مێژووی چینی ئەفەندی لە ئێراق\nپۆشاكی "ئەفەندی" ئینگلیزی بووە، بەڵام ئەوانەی گەرەكیان بووە لە ئەفەنی نزیكبكەونەوە تەربووشیان لە سەرناوە و عەبایان لە بەركردووە، واتە نیوە ئەفەندی بوون. لە گفتوگۆدا زمانی تایبەتیان هەبووە.\nلەم وتارەدا؛ عەلی وه‌ردی، لایەنە شاراوەكەی ناكۆكی نێوان چینی مەلا و ئەفەندی لە سەدەی هەژدەهەم و ڕۆژانی دواتر لە كۆمەڵگای ئێراقی پیشاندەدات، ڕوونیدەكاتەوە؛ چینی ئەفەندی "ڕێزدار" تایبەتمەندبوون بە جوانپۆشی و جوانكرداری، هەروەها ئەو چینە ڕۆڵێكی گرنگیان لە ڕۆشنبیری و شۆڕشگێڕی خەڵك بینیوە، جەخت لە سەر ئەو ڕۆڵە دەكاتەوە، ئەفەندێكان لە سەر چینەكانی دیكە بە تایبەت چینی مەلا هەیانبووە، كاتێك لە ڕۆژگاری ڕابردوودا مەلاكان كۆمەڵگایان هەڵسوڕاندووە و پێشەوای كۆمەڵگا بوون. سەرەتا دكتۆ "عەلی وەردی" لە ڕوانگەی ماركسی و ڕۆژئاواوە باس لە پێناسەی چین دەكات، پاشان دێتە سەر جەنگی جیهانی یەكەم، كە بە خاڵی وەرچەرخانی گەورەی دەبینێت لە كۆمەڵگای ئێراقدا، بە تایبەت چینی ڕێزدار چۆن لە ڕێگای جلووبەرگ، پیشە‌و زمانی تایبەتەوە بەسەر كۆمەڵگای ئێراقیدا كراونەتەوە، بۆ هاوڵاتییەكی سادە، پارێزگاریكردن لە جوانپۆشی گرانترین چشتبووە، ئەو چۆن دەتوانێت هەڵسووكەوت لە تەك دوولنگە و خەتە ڕاستەكەیدا بكات كە تایبەتمەندی ئەفەندی بووە لە ئێراقی ئەو كاتەدا.\nپۆشاكی "ئەفەندی" ئینگلیزی بووە، بەڵام ئەوانەی گەرەكیان بووە لە ئەفەنی نزیكبكەونەوە تەربووشیان لە سەرناوە و عەبایان لە بەركردووە، واتە نیوە ئەفەندی بوون. لە گفتوگۆدا زمانی تایبەتیان هەبووە، بە بەكارهێنانی دەستەواژەی توركی دەستپێكردووە و بە وشەی ئینگلیزی كۆتایی هاتووە، بە نموونە "چوینە سەلاملك، سەركەوتین، پایەیەك لە پایەكانی نەردەوانەكە ڕوخابوو، چوینە ئۆدەكەوە و ... هتد"، ئەم وتانە بەر لە جەنگی جیهانی یەكەم دەماو ده‌میان پێدەكرا، بەڵام دوای كۆتایی شەڕ خەڵك گۆێبیستی وشەی (ئۆكەی و گوودبای) دەبوون. پاشان "وەردی" لە وتارەكەیدا دەگەڕێتەوەو وێنای چینی ئەفەندی (ڕێزدار) لە پێش جەنگدا دەكات كە لە زمان، پۆشاك و پیشەدا قەتیسمابوو، ئەو ڕۆژگارە چینی ڕێزدار زۆر بەیان كارمەند، پارێزەر و خاوەن موڵك بوون، هەروەها ڕۆڵەكانیان لە بەڕێوەبردنی كاری میریدا بەشداربوون ئەگەر چی خۆیان هەندێ پلە و پایەیی شكۆداریان هەبوو.\n"بناغە دانەری ئەفەندی"\nكێ دامەزرێنەری ئەفەندی بوو؟ لە وتارەكەیدا، وەردی بەم شێوەیە وەڵامدەداتەوە؛ سوڵتان مه‌حمودی دووەم، بەڵام بارودۆخ بواری نەدا ئەوی مەبەستێتی تەواویبكات، (سوڵتان محمود) ساڵی 1808 حوكمی توركیای كردووە، بە فەرمانێكی شاهانە لە ساڵی 1828 فەرمانیدا بە گۆڕێنی عەمامە بە تەڕبووش كە لە وڵاتی مەغریبەوە هێنرابوو، پێیان دەگوت؛ فێس، لە "فاس" ەوە وەرگیرابوو، دواتر شارەزایانیان لە وڵاتەوە هێناو و كارگەیەكی دروستكردنی تەربووشیان لە ئەستنبوڵ كردەوە. بەمەبەستی دڵنیاكردنەوەی ڕۆڵی چینی ئەفەندی لە نوێگەری كۆمەڵگای عوسمانیدا، سوڵتان محمود یەكەم كەسبوو قوتابخانەی سەردەمیانەی لە توركیادا كردەوە.\n"ناكۆكی نێوان نوێخوارەكان و كۆنەپارێزەكان"\nئەو ئامارەی بەر لە جەنگی جیهانی یەكەم لە ئێراقدا كراوە و پشت بە خەمڵاندن دەبەستێت دەریدەخات كە 99.5 % كۆمەڵگای ئێراقی نەخوێندەوارو باقێكەشی خوێندەوار بووە، باسەوادەكانیش بە سەر دوو دەستەدا مەلا و ئەفەندێكان دابەشبوون، گرووپی یەكەم؛ كۆنەپارێزبوون پارێزگاریان لە نەریتی كۆن دەكرد، دەستەی دووەمیان بانگەشەی نوێخوازی و لێكگەیشتنی دەكرد، ناكۆكی نێوان كۆنە پارێزو نوێخوازەكاندا تووندتر بوو، كارەكە گۆڕانكاری بەسەردا هات كاتێك هەندێك لە مەلاكان بوون بە ئەفەنی. نموونەی ئەو كەسانە "ئەمجەد زەهاوی" بوو كە بە مەلای پێگەیشت و عەمامەی لە سەر دەنا، وانەی ئاینی و زمانی عەرەبی دەگوتەوە، پاشان بوو بە ( ئەفەندی لۆگییە) بە زمانی توركی واتە كەسێك ئۆگری ئەفەنی بووبێت. ساڵی1876گۆڤاری (موقتەتەف) بڵاو بووەوە، یەكەم گۆڤار بوو بانگەشەی بۆ شارستانییەتی نوێدەكرد، زانست و زانیاری نوێی بە خەڵكی دەگەیاند، هەڵاوهەنگامەیەكی لە ئێراقدا نایەوە كار گەیشتە ڕادەیەك مەلاكان داوایان لە حكوومەت كرد بڵاوكردنەوەی گۆڤارەكە ڕابگرێت، بەڵام ئەوانەی پشتگیریان لە بڵاوكردنەوەی گۆڤارەكە دەكرد ڕێزدارەكان بوون، دواتر گوتیان؛ ئێمە گۆڤارەكە بڵاودەكەینەوە ئێوەش دەتوانن بە نووسین بەرپەرچی بدەنەوە. گۆڤارەكە ڕاستی و حاشا هەڵنەگری تیۆری "داروین"ی بڵاودەكردەوە، ئەمجەد زەهاویش باوەڕی بە تیۆرەكە هێنابوو، مەلاكانیش بەر پەرچیان دەدایەوە. ناكۆكی نێوان ڕۆشنفكران و كۆنە پارێزان تووندتربوو، ئەو ناكۆكییە گەیشتە لووتكە كاتێك "نامیق پاشا"ی بچووك هاوشێوەی پێشینەكەی "مەدحەت پاشا" لە ساڵی 1900ویستی یەكەم قوتابخانەی كچان لە ئێراقدا بكاتەوە. "شێخ ئالوسی" لەم بوارەدا هاتە دەنگ و وتارێكی نووسی؛ تا ئێستا لە كتێبخانەی ئەوقاف وتارەكە هەڵگیراوە، بەشێك لەو نووسینە لێرەدا یادداشتدەكەم:- هەرچی خوێندن و نووسینی ئافرەتانە بە خودا پەنا دەگرم و خۆمی لێ دەپارێزم، ئەوان لە كاتێكدا ناچار دەكرێن بە ناپاكی، ئەوا ئەم دەستكەوتە گەورەترین هۆكاری خراپەو گەندەڵییە.كاتێكیش باس لە هەڵبژاردنی جێگایەك كراوە بۆ قوتابخانەكە مەرجیان داناوە نابێت هیچ دار و خانوویەك لەو خانییە بڵندتر بێت، ژوورەكان پەنجەرەیان تیادا نەبێت، زەهاویش لەو كۆڕەدا بووە هەڵدەدات و دەڵێت؛ منارەی بازاڕی چنین باشترین شوێنە.\n"فەتوایەك بۆ لە سێدارەدانی ڕەسافی"\nناكۆكی نێوان ئەفەندێكان و مەلاكان تا ساڵی 1908ڕۆژ بە ڕۆژ تووندتر دەبوو، لەو كاتەدا دەستووری عوسمانی ڕاگەیەندرا، سپێدەیەك لە بەغداد خەڵك لە خەو ڕابوون نواڕیان دروشمی برایەتی، دادپەروەری، یەكسانی و ئازادی بە دیواری ماڵەكانەوە لیكێنراوە، ڕێزدارەكان لە ناوەڕۆكی پەیامەكە دەگەیشتن، بەڵام هاووڵاتییان تەواو بێ ئاگابوون لەو دروشمانە، تەنانەت ئەو ڕۆژگارە لاسارێك هەڵیكوتابووە سەر ماڵێك خاوەن ماڵەی كوشتبوو، كاتێك بڕیاری خنكاندیان بەسەردابوو، بە شۆخییەوە گوتبووی؛ هەر دەڵێن ئازادی كوا ئازادی؟ لە 13/11/1908 "مەعروف ڕەسافی" یەكێكی دیكە بوو لە مەلاكان و بوو بە ڕێزدار، لەو ڕۆژەدا بە هاوكاری عەبدول لەتیف پنیان لە مزگەوتی سەرای وتارخوێنەكەیان لە سەر مینبەر داگرتوو داوایان لە خەڵك كرد پشتگیری لە دەستوور بكەن، كۆمەڵێكی ئاینی بانگەشەیەكیان بڵاوكردەوە كە ڕەسافی سووكایەتی بە ئاین كردووە، بە پێشەوایەتی مەلاكان خۆپیشاندانێكی گەورە ڕێكخرا، دووكان و باری قافڵەیەكی وڵاخ تاڵان كران، وتار خوێنێك داوایكرد ڕەسافی لە دار بدرێ.\n"قوتابخانە ئاكار تێكدەدات"\nئەوەی باسكرا نموونەیەكی ناكۆكی نێوان مەلا و ئەفەنێكان بوو، بەڵام خەڵكە سادەكە هیچ لەم ناكۆكییە حاڵی نەدەبوون، كاتێك جەنگی جیهانی یەكەم هەڵگیرسا، شەڕێك بوو ورد و درشتی بەسەر یەكدا هاڕی، زۆرێك لەو دەستەواژانەی لە ئێراقدا وە لەرزین خست، یەكێك لەو چەمكانە كردنەوەی قوتابخانە بوو بە شێوەیەكی بەرفراوان. پێشتر مەكتەب تەنها بۆ ئەفەندی و نەوەكانیان قۆرخكرابوو، دواتر دەنگۆیەك لە بەغداد بڵاو بووەو كە قوتابخانە ئاكار دەشێوێنێت. "وەردی" نموونەیەك لەو قسانەی ئەو ڕۆژگارە دەگێڕێتەوە كە زۆر بڵاو بووە دەگوترا؛ كاربكە، كتێبەكانت فڕێبدە، مەكتەب بێ سوودە. باوكم خستمیە مەكتەب و دواتر بۆ ماوەی پێنج ساڵ لە خوێندن دوور كەوتمەوە، پاشان لە ساڵانی بیست و سیەكانی سەدەی بیستەمدا كردنەوەی قوتابخانە بەردەوامبوو. لە حەفتاكاندا ئامارێك بڵاوكرایەوە ژمارەی قووتابی و خوێندكارانی لە وڵاتدا بە ملێونێك لە قەڵەمدابوو، بێگومان لە داهاتوودا ژمارە زیاتر دەبێت، لە كاتێكدا لە بیستەكاندا ژمارەی قوتابی هەشت هەزار خوێندكاربوو. ئەگەر كردنەوەی قوتابخانە بەشێوە بەر فراوانە و كۆبوونەوەی قوتابیان بەو ژمارە زۆرە لە جێگای خوێندن و فێربوون، دیاردەیەكی درووست بێت، شكاندنی ئەو قاوغەشە كە پێشتر خوێندن بە تەنها لە لایەن ئەفەندێكانەوە قۆرخكرابوو، لێرەوە قۆناغێكی دیكەی تەنگژە دەستپێدەكات، دواتر ئەو خوێندكارانەی خوێندن تەواو دەكەن و دامەزراندیان لە دەوڵەت دەوێت، حكوومەتە یەك لە دوای یەكەكانیش ناتوانێت ئەو ژمارە زۆرە لە دەزگاو دامەزاروەكانیدا دابمەزرێنیت، ئەی چارە؟ لێرەدا "وەردی" وەڵامدەداتەوە و دەڵێت؛ حكومەت لە ڕێگای پرۆژەكانێوە دەتوانێت هەموو خوێندكاران بە پسپۆڕییە جیاوازەكانییانەوە لە خۆبگرێت، بەمشێوەیە ڕۆڵی ئەفەندی كۆتایدێت، بەو پێودانگەی داهاتی كرێكارێك زیاترە لە مووچەی دامەزراوێك، لەم بوارەدا ئەوكارەش تەنها ڕێگایە.\n"كاتێك عەلی وەردی بە ئاگادێتەوە"\nكاتێك "دكتۆر عەلی وەردی" بە ئاگاهاتەوە، بەشێك لە وەڵامی ئەو پرسیارانەی ئاراستەی كرابوون بە سەریدا تێ پەڕیبوون، پاشان هاتە گۆو گووتی؛ زۆر جار مەلاكان و ئەفەندێكان لەسەر بابەتێك ڕێدەكەوتن وەك ئەوەی لە شۆڕشی بیستدا بە رانبەر دوژمنە هاوبەشەكەیان داگیركەری ئینگلیز ڕوویدا، ڕێكەوتن لەسەر هاندانی خەڵك بۆ شۆڕش گەورەترین هۆكار بوو لە هەڵگیرسانی شۆرشێ بیستدا، وەردی ئاماژە بۆ ئەوە دەكات وشەی ئەفەندی دەستەواژەیەكی توركییە و واتای كاكە یان ڕێزدار دەگەیەنێت، بنەچەی وشەكەش یونانییە. هەروەها لە وەڵامی پرسیارێكی دیكەدا وەردی دەڵێت؛ سوڵتان عەبدول حەمید یەكەم كەس بووە هەوڵیداوە لە ڕێگای كردنەوەی قوتابخانەی سەربازییەوە بوارێك بۆ غەیری چینی ئەفەندی بكاتەوە، ئەوان لە بەغداد دەیانخوێند و دواتر لە ئەستەنبوڵا پسپۆڕیان وەردەگرت.\nدواتر وەردی نموونەیەك دەهێنێتەوە كە لەو ڕۆژگارەدا پێنجسەد خوێندكاری ئێراقی لە سەر گیرفانی دەوڵەت زانستی سەربازیان لە ئەستەنبوڵ خوێندووە، لە نێوانیاندا (یاسین و تەها هاشمی)، ئەوان خوێندینی سەربازیان خوێند و دواتر بوون بە ئەفسەر، پاش پێكهێنانی حكوومەتی نیشتمانی لە ساڵی 1921 بوون بە ئەفەندی، ئینگلیزو فەیسەڵا كۆكبوون لەسەر ئەوەی پۆستی باڵا بدەن بەو ئەفسەرانەی كە دواتر بوون بە ئەفەنی، وەردی وتەكانی بە ئاماژەیەكی "ساتع حوسەری" پشتڕاستدەكاتەوە و دەڵێت؛ لە بیست و سییەكانی سەدەی بیستەمدا زۆرترین سەرەك وەزیران و شالیارەكان دەرچووانی قوتابخانە سەربازێكانی زەمانی تورك بوون ، دواتر بەشداربوون لە شۆرشە عارەبێكاندا.\nالاعمال الفكریە للدكتور علی الوردی فی مجلات و الصحف العراقیە والعربیە (جز‌و پالپ). طارق نافع الحمدانی. طبعە اڵاولی 2018، دار الوراق.\nنووسین: عه‌لی وه‌ردی\nوه‌رگێڕان: وه‌هاب حه‌سیب محه‌مه‌د


لە سنە 43 خوێندکار بڕوانامەی بەکالۆریۆسی زمانی کوردییان پێ بەخشرا\nكوردستان 15/09/2021 - 14:36 شەریف فەلاح\nبە بۆنەی کۆتاییهاتنی سێیەم خولی خوێندکارانی بەشی زمان و وێژەی کوردی، لە زانکۆی کوردستان (سنە) ئاهەنگێک بەڕێوە چوو.\nبەشی زمان و وێژەی کوردیی زانکۆ سنە لە پێگەکانی خۆی لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان بڵاوی کردووەتەوە، دوێنێ سێشەممە 15/9/2021 بە بۆنەی کۆتاییهاتنی سێیەمین خولی خوێندکارانی بەشی زمان و وێژەی کوردییەوە، ڕێوڕەسمێکی تایبەت لە زانکۆی کوردستان لە شاری سنە بەڕێوە چوو.\nبەشی زمان و وێژەی کوردی، لە ساڵی 2015 لە زانکۆی کوردستان لە شاری سنە دامەزراوە، کە نوێترین خولدا کە دوێنێ کۆتایی پێهاتووە، 43 خوێندکاری دیکە بڕوانامەی بەکالۆریۆسیان پێ بەخشرا.\nلەم دیدارەدا د. بەختیار سەجادی سەرۆکی پێشووی بەشی زمان و ئەدەبی کوردی بەشداریی کرد و بە بۆنەی ئەو هەوڵ و تێکۆسانەی که هەر لە سەرتاوە لەپێناو ئەم بەشە زانستییەدا کێشاویە، ڕێزی لێ گیرا.\nئێستا 170 خوێندکار سەرقاڵی خوێندنی کوردین\nشایانی باسە کە بەشی زمان و وێژەی کوردی هەموو ساڵێک لەڕێگەی تاقیکردنەوەی کۆتایی ساڵ (کۆنکوور)وە پۆلێک خوێندکار وەردەگرێت و ئێستا 170 خوێندکار لەو بەشەدا سەرقاڵی خوێندنی زمان و وێژەی کوردین و مادەکانی ئەو بەشە لە چەند کتێبدا کە تایبەتن بە ڕێنووس، ڕێزمان بەپێی پێوەرە زانستییەکان، مێژووی ئەدەبی کوردی کە لە ژانرەکانی، ئەدەبی زارەکی، شیعر، ئەدەبی گێڕانەوە (چیرۆک و ڕۆمان) و ڕەخنەی ئەدەبی کوردی کە نموونەکان لە شێوەزار و دیالێکتە جیاجیاکانی زمانی کوردی وەرگیراوە.\nبەشی زمان و وێژەی کوردی لە سنە چوار مامۆستا و پسپۆڕی زمان و وێژەی کوردی تێیدا چالاکن و یەکەم سەرۆکی د. بەختیار سەجادی، نووسەر و مامۆستای زانکۆ بوو کە لە دامەزراندنی ئەو بەشەدا دەوری سەرەکی گێڕا و بەرنامەکانی داڕشت، بەڵام لە ئێستا د. یەدوڵا پەشابادی سەرۆکی بەشی زمان و وێژەی کوردیی زانکۆی کوردستانە لە سنە.\nدەرچووونی پۆلێکی دیکە لە خوێندکارانی زمان و وێژەی کوردی لە زانکۆی سنە لە کاتێکدایە کە دوو هەفتە لەمەوبەر کۆمەڵێک خوێندکاری توندڕەو لە زانکۆی سنە لە کاردانەوەیەک بە بوونی ئەو بەشە، نووسراوە کوردییەکانی سەر بەشی زمان و وێژەی کوردییان سڕییەوە کە لە کۆمەڵگەی فەرهەنگی و زانستیی ڕۆژهەڵاتدا کاردانەوەی زۆری لێ کەوتەوە و پاش دوو ڕۆژ دیسان نووسراوە کوردییەکان دانرانەوە.


راگەیەندراوێک لەسەرۆکایەتی کۆمارەوە\nسەرۆکایەتیی کۆماری عیراق، مەبەستی سەردانەکەی د.\nفوئاد مەعسوم بۆ سلێمانی رووندەکاتەوەو ئەو زانیاریانەش رەتدەکاتەوە کە لەچەند کەناڵێکی راگەیاندن بڵاوکراونەتەوە.\nنوسینگەی راگەیاندن لە سەرۆکایەتی کۆماری عیراق، لە روونکدرنەووەیەکدا، کە وێنەیەکی دەست SNN کەوتووە، سەرلەبەری ئەو ھەواڵە رۆژنامەییەی رەتکردۆتەوە کە گوایە د.\nفوئاد مەعسوم لە سەردانە رانەگەیەنراوەکەی ئەم ئێوارەیەیدا بۆ شاری سلێمانی، پەیام یان داواکاری، یاخود مەرجی حکومەتی عیراقی، یان ھەر لایەنێکی پەیوەندیداریی رەسمیی یان نیمچە رەسمی پێبێت بۆ سەرکردایەتی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان و حکومەتی ھەرێمی کوردستان.\nسەرۆکایەتی کۆمار، روونیکردۆتەوە کە ئامانجی سەردانەکەی د.\nفوئاد مەعسوم، تاوتوێکردنی قەیرانی ئێستا و گەڵاڵەکردنی رێگەچارەی بەپەلەو خێرایە، بەمەبەستی زامنکردنی وڵات و گەلەکەمان لە مەترسییەکان و دابینکردنی کەش و ھەوایەکی لەبارو چارەسەری ئاشتیی، لەڕێی گەڕانەوە بۆ لێکتێگەیشتن و دیالۆگ لەنێوان رۆڵەکانی یەک گەلدا.\nنوسینگەی راگەیاندنی سەرۆکایەتیی کۆمار، ئاماژەی بەوەشکردووە کە سەرۆک کۆمار، روانین و ئەفکاری تایبەت و بنیاتنەری خۆی ھەیە سەبارەت بە شێوازی چارەسەرکردنی قەیران و کێشەکان.\n20 خولەک پێشتر - Oct 13 2017 9:57PM


كوێت 85 ملیۆن دۆلار به عێراق ده‌به‌خشێت\n12/2/2019 - 10:34\nپێشتر سێ قه‌رزی به‌خشیوه\nسندوقی كوێت بۆ گه‌شه‌پێدانی ئابووری عه‌ره‌بی رێككه‌وتنێكی له‌گه‌ڵ سندوقی دووباره ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ی ناوچه زیان لێكه‌وتووه‌كانی كرده تیرۆریستییه‌كان له عێراق واژووكرد.\nبه‌پێی رێككه‌وتنه‌كه كوێت، 85 ملیۆن دۆلار بۆ بنیاتنانه‌وه و ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ی ئه‌و ناوچانه‌ی كه به ھۆی ھێرش و كرده تیرۆریستییه‌كانه‌وه زیانیان به‌ركه‌وتووه، به عێراق ده‌به‌خشێت.\nسندوقی كوێت بۆ گه‌شه‌پێدانی ئابووری عه‌ره‌بی كه سه‌ربه حكوومه‌تی كوێته له راگه‌یه‌ندراوێكدا ورده‌كاری زیاتری له‌باره‌ی گرێبه‌سته‌كه خستووه‌ته‌ڕوو و ئاماژه‌ی به‌وه‌داوه، گرێبه‌سته‌كه قۆناغی دووه‌م و ته‌واوكردنی كۆی گشتی ئه‌و 100ملیۆن دۆلاره‌یه كه پێشتر كوێت له كۆنگره‌ی وڵاتانی كۆمه‌كبه‌خش رایگه‌یاندبوو بۆ پڕۆسه‌ی دووباره بنیاتنانه‌وه و ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ی ناوچه كۆنتڕۆڵكراوه‌كان به عێراق ده‌به‌خشێت.\nله راگه‌یه‌ندراوه‌كه‌دا ھاتووه "پێشتر كوێت له مانگی كانوونی دووه‌می ٢٠١٨، وه‌ك قۆناغی یه‌كه‌م، ١٥ ملیۆن دۆلاری بۆ جێبه‌جێكردنی پڕۆژه‌كانی ئاوه‌دانكردنه‌وه و بنیتانه‌وه، له‌گه‌ڵ چاككردنی كه‌رتی كاره‌با و دابینكردنی پێداویستی پزیشكی بۆ ٣٢ نه‌خۆشخانه و بنكه‌ی ته‌ندروستی له ناوچه كۆنتڕۆڵكراوه‌كان به عێراق به‌خشیوه".\nبه‌پێی راگه‌یه‌ندراوه‌كه، پێشتر كوێت سێ قه‌رزی به ٩٨ ملیۆن دۆلار بۆ جێبه‌جێكردنی پڕۆژه‌كانی كه‌رتی وزه، پیشه‌سازی و فێركردن داوه به عێراق، ئه‌مه جگه له‌وه‌ی بۆ جێبه‌جێكردنی پڕۆژه‌كان له كه‌رتی كۆمه‌ڵایه‌تی، كوێت ٢٨٦ میلۆن دۆلاری به عێراق به‌خشیوه.


هەڕەشەی سپای پاسدارانی ڕژیمی ئێران لە ئەمریکا و داخستنی گەرووی هورموز – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / ئێران / هەڕەشەی سپای پاسدارانی ڕژیمی ئێران لە ئەمریکا و داخستنی گەرووی هورموز\nهەڕەشەی سپای پاسدارانی ڕژیمی ئێران لە ئەمریکا و داخستنی گەرووی هورموز\nدوو شه‌ممه 30 ته‌مموز 2018\tئێران, کۆمەڵایەتی, هەواڵ 54 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nسوپای پاسدارانی ڕژیم دووپاتیكرده‌وه، تاران ده‌توانێت گه‌رووی هورمز دابخات و كاریگه‌ری زۆری بێت،و ئاستی ئاسایشی ده‌روازه ئاوییه‌كان له ناوچه‌كه بخاتە مەترسییەوە.\n یه‌دوڵا جوانی، یاریده‌ده‌ری فه‌رمانده‌ی سپای پاسداران بۆ كاروباری سیاسی، له لێدوانێكدا له‌باره‌ی ئه‌و پرسیاره‌ی ئاخۆ ئێران ده‌توانێت گه‌رووی هورمز دابخات؟ وتی، ئه‌گه‌ر ئه‌مه‌ریكا ویستی بەڵێنەکانی له دژی ئێمه به‌كاربهێنێت، شتێكی زۆر ئاساییه كه هێزه چه‌كداره‌كانی ئێرانیش هه‌موو تواناكانی خۆی بۆ وه‌ڵامدانه‌وه بخاته گه‌ڕ، بۆئه‌وه‌ی پارێزگاری له به‌ژه‌وه‌ندی نه‌ته‌وه‌یی ئێران بكات، هه‌ربۆیه ئه‌گه‌ر هه‌ره‌شه‌یان له به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانمان كرد، ئێمه‌ش هه‌ره‌شه له به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانیان ده‌كه‌ین.\nجوانی جه‌ختی كرده‌وه، دۆخ و هه‌ڵكه‌وتی جوغرافیای سیاسی ئێران و بوونی پێگه هه‌ستیاره‌كه‌ی له ناوچه‌كه دۆخی ئەمنی ئاسایشی ده‌روازه ئاوییه‌كانه، له‌وانه‌ش ده‌ریای سوور.\nئه‌مه‌ش له‌كاتێكدایه كه به‌هیچ شێوه‌یه‌ك ده‌ریای سوور ناكه‌وێته سه‌ر سنووره‌كانی ئێران، به‌ڵكو ده‌كه‌وێته رۆژئاوای عه‌ره‌بستان، ته‌نیا به‌شێكی گه‌رووی بابولمه‌نده‌ب له باشووری ئه‌و ده‌ریایه ده‌كه‌وێته سنووری ئاوه‌كانی یه‌مه‌ن و حووسیه شیعه‌كانی ئه‌و وڵاته كه له‌لایه‌ن ئێرانه‌وه پشتگیری ده‌كرێن كۆنترۆڵی ئه‌و ناوچه‌یه ده‌كه‌ن، له‌م چوارچێوه‌یه‌شدا چه‌ند رۆژ پێش چه‌كدارانی حووسی له‌و ناوچه‌یه هێرشیان کردە سه‌ر دوو كه‌شتی گواستنه‌وه‌ی نەوتی عه‌ره‌بستان ، هەر بەم هۆیەوە گرژی زیاتری له ناوچه‌كه هێنایە ئاراوە.\nئه‌و فه‌رمانده‌ی سپای پاسداران ئاماژه‌ی بەوە کرد، ئاسایشی گه‌روو و ده‌روازه‌ی ئاوییه‌كان له ناوچه‌كه راسته‌وخۆ ده‌كه‌وێته ژێر كاریگه‌ری خواستی سیسته‌می سیاسی له ئێران، هه‌ربۆیه‌ش هه‌ر وڵاتێك بیه‌وێت هه‌ره‌شه‌ی ئه‌وه‌مان لێ بكات كه هه‌نارده نه‌وتییه‌كانمان راده‌گرێت، با چاوه‌ڕێی وه‌ڵامی هاوشێوه‌مان لێ بكات.\nئه‌م هه‌ره‌شانه‌ی سپای پاسداران دوای ئه‌وه دێن، كه ئه‌مه‌ریكا به به‌رده‌وامی هه‌ره‌شه‌ی سه‌پاندنی سزای ئابووری بۆ سه‌ر ئه‌و وڵاتانه ده‌كات، كه نه‌وتی ئێران ده‌كڕێن و بەر بە فرۆشتنی نەوتی ئێران دەگرێت .\nسەپاندنی گەماروە ئابووریەکان،لە لایەن ئەمریکاوە لە ١٥ی گەلاوێژ دەست پێدەکات،لە دوایی کشانەوەی ئەمریکا لە ڕێکەوتنی ئەتۆمی نێوان ئێران و پێنج وڵاتی دیکە،کاریگەری زۆری لە باری ئابووریەوە لە سەر ئێران داناوە و هەر ئەمەش بوەتە هۆی بێکار بوون و کەم بوونەوەی داهاتی خەڵک،بارودۆخی ئێستای ئێران زۆر نالەبار بووە و ناڕەزایەتیەکان لە ناو خۆی وڵات تا دێت زیاتر دەبێت ،وڕژیم کەوتوەتە ژێر گوشار بۆیە دەیەوێت بە هەڕەشە کردن خۆی ڕزگار بکات.


RUWANGE |----------------| ڕوانگه: بە بۆنەی ١٠-ی خاکەلێوە\nبە بۆنەی ١٠-ی خاکەلێوە\nچاوپێکەوتن لەگەڵ بەرنامەی سەردەم لە تێلێڤیزیۆنی ڕۆناهی\nمۆدێراتۆر بونیاد جزیری\nشەمە ٣١ ی مارسی ٢٠١٨\nبونیاد جزیری: مامۆستا حەسەن جارێکی دیکە بەخێر بێی بۆ بەرنامەی ئێمە. ئەمن هەر وەک چۆن لە مامۆستا حەمەدەمینیشم پرسی دەمەوێ گرینگی ڕاگەیاندنی جمهووری مەهاباد لە دەمێکی ئاوا باس بکەن . فەرموو\nحەسەن قازی: بەر لەهەموو شت دەمەوێ سڵاو بنێرم بۆ بینەرانی تێلێڤیزیۆنی ڕۆناهی و هەر وەها میوانی ئێوە لە ستودیو بەڕێز چیرە. لە ڕاستیدا ئەزموونی جمهووری کوردستان لە مەهاباد کە ٧٢ ساڵ لەوە پێش پێکهات ، لە دوو رووەوە دەکرێ تەماشا بکرێ، یەکەم هەلومەرجی ناوخۆیی و دووهەم هەلومەرجی دەرەوەیی ، وەکوو بەڕێز چیرەش باسی کرد لەو سەروبەندی دا بە دیتنی من هەلومەرجی دەرەوەیی زێدەتر تەئسیری هەبوو کە دە ماوەیەکی ئاوا کورتدا هەم پارتییەکی سیاسی پێک بێ و بە دووی ئەویش دا دوای سێ مانگان جمهووری کوردستان ڕابگەیێندرێ. گرینگیی جمهووری کوردستان گرینگی سەمبۆلیکی وییە. ئەوەی کە دەبینین خەباتی گەلی کورد لە هەر بەشێکی کوردستاندا پێش کەوتووە و هەر کاتێک کە باسێک لە سەر مێژووی گەلی کورد دەکرێ وەکوو ڕێفرێنسێکی مێژوویی هەمیشە باسی ئەوە دەکرێ کورد توانیان لە ساڵی ١٩٤٦ دا بۆ ماوەی ١١ مانگ جمهوورییەک رابگەیێنن . بەڵام لە مەڕ ناوەرۆکی ئەو جمهوورییە ، داخودا ئەو دەمی هەستی نەتەوەیی هێز و توانایی چۆن بوو ئەوە شتێکە جێگای موناقەشەیە چونکوو ئەگەر ئێمە ئەمڕۆ . ڕۆژی ١٠ ی خاکەلێوە ڕۆژی ئێعدام کردنی پێشەوا قازیی محەمەد، سەیفی قازی و سەدری قازی و حەوتوویەک دوای ئەوان لە ١٧ی خاکەلێوە ئێعدامی چوار ئەفسەری کورد لە بەرچاو بگرین و بە شێوەی ئۆبژێکتیڤ تەماشای مەسەلەکە بکەین دەبینین کاتێک ئەوان لە زیندان بوون، کاتێک ئەوان ئێعدام کران ، یانی ئەو سێ مانگەی لە زیندان بوون یانی لە کۆتایی مانگی ١٢ی ساڵی ٤٦ را تا کۆتایی مانگی ٣ی ساڵی ١٩٤٧، و ئەو کاتەی کە کورد موقاوەمەتی نەکرد و حکوومەتی ناوەندی جارێکی دیکە مەهابادی گرتەوە و دوای چەند ڕۆژ نزیکەی ٢٨ کەس لە ڕێبەر و سەرکردەی جمهووری زیندانی کرد و دوایە محاکەمە کردنیان ئێمە هیچ پرۆتێست و ئعترازێکمان نەدی لە لایەن گەلی کوردەوە. نووسەرێک کە باسی جمهووری کوردستان دەگێڕێتەوە دەنووسێ کاتێک قازیی محەمەد و هاوڕێیانی لە سێدارە دران تەنێ لە شارێک لە ئوستانی لورستان ئعترازێک کراوە . ئەوە چ بە ئێمە نیشان دەدا؟ بە ئێمە نیشان دەدا لەو سەر و بەندی دا باوەکوو جمهووریش ئێعلان کرا بوو ، لەگەڵ ئەوەشدا کە کۆمەڵانی خەڵک فیداکارییان دەکرد بەڵام ئەو جۆرەی پێویستە ناسێنەخوازی کوردی ڕەگ ئاژۆی نەکرد بوو. بەڵام ئەوە دواترە کە گرینگیی کۆمار بۆ ئێمە زیاتر دەبێ بۆ وێنە لە لایەکەوە قازیی محەمەد و حیزبی دێمۆکراتی کوردستان موقاوەمەتیان نەکرد و لە لایەکی دیکەشەوە مەلا مستەفای بارزانی کە لەگەڵ خێلی بارزانی و هێندێک ئەفسەری ئازادیخوازی کورد هاتبووە کوردستانی ئێران دوای ماوەیەک لەگەڵ حکوومەتی ناوەندی ئێران کەوتنە موفازە، و دوایە بە شەڕ ئێرانیان بە جێ هێشت. دەمەوێ بڵێم لەسەر موقاوەمەت بۆ پاراستنی حکوومەتی کوردی بڕیارێک نەدرا ، جا بۆیە گرینگی جمهووری کوردستان دوای ڕووخانەکەیەتی کە ئیلهام دەدا بە ئێمە . دەزانین لەو دواییانە دا کاتێک باسی ئەوە کرا دەبێ ڕووسەکان ئاسمانی ناوچەی عەفرین بپارێزن ، لەوێ ئەو شیعارە هاتە گۆڕێ ئێمە ئەزموونی جمهووری کوردستانمان هەیە کە ڕووسیا پشتی تێ کرد، بۆ چی ئەوە گوترا چونکە لە زەمانی جمهووری کوردستان لە مەهابادیش کوردان وایان بیر دەکردەوە کە سۆڤییەت هاتووە و لە بەشێک لە باکووری ئێران و ڕۆژهەڵاتی کوردستان بە جێ بووە هەتا سەر دەتوانێ پشتیوانیان لێ بکا ، بەڵام سۆڤیەت بەرژەوەندی گەورەتری لە بەر چاو بوو ، بۆیە لە عەفرینیش بەرژەوەندی خۆیان خستە پێش بەرژەوەندی گەلی کورد ئەگەرچی ئەو ڕێژیمی ئێستای ڕووسیا جیاوازە لەگەڵ ئەو سیستمەی کە لە سەروبەندی جمهووری کوردستاندا هەبوو ...\nبونیاد جزیری : بەڕێز حەسەن قازی ئەو ئەزموونە لە مێژووی کوردستاندا زۆر گرینگە. دیارە زۆر تەجروبە هەن ، بەڵام لەمەڕ ئەزموونی جمهووری کوردستان لە مەهاباد ڕێبەری گەلی کورد بەڕێز عەبدوڵا ئوێجاڵان بەشێوەکی گەلێک گەورە باسی دەکا ، دەڵێ ئەزموونێکی بەنرخە ویەک لەهۆیەکانە کە ئەمڕۆ تێکۆشان لە پێناو ئازادی دا بەردەوامە. ئەو خاڵە سەرەکییانەی کە بەڕێز ئوێجاڵان لەو ئەزموونە دا دەستنیشانیان دەکا ئێوە چۆن هەڵدەسەنگێنن ؟\nحەسەن قازی: ڕاستی ئەو تەسبیتە لەوە دایە دەبینین تەنانەت ئەگەر بەشێوەی سەمبۆلیکیش بێ ئەو نیشانانەی کە دەربڕی ناسێنەیەکی نەتەوەیین و نەتەوەیەکی پێ دەناسرێتەوە لەو دەمیدا داهێندران. بۆ نموونە حەولدان بۆ ئەوەی زمانی کوردی ببێتە زمانی ڕەسمی و زمانی کار پێ کردنی ئیداری ، ئەویش لە سەروبەندێکدا کە پێش ئەو تاریخە زمانی کوردی قەت لە سیستمی پەروەردەی ئێراندا زمانی خوێندن نەببوو.ئەوە زۆر گرینگە کە مەدرەسە بە زمانی کوردی داییر کرا. دوایە لە ڕووی نیزامییەوە یەکەمجار بوو ئەڕتەشێکی نەتەوەیی کوردی ، هێزێکی کوردی پێک دەهات ، ئەگەرچی وەکوو باسمان کرد دەکرێ لە هەموو ڕوویەکەوە تەواو نەبووبێ . ئەوە لە چوار بەش پێک دەهات ، یەکەم لە شاری مەهاباد و دەوروبەری هێزێکی تایبەتی پێشمەرگە بە شێوەیەکی مۆدێرن پەروەردە دەکران تەنانەت لەوێ بۆ ماوەیەک ئەفسەرێکی کوردی سۆڤیەتیش وەک ڕاوێژکاری سیاسی و عەسکەری کاری دەکرد. هێزی دووەم هێزی عەشاییر بوو ، هەر عەشیرەتەی کە بەتایبەتی زۆربەیان لە زەمانی ڕەزا شا دا چەکماڵ کرابوون و بەشێکیان لە زێد و واری خۆیان دوورخرابوونەوە و سەرۆکەکانیان خرابوونە بەندیخانە ئەوانە توانیبوویان هێزی عەشیرەتی پێک بێنن و لە ژێر فەرماندەیی سەرۆکەکانیاندا بەشێک بوون لە هێزی نەتەوەیی کوردستان و دوو هێزەکەی دیکەش لەو کوردانە بوون کە لە باشووری کوردستان را هاتبوون و لە ژێر سەرۆکایەتی مەرحوومی مەلا مستەفا دا بوون. ئەو هێزانە لە لایەن ئەو ئەفسەرە کوردانەوە پەروەردە دەکران کە پەیوەست ببوون بە بارزانییەکان و بەداخەوە هێندێکیان دوای ئەوەی جمهووری تێکچوو چوونەوە عێڕاق و لەوێ دەوڵەتی عێڕاق ئێعدامی کردن. جگە لە ساز کردنی هێزی میللی، وەک گوتم بەجۆرەیەک خوێندنی کور و کچ تۆبزی کرا . شتێک هەیە ئەویش ئەوەیە لە سەردەمی جمهووری کوردستان دا لە ڕووی چینایەتییەوە چ چاکسازی نەکرا، بۆ وێنە بە پێچەوانەی ئەوەی کە حکوومەتی ئازەربایجان حەولی ڕێفۆرمی زەوی و زاری دا، لە کوردستان ئیسلاحی زەوی نەکرا و سیستمی ئاغا و ڕەعییەتی بەو شێوەیەی لە ڕابردوو دا هەبوو هەر مایەوە و تەنانەت لە هێندێک ناوچەی ئازەربایجان کە کورد و ئازەربایجانی بەیەکەوە دەژیان ئەو ئازەربایجانیانەی نەیاندەویست بەرژەوەندی ئابووری لەبەر ئیسلاحی زەوی لە دەست بدەن سەرەتیان دەدا بە ئەوەی لەگەڵ حکوومەتی کوردستان بن چونکە لە حکوومەتی کوردستاندا دەست لەوانە نەدەدرا واتە ئەو ئاماژەیەی کە ئێوە کردتان بە نرخاندنی بەڕێز ئوێجاڵان تەواو مەنتیقی یە چونکە دەتوانین بڵێین نیشانەکانی کە ئێستا دەربڕی ناسینەی خۆیی کوردن لە زەمانی جمهووری کوردستاندا و لەو جوگرافیایە دا فرچکی بەست، وەک دەزانین پارتیی دێمۆکراتی کوردستان ی عێڕاقیش لە مەهابادەوە ساز بوو و پێش ئەویش ' کۆمەڵەی ژیانی کورد ' کە مەکۆی سەرەکی لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان بوو لە باشووری کوردستان لکی هەبوو ، مەبەستم ئەوەیە ئەو ئەزموونە لە رووی ڕەسمییەوە ئەگەر کورتیش بووبێ تەئسیر و باندۆری خۆی بۆ هەموو کوردستان هێشتووەتەوە.\nبونیاد جزیری: مامۆستا حەسەن با ئەوە لە ئێوەش بپرسم ، بە تایبەتی پێشەوا قازیی محەمەد ئەو پیلان و نەخشەی بۆ نەهێشتی کورد هەبوو تێ دەگەیشت و کاتێک کە گیرا لە دادگە و لە وەسیەتنامەی خۆیدا ئەوانەی لە قاو دا ، لە پێناو تێکۆشان و ئازادیی دا هەموو هەلومەرجێکی لە پێش چاو گرتبوو. دیتنی ئێوە چییە لەو بارەیەوە؟\nحەسەن قازی: شتێکی کە بەڕێز چیرەش بە کورتی باسی کرد شتێکی کە بۆ ئەو دەور و سەردەمایەی کە ئێمەی تێدا دەژین گرینگە ئێمە دەزانین ئەو حکوومەتی نەتەوەیی کە پێک هات لە چوارچێوەی جوغرافیای ڕەسمی ئێراندا لە دەرەوەی ئوستانی کوردستانە، لە ئێران چوار پاریزگە ، چوار موحافەزە هەن کە هێندێکیان زۆربەی دانیشتوانیان کوردن ، بەڵام ئەو بەشەی کورستان ، یانی ئەو جێگایەی کە جمهووری کوردستانی تێدا ڕاگەیێندرا و پێشینە و تەجروبەیەکی مێژوویی هەیە لە ڕووی سیاسییەوە واتە ناوچەی موکریان لە ڕەسمییەتدا دە ناو ئوستانی ئازەربایجانی ڕۆژئاوا دایە ، تەنانەت لەو سەنەدە دا کە بە هاوبەشی لەلایەن حکوومەتی ئازەربایجان و حکوومەتی کوردستان ڕا گەڵاڵە کراوە و وەک پڵاتفۆرمێک بۆ موفاوەزە خرا بەر دەم حکوومەتی ناوەندی ، لە ٣٣ مادە دا ، لەوێ دا گوتراوە ' کوردستانی ئازەربایجان ' یانی ڕاگەیاندنی ئیستیقلال و سەربەخۆیی کوردستان لە هەمبەر ئازەربایجاندا بووە ، مەبەستم ئەوە بوو کە لە سەرەتاوە باسی سەربەخۆیی بڕیاری کوردی بکەم. بەڵام ئەوەی کە گرینگە لەو ناوچەیە دا لە زۆر شوێنی کورد و تورکی ئازەربایجانی بە شێوەیەکی دۆستانە لەگەڵ یەکتری ژیاون و هەرچەندەش لە ڕووی مێژوویی و لە فۆلکلۆری کوردیدا و هەم لە فۆلکلۆر و بیرەوەری ئازەربایجانییەکاندا و بیرەری کوردی دا ئەو دژایەتی یە هەبووە لە بەر جیاوازیی مەزهەبی ، بەڵام بە شێوەی ڕەسمی کاتێک مرۆ تەماشای ڕۆژنامەی ئازەربایجان ئۆرگانی فیرقەی دێمۆکڕاتی ئازەربایجان یان کوردستان ئۆرگانی حیزبی دێمۆکڕاتی کوردستان دەکا دەواندا هەمیشە باسی دۆستایەتی و یەکەتی کورد و ئازەربایجان دەکرێ . تەنانەت لە ڕۆژی ٢-ی ڕێبەندان دا یانی ئەو ڕۆژەی کە کۆمار ئێعلان دەکرێ و خەڵک دێن سوێند دەخۆن، بەیعەت دەکەن بە پێشەوایی قازیی محەمەد لە دەقی ئەو سوێندەش دا باسی ' موتیع بوون و وەفادار بوون ' بە یەکێتی کورد و ئازەربایجان دەکرێ. یانی لە ڕوانگەی ڕێبەرانی جمهووری دا دۆستایەتی گەلان لەو دەمییەوە ڕەگی داکوتاوە، لە بەر ئەوەشە لە سەردەمێکدا کە ئێمەی تێدا دەژین تەنانەت ئەوەی کە دوژمنی سەردەست لە بەرانبەر ئێمە دا چ لە تورکیا ، چ لە عێڕاق یا هەر جێگایەکی دیکە . لە سووریا بێ قەت هەستی ڕەگەپەرستانە لە ئێمە دا پێک ناهێنێ و نموونەی ئەوە لە زەمانی جمهووری کوردستانیشدا بەو شێوەیەی کە باسم کرد دەبینین.\nبونیاد جزیری: سەبارەت بە ئەزموونی جمهووری کوردستان و باندۆری وی لە ڕۆژئاوای کوردستان و باکووری سووریا ، بە تایبەتی ئەوەی کە ئێوە باش لە هەلومەرجی ئەوێ دەکۆڵنەوە و ڕووداوەکان دەشوێپێنن چۆن دەکرێ شرۆڤەی بکەن؟\nحەسەن قازی: دیارە بابەتێک کەم پێی زاندراوە ئەویش ئەوەیکە لەو حەولانەیدا کە دراون بۆ ئەوەی کوردەکان لەمبەر و ئەوبەری سنووران هاوکاری بکەن و بەشێوەیەک هەلسوکەوت بکرێ بەرژەوەندی کوردەکان لە هەموو بەشەکان بپاریزدرێ لە ڕاستیدا بۆ یەکەم جار لە مێژووی مۆدێرن دا ، یانی دوای ڕووخانی جمهووری کوردستان لە ساڵی ١٩٦٠ لە نێوان حیزبی دێمۆکڕاتی کوردستان بە ڕێوەبەرایەتی ئەحمەد تۆفیق و هێزێک لە ڕۆژئاوای کوردستان یان کوردستانی سووریا لە بەغدا سەنەدێکیان ئیمزا کردووە کە پێکەوە هاوکاری بکەن و ئەوە نیشانەی چییە، نیشانەی ئەوەیە ئەو تەجروبەیەی کە لە جمهووری کوردستان هەبووە نرخی هەبووە بۆ بەشەکانی دیکەی کوردستان و لە سەر ئەو بنەمایە ئەو ڕێکەوتنە کراوە ، تەنانەت لە سەرچاوەیەکدا باس کراوە کە پارتیی دێمۆکڕاتی کوردستان یش لەگەڵ ئەو ڕێکەوتنە بووە بەڵام گوتوویە لە بەر هێندێک دانەبەرچاوی سیاسی ئیمزای نەکردووە بەڵام پشتگیری لێ کردووە . ئەو سەنەدە لە چەند سەرچاوەی لەمەڕ مێژووی سیاسی کوردستاندا بڵاو کراوەتەوە.\nمەسەلەی ئەو خەباتەی کە لە ڕۆژئاوای کوردستان و لە باکووری سووریا لەو چەند ساڵەی دواییدا پێش کەوتووە بووە بە ئەزموونێک ، و بووە بە جێگای هومێد و هیوا نەک هەر بۆ گەلی کورد لە بەشەکانی کوردستان بەڵکوو دەکرێ بڵێێن ئەوە لە ئاستی جیهانیش دا باندۆری خۆی کردووە. لە زۆر شوێنی جیهان خەڵکی چەپ و ئەوانەی داوخوازی گۆڕان دەکەن لە دەوروبەری خۆیاندا دەبینین بەشێوەیەکی زۆر دڵخوازانە دێن و پەیوەست دەبن بەو خەباتە. هەر ئەو پێکهاتنی سیستمی فیدراسیۆنی باکووری سووریا و هەر وەها حەولدان بۆ ئەوەی پێکهاتەی جۆر بە جۆر لە سەر بنەمای خواستی خۆیان و بە پێی مافی وەکوو یەک چ پێکهاتەی نەتەوەیی، چ پێکهاتەی جینسی، یان دینی ئەوە دەتوانێ مۆدێلێک بێ – ڕاستە ئێستا دوای نزیکەی دوو مانگ موقاوەمەت بۆ پاراستنی خەلک و بۆ پاراستنی شار شەرڤانان عەفرینیان بە جێ هێشتووە – بەڵام لە ڕووی مێژووییەوە ئەو ئەزموونە ئەزموونێکە کە دەتوانێ ببێتە مۆدێلێک بۆ ئەو سیستمەی کە دوای شەڕ پێویستە لە سووریا دابمەزرێ واتە دوای نەمانی ئەو شەڕە قێزەوەنەی کە چەندین ساڵە نەبڕاوەتەوە.\nبونیاد جزیری: هەر لەو پێوەندییە دا باسی تەجروبەی گەل و چۆنیەتی کەلک وەرگرتن لە ئەزموونی مەهاباد کرا، بەڵام لە هەمان کاتدا دوژمنانی گەلی کورد، هێزە خاوەن هێژمۆنە داگیرکەرەکان درێژە بە سیاسەتەکانیان دەدەن و تەجروبەی لەمەڕ خۆیان وەدەست دەهێنن. وەک دەوڵەتی تورک لە بەرچاوی جیهان هێرشی کۆبانێ دەکا، هێرشی عەفرینێ دەکا، هیڕشی باکووری سووریا دەکا و هێرشی ئەو ئەزموونە دەکا و دنیا و عالەم هەمووی بێدەنگە . مرۆ ئەو بێدەنگییە چۆن دەتوانێ شرۆڤە بکا وەک ئەو بێدەنگیەی کە لە ساڵی ٤٧ – ١٩٤٦ دا کرا لە هەمبەر گەلی کورد.\nحەسەن قازی: کاتێک باسی بێدەنگی دەکرێ دەبێ زیاتر مەبەست لە بێدەنگی بڕیاردەران بێ. وەک فێدراسیۆنی ڕووسیا و حکوومەتی ئەمریکا و ئیتیلافی ناونەتەوەیی کە لە کاروباری سووریاوە گلاوە . لە بەر ئەوەیە بەرژەوەندییەکان تێکەڵی یەکتری بوون . بۆ نموونە تورکیا، ڕێژیمی تورکیا و ئەردۆغان لە پێوەندی لەگەڵ ووڵاتانی دی دا ژارگۆنێک بەکار دەهێنێ، دیسکۆرسێکی هەیە کە هەمووی هەڕەشە و شانتاژە و ئەوەش ڕاستەوڕاست گرێدراوە بەو لێشاوی پەنابەرانەوە لە سووریا و لە جێگای دیکەوە هاتوونە ناو تورکیا. جا بۆیە ئوڕووپا بۆ ئەوەی ئەردۆغان لووزەوی پەنابەرانیان لە سەر بەر نەدا لە بەر چاوی خەڵکی دنیا بێدەنگن. سکانداڵ بوونی مەسەلەکە لێرە دایە هەموو لایەک باسی ئەوە دەکەن هەر چۆنێکی هەیە دەبێ ڕێگا چارەیەکی سیلمی بۆ نەهێشتنی قەیرانی سووریا بدۆزرێتەوە ، لە کاتیکدا لە ڕێزپەڕی چەند ناوچە نەبێ، ئەمنترین شوێن کە لە سووریا ما بووەوە لە ڕاستیدا عەفرین بوو. و خەڵک لە شوێنی جۆر بە جۆرەوە هاتبوون و لە عەفرین حاوابوونەوە ، لەوێ لە چوارچێوەیەکدا بەیەکەوە دەژیان و ئەو بێ چاوەڕووییە گەورەیە کرا لەو سەودایەی کە بە عەفرین بۆ غووتە کرا و بەو شێوەیە ڕووسەکان ئیزنیان دا بە تورکیا و چاوی خۆیان لە پەلاماری سەر عەفرین هەڵبوارد. بەڵام وا دەردەکەوێ ، بە تایبەتی بەو دەستپێشخەرییەی دوایی فەڕانسە سەڕەای هەڕەشە و جرت و فرتی ئەردۆغان وا بزانم ئیدی ناتوانێ لەو زیاتر بێتە پێشێ و لەو لایەکی دیکەش دەزانین خەباتی شەڕڤانان ڕاناوەستێ ئەمڕۆ لە خەبەراندا هەبوو لە هەرێمی عەفرین چەند عەمەلییاتی گەورە کراوە و ئەو خەباتە بەردەوام دەبێ تا ئەو ڕۆژەی ئەردۆغان ناچار دەکرێ بە شێوەیەکی سەرشۆڕانە ئەو هەریمە بەجێ بێڵێ و بچێتەوە ناو خاکی تورکیا.\nبونیاد جزیری : مامۆستا حەسەن لە کاتێکدا هێرشی ئاوا دەکرێ لە لایەن دەوڵەتی تورکی داگیرکەر ڕا ئەوە لە بەرچاوە و دەزانین چەتەکانیشی چۆن دەبزوونەوە.، هەر وەها داعش و پاشماوەکانی جەبهەتولنوسرە ، بەڵام هێزە کوردەکان لە بەشەکانی دیکەی کوردستان بێدەنگی ئەوان لە ئاست ئەو پەلامار و داگیرکەرییانە ئێوە چۆن هەڵدەسەنگێنن ؟\nحەسەن قازی: دیارە ئەوە ئاشکریە، دەوڵەتی تورکیا بە تایبەتیش لەو پلانەی کە ئەردۆغان لەبەر خۆی ڕۆناوە بۆ گۆیا ساز کردنەوەی ئیمپراتۆری عوسمانی بە شکڵێکی نوێ ، دەیەوێ ئەوە بەپێی تاکتیکی ' شەلم، کوێرم، ناپارێزم ' بەرێتە پێشێ.بۆ وێنە ئاخر ڕۆژنامەی کوردی کە لە تورکیا دەردەچوو ، ئەو ڕۆژنامەیەشیان داخست تەنانەت ئێستا لە تورکیا چاپخانە یەک نییە بوێرێ بە زمانی کوردی چاپ بکا. یان ئەو کارەی لە عەفرین یان لە جێی دی ئەوەل کاری کە دەیکەن سەمبۆلێکی کە لەڕووی میتۆلۆژی بۆ کورد گرینگە واتە پەیکەری کاوە لە عەفرینێ دەڕووخێنن. جا لە هەلومەرجێکی ئاوا دا ئەگەر وای دابنێین کەسێک بە کوردی قسە بکا و بییەوێ کردەوەکانی ئەردۆغان وڕێژیمەکەی پاساو بدا دیارە لە ڕووی سیاسییەوە ناکرێ بە کورد دابندرێ.\nشتێکیش هەیە من دەمەویست لە کۆتاییدا ئاماژەی پێ بکەم ئەویش ئەوەیە ئێمە وەکوو کورد ، وەکوو ڕۆژنامە نووس و چاپەمەنی کورد زیاتر جەخت لە سەر ئەوە بکەین کە سیاسەتی ئیتیلاف لە سووریا کە لە نزیکەوە لە ڕووداوەکان ئاگادارن کە تێکۆشەرانی کورد و هاوپەیمانەکانیان بە فیداکارییەکی زۆر مەنبج و دەیرەزوو و ڕەقەیان ڕزگار کردووە ، کاتێک هێمنیان پێک هێناوە و خەڵک ناوچە و زێدی خۆی ئیدارە دەکا ، ئەگەر هێزێکی دیکە هاوپەیمانی ئەوان بێ ، لە ناتۆ دا بێ، لە هەر جێگایەکی دیکە دابێ بییەوێ بێ هێمنی ژیانی خەڵک تێک دا ئەوە ڕاستەوڕاست پشتگیری کردن و بەردەوامکردنی سیاسەتی داعشە. ئەوە پێویست ناکا مرۆ کورد بێ بیڵێ ئەوە زۆر ئاشکرا و ڕوونە جا بۆیە ئەو زۆر گرینگە ئێمە لەو قۆناغە دا بزانین چۆن حەڕەکەت دەکەین بۆ وێنە ئەگەر فەڕانسە هەڵوێستێکی باش نیشان دەدا یان ئەمریکا دەڵێ ئەمن لە مەنبج ناچمە دەرێ ئەوانە دەبێ زەختیان لە سەر بکرێ بە شێوەیەکی ڕوونتر باسی ئەو شتانە بکەن. ڕاستە دەڵێن ئێمە لەگەڵ تورکیا هاوپەیمانین و لە چوار چێوەی ناتۆ دا لە نیگەرانی تورکیا تێ دەگەین بەڵام دەبێ ئەو لایەش بۆ ئەوان ڕوون بێ کە گەلی کوردیش نیگەرانە . گەلی کورد چما ببێتە قۆچی قوربانی بەرژەوەندییەک کە قازانج و بەرژەوەندی ئەوی تێدا لە بەرچاو نەگیرێ.\nبونیاد جزیری: دوایین پرسیار، بۆ پێشگرتن لە دووبارە بوونەوەی هەڵوشانی جمهووری کوردستان لە مەهاباد و هەر وەها لە سێدارەدانی پێشەوا قازیی محەمەد و هاوڕێیانی و هەر وەها بارودۆخی عەفرین، بۆ پووچەڵ کردنەوەی ئەو پیلان و کاکە وبرالەی دژی کورد دەکرێ بە گشتی پێویستە چ بکرێ؟\nحەسەن قازی: تەنیا ڕێگا وەکوو بەڕێز جیرەش ئاماژەی پێ کرد یەکەتی بزووتنەوەی سیاسیی کوردییە و ئەوە پرێنسیپ و چوارچێوەکانی دەبێ دیاری بکرێ و لەهەموان گرینگتر ئەوەیە هیچ کام لە هێزە کوردییەکان لە سەر حیسابی حەڕەکەتێکی دی، تەڤگەڕێکی دیکە بە دوای حیسابی سووک وپچووک دا نەبن، بەڵکوو دوور بڕوانن و هەر وەک گوترا ئەگەر ئەوەی لە کەرکووک قەوما نەبوویایە، کەس لەخۆی ڕانەدەدی هێرشی عەفرین بکا. ئێمە دەزانین لە چوارچێوەی سیاسەتی ناوچەیی دا لەنێوان ئێران و تورکیا ڕەنگە تەسەوری ئەوەیان هەبێ نەهێڵن پێکهاتەیەکی کوردی و هەبوونێکی کوردی ڕەگ ئاژۆ بکا، بەڵام وا بزانم هەلومەرجی جیهانی ئەو ئیجازەیە بە نەیارانی ڕاستەوڕاستی کورد لە ناوچە دا نادا و سەرکەوتن هەر بۆ گەلی کوردە بە شەرتێک لە سەر ئەو خۆڕاگری و موقاوەمەتە بەردەوام بێ.\nبونیاد جزیری: مامۆستا حەسەن قازی لێکۆلەرەوە و ڕۆژنامەنووس، زۆر مەمنوون بۆ بەشدار بوونتان لە بەرنامەکەمان دا .\nحەسەن قازی: سپاس بۆ ئێوە، گەلێک مەمنوون\nتێبینی: لەو وتووێژە دا بەڕێز محەمەدەمین چیرە میوانی ستودیۆ بوو و من بە ڕێگای تۆڕی سکایپ بەشدار بووم. پرسیارو ووڵامەکانم لە کورمانجییەوە هێناوەتە سەر شێوەزاری سۆرانی و لێرە دا هەر ووڵامەکانی حەسەن قازی هاتوون.\nPosted by Ruwange --- ڕوانگه at 5:58 PM\nهێژێمۆنی کاری فکری، کاری فەرهەنگی ، کاری کۆمەڵایەت...\nئالنگارییەکانی قەیرانی کەمایەتی ووڵاتە جۆر بە جۆرە...\nفەیلی یەکان، کوردەکان و لوڕەکان : ناڕوونی لە سەر ...\nعەبباس وەلی: یەکینەکانی پاراستنی گەل و کوردەکانی ت...


زمان چەكی چەوساندنەوە و ڕزگاری لە نێوان داگیركەر و داگیركراودا – کوردستان و کورد\nزمان چەكی چەوساندنەوە و ڕزگاری لە نێوان داگیركەر و داگیركراودا\nبەرواری بڵاو کردنەوە 2020/03/06\nزمان ئەگەر یەكێكە لە فاكتەرە هەرە دیارەكانی جیاكردنەوەی مرۆڤ لە گیانلەبەرەكانی تر، بەڵام دەكرێ بڵێین «ناولێنان» و بەخشینی شوناس لوتكەی ئەو تایبەتمەندییەیە. ئاخر ئێمە دەتوانین ناو لەسەر شتەكان دابنێین، ئاوەڵناویان بۆ بدۆزینەوە و وەسفیان بكەین، بەڵام دەبێ لەبیرمان بێ، ئەم زانستی ناولێنانە لە سایەی زمانەوەیە و بە زمان دەكرێ و بەبێ زمان ئەو سیحرە بەتاڵ دەبێتەوە و ئەو حەقیقەتە هیچی لێ نامێنێتەوە.\nئینجیل ئاوا دەست پێ‌دەكا: سەرەتا وشە بوو، وشە خوا بوو. قورئانیش هەر بە وشەی «اقرأ»، دەستی پێ‌كردوە. كە هەردووكیان دەگەڕێنەوە بۆ گرینگیی زمان. واتە مرۆڤ لە دەرەوەی زمان هیچ شتێكی دیكەی نییە و ئەگەر زمانی نەبوایە و نەیتوانیبا ناو لەسەر شتەكان دابنێ و پێناسەیان بۆ بدۆزێتەوە، لە مرۆڤبوون دەكەوت و بەتاڵ دەبۆوە.\nزمان هزر و جوغرافیا و كولتوور و مێژووی لەخۆیدا هەڵگرتوە. كە ئێمە دەچینە وڵاتێك و پێمان دەڵێن زمانت چییە و دەڵێین كوردی، تەواو لەو وشەی «كوردییە»دا كە زمانەكەمانە، جوغرافیا و كولتوور و مێژووەكەمان ڕەنگ دەداتەوە، واتە من مێژوویەكم هەیە كە تێیدا بەو زمانە قسەم كردوە و، جوغرافیایەكم هەیە كە تێیدا بەو زمانە قسە دەكەم و كولتوورێكم هەیە كە ئەم زمانەی بەرهەم هێناوە و؛ ئەم زمانەش ئەوی بەرهەم هێناوەتەوە. بەڵام سەرلەبەری ئەو شتانە بەبێ ئەم زمانە دەچنە نێو هەناو نەبوونەوە، لەبەر ئەوەی ئێمە هەموو ئەو شتانە بە زمانەكەمان پێناسە دەكەینەوە و دایاندەڕێژینەوە. تۆ بڕوانە، لەو چل ملیۆن كوردە، ئەگەر ملیۆنێكی یەكسەر واز لە زمانەكەی بێنێ و بە زمانێكی دی قسە بكا، تۆ دەتوانی پێیان بڵێیتەوە كورد؟ نەخێر. نموونەی گەلانی دیكەش زۆرن. ئەو عیبری و قیبتییانەی بوونە موسوڵمان و زمانەكەی خۆیانیان وەلا نا و بە زمانی عەرەبی دەدوێن، ئیتر هەم خۆیان بوونەتە بەشێك لە نەتەوەی عەرەب و هەمیش نیشتمانەكەیان بووەتە بەشێك لە نیشتمانی عەرەبی؛ میسر و فەلەستین نموونەیەكی بەرچاون.\nنموونەیەكی دیكە، لە مەڵبەندی هەوشاری ڕۆژهەڵاتی كوردستان كە تورک‌یان هێناوە و تێكەڵی كوردیان كردوون، تیرەی موسڵانی لەوێن. بەپێی مێژوو نازانم چ سەردەمانێك، بەڵام وێناچێ زۆر دوور بێت كە ئەوانە لە مووسڵەوە هێنراونەتە ئەوێ. كە هاتوون زمانەكەیان هەر شتێك بووبێ توركی نەبووە، ئێستا توركن؛ توركی موسڵانی.\nسۆسۆر كە بە باوكی زمانناسیی نوێ ناسراوە، باس لە دووانەی لێكدژ دەكا و لە سیستمی زماندا پەنجە لەسەر خاڵێكی زۆر گرینگ دادەنێ. كاتێك ئێمە دەڵێین تاریكی، كەوابوو دژەدیوی تاریكییمان لە زەیندایە كە دەبێتە ڕووناكی. سپی/ڕەش، خۆش/ناخۆش، تاڵ/شیرین، گەرم/سارد و هەتا بڵێی سیستمی زمان لەسەر ئەو دووانە لێكدژانە بەردەوامە. لێرەوە دوو چەمكی دیكە لەنێو دووانەی لێكدژ دێنە ئاراوە: داگیركەر و داگیركراو، زاڵم و مافخوراو، ئازادیخواز و ئازادیكوژ، دۆست و دوژمن. كەوابوو ئێمە بە زمان، خۆمان و جیهانی دەوروبەرمان پێناسە دەكەین. هەر بۆیەش داگیركەر یەكەم شتێك كە پەلاماری دەدا، زمانی بندەستەكەیەتی و یەكەم كارێك كە دەیكا زاڵكردنی زمانەكەی خۆیەتی. ئەو دەزانێ هەرچی لە چوارچێوەی زماندا پێناسە بكرێتەوە، چ ئەو بیكا یان خۆم ئەو پێناسەیە بكەم، ئیتر دەبێتە بەشێك لە زەینی من. هەر بۆیە لە دوو شوێنی زۆر هەستیاریشەوە ئەو پرۆسەكەی خۆی دەست پێ‌دەكا، لە پەروەردە و میدیاكانی خۆیەوە. بەڵام پێش ئەوە، دەرگا لەسەر زمانەكەی من كڵۆم دەدا، بۆچی؟\nیەكەم، دەیەوێ لە نەست و كۆنەستی مندا باوەڕێك دروست بكا، ئەویش ئەوەیە زمانەكەی من زمانێكی دەشتەكی و لادێیی و كشتوكاڵییە. ئەو سیاسەتە ئێستا پەڕیوەتەوە نێو خوێندەوارانی باشووری كوردستانیش بەداخەوە، كە لە هەر جێیەك تووشی دەقێكی خۆماڵی و خۆش و ڕەوان دەبن، دەڵێن بە زمانی لادێیی و بازاڕ و دەشت نووسراوە، ئەوەش لەو باكگراوەندەوە سەرچاوە دەگرێ، كە ئەو زمانە زمانێكی سووك و بێ‌نرخە.\nدووەم هەنگاوی داگیركەر، لە باخچەی ساوایان و قوتابخانەكانەوە دەست پێ‌دەكا و لەوێوە ئیتر ئەوەی پێی دەخوێنرێ، زمانی من نییە بەڵكوو زمانی ئەوە. چونكە ئەو هەوڵی داوە لە مێشكی منی بئاخنێ كە زمانی من دەرەقەتی فەلسەفە و كۆمەڵناسی و بیركاری نایە.\nسێیەم هەنگاو لە میدیاكانەوە دەست پێ‌دەكا، هەم لەو میدیایانەدا ڕۆژ و شەو چەمكە دڵخوازەكانی دەسەڵاتمان بەگوێدا دەچپێنن و هەمیش لە كارتۆن و بەرنامەكانی منداڵانەوە.\nكەوابوو هەنگاوەكانی داگیركەر سێ قۆناغ دەبڕن: لە قۆناغی یەكەمدا دەرگای زمانەكەمان لێ دادەخەن و زمانەكەی خۆیان دەسەپێنن. لە قۆناغی دووەمدا بە قەناعەتمان دەگەیەنن كە زمانەكەی ئێمە زمانێكی سووك و بێ‌نرخە؛ كە ئەو تۆوەیان لە مێشكماندا چاند، ئیتر هەنگاوەكانی دیكەیان ئاسانترە. لە قۆناغی سێیەمدا وردە وردە دەست بە تواندنەوەی زمانەكەمان دەكەن؛ ئیتر دوای ئەوە، ئەوان نەتەوەیەكیان لەسەر داروپەردووی نەتەوەی بندەست بنیات ناوە.\nدەستەواژەی «كوردی ئێران، كوردی عێراق، كوردی توركیە، كوردی سووریە» دروستکراوی دەستی من و تۆ نییە. ئەوانەی تەمەنێكیان هەیە لەبیریانە، پێشینیانی ئێمە دەیانگوت دەچمە ئەودیو و دێمەوە، واتە دەچمە باشووری كوردستان، یان كوێستان و گەرمێن و … بەڵام ئێستا ئێران و عێراق و توركیە جێی ئەو دەستەواژانەیان گرتۆتەوە؛ ئەوەیە ئەو شتەی دەسەڵات كاری لەسەر كردوە و بە بەردەوامیش دەیكا.\nئێمە سەدەیەكە بەرەنگاری ئەو هێرشە بووینەتەوە و تا ئێستا سەركەوتووانە هێناومانە. ڕاستە زمانەكەمان لە زۆر لایەنەوە لاواز بووە، ئاخر زمان وەك جەستەی مرۆڤ وایە، جەستە هەمووی ماسوولكەیە، تۆ كار بە بەشێكی بكەی و لایەكی پشتگوێ بخەی، بە دڵنیاییەوە ئەو بەشە پشتگوێخراوەی ئیفلیج دەبێ. ئێمە لە سەد ساڵی ڕابردوودا تەنیا خەیاڵدانی شێعرییمان چالاك بووە و توانیومانە بە شێعر و گۆرانی، زمانەكەمان لە لەنێو چوون ڕزگار بكەین؛ بەڵام دەرفەت و بواری هزرین و چالاك كردنی بەشی زەینیی زمان و زمانی زەینییمان پێ نەدراوە و بۆ نەڕەخساوە.


(2/3) ڕێبەر | Радоје Домановић\nبۆ بەیانی ئەوانه‌یی وا دڵی رویشتن‌یان بو خڕ بونو. زۆرتر له دووسەد بنەماڵە هاتن. بەسچەندماڵ ماوبون هەتا له ماڵه کۆنە‌کان مۆراقبەتبکەن.\nچاولە ئەم خەڵکیداماودەکرد که ئاوا بۆ خاتری ئیشکەساڵیناچار بوونوڵاتیخۆیانشۆێنی که دایک و بابەکانیان لەوه نەریانته قور به جی بیڵن، حیساننارەحەتدەکرد. دمو چاویان تیک چوبو خۆر سوتانبوی. ڕەنجیئەوساڵهپڕزەحمەتانەدەهاتو فکریان و ئێحساسه ناخۆشی بو بۆیان. لەمکاته نەختلانه هێوا دەگەڵ نارەحەتیه‌کیان تێکەڵ ببو. فرمیسک لە چاوی پیره پیاوه‌کان هاته خوار سەریخۆیانتکان دەدا جوره که داهاتووی باش‌یان نابێ. پیان خوشبوبرێکی زیاتر بمه‌ننو و هەرلێره له بین ام بەردانە بمرن به جیگای ئەوه بڕۆنشۆێنە باشتر بیبینن. زۆر لە ژنه‌کان به دەنگ بەرز دەگریان و دەگەڵ مردوکانیان خواحافیظی‌یان دەکرد.\nبره له خەڵکه‌که گرکیانبوهێوا بدەنه ناو دڵیخەڵکو بۆیه به دەنگبەرز دیانکوت: «گەرەکتانه هەرلەمئیشکەساڵیە بمه‌ننو له ناو ئەم ماڵه ویرانانه؟»ئەگەر وایان نەیکوتبا ژنه‌کان و پیره پیاوه‌کان هەموو شته دەیان‌نا لەکۆڵ و دەیانهێنا.\nلە ناو خەڵکەکە دەنگه دەنگ بوو. ژن و پیاو خۆیان نەدەگرت. منداڵ به کۆە دایکیانو له ناو بیشکا دەیا‌ن‌قیژاند. مەڕ و ماڵاتیش نارازی بوون. مانگای زۆریانپێنەبوو، گویرکه‌کان ناو خلکه‌کا بڵاو بونووئەسب لاوازو و کورک دار سەرێکیگەورەی بو و قاچی قەلەو، فەرشه قەدیمی و کیف و دو دانه تەلیسیان پیوه بەستبوو وای لێ هاتو به زووردەیتوانی بڕوا به ڕیگا..جاروو بار خەوەریئەبووە و دەنگی دەر ئەهات. ئەوانی تر باریان ئەنا له کەرەکان. مناله‌کان به پەتسەگەکانیانرا ئەکێشا. ئەوشته یزۆرئەبیسرا قسه کردنوو، دەنگه دەنگوو، بەنەفرەت کردن ، بێزاری و گریانوو حو حو کردنیسەگەکان بوو. چەند ڕایێکیش کەره کەئەی سە ڕاند. بەڵامگەورەکەیانقسەی نەئەکردوەکووئەوەیهییچ شتێک پەیوەندی بە ئەو نیه. تەواو وەکوو مرۆوێکی عاقلی راسته‌قینه!\nئەو هەر فکری ئەکردوو، بی‌دنگ و ژیر دانیشتبوو و جار و بار تفه‌کی ئەکرد. ئەمه تەواوی کاره‌کانی بوو. ئەم کاره عەجیب و غەریبانه ی ئەوەنه خۆشه‌ویستی کردبوو ناو خەڵکه‌کە حازر بوون بڕۆن ناو ئاو و ئاور . له ناو خەڵکه‌که ئەم قسانە ئەبیسرا:\n«ئێمە ئەبێتخۆش حاڵ بین لە دۆزینی ئەم پیاوە. گەر خوای نەخواسه بێئەو رۆیشتباین بۆ جێگایێک بێ گوومانئەمردین. ئەوزۆر وریایه. من پیتان ئەڵێم ئه‌و بی دنگه هیشتا وشه‌یه‌کی نەکوتوە!»\nدنکه‌کیان که به رێزەوەتەمەشایگەورەکەی ئەکرد وتی: «هەرکەس زۆر قسه بکاتناتوانیت فکر کاتەوە . بێ گوومانپیاوێکی وریایه، تەنیا فکر ئەکاتوو قسه ناکا.»\nدانێک تر به شانازی وە تەمەشای گەورەکەی کرد وو وتی: «رێ نیشانی ئەمکۆمەڵەئاسایی نییه ! ئەوبیرووراکانی خۆی خر کاتەوەبەم خاترەبارێکی قوورس لەسەر شانیه‌تی.»\nئەوەڵ نەفەروتی: «ئیترکاتی رێ کەوتنە.»چەند ساتێکچا وەرێ مان بزانن کەسی تررایناگۆڕێت و دەگەڵ ئەواننایات. بەم خاترە کە هیچ کەس نەهات ئیترئەوانیش چاوەڕێنەمان.»\nله سەرکردەپرسیاریان کرد: «رێ نەکەوین؟»\nگەورەکەبێ قسه هەڵسیا.\nپیاوه بوێرەکانخێراکۆ بوونەو له دەوریتاکوو له کاتیخەتەرهووشیار بن.\nگەورەکەبه تووره‌یی، سەر به خوار، چەندهەنگاوێکی هەڵ گرت و گۆچانه‌کەی ڕێک ووپێک هەڵ‌سووڕاند. جەماعەت لەپشت سەری ڕی‌کەوتن و ئەیان‌وت: «بژی گەورەیئێمه!» چەند هنگاوه‌تری هەڵ گرتو دای به قه‌و مانەعه‌کا. زۆر عادی ڕاوستا و خەڵکه‌کیش ڕاوستان. بەڕێوبەر تۆزه چووە دواوو و دو سێ ڕاگوچانەکەی دا به قه‌و مانعه‌کا.\nپرسیان: «گەرەکته چی بکەین؟»\nئەوانه وا به دەور بەڕێوبەرڕاوستابون کوتیان: «چی بکەین؟ مانعه‌که ببڕن! ئەوە وا بکەین! مەگەر نابینن به گوچانکی ئیشاره دەکا ئەو کاره بکەین؟»\nمنداڵەکان هاتنه قسه دەستیان کێشا بۆدەرگای کە لە بەرامبەریان ڕاوستابو: «ئەمدەرگاکەئەوه لێرە بڕۆین …»\n«بێدەنگ، بێدەنگ بن منداڵەکان!»\nچەند ژن بێتاقەت بون و به نارەحەتیکوتیان: «خودایه یارمەتیمانن بدەیه، چخەبەره؟»\nپیاوه‌کان کوتیان: «یەکوشه قسه‌یی نەکرد! ئەوەدەزانه چی بکەینمانەعەکان بدڕه‌نن.»\nیەکتووپڕ دیوارەکەیان خراپ بوو، وەک بڵێی هیچی لێ نەبووبێ.\nوە خەڵک لە پەنای دیوارەکەوە هاتوو چوویان ئەکرد.\nبە سەختی سەد هەنگاو چووبوونە پێشەوە کە رێبەر بەسەر هەژگیکی گەورەدا کەوت وە وێستا. هەوڵێکی زۆری دا تا توانی خۆی بێنێتە دەرەوە وە پاشان دەستی پێ کرد بە لێدانی هەژگەکە بە گۆچانەکەی لە هەموو شوێنێکەوە. هیچ کەس تەکانی نەخوارد.\nکەسانێک کە لە ناو خەڵکەکە بوون وتیان: «دووبارە چی ڕووی داوە؟»\nکەسانێک کە لە دەوری ڕێبەر بوون هاواریان کرد: «ئەبێ ئەم هەژگە لە بنکەوە ببڕین».\nمناڵ وە چەند کەسێکی دیکە وتیان: «هەندێک لەولاتر ڕێیەکی لێیە. لێرەوە نزیکە… بۆ ئەبێ لە ناو ئەم دڕک و هەژگانەوە تێپەڕ ببین؟»\nئەوان گاڵەیان بەو کەسانە کرد کە لە دەوری ڕێبەر بوون کە بۆچی بە جێی تێپەڕ بوون لە ڕێوە بە ناو هەژگ و دڕکدا تێپەڕ ئەبن!\nئەو کەسانەی کە لە دەوری ڕێبەر بوون وتیان: «ئێمە بە قەدەر ڕێبەرمان زانیاریمان نیە وە لە کوێوە بزانین کە ئەم ڕێیە ئێمە بە کوێ ئەگەیێنێ! هەموو ناتوانن ئەمر بکەن. ڕێبەر باشترین و ڕاست ترین شوێن ئەزانێت. ئەبێ هەژگ و دڕکەکان ببڕین!»\nخەڵک خۆیان خوار کردەوە تا دڕک و هەژگی پەلەکانی شاتوو ببڕنەوە.\nیەکێک دڕک چووبوو بە ناو دەستی و یەکێکی دیکە دڕک چووبووە ناو دەموچاوی. بە هێزەکانی ئەم جەمعە کەمیان نەهێنا و وتیان: «برایان! ناکرێ هەموو شتێک لە بەرامبەر هیچ شتێک دا بە دەست بێت! بۆ سەرکەوتوو بوون ئەبێ خۆمان بخەینە ناو فشار.»\nئەوان لە دوا هەوڵێکی زۆر توانیان دڕک و هەژگەکان بشکێنن و بەرەو پێشەوە ڕێ بکەون.\nلە دوا کەمێک هاتوو چوو، کەوتنە ناو دڕک و دارێکی پێچاوپێچ. ئەمەشیان ورد کرد وە شکاندیان و پاشان ئیدامەیان بە ڕێ پێوان کرد.\nلە ڕۆژی یەکەم مەسیرێکی کەم ڕۆشتبوون چونکە ئەوان مەجبوور بوون لە چەند دانە بەربەستی وەک یەک تێپەڕ ببن. لە لایێکیش نان و چێشت کەم بوو چونکە هەندێک تەنها نانی وشک و کەمێک پەنیریان پێ بوو لە حاڵێک دا کە ئەوانی دیکە تەنها کەمێک نانی وشکیان بۆ تێر بوون هێنابوو. هەندێکیان تەنانەت هیچیان پێ نەبوو. بەڵام خۆشبەختانە هاوین بوو بە شێوازێک کە ئەوان جاروبار دارێکی میوەیان لە هەندێک شوێنی جیاواز ئەدۆزیەوە.\nبە هەرحاڵ ئەگەر چی کە لە ڕۆژی یەکەم دا تەنها کەمێک ڕۆشتبوون بەڵام هەستی ماندوو بوونی زۆریان ئەکرد. هیچ خەتەرێکی گەورە وە هیچ ڕووداوێک ڕووی نەدا. لە راستیدا لە باسێکی ئاوا گەورەدا نابێ شتانێکی بچووک لە نەزەر بگیرێت؛ بۆ نموونە دڕک لە ناو چاوی ژنێک گیری کردبوو کە بە پڕۆیێکی تەڕ پۆشاندبووی. منداڵێک قاچی لە دارێک گیرا وە ئازاری گەییشت وە بە شەلە سەر ئەڕۆشت. پیرەپیاوێک لە سەر دڕکی شاتووەکە خزی وە مۆچی پێی پێچی خوارد. لە دوا ئەوەی پیوازیان لە سەر دانا، پیرەپیاو ئازایانە ئێشی تەحەمولی کرد وە بە گۆچانەوە، بە چالاکی لە پشت سەری ڕێبەری خۆی ئەشەلی وە بەرەو پێشەوە ئەڕۆشت. (لە راستیدا، چەند کەس وتیان کە پیرەپیاو سەبارەت بە مۆچی پێی دڕۆی وتوە، ئەو تەنها وا نیشانی ئەدا کە ئێشی هەیە چونکە پێی خۆش بوو بچێتەوە بۆ ماڵ.) هەر زوو، تەنها هەندێکی کەم بوون کە دڕک لە ناوشان یان دەموچاوی برینداریان نەبوو. پیاوان، دەموچاوی برینداری خۆیان بە گیان و دڵەوە تەحەمول ئەکرد لە حاڵێکدا کە ژنان هەر لەو کاتەدا کە لە ناو کۆمەڵی خۆیان تەنها ئەبوون، پێ بە پێی گریانی منداڵەکانیان، نفرینیان ئەکرد، چونکە ئەوان نەیان ئەزانی ئەم هەموو زەحمەتە پاداشێکی زۆری هەیە.\nلە بەرامبەردا کە ئێش و بەدئیقباڵی بۆ ئەم کۆمەڵە هەبوو، هیچ ڕووداوێک بۆ ڕێبەر ڕووی نەدا. ئەگەر بمانەوێ کە ڕاستی بڵێین، ئەو زۆر چاوەدێری ئەکرا، بەڵام بەم حاڵەش، ئەم پیاوە وەکوو ئاوی خواردن شانسی چاکی هەبوو. لە یەکەم شەوی نیشتە جێ بوون، هەموو دووعایان خوێند و خوایان شکوور کرد کە لە سەفەری ئەمڕۆیان سەرکەوتوو بوون وە هیچ شتێک، تەنانەت بچووکترین بەدبەختی، بە ڕێبەر نەگەێشتبوو، لە پاشان یەکێک لە بەهێزترین پیاوان دەستی بە قسە کردن کرد. دەموچاوی بە هۆی دڕکی شاتوو بریندار بووبوو. بەڵام ئەو بێ باک بوو وە بەم حاڵەوە دەستی پێ کرد:\nبرایان سپاس بۆ خوا کە توانیمان ڕۆژی یەکەمی سەفەرەکەمان بە سەرکەوتوویی تێپەڕ بکەین. ئەم ڕێیە ئاسان نیە بەڵام ئەبێ تەحەمول کەین چونکە هەموومان ئەزانین کە ئەم ڕێیە ئێمە بەرەو خۆشبەختی ئەبات. هیوادارم کە خوا ڕێبەرەکەمان سڵامەت کات تا بەردەوام ڏێنموویمان کات.\nیەکێک لە ژنەکان بە توڕەیێەوە وتی :«بەیانی ئەو چاوەی دیکەشم لە دەست ئەدەم ئەگەر وەک ئەمڕۆ وابێت!».\nپەیرەپیاویش ئاماژەی بۆ قاچی کرد وە وتی :«تماشتی قاچم کەن!».\nمنداڵەکان بەردەوام ئەگەریان وە دایکەکانیان بە سەختی ئەیانتوانی ژیریان بکەنەوە تا گوێیان لە قسەی بێژەرەکان بێت.\nبێژەر زۆر دوورە بوو وە وتی: «بەڵێ چاوەکەم دیکەشتان لە دەست ئەدەن، وە لەوانەیە هەردووکیان لە دەست بدەن! بەدبەختیێکی گەورە نیە کە ژنێک چاوی خۆی لە بەر هۆکارێکی ئاوا لە دەست بدات. ئێوە ئەبێ خەجاڵەت بکێشن! بەڕاست ئێوە لە فکری سڵامەتی منداڵەکانیان نین؟ وەرن با نیوەمانگ لەم ڕێیەدا لە ناو بچین. ئیتر فەرقێک ئەکات؟ یەک چاو چیە؟ کاتێک کەسێک ڕێبەری ئێمەیە وە ئێمە بەرەو خۆشبەختی ئەبات، ئیتر چاوی ئێوە بە دەردی چی ئەخوات؟ ئەکرێ لەبەر چاوی تۆ یان قاچی پیرەپیاو لەم ڕێیە دەست هەڵگرین؟»\nدەنگێک لە بەینی خەڵکەکە بڵاو بۆوە کە وتی: «درۆ ئەکات! پیرەپیاو درۆ ئەکات! ئەو تەنها وا نیشان ئەدات تا بتوانی بگەڕێتەوە.»\nبێژەر دووبارە وتی :«برایان، بهێڵن تا هەر کەس نایهەوێ لە ماڵی خۆی دوور وەکەوێ، بە جێی سکاڵا و هارووژاندنی ئەوانی دیکە، بگەڕێتەوە. تا ئەو شوێنەی بە من پەیوەندی هەیە گ، من ئەمهەوێ دوا ئەم ڕێبەرە خۆشەویستە کەوم تا کاتێک کە گیان لە جەستەما مابێت!»\nهەموو یەک دەنگ وتیان: «هەموومان بە دوای ئەچین، هەموومان تا زیندووین دوای ئەو ئەکەوین!»\nبەڵام ڕێبەر بێدەنگ بوو. خەڵکەکە ئەویان دی وە بە چرپەوە وتیان: «ئەو چوەتە ناو فکرەوە!»\n«ئەو پیاوێکی ژیرە!»\n«تماشای ناو چاوانی کە!»\n«وە هەموو کات توڕە!»\n«ئەو ئازایە! ئەمە لە هەموو شتێکی ئەو دیارە!»\n«ئەو بەربەستەکان، دڕکەکان، پەلەکان زۆر بە باشی ئەکێڵی. بە شێوازێکی توڕەوە لە گۆچانەکەی ئەدات، هیچ شتێک ناڵێ وە ئەبێ ئێوە هەوڵ بدەن تا بزانن چی لە مێشکی دایە.»


زیندانیانی سیاسی كورد لە زیندانەكانی باشووری ئێران:كوبانی ئابڕووی ئاشتی وئازادی لە جیهاندایە – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / کوردستان / زیندانیانی سیاسی كورد لە زیندانەكانی باشووری ئێران:كوبانی ئابڕووی ئاشتی وئازادی لە جیهاندایە\nزیندانیانی سیاسی كورد لە زیندانەكانی باشووری ئێران:كوبانی ئابڕووی ئاشتی وئازادی لە جیهاندایە\nسێ شه‌ممه 7 تشرینی یه‌كه‌م 2014\tکوردستان, هەواڵ 90 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nزیندانیانی سیاسی كورد لە زیندانەكانی باشووری ئێران بە دەركردنی راگەیەندراوێك پشتیوانی خۆیان بۆ كۆبانی یەكێك لە 3 كانتۆنەكەی رۆژئاوای كوردستان دەربڕیوە.\nلەو راگەیەندراوەدا باس لەوە كراوە كە لە ر‌وژانی داهاتوودا لە زیندانەكانی باشووری ئێران و بە مەبەستی پشتیوانی لە خەڵكی خۆڕاگری كۆبانی دەست دەدەینە مانگرتن لە خورادن.\nلە بەشێكی دیكەی راگەیەندراوەكەدا باس لەوە كراوە كە، داعش لە پشت دەروازەكانی شاری كۆبانی دا بۆ چەندین مانگە راگیراوە، چووكە ژنان و پیاوانی كورد گیان لەسەر دەستن بۆ ئەوەیكە خاكی كوردستان بپارێزن.\nلە كۆتایی ئەو راگەیەندراوەی زیندانیانی سیاسی كورد لە باشووری ئێران كە چەند خولەك لەوەپێش بڵاویان كردەوە، باس لەوە كراوە كە، ئێمە داوا لە هەموو ناوەند و رێكخراوە مافپارێزە نێودەوڵەتیەكان، یەكیەتی ئوروپا و هەموو وڵاتانی ناوچەكە و هەموو خەڵكی تێكۆشەر وئازادیخواز دەكەین، وێڕای پتشویانی لە كۆبانی و خەڵكی چەوساوەی كورد لە رۆژئاوای كوردستان، دەست بدەنە هەوڵێكی خێرا و كردەوەیی و تێرۆریسم لە رۆژهەڵاتی ناوەڕەستدا لەنێو بەرن و یارمەتیدەری ژنان و پیاوانی خەباتكاری گەلی كورد گەلی كورد بدەن.\nئەمەش لەحاڵێكدایە كە یەك كاتژمێر لەوەپێش زیندانیانی سیاسی كوردی رۆژهەڵات لە سەرانسەر ئێران پشتیوانی خۆیان بۆ خۆڕاگریی خەڵكی كۆبانی دەربڕی و بۆ ئەو مەبەستەش رایانگەیاند كە دەست دەدەنە مانگرتن لە خواردن.\nشایانی باسە، دوایین هەواڵەكان سەبارەت بە كۆبانی باس لەوە دەكات كە، هێزەكانی داعش چوونەتە نێو شارەكە و خەریكی شەڕی كۆڵان بە كۆڵانن لەگەڵ خەڵك و هێزە خەباتكارەكانی شارەكەدا.


گۆڤار - کۆمەڵەی لێکۆڵینەوەی کوردی\nجارنامە زەندی یو چا جارنامانەن کە جە بەشوو پەیجۆری زانستی جە سەرنیشتوو کوردستانی وەلا کریانەوە. زەند جە ماوەو ئەدەبی وێشەنە فرە کەسێ پسۆ رووناکویرا، نویسەرا، هۆنیارا و... سەر کەردێنێوە، هەر پاسە فرە بابەتێ زانستی، ئەدەبی و تاریخییەش چەنە نویسیەنێ. زەند یەکەم جار جە سالەو ١٩٩٤ دوێ شمارێش پسۆ تاقی کەردەیۆ چەنە چاپ کریە. دماو ئانەیە جە سالەو ١٩٩٦ تا ١٩٩٨ شش شمارێش چەنە چاپ کریە. بە بۆنەو ئاژەو خرابوو ئا سەردەمەیە شش سالێ بەین گنۆ سەروو چاپیش و جە ساڵەو ٢٠٠٤ جارێ تەر دیسان جە نۆ چاپ کریۆوە. هەر چا ساڵەو تا ئیسە فرەو بابەتەکا جارنامەو زەندی پسۆ وردە کتێبی چاپ کریەنێ. جە سالەو ٢٠٠٤ ی تا ئیسە ٢٦ شمارێش چەنە چاپ کریەنێ پانیشا کە جە سالەو ١٩٩٤ی چاپ کریەنێ یاوا ٣٤ دانێ. گرد سالێ دوێ شمارێش چەنە چاپ کریا، یۆ جە وەهارەنە و ئەوی تەرشا جە پائێزەنە..\nئەنستیتوی کوردی ئستانبۆل جە ساڵەو ٢٠١٤ پێ مامۆساکا و وانیەرەکاش گۆڤارێ بە نامێ "فێرنامە"یش چاپ کەردەن دلێ گۆڤارەکەینە جگە جە نویستەکا وانیەرەکا و مامۆستایەکا، نوویستێ سەروو کەڵتوور، زوان و فەرهەنگی کوردی چەنەش چاپێ با. پا بۆنەوە فرەو وانیەرا جە ڕاو جارنامەکەیۆ فێروو زوانی بێیەنێ و تاوا بنویسا و واناوەو و کەڵتوور و ڕانویسوو کوردی بژناسا. پێ سەرنجداو وانیەرا بابەتێ پسۆ چوارخشتەو پەرسای ( جەدوەڵ ) جە دلێ جارنامەکەینە یاگێش گێرتێنە. بابەتێ بە هەر یەرە زاراوەکا (کرمانجکی، کورمانجی و سۆرانی) جە جارنامەکەنە منویسیا. مامۆستاکێ و وانیەرەکێ بە نویستەو بابەتەکا وێشا تاوا پی ڕێ خزمەتوو جارنامەکەی کەرا. تا ئیسە ٤ شمارێش چەنە چاپ کریەنێ. جە دماو شمارە ٤ی فۆرموو جارنامەو فێرنامەی واریا و ئا مەتنێ و نویستێ پێ چاپی هۆرچنیا بە پاو پڵێ یوهەمین، دوهەمین و یەرەمین ریکوزیا. شمارێوەش جە وەهاروو و شمارێ تەرش جە پائێزەنە چاپ و دریۆ بەر


Home›هەواڵ›کوردستان›ئه‌مڕۆ شاندى باڵاى هه‌رێم له‌گه‌ڵ كه‌سایه‌تییه سیاسییه‌كانى عێراق كۆده‌بێته‌وه\nئه‌مڕۆ هه‌ینى شاندى باڵاى حكومه‌تى هه‌رێم به سه‌رۆكایه‌تى قوباد تاڵه‌بانى، جێگرى سه‌رۆكى حكومه‌تى هه‌رێم گه‌ڕى گفتوگۆكانى له‌گه‌ڵ كه‌سایه‌تییه سیاسییه‌كانى عێراق ده‌ستپێده‌كات.\nله‌دواى ئه‌وه‌ى رۆژى چوارشه‌ممه 9ى كانونى یه‌كه‌م، وه‌فدى باڵاى حكومه‌تى هه‌رێم به سه‌رۆكایه‌تى جێگرى سه‌رۆكى حكومه‌ت به‌ره‌و به‌غدا به‌ڕێكه‌وتن، له‌گه‌ڵ گه‌یشتنیان له‌گه‌ڵ وه‌زیرى نه‌وتى عێراق و وه‌زیرى دارایی عێراق كۆبوونه‌وه، دوێنێ پێنجشه‌ممه‌ش وەفدی باڵای هەرێم لەگەڵ لیژنەی راسپێردراوی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق تایبه‌ت به رێككه‌وتنى نێوان هه‌ولێر و به‌غدا کۆبوونه‌وه، بڕیاره ئه‌مڕۆ زنجیره‌یه‌ك كۆبوونه‌وه‌ى نوێ ده‌ستپێبكه‌ن.\nبه‌پێى زانیارییه‌كانى SNN، “كۆبوونه‌وه‌كانى وه‌فدى هه‌رێم له‌گه‌ڵ كه‌سایه‌تى لایه‌نه سیاسییه‌كانه به‌دیاریكراویش له‌گه‌ڵ هه‌ریه‌كه له: نورى مالیكى، سه‌رۆكى هاوپه‌یمانیه‌تى ده‌وڵه‌تى یاسا، حه‌یده‌ر عه‌بادى، سه‌رۆكى هاوپه‌یمانیه‌تى نه‌سر، هادى عامرى، سه‌رۆكى هاوپه‌یمانى فه‌تح و عه‌مار حه‌كیم، سه‌رۆكى ته‌یارى حیكمه، به مه‌به‌ستى وه‌رگرتنى بۆچوونى ئه‌وان له سه‌ر رێككه‌وتنى نێوان هه‌ولێر و به‌غدا و ده‌سته‌به‌ركردنى سه‌ركه‌وتنى رێككه‌وانى نێوان هه‌ردوولا له‌سه‌ر مووچه و بودجه‌ى ساڵى 2021”.\nپێشتر مەریوان نادر، ئەندامی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق لە فراكسیۆنی یەكێتی له‌باره‌ى رێككه‌وتنى هه‌ولێر و به‌غدا به SNNى راگه‌یاندبوو: “لە كۆبوونەوەكەی سەرۆكوەزیرانی عێراق و هێز و لایەنە سیاسییەكاندا، هەموو لایەك نیەتپاكی خۆیان نیشانداوە بۆ ئەوەی، بەغدا ئامادەبێت بۆ گەیشتن بە رێككەوتن لەگەڵ هه‌رێم، هیچ لایەنێكی سیاسی دژایەتی ئەوەی نەكردووە كە بەغدا لەگەڵ هەرێم رێكبكه‌وێت، بەو مەرجەی ئەو رێككەوتنەی دەكرێت گەرەنتی ئەوەی لەگەڵ بێت كە هەرێم پابەندی بێت”.\nهاوكات دوێنێ پێنجشه‌ممه شیروان میرزا، ئەندامی لیژنەی دارایی لە ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق به SNNى راگه‌یاند: “ئەو شاندەی كە لە ئێستادا لە بەغدان شاندێكن كە دەسەڵاتی تەواویان پێدراوە بۆ گەیشتن بە رێككەوتن لەگەڵ بەغدا، لەو چوارچێوەیەشدا شاندەكەی هەرێم لەگەڵ وەزیری دارایی شانبەشانی ناردنی شایستە داراییەكانی هەرێم داوای مووچەی شەش مانگی ئەمساڵی فەرمانبەرانی هەرێمیان كردووە، بە گوێرەی یاسای یەك لەسەر 12ی بودجەی گشتی عێراق بۆ ساڵی 2019 هەرێمی كوردستان مافی خۆیەتی داوای مووچەی شەش مانگی ساڵی 2020 بكات، هاوكات لەدوای دەركردنی یاسای قەرز بۆ ساڵی 2020 حكومەتی هەرێم لە ئێستادا پابەندبوونی خۆی بەو یاسایەوە راگەیاندووە، بۆیە هەموو ئەمانە لەڕووی یاساییەوە ماف بە هەرێمی كوردستان دەدەن كە داوای ئەو مووچە فەوتاوانە بكات كە لای عێراقە”.\nعێراق مۆڵەتی کارکردنی کونسوڵخانەی بیلارووسی لە عێراق بە شێوەیەکی کاتی هەڵوەشاندەوە


نێچیرڤان بارزانی و فوئاد مەعسووم، دۆخی عێراقیان تاوتوێ كرد | دەزگاى زارى کرمانجى\nنێچیرڤان بارزانی و فوئاد مەعسووم، دۆخی عێراقیان تاوتوێ كرد\nسەرۆک نێچیرڤان بارزانى جەختى لە پێویستیى عێراق بە سەقامگیریى سیاسى و ئەمنى و بەرەوپیشبردنى پرۆسەى سیاسى کردەووە و بڕیارەکانى حکوومەتى فیدراڵى عێراقى بۆ جێبەجێکردنى داوا ڕەواکانى خۆپیشاندەران، بە هەنگاوێکى دروست و ئەرێنى لەپێناو ئارامکردنەوەى دۆخى وڵات و پاراستنى سەقامگیرى، لە قەڵەم دا.\nلە دیدارێکدا پاشنیوەڕۆى ئەمڕۆ چوارشەممە 10/9/2019، بەڕێزان نێچیرڤان بارزانى سەرۆکى هەرێمى کوردستان و د. فوئاد مەعسووم سەرکۆمارى پێشووى عێراق، دوایین پێشهاتە ئەمنى و سیاسییەکانى عێراق و ناوچەکە، بەتایبەتى دۆخى کورد لە سووریا و چەند بابەتێکى دیکەیان تاوتوێ کرد.


مرۆڤ دوو عەقڵی هەیە: عەقڵێکی دەرەکیی و کۆمەڵایەتی، عەقڵێکی خودی و ناوەکی. مرۆڤ بەوەی یەکەمیان بیرناکاتەوە، تەنیا یاسا کۆمەڵایەتی و نەریتییەکان وەرئەگرێ و دووبارەیان ئەکاتەوە، کە ئەمە ئاژەڵیش هەیەتی و ئەکرێ پێ ی بڵێین "عەقڵی ڕاهاتن".\nمرۆڤ بەوەی دووەمیان بیرئەکاتەوەو یاساو نەریت و پێدراوە دەرەکییەکان ئەخاتە ژێر ڕەخنەو پرسیارەوەو بە ئاسانی تەسلیمیان نابێت. نەك هەر ئەمە، بەڵکو یاسای تازەش بۆ خۆی دائەهێنێ و ئەکرێ پێ ی بڵێین "عەقڵی داهێنەر".\nجا "توندوتیژی" سەر بە عەقڵی کۆمەڵایەتی مرۆڤەو کاتێ باجی کردەیەك، لە نەریتی کۆمەڵگادا کوشتنە، ئیتر ئەو مرۆڤەی کە تەنیا ئەم عەقڵەی هەیەو عەقڵەکەی تری نیە، ئاسایی کوشتنەکە ئەنجام ئەدا. چونکە ئەو کەسە، تەنیا بوونە کۆمەڵایەتییەکەی هەیەو ئەگەر ئەو بوونەی نەمێنێ، ئیتر ئەو نامێنێ و ئەکەوێتە دۆخی نەبوونەوە. ئیتر لەڕێگەی ئەو کوشتنەوە بەرگری لەم بوونە کۆمەڵایەتییەی خۆی ئەکات!\nبەڵام ئەوەی کە عەقڵەکەی تری هەیە، بوونی خۆی لەناو خۆیدا ئەدۆزێتەوە نەك لەناو کۆمەڵگاو نەریت و شتی تردا. ئیتر ئەو، ئەگەر لە نەریتیش داببڕێ، هەر هەیەو ناکەوێتە بۆشایی بوونەوە!\nئەوەی عەقڵی خۆی ئیش بکات، ئیتر عەقڵی کۆمەڵگا سوڵتەی لەسەری نامێنێ و ئیرادەی مرۆیی بۆ دروستئەبێ، ئیرادەیەك کە ئەتوانێ بە ئیرادە کۆمەڵایەتییەکە بڵێت ستۆپ. لە عەقڵی مرۆیی و ئیرادەی مرۆییشدا، کوشتنی پشیلەو شکاندنی لقی دارێکیش نیە، چجای کوشتنی ژن. چونکە لەوێدا ئیتر تەنیا چاکبوون حوکم ئەکات. چاکبوون وەکو خۆی، نەك وەکو پێناسە کۆمەڵایەتی و ئایدۆلۆژییەکان! چونکە ئیتر تۆ لەوێدا، تەنیا مرۆڤیت، نەك وەحش و ئالەتێکی کۆمەڵایەتی..\nلە عەقڵ و ئیرادەی مرۆییدا، ئیتر "چاکەو خراپە" لە پێناسە ئایدۆلۆژی و کۆمەڵایەتی و دینی و نەریتییەکانەوە ناهێنرێن، بەڵکو لە سەرچاوەوەو لە خودی چاکەو خراپەوە ئەهێنرێن. ئیتر چاکە هەر ئەوەیە کە خۆی چاکە، نەك ئەوەی کە بە چاك ئەزانرێ. خراپەش هەر ئەوەیە کە خۆی خراپە، نەك ئەوەی کە بە خراپ ئەزانرێ. ئیتر تۆش هەر ئەوە ئەکەیت کە خۆی چاکە، نەك ئەوەی کە بە چاك ئەزانرێ.\nئاخر ئەوەی کە بە چاك ئەزانرێ، ئەشێ خراپ بێت. وەك ئەو کوشتنەی کە لە نەریتدا چاکەو لە خودی خۆیدا ئەوپەڕی خراپە. یەعنی ئەوەی کە کۆمەڵگا پێ ی ئەڵێ چاك، ئەشێ خراپ بێت، بەڵام ئەوەی کە خۆی چاکەو عەقڵ و ئیرادەی مرۆیی پێ ی ئەڵێ چاك، ناکرێ خراپ بێت. لێرەدا تۆ کە لەناو خۆتدا ئەمەت زانی، ئیتر خۆت هەڵئەخەڵەتێنی ئەگەر پێچەوانەکەی بکەیت، هەرچەن ئازادیی ئەوەشت هەیە!\nیەعنی لەڕاستیدا "ئەخلاق" سەر بە عەقڵی ناوەکی و مرۆییە نەك عەقڵی دەرەکی و کۆمەڵایەتی. کوشتنەکانی شەڕەف، بە عەقڵی خێڵ ئەخلاقە، بەڵام بە "عەقڵ خۆی" ئەوپەڕی نائەخلاقییە. ئێمەش بۆئەوەی بگەین بە "ئەخلاق خۆی"، ئەبێ واز لە عەقڵی کۆمەڵایەتی و دینی و ئایدۆلۆژی و کۆی عەقڵە دەرەکییەکان بهێنین و بگەڕێینەوە بۆ "عەقڵ خۆی".\nمرۆڤ دوو عەقڵی هەیە، عەقڵێك کە بەرژەوەندی و مانەوەو ژیانی ڕۆژانە دابین ئەکات، کە ئەمە عەقڵێکی مادییەو خەریکی ململانێ و شەڕی موڵکایەتی و زاڵێتییە. (تا ئێرا ئێمە هەر ئاژەڵین، ئاژەڵێکی دووپێ ی زمانزان). عەقڵێکی ترمان هەیە، کە پێداویستییە ئەخلاقی و مەعنەوییەکانی ئێمە دابین ئەکات، کە ئێمە، ئا لێرەوە مرۆڤین و ئەبین بە خۆمان.\nمرۆڤبوونیش تەنیا چاکبوونەو ئەگەر چاکبوون بخوازێ، ئیتر تۆ سەرو ماڵی خۆت دائەنێت بەڵام ناچیتە ناو خراپبوون، بۆ ئەوەی نەکەویتە دەرەوەی مرۆڤبوون و نەبیت بە وەحش. ئاخر تۆ لەوێدا، ئیتر بوونی مرۆیی و ڕاستەقینەت ناسیوەو ناتەوێ بگەڕێیتەوە بۆ بوونی موزەییەف و ئاژەڵیی. پێغەمبەران و حەکیمەکان، گیران و کوژران و دەرکران، بەڵام لە عەقڵی مرۆیی تەنازولیان نەکردو نەگەڕانەوە بۆ عەقڵی کۆمەڵایەتی. بەپێچەوانەوە ژنکوژێك، بوونی مرۆیی خۆی نەناسیوە، بۆیە تا ڕادەی کوشتن و قاتڵیی، دەستئەگرێ بە بوونی کۆمەڵایەتی خۆیەوە!\nدواجار ژنکوشتن و کۆی خراپبوون، هیچ نیە جگە لە سەرخستنی عەقڵ و ئیرادەی دەرەکی، بەسەر عەقڵ و ئیرادەی ناوەکیدا. چاکبوونیش هیچ نیە جگە لە پێچەوانەکەی. عەقڵ و ئیرادەی مرۆیی، تۆی لەناو بوونی خۆتدا. عەقڵ و ئیرادەی کۆمەڵایەتی، مرۆڤە لە دەرەوەی مرۆڤبوونی خۆیدا.


فۆڕمی تۆمارکردنی بابەت | قەبارەی ئاڵوگۆڕی بازرگانیی نێوان ئێران و هەرێم 6 بۆ 7 ملیارد دۆلارە\nسەرۆکی یەکێتی ژوورە بازرگانییەکانی #هەولێر# ئاشکرایە دەکات، کە قەبارەی ئاڵوگۆڕی بازرگانیی نێوان هەولێر و ئێران لە ساڵێکدا شەش بۆ حەوت ملیارد دۆلارە و کارکاردن بۆ زیادکردنی قەبارەی بازرگانیەکانیش لەنێوان هەردوولا بەردەوامە. دیداری ژوورە بازرگانییەکانی نێوان ئێرانو هەولێر، کە بەیانی ئەمڕۆ کاتژمێر 9:00 دەستیپێکرد، بە ئامادەبوونی #نێچیرڤان بارزانی#، سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان و محەمەد جەواد زەریف، وەزیری دەرەوەی ئێران لە شاری هەولێر بەردەوامیی هەیە و لەمیانی دیدارەکەدا، دارا جەلیل، سەرۆکی یەکێتی ژوورە بازرگانییەکانی هەولێر، کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەنووسیی ئەنجامدا. لە کۆنگرەکەدا، دارا جەلیل قەبارەی ئاڵوگۆڕی بازرگانیی نێوان ئێران و هەرێمی کوردستانی ئاشکرا کرد و وتی: ساڵانە بڕی شەش بۆ حەوت ملیارد دۆلارە. دارا جەلیل، ئاماژەی بۆ ئەوەش کرد، کە دیدارەکەی ئەمڕۆ دەرفەتێکی باش دەبێت بۆ پەرەپێدانی پەیوەندییە بازرگانییەکانی نێوان هەردوولا و کاری زیاتری بۆ دەکەن، هەر بۆ ئەو مەبەستەش سبەینێ لە شاری #سلێمانی# دیدارێکی هاوشێوە بەڕێوەدەچێت. دیدارەکەی هەولێر بە بەشداریی 70 کۆمپانیا و وەبەرهێن لە هەردوولا بەڕێوەدەچێت و هەتا ئێوارەی ئەمڕۆ بەدەوامیی دەبێت. دوای دوو ڕۆژ مانەوەی لە بەغدا، وەزیری دەرەوەی ئێران سەرلەبەیانیی ئەمڕۆ گەیشتە هەولێر و پێش بەشداریی کردنی لە دیداری بازرگانیی لەگەڵ نێچیرڤان بارزانی سەرۆکی حکومەتی هەرێمی و کوردستان کۆبوونەوە و لەبارەی پەیوەندییەکانی نێوان هەردوو وڵات گفتوگۆیان کرد. #15-01-2019#


کوردیپێدیا - سلێمانی، سکاڵای ژنان 155% زیادی کردووە\n📊 سلێمانی، سکاڵای ژنان 155% زیادی کردووە | پۆل: ئامار و راپرسی | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nسلێمانی، سکاڵای ژنان 155% زیادی کردووە\nئاماری توندوتیژییەکانی دژ بە ژنان لە سنووری پارێزگای سلێمانیسلێمانی لە ئەمساڵدا بە بەراورد بە ساڵی رابردوو زیادیکردووە، لەناویشیاندا سکاڵا 155٪ زیادیکردووە، بەپرسی ڕێکخراوێکیش پێیوایە، ئامارەکان زۆر زیاترن لەوەی بڵاودەکرێنەوە.\nبەپێی ئاماری دەستەی سەربەخۆی مافی مرۆڤی هەرێمی کوردستان، لە 10 مانگی یەکەمی ساڵی 2019 دا لە سنووری پارێزگای سلێمانی دوو هەزار و 558 سکاڵا لەلایەن ژنانەوە لە بەڕێوبەرایەتییەکانی بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژیی دژ بە ژنان تۆمار کراون.\nبە بەراورد بە 10 مانگی یەکەمی ساڵی 2018 تۆمارکردنی سکاڵا لەلایەن ژنانەوە 155٪ زیادیکردووە، بەو پێیەی لە 10 مانگی یەکەمی ساڵی 2018 دا هەزار سکاڵا تۆمارکراون.\nهەر لە 10مانگی یەکەمی ساڵی 2019 دا 121 حاڵەتی توندوتیژیی دژ بە ژنان لە سنووری پارێزگای سلێمانی تۆمارکراون کە بەمشێوەیەیە:10 حاڵەتی کوشتن، 16 خۆکوشتن، 21 حاڵەتی خۆسوتاندن، 38 حاڵەتی سووتان بەهۆکاری جیاواز و 36 حاڵەتی دەستدرێژیی سێکسیی.\nبەڵام لە 10 مانگی یەکەمی ساڵی 2018 دا 105 حاڵەتی توندوتیژیی تۆمار کراون: 10 حاڵەت کوشتن، 10 حاڵەتی خۆکوشتن، 29 حاڵەتی سووتان، 18حاڵەتی خۆسووتاندن و 38 حاڵەتی دەستدرێژی سێکسی تۆمار کراون.\nئامارەکان نیشانیدەدات، کە جگە لە سکاڵا، جۆرەکانی دیکەی توندوتیژیی دژ بە ژنان لە پارێزگای سلێمانی زیادیکردووە.\nبەهار مونزیربەهار مونزیر، پارێزەر و بەرپرسی ڕێکخراوی خەڵک بۆ گەشەپێدان، پێیوایە ئاماری توندوتیژییەکان زۆر زیاترە لەوەی بڵاودەکرێنەوە، چونکە زهنیەتی پیاوسالاریی لە کۆمەڵگای ئێمەدا بەڕادەیەکی زۆر زاڵە و دەسەڵاتی کوردییش لە 28 ساڵی ڕابردوودا گرنگیی بەم پرسە نەداوە، پرسی ژنان نەبووە بە پرسێکی کۆمەڵایەتیی، بەڵکو ناو گروپ و نوخبەدا قەتیس ماوە، دژایەتییەکی زۆر دەکرێت و پشتیوانیی ناکرێت.\nبە بۆچوونی بەهار، زیادبوونی سکاڵاکان دیوێکی دیکەشی هەیە، ئەویش هۆشیاریی ژنانە لەوەی، کاتێک توندوتیژییان بەرامبەر ئەنجام دەدرێت، سکاڵا تۆمار بکەن، ئەوەشی بۆ هەوڵی ڕێکخراوەکانی ژنان و کەسانی دڵسۆزیی ناو بەڕێوبەرایەتییەکانی بەرنگاربوونەوەی توندوتیژیی گەڕاندەوە.\nسەرۆکی ڕێکخراوی خەڵک بۆ گەشەپێدان، باسی لەوەشکرد، کە تەنها تۆمارکردنی سکاڵا بەس نییە، بەڵکو چۆنێتیی کارکردن و بەدواداچوون بۆ کەیسەکان گرنگە، ڕەخنەی لە دادگاکان گرت، کە بەهۆی کاریگەریی خێڵ، سوڵحی عەشایەریی و دەستوەردانی حزبیی، زۆر جار دادگا بێ هیچ بنەمایەکی یاسایی بکوژی ژنان ئازاد دەکات.\nزیاتر لە 220 ناوەند، ئەنجومەن، بەڕێوبەرایەتیی و ڕێکخراوی تایبەت بە پاراستنی مافەکانی ژنان لە هەردوو جۆری حکومیی و ناحکومیی لە هەرێمی کوردستان بوونیان هەیە، لەبارەی ژمارەی ئەو ڕێکخراوانە و جێدەستیان لە کۆمەڵگادا، بەهار مونزیر، وتی: لەوانەیە بە تۆمار زۆربن، بەڵام ژمارەی ئەو ڕێکخراوانەی کار دەکەن، زۆر نییە و کەمە بۆ ئەم پرسە.\n#سلێمانی | #بەهار مونزیر |\n 📡 ماڵپەڕ | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری رۆژنیوز - 16-12-2019\n1. 👁 15-12-2019\n1. 👁 بەهار مونزیر\n📅 رۆژی دەرچوون: 15-12-2019\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (جوان عومەر ئەحمەد)ەوە لە: Dec 16 2019 11:44PM تۆمارکراوە\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Dec 17 2019 12:24AM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Dec 17 2019 12:24AM باشترکراوە


United Nations Iraq - وته‌ی به‌ڕێز یان كوبیش، نوێنه‌ری تایبه‌تی سكرتێری گشتیی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان بۆ عیراق، له كۆنفرانسێكی باڵای "جێبه‌جێكردنی پلانی كاری نیشتمانیی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان"ی په‌یوه‌ست به بڕیاری ژماره ١٣٢٥ی ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه\nچوار شەممە, 07 ئازار 2018 21:39\nوته‌ی به‌ڕێز یان كوبیش، نوێنه‌ری تایبه‌تی سكرتێری گشتیی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان بۆ عیراق، له كۆنفرانسێكی باڵای "جێبه‌جێكردنی پلانی كاری نیشتمانیی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان"ی په‌یوه‌ست به بڕیاری ژماره ١٣٢٥ی ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه گرنگ\nبه‌غدا، ٧ی ئاداری ٢٠١٨\nزۆر به‌ڕێز جه‌نابی د. حه‌یده‌ر عه‌بادی سه‌رۆك وه‌زیرانی عیراق،\nزۆر بەڕێز د. مەهدی عەلاق، ئەمینداری گشتی ئەنجوومەنی وەزیران،\nزۆر به‌ڕێز د. زیكرا عه‌لوه‌ش ئەمینداری به‌غدا و سه‌رۆكی لێژنه‌ی پێشڤه‌چوونی ژنان،\nزۆر به‌ڕێز خاتو په‌خشان زه‌نگه‌نه، سكرتێری گشتیی ئه‌نجومه‌نی باڵای كاروباری خانمان له حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان،\nبه‌ڕێزان ئه‌ندامانی په‌رله‌مان، سه‌رۆكی لیسته‌كان،\nبەڕێزان نوێنەرانی دیپلۆماسی\nبه‌ڕێزان نوێنه‌رانی رێكخراوه‌كانی كۆمه‌ڵگه‌ی مه‌ده‌نی،\nمن شەرەفمەندم بە بەشداری کردن لەو کۆنفرانسە باڵایە لەسەر جێبەجێکردنی پلانی كاری نیشتمانیی پەیوەست بە بڕیاری ١٣٢٥ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان. ئه‌مساڵ رۆژی جیهانی ژنان له عیراق دوای سه‌ركه‌وتن به‌سه‌ر ئه‌وه‌ی پێی ده‌وترێت "خه‌لافه‌تی داعش" لەڕێگەی هەوڵە مەردانەکانی خەڵکی عیراق و هێزە چەکدارەکان بە سەرکردایەتی فەرماندەی گشتی سەرۆک وەزیران عەبادی و بە خوێنی شەهیدان و قوربانیدانی ئافرەتان دێت و لە هەمان کاتدا پرۆسەی سەقامگیرکردن و بنیادنانەوە و ئاشتەوایی و دادپەروەریی و ڕێگەگرتن بە ئایدۆلۆژیای توندڕەو و ڕق و کینەی داعش لە ئارادایە. هەروەها پێش هه‌ڵبژاردنه‌كان دێت كه پێویسته گشتگر و پڕبه‌شداری بێت. ئه‌وه‌ش زۆر پێویسته كه ژن رۆڵێكی سه‌ره‌كی و به‌شدارییه‌كی ماناداری لە هەڵبژاردنەکان و له داڕشتنی عیراقی دوای داعشدا هه‌بێت، له‌سه‌ر بنه‌مای پێكه‌وه‌یی و رێزگرتن له مافی مرۆڤ به مافه‌كانی ژنان و به‌تواناكردنیشیانه‌وه. ئافرەتان دەنگ و سەدای بنیادنانەوە و دادپەروەریی و چاکسازی و گەشەپێدانن.\nبا له‌م بۆنه‌یه‌دا یادی ئه‌و هه‌زاران ژن و كچانه بكه‌ینه‌وه كه یان كوژران و یانیش له‌سه‌ر ده‌ستی چەپەڵی تیرۆرستانی داعش تووشی كۆیلایه‌تیی سێكسی و ئه‌شكه‌نجه و توندوتیژیی سێكسی بوونه‌وه له‌گه‌ڵ یادكردنه‌وه‌ی ئه‌وانه‌ش كه تاێستا بێ سه‌روشوێنن. با به‌ڵێنی ئه‌وه‌ش بده‌ین ئه‌وه‌ی له‌ده‌ستمان دێت بۆ رزگاركردینان بیكه‌ین. هه‌روه‌ها با یادی رزگاربووان و منداڵه‌كانیشیان بكه‌ینه‌وه كه له‌سه‌ر ده‌ستی داعش تووشی مه‌ینه‌تی و كاره‌ساتی رۆژانه بوونه‌وه، با یارمەتییان بدەین بە کەم کردنەوەی ئازارەکانیان و داهاتوویەکی سەلامەت و پڕشکۆیان بۆ دابین بکەین. لەمبارەوە، من دەستخۆشی لە هەوڵەکانی حکومەتی عیراق و حکومەتی هەرێمی کوردستان دەکەم بۆ بەرەنگاربوونەوە و ڕێگەپێگرتنی توندوتیژی سێکسی لە کاتی جەنگدا، نمونەش بریتییە لە چەسپاندنی پلانی جێبەجێکردنی ڕێکەوتنی هاوبەش بۆ پێشپێگرتن و بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی سێکسی لەکاتی جەنگدا. سه‌ردانه‌كی ئه‌م دواییه‌ی خاتو پامێلا پاتنی نوێنه‌ری تایبه‌تی سكرتێری گشتیی بۆ توندوتیژیی سێكسی له‌كاتی جه‌نگدا گرنگیی دڵنیابوون ده‌رده‌خات له‌وه‌ی ئه‌نجامده‌ران تووشی سزای خۆیان ده‌بن نه‌ك هه‌ر له‌سه‌ر تاوانی تیرۆر به‌ڵكوو له‌سه‌ر تاوانی توندوتیژیی سێكسی كه دژی ژنان و منداڵانی عیراق ئه‌نجام دراوه هه‌ر له رفاندن و ده‌ستدرێژیی سێكسی و كۆیلایه‌تیی سێكسی تا ده‌گاته به زۆر به شوودان. پێویستە سیاسەتێک دابڕێژرێت بۆ ئافرەتان لە هەموو پێکهاتە و کۆمەڵگەکان تاکو بەشدارییان پێبکرێت لە پرۆسەکاندا بۆ دڵنیابوون لەوەی کە هۆکارە سەرەکییەکانی توندوتیژی بنبڕدەکرێت.\nپێویستە ڕابەرایەتی ئافرەتان و پێشکەوتنی مافی ئافرەتان لە پێشەنگی کارکردن بۆ ئاشتی و ئاسایشدا بن. لە سەردەمێکدا کە گروپی تیرۆرستی وەکو داعش وەلانان و توندوتیژی دژی ئافرەت و کچانیان لە سەرەوەی بەرنامەی خۆیاندا داناوە، وەڵامی ئێمە بۆ بەرەنگاربوونەوەی ئەو گروپانە و ڕەشکردنەوەی ئەو کلتورە قێزەوەنەیان دەبێ بەوە بێت کە بەتواناکردنی ئافرەتان و کچان لەسەرەوەی بەرنامەی کاری خۆماندا دابنێین. ئێمە نابێت وەکو قوربانی بێ دەسەڵات سەیری ئافرەتان و کچان بکەین، بەڵکوو وەکو سەرکردە و فاکتەری ئەرێنی سەیربکرێن. ئەو ئافرەتانی کە بە شێوازی جیاجیا کاریگەری جەنگی داعشیان لەسەربووە دەبێ لە پرۆسەی چارەسەرکردنی ئارێشە بەشداربن و بەشێکیش بن لە پرۆسەکانی ئاشتەوایی لە عیراقدا.\nمن ده‌ستخۆشی له‌و پێشكه‌وتنه ده‌كه‌م كه له جێبه‌جێكردنی "پلانی كارپێكردنی نیشتمانیی بڕیاری ژماره ١٣٢٥ی ئه‌نجومه‌نی ئاسایش به‌دی هاتووه ، سه‌رباری به‌ربه‌سته‌كان به ئی بودجه‌شه‌وه. هه‌روه‌ها ده‌ستخۆشی له چوارچێوه‌ی دامه‌زراندنی "تیمی نیشتمانی بۆ جێبه‌جێكردنی بڕیاری ژماره ١٣٢٥ی ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی په‌یوه‌ست به ژن و ئاشتی و ئاسایش"ه‌وه ده‌كه‌م به ڕابه‌رایه‌تی سكرتێری گشتی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران . ئه‌وه‌ش گرنگه كه بودجه‌ی پێویست بۆ جێبه‌جێكردنی ته‌واوی "پلانی كاری نیشتمانیی عێراقی" ته‌رخان بكرێت. ئامادەسازی ئەو پلانەش پێویستی بە هەماهەنگی و کاری هاوبەشی نێوان سێکتەرەکان هەیە بە مەبەستی دڵنیابوونەوە لەوەی کە پلانی ڕابردوو ئەزموون بەخشبوون بە لایەنی باش و خراپیەوە وە هەروەها ئەمەش بەشێک بێت لە پلانی کاری داهاتوو.\n" پلانی كاری نیشتمانیی عێراقی"ی داهاتوو پێویسته به هه‌ماهه‌نگی بێت له‌گه‌ڵ پرۆسه‌كانی تردا كه پێشتر له عیراق له‌ئارادبوون وه‌ك چاكسازیی كه‌رتی ئاسایش و دادوه‌ری و لێپێچینه‌وه و هه‌وڵه‌كانی ئاشته‌وایی و جێبه‌جێكردنی پلانی راگه‌یاندنی هاوبه‌ش سه‌باره‌ت به پێشپێگرتن و به‌هاناوه‌چوونی توندوتیژیی سێكسیی په‌یوه‌ست به جه‌نگ و چاكسازیی ئابوری و به‌تواناكردنی ژنانه‌وه. ئەوەی جێگەی بایەخە دڵنیابوونەوەیە لەوەی کە ئەم هەوڵانە کاری تەواوکاری یەکتربن نەوەک لە پێشبرکێدا بن لەگەڵ یەکتری.\nپێویستە ئافرەت لە پێگەی سەرکردایەتی عیراقدا بوونیان هەبێت. هیچ پاساوێک نیە بۆ ئەوەی ئافرەت لە پلە و پۆستی بەرز نەبێت، بە تایبەتی لە عیراق کە بە مێژوو و کلتووری دەوڵەمەند و فرەڕەنگی و فرەنەتەوەیی و لێبووردەیی ناسراوە. لە ڕۆژهەلانی ناوەڕاستدا، عیراق یەکەم وڵات بووە کە وەزیر و دادوەر و فرۆکەوانی ئافرەتی هەبووە.\nبه‌داخه‌وه رۆڵی ژن له عیراق به‌هۆی چه‌ندان ساڵی شه‌ڕه‌وه به رادده‌یه‌كی زۆر پاشه‌كشه‌ی كردووه. قه‌ڵاچۆكردنی به‌ربه‌سته نه‌ریتییه‌كان كه بوونه‌ته له‌مپه‌ر له‌به‌رده‌م رۆڵی ژنان و به‌شدارییان له بواره سیاسی و ئابوورییه‌كاندا له راستیدا ته‌حه‌ددییه. ئێمه له سه‌ر به‌دواداچوون بۆ دۆزینه‌وه‌ی سه‌رچاوه‌ی جیاكاری به‌رده‌وام ده‌بین بۆ ئه‌وه‌ی بتوانین به‌شێوه‌یه‌كی كاریگه‌رانه مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ ئه‌م پرسه‌دا بكه‌ین. ئه‌مه‌ش مانای ئه‌وه‌ی كه ئێمه سه‌باره‌ت به‌م پرسه پێویسته پشتگیری لە ڕابەرانی ئایینی بکەین و پرسیار له دید و هه‌ڵویستی ئاینه‌كان بکەین.\nنوێنه‌رایه‌تیی سیاسیی ژنان و به‌شدارییان له پرۆسه‌ی سیاسیدا هێشتا هه‌ر لاوازه به‌و پێیه نوێنه‌رایه‌تییان له پله باڵاكاندا زۆر كه‌مه و بۆیه پێویسته زیاتر به‌هێز بكرێت. به‌تایبه‌تی هه‌ڵبژاردن بۆ ژنان ده‌نگێكه بۆ گۆڕانكاری و به‌شدارییشیان ژنان هه‌ر به رووكه‌شی ده‌مێنێته‌وه گه‌ر گۆڕانكارییه‌كی گه‌وره له پێكهاته‌ی پارته سیاسییه‌كاندا روونه‌دات.\nلە ئێستادا، ڕیژەیەکی کەمی ئافرەتان لە پۆستە باڵاکان هەن لە ئاستی نیشتیمانی و پارێزگاکاندا و لە دەستەی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکانی عیراقیش هیچ ئافرەتێک نیە، هەموو پارێزگارەکانی عیراق پیاون، نوێنەرایەتی ئافرەتان لە ئەنجومەنی دادوەری سنووردارە، تەنها دوو ئافرەت لە کابینەی ئێستادا هەن و زۆر بەدەگمەنیش ئافرەت دەبێتە سەرۆکی لیژنە سەرەکییەکانی پەرلەمان.\nله قۆناغی دوای هه‌ڵبژاردنیشدا، به‌شداریی كاریگه‌رانه و ماناداری ژنان له گفتوگۆیه‌كانی پێكهێنانی حكومه‌ت مانای نیشاندانی پابه‌ندییه به به‌شداریی سیاسییانه‌ی ژنانه‌وه بۆ بەهێزکردنی دیموکراسی و نوێنەرایەتی کردن و بەشداریپێکردن. ئه‌مه‌ش هه‌م نوێنه‌رایه‌تییان له كابینه‌ی حكومیدا دابین ده‌كات و هه‌م نیگه‌رانییه‌كانیان كه‌متر ده‌كاته‌وه و هه‌میش دید و بۆچوونیشیان له به‌رنامه‌ی داهاتووی حكومه‌تدا ره‌نگ ده‌داته‌وه.\nكاراكردنی یاسایه‌ك بۆ پاراستن و به‌ره‌وپێشبردن و مسۆگه‌ركردنی مافی ژنان له هه‌موو بواره‌كانی ژیانیی گشتیدا و هه‌روه‌ها پاراستنیان له هه‌موو جۆره‌كانی جیاكاری و توندوتیژی پێویسته به‌شێكی دانه‌بڕاو بێت له به‌تواناكردنی ژنان. ئه‌نجومه‌نی داهاتووی نوێنه‌ران پێویسته ده‌ست به چه‌ندان چاكسازیی یاسایی بكات به‌تایبه‌تیش له‌و یاسایانه‌ی كه پاڵپشتی توندوتیژی و جیاكاریی دژی ژنان ده‌كه‌ن.\nزیاتر لەم بەشە: « لێدوانی بەڕێز یان کوبیش، نوێنەری تایبەتی سکرتێری گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان لە عیراق، بۆ میدیاکان دوابەدوای کۆبوونەوەی لەگەڵ سەماحەتی ئایەتوڵڵا عەلی سیستانی لە نەجەف، لە عیراق: (دەستکاری کراوە بەمەبەستی کورت کردنەوە)\tزه‌یتون گوشین »


میدیاكارێكی جه‌زیره: پێگه‌ى سه‌رۆك بارزانى په‌یوه‌ست نییه به پۆسته‌وه : Hekar.net\nمیدیاكارێكی جه‌زیره: پێگه‌ى سه‌رۆك بارزانى په‌یوه‌ست نییه به پۆسته‌وه\nالكاتب admin on الأربعاء, يناير 16, 2019 · شاركنا الرأي\nمیدیاكارێكی كورد ڕای ده‌گه‌یه‌نێت، پێگه‌ى سه‌رۆك بارزانى په‌یوه‌ست نییه به پۆسته‌وه و سه‌ردانى گه‌وره به‌رپرسانى وڵاتانى جیهان بۆ هه‌ولێر، ڕاستییه‌كان ده‌سه‌لمێنن.\nئه‌حمه‌د زاویته‌یی، میدیاكارى ناسراوى كورد كه هاوكات به‌ڕێوه‌به‌رى نووسینگه‌ى كه‌ناڵى ئاسمانى (الجزیره)ى قه‌ته‌رییه له هه‌رێمی كوردستان، له‌باره‌ى سه‌ردانى به‌رپرسانى باڵاى وڵاتانى جیهان بۆ هه‌ولێر و دیداری سه‌رۆك بارزانى، نووسیویه‌تى: “پێگه‌ى سه‌رۆك بارزانى په‌یوه‌ست نییه به پۆسته‌وه ئه‌وه‌نده‌ى په‌یوه‌سته به‌كه‌سایه‌تی خۆیه‌وه”.\nئه‌و میدیاكاره كورده، له په‌یجی تایبه‌تى خۆى له فه‌یسبووك، له‌گه‌ڵ بڵاوكردنه‌وه‌ى وێنه‌یه‌كی سه‌رۆك بارزانى له‌كاتى پێشوازیكردنى له محه‌ممه‌د جه‌واد زه‌ریف، وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ى ئێران، نووسیویه‌تى: “ئه‌وانه‌ى كه سه‌رۆك بارزانى له‌م هه‌فته‌یه‌دا به‌بێ پۆستى سه‌رۆكى هه‌رێمی پێشوازی لێكردوون، له‌وانه زیاتر بوون كه پێشتر وه‌ك سه‌رۆكى هه‌رێم پێشوازی لێده‌كردن”.\nڕۆژی سێشەممە 15ـی 1ـی 2019 لە شاری هەولێر سەرۆك بارزانی پێشوازی لە محەمەد جەواد زەریف، وەزیری دەرەوەی كۆماری ئیسلامیی ئێران و شاندێكی یاوەری كرد.\nهه‌ر هه‌مان ڕۆژ، ژان ئیڤ لۆدریان، وەزیری دەرەوەی فەرەنسا گه‌یشته هه‌ولێر و له‌گه‌ڵ سه‌رۆك بارزانى كۆبووه‌وه، لە کۆتایی سەردانەکەیدا، بە رۆژنامەنووسانی راگەیاند، لەو کاتەوەی بووەتە وەزیری دەرەوە، ئەوە شەشەم جارە سەردانی هەرێمی کوردستان دەکات و ئەو سەردانەی دواییەی ”بە ناونیشانی دۆستایەتی، وەفا و ڕێزگرتن بوو بۆ کورد“ ئەنجام داوە.\nژان ئیڤ لۆدریان شانازیی خۆی بە ناسین و دۆستایەتیی خۆی لەگەڵ سەرۆک بارزانی نیشان دا و رایگەیاند، ”منیش چانسی ئەوەم بەرکەوتووە، کە پەیوەندییەکی دۆستانەم لەگەڵ سەرۆک بارزانیدا ھەبێت“.\nپێشتریش ڕۆژی چوارشەممە 9/ 1/ 2019، سەرۆک بارزانی لە شاری هەولێر لەگەڵ مایک پۆمپیۆ، وەزیری دەرەوەی ئەمریکا کۆبووەوە.


ئاھەنگی نەورۆز لە شاری ھانۆڤەر.\nرۆژی شەممە، ١٩\_٣\_٢٠١٦، کوردەکانی سەرجەم پارچەکانی کوردستان،ئەوانەی کە لەنێو سەنتەری شارو شارۆچکە و گوندەکانی دەوروبەریدا نیشتەجێن،بە جۆش و خرۆشێکی کوردانە، ڕێڕۆیشتن و ئاھەنگێکی گەورەی شایان بە جەژنی نەتەوەیی نەورۆز،سازکرد. سەرەتا کاتژمێر یازدەی سەرلەبەیانی، تا یەکی پاش نیوەڕۆ، بە بەشداریی دەیان پارت و ڕێکخراو و کۆمەڵە و سازی جۆربەجۆر، کە خۆیان لە دەیان ھەزار کەس دەدا، بە وتنەوەی سروودی نیشتیمانیی و سلۆدان گوتن و بەرزکردنەوەی دروشمی خەبات و بەرخودانی نەورۆز، لە مەیدانی (واترلۆ) و بە نێو سەنتەری شاردا سوڕانەوە. سەرنجی ئەڵمانەکان و نەتەوەکانی تریان کێشکرد.\nپاش تەواوبوونی ڕێڕۆیشتنەکە ھەموویان گەڕانەوە مەیدانی (واترلۆ). لەوێ مەزنترین ئاھەنگی گۆرانی و مۆسیقایان سازکرد. ھاوشانی ئەم ئاھەنگە، خواردنی جۆربەجۆر ئامادەکرابوو کە لە ناویاندا خواردنی فۆلکلۆریش دەبینران. ھەروەھا چەندین دەزگای وەشان و لایەنی کوردی پێشانگای پەرتووکیان کردبۆوە، لەوێ بڵاوکراوەکانیان نمایش کردبوو.\nلەم بۆنە نەتەوەییەدا سەرەڕای بەشداری بەرچاوی کوردەکان ھەندێک لە خەڵکی ئەڵمان و پارت و ڕێکخراوە چەپەکانیان، وەک ھاوسۆزییەک بۆ خەبات و بەرخۆدانی کورد لە ھەموو پارچەکانی کوردستاندا بە تایبەتیش باکوور و ڕۆژئاوا لەم بۆنەیەدا دەبینران. رێوڕەسمەکە لە ژێر چاودێری توندی پۆلیسی ئەڵمانیادا، تا کاتی رۆژئاوابوون بەڕیوەچوو.


◄ نتیجه: Found 516, page 1 of 52 Items per page: 🗐 1 🗐 5 🗐 10 🗐 25 🗐 50 🗐 100\n👁 اێ بەخشە 16,308 گل سئرکریائە(دێینە)\n👁 اێ بەخشە 12,234 گل سئرکریائە(دێینە)\n👁 اێ بەخشە 6,220 گل سئرکریائە(دێینە)\n- سەرەتای ئەم مانگە: د.ق هێزەکانی موجاهیدینی خەلقی [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 90% ✍ هـ.ب. 30-8-2010 11:21:22\n👁 اێ بەخشە 11,110 گل سئرکریائە(دێینە)\n- بەرزبوونەوەی ناکۆکیی نێوان ئێران و ینک، بەهۆی ئە [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 30-8-2010 11:21:27\n📅 00-10-2001 تاریخ ؤ پێش هەتێەل\n👁 اێ بەخشە 6,404 گل سئرکریائە(دێینە)\n- ئەم مانگە: جند الاسلام هەڕەشەی کوشتنی لە دوو رۆژ [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 82% ✍ هـ.ب. 30-8-2010 11:21:23\n📅 00-12-2002 تاریخ ؤ پێش هەتێەل\n- سەرەتای ئەم مانگە: وەزارەتی دەرەوەی بەریتانیا را [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 86% ✍ هـ.ب. 30-8-2010 11:21:28\n📅 01-01-2015 تاریخ ؤ پێش هەتێەل\n📅 زمان اضافه کردن Jan 1 2015 11:41AM\n- لە ئەنجامی تەقینەوەی بۆمبێکدا لە گوندی تەلشەعیری [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ ✖ 1 15 ✔ 88% ✍ هـ.ب. 1-1-2015 11:41:24\n👁 اێ بەخشە 49,330 گل سئرکریائە(دێینە)\n👁 اێ بەخشە 5,704 گل سئرکریائە(دێینە)


«بەیتەكان عەیبی مەكەن خوار و كەچن» – Knwe.org\nسەرەکی » ئەدەب - سێبەر و سایە » «بەیتەكان عەیبی مەكەن خوار و كەچن»\nبەسەربەرزی و شانازی و شكۆیی، حەزرەتی حاجی قادری كۆیی، شاعیرێكی مەزن و نەتەوەیی و پێشكەوتن خواز بووە، پێش قۆناغی خۆی كەوتووە و دووربین و بە پێشنیاز بووە، سەلماندویەتی خەونی شاعیرانە مەحاڵ نیە، بەیرەقی كوردان، سەربەخۆیی هەر تەنها خەیاڵ نیە، گەر گەشتێ بكرێ بەناو شیعرەكانیدا، لە بواری زمان و رۆژنامەوانیدا، لە پەیام و داهێنان و هونەری جوانیدا، بێ گرێی لە شیعرە نیشتیمانیەكانیدا، دەردەكەوێ بۆ گەلەكەی سووتاوە، برژاوە، سەری بۆ لە قوڕ هەڵهێناوە، بێ تەم و مژ، بێ ئارایش، شیعری نەتەوەیی داناوە، خۆی وەرام دەداتەوە، دەبا بەناخی شیعرەكانیدا رۆبچن بۆ ئەوەی بەهەڵەدانەچن:\nبەیتەكان عەیبی مەكەن خوار و كەچن\nمەقسەدم لەم بەند و باوە دەربچن\nحاجی قادری كۆیی نەك هەر شاعیرێكی مەزن و بەتوانا بووە، بەڵكو سیاسەتمەدارێكی ژیر و وریا و بە ئاگابووە، گەشبین و بە بڕوا، بەهیمەت بەهیوا، ڕێگا پیشاندەر و بەرچاو ڕون و دڵسۆزێكی كۆلنەدەر بووە، نیشتیمان پەروەری لێ بۆتە عیللەتی سەوداو دەربەدەربووە، شیعرەكانی وەك دەستووری كوردایەتین، كورد هەیە دیوانەكەی لە بن قورئان دادەنێ:\n(پێ لەسەر تاقی مەه و ئەیوانی كەیوان دادەنێ)\nشیعری دارشتووە لەسەر بنەمای زانستی و هونەری جوانی، بەهۆشیار كردنەوەی میللەت و یەكگرتنی چین و رۆلەكانی، لە پێشخستنی ئابووری و جۆشدان و پەیداكردنی پشتیوانی، هەڵگری ئاڵا و ڕامیاری بۆ سەربەخۆیی كوردستانی، مێژووی كورد و ناو هێنانی شاعیران و بەگژداچوونی كۆنە پەرستی و نەزانی، (شیعرەكانی دەلیل و برهانە) گەربەوردی و قوولی لێك بدرێتەوە بەشێوازی زانستی، بە ڕوونی و ڕۆشنی، بە ئاشكرا و ڕاشكاوی لە شیعرەكانی دەردەكەوێ، مامۆستا محەمەدی مەلا كەریم لەبارەی بیرو شیعری حاجی قادری كۆیەوە دەبێژی: (بۆیە جوانی و بەرزی باڵای لە دارشتنی شیعر ئەكا بە قوربانی سودمەندی واتاكەی ئەوەی لە شیعر ئەوێ، باوەڕی وابووە هونەر دەبێ بۆ گەل بێ) نەك بۆ ڕازاندنەوەی ڕستە و ئارایشی غەزەل بێ، حەزرەتی حاجی هەڵگری بەهای مەڵۆیەك داهێنان ئامێزە، بەكەرەستەی رۆح نەخشاون و غەزەلەكانی بەهێزە، شیعر فەلسەفەی تێدایە هونەرە، هونەریش لە واقیع یاخیی دەبێت، شاعیری بە توانا (ئیلیۆت) پێ‌ی وایە ئەركی سەرشانی شاعیر ئەوە نیە ڕستەی ڕازاوە و شێوازی زەركەفت و گوزارەی سەرسور هێنەر بێنێتە كایەوە، بەڵكو ئەركی گەورەی شاعیر ئەوەیە دەست نیشانی شتەكان بكات، هەروەكحاجی قادری كۆیی كردی، بۆیە گلەیی لێ ناكرێ گەر شیعرە نیشتیمانیەكانی بە سادە و ڕەوانی داڕشتبێ، چونكە ویستویەتی ئەرك و پەیام بگەیەنێ، میللەتی كورد لەخەوی گران وقووڵی غەفڵەت ڕاچڵەكێنێ، شارەزایەك پێ‌ی وایە (ئەزموون و بەهرەی شاعیر تا بەرەو سەر هەڵگەڕێ هێندە لەڕووی گوزارشت كردنەوە، بەرەو سادەیی و قووڵ هەڵدەكشێ، هەندێ جار ئەم سادەییە زۆر ئاڵۆز و قوڵترە لە تەم و مژو ئارایش، حەزرەتی حاجی قادری كۆیی لە بازاری ئەدەب شیعرەكانی (بەهەرزان دەدا دوڕی گرانی) لە شیعرە نیشتیمانیەكانی گەڕێ (وەرە سەر باسەكەی وا فائیدەی بێ).\nنكووڵی لێ ناكرێ لە حەزرەتی نالی، لە وردەكاری و فەلسەفە و ناسك خەیاڵی، پارچەغەزەلەكانی پڕ دوڕ و گەوهەرە، غەواسی دەوێ،سەد داوی ناوەتەوە، شارەزا و نالیناسی دەوێ، حاجی قادری كۆیی لە شیعرەكانیدا دوانزە (12) جار ناوی (نالی) هێناوە، بۆ مەزنی شاعیریەتی و بەراورد و پێش بڕكێیەتی، پێ‌ی سەرسام بووە، ناو هێنانی بە قۆناغ و هەنگاو بووە:\nسەد قوببەیی خەورنەق و سەدی سكەندەری\nناگاتە بەیتە كاولی (نالی) و مەتا نەتی\nبەتەزمین فەردەكی (نالی) دەهێنم تارەقیقانم\nبزانن فەرقمان زۆرە خەزەف قەت وەك گەوهەر نابێ\nئیتیفاقەن ئیتیفاقم بوو لەگەڵ (نالی)وەكو\nتاجر و گەوهەر لەگەڵ گەوهەر فرۆش و موشتەری\nونی مەكەن وەكو ئاساری (نالی) و (كوردی)\nلە سەهوی دیدە بپۆشن گوزەر بكەن لە خەتا\nزاهیرا بەیتم لە (نالی) و (كوردی) زۆر كەمتر نیە\nتالعم بەرگەشتەیە، بەدبەختە بەختم نوستووە\n(نالی) و خاكی بەبە (حاجی) و كۆیە بە مەسەل\nعەینەهی حافز و شیراز، كەلیم و هەمەدان\nسولەیمانێكە (نالی) خاوەنی دیوان و فەرمانە\nنیە كەس بێتە مەیدانی مەگەر حاجی خود ئاسایە\nبەیتی (نالی) و بەیتی من گەر تێكەڵی یەكتر دەكەن\nئەحمەق سورەت پەرست و جاهیلێكی مەعنا نەزان\nبەجێما (نالی) وەك ناڵی بە پاشكەوت كوردی وەك گەردی\nكە (حاجی) غاریدا ئەسپی لە مەیدانی سوخەندانی\nحاجی قادری كۆیی مەزنایەتی و توانایی شاعیریەتی (نالی) سەلماندووە كە بە ئوستادێكی گەلەك چاكی دانابوو،\nنالی ئوستادێكی گەلێ چابوو\nخزری ئاوی حەیاتی مەعنابوو\nخدر ناوی ڕاستەقینەی (نالی)یە حاجی قادری كۆیی شیعری زۆر كەمتر نەبووە بەڵام چ بكا (تالعی بەر گەشتەیە):\nستەم كردن لە توانا و شان و شایانی پلەی شاعیریەتی حاجی قادری كۆیی مایەی نیگەرانیە، روخساری غەزەل و قەسیدەكانی پڕە لە وێنەی هونەری و جۆرەكانی هەست و هێما و ڕەوانبێژی و لێكچواندن و دركە و خوازە و خواستن و پێچ و پەخش و دژیەك و ڕەگەز دۆزی و تیل نیشان و تێك هەڵكێشی و زمانی هونەری جوانی و وێنەی رۆحی كێشاوە خەزنەیەكە بەیتی ئەو، وەك: (كە هەستا قامەتی بەرزی، لەسەر شەو ڕۆژی داناوە، گوتم بەبەختی خەوالوو، ئەی بێ نەزیر و هەمتا، تا گوڵی روخساری تۆ، بەشەستی زولف و رووماهی، وەكو رۆژ و شەوە، ئافتابی بێ حوسنی تۆ، تابڵێ ی فەرقی هەیە، لە عەینی لەعلی كانی، مەه و میهری بەغارەت دا، دالی قەدم، لە نەزاكەت كەمەری، وەسفی روخساری، گەر حاجی قادری كۆیی ئەو شاعیرە مەزن و بە توانایە نەبێ.\nیەك پارچە غەزەلی ئاوریشمینی پڕ لە وردەكاری و جوانكاری و گوڵداری حەزرەتی حاجی دەهێنمەوە تابزانن:\nنەققاشی دەمی نوقتەكی دانا بە نیشانی\nزانی كە زەمی كردووە، بێزارە لە مانی\n(مانی)ی نەققاش، نیگاركێشێكی بەتوانا و داهێنەر بووە، وێنەی (دەمی) یاری كێشاوە، نوقتەكی داناوە، گوایە دەمیەتی، كەچی ئەو نوقتەیە (دەم)ەكەی كردووە بە (زەم)، بێزارە لە (مانی) هەم نیگار كێشەكەیە، هەم بێزارە لە (مانی) لە بوونی، بێزارە واتا بێ (دەم)ە بێ دەم و پلە لە ئاست بوونی (مانی) زۆر بێزارو و وەرزە لە نیگار كێش (مانی)، ئەوەیە هونەری شیعر!! حەیفە حاجی قادری كۆیی (زەم بكرێ) زێڕی بە زبڵ بدرێ، مادام توخوا:\nحاجی بكوژن خێرە ئیتر مەیدەن ئەمانی\nهەرتەنها قەسیدەكەی (گوتم بە بەختی خەواڵوو)ەكەی پڕە لە هونەر و جوانكاری و وێنەی شیعری دەگمەن، گەر زیاتر نەبێت لە (قوربانی تۆزی ڕێگەتم ئەی بادی خۆش مروور)ەكەی نالی چی كەمتر نیە، كەچی حاجی بەدبەختە بەختی نووستووە!!.\nهەركەسێ پێ‌ی وابێ هونەر لە شیعری حاجی قادری كۆیی دانیە، جگە لەوەی ڕاست و ڕەوا نیە، هەیەوا پێ موكەدەر دەبێت، وادەزانێت لە دین دەردەچێت!\nچ قەوماوە گەلێ حەیفە مەگریە هەروەكو باران\nچ قەوما، كەعبەكە چ بوو مەسجیدول ئەقسایە روخاوە\nحاجی و نالی شعریان بە جگەرگۆشەی خۆیان زانیوە، حاجی (لە سایەی شیعرەكانی بابی كوڕانە، بۆیە نالی هەقیەتی بڵێ:\nلە جگەر گۆشەی شیعرم مەدە مەعنایی خراپ\nبێ خەتا كەس نیە رازی لە ئەولادی درێ\n1. غەزەل و قەسیدەكانی حاجی قادری كۆیی لەژێر تیشكی لێكۆلینەوەدا (ئاری صبحی احمد).\n2. دیوانی حاجی قادری كۆیی پێداهاتنەوەی نوێ- (هێرش بێتووشی).\n3. دوو بابەت لەبارەی بیرو شیعری حاجی قادری كۆییەوە (محمد مەلا كریم).\n4. ئەو رەوتە نەتەوەییەی دەمانگەیەنێتە كیانی سیاسی، نوسینی (كەریم شارەزا) – گۆڤاری K21 ژمارە 12 ساڵی 2011.\n5. شیعر – خەنافس وتارو لێكۆلینەوە- (لەتیف هەڵمەت).\n6. دیوانی نالی.\n7. سێوی هۆشیاری – (حەمەسەعیدحەسەن).


ڕاپۆرتی سیاسی وکاروتێکۆشانی ٣ ساڵ و ٨مانگ و٢٧ ڕۆژه‌ی سه‌رکردایه‌تی پارتی سه‌ربه‌ستیی کوردستان- په‌سه‌ندکراوی کۆنگره‌ی یه‌که‌م\nوتووێژی ڕۆژنامه‌ی بارزان له‌گه‌ڵ عارف باوه‌جانی سه‌رۆکی گشتی پارتی سه‌ربه‌ستیی کوردستان.\nكۆماری ئیسلامی ئێران به هه‌ڵه له پڕۆژه بودجه‌ی هه‌رێمی كوردستان گه‌یشتووه\nئاگاداری بۆ کوردستانیانی دانیشتووی هۆڵه‌ندا و شاره‌کانی ئه‌ڵمانیایی نزیک به ئارنهێم ی هۆڵه‌ندا.\nئێران به خۆشی مل که‌چی کۆمه‌ڵگای جیهانی نابێ.\nره‌وتی ئێعدامه‌كان له ئێران و نیگه‌رانی رێكخراوه نێونه‌ته‌وه‌ییه‌كان\nرۆڵ و پریستیژی مه‌لاکانی ئێران پێش شۆرشی 1979 و پاش ئه‌م شۆڕشه.\nدرامای کوردی له قه‌یراندایه\nنیگه‌رانی ئه‌مریكا و ئورووپا له مه‌ڕ سه‌ركوتی خه‌ڵكی ئێران له رۆژی 22ی رێبه‌نداندا\nکورد له نێوان شۆرشی گه‌لانی ئێران و بزووتنه‌وه‌ی سه‌وزدا\nبەیاننامەی ڕێکخراوی لاوانی سەربەستی کوردستان سەبارەت بە 28 ی ڕێبەندان ساڵڕۆژی دامەزراندنی پارتی سەربەستی کوردستان!\n«دۆست» و «نادۆست»! چۆن مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ كۆماري ئيسلاميدا بكه‌ين؟ جه‌لال نه‌قشبه‌ندي\n«وتووێژكردن» وه‌ك تاكتيك له سياسه‌تي كۆماري ئيسلاميي ئێراندا\nمیوانی تازه‌مان کاک ڕێبوار ئه‌حمه‌دزاده ئه‌ندامی سه‌رکردایه‌تی پسک, چالاک له بواری له قاودانی سیاسه‌تی بڵاوکردنه‌وه‌ی مادده هۆشبه‌ره‌کان له کورستان،که له لایه‌ن ڕژ\nمامۆستا دیاکۆ هاشمی وڵامی پرسیاره‌کانی میوانانی سه‌کۆی سه‌ربه‌خۆخوازان ده‌داته‌وه\nكۆمیته‌ی ئه‌وروپای پارتی سه‌ربه‌ستیی كوردستان سمینارێكی بۆ به‌ڕیز عارف باوه‌جانی سه‌رۆكی گشتی له شاری ئارنهێم ی ووڵاتی هۆڵه‌ندا ڕیكخست.\nعه‌بدولمالیكی ڕیگی هێمای ئازایه‌تی نه‌ته‌وه‌ی بلووچ\nڕاگه‌یاندراوی دامه‌زراندنی ڕێکخراوی ژنانی سه‌ربه‌ستیی کوردستان.\nهاوپه‌یمانی سه‌ربه‌خۆخوازانی ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان، هێرشی پۆلیسی به‌لجیک بۆ سه‌ر ڕۆژ تی ڤی مه‌حکوم ده‌کات.


هەڤاڵنامە: كرێكاری بیانی و ئابووری كوردستان\nبێگومان ز‌وربه‌مان ڕۆژانه له‌سه‌ر شه‌قام‌و شوێنه گشتی یه‌كان كرێكاری بیانی ده‌بینین, كه‌سه‌رقاڵی خزمه‌تكردن‌و خاوێن كردنه‌وه‌ی شه‌قام‌و شوێنه گشتی یه‌كانن, كه‌له وڵاتانی جیاجیاوه له‌ڕێگه‌ی كۆمپانیای دۆزینه‌وه‌ی كاره‌وه هاتوون بۆ كاركردن له‌كوردستان‌و له نێرو مێ (كچ‌و كوڕ) پێك هاتوون, نێره‌كان (كوڕه‌كان) كاری خاوێن كردنه‌وه‌ی شه‌قام‌و شوێنه گشتی یه‌كان ده‌كه‌ن‌و به‌زۆریش مێ كان(كچه‌كان) له‌ماڵه ده‌وڵه‌مه‌نده‌كان كاری خزمه‌تكاری ده‌كه‌ن. تائێره وه‌ك پێشه‌كیه‌ك به‌سه بۆ ده‌ستپێكی ئه‌م نوسینه كه‌هه‌وڵا ده‌ده‌م خوێندنه‌وه‌یه‌كی ئابووریانه بكه‌م بۆ ناونیشانی ئه‌م نووسینه‌و سودو زیانی كرێكاری بیانی له‌كوردستان و گاریگه‌ری له‌سه‌ر ئابووری كوردستان دیاری بكه‌م‌و به‌شێوه‌یه‌كی ئابووریانه لێی بدوێم.فریدریك باستیا(1801-1850)ی فه‌ڕه‌نسی كه‌بیرمه‌ندێكی به‌ناوبانگی هزری ئابوری سیاسیه, ئه‌وه ڕوون ده‌كاته‌وه له‌بواری ئابوریدا كردارێك, نه‌ریتێك, یاسایه‌ك نیه كه‌ته‌نها یه‌ك ده‌رئه‌نجامی\nهه‌بێت, به‌ڵكو زنجیره‌یه‌ك ده‌رئه‌نجامی لێده‌كه‌وێته‌وه, به‌شێوه‌یه‌كی باشتر ئه‌توانین ئه‌وه بڵێین كه له‌كرداری ئابوری ته‌نها یه‌ك ڕوو نیه به‌ڵكو چه‌ند ڕوویه‌ك هه‌یه, له كرداری ئابووریدا هاو كێشه‌یه‌ك هه‌یه تایبه‌ت به‌و ڕووانه, ئه‌ویش ( ئه‌وه‌ی ده‌بینرێت ئه‌وه‌ی كه‌نابینرێت).\nمنیش له‌ڕووی ئه‌و هاوكێشه‌یه‌ی فریدریك باستیاوه له بوونی كرێكاری بیانی له‌كوردستان به‌هه‌ردوو رووه‌كه‌ی ,ئه‌وه‌ی ده‌بینرێت‌و ئه‌وه‌ی نابینرێت , ده‌دوێم‌و هه‌وڵ ده‌ده‌م به‌شێوه‌یه‌كی ئابووریانه سودو زیانه‌كانی شی بكه‌مه‌وه. بێگومان ئه‌و كرێكارانه كه‌هاتوون له‌كوردستان كار ده‌كه‌ن, خزمه‌ت ده‌كه‌ن‌و شه‌قامه‌كان‌و شوێنه گشتی یه‌كان خاوێن ده‌كه‌نه‌وه‌و له‌ماڵه ده‌وڵه‌مه‌نده‌كان كار ده‌كه‌ن و خزمه‌تی كوردستان ده‌كه‌ن‌و شاره‌كانمان له خه‌وش‌و خۆڵا پاك ده‌كه‌نه‌وه‌و ناهێڵن پیس بێت, واته شاره‌كانمان جوان ده‌كه‌ن‌و به‌پاكردنه‌وه‌ی شه‌قام‌و شوێنه گشتی یه‌كان دیمه‌نێكی جوانتر ده‌به‌خشن به‌شارو تاڕاده‌یه‌ك ژینگه‌ی ده‌وروبه‌رمان له پاشه‌ڕۆی به‌كارهێنراوه‌كانمان‌و زیانه‌كانیان پاك ده‌كه‌نه‌وه‌و ده‌مانپارێزن له ڕووی ته‌ندروستیه‌وه, تائێره سوودی هاتنی ئه‌و كرێكاره بیانیانه‌مان بینی, واته ئه‌وه‌ی كه ده‌بینرێت. به‌ڵام ئه‌وه‌ی كه‌نابینریت ئه‌وه‌یه ئه‌و كرێكارانه ساڵانه چه‌نده‌ها ملیۆن دۆلار له سه‌رمایه‌و داهاتی كۆمه‌ڵگای كوردستان ده‌به‌نه ده‌ره‌وه, ئه‌مه له‌كاتێكدا خۆمان هه‌زاران گه‌نجی بێكارمان هه‌یه‌و مانگانه ده‌كاته دووسه‌ت هه‌زار دۆلار‌و له ساڵێكدا ده‌كاته دووملیۆن‌و چوارسه‌ت هه‌زار دۆلار, ئه‌گه‌ر ئه‌و كرێكارانه‌ئه‌وان هاتوون له‌جیاتی بێ كاره‌كانی خۆمان كارده‌كه‌ن‌و ساڵانه چه‌ندین ملیۆن دۆلار له‌داهات‌و سه‌رمایه‌ی كوردستان ده‌به‌نه ده‌ره‌وه واته وڵاتانی خوۆیان, له‌كاتێكدا كوردستان خۆی زۆر پێویستی به‌وه‌یه كه‌ئه‌و سه‌رمایه له‌ناوخۆدا بمێنێته‌وه‌و مامه‌ڵه‌ی پێوه بكرێت‌و نه‌چێته ده‌ره‌وه,چۆن ؟زۆر ئاشكرایه ئه‌و كرێكاره بینیانه‌ی له‌كوردستان كار ده‌كه‌ن بۆئه‌وه نه‌هاتوون كه‌لێره بژین‌و ئه‌و پاره‌یه‌ی ده‌ستیان ده‌كه‌وێت لێره خه‌رجی بكه‌ن, به‌ڵكو هاتوون لێره كارده‌كه‌ن‌و ئه‌و پاره‌یه‌ی ده‌ستیان ده‌كه‌وێت ڕه‌وانه‌ی وڵاتانی خۆیان ده‌كه‌نه‌وه, بۆئه‌م راستیه‌ش به‌ڵگه‌ی ناوێ چونكه ئه‌و كرێكارانه مانگانه نزیكه‌ی دووسه‌ت دۆلار وه‌رده‌گرن, كه‌به‌دڵنیاییه‌وه به‌شیان ناكات ئه‌گه‌ر سه‌رفی بكه‌ن و ناتوانن دوو ژوری پێ به‌كرێ بگرن چ جای ئه‌وه‌ی به‌ته‌واوی پێی بژین, جگه له‌وه‌ش ئه‌و كرێكارانه شوێنی حه‌وانه‌وه‌یان‌و خواردنیان له‌لایه‌ن حكومه‌ت‌و كۆمپانیاكانه‌وه بۆدابین كراوه, بۆیه به‌دڵنیاییه‌وه ئه‌توانین ئه‌و ڕاستیه بێژین كه ئه‌و كرێكارانه هاتوون لێره پاره په‌یدا ده‌كه‌ن‌و ئابووری وڵاتانی خۆیانی پێ ده‌بوژێننه‌وه‌و زیان به ئابوری كوردستان ده‌گه‌یه‌نن, چۆن ؟ بۆنمونه وای دابنێین هه‌زار كرێكاری بیانی له‌كوردستان كارده‌كه‌ن‌و مانگانه دووسه‌ت دۆلار وه‌رده‌گرن, كۆی هه‌مویان چه‌ند ساڵێك بمێننه‌وه ئه‌وا چه‌ند قات ئه‌و پاره‌یه زیاد ده‌كات, واته له‌ساڵیكدا دوو ملیۆن‌و چوارسه‌ت هه‌زار دۆلار پاره‌ی كوردستان ده‌چێته ده‌ره‌وه‌و ئابووری وڵاتانی ئه‌و كرێكارانه‌ی پێ ده‌بوژێته‌وه, كه‌له‌وێ دۆلار زۆر به‌قیمه‌ت تره لێره‌و زۆر كاریگه‌ری ده‌بێ له‌سه‌ر داهات‌و جموجۆڵی ئابوریان, له‌كاتێكدا ئه‌و ژماره كرێكاره‌ی له‌و نمونه‌یه‌دا باسم كرد له‌ڕاستیدا زۆر زیاتر له‌و ژماره‌یه له‌كوردستاندا كارده‌كه‌ن, واته سالانه زۆر زیاتر له دوو ملیۆن‌و چوارسه‌د هه‌زار دۆلار ده‌چێته ده‌ره‌وه‌ی كوردستان‌و به‌مه‌ش زیانێكی زۆر له‌ئابووری كوردستان ده‌كه‌وێ‌و ئه‌و پاره زۆره‌ی له‌كیس ده‌چێ‌و به‌دڵنیاییه‌وه كاریگه‌ری ده‌بێ له‌سه‌ر جموجۆڵی بازرگانی‌و داهاتی تاكی كۆمه‌ڵگه‌ی كوردستان, ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر كه‌میش بێت, بۆسه‌لماندنی ئه‌م راستی یه‌ش پێچه‌وانه‌ی ئه‌ونمونه‌یه‌ی سه‌ره‌وه وه‌رده‌گرین.\nئه‌گه‌ر له‌جیاتی ئه‌و هه‌زار كرێكاره بیانی یه هه‌زار كرێكاری خۆماڵی دابمه‌زرێنین ئه‌وا ئه‌و دوو ملیۆن‌و چوارسه‌د هه‌زار دۆلاره هه‌ر له‌ناوخۆدا ده‌مێنێته‌وه‌و ده‌خرێته‌وه ناو جموجۆڵی ئابوری , به‌شَوه‌یه‌كی ئاسانتر ئه‌توانین بێژین ئه‌وكرێكارانه مانگانه دووسه‌ت دۆلار وه‌رده‌گرن و هه‌رله‌ناوخۆ خه‌رجی ده‌كه‌ن, یان ڕوونتر بڵێن ئه‌و هه‌زار كرێكاره مانگانه یه‌كی دووسه‌ت دۆلار وه‌رده‌گرن, به‌مه‌ش ئابوری هه‌زار خێزان ده‌بوژێته‌وه‌و ئه‌و هه‌زار خێزانه ئه‌و دووسه‌ت دۆلاره له‌بازار خه‌رج ده‌كه‌ن, به‌مه‌ش بازار ده‌بوژێته‌وه‌و گڕو تینی پێ ده‌به‌خشێ‌و داهاتی هه‌زار دوكاندار, یان پێشكه‌ش كه‌ری هه‌رخزمه‌تگوزاریه‌كی تری پێ ده‌بوژێته‌وه, بێگومان ئه‌مه بۆ هه‌ره زۆرتریش له‌و ژماره‌یه‌ی له‌نمونه‌كه‌دا ئاماژه‌مان پێداوه هه‌ر ڕاسته. واته سه‌ره‌نجام وه‌ك ئه‌ڵقه‌یه‌ك ئه‌و پاره‌یه ده‌گه‌رێته‌وه ناو داهات‌و سه‌رمایه‌ی نیشتمانی‌و جارێكی تر به‌گه‌ڕ ده‌خرێ‌و جموجۆڵی ئابووری ناوخۆی پێ به‌هێز ده‌كرێت‌و ئابوری وڵاتی پێ ده‌بوژێنێته‌وه. تائێره ئه‌وه‌بوو كه‌نابینرێ واته ئه‌و زیانه‌ی له‌ئابووری كوردستان ده‌كه‌وێ به‌هۆی بوونی ئه‌و كرێكارانه‌وه له‌كوردستان دا. هه‌ربۆیه لێره‌دا پێویسته ئه‌وه بپرسین كامیان باشترن, ئه‌و پاره‌یه له‌ناو خۆی وڵات بمێنێته‌وه‌و ئابوری ناوخۆی پێ به‌هێز بكرێ یان بچێته ده‌ره‌وه‌و زیان له‌ئابوری ولات بدات؟؟ بۆوه‌ڵامی ئه‌و پرسیاره, ئه‌توانین جیاوازی ئه‌وه‌ی ده‌بینرێت‌و ئه‌وه‌ی نابینرێت به‌ئاشكرا ببینین‌و بڕیاری دروستی له‌باره‌وه بده‌ین كه وابزانم پێوسیت ناكات من باشتره‌كه‌یان هه‌ڵبژێرم, چونكه جیاوازیه‌كه‌یان هێنده ئاشكرایه مرۆڤ زۆر به‌ئاسانی ده‌توانێت باشتره‌كه‌یان ببینێ‌و هه‌ڵی بژێرێ.\nپێش ئه‌وه‌ی كۆتایش به‌م نوسینه بێنم, ئه‌مه‌وێت وه‌ڵامی دووپرسیار بده‌مه‌وه كه‌به‌دڵنیاییه‌وه هه‌ندێك كه‌س دوای خوێندنه‌وه‌ی ئه‌و دێڕانه‌ی سه‌ره‌وه لایان دروست ده‌بێ, یه‌كه‌م, ئه‌گه‌ر كرێكاری بیانی خراپه چۆن ولاتانی ڕۆژئاوا ئه‌و هه‌موو په‌ناهه‌نده‌و كرێكاره وه‌رده‌گرن؟ ئه‌وی تریش ڕه‌نگه زۆر كه‌س بڵێن له‌كوردستان كه‌س به‌و پاره كه‌مه واته دووسه‌ت دۆلار كارناكات‌و پێی ناژی؟. بۆ وه‌ڵامی یه‌كه‌میان پێویسته ئه‌و ڕاستی یه له‌به‌ر چاو بگرین كه له‌وڵاتانی ڕۆژئاوا داهاتی تاك زۆر به‌رزه‌و هاولاتیانی خۆشیان نزیكه‌ی هه‌مووی كارده‌كات واته بێ كاریان نیه‌و پێویستیان به‌كرێكاره, به‌پێچه‌وانه‌ی كوردستان كه هه‌زاران بێ كارمان هه‌یه‌و چووین كرێكاری بیانیمان هێناوه. بۆوه‌ڵامی دووه‌میش, منیش ئه‌وه ده‌ڵێم له‌مڕودا مانگانه دووسه‌ت دۆلار كه‌مه بۆ كرێكارێك له‌كوردستان‌و پێم وایه ئه‌گه‌رئه‌و پاره‌یه دووقات بكرێت زۆر باشتره له‌وه‌ی كرێكاری بیانی بهێنرێت به‌پاره‌ی كه‌متر كاربكات له‌جیاتی كرێكاری خۆماڵی, چونكه هه‌روه‌ك باسمان كرد ئه‌و كرێكاره بیانیه پاره‌كه ده‌باته ده‌ره‌وه‌ی كوردستان,به‌ڵام كرێكاری خۆماڵی پاره‌كه له‌ناوخۆ به‌كارده‌هێنێته‌وه. واته هه‌ر به‌پێی ئه‌و نمونه‌یه‌ی سه‌ره‌وه ئه‌وهه‌زار كرێكاره بینانیه ساڵانه ئه‌و دووملیۆن‌و چوارسه‌ت هه‌زار دۆلاره ده‌به‌نه ده‌ره‌وه,به‌ڵام ئه‌گه‌ر بۆ هه‌زار كرێكاری خۆماڵی ئه‌و پاره‌یه بكرێته دووقات واته ساڵانه‌چوار ملیۆن‌و هه‌شت سه‌ت هه‌زار دۆلار ئه‌وا هێشتا باشتره, چونكه دواجار ئه‌و پاره‌یه له‌ناوخۆ به‌كاردێته‌وه‌و ئابوری وڵات به‌هێز تر ده‌كات.\nنێردراوە لە لایەن Heval Nezhad at 1:43 PM


17/01/2021 4289 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nدوو په‌رله‌مانتاری گۆڕان سه‌باره‌ت به ده‌ستله‌كاركێشانه‌وه‌ی عەدنان عوسمان په‌یامێكی بڵاوكرده‌وه و ده‌ستله‌كاركێشانه‌وه‌ی عه‌دنان عوسمان "مەسیجێکی ڕون و ڕاشکاو و گەورەیە"، دەبێت ھەموان بوەستێنێت.\nله‌نوسینێكدا له هه‌ژماری تایبه‌تی خۆی عه‌لی حه‌مه‌ساڵح په‌رله‌مانتاری گۆڕان له په‌رله‌مانی كوردستان رایگه‌یاندووه: "عەدنان عوسمان سیاسیەکی خاوەن ئەخلاق، ماوەی شازدە ساڵە دەیناسم، مرۆڤێکە خاوەن ئەخلاقی سیاسی، ھەمیشە ئەوەی باوڕی پێی بوە ئەوەی کردوەو ئەوەی وتوە".\nباسی له‌وه‌شكردووه: "ڕۆژنامەوانی و سیاسەت لای ئەو دەرگایەک بوە بۆ خزمەتی گشتی نەک پەیژەیەک بۆ بەرژەوەندی کەسی، ھەرگیز ڕێگای نەداوە لە سێبەری کەسێکدا بوەستێ و بۆ بەرژەوەندی کەس بەکاربھێندرێت".\nئه‌و وتانه‌ی عه‌لی حه‌مه ساڵح له‌كاتێكدایه، ئێواره‌ی ئه‌مڕۆ عەدنان عوسمان سكرتێری جڤاتی نیشتمانی بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان ده‌ستى له‌كاركێشایه‌وه‌و رایگه‌یاند، "پێشتر به‌هۆى فشارى دڵسۆزان‌و هاوڕێیان‌و به‌ڵێنى هه‌ندێك هه‌نگاو، ناچاركرام دان به‌خۆمدا بگرم، ئێستا بۆ ئه‌وه‌ى چیتر هۆكارى سه‌رئێشه بۆخۆم‌و ئه‌وان نه‌بم، دوا بڕیارى كۆتایی خۆمداو ده‌ستله‌كاركێشانه‌وه‌ى خۆم له‌خانه‌ى ڕاپه‌ڕاندن ڕاده‌گه‌یه‌نم".\nعه‌لی حه‌مه ساڵح نوسیوویه‌تی: "ڕۆحی گۆڕانکاری ئێستا لە ناخی ئەودا لە ھەموو کات زیاترە، ئایا ئەوانەی سیاسەتی گۆڕان ئاراستە دەکەن، بیرێکی جدی لە وازھێنانی کاک عەدنان دەکەنەوە؟".\nلایخۆیه‌وه دابان محه‌مه‌د په‌رله‌مانتاری بزوتنه‌وه‌كه له په‌رله‌مانی كوردستان نوسیویه‌تی: "بەداخەوە بۆ دەستلەکارکێشانەوەی ئەندامی خانەی ڕاپەڕاندن و وتەبێژی بزوتنەوەی گۆڕان بەڕێز عەدنان عوسمان، دەستلەکارکێشانەوەی بەڕێزیان مەسیجێکی ڕون و ڕاشکاو و گەورەیە، دەبێت ھەمومان بوەستێنێت و بپرسین: بۆ ئاراستەو ئیدارەدانی بزوتنەوەکە گەیشتووه‌تە دۆخێک کەسانی وەک ئەو نەتوانێت تیایدا بەشدار بێت و توانای بەرگری لێکردنیشی نەبێت، بەتایبەت ئەو داکۆکیکارێکی سەرسەختی بنەما و بەرنامە و ستراتیژی گۆڕان بوە، پەنا و پشتیوانی ھەڵسوڕاوان و گەنجانی ئازا و ڕاشکاوی بزوتنەوەکە بوە".\nباسی له‌وه‌شكردووه: "جوامێری و ھەڵوێست و کارەکانی لەو ماوەی ئەندامی خانەی ڕاپەڕاندن و وتەبێژی بزوتنەوەکە بوە، جێگەی تەقدیرە و وەک نمونەیەکی ناوازە دەمێنێتەوە".


رێبین هه‌ردی : کولتورێکی دڵڕەق . – WTARIKURD\nکۆمەڵگای کوردی ئەگەرچی کۆمەڵگایەکی هەمەڕەنگ‌و فرەکولتورو پڕ لەجیاوازیە ، بەڵام کەمترین توانای هەڵکردن‌و قەبوڵکردنی یەک‌و رێزگرتن لەشوناسی یەکی هەیە . کۆمەڵگایەکی فرە کولتورە کە هەر بەشێکی بەشێوەیەک لەشێوەکان نیمچە داخراوە بەسەر بەشەکانی تردا . پـڕە لەجیاوازی ئەتنی ، مەزهەبی ، دینی کولتوری ، بەڵام توانای لێبوردنی لەیەک یەکجار نزم‌و حەزی بۆ تۆڵەکردنەوەو باراندنی رق ، یەکجار گەورەیە . لەهەمو بەریەککەوتنەکاندا ئەم توانای هەڵنەکردن‌و لێکنەبوردنە ئەتوانین بدۆزینەوە . بەتایبەتی لەتوانای تەحەمولنەکردنی هەڵەو لەنەتوانینی لێبوردن لەو کەسانەی بەهەر هۆیەک لەهۆکارەکان بوە ، هەڵە یان گوناهێکیان کردوە .\nدەتوانین ئەم توانای هەڵنەکردنە لەپەیوەندی چەوساندنەوەو سەرکوتکردنی‌و ئەشکەنجەدانی هەردو رەگەزەکەدا بدۆزینەوە . لەچیرۆکە تاڵ‌و دورودرێژەکانی نەریتی ژنکوشتن‌و پێشێلکردن‌و فەراموشکردنی ترسناکی بەردەوامی مافی مناڵاندا بدۆزینەوە . دەتوانین لەنەمانی توانای هاودەردی‌و هاوسۆزی‌و تەنانەت بەزەییدا بدۆزینەوە بەرامبەر بەو کەسانەی جیاوازن لەئێمە بیر یان رەفتار ئەکەن .\nبا لەژنکوشتنەوە دەست پێبکەین ، ئەم دیاردەیە چیە جگە لەقەبوڵنەکردنی جیاوازی . ژنان دەکوژرێن لەبەرئەوەی هەڵبژاردنێکی جیاواز لەوەی بۆیان دانراوە ، تاقیدەکەنەوە، ئەوان دەکوژرێن نەک هەر لەبەرئەوەی جیاوازن ، بەڵکو ( وەک لەنوسینێکی دیشدا باسمکردوە ) لەبەرئەوی نمونەی جۆرێک لەپەیوەندی پێشکەشدەکەن کە لەسەر بنەمای قبوڵکردنی جیاوازی دامەزراوە . ژنان چ وەک خوشک چ وەک دایک‌و چ وەک هاوسەر جگە لەرێزگرتن‌و خۆشەویستی هیچ مەرجێکیان بۆ دروستکردنی پەیوەندی‌و خۆشەویستی نیە . ژنان داواو مەرجی چونیەکیان بۆ ئەو کەسانە نیە کە خۆشیاندەوێت . واتە ژنان جۆرێک لەپەیوەندی پێشنیاردەکەن کە لەسەر بنەمای جیاوازی‌و قەبوڵکردنی یەکدی راوەستاوە . رەنگە هەر ئەم خاڵەش تەفسیری ئەوەبکات بۆچی لەدوای راپەڕینەوە ژنان لەگشت گروپێک زیاتر لەبەردەم هەڕەشەی لەناوبردن‌و ئەشکەنجەدان‌و توندوتیژیدان . ئەوەی لەژناندا جێگەی هەڕەشەیە تەنها سەر بەکولتوری ئەخلاقی جنسی‌و تابۆکانی ژیانی سێکسی نیە ، بەڵکو پەیوەندی بەو پێشنیارانەی ئەو جۆرە پەیوندییانەوە هەیە کە ژنان پێشکەش بەکۆمەڵگای ئەکەن . سەرکوتکردنی ژنان ، لەبەشێکیدا سەرکوتکردن‌و رێگرتنە لەجۆرێک لەپەیوەندی کە لەسەر بناغەی جیاوازی دامەزراوە ، نەک لەسەر بناغەی چونیەکی .\nکارنامەی کولتوری ئێمە بەرامبەر بەمناڵ لەکارنامەی کارکردنمان لەگەڵ ژناندا ، ئەگەر توندوتیژتر نەبێت ، ئەوا هیچی لەو کەمتر نیە . کولتوری ئێمە جۆرێک دروستبوە کە منداڵێتی لەمنداڵان دەدزێت‌و زو گەورەیان دەکات . کەس دان بەبونی مناڵدا نانێت . منداڵ دەبێت هەمیشە عاقڵ‌و ژیرو هێمن بێت . لاساری نەکات‌و هەمیشە لەژێر کۆنتڕۆڵ‌و چاودێریدا بێت . چەند مناڵ لەسەر پێکەنین لەپۆل یان لەسەر شکانی شوشەیەک لەماڵدا ، سەرکۆنەو سزا دراون ؟ نەک هەر ئەمە بەڵکو تەنانەت منداڵ ئەبێت کاربکات‌و وەک گەورەیەک بەرپرسیارێتی ژیانی ئابوری خێزان لەئەستۆ بگرێت . لەسەر شەقامەکان چەند منداڵ ئەبینی یان شتومەک ئەفرۆشن یان بەردەستی باوکیان ئەکەن ، یان بۆیاخچێتی ئەکەن ؟ لەجیهانی پەروەردەدا منداڵانی ئێمە ناچاردەکرێن ، منداڵێتی خۆیان لەبیربکەن‌و ئەو رۆحی گەمەو بزێویەی تیایاندا بکوژن کە خەسڵەتی جیهانی منداڵانە . بەکورتی ئێمە لەمنداڵیەوە مرۆڤی ئەم وڵاتە فێردەکەین بونی تایبەتی خۆی وەک تاکەکەسێک بدۆڕێنێت لەبەردەم بونێکی کۆمەڵایەتیدا کە کۆمەڵگا لێی داوادەکات . منداڵ نابیت خۆی بێت‌و ئەبێت بەخێرایی گەر بەتوندوتیژیش بوە ، وەک ئێمەو هەمومان رەفتار بکات .\nرەنگە زۆر هۆکاری جیاواز لەپشت ئەم جۆرە لەمامەڵەکردنەوە هەبن . کە رەنگە گرنگترینیان بریتی بێت لەپاشەکشێی بەردەوامی کولتوری شار لەبەرامبەر کولتوری گوندا . لەشکستی دروستکردنی ئینیتمادا بۆ نیشتیمان لەبەردەم ئینتیما بۆ خێڵ‌و عەشیرەت‌و ناوچەدا . چونکە یەکێک لەگرنگترین خەسڵەتەکانی شار ئەوەیە هێزو گروپی جیاواز لەیەکدی لەناویدا دەژین‌و ئەوەی کۆیان دەکاتەوە ئینیتمایانە بۆ شار ، واتە بۆ شوێنێکی جوگرافی نەک بەهایەیەکی مەعنەوی . لەکاتێکدا کولتوری عەشیرەت گوند لەسەر بناغەی چونیەکی‌و ئینتیمایان بۆ کۆمەڵێک بەهای مەعنەوی راوەستاوە . پرۆسەی راگواستی گوندەکان بۆ ناو شارو کۆچی سروشتی گوندەکان بۆ ناو ئیغرائاتی شار لەلایەک‌و بەهێزبونی عەشیرەتەکان بەهۆی ئەو دەورە سەربازیەوە چ لەسەردەمی رژێم‌و چ لەدوای راپەڕینەوە دەیبینن لەلایەکی دیەوە ، هەمو ئەمانە کولتوری عەشیرەت‌و خێڵیان بەهێزکردوە کە بناغەکەی لەسەر چونیەکی‌و هاوشێوەبون دامەزراوە .\nهەمو ئەمانە وایانکردوە ئەو کولتورە بەهێزتربێت کە بناغەکەی لەسەر چونیەکی دامەزراوەو قبوڵی کەسی دی جیاواز ناکات .\nئەم قەبوڵنەکردن‌و هەڵنەکردنە لەگەڵ جیاوازی‌و لێکنەبوردن لەگەڵ یەکتردا ، کە ئەگاتە سەر ئاستی مامەڵەکردن لەگەڵ ئەتنی‌و مەزهەب‌و دینی جیاوازدا ، زۆر زەقترو راسیستیانەتر ئەبێت .\nچیرۆکی پێکەوەژیانی کورد لەناوخۆیدا وەک نەتەوەیەک لەژێر پرسیاردایە ، چ بگات بەکارنامەی لەگەڵ نەتەوەو مەزهەبی دیدا . مێژوی ئێمە مێژوی بەردەوامی شەڕی جیاجیای ناوخۆ بوە کە بەحساب یەک نەتەوەو یەک دین‌و مەزهەبیشی هەبوە ، بێگومان لەگەڵ مەزهەب‌و ئەتنیە جیاوازەکانی ناوخۆشی ناتوانێت لێبوردو و دڵفراوان بێت . ئەو نەتەوەیەی نەتوانێت لەگەڵ فرەڕەنگی ناوخۆیدا بژی ، ئەستەمە توانای قبوڵکردنی نەتەوەو مەزهەب‌و دینی دی لەناوخۆیدا هەبێت . ئێمە کە فێرنەبوبین فرەدەنگی ناو یەک نەتەوەو یەک دین قبوڵبکەین ، چۆن دەتوانین فێری رێزگرتن لەکولتورو نەتەوەی دی بین .\nبێگومان هۆی سەرەکی ئەم قبوڵنەکردنەش ونبونی بیرۆکەی نیشتیمانە لەفانتازیای زۆرینەی خەڵکی کوردستاندا . نیشتیمان وەک جوگرافیایەک کە هەمومان کۆدەکاتەوەو تەنهاش ئینتیمامان بۆ ئەم جوگرافیایە بەسە بۆئەوەی جۆرێک لەهاودەردی‌و هاوسۆزیمان لەناودا دروستبکات ، نەبۆتە بەهایەکی سەنتڕاڵ لەژیانی کولتوری ئێمەدا . کۆمەڵگای ئێمە دۆخێکی پارچە پارچە دەژی کە تاهەنوکەش تیاییدا ئینتیما لۆکاڵیەکان ، دەیانجار لەئینتیما گەورەکان بەهێزترە . چونکە تاهەنوکەش لەکۆمەڵگای ئێمەدا ئەوی مافی تاکەکان دەپارێزێت ، ئینتیمایان نیە بۆ نیشتیمان ، بەڵکو ئنیتیمایانە بۆ پیکهاتە لۆکاڵیەکان : خێڵ ، عەشیرەت ، حیزب .\nکۆمەڵگایەکیش کە بیرۆکەی نیشتیمانی تیا ون بو ، واتە ئەو سەقفە مەعنەویەی تیادا ونە کە جیاوازایە لۆکاڵیەکان دەخاتە ژێرباڵی خۆیەوە . ئەم دۆخە وایکردوە هەڵوێستی ئێمە بەرامبەر بەنەتەوە جیاوازو ئەتنیەکانیش ، هەڵوێستی جیاوازو پارچە پارچەبن‌و ئەوەشی شانۆی روداوەکان داگیردەکەن ئەم هێزە لۆکاڵیانە بن . کۆمەڵگای ئێمە کۆمەڵگایەکی دڵڕەقە بەرامبەر بەجیاوازیەکانی ناوخۆی‌و نالێبوردەیە بەرامبەر بەئەتنی‌و مەزهەب‌و دینە جیاوازەکانی خۆی .\nبەکلیک کردنە سەر سمبولەکانی خوارەوە ، ئەم بابەتە دەنێریت بۆ هاوڕێکانت


جێژوانی کۆڵبەران – ژینیار\nتاریکە شەوێکی زستانی بوو، کزەیەکی ساردی دەهات. دەرگا ئاسنییەکەی ژوورەکەم کردەوە تا فانۆسە کۆنەکە وا لەسەر مێزەکە دانرابوو هەڵکەم، ئاخر لەو گوندەکەی ئێمە جار و بار بەرق ئەڕوات. پێڵاوە گڵاوی و پینەکراوەکەم داکەند و چوومە ژوورەوە، دیوێکی ٣٠ متری کە خۆم و هاوژینەکەم و مناڵە کۆرپەکەمان کە هێشتا ساڵێکی نەبووبوو تێیدا دەژیاین. لەسەر ڕاخەرەکە دانیشتم و بیرم لە پیشەکەم دەکردەوە، ئەو کارەی هەرجارەو بیرم لێ دەکردەوە مووچڕکێکی ناخۆش هەموو گیانمی ئەتەنی و لە بەرخۆمەوە ئەموت لەپێناو کامە بەهایا گیانم ئەبەمە لێواری مەرگەوە. ئایا بەهای نان لە ژیان زورترە یا خود دۆزینەوەی پارووێک نان هێندە بایەخدارە کە ژیانمی لەسەر دانێ؟ کەوتمە بیر ئیمڕۆ بەرە بەیان کە زوو لە خەو هەڵسام و ئەبووایا بارەکەم ببردایا ئەودیوی سنوورەکانەوە. هەڵبەت لە ناو بەفرێکی قورسدا کە مانگێک ئەبوو بێ وچان ئەباری.\nلەبەر خۆمەوە وتم ئەمجارەش دەرەچم وەک جارەکانی پێشوو، بەرەو لای ئەسپەکەم رۆیشتم کە وەک هەمیشە بە کۆڵەکە داری ناو گەوڕەکەی ماڵ باوکمەوە بەستبوومەوە. هۆسارەکەیم گرت و بەرەو جێژوان بەڕێکەوتم! بەڵێ جێژوان بەڵام ئەو جێژوانە نە شوێنی قەرار لەگەڵ دڵدارەکەم کە مەکۆیەک بوو بۆ بەردەوام بوونی ژیانی پڕ لە خۆشەویستیمان. “کوڕەکان بە مەیدانی کۆبوونەوەمانیان دەگوت جێژوان!”\nکە گەیشتمە جێژوان مێرمنداڵێکی ١٥ ساڵانم بینی کە دەستەوئەژنۆ چاوەڕوانی هاوڕێیەکانی دیکەی ئەکرد کە تێکڕا بەرەو کەسنەزانێک مل بنێن! هەرچەن سەرنجی ئەو کۆڕەم دەدا کە لەو تەمەنەدا و لەم سەرما و سۆڵەی زستانیەدا هاتبووە جێژوان تەزوویەکی ناخۆش هەموو گیانمی ئەتەنی و هاوکات سەرما و خەمی کۆڕێک کە لەجێژوانێکی بێناونیشان و بە کۆڵەبارێکەوە لەبری گۆڵ ڕاوەستاوە جەرگمی دەبڕی. بەڵام چارە چییە دڵنیام ئەویش وەک من و ئەوانیتر کە لەو ناخۆشە سەڵاتەدا ڕووی کردگەسە ئەم کەسنەزان ئابادەی جێژوانی پێ ئەیژین، مەجبوورە. کە سەرنجی ئەو دژواریگەلەم دەدا کە لەو ڕێگەیەدا دەیکێشین تەزوویەکی ناخۆش هەموو گیانمی دائەگرت، لەوکاتەدا بیرم لە ئاوات کردەوە کە شیری دایکی نەدەخوارد و دەبوو شیری بۆ بکڕم، ئەوسا بوو کە واتادارتر دەبوو ئامێزم بۆ مەرگێکی نووستوو و جێژوانێکی بێناونیشان!\nهاوڕێیەکانم هاتن و وردە وردە ڕێککەوتین. ڕێگایەک کە دیار نەبوو تێیدا بە زیندوویی دەگەڕێینەوە یا نە! لە چرکەیەکدا هەم خۆشحاڵ بووم هەم دڵتەنگ؛ خۆشحاڵ بووم لەبەر ئەوەی ئەسپم بوو و ئەمتوانی بارەکەم لەسەر پشتی دانێم و دڵتەنگ لەوەی ئەو کوڕە گەنجە کە ئەشێ ئەو بارە قورسە بە کۆڵ بباتە ئەودیوی شاخەکەوە. وردە وردە نزیکی بەرزاییەکانی شاخەکە ئەبووینەوە کە ئەوەی دڵەڕاوكێ خستبووە دڵمەوە خەریک بوو ڕووبدات. تۆپەڵە بەفرەکان وا لە لووتکەی چیاکەوە بەرەو خوار ئەهاتن، ڕێك بە ئاراستەی ئێمەدا و لە هەمان جێگەی ئێمەی لێ بووین. دیمەنێکی تۆقێنەر بوو!\nلەناکاو دەنگی هاوار بەرز بووەوە کە بۆلای ڕاستی شاخەکە هەڵێین. بە پەلە هەوساری ئەسپەکەم ڕاکێشا و بۆلای باقییەکەیان چووم کاتێک ئاورێکم دایەوە بینیم دانەیەک لەوێ وشک ڕەقهەڵاتووە و حەپەساوە؛ ئەو هەمان کۆڕە مێرمنداڵەکە بوو کە بە دڵنیاییەوە بۆ پەیا کردن بژیوی ژیانی داییک و خوشک و براکانی گیانی خۆی خستبووە مەترسییەوە. ئەسپەکەم وێڵکرد و بە خێرایی ڕامکرد و دەستە ساردەکانیم گرت و بەرەو شوێنە پارێزراوەکە هەڵاتین. کاتێک لە جێگاکەمان دڵنیا بووین چوومەوە بۆلای ئەو کۆڕە گەنجە بینیم وەک هەوری بەهار ئەگیرێت. ئارامم کردەوە و پرسیم ناوت چییە: وتی هەژارم ناوە. دیار بوو وەک ناوەکەی چارەنووسیشی وابوو. وتم بۆ ئەگریت؟ وتی حەفتەیەک پێش بوو تەرمی باوکمان لە ژێر هەرەسی بەفر دەرهێنا و ئێستاش وا نزیک بوو منیش ببمە قوربانیێکی دیکە. خەمێکی ناخۆش دایگرتم، چاوم بڕییە چاوە خەمگینەکانی هەژار؛ چاوگەلێک کە پڕ بوون لە ئیرادە، ورە، خەم، ئازار و مەینەتی ژیان وەک بڵێی وەک ناوەکەی هەژاری بەشی ژیانی بێت. پاشان بە هەر حاڵێک بوو بارەکانمان بردە شوێنی خۆی و گەڕاینەوە ماڵەکانمان. لە ڕێگا هەر بیرم لە خۆم و هەژار و هاوڕێیەکانم دەکردەوە. کەوتمە بیری چوارینەکی خەیام کە دەڵێت:\nڕابوێرە بە سەربەرزی بان و ئاوێک\nسەردامەنەوێنە بۆ هیچ ناپیاوێک\nئەم ژینە کە هەر دەمێکە دێت و دەڕوا\nمەردایەتی مەفرۆشە لە پێناو تاوێک\nبەڵێ من کۆڵبەرم، بە سەربەرزی دەژیم، چۆک بۆ ژیان دانادەم و حەزەکەم کە ئاواتی کۆڕم گەورە بوو بە سەربڵندییەوە ناوم بێنێت تەنانەت ئەگەر لە پێناو بژێوی ژیانمدا گیانم بەخت بکەم.\nنێردراو بۆ ژینیار