بکوژە شاراوەکانی دنیای مەجازی\nفیکر 2020-07-15 کۆمێنت 2671 جار بینراوە\nئەوەی ئاگای لە دنیای ئەدەبییات و بواری دەروونناسی و دەروونپزیشکی بێت، بەدڵنیاییەوە دۆستۆیڤسکی دەناسێت. ئەو تەنیا یەک کەس و خاوەنی یەک زەینییەت و لێکدانەوە نییە، بەڵکە لە یەک کاتدا کۆڕبەندێکە لە چەندین پسۆڕی شارەزای چەندان بوار و زانستی جیاواز، کاتێک لە شرۆڤەی دەروونیی کەسێکدا گەرم دەبێت و لە چەند ڕەهەندی جیاوازەوە بۆی دەڕوانێت، وا نازانیت یەک شارەزا بەتەنیا قسان دەکات، بەڵکە بیرت بۆ ئەوە دەچێت لە کۆبوونەوەیەکدایت و هەشت - نۆ کەسی پسپۆڕ دانیشتوون و ئەو کەسێتییە دەخوێننەوە. من لافی ئەوە لێ نادەم شتی زۆرم خوێندووەتەوە و ئاگاداری کەسایەتیی فرەم، وەلێ لەو سنوورە دیاریکراوەی من ئاگام لێیەتی، کەسی هاوشان و مرۆڤناسی وەک ئەم بەڵایەم نەدیتووە، ئەلهەقی کەسێتییەکی زۆر ورد و کونجکۆڵی تری نزیک لەم کە بیناسم، ئەبووحامدی غەززالییە. سوێند بخۆ ئەم دوو پیاوە، چەندین ساڵ لە بەشی ناوخۆیی یا سەربازگە یا زینداندا، پێکەوە هاوژوور بوونە و سەدان سەعات بەیەکەوە بابەتیان تاوتوێ کردووە! من، دەزانم لە خوێندنەوەی کەسێتیی مرۆڤەکانی چواردەورم و شیکاریی دەروونییاندا زۆر ورد نیم، وەلێ زۆرم کەیف بە پیاوی ورد و بیرتیژ دێت و شەیدای خوێندنەوەیانم بۆ دەروون و تەبیاتە جیاوازەکان. بەترسیشەوە ڕێگە بە خۆم دەدەم خوێندنەوە بۆ هەندێ شتی دۆستۆیڤسکی بکەم، بەڵام ئیتر بیرۆکەیە و بە مێشکدا دێت و ناکرێت دایم بەری پێ بگرین.\nڕۆمانی یادگارییەکانی خانەی مردووان (ذکریات من منزل الأموات)، یەکێکە لە شاکارە ئەدەبییەکانی دۆستۆیڤسکی و کتێبە بێوێنە یا کەموێنەکان دەربارەی زیندان. ئەم کتێبە تۆمارکردنێکی ورد و سامناکی زیندان و مەنفای سیبیریایە. نووسەر شیکاری و خوێندنەوەیەکی دەگمەن و دانسقەی بۆ ژیانی نێو زیندان و دەروونی زیندانییان کردووە، هێندە زەریف و هێمن و قووڵ ئازار و مەینەتی و ناڕەحەتیی گیراوەکانی خستووەتە ڕوو، کە دوای چاپبوونی -وەک سامی دەرووبی و حەمەکەریم عارف لە پێشەکییاندا بۆ ڕۆمانەکە نووسیویانە-، یاسای زیندانی کاری سەخت و ئەشکەنجەی جەستەیی گۆڕا و بە بڕیاری دەوڵەت لێدان و سزای جەستەیی لابرا و بەیەکجاری نەما و کۆمەڵێک ئاسانکاری و خۆشگوزەرانی بۆ زیندانییان دەستەبەر کرا.\nوەرگێڕانە عەرەبییەکەی دکتۆر دەرووبی بۆ ڕۆمانەکە، کە من خوێندوومەتەوە، 480 لاپەڕەیە، ئەوەی ڕاستی بێت ئەگەر بمەوێت بە دڵی خۆم لەسەر شرۆڤە دەروونییەکانی دۆستۆیڤسکی بووەستم و قسەیان لەبارەوە بکەم، لانی کەم پێویستم بە 840 لاپەڕە دەبێت. ئای قسە و لێکدانەوە منی ڕاگرت و وای بە دیار قووڵبوونەوەوە وەستام و حەپەسام! ئەوەیان ناکرێت و بیشکرێت، نامەوێت و بە کاری خۆمی نازانم، ئەوی بۆ من زۆر گرنگ بوو، بەشی حەوتەمی کتێبەکە بوو کە باسی کەسێتییەکی نێو زیندانەکە دەکات بە ناوی پترۆفەوە. ئەم، وەک خۆی دەڵێت تاقەتی هاوڕێتیی کەسی نەبووە و بەهۆی ئەوەیشەوە کە نەجیبزادە بووە، کەس حەزی پێ نەبووە و یەک دوو کەسێک نەبێت، هیچ زیندانییەک هاوڕێتیی نەکردووە. یەکێک لەوانەی بێ ئەوەی ئەم بزانێت بۆ(؟) لێی نزیک بووەتەوە و سەری لێ داوە، کابرایەکە ناوی پترۆفە. خوێندنەوە و شیکاریی دۆستۆیڤسکی بۆ دەروونی پترۆف منی بردە نێو خەیاڵێکی قووڵەوە و هەندێ کەسی هێنایە بەر زەینم، کە ڕۆژانە لە فەیسبووک و تۆڕەکانی تر هەڵسوکەوتی سەیریان لێ دەبینین و تاوێک بان و تاوێک باران و دەمێک ئاگرن و دەمێکی دی ئاو ... ئیتر پێم خۆش بوو شتێک دەربارەی ئەو جۆرە ئادەمیزادانە بنووسم، بۆیە وردە وردە لەپاڵ قسەکانی دۆستۆیڤسکیدا، نموونەی ئەمانەی لای خۆمان دەهێنمەوە و پێکەوە بەراوردیان دەکەم. ئەو دەقانەیشی کە لێرەدا لە ڕۆمانەکەوە دەیانهێنم، هیی وەرگێڕانەکەی مامۆستا حەمەکەریم عارفە بە کەمێک چاککردنەوە.\nدۆستۆیڤسکی، دەربارەی شێوە و ڕوخساری پترۆف دەڵێت: «دەموچاوی لەو دەموچاوانە بوو کە دەچوونە دڵەوە: ڕەنگ کاڵ، گۆنا زەق، نیگا تیژ و زیت. لە تەمەنی خۆی بچووکتر دیار بوو، هەرچەندە تەمەنی چل ساڵان بوو، بەڵام کە تەماشات دەکرد قەت نەتدەگوت لە سی ساڵ زیاترە. سەربەستانە قسەی دەگەڵ دەکردم، زۆر بە نەزاکەتەوە ڕەفتاری دەگەڵ دەکردم.» من بڕوای تەواوم بەوە هەیە وێکچوونی ڕوخسار و قەد و باڵا تا ڕادەیەکی زۆر بەڵگەیە بۆ بەیەکچوونی تەبیعەت و دەروونیش. وا دەزانم هەرکەس ڕوخسار و شێوەیەکی وای هەبوو، دەبێت خاڵی هاوبەشیشی لەتەک پترۆفدا زۆر بێت. ئەمەیش شتێکی نوێ نییە و من دۆزیبێتمەوە، بەڵکو دەیان سەدەیە لە زانستی قیافە یا بیچمناسیدا بەوردی باس کراوە.\nلە ڕووی دەروونی و پێکهاتەی کەسێتییشەوە، پترۆف کەسێکی نائاسایی و نامۆیە، بە کەسی تری ئەو نزیکانە ناچێت، دۆستۆیڤسکی ئاوای وەسف دەکات:\n«نازانم بۆچی باوەڕم نەدەکرد کە ئەم پیاوە لە هەمان زیندانی مندا دەژی، بەڵکو -وەهام هەست دەکرد- لە ماڵێکی تردا، لە شارێکی دوور دووردا دەژی و، تەنیا جار جارێ دێت بۆ زیندان تا سەردانی من بکات و لە ژیان و گوزەرانم بپرسێت و ئاگادار بێت، هەمیشە بەپەلە بوو، لە تۆ وایە ژووانی لەگەڵ کەسێکدا هەیە، کەسێک بەپەرۆشەوە چاوەڕوانی دەکات، یان کارێکی بەنیوەچڵی جێهێشتووە و دەبێت بەپەلە بگەڕێتەوە سەری و تەواوی بکات. متمانەیەکی سەیر لە چاوانیدا هەبوو، نیگاکردنی سەیر بوو، تەنکەسێبەرێکی بوێری و تەوسی بەسەرەوە دیار بوو، دەیڕوانییە دوور، لە تۆ وایە دەڕوانێتە ئەودیوی ئەو شتانەی بەردەمی. ئەمە جۆرە حەواسپەرتییەکی تێدا بوو، هەندێک جار لە خۆم دەپرسی: باشە ئەم پەلەپەلەی لە چییە؟ کە لای من دەڕوات، بۆ کوێ دەچێت؟ ئایە لە شوێنێکی دی چاوەڕوانی دەکەن؟ ئەوەی ڕاستی بێت، یان خۆی بە قاوشێک لە قاوشەکاندا دەکرد، یان بەشێنەیی خۆی بە مووبەقەکەدا دەکرد، ئەگەر کۆڕی گفتوگۆ گەرم بووایە، لە لای یەکێک لە گفتوگۆکارەکانەوە دادەنیشت و بەوردی گوێی لە گفتوگۆکانیان دەگرت و هەندێک جاریش بەگەرمی بەشداریی لە گفتوگۆکاندا دەکرد و پاشان سارد دەبوویەوە و بەبێدەنگی و ئارامی لێی دادەنیشێت. بەڵام چ لە کاتی قسەکردندا و چ لە کاتی بێدەنگیدا، وا دەهاتە بەرچاو کە بیری لە شوێنێکی ترە، لە شوێنێکی دوورە و لەوێندەر چاوەڕوانی دەکەن.»\nئەم جۆرە ئادەمیزادانە، خەڵەتێنەرن و ناخی ڕاستەقینەیان لە زۆر کەسی خاوەن فیکر و خوێنەواریش ون دەبێت، مرۆڤی زۆر کونجکۆڵ دەتوانێت پەی بە هەناو و دەروونیان ببات و لەو دیوی ڕوخسارە کپەکەیانەوە، ناخی شەکەت و ژاوەژاوی خەونە مردووەکانیان و گۆڕانی بۆ ڕق و ئیرەیی، ببینێت. ئەمانە کەسانێکن لە ڕووکەشدا ئارام و بێباک لە دنیا، کەچی لە حەقیقەتدا لەرزۆک و خۆهەڵقورتێن لە گشت ئەو ڕووداوانەی وا هەست دەکەن جێمان و بچووکییان دەخاتە دەر و بۆ دەوروبەریانی ئاشکرا دەکات.\n«سەیر ئەوە بوو ئەم پیاوە هەرگیز کاری بۆ خۆی نەدەکرد، جگە لە سوخرە و بێگاریی زیندان کە بە خۆرتی بەسەریاندا دەسەپاند، هیچ کارێکی تری نەدەکرد، هەموو کاتی خۆی بە دەستبەتاڵی دەبردە سەر. هیچ کارێکی نەدەزانی، بۆیە هەمیشە بێپارە بوو، تاقە عانەیەکی پێ نەبوو، بەڵام ئەمەی لەبەر گران نەبوو.»\nئەمە قسەیەکی تری دۆستۆیڤسکییە دەربارەی کاراکتەری پترۆف. ئێمە ئەگەر لە بکوژەکانی دنیای مەجازی و فەیسبوک و تۆڕەکانی تر ورد ببینەوە، ڕێک ئەم سیفەتە دەبینین، ئەمانە کەسانێکن هێندە بێئیشن، ئامادەن 40 سەعات شەڕەکۆمێنت بکەن و ئەوەندە زۆربڵێن، هەموو چاولێکەرانیان ماندوو دەکەن، لە ڕۆژێکدا دە پۆستی بێمانا و قسەی سوک و نوکتەی ماوەبەسەرچوو بڵاو دەکەنەوە و بە بێدەنگبوونی نەیارەکانیشیان دڵتەنگ دەبن! وەختێک مرۆڤێکی دەروونشڵەژاوی وەها دەبینیت، چاوت ئەبڵەق دەبێت، شەڕت پێ دەفرۆشێت، کە دەبینێت کڕیار نیت، غەم دایدەگرێت، لە لایەکی ترەوە دێتەوە و دەڵێت «ئەگەر پیاویت، وەرە مەیدان و با شەڕ بکەین!» ئەویش چ شەڕێک؟ شەڕەجنێوی منداڵانە و بازاڕی. بیریشی چووە تۆ لەبەر ئەوەی پیاویت، ئامادە نیت بچیتە شەڕێکی وەها ناشیرین و ناپیاوانەوە، کە براوەکەیشی هەر دۆڕاوە! هەروەک چۆن پترۆف کارێکی تایبەت بە خۆی نەبووە، ئەمانەیش پرۆژە و پەیامێکی تایبەتیان نییە و ناتوانن هەیانبێت، بەڵکو ئەو چۆن بێگاریی خەڵکی دەکرد، ئەمانیش ڕقەکاریی ئەو عالەمە بووەتە کار و پەیامیان!\nلەوەیە زۆر کەس وا بزانن ئەم جۆرە بەشەرانە لە هەمووان ڕووڕاستتر و بێماسکترن، وەلێ ئەگەر زیاتر ڕابمێنن و بفکرن، دەزانن هەڵەن و بە شکڵی سادەی ئەم کەسانە خەڵەتاون. ڕاستییەکەی ئەوەیە ئەمانە نە دەتوانن قووڵ بفکرێن و نە خەمێکی مرۆیی گەورەیشیان هەیە، بەڵکە هەندێ قسە لێرە و لەوێ دەبیستن و پێی سەرسام دەبن، ئیتر بێ ئەوەی لێی بکۆڵنەوە و شەنوکەوی بکەن، دەبنە لایەنگری و پیاوی لەسەر دەکوژن، دۆستۆیڤسکی ئێژێت:\n«ئەو جۆرە پیاوانە پیاوی قسە و تیۆرییان نین، ناتوانن خەڵکی هان بدەن یان ڕێبەرایەتی و سەرکردایەتیی شۆڕش بکەن، بەڵام خەڵکانێکی ئیشکەر و جێبەجێکارن، زۆر بەسادەیی، بێ هیچ خوتە و بۆڵەیەک، بەکڕی کار دەکەن، لە پێشی پێشەوە بەسەر لەمپەر و سەنگەراندا دەدەن، لە پێشەوە هێرش دەبەنە سەر مەتەرێزان، بە سینگی ڕووتەوە پێشڕەوی دەکەن، نە بیر دەکەنەوە و نە لە هیچ شتێ دەترسن، خەڵکی هەموو کوێرانە دوایان دەکەون، تا دەگەنە شوورە و دیواران کە لەوێدا عادەتەن دەکوژرێن و تیا دەچن.»\nئێوە کاتێک ئەم دەقە دەخوێننەوە، چاو بنووقێنن و لە جیاتی سەنگەر و مەتەرێز، ئەکاونتی خەڵک و لاپەڕەی تایبەتی فەیسبوک و ماڵپەڕی ئەلیکترۆنی لە خەیاڵی خۆتاندا وێنا بکەن و ئەو گشت شاڵاوە لە کۆمێنتی نەشیاو و جنێو و ئەو هەموو شەڕفرۆشتن و یەخەگرتن و بێڕیزییانە بێننە پێش چاوتان کە هەندێ ئادەمیزادی لە چەشنی پترۆف دەیاننووسن، ئیتر وێنەکەتان لا ڕوونتر دەبێت.\nئەمانە بێ شەڕ و بێڕێزیکردن بە خەڵک نایانکرێت و ئەگەر ڕۆژێکیان بەسەردا تێبپەڕێت و دڵ و شعووری کەسێک بریندار نەکەن و بێئەدەبی بەرانبەر کەسێک نەکەن، ناحەوێنەوە. هەر بۆیە خێر لە خۆیان نابینن، ڕەنگە شانازییش بەم خێرلەخۆنەدیوییەوە بکەن و وا بزانن لە مەردایەتی و چاونەترسی و حەقبێژییانە، نازانن ئەمە ئازایەتی نییە، بەڵکە بێفکرییە، چون زۆر چاونەترسی هەن لە عەقڵ و تێگەیشتنەوە سەرچاوە ناگرن، بەڵکە لە کەمفامی و بێشعوورییەوە هەڵدەقوڵن، وەک چۆن منداڵ کاتێک دەست بۆ شتێکی گەرم دەبات، مانای وا نییە لە باوک و دایکی ئازاترە! دوور نییە ئەم کەسانە ڕووبەڕووی دەیان کێشە و سکاڵای یاساییش بووبێتنەوە، ڕۆژێکیش تووشی ناحاڵییەکی وەکو خۆیان ببنەوە و پەنێکیان بەسەردا بێت، ڕەنگە هەر نانی شێتیی خۆیشیان بخۆن و کەس ئامادە نەبێت دابەزێتە ئاستیان و ئەم بێنەزاکەتییەیان بۆ بچێتە سەر. دۆستۆیڤسکی دەڵێت:\n«باوەڕ ناکەم خێر هاتبێتە ڕێگەی پترۆف: چونکە ئەو سەرە سەری خۆی نەبوو، خۆ ئەگەر تا ئێستا نەمردبێت، لە پیاوەتی و ئاقڵیی خۆی نییە، بەڵکە هیی ئەوەیە ڕێک نەکەوتووە و تووشی مردن نەبووە. بە هەر حاڵ کێ دەزانێت؟ لەوەیە پاش ئەوەی بێکار و سەرگەردان، بێ مەبەست و ئامانجان، ئێرە و ئەوێ، دنیا تەی دەکات، تەمەنێکی زۆر بکات، پیری پیر ببێت و ئەوجا بە ئیسراحەت و ئارامی بمرێت.»\nئەمانە لە دانیشتنی ڕوواوڕوو و لە باری ئاساییدا بۆت کەشف نابن و بەئاسانی ناشێیت بیانخوێنیتەوە، وەلێ ئەگەر بەدوای قسە و ڕەوتاریاندا بچیت و جوان چاودێرییان بکەیت، ئەوجا لە هەندێ کات و هەڵوێستی تایبەتدا حەقیقەتی خۆیانت بۆ دەردەخەن! دۆستۆیڤسکی دەڵێت: «پیاو هەندێک جار لە ژیاندا خەڵکانی وەکو پترۆف دەبینێت کە لە ساتەوەختێکی نیگەرانیدا یان لە ساتەوەختێکی هەڵچووندا دەردەکەون و خۆ دەنوێنن.» لەم دەمانەدا هەرچیی کپی و فەقیرۆکەیی و لافی ئەخلاقیبوون و نەرمونیانی و کرانەوەییان هەیە، با دەیبات و گورگەکەی ناوەوەیان کەڵپەی ڕق و حیرس و تۆڵەسەندنەوەی ڕۆ دەکات و نیشان دەدات.\nئەم ئادەمیزادانە، گوتەیشیان وەکو کردەیان سەیر و سەمەرەیە، بابەت تێکەڵ دەکەن و نازانن بە نەفەسی درێژەوە ماوەیەک لەسەر مەسەلەیەکی دیاریکراو بدوێن، هەر لە خۆیانەوە بابەت دەگۆڕن و لە گەرمەی تاوتوێی باسێکی جدیدا نوکتەیان بۆ دێت و وشەیەک حەواسیان پەرت دەکات و دەیانخاتە سەر جادەی خۆڵ، کە قسەیان بۆ دەکرێت، ڕەنگە بۆ ماوەیەک بەجوانی گوێ ڕادێرن، وەلێ ناتوانن بۆ مودەتێکی زۆر گوێ بگرن تا قووڵ تێبگەن، بەڵکو زوو خەیاڵیان بۆ لای پرسیاری داهاتووی خۆیان یا قسەیەکی ئامادە بۆ گوتنیان، دەڕوات. دوور نییە هەر بەهۆی ئەم نەفەستەنگی و حەواسپەرتییەوە نەتوانن خوێندنی ئەکادیمییش تەواو بکەن و وەک پترۆف ئاستی خوێندنیان سەرەتایی بێت! دۆستۆیڤسکی باسی پترۆف دەکات و دەڵێت:\n«ڕەنگە بپرسیت باسی چیی لەگەڵ دەکردم؟ وەڵامم ئەمەیە کە قسەکانیشی وەک خۆی غەریب بوون. بۆ نموونە کاتێ دەیبینیم لەپشت زیندانەکەوە بەتاقیتەنیا و بەوپەڕی خەمینییەوە پیاسە دەکەم، خێرا پێچێکی دەکردەوە و بەلەز دوام دەکەوت و بە قسەوە مژووڵی دەکردم.\nهەمیشە خێرا دەڕۆیی و، زوو زوو ئاوڕی دەدایەوە. ئەوەتا وا بەپەلە خۆی گەیاندمێ.\n- ڕۆژ باش!\n- ناڕەحەتم نەکردوویت؟\n- ویستم شتێکت دەربارەی پۆناپەرت لێ بپرسم، ویستم بپرسم ئایە بە خزمایەتی دەگاتە ئەو یارۆیەی کە لە ساڵی 1812دا هێرشی کردە سەر ڕووسیا؟ (بۆ زانیاریی زیاتر، پترۆف لە قوتابخانەی سەرەتایی سوپایی خوێندبووی و، خوێندن و نووسینی دەزانی.)\n- با خۆیەتی.\n- دەڵێن گوایە سەرۆکە، سەرۆکی کوێیە و سەرۆکی چییە؟\nپرسیارەکانی پترۆف هەمیشە بەپەلە و پچڕپچڕ بوون. دەتگوت دەیەوێت بە زووترین کات زۆرترین زانیاری و وەڵامی دەست بکەوێت.»\nلە کۆتاییەکانی بەشی حەوتەمیشدا دۆستۆیڤسکی لەبارەی گفتوگۆکانی خۆی و پترۆفەوە ئاوا ئێژێت:\n«بەدەم قسانەوە بە دزییەوە تەماشام دەکرد تا بزانم ئاخۆ پێم ڕانابوێرێت، گاڵتەم پێ ناکات، کەچی دەمبینی زۆر بەجدی و بەوردی گوێم بۆ ڕادەدێرێت، بەڵام ئەو جدییەتە زۆری نەدەخایاند و خەیاڵی دەڕۆیی و حەواسی پەرت دەبوو، هەندێک جار بەمە قەڵس و تووڕە دەبووم. ئەو پرسیارانەی لێی دەکردم هەمیشە ڕوون و ورد و ئاشکرا بوون. وەڵامەکانیشی بەلاوە گرنگ نەبوون!»\nبڕواکردن بە دڕندەیی ئەم جۆرە بەشەرانە ئاسان نییە، شتێکی سەلمێنراو نییە، بەڵکە هەستەکییە، دەبێت لە ناخەوە هەستی پێ بکەیت، بە جۆرێک لە کەشفی سۆفییانە پێی دەگەیت نەک بەڵگەکاری عەقڵی، بۆیە کە خۆیشت قەناعەتت کرد ئەمانە لە ڕووی دەروونییەوە تەواو نین و تاوانبارێکی دڕندە لە هەناویاندا خۆی مەڵاس داوە، ناتوانیت بەسانایی قەناعەت بە کەسانی تر بکەیت. هەرچەند لە زەمانی ئەم تۆڕە کۆمەڵایەتییانەدا زووتر دەستی هەمووان ڕۆ دەبێت و ئاسانتر دەناسرێن، بەڵام هێشتا بۆ هەندێک کەس بڕواکردن بە خراپیی و دڕندەیی پترۆفەکان، قورس و زەحمەتە. دۆستۆیڤسکی دەڵێت:\n«حەزم دەکرد زانیاریی زیاتر لەمەڕ پترۆف پەیدا بکەم. «م» کە بەم پەیوەندییەی منی دەگەڵ ئەو پیاوەدا زانی، هەستی کرد لەسەرێتی ئاگادارم بکاتەوە. یەکێک لە قسەکانی ئەوە بوو کە هەوەڵ جار هاتووەتە زیندان سڵی لە زۆریان کردووەتەوە، لە گەلێکیان بەگومان بووە، تەنانەت ترساویشە، بەڵام ئەوەندەی لە پترۆف ترساوە، لە کەسی تر، تەنانەت لە «گازین»یش، نەترساوە. «م» پێی گوتم:\n- پترۆف لە هەر هەموو زیندانییەکانی ئێرە دڕتر و بێپەرواتر و ترسناکترە. لە هیچ شتێک ناپرینگێتەوە. کە کەڵکەڵەیەکی کەوتە سەر، هێز نییە لە مێشکی دەربکات، هەر جێبەجێی دەکات. ئەگەر لەپڕ هات بەسەریا بتکوژێت، دەتکوژێت. هەر ئەوەنەی زەحمەتە ئەو بیرۆکەیەی بکەوێتە سەر، ئیدی بێ چەند و چۆن، بێ هیچ ترس و دوودڵییەک ئەنجامی دەدات، کە ئەنجامیشی دا هەست بە هیچ جۆرە پەشیمانییەک ناکات، لەوە دەچێت شێت بێت.\nئەم قسەیەی «م»م زۆر بەلاوە گرینگ بوو، زۆرم مەبەست بوو، بەڵام «م» نەیتوانی بۆمی ڕوون بکاتەوە بۆچی ئەو بۆچوونەی دەربارەی پترۆف هەیە. سەیر ئەوەیە بەدرێژاییی چەندین ساڵ، هەموو ڕۆژێ ئەم پیاوەم دەبینی و ڕۆژانە پێکەوە قسەمان دەکرد، زۆریش لەگەڵمدا بە لوتف و دڵسۆز بوو، هیچ کارێکی ناجۆرم لێ نەبینی\n-هەرچەندە هۆی ئەمەم نەدەزانی-، کەچی وێڕای ئەمەیش ڕۆژ لە دوای ڕۆژ زیاتر قەناعەتم بە قسەکانی «م» دەهات، هەرچەندە کابرا هەمیشە هێمن و ئاقڵ و میانڕەو بوو و قەت ڕەفتارێکی ناسازی لێ نەوەشایەوە، کەچی ڕۆژ بە ڕۆژ زیاتر قەناعەتم دەهێنا کە ڕەنگە ئەم پیاوە دڕترین زیندانیی ناو زیندانیییەکان بێت، بێباکترینیان بێت، مل بۆ هیچ زەبت و ڕەبتێک نەدات. بەڵام بۆچی؟ وەڵامی ئەو پرسیارەم بۆ هەڵنەدەهات».\nلە دنیای واقیعی و ژیانی ئاساییدا کەمتر هەڵدەکەوێت ئەمانە حەقیقەتی خۆیان دەربخەن، بۆیە بەزۆری هێمن و سەلار و شەرمن دێنە بەرچاو، ئیتر بۆیە درەنگ درەنگ ڕووە ڕاستەقینەکەی پترۆف بینراوە و زۆر بەکەمی ڕێک کەوتووە ناخی ئاشکرا بکات. بەڵام ئەمڕۆ دۆخەکە گۆڕاوە، ئەم کەسانە لە فەیسبوک و نامەگۆڕینەوەدا وەک ژیانی واقیعی ڕەوتار نانوێنن، بەڵکە لەم فەزا مەجازییەدا شەرمیان کەم و جۆرئەتیان زیاد دەکات و گورجێ دەماریان دەگیرێت و هەڵدەچن و ناخی سیخناخ لە ڕق و ئیرەیی و تووڕەییان دەردەخەن. ئەم جۆرە ئادەمیزادانە، لەبەر گرێی دەروونی و هەستی چەوساوەیی و جێمان، ڕەنگە لەسەر شتی بچووکیش لە دۆخی تایبەتدا وەها تووڕە و دەیری ببن، مرۆڤ بکوژن، خۆ ئەگەر نەیانتوانی کەسەکەی بەرانبەریان بکوژن، کەسێتیی دەڕووشێنن و بە وشەی بازاڕی و دەربڕینی پیس و تۆمەتی ناڕەوا و نییەتخوێندنەوەی هەڵە لێی دەدەن و پێیدا هەڵدەشاخێن. بڕوانن پترۆف چۆن بووە و چی کردووە:\n«پترۆف، هەمان ئەو زیندانییەیە کە کاتی خۆی بۆ ئیمزای سزایەکەی بانگ کرا، ویستی مێجەر بکوژێت، ئەوەم گێڕایەوە کە چۆن مێجەر «بە موعجیزە ڕزگاری بوو» چونکە بەر لە ئیمزاکردنی سزایەکە بە دەقیقەیەک ڕۆییبوو. پترۆف بەر لەوەی بگیرێت و حوکم بدرێت سەرباز دەبێت، کۆلۆنێلەکەی لە کاتی مەشق و ڕاهێناندا لێی دابوو، پێموایە پێش ئەو کەڕەتە زۆر جاری تریش لێدانی خواردبوو، بەڵام ئەو ڕۆژە مجێز و حەواسی تەواو نابێت و، هیچ تەڵفیسی و سووکایەتی و لێدانێک قەبووڵ ناکات. ئیدی بە ڕۆژی نیوەڕۆ و بە بەرچاوی هەموو ئەندامانی کەتیبەکەوە، لە گەرمەی مەشقی سوپاییدا، کۆلۆنێل سەردەبڕێت. هەڵبەتە من هەموو شتێکی ئەم چیرۆکە نازانم، چونکە ڕۆژێ لە ڕۆژان ئەم بەسەرهاتەی بۆم نەگێڕابووەوە. هەڵبەتە بەدەگمەن ئەم حاڵەتانەی لێ دەهات، مەگەر بەسەریا هاتبا، هەنگێ بە خۆی نەدەوەستا. بەڵام لە حاڵەتە ئاساییەکاندا نەک هەر پیاوێکی ئاقڵ بوو، بەڵکو هێمن و ئارامیش بوو. بەڵام ئەڵها و کەڵکەڵە و پەنهانەکانی لە ژیلەمۆی ژێر خۆڵەمێش دەچوون.»\nلەبەر ئەوەی ئەم قۆناغە ناخۆشەی وڵاتی ئێمە، پڕە لە جەوگیران و بێزاری و ڕۆژی چەند جار باری گیانت گران دەبێت، ئیتر چاوەڕوانکراوە پترۆفەکان ڕۆژانە چەقۆ بووەشێنن و هەوڵی کوشتن و تیرۆری مەعنەویی مرۆڤەکانی چواردەوریان بدەن. بۆیە کەسی وریا و ژیر بە شێوەی دەرەکی و لافی زارەکیی ئەمانە ناخەڵەتێت و لە ئاکار و ڕەوتاریان ورد دەبێتەوە. دەڵێن «بە وشترێکی قوڕاوییان گوت: لە کوێوە دێیت؟ گوتی: لە حەمامەوە. ئیتر بەلاقرتێوە پێیان گوتەوە: نابینیت، بە سەر و شکڵتەوە دیارە!» جا ئەمانەیش ڕەنگە لەوپەڕی توندوتیژیدا خۆیان بە شەیدای عیسای مەسیح و عوسمانی کوڕی عەففان بزانن، یا بە دنیایەک ترسنۆکییەوە بڵێن عاشقی گڕگرتووی ئیمامی عەلیین، یاخود بەوپەڕی بێنەزاکەتی و دوورییانەوە لە ئەدەب لافی موریدێتیی کاک ئەحمەدی موفتیزادە لێ بدەن، یانیش بە نەڕە نەڕ و بەڵگەی لاوازەوە بڵێن: ئێمە قوتابیی مامۆستا شەماڵ موفتیین! وەلێ مرۆڤی ئاگا و هۆشیار گوێ لە قسەی زاران ناگرێت و دیقەت لە ئیش و کاران دەدات، بۆ خاڵی هاوبەشی ئەمان و ئەو زاتانە دەگەڕێت، کە بەدرۆ خۆیانی بە شوێنکەوتە دەزانن، ئیتر گورجێ بەها و ناڕاستییانی بۆ دەردەکەوێت.\nهەرچەند وەک گوتم، ئەم جۆرە ئادەمیزادانە لە ڕووکەشدا ئەهلی خۆهەڵنان و بەخۆنازین نین و وا نیشان دەدەن لە عالەم بێنیازن و مننەتیان بە کەس نییە و شەرم و فەقیرۆکەییشیان پێوە دیارە، وەلێ کە حەقیقەتیان دەرخست یا بە تێپەڕینی کات باشتر ناسییانت، دەبینیت ئەوەندە بەرژەوەندیخواز و چڵێسن و هێندە ڕووقایم و بێنەزاکەتن، کامە بنیادەمی خراپە ناچار دەبێت، خۆییان لێ لابدات و نایکرێت هاوڕێتییان بکات یا دەمەدەمیان لەگەلدا بکات، بۆیە دەبینیت ئەوەی ڕۆژێک بەجدی لە ڕایەکیانی دابێت و قسەکەی قورساییەکی هەبووبێت و ئێشی پێ گەیاندبێتن، وەها دەبێت بە ناخۆشییان، دەبێت یەکێکیان ئەوی دی بلۆک بکات!\n«قەت ڕۆژێ لە ڕۆژان نەمبینی وەکو زۆربەی زیندانییەکانی دی سینگ دەرپەڕێنێت و بە خۆ بنازێت. بەدەگمەن شەڕی دەکرد. جگە لە سیروتکین دۆستایەتیی کەسی تری نەدەکرد، هەڵبەتە دۆستایەتیی دەگەڵ ئەویشدا زۆر گەرم نەبوو، وەختێ دۆستایەتیی دەکرد کە پێویستییەکی پێی بوایە. کەچی وێڕای ئەوەیش ڕۆژێک دیتم کە زۆر توڕە بووبوو. داوای شتێکی کردبوو و نەیاندابوویە، هەستی بە سوکایەتی کردبوو، ئیدی لەسەر ئەوە دەگەڵ زیندانییەکی دیدا لێیان بووبوو بە شەڕ. نەیارەکەی، زیندانییەکی باڵابەرزی تۆکمەی ناوشانپان بوو، لە وەرزشەوانان دەچوو، نێوی ئانتونۆف بوو، ئەم پیاوە بە دڕی و دڕندەیی و شەڕفرۆشی و دەمپیسی و گۆساخی بەنێوبانگ بوو. ئەمە لە زیندانییە مەدەنییەکان بوو، پیاوێکی ترسنۆک نەبوو. کەوتنە دەنگە دەنگ و پێم وا بوو ئەم شەڕەیش وەکو شەڕەکانی دی دەگاتە شەڕە مست و بۆکسانێ. کەچی بەپێچەوانەی پێشبینییەکەی منەوە، پترۆف لەپڕ ڕەنگی هەڵبزڕکا، لێوی شین هەڵگەڕاو کەوتە تەتەڵە، هەناسەی تەنگ بوو، بەئەسپایی لە جێی خۆی ڕابوو، هێندە بەهێواشی کەوتە ڕێ کە گوێت لە دەنگی پێی نەدەبوو (پترۆف هاوینان حەزی دەکرد بەپێخاوسی بگەڕێت)، هێدی هێدی بەرەو ئانتونۆف ڕۆیی، زیندانییەکان کە لە بەینی خۆیاندا مژوولی پێکەنین و قسەکردن بوون، لەناکاو بێدەنگ بوون، بێدەنگییەکی ئەوتۆ باڵی بەسەردا کێشان، ئەگەر دەرزییەک بکەوتبایە سەر عاردی گوێت لە دەنگی دەبوو. هەموو زیندانییەکان چاوەڕوانی ئەوە بوون لەپڕ بقڵیشێتەوە. ئانتونۆف ڕەنگی بووبوو بە جاوی سپی، بەرەی نەیارەکەی گوڕی بەستەوە. تەحەمولی ئەم دیمەنەم نەکرد، لە قاوشەکە وەدەر کەوتم، دڵنیابووم پێش ئەوەی بگەمە قاڵدرمەکان، گوێم بە دەنگی هاواری کەسێک دەزرینگێتەوە کە دێتە سەربڕین. بەڵام ئەو شتە ڕووی نەدا، پێش ئەوەی پترۆف بیگاتێ، ئانتونۆف ئەو شتەی بۆ هەڵدا کە شەڕیانبوو لەسەری، شتەکەیش پەڕۆ شڕەیەک بوو، کۆنەئەستەڕێکی ڕزیو بوو.»\nهۆی ئەوەی کەم کەس تاقەتی شەڕ یا مشتومڕی لەتەک ئەمانەدا هەیە، ئەوە نییە ئەم ئادەمییانە بەڵگە یان توانایان زۆرە یا بەهێزە و قسەی بەرانبەر دەبڕن، بەڵکە ئەوەیە، ئەمان ئەوەندە بێئاوەزن، هەر زوو لەسەر شتی زۆر بێنرخ و بچووک دەیگەیێننە شەڕ و جمێندان و دوور نییە جنێوی نامووسییش بدەن ... چاونەترسیی ئەمانە لە ئازایەتی و بوێرییەکی شەریفانەوە هەڵناقوڵێت، بەڵکە لە بێفیکری و بێهەستییانەوەیە، کەسی بەرانبەریش کە لە غەمی ناو و ڕێزی خۆیدایە، ناچار سڵیان لێ بکاتەوە. عەلیی کوڕی جەهم دەڵێت:\nبـــــلاء لـیــس یشـــــبهــە بــــــلاء عـداوة غیـر ذي حســـب ودیـن\nیبیحـک منـــە عرضـاً لـم یصنە ویرتع منک في عرض مصون\nیانی: (دژمنایەتیکردنی کەسی ناڕەسەن و بێدین، بەڵایەکە، وێنەی نییە، چون ئەو لەو دژایەتییەدا ئاوڕوویەکی کە نییەتی دەخاتە گرەوەوە و دەم دەخاتە شکۆ و شەرمێکیشەوە کە تۆ هەتە و پاراستووتە.)\nئەمانە کەسانێکی بێبەرنامە و سەرگەردانن، زۆر جار وای نیشان دەدەن غەمی میلەتێکیان لە کۆڵ ناوە و نایانپەرژێتە سەر سەروبیچمی خۆیشیان، کەچی ڕاست ناکەن و هەر لەبەر ئەوەی نازانن چ دەکەن و چییان دەوێت، بە دوای نوکتە و قسەی حەلەقمەلەقدا دەگەڕێن و شەو و ڕۆژ کاتیان بە شت و قسەی پووچەوە دەکوژن و خەڵکێکی زۆریش بە خۆیانەوە مەشغووڵ دەکەن. پترۆف دوای ئەو شەڕەی لەتەک ئانتونۆفدا کردی، سەرقاڵی کاتکوشتن دەبێت:\n«دوای یەک چارەکە سەعات، وەکو هەمیشە وێڵ و بێکار، بێ خەم و خەیاڵ بە قاوشەکەدا دەسووڕایەوە و، لە کەسانێک دەگەڕا قسەیەکی خۆش یا نوکتەیەکیان لێ بژنەوێت. زۆر سەرقاڵ و مژووڵ دەینواند، کەچی وێڕای ئەوەیش زۆربەی کات خەمسارد و بێدەربەست بوو، وێڵ و سەرگەردان، بێ هیچ مەبەست و ئامانجێک بەتاڵ و حەتاڵ لێرە و لەوێ دەسووڕایەوە. وەکو کرێکارێکی زۆر توانا و کارامە دەهاتە بەرچاو، کرێکارێک کە ئیشوکار لەبەریا بلەرزێت و خۆی نەگرێت، لەو دەمەدا کە کار چاوەڕوانی بێت تا هێز و بازووی خۆی بخاتە کار، بچێت دەگەڵ منداڵانی بچووکدا گەمە بکات.»\nئەمانە یەکجار کەلەڕەق و یەکلان، هەرچەندی دەکەن بیسەلمێنن لێبوردە و دڵکراوەن، ناتوانن، چون شەوێک تا بەیان چی دەڵێن، بە یەک هەڵوێست هەمووی پووچ دەکەنەوە. خوو بە شتێکەوە دەگرن و لەسەری دەچن، پڕ پڕن لە دژیەکی و ناتەبایی، ڕەنگە شانازییش بەم سیفەتە ناڕێکەوە بکەن. دۆستۆیڤسکی دەروونی پترۆف و هاوشێوەکانی وەها شیکاری دەکات:\n«توانست و بەهرەی بڕیاری دروستم تیایا نەدەبینی. خەڵکانی وەکو پترۆف لەگەڵ بیرۆکە و تەبیعەتێکدا لە دایک دەبن، ئەم بیرۆکەیە بەدرێژایی ژیان بە ڕاست و بە چەپدا دەیانخولێنێتەوە و بەو جۆرە، خۆبەخۆ دەخولێنەوە تا تووشیان دەبێت بە تووشی شتێکەوە و ئارەزوویەکی توندیان لەلا بێدار دەکاتەوە. کە تووشی ئەم شتە بوون و ئارەزوویان بزوا، ئیدی بۆی دەچن ئەگەر سەریشیان لە پێناوی ئەو شتەدا دانابێت. هەندێ جار سەرم لەوە سوڕدەما چۆن پیاوێک کە لەسەر لێدانێکی ئاسایی کۆلۆنێلەکەی خۆی کوشتبوو، بەو ئاسانییە، بێ دەربڕینی هیچ ناڕەزاییەک مل دەدات و پاڵ دەکەوێت بەر شەلاقان بدرێت و فەلاقە بکرێت!»\nڕێک ئەم بکوژانەی دنیای مەجازی وەهان، ڕەنگە چەندین کەس قسەیان پێ بڵێن و شەڕەکۆمێنتی نەشیاویان لەتەکدا بکەن و باکیان نەبێت، کەچی بە پۆست و نووسین و قسەیێکی دی -کە ڕاستەوخۆ ڕوویشی لەمان نییە، وەلێ بەجدی ڕەخنەی تێگەیشتنی کورت و کەمیان دەکات- تووڕە و هار ببن و هەوڵی لەکەدارکردن و کوشتنی مەعنەوییانەی خاوەنەکانیان بدەن. هەموو پەیامداری و هەبوونی پلانێک بە هەڕەشە بۆ سەر بێبەرنامەییەکەیان و سوکایەتیکردن بە بێدەسەڵاتی و شپڕێویی خۆیان دەزانن، ڕقیان لە جوانی و گەورەییە و چاویان بەوەدا هەڵنایەت مرۆڤێک کەسێتییەکی خۆشویستراوی هەبێت و هەندێ مرۆڤی تری لە دەور جەم بن.\nلە هەموو ئەوەی ڕابورد سەیرتر ئەوەیە، ئەم بەشەرانە هێندە بچووکن، بۆ تێرکردنی حەزێکی کاتی دەست بۆ دزی دەبەن، ئیتر دزییەکە لە هەرکەس بێت، نەیاریانە یا دۆست و یار، کێشەیان نییە، گرنگ ئەوەیە بگەنە حەزەکەی خۆیان.\n«یەکێک لە خووە سەیرەکانی پترۆف ئەوە بوو سەربارەی ئەوەی خۆشیدەویستم و ڕێزی دەگرتم، زۆرجار دزیی لێ دەکردم. ڕۆژێک تەوراتەکەی لێ دزیم، تەوراتەکەم دایێ کە بۆم بخاتە شوێنی خۆی، شوێنی تەوراتەکە تەنیا چەن شەقاوێک لێوەی دوور بوو، خێرا لە مەودای ئەو چەند هەنگاوەدا یەکێکی پەیدا کرد و تەوراتەکەی پێ فرۆشت و، خێرا پارەکەی دابوو بە مەشرووب، وا دیارە لەو کاتەدا زۆری حەز لە مەشرووب کردووە و خۆی پێ کۆنترۆڵ نەکراوە ... ئیدی پترۆف پترۆفە بە شەرت، کە شتێک دای لە کەللەی هەر دەبێت بیگاتێ و بیکات. پترۆف ئامادە بوو لە پێناوی ٢٥ کۆپیکدا زەلامێک بکوژێت، بۆ هیچ نا، تەنیا بۆ ئەوەی ئەو پارەیە بدات بە نیو پەرداخ مەشرووب و بیخواتەوە. لە غەیری ئەم حاڵەتانەدا پارەی بە هیچ نەدەزانی، سەدان هەزار ڕۆبڵ لەو گۆڕە بکەوتایە بێزی نەدەهات دەستی بۆ ببات.»\nئەگەر پترۆف پێویستی بە پارە و حەزی لە مەشرووب بووبێت، پترۆفەکانی فەیسبوک پێویستیان بە ناسراوی و حەزیان لە لایک و کۆمێنتە، ئیتر لە جێی شتی مادی و بەرجەستە، بیرۆکە و قسە دەدزن، دوور نییە نوکتە و سوعبەتێکی ئاسایی دۆستێکیان کە لە نامەی تایبەتدا بۆی باس کردوون، بدزن و بڵاوی بکەنەوە و خۆیانی پێوە هەڵبنێن، دواییش هیچ تەریق نەبنەوە. هەروەک ئاساییە دزیلێکراوەکەیش بە غەشیم و خەڵەتاو دابنێن و گاڵتە یا بەزەییان پێدا بێت. ئەمانە بریندارت دەکەن و تا بتوانن بێڕێزی و بێئەدەبی دەنوێنن، دواییش پاکانە دەکەن و پاساو دەهێننەوە و دەڵێن شتێکی وامان نەگوتووە، خۆ ڕوونە تەنیا داوای لێبوردن لەوانە دەکەن کە دەزانن لە داهاتوودا پێویستییان پێیان دەبێت و دەشێت ببنە فریادڕەسیان نەک ئەوەی تووشی عەزابی ویژدان ببن و وەفای دۆستایەتییان بجووڵێت و دنەیان بدات.\n«هەڵبەتە کە دزیی لێ دەکردم لە دڵی خۆیدا دەیگوت: داماوە! چ پیاوێکی سەیر و بێدەستەڵات و غەریبە! ناتوانێت شتەکانی خۆیشی بپارێزێت. پێم وایە لەبەر ئەوە خۆشیدەویستم. جارێکیان، وەک بڵێی لە دەمی دەرچوو، پێی گوتم:\n- ئەلکساندەر پترۆفیچ! تۆ باشبوونت کردووە بە گاڵتەی منداڵان، یانی ئەوەندە باشیت، ناخۆشت کردووە، ئەوەندە سادە و ساویلکەیت، بەڕاستی پیاو بەزەیی پێتدا دێتەوە! دوای دەقیقەیەک لەسەری ڕۆیی:\n- ئەلکساندەر پترۆفیچ، قسەکەم بە خراپ وەرمەگرە، لێم زویر مەبە. ئەم قسەیەم لە\nدڵسۆزییەوەیە ها ...»\nدوادێڕی بەشی حەوتەمی ڕۆمانی یادگارییەکانی خانەی مردووان، دەکەم بە کۆتا قسەی ئێرە: «من پێم وایە کە «م» ڕاستی دەکرد، پترۆف لە هەموو زیندانییەکان دڕتر، بێپەرواتر، بێباکتر، سەختگرتر، لەخۆباییتر و سەرکێشتر بوو.» ئەمە وەسفێکی پڕبەپێستی پترۆفەکانی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان و نەخۆش و گرێدارەکانی دنیای مەجازییە.\nدەروون کۆرۆرنا وەلی_ئەمر کتێب موناجات کۆیلایەتی پۆرن دیزاینی زیرەک ئایا_سۆفیا چیرۆک ژن یادەوەری کۆمەڵکوژیی_بۆسنە پۆدکاست تەکنۆلۆژیا\n2020-07-15 کۆمێنت 2671 جار بینراوە\nقومارخانەیەک لە ماڵەکانماندا ئارام شاهۆ\nگەشتێک بۆ قوتابخانەکانی نوور و چەند دەرسێک لە پەیامەکانی نوور بەڕێز ئیسماعیل\nکاریگەرییەکانی پۆرن لەسەر مامەڵە نائەخلاقییەکان لە ناوەندەكانی كاركردندا یووسف مەلا خەلیل


د. كازم حه‌بیب , , ئابوری و دارایی\nد. كازم حه‌بیب\nپانێلی یەکەم و بابەتی سێیه‌می سیمپۆزیۆم لە لایەن د. كازم حه‌بیب: لە ژێرناوی (ستراتیژی گەشەسەندنی نیشتمانی لە عیراق و هەرێمی کوردستان).\nتایبەتمەندییەکانی ئابووری عیراقی بەم شێوەی خوارەوەیە:\nئابووری عیراق ئابوورییەکی ریعیە کە واتە پشت بە داهاتی نەوت دەبەستێت.\nئابوورییەکی ئیستهلاکیە و بەرهەمهێنەر نییە.\nبۆ تێرکردنی پێداویستی بازارەکان پشت بە هاوردەکردن دەبەستیت.\nپێکهاتەی عیراق بە گشتی پێکهاتەیەکی دواکەوتووە.\nپێگەی عیراق لە ڕووی ئابوورییه‌وه لە دابەشکردنی نێودەوڵەتی دا لاواز و دواکەوتووە.\nگەندەڵیی دارایی لە عیراق بەرفراوانە.\nجگە لەم خاڵانەی سەرەوە تایبەتمەندییەکانی دواکەوتنی عیراق له‌م خاڵانه‌دا خۆی نیشان ده‌دات:\nپەیرەوکراو (تبعیە)، هەژارى، گەندەڵی، کاریگەری تیرۆر، جیاوازی نێوان چینەکانی کۆمەڵگە و جیاوازی ئایینی و تایفی. تێکڕای ئه‌مانه کاریگەرییان لەسەر عیراق و ئابووری عیراق هەیە.\nئەم تایبەتمەندییانەی سەرەوە چەند هۆکارێکیان لێدەکەوێتەوە وەک:\nپشتبەستن بە یەک کەرتی دیاری کراو، بەدی نەهاتنی بەرهەم، بناغه‌ی عیراق بە دواکەوتووىی دەمێنێتەوە، تەلەفکردنی سامانی گشتی و لاوازی وزە و گەلێک هۆکاری تر.\nئاکام و دەرئەنجامەکانی واقیعی ئابووریی عیراق:\nنەوت دەبێتە بەشی هەرە زۆری داهاتی نیشتیمانی (الدخل القومی) و گرنگیدان بە داهاتی پیشەسازی و کشتوکاڵی فەرامۆش دەکرێت.\nئابووریی عیراق بە دواکەوتوویی دەمێنێتەوە و بۆ بەرەو پێشبردنی زانست و تەکنەلۆژیا ناتوانرێ بەکار بهێنرێت.\nعیراق بەمجۆرە ناتوانێت ئاسایشی خۆراک (الامن الغذائی) بۆ کۆمەڵگە دابین بکات.\nعیراق ناتوانێت ڕێگری لە تەلەفکردن و دزینی سەروەت و سامانە گشتییەکان بکات و ئەمەش دەبێتە هۆی نەمانی هەماهەنگی گونجاو له نێوان حکومەتی هەرێم و حکومەتی فیدراڵدا.\nبۆ چارەسەری کێشەکان دەبێت سوود لەوە وەربگیرێت کە عیراق وڵاتێکی خاوەن 30 میلیۆن هاووڵاتییە، خاوەنی نەوت و گاز و کیبریتە، خاوەنی کەسانی زانستمەند و ڕۆشنبیرە کە خاوەن ئەزموونن. عیراق توانایەکی چاکی لە بواری هاوکاری و هەماهەنگی لە ئاستی هەرێمایەتی و نێودەوڵەتیدا هەیە.\nبەربەست و ڕێگریەکان:\nنەبوونی بۆچوون و پێشبینی دروست بۆ ئابووریی عیراقی.\nنەبوونی سیاسەتی گونجاو بۆ ئابووری، باری کۆمەڵایەتی و سیاسی و نەوت و وزە.\nنەبوونی ڕۆڵی کۆمەڵگەی مەدەنی و دیموکراسی.\nبۆچوونی دواکەوتووانە سه‌باره‌ت به پیشەسازی و نوێکردنەوەی کەرتی کشتوکاڵ.\nبوونی تێرور بەهەموو جۆرەکانییه‌وه.\nنەبوونی شەفافیەت و جیاوازی نێوان پێکهاتەکانی عیراقی.\nدانانی ستراتیژیيەکی گشتگیر بۆ گەشەسەندنی نیشتمانی.\nدانانی پلانی گەشەسەندنی ئابووری گشتی لە سەرانسەری عیراقدا.\nدابینکردنی گشت جۆرەکانی ئامار (ستاتێستیک).\nسیاسەتی دارایی و کارگێری، ڕێکخستن، بەڕێوەبردنی زانستی و تەکنەلۆژیای نوێ.\nچاودێری کردنی میدیا.\nچاودێری کردنی کۆمەڵگە و پارتە سیاسیەکان و سەندیکاکان.\nپێشنیار و تێبینی: بەستنی بەرنامەی سەنتەرەکانی توێژینەوەی زانستی بە زانکۆکان و دەزگاکانی گەشەسەندنی ئابووری و کۆمەڵایەتی.\nسیاسەتی ستراتیژی پێویست بۆ رزگاربوون لە واقعی ئێستای عیراق:\nبۆ ئەم مەبەستە پێویستە سیاسەتێکی گەشەسەندنی گشتگیر لەسەر ئاستی عیراق ئەنجام بدات کە ئەم بوارانە بگرێتەوە:\nله ئاستی سیاسیدا: دروستکردنی وڵاتێکی مەدەنی دیموکراتی یەکگرتوو و هەروەها دامەزراندنی کۆمەڵگەی مەدەنی کاریگەر و نەهێشتنی جیاوازی نیوان چین وپێکهاتەکانی عیراق.\nله ئاستی ئابووری و پێوەندی ئابووری نێودەوڵەتیدا: گۆڕینی ژێرخانی ئابووری و پشتبەستن بە کەرتی تری جیا لە کەرتی نەوت، کەمکردنەوەی هاوردەکردنی کەلوپەلی دەرەکی، دابەشکردنی سامانە گشتیەکان بە شێوەیەکی یەکسان.\nله ئاستی کۆمەڵایەتیدا: پێدانی دڵنییایی کۆمه‌ڵایه‌تی، پێشکەشکردنی خزمەتگوزاری چاک و کاراکردنی کۆمەڵگەی مەدەنی.\nله ئاستی زانسیتی و ڕۆشنبیریدا: بۆ نموونە جیاکردنەوەی ئایین لە زانست، گرێدانی بەرنامەی سەنتەرەکانی توێژینەوەی زانستی بە زانکۆکان و دەزگاکانی گەشەسەندنی ئابووری و کۆمەڵایەتیه‌وه.\nله ئاستی سروشت و ژینگەدا: پاککردنەوەی سروشت و ژینگەی عیراق لە پاشماوەی سیاسەت و جەنگەکانی ڕژێمی پێشوو.\nهەرێمی کوردستان لە بواری سەروەری یاسادا گۆڕانکاری و پێشکەوتنی بەرچاوی ئەنجامداوە، ئاوەدانکردنەوە، کەمکردنەوەی ڕێژەی هەژاری، دەرکردنی یاسای وەبەرهێنان و باشتر کردنی ڕەوشی سیاسی و پەیوەندی وململانێی حیزبی بە بەراورد لەگەڵ بەغدادا. بەڵام کارە نێگەتیڤه‌کانی بەغدا (هەرچەندە له ئاستێکی نزمتر) لە کوردستانیشدا بەدی دەکرێن.\nلە کۆتایشدا دەبێت ئامانجی سەرەکی ستراتیژی گەشەسەندنی باسکراو، لە ڕووی بەرز کردنەوەی ئاستی ژیانی ڕۆژانەدا (بەبێ جیاوازی ڕەگەز، ئاین و تایفەوه) تاکی عیراقى بێت.\nتاگ : ئابووری


هەواڵەكانی كوردستان، ئێران و جیهان 24ی گەلاوێژی 1394 سازمانی خه‌بات کوردستانی ئێران\nهەواڵەكانی كوردستان، ئێران و جیهان 24ی گەلاوێژی 1394\nكوژرانی لاوێكی كورد بە تەقەی راستەوخۆی هێزەكانی رژێم\nلاوێكی كورد خەڵكی شاری كرماشان بە تەقەی راستەوخۆی هێزە ئینتزامییەكانی رژێمی ئاخوندی كوژرا. بە پێی راپۆرتی هەواڵدەرییەكان، ئەمرۆ شەممە 24ی گەلاوێژی 1394، لاوێكی كرماشانی لە كاتی هەڵاتنی لفە دەست هێزە ئینتزامییەكانی رژێم بە تەقەی راستەوخۆی ئەو هێزانە بووە قۆربانی. بە پێی ئەم راپۆرتە، هێزە سەركوتگەرەكانی رژێمی ئاخوندی بە بیانووی دابین كردنی ئەمنییەت، دەستیان داوەتە دەستبەسەركردنی لاوان لە گەرەكی 22ی بەهمەنی شاری كرماشان، كە یەكێك لەو لاوانەی كە نەیویست بكەوێتە ژێر دەستی ئەو هێزە بەكرێگیراوانە و رای كرد بە تەقەی راستەوخۆی هێزەكانی رژێمی ئاخوندی بووە قۆربانی.\nلە كرماشان مامۆستایانی کورد لەسەر کار لادەبردرێن\nلە سەرەتای دەستپێکردنی خوێندنی ئەمساڵ، پێش بە وانە وتنەوەی مامۆستایانی کورد کە خوێندنی کارناسی باڵایان هەیە دەگیردرێت. بەپێی راپۆرتی هەواڵدەرییەكان، بەرپرسی زانکۆی ئازادی شاری کرماشان رایگەیاند کە دامەزراندنی مامۆستایانی زانکۆ کە بڕوانامەی کارناسی باڵای زانکۆی ئازادیان هەیە لە دوای ئاڵوگۆڕە بەرفراوانەکانی زانکۆ و ناوەند بارهێنانی شاری کرماشان دێت. بەرپرسی ئەو یەکەی زانکۆیە لە شاری کرماشان لە رێوڕەسمی رۆژی هەواڵنێران، رایگەیاند کە هیچ بەرنامەیەکیان بۆ دروستکردنی زانکۆیەکی نوێ و یان تێکەڵکردنی یەکەکانی زانکۆکان نییە. قەنبری بە هەواڵنێری "فارس"ی راگەیاندووە: هێنانی هەیئەتی زانستی بۆ زانکۆ، تەنیا پێشگرتن بە وانە وتنەوەی مامۆستایانی "حق‌التدریس" کە بڕوانامەی کارناسای باڵایان هەیە لە حاڵێکدایە کە زانکۆ ئازادی کرماشان وەرگرتنی ئەو مامۆستایانەی لە سەرەکیترین چالاکی خۆی دانابوو. دەوترێت، حەقدەستی ئەو مامۆستایانەی کە لە زانکۆ وانە دەڵێنەوە زۆر کەمە و لەگەڵ پێشگرتنیان لە وانە وتنەوە رێژەی بێکاری لە ئوستانی کرماشان زیاد دەکات.\nخوێندکارانی زانکۆی پەیام‌نووری مەریوان بەیاننامەیەکیان بڵاوکردەوە\nخوێندکارانی کورد لە زانکۆی پەیام‌نووری شاری مەریوان بەیاننامەیەکیان سەبارەت بە "کردوە تێرۆریستییەکان"ی سەر بارەگاکانی کۆمەڵە بڵاکردەوە. بە پێی راپۆرتی هەواڵدەرییەكان، خوێندكارانی كورد رایانگەیاندووە كە، لە ماوەی ئەم چەن ساڵەی ڕابردوودا هەندێک گۆڕانکاری لە پارچەکانی دیکەی کوردستان(باکوور، باشوور، ڕۆژئاوا) هاتووەتە ئاراوە و کێشەی کورد لە ڕۆژهەڵاتی ناوین و هەروەها ئاستی جیهانیشدا پێی ناوەتە قۆناغێکی دیکەوە.دیارە هەرکام لە پارچەکانی باشوور،باکوور و ڕۆژئاوا لەم چەن ساڵەدا ئەتوانین بڵێین هەندێک دەسکەوتیان لێ کەوتووەتەوە و تەنها ڕۆژهەڵاتی کوردستان بووە کە بە نیسبەت بەشەکانی دیکەوە بێدەنگی هەڵبژاردوە. ڕژیم بەپێی ئەو گۆڕانکارییانەی کە لە ناوچەکەدا هاتووەتە ئاراوە، ئەو مەترسییەی بە نیسبەت خۆیەوە هەست پێ کردووە و دیسان دەستی داوەتە کاری چەپەڵی هەمیشەیی خۆی، واتە تێرۆر و تەقینەوە و زەختوگوشاری سێدارەش بۆ چالاکانی ناوخۆ. ئەمجار هەوڵی ڕژیم بۆ تێرۆری کەسایەتیی سیاسی کاک ڕەزا کەعبی، و هەروەها هەوڵی تەقاندنەوەی بارەگای کۆمەڵەی شۆڕشگێڕی زەحمەتکێشانی کورستان. هەر بەو بۆنەوە ئێمە وەکوو کۆمەڵێک لە خوێندکارانی زانکۆی پەیام نووری مەریوان ئەم کردەوە قیزەونانەی ڕژیمی تێرۆر و سێدارە مەحکووم دەکەین و پێی ڕادەگەیەنین کە ڕۆڵەکانی کورد هیچکات بە کوشتن و لەناوبردن و ئەشکەنجە و تێرۆر و تەقینەوە لە ڕێبازیان وەرناگەڕێن و ڕێبوارانی ڕێگای ئازادی ڕۆژ لەدوای ڕۆژ بەهەستێکی بەخورۆشترەوە ئەم ڕێگایە دەپێون. سەرکەوتن بۆ بزاڤی ڕزگاریخوازیی گەلی کورد\nکۆمەڵێک لە خوێندکارانی زانکۆی پەیام نووری مەریوان\nبۆکسۆری کوردستانی بانگهێشتی ئۆردووی هه‌ڵبژارده‌ی نه‌ته‌وه‌یی ئێران کرا\nسینا سه‌حرایی بۆکسۆری گه‌نجی کوردستانی به مه‌به‌ستی ئاماده‌یی و به‌شداریی له پێشبڕکێیه ئاسیایی و جیهانییه‌کان بانگهێشتی ئۆردووی هه‌ڵبژارده‌ی نه‌ته‌وه‌یی لاوانی ئێران کرا. به‌پێی راپۆرتی هەواڵدەرییەكان، فێدراسیۆنی بۆکس، 18 بۆکسۆری بۆ به‌شداریی له پێشبڕکێیه‌کانی پاڵه‌وانی ئاسیا و جیهان بۆ ماوه‌ی حه‌وته‌یه‌ک بانگهێشتی ئۆردووی هه‌ڵبژارده‌ی نه‌ته‌وه‌یی لاوانی ئێران کرد. هه‌ر بۆیه، سینا سه‌حرایی بۆکسۆری ناوداری کوردستانی له لایه‌ن کادیری ته‌کنیکی هه‌ڵبژارده‌ی نه‌ته‌وه‌یی ئێرانه‌وه بۆ ئه‌م خوله له ئۆردووی هه‌ڵبژارده‌ی نه‌ته‌وه‌یی بانگهێشت کراوه. وه‌رزشوانه بانگهێشت کراوه‌کان ڕۆژی 26ی گه‌لاوێژ ده‌بێ خۆیان به کادیری ته‌کنیکی هه‌ڵبژاده‌ی بۆکس بناسێنن و له یانه‌ی وه‌رزشی شه‌هید شه‌هیروودی تاران ئاماده بن. سینا سه‌حرایی خه‌ڵکی شاری مه‌ریوانه که وه‌ده‌ست هێنانی چه‌ندین پله‌ی جۆراوجۆری نه‌ته‌وه‌یی له کارنامه‌ی وه‌رزشی خۆیدا تۆمار کردووه.\nلە ئێران 45%ـــی یەکەکانی وەبەرهێنان کار ناکەن\nبەپێی ئاماری ژووری بازرگانیی رژێمی ئاخوندی ئێران رێژەی 45%ی یەکەکانی وەبەرهێنان لەو وڵاتە یان داخراون یان نیوەداخراون. بە پێی راپۆرتی هەواڵدەرییەكان، سەرۆکی ژووری بازرگانیی رژێم دەڵێت" ئابووریی ئێران تووشی نەخۆشییەکی قورس هاتووە، کە لەم ساڵانەی دواییدا بەهۆی گەمارۆکان و رێوشوێنی نەگونجا و خراپتر بووە". موحسین جەلالپوور بڕوای وایە کە گەمارۆ نێودەوڵەتییەکانی سەر ئێران تەنیا لە سەدا 20بۆ 25کاریگەرییان لەسەر کێشە ئابوورییەکان داناوە و دەڵێت: "ئەو قەیرانە ئابوورییەی ئێران تووشی بووە، بەتایبەتی لە بواری وەبەرهێناندا، تەنیا ئەنجامی گەمارۆکان نییە و بیگومان پاش نەمانی گەمارۆکانیش دۆخەکە ئاسایی نابێتەوە". جەلالپوور وتی: "لە دەیەکانی رابردوودا ئاڕاستەیەکی باشمان لە ئابووریدا نەگرتووەتە بەر و ئابووریی پشتبەستوو بە نەوت سەرمایەی نیشتمانیی تووشی قەیران کردووە". هەروەها عەبدولحەمید زاهیدی پارێزگاری رژێم لە کوردستانیش باسی وەستان و داخرانی زیاتر لە 50%ی یەکەکانی وەبەرهێنانی کردووە لەو پارێزگەیەدا.\nیۆنان و قەرزبەخشەکان گەیشتنە رێککەوتن\nوەزیرانی دارایی 19 وڵاتی ئۆرووپایی واژۆیان لەسەر پلانی سێیەمی دەستگرتنەوەی یۆنان کرد کە لەیەکەم قۆناغدا 26 ملیار یۆرۆ قەرز دەبەخشێتە ئەو وڵاتە. بە پێی راپۆرتی هەواڵدەرییەكان، رۆژی شەممە 24ی گەلاوێژ، پاش پەسەندکردنی پلانی دەستگرتنەوەی یۆنان لەلایەن پەرلەمانی ئەو وڵاتە دوای چەند کاتژێر، 19 وەزیری دارایی وڵاتانی ئۆرووپایی کۆبوونەویەکیان ئەنجامدا و دوای مشتوومڕێکی زۆر، پلانەکەیان واژۆکرد. رێککەتنی نێوان یۆنان و قەرزدەرە ئۆرووپاییەكان و نێودەوڵەتییەکان دوای نزیکەی 6 مانگ دانووستاندنی چڕوپڕ لە نێوان ئەو دوو لایەنە بەدیهات. جێگەی باسە كە، ئۆکلید ساکالۆتۆس، وەزیری دارایی یۆنان لەمبارەیەوە دەڵێ: " دوای شەش مانگ لە دانوستاندنی چڕ و پڕ دواجار ئێمە گەیشتینە رێککەوتن. زۆر کەس هەوڵی زۆریان دا ئەو رێککەوتنە بێتە ئاراوە".\nدەستبەسەركردنی شەبەكەێكی تیرۆریستی سەر بە رژێمی ئاخوندی لە كوەیت\nهێزە ئەمنییەکانی کوەیت كۆمەڵێكی بەرچاو چەك و تەقەمەنی كە لە سنووری عێراقەوە بردرابووە كوەیت و لە وشێنێكی نهێنی حەشار درابوو دەستیان بەسەریدا گرت. بە پێی راپۆرتی هەواڵدەرییەكان، وەزارەتی ناوخۆی ئەو وڵاتە رایگەیاند، دەستیان بەسەر دەیان چەک وتەقەمەنیدا گرتووە و لەو پێناوەدا سێ گۆمانلێكراویان دەستبەسەر كردووە كە سەر بە گرووپی حیزبۆڵای لۆبنانن. بە پێی ئەم راپۆرتە، وەزارەتی ناوخۆی كوەیت لە بەیاننامەێكدا رایگەیاندووە كە، توانیویانە شانەیەکی نهێنی دەستگیربکەن، کە لە سێ کەس پێکهاتوون. هاوکات لەڕێگەی ئەو دەستگیرکراوانەش کۆگایەکی نهێنی چەک و تەقەمەنی دەستی بەسەردا گیرا کە بەنیازبوون بۆ کاری تیرۆرستی بەکاری بهێنن". جێگەی باسە كە سەرچاوەكان باس لەوە دەكەن كە ئەو گرووپە لە لایەن رژێمی ئاخوندییەوە پشتیوانی ماڵی كراون. جێگەی باسە كە، 144 کیلۆگرام ماددەی تی ئێن تی، 19 ئار بی جی، 65 چەکی کلاشینکۆف و بەدەیان جۆری دەمانچە دەستیان بەسەردا گیراوە،\nڕێکه‌وت: 2015-08-15 15:39:20


دوایین ئامانجی داعش و ڕۆڵی ئەمریکییەکان/ ئەو ناوچانە کامانەن؟ - Mehr News Agency\n15 adarê 2019 - 07:51\nNews Code 25614\nدوایین ئامانجی داعش و ڕۆڵی ئەمریکییەکان/ ئەو ناوچانە کامانەن؟\nداعش بە زووی لە سووریا کۆتایی دێت؛ بەڵام پرسیارێک کە لێکۆڵەران و چاوەدێرانی کاروباری گرووپە تیرۆریستییەکان بیری لێدەکەنەوە، ئامانجی دوایی تەکفیرییەکان و ڕۆڵێکە کە ئەمریکا لە ئەو بوارە دەیگێڕێت.\nئاژانسی هەواڵی مێهر-گرووپی نێودەوڵەتی: سەبارەت بە پێوەندی ئەمریکا لە گەڵ داعش باسی زۆر کراوە؛ لە هەڵوێستی برێک سەرچاوەی عێراق لە سەر یارمەتییەکانی واشنتۆن بە تەکفیرییەکان کاتێک کە لە ناوچەیەک لێیان دەقەوما تا داخستنی یارمەتی بۆیان کە زیاتر بە ئەو پاساوە کە هەڵە رووی داوە، ئەنجام دەبوو.\nلە هەواڵی پێوەندیدار بە هلی برنەکانی ئەمریکا لە ناوچەگەلێک کە پێشتر لە کۆنترۆڵی داعش بوون لە عێراق تا هەواڵی پێوەندیدار بە دەستیر کردنی بەغدادی سەرکردەی داعش لە لایەن سەربازانی ئەمریکیی لە عێراق و گواستنەوەیان بۆ بنکەیەک لە سووریا بوو.\nئەو پرسە کاتێک زیاتر هۆی بیر کردنەوەیە کە ئاوڕ بدەینەوە لە سەر پێوەندی داعش و ئەمریکا و قسەکانی کایکل فلین سەرۆک پێشووی ئاژانسی هەواڵگری بەرگری ئەمریکا بیر بهێنینەوە کە راگەیاندبوو: بزووتنەوە تەکفیرییەکان لەدایک بووی ئەو سیاسەتانە نییە کە لە سەر نەزانی و بێ ئەزموونی دانراون بەڵکوو سەرچاوە لە بڕیارگەلێکەوە دەگرێت کە بە زانیاری و بڕیار و ئیرادەوە و بە شێوەی سەداسەد لە لایەن واشنتۆنەوە گیراوە. ئەمریکا لە ساڵی ٢٠١٢ بە گواستنەوەی چەک و گەیاندنی بە گرووپە تەکفیری توندڕەوەکان و ئەلقاعیدە یارمەتیدەریان بوو لە عێراق .\nلە دۆخێکدا کە شەڕ دژی داعش لە دوایین ناوچەی ژێر کۆنترۆڵیان لە ڕۆژهەڵاتی سووریا نزیک دەبێتەوە لە کۆتایی خۆی؛ هۆشدارییەکان سەبارەت بە گواستنەوەی داعشییەکان بە تایبەتی سەرکردەکانیان بۆ ناوچەیەکی قەیراناوی دیکە لە ناوچەکە و جیهان زیادی کردووە.\nعومەر معربونی سەرتیپی خانەنشین کراوی لوبنانی لە گفتوگۆیەک لە گەڵ سپۆتینک سەبارەت بە ئەو کارە مەرسیدارەی گواستنەوەی سەرکردەکان و ئەندامانی داعش لە سووریا پاش کۆتایی کاری تیرۆریستەکانی داعش لە باغۆز لە دەڤەری دەیرەزوور هۆشداریی دا.\nناوبراو زیادی کرد: زانیری ورد لە سەر ئەوەی کە بووە هۆی کۆتایی هێنان بە داعش بوونی نییە بە تایبەت کە ئەمریکییەکان گومانیان لە سەرە و ئەندامانی ئەو گرووپە بۆ بەکار هێنان دەبەنە شوێنی تر. بەڵگەگەلێک هەن کە نیشانی دەدات کە ئەندامان و سەرکردەکانی داعش لە ڕێگای کۆپتەر و ئامێری دیکەوە گواستراونەتەوە. داعش لە باری ئۆپراسیۆنەوە بەم زووانە کۆتایی دێت و ناوچەی قەیراناوی زۆر هەیە لە جیهاندا کە ئەگەری گواستنەوەی سەرکردەکان و ئەندامانی ئەو گرووپە بۆ ناوچەگەلیکی دیکە هەیە بە تایبەت ئەوەی کە ئەمریکییەکان ئامانجگەلێکیان چ لە عێراق و سووریا و چ لە ناوچەکانی تری و جیهان هەیە کە دەیانەوێت بە یارمەتی داعشییەکان پێی بگەن. نیمچە دوورگەی سینای میسر و وڵاتانی ئەفریقی وەکوو جەزایر و نیجریا لە ئەو ناوچانەن کە ئەگەری هەیە داعشییەکان بگوازنەوە بۆ ئەوێ.\nناوبراو سەبارەت بە کشانەوەی ئەمریکا لە سووریاش ئەو جۆرەی کە دۆناڵد ترامپ سەرۆک کۆماری ئەمریکا رایگەیاندبوو، وتی: لە چرکەی یەکەمەوە من قانع نەبووم کە ترامپ ئەو بڕیارە بەرێوە ببات و و هۆکاری ڕازی نەبوونی من لە ئەو پرسە بنەڕەتییەوە سەرچآوەی دەگرت کە ئەمریکا هێشتا ئامنجگەلێکی لە سووریا هەیە کە دەتوانێت بە ئەوەی کە هێزەکانی سووریای دیمۆکراتیک ناوی لێدەنێت، بەدی بهێنێت و بەرەو هەوڵی دابەشکارانە لە ڕێگای قەسەدە وە بڕوات و ئەوەش ئەگەری هەیە.\nمەعرووبی زیادی کرد: بوونی ٤٠٠ هێزی ئەمریکی سەرپۆشێکی سیاسی بۆ ماوەیەکی نە ئەوەندە کورت بۆ کوردە جودایی خوازەکان دروست دەکات.\nناوبراو وتی: لە هیچ کەسێک شاردراوە نییە کە ئامانج لە پێکهێنانی داعش ئاژاوە و تێکدانی ئاسایش و پاوەجێی لە نێو وڵاتانی عەرەبی و ئیسلامییە. یەکێک لە بەڵگە بڵاو بووەکان لە لایەن ئاژانسی هەواڵگری بەرگری ئەمریکاوە نیشانی دەدات کە پێکهێنانی داعش لە سووریا یارمەتیدەری سیاسەتەکانی ڕۆژاوا لە ناوچەکەیە.\nبە هەر حاڵ ئەمریکا بۆ بەرەو پێش بردنی ئامانجەکانی و لە درێژەی پاراستنی بەرژەوەندییەکانی خۆی و پاڵپشتی لە تێلاڤیڤ و خەسار گەیاندن بە دژبەرانی سیاسەتەکانی خۆی لە هیچ هەوڵێک لەوانە ئاژاوە و شەڕ نانەوە و تا وێران کردنی شارەکان و کوشتنی خەڵکی سڤیل خۆی نەبواردووە و دۆخی ئەفغانستان و عێراق، سووریا، یەمەن و زۆربەی ناوچەکانی تر سەلمێنەری ئەو پاگەندەیەن.\nئامانجەکانی ئەمریکا لە گواستنەوەی تیرۆریستەکان\nموحەمەد ماهر موقع پەرلەمانتاری سووریا لە گفتوگۆ لە گەڵ مێهر رایگەیاند: بوونی هێزەکانی ئەمریکا لە سووریا نایاسایی و ناڕەوایە و بە بێ ڕێککەوتنی دەوڵەتی سووریا ئەنجام دراوە و ئەوەش پێچەوانەی یاسا نێودەوڵەتییەکان لە سەر بنەڕەتی ڕێز لە سەروەرایەتی وڵاتانی ئەندامی نەتەوە یەکگرتووەکانە لە هەمان پێوەندیدا رووسیا چەندین جار داوای لە واشنتۆن کردووە کە هێزەکانی لە سووریا بباتە دەرەوە بە تایبەت ئەوەی کە هێزەکانی ئەمریکا لە گرووپە تیرۆریستییەکان لەوانە داعش پاڵپشتی دەکەن. ئامانجی ئەمریکا لە پاڵپشتی لە تیرۆریستەکان و گواستنەوەیان بۆ ناوچەی ئەمن، لە ناوبردنی ناوچەکە و پەرەپێدان بە تیرۆریزم و توندڕەوی بۆ خزمەت بە پیلانی زایۆنی- ئەمریکی لە ناوچەکەیە.\nلە کۆتاییدا دەتوانرێت بوترێت کە لە هیچ کەسێک شاردراوە نییە کە واشنتۆن و هاوەپەیمانەکانی تیرۆریستەکانیان دروست کردووە و لە دۆخێکدا کە پاگەندەی بەرەنگار بوونەوەی تیرۆریزم دەکەن، لە تیرۆریستەکان بۆ گەیشتن بە ئامانجەکانی خۆیان کەڵک وەردەگرن و هاوپەیمانی ناسراو بە دژە داعش و کارەکانیان نیشاندەری ئەوەیە؛ چونکوو شەڕکەرەکانی ئەو هاوپەیمانییە ژێرخانەکانی سووریا و خەڵکی سڤیلیان کردووەتە ئامانج و ئەمە لە حاڵێداکیە کە تیرۆریستەکان ناکەنە ئامانج.


📕 ئیندێکسی گۆڤاری کۆڕی زانیاری کورد 1973-2002 پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 4 2015 9:12PM\n👁 ئەم بابەتە 9,559 جار بینراوە\nشوان سڵێمان یابە هەولێر - 2006 [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 68% ✍ هـ.ب. 4-1-2015 21:12:56\n📕 سەرنجێک لە چەند زاراوەیەکی تازە بەکار هاتوو و کۆڕی زانیاری کورد پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Jul 15 2013 9:45PM\n👁 ئەم بابەتە 12,172 جار بینراوە\nنووسینی: د. جەمال نەبەز ساڵی چاپ 1978 چاپخانەی د [ زۆرتر... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 15-7-2013 21:45:24\n📕 گۆڤاری کۆڕی زانیاری کورد - بەرگی 1 - بەشی 1 - 1973 پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Dec 31 2015 12:29PM\nکۆڕی زانیاری کورد 1973 [ زۆرتر... 👁] ✖ 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 31-12-2015 12:29:21\n📕 گۆڤاری کۆڕی زانیاری کورد - بەرگی 2 - بەشی 1 - 1974 پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Jun 21 2013 10:31AM\nکۆڕی زانیاری کورد 1974 [ زۆرتر... 👁] 📕 ✖ 0 1 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 21-6-2013 10:31:28\n📕 گۆڤاری کۆڕی زانیاری کورد - بەرگی 2 - بەشی 2 - 1974 پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 18 2019 11:28AM\nکۆڕی زانیاری کورد 1974 [ زۆرتر... 👁] ✖ 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 18-1-2019 11:28:59\n📕 گۆڤاری کۆڕی زانیاری کورد - بەرگی 3 - بەشی 1 - 1975 پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Jun 21 2013 10:41AM\nکۆڕی زانیاری کورد 1975 [ زۆرتر... 👁] 📕 ✖ 0 4 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 21-6-2013 10:41:39\n📕 گۆڤاری کۆڕی زانیاری کورد - بەرگی 3 - بەشی 2 - 1975 پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 18 2019 11:31AM\nکۆڕی زانیاری کورد 1975 [ زۆرتر... 👁] ✖ 📕 ✖ 0 3 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 18-1-2019 11:31:27\n📕 گۆڤاری کۆڕی زانیاری کورد - بەرگی 4 - 1974 پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 18 2019 11:34AM\nکۆڕی زانیاری کورد 1974 [ زۆرتر... 👁] 📕 ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 18-1-2019 11:34:56\n📕 گۆڤاری کۆڕی زانیاری کورد - بەرگی 5 - 1977 پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 18 2019 11:38AM\nکۆڕی زانیاری کورد 1977 [ زۆرتر... 👁] 📕 ✖ 0 1 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 18-1-2019 11:38:25\n📕 گۆڤاری کۆڕی زانیاری کورد - بەرگی 6 - 1978 پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 18 2019 11:42AM\nکۆڕی زانیاری کورد 1978 [ زۆرتر... 👁] ✖ 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 18-1-2019 11:42:12


وشەیەک بۆ وتن بە ھەقی کەژاڵ ئیبراھیم خدر.\nوەرگێڕانی: دڵشاد ئەحمەد\nجیاواز لە شێوە و شێوازی شیعری تێر و، بەرھەمھاتووی ئەم سەردەمە ئەگەر بە وردیی لەم سەردەمەدا پێناسەیەکی جوانی شیعر بکەین دەگەینە ئەو دەرئەنجامەی کە ئێستاشی لەگەڵدا بێ شیعر بناغەیەکی بەفراوانی تێپەڕاندووە، لە نێوانی تازەگەریی و ھاوچەرخییدا، ئەوانەی دەیانخوێنێتەوە بە وردیی ھەموو کەسێ ھەستی پێکردوون و، جێگەی گومان نین.\nھەموو شاعیرێک شێوەی ئاخاوتنی تایبەتی بە خۆی ھەیە (سەیاب)، شێوازی ئاخاوتن و زیندوویەتی تێدا بەدی دەکرێ، (قەبانی) شێوزای ھەستگەریی تایبەتیی، (بەیاتی) شێوازێکی تری شیعری ھەیە کە لە شاعیرانی تر جیاواز و جودا دەکرێتەوە.\nھەر بەم شێوەیە (سەلاح عەبدولسەبوور) کە جیاوازە لەوانی تر کە بە شێوازی (رامی) جیادەکرێتەوە، بەڵام (مەحمود دەرویش) خوێندکاری (قەبانی) بوو کە بە مامۆستای خۆی داناوە کە لە ھەموو نەریتەکان شێوازەکانی ھەستگەریی قەبانی دوور بوو؟ کە شیوازێکی تایبەتیی خۆی فەراھم کرد بە کۆکردنەوەی شێوازەکان، ئەمە سروشتییە شێوازی جیاواز لە ھەر شاعیرێک لەوی تر دەبینرێ، بۆ نموونە ریتمی شیعریی لەسەر حیسابی وێنە و ھی تر..\nبەڵام شاعیری خۆشەویست و کەژاڵ ئیبراھیم خدر دونیایەکی جوانی گەورەی لە شیعری ھاوچەرخدا دروست کردوە نموونەی تێڕوانینی بە شیرینیی و، ئەندێشە و، رەتکردنەوە و، قووڵبوونەوە و، چڕکردنەوە پێشکەش کردوین.\nکە ئەو جیهانبینین و ووردبینیەی لە ھاوکێشەکانی نیازپاکییدا ھەیە لە تێڕوانینی شیعر کە چەندە ئاسانە بۆ خوێندنەوە ئەوەندە قورسە لە ھۆنینەوەیدا تاکو بەرجەستەی دەکەی کە دیدێکی شیاو بدا لە دڵی خوێنەران، یاخود بۆ ئەوانەی خاوەنی داھێنانی سروشتیی نین، کە بە زیرەکییەکی باش و بەرز ئەنجامی بدا لەو کەناڵەی کە خۆی دەیەوێ. ئەمە دوو دیدی جیاوازە لە تیڕوانین بۆ ئەدەب و سروشت.\nکەژاڵ پێناسەیەکی جوانی دەوێ لە شیعردا، بەر لە ماوەیەک لە دەریای شیعردا سەوڵی لێداوە و داھێنانی ھێناوەتە ئاراوە: بمبینین وا وەستاوم لە بەردەم تابلۆ سەر سورھێنەرەکان ئەم شاعیرە لە بەردەم زنجیرەیەک شیعر دایە، کە وەک رووبارێک خوڕەی دێ، یان وەک تاشەبەردێک لە چیاوە ھەڵئەخزێ بۆ بنار، وەک خاوەن شیعرە ھەڵواسراوەکان ئەڵین شەپۆلەکانی شەپۆلێکن سەرچاوەکەشی دەبا، ئەوەتا لە کۆپلەیەکی ھەست بزوێندا بەرامبەر بە تاڵیی ژیان دەڵێ:\nنەوەک گزنگی بەیانی ببێتە\nتریفەی شەوگاری رەش\nکۆچی نامرادی بەشوێنتەوە\nرێگەم بدە باببمە\nروبارێکی سەر ھەڵگرتوو\nبۆ ناو ئۆقیانوسێکی نادیار\nپەڕێکی باڵتم بدەنێ\nتانامەی ھەتاو بنووسم\nببمە نمەی بارانی دڵت و\nئاگردانی ئەشقی سوتاوت بکوژێنمەوە\nئەم رەنگاوڕەنگیی و پەلکەزێڕینەیە دەرکەوتن و ھەڵھاتنی شیعرە، لە سەروو پلەکانی پەیژەی ویژدانەوەیە، ھەرچەند خۆی لە رووتکاریی ھەڵکیشاوە بەڵام دوور نەکەوتۆتەوە لە وێنە جوانەکان بۆ ژیان کە ئەم ژنە بە شیعرەکانی ئەیەوێ لە بەرچاوی خوێنەرانی، وا لە خوێنەران بکا بە ناچاریی ئامادەبن بە رووح و جەستە، بەشداریی لەو ئازارانەی ئەم ژنە بکەی؟\nشاعیر خوێندنەوەیەکی ھەستپێکراوی ھەیە بەرامبەر بە شەڕانگێزیی و دەزانێ کە خوێنی براکان زۆر ئازیزە بەڵام مێژوو لێمان خۆش نابێ ئەوەی لەم چەندە دێڕە ھەستی پێ دەکەی:\nرق مێژوویەکی درێژی ھەیە\nخوێنی بەرد و، خوێنی من و\nخوێنی مێژوو دەنووسێتەوە\nشاخ و بەفر زاوزێ دەکات\nپرشنگی برین دەدات\nلە روخساری کوێستانەکان\nچۆن نا؟ ئەم شاعیرە دواندنێکی گونجاو دائەھێنێ، کە نیازێکی لە جوانیی و تێکئاڵان ببەخشێتەوە بە ژیان، ژیانێک کە فەراھم بێ بۆ ھەموومان و شیعر دڵ و دەروونمان جۆش بدا و ئەندێشەمان ناسکتر بێتەوە و دوور بین لە ژاوەژاوی نێو دەریای ئازار، هیوام بۆ ئەم ژنە شاعیرە جوان و رووح سووکە و، گەشانەوە و سەرفرازیی بۆ ئەخوازم، کە جوانترین شاکارمان بۆ ئەڕازێنێتەوە لە دووتۆیی قەسیدە بەرزەکانی، لە شیعری گەورە بۆ گەورەتر، بە ھیمەتی خوا خوێندنەوەیەک پێشکەش دەکەم بۆ شیعرەکانی لە پەرتووکێکدا کە شیاوی بەژنی ئەم شاعیرە جوان و ھەست ناسکە بێ.\n* حوسێن عوفی / ئەمیر ئەلقەوافی، (شاعیر و رەخنەگر).\nسەرچاوە: گۆڤاری (صدى الفصول)ی ئەلیکترۆنیی، ئاداری ٢٠١٥ - عێراق / بابل:


زیندانییەکی سیاسیی کورد لە زیندانی ورمێ لە مافی مورەخەسی وەرگرتن بێبەرییە\n10:40 - 20 رێبەندان 2719\nزیندانییەکی سیاسیی کورد بە ناوی "حوسێن عوسمانی" کوڕی "ساڵح"، تەمەن ٦٠ ساڵ و خەڵکی مەهاباد، لە زیندانی ناوەندیی ورمێ لە ماوەی دەسبەسەرکران و زیندانییکردنیدا، لە مافی هاتنە مورەخەسی بێبەری کراوە.\nئەو زیندانییە سیاسییە لە ماوەی ٦ ساڵ زیندانیبوونەکەیدا، لە هەرە جۆرە مافی مورەخەسییەک بێبەری بووە.\nئەو زیندانییە سیاسییە کوردە، ڕێکەوتی ١٢ی ڕەشەمەی ساڵی ٩٢، لەلایەن هێزە ئیتلاعاتییەکانەوە دەسبەسەر و پاش ساڵێک لە دەسبەسەرکرانی لە ژووری تاکەکەسی، لەلایەن لقی یەکی دادگای ئینقلابی مەهاباد بە سەرۆکایەتیی دادوەر "ئەحمەد جەوادی کیا" لەگەڵ دوو هاودۆسیەی دیکە بە ناوەکانی "سابیر شێخ عەبدوڵڵا و دیاکۆ ڕەسووڵزادە"، بە تۆمەتی "دانانەوەی بۆمب و هاوکاری لەگەڵ یەکێک لە حێزبە کوردییەکانی ئۆپۆزسیۆنی حکوومەتی ئێران"، بە ئێعدام مەحکووم کرا.\nحوکمی لەسێدارەدانی "حوسێن عوسمانی" لە دیوانی باڵای وڵات پێشێل و دواتر لەلایەن لقی ١ی دادگای ئینقلابی مەهاباد بە ٣٠ ساڵ زیندانیی تەعزیری و دوورخرانەوە بۆ زیندانی ناوەندیی ورمێ مەحکووم کرابوو.\nئەو زیندانییە سیاسییە بۆ دادگاییکردنی دووبارەی لە ساڵی ٩٧، ڕەوانەی زیندانی مەهاباد کرایەوە و پاش ١١ مانگ لە دەسبەسەری لەو زیندانە و کۆتاییهاتنی قۆناغی لێپرسینەوەکەی، مانگی ڕەزبەری ئەمساڵ بۆ زیندانی ناوەندیی ورمێ ڕاگوێزرایەوە.


حاکمی ویلایەتی نیویۆرک رەخنە لە ترەمپ دەگرێت - هيوای کۆرد\nHome » هەواڵ » جێهان » حاکمی ویلایەتی نیویۆرک رەخنە لە ترەمپ دەگرێت\nin جێهان, هەواڵ 08/04/2020\t0\nحاکمی ویلایەتی نیویۆرک رەخنە لە سەرۆکی ئەمریکا و سیاسەتی حکومەتەکەی دەگرێت لە مامەڵەکردن لەگەڵ ڤایرۆسی کۆرۆنادا و رایگەیاند، دەبێت سەرۆکی وڵات هەمیشە راستییەکان بە گەلەکەی بڵێت، نەک مەترسییەکانی پەتاکە کەمبکاتەوە.\nئەندرۆ کومۆ، حاکمی ویلایەتی نیویۆرک لە تویتێکدا لە هەژماری تایبەتی خۆی لەتۆڕی کۆمەڵایەتی تویتەر رەخنەی لە دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا و سیاسەتی حکومەتەکەی گرت لە مامەڵەکردن لەگەڵ پەتای کۆڤید-19 و رایگەیاند، “هەڵەیە مەترسییەکانی کۆرۆنا کەمبکرێتەوە، سەرۆک دەبێت هەمیشە راستییەکان بڵێت”.\nئاماژەی بەوەشکرد، هەڵەیە بوترێت کۆرۆنا لە شێوەیەکی ئەفسوناوی لەکاتی جەژنی ئیستەر نامێنێت، هەڵەشە نەبونی پڕۆگرامێکی پشکنینی نیشتیمانی کە سەرجەم ویلایەتەکانی ئەمریکا بگرێتەوە، پێویستە رێکارەکانی خۆپارێزی لەوڵاتدا توندبکرێتەوە و پەیڕەوی رێنماییەکانی تەندروستی بکرێت.\nکومۆ باسی لەوەشکرد، لە ئێستادا لە چەند ویلایەتێکی وەک تەکساس و فلۆریدا، ژمارەی توشبوانی کۆرۆنا بەردەوام لە زیادبوندایە، ئەوەش بەهۆی کردنەوەی کەرتی ئابوری وڵاتەکە لەپێش وادەی خۆی و کەمکردنەوەی مەترسییەکانی پەتاکە لەلایەن بەرپرسانی حکومی ئەمریکا.\nلەسەر ئاستی جیهان ویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا زۆرترین زیانی بەهۆی ڤایرۆسی کۆرۆناوە پێگەیشتوە، تا ئێستا چوار ملیۆن و 869 هەزار و 285 توشبوی ڤایرۆسەکە لەو وڵاتە تۆمارکراون، لەو ژمارەیەش 158 هەزار و 931 کەس گیانیانلەدەستداوە.\nئەمریکا ڤایرۆسی کۆرۆنا نیویۆرک\t2020-08-04\nTagged with: ئەمریکا ڤایرۆسی کۆرۆنا نیویۆرک


ماڵئاوایی لە هاوڕێ جەبار مستەفا… – hkkurdistan\nHome 6 ئەرشیفی بابەتەکان 6 ماڵئاوایی لە هاوڕێ جەبار مستەفا…\nڕاپۆرتی ڕێوڕەسمی دوادیدار و ماڵئاوایی و بەخاکسپاردن، هەروەها مەڕاسیمەکانی ڕێزلێنان لە شاری سیدنی ئوسترالیا\nجەبار مستەفا، ڕابەرێکی بەرجەستەی بزووتنەوەی کۆمۆنیزمی کرێکاری عێراق و کوردستان و ڕێبوارێکی ماندوونەناسی ڕێگای ئازادی و یەکسانی ئینسانەکان بوو. ئەو لەسەرەتای ساڵانی حەفتاکانی سەدەی رابردووەوە تا دوا ڕؤژەکانی ژیانی، ساتێک لە تێکۆشان لەم پێناوەدا وچانی نەدا. سەرکوت و زیندانی و ئەشکەنجەی رژێمی بەعس نەک ئەویان لە خەبات و تێکۆشان لەپێناوی ئازادی کرێکاران و بەشمەینەتانی کۆمەڵگادا سارد نەکردەوە، بەڵکو تا دەهات بڕوای ئەویان بە ئازادی و کۆمۆنیزم پتەوتر دەکرد.\nبەداخەوە ڕۆژی ٣١/١٢/٢٠١٨ ، دوای ساڵ و نیوێک ململانێ لەگەڵ نەخۆشی شێرپەنجەدا، دڵی گەورەی جەبار مستەفا لەشاری سیدنی ئوسترلیا لە لێدان کەوت. مەرگی ناوادەی ئەو لەتەمەنی ٦٦ ساڵیدا، خەم و پەژارەی خستە دڵی سەدان و هەزاران ئینسانی ئازادیخوازەوە.\nبۆ ڕێزلێنان لە نزیک بە نیو سەدە خەبات و تێکۆشانی ئەم ڕابەرە گەورەیەی ڕێگای ئازادی و یەکسانی، لەلایەن خانەوادەکەی و حیزبی کۆمۆنیستی کرێکاری کوردستان و هاوڕێ و دۆستانییەوە، دوو مەراسیم لەشاری سیدنی ئوسترالیا بەڕێووەچوون. لەم دوو مەراسیمەدا ژمارەیەکی زۆر لە جەماوەری ئازادیخواز و کەسایەتی و لایەنی سیاسی بەشدارییان کرد.\nڕۆژی شەممە، ٥/١/٢٠١٩ پاش ڕێوڕەسمی دوا دیدار و ماڵئاوایی خانەوادە و دۆستانی لە هاوڕێ جەبار، مەراسیمێک لەسەر تەرمەکەی لەهۆڵی پاینگرۆڤ نۆرس چەپڵ لەگۆڕستانی پاینگرۆڤ لە گەرەکی مینچنبێری شاری سیدنی سازکرا. مەراسیمەکە بە دەقیقەیەک وەستان بۆ یادی ئازیزی جەبار مستەفا دەستی پێکرد. لە مەراسیمەکەدا سەرەتا وتەی شیرین موراد، هاوژینی هاوڕێ جەبار لە لایەن ئاشنا مولودەوە پێشکەشکرا. پاشان هەرسێ کچەکەی، زاریا، ماردین و لیزا وتەی خۆیان پێشکەشکرد. ئەوان لە وتەکانیاندا باسیان لەکارەکتەری هاوڕێ جەبار کرد وەکو هاوژین و باوکێکی دڵسۆز و خۆشەویست و خەمخۆری خانەوادەکەی. پاشان عدنان کەریم، هاوڕێی دێرینی هاوڕێ جەبار، باسی لە تێکۆشان و خۆڕاگری و ئنساندۆستی ئەو کرد. چیمەن عارف وتەی کۆمیتەی ئوسترالیای حیزبی کۆمۆنیستی کرێکاری کوردستانی پێشکەش کرد و سوپاسی ئامادەبووانی کرد بۆ بەشداربوونیان لە ڕێوڕەسمەکەدا. بە نمایشکردنی سلایدشۆیەک، کە گەشتێکی خێرا بوو بەناو وێستگە جیاجیاکانی ژیانی هاوڕێ جەبار مستەفادا، مەراسیمەکە کۆتایی هات. شایانی باسە مەراسیمەکە لەلایەن مەنسور ڕەزاقییەوە بەڕێوە دەبرا.\nپاش تەواوبوونی مەراسیمەکە، ئامادەبووان تەرمی هاوڕێ جەباریان یاوەری کرد تا دوا مەنزڵگەی لە گۆڕستانی پاینگرۆڤ. لەوێ لەناو ئاپۆرە و ئەڵقەی خانەوادە و دۆست و هاوڕێیانیدا تەرمی هاوڕێ جەبار لەگەڵ سروودی ئانتەرناسیۆنال، سروودی نێونەتەوەیی کرێکاران، بەخاک سپێردرا.\nڕۆژی دواتر، یەکشەمە ٦/١/٢٠١٩، لە هۆڵی هۆڵڕۆید فەنکشن سێنتە، لە گەڕەکی مێریلاندس، مەراسیمێکی شکۆدار بۆ ڕێزلێنان لە یادی ئەم ڕابەرەی کۆمۆنیزمی کرێکاری بەرپا کرا. مەراسیمەکە بە هەڵدانی پێکێک شەراب بەیادی هاوڕێی کۆچکردوو دەستی پێکرد. پاشان دەقیقەیەک بێدەنگی ڕاگەیەنرا. ئینجا، ئەنتەرناسیۆنال، سروودی جیهانیی کرێکاران لێدرا. لەمەراسیمەکەدا چەندین وتە پێشکەشکران. ماردین جەبار وتەی خانەوادەی هاوڕێ جەباری پێشکەش کرد. پەیامی ڤێدیۆیی عوسمانی حاجی مارف، سکرتێری کۆمیتەی ناوەندی حیزب نمایشکرا. پاشان تۆما حەمید بە زمانی عەرەبی وتەی مەکتەبی سیاسی هەردوو حیزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی عێراق و کوردستانی خوێندەوە. هەروەها حەسەن مارف ژیاننامەی هاوڕێ جەباری خوێندەوە، پاشان فایەق پێنجوێنی شیعرێکی پێشکەش بە ژیان و خەباتی هاوڕێ جەبار کرد. دوا بڕگەی کۆتایی ئەم بەشە خوێندنەوەی سوپاسنامەیەک بوو کە ئارام عوسمان هاوسەری ماردنیی هاوڕێ جەبار ئاڕاستەی بەشداربووانی کرد.\nبەشی دووەمی مەراسیمەکە لە پاش پشوویەکی کورت، بە وتەی لین سمیس لە ڕێکخراوی هاوپشتی نێوان نەقابەی کرێکارانی ئوسترالیا و عێراق دەستی پێکرد. پاشان جمال عەلی حەلاق کە نووسەر و شاعیرێکی عەرەب زمانە، وتەیەکی پێشکەشکرد، بە دوایدا عەدنان کریم هاوڕێی دێرینی جەبار وتەیەکی پێسکەش کرد. پاشان داود قەفاری لە کۆمیتەی هاوپشتی لەگەڵ بزوتنەوەی کرێکاری ئێران، پەیامی سەرەخۆشی ڕێکخراوەکەیانی بە زمانی فارسی خوێندەوە. بەدوایدا موزەفەر عەبدوڵا هاوڕێی حیزبیی دەیان ساڵەی جەبار وتەی خۆی پێشکەشکرد.\nمەراسیمەکە بە نمایشکردنی ژیاننامە و چالاکییەکانی هاوڕێ جەبار لەڕێگەی سلایدشۆی وێنەکانییەوە کۆتایی هات. هەر لە مەراسیمەکەدا ڤیدیۆیەکی چەند دەقیقەیی هاوڕێ جەبار نمایشکرا کە کورتەی قسەکانی بوو لە پانێڵێکدا کە لەسەر هێڕشی ئەمریکا بۆ سەر عێراق لە ساڵی ٢٠٠٣دا بەسترابوو. لەنێوان بڕگەکانی مەراسیمەکە و لەکاتی سلایدشۆکەدا ئۆدیۆی چەند گۆرانیەکی دڵخوازی هاوڕێی کۆچکردوو لێدرا. هەروەها لە مەراسیمەکەدا ناوی ئەو کەسایەتی و ڕیکخراو و حیزبە سیاسیانە خوێندرایەوە کە پەیامی سەرەخۆشیان ئاڕاستەی حیزب و خانەوادەی هاوڕێ جەبار کردبوو. شایانی باسە مەراسیمەکە لە لایەن لینا ئەسعەد و عامر سابیرەوە بەڕێوەدەبرا.\nکۆمیتەی ئوسترالیای حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی کوردستان، سوپاسی بێ پایانی خۆی پێشکەشی هەموو ئەو ئازیزانە دەکات کە لەماوەی ١٨ مانگی ڕابردوودا، لەڕۆژانی سەختی شەڕی دەستەویەخە لەگەڵ نەخۆشی نەگریسی سەرەتاندا، دڵسۆزانە لەپاڵ هاوڕێ جەبار و خانەوادەکەی ڕاوەستان. هەروەها سوپاس و پێزانینی خۆی ئاراستەی هەموو ئەو دۆست و هاوڕێیانە دەکات، کە لە دوا ڕۆژەکانی ژیانی و ڕۆژانی پاش مەرگی ئەم ئازیزەمانەوە، ئامێزی خۆشەویستییان بۆ شیرین و زاریا و ماردین و لیزا و ئارامی هاوسەری ماردین کردەوە و لەمەراسیمەکانی ماڵئاوایی و ڕیزلێنان لەیادی هاوڕێ جەباردا بەشدارییان کرد


گەشتێک بۆ ئارارات – Knwe.org\nسەرەکی » کەلتوور » گەشتێک بۆ ئارارات\nسەرەتای مانگی ئابی ئەمساڵ (2021) بۆ ماوەی هەفتەیەک سەردانێکی شاری یەریڤانی پایتەختی وڵاتی ئەرمەنستانم کرد، لەو هەفتەیەدا بەدەرفەتم زانی بەرنامەیەک دابنێم بۆ دیداری رۆژنامەکانی (ریا تازە و سەرنووسەرەکەی بەڕێز مرازێ جەمال) وهەروەها رۆژنامەی (زاگرۆس و بەرپرسەکەی خاتوو لیانا محۆیان)، دواتر دیداری بەڕێز (تیتالێ کەرەم بەرپرسی بەشی کوردی رادیۆی یەریڤان)، و دوای پەیوەندیکردن بە چەندان کەسایەتی وەک بەرێزان کنیازێ حەمید سەرۆکی فیدراسیۆنی کوردەکانی ئەرمەنستان- ئەندام پەرلەمان و خاتوو سەیران خوبایانی شاعیر و چالاکی مەدەنی.\nدەرفەتێکی باش بوو رۆژی سێی ئاب کە یادەوەری تراژیدی کۆمەڵکوژی شنگالە، (پارساڵیش دۆسییەکی تایبەتی پێنج لاپەڕەییم لەسەر کۆمەڵکوژی شنگال لەو یادەوەرییەدا لە کوردستانی نوێدا بڵاوکردەوە). کاتژمێر10ی بەیانی لە پارکی ئابۆڤیان لە سەنتەری یەریڤاندا بەو بۆنە خەمناکە لەگەل ژمارەیەک لە رۆشنبیران و رۆژنامەوان و هاووڵاتی کوردانی ئیزەدی، لەبەردەم مۆنۆمینتی جینۆسایدی شنگال کۆبووینەوە و چەند وتارێک بەو بۆنەیە پێشکەش کران. هەریەک لە بەرێزان مرازێ جەمال، کنیازێ حەمید، سەیران جەلاد، دواتریش نووسەری ئەم وتارە لە وتەیەکدا ئاماژەمان بە تاوانەکانی کۆمەڵکوژی رێکخراوی تیرۆریستی داعش کرد، مخابن لە ناکاودا ئیزەدییەکی توندڕەو بێ مۆڵەت وەرگرتن هاتە سەر ستەیج و دەستی بە قسەی هەلەق و ناماقوول کرد، زیاتر قسەکانی ئاراستەکراو بوون و لەوە دەچوو کە پێشتر خۆی بۆ ئامادە کردبێت، دەیگوت ئێمە ئیزەدین، کورد نین، کورد خۆیان تاوانبارن لە جینۆسایدی ئیزەدییەکان و بەدرێژایی مێژووش فەرمانەکانی قڕکردن بەدەست کوردانەوە بووە دژی گەلی ئێزەدی و لەوانەش ئاماژەی بە هێرشەکانی محەمەد پاشا کۆرەی رواندز و برایم پاشای بابان و دواجار کۆمەڵکوژی شنگال دەکرد، تا ئێرە گوێ بیست بووین، باشە گریمان ئێزیدی پێکهاتەیەکی گەلی کورد نییە، یان نەتەوەیەکی سەربەخۆن، ئایە گەر وەهاش بێت ئەو قسەیە گونجاوە ئەوان بیکەن لە کاتی ئاسایی و نائاسییدا، لە کاتێکدا ھەر ھەمان ئەو قسەیە کراوە بە بەھانەی 74 جار جینۆسایدکردنیان؟ لەوەتەی چارەنووسی ئێزیدی کەوتوتە ژێر دەستی نەتەوە سەردەستەکانی عەرەب و تورک و فارس دواتریش ئەرمەن، بەوە تاوانباریان دەکەن کە عەرەبی ھەڵگەڕاوەن، یان گرووپێکی شەیتانپەرستن.. هتد. دەیان چیرۆکی دی. کاتێک ئەوان خۆشیان ڕەگەز و نەژادی خۆیان ون دەکەن، شەرعییەت بەو باوەڕەی ناحەزانیان دەدەن. کاتێک دەڵێن کورد ئەو جینۆسایدانەی ئەنجام داوە و ھاوکاریی داعشی کردووە و داونی بە دەستەوە و لە ھەمان کاتدا بێحورمەتیش بە پێشمەرگە دەکەن، لە ڕووی دپلۆماسییەوە سەیری بکەیت کاریگەریی نەرێنیی لەسەر هەستی ھەموو کوردێکی وڵاتپارێز ھەیە و وا دەکات خەڵکی کوردستان بەرانبەریان لە سۆز داماڵێت. ئەگەر ئەو بەھانەیەی ئەوان ڕاستە، بۆ گەڕاندنەوەی لەسەر هەستی نەتەوەیی و ئاسمیلەبوونی ئیزەدییەکانی ئەرمەنستان گەرەکە ئاوڕێک لە رابردووییان بدەینەوە.\nكوردی مسوڵمان و ئێزیدی\nله ئه‌رمەنستاندا لەسەردەمی سۆڤیەتدا كورد بە گشتی جۆرێک لە مافی رۆشنبیری هەبووە، لە ناوچە کوردییەکان خوێندن بە کوردی بووە، هەر لە ساڵی 1930 یەکەم رۆژنامەی کوردی رێیا تازە هاتووتە وەشاندن. یەکەم فیلمی کوردی، رۆمانی کوردی، تەنانەت شانۆ و بالێیشیان هەبووە، بەڵام دوای هەوڵوەشاندنەوەی دەسەڵاتی سۆڤیەتی کوردەکان لەلایەن دەسەڵاتی ناسیۆنالیستی ئەرمەنی بە توندی دژایەتی کراون و به‌سه‌ر دوو گرووپ یان ئیتنیكدا دابه‌ش كراون، كوردی مسولمان و ئێزیدی، ئه‌وانه‌ی موسڵمانن به شێوه‌ی فه‌رمی پێیان ده‌گوترێت كورد، کە دوای هەڵوەشانەوەی سۆڤیەت زۆرینەیان ئاوارەی وڵاتانی دەوروبەر بوون وەک ئازەربایجان و کازاخستان و قەرغیزستان و روسیا، بەڵام ئه‌وانه‌ی بە ئایین کوردی ئێزیدین لەلایەن دەوڵەتەوە پێیان ده‌گوترێت ئێزیدی. وەک نەتەوەیەکی سەربەخۆ و جودا لە کورد ناوزەدیان کردوون.\nلەسەردەمی روسیای تزاری بەشێک لە کوردە ئیزەدییەکان لە پاڵ میلیشیا کریستانە ئەرمەنییەکان چوونە رێزی لەشکری داگیرکەری روسیا و لە ئەنجامی هێرش و شەڕەکانی نێوان روسیای تزارو سوپای عوسمانلی لە ئەنجامدا بەهەزاران کوردی مسوڵمان کوژران و سەرگەردان بوون و گوندەکانیان سووتان و زەوی زار و موڵکەکانیان داگیرکران، وەک کاردانەوەیەکیش ژمارەیەک لە کوردانی ناوچەکە چوونە پاڵ میلیشیاکانی سوارەی حەمیدی کە لەلایەن دەرەبەگە کوردەکانی سەر بە دەوڵەتی عوسمانلی پشتیوانی دەکران. لە سەرەتاکانی سەدەی بیستەم و لەئەنجامدا بووە هۆکاری کۆمەڵکوژی ئەرمەن و ئیزەدییەکان بەدەستی سوپای دەوڵەتی عوسمانلی و بەهاوکاری چەکدارە کوردەکانی سوارەی حەمیدی. ئیتر لەو ساوە ژمارەیەکی زۆر لە کوردە ئیزەدییەکانی ئاوارەی وڵاتانی قافقاس بوون بەتایبەتیش ئەرمەنستان. ئەگەرچی لە رووی مێژووییدا بوونی کورد لە ئەرەوان کۆنترە ( یەریڤان زۆر کۆنتر بووە لە بوونی ئەرمەن، چونکە ئەو ناوچەیە بەر لە هاتنی سەلجووقییەکان بەشێک بووە لە قەڵەمرەوەی دەوڵەتی ئارانی شەدادییەکان، کورد بۆ ماوەئ 353 ساڵ حکومرانیان کردووە).\nسیاسەتی نامرۆڤانەی ناسیۆنالیستی ئەرمەنی\nكورده‌كانی ئەرمەنستان بێ رەزامەندی خۆیان پۆلینكراون، به‌ڵام خۆیان هه‌ست ناكه‌ن پۆلینكردنێكی مه‌به‌ستدار بێت. ئه‌م وتاره ده‌خوازێت له ڕووی پۆلێنكردن، گۆڕانکاری دیمۆگرافی، كۆچكردن و كولتوورییه‌وه به ئاماژه‌یەکی كورت، ڕاڤه‌ی مه‌به‌ستگه‌رایی پشت پۆلینكردنەکە بكه‌ین، مخابن ئەمە سیاسەتی نامرۆڤانەی ناسیۆنالیستی ئەرمەنی بووە لە هەمبەر پرسی کوردەکانی ئەرمەنستان.\nله سه‌رده‌می ده‌سه‌ڵاتی سۆڤیه‌تیدا، ژماره‌ی كوردانی دانیشتووی ئەرمەنستان به ئێزیدی و موسڵمانه‌وه، له‌نێوان 140هەزار بۆ 150 هەزار كه‌س بووه. بەڵام دوای راگەیاندنی کۆماری سەربەخۆی ئەرمەنستان، نزیكه‌ی 100هه‌زار كوردی مسوڵمان بە ناچاری ئه‌و وڵاتە به‌جێ ده‌هێڵن و ڕوو ده‌كه‌نه وڵاته‌كانی دەوروبەر و بەشێکی دیکەش بەرەوە ئەورووپا و ئوسترالیا سەرهەڵدەگرن. به‌پێی ئاماری فه‌رمیی ئەرمەنستان، ژماره‌ی ئێزیدییه‌كان له ساڵی 2001دا 40620 كه‌س بووه، به‌ڵام له ساڵی 2011دا ئه‌م ژماره‌یه داده‌به‌زێت بۆ 35272 كه‌س (جگه له‌وان نزیكه‌ی نێوان 1500-1800 كوردی موسڵمان له‌وێ نیشته‌جێن، له‌ته‌ك ئه‌و ژماره كه‌مه‌ی موسڵمانانی دی خاوه‌ن مزگه‌وتێكن.\nپێویستیان به‌و پۆلینكردنه هەبووه\nپۆلینكردنی ناسنامه‌ی كورده‌كان و دیمۆگرافیای نیشته‌جێبوون و كۆچكردنی ئه‌و ژماره زۆره ده‌كرێت ڕووماڵی ڕاسته‌قینه‌ی هۆكاره‌كان بكات. فاكته‌ره ئاینییه‌كه‌یان وه‌ك نه‌ته‌وه بۆ کوردانی ئەرمەنستان دابڕیون، له كاتێكدا هه‌ڵه‌یه ئایینی خه‌ڵكێك به نه‌ته‌وه بناسرێت. ئه‌م پۆلینكردنه له سه‌ره‌تا و سه‌رده‌می فه‌رمانڕه‌وایی سۆڤیه‌تدا نه‌بووه. هه‌ندێ سه‌رچاوه باس له‌وه ده‌كه‌ن كه ئێزیدییه‌كان خۆیان داوای ئه‌م پۆلینكردنه‌یان كردووه. ئه‌مه‌یش ده‌كرێت راست بێت، به‌ڵام ئه‌وه‌ی من تێبینیم كرد له هه‌ڵوێست و مامه‌ڵه‌ی ئه‌رمه‌نییه‌كان، پاش 100 ساڵ تێپه‌ڕبوون به‌سه‌ر كۆمه‌ڵكوژیی ئه‌رمه‌نییه‌كاندا به‌رانبه‌ر كوردانێك كه له باشووره‌وه رۆیشتبوون، به بیانووی ئه‌وه‌ی وه‌ك خۆیان ده‌یانگوت كورد به‌شداریی له‌و جینۆسایده‌دا كردووه، ئه‌و راستییه ده‌سه‌لمێنێت كه ئێزدییه‌كان پێویستیان به‌و پۆلینكردنه هەبووه بۆ ئه‌وه‌ی خۆیان له كینه و دژه‌كاری ئه‌رمه‌نییه‌كان بپارێزن، یان ده‌كرێت حكوومه‌تی ئەرمەنستان خۆی به هه‌مان مه‌به‌ست به‌كاری هێنابێت. واته بۆ ئه‌وه‌ی بیانوویه‌ك هه‌بێت بۆ پاراستنی كه‌مه نه‌ته‌وه‌كان له‌و ته‌وژمی ناسیۆنالیستی له ئەرمەنستان کە هێشتا له لوتكه‌دایه.\nله‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی هه‌ندێ سه‌رچاوه‌ی ئه‌رمه‌نی، سه‌باره‌ت به جێبه‌جێكردنی مافەکانی مرۆڤ له ئەرمەنستاندا، باس له‌وه ده‌كه‌ن كه كورد له ساڵی 1918-1920 گه‌یشتووه‌ته پۆسته باڵاكانی ده‌سه‌ڵاتی سیاسی و ئه‌ندام په‌رله‌مانی هه‌بووه به‌بێ ئه‌وه‌ی ئاماژه به ناوی كه‌سه‌كه بده‌ن یان به‌ڵگه‌یه‌ك خرابێته ڕوو. كۆمه‌ڵێكی زۆر كوردی ئێزیدیش خۆبه‌خشانه چوونه‌ته ڕیزی سه‌ربازانی ئه‌رمه‌نی و ژماره‌یه‌كی زۆریان له شه‌ڕی كارباخادا كوژراون. هه‌ر له‌به‌ر ئه‌وه‌یش كه كورده‌كان به پشتیوانی سه‌رسه‌ختی ئه‌رمه‌نییه‌كان له‌م شه‌ڕه‌دا هه‌ژمار كراون. پاشان له ساڵی 1937دا ژماره‌یه‌كی زۆری كورد له‌پاڵ ئه‌رمه‌نییه‌كاندا زۆره‌ملییانه له سەردەمی ستالین لە ئازه‌رباینجان ده‌رده‌كرێن. هه‌ر له‌م ساڵه‌دا و له سه‌رده‌می پاكتاوكردنی ڕه‌گه‌زی له‌لایه‌ن مۆسکۆوە، كوردیش وه‌ك ئه‌رمه‌نییه‌كان ڕووبه‌ڕووی توندوتیژی و به زۆر ده‌ركردن بوونه‌ته‌وه.


بن عە لی یلدرم پەیوەندی بەعبادیەوە كرد\nبن عە لی یلدرم پەیوەندی بەعبادیەوە كرد\nبه رواری داگرتن : 2018-01-16 09:14\nناوەندی ھەواڵەكان - بن عە لی یلدرم سەرۆك وەزیرانی توركیا لە پەیوەندیێكی تەلەفۆنیدا لەگەڵ سەرۆك وەزیرانی عێڕاق حیدرالعبادی گرنگترین پرسەكانی ناوچەیان تاوتوێ كرد.\nلە ڕاگەیەندراوێكادا ھاتوە ئەمڕۆ بن عە لی یلدرم، سەرۆك وەزیرانی توركیا لە پەیوەندیێكی تەلەفۆنیدا لەگەڵ سەرۆك وەزیرانی عێڕاق حیدرالعبادی، باسیان لە پەیوەندی نێوان ولاتەكانیاندا كرد، ھەروەھا گرنگترین پرسەكانی ناوچەیان تاوتوێ كرد. بە گوێرەی بڵاوكراوە چاپەمەنیەكانی سەرۆك وەزیرانی توركیا، لە پەیوەندیە تەلەفۆنیەكەدا ھەردووكیان باسیان لە گرنگی جیرانیێتی ھەردو دەولەت كردەوە، وە بەگرنگی تیشكیان خستە سەر ڕوبەڕو بونەوەی داعشو پەكەكە بۆ نەھێشتنیان لە ناوچەكە. (İLKHA)\nبليته كان بن عەلی،العبادی،سەرۆك،وەزیران،داعش


كرێكارانی شارەداری سەردەشت چوار مانگە حەقدەستیان وەرنەگرتووە – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / کوردستان / كرێكارانی شارەداری سەردەشت چوار مانگە حەقدەستیان وەرنەگرتووە\nكرێكارانی شارەداری سەردەشت چوار مانگە حەقدەستیان وەرنەگرتووە\nچوار شه‌ممه 12 ته‌مموز 2017\tکوردستان, مافی مرۆڤ, هەواڵ 102 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nماوەی زیاتر لە چوار مانگە كرێكارانی شارەداری سەردەشت حەقدەستیان وەرنەگرتووە‌و رایدەگەیەنن كە چەندین مانگە حەقی بیمەیان لەلایەن شارەدارییەوە نەدراوە.\nیەكێك لەو كرێكارانە لەمبارەیەوە دەڵێت: نزیكەی 200 كرێكارین كە لە بەشە جیاجیاكانی وەك: فەزای سەوز، ئاگركوژێنەوە‌و خزمەتگوزاریی كار دەكەین، بەڵام لەسەرەتای ئەمساڵەوە حەقدەست‌و مەزایامان وەرنەگرتووە، تەنانەت شارەداری حەقی بیمەی ئێمەی بە تامین ئیجتماعی نەداوە‌و لە ئەنجامدا ناتوانین دەفتەرچەی بیمەكانمان تازە بكەینەوە.\nیەكێك لەكرێكاران دەڵێت: رێگەمان پێنادەن سەردانی ناوەندە پەیوەندارەكان بكەین، ترسی ئەوەشمان هەیە ناڕەزایی دەرببڕین، چونكە فشارێكی زۆرمان لەسەرە.\nكرێكارانی شارەداری سەردەشت خوزیاری دەستبەركردنی داواكارییەكانیانن‌و دەڵێن: ساعەتی كارەكانیان زۆرە، مافی دەربرینی ناڕەزاییان نیە، حەقدەستەكانمان نادەن‌و…


شاژنە ئێلیزابێس دڵەڕاوکێ دەخاتە دڵی بریتانییەکانەوە\n04:06 - 14/11/2021\nلە مەراسیمی ڕۆژی یادکردنەوەی بریتانییەکاندا، شاژنە ئێلیزابێسی دوەم بەشداریی نەکردوە و بەو هۆیەوە دەنگۆی لەلای بەشێک لە خەڵکی ئەو میرنشینە دروستکردوە، هۆکارەکەی بۆ ئاگابون لەباری تەندروستی ناوبراو دەگەڕێتەوە.\nکۆشکی باکینگهامی تایبەت بە پشودانی شاژنە ئێلیزابێسی دوەم، لە بەیانێکدا ئاماژەیان بەوە کردوە کە شاژن خەمبارە لەوەی بەشداریی لە مەراسیمەکەدا ناکات.\nئەگەرچی ئێستا شاژن تەمەنی 95 ساڵە، بەڵام ئەگەر لەو مەراسیمەدا بەشداربوایە دەبوە ڕوداوێکی مێژویی بۆ ناوبراو، چونکە پزیشکەکانی ڕێگرییان لێکردوە کە خۆی ماندو بکات و لە هەمو بۆنە و مەراسیمەکانی بریتانیا بەشداریی بکات.\nهۆکاری بەشداریی نەکردنی شاژنە ئێلیزابێس دەگەڕێتەوە بۆ باری تەندروستی، لەبەرئەوەی مانگی ڕابردو بۆ ماوەی 24 سەعات لە نەخۆشخانە لەژێر چاودێریی پزیشکیدا مایەوە.\nلەکۆتایی بەیانەکەی کۆشکی باکینگهامدا ئاماژە بەوە کراوە کە شاژن ئامۆژگارییەکانی پزیشکەکانی جێبەجێکردوە، چونکە خشتەیەکی کار و فەرمانی ژیانی ڕۆژانەیان بۆ داناوە و ڕێگرییان لێکردوە هێندە خۆی ماندو بکات، چونکە هەڵکشانی تەمەن هەمو ئەو لەمپەرانەی بۆ دروست دەکات و باری تەندروستیی تێکدەدات.\nپزیشکە تایبەتەکانی کۆشکی شاهانەییەکانی بریتانیا ئامۆژگاریی شاژنە ئێلیزابێسی دوەمیان کردوە کە لە مانگی تشرینی دوەم (مانگی 11) بۆ ماوەی دو هەفتە پشو وەربگرێت، بە واتایەکی دیکە بەهیچ شێوەیەک ئەرک و کارەکانی وەک شاژن جێبەجێ نەکات.\nبەگوێرەی ڕاپۆرتێکی تۆڕی میدیایی BBC، شاژنە ئێلیزابێس لە مانگی تشرینی یەکەمدا (مانگی 10) ماندوبونی زۆری بەخۆیەوە بینیوە، چەندین سەردان و کاری گرنگی ئەنجامداوە و چەندین کەسایەتی بریتانیا و دەرەوەی بریتانیای بینیوە.\nشاژنە ئێلیزابێسی تەمەن 95 ساڵ، لە ماوەی هەشت ساڵی ڕابردودا یەکەمجار بوە شەوێک لە نەخۆشخانە بەسەر بەرێت و ماندوبون تەنگی پێهەڵبچنێت.\nشاژنە ئێلیزابێسی دوەم تائێستا بەتەمەنترین شاژنی مێژوی مرۆڤایەتییە کە لەسەر تەختی شاهانەییەکان مابێتەوە.\nلەلایەکی دیکەوە کەسانی نزیک لە شاژن ئاماژەیان بەوە کردوە کە ناوبراو بۆ کاری لەمەودوای ئامادەیە بەشداری ئەو مەراسیم و یاد و ئاهەنگانە بکات کەمتر قەرەباڵغی و کۆبونەوەکانی تێدایە، بە مانایەکی دیکە بۆ یادە گەورە و زەبەلاحەکان ئامادە نابێت و ڕەچاوی باری تەندروستیی خۆی دەکات.\nوێنەکانی مەراسیمی ڕۆژی یادکردنەوە


Chawi Gal - رۆژئاواى کوردستان: با تورکیا ده‌ست له‌پیلانه‌چه‌په‌ڵه‌کانى به‌ردات/ چاوی گەل\nکوردناسیۆنى گشتى سه‌رۆکایه‌تى حکومه‌ته‌کانى کانتۆنه‌کانى رۆژئاواى کوردستان بانگه‌وازی له کۆمه‌ڵگه‌ى نێوده‌وڵه‌تى کرد که گوشار بخنه سه‌ر تورکیا بۆ ئه‌وه‌ى ده‌ست له هه‌موو پیلانه‌کانى له‌دژى گه‌لان به‌ردات و رایانگه‌یاند:" تائێستاش ده‌وڵه‌تى تورک خاوه‌ن زهنیه‌تى دژبه‌رانه‌ى پێکهاته‌کانى رۆژئاواى کوردستانه ."\nله‌باره‌ى هه‌وڵوێستى دژبه‌رانى ده‌وڵه‌تى تورک له‌به‌رامبه‌ر شۆرشى رۆژئاواى کوردستان ، کوردناسیۆنى گشتى سه‌رۆکایه‌تى حکوته‌کانى خۆبه‌رێوه‌به‌رى دیموکراتى هه‌رسێ کانتۆنه‌کانى رۆژئاواى کوردستان ( عه‌فرین ، کۆبانێ ، جزیره ) رایانگه‌یاند :" به‌رخۆدانى قاره‌مانانه‌ى کۆبانێ (40) رۆژى تێپه‌راند و تا ئێستا به‌رخۆدانى یه‌کینه‌کانى پاراستنى گه‌ل YPG له‌به‌رامبه‌ر گروپه چه‌ته‌کانى داعش که هاوکارییه‌کى مه‌زنى لۆجستیکى و چه‌کى بۆ ده‌نێردرێت ، به‌رده‌وامه . کۆبانێ بۆته سیمبولى تێکۆشانى مرۆڤایه‌تى و نیشتمانى و کوردستانى . ئه‌مه‌ش رۆژڤی گشتى جیهانى گۆرى . کۆبانێ هه‌نگاوێکى مه‌زنى نا و سه‌رکه‌وتنێکى نیشتمانى و نه‌ته‌وه‌یی تۆمارکرد ."\nله لێدوانى کوردناسیۆنى گشتى دا راگه‌یه‌ندرا که سه‌ربارى داستانى قاره‌مانى هێزه‌کانى YPG و YPJ و به‌رخۆدانى بێ وێنه‌یان ، ئه‌و هێزانه‌ى له‌دژى مافه‌کانى گه‌لانن پیلانه‌کانیان له‌دژى ده‌ستکه‌وته‌کانى گه‌لى رۆژئاواى کوردستان و به‌تایبه‌تیش له‌دژى رێککه‌وتنامه‌ى دهۆک له‌نێوان هێزه کوردییه‌کان به‌رده‌وام ده‌که‌ن . سه‌ره‌ڕاى به‌رخۆدان و خۆراگیرى قاره‌مانانه‌ى کۆبانێ و پشتگیرى کۆمه‌ڵگه‌ى نێوده‌وڵه‌تى به‌رێگه‌ى هێرشه ئاسمانییه‌کان وادیاره که ده‌سه‌ڵاتدارى ده‌وڵه‌تى تورک ده‌ست له هه‌ڵوێستى دژبه‌رانه‌ى خۆى له‌به‌رامبه‌ر پێکهاته‌کانى رۆژئاواى کوردستان به‌رنادات ."\nله‌لێدوانه‌که‌دا ئاماژه بۆ ئه‌وه‌کراوه که هه‌ڵوێستى ده‌وڵه‌تى تورک له‌به‌رامبه‌ر هه‌ندێک هێز و پارتى که له‌ناو خۆبه‌رێوه‌به‌ریدان به‌گوێره‌ى هه‌لوێستى هاوپه‌یمانى نێوده‌وڵه‌تى نیه و جه‌ختکراوه‌ته‌وه که پێویست بوو ده‌وڵه‌تى تورکیش به‌شێک بوایه له‌و هاوپه‌یمانییه و هه‌وڵوێستى هه‌بوایه .\nله‌کۆتایی لێدوانه‌که‌دا کوردناسیۆنى گشتى سه‌رۆکایه‌تى هه‌ر سێ حکومه‌تى رۆژئاواى کوردستان بانگه‌وازی له کۆمه‌ڵگه‌ى نێوده‌وڵه‌تى کرد که گوشار بخنه سه‌ر تورکیا بۆ ئه‌وه‌ى ده‌ست له هه‌موو پیلانه‌کانى له‌دژى گه‌لان به‌ردات و رایانگه‌یاند:" تائێستاش ده‌وڵه‌تى تورک خاوه‌ن زهنیه‌تى دژبه‌رانه‌ى پێکهاته‌کانى رۆژئاواى کوردستانه ."\nئه‌م بابه‌ته 267 جار بینراوه


شێرزاد شێخانی: نێچیرڤان بارزانی وپەندەكەی هەولێریان. – WTARIKURD\nشێرزاد شێخانی: نێچیرڤان بارزانی وپەندەكەی هەولێریان.\nلەدوایین لێدوانی حەفتانەی ئەندازیاری كاولكاری كاكە نێچیرڤان بارزانی، بۆ خۆڵكردنە چاوی خەڵكەوە فەرمویەتی” هەڵبژاردنەكانی داهاتو باشترین چارەسەرە بۆ كێشەكانی كوردستان” . ئەمەش لەكاتێكدایە كەوا كێشەو قەیرانەكانی كوردستان كێشەی ئابوری و نەبونی و برسیەتییە، نەوەك كێشەی سیاسی لەهەرێمێكدا كە پارتەكەی كاكە نێچیر باڵادەستە تیایدا و هەمو جومگەكانی دەسەڵات بەدەست ئەو حزبەیە و، حزبەكانی تریش هەندێكیان پاشكۆو، هەندێكیان كۆیلەو، بەشەكەی تریشیان چڵكاوخۆری حزبەكەی ئەون. بەواتایەیەكی روونتر حزبەكەی جەنابیان حاكمی موتڵەقی كوردستانن و هەر ئەوان خاوەن بریاری سیاسی و ئابورین، هیچ حزبێك قسەی لەبەرامبەر ئەواندا نیەو، چۆن كێشەكان هەمویان زادەی سیاسەت و بەڕێوەبەری دەسەڵاتەكەی ئەم حزبەیە، ئاواش چارەسەرییەكان هەمویان بەدەست خۆیانەوەیە.\nئەم وتەیەی كاكە نێچیر عەرەب پێی ئەڵێن: تسویق الازمات ” واتە لێخورینی كێشەو قەیرانەكان بە ئاراستەیەكی ترەوە، بەمەش لەلایەك لەمەسئولیەتی چارەسەری كێشەكان را ئەكەن، لەلایەكی تریشەوە خۆیان بێبەری ئەكەن لە بەرپرسیارێتی ئەو كێشانەی كە خۆیان خوڵقاندویانە، ئەگینا هەڵبژاردن چارەسەری چی لەم وڵاتە ئەكات لەكاتێكدا میللەت هیچ بەدیلێكی نیە بەرامبەر ئەم دەسەڵاتە ستەمكارەی پارتییەوە.\nگریمان هەڵبژاردن كراو یەكێك لەحزبەكانی غەیرە پارتی بردیەوە، ئایا پارتی ئامادەیە دەسەڵاتی رادەست بكاتەوەو ببێتە ئۆپۆسزیۆن ؟. ئەمە خەونێكە تا ئەم حزبە مابێت نایەتە دی، چونكە پارتی بەبێ دەسەڵات و پارە بۆ یەك ساتیش ناتوانێ بژی ، خۆ ئەسڵەن سەرجەم كێشەكانی ئەم هەرێمە خێر لەخۆ نەدیوەی ئێمە سەبەبەكەی دەستبەسەراگرتنی پارتییە بەسەر دەسەڵاتەكەی، قەیرانە سیاسیەكە كاتێك سەری هەڵدا كە مەسعود بارزانی سەرۆكی ئەم حزبە دەستبەرداری پۆستە ناشەرعییەكەی هەرێم نەبو، قەیرانەكەش زۆر قوڵتر بو كاتێك خودی كاك نێچیرڤانیش ئامادە نەبو دەستبەرداری حكومەتە شكستخواردەوەكەی خۆی بێت و، رێگا بدات حكومەتێكی كاتی دابمەزرێ بۆ چارەسەری قەیرانەكان، ئیدی چۆن ئەوانە دەستبەرداری دەسەڵاتەكەیان ئەبن ئەگەر لەهەڵبژاردنەكانی داهاتوشدا حزبێك 90 كورسی پەرلەمانیش بەدەست بێنێ.\nپارتی لەم پەلەكردنەی هەڵبژاردنەكانی داهاتودا هەوڵ ئەدات سود لەو فرسەتە كەمە وەربگرێ كەلەبەردەمی ماوە بۆ ئەوەی جارێكیتر شەرعییەت بداتە دەسەڵاتە دیكتاتۆرییەكەی. ئەویش وەكو ئەزانین، ئێستا بەهۆی قوڵبونەوەی قەیرانە داراییەكەو فشارە زۆرەكانی حەیدەر عەبادی ئەبێ دەستبەرداری سەدان هەزار بندیوارەكانی حزبەكەی ببێ، كە بەلای منەوە ئەمانە دەنگدەرانی پارتین لەهەڵبژاردنەكاندا، واتە پارتی بەموچەی بندیواریەوە دەنگی ئەمانەی كڕیوە، ئێستاش بەهۆی ئەوەی ناتوانێ ئیدی موچەیان بداتێ و بەپێی ئیجرائاتەكان ناچارە موچەی ئەمانە ببڕێ، بۆیە هەوڵ ئەدات لەم دوو سێ مانگەا هەڵبژاردن رێكبخات بۆ ئەوەی سود لەدەنگەكانیان وەربگرێ پێش ئەوەی بەڕێیان بكات. لەلایەكی تریشەوە هێشتا لیستی دەنگدەران پاك نەكراوەتەوە، سەدان هەزاری تریش لەئاوارەكانی رۆژئاواو عەرەبە سوننەكان ناویان لەو لیستانەدا هەیە، جگە لەوانەش دەیان هەزار كەسیتری مردوو ناویان دەرنەهاتوە لەم لیستانە و پارتی بەئاسانی ئەتوانێ لەناوچەكانی نفوزی خۆیدا لەجیاتی ئەوان كارتی دەنگدەران پڕ بكاتەوە، بەمەش پارتی سەدان هەزار دەنگی تەزویر ئەخاتە ناو سندوقەكانەوە خۆی ئەكاتەوە بەگەورەترین براوەی هەڵبژاردنەكان، ئیدی هیچ حزبێك ناتوانێ داوای لابردنی حكومەتەكەشی بكات، ئەوكات هەم دەسەڵاتی خۆی بەسەر حكومەتو پەرلەماندا ئەسەپێنێ، دووریش نیە سەرۆكایەتی هەرێمیش زیندو بكاتەوە، بەمەش حوكمی موتڵەقی خۆی بەبێ ركابەر فەرز ئەكات بەسەر كایەی حوكمڕانی كوردستانەوە.\nهەڵبژاردن بكرێ یا نەكرێ هیچ لەوەزعە خراپەكەی میللەت ناگۆڕێ، نە كێشەی موچەو نە كێشەی خزمەتگوزارییەكان چارەسەر نابن، چونكە لەكاتی هەبوندا پارتی نەیتوانی كێشەی كارەبای بیستوشەش ساڵە چارەسەر بكاو ئاوێكی پاك بداتە میللەتەكەی، هەڵبەت لەم قەیرانە قووڵەدا هیچی پێ ناكرێ، بۆیە ئەو كارتەی ئێستا خەریكە ئەیجوڵێنێ بۆ پێشخستنی هەڵبژاردنەكان تەنها بەهانەیەكە وەكو هەولێریەكان وتەنی” مەهانەی تڕ، نانی جۆیە ” ، ئەگینا هیچ مەنتیقی تێدانیە خەڵك قەناعەت بەوە بكات كە هەڵبژاردن تاكە چارەسەری كێشەكانەو دوای هەڵبژاردن پارتی دونیاكەمان بۆ ئەكاتە شامی شەریف و سەرجەم كێشەكان چارەسەر ئەكات، خۆ ئێستا پارتی هەر حزبی قائیدە و هەمو شتێك بەدەست خۆیەتی ، بۆچی بریار لەسەر چارەسەرییەكان نادات؟.\nجارێكیتر دوبارەی ئەكەمەوە مەبەستی پارتی لەپێشخستنی هەڵبژاردنەكان تەنها رێگریكردنە لەپاككردنەوەی لیستی دەنگدەران، لەلایەكی تریش سودوەرگرتنە لەدەنگی بندیوارەكانی، بەمەش پارتی ئەیەوێ خۆی لەو قەیرانە سیاسیە دەرباز بكات كە بەدەستی خۆی خوڵقاندویەتی و جارێكتر ببێتەوە بەكەڵەگا بەسەر میللەت و حزبەكانەوە و درێژە بەو نەهامەتیانە بدات كە میللەتی توشكردوەو گەیاندویەتیە لێواری هەرەسێكی تر.


دیالۆگی لابردنی ماسکەکان یاھاتن بە ماسکەوە.. بەرزان بابەشیخ – Dengekan\nدیالۆگی لابردنی ماسکەکان یاھاتن بە ماسکەوە.. بەرزان بابەشیخ\nbyDenegkan\tMay 31, 2021\tGeneral\n( نۆێژی ئە دیب ئافراندنی جووانیە\nلە سەر زبڵخانی ناشرینە کانی دوونیاو و دواتر داڕووخان و بونیات نان یانی لە ئافراندا ململانێ دە گە ڵ خودا دە کات )\nلە تە واوی رۆژانی ڤیستیڤالی ئە مجارە ی گلاوێژ .\nخە لک کە متر لە ئاست پە تای ناو براو ماسکیان پۆشیبوو . بە لام ،چ خاوەن بە رھە مە کان چ رەخنە گرانی ئە م کە رنە ڤالە گە ر سرنجت دابایەزیاتر بە ئاکارو ئاماژە ی دەسە لات و ئیدۆلۆژیکی بازارانەی دوونیا بە رھە م و رە خنە کانیان دە گێرایە وە .\nبە رھە م گە لێک بۆ فرۆشتن ،بە رھە م گە لێک بۆ ئالوگۆرێکی ئابووری کورت .\nچونکە ھیچ لە بە رھە مە کان وە ک بڵێی بۆ دەروونی خە لک و ،بۆ بە رزکردنە وەی ئاستی چۆنیە تی ئە دە ب و کلتور نە ھاتبووە نووسین .\nبە رھە م گە لێک لە دەمی موداخە لە ی د کتورێکی پسپۆری داواتکراوو ، ووتی ئە م بە رھە مانە زیاتر وەک موحازەرەی وانە یە ک دە چن کە بۆ پۆلە کانی ناوەندی ئامادە کرا بێ ؛نە ک ناوەندێکی نێو دە و لە تی وەک گە لاوێژ .\nدواتر بە وولام ، بە م کە مایە تیە سەرۆکی گلاوێژ ، وەک پە ردە پۆشینێک چە ند بیانوویە کی ھێنایە وە .\nکە بۆ زۆرێک جێ ی قبول نە بوو. گووایە ئە م ڤیسیڤاڵە بۆ پێگە یاندنی نووسەرو ئە دیبە !!!!!\nدوواتر ووتارێک لە ئاوروپاوە بە ئۆنلاین پە خش کرا. دوورو نزیک خۆی لە قەرەی باسێک دە دا بە ناوی تئوری رە خنە لە ئە دە بیاتە ؛\nکە زیاتر ووتارێک بوو زیاتر بە دوەوری باسە کە دا دە خولاێە وە بێ ئە وەی جۆرەکانی تئوری ،کە بە پێ ی ئیدیلۆژیک و ،ھە لدانی شاخە کانی ئە دەبیات باس بکات .تئوریە ک لە رە خنە ی گێڕایە وەکە بێ دایک و باوک بێ .\nپسپۆرێکی تر ئە وەی لە سەر ستەیچ تەرحی کرد تەنھا شیوازێکی ئە کادیمی لە شێوەی نوسینیک بوو بۆ نووسین .\nکە ھیچ نرخێکی بۆ جێپە نجە ی چە پە کان ،لە ئێران نەرخاند .\nبە لام دوای دابەزینی لە سەر ستە یچ؛ تە نھا بۆ من چونکە بەرگریم لە چە پ بە گشتی و لە چە پی ئێران کرد ،وە ک جێ پە نجە یان لە بوواری ئە دە ب و رەخنە ی ئە دە بی .\nدوای لێ بووردنی کرد کە ئە م ھێلی سووری بۆ دانراوە . ھە رچی بە کوردە کان دە گە رێتە وە ، سەرەتای باسە کانیان یانی پێشە کی باسە کەھە موو ووتارە کە یان بوو .\nجە وھەری باسە کان بە یە ک دە قە دەووترا ھە ندێکش ، بە سیڤی خۆی .\nژنێکی خانە قینی بوو باسە کە ی بێ باسکردن تە رح کرد . ئە وەی دە گە رێتە وە بە گشتی بۆ شعرو چیرۆکە کان نە ک خە سلە تی ئە دەبیان تێدا نە بوو خە سلە تی جە وھە ریشیان پووچ گە رایی و داتە پینی قیمە کان بوو .\nئە م فیستڤالە زیاتر لە خۆ نواندنێکی شکلیانە دە چوو وەک ئە وەی خە می ئە دە ب و خە می کلتورو خە می جە وھەری ئینسانیان بێ . لە راستیدا دیالۆگی گە مە و دیالۆگی ماسکە کان و بێنرخ کردنی ئە دە ب و بێنرخ کردنی ئینسان بوو وەک ئە وەی دیالۆگی لابردنی ماسکە کان بێ .\nھاو تە ریب لە بە کالا بوونی ئینسان . بە داخە وە کالای سووک لە ئە دە ب لێرە دا بە کڕین ھاتبوو .\nرەخنە گرە کانیش یە ک دوو کە س نە بێ ئە ینا ئە وانی تر وەک خۆ دەرخستن ، یان وە ک مە نۆلۆژێکی ناوەوەی خۆ ی بۆ درمە دەروونیە کانی ئاڵکا بوو بوو نە ئە م کە رنە ڤالی ماسکە وە .\nبە داخە وە ئنگلس سەرەرای ئە وەی وەک خۆی دە لێ بە لزاک پادشاگە رایی بوو لە سیاسە ت دا ، کاسۆلۆکی بوو لە بڕواداریدا ؛ بە لام لە ئە دە بە کیدا بێ ئە ملاو ئە ولا ئاگای بە بە شەرییە ت دا لە وەی ئە وچینە زۆردارە لە سەرو بە ندی رووخانێتی .\nئە مانیش سەر باری ئە و ئیدە و بڕوایانە ی کە ھە یانە سەرفی نە زەر لێ ی بە لام تێکرا ؛\nفەریکە ووتاروو ،فە ریکە ئە دە بیات بوو . وەک ئە وەی وەک بە لزاکێکی بۆرژوازی خۆ بنوێنن .\nئە مان لە نووسینە کانیاندا ئازادی یە کی لێ ووردبوونە وەیان بوو وەک لە وەی ئازادیە کی تێکە ڵ بە بزووتنە وە چالاکە کان یانی ئازادیە ک لە سەرووی ئینسانە وە وەک ئەوەی تێکڕا نە وەی بۆرژوازیەکی گۆج و مۆدرنێزم بن . لە راستی دا ئە رکی ئە دە ب و ڕەخنە ی .\nوەک گۆرکی دە لێ / ئە وە یە تا ئینسان لە خۆی بگا، ئاماژە شاراوەکانی چاکە ی خۆی پێ ئاشنا بکات ، به ره ئاسۆی فە زیلەت گە شە بکات غە زەبی پر بێ دژ بە ھێزی شەڕ و پریبکا لە ئازایەتی و جووانی دواتر ئەوەندەی پێ ی دە کرێ خە لک بە ژیان خوش باوەر بکا یانی ژیان بنوێنێ و لە ھە مان دە مدا حکومرانی بکا نە ک برواتە سنوری دوونیایە کی دەستکردی خۆی بە لکو بە ھایە ک بروخێنی و بە ھایە کی تر دروست بکات ئە دەب کارێکی ئافریدە دەرانە یە دواتر نوسەر کارێک دە کا جارێک وە ک ئینسان جارێکی تر وەک ئافریدەدەرێکی جووانی لە م دیالۆگە ی گلاوێژ دووشت بە رۆشنی خۆی دە نوواند وابە ستە ی نزیک بەتە واوی ، نوسەرانی داوات کراو بە مۆدرێنیزمە و بە بازاڕەوە . دواتر جە ھلی وەرگریش .\nبرزان بابە شیخ\nPrevious گوزەرێک بە ئەوینی تۆدا.. قەسیدەی: ستیڤان شەمزینی\nNext بەسەرکردنەوەیەکی کورت بۆ ڕۆمانی قسمەت.. شەماڵ بارەوانی\nکچەی خوێنەر… تازەترین کتێبی نیهاد جامی


چاره‌نووسی به‌ندی 140 ی ده‌ستوری عێراق به‌ره‌و كوێ\nله ده‌سـتوری عێراقدا وا هاتووه ده‌بێت تا كۆتایی ئه‌مسـاڵ بڕیار له‌سه‌ر كه‌ركوك و ناوچه دابڕاوه‌كان بدرێت، به‌پـێی به‌ندی 140 ده‌بێت تا كۆتایی ئه‌مسـاڵی 2007 هه‌ر سێ قۆناغی ئاسایـیـكردنه‌وه، سه‌رژمێریـكردن و ڕیفراندۆمیش بكرێت.\nبه‌رپـرسـێتی جێبه‌جێـكردنی ئه‌م به‌ندی 140 له ئه‌سـتۆی كێـیه؟ حكومه‌تی نێوه‌ندیـیه له به‌غدا؟ یان ده‌سه‌ڵاتی سـیاسی هه‌رێمی كوردسـتانی عێراقه؟ یان لایه‌نی تری ده‌ره‌كی؟\nكه‌ركوك و ناوچه دابڕاوه‌كانی تری كوردنشین هه‌میشه خاڵی ناكۆكی و هۆكاری سه‌ره‌كی سه‌رنه‌گرتن و ڕێـنه‌كه‌وتن بوون له نێوان كورد و حكومه‌ته جیاوازه‌كانی عێراقدا. كه‌وابێت جێی خۆیه‌تی بـپـرسین ئایا جێبه‌جێـكردنی ئه‌و به‌نده دوا ده‌رفه‌ته بۆ كورده‌كانی عێراق؟ ئه‌گه‌ر وایه ده‌شـێت بـشـپـرسین ئه‌م به‌نده‌ی ده‌ستوری عێراق كه نزیكه‌ی 12 ملیۆن عێراقی به ئه‌رێ ده‌نگیان بۆ داوه ده‌كه‌وێته ژێر چ جۆره كاریگه‌ریـیه‌كی ناوخۆیی و هه‌رێمیـیه‌وه.\nبا له یادیشـمان نه‌چێت گه‌وره كاربه‌ده‌ستێـكی كوردیش ڕه‌خنه‌ی له‌وه گرتبوو و گوته‌یه‌تی ده‌بووایه سه‌ركردایه‌تی سـیاسی كورد چاره‌نووسی كه‌ركوكی به ڕیفراندۆمه‌وه نه‌به‌ستایه‌ته‌وه. ده‌شـڵێت چۆن ده‌شـێت ڕاپـرسی له‌سه‌ر خاكێـك بكه‌یت كه به خاكی خۆتی ده‌زانیت.\nئێستا ته‌نها نزیكه‌ی 45 ڕۆژێـك ماوه بۆ جێبه‌جێـكردنی به‌ندی 140. ئه‌گه‌ر شه‌و ڕۆژ پـێـكه‌وه گرێ بدرێن و پـشووه‌كانیش هه‌ڵـگیرێن و لایه‌نه‌كانی عێراقیش بێ چه‌ندوچوونـكردن به ڕیفراندۆم قایل بوون، ئایا زه‌مینه‌ی ته‌واو بۆ كردنی ئه‌و ڕاپـرسیـیه ده‌ڕه‌خسێت؟\nبۆ قسه‌كردن له‌سه‌ر ئه‌م مه‌سه‌له‌یه هاوكارمان به‌ڵێن سـاڵح له به‌رنامه‌ی هه‌له‌و واشـنتۆنی ئه‌م هه‌فته‌یه میوانداری ئه‌م به‌ڕێزانه‌ی كردووه:\nقادر عه‌زیز، سـكرتـێری حزبی زه‌حمه‌تكێشـانی كوردسـتان و نوێنه‌ری سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێمی كوردستان بۆ چاودێریـكردنی جێبه‌جێـكردنی به‌ندی 140 ی ده‌ستوری عێراق.\nعه‌بدولڕه‌حمان مسته‌فا، پارێزگاری كه‌ركوك.\nده‌توانن گوێبیسـتی ده‌قی به‌رنامه‌كه بن له ڕێـگه‌ی كلیككردنی ئه‌و فایله ده‌نـگیـیه‌ی سه‌ره‌وه. ماوه‌ی به‌رنامه‌كه 74 خوله‌كه.


له‌م قۆناغه‌دا ئه‌ركی ئۆپۆزسیۆن قورستره ! – Denegkan\nله‌م قۆناغه‌دا ئه‌ركی ئۆپۆزسیۆن قورستره !\nbydengekan\tJuly 8, 2012\tگشتی\nقسه‌مان له‌سه‌ر كوردستانه، له بارودۆخێكی ناله‌باری وه‌ك ئه‌مرۆی ژیانی خه‌ڵك له زۆر بورادا ،ته‌نانه‌ت وای لێهاتووه بیركردنه‌وه له چۆنێتی كارو هه‌ڵوێستی راستودروست بێ ده‌ردانی لاوه‌كی مێشك هیلاك بكات و، ده‌رئه‌نجامی باشمان ده‌ست نه‌كه‌وێت . بونی واقعێك له نارونی سیستمی سیاسی و ناجێگیری له تیڕوانین و مامه‌ڵه‌كردن له‌گه‌ڵ پرسه نێوخۆیی و ناوچه‌یی و جیهانیه‌كان و، نا شه‌فافیه‌ت له به‌رێوه‌بردنی كاروباری گشتی هه‌رێم و به كار راییكردن له‌سه‌ر ئه‌رزیه‌تێكی نیمچه دیموكراسی و له ئاستێكی هۆشیاری گشتی نادیار و له فه‌زایه‌كی شڵه‌ژاوی باری ئابوری و رۆشنبیریه‌كی ئاست نزم و،له قۆناغێكی هه‌ستیاردا كه میزاج و به‌رژه‌وه‌ندی ته‌سكی هه‌مه‌چه‌شن باڵی به‌سه‌ر سه‌رجه‌م هه‌ڵوێست و كاروباره سیاسیه‌كاندا كێشابێت، ئا له‌م واقیعه‌دا، ئۆپۆزسیۆنێكی تازه‌پێگه‌یشتوو چ رێگه‌یه‌ك بگرێته به‌ر كه ته‌نها و به‌دیاریكراوی له سه‌ر ساحه‌ی سیاسی كوردستان و له‌چوارچێوه‌یه‌كدا ئه‌رك و كاروباره‌كانی راییبكات، كه كتومت و بێ هه‌ڵه و كه‌موكوری له قازانجی گشتی خه‌ڵكدا بكه‌وێته‌وه، ئه‌م ئامانجه‌ش له كات و سات و زروفێكدا بێت هیچ ده‌رفه‌تێك له‌به‌رده‌مدا نه‌بێت جگه له پاراستنی زۆرێك له‌و به‌رژه‌وه‌ندیانه‌ی كه به زیندویی ده‌تهێَڵنه‌وه و به هه‌موو شێوه‌یه‌ك خۆیان به‌سه‌ر ره‌وتی ژیانی سیاسی سه‌رجه‌م لایه‌نه‌كاندا فه‌رز ده‌كه‌ن .\nئه‌وه‌ی له ئۆپۆزسیۆن داواده‌كرێت كه له سیاسه‌ت و مامه‌ڵه كردن و هه‌ڵویسته‌كانیدا په‌یره‌وی بكات و به‌رژه‌وه‌ندی باڵای خه‌ڵك فه‌رزی ده‌كات زۆر قورستر و وردتره له‌وه‌ی كه ده‌سه‌ڵات به‌رێوه‌ده‌بات به هه‌ر شێوه‌یه‌ك بێت؛ ده‌بێت هه‌ڵوێسته جۆراوجۆره‌كانی ئۆپۆزسیۆن نه‌چنه گیرفانی شۆفینیه توندره‌وه‌كانی ناوه‌ندی عیراق و ده‌وروبه‌ریشه‌وه، ده‌بێت باری ئارامی و ئاسایشی هه‌رێم له‌به‌رچاو بگیرێت، ده‌بێت له هاوكێشه ناوچه‌ییه‌كاندا خۆی له خزان و هه‌ڵوێستی نادروست بپارێزێت، ده‌بێت له ژێر فشاره هه‌مه‌لایه‌نه‌كانی ده‌سه‌ڵات و وروژاندنی مادی و ململانێكانیدا خۆراگر بێت، ده‌بێت له‌و نێوه‌نده‌شدا به‌رژه‌وه‌ندیه‌كانی خۆیشی بپارێزێت له پێناو گه‌یشتن به ده‌سه‌ڵات و خزمه‌تكردنی خه‌ڵك، ده‌بێت داواكاری و فشاری بنكه جه‌ماوه‌ره‌یه‌كه‌ی فه‌رامۆش نه‌كات و چاودێری ئه‌وه‌ش بكات لایه‌نه ركابه‌ره‌كانی ئیستغلالی نه‌كه‌ن،ده‌بێت زه‌روره‌تی پێداویستیه داراییه‌كان بۆ راییكردنی كاروباری سیاسی و رێكخستنی نێوخۆی خۆی هه‌میشه له‌به‌رچاو بێت، ده‌بێت بیر له پاراستنی متمانه و په‌یوه‌ندی توندوتۆڵی خۆی بكاته‌وه له‌گه‌ڵ خه‌ڵكدا، ده‌بێت له ئاستێكدا بێت كه بێزاری و بێهوده‌یی باڵ به‌سه‌ر هه‌واداریندا نه‌كێشێت، ده‌بێت هه‌میشه راگه‌یاندنێكی كاراو پرۆفیشناڵ و كاریگه‌ری به‌رده‌وامی له ئاست داواكاریه‌كانی خه‌ڵكدا هه‌بێت و به‌رنامه و راو بۆچون ره‌فتار و شێوه‌ی ده‌ربرینه‌كان و قسه وباس و بابه‌ته گرنگه‌كان و چۆنێتی ده‌رخستنیان به پێی زه‌روره‌تی رۆژ ده‌ربخات و قسه‌و باس و ده‌ربرینه‌كان نه‌سوابن.\nئا ئه‌مه‌یه ئه‌ركی سه‌ختی ئۆپۆزسیۆن كه له‌م قۆناغه‌دا له ژێر فشار و قورسایی ئه‌و هه‌موو ده‌بێته‌دا ده‌بێت و، ده‌بێت ئه‌رك و كاره‌كانی به شێوه‌یه‌كی مۆدێرن جێبه‌جێ بكات . به‌ڵام ده‌بێت ئه‌وه‌ش له‌بیر نه‌كه‌ین، ئه‌وه‌ی به چواخشاندنێك به ره‌فتارو گوفتاری ئۆپۆزسیۆنی كوردستاندا له‌م ماوه كورته‌ی ته‌مه‌نیدا بۆمان ده‌رده‌كه‌وێت، بێ كه‌مو كورتی نه‌بووه و له زۆر هه‌ڵوێست و كرده‌وه‌یدا جێگه‌ی پرسیار بووه . له‌به‌رامبه‌دا، ده‌سه‌ڵات به‌و هه‌موو فه‌راهه‌مبونه‌ی پێداویستیه مادی و مه‌عنه‌ویه‌كانیه‌وه، بێ گێرمه‌وكێشه و به ئازادیه‌كی ره‌هاوه كاری خۆی و هاوڵاتیان مه‌یسه‌ر ده‌كات و له كه‌مترین شتدا ده‌بێت خزمه‌تگوزاریه‌كانیان دابین بكات ئه‌گه‌ر بیریش له دوا رۆژیان نه‌كاته‌وه. ئه‌مرۆ وای ده‌بینین سه‌ره‌رای ئاسایی و ئاسانی كرده‌وه‌كانی ده‌سه‌ڵات، له‌مه‌ر زۆرێك له پرسه گرنگ و ته‌نانه‌ت چاره‌نوسسازه‌كان هه‌ڵه‌ی گه‌وره و زه‌به‌لاحیش ده‌كات و، له هه‌ڵویسته جۆراوجۆره‌كانی بێ توێژینه‌وه و خوێندنه‌وه‌ی راست و دروست به پشت به‌ستن به میزاجی شه‌خسی و ته‌نانه‌ت پاڵپێوه‌نه‌ری حزبی ته‌سك، بریار ده‌دات. ئه‌وه‌ی هه‌ستی پێ ده‌كرێت په‌رش و بڵاوی و نا یه‌كگرتویی یه له هه‌ڵویستی لایه‌نه به‌شداربوه‌كانی ده‌سه‌ڵات له‌مه‌ر ئه‌و پرسه هه‌ره چاره‌نوسسازانه‌دا كه دوورایی و ره‌هه‌ندی نیشتمانی و نه‌ته‌وه‌ییان هه‌یه . جا ئه‌گه‌ر رۆژێك بێت و ببن به ئۆپۆزسیۆن چۆن ده‌جوڵێنه‌وه ؟\nPrevious گفتوگۆ له‌گه‌ڵ سه‌ڵاح ئه‌حمه‌د.. سازدانی : ئاراس ڕەشید\nNext کفرە ئاڵتونیەکان …. کازم بیتوێنی


سەرۆك كۆمار: هەڵبژاردنی داهاتوو كۆڵەكەی قۆناغی داهاتووی عێراقە | KURDPLAT\nسەرۆك كۆمار: هەڵبژاردنی داهاتوو كۆڵەكەی قۆناغی داهاتووی عێراقە\nکوردپلات 4/12/2021 05:48:00 م ليست هناك تعليقات\nلەکاتی دەرکردنی مەرسومی كۆماری تایبەت بە ئەنجامدانی هەڵبژاردنی پێشوەختەی ئەنجومەنی نوێنەران.. سەرۆک بەرھەم: هەڵبژاردنی داهاتوو وێستەگەیەكی گرنگ و جیاكەرەوەیە و بە كۆڵەكەی قۆناغی داهاتووی عێراق دادەنرێت\nئەمڕۆ دووشەممە ٢٠٢١/٤/١٢ د. بەرھەم ساڵح، سەرۆک کۆماری عێراق مەرسومی كۆماری تایبەت بە ئەنجامدانی هەڵبژاردنی پێشوەختەی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراقی واژووکرد، كە لە رۆژی ١٠ی تشرینی یەكەمی ئەمساڵ بەڕێوەدەچێت.\nسەرۆک بەرھەم جەختیکردەوە هەڵبژاردنی داهاتوو وێستەگەیەكی گرنگ و جیاكەرەوەیە و بە كۆڵەكەی قۆناغی داهاتووی عێراق دادەنرێت، بۆیە پێویستە رەنگدانەوەی خواستی گەل بێت بۆ چاكسازی و راستكردنەوەی رێڕەوی حوكمڕانی، بۆیە زامنكردنی مافی دەنگدەران لە دیاریكردنی نوێنەرەكانیان دوور لە گوشار و دزینی دەنگەكانیان كارێكی هەرە لە پێش و سەرەكییە بەئاڕاستەی كۆتاییهاتنی قەیرانە كەڵەكەبووەكانی رابردوو و چارەسەری كێشەكانی بژێوی ژیان و گوزەرانی خەڵك.


سه‌رۆك وه‌زیرانی ژاپۆن سه‌ردانی ئه‌مه‌ریكا ده‌كات\nدۆناڵد تره‌مپی سه‌رۆكی ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مه‌ریكا، له‌گه‌ڵ سه‌رۆك وه‌زیرانی ژاپۆن كۆ ده‌بێته‌وه به‌مه‌به‌ستی چۆنیه‌تیی مامه‌ڵه‌كردن له‌گه‌ڵ به‌رنامه ئه‌تۆمییه‌كه‌ی كۆریای باكور و كۆبوونه‌وه‌كه‌ی له‌گه‌ڵ كیم جۆنگ ئۆن.\nئاژانسی رۆیته‌رز له هه‌واڵێكدا بڵاوی كردووه‌ته‌وه، بڕیاره ئه‌مڕۆ سێشه‌م شینزۆ ئابی سه‌رۆك وه‌زیرانی ژاپۆن به سه‌ردانێكی دوو ڕۆژه بگاته ویلایه‌تی فلۆریدای ئه‌مه‌ریكا و له‌گه‌ڵ تره‌مپ كۆ ببێته‌وه بۆ گفتوگركردن له‌باره‌ی كۆریای باكور و پێوه‌ندییه بازرگانییه‌كه‌ی نێوان ئه‌مه‌ریكا و چین.\nپێوه‌ندییه‌كانی نێوان ئابی و تره‌مپ له 15 مانگی ده‌سه‌ڵاتیدا به شێوه‌یه‌كی باش په‌ره‌ی سه‌ندووه، به‌ڵام تۆكیۆ ترسی هه‌یه له‌وه‌ی تره‌مپ بابه‌تی ته‌ناهی له‌گه‌ڵ بازرگانی ببه‌ستێته‌وه.\nئابی به‌ر له رۆیشتنی له تۆكیۆ به میدیاكانی ڕاگه‌یاند، دووپات له هاوئاهه‌نگیمان له‌گه‌ڵ كۆریای باكور و هاوبه‌شیمان له بازرگانی ئابووری و هه‌روه‌ها پێوه‌ندییه به‌هێزه‌كه‌ی نێوانمان ده‌كه‌ینه‌وه.\nهاوكات ئابی داوا له تره‌مپ ده‌كات كه كۆریای باكور واز له به‌رنامه ئه‌تۆمییه‌كه‌ی بهێنێت كه ده‌توانێ بگاته تۆكیۆ و زیان به وڵاته‌كه بگه‌یه‌نێت، هه‌روه‌ها داوای یارمه‌تی تره‌مپ ده‌كات بۆ گه‌ڕانه‌وه‌ی ئه‌و هاووڵاتییه ژاپۆنییانه‌ی كه له‌لایه‌ن پێۆنگ یانگ ڕفێنراون.


29 November 2021 12:53\nپەیامی کورد … حەوتووی داهاتوو سێیەم راپۆرتی چاكسازی رەوانەی پەرلەمان دەكرێت\nسەعید هەركی جێگری سەرۆكی لیژنەی دەستپاكی لە پەرلەمانی كوردستان رایگەیاند، حكوومەت سێیەم راپۆرتی چاكسازی رەوانەی پەرلەمان دەكات و ئەمجارەش تەنها داتا و زانیاری نییە، بەڵكو رێكاریش گیراوەتە بەر و راپۆرتی ئەمجارە زۆر گرنگ دەبێت.\nسەعید هەركی بە ماڵپەڕی فەرمی پارتی وتووە، حكومەت راپۆرتی خۆی لەبارەی چاكسازییەوە ئامادە دەكات و چاوەڕێ دەكرێت هەفتەی داهاتوو رەوانەی پەرلەمانی بكات، ئەمجارە راپۆرتەكە وردەكاریی زۆری تێدایە و وەكو دوو راپۆرتی پێشووتر نابێت، چونكە رێكاری پێویستیش گیراوەتە بەر، بەڵام لە دوو راپۆرتەكەی پێشوودا زیاتر باسی داتا و زانیاری كرابوو.\nجێگری سەرۆكی لیژنەی دەستپاكی وتوشیەتی، فشاریان نەخستە سەر حكومەت چونكە رێكارەكانی لە بواری چاكسازیدا گرتووەتە بەر، بۆیە ناوەڕۆكی راپۆرتەكە بۆ ئەوان گرنگە چونكە كاتی ئەوە هاتووە رێكار بگیرێتە بەر لە چاكسازیەكان و تەنها داتا و زانیاری نەبێت.\nجەختی لەوەش كردووەتەوە، پرۆژەی چاكسازی بۆ دوو مانگ و سێ مانگ و ساڵێك نابێت، بەڵكو پرۆژەیەكی ستراتیژییە و بۆ كابینەكانی داهاتووش بەردەوام دەبێت.


كۆڕێك بۆ مه‌لا به‌ختیار ڕێكخرا – زانکۆی پۆلیتەکنیکی سلێمانی\nكۆڕێك بۆ مه‌لا به‌ختیار ڕێكخرا\nله دیدارێكی نێوان سیاسه‌تمه‌دارو نوسه‌رو ڕوناكبیر مه‌لا به‌ختیارو مامۆستایانی زانكۆكانی سنوری پارێزگای سلێمانی كۆڕێك به ناونیشانی ( هه‌ڵبژاردن له‌نێوان هاوسه‌نگی و پڕوپاگه‌نده‌ی پۆپۆلیستیدا) به‌ڕێوه‌چوو .\nپاشنێوه‌ڕۆی ڕۆژی سێشه‌ممه 24 ی نیسانی 2018 له هۆڵی گراند ملینیۆم كۆڕێكی فیكری بۆ سیاسه‌تمه‌دارو نوسه‌رو ڕوناكبیر (مه‌لا به‌ختیار) له‌گه‌ڵ مامۆستایانی زانكۆكانی سنوری پارێزگای سلێمانی ڕێكخرا.\nسه‌ره‌تا كۆڕگێڕ له پێشكه‌شكردنی بابه‌ته‌كه‌دا باسی له مێژووی سه‌رهه‌ڵدانی پۆپۆلیستی كرد كه ئه‌گه‌ڕێته‌وه بۆ ساڵانی 1880 و له‌و ساته‌وه چه‌ندین هێزی سیاسی له دونیادا ئه‌و ڕێڕه‌وه‌یان گرتۆته‌به‌ر كه ده‌ریده‌خات ئه‌و هێزانه‌ی ئه‌یانه‌وێت فه‌رزی ئیراده بكه‌ن و له‌كاته هه‌ستیاره‌كاندا هه‌له‌كان بقۆزنه‌وه .\nدواتر ناوبراو بابه‌ته‌كه‌ی به‌سته‌وه به هه‌رێمی كوردستان و پرۆسه‌ی سیاسی و دیموكراسی و هه‌ڵبژاردنه‌وه .\nله كۆتاییدا به‌چه‌ندین پرسیارو سه‌رنجی مامۆستایان بابه‌ته‌كه ده‌وڵه‌مه‌ندتر كرا.\nبەشی تەكنیكی میدیا بوو بە پاڵەوانی خولی نوێبوونەوە\nگرنگییەكانی سیستمی ژمێریاری یەكگرتوو بە كۆمپیوتەر خرایەڕوو\nسیمینارێک تایبەت بە پڕۆگرامی خوێندنی بێ بەرامبەر پێشكەشكرا\nزانکۆ پۆلیتەکنیکیەکان ڕۆڵێکى گرنگیان لە پێگەیاندنى کادیرى ناوەندى بۆ بازارى کارى هەرێمى کوردستان هەیە


لە عێراق پڕۆژەیاسایەک بۆ "سەربازیی بە زۆر" ئامادەکراوە\nHome›هەواڵ›ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست›لە عێراق پڕۆژەیاسایەک بۆ “سەربازیی بە زۆر” ئامادەکراوە\nئه‌ندامێكى لیژنه‌ى ئاسایش و به‌رگرى له ئه‌نجومه‌نى نوێنه‌رانى عێراق رایده‌گه‌یه‌نێت، یاساى سه‌ربازیى به زۆر له‌لایه‌ن وه‌زاره‌تى به‌رگرییه‌وه ئاماده كراوه، ئێستا له ئه‌نجومه‌نى شوارى ده‌وڵه‌ته.\nعه‌لى جه‌بار ئه‌ندامى لیژنه‌ى ئاسایش و به‌رگرى به میدیا عێراقییه‌كانى وتووه، خواستێكى زۆر هه‌یه بۆ تێپه‌ڕاندنى پڕۆژەیاساكه لە ئەنجومەنی نوێنەران، به‌ڵام حكومه‌ت تا ئێستا به‌هۆى قه‌یرانى داراییه‌وه نه‌یتوانیوه پڕۆژەیاساکە ره‌وانه‌ى بكات.\nبه بڕواى ئه‌و په‌رله‌مانتاره، خستنه بوارى جێبه‌جێكردنى یاساكه ماوه‌ى دوو ساڵى پێویسته و ئاماده‌كارى پێشوه‌ختەى ده‌وێت.\nپرۆژه یاساكه له 72مادده پێكدێت، هه‌ر كه‌سێك ده‌رچووى قۆناغى سه‌ره‌تایى و ناوه‌ندى بێت 18 مانگ سه‌ربازییان پێدەکرێت، ده‌رچووى به كالۆریۆس ده‌بێت نۆ مانگ سه‌ربازیى بكات.\nلایەنگرانی حەشدی شەعبی هەڕەشەی سوتاندنی بارەگای پارتی لە بەغدا دەکەن


هادی كه‌ریم ده‌رئه‌نجامی كۆبوونه‌وه‌كه‌ی به‌غدای بۆ راگه‌یاندنكاران خسته‌ڕوو\nهادی كه‌ریم ده‌رئه‌نجامی كۆبوونه‌وه‌كه‌ی به‌غدای بۆ راگه‌یاندنكاران خسته‌ڕوو [25-01-2017]\nKFA- دەرئەنجامەکانی سەردانی شاندی یەکێتیی تۆپی پێی کوردستان بۆ شاری بەغدا و چارەنوسی خولی پلە یەکەکانی کوردستان، تەوەری سەرەکی کۆنگرەی ڕۆژنامەنوسی (هادی کەریم) جێگری سەرۆکی یەکێتی تۆپی پێ بوو.\nئه‌مڕۆ چوارشەممە لەشاری سلێمانی و لە بارەگای نوێی نوێنەرایەتی سلێمانی لیژنەی ئۆڵۆمپی بە ئامادەبونی ژمارەیەکی زۆری ڕۆژنامەنوسان و دەزگاکانی ڕاگەیاندن، (هادی کەریم) جێگری سەرۆکی یەکێتی تۆپی پێی کوردستان لە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەنوسیدا و دوای سوپاسی دەزگا ڕاگەیاندنەکان کە بە باشی ڕووماڵی خولەکانی تۆپی پێ دەکەن، ئامانج و دەرئەنجامی سەردانی شاندەکەیانی بۆ بەغدا و کۆبونەوەیان لەگەڵ یەکێتی تۆپی پێی عێراق بۆ ڕاگەیاندنکاران خستەڕوو.\nدواتر و لە باسی چارەنوسی دەستپێکردنی خولی تۆپی پێی یانە پلە یەکەکانی کوردستاندا ڕایگەیاند، کە لەهەوڵدان بۆ دابینکردنی بودجەی پێویست و گوتیشی: هەموو یانەکان ئاگادار دەکەینەوە کە هەر کات بڕیاری بەڕێوەچوونی خولی پلە یەکمان دا، ئەوا نزیکەی دوو مانگ دەدەین بە یانەکان تا بەتەواوی کۆتایی بە ئامادەکارییەکانیان بهێنن و بەباشی ئامادە بن.\nدواتر رۆژنامه‌وانان به پرسیاره‌كانیان كۆنگره رۆژنامه‌وانییه‌كه‌یان ده‌وڵه‌مه‌ند كرد له‌سه‌ر زۆر پرسی گرنگ پرسیاریان كرد.\nرۆژی سێشه‌ممه شاندێكی یه‌كێتیی تۆپی پێی كوردستان به سه‌رۆكایه‌تی سه‌فین كانه‌بی سه‌رۆكی یه‌كێتییه‌كه‌ی و هادی كه‌ریم جێگری سه‌رۆك و چه‌ند ئه‌ندامێك، له به‌غدا له‌گه‌ڵ یه‌كێتیی تۆپی پێی عێراق كۆبوونه‌وه و چه‌نده داواكارییه‌كیان به شێوه‌یه‌كی فه‌رمی ئاراسته‌ی هاوتا عێراقییه‌كه‌یان كرد.\nسلێمانی – كاروان شێخ زیره‌ك


ڤیدیۆ و وردەکاریی\nئەنجومەنى ئۆتۆمبێلە بێسەرەتاکان جەختدەکاتەوە لەسەر پێویستى زوو چارەسەرکردنى کێشەى ئەو ئۆتۆمبێلانە، لەگەڵ ئەوەشدا دەڵێت ئەگەر حکومەت دەیەوێت رسوماتێکى زۆر دابنێت بۆ پێدانى ژمارە یان ئارام ئۆتۆمبێلەکانیان لێبسەنێت باشترە.\nئەنجومەنەکە ئەمڕۆ لە کۆنگرەیەکى رۆژنامەنوسیدا لە سلێمانى کە پەیامنێرى "ناس کورد" تێیدا ئامادەبوو داواى لەلایەنە پەیوەندیدارەکان کرد بەزوترین کات چارەسەرى کێشەکە بکەن، تابتوانن ئۆتۆمبێلەکانیان ببەنە دەرەوە تا ئەوکاتەى بڕیارى کۆتایی لەسەر ئەو پرسە دەدرێت.\nئاماژەى بەوەشکرد، ناکرێت حکومەت بەئارەزوى خۆى رسومات لەسەر پرسی دانانى ئارام یان ژمارە بە ئۆتۆمبێلەکان دابنێت، بۆ نمونە ئەگەر پەنجا وەرەقە رسومات لەسەر ئۆتۆمبێلێکى پەنجا وەرەقەیی دابنرێت، نەیکات باشترە و ئۆتۆمبێلەکانیان لێبسەنێت باشترە.\nبەوتەى ئەنجومەنەکە، کار لەسەر ئەو پرسە کراوە لەلایەن لایەنە پەیوەندیدارەکانەوە، بەڵام هێشتا ئەنجامەکەى دیار نییە.\nلەبارەى مامەڵەکردن بە ئۆتۆمبێلەکانەوە، ئەنجومەنەکە باسى لەوەکرد، مامەڵە بەردەوامە بەڵام وەکو پێشتر نییە و نرخەکانیشیان دابەزیوە، ئێستا ئۆتۆمبێلێکى ٦٠ وەرەقەیی بە ٤٠ وەرەقەیە.\nسلێمانى و هەولێر زۆرترین مردن و توشبوونیان بە کۆرۆنا تۆمارکرد\n2021.09.15 - 16:23\nپارێزگاکانى هەرێم زۆرترین توشبوون و مردن بە کۆرۆنا لە عێراق تۆماردەکەن\n2021.09.13 - 16:09


ئاشكرا كردنی سامانی پەرلەمانتارانی عیراق – Knwe.org\nسەرەکی » ئابووری » ئاشكرا كردنی سامانی پەرلەمانتارانی عیراق\nوێڕای ئەوەی لە مانگی ئازاری ئەمساڵدا ئەنجومەنی وەزیرانی عیراق بڕیارێكی دەركرد بۆ پابەندكردنی لێپرسراوانی وڵاتەكە بۆ ئاشكراكردنی سامانەكانیان، بەڵام تائێستا رێژەی لە ٧٠٪ی ئەندامانی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق سامانەكانیان ئاشكرا نەكردووە.\nسەرباری ئەوەی لەمانگی ئازاری ئەمساڵدا ئەنجومەنی وەزیرانی عیراق بڕیارێكی دەركرد تا لە رێیەوە سەرجەم لێپرسراوانی وڵاتەكە ناچار بكات سامانەكانیان ئاشكرا بكەن، بەڵام تائێستا ژمارەیەكی زۆر لە لێپرسراوانی عیراق‌و پەرلەمانتاران قەبارەی سامانەكانیان ئاشكرا نەكردووە.\nبەپێی راپۆرتە رۆژنامەوانیەكانیش تائێستا رێژەی لە ٧٠٪ی ئەندامانی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق سامانەكانیان ئاشكرا نەكردووە، بە جۆرێك تائێستا تەنها ٦٢ پەرلەمانتاری هاوپەیمانی نیشتمانی‌و ١٣ پەرلەمانتاری یەكێتی هێزەكان‌و ١٢ پەرلەمانتاری هاوپەیمانی كوردستانی‌و پەرلەمانتارێكی هاوپەیمانی مەدەنی‌و هەشت پەرلەمانتاری هاوپەیمانی نیشتمانی‌و دوو پەرلەمانتاری بەرەی توركمانی‌و چوار پەرلەمانتاری كەمینەكان سامانەكانیان ئاشكرا كردووە.\nلەبەرامبەریشدا تائێستا رێژەی لە ٦٨٪ی پەرلەمانتارانی دەوڵەتی یاساو رێژەی لە ٧٩٪ی پەرلەمانتارانی ئەحرار و لە ٦٢٪ی پەرلەمانتارانی هاوپەیمانی نیشتمانی‌و لە ٥٠٪ی پەرلەمانتارانی فەزیلەو لە ٧٨٪ی پەرلەمانتارانی متحدون و ژمارەیەك لەپەرلەمانتاری فراكسیۆنە كوردییەكانیش سامانەكانیان ئاشكرا نەكردووە .\nبەپێی بریارەكەی ئەنجومەنی وەزیرانی عیراق كە لە مانگی ئازاری ئەمساڵدا دەركرا، پێویستە هەر لە لێپرسراوێك لەماوەی سێ مانگدا سامانی خۆی‌و ئەندامانی خێزانەكەی‌و سەرجەم ئەو موڵكانەی بە ناوی خۆی یاخود ئەندامانی خێزانەكەیەوەیەتی


📊 بەرپرسی میحوەری داقووق: لە ماوەی چوار مانگدا 178 داعشمان کوشتووە Статистика и опросы\n📅 Добавлен May 15 2017 12:39PM\nلێپرسراوی ئۆپەراسیۆنی هێزەکانی 70 و بەرپرسی میحوەر [ Больше... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 93% ✍ H.B. 15-5-2017 12:39:59\n📝 پارێزگارە عەرەبەکەی کەرکوک، قایمقامە کوردەکەی داقوق لادەبات курдские документы\n📅 Добавлен Jul 5 2018 4:29PM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 2,225\n04-07-2018 [ Больше... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 91% ✍ H.B. 5-7-2018 16:29:43\n👫 تەیب حەمید ئەحمد داقوقی биография\n📅 Добавлен Feb 19 2010 9:13AM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 6,545\nساڵ و شوێنی لەدایک بوون/.............؟؟؟.داقوق بڕ [ Больше... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 66% ✍ H.B. 19-2-2010 9:13:19\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 7,305\n📕 داقوق في التاريخ библиотека\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 2,698\n2004 [ Больше... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✖ 46% ✍ S.A. 31-3-2014 0:40:07\n🔤 داقۆق Слова и фразы\n📅 Добавлен Feb 18 2019 11:58PM\nخوترەگ، خوتەک، داقۆق، کوتکی دارین، مەردان، مەرکوو [ Больше... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 68% ✍ Z.S. 18-2-2019 23:58:35\n👫 زانیار داقوقی биография\n📅 Добавлен Mar 24 2011 7:39PM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 4,651\n... [ Больше... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✖ 54% ✍ H.B. 24-3-2011 19:39:34\n📊 زیاتر لە 500 ماڵی کورد لە گوندەکانی دەوروبەری داقوق کۆچیان کردووە Статистика и опросы\n📅 Добавлен Jul 29 2019 11:23AM\nرەمەزان مەجید، کەسایەتی ئەنجومەنی دێی ئەنگیجە لەلێ [ Больше... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 91% ✍ J.O.E. 29-7-2019 11:23:23\n📖 قەزای داقوق لە سەرژمێری ساڵی 1947دا Статьи\n📅 Добавлен Sep 13 2018 1:29PM\nدکتۆر جەبار قادر ئەم ئامارانەی لێرەدا ئاماژەیان [ Больше... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 70% ✍ H.B. 13-9-2018 13:29:38\n📖 لە داقوق سەنتەرێکی ڕۆشنبیری کرایەوە Статьи\n📅 Добавлен Sep 24 2015 10:18PM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 9,912\nلەداقوق، کە سنوریان لەگەڵ تیرۆریستانی (داعش)ە، چال [ Больше... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 80% ✍ S.E. 24-9-2015 22:18:15\n| Время создания страницы: 6,926 секунд!


بۆ هه‌ڤژینان: ئه‌و تشتێن ژن حه‌ز نه‌كت ل ده‌ف زه‌لامى هه‌بن: – مالپه‌رێ خابير\nسەرەتا / جۆراوجۆر / بۆ هه‌ڤژینان: ئه‌و تشتێن ژن حه‌ز نه‌كت ل ده‌ف زه‌لامى هه‌بن:\nبۆ هه‌ڤژینان: ئه‌و تشتێن ژن حه‌ز نه‌كت ل ده‌ف زه‌لامى هه‌بن:\nأ.ن 2018-07-08\tجۆراوجۆر لابردنی بۆچوون 307 بینین\n1- زه‌لامێ زاروك : ئه‌و زه‌لامێن ره‌فتارێن وان وه‌ك یێن زاروكا و چ كه‌سایه‌تیا خوه نه پارێزن ل ده‌ف هه‌ڤژینا خوه , هه‌ڤژینێن وانژى حه‌ژێ ناكن و ب چاڤه‌كێ كێم دبین , هه‌مى ده‌ما ژن حه‌س دكت خوه‌گرتیێ زه‌لامه‌كێ بهێز بت .\n2- زه‌لامێ بێ هزر بۆ پاشه‌رۆژا خێزانێ : پتریا ژنان حه‌ژ وان زه‌لاما ناكن یێن بتنێ ب كارێن خوه یێن رۆژانه ڤه دموژیل , و هێچ هزره‌كێ و ئاماده‌ییه‌كێ بۆ ئایندێ خێزانا خوه نه‌كن .\n3- زه‌لامێ بریندار : ئه‌گه‌ر زه‌لامه‌ك توشى شكه‌ستنه‌كێ بیبت و هه‌مى ده‌ما هه‌ستا وى ب وێ شكه‌ستنه زال بت لسه‌ر ژیانا وى و ببته ئه‌گه‌ر ئه‌و هه‌ست ب كێماسیێ بكت , ژن حه‌ژ وانژى ناكن حه‌ژێكرنه‌كا ل ئاستێ پێدڤى .\n4- زه‌لامێ خودان ئاریشێت ده‌روونى : خه‌موكى و تێكچوون و دودلى و نه باوه‌رى بخوه‌بوون ….. هتد , ژ نه‌خوه‌شیێن ده‌روونى دبنه ئه‌گه‌ر ژن نزانت دێ ب چ ره‌نگ ره‌فتارێ دگه‌ل زه‌لامێ خوه كت , له‌ورا دبته ئه‌گه‌ر لاوازیێ دڤیانا وێدا بكت بۆ زه‌لامێ وێ .\n5- زه‌لامێ گه‌له‌ك گه‌شتێن دوم درێژ بكت : هه‌لبه‌ت هه‌مى ده‌ما هه‌ڤژینا حه‌ژ هه‌ڤژیێ خوه بكت حه‌ز دكت ژێ دویر نه‌كه‌ڤت , ئه‌گه‌ر زه‌لام جارا بچته گه‌شتا پتر ڤیان دناڤبه‌را هه‌ردوواندا گه‌شتر دبت , لێ ئه‌گه‌ر ئه‌و گه‌شتا بینه گه‌له‌ك و ده‌مێن وان درێژبین , دبته ئه‌گه‌ر تێكچوون دناڤبه‌را واندا په‌یدا ببت .\n6- زه‌لامێ نه پێگێر : یێ گرنگیێ نه دته هه‌ڤژینا خوه و چ سوزێن بدتێ بۆ نه‌كت و بتنێ ب ژده‌رڤه‌ى خێزانێ ڤه موژیل بت , ژن حه‌ژ وان زه‌لاما ژى ناكن .\n7- تشتێ گه‌له‌ك ژنان كه‌رب ژێ ڤه‌دبت ئه‌گه‌ر زه‌لامێ وێ مالاخوه وه‌كى ئوتێلێ ببینت .\n8- زه‌لامێ په‌سنا هنده‌ك ژنا ل ده‌ڤ هه‌ڤژینا خوه بكت .\n9- ژن حه‌ژ وان زه‌لاما ناكن یێن حه‌ز نه‌كن دگه‌ل هه‌ڤژینا خوه بچن ده‌ركه‌فتنا و بازارى .\n10- زه‌لامى پتریا ده‌مێ ب توره‌بین بت , ڤیانا هه‌ڤژینا بۆ وان كێمه .\nدواتر پالده‌ر ( دافع ) (motivation):\nدواتر چه‌مچه‌مال باژێرێ حێبه‌تیان، توهمه‌تباره‌ك خوه راده‌ست ناكت و شه‌ش پولیسا بریندار دكت .


ڕۆژنامەیەکی ئیسرائیلی بڵاویکردەوە، به‌راورد به‌و هەموو هۆکارانەی کە دەبنە هۆی مردنی مرۆڤ لە جیهاندا، ڤایرۆسی کورۆنا لە کۆتاییەکانی ڕیزبەندی ئەو هۆکارانەدا دێت.\nبەگوێرەی ڕاپۆرتێکی ڕۆژنامەی”جیروالیزم پۆست”ی ئیسرائیلی، سەرباری ئەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا لە ئێستادا هەرایەکی گەورەی ناوەتەوە لە جیهان و بووەتە هۆکاری گیرۆدەبوونی دەیان هەزار کەس وگیانلەدەستدانی زیاتر لە سێ هەزار کەس و زیانگەیاندنی دەیان ملیار دۆلار بەئابوری جیهان، بەڵام ئەو نەخۆشییە بەراورد بە ژمارەیەک هۆکار و نەخۆشی دیکە لە پلەکانی دواوەی ڕیزبەندی ئەو هۆکارانەدایە کە دەبنە هۆکاری مردنی مرۆڤ لەسەر گۆی زەوی”.\nڕۆژنامە ئیسرائیلییەکە ئاماژەی بەوەکردووە، جەڵتەی مێشک لە ساڵی 2017 زیاتر لە 17 مليۆن کەسی لە جیهاندا کوشتوە، به‌هۆی نەخۆشییەکانی شێرپەنجەش ساڵانە لە جیهاندا زیاتر لە 9 ملیۆن کەس گیانلەدەستدەدەن، نەخۆشی شەکرەش ساڵانە زیاتر لە 6 ملیۆن کەس بەهۆیەوە لە جیهان دەمرن”.\nبەگوێرەی ئەو ڕۆژنامە ئیسرائیلییە، نەخۆشییەکانی کۆئەندامی هەناسەدان و ئەو نەخۆشیانەی کەپەیوەندییان بە قەڵەویەوە هەیە ساڵانە زیاتر لە 11 ملیۆن کەس دەکوژن.\nئەوەشخراوه‌تە ڕوو، هەرچەندە جیهان لە ئێستادا زۆر پێشکەوتووە لە چارەسەرکردنی نەخۆشی ئیدز،بەڵام بەهۆی توشبوون بەو نەخۆشییەوە تەنها لە ساڵی 2017 زیاتر لە نۆ سەدو 42 هەزار کەس گیانیان لەدەستداوە.\nڕۆژنامەی جیروالیزم پۆست، ئاماژەی بە ئاماری ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی کردوە، کە تیایدا ئاشکرای کراوە ساڵانە بەهۆی توشبوونی مرۆڤەکان بە نەخۆشی مەلاریا و هەڵامەتی وەرزییەوه زیاتر لە یەک ملیۆن کەس گیان لەدەست دەدەن.\nهەروەها باسی لە مەترسییەکانی جگەره‌کێشان و پیسبوونی ژینگەی شارەکان کردووە و جەختی کردوەتەوە کە ئەو دوو هۆکارە ساڵانە زیاتر لە 10 ملیۆن کەس دەکوژن.\nلە کۆتایی ڕاپۆرتەکەدا ڕۆژنامەکە ئاماژەی بەوە کردووە، کەدیاردەی خۆکوشتن، توندوتیژی و ئاڵۆزییە سەربازییەکان لەسەرانسەری جیهان هۆکارن بۆ گیانلەدەستدانی نزیکەی یەک ملیۆن و 500 هەزار کەس.\n16:07 چوار شه‌ممه 08 نیسان 2020\nسەرۆکى هەرێم بە راگەیەندراوێک پشتیوانى بۆ مستەفا کازمى بۆ پێکهێنانى حکومەتى عێراق راگەیاند


- 4/16/2019 9:36:00 AM 6510 جار خوێندراوەتەوە\nعه‌بدوڵای كوێخا موباره‌ك، ئه‌ندامی ده‌ست له‌كاركێشاوه‌ی جڤاتی نیشتمانی گۆڕان رایگەیاند، بەرپرسەكانی گۆڕان سبه‌ی لە حكومه‌ت هەر فرمانێكیان دەركرد "ده‌بێت لە بەرپرسەكانی پارتی و یەكێتی بپاڕێتەوە بڵێن توخوا بەقسەم بكەن".\nعه‌بدوڵای كوێخا موباره‌ك، ئه‌ندامی ده‌ست له‌كاركێشاوه‌ی جڤاتی نیشتمانی گۆڕان بەدەنگی ئەمریکای راگەیاندوە، "ئەمە زانیارییە کە من هەمە پارتی ڕازی بوە بە داواکاریەی یەکێتی، بۆیە ئێستا هەوڵدەدات گۆڕان ڕازی بکات بەو داواکاریەی یەکێتی، چونکە یەکێتی بۆ پارتی گرنگترە لە گۆڕان، پارتی و یەکێتی بەهۆی بونی بەرژەوەندی هاوبەشەوە قەت ناتوانن دەستبەرداری یەکتر بن."\nدەبێت وەک بزوتنەوەی گۆڕان هەرگیز لەگەڵ ئەوەدا نەبین کە پۆستی زیادە دابتاشرێت لەم وڵاتەدا\nئاماژەی بەوەشکردوە، "دەبێت وەک بزوتنەوەی گۆڕان هەرگیز لەگەڵ ئەوەدا نەبین کە پۆستی زیادە دابتاشرێت لەم وڵاتەدا لەبەر سێ هۆکار، هۆکاری یەکەم ئەوەیە پێشتر ڕێککەوتن لەگەڵ گۆڕان کراو لەسەر ئەو پۆستە، دوەم ئێمە وەک گۆڕان هەمیشە باسی بەدامەزراوەیی و سیستم دەکەین لەکوردستاندا، ناکرێت بەدڵی خۆمان یان لەبەر دڵی لایەنی تر پۆست دابتاشین، وەخاڵی سێیەم، ئێـمە لەم کاتەدا کەتوشی قەیرانی دارایی بوین هەر پۆستێک دابنێین بەملیۆنەها دۆلار خەرجی دەبێت بەزیایە دەڕوات هیچ سودێکی نیە، من لەگەڵ ئەوەدام گۆڕان ئەگەر دەستی لەم پۆستە هەڵبگرێت باشترە وەک لەوەی ڕازی بێت بە دوو جێگری".\nئێستا ئەو سەرکردایەتیەی بزوتنەوەی گۆڕان بڕیاری چونە حکومەتی داوە دەبێت خۆیان چارەسەرێک بۆ ئەوە بدۆزنەوە\nعه‌بدوڵای كوێخا موباره‌ك دەشڵێت، "ئێستا ئەو سەرکردایەتیەی بزوتنەوەی گۆڕان بڕیاری چونە حکومەتی داوە دەبێت خۆیان چارەسەرێک بۆ ئەوە بدۆزنەوە، بەڵام من بڕوام وایە نەک هیچ بەرپرسێکی پارتی و یەکێتی پابەند نابێت بە بڕیارەکانی به‌رپرسه‌كانی بزوتنەوەی گۆڕانەوە لە حکومەتدا ناتوانم ئەوەیان ببینم".\nبەرپرسەکانی گۆڕان لەناو حکومەت هەر فه‌رمانێک دەربکەن هیچ بەرپرسێکی پارتی و یەکێتی گوێیان لێ ناگرن\nموبارەک ئەوەشی وت، "بەرپرسەکانی گۆڕان لەناو حکومەت هەر فه‌رمانێک دەربکەن هیچ بەرپرسێکی پارتی و یەکێتی گوێیان لێ ناگرن، شێخ جەعفەر ڕاستگۆترینیانە کە بەدەمی خۆی باسی كرد، ئه‌گه‌رنا بەرپرسەکانی گۆڕان لە حکومەت دەبێت هەر فرمانێکیان دەرکرد سبەی لە بەرپرسەکانی پارتی و یەکێتی بپاڕێتەوە بڵێن توخوا بەقسەم بکەن، تا بەقسەی بکات فرمانە ئیداریەکەی جێ بەجێ بکات".\nئەگەر کاک نەوشیروان بمایە بزوتنەوەی گۆڕانی هەڵدەوەشاندەوە بەس بەم شێوازە تەسلیم بەو واقیعە نەدەبوو\nعەبدوڵای کوێخا موبارەک رونیشیکردەوە، "کاک نەوشیروان دوێنێ کۆچی دوایی کردوە زۆر دور نیە بیرمان نەبێت، ئەگەر کاک نەوشیروان بمایە بزوتنەوەی گۆڕانی هەڵدەوەشاندەوە بەس بەم شێوازە تەسلیم بەو واقیعە نەدەبوو بەشداری حکومەتی نەدەکرد."\nوتیشی، "زۆرێك له‌و براده‌رانه‌ی ئێستا خۆیان به خاوه‌نی گۆڕان ده‌زانن و بڕیاریان به‌ده‌سته لە ده‌وروبه‌ری كاك نه‌وشیروان بون له 80% ی ببونه خه‌ڵكی به‌رژه‌وه‌ندی خواز، خۆ له 10 كه‌س ئه‌گه‌ر هه‌شتی یه‌ك قسه‌بن ئه‌گه‌ر بڕواشی نه‌بێت ده‌بێت به‌ناچاری قسه‌ی زۆرینه بێت."


1. 👁 اقتراح مشروع قانون العمل التطوعي\n2. 👁 اقرتاح مشروع قانون استیراد و إنتاج البلاستیك\n3. 👁 پێشنياری پرۆژە ياسای سنوردارکردنی هاوردەکردن و بەرهەم هێنانی پلاستیک\n4. 👁 شەڕی تورکیا و چەکی پەکەکە\n👁 ئەم بابەتە 69,051 جار بینراوە