. مێژووی خەباتی نەتەوەیی کورد لە روانگەی رۆژنامەی ئازادی دا\nبەو پێیەی ئەم رۆژنامەیە وەک باسکرا زمانحاڵی پارتێکی سیاسی هەڵگری بیرو باوه‌ڕی مارکسی لینینی بووە و روونیشە کە ئەو بیرو باوەڕە لێکدانەوەی تایبەتی بۆ رووداوە مێژووییەکان هەیە، بۆیە ئەم رۆژنامەیەش زیاتر لە روانگەی لێکدانەوەی مێژوویی مارکسییانەوە روانیویەتییە ئەم لايه‌نه‌ى مێژووی کورد و لە چوار چێوه‌يه‌كى ئایدیۆلۆجییەوە و وەک بەشێک لە ململانێی چینایەتی و شەڕی دژ بە ئیستیعمار تەماشای کردوون.لە راستیدا بە پێی ئەو بابەتانەی کە لە ژمارەکانی ئەم رۆژنامەیەدا دەربارەی خەباتی نەتەوەیی کورد بڵاوكراونه‌ته‌وه دەردەکەوێت، كه ده‌ستپێكی خه‌باتی نه‌ته‌وه‌یی كورد به لای ئه‌وانه‌وه لەسەردەمی ئیتیحاد وتەرەقییەوە ده‌ست پێده‌كات، چونكه له باسی مێژووى ئه‌م خه‌باته‌دا له رووداوەکانی ئەم بزووتنەوەیە ده‌ستی پێكردووه ، بۆیه پێدەچیت بەلای ئەوانەوە لەوێوە ئەو خه‌باته دەستی پێکردبێت، چونکە بە پێی بۆچونی مارکسی ئەمجۆرە خەباتە بەشێکە لە خەباتی بۆرجوازی و له‌گه‌ڵ دەرکەوتنی ئەو چینه دەستپێدەکات(عه‌لی، 2004، ل ل 109 - 122). لەم بارەیەشەوە ئەم رۆژنامەیە ئاماژەی بەوە کردووە کە دوای ئەوەی بزوتنەوەی بۆرجوازی لە دەوڵەتی عوسمانیدا دەرکەوت و گیانی نەتەوەیی لە ناو نەتەوەکاندا بوژایەوە ،زۆر لە رۆشنبیرانى کورد وەک رۆشنبیرانى عەرەب و ئەرمەن چوونە ریزی ئیتيحاد و تەرەقییەوە(4)، كه هەڵگری ئاڵای بۆرجوازی نیشتیمانيی بوو و لە زۆربەی بۆرجوازە تورکەکان پێکهاتبوو و هەوڵی كاركردن به دەستوری بۆ ده‌وڵه‌تی عوسمانی و دامەزراندنی سيسته‌مى لامەرکەزی لە هه‌رێمه‌كانى ژێر دەستی عوسمانی دەدا، بەڵام دوای سەرکەوتنیان هەر زوو لەو باوەڕانە پاشگەز بوونه‌وه و کەوتنە چەوساندنەوەی گەلە ناتورکەکان، کە کورد یەکێکیان بوو، بۆیە کورد درێژەی بە خەباتی خۆی دا ئەمجارەیان دژی بۆرجوازی شۆڤینی تورکی(ئازادى، ژ6 ، 7ى حوزيرانى 1959). بە پێی ئەم دەربڕینەش بێت خەباتی نەتەوەیی کورد، واتا خەباتی بۆرجوازی کوردی لە چوارچێوەی خەباتی بۆرجوازی دەوڵەتی عوسمانی و بەدیاریکراویش تورکی دەردەکەوێت، کە دواتریش دوای ئەوەی ئیتیحاد وتەرەقی دەست بە چەوساندنەوەی کورد دەکەن ئیتر کورد دژ بە بۆرجوازی شۆڤێنی تورک درێژە بەم خەباتە دەدەن واتا خەباتێکی سەربەخۆی دەستپێکردووە.\nلە درێژەی ئەم باسه‌دا ئه‌وه خراوه‌ته‌روو، كه دوای ئه‌وه‌ی جەنگی یه‌كه‌می جیهانیی کۆتایی هات، وڵاتە ئیستیعمارییەکان دەوڵەتی عوسمانیيان دابەشکرد، کوردیش کە زانی رووی داگیرکەران لە هەردوو لایە)مەبەست لە تورک و کوردە(،دوای بەرژەوەندییە تایبەتییەکانی خۆی نەکەوت، بەڵکو شانبەشانى گەلی تورک کەوتنە خەبات لە دژی ئیستیعمار بۆ رزگارکردنی تورکیا لە چنگی داگیرکەران و یەکەم سوارە کورد بوو كه لە پێش هەمووان چووە ناو ئیزمیرەوە و بە تێکۆشانی هەردوولا تورکیا رزگار کرا (ئازادی، ژ٦، ٧ی حوزەیرانی ١٩٥٩).\nئەم رۆژنامەیە لە بارەی مێژووی خه‌باتى نەتەوەیی کوردەوە ئاماژە بەوە دەکات کە ئیستیعمار ئەم جووڵانه‌وه‌ى تێکشکاندووە و پارچە پارچەی کردووە و لە دوای جەنگی یەکەمی جیهانییەوە نەیهێشتووە كورد دەوڵەتی سەربەخۆی هەبێت، هەر ئەویش بووە پیلانی بۆ روخانی کۆماری کوردستان لە رۆژهه‌ڵاتی كوردستان دا(5) داڕشتووە، هەروەها هاندەری سیاسەتی سەرکوتکردنی کورد بووە لە عێراق و تورکیا و ئێران ، پەیمانی بەغداد تەنها لە دژی عەرەب نەبووە، بەڵکو بۆ درێژەدان بە پارچەپارچەیی کوردیش بووە و هەر لەم سۆنگەیەش بۆ بەربەستکردنی دامەزراندنی قەوارەی کوردیی هەوڵی بەربەستکردنی پێشکەوتنی پیشەسازی وئابوری کوردستانى داوە (ئازادی، ژ30 ، ١٠ی تشرينى دووه‌مى ١٩٥٩).\nلە پاڵ راڤەکردنی بۆ مێژووی ئەم پرسە، هاوکات ئەم رۆژنامەیە گرنگی بە وردەکاری و گێڕانەوەی چەند روداوێکی مێژوویی خەباتی نەتەوەیی کورد داوە، بۆ نمونە، بابەتێکی دەربارەی شٶڕشی کورد لەدژی ئینگليز بڵاوکردۆتەوە لە ژێر ناونیشانی (شۆڕشى ١٩٢٠ و نەتەوەی کورد)، تیایدا، هەوڵدراوە ئەوە بخرێتە روو کە جگە لە شۆڕشەکەی شێخ مەحمود لە نێوان ١٩١٩ تا ١٩٢٧ دژ بە ئینگلیزەکان هاوکات بەر لەوەی شۆڕشی 1920 لە ناوچە عەرەبییەکانى عێراق دژ بە ئینگلیزەکان ئەنجام بدرێت (6)، ساڵی 1919 لە چەند شوێنیکی کوردستاندا وه‌كو ناوچەکانی زاخۆ و ئامێدی و مزوری و ئاکرێ ڕاپه‌ڕين دژی ئینگلیزەکان سه‌ريانهه‌ڵداوه(7) کە بەشێک نەبوون لە شۆڕشی ١٩٢٠ی عێراق، بەڵکو ڕاپه‌رينى سەربەخۆی کوردان بوون لە پێناو مافەکانی کورد دا، لە درێژەی باسەکەشدا هۆکاری سەرنەکەوتنی ئەو شۆڕشانە بۆئەوە دەگێڕێتەوە کە یەک سەرکردەیان نەبووە، هەروەها سەرکردەکانی ڕاپه‌ڕينه‌كان له رووى سياسيه‌وه لێهاتوو نەبوون وبێهێز و کەم تێگەیشتووبوون، هاوکات شۆڕشه‌كان ناوەڕۆکێکی دیموکراتیان نەبووە(ئازادی، ژ٩، ٥ی تەمموز ١٩٥٩).لە ژمارەیەکی تریشدا یادی سێ ساڵەی کۆچی دوایی شێخ مەحمود دەکاتەوە و وەک نیشتمانپەروەرێکی گەورەی کورد باسی دەکات، کە لە عێراق بە کورد وعەرەبەوە بە چاوی رێزەوە دەڕواننە یادەکەی و دەڵێت : دوژمنێکی سەرسەختی ئینگلیز و ئیستیعمار بووە، دواتریش وردەکاری بەشێک لە رووداوەکانی شۆڕشەکەی باس دەکات(ئازادی، ژ٢٠، 14ى تشرينى يه‌كه‌مى ١٩٥٩).\nلە ژمارە (1)ی رۆژنامەکەشدا بابەتێکی دەربارەی پێشوازیکردنی دانیشتوانی کەرکوک لە بارزانییەکان(8). بڵاوکردۆتەوە کە تیایدا دەڵێت: ئەو رۆڵە بارزانییانە چواردە ساڵ لەمەو بەر چەکیان به‌رانبه‌ر ستەمی ئیستیعمار و کۆنەپەرستی هەڵگرتبوو و دواتر ناچاربوون روو بکەنە سۆڤیەت و دوازدە ساڵ لەوێ وەک کوڕی باوکیان بژین (رۆژنامەی ئازادی، ژ١، ١ی ئایاری ١٩٥٩)، لە ژمارە(7)یشدا بابەتێکی بە ناونیشانی (شۆڕشی بارزان وەک جەنابی شێخ ئەحمەد بارزانی ئەیگێڕێتەوە) بڵاوکردۆتەوە، ئەم بابەتەش بریتییە لە چاوپێکەوتنی نوێنەری رۆژنامەکە لە شاری کەرکوک لە گەڵ شێخ ئەحمەد دا کە تیایدا لە میانەی وەڵامدانەوه‌ی پرسیارەکانی ئەو نوێنەرەوە، شێخ ئەحمەد ورده‌کاری بزوتنەوەکانی بارزان هەر لە ١٩٣٠ەوە دەگێڕێتەوە(ئازادی، ژ٧، ١٤ ی حوزەیران ١٩٥٩). لە ژماره‌يه‌كى ديكه‌شدا ئەم رۆژنامەیە بابەتێکی تەرخانکردووە بۆ قسەکردن لەسەر لە سێدارەدانی شۆڕشگێرانی شۆڕشی ساڵی ١٩٢٥ لە باكورى كوردستان و بە ناونیشانی(یادی شەهیدەکانی شۆڕشی ١٩٢٥ ی کوردستانی تورکیا) (ئازادی، ژ٦، ٧ی حوزەیران 1959 ). هەروەها ئەم رۆژنامەیە بابەتێکی دەربارەی لە سێدارەدانی چوار ئەفسەرە كورده‌كه بڵاوکردۆتەوە، کە دەڵێت:" ١٩ی ئەم مانگە رۆژێک بوو خاوەنی پایەیەکی بەرزە لە خەباتی نەتەوەیی کوردا لەو رۆژەدا مۆرێکی تری عار و نەنگ نرا، بە ناوچەوانی ئیستیعمار " لەم بابه‌ته‌دا بەرێز و ستایشێکی زۆرەوە باس لەو چوار ئەفسەرە دەکات وباسی ئەوە دەکات دوازدە ساڵ لەمەو بەر عزەت عەبدولعەزیز و مستەفا خۆشناو و خەیروڵڵا عەبدولکەریم و محەمەد مەحمود لە سێدارە دران ئەمانە کە زۆر بێباکانە لەساڵی ١٩٤٥دا چونە بارزان و لایاندایە پاڵ شۆرش و دواتر چونە کۆماری کوردستان لە مه‌هاباد، بەڵام دوای ئەوەی بارزانییەکان روویانکردە سۆڤیەت ئەوان هاتنەوە عێراق و دەستگیرکران و لە سێدارەدران (ئازادی، ژ٨، ٢٨ی حوزەیران ١٩٥٩).\nراستییەکەی ئەگەر بڕوانینە چۆنییەتی مامەڵەکردنی ئەم رۆژنامه‌يه لە گەڵ ئەو روداوانەدا، دەردەکەوێت کە تەنها چەند بابەتێکی لە خەباتی نەتەوەیی کورددا باسکردووە و دەستی بۆ بەشی زۆری جومگەکانی نەبردووە، بەڵام لە گەڵ ئەوەشدا بابەتی هەستیار و گرنگی رەوتی مێژووی خەباتی نەتەوەیی کوردى وروژاندووە و تاڕاده‌يه‌كى زۆر هەوڵی داوە راستییەکان بخاتە روو و رۆڵی کەسایەتییە نەتەوەیی و شۆڕشگێڕەکانی کورد بەرز بنرخێنێت، هاوکات ئەوە بەروونی دەردەکەوێت، کە لە کاتی گێڕانەوەی ئەو رووداوانەشدا ئەم رۆژنامەیە ئایدیۆلۆجییانە مامەڵەی کردووە و هەوڵی داوە سەرجەم رووداوەکان ببەستێتەوە بە کێشەی ئیستیعمار ودژە ئیستیعمارییەوە.\n٤ . هەڵوێستی ئازادی به‌رانبه‌رخەباتی نەتەوەیی کورد لە ماوەی ساڵی ١٩٥٩ دا\nسەبارەت بە شێوازى خەبات و رۆڵی کورد لەو ماوەیەدا، رۆژنامەی ئازادی لە چەند روویەکەوە هەڵوێستی خۆی دەربڕیوە، لەوانە یەکێک لە هەڵوێستەکانی ئەوە بوو کە کورد لە خزمەت شۆڕشى14ى ته‌مموزى 1958 دا بن و هەوڵی پاراستنی بدەن کە لەم رووەوە ئەم رۆژنامەیە زیاتر وەک زمانحاڵی حکومەت و شۆڕشەکە دەردەکەوت و داوای لە کورد دەکرد بە هەموو جۆرێک شۆڕش ودەسکەوتەکانی بپارێزن، بۆنمونە هەر لە ژمارە (1)دا ولە بابەتی پێشوازیکردن لە بارزانییەکاندا، لە گوتارێکدا کە میرحاج ناوێک داویەتی، لە کۆتاییدا دەڵێت :"ئێستاش هاتنەوە ئامانجیان تەنها پاراستنی جومهوریەتە پەیمان دەدەن تا دوا دڵۆپی خوێنیان جومهوریەتە دیموکراتەکە ودەسکەوتەکانی بپارێزن"(ئازادی، ژ1، 1ی ئایار ١٩٥٩). جێی باسه، كه رژێمی کۆماری لە عێراقدا دوای هاتنه‌سەرکاری هەندێ هەنگاوی پۆزەتیڤانەی بەرانبەر دۆزی کورد و سەرکردایەتی جووڵانەوە رزگاریخوازەکەی هاویشت، وەک هەڵوەشاندنەوەی ئەو فه‌رمانی لە سێدارەدانەی کە پێشتر لەلایەن رژێمی پاشایەتییەوە بۆ مستەفا بارزانی سەرۆکی پارتی دیموکراتی یه‌كگرتووی کوردستان دەرچووبوو (البارزاني، 2002 ، ص21). ئەو هەنگاوەش زەمینەیەکی لەباری رەخساند و لە ٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٥٨ دا مستەفا بارزانی کە پەنابەری یەکێتی سۆڤیەت بوو، گەڕایەوە بەغدای پایتەخت و لەلایەن حکومەتی عێراقەوە بەگەرمی پێشوازی لێکرا، لە کاتێکدا جەماوەرێکی بەرفراوان بە کوردو عەرەبەوە ئامادەی رێوڕه‌سمی پێشوازییەکە بوون (بادي، ٢٠٠٥، ص ص٥٧-٦٢).هەروەها لە بابەتێکی تردا هاتووه : میللەتی کورد لەبەر ئەوەی ساڵەهای ساڵە لە ژێرباری گرانی حوکمی رەشی دیکتاتۆریەتی ئیستیعمارو کۆنەپارێزی دەناڵێنن، زۆر بەتەنگی پاراستنی ئەو دیموکراتیەتەوەیە کە شۆڕشی ١٤ی تەمموز دەستیخستووە و زۆر باش ئەزانێ کە دیموکراتیەت گرنگترین مەرجی مسۆگەرکردنی ئامانجەکانی خەباتی خوێناوی ئەم چەند ساڵەیەتی، میللەتی کورد لە بەرئه‌وه‌ى بۆ یەکەمجارە كۆماری عێراق گەلێک لە مافەکانی پێداوە، بۆیە هەمیشە ئامادەی فیداکاری و خۆبەخشییە بۆ پاراستنی و پێشەوەبردنی (ئازادی، ژ5، ٣١ی ئایار ١٩٥٩). له راستیدا دوای شۆرشی ١٤ی تەممووزی ١٩٥٨، رژێمی نوێ دەستووری کاتی دەوڵەتی راگەیاند و لە مادەی (٣) ی دەستورەکەشدا هاتبوو: "عەرەب و کورد لە نیشتیمانەدا هاوبەشن" (الوقائع العراقیة، العدد ٢، ٢٨ تموز ١٩٥٨).\nلە لایەکی ديكه‌وه یەکێکی تر لەو پرسانەی کە (ئازادی) زۆر جەختی له‌سه‌ر كردۆته‌وه لە خەبات و کۆششی کورد لەو ماوەیەدا، پاراستنی یەکڕیزی نیشتیمانی عێراق و برایەتی نێوان کورد و عەرەب و هەروەها پتەوکردنی پەیوەندی پارتی ديموكراتى یەکگرتوو، کە ئەوکات تاکە پارتی کوردی سەر شانۆى سیاسی بوو لە گەڵ پارتە سیاسییەکانی تردا و بە تایبەتیش لە گەڵ حیزبی شیوعی دا ، لەم رووەشەوە لە یەکێک لە ژمارەکانیدا دەڵێت: میللەتی کورد دەستی باڵای هه‌بووە له‌به‌ربه‌ره‌كانێی حوکمی رەشی ئیستیعماری و نۆکەرەکانی ولە سەرکەوتنی شۆڕشی ١٤ ی تەمموز(ئازادی، ژ٥، ٣١ی ئایارى ١٩٥٩)، ئه‌وه‌بوو هه‌ر دوای سەرکەوتنی شۆرشی ١٤ی تەمموز، پارتی دیموکراتی کوردستان چەندین شاندی لە شارو شارۆچکەکانی کوردستان رێکخست، ئەوە بوو شاندی کوردستان بەرەو بەغدا بەرێ کەوت، لەوێدا سەرۆکی شاندەکە (برایم ئەحمەد) لە خوێندنەوەی وتارێکیدا لەبەردەم وەزارەتی بەرگری، پشتگیری گەلی کوردستانی بۆ شۆڕش و رژێمی کۆماریی راگەیاند(طالباني، ١٩٧١، ص ص٢٧٩-٢٨٤).\nدواتر هه‌ر له‌و بابه‌ته‌دا ده‌ڵیت: بۆیە تێدەکۆشن بۆ چەسپاندنی بەرەی یەکێتی نیشتیمانیی، چونکە تاكه رێگایە بۆ پاراستنی ئازادی و سەبەخۆیی و رزگاربوون لە ئیستیعمار(ئازادی، ژ٥، ٣١ی ئایارى ١٩٥٩). شايه‌ني باسه، (بەرەی یەکێتی نیشتمانیى) لە کۆتایی شوباتی ١٩٥٧دا پێکهێندرا بوو، کە چوار حيزبی ئۆپۆزیسیۆنی لە خۆگرتبوو: حيزبی نیشتمانی دیموکراتی، حيزبی سەربەخۆیی، حيزبی شیوعی عێراق و حيزبی بەعسی عەرەبى سۆسیالیست (حمیدي، ١٩٨٠، ص٢٣٨). دوای رووخانی رژێمی پاشایەتیش، لە تشرینی یەکەمی ١٩٥٨ دا حيزبی شیوعی داوای زیندووکردنەوەی ئەو بەرەیەی دەکرد بۆ ئەوەش وای پێویست کرد کە پێوەندی لەگەڵ پارتی دیموکراتی یه‌كگرتووی کوردستان لە رووی رێکخستن و ئامانج و هەڵوێست و پێوەندی دووقۆڵییەوە، دەستنیشان بکرێت و هیچ گرفتێک لە نێوانیاندا نەمێنێ و پەرە بە شێوازی کارکردنی نێوانیان بدەن(دان، ١٩٨٩، ص١٧٧) ، ئەنجام لە ١٠ی تشرینی دووەمی ١٩٥٨ دا دوای وتووێژێکی زۆر و کۆبونەوەی دووقۆڵی هەردوو حيزب، هەردوولا پەیمانێکیان بەناوی (پەیمانی هاوکاریی) مۆرکرد. دوای ئەوەش لە کانونی یەکەمی ١٩٥٨ دا پارتی دیموکراتی یه‌كگرتووی کوردستان چووە نێو بەرەی یەکێتی نیشتمانیی (طالباني، 1971، ص١٧٢؛ البوتاني، ٢٠٠٧، ص٩٨-٩٩). دواتر حيزبی شیوعی له رێگای ئه‌م رۆژنامه‌یه‌وه هه‌وڵی داوه ئه‌و به‌ره‌یه بپارێزێت وكورد له‌و به‌ره‌یه نه‌كشێنه‌وه ، ئه‌وه‌تا لە ژمارە (10) دا بابەتێکی بە ناونیشانی (هەر سەرکەوتو بێ ئاڵای شۆڕشی ١٤ی ته‌موز، شۆڕشی گەل وسوپا، شۆڕشی کورد وعەرەب)، بڵاوكرۆته‌وه، تیایدا هه‌وڵ دەدا ئەوە بخاتە روو کە شۆڕش و دەسکەوتەکانی چەندە لە خزمەتی عەرەبدان ئەوەندەش لە خزمەتی کورد دان ،بۆیە پێویستە کورد پێوه‌نديی باش وپتەوی لە گەڵ عەرەب هەبێت لە پێناو پاراستنی شۆڕشدا (ئازادی، ژ10، ١٢ی تەمموزی ١٩٥٩). لە یەکێکی تر لە ژمارەکانیدا بابەتێکی بە ناونیشانی(پاراستنی جومهوریەت) بڵاوکردۆتەوە، کە چەند ماده‌یەکی تێدایە، مادەی چوار بە ناوی برایەتی کورد و عەرەبەوەیە و تیایدا هاتووە: بەرەی یەکێتی نیشتیمانی هەوڵ دەدا بۆ بەهێزکردنی برایەتی هەردوو میللەتی کورد وعەرەب و کەمایەتییە نەتەوه‌ییەکانی ديكه هەروەها تێدەکۆشێت بۆ مسۆگەرکردنی مافەكانی کورد بۆ ئەوەی میللەتی کورد مافی ئیدارەی زاتی وەربگرێت (ئازادی، ژ5، ٣١ی ئایاري ١٩٥٩).\nلە ژمارە(30)شدا بە ناونیشانی (گەلی کورد هەمیشە هەڵگری ئاڵای یەکێتی پتەوی گەلانی عێراقە) بابەتێکی ديكه‌ى بڵاوکردۆتەوە، کە تیایدا باس لەوە دەکات هەوڵی زۆر لە ئارادایە بۆ لە خشتەبردنی گەلی کورد لە لایەن ئیستیعمارەوە و گۆڕینی بەلای خۆیاندا، بەڵام ئێمە دەزانین کە ئەم پلانانە نایگۆڕن، بە پێچەوانەوە هانیان دەدات دەست بەرداری کۆنەپارێزی بن و بەرەو پێشکەوتنخوازی بچن(ئازادی، ژ30 ، 10ى تشرينى دووه‌مى، ١٩٥٩).\nلەبارەی پێوەندی نێوان پارتی و حیزبی شیوعی و رۆڵیان لە پاراستنی یەکڕیزیی و سەرخستنی ئەزمونی کۆماریدا، لە ژمارە (6) لە بابەتێکدا دەڵێت: ئیستیعمار هەموو قورسایی لەسەر كۆماره دیموکراتەکەیە و دەیەویت یەکێتی هێزە نیشتیمانیيەکانی پەرت بکات، بۆیە ئەمڕۆ لە هەمو کاتێکی رابردوو پێویستترە کە حيزبمان، حيزبی شیوعی و پارتی دیموکراتى یەکگرتوی کوردستان، کە تاكه دوو هێزی سیاسی رێکخراو ودیموکراتن لە کوردستانی عێراقدا وگەورەترین رۆڵیان هەیە لە پاراستن وپێشخستنی كۆمار دا، بە هەمو هێزیان هەوڵ بدەن بۆ بەهێزکردنی یەکێتيیان کە بەهۆیەوە دەتوانن کوردستانی عێراق بکەن بە قەڵای سەختی كۆماره‌كه‌مان، حيزبمان هەوڵی زۆری داوە لە رێكخستنی زەحمەتکێشانی کوردستانی عێراق لە پێناو مافەکانی گەلی کورد، هەروەها باس لەوە دەکات کە ئەوان زۆر رێز لە هەنگاوەکانی پارتی ديموكرات دەگرن لەوەی کە دانی بە رۆڵی مێژوویی حيزبی شیوعی ناوە (ئازادی، ژ6، ٧ی حوزەیرانی ١٩٥٩).\nیەکێکی دیكه لەو تەوەرانەی کە (ئازادی) کاری لەسەر کردووە، ئەوە بوو کە هەوڵی داوە خەباتى نەتەوەيی کورد بەو ئاقارەدا ببات کە سۆڤیەت بە تاکە فریاد رەس بزانن وا لە کورد بگەیەنێت کە تاکە دۆستی خەباتی ئەوان سۆسیالیزمە وئیستیعمار و بلۆکی سەرمایەداریش دوژمنی سەرسەختی خەباتی نەتەوەیی کوردە، لەم رووەشەوە بابەتێک بڵاوبكاته‌وه بە ناونیشانی (دوژمنی گەلی كورد کێیە)، تیایدا باسی ئەوە دەکات كه لەکاتێکدا لە سایەی شۆڕشی ١٤ی تەمموزدا لە هەنگاوناندان بەرەو سەرفرازی یەکجاری، وڵاتە ئیستیعماریەکان شین و رۆڕۆ بۆ کورد دەکەن و خۆیان بە فریاد رەسیان دەزانن و پێیانوایە کورد فەوتا(ئازادی، ژ٣، ١٧ی ئاياری ١٩٥٩). دواتر بابەتێک بە ناونیشانی (ئەی دۆستەکانی کورد کێن) بڵاو دەکاتەوە کە تیایدا هەوڵ دەدات بە کورد بڵێت ئەوەی دۆستی کورد وگەلانی ژێرده‌سته‌يه، یەکێتی سۆڤیەتە، کە وڵاتانی ئیستیعمار هەوڵدەدەن پێچەوانەکەی پێشان بدەن(ئازادی، ژ4، ٢٤ی ئاياری ١٩٥٩).\nلەبابەتێکی دیكه‌دا کە بەناونیشانی(مەسڵەحەتی کورد لە دیموکراتیدایە)، هەوڵدەدات ئەوە روون بکاتەوە کە چۆن ئیستیعمار و وڵاتە کۆنەپارێزەکانی ناوچەکە هەوڵی لە باربردنی شۆڕشی عێراق دەدەن و هەوڵدەدەن کوردیش بخەنە چوارچێوەی ئەو هەوڵانەوە، بەڵام کورد لە ئەزموونی خۆیەوە بۆی دەرکەوتووە کە ئیستیعمار ونۆکەرەکانی و هەموو دوژمنانی دیموکراسی بە سەرکوتکردنی جوڵانەوەی میللەتان توانیویانە حوکمی خۆیان بسەپێنن و لەم رووەشەوە بۆردومانەکانی سلێمانی و بازیان وئەو هەموو کوێرەوەرییەی لە ژێر سایەی حکومەتی رووخاودا توشی هاتووە و لە ناوبردنی كۆماره‌كه‌ی قازی محەمەد و کوشتارەکانی تورکیا لە سەر دەستی کەمالییەکان و کردەوە ناپەسندەکانی سوپای عەبدولناسر بەرانبەر کوردانی سوریا کە هەموو مافەکانی لێزەوتکردون وبەسەدانی لێخستوونە زیندانەوە، ئەمانە هەموو بەڵگەی ئەوەن کە دوژمنانی دیموکراتیەت، دوژمنی باوەکوشتەی گەلانی ژێردەستەن کە گەلی کورد یەکێکە لەو گەلانە (ئازادی، ژ٥، ٣١ی ئایارى ١٩٥٩).\nجگە لەو بابەتانە، ئەم رۆژنامەیە بایەخی داوە بەو بەرهەڵستییانەی کە لەلایەن ژماره‌یه‌ك کورد دژی کۆمار ئەنجام دراون، کە پێچەوانەی رژێمى کۆماری بیریان کردۆتەوە بە خەباتى نەتەوەیی کورد باسکراون، بەڵام ئەم رۆژنامەیە وەک یاخی بوون وهەوڵی چەند دەرەبەگێکی سەر بە رژێمی روخاوی پاشایەتی باسیان دەکات، لەوانەش گەمارۆدانی سیدەکان و شەڕی شێخ رەشیدى لۆلان و مەحمودی خەلیفە سەمەد، کە بە چەتە ناوی بردوون، پەیامنێری رۆژنامەکە چاوپێکەوتن لە گەڵ حەسەن حاجی تایه‌ر کە ئەندامی ئەو شانده بووە كه چۆتە لایان لە سیدەکان ئەنجام دەدات ، پرسیاری رۆژنامەکە دەڵێت: بە رای ئێوە ئەو چەتانە چۆن یاخی بوون و دەستیان داوەتە چەتەیی، لە وەڵامەکەشیدا وەک پیاو ونۆکەری پاشایەتی وەسفیان دەکات کە چاویان بە دەسکەوتەکانی شۆڕش هەڵنایەت (ئازادی، ژ٣، ١٧ی ئايارى ١٩٥٩).\nله راستیدا ئه‌مانه ژماره‌یه‌ك له خاوەن موڵکەکانی کوردستان بوون كه زۆر بەیان لایەنگری رژێمی پاشایەتی بوون، بۆیە رژێمی کۆمارییان بەمەترسی و هەڕەشە بۆ سەر بەرژەوەندییەکانیان دەزانی، بەتایبەت دوای دەرکردنی یاسای چاکسازی کشتوکاڵی (سەبارەت بەو یاسایە بروانە:الوقائع العراقیة، العدد ٤٤، ٣٠ تموز ١٩٥٨) کە ئەو چینە بە تووندی دژی جێبەجێکردنی یاساکە وەستانەوە (الحاج، ١٩٩٤، ص٣٠). شێخ رەشیدی لۆلانیش یەکێک بوو لەو خاوەن موڵکانه‌ی کە لە کوردستاندا دژی ئەو یاسایە بوون، لەهەمان کاتیشدا ناوبراو دوژمنایەتی کۆنی لەگەڵ بارزانییەکاندا هەبوو و پێوەندییەکی پتەویشی لەگەڵ ئێران و تورکیاشدا هەبوو (أشریان، ١٩٧٨، ص٧٢)، لەبەرئەوەی ناوبراو رابەری روحی عه‌شيره‌تى برادۆست بوو لە کوردستانی باشوور و ژمارەیەک شوێنکەوتەی لە کوردستانی رۆژهەڵات و باکوریشدا هەبوو، ناوچەکەشیان هاوسنوور بوو لەگەڵ توركيا و ئيران، بۆیە پێوەندیکردنی بەو دوو حکومەتە سەخت نەبوو، لەوکاتەشدا هەردوولا هاوکاری مادی و مەعنەوییان پێشکەشکرد و هانیاندا بۆ جووڵانه‌وە دژی رژێمی کۆماریی لە عێراقدا (البارزاني، ١٩٨٦، ص ١٢٢)، ئەوەبوو لەسەره‌تای مایسی ١٩٥٩ دا، شوێنکەوتووانی شێخ ره‌شیدی لۆلان هەڵسان بە گەمارۆدانی بنکەی بەرگری میللی سیدەکان و لەماوەیەکی کەمدا سەرجەمیان دەستگیرکردن، تەنانەت رێگەی (سەری بەردی)یشیان کۆنترۆڵ کرد، بۆ ئەوەی رێگە بگرن لە گەیشتنی یارمەتی حکومەت بۆ ئەو هێزەی لە ناوسیدەکاندا گەمارۆ درابوون، بۆ دەربازبوون لەو بارودۆخەش عه‌بدولکەریم قاسم داوای هاوکاری لە مستەفا بارزانی کرد، ئەویش توانی هێزێکی گەورە پێکبهێنێ و لەماوەی دوو رۆژدا ئەو جووڵانەوەیە کۆنترۆڵ بکات، لە ئەنجامیشدا شێخ رەشیدی لۆلان رایکردە ئێران (عبدالرضا، 1970، ص١٠٥؛ ادامسن و فتح اللە، ١٩٩٩، ص٢٠١).


Voeg items vorm | 11-11-2015\n- بەهۆی ئەو شەڕ و ناکۆکیانەی کە ئەمڕۆ لە شاری جۆلەمێرگ بۆ ئازادکردنی عەبدوڵا ئۆجەلان لە دوای سەردانەکەی وەڤدی ئیمرالی دروستبوون سێ پەرلەمانتاری پارتی دیموکراتی گەلان هەدەپە بە ناوەکانی :سەلما ئیرماک، عەبدوڵڵا زێدان، نیهاد ئەکدۆغان برینداربوون. بەپێی زانیاری پێگەکانی تورکیا ئەو سێ پەرلەمانتارە بە هۆی گازی فرمێسک ڕیژ و گولەی پلاستیکی هێزە ئەمنەیکانەوە برینداربوون. - ئۆپەراسیونی هێزی شەرڤانانی یەبەشە و یەپەژە - شەنگال کە لە 8/10وە لە گەلی شلۆ بە هاوکاری گەریلاکانی هەپەگە و یەژا- ستار دەستی پێ کردبوو بەردەوامە. فەرماندەی یەبەشە رایگەیاند، لە ئەنجامی ئۆپەراسیونەکەدا کە تا ئەمرۆ بەردەوام بوو، 5 گوند لە دەستی چەتەکان رزگار کرا و ژمارەیەکی زۆر چەتەش کوژرا.


عیراق و هەرێم، ژمارەیەكی پێوانەیی تووشبوون بە كۆرۆنا تۆماركرا – تۆڕی میدیایی خەڵک\nوەزارەتی تەندروستی عیراق ڕایدەگەیەنێت، 13515 حاڵەتی نوێی تووشبوون بە ڤایرۆسی كۆرۆنا تۆماركراوە، 8217 كەسیش چاكبوونەتەوە، 66 كەسیش بەهۆی پەتاكەوە گیانیان لەدەستدا.\nبەپێی بەیاننامەیەك، كە لەلایەن وەزارەتی تەندروستی عیراقەوە بڵاوكرایەوە” لە 24 كاتژمێری ڕابردوودا 57 هەزار و 971 پشكنینی تایبەت بە كۆرۆنا ئەنجامدراوە و دەركەوتووە 13515 كەس تووشی ڤایرۆسی كۆرۆنا بوون و ئەنجامەكانیان پۆزەتیڤ بوون، ئەمەش بە بەرزترین ژمارەی تووشبوونی ڕۆژانە بە پەتاكە لە وڵاتدا دادەنرێت لەو دەمەی كۆرۆنا لە عیراقدا بڵاوبۆتەوە و بە هاتنبەری دۆخێكی تەندروستی مەترسیداریش لێكدانەوەی بۆ دەكرێت.\nهەر لە بەیاننامەكەدا هاتووە، ”زۆرینەی تووشبووەكان لە بەغدا و دهۆك و بەسرە تۆماركراون، بەجۆرێك كە لە بەغدا 3271 لە دهۆك 1517 و لە بەسرە 1179 حاڵەتی تووشبوون تۆماركراون”.\nهەر لە بەیاننامەكەدا هاتووە”لە سلێمانی 1146 حاڵەت و لە هەولێر 805 حاڵەت و لە كەركوك 257 حاڵەتی تووشبوونی نوێ بە كۆرۆنا تۆماركراون”.\nوەزارەتی تەندروستی عیراق ئاماژەی بە چاكبوونەوەی 8217 تووشبووی كۆرۆنا كردووە، كە زۆربەیان لە بەغدا و بەسرە و دهۆك بوون، ویڕای گیان لەدەستدانی 60 كەس بەهۆی پەتاكەوە كە 13 حاڵەتیان لە هەرێمی كوردستان تۆماركراون.\nئەنجوومەنی وەزیران: پێش زستان نەوت دابەش دەكەین\nکامیان زەردەخەنەکەی ساختەیە، وەڵامەکەی زانیاری لەسەر ناخت دەردەخات\nخەڵك- وەزارەتی دەرەوەی عیراق، گێڕانەوەی 240 كۆچبەری عیراقی كە لە بیلاڕوسیا گیرییان خواردووە، ڕادەگەیەنێت. (زیاتر…)\nخەڵك وەزارەتی تەندروستی عیراق ئاشكرای دەكات ، 4160 حاڵەتی نوێی تووشبوون بە ڤایرۆسی كۆرۆنا تۆماركراوە و 3989 كەسیش چاكبوونەتەوە و 25 حاڵەتی مردنیش هەبووە…


پێداویستی ناوماڵ بۆ پەنابەرانی شاری عەفرین دابین دەکرێت\nكوردی – العربیة – Kurdî - English\nئامانجەکانی دەزگای خێرخوازیی بارزانی\nبنەماکانی کاری دەزگای خێرخوازیی بارزانی\nكۆمه‌ك و هاوكاری\nئێمە چی دەکەین؟\nبوارەکانی کارکردنی دەزگای خێرخوازیی بارزاني\nکتێبخانەیەک بۆ چاکسازییەکانی پیاوان و ئافرەتان لە پارێزگای سلێمانی درووست دەکرێت\nپەیامی پیرۆزبایی دەزگای خێرخوازیی بارزانی بۆ خاتوو نادیە مراد\nده‌زگای خێرخوازیی بارزانی به‌شداری ٣٩یه‌مین كۆنفرانسی ساڵانه‌ی مافی مرۆڤ ده‌كات\nلە چەند وێنەدا بەسەر کردنەوەی ئازیزان لە پارێزگاکانی سلێمانی و هەڵەبجە\nکونسوڵی گشتی وڵاتی چین سەردانی دەزگای خێرخوازیی بارزانی کرد\nرێککەوتنێک بۆ بەرەوپێشبردنی کاری مرۆیی لە کوردستان ئیمزا دەکرێت\nداوا دەکرێت دەزگای خێرخوازیی بارزانی کەمپی ئاشتی لە هەولێر بەڕێوەببات\nگه‌وره‌ترین هاوكاری به‌سه‌ر منداڵانی بێ باوكدا دابه‌ش ده‌كرێت\nپیاوان و ئافرەتانی کەمپی دیبەگە جلوبەرگیان پێشکەش دەکرێت\nبه‌یاننامه‌ی ده‌زگای خێرخوازیی بارزانی به‌بۆنه‌ی تێپه‌ڕبوونی 4 ساڵ به‌سه‌ر كۆمه‌ڵكوژی خه‌ڵكی شه‌نگال\nپێداویستی ناوماڵ بۆ پەنابەرانی شاری عەفرین دابین دەکرێت\nسێ شەممە, 03 نیسان 2018 14:40\nژمارەى بینین: 2069\nموسا ئەحمەد: ئێمە تەمەننای ئەوەمان دەکرد ئەو هاوکارییانەمان لەناو عەفرین بوایەن.\nدەزگای خێرخوازیی بارزانی بە ئەرکی مرۆیی خۆی هەڵدەستێت لە بەرانبەر پەنابەرانی عەفرین و لە هەڵمەتێکدا پێداویستی سەرەتایی هەر خێزانێک، پێشکەش بە ٩ خێزانی خەڵکی شاری عەفرین دەکات، کە بەهۆی شەڕ و ئاڵۆزییەکانەوە روویان لە هەولێر کردووە.\nسێشەممە رێکەوتی ٣/٤/٢٠١٨ دەزگای خێرخوازیی بارزانی هاوکاری ٩ خێزانی پەنابەری خەڵکی عەفرین لە شاری هەولێر دەکات و بۆ هەر خێزانێک (موبەریدە، چۆلە، سێتی مەتبەخ، رایەخ، بەتانی، دۆشەک، ترمز، سۆبا، کارتۆنی خۆراک و خاوێنکەرەوە) دابین دەکات.\nبەڕێز موسا ئەحمەد سەرۆکی دەزگای خێرخوازیی بارزانی لەبارەی هاوکارییەکانیان بۆ خەڵکی عەفرین گوتی: ''ئێمە تەمەننای ئەوەمان دەکرد ئەو هاوکارییانەمان لەناو عەفرین بوایەن، لە دەستپێکی ئەو کارەساتەی بەسەر عەفرین هات زۆر هەوڵماندا وەکو چۆن پێش هەموو رێکخراوە نێودەوڵەتی و ناوخۆییەکانیش بوونمان لە کۆبانێ هەبوو و بوونمان لە هەموو ئەو شوێنانە هەبوو کە میللەتی ئێمە توشی کارەسات بووە تیایاندا، لە عەفرینیش بوونێکی راستەوخۆمان هەبوایە، بەڵام بە داخەوە نەمانتوانی بگەینە ناو عەفرین. ئەمەش هەر کێشەی ئێمە نەبوو بەتەنها بەڵكو کێشەی رێکخراوە نێودەوڵەتییەکانیش بوو تەنانەت کێشەی ئاژانسەکانی یوئێنیش بوو کە نەیانتوانی بگەنە خەڵکی عەفرین.''\nبەڕێز موسا ئەحمەد لەسەر هەوڵی دەزگای خێرخوازیی بارزانی بۆ هاوکاریکردنی خەڵکی لێقەوماوی عەفرین ئاماژەی بەوەدا:'' ئێمە بەردەوام لێکۆڵینەوەمان کردووە کە چۆن بتوانین رێگایەک بدۆزینەوە هاوکاری خەڵکی خۆشەویستی عەفرین بکەین، چونکە ئەمە بە ئەرکی خۆمان دەزانین. لەو ماوەیەدا ئەنجومەنێک پێکهێنرا لە خەڵکی عەفرین خۆیەوە لە هەولێر بۆ پێشوازی کردن لەو ئاوارانە و بۆ گەیاندنی مەینەتییەکانییان بە جیهانی مرۆڤایەتی. ئێمە لە رێگای ئەوان و لە رێگای لایەنە پێوەندی دارەکانەوە ئاگادار کراینەوە کە ژمارەیەک لەو خێزانانە خۆیان گەیاندووەتە هەولێری پایتەختی هەرێمی کوردستان.''\nسەرۆکی دەزگای خێرخوازیی بارزانی لەسەر ژمارەی خێزانەکان و چۆنێتی هاوکارییەکان بۆ ئەو خێزانانە گوتی: ''ئەو خێزانانەی هەتا ئێستا گەیشتوونەتە هەرێمی کوردستان ژمارەیان ٩ خێزان بووە و چاوەڕوانیش دەکرێت خەڵکێکی تریش رووبکەنە کوردستان. بۆیە هەوڵمانداوە وەکو سەرەتایەک کۆمەڵێک پێداویستی پێویست بۆ ئەمڕۆیان دابین بکەین. چونکە ئێمە دەزانین کە هاتوونە کوردستان هیچ شتێکیان لەگەڵ خۆیان نەهێناوە، نەیانتوانیوە هیچ شتێک لەگەڵ خۆیان بهێن، بەڵکو بەداخەوە بەپێی لێدوانی خۆیان زۆربەی زۆریان تەنانەت دەڵێن هەموویان بە رێگای قاچاخەوە گەیشتوونەتە ئێرە و پارەیەکی زۆریشیان سەرف کردووە هەتا گەیشتوونەتە هەرێمی کوردستان.''\nلە درێژەی لێدوانەکەیاندا سەربارەت بەو پێداویستییانەی بۆ پەنابەرانی عەفرین دابینکراوە، بەڕێزیان ئاماژەیان بەوەدا: ''ئەو پێداویستییانەی بۆیان دابینکراوە ماڵێکی بچووکە کە (رایەخ، دۆشەک، بەتانی، سێتی مەتبەخ، سۆبا، موبەریدە، ترمزی ئاو، جلوبەرگ و خۆراکی) تێدایە، لەگەڵ پێداویستی خاوێنکەرەوەش''. هەرەوەها گوتی: ''ئێمە دەزانین ئەمانە کێشەکانی ئەو خۆشەویستانە چارەسەر ناکات، بۆیە لەهەوڵدا دەبین لەگەڵ رێکخراوە نێودەوڵەتییەکان، لەگەڵ وڵاتە هاریکاربەخشەکان و ئاژانسەکانی یوئێن لە پێوەندی دابین، کە بتوانین بە شێوەیەکی مانگانە هاوکاری ئەو خەڵکانە بکرێت و هەروەها بتوانین دەنگی عەفرین و مەینەتییەکانی عەفرین بگەیەنینە جیهانی مرۆڤایەتی، چونکە تا ئەو خەڵکە نەگەڕێنەوە شوێنەکانی خۆیان ئەو کێشەیە هەر بەردەوامە.''\nجێگای ئاماژەیە دەزگای خێرخوازیی بارزانی هاوکاری لێقەوماو و پەنابەران و ئاوارەکان دەکات، لە هەر شوێنێک بن بە بێ جیاوازی بیروباوەڕ و رەگەز و نەتەوە، بەهۆی ئەو بارودۆخەی کە توشی شاری عەفرین بووە، دەزگای خێرخوازیی بارزانی ئامادەیی دەربڕیووە کە هاوکاری بگەیەنێتە پەنابەرانی ئەو شارە و بەپێی لێدوانی سەرۆکی ئەو دەزگایە چاوەڕوان دەکرێت خەڵکێکی زیاتر روو لە هەرێمی کوردستان بکەن.\n© 2018 BCF. هەموو مافەکانى پارێزراوە.


كاریگه‌ریی سه‌یركردنی یاری تۆپی پێ به‌سه‌ر خێزانه‌وه\n19/6/2018 10:56 AM\nیه‌كێك له‌و بواره سه‌ره‌كییانه‌ی كاریگه‌ری راسته‌وخۆی به‌سه‌ر خێزان و ئه‌ندامانی خێزانه‌وه ده‌بێت، بریتییه له یاری تۆپی پێ. به‌وپێیه‌ی یاری تۆپی پێ یه‌كێكه له یارییه توندوتیژهێنه‌رو ده‌روونشێوێنه‌كان كه به‌سه‌ر بینه‌رو لایه‌نگیرانیدا ده‌یهێنێت.\nبه‌هۆی سه‌یركردنی یاری تۆپی پێ، مرۆڤ فشاری ده‌روونی و وروژاندنی ده‌روونی لا په‌یداده‌بێت و كاریگه‌ری به‌سه‌ر ره‌فتاری خۆی و ده‌وروبه‌رییه‌وه ده‌بێت.\nبه‌پێی لێكۆڵینه‌وه‌یه‌كی به‌شی كۆمه‌ڵناسی زانكۆی په‌نسلڤانیا، كه له پێگه‌ی تایبه‌تی زانكۆكه‌یاندا بڵاوكراوه‌ته‌وه، ئاماژه به‌وه ده‌كات، كه دوای هه‌ر یارییه‌كی تۆپی پێ كه هه‌واداران بۆیان گرنگه. رێژه‌ی تۆماركردنی توندوتیژی خێزانی و ته‌ڵاق و لێدان زۆرتر ده‌بێت. هه‌روه‌ها رۆژانی دوای یارییه‌كان، به‌شێكی زۆری خوێندكاران له‌ئاستی سه‌ره‌تایی و ناوه‌ندی كاریگه‌ری فشاری خێزانیان زۆرتر به‌سه‌ره‌وه‌یه به به‌راورد به‌ڕۆژه‌كانی تر. دوای به‌دواداچوونیش ده‌ركه‌وتووه كه له‌لایه‌ن دایك و باوكه‌وه یان ئه‌ندامانی تره‌وه ئازاری ده‌روونی یان جه‌سته‌یی دراون.\nیاری تۆپی پێ به‌وه ناسراوه، كه هه‌وادار كۆنترۆڵی خۆی له‌ده‌ستده‌دات و ئاستی ده‌ربڕینی شادی بۆ بردنه‌وه‌ی تیمی دڵخواز یان دڵته‌نگی بۆ دۆڕانی تیمی دڵخواز زۆرتر له ئه‌ندازه‌ی خۆی ده‌بێت و زۆرجار بۆ جۆره‌كانی توندوتیژی ده‌گۆڕێت.\nزێدان منی خۆش نەدەویست و لەگەڵم نەدەدوا\n11/10/2020 6:37:00 PM\nپورتوگال و فەڕەنسا بە پارێزەوە یاریان کرد\n10/12/2020 9:56:00 AM\nبۆچی گواستنەوەکەی پیانیچ هەڵوەشایەوە؟\n10/8/2020 4:31:00 PM


لاهور شێخ جەنگی لە سەرۆکایەتی هاوپەیمانی گۆڕان-یەکێتی کشایەوە و ڕایگەیاند، بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان "ڕێرەوی حزبیمان گرتووەتەبەر کە تەنها ئەوەش ڕێگەچارە درووست و ڕێپێدراوەکەیە".\nلاهور شێخ جەنگی لە پەیامێکدا بەبۆنەی جەژنی قوربانەوە دەڵێت، "داوای لێبووردن لە ئێوەی خۆشەویست بکەم بۆ ئەو ڕووداوانەی کە لە پیلانگێڕیی 8ـی تەمووزەوە دەستیانپێکرد و بوونە مایەی نیگەرانی و ترس و دڵەڕاوکێ لای ئێوەی خۆشەویست."\nدەشڵێت، "دیارە هەمووتان پرسیاری ئەوەتان لا دروستبووە کە بەندە بۆچی بێدەنگیم هەڵبژارد، لێرەوە دەمەوێت پێتان بڵێم هەرگیزا و هەرگیز باوەڕم بە بەکارهێنانی هێز نەبووە و نییە بۆ یەکلاکردنەوەی کێشەی حزبی، پێم وایە هێزی پێشمەرگە و هێزە ئەمنییەکان تەنها لە کاتی مەترسی لە سەر هەرێمەکەمان و هاووڵاتییانی کورد دەبێت ڕووی تفەنگەکانیان لە دوژمن بێت، نابێت ڕێگە بدەن نە بەندە و نە هیچ کەسێکی تر لەم هەرێمە بۆ مەرامی شەخسی خۆیان بەکاریان بهێنن."\nلاهور شێخ جەنگی جەختی کردووەتەوە کە "دەمەوێت ئەوەش بڵێم کە دان بەخۆداگرتنمان و نەبوونی پەرچەکردارمان تەنها لە پێناو خۆشەویستیمانە بۆ خاک و خەڵکی کوردستان و پاراستنی ئاسایش و ئارامیی شاری سلێمانی و هەرێمەکەمان، ئەوەی کە گرنگ بوو خوێن لە لوتی منداڵێکی هەژاری ئەم هەرێمە نەهات لە پێناو یەکلایکردنەوەی کێشەی حزبی ئێمە، لە هەمان کاتدا توانیمان بەو بێدەنگییە؛ ڕێگری بکەین لە لەتبوونی یەکێتییەکەی مامی ڕابەر و کۆچکردوومان، لە ئێستاشدا خۆشحاڵم کە بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان ڕێرەوی حزبیمان گرتۆتەبەر کە تەنها ئەوەش ڕێگەچارە درووست و ڕێپێدراوەکەیە، کە ئەویش گەڕانەوەیە بۆ ئەنجوومەنی سەرکردایەتی کە لە کۆنگرەدا شەرعیەتی وەرگرتووە، چونکە ئێمە لە کۆنگرەدا بە هەڵبژاردن هاتووین نەک بە ئینقیلاب."\n"لەو پێناوەشدا بەندە بە دڵێکی فراوانەوە لەسەر ڕەزامەندیی خۆم و بەشێوەیەکی کاتی دەسەڵاتەکانم پێشکەش بە هاوسەرۆکی دووەم کردووە تا ئەو کاتەی پەیڕەوی ناوخۆی حزبەکەمان هەموار دەکرێتەوە. ئەمەش وەک ڕێگەچارەیەک بۆ ڕێگریکردن لەو خوێن بەربوونەی کە لە ئارادا بوو."\nروونیشیکردووەتەوە کە "لە هەمان کاتدا تاکە مەرجم بۆ ئەمەش پێکهێنانی لیژنەیەکە لە مەکتەبی سیاسی بۆ لێکۆڵینەوە و بەدواداچوونی هەموو ئەو تۆمەت و پڕوپاگەندە بێبنەمایانەی لە هەندێک میدیا و سۆشیاڵ میدیا بۆ چەواشەکردن بڵاو دەکرانەوە و لە دوایشدا ئەنجامەکانی بۆ ئەنجوومەنی سەرکردایەتی و ڕایگشتی بڵاوبکرێتەوە."\n"هاوکات بەدڵگرانییەوە لە سۆنگەی ئەم پێشهاتە نوێیانەی ناو حزبەکەم لە بەرپرسیارییەتی سەرۆکی هاوپەیمانی کوردستان دەکشێمەوە و بەرپرسیارێتییەکەی بە هاوسەرۆک و ئەنجوومەنی سەرکردایەتی دەسپێرم."\nباسی لەوەشکردووە کە "ئەندامان و لایەنگرانی دڵسۆزی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، سوپاسی یەک بە یەکتان دەکەم بۆ دەربڕین و نیشاندانی ئەو پشتیوانییە گەورەیە بۆ بەندە لە ڕۆژانی ڕابردوودا، دووپاتی دەکەمەوە کە یەکێتیی لای من لە هەموو پلە و پۆستێک گەورەترە و دڵنیاش بن کە لە جێی ئەو متمانەیە دەبم کە پێتان بەخشیوم و بە تەنیا بەجێتان ناهێڵم، هەموو توانای خۆم دەخەمە گەڕ بۆ پاراستنی ناوماڵی یەکێتیی و بەردەوام دەبم لەسەر هەڵوێستە نەگۆڕەکانم لەسەر شێوازی حکومڕانی لە هەرێمی کوردستان و بە سەروەریکردنی یاسا و ڕێگریکردن لە تاکڕەوی سیاسی و ئەجێندا ئیقلیمییەکان."\n"دووپاتیشی دەکەینەوە پشتیوانیی هەموو کارێکی چاکسازی و پاکسازی دەکەین، وەک چۆن لە ڕابردوودا هەموو هەوڵێکمان خستەگەڕ بۆ دابینکردنی مووچەی مووچەخۆران و کۆتاییهێنان بە لێبڕینی مووچە، لە داهاتووشدا کار بۆ باشترکردنی گوزەرانی هاووڵاتییان دەکەین و پشتیوانی لەو هەوڵانەش دەکەین کە بۆ ڕێگەگرتن لە قاچاخچێتیی سنوورەکان لە ئارادان."\n"لە کۆتاییدا ئامۆژگاریی هەڤاڵانم دەکەم کە بۆ پاراستنی ناو و ناوبانگی حزبەکەمان و سەقامگیریی هەرێمەکەمان، تاکە ڕێگەی حەکیمانە بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان، پەنابردنە بۆ وتووێژ و گفتوگۆ لەناو ئەنجوومەنی سەرکردایەتی،" لاهور شێخ جەنگی وا دەڵێت.\nمیدیاى یەکێتى ’’تۆمەتەکانى’’ سەر لاهور جەنگى راگەیاند\n2021.08.02 - 18:39\n2021.08.02 - 10:04\nڕاپۆرتێک؛ دوورخستنەوەی لاهور شێخ جەنگی بە پلانی ئێران و تورکیا بوو\n2021.07.30 - 20:40\nخەزعەلی: ئەمەریكا لە ترسی مەهدی كەنداوی پڕ كردووە لە كەشتی جەنگی\n2021.07.31 - 15:55


بەغدا ئەم بڕە پارەیەی بۆ هەرێم نارد\nSAT, 19 OCT 2019 15:49 Erbil, GMT +3\nWED, 13 MAR 2019 15:35 | KDP.info\nھەولێر-KDP.info- ئەندامێکی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق ڕایگەیاند، حکوومەتى ناوەند مووچەی مانگی سێ و جیاوازییەکانی مانگی یەک و دووی خستووەتە سەر حسابی هەرێم. ئەوەیشی گوت، کە تەنیا مووچەی پێشمەرگە ماوە ڕەوانە بکرێت.\nدانا شەهید جەزا لە لێدوانێکیدا بۆ ماڵپەڕی فەرمیی پارتی دیموکراتی کوردستان، ڕایگەیاند: "حکوومەتی ناوەند، بە نووسراوی ژمارە ٥٢٧٠، کە ڕێکەوتی ١٠ی٣ی٢٠١٩ی لەسەرە، بڕی ٧٢٤ ملیار و ٨١٩ ملیۆن دیناری خستووەتە سەر حسابی بانکی هەرێم."\nناوبراو ئەوەیشی ڕوون کردەوە، کە ئەو پارەیەی بەغدا ناردوویەتی، بڕی ٤٥٤ ملیار و ٣١٩ ملیۆن دیناریش بۆ مووچەی مانگی سێی فەرمانبەرانە و باقییەکەی دیکەیشی، جیاوازییەکانی مووچەی مانگی یەک و دووی ٢٠١٩یە.\nسەبارەت بە ناردنی موچەی هێزەکانی پێشمەرگەش، ئەندامەکەی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، ئاماژەی بە بەوەدا، کە تەنیا لەسەر ئەوە ماوە وەزارەتی پێشمەرگە ئاماری هێزەکانی ڕەوانەی وەزارەتی بەرگری بکات.\nعەلی خەلیل: گەڕاندنەوەی داعشەکان مەترسیی بۆ ڕەوشی ئەمنیی عێراق ھەیە\nSATURDAY, 19 OCTOBER 2019 15:10:20\nدهۆك -KDP.info- لەگەل تێکچوونی ڕەوشی ڕۆژئاوای کوردستان وڵاتان لە ھەوڵدان بۆ ئەوەی ئەو داعشە عێراقیانەی لە زیندانەکانی ڕۆژئاوای کوردستانن، بگەڕێندرێنەوە بۆ عێراق و بەرپرسێکی کوردیش ھۆشداری لەبارەی گەڕانەوەی داعشە عێراقیەکانەوە دەدات.\nد. محەمەد شوكری: یاسای وەبەرهێنان هەموار دەكرێتەوە\nSATURDAY, 19 OCTOBER 2019 13:10:00\nهەولێر-info.KDP- سەرۆكی دەستەی وەبەرهێنان لە هەرێمی كوردستان، ئاماژە بەو رێكارانە دەكات كە گرتوویانەتە بەر بۆ ئەوەی وەبەرهێنان لە كوردستان بەهێز بكرێت و دەشڵێ، یەكێك لە رێكارەكان، پرسی هەمواری یاسای وەبەرهێنان دەبێت.\nتا ئێستا 3 هەزار و 56 پەنابەری رۆژئاوا هاتوونەتە هەرێمی كوردستان\nSATURDAY, 19 OCTOBER 2019 12:10:38\nهەولێر-KDP.info- بەڕێوەبەری داتا و زانیاریەكان لە فەرمانگەی هەماهەنگی و قەیرانەكان دەڵێ، بەپێی دوایین ئامار، لە 9ی ئەم مانگەوە تاوەكو ئێستا، 3 هەزار و 56 پەنابەری رۆژئاوای كوردستان هاتوونەتە هەرێمی كوردستان و تەنیا شەوی ڕابردووش زیاتر لە 700 پەنابەر هاتوون، كە پێداویستیی سەرەكییان بۆ دابین كراوە و پێشوازییان لێ كراوە.\nفارس عیسا: بڕیارە دوای بۆنەكانی موحەڕەم، شاندی هەرێم سەردانی بەغدا بكات\nSATURDAY, 19 OCTOBER 2019 10:10:27\nهەولێر-KDP.info- نوێنەری حكوومەتی هەرێم لە بەغدا رایگەیاند، ئەو دەنگۆیانەی لەبارەی ڕەتكردنەوەی داواكاریی هەرێم لەلایەن بەغداوە سەبارەت بە بودجە بڵاو كراونەتەوە، راست نین و گفتوگۆكانی هەردوولا بەردەوامن و لێكنزیكبوونەوەی باش هەیە بۆ ئەوەی بگەنە رێككەوتن، بڕیاریشە دوای بۆنەكانی موحەڕەم، شاندی هەرێم سەردانی بەغدا بكات.\nھەدار: بەپێی بەڵگەکانی لایەنی ئەمنیی عێراق، وڵاتان لە پشت خۆپیشاندانی ھاووڵاتیانەوەن\nSATURDAY, 19 OCTOBER 2019 10:10:11\nبەغدا-KDP.info- پێشبینیی دەستپێكردنەوەی خۆپیشاندانەكانی عێراق دەكرێت و پەرلەمانتارێكیش ئاماژە بۆ ئەوە دەكات، هەفتەی دابێ پەرلەمانی عێراق كۆدەبێتەوە و بەپێی ئەو بەڵگانەی دەست لایەنی ئەمنیی عێراق كەوتوون، وڵاتان لە پشت خۆپیشاندانی ھاووڵاتیانەوەن.\nهەولێر-KDP.info- پێشنیوەڕۆی هەینی ١٨ـی١٠ـی٢٠١٩ لە سەلاحەددین سەرۆك مەسعود بارزانی پێشوازی لە جان ئیف لۆدریان وەزیری دەرەوەی فەڕەنسا كرد.\nڕاگه‌یه‌نراوى كۆبوونه‌وه‌ى سه‌رۆكى هه‌رێمى كوردستان له‌گه‌ڵ حیزب و لایه‌نه كوردستانییه‌كان\nهەولێر-KDP.info- ئه‌مڕۆ چوارشه‌ممه 16/10/2019 له سه‌رۆكایه‌تیى هه‌رێمى كوردستان له هه‌ولێر، به‌ڕێز نێچیرڤان بارزانى، سه‌رۆكى هه‌رێمى كوردستان له‌گه‌ڵ به‌ڕێزان سكرتێر و سه‌رۆك و نوێنه‌رانى حیزبه به‌شداره‌كانى په‌رله‌مانى كوردستان، كۆبووه‌وه.


گرینگترین پارچه‌کانی فڕۆکه‌ی جه‌نگیی F-35 له تورکیا به‌رهه‌م دێت - SAHAR KURDISH (Sorani)\nOct 09, 2018 12:51 Asia/Tehran\nهه‌واڵده‌ریی بلوومبێرگی ئه‌مریکا هه‌واڵێکی له‌باره‌ی ڕۆڵ گێڕانی تورکیا له به‌رهه‌م هێنانی فڕۆکه‌ی جه‌نگیی F-35 بڵاو کرده‌وه و ڕای‌گه‌یاند: گرینگرتن پارچه‌کانی فڕۆکه‌ی جه‌نگیی F-35 له تورکیا به‌رهه‌م ده‌هێنرێت.\nدامه‌زراوه‌ی ڕاگه‌یاندنی Bloombergی ئه‌مریکی له هه‌واڵێکدا باسی له ڕۆڵی تورکیا کردوووه بۆ به‌رهه‌م هێنانی فڕۆکه‌ی جه‌نگیی F-35 و له بواری به‌رهه‌مهێنانی پێداویستیی فڕۆکه‌وانیدا به یه‌کێک له سه‌رەکیترین وڵاتانی جیهان ناوی بردووه و ئاماژه‌ی به‌وه داوه که گرنگترین پارچه‌کانی فڕۆکه‌ی جه‌نگیی بەرەی پێنجه‌می F-35 له تورکیا به‌رهه‌م دێت.\nهه‌واڵه‌که باسی له‌وه کردووه که 10 کۆمپانیای تورکیا ژماره‌یەک له پارچه‌کانی فڕۆکه‌ی جه‌نگیی F-35ی به‌بڕی 12 ملیار دۆلار به‌رهه‌م ده‌هێنن و تورکیا تاکه سه‌رچاوه‌یه بۆ هه‌ندێک له پارچه‌کانی وه‌ک شاشه‌ی کۆکپیت و چه‌ند پارچه‌یێکی دیکه.\nهه‌واڵه‌که هه‌روه‌ها به وردی باسی چه‌ند پارچه‌یێکی هه‌ستیاری فڕۆکه‌که‌ی کردوووه که به هه‌ماهه‌نگیی کۆمپانیای Northrop Grunman و پیشه‌سازیی فڕۆکه‌وانیی تورکی (TAI) به‌رهه‌م ده‌هێنرێت و رایگه‌یاندووه که ئه‌گه‌ر راده‌ست کردنی فڕۆکه‌ی جه‌نگیی F-35 به تورکیا ڕابگیرێت زنجیره‌ی به‌رهه‌مهێنانی ئەو مۆدیلە فڕۆکه‌یە زیانی به‌رده‌که‌وێت و ئه‌گه‌ری هه‌یه به‌رهه‌مهێنانی تووشی که‌م و کورتی ببێت.


پێش 1 هەفتە 60 جار خوێنراوەتەوە\nمۆبایلە زیرەکەکان ژیانمان باشتر دەکەن بە شێوەیەک بیریشمان لێنەکردۆتەوە، من تەنها لێرەدا نۆ ڕێگای سەرنجراکیشی مۆبایلە زیرەکەکان باسدەکەین کە جیهان دەگۆڕن بەرەو باشتر.\nمۆبایلە زیرەکەکان دەتپارێزن، تەنانەت ئەگەر تەنیاشبیت\nگەڕانەوە بۆ ماڵەوە بە تەنها لە شەودا، بەناو بەشێکی خراپی شارەکەدا بەو ئاستەی ١٠ ساڵ پێش ئیستا مەترسیدار نییە، سوپاس بۆ ئامێری گیرفانی کە هەمیشە لەگەڵتن. بۆ پارێزگاری زیاتر وبەرنامەی دڵنیای کەسی وەک bSafe.\nمۆبایلەکان زیرەکەکان دەتوانن بومەلەرزەکان دەستنیشان بکەن\nمۆبایلە زیرەکەکەت سیستمی مایکرۆئەلیترۆ مێکانیکەڵی تێدایە کە بەڕێڕەوێک دەجوڵێت و بە جالانەوەت شوێنەکە جێدەهێڵێت و نەخشەکەت دەپارێزێت بەرەو شوێنی مەبەست، بەڵام زاناکان بۆیاندەرکەوتووە کە ئەم هەستەوەرە ئەلیکترۆمەترانە دەتوانن بە وردی ئەو بومەلەرزانە دیاری بکەن کە لەسەروو ٥پلەوەن کاتێک دەکەوێتە ناوەندی بومەلەرزەکەوە.\nمۆبایلە زیرەکەکان وێنای جیهانێکی پێشکەوتوو دەکەن\nکۆمپانیایەک بەناوی eyeNETRA (NetraG) داهێناوە، هاوپێچێکی ٢$ ی مۆبایلی زیرەکە کە کاتێک بە بەرنامەی مۆبایلەکەوە دەلکێت، دەتوانێت بە وردی دووربینی، نزیکی، ئەستیگماتیزم، ڵێڵبونی پەیوەست بە تەمەن، و ماوەی بینینی بیلبیلەی چاو بپێوێت. بەپێ وتەی کۆمپانیاکە ٢.٤ ملیار خەڵک پێویستان بە چاویلکە هەیە بەڵام ناتوانن دەستیان بگات بە ئامێرەکانی پشکنین یان پشکنینی گران بەها بکەن NetraG ئەمە دەگۆڕێت.\nمۆبایلە زیرەکەکان مۆبایلی پزیشکی بەرهەمدەهێنن\nبەرنامەکانی وەک Doctor on Demand کە چەندین پزیشکی لیهاتوو ڕاستەو خۆ دەهێنیتە سەر شاشەی مۆبایلە زیرەکەکە ت، تەنانەت ئەگەر لە سوچێکی ژورەکەتدا خۆت شاردبێتەوە سوپی مریشکت پێبێت. بەڵام ئاسانکاری مۆبایلی زیرەک تەنها بۆتۆ نییە : پڕۆفیسۆر هارڤارد جۆرج وایتلایدز پەرەی بە پارچەیەک کاغەزدا کاتێک خوێنی بەردەکەوێت قالبێکی ڕەنگاو ڕەنگ دروست دەکات کە نەخۆشیەکانی وەک HIV، مەلاریا، سیل، و جگەر دەستنیشان دەکات. پارچەکە ئەنجامەکان پیشان دەدات بۆ ئەوەی پزیشک لەسەر ئامێری مۆبایل بیبینێت و دەست نیشانی بکات.\nمۆبایلە زیرەکەکان هەمیشە لە پشت ڕووداوەکانن\nمۆبایلە زیرەکەکان لە هەموو شوێنێکن ، ئەوە شتێکی باشە لە حاڵەتی لە ناکاو. نوسەرەکان دەتوانن تۆڕەکە دابگرن بۆ ئاگادارکردنەوەی حاڵەتەکان، وەک ئاگادارکرنەوەی کەش وهەوای سەخت یان ئاگادارکردنەوەی گرنگ (ڕفاندن). هەروەها مۆبایلە زیرەکەکان لە کارەساتەکاندا بە سودن وەک بومەلەرزەکەی٢٠١١ی ژاپۆن، لە کاتی پەیوەندی کردن بە بەکار‌هێنەران (هێڵی وشکانی کەم بوو)و ئۆپراسیۆنەکانی گەڕان و ڕزگارکردن بەکاردەهێنرا.\nمۆبایلە زیرەکان بیرکردنەوەمان دەگۆڕن\nتوێژەران بۆیان دەرکەوت کە مۆبایلە زیرەکەکان ئەو جۆرە گۆڕانکاریە یاریانەن کە لە ڕاستیدا شێوازی بیرکردنەوەی مێشکمان دەگۆڕن.چونەژورەوەی بەردەوام بۆ داتابەیس و بزوێنەرەکانی گەڕان شێوەی کارکردنی میمۆریمانی گۆڕیووە . لەجیاتی ئەوەی کە زانیاریەکانمان بیربێتەوە بیرمانە کە چۆن بگەرێین بەدوای زانیاریەکە.\nمۆبایلە زیرەکەکان یارمەتی خەڵک دەدەن بۆئەوەی چارەسەری نەخۆشیەکان و بێتواناکان بکەن\nنەخۆشکەوتن هیچ خۆش نییە , بەڵام نەخۆشکەوتن لە سەدەی مۆبایلی زیرەکدا بە شیوەیەکی زۆر زیاتر باشترە.ئەم بەرنامانە بۆ هەموو نەخۆشیەک دەبن : ڕێکخستنی نەخۆشیەکان, فێرکردنی قسە کردنی بێتواناکان, فێرکردنی زمانی نیشانە. بۆ ئەو کەسانەی کە ناتوانن دەستەکانیان بەکاربێنن, مۆبایلی ئەندرۆیدی هەیەکە پیویستی بە دەست نییە بەناوی Sesame Enable, بۆ هەرکەسیک دەتوانێت بە جیهانی دەوروبەری خۆی پەیوەست بێت.\nمۆبایلە زیرەکەکان زانیاری بۆ جیهانێکی گەشەسەندوو بەدەستدەهێنن\nمۆبایلە زیرەکەکان و تابلێتەکان لەوانەیە نایاب بێت وەک جێگرەوەی کتیبی خوێندن, بەڵام لەڕاستیدا ئەم ستراتیژییە پارەی قوتابخانەکان پاشەکەوت دەکات. هۆیەکەى ؟ بۆ تێچونى چەند کتێبێکى جێگیر , قوتابیان دەتوانن بەهای تەواوی زانیاری جوڵەیی ئینتەرنێت لە ئامێری مۆبایلدا بە دەست بهێنن.\nمۆبایلە زیرەکەکان کات دەپارێزن\nبە پێی لێکۆڵینەوەیەک لەلایەن کارلیکی هارێس ، ئاسانی بەرنامەکانی مۆبایلی زیرەک خەلک دەپارێزن بە تیکرای ٢٢ رۆژ. راستە پشکنینی ئیلێڵەکت، دانانی خستە ، بازاڕیکردنی سەو زەو میوە ، ناردنی نامە بۆ هاوڕێکانت هەموو ئەمانە لە یەک شوێندا بە نزیکەی مانگێکی زیاترت هەیە لە کاتی پشودا بەبەراورد بە ساڵانی ١٩٩٠کان. تێبێنی ئەوە بکە (کات پاشەکەوت کردن) مەرج نیە مانای (بەرهەم دارتر بوون) بێت .\nوەرگێڕانی: شانیا سعدون ، سوهام سلام


پێگەی لەبەرچاو نەگیراوی ژنان . . . خالد گڕاوی\nژنان بونیاتنەری ئاشتی و، ئاوەدانین و سەرچاوەی سەرەکی مەدەنیەتن، سەلمێنراوە شارستانیەتی پێشکەوتوو، میللەتانی بەرھەم ھێن و پێشەنگ، ئەو میللەتانەن ژنانیان ئەرک و کاريان لە بازارو شوێنە گشتیەكان پێسپێردراوە خۆیان ڕۆلی سەرەکی تیا دەبین، بەپێچەوانەوە ئەو میللەتانەی ژنانیان لەکونجی ماڵدا زیندانی دەکەن، تەنها دەتوانن کۆمەڵگەیەکی ئابلۆقەدراو دورست بکەن لە شیوەی بەندینخانەیەکی گەورە، نیوەی كۆمەڵگا پشتگوێ دەخرێن، لەپالیشیا ئەرکی خزمەت کردنی ژنانيش دەکەوێتە سەر دەوڵەت. . .\nژنان وه‌ك بوونه‌وه‌رێك له‌نێو سه‌رجه‌م كۆمه‌ڵگاكانی مرۆڤایه‌تی دا به زۆر باری جیاواز تێپه‌ڕیوون ده‌كرێت بڵێم ئازاد بوونی ژنان ئازاد بوونی سه‌رجه‌م مرۆڤه‌كانه واته ئازاد بوونی پیاوه‌كان و منداڵه‌كانیشه. . . مه‌حاڵه باس له ئازادی و مافی مرۆڤ و ته‌نانه‌ت پێشكه‌وتنی زانستی و كولتووری و ئابووری. . بكرێت و توێژێكی گرنگی وه‌كو ژنان په‌راوێز بكرێت، له‌به‌رئه‌وه‌ی ئازادی تاك به‌گشتی و پێشكه‌وتنی كۆمه‌ڵگا و دادپه‌روه‌ری گرێدراوه به كۆمه‌ڵێك فاكته‌ری هه‌مه‌لایه‌ن كه گرنگترینیان سه‌یركردنی ژنانە وه‌كو مرۆڤێكی ئاسایی و هاوسه‌نگ و ته‌واوكه‌ر له‌گه‌ڵ پیاو. لە وڵاتانی پێشكه‌وتوو ژنان له‌گشت بواره‌كان وەك پیاوان هەژمار دەكرێن، له ئه‌وڕوپا و وڵاته پێشكه‌وتووه‌كان ئه‌و ئاشتی و پێشكه‌وتن و دادپه‌روه‌ریه‌ی كه بۆ (تاك) فه‌راهه‌م كراوه هه‌مووی له ئه‌نجامی سه‌یركردن و رێزگرتنه له تاك بەبێ جیاوازی ڕەگەزی .\nڕەخساندن و دەرفەت دان بە پرسی ھەبونی ڕۆڵی ژنان لە بوارەکانی ئیداری و حزبی و سەرکردایەتی کردن و کارگێڕی دەبێتە ھۆکاری ھاندانیان بۆ ئەوەی کە پێداویستیە ناوخۆییەکانی کۆمەڵگا دابین بکەن و گەنجان و ژنان پێکەوە بەشداری بکەن لە چالاکی و زیاد کردنی بەرھەم و وە کار کردن لە بواری پەروەردەو ئیدارەو زیاد کردنی بالانسى پێداویستیەکانى پێشخستنی ئابورى کۆمەڵگە.\nپێگەیاندنی کەسایەتی بەھیزی ژن و کارکردنیان بۆ ھاندانی جەماوەر و زیاد کردنی توانای بەرھەم ھێنان، بە نەھێشتنی کەلتوری داسەپاوو بەھێز کردنی ژنانەوە بەرجەستە دەبێ . .


United Nations Iraq - نوێنەری تایبەتیی سکرتێری گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان سەردانی کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان دەکات و جەختیش لەسەر ئەوە دەکاتەوە کە هەڵبژاردن لەلایەن عێراقییەکان خۆیانەوە بەڕێوەدەبرێت و هەر ئەوانیش خاوەنین\nهەینی, 29 کانونی دووەم 2021 07:31\nنوێنەری تایبەتیی سکرتێری گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان سەردانی کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان دەکات و جەختیش لەسەر ئەوە دەکاتەوە کە هەڵبژاردن لەلایەن عێراقییەکان خۆیانەوە بەڕێوەدەبرێت و هەر ئەوانیش خاوەنین گرنگ\nلە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا کە دوای کۆبوونەوەکە لەلایەن کۆمیسیۆنەوە رێکخرابوو، خاتو پلاسخارت ستایشی کۆمیسیۆنی کرد بۆ راگەیاندنی کاتبەندیی هەڵسووڕانی ئەنجامدانی هەڵبژاردنی پێشوەختە کە بڕیارە لە ١٠ی تشرینی یەکەمدا ئەنجام بدرێت.\nهەروەها خاتوو پلاسخارت وەڵامی پرسیاری رۆژنامەنووسانیشی دایەوە سەبارەت بە داوایەکەی عێراق لە ئەنجوومەنی ئاسایش بۆ چاودێریکردنی هەڵبژاردن. ئەو لەمبارەوە جەختی لەسەر ئەوە کردەوە کە هەڵبژاردن لەلایەن عێراقییەکان خۆیانەوە بەڕێوەدەبرێت و هەر بۆ ئەوانیشە.\nخاتو پلاسخارت وتی "سەبارەت بە ڕۆڵی کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی و نەتەوە یەکگرتوەکان بەتایبەتی ، حەز دەکەم ئەوەتان بۆ ڕوون بکەمەوە کە ئێمە تا ئێستا تەنها یارمەتیی تەکنیکی پێشکەش دەکەین. دەبێ ئەوەش ڕوون بێت کە هەڵبژاردن پێویستە لەلایەن عێراقییەکان خۆیانەوە بەڕێوەببرێت و هەر ئەوانیش خاوەنداری بکەن."\nئەو ٣ بژارده‌ی خستەڕوو کە دەکرێ بۆ بێگەردیی هەڵبژاردن بگیرێنەبەر کە بریتین لە سەرپەرشتیکردن و تێبینیدان و چاودێریکردن . داوایەکەی عێراقیش هەر بژارده‌ی چاودێریکردن دەگرێتەوە."\nئەو زیاتر وتی "چاودێریکردنی هەڵبژاردن مامناوەندترین شێوازی ئامادەبوونی نێودەوڵەتییە لە عێراق بۆ ئەوەی بزانێت کە لە ڕۆژی هەڵبژاردندا چی ڕوودەدات. ئەمەش ڕێک ئەوەیە کە عێراق داوای لە ئەنجومەنی ئاسایش کردبوو."\nلەکاتێکدا عێراق چاوەڕێی وەڵامی ئەنجومەنی ئاسایشە، خاتو پلاسخارت ئەوەی ڕوون کردەوە کە چاودێریکردنی هەڵبژاردن ئامرازی هەرە باو و پەسندکراوە.\nئەو زیاتر وتی"ئەمەش پاراستنێکی سەرەڕایە بۆ بەدەستهێنانی بێگەردی لە پرۆسەی هەڵبژاردندا. هیچ شتێکیش تایبەت نییە بە عێراق تەنها دوورخستنەوەی چەک و پارە نەبێت بۆ ئەوەی کار لە ئەنجامی هەڵبژاردندا نەکەن."\nئەو لە کۆتاییدا وتی "هەرچۆنێک بێت ئەمە هەڵبژاردنێکە لەلایەن عێراقییەکان خۆیانەوە، نەک کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی، ئەنجام دەدرێت. "


كاسياس: هيوادارم بۆ ماوەيەكى زياتر لە پۆرتۆ بمێنمەوە..!! – كوردسپۆرت\nسەرەكى/ جيهان/كاسياس: هيوادارم بۆ ماوەيەكى زياتر لە پۆرتۆ بمێنمەوە..!!\nكاسياس: هيوادارم بۆ ماوەيەكى زياتر لە پۆرتۆ بمێنمەوە..!!\nياريزانى بەرەگەز ئسپانى (ئيكەركاسياس) گۆلپارێزى يانەى پۆرتۆى پرتوگالى دەلێت هيوادارم بۆ ماوەيەكى درێژ لەگەل يانەكەى ئێستامدا بمێنمەوە.\nكاسياس لە دواى ئەوەى كە گرێبەستەكەى لەگەل يانەى شاهانە كۆتايى هات رووى لە يانەى پۆرتۆ كرد, ئەو گۆڵپارێزە ماوەى ٢٤ سال خزمەتى بە يانەى مەدريديەكە كردوە و توانيويەتى لەو ماوەيەدا چەندين نازناوى تاك و كۆمەل بەدەست بهێنێت لە سەرجەم پاڵەوانێتيەكاندا.\nرۆژنامەى ئاسى ئسپانى لە پەيجى تايبەتى خۆى لە فەيسبووكەوە لێدوانەكانى كاسياسى بلاو كردوەتەوە كە دەلێت: “ساڵى يەكەمم لەگەڵ پۆرتۆ بە هيچ شێوەيەك ئاسان نەبوو, كاتى زۆرم پێويست بوو بۆ ئەوەى لەگەڵ يانەكەدا بگونجێم, بەڵام لە ئێستادا دەمەوێت بۆ ماوەيەكى زياتر لێرە بمێنەوە, بەدڵنياييەوە دەمەوێت بەردەوام بم”.\nوتيشى: “زۆر دڵخۆشم بە پەيوەندى كردنم بە يانەى پۆرتۆ و مانەوەم لەم شارە جوانەدا, لە ئێستادا كارەكانم زۆر بەباشى دەروات بە تايبەتى لەگەڵ يانەكە و بە گشتى لە پرتوگال لە ماوەى ئەم ساڵەدا بەرامبەر بە وەرزى رابردوو”.


هەولێر، کەسوکاری پێشمەرگە دیلەکان داوای زانینی چارەنووسی ڕۆڵەکانیان دەکەن - RojNews\nهەولێر، کەسوکاری پێشمەرگە دیلەکان داوای زانینی چارەنووسی ڕۆڵەکانیان دەکەن\nژمارەیەک لە کەسوکاری ئەو پێشمەرگانەی لەلایەن چەتەکانی داعشەوە دەستگیرکرابوون و تا ئێستا چارەنوسیان نادیارە، لەبەردەم بارەگای نەتەوەیەکگرتوەکان لە شاری ھەولێر گردبونەوەیەکیان ئەنجام دا.\nلە دوای هێرشەکانی چەتەکانی داعش بۆ سەر باشوری کوردستانلە چەند ساڵی ڕابردوودا، جگە لە سەدان شەهید و هەزاران بریندار، چەندین پێشمەرگەش بە دیلی کەوتنە دەست چەتەکان، کەسوکاری ئەو پێشمەرگانە بەردەوام نیگەرانییان لە دژی دەسەڵاتی سیاسی هەرێم دەربڕیوە کە بۆ ئازادکردنیان کەمتەرخەم بووە، هەر بەو هۆیەشەوە بەشێک لە کەسوکاری ئەو دیلانە ئەمڕۆ گردبوونەوەیەکیان ئەنجام دا.\nخالید ئەحمەد باوکی یەکێک لە پێشمەرگە دیلەکان و بەشدار لە گردبوونەوەکە، بە رۆژنیوزی ڕاگەیاند: داوای چارەنووسی ئەو پێشمەرگانە دەکەین کە لای داعش دیلن، بۆیە داوامان ئەوەیە ئەگەر لە ژیاندا ماون با کار بۆ ئازادکردنیان بکرێت.\nوتیشی: بەگوێرەی ئەو زانیارییانەی لای ئێمەیە ئەو پێشمەرگانەی پێشتر لەلایەن تیرۆرستانی داعش دەستگیرکرابوون دوای رووخانی داعش کەوتونەتە دەست حکومەتی عێراق، بۆیە داوا دەکەین ھەوڵبدرێت لە زووترین کات ئازادبکرێن.\nخالید ئەحمەد ئەوەشی وت: پێویستە کار بۆ ئەوەش بکرێت، کە ئەگەر ئەو پێشمەرگانە لە ژیاندا نەماون چارەنووسیان دیاری بکرێت، بۆ ئەوەی بێ ھیوا بین لە چاوەڕوانی گەڕانەوەیان.


کوردیپێدیا - رێژەی سەوزایی لە هەرێمی کوردستان لە خوار ستانداردی جیهانییەوەیە\n📊 بابەت 374,113 | وێنە 58,966 | پەڕتووک PDF 10,976 | فایلی پەیوەندیدار 42,450 | 📼 ڤیدیۆ 167 | 🗄 سەرچاوەکان 14,590\n📊 رێژەی سەوزایی لە هەرێمی کوردستان لە خوار ستانداردی جیهانییەوەیە | 🏷 پۆل: ئامار و راپرسی | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\nبەپێی ئامارەکانی دەستەی ژینگە، رێژەی سەوزایی لەهەرێمی کوردستان لە 13%یە، لەکاتێکدا بەپێی ستانداردە جیهانییەکان نابێت ئه و رێژەیە لە 20% کەمتر بێت.\nرێژەی سەوزایی لە هەرێمی کوردستان ☰\nبەپێی ئامارەکانی دەستەی چاککردن و پاراستنی ژینگەی هەرێم، کە دەست دواڕۆژ کەوتوون ، رێژەی سەوزایی لە هەرێمی کوردستان لە 13% تێپەڕنا کات و له و رێژەیەش پارێزگای سلێمانیسلێمانی 13.30% رێژەی سەوزایی بەردەکەوێت، هەولێرهەولێر 12.20%، دهۆکدهۆک 12.50% بەمەش رێژەی سەوزایی بە گشتی 13%یە.\nهەر بەپێی ئامارەکانی ئه و دەستەیە لەکۆی 40 هەزار کیلۆمەتر چوارگۆشەی رووبەری هەرێمی کوردستان، تەنها 5 هەزار و 200 کیلۆمەتر دووجای چوارگۆشە رێژەی سەوزاییە.\nرێژەکە بەجۆرێکە، سەوزایی باخچەکان دەکاتە (7%)ی سەوزایی گشتی، رێژەی سەوزایی ماڵ و باڵەخانه و نەخۆشخانه و شوێنەکانی دیکە بە لە 3% دەخەمڵێنرێ، هەرچی رێژەیی سەوزایی شۆسته و شەقامەکانیشە بەرێژەی 3% دەخەمڵێنرێت.\nبەپێی ئامارەکانی دەستەی چاککردن و پاراستنی ژینگە بەهۆی بەردەوامیی قەیرانی دارایی، لەماوەی چوار ساڵی رابردوودا رێژەی سەوزایی لە سەدا 0.5% بووه و رووبەری هەر 10 مەتر دووجاش کەمتر لە یەک داری بەردەکەوێت.\nئه و دەستەیە ئاشکراشیکردووە: بۆ ئەوەی رێژەی سەوزایی بگاتە ئاستی ستانداردە جیهانییەکان، پێویستە رووبەری سەوزایی هەرێمی کوردستان لە 5 هەزار و 200 کیلۆمەتر دووجا بەرزبکرێتەوە بۆ 10 هەزار کیلۆمەتر چوارگۆشە.\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Sep 12 2018 3:49PM تۆمارکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Nov 5 2019 1:39PM باشترکراوە\n👁 ئەم بابەتە 1,330 جار بینراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 25 KB Sep 12 2018 3:59PM هاوڕێ باخەوان\n| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 8,362 چرکە!


ژنە شاعیرێکی رادیکاڵ و نامە شۆڕشگێڕیەکانی – ژینیار\nIn ئەدەبی, هزری\nزیندان لە سەردەمی مۆدێڕن دا پەل و پۆی زۆر هاویشتووە، واتاگەلی جۆراوجۆری لە خۆ دا کۆ کردووەتەوە، لە هەموان زەقتر زیندانی سیاسییە کە زۆرتر لە لایەن ناوەندەکانی مافی مرۆڤ لە ئاستی جیهان دا کاری بۆ دەکەن هەتا ئەو جۆرە زیندانییە نەمێنێت، ئەگەر بڕیک قووڵتر لەو باسە بڕوانین رەنگە زیندانی سیاسی تەنیا بەرتەسک نەبێتەوە بۆ کەسانێک کە بە دژی دەسەڵاتیکی توتالیتە و ئیدۆئۆلۆژییەکی فاشیست و شتی لەوجۆرە وەستاونەتەوە، زۆر دۆخی تر کە ئەو جۆرە سیستم و دەسەڵاتانە بۆ مرۆڤی پێک دینن و مرۆڤی پی دەچەوسێتەوە خۆی بە جۆرێک هەڵگری واتای زیندانییەکی سیاسییە.\nلە کەس شاراوە نییە کە سیاسەت بە گشتی چ قوڕێکی رەشی بۆ مرۆڤ گرتووەتەوە. ئێستا رەنگە ئەو پرسیارە قوت بێتەوە کە جۆرەکانی تر لە زیندانی سیاسی چییە؟ دەکرا لە سەر وەڵامەکەی هەندیک شت باس بکەم بەڵام پێم وابێ نامەی ژومارە 49ی دایان دی پریما هێندە بە جوانی باسی کردووە و وەها قووڵ رۆچۆتە ناو ئەو باسەوە کە قسە کردنی لە سەری زیادییە. لە ئامریکایەک کە هەتا بووە دەسەڵاتیکی وەحشی و وێرانگەری بووە، لە ژینگەی ئەوێدا پێمان دەڵێ زیندانی سیاسی کێ و کێن؟ دڵنیام زۆرینەی لە وڵاتەکانی خۆشمان دەتوانین ببینینەوە، رەنگە هەر تۆ کە ئێستا خوێنەری ئەو بابەتەی بە جۆرێک سەردەمانێک یان ئێستا زیندانی سیاسی بیت و بە قوونی خۆت نەزانیبێ، بە منیشەوە!\nچەند شەو لەمەو بەر شیعرێکی یان نامەیەکی (Diane Di Prima ) “دیان دی پڕیما” بە ناوی “زیندانی سیاسی” کە لە راستیدا لە دووتوێی “نامە شۆڕش‌گێڕییەکان” دا بڵاو بوونەتەوە و ئەویش نامەی ژومارە 49 بووە بە وەرگێڕانی “حسێن مەکی زادە” بۆ سەر فارسی خوێندەوە، دواتر من هەر وا کردم بە کوردی و لەگەڵ دەقە ئینگلیزییەکەی ناردم بۆ هاوڕییەک کە زۆر بە باشی شارەزای هەر دوو زمانی کوردی و ئینگلیزییە، هەندیک وردە پێشنیاری پێدام و تۆزێکی ترم ئاڵ و گۆڕ بە سەردا هێنا، ئەو کارەشم بۆ ئەوەی کرد کە من دەق لە زمانی دووهەم را وەرناگێڕم، تەنیا کارەکە بە لامەوە زۆر جوان بوو و وەک حەزی خۆم وەرمگێڕاوە و گوتیشمان با لەگەڵ دەقە سەرەکییەکەی بەراوردێک بکرێت.\nئەو نامەگەلە سەرەتا لە ساڵی 1968ی زایینی نووسراون و یەکەم جاریش لە ساڵی1971 بڵاو بوونەوە.\nچەند ساڵ پێشتر کۆمەڵیکی کەم لە کورتە شیعرەکانی دایان،م خوێندبۆوە و کەم و زۆر دەمناسی، ناوبراو ژنە شاعیری ناو جەماعەتی “بیت” بوو. ساڵی 1934ی زایینی لە بڕوکلینی نیۆیۆرک دێتە دونیا و یەکەم کتێبە شیعری خۆی لە ساڵی 1958 دا چاپ کرد. لە سەرەتاکانی دەهەی شەستی زایینی تێکەڵ بە جەماعەتی بیت دەبێت و بەردەوام هەتاکوو ئێستا لە نووسین نەوەستاوە.\nنامە شۆڕشگێڕییەکان ژومارە 49\nلەشێکی چرچ و لۆچ و بێ‌هەست و رزیو بۆخۆی زیندانییەکی سیاسییە\nمناڵیکی قوتابخانە بۆخۆی زیندانییەکی سیاسییە\nپارێزەرێکی ناو زیندان بۆخۆی زیندانییەکی سیاسییە\nچی دوکتوری مێشک‌گێیە بووەتە زیندانی سیاسی\nژنێکی کابان بۆخۆی زیندانییەکی سیاسییە\nمامۆستایەکی قوتابخانە کە درۆ لە نێوان لێوە خەفەتبارەکانییەوە دزە دەکاتە دەرەوە بۆخۆی زیندانییەکی سیاسییە\nهاوڕەگەزبازەکان بۆخۆیان زیندانییەکی سیاسین\nموعتادێک بۆخۆی زیندانی سیاسییە\nهەرچی زیندانە زیندانییەکی سیاسییە\nچی ژنەزیندانییەکی سیاسییە\nچی ژنە زیندانییەکی سیاسییە\nخۆت ئازاد کە\nمن کە خووم بە تووڕەیی گرتووە زیندانی سیاسیم\nمن کە دیلی خووی توڕەهاتم زیندانی سیاسیم\nمن کە دیلی خووی ترس و هەراسانیم زیندانی سیاسیم\nمن کە دیلی ئیحساس‌گەلی گەمژانەم زیندانی سیاسیم\nمن ئازاد کەن\nیارمەتیم بدەن، ئازادم کەن\nخۆتان ئازاد کەن\nیارمەتییەک بکە ئازادم کەن\nهەموو زیندانییە سیاسییەکان ئازاد کەن\nمەسیح ئازاد کەن\nژانداڕک ئازاد کەن\nگالیلە،جۆردانوبڕۆنۆ، مایستر ئیکهارت ئازاد کەن\nسوقڕات ئازاد کەن\nساکۆ و واتزێتی ئازاد کەن\nسەرۆک‌کۆمار نیکسۆن ئازاد کەن\nچی موعتادی ماریجوانایە زیندانییەکی سیاسییە\nچی پیاوی مەند و ماقووڵە زیندانییەکی سیاسییە\nچی کوڵاوچییە زیندانییەکی سیاسییە\nچی سۆزانییە، چی قورمساغە، چی بکوژە، زیندانییەکی سیاسییە\nچی مناڵێکی تووڕە و تۆسنە کە شووشەیەک دەشکێنێ زیندانییەکی سیاسییە\nهەموو زیندانە سیاسییەکان رزگار کەن\nهەموو زیندانییە سیاسییەکان رزگار کەن….\nRevolutionary Letters 49\nدایان دی پریما\nژنە شاعیرێکی رادیکاڵ


كۆتایی ئەم مانگە پڕۆژە یاسای چاكسازی دەگەیەنرێتە پەڕلەمانی كوردستان – تۆڕی میدیایی خەڵک\nدوای گەڕانەوەی بۆ حكومەتی ڕابردوو، بڕیارە لە كۆتایی ئەم مانگە حكومەتی نوێی هەرێم، پڕۆژە یاسای چاكسازی ڕەوانەی پەڕلەمانی كوردستان بكاتەوە و هەردوولاش بەپەرۆشەوە دەیانەوێ ئەمجارە لە بەرژەوەندی هاووڵاتیان پڕۆژەكە دەربچوێنن.\nمونا قەهوەچی، سكرتێری پەڕلەمانی كوردستان لە لێدوانێكی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند، حكومەت و پەڕلەمان سوورن لەسەر پەسەندكردنی پڕۆژە یاسای چاكسازی و حكومەتی هەرێمیش كاری زۆر باشی بۆ ئامادەكردنی پڕۆژەكە كردووە و بەم زووانە ڕەوانەی پەڕلەمانی دەكات.\nوتیشی، “داوامان كردووە هەماهەنگی لە نێوان حكومەت و پەڕلەمان لەبارەی ئەو پڕۆژە یاسایەوە هەبێت و هەر كەموكوڕییەكیش هەبێ پێكەوە چارەسەری بكەین، بۆ ئەوەی وەكو خولی پێشوو نەبێت، هاتە پەڕلەمان و دواتر ڕەتكرایەوە و بووە موزایەدەی سیاسی”.\nلای خۆشییەوە، ڕۆژان محەمەد، ئەندامی لیژنەی یاسایی لە پەڕلەمانی كوردستان بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، تا ئێستا پڕۆژە یاساكە ڕەوانەی پەڕلەمان نەكراوەتەوە، بەڵام بڕیارە لە ماوەیەكی نزیكدا ڕەوانە بكرێت.\nسەبارەت بە دەستكاریكردنی پڕۆژەكە، ناوبراو ئاماژەی بۆ ئەوە كرد، زانیاری لەسەر ئەو بابەتە نییە.\nلەلایەكی دیكەوە، ئەبوبەكر هەڵەدنی، ئەندامی پەڕلەمانی كوردستان بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، كۆتایی ئەم مانگە حكومەت پڕۆژە یاساكە ڕەوانەی پەڕلەمان دەكاتەوە بە دەستكارییەوە بۆ ئەوەی لە وەرزی نوێی یاساداناندا كاری لەسەر بكرێت.\nبەپێی زانیارییەكان، سەرەتای مانگی داهاتوو پشووی هاوینەی پەڕلەمانی كوردستان كۆتایی پێدێت و بڕیارە تا ئەوكاتە دەستەی سەرۆكایەتی پەڕلەمان ئامادەكاری پێویست بۆ گفتوگۆكردن لەسەر پڕۆژە یاساكە تاوتوێ بكەن.


شەڕی نێوان كاڵاكان - تۆڕی میدیایی خەڵک\nخوێندنەوەیەكی دی بۆ سەما‌و تەراویحەكە\nخاڵی هاوبەشی نێوان(مۆدێلەكان، سیاسیە پۆپۆلیستەكان، واعیزە دینییەكان)چییە؟\nئێستا لەهەموو سەردەمێك زیاتر شەڕی نێوان (بینەر)و(بینراو)ە، بینەر هەڵگری زۆر مانایە بەڵام زەقترینیان: بینەریی (بێ دەسەڵاتییە). بینراویش بەهەمان شێوە بەڵام زەقترین مانای (دەسەڵاتدارییە)”پێشتر لەسەر ئەم دوو چەمكەم نوسیوە”.\nلەسەدەكان‌و هەزارەكانی رابردوودا، هەمیشە ژمارەی بینەرە بەڕێزەكان…! زۆر كەمتر بوون لەبینراوە دەسەڵاتدارەكان…!، بەڵام نێت‌و بەتایبەت سۆشیاڵ میدیا زەمینەیەكی خولقاندوە كە ئیدی بینەرە بێدەسەڵاتەكانی جاران، لەهەوڵی ئەوەدان ببنە بینراوی دەسەڵاتدار.\nلەبەر ئەوەی پێشتر بینراوەكان كەمبوون، زۆر سانا بەهاش بەتەنیشت كاڵاكانەوە دەبوونە بینراو، بەڵام ئێستا لەبەر ئەوەی ژمارەی بینراوەكان روو لەهەڵكشانە ئیدی زۆر سانا بینراوەكان بەهایان كاڵدەبێتەوە‌و زیاتر خەریكی پیشاندانی كاڵان، بەتەنهاش هەڵكشانی ژمارەی بینراوەكان هۆكاری كاڵبونەوەی بەهاكان نییە، بەڵكو پەیوەندی بە گەوهەری كاڵا خۆشییەوە هەیە، چونكە كاڵاكان لەبازاڕدا زیاتر لەبەهاكان خێراتر ساغدەبنەوە‌و كڕیاریان زۆرە.\nبۆیە ئێستا هەموان هەوڵی ئەوە دەدەن شوناسی كاڵابوون ببەخشن بەشوناسی خۆیان، چونكە شوناسی بەكاڵا بوون زووتر ساغدەبێتەوە، بەتەنها ئەمەش نا، بەڵكو هۆكاری دووەمیش ئەوەیە كە كاڵا دەتوانێت شەڕی كاڵا بەكات، بەواتای ئەوەی بەها شەڕی كاڵای پێناكرێت، بۆیە تۆش ناچاری قۆڵی لێهەڵماڵی‌و دارو نەدارت بكەیتە كاڵا، نەتیجە بازاڕی تۆش گەرمدەبێت، خەڵك دەتناسێت، دەبیتە بینراو‌و دەسەڵات‌و پارەش پەیدا دەكەیت. گرفتەكە ئەوەیە لەم پڕۆسەیەدا خۆت‌و شوناسەكەشت بەسەركەوتوو دەزانیت. ئاگات لەوە نییە هەم خۆت‌و هەم شوناسەكەشت دۆڕاندوە.\nتێبینی بكەن: ئێستا كێن ئەوانەی زۆر بەدەرەوەن‌و زۆر بینراون‌و زۆرترین فۆلۆوەر‌و لایك‌و ڤیوو‌و سەبسكرایبەریان هەیە؟ ئەتوانین لەسێ گروپدا كورتیان بكەینەوە: سیاسییە پۆپۆلیستەكان، مۆدێلەكان، واعیزە ئاینییەكان.\nیەكەم: (سیاسییە پۆپۆلیستییەكان)ی كۆی پارتە جیاوازەكان، لەسەر ئاستی دونیا‌و لەكوردستانیشدا ژمارەی پێوانەییان تۆماركردووە لەسۆشیاڵ میدیادا، دەوڵەمەندترین‌و دەسەڵاتدارترینن، تەنها هۆكاریش ئەوەیە شوناسی خۆیان‌و شوناسی پارتەكانیشان تەحویلكردوە بۆ كاڵا‌و شەڕی شوناسە بەكاڵابوەكانی ئەوانی دی پێدەكەن. بۆیە دەبینیت چەندێك ژمارەی حیزب‌و سیاسییە پۆپۆلیستەكان هەڵبكشێت ئەوەندەش گەندەڵی لەهەڵكشاندایە، بەها سیاسییەكان وندەبن‌و دامەزراوە‌و پڕنسیپە باڵاكانی دەوڵەتداری نغرۆ دەبن‌و سیاسەت بەهەموو مانایەك لەفەزیلەت خاڵیدەبێتەوە.\nدووەم: (مۆدێلەكان)ی هەموو دونیا‌و كوردستانیش دیسان لایك‌و ڤیو‌و فۆلەوەریان فڕیوە، چونكە زۆر ساناتر لەسیاسییە پۆپۆلیستەكان جەستەی خۆیان كردوە بەكاڵا. كێشە ئەوەیە ئەمە بەئازادی مێینە ببینیت، لەكاتێكدا هەر لەخودی پڕۆسەی بەكاڵابونەكەدا شتێك نەماوەتەوە بەناوی مێینەوە. لێرەوەیە رۆژ بەڕۆژ ژمارەی مۆدێلەكان هەڵدەكشێن، بەڵام داخرانی كۆمەڵایەتی‌و توندوتیژی‌و ئەتككردنی مافی مێینە نەك كەمی نەكردوە بەڵكو لەهەڵكشانی زیاتردایە. (رەنگە یەكێك لەهۆكارەكانی پەیدابوونی مۆدێلی هاورەگەزخوازانیش هەر پەیوەندی بەوەوە هەبێت بەكاڵابوون كیمیایە‌و بەزوترین كات‌و پڕبینەر‌و پڕ پارەت دەكات…! )\nسێهەم: (واعیزە ئاینییەكان)یش لەسەر ئاستی دونیا‌و لەهەرێمی كوردستانیش، لەبری ئەوەی پێچەوانەی دوو گروپەكەی دی كاربكەن، بەها بۆ هەمووان بگێڕنەوە، تەواو بەپێچەوانەوە ئاین‌و بەها ئاینییەكانیان كردوە بەكاڵا‌و شەڕی كاڵاكانی دیكەی پێدەكەن، لەمەشدا سەركەوتوبوون.\nئێستا واعیزە دینییەكان ژمارەی لایك‌و سەبسكرایبەر‌و ڤیو‌و فۆلەوەرەكانیان ئەگەر زیاتر نەبن لەدوو گروپەگەی سەرەوە ئەوا كەمتر نین. نەتیجەش ئەوەیە كە ژمارەی دیندار زیادی كردوە، بەڵام كۆمەڵگا‌و دیندارەكان لەبری بەهای دینی‌و رۆحی، كاڵای دینیان دەرخوارد دەدرێت، ژمارەی پەرستگاكان رۆژ بەڕۆژ لەزیادبوندان بەڵام رێژەی تاوانیش بەتەنیشتییەوە لەهەڵكشاندایە.\nئاینییەكان هەڵەیەكی گەورە دەكەن زۆربوونی ژمارەی دیندارەكان بەسەركەوتنی ئاین بزانن(ئەگەر وابێت كەواتە مەلا‌و قەشە‌و واعیزەكان لەپێغەبەرەكانیان ئیماندارتر‌و سەركەوتوتر‌و باشترن، چونكە هەمیشە كەمینەیەكی زۆر كەم بڕوایان بەپێغەمبەرەكان هێناوە، خۆ ئەمە هەر لەخۆوەوە نییە، بیرێك لەمە بكەرەوە؟!)، هەمیشە زۆربوونی ژمارەی دیندار لەسەر حسابی كاڵبونەوەی كوالیتی‌و گەوهەری دین‌و ئیمان دەكەوێت(كاتێك شیعری كلاسیكی ئێمە پڕیەتی لەزەمكردنی واعیزە دینییەكان هەر لەبەر ئەمەبووە كە وەختی خۆشی واعیزەكان ئاینیان وەك كاڵا فرۆشتوەتەوە).\nزۆربونی ژمارەی دیندار پەیوەندی بەسەتحیكردنییەوە هەیە، پەیوەندی بەبچوكردنەوەیەتی بۆ كۆمەڵێك شكڵیات‌و حەرەكات‌و تەقسی بێ گیان‌و بەبتكردنییەوە هەیە(ئەو بتەی پێغەمبەركان بۆ شكاندنی هاتون..!)، ئەمەش دوو زیانی گەورە بەگەوهەری ئاین دەگەینێت:\nیەكەم: وەك وتمان ئەیكات بەبونەوەرێك هەموو شتێكە جگە لەئاین.\nدووەم: كاتێك كردت بەكاڵا، ئیدی هەم موشتەری زۆر دەبێت‌و زۆرترین مێشی لێوە دەئاڵێت، هەمیش زۆر سانا هەموان وەك دیندارەكان‌و بگرە زیاتریش دەتوانن بازرگانی بەئاینە بەكاڵابوەكەوە بكەن(تێبیی بكەن ئێستا ئەوانەی بەپارتی عەلمانی ناسراون، هێندەی ئیسلامییەكان‌و بگرە هەندێ جار زیاتریش بازرگانی بەئیسلامەوە دەكەن، لەمەشدا ئیسلامیەكان تاوانبارن چونكە ئیسلامیان وەك ئاین هێندە سەتحی كردۆتەوە هەموان هەتا ئەنتی ئاینییەكانیش دەتوانن ئاڵوگۆڕ‌و كڕین‌و فرۆشتنی پێوە بكەن((بێگومان ئەمە بۆ ئاینەكانی دیش كەم تا زۆر راستە، سەیری مامەڵەی ترەمپ بكەن لەگەڵ مەسیحیەت‌و بەتایبەت مەسیحییە زایۆنییەكاندا… نمونەی تر زۆرن لەدونیادا)).\nئێستا ئەگەر ئەمەی سەرەوە جێبەجێ بكەین بەسەر (سەما)و (تەراویحەكە)ی سەهۆڵەكەی سلێمانیدا، زۆر سانا هاوكێشەكەمان بۆ رونتردەبێتەوە: سەیركە كچ‌و كوڕەكە جەستەی خۆیان وەك كاڵا نمایش دەكەن، دیندارەكانیش بەهەمانشێوە جەستەی خۆیان لەتەراویحەكەدا نمایش دەكەن، هەر یەكەی بەجۆرێك، بەڵام لەگەوهەردا هاوشێوە، چونكە نە سەماكەرەكان سەماكەیان رەهەندی رۆحی هەبوو ((رەنگە بۆ پەیداكردنی مشتەری ئەمەیان كردبێت، چونكە وەك رونبویەوە ئەم دوو سەماكەرە لەهەولێر ئەكادیمیای فێركردنی سەمایان هەیە، رەنگە ویستبێتیان لەسلێمانیش لقێكی تر بكەنەوە‌و ئەمەیان وەك ریكلام‌و بۆ ناساندنی خۆیان كردبێت)). نە نوێژخوێنەكانیش لەتەراویحەكەیاندا خەریكی پەرستشبوون‌و نەئاگایان لەخوای خۆیان هەبووە، چونكە دیارە پەرستشی راستەقینە پێویستی بەخۆنمایشكردن نییە، بەڵكو پێویستی بەشوێنێكی ئارام‌و دوور لەفەوزا هەیە، پەرستش كارە نەك پەرچەكردار، پەرستش خۆشەویستی‌و جوانی ئاڕاستەی دەكات، نەك رەق‌و ناشیرینی، پەرستشی راستەقینە هێورت دەكاتەوە، دەهریت ناكات….!\nتێبینی بكەن: گروپەكەی دیش واتە (سیاسییە پۆپۆلیستەكان) هەریەكە لای خۆیان ویستیان ئەم هەلە بقۆزنەوە بۆ تەحقیقی كۆمەڵێك ئامانج. سیاسییە پۆپۆلیستەكانی ناو ئۆپۆزسیۆن وێڕای ئەوەی كۆنزەرڤاتیڤانە تەختییەی سێ رواوەكەیان كرد(مەسەلەی قورئانەكەش) لەپێناو راكێشانی سەرەنجی دیندارە زۆرو زەوەندەكان‌و كۆكردنەوەی لایك‌و ڤیو‌و دواجاریش بردنەوەی كورسیەكی زیاتر لەهەڵبژاردنەكانی داهاتوودا. هاوكات كردیانە ئامڕازێكیش بۆ زیاتر كوتانی دەسەڵات، بەو بیانوەی دەسەڵات ئەمە بۆیە دەكات تا خەڵك كێشە بنەڕەتییەكانی بیربچێتەوە(وەك ئەوەی خەڵك بەملیۆنان لەسەر جادە بوبێتن‌و ئەم سەما‌و قورئانە ساردی كردبێتنەوە!!!!!).\nهاوكات سیاسییە پۆپۆلیست‌و بەرژەوەند گەراكانی ناو دەسەڵاتیش كردیانە هەلێك بۆ ئەوەی پێمانبڵێن: بەتەنها دەسەڵات ناشیرین‌و بێ پڕەنسیپ‌و پڕ كێشە نییە، بەڵكو كۆمەڵگاش ناشیرین‌و پڕ كێشە‌و بیمارییە، دەسەڵاتی نەخۆش‌و ناشیرین رەنگدانەوەی كۆمەڵگایەكی ناشیرن‌و نەخۆش‌و بیمارە.\nگرنگە ئاماژە بەوە بكەین، كە لەروكەشدا وادەردەكەێت كە مۆدێلەكان‌و دوو سەماكەرەكە‌و تەراویحگەراكان، واعیزە ئاینییە دژەكان‌و سیاسییە پۆپۆلیستەكانی ناو ئاڕاستە جیاوازەكان دژی یەكدی بن‌و سەنگەریان لەیەكتر گرتبێت، بەڵام لە لەگەوهەردا‌و لەقوڵاییدا خزمەتی یەكدی دەكەن، نان بۆ یەكدی پەیدا دەكەن، ئەوان بێ یەكدی ناژین، بێ یەكدی لەبرسا دەمرن، چەندێك مۆدێلەكان كاڵاكانی خۆیان نمایش بكەن، لەبەرامبەریشدا دینی بەكاڵابووش نەك ناشكێت بەڵكو برەوی زیاتر پەیدا دەكات.\nبەهەمان شێوە سیاسییە پۆپۆلیستە چاوچنۆكەكەی ناو ئۆپۆزسیۆن خزمەتی گەورە بەسیاسیە پۆپۆلیستە گەندەڵەكەی ناو دەسەڵات دەكات. ئیسلامییە پۆپۆلیستەكان خزمەتی (عەلمانی)یە پۆپۆلیستەكان دەكەن، سوونە توندڕەوەكان خزمەتی شیعە توندڕەوەكان، مەسیحییە تونڕەوەكان خزمەتی ئیسلامییە توندڕەوەكان، بەهەمانشێوەش تورك‌و عەرەب‌و جولەكە‌و فارس‌و كوردە… رەگەزپەرستەكان لەرووكەشدا دژی یەكن، بەڵام لەگەوهەر‌و قوڵاییدا وزە بەیەك دەبەخشن، وەك مشە خۆرەكان لەسەر یەك‌و دواجار لەسەر كۆمەڵگاش دەژین. ئەمانە هەرهەموشیان بەتەنها خەمی ئەوەیانە ببینرێن واتە ببنە بینراو، ئیدی چۆن دەبینرێن گرنگ نییە، دواجاریش ئەوەی براوەی یەكەم‌و سود لەم شەڕی بەبینراوبوونەی كالاكان وەردەگرێت سەرمایەداران‌و سیستمی سەرمایەدارییە(ببینە ئێستا دەوڵەمەنترینەكانی جیهان خاوەنی دەزگاكانی سۆشیاڵمیدیان…!)، ئینجا پاڕادۆكسەكە لەمەدایە واعیز‌و توندڕەوە دینییەكان‌و سیاسییە رەگەزپەرستە پەتەڕییەكان ئەم هەموو خزمەتەی سەرمایەداری دەكەن‌و دواتریش كۆی كێشەكانی رۆژهەڵات‌و دونیای ئیسلام دەخەنە پاڵ ئەمریكا‌و ئەوروپا‌و زایونیزمی جیهانی…!\nلەكاتێكدا ئەم بەكاڵاكردنەی (جەستە، سیاسەت، ئاین) هیچ نییە جگەلە پراكتیككردنی یەكێك لەبنەماكانی سیستمی سەرمایەداری كە دەڵێت:”هەمیشە كڕیار لەسەر حەقە”، لێرەوە ئەم سێ گروپە هیچ ناكەن جگە لەجێبەجێكردنی خواستی كڕیارەكانیان، واتە (مۆدێلەكان) لەبری ئەوەی رۆحییەتی جوان‌و ژیاندۆستی مێیە پیشانی كۆمەڵگا بدەن، جەستەی بەكاڵابویان نمایش دەكەن. (پۆپۆلیستەكان) لەبری ئەوەی بەها سیاسیەكان‌و فەزیلەتمان بۆ بگوازنەوە، بەهەر كلۆجێك بێت خەریكی رازیكردنی وەرگرن، بەهەمانشێوەش (واعیزەكان) لەبری ئەوەی رۆحی دین‌و بەهاكانیمان بۆ بەیان بكەن شكڵی دین‌و خوارەفمان دەرخواردەدەن، هەرسێكیشیان بێ جیاوازی شوناسەكانیان كردۆتە كاڵایەك‌و ئامانجی ئەوەڵ‌و ئەخیریان رازیكردنی موشتەرییە، نەك بەرزكردنەوەی ئاستی هۆشیاری‌و رۆحی موشتەری.\nلەكۆتاییدا: ئەگەر هۆكاری هەموو ئەم بیمارییانەش لەرستەیەكدا كورت بكەینەوە، ئەوا دەبێت بڵێین ئێستا كوردستان‌و جیهانیش لەقۆناغێكی راگوزەردایە، لەم قۆناغەشدا هەمیشە كاڵا بەسەر بەهادا زاڵە، بەڵام هەر نەتەوەو كۆمەڵگا‌و گروپ‌و پارتێكی سیاسی زوتر لەوانی دی لا بەلای بەها‌و پڕەنسیپەكاندا بكاتەوە براوە دەبێت.


کۆشکی سپی لە VOA تووڕەیە | AvaToday\nکۆشکی سپی لە VOA تووڕەیە\nکۆشکی سپی دەڵێ دەنگی ئەمریکا کە جێگەی ئەوەی زمانی ویستەکانی خەڵکی ئەمریکا بێت بووە بە وتەبێژی دووژمنانی ئەمریکا. بە بڕوای کۆشکی سپی دەنگی ئەمریکا لە هێندێک حاڵەتدا کاری بۆ چین، ڕووسیە و کۆماری ئیسلامی ئێران کردووە.\nکۆشکی سپی لە دووتوێی ڕاگەیەندراوێکدا ڕەخنەی لە کار و سیاسەتی دەنگی ئەمریکا گرتووە و گووتویەتی دژی بەرژەوەندیەکانی ئەمریکایە. ڕاگەیەندراوی کۆشکی سپی ٢١ خاکەلێوە بلاو بووەتەوە و لەسەر ماڵپەری دەوڵەتی ئەمریکا بڵاو کراوەتەوە.\nلە ڕاگەیەندراوەکەدا هاتووە تەلەڤیزیۆنی دەنگی ئەمریکا کە بە باج و ماڵیاتی خەڵکی ئەمریکا دامەزراوە و ساڵانە ٢٠٠ ملیۆن دۆلار تێچووی هەیە دەبێ سیاسەتەکانی ئەمریکا بە ڕوونی و کاریگەر بباتە نێو خەڵکی جیهان و لە درێژەدا گووتراوە کە VOA زۆربە جاراەکان لە جیاتی ئەوەی لە زمان هاووڵاتیانی ئەمریکا قسە بکات لە زمان دوژمنانی ئەمریکاوە قسە دەکات.\nلە ڕاگەیەندراوەکەدا هەوالەکانی تایبەت بە چین بە نمونە هێندراوەتەوە و کۆشکی سپی گووتویەتی دەنگی ئەمریکا لە جێگەی ڕاپۆڕتی ورد و باوەڕپێکراو و دیتراو، تەبلیغاتەکانی حیزبی کۆمۆنیستی چینی بڵاو بکردووەتەوە و شێوەی ڕووبەڕوو بوونەوەی کۆڕۆنا لە شاری ووهانی بە نمونەی شێوەیەکی سەرکەوتوو لە ڕووبەڕوو بوونەوەی کۆڕۆنا بڵاو کردووەتەوە.\nبە پێی ڕاگەیەندراوەکەی کۆشکی سپی، دەنگی ئەمریکا کە بەشی کورد و فارسیشی هەیە و لە دوای شەڕی جیهانی دووهەم دامەزرێنداوە دەبێ بایەخە سیاسیەکانی ئەمریکا وەک ئازادی و دێموکراسی لە سەرتاسەری جیهان بڵاو بکاتەوە.


پەیامە ڤیدیۆییەكەی خودی جێگری سەرۆكی حكومەت (قوباد تاڵەبانی) زۆر مرۆڤ دۆستانە لە زاری جێگری سەرۆكی حكومەت راگەیەندرا لەمەڕ ئەم دۆخەی كە ئێستا دروستبووە، بەزمانی رجا‌و... داوا لەخەڵكی كوردستان ئەكات كە خۆپارێزی بكەن، داوای لێبوردن دەكات لەبەردەم گەلەكەی ،تا دووچاری كارەسات نەبن.\nلەم دۆخەدا قوباد تاڵەبانی راستگۆترین بەرپرسی سیاسی ناو حكومەتە كە بە ئازایانە (رجا‌و)ی خۆپارێزی دەكات .\nئەگەر وەك ئەوەی ئێستا هەیە كە ژیان ئاساییە و شەقامەكان جمەیان دێت و شوێنە گشتییەكان پڕن و پەیوەندییە كۆمەڵایەتییەكان هەروەك پێشترن، بەم جۆرە ئەم ریتمی ژیانە بڕوات، ئەوا هەمان چارەنوسی ئیتاڵییەكان چاوەڕێمانە، كە بەدیار مەرگی ئازیەكانیانەوە لە ئاسمان دەپاڕانەوە تا فریایان كەوێت. تكایە رێگە لەبەردەم بڵاو بوونەوەی ئەم ڤایرۆسە نەگریسە بگرە.\nن/ رێبین عومەر


عه‌لی باپیر پەیامێکی بڵاوکردەوە و هۆشداریی لە داڕووخانی کۆمەڵگا دەدات – لڤین پرێس\nعه‌لی باپیر پەیامێکی بڵاوکردەوە و هۆشداریی لە داڕووخانی کۆمەڵگا دەدات\nعه‌لی باپیر، هۆشداریی لە داڕووخانی کۆمەڵگا دەدات و دەڵێت: لە هەندێک لە زیندانەکاندا سزادراوان بە تاوانی نێربازیی لەپێش کوشتن‌و دزیی و تاوانەکانی دیکەوەن، هاوکات داواش لەو دیندارانەکات کە ڕەخنە دەگرن، وەک چۆن بە هەندێک ڕەفتاری ناشیرینی ڕەوشتیی قەڵس دەبن‌و هەڵوێست وەردەگرن، پێویستە لەپێشتریش، دژ بە بە ستەمکاریی‌و گەندەڵیی‌و قۆرخکاریی‌و، بە ملیاردلێر کردنی کەمینەیەکی حیزب هەڵوێست وەربگرن.\nعه‌لی باپیر، سەرۆکی کۆمەڵی دادگەری کوردستان، لە بارەی ڕووداوەکانی چەند ڕۆژی ڕابردوو پەیامێکی بڵاو کردەوە و هۆشداریی لە داڕووخانی کۆمەڵگا دەدات و له‌به‌شێكی په‌یامه‌كه‌دا سه‌رۆكی كۆمه‌ڵ ده‌نووسێ: با هەرچی زووە فریای خۆمان‌و کۆمەڵگاو قەوارە سیاسییەکەمان بکەوین، کە بە هۆی دژایه‌تیی ئایین‌و هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی ڕه‌وشت‌و یاساشكێنیی‌و ستەم‌و لادان‌و قڕیی‌و پڕیی‌و بێدادییەوە، زۆر بێ هێزو پێز بووە.\nدەشڵێت: “بێگومان هیچ کاتێک کۆمەڵگای بەشەریی لە هەڵەو پەڵەو تاوان‌و لادان‌و، لە کەسانی نەخۆش‌و خراپەکار خاڵیی نابێ، بەڵام ئەوەی لە تاوان‌و خراپەکاریی زلترو بەزەڕترە، بریتییە لە زەمینە بۆ خۆشکردنی‌و هاندان لەسەری، لەلایەن کاربەدەستان‌و دەستڕۆیشتووانەوە! ئا ئەوە مایەی عەیبداریی دنیاو شەرمەزاریی قیامەتە”.\nسەرۆکی کۆمەڵی دادگەری لە بەشێکی دیکەی پەیامەکەیدا دەڵێت: ڕێژەی تاوان بە گشتیی زیادی کردوەو، لە هەندێک لە زیندانەکاندا سزادراوان بە تاوانی نێربازیی لەپێش کوشتن‌و دزیی‌و…هتدەوەن.\nهەروەها ناوەندەکانی خوێندن، لە پەروەردەو زانست‌و فێرکردن، خاڵیی بوونەوەو ئاستی زانستیی لە هەرێمدا بەردەوام لە دابەزیندایە.\nهەرلەپەیامەکەیدا عەلی باپیر دەڵێت: بە دڵنیایی خەڵکی دیندارو بوێر، شایستەی دەستخۆشیی‌و تەقدیرن کە دژی ناشەرعیی‌و خراپەکاریی بن لە وڵاتداو، ئەرکی سەشانی خۆیان جێ بەجێ دەکەن، بەڵام “وەک چۆن بە هەندێک ڕەفتاری ناشیرینی ڕەوشتیی قەڵس دەبن‌و هەڵوێست وەردەگرن، پێویستە ئاواش‌و بگرە زیاترو لەپێشتریش، بە ستەمکاریی‌و گەندەڵیی‌و قۆرخکاریی‌و، بە ملیاردلێر کردنی کەمینەیەکی حیزب‌و خزم، قەڵس بن‌و هەڵوێست وەربگرن، چونکە بێ شەرعیی لە هەر ڕووێکەوەبێ هەر نا شەرعیی‌و خراپەو، ناشەرعییە گشتییەکانیش لە بواری حوکمڕانیی‌و ئیدارەو ئابووریی‌و کۆمەڵایەتییدا، کە زیانه‌كانیان هەموولایەک دەگرنەوە، خراپتریشن، خوای دادگەریش لە قوڕئانی خۆیدا دوو جاران نەفرینی لە ستەمکاران کردوە”.\nلە ڕۆژانی ڕابردوودا چەند ڕەفتارێکی نوێنران، مایەی نیگەرانیی‌و بێزاریی خەڵکێکی زۆربوون‌و، زەنگێکی دیکەی مەترسییداربوون، بۆیە بە پێویستم زانی چەند قسەیەک بۆ هەموو لایەک بکەم بە گشتیی:\n(إنَّ اڵّژِینَ یُحِبُّونَ أَنْ تَشِیعَ الفاحِشَەُ فِی اڵّژِینَ آمَنُوا ڵهُمْ عَژابٌ ألِیمٌ فِی الدُّنْیا ۆالآخِرَە…) النورـ 19 ـ .\nپێشینان گوتوویانە: (خەتی خوار لە بن سەری (گا)ی بنەدایە) هەروەها گوتوویانە: (گچکە دەڵێن لەسەر بانان، گەورە دەڵێن لەبنە بانان)، بۆ ئەوەی بزانین ئاڕاستە (إتجاه)ی حوکمڕانیی‌و سیاسەتی زۆربەی کاربەدەستان‌و بەڕێوەبەرانی ئێستای هەرێم، ڕوو بەرەو کوێیە؟ دەبێ سەرنجی ئەو کەناڵە ڕاگەیاندنانە بدەین بە هەموو جۆرەکانییانەوە، کە سەر بە حوکمڕانانن‌و لەلایەن ئەوانەوە ئاڕاستە دەکرێن‌و، بە پارەی حەرامی داهاتی دەست بەسەردا گیراوی خەڵک‌و وڵات سەخاوەتمەندانە تەمویل دەکرێن.\n٧ــ لە ئەنجامی دەستی حیزبیی‌و سیاسیی تێخستنی دادگادا، بە زۆری ڕۆڵی سەربەخۆیی‌و دادگەرانەو متمانە پێکراوانەی لەدەستداوەو، خەڵک بیری تۆڵەکردنەوە (إنتقام) دەکەنەوە بۆ وەرگرتنەوەی مافێکیان.\nأــ (…أَلا ڵعْنَەُ اللهِ عَڵی الڤَّالِمِین) هود ـ18ـ.\nب ــ (…أنْ ڵعْنَەُ اللهِ عَلی الڤَّالِمین) الأعراف ـ44ـ.\nأ ــ (ۆكَمْ قَصَمْنا مِنْ قَرْێەٍ كانَتْ ڤَالِمَە…) الأنبیا‌و ـ11ـ.\nب ــ (ۆتِلْكَ الْقُرێ أَهْڵكْناهُمْ بِمَا ڤَڵمُوا…) الكهف ـ59ـ.\nأ ــ (ۆلا تَرْكَنُوا إِلی اڵّژِینَ ڤَڵمُوا فَتَمَسَّكُمُ النَّار…) هود ـ113ـ.\nب ــ (ۆاتَّقُوا فِتْنَەً لاتُصِیبَنَّ الّژِینَ ڤَڵمُوا مِنْكُم خَاصَّەً…) الأنفال ـ25ـ.\nچۆن بە ناوی چاکسازییەوە هاوڵاتیان فریوو دراون؟\nهەشت دوکانی شەربەت فرۆشی داخران و سزای چەند شوێنێکیدیکەش درا


كێشەكانی كەرتی پیشەسازی عێراق كەرتێكی پشتگوێ خراو\n2021-07-02 3941 جار\nئابوری عێراق بەشێوەیەكی گشتی لەئێستادا ڕووبەڕووی ژمارەیەك ئاڵنگاری گەورە بۆتەوە، لەوانەش تاك سەرچاوەیی بەجۆرێك بەشێوەیەكی نیمەچە رەها پشت بەنەوت دەبەستێت، لەعێراقدا كەرتەكانی تری وەك پیشەسازی و گەشتیاری و كشتوكاڵی ئەوەندە لاوازن كە رۆڵێكی ئەوتۆیان لەبودجەی ساڵانەدا نیە، لەم راپۆرتەدا كێشەكانی بەردەم كەرتی پیشەسازی خراونەتە ڕوو.\nسروشتی یاساو بڕیارە نێو دەوڵەتیەكان هەروایە، لەكاتی بڕیاردەركردنەوە كاری پێدەكرێـت تا ئەو كاتەی بەبڕیار یاخود یاسایەكی دیكە هەڵدەوەشێتەوە، ئەو بڕیارانەش كاریگەریی تایبەتی خۆیان دەبێت و هەشیانە دەست و پێی لایەنی پەیوەندیدار دەبەستێت و ناچاری دەكات بەدوای ئەوەدا ڕابكات دەروویەك بدۆزێتەوە بۆ دەربازبوون، یان كار بكات بۆ هەڵوەشاندنەوەیان (ئەڵبەتە بەبڕیارێكی دیكە).\nلەنەوەدەكانی سەدەی ڕابوردووەوە كە عێراق لە لووتكەی گومڕاییدا بوو، سەرۆكەكەی و حیزبی دەسەڵاتداری باڵادەست بە پێچەوانەی ئاڕاستەی شەپۆلی سیاسەتی جیهان كاریان دەكرد، ناوەندە بڕیاربەدەستە نێودەوڵەتیەكانیش چەندین بڕیاری توندیان لەبارەوە دەركردووە، بەشێك لەو بڕیارانە بە گۆڕینی ڕژێم و نەمانی سەركردەكانی پێشوو هەڵوەشاونەتەوەو بەشێك لەوبڕیارانەش ماونەوەو تا ئێستاش لەڕووی یاساییەوە كاریان پێدەكرێت و بەركارن.\nهێشتا عێراق لەبواری پیشەسازیدا بەدەست چەندین كێشەوە دەناڵێنێت، یەكێك لەو ئاستەنگانەش بڕیارەكانی پێشووی ئەنجومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتین كە دوای داگیركردنی كوەیت بەسەر عێراقیدا سەپێندران، لەم قۆناغەدا كەرتی پیشەسازی عێراق تارادەیەكی زۆر داتەپی، بەهۆی ئەوەی چیتر رێگەی بازرگانی و كڕینی كەرەستەی خاو لەدەرەوە بەعێراق نەدەدرا،لەدوای روخانی رژێمەكەی سەدام لەساڵی 2003 دا ئاستەنگەكان كۆتاییان نەهات، لەسەرووی هەموویانەوە گەندەڵی گەورە لەبوارەكانی دارایی و كارگێری كە كاریگەری گەورەی لەسەر گەشەنەكردنی ئابوری وڵات هەبووە، هەروەها هێشتا بەشێك لەو سزایانە وەك خۆیان ماونەتەوە، ئەگەرچی دەسەڵاتی عێراقی گۆڕدراوە، هەروەها خراپی دۆخی ئەمنی كاریگەری لەسەر نەبوژانەوەی كەرتی پیشەسازی هەبووە.\nدكتۆر مەزهەر مەحەمەد ساڵح راوێژكاری سەرۆك وەزیرانی عێراق بۆ كاروباری ئابوری دەڵێت " چەند ئاستەنگێك پیشەسازی نیشتمانی عێراقیان وەستاند، بەتایبەتیش لەسەرەتای نەوەدەكانی سەدەی رابردوو بڕیارەكانی ئەنجومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی لەمانگی ئابی ساڵی 1990 وە كە بەهۆی داگیركردنی كوەیت لەلایەن عێراقەوە بەسەر بەغدا سەپێندران، بەوەش پیشەسازی عێراقی كەوتە ژێر گەمارۆی تەكنەلۆجی و بازرگانی نێودەوڵەتی، بەشێكی زۆری شوێنە پیشەسازیە بازرگانیە ستراتیژیەكان و كەوتنە بەر هێرشی سەربازی لەجەنگی كەنداودا لەساڵی 1991 و دوای ئەوە، بەهۆیەوە پیشەسازی عێراقی توانای بەرهەم هێنا و پەرەپێدان و وەبەرهێنان و بەرهەمی بەردەوامی لەدەستدا"\nراوێژكاری سەرۆك وەزیران دەشڵێت" پیشەسازی دەرهێنان و بەدیاریكراوی نا نەوتی كە كەرەستەی خاو بوو، رەوانەی بازارەكانی جیهان دەكرا، بووە ئامانجی یەكەمی شەڕ و گەمارۆی ئابوری لەلایەن كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی، هەموو هاوكاریەك خرایە چوارچێوەی جێبەجێكردنی بەندی حەوتی نەتەوەیەكگرتووەكان، تائێستاش دەبینین لەكاتێكەوە بۆ كاتێكی تر بڕیار لە لیژنە پەیوەندیدارەكانی نەتەوەیەكگرتووەكان دەردەچێت بۆ لابردنی بەشێك یان قۆناغ بەقۆناغی سزاكانی سەر پیشەسازی عێراق ( هەندێك جار بە لیستێك دەردەچێت) و لەلیستی رەش دەسرێتەوە، بەنمونە بەشێك لەو كارگانە بەهۆی پێشكەوتنی تەكنەلۆجیا گرنگیان نەماوە و هەندێكی تریان لەبنەرەتدا كارگەكان نەماون.\nمەزهەر محەمەد دەڵێت " عێراق نۆیەم وڵاتی جیهانە لەڕووی سامانی نادیاری ژێر زەویەوە، ئەو سامانەش بە 15 بۆ 16 تریلیۆن دۆلار مەزندە دەكرێت و لە نەوت و فۆسفات و كبریت و سیالیكون و مادەی خاوی تری گرنگ پێكدێت، و عێراق لەڕووی دابەش بوونی سامانی كانزاییەوە بەیەكێك لە وڵاتە رێكخراوەكان دادەنرێت جا چ لە یەك كیلۆمەتر چوارگۆشە وە تا ئاستی هەموو وڵات ئەژماری بكەیت"\nراوێژكارەكەی سەرۆك وەزیران دەڵێت" ئەوەی ئەمرۆ لە بواری سامانی سروشتی پێویستمان پێی هەیە دوو شتە یەكێكیان هاوكاری لەگەڵ ژینگەی نێودەوڵەتی و بازاری جیهانی و گونجاندنی پیشەسازی عێراق لەگەڵ پیشەسازی جیهان، ئەوەی تریان هاوكاری نیشتمانیانە بۆ رێكخستنی بەرێوەبردنی كەرەستەخاوەكان و پیشەسازی ستراتیژی دەرهێنانی نا نەوتی و تێكەڵ كردنی داهاتەكەیەتی بە پرۆژەی گەشەی سەرمایەی مادی و سەرمایەیی مرۆیی و گۆڕینی لە ئابوری نیمچە كورتهێنانەوە بۆ ئابوریەك كە بەرهەمەكەی لە پێداویستی ناوخۆی زیاتر بێت، بەلەدایك بوونی هەستانەوەیەكی گەورە لەگەشەی ئابوری لەرێگەی بەرزكردنەوەی دارایی كە بنەماكەی داهاتی دەرهێنانی كانزاكانی تر بێت"\nپیشەسازی دەرهێنان لەعێراق خۆی دەبینێتەوە لە دەرهێنانی نەوت و غازی سروشتی و كانزای وەك كبریت و فۆسفات و پیشەسازی گۆڕینی مادەیەكی خاو بۆ كەرەستەیەك، ئەمیش پیشەسازی مادەی خۆراكی لەوانەش بەرهەمەكانی سپیایی وڕۆنی ڕووەكی و پیشەسازی شەكر دەگرێتەوە.\nپیشەسازی لەقوتونان و پاككردنەوەی ئشاو و بەرهەمەكانی رستن و چنین و لۆكە و جل و بەرگری ئامادەكراو و كەرەستەی دروستكردنی خانوبەرە تارادەیەك لەچەند پارێزگایەكی عێراق دەستیان پێكردۆتەوە.\nدەسەڵاتدارانی عێراق لەدوای ساڵی 2003 وە تارادەیەك بیریان لەگەشەپێدانی كەرتی پیشەسازی كردەوە بۆ ئەمەش یاسای ژمارە 13ی ساڵی 2006 یان دەركرد بەناوی یاسای هاندانی وەبەرهێنان كە تێیدا چەند هاندانێكی بۆ وەبەرهێنەران تێدابوو لەوانەش پێدانی زەوی و پێدانی قەرز بەمەبەستی گەشەكردنی كەرتە ئابوریەكانی عێراق لەناویشاندا كەرتی پیشەسازی، بەڵام ئەو یاسایەش نەیتوانی كەرتی پیشەسازی عێراق بگەیەنێتە ئاستێكی باڵا.


مێرکل.. ئەو ژنەی بەدەگمەن دەربارەی ژیانی تایبەتی خۆی دەدوێت\nچۆن ژنێكی وه‌كو مێركل كه هاوڵاتی ئه‌ڵمانیای رۆژهه‌ڵات بو، له‌سه‌رده‌می شیوعیه‌كاندا ته‌نانه‌ت به‌ده‌ست دابینكردنی كارو بژێوی ژیانی رۆژانه‌یه‌وه گیرۆده بو، توانی به‌مجۆره پێش ركه‌به‌ره پیاوه‌كانی بكه‌وێت كه هاوڵاتی ئه‌ڵمانیای رۆژئاوا بون‌و وه‌ك یه‌كه‌مین ژن له‌مێژوی ئه‌ڵمانیا ببێته راوێژكار‌و سه‌ركرده‌ی به‌هێزترین وڵاتی ئه‌وروپا؟\nمێركل بێ ئه‌وه‌ی دایك بێت‌و خاوه‌نی منداڵیش بێت، له‌ناو حزبه‌كه‌یدا به"دایكی میلله‌ت" ناوده‌برێت، رۆژنامه‌یه‌كی ئه‌ڵمانی له‌مباره‌وه ده‌ڵێت "به‌ڕاستی مێركل كه‌سایه‌تیه‌كی دایك ئامێزیی هه‌یه، كه ده‌ستی میهره‌بانی گرتوه به‌سه‌ر وڵاتدا‌و به‌وپه‌ڕی به‌رپرسیارێتیه‌وه ئه‌ڵمانیای له‌روی سیاسی‌و ئابوری‌و كۆمه‌لایه‌تی‌و ژینگه‌ییه‌وه، له‌سه‌ركه‌وتنێكه‌وه ده‌بات به‌ره‌و سه‌ركه‌وتنێكی ترو ئه‌م سه‌ركه‌وتنانه‌شی هه‌مومانی غافڵگیر كردوه".\nمێركل له‌دوای "هیلمۆت كۆل"، دوه‌مین راوێژكاری ئه‌ڵمانیایه كه سێ جار له‌سه‌ر یه‌ك حكومه‌تی ئه‌ڵمانیا به‌ده‌سته‌وه ده‌گرێت. له‌دوای جه‌نگی دوه‌می جیهانیه‌وه، درێژترین ماوه‌ی راوێژكاریی، "هیلمۆت كۆل" بوه كه له‌ساڵی 1982ه‌وه تا 1998 بۆ ماوه‌ی 16 ساڵ سه‌ركردایه‌تی وڵاتی ئه‌ڵمانیای كردو 5 كابینه‌ی یه‌ك به‌یه‌كی پێكهێناوه، مێركل له‌كۆله‌وه زۆر نزیك بو، ئه‌مه‌ش رۆڵی هه‌بو له‌هێنانه‌پێشه‌وه‌ی ئه‌ودا.\nله‌ڕوی سیاسیه‌وه، ئه‌و نه‌ریته‌ی راوێژكاره‌كانی پێش خۆی شكاندوه كه په‌یوه‌ندیه‌كانیان له‌گه‌ڵ فه‌ره‌نسا تۆكمه ده‌كرد به‌مه‌به‌ستی بنیاتنانی یه‌كێتیه‌كی ئه‌وروپای به‌هێز، مێركل زیاتر شوێنپێی سیاسه‌ته‌كانی مارگرێت تاتچه‌ری هه‌ڵگرتوه له‌نزیككه‌وتنه‌وه له‌ئه‌مه‌ریكا، هه‌ربۆیه ئه‌و به"مارگرێت تاتچه‌ری سه‌ده‌ی بیست‌و یه‌كه‌م" ناوده‌برێت.\nله‌ڕوی كۆمه‌ڵایه‌تیشه‌وه، مێركل دو جار هاوسه‌رگیریی كردوه‌و وه‌ك خۆشی ده‌ڵێت "له‌وه په‌شیمان نیه"، ساڵی 1977 ئه‌نگێلا كاسنه‌ر هاوسه‌رگیریی له‌گه‌ڵ خوێندكارێكی فیزیا كردوه به‌ناوی ئوڵڕیخ مێركل‌و نازناوه‌كه‌ی ئێستای له‌وه‌وه وه‌رگرتوه‌و تائێستاش ئه‌م نازناوه‌ی پاراستوه، هه‌رچه‌نده له‌ساڵی 1982ه‌وه هاوسه‌رگیرییه‌كه‌یان به‌جیابونه‌وه كۆتاییهاتوه. هاوسه‌ری دوه‌م‌و ئێستای، پرۆفیسۆرێكی بواری كیمیایه به‌ناوی "یواخیم زاوه‌ر"، كه له‌ساڵی 1998ه‌وه به‌نهێنی چونه‌ته ژیانی هاوسه‌رگیرییه‌وه.\nمێركڵ زۆر ئارایشت ناكات، به‌ڵام جارجار لێوی سور ده‌كاو پێڵاوی پاژنه به‌رزیش له‌پێناكات، چونكه وه‌ك خۆی ده‌ڵێت "كاتێك هه‌ست به‌ئارامی ده‌كات كه زه‌وی به‌ته‌واوه‌تی له‌ژێر پێكانیدا بێت".\nئه‌م خانمه، به‌هۆی باوه‌شكردنه‌وه‌ی ئه‌ڵمانیاوه بۆ په‌نابه‌ران سەرنجی جیهانی بەلای خۆیدا راکێساو له‌شه‌ڕی دژ به‌داعشیشدا گه‌وره‌ترین پشتیوانیی له‌هێزی پێشمه‌رگه‌و هه‌رێمی كوردستان كرد.


پەنابەرێکی تر لە فینلاند، پاش ١٠ ساڵ لە چاوەڕوانی دیپۆرت دەکرێتەوە – فیدراسیۆنی سه‌راسه‌ریی په‌نابه‌رانی عێراقی\nifir web ته‌مموز 21, 2019\tماڵه‌وه, ناوه‌ندی هه‌واڵگری Leave a comment 181 Views\nبنار مستەفا هەڵسوراوی داکۆیکار لەمافەکانی پەنابەران بە ناوەندی هەواڵگری فیدراسیۆنی ڕاگەیاند “لە مانگی کانوونی دووەمی 2009دا ئارام دەگاتە فینلاند و داوای مافی پەنابەری دەکات. پاش وەرگرتنی مۆڵەتی مانەوەی کاتی، دواجار لێی دەسەندرێتەوە و دادگای لێپیچینەوە ئاڵوگۆڕی لە بڕیارەکەدا نەکرد.دواجار بڕیاری دیپۆرتکردنەوەی بۆ دەردەچێت و بڕیارە هەفتەی ئایندە لە فینلاندوە دیپۆرتی عێراق بکرێتەوە. ئەگەرچی لە دوو ساڵی ڕابردوودا ئارام دوکانی حەلاقی خۆی دامەزراند و سەرچاوەی بژێوی خۆی لێ دابین دەکرد، بەڵام نەبووە مایەی وەرگرتنی مۆڵەتی مانەوە لە فینلاند”.\nبنار ئەوەشی ووت”جێی ئاماژەیە، کە دەوڵەتی عێراق بۆ چەندین جار لە میدیاکانەوە ڕایگەیاندووە، کە ئامادە نییە پەنابەرانێک وەربگرێتەوە، کە بە زۆر ملێ دەنێرێنەوە، بەڵام پۆلیسی فینلاند بە ئارامیان ڕاگەیاندووە، کە عێراق ڕەزامەندی لەسەر دیپۆرتکردنەوەی وەرگرتووە.”\nهەروەها ووتیشی “ئارام دوای ١٠ ساڵ چاوەڕوانی, داوای پەنابەرێکەی بێ ئاکام مایەوە”\nPrevious ئاماری دوو رۆژی گرتنی پە نابەران لە سنوری تورکیا یونان\nNext بەشێکی پەنابەرە دەستگیر کراوەکان خەڵکی کوردستانی عێراقن


جارێكی تر بەردی بناغەی شەقامی 100 مەتری سلێمانی دانرایەوە – شکۆی کوردستان\nدەستپێک/کوردستانی/جارێكی تر بەردی بناغەی شەقامی 100 مەتری سلێمانی دانرایەوە\nجارێكی تر بەردی بناغەی شەقامی 100 مەتری سلێمانی دانرایەوە\n36 2 خولەک بۆ خوێندنەوە\n•مەسرور بارزانی: ئەم پڕۆژەیە نیشانەیەكە بۆ بەردەوامیی و ناهێڵین هیچ قەیران و ئاستەنگێك بمانوەستێنێت .\n• مەسرور بارزانی: ئێمە حكومەتێكی فرەلایەنین و هاوپەیمانین، بەڵام هیچ هەست بەوە ناكەین لە حزبی جیاواز بین، ئەمەش وایكردووە گونجاوتر بەیەكەوە كار بكەین.\nدوای ئەوەی شەش ساڵ بەرئێستا بەردی بناغەی دانرا، ئەمڕۆ شەممە جارێكی تر مەسرور بارزانی، سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان بە ئامادەبوونی قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆكی حكومەت، لە رێوڕەسمی دانانی بەردی بناغەی شەقامی 100 مەتری لە سلێمانی بەشداریكرد و لەوتەیەكدا رایگەیاند “شەقامی 100 مەتری سلێمانی، یەكێكە لە پڕۆژە هەرە گەورە و ستراتیژیەكانی حكومەت بۆ شاری خۆشەویستی سلێمانی و خەڵكی سلێمانی شایەنی پڕۆژەی زیاترن”.\nسەرۆكی حكومەت لە گوتاری دانانی بەردی بناغەی پڕۆژەكە گوتی “خۆشەویستانی سلێمانی شایەنی ئەو پڕۆژەیە و پڕۆژەی گەورەترن، راستە ئەو پڕۆژەیە دەمێكە قسەی لەسەر دەكرێت، ئێمە بەڵێنەكەمان بردە سەر. ئەمەش دەبێتە دەستكەوتێكی گەورە بۆ خەڵكی سلێمانی و تەواوی هاووڵاتیانی هەرێمی كوردستان”.\nسەرۆكی حكومەت رایگەیاند “ئێمە لە حكومەت بێ جیاوازی گرنگیمان بە هەموو ناوچەكان داوە، بەڵام دوای دەستپێكردنی كارەكان هەندێك قەیران هاتنە پێش، كە رێگری لە زۆر پڕۆژەی حكومەت كرد، بەڵام ئەم پڕۆژەیە نیشانەیەكە بۆ بەردەوامیی و ناهێڵین هیچ قەیران و ئاستەنگێك بمانوەستێنێت و كابینەكەشمان خزمەتگوزار دەبێت بۆ هەموو لایەك”.\nلە بارەی پێكهاتەی كابینەی حكومەتیشەوە گوتی “ئێمە حكومەتێكی فرەلایەنین و هاوپەیمانین، لە چەند حزبێكی جیاواز پێكهاتووین، بەڵام هیچ هەست بەوە ناكەین لە حزبی جیاواز بین، ئەمەش وایكردووە تیمەكە گونجاوتر بەیەكەوە كار بكەین. ئێمە بەخۆم و جێگری سەرۆك وەزیران و وەزیرەكانەوە، كەسمان بە ڕوانگەی حزبییەوە کار ناکات”.\nلە بارەی دۆخی هەنووكەی هەرێمی كوردستانیش سەرۆكی حكومەت سوپاسی خۆڕاگریی و تێگەیشتنی خەڵكی كوردستانی كرد، كە بە هۆی ئەو دۆخەی لە ئاكامی پەتای كۆرۆنا و قەیرانی ئابووری هاتۆتە كایەوە .لەمبارەیەوە گوتی “رووبەڕووبوونەوەی قەیرانی ئابووری، لەگەڵ بڵاوبوونەوەی پەتای كۆرۆنا و دابەزینی نرخی نەوت، كە هەرەسی بە زۆر شوێنی جیهان هێناوە و كوردستانیش لەو قەیرانە بەدەر نییە، كاریگەری لەسەر حكومەت هەبووە و ناچاری كردووین خۆمان بگونجێنین. ئێمە لە خۆگونجاندن بەردەوام دەبین، هەنگاوی باشمان ناوە و شتی باشمان كردووە، ئەنجامەكانیشی دیارن”.\nسەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان ئاماژەی بەوەكرد، ئەگەر بەشێك لەم چاكسازییانە نەبووایە، رەنگە نەتوانرابوایە هەندێك لەو كار و پڕۆژانەی پێشكەشی دەكەین، ئەنجام بدرێن . سەرۆکی حکومەت لەمبارەیەوە گوتی “پرۆسەی چاكسازی بەردەوامە، بەڵام بە شەو و رۆژێك ناكرێت ئەنجامەكانی بەدیار بكەون، شتی باشمان كردووە و بەشێك لەو چاكسازییانە ئەنجامەكەیان دیارە”.\nسەرۆكی حكومەت ئاماژەی بە رۆڵی كەرتی تایبەت لە پرۆسەی گەشەپێدانی هەرێمی كوردستان و رووبەڕووبوونەوەی قەیرانەكان كرد و گوتی “هاوكاریكردنی كەرتی تایبەت وا دەكات زووتر ئەو قەیرانانە تێپەڕێنین و هەلی كاری زیاتریش دابین بكرێت، دەتوانرێت دەرفەتێكی باشتریش بۆ رەوشی ئابووری كوردستان بهێنینە ئاراوە.خەمی یەكەمی ئێمە دابینكردنی مووچەیە، بەڵام دواجار جێبەجێكردنی پڕۆژەی ستراتیژیش بۆ خزمەتی ئێوەی خۆشەویستە، دەكرێ زووتر ئەو قەیرانانە تێپەڕێنین و هەلی كاری زیاتریش دابین بكرێت، دەتوانرێت دەرفەتێكی باشتریش بۆ رەوشی ئابووری كوردستان بهێنینە ئاراوە”.\nسەرۆكی حكومەت سوپاسی تیمی ئیدارەی خۆجێیی سلێمانی كرد، كە بە خەمخۆری و دڵسۆزانە لەگەڵ خەڵكی سلێمانی وەستاون و بەوپەڕی دڵسۆزییەوە ئەركی خۆیان جێبەجێكردووە و گوتی “لەوانەیە خواستی زۆری خەڵك ئەوە بێت دەسەڵاتی زیاتر بە پارێزگارەكان بدرێت، ئەوەش لە كارنامەی كابینەی ئێمەدا هاتووە و زۆرترین دەسەڵاتیشمان پێداون و لە داهاتووش زیاتر دەبێت”.\nسەرۆكی حكومەت پەتای كۆرۆنا بە مەترسییەكی جددی سەر ژیانی خەڵكی كوردستان لێكدایەوە و لەو بۆنەیە دووپاتیكردەوە”بۆ پاراستنی خۆتان و كەسوكار و هاووڵاتیانی هەرێمی كوردستان، پابەندی رێنماییەكان ببن، تكا دەكەم با مەترسی ئەو پەتایە بە سیاسی نەكرێت، با ئەو خۆشەویستانەی لە كەرتی تەندروستی كار دەكەن لە پزیشكان و كارمەندان كە ژیانی خۆیان دەخەنە مەترسی لەبەر چاوتان بێت. ئەو رێنماییانەی حكومەت دەریكردوون، ئێستا ئەركەكەی دەكەوێتە سەر شانی هاووڵاتیان، بۆیە خۆتان بپارێزن. دڵنیام دوای تێپەڕبوونی ئەو قەیرانە، حكومەت و هەرێمی كوردستان بە گشتی پێدەخاتە قۆناغێكی گەشتر و باشتر و ئابوورییەكی بەهێزتر”.\n[:ckb]عەلی باپیر نەخشەڕێگایەك بۆ " پاراستنی هه‌رێم له پتر پووكانه‌وه‌و له‌نێوچوون" بڵاودەكاتەوە[:]\n[:ckb]گەرمیان؛ سبەی دەوامی فەرمانگەكان دەستپێدەكاتەوە[:]


تەواوی بەرنامەی رەمەزاندروستی\nبەرنامەی کرانەوە Kurdistan 24 خۆشیەکانی بەھەشت\nباشووری کوردستان... لە مزگەوتەکان شەوی قەدر بەرز رادەگیرێت، بینەری بەرنامەی پاشیڤ بن\nمەلا هەڵۆ لە بەرنامەی بێ سنوور NRT تەواوی بەرنامەکە _ mala halo la Be snur NRT HD\nMamosta Halo NRT Be Snwr 2020 - مامۆستا هەڵۆ بەرنامەی بێ سنور\nخۆشترین بەرنامەی ئارام شەیدا و ئەڤین ئاسۆ نوێ Aram Shaida U Avin Aso\nهەژار سەلام لە بەرنامەی ئەستێرەکانی زانکۆ Kurd Net\nزۆر خۆش و تایبەتە.. تەواوی پرۆگرامی شیرین شیرینێ لەگەڵ ماجید\nتەواوی پرۆگرامەکە لەگەڵ شەبنەم بارانی شۆخ و شەنگ\nتەواوی ئەڵقەی یەکەمی میوانی ئەڤین تایبەت بەهاتنی ساڵی نوێ\nتەواوی دیدارو گۆرانییەکانی عەبدوڵا هەرکی لەئەڤین ژن و ژیان\nخۆشترین پرۆگرام.. تەواوی ئەڵقەی یەکەمی میوانی ئەڤین تایبەت بە جەژن\nچێواز میوانی سازان ئەمینە.. تەواوی پرۆگرامەکە\nتەواوی ئەڵقەی دووەمی میوانی ئەڤین تایبەت بەهاتنی ساڵی نوێ.. خۆشترین پرۆگرام\nبەزمی یاپراخ و گۆرانییەکان.. تەواوی پرۆگرام لەگەڵ شاجوانەکان\nبۆ یەکەمجار تەواوی سورەتی یس بە دەنگی شەهید وشیار. Bo yakamjar surate yasen ba dangi shahed wshyar\nمامۆستا وشیار ئیسماعیل بە سەعاتێک پێش شەهیدکردنی. 2016/11/22 کۆتا بەرنامەی مامۆستایە?\nتەواوی بەرنامەکەی مامە ڤاندام لە کاناڵی K24((باسی بەفرەکەی مێرگەپان))\nDaily Video · 582 بینین


21 تشرینی یه‌كه‌م, 2015\nکورد بە گشتی قۆناخێکی هەستیاری مێژویی تێپەڕ دەکات و داهاتوی ژیان و ئازادی بە هەڵویست گرتنی گەل و حیزبە سیاسیەکانی رەقەم دەخوات. گەلی ئێمە لە ناو جەرگەی شۆڕش دایە و ئەمڕۆ فاکتەرێکی سەرەکیە بۆ ئاڵوگۆڕیەکانی ناوچەکە و لەم ڕاستایەدا گەلەکەمان ئەرکی نیشتیمانی و ئازادیخوازی بە شێوازێکی ئاکتیو بەڕێوە دەبات. لە باکور خەبات و تێکۆشان بۆ ئازادی دە لوتکەی خۆی دایە و لەوپێناوەدا ئیرادەیەک هەیە کە هەتاکو سەرکەوتن کۆڵ نەدەن. لە سەدەی ڕابوردو تێکۆشان بۆ وەدەست هێنانی مافەکانی گەل بە شێوازی حیزبایەتی کلاسیک لە پڕۆسەی سیاسی، سیاسەتی حیزبی بەردەوام توشی قەیران هاتوە و لەو ڕاستایەدا نەبونی چارەسەری بۆ ئازادی و کێشەی کورد لەگەڵ خۆی هێناوە و بەردەوام گەلی ئێمەی توشی نەهامەتی کردوە.\nقۆناخی نوێی شۆڕش بە فەلسەفەیەکی نوی و ئیرادەی کوردی ئازاد کەوتۆتە دەورانێکی هەستیار و چارەنوسساز و بە هەمو هێز و تواناوە پاراستن لە دەستکەوتەکانی خۆی دەکات و لەم قۆناخەدا کە دیزاینی نوی بۆ ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دادەڕێژرێتەوە، گەلی کورد ناخوازێت لۆزان و سایکس-پیکۆیەکی تر لە مێژوی کورد دا دووپات ببێتەوە. کوردی ئازاد لە هەمو هەڵویستەکانی سیاسیدا بە ڕوحێکی شۆڕشگێڕانە، ئاکتیو لە مەیدانی خەباتدا ڕۆڵ دەگێڕێت و بەرژەوەندیەکانی کوردی ئازاد دەپارێزیت، لە ناو جەرگەی خەباتدا ڕۆڵی کەسایەتی و حیزبی سیاسی بۆ بەرەو پێش بردنی ئەم ڕەوتە ئازادیخوازە لە نان و ئاو بۆ پێشکەوتن گرنگترە و کاردانەوەی لە سەر داهاتوی کۆمەڵگای ئێمە دەبێت و گەلی ئێمە بڕیاری داوە ژیانێکی سەربەست هەڵبژێریت.\nبە گەڕانەوە بە سەر مێژوی سەردەمدا بۆمان دەر دەکەوێت گەلی کورد بەردەوام لە بەرامبەر داگیرکاری و زوڵم و زۆری دا قارەمانانە ڕاوەستاوە و بەهای زۆریشی داوە و هیچ کات دوژمن نەیتوانیوە ئیرادەی بشکێنێت. سەرهەڵدان بە دوای سەرهەڵداندا لە ناو گەلی کورد نیشانەی زیندویی و خولیای ئیرادەی ژیانێکی ئازادە. ئەو ئیرادەیە لە فۆڕم و قەوارەی خەباتی کلاسیک نەیتوانیوە وڵامدەرەوەی هەمو فیداکاری و قوربانیدانی گەلەکەمان بێت و بەشێک لە ئەحزابی سیاسی کورد بە خوێندنەوەیەکی کرچ و کاڵ و نەدۆزینەوەی میکانیزمی شیاو بۆ خەبات و تێکۆشان و بە ئاکام گەیاندنی بیری ئازادی هەر دەم لە بەرامبەر داگیرکاران و نەیارانی ئازادی و ڕزگاری گەلەکەمان بێ پڕۆژە بون. بەشێکی تری ئەحزاب لە ڕاستای بەرژەوەندیەکانی ئەم داگیرکەرانەدا هەڵویستیان هەبۆوە و لە جیاتی خزمەت بە بەرەو پێش بردنی ڕەوتی ڕەوای گەلەکەمان هەردەم ئاستەنگ بون و دەستەمۆیانە خزمەتکاری سیاسەتەکانی داگیرکاری لە کوردستان بون.\nدیپڵۆماسی و سیاسەت ئەگەر لە سەر بنەمای ئەخلاق و گەشە سەندنی کۆمەڵگا نەبێت بێگومان دەکەوێتە کاناڵی کۆنەپەرەستی و دواکەوتویی. لە سیاسەتی ئەمڕۆی کوردستانیش بەزاندنی پێوانەکانی ئەخلاق بە ناوی سیاسەت و دیپلۆماسی بۆهێندێک بەرژەوەندی سنورداری حیزبی، تێکۆشانی کوردستان لە ڕەوتی شۆڕشگێڕی و پێشکەوتنخوازی بەرەو ئاقارێکی مەترسیدار دەبات و باجی ئەم هەڵس و کەوتە بێگومان گەلی ئازادیخواز دەیدات. سنوری خەیانەت و شۆڕشگێری لە مەیدانی خەبات دا زۆر تەسکە و زۆر جار هێندیک هەڵەی سیاسی بە پێوانەی شۆڕشگێڕی دەکەوێتە بازنەی خەیانەت و بەردەوام بونی ئەم هەڵانە مەودای خزمەت و خەیانەت تێکەڵ دەکات و لە درێژەی خۆیدا شەرعیەت بە کۆنەپەرەستی و خەیانەت دەبەخشێت و بەرەی کۆنەپەرەستی لە کۆمەڵگادا ملهوڕ و بە هێز دەکات.\nگەلی ئێمە لە باکوری کوردستان لە ناو شۆڕشێکی هەمە لایەنە لە دژی شۆونیزمی تورک لە بەربەرەکانی دایە و بە ئیرادەیەکی شۆڕشگێڕانە خەبات بۆ ئازادی دەکات و پێویستی بە هەمو پشتیوانیەک لە لایەن هەمو ئازادیخوازێک و پێشکەوتنخواێک هەیە و پێویستە گەلی کورد بە هەمو تواناوە پشتیوانی لێبکات، لەو سەردەمەدا حیزبی حاکمی تورکیە ئاک پاڕتی کۆنگرەی خۆی دەبەستێت و کۆمەڵێک ئینسانی بێ ئیرادە و حیزبی کوردی بەشداری لەم کۆنگرەیەدا دەکەن و ئەوەش بە هەمو پێوانەکان خزمەتە بە نەیارانی ئازادی و پێشکەوتنخوازی کۆمەڵگای کوردستان. مرۆڤی شۆڕشگێر و ئازادیخواز کاتێک دەبینێت فاشیزمی تورک بە هەمو تواناوە خەریکە ئیرادەی گەلی کورد لە باکور لاواز بکات، کاتێک دەبینێت تەرمی منداڵی کورد لە ناو ماڵەکاندا لە ناو فریز ڕادەگیریت و ماڵباتیان ناتوانن کۆرپەی خۆیان بنێژن، کاتێک شار و گوندی کودستان دەکەوێتە بەر ئابلۆقە دەوڵەت و عەسکەر و کوردستان میلیتاریزە دەکردرێت، تۆزێک ئەخلاق بۆ سیاسەتمەداری کورد پێویستە و بە خۆیان دا بچنەوە. بەشداری کردن لەو کۆنگرەیە دەکەوێتە بەرژەوەندی نەیارانی گەلەکەمان و وەک خەنجەرێک لە پشتی ئازادی دەدرێت و بە زانست کۆمەڵێک ئینسانی بی ئیرادە بە سەر ڕێچکەی مەلای خەتی دا دەڕۆن.\nخەیانەت لە ناو سیاسەتی هێندێک لە ئەحزابی کوردی نۆرمالیزە کراوە و لە ناو کۆمەڵگادا بە ناوی دیپلۆماسی شەرعیەتی پێدراوە. ڕاخستنی فەڕشی سور بۆ بکوژانی ڕۆلەکانی گەل لە پایتەختی باشوری کوردستان هیچ قەوارەیەکی دیپڵۆماسی پێوە نیە و تەنیا خزمەتکاریە بۆ داگیرکەران. لەو کاتە هەستیارەدا ئامادە بون لە کۆنگرەی ئاک پاڕتی و خۆش خزمەتی هیچ پەیوەندیەکی بە سیاسەتی گەلیەوە نیە و تەنیا خۆش رەقسیەکە بۆ بەردەوامی بە هێز کردنی سیاسەتی داگیرکاری و بێ موڕاڵی و بێ ئەخلاقی کۆمەڵێک حیزب و مرۆڤی کۆیلە دەگەیەنێت و هەمو بیانوەکانیش دەکەوێتە بازنەی خاپاندن و فریوی گەل و دژایەتی کردنی ڕوحی ئازادیخوازی و شۆڕشگێڕیە لە کوردستان.\nئەندامێکی ئەنجومەنى بەڕێوەبەرى کۆدار ڕۆژى سێشەمە ڕێکەوتى ١٤/ ٦ / ٢٠١٧ لە بەرنامەی هێڵى سێهەم لە کەناڵى freedom تیڤى وەڵامى چەند پرسیارێکى سەبارەت بە کلتور و هونەر لە ڕۆژهەڵاتى کوردستان…\nپێشوازی موسلمانانی جیهان و كوردستان لەمانگی پیرۆزی رەمەزان لەكاتێك دایە، كە شەڕ و پێكدادان دەستەو یەخەی ناوچەكەی گرتووەتەوە و تا دەڕوات قووڵاتر دەبێتەوە. بەداخەوە بەشێكی سەرەكی ئەو شەڕە ئەمڕۆ لەژێر…\nئەندامی مەجلیسی پژاک مەزڵووم حەفتەن بوو بە میوانی بەرنامەی هێڵی ٣ و گووتی: سەرهەڵدانەکانی گەلان گەیشتووەتە ئاستێکی وەها کە داخوازییەکانیان ڕوونە و شکڵ و فۆرمی بە خۆیەوە گرتووە.…\nرێگرتن لە زمانی کوردی لە ئێراندا نیشانەی بەرجەستەی ژینۆسایدی فەرهەنگییە\nزمانی کوردی وەک شوناسی بنچینەیی نەتەوەی کورد و هێما بۆ فەرهەنگی دەوڵەمەند و زەنگینی گەلەکەمان بەردەوام رووبەڕووی بێ‌بەزەیی‌ترین سیاسەتەکانی سەرچاوەگرتوو لە ژینۆسایدی سەپێنراو لە لایەن داگیرکەرانی کوردستان و فاشیستانەوە دەبێتەوە.…


سەرەتا»مۆبایل»ئه‌ندرۆید Android»ئەپڵیكەیشن»ئه‌پڵیكه‌یشنیDumpster بۆ چاره‌سه‌ركرنی كێشه‌ی سڕێنه‌وه‌ی وێنه‌كان و یاخود ڤیدیۆ و تێكستی مۆبایلەکەت\nلەلایەن Darya ismail لە 16/10/2016 0 Comments\nهه‌نێك جار هه‌ریه‌ك له ئێمه دوچاری كێشه‌ی سرینه‌وه‌ی وێنه یاخود ڤیدیۆ و گۆرای و تێكست …هتر. ناو مۆبایله‌كانمان ئه‌بینه‌وه ، هه‌ر وه‌ك ده‌زانێن بۆ هێنانه‌وه‌ی ئه‌و وێنه و ڤیدیۆ یانه‌ش پێویسته ریكۆڤه‌ری به‌كاربێنین كه كاتێكی زۆری ئه‌وێو هه‌ندێ جاریش سه‌ركه‌وت و نابین له هێنانه‌وه‌یان.\nبۆ چاره‌سه‌ركردنی ئه‌و كێشه‌یه ئه‌مرۆ ئه‌پڵێكه‌یشنێكتان پێ ده‌ناسێنین بۆ ئه‌وه‌ی چیتر كێشه‌ی به هه‌ڵه سڕێنه‌وه‌ی وێنه‌و ڤیدۆكان و گۆرانی و تێكسته‌كانت نه‌مێنێت، و بۆ گه‌رانه‌وه‌ی ئه‌و وێنه‌و ڤیدۆیانه پێویستان به به‌رنامه‌كانی ڕیكۆڤه‌ری نه‌مێنێت.\nئه‌پڵێیكه‌یشنی Dumpster Photo & Video Restore ئه‌پڵیكه‌یشنێكی نایابه بۆ هێنانه‌وه‌ی وێنه و ڤیدیۆكان و گۆرای و تێكست و دۆكومێنت پێش سڕینه‌وه‌ی به ته‌واوه‌تی بۆ ئه‌و مۆبایلانه‌ی كه به سیسته‌می ئه‌ندرۆید كار ئه‌كه‌ن ، ئه‌توانین بڵێن ئه‌م ئه‌پڵێكه‌یشنه هاوشێوه‌ی Recycle Bin ی كۆمپیوته‌ره‌كانمانه، كاتێك وێنه یاخود ڤیدیۆكانمان ئه‌سرینه‌وه ئه‌چێته ناو ئه‌و بارنامه‌یه پێش ئه‌وه‌ی به ته‌واوه‌تی بیسرینه‌وه، به‌مه‌ش ڕزگارمان ئه‌بێ له به هه‌ڵه سرینه‌وه‌ی وێنه یاخود ڤیدیۆكانمان، وه بۆ سرینه‌وه‌ی ته‌واوه‌تی شته‌كانمان ئه‌توانین بچینه ناو به‌رنامه‌كه‌و بیانسرنه‌وه.\nتوانای گه‌رانده‌وه‌ی pdf, mp3, doc, avi, mp4, jpg, png, txt هه‌یه.\nلینكی داگرتنی به‌رنامه‌كه بۆ ئه‌ندرۆید :\nكلێك بكه بۆ داگرتنی به‌رنامه‌كه\nبابەتەكانی پێشووترکارتی سه‌ته‌لایت چیه‌و چۆن کارده‌کات ؟\nبابەتی دواتر فێركاری: گۆڕینی ناوی فەیسبووک بۆ یەک ناو (تەنیا ناوی سەرەتای)\nچۆن ئیمەیڵێکی کاتی بۆ ماوەی 10 خولەک دروست دەکەیت\nلەلایەن Razwan Omer 27/02/2019\nقەت پێشتر ئەوەت بەرچاو کەوتووە کە ئیمەڵێک دروست بکەیت تەنها بۆ ماوەی 10 خولەک، ئێستا…\nPES 2017 بۆ کۆمپیوتەر + کراک (تەنها لە تێک ئای ….)\nلەلایەن Hunar Ali 04/11/2016\nبۆ یەکەم جار لە نێو ماڵپەڕە کوردیەکان PES 2017 بە کراک کراوی و بێ کێشە…\nنێرگز و گوڵ له سروشتى كوردستانه‌وه\n5 باشترین یاریەکانی ساڵی 2016 بۆ هەردوو سیستمی Android & ios\nلەلایەن Ehsan Faramarz 13/12/2017\nسڵاو لە تەواوی خوێنەران لەم بابەتەدا باسی 5 لە باشترین یاریەکان ئەکەین بۆ هەردوو سیستمی…\nئێستا مۆبالێکی Pixel 2 لە کۆگای گووگڵ بکڕە بە داشکاندنی 50 بۆ 75 دۆلار (کاتییه)\nلەلایەن Razwan Omer 17/12/2017\nکۆمپانیای گووگل ڕایگەیاند هەر کەسێک ئامێرێکی مۆبایلی Pixel 2 لە کۆگای گووگڵ بکڕێت 50 بۆ…


دکتۆر میران: لە سنووری پارێزگای سلێمانی 99% ی منداڵان لە دژی نەخۆشی ئفلیجی کوتراون\nدکتۆر میران محەمەد بەڕێوەبەری گشتی تەندروستی سلێمانی لەم وتووێژەدا لەگەڵ بەشی کوردی دەنگی ئەمریکا دەڵێت پانزە ڤایرۆسی نەخۆشی ئیفلیجی منداڵان لە هەرسێ پارێزگاکەی هەرێمی کوردستان(هەولێر، سلێمانی، دهۆک) نەماوە و هیچ منداڵێک توش نەبووە بەڵام لەو کاتەوەی ئاوارە و پەنابەر ڕویان کردۆتە هەرێمی کوردستان ترسمان هەیە.\nبەڕێوەبەری گشتی تەندروستی سلێمانی دەڵێت ساڵانە وەک هەرێمی کوردستان چوار جار هەڵمەتی کوتانی منداڵانمان دژ بە ئیفلیجی ئەنجامداوە ، بەڵام ساڵی ڕابردوو کە ئاوارە و پەنابەران هاتن زیاتر لە هەشت جار ئەو پڕۆسەیەمان ئەنجامدا، چونکە ئەو منداڵانە لە شوێنێکەوە هاتوون کە جەنگ تێیدا بووە و دڵنیاین هیچ پڕۆسەیەکی کوتان دژ بە نەخۆشیە بڵاوەکانی منداڵان ئەنجامنەدراوە.\nوتیشی قەیرانی دارایی کاری نەکردۆتە سەر ئەنجامدانی هەڵمەتی کوتانی منداڵان دژ بە ئیفلیجی، چونکە کارمەندەکانمان ماندوو نەناسانە و خۆ بەخشانە ئەو هەڵمەتە ئەنجام دەدەن و لە گەرمەی بایکۆتی فەرمانبەرانی سلێمانیدا،(٢٠٠٠) کارمەندی تەندروستی بەیانی تا ئێوارە چونەتە کەمپ و لادێ دورەکان بۆ کوتانی منداڵ دژی ئیفلیجی.\nدکتۆر میران محەمەد بەڕێوەبەری گشتی تەندروستی سلێمانی وتیشی:ئاستی هۆشیاری خێزانەکان زۆر بەرزە بۆ کوتانی منداڵەکانیان و پاراستنیان لە نەخۆشیەکان لە دواین هەڵمەت لەڕۆژانی ٢٣ی مانگ بەدواوە دەستیپێکرد لە سنووری پارێزگای سلێمانی زیاتر لە(٢٦٣) هەزار منداڵ کوتراون کە دەکاتە لە ٩٩%.\nبەڕێوەبەری گشتی تەندروستی سلێمانی جەختی کردەوە بەردەوام دەبن لەسەر هەڵمەتی کوتانی منداڵ لە شار و گوند و ناو کەمپی ئاوارە و پەنابەران لە پێناو بەرزکردنەوەی سیستمی بەرگری لەشی منداڵان و ڕێگری کردن لە نەخۆشیە گوازراوەکان.\nوتووێژ لەگەڵ دکتۆر میران محەمەد


چــۆمسكی ئەردۆغان بە "دیكتاتۆرو دووڕوو" وەسف دەكات\n1803 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nفەیلەسوفی ئەمەریكی نەوام چومسكی، ڕەجەب تەیب ئەردۆغانی سەرۆك كۆماری توركیا بە "دیكتاتۆرو دووڕووی سەبارەت بەتیرۆر" وەسف دەكات.\nنەوام چۆمسكی لەنێوان سەدان ئەكادیمی، كە واژووی بەیاننامەیەكی ناڕازاییان دژ بەسەر‌كوتكردنی گەلی كورد لەتوركیا كردبوو، رەجەب تەیب ئەردۆغانی بەو شێوەیە وەسفكرد.\nچۆمسكی، لەگەڵ چەند ئەكادیمییەكی بیانی و توركی بانگهێشتكرابوون ئەستەمبوڵ، لەو بەیاننامەیەدا ناڕەزایی خۆیان دەربڕی بەرانبەر ئەو سەرتكوتكردنە توندەی حكومەتی توركیا دژ بەگەلی كورد پیادەی دەكات‌و ڕۆژ بەرۆژیش لەزیادبووندایە.\nدوای هێر‌شەكەی "ئەستەمبوڵ"یش ئەردۆغان هێرشێكی توندی كردە واژووكارانی بەیاننامەكە و وتی: "یان دەبێت لەگەڵ ئێمە بێت، یان لەگەڵ تیرۆرستان"، هەروەها ئەردوغان هەندێك وشەی ناشرینی پێوتن، كە لەبەرانبەر ئەوەدا داوا لەچۆمسكی كرا وەڵامی بداتەوەو ئەویش بەكورتی چەند قسەیەكی كرد.\nچۆمسكی لەو بارەوە وتی: "توركیا داعشی بە ئەنجامدەری هێرشە تیرۆرستییەكە تۆمەتبار كرد، كە خۆی بە چەندەها شێوە پاڵپشتی كردوون"، ئەردۆغانیش پشتیوانی لە "بەری نوسرە" دەكات، كە جیاوازییەكی ئەوتۆی نییە لەگەڵ داعش.\nچۆمسكی هێرشی كردە سەر ئەوانەی تاوانەكانی دژ بە گەلی كورد ئەنجامدەدەن‌و وتیشی: "كوردەكان هێزە سەرەكییەی سەر گۆڕەپانی واقعن لە بەرەنگاربوونەوەی داعشدا لەهەریەك لەعێراق و سوریا، ئایا ئەو هیچ قسەیەك هەڵدەگرێت؟".\nئەو فەیلەسوفە ئەمریكییە هەروەها وتی: "ئەو ئەكادیمییە توركانەی بەیاننامەكەیان واژوو كرد ، دەستگیركران و هەڕەشەشیان لێكراوە ، هەندێكی دیكەیان هێرشی جەستەییان كرایە سەر، سەركوتكردنی حكومییش بەردەوام لە هەڵكشان دایە".\n"خەریكە ڕۆژە تاریكەكانی ساڵانی نەوەدەكانمان بیربێننەوە.. ئەكادیمییە توركەكانیش بەئەمانەتەوە هەڵوێستێكی بەهێزی ئازایانەی بەرچاویان نیشاندا دژ بە تاوانەكانی دەوڵەت ، هەڵوێستێكی دەگمەنیان نواند، كە كەم وا بووە لەشوێنی دیكە ڕوویدابێت ، ئەوان خۆیان تووشی مەترسی كرد ، لەهەندێك باریشدا بە هۆی هەڵوێستەكانییانەوە بەرگەی سزای زۆر توندیان گرت، كە جێگەی ڕێزو نرخاندنن، خۆشبەختانەش پشتیوانی نێودەوڵەتی دژ بەكردەوەكانی ئەردۆغان لە زیادبووندان ، هەر چەندە هێشتاش لەوە كەمترن كە پێویست بوو ببن"، چۆمسكی وای وت.\nلەوەڵامی پرسیارێكیشدا بەوەی ئەردۆغانی بە "دكتاتۆری خەونەكانی" وەسف كردووە ، چۆمسكی لەپەرتووكەكەی خۆیدا بەناوی "جیهان بەرەو كوێ؟ " دەڵێت: "مەبەست ئەوە بوو، كە ئەردۆغان بۆ ساڵانێكی دورو و درێژ كاری لەسەر شوێنپێ قایمكردنی دەسەڵاتی خۆی كردووە ، لەو هەنگاوە بوێرانەش هەڵگەڕایەوە، كە لە ساڵانی پێشوو بەرەو ئازادی‌و دیموكراسی پیادەكران، هەموو پێنوێنەكانیش ئاماژە بەوە دەدەن، كە لە هەوڵی ئەوەدایە ببێتە فەرمانڕەوایەكی ستەمكاری نزیك لەدیكتاتۆرییەت و ببێتە فەرمانڕەوایەكی سەركوتكەری دڵڕەق".\nسەبارەت بەو بیرۆكەیەش، كە لەژێر سایەی فەرمانڕەوای ئەردۆغاندا توركیا ئاشكرایكرد بەوەی دەیەوێت ستراتیژییەتی "عوسمانییە تازەكان" لەڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست‌و ئاسایی ناوەڕاست بڵاوبكاتەوە، ئاخۆ بڵاوكردنەوەی ئەو ستراتیژییەتە گەورەیە بەڕەزامەندی ئەمریكایە یان نا ، چومسكی دەڵێت: "توركیا هاوپەیمانی وڵاتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا بووە، تا ئەو ڕادەیەی لەسەردەمی فەرمانڕەوایی كلنتۆن" دا چەكە ئەمریكییەكان بەلێشاو دەهاتنە ناو توركیاوە، كلینتۆن ئەو چەكانەی بۆ توركیا هەڵڕشتن تاكو هەڵمەتە زەبەلاحەكەی كوشتن و وێرانكاری و تیرۆری دژ بەگەلی كورد پێ ئەنجام بدات، توركیا لە ساڵی 1958و هاوپەیمانێكی بنچینەیی ئیسرائیلیش بوو ، وەك بەشێك لەهاوپەیمانییەكی گشتی دەوڵەتە غەیرە عەرەبییەكان لەژێر چاوێری وڵاتە یەكگرتووەكانی ئەمریكادا ، بە مەبەستی زاڵبوون بەسەر سەرچاوە سەرەكییەكانی كانی وزەی جیهانی لە ڕێگەی پاراستنی دكتاتۆرە فەرمانڕەواكان دژ بەوەی پێی دەوترێت "نەتەوایەتی توندڕەو"، كە مەبەست لێی خەباتی گەڵانە.\nهەروەها ئاماژە بەوەش دەدات‌و دەڵێت: "هەرچەندە پەیوەندییەكە لەشوێنی خۆی ماوە، بەڵام بەجۆرێك لەجۆرەكان پشێوی و ئاڵۆزی تێكەووتووە"، پێشیوایە دەكرێت توركیا پەیوەندەی زۆر ئاسایی و سرووشتی لەگەڵ ئێران ئاسیای ناوەڕاستدا هەبێت ، ئارەزووی بەردەوامیدانی ئەو پەیوەندییانەشی هەیە، ئەمەش دووبارە بارگرژییەكان لەگەڵ واشنتۆندا دژواتر دەكاتەوە ، بەڵام لە ئێستادا وا پێ ناچێت ئەمە بە زوویی ڕووبدات.\nسەبارەت بە دەستتێوەردانی توركیا لەكاروباری سوریا ، چۆمسكی دەڵێت: "ئەو چیرۆكە تۆقێنەرەی لەسوریا ڕوودەدات لەسەرووی وەسفكردنەوەیە، دیارە ئەو هێزانەی بەشێوەیەكی ڕاستەقینە دژی داعشن كوردەكانن ، كتومت لەعێراقیشدا بەهەمان شێوەیە ، كوردەكانیش لەناو لیستی تیرۆری وڵاتە یەكگرتووەكانی ئەمریكادان، لە هەردوو وڵاتیشدا كوردەكان ئامانجی سەرەكی هێرشی هاوپەیمانە توركەكە‌مانە كە ئەندامی "ناتۆیە" و پشتیوانی لقەكەی قاعیدە "بەرەی نوسرە"یە لەسوریا.\nئەو پێشیوایە پشتیوانی ئەنقەرە بۆ "بەرەی نوسرە" لەسنوور چووتە دەرەوە، "بۆیە بینیمان كاتێك پنتاگۆن هەندێك شەڕكەری ڕاهێنان و ئامادەكردن، كە بیاننێرێت بۆ سوریا ، زوو بەزوو توركیا بەرەی نوسرەی لەوە ئاگادار كردەووە و هەر زووش تەفروتونا كران".\nسەبارەت بەوەش، كە گۆڕانێكی جیوسیاسی لەڕۆڵی هەرێمی توركیادا ڕوودەدات، ئەو ڕووداوەی هۆكاری سەرەكی پشت هەڵگەڕانەوە شكستخواردووەكەی یۆلیۆی 2016 بوو ، لەچۆمسكیان پرسی: ئایا وای دەبینی ئەو گۆڕانكاریە بەرێوە بچێت؟ ئەویش سەرنجمان بۆ ئەوە ڕادەكێشێت، كە بەدڵنیاییەوە لە سەردەمی "ئەحمەد داود ئۆغلۆ" ی سەرۆك وەزیری پێشووتری توركیادا، كە باسی "سیاسەتی یەكسانكردنی كێشەكان بە سفر" دەكات ، گۆرانێك لەسیاسەتی هەرێمیدا هاتووەتە ئاراوە، بەڵام ئەو هۆكاری سەرهەڵدانی گۆڕانكارییەكە كەڵەكەبوونی گرفتەكانن.\nدەشڵێت: "توركیا دەیەوێت ببێتە دەوڵەتێكی هەرێمی ، هەندێكجاریش ئەمە بە عوسمانیزمی تازە وەسف دەكرێت ، ئەمەش كارێكی بەردەوامەو بە پشوودرێژییەوە بەڕێوە دەچێت".\nچۆمسكی هەروەها دەڵێت: بۆ بەدبەختی ئۆپۆزسیۆنێكی نامۆیی زۆر لاواز لەبەرانبەر توندوتیژی ئەردۆغاندا بوونی هەیە ، پێلێهەڵبڕینی زیاد لەپێویستی دڕندانە دژ بە گەلی كوردیش لەباشووری ڕۆژهەڵاتی توركیا لەئارادایە، كە هەندێك لە چاودێران وا وەسفی دەكەن بەوەی نزیكە لەو تۆقاندنەی، كە لە نەوەدەكانی سەدەی ڕابردوودا ڕوویدا".\nچۆمسكی باس لەوەش دەكات، كە چۆناوچۆن هەڵگەڕانەوە سەربازییەكە بەهێزكردنی سیستەمی حوكمڕانی ستەمكاری لەتوركیادا بۆ ئەردۆغان دەستەبەر كردووە، ئەردۆغان هەزارەها كەسی دەستگیركردن ، میدیا و قوتابخانە و زانكۆكانی سەر بە هەڵگەڕانەكەی داخستن، لەوانەشە شوێنكاری هەڵگەرانەوەكە تەنانەت ڕۆلی سوپاشی لەپەیوەندییە سیسییەكاندا زیاتر كردبێت ، بەو پێیەی سوپا ڕاستەوخۆ لەژێر چنگی خودی ئەردۆغان-دایە ، ئەمەش ئامانجێكی ئەردۆغان بوو كەپێشتر دەستی دابوویە.\nسەبارت بەوەش، ئایا ئەم دۆخەی سەرەوە كار دەكاتە سەر پەیوەندییەكانی توركیا لەگەڵ ئەمریكاو هێزە ئەوروپییەكاندا ، بەتایبەتیش لەسایەی ئەوەی ئەوروپییەكان باسی لێوە دەكەن لەمەر دۆسییەكانی مافەكانی مرۆڤ لەناو توركیادا ، هەوڵەكانی ئەردۆغان-یش بۆ گرێدانی پەیوەندی پتەو لەگەڵ پۆتندا ، چۆمسكی دەڵێـت: "وشەی هەڵبەستراو پڕ بەپێستی قسەكانی توركیایە"، لەنەوەدەكانی سەدەی ڕابردووەوە حكومەتی توركیا كاری "دڕندانە و توقێنەرانەی دژ بە گەلی كورد ئەنجامداوە ، بەدەیەها هەزار كەسیان لێ كوشتوون ، دەیەها هەزار گوند شارۆچكەش وێران بوون ، سەدەها هەزار و بگرە بەملیۆنیش لە زیدی خۆیان وەدەرنراون و لەگەڵ هەموو جۆرە ئەشكەنجەدانێكیش، كە بە خەیاڵی مرۆڤدا دێت، لە 80% ی چەكەكان لە واشنتۆنەوە دەگەیشتنە دەستی توركیا ، لەولاشەوە كارە دڕندانەكان زیاتر و زیاتر دەبوون".\nدەشڵێت: پەیوەندییەكانی نێوان ئەردوغان و ڕۆژئاوا بارگرژاویتر دەبن ، "ڕقێكی زۆریش دژ ڕۆژئاوا لای پشتیوانانی ئەردۆغان كۆبووەتەوە ، چونكە هەڵوێستەكانی ڕۆژئاوا بە دڵی هەوادارانی ئەردۆگان نییە، هەڵویستی ئەوروپییەكانیش سەبارەت بەستەمكاری زۆر و سەركوتكردنی توندڕەوانەش بەهێز نییە ، بەڵام رژێمەكەی ئەردۆغان بە زۆری دەزانی ، لە ڕاستیشدا باوەڕێكی پتەو بەوە هەیە، كە ئەمریكا هەڵگەڕانەوە سەربازییەكەی دەستپێكردووە.\nچۆمسكی ئاماژەی بەوەش كردووە، دوا سەودا و مامەڵەی كۆچبەرانی نێوان ئەنقەرە و یەكێتی ئەوروپا لەلێواری شكستهێناندایە ، ئەگەرنا ، چۆن دەكرێت ئەردۆغان بە ئاشكرا بڵێت: "سەركردە ئەوروپییەكان ڕاستگۆ نەبوون"، ڕەنگدانەوەی ئەو پەیوەندییانەش كار لە پەیوەندییەكانی نێوان توركیا و یەكێتی ئەوروپا و خودی كۆچبەرانیش دەكات ئەگەر مامەڵەكە شكستبخوات دەشڵێت: "ئەوروپا دەمی توركیای چەور كردووە بۆ قەدەغەكردنی هاتنی كۆچبەران بۆ ئەوروپا بەمەبەستی خۆپاراساتن لەو هەڵاتووانەی تاوانیان ئەنجامداون، كە ڕۆژئاوا بەرپرسییارییەتی گەورەی ئەو تاوانانەی لەئەستۆدایە"، واش وەسفی ئەم دۆخە دەكات، كە دژیەكییەكی ئاكارییە ، بەڵام هەرچونێك بێت باشترە لەوەی لەدەریای ناوەڕاستدا بحنكێن، پێشیوایە خراپ بوونی پەیوەندییەكان وایان لێدەكات خراپتر لەجاران مل بدەنە كۆچ‌و كۆچبەری.\nسەرچاوە: پێگەی ئەلەكترۆنی "ئەحوال توركیا