کێ خاوەنی عەدالەتی کۆمەڵایەتییە؟!\n- لە پەراوێزی قسەکانی نەوشیروان -\nهەموو حکومەت و حزب و سەرۆکەکانی ئەم سەرزەوییە، هەر لە ئۆباما تا خامەنەئی، لە پاشا سعودیە تا بەشار ئەسەد و مێرکل و بەرلسکۆنی...هتد) خۆیان بە دادپەروەر دەزانن و نەوشیروان وەک هەموویان دەڵێ(خوای گەورەو گەلەکەمان پشتیوانمانە).\nبەهۆی قەیرانی سەرمایە و حکومەتە تەکنۆکراتەکانی و بازاڕە گرانەکەی و گیرفانی گەندەڵی بەرپرسە حزبی حکومەتەکانی، بووە بە هۆی راپەڕین و ناڕەزایەتی یەک لەدوا یەکەکانی ژێردەستەکانی جیهان. لەم ناوەڕاستە گەورەترین گاڵتەجاڕی بەناو(خودا و دیموکراسی)بە هەژارەکان دەکرێ: خودا لەباشترین حاڵەت هەمیشە پشتیوانی لایەنە بەهێزەکان بووە، دیموکراسیش وەک شێوەی دەسەڵاتداری سەرمایە، بەخۆی هۆکاری قەیرانەکەیە و بووە بە زامنی زۆرداری و جەنگەکانی! قسەکەری سەرمایەی ئەمریکی(ئۆباما)بەخۆی لەناو کێشەی قووڵی بێکاری، گرانی و لانەوازی ملیونان مرۆڤی وەڵاتەکەی و گەندەڵی و ناعەدالەتی حکومەتە تەکنۆکراتەکەی غەرق بووە، کەچی وەک"فریادڕەس"لەبارەی تونس و میسرو جیهان لێدوانیدەدا و بەهەمان شێوە قسەکەرانی حکومەتی پەت و سێدارەی ئیران یان رەگەزپەرەستێک وەک ئۆردۆگان و سەرۆک حکومەتەکانی تر.\nهەموو ئەو مرۆڤکوژانە، خاوەن کەرت و موڵکایەتی تایبەتی جۆراوجۆرن، بەڵام لەپێناو تەفرەدان وگێلکردن و لەخشتەبردنی ژێردەستەکان زاراوەی سیحراوی(عەدالەتی کۆمەڵایەتی) بەکاردەهێنن، بەبێ ئەوەی پێمان بڵێن مەبەستیان لەو زاراوەیە چییە و چۆن جێبەجێی دەکەن.\nرەخنەگرتن لە حکومەتی هەرێم پێویستی بە هونەرو زانستییەکی گەورە نییەو لەراستیدا کێشەکە لێرەدا نییە، بەڵکو ئێمە دەبێ بزانین چی بە رەخنەکانمان بکەین و ئەزموونەکەمان بەرەو گوێ ببەین.\nگۆڕان گرفتاری درووشم و بۆچوونی بەسەرچوو بووەو رەخنەی جددی لە سیستێمی حوکمڕانی نییە. هەموو کێشەی خەڵکی کوردستان هێناوەتە ئاستی گەندەڵی، بەمەرجێک ئەمە تەنها یەک خاڵە لە زنجیرەی کارەساتی سیستێمی ئابووری سەرمایەداری!\n((ئەگەر کارمەند و وەزیرەکان گەندەڵ نەبن مانای ئەوە نییە عەدالەتی کۆمەڵایەتی چێ دەبێ و هەر ئێستا بە سەدان و هەزاران کارمەندو وەزیر و بەرپرس هەیە کە کەندەڵ نین.))\nگۆڕان ئێستاشی لەگەل بێت لا لە رەخنە لە سیستێمی سەرمایەداری ناکاتەوەو تەنها بەس بە هەندێ درووشم(قاوخ)ی مەسەلەکان دەکات. عەداڵەتەکەی گۆڕان لە ریکلامکردن بۆ بازرگانی حکومەتی لەسێدارەدانی ئیران و کۆمپانییەکانی تر کۆتایی پێدێت و پێویست بەوە ناکات پێمان بڵێن(بە پارەی ریکلام هەندێ لە خەرجییەکانمان پڕدەکەین)...زۆر رۆژنامە، گۆڤار و کەناڵ هەیە بەبێ ئەو بازرگانییە قیزەوەنە، خۆیان بەرێوەدەبەن و بوون بە پڕفرۆشترین رۆژنامە!\nگوێ لە غزرائیل بگرن...دوا قسەکەی نەوشیروان!\nبەکورتی: ئەوەی عزرائیل بە برادەرەکەی وت، نەوشیروان بە پارتی و یەکێتی دەڵێ: گیانی دراوسێی ئەم و ئەولاتم کێشا(میسر و تونس) و دەبێ بەخۆت بزانی کە نۆرەی تۆ هاتووە!\nهەموو هاواری گۆڕان و نەوشیروان ئەوەیە حکومەتێکی تەکنۆکرات دابمەزرێ!\nئایا بەگوێرەی ئەزموونی تەکنۆکراتەکان لە وڵاتانی جیهان، توانیویانە چەوسانەوەو هەژاری لەناو ببەن؟ ئایا دەبێ ئێمە لە کوردستان چ پەندێک لە دەسەڵاتە تەکنۆکراتەکان وەربگرین؟! ئایا هاتوهاواری گۆڕان دەتوانێ کێشەی هەژاران چارەسەر بکات؟\nئەمەیە گاڵتەجاڕی بە جەماوەری خەڵکی کوردستان...ئەمەیە رێگای پوچەڵکردنی مافی رەوای جەماوەر...ئەمەیە جەواشەکاری، گەوجاندن و گێلکردنی خەڵک!\nپوچەڵی بزووتنەوەی گۆڕان!\nئیمڕۆ نەوشیروان بەڕوونی مەبەستی گۆڕانی باس کرد و حاڵی بووین کە بە مانای روخاندنی ئەزمونی وڵاتانی سۆسیالیستی بەکاردەهێنن و تاقە وشەیەکی بەکارنەهێنا بۆ تاقە رەخنەیەک لە رژێمی وەحشیگەری سەرمایە....ئایا ئەگەر بزووتنەوەیەک بەم شێوەیە بیربکاتەوە دەیەوێ عەدالەتی کۆمەڵایەتی جێبەجێ بکات؟! ئایا روخاندنی وڵاتانی رۆژهەڵاتی ئۆروپا چی لێ سەوز بوو؟ ئایا لەوێش دووبارە ناڕەزایەتی و راپەڕین و بەرگری دەستی پێنەکردووە؟\nدەبێ بەشخوراو چەوساوەکانی کوردستان لە بۆچوونەکانی نەوشیروان و"رۆشنبیرەکانی"گۆڕان و نیاز و مەبەستیان باش تێبگەن و خۆیان و ناڕەزایەتییە رەوا و مرۆییەکەیان نەکەن بە قوربانی بزووتنەوەیەک پێشوەخت وەک حکومەتەکانی پاش روخانی بلۆکی رۆژهەڵاتی ئۆروپا بیردەکاتەوەو کار بۆ حکومەتی تەکنۆکراتی سەرمایەداری دەکات کە بەکردەوە دژ بە ئازادی و عەداڵەتی کۆمەڵایەتین و پارێزەری تەواوی دیاردەکانی گەندەڵی، بێکاری و چەوساندنەوەن: ئازادی و عەدالەتی کۆمەڵایەتی خاوەنی خۆی هەیە!\nهیچ جارێک ئەم رەوتە کە دەم لە عەدالەتی کۆمەڵایەتی دەکوتێ، باسی ئەڵتەرناتیڤی سۆسیالیستی نەکردووەو وەک بڵێی سوێندیان خواردووە ناوی گوم بکەن.\nئایا عەداڵەتی کۆمەڵایەتی بەبێ سۆسیالیزم بوونی هەیە؟\nئایا ئازادی بەبێ کارو خزمەت و ئەرکی ژیانی هەرەوەزی مانای دەبێ؟َ\nبە کورتی: وڵامی سەرڕاستانە بۆ بارودۆخی ئیمڕۆ نە ئەوەیە کە گۆڕان، کۆمەڵ و یەکگرتوو کاری لەسەر دەکەن و نە ئەو بەڵێن و خیتابانەیە کە حکومەت دەیڵێتەوە.\nهەر لایەنێک بییەوێ گەندەڵی، بێکاری، جیاوازی بۆگەنی چینایەتی، گرانی لەناوببات و بەڕاست وه‌فاداری بۆ خوێنی شەهیدان و قوربانیان بنوێنێ و ئەزموونەکەمان بەرەو پێشەوە ببات و بە کردەوە ئاسایشی نەتەوەیی بپارێزێ، دەبێ هەنگاوە سەرەتاییەکانی جیهانبینی و کرداری عەداڵەتی کۆمەڵایەتی بە مانا سۆسیالیستییەکەی پەیڕەو بکات، بەمەرجێک سوود لە هۆکارەکانی روخاندنی وەربگرێ، بە پێچەوانەوە ئێوە هەر کێیەک بن، تەنها تەفرە بە خەڵکی هەژار دەدەن و تەنها زیقوزاقی دەسەڵات و پارەو چاوچنۆکی دەکەن و ئیمڕۆبێت یان سبەی دەکەونە بەر نەعلەت و نەفرەتی چەوساوەکان و، مێژوو رەحم به کەس ناکا.


پێشکەوتنی ژیاری هەر نەتەوەیەک بەندە لەسەر تێڕاوانین و چالاکی و ژیان دۆستی. فەلسەفەی ژیانی کۆمەڵایەتی کۆمەڵگا و تێگەیشتن لەژیان و ئاین، دەبێتە هۆی دروستبونی کەلتوری ژیان دۆستی و داهێنان و رزگار بون لەچەق بەستن و توندوتیژی و هەژاری و ...هتد.\nبێگومان خراپ تێگەیشتن لەئاین و رۆڵی ئاین و چییەتی ئاین، دەبێتە هۆی خراپ لێکدانەوەی ژیان و تێگەیشتن و چییەتی ژیان. کورتکردنەوەی ئاین لەدەستەواژەکانی وەک (حەڵال و حەرام) بچوککردنەوەی رۆڵی ئاین و کوشتنیەتی، چونکە ئاین لەوە گەورەترە، ئاین شۆڕشە، جوڵەیە، گۆڕانە، جێهێشتنی رابردوە، نەک گەڕانەوە بۆ رابوردو.\nئاین هەرگیز خۆئامادەکردن نییە بۆ دنیایەکی دیکە بەتەنیا، بەڵکو خۆئامادەکردنە بۆ ژیانی دنیا و رێکخستنی ژیانی ئێستا و هەستکردن بە بەرپرسیاریەتییە لەبەرامبەر ئێستادا، هەروەها هەستکردنە بە بەرپرسیاریەتی بەرامبەر ئایندە. بەڵام کۆمەڵگای کوردی لەئاین و رۆڵی ئاین تێنەگەیشتوە، ئەم خراپ حاڵی بونەش بەهۆی بانگخوازەکانەوەیە، کە هەمیشە لای خەڵک ژیان بێ نرخ دەکەن و دەبێژن ژیان هیچ نییە، پێنج و دو رۆژێکە، مرۆڤ هاتوە خۆی بۆ دنیایەکی دیکە سازبکات و گوێنەدات بەم دنیا فانییە!\nبەڵام کرۆکی ئاین پێچەوانەی ئەم جۆرە دەستەواژانەیە و ئەم دەستەواژانە نالۆژیکین و ناواقعین. یان هەر ئەم بانگخوازانە زۆرجار دەستەواژەی (خزمەتکردن بەئاینی خوا!) بەگوێی گۆمەڵگادا دەدەن، لەکاتێکا ئاینی خودا بۆ خزمەتی مرۆڤ هاتوە و هەر بەوتەی خۆشیان ئاینێکی تەواو کامڵە و بۆ خزمەتی مرۆڤ هاتوە. هەرگیز ئاین و ئیمانداری بریتی نییە لەچون بۆ مزگەوت و حەج و پاڕانەوە و ترس لە جەهەننەم و خۆشی بەهەشت. زۆرێک لە باوەڕداران خەریکی پڕکردنی هەگبەی دواڕۆژن بێئەوەی باکێکیان بەرامبەر ژیانی ئێستا هەبێت، بۆ زیکر و پاڕانەوە نەبێت دەمیان ناکەنەوە و لەسوڕی متبوندان. وەک ئەوەی ژیان و گەردون هیچ خەلەلێکی نەبێت و کێشە گەلی وەک: هەژاری و نادادی و ستەمکاری و ...هتد، لای ئەوان کێشەگەلێکن کە خودا خوڵقاندونی! هەر خوداش چارەسەریان دەکات. لەکاتێکا زۆرێک لەو کێشانە زادەی بێدەنگی و هەست نەکردن بە بەرپرسیاریەتین، چونکە کاتێک مرۆڤ بێدەنگ دەبێت، هەردەمی بۆ گەن ناکات، بەڵکو ئیمانیشی بۆگەن دەبێت و رۆڵی نامێنێت.\nخوای گەورە لە قورئاندا دەفەرموێت: (دەرکەوتنی خراپەکاری لەدەریاو وشکانیدا بەهۆی کرداری دەستی مرۆڤەوەیە) دەی مرۆڤ چۆن رێگە بەخۆی دەدات ئیمانداربێت و بێدەنگیش بێت لەئاستی فەسادی ئابوری و سیاسی و ...هتد. لێگەڕی خودا زاڵمان سزا دەدات و قوڕیان بەسەر هەردەچنەوە بەردەست خودا لێیان تێکدەدات. ئەم دەستەواژانە، لەکاتی گفتوگۆدا فڕێدەدرێن، کاتێک لەگەڵ زۆرێک لەتاکەکان دەدوێی. بەڵام لەڕاستیدا ئەمە خۆدزینەوەیە لەبەرپرسیاریەتی و چالاکی و خۆدزینەوەیە لەخودی ئاینیش. چۆن دەکرێت مرۆڤ وا بێ باک بێت، بەرامبەر ئەم هەمو کێشانەی روبەڕوی کۆمەڵگا دەبێتەوە و لێگەڕێت تا کەسانێکی هەلپەرست خوێنی کۆمەڵگا بمژن و ئەویش تەماشایان بکات بێ چالاکی و بێ دەنگ بێت. لەکاتێکا نادادی هەیە، ئاین کوا؟ چۆن مرۆڤێکی باوەڕدار رازییە بە هەمو ئەو شتانەی رودەدات و ناوی دەنێت قەدەر؟\nئەم خراپ حاڵی بونە لەئاین کەلتوری مەرگ دۆستی بەرهەم دێنێت. زۆرێک لە خەڵک دەڵێن: (هەردەمرین، بۆیە بێدەنگین) ئێمە ئیمان و ژیانی دنیا ناگۆڕینەوە بەم دنیا فانییە. ئەمە مەرگ دۆستییە، نەک ئیمان. ئەم بێباکییە دەبێتە هۆی سستبون و چەق بەستن و ستەمکاری. مرۆڤی باوەڕدار دەبێ چالاک بێت، خزمەتی ژیان بکات، لەجوڵە دابێت خۆی بە بەرپرسیار بزانێت بەرامبەر ژیانی خۆی و کۆمەڵگاکەی و پاشان بەرامبەر گەردون.\n12/06/2014 بینین: 3294


باكۆ سۆرانی: به‌شانۆ فۆلكلۆر‌و داستان‌و ئه‌ده‌بی كوردی به‌بینه‌ری هۆڵه‌ندی ده‌ناسێنم - ئاوێنه\nباكۆ سۆرانی: به‌شانۆ فۆلكلۆر‌و داستان‌و ئه‌ده‌بی كوردی به‌بینه‌ری هۆڵه‌ندی ده‌ناسێنم\nباكۆ سۆرانی هونه‌رمه‌ندی شانۆكار‌و سه‌رۆكی گروپی شانۆی بێسنور له‌وڵاتی هۆڵه‌ندا رایده‌گه‌یه‌نێت “كلتوری كوردی زۆر ده‌وڵه‌مه‌نده. من هه‌وڵمداوه فۆلكلۆر‌و داستان‌و ئه‌ده‌بی كوردی به‌ڕێگه‌یه‌كی نوێخوازییه‌وه له‌ڕێگه‌ی شانۆوه بناسێنم به‌بینه‌ری هۆڵه‌ندا”.\nباكۆ سۆرانی هونه‌رمه‌ندی شانۆكاری كورد‌و سه‌رۆكی گروپی شانۆی بێسنور له‌باره‌ی دروستكردنی گروپه شانۆییه‌كه‌ی له‌وڵاتی هۆڵه‌ندا له‌چاوپێكه‌وتنێكی له‌گه‌ڵ ئاوێنه رایگه‌یاند “له‌ساڵی 1994 له‌ئۆردوگای په‌ناهه‌نده بوم له‌شاری لێواردن له‌سه‌روی هۆڵه‌ندا، ژیانی په‌ناهه‌نده‌یی ژیانێكی گه‌لێك زه‌حمه‌ته تۆ وه‌ك په‌ناهه‌نده‌یه‌ك زۆر مافی سه‌ره‌تایت نییه”.\nوتیشی “ئه‌و كاته پێویست بو زۆر چاوه‌ڕوان بم، چاوه‌ڕوانی‌و ته‌نهایی خه‌مێكی گه‌وره بون. ژیانی په‌ناهه‌نده‌یی ژیانێكی دوباره‌بونه‌وه‌یه”.\nئاماژه‌ی به‌وه‌شدا كه ئه‌و وه‌ك شانۆكار دژی دوباره‌بونه‌وه‌یه‌و وتی “بۆ ئه‌وه‌ی خۆم رزگار بكه‌م له‌دوباره‌بونه‌وه‌و هه‌روه‌ها به‌كاركردنی ئه‌و كاره‌ی فێری بوم‌و بیگه‌یه‌نمه كه‌سانی دیكه، گه‌یشتمه ئه‌و بیرۆكه‌یه‌ی كه ته‌نها شانۆ من رزگار ده‌كات له‌م تاراوگه‌یه”.\n“هه‌ر بۆیه دوای شه‌ش مانگ له‌هۆڵه‌ندا بیرم كرده‌وه كه گروپێكی شانۆیی دابمه‌زرێنم، من بڕوام زۆر به‌و وته‌یه هه‌یه (نانێك‌و شانۆیه‌كم بده‌رێ، گه‌لێكی رۆشنبیرت ده‌ده‌مێ)، من بڕوام به‌بێسنووری هه‌یه. شانۆ بێسنوره‌و په‌یامه‌كه‌ی بۆ سه‌رجه‌م خوده‌كانه” باكۆ سۆرانی وای وت.\nوتیشی “له‌ئۆردوگای په‌ناهه‌نده‌كان زۆر كه‌لتوری جیاجیا پێكه‌وه ئه‌ژیان. ئه‌مه بوه هه‌وێنی بیرۆكه‌ی سه‌ره‌تایی شانۆی بێسنور. هه‌وڵمدا چه‌ند ئه‌كته‌رێك بدۆزمه‌وه له‌چه‌ند كه‌لتورێكی جیا، ئه‌م هه‌وڵه زۆر به‌خێرایی گه‌شه‌ی كرد‌و شانۆی بێسنور له‌دایك بو”.\nله‌باره‌ی به‌رهه‌مه‌كانیان له‌وڵاتی هۆڵه‌ندا، باكۆ سۆرانی وتی “ئێمه زیاتر له20 ساڵه به به‌رده‌وامی خۆبه‌خشی كاری شانۆیی‌و كه‌لتورین، جێگه‌مان له‌نێو زه‌ریای شانۆی هۆڵه‌ندی كه رۆژانه زیاتر له55 نمایش ئه‌كرێ وا نییه كه هه‌مو كه‌س من‌و بێسنور بناسێ، گرنك ئه‌وه‌یه به‌رده‌وام بیت”.\nوتیشی “شانۆی بێسنور بوه‌ته بنكه‌یه‌كی هونه‌ریی‌و كه‌لتوری بۆ زۆر هونه‌رمه‌ندانی كورد‌و نه‌ته‌وه‌كانی تر”.\nسۆرانی ئاماژه به‌وه ده‌كات كه له‌گه‌ڵ ئه‌م گروپه‌دا له‌زۆربه‌ی شاره‌كانی هۆڵه‌ندا به‌شداری فێستیڤاڵ‌و بۆنه‌ی هونه‌ریی كردوه‌و ده‌ڵێ “نه‌ك ته‌نها له‌سه‌ر شانۆكانی ئه‌مسته‌ردام‌و دانهاخ‌و رۆته‌ردام به‌ڵكو زۆرجار له‌فێستیڤاڵی گۆڕه‌پان‌و پارك‌و قوتابخانه‌و وێستگه كه‌لتورییه‌كان چالاكیمان پێشكه‌ش كردوه، من زۆر سوپاسی كاك سامان ژین‌و حه‌مه‌به‌كر ده‌كه‌م كه له‌سه‌ره‌تاوه هاوكاری من بون‌و ئه‌مێستاش به‌رده‌وامن”.\nوتیشی “شانۆی بێسنور له‌سه‌ره‌تاوه هاوكاری یانه‌ی میدیای كوردی له‌بیرناچێ به‌تایبه‌تی ده‌ستگیرۆیی‌و هاوكارییه‌كانی كاك سه‌ردار فه‌تاح‌و به‌ختیار به‌كر”.\nسه‌باره‌ت به‌ڕه‌نگدانه‌وه‌ی خه‌مه‌كانی كورد له‌به‌رهه‌مه شانۆییه‌كانیاندا، باكۆ سۆرانی وتی “شانۆی بێسنور خاوه‌ن تایبه‌تمه‌ندێتی سه‌ربه‌خۆیه، ئه‌م گروپه به‌چه‌ند قۆناغێكدا تێپه‌ڕیوه. به‌رهه‌مه‌كان هه‌مویان موڵكی شانۆی بێسنورو به‌چه‌نده‌ها شێوازی جیاواز به‌رجه‌سته ده‌كرێن”.\nوتیشی “زۆر له‌به‌رهه‌مه‌كان له‌نوسینی گروپه‌و هه‌ندێكی ئاماده‌كراون، ئێمه ئه‌مانه‌وێت له‌هه‌مو به‌رهه‌مێكدا موڵكی ره‌سه‌نایه‌تی بۆ شانۆی بێسنور دروست بكه‌ین، تێكه‌ڵكردنی زمانی جیاجیا پێكه‌وه‌و گرێدانی رتوێڵی زۆرێك له‌كه‌لتوره‌كان”.\nسۆرانی جه‌غتیش له‌وه ده‌كاته‌وه كه “دابونه‌ریتی فره‌كه‌لتوری كه‌ره‌سته‌ن بۆ به‌رجه‌سته‌كردن‌و به‌دراماكردنی به‌رهه‌مه‌كانی گروپ هه‌روه‌ها موزیكی فره‌كه‌لتوری سه‌مای میللی‌و چه‌نده‌ها كه‌ره‌سته‌ی تر بۆ دروستكردنی پانتاییه‌كی هونه‌ریی”.\nئاماژه به‌وه‌ش ده‌كات “كاره‌كانی ئێمه جیاوازه له‌گروپه‌كانی تر كاتێك سه‌یری به‌رهه‌مێكی ئێمه بكه‌یت هه‌ست به‌په‌یوه‌ندییه‌كی رۆحی بێسنور ئه‌كه‌یت”.\nوتیشی “بۆیه زۆر جار بانگهێشت ئه‌كرێین له‌سه‌رانسه‌ری هۆڵه‌نداوه له‌شاری گه‌وره تاوه‌كو لادێیه‌كی بچوك”.\nباكۆ سۆرانی ئاماژه به‌وه ده‌كات كه هه‌وڵده‌دات له‌ڕێگه‌ی شانۆوه فۆلكلۆر‌و داستان‌و ئه‌ده‌بی كوردی بناسێنێت به‌بینه‌ری هۆڵه‌ندی‌و هه‌روه‌ها وتی “من كوردم‌و هه‌ڵگری داب‌ونه‌ریت‌و كه‌لتوری كوردیم. شانۆی هۆڵه‌ندا ئاشنا نییه به‌كه‌لتوری كوردی، ئه‌مه بۆ من كه‌لێنێكه بۆیه هه‌وڵمداوه ئه‌و كه‌لێنه پڕبكه‌مه‌وه”.\nوتیشی “كه‌لتوری كوردی زۆر ده‌وڵه‌مه‌نده. من هه‌وڵمداوه فۆلكلۆر‌و داستان‌و ئه‌ده‌بی كوردی به‌ڕێگه‌یه‌كی نوێخوازییه‌وه له‌ڕێگه‌ی شانۆوه بناسێنم به‌بینه‌ری هۆڵه‌ندا”.\nجه‌غتیش ده‌كاته‌وه “شانۆی بێسنور پردێكه بۆ دروستكردنی كه‌لتوره‌كان من له‌م رێگه كه‌لتورییه‌وه ئه‌مه‌وێت ئێستاتیكای هونه‌ری كوردی ئاشنا بكه‌م به‌بینه‌ری رۆژئاوایی”.\nنووسراوە لە 2017-04-07 10:53 am


هاتنە کایەوەی جۆرێکی نوێ لە باڵندەی finch لە دوورگەیەکی گلاپگەس\nهیچ شوێنێکی تر بە ئەندازەی دوورگەکانی گلاپەگەس، نەخراوەتە ژێر چاودێری لێکۆڵینەوە زانستیەکان. نزیکەی 50 ساڵ دەبێت کە بەردەوام کەسانی وەک پرۆفیسۆر Rosemary و Peter Grant هەموو ژیانیان تەرخان کردووە بۆ ریکۆرد کردن و کۆکردنەوەی زانیاریەکان سەبارەت بەو باڵندانە و ئاژەڵەکانی تریش کە وەختی خۆی داروین سەرنجیدابوون.\nنزیکەی 40 ساڵ لەمەوبەر Rosemary و Peter Grant سەرنجی ئەوەیان دا کە نێرینەیەکی باڵندەی finch ی سەر بە جۆرێکی جیاواز، لە دووری 105 کیلۆمەترەوە، هاتووە و رێگەی کەوتوبووە یەک لە دوورگەکانی گلاپەگەس کە بە Daphne Major ناسراوە.\nهەردوو لە Rosemary و Peter Grant دەیانزانی کە مەحاڵە ئەو باڵندە بچووکە، بتوانێت بەناو ئۆقیانوسدا بفرێت و بگەرێتەوە بۆ دورگەکەی خۆی. لەبەر ئەوە، بە وردی چاودێرییان دەکرد بۆ ئەوەی بزانن بەرخوردی لەگەڵ جۆرە finch ئەسڵیەکانی ئەو دوورگەیە چی دەبێت.\nلە زۆربەی جارەکاندا، ئەو تاکە ئاژەڵانەی کە زۆر دوور دەکەونەوە لە شوێنی خۆیان و رێیان دەکوێتە ناو چەند جۆرێکی ترەوە، یان ئەوەتا مردن کۆتایی بەو تاکانە دەهێنێت، یاخود ئەوەتا ئەگەر بتوانێت لەگەڵ تاکێکی ئەو جۆرانەی تردا جووت ببێت و نەوە بخاتەوە، ئەوە نەوەکانی لاواز و ناتوانا دەردەچن و بە درێژایی کات نامێنن. یان ئەوەتا ئەگەر نەوەی سەرکەوتووش بخاتەوە لەگەڵ تاکێکی جۆرەکانی تردا، ئەوە بە درێژایی کات، نەوەکانی دەبن بە بەشێک لەو جۆرە.\nبەڵام، سەرنج درا هیچ یەک لەو شتانە روی نەدا بە پەیوەست بەو نێرینەیەی کە رێگەی کەوتبووە دورگەی Daphne Major و تاکێک بوو لەجۆرێک کە بە large cactus finches ناسراوە. بەڵکوو لەباتی ئەوە، نەوەی جیاوازی خستۆتەوە و رێژەیان زۆر بووە و بوون بە جۆرێکی سەربەخۆ!\nلە هەمووشی گرنگتر، سەرنج درا هەر لە سەرەتاوە، نەوەکانی ئەو finch ی کە رێگەی کەوتبووە ئەو دوورگەیە و لەگەڵ تاکی جۆرێکی دوورگەکەدا نەوەی خستبووەوە، شێوازی خوێندنی جیاوازیان بۆ پەیدا بووە و بەو هۆکارەش، لەلایەن finch ئەسڵیەکانی دورگەی Daphne Major نانێسرێنەوە و لەبەر ئەوە، ئێستا مەرجی گشتی (جۆربوون)یان تێدا هاتۆتە دی کە ئەویش (نەتوانینی جووتبوونە لەگەڵ جۆرەکانی تردا).\nلەم لێکۆڵینەوە نوێیەدا خوێندنەوەی جەنەتیکی بۆ ئەم جۆرە تازەیە کرا و دەرکەوت کە بەڵێ ئەم باڵندانە بوون بە جۆرێکی سەربەخۆی نوێ... ئەمەش ئەو بیرۆکەیە دادەچەسپێنێت کە دەکرێت وەچەی هابەش، ببێت بە جۆرێکی سەربەخۆ.


دووڕوویی سیاسیی دیموکراته‌کانی سوید ورد ده‌کرێته‌وه - Radio Sweden Kurdish - Radyoya Swêdê - ڕادیۆی سوید | Sveriges Radio\nدووڕوویی سیاسیی دیموکراته‌کانی سوید ورد ده‌کرێته‌وه\nبڵاو کرایه‌وه måndag 30 mars 2009 kl 15.27\nنه‌خێر بۆ نه‌ژادپه‌رستی، نه‌خێر بۆ سیاسه‌تی دژه‌بێگانه و به‌ڵام سیاسه‌تی کۆچ له سوید شایه‌نی ڕه‌خنه‌یه، ئه‌مانه په‌یامی ئاشکرای ئه‌م چه‌ند ساڵه‌ی دوایی پارتی دیموکراته‌کانی سویده، سڤه‌ریه دیموکراته‌نا، که به سیاسه‌تی دژه بێگانه‌یان ناسراون. به‌ڵام ئایا ئه‌و په‌یامانه‌ی که له ووتاره گشتییه ئاشکراکانیاندا بانگه‌شه‌ی بۆده‌که‌ن هه‌مان ئه‌وانه‌ی ناو کۆبونه‌وه‌و به‌رنامه نا ئاشکراکانیانه؟\n- ئایا زانیوتانه ئه‌و کۆچهێن و په‌نابه‌رانی که له ئه‌فگانستان و ئه‌فه‌ریقاوه دێنه سوید هه‌ر یه‌کێکیان 2000 کێچ و ده‌عبای مشه‌خۆر له‌له‌شیانایه، خۆ له‌شی سه‌گه‌کانیشمان ئه‌وه‌نه‌ی تێدا نییه، سه‌گه‌کانمان هیچ نه‌بێت ده‌ستبه‌سه‌رگیراون به‌ڵام ئه‌مانه ئینسانن و له‌هه‌مووشوێنێک بڵاوئه‌بنه‌وه.\nئه‌م شێوازه گفتوگۆیه نادیموکراتیانه‌و دژ به یاساکانی مافه‌کانی مرۆڤه، به‌ڵام به‌شێکه له گفتوگۆی کۆبونه‌وه‌یه‌کی حیزبیی پارتی سڤه‌رییه‌دیموکراته‌کان و ده‌نگی یه‌کێک له‌و هه‌ڵبژێردراوه باوه‌ڕپێکراوانه‌ی ئه‌و پارته‌یه، که هه‌وڵی بوونه ئه‌ندام له  په‌رله‌مانی سوید ئه‌دات و کاربۆ گه‌یشتنه په‌رله‌مانی یه‌کێتی ئه‌روپاش ده‌کات.\nئه‌م شیوازه ده‌ربڕینانه که نه‌فه‌سی دژه بێگانه‌یی ئه‌نوێنێ، له یه‌ک له سێ به‌شی نزیکه‌ی 30 کۆبونه‌وه‌ی پارتی سڤاریه دیموکراته‌کاندا دووباره بونه‌وه‌ته‌وه، گه‌ر به‌رنامه‌ی کالیبه‌ر له که‌ناڵی دوووی ڕادیۆی سوید به کامێراو مایکرۆفۆنی شاراوه‌وه ئاماده‌ی ئه‌و کۆبونه‌وانه نه‌بوونایه ڕه‌نگه زه‌حمه‌ت بوایه ڕووی سیاسه‌تی ناوه‌وه‌ی ئه‌و پارته ئاشکرا بکرێت.\n”ئه‌وانه‌ی له‌و ووڵاتانه‌وه دێنه سوید به‌ربه‌رییه‌ت و دڵڕه‌قی له مۆخیانایه”\n”که‌سێک ده‌یپرسی ئه‌و په‌نابه‌رانه‌ی له‌و ووڵاتانه‌وه دێن بۆچی به‌راز ناخۆن، یه‌کێک وه‌ڵامی دایه‌وه ئاخر ئه‌وان به‌رازه‌کان دۆستیانن، واته له‌پشتی ژنه‌کانیانه‌وه به یار ده‌یانگرن ئیتر چۆن ئه‌توانن بیانخۆن.”\nئه‌مانه چه‌ند نموونه‌یه‌کی تری شێوازه ده‌ربڕینێکن که نه‌فه‌سی نه‌ژادپه‌رستی و دژه بێگانه‌یی له نێو کۆبونه‌وه فه‌رمییه‌کانی پارتی سڤه‌رییه‌دیموکراته‌نا ئاشکرا ئه‌کات.\nبه‌رامبه‌ر به‌م حاڵه سه‌رۆکی ئه‌و پارته ییمی ئۆکێسۆن ده‌ڵێت ئه‌و شێوازه ده‌ربڕینانه ناپه‌سه‌نده و من ئاگادارم له‌کام کۆبونه‌وانه‌ی پارته‌که‌ماندا بوو ئه‌و قسانه کران. من لای خۆمه‌وه ئه‌و که‌سانه‌م ئاگادارکرده‌وه که نابێت به‌و شێوه‌یه قسه‌بکه‌ن.\nنوێنه‌رێکی تری پارتی دیموکراته‌کانی سوید سڤه‌رییه‌دیموکراته‌نا کاته‌رینا بێنگتدۆته‌ر که له سه‌رۆکایه‌تی ئه‌و پارته‌دا چالاکه سه‌رسوڕماوانه به‌رامبه‌ر به شێوازی قسه‌کرنی ئه‌ندامه‌کانیان ده‌ڵێت، ئه‌مه کارێکی نیگه‌رانکه‌ره و ده‌بێت ئه‌وه له‌به‌رچاوبگرین ئه‌وه‌ی ئه‌و ئه‌ندامانه‌مان ده‌یلێن ته‌نها قسه‌ی خۆیانه ونوێنه‌رایه‌تی سیاسه‌تی پارته‌که‌مان ناکات.\nدیسانه‌وه سه‌رۆکی پارتی دیموکراته‌کانی سوید سڤارییه‌دیموکراته‌نا ییمی ئۆکێسۆن خۆی و پارته‌که‌ی دوور له‌سیاسه‌تی نه‌ژادپه‌رستی ده‌گرێت و ده‌ڵێت به‌هیچ جۆرێک نه‌ژادپه‌رستی له ناوپارته‌که‌ماندا قبووڵناکه‌ین و ئه‌و ئه‌ندامانه‌شمان که گووته‌ی دژه‌بێگانه له‌زاریان ده‌بێته‌وه، پێشوازیان لێناکرێت و ئه‌ندامی نه‌خوازراون.\nجێی باسه، به‌رنامه‌ی کالیبه‌رله‌که‌ناڵی یه‌کی ڕادیۆی سوید p1 بۆ گه‌یشتنه ڕاستی په‌یامه سیاسیه‌کانی پارتی دیموکراته‌کانی سوید سڤه‌رییه‌دیموکراته‌نا سێ هه‌واڵنێری خۆیان کردۆته ئه‌ندامی ئه‌و پارته له‌هه‌ر یه‌ک له‌شاره‌کانی ستۆکهۆلم و یۆتۆبۆری وهه‌رێمی سکۆنی که شاری مالمیۆ به‌شێکه له‌و هه‌رێمه. له‌ماوه‌ی ئه‌ندامێتیان له‌و پارته‌دا هه‌رسێ هاواڵنێر چه‌ندین گفتوگۆی کۆبونه‌وه داخراوه‌کانی ئه‌و پارته‌یان به‌ده‌نگ و وێنه تۆمارکردووه و به‌نیازن ده‌نگه‌کان له زنجیره به‌رنامه‌یه‌کی ڕادیۆدا بڵاوبکه‌نه‌وه.


لە 24 کاتژمێردا 482 حاڵەتی سکچوون و رشانەوە لە سلێمانی تۆمارکراوە\n"زۆرینەیان نەخۆشخانەیان جێهێشتووە"\nمحه‌مه‌د ره‌شید 12:09 2022/06/22\nنەخۆشخانەیەکی پارێزگای سلێمانی\nکوردستان کۆلێرا پارێزگای سلێمانی\nبەڕێوەبەری گشتیی تەندروستی سلێمانی رایگەیاند، لەماوەی لە 24 کاتژمێردا 482 حاڵەتی سکچوون و رشانەوە تۆمارکراوە و زۆرینەیان نەخۆشخانەیان جێهێشتووە.\nئەمڕۆ 22ی حوزەیرانی 2022، د. سەباح نەسرەدین بەڕێوەبەری گشتیی تەندروستی سلێمانی رایگەیاند "لە ماوەی 24 کاتژمێری رابردوودا لە سەنتەری شاری سلێمانی 842 حاڵەتی توشبوون بە نەخۆشی سكچوون و رشانەوە لە نەخۆشخانەكانی سلێمانی داخڵ كراون".\nبەڕێوەبەری گشتیی تەندروستی سلێمانی دەڵێت، ئەو کەسانەی سەردانی نەخۆشخانەکانیان کردووە، چارەسەری پێویستیان بۆکراوە و زۆرینەیان نەخۆشخانەیان جێهێشتووە.\nلە سەرەتای ئەم مانگەوە، نەخۆشی سکچوون و رشانەوە لەناو منداڵان و دواتر لەناو هاووڵاتیانی پارێزگای سلێمانیدا بڵاوبووەوە، رۆژی 19ی ئەم مانگە، ئەنجامی پشکنینەکان ئەوەیان دەرخست، کە بەشێک لە حاڵەتەکانی سکچوون و رشانەوە نەخۆشی کۆلێرایە، بۆیە بڕیاردرا، رێکارەکانی خۆپارێزی لە کۆلێرا و پرۆتۆکۆڵی چارەسەرکردنی نەخۆشی کۆلێرا، بۆ ئەو نەخۆشانە بەکاربهێندرێت، کە بەهۆی سکچوون و رشانەوەوە سەردانی نەخۆشخانەکان دەکەن.\nمەسرور بارزانی، سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان، رۆژی 20ی حوزەیران بڕیاریدا، بڕی 800 ملیۆن دینار، وەک بودجەی فریاگوزاری خێرا، بۆ کۆنترۆڵکردنی نەخۆشییەکانی سکچوون و رشانەوە و کۆلێرا، لە پارێزگای سلێمانی خەرجبکرێت.\nکۆلێرا نەخۆشییەکی بەکتریاییە و لە رێگەی ئاو یان خۆراکی پیسبووەوە تووشی مرۆڤ دەبێت، سکچوونی تووند و رشانەوەی زۆر، سەرەکیترین نیشانەکانی نەخۆشییەکەن، کە دەبنە هۆی وشکبوونەوەی جەستە و لەکارکەوتنی گورچیلەکان، ئەگەر نەخۆش بە خێرایی چارەسەر وەرنەگرێت و ئەو بڕە ئاوەی جەستەی لەدەستیداوە، بۆی قەرەبوو نەکرێتەوە.\n"مه‌حاڵه ژماره‌ی قوربانیان بزانرێت.. له‌كاتی هێرشه‌كه زیاتر له هه‌زار كه‌س له‌ناو ناوه‌نده بازرگانییه‌كه بوون"


... [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 1 0 ✔ 82% ✍ هـ.ب. 6-6-2018 21:08:17\n☂ GAV Kurdish TV Production پارت و رێکخراوەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Apr 1 2015 3:40PM\n... [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 80% ✍ هـ.ب. 1-4-2015 15:40:02\n☂ Navenda Çanda Mezopotamya پارت و رێکخراوەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Apr 5 2020 12:27AM\nNavenda Çanda Mezopotamya (bi kurtahî: NÇM) di sal [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 82% ✍ ج.ع.ئـ. 5-4-2020 0:27:07\n☂ Nupel Folkdance Koerdische Volksdansgroep پارت و رێکخراوەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Feb 15 2015 10:12PM\n... [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 60% ✍ هـ.ب. 15-2-2015 22:12:16\n☂ PENa Kurd پارت و رێکخراوەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Apr 3 2020 5:31PM\nNavenda PEN a Kurd, ango PENa Kurd yekîtiyeke nivî [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 98% ✍ ج.ع.ئـ. 3-4-2020 17:31:45\n☂ להזמנת הלהקה של ארגון יוצאי כורדיסתאן לאירועים پارت و رێکخراوەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Dec 30 2012 12:37PM\n👁 ئەم بابەتە 14,972 جار بینراوە\n... [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 60% ✍ هـ.ب. 30-12-2012 12:37:54\n☂ ئۆرکێسترای منداڵانی سلێمانی پارت و رێکخراوەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Sep 2 2010 12:06PM\nکۆمەڵەیەکی سەربەخۆی پەروەردەکردنی منداڵانن، لەرۆژی [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 78% ✍ هـ.ب. 2-9-2010 12:06:20\n☂ ئەنجومەنی موزیکیی شاری سنە پارت و رێکخراوەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 23 2012 9:09PM\n... [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✖ 54% ✍ ب.ج. 23-11-2012 21:09:40\n☂ بنکەی مەقام پارت و رێکخراوەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Feb 25 2009 4:53PM\n👁 ئەم بابەتە 16,158 جار بینراوە\nلە رێکەوتی 24-02-2008 لە شاری هەولێر، لەلایەن وەزا [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 72% ✍ هـ.ب. 25-2-2009 16:53:34


گۆنا سەعید :سێکولاریزم بێ لایەنە لە دین ، واتە نە پیایدا هەڵدەدات و نە دژی دەوەستێتەوە – ناوەندی سێکۆلار لە کوردستان\nHeadline, چاوپێکەوتن Leave a comment 515 Views\nچاوپێکەوتنێک سەبارەت بە سیکولاریزم لە سایتی ئاگا پرێس لە ئامادەکردنی بەڕێز جەلال هۆرێنى\n” زۆرێک لە نەیارانی سێکولاریزم ، بە تایبەت ئیسلامیەکان وایان پێ باشە کە بە کۆمەڵگە بڵێن کە سێکولاریزم دژی دینە . لە راستیدا سێکولاریزم دژ بە زاڵ کردنی دەسەلاتی دینە لە دەوڵەتدا . سێکولاریزم ڕیکخستنی ژیانی کۆمەڵگەیە بە بی ئەوەی بنەما و حوکمە نەگۆڕەکانی هیچ دینێک زاڵ کات بەسەر ژیانی گشتیدا . ڕەخنەی سێکولاریزم لە دەسەڵاتێ دین ئەوەیە کە هەر سیستەمێک کە دینێک یا دینەکان بکاتە سەرچاوە بۆ یاسادانان و سیستەمی خوێندن و پەروەردە و دادوەری ئەوە لەو سیستمەدا مافی هاوڵاتیان یەکسان نیە و ئەو دەوڵەتە مافی باڵادەستی دەداتە پەیڕەوانی دینێک و بە یاسا دینیەکان پێشیلی مافی ئەوانی تردەکا .”\nگۆنا سەعید :سێکولاریزم بێ لایەنە لە دین ، واتە نە پیایدا هەڵدەدات و نە دژی دەوەستێتەوە .\nتۆپ ستۆری, ڕاپۆرتجەلال هۆرێنى\nبەروار : 22 كانونی دووه‌م 2017\nیەکێک لەبنەما گرنگەکانی بە رێکخستنى ژیان یاسادانان و سیستەمى بەرێوەبردنە، لەیاسادانان سزا وسیستەم بۆ ژیان دانراوە، هەوڵێکى جدى هەیە بۆ ئەوەى ئاین لە دەوڵەت جیا بکرێتەوە ،دەستور بکرێتە دەستورێکى سیکۆلارزم ،یاساکان لەژێر شەریعەتى ئاین نەبن و بنەماکانى مافى مرۆڤ بکرێتە سەرچاوەى دانانى.\nتێراونینە جیاکان لەسەر سیکۆلارزم دەنگدانەوەى لە نێو کۆمەڵگاى کوردى بە خۆیەوە بینى ، مینبەرى مزگەوتەکان بووتە شوێنى دژایەتیکردنى سیکۆلارزمەکان بە جوڵانى هەستى ئاینى ،لەبەرامبەردا سیکۆلارزمەکان توانیان لەکوردستان زیاتر لە سەد هەزار واژۆ کۆبکەنەوە بۆ دەستورێکى سیکۆلارزم، بۆ قسەکردنى زیاتر لەسەر سیکۆلارزم و پێناسە و وابەستەکردنى بە ئاین، ئاگاپرێس مەلەفێکى تایبەتى کردۆتەوە هەرجارەو پرسیارەکان ئاڕاستەى کەسێک دەکات.\nئاگاپرێس :پێناسەى تۆ بۆ سیکۆلار؟\nگۆنا سەعید :کۆمەڵەی سێکولاری نیشتمانی ” ناشنال سێکولار سۆسایتی ” کە ڕیکخراوێکە بنکەی سەرەکی لە بەریتانیا یە، لەسەر ئاستی ئەوروپادا چالاکە و تەمەنی دامەزراندنی لەسەروو ١٥٠ ساڵە وەیە بەم جۆرە پێناسی سیکولاریزم دەکات : ” سێکولاریزم بنەمایەکە بۆ دوو پیشنیاری سادە : یەکەم جیاکردنەوەی تەواوی دەوڵەت لە دەزگای دینی ، دووەم هەموو خەڵکی بە هەر جیاوازیەکی دینی و بیر و راوە یەکسانن لە بەرامبەر یاسادا ”\nواتە لە یەک دێڕدا بریتی یە لە جیاکردنەوەی دین و دەوڵەت . بەڵام ئەم دێڕە پێناسێکی دوولایەنەی هەیە ، لە لایەکەوە ڕێگەگرنتە لەوەی کە دەزگای دینی دەسەڵاتی هەبێت لە پێکهاتە و بنەماکانی دەوڵەتدا وەک دەستوور و یاسا و دام و دەزگا و سیستەمی خویندن و بەڕیوەبردن ، وە لە لایەکی ترەوە بیر و باوەڕی دینی تاک و گروپ ئازاد دەکات لە دەستێوەردانی دەوڵەت تا ئەو جێگەیەی سنووری ماف و ئازادی ئەوانی دی نەبەزێنن. زۆر گرنگە کە سێکولاریزم وەک خۆی پێناس بکەین ، دەستکەوتەکانی بۆ کۆمەڵگەی ئینسانی نە گەورەتر کەین لە قەبارەی خۆی و پێمان وابێت یەکسانی هەمەلایەنە بۆ ئینسان بەدەست دێنیت ، وە نە بەلاڕیدا ببرێت وەک پێناس کردنی بە ” دژە دین ” بوون. سێکولاریزم سیستەمیکە کە دەتوانێت مافەکانی خەڵک بپارێزێت لە دەست سەپاندنی هەژموون و هزری دینێک و ئەحکامەکانی بەسەر ژیانی گشتیدا . سیکولاریزم لەهەر جێیەک ئەگەر لایەنی کەمیشی جێ بە جێ کرابێت ببوەتە هۆی بەرەوپێش چوونی مافی هاولاتیبوون و پاراستنی مافە سەرەتایەکان ، پاراستنی ئازادی تاکە کەس و ئازادیە گشتیەکان ، دابین کردنی یەکسانی یاسایی ژن و پیاو ، هەروەها لە نێو کۆمەڵگەدا کاریگەری هەببوە لەسەر کردنەوەی بار و دۆخێکی بەرفراوان بۆ گەشەی هزر و زانست و هونەر و ئەدەب و بوارەکانی تری ژیانی مەدەنی و پاراستنی هەموو ئەمانە لە دەست لە چوارچێوە دان و ملکەچ بوون بۆ ئەحکامی نەگۆڕی دینەکان .\nئاگاپرێس : سیکۆلار بەماناى دژایەتیکردنى ئاین دێت ؟\nگۆنا سەعید : نەخێر ، سێکولاریزم بێ لایەنە لە دین ، واتە نە پیایدا هەڵدەدات و نە دژی دەوەستێتەوە . بەڵام دژی جیاکاری یە لە نیوان تاکەکانی کۆمەڵگەدا لەسەربنەمای جیاوازی بیر و باوەڕی دینییان . هەروەها دژی پیاهەڵدان و دەسەڵاتپێدانی دامەزراوەی دینی یە لەدەزگای دەوڵەتیدا .\nسێکولاریزم لە ڕەوەندێکی مێژوویدا و لە ئەنجامی خەباتێکی فراوانتری کۆمەڵگە ئەوروپیەکان زیاتر لە دوو سەدە پێش ئیستا بوەتە بنەمای سیستەمێکی کاریگەری بەڕیوەبردنی کۆمەڵگە ، وە بەدیلێکی شۆڕشگێڕانە بوو بۆ دەسەڵاتی سەرکوتگەری هاوبەشی پاشا وکەنیسە کە دینیان بۆ پاساوی سەرکوت و هەژاری و بێ کاری و نەبوونی ئازادیەکان بەکار دەهێنا. لەم سەردەمەشدا سێکولاریزم هەر هەمان رۆڵی هەیە ، کاری بە دژایەتی کردنی ئایین وەک بیرو را و ئەندێشەی تاکە کەس و تەنانەت گروپێش نیە ، لە هەمان کاتدا هەم ئازادی دین و دینداری وە هەم ئازادی لە دەست دیین دەپارێزێت . بەڵام سێکولاریزم وەک سیستەم لە بەرامبەر بە سیستەمی پاوانخوازی و دەسەلاتخوازی دین و سەپاندنی ئەحکامە دینیەکان بەسەر کۆمەڵگەدا دەوەستێتەوە ، ئەمەش لە پێناو پاراستنی ئینسان و کۆمەڵگە لە دەست ئەو جیاکاری و توندو تیژیە کە لە ئەنجامی هەژموون و دەسەڵاتخوازی دینیک بەسەر ئەوانی دیدا لە کۆمەڵگەدا دەسەپێنریت . لە نەمونەی ئەمانەش زۆر زۆرە لەم سەردەمەدا کە چۆن “دەسەڵاتی دینی” لە هەر جێگەیەک و ووڵاتێک بوەتە هۆی سەرکوتی ئازادی تاکە کەسی وگشتی ، بوەتە هۆی جیاکاری لە مافەکانی خەڵکی لەسەر بنەمای بیر و رای دینیان ، بوەتە هۆی هەڵاواردن لە دژی ژنان ، وە لەوەش زیاتر بووەتە هۆی دواکەوتن و زیندانی کردن و کوشتنی ئەوانەی کە لەگەڵ دینی دەوڵەتدا نایەنەوە و ڕەخنەی لێ دەگرن . سێکولاریزم بەدیلی ئەم جۆرە دەسەڵاتە دینی یەیە .\nزۆرێک لە نەیارانی سێکولاریزم ، بە تایبەت ئیسلامیەکان وایان پێ باشە کە بە کۆمەڵگە بڵێن کە سێکولاریزم دژی دینە . لە راستیدا سێکولاریزم دژ بە زاڵ کردنی دەسەلاتی دینە لە دەوڵەتدا . سێکولاریزم ڕیکخستنی ژیانی کۆمەڵگەیە بە بی ئەوەی بنەما و حوکمە نەگۆڕەکانی هیچ دینێک زاڵ کات بەسەر ژیانی گشتیدا . ڕەخنەی سێکولاریزم لە دەسەڵاتێ دین ئەوەیە کە هەر سیستەمێک کە دینێک یا دینەکان بکاتە سەرچاوە بۆ یاسادانان و سیستەمی خوێندن و پەروەردە و دادوەری ئەوە لەو سیستمەدا مافی هاوڵاتیان یەکسان نیە و ئەو دەوڵەتە مافی باڵادەستی دەداتە پەیڕەوانی دینێک و بە یاسا دینیەکان پێشیلی مافی ئەوانی تردەکا .\nئاگاپرێس : سیکۆلار بەماناى جیاکردنەوەى ئاین لە دەوڵەت دێت ؟ یان بنەمایەکە بۆ رێکخستنى ژیان بەپێ بیروباوەڕەکان؟\nگۆنا سەعید : وەلامێکی خێرا بە هەردووبەشی پرسیارەکەت ئەوەیە کە بەڵی بنەمایەکی سەرەکی سێکولاریزم جیاکردنەوەی تەواوی دەوڵەت و دەزگای دینی یە ، بەو مانایە دام و دەزگای دەوڵەت هەقی نیە بەسەر بیر و ڕا جیاوازەکانی نێو کۆمەڵگەوە ( بە دینی و نادینیەوە ) و هیچیان بە بنەمای دەستوور و یاسا و سیستەمی پەروەردە و بەڕیوەبردن دانانێت . مافی هەمووان یەکسانە لە بەردەم یاسادا بە بێ لەبەرچاو گرتنی بیرو رای جیاواز . لە سەرەوە تا خوارەوەی سیستەمی بەڕیوەبردنی دەوڵەت بێ لایەن مامەڵەی بیر و ڕای خەڵک دەکات . بەم جۆرە ڕێگە خۆش دەکات بۆ پێکەوە ژیانی خەڵکی بە هەموو بیر و ڕا و دینە جیاوازەکانەوە کە هە‌ڵیانگرتوە .با نمونەیەک بێنمەوە لە مانای پراکتیکی ئەمە بێنمەوە :\nلە ووڵاتی بەریتانیا ژن و پیاوی موسوڵمان ، هەر وەک هەر کەسێکی تری مەسیحی ، بێ باوەڕوسەر بە هەردینێکی تر، دەتوانن لە دادگا و ئۆفیسی دەوڵەتدا هاوسەرگیری و جیابونەوە بە فەرمی بکەن بە یاسایەکی مەدەنی. لە هەمان کاتدا ژن و پیاوی موسوڵمان دەتوانن لە مزگەوت هاوسەرگیری دینی بکەن وەک بەشێک لە ئازادی تاکە کەسی خۆیان، مەسیحی دەتوانن لە کەنیسە بیکەن و جولەکە لە پەرستگای خۆیان ،بەلام لە بەردەم یاسای خێزاندا هەموو یەکسانن و تەنها هاوسەرگیریە فەرمیەکە لەبەدەم یاسادا ماف و ئەرکەکانیان دیاری دەکات. کاتێک کێشە دروست دەبێت بۆ نمونە ژنێکی موسوڵمان ڕازی نیە نیوە بەشی میرات وەرگرێت بە پێی یاسای شەریعە ، یان ڕازی نیە جیابونەوەکەی تەنها بە دەست پیاو بێت ، ئەوا دەچێتە پرۆسەی جیابونەوەی دادگا و بە پێی یاسای مەدەنی خیزانی بڕیار دەدرێت. لە هەمان کاتدا ئەو ژن و پیاوە ئازادن ئەگەر بیانەوێت بچن بە پێی یاسای شەریعە ئەو مەسەلەی جیابونەوەیە یان میراتیە چارەسەر کەن بەلام دەوڵەت ئەوە بە ڕەسمی ناناسێت بە تایبەت ئەگەر لایەکیان هەست بە هەڵاواردن بکەن وشکات بکەن ، بۆ نمونە یاسا مەدەنیەکە ناڵێت لەبەر ئەوەی ئەم ژن و پیاوە “موسوڵمانن” کەوایە بەشی میراتیان یەک بە دووە ، بەلام ژن و پیاوێکی تر کە مەسیحین ئەوا بەشەکانیان یەکسانە . لە کاتێکدا لە وولاتێکی ئیسلامیدا ئەمە هەموو ڕۆژیک روودەدات و ژنان ملکەچ دەکرێن بە قبوڵ کردنی دەیان جۆر لە هەڵاواردنی دینی بە پێی یاسا ، ئەگەر رازیش نەبێت لەسەری . ئەمە بۆ کەسانی سەر بە هەر دین وباوەڕێک وەک یەکە . لە سیستەمێکی سێکولاردا ئەمە مانای پێکەوە ژیانە کە ئینسانەکان بە هەر بیر ە باوەڕێکەوە وەک یەک بتوانن کەڵک لە یاسا و فرسەتی یەکسان وەرگرن .\nئاگاپرێس :دانانى یاساکانى بارى کەسێتى و یاساى سزدان لەسەر پرنسیبەکانى سیکۆلار دوور لە ئاین بنەمایەکە بۆ ژیانى تاک ؟\nگۆنا سەعید :بەڵێ ، بنەما سێکولارەکان بۆ ئەم دوو یاسایە زۆر پیویستن بۆ ژیانی تاک وەک بنەمای ویژدانی و یەکسان و دوور لە هەڵاواردن و حوکمە نەگۆرەکانی دین. لە هەرێمی کوردستان وەک زۆریک لە وولاتانی ئیسلامی و خۆرهەڵاتی ناوەراست هەڵاواردنیکی بەرفراوان هەیە لە دژی ژن لەم دوویاسایەدا ، هەموو ئەو هەڵاواردنانە پشتیان بە دەقەکانی شەریعەی ئیسلام بەستوە . رادەی ئەم هەڵاواردنە بە پێێ توندی دەسەلاتە دینیەکە زیاد و کەم دەکات ، بۆ نمونە لە کاتێکدا لە هەرێمی کوردستان بڕێکی کەم لەمانە لە یاسادا کەم کراوەتەوە ، مۆدێلی زۆر توندتر و توند تیژ تریان لە یاساکانی ووڵاتانی وەک سعودیە وئێران و حکومەتی مەرکەزی عێراقدا دەبینین . لە یاسای باری کەسێتی پشتبەستوو بە ئیسلامدا مەسەلەی هاوسەرگیری ، جیابونەوە ، میرات ، سەرپەرشتی منداڵ ، فرەژنی هەمووی جیاکاری و ستەمیان تێدایە لە دژی ژن . لە یاسای سزادان: سزادانی ژنان لەسەر پەیوەندی دەرەوەی هاوسەرگیری و ئەوەی پێی دەلێن “زینا” ، جیاوازی لە ئاستی سزاداندا لەسەر تەعدای جنسی ، کە سزاکە کەم وزیاد دەکات بە پێێ کاریگەری تەعداکە لەسەر ” کچێنی” و ” پەردەی بەکارە” ، مەسەلەی ڕێگە دان بە لابردنی سزا ئەگەر تەعداکەر ئامادەی هاوسەرگیری بێت لەگەڵ قوربانیەکەی . ئەمانە و چەندین جیاکاری تر لەم دوو یاسایەدا کە نەک هەر سەردەمیان بەسەر چووە ، بەڵکو ناتوانێت بە بێ سەرکوت و توند تیژی بسەپێنرێت لە ژیانی کۆمەڵگەی سەردەمدا. بنەما سێکولاریستەکان لەم دوو یاسایەدا لە کاتێکدا کۆتایی بەم جیاکاریە دێنن ، هەروەها ڕێگە خۆش دەکەن بۆ گەشە و پەروەردەی کەلتووری مەدەنی کۆمەڵگە وڕیز گرتن لە یەکسانی ومافە کانی مرۆڤ و ..هتد.\nئاگاپرێس : ئایا دوورخستنەوەى سیستەمى خوێندنى ئاینى لە بوارى پەروەردە چى کاریگەریەکى هەیە؟\nگۆنا سەعید :ئەمە یەکێکە لە گرنگرترین بابەتەکانی نێو ئەم دیبەیتە ، چونکە پەیوەندی بە پەروەردەی زەینی و ئامادەکردنی نەوەکانی داهاتوو هەیە بۆ گەشە و پیشکەوتنی کۆمەڵگە. ئەوەی لە ئیستادا هەیە خویندنێکی ئادیدیۆلۆجی دینی ئیسلامە ، هاندانی مندالانە بۆ قبوڵ کردن و پیادەکردنی دینی ئیسلام بە بێ پرسیار کردن و تێگەشتنێکی قووڵ تێی ، هەروەها ترساندنی منداڵان بە ئایدیای دۆزەخ و لە ڕێ دەرچوون کە دەبێتە هۆی کوشتنی خولیای سروشتی منداڵان بۆ پرسیارکردن و فێربوون و دۆزینەوەی نوێ ، بڵاوکردنەوەی توندتیژی و قبوڵ کردنی جیاکاری و هەڵاواردن لە سەر بنەمای دیین لە نێو منداڵاندا ، ئەمانە هەمووی زیانیکی گەورەی گشتی دەبێت لەسەر داهاتووی کۆمەڵگە . لە کاتێکدا لەسەر بنەمایەکی سێکولاریستی خویندنی ئایین دەبێتە بەشێک لە خوێندنی مێژووی کۆمەڵگەی بەشەری ، زانیاری و فێر بوون لەسەر هەموو ئاینەکان و چۆنێتی سەرهەڵدانیان یارمەتی منداڵان دەدات تا تێبگەن لە ڕەهەندی میژووی کۆمەڵگە و دروست بوونی ئاینەکان ، هەروەها فێری ڕێز و پێکەوە ژیان و قبوڵ کردنی جیاوازی و بنەماکانی یەکسانی و مافی مرۆڤیان دەکات . سێکولاریزم منداڵەکانمان دەپاریزێت لەوەی کە لە منداڵیەوە مێشکیان بە بنەما و پرەنسیپە نەگۆراوەکانی دینێک گۆش بکرێت ، ئەوە مسۆگەر دەکات کە ئەم مندالانە گەشە بکەن ، زانست و زانیاری لەسەر هەموو دینەکان فێر بن و لە سبەینێدا کە گەیشتنە تەمەنێکی گونجاو دین و بیر وباوەری خۆیان هەڵبژڕێرن . لە وولاتێکی ئیسلامی وەک سعودیە مندالانی موسوڵمان فێر دەکرێن کە چۆن دەستی دز ببڕنەوە و ڕقیان لە جولەکە بێت و کافران چۆن سەرببڕن ، لە کاتێکدا لە وولاتێکی وەک بەریتانیای سێکولار منداڵانی موسوڵمان فێر دەکرێن کە مێژووی دینەکان لە کوێوە هاتتوە و پەیامی ئاشتیخوازانەی دینەکان لەکوێدایە و پێکەوە ژیان چۆنە. ئایا ئەم دووە کامیان بۆ منداڵەکانمان بە سوود ترە .\nئاگاپرێس : لەروانگەى سیکۆلار بۆ مافەکانى مرۆڤ چیە؟\nگۆنا سەعید :سیکولاریزم دەتوانێت مافەکانی مرۆڤ لە دەستوور و یاسادا جێگیر بکات ؛ یەکسانی لە بەردەم یاسادا بۆ هەمووان مسۆگەر بکات ، کار بکات لەسەر بلاو کردنەوە و گەشەدان بە کەلتوور و بیر وباوەڕی یەکسانی و ڕێز گرتن لە جیاوازی وپێکەوە ژیان و قبوڵکردنی بەرامبەر.\nئاگاپرێس :زۆرێک لە ڕەوتە ئیسلامیەکانی کوردستان یاخود وتار خوێن و سەلەفیەکان دەڵین ئەمەی لە کوردستان دەگوزەرێت شکستی عەلمانیەتە. ئایا دەکرێ دەسەڵاتی کوردی بە دەسەڵاتێکی سیکۆلار یا علمانی هەژمار بکەین؟\nیەکەم مەرجی هەر سیستەمێکی سێکولار ئەوەیە کە دیین لە دەوڵەت و دەستوور جیاکاتەوە و بنەماکانی هیچ دینێک زاڵ نەکات لە یاساکانیدا . دەسەڵات لە هەرێمی کوردستان هیج کات ئەم کارەی نەکردوە و تەواو پیچەوانەکەی کردوە . بۆیە بە هێج جۆریک ناچێتە خانەی دەسەلاتێکی سێکولارەوە . ئیسلامیەکان کە ڕەخنەیان لەم دەسەلاتە هەیە ، لەسەر ئەوەیە کە دەسەڵات بە تەواوەتی و وەک خۆی حوکمەکانی شەریعەتی ئیسلامی نەکردۆتە یاسا بە تایبەت لە سزاداندا، بۆ نمونە لە سزادانی دزی کردندا لە جیاتی ئەوەی دەستی تاوانبار ببڕیتەوە وەک ئەوەی لە شەریعەتدا هاتووە ، زیندانی دەکات ، وە یان لە بەرامبەر بە سزادانی ژنان لەسەر ” زینا ” لە جیاتی ئەوەی بەردە بارانی کەن هەروەک شەریعەت حوکمی داوە ، ئەمان زیندانی دەکەن ، ئەمانە و چەندین نمونەی تر لە یاسای باری کەسێتی و سزاداندا هاتتوە کە ئیسلامەیاکن لێی ناڕازین نە لەبەر ئەوەی کە دەسەڵات سێکولارە ، بەڵکو لەبەر ئەوەی بە قەدەر خواست و ویستی ئەوان شەریعەت جی بەجێ نەکراوە .\nئەگەر ئەم دەسەڵاتەی هەرێم سێکولارە ، خۆ دەبێت چەند سیمایەکی سیکولاریزم و مەدەنیەت بە دام و دەزگاکانی دەسەلاتەکەیەوە دیار بێت . ئەم دەسەڵاتە لە پاڵ زاڵکردنی هەژموونی دینی ئیسلام لە ڕەشنووسی دەستوور و یاساکانیدا ، بەڕێکخستن و پاڵپشتیکردنی مادی ڕەوتێکی ئیسلامی سەلەفی لە کوردستان و دروستکردنی دام و دەزگایەکی زەبەلاحی دینی و لیژنەکانی سانسۆر و هەزاران مزگەوت و ..هتد .. لە هەمان کاتدا هیچ ڕێزێک لە مرۆڤ ناگرێت ومافەکانی پیشێل دەکات ، ئازادی و یەکسانی و مافەکانی مرۆڤ بە یاسا نەپاراستوە ، سیستەمی دادوەری سەربەخۆ نیە و دوور نیە لە دەستتێوەردانی بەرپرس و دەزگا حیزبی و میلیشیایەکان ، ئەم دەسەڵاتە تەواو پشتی بەستوە بە بنەما دینی و خێلەکیەکان بۆ درێژەدان بە سەرکوت و بێدەنگ کردنی کۆمەڵگە و درێژەدان بە گەندەڵی خۆی.\nئاگاپرێس سیکۆلار کوردستان ,\nPrevious سێکولاریزم بەمانای ڕێگە نەدان بە دامەزراوە دینیەکان بۆ دەستێوەردان لە کاروباری دەوڵەت\nNext سیستەمى ئایینى یان سیکۆلاریزم !!


هاتوچۆی دەربەندیخان: ئەو وێنانه‌ی لەسەر تونێلەکە بڵاودەکرێنەوە نوێ نین\nبەڕێوەبەری هاتوچۆی دەربەندیخان لەسەر ئەو دیمەنانەی ناو تونێلی دەربەندیخان بڵاودەکرێنەوە ڕوونکردنەوەیەکی بڵاوکردوەتەوە و دەڵێت ''وێنەکان ئێستا نیەو زستانی ئەمساڵ تۆمار کراون''.\nئاوێنه: ئەمڕۆ، چوارشەممە 14 ئاب، ڕێژەن بورهان ئەحمەد، بەڕێوەبەری هاتوچۆی دەربەندیخان لە ڕوونکردنەوەیەکدا ڕایگەیاند ''بەهۆی بڵاوکردنەوەی وێنەیەکی کۆنی تونێلەکە کە تێیدا ڕێگاکەی هەڵتەکێنراوە و شێوەی کانیەک پیشان دەدرێت، شۆفێران ترسیان لێ نیشتوە و پەنا بۆ ڕێگای سەرشاخ و جێگاکانی تر دەبەن''.\nبەڕێوەبەری هاتووچۆی دەربەندیخان ئاماژەی بەوەکردووە، وێنەکە نوێ نییەو زستانی ئەمساڵ بووە و ئەو چاڵەی دەرکەوتووە پڕکراوەتەوە به‌ڵام گومانی تێدانیە لەئێستاشدا ئەوشوێنە گرفتی هاتوچۆی تێدایە بەهۆی ئەوەی ئەوکارەی لەڕابردودا کراوە کارێکی سەرەتایی بووەو تەحەمولی ئەولودو قورسایە ناکات.\nڕێژەن بورهان ئەحمەد باسی لەوەکردووە، دەرخستەیەک بەبڕی 97 ملیۆن دینار ئامادەکراوە بۆ چارەسەرکردنی ئەوگرفتانەی کەڕۆژانە بەرۆکی شۆفێران لە تونێلەکەدا دەگرێت.\nنابراو دەڵێت: ''ئەوەی پێشتر کراوە تەنها چارەسەری کاتی بووە, چیتر ئەم گرفتانە بەپرۆژەی بچوک و پڕکردنەوە بەکۆنکرێت و قیرکردنی یەک دوچاڵێک و داپۆشینی ڕەگلەو مەترسی یەکانی ڕێگاکان لەسنورەکە چارەسەری پێویست نین''.\nدوێنێ سێشەممە 13ی ئابی 2019، شاسوار عەبدولواحید سەرۆکی جوڵانەوەی نەوەی نوێ ڕایگەیاند ..ئامادەن لە ماوەی هەفتەیەکدا تونێلەکە بە تەواوی نۆژەن بکەنەوە، لەگەڵ ئەوەشدا وێنەیەکی تونێلەکەی بڵاوکردەوە کە تێیدا چاڵێکی گەورە دەردەکەوێت کە لە ئاو پڕ بووە''.\nئەو بەرپرسەی هاتووچۆ پێی وایە، چارەسەر کردنی کێشەکانی تونێلەکە، ''بەخەڵکانی خۆبەخش یاخود ئەملایەن و ئەولایەن ناکرێت بەڵکو پێویست دەکات بودجەی پێویستی بۆتەرخان بکرێت و چارەسەرکردنی هەمیشەیی بەئەنجام بگەیەندرێت''.\nبەرێوەبەری هاتووچۆی دەربەندیخان لە ڕوونکردنەوەکەیدا دەڵێت: ''نامانەوێت وەک ڕابردوو بەداخستنی تونێلی دەربەندیخان بۆ چەندین ڕۆژ کارکردن دواجار کارێکی بچوک و ئانی بێت داخستنی تونێلەکە لەم کاتەدا ئەرکی زۆر دەخاتە سەر شۆفێران و کارمەندەکانی هاتوچۆ هەربۆیە ئەگەر پێویست بکات دابخرێت کارێکی هەمیشەیی بۆ بکرێت نەک تەنها کاتیی بێت''.\nشێركۆ جەودەت: رێكخراوێك به 1 ملیار دۆلار كاره‌با دا...\nهێزەكانی رزگاریی عەفرین كوژرانی نۆ چەكداری میلیشیاكا...\nلەهەولێر سزای لە سێدارەكان بۆ بكوژی خێزانە پێنج كەسی...\nمەلابەختیار : لە عێراقدا 600 ملیار دۆلار لوش کراوە


مەسعود بارزانی سەرۆکی هەرێمی کوردسـتانی عێراق لە میانەی سەردانەکەی بۆ ئەنکەرە لەگەڵ ڕەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆکی تورکیا کۆبووەوە و هەروەها لەگەڵ ئەحمەد داوود ئۆغڵو سەرۆک وەزیریش و ژمارەیەک لە کاربەدەسـتانی دیکەی باڵای تورکیا.\nیەکەم کۆبوونەوە لەگەڵ حەقان فیدان سەرۆکی دەزگای هەواڵگری تورکیا ئەنجامدا. پاشان هەواڵ بڵاوبووەوە کە بارزانی لەگەڵ عەبدوڵڵا ئۆجەلان ڕێبەری زیندانکراوی پەکەکە بە تەلەفون کۆنفرانس پەیوەندی دەکات، بەڵام مەسعود بارزانی لە کۆنفرانسێـکی ڕۆژنامەوانی ئەو ئیدیعایانەی ڕەتکردەوە.\nپاشان کۆبوونەوەکەی لەگەڵ حەقان فیدان لەگەڵ ڕەجەب تەیب ئەردۆغان لە کاژمێر حەوت و نیو ئێوارە لە کۆشکی سپی کۆبوونەوەیەکی تایبەتیان سـازکرد. بەپـێی ڕاگەیاندنەکان لە میانەی کۆبوونەوەکە تاووتوێی پەیوەندیـیەکانی نێوان تورکیا و هەرێمی کوردسـتان کراوە لەگەڵ مەسەلەکانی پەیوەست بە هەرێمەکە و هەوڵەکان لە دژی داعش و شەڕی تورکیا لە دژی پەکەکە.\nدواتر لەگەڵ ئەحمەد داوود ئۆغڵو لە کۆشکی چانكایا کۆبووەوە. ئەوەی جێگەی سەرنج بوو بۆ یەکەم جار لە مێژووی تورکیا ئاڵای هەرێمی کوردسـتان لە پاڵ ئاڵای عێراق و تورکیا لە ئۆفیسی سەرۆک وەزیر دانرابوو.\nخەجیجان فارقین پەڕیامنێری دەنگی ئەمەریکا لە ئامەد ڕاپـۆرتی لەم بارەیەوە ئامادەکردووە.


مارتین بوبەر - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\n(ڕەوانەکراوە لە مارتین بوبه‌رەوە)\nمارتین بوبەر (١٨٧٨-١٩٦٥) فەیلەسووف و دینناسی ئیسرائیلی لە نێوان (١٩٣٠-١٩٣٣) پرۆفیسۆری دینناسی بووە لە فرانکفۆرت. بوبەر ساڵی ١٩٣٨ پاش ئەوەی ھیتلەر دەسەڵاتی گرتە دەست، بوبەر مافی وانەگوتنەوەی نەما و کۆچی فەلەستینی کرد و ھەر ئەو ساڵە بووە پرۆفیسۆری فەلسەفەی جڤاکی لە زانکۆی عیبری لە ئۆرشەلیم.\nوەک فەیلەسووف، بوبەر بە «بنەمای دیالۆگبەندی» ناسراوە. یەکەم جار ئەم دیدە لە کتێبی «من و تۆ» (Ich und Du (1923 ھاتە دەربڕین. بوبەر لەوێدا باس لە دوو «وشەی بنەما» یان جووت-وشە دەکات: «من-تۆ» و «من- بابەت [ئەو بابەتە]». ئەم «من» ـە دێتە گۆڕین و پەیوەندە بە دیالۆگی «من» ئایە لەگەڵ «تۆ» دایە یان ڕامان و نۆڕینی «من» ـە لە «ئەو بابەتە».\nگشت «تۆ» یەک بەرھەڕەشەیە بکرێتە «بابەت». گشت «دیالۆگ» ێک بەرھەڕەشەیە بگۆڕدرێت بە «نۆڕین لە بابەت». «پەیوەندی من-تۆ» پەیوەندییەک نییە تەنھا لە نێوان مرۆڤ-مرۆڤ و مرۆڤ-خودادا ھەبێت، بگرە دەشێ لە نێوان مرۆڤ لە لایەک و گیانەوەر، ڕوەک و تەنانەت بابەتی بێگیانیش، لە لایەکی دیکە پەیدا ببێت.\nKaj Falkman 98-99 «ھەشتەوانەی دیپلۆماسی»\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=مارتین_بوبەر&oldid=636793»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٢١:١١ی ١٧ی ئابی ٢٠١٩ نوێ کراوەتەوە.


زایینی: ١٩-٠٤-٢٠١٤ - هەتاوی: ١٣٩٣/٠١/٣٠ - ١٦:٢٢ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nئەو دیلانە پاش چەند رۆژ مانەوەیان لە بنکەی پێشمەرگەدا، ئازاد دەکرێن و رێگایان دەدرێ بچنەوە بۆ نێو بنەماڵەکانیان. ئەو گەنجە کوردە(محەممەدڕەزا پەنبەیی)، دەڵێ: " من وام نەدەزانی کە پێشمەرگە ئەوەندە رەفتاری مرۆڤانەیە. بە من و ئەوانیتر وترابوو کە پێشمەرگە، کۆمەڵەخەڵکێکی بێڕەحم و رێگرن. کاریان تەنیا تاڵان و بڕۆ و مرۆڤ کوشتنە. ئێستا کە دەبینم، بە پێچەوانە، ئەوە هێزەکانی کۆماری ئیسلامیین، جینایەت دەخوڵقێنن و خەڵکی کورد بە بێ تاوان دەکوژن، بۆیە ناگەڕێمەوە و ئەگەر وەرم بگرن دەبمە پێشمەرگە".\nرۆژێک لە بنکەی پێشمەرگەکان دانیشتبووم کە بینیم کۆمەڵێک پێشمەرگە لە هەورامانەوە هاتن بۆ هێزی داڵەهۆ. رەزاشیان لە گەڵ بوو. زۆری نەخایاند، رەزا بوو بە ئاشنایەکی لەبەر دڵان و هاوسەنگەرێکی خوێن شیرینی گشت پێشمەرگەکان. لە گەڵ ئەوەی زۆربەی کات بە رەزا بانگ دەکرا، بەڵام خۆی حەزی دەکرد نازناوی بە "ئاوارە" بانگی کەن. هەندێجار کە بە رەزا بانگمان دەکرد، وەڵامی نەدەدایەوە. هەر کە بە ئاوارە دەمانچڕی، دەست بە جێ، وەڵامی دەداینەوە و بە روویەکی خۆشەوە، دیگوت: " ئەمری داشتین؟"\nئەو بەیانییە (٩/١٢/١٩٨٤ بەرامبەر بە ١٨/٩/١٣٦٣ ی هەتاوی) بوو، رێژیم وەک ئادەتی رۆژانەی دەستی کرد بە تۆپ بارانی بناری بەمۆ، بە تایبەت ئەو شوێنانەی کە بنکەی پێشمەرگەی لێبوو. رەزا و سوحبەت، لە نێو ئەو چادرەدا بوون کە تەرخان کرابوو بۆ بەشی دەرمانی. کاک ئاسۆ محەممەدی کە ئەو رۆژە لە کاتی رووداوەکە لەوێ بووە، دەڵێ: " کاتێ تۆپبارانی رێژیم دەستی پێکرد، پێشمەرگەکانی ئەو بنکەیە، چادرەکانیان بە جێ هێشت و خۆیان گەیاندە کونەبەرد و شوێنی قایم کە تۆپ کەمتر کاری لێدەکرد. لە درێژەی تۆپبارانەکەدا، تۆپێک لە نێوان کونەبەردەکە و چادرەکەی سوحبەت و رەزادا تەقییەوە. دوای نیشتنەوەی تەپ و تۆز، خۆام گەیاندە چادرەکە. دیتمان پریشکێک بەر ملی رەزا کەوتووە و گیانی سپاردووە. سوحبەتیش پریشکێک بەرقاچی کەوتبوو. لەو کاتەدا کە رەزامان لە دەست دابوو، بە پەرۆشەوە دەمانەویست پێش بە خوێن لە بەر چوونی قاچی سوحبەت بگرین. بەڵام سوحبەتی دڵ بریندار، لە بەر خەمی لە دەست دانی رەزا، بۆ ماوەیەک نەیهێشت، برینەکەی بۆ بپێچینەوە."\nبەم جۆرە، رەزا شەهید بوو و چووە ریزی کاروانی نەمرانەوە. سوحبەتوڵڵا میهرابی، یار و هاوڕێی شەهید محەممەدڕەزا پەنبەیی"ئاوارە"، ٢٤/٩/١٩٨٥ بەرامبەر بە٢/٧/١٣٦٤ی هەتاوی، لەو کاتەدا پێشمەرگەکانی هێزی داڵەهۆ هێرش دەکەنە سەر موڵگەیەکی رێژیم لە نزیک گوندی سوورمەڕی بناری کێوی بەمۆ، دەکەوێتە بەر دەستڕێژی دوژمن و شەهید دەکرێ.\nلە رۆژی ١٠ ی خاکەلێوە، رۆژی شەهیدانی کوردستان، ویستم بەم کورتە نووسراوەیە، سڵاو بنێرم بۆ گیانی پاکی شەهیدانی رێگای رزگاری کوردستان بە گشتی و یادی شەهیدان محەممەدڕەزا پەنبەیی"ئاوارە" و سوحبەتوڵڵا میهرابی بە تایبەتی بەرز و پیرۆز رابگرم.


بۆچوون / بیروڕا :: 11/05/2017\n"تەنیا ئیسرائیل دان بە دەوڵەتی سەربەخۆی كوردیدا دەنێت" عەمار ئەلحەكیم سەركردەی حزبی شیعی (یەكێتی نەتەوەیی) كە كۆنترۆڵی دەسەڵاتی لە عێراقدا بەدەستوەیە، ئاوا هۆشیاریی-دا. هەروەها دەڵێت:"پێگەی دەوڵەتی كوردی وەك قوبرسە توركیەكە دەبێت كە تەنیا توركیا دانیپێدادەنێت".\nهۆشداریدانەكان پێشبینیكراو بوون دوای ئەوەی مەسعود بارزانی سەركردەی هەرێمە كوردیەكەی عێراق نیەتی خۆیی راگەیاند بۆ ئەنجامدانی راپرسیی میلـلی دەربارەی سەربەخۆیی هەرێمەكە.\nعێراق تەنیا دەوڵەتێك نییە كە دەچێتە سەر پاشووی دژی هەوڵی كوردەكان بۆ سەربەخۆیی. چونكە لە نیسان-یشدا رەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆكی توركیا لەگەڵ نێچیرڤان بارزانی سەرۆكی حكومەتی هەرێمەكەدا دیدارێكی هەبوو بۆ گفتوگۆكردن دەربارەی پتەوكردنی هاریكاریی لە جەنگی دژی پارتی كرێكارانی كوردی، سەرەڕای لێدوانەكان ئەوەیش دزەی كرد كە قسەوباسەكان تایبەتكراون بە قەناعەتپێكردنی كوردەكان تا رێگریی بكەن لە ورووژاندنی هەستی بابەتی سەربەخۆیی.\nپێش دە رۆژ لەو دیدارە، قاسم سولەیمانی فەرماندەی هێزی (قودس)ی سەر بە سوپای پاسدارانی ئێران گەیشتە سلێمانی لە خۆرهەڵاتی هەرێمە كوردییەكە و لەوێ چاوی كەوت بە سەرانی یەكێتی نیشتمانی كوردی بۆ روونكردنەوەی ئەوەی كە ئێران رێگەنادات بە دامەزراندنی دەوڵەتی سەربەخۆی كوردی.\nوەڵامی فەرمیی كورد لەسەر گوشارەكەی ئێران یەكلاكەرەوە بوو:"تكایە دەست لە كاروباری ناوخۆی هەرێمەكە وەرمەدەن". سەرەڕای ئەمەیش كوردەكان باش دەزانن كە دامەزراندنی دەوڵەتی سەربەخۆی كوردی، مەسەلەیەكە تەنیا تایبەت نییە بە هەرێمەكە. عەمار ئەلحەكیم لەو باوەڕەدایە هەنگاوێكی لەوجۆرە"وەك تسونامی دەبێت لە خۆرهەڵاتی ناوەڕاست-دا". ئەو پێیوایە لە دەرەنجامی دامەزراندنی دەوڵەتی كوردیدا، كەمایەتیە نەژادی و ئایینیەكانی هەموو ناوچەكە دەستدەكەن بە داواكردنی دەوڵەتی سەربەخۆ یاخود پێكهێنانی كانتۆن، ئەمەیش دەبێتە هۆی تێكشكاندنی خۆرهەڵاتی ناوەڕاست.\nئەوەی كە بە لێكهەڵوەشانی خۆرهەڵاتی ناوەڕاست و بوونی دەوڵەتی سەربەخۆ بۆ كوردەكانی عێراق نیگەران نابێت، ئەنجومەنی لۆردەكانی بریتانیایە كە لیژنەی پەیوەندییە دەرەكیەكانی لە سەرەتای ئەم مانگەدا راپۆرتێكی بڵاوكردەوە لەسەر پێویستیی دەركەوتنی سیاسەتێكی نوێی بریتانیا لە خۆرهەڵاتی ناوەڕاستدا.\nلە ژێر ناونیشانی (ئێستا كاتی واقیعێكی نوێیە لە خۆرهەڵاتی ناوەڕاست) ئەوانەی راپۆرتەكەیان نووسیوە دەڵێن"چیدی دەوڵەتەكان یاریكەری سەرەكیی نین لە پەیوەندییە دەرەكیەكاندا". بەڵكو قەوارەگەلی وەك رێكخراوەكان هەندێكجار رۆڵی گەورەتر لە رۆڵی دەوڵەتەكان دەگێڕن". "بەرژەوەندیی بریتانیا پێویستی بەوە نییە كە خۆرهەڵاتی ناوەڕاست بریتی بێت لە چەند دەوڵەتێكی خاوەن سیستمی مەركەزی. بریتانیا پێویستی بە تەرخانكردنی سەرچاوە و هەوڵی سیاسی نییە لە پێناو دامەزراندنی دەوڵەتی یەكگرتوو لەو ناوچانەدا كە ناكرێت تێیاندا دروست بكرێت، وەك عێراق و سوریا و لیبیا و یەمەن. دەبێت بریتانیا ئەو هەلومەرجە قبووڵ بكات كە ئامادەكاریی پراكتیكی و قەوارەگەلێكی تێدایە كە لە دەوڵەت كەمترن".\nهەر لە چوارچێوەی كورد-دا، بریتانیا مافی خۆیەتی پشكنینی سیاسەتەكانی بكات بەرامبەر دامەزراندنی دەوڵەتی سەربەخۆ. راستە ئەوانەی راپۆرتەكەیان نووسیوە ئەو بیرۆكەیەیان هەیە كە دەڵیت لە داهاتوویەكی نزیكدا دەوڵەتێكی سەربەخۆ دانامەزرێت كە كاربكات بۆ یەكخستنی هەموو ئەو كوردانەی لە سوریا و توركیا و ئێران و عێراق-دا دەژین. لێرەوە ئەو داڕشتنە بە پێچوپەنایە دێت كە دیپلۆماسیەتی كلاسیكیی بریتانیا بیردەخاتەوە: بریتانیا پێویسی بە پشتیوانیی هەوڵی كوردەكان نییە لەپێناو بەدەستهێنانی سەربەخۆییاندا، بەڵام ئەمەیش مانای ئەوە نییە كە لە دژیەتی. وادیارە تەنیا لە مانگی حوزەیراندا، دوای هەڵبژاردنەكەی بریتانیا، حكومەتە تازەكەی ئەوێ لە دەرگای راپۆرتە پێچاوپێچەكە دەدات و هەڵوێستی سیاسی خۆی بەرامبەر كوردەكان دادەڕێژێت. تا ئەوكاتەیش گۆڕانكاریی زۆر لە هەرێمە كوردیەكەدا روودەدەن.\nدەربارەی بابەتی فەلەستینیش، ئەم راپۆرتە روون و یەكلاكەرەوەیە. ئامۆژگاریی حكومەتی بریتانی دەكات بەوەی كە بە شێوەیەكی جدیی پشكنین بۆ بابەتی داننان بە دەوڵەتی سەربەخۆی فەلەستینیدا بكات، ئەم هەڵوێستەیش ئەوەیە كە بریتانیا پشتگیریی لە چارەسەری دوو دەوڵەت دەكات. ئیتر چۆن ئەم داڕشتنە دێتەوە لەگەڵ ئامادەیی بۆ رازیبوون لەسەر رێكخستنەوە پراكتیكیەكە سەبارەت بە بریتانیا.\nویلایەتە یەكگرتووەكان لەسەردەمی ترەمپ-دا خۆی بە داڕشتنەوەكانەوە سەرقاڵ ناكات. هەڵوێستێكی ئیدارەی ئەمریكایش لەئارادانییە سەبارەت بە سەربەخۆیی كوردەكان. ئەو پێیوایە هێزە كوردییەكان هێزگەلێكی زیندوون لە پێناو شەڕی دژی داعش و وایدادەنێت كە سەركردایەتی كورد لە سوریا و عێراق هاوپەیمانین و دەیەوێت رەققە بە هاوكاریی هێزە كوردیەكان داگیر بكات. توركیایش نیگەرانی ئەوەیە كە لەبەرامبەر ئەم هاوكارییەدا، رەنگە وا لە ترەمپ بكات پشتگیریی سەربەخۆیی كوردەكان بكات.\nكوردەكان لەوباوەڕەدان كە ترەمپ بەشداربوونیانی لەبیرناچێت و لەگەڵ تێپەڕبوونی كاتدا چەتری دامەزراندنی دەوڵەتەكەیانی دەداتێ. بەڵام تا ئێستا تەنیا راوێژكارەكانی لەمبارەیەوە قسەیان كردووە و ئەوەیان روونكردووەتەوە كە ترەمپ پشتگیریی سەربەخۆیی كوردەكان دەكات بەو مەرجەی حكومەتی عێراق بەمە رازی بێت. ئەمەیش وەك ئەوەوایە بە فەلەستینیەكان بڵێت كە ئەو پشتگیریی دەوڵەتی سەربەخۆیان دەبێت بەو مەرجەی ئیسرائیل پێی رازی بێت.\nدژایەتیی دامەزراندنی دەوڵەتی كوردی پرسیارگەلێك دەورووژێنێت، ئاخۆ كوردەكان بەڕاست دەیانەوێت راپرسیی میلـلی بكەن كە بناغەی راگەیاندنی سەربەخۆییە یاخود مەسەلەكە فێڵێكی سیاسیە بۆ بەزۆر سەندنی پشتگیریی دارایی و پشتیوانیی كۆمەڵی نێودەوڵەتی و بەدەستهێنانی دانپیانانێكی نێودەوڵەتی بە دەستبەسەرداگرتنەوەی ئەو ناوچانەی كە تێدا سەركەوتوون بەسەر داعش-دا لە عێراق.\nناكۆكیەكانی نێوان سەركردایەتی هەرێم و حكومەتی عێراق لەسەر كۆنترۆڵكردنی موسڵ و هەروەها لەسەر راپرسیی میلـلی لە كەركوك كە لە ساڵی 2007 ەوە چاوەڕێیە بۆ یەكلاكردنەوەی چارەنووسی، هەروەها لەسەر گێڕانەوەی قەرزە داراییە ئاڵووێرەكانی عێراق و هەرێم، هەموو ئەمانە كەڵەكەدەبن بۆ ئەوەی ببنە بیانوویەكی نایاب بۆ ئاماژەدان بە هەڕەشەی سەربەخۆیی.


نامەیەکی بە پەلە بۆ سەرۆک وەزیرانی بەریتانیا تێریزا مای\n[ئەم نامەیە هەروەها بۆ وەزیری دەرەوەی بەریتانیا و پەرلەمان نێردراوە وێنەیەکی تایبەتکراوی ئەم نامەیەش بۆ دۆنالد ترامپ و ماکرۆن سەرۆکی فەرەنسی لە ڕیگای سەفارەتەکانیانەوە لە لەندەن نیردراوە] بەڕیز سەرەک وەزیران […]\n[ئەم نامەیە هەروەها بۆ وەزیری دەرەوەی بەریتانیا و پەرلەمان نێردراوە وێنەیەکی تایبەتکراوی ئەم نامەیەش بۆ دۆنالد ترامپ و ماکرۆن سەرۆکی فەرەنسی لە ڕیگای سەفارەتەکانیانەوە لە لەندەن نیردراوە]\nبەڕیز سەرەک وەزیران تێریزا مای\nژمارە دە شەقامی داونینگ\n24- 12- 2018\nنامەیەکی بەپەلە – کشانەوەی ئەمریکا لە سوریا و چارەنووسی کورد\nهیودارم کریسمسێکی خۆش بە سەر بەرن و سالیکی تازەی پڕ گەشیی و بەختەوەری چاوەڕێتان بکات\nمن دەمەوێ لەم نامەیەدا نیگەرانیی قووڵی خۆم دەربارەی ڕەوشی رۆژاوای کوردستان و راگەیاندنی شۆکبەخشی سەرۆک ترامپ بە کشانەوەی لە سوریا، بە بێ هیچ ڕاوێژێك لەگەل هاوپەیمانانی لە هەسەدە و لەگەل گرۆی هاوپەیمانانیش لەوانە بەریتانیاش.و هەروەها دژ بە ئامۆژگاری جەنەرالەکانی و نوێنەرە سیاسیەکانی لە ڕۆژهەڵاتی نێوەند، دەربرم.\nبە داخەوە بەریتانیا ئەوەندە سەرقاڵی برێکسیتە کە دەترسم ئەو پرسە گرنگانەی سیاسەتی دەرەوە وەک کشانەوەی ئەمریکا، جەنگ دژی داعش و چارەنووسی کوردە هاوپەیمانەکانتان لە ئەجندای سیاسسیتاندا نەمابێت.\nسەرۆک وەزیرانی ئازیز\nدەمەوێ سەرنجی شکۆمەندییتان بۆ ئەم پرسانەی خوارەوە رابکیشم.\n1- داعش نەبەزێندراوە و تێکنەشکاوە.\nA- سیناتۆری ئەمریکی لیندزی گراهام ڕاست دەکات کە دەلێت: راگەیاندنی ترامپ کە داعش کۆتاییهاتووە ‘ ساختە هەوالە.” راستی ئەمە خەتەرترین ساختە هەواڵی ترامپ -ە.\nB- داعش لە هەموو شوێنیکە. هێشتا هەڕەشەیەکی گەردوونییە. هەر ئەم حەفتەی رابورد گروپێکی سەر بەداعش لە گوندێکی نزیک مراکش لە مەغریب کچەتوریستیکی نەرویجیی و کچەتوریستیکی دانیمارکیان فراند و سەربڕی. یەک کاری درندەی تیرۆریستانی داعش کە سێ ولاتی خەمبار کردووە. خەلافەتی داعش وەک بەرجەستەیەکی ناوچەنشینیی تەنیا شێوەیەکی بەرچاوی ئایدیۆلۆجیەتیکی بنەڕەتی فاشیستیی و تیرۆر بوو. داعش ماوە لە سوریا، لە عێراق، لە میسر، لە لیبیا، لە مەغریب، لە تونس، لە ولاتانی روسیا، لە ئەفگانستان تەنانەت لە فلیپین و هەڕەشەن بۆ سەر هەموو ئەو دەولەتانە.\nC- بەپێی راپۆرتیکی دەیلی مەیل [داعش لە ماوەی ئەم دوو مانگەی دواییدا 700 دیلی لە ڕۆژهەلاتی سوریا لەناوبردووە. ڕێکخراوی چاودێریی مافی مرۆڤی سووریی راپۆرتی داوە کە ئەوانە لەو 1350 دیلە مەدەنیی و سەربازییانە بوون کە داعش لە ناوچەیەکی تەنگەبەردا کە لە رۆژهەلاتی فوراتدا لە دەوروبەری شارۆچکەی هەجین بەدەستییەوە ماوە ، لە بەردەستیا مابوون. ئەم راپۆرتەش دوای هەوالی دۆزینەوەی چەندین گۆڕی بەکۆمەل لە ئەلبوکەمال کە دەیان مەدەنییان تێدا بوون ، دێت.dailymail.co.uk\n2- حەفتەی رابردوو قسەخوانی هاوپەیمانی ڕێبەرییکراوی ئەمریکا دژ بە داعش کۆلۆنیل شین رایەن ژمارەی ئەو داعشانەی لە ناوچەی هەجین ماون بە 2000 تا 2500 داعش خەمڵاند و شارەزایان لایان وایە 20.000 تا 30.000 داعش لە سوریا و عێراق ماون کە خۆیان شاردۆتەوە.nytimes.com\n3- نێردراوی تایبەتی ترامپ بۆ جەنگی دژ بە داعش برێت مکگورک، حەفتەی رابردوو لە لیدوانێکییدا وتی: جەنگی دژ بە داعش زۆر دوورە لەوەی تەواو بوو بێت. ‘ گەر شتێک لەم سالانەی دوایی فێر بووبین، بۆ هێشتنەوە و زامنکردنی تێکشکانی گرۆیەکی وەک داعش ، تۆ ناتوانی تەنیا لە فەزای شوینی بوونیاندا بیانبەزێنێ و دوایی وازبێنی. تۆ دەبێ هێزی ئاسایشی ناوەوە دابنێیت تا ئەو دەستکەوتانە، دەستکەوتە ئاساییشییەکان، زامنبکەیت و بیانهێڵیتەوە.؛ ئەو قسەکانی نەجوونەوە لە وەسفی ئەوەدا کشانەوەی ئەمریکا چ دەگەیەنێت: کاریکی گەمژانە دەبیت کە تەنیا بڵێین چاکە خەلافەتی خاکدار/فیزیکی تێکشکاوە کەوایە ئێستا دەتوانین بڕۆین. وا بزام هەر کەسێ سەرنجی جەنگێکی وەک ئەمە بکات ئەم رایە قبول دەکات. [نیویۆرکتایمز] nytimes.com\n4- لە کاتێکدا شەڕی هەجین و رۆژهەلاتی فوڕات تەواو بووە، بریارەکەی ترامپ وەک هاورایی یەکی تەواوی میدیا هەیە بە دیارییەکی کریسمس بۆ داعش دادەندرێت. [ شەروانانی داعش هیرشێكی بەرامبەری توندیان بە بۆمبای خۆکوژ و سەیارەی بۆمبرێژکار دژی هێزەکانی هەسەدە لەو رۆژانەدا کە ترامپ دەڵی تێکشکاون دەستپیکرد. هەسەدە وتی کە هەوالی کشانەوەی ئەمریکا هانیداون کە هەولی گرتنەوەی هەجین و دێرەزوور تەنیا چەند رۆژێک دوای دەرپەڕاندنیان، بدەن. [تەلەگرافی بەریتانی] telegraph.co.uk\n5- داعش تێکنەشکاوە. ئەوان دەتوانن هەر کاتێ بگەڕێنەوە و بە شێوەیەکی کاریگەر هەر بۆشاییەکی ئەمنی کە خیانەتی ئەمریکییەکان لە کورد دروستی دەکات، پڕ بکەنەوە. لە مەش بەولاوە هەزاران چەکداری تیرۆریستی سەر بە قاعیدە و نوسرە هەن کە تورکیا داڵدەی داون.\nمن دڵنیام شکۆمەندییتان و حکومەتی بەریتانیا ئاگادارن کە داعش هێز و ئیرادە و توانستی خۆراگریی زۆری لە سوریا دا هەیە. تەنانەت تا ئێستا شەڕی هەجین کۆتایی نەهاتووە. ئەوە هەسەدە بوو کە قارەمانانە جەنگا و سەدان شەهیدی بەخشی تا بە پشتیوانی هیزی ئاسمانی و تۆپخانەی هاوپەیمانان دەراینپەڕێنێت.\n2- كێ براوەی جەنگە دژی داعش؟\nA- ترامپ بەوە خۆبایی دەکات کە سەرکەوتنی بەسەر داعشدا بەدەستهێناوە و ئیستا کاتی هاتنەوەی کوڕەکانە: لە چریکەیەکی 19 ی دیسەمبەر نووسی: ئێمە جەنگمان دژی داعش بردەوە ، کورەکانمان، پیاوان و ژنانی گەنج، دێنەوە ماڵ، و هەر ئێستا دێنەوە ماڵ.”\nلە دوا چریکەشیدا دەنووزێنێ کە ئەو بەدبەختە کە ئەمریکییەکان لە بەرەی جەنگ دێنێتەوە و هێشتا لە لایەن میدیای ساختەوە ئەو سەرۆکە چاکە بە [قارەمانی ئەمریکا] داناندرێ.\nB- وەک لە ڕاپۆرتێکی ڕۆژنامەی ئیندیپێندت دا هاتووە: ‘ گرتنی هەجین بەردەبازێکی گەورەیە بۆ هیزەکانی سوریای دیمۆکراتیک کە لە ماوەی چوارساڵی ڕابردوودا هاوپەیمانی سەرەکیبوون لە جەنگی دژ بە داعشدا لە سوریا.. بە پاڵپشتی ئەمریکا و بەریتانیا توانی داعش لە ناوچەکانی باکوور و رۆژهەلاتی هەجین دەرپەڕێنێت.” independent.co.uk\nC- بە پێی راپۆرتێکی ڕێکخراوی سووریی بۆ چاودێری مافی مرۆڤ تەنیا لە هەجین ئەو شەڕوانانەی هەسەدە کە لە دەی مانگی ئەیلوولەوە کوژراون بە مەدەنییەکانەوە ژمارەیان گەیشتۆتە 324… کەواتە ئەوە بە خوێن و قوربانی هەسەدەیە کە هەموو گوند و شارۆچکە و شارێک لە داعش سەندراوەتەوە. ژمارەی سەرجەمی شەهیدانی هەسەدە بە سەرووی 10000 دەخەڵمێندرێت. لەوانە چەندین ژنە شەڕوانی ئازا شەهید کراون.\nD- نیویۆرک تایمز دەنووسێ: کوردەکان سەلماندیان کاریگەرترین هاوپەیمانی جەنگن. لە ماوەی ساڵێکدا بە پشتبەستن بە هەسەدە لە سوریا و بە شەروانە کوردە عێراقییەکان لە عێراق، ئەمریکا و هاوپەیمانانی داعشیان لە % 99 ی ئەو ناوچانە دەرکرد کە لە سەرناسەری دوو وڵاتدا داگیری کردبوون. nytimes.com\nE- ‘هاوپەیمانی [ئەمریکا] لەگەل هێزەکانی سوریای دیمۆکرات کە هاوپەیمانییەکی شەڕوانانی کورد و عەرەبە، قەرزداری ئەوانین کە دەوریکی مەزنیان لە نزیکەی لەناوبردنی داعشدا بینی دوای ئەوەی داعش چوارساڵ لەمەو بەر ناوچەیەکی فراوانی لە سوریا ڕامالی [بی بی سی] bbc.co.uk\nF- ‘ئەوان زۆربەی شەڕەکەیان کرد… وەک جەنگان دژی داعش، و زۆر قوربانیان دا . و بە وتەی جەنەرالی ئەمریکی جۆزیف ڤاول ئەوان نموونەیی بوون لە پاراستنی قسەی خۆیان بە کورتی ئەوان شەریکی سەربازیی گرنگ و گەوهەریی بوون. theguardian.com\nG- دوایی بەڵگەی قسەکانی سەرۆک ترامپ خۆی. لە وەلامی رۆژنامەنووسێکی کوردا کە بە میستەر کورد ناوی برد، لە مانگی ئەیلوولدا وتی:\n”ئێمە هەول دەدەین باش لەگەڵ [کوردەکان بگونجێین]، ڕاستیی باش لەگەڵیان دەگونجێین. ئێمە هەول دەدەین زۆر یاریدەیان بدەین. لە بیرت نەچی خاکەکە هی خۆیانە. لە سەرمانە یارمەتیان بدەین. من دەمەوێ یارمەتیان بدەم. ئەوان لەگەل ئێمە جەنگان. ئەوان لەگەڵ ئێمە مردن. ئێمە دەیان هەزار کوردمان لە کیس چوو.. مردن لە جەنگان دژی داعش . ئەوان بۆ ئێمە مردن و لەگەڵ ئێمە مردن. و بۆ خۆیان. ئەوان بۆ خۆیان مردن. ئەوان گەلیکی مەزنن. ئیمە لە بیرمان نەبردوونەوە. لە بیریان نابەینەوە.” haaretz.com\n3- جارێکی تر خیانەت لە کورد کردن و پاداشتدانەوەی رژێمە دەسەلاتخوازەکان\nئێشتا ئەوەی تەنیا سێ ساڵ لەمەوبەر وەک مەحاڵ دەبینرا کورد ئەنجامی دا. کە بریتییە لە ئازادکردنی نزیکەی هەموو سوریا لە داعش.. بە داخەوە قوربانیدان و قارەمانێتیی کورد دلسۆزیی و جوانمەردیی ئەوان بە بێدەنگی یان پیلان بۆ پێشکەشکردنیان بە گورگەکانی ئەردۆگان پێشوازیی دەکرێت:\nA- ” گەر وا نییە چۆن ئەو بیدەنگییە لێکدەدەینەوە کە پێشوازیی ئەو راپۆرتانەیان کرد کە هێزەکانی سوریای دیمۆکرات حەفتەی ڕابورد دوا شارۆچکەی سوریایان لە دەست داعش ئازاد کرد؟ بە هەموو مانایەک دەبوو ئاستیکی گرنگیپێدان لە فەزای گشتیی رۆژاوا داگیر بکات. جەنگی دژ بە داعش ڕۆژانێک سەرهەواڵی خەتی درشت بوون. سیاسییەکان هەر لە باراک ئۆباماوە تا دەیڤید کامیرۆن داعشیان وەک هەڕەشەیەکی گەورە بۆ شێوەژیانی ئێمە دادەنا، وەک هێزێک کە دەیەوێت نەخشەی رۆژهەلاتی نێوەند بکێشێتەوە و رووناکایەکی ئیسلامی بۆ ناوچەخراپەکانی سەرناسەری جیهان پێش بکات. کەچی لەو لەحزەدا کە ئەو هەڕەشە وا دیارە تیكشکێندرا بێت، لەو لەحزەدا کە هیزەکانی سوریای دیمۆکرات بە پاڵپشتی زەبری ئاسمانی ئەمریکا، وا دەردەکەوی کە دوا بزماریان لە تابوتی داعش وەشاندبێت، بە گرتنی هەجین لە سەرووی ڕۆژهەڵاتی سوریا- دوا قەلای شاریی گرنگ کە داعش کۆنترۆلی بە سەردا هەبوو، لەم لەحزەدا سیاسییە رۆژاواییەکان نقەیان لێوە نایەت.. تەنانەت نوتقیان لێبڕاوە. ڕەنگە هۆی ئەم متییە ئەوە بیت کە کەس هیجی تر گوێی پێنادات، یان ئیمە زیاد لە پیویست بە کێشەی ناوخۆوە خەریکین. یان ڕەنگە زیاتر لە بەرئەوە بێت کە جەنگێکی ئەهلیی نیونەتەوەیی سوریای وا تێکداوە کە تیکشکاندنی داعش لە لایەن کوردەکانەوە تەنیا پێشەکییەکە بۆ بەربەرەکانییەکی قووڵبۆوە لە سوریا لە نیوان کوردی ئەمریکا-پاڵپشتکردوو و ئەندامی ناتۆی هاوپەیمان تورکیا؟ spiked-online.com\nB- ” بۆ ماوەی زیاتر لە سی ساڵ و نیو ، ئەوان سەربازی ئێمە بوون لە مەیدانی جەنگدا و سەرەڕمی گرتنی قەلای سەختی داعش رەققە بوون.. [د فلیپس لە زانکۆی کۆلۆمبیا دەلێت] ئەمە دوا نموونەیەکە کە چۆن ترامپ حەز بە پشتگیرییکردنی دیکتاۆرە دەسەلاتخوازەکانی بییانی دەکات [مەبەست ئەردۆگانە] و گوێ بە ئامۆژگاریی بەرپرسەکانی ئەمریکا نادات؟ هەر کە ئەمریکا چادرەکانی پێچایەوە و چۆلی کرد، تورکیا دەستبەجێ بۆمباردومانی ئاسمانیی دەستپێدەکات دوای ئەوە هیرشی ئاسمانیی لە لایەن سوپای ئازادی سووریی کە ئەنقەرە پاڵپشتیان دەکات، دەستپیدەکات.. هەزاران دەمرن، هەزاران لە رەگوڕیشە هەڵدەکەنرین و لە ناو سوریادا پەنایان نادرێت. لە سنووری تورکیا دەیانگێڕنەوە، ئەمە قسەی دەیڤید فیلیپسە بۆ گاردیان کە بەبرپرسێکی گەورەی پێشووی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکایە و دانەری کتێیی:[[ خیانەتی مەزن: چۆن ئەمریکا پشتی کردە کوردەکان و ڕۆژهەڵاتی نێوەندی لە دەست دا..]] یە. theguardian.com\nC- ” ئێستا کوردەکان جارێکی تر پشتیان تێدەکرێ.. کشانەوەیەکی خێرای ئەمریکا بەرامبەر تورکەکان لاوازیان دەکات هەروەها دەبێتە هۆی لێکهەڵوەشانی هێزی ئەو عەرەبە شەروانانەی لەگەڵیانن لە شەری داعشدا..ئێستا ئەسەد خەریکە ئەوان بەلای خۆیدا ڕاکێشێت.. ئەمانە هەموو هەوالی خۆشن بۆ میلیشیاکانی ئێران و تاران.. بەلام گەورەترین خەلات بۆ داعشە. لە کاتێکدا ترامپ خۆبایی دەکات کە لە سوریا کۆتاییان هاتووە، شاگەشکەیی کورتبینیی ئەو هێشتا کالە و پێنەگەیشتووە. هیشتا هەزاران شەروانی داعش هەن، ناوچەیەکی کەمیان لە سوریا بەدەستەوەیە بەلام توانای زیرەکانەی راکێشانی شەروانی نوێیان بەردەوامە. بەلای کەمەوە داعش راگەیاندنەکەی ترامپ بۆ نیساندانی بەهیزیی خۆیان و ڕاکێشانی شەروانی نوێ بە کاردێنێت.” www.theguardian.com\nD- ڕۆژنامەی هائارتزی ئیسرائیلی دەنووسێت: ” بە بێ بوونی سەربازانی ئەمریکی وەک دیوار، کوردەکان ئێستا بۆ حاڵی خۆیان بە جیهێڵراون دژ بە دووەم گەورەترین سوپای ناتۆ، سوپایەک کە سوێندی خواردووە کە لە ناویانبەرێت بەر لەوەی خاکەکەیان بداتەوە دەست ئەسەد کە بۆ دەیان سالە ئۆتۆنۆمی و شوناسی نەتەوەیی لێسەندوون، نزیکەی 15000 یاخی سووریی لەوانەی سوپای سوریا ی ئازادیش، ئامادەن کە بچنە پاڵ هێرشی سەربازیی تورکییەوە دژی هیزە کوردییەکانی پشتگییرییکراو لەلایەن ئەمریکاوە .\nلە رۆژی پێنجشەممەدا وەزیری بەرگری تورکیی خولوسی ئاکار وتی: یەپەگە دەتوانن خەندەق یان تونێل لێبدەن کە حەز بکەن، دەتوانن کە بخوازن بچنە ژێر زەمین، کاتێ کات و شوینی خۆی دێت، ئەوان لە ناو چالەکانیاندا دەنێژرێن.. نابێ کەس گومانی لەمە هەبێت.] haaretz.com\nE- لە کاتێکدا ڕەوشی کورد خراپ دەبێت. کەمێتییەکانی تریش زۆر زەرەرمەند دەبن. مەسیحییەکان کە ببوونە نیشانەی کوشتن و دەرکردن لە لایەن داعشەوە و گوندەکانیان تەخت کران، خەریک بوو پرۆسەی هێواشی گەرانەوە بۆ مالەکانیان و دروستکردنەوەی ژیانیان دەستپیبکەن. ئێستا تووشی ترسان لە گروپە ئیسلامییە رادیکالەکانی تر و میلیشیای ئێرانی بوون.theguardian.com\nF- ” دوا هەوالەکان بە تایبەتی شۆکهێنەر بوون. ئێمە تەنیا هەڕەشەی هێرشی تورکیامان لە سەر نییە بەلکو سەرباری ئەوەش ئەمریکا بریار دا بڕوات بە بێ ئەوەی هێزیکی تر جێی بگرێتەوە.. ئەمە قسەی نوور ئۆسۆ ، مرۆڤیکی 38 ساڵەی خەلکی گردە سپی یە. ئەو شارەی کە یەپەگە لە ساڵی 2015 دا ڕزگاری کرد زیاتر بە میدڵئیست-ئای وت.. ” ئەوە لای من و هەموو کەس لێرە دراوسێ و هاورێ ئاشکرایە کە [ئەم کشانەوەیە] بەشێکە لە پلانێکی گەورەتر کە ئامادەکراوە.. ئەوە جێی باوەڕ نییە چۆن ئیدارەی ترامپ ئاوا دەکات، ڕێگە دەدات کە تورکیا و ڕوسیا لە سوریا زاڵ بن و هاوپەیمانانیان بە گورگخواردوو بدەن.” middleeasteye.net\nG- ” هەموو کەس شلەژاوە و دەترسێ.. ئەوە مانای وایە کە تورکیا دەشێ هێرشمان بکاتە سەر.. ئیمە تووشی شۆک بووین چونکە ئێمە باوەڕمان وا بوو کە دوای لە ناوبردنی داعش ئەمریکا یارمەتیمان دەدات ئاشتی بەرقەرار کەین. ئێمە قەت بیرمان نەدەکردەوە کە ئەوان یارمەتیمان دەدەن تێرۆریستەکان لەناوببەین ئەوسا بە تەنیا بۆ بەرەوڕووبوونەوەی تێرۆری هێزەکانی تورکی و گروپە توندڕەوەکان ئێمە بەجێ بێڵن. ئەمە قسەی مەزڵوم کوردی بوو کە باوکیکی تەمەن 33 ساڵەیە و مامۆستایە لە کۆبانێ.. ” ئێستا خەلک دیسان بیر لەوە دەکەنەوە دیسان دەربەدەر ببنەوە. بەلام کەس نازانی کوێ سەلامەتە بۆی بچن…بەلای مەزلوم کوردی یەوە ئەوە گەورەترین خیانەتی ئەمریکایە بەرامبەریان. دەڵێ: خەڵک دەگرین، دەتوانن لە ئێستاوە تامی ئەو ئاوارەییە بکەن کە ڕوویان تێدەکات. دەزانن زستانێکی سارد دەبێت و یەکەم زستانیانە دوای داعش.. بۆ ئەو کەسانەش کە بۆ ئەمریکا کاریان دەکرد شوێنێک نییە ڕووی تێبکەن چونکە لە چوار لاوە دوژمنایەتی دەکرێن. لەلایەن تورکەوە چونکە لەگەل هەسەدە کاریان دەکرد، لەگەڵ رژێم چونکە تەنیا دەیەوێ بیانکات بە سەربازی خۆی، لە لایەن سوپای ئازادەوە و لەوانەیە لەلایەن حکومەتی کوردی عێراقیشەوە چونکە لەگەڵ هەسەدە بوون. ئێمە نازانین چمان بەسەر دێت” foxnews.com\n4- دەرهاویشتەی خەتەرناک بۆ کورد و ڕۆژهەلاتی نیوەند و جیهان\nA- جاریکی تر ئەمریکا و رۆژاوا جێگای متمانە نابن و ناتوانن هاوپەیمانی لۆکالی دڵسۆز پەیدا بکەن کاتێ تۆ پشت دەکەیتە هاوپەیمانانی هەرە دلسۆز وفیداکاری خۆت و بە گورگانخواردوویان دەدەیت.\nB- ڕێکخراوی سووریی بۆ چاودێری مافی مرۆڤ دەلێت : هەسەدە هەزاران دیل و زیندانیی داعشی هەیە ناچار دەبن بەریان بدەن. ئەوان 3200 دیلی بێگانە و ناوخۆییان هەیە کە حکومەتەکانی خۆیان نایانەوێت وەریان بگرنەوە.\nC- ئەوان ناجار دەبن لە بەرەکانی دێرەزوور بکشێنەوە تا بتوانن بەرگری لە ناوچەکانی خۆیان بکەن، هەسەدە 2080 ژن و منال و 1100 شەروانی داعشی لایە. لە 31 دەولەتی جیاوە. هەسەدە وتی دەشێت ناچار بێت دیلەکان لە ناو سوریادا بەرەلا بکات. ئەم کارە دەشێت داعش بژێنێتەوە کە لە دوا قۆناغی لەناوچوونی دایە.\nD- لە ئێستاوە حکومەتی عێراق نیگەرانە، شالاوی تورک بۆ سەر ڕۆژاوا دەبێتە هۆی دروستکردنی دەیان هەزار دەربەدەر و پەنابەر کە دەشی روو لە کوردستانی عێراق بکەن و رەوشێک دروست بێتەوە کە تێرۆریستەکان تێکەل بە پەنابەران بن و عێراق دووبارە ناجێگیر یێت و داعش بتوانێ شەروانی تازە ڕاکێشێت و تێرۆریزمی ناو شارەکان لە ناو عێراق دەستپێبکاتەوە.\nE- تورکیا و ئێران و روسیا براوەی گەورە دەبن لەم خیانەتەی ئەمریکا لە سەر حیسابی خوێنی کورد و چوار سال جەنگ و خەباتی هاوپەیمانان بۆ لەناو بردنی داعش و جێگیرکرد ن و ئاوەدانکردنەوەی عێراق و سوریا.\nڕوسیا و ئەمریکا هەردووکیان کورد دەکەنە قوربانی لە پێناوی هاوپەیمانی لەگەڵ تورکیادا\n1- هاربوونی تورکیا دژی کوردی رۆژاوا و رازیبوونی روسیا کە رێگا بە تورکیا بدات بە تەیارە و تۆپ هێرش بکاتە سەر عەفرین و دڕندانە داگیری بکات، لە ئەنجامی ئەوە وە هات کە ئەمریکا لە دیسەمبەری 2017 دا رایگەیاند کە یارمەتی هەسەدە دەدات ‘هێزێکی سنوور؛ لە 30000 سەرباز پێکبێنێت. روسیا و تورکیا ئەمەیان بە هەنگاویکی جددی دوایی بۆ درستبوونی دەولەتیکی کوردیی سەربەخۆ بە پاڵپستی ئەمریکا دانا.\n2- لەگەڵ ئەمەشدا بەداخەوە نە ئەمریکا نە بەریتانیا هیچ هەنگاوێک و هەولێکیان نەدا بۆ وەستاندنی هێرشی دڕندانەی تورکیا بە پاڵپشتی روسیا بۆ سەر عەفرین و داگیردنی و دەربەدەرکردنی خەلکەکەی و تەسلیمکردنی بە ئیسلامییەکانی سەر بە تورکیا کە شالاوێکی وەحشییانەی کوشتنو گرتن و فڕاندن و دەستدرێژیی سێکسیی و گۆرینی دیمۆگرافی عەفرین یان دەستپێکر کە لە هەموو ماوەی جەنگی سوریادا یەکیک بوو لە هێمنترین شارەکانی سوریا و دەیان هەزار پەنابەری داڵدە دابوو.\n3- لەوەتی داگیرکردنیەوە تورکیا بەردەوامە لە گۆڕینی دیمۆگرافی و ڕێگەگرتن لە گەرانەوەی خەلکی وکردی ئاوارەی شارەکە و دەستدریژیی و پێشیلکردنی مافی مرۆڤ بەردەوامە بێ ئەوەی هیچ ولاتێک بە دەنگ بێت.\n4- بەر لە راگەیاندنی ترامپ کە لە سوریا دەکشێتەوە، روسیا بۆ ماوەی چەند مانگێک شالاویکی میدیایی و سیاسیی گەورەی لە دژی بوونی ئەمریکا لە سوریا و بەتایبەتی دژی کوردی رۆژاوا کە خەریکی دروتکردنی دەولەتێکی سەربەخۆی نایاسایین بە پاڵپستی ئەمریکا، دەستپیکرد و هانی تورکیای دەدا هیڕش بکاتە سەر رۆژهەلاتی فورات . ئەم کارەی ترامپ سەرکەوتنی هەولەکانی روسیا بوو. لە کاتێکدا روسیا خۆی بە نایاسایی کرایمیا ی داگیر کرد و پاڵپشتیی سەربەخۆیی هەرێمەکانی دۆنێتسک و لوهانسک لە ئۆکرانیا دەکات.\nکورد زۆر جار لە لایەن ئەمریکا و بەریتانیاوە ، خیانەتیان بەرامبەر کراوە و ئەنجامەکان هەمیشە ئەوپەڕیی تراژیدیی بوون. ئەمە دەبوو پەلەیەکی شەمەزاریی ئەبەدیی بێت بە ناوچەوانی دیمۆکراسییەکانی ڕۆژاوا و مرۆڤایەتییەوە بە گشتی. بەلام گەر ئەم خیانەتەی ترامپ بەرامبەر هەسەدە ڕێگا بدرێت سەر بگرێت. ئەوە بە تەواویی هەموو مانایەکی مرۆڤایەتیی و ئەخلاق و متمانە و هەق و ڕاستگۆیی لە بوارەکانی سیاسەت و جەنگ و پیوەندییە سیاسییەکانی رۆژاوا دەسڕێتەوە. بە شێوەیەکی ڕەها، موتڵەق، کاریكی نائەخلاقیی و نامۆرالیی دەبێت. ئەنجامی سیاسیی و ئاسایشیی خەتەرناکی بۆ کورد و رۆژهەلاتی نیوەند و ئەوروپا دەبێت.\nگەر ڕێگا بدرێت ئەردۆگان هێرشی کۆمەلکوژی کورد بکات، کە هاوپەیمانی هەرە دڵسۆز و ئازا و جوانمەردیی رۆژاوا بوون و بە قوربانی و خوینی خۆیان داعشیان بۆ خزمەتی هەموو مرۆڤایەتی تێکشکاند، و ناوچەی زیاتر لە سوریا داگیربکات و بیانداتە دەست زیاتر لە سەد هەزار تێرۆریستی ئیسلامیی کە ئێوە بە میانڕۆ ناویان دەبەن، ئەوا دڵنیا بن کە ئێوە ئەژدیهایەک لە رۆژهەلاتی ناوەڕاست دروست دەکەن کە دوایی بۆتان دابین ناکرێت. ئەردۆگان بە ئاشکرا پروپاگەندە بۆ ئایدیۆلۆجیەتی ئێکستریمی ئیسلامیی دەکات و پاڵپشت و سپۆنسەری تیرۆریزمی ئیسلامیی دەکات بە پشتگیری بزوتنەوەی ئیخوانی جیهانیی و پارەی قەتەر.\nمن زۆر هیوادارم کە بەریتانیا و فەڕەنسا خۆڕاگر و خاوەن ئیرادەیەکی بەهێز دەمیننەوە لە پشتیوانیکردنی بەردەوامی هەسەدە دا. فەرەنسا رایگەیاند کە ئەوان هێزەکانیان لە باکووری سوریا دەهێڵنەوە. دیارە وەزیری ئەوروپای فەرەنسا قسەیەکی دروستی بۆ تەلەفزیۆنی سی، نیوزی فەرەنسا کرد کە ئەو بریارە تاکڕە وو بێڕێزەی ترامپ بە كشانەوە لە سوریا ”ئەوە نیشان دەدات کە ئێمە پێشکاریی جیامان هەن و ئێمە [واتە فەرەنساو ئەوروپا] دەبێ یەکەمجار پشت بە خۆمان ببەستین.”\nسەروتاری ئەمڕۆی تایمز [24-12-2018] دیمەنەکەی ئاوا کورت کردۆتەوە: هەرەسهێنانی هیزی نێونەتەوەیی [بۆ جەنگی دژ بە داعش] کە بە پلەی یەکەم ئەمریکییەکان پێکی دەهێنن، وا دەکات ئەمریکا سوریا بە ئەسەد و هاوپشتەکانی بدۆڕێنێت. وا دەکات ڕۆژاوا قسە و کاریگەریی لە بریاردانی دوا چارەسەریی بۆ کێشەی سوریا نەمێنیت، و بەهیچ جۆرێک نەتوانێت تەئسیری ئێران لە سوریا کەم بکاتەوە. گروپە بەزێندراوەکان وا لێدەکات غیرەتیان بێتەوە بەر و خۆیان کۆکەنەوە. و ج لە رێگەی ئۆپەراسیۆنی تیرۆریستییەوە یان کاری گەریلایی، نەخشەی کۆمەلکوژی تازە دژی دوژمنەکانیان داڕێژن. بەلام ئەوەی زیاتر جێگەی دلەراوکی و قەلەقە، ئەوەیە کوردەکان ، کە خەبات و قوربانیدانی مەیدانی جەنگ دژی داعش ئەوان بوون، بۆ میستەر ئەردۆگان بە جێبهێڵرێن تا هەموو ئەوانە لە ناو بەرێت کە واگۆی ئەوە دەکات پێوەندییان بە جیابوونەوەخوازانی پەکەکە لە ناوچەکانی سەرسنووری تورکییەوە هەیە.]\nمن باوەڕم وایە کە ئێستا بەریتانیا پێویستە:\n1- ئەم بریارە هەڵە و هەڵەشەیەی سەرۆک ترامپ وەک هەل و دەرفەتیک وەربگرێت تا دەورێکی زیاتر باوەربەخۆیانە و کاریگەرتری بەریتانیا و فەرەنسا بسەلمێنن نەک تەنیا لە جەنگان دژی داعشدا لە سوریا و عێراق، بەلکو بۆ زامنکردنی جێگیریی و ئاسایش و گەشەسەندنی ئاشتییانەی درێژخایەن لە هەردوو ولاتەکەدا.\n2- پاراستنی کورد لە داعشی زیندوبۆوە و لە دەستدرێژیی تورکیا و پاڵپشتی سەرکەوتنە مەزنەکانی هەسەدە لە سوریا، قۆناغیکی گەورە دەبیت بۆ گەیشتن بەم ئامانجە.\n3- بەریتانیا و فەرەنسا پێویستە داوای کۆبوونەوەیەکی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتۆکان بکەن بۆ گەیشتن بە بریارێکی نێونەتەوەیی بۆ پاراستنی کورد و ناوچەکانی هەسەدە دوای کشانەوەی ئەمریکا. و وەک هەنگاویکی کاتیی ئەم ناوجانە بکرێنە ناوچەی دژەفڕینی ئاسمانیی تا لە هێرشی ئاسمانی چ تورک چ رژێمی ئەسەد بپارێزرێن.\n4- شکۆمەندییتان ئاگادارن کە سەرکەوتنەکانی هەسەدە تەنیا جەنگی سەرکوتوویان دژی داعش نییە. کوردی ڕۆژاوا سەرکەوتوون لە دامەزراندنی سیستمیكی سەرەتا-دیمۆکراتی بەڕێوەبردنی خۆیی کە لە سەر بنەمای فیدرالی جوگرافی/ ناوچەیی نا نەتەوەیی و نا دینیی دامەزراوە و هەموو کۆمەلگاکانی دانیشتووان و هاونیشتمان تێیدا بەشدارن و ژنیش دەورێکی رێبەری یەکسان و کاریگەری تێدا هەیە. واتە جەنگان و بنیاتنان هاوڕیی یەک بوون لە پرۆسەی جەنگی دژ بە داعش و پیکهێنانی کۆمەلگایەکی دژ بە بیری داعشدا. گرفتەکانی سەرنەکەوتنی ئەمریکا و بەریتانیا لە عێراق و ئەفغانستان ئەوە بوو کە قەت پلانێکی دامەزراندن و خۆبەرێوبردنی نامەرکەزیی و ناوچەییان نەبوو تا خەلک خۆی بەرپرسی ژیان و بنیاتنان بێت.\nدیارە تەنیا کورد بەدیهێنەری ئەم سەرکەوتنە نەبوو، هەموو پێکهێنەرانی کۆمەلگای سووریی، پئازایی و لەخۆبوردویی و سارەزایی سەربازانیی ئەمریکا و بەریتانیا و فەرەنساو ئەلمانیا و هاوپەیمانی نیونەتەوەیی دژ بە داعش بە گشتیی و بەشداری سەدان خۆبەخشی نیونەتەوەیی لە ئەوروپا و لاتانی تری جیهانەوە لە جەنگی مرۆڤایەتی دژ بە داعشدا کە نەداخەوە زۆر لەو خۆبەخشانە قوربانی دواییان دا و گیانیان بە کوردستانێکی ئازاد و دیمۆکرات بەخشی.\nئەوە ئەوپەڕی شەرمەزاریی و گەورەترین تاوان دەبیت گەر هەموو ئەمە بە خۆڕایی وەک خەڵاتێکی ناشایستە پێشکەش بە دکتاتۆرێکی خوێنمژی وەک ئەردۆگان بکرێت کە خەیاڵی فاشیستانەی سولتانییانەی عوسمانییانەی هەیە و هەمیشە، بە هۆ یان بی هۆ ، تینووە بە خوێنی کورد.\n5- دیارە دەبێ ئەمریکییەکان ئاخری لە سوریا بکشێنەوە، بەلام ئەوە دەبێ دوای ئەوە بیت کە سوریایەکی ئاشتیی و ئاسایشدار و ئاوەدان و دیمۆکرات لە دوای خۆیان بە جیدێڵن کە مەرگ و وێرانیی و چەوساندنەوەی تێدا بنبر کرا بێت، نەک وەک کشانەوەکەی ئۆباما لە عێراق. ئەمریکا تەنیا دوو هەزار نەفەری سەربازیی لە سوریا هەیە، کەواتە ئەمە ئەو بارگرانییە نییە کە ترامپ باسی دەکات و بۆ یەکەمین جار لە ئەزموونی رۆژاوا و ناتۆ، رۆژاوا توانیوێتی لە کوردا هێزێکی سەربازیی سەرخاکیی لۆکالی دروست بکات کە پێویستی بە هێزی سەربازیی خۆی نەبێت. هەروەها بە پێچەوانەی پاکانەی دارایی و ئابووریی ترامپ. ناوچەکانی هەسەدە لە دەولەمەندترین ناوچەی نەوتیی و ئاویی و كشتوکالی سوریان، بۆیە بڕیاری کشانەوەی لە ناکاوی ترامپ کە پێچەوانەی ئەو بەلێنانەشە کە هەر لە ئەیلوول بە کوردی دا، تەواو جێگای سەرسامیی و باوەڕنەکردنە، تەنانەت رووسەکانیش لەگەڵ پێخۆشبوونی زۆریان بەم بریارە کە سەرکەوتنە بۆ ئەوان، هێشتا بەراست باوەڕ ناکەن. ئەمریکییەکان دەتوانن هێزەکانیان بهێلنەوە تا ئەم دوا بەشەی پرۆسەی ئاشتیی وچارەسەری سیاسیی بە پیی پرۆسەی جنیڤ و بریاری ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتۆکان تەواو دەبێت.\nجێگەی سوپاس و دڵنییایی یە کە بەریتانیا ئاخری توانی شەروەستاندن و پراکتیککردنی راستی پرۆسەی ئاشتبوونەوە و ئاشتیی لە یەمەندا بە بڕیار و لە ژێر چاودێری نەتەوە یەکگرتۆکاندا دەستپێبکات.\nهیوام زۆرە بەریتانیا بە هاوکاری فەرەنسا و هاوپەیمانانی تر هەمان پرۆسە بۆ ئاشیتی و پاراستنی کورد بخاتە کار. هیوادارم خۆراگر و ویژدانیار بن لە بەردەوامیی پشتگیریی نەگۆڕتان بۆ هەسەدە. هیوادارم رێگا نەدەن سەدەی بیستویەکەمیش خیانەتیکی تری تراژیدی رۆژاوا بەرامبەر کورد بە خوێنی هەزاران لە شەهیدانمان تۆمار بکات.\nزۆر بە ڕێزەوە دڵسۆزتان\nنووسەر و ئەکادیمی کورد، کاندیدی سەرۆکایەتی هەرێمی کوردستان، تەمووزی 2009.


سێ کەس بە تاوانی بارزگانیکردن بە مرۆڤ دادگایی دەکرێن - Radio Sweden Kurdish - رادیۆی سوید Radyoya Swêdê | Sveriges Radio\nسێ کەس بە تاوانی بارزگانیکردن بە مرۆڤ دادگایی دەکرێن\nبڵاو کرایه‌وه tisdag 5 september 2017 kl 12.52\nئەو کەسانەی کەڵکیان لێ وەرگیراوە هەژار و نەخوێندەوارن\nSå här har tiggarna bott i en lokal i Kopparberg. وێنە: Ur förundersökningsprotokollet.\nچەندین کەسی بولغاری بۆ مەبەستی سواڵکردن هێنراونەتە سوید و لە ژوورێکی سارد و لەسەر دۆشەکی ڕەق ژیانیان بەسەر بردووە. ئەمڕۆ سێ کەس بەم هۆیە و بە تاوانی بازرگانیکردن بە مرۆڤ لە دادگای سەرەتایی ئیۆرێبرو دادگای دەکرێن.\nداواکاری گشتی ئیسابێلا بیورستێن دەڵێت\nـ ئەمە یەکەم جارە کەسانێک بە هۆی کەڵک وەرگرتن لە کەسانی تر بە هۆی نەزانینی زمان و دابین کردنی جێگا و ڕێگای نالەبار دادگایی دەکرێن.\nجێی ئاماژەیە ئەو کەسانەی کەڵکیان لێ وەرگیراوە ٨ پیاو و ٢ ژنی هەژار و نەخوێندەوارن و بە بەڵێنی کار و ماڵ لە بوڵغارستانەوە ڕاکێشراونەتە سوید. بەڵام کاتێک هاتنە ئێرە لە جیاتی ژیانێکی باشتر سواڵیان پێ کراوە و لە لۆکاڵی کارگەیەکی پیشەسازیی جێی خەوتنیان بۆ دابین کراوە. ئیسابێلا بیورستێن دەڵێت\nـ ئەم کەسانە بە ڕاستی سوکایەتییان پێ کراوە و ئەو ژیانەی ئێرە دوور لە چاوەڕوانییەکانیان بووە.\nسێ کەسە گومانلێکراوەکان کە ئەمڕۆ دادگایی دەکرێن دەڵێن ئێمە هیچ تاوانێکمان ئەنجام نەداوە و هەموویان لە کار و ژیانی ئێرەیان ئاگادار کراون و هیچ پارەی ئەوانمان نەبردووە. بەڵام داواکاری گشتی ئیسابێلا بیورستێن دەڵێت بۆ سەلماندنی ئەو تاوانە بەڵگەی باشمان بەدەستەوەیە.


بە پێی ڕاپۆرتی وەزارەتی شارەوانی بە هۆی کارە چاکسازییەکانیەوە زیاتر لە ١٠ میلیارد دینار گەڕاوەتەوە سندووقی حکوومەت\n14 January 2021 12:34\nپەیامی کورد ... بە پێی ڕاپۆرتی وەزارەتی شارەوانی بە هۆی کارە چاکسازییەکانیەوە زیاتر لە ١٠ میلیارد دینار گەڕاوەتەوە سندووقی حکوومەت\nووتەبێژی وەزارەتی شارەوانی و گەشتوگوزاری ھەرێمی كوردستان گوتی، پرۆسەی چاكسازی لە وەزارەتی شارەوانی بەردەوامە و ھەر جارەو لە سێكتەرێكدا چاكسازی دەكرێت و ئەنجامەكەشی رادەگەێندرێت . دەشڵێ، لە شارەوانی ھەولێر، تەنیا لە نوێكردنەوەی گرێبەستی خاوێنكردنەوە، زیاتر لە ١٠ملیار دینار بۆ حكوومەت گەڕاوەتەوە.\nكوردۆ شابان، ووتەبێژی وەزارەتی شارەوانی و گەشتوگوزاری ھەرێمی كوردستان رایگەیاند: "وەزارەتی شارەوانی و گەشتوگوزار بەردەوامە لە چاكسازییەكان و پرۆسەی چاكسازییش درێژخایەنە و لە ھەر سێكتەرێكدا ئێمە چاكسازی بكەین، ئەنجامەكەی بۆ رای گشتی رادەگەێنن ، لە نوێترین چاكسازیشدا، چەندین مەرجی تازەمان بۆ نوێكردنەوەی گرێبەستی ئەو كۆمپانیایانە داناوە كە كاری خاوێنكردنەوە دەكەن و گرێبەستی ھەولێر بە كۆتا ھات و ئێمەش بۆمان نوێ كردنەوە، بەمەش توانرا زیاتر لە ١٠ملیار دینار بۆ حكوومەت بگەڕێتەوە، ھەر كاتێك گرێبەستی سلێمانی و دھۆكیش تەواو بێت، بۆ ئەوانیش بەپێی مەرجە تازەكان نوێی دەكەینەوە".\nووتەبێژی وەزارەتی شارەوانی و گەشتوگوزاری حكوومەتی ھەرێمی كوردستان ڕوونیشی كردەوە، لە گرێبەستە نوێكاندا چەند زۆنێكی خاوێنكردنەوە زیاد كراون و ئاستی كوالێتی پرۆسەكەش بە زیادكردن و بەرزكردنەوەی ژمارە و مۆدێلی ئۆتۆمبێل و ئامێرەكان بەرز كراوەتەوە، كە بە ھۆی ئەو چاكسازییەوە، ساڵانە پارەیەكی زۆر بۆ حكوومەت دەگەڕێتەوە.\nشابان ئاماژەشی دا، گرێبەستی خاوێنكردنەوە لە ماوەی ڕابردوودا بۆ یەك ساڵ بریتی بوو لە (٢٩،٥٨٢،٧٥٣،٤٠٠ دینار) و ئەوەی نوێ پارەكەی زۆر كەم بووەتەوە و ئێستا بۆ ماوەی یەك ساڵ بووەتە (١٩،٥٢٥،٦٧٧،٣٢٤ دینار).\nدەشڵێ، لەگەڵ زیادكردنی چەندین زۆنی نوێی خاوێنكردنەوە و بەرزكردنەوەی كوالێتی پرۆسە و زیادكردنی ئامێر و ئۆتۆمبێلیش كە لە گرێبەستی كۆن نەبوونە و لە نوێكەدا ھەن، واتە جیاوازی نێوان ھەردوو گوژمەی كۆن و نوێ بۆ یەك ساڵ، زیاتر لە (١٠) ملیار دینارە و بۆ حكوومەت گەڕاوەتەوە.\nناوبراو باسی لەوەش كرد، گوژمەی كۆن و نوێ، لە سنووری بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی شارەوانییەكانی ھەولێر، تەنیا بۆ ماوەی یەك ساڵ، بڕی نزیكەی (دوو ملیار دینار) كەم كراوەتەوە، واتە گرێبەستە نوێكان بە پارەیەكی كەمتر لە پرۆسەیەكی شەفاف لەگەڵ كۆمپانیاكانی ناوخۆ كراون و چەندین زۆنی نوێش لە سنوورەكە زیاد كراون، بە ھۆی ئەو چاكسازییەوە پارەیەكی زۆر بۆ خەزێنەی حكوومەت دەگەڕێتەوە و پرۆسەی خاوێنكردنەوەش ئەكتیڤتر و فراوانتر دەكرێت.\nزانیاری گرینگ سەبارەت بە داواكارییه‌كی ووڵاتی ئه‌مریكا بۆ هێزی پێشمه‌رگه بڵاو ده‌كرێتەوە\nدوای بڵاو بوونەوەی پەیامی دژ بە ئێران لەلایەن کچی ڕەفسەنجانی یەوە براکەی لە نامەیەکدا پێڕایگەیاند " فائێزە داوای لێبووردن بکە "


ڕێکخراوی HRW داوا لە هەرێمی کوردسـتان دەکات لێکۆڵینەوە لەسەر کوژرانی 5 کەس بکات\nی مانگی ده ٢١, ٢٠١٥\nڕێکخراوی چاودێری مافەکانی مرۆڤ Human Rights Watch)) ئەمڕۆ چوارشەممە ڕاپـۆرتێـکی لەسەر هەرێمی کوردسـتانی عێراق بڵاوکردەوە و تیایدا ڕەخنەی لە پارتی دیموکراتی کوردسـتان گرت لە بەرامبەر تەقەکردن لە خۆپـیشـاندەران و داخسـتنی میدیاکانی ئۆپـۆزسیۆن و ڕێگەگرتن لە پەرلەمانتارانی ئۆپـۆزسیۆن.\nڕێکخراوەکە نووسیویەتی لە 9 و 10 ی مانگی دە هێزەکانی پارتی دەسەڵاتدار لە دوو شاری کوردسـتانی عێراق تەقەیان لە خۆپـیشـاندەران کردووە و بە دوایدا هێزەکانی ئاسایشی پارتی دیموکراتی کوردسـتان میدیای ئۆپـۆزسیۆنیان داخستووە و لە ئەندامانی پەرلەمانی ئۆپـۆزسیۆنیان قەدەغەکردووە بچن بۆ ئۆفیسەکانیان.\nپاشان نووسیویەتی هەزاران خۆپـیشـاندەر لە چەند شار و شارۆچکەیەکی پارێزگای سلێمانی گردبووبوونەوە بە مەبەستی داوای کار و موچە و دەسـتبەرداربوونی مەسعود بارزانی لە سەرۆکایەتی هەرێم. 2 خۆپـیشـاندەر و کەسێـکی دیکە لە 9 ی مانگی دە لە شارۆچکەی قەڵادزێ کوژران و هەروەها 2 کەسی دیکە کە چەکدار نەبوون لە 10 ی مانگی دە لە کەلار کوژران.\nجۆ ستۆرک جێگری بەڕێوەبەری HRW لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لەم بارەیەوە گوتویەتی دەبێت سەرەتا دەسەڵاتدارانی کورد بچنە بنج‌وبنەوانی کە بۆچی ئەو پـێنج کەسە کوژراون. هەروەها لێکۆڵینەوەیەکی بڕواپـێکراو و سەربەخۆ ئەنجام بدەن بۆ دۆزینەوەی پەرپـرسان لەو کوشتنانە و ئایا پاساو هەبووە بۆ بەکارهێنانی هێز یان نا. ئەگەر نا، ئەوا دەبێت ئەوانە بەرپـرسیار بکرێن."


عەمار حەکیم جه‌خت له‌هه‌مواری یاسای هەڵبژاردن‌و کۆمسیۆنی هەڵبژاردنەکان ده‌كاته‌وه\nعەمار حەکیم، سەرۆکی رەوتی حیکمەی نیشتیمانی جه‌خت له‌هه‌مواركردنی یاسای هەڵبژاردنه‌كان‌و یاسای کۆمسیۆنی باڵای هەڵبژاردنەکان ده‌كاته‌وه.\nئاوێنه: عەمار حەکیم له‌تویتێكدا نوسیویه‌تی، جێبەجێكردنی هەردو پڕۆژە یاسای هەڵبژاردن بەلیستی نیمچەکراوەو دانانی کۆمسیۆنی هەڵبژاردنەکان لەکەسانی بێلایەن، رۆڵی کاریگەری دەبێت لەگەڕانەوەی متمانەی شەقام بەدەسەڵاتی وڵات‌و دەزگاکانی.\nتویته‌كه‌ی حەکیم پاش داواكارییه‌كه‌ی ئه‌مرۆی عەلی سیستانی، مەرجەعی باڵای شیعەکانی عێراق هات كه داوای لەپەرلەمان کرد بەخێرایی پڕۆژەیاسای هەمواری یاسای هەڵبژاردن‌و کۆمسیۆنی هەڵبژاردنەکان پەسەندبکات.\nسەرۆکی رەوتی حیکمە ده‌ڵێت، پشتیوانیدەکەن لەداواکاری مەرجەعیەت بۆ پەلەکردن لەجێبەجێكردنی هەمواری یاسای هەڵبژاردنەکان‌و کۆمسیۆنی هەڵبژاردن، ناشبێت لایەنە سیاسییەکان بۆ جێبەجێکردنی داواکاری خۆپیشاندەران کات بکوژن.\nئاماژەی بەوەشکردوە، وەک فڕاکسیۆنی رەوتی حکیمە لەپەرلەمانی عێراق. کاردەکەن لەماوەیەکی دیاریکراودا هەردو پڕۆژەیاساکە پەسەند بکرێت.\nئەمڕۆ ژمارەی مردن و توشبون بە كۆرۆنا لە عێراق دابەزی \n“بەم زوانە مستەفا کازمی سەردانی ئەمریكا و ژمارەیەك وڵاتی ئەوروپا دەكات” \nوتەبیژی فەرمی نوسینگەی مستەفا کازمی دەستی لەکار کێشایەوە \nنیوەی سلێمانی بێ ئاو دەبن\nچوار ناوەندی هەماهەنگی هاوبەش لەنێوان پێشمەرگەو سوپای عێراق لەناوچە جێناكۆكەكان دروستدەكرێن\nله هه‌ڵه‌بجه ژنێك دوای لێدانی لەلایەن براكەیەوە، گیانی ل...


"340 تاوانبار لەسێدارە دەدرێن" - تۆڕی میدیایی خەڵک\n“340 تاوانبار لەسێدارە دەدرێن”\nسەرۆكایەتی كۆماری عێراق واژۆیكرد لەسەر یاداشتی لەسێدارەدانی زیاتر لە 340 سزادراو لە دادگاكانی عێراق لە دۆسێی تیرۆر و تاوان بەپێی دەستوور و یاسا.\nسەرچاوەیەك بۆ سۆمەریەنیوز رونیكردەوە پەسەندكردنی یاداشتی لەسێدارەدانی ئەو كەسانە لە دوای وردبینی لایەنەكانی بڕیارەكە بووە لەلایەنی دەستووری و یاساییەوە.\nراشیگەیاند سەرۆكایەتی كۆمار بەردەوامە لەسەر پەسەندكردنی ئەو یاداشتی سزایانەی بۆی رەوانە دەكرێت بە پێی دەستوور و یاسا.\nوتیشی: زۆر بە وردی و هۆشیارییەوە مامەڵە لەگەڵ ئەم دۆسێیەدا دەكرێت دوور لە هیچ رەهەندێكی دیكە.\nخەڵك- سەرۆكایەتی پەرلەمانی عێراق كۆبوونەوەی داهاتووی پەرلەمانی دیاریكرد بۆ لێپرسینەوە لە وەزیری دارایی عێراق عەلی عەبدول ئەمیر دوای ئەوەی…\n24 مارس 2021 3.14 pm\nخەڵك- سەرچاوەیەكی ئەمنی ئاماژە بە بۆردومانێكی مووشەكی دەكات كە بنكەی عەین ئەسەدی لە پارێزگای ئەنبار كردۆتە ئامانج.\n11 مارس 2021 6.20 pm\nخەڵك- پەرلەمانتارێكی هاوپەیمانی فەتح لە لیژنەی پەیوەندییەكانی دەرەوە لە پەرلەمانی عیراق، ئیدانەی بێدەنگی وەزارەتی…


لە ناوچە سنوورییه‌کانی کوردستان سێ کۆڵبەری دیکە بریندار بوون – چاونیوز\n18ی تشرینی دووه‌می , 2018\tهەواڵ ناردنی کۆمێنت 440 جار سەردانی ئەو بابەتە کراوە\nلە ناوچە سنوورییەکانی شاری سەردەشت دوو کۆڵبەر لە لایەن هێزەکانی حکوومەتەوە دەستڕێژیان لێ کرا و، لە شاری بانەش کۆڵبەرێک بە تەقەی ڕاستەوخۆی هێزەکانی ڕێژیم بریندار بوو.\nبەپێی ڕاپۆرتی ناوەندی دێموکراسی و مافی مرۆڤی کوردستان سەرلەبەیانیی ڕۆژی شەممە، ٢٦ی خەزەڵوەر لەلایەن هەنگی سنووریی کۆماری ئیسلامیی ئێرانەوە لە دوو شوێنی جیاواز لە سنوورەکانی ناوچەی سەردەشت ڕاستەوخۆ تەقەیان لە کۆمەڵێک کۆڵبەر کرد کە لە ئاکامی ئەم دەستڕێژه‌دا دوو کۆڵبەر بە توندی بریندار بوون. “مێهران دێهستانیڕاد”، تەمەن ١٥ ساڵ خەڵکی گوندی “دۆڵەتوو” یەک لەو کۆڵبەرانە بوو لە ناوچەی کەپران کەوتە بەر دەستڕێژی هێزەکانی حکوومەتی و بریندار بوو.\nلە لایەکی دیکەوە هاوکات لە گەڵ ئەو ڕووداوە لە ناوچە سنوورییه‌کانی سەردەشت کۆمەڵێک لە کۆڵبەران کە بەرەو سنووری پیرانشار دەڕۆیشتن کەوتنە بەر دەستڕێژی ئەو هێزانە کە لەو ناوچەیە جێگیر ببوون و لە ئاکامدا بە هۆی تەقەی ڕاستەوخۆی ئەوان کۆڵبەرێک بە ناوی “سیروان عەبدوڵڵازادە” خەڵکی پیرانشار بریندار بوو.\nجێی ئاماژەیه لە پێش ئەو دوو ڕووداوەدا ڕۆژی چوارشەممە ٢٣ی خەزه‌ڵوەر کۆڵبەرێکی دیکە بە ناوی “لوقمان خەیاڵی” تەمەن ٣٦ ساڵ خەڵکی ئاوایی “حەسەن کوردە” سەر بە ناوچەی بانە لە سنوورەکانی چۆمان بەتەقەی ڕاستەوخۆی هێزەکانی ئینتزامی لاقی بریندار بوو و بۆ چارەسەری پزیشکی بۆ نەخۆشخانەی سەلاحەدینی بانە گواستراوە.


کوردیپێدیا - ئاماری مردووان بەهۆی کۆرۆنا لە پارێزگاکانی باکووری کوردستان\n📊 ئاماری مردووان بەهۆی کۆرۆنا لە پارێزگاکانی باکووری کوردستان | پۆل: ئامار و راپرسی | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nوەزارەتی تەندروستیی تورکیا ئەمڕۆ چوارشەممە 27ی ئایاری 2020 ئاماری مردووانی بەهۆی ڤایرۆسی کۆرۆنا بەپێی پارێزگاکان بڵاوکردەوە.\nبەپێی ئامارەکەی وەزارەتی تەندروستیی تورکیا 128 کەس لە باکووری کوردستان بەهۆی ڤایرۆسی کۆرۆنا گیانیانلەدەستداوە. لەسەر ئاستی باکووری کوردستان پارێزگای دیلۆک زۆرترین گیانلەدەستدانی لێ تۆمارکراوە کە 18 کەسە. هەروەها لەسەر ئاستی تورکیا ئیستەنبووڵ زۆرترین ژمارەی گیانلەدەستدانی لێ تۆمارکراوە کە 2 هەزار و 180 کەسە.\nلە دوای بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا لە تورکیا لە 11ی ئاداری ئەمساڵدا، ئەوە یەکەمینجارە وەزارەتی تەندروستیی تورکیا ژمارەی مردووان بە کۆرۆنا بەپێی پارێزگاکان بڵاودەکاتەوە. پێشتر رۆژانە کۆی گشتی تووشبووان و مردووان بە ڤایرۆسەکەی بڵاودەکردەوە.\nبەپێی ئامارەکانی وەزارەتی تەندروستیی تورکیا کە ئێوارەی سێشەممە بڵاوکراوەتەوە. تائێستا 158 هەزار و 762 کەس لە تورکیا و باکووری کوردستان تووشی ڤایرۆسی کۆرۆنا بوون، لەو ژمارەیە چوار هەزار و 387 کەس گیانیان لەدەستداوە و 121 هەزار و 507 نەخۆشیش چاکبوونەتەوە.\nئاماری مردووان بە کۆرۆنا لە پارێزگاکانی باکووری کوردستان:\nقارس: 6 کەس\nئەرزینجان: 2 کەس.\nچەولیک: 3 کەس\nبەدلیس: 3 کەس\nجۆلەمێرگ: 1 کەس\nوان: 10 کەس\nمووش: 7 کەس\nسەمسوور: 13 کەس\n#ئامەد | #27-05-2020 |\n 📡 ماڵپەڕ | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری رووداو - 27-05-2020\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (بەناز جۆڵا)ەوە لە: May 27 2020 11:51AM تۆمارکراوە\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: May 27 2020 12:26PM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: May 27 2020 12:26PM باشترکراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 15 KB May 27 2020 12:15PM بەناز جۆڵا


ئەمریکا بە دوای دابەش کردن و لاواز کردنی ئێرانە - Mehr News Agency\n20 berfanbarê 2018 - 09:20\nNews Code 23757\nئەمریکا بە دوای دابەش کردن و لاواز کردنی ئێرانە\nئەمنیداری ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی بە ئاماژە بە ئەوەی کە ئەمریکا بە دوای دابەش کردن و لاواز کردنی ئێرانی بەهێزە، وتی: ئەمریکا بێ هیوا دەکەین.\nبە ڕاپۆرتی هەواڵنێری مێهر، دەریاوان عەلی شەمخانی لە ڕێوڕەسمی یادی شەهید توندگویان و یەک هەزار و ٥٥ شەهیدی پیشەی نەوت لە ئەهواز ئاشکرای کرد: لە دەیەی چوارەمی شۆڕش و چلەمین ساڵوەگەڕی سەرکەوتنی شۆڕشی ئیسلامی لە خاکی بەرخۆدانی خووزستان، دەهەمین کۆبوونەوەی بنەماڵەی شەهیدانی نەوت بە رێبەری و ئاڵاداری شەهید توندگویان و یەک هەزار و ٥٥ شەهید ئەمڕۆ ئەو ڕێوڕەسمە بەرێوە دەچێت، نیشانەیەک لە وەفاداری رێڕەوانی ڕێگای شوهەدا لە بەشی وزە و نەوتی وڵاتە.\nناوبراو زیادی کرد: دەهەمین کۆبوونەوە بە مانای ئەوەیە کە لە سەردەمی جیاواز بە روانگەی جیاواز لە بەشی نەوت لایەنێک بە ناوی بەرەڤانی بایەخەکان بوونی هەیە؛ ئەوەی کە ئێمەی هێناوەتە ئێرە پێشینەی ئاشنایەتی لە گەڵ شەهیدانی نەوت و ڕێز لە ئەو بەرێزانەیە.\nدەریاوان شەمخانی بە ئاماژە بە ئەوەی کە شەهیدان حەقیان بە مل هەمووانەوە هەیە، وتی: ئەبێ پرسیار بکرێت کە بۆ ڕێزلێنان کۆ دەبینەوە یا ئەوەی کە بەدوای سەلماندنی واتایەکین کە لە هەڵسوکەوتی شەهیدان بە پێشکەش کردنی باشترین، گرانترین و پڕ بایەخترین داراییان لە کردەوەدا سەلماندیان کە وەفادارن بە بایەخێک کە ئیمام حسێن بنەڕەتەکەیی دانا.\nدەریاوان شەمخانی بە جەخت لە سەر ئەوەی کە لە رێوڕەسمێک کە بۆ شەهیدەکانی دەگرین زیاتر ئەبێ بە دوای دەرس وەرگرتن بین، درێژەی دا: شەهید توندگویان یەکەم شەهیدی وەزیر و تەنیا شەهیدی وەزیری بەرهەم هێنانی نیشتمانیە چونکە خوێنەری زانکۆی نەوتی ئابادانە و لە دەرەوەی ئێران دەرسی خوێندووە.\nناوبروا وتیشی: لە هەشت ساڵ شەڕی سەپێندراو هێزە شۆڕشگێڕەکانی وەزارەتی نەوت ئەوەندە بەستێنیان هەبوو کە هەم نەوتیان بەرهەم دەهێنا و هەناردەیان دەکرد و هەم لە هەمان کاتدا خەریکی شەر بوون.\nدەریاوان شەمخانی بە ئاماژە بە ئەوەی کە دەتوانین ئەم سەردەمە لە گوشاری ئابووری ئەمریکا بە پشتیوانی تواناییە ناوخۆییەکانی ئێران تێپه‌ڕێنین و ئێران یەکپارچە و ڕوو لە گەشە ئیدارە بکەین، ئاشكرای کرد: ترامپ پەیمانەکەی خۆی شکاند؛ کەواتە بە پەیمان شکێنییەکەی ترامپ ئەبێ ستراتیژی گەمارۆی ئەمریکا کە بە مەبەستی چۆک دانانی کۆماری ئیسلامی و گۆڕانکاری لە ئەو وڵاتە بەکاری هێناوە نائومێد بکەین.\nناوبراو بە جەخت لە سەر ئەوەی کە ئەمریکا بە دوای دابەش کردنی خاکی ئێرانە زیادی کرد: ئەمریکا بە دوای دابەش کردن و لاواز کردنی ئێرانی بەهێزی ئەمڕۆیە کە لە دەریای ناوەڕاست و دەریای سووری ئامادەیە.


پۆلیسی شاری ئۆتریخت-هۆڵەندا 18ی ئازاری 2019\nچه‌كداره گه‌مارۆدراوه‌كانی داعش له گوندی باغوز لە خۆرهەڵاتی سوریا تۆمارێكی ده‌نگییان بڵاوكرده‌وه و داوایان لایه‌نگرانیان له سه‌رجه‌م ناوچه‌كانی جیهان كرد ده‌ست به‌هێرشكردن بكه‌ن، لەدوای ئەو بانگەوازەشەکەوە چه‌ندین هێرش له وڵاتانی ئه‌وروپا و وڵاتانی دیكه‌ی جیهان روویاندا، بەڵام تائێستا بە فەرمی داعش بە ئەنجامدانی ئەو هێرشانە تۆمەتبار نەکراوە.\nهه‌ندێك له‌و هێرشانه دژبه شوێنكه‌وتوانی ئایینی ئیسلام و موسڵمانانی نیشته‌جێی وڵاتانی ئه‌وروپا بوون و هه‌ندێكیشیان هه‌ڕه‌مه‌كییانه ئه‌نجامدراون و تیایدا خه‌ڵكی ئه‌وروپا بونه‌ته قوربانی.\nتۆماره ده‌نگییه‌كه‌ی ئه‌مجاره‌ی داعش كه رۆژی سێشه‌ممه 12ی ئازاری 2019 بڵاوكرایه‌وه، تۆمارێکی كورت بوو و ماوه‌كه‌ی یه‌ك خوله‌ك و نیو بوو، داعش لە تۆمارەکەدا هانی سه‌رجه‌م لایه‌نیگرانی خۆی دا له‌پێناو به‌رگریكردن لێیان له ناوچه‌ی باغوز، سه‌رجه‌م ناوچه‌كانی جیهان ده‌ست به هێرش و په‌لامار بكه‌ن.\nله‌دوای ئه‌و تۆماره ده‌نگییه‌ی داعش، چه‌ند هێرش و په‌لامارێك له وڵاتانی جیاجیای ئه‌وروپا رویاندا و كوژران و برینداربونی ده‌یان كه‌سی لێكه‌وتوه‌ته‌وه، به‌ڵام تائێستا نە داعش به‌رپرسیارێتیی خۆی له‌و هێرشانه راگه‌یاندوه و نە هیچ كه‌س و لایه‌نێكیش به فه‌رمی ئۆباڵه‌كه‌ی دەخەنە ئه‌ستۆی داعش.\nدوانیوه‌ڕۆی رۆژی دووشه‌ممه 18ی ئازاری 2019، له چه‌ند ناوچه‌یه‌كی جیاجیای شاری ئۆتریخت-ی هۆڵه‌ندا کە دەکەوێتە نزیک سنوری ئەڵمانیا، لە هێرشێکی چەکداریدا روداوی ته‌قه‌كردن رویدا و لە ئاکامدا سێ کەس كوژران و 10ی دیکەش برینداربون.\nله‌دوای روداوه‌كه پۆلیسی هۆڵه‌ندا رایگه‌یاند كه "پاڵنه‌ری تیرۆر" له‌پشتی ته‌قه‌كردنه‌كه‌وه‌یه و پۆلیس و وێستگه‌یه‌كی تراموای گه‌مارۆدا كه شوێنی سه‌ره‌كیی روداوی ته‌قه‌كردنه‌كه‌بوو، هاوكات ده‌سه‌ڵاتدارانی هۆڵه‌ندا ئاستی هه‌ڕه‌شه‌ی تیرۆرستییان بۆ به‌رزترین ئاست به‌رزكرده‌وه.\nپۆلیسی شاری ئۆتریخت ئاشكرایكرد كه هێرشبه‌ره‌كه‌ی ئه‌مڕۆی شاره‌كه ناوی گۆكمان تانیس-ه و ته‌مه‌نی 37 ساڵه و له توركیا له‌دایكبووه، ده‌سه‌ڵاتدارانی هۆڵه‌نداش ئاستی مه‌ترسییه تیرۆرستییه‌كانیان بۆ به‌رزترین ئاست به‌رزكرده‌وه.\nدوای روداوەکەش تانیس-ی بە رەچەڵەک تورک دەستگیرکرا، میدیا جیهانییەکانیش بڵاویانکردوە کە هێرشبەرەکە تەقەی لە کەسێکی خۆی کردوە و هۆکارەکەش "کێشەی خێزانی" بووە، هەڕەشەی ئەوەشی کردوە هەرکەس خۆی هەڵقورتێنێت، تەقە لەویش دەکات، کەسوکاری هێرشبەرەکەش لە تورکیاوە هەر هەمان شتیان وتوە و پشتڕاستیان کردوەتەوە کە تانیس تەقەی لە کەسێکی خۆی کردوە و کێشەکەی خێزانییە.\nرۆژی هه‌ینی 15ی ئازاری 2019، چەکدارێکی توندڕه‌وی نیوزله‌ندی لەکاتی نوێژی هەینیدا هێرشیكرده سه‌ر هه‌ردوو مزگه‌وتی ئه‌لنور و لینود له ناوچه‌ی هاگلی پاركی شاری كرایستچه‌رچ له دورگه‌ی باشوی ئه‌و وڵاته و و 49 هاوڵاتی موسڵمانی نوێژخوێنی كوشت و 48ی دیكه‌شی بریندار كرد و كۆی گشتی ئاماده‌كاری و په‌لاماره‌كه‌شی به شێوه‌ی راسته‌وخۆ له فه‌یسبوك بڵاوكرایەوە.\nهێرشبه‌ره‌كه به‌ناوی برینتۆت تارانت ته‌مه‌نی 28 ساڵه، دژی كۆچبه‌رانه و له هه‌ژماری تایبه‌تی خۆی له توویته‌ردا كۆچبه‌ران و په‌نابه‌رانی به "موسڵمانه داگیركاره‌كان" ناساندووه و رایگه‌یاندووه، "ئه‌وان هاتوون بۆ داگیركردنی ئه‌وروپا".\nتارانت له‌سه‌ر چه‌كه‌كه‌ی نوسیبوی "ڤیه‌ننا 1683"، كه مه‌به‌ستی له جه‌نگه خوێناوییه‌كه‌ی نێوان پۆڵه‌ندا، نه‌مسا و ئه‌ڵمانه‌كان لە لایەک و ده‌وڵه‌تی عوسمانی لە لایەکی دیکەیە، كه به شكستی عوسمانییه‌كان كۆتایی هات، دوای ده‌ستگیركردنیشی، هێرشبه‌ره‌كه یەکەمین دادگایی كرا و دادوەر فه‌رمانیكرد تا رۆژی 5ی نیسانی داهاتوو به ده‌ستبه‌سه‌ركراوی بمێنێته‌وه.\nهه‌ر له‌دوای بانگه‌وازه‌كه‌ی داعشه‌وه چه‌ند روداوێكی توندوتیژی له به‌ریتانیا رویاندا، له ناوچه‌ی ساری له باشوری خۆرهه‌ڵاتی ئه‌و وڵاته كه‌سێكی ته‌مه‌ن 50 ساڵ به تۆمه‌تی په‌یوه‌ندیدار به "تیرۆر" ده‌ستگیركرا ئه‌وه‌ش دوای ئه‌وه‌ی گه‌نجێكی 19 ساڵی دایه‌به‌ر چه‌قۆ و وشه‌ی ره‌گه‌زپه‌رستانه‌ی به‌رامبه‌ر به‌كارهێنا و تۆمه‌ته‌كه‌ش خرایه‌پاڵ ئه‌و كه‌سانه‌ی كه شوێن راستڕه‌وه توندڕه‌وه‌كان كه‌وتون.\nله ناوچه‌ی كۆكسفۆردی به‌ریتانیاش، چه‌ندین دروشم و گوزارشتی توندڕه‌وانه به دیوارێكی نزیك له خوێندنگایه‌ك هه‌ڵواسران كه په‌یوه‌ندییان به هێرشه‌كانی نیوزله‌نداوه هه‌بووه و گومان ده‌كرێت لایه‌نگرانی راستڕه‌وه توندڕه‌وه‌كان ئه‌وكاره‌یان كردبێت.\nله له‌نده‌نی پایته‌ختیش، هێزه‌كانی پۆلیس به‌دوای سێ كه‌سدا ده‌گه‌ڕێن كه دروشمی دژبه ئیسلامیان وتبوه‌وه و دواتریش هێرشیسان كردبوه سه‌ر كه‌سێكی ته‌مه‌ن 27 ساڵ و سه‌ریان بریندار كردبوو، پۆلیس ئاشكراكردوه كه ئه‌و كه‌سه‌ی بریندار كراوه خه‌ڵكی وڵاتێكی كیشوه‌ری ئاسیا بووه.\nلە 14ی ئازاری 2019 له یەکێک لە خوێندنگاكانی بەرازیل 18 کەس کوژران و برینداربوون، لە نێو کوژراوەکانیشدا 5 خوێندكار هەبون.\nپۆلیسی بەرازیل ئاشكرایكرد كه دوو کەسی دەمامکدار بە چەک و چەقۆوە هەڵیانکوتاوەتە سەر یەکێک لە خوێندنگاكانی شاری سوزانۆ لە باشووری بەرازیل و دوای هێرشه‌كه‌شیان هەر لە شوێنی روداوەکە کۆتاییان بە ژیانی خۆشیان هێنا، لە روداوەکەدا 9 کەسی دیکە برینداربوون کە برینی بەشێکیان سه‌خت بوو.\nرێزلێنان لە قوربانیانی هێرشەکەی بەرازیل


پێش ماوه‌یه‌ك له نوسینێكمدا ئه‌وه‌م به باشزانی كه بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان به‌شدار بێت له حكومه‌ت، ئه‌وه‌تا ده‌ركه‌وت به‌هه‌ر نرخێك بێت ده‌یه‌وێت له‌م خوله‌ی پێكهێنانی حكومه‌ت به‌شداریبكات و ده‌وتی خۆش بێت. به‌بۆچونی له‌خۆبوردوانه‌ی من له رووی بارودۆخی سیاسی و پرۆسه‌ی كه‌وتنه سه‌ر سكه‌ی حكومرانی كوردستان كارێكی باشه و به قازانج بۆ پێكهێنانی حكومرانی ( واته ده‌سه‌ڵات و ئۆپۆزسیۆنی) ی دروست ده‌گه‌یه‌نێت و بوارێكی فراوان بۆ خه‌ڵكی تر دروست ده‌بێت كه به‌شێوه‌یه‌كی زانستیانه وته‌ندروست هه‌ڵسه‌نگاندنی رێره‌وی ده‌سه‌ڵاتدارێتی بكه‌ن و ئه‌و بۆشاییه پر بكه‌نه‌وه كه له نه‌بونی ئۆپۆزسیۆنێكی راسته‌قینه و پاك و بێگه‌رد و دوور له به‌رژه‌وه‌ندی ته‌سكی هه‌چه‌شن له كوردستان له ئارادایه، ئۆپۆزسیۆنێكی نوێ دروستبوی نێوه‌خنی بارودۆخی ئاسایی خه‌ڵك و له‌دایكبوی كلتوره تیابه‌ته‌كه‌ی كوردستان و هه‌ڵقوڵاوی ژانی گه‌ل بێت، نه‌ك به هاندانی ئه‌م و ئه‌وی ده‌ره‌كی و ناوه‌كی وله ده‌رئه‌نجامی ململانێی نێوخۆیی حزبه ده‌سه‌ڵاتداره‌كان یان به مه‌رامی ئابووری یان تموحی تاكه كه‌سی و كوتله و كۆمه‌ڵه خه‌ڵكێك به شێوه‌یه‌كی شكڵی هاتبێته‌ئاراوه.\n74 پارتی ناچار بو واژۆی رێك;ه‌وتنه‌كه‌ی له‌گه‌ڵ یه‌كێتی دا كرد؟


لەپەراوێزی کتێبەکەی مەلا بەختیاردا - کوردایەتیی مۆدێلی "چش لەباوەنوورو کەلار" شایستەی رێز نییە!\nلە ناوەراستی ئەیلوولەوە کتێبی "لە بریی بیرەوەری" مەلا بەختیار کەوتە بازاڕەوە. پێس ئەوەش لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ تەلەفزیۆنی رووداو نووسەر تاووتوێی زۆربەی خاڵە سەرنجڕاکێشەکانی کتێبەکەی کرد و ئەوەش وایکرد کە پێش ئەوەی نەیارانی، بە خواستی خۆیان، پێناسەی خۆی و ئاکاری سیاسیی و رابوردووی و تەنانەت ژیانی شەخسیشی بکەن، پەیامی سەرەکیی کتێبەکە بە زۆرترین خەڵکی کوردستان گەیشت.\nسەرەڕای ئەوەی لە رەوتی بزوتنەوەی چەپدا لە هەموو روویەکی فیکری و ئاکاری سیاسییەوە خۆم بە قوتابیی فێرگەیەکی سیاسیی پێچەوانەی ئەوەی مەلا بەختیار دەزانم، بەڵام پڕ بە دڵ ئیدانەی نەفەسی رەوشت نزمیی زۆر لە "وەڵام"ە نوسراو و بیستراو و بینراوەکانی نەیارانی دەکەم و پێم وایە ئامانجیان لە دوو خاڵی سەرەکیی یەک لەوی دی قێزەونتر تێناپەڕێت: یەکەم، برەودان بە نەریتی پەرستنی "القائد الضرورە" بە مەبەستی بەرگرتن بە هەر هیوایەکی دێمۆکراتیبوونی ژیانی سیاسی لە کوردستاندا. دووەمیش، دیزە بە دەرخوونە کردنی مێژوویەکی پڕ لە تاوانی زیاد لە ٦٠ ساڵی بزوتنەوەی زاڵی "کوردایەتی" کە بەرهەمهێنی حوکمی گەندەڵ و مافیائاسا و باندەکانی تاوانی ئەمڕۆیە لە سەرانسەری کوردستاندا.\nسەرەڕای ئەوەی مەلا بەختیار خۆزگە دەخوازێت کە ئەو کتێبانەی لە بیرەوەرییەکانیدا ناویان دەبات مێتۆدێکی زانستییانەی مێژوو نووسین لە پشتیانەوە بوایە و ئامۆژگاریی درەنگوەختی یەکێکیان دەکات کە خۆزگە کۆرسێکی نووسینی مێژووی بخوێندایە ئەوجا کتێبەکەی بنووسیایە، بەڵام لە ڕووی داڕشتنەوە کتێبەکەی خۆی بە هەمان دەردا بردووە. چونکە بریییە لە کۆکراوەی پارچەپارچەی بیرەوەری و پێناچێت کە نووسەر هیچ هەوڵێکی بە ئاگای بۆ رێکخستنیان بە شێوەیەکی پیماتیکی دابێت.\nلاوازترین بەشی بیرەوەرییەکانی مەلا بەختیار ئەو بەشەیە کە کتێبەکەی کردووە بە "بریی" بیرەوەری؛ واتە ئەو بەشەیە کە مەلا دەیەوێت لێکدانەوەی تیۆری بێت بۆ خستنەرووی ئەو پرۆسە سایکۆ-سۆسیۆ-ئابوورییانەی کە دیاردەی توند و تیژی و فاشیزمی دواکەوتوو لە کۆمەڵگاکانی وەک ئێمەدا دێننە ئاراوە. هۆکاری لاوازیشی ئەوەیە کە سەرچاوەکانی لەڕوی مێپۆدۆڵۆجییەوە بە یەکتر دژوارن و مەلا هیچ هەوڵێکی نەداوە کە دەریبخات بەئاگایە لەو دژوارییانە و لەوە دەچێت بە مێتۆدی "چێشتی مجەور" کۆیکردوونەتەوە. ئامۆژگاریی درەنگوەختشم بۆی ئەوەیە کە ئەگەر پەرۆشی ئەو جۆرە کارە تیۆرییەیە، جیای بکاتەوە لە بیرەوەرییەکانی و بایەخێکی زانستییانە بدات بە گونجاندنی ئامرازەکانی لێکۆڵینەوەی لەگەڵ لەگەڵ یەکتردا لە رووی تیۆرییەوە.\nسەرەڕای ئەمانە، بەهای بیرەوەرییەکان لەوەدایە بە دەگمەن لاپەڕەی تێدایە کە بەڵگەی تاکە کەسی و شەهادەتی راستەوخۆی ئەوە نەبن کە بە Dark History: مێژووی تاریک ناو دەبرێت. ئەگەر وەک مەلا بەختیار رێ بە خۆم بدەم ئامۆژگاریی قوتابیانی ماستەر و دکتۆرای مێژووناسی وڵاتەکەم بکەم، ئەوا هانیان دەدەم ئەم لقە لە دیسپلینی مێژووناسی بە هەند وەربگرن و ئەرکی کۆکردنەوەی زانستییانەی ئەم جۆرە شەهادەتانە بگرنە ئەستۆ. میللەتێک رووناکی لە مێژووی تاریکی خۆی ببڕێت و، ئامادە نەبێت بە راشکاوی جڕوجانەوەرە ترسناکەکانی ئەو مێژووە بخاتە بەردەم لێپرسینەوە، هەق نییە هیوایەکی ئەوتۆی بە پاشەڕۆژێکی باشتر هەبێت.\nمەلا جگە لە باسکردنی شانازییەکانی خۆی، وێنەیەکی تاریکی دڕندەیی و بکوژی و پاوانخوازی و فاشستی و شۆڤێنیستیی قۆناغی "خەبات"ی بزوتنەوە زاڵەکانی "کوردایەتی" دەخاتە روو...ئەمە پێش ئەوەی بکەون بەسەر سەروەت و سامانی ژێرخاک و سەرخاکی نیشتماندا ولە ئەزموونی ٣٠ ساڵی قۆرغی دەسەڵاتیاندا لە هەرێمی کوردستان، تا بینەقاقا مەستی گەندەڵی و دزی و کاری مافیائاسا بن. ئەمەش وای کردووە کە دەسەڵاتی "کوردایەتی" بە یەکێک لە ئەزموونە دەگمەنەکان دادەنرێت، لەسەر ئاستی جیهان، لە خێرایی وەرگەڕان لە "خەباتکار" ەوە بۆ "گەندەڵکار".\nبەهای نووسینەکەی مەلا بەختیار لەوەدایە کە ئێستاشی لەسەر بێت، خۆی یەکێکە لە دەسەڵاتدارەکانی ئەم سیستەمە سیاسییەی ئێستای کوردستان و لە ناوەوەی ئەو ئەزموونەوە باسی پۆخڵەواتەکە دەکات. بەڵام لە هەمان کاتدا نووسینەکەی ئیدانەیە بۆ ئەو قوتابخانەیەی ئاکاری سیاسی کە ئەو نوێنەرایەتیی دەکات. چونکە تەنها پاساوێک کە دەیهێنێتەوە بۆ خۆ نوقم کردنی لەو زەلکاوە قێزەونەی دەسەڵاتی شاخ و تەختاییدا ئەوەیە کە ناڕەزایی لەدژی تاوانە یەک لە دوای یەکەکان، لەناو مەکتەب سیاسی و لە بەرامبەر مام جەلال و نەوشیروان موستەفا دەربڕیوە. وەک ئەوەی ئەوە بۆ ویژدانی کەسێکی خۆ-بە-چەپ-زان ئەوپەڕی رەحەتی بێت و ئیدی چونکە قسەی کردووە هەموو ئیمتیازێکی ئەو دەسەڵاتەی پێ حەڵاڵە. سەرەڕای ئەمەش هێشتا باڵای مەلا بەختیار لەو زەلکاوەدا سەد بە باڵای ئەوانەیە کە نووزەیان لێوە نەهاتووە و بە شانازیشەوە بەشدارن لە تاوانەکاندا.\nزەقترینی ئەو دیاردە ترسناکانەی کە بەلای بەندەوە گرنگترین زانیارییەکانی کتێبەکەی مەلا بەختیارە، پەردە راماڵینێتی لەسەر بێباکیی سەرکردایەتی کورد لە چارەنووسی دێمۆکراسی لە عێراقدا و دروشمی گاڵتەجاڕی "ئۆتۆنۆمی بۆ کوردستان و فاشیزم بۆ عێراق" ە کە بەکردەوە و دوور لە گاڵتە، هەڵوێست و هەڵسوکەوتی راستەقینەی باڵی زاڵی بزووتنەوەی "کوردایەتی" بووە و هەرچەند بۆشیان چووبێتە سەر بە کردەوە ئەنجامیان داوە. رەنگە هەر لەم چوارچێوەیەدا رۆڵی پێزانراوی خۆی و رێکخراوی ئاڵای شۆڕش (لە دواییدا) لە درکاندنی موفاوەزاتی نهێنیی نێوان ی ن ک و حکومەتی بەعسی فاشی و بە کۆمەڵ کوشتنی شیوعییە عەرەبەکانی قڕناقا و پشت ئاشان وەک دیاریی دەستی سەرانی ئەو بزوتنەوەیە بۆ موفاوەزات لەگەڵ ئەو رژێمە دڕندەیەیە بوو.\nلە پاڵ ئەوەشدا نووسەر بە گێڕانەوەی نموونەیەکی ئابڕووبەر بۆمانی دەسەلمێنێت کە ئەو هەڵوێستە بێباکە دەربارەی چارەنووسی دێمۆکراسی لە عێراقدا زادەی هەڵەیەکی تەکتیکیی جنگاوەرانی ماندوو نەبوو، بەڵکو هەڵقوڵاوی راسیزم بووە بەرامبەر بە عەرەب وەکو گرووپێکی ئیتنی.\nمەلا بەختیار دەگێڕێتەوە (هەڵبەتە نەک وەک شایەت حاڵی یەکەم) کە سەرکردەیەکی ئەم بزوتنەوەیە لە دوای شکستی راپەڕینی بەهاری ١٩٩١ و کۆڕەوە کارەساتبارەکەی لێی کەوتەوە، فەرمان دەدات بە تەقاندنەوەی بەنداوی دەربەندیخان بە لۆژیکی پڕ لە تاوانی ئەوەی چش لە باوەنوور و کەلار کە بە خۆیان و هەموو دانیشتوانیانەوە نوقمی ئاو دەبن، بەڵام لە خوار ئەوانەوە نزیکەی ٤٠٠ هەزار عەرەب دەخنکێت و "تۆڵەی ئەنفال دەکەینەوە"!!!\nخوا کردی، ئەوەی ناردیان بۆ ئەنجام دانی ئەو تاوانە زۆر لەوە نەفامتر بوو کە بزانێت چۆن بەنداوێک بتەقێنێتەوە و تەنها زیانی گەیاندووە بە تۆرباینەکانی دروستکردنی کارەبا لە بەنداوەکەدا. واتە بەنەزانیی، بکەری ئەو تاوانە بزوتنەوەکەی لە جێنۆسایدێکی ئەوتۆ پاراست کە رووی ئەنفالی بەعسی سپی دەکردەوە. سەیر لەوەدایە، باڵادەستە بێ شەرمەکان ئێستە لە هەوڵی ئەوەدان لەبەر خاتری کەرامەتی سەرکردە رەوانشادەکەیان، تۆمەتەکە بخەنە ملی سەرکردایەتی هەموو بەرەی کوردستانیی ئەوسا. بەوەش مەیلی جێنۆسایدی سەرکردەیەک، باڵێک، رەوتێک، بکەن بە هەڵوێستی تەبای بەرەیەکی سیاسیی بەرفراوانی کوردان لەو رۆژانەدا. لە پاڵ ئەوەشدا خەریکی سەلماندنی ئەوەن کە ئەمرەکەی بەو نەفامە دراوە ئەوەندە بووە کە تەنها وێستگەی درووستکردنی کارەبای بەنداوەکە بتەقێنێتەوە، نەک هەموو بەنداوەکە... وەک ئەوەی سەرکردەکە و مەئموورە نەفامەکەی ئەوەندە شارەزای فیزیا و ئەندازیاری بووبن کە بزانن چۆن تەنها وێستگەکە بتەقێننەوە و بەنداوەکە سەلامەت بێت!\n"کوردایەتی"یەک ئامادەبێت قیروسیا لە قەتلوعامی کوردی باوەنوور و کەلار بکات بە هیوای قەتلوعامێکی گەورەتر لە عەرەب، کوردایەتییەکە شایستەی خوێنی شەهیدە پاکەکانی بزوتنەوەکە نییە و بێگومانیش شایستەی رێزی میللەتەکەمان نییە.\nئەوجا ماوە بڵێم کە سەرەڕای پێزانین بۆ ویژدانی (زۆربەی کات) زیندووی مەلا بەختیار، بەڵام ریسواکردنی تاوان گەر خۆجیاکردنەوەی لە تاوانکاران لەگەڵ نەبوو، یان خراپتر، خۆ گرێدانەوەی بە تاوانکارانەوە لەگەڵدا بوو، ئەوا گەلێک لە بەهاکەی دەدۆڕێنێت. هەر بۆیە پێم وایە خەڵکی هوشیاری وڵاتەکەمان و مێژوویش گەردنی ئازاد ناکەن.\n11 پەرلەمانی 10% چ بودجەیەکی بەرهەمهێنا؟\n12 صەڵاحەددینی ئەیوبی... ئینسان و کارەکتەری مێژوویی یان" موقەدەس" ی ئیسلام و عوروبە و کوردایەتی؟\n13 مەلەوانی لە گۆمی داتای گشتیی ریسواکراودا


NRT TV | تەکنەلۆژیا | کۆمپانیای فەیسبووک روونکردنەوەیەکی بڵاوکردەوە\nکۆمپانیای فەیسبووک روونکردنەوەیەکی بڵاوکردەوە\n26425 جار خوێندراوەتەوە\nکۆمپانیای فەیسبووک ڕایگەیاند، ئاگاداری ئەو کێشەیەن کە ڕووبەڕووی ئەپەکانی کۆمپانیاکە بووەتەوە و هەوڵی چارەسەرکردنیان دەدەن.\nکۆمپانیای فەیسبووک لە توتێکدا لە تۆڕی کۆمەڵایەتی تویتەر ئاماژەی بەوەکردووە، " ئاگادارین کە هەندێک لە بەکارهێنەران کێشەیان لە بڵاوکردنەوە و ناردنی وێنە و ڤیدیۆ و فایلی دیکە هەیە لە ئەپەکانمان، داوای لێبوردن دەکەین و کاردەکەین بۆ ئەوەی بە زووترین کات چارەسەری کێشەکان بکەین و خزمەتگوزارییەکانمان بگەڕێنینەوە بۆ دۆخی ئاسایی خۆیان"\nهاوکات، ماڵپەڕی "داون دیدکتۆر دۆت کەم" بۆ چاودێریکردنی کێشە و پەککەوتنە ئەلکترۆنییەکان ڕایگەیاند، تا ئێستا نزیکەی ١٤ هەزار بەکارهێنەر ئاگادارییان ناردووە سەبارەت بەو کێشانەی کە ڕووبەڕوویان بووەتەوە لە ئینستاگرام و، زیاتر لە حەوت هەزار و ٥٠٠ کەسیش ئاماژەیانکردووە بەوەی کێشەیان لە فەیسبوک و وەتسئاپ هەیە.\nلە ئێستادا فەیسبووك و ئینستاگرام لەلای زۆرینەی بەکارهێنەران بە باشی کارناکەن، ئەمەش هاوکاتە لەگەڵ ئەوەی کە وەتسئاپ کێشەی تێدا دروستبووە.\nماڵپەڕی ئیندیپێندێنتی بەریتانی لە هەواڵێکدا ئاماژەی بەوە کردووە، فەیسبوك و ئینستاگرام، کە هەردووکیان سەربە کۆمپانیای فەیسبوکن و یەکێکن لە تۆڕە کۆمەڵایەتییە پڕبەکارهێنەرەکان، لە ئێستادا کێشەیان تێدایە، بە جۆرێك وێنەی هەندێك لە بڵاوکراوەکانی بەکارهێنەرەکانیان لەسەر لاپەڕە سەرەکییەکەیان دەرناکەوێت.\nئەوەش لەکاتێکدایە، پێشتریش لە مانگی ئازار ئەپەکانی فەیسبوک دووچاری گەورەترین کێشە بوویەوە، کاتێک بەکارهێنەرانی لە چەند ناوچەیەکی جیهان نەیانتوانی بچنە لاپەڕە و هەژماری خۆیانەوە بۆ ماوەی ٢٤ کاتژمێر.


کاردانەوەکانی پاش مەرگی ڕابەری ڕۆحیی ئێزدییەکان\nقوباد تاڵەبانی و بابە شێخ\nئێوارەی ئەمڕۆ 1ی تشرینی یەکەم خەرتۆ ئیسماعیل، ڕابەری ڕۆحیی ئێزدییەکان کۆچی دوایکرد، بەرپرسانی هەرێم بە جیا ماتەمینیان لەسەر ڕوداوەکە ڕاگەیاند.\nلەسەر مەرگی بابە شێخ، مەسرور بارزانی، سەرۆکی حکومەتی هەرێم لە بەیاننامەیەکدا پرسە و سەرەخۆشی خۆی لە بنەماڵەکەی بابە شێخ ڕاگەیاندووە و وتویەتی، “پرسە و سەرەخۆشیی لە بنەماڵە بەڕێزەکەی و میری ئێزدیان و ئەنجومەنی ڕوحانی و تەواوی خوشک و برایانی ئێزدی لە کوردستان و جیهان دەکەم و خۆم بە هاوبەشی خەمیان دەزانم”.\nسەرۆکی حکومەتی هەرێم ڕاشیگەیاندووە، “جەنابی بابه شێخ کەسایەتییەکی دیار و خاوەن پێگەیەکی گرنگ بوو لە هەرێمی کوردستان و جیهاندا، ڕۆڵێکی بەرچاویشی لە پەرەپێدانی بەیەکەوەژیانی ئاینی لە هەرێمی کوردستاندا هەبوو. خوای مەزن گیانی بە بەهەشت شاد بکات و ئارامی و دڵنەواییش بە هەمووان ببەخشێت”.\nهاوکات قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆکی حکومەتی هەرێم لە بەیاننامەیەکدا ڕایگەیاند، “لە دڵەوە خەمبار و نیگەران بووین بە هەواڵی ژیانئاوایی جەنابی بابەشێخ ڕابەری ڕۆحیی ئێزدیی”.\nقوباد تاڵەبانی ڕاشیگەیاندووە، “بابەشێخ کەسایەتییەکی چاکەخواز و خزمەتگوزار و کۆکەرەوەبوو، ڕۆڵێکی گەورەی دیوه لەیارمەتیدانی ئێزدییەکان بۆ دەربازبوون لە شۆکی جینۆسایدی داعش، هەموو تەمەنی خۆشی بەخشییە ڕێنمایی و ڕابەرایەتیی ئاینیی پەیڕەوانی ئاینی ئێزدی لە سەرانسەری جیھان”.\nئاماژەی بەوەشکردووە، “داوکارین لە خودا لەم ماتەمەدا ئارامی بە هەموو لایەک ببەخشێت و ڕەوانی بەڕێزیان بە بەهەشتی بەرین شاد بکات”.\nهاوکات سەرۆکی هەرێمی کوردستان بەبۆنەی مەرگی بابەشێخ، ڕابەری ڕۆحیی کوردانی ئێزدی سەرەخۆشی لە کەسوکاری و کوردانی ئێزدی دەکات. دەڵێت، هەموو ژیانی خۆی بۆ خزمەتی کوردانی ئێزدی تەرخانکردووە.\nنێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان لە بەیاننامەیەکدا ڕایگەیاند، “بابەشێخ تەمەنێکی لە خزمەتکردنی ئاینەکەیدا خەرجکردووە و ڕۆڵی کاریگەری هەبوو لە پێکەوەژیانی ئاینی لە ناوچەکەدا”.\nئێوارەی ئەمڕۆ بابەشێخ، کەسایەتیی ناسراوی کوردانی ئێزدی و ڕابەری رۆحیی ئێزدییەکان، لە تەمەنی 87 ساڵیدا بە نەخۆشی کۆچی دوایی کرد.\nشاندێكی پارتی بەنهێنی سەردانێكی دوو ڕۆژەی بۆ تاران ئەنجامداوە و سەرچاوەیەكی ئاگاداریش دەڵێت، لەگەڵ بەرپرسانی پەیوەندیدار بە دۆسیەی…


چاڵاکیەکانی ڕێکخراوی دەستی هاوکاری هەفتەی ٧\n١_د١بەشکردنی هاوکاریی دارایی بەسەر ١٧ خانەوادەی نەخۆش و کەمدەرامەتان لە هەولێر. ٢_دابەشکردنی 2000 هەزار ماسك بەسەر قوتابخانەکانی:( چرای بنەڕەتی ، کۆسرەتی بنەڕەتی، ئۆمەر خوچانی بنەڕەتی ،چنارۆکی بنە ڕەتی) ٣_دابەشکردنی 300 جل و جەرگی قوتابخانە بەسەر خوێندکارانی کۆسرەتی بنەڕەتی لە کۆیە. ٤_دابەشكردنى هاوکاری دارايی بەسەر شەش خانەوادەى كەمدەرامەت و بێ باوك بۆهەرماڵێک 50 هەزار، دابەشکردنی 20\nقامت منظمة دستى هاوكارى خلال الاسبوع ٥٠\nقامت منظمة دستى هاوكارى خلال الاسبوع ٥٠: 1-بتوزيع اعانات مادية على مجموعة من عوائل الفقراء والمرضى المتعففين في عقرة وبردرش ٢- توزيع لحوم حمراء على 50عائلة متعففة في كویة ٣- زيارة رئيس المنظمة وعدد من اعضاء مجلس الادارة الى مستشفى عقرة العام لامكانية التعاون معهم حول انشاء قسم لمعالجة مرضى التلاسيميا في قضاء عقرة بارك\nديسمبر 12, 2020 Read more\nقامت منظمة دستى هاوكارى خلال الاسبوع 49:\nقامت منظمة دستى هاوكارى خلال الاسبوع 49: 1-بتوزيع اعانات مادية على 17من عوائل الفقراء والمرضى المتعففين في اربيل ٢- شراء ابواب بلاستيكية وطن سمنت لعائلة متعففة في كوى من قبل مكتب المنظمة في القضاء ٣- توزيع لحوم حمراء على 20 عائلة متعففة في كوى ٤- تقديم درع الشكر والتقدير لمكتب المنظمة في كوى من قبل\nقامت منظمة دستى هاوكارى خلال الاسبوع 48:\nقامت منظمة دستى هاوكارى خلال الاسبوع 48: 1-بتوزيع اعانات مادية على 12من عوائل الفقراء والمرضى المتعففين في اربيل ٢- شراء مفروشات لعائلة متعففة في كوى من قبل مكتب المنظمة في القضاء ٣- توزيع لحوم حمراء على 25 عائلة متعففة في كوى ٤- توزيع اعانات مادية ولحوم وملابس على عدد من العوائل الفقيرة في اربيل بارك\nديسمبر 2, 2020 Read more\nAlso available in: الكردية الإنجليزية العربية\nاربیل-شارع نوروز-قرب طواری آربیل الغرب\nالسبت - الخميس 14.00 - 18.00. الجمعة مغلقة\nچاڵاکیەکانی ڕێکخراوی دەستی هاوکاری هەفتەی ٧ فبراير 19, 2021\nقامت منظمة دستى هاوكارى خلال الاسبوع ٥٠ ديسمبر 12, 2020