خەڵکی کۆبانێ گۆشەگیریی دژ بە ئۆجالانیان شەرمەزار کرد | ROJnews\nخەڵکی کۆبانێ گۆشەگیریی دژ بە ئۆجالانیان شەرمەزار کرد\nچوؤرشەممە, 5 ديس 2018 - 16:40\nبە هەزاران هاوڵاتی کۆبانێ دژی گۆشەگیریی سەر ئۆجالان خۆپیشاندانیان ئەنجامدا و داوای ئازادیی ئۆجالانیان کرد.\nئەمڕۆ لە کۆبانێ لە مەیدانی ژنی ئازاد، هەزاران هاوڵاتی گردبوونەوە و خۆپیشاندانیان ئەنجامدا، خۆپیشاندانەکە لەسەر داوای ئەنجومەنی بنەماڵەی شەهیدانی کانتۆنی کۆبانێ بوو.\nخۆپیشاندانەکە بە دروشمی "ئێمە پێکەوە گۆشەگیریی تێکدەشکێنین، دیکتاتۆریی هەڵدەوەشێنینەوە و نەتەوەی دیموکراتیک ئاوا دەکەین" بەڕێوەچوو، خۆپیشاندەران وێنەی شەهیدانی تێکۆشانی ئازادیی و وێنەکانی ئۆجالانیان بەرزکردبووەوە.\nلە مەیدانی ژنی ئازادەوە خۆپیشاندانەکە دەستی پێکرد و هەتا مەیدانی شەهید عەگید لە نزیک سنوری نێوان ڕۆژئاوا و باکوری کوردستان بەردەوام بوو.\nلە خۆپیشاندانەکەدا چەندین وتار پێشکەش کران و گۆشەگیری سەر ئۆجالان شەرمەزار کرا، کە لەلایەن دەوڵەتی تورکەوە بەسەر ئۆجالاندا سەپێندراوە و ڕێگە نادرێت کەس سەردانی بکات.\nهەروەها ئاماژە بە گرنگی ڕۆڵی ئۆجالان کرا لە چارەسەرکردنی کێشەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و پێکەوەژیانی ئازادانەی گەلان.\nدوایین چاوپێکەوتنى نێوان محەمەد ئۆجالان و عەبدوڵا ئۆجالان لە ١١ی ئەیلولی ٢٠١٦ بوو، لەو کاتەوە تاوەکو ئێستا دەوڵەتى تورک ڕێگای بە هیچ یەک لە ئەندامانى بنەماڵەى عەبدوڵا ئۆجالان نەداوە، کە سەردانى ئیمراڵی بکەن و چاویان بە ئۆجالان بکەوێت.\nئەوەش لە کاتێکدایە دەوڵەتى تورک لە ٥ی نیسانی ٢٠١٥وە ڕێگای بە هیچ یەک لە ئەندامانى شاندی ئیمرالی نەداوە سەردانى ئۆجالان بکەن.\nهەروەها پارێزەرەکانى ئۆجالان لە ٢٧ی تەمووزی ٢٠١١ بە پاساوی جۆراجۆر ڕێگرییان لێدەکرێت و ڕێگایان پێنادرێت سەردانى ئۆجالان بکەن، پاریزەرەکانى ئۆجالان تاوەکو ئێستا ٧٦٨ جار داواى بینیى ئۆجالانیان کردووە و سەرجەم داواکانیان لەلایەن دەوڵەتى تورکەوە ڕەتکراوەتەوە.


رێكخراوی مافی مرۆڤی كوردستان: دەست لە تاڵانكردنی ئاسەوارە مێژووییەكان هەڵبگرن – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / کوردستان / رێكخراوی مافی مرۆڤی كوردستان: دەست لە تاڵانكردنی ئاسەوارە مێژووییەكان هەڵبگرن\nرێكخراوی مافی مرۆڤی كوردستان: دەست لە تاڵانكردنی ئاسەوارە مێژووییەكان هەڵبگرن\nشه‌ممه 31 ئایار 2014\tکوردستان, هەواڵ 70 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nرێكخراوی مافی مرۆڤی كوردستان ئەمڕۆ شەممە 30 جۆزەردان بە دەرکردنی راگەیاندنێک باسی لەوەکرد، هەندێک نامە‌و سكاڵایان بەدەست گەیشتووە كە بەو پێیە كۆمەڵێك كەس‌و گروپی پەیوەندیدار بۆ حكوومەتی كۆماری ئیسلامی بە شێوەیەكی بەردەوام لە ناوچەكانی كوردستان خەریكی بەتاڵانبردنی ئاسەوارە مێژوییەكانی ئەم ناوچەن.\nبە پێی ئەم هەواڵە، ئەو گروپانە بە كەڵك وەرگرتن لە كەرەسە‌و ئامێری تایبەت لە شوێنەكانی دەرەوەی شارەكان، لە ماوەی 3 دەیەی رابردوو بەردەوام خەریكی هەڵكەندن‌و بەدواداگەڕانی ئاسەوارە مێژووییەكانی ناوچەكانی كوردستان‌و گواستنەوەیان بۆ شارەكانی دیكەی ئێران لەوانە تارانن.\nهەر لەم ماوەدا كۆمەڵێك ئاسەواری مێژوویی تایبەت بە قەڵای زێویە لە ناوچەی سەقز گوازرایەوە بۆ شاری تاران‌و ئێستاش بۆ كاتێكی دیاریكراو گەڕێندراوەتەوە بۆ كوردستان بۆ ئەوەی خەڵك بیبینن‌و دواتر بەرەو تاران بەڕێی بكەنەوە.\nئەمە لە حاڵێكدایە كە خەڵكی كوردستان خوازیاری ئەوەن ئاسەوارە مێژووییەكانیان هەر لە كوردستان بمێنێتەوە.\nرێكخراوی مافی مرۆڤی كوردستان لە كۆتایی راگەیاندنەكەیاندا داوای كۆتایی هێنان بە تاڵانكردنی ئاسەوارە مێژووییەكانی كوردستان‌و گەڕانەوەیان بۆ ناوچە كوردنشینەكان بوون.


دوو بەرپرس لە گەرمیان دەستگیر دەكرێن – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/09/18 - 8:45 PM\nبەتۆمەتی “گەندەڵی” لە پڕۆژەیەكی وەبەرهێنان دادگای دەستپاكی گەرمیان بەڕێوەبەری وەبەرهێنان دەستگیر دەكات و لەسەر سكاڵای دادگای دەستپاكی عیراق بەڕێوەبەری گومرگی گەرمیان دەستگیر دەكرێت.\nمقەدەم عەلی جەمال قەدووری، وتەبێژی بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی گەرمیان بە ڕووداوی ڕایگەیاندووە، عومەر محەمەد، بەڕێوەبەری بەڕێوەبەرایەتی وەبەرهێنانی گەرمیان بەبڕیاری دادوەر و بەپێی ماددەی 307 لە یاسای سزادانی عیراقی دەستگیركراوە.\nڕاشیگەیاندووە، ئێستا ئەو بەڕێوەبەرە لە زیندانی گرتن و گواستنەوەی گەرمیان ڕاگیراوە، دۆسیەكەی لە دادگای دەستپاكی گەرمیانە.\nئاشكراشی كردووە، كە ڕۆژی دوو شەممە لەسەر بڕیاری دادگای دەستپاكی عیراق بڕیاری دەستگیركردن بۆ بەڕێوەبەری گومرگی گەرمیان دەرچووە و ئێستا دۆسیەكەی لای پۆلیسە تاوەكو یەكلایی دەكرێتەوە، دەستبەسەردەبێت.\nلای خۆشیەوە، حسێن ئەحمەد قادر، بەڕێوەبەری گومرگی گەرمیان ڕەتیدەكاتەوە ئەو تۆمەتانەی ئاڕاستەی كراون ڕاست بن و ڕایگەیاند، “ئەوەی لەبارەمەوە وتراوە هیچی ڕاست نییە”.\nبەپێی یاسای سزادانی عیراقی، ماددەی 341 باس لەوە دەكات، هەر فەرمانبەرێك یان ڕاسپێدراوێك بۆ خزمەتی گشتی بەهۆی هەڵەیەكی گەورەی خۆیەوە زیانی گەورە بە سامانێك یان بەرژوەندی ئەو لایەنە بگەیەنێت كە كاری تێدا دەكات دەستگیردەكرێت، هەروەها ماددەی 307یش باس لە وەرگرتنی بەرتیل و رەزامەندینیشاندان بۆ دیارییەك یان سوودێك یان دیاریكردنی شتێك دەكات.\nئيدارەی گەرمیانبەرێوەبەرایەتی پۆلیسی گەرمیانوەبەرهێنان


وەزیرى خوێندنى باڵا: " هانى وەبەرهێنانى بیانى لە بوارى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى دەدەین | وزارة التعليم العالي والبحث العلمي\nوەزیرى خوێندنى باڵا: " هانى وەبەرهێنانى بیانى لە بوارى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى دەدەین\nوەزیرى خوێندنى باڵا:\n" هانى وەبەرهێنانى بیانى لە بوارى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى دەدەین، چونکە هەست بە رادەى پێویستى و گرنگى ئەو لایەنە دەکەین".\nبۆ یەکەمجار لە هەرێمى کوردستان، کۆنفراسێکى فراوان بە ئامادە بوونى دکتۆر بەرهەم ئەحمەد ساڵح سەرۆکى حکومەتى هەرێمى کوردستان و وەزیرى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى و بە بەشدارى نوێنەرى 18 وڵاتى بیانى، کە لە نێوانییاندا وەزیرى پەروەردەو فێرکردنى باڵاى تورکیا و جێگرى وەزیرى خوێندنى باڵاى وڵاتى مالیزیا ئامادە ببوون، هەروەها بە سەدان کەسى پڕۆفشناڵ لە بوارى خوێندنى باڵاو و توێژینەوەى زانستى لە ئاستى پڕۆفسۆر و دکتۆرا، کە لە وڵاتانى جیا جیا هاتبوون، بەژدارییان کرد و بەشێکیش لەوانە وتاریان خوێندەوە.\nکۆنفراسەکە، لە ژێر ناوى "بەرەوە چالاکردنى توێژینەوەى زانستى لە هەرێمى کوردستان".رۆِژى 14/12/2010 دەستى پێکرد و وابڕیارە سێ ڕۆژ بخایەنێت. لە دەسپێکى کۆنفراسەکەدا، دکتۆر بەرهەم ، سەرۆکى حکومەتى هەرێم گوتى " گرنگى ئەو کۆنفراسى لەوە چڕ دەبێتەوە، کە هەلێکى باش بۆ دروستکردنى پەیوەندى لە نێوان زانکۆکانى کوردستان و زانکۆکانى جیهان دەڕەخسێنێ، کە ئەمەش خۆى لە خۆیدا لە خزمەتى ئەو بەرنامەدایە، کە لە بوارى خوێندنى باڵا، بۆ بەرزکردنەوەى ئاستى زانستى خوێندکاران دەستمان پێکردووە". هەروەک گوتیشى " گرنگیدان بە بوارى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى، گرنگیدانە بە داهاتووى وڵات".\nپڕۆفیسۆر دلاوەرە عەبدولعەزیز عەلائەدین وەزیرى خوێندنى باڵاً و توێژینەوەى زانستى ، لە وتەیەکیدا ، بە وردى باسى لە ئەجنداى کۆنفراسەکە کرد و ئامانج و مەبەستەکانى بۆ ئامادە بوان خستە ڕوو. د. دلاوەر ئاماژەى بە ستراتیجیەتى کارى وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى کرد، کە هەموو هەولێکیان بۆ بەرزکردنەوەى ئاستى زانستە لە هەرێمى کوردستان ، بۆ ئاستێکى زانستى بە کوالیتیەکى ئەوتۆ، کە هاوشانى ئاستى زانکۆکانى جیهان بێت ، هەروەک گوتیشى " یەکێک لە ئامانجە سەرەکییەکانى ئێمە لەو کۆنگرەیە، دروستکردنى پردێکى پەیوەندییە لە بوارى زانست و خوێندنى باڵا، کە بوونى ئەم پردە بەلاى ئێمەوە زۆر گرنگە. ئێمە لەو کۆنفراسە نزیکەى 100 پسپۆڕى بوارى توێژینەوەى زانستییمان لە وڵاتانى بیانى داوەت کردوە. بۆیە ئەم کۆنفراسە، کۆنفراسێکى ئاسایى نییە و هیوادرام بە ئەنجامێکى باش کۆتایى بێت و لە خزمەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى بێت لە هەرێمى کوردستان".


دووركەوتنەوە لە حكومەتی تەوافوقی\nپێكهێنانی كابینەی نۆیەمی حكومەتی هەرێمی كوردستان دواكەوتووە، بەڵام تائەندازەیەكی زۆریش سەرەداوەكان دیاركەوتوون سەبارەت بەچۆنیەتی پێكهێنانی، یەكێتی و پارتی كارەكتەری سەرەكی دەبن و دووریش نییە بەشێكی زۆری مەرجەكانی گۆڕان قبوڵ بكرێن، بەڵام سەبارەت بەو پرسە هێشتا جۆرێك لە دڵنیایی نییە كە ئەو سیانەیان دەبنە هاوبەشی راستەقینەی پرۆسەی حوكمڕانیی كوردستان.\nراستییەكەی حكومەتی تەوافوقی خراپترین جۆری حكومەتە، لە بەغدا نموونەكە بەردەستە، كابینەی هەشتەمی حكومەتی هەرێمی كوردستانیش تەوافوق نەك هەر باشی نەكرد، بەڵكو زیاتر بەرەو هەڵدێری برد.\nپێشتر بەبیانووی بارودۆخی مەترسیی ناوخۆیی و دەرەكی و كۆدەنگی كورد لە بەغدا زۆرترین هەوڵ بۆ پێكهێنانی حكومەتی تەوافوقی دەدرا، بەڵام ئێستا ئەو هۆكارانە كەمتر بوونەتەوە، هەر بۆ نموونە:\nیەكەم، مۆركی دوو ئیدارەیی لەمە زیاتر تۆخ نابێتەوە، هیچ خواستێكی دەرەكی نییە بۆ ئەوەی هەرێمی كوردستان دابەش بێت نە لە ئاستی هەرێمایەتی و نە لەئاستی نێودەوڵەتیش.\nدووەم، بەهۆی چەند كێشەیەكەوە ئەوەش روون بووەوە كە زۆرینەی خەڵك دابەشكردنەوەی هەرێمی كوردستانیان ناوێت، ئەوەش ئاستی مەترسییەكەی زیاتر كەمكردەوە.\nسێیەم، ئۆپۆزسیۆن كە لە كابینەی تەوافوقی "حكومەتە پێنج حزبییەكە" بەشداری كرد ئیتر روون بووەوە كە لە هەرێمی كوردستان ئۆپۆزسیۆن توانایەكی تاقەت پڕوكێنی لە ململانێكردنی دەسەڵاتدا نییە و لە دەرفەت دەگەڕێ بۆ ئەوەی ماندوێتی دەرچێ.\nچوارەم، یەكگرتوویی گوتاری كوردستانی بەرانبەر بە بەغدا كە پێشتر وەكو یەكێك لە هۆكارەكانی هاوبەشێتی فەرمانڕەوایی لە هەرێمی كوردستان تەماشا دەكرا ئێستا بوونی نەماوە، سەرەڕای ئەوەش لە كوردستان یەكێتی و پارتی لەیەكتر نزیكن و ناتوانن بێ یەك هەنگاو بۆ پێكهێنانی حكومەتی هەرێمی كوردستان بنێن.\nلەبەر دوو هۆكاری دیكەش باشترە كابینەی نۆیەم تەوافوقی نەبێت:\nیەكەم، ئەگەر زۆرینەی حزبەكان بەتایبەت "یەكێتی، پارتی، گۆڕان و كۆمەڵ بەشداربن"، ئەوە كۆتایی ئۆپۆزسیۆن دەبینین، پەرلەمانی كوردستان دەچێتە دۆخی سستبوون و زیاتر چەپڵەلێدانەوە، ناتوانن حكومەت ناچاربكەن بەوەی ملبدات بۆ پەرلەمان و كۆدەنگی حزبی جێگای حكومەت دەگرێتەوە.\nدووەم، دیموكراسی دەكەوێتە بەردەم مەترسییەكی گەورە، لە چوارچێوەی سیستمی حوكمڕانیی تەندروستدا پێویستە حزبی دەسەڵاتدار و ئۆپۆزسیۆن هەبن، ئەوەش دۆخی ململانێ دەخوڵقێنێ كە بەشێكی گرنگە لەگەشەكردنی دیموكراسی و شۆڕبوونەوەی بۆ ئاستی كۆمەڵایەتی كە ئەمەیان لە ئاستە سیاسییەكە گرنگترە.\nهەر لەگەڵ ئەوەشدا لە حكومەتی تەوافوقی بەرپرسیارێتی ون دەبێت، كارەكتەری شكستخواردوو و سەركەوتوو بەئەستەم دەناسرێتەوە، هەندێكجار قەیرانیش دەبێتە دەرفەت بۆ خۆدزینەوە لە بەرپرسیارێتی و كشانەوە لە حكومەت و ئەوەش ریسكەكە دەكاتەوە بەخوری.\nبۆ ئێستای كوردستان گونجاوترین حكومەت بریتییە لەوەی تەوافوقی نەبێت، بەڵكو بەرپرسیارێتی لەئاستی ئیدارە و خزمەتگوزاری دەكەوێتە سەرشانی دوو كارەكتەری سەرەكی، بۆ گەشەكردنی دیموكراسیش ئۆپۆزسیۆن ململانێی توند لەگەڵ دەسەڵات دەكات و پێكەوە دەتوانن نمایشێكی جوانی دیموكراسی لەماوەی چوار ساڵی داهاتووی هەرێمی كوردستاندا بكەن.\nبەهەر جۆرێك حكومەت پێكبهێنرێت چوار ساڵی ئایندە كێشە و گرفتەكان هەر زۆردەبن، لەسەر ئاستی ناوخۆی هەرێمی كوردستان و پەیوەندیداریش بەكێشەكانی هەولێر- بەغدا كێشەكان كۆتایی نایەن، دۆخی لەم شێوەیە بەرپرسیارێتی راستەقینە و چاوكراوەی دەوێت، ئێ خۆ بەبیانووی بوونی ئەم كێشانەیشەوە نابێت خەون بە پەرلەمانێكی بێ ئۆپۆزسیۆنەوە ببینین ئەگەر چاومان لەسەر پەرەپێدان و گەشەكردنی سیاسییە لە كوردستان.\n*گۆشەی كەمین پۆڵەتیك لە رۆژنامەی كوردستانی نوێ


پەروەردەی چەمچەماڵ فۆڕمی وانەبێژی دابەشدەكات - تۆڕی میدیایی خەڵک\nبەڕێوەبەرایەتی پەروەردەی چەمچەماڵ ڕایگەیاند، ڕۆژانی شەممە و یەكشەممەی هەفتەی داهاتوو فۆرمی وانەبێژی دابەشدەكرێت.\nلیژنەی ووردبینی كردن و دانانی وانەبێژانی بەڕێوەبەرێتی پەروەردەی چەمچەماڵ لە ئاگادارییەكدا بڵاویكردەوە، ڕۆژانی شەممە و یەكشەممەی هەفتەی داهاتوو فۆرمی وانەبێژی دابەشدەكرێت و فۆرمەكە دەدرێت بە دەرچووانی پێنج بەش.\nئاگاداری دەرچووانی ئەم بەشانەی لای خوارەوە دەكەین، سەردانی هۆبەی ئای تی لە دیوانی پەروەردەی چەمچەماڵ بكەن\nڕۆژانی ( شەممە و یەكشەممە ) ڕێكەوتی ٦ و ۷ /۳ كاتژمێر ( 8:30 بۆ ۱۱) بە مەبەستی وەرگرتنی فۆرمی وانەبێژی .\n۱- پێویستە كارتی زانیاری پێ بێت و دانیشتووی سنوری قەزای چەمچەماڵ بێت .\n۲- تەنها لە ماوەی ئەو دوو ڕۆژەدا فۆرم دابەش دەكرێت .\n۳- پێویستە پشتگیری دەرچوونی بەشەكەی ئامادە بكات لە كاتی گەڕاندنەوەی فۆرمەكەدا .\n۱- بیركاری بۆ قۆناغی بنەڕەت و ئامادەیی ( دەرچووانی كۆلێژی پەروەردە ، زانست ، پەروەردەی بنەڕەت و بنیات ، پەیمانگای كۆمپیوتەر سەر بە وەزارەتی پەروەردە ) .\n۲- هونەرو وەرزش دەرچووانی سەرجەم كۆلێژو پەیمانگاكان .\n۳- زانست بۆ قۆناغی بنەڕەت و ئامادەیی ، دەرچووانی كۆلێژی پەروەردە ، پەروەردەی بنەڕەت ، زانست ، بنیات . تەنها بۆ ئاغجەلەر و گوندەكانی دەوروبەری\n٤- ئینگلیزی بۆ قۆناغی بنەڕەت و ئامادەیی ، دەرچووانی كۆلێژی پەروەردە ، بنەڕەت.\nتێبینی / جگە لە دەرچووانی ئەو بەشانە لە ئێستادا فۆرم بە هیچ بەشێكی تر نادرێت ، لە بەرئەوەی بەشەكانی تر فۆرمی ساڵی پاریان ماوەو بە پێی ڕێنمایی ب . گ . پ . سلێمانی كار لەسەر ڕیزبەندی ساڵی ۲۰۱۷ دەكرێت .\n17 ئازار 2021 6.45 pm\nخەڵك- بەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی ڕۆژئاوای سلێمانی دەستگیركردنی ژنێك و 9 پیاوی بە تۆمەتی بەكارهێنانی ماددەی هۆشبەر…\n13 شوبات 2021 12.56 pm\nخەڵك- بوومەلەرزەیەك بە گوڕی 3.1 پلە بەپێوەری ڕێختەر شارۆچكەی چەمچەماڵی لە پارێزگای سلێمانی هەژاند.


دڵەڕاوکێی شەوانە چییە و چۆن دەتوانین کۆنتڕۆڵی بکەین؟\n5/11/2020 06:29 PM\nبۆ ئەو کەسانەی لەماوەی رۆژدا سەرقاڵی چالاکین، شەو دەرفەتێکە بۆ پشوودان، خوێندنەوە، رابواردن و کۆبوونەوە. کە خۆر ئاوا بوو مەجالێک دروست دەبێت بۆ ئەوەی لە سەرقاڵییەکانی رۆژانە دوور بکەوینەوە. زۆرینەی ئێمە شەوانەمان لە کاتە بەتاڵەکانی دیکە پێخۆشترە. بەم حاڵەوە، هەندێک جار شەو بێ ئەوەی بمانهەوێ دەمانخاتە گێژاوەوە. سترێس و نیگەرانییەکان(کە هەندێکیان گونجاون و هەندێکیشیان زۆر گونجاو نین) دەتوانن شەوەکانی ئێمە بکەن بە ناخۆشترین کاتەکان. لەدرێژەدا هەندێک لە رێگەکانی بەرگیری لەم کێشەیە دەخەینە روو.\nهەوڵ بدەن سەرچاوەی دڵەڕاوکێکە بدۆزنەوە\nهەر ئەو جۆرەی باسمان کرد، لەگەڵ نوقم بوون لە دڵەڕاوکێی شەوانەدا، هاوکات تووشی چەندین نیگەرانی دەبن. بەڵام سەرجەم ئەم نیگەرانییانە ڕاست نین یان بایەخی سەرنجدانیان نییە. بەڵام ئێوە لەجیاتی ئەوەی بیر لە کێشەکە بکەنەوە، خۆتان نوقمی سترێسە بێ‌بڕاوەکان دەکەن. کەوابوو واباشە بیر لەوە بکەنەوە کە چۆن سبەی چۆن دەتوانن چارەسەریان بکەن.\nلەماوەی رۆژدا خۆتان سەرقاڵ بکەن\nکاتێک بە رۆژدا کارێک ئەنجام بدەن و ماندوو بن، شەوانە هیچ بژاردەیەکتان نییە جگە لە خەو. ئەگەر بە زەین و جەستەیەکی ماندووەوە بڕۆنە ناو پێخەفەکەتان، ئەویش باشتر لە ئامێزتان دەگرێت.\nبا خواردنێکی تەندروستتان هەبێت\nخواەدنی مادە خۆراکییە چەورەکان بەر لە خەو شێوازێکی باش نییە بۆ خەوتن. هەوڵ بدەن نانی ئێوارەکەتان پڕاوپڕی سەوزە و ئەو مەوادە بێت کە جەستە باشتر هەرسی کات.\nهەوڵ بدەن ژوورەکەتان تەنها بۆ خەو بەکار بهێنن\nزۆرینەی ئێمە هەندێک جار ژووری خەوەکەمان لەگەڵ ئۆفیس و شوێنی کارەکەمان لێ تێک دەچێت و هەموو کارێکی تێدا ئەنجام دەدەین، بۆ نموونە: خوێندنەوە، گەڕان بەناو ئینتەرنێتدا، سەیرکردنی فیلم و دراما و تەنانەت خواردنیش. کاتێک ئێمە زۆربەی کارەکانمان لەو ژوورە ئەنجام دەدەین، لەوانەیە جەستە گۆڕانکارییەکانی شەو و رۆژ رەچاو نەکات و نەزانێ کە کاتی خەوە.


زانکۆیەکى چیکى لە کوردستان کرایەوە | وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى\nزانکۆیەکى چیکى لە کوردستان کرایەوە\nسەرۆکایەتى ئەنجومەنى وەزیران ڕەزامەندى نیشاندا لەسەر کردنەوەى لقى زانکۆیەکى چیکى لە شارى هەولێر.\nعەباس ئەکرەم وتەبێژى وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى ڕایگەیاند: دواى ئەوەى ساڵى ڕابردو لە کۆبونەوەى ژمارە سێی ئەنجومەنى وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى ڕەزامەندى نیشاندرا لەسەر کردنەوەى لقى زانکۆى (VSB-Technical University Ostrava) چیکى لە هەرێمى کوردستان، لە چوارچێوەى یاساى زانکۆ تایبەتەکان ئەو داوا بەرزکرایەوە بۆ سەرۆکایەتى ئەنجومەنى وەزیران.\nوتەبێژى وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى ڕایگەیاند: ئەنجومەنى وەزیران بە نوسراوى ژمارە (٣٦١) لە ڕێکەوتى (٢/١/٢٠١٨) ڕەزامەنى نیشاندا لەسەر کردنەوەى لقى ئەو زانکۆیە لە شارى هەولێر.\nعەباس ئەکرەم ئەوەشى ڕاگەیاند: زانکۆى (VSB-Technical University Ostrava)چیک یەکێکە لە زانکۆ پێشکەوتوەکانى جیهان و، لە ڕیزبەندى پێشەوەى زانکۆکانى جیهانە، بەتایبەت لە بوارى ئەندازیارى، وتیشى کردنەوەى ئەو زانکۆیە دەسکەوتێکى گەورەیە بۆ بوارى خوێندنى باڵا لە کوردستان، چونکە بۆ یەکەمین جارە کە زانکۆیەک خاوەن ئەو ڕانکینگە بەرزە بێ لە ئاستى جیهان لقێکیان لە کوردستان بکەنەوە.\nوتەبێژى وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى جەختى لەسەر ئەوەش کردەوە کە پرۆپۆزەڵى کردنەوەى لقى ئەو زانکۆیە بە لێژنەى باڵاى دڵنیایى جۆرى و متمانە بەخشین و سەرجەم ڕێکار و ڕێنماییە یاسایى و کارگێڕییەکاندا تێپەر بوە.


01/12/2021 428 جار خوێنراوەتەوە\nسه‌رۆكی ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا ئاشكرای كرد، نیگه‌رانن له سه‌رهه‌ڵدانی جۆری ئۆمیكرۆنی ڤایرۆسی كۆرۆنا، به‌ڵام سه‌رهه‌ڵدانی ئه‌و جۆره‌ی ڤایرۆسه‌كه پێویست به ترسی قووڵ ناكات.\nجۆ بایدن دوای وه‌رگرتنی زانیاریی له تیمی به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی ڤایرۆسی كۆرۆنا له‌باره‌ی جۆری ئۆمیكرۆن، لێدوانی بۆ ڕۆژنامه‌وانان دا.\nبایدن ئاماژه‌ی به‌وه كرد، دوای ماوه‌یه‌كی كورت له‌وه‌ی ڕێكخراوی ته‌ندروستیی جیهانی سه‌رهه‌ڵدانی جۆری ئۆمیكرۆنی ڤایرۆسی كۆرۆنای ڕاگه‌یاند، گه‌شتیان بۆ وڵاتانی ئه‌فریقا سنووردار كردووه، وتیشی: ئه‌م سنوورداركردنه ڕه‌نگه بڵاوبوونه‌وه‌ی ئۆمیكرۆن هێواش بكات، به‌ڵام ناتوانێت ڕێی لێ بگرێت.\nسه‌رۆكی ئه‌مریكا داوای كرد هه‌رچی زووه هاووڵاتیانی ئه‌مریكی خۆیان بكوتن یان دۆزی ته‌واوه‌تی ڤاكسینه‌كان وه‌ربگرن، به‌وپێیه‌ی دره‌نگ یان زوو جۆری ئۆمیكرۆنی ڤایرۆسی كۆرۆنا له ئه‌مریكا ده‌ستنیشان ده‌كرێت.\nجۆ بایدن باسی له‌وه كرد رۆژ له دوای رۆژ شتی نوێ له‌باره‌ی ڤایرۆسه‌كه فێر ده‌بن و له نزیكه‌وه چاودێریی پێشهاته‌كان ده‌كه‌ن، جه‌ختی له‌وه‌ش كرده‌وه كاریگه‌رترین ڕێگای به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی ڤایرۆسه‌كه هێشتا پۆشینی ماسك و وه‌رگرتنی ڤاكسینه.


سیمپۆزیۆمێك بۆ هەڵسەنگاندنی بودجەی گشتی عیراق و هەرێم بەڕێوەچوو – زانکۆی پۆلیتەکنیکی سلێمانی\nسیمپۆزیۆمێك بۆ هەڵسەنگاندنی بودجەی گشتی عیراق و هەرێم بەڕێوەچوو\nلە درێژەی كار و چالاكییەكانیداپەیمانگای تەكنیكی دوكان-ی سەر بەزانكۆی پۆلیتەكنیكی سلێمانی سیمپۆزیۆمی (هەڵسەنگاندی بودجەی گشتی عیراق و هەرێمی كوردستان لە ڕوانگەی شەفافیەت و گەندەڵییەوە) رێكخست، كە تێیدا بودجەی گشتی دەوڵەت بە پێوەرێكی گرنگ لە قەڵەمدرا بۆ حكومڕانییەكی باش و سەقامگیری ئابووری و چارەسەری كێشەكانی بێبازاڕی و بێكاری و گەندەڵی و پوكانەوەی بازاڕ.\nرۆژی شەممە (٢٠١٨/٣/٣) زانكۆی پۆلیتەكنیكی سلێمانی/ پەیمانگای تەكنیكی دوكان، بەشی كاڕگێڕی كار و بەشی ژمێریاری بە ئامادەبوونی پ.ی.د.ئالان فەرەیدون عەلی ئەمین سەرۆكی زانكۆی پۆلیتەكنیكی سلێمانی و پ.ی.د.كاوە ڕەزا ڕاگری پەیمانگا و مامۆستایان و خوێندكارانی پەیمانگای تەكنیكی دوكان سیمپۆزیۆمی (هەڵسەنگاندی بودجەی گشتی عیراق و هەرێمی كوردستان لە ڕوانگەی شەفافیەت و گەندەڵییەوە) بەڕێوەچوو.\nلە دەستپێكی سیمپۆزیۆمەكەدا پ.ی.د.ئالان فەرەیدون عەلی ئەمین وتەیەكی پێشكەشكرد و ئاماژەی بەوەكرد كە خۆی بەخۆشحاڵ دەزانێت كۆمەڵێك لە كەسانی پسپۆڕ و شارەزا و مامۆستا و خوێندكار كۆدەكاتەوە بۆ شەن و كەو كردنی باسێكی گرنگی ئەمڕۆی كوردستان و عێراق، كە كێشەی رۆژانەی هەموومانە پەیوەندی ڕاستەوخۆ و نا ڕاستەوخۆی هەیە بە هەموومانەوە، ئەویش بابەتی بودجەی گشتی لە عیڕاق و هەرێمی كوردستانە، هەروەها ئاماژەی بەوەشكرد كە زانكۆ تەنها بۆ پێگەیاندنی گەنجان و لاوان نییە بە پێدانی بڕوانامە پێیان، بەڵكو زانكۆ دەبێت مینبەرێكی زانستی سیاسی كۆمەڵایەتی بێت و بەشێك بێت لە زانكۆ گەورەكەی ژیانمان، ئەویش كۆمەڵگایە)).\nپاشان وتەی بەخێرهاتنی میوانەكان لەلایەن پ.ی.د.كاوە ڕەزا پێشكەشكرا و ئاماژەی بەوەدا ((شەفافیەت لە بودجەدا واتە گەڕاندنەوەی هەیبەت و ناوبانگ بۆ گەل و وڵات و بەرزكردنەوەی داهاتی تاك و گەشەی ئابوری و خۆشگوزەرانی و بەگەڕخستنی سەرمایە و وەبەرهێنانی گەورە لەسەر ئاستی گشتی و كەرتی تایبەت،هەروەها شەفافیەت لە بودجەدا تەنها شێوازی بەدەستهێنانی داهات و سەرفكردنی ناگرێتەوە،بەڵكو پێویستە خەڵك بەشداری پێبكرێت لە بڕیاردانی سیاسی و میدیاش ڕۆڵی گەورە بگێڕێت لە نێوان خەڵك و دەسەڵاتدا بۆ ئەوەی لێپرسینەوە لەبەرپرسی حكومی بكرێت و هەڵی بنەبڕكردنی فەساد بدرێت)).\nبەرنامەی كاری سیمپۆزیۆمەكە بە دوو پانێڵ بەڕێوەچوو، پانێڵی یەكەم لەلایەن بەشداربووان پ.ی.د.عزت صابر سەرۆكی لیژنەی دارایی و ئابووری لە پەرلەمانی كوردستان و پسپۆڕی ئابووری لە زانكۆی سلێمانی بە تەوەری (ئایا حكومەتی هەرێمی كوردستان سەربەخۆ نەوتەكەی بفرۆشێت یان ڕادەستی حكومەتی عیراقی بكات؟) و بەڕێز (د.ئەمین بەكر محەمەد) ئەندامی ئەنجومەنی عێراق، بەتەوەری (بودجەی گشتی عیراق و كێشە و گیروگرفتەكانی) بەشداربوون، هەروەها بەڕێوەبەری پانێڵ لەلایەن بەڕێز(م.هەڵكەوت اسماعیل) سەرۆكی بەشی ژمێریاری لەپەیمانگای تەكنیكی دوكان بەڕێوەچوو.\nپانێڵی دووەم لەلایەن بەشداربووان پ.ی.د.یونس عەلی مامۆستا لە زانكۆی سلێمانی و پسپۆڕی دارایی و بانك لە زانكۆی سلێمانی كۆلێژی كارگێڕی و ئابووری، بە تەوەری (داهات و خەرجیەكانی حكومەت لە نێوان شەفافیەت و گەندەڵیدا ) و بەرێز (م.فەیصل علی) سەرۆكی مونتەدای ئابووری كوردستان، بە تەوەری (بەڕێوەبردنی ئابووری هەرێمی كوردستان، بودجەی گشتی هەرێمی كوردستان بە نموونە) بەشداربوون، بەڕێوەبەری پانێڵی دووەم لەلایەن (م.عمر مستەفا محمد ) سەرۆكی بەشی كارگێڕی كار لەپەیمانگای تەكنیكی دوكان بەڕێوەچوو.\nهەریەك لەو بەشداربووانە دید و بۆچوونی خۆیان دەربارەی تەوەرەكان تاووتوێكرد و ئاماژەیان بەوەدا كە بودجەی گشتی، سەدان شیكردنەوە و لێكدانەوەی جۆراوجۆر هەڵدەگرێت دەرئەنجامەكەشی ئەدای دارایی و ستراتیجی حكومەت دەردەخات، بەو پێیەی بودجەی گشتی دەوڵەت لە گرنگترین ڕێكارە سیاسییەكانی دارایی یە نەك تەنیا هاوسەنگی یا یەكسانی لە نێوان داهاتە گشتیەكان و خەرجییە گشتییەكان بەدیدەهێنێت، بەڵكو پێوەرێكیشە بو حكومڕانی باش و سەقامگیری ئابووری و چارەسەری كێشەكانی بێبازاڕی و بێكاری و گەندەڵی و پوكانەوەی بازاڕ دەكات، بگرە خۆشگوزەرانی و ڕاكێشانی سەرمایەی بیانی بەگەڕخستنی سەرمایەی ناوخۆیی لێدەكەوێتەوە.\nدواتر لەلایەن میوانەكانەوە چەند پرسیار و تێبینی لەسەر تەوەرەكان ئاراستەی پانێلستەكان كرا ودواتر لەلایەن بەشداربووانی پانێلەكانەوە ڕاسپاردەكان خرانە ڕوو تاكو بخرێنە بەرنامەی كار.\nلەكۆتایی سیمپۆزیۆمەكەدا لەلایەن سەرۆكی زانكۆی پۆلیتەكنیكی سلێمانی و ڕاگری پەیمانگای تەكنیكی دوكان و سەرۆكی بەشی كارگێڕی كار خەڵاتی ڕێزلێنان بەخشرایە پانێلستەكانی سیمپۆزیۆمەكە.\nخوێندكارانی پەیمانگای تەكنیكی بەكرەجۆ سیمیناری زانستی لە زانكۆی سلێمانی ئەنجام دەدەن\nبڕێكی چاوه‌ڕاننه‌كراو كۆمه‌ك و هاوكاری بۆ مندالانی توشبووی شێرپه‌نجه كۆكرایه‌وه\nزانكۆی پۆلیتەكنیكی سلێمانی زامنی دەستكەوتنی هەلی كارە بۆ خوێندكارەكانی


داوا لە ھاولاتیان دەکەم متمانە ببەخشن بە کاندیدانی پارتی بۆ ئەوەی باشترین خزمەت بکرێن\n2018-09-15 [03:59 AM]\nکاندیدی ژمارە ١٦ی لیستی ١٨٣ پارتی دیموکراتی کوردستان بۆ پەرلەمانی کوردستان رایگەیاند، من دەمەوێت بە شێوەیەکی گشتی ژیانی ھاولاتیان بەرەو باشتر بوون ببەم لە داھاتوودا، ھەول دەدەم بۆ نە ھێشتنی توندوتیژی بەرامبەر ئافرەتان نەک بە تەنھا لە نێوان دوو ھاوسەر بەلکۆ بگرە لە نێوان خۆشک و برا و دایک و کور، ھەروەھا گەشەپێدانی رۆلی ئافرەتان لە کۆمەلگادا.\nشیلان یوسف شنگالی، کاندیدی ژمارە ١٦ی لیستی ١٨٣ پارتی دیموکراتی کوردستان بۆ پەرلەمانی کوردستان، بە ئاژانسی ھەواڵی زاگرۆسی راگەیاند: من دەمەوێت بە شێوەیەکی گشتی ژیانی ھاولاتیان بەرەو باشتر بوون ببەم لە داھاتوودا، بەرنامە و پرۆژەی من گەشەپێدانی ھاولاتیان و کار لە سەر رێکخستنی ھەلی کار بۆ لاوان دەدەم و درست دەکەم و دەرگای دامەزراندن ئەگەر رێژەیەکی کەمیش بێت بکەمەوە وە ھەروەھا زیاتر گرنگی دان بە خانەوادەی شەھیدان و ئەنفال کراوان وە ھەروەھا گەشەپێدانی رۆلی ئافرەتان لە کۆمەلگادا ھەروەھا زۆر لە پرۆژەی تر ھەیە کە لە بەرنامەم دایە لە پەرلەمان کاریان کە سەر بکەم.\nکاندیدی ژمارە ١٦ی لیستی ١٨٣ پارتی دیموکراتی کوردستان بۆ پەرلەمانی کوردستان گووتی: ھەول دەدەم بۆ نە ھێشتنی توندوتیژی بەرامبەر ئافرەتان نەک بە تەنھا لە نێوان دوو ھاوسەر بەلکۆ بگرە لە نێوان خۆشک و برا و دایک و کور ھەر توندوتیژیێک کە لە نێوان خێزاندا بکرێت ھەولێ نە ھێشتنی دەدەم یاخۆت کەمی بکەمەوە، ھەروەھا گرنگی دان بە کەسانی بە سالاچوو و دۆزینەوەی شوێنێکی باش بۆیان و دابین کردنی مووچەیەکێ مانگانە بۆیان، ھەروەھا لە بوواری خۆمدا لە پەروەردە لە بەرنامەم دایە لە پرۆسەی پەروەردە بەرەو پێشەوە ببەم زیاتر لە ئێستا، چونکە زۆر کەموکوری تێدایە دەمەوێت ئاستی بەرزتر بکەمەوە، ھەروەھا گرنگی دان بە ئاوارەکان بە تایبەتی ئاوارەکانی شنگال جا چ مسولمان بێت یاخود ئێزدی بێت بە بی جیاوازی گرنگیان پێبدەم.\nشیلان یوسف شنگالی گووتیشی: داوا لە ھاولاتیانی کوردستان دەکەم کەوا بە گەرمی روو لە سندوقەکانی دەنگ دان بکەن و متمانە ببەخشن بە کاندیدانی لیستی ١٨٣ پارتی دیموکراتی کوردستان جا چ بە من بێ یان بە کاندیدانی تر چونکە ھەموو کاندیدەکانی پارتی ئەک ئامانجمان ھەیە، من دەنەوێت متمانە بە من بکەن تاوەکو بتوانم کاریان بۆ بکەم لە ئایندە دا بە تایبەتی بۆ لاوان و ئەوانەی کە دەرچووی زانکۆ و پەیمانگاکانن کە دەرفەتی کاریان بۆ برەخسێنم.


رۆڵی كلینتۆن‌و بۆش‌و ئۆباما لەهەرەسهێنانی سیستەمی جیهانی\nبەڵگەنامەكان ئاماژە بۆ ئەوە دەكەن روبەروبونەوەیەكی جیوسیاسی توند هەیە لە نێوان ویلایەتە یەكگرتوەكانی ئەمەریكا و روسیا و پێدەچێ ئەم ململانێیە سەربكێشێ بۆ روبەروبونەوەی سەربازی راستەوخۆ لە نێوانیاندا، لە چوارچێوەی گۆرانكاری جیهانیدا پێدەچێ ئەمەریكا سەركردایەتی جیهان لەدەست بدات، هۆكاری ئەمەش تەنها سیاسەتی سەرۆكی ئەمەریكی دۆناڵد ترەمپ نیە، بەڵكو سیاسەتەكانی پێش خۆیەتی، كە رێگایان بۆ ترەمپ خۆشكردوە.\nبەڵام " جیل دۆجیرتی" شارەزای كاروباری روسیا وای دەبینێ، ستراتیژیەتی ئێشتای ئەمەریكا بەرانبەر روسیا سەركەوتن بەدەست ناهێنێ، بە پێچەوانەوە دەبێتە مایەی زیاد بونی هێزی روسیا لە دەرەوەدا، " ستیڤن م. ولت" مامۆستای پەیوەندییە نێودەولەتیەكان لە زانكۆی هارفارد پێیی وایە رەگی ماندوبونەوەكانی ئێستای ئەمەریكا پێش ماوەیەكی دورودرێژ روێنراوە؛ پێش ئەوەی ترەمپ بێتە سەر گۆرەپانی سیاسی، و ئەمەی ئێستا ئەنجامی بریارەكانی سیاسەتی دەرەوەی ئەمەریكایە لەلایەن سەرۆكەكانی پێشویەوە، بیل كلینتۆن و جۆرج بۆشی كور و باراك ئۆباما.\nدوجیرتی لە توێژینەوەیەكیدا لە گۆڤاری " زە ناشیۆنال ئەنتریست" ئاماژەی بەوە كردوە پاشەكشەیەكی زۆر هەیە لە وەدەسخستنی میكانیزمەكانی دیبلۆماسی؛ كە هاوكار بو لە چارەسەركردن بەبێ روودانی هیچ ململانێیەكی چەكداری لە ماوەی جەنگی سارددا، هەروەها گریمانەی ئەوەی سیستەمی تایبەت هەرەس بهێنێ بە سنوریك لە پیشبڕێكی خۆپڕچەك كردن .\nناوبراو جەخت لەوە دەكاتەوە كە روسیا تەنها دەوڵەتە توانای ئەوەی هەیە ئەمەریكا وێران بكات بە چەكی ئەتۆمی. سەرەرای ئەوەی شێوە و رێگای زۆری هەیە بۆ ئەوەی بتوانێ نائارامی لە ئەمەریكا دروست بكات، بە شێوەیەك توانی هۆكارەكانی تۆره كۆمەلایەتیەكان لە ساڵی 2016 دا بقۆزێتەوە بۆ ئەوەی دیموكراتیەتی ئەمەریكا بنكۆڵ بكات لە رێگەی هەڵمەتی چەواشەكاریەوە.\nدیارە هەلبژاردنەكانی ئەمەریكا خاڵی جومگەیی بوو كە زۆر لە چوارچێوە نێودەوڵەتیەكانی گۆری، هەرچەندە زۆربەی خوێندنەوەكان جەخت لەسەر سیاسەتەكانی ترەمپ دەكەنەوە، كەچی ستیڤن م. ولت دەگەرێتەوە بۆ دواوەو سەرۆكەكانی پێشوو بە بەرپرس دەزانێ، لە راپۆرتەكەیدا ئاماژە بۆ ئەوە دەكات و هیوا خواز بوە سیاسەتەكانی ئەمەریكا نەناسرایە لەلایەن جیهانەوە بەو شێوەیەی دەستی لە ئەفغانستان وەرداو و جەنگی عێراق و جەنگ لە دژی تیرۆر بەرپاكرد.\nولت دەلێ گومانی تێدا نیە ترمپ كەمێك لە بەرهەمی بوارەكانی دیموكراتی و مافی مرۆڤ و سەروەری یاسا دەچنێتەوە لە بەهاكانی لیبراڵی كلاسیكیدا، و پێدەچێ هاوبەشەكانی دیموكراتەكانی ئەمەریكا پشتگوێ بخات و لەگەل سەركردە داپلۆسێنەرەكاندا باش بێت، بەڵام؛ هەڵەیە بە تاكە هۆكار ئەژمار بكرێت، یاخود گرنگترین، لەو ماندوبونەوە و شەلەقاندنی سیستەمەی ئەمەریكا رابەرایەتی دەكات.\nولت وای دەبینێ لەگەڵ یەكەم چركەی تاك چەمسەریدا و رەتكردنەوەی كەنارگیریدا، واشنتۆن دەتوانێ بە شێوەیەكی رێكخراو لەو ناوچانە داببڕێت، یاخود جێپەنجەی سەربازی كەم بكاتەوە، بەلام ئامادەیە كار لە ژمارەیەكی لە بوارە سەرەكیەكاندا بكات، ئەگەر پێویست بكات.\nئەم جۆرە جۆڵانانە هاوبەشە دەوڵەمەندەكانی ئەمەریكا ناچار دەكات زیاتر بەرپرسبن و بەرگەی كێشە ناوخۆییەكان بگرنە ئەستۆ، بەڵام ئەمەریكا تەنها چارەسەری پێویستیە ناوخۆییەكان دەكات. بەلام ئەم جێگرەوەیە وەك پێویست لە بازنە فەرمیەكاندا گفتوگۆی لەسەر نەكراوە. لە جیاتی ئەوەی هەردو حزبی دیموكراتی و كۆماریەكان لە پشتی ستراتیژیەتی بەرزە فرەوەن بۆ هەژمونی لیبراڵیەت، كە دەیەوێ بەهاكانی لیبرالی لە چوارچێوەیەكی فراواندا بڵاوبكاتەوە.\nدەبینرێ شەرعیەت بەبەكارهێنانی هێزی ئەمەریكی دراوە بۆ لادانی دیكتاتۆرەكان و بلاوكردنەوەی دیموكراتیەت، و ژمارەیەكی زۆر لە ولاتان ناچاركراون ببنە دامەزراوەیەكی ئەمنی بەسەرۆكایەتی ئەمەریكا، بۆ ئەوەی بروایان پێ بهێنی كە باهۆزی پێشكەوتن لە بەرژەوەندییاندایە، بەڵام له گەل هاتنی ساڵی 2016دا ئەمەریكا زیاتر پایەند بو بە بەرگریكردن لە ژمارەیەك ولات؛ كە پێش ئەوە لە مێژوی ئەو وڵاتەدا روینەدابوو. پێدەچێ سەركردەكانی ئەمەریكا نیەتی باشیان هەبێت، بەلام ئەو ستراتیژیەتەی پەیرەوی لێدەكەن سەرنەكەوتوە. ئێستا پەیوەندیەكانی ئەمەریكا لەگەل چین و روسیا خراپترە لە كاتی هەبونی جەنگی سارد.\nهەرچی كۆریای باكورو پاكستان و هیندە هەستان بە تاقیكردنەوەی چەكە ئەتۆمیەكانیان و فراوانكردنی كۆگا ئەتۆمیەكانیان، لەهەمان كاتدا ئێران تواناكانی زیادی كردو بوە وڵاتی پیتاندنی یۆرانیۆم لە ساڵی 1993 و ئیستا وڵاتێكی خاوەن چەكی ئەتۆمیە.\nدیموكراتیەت لە پاشەكشیەكی بەرچاودایە لەسەرجەم وڵاتانی جیهان، توندرەوەكان لە زۆربەی شوێنەكاندا چالاكن، یەكێتی ئەوروپا بەهۆی سودەكانی جیهانگیری ناهاوسەنگەوە كاردانەوەیەكی بەهێزی هەبو دژی سیستەمی ئابوری لیبراڵی؛ كە ئەمەریكا گەشەو برەوی پێ دەدات.


لە پارێزگای کەرکووک چەکدارانی داعش هێرشیان کردە پۆلیسی فیدڕاڵی - پرس میدیا\nHome سڵایدشۆو عێراقی گرنگ هەواڵ لە پارێزگای کەرکووک چەکدارانی داعش هێرشیان کردە پۆلیسی فیدڕاڵی\nلە پارێزگای کەرکووک چەکدارانی داعش هێرشیان کردە پۆلیسی فیدڕاڵی\nپرس میدیا 10/06/2020 09:27:00 am سڵایدشۆو, عێراقی, گرنگ, هەواڵ,\nلە هێرشێکی چەکدارانی داعشدا بۆسەر خاڵێکی پۆلیسی فیدرالی عێراق، دوو پۆلیس کوژران و پێنجی دیکەش برینداربوون.\nسەعد حەربیە فەرماندەی ئۆپەراسیۆنە هاوبەشەکان/کەرکووک رایگەیاند چەکدارانی داعش هێرشیان کردووەتە سەر خاڵێکی چاودێری سەربە هێزی پۆلیسی فیدرالی لە باشووری کەرکووک.\nسەعد حەربیە ئاماژەی بەوە کرد لە هێرشەکەدا کە چەکی سووک و ئۆتۆماتیکی بەکارهێنراوە، دوو پۆلیس کوژراون و پێنجی دیکەش برینداربوون.\nفەرماندەی ئۆپەراسیۆنە هاوبەشەکان/کەرکووک ئەوەشی خستەڕوو کە دوا بە دوای هێرشەکە هێزی ئەمنیی رەوانەی گوندی نگار سەربە شارۆچکەی حەویجە و دەورووبەری ناوچەکە کراوە و ئۆپەراسیۆن دەستیپێکردووە.\nداعش لە حوزەیرانی ساڵی ٢٠١٤دا، بەتەواوی پارێزگاکانی نەینەوا، سەڵاحەددین و ئەنباری داگیرکرد لەگەڵ بەشێکی پارێزگاکانی دیالە و کەرکووک کە دواتر لە ماوەی چەند ساڵێکدا لە دەست ئەو رێکخراوە تیرۆریستیە رزگارکران.\nسەرۆكوەزیرانی پێشووتری عێراق، حەیدەر عەبادی لە نۆی كانوونی یەكەمی ٢٠١٧دا، سەركەوتنی بەسەر ئەو رێكخراوەدا راگەیاند.\nسەرەڕای ئەوەی ھێزەكانی عێراق داعش-یان لە ناوچەكان شكستپێهێناوە و شارەكانیان ئازادكردووە، بەڵام شانە نووستووەكانی رێكخراوەكە تا ئێستا بەردەوامن لەسەر ھێرشەكانیان بەتایبەت لە ناوچەکانی سەربە پارێزگاكانی نەینەوا، كەركووک، دیالە، سەڵاحەددین و ئەنبار.\nBy پرس میدیا at 10/06/2020 09:27:00 am


سامسۆنگ تابلێتی Galaxy Note 10.1ی ئاشكراكرد. – کەی ئای تی ئێن\nهەواڵ 27, شوبات 2012\nسامسۆنگ تابلێتی Galaxy Note 10.1ی ئاشكراكرد.\nئه‌مرۆ كۆمپانیای سامسۆنگ تابلێته تازه‌كه‌ی به‌ناوی Galaxy Note 10.1 ئاشكراكرد كه هاوشێوه‌ی گالاكسی نۆتی پێشووه كه ئه‌وه‌ی پێشوو شاشه‌كه‌ی 5.3 ئینج بوو و پێنوسێكی تایبه‌ت به‌نووسینی له‌گه‌ل بوو. به‌ڵام ئه‌وه‌ی ئیستا شاشه‌كه‌ی 10.1 ئینجه و روونی بینینی شاشه‌كه‌ی 1280×800ـه.سه‌باره‌ت به تایبه‌تمه‌ندییه‌كانی تری ئه‌م تابلێته به پرۆسێسه‌ری Dual Core 1.4 و ڕامیكی 1 گێگایی هه‌یه و سه‌باره‌ت به كامێراكه‌ی ئه‌وه‌ی پشته‌وه‌ی 3 مێگا پێكسڵه و ئه‌وه‌ی پێشه‌وه‌شی 2 مێگا پێكسڵه.\nتایبه‌تمه‌نده جیاكه‌ره‌وه‌كه‌ی كه له‌م تابلێته داهه‌یه بریتییه له شاشه‌ی multiscreen كه به‌كاربه‌ر ده‌توانێت دوو به‌رنامه له‌یه‌ك كاتدا بكاته‌وه و وه به‌گوێره‌ی كۆمپانیا ئه‌م تایبه‌تمه‌ندییه رێگه به خوێند كاران ده‌دات كه له‌یه‌ك كاتدا چاو له وانه‌ڤیدیۆییه‌كان و ئه‌و تێبینییانه‌ی له به‌رنامه‌ی تێبینیه‌كان نوسیویانه بكه‌ن له ڕێگه‌ی ئه‌و پێنوسه‌ی له‌گه‌ڵ تابلێته‌كه‌دایه به بێ پێویستبوون به ته‌بدیل كردنی به‌رنامه‌كان. ئه‌مه‌و له‌گه‌ڵ بوونی وه‌شانی تازه‌ی ئه‌ندرۆید كه ده‌كاته وه‌شانی 4.0 له ئێستادا.


حیزبه توركمانیه‌كان داوای به‌شداریكردنه‌وه‌ی كورد له ئیداره‌ی خورماتوو ده‌كه‌ن\nحیزبه توركمانیه‌كانی خورماتوو داوای به‌شداریكردنه‌وه‌ی كورد به پێدانی سێ پۆست له ئیداره‌دانی قه‌زاكه ده‌كه‌ن و سه‌رچاوه‌یه‌كیش ده‌ڵێت كوردیش رازییه”.\nسه‌رچاوه‌یه‌كی تایبه‌ت له قه‌زای خورماتوو، بۆ (هه‌واڵ)، رایگه‌یاند:”حزبه توركمانیه‌كانی خورماتوو پێشنیازێكیان بۆ حزبه كوردییه‌كانی شاره‌كه له رێگای قایمقامه‌وه كردووه كه به‌شدار بنه‌وه له ئیداره‌دانی شاره‌كه”، ئه‌وه‌شیخسته‌ڕوو:”لایه‌نه كوردییه‌كانیش له دوای كۆبونه‌وه‌ی ناوخۆیان رازیبوونه به‌و پێشنیازه‌ی حزبه توركمانییه‌كان كه هه‌ریه‌كه له پۆسته‌كانی به‌ڕێوه‌به‌ری شاره‌وانی و په‌روه‌رده و پۆلیسیان پێبدرێت”.\nبه‌وته‌ی ئه‌و سه‌رچاوه تایبه‌ته‌ی هه‌واڵ، له خورماتوو، دكتۆر حه‌سه‌ن زه‌ینه‌لعابدین قایمقامی ئێستای خورماتوو كه په‌یامه‌كه‌ی گه‌یاندبووه لایه‌نه كوردییه‌كان و لایه‌نه‌كانیش سه‌ردانی ناوبراویان كردۆته‌وه به مه‌به‌ستی ئه‌وه‌ی رازیبوونه به‌پێدانی ئه‌و سێ پۆسته به‌لایه‌نی كوردی له شاره‌كه.\nئه‌مه‌ش له كاتێكدایه له پێش رووداوه‌كانی ئۆكتۆبه‌ری ساڵی رابردوو، پۆستی قایمقامی شاره‌كه‌و چه‌ند پۆستێكی دیكه‌ش له‌لای كوردبووه، به‌ڵام له ئێستادا هیچ پۆستێكی ئه‌منی و ئیداری گرنگ له‌لای كورد نه‌ماوه.\nسه‌رچاوه‌كه، راشیگه‌یاند:”ئاڵوگۆڕكردنی په‌یامه‌كانی كورد و توركمان به نێوه‌ندگیری قایمقامی ئێستای شاره‌كه‌یه هه‌ردوولایان له رێگای ئه‌وه‌وه په‌یامه‌كانیان به یه‌كتر گه‌یاندووه‌و ره‌زامه‌ندیان نیشانداوه به وه‌رگرتنی ئه‌و چه‌ند پۆسته خزمه‌تگوزارییه به لایه‌نه كوردستانییه‌كان و به‌شێوه‌یه‌كی سه‌ره‌تایی كوردیش رازی بووه”.\n 1126 جار بینراوه\n11/24/2018 1:08:58 AM


هەرێم وەڵامی راپۆرتێكی هیومان رایتس وۆرچ دەداتەوە\nپێش 2 هەفتە ژمارەی بینراو 135\nدیندار زێباری، رێكخەری راسپاردە نێودەوڵەتییەكان لە حكومەتی هەرێم، وەڵامی راپۆرتێكەكەی رێكخراوی هیومان رایستس وۆچ دەداتەوە، كە لەبارەی خۆپیشاندانەكەی دهۆك بڵاویكردووەتەوە، راشیدەگەیەنێت: راپۆرتەكە پشتی بە لێدوان و وتەی چەند سەرچاوەیەكی باوەڕپێنەكراو بەستووە.\nدیندار زێباری لە راگەیەندراوەكێدا ئاماژەی بەوە داوە، رۆژی 19-5-2020 رێكخراوی هیومان رایتس وۆچ راپۆرتێكی بە ناوی (دەسەڵاتی كوردی پەنا بۆ داپڵۆسینی خۆپیشاندانەكان دەبات) بڵاوكردووەتەوە، تێیدا باسی لەو خۆپیشاندانە كردووە كە رۆژی 16ی ئەم مانگە لە شاری دهۆك ئەنجامدرا.\nرێكخەری راسپاردە نێودەوڵەتییەكان، رەخنەی لە راپۆرتەكەی ئەو رێكخراوە نێودەوڵەتییە گرتووە، كە بە شێوەیەكی گشتگیر و بە ئەنقەست نوسراوە، ئەمەش لە شێوەی نووسینی راپۆرتەكە و مانشێتەكەیدا بە ئاشكرا دیارە.\nدیندار زێباری رایگەیاندووە، هیومان رایتس وۆچ داوای هیچ وردەكارییەكی لە حكومەتی هەرێم نەكردووە لەبارەی خۆپیشاندانەكە، لە راپۆرتەكەشیدا پشتی بە لێدوان و وتەی چەند سەرچاوەیەكی باوەڕپێنەكراو بەستووە، بۆیە ناكرێت حكومەتێك بە پشتبەستن بە سەرچاوەی نادیار تۆمەتبار بكرێت.\nئاماژەی بەوەشكردووە كە راپۆرتەكانی رێكخراوی ناوبراو بێلایەن نییە، بەڵكو سیاسییە و لە رێگەی راپۆرتەكانییەوە نیازی ئەوەی هەیە راستییەكان بشێوێنێت و هەوڵی ناوزڕاندن بدات، چونكە لەم راپۆرتەدا حكومەتی هەرێمی كوردستان بە چەند شوێنێك بەراورد دەكات، كە بە هیچ شێوەیەك هاوكارییان ناكەن و تەنانەت رێگەی كاركردنیشیان پێ نادەن.\nسەبارەت بە داوا رەواكانی خۆپیشاندەرانیش، رێكخەری راسپاردە نێودەوڵەتییەكانی حكومەتی هەرێم وتی: ئامانجی حكومەتی هەرێم دابینكردنی خزمەتگوزارییە بۆ هاووڵاتیان و موچەخۆران، بەڵام ئەو بارودۆخەی لە ئەنجامی بڵاوبوونەوەی كۆرۆنا هاتووەتە ئاراوە، قەیرانێكی نێودەوڵەتیی درووستكردووە، كە ئێستا هەموو جیهان بەدەستییەوە دەناڵێنێت و تایبەت نییە بە شوێنێكی دیاریكراو.


17:38 - 22 پووشپەڕ 2718\nنووسین و لێدوان لە سەر رێبەرێکی گەورە و بلیمەتی وەک دوکتور قاسملوو، بوێرییەکی زۆر دەوێ. بلیمەتێک کە نەتەنیا رێبەری بزاڤی رزگاریخوازیی نەتەوەکەی بوو و رێبەرایەتیی کاروانی کوردستان بەرەو گەیشتن بە ئازادیی دەکرد، بەڵکوو هەرچی ساڵ و دەیە تێدەپەڕێ، زۆرتر لایەنە جیاوازەکانی ژیانی شۆڕشگێڕانەی بەرچاوتر دەبێ و رەهەندە قووڵەکانی تێفکرین و هزرەکانی زیاتر لەهەموو کات دروستی و وردبینیان دەسەلمێندرێن و تازەتر لە ئەمڕۆ دێنە بەرچاو.\nپەیڤێک دەتوانێ خۆی لە قەرەی بیر و هزری قاسملووی رێبەر بدا کە لانیکەم لەو ئاستە زانایی و خوێندەوارییەدا کە ئەو هەیبوو، خوێندبێتیەوە و تێ گەیشتبێ. ئەمەش بەمانای ئەوە نییە کە هیچ کەس نابێ بیر لە هیچ شتێک بکاتەوە کە دوکتور قاسملوو باسی نەکردبێ و بیری لێ نەکردبێتەوە، یان دەبێ رێک بەو شێوازە تێفکرین و دەربڕینمان هەبێ کە ئەو هەیبووە.\nشتێکی سروشتییە کە ژیان دەچێتە پێش و کۆمەڵگاش دەگۆڕدرێ و پارامێترە جیهانی و ناوچەییەکانیش ئاڵوگۆڕیان بەسەردا دێ، بۆیە نەوە بە دوای نەوە پێویستە کە نەتەوەیەک دووبارە و دووبارە خۆی و ئەو دۆخەی تێدایە و ئاواتەکانی و میكانیزمەکانی گەیشتن بەو ئاواتانەی بخوێنێتەوە و هەوڵ بدا رێگای دیکە بدۆزێتەوە، یان رێگا کۆنەکان چاکسازیی تێدا بکات و ئەمڕۆییان بکاتەوە.\nبەڵام ئەوەی لەم چەند دێڕەدا دەمەوێ بیڵێم، دووان لەسەر بیری قاسملوو نییە، چوونکە ئەو بوێرییەم نییە کە خۆم لە وەها کانگایەکی گەورەی هزری بدەم، بەڵکوو تەنیا ئەوەندەیە کە ئێمە نەوەکانی دوای قاسملووی رێبەر، کاتێک گوێ لە قسەکانی دەگرین و کردەوە و خەبات و ژیان و شۆڕشی دەخوێنینەوە ئەرکمان چیە؟\nئایا تەنیا وەکوو رووداوێکی مێژوویی چاو لە هەڵوێست و کردەوەکانی بکەین و بە شتێکی ببینین کە تێپەڕیوە و ئەسپێردرا بە مێژوو یان دەبێ رێک هەمان کردار ئەنجام بدەینەوە و دووپاتەی هەمان هەڵوێست و هەڵسوکەت بکەینەوەو لە راستیدا تەنیا کۆپیی ناڕێکی کردارەکانی بکەین؟\nئەوەی بیری لێ دەکەمەوە بریتییە لەوەیکە نەوە و رۆڵەکانی ئەمڕۆ و رەنگە بۆ سبەیش وابێ، کە دۆخی ژیان و شۆڕش و بزاڤی نەتەوەکەمان چاو لێ دەکەین، رێبەرێکی بلیمەت و گەورەی وەکوو دوکتور قاسملوومان لەبەرچاوە و وتەکان و هەڵوێستەکانی رێنوێنی کار و چالاکیمانە، ئەرکمانە کە لە تەوەرە گرنگەکانی بیرکردنەوە و وانەکانی رامێنین و لەسەر ئەساسی هەمان تەوەر بیری ژیان و خەباتی ئەمڕۆمان رێک بخەین.\nبە واتایەکی دیکە، رەنگە نەتوانین وەکوو سەرچاوەی هزریی دوکتور قاسملوو وانەکانی وەربگرین و بە هەمان شێوە بیر بکەینەوە و زەحمەتە سروشت بەم زووییانە کەسێکی وەکوو ئەومان پێ بداتەوە، بەڵام دەتوانین ئامرازەکانی بیرکردنەوە و هەڵوێست وەرگرتنمان لەو وەربگرین و ئەمڕۆمانی پێ رێک بخەینەوە.\nلە وەها بیرکردنەوەیەکدایە کە دەتوانین بەهرە لە هزر و تێکۆشانی دوکتۆر قاسملوو بگرین و لەهەمان کاتیشدا شتێک بونیات بنێین کە هی ئەمڕۆی خۆمانە، کە ئەگەر خراپمان کرد تاوانەکەی نەخەینە ئەستۆی رێبەری بلیمەتی شەهیدمان.\nلێرەدایە کە هزر و کرداری قاسملووی مەزن بۆ ئێمە و نەوەکانی دوای ئێمە وەکوو پەیامی هەتاوی لێ دێ، کە هەرچەند دەستمان بە سەرچاوەی رووناکی واتە هەتاو راناگا بەڵام لە پەیامی هەتاو کە بریتییە لە رووناکی و دژایەتیی تاریکی فێر دەبین و تیشکی هەتاو دەکەین بە رووناککەرەوە و ڕێنوێنی رێگای ئەمڕۆ و سبەینێمان.


2 پارتی رۆژهەڵاتی كوردستان یەكگرتنەوەی خۆیان ئاشكرا كرد – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / سیاسی / 2 پارتی رۆژهەڵاتی كوردستان یەكگرتنەوەی خۆیان ئاشكرا كرد\n2 پارتی رۆژهەڵاتی كوردستان یەكگرتنەوەی خۆیان ئاشكرا كرد\nدوو شه‌ممه 4 ئایار 2015\tسیاسی, کوردستان, هەواڵ 635 جار خوێنراوه‌ته‌وه\n2 پارتی سەر بە رۆژهەڵاتی كوردستان بە ناوەكانی “پارتی سەربەخۆیی كوردستان و پارتی سەربەستیی رۆژهەڵاتی كوردستان” بە بڵاوكردنەوەی راگەیەندراوێك، یەكگرتنەوەی ریزەكانی خۆیان ئاشكرا كرد.\nبە پێی راگەیەندراوێك كە نموونەیەكی بەردەستی “زاگرۆس پۆست” كەوتووە، باس لەوە كراوە، كە رۆژی 3ی گوڵانی 2015ی كوردی “پارتی سەربەستیی رۆژهەلاتی كوردستان و پارتی سەربەخۆیی كوردستان” لەپێناو بەرژوەندی نەتەوەیی و كۆكردنەوە و بەهێزكردن و رێكخستنەوەی بیری كوردستانی و هەروەها بۆ رزگاربوون لە پرژوبڵاوی هێڵی سەربەخۆییخوازانی وڵاتەكەمان دوای زەنجیرە كۆبوونەوەیەك و دیالۆگی بێوچان بەو ئاكامە گەیشتین كە هەر دوو پارتەكە یەكبگرین و لەمە بەدواوە وەك یەك حیزب درێژە بە خەباتی نەتەوایەتیی بۆ ڕزگاری و سەربەخۆیی كوردستان بدەین.\nهەروەها لەو راگەیەندراوەدا ئاماژە دراوە، كە لە دیالۆگەكاندا هەر دوولا لەسەر ئەو باوەڕە بووین كە ناوی پارتی سەربەخۆیی كوردستان كە خاوەن مێژووێكی دێرینی تێكۆشان و خەباتی سەربەخۆییە، وەك ناوی ئەم پارتە نوییە بمێنێتەوە و مێژووی تێكۆشانی هەردوو پارتەكەش بە مێژووی پارتی سەربەخۆیی كوردستان هەژمار و تۆمار بكرێت.\nلە كۆتایی ئەو راگەیەندراوەدا هاتووە: دەبا ئەم یەكگرتنەی ئێمە بانگەوازێك بێت بۆ كردنەوەی دەرگای دیالۆگ لە پێناو نەتەوەیەكی یەكگرتوو بۆ ڕاماڵینی داگیركەر لە سەرانسەری خاكی كوردستان و ژیاندنەوەی ڕۆحی كۆماری كوردستان و بەدی هێنانی خەونی سەربەخۆیی پێشەوا قازی مەحەمەد. بەم بۆنەوە بانگهێشتی هەموو لایەن و ڕێكخراو و كەسایەتییە ڕزگاریخوازەكان دەكەین بۆ ئەرك هەڵگرتن لەگەڵمان بۆ بنیاتنانی بزووتنەوەیەكی بەهێزی ڕزگاریی و ژیاندنەوەی هیوای وڵاتیكی سەربەخۆ و ئازاد لەناو كۆمەڵانی خەڵكی كوردستان.


NRT TV | عێراق | حکومەتی عێراق: چەند دەروازەیەکی دیکەمان کۆنتڕۆڵکردووەتەوە\n37886 جار خوێندراوەتەوە\nحکومەتی عێراق کۆنتڕۆڵکردنەوەی هەریەک لە دەروازەکانی شلامجە و سەفوان و مینای ئوم قەسری راگەیاند.\nئەمڕۆ چوارشەممە، حکومەتی عێراق کۆنتڕۆڵکردنەوەی هەریەک لە دەروازەکانی شلامجە و سەفوان و مینای ئوم قەسری راگەیاند و فەرماندەی ئۆپراسیۆنە هاوبەشەکانی عێراقیش باس لەوەدەکات، "لەسەر فەرمانی مستەفا کازمی سەرۆكوەزیران و فەرماندەیی گشتی هێزە چەكدارەكان، پلانێكی تەواو بۆ كۆنتڕۆڵكردنی سەرجەم دەروازە سنورییەكان ئامادەكراوە".\nپێشتریش لە راگەیەندراوێكدا فەرماندەیی ئۆپراسیۆنە هاوبەشەكانی عێراق ئاماژەی بەوە کردبوو، "ئەو پلانە دوای كۆنترۆڵكردنی دەروازە سنورییەكانی مەندەلی و مونزرییە بە هەماهەنگی لەگەڵ دەستەی دەروازە سنورییەكان ئامادەكراوە، بە ئامانجی كۆنترۆڵكردنی سەرجەم دەروازە سنورییەكان، پاراستنی حەرەمی گومرکی، سەپاندنی ئاسایش و جێبەجێكردنی یاسا لە سەرجەم دەروازەکاندا."\nئاماژەی بەوەشکردبوو، "هێزی دەریاوانی راسپێردراوە بۆ ئەوەی دەروازە سنورییە دەریاییەكان لە بەندەری ئوم قەسر لە پارێزگای بەسرە كۆنتڕۆڵ بكات و دەسەڵاتی تەواو بەو هێزانە دراوە بە ئامانجی سەپاندنی ئاسایش و جێبەجێكردنی یاسا لە دەروازە سنورییەكاندا."\nلە ١٣ی ئەم مانگەدا مستەفا کازمی رایگەیاندبوو، پلانێكی باشیان بۆ كۆنترۆڵكردنی دەروازە سنورییەكان و بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی تێیاندا ئامادەكردووە.\nوەزارەتی ناوخۆی عێراقیش ئەوەی خستبووەڕوو، "لەسەر فەرمانی كازمی هێزە ئەمنییەكان لە دەروازە سنورییەكاندا خراونەتە ژێر فەرمانی بەڕێوەبەرانی دەروازەکان بۆ ئەوەی لەمەودوا، داهاتی ئەو دەروازانە بەهەدەر نەدرێت و بگەڕێتەوە گەنجینەی وڵات."\nژمارەی دەروازە سنورییەكانی عێراق ٢٢ دەروازەیە، لەنێویاندا زرباتییە، شەلامجە، مونزرییە و شیب لەگەڵ ئێران، سەفوان لەگەڵ كوەیت، تربێل لەگەڵ ئوردن، وەلید لەگەڵ سوریا، عەرعەر و عەرعەری نوێ لەگەڵ سعودیە، کە لە ئێستادا ژمارەیەکیان لەلایەن حکومەتی عێراقەوە کۆنترۆڵکراونەتەوە.\nبوونی گەندەڵیی لە دەروازە سنورییەكانی عێراق یەكێكە لە گرنگترین ئەو دۆسیانەی كە هەوڵدراوە لە خولی پێشوو و ئێستای پەرلەمان یەكلایی بكرێتەوە، بەڵام تا ئێستا ئەو دۆسیەیە یەكلایی نەكراوەتەوە، ئەوەیش بەهۆی ئەوەی دەروازە سنورییەكان لە پارێزگاكانی باشوری عێراق لەلایەن گروپە چەكدارەكانی شیعەوە كۆنترۆڵكراون.


2022-01-24 17:32 77 جار بینراوە کۆمێنت\nبه وته‌ی هێزه‌كانی سوریای دیموكرات، ژماره‌ی ئه‌و هێرشانه‌ی توركیا و گروپه چه‌كداره‌كانی سه‌ر به توركیا به تۆپ و هاوه‌ن و تۆپی تانك كردوویانه‌ته سه‌ر ناوچه‌كانی ره‌زكان و ته‌ل ته‌مر و كۆبانی و عه‌ین عیسا، گه‌یشتۆته 225 هێرش و زیانی زۆریشی گه‌یاندووه، له‌مه‌شدا توركیا سوودی له بێده‌نگیی كۆمه‌ڵی نێوده‌وڵه‌تی وه‌رگرتووه.\nژیانی خه‌ڵكی رۆژئاڤا له مه‌ترسیدایه\nدۆخه‌كه زۆر جێگه‌ی نیگه‌رانییه، چونكه رووداوی سه‌ره‌كی رۆژانه‌ی رۆژاڤا بریتییه له بۆردومان و تۆپباران، به‌مه‌ش ژیانی خه‌ڵكی ناوچه‌كه له مه‌ترسیدایه و سه‌ره‌نجام ئه‌و خه‌ڵكه ناچار ده‌بن ماڵ و حاڵی خۆیان جێ بهێڵن و ئاواره بن، ره‌نگه ئێستا سه‌رجه‌م خه‌ڵكی ناوچه‌كه بیر له‌وه بكەنە‌وه له‌و دۆخه رزگاریان بێت و هه‌ڵاتن له دۆخه‌كه به رێگه‌چاره دابنێن، لای كه‌سیش شاراوه نییه كه شانبه‌شانی بۆردومانه‌كان له ناوخۆشدا پڕوپاگه‌نده بڵاو ده‌بێته‌وه و كاتێك بۆ نموونه كۆبانی تۆپباران ده‌كرێت، خه‌ڵكی دێركیش هه‌ڵدێن و خۆیان ده‌شارنه‌وه، له‌به‌رئه‌وه‌ی هه‌موان له‌وه ده‌ترسن كوتوپڕ توركیا بدات به‌سه‌ریانداو داگیریان بكات، به‌به‌رچاوی ئه‌مریكا و روسیاشه‌وه.\nله‌و دۆخه ناهه‌مواره‌دا كه ترس سه‌رتاسه‌ری ئاسمانی ئیداره‌ی خۆجێیی گرتۆته‌وه، ئه‌وه‌ی گرنگ و مه‌ترسیداره دواكه‌وتنی پڕۆژه ستراتیژییه‌كانه، ئه‌ویش به‌هۆی بارودۆخی خراپی ئابوورییه‌وه، هه‌رچه‌نده زۆر شت كراوه، به‌ڵام به‌هۆی گه‌مارۆ و داخستنی دواهه‌مین ده‌روازه به رووی ده‌ره‌وه‌دا كه ده‌روازه‌ی فیشخابوور- سمێلكا بوو، ئابووری ناوچه‌كه به‌ره‌و داڕمان ده‌چێت، له‌به‌رئه‌وه راسته ئیداره‌ی خۆجێیی توانای په‌رجووی نییه، به‌ڵام پێویسته لانیكه‌م كاری جدی و به په‌له بكات بۆ ئه‌وه‌ی دۆخه‌كه له ئاستێكدا راگرێت كه كۆچی به‌كۆمه‌ڵ روو نه‌دات، پێویسته ژیانێكی ئارام فه‌راهه‌م بكات و متمانه به داهاتوو بۆ خه‌ڵك بگێڕێته‌وه، هه‌رچه‌نده پێشتریش ئیداره‌ی خۆجێیی له‌ناو ئاگری شه‌ڕداو له سایه‌ی ئه‌و هه‌موو گه‌مارۆیه‌شدا، كه لایه‌نه ناوخۆیی و ده‌ره‌كییه‌كانیش به‌سه‌ریاندا سه‌پاندووه، كاری زۆر كردووه و پڕۆژه‌ی گرنگی جێبه‌جێ كردووه.\nهه‌وڵی تێكدانی سه‌قامگیریی رۆژئاڤا\nگومانی تێدا نییه كه گه‌مارۆی ئابووری و هێرشه به‌رده‌وامه‌كانی توركیا، ئامانجیان تێكدانی سه‌قامگیریی ناوچه‌كه‌یه، رژێمی دیمه‌شقیش پیلانگێڕیی زۆری به‌ده‌سته‌وه‌یه و له‌ولایشه‌وه هه‌ڕه‌شه‌ی گروپه تیرۆریستیه‌كان و گرتنه‌وه و بڕینی ئاو له به‌نداوی فورات و له‌كار خستنی وێستگه‌ی عه‌لوك و زۆری دیكه‌ش كاریگه‌ریی خراپیان له‌سه‌ر ئیداره‌ی خۆجێیی ده‌بێت، ئه‌مه‌ش لۆژیكی و چاوه‌ڕوانكراوه، به‌ڵام ئه‌ركێكی زۆریش له‌سه‌ر شانی ئیداره‌ی خۆجێییه و ده‌بێ هه‌وڵه‌كانی چڕتر بكاته‌وه، بۆ ئه‌وه‌ی به‌سه‌ر كۆسپه‌كاندا زاڵ بێت، به‌ر له هه‌موو شتێكیش ده‌بێ به توندی ده‌ستی ئه‌و لایه‌نانه بشكێنێت كه قۆرغكاریی ده‌كه‌ن و یاری به بژێویی خه‌ڵك ده‌كه‌ن و به جددیش به‌ره‌نگاری ئه‌و گه‌نده‌ڵییه ببێته‌وه كه تازه خه‌ریكه سه‌ر هه‌ڵده‌دات، هه‌روه‌ها ده‌بێ به‌رپرسانه‌و به جددی كار بكات بۆ باشتركردنی ئاستی ژیان و گوزه‌رانی ئه‌و خه‌ڵكه‌ی دوای ئه‌و هه‌موو خۆڕاگرییه‌یان شایه‌نی خزمه‌تگوزاریی باشترن.\nله سایه‌ی تێڕوانینی ناڕوون و نادیاری نێوده‌وڵه‌تیدا و دوژمنایه‌تی روون و ئاشكرای ئیقلیمی و هه‌ڕه‌شه‌ی به‌رده‌وام و پڕوپاگه‌نده دژی پڕۆژه‌ی ئیداره‌ی خۆجێیی، پێویستمان به هه‌نگاوی بێوچان و لێبڕاوانه هه‌یه، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی له بیابانێكی قاقڕدا ده‌ژین، به‌ڵام هێشتا زیندووین.\nچاره‌سه‌ری خێرا بۆ له‌ناوبردنی تیرۆر فەتحوڵڵا حسێنی\n2022-02-07 18:25 84 جار بینراوە\nپه‌یامی هەسەدە دوای یاخیبوونه‌كه‌ی داعش فەتحوڵڵا حسێنی\n2022-01-31 19:11 56 جار بینراوە\n2022-01-17 16:57 68 جار بینراوە\n2021-12-10 09:59 103 جار بینراوە\n2021-11-27 18:21 86 جار بینراوە\n2021-11-20 18:24 99 جار بینراوە\n2021-11-08 19:36 93 جار بینراوە\n2021-11-01 17:29 90 جار بینراوە\n2021-10-30 21:57 97 جار بینراوە\n2021-10-18 19:51 120 جار بینراوە\n2021-10-14 22:26 100 جار بینراوە\n2021-10-01 19:14 185 جار بینراوە\n2021-09-13 14:16 123 جار بینراوە\n2021-09-11 17:27 95 جار بینراوە\n2021-09-04 16:55 86 جار بینراوە\n2021-08-27 11:12 189 جار بینراوە\n2021-08-19 12:54 123 جار بینراوە\n2021-08-12 12:17 232 جار بینراوە\n2021-07-26 16:44 128 جار بینراوە\n2021-07-15 12:53 506 جار بینراوە\n2021-07-10 12:12 211 جار بینراوە\n2021-07-03 18:47 232 جار بینراوە\n2021-06-20 18:00 297 جار بینراوە\n2021-06-14 16:35 187 جار بینراوە\n2021-06-08 00:38 229 جار بینراوە\n2021-05-29 21:23 184 جار بینراوە\n2021-05-22 17:30 461 جار بینراوە\n2021-05-03 23:18 156 جار بینراوە\n2021-05-01 16:45 153 جار بینراوە\n2021-04-26 23:26 139 جار بینراوە


سەرۆكی پەرلەمان پێشوازیی لە شاندێكی پەیمانگەی كەنەدی کرد\n2019-04-11 [03:32 AM]\nئەمڕۆ پێنجشەممە ڤالا فەرید ئیبراهیم، سەرۆكی پەرلەمانی كوردستان، پێشوازیی لە شاندێكی پەیمانگەی كەنەدی بۆ حوكمڕانی كرد كە پێك هاتبوو لە مادلین میور، یاریدەدەرى باڵای پەیمانگەكە و شاندی یاوەری.\nلە دیدارێكدا مادلین میور، یاریدەدەرى باڵای پەیمانگەی كەنەدی بۆ حوكمڕانی، پیرۆزباییی لە سەرۆكی پەرلەمان كرد بە بۆنەی دەستبەكاربوونی لە پۆستی سەرۆكی پەرلەمانی كوردستاندا و خۆشحاڵیی خۆی دەربڕی بە بوونی ئافرەتێك لەو پۆستە باڵایەی هەرێمی كوردستاندا، كە یەكەم جارە لە مێژووی هەرێمی كوردستان و ناوچەكەدا دەبینرێت و هیوای خواست لەسەر ئاستی هەرێمی كوردستان و عێراق دەرفەت و ڕۆڵی زیاتر بۆ ئافرەتان فەراهەم بكرێت.\nد. ڤالا فەرید ئیبراهیم، سەرۆكی پەرلەمانی كوردستان، وێڕای بەخێرهێنانی شاندی میوان بۆ پەرلەمانی كوردستان، ستایشی هەوڵ و كارەكانی ڕێكخراوی كەنەدی بۆ حوكمڕانیی ئافرەتی سەركردەی كرد كە بەردەوام كۆڕ و سیمینار و خول بۆ پێگەیاندنی ئافرەتی سەركردە لە هەرێمی كوردستان ساز دەكەن و هیوای خواست بەردەوام بن لەم كارانە بۆ ئەوەی ئافرەتانی كوردستان بە بڕوابەخۆبوونێکی زۆرەوە ڕۆڵی زیاترى خۆیان ببینن و بەشدارییەكی كارایان لەنێو كایەكانی حوكمڕانیدا هەبێت بۆ ئەوەی ڕوویەكی گەش و جوان پێشكەشی ناوەوە و دەرەوەی وڵات بكەن.\nلە بەشێكی دیكەى دیدارەكەدا سەرۆكی پەرلەمان پوختەیەكى لە ڕێكارە یاساییەكانی پەرلەمانی كوردستان و هەنگاوەكانی پێكهێنانی كابینەی نۆیەمی حكوومەتی هەرێمی كوردستان، بۆ شاندی میوان باس كرد و ڕایگەیاند: "پەرلەمانی كوردستان هەنگاوە یاساییەكانی خۆی بەگوێرەی پەیڕەوی ناوخۆی پەرلەمان دەست پێ كردووە بۆ ئەنجامدانی ڕێكارە یاساییەكانی كاراكردنەوەی دامەزراوەى سەرۆكایەتیی هەرێمى كوردستان و لە ئایندەیەكی نزیكدا دەنگ لەسەر پرۆژە پێشنیازكراوەكە دەدات".\nلەوەڵامی پرسیارێكی شاندی میوانیشدا سەبارەت بەدەسەڵاتەكانی سەرۆكی پەرلەمان كوردستان، د. ڤالا، گوتی: "بەگوێرەی یاسا بنەڕەتییەكانی هەرێمی كوردستان و بەگوێرەی پەیڕەوی ناوخۆی پەرلەمانی كوردستان، ئەو دەسەڵاتانەى كە پێمان دراوە بەكاری دەهێنین و هیچ كەسێكیش دەسەڵاتی ڕەهای نییە، ئەمەش نیشانەی دیموكراسی و پێشكەوتنی وڵاتەكەمانە".\nشایانی باسە پەیمانگەی كەنەدی بۆ حوكمڕانی، كار لەسەر حوكمڕانیی لامەركەزى و فیدڕاڵیی ئابوورى لە عێراق و هەرێمی كوردستان دەكات.\nئەم هەواڵە 3883جار خوێندراوەتەوە


Home›هەواڵ›جیهان›روسیا داوا لە تورکیا دەکات سێ دەروازەی ژێر کۆنترۆڵی خۆی لە سوریا بکاتەوە\nبەهۆی خراپبوونی دۆخی مرۆیی لە ناوچەکەدا، وەزارەتی بەرگریی روسیا داوا لە تورکیا دەکات سێ دەروازەی سنوریی ژێر رکێفی خۆی لەناو خاکی سوریادا بکاتەوە.\nئەلیکساندەر کاربۆف بەڕێوەبەری بنکەی سەربازیی حەمێمیم دەڵێت: “بەهۆی ئەوەی دۆخی مرۆیی خەڵک لە ناوچەکە زۆر خراپە، لەڕێگەی وەزارەتی بەرگرییەوە داوامان لە تورکیا کردووە دەروازەی سنوریی سەرقیب و میزنازلە ئیدلب و ئەبو زیدین لە حەلەب ئاوەڵا بکاتەوە جارێکیتر”.\n45 هەزار ئەمریکی ناوی خۆیان تۆمارکردووە بۆ کوشتنی ئاژەڵی کێوی


ڕابەرانی یەکێتی ئەوروپا بە کۆی دەنگ پشتیوانیان لە ڕێکەوتنی جیابوونەوەی بەڕیتانیا کرد لە یەکێتی ئەوروپا، ئێستا ئەوەی ماوە پەرلەمانی بەڕیتانیایە پەسەندی بکات، سەرۆک وەزیری بەڕیتانیا بۆریس جۆنسن دەبێت پەرلەمان ڕازی بکات تاوەکو ڕێکەوتنەکە پەسەند بکەن و بەڕیتانیا لە 31 ی مانگی 10 دا بە فەڕمی جیاببێتەوە.\nلە لێدوانێکیدا لەبەردەم ڕابەرانی یەکێتی ئەوروپادا، سەرۆکی کۆمسیۆنی ئەوروپا ژان کلود یۆنکەر دڵخۆشی خۆی دەربڕی سەبارەت بە واژۆکردنی ڕێکەوتنەکە، بەڵام وتیشی بەداخەوەیە دەبینێت بەڕیتانیا لە یەکێتی ئەوروپا جیا دەبێتەوە.\nیۆنکەر وتی " بەشێوەیەکی گشتی من دڵخۆشم کە گەیشتووین بە ڕێکەوتنێک، بەڵام غەمبارم چونکە بەڕیتانیا لە یەکێتی ئەوروپا جیا دەبێتەوە."\nهەریەک لە گەورە کۆمسیاری ئەوروپا میشێل بارنێیر و سەرۆکی ئەنجومەنی ئەوروپا دانۆڵد تۆسک کە دژایەتی جیابوونەوەکەی دەکرد لێدوانی هاوشێوەی لێدوانەکەی یۆنکەریاندا.\nسەرۆکی ئەنجومەنی ئەوروپا دانۆڵد تۆسک بە ڕۆژنامەنووسانی وت " من خۆم بە تایبەتی، ئەوەی ئەمڕۆ هەستی پێدەکەم غەمبارییە چونکە لە قوڵایی دڵمەوە هەمیشە پشتیوانی لە مانەوە دەکەم و هیوادارم ڕۆژێک لە ڕۆژان کاتێک هاوڕێ بەڕیتانییەکانمان بڕیاری گەڕانەوە دەدەن دەرگاکانمان کراوە بن."\nدوای چەند ڕۆژێک لە دانوستان و سێ ساڵ لە وتوێژکردن، نوێنەرانی بەڕیتانیا و یەکێتی ئەوروپا گەیشتن بە ڕێکەوتنێک بۆ جیابوونەوەی بەڕیتانیا لە یەکێتی ئەوروپا.\nڕۆژی شەممە لە پەرلەمانی بەڕیتانیا دەنگدانێک ئەنجام دەدرێت سەبارەت بە ڕێکەوتنەکە، سەرۆک وەزیری بەڕیتانیا بۆریس جۆنسن پێویستی بە دەنگی تەواو هەیە بۆ پەسەندکردنی ڕێکەوتنەکە، بەڵام بابەتەکە بۆ ئەو ئاسان و سادە نیە.\nپارتێکی دیموکراتی ئێرلەندای باکوور کە جۆنسن پێویستی بە دەنگی ئەوانە تاوەکو ڕێکەوتنەکە پەسەند بکرێت ڕایگەیاند پشتیوانی لە هیچ ڕێکەوتنێک ناکەن چونکە جیابوونەوە لە بەرژەوەندی ئیرلەندای باکووردا نیە.\nڕابەری پارتی کاری ئۆپۆزسیۆنی بەڕیتانیا جێرێمی کۆربین وتی " دڵ خۆش نیە " بە ڕێکەوتنەکە و لە دەنگدانەکەدا ڕەتی دەکاتەوە. پارتی کار وتوویەتی هە ڕێکەوتنێک هەبێت دەبێت ڕای گشتی دەنگی لەسەر بدات.\nپێدەچێت جۆنسن سووربێت لەسەر پێدانی یەک بژاردە بە پەرلەمانی بەڕیتانیا ئەویش ئەوەیە یان ئەم ڕێکەوتنەی واژۆی کردووە یان هیچ ڕێکەوتنێک.


خودان پێدڤیێن تایبەت ل ناڤ کەمبان دا داخوازا ھاریکاریێ ژ جھێن پەیوەندی دار دکەن – ئیزیدی ٢٤\nسەرەکی/نووچە/جیهان/خودان پێدڤیێن تایبەت ل ناڤ کەمبان دا داخوازا ھاریکاریێ ژ جھێن پەیوەندی دار دکەن\n0 132 ١ خولەك پێش ئێستا\nپشتی ھاتنا داعش و داگیرکرنا شنگالێ گەلک کەسێت ئێزیدی هنەک ئەندامێن لاشێ خۆ ژ دەست دان و پشتی ئاوارەبونا وان ژی بۆ کەمپێن ھەریما کوردستانێ ھەتا نۆھە چ ھاریکاری ژ وان رە نە ھاتینە کرن و بارێ ژیانا وان گەلەک ئی بێ سەروبەرە و داخوازا ھاریکاریێ ژ جھێن پەیوەندار دکەن.\nسلێمان ميرزا: یەکە ژ ئاوارێن کمبا دەرکارێ ژ “ئێزیدی24” رە پەیڤی و گۆت دەمێ ھاتنە داعش من لنگەک ژ ئێت خۆ ژ دەست دا و ھەتا نۆهە فەر جھەکی خوە ل من نەکریە خودان نە حکومەتێ و نە رێکخەراوان و تـ ھاریکاری نەداینە من.\nھەر وسا بتر ژی “گۆت” بارێ ژیانا من گەلەک ب زەحمەت کەتیە و نکارم ھاریکاریا خێزنا خۆ بکەم و وان خودان بکەم . ڤێجە داخوازێ ژ حکومەتێ و رێکخراوێن مەدەنی و جھێن پەیوەند دار دکەم ھاریکاریا من بکەن و چارەیەکی ژمنرە من پەیدا کەن.\nیەمن خێری و موفق خێری ھەردۆ برایێت یەکن و ھەردۆ د کەڕ و لالن . یەکی ژ مالا وان ژ “ئێزیدی24” رە پەیڤی و گۆت . خودان کرنا دوو کەڕ و لالە بێ ھاریکاری گەلەک ب زەحمەتە و داخواز دکەن ھاریکاریا مە بێتە کرن.\nھەروسا گۆت ژی داخواز دکەن معاشەکی ژ مەرە پەیدا بکەن ژ بەر پشتی ھاتنە داعش و ئاوارە بوونا مە ژ بۆ کەمپێن ھەریما کوردستانێ و نە بوونا جیھەکی تایبەت ژ بۆ خودان کرنا وان بویە زەحمەتیەکا گەلەک مەزن ژ مەرە ژبەر تـ ھاریکاری ژ با حکومەتێ نە ھاتیە کرن دا ئەم کاربن ل بەر بارێ ژیانا وان ڕابن.\nکاروان عادل: ئیشا شەلەلێ ھەیە و خێزانا وی بژ”ئێزیدی”24″ دیار کر کۆرێ مە ئیشا شەلەلێ ھەیە و نکارێ ل سەر لنگێت خۆ بسەکنێ و مە بریە با گەلەک نۆژدرا بەلێ نکارن چارەسەر کەن.\nبتر” گۆت” ژی نۆژدارا گۆتیە مە چارەسەریا وی ژ دەرڤەی وەلاتی یە و ئەڤ جۆرێ نشتەرگەریا ل عێراقێ نینە . ھەروسا گۆت ئەز جۆتیارم و نکارم ببمە ژ دەرڤە ڤێجە داخواز ژ ھەمی جھێن پەیوەندی دار و خودان خێرا دکەم ھاریکاریا من بکەن.


بەپێی زانیاریی فەرمیی کە "مەڵبەندی هونەریی ماملی" بڵاوی کردووەتەوە، خەڵاتی زێڕینی ساڵانەی مەحەمەدی ماملێ، ئەمساڵ دەبەخشرێتە محەمەدڕەزا دارابی هونەرمەندی گۆرانیبێژی ناوداری کوردی کرماشان.\nلەگەڵ بەخشینی خەڵاتی زێڕینی ساڵی 2020ی مەڵبەندی هونەریی ماملێ، هاوکات لەوحی ڕێزلێنانی "ناسر ڕەزازی"یش دەبەخشرێتە هونەرمەند محەمەدڕەزا دارابی.\nلە سنووری کرماشان لە ماوەی دوو ساڵی ڕابردوودا حوسێن سەفایی‌مەنش و محەمەدڕەزا دارابی، دوو هونەرمەندی کوردن کە لەلایەن مەڵبەندی هونەریی ماملێ وە ئەو خەڵاتە وەردەگرن.\nلە نووسراوەکەی "مەڵبەندی هونەریی ماملێ"دا ئەو هۆکار و پێوەران بۆ دەستنیشانکردن و هەڵبژاردنی محەمەدڕەزا دارابی، وەک وەرگری خەڵاتی زێڕینی ساڵانەی ماملێ ئاماژەیان پێ کراوە، کە بریتین لە:\nلە نووسراوەکەی مەڵبەندی هوەنریی ماملێدا هاتووە"هەموو ساڵێک بەپێی توانا و دەرفەتی بەردەست، ئەو مەڵبەندە تێکۆشاوە تا لە بۆنەیەکی شایاندا ڕێز لە هونەرمەندی ساڵ بگرێت و خەڵاتی زێڕینی ماملێی پێشکەش بکات بەڵام، لەبەر هۆکاری تایبەت و نەبوونی ئیزنی کارکردنی ئەو مەڵبەندە لە ئێران، نەمانتوانی مەراسیمێکی شایان بۆ شکۆی ئەو مامۆستا بەرزەی کورد بگرین. بۆیە بڕیارمان دا لە ڕۆژەکانی داهاتوو خەڵاتی ماملێ و لەوحی ڕێزلێنانی مامۆستا “ناسر ڕەزازی” لە ڕێگای چەند نوێنەرێکی ئەو مەڵبەندە و چەند دڵسۆزێکی هونەری کوردییەوە، بگەیەنینە کرماشانی خۆشەویست تا پێشکەشی ئەو تێکۆشەرەی هونەریی کوردی بکرێت. هیوا دەخوازین ئەو ڕۆژە بەو زووانە بەدی بێت تا بتوانین لە کەشێکی ئازاد دا هونەر و هونەرمەندی کورد لە خەباتی خۆیان بەردەوام بن و کەند و کۆسپ نەیەتە بەر دەمیان".\nوێنە.. هەیفا وەهبی بە وێنە نوێکانی هەوادارانی سەرسام دەکات


بەزاندنی سنووری هەرێمی کوردستان بووه‌تە کارێکی ئاسایی بۆ حکومەتی ئێران و تورکیا، هەر کاتێک بیانەوێت بەهەوەسی خۆیان بۆردومانی گوند و دێهاتەکانی کوردستان دەکەن، خەڵکی بێتاوان شەهید دەکەن.\nلەبەرامبەر ئەم کردەوە دڕندانەشدا نەبوونی هەڵوێستێکی توند لەلایەن حکومەت و حزبە سیاسیيەکانی کوردستان بارودۆخەکەی زیاتر ئاڵۆز کردووە.\nبەداخەوە دوژمنانمان زۆر باش ئەوە دەزانن، کە نەبوونی یەکگرتویی لە نێوان حزبە سیاسیيەکانی کورددا هەیە بۆیە ئەم هەلەیان قۆستووه‌تەوە بۆ ئەنجامدانی هێرشەکانی خۆیان دژ بە گەلی کورد.\nلە لایەک ئێران بۆمبارانی شارۆچکەی کۆیە دەکات و یەکێتی نیشتیمانی کوردستان بێ ئاگایی خۆی لە هێرشەكه دەردەبڕێت، لەلایەکی تریشەوە فڕۆکە جەنگیيەکانی تورکیا هێرش دەکه‌نە سەر دەڤەری برادۆست و ناوچەی باڵەکایەتی، پارتی دیموکراتی کوردستانیش بێ ئاگا و بێ هەڵوێست بەدەم ئەو پێشێلکارییانەوە دەوەستێ. گەلی کوردیش لە بێچارەییان چاوەڕانی ئەوەیە حکومەتی عبادی ناڕەزایی بەرامبەر ئەو پێشالکارییانە دەرببڕێ، وا دیارە ئەوەیان لە بیرکردووە کە (بە باو و باران لە تەمەنی بەفر کەم دەبێتەوە). خواستی ئەمان تەنیا لە ناوبردنی کوردە.\nلە هەمووشیان گرنگتر ئەوەیە کە ئێمەی کورد خوازیاری بەدەستهێنانی سەربەخۆیین، کەچی لەهەمانکاتدا ناتوانین کاتی هەڵبژاردن بۆ نوێکردنەوەی پەرلەمانی کوردستان بە یەکجاری دیاربکەین، هەر پێنج دەقە جارێک راگەیاندنێکی جیاواز دەردەکرێت، دەمێک دەڵێن هەڵبژاردن ئەنجام دەدرێ و دەمێکیش رادەگیرێ. لێرەدا چەندین پرسیار لە لامان دروست دەبێت ئایا چ دەستێک لە پشت دەرکردنی ئەو بڕیارانە دایە و یاخود کێن ئەوانەی کە نایانەوێت کورد خۆی بۆ خۆی کاتی هەڵبژاردن دیاری بکات؟ وەڵامی ئەم پرسیارانەش لای سەرکردەکانی کوردە ئەوانەی، کە تەنها خەریکی بەرژەوەندی تایبەتی خۆیان و حزبەکانیان بێ گرنگیدان بە دۆز و بارودۆخی گەلی کورد.\nنمونەی ئەمەش لە دوای تێپەڕبوونی چوار مانگ بەسەر ئەنجامدانی هەڵبژاردنی ئەنجوومەنی نوێنه‌رانى عێراق، تا ئێستا کورد نەیانتوانیوە بە کوتلەیەکی یەکگرتوو لە پێناو بەرژەوەندی کورد هەوڵەکانیان بخەنەگەڕ، هەر پارت و لایەنێک بە تاکلایانانە گفتوگۆ لەگەڵ پارتێکی عەرەبی دەکات چا ج سوننە بێت یان شیعە. بەس نیە بە ناوی گرتنە بەری رێگەی دیبلۆماسی لەگەڵ یەکێکی وەک مالیکی کۆبونەوە، ئەو ماليکیەی کە لە ساڵی 2014ه‌وە بودجەی هەرێمی کوردستانی بڕی و چەندین مووچە خۆری کوردستانی لەمافی خۆيان بێبەشکردن. یاخود ئەو عه‌بادیەی کە لە 16ی ئۆکتۆبەری 2017 لەگەڵ چەند کوردێکی خۆفرۆش رێککەوت و میلیشاکانی حەشدی شەعبی هێرشیان کردە سەر شاری کەرکووک و ناچە دابڕاوەکانی کوردستان، کە چەندین کوردی بێ گوناهـ و پێشمەرگە بوونە قوربانی.\nئێمەی کورد هەرگیز دەرس لە رابردوی خۆمان وەرناگرین، وڵاتێکی وەکو تورکیا کە بەردەوامە لە بۆمباران کردنی کوردستانی باشور و رۆژاوا، بێ ئەوەی هیچ ناڕەزاییەک یاخود هەڵوێستێک هەبێت لەلایەن حکومەتی هەرێمی کوردستان، لەهەمان کاتدا پارتی کرێکارانی کوردستانیش کە زۆر باش دەزانن ئەگەر لەناو خاکی کوردستانی باکور دژی رژێمی ئەردۆگان بجەنگن کاریگەرى زیاتر دەبێت لەوەی خۆیان لە باشوری کوردستان حەشار بدەن، بەڵام ئەمانیش لە پێناو بەرژەوەندی حزبەکەیان بەڵکو هەموو رێگەیەک دەگرنە بەر بۆ مانەوەیان.\nدوا کێشە لە کوردستانی باشور ئەوەیە کێ کاندید بکرێ بۆ پۆستی سەرۆک کۆماری عێراق، ئەو پۆستەی کە وەده‌ستهێنان و وەدەستنەهێنانی بۆ ئێمەی کورد وەکو یەکە، چونکە تاکە پۆستە کە هیچ شتێکی بەدەستەوە نیە، کەچی سەرەڕای ئەوەش تا ئێستا لەسەر دیاریکردنی کەسایەتیيەکە پێکنەهاتوون، هەروەها ئەوانەی کە کاندیدیش کراون خەڵک و خوایەکن کە بە قودرەتی قادر گەیشتونەتە ئەو پلە و پایە لە نێو حزب و حکومەتی هەرێم، کە خۆشیان هەرگیز بە مێشکیاندا نەدەهات بگەنە ئەو ئاستە، چونکە ژیانی خۆیان تەنها لە شەقامە بەرینەکانی ئەوروپادا بەسەر بردووە. هەرچی خەڵکانێکی دڵسۆز و خەباتگێڕ و لێهاتوو هەن بە تەواوی پشتگوێ خراون، تەنها لەبەر ئەوەی رێگەیان نەداوە ببن بە کاتی یاریکردن لە ژێر دەستی حزبە کوردییەکاندا. ئەوەی ئێستا بەتەواوی بۆمان روون بۆوە ئەوەیە کە هەر پارتێکی کوردی کاتێک داوای سەربەخۆیی دەکات، مەبەستی سەربەخۆیی خودی خۆیەتی نەک سەربەخۆیی بۆ میللەتی کورد.


Your browser does not support the audio element. ئه‌مڕۆ یه‌كسشه‌ممه له‌به‌رنامه‌ی (ڕۆژانه‌ی ترافیك)دا گفتوگۆ له‌سه‌ر (هه‌ڵمه‌تی ده‌ستبه‌سه‌رداگرتنی ئۆتۆمبێلی بێسه‌ره‌تاو خوار مۆدێل له پارێزگای سلێمانی) كرا.\nژماره‌ی بینین : 294\nله‌سه‌رهێڵ : 3109


یۆنان، هێرش کرایەسەر چالاکوانێکی مافەکانی مرۆڤ – کوردی – RojNews.News\nیۆنان، هێرش کرایەسەر چالاکوانێکی مافەکانی مرۆڤ\n10/09/2020 - 9:15:20 am\nبەپێی هەواڵێکی کۆمەڵەی مافی مرۆڤی کوردستان، ڕۆژی ٧ی ئەم مانگە، لە ئەسینای پایتەختی یۆنان، یەکێک لە ئەندامانیان بە ناوی ”عەبدولسەلام مەلائەحمەدی” ناسراو بە ‘ئەرسەلان ئەحمەدی ڕیگ ئابادی’ خەڵکی پارێزگای ئورمیەی ڕۆژهەڵاتی کوردستان لەلایەن چەند کەسێکەوە هێرشی کراوەتەسەر و بریندارکراوە.\nئەحمەدی لەو بارەوە ڕایگەیاند: کاتژمێر ٠٧:٠٠ی ئێوارەی دووشەممە (٧ی ئەم مانگە) نزیک وێستگەی پاسەکانی بەرانبەر پارکی ئەلێکساندەر لە ئەسینا لەلایەن سێ کەسەوە هێرش کرایەسەرم و کەوتمە بەرلێدان، بە شێوازێک کە توانای هیچ چەشنە وەڵامدانەوە و بەرگرییەکم لێبڕا، لەم هێرشەدا، سەرم و دوو ددانم شکێندرا.\nکۆمەڵەی مافی مرۆڤ لەو بارەوە حکومەتی یۆنان بە بەرپرسیار دەزانێت و داوای کردووە لێکۆڵینەوەی چڕ لەم بارەوە بکرێت و هێرشبەرەکان دادگایی بکرێن، داواشی لە CPT کردووە دەستێوەردان لە بابەتەکە بکات و بێدەنگ نەمینێت.\nپێکدادانی ژمارەیەک ئۆتۆمبێل شەش قوربانی لێکەوتەوە\nکەرکوک، ژنانی گەنج لە شاری کەرکوک وێنەی ڕێبەر ئۆجالانیان بڵاوکردەوە


خورما وه ك پيێداويستيه كي ته ندروستي\nعمر خالید عسمان في الجمعة يونيو 25, 2010 12:43 pm\nچاكترين خورماتان جۆري (ئه لبرني)يه كه خورمايه كي\nخرو زه رده و نه خۆشي ناهيێليێ . يان ده فه رموێ\nهه ركه سيێك به يانيان حه وت خورماي(عجوه)بخوان ئه و رۆﮊه نه ﮊه هر و نه سيحر ي تيايه كه ده بنه مايه ي به هيێزي(A,B)كاري تيێ ناكات : زانستي نوێ ده ليێ\n(ئه عصاب)دﮊي نه خۆشيه كاني جگه رن و هه روه ها فسفوري زۆريشي تيايه كه سوودي هه يه بۆ بيركردنه وه\nو گرنگترين سوود به خانه كاني ميێشك ده گه يه نن. ئه مه بێجگه له وه ي كه ئاسني تيايه و سووي هه بۆ خون و.. هتد.. بۆيه پيغه مبه ر\n(ص) داوا ده كات له رۆﮊوو گران كه به خورما رۆﮊوه كه يان بشكيێنن ئه گه ر خورمايان ده ست نه كه وت ئه وا با به ئاو بيشكێني ،\nهه روه ها خورما لاويه تي مروف ده پاريزي و ده بيته هۆي دواخستي پيري .\nتايبه ت مه نديه كاني خورما :\n*_ئه و فيتامينانه ي كه له خورمادا هه ن به تايبه ت فيتامي(A)و فيتامينه كاني گروپي(B)و فيتامين (A,C) ئه م ميوه يان بردۆته ريزي ميوه پر به هاكان .\n*_خورما له و ميوانه يه كه بري فسفوره كه ي ، به ئه ندازه ي ئه و بره فسفوره يه كه له له شدا هه يه .\n*_له به ر هه بووني فيتامين\n(A)زۆربوون و هه لگرتني كالسيوم له له شدا پيويسته ، فيتامين (A)بۆ به هيێز كردني هه ستي بينين ، بينين ، بيوه يي پيێست و سافي مووه كان و نينۆكه كان پيويسته و هه روه ها بۆ ساخ\nمانه وه ي ده م و ددانه كان و لوت و گه شه كردني ئه ندامه كانو له شي مندالان و لاوان به كه لك و به سووده .\n*_له به ر ئه وه ي خورما فيتامون(B)تيايه، بۆ راگرتني بالانسي بيرو هۆش\nو تيێركردني پيێويستي يه كاني له شي ئيێمه رۆليێكي گرنگ ئه گيێريت . هه روه ها بۆ دروستكردن و گه ياندني وزه ، و گه شه ي كۆرپه له ، سوتاندني ماده پروتينيه كان ، مژيني ماده شه كرييه كان و\nچاره سه ري نه خوشييه كاني\nدل و ده مار و جگه ر زۆر كاريگه ره .\n*_ئه وبره فسفوره ي كه له خورمادا هه يه ، بۆ زيندوو هيێشتنه وه ي خانه كاني ميێشك كاريگه ري هه يه .\n*_ له به ر ئه وه ي له خورمادا ماده ي ئاسن هه يه ، له به هيێزكردني خرۆكه سووره كاندا كاريگه ري هه يه و كه م خوێني چاره سه ر\nده كات .\n*_ خورما شيريني يه كي سروشتي يه و بۆ ئه و كه سانه ي دووچاري نه خۆشي شه كره بوون خواردني گونجاوه .\n*_ خواردني خورما ماندوێتي ناهيێليت و به لغه ميش له ناو ده بات .\n*_خورما تواناي بينين و بيستن به هيێزتر ده كات و چاره سه ري ئازاري جومگه كاني له شيش ده كات .\n*_خواردني خورما ده م و چاو به ساغي و گه شتر و ته ر تر ده هيێليته وه .\n*_خواردني شير و گوێز له گه ل خورما پيێكه وه ، بۆ چالاكتر كردني گورچيله و جواني ده م وچاو به كه لكه .\n*_خواردني چه ند ده نكيێك\nخورما دواي نان خواردن ته واو كه رێكي خۆراكي باشه به لام نابيێت زياده خۆري تيا بكرێت .\n*_خورما به رگري له ش زياد ده كات ، نمونه ئه و كه سانه ي به رۆﮊوو ده بن زياتر\nئه توانن خۆيان بۆ برسيه تي رابگرن به درێﮊايي رۆﮊه كه.\nهه روه ها خورما رێگا له كۆبوونه وه ي چه وري ده گرێت . سيێ شت به رگري له ش كه م ده كاته وه (سستي جگه ر ، چه وري زۆري ﮊێر پيێست ، ته مبه لي و نه جولان) به و پيێيه خورما هه م رێگه له كۆبوونه\nوه ي چه وري و به هيێز كه ره وه ي جگه ره و به رگري له ش له به رامبه ر نه خۆشيدا زياد ده كات .\n*_خورما يه كيێكه له ميوه به هيێز و نايابه كان و منالان ئه توانن به رده وام بيخۆن .\n*_ئاردي ناوكه خورما ، سكچووني به رده وام چاره سه ر ده كات .\n*_ پيغه مبه ري ئازيزمان(ص) فه رموويه تي (هه ر ماليێك خورماي تيا نه بيێت ئه و ماله برسي ده بن) واته بوني خورما له مالدا ده بيێته هۆي پاراستني ئه و ماله له به لا و سيحر ، هه روه ها ده بيێته مايه ي به ره كه ت .\n*_له كاتي كۆرپه له بووندا يارمه تي به هيێزكردني ماسولكه كاني مندالدان ده دات.\n*_ سه رچاوه يه كي وزه ي\nگرنگه ، چونكه رێﮊه يه كي زۆر له شه كري ميوه ي تيێدايه .\n*_يارمه تي چاك بوونه وه ي\n(شه وكوێري)ده دات ، ئه ويش له سه ر ده وله مه ندي به فيتامين(A) .\n*_له هيوركردنه وه ي ميێشك و ده رووندا رۆليێكي گرنگي هه يه .\n*_يارمه تي به هيێزكردني\nماسولكه و ده ماره كان ده دات ، ئه مه ش به هۆي بووني فيتامين(B1).\nنه خۆشيه كاني جگه ر و زه رداو ده دات ، به هۆي بووني فيتامين(B2).\n*_يارمه تي چالاكييه جنسيه كان ده دات ، چونكه ماده ي (فسفورد)ي تيێدايه .\n*_ئاره زووي خواردن ده كاته وه و چاره سه رێكي گرنگيشه بۆ ئه و كه سانه ي تووشي كه م خوێني يان سستي رخۆله بوون .\n*_رۆليێكي سه ره كي هه يه بۆ پاكژكردنه وه ي ئه و پاشه رۆ و ماده زيان به خشانه ي كه له له شدا به هۆي زۆر خواردنه وه كۆده بنه وه .\n*_سودێكي زۆري هه يه بۆ\nكه م خوێني ، له به ر ئه وه ي ماده ي ئاسني زۆر تيدايه.\n*_هه روه ها پيغه مبه رمان (ص)ده فه رموێ (ئاوي دومبه لان شيفايه بۆ چاو ، خورماي عه جووه ش جۆرێكي خورمايه ميوه ي به هه شته) هه رله به ر زۆربو ني سوود بووه ، بۆيه پيغه مبه رمان(ص) زۆر به هاوه له كاني فه رمووه خورما بخۆن به تايبه تي له جه نگدا چونكه خواردني به هه شته و زوو برسيتان نابيێت .\n*_خواردني خورما بۆ ئافره تاني دووگيان زۆر گرنگه .\n*_ ئه م خواردنه بۆ وه رگرتني خوارده مه ني ئاماده ده كات ، ئه مه ش له به ر ئه وه يه كه رﮊێنه كاني هه رس\nچالاك تر ده كات و قه بزيش ناهيێليێ ، له هه مان كاتيش دا ئه و خوێيانه ي كه له خورمادا هه يه ، چاك سازي\nو رێكسازي ترشه لۆكي خوێن ده كات ، كه له ئه نجامي زۆر خواردني گۆشته وه و له و خواردنانه وه په يدا ده بيێت كه ده بنه هۆي شه كره و به ردي گورچيله و زراو . خوێنه ري به رێز باشترين شته بۆ ئافره تان ، به تايبه تي ئه و ئافره تانه ي\nكه منداليان نابيێت ، يان هيێلكه دانيان لاواز و بيێ هيێزه ، يان بۆري مندالداني\nگيراوه ، يان هه ر نه خۆش ييه كي تري هه بيێ


سته‌مكاریی و چه‌مكه په‌یوه‌ندیداره‌كانی له كتێبـی\n(طبائع الاستبداد)ی كه‌واكیبى دا\nعه‌بدولڕه‌حمان كه‌واكیبـی به‌لای هه‌ندێك له بیریارو نوسه‌رانه‌وه كه‌سایه‌تيیه‌كی گه‌وره‌ی نوێخوازو ڕیفۆرمخوازی ئیسلاميیه له‌سه‌ر هه‌مان هێڵی جه‌ماله‌دینی ئه‌فغانی‌و محه‌مه‌د عه‌بده، هاوكات به‌لای هه‌ندێكی تره‌وه كه‌واكیبـی یه‌كێكه له پێشڕه‌وانی بیری نه‌ته‌وه‌خوازیی عه‌ره‌بی و، هه‌ندێكی تریش به ماسۆنی و به‌كرێگیراوی ڕۆژئاوای له‌قه‌ڵه‌م ده‌ده‌ن.\nكه‌واكیبـی له ساڵی 1854(1)، له شاری حه‌له‌بی سوریا له‌دایكبووه‌و هه‌رله‌وێش پێگه‌یشتووه‌و خوێندوویه‌تی، له‌سه‌روو شاره‌زایی و قوڵبوونه‌وه‌ی له زانسته شه‌رعیه‌كاندا، ئاشنا بووه به زانستی سیاسی و ماف و كۆمه‌ڵناسی و فه‌لسه‌فه‌و مێژوو، زمانی عه‌ره‌بی و توركی و فارسی به‌باشی زانیوه، له ساڵی 1877دا له‌گه‌ڵ هاوڕێیه‌كی ڕۆژنامه‌ی (الشهباء) ده‌رده‌كات، له پاش ده‌رچوونی نزیكه‌ی پازده ژماره، به‌هۆی ڕه‌خنه‌ی توندو بانگه‌شه‌ی ڕیفۆرمی سیاسی و ئاینیيه‌وه ڕۆژنامه‌كه‌ی داده‌خرێت، دواتر له ساڵی 1879دا ڕۆژنامه‌ی(الاعتدال) ده‌رده‌كات به‌هه‌مان نه‌فه‌سی پێشوو، زۆر ناخایه‌نێت ئه‌میش داده‌خرێت(2).\nكه‌واكیبـی به‌هۆی ڕه‌خنه‌گرتنی توندی له ده‌سه‌ڵاتی عوسمانی له ڕێگه‌ی وتاره ئاگرینه‌كانی و ده‌رخستنی سته‌م‌و گه‌نده‌ڵی لێپرسراوانی ناوچه‌كانی شام، چه‌ندین جار دووچاری گرتن و لێپرسینه‌وه‌و سوكایه‌تی پێكردن بووه، هه‌ربۆیه بڕیار ده‌دات بچێته میسر، كه ئه‌وكات له‌ژێر سایه‌ی عوسمانیه‌كاندا نه‌مابوو(3).\nله پاش مانه‌وه‌ی نزیكه‌ی دوو ساڵ له میسر، به‌مه‌به‌ستی ئاشنابوون به دابونه‌ریت و كه‌لتووره جیاوازه‌كان گه‌شته به‌ناوبانگه‌كه‌ی ده‌ستپێده‌كات، كه شه‌ش مانگ ده‌خایه‌نێت و له‌میانه‌یدا سه‌ردانی یه‌مه‌ن و حه‌به‌شه‌و سودان و سۆماڵ و هیندو چین و ئه‌نده‌نوسیاو چه‌ند شوێنێكی تر ده‌كات، له‌كۆتاییدا ده‌گه‌ڕێته‌وه میسرو هه‌رله‌وێش له ساڵی 1902كۆچی دوایی ده‌كات(4).\nله‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی كه‌واكیبـی چه‌ندین نووسراوی له پاش به‌جێماوه، به‌ڵام كتێبـی (طبائع الاستبداد ومصارع الاستعباد) به شاكاری نوسینه‌كانی داده‌نرێت، كه له بنچینه‌دا چه‌ند وتارێك بووه له ڕۆژنامه‌ی (المؤيد)و(العمران)ی میسریدا بڵاويكردوونه‌ته‌وه‌و دواتر كۆیكردوونه‌ته‌وه‌و به هه‌ندێك ده‌ستكاريیه‌وه له دووتوێی كتێبێكدا چاپكراوه(5).\nكه‌واكیبـی له سه‌رده‌مێكدا كتێبـی ناوبراوی داناوه كه دواكه‌وتوویی‌و نه‌خوێنده‌واريی‌و هه‌ژاريی‌و گه‌نده‌ڵی ئیداریی‌و سیاسی باڵی به‌سه‌ر جیهانی ئیسلامیدا كێشابوو، وه‌ك خۆی ده‌ڵێت له پاش سی ساڵ وردبوونه‌وهو لێكدانه‌وه‌و گه‌ڕان بۆی ده‌ركه‌وت سه‌رچاوه‌ی هه‌موو ئه‌و نه‌خۆشیانه سته‌مكاریی سیاسیيه(6).\nكتێبـی(طبائع الاستبداد) یه‌كه‌مین نوسراوێكی عه‌ره‌بی چاپكراوه به‌شێوازێكی وردو بابه‌تی و واقیعیانه باس له سروشت و ماهیه‌تی سته‌مكاريی و هۆكار‌و ئامڕازو ده‌رهاویشته‌كانی ده‌كات. به‌داخه‌وه له پاش تێپه‌ربوونی زیاتر له سه‌ده‌یه‌ك به‌سه‌ر ده‌رچوونی كتێبـی ناوبراودا، گه‌وره‌ترین هیواو ئاواتی خاوه‌نه‌كه‌ی نه‌هاته‌دی، كه بریتی بوو له‌وه‌ی زۆر به زوویی له بیر خه‌ڵك بچێته‌وه‌و كتێبه‌كه‌ی بچێته زبڵدانی مێژووه‌وه به‌هۆی باوه‌ڕبوونی ته‌واوی به كاریگه‌ریی خێرای پێشكه‌وتن‌و گه‌شه‌سه‌ندنه مرۆییه‌كان له‌سه‌ر تێپه‌ڕاندنی دۆخی ناله‌باری سیاسی و گه‌یشتن به شێوازو سستمێكی پێشكه‌وتووی حوكمڕانی و به‌ڕێوه‌بردن له ناوچه‌كه‌دا.\nئه‌وه‌ی قه‌ت به‌بیری كه‌واكیبیدا نه‌هاتبوو ئه‌وه‌بوو له پاش ده‌یان ساڵ شانبه‌شانی پێشكه‌وتن و هه‌ڵكشانه‌كان سته‌مكارییش بتوانێت خۆی ئه‌بده‌یت بكاته‌وه‌و، به كه‌ره‌سته‌و ئامرازی نوێوه بێته‌وه مه‌یدان، زۆر له جاران به‌هێزتر ڕه‌گ دابكوتێت.\nكتێبـی ناوبراو به‌پێی چاپی (مؤسسة هنداوي للتعليم والثقافة)ی ساڵی 2002 (116)لاپه‌ڕه‌یه، كه له ده‌روازه‌یه‌ك و پێشه‌كیه‌ك و نۆ وتار پێكهاتووه:\nكه‌واكیبـی له سه‌ره‌تای ده‌روازه‌كه‌دا وه‌ك ئاماژه‌دانێك به سروشتی سه‌ركوتكارانه‌و دوژمنكارانه‌ی ده‌سه‌ڵات له ناوچه‌كانی شام و ده‌وروبه‌رى، داوا له خوێنه‌رانی ده‌كات گوێنه‌ده‌ن به‌وه‌ی خاوه‌نی نووسینه‌كه كێیه، به‌ڵكو ته‌نها گرنگی بده‌ن به نوسینه‌كه، هه‌روه‌ها باس له‌وه ده‌كات له‌كاتی مانه‌وه‌ی له میسر به‌هۆی هه‌بوونی جۆرێك له ئازادی ڕاده‌ربڕین، توانیویه‌تی ئه‌و هه‌له بقۆزێته‌وه‌و ئه‌وه‌ی له دڵ‌و ناخیدا ساڵانێكه په‌نگی خواردووه‌ته‌وه ده‌ریببڕێت(7).\nهه‌ر له ده‌روازه‌دا له‌سه‌ر هۆكاری پوكانه‌وه‌و دواكه‌وتوویی جیهانی ئیسلامی، ڕاشكاوانه ده‌ڵێت: سته‌مكاریی سیاسی تاكه هۆكاری سه‌ره‌كی ده‌ردو نه‌خۆشیه‌كه‌یه‌و چاره‌سه‌ریشی ته‌نها شورای ده‌ستووريیه(8).\nله كۆتایی ده‌روازه‌كه‌دا ئاماژه به‌وه‌ده‌دات كه مه‌به‌ستی له‌و باسانه‌ی ده‌ینوسێت سته‌مكارێك یان حكومه‌تێك یان میلله‌تێكی دیاریكراو نیه، به‌ڵكو مه‌به‌ستیه‌تی ڕاڤه‌ی سروشت و ماهیه‌تی سته‌مكاریی و مه‌رگی به كۆیله‌كردن بكات و سه‌رچاوه‌ی سه‌ره‌كیی ده‌رده‌كه دیاری بكات(9).\nكه دێته سه‌ر پێشه‌كی كتێبه‌كه به‌كورتی ئاماژه ده‌دات به هه‌ندێك له سه‌رچاوه‌كانی زانستی سیاسی و مه‌نهه‌جیه‌تی نوسین تیاياندا له قۆناغه جیاوازه‌كانی مێژووی مرۆڤایه‌تی و لای شارستانیه‌ته جیاوازه‌كان، تا سه‌رده‌می نوێ، كاتێكیش پێناسه‌ی زانستی سیاسی ده‌كات، بابه‌تی سته‌مكاریی به له پێشترین بابه‌تێك له‌قه‌ڵه‌م ده‌دات كه ده‌بێت زانستی ناوبراو گرنگی پێبدات(10).\nله كۆتایی پێشه‌كیه‌كه‌دا كه‌واكیبـی پرسیارگه‌لێك ده‌وروژێنێت، كه دواتر وه‌ڵامه‌كانیان جه‌وهه‌ری نووسینه‌كه‌ی پێكدێنێت، له‌وانه: سته‌مكاریی چیه؟سروشتی سته‌مكاریی چۆنه؟ هۆكاره‌كانی سته‌مكاریی چین؟ نیشانه‌و خه‌سڵه‌ته‌كانی چین؟ بۆچی سته‌مكار زۆر ده‌ترسێت؟ كاریگه‌ریی سته‌مكاریی چیه له‌سه‌ر: ئايین، زانست، ئاكار، په‌روه‌رده، سامان، هه‌ڵكشان، ئاوه‌دانكردنه‌وه‌و شكۆمه‌ندی؟ ده‌ستوپێوه‌ندى سته‌مكار كێن؟ ئایا ده‌توانرێت ته‌حه‌مولی سته‌مكاریی بكرێت؟ ئه‌ی چۆن له سته‌مكاریی قوتارمان ده‌بێت؟(11).\nپاشان دێته سه‌ر وتاری یه‌كه‌م به‌ناونیشانی (سته‌مكاریی چیه) سه‌ره‌تا له چه‌ندین گۆشه‌نیگای جیاوازه‌وه پێناسه‌ی سته‌مكاریی ده‌كات، به‌دوایدا قسه له‌سه‌ر حكومه‌تی سته‌مكار ده‌كات و ده‌ڵێت: ((حكومه‌تی سته‌مكار شێوه‌ی زۆره....سیفه‌تی سته‌مكاریی چۆن له ده‌سه‌ڵاتێكی تاكڕه‌ودا خۆی ده‌بینێته‌وه كه له ڕێگه‌ی هێزو زاڵبوون یان بۆماوه‌ییه‌وه دێته سه‌ر حوكم، به‌هه‌مان شێوه‌ش له ده‌سه‌ڵاتێكی تاكڕه‌وی هه‌ڵبژێردراو یان ده‌سه‌ڵاتێكی ده‌سته‌جه‌معی هه‌ڵبژێردراویشدا خۆی ده‌بینێته‌وه... كه له‌وانه‌یه زیانی سته‌مكاریی له حاڵه‌تی هاوبه‌شی‌و ڕێكه‌وتندا زۆر زیاتر بێت له حاڵه‌تی تاكڕه‌وی، هه‌تا له حكومه‌تی ده‌ستورییشدا سته‌مكاریی به‌دیده‌كرێت، ئه‌گه‌ر لێپرسینه‌وه‌و په‌یوه‌ندی له نێوان ده‌سه‌ڵاته‌كانی یاسادانان و جێبه‌جێكردن و چاودێریدا نه‌بێت... حكومه‌ت هه‌رجۆرێك بێت ناتوانێت له وه‌سفكردنی به سته‌مكار بچێته ده‌ره‌وه، ئه‌گه‌ر له‌ژێر چاودێریی توندو لێپرسینه‌وه‌ی دوور له لێبووردندا نه‌بێت))(12).\nله‌كۆتاییدا په‌نا ده‌باته به‌ر وته‌ی هه‌ندێك له فه‌یله‌سوف و دانایان له‌سه‌ر مه‌ترسیداری سته‌مكاریی بێ ئه‌وه‌ی ناوی خاوه‌نه‌كانیان بڵێت، له‌وانه:" سته‌مكار دوژمن و بكوژی ڕاستى و ئازادییه، ڕاستى باوكی مرۆڤه‌كانه‌و ئازادی دایكیانه، زۆرینه‌ی خه‌ڵكیش هه‌تیوی بێ دایك‌و باوكن‌و له خه‌ودان، زانایان برای عاقڵ و پێگه‌یشتوویانن، ئه‌گه‌ر به‌ئاگایان بهێننه‌وه، وه‌ك ڕه‌شه‌با هه‌ڵده‌كه‌ن، ئه‌گه‌ر وازیشیان لێبهێنن، له شوێنی خۆیان ده‌مێننه‌وه‌و له‌خه‌ودا ده‌بن تا مردن"(13).\nنوسه‌ر له وتاری دووه‌مه‌وه ده‌ست ده‌كات به تیشكخستنه سه‌ر په‌یوه‌نديیه‌كانی سته‌مكاریی، كه له (په‌یوه‌ندی سته‌مكاریی به ئاینه‌وه) ده‌ستپێده‌كات.\nسه‌ره‌تا به‌وه ده‌ستپێده‌كات كه ڕاوبۆچوونی زۆرێك له نوسه‌رو توێژه‌رانی مێژووی ئاینه‌كان له‌سه‌ر ئه‌وه ساغ بۆته‌وه كه سته‌مكاریی سیاسیی هه‌ڵقوڵاوی سته‌مكاریی ئاینییه، هه‌روه‌ك چۆن پیاوانی ئاینی خۆیان به پیرۆزو ڕزگاركه‌ر له‌قه‌ڵه‌م ده‌ده‌ن، به‌ناوی خوداوه خه‌ڵك ده‌چه‌وسێننه‌وه، ده‌یان ترسێنن به دۆزه‌خ، به‌هه‌شتیان پێده‌فرۆشن، به‌هه‌مان شێوه‌ش سیاسيیه‌كان دێن چاو له ئه‌وان ده‌كه‌ن، خه‌ڵكی ده‌چه‌وسێننه‌وه، به كۆیله‌یان ده‌كه‌ن، ماڵ و سامانیان داگیر ده‌كه‌ن، سووكایه‌تیان پێده‌كه‌ن، وه‌ك مێگه‌ل شیره‌كه‌یان ده‌خۆنه‌وه، گۆشتیان ده‌خۆن، سوار پشتیان ده‌بن(14).\nكه‌واكیبـی به وردی شیكاری ئه‌م بۆچوونه ده‌كات و كوێرانه مامه‌ڵه‌ی له‌ته‌كدا ناكات، دانده‌نێت به‌و ڕاستیيه‌دا، كه ئه‌گه‌ر له ڕوانگه‌ی ئه‌فسانه‌كان و به‌شی مێژوویی ته‌ورات و هه‌ندێك له په‌یامه‌كانی ئینجیل و گوتارو ڕه‌فتاری زۆرێك له سۆفی و فه‌قیهه‌كانی ئیسلام له ئایين بڕوانرێت بۆچوونی ئاماژه‌پێدراو بۆچوونێكی ڕاسته، به‌پێچه‌وانه‌شه‌وه ئه‌گه‌ر له‌به‌ر ڕۆشنایی به‌شه فێركاريیه ئاكاریيه‌كانی ته‌ورات و ئینجیل و ده‌قه‌كانی قورئان و سوننه‌تی پێغه‌مبه‌ر(د.خ)دا هه‌ڵبسه‌نگێندرێت بۆچوونێكی هه‌ڵه‌یه(15).\nهه‌ر له‌هه‌مان وتاردا ئاماژه به‌وه ده‌دات كه ئاین له بنچينه‌دا بۆ ئه‌وه هاتووه مرۆڤه‌كان له سته‌مكاريی و چه‌وسانه‌وه‌و به‌كۆیله‌كردن ڕزگار بكات، بۆ نموونه ته‌ورات كاتێك دابه‌زیوه كه‌لتووری فره‌خوایی له‌ئارادا بووه، پادشایان وه‌ك خودای سه‌ر زه‌وی ته‌ماشا كراوه، هه‌ربۆیه مه‌به‌ستی سه‌ره‌كی ته‌ورات بریتی بووه له بڵاوكردنه‌وه‌ی باوه‌ڕی یه‌كتاپه‌رستی و، ڕاستكردنه‌وه‌ی بۆچوونه هه‌ڵه‌كان سه‌باره‌ت به خوداو مرۆڤ و، نه‌هێشتنی كه‌لتووری چه‌وساندنه‌وه، به‌هه‌مان شێوه كاتێكیش ئینجیل داده‌به‌زێت، زۆرێك له ده‌قه‌كانی ته‌ورات شێوێندراوه، كۆمه‌ڵگه‌ی یه‌هودی ده‌ناڵێنێت به ده‌ست سته‌می كاهینه‌كانه‌وه، له پاش بڕینی چه‌ندین قۆناغ و وه‌رگرتنی ئاینی مه‌سیحی له‌لایه‌ن میلله‌ته خاوه‌ن كه‌لتووره جیاوازه‌كانه‌وه، ئه‌میش تووشی شێواندن ده‌بێت، چه‌ندین دابونه‌ریت و ئه‌فسانه‌و ڕاڤه‌ی پیاوانی ئاینی تێكه‌ڵ به ده‌قه‌كانی ئینجیل ده‌بێت(16).\nكاتێكیش دێته سه‌ر باسی ئیسلام جه‌خت له‌سه‌ر ئه‌وه ده‌كاته‌وه كه ئاینی ئیسلام له‌سه‌ر بنه‌مای یه‌كتاپه‌رستی، مرۆڤدۆستی، دادپه‌روه‌ريی‌و داماڵینی نێوه‌ندگیریی‌و به پیرۆزدانه‌نانی كه‌سه‌كان بنیاتنراوه، ئاینێكه بۆ هه‌موو كات و شوێن و سه‌رده‌مه‌كان ده‌گونجێت، یاسا گشتییه ته‌شریعیيه‌كانی ده‌شێت ببنه چوارچێوه‌یه‌كی گشتی بۆ سه‌رجه‌م سستمه حوكمڕانیيه دادپه‌روه‌ره‌كان، هه‌رچی حوكمێكی په‌یوه‌ست به كاروباری سیاسی‌و به‌رژه‌وه‌ندی دنیاییه، ده‌بێت له سه‌ر بنه‌مای ڕاگۆڕینه‌وهو ڕاوێژكردن یه‌كلايى ببێته‌وه، ئیسلام زۆر به توندی دژی تاكڕه‌وی و سه‌پاندنی حوكمی تاكه له هه‌ر پله‌یه‌كدا بێت، قورئان پڕیه‌تی له ڕێنمایی‌و نمونه‌ی به‌رزی له‌باربردنی سته‌مكاريی و تاكڕه‌وىو، زیندووڕاگرتنی دادپه‌روه‌ريی و یه‌كسانی، هه‌تا چیرۆكه قورئانیيه‌كانیش پڕن له‌م واتایانه(17).\nلێره‌دا نوسه‌ر نمونه‌ی چیرۆكی به‌لقیس شاژنی سةبةء ده‌هێنێته‌وه، هه‌روه‌ك له قورئاندا هاتووه: قَالَتْ يَا أَيُّهَا الْمَلَأُ أَفْتُونِي فِي أَمْرِي مَا كُنتُ قَاطِعَةً أَمْرًا حَتَّى تَشْهَدُونِ، قَالُوا نَحْنُ أُوْلُوا قُوَّةٍ وَأُوْلُوا بَأْسٍ شَدِيدٍ وَالأَمْرُ إِلَيْكِ فَانظُرِي مَاذَا تَأْمُرِينَ، قَالَتْ إِنَّ الْمُلُوكَ إِذَا دَخَلُوا قَرْيَةً أَفْسَدُوهَا وَجَعَلُوا أَعِزَّةَ أَهْلِهَا أَذِلَّةً وَكَذَلِكَ يَفْعَلُونَ النمل: ٣٢ ـ ٣٤.\nئه‌م چیرۆكه ئه‌وه ده‌دات به‌ده‌سته‌وه كه ده‌بێت پاشایان و ده‌سه‌ڵاتداران له كاروباره‌كانیاندا ڕاوێژ به شاره‌زایان و پسپۆڕانی ڕه‌عیه‌ت بكه‌ن، نابێت تاكلایه‌نانه به‌بێ پرس و ڕاوێژ حوكم ده‌ربكه‌ن، واته هێزو دیاریكردنی به‌رژه‌وه‌نديیه‌كان لای جه‌ماوه‌ره، پاشا یان ده‌سه‌ڵاتدار ته‌نها ده‌ركردنی فه‌رمانی جێبه‌جێكردنی له‌سه‌ره(18).\nله پاش هێنانه‌وه‌ی چه‌ندین نمونه‌ی تری قورئانى له‌سه‌ر بانگه‌شه‌ی دادپه‌روه‌ريی و یه‌كسانی و، دژایه‌تی سته‌مكاريی و تاكڕه‌وی، كه‌واكیبـی زۆر به توندی هێرش ده‌كاته سه‌ر ئه‌و فه‌قیهـ و سۆفیانه‌ی له مێژووی ئیسلامیدا هۆكاری هێنانه‌كایه‌و بره‌وپێده‌ری سته‌مكاریی سیاسی بوون، له ئه‌نجامی تێگه‌یشتن و ڕاڤه‌ی نادروستیان بۆ زۆرێك له ده‌قه‌كان(19).\nهه‌ر له میانه‌ی وتاری دووه‌مدا هۆشداری ده‌دات، كه له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی ئاینی ئیسلام له بنه‌چه‌دا له‌سه‌ر بنه‌ماكانی: ئازادی، دانایی، ئاسانكاری، لێبوورده‌یی، لابردنی كۆت‌وزنجیر، له‌ناوبردنی جیاكاريی و سته‌مكاریی، بنیاتنراوه، به‌ڵام فه‌قیهه‌كانی سته‌مكاریی كردوویانه به هۆكاری په‌رته‌وازه‌كردنی میلله‌ت و ئامرازی تێركردنی مه‌رامه سیاسی و ئابووریيه‌كانیان، جوانی و تایبه‌تمه‌نديیه‌كانیان له‌باربردووه، ئه‌وه‌نده شتی زۆر‌و زیاده‌و نامۆو خورافییان هێناوه، ئایندارییان قورسكردووه، سه‌ریان له ئاینداران شێواندووه، به‌جۆرێك ئه‌گه‌ر بته‌وێت ئاینداری كامڵ بیت، ده‌بێت واز له هه‌موو كارو كه‌سابه‌ت‌و بژێویيه‌كی ژیان بهێنیت‌و پشت له دنیا بكه‌یت، ته‌نها خه‌ریكی به‌جێهێنانی فه‌رمانی كتێب بیت، سه‌یر له‌وه‌دایه ئه‌گه‌ر ته‌مه‌نێكی زۆر درێژیش به‌سه‌ر ببه‌یت هه‌ر ناگه‌یته ئه‌نجامی ئه‌وه‌ی كامه ڕاسته كامه چه‌وته، به‌هۆی هه‌بوونی جیاوازی زۆر توندوتیژ له نێوان مه‌زهه‌ب و ڕێچكه‌و نوێنه‌رانی ئایندا، هه‌ر ئه‌م وێناكردن و ڕاڤه قێزه‌ونه بۆ ئاین وایكردووه ئاینداران هه‌میشه سه‌رقاڵی پڕكردنه‌وه‌ی ناته‌واوی كه‌سیی و خۆكامڵكردن بن و نه‌یانپه‌رژێته سه‌ر باسی سستم و حوكمڕانی و لێپرسینه‌وه‌ی حاكم‌و ده‌سه‌ڵاتداران(20).\nكه‌واكیبـی له وتاری سێیه‌می كتێبه‌كه‌یدا باس له په‌یوه‌ندی نێوان (سته‌مكاریی و زانست)ده‌كات، پێیوایه به‌هێزی و لاوازیی هه‌ر حكومه‌ت و ده‌سه‌ڵاتێك به‌نده به ئه‌ندازه‌ی زیادو كه‌میی زانست و هۆشیاری ڕه‌عیه‌ته‌كه‌يه‌وه، هه‌تا ڕه‌عیه‌ت هوشیارو زانا بێت، ده‌سه‌ڵات به‌هێز ده‌بێت و له سته‌مكاریی دوور ده‌كه‌وێته‌وه، به‌پێچه‌وانه‌شه‌وه هه‌تا ڕه‌عیه‌ت گێل و نه‌زان و بێئاگا بێت، ده‌سه‌ڵات سته‌مكارو لاواز ده‌بێت(21).\nهه‌ر له‌م وتاره‌دا ئاماژه به‌وه ده‌دات، كه سته‌مكار زۆر ده‌ترسێت له‌و زانست و كایه مه‌عریفیانه‌ی بزوێنه‌ری عه‌قڵ و هۆشیاريی و هزری جه‌ماوه‌رن، وه‌ك: حیكمه‌تی تیۆری، فه‌لسه‌فه‌ی عه‌قڵی، مافی میلله‌تان، كۆمه‌ڵناسی، سیاسه‌تی مه‌ده‌نی و هاوشێوه‌ی ئه‌مانه كه ئاسۆی عه‌قڵ فراوان ده‌كه‌ن و مرۆڤ ئاشنا ده‌كه‌ن به ماف و ئه‌رك و داواكاریيه‌كانی و چۆنیه‌تی ده‌ستخستن و پاراستنیان(22).\nئه‌و دواتر دێته سه‌ر باسی ئه‌وه‌ی كه له نێوان زانست و سته‌مكاریدا ململانێی توند هه‌یه له‌سه‌ر زۆرینه‌ی خه‌ڵك، زانست هه‌میشه له هه‌وڵی ڕۆشنكردنه‌وه‌و به‌ئاگاهێنانه‌وه‌ی عه‌قڵیاندایه، سته‌مكاریش له هه‌وڵی كوژاندنه‌وه‌ی ڕووناكی عه‌قڵیان و گه‌وجاندنیاندایه، مه‌به‌ستیش له زۆرینه‌ی خه‌ڵك ئه‌وانه‌ن كه ئه‌گه‌ر نه‌زان بوون، ده‌ترسن، كه تووشی ترسیش بوون، ملكه‌چ ده‌بن، هاوكات ئه‌گه‌ر زاناو به‌ئاگاشبوون، قسه ده‌كه‌ن، كه قسه‌شیان كرد، به كردار به‌رجه‌سته‌ی ده‌كه‌ن(23).\nله‌لایه‌كی تره‌وه هه‌ر له وتاری سێیه‌مدا نوسه‌ر باس له‌وه ده‌كات كه سته‌مكارانی جیهانی ئیسلامی و عه‌ره‌بی هه‌میشه له ترسی ئه‌وه‌دان جه‌ماوه‌ر به‌ته‌واوی له چه‌مكی (لا إله إلا الله) تێبگات، ئه‌و ده‌پرسێت: بۆچی (لا إله إلا الله) چاكترین زیكره، بۆچی ئیسلام‌و سه‌رجه‌م ئاینه ئاسمانیيه‌كانی له‌سه‌ر بنیانتراوه، هه‌رخۆی له وه‌ڵامدا ده‌ڵێت: (لا إله إلا الله) واته هیچ ناپه‌رسترێت به حه‌ق بێجگه له دروستكه‌ری گه‌وره‌ی بوونه‌وه‌ر، په‌رستنیش به واتای ملكه‌چبوون، كه‌واته : هیچ كه‌س شایانی ئه‌وه نیه ملی بۆ كه‌چبكرێت بێجگه له خودا، چه‌نده گه‌ورهو جوانه شه‌وو ڕۆژ ئه‌م زیكره دووبارهو چه‌ندباره بكرێته‌وه‌و، واتاكه‌ی له مێشكدا بچه‌سپێت و، بزانرێت ته‌نها ملكه‌چكردن بۆ خودایه‌و به‌س، هه‌ربۆیه سته‌مكاران باش ده‌زانن ئه‌مه له‌گه‌ڵ ئامانج‌و مه‌به‌ستی ئه‌واندا یه‌كناگرێته‌وه، به‌ڵكو(لا إله إلا الله) سوكایه‌تیيه به ئه‌وان(24).\nله وتاری چواره‌مدا كه‌واكیبـی باس له په‌یوه‌ندی نێوان (سته‌مكاريی و شكۆمه‌ندی) ده‌كات، ده‌ڵێت: "شكۆمه‌ندی بریتيیه له: ده‌ستخستنی ڕێزو گه‌وره‌یی‌و خۆشه‌ویستی، ئه‌مه‌ش خواستێكی سروشتی هه‌موو كه‌سێكه‌و، چێژێكی ڕۆحیی و ده‌روونی تایبه‌تی هه‌یه، به‌ڵام ته‌نها ئه‌وانه به‌ده‌ستی ده‌هێنن كه له‌پێناوی خودا، ئاین، كۆمه‌ڵ، مرۆڤایه‌تیدا به دڵسۆزی كۆشش ده‌كه‌ن، ماندو ده‌بن و قوربانی ده‌ده‌ن"(25).\nهاوكات پێیوایه له سه‌رده‌می ئارامی و دادگه‌ریدا زه‌مینه له‌باره، شكۆمه‌ندی له چه‌ندین ڕووه‌وه به‌ده‌ست بهێنرێت، به‌ڵام له سه‌رده‌می سته‌مكاریدا ته‌نها له یه‌ك ڕووه‌وه به‌ده‌ست دێت، ئه‌ویش: به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی سته‌م‌و سته‌مكاریيه(26). له به‌رامبه‌ر شكۆمه‌ندیدا كه سیفه‌ت‌و حاڵه‌تێكی سروشتیيه، شكۆپێدان هه‌یه كه ئه‌مه‌یان حاڵه‌تێكی ده‌ستكردو ناسروشتيیه، له تایبه‌تمه‌نديیه‌كانی حكومه‌ته سته‌مكاره‌كانه.\nبه‌بڕوای كه‌واكیبـی له هه‌موو كات و سه‌رده‌مێكدا كه‌سانی به‌رژه‌وه‌ندیخواز بوونیان هه‌یه، نمونه‌ی ئه‌مانه زۆر به خێرایی خۆیان له سته‌مكاری گه‌وره نزیك ده‌كه‌نه‌وه له ڕێگه‌ی پیاهه‌ڵدان، چه‌وره‌یی، دووڕوویی، سیخوڕیكردن، گوێڕایه‌ڵیكردنی كوێرانه‌و قبوڵكردنی هه‌ر سوكایه‌تیيه‌ك له‌لایه‌ن گه‌وره‌یانه‌وه پێیان بكرێت، به‌مه‌رجێك پله‌وپایه‌و نازناوێك به‌ده‌ستبهێنن، ئه‌مانه له زۆربه‌ی چینه جیاوازه‌كاندا هه‌ن، پارێزه‌ری ده‌سه‌ڵاتی سته‌مكارن، شاره‌زان له شكۆپێدان و ڕازاندنه‌وه‌و جوانكردنی وێنه‌ی ناشیرین و قێزه‌ونی ده‌سه‌ڵات له به‌رچاوی جه‌ماوه‌ردا، عه‌قڵه‌كان مه‌ست ده‌كه‌ن، ڕاستیيه‌كان ده‌شێوێنن، كه‌سایه‌تی قێزه‌ونی سته‌مكار ده‌گۆڕن به خاوه‌ن شكۆ، پارێزه‌ری خاك و وڵات، ڕاگری ئاین، باوكی میلله‌ت(27).\nسته‌مكاریش باش ده‌زانێت هه‌بوونی ئه‌و جۆره كه‌سانه هۆكاری مانه‌وه‌ی ئه‌ون، هه‌ربۆیه زۆر لێزانانه هه‌ڵیانده‌بژێرێت و ده‌یانكاته: وه‌زیر، به‌رێوه‌به‌ر، موفتی، ده‌مڕاست، لێپرسراو، چه‌ندین نازناوی گه‌وره‌یان ده‌داتێ، هه‌ندێك جار ده‌گه‌ڕێت به شوێن كه‌سی عاقڵ، دانا، خاوه‌ن نه‌سه‌ب، خاوه‌ن كه‌سایه‌تی لای جه‌ماوه‌ر، كاریگه‌رو چاونه‌ترس، ڕایانده‌كێشێت بۆلای خۆی‌و ته‌ماعی پاره‌و سامان و پله‌وپایه‌ی ده‌وڵه‌تییان ده‌خاته به‌ر، ئه‌گه‌ر سه‌ركه‌وتوو نه‌بوو له ڕازیكردنیان، یان گوێڕایه‌ڵیكردنی كوێرانه‌یان، یان دووریان ده‌خاته‌وه، یاخود له‌ناویان ده‌بات، یا سوك و ریسوایان ده‌كات(28).\nله وتاری پێنجه‌مدا كه‌واكیبـی باس له په‌یوه‌ندی توندوتۆڵی نێوان (سته‌مكاريی و سامان) ده‌كات، لێره‌دا به ئاشكرا كاریگه‌ری بیری سۆشیالیستی پێوه‌دیاره، هه‌رچه‌نده ئه‌و پێیوایه ڕه‌گ و ڕیشه‌ی بیری ناوبراوو جوانیيه‌كانی زۆرتر له ئیسلامدا به‌دیده‌كرێت(29).\nله دیدی ئه‌ودا پاره‌و سامان چه‌كێكی مه‌ترسیداری ده‌ستی سته‌مكاره، له ڕێگه‌ی داگیركاريی و قۆرخكاريیه‌وه سیاسه‌تی برسیكردن په‌یڕه‌و ده‌كات، ئه‌و باوه‌ڕی وایه میلله‌ت هه‌مووی هاوبه‌شه له خێروبێری وڵاتدا، نابێت تاقه كه‌سێك، یان چه‌ند كه‌سانێك، یان بنه‌ماڵه‌یه‌ك، قۆرخی خێروبێرو پاره‌و سامانی میلله‌ت بكه‌ن و ئه‌وانی تریش برسی بن و چاوه‌ڕێی ڕه‌حمی ئه‌و كه‌مینه‌یه بن.\nئه‌و ده‌ڵێت:"ده‌وڵه‌مه‌ندی یان پاره‌داری به سێ مه‌رج دروسته‌و ڕه‌وایه: یه‌كه‌م: له ڕێگه‌ی مه‌شروع و حه‌ڵاڵه‌وه په‌یداكرابێت، نابێت له ڕێگه‌ی داگیركاريی و گه‌نده‌ڵی و ساخته‌كاریيه‌وه‌بێت. دووه‌م: نابێت ده‌وڵه‌مه‌ندی و پاره‌داريیه‌كه‌ی له‌سه‌ر حسابی میلله‌ت بێت. به‌جۆرێك له ڕێگه‌ی داگیركردنی موڵكی گشتی یان قۆرخكردنی بازاڕه‌وه، كۆتا مه‌رجیش: ده‌بێت ده‌وڵه‌مه‌ندی سنووری هه‌بێت و نابێت له پێویستی كه‌سه‌كه زۆر زیاتر بێت، له‌به‌رئه‌وه‌ی قۆرخكاريی و مۆڵكردنی پاره‌ی زۆر‌و داگیركردنی زه‌وی و موڵكی گشتی هۆكاری تێكچوونی ئاكاری میلله‌ت و دروستبوونی سته‌مكاریی ئابووریيه، كه ڕێخۆشكه‌ره بۆ سته‌مكاریی سیاسی"(30).\nهه‌ر له هه‌مان وتاردا كه‌واكیبـی ئاماژه به‌وه ده‌دات كه زۆرێك له بنه‌ما ئابووریيه‌كانی سستمی سۆشیالسیستی، له ئیسلامدا جوانتر و ته‌واوتر ده‌بیندرێت، به بڕوای ئه‌و ده‌بێت حكومه‌تی دادپه‌روه‌ر یاسای وردو به‌هێزی هه‌بێت بۆ ڕێكخستنی كاروباری ئابووری وڵات، نابێت خاوه‌ندارێتی بنچینه‌یی پڕۆژه زه‌به‌لاحه ئابووریيه‌كان، كارگه‌و ئامێره گرانبه‌هاكان، زه‌ویيه به‌پیت و جێگیره كشتوكاڵیيه‌كان، تاكه كه‌سیی بن، به‌ڵكو ده‌بێت خێروبێری ئه‌وانه بۆ هه‌مووان بێت و حكومه‌ت به یاسا به‌ڕێوه‌ی ببات. ده‌بێت حكومه‌ت هه‌وڵبدات هه‌لی كار بۆ هه‌مووان بڕه‌خسێنێت، دیارده‌ی چینایه‌تی نه‌هێڵێت، جۆرێك له نزیكی و یه‌كسانی له بژێوی و داهاتی تاكه‌كاندا فه‌راهه‌م بێنێت، كاربكات بۆ به‌ره‌وپێشبردن و كاراكردنی كشتوكاڵ، بازرگانی، پیشه‌سازی، هاوكات سنوور دابنێت بۆ قازانجی بازرگانان، تا ڕێگربێت له به‌رده‌م كه‌ڵه‌كه‌بوونی پاره‌و سامان له ده‌ستی چه‌ند كه‌سێكدا(31).\nبه بڕوای ئه‌و له‌ژێر سایه‌ی حكومه‌تی سته‌مكاردا دیارده‌ی چینایه‌تی زه‌ق ده‌بێته‌وه، كه‌مینه‌یه‌ك له‌وپه‌ڕی خێروخۆشی‌و ڕابواردندا ده‌بن، زۆرینه‌ش نانی ڕۆژانه‌یان به‌ئه‌سته‌م چنگ ده‌كه‌وێت، قۆرخكاريی و به‌رتیل و فێڵ و ساخته‌كاریی و دزی و بازرگانی به ئاین و مرۆڤه‌وه باڵ به‌سه‌ر كۆمه‌ڵگه‌دا ده‌كێشێت.\nوتاری شه‌شه‌م تایبه‌ته به په‌یوه‌ندی نێوان (سته‌مكاريی و ئاكار)، نووسه‌ر له میانه‌یدا ده‌یه‌وێت بیسه‌لمێنێت كه سته‌مكاریی تێكده‌رو شێوێنه‌ری ئاكارو به‌ها به‌رزه‌كانه، له‌ژێر سایه‌یدا خۆشه‌ویستی و ئینتیما بۆ خاك و نیشتمان ده‌سڕدرێته‌وه، متمانه له‌نێو هاوڕێ و خێزاندا ناهێڵێت یان لاوازی ده‌كات، هیچ جۆره مانا‌و تامێك بۆ چه‌شتنه هزريی و عه‌قڵیيه‌كان نامێنێت، زۆرینه‌ی خه‌ڵكی ساده وه‌ك مێگه‌لیان لێدێت، ته‌نها له هه‌وڵدا ده‌بن بۆ تێركردنی زه‌روره‌تی ژیانی ئاژه‌ڵیانه، هه‌میشه مێشك و هزر و كۆڕیان گه‌رمه به باسوخواس و ده‌ربڕینی سه‌رسامییان سه‌باره‌ت به گه‌وره‌یی، به‌هێزیی، جوانپۆشی و خۆش ڕابواردنی سته‌مكارو داروده‌سته‌كه‌ی(32).\nئه‌و ده‌ڵێت: سه‌یر له‌وه‌دانیه خه‌ڵكی ساده ببنه مێگه‌ل و كۆیله، به‌ڵكو سه‌یر له‌وه‌دایه عاقڵه‌كان كۆیله‌و مێگه‌ل بن، هه‌ر له‌م سۆنگه‌وه ده‌بینین زۆربه‌ی مێژوونووسان هاتوون حه‌قیقه‌ته‌كانیان شێواندووه، زۆر به گه‌وره‌یی و ڕێزه‌وه له سته‌مكارانیان ڕوانیوه، چه‌نده‌ها نازناوی وه‌ك: ئازادكه‌ر، ڕزگاركه‌ر، گه‌وره پیاو، تاقانه‌ی زه‌مان...یان داوه‌ته پاڵیان ته‌نها له‌به‌رئه‌وه‌ی ئه‌مانه زۆرترین خوێنیان به ناهه‌ق ڕشتووه، خه‌ڵكیان كوشتووه، شارو دێهاتیان وێران و خاپووركردووه(33).\nهه‌ر له هه‌مان وتاردا كه‌واكیبـی باس له‌وه ده‌كات كه یاریده‌ده‌رانی سته‌مكاری له نه‌زان و ڕیابازو به‌رژه‌وه‌ندخوازان ئاینیان بچوك كردۆته‌وه بۆ كۆمه‌ڵێك پاڕانه‌وه‌و ئاواتخواستن و هه‌ندێك كاری په‌رستشی، كه ئه‌مه‌ش سه‌ری كێشاوه بۆ باڵاده‌ستی ته‌مه‌ڵی و خه‌مساردی و بێ هیممه‌تی له زۆربه‌ی كۆمه‌ڵگه ئاینیيه ڕۆژهه‌ڵاتيیه‌كاندا، له‌به‌رئه‌وه پێویسته دانا‌و زانا دڵسۆزو حه‌قبێژه‌كان به جددی كاربكه‌ن بۆ ڕیفۆرمی ئاینيی‌و ڕاستكردنه‌وه‌ی تێڕوانینه هه‌ڵه‌كان بۆ ئایين، كه‌موكورتيیه‌كان پڕبكه‌نه‌وهو زیاده‌و هێنراوه‌كان فڕێ بده‌ن(34).\nنوسه‌ر له وتاری حه‌وته‌مدا دێته سه‌ر باسی (سته‌مكاريی و په‌روه‌رده)، سه‌ره‌تا به‌وه ده‌ستپێده‌كات كه خودای په‌روه‌ردگار له مرۆڤدا دوو ئاماده‌گی خوڵقاندووه، ئاماده‌گی چاكه‌و چاكخوازی، ئاماده‌گی خراپه‌و خراپه‌ویستی، ئیتر په‌روه‌رده‌یه دێت له‌لایه‌نی جه‌سته‌یی و ده‌روونی و عه‌قڵیيه‌وه ئاڕاسته‌كه دیاری ده‌كات و پاڵ به مرۆڤه‌كه‌وه ده‌نێت(35). له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌شدا سته‌مكاری ده‌بێته گه‌وره‌ترین به‌ربه‌ست له به‌رده‌م په‌روه‌رده‌داو ئاڕاسته ڕاست‌ودروسته‌كه‌ی ده‌شێوێنێت، چونكه ژینگه‌و واقعێك ده‌ڕه‌خسێنێت، خه‌سڵه‌ته‌كانی درۆ، دووڕوویی، فێڵ، چاوبه‌ستی و ڕقلێبوونه‌وه...تیایدا باڵاده‌ست ده‌بێت(36).\nبه تێڕوانینی كه‌واكیبـی له‌ژێر سایه‌ی حكومه‌تی ئازادو دادپه‌روه‌ردا په‌روه‌رده گه‌شه ده‌كات، چونكه ئامرازه‌كانی تۆكمه‌ن و به یاسا ڕێكده‌خرێن، مرۆڤه‌كان ئازادن، گه‌شبینن، خاوه‌ن ئامانجن، چالاكن له ڕاپه‌ڕاندنی ئه‌ركه‌كانیاندا، به‌ڵام له‌ژێر سایه‌ی سته‌مكاریدا په‌روه‌رده كپ ده‌كرێته‌وه، ئامڕازه‌كانی لاوازده‌بن، مرۆڤه‌كان ئامانجی ڕوونیان نیه، كۆیله‌ن، به‌دبه‌ختن، ته‌ممه‌ڵن، ڕه‌شبینن(37).\nدواتر دێته سه‌ر باسی ڕۆڵی ئاین له په‌روه‌رده‌دا، ئه‌و ده‌نوسێت: له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی ئاین ڕۆڵێكی كارا ده‌بینێت له په‌روه‌رده‌دا، به‌ڵام له سایه‌ی سته‌مكارییدا ئه‌و ڕۆڵه زۆر لاواز بێت، چونكه لایه‌نه ئاكاريیه‌كه‌ی تێكده‌داو ده‌یشێوێنێت، ده‌مێنێته‌وه لایه‌نه په‌رستشیيه‌كه‌ی، كه گومانی تێدا نیه، ئه‌م لایه‌نه‌ی ئایين به‌بێ له‌به‌رچاوگرتنی لایه‌نه‌كه‌ی تر كاریگه‌ری ئه‌وتۆی نابێت، هه‌ربۆیه ده‌بینین له زۆربه‌ی كۆمه‌ڵگه ئاینیيه به كۆیله‌كراوه‌كاندا، كاره په‌رستشيیه‌كان ده‌بنه ئادابی نه‌ریتی و كۆمه‌ڵێك كردارو هه‌ڵسوكه‌وتی چاولێكراوی مردوو(38).\nپه‌روه‌رده لای كه‌واكیبـی پڕۆسه‌یه‌كه له‌سه‌ر بنه‌مای گفتوگۆو قه‌ناعه‌ت پێكردن بنیات ده‌نرێت، هاوكات كاریگه‌ره به ژینگه‌ی ده‌وروبه‌رو خه‌سڵه‌ته بۆماوه‌ییه‌كانه‌وه، هه‌ربۆیه له سایه‌ی حكومه‌تی سته‌مكاردا هه‌رگیز ناتوانێت ئامانجی خۆی بپێكێت و به ئاقاری دروستی خۆیدا بڕوات.\nوتاری هه‌شته‌م كه تایبه‌ته به (سته‌مكاريی و هه‌ڵكشان)، نوسه‌ر له میانه‌یدا باس له زه‌روره‌تی گه‌شه‌كردن و جوڵهو پێشكه‌وتن ده‌كات له‌نێو میلله‌تانداو كاریگه‌ری نه‌رێنی سته‌مكاری له‌سه‌ری، ئه‌و له پێشه‌كی وتاره‌كه‌یدا ئاماژه به‌وه ده‌دات كه هه‌ڵكشان بریتيیه له: جووڵه‌ی زیندوو به‌رزه‌فڕی جه‌سته‌و ده‌روون و عه‌قڵ، كه به‌رامبه‌ره‌كه‌ی بریتيیه له جووڵه‌ی داكشان و كپبوونه‌وه، ئه‌مه‌ش وه‌ك ئامێری گه‌رمی پێو وایه له‌یه‌ك پله‌و ئاستدا ناوه‌ستێت، ده‌توانرێت بكرێته پێوه‌ری زیندوویی و مردوویی هه‌ر میلله‌ت و كۆمه‌ڵگه‌یه‌ك، واته: هه‌ر میلله‌تێك شوێنه‌وارو نیشانه‌ی هه‌ڵكشانه‌كه‌ی زۆرتربوو له داكشانه‌كه‌ی ئه‌وه میلله‌تێكی زیندووه، به‌پێچه‌وانه‌شه‌وه ئه‌وه میلله‌تێكی مردووه(39).\nهه‌ر له وتاری ناوبراودا هاتووه: كه مرۆڤ به سروشتی خۆی مه‌یلی به‌ره‌و هه‌ڵكشان و به‌ره‌و پێشچوون و گه‌شه‌سه‌ندنه، به‌مه‌رجێك دووچاری هیچ جۆره ڕێگرو به‌ربه‌ستێك نه‌بێته‌وه، كه مه‌ترسیدارترین به‌ربه‌ست له به‌رده‌م هه‌ڵكشاندا بریتيیه له سته‌مكاریی، چونكه ئاڕاسته‌ی جووڵه‌كه پێچه‌وانه ده‌كاته‌وه، له هه‌ڵكشانه‌وه بۆ داكشان، له به‌رزبوونه‌وه بۆ نزمبوونه‌وه، له گه‌شه‌كردن بۆ كپبوونه‌وه، له به‌ره‌وپێشچوون بۆ گه‌ڕانه‌وه(40).\nئه‌م كاریگه‌ريیه‌ی سته‌مكاریی ئه‌وه‌نده ترسناكه، مه‌یله سروشتیيه‌كه‌ی مرۆڤیش به‌ره‌و هه‌ڵكشان ده‌گۆڕێت، به جۆرێك كه ئه‌گه‌ر به زۆریش پاڵی پێوه‌بنێیت به‌ره‌و به‌رزی و هه‌ڵكشان، ئه‌و هه‌ر حه‌زی له داكشان و ژێرده‌سته‌یی و گه‌ڕانه‌وه‌یه بۆ پاشه‌وه، به واتایه‌كی تر وه‌ك ئاژه‌ڵی ماڵی لێدێت كه ئه‌گه‌ر به‌ره‌ڵای بكه‌یت سه‌ری لێده‌شێوێت و ده‌فه‌وتێت(41).\nهه‌ر له میانه‌ی وتاری هه‌شته‌مدا كه‌واكیبـی مه‌سه‌له‌یه‌كی گرنگ ده‌وروژێنێت و قسه‌ی له‌سه‌ر ده‌كات، ئه‌ویش كاریگه‌ری ئاینه له‌سه‌ر هه‌ڵكشان، له‌پێشدا تێروانینی هه‌ندێك له كۆمه‌ڵناسانی ڕۆژئاوا ده‌خاته به‌رده‌ست، كه لایانوایه ئایين كاریگه‌ریی زۆر نه‌رێنی هه‌یه له‌سه‌ر هه‌ڵكشانی تاكی و دواتر هه‌ڵكشانی كۆمه‌ڵایه‌تی، به جۆرێك یه‌كه‌مین خاڵی هه‌ڵكشان له كۆتا خاڵی ئاینه‌وه ده‌ستپێده‌كان، مێژووی میلله‌تانی پێشینیش ئه‌و ڕاستيیه ده‌سه‌لمێنن كه هه‌تا دوورتر بووبن له په‌یوه‌ستبوون به ئاینه‌وه زیاتر به‌ره‌و هه‌ڵكشان چوون، به‌پێچه‌وانه‌شه‌وه هه‌تا زۆرتر په‌یوه‌ست بووبن به‌ئاینه‌وه، به‌ره‌و داكشان چوون و له هه‌ڵكشان دووركه‌وتوونه‌ته‌وه(42).\nئه‌و پێیوایه ئه‌م تێڕوانینه ته‌واو ڕاست ودروسته‌و نكۆڵی لێناكرێت، به‌له‌به‌رچاوگرتنی ئه‌و ئاینانه‌ی بنه‌مایه‌كی خورافی و ناعه‌قڵانی و نا واقعییان هه‌یه، به‌ڵام ئه‌و تێڕوانینه هه‌ڵه‌یه ئه‌گه‌ر جێبه‌جێبكرێت به سه‌ر ئاینێكی خاوه‌ن بنه‌مای عه‌قڵی و واقیعی و فیتریی وه‌ك ئاینی ئیسلام، كه هۆكارو هانده‌ری به‌هێزی هه‌ڵكشان و به‌ره‌و پێشچوون بووه، به‌ڵام لێره‌دا مه‌به‌ست له ئاینی ئیسلام ئه‌و ئاینه نیه كه زۆرینه‌ی مسوڵمان ئایندارن پێی به چاولێكه‌ریی، به‌ڵكو ئه‌و ئاینه مه‌به‌سته كه هه‌موو مرۆڤێك ده‌توانێت ڕاسته‌وخۆ له قورئانه‌وه وه‌ریبگرێت، به‌بێ گه‌ڕانه‌وه بۆ ڕای عه‌مرو زه‌ید(43).\nكۆتا وتاری كتێبه‌كه تایبه‌ته به (چۆنیه‌تی قوتاربوون له سته‌مكاریی)، نوسه‌ر سه‌ره‌تای وتاره‌كه‌ی به باسكردنی قۆناغه‌كانی هه‌ڵكشانی مرۆڤایه‌تی سه‌باره‌ت به به‌ڕێوه‌بردن و پێكه‌وه‌ژیانی كۆمه‌ڵایه‌تی ده‌ستپێده‌كات، پاشان ئاماژه به‌وه ده‌دات كه هه‌تا سه‌رده‌می نووسینی كتێبه‌كه‌ی كه كۆتایی سه‌ده‌ی نۆزده‌یه، زۆربه‌ی میلله‌تان و كۆمه‌ڵگه جیاوازه‌كان نه‌گه‌یشتوون به شێوازو ڕێگه‌یه‌كی نموونه‌یی له سیاسه‌تكردن و به‌ڕێوه‌بردنی وڵاتدا، چه‌ندین جۆری حكومه‌ت و شێوازی به‌ڕێوه‌بردن هه‌یه، به‌ڵام هیچیان مایه‌ی ڕه‌زامه‌ندی زۆرینه یاخود گشت نین، هه‌ربۆیه میلله‌تانی دنیا له ئاڵوگۆڕی سیاسی به‌رده‌وامدان(44).\nدواتر كه‌واكیبـی به مه‌به‌ستی قوتاربوون له سته‌مكاريی و گه‌یشتن به حكومه‌تێكی دادپه‌روه‌ر، كه له سایه‌یدا سه‌رجه‌می مافه تاكيی و گشتیيه‌كان پارێزراوبێت، هۆشداری توند ده‌دات، كه به هیچ شێوه‌یه‌ك متمانه نه‌كرێت به په‌یمان و سوێند‌و به‌ڵێن و ئاینداريی و ڕاستگۆیی ئه‌و كه‌سانه‌ی ده‌یانه‌وێت ده‌سه‌ڵات و حوكمداری بگرنه‌ده‌ست، هاوكات بیست و پێنج سه‌رباس له شێوه‌ی پرسیاری دژیه‌كدا ده‌خاته به‌رده‌م، كه له میانه‌یاندا بنه‌ماو چوارچێوه‌ی سستمێكی حوكمڕانی به‌هێزو دادپه‌روه‌ر دیاری ده‌كات، كه ده‌توانین به كورتی ئاماژه به ناوه‌ڕۆكه‌كانیان بده‌ین(45):\n1. ئوممه‌ت یان میلله‌ت بریتیيه له كۆمه‌ڵه كه‌سانێك، په‌یوه‌ندی ئاین، یان ڕه‌گه‌ز، یان زمان، له نیشتمانێكدا كۆیان ده‌كاته‌وه‌و مافی هاوبه‌شیان هه‌یه، هه‌رتاكێك بۆی هه‌یه گوزارشت له ڕای خۆی بكات.\n2. حكومه‌ت وه‌ك پڕۆسه‌یه‌كی بریكاریی وایه، له‌سه‌ر ویست و ئیراده‌ی میلله‌ت بنیات ده‌نرێت به‌مه‌به‌ستی به‌ڕێوه‌بردنی كاروباره گشتی و هاوبه‌شه‌كان.\n3. سه‌رجه‌م میلله‌ت هاوبه‌شن له زه‌وی، ئاو، ڕووبار، كه‌ناراو، كانزاكان، په‌رستگاكان، بازرگانیكردن، له پاراستنی ئاسایشی گشتی، دادپه‌روه‌ری، ئاین، ئادابی گشتی، یاساو په‌یماننامه‌كان، هیچ كه‌سێك یان بنه‌ماڵه‌یه‌ك مافی ئه‌وه‌ی نیه ئه‌وانه‌و هاوشێوه‌یان قۆرخ بكات بۆ خۆی. هاوكات سه‌رپه‌رشتیاریی ده‌سه‌ڵاتداران و لێپرسراوان بۆ ئه‌و شتانه، سه‌رپه‌رشتیاریی ڕێكخستنیانه نه‌ك خاوه‌ندارێتیان.\n4. حكومه‌ت بۆی نیه به‌بێ هیچ بنه‌مایه‌كی یاسایی هه‌ڵسوكه‌وت بكات له پێدان و بێبه‌شكردنی مافه گشتیيه ماددی و ئه‌ده‌بیه‌كان له كه‌س و ناوچه‌و تاقم و ئاین و چینه جیاوازه‌كان، هه‌موویان یه‌كسانن له پێدان و بێبه‌شكردندا به شێوازی دادپه‌روه‌رانه.\n5. مافه كه‌سیيه‌كانی سه‌رجه‌م تاكه‌كانی كۆمه‌ڵگه ده‌بێت پارێزراوبێت، مرۆڤه‌كان ئازادن چۆن بیرده‌كه‌نه‌وه‌و چی ده‌كه‌ن، حكومه‌ت بۆی نیه خۆهه‌ڵقورتێنێت له كاروباره كه‌سیيه‌كاندا، به‌مه‌رجێك پێچه‌وانه‌ی یاسای كۆمه‌ڵایه‌تی نه‌بێت.\n6. شیاوترین جۆری حكومه‌ت ده‌بێت حكومه‌تی هه‌ڵبژێردراوی كاتیی بێت.\n7. ئیشی حكومه‌ت به‌ڕێوه‌بردنی كاروباری میلله‌ته، به‌پێی یاسایه‌ك كه به بڕیارو ڕه‌زامه‌ندی میلله‌ت داڕێژرابێت، هه‌ركاتێكیش حكومه‌ت نه‌یتوانی به‌و یاسایه كاربكات ده‌بێت هه‌ڵبوه‌شێته‌وه.\n8. ده‌بێت حكومه‌ت هه‌رچی پله‌پێدان یان مووچه‌و خه‌رجی و پاره‌پێدانه به یاسایه‌ك ڕێكبخات كه هه‌ڵقوڵاوی ڕه‌زامه‌ندی میلله‌ت بێت.\n9. ده‌سه‌ڵاتی یاسادانان ده‌بێت هه‌ڵقوڵاوی ڕای میلله‌ت بێت، حكومه‌ت ته‌نها جێبه‌جێكردنی له‌سه‌ره، ئه‌وكات میلله‌تیش به دڵسۆزيیه‌وه گوێڕایه‌ڵی حكومه‌ت ده‌بن.\n10. ده‌بێت به ڕه‌زامه‌ندی و ئاگاداری میلله‌ت سه‌رچاوه‌كانی داهاتی حكومه‌ت و كۆكردنه‌وه‌یان و ڕێكخستنی تێچوونه‌كان دیاری بكرێت.\n11. ده‌بێت هێزی چه‌كدار هێزی نیشتمانیی میلله‌ت بێت، به‌جۆرێك كه حكومه‌ت نه‌توانێت به‌كاریان بهێنێت بۆ سه‌ركوتكردنی میلله‌ت.\n12. ده‌بێت میلله‌ت مافی چاودێری و لێپرسینه‌وه‌ی حكومه‌تی هه‌بێت، هاوكات كاری سه‌ره‌كی نوێنه‌ره‌كان پاراستنی ئه‌و مافه بێت.\n13. له‌سه‌ر حكومه‌ته ژیان و ماڵ و سامانی تاكه‌كان و ئاسایشی گشتی بپارێزێت.\n14. ده‌بێت ده‌سه‌ڵاتی حكومه‌ت به یاسا دیاری بكرێت.\n15. ده‌بێت ده‌سه‌ڵاتی دادوه‌ری له ده‌ستی كه‌سانیی پاك و ئه‌میندا بێت، ته‌نها ملكه‌چی شه‌رع و ڕاستی بن، نه‌كه‌ونه ژێر كاریگه‌ری هیچ زۆرلێكردنێك له هه‌ركه‌سێكه‌وه بێت.\n16. له‌سه‌ر حكومه‌ته به دانایی پارێزگاری له ئایين و ئادابی گشتی و زمان و كه‌لتوور بكات، مافی ئه‌وه‌ی نیه له‌سه‌ر ئاینداريی و بیروباوه‌ڕ لێپێچینه‌وه له كه‌س بكات، له‌كاتێكدا نه‌بێت كه به ئاشكرا پیرۆزيیه ئاینیيه‌كان بشێوێندرێن و پێشێل بكرێن.\n17. هه‌رچی تایبه‌ته به دامه‌زراندن و لێپرسراویه‌تیيه‌كانه‌وه له سه‌رۆكه‌وه تا پۆلیس و كارگوزارێك ده‌بێت زۆر به ڕوونی و ڕاشكاوانه به ده‌قی یاسایی ڕێكبخرێت، به‌جۆرێك كه‌س نه‌توانێت پێچه‌وانه مامه‌ڵه بكات.\n18. پڕۆسه‌ی یاسادانان ده‌بێت له ڕێگه‌ی كۆمه‌ڵه كه‌سانێكی شاره‌زا‌و پسپۆڕه‌وه بێت كه له‌لایه‌ن میلله‌ته‌وه ده‌ستنیشان كرابن، نه‌ك به ویستی سه‌رۆك وڵات بێت به ته‌نها.\n19. ده‌بێت ده‌قه یاساییه‌كان زۆر ڕۆشنبن و ڕاشكاوانه واتاكانیان بده‌ن به ده‌سته‌وه، سه‌رجه‌م چین‌وتوێژه‌كان بگرێته‌وه، هێزی جێبه‌جێكردنیان هه‌بێت، پارێزراوبن له هه‌ر مه‌به‌ست و ئامانج و به‌رژه‌وه‌ندی و كاریگه‌ريیه‌كی تاكی، له‌لایه‌ن سه‌رجه‌می میلله‌ته‌وه ڕێزیان لێبگیرێت.\n20. ده‌بێت دابه‌شكردنی كارو وه‌زیفه‌كان بۆ گشت بێت، به‌له‌به‌رچاوگرتنی شیاويی و ژماره‌ی پێویست، نابێت له ڕێگه‌ی نێوه‌ندگیريی و خزمایه‌تی و ناسراويی و عه‌شیره‌تگه‌ريیه‌وه بێت.\n21. نابێت ده‌سه‌ڵاتی سیاسی و ئاینی و فێركاريی و ئه‌وانی دی له ده‌ستی تاكه‌كه‌س و كۆمه‌ڵێكدا بن، به‌ڵكو ده‌بێت به‌پێی پسپۆڕی وردو شاره‌زایی دابه‌شبكرێن.\n22. ده‌بێت حكومه‌ت ئه‌وپه‌ڕی كارئاسانی بكات بۆ سه‌ركه‌وتن و به‌ره‌وپێشبردنی پرۆسه‌ی خوێندن و په‌روه‌رده‌و فێركردن، هه‌موو كه‌س مافی خوێندنی هه‌بێت.\n23. ده‌بێت حكومه‌ت به كردار هانده‌ری كشتوكاڵ و بازرگانی و پیشه‌سازی بێت، ئه‌وپه‌ڕی كارئاسانی بكات بۆ گه‌شه‌پێدانیان.\n24. ده‌بێت حكومه‌ت به جدی كاربكات بۆ ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ی وڵات و نیشته‌جێكردنی بێ لانه‌كان.\n25. ده‌بێت هه‌میشه كاربكرێت بۆ مراندن و نه‌گه‌ڕانه‌وه‌ی سته‌مكاریی.\nكه‌واكیبی زیاتر له‌سه‌ر ئه‌م خاڵه‌ی كۆتایی ده‌ڕوات و ده‌نوسێت:"هه‌ر میلله‌تێك هه‌ست به ئازارو مه‌ینه‌تیيه‌كانی سته‌مكاریی نه‌كات شایانی ئازادی نیه... دواتر ئاگاداریيه‌ك ده‌خاته‌ڕوو، كه ده‌بێت به‌رهه‌ڵستی سته‌مكاریی به نه‌رمی و پله‌به‌ندی بێت، هاوكات ده‌بێت له سه‌ره‌تادا ئاماده‌كاری كرابێت بۆ قۆناغی دوای سته‌مكاریی"(46).\nهه‌ر بۆیه به‌لای كه‌واكیبیه‌وه به‌هێزترین چه‌ك بۆ ڕووبه‌ڕونه‌وهو به‌رهه‌ڵستی سته‌مكاریی بریتی نیه له كاری توندوتیژی، به‌ڵكو بریتیيه له هه‌ستكردنی میلله‌ت به ئازارو مه‌ینه‌تیيه‌كانی سته‌مكاریی، كه ئه‌مه‌ش له ڕێگه‌ی فێركردن و وشیاركردنه‌وه‌وه ده‌بێت، كه دواتر وروژاندنی ڕای جه‌ماوه‌ری لێده‌بێته‌وه(47).\n1- له تۆماره حكومیيه‌كاندا ساڵی (1848یان 1849) به ساڵی له‌دایكبوونی كه‌واكیبی دانراوه، به‌ڵام له تۆماری بنه‌ماڵه‌كه‌یدا ساڵی 1854 به ساڵی له‌دایكبوونی دانراوه. بڕوانه: العقاد، عباس محمود: عبد الرحمن الكواكبي، مؤسسة هنداوي، القاهرة، 2012. ل39. الزركلي: الأعلام، دار العلم للملايين، بيروت، ط15،2002، 3/298.\n2- بڕوانه: العقاد: سه‌رچاوه‌ی پێشوو، ل 41. الزركلی: س.پ، /298.\n3- بڕوانه: الطحان، محمد جمال: أعمال الكواكبي غير الكاملة، نسخة ألكترونية، ل22.\n4- بڕوانه: الزركلی: س.پ، /298. الطحان: س.پ، ل 22.\n5- بڕوانه: الطحان: س.پ، ل 26، 28.\n6- الكواكبي: طبائع الاستبداد ومصارع الاستعباد، مؤسسة هنداوي، القاهرة، 2012، ل7.\n7- ه.س، ل7.\n8- ه.س، ل7.\n9- ه.س، ل8.\n10- ه.س، ل11.\n11- ه.س، ل12.\n12- ه.س، ل15.\n13- ه.س، ل18.\n14- ه.س، ل21 .\n15- ه.س، ل21.\n16- ه.س، ل24.\n17- ه.س، ل25.\n18- ه.س، ل25.\n19- ه.س، ل27.\n20- ه.س، ل28-29.\n21- ه.س، ل33.\n22- ه.س، ل34.\n23- ه.س، ل34.\n24- ه.س، ل37.\n25- ه.س، ل39.\n26- ه.س، ل40.\n27- ه.س، ل42.\n28- ه.س، ل42.\n29- ه.س، ل51.\n30- ه.س، ل56.\n31- ه.س، ل55، 57.\n32- ه.س، ل63.\n33- ه.س، ل64.\n34- ه.س، ل72، 73.\n35- ه.س، ل75.\n36- ه.س، ل79.\n37- ه.س، ل77.\n38- ه.س، ل76.\n39- ه.س، ل85.\n40- ه.س، ل86.\n41- ه.س، ل86.\n42- ه.س، ل87.\n43- ه.س، ل88.\n44- ه.س، ل105.\n45.- ه.س، ل106-110.\n46- ه.س، ل110.\n47- ه.س، ل111.


Kurdîpêdiya - بێسارانی\n🏰 بێسارانی | Pol: Cih | Zimanê babetî: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\n1. 👁 قوتابخانەی گەلی بنەڕەتی\n1. 👁 قوتابخانەی هەڵۆی بنەڕەتی\n👁 Ev babete 2,183 car hatiye dîtin\nFaylên peywendîdar 50,534