مه‌ردم عراق كه‌ى له خه‌وا تیه‌ن..؟\nناخوه‌شى و مه‌ینه‌تى بردیانه سه‌ر، سزاو كوشتن و زیندانى و ماڵویرانى و خزمه‌ت سه‌ربازى وڵكه‌ریان نه‌وى و هه‌میشه له مه‌ویسى و چه‌وسیان و ژیرده‌سه‌یى ژیان، هویچ تاكیگ له‌ى عراقه نه‌تویه‌نست وه سه‌رفرازى و ئازادى بژیه‌ید ته‌نیا داروده‌سه‌و جه‌لاده‌یل خوینمژ رژیم دیكتاتۆر نه‌ود ك هه‌میشه ده‌سیان وه خوین هاووڵاتیه‌یل قرمز بوى.\nوه‌لى دویاى ئه‌و ملهوڕى و نائه‌قڵیه ك سه‌دام حسێن له وه‌رانوه‌ر گه‌وراترین هیز جه‌هان هاورده‌ى كار له‌وه‌خت داگیركردن كوه‌یت و دویاى ئه‌وه‌یش وه زوور جه‌نگ له‌و وڵاته ده‌ركریا ئه‌وه بوى وڵاته‌یل یه‌كگرتگ له 2003 شكه‌ست وه حوكم تونڕه‌وى و ستمكارانه‌ى رژیم به‌عس هاوردن و عراق له‌و ده‌سڵاته قورتار كردن و حوكم دیموكراسیه‌ت و فره‌لایه‌نى هاته وجوود.\nسه‌ره‌تاى هه‌ڵوژاردن ئازادانه‌ى ملله‌ت عراق له‌ساڵ 2005 وه‌ل نویسانن ده‌ستوور هه‌میشه‌یى عراق گام خاسیگ بوى ئه‌را ئاڵشتكردن بار ژیان ئاده‌میزاد عراقى و ئومید گه‌ورایگ بوى وه‌ره‌و پیشكه‌فتن و خزمه‌تگوزارى و ئاوه‌دانى و بنیاتناین عراقیگ تازه‌و دویر له سته‌م و چه‌وسیان، وه‌لى جوور ئه‌وه‌ك پیشینه‌یل وتنه" ده‌نگ ده‌وڵ له‌دویره‌و خوه‌شه"، چوینكه ده ساڵه عراق ئازاد بویه له چنگ سته‌مكار، وه‌لى هیمان زوڵم و كاولكارى هه‌ر وه‌رده‌وامه، هیمان خزمه‌تگوزارى دڵخوه‌شكه‌ر نیه له‌هویچ شوون و شاریگ له‌ى عراقه، وه‌ل ئه‌وه‌یشا جه‌نگ و كیشمه‌كیش هه‌ر وه‌رده‌وامه‌و زیاتریش له جاران، بیجگه ئه‌وه‌یش دوینید گشت شاریگ له‌ى عراقه بویه‌سه سه‌ربازگاو هه‌ر 50 مه‌تر و سه‌یته‌ره‌یگ دانریاگه‌و هه‌زاران دیوار كۆنكریت ڕى له هامشوو سه‌یاره‌و مه‌ردم ته‌نگه‌و كردنه‌و چمانى به‌ره‌ى جه‌نگه‌و گشت رووژه‌یل ئى عراقه بویه‌سه ئنزار(ج)قه‌ره‌باڵغى ناو جاده‌یش مه‌ردم له گیان جاڕس كردگه‌و چاره‌سه‌ر گونجیاگیگ ئه‌را حاڵه‌تیشه هیمان وه‌دى نه‌كریاگه.\nئه‌گه‌ر باس مه‌سه‌له‌ى گه‌ناته‌كارى و بار ده‌زگایه‌یل ده‌وڵه‌تیش بكه‌یم، ئه‌وه بیگومان له‌ى باوه‌ت كوڵه نیه‌تویه‌نیم گشت ئه‌و جه‌رده‌یى و دزى و گه‌ناته‌كاریه باس بكه‌یم، هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش وه‌رجه چه‌ن رووژیگ ریكخریاگیگ وه‌ناو ریكخریاگ شه‌فافیه‌ى ناوده‌وڵه‌تى له راپۆرتیگ ئاشكراى ئه‌وه كرد ك عراق وه یه‌كیگ له گه‌ناته‌كارترین ده‌وڵه‌ته‌یل جه‌هان ناسریاگه له‌ساڵ 2012. بیجگه ئه‌وه‌یش وه گووره‌ى راپۆرتیگ تر ریكخریاگ"مێرسه‌ر" ئه‌وه ده‌ركه‌فتگه ك شار به‌غداى پایته‌خت عراق ئه‌را ژیان و گوزران و كاركردن خراوترین شاره‌یل جه‌هانه، دى نیه‌زانیم مه‌ردم عراق سته‌مدیده دڵ وه چه خوه‌شكردنه‌و كه‌ى له خه‌وا تیه‌ن..؟ حكوومه‌ت ئیسه‌ى عراق چه‌ى له حكوومه‌ت رژیم وه‌رین كه‌متره؟ چ پرووژه‌یگ خزمه‌تگوزارى ئه‌نجام داگه ئه‌را ناوچه‌یل فه‌قیرنشین؟ ده‌وڵه‌ت یاسا هه‌ر وه‌ئاشكرا وه‌بى یاسایى ره‌فتار ئه‌كاو كیشمه‌كیش فره‌یگ دروس كردگه جاریگ وه‌ل كورد و جاریگ وه‌ل عه‌ره‌ب سونى و جاریگ وه‌ل حزب و لایه‌نه‌یل تر ، ك ڕى چاره‌سه‌ریشى سه‌خته‌و ئه‌كاو ته‌نانه‌ت هیمان هه‌ر مكوڕیشه له‌بان بڕین كارت خوه‌راك ك ژیان فه‌قیر و نه‌داره‌یله، چوینكه وه‌گووره‌ى دویا راپۆرت وزاره‌ت بازرگانى عراق به‌شه بودجه‌ى تایبه‌تكریاگ وزاره‌ته‌گه ئه‌را ساڵ 2013 ته‌نیا به‌ش 10 مانگ ئه‌كا، ماناى ئه‌وه‌سه ئه‌و دو مانگه‌ى تر مه‌ردم بیبه‌ش كریه‌ن له ئابڵوقه‌و كارت خوه‌راك! ئى هه‌مگه زوڵمه‌و هیمان مه‌ردمیش هه‌ر بیده‌نگن!


ANF | لە ١٢ شاری رۆژئاوای کوردستان بە خۆپیشاندانی جەماوەری داگیرکەریی سەر عەفرین ئیدانە کرا\nبە بۆنەى ساڵیادی هێرشی داگیرکەریی دەوڵەتی تورک و گروپە چەتەکان بۆ سەر عەفرین، لە کانتۆنەکانی قامیشلۆ و حەسەکە گەل رژانە سەر شەقامەکان و چالاکیی نارەزایەتییان لە دژی ئەو داگیرکەرییە ئەنجامدا.\nپێنجشه‌ممه, 21 Jan 2021, 07:43\nبە بۆنەى ساڵیادی هێرشە داگیرکەرییەکان بۆ سەر عەفرین لەلایەن دەوڵەتی تورکی داگیرکەر و چەتەکانییەوە، لە کانتۆنەکانی قامیشلۆ و حەسەکە لە هەرێمی جزیرە، سەدان هەزار هاووڵاتیی رژانە سەر شەقامەکان و هێرشە داگیرکەرییەکانی دەوڵەتی تورک و گروپە چەتەکانیان ئیدانە کرد.\nخۆپشاندانە جەماوەرییەکان بۆ ئیدانەکردنی داگیرکەریی دەوڵەتی تورک و چەتەکانی لە عەفرین، لە شارەکانی قامیشلۆ، تربەسپی، تل حەمیس، تل بەراک، گرگێ لەگێ، تل کۆچەر، دێرک، عامودێ، دربێسییە، حەسەکە، کامپی واشوکانی و تل تەمر بەڕێوەچوون.\nسەدان هەزار هاووڵاتی کورد، عەرەب، سوریانی و پێکهاتەکان، نوێنەرانی دام و دەزگا و رێکخراوەکان، کەسایەتییەکان، رێشسپییان، دەزگای بنەماڵەى شەهیدان، نوێنەرانی حیزبەکان، گەنجان، ژنان و هەموو چین توێژەکان لەو ١٢ شارەدا بەشداری خۆپیشاندانەکان بوون.\nلە خۆپیشاندانەکاندا جەخت لە رزگارکردنی عەفرین و بەرەنگاربوونەوەى هەوڵە داگیرکەرییەکانی دەوڵەتی تورک و گروپە چەتەکانی کرایەوە.\nلە خۆپیشاندانەکاندا وێنەکانى عەبدوڵا ئۆجالان رێبەری گەلی کورد، منداڵانی عەفرین، بۆردومان و تاوانەکانی دەوڵەتی تورک و هەوڵەکان بۆ گۆڕینی دیمۆگرافیای عەفرین و وێنەى شەهیدانی بەرخودانی سەردەم لە عەفرین بەرزکرابوونەوە.\nدەوڵەتی تورکی داگیرکەر و چەتەکانی ٣ ساڵ لەوە پێش و لە رۆژی ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨دا هێرشیان کردە سەر عەفرین و بە بەکارهێنانی پێشکەوتوترین چەک و تەکنەلۆژی سەربازی لە ئاسمان و زەمینەوە و بە ئەنجامدانی چەندین کۆمەڵکوژی، لە دوای ٥٨ رۆژ بەرەنگاریی بەرخودانی سەردەم، کە لە مێژوودا بێ هاوتایە، عەفرینیان داگیرکرد.\nلەو کاتەوە گەلی عەفرین و هێزەکانی رزگاریی عەفرین لە دژی داگیرکەریی دەوڵەتی تورک و چەتەکانی لە جەنگ و بەرخوداندان و پێداگرن لەسەر رزگارکردنی عەفرین لە داگیرکەریی تورک و گروپە چەتەکان.


له به‌غدا به ئاشكرا رێكلام بۆ ماده هۆشبه‌ره‌كان ده‌كرێت\nسایتێكى عێراقى له به‌دواداچوونێك ئاشكراى ده‌كات، له به‌غدا به ئاشكرا له رێگه‌ى تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان رێكلام بۆ مادده هۆشبه‌ره‌كان ده‌كرێت.\nسایتى به‌غداد توده‌ى كه سایتێكى ناسراوى عێراقییه له به‌دواداچوونێك ئاشكراى كردووه، له‌رێگه‌ى تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كانه‌وه به ئاشكرا رێكلام بۆ مادده هۆشبه‌ره‌كان ده‌كرێت.\nسایته‌كه ئاماژه بۆ ئه‌وه كردووه، زۆرێك په‌یج له فه‌یسبووك هه‌یه كه به ئاشكرا رێكلام بۆ مادده هۆشبه‌ره‌كان ده‌كه‌ن و هه‌ر له رێگاى ئینته‌رنێتیشه‌وه مادده‌كان ده‌فڕۆشن.\nیه‌كێك له په‌یجه‌كان وه‌ك به‌غداد توده‌ى ئاماژه‌ى بۆ ده‌كات، زیاتر له پێنج ساڵه كار ده‌كات و رێكلام بۆ فرۆشتنى مادده‌ى ماریجۆنا ده‌كات، له په‌یجه‌كه‌ش نووسراوه، فرۆشتن له رێگاى ئینته‌رنێته‌وه ده‌بێت.\nزیاتر له‌مه‌ش ئاماژه بۆ ئه‌وه كراوه، په‌یجه‌كه 32 هه‌زار به‌شداربووى هه‌یه و به پێى كۆمێنته‌كان ده‌ركه‌وتووه، خاوه‌نى په‌یجه‌كه نایشارێته‌وه كه مادده‌كانى هۆشبه‌رن.\nچه‌ندین په‌یجى تریش هه‌یه كه له ژماردن نایه‌ن و به ناو و چالاكییه‌كانیان دیاره كه مادده‌ى هۆشبه‌ر ده‌فرۆشن. كه‌چى تا ئێستا به‌رپرسانى حكوومه‌تى عێراق له به‌غدا خۆیان له‌و دیارده‌یه بێده‌نگ كردووه.\nتا ساڵى 2003 وێراى ئه‌وه‌ى رژێمى عێراق دیكتاتۆرى بوو، به‌ڵام عێراق به پاكترین وڵاتى جیهان داده‌نرا له مادده هۆشبه‌ره‌كان، ئێستا به‌هۆى فراوانبوونى پێوه‌ندى عێراق له‌گه‌ڵ ئێران، به‌كارهێنانى مادده هۆشبه‌ره‌كان به‌شێوه‌یه‌كى به‌رچاو زیادى كردووه.


ڕزگار شێخ حەسەن: كاریگه‌رى كایه ژینگه‌ییه‌كان لــه په‌روه‌رده‌و فێركردندا. – WTARIKURD\nڕزگار شێخ حەسەن: كاریگه‌رى كایه ژینگه‌ییه‌كان لــه په‌روه‌رده‌و فێركردندا.\nكۆمه‌ڵگاى پێشكه‌وتوو و تاكی هۆشیار له سیستمی په‌روه‌رده‌و فێركردنێكى ڕه‌سه‌ن و باو و مه‌ده‌نییه‌وه به‌دى دێن و گه‌شه ئه‌كه‌ن، بنه‌ماى فێربوون و فێركاری به‌شێكى هه‌ره گرنگى ئه‌گه‌ڕێته‌وه بۆ بارى خێزانى و ئه‌و جێگاو كۆمه‌ڵگایه‌ى مرۆڤ له قۆناغی منداڵی و دواتردا تێیدا په‌روه‌رده‌ده‌كرێت، به‌ڵام پێویسته ئه‌م شێوازه په‌روه‌رده‌ییه به بنه‌مای زانستی و په‌روه‌رده‌یی دروستدا بروات و له‌و چوارچێوه‌یه‌دا گه‌شه‌ی پێبدرێت، كه‌وا بوو، دوو جۆر په‌روه‌رده‌و فێركردن هه‌ن: یه‌كه‌میان ئه‌وه یه هه‌ر كه‌س له نێو ڕه‌وتى ژیاندا كه‌ڵكى لێ وه‌ر ده‌گرێ له نێو خێزان و ژینگه‌ی خێزانیدا بینا ئه‌كرێت، ئه‌وى تریان زانستانه و ڕاست و ڕه‌وان فێر ده‌بێت و به نه‌وه‌ى نوێش ده‌گه‌یه‌نێت، په‌روه‌رده‌و فێركردن كه له نێو ڕێڕه‌وى ژیاندا دروست ده‌بێت، وێڕاى ئه‌وه‌ى خۆڕسك و پێویستی به نوێكردنه‌وه و به زانستیكردنی هه‌یه، به‌ڵام گرنگى زۆریشى هه‌یه ئه‌گه‌ر چى مرۆڤ له سه‌ره‌تاوه ئاگاى له په‌روه‌رده‌و ڕه‌فتارى خۆى نه‌بوه، شێوه سه‌ره‌تاییه‌كى سروشتى و خۆڕسكى په‌روه‌رده و فێركردنى به ده‌ست هێناوه، به‌ڵام ناتوانرێت منداڵ بده‌ینه ده‌ستى ئه‌و شێوه په‌روه‌رده‌ییه، تا ئه‌و په‌روه‌رده نه‌خه‌ینه به‌ر سه‌رنج و هه‌ڵسه‌نگاندن، ڕخنه لێگرتن، ئه‌گه‌ر چى له سه‌ره‌تاكانى دروستبونى گۆمه‌ڵگا ئه‌ونده گرنگ نه‌بووه، به ڵام بۆ منداڵى ئێستا زۆر ناڕه‌وایه، چونكه ئه‌مڕۆ له پێگه‌یاندنیاندا یارمه‌تى نه‌پچڕاویان ده‌وێت، ئاڵوو گۆڕ له نێوان ئاره‌زوو خولیا كانیان ئه‌ونده پێویسته كه ناتوانرێت به حاڵى خۆیانه‌وه به‌ره‌ڵا بكرێن، تا به پێى ڕابوردو و ، ڕوداوه‌كان ڕه‌فتار بكه‌ن. گرنگه كه بزانین كاریگه‌رى و ڕه‌هه‌نده‌كانى ژینگه چه‌نده ده‌توانن پڕۆسه‌ى په‌روه‌رده ئاڕاسته‌كه‌ن: …\nیه‌كه‌م: ژینگه‌ى خۆڕسك\nبریتیه له‌و پێشهات و ڕوداوانه‌ى كه ڕه‌وتى تێكۆشان و هه‌وڵ و ته‌قه‌لا تایبه‌تیه‌كانى بونه‌وه‌رى زینده‌وو خێرا ده‌كات، یان پاشى ده‌خات یان ڕایده‌گرێت، لێره‌وه گرنگه بزانین كه مرۆڤ چه‌نده كاریگه‌رى هه‌یه له ئاڕاسته كردنى ئه‌م ژینگه‌یه، یان به‌شداره له دیاریكردن و گۆڕانكاریه‌كانیدا؟؟ گه‌ر ئاین وه‌ك نمونه‌یه‌ك وه‌ربگرین زۆر باش له‌وه تێده‌گه‌ین كه مرۆڤ هیچ بڕیارێكى به‌ده‌ستنیه‌و به‌ڵكوو له له‌دایك بونه‌وه ده‌بێته خاوه‌نى ئاین و بیرو باوه‌ڕى دایك و باوكى ، وه‌هیچ ڕێگایه‌ك بۆ هه‌ڵبژاردنى نه‌ماوه‌ته‌وه، به‌هه‌مان شێوه‌ش دایك و باوك، زمان یا نه‌ته‌وه ، هه‌موو ئه‌مانه‌و زۆرى تر له و ژینگه خۆڕسكه‌ن كه سه‌پێنراون و په‌روه‌رده‌و فێركردن به‌شدار نیه له په‌ره‌پێدانى یان ڕه‌تكردنه‌وه ى، به‌ڵكوو زۆر جار بۆته ڕێگر، به شێوه‌یه‌كى گشتى ده‌توانین بڵیێن ئه‌م جۆره له‌په‌روه‌رده زاده‌ى كاردانه‌وه‌یه‌كن كه ژینگه به‌مه‌یل و ئاره‌زوى خۆى له‌ناخى مرۆڤدا چاندویه‌تى. پرۆسه‌ى په‌روه‌رده ناتوانێت جیاوازی نه‌ته‌وه‌یی و كه‌لتووری به چه‌كوش كارى له بیرى مۆڤه‌كان ده‌ر بهێنێت، یان بیرى مرۆڤه‌كان له قاڵب بدات، بڕواو تێگه‌یشتنى باوكێك كه مانگا خواوه‌نده‌و ده‌بێت په‌رستنى بۆ بكرێت، ئه‌مه ئه‌و ژینگه خۆڕسكه‌یه كه باوك وه‌ك كه‌لتوور بۆ نه‌وه‌كانى ده‌هێلێته‌وه، وه‌به‌ر پرسیاریان ده‌كات به ترسى به‌هه‌شت و جه‌هه‌نم، وه هیچ ڕێگه‌یه‌ك ناهێلێته‌وه بۆ پرسیارو به‌دوادا چون به بیانوى به‌رپرسیارى باوكایه‌تى، لێره‌وه كۆمه‌لگا ده‌بێته وێرانه‌یه‌ك، كه بێ كاریگه‌رى په‌روه‌رده پرۆسه‌ى ژیان ده‌ستپێده‌كات.\nدووه‌م: ژینگه‌ى كۆمه‌ڵایه‌تى\nهه‌وڵ و ته‌قه‌ڵاى گیانه‌به‌رێك هاوبه‌شه له‌گه‌ڵ تێكۆشانى بوونه‌وه‌رانى ده‌ورو به‌ریه‌وه، ئه‌وه‌ى ده‌یكات و جێبه‌جێى بكات به‌ستراوه به ویست و داخوازى و كه‌م و كوڕى ئه‌وانیتر، چونكه هه‌وڵ و ته‌قه‌ڵاى ئه‌وانه‌ى ده‌ورو به‌رى به شێكن له فه‌رمان و ڕه‌وش و ده‌ستورى كارى ئه‌و، تێكۆشانى ئه‌و له‌سه‌ر كه‌سانیتر كاریگه‌رى هه‌یه گه‌ر بمانه‌وێت هه‌وڵى كه‌سێك به‌بێ له‌به‌ر چاوگرتنى كه‌سانیتر ده‌سنیشان بكه‌ین ، تیشك بخه‌ینه سه‌رى ، كارێكی نه‌گونجاوه، لێره‌وه گرنگه بزانین ژینگه‌ى كۆمه‌ڵایه‌تى چۆن چۆنى ده‌توانێت ئه‌ندامانى په‌روه‌رده بكات، هه‌موو ئێمه ده‌توانین ڕه‌وتى كۆمه‌ڵگا له پێكهاته‌ى ڕوشت و كرده‌وه ده‌ره‌كیه‌كانى تاك بناسین نه ته‌نیا تاكى مرۆیی. به‌ڵكو بوونه‌وه‌ره زیندوه‌كانی دیكه‌ش به هۆى ژیانیان له‌گه‌ل مرۆڤ گۆڕان به‌سه‌ر ژیانیان دێت، ده‌گۆڕێن ،مرۆڤ چۆن هه‌ر له دێر زه‌مانه‌وه په‌یوه‌ندى له‌گه‌ڵ ئه‌م گیانله‌به‌رانه‌دا هه‌یه، تا ئێستاش ده‌یانپارێزێت و ده‌ست له ژینگه سروشتیه‌كانیان وه‌ر ده‌دات و ده‌یگۆرێت بۆ ژینگه‌یه‌كى ده‌ستكرد، بۆ نمونه ده‌سه مۆكردن یان كاریگه‌رى به ئاراسته‌ى گۆرینى ژینگه‌ى ئه‌سپێك، پێویستمان به پێدانى خوراك و ڕشۆو شه‌لاق و لغاو هاوار هه‌یه، كه ئاژه‌ڵه‌كه‌ى پێ گوێڕایه‌ڵ بكه‌ین، لێره‌وه تێده‌كه‌ین كه ئاژه‌ڵ هاوبه‌ش و هاو پیشه‌مان نیه، چه‌نده كاریگه‌رى له‌سه‌ر دروست ده‌بێت له كایه كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كه‌دا، گرنگه بزانین كاتێك منداڵێك له كۆمه‌ڵگایه‌كه‌دا په‌روه‌رده ده‌بێت، لاى ئه‌و پیرۆزى ئازایه‌تیه یان به‌شدارى نه‌كردن له شه‌ڕدا ترسنۆكیه ، بێگومان منداڵێكى شه‌ڕنگێز ئاماده ده‌بێت، یان كۆمه‌ڵگایه‌ك، كه په‌یوه‌ندى كچ و كوڕ هێڵى سور بێت هه‌ر له منداڵیه‌وه كوڕان ڕِه‌مزى مقاوه‌مه‌و ئازایه‌تیه بێگومان كۆمه‌ڵگایه‌ك ئاماده ده‌بێت كه ژن كوشتن تیایدائاسایی بێت، كۆمه‌ڵگایه‌ك كه ژن ڕمزى حه‌یاو ناموس و پیاوه‌تى بێت، به‌ڵام گه‌نده‌ڵی و دزی كاركردن بێت بێت و به‌شێك بێت له هونه‌ری خۆ ده‌وڵه‌مه‌ندكردن، بێگومان نه‌وه‌یه‌ك به‌رهه‌م دێت كه هه‌موو ئه‌و كارانه‌ى به‌لاوه ئاسایی بێت، ژینگه كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كه هێنده كاریگه‌رى ده‌بێت كه ئاسان نیه لێگه‌ڕِێت و كۆمه‌ڵگاى پێ بسپێریت، بێگومان جه‌نگه‌ڵستان دروست ده‌بێت.\nسێ یه‌م: ژینگه‌ى فێركارى:\nگه‌ر به وردى له بابه‌ته‌كه بڕوانین تێده‌گه‌ین كه ڕه‌هه‌نده‌كانى سه‌ره‌وه چه‌نده كاریگه‌رن له كۆمه‌ڵگادا، وه گه‌ر لێگه‌ڕین و ژینگه‌ى فێركارى كارا نه‌بێت، نه‌توانین، له ڕوه ده‌رونیه‌كه‌وه، منداڵان ڕابهێنین به زانستى دروست، ئامێره‌كانى هێوركردنه‌وه‌و ئارامكردنه‌وه‌ى ده‌رونى و جه‌سته‌یی منداڵان، ئاماده‌نه‌كرێت له فێرگا، بێگومان كۆمه‌ڵگایه‌كى شێواو دواكه‌وتو له‌كار كه‌وتو دروست ده‌بێت، بۆ گواستنه‌وه‌ى زانسته دروسته‌كان و به‌رز بونه‌وه‌ى ئاستى توانستى كۆمه‌ڵگا، پێویستمان به كتێب و، نوسراوو به‌ڵگه و لێكۆڵینه‌وه هه‌یه، بێگومان لێكوڵینه‌وه‌ی ڕاستى و دروستى و بنه‌ماو یاساو ڕینمایی دروست به‌رهه‌م دێنێت، له‌گه‌ڵ پێشكه‌وتنه به‌رده‌وامه‌كانى شارستانى هاوچه‌رخ، پێویستى زیاترمان به هه‌وڵ و گه‌ڕانه، تاڕاستیه‌كان به‌دروستى و زانستیانه له فێرگاكاندا وه‌ربگرین، فێرگا جیهانیه‌كان كه وابه‌سته‌ى په‌یام و پرۆگرامى جیهانى گه‌وره‌ن، ده‌بێت به قۆناغ به‌ندى و به‌رده‌وامى فێربین، واتا بۆ ڕێگرى و كاڵكردنه‌وه‌ى ژینگه نادروسته‌كان هه‌میشه و به‌رده‌وام له هه‌وڵى به‌دواگه‌ڕانى زیاترو زیاتدا بین، تا بتوانین ژینگه‌ى فێرگا له‌ئاست وه‌ڵام دانه‌وه‌ى پرسیاره‌كانى مرۆڤایه‌تیدا بێت، ڕێگا دان به پرسیاره قه‌ده‌غه‌كراوه‌كان تا منداڵى شه‌رمن و ترسنۆك و ده‌سته‌مۆ دروست نه‌بێت، په‌روه‌رده‌كردنى مرۆڤ و ئاشناكردنى به ئه‌رك و به‌رپرسیارێتى ،كۆمه‌ڵگاى پێشكه‌وتو به‌رهه‌م دێنێت، فێرگا ده‌بێت هه‌ڵگرى سێ شوناسی تایبه‌ت به خۆى بێت تا پێى بناسرێته‌وه: ..\nیه‌كه‌م: ته‌لارسازی / شوناسیى تایبه‌ت به دیزاین كراوى خۆى هه‌یه، واتا كه پێكدێت له كارگێرى و به‌ڕێوبه‌رو وانه‌بێژ و تاقیگه، هه‌موو ئه‌مانه كایه‌یه‌كیان پێك هێناوه مرۆڤى په‌روه‌رده‌كراوى پیادا تێده‌په‌رێت، ده‌بێته هۆكارى به‌رهه‌م هێنانى مرۆڤێكى به دسپلینكراو.\nدووه‌م: پرۆگرام / فێرگا ئاره‌زوو كارى تیادا نیه واتا ناكرێت به ئاره‌زو مه‌ندانه‌و به ئایدیاى مامۆستا، منداڵان په‌روه‌ده بكرێت، به‌ڵكوو به سیسته‌مێكى جیهانى و پرۆگرامێكى ئاماده‌كراو له‌لایه‌نى شاره‌زاو زانایانه‌وه، كار ده‌كرێت و وانه ده‌وترێته‌وه.\nسێیه‌م: ئامانج /ناكرێت فێرگا ئامانجى دیارىكراوى نه‌بێت كه ببێته هۆكارى به‌رهه‌م هێنانى پێویستیه‌كانى كۆمه‌ڵگا، به جۆرێك ئاماده بكرێت، كه بونیان بنه‌ماى هه‌میشه‌یی و بونیادى گرنگى كۆمه‌ڵگایه‌كى هاو چه‌رخ بێت.\nله كۆتایدا گرنگه بڵێین بوون و بنه‌ماى ژیان، به‌رده‌وامى ژیان ده‌سه‌لمێنێت، له‌به‌ر ئه‌وه‌ى به‌رده‌وام بوونى ژیان و مانه‌وه‌ى ته‌نیا به هۆى نۆژه‌نكردنه‌وه‌و به دوادا گه‌ڕان و پرسیاركردنه‌وه ده‌چێته پێش، گرنگه بزانین په‌روه‌رده‌و فێركردن، كارى ڕێكخستنى په‌یوه‌ندیه‌كانى نێوان تاكه‌كانى كۆمه‌ڵه له‌سه‌ر بنه‌ماى دروست و زانستى، هه‌روه‌ها گواستنه‌وه‌ى میرات و كه‌لتور به شێوه‌ى دروست، تا سوود وه‌رگرین له ئه‌زمونه‌كانى، وه به دواى زانستى نوێدا بگه‌ڕێن، بۆ فه‌راهه‌م هێنانى ژیانى نوێ و خۆشگوزه‌رانى مرۆڤایه‌تى.\nکامەران وریا قانع: ئه‌لیناى دیكتاتۆر.\nڕێبین نەریمان: ململانێی ئەمریکا لە پێشەنگی ئابوری جیهانی.


ئینگە و لەنگەی شۆڕشەکانی کورد و پلانگێڕیەکان لە\nSaturday, 03.28.2015, 0:35\n- '' شۆڕشی بێداریی ئیسلامی، یان شۆڕشی ئیسلام بێزاری'' !؟\n- سەهەڵدانەوەی مەزهەب بێداری، و ئاکامەکانی...\n- شۆڕشی جەماوەری و ڕژانە سەر جادە و شەقامەکان دژ بە دیکتاتۆرییەت و بەرچاو ڕوونی کۆمەڵگەی ڕۆژهەڵاتی، لە کۆتایی حەفتاکان لە ئێرانەوە دەستیپێکردەوە؛ و بە ناوی شۆڕشی گەلانی ئێرانەوە ناوبانگی دەرکرد، و دواتر بە لاڕیدا برا!. هەر چەند لە لایەن دەسەڵاتی ئاخوندیەوە ناوی لێنرا؛ '' شۆڕشی بێداری ئیسلامی''؛ بەڵام بە باوەڕی من '' شۆڕشی مەزهەبی شیعە بێداری بوو'' کە دواتر و لە ماوەی چەند دەیە دەسەڵاتداری شیعی، دەکرێ بێژین بەو پێناسە و ئاکارانەی بە ناوی مەزهەبی شیعەوە بەڕیوەیان بردووە و هێشتا درێژەی هەیە، هەڵگەڕاوەتەوە بە شیعە بێزاری و ئەو مەزهەبەیان زۆرتر بێبایەخ کردووە و خەڵکیان لێ تاراندووە، تاکو پێچەوانەکەی...\n– سەرەتای ئەو جۆرە سیاسەتە، و دامەزرانی ئیمپراتۆریەت و داگیرکاری و خۆ فەرز کردن بە ناوی ئاین و مەزهەبی دەسنیشانکراو، لە هەر بەش و ناوچەو هەرێمێک، بە پێی زەمان و مەکان، گۆڕدراوە و دامەزراوە... نمونەی ئەم ژیڵە مڕە نیهانگرەی ژێر کوانوویی کۆنی بە ناو وڵاتی ئێران لە سەردەم و دەورانی بە دەسەڵاتگەیشتنی '' سەفەویەکان'' بوو، کە لە ساڵی '' ١٥٠١ز. تا ١٧٢٢ز''، دامەزرا، و مەزهەبی شیعەیان بۆ یەکەمجار خستە بواری جێبەجیکردن و تێکڵاوی دەوڵەت و حوکمڕانی خۆیانیان کرد.. گشت خاکی ئێران هیچ؛ تەنانەت دەوروبەر و دوورونزیکیشیان خستە ژێر فەرمان و ڕکێفی خۆیان و چەندین شەڕ و پەلاماری دڕندانەی بەرامبەر بە نەتەوەو نژاد و مەزهەبەکانیتری ئیسلامی لێکەوتەوە... بۆیە هەمان سەرهەڵدانەوە دوای سەدانساڵ هاتنەوە سۆ و بوونە بنەمای دامەزرانی مەزهەبی شیعە و لەو کاتەوەی ئەو ڕەوتانە دەستی پێکردووە، بە تایبەت لە ئاخر و ئۆخری سەدەی نۆزدە بەملاوە تاکو ئەم ساڵانی دوایی و ئیستاش کە بە تەواوی خەست و قوڵ بووەتەوە و گەیشتووەتە لێواری لێکترازان و ونکردنی بەها ئەخلاقی و ئینسانیەکان؛ و جیهانی خۆرهەڵاتی ناوینی بە تایبەت گرتووەتەوە و سەرجەم ئاین و مرۆڤایەتی خستووەتە بەر لێپرسینەوە و ناگومانی! ئەکرێ ناوی " شۆڕشی بێداری مەزهەبەکان''، لە سەریان دابنرێ، نەک ئیسلام بێداری.. کە سەرەتاکەی لە ئێران بۆ بووژانەوەی مەزهەبی شیعە تەقییەوە، و لە ئەفغانستان بە ناوی سوونە و دواتر لە هەردوولاوە بەرەو ڕۆژئاوای ڕۆژهەڵات؛ لوبنان و دەوروبەری، کە پێشتریش بە دەیانساڵ ئەو دیاردانە بە هۆی شەڕی فلستین ئیسرایل، ئیسرایل لوبنان و داگیرکاری و پەلامارەکانی عەرەب و ئیسرایل، و لە لایەکیترەوە کاریگەری ئیخوانەکان لە میسر، بۆ خۆی بنەمایەکی شەڕی مەزهەبی، قەومی بە خۆیەوە گرتبوو، کە دواتر عێراق و سوریەی بە تەواوی و زۆربەی ناوچەکانی ئەو دەڤەرانەی گرتووەتە و خەریکە بەربڵاوتر ئەبێتەوە،؛ باج و خوێنبەهاکەی، تا ئیستاش هەر خەڵکی هەژار و ڕەش و ڕووتە ئەیبژێرێن و فیدا ئەکرێن.!!\n- تاکو ئیستا بە دەیان گروپ و دەستە و تاقم بە ناوی ئیسلامی و لە ژێر ناو و ئاڵا و دەستور و ئەحادیسی ئیسلام بوونی خۆیان ڕا گەیاندووە و بەشی زۆریان هەر ئیستا لە مەیدانن و هەر کام بە جۆرێک خۆیان لەویتر بە موسڵمانتر ئەزانن و ڕێبازیان لەویتریان بە دروستر و ئیسلامیتر ئەنرخێنن!!! لێرە بە کورتی ئاماژەیەک بەو ڕەوتانە و کار و چالاکیەکانیان ئەدەین و ئاکام و ئەنجامەکانیان بە خوێنەر ئەسپێرین....\n- ئەگەر بگەڕێنەوە بۆ مێژووی زەمانی سەرهەڵدانی ئیسلام و تا چەند دەیە دواتریش، باس لە مەزهەب و جودابیر و بیروبۆچونی جیاواز لە ناو ئیسلامدا نەبووە... ئیسلام نە بەشی سوننی بووە نە شیعە، و نە غەیرە.... ئیسلام بەرنامە بووە و قورئان دەستور و ئەحکام و ئەحادیس شەرع و دەسەڵات و حکومەتی پێکراوە و بەڕێوە چووە... واتە ئیسلام نە شیعەیە نە سوننی، بەڵکو یەک ڕەوت و یەک ئامانج و یەک یاسا و دەستور بووە... بەڵام لە سەردەمی بەشێک لە خەلیفەکان و دووبەرەکی و دەسەڵاتخوازی، کێشەکان قوڵتر دەبنەوە وفیتنە و منافق ئاگرەکان خۆش ئەکەن؛ خوێنڕێژی و کوشتن لە سەردەمی خەلیفەکانی ڕاشدین دێنە ئاراوە؛.. بۆیە هەر سێ خەلیفەی دوایی، یەک لە دوای یەک بە کوشتن دەچن!!! ئیتر ئەو ئاگرانە بەرز و نزم و ژیڵەمۆیی و دزەکارانە بە پێی بارودۆخەکان و ئاڵۆزیەکان پەرە ئەسێنن و زیاتر فیرقە و چەند دەستەیی و پاوانخوازی بە هاوکاری فیتنە و دوژمنان بڵێسە ئەگرێ و ئاستی یەکتر کوشتن و مەزهەب و لێکدانەوەی جیاواز لە لایەک، و بێجگە لە قورئان، بە دەست تێوەردان لە ئەحادیس و ئەحکامەکان، هەر لایەنێک بە باو باری خۆیاندا دەیچڕن و حوکمی پێدەکەن، تا دەگاتە ئەمڕۆ!!...\n- بەڵام با ئەوەشمان لە بیر نەچێت سەرەڕای ئەو کێشە و ململانێیانە دیسانەکە، زۆر دەوڵەتی خەلافەتی ئیسلامی و ئیمارەت و دەسەلاتی ئیسلامی لە ماوەی سەدان ساڵدا توانیویانە لاپەڕەی زێڕین بۆ ئیسلام و مرۆڤایەتی و موسڵمانان تۆمار بکەن، گەورەترین قوتابخانە و زانستگای ئەخلاق و ئەدەب و و وزەی ڕۆح بوون و سەدان سەرکردەی سیاسی و نیزامی و، عالەمی ئیسلامی و زانستی، بیرمەند و زانای گشت بوارەکانی جیهانی ڕۆحی و مادی بخوڵقێنن و خزمەت بە ئاین و نەتەوە و خاک و وڵات بکەن...\n- ئیسلام بێداری، یان بێداری ئیسلامی..\n-* ئیخوان الموسلمین کە لە سەر بنەمای تیئۆریەکانی '' حەسەن بەنا'' لە میسر دەیان ساڵە دەستیان بە شۆڕشی ڕاگەیاندن و بێداری ئیسلامی کردووەتەوە، دیارە تا ئیستاش بە بێ چەکی گەرم؛ و دواتر شاخ و پەل و پۆی هاوێشتووە و بۆ نزیک و دوور، ئیستا دەتوانم بێژم لە هەموو جیهان لایەنگر و ڕێکخراوەیان هەیە و دەستیان بە سەر زۆربەی مزگەوت و شوێنە ئایینیەکانی دەرەوەی بازنەی وڵاتانی ئیسلامیشدا گرتووە و رۆژئاوا پڕە لە ئەندام و لایەنگرانیان، کار و چالاکی خۆیان ڕۆژانە ئەنجام ئەدەن، و خوتبە و خوێندنە ئایینیەکان هەر لە بانگخواز و خوتبە بێژی ئیخوانەکان لە کۆڕ و کۆمەڵە ئایینیەکان، مارە کردن و خەتمی ئیسلامی، خوتبەی نوێژی ڕۆژانی هەیەنی، رۆژانی جەژنی ڕەمەزان و قوربان، مەراسیمە ئیسلامیەکان، ناشتن و سەر قەبر و گوڕستانەکان،... نزیک بە تەواویان لە ژێر دەست و بەرنامەی خۆیاندایە و هەرچی دێت کێشیان دێت بەربڵاوتر ئەبنەوە و مەزگەوت و بنکەی ئایینی لە شارەکانی ڕۆژئاوا بە گشتی پێش چونێکی بەرچاوی بە خۆیەوە دیوە... خەڵک لە ئیسلام و بەرنامەی ئیسلامی نزیک ئەکەنەوە... تا ئەو ڕادەیە من ئاگادار بم و بیستبێتم، ئەم گروپە تا ئیستاش دەستیان بۆ چەک و خەباتی چەکداری نەبردووە و نەچوونەتە ژێر باری هیچ تەقینەوە و خۆ کوژییەک،؛ پێیان وایە دەبێ بە وشیاری و هۆشیار کردنەوە ئیسلام لە دڵی خەڵک و خوازیارانی جێ بکەنەوە. وێڕای ئەوەی کە دەیانساڵە بە تایبەت لە وڵاتی میسر ئەگیرێن و زیندانی ئەکرێن و ئەکوژرێن و بە تێزاب ئەسوتێنرێن، ڕاو ئەنرێن و دەربەدەر ئەکرێن و قاچاخ ئەبن لە وڵات و ماڵ منداڵیان، بەڵام خەباتی خۆیان لە توند و تێژی و چەک و شەڕی چەکداری تا ئیستا، بە دوور گرتووە....\n- * هێزە بە ناو ئیسلامیە جیهادیەکانیتر؛ هەر لە القاعیدە و ( تاڵیبان) و النوسرە، و ال و ال.. بگرە هەتا دوایی.... بە باوەڕی من هەموویان لە بازنەیەکدان و بەرامبەر خۆسەپێنی و زوڵم و زۆرداری ڕۆژئاوا و داگیرکاریەکانیان هاتوونەتە گۆڕەپانی شەڕ و ڕووبە ڕوو بوونەوە، کە لە ڕوانگەی زۆر کەسەوە ئەوانە گوایا زەرەریان بە ئیسلام گەیاندووە تا قازانج!.. بەڵام بە لای باوەڕی منەوە ئەوەندە زەرەریان لە ئیسلامدابێ بە هەڵس و کەوتەکانیان، ئەوەندە زیاتر بوونەتە هۆکاری ئیسلام ناسی بۆ ئەوانەی خوازیارن و دەیانەوێ ڕاستیەکان ببینن.... ڕاستە کارەسات خوڵقاوە و خەڵک سەربڕاوە و زۆر کاری ناڕەوایان ئەنجام داوە و لە ڕێگای میدیاکانەوە خەڵکیان لە خۆیان تاراندووە و بێزار کردووە، بەڵام دەبێ بزانین کە ئیسلام بەری و دوورە لە کاری تن و توێژی و ناعەداڵەتی... ئەم گروپانە کە ئیستا لە ئارادان بۆ تۆقاندن و خۆ نواندن هەرکام چەند دەست و ئامانجێکی نادیاریان لە پشتە و ساڵانێکتر دەنگیان دەردەچێ و خەڵکی وشیار دەیژنەون و لێی حاڵی دەبن!...\n- ئەم گروپە توند ئاژۆیانە کە لەوانەیە هندێکیان لە سەر هەق بن و ئێمە تا ئیستا بە باشی لێی حاڵی نین!؛ وە یان بێگومان کەسی باش و موسڵمانی ڕاست و دروستیشیان تێدایە؛ بەڵام بە پێی ئەو وێنە و ڤیدیۆ و هەواڵانەی کە لە ڕاگەیەنە گشتیەکان و تۆڕە کۆمەڵایەتیە بێ پەرژینەکان بڵاو دەبنەوە، پێمان ئێژن؛ کە جیاوازی ناکەن و هەر کەس وەک ئەوان بیر نەکاتەوە شەڕ بە دژی ئەکەن و چاک و خراب، هەژار و دەوڵەمەند، کافر و موسڵمان، لایان یەک حیسابە و کارەسات ئەخوڵقێنن.!! ئەوانە ئەگەر کاری باشیشیان کردبێ لە چاو کارە ناڕەواکانیان، هەر جێگای باس نیە..!!... بە تایبەت کە النوسرە و داعش سەریان هەڵدا و دەسیان دایە شەڕی چەکداری و کەوتنە کوشت و کوشتار و سەربڕین و کاری ناڕەوا، ئیتر ڕووی هەموو ئەوانیتریانیان سپی کردەوە.!!! تازە ئەمانە بەو پێوەر و باسە گەرم و گوڕانەی ڕۆژ ئەوەندە خرابە کارییان ئەنجام داوە، لە چاویاندا، دەبێ دەستی القاعیدە و تاڵیبان و چوزانم ئەوانیتر ماچ بکرێن و بێژین هەزار ڕەحمەت لە ئێوە!!!....\n'' بۆچی، ( داعش و داعشیەکان) وا ئەکەن و کاردانەوەیان تووند و بێڕەحمانەیە''؟\n- لێرەدا هەم باس لە کاڕە ناڕەواو نا ئیسلامی و دژە مرۆییەکانی ال'' داعش'' و هاوبیرانیان باس ئەکەین و هەمیش باس لە ڕۆژئاوا و سیاسەتی نیفاق و دزی و فزی جەردەییەکانیان و کۆمەڵکوژیەکانیان لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست ئەکەین و هندێک لەو کارەساتانەی خوڵقاندونیان و پلانی پاکتا و چەپەڵیان هەیە لێیەوە ئەدوێین...... هەروەها باسی ئەوەش ئەکەین کە بۆچی ئەوانە ئەو جۆرە کردارانە ئەنجام ئەدەن؟ ئاخۆ بەشی زۆری تاوانەکان و هاتنە ئارای ئەو گروپانە سیاسەتی پڕ فرت و فێڵ و چەند فاقەی ناعەداڵەتی و دێو و غولە گەورە قوتدەرەکەی جیهانی ڕۆژئاوای داپلۆسێنەر و داگیرکار نیە!!؟؟؟....\n- ** دەبێ لێرەدا ئاماژە بەوەش بکەین هەر وەک پێشتریش باسم کردووە؛ '' ئەو هەموو نەهامەتی و کارەساتانە تەنیا هۆکارەکان ئەو گروپە توندئاژۆیانە نین؛! بەڵکوو هۆکارە بنەڕەتی و ئەسڵیەکان وڵاتانی زلهێز و چاو برسی و چەک و چۆڵ فرۆشن. بە تایبەت وڵاتانی ڕۆژئاوا و بە ناو هاوپەیمانانی وێرانکەر و ڕووخێنەر لە ژێر ناوی ئازادی و دیمۆکراسی و پاراستنی مافی مرۆڤ، بە تایبەتی کەوتوونەتە گیانی هەموو خەڵکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، بە ماڵ و حاڵ و سەروەت و سامانی ژێرزەوی و بان زەوی، و تەنانەت ناموس و کەرامەتی زۆربەی دانیشتوانیان بە تاڵان بردووە و بەردەوام بە جۆرها چەکی مۆدێڕن و ڕووخێنەر، بە فڕۆکە و بۆمب و موشەک و چل چل هتاد....، بە چەپ ڕاست و هەق ناهەق، مرۆڤ ئەکوژن و چەک و چۆڵ بە دۆست و دوژمن ئەفرۆشن!!!. - تا ئیسلامیە جیهادیەکان نەفەرێک بێتاوان یان تاوانبار ئەکوژن، ئەوان بە سەدان کەسی بێتوان و هەژار ئەکوژن و برسی ئەکەن و ماڵ ویران و ڕەنجە ڕۆ و جگەر سوتاو دەستەودامان ئە هێڵنەوە!. دوور لە چاوی میدیاکان کە هەموویان هەر لە بەرژەوەندی خۆیانن، ئەتکی ناموسی و بێحورمەتی کەسایەتی گشت تاکێکی ئەو ناوچانە ئەڕوخێنن و لە ناو ئەبەن.... ئەگەر تەنیا لە گۆشە نیگای ئەندامانی خۆیانەوە کە جاروبار وەک نوکە دەرزی لە ڕێگای سەربازەکانیانەوە ئەخرێنە سەر ڕووپەڕی میدیا و ڕۆژنامەکان، بە سەدان و هەزاران لاپەڕە کفتی دڵان نامرێتنێ و باسی دەستدرێژی و جینایەتەکانیان کۆتایی نایە!!!...\n- درێژەی هەیە...\nئەرشیفی (مجید کاکەوەیسی)ی نووسەر\nتهنئة من القلب للمرأة الكوردية في عيدها الأغر\nبارزانی لە نێوان " زەروورەت و ختوورەت" دا\nپیاوە بچوکەکە دیسان کەوتەوە دژایەتی کوردانی خۆرئاوا..!


ئێران؛ چاکبوونەوەى زیاتر لە 10 هەزار تووشبووى کۆرۆناى راگەیاند\nیەکشەممە, 05 نیسان 2020\nعادل عەبدولمەهدی: رەوشی عێراق لەبارەی كۆرۆناوە لە دراوسێكانی باشترە\nراوێژکارێکی ئەمریکی بۆ ژیان: رشتنى غازى سارین ڕاست نییە\nئەمڕۆ رۆژی ژمارە پێوانەییەكانی مردن بوو\nسەرۆكی حكومەت: بەهۆی پێشێلكاریەكانەوە قەدەغەی هاتووچۆ درێژكرایەوە\nپارێزگاری سلێمانی چەندبڕیارێكی لەبارەی قەدەغەی هاتووچۆوە دەركرد\n26.03.2020 02:36 PM\nوەزارەتی تەندروستی ئێران رایگەیاند، لە ماوەی ٢٤ کاتژمێری رابردوودا 157 کەسی دیکە بە کۆرۆنا گیانیانلەدەستداوە و بەوەش کۆى گشتى تووشبوانى ڤایرۆسى کۆرۆنا گەیشتووەتە 29 هەزار و 406 تووشبوو.\nژیان_ئێران: ئەمڕۆ پێنج شەممە، 24ی ئاداری 2020، وەزارەتی تەندروستیی ئێران لە راگەیەندراویکدا گیانلەدەستدانی 157 کەسی دیکەی بە ڤایرۆسی کۆرۆنا راگەیاند، بەمەش ژمارەی ئەو کەسانەی تاوەکو ئێستا گیانیان لەدەستداوە بۆ دوو هەزار و 234 کەس بەرزبوەوە، هاوکات، هاوکات 10 هەزار و 457 کەس چاکبوونەتەوە.\nوەزارەتی تەندروستیی ئێران ئەوەشى ئاشکراکردوە، لە 24 کاژێری رابردوو دوو هەزار و 389 کەسی دیکە تووشی کۆرۆنا بوون و بەوەش کۆی تووشبووان گەیشتووەتە 29 هەزار و 406 تووشبوو کە دۆخی تەندروستیی دوو هەزار و 746 کەسیان ناجێگیرە.\nعادل عەبدولمەهدی: رەوشی عێراق لەبارەی كۆرۆناوە لە دراوسێكانی باشترە\nنرخی نەوت جارێكیتر روو لە بەرزبوونەوەیە\nراوێژکارێکی ئەمریکی بۆ ژیان: رشتنى غازى سارین ڕاست نییە\nئەمڕۆ رۆژی ژمارە پێوانەییەكانی مردن بوو\nسەرۆكی حكومەت: بەهۆی پێشێلكاریەكانەوە قەدەغەی هاتووچۆ درێژكرایەوە\nپارێزگاری سلێمانی چەندبڕیارێكی لەبارەی قەدەغەی هاتووچۆوە دەركرد\nلەبارەی رژانی گازی سارینەوە روونكردنەوە دەدرێت\nپۆلیسی هەڵەبجە: بەهۆی دەستكاریكردنی تەقەمەنییەوە هاووڵاتیەك گیانیلەدەستدا


قه‌رارگای هه‌مزه‌ی سه‌ر به سپای پاسداران هه‌ڕه‌شه‌ی تۆڵه سه‌ندنه‌وه ده‌کات. برایم جه‌هانگیری – Giareng\nقه‌رارگای هه‌مزه‌ی سه‌ر به سپای پاسداران هه‌ڕه‌شه‌ی تۆڵه سه‌ندنه‌وه ده‌کات. برایم جه‌هانگیری\nلە 14 تشرینی یەکەم , 2013\nسناریۆی ترۆری ئه‌ندامی هێزه سیاسیه‌کانی رۆژهه‌ڵات له باشووری کوردستان\nبه گوێره‌ی هه‌واڵێک که له رۆژهه‌ڵات تایمز دا بڵاو کراوه‌ته‌وه له کاتی ناشتنی چه‌کداره کوژراوه‌کانی سه‌ر به‌رێژیم سپای پاسداران هه‌ڕه‌شه‌ی تۆڵه سه‌ندنه‌وه‌ی کردووه .\nدوای کوژرانی چه‌ند چه‌کدارێکی سه‌ر به رێژیم به ده‌ستی هێزه‌کانی لایه‌نێکی رۆژهه‌ڵاتی کوردستان که تا ئێستاش ئه‌نجامده‌ره‌که‌ی دیار نییه و به‌ره‌سمی هیچ لایه‌نێک ئه‌و کرده چه‌کداریه‌ی وه‌عۆده‌ی خۆی نه‌گرتووه، سپای پاسداران و فه‌رمانده نیزامیه‌کانی سه‌ر به ڕیژیم به ئاشکرا هه‌ڕه‌شه‌ی تۆڵه سه‌ندنه‌وه ده‌که‌ن.\nئه‌و هه‌ڕه‌شه‌یه و به تایبه‌تی له هه‌لوومه‌رجی شڵه‌ژانی ناوچه‌ی ژێر ده‌سه‌ڵاتی یه‌کیه‌تی و کێشه و ناکۆکی و ناوخۆیی یه‌کیه‌تی نیشتمان و دوچاری قه‌یران هاتنی ئه‌و هێزه نیگه‌رانیه‌کان زیاتر ده‌کات و به دووری مه‌زانن بۆ وه‌ده‌ست هێنانی پیگه‌ی باشتر و یارمه‌تی زیاتری ئێرانیه‌کان سناریۆی ترۆری ئه‌ندام و لایه‌نگرانی هێزه‌کانی رۆژهه‌ڵات له‌م ناوچه‌یه بکه‌وێته به‌ر سه‌ودا و مامه‌ڵه و ته‌نانه‌ت دووباره بێته‌وه.\nله کێشه‌ی و ناکۆکیه‌کانی ئیقیلم و ناوچه‌ییی له سه‌ر باشووری کوردستان و له به‌رامبه‌ر پارتی دێمۆکراتی کوردستان دا که مه‌یله‌و تورکیایه ئێران خه‌ریکی ئالته‌رناتیو سازکردن و جێگره‌وه‌ی به هێزه له هه‌رێمی کوردستان. پارتی که هه‌م به ریژه‌ی ده‌نگده‌ران بۆ پارله‌مانی کوردستان و هه‌میش وه‌ک سوپا و هیزی شه‌ڕکه‌ر ده‌سده‌لاتی زیاتری له هێزه‌کانی دیکه به‌ده‌سته‌وه وای کردووه که ئێران نیگه‌رانی پێگه‌ی خۆی بێ له‌و ناچه‌یه و به تایبه‌تی دوای ئه‌وه‌ی که له هه‌ڵوێست به‌رامبه‌ر به ده‌وه‌ڵه‌تی ئه‌سه‌دیش پارتی و تورکیا یه‌ک هه‌ڵوێست و یه‌ک سیاسه‌تیان هه‌ڵبژارد ئێران نیگه‌رانیه‌کانی زیاتر بوو. وه‌ک باس کراوه گۆیا ده‌وڵه‌تی ئێران له ڕێگای قاسم سوله‌یمانی فه‌رمانده‌ی سپای قودس داوای له بارزانی کردووه که ئیزن بدات به ریگای کوردستانه‌وه چه‌ک و ته‌قه‌مه‌نی بۆ هێزه‌کانی خۆی که له سوریا به قازانجی ئه‌سه‌د له شه‌ڕ دان و بۆ دەو‌ڵه‌تی ئه‌سه‌دیش به‌رێ بکات و بارزانی ئه‌و شته‌ی قه‌بووڵ نه‌کردووه. ئه‌مه‌ش هێنده‌ی دیکه رێژمی ئێران و قاسم سوله‌یمانی فه‌رمانده‌ی سپای قودسی توڕه کردووه و بۆیه به هه‌موو شێوه‌یه‌ک خه‌ریکی پیلان گێران و تێکدانی ئه‌من وئاسایشی ئه‌و ناوچه‌یه‌یه. هه‌ر له‌م پێوه‌ندیه دا بوو که له ته‌قینه‌وه‌کانی هه‌ولێر دا ئه‌نگوستی تاوان زیاتر له ده‌وڵه‌تی ئیسلامیی شام بۆ لای سوپای قودسی ئێران ڕاده‌کێشرا. هه‌ر ئێستا به ئاشکرا گؤرانی ڕوانگه و جیاوازی روانین به‌رانبه‌ر به سوریا و شه‌ڕی ناوخۆیی ئه‌و وڵاته له هه‌ڵوێستی هه‌ندێک لایه‌نی کوردی ژێر ده‌سه‌ڵاتی یه‌کیه‌تیش که ده‌نگۆی نزیکی له ئێرانیان له‌سه‌ره وه‌دیار که‌وتووه. ئه‌و هێزانه وه‌رده ورده له دژایه‌تی کردنی ئه‌سه‌د خۆیان دزیوه‌ته‌وه و زۆرتر ته‌بلیغاته‌که له دژی جه‌بهه‌تولنوسره و به قازانجی پ ی د له ماڵپه‌ڕ و سایه‌تکانیان دا ده‌بینرێ . ئه‌گه‌رچی دیفاع له پ ی د و هێزه‌کوردیه‌کانی سوریا ئه‌رکی نیشتمانیه و ئه‌رینیه به‌ڵام له هه‌مان کات خۆ دزینه‌وه له گواستنه‌وه‌ی هه‌واڵ ده‌نگووباسه‌کانی سووریا و بێده‌نگی له ئاست کوشتاری خه‌ڵکی بێ ده‌ره‌تان له لایه‌ن ئه‌رته‌شی سوریا به جۆرێک نزیک بوونه‌وه له سیاسه‌ته‌کانی رێژیمی ئێران له به‌رامبه‌ر سوریا دا دێته ئه‌ژمار.\nهه‌ر ئه‌و وه‌زعه وای کردووه که سوپای قودس که ده‌ستێکی باڵای هه‌بووه و هه‌یه له ترۆر و ته‌قاندنه‌وه له ده‌ره‌وه‌ی ئیران و له زۆر شوێنی جیهان دا دووباره به بیانووی هه‌ڕه‌شه و تۆڵه کردنه‌وه له ئه‌نجام ده‌رانی کوشتنی چه‌کداره‌کانی سه‌ر به‌و سپایه پلانه مه‌ترسیداره‌کانیان ئاشکرا بن و زه‌نگی مه‌ترسیه‌کی گه‌وره بۆ سه‌ر ده‌سه‌ڵاتی حکوومه‌تی هه‌رێمی کوردستان لێبدرێ. جگه له‌مه قاسم سوله‌یمانی و سپای قودس که پێشتریش به ترۆری ئه‌ندام و کادری هێزه‌کانی رۆژهه‌ڵاتی کوردستان په‌ڵه‌یه‌کی ره‌شی مێژوووییان بۆ خۆیان و بۆ ده‌سه‌ڵاتی ئه‌و کاته‌ی کوردستان تۆمار کردووه بێ وا دیاره بێکار دانانیشن و بێ ده‌نگ نابن و به به‌رنامه و زۆر لێزانانه خه‌ریکن جارێکی دیکه نائه‌منی و کێشه‌ی جیددی بۆ هه‌رێمی کوردستان دروست ده‌که‌ن و له‌م نێوه داو به دوای کوژرانی چه‌ند چه‌کدارێکی سه‌ر به‌و سوپایه و دوای هه‌ڕه‌شه‌ی تۆڵه کردنه‌وه‌ی فه‌رمانده‌کانی سپا له لایه‌نی ئه‌نجامده‌ری ئه‌و کرده سه‌ربازیانه ئه‌و هێزانه‌ی رۆژهه‌ڵات ده‌بێ ئه‌و هه‌ڕه‌شانه به جیدی بگرن و به‌شی ئه‌منه‌یتی خۆیان به شێوازێکی نوێ و واقعبیتنانه به‌رۆژ بکه‌نه‌وه.\nدیاره دنیای ئه‌مڕۆ دنیای 90 ه‌کان نییه که خوێنی تیکۆشه‌رانی دێمۆکرات بکرێته هه‌وێنی سه‌ودایه‌کی قێزه‌ونی سیاسیی و له له‌یه‌ن هێزێکی شۆڕشگێری سیاسیی کوردییه‌وه هه‌رزان فرۆش بکرێ. بوونی رایه‌ڵه‌ی هه‌راو و به‌رینی تۆڕه کۆمه‌ڵایه‌تیه‌کان و ئینتێرنێت و سه‌ته‌لایت که له چاو ئه‌وکاتی هه‌ر بۆ پێک هه‌ڵکێشان نابێ ئه‌و هوشداریه ده‌دا به لایه‌نه‌کان که وشیار و وریا بن و بۆ خاتری شه‌ڕی گرووهی و کێ به‌ر کێی حیزبی جارێکی دیکه سه‌ودا له سه‌ر تێکۆشه‌رانی رۆژهه‌ڵات ئاسان نییه و به دڵنیاییه‌وه نه خه‌ڵک و نه رۆشنبیر و نه رۆژنامه نووس و چالاکانی بواری مافی مرۆڤ و سیاسه‌تیش له‌و که‌سانه خۆش نابن که بیانهه‌وێ وه‌ک ساڵی 90 به‌و لاوه هه‌ڵسوکه‌وت ده‌گه‌ڵ تێکۆشه‌رانی رۆژهه‌ڵات بکه‌ن.


3/29/2019 6:46:00 PM 421 جار خوێندراوەتەوە\nبۆ دروستكردنی كۆمەڵگایەكی پێشكەوتوو و شارستانی، دەبێت گرنگی بدرێت بە خوێندن‌و دانانی سیستمێكی پەروەردەی سەردەمیانەو بگونجێت لەگەڵ كلتووری گەلەكەمان. ئەم وڵاتانەی گرنگیان بەخوێندن‌و پەروەردە داوە‌و دركیان بەگرنگی ئەم كەرتە كردووە بۆ گەشەكردن بەرەوپێشخستنی وڵاتەكەیان، توانیویانە وڵاتەكەیان ببەنە ئاستی وڵاتە گەورەو پێشكەوتوەكانی جیهان.\nخوێندن كاریگەری زۆرو هەستیاری هەیە لەسەر زۆربەی بوارەكانی ژیان‌و هەر گۆڕانكارییەك لە سیستمی پەروەردەو فێركردن رووبدات كاریگەری گەورەی دەبێت لەسەر كۆمەڵگا تەنانەت كاریگەری دەبێت لەسەر شێوازی بەڕێوەبردنی وڵاتیش، بە هەردوو روویەكەیەوە، باش‌و خراپ.\nكەسێك خوێندەوارو خاوەن بڕوانامە ئاسۆیەكی روونتری لەبەردەمدایە بۆ بەرنامە داڕشتنی ژیانی‌و هەلی كار لەبەردەمی زیاتر دەبێت. رۆڵی بەرچاوی دەبێت لە بەشداریكردنی لە گەشەكردنی بوارەكانی سیاسی‌و ئابووری‌و كۆمەڵایەتی وڵات‌و هێنانەدی پاشەڕۆژێكی باشترو پێشكەوتووتر بۆ نەوەكانی داهاتوومان.\nكەسی خوێندەوار هۆشیاری زیاتری دەبێت بۆ پاراستنی باری تەندروستی خۆی‌و دەوروبەری‌و لە ڕێگای بەخوێندەواریكردنی زۆرینەی تاكەكانی كۆمەڵگا، دەكرێت كۆمەڵگایەك بێتە بەرهەم لە ڕووی تەندروستیەوە لە ئاستێكی بەرزدا بێت. ئەو كۆمەڵگایانەی رێژەی نەخوێندەواری زۆر كەمە، ئاستی تەندروستی تاك‌و خێزان زۆر بەرز دەبێت تیایدا.\nپێش راپەڕین یاسای خوێندنی زۆرەملێ بۆ خوێندنی سەرەتایی هەبوو، بەڵام دوای راپەڕین كار بەم یاسایە نەكرا چیدی، ئەمەش وای كرد كە خێزانەكان سەرپشك بن لەوەی منداڵەكانیان دەنێرنە بەر خوێندن یان نا.\nئەم رووداوانەی كە روویداوە لە دوای راپەڕین زۆربەیان ناخۆش‌و كارەساتبار بوون بۆ خەڵكی ئەم هەرێمە، وایكرد ژمارەیەكی زۆر لەمنداڵان بێبەشبن لە خوێندن، هەر لە شەڕی ناوخۆو دوو ئیدارەیی، ئەم گەندەڵییە زۆرەی لەلایەن دووحزبی دەسەڵات لە ئیدارەدان‌و بەڕێوەبردنی دەزگاكانی حكومەتدا ئەنجامیانداوە، دزینی داهات‌و دواتریان فرۆشتنی نەوت لەلایەن حكومەتی هەرێمەوەو ناشەفافی داهاتەكەی، هەموو ئەوانە وایكرد كە خەڵك لە هەژاری‌و نەبوونیەكی زۆردا ژیان بەسەر ببەن.\nهەژاری‌و نەبوونی هۆكارن بۆ نەناردنی منداڵەكان لەلایەن خێزانەكانیان بۆ خوێندن، بەتایبەت لەلایەن ئەم خێزانانەی كە نەخوێندەوارو كەم دەرامەتن، ئەمەش وایكردوە كە رێژەی نەخوێندەواری لە ئاستێكی بەرزدابێت لە هەرێمی كوردستان، بەتایبەتتر لە لادێ‌و شارۆچكەكاندا رێژەی نەخوێندەواری زۆرە، هەژاری تاكە هۆكار نیە لەم شوێنانە، بەڵكو كەمتەرخەمی حكومەت لە دروستكردنی خوێندنگاو دابینكردنی مامۆستا بۆ لادێكان هۆكارێكی تری نەخوێندەوارییە.\nئەگەر سەیرێكی شێوازی حكومڕانی كابینە یەك لە دوایەكەكانی هەرێمی كوردستان بكەین بێخەمیەكی زۆریان پێوەدیارە بەرامبەر بەكەرتی پەروەردەو فێركردن، هەر لە نەبوونی یاسایەك بۆ شێوازی سیستەمی پەروەردەو فێركردن، لە دابیننەكردنی بودجە‌و دروستنەكردنی خوێندنگاو گرنگی نەدان بە دابینكردنی كادری پەروەردەیی باش، هەروەها لە دانانی كەسانی ناشارەزا وەك وەزیرو بەڕێوەبەری گشتی لە وەزارەتی پەروەردەدا، هەموو ئەوانە وایكردووە كە ئاستی خوێندن‌و زانست زۆر نزم بێتەوە، خوێندن ئەم بەها گرنگەی خۆی لەدەست بدات.\nدانانی كەسی حزبی‌و ناشارەزا لە كەرتی پەروەردە، وەك وەزیری پەروەردە، وای كرد كە پەشێویەكی زۆر لەم وەزارەتە دروست بێت، ئەوەندەی گرنگی بەدانانی كەسی حزبی لەخوێندگاكان دراوە، ئەوەندە گرنگی نەدراوە بەدابینكردنی كەسی پسپۆڕو پەروەردەیی لە خوێندنگاكاندا. كەرتی پەروەردە وەك تاقیگەیەكی لێهاتووە، هەر ماوەیەو بەرنامەیەك‌و سیستمێكی نامۆ بەكلتوری كوردەواری تاقیدەكەنەوە لەسەر خوێندكارەكان، ئەمەش وایكردوە كە خوێندكارەكان حەزو خولیاو ئارەزوویان نەمێنێت بۆ خوێندن.\nسیستمی پەروەردە یەكێكە لە پایە گرنگەكانی هەر دەوڵەتێك، ئێمەی كورد كە ئاوات‌و ئامانجی سەرەكیمان ئەوەیە كە ببین بەخاوەن دەوڵەت‌و وڵاتی سەربەخۆی خۆمان، بۆیە دەبێت لەگەڵ بە سیستماتیككردنی دامودەزگاكانی حكومەت، گرنگیەكی زۆر بە كەرتی پەروەردەو فێركردن بدەین، بە چارەسەركردنی كێشەكانی كەرتی پەروەردە، هێنانی كەسانی شارەزاو پسپۆڕ لە بواری پەروەردەو فێركردن بۆ ئەوەی سیستمێكی باش‌و پوخت‌و سەردەمیانە كە لەگەڵ كلتوری كوردەواری بگونجێت دابڕێژین.\nخوێندنی زۆرەملێ بە یاسا بكرێت بۆ قۆناغی بنەڕەتی. هەموو دایك‌و باوكێك دەبێت منداڵەكانی بنێرن بۆ خوێندن لەكاتی سەرپێچی بەپێی یاسا سزا بدرێن. خوێندنی زۆرەملێ قۆناغی بنەڕەتی بواری زیاتر بە خوێندكار دەدات كە بەردەوام بێت لە خوێندن‌و ببێت بەخاوەن بڕوانامەیەك لە بوارە جیاجیاكانی خوێندن، بەمەش هەلی كار لەبەردەمی زیاتر دەبێت‌وتێڕوانینیبۆژیان‌وپێكەوەژیان‌ورۆڵیتاكلەكۆمەڵگاواقعیانەوسەردەمیانەتردەبێت. هەروەهاهێزوتوانایگەنجەكانیگەلەكەمانبەهەدەرناچێت.\nلەكاتی بوونی یاسای خوێندنی زۆرەملێ، حكومەت دەبێت پێداویستی خوێندن بۆ هەر خوێندكارێك دابین بكات‌و خوێندن بەشێوەیەك بێت كە هیچ ئەركێكی ئابووری نەخاتە سەر خێزان.\nبێگومان لە ئێستادا سیستمی پەروەردەو فێركردن‌و وەزارەتی پەروەردەی هەرێمی كوردستان كەموكورتیەكی یەكجار زۆری هەیە.


آشتی - صفحه ۳ از ۱۲ - بنیاد توسعه فرهنگی بانه\nبۆ : شارداری و شۆڕای شاری بانە کۆمەڵگای ئەمڕویی، پێویستی بە ئامراز و کەرەسەیەکە بۆ ئەوەی بە ئاگایی و وشیارییەوە لەگەڵ نیاز و پێداویستی و بەرژەوەندییە هاوبەشەکان، هەڵسوکەوت بکات. ئەمڕۆ لەجاران زیاتر شارەکەمان پێویستی بە ڕەسانە و دەنگبەرێکە کە ببێتە پردێکی پێوەندی لەنێوان خەڵک و بەرپرسانی شارەکەمان. هەموومان ئاگادارین کە شاری بانە بەنیسبەت گۆڤارو بڵاڤۆک […]\nفرهاد ۱۳۹۶-۰۷-۲۳ ۰ دیدگاه 450 بازدید خواندن ادامه...\nفرهاد ۱۳۹۶-۰۷-۱۷ ۰ دیدگاه 586 بازدید خواندن ادامه...\nروز پنج شنبه ۲۳ شهریورماه ۱۳۹۶ شهر بانه شاهد اکران فیلم های کوتاه بلند و مستند فیلم سازان بانه ای بود این مراسم با حضور مردم و فیلم سازان و شخصیت های فرهنگی در سالن ارشاد اسلامی شهر بانه تحت عنوان ” مروری بر آثار فیلم سازان بانه ای ” به انجام رسید . در […]\nفرهاد ۱۳۹۶-۰۶-۲۵ ۰ دیدگاه 1,668 بازدید خواندن ادامه...\nفرهاد ۱۳۹۶-۰۶-۲۲ ۰ دیدگاه 766 بازدید خواندن ادامه...\nاگر رفیق شفیقی درست پیمان باش رفیق حجره و گرمابه و گلستان باش ابنیه‌های بانه عمدتا بامی مسطح دارند. اما حمام خدری تنها ابنیه طاق و گنبدی شهربانه محسوب می‌شود که درحال فرو ریختن میباشد. حمام خدری سال ۱۳۳۴ و در مدت یک سال در زمین متعلق به مسجد سید در محلە بانە […]\nفرهاد ۱۳۹۶-۰۶-۱۸ ۰ دیدگاه 1,171 بازدید خواندن ادامه...\nفرهاد ۱۳۹۶-۰۶-۱۳ ۰ دیدگاه 673 بازدید خواندن ادامه...\nسەیرانی ئاشتی لە سورێن\nسەیرانی چەندکەسێک لە ئەندامانی ئاشتی لە سورێن ۱۳۹۶.۰۶.۰۹\nفرهاد ۱۳۹۶-۰۶-۱۰ ۰ دیدگاه 481 بازدید خواندن ادامه...\nهمفکری و همکاری مشترک آشتی و میراث فرهنگی\nموضوع : صورت جلسه در روز یکشنبه مورخ ۵/۶/۹۶ در محل اداره میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری شهرستان بانه جلسه ای ما بین اعضای کمیته میراث فرهنگی بنیاد توسعه فرهنگی آشتی شهرستان بانه و ریاست اداره میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری شهرستان بانه به منظور تعامل و همکاری هر چه بیشتر این دو […]\nفرهاد ۱۳۹۶-۰۶-۰۸ ۰ دیدگاه 469 بازدید خواندن ادامه...\nسمینار “آسیب شناسی و پیشگیری از اعتیاد” برگزار شد ٩۶.٠۶.٠١\nبنکەی گەشەی فەرھەنگی بانە(ئاشتی) سیمینارێکی لەسەر پرسی مادە ھۆشبەرەکان بەڕێوە برد بنکەی گەشەی فەرھەنگی بانە(ئاشتی) کە لەپێناو چارەسەر و پێشخستنی بواری فەرھەنگی کۆمەڵگە چالاکی دەکات لە ماوەی تەمەنی کورتی خۆیدا کارنامەیەکی پڕ بەھرەی تۆمار کردووە. بەڕێوەبردنی سیمیناری “خۆمان و بنەماڵەکانمان لە مەترسیەکانی مادە ھۆشبەرەکان بپارێزین” دوایین چالاکی بوو کە ڕۆژی چوارشەممە، بەرواری یەکی خەرمانانی ۱۳۹۶ی […]\nفرهاد ۱۳۹۶-۰۶-۰۲ ۰ دیدگاه 571 بازدید خواندن ادامه...\nصفحه قبلی صفحه1 صفحه2 صفحه3 صفحه4 … صفحه12 صفحه بعد


بنەماڵەی مامۆستا یابانیەكە داوای لێكۆڵینەوە دەكەن\nدوای ئەوەی مامۆستایەكی زانكۆی ئەمریكی لە سلێمانی بە ناوی پیتەر چۆی تەمەن 35 ساڵ هەفتەی رابردوو لە ناو ماڵەكەی خۆیدا بە كوژراوی دۆزرایەوە، بنەماڵەكەی گومانیان هەیەو داوا دەكەن ئەمریكیەكان لێكۆڵینەوەی زیاتر بكەن.\nئێوارەی ئەمڕۆ چوارشەممە كەناڵی (ئەلحورە)ی ئەمریكی ئاشكرای كرد كە بنەماڵەی مامۆستا كوژراوەكەی سلێمانی گومانیان لەو گێڕانەوەیە هەیە كە پۆلیسی سلێمانی رایانگەیاندووە، لەمبارەیەوە داوای لێكۆڵینەوە لە بەرپرسانی ئەمریكا لە عێراق دەكەن.\nسەرچاوەی وەرگێران،باس نیوز\nئه‌م بابه‌ته 876 جار خوێنراوه‌ته‌وه


عه‌لیڕه‌زا مه‌حجووب، نوێنه‌ری خه‌ڵکی تاران له پاڕڵمانی ئێران ده‌ڵێت، له ده‌مێکدا ته‌نیا 250 هه‌زار ده‌رفه‌تی کار هه‌یه 1 ملیۆن‌و 200 هه‌زار خوێندکار زانکۆ ته‌واو ده‌که‌ن و له کار ده‌گه‌ڕێن. مه‌حجووب هه‌روه‌ها ده‌ڵێت که له یاسای بوودجه‌ی ئه‌م ساڵدا 4 هه‌زار مڵیارد تمه‌ن بۆ پشتگیری له پیشه‌سازی و زیاترکردنی ده‌رفه‌تی کار ته‌رخان کراوه.\nله هه‌مان کاتدا، زۆربه‌ی به‌رپرسانی حکومه‌تی‌و چاودێرانی ئابووری له ئێران ده‌ڵێن له 10 ساڵی ڕابردوودا 13 ملیۆن خوێندکار زانکۆ ته‌واو ده‌که‌ن و پێویستیان به کار ده‌بێت، به‌ڵام ته‌نیا 2 ملیۆن و 500 هه‌زار ده‌رفه‌تی کار له به‌رده‌ست دایه.\nتاهیر عه‌لیپوور، لێکۆڵه‌ری سیاسی له سه‌ر ئه‌و باوه‌ڕه‌یه که که‌م‌بوونی ده‌رفه‌تی کار له ئێران‌دا به‌ستراوه‌ته‌وه به نه‌بوونی لێوه‌شاوه‌یی له چوارچێوه‌ی ئابووری ئه‌م وڵاته و چاوه‌ڕوان ناکرێت ئه‌م قه‌یرانه له کورت خایه‌ن دا چاره‌سه‌ر بکرێت.\nوتووێژ له گه‌ڵ تاهیر عه‌لیپوور


كەیسی سێ هەزار بێسەروشوێن لە دادگای كەركوكە\nكەركوك/4ی ئابی 2019/ پیاوێكی بە تەمەن، وێنەیەكی كوڕە بێسەروشوێنەكەی بەدەستەوەیە و بۆی دەگریت، لە كۆنگرەی خاچی سوری نێودەوڵەتی فۆتۆ: سۆران محەمەد\nراکان سەعید جبوری، پارێزگاری كەركوك بەوەكالەت ئاشكرایدەكات كە كەیسی سێ هەزار كەسی بێسەروشوێن و ونبوو لە دادگای كەركوكە و جەختیشیكردەوە "حزب هەیە هێزی ئەمنی هەیە و بەشێك لە ونبووەكان لای ئەوانن"، بەبێ ناوهێنانیان.\nئەو وتەیەی راكان سەعید، لە كۆنگرەیەكی رێكخراوی خاچی سوری نێودەوڵەتیدا هات بە هاوكاری نوسینگەی كەركوكی مافی مرۆڤی عیراق كە ئەمڕۆ چوارشەممە 4ی ئاب بەڕێوەچوو، بە بۆنەی رۆژی جیهانی ونبووان.\nراکان سەعید وتی "تاوەکو ئێستا 3000 هەزار کەسی بێسەروشوێن لە كەركوك هەن و كەیسەكانیان لە دادگای كەركوكە و سكاڵایان تۆماركردووە، بەڕونی دەڵێم کە حزب و هێزی ئەمنی هەیە مۆڵەتی لە حکومەتی عیراق وەرگرتووە و بەشدارن لە دیارنەمان و بێسەروشوێنكردنی هاوڵاتیان، ئەوانەی بیسەروشوێنن یان چارەنوسیان نادیارە بەشێکیان بەهۆی کاری سیاسییەوە بووە و بەشێکی تریان بەهۆی تیرۆرەوە".\nحزب و هێزی ئەمنی هەیە مۆڵەتی لە حکومەتی عیراق وەرگرتووە و بەشدارن لە دیارنەمان و بێسەروشوێنكردنی هاوڵاتیان\n"ئەو کەسانەی بەهۆی تیرۆرەوە بێسەروشوێنن با بدرێن بە یاسا، ئەگەر تاوانبارن با یاسا سزایان بدات، بەشێکی تریان بەهۆی کاری سیاسییەوە دەستگیرکراون، بەڵام لە دوای 16ی ئۆکتۆبەری 2017ەوە لە نوسینگەی مافی مرۆڤ هیچ حاڵەتێکی بێسەروشوێنکردن بوونی نەبووە".\nنوک هاپ، لێپرسراوی عیراقی رێکخراوی خاچی سوری نێودەوڵەتی، وتی "ئەم کۆنگرەیە بەشێکە لە زنجیرە چالاکییەک کە لەسەرانسەری عیراق رێکخراوە، ئامانجمان گەیاندنی چەند پەیامێکە بۆ دەسەڵاتداران و ئەو کەسانەی کە رۆڵیان هەیە لە دۆزینەوەی چارەنوسی ونبوەکان، ئێمە هەوڵدەدەین بەردەوام بگەڕێین بەدوای ئەو کەسانەی چارەنوسیان نادیارە لە سایەی ناکۆکی چەکداریییەوە".\nكەركوك/4ی ئابی 2019/ سێ منداڵ كە باوكیان چەند ساڵێكە بێسەروشوێنە و چارەنوسی نادیارە، لەگەڵ دایكیان بەشدارییان كرد لە كۆنگرەی خاچی سوری نێودەوڵەتی فۆتۆ: سۆران محەمەد\nرێکخراوی خاچی سوری نێودەوڵەتی لەماوەی دوو ساڵدا توانیویەتی چارەنوسی 1500 کەس بگەیەنێت بە كەسوكاریان، كە پێشتر هیچ هەواڵێكیان نەبووە.\nنوك هاپ وتی "ئەو ژمارەیە ژمارەیەکی زۆر زۆر کەمە بەراورد بەو کەسانەی کە تا ئێستا چارەنوسیان نادیارە".\nلە 20ی تەمموزی ئەمساڵ، گردبونەوەى سیاسى عەرەبى لە کەرکوک، ناوی 1000 بێسەروشوێنی رادەستی راكان سەعید پارێزگاری كەركوك كرد و هەردوو ئاسایشی یەكێتیی و پارتیان تۆمەتباركرد بە دەستگیركردن و زیندانیكردنی رۆڵەكانیان.\nراكان سەعید، ئەوكات لە وتارێكی كۆنگرەكەدا، وتی "رۆڵەى هەموو ئەوانەى دانیشتون، بەبێ فەرمانى دادوەر دەستگیرکراون... پێویستە بەغدا و هەرێمى کوردستان ئاگاداربن بۆ ئەوەى دەستگیرکراوەکان یاخود کەسوکارەکانیان هۆکارى دەستگیرکردنەکەیان بزانن و بە گفتوگۆ ئازادیان بكەن".\nهەروەها وتی "هەزار یان دوو هەزار کەسمان لەدوای ساڵی 2003وە لەلایەن ئاسیشى پارتی و یەکێتییەوە دەستگیرکراون، بەڵام با رەخنە لە خۆشمان بگرین بەهۆى پێشوازى لە داعشەوە لە ناوچەكانمان زیاتر لە 7000 کەسمان کوژران و سەربڕدران".\nپارێزگاری كەركوك: بەهۆی لەخۆگرتنی داعش لە ناوچەكەماندا 7000 كەسمان كوژران و سەربڕدران\nهەڵبژاردن لە كه‌ركوك؛ کۆیلەی نەسازانی پێکهاتەکان\nگوندێكی خانه‌قین كه‌ره‌نتینه ده‌كرێت\n175 كه‌س له دیاله به گومانی كۆرۆنا چاودێری ده‌كرێن\nجموجۆڵی "چەكدارانی داعش"ی زیادكرد\nپێنج پۆلیس بە تەقینەوەی چوار بۆمب برینداربون\nزنجیرەیەك هێرش بۆ سەر پۆلیسی فیدراڵی لەداقوق ئەنجامدرا\nبۆ به‌ره‌نگاربونه‌وه‌ی كۆرۆنا\nسێ وڵاتی ئه‌وروپی پێنج ملیۆن دۆلار به عیراق ده‌ده‌ن


ئیخوان موسلیمین یان دایکی تیرۆریزمی ئیسلامیی؟ … نووسینی: ستیڤان شەمزینی – Dengekan\nbyStivan Shamzinani\tOctober 10, 2020\tGeneral, Opinion\nسەرەنجام ئەنجوومەنی وەزیرانی میسر، بڕیاری کۆتایی لە بارەی “ئیخوان موسلیمین”ەوە دا، بڕیارەکەش بە زیانی ئەو حزبە ئیسلامییە کۆتایی هات، چوونکە بە پێی ئەو بڕیارەی حکوومەتی میسریی، ئەو رێکخراوە خرایە لیستی تیرۆرەوە، بە پێی ماددەی 86ی یاسای سزادانی ئەو وڵاتەش، هەر ئەندامێکی ئیخوان ئەستۆپاکی خۆی لەلای لایەنە پەیوەندیدارەکان تۆمار نەکات، وەک تیرۆرست مامەڵە لەگەڵ دەکرێت. لەلایەکی ترەوە ئەم بڕیارەی حکوومەتی میسر، بە ستراوەتە بە رێککەوتننامەی وڵاتانی عەرەبی لە هەمبەر تیرۆر، بەم پێیە بێت، لە 14 دەوڵەتی عەرەبی، ئیخوان وەک رێکخراوێکی تیرۆرستی مامەڵەی لە تەکدا دەکرێت. لێ ئەم بڕیارەی حکوومەتی میسر کاردانەوەی جیا جیای بە دوای خۆیدا هێناوە و رەنگبێ فەرتەنەی ئێستای میسر گەورەتر بکات، بەڵام ئەم بڕیارە بە هەنگاوێکی گرنگ دادەنرێت کە هیچ حکوومەتێکی دیکەی عەرەبی نەیوێراوە توخنی بکەوێت.\nلە دیدی ئێمەوە، ئەم بڕیارەی حکوومەتی میسر، ئەگەرچی قورس و سەختە و بەر هەڵچوونی زۆری لایەنگرانی ئیخوان دەکەوێت، بەڵام بڕیارێکی مێژوویی و راتسیۆناڵەیە، کردنەوەی دەلاقەیەکیشە بۆ وڵاتانی تری ناوچەکە، بە پێی یاسای دژە تیرۆر، مامەڵە لەگەڵ ئەو رێکخراوە ئیسلامییانە بکەن، هەرا و زەنای جیهاد و دامەزراندنی حکوومەتی خەلافەتیان گوێی هەموو لایەکی کپ و کاس کردووە. پێویستە ئەم هەنگاوەی میسر لەلایەن کۆمەڵی نێودەوڵەتییەوە پشتیوانی لێبکرێت، مامەداکی ئیخوان لە ماوەی یەک ساڵی دەسەڵاتی خۆیدا، لاسایی رژێمی تاڵیبان و ئێرانی کردەوە، هەقوایە بەرەی ئازادیخوازیی ناپاکيی لەگەڵ دروشمەکانی خۆیان نەکەن، ببنە فاکتۆرێکی بەهێز لە وزە بەخشین بە حکومەتی نوێی میسر لە پێنگاڤی بە تیرۆرست ناساندنی ئیخوان، هەرچەندە کاتیش زۆر درەنگ بوو بۆ ئەو بڕیارە.\nپاشخانی فیکریی و مێژوویی\nرێکخراوی “ئیخوان موسلمین” لە مارتی ساڵی 1928 لەلایەن “حەسەن بەننا” لە شاری “ئیسماعیلیە”ی میسر دروستکرا. ئەم رێکخراوە هەرچەند وەک گروپێکی ریفۆرمخواز خۆی نیشان دەدا، بەڵام بەشێوەیەکی پراگماتیکی مامەڵەیان لەگەڵ بەستێنە سیاسیی و کۆمەڵایەتییەکان دەکرد، ئامانجیان دروستکردنەوەی حکوومەتی خەلافەت و گەڕانەوە بوو بۆ سەرەتاکانی ئیسلام. ئەم گروپە لەسەر بنەمایەکی بۆش دروست نەببوو، بەڵکو پەرەپێدەری ئەو تێزە ئاینییانە بوو، دەمێک بوو لەلایەن “محەمەدی کوڕی عەبدولوەهاب” و “ئیبن تەیمیە” فۆرمۆڵە کرابوو. لە مێژووی نزیکیشدا شێخ “محەمەد رەشید رەزا” کە قوتابییەکی هەڵگەڕاوەی “محەمەد عەبدە” بوو، لە 1911 بەدواوە زۆر تەرح و فۆرمۆڵەبەندیی لە رێگەی گۆڤاری “مەنار”ەوە پێشکەش کرد، کە یارمەتیدەری گرنگی پێکهاتن و گەڵاڵەبوونی رێکخراوێکی وەک “ئیخوان” بوو، یان بە مانایەکی تر بۆچوونەکانی ئەوان کاریگەریی زۆریان هەبوو لە گەشەکردنی بنەما فیکریی و ئاینییەکانی ئەو رێکخراوە ئاینییە سیاسییە.\nحەسەن بەننا، نموونەی ئیسلامخوازێکی تەقلیدیی بوو، هیچ شارەزاییەکی قووڵی لە هەمبەر فیکری هاوچەرخی ئەو کاتەی مرۆڤایەتی نەبوو، تەنیا لە بابەتە ئاینییەکانی ئیسلام شارەزایی هەبوو، کە هەندێک جار لە کۆڕی دەروێشاندا زیکری کردووە، کە ئەمەش بەڵگەی ئەوەیە پەرۆشیی “بەننا” بۆ ئیسلام لەسەر بنەمای فیکرێکی قووڵ نەبووە. “د.ماهر شەریف” دەڵێت “بەننا لە ئاوایی لەسەر دەستی مەلایەکی ئەزهەریی، ئاشنایەتی لەگەڵ ئاین پەیدا کرد، پاش چوونی بۆ خوێندنگەی سەرەتایی لەگەڵ چەند هاوڕێیەکیدا، کۆمەڵەی –نەهی لە مونکەر-ی پێکهێنا و بەناوى ئەو گروپەوە نامەی هەڕەشەئامێز و پڕگەڤ و چاوسوورکردنەوەی بۆ ئەو کەسانە دەنووسی کە گوێیان بە باوەڕەکانی ئاین نەدەدا”.\nد.ماهر شەریف، زیاتر کەسێتی “بەننا” روون دەکاتەوە و دەڵێت “حەسەن بەننا وەک رووناکبیرێکی دینداری کلاسیکی دەرکەوت، هەمیشە بێئاگا بوو لە کەلەپووری عەقڵانییەتی عەرەبی ئیسلامی و ئەندێشە و بیر و بۆچوونەکانی رۆشنفکریی ئەوروپایی. بانگەشەکەی حەسەن بەننا، کە پشت ئەستوور بوو بە ئەندێشەی ساکار و وەعزی ئەخلاقی، لە سەردەمێکدا دەستیپێکرد، لەسەر ئاستی نێودەوڵەتاندا قەیرانێکی ئابووری مەترسیدار تەقییەوە و نازی و فاشیزمی تێدا دەرکەوت، لەسەر ئاستی ناوخۆشدا گیروگرفتە ئابووری و کۆمەڵایەتییەکانی وڵات دژوار ببوون و ئەزموونە پەرلەمانییەکەی میسری تێدا تووشی سەرەنگرێ ببوو”.\nئیخوان، سوودی لەو بارودۆخە ئاڵۆزەی دنیا و ناوچەکە وەرگرت، توانی پەل و پۆ بهاوێژێت بۆ وڵاتانی دیکە، لە ماوەیەکی پێوانەییدا گەیشتە ئاستی رێکخراوی تۆکمە و خاوەن ناوبانگ. لێ ئیخوان هەمیشە هێزێکی ئۆپۆرتۆنیست بووە و ویستوویەتی ئامانجە راستەقینەکانی وەک تەڵیسم و بە نهێنی بهێڵێتەوە، بەڵام ئەوە لە کەس شاراوە نییە، ئیخوان لە سەرەتاوە تا ئێستا، ئامانجی گەڕانەوەیە بۆ ئاکاری ئیسلامی پێشین و دامەزراندنی دەوڵەتی خەلافەت. “مەجید مورادی رۆدپشتی” بەشێوەیەکی گشتیی بنەما ئایدۆلۆجییەکانی ئیخوان لەم چوار خاڵەدا کورت دەکاتەوە:\nیەکەم: سەرتاپاگیریی ئیسلام و گرتنەخۆی ئاین و دنیا و بایەخی جیانەکردنەوەی نێوان ئاین و دنیا. چوونکە ئیسلام، کۆی عیبادەت و حوکمڕانی، ئاین و دەوڵەت، مەعنەوییەت و کار، نوێژ و جیهاد و قورئان و شمشێرە.\nدووەم: گەڕانەوە بۆ پرەنسیپە سەرەتاییەکانی ئیسلام.\nسێیەم: یەکێتی جیهانی ئیسلام چوونکە موسڵمانان، میللەتێکی یەکگرتوون، نیشتمانی ئیسلام یەک نیشتمانە.\nچوارەم: حکوومەتی ئیسلامی، یەکەم و دوا ئامانجی ئیخوانە. پاشان پەرەپێدانی پرەنسیپ و بنەماکانێتی.\nتوندوتیژیی ئاینیی لای ئیخوان\nئیخوان یەکەم رێکخراوی ئیسلامی سیاسییە لە دیرۆکدا، پێش “حەسەن بەننا” هیچ کەس نەبووە، بەو فۆرمە کاریگەرە ئاین و سیاسەت تێکەڵاو بکات، یان بە دیوێکی تردا، “بەننا” بە دروستکردنی ئیخوان یەکەم کەس بوو، ئیسلام و کاری حزبایەتی و سیاسەتی پێکەوە گرێدا. لەم سۆنگەوە ئیخوان بە دایکی کۆی رێکخراوە ئیسلامییەکانی دیکە دادەنرێت و هەموویان لە رەحمی ئەم حزبەوە هاتوونەتە دەر. لێ هەوڵی زۆر دەدرێت ئیخوان وەک هێزێکی میانڕۆ بناسێنرێت، بەوەی بڕوای بە “جیهاد” نییە، بەڵام یەکەمین سەرەتاکانی توندوتیژیی لای ئیسلامی سیاسیی هاوکاتە لەگەڵ سەرهەڵدانی ئیخوان.\nحەسەن بەننا، تێکۆشانی زۆری کرد، ئەو حەدیسەی پێغەمبەر محەمەد، بە لاواز پێناسە بکات کە باس لەوە دەکات، بەرزترین پلەی جیهاد، جیهاد و رووبەڕووبوونەوەی نەفسە. بەڵکو بە پێچەوانەوە ماندووبوونی زۆری بینیوە بۆ ئەوەی پشتڕاستی بکاتەوە، بەرزترین پلەی جیهاد، بریتییە لە خەباتی چەکدارانە و شمشێر هەڵگرتن.ئەوە بۆ خۆی جێی تێڕامانە کە ساڵی 1938 ئیخوانەکان ناوی “النذير”یان بۆ گۆڤاری هەفتانەی خۆیان هەڵبژارد ناوێک کە لە ناوەڕۆکدا زۆر مانای لە خۆگرتووە، لەوانە کە سامناکترینیانە ئەوەیە، ئەم ناوە لە قورئاندا گوزارشتێکە لە پەیامی خواوەند بۆ وازهێنان لە بت پەرستی و بڕیاردان لەسەر خواپەرستی.ئەوەی ئەم بۆچوونە دەسەلمێنێ ئەوەیە، بەننا لە یەکێ لە وتارەکانیدا، تێکۆشانی حزبەکەی، لەگەڵ تێکۆشانی حەزرەتی پێغەمبەر محەمەددا بەراوورد کردووە و وای بۆچووە کە بانگەوازەکەی حەزرەتی پێغەمبەر محەمەد لە سەدەی حەوتەمی زاینیدا بۆ ئافەرۆزکردنی بتپەرستی “چاخی یەکەم” پێکدێنێ، تێکۆشانی ئیخوانیش “چاخی دووەم”ی ئەو بانگەوازەیە. *\nئیخوان و حەسەن بەننا، نەک بڕوایان بە دیتن و روانگەی ئاینی و سیاسیی جیاواز نەبوو، بەڵکو میتۆدێکی توند و تاکڕەوانەیان هەبوو لە هەمبەر هەر هێزێکی دیکە. بەننا، تەنانەت لە یەکێک لە نووسراوەکانیدا جاڕی قەلاچۆ و تەفروتوناکردنی هەموو حزبە سیاسییەکانی ئەوکاتی میسر دەدات و دەنووسێت “یەکدەنگییەک هەیە کە حزبە میسرییەکان گوناهی گەورەی ئەم نیشتمانە و بنچینەی ئەو گەندەڵییەن کە ئەمڕۆ بە ئاگرەکەی دەسووتێین. شتێکی بەڵگە نەویستە مانەوەی حزبەکان لەسەر ئەم رەوتەدا، وڵات بەسەر گروپ و تاقم و حزبی جیاجیادا دابەش دەکات و تەفرەقە دەخاتە نێو خەڵکەوە. ئیتر لێرەوە چار نییە و هەر دەبێ هەموو ئەم حزبانە لەبەریەک هەڵوەشێنرێنەوە و هێزەکانی گەل لەیەک تاکە حزبدا کۆ بکرێتەوە”. بەننا پێیوایە فرە حزبیی نیشانەیەکە بۆ بڵاوبوونەوەی تەفرەقە و ناکۆکیی لە ناو وڵاتدا، لە جێگەی دیکەش وتوویەتی “هەرچی تەفرەقە دەنێتەوە، هەرچییەک بێت، بە شمشێر لێی بدەن”.\nلە بواری توندوتیژیی بەرجەستەشدا، ئیخوان لە سەرەتای چلەکانی سەدەی رابردووەوە، دەستی کرد بە چالاکی چەکدارانە، ئەمەش وا لە “مەحمود فەهمی نەقراشی پاشا”ی سەرۆک وەزیرانی ئەوسای میسر کرد لە 8-12-1948، چالاکی ئیخوان قەدەغە بکات و فەرمانی هەڵوەشاندنەوەی ئەو رێکخراوە دەربکات. بەتایبەت کە لەو ساڵەدا ئەندامانی ئیخوان وەک چەکدار بەشدارییان کرد لە جەنگ دژی جوولەکە. هەر لەو ساڵانە ئیخوان یەکەیەکی چەکداریی تایبەتی بۆ تیرۆر و توندوتیژیی لە ژێر ناوى “تنطيم السري” یان “تنظیم الخاص” دروستکرد و لە مانگی یەکی 1948یشدا پۆلیسی قاهیرە دەستگیرکردنی کۆمەڵێک لاوی راگەیاند کە بەنهێنی مەشقیان کردووە لەسەر چەک و تەقەمەنی لە ناوچەکانی “جبل المقطم” و هاوکات 165 بۆمبی جۆراوجۆریان لەو جێگە دەستبەسەرا گرتووە و ئاشکراش بووە سەرکردەی ئەو گروپە کەسێکە بەناوی “سەید فایز”.\nلە 22-3-1948 دوو ئەندامی ئەو گروپە دادوەر “ئەحمەد بەگ خەزنەدار” تیرۆر دەکەن، لەبەرئەوەی حوکمی قورسی بەسەر ئەندامانی ئەو گروپەدا داوە، پاش دەستگیرکردنی ئەنجامدەران، پۆلیس پەیوەندیی نێوان بکوژانی “خەزنەدار” و کۆمەڵەی “جبل المقطم” و دەزگای نهێنی ئیخوانی بۆ ئاشکرا دەبێت. لە 20-6-1948 هەندێک ماڵی جولەکە لە قاهیرە ئاگری تێبەردەدرێت، لە 19-7-1948 چەند فرۆشگەیەک دەتەقێنرێتەوە کە خاوەنەکانی جوو بوون. لە 15-11-1948 پۆلیس دەستدەگرێت بەسەر ئۆتۆمبیلێکی جۆری “جێب” و بەهۆی بەڵگەنامەکانی ناو ئەو ئۆتۆمبیلەوە 32 کادری گرنگی رێکخستنی نهێنی ئیخوان و لەگەڵ چەندین پیلانی تر بۆ کاری تیرۆریستی ئاشکرا دەبن، لەو کاتەدا “حەسەن بەننا” لە حەج دەبێت، بۆیە لەگەڵ گەڕانەوەی پۆلیس دەستگیری دەکات بەهۆی تێوەگلانی لەو کارە تیرۆرستیانەوە.\nلە 28-12-1948 و لە هۆڵی وەزارەتی ناوخۆی میسر، ئەندامێکی ئیخوان بە بەرگی ساختەی ئەفسەرییەوە، تەقە لە “نەقراشی پاشا”ی سەرۆکوەزیری میسر دەکات و لە ئەنجامدا دەکوژرێت. لە 13-1-1949 ئەندامێکی ئیخوان بەناوی “شەفیق ئەنەس” لەرێی جانتایەکی بۆمبڕێژکراوەوە هەوڵی تەقاندنەوەی دادگای دەستپێکردنەوە دەدات، بەڵام سەرکەوتوو نابێت، دواتر تۆمەتبار دان بەوەدا دەنێت ئەندامی ئیخوانە و هەوڵیداوە دادگاگە بسووتێنێ بە ئامانجی سووتاندنی ئەو بەڵگەنامانەی کە لەسەر ئەندامانی ئیخوان لە دادگا بەرز کرابووونەوە.** ئیخوان بەم شێوەیە بەردەوام بوو لە توندوتیژیی، تەنانەت لە ساڵی 1954 لە شاری “ئەسکەندەریە” لە هەوڵێکی شکستخواردوودا ویستیان “جەمال عەبدولناسر” سەرۆک کۆماری میسر تیرۆر بکەن.\nلە قۆناغی دواتر و لە ناوەڕاستی پەنجاکاندا “سەید قوتب” وەک یەکێک لە سەرکردەکانی ئیخوان، پرسی جیهاد و تەکفیر و تیرۆری ئاینیی دەباتە قۆناغێکی باڵاترەوە، تا ئەو ئەندازەیەی “قوتب” بە باوکی رۆحی تەواوی رێکخراوە ئیسلامییە جیهادیی و تەکفیرییەکانی دنیا دادەنرێت. بەم شێوەیە و لەسەردەستی “سەید قوتب” ئیخوان بووە منداڵدانی دەیان رێکخراوی تیرۆرستی کە تا ئێستاش هەڕەشەن بۆ سەر ئاسایشی جیهان. خۆ ئەگەر ئاوڕێکیش لە مێژوو بدەینەوە، ئەوە هەمیشە ئیخوان کاتێک بێدەسەڵات بووە، باسی لە تولەرانس و پێکەوەیی کردووە، بەڵام لەگەڵ پەیداکردنی کەمترین دەسەڵات لە بچووکترین رووبەردا هەوڵی پاکتاویی ئاینیی و مەزهەبیی داوە و توندوتیژییان بەرانبەر بە خەڵکانی دەرەوەی ئیسلام “بەپێی پێناسەی خۆیان” پیادە کردووە.\nئەگەر بگەڕێینەوە بۆ سەر ئەزموونی حوکمی یەک ساڵەی مورسی لە 2012-2013 سەرەتاکانی ئەم توندڕەویی و توندوتیژییە ئاینییە لە هەر لایەکی میسرەوە دەرکەوت بەتایبەت بەرانبەر قیبتییەکان. “د.نەجیب جبرائیل” راوێژکاری یاسایی کەنیسەی قیبتی، لە سەردەمی حوکمی “مورسی” بەمشێوەیە گوزارشتی لە چەوساندنەوەی قیبتییەکان کرد “قیبتییەکان لە سەردەمی مبارەک بە خراپترین شێوە هەڵسوکەوتیان لەگەڵ کراوە، بەڵام لە سەردەمی ئێستادا، خەڵتانی خوێن کراون. لە زەمانی رۆمانییەکانەوە تا ئێستا قیبیتییەکان رووبەڕووی کارەساتی وا نەبوونەتەوە وەک ئەوەی ئێستا رووبەڕووی دەبنەوە”. بە کورتی بیۆگرافی ئیخوان لە ماوەی 85 ساڵی رابردوو، ئەوەی سەلماندووە هەر کات ئەم هێزە ئاینییە دەسەڵاتی هەبووبێ، هیچ کات نەسڵەمیوەتەوە لە بەکارهێنانی زەبروزەنگ و پیادەکردنی تیرۆری مەعنەویی و بەرجەستە لە بەرانبەر نەیارەکانی.\nکۆتایی ئیسلامی سیاسیی\nئیسلامی سیاسیی، وەک چەند دەیەی پێشوو ئەڵتەرناتیڤی رژێمە سیاسییەکانی دنیای ئیسلامی نییە. خۆ ئەگەر قسە لەسەر هەڵبژاردنی میسر و تونس بێت بە دوای بەهاری عەرەبیدا، ئەوە بارودۆخەکە جیاوازە و ئیسلامییەکان توانیوە لە هەڵبژاردنێک سەرکەوتن بەدەستبهێنن کە لە نیوە کەمتری خەڵک بەشداریی تێدا کردووە، لە باشترین حاڵەتدا هێز و جەماوەری ئیسلامی سیاسیی لەو وڵاتانەش کەمترە لە 20%. ئەمە بێ لەوەی لە رووی فیکرییەوە هەرەسیان هێناوە، بەو پێیەی ناوبانگی ئیسلامی سیاسیی لە دەسەڵاتدا زڕاوە و ناتوانن شتێک لەوە باشتر پێشکەشی کۆمەڵگە بکەن کە تاڵیبان و ئاخوندەکانی ئێران پێشکەشیان کردووە.\nهاشم ساڵح، لە خوێندنەوەی کتێبی “جیهاد”ی “جێڵ کێبڵ”دا ئاماژە بۆ ئەوە دەکا: فێندەمێنتالیزم شکستێکی گەورەی هێنا لە چارەسەرکردنی کێشەکانی کۆمەڵدا، لەبەر ئەم هۆیەش ئێمە لە ئێستادا چووینەتە قۆناغی پاش فێندەمێنتالیزمەوە.. تێزی سەرەکی لە کتێبەکەی جێڵ کێبڵ بەمجۆرەیە: ئەو بزووتنەوە ئسوڵیانەی لە ماوەی چارەکە سەدەی رابردوودا لە کۆمەڵگە عەرەبی و ئیسلامییەکاندا شوێنپێی خۆیان قایمکرد و سەرکەوتنی جەماوەریی گەورەیان بەدەستهێنا، لە ئێستادا ئەستێرەی بەختیان لە ئاوابووندایە و بەرەو دواوە دەچنەوە. بەڵام ئاخۆ هۆکاری ئەمە چی بێت؟.\nهۆکارەکەی دەگەڕێتەوە بۆ هەڵوەشاندنەوەی ئەو هاوپەیمانییەی لە نێوان ئەم توێژە کۆمەڵایەتییانەدا هەبووە: بۆرژوازییەتێکی ئیماندار لە شارەکان، لەگەڵ ئەو گەنجانەی بە دەست هەژاریی و نەبوونییەوە دەیانناڵاند. هەروەها ئەو توێژەش کە لە گەڕەکە میللی و دوورە دەستەکانی شارە گەورەکانی وەکو قاهیرە و جەزائیر و دار بەیزادا دەژیان، ئەمە سەرەڕای خوێندکارانی زانکۆکان کە لە رۆشنبیرانی بزاوتە ئیسلامییە فێندەمینتالیستەکان بوون.\nئیسلامی سیاسیی وەک رەوتێکی کۆنەخواز کە هیچ شەوقێکی تیا نییە بۆ مرۆڤایەتی نهۆ، ناتوانێت وەڵامی داخوازیی و ویستی مرۆڤی هاوچەرخ بداتەوە، بەڵکو بە هەموو شێوەیەک دوژمنایەتی لەگەڵ دەکات، نموونەشمان یەک ساڵ ئەزموونی حوکمڕانیی ئیخوان بوو لە میسر. ئەو ساڵە لە حکومڕانیی ئیخوان نەک هیچ پێشکەوتنێکی بۆ میسرییەکان دەستەبەر نەکرد، بەڵکو دۆخێکی هێنایە ئارا، هاووڵاتییانی میسریی تەمەنای رژێمێکی تۆتالیتاریی وەک ئەوەی مبارەک بکەنەوە.\nئەوەی لە ئەزموونی یەک ساڵەی حکومی ئیخواندا بینیمان، شکستی پڕۆژەی ئیسلامی بوو لە دەوڵەتداریدا. تەنانەت وتەزاکەی “میشیل کیلۆ”ی بیر هێناینەوە “سیستمە کراوەکان، واتە سیستمەکانی هەڵەی شایستەی چاککردن، چاکی شایستەی هەڵەکردن، ئەمانە دەژین. سیستمە داخراوەکان واتە هەڵە تیایاندا چاک ناکرێ و چاکیش تیایاندا هەڵە ناکات. ئەمانە دەمرن. بۆیە سەیر نییە سیستمەکانی یەکەم وێڕای گیاندانی زۆر دەژین، بەڵام ئەوانەی دووەم لەکاتێکدا دەمرن کە لەوپەڕی لەشساغیدا خۆیان دەنوێنن”.\nوتەیەک لە کۆتایدا\nبمانەوێ و نەمانەوێ، ئیخوان منداڵدانی کۆی گروپە ئیسلامییە تیرۆرستییەکانە. ئیخوان هێزێکە لەو ساتەی دەسەڵاتی نەبێ میانڕەوە، بەڵام لە دەسەڵاتدا لە ئەلقاعیدە دەچێت. جیاوازیی نێوان ئەلقاعیدە و ئیخوان هێندەی جیاوازییەکی تاکتیکییە نیو هێندە ستراتیجی نییە. بۆیە بڕیاری بە تیرۆرست ناساندنی ئیخوان بڕیارێک نییە وەک هەندێک دەڵێن سوپرایزە و نامۆیە بە کولتووری دیموکراسیی!! لە کاتێکدا پرسیار ئەوەیە ئایا دیموکراتی شوێنی گروپی توندئاژۆ و داینەمۆی تیرۆری تێدا دەبێتەوە؟.\nرەنگە خەتای ئیخوان لەوەدا نەبێ دواجار هێزێکە توندوتیژ، چوونکە هەر کات دین کرایە بزووتنەوەیەکی سیاسیی هەر ئەوەی لێدەردەچێت. “د.عەبدولڕەحمان شاکر” دەڵێت “هیچ ئاینێک نییە قسە لەسەر پاوانکردنی هەقیقەت نەکات و ئاینەکانی تر بە هەڵە یان لە خۆی بە کەمتر نەزانێ. هیچ ئاینێک نییە لە دنیادا دیموکراتخواز بێت و رێزی جیاوازیی و یەکسانی و ئازادیی هەمووان وەک یەک بگرێت. هیچ ئاینێک نییە، جیهان رادەستی پیاوانی ئاینی نەکات یان گروهێک بەرهەم نەهێنێت کە خۆیان بە نوێنەری خواوەند نەزانن و لەسەر بنەمای ئەم نوێنەرایەتییە گریمانکراوەش حوکم بەسەر ئازادیی و ژیان و بوونی کەسانی تردا نەدەن”. لەم سۆنگەوە دەتوانم بڵێم، ئیخوان ناتوانێت پەرجوو بخوڵقێنێت و لەلایەک داوای حکوومەتی خەلافەت بکات و لەلاکەی تر بتوانێ رێز لە مافی هەمووان بە یەکسانی بگرێ. ئەو دوو شتە هەرگیز پێکەوە کۆناکرێنەوە.\n*فەرید ئەسەسەرد “سەید قوتب و تیۆری تەکفیری کۆمەڵ و دەوڵەت”. چاپی سێیەم، سلێمانی 2002.\n**نەبەز تاڵیب “مێشکە بە مینچێنراوەکان”. چاپی یەکەم، سلێمانی 2008. لاپەڕە 403-404.\nفەڕەنسا – مارسیلیا\nتێبینی: ئەم وتارە چاپتەری دووەمە لە کتێبی “داعش لوتکەی تیرۆریزمی ئیسلامی” کە لە مانگی ئایاری 2015 بە چاپی کاغەز کەوتووەتە بەر دیدی خوێنەران\nPrevious هەڵە ڕێزمانیەکانی قورئان … وەرگێڕانی مەحمود عەبدوڵڵا\nNext ماسیەکان لەسەرەوە بۆگەن بوون پێویستە فڕێبدرێن … گۆران هەڵەبجەیی\nمانگرتنی بێسنوور وه‌كوو چالاكییه‌كی ده‌گمه‌ن ….. كاردۆ بۆكانی\n” پێشمەرگە: پەرژین و شورەی پۆڵاینی شۆڕشە”…. سەعید ئەمانی\nسۆزێک بۆ حەسەن هەیاس.. نووسینی: ستیڤان شەمزینی\nچیتر لە خۆم ناچم.. شیعری: ستیڤان شەمزینی


Tuesday, 06.14.2022, 22:22\nئەگەر تۆزێک تەماشای میژوو ی جیهان و بەتایبەتی رۆژهەڵات بکەین، ئەو هاوکێشەیەمان بۆ روون دەبێتەوە کە تاوەکو ژمارەی دانیشتوانی شوێنێک زیاد بکات و پێویستی ژیان زۆرتر بێت، پێداویستیەکانی رۆژانەش لە نێوخۆدا کەمتر دەبێت و بۆ دابینکردنی بەدوای ئامراز و شوێنی نوێدا دەگەرێیت. ئەو کۆچ و داگیرکاری و تێهەڵدانانەی وڵاتان لە کاتی لاوازیاندا لەبەرچاوە، کەس لە هاتنی مەغۆلەکان و داگیرکاری رۆژهەڵاتی ناوەند و هاتنی گەلانی هیندوئۆرپی و دەرپەراندنی گەلی یۆنان و دورگەی کریت و هاتنی ئەسکەندەری مەکدۆنی و سوپا زەبەلاحەکانی رۆژئاواو و شەروشۆرٍی ئیمپراتۆریەتەکانی بیزەنتە و رۆمان و فارس و دواتریش داگیرکاری ئیسلام و خۆسەپاندن و دەرپەرٍاندنی دانیشتوانە بنەرٍەتەکەی ناوچەکە لە کاتی داگیرکاریە هەمەجۆرەکاندا، ئەوەمان بۆ دەسەلمێنێت کە سێ فاکتەری سەرەکی هەن بۆ داگیرکاری و غەزوی ناوچەکانی جیهان لە میژوودا کە پاڵ بە گەلانەوە دەنێن لە شوێنی خۆیان بجوڵًَێن و شوێنی دیکە داگیربکەن:\n*برسێتی و قاتوقرٍی و نەبوونی و بارودۆخی لەباری ژیانی میلەتان و گەرٍان بەدوای رزق و پاروو بۆ تێربوون دابینکردنی ژیانی ئاسایی خەڵک.\n*زۆربونی ژمارەی دانیشتوان و گەرٍان بە دوای شوێنی نوێ بۆ دەستەبەری پێداویستی و شوێنی ژیان و ئاسوودەیی .\n*هەوڵی بەدەستهێنان ویان زەوتکردن و دزین و دەستبەسەرداگرتنی سەروەت و سامانی ئەویتر .\n*ژمارەی دانیشتوانی عیراق تەقیوەتەوە و کەس لەکەس نیە و بەردەوام زاوزێ و زۆربون بە شێوەیەکی نارێکخراو و پشێوی بوەتە هۆکاری سەرەکی ئەو وەزعەی عیراقی ئەمرٍۆی تێدایە و کەس باسی ناکات.\n*زۆرینەی خەڵکەکە هەژار و داماون (سەرەرای داهاتی نەوت)، سیاسەتی دابینکردنی بژێوی ژیان بۆ خەڵک لە سەدەکانی پێشودا دەسورێتەوە.\n*نەبوونی پێداویستیە سەرەکیەکانی خەڵک پاڵی پێوەی دەنێن کە بەهەر شێوەیەک بێت لە کەمترین ئاستدا بژێوی ژیان دابین بکەن و بەتایبەتی بە گەندەڵی و هەوڵی داگیرکاری و زەوتکردنی مافی خەڵی دیکە بدەن.\n*لە حاڵەتێکدان هەوڵی بە ئاسان دۆزینەوەی سەرچاوەی بژێوی ژیان لەسەر حسابی ئەویتر دەدەن بێ ئەوەی بیر لە هیچ شتێکی راست بکەنەوە، جا بە هەر شێوەیەک بێت، لەسەر حسابی شەرەف و ئەو قسە زلانەش بێت کە رۆژانە تەنها بۆ قسە باسی دەکەن.\nبۆیە، ئەو فاکتەر و هۆکارە سەرەکیە سیاسی و ئابووری و کۆمەڵایەتی و رۆشنبیریە وادەکات ، ئەگەر بە وردی تەماشای کوردستان بکەین دەبینین لە عیراق زیاتر لە ژێر هەرٍەشەی ئەو خەڵکەن کە لە زیان زیاتر هیچی بۆ ئێمە تێدا نیە و ئایندەی ئەو واقعەی دەیبینین لە کوردستان زۆر مەترسیداە و دەسەڵاتی هەرێمیش لەو بارەوە لە گوێی گادا نوستووە. هەر بۆیە ئەگەر پێشتر بە ئاگر و ئاسن و زولًم و داگیرکاری مامەڵەیان لە گەلڕ ئەم میلەتە کردووە ئەوا ئەمرٍۆ بەو جۆرە و ئایندەی کوردستان لە ژێر هەرٍەشەی ئەو داگیرکاریە نوێیەی عیراقدایە.


كونسوڵی ئه‌مریكا له‌هه‌ولێر ڤیزا ناداته ده‌رهێنه‌رێكی كورد\nده‌رهێنه‌رێكی سینه‌مای كوردی بۆ به‌شداریكردن له سێ فێستیڤاڵی سینه‌مایی ئه‌مریكا بانگێشت كراوه، به‌ڵام كونسوڵی ئه‌مریكا له‌هه‌ولێر ڤیزای ناداتێ بۆ به‌شداریكردن له‌و فێستیڤاڵانه‌دا.\nجوبرائیل ئه‌بوبه‌كر ده‌رهێنه‌ری سینه‌مای كوردی رایگه‌یاند "فیلمی (ئه‌یلان) كه به‌سپۆنسه‌ری زانكۆی نۆڵچ به‌رهه‌مهێنراوه له‌سێ فێستیڤاڵی سینه‌مایی ئه‌مریكا وه‌رگیراوه بۆ نمایشكردن و كێبڕكێی بردنه‌وه‌ی خه‌ڵات، به‌ڵام به‌هۆی ئه‌وه‌ی كونسوڵی ئه‌مریكا له‌هه‌ولێر ڤیزام ناداتێ ناتوانم له‌و سێ فێستیڤاڵه‌دا ئاماده بم و بچمه ئه‌مریكا".\nله‌باره‌ی ئه‌و سێ فێستیڤاڵه‌ی كه فیلمی (ئه‌یلان)ی تیادا نمایش ده‌كرێت، جوبرائیل ئه‌بوبه‌كر ده‌رهێنه‌ری فیلمه‌كه وتی "سێ فێستیڤاڵه‌كه بریتین له :باشترین دۆكیۆمێنت فیلم فێستیڤاڵ، فێستیڤاڵی سینه‌مایی میلروز ،فێستیڤاڵی پایز بۆ كورته فیلم".\nله‌باره‌ی چیرۆكی فیلمه‌كه‌وه ده‌رهێنه‌ر جوبرائیل ئه‌بوبه‌كر وتی "چیرۆكی فیلمه‌كه باس له ئه‌یلان كوردی ده‌كات كه له‌سوریا شه‌ڕ ده‌ستپێده‌كات له‌گه‌ڵ خێزانه‌كه‌ی رێگه‌ی تاراوگه ده‌گرنه به‌ر و به‌ره‌و توركیا به‌ڕێده‌كه‌ون، به‌ڵام له‌وێ به‌ر له‌وه‌ی بگه‌ن به‌كه‌ناری ئارامی شه‌پۆله‌كانی ده‌ریا ده‌یكاته قوربانی".\nفیلمی سینه‌مایی (ئه‌یلان) له‌لایه‌ن جوبرائیل ئه‌بوبه‌كر كاری ده‌رهێنانی بۆ كراوه و ئومێد رۆژ كاری مۆسیقای فیلمه‌كه‌ی جێبه‌جێكردووه و هه‌روه‌ها ئالان رۆژبه‌یانی كاری گرافیك و دیزاینی فیلمه‌كه‌ی جێبه‌جێ كردوه.\nدواهه‌مین فیلمی سینه‌مایی ده‌رهێنه‌ر جوبرائیل ئه‌بوبه‌كر فیلمێك بوو به‌ناوی (بێده‌نگی ئاسمان) كه له‌كه‌متر له ساڵێكدا له 54 فێستیڤاڵی سینه‌مایی جیهانیدا به‌شداری كردو چه‌ندین خه‌ڵاتی به‌ده‌ستهێنا.\nکۆی سه‌ردان: 18044158


ANF | لابورد لە دژی هێرشەکانی دەوڵەتی تورک بانگەوازیەکی ئاڕاستەی کۆمەڵگای نێودەوڵەتی کرد\nلابورد لە دژی هێرشەکانی دەوڵەتی تورک بانگەوازیەکی ئاڕاستەی کۆمەڵگای نێودەوڵەتی کرد\nئۆسکار ئالبێرتو لابورد سەرۆکی پەرلەمانی میرکوسور هێرشەکانی ئەم دوایەی دەوڵەتی تورکیای بۆ سەر مەخمور و شەنگال ئیدانە کرد و بانگەوازیەکیشی ئاڕاستەی رێکخراو و کۆمەڵگای نێودەوڵەتی کرد کە لە دژی ئەم هێرشانە هەڵوێستی خۆیان بنوێنن.\nدووشه‌ممه, 29 Jun 2020, 19:23\nئۆسکار ئالبێرتو لابورد سەرۆکی پەرلەمانی میرکوسور لە بارەی هێرشە داگیرکەریەکانی دەوڵەتی تورک لە ١٥ی حوزەیران، لێدوانێکی بڵاو کردەوە.\nلابورد لە لێدوانەکەیدا هێرشەکانی دەوڵەتی تورکی ئیدانە کرد و رایگەیاند، دەبێت مافی کورد، ئاسووری، سوریانی، کەلدان، مەسیحی، ئێزیدی، موسولمان و هەموو کەمینە و نەژاد و ئایینەکان، بە باشترین شێواز و بە رێزەوە پارێزراو بن و شەڕی کورد و تورکیش بە شێوازێکی ئاشتیانە چارەسەر بکرێت، وتیشی:"ئەم هێرشانەی دوایی دەوڵەتی تورک، کێشە و ئاڵۆزیەکانی ٤٠ ساڵی رابردووی قوڕستر کردووە.\nلابورد لە بارەی هێرشەکانی شەوی ١٥ی حوزەیران ئەم زانیاریانەی بڵاو کردەوە؛\n*نزیکەی ٦٠ فڕۆکە مەخمور، شەنگار، قەندیل، زاپ و خواکورک، بە گشتی ٨١ ناوچەیان بوردومان کرد کە لە ناویاندا ناوچە مەدەنیەکانیش هەبوون.\n*یەکێک لەو شوێنانەی بوردومان کرا، کەمپی پەنابەرانی مەخمور بوو کە لە ژێر چاودێری نەتەوە یەکگرتووەکاندایە. لە کەمپی مەخمور زیاتر لە ١٢ هەزار کەس دەژین، ئەو کەسانە لە ساڵەکانی ١٩٩٠ بە هۆی سووتاندنی گوندەکانیان لە لایەن تورکیاوە، ئاوارە بوون. کەمپەکە لە ساڵی ١٩٩٨دا لە لایەن نەتەوە یەکگرتووەکانەوە دروست کراوە.\n*شوێنێکی دیکە کە بوردومان کرا، شەنگال بوو، کە ساڵی ٢٠١٤ش داعش هێرشی کردبووە سەری. بە هەزاران کەس لە دانیشتوانەکەی لە لایەن گروپە تیرۆرستیەکانەوە کوژران و نزیکەی ٥ هەزار ژنیش رفێندران و وەکو کۆیلەی لەشفرۆش مامەڵەیان پێوە کرا (زۆربەیان تا ئێستاش ونن).\nدەوڵەتی تورکیا هەموو پێوانەکان پێشێل دەکات\nلابورد هاوکات تیشکی خستە سەر ئەوەی یاسا نێودەوڵەتیەکان ئەوە قبوڵ ناکەن، دەوڵەتێک دەست لە کاروباری ناوخۆی وڵاتێکی دیکە وەربدات و هێزیش بەکار بهێنێت و وتی:" لە چوارچێوەی ئەم قەدەغەیەدا، لە دژی ئەو دەوڵەتانەی دەبنە هەڕەشە لەسەر ئاشتی و ئاسایشی جیهان، سەرەتا دەبێت رێکاری دیپلۆماسی و ئابوری و دواتریش بە پێی پێویستیەکان، رێکارە سەربازیەکان بگیرێنەبەر. دەوڵەتی تورک ئەم هەموو پێوانە نێودەوڵەتیانە پێشێل دەکات."\nلابورد بانگەوازیەکیشی ئاڕاستەی نەتەوە یەکگرتووەکان، ئەمریکا، حکومەتی عیراق، حکومەتی باشوری کوردستان و یەکێتی ئەوروپا کرد کە هەڵوێستیان بۆ راگەیاندنی ئاگربەست بنوێنن و مافی مرۆڤ بپارێزن.\nمەترسی قڕکردن لە ئارادایە، دەبێت قبوڵ نەکرێت\nئۆسکار ئالبێرتو لابورد سەرۆکی پەرلەمانی میرکوسور لە کۆتایی لێدوانەکەیدا، تیشکی خستە سەر مەترسی تاوانەکانی دژی مرۆڤایەتی و تاوانی جەنگ لە ناوچەکە و رایگەیاند، کۆمەڵگای نێودەوڵەتی نابێت لەبەرامبەر ئەم تاوانانە بێهەڵوێست بێت و ئاماژەی بەوەش کرد کە، مەترسی قڕکردن لەسەر کورد، ئاسوری، کەلدان، مەسیحی، ئێزیدی، موسولمان و کەمینە و ئایینەکانی کوردستان و ناوچەکە هەیە و ئەم بانگەوازیەی کرد:"من بانگەوازی ئاستەی کۆمەڵگای نێودەوڵەتی دەکەم کە لە دژی هێرشەکانی سەر گەلی کورد ببن بە یەک و هەوڵی خۆیان بدەن بۆ ئەوەی ئەم شەڕە بە شێوەیەکی ئاشتیانە چارەسەر ببێت. تەنها لە چوارچێوەی قۆناغی ئاشتیدا دەتوانرێت دیالۆگ ئەنجام بدرێت."


Thursday, 10.28.2021, 20:08\nدەرکەوان وکلیل داری قەسسابخانە:کەسی یەکەمی حیزب!\nفەرمانبەری قەسسابخانە: بەرێوەبەرانی حیزبیی!\nپاسەوانی قەسسابخانە:ئەندام ولایەنگروسەمپاتی حیزبیی!\nسادق هیدایەت دەلێ:\nکاتیك دیتم کالیسکە / درۆشکە / ئەسپ رایدەکێشێ وپارەی ئەو راکێشآنەش خاوەنی کالیسکەکە دەیبا بۆخۆی ولەهەمان حاڵداچاوبەست لە سەر چاوی ئەسپەکەی دەبەستێ ودەمبەند لە دەموزاروی دەداتاکەم بخوا ودەنگی لێوە نەیە.لە هەمووشتێك تێگەیشتم ووەبیرم هاتەوە،تڕآژیدیای خەم هێنەری ژیانی پڕ لە نەهامەتی خەڵكانێکی بێچارە وبێ بەختە کە لەسەر زەوی دانیشتون،بەڵام بە هۆی نەزانی وهەژاریی ونەهامەتی رەنجێکی زۆر دەکێشن!\nبۆ دروستکرنی خانوویەکی بناغە قاییم وخۆش کەرەستەی سەردەمیانە ورێكوپێك پێویستە تا ئەو خانوویە بتوانێ لە سەر/ پێی / خۆی رابوەستێ وساڵهای ساڵ مرۆڤەکانی ژینی تێدابکەن.بێ گومان بۆ پاراستنی ئەو خانوویەش نوێ بوونەوە وچاک کاری لە پلەی یەکەمدایە.دەنا باوباهۆز وبەفروباران وسێڵاو… هێدی هێدی لەرزۆکی دەکا،تاررؤژێک کە لە خەو رادەبین یەکسەر خانووەکەمان بەسەردادادەپێ وتووشی خەساری گیانیش دەبین.\nحیزب ورێکخراوەش هەر بەو شێوەیە دەبێ لە سەر بناغەیەکی قاییم وسەردەمیانە بە هزروڕآمانی کەسانی شآرەزاولێهاتووبونیاد بنرێ.حیزب وەک شەڕآب نییە تاکۆنتربێ مەستی هێنەرترە.حیزب پێویستیی بە نوێ بونەوە وئاڵۆگوڕی ئەرێنی بە پێی رێگوزەری زەمان هەیە.جڵەوداریی حیزبیی بە سیستمی عەشیرەگەری ودەرەبەگی وشێخ ومەلاوگوێ لەمستی حیزبیی ودیکتاتۆڕیی ناوخۆی حیزبی ورێکاری بنەماڵەیی ناگاتە ئامانج.\nلە باشوورورۆژهەڵاتی کوردستانی حیزب حیزبێنی هەرکامیان بۆ خۆیان کاروانێکیان پێک هێناوە وناویان ناوە کاروانی شەهیدان.ئەو کاروانەش بریتیەلە چەکداروئەندامی ولایەنگریی دڵسۆزی حیزبیی کە لەسەر رێبازی ئەوحیزبە گیانی خۆیان فیدای بەرنامەوئەساسنامەی ئەو حیزبە کردوە کە تێیدا بەشداربون.ئەوکاروانە هەردرێأەی هەیە وکەسیش حەول نادا تا بزانێ بۆ ناگاتە ئامانج.\nپرسیاری مێژوویی ئەوەیە:ئایا سەرقافڵەکان ورێ نیشآندەران وبەرپرسانی باڵای ئەوحیزبانە چەندە توانیویانە ئەمەگداری خوێنی ئەو شەهیدانە بن کە بۆ ئامانجی حیزبیی تێکۆشآون؟ئایا رادەی تێکۆشانی بەرپرسانی حیزبیی بە بارتەقای کاروانی خوێنی ئەو شەهیدانە بووە؟ ئایا سەرکردەورێنشاندەریی حیزبیی ئەو لێهاتووییە هەبووە کە گەل چاوەڕوانیی لێدەکا؟\nجوابی ئەوپرسیارانە زۆر هاسانە.بە باوەڕی من هیچ حیزب ورێکخراوەیەکی کوردیی لە باشوورورۆژهەڵاتی کوردستان نەیتوانیوە ئەوئەرکە بە پێی پێویست بگەیەنێتە ڕێبازی ئەو کاروانەی کە ناویان ناوە کاروانی شەهیدان.ئەگەر تاقە شەهیدێك لە مەزارگەی ناوگۆڕدا هەمیسان زیندوو ببێتەوە بۆ ژیانێکی پێشووی سەر دونیاوپرسیارلەو حیزبانە بکا،بۆ نەتانتوانیوە ئامانجی شەهیدان بەرز رابگرن وبیکەنە ئەزموونێک بۆ نەوەکانی داهاتوومان، ئەوحیزبانەهیچ جوابێکیان پێ نییە.\nسەرکردە لە سەر،سەرکردە،حیزب لە دوای حیزب، بە ئیدئۆلۆژیای جیاوازوبریقەدارهاتوون تا کێشەی گەلەکەمان چارەسەربکەن.کە چی دوای بە کوشتدانی هەزاران مرۆڤی بێتاوان،یان خۆیان رادەست کردوە ویان فریوی دووژمنیان خواردوە ،یان لە ساتوسەودای سیاسیدا دۆڕآندوویانە ودەست لە قاچ درێژترگەڕآونەتەوە سەرخاڵی سفڕی جەغزێک کە دەستیان پێكردبوو!رەنجی سەفەری ئەوکاروانە وهەرچی نەهامەتیی سەرخاکی کوردستانە وەئەستۆی کوڕە هەژاروزەحمەت کێشی رۆڵەی ئەو نیشتمانەیە.زۆرینەی بەرپرسەباڵاکانی حیزبیش بۆ خۆیان وبنەماڵەیان دوورن لە هەموو ئەو نەهامەتیانە کە ئەو حیزبە بەسەریاندا دەسەپێنێ!\nخۆزگە کوردستان خاوەنی ناوەندێکی لێهاتووی شارەزاونیشتمانپەروەربوایە کە لێکۆڵینەوەوتوێژینەوەی لە سەررێژەی ئەوکەسانە کردبایە کە لە سەر بەئەنجام گەیاندنی ئەرکی حیزبیی گیانی خۆیان لە دەست داوە.تۆبڵیی ئەو کاروانەی کە بە کاروانی شەهیدانی سەربە حیزبەکان ناونراوە، کەمترە یان زیاترە لە ڕێژەی ئەوکەسانەی کە داگیرکاری وڵات گیانی لێ ساندون؟\nئەوقەسسابخانەیە دوودەروازەی هەیە!\nدەرازەیەک پەیوەندیدارە بە دیکتاتۆڕی خۆماڵی کە لەناوخۆی وڵات شێرن ولە دەرەوەی وڵاتیش ترسنۆک و داییم کلکەسووتەیانە لە ئاست بکوژیی کورد.\nدەروازەی دووهەمیش هی داگیرکاری کوردستانە کە دەگەڵ کلیل داری یەکەم بە نۆرە جێگادەگۆڕن ودەست دەکەن بە وێڕانکردنی کوردستان وکوشتنی بێ تاوانی کورد!\nهەردووک دەرگاوانی ئەو قسسابخانەیە،لە ڕێگای بزواندنی هەستی بەشێکی بەرچآو لە کۆمەڵگای ناهوشیار پاسەوانی بکوژەکانی کورد، بۆ درێژە پێدان بە سیاسەتەکانیان کۆیلە بۆ خۆیان دروست دەکەن.\nنەتەوەکەمان لە باشوورورۆژهەڵاتی کوردستان وەک بەرداشی رۆژگاری بەسەرهاتووە.روولە هەر لایەک دەکا جگە لە نەهامەتی وشکاندنی شکۆی نەتەوەیی هیچی دیکەی دەست ناکەوێ! قەسابخانەی حیزبیی وقەسابخانەی داگیرکارپێکەوە سوێندیی حیزبی وئیدۆلۆژیایان خواردوە کە ئیزن نەدەن نەتەوەی کورد وێنەی وڵاتانی ئازاد،بە سەر بەستی بژین.


پارتی: شێوازێکی دیکە بەکار دەهێنین و د.بەشیر زۆرترین دەنگ بەدەستدەهێنێت - اخبار العراق\nاخبار العراق » كوردى » پارتی: شێوازێکی دیکە بەکار دەهێنین و د.بەشیر زۆرترین دەنگ بەدەستدەهێنێت\nپارتی: شێوازێکی دیکە بەکار دەهێنین و د.بەشیر زۆرترین دەنگ بەدەستدەهێنێت\nپەرلەمانی عێراق لە دانیشتنی ئەمڕۆدا جێگری دووەمی سەرۆکی پەرلەمان هەڵدەبژێرێت و پەرلەمانتارێکی پارتی لە پەرلەمانی عێراق دەڵێ “دڵنیایین ئەمڕۆ دکتۆر بەشیر، زۆرترین دەنگ بەدەستدەهێنێت و زۆرتر لەو ژمارەیەی کە پێویستە، رەنگە دەنگەکانی بگاتە نزیکەی 200 دەنگ”.\nمستەفا گۆران، پەیامنێری رووداو لە بەغدا رایگەیاند: “لە کۆبوونەوەی دوێنێ شەممە 15-9-2018 دوای ئەوەی سەرۆکی پەرلەمان و جێگری یەکەمی هەڵبژێردران، دەبوو جێگری دووەمیش هەڵبژێردرێت، بەڵام ئەو رێککەوتنە سیاسییەی لەنێوان لایەنە عێراقییەکان، یاخود پارتی دیموکراتی کوردستان و لایەنەکانی دیکە هەبوو بۆ هەڵبژاردنی د.بەشیر خەلیل حەداد بۆ پۆستی جێگری دووەمی سەرۆکی پەرلەمان، لەبەر چەند هۆکارێکی هونەری وەکوخۆی جێبەجێ نەکرا، هاوکات کۆمەڵی ئیسلامی کوردستانیش ئەحمەدی حاجی رەشیدی بۆ ئەو پۆستە بەربژێر کرد، هیچ یەکێکیش لەو دوو بەربژێرە دەنگی زۆرینەی رەهایان بەدەستنەهێنا، بۆیە دانیشتنەکە و پرۆسەی دەنگدان بۆ هەڵبژاردنی جێگری دووەمی سەرۆکی پەرلەمان خرایە کاژێر 13:00ـی نیوەڕۆی ئەمڕۆ یەکشەممە 16-9-2018”.\nهەر لەبارەی هۆکاری دواخستنی پرۆسەکە د. ڤیان سەبری، پەرلەمانتاری پارتی دیموکراتی کوردستان لە پەرلەمانی عێراق، لەلێدوانێکدا بە رووداوی راگەیاند: “بۆ هەڵبژاردنی دەستەی سەرۆکایەتی، پێویستە سەرۆک و هەردوو جێگرەکەی 166 دەنگ بەدەستبهێنن، دوای هەڵبژاردنی سەرۆک و جێگری یەکەم، دانیشتنەکە درەنگ کەوت و بوو بە شەو، لە دانیشتنی یەکەم بۆ هەڵبژاردنی سەرۆکی پەرلەمان 298 پەرلەمانتار ئامادەی دانیشتنەکە ببوون، لە دانیشتنی دووەم بۆ هەڵبژاردنی جێگری یەکەم ژمارەکە کەمبووەوە بۆ 283 پەرلەمانتار، لە دانیشتنی سێیەمیش بۆ هەڵبژاردنی جێگری دووەم ژمارەکە کەمبووەوە بۆ 268 پەرلەمانتار، ئەمە یەکێک بوو لەو هۆکارانەی دکتۆر بەشیر، دەنگی پێویست بەدەست نەهێنێت”.\nلەبارەی هۆکارێکی دیکەی یەکلانەبوونەوەی دەنگدانەکە، ڤیان سەبری گوتی: “سەرەتا چوار کەس خۆیان بۆ پۆستی جێگری دووەم هەڵبژارد، دواتر ئاڵا تاڵەبانی کشایەوە، ئەوەی مایەوە دەنگەکان لە نێوان دکتۆر بەشیر، ئەحمەد حاجی رەشید و موسەنا ئەمین دابەشبوو، سەرەڕای ئەوەش 51 دەنگی پووچەڵ و سپی هەبوو”.\nسەرۆکی فراکسیۆنی پارتی لە پەرلەمانی عێراق، دەڵێ: “ئەمڕۆ شێوازێکی دیکە بەکار دەهێنن، دڵنیاین ئەمڕۆ دکتۆر بەشیر، زۆرترین دەنگ بەدەستدەهێنێت و زۆرتر لەو ژمارەیەی کە پێویستە، کە 166 دەنگە، رەنگە دەنگەکانی بگاتە نزیکەی 200 دەنگ، چونکە رێککەوتنەکە هەروەکو خۆی ماوەتەوە، هەروەها کێبڕکێیەکەش تەنیا لەنێوان دکتۆر بەشیر و ئەحمەدی حاجی رەشید ماوەتەوە، کە لە یەکەم گەڕ دکتۆر بەشیر 152 دەنگی بەدەستهێنا و ئەحمەدی حاجی رەشیدیش 45 دەنگی بەدەستهێنابوو”.\nلە دانیشتنی رۆژی شەممەی پەرلەمانی عێراق دوو لە ئەندامانی دەستەی سەرۆکایەتیی پەرلەمان هەڵبژێردران؛ ئەوانیش سەرۆکی پەرلەمان بۆ سوننە و، جێگری یەکەمی سەرۆکی پەرلەمان بوو کە پشکی پێکهاتەی شیعەیە.\nلە دانیشتنەکەد سەرەتا محەممەد حەلبووسی، بەربژێری میحوەری وەتەنی (سوننە) بە سەرۆکی پەرلەمان هەڵبژێردرا. حەلبووسی لە کۆی 298 دەنگ، توانی 169 دەنگ بەدەستبهێنێت، بەوەش بەسەر خالید عوبەیدی و ئوسامە نوجەیفی سەرکەوت.\nدواتر حەسەن کەریم کەعبی، بەربژێری هاوپەیمانی سائیروون لە پێکهاتەی شیعە بە 210 دەنگ بە جێگری یەکەمی سەرۆکی پەرلەمان هەڵبژێردرا.\nلە هەمان دانیشتندا هەڵبژاردن بۆ جێگری دووەمی سەرۆکی پەرلەمان کرا، سێ پەرلەمانتاری کورد (د. بەشیر خەلیل حەداد، د. موسەننا ئەمین و ئەحمەد حاجی رەشید) خۆیان بەربژێر کرد. لە ئەنجامدا د. بەشیر حەداد 152 دەنگی بەدەستهێنا، لەکاتێکدا بۆ هەڵبژاردنی پێویستی بە 167 دەنگ هەبوو.


زایینی: ٠٦-٠٣-٢٠١٨ - هەتاوی: ١٣٩٦/١٢/١٥ - ١٨:٥٦ تاران\nساڵەها بوو من لە دیداری ئێوە مەحرووم بووم؛ ساڵەها بوو دڵم بۆ لای ئێوە لێی دەدا، لە دانیشتنەکاندا، لە خەونەکانمدا، هەمیشە لە یادی ئێوەدا بووم، مەبەستم ئەوە نییە کە خوا نەخواستە ڕیابازی لە حزووری ئێوەدا بکەم؛ کە دەچوومە نێو خەونەکانمەوە ڕاست دەگەڕامەوە بۆ لای پێشمەرگەکان، ڕاست دەبوومەوە ئینسانێک کە ساغە، سڵامەتە لە وڵاتی خۆیدایە، لە کوردستاندایە، لەگەڵ پێشمەرگەکان، لەگەڵ کادرەکان، لەگەڵ خەڵکی وڵاتەکەمان قسان دەکەم دەیاندوێنم، دەمدوێنن، لێک تۆڕە دەبین، بەگژ یەکتردادێین جارجارە، بەڵام پاش لێک تووڕە بوون و بە گژیەکترداهاتن، دەچینەوە نێو سەنگەرێک، پشتمان بە پشتی یەکەوەیە، لە بەرامبەر هێرشی دوژمنەکاندا ڕادەوستین؛ سەدان جار، هەزاران جار ئەو خەونەم دیوە، پێشم وابوو ناتوانم بێمەوە لە نیزیکەوە گوێم لە ئێوە بێ، گوێم لە دەنگی پێڵاوەکانتان بێ، گوێم لە دەنگی هەناسەکانتان بێ، بەڵام ئێستا خۆ سەیریش نییە ئەگەر پێم وابێ هەر خەونە و نەهاتوومەوە؛ ئێستا باوەڕ بەوەی دەکەم کە ئەمن بە جیددی بە جەستە لەنێو ئێوەدام نەک بە خەیاڵ، ئەوە بۆ من سەربەرزییەکی زۆر گەورەیە.\nلێرەدا ئەمن شانازی زۆر دەبینم؛ دیارە هاتن بۆ کۆنگرە بۆ من شانازییەکی زۆر گەورەیە و لە ڕۆژانی ئاخریشدا کە کلسووم نەخۆش بوو، خەریک بوو لێمان تێکچێتەوە، بەڵام نایشارمەوە گوتی: "ئەگەر بشمرین هەر دەچینەوە ئەمنیش تەسلیمی بووم". هاتینەوە بۆخزمەت ئێوە، کۆنگرەی شازدەیەمی حیزبی دێموکراتی کوردستان ئێران گیرا و بە سەرکەوتوویش گیرا، بە سەرکەوتووانە. بەش بە حاڵی خۆم دەمزانی سەرکەوتوو دەبێ، بەڵام ئەو ئەندازەیه ئینتیزارم نەبوو، پێم وانەبوو ئێمە تا ئەو حەده دەتوانین لەگەڵ یەکتر دابنیشین لەگەڵ یەکتر کێشە بکەین جەڕ و بەحس بکەین، بە گژ یەکتردابێین، بەرۆکی یەکتر بگرین لە سەر مەسەلەکان؛ بەڵام تا ئەو ئەندازە ئێمە بە تەفاهووم بگەین، ئەو تەفاهوومە جێگەی ڕێز و قەدرزانی یەکجار زۆرە بۆ من، لەوێشدا عەرزی هاوڕێیانم کرد ئەو تەرحە، تەرحێک نییە تاوان بووبێ یان گوناح بووبێ، دانی تەرح ئەرکی سەرشانی هەر حیزبێکی سیاسی و مەسئوولە و حیزبی ئێمەش ئەو ئەرکە قورسەی خۆی بەجێ گەیاندووە، ئەو وەزیفەی سەر شانی خۆی بەجێ گەیاندووە، ئیسکلێتی حیزبی ئێمە ئیسکلێتێکی سوننەتی بوو. دەیان ساڵ بوو نەک دەیان ساڵ بەڵکوو لە تەواوی تەمەنی خۆیدا حیزبی ئێمە بەو ئیسکلەتبەندییەوە هاتبوو، ئیستا ئەو ئیسکلێتەی گۆڕیوە زاهیرەکەی گۆڕیوە و ڕۆاڵەتەکەشی کە گۆڕیوە ناوەرۆکەکەشی دەگۆڕین. دڵنیام، ئەوەی بۆمن جێگای زۆر شانازیی بوو، تەحەممولی هاوڕێیانی ئێمە بوو، ئەقڵیەتی هاوڕێیانی ئێمە بوو؛ ئەمن لەمێژە لەگەڵ حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران ئاشنام، دوکتور قاسملوو کە هاتەوە لە ساڵەکانی کۆنگرەی ٣دا و کۆنگرەی ٤دا هەوڵی جیددی ئەوە بوو کە ئەخلاقی سیاسی واریدی حیزب بکا، نایشارینەوە هێندێک هاوڕێمان لێی هەڵبەزینەوە، بەڵام دیسان ئەوانیش بە تەحەممولەوە کەوتنە ژێر ئەو تەئسیرە و حیزبی ئێمە توانی بەو ڕێگایەدا بڕوا؛ هاوڕێی نەمرمان دوکتور قاسملوو پێی وابوو کە ئەخلاقی سیاسی بە تەنیا، بێ مەنتق، بێ حیکمەت، بێ فەلسەفە و بێ لێکدانەوە ناتوانێ بەڕێگەدا بڕوا.حیزبی ئێمە ئەو مەسەلانەی هەموو تاقی کردووە، ئەخلاقی سیاسی پیادە کرد، باسی سانتڕالیزمی دێموکراتیکی کرد، دیسیپلینی نوێی داهێنا، دیسپلینێک کە لەگەڵ ئاگاهی تێکەڵ بوو و ڕۆیشتە پێشێ.\nئەمن لەو کۆنگرەیەدا ئەو دیسیپلینە ئاگاهانەم بە چاوی خۆم دیت، دیتم کە دیسیپلینی ئاگاهانە بێ دەر و پەیکەری دەخنکێنیت، بێ مەسئوولییەتی لەناو دەبا، لە عەینی حاڵدا توندڕەوی، تیژڕەوی ئەوانە مەهار دەکا، ئەمن بە چاوی خۆم لەو کۆنگرەیەدا ئەو شتانەم بە ڕوونی دیت، ئەوەیکە بۆ من زۆر زۆر جێی شانازی بوو تەحەممولی یەکجار زۆری هاوڕێیان بوو بە نیسبەت نەزەری موخالیفی یەکتر، ئەمن ئەو عەقڵانیەتە بەرزەم دیت، ڕیابازی نەبێ لەعنەت لە ڕیاباز، عەقڵیەتی حیزبی خۆمانم بە چاوی خۆم دیت هەر لە خوارێڕا هەتا سەرێ ئاگاهییەکی یەکجار زۆرم دیت، تەفاوتێکی یەکجار زۆرم دیت و نەک دەتوانم پێی بڵێم سەرکەوتن و تەرەقی بەڵکوو وەکوو جەهشێک دەیبینم، جەهشێکی زۆر بە توانا، بازدان بە سەر زۆر مەسەلەدا، تێپەڕ بوون بە سەر زۆر شتی نالەباردا، گەیشتن بە فکرێکی بەرز، بۆرجێکی بەرز لە فکری پێشکەوتوو، من بە دڵەوە ئەوانە دەڵێم.\nهومێدی زۆرم بۆ درووست بوو؛ من هەرگیز پێش هاتن بۆ کۆنگرە ئەو هومێدە بەرزەم تێدا نەبوو کە بەو ئەندازە ئەمن لە پێشمەرگەی سادەڕا بگرە هەتا ئاخیری بەو ئەندازە ئاگاهی ببینم و بینیم، تا ئەو ئەندازە ڕوشدی کردووە. من عەقڵیەتێکی دیکە لێرەدا دەبینم ئەویش عەقڵیەتی پێکەوەسازان، پێکەوەژیان و لەگەڵ یەکتر هەڵکردنە، ئێمە لێرەدا هێندێک هاوڕێی دیکەمان هەیە، هاوسەنگەری کۆنمان هەیە کە لەگەڵ ئەوان لە پەنای یەکتر دەژین بەڵام دیتم لەگەڵ یەکتردا چۆن بەرخورد دەکەن، چۆن دۆستانە لەگەڵ یەکتر هەڵدەستن و دادەنیشن، خۆیان وەکوو یەک بنەماڵە حیساب دەکەن، خۆیان وەکوو یەک هاوسەنگەر حیساب دەکەن، لەگەڵ ئەوەشدا کە کێشەیان لەگەڵ یەکتر هەیە، ئیختلافی نەزەریان لەگەڵ یەکتردا هەیە، ئەوە بۆ من جێگای شانازییەکی یەکجار زۆر گەورەیە، من بەش بە حاڵی خۆم ئەوەیکە پێم گرینگ بوو، مەسەلەی ئیدامەدانی ڕاسان بوو، زۆرمان لە سەر ڕاسان باس کرد، زۆریشمان باس کردووە ناچینەوە سەر ئەو شتانەی کە لە ڕابردوودا بوون و کووتومانە.\nلە ڕاساندا قووربانی زۆر گەورەمان داوە بەڵام ئەو قووربانیانە پەیامی زۆر گەورەیان بە دنیا دا، پەیامی زۆر گەورەیان بە هاوسەنگەرانی ئێمە دا، ڕێگایەکی تازەیان بۆ ڕوون کردینەوە. ڕاستە لە دەستمان دان، بەڵام وەکوو ڕەوە کۆترێک بوون کە بە ڕاستی لە شەقەی باڵیان دا و ڕێگایەکی دیکەیان له ئاسمانەکاندا کێشا. ئەو ڕێگایەی ئێمە دەکەوێتە سەر شانمان ئیدامەی بدەین. ئیدامەشی دەدەین دیارە خوێن و فرمێسکی دەوێ وەکوو لەوێش عەرزم کردن بەداخەوە ڕاسان، ئاشێکە کە بەخوێن دەگەڕێ، بە فرمێسک دەگەڕێ، بە ئارق دان دەگەڕێ، من هیوادارم خوێنمان تێدا نەڕژێ، بەڵام ئەگەر خوێنیشمان تێدا بڕژێ، ئەگەر هەموومان لەبەین بچین، ئەگەر زیانی زۆرتریشمان لێ بکەوێ، دیسان ئەو ڕاسانە ئیدامە دەدەین، چوونکە ئەو ڕاسانە، بە ئیستراتیژیەت دەزانم، کە ئەو ئیستراتیژیە بەرە و هەدەفەکانی ئەسڵیمان ڕادەکێشێ. ڕێگامان بۆ ڕوون دەکاتەوە بۆ ئەوەی بەرەو ئازادی و سەربەستی یەکجاری بڕۆین. سەرکەوتنی گەورەمان وەدەست هێنا، لە حیزبدا سکرتێرمان هەڵبژاردەوە، ڕێبەرێکی تازەمان هەڵبژاردەوە، ناوەندێکی تازەمان هەڵبژاردەوە. دەسەڵاتمان دابەش کردووە، بە کردەوە دەسەڵات دابەش دەکرێ وهیوادارم ئەو هاوڕێیانەش لە ناوەندی سیاسی، لە ناوەندی بڕیاردان کار بکەن بە کردەوە وەختی خۆیان سەرفی ئەوەی بکەن کە بە جیددی، بە عەمەلی، لە مەیدانی عەمەلدا، ئەوەی وەک تیۆری لە کۆنگرەدا بە ئێمە دراوە، وەکوو پراکتیک بیبەنە پێشەوە، دڵنیاشم دەیبەنە پێشەوە.\nهاوڕێیانی خۆشەویستم؛ نایشارمەوە زۆر جاران ڕۆژهەڵاتی کوردستانی ئێمە سەری بێ کڵاو دەمێنێتەوە؛ بەڵام ڕۆژهەڵات ئەو ئێنێرژی و توانایەی تێدایە کە بە ڕاستی وڵامدەری مەسەلەکان بێ. جارێکیان سکرتێری حیزبەکەمان باسی ئەوەی کرد گووتی کۆمەڵگای ئێرانێ دەکوڵێ، ڕاست بوو زۆر درووست بوو، کۆمەڵگای ئێرانێ دەکوڵێ، ئێستا قۆڵتێکی چکۆڵەی داوە بەڵام ئەو قووڵتە، قووڵتی دیکەی بەدوادا دێ. دوژمنان با دڵ بەوەی خۆش نەکەن کە ئەوە نەخێر تەواو بوو خەڵاس بوو، کۆتاییمان پێ هێنا هەر وەکوو بۆ خۆشم گوێم لێبوو پێیان وایە ئەوە تازە هەموو شتێکیان خاشەبڕ کردووە تەواو بوو؛ بەڵام وا نییە ئاگرێکی زۆر گەورە لە بن ئەو ژیلەمۆیه دایسێ، ئەو ئاگرە دێتەوە سەر عەرز، ئەو ئاگرە دەبێتە ئاگرێکی زۆر گەورە بە گژ زۆردارانی مێژوودا دەچێتەوە، بە گژ ئاخوندەکاندا دەچێتەوە، بە گژ جادوگەرانی مێژوودا دەچێتەوە؛ دڵنیام گەلانی ئێران سەرکەوتوو دەبن و ئەو حەرەکەتە دەبێتەوە حەرەکەتێکی تازەتر و شکڵ دەگرێتەوە، ناوەڕۆکی دیکە دەگرێتەوە، ئێمە با خۆمان بە بچووک نەزانین پێم خۆشە لە سەر ئەو مەسەلەی زۆر پێ دابگرم، بۆخۆم زۆر جار لە ڕاست زۆر مەسەلەی بچووکدا خۆم بە بچووک زانیوە، بەڵام ئیشتبام دەکرد لە نێو هاوڕێیانیشدا ئەو ڕۆحیە دەبینم، کە خۆیان بە بچووک دەزانن؛ جارجار ناحەقیشییان نییە چوونکە میللەتێک لە توولی تاریخدا سەرکووت کرابێ، هەڵدرابێ، زەوقی شکێندرابێ، لە زەوقی درابێ، دڵشکاو کرابێ، بە ڕوبار خوێنی لەبەر ڕۆیشتبێ، ناحەقی نییە خۆی بە کەم بزانێ، بەڵام با ئێمە خۆمان بە کەم نەزانین، بەتایبەتی ڕۆژهەڵاتی کوردستان نابێ خۆی بە کەم بزانێ، حیزبی دێموکراتی کوردستان نابێ خۆی بەکەم بزانێ، خۆشی بە کەم نازانێ.\nڕاستە ئێمە پەرتەوازە بووین، ئەو پەرتەوازەییە تەئسیری لە سەر ئێمە داناوە، بەڵام هەر چەندێكی ئێمە کەم بینەوە دیسان لە معادلەی دواڕۆژدا ئێمە هەین، هیچ کەس ناتوانێ و بۆی ناکرێ لە معادلەی دواڕۆژدا ئێمە وەکوو بەشێکی معادله حیساب نەکا، بەڵام ئەرکی ئێمەیە کە بتوانین سەهممان هەبێ، هەموو هەوڵەکانی ئێمە دەبێ ئەوە بن کە ئێمە سەهممان لە دواڕۆژی خۆماندا هەبێ. مەبەستم دواڕۆژی، دوای ڕووخانی جمهوری ئیسلامییە.\nزۆر چاکم لەبیرە کاک دوکتور قاسملوو هاتەوە، بەشێک لە هاوڕێیانی ئێمە کەمتەرخەمیان کرد با بۆخۆشم بڵێم. ئەوەی کاک دوکتور دەیهەویست بۆ گەڕانەوە بۆ نێو وڵات جێبەجێ نەبوو. دوایه هاتەوە و سەپاندی و کۆمیتەی زاگرۆس پێک هات، ڕۆیشتینەوە ئێرانێ، کە ڕۆێشتینەوە بە ڕاستی عەرزتان دەکەم عەیب نییە درەنگ بوو، بۆ ئێمە تۆزێک درەنگ ببوو بەڵام فریای کەوتینەوە، بە هیمەتی ئەو خەڵکەی توانیمان جێگای خۆمان بکەینەوە لە نێو میللەتی خۆماندا. دوای ماوەیەک پێکەوە لە خزمەتیدا دانیشتبووین فەرموویان بە قسەتان نەکردم ئەگەر دوو ساڵ پێشەوە هاتباینەوە ئینقلابی ئێرانێ هی ئێمە بوو .ئیستاش دەڵێم ئەگەر ئێمە فریا نەکەوین له شۆڕشی دواڕۆژی گەلانی ئێراندا ئێمە سەهممان کەم تێدا دەبێ، ئەگەر ئێمە ئێستا لەسەر ئەو بەرنامانەی کە دامانناوه، پێشبینیمان کردووە حەرەکەت بکەین لە دواڕۆژدا سەهمێکی زۆر زۆر گەورەمان دەبێ. ئێمە ئەوەی بە غەنیمەتێکی یەکجار زۆر بزانین، بە فۆرسەتی بزانین، کە ئیستا مەوجوودیەتمان هەیە جێگایێکمان هەیە کە لێی چەقیوین جێگاییکمان هەیە کە دەتوانین لێی دەرباز ببین برۆین بۆ مەیدانێکی دیکە بۆ قۆناغێکی دیکە، قۆناغ بە قۆناغ بیپێوین و ئەزموون بەدەست بێنین بۆ ئەوەی بگەینە قۆناغی یەکجاری. من لێرەدا سەرکەوتنی کۆنگرەی شازدەیەمی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران بە فرسەتێکی زۆر گەورە دەزانم، بە بۆرجێکی تازەی دەزانم بۆرجێکی بەرزی بەرین.\nدووپاتی دەکەمەوە زۆر جار کووتومانە، ئەگەر هەڵەکانی یەکتر نەبینین، خەڵکانمان نەبینین، زیانەکانمان نەبینین، کۆسپی سەر ڕێگامان نەبینین، باری باش و خراپی قەزییەکانمان نەبینین؛ نە ئێمە نە حیزبی دێموکرات ناتوانی ڕۆڵی مێژوویی خۆی بگێڕێت، ڕۆڵی ئەساسی ئێمە لەوەدایە لەگەڵ یەکتر تەفاهووم بکەین، دابنیشین کێشە بکەین هەڵڵا بکەین بەڵام پشتمان بە پشتی یەکترەوە بێ، هاوسەنگەری ڕاستەقینەی یەکتر بین، لەگەڵ یەکتر بین، دڵنیام لەگەڵ یەکتریش دەبین بەو عەقڵیەتەی کە عەرزم کردن ئێمە دەتوانین بگەینە زۆر جێگا. ئەو عەقڵیەتە عەقڵیەتێکی یەکجار زۆر بەرزە و ئەمن پڕ بە دڵ پیرۆزبایی لە هاوڕێیانی خۆم دەکەم، جارێکی دیکەش کە لەگەڵ ئەو هەموو ئیختلافی نەزەرە، لەگەڵ یەکتر دانیشتن و کێشەکانیان چارەسەر کرد، ئێمە ئاوا توانیمان بە تەفاهووم بگەین. لە کۆنگرەدا زۆر کەسانی شایستە هەڵبژێردران؛ دیارە موومکینە هێندێک ئینسانی شایستەش لەوێدا کەوتبنە جێگایەکی دیکە کە ئەمن هیوادارم ئەوانیش هەر بمێننەوە ودڵنیاشم هەر دەمێننەوە. سیاسەتە و جارجارە ئینسان تێدەکەوێ، مەتلووبی ئێمە نابێ، جارجارە بە خیلافی نەزەری ئێمە دەڕوا و ئەوەیکە لێرەدا جێی شانازییە بۆ من و شانازی پێوە دەکەم مەسەلەی خوشکانە کە هاتنەوە، سەهمیان هەیە لە قودرەتەکەیدا لە دەسەڵاتی ئێمەدا بەشیان هەیە، دەتوانن بچنە پێشێ، دەتوانن نەزەریان هەبێ و ڕێی ڕوونکەرەوەی خوشکانی دیکەش بن و دەستی خوشکانی دیکەش بگرن بیانهێنن بۆ مەیدانی خەبات؛ دیارە بە خۆشییەوە لە داخڵی وڵاتیشدا ئەوەندەی من بیبینم خەڵکێکی یەکجار زۆر پێگەیشتووە. لە نێو خۆشکانیشدا ئینسانی زۆر خوێندەوار و زۆر فیداکار درووست بوون تەنانەت لە دەرەوی وڵاتیشدا ئەمن سەرم سووڕ دەمێنێ چۆن توانیویانە ئەو ژنانە، ئەو خوشکانە بەو مەرتەبەیه بگەن؛ لێرەش دەبینم کە بە ڕاستی بە دەرجەیەکی عالی گەیشتوون ئەمن هیوادارم کە هەموو لایەکی ئێوە سەرکەوتوو بن و هیوادارم جارێکی دیکەش فۆرسەتی ئەوەی بێتەوە پێشێ، ئەمن بۆ خۆم بە خانەوادەم باوەش لە گردنی بەرزی ئێوە بدەمەوە.\nسەبارەت بەو خەڵاتەی کە بە کلسوومی درا، پێم وایە بە من دراوە، ئەمنیش لەسەر سەری دادەنێم و پێشکەشی دەکەمەوە بە هەموو بنەماڵەی شەهیدان، بە هەموو شەهیدانی کوردستان، بێ جیاوازی، بێ فەرق و بەتایبەتی پێشکەشی دەکەم بە شەهیدانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان و وەکوو یادگارییەکی گەورە لە نێو خانەوادەی ئێمەدا تا هەین دەمێنێتەوە، وەک شتێکی پیرۆز دەیپەرەستین. من دەس لە باوەشی ئێوە دەکەمەوە، تەشەکورتان دەکەم، داوای لێبوردنتان دەکەم کە بڕێک زیاد لەحەد ئەزیەتم کردن، وەختم گرتن، زۆر زۆر سپاستان دەکەم، سڵاو بۆ گەلی کورد و بۆ ئێوە.


له ماوه‌ی چه‌ندان ساڵی ڕابردوودا هیچ كات لیره‌ی توركی دابه‌زینی به‌مشێوه‌یه‌ی ئه‌مڕۆی به‌خۆیه‌وه نه‌بینیوه، به‌شێوه‌یه‌كی گشتی به‌های دراوه‌كه له ماوه‌ی هه‌شت مانگی ساڵی 2020دا، 28.03% ڕووی له دابه‌زین كرد.\nئه‌مڕۆ سێشه‌ممه 25ى ئاب، موراد سوڵتان له بۆڕسه‌ی باكوری توركیا له ویلایه‌تی ترابزۆن ڕاگه‌یاند، ئه‌مڕۆ دۆلاری ئه‌مه‌ریكا نرخی به‌رانبه‌ر لیره به‌رز بووه‌وه و گۆڕانكاری به‌سه‌ردا هاتووه، 100 دۆلاری ئه‌مه‌ریكی به 740 لیره‌ی توركی له بۆڕسه‌كانی توركیا ئاڵوگۆڕی پێ ده‌كرێت، پێشبینی ده‌كه‌ین داخستنی بازاڕیش به‌رانبه‌ر 738 لیره ده‌بێت.\nئه‌مه‌یش دوای ئه‌وه دێت كه ئاژانسی "فیتچ" پێشبینییه‌كانی بۆ گه‌شه‌ی ئابووریی توركیا دابه‌زاند، ئه‌وه‌یش به‌هۆی كه‌مبوونه‌وه‌ی یه‌ده‌گی دراوی بانكی ناوه‌ندی و دابه‌زینی متمانه به سیاسه‌تی دارایی ئه‌نكه‌ره له‌لایه‌ن وه‌به‌رهێنه‌رانه‌وه.\nشایانی باسه دوای ئه‌وه‌ی هه‌فته‌ی ڕابردوو كۆبوونه‌وه‌ی لیژنه‌ی سیاسه‌تی دراوی توركیا بێ ئه‌نجام كۆتایی هات، لیره‌ی توركی دابه‌زینی زیاتری تۆمار كرد، بێ ئه‌نجامبوونی كۆبوونه‌وه‌ی لیژنه‌ی سیاسه‌تی دراوی توركیا، بووه‌ته هۆی دابه‌زینی به‌های لیره‌ی توركی، ئه‌وه‌یش له كاتێكدا له ساڵی 2018وه به‌رپرسانی توركیا له هه‌وڵی ئه‌وه‌دان به‌های لیره به جێگیری بهێڵنه‌وه، به‌ڵام پێچه‌وانه‌ی هه‌وڵه‌كانی توركیا دراوی ئه‌و وڵاته به‌رده‌وام له نزمبوونه‌وه‌دایه.\nله هه‌رێمی كوردستان ئه‌مڕۆ بریكاری كۆمپانیای تاك نرخ ڕاگه‌یاند، ئه‌مڕۆ 100 لیره‌ی توركی به‌رانبه‌ر 17 هه‌زار و 163 دیناری عێراقی مامه‌ڵه‌ی پێوه ده‌كرێت.\nپێویسته بوترێ دابه‌زین و به‌رزبوونه‌وه‌ی نرخی لیره له ژێر كاریگه‌ریی سیاسه‌ته‌كانی ئه‌ردۆغان و هه‌ڵگیرساندنی جه‌نگی جۆراوجۆر له لایه‌ك و سیاسه‌ته‌كانی ناوخۆ له‌لایه‌كی تر دابه‌زیوه، ئه‌م دابه‌زینه‌یش چه‌ند ساڵێكه به‌رده‌وامه، بۆیه گومان ده‌كرێت حكوومه‌تی ئه‌و وڵاته په‌نای بردبێته به‌ر چاپكردنی پاره له ناوخۆی وڵات.


ئه‌مڕۆ دیداره‌كانی وه‌فدی باڵای یه‌كێتی له تاران ده‌ستپێده‌كات\nئه‌مڕۆ دیداره‌كانی وه‌فدی باڵای یه‌كێتی له تاران ده‌ستپێده‌كات  17/7/2017\nدوێنێ 16/7/2017، وه‌فدێكی باڵای ی.ن.ك، به سه‌رۆكایه‌تیی كۆسره‌ت ره‌سوڵ عه‌لی جێگری یه‌كه‌می سكرتێری گشتی، بەرەو تارانی پایته‌ختی كۆماری ئیسلامیی ئێران بەڕێکەوت.\nبه‌پێی زانیارییه‌كان وه‌فده‌كه زنجیره‌یه‌ك دیدارو كۆبوونه‌وه له‌گه‌ڵ لێپرسراوانی ئه‌و وڵاته ده‌كات و له ئه‌مڕۆشه‌وه دیداره‌كانیان دەستپێده‌كات.\nسه‌ردانی وه‌فده‌كه له‌كاتێكدایه له راگه‌یه‌نراوی كۆبوونه‌وه‌ی كۆتایی هه‌فته‌ی رابردووی مه‌كته‌بی سیاسیی یه‌كێتیدا ئاماژه‌به‌وه‌دراوه »وه‌فدێك پێكهێنرا بۆ سه‌ردانیكردنی پارتی دیموكراتی كوردستان و بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان، به مه‌به‌ستی ئاگاداركردنه‌وه‌یان له سه‌ردانی وه‌فدی یه‌كێتی بۆ ده‌وڵه‌تانی ئیقلیمی».\nراگه‌یه‌نراوه‌كه ئامانجی سه‌ردانه‌كه‌ی روونكردۆته‌وه «سه‌ردانی وه‌فدی یه‌كێتی بۆ ده‌وڵه‌تانی ئیقلیمی به ئامانجی گفتوگۆكردنه له‌باره‌ی ریفراندۆم و دۆخی ئابووری و كێشه‌ی گرتنه‌وه‌ی ئاوی زێ و رووباره‌كان و هه‌ندێ پڕۆژه‌ی بازرگانی و ئابووری، كه بڕیاربوو له سنووری پارێزگای هه‌ڵه‌بجه جێبه‌جێ بكرێ».\nله‌گه‌ڵ پارتی و گۆڕاندا كۆبۆوه\nبه‌پێی زانیارییه‌كانی كوردستانی نوێ، دوێنێ 16/7 له هه‌ولێر وه‌فدی یه‌كێتی له‌گه‌ڵ پارتی دیموكراتی كوردستان، رۆژی 15/7-یش له سلێمانی له‌گه‌ڵ بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان كۆبۆوه، به‌ڵام هیچ راگه‌یه‌نراوێك له‌باره‌ی كۆبوونه‌وه‌كانه‌وه بڵاونه‌كراوه‌ته‌وه.\nپێشتریش رزگار عه‌لی ئه‌ندامی مه‌كته‌بی سیاسیی ی.ن.ك به كوردستانی نوێ-ی راگه‌یاند: ماوه‌یه‌ك به‌ر له‌ئێستا له‌لایه‌ن ئێران و توركیاوه دوو بانگهێشتنامه‌ی ره‌سمی ئاڕاسته‌ی یه‌كێتی كراوه بۆ ئه‌وه‌ی سه‌ردانی ئه‌و وڵاتانه بكات، «بڕیاره یه‌كشه‌ممه 16/7/2017، وه‌فدێكی باڵای یه‌كێتی به سه‌رۆكایه‌تیی كۆسره‌ت ره‌سوڵ عه‌لی جێگری یه‌كه‌می سكرتێری گشتی، سه‌ردانی كۆماری ئیسلامیی ئێران بكات»، وتیشی: هێشتا كاتی سه‌ردانی وه‌فده‌كه‌ی یه‌كێتی بۆ توركیا دیاری نه‌كراوه.


زاخو و زه‌ورا ده‌رباز بونه چار گوشا زێرین\nكوردستان عێراق جيهانی هه‌مه‌ڕه‌نگ\nپه‌خشی ڕاسته‌وخۆ ڤیدیۆی گۆڵه‌كان وتــار فۆتۆگه‌له‌ری ده‌رباره‌ی ئێمه\nزه‌كريا رێكانى 14/06/2022 - 12:31 وەرزش/كوردستانی\nژ یاریێن جاما عێراقێ قوناغا چارگوشا زێرین یانه‌یا زاخو شیا ب دوو گولا بێ به‌رامبه‌ر ژ یانه‌یا مسافى ببه‌ت و به‌ره‌ڤ قوناغا داهاتى بچیتن و هه‌روه‌سا یانه‌یا زه‌ورا لسه‌ر كیستێ قوه جه‌ویه به‌ره‌ڤ ئارمانجا خو چوو .\nیانه‌یا زاخو دڤێ یاریێ دا ئاسته‌كێ وه‌كو پێدڤى پێشكێش كر و هه‌ر ژ ده‌ستپێكێ گه‌له‌ك بزاڤ كرن گولا تومار بكه‌ت ئه‌و بو ل خوله‌كا 30ێ یاریكه‌ر فرانك سیدریك شیا گولا ئێكێ و پێشكه‌ڤیتێ تومار بكه‌ت بو یانه‌یا زاخو و د به‌رامبه‌ر دا یانه‌یا مسافى بزاڤ كرن گولا وه‌كهه‌ڤیێ تومار بكه‌ت به‌لێ یا بێ مفا بو و نیڤا ئێكێ د به‌رژوه‌ندیا یانه‌یا زاخو بدوماهیك هات .\nدنیڤا دووێ دا هه‌ردوو یانه‌یان بزاڤ كرن گولا تومار بكه‌ن و هێرشێن جیاواز برنه سه‌ر گولێن هه‌ڤدوو ئه‌وبو ل خوله‌كا 75ێ هه‌ر دیسان یاریكه‌رێ یانه‌یا زاخو فرانك سیدریك گولا دووێ تومار بكه‌ت و سه‌ركه‌ڤتنێ بڤى ئه‌نجامى زاخو ده‌رباز بو قوناغا چار گوشا زێرین .\nو دیاریكرنه‌كا دى دا یانه‌یا زورا ب دوو گولا به‌رامبه‌ر گوله‌كێ ژ قوه جه‌ویه بر و گه‌هشته چارگوشا زێرین ,.\nیانه‌یا زه‌ورا هه‌ر ژ ده‌ستپێكا یاریێ گه‌له‌ك بزاڤ كرن گولا تومار بكه‌ت به‌لێ نه‌شیا گولان تومار بكه‌ت و د به‌رامبه‌ر دا و ل خوله‌كا 7 یاریكه‌رێ یانه‌یا قوه جه‌ویه سفا هادى گولا ئێكێ تومار كر و بێ ئه‌نجام ئه‌و نیڤه بدوماهیك هات و دنیڤا دووێ دا ل خوله‌كێن 65,88ێ میسم جبار ب خه‌له‌تیڤه گول لسه‌ر خو توماركر و مازن قباسى گولا دووێ بو یانه‌یێ تومار كر و د ئه‌نجام دا زه‌ورا به‌ره‌ڤ قوناغا داهاتى چوو .\nریال مەدرید بۆندی ڤینیسیۆس نوێ دەكاتەوە\nمێسی ژمارەكەی خۆی لە پاریس سان جێرمان دەگۆرێت\nدیماریا لەگەڵ یوڤینتۆس گەیشتە رێككەوتنی كۆتایی\nریال باڵی راستی لە چێلسی دەوێت


سیستانی پێشنیارێك بۆ چارەسەری كورتهێنانی بودجە دەخاتەڕوو - هيوای کۆرد\nHome » هەواڵ » عێراق » سیستانی پێشنیارێك بۆ چارەسەری كورتهێنانی بودجە دەخاتەڕوو\nسیستانی پێشنیارێك بۆ چارەسەری كورتهێنانی بودجە دەخاتەڕوو\nگەورە مەجەعی ئایینی شیعەكان بۆ چارەسەركردنی كورتهێنانی بودجە پێشنیارێك دەخاتە بەردەم بەرپرسانی عیراق و ڕایدەگەیەنێت: پێویستە بەپێی پلانێك گەندەڵی دارایی و كارگێڕی چارەسەر بكرێت و پێویستیشە وەبەرهێنانی لە غازی سروشتی ئەنجام بدرێت.\nعەبدولمەهدی كەربەلایی ؛نوێنەری ئایەتوڵڵا عەلی سیستانی، مەرجەعی باڵای ئایینی شیعەكانی عیراق؛ لە وتاری ئەمڕۆی نوێژی هەینی ئیدانەی كوشتنی مامۆستایانی ئایینی سوننەی لە شاری بەسڕە كرد و داواشی لە هێزە ئەمنییەكان و حكومەت كرد، بكەرانی ئەو تاوانە سزابدەن.\nلە وتارەكەیدا، كە بەناوی سیستانی-یەوە پێشكەشی دەكات ڕاشیگەیاند: “بودجەی گشتی عیراق لەم ڕۆژانەدا بەردەوام گفتوگۆی لە سەر دەكرێت لە ئەنجومەنی نوێنەران و توشی كورتهێنانێكی گەورە بوو بە ڕێژەی 20%، بۆیە كەمكردنەوەی بودجە بەو شێوە گەورەیە كاریگەری لە سەر ژیانی هاوڵاتیان و پڕۆژەكان دەبێت و وادەكات بێكاری زیاد بكات”.\nداواشی لە حكومەت كرد: “پلانێكی ڕوون و خێرا بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی گەندەڵی دارایی و كارگێڕی دابنێت و بەهەدەردانی دارایی گشتی كەمبكرێتەوە”.\nجەختیشی كردەوە: “دووبارە داوا لە حكومەت دەكەین پلانێكی خێرا دابنێت بۆ بۆ وەبەرهێنان لە غازی سروشتی، كە سەرمایەیەكی گەورەی نیشتمانیە و دەبێتە پاڵپشتی سامانی نەوت، چونكە بەردەوام دابەزینی نرخی نەوت زیانێكی گەورە بە داهاتی وڵات و هاوڵاتنیان دەگەیەنێت”.\nكەربەلایی وتیشی: “پێویستە سوود لە ئەزموونی وڵاتانی دیكە و شارەزایانی ئەو بوارە وەربگیرێت بۆئەوەی ئەو سامانە ببێتە سەرچاوەیەكی سەرەكی داهاتی نیشتمانی یان وەك سەرچاوەیەكی دووەم ببێتە هۆی كەمكردنەوەی كاریگەرییەكانی دابەزینی نرخی نەوت”.


خێزانەكەم گرنگی دەدات بەجوانی خۆی كاتێك دەچین بۆ ماڵ كەسێك یاخود كەسێك دێ بۆ ماڵمان: ماڵپەڕی وەڵامەکان\nئافرەتانخێزانەكەم گرنگی دەدات بەجوانی خۆی كاتێك دەچین بۆ ماڵ كەسێك یاخود كەسێك دێ بۆ ماڵمان\nخێزانەكەم گرنگی دەدات بەجوانی خۆی كاتێك دەچین بۆ ماڵ كەسێك یاخود كەسێك دێ بۆ ماڵمان\nمن ماوەی دەساڵە ژنم هێناوە خێزانەكەم گرنگی دەدات بەجوانی خۆی كاتێك دەچین بۆ ماڵ كەسێك یاخود كەسێك دێ بۆ ماڵمان ، ئایا بۆم هەیە لەم بارەیەوە قسەی لەگەڵدا بكەم یاخود چی بكەم ؟\nدرووست نی یە بۆ ئافرەت كاتێك كە ویستی بچێتە دەرەوە بۆ پێویستیەك خۆی بڕازێنێتەوە و بۆنی خۆش لەخۆی بدات ، چونكە ڕێخۆشكارە بۆ فیتنە ، و بەتەئكید ڕێگری كراوە لە خۆڕازاندنەوە و بۆنی خۆش لەخۆدانی ئافرەت لەكاتی دەرچوونیدا لەماڵ .\nوفەرمانی پێكراوە بەجلێكی سادە و ئاساییەوە دەرچێت هیچ ڕازاندنەوە و بۆن لێدراو نەبێت .\nبەڵام خۆی جوان بكات لەماڵی خۆیدا هیچ ئیشكالێكی تێدا نی یە بەمەرجێ جلێكی داپۆشراو و چاكی لەبەردا بێت كە هیچ لاشەی دەرنەكەوێت تەنها ئەوەندە نەبێت كە عادەتەن ئافرەتی موسوڵمانی مولتەزیم ئەوەندەی دەر دەكەوێت و ئافرەتی موسوڵمان بەر پرسیارییەتیەكی گەورەی لەسەر شانە بەنیسبەت خودی خۆیەوە بەشێوەیەك خۆی دوور كاتەوە لەتاوان و دەس گرتوو بێت بە جێبە جێكردنی فەرمانەكانی خوداوە .\nپانتۆڵ لەبەر كردن بۆ ئافرەتان حەڵاڵە؟ حوکمى کورت کردنەوەى قژی ئافرەت چیە؟ ئایا ڕاستە گەر قژی درێژ بکات لە ساحەى مەحشەر لاشەى دادەپۆشێ؟ حوکمی خۆشۆردن و خۆ جوان کردن بۆ پیاوان و ئافرەتان لە ڕۆژی هەینی دا ئایا حوكمی خۆ ڕازاندتەوەی ئافرەت چی یە ؟ حوکمی دەف لێدان وگۆرانی ووتن لەلایەن ئافرەتانەوە و وێنەگرتنی بە كامیرای ڤیدیۆ لە زەماوەندا چیە؟\nسەردان: ١,٩٦٤ بەش: ئافرەتان\nپرسیاری دواترئایا حوكمی پرچی سەناعە بۆ پیاوان و ئافرەتان چی یە؟ پرسیاری پێشترئایا حوكمی كوتانی خاڵ لەسەر دەم وچاو و دەست چی یە ؟


بەڵگەی سەلماندنی خودا، ئاتەئیسم و ئەگنۆستیسیسم\nهیچ شتێک بەقەدەر گفتوگۆ سەبارەت بە خودا مێشک ناهێنێتە جۆش. زۆر کەس لە وەڵامی خۆیان بۆ ئەم پرسە یەکجار دڵنیان. لای ئەوان بڕوا دەبێ بە زانستێکی تەواو ـ لە هەر دوو لاوە. زەمەنیکی دوورو درێژیش بەم شێوەیە بووە.\nزۆر فیلسووف و تیۆلۆگ هەوڵیان داوە هەبوونی خودا بسەلمێنن. ئێمە لە پاژەکانی پێشوودا لەگەڵ هەندێکیان ئاشنا بووین. گەلێک فیلسووفی سەردەمی کەونارا باسی ئەم پرسەیان کرد و، لەم پێنج سەد ساڵەی دوواییشدا بەردەوام لە دیالۆگی نێوان ژینڕوانگەکاندا هەبووە. کۆمەڵێک دیعایەی بێ بەڵگە سەبارەت بەم بابەتە هەن کە لە مێژووی فەلسەفەدا دەستەبەندی کراون. لە پێش هەر شتێکدا تایبەتمەندیی ئەوان ئەوەیە کە هەوڵدەدەن لە رێگای ئەقڵ و لۆژیکەوە هەبوونی خودا بسەلمێنن. دووهەم، بەڵگەکانی سەلماندنی هەبوونی خودا لە لایەن ئیمانی مەسیحییەوە دەهێنرێنە گۆڕێ. هەر دووکی ئەمانە خۆیان لە پانتایی کلتوری ئۆرووپاییدا دەبیننەوە، کاتێک بە هۆی سەردەمی رۆشنگەری، رەوتی نوخبەوی و بڕوا بە پێشکەون ئۆرووپا لە باوەری مەسیحی دابڕا و، بۆیە گەلێک مەسیحی هەوڵیاندا بە کەڵک وەرگرتن لە ئەقڵ بەڵگەی سەلماندنی خودا بەدەستەوە بدەن.\nلەدرێژەی باسەکەدا من باس لەو بەڵگانە دەکەم لەلایەن ئەو کەسانەوە بەکاربراون وا پێیان وابووە بوونی خودا دەسەلمێنن. هەروەها باس لەو بەڵگانەیش دەکەم ئاتەئیستەکان و ئەگنۆستیکەکان دەیهێننەوە لە بەرامبەر باوەڕداران بە خودادا. ئیمانوئێل کانت یەکێک لەو فیلسووفانە بوو بەتووندی لەدژی لێکدانەوەی ئەقڵانی سەبارەت بە پرسگەلێکی لەم چەشنە راوەستاوە. لە کتێبی 'رەخنە لە ئەقڵی رووت' کە لە ساڵی ١٧٨١ بڵاوبووەوە، ئەو باس لەوە دەکا پرسی خودا وەک پرسی نەمری لە دەرەوەی توانا ئەقڵییەکانی مرۆڤدایە. بۆ زۆر مرۆڤ لە سەردەمی مودێڕنی ئێمە بەڵگەی لەم چەشنە بێ مانا و کۆن دەنوێنێ. چونکە پرسی بوونی خودا یاخود نەبوونی، بە رای من شتێکی تر دەگرێتەوە هەتا ئەوەی ئێمە تا چەندە دەتوانین بە یارمەتی ئەقڵ بوون یان نەبوونی خودا بسەلمینین. بەڕای من باوەڕ یاخود ناباوەڕیی خەڵکی بە خودا دەبێ رێزیان لێبگیردرێ، ئەگەرچی ئەمە بە بێ دەلیل و بەڵگە هێنانەوەی لۆژیکیانە گفتوگۆی لەسەر دەکرێ. دیارە ئەمە هەر دوو بەشەکە دەگرێتەوە. چونکە بە هەمان رادە کە باوەڕدارێک مافی ئەوەی نیە باوەڕی خۆی بە سەر ئەوی تردا بسەپێنێ، هەر بەو رادەیە باوەڕنەدارێکیش ئەو مافەی نیە باوەڕی خۆی بەسەر کەسی بەرامبەردا بسەپێنێ. مەبەستی من لێرەدا لە ناباوەڕدار، ئاتەئیست و ئەگنۆستیکەکانن.\nبەهەرحاڵ زۆر کەس بەتایبەت لەناو گەنجەکاندا هەن، نەک تەنیا وەک زانیاریی لەسەر میژووی فەلسەفە، حەزیان لێیە ئاگایان لەو بەڵگانە بێت وا هەر دوو لا بۆ سەلماندنی بوون و نەبوونی خودا بەکاریدێنن. دیارە دەبێ ئاماژە بەوەیش بدەین لە سەردەمی ئێمەیشدا گەلێک هەن دەیانەوێ لە ئەقڵ و لە لۆژیک بۆ وەڵامدانەوەی ئەم 'پرسیارە ئەبدەییە' کەڵک وەرگرن.\nئاتەئیسم و ئەگنۆستیسیسم\nئاتەئیست (لە وشەی یۆنانی تێوس بە واتای خودا نا) بەشێوی پوزیتڤی باس لەوە دەکا کە هیچ خودایەک بوونی نیە. بۆیە ئاتەئیستەکان بەوە تاوانبار دەکرێن کە یەکجار زۆر سەرقاڵی پرسیاری هەبوونی خوداکانن. بنەمای روانگەی ئاتەئیستەکان ئەوەیە کە دەڵێن وێنای خودا وێنایەکی درۆیینە و لە لایەم مرۆڤەوە درووستکراوە بۆ ئەوەی وەڵامی رازەکانی ژیانی پێبداتەوە.\nتا ئەو جێگایەی بەڵگەیەک بۆ سەلماندنی خودا پەیدانەبێ، دڕدۆنگیی ئەوان سەبارەت بە هەبوونی خوداکان دەتوانێ راست بێت. ئەوان بەکەڵک وەرگرتن لەمە بەرەوڕووی هەموو ئیدیعاکان دەبنەوە سەبارەت بە هەبوونی خودا. 'ئاڵفرێد ی. ئایەر' (١٩٨٩ ـ ١٩١٠)، ئاتەئیستێکی سەرنجڕاکیشە کە لەم بوارەدا بە شێوازێکی تر خۆی دەردەخا. ئەو دەڵێ هەموو گوتەکان سەبارەت بە خودا بێ مانان، هەروەها قسەی وەک "رەنگە خودا نەبێ"(Ayer 1962) . بەم شێوەیە ئاتەئیستەکان ئاگادار دەکاتەوە هێز و کاتی خۆیان بۆ وەها گوتەگەلێکی بێ مانا بەفیڕۆنەدەن.\nوەک لە کۆمەڵێک نمونەی مێژووییدا سەیرمانکرد، گەلێک بیرمەند هەر لە سوقراتەوە تا 'رۆبێرت ئا. ئینگەشول'، بە ئاتەئیسم تاوانبار کران تەنیا لەبەر ئەوەی باوەڕیان بە ئایینی باوی سەردەمی خۆیان نەبوو. بۆیە لە دەستەواژەی ئاتەئیست وەک ناوێک کەڵک وەردەگیردرا بۆ ناو و ناتۆرە لێدان و هەڵاواردنی جودابیران، تا مەبەست ئاماژەکردن بە بێ باوەڕی کەسەکە بە خودا بێت.\nئەگنۆستیک (لە 'گنوسیس' بە مانای نەبوونی زانیاری)، باوەڕیان وایە هەبوونی خودا نە دەسەلمێنرێ و نە رەد دەکرێتەوە، بەڵام ئێمە دەبێ بەو ئاراستەیەدا خۆمان رێکبخەین کە خودا وجودی نیە. کەسی ئەگنۆستیک دەڵێ ئەزموونەکانی ئێمە وەڵامدەری پرسی خودا نین. ئێمە ناتوانین بزانین خودایەک هەیە یاخود گەر هەیە لەسەر هەبوونی بزانین. بۆیە زۆریەک لە ئەگنۆستیکەکان سەرقاڵی ئەم پرسە نین، هەرچەند ئەمە هەموویان ناگرێتەوە. لە دێباتە ئایینیەکانی سەدەی نۆزدەهەم ئەگنۆستیسیسم مانای مودێڕنی خۆی لە 'توماس هێنری هاکسلی'ی فیلسووف وەرگرت لەو بەرهەمەیدا لەسەر ئەگنۆستیسیسم و مەسیحییەت نووسی(Huxley 1894).. لەم بەرهەمەیدا ئەم فیلسووفە لە روانگەی ئەگۆستیسیسمەوە بەڵگە دەهێنێتەوە لە دەژی ئەو بەڵگانەی وا مەسیحییەت بۆ سەلماندنی بوونی خودا بەکاریان دێنێ. پێداچوونەوەی ئەم بەرهەمە ئەوە نیشاندەدا کە بەڵگەکانی مەسیحییەت ناتوانن بوونی خودا بسەلمێنن، بەڵام هەروەها ئەو بەڵگانەی نووسەریش بۆ سەلماندنی ئاتەئیسمیش دەیهێنێتەوە، ناخۆن. 'دەیڤید هیوم' (١٧٧٦ ـ ١٧١١) بریتانی، نوێنەری ئەقڵگەرایی، ئەزموونگەرایی و قازانجخوازیی utilitarisme ، 'هێربێرت سپێنسەر' (١٩٠٣ ـ ١٨٢٠) و، 'جۆن ستوارت میل' (١٨٧٣ ـ ١٨٠٦)، وەک بیرمەندانی ئەگنۆستیک دەژمێردرێن، ئەگەرچی ئەوان هیچ کامیان لەم دەستەواژەیە بۆ پێناسەی خۆیان کەڵکیان وەرنەگرت.\nئاتەئیسم و ئەگنۆستیسیسم لە زەمەنی نوێتریشدا سەرنجەکانیان بەرەو خۆیان راکێشاوە. 'کریستیان هۆڕن' دامەزرێنەری رێکخراوی ئەخلاقی مرۆیی لە نۆروێژ مەرجێکی بۆ ئەندامەتی لەم رێکخراوەیەدا دانا کە ئەویش بریتی بوو لەوەی کەسی ئەندام 'ئازاد بێت لە باوەڕی ئایینی'. لە نووسینەکانیدا کاتێک ئەو لەسەر پرسی هەبوونی خودا دەدوا لەم گوتەیە کەڵکی وەردەگرت "چەمکێک لە دەرەوەی زانیاریی مرۆڤ"(Horn 1993, s 122).. بەم شێوەیە ئەو هۆگری نەریتی 'توماس هێنری هاکسلی' بوو.\nبەو ناکۆکییە گرینگەی لە کلتوری ئێمەدا سەبارەت بە هەبوونی خودا هەیە، رەنگە لای هەندێ کەسیش بەردەوام بێت، ئاماژەدان بەو دوانزە بەڵگە کلاسیکیەی بۆ سەلماندنی بوونی خودا هەیە و هەروەها هەڵوێستی ژینڕوانگە دونیاییەکانیش دەتوانن جێگای سەرنج بن.\nبەڵگە کۆسمۆلۆژییەکانی سەلماندنی خودا\nپێش لە هەر شتێک من باس لە سێ بەڵگەی سەلماندنی خودا دەکەم کە پێیان دەگوترێ بەڵگە کۆسمۆلۆژییەکانی سەلماندنی خودا. ئەم بەڵگانە باس لەوە دەکەن هەبوونی خودا پێوەندی هەیە بە کۆسمۆسەوە (جیهان).\n١ـ دەبێ لەپشت هەموو جووڵەیەک هێزێک هەبێ. یەکەمین بەڵگەی سەلماندنی خودا ئەوەیە کە دەڵێ کە هیچ شتێک لە خۆیەوە ناجوڵێ. لەبەر ئەوەی جووڵە هەیە، دەبێ کەسێک یان شتێک هەبێ مشوری جووڵەکە بخوا. گۆکان بە دەوری هەتاودا دەسووڕێنەوە، مانگ بە دەوری گۆکاندا و خودی ژیانیش لە سەر گۆی زەوی لە جووڵەیەکی زیندوودایە. بۆیە دەبێ هێزێک لە پشتەوەی بێ. دەبێ 'جووڵێنەرێک' هەبێ کە جیاوازە لە هەموو ئەو شتانەی دەجووڵێنەوە. چونکە ئەم جووڵێنەری جووڵەیە ناتوانێ لە جووڵەدا بێ بە هۆی جووڵێنەرێکی تر لە دەرەوەی خۆی، کەواتە ئەم هێزە، کە جیاوازە، پێی دەگوترێ خودا.\nرەخنە لەم بەڵگەیە: ئێمە بە هیچ جۆرێک نازنین هەموو جووڵەکان پێویستییان بە 'جووڵێنەرێک' هەیە. ئاتەئیستەکان دەڵێن تەیستەکان یاسا فیزیکییەکان، کە شمولی دونیای دەورووبەری ئێمە دەکەن، بەکاردێنن بۆ هەموو دۆخەکان. ئەگنۆستیکەکانیش دەڵێن ناو لێنانی ئەم 'شتە' وەک 'خودا' کارێکی ئاسانە، ئەو خودایەی دەستبەجێ داوامان لێدەکەن بیپەرەستین.\n٢ـ هەر هۆگرێک (معلول، اثر) پێویستیی بە هۆکارێکە. ئەم بەڵگەیە لە بەڵگەی یەکەم دەکا. هەموو ئەو شتانەی ئێمە ئەزموونیان دەکەین دەبێ خاوەن هۆکارێک بن. لێرەدا بڕوای دەیستەکان دەبینینەوە، واتە بڕوا بە 'یەکەم جووڵێنەر'. دیاردەیەک کە ئێمە بەردەوام تێیدا بەرەوڕووی ئەو پرسیارە دەبینەوە کە "بۆچی"، وە لە دووای ئەوەی وەڵام دەدەینەوە دیسان پرسیاری تر دێتە گۆڕێ و بەم شێوەیە لە پرسی هۆکاردا قووڵ و قووڵتر دەبینەوە. بەڵام لە شوێنێکدا دەبێ لە وەڵامدانەوە راوەستین. دەبێ یەکەم هۆکار لە ئارادابێ و ئەمە لە لایەن ئەوانەوە مەترەح دەکرێ کە لایان وایە دووهەم بەڵگەی سەلماندنی خودا بەسە بۆ سەلماندنی. مەسیحییەکان لایان وایە خودا جیهانی چێکردووە و، ئەمە دەتوانێ هۆکارێک بێت بۆ هەبوونی دونیا.\nرەخنە لە بەڵگەی دووهەم: ئێمە بە شێوەی لۆژیکی کەڵک لە ئەزموونەکانمان وەردەگرین بۆ روونکردنەوەی ئەو شتانەی لە دەرەوەی ئەو دیاردانەن وا دەتوانرێ بە شێوەی لۆژیکی روون بکرێنەوە. ئێمە لەوە دڵنیا نین کە ژیان و دونیا بە شێوەیکی سەرەکی خۆیان لە هۆ و هۆکاردا دەبیننەوە. وە ئەگەریش وەهایە بێگومان ئەمە لۆژیکی نیە بڵێین هەموو شتێ لەو کاتەوە دەستی پێکرد وا خودایەک جیهانی چێکرد، چونکە پرسیار ئەوەیە کێ یاخود چی خودایشی دروستکرد؟ کاتێک باوەڕمەندان بە خودا دەڵێن خودا خۆی خۆی دروستکرد، ئەوسا ئەمە دەبێ بە بەڵگەیەکی جیاواز لەم بەڵگەیەی لەم بەشەدا باسمان لێکرد. ئەوا دەبێ بە بڕوای رووت، نەک زانست.\n٣ـ ناکرێ هەموو شتێک کاتی بێت. بەڵگەی سێهەم باس لەوە دەکا دەبێ نەگۆڕێکی ئەبەدی لە بەرامبەر بگۆڕەکاندا، کە ئێمە بەردەوام ئەزموونیان دەکەین، هەبێ. هەموو شتێ لەدایک دەبێ و دەمرێ، دێنە ئاراوە و وندەبن. وە هەموو ئەمانە ئێمە ناتوانین تێیان بگەین بە بێ هەبوونی لایەنی بەرامبەریان. ئێمە لەدایکدەبین و دەمرین. ئەستێرەکان وندەبن و لە شوێن خۆیان چاڵە رەشەکان جێدێڵن، لە کاتێکدا ئەستێڕە نوێیەکان لەدایکدەبن. هەندێ شت هەن و هەندێ شت نین. جیهان سەردەمانیك خوڵقا، لە دەورووبەری پێنج میلیارد ساڵ لەوە پێش و، بێ گومان لە پێنج میلیارد ساڵی داهاتوودا وندەبێتەوە، رەنگە لە پێش ئەمەیشدا. کاتێک هەموو شتێ کاتییە و بگۆڕ، دەبێ شتێکی نەگۆڕ هەبێ و ئەم شتەیش 'خودا'یە. کاتێک جیهان هەیە و کاتییە، دەبێ خودایەکیش هەبێ نەگۆڕ و هەمیشەیی. ئەمە ئەو بەڵگەیەیە باوەڕمەندان بە خود باوەڕیان پێی هەیە.\nرەخنە لە بەڵگەی سێهەم: لە ئاستی لۆژیکیدا دوو جۆرە لۆژیک لەم بەڵگەیەدا تێکەڵکراون. یەکەم، ئێمە نازانین جیهان کاتییە، ئەگەرچی رەنگە گۆی زەوی بۆخۆی کای بێت. بەڵام ئەگەر هەموو شتێ لەناو دەچێ و هیچ شتێک نامێنێتەوە ئەمە ئەوە ناسەلمێنێ کە خودا دەمێنێتەوە. بەم شیوەیە وجوودی بەڕوالەت پێویست و ئەبەدی خودا دەبێ بە بابەتی باوەڕ، نەک وەک بەڵگەیەکی بۆ سەلماندنی لژیکیانەی ئەوەیکە شتەکانی تر هەموویان کاتین.