مه‌کرۆن گه‌مارۆکانی سه‌ر ئێران به هۆکاری زیاتربوونی ئاڵۆزییه‌کانی ناوچه‌که ده‌زانێت - جام کوردی\nمه‌کرۆن گه‌مارۆکانی سه‌ر ئێران به هۆکاری زیاتربوونی ئاڵۆزییه‌کانی ناوچه‌که ده‌زانێت\nسه‌رۆک کۆماری فه‌ره‌نسا ڕایگه‌یاندووه که گه‌مارۆکانی سه‌ر ئێران ته‌نیا ده‌بێته هۆی زیاتربوونی ئالۆزییه‌کانی ناوچه‌ی که‌نداوی فارس.\nبه پێی ڕاپۆرتی جام کوردی، ئیمانۆیل مه‌کرۆن سه‌رۆک کۆماری فه‌ره‌نسا له میانه‌ی وتاره‌که‌ی له حه‌فتا و چواره‌مین دانیشتنی کۆڕی گشتی ڕێکخراوی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان له شاری نیۆیۆرک جه‌ختیکرده‌وه که سیاسه‌تی زیاترکردنی گوشاره‌کانی دژ به ئێران ته‌نیا ئاڵۆزییه‌کانی ناوچه‌ی که‌نداوی فارسی زیاتر کردووه.\nناوبراو وتی: پاش کشانه‌وه‌ی ئه‌مریکا له ڕێکه‌وتنی ناوه‌کی، من چوارچێوه‌یه‌کی ته‌واوم بۆ پاراستن و جێبه‌جێکردنی ڕێکه‌وتنه‌که به شێوازێکی نوێ خسته‌ڕوو که به‌و پێیه‌ش ڕێکه‌وتنی ناوه‌کی چالاکییه‌کانی ئێران له ناوچه‌که و پلانی مووشه‌کی ئه‌م وڵاته‌ی له خۆ ده‌گرت.\nسه‌رۆک کۆماری فه‌ره‌نسا که وڵاته‌که‌ی له گه‌ڵ به‌ریتانیا و ئه‌ڵمانیا به بێ هیچ به‌ڵگه‌یه‌ک ئێرانی به ئه‌نجامدانی هێرشه‌که‌ی ئارامکۆ تۆمه‌تبار کردووه، ڕایگه‌یاند که له چه‌ندین مانگی ڕابردوو ئاڵۆزییه‌کانی ناوچه‌که ڕووی له زیاتربوون کردووه و هێرشه‌کانی 14ی سپتمبێری سه‌عوودیا دۆخه‌که‌ی به‌ره‌و گۆڕانکاری بردووه و هه‌ر هه‌ڵه‌یه‌کی بچووک ده‌توانێت شه‌ڕێکی گه‌وره‌ی به دواوه بێت.\nناوبراو له درێژه‌دا سه‌باره‌ت به هه‌لومه‌رجی ده‌ربازبوون له‌م ئاڵۆزییانه‌ی ئێستا وتی: من پێم وایه که کاتی ئه‌وه هاتووه دانوستانه‌کانی نێوان ئێران، ئه‌مریکا، وڵاتانی ئه‌ندام له ڕێکه‌وتنی ناوه‌کی و وڵاتانی ناوچه‌ی که‌نداوی فارس ده‌ست پێ بکات.\nوتیشی: پێش هه‌موو شتێک ده‌بێت دڵنیا بین که ئێران ده‌ستی به چه‌کی ناوه‌کی ناگات، دووه‌م، ده‌بێت قه‌یرانی یه‌مه‌ن چاره‌سه‌ر بکرێت، سێهه‌م ئه‌وه‌ی که پلانێکی گشتگیری ئه‌منی بۆ ناوچه‌که به تایبه‌ت له ڕووی ده‌ریاییه‌وه ئاماده بکرێت و چواره‌م، سه‌رجه‌م گه‌مارۆ ئابورییه‌کانی ئێران هه‌ڵبگیرێت.\nمه‌کرۆن وتی: بۆ گه‌یشتن به ئاشتی ده‌بێت بوێرانه هه‌نگاو هه‌ڵبگرین، ئه‌مریکا، ئێران و وڵاتانی ئه‌ندام له ڕێکه‌وتنی ناوه‌کی ده‌بێت ئه‌م بوێرییه پیشان بده‌ن.\nمه‌کرۆن ئیمانۆیل مه‌کرۆن فه‌ره‌نسا\nئێران به دسته‌واژه‌ی که‌نداوی فارس وه‌ڵامی مه‌کرۆنی دایه‌وه‌ر\nلاوڕۆڤ بڕیاره‌که‌ی ئه‌ورووپا له به‌رامبه‌ر ئێران به سیاسی و مه‌ترسیدار ناو ده‌بات


ڕۆژنامەوانێک لە ئێران بڕیاری لەسێدارەدانی دەدرێت بە تۆمەتی هاندانی خەڵکی بۆ خۆپـیشاندان – Rojapp\nHome/هەواڵنێرەکان/ڕۆژنامەوانێک لە ئێران بڕیاری لەسێدارەدانی دەدرێت بە تۆمەتی هاندانی خەڵکی بۆ خۆپـیشاندان\nHooshyar حوزه‌یران 30, 2020\tهەواڵنێرەکان Leave a comment 27 Views\nNext زانایانی پزیشکی لە چین لە ناوەندی کۆنترۆڵکردن و رێگرتن لە نەخۆشییەکان لەگەڵ سەرپەرشتیارانی زانستیی زانکۆی چین ئاماژە بەوە دەدەن ڤایرۆسێکی نوێیان لە 10 ویلایەتی چین بەدیکردووە. ڤایرۆسەکە لەنێو 30 هەزار نموونەی بێڤڵ بەراز دۆزراوەتەوە. باس لەوەیش کراوە کە ئەگەری هەیە ڤایرۆسەکە گۆڕانی بەسەردا بێت، بۆ مرۆڤیش بگوازرێتەوە و لە جیهاندا ببێتەڤایرۆسێکی بڵاو. #china #corona #virus #stayhome #lockdown #pig


ب ئه‌گه‌را په‌كه‌كێ گونده‌كێ كرستیانان ل دهۆكێ هات بۆردۆمانكرن - دارکا مازی\nب ئه‌گه‌را په‌كه‌كێ گونده‌كێ كرستیانان ل دهۆكێ هات بۆردۆمانكرن\nباله‌فرێن ده‌وله‌تا تركیێ ئیرۆ گونده‌كێ كرستیانان ل سینۆرێ پارێزگه‌ها دهۆكێ بۆردۆمان كر، زیانێن مه‌زن ب گوندی كه‌تنه، ئه‌ڤ هێرشه ل ده‌مه‌كی چێبوویه كو چه‌كدارێن په‌كه‌كێ د ناڤا گوندی دا بوون.\nچاڤكانیێن پێگه‌ها داركا مازی ل باشوورێ كوردستانێ ئه‌شكه‌ره كر، ئه‌ڤرۆ رۆژا سێشه‌مبیێ 13/10/2020ێ، باله‌فرێن ده‌وله‌تا تركیێ حه‌ره‌كه‌تێن په‌كه‌كێ ل گوندێ «مێركاجیا» یێ بنارا چیایێ مه‌تینی بۆردۆمان كر، زیانێن مه‌زن گه‌هاندنه گوندی.\nده‌ست نیشان كر، باله‌فران ل ده‌مژمێر 1:00 پاش نیڤرۆژێ، مووشه‌ك ل بیرا گوندێ « مێركاجیا» دانه و زیانێن مه‌زن گه‌هاندینێ، ئاڤ ژ گوندی هاتییه برین.\nگوندێ «مێركاجیا» گونده‌كێ كرستیانانه و دكه‌ڤیته ده‌ڤه‌را به‌رواریا ل بنارا چیایێ مه‌تینی، ده‌مێ چه‌ند رۆژان بوو چه‌كدارێن په‌كه‌كێ ل دۆربه‌را گوندی هاتنوچوون دكر، هه‌روه‌ها خاله‌كا خۆ ل ژۆرا كۆنترۆلێ یا بیرا گوندی دانابوو، ئه‌ڤرۆ باله‌فران ئه‌و ژوورا ل ته‌نشت بیرێ بۆردۆمان كر.\nهه‌ر چه‌نده كو زیانێن گیانی یێن په‌كه‌كێ نه‌هاتینه زانین، لێ به‌لێ زیان ب بیرا ئێرتیوازی یا گوندی كه‌تییه و ئاڤ ل سه‌ر گوندی هاتییه برین.\nپارتییا كاركه‌رێن كوردستانێ، پاش ده‌ست پێ كرنا هێرشا تركیێ ل سه‌ر باشوورێ كوردستانێ، ب ئاوایه‌كی سیستماتیك حه‌ره‌كه‌تا گه‌ریلایێن خوه ئێخستییه ناڤ گوند و دۆربه‌را باژارۆكان، ب وێ ئارمانجێ ئه‌ڤ گونده ببنه مه‌یدانا شه‌ری و ژ وه‌لاتییان بهێنه ڤالا كرن، وه‌لاتیێن گوندان پر ژ ڤی كارێ په‌كه‌كێ دلگرانن و ئه‌و دخوازن چه‌كدارێن په‌كه‌كێ دووری گوندێن وان بن ژ بۆ كو نه‌كه‌ڤنه به‌ر هێرشان.


بورهان شێخ ڕەئوف: دەستگیر کردنى دزەکان ئارامى دا بە دڵان. – WtariKurd\n– Posted on 2019-03-18بابەتی: کۆمەڵایەتی\nئەگەر چى دزى دیاردەیەکى جیهانی یە و هەڕەشە لە ئارامى و سەقامگیرى دەکات لە زۆربەى وڵاتانى پێشکەوتوویشدا کە خاوەنى تواناو تەکنیکى زۆر پێشکەوتوویشن .\nدزى واتە بردنى ماڵى خەڵکى تر بە نهێنى و بەبێ ئاگادارى خاوەنەکەى کە ئەمەش بە گوێرەى یاسا تاوانەو سزاى قورسى لە سەرە، دزى جۆرى تریشى هەیە لەوانە گەندەڵى و فڕو فێڵ و تاڵان کردن و جەردەیى و… تد.\nبۆیە لەزۆربەى ئایینەکاندا بە تایبەتى ئیسلام و یەهودى بە تاوانى گەورە ئەژمار دەکرێت تەنانەت سزاکەى دەستنیشان کراوە بە دەست بڕین.\nئەوەى 12 ئازارى 2019 لە سەنتەرى شارى سلێمانى و بە ڕۆژى ڕووناک ڕوویدا دزین و ڕفاندنى بڕێکى زۆر لە پارە کە ملیارێک دووسەد ملێۆن دینار بوو مووچەى کارمەند و پزیشک و فەرمانبەرەکانى نەخۆشخانەى شار بوو لە سلێمانى ئەو نەخۆشخانە جوان و تازەى کە دواى ساڵانێکى زۆر بنیاتنراو دواترتەواو کرا کە یەکێک لە سیما جوان و ناوازەو خزمەتگوزارییەکانى سلێمانیە، تر س و دڵە ڕاوکێیەکى زۆر ى لە نێو خەڵکى شار بە هەموو چین و توێژەکانى یەوە بڵاوکردەوە ، ئەوەى کە لە ساڵانى ڕابردوو دا دەستەڵاتى سلێمانى و دامودەزگاکانى ئاسایش و پۆلیس شانازییان پێوەدەکرد ئارامى و سەقامگیرى بوو لەم دەڤەرەدا سەرەڕاى هەموو گلەیى و گازاندەکان، ئەم تاوانە نەگریسە هەموو ئەو سەروەرى و ئەرک و شەونخوونى و قوربانیدان و کۆڵنەدانەى هێزەکانى ئاسایش و پۆلیس خستە ژێر پرسیارەوە.\nبەڵام ئەوەى زۆر درێژەى نەکێشا و بۆ ماوەى کەمتر لە شازدە سەعات هێزەکانى ئاسایش و پۆلیسى سلێمانى و دژەتیرۆر و هەموو دامو دەزگا ئەمنییەکانى سلێمانى ئەو نیگەرانیانەیان ڕەواندەوەو تاوانبارانى ئەو تاوانە نەگریسەیان دەستگیر کرد وڕاپێچى بەردەم داداگاى کردن و هەموو پارەکەیان گەڕاندەوە بۆ نەخۆشخانەى شار. بەڵێ بە دەستهاتنى خێراى هەموو ئەو هێزانە لەو ماوە کورتەدا ئاماژەى دڵخۆشکەرن کە هێزێک هەیە پەروەردە ى دروست کراوە و خاوەنى ئاکارو دیسپلین و خەمخۆرى هاوڵاتیان و ئەوان پێمان دەڵێن ئێوە بنوون ئێمە بێدارو پاسەوانى سەروماڵى ئێوەیەن تەنها هاوکارمان بن چیتان دى نامۆ بوو بە داب و نەریت بە یاسا بە ئارامى ئاگادارمان بکەنەوە ئێمە چەند بە هێزوو هۆشیار بین هەر پێویستمان بە کۆمەک و هاوکارى و ڕێنوێنى هاوڵاتیان هەیە.\nپەندەکان لەم تاوانە:\nئەوەى دەکرێت بکرێتە پەند لەم تاوانەو سوودى لێ وەر بگیرێت ئەوەیە جارێکى تر ژمێریار و فەرمانبەران و ئەو لیژنانەى کەدەچن لە بانکەکانەوە مووچە وەربگرن بە تایبەتى بڕە پارەى ئاوا زۆر نابێت و ناکرێت بە بێ پاسەوان و هێزى تایبەتى پۆلیس و ئاسایش و ئۆتۆمبیلى تایبەت بە گواستنەوەى پارە ئەو پرۆسەیە ئەنجام بدرێت و ئاوا بکرێتە پاروویەکى ئاسان بۆ تاقم و باندە دزوو چەتەکان.\nلە لایەکى تریشەوە ئەم تاوانە هۆشداری ئەوەمان پێ دەدات کە ئیتر کاتى ئەوە هاتوو سیستمى بانکى و مووچە لە هەرێمى کوردستان گۆڕانکارى گەورەى بە سەردا بکرێت و ئەو سیستمە کۆنە کە لێرە کارى پێدەکرێت ئیتر کۆتایى پێ بهێنرێت و هەموو ى بکرێت بە سیستمى کارتى زیرەک و کە لە هەموو ئەو کێشەو ئاریشانە ڕزگارمان دەکات و بانکەکانیش زیندوو دەبنەوەو متمانەیان بۆ دەگەڕێتەوە.\nلە هەمان کاتدا ئەوە ى بەرپرسەکانى ئاسایش و پۆلیس ڕایانگەیاند کە تاوانبارەکان لەو تاوانبارانەن کە ئەمە جارى یەکەمیان نیە و پێشینەى زۆریان هەیە لە ڕابردوودا لە ئەنجامدانى تاوان و کوشتن و بڕین و تێکدانى ئارامى و بێزارکردنى خەڵکى ئەم وڵاتە بۆیە پێویستە دەستەڵاتى دادوەرى زۆر بە وردى و وریاییەوە یاسایان بەسەردا جێ بەجێ بکات و هیچ ئاسانکارى و بەزەییەکى بە تاوانبارى لەو جۆرەدا نەیەتەوە لە هەمان کاتدا پێویستە دەستەڵاتى یاسادانانیش واتە پەرلەمان یاساى توند و سزاى قورس دابنێن بۆ تەمبێ کردنى هەموو تاوانبارانەو ڕێگرتن لە یاساى لێبووردنى گشتى و تایبەتى بۆ ئازادکردنى تاوانباران کە لە ساڵانى ڕابردوودا و لەز ۆر بۆنەى جیاجیا دا لیچبووردنى تایبەت و گشتى دەرکراوەو دواتر تاوانبارانیش گەڕاونەتەوە بۆ ئەنجامدانى تاوا ن.


چیرۆکی کوشتنی (دژوار) و پێکەنینی پزیشکەکەی\nچیچان مزگەوتی "شانازی موسڵمانان" دەکاتەوە....گەورەترینە لە ئەوروپا\nلەماوەی 8 ساڵدا میسر 53 هەزار دۆنم زەوی کشتووکاڵی لەدەست داوە\nکۆمەڵی ئیسلامی كاتى به‌ستنى كۆنگره‌ى خۆى راگه‌یاند\nبه هاوه‌ن هێرشده‌كرێته سه‌ر مه‌زارگه‌یه‌ك و قوربانى هه‌یه\nپه‌رله‌مانتارێكی عه‌ره‌ب هۆكارى دواكه‌وتنی مووچه ئاشكراده‌كات\nهه‌سه‌ده داوایه‌ك ئاڕاسته‌ى رژێمی سوریا ده‌كات\nئه‌و شتانه‌ی ته‌نیا له كۆریا قه‌ده‌غه‌ن\nگه‌رمیان: نزیكه‌ى دوو ملیۆن جوچكه هاودره‌ى كێڵگه په‌له‌وه‌رییه‌كان كراوه\nهەواڵ / ڕاپۆرت :: 28/02/2019 :: 68623 جار بینراوە\nتاگ :: کۆمەڵایەتى ڕاپۆرت\nرۆژانه چوار خێزان له دهۆك هه‌ڵده‌وه‌شێنه‌وه\nڕاپۆرت :: پێش 3 هەفتە\nخێزانی جێگرەوە.. لانەیەكی دیكەى منداڵانی بێسەرپەرشت\nلە یەك ساڵدا 44 كچی خوار تەمەن 15 ساڵ لەپارێزگایەکی ئێران بوون بە دایك\nماوەی 13 رۆژ بە بێهۆشی و بەهۆی برینێکی قوڵ لەسەر دڵی و بە ئازارێکی زۆرەوە لە نەخۆشخانە مایەوە، تا دواجار چیتر دڵی بەرگەی ئەو ئازار و برینەی نەگرت و لە لێدان کەوت.\nئەمە چیرۆکی گیانلەدەستدانی (دژوار حەسەن)ی تەمەن 17 ساڵە کە له 14ی شوباتی 2019 لەلایەن خوێندکارێکی خوێندگاکەی لە قەڵادزێ بەناوی (ش) کە هاوتەمەنی خۆیەتی بە چەقۆ هێرشی کرایەسەر و بە سەختی بریندارکرا و پاشان بەهۆی سەختی برینەکەی گیانی لەدەستدا.\nکەسوکاری چی دەڵێن؟\nخدر ئەحمەد مامی (دژوار) بە دواڕۆژی وت: "(دژوار) خوێندکار بوو لە پۆلی هەشتەمی بنەڕەتی لە خوێندگەی بڵفەت لە قەڵادزێ، ئەو خوێندکارێکی هێمن و لەسەرخۆبوو حەزی بە شەڕ نەبوو، بەڵام رۆژی رووداوەکە بەگوێرەی وتەی خوێندکارانی ناو خوێندنگەکە (دژوار) لەگەڵ (ش) دەبێتە دەمەقاڵێیان، دواتر لەکاتی گەڕانەوەی بۆ ماڵەوە (ش) لەگەڵ چەند هاوڕێیەکی رێگا بە (دژوار) دەگرێت و بە سێ چەقۆ (دژوار) خەڵتانی خوێنى دەکات و یەکێک لەو چەقۆیانە بەر دڵی دەکەوێت".\nمامی دژوار وتیشی: "تا ئێستا بۆیان روون نەبۆتەوە کە هۆکاری دەمەقاڵێ و شەڕکردنەکەیان لەسەر چی بووە" .\nخدر رونیشیکردوە: پێش رووداوەکە (دژوار) لە ماڵەوە باسی هیچ گرفتێک یاخود کێشەیەکی نەکردبوو کە لەگەڵ (ش) هەیبوبێت، دوای مردنی (دژوار)، برا گەورەکانی بکوژ هاتوونەتە پرسەکەی ئامادەیی خێزانەکەیان بۆ ئەوان دەربڕیوە و باسیان لەوەکردووە کە دەبێت براکەیان بە سزای یاسایی خۆی بگەیەنرێت. ئەو کاتەشی (دژوار) لە نەخۆشخانەی شار لە سلێمانی لەژێر چاودێری بوو، برا و بەشێک لە خزمانی بکوژ سەردانی (دژوار)یان کرد .\n"بە هەڵە لە پێکەنینی پزیشکەکە تێگەیشتوون"\nخدر جەختیشیکردەوە: دوای بڵاوبوونەوەی وێنەی ساتی چارەسەرکردنی (دژوار)، دەردەکەوێت کە پزیشکێک بەناوی (عومەر حوسێن) لە نەخۆشخانەی شەهیدانی قەڵادزێ لە وێنەکەدا پێدەکەنێت، کە بەداخەوە لەلایەن هاوڵاتیانەوە رەخنەی زۆر لەو پزیشکە بەڕێزه گیرا کە بۆچی لەو ساتە هەستیارە پێدەکەنێت، بەڵام لە راستیدا ئەو پزیشکە خۆی کەسێکی لێو بەخەندەیە و هەمووکات لە هەوڵی ئارامکردنەوەی دڵی نەخۆش و کەسوکاری قوربانیاندایە و ئەو پزیشکە بەوپەڕی خەمخۆریەوە چارەسەری سەرەتایی بۆ (دژوار) ئەنجامدا و دواتر رەوانەی نەخۆشخانەی شاری کرد لە سلێمانی.\nشۆڕش ئیسماعیل، وتەبیێژی پۆلیسی راپەڕین بە دواڕۆژی راگەیاند: دوای بریندارکردنی (دژوار) هێزەکانی پۆلیسی قەزای پشدەر راستەوخۆ تۆمەتبار (ش) ی تەمەن 17 ساڵیان بە تۆمەتی هێرشکردن بە چەقۆ و بریندارکردنی خوێندکارێک دەستبەسەرکردووە.\nوتەبێژەکەی پۆلیسی راپەڕین ئاماژەی بۆ ئەوەشکرد: دوای مردنی (دژوار) لە ئێستادا دادوەر سەرقاڵی گۆڕینی مادەی یاسایی تاوانى بکوژە لە تۆمەتی بریندارکردنەوە بۆ تۆمەتی کوشتن و دواتر لە دادگا دادوەر بڕیاری خۆی لەسەر دۆسیەکە رادەگەیەنێت.\nوه‌زاره‌تی ئه‌وقاف وتاری هه‌ینی له مزگه‌وته‌كان كه‌مده‌كاته‌وه\nپیاوێك ژنه‌كه‌ى سه‌ربڕى\nوەزارەتی دارایی دابەشکردنی مووچەی سبەی راگەیاند\nڤیدیۆ: كچێك له سعودیه به‌جل و به‌رگێكه‌وه ده‌سوڕێته‌وه كه هه‌موان تووشی شۆك ده‌كات\nپشت به‌و كه‌سانه مه‌به‌سته كه خاوه‌نی ئه‌م بورجانه‌ن\nمێژووی یەكەمین وێنەی سێڵفی\nڤیدیۆ: بیینە چی بەسەر شۆفێرێکی تاکسیدا دەهێنن\nرۆژانه كه‌وچكێك ڤازلینی خوارد بزانە چی بەسەر هات؟


خةساندني أيفراندؤم!!!! ... هشام ئاكرةيي\nكاتص دةستةيةك لة أؤشةنبير و كةسايةتي كوردي باشووري كوردستان دةستيان بة بزوتنةوةي بةرةو أيفراندؤميان كرد، زؤر لايةن و ثارت و رصكخراوي كوردستاني لة ناوةوةي كوردستان و دةرةوة، بة بيانؤي جياجيا دذ بةو بزوتنةوةية أاوةستان. ضةندين سمينار دذي أيفرادؤم رصكخران و بةأصوةبران.\nيةكص لةو بيانؤيانة بؤ ئةو دذايةتية ثةيوةندي بةو دةظةرةوة هةبوو كةبزوتنةوةي أيفرادندةم تيايدا لة دايك بوو. بيانؤيةكي تر ثةيوةندي بة دووري و نزيكي هةندص كةساني ناو بزؤتنةوةكةدا هةبوو بة يةكصتي نيشتيماني كوردستانةوة. بةشي سصيةم دةيانطوت ئةم أيفراندةمة دذي حكومةت و ثةرلةماني كوردستان و فصدرالين.\nسةرةأاي ئةو دذايةتيية هةولَي ئةو دةستةية، وةك قومبةلةيةكي سياسي و أصبازي، أصأةوي بؤضؤنةكان و هةلَسووكةوتي أؤشةنبيران و سياسةتمةداران و دواتر جةماوةري كوردستانيشيان طؤري.\nلة باشووري كوردستان ثصشوازيةكي هةرصمي سنووردار لةو بزوتنةوةية كرا. لة دةرةوةي ولَات ئةو بزوتنةوةية بة شصوةيةكي تر ثصشوازي لصكرا. ئةوة بوو كورداني دةرةوةي ولَات هةولَياندا بةرنامةو دةستوورصكي كوردستاني بؤ ئةو بزوتنةوةية دايأصذن. أيفراندؤم بؤ كوردستانصكي سةربةخؤ بؤ بة دورشمي زؤرينةي كورداني دةرةوةي ولَات و ضةندين كؤميتةوفصدراسيؤن لة ولَاتاني جياجيا ثصكهصنران.\nهةر وةك ضؤن دروشمي أيفرادؤم كرا بة بؤ سةربةخؤيي كوردستان، بة هةمان شصوة كؤميتةكاني ئةو أيفراندؤمة هةولَياندا سةربةخؤيي خؤيان بثارصزن و أصطا نةدرصت ثارتة كوردستانيةكان بةرنامة و بؤضؤنةكاني خؤيان لةسةر ئةو أيفراندةمةدا بسةثصنن. بةتايبةت دروشمي فصدرالي و عيراقي بووني كوردستان و طؤأيني أصأةوي أيفراندؤم و خةساندني ئةو أيفراندؤمة.\nخةساندن بةواتاي نةهصلاني شيان و تواناو بوصري أيفراندةم بؤ بةرزكردنةوةي دروشمي ئازادي و سةربةخؤيي بؤ كوردستان. خةساندن بةواتاي نةهصلاني سةربةخؤيي و جموجؤلَي ئازادانةي أيفرادؤم. خةساندن بة واتاي زالَ بووني ثارتةكان بةسةر كؤميتةكاني أيفراندؤم. خةساندن بةواتاي كردني كؤميتةكاني أيفراندؤم بة بةشصك لة لق و مةلَبةندةكاني ئةو ثارتانة. خةساندن بة واتاي نةهصلاني بوار بؤ ضالاكي و ثصشةنطي كةساني سةربةخؤي دةرةوةي ئةو ثارتانة. خةساندن بة واتاي دذايةتيكردني أيفرادؤم ئةطةر بة فيكةي ئةوان نةجؤلَصتةوة.\nديارة ئةو ثارتانة ناتوانن بزوتنةوةيةكي جةماوةري ببينن، بة بص ئةوةي دةست بخةنة ناوي. ئةو ثارتانة ناتوانن تةنيا لة دوورةوة و دةرةوة هاوكاري ئةو بزوتنةوةية بكةن. ئةم ثارتانة سةردةمصكة نوصنةر و رصكخراويان لة دةرةوةي ولَاتيان هةية و دةتوانن بةناوي ثارتةكانيانةوة و بةناوي طةلي كورديشةوة ثةيوةندي بة دةزطا حكومي و ناحكوميةكاني ئةورثييةوة بكةن. بةلَام بةداخةوة لة ئاستي ثصويستدا نةكراوة، بؤ؟؟ ضونكة ثصيان نةكراوة و ضالاك نين و بةرذةوةندي كةسايةتي زؤربةي ئةندامةكاني ئةو ثارتانة دةجؤلَصنصت (لة طةلَ أصزما بؤ تصكؤشةراني ناو ئةو ثارتانة) .\nئصستا كة بزؤتنةوةي أيفراندؤم بة هيممةتي هةندص كةساني سةربةخؤ و هةندص ئةندامي دلَسؤزي ناو ئةو ثارتانة و جةماةري كوردستان خةريكن بزوتنةوةيةكي مودصرن و ضالاك و نةترس و نةتةوةيي و ئازاد بةأصوةببةن. بةلَام لةدواي قبؤلَنةكردني فصدرالَي نةتةوةيي لة لايةن "برا" عةرةبةكان وهاوثةيمانانةوة، ئةو ثارتانة بةشصوةيةكي كتوثأ أيفراندؤميان داطيركرد و أيفرندؤمي باشووري كوردستانيان خةساند و دروشمةكاني أيفراندؤميان طؤأي بة مةبةستي فشارخستنة سةر هاوثةيمانان و عةرةبةكان.\nئةطةر ئةو ثارتانة ئةوةندة باوأييان بة أيفراندؤميان هةية با بيكةن بة خالَصكي طرنط لة بةرنامةي ثارتةكانياندا. بةلَام أيفراندؤمصك بؤ سةربةخؤيي كوردستان نةك بؤ فصدرالي يان تةنيا بؤ شارصك و هةرصمصكي سنوردار، يان تةنيا بؤ فشارخستنة سةر ئةمريكا و ئةنجوومةني حوكم بة مةبةستي قبؤلَكردني فصدرالَي جوطرافي- نةتةوةيي، ضونكة فصدرالي ثصويستي بة أيفراندؤم نية. لة فصدراليدا كوردستان وةك بةشصك لة عصراق دةمصنتةوة، هةر بؤيةش أيفراندؤمي ثصي ناوصت. ئةطةر أيفراندؤم بؤ فصدرالي كرا ئةوة بةأةزامةندي طةلي كورد كوردستان ثارضةثارضة دةكةين. ئةكةر أيفراندةم بؤ سةربةخؤيي كوردستانيش بصت، ئةوة ثصويستي بة أابةأاتيةكي سةبةخؤ و كوردستاني نية.\nهةر أيفراندؤمصك بؤ سةربةخؤيي كوردستان نةبصت، أيفراندؤمصكي خةساندوو و ئيفليكراوة وناتوانص فصدرالَيش بة دةستةوة بصنصت نةك سةربةخؤيي.


15 مانگە و دووگیان بووە - مالپه‌ری +شایسته\nHome زانيارى 15 مانگە و دووگیان بووە\nMalpary Shaesta 2:23 PM زانيارى,\nلە حاڵەتێكی زۆر دەگمەن و ناوازەدا، منداڵێكی تەمەن 15 مانگ دووگیان بووە و پزیشكانیش لە رێی نەشتەرگەرییەكدا منداڵەكەی نێو سكیان دەرهێنا.\nئەو منداڵە ناوی "نیشا"یە و دوای لەدایكبوونی، رۆژ دوای رۆژ سكی ئاوساوە و تا لە تەمەنی 15 مانگیدا دایكی بردوویەتییە نەخۆشخانە بۆ پشكنین و بۆیان دەركەوتووە ئەو منداڵە دووگیانە و لەو كاتەی دایكی دووگیان بووە، بە دوو منداڵ دووگیان بووە و یەكێكیان لە نێو سكی منداڵەكە گەشەی كردووە و زۆر بە هێواشی گەشەی كردووە.\nنیشا ئەو منداڵەی نێو سكی بۆیە هێندە دوا كەوتووە، چونكە ئەو منداڵە خۆراك و خواردنەوەی پێویستی نەخواردووە تا منداڵەكەی نێو سكی بەردەوام بێ لە گەشەكردن، بۆیە تا تەمەنی 15 مانگی منداڵی نێو سكی منداڵەكە زۆر بەهێواشی گەشەی كردووە.\nئەو حاڵەتە لە وڵاتی هیندستان تۆمار كراوە و یەكەم حاڵەتیش نییە، بەڵكو تا ئێستە لە سەرتاسەری دنیا 200 حاڵەتی تری لەم شێوەیە تۆمار كراون كە پیتاندنی سپێرم و هێلكۆكەی ئافرەت لە نێو یەكتردا دەپیتێنرێن.\nلە نەشتەرگەرییەكی دوو سەعاتیدا توانییان ئەو منداڵە لە نێو سكی منداڵەكە دەربهێنن.\nBy Malpary Shaesta at 2:23 PM


نێچيرڤان بارزانى پيرۆزباهيا جه‌ژنا جه‌مايێ ل ئێزدييا كر\n2019-10-05 [12:12 PM]\nد په‌يامه‌كێدا ڕێزدار نێچيرڤان بارزانى، سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ، پيرۆزباهيا جه‌ژنا جه‌مايێ ل خوشك و برايێن ئێزدى كر، ئه‌ڤه ده‌قا وێ يه:\nجه‌ژنا جه‌مايێ ل هه‌مى خوشك و برايێن ئێزدى ل كوردستانێ و ل هه‌ر ده‌ره‌كا جيهانێ بن، پيرۆز دكه‌ين. هيڤيدارين ئه‌ڤ جه‌ژنه بۆ هه‌ميا ب خێر و خۆشى ڤه‌گه‌ڕيت و جه‌ژن و هه‌لكه‌فتێن بێن، د ره‌وشه‌كا باشتردا بۆ ئێزدييا و هه‌مى كوردستانييان بگشتى ڤه‌گه‌ڕن.\nئيسال ژى جه‌ژن د ده‌مه‌كێدا تێت كو هێشتا ب ده‌هان هزار خوشك و براێن مه يێن ئێزدى ژيانا ئاواره‌ييێ د كه‌مپاندا ده‌رباز دكه‌ن و نكارن ڤه‌گه‌ڕنه سه‌ر مال و جهێت خۆ، بێترى سێ هزارا ژى هێشتا بێسه‌وشوینن و چاره‌نڤيسێ وان نه‌دياره.\nئه‌م جاره‌كا دى خوشك و برایێن خۆ يێن ئێزدى پشتڕاست دكه‌ين كو هه‌ر چ ژ مه بێت دێ كه‌ين داكو ڤه‌گه‌ڕنه سه‌ر مال و جهێن خۆ يێن ئارام و ئاڤه‌دانكرى و هندى ئێك ئێزدى وندا مايه، دێ هه‌مى هه‌ولا بۆ ڤه‌گه‌ڕاندنا وان ده‌ين.\nدوباره جه‌ما ل هه‌ميا پيرۆز بيت، هه‌ر سال ب خێر و خۆشى.\nئەم هەواڵە 3100جار خوێندراوەتەوە


ڕێکەوتی بەردەستکردنی مۆبایلی Vivo Z5 ئاشکرا کرا – کەی ئای تی ئێن\nڕێکەوتی بەردەستکردنی مۆبایلی Vivo Z5 ئاشکرا کرا\n2 ڕۆژ پێش ئێستا مۆبایلێکی نوێی کۆمپانیای ڤیڤۆ بە ژمارەی V1921A لە ماڵپەڕی TENAA بەدیار کەوت، ئەمەش دەریخست کە ڤیڤۆ لە ئامادەکاریدایە بۆ ڕاگەیاندنی مۆبایلێکی نوێ. ئەمڕۆ ڕێکەوتی ڕاگەیاندنی نوێترین مۆبایلی ڤیڤۆ بە ناوی Vivo Z5 ـەوە ئاشکرا بوو.\nلە بانگهێشتنامەیەکی نێردراو بۆ میدیاکاران لە لایەن کۆمپانیای ڤیڤۆوە، کۆمپانیاکە ڕێکەوتی 31 ـی ئەم مانگەی دیاری کردووە بۆ ڕاگەیاندنی مۆبایلی Vivo Z5 لە شاری بەیجینی وڵاتی چین. کۆمپانیاکە هیچی دیکەی دەربارەی مۆبایلەکە ئاشکرا نەکردووە، بەڵام وا دیارە مۆبایلەکە یەکێک دەبێت لە مۆبایلە ئاست مامناوەندەکانی کۆمپانیای ڤیڤۆ.\nچاوەڕوان دەکرێت مۆبایلی Vivo Z5 خاوەن ڕوونمایەک بێت بە قەبارەی 6.38 ئینج بە ڕوونی +FHD لە جۆری AMOLED و هەبوونی هەستەوەری پەنجەمۆر لەسەر ڕوونما. پڕۆسێسەرێکی خاوەن خێرایی 2.3 گێگا هێرتزی لەسەر جێگیر ببێت و خاوەن ڕامی 6 یان 8 و بیرگەی 64 و 128 و 256 گێگابایت بێت. هەروەها چاوەڕوان دەکرێت خاوەن پاترییەک بێت بە توانستی 4,420 ملی ئەمپێر و پشتگیری لە بارگاویکردنەوەی خێرا بە توانای 18 وات بکات و وەشانی Android 9 Pie ـی لەسەر جێگیر ببێت.\nلە ماوەی ڕابردوودا کۆمەڵێک وێنەی مۆبایلەکە لە ماڵپەڕی TENAA ـدا بەدیار کەوتن، کە وا دەر دەکەوێت خاوەن 3 کامێرا بێت لە پشتەوە و پێشبینی دەکرێت ڕوونی کامێراکان 48 و 8 و 2 مێگاپێکسڵ ببن.\nتاگەکان Vivo Vivo Z5 ڤیڤۆ مۆبایل هەواڵ


كورته‌یه‌كی مێژوویی له‌سه‌ر ده‌وڵه‌تی هه‌خامه‌نیش (ئه‌خمینی) خالید دۆستی\nقۆناغه‌كانی ژیانی مرۆڤایه‌تی له دێرین زه‌مانه‌وه تاكو ئه‌مڕۆ پڕن له رووداوی هه‌مه‌جۆر، ئه‌م رووداوانه‌ش هه‌یانه تراژیدین و هه‌یانه پڕن له كۆمیدی و مه‌رجیش نییه ئه‌و رووداوانه‌ی كه له سه‌ره‌تادا به تراژیدی ده‌ستیپێكردبێت كۆتایه‌كه‌شی هه‌ر تراژیدی بێت 0 ئه‌و رووداوانه‌ی كه سه‌ره‌تا به كۆمیدی ده‌ستپێكردووه تا كۆتاییش هه‌ر كۆمیدی بێت، مێژووش ئه‌وه‌مان بۆ ده‌گێڕێته‌وه كه چه‌ندین ده‌وڵه‌تی زلهێزی جیهان له سه‌رده‌مه دێرینه‌كان سنووری وڵاته‌كه‌یان فراوانكردووه له‌سه‌ر حیسابی وڵاتانیتری دراوسێیان به‌ڵام له ئاكامدا به‌هۆی چه‌ند فاكته‌رێكی سه‌ره‌كی یان به‌هۆی سه‌ركرده‌یه‌كی لاوازه‌وه یان به‌هۆی سته‌می زۆری ئه‌و وڵاته‌وه بووه‌ته هۆی شڵه‌ژانی بارودۆخی ناوخۆی وڵاته‌كه‌یان سه‌رئه‌نجام له‌ناوچوون. ئه‌گه‌ر چاوێك به مێژووی گه‌له‌كه‌ماندا بخشێنین به‌تایبه‌ت ده‌وڵه‌تی (ماد)ی كوردی كه سه‌ره‌تا سنووری خۆی چه‌ند فراوانكردووه به‌هۆی ئیداره‌یه‌كی تۆكمه‌وه به‌ڵام له كۆتاییدا به‌هۆی چه‌ند فاكته‌رێكه‌وه وڵاتی (میدیا) هه‌ره‌سیهێنا و كۆرشی دووه‌م توانی ده‌وڵه‌تی ماد له‌ناوبه‌رێت له ساڵی (550 پ. ز) ده‌وڵه‌تی ماد بوو به به‌شێك له ده‌وڵه‌تی هاخامه‌نیش و كۆرش بوو به میراتگره‌وه‌ی ماده‌كان و له‌سه‌ر حیسابی ئه‌وان توانی وڵاتی خۆی فراوانبكات و په‌لاماری چه‌ند وڵاتێكیتر بدات وه‌كو بابل و لیدیا و توانی داگیریانبكات و له دوای ئه‌ویش كوڕ و نه‌وه‌كانی (قه‌مبیس و باردییا و دارا و ئه‌حشویرش) ئه‌م رێچكه‌یان گرت بۆ داگیركردنی وڵاتانی رۆژئاوا به‌تایبه‌ت وڵاتی گریك (ئه‌سینا و ئه‌سپارتا) تا له كۆتاییدا له دوایه‌مین پادشایان (داریۆش) كۆتایی به حوكمی هاخامنیش هات له‌سه‌ر ده‌ستی ئه‌سكه‌نده‌ری مه‌كدۆنی له شه‌ڕی گۆگامێلا له نزیك هه‌ولێر ساڵی (333-331 پ.ز)\nئـــه‌و پادشایه بوو كه فه‌رمانڕه‌وایی ده‌كـــرد له وڵاتی فارس له باشووری رۆژئـاوای ئێران ئه‌وه‌شیان وه‌كو مێژوونووسی یۆنانی (هیرۆدۆتس) ده‌ڵێت: (چیش و وپیش) له‌نێوان ساڵه‌كانی (675 - 640 پ.ز) كه كوڕی كه‌سێك بووه ناوی هاخامه‌نیش بووه كه ناویان ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ ئه‌خمینی و بۆ خۆی نازناوی پادشای (ئینشان)یان لێناوه و دانی به ده‌سته‌ڵاتی میدییه‌كان ناوه له سه‌رده‌می (فرائورد) (خشتریتا)، به‌ڵام له دوای مردنی ئه‌و پادشایه له‌وكاته‌دا (ئالاكیسین) له وڵاتی میدییه‌كان بوون به خێزانێك له ئه‌خمه‌نشییه‌كان كه زۆرتر هه‌ستیان به سه‌ربه‌خۆیی ده‌كرد له پاش مردنی (چیش وپیش) وڵاته‌كـه‌ی دابه‌شكرا له‌نێوان دوو كوڕه‌كه‌ی (ئاریا منیاو) (640- 590 پ.ز)و (كورشی یه‌كه‌م) (640-600 پ.ز). له ماوه‌ی شه‌ڕی (ئاشور باینباڵ) له‌گه‌ڵ عیلامییه‌كان كورشی كوڕه گه‌وره‌ی به ده‌وڵه‌تی ئاشور سپارد وه‌ك هێمایه‌ك بۆ ئاشتی نێوانیان، به‌ڵام ئه‌و سه‌رده‌مه گۆڕانی به‌سه‌رداهات له دوای رووخانی نه‌ینه‌وا له ساڵی (612 پ.ز)، مه‌لیكی ئه‌خمین بوو به هاوپه‌یمانی پادشای میدییه‌كان، ئاریا منیا كوڕه‌كه‌ی كه ناوی (ئیرسام) كــــه ده‌سه‌ڵاتی گرتبووه‌ده‌ست ده‌ستی كێشایه‌وه له ده‌سه‌ڵاته‌كه‌ی بۆ (قه‌مبیسی یه‌كه‌م) كوڕی كۆڕش . له‌دوای ئه‌وه‌ی نه‌ینه‌وا داگیركرا له ساڵی (612 پ.ز) وڵاتی ئاشوری به شێكبوو له باكووری وڵاتی رافیدینی كۆن و هه‌ستا به پێكهێنانی هاوپه‌یمانی له‌نێوان (ملیك الماژبین و نابو بولاسه‌ر) پادشای بابل دامه‌زرێنه‌ری كۆمه‌ڵه‌ی كلدانییه‌كان تێیدا كه سه‌ر به وڵاتی بابل بوو و ئیمپراتۆری (نه‌بو خوزنه‌سر) كه به زۆری میدییه‌كان گه‌ڕانه‌وه ئه‌و ناوچه‌یه به ته‌واوی رێگایان خۆشكرد بۆ (نابوبولاسر) كه هه‌ستی به به‌رپاكردنی جه‌نگی ئه‌رمینا كرد به بیانووی ئه‌وه‌ی له‌ژێر ده‌سته‌ڵاتی ئاشوریدایه، به‌ڵام هۆزه فارسه ده‌شته‌كییه‌كان خه‌ڵكی ره‌سه‌نی ئه‌و ناوچه‌یه بوون كه له باشووری ئێران نیشته‌جێبووبوون هه‌وڵیانده‌دا و له‌ونێوه‌نده‌دا (چیش پیش)ی هاخامه‌نیش توانی زاڵبێت به‌سه‌ر ده‌وڵه‌تدا به بیانووی ئه‌وه‌ی كه گوایه ئه‌م ناوچه‌یه له بنه‌ڕه‌تدا هی فارسه‌كانه نه‌ك هی عیلامییه‌كان. چیش وپیش و كوڕه‌كانی ده‌ستیانگرت به‌سه‌ر ده‌سته‌ڵاتدا له باشووری ئێران، ئه‌وانه‌ش كۆرشی یه‌كه‌م و ئه‌ریا منیا بوون، كۆرش توانی ببێت به دامه‌زرێنه‌ری راستی بۆ ئه‌خمینییه‌كـان كــه ده‌سته‌ڵات بگرێته‌ده‌ست و ببێت به پادشا به‌سه‌ر(ئینشانه‌وه) پاشانیش شاری (ئه‌گبه‌تانا) بكاته پایته‌ختی خۆی.\nشای ماده‌كان (ئیستیاكس) كچی خۆی ده‌دات به كه‌مبۆجیای پادشای فارسه‌كان كه‌مبوجیش له شاهانی ئه‌نزانی بووه، كوڕه‌كه‌ی ناوی كۆرش بووه، كاتێك كۆرش گه‌یشته ته‌مه‌نی 12 ساڵ له ناوچه‌ی خۆیان به ئه‌سپسواری و تیرهاوێژی خۆی راده‌هێنێت تا به‌ته‌واوی زاڵبوو كه بتوانێت جه‌نگبكات و هه‌موو فارسه‌كان بكات به یه‌ك و هێرشیكرده سه‌ر ماده‌كان، به‌ڵام شكستیهێنا، به‌ڵام نائومێدنه‌بوو جارێكیتر كۆرش خۆی ئاماده‌كرده‌وه بۆ جه‌نگ، به‌ڵام شای ماده‌كان به سه‌ركردایه‌تی وه‌زیری سوپا كه ناوی (مه‌زبور) بوو راسپارد له‌شكرێكی گه‌وره ئاماده‌بكات بۆ له‌ناوبردنی كۆرش، به‌ڵام سه‌رله‌شكری ماده‌كان خیانه‌تیكرد و له‌شكره‌كه‌ی بۆ تۆڵه‌ستاندنه‌وه‌ی كوڕه‌كه‌ی له‌شكره‌كه‌ی به‌ره‌و شای هاخامه‌نیش برد و وه‌ختێك كۆرش ئه‌وه‌یزانی خۆی به‌هێزتركرد و هه‌ندێ له هۆزه‌كانی له‌ژێر فه‌رمانڕه‌وایی ماده‌كان بوون په‌یوه‌ندییان به كۆرشه‌وه كرد، دوای ئه‌وه سه‌رله‌شكرێكی ماده‌كان له‌گه‌ڵ سوپای كۆرش به‌رامبه‌ر یه‌ك بوونه‌وه به سه‌ركردایه‌تی (ایغ تود یگو) شه‌ڕێكی سه‌ختی له‌گه‌ڵ كۆرش كرد و له‌و شه‌ڕه‌دا كۆرش سه‌ركه‌وت و (ایغ تود یگو) به‌دیلگیرا. هۆی شكستی ماده‌كان ناڕه‌زاییبوونی فارسه‌كان بوو كه شاهانی ماد سه‌رگه‌رمی خۆشگوزه‌رانی و باجوه‌رگرتن بوون. به‌پێی گوته‌ی روونكراوه‌ی مێژووناسی یۆنانی (هیرۆتۆتس) ئه‌خمینییه‌كان هه‌وڵیانداوه كه ده‌سته‌ڵات له ده‌ستی میدییه‌كان بێننه‌ده‌رێ و بیخه‌نه‌ژێر ده‌ستی خۆیان، ئه‌و راستییه‌ش دیاره ژنهێنانی قه‌مبیسی یه‌كه‌م كه كچی پادشای میدی كه ناوی (ئه‌ستیاك) بوو ناوی كچه‌كه‌ی (مندانه) بوو، ئه‌وه‌ش گومانی تیانییه كه ئه‌و ژنهێنانه‌ی په‌یوه‌ندییه‌كانی له‌گه‌ڵ ئه‌خمینییه‌كان تۆكمه‌تركرد .\nله‌ڕاستیدا جیهانی رۆژهه‌ڵات له خوار رووداوه‌كان مایه‌وه تاكو نیوه‌ی سه‌ده‌ی 6 پ.ز كه دابه‌شكرا له‌نێوان ده‌سته‌ڵاتی میدیا و بابل به پلانێكی نه‌خشه بۆكێشراو كه (نه‌بو خوز نه‌سر) بوو، ئه‌خمینییه‌كان هیچ ده‌ورێكیان نه‌گێڕا له‌مكاته‌دا بێجگه‌له ده‌ورێكی ناوه‌ندی نه‌بێت . كاتێك (قه‌مبیسی یه‌كه‌م) كچی پادشای میدی هێنا له‌وكاته‌دا كوڕه‌كه‌ی كۆرشی دووه‌م بووبه جێگره‌وه‌ی پادشای میدی، لێره‌دا دیاره پێش مردنی باوكی كۆرش له میدیا ژیابوو بۆ ماوه‌یه‌ك و به‌شداریكردبوو له چه‌ند هێرشێكی سه‌ربازی له دژی مه‌لیكی میدی جه‌نگابوو (سێ ساڵ)، به‌ڵام كۆرش ئه‌مه‌ی ره‌تكرده‌وه كه بۆ ماوه‌ی شه‌ش ساڵ كورسی ده‌سته‌ڵات له فارس وه‌ربگرێ، پادشای میدی گه‌وره (ئه‌ستیاك) داوایكرد كه هێز ئاماده‌بكرێت له هه‌مدانه‌وه بۆ به‌رگریكردن له خۆی، به‌ڵام ئه‌و هیچ گوێی به هه‌ڕه‌شه‌كان نه‌دا به‌ڵكو ده‌ستیكرد به سه‌ره‌تایه‌ك له شه‌ڕ له دژی میدییه‌كان و سه‌ركه‌وت.\nخیانه‌تی هه‌ندێك نه‌جیبزاده‌كانی ماد به‌رامبه‌ر (ئه‌ستیاك) پادشای ماده‌كان كه ده‌بێته هۆی شكستهێنانی له‌شكری ماده‌كان به‌رامبه‌ر كۆرش و فارسه‌كان، وه‌ختێك كه (ئه‌ستیاك) نزیكبوونه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ سوپای فارسه‌كان به فه‌رمانده‌یی (كۆرش) ئاگادارده‌بێت سوپای ماده‌كان به فه‌رمانده‌یی (هارپاك) واتا ئه‌و پیاوه‌ی كه له پێش له‌دایكبوونیدا ئاگاداری به‌خێوكردنی كۆرش ده‌بێت له شیره‌خۆریدا رزگاركه‌ری كۆرش ده‌بێت له‌مه‌ڕ ئه‌و پیاوه هه‌لی بۆ ده‌ڕه‌خسێت بۆ تۆڵه‌كردنه‌وه كه هه‌ر له كۆنه‌وه له‌گه‌ڵ كۆرش ده‌ستی هه‌بووه، كه نزیكی باوكی كۆرش بووه، كۆرش كوڕی كه‌مبوجی یه‌كه‌م بوو، په‌یمانی به كۆرش دابوو كه دژی (ئه‌ستیاك) خیانه‌ت و تاكتیكی لێبكات و كۆرش زۆری هانیدا تا دژی ماده‌كان بوه‌ستێ. له‌وكاته‌دا هه‌ندێ له نه‌جیبزاده‌كان له سه‌ر كێشی (ئه‌ستیاك) بێزاربوون و له ده‌وره‌ی كۆرش كۆبوونه‌وه و كۆرش هانی ئه‌وانیدا و پاداشتی دانێ كه كۆرش به پادشای خۆیان و (ئه‌ستیاك) به خوێنمژ ناوزه‌ندبكه‌ن. په‌یماننامه‌ی پێشووی نێوان (هارپاك)و (كۆرش)و به یارمه‌تی كۆرش نه‌خشه‌ی بۆ كێشرا كه ماده‌كــان چونه‌ناو مه‌یدانی شه‌ڕ له‌گه‌ڵ فارسه‌كان ده‌ستیان به جه‌نگ كرد لــــه‌ناو له‌شكری ماده‌كان، ئاگایان له تاكتیكی (هارپاك) نه‌بوو، بۆیه دوای چوارجار هێرشكردنی كۆرش ماده‌كان شكان.\nدوای داگیركردنی هه‌مه‌دان وڵاتی گه‌وره‌ی ماد له‌ژێر هه‌یمه‌نه‌ی كۆرش وڵاتی فارس به‌ره‌و فراوانبوون هه‌نگاوینا و وڵاتی فارس بوو به سێ ویلایه‌ت، ده‌وڵه‌تی نامی واتا (لیدیا و بابل و میسر) چوونه مێزی گفتوگۆ بۆ یه‌كگرتنیان بۆ رووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی كۆرش، ئه‌وه‌بوو هه‌واڵی شكانی ده‌وڵه‌تی ماد به ده‌ستی كۆرش به ئاسیای رۆژئاوادا بڵاوبوه‌وه، كاتێك ده‌وڵه‌ته‌كانی ئه‌و وه‌خته زۆر به‌وكاره سه‌رسامبوون و هه‌ر وڵاته و له‌به‌رخۆیه‌وه نوێنه‌ریان ده‌نارد بۆ لای كۆرش بۆ خۆبه‌ده‌سته‌وه‌دان یان باجدان، له ترسی كۆرش و پاراستنی وڵاته‌كه‌یان. پاشان ئه‌و سێ وڵاته واتا (لیدی و میسر و بابل) یه‌كیانگرت به سه‌ركردایه‌تی (گرزوز) كه ده‌یه‌ویست به‌سه‌ر له‌شكری كۆرشدا زاڵبێت و هێرشیكرده سه‌ر به‌رزییه‌كانی (پتریوم) كه پایته‌ختی كۆنی حیسییه‌كان بوو داگیریكرد . له‌هه‌مان پایزی ئه‌و ساڵه‌دا جه‌نگێكی سه‌خت له‌نێوان له‌شكری لیدی و فارسه‌كان روویدا كه له ئه‌نجامدا به‌رگری لیدییه‌كان بێئه‌نجامبوو، چونكه ئه‌و ساڵه زستانێكی زۆر سه‌ختبوو، دوای (گرزوز) سه‌ركردایه‌تی هه‌رسێ وڵاته هاوپه‌یمانه‌كه واتا (لیدییه و بابل و میسر) كرد، به‌ڵام سه‌رنه‌كه‌وت، ساردیی زستان به‌ڵێنی گه‌ڕانه‌وه‌یدا بۆ ساڵێكیتر هێرشبكات، به‌ڵام كۆرش به‌خێرایی له‌گه‌ڵ ده‌وڵه‌تی بابل په‌یمانیبه‌ست كه شه‌ڕ له‌گه‌ڵ كۆرش نه‌كات، له‌وكاته‌دا (گرزوز) ناچاربوو به‌خێرایی له‌شكر و تفاقی كۆبكاته‌وه له ده‌وری پایته‌خت كه شه‌ڕ له‌گه‌ڵ كۆرش بكات، پادشای لیدی واتا (گرزوز) یه‌كه‌م سوارچاكه‌كانی خۆی نارد به‌ره‌وڕووی له‌شكری كۆرش، به‌ڵام سوارچاكه‌كانی كۆرش هه‌موو وشترسوار بوون كه ئه‌سپه‌كانی لیدییه‌كان له وشتره‌كان ترسان و ره‌وینه‌وه و له‌شكری كۆرش دوایانكه‌وتن و ده‌وڵه‌تی لیدییان كۆتایی پێهێنا ساڵی 546 پ.ز.\nسه‌ركه‌وتنی دژه‌هێرشه‌كانی كۆرش ساڵه‌كانی 546 – 547 پ.ز هێرشی (گرزوز) وه‌ڵامدانه‌وه‌یه‌ك بوو بۆ ئازادای هه‌ڵبژاردن و مه‌رامی ستراتیژی به‌رامبه‌ری كۆرش په‌یوه‌ندیكردنی سوپایانی ماده‌كان، سوپاكانی كه فه‌رمانڕه‌وایی هێزه‌كانی و ئاسیای ناوه‌ندیان ده‌كرد دوای ده‌ستتێوه‌ردانی (ئه‌گبه‌تانه) له‌سه‌ر ده‌ستی كۆرش و لێره‌دا كۆرش یه‌ك هێزی رێكخست و به سه‌ركردایه‌تی خۆی به‌تایبه‌تی كه ئه‌و به‌ره‌و قه‌ڵه‌مڕه‌وی پله‌به‌پله له‌گه‌ڵ سوپاكانی سه‌ر رێگای خۆی، ئه‌و ناوچانه‌ی كه گرتبوونی هه‌مووی چه‌كداركردن و كردنیه هێزی به‌رگری سوپای فارس، به‌جۆرێك كه سه‌رئه‌نجام به نووسینی (هیردۆتس) كه جیهانگیری فارسه‌كان به‌رامبه‌ر (گرزوز) پادشای (میدیترانه) بوو كه شتێكی باوه‌ڕپێنه‌كراو بوو و له‌شكری فارسه‌كان به سه‌ركردایه‌تی كۆرش كه‌لوپه‌لێكی زۆر به‌هێز و چه‌كێكی به‌توانا كه چه‌كی قه‌ڵاڕووخێنن له‌به‌رده‌ستا بوو، ئابلوقه‌ی شاری (ساردس)دا و ئه‌و قه‌ڵاڕووخێنانه زۆر سوودی به سوپای كۆرش گه‌یاند كه قه‌ڵاڕووخێنه‌كان توانییان سه‌ركه‌ون به‌سه‌ر كاره‌كانیاندا، به وته‌ی (دیوی دور سیسلی) كۆرش دوای ئه‌وه‌ی كه ده‌چێت بۆ ناو (كابادوكیا) فه‌رمانیدابوو كه به پادشای (لیدیه) بڵێت و تێیبگه‌یه‌نێ كه له‌مه‌ودوا ته‌نها ده‌توانێت به‌ناوی یه‌ك (ساتراب) واتا والی له وڵاتی خۆی بمێنێته‌وه، ئه‌و داواكارییه به شێوه‌یه‌ك رووبه‌ڕووی (كرزوز) كرایه‌وه به واتای ئه‌وه‌ی به‌بێ خوێنڕشتن و جه‌نگڕوودان، كۆرش داوایكرد له فارسه‌كان كه به فه‌رمانڕه‌وایی سه‌ره‌كی بناسرێت، كۆرش به (مالك رقابی) سارد بناسێنێت و له به‌رامبه‌ر كۆرش (كرزوز) به ئاشكرا به هێز و قوه‌تی خۆی بــاوه‌ڕیكرد و لــه‌لایه‌كیتریشه‌وه (كرزوز) لــه‌ژێره‌وه لــه‌گه‌ڵ (ئه‌سپارتا) په‌یماننامه‌یه‌كیان مۆركردبوو كه یه‌كبگرن و هیواداربوو به یارمه‌تی ئه‌وان هێز و یارمه‌تی بۆ بنێرن و به هێزبێت كه ئه‌و شاره بگرێته‌وه. هێرشی (تابانی گرزوز) كه (قه‌راسوی هیڵس) ئامـاده‌یكردبوو، له‌گه‌ڵ له‌شكری كۆرشدا رووبه‌ڕووبوونه‌وه له ناوچه‌ی (پتریه) له (كاپادۆكیا) شه‌ڕ روویدا، به‌ڵام (گرزوز) سه‌رنه‌كه‌وت شكستیخوارد، كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی به چاكترزانی و پاشه‌كشه‌یكرد له شه‌ڕدا.. چونكه وه‌رزی زستان بوو بیریشیكرده‌وه كه یه‌ك سوپای به‌هێزتر پێكبهێنێت بۆ شه‌ڕكردن به‌رامبه‌ر به كۆرش كه له‌و ماوه‌یه‌شدا له هێزه‌كانی و یارمه‌تییه‌كانی هاوپه‌یمانانی خۆی سوودوه‌ربگرێت. دوای ئه‌وه‌ی له‌شكره‌كه‌ی بۆ شاری (كاپادۆكیا) هێنایه‌وه له‌شكره‌كه‌ی دابه‌شكرد به سه‌ر جێگای له‌شكرگاكانی خۆی، به‌ڵام كۆرش هه‌ستی به‌و شكانه‌ی (گرزوز) كــرد كه له‌شكره‌كـــه‌ی ناتوانێت لــه زستاندا شه‌ڕبكات، كــۆرش هێرشیكرده سه‌ریان و سوپای (لیدییه‌كان) واتا (گرزوز) په‌ڕاگه‌نده‌كرد. له‌م شه‌ڕه‌دا (گرزوز) رایكرد تاخۆی بگه‌یه‌نێته قه‌ڵای شا كه خۆی بشارێته‌وه و لێره (گرزوز) چه‌ند په‌یامی بۆ هاوپه‌یمانانی خۆی نارد تاكو یارمه‌تیبده‌ن به‌ڵام یارمه‌تیاننه‌دا و له تاكتیكێكی شه‌ڕدا (گرزوز) له 14یه‌مین رۆژی شه‌ڕیدا به‌دیلگیرا و هه‌واڵ گه‌یشت به (ئه‌سپارتا) كه هه‌رچی هێزی هاوپه‌یمانانه هه‌مووی له‌و شاره‌دا كه‌وته‌ده‌ستی كۆرش.\nده‌سته‌ڵاتی (نه‌بو خوز نه‌سر)ی دووه‌م له‌نێوان 605 – 562 پ.ز كه یه‌كه‌م پاشای كلدانییه‌كان بوو به‌ڵام زۆر ئاشتی له‌گه‌ڵ میدییه‌كان ده‌پاراست و هه‌ستیان به چه‌ند هێرشێككرد دژی میسر، ئورشه‌لیمی داگیركرد و دووجار، ساڵی 597 – 587 پ.ز له دوای رووخانی ئه‌و شاره و په‌رستگاكانی ژماره‌یه‌كی زۆر له جووله‌كه كۆچیانكرد بۆ بابل (سبیل یه‌هود) یه‌كه‌م و (سبیل یه‌هودی) دووه‌م كه زۆر له سه‌رچاوه بزمارییه‌كان باسیانكردووه و له گرنگترین كاره‌كانی دروستكردنی په‌رستگایه‌كی گه‌وره‌بوو (بورجی بابل)ی پایته‌ختدا، ده‌سته‌ڵات له پاش ئه‌و سێ پاشایه‌وه به ماوه‌یه‌كی كه‌م ده‌سته‌ڵاتیان كه‌وته‌ده‌ست، پاش ئه‌وه‌ش (الحكم نبو نیت) بوو كه له بنه‌ڕه‌تدا ده‌سته‌ڵاتی ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ ناوچه‌ی (حه‌ڕان)و نبو نائد هه‌وڵیدا كه له‌و مه‌ترسییه خۆی دووربخاته‌وه له پاشای فارسه‌كان كه كۆرشی دووه‌مه له ماوه‌ی 550 پ.ز دروستیكردبوو له وڵاتدا، هه‌وڵیدا بۆ دروستكردنی ناوه‌ندێكی نوێ بۆ وڵاته‌كه‌ی رۆژئاوای جزیره‌ی عه‌ره‌بی كه له‌وكاته‌دا خه‌ڵكانی وڵاتی بابل جۆشكرابوون و به گیانێكی دینییه‌وه هه‌روه‌ها كۆرش توانی له ساڵی 539 پ.ز بابل داگیربكات به‌بێ به‌رگری و سه‌ریاندانه‌واند بۆ ده‌سته‌ڵاتی كۆرش. دوای داگیركردنی (لیدییه) له‌لایه‌ن كۆرش، پاشان چاویبڕییه بابلی ده‌وڵه‌مه‌ند و به‌ڵێننامه‌كانی شكاند كه له‌نێوانیاندا هه‌بوو، بۆ یه‌كه‌مجار كه‌وته‌جه‌نگه‌وه له ساڵی 547 پ.ز له‌گه‌ڵ بابلییه‌كان له‌وساڵه‌دا كه دایكی مه‌لیك (نابو ئائید) كۆچیدواییكرد و له‌وكاته‌شدا هێزه‌كانی كه‌وتبوونه بارێكه‌وه كه توانای سه‌ربازییان نه‌مابوو له دوای سه‌ركه‌وتنه‌كانی نابۆ ئائید له سوریا و فه‌ڵه‌ستین.. هێزه سه‌ربازییه‌كان كه‌وتنه دروستكردنی په‌رستگای (اله القمر) (سن) له حه‌ڕان، پاشان كۆرش له دیجله‌وه په‌ڕییه‌وه بۆ باشووری ئه‌ربیل له به‌هاری 547 پ.ز. له ساڵی 546 پ.ز هه‌وڵیدا كه ئاراسته‌كه‌ی بۆ باشووری خه‌لیج بگۆڕێ له‌وماوه‌یه‌شدا عیلامییه‌كان هاتن بۆ ئه‌كه‌د و كۆرش بوو به پادشای عیلامییه‌كان و ده‌سته‌ڵاتی كۆرش گه‌یشته (قوتو) له‌نێوان زێی خواروو دیجله و شاخی سلێمانی ئه‌و ناوچه‌یه‌ش له‌ژێر ده‌سته‌ڵاتی (نه‌بو خوز نه‌سر) بوو و ئارابخا بوو به مه‌ركه‌زی فه‌رمانڕه‌وایی كه‌ركوكی ئێستا.\nگرتنی بابل بۆ سوپای كۆرش سه‌ختبوو، چونكه ئه‌و دیواره‌ی به ده‌وری شاری بابلدا كرابوو به بورجی زۆر و دیواری قایم كه به‌رزی دیواری (80) زیراع بوو و پانییه‌كه‌شی (25) زیراع بوو، له‌سه‌ر دیواره‌كه‌ش (150) بورجی گه‌وره‌ی له‌سه‌ر بووه كه ده‌روازه‌ی شاریش (2) ده‌رگای ئاسته‌نگ و قایمبوون كه دروستكرا بوون له برونز و مس، كاتێك كورش نیازی داگیركردنی بابلی له دڵدا بووه له به‌هاری 539 پ.ز له‌شكری ئێران له دیجله په‌ڕینه‌وه له ساڵی 561 پ.ز (به‌خت نه‌سر) كه پادشای بابل بوو كۆچیدواییكرد بوو، ده‌وڵه‌تی بابل به ده‌ستی بازرگانێكه‌وه بوو كه هیچ زانیارییه‌كی نه‌بوو ده‌رباره‌ی فه‌رمانڕه‌وایی و به دوای شتی كۆن و به قیمه‌تدا ده‌گه‌ڕا وه‌كو تابلۆی دیواره‌كان و په‌رستگاكان و زێڕ و جه‌واهیره‌كان. پاشای بابل له نزیكی بابل له‌گه‌ڵ له‌شكری كۆرش جه‌نگا و شكستیخوارد و بابل كه‌وته‌ده‌ست كۆرش، به‌ڵام كۆرش له‌گه‌ڵ خه‌ڵكه‌كه‌ی زۆر میهره‌بان بوو كوشتاری لێنه‌كردن. دوای ئه‌وه‌ی كۆرش بۆ ماوه‌ی شه‌ش ساڵ شاری بابلی داگیركرد، له‌دوای هێرشه‌كه‌ی له عیلامه‌وه روویكرده (ئوروك) هێزی به كارهێناوه له دۆڵی (دیاله) له دژی سیپار، ئه‌وه‌ش هه‌مووی بۆ كۆتاییپێهێنانی ده‌سته‌ڵاتی (ئه‌ستیاك) بوو، كۆرش بوو به میراتگری به‌شێك له ده‌وڵه‌تی میدیا و بابل و زیاتر هه‌ندێك به‌ش له وڵاتی میدیا و بابل و رووباری (سجون – جیحون) له رۆژهه‌ڵاتی ده‌ریای قه‌زوێن له ناوه‌ڕاستی ئاسیا، لێره‌دا زیاده‌ڕه‌وی ده‌سته‌ڵاته‌كه‌ی په‌ره‌یساند بۆسه‌ر ئه‌و ناوچانه‌ی كه له‌ژێر ده‌سه‌ڵاتی ده‌وڵه‌تی میدیادابوون. به‌ده‌ستهێنانی رۆشنبیری جیاواز بۆ گه‌له‌كه‌ی كه ره‌نگدانه‌وه‌ی هه‌بوو به دانانی كلدانییه‌كان و فه‌لسه‌فه‌ی سروشتی یۆنانییه‌كان، دیانه‌تی (یهود) و (ئه‌هورامه‌زدا)و زیاتر بۆ په‌رستنی (اله مردوخ) له ماوه‌ی بیروباوه‌ڕی بابلی كۆن تیایدا گه‌شه‌یكردبوو. له ساڵی 528 پ.ز كۆرش له جه‌نگی (تارد) له ناوچه‌ی (ساكا) له باكووری رۆژهه‌ڵاتی یۆنان به سه‌ختی بریندارده‌بێت و به‌وهۆیه‌وه گیان له‌ده‌ستده‌دات.\nپاش مردنی كۆرش له ساڵی 528 پ.ز به‌هۆی سه‌ختی برینه‌كه‌ی، (باردبیا) حوكمی گرته‌ده‌ست و رێبازی باوكی گرت بۆ به‌ڕێوه‌بردنی هه‌رێمه‌كانی رۆژهه‌ڵاتی ئیمپراتۆرییه‌كه‌ی به‌ڵام لێره‌شدا ناكۆكی كه‌وته نێوان (قه‌مبیس)و (باردبیا) ناكۆكی ده‌ستیپێكرد و له پاش ئه‌وه باردبیا ده‌ستیكـرد به جه‌نگ لــه دژی هێزی میسرییه‌كان كه له‌وكاته‌دا میسرییه‌كان توانیبوویان شاری (مه‌نف) داگیربكه‌ن و بیڕووخێنن، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا (قه‌مبیس) سه‌ركه‌وت به‌سه‌ر (پسامتیكی) سێیه‌م (فیرعه‌ونی میسر) له دوای شه‌ڕی (خگب) به هه‌موو هاوكارییه‌ك كه‌وته‌سه‌ر یارمه‌تیدانی ئیمپراتۆرییه‌ته‌كه‌ی له میسر به‌ڵام هه‌ڵسوكه‌وتی له‌گه‌ڵ دانیشتوانی ناوچه‌كه وه‌كو باوكی وابوو. له‌وكاته‌شدا هه‌ستان به پیرۆزكردنی هه‌ندێ له خواكانی میسری و رێزگرتنیان و له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا هه‌ستان به رووخاندنی په‌رستگاكانیتر و هه‌ستا به پیرۆزگرتنی گیانداران له‌لای میسرییه‌كان. لێره‌دا هه‌ستا به كێشانی هێڵێكی جه‌نگ له‌سه‌ر (قرتاجه)و (حه‌به‌شه)و (واحد ئامون) له تارابلس له‌سه‌ر ئه‌و رێگایه‌ی كه بۆ لیبیا ده‌چێت كه‌وته جێبه‌جێكردنی نه‌خشه‌كه‌ی، به‌ڵام لێره‌دا ناچاربوو بگه‌ڕێته بۆ ئاسیا به‌هۆی سه‌رهه‌ڵدانی شۆڕش كه به‌رپابوو بوو له ئێران كه له دژی (باردبیا) هه‌ڵگیرسابوو به سه‌ركردایه‌تی پیاوێكی ئاگرپه‌رست ناوی (گاو ما تا) بوو، رایگه‌یاندبوو كه خۆی پادشایه له ساڵی 522 پ.ز كه هه‌موو ویلایه‌ته‌كان قبوڵیانكرد كه ئه‌و پادشایه و بانگی خه‌ڵكی كرد كه لێیانخۆشبێت له باجی (3 ساڵ) كاتی گه‌ڕانه‌وه‌ی باردبیا له شامه‌وه بۆ ئێران بۆ پشتیوانی ئه‌خمینییه‌كان و كۆتایی به بزووتنه‌وه‌كه‌ی (گاوماتا) هێنا، هه‌روه‌ها دوای مردنی باردبیا (دارای كوڕی استاپس) ده‌سه‌ڵات ده‌گرێته‌ده‌ست و بۆ ته‌واوی بزووتنه‌وه‌كه‌ی (گاوماتا) له‌ناوده‌بات، كه (دارا)ش یه‌كێكه له لقێكیتری ئه‌خمینییه‌كان.\nكاتێك كه بارسای یه‌كه‌م پادشای میدییه‌كان بوو (دارا بن ئه‌ستاپس) یه‌كێك بوو له‌وانه‌ی كه وا نه‌خشه‌ساز بوو توانی له‌سه‌ر چیای بێستون به خه‌تی بزماری به سێ زمانی (فارسی كۆن و عیلامی و ئه‌كه‌دی) بنووسێ كه پێكهاتبوو له بابه‌تی كورسی ده‌سه‌ڵات و كاره‌كانی و هه‌واڵی ئیمپراتۆرییه‌ته‌كه‌ی و رزگاركردنی له تێكچوون له كاتێك كه شۆڕشی ناوخۆیی به‌تایبه‌ت له به‌شێكی تایبه‌تی رۆژهه‌ڵاتی ئــه‌و وڵاته سه‌ریهه‌ڵــدا كــه ئه‌وه‌ش كۆتایی به‌سه‌ر حــه‌وت گــه‌وره پیاوانی نــاوخۆیی هێنا یه‌كێك لـه‌وانه (گاو ماتای ساحر) كه كاتێك بانگه‌وازیكرد وتی باردبیا برای (قه‌مبیس، جیشراته) له‌كاتێكدا ئه‌وان نه‌وه‌ی (كه‌یخه‌سره‌وی) میدی بوون، دارا داگیركردنێكی نوێی ده‌ستپێكرد بۆ چه‌ند ویلایه‌تێكی ئیمپراتۆرییه‌ته‌كه‌ی له كاتی سه‌ركه‌وتنی به‌سه‌ر شۆڕشی ناوخۆییدا له‌وانه‌ش داگیركردنی میسر و سوریا و لیدیا و سوس و میدیا و ئه‌رمینیا و ئاشور و بابل، به‌ڵام شۆڕشی بابل زۆر به‌هێز بوو ده‌ستیگرت به‌سه‌ر هه‌شت شارداو (تیدین تو) ئاشكرایكرد كه خۆی پادشایه به سه‌ر بابله‌وه به ناوی (نه‌بو خوز نه‌سر)ی سێیه‌م، به‌ڵام هێزی ئه‌خمینی تووشسی چه‌ند ئاسته‌نگێكی گه‌وره بوو له كاتی نزیكبوونه‌وه‌ی له پایته‌خت، به‌ڵام ئه‌و پادشایه هێزێكی به درێژای كه‌ناره‌كانی دیجله له رۆژئاوادا دانابوو، كاتێك هێرش ده‌ستیپێكرد (دارا) له رووباره‌كه په‌ڕییه‌وه و گه‌یشته بابل و چوارده‌وری گرت، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی چوارده‌وری گیرابوو هه‌واڵ گه‌یشت به ده‌ستپێكردنی شۆڕشی دووه‌م له شاری (سوس) بابلییه‌كان به‌ربه‌ره‌كانێی ئه‌خمینییه‌كانیان كرد به هێز، به‌ڵام له مانگی (11)ی شوباتی 521 پ.ز ته‌سلیمبوون، (دارا) زۆر له هاوڕێكانی له‌وشاره‌دا كوژران. دارا ئیمپراتۆری ئه‌خمینییه‌كانی دابه‌شكرد بۆ (10) ده ویلایه‌ت و هه‌ر ویلایه‌تێك (والییه‌ك) فه‌رمانڕه‌واییده‌كات و ئه‌و فه‌رمانڕه‌وایانه‌ش هه‌ڵبژێردراون له‌لایه‌ن كاربه‌ده‌ستانی پادشا و خێزانی پادشاوه، ئه‌و فه‌رمانڕه‌وایه‌تییه‌ش (36) ساڵ كاریكرد به به‌رده‌وامی توانی ده‌ره‌وه و ناوه‌وه‌ی وڵاته‌كه‌ی له ماوه‌ی حكومی فه‌رمانڕه‌وایی رێكبخاته‌وه كه درێژده‌بێته‌وه له سنووری باكووری (ئه‌فریقیا و ساحیلی ئه‌لعاج) تاكو رووباری (هیندۆس)و لــه ده‌ریای ره‌ش و ده‌ریای قه‌زوین لـه باكووریه‌وه تاكو زه‌ریای هیندی له باشوور، به‌ڵام ده‌ستدرێژی نه‌كرده‌سه‌ر (هیند و ئه‌سكین). دارا چه‌ند شارێكی له یۆنان داگیركرد و جه‌نگ ده‌ستیپێكرد له وشكانی و ده‌ریا له ئه‌سینا هێرشه‌كه‌یان خراپ تێكشكا له پێكدادانی (ماراسۆن) به سه‌ركردایه‌تی (پول مارخوس)و (كالی ماكوس) و (میلتیا دیاس)و زه‌ره‌روزیانی ئه‌پینییه‌كان به (192) پیاده ده‌خه‌مڵێنرێت و زه‌ره‌روزیانی ئه‌خمینییه‌كان (6400) كه‌س بوو كه ئه‌وه‌ش شتێكی سه‌رنجڕاكێش و چاوه‌ڕواننه‌كراو بوو له ساڵی 490 پ.ز. (دارا) به‌رده‌وامبوو له دژایه‌تیكردنی ئه‌پینا تا شكستخواردنی له ئه‌پینا. له دوای مردنی خۆشی (دارا) له ساڵی 485 ی پ.ز كوڕه‌كه‌ی (ئه‌حشویرش) ده‌سه‌ڵاتی ئه‌خمینییه‌كانی گرته‌ده‌ست كه باوكی پێش مردنی كورسی ده‌سته‌ڵاتی پێسپاردبوو. دواتریش ده‌وڵه‌تی ئه‌خمینی له‌سه‌رده‌ستی دارای سێهه‌م له شه‌ڕی (گۆگامێلا) له ساڵی (333تا331پ.ز) له ئه‌ربائیلۆ هه‌ولێری ئێستا كۆتایی به ده‌وڵه‌تی ئه‌خمینی دێت له‌سه‌رده‌ستی (ئه‌سكه‌نده‌ری مه‌قدۆنی)و هه‌ر له‌جه‌نگه‌شدا دارا ده‌كوژرێت و سوپای ئه‌سكه‌نده‌ر به‌ره‌و ئێران ده‌چێت و شاری هه‌مه‌دان داگیرده‌كات و كۆتایی به دوا ده‌سه‌ڵاتی ئه‌خمینییه‌كان دێنێت.\n1. برۆفیسۆر یریریان، تاریخ امپراتوری هخامنشیان از كورش تا اسكندر، ترجمه: د. مهدی سمسار، جلد اول، دََ. ت 2. حسن پیرنیا، تاریخ ایران قبل از اسلام، چاپ سوم، چاپ سعدی، 1983 3. د . سامی سعید الاحمد و د. جمال رشید، تاریخ الشرق القدیم، بغداد، 1988 4. د . صالح احمد العلی، العراق فی التاریخ، دار الحریه للگباعه، بغداد 1983 5. ف / فون زودن، مدخل الی حچارات الشرق القدیم، ترجمه د. فاروق اسماعیل، مراجعه د. احمد ارحیم هیۆ، الگبعه الاولی، دار المدی للپقافه والنشر، دمشق، 2003 6. میدیا /ك.م. دیاكۆنۆف، بورهان قانع لاپه‌ڕه، 491 7. تاریخ الشرق الادنی القدیم ایران والاناچول د. سامی سعید الاحمد و رچا جواد الهاشمی ص 95.\nجار خوێندراوه‌ته‌وه | Monday, February 13, 2012\nله‌ده‌روازه‌ی ئیسلامه‌وه: رۆلی جاف له‌خزمه‌تكردنی كورد دا د. خالید مالیزی\nهاوئاهه‌نگی مه‌عریفه و ده‌سه‌ڵات له رۆژهه‌ڵاتناسیدا حه‌بیب محه‌ممه‌د ده‌روێش\nبه‌جیهانی بونی ئابووری ئاسۆمحمدئه‌مین\nتوركه‌لاوه‌كان وده‌ستپێكردنی كوده‌تای (1908)ئیرنست ئید مندسۆن رامسۆرو: ژیلوان عبدالله هه‌ڵه‌دنی\nپارت و رێكخراوه كوردییه‌كان و بزووتنه‌وه‌ی كه‌مالیزمماجید خه‌لیل\nتیرۆر.... دیارده‌یه‌كی ئاڵۆز و فره ڕه‌هه‌ند دڵشاد نامق فرج\nئاماده‌یی ته‌ریقه‌تی مه‌ولانا خالید له شۆڕشی شێخ عوبه‌یدوڵڵای نه‌هری دا ئارام عه‌لی سه‌عید\nكوردورۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست مه‌حمود كه‌ریم ئه‌حمه‌د\nڕۆڵی ئاین له سیاسه‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریكادامافناس: دڵشاد نامق فرج\nصلاح الدینی ئه‌یوبی ره‌چه‌ڵه‌ك و ژیانی ئاماده‌كردنی: ئاراس حه‌مه صاڵح رێكه‌وتننامه‌ی ئاسایشیی نێوان وڵاته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا‌و عێراق د. ئه‌نوه‌ر ئه‌بوبه‌كر كه‌ریم سیاسەتی خاوەن مەرجەعییەتی دینیی بەبێ دەوڵەتی ئیسلامی ئایا پارتی دادوگەشەپێدانی توركی دەبێت بە مۆدێلێك بۆ ئیسلامیستەكانی عەرەب؟(1) نووسینی: ئەحمەد ت. كۆرۆ(2) وەرگێڕانی: بەرزانی مەلا تەها هەنگاوەكانی پێش ئاشتی لە توركیا حەبیب محەمەد دەروێش تورکیا لە شەڕی داعشدا، دەوری پاکستان لە بەرابەر تاڵیبان دەبینێ؟شێرکۆ جیهانی\nزمانی کوردی و پێوه‌ندی به‌ناسنامه‌ی کورده‌وه محه‌مه‌د که‌ریمی\nئه‌ده‌بی پۆست مۆدێڕن، زه‌رووره‌تێکی ناوه‌خت حه مه ی که ریمی ئالن به‌دیۆ و فه‌لسه‌فه‌ی سه‌ده‌ی بیسته‌می فه‌رانسه نووسین و کۆکردنه‌وه‌ی ده‌ق: جه‌واد گه‌نجی وه‌رگێڕانی له فارسییه‌وه: حه‌مه‌ی که‌ریمی\nهەنگاوەكانی پێش ئاشتی لە توركیا حەبیب محەمەد دەروێش رات چییه له‌سه‌ر بابه‌ته بڵاوكراوه‌كانی ئه‌م سایته؟\nژماره لە چوارچێوەی بڵاوکراوەکانی ناوەندی کولتوری کۆچ کتێبی (مشتێک لە خەرمانی بیری نالی) لە چاپخانە دەرچووە وبەمزوانە لە کتێبخانەکان دەبێت. govari koch| All rights reserved © 2010


👫 جەمال خەزنەدار | 🏷 پۆل: کەسایەتییەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\n👁 ئەم بابەتە 17,026 جار بینراوە\n1. 👁 دەفتەری کوردەواری\n2. 👁 روژی کورد 1913\n📷 جەمال خەزنەدار وێنەی نەخشەی کوردستان دەکێشێت | 🏷 پۆل: وێنە و پێناس | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\nجەمال خەزنەدار وێنەی نەخشەی کوردستان دەکێشێت\nمیهرەجانی لاوانی جیهان لە بەرلین.\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Oct 3 2010 11:04PM تۆمارکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Aug 11 2015 10:01PM باشترکراوە\n👁 ئەم بابەتە 16,932 جار بینراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 32 KB Oct 3 2010 11:04PM هاوڕێ باخەوان\n📷 جەمال خەزنەدار، عەبدوڵڵا پەشێو و مارف خەزنەدار | 🏷 پۆل: وێنە و پێناس | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\n📷 جەمال نەبەز و جەمال خەزنەدار | 🏷 پۆل: وێنە و پێناس | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\nجەمال نەبەز و جەمال خەزنەدار\nلە دەرەوەی کوردستان\nجەمال خەزنەدارجەمال خەزنەدار\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (ئەڤین ئیبراهیم فەتاح)ەوە لە: Jul 1 2017 8:24PM تۆمارکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (ئەڤین ئیبراهیم فەتاح)ەوە لە: Jul 1 2017 8:24PM باشترکراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 51 KB Jul 1 2017 8:25PM ئەڤین ئیبراهیم فەتاح\n📷 سامی شۆرش، سەعدوڵڵا پەرۆش، جەمال خەزنەدار، شێرکۆ بێکەس، سەڵاح شوان، عەبدولخالق سەرسام و دانیشتوەکان لە راستەوە: دکتۆر نافع ئاکرەیی، عەبدولوەهاب تاڵەبانی، جەوهەر کرمانج | 🏷 پۆل: وێنە و پێناس | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\nسامی شۆرش، سەعدوڵڵا پەرۆش، جەمال خەزنەدار، شێرکۆ بێکەس، سەڵاح شوان، عەبدولخالق سەرسام و دانیشتوەکان لە راستەوە: دکتۆر نافع ئاکرەیی، عەبدولوەهاب تاڵەبانی، جەوهەر کرمانج\nهەولێر، بەردەم هۆڵی گەل ساڵی 1978\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Sep 4 2015 1:53PM تۆمارکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Sep 4 2015 1:56PM باشترکراوە\n👁 ئەم بابەتە 16,259 جار بینراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 92 KB Sep 4 2015 1:53PM هاوڕێ باخەوان\n2. 👁 جەوهەر کرمانج\n3. 👁 سامی شۆڕش\n4. 👁 سەعدوڵڵا پەرۆش\n5. 👁 سەڵاح شوان\n6. 👁 شێرکۆ بێکەس\n7. 👁 عەبدولخالق سەرسام\n8. 👁 عەبدولوەهاب تاڵەبانی\n9. 👁 نافع ئاکرەیی


Diplomatic Magazine | ماركس، تیرێك به‌ر دڵى سه‌رمایه‌داریی كه‌وت\nبه بۆنه‌ى تێپه‌ڕبوونى دوو سه‌ده به‌سه‌ر له دایكبوونى ماركسدا\n5/5/1811 جیهان شایه‌تى هه‌ڵهاتنى ئه‌ستێره‌یه‌كى گه‌ش بوو له شارۆچكه‌ى تریرى باشورى ئه‌ڵمانیاوه.\nكارل هاینرش ماركس، ئه‌و فه‌یله‌سوفه‌ى ووتى" تائێستا فه‌لسه‌فه خه‌ریكى ته‌فسیركردنى دونیا بووه، ئێستا كاتى ئه‌وه‌یه خه‌ریكى گۆڕینى دونیا بێت"، له خێزانێكى مام ناوه‌ندى جوله‌كه له‌دایك بوو.\nشارۆچكه‌یه‌كى هه‌ژار نشینى سه‌ده‌ى نۆزده، كه جیاوازى چینایه‌تى و ئاستى ئابورى تیایدا سه‌رنجى كارل ماركسى لاوى راكێشا و بیرى له‌وه كرده‌وه چۆن ده‌توانرێت جیهانێكى دادگه‌رانه‌تر دروست بكرێت، كه هه‌مووان له سایه‌یدا به یه‌كسانى بژین.\nناوى ماركس، له‌جیهانى ئیسلامیدا زیاتر به‌هۆى ئه‌ده‌بیاتى بزوتنه‌وه چه‌په‌كانه‌وه هاتووەته ناوه‌وە، له‌برى فه‌یله‌سۆفێك كه خه‌ونى به‌گۆڕینى دونیاوه ده‌بینى، كورتكراوه‌ته‌وه بۆ كۆمه‌ڵێك دروشمى بێ ناوه‌رۆك و كرده‌وه.\nوێنه‌ى دووه‌مى ماركس له جیهانى ئیسلامى له‌په‌رچه‌كردارى نوسه‌ر و بانگخوازه ئیسلامیه‌كانه‌وه سه‌رچاوه‌ى گرتووه كه ویستویانه ڕێگرى بكه‌ن له بڵاوبونه‌وه‌ى بیرى چه‌پ، له‌ڕێگه‌ى لێدان له خودى ماركسه‌وه، به‌م هۆیه‌شه‌وه وێنه‌ى پیاوێكى مولحیدى بۆ دروستكراوه كه ته‌نها ویستویه‌تى بیسه‌لمێنێت خودا نییه.\nوێنه‌ى دووه‌مى ماركس له جیهانى ئیسلامى له‌په‌رچه‌كردارى نوسه‌ر و بانگخوازه ئیسلامیه‌كانه‌وه سه‌رچاوه‌ى گرتووه كه ویستویانه ڕێگرى بكه‌ن له بڵاوبونه‌وه‌ى بیرى چه‌پ، له‌ڕێگه‌ى لێدان له خودى ماركسه‌وه، به‌م هۆیه‌شه‌وه وێنه‌ى پیاوێكى مولحیدى بۆ دروستكراوه.\nئەو کورسیەی مارکس لەسەر دانیشتووە\nله هه‌ردوو وێنه‌كه‌دا ماركس بۆخۆى قوربانییه، گه‌وره‌ترین سته‌میش له لایه‌ن ئه‌وانه‌وه به‌رامبه‌رى كراوه كه خۆیان به‌ماركسى هه‌ژمار كردووه.\nجارێكیان ماركس له كۆبونه‌وه‌یكى بزوتنه‌وه‌ى كرێكاران هاته ده‌ره‌وه و وته به‌ناوبانگه‌كه‌ى وت:" ئه‌گه‌ر ئه‌مانه ماركسى بن ئه‌وا من ماركسى نیم".\nئه‌گه‌ر بمانه‌وێت 10 كاریگه‌رترین كه‌سایه‌تى له 500 ساڵى رابردوى مێژووى مرۆڤایه‌تى دیارى بكه‌ین كه توانیوویانه جێ په‌نجه‌یان له‌سه‌ر رووداوه‌كانى دونیا هه‌بێت بێ شك ماركس له‌سه‌ره‌وه‌ى ئه‌و لیسته ده‌بێت.\nجیهان پێش له دایكبوونى ماركس و دواى له دایكبوونى ئه‌و، جیاوازیه‌كى زۆرى هه‌یه، هه‌روه‌ك فه‌لسه‌فه‌ى پێش ماركس و فه‌لسه‌فه‌ى دواى ئه‌و گۆڕانكارى گه‌وره‌ی به‌سه‌ردا هاتووه.\nماركس تیرێكه له سه‌ده‌ى نۆزده‌دا به‌ر دڵى مۆدێرنه و جیهانى سه‌رمایه‌دارى ده‌كه‌وێت و هه‌تا ئێسته‌ش ئه‌و تیره خوێنى لێ ده‌چۆڕێت.\nماركس به‌ر له هه‌مووان هه‌ستى به مه‌ترسییه‌كانى سه‌رمایه‌داریی و بردنى مرۆڤ بۆ لێوارى تاریكى كردبوو.\nگرنگى ماركس له‌وه‌دا نییه كه‌بۆچونه‌كانى وه‌ك دۆگمایه‌كى ئاینى له‌به‌ر بكه‌ین، به‌ڵكو ئه‌و ڕێگه‌یه گرنگه كه ماركس ڕۆشنایى خسته‌سه‌ر بۆ له مرۆڤ نه‌خستنى مرۆڤ.\nپەیکەری مارکس لە ناو باخچەی ماڵەکەیدا ـ شارۆچکەی تریر ـ ئەڵمانیا\nماركس به هه‌موو ره‌خنەكانه‌وه لێى، فه‌یله‌سوفێكه ڕۆڵى هه‌بووه له دووباره داڕشتنه‌وه‌ى دونیادا، به‌بێ ئه‌وه‌ى خاوه‌نى هێز و سوپا و جبه‌خانه‌ى گه‌وره بێت.\nئه‌وه گرنگ نییه ماركسییه‌كان ئێستا له كوێى كۆمه‌ڵگاكان و سیاسه‌تى نێوده‌وڵه‌تیدان، به‌ڵكو ئه‌وه گرنگه له هه‌ر له‌حزه‌یه‌كدا كه‌به‌ر ته‌ڵه‌زگه‌یه‌كى سه‌رمایه‌دارى ده‌كه‌وین هه‌ست ده‌كه‌ین پێویستمان به ماركسه.\nتا ئه‌م چركه ساته هه‌ر ره‌خنه‌یه‌ك له مۆدێرنه و جیهانى سه‌رمایه‌داریی گیرابێت، به‌جۆرێك له جۆره‌كان ده‌گاته‌وه سه‌ر فیكرى ماركس، هه‌ر بۆیه به ره‌خنه‌گره‌كانى فكرى ماركسى ناوترێت دوژمنه‌كانى ماركس، به‌ڵكو به ماركسیه نوێیه‌كان ناوده‌برێن.\nئه‌وه ماركسییه‌كان بوون له مه‌ترسیه‌كانى سه‌رهه‌ڵدانه‌وه‌ى كۆیلایه‌تى و كردنى مرۆڤ به ئامرازى به‌رهه‌مهێنانى سه‌رمایه و قازانج ئاگاداریان كردینه‌وه و له پرشگندارترین چركه‌ساته‌كانى سه‌رمایه‌داریدا ترسى خۆیان نه‌شارده‌وه له‌و دونیا تاریكه‌ى كه ده‌شێت له ئاینده‌دا به‌هۆى هه‌ڵه‌كانى سه‌رمایه‌دارییه‌وه ڕوبه‌ڕوى ببینه‌وه.\nله‌هه‌ر له‌حزه‌یه‌كدا سه‌رمایه‌داریی سه‌رسمێك ده‌دات و كه‌لێنێكى تێ ده‌كه‌وێت ناچارین بگه‌ڕێینه‌وه بۆ ماركس، ئه‌و یه‌كه‌م كه‌س بوو كه‌پێى وتین ئه‌مه ڕێگه راسته‌كه نییه كه جیهان پیایدا تێپه‌ڕده‌بێت.\nئێستا كه دوو سه‌ده به‌سه‌ر له‌دایكبوونى ئه‌و فه‌یله‌سوفه‌دا تێپه‌ڕده‌بێت هێشتا ئه‌گه‌ره‌كانى گه‌ڕانه‌وه‌ى ماركس و تێزه‌كانى به‌هێزن و فه‌لسه‌فه‌ى ماركس له ناو ده‌ماره‌كانى خوێنى جه‌سته‌ى كۆمه‌ڵگه‌ى مرۆڤایه‌تیدا ده‌جوڵێت.\nبه‌دڵنیایه‌وه له‌هه‌ندێك باردا ده‌كرێت بیرى ئاینى هه‌ستى شۆڕشگێڕى و وه‌ستانه‌وه دژى سته‌م و نادادگه‌ریی زیاد بكات و پاڵپشتى شۆڕش و به‌ره‌نگاربونه‌وه بكات، ئه‌مه ئه‌و خاڵه‌یه كه ده‌شێت فه‌لسه‌فه‌ى ماركسى و بیرى ئاینى دانوستانى له‌باره‌وه بكه‌ن.\nله‌كاتێكدا 200 ساڵ به‌سه‌ر له‌دایكبوونیدا تێپه‌ڕده‌بێت، ده‌توانین بڵێن فه‌لسه‌فه‌ى كارل ماركس نه‌ك كۆن نەبووه و نه‌چووەته ڕه‌فه‌كانى مێژوه‌وه، به‌ڵكو له ئێستادا له‌هه‌مووكات زیاتر جیهان پێویستى پێیه‌تى.\nئه‌و وێنه‌یه‌ى كه له جیهانى ئیسلامیدا بۆ ماركس دروستكراوه وێنه‌یه‌كى راست و دروست نییه، به‌ڵكو وێنه‌یه‌كە تا ئه‌ندازه‌یه‌كى گه‌وره شێوێندراوه.\nراسته ماركس له‌ژێر ڕۆشنایى دیالێكتیكى مادیدا راى تایبه‌ت و نه‌رێنى هه‌بووه له‌سه‌ر ئاین، به‌ڵام گرفتى گه‌وره‌ى ماركس له‌گه‌ڵ ئاین ئه‌وه بوو كه ئاین ڕۆحى شۆڕشگێڕى له‌مرۆڤدا ده‌كوژێت و به‌شێكى ته‌واوكه‌ره له ئایدۆلۆژیاى چینى باڵاده‌ست.


گوتاری حزبی گوتاری سیاسییە، میدیا هەر جۆرێك بێت گوزارشت لەو گوتارە دەكات – Knwe.org\nسەرەکی » ساڵۆنی کوردستانی نوێ » گوتاری حزبی گوتاری سیاسییە، میدیا هەر جۆرێك بێت گوزارشت لەو گوتارە دەكات\nگوتاری حزبی گوتاری سیاسییە، میدیا هەر جۆرێك بێت گوزارشت لەو گوتارە دەكات\nلەچوارچێوەی كۆڕو سیمینارەكانی ساڵۆنی كوردستانی نوێدا، رۆژی 16/9/2019، كۆڕێك لەبارەی گوتاری راگەیاندن و گوتاری سیاسی لە كوردستاندا ئێستا و ئاییندە بۆ هەڤاڵ قادر عەزیز ئەندامی مەكتەبی سیاسیی و سەرپەرشتیاری مەكتەبی راگەیاندن بەڕێوەچوو.\nلەكۆڕەكەدا، قادر عەزیز چەندین لایەنی گرنگی پەیوەست بە گوتاری راگەیاندن و گوتاری سیاسیی باسكرد، لە یەكێك لە تەوەرەكاندا وتی: ئێمە لە كوردستان ئێستا سێ دەسەڵاتی جێبەجێكردنمان هەیە، حزب‌و سەرۆكایەتی هەرێم‌و حكومەت، دەسەڵاتەكانی تر زۆر لاوازن، لەبەرامبەر دەسەڵاتی جێبەجێكردندا ، ئەویش بێگومان لەژێر هەیمەنەو هەژموونی حزبدایە، سەبارەت بە میدیاش ئەوا هەر باس ناكرێت، چونكە كاتێك میدیا دەبێتە دەسەڵاتی چوارەم، كە وڵاتێك یاسا تێیدا سەروەر بێت، دیموكراسی تێدا بێت، ئەوكاتە میدیا لەوێ دەتوانێ ببێـت بەدەسەڵاتی چوارەم، لێرە ناتوانێ بگاتە ئەو ئاست‌و پێگەیە:\nسەرەتای كۆڕەكە، ستران عەبدوڵڵا سەرنووسەری كوردستانی نوێ، وێڕای بەخێرهێنانی میوانان، ئاماژەی بە بایەخی ئەم جۆرە كۆڕانەكرد، كە دەبێتە دەروازەیەك بۆ گفتوگۆی جیدی لەبارەی گوتاری راگەیاندن و گوتاری سیاسی و رۆڵی راگەیاندن بەگشتی.\nسوپاس بۆ هەموو لایەك‌و بەخێرهاتنتان دەكەم، سوپاسیش بۆ كاك ستران‌و ستافی كوردستانی نوێ بۆ سازكردنی ئەم كۆڕە، وەك هەڤاڵ سترانیش لە پێشەكیەدا باسیكرد، بابەتەكە زۆر گرنگە چ لە رووی سیاسیی‌و چ لە رووی راگەیاندنەوە، دیارە گوتاری راگەیاندن خۆشی هەر رەنگدانەوەی گوتاری سیاسییە، بەڵام پێش ئەوەی من باسی هەردوو گوتارەكە بكەم، پێویستە باس لە رۆڵی میدیا بكەم، چونكە خۆتان دەزانن، لە رۆژگاری ئەمڕۆماندا میدیا چ رۆڵێكی كاریگەری هەیە‌و چون بۆتە بەشێكی گرنگ لە ژیان‌و پێویستییەكانی كۆمەڵگا، ئەوەی ئەو پرۆسەیەشی گرنگتر كردووە، بەدڵنیاییەوە پێشكەوتنی تەكنۆلۆژیایە، ئەو گەشەو هەڵكشانە زۆرەی تەكنۆلۆژیا و شۆڕشی پەیوەندییەكان‌و زانیارییەكان لە چەند دەهەی رابردوو ئەمانە هەمووی وایكردووە كە تەكنەلۆژیا ئیمرۆ بەشێوەیەكی فراوان‌و كاریگەر ببێتە بەشێك لە ژیانی كۆمەڵگا‌و لەهەر شوێنێكی دنیا بێت مرۆڤ بەخۆیەوە پەیوەست بكات، بێگومان كوردستانیش ئێستا بەشێكی گرنگی ئەو پرۆسەو بایەخەی میدیایە، هەربۆیەش ناكرێت بەبێ قسەكردن لەو تەكنەلۆژیاییە باس لە رۆڵی میدیا بكرێت، خۆتان دەزانن تەكنەلۆژیا لە چل پەنجا ساڵی رابردوو چ گەشەكردنێكی گەورەی بەخۆیەوە بینیوە دونیا‌و مرۆڤایەتی لەسایەی ئەم پێشكەوتنی تەكنەلۆژیایە چ ئاڵوگۆڕو گەشەیەكی گەورەی كردوە، هەتا باس لەوە دەكرێت، كە لەم چل ساڵەی رابردوو پێشكەوتنی كۆمەڵگای مرۆڤایەتی بەهۆی ئەو پێشكەوتنەی تەكنەلۆژیاوە بەقەد هەموو پێشكەوتنی مێژووی مرۆڤایەتی بووە، ئەوەی لەو گەشەسەندنەش زۆر گرنگە دواجار گواستنەوەی تەكنەلۆژیا بوو بۆ خەڵك، چونكە پێشتر ئەگەر تەكنەلۆژیا تەنها لە دەستی حكومەت‌و دەوڵەتان و دامەزراوەكان بووبێت و خرابێتە خزمەتی بەسەنتەربوون، ئەوا ئیمرۆ بە پێچەوانەی ئەوە، ئێستا تەكنۆلۆژیا لەپرۆسەیەكی نوێدا گواستراوەتەوە بۆ خەڵك‌و هاوڵاتیانیش دەتوانن لەناو ئەو جیهانە گەشەسەندووەدا وەك بەكاربەر رۆڵی خۆیان ببینن، تۆماس فریدمان لەوبارەوە دەڵێت «كاریگەری ئەو تەكنەلۆژیایە وایكردوە كە ئیمرۆ خەڵك هەمووی لە پەیوەندیدایە»، بەڵام بێگومان لەدۆخی ئەو پەیوەندی‌و كارلێكە لەگەڵ ئامرازەكان، هیچ كەسێك لەژێر كۆنترۆڵ و چاودێریدا نییە، تەنانەت وەك دەبینین منداڵەكانی خۆشمان ناتوانرێت بخرێنە ژێر چاودێرییەوە، كە ئەوەش یەكێكە لە دیوە نێگەتیڤەكانی ئەم تەكنەلۆژیایە.\nوەك پێشتر ئاماژەم پێدا كە سروشتی ئەو داهێنراوە زانستیی‌و تەكنۆلۆژیایە پێشتر دەخرایە خزمەت بەسەنتەربوونەوە، بەڵام ئێستا بە پێچەوانەی ئەو سروشتەی جارانیەوە، خراوەتە خزمەت شەفافیەت و ئاشكراییەوە، واتە چیتر لەو جیهانەدا شتی شاراوە نەماوەو تەنانەت دۆسیە گرنگەكانی پەیوەست بەدیوە نهێنی‌و پەنهانەكانی دەوڵەتیش دەكەوێتە بەردەست خەڵك، لەوەشدا دیاردەی ویلكیكس باشترین نموونەیە كە چۆن توانی بەشێكی گرنگ لە زانیارییە گرنگەكان دزە پێ بكات و بیخاتە بەردەستی خەڵك. بێگومان شەفافیەتیش بەشێكی گرنگە لە دیموكراسی‌و كۆڵەكەیەكی گرنگی دروستكردنی رای گشتیشە، چونكە دواجار بەهۆی بەو هاوڵاتیبوونەوەی میدیا‌و ئامرازە تەكنۆلۆژییەكان ئاسان مرۆڤ‌و بەكاربەر دەستی بەزانیارییەكان رادەگات، بێگومان رەنگە هەمووشمان لەسەر ئەوە كۆك بین كە هەموو شتێك لەدنیا هەتا ئەگەر داهێنانی گەورەش بێت لایەنی باش‌و خراپی خۆی هەیە، ئەم تەكنەلۆژیایەش كاتێك كەوتۆتە دەست خەڵك، چەند ئەو دیوەی گرنگە كە ئامرازەكان لەبەردەستی خەڵكدا بن، بەڵام دیوە خراپەكەشی ئەوەیە كە خراپ ئەو ئامرازانە بەكاردەهێنرێن، ئەمەش بەشێكی پەیوەندی بەنەشارەزاییەوە هەیە لە بەكارهێنانی، بەتایبەتی لەناوچەی ئێمە، كە شتێكی تازەیە، بۆیە خەڵك شارەزا نییە لە بەكارهێنانی ئەم تەكنەلۆژیایە‌و هێشتا ماویەتی خەڵك هۆشیار بێت لە بەكارهێنانی‌و بەرپرسیارانە مامەڵە لەگەڵ ئەو بەخششە زانستییە بكات، ئەمەش وایكردووە كەسەكان خراپ یان بە ئەنقەست ئەو ئامرازانە بەكاربهێنن، بۆیە یەكێك لەو كێشانەی لەسەردەمی تەكنەلۆژیا هەیە «نەخوێندەواری تەكنەلۆژیا»ی پێدەڵێن. جاران یەك جۆر نەخوێندەواری هەبوو، ئەویش نەخوێندەواری خوێندنەوە‌و نوسین بوو، بەڵام ئێستا لەسەردەمی تەكنەلۆژیادا نەخوێندەواری تەكنەلۆژیاش هەیە، بۆیە كاتی دەوێت تا تاكەكانی كۆمەڵگا شارەزایی تەواو پەیدا دەكەن تەكنەلۆژیا بۆ خزمەتی خۆیان و خەڵك بەگشتی بەكار دەهێنن.\nسەبارەت بەراگەیاندن، خۆتان دەزانن لە دێر زەمانەوە لەوەتەی مرۆڤ پەیدابووە جۆرێك لە راگەیاندن هەر هەبووە، سەرەتا لە گۆڕینەوەی زانیاری نیوان دوو كەس یان دوو گوند ئەمە خۆی بەشێك بووە لە راگەیاندن، لە دونیاش بە گشتی لە كۆنەوە دوو جۆر راگەیاندن هەیە، لە ئەمریكا‌و ئەوروپا كە وڵاتی دیموكراسین ساڵانێكی زۆرە راگەیاندن رۆڵی دەسەڵاتی چوارەم دەبینێ، لەبەرئەوەی لەو وڵاتانە دیموكراسی هەبووە‌و یاسا سەروەر بووە، میدیا بەیاسا رێكخراوە‌و مافی میدیا، میدیاكار بە یاسا پارێزراوە، هەربۆیەش میدیا لە تەك سێ دەسەڵاتەكەی تر، وەك دەسەڵاتی چوارەم رۆڵی گەورەی بینیووە، ئەو رۆڵەی میدیا لەسەرپێخستنی كەیسە یاساییەكان، لەگۆڕانكاری ناو حكومەت، لەلادانی وەزیرو ئاشكراكردنی ریسوایی‌و ئابڕوچوونەكان رۆڵێكی گەورە بووە، نەوەی حەفتاكان ئێمە بەشێكمان لە بیرمانە كە چۆن لە ئەمەریكا لەرێگەی دوو رۆژنامەنووسی (واشنتۆن پۆست)ەوە، بەڵگەی ریسواییەكەی وۆتەرگێت ئاشكراكراوە نیكسیۆن سەرۆكی ئەوسای ئەمەریكا ناچار بەدەست لەكاركێشانەوە كرا، ئەو ئابڕوچوونە بەراستی نیشانیدا كە رۆژنامەنووس لەسیستەمی دیموكراسی‌و لەفەزای سەروەری یاسادا دەتوانێت كاری گەورە بكات، سەدان نموونەی وا هەیە لە ئەوروپا، لەبەرئەوەی میدیا كاریگەربووە‌و توانیویەتی خزمەتی گەورە بە كۆمەڵگا بكات، توانیویەتی رای گشتی دروست بكات‌و فشار لەسەر دەسەڵاتەكانی تر دروست بكات، دەڵێن لە یابان لە شەستەكان كاتێك راگەیاندراوە هیچ نەخوێندەوارێك لە وڵات نەماوە، بەڵام دوای دوو ساڵ رۆژنامەنوسێك لە ناوچەیەكی شاخاوی پیرەژنێكی دۆزییەوە نەخوێندەواربوو، كاتێ ئەم هەواڵە لە رۆژنامە بڵاوبۆوە وەزیری پەروەردە یەكسەر دەستی لەكاركێشایەوە، بەداخەوە لەوڵاتی ئێمە، میدیا ئەم دەسەڵاتەی نییە‌و ناوچەكەی ئێمە لەبەرئەوەی دیموكراسی نییە، تەنانەت لە هەندێك وڵات تا ئێستا دەسەڵاتەكان لەیەكتر جیانەكراونەتەوە‌و تائێستا یەك دەسەڵات هەیە، ئەویش دەسەڵاتی جێبەجێكردنە، هەربۆیەش هەندێك لە نووسەر‌و رۆژنامەنووسە عەرەبەكان ناویان لە میدیا ناوە دەسەڵاتی دووەم، چونكە لەبنەڕەتەوە لەو ناوچەیە یەك دەسەڵات هەیەو تەواو، خۆ ئەگەر میدیا قسەیەكی هەبێت ئەوە دەسەڵاتی دووەمە.\nئێمە لە كوردستان ئێستا سێ دەسەڵاتی جێبەجێكردنمان هەیە، حزب‌و سەرۆكایەتی هەرێم‌و حكومەت، دەسەڵاتەكانی تر زۆر لاوازن، لەبەرامبەر دەسەڵاتی جێبەجێكردندا ، ئەویش بێگومان لەژێر هەیمەنەو هەژموونی حزبدایە، سەبارەت بە میدیاش ئەوا هەر باس ناكرێت، چونكە كاتێك میدیا دەبێتە دەسەڵاتی چوارەم، كە وڵاتێك یاسا تێیدا سەروەر بێت، دیموكراسی تێدا بێت، ئەوكاتە میدیا لەوێ دەتوانێ ببێـت بەدەسەڵاتی چوارەم، لێرە ناتوانێ بگاتە ئەو ئاست‌و پێگەیە، چونكە لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، میدیای ئازاد یان سەربەخۆ نیە یان زۆر لاوازە، چونكە یەكێك لە مەرجەكانی میدیای سەربەخۆ ئەوەیە لەژێر هەژموونی هیچ یەكێك لە دەسەڵاتەكانی تردا نەبێت‌و بەتەواوەتی لەم سێ دەسەڵاتە سەربەخۆ بێـت، بەتایبەت رۆژنامەنوس‌و میدیاكار سەربەخۆ بێت، چونكە وەك دەگوترێ رۆژنامەگەری ئازاد بەبێ رۆژنامەنووسی ئازاد نابێت.\nمیدیا لە كوردستان، بەتایبەتی پێش راپەڕین چەند ئێزگەیەك هەبوو، گرنگەكەیان ئێزگەی دەنگی گەلی كوردستان بوو، پێویستە ئاماژەی پێبدەم، چونكە بەبێ ناوهێنانی رۆڵی ئەم ئێزگەیە، باس لە شۆڕشی چەكداری و راپەڕین ناكرێت، ئەگەر بوترێت ئەم ئێزگەیە راپەڕینی دروستكرد لەوانەیە زیادەڕەویی نەبێت، هەموو شتێكی ئەو راپەڕینە، هاندان و رێكخستنی خەڵك، پێشمەرگە، جەماوەر، شانە‌و مەفرەزەكانی شار، جوڵەی پێشمەرگە، هەموو شتێك لەم ئێزگەیەوە بوو، دوای راپەڕین چەشن‌و مۆدێلێكی تری میدیا سەریهەڵدا، لەوەشدا یەكێتی نیشتمانی كوردستان رێچكەشكێن بوو، چ لە دامەزراندنی تەلەفزیۆن، كە ئێستا سەتەلایتی گەلی كوردستانەو بەكەناڵی دایك ناوزەد دەكرێت، چ لە دامەزراندنی رۆژنامەی كوردستانی نوێ وەك یەكەم رۆژنامەی كوردی رۆژانە، ئەمە شەرەفی دەستپێشخەریەكەی بۆ یەكێتی دەگەڕێتەوە.\nلە كوردستان بیست‌و پێنج ساڵمان لە ئەزمونی حوكمڕانی كوردی تەواوكردووە‌و میدیا شان بەشانی ئەم ئەزمونە گەشەیكردووە‌و سوودی لەو تەكنەلۆژیایەش وەرگرتووە كە لەو ساڵانەدا پێ بە پێ گەیشتۆتە كوردستان، ئیمرۆ لە كوردستان دوو جۆر میدیا هەیە، میدیایەكی حزبی‌و پابەند، هەروەها میدیایەكی سێبەر، كە هەر بەناو سێبەرە‌و ئەگینا وەك رۆژی رووناكە، بۆیە هەق نییە ناوی سێبەری لێبنرێ، ساڵانێك میدیایەكی ئەهلی هەبوو، هەنگاو و سەرەتایەكی گرنگ بوو، بەداخەوە بەهۆی فشارەوە ئەو میدیایە نەیتوانی بەردەوام بێت، بۆیە ئێستا ئەو میدیا ئەهلیە شتێكی ئەوتۆی لێ نەماوەتەوە. دیارە ئەمەش زیانێكی گەورەیە بۆ هەرێمەكەمان، چونكە خۆتان دەزانن نیشانەی دیموكراسی هەر وڵاتێك یا هەر دەسەڵاتێك بریتییە لە چەند شتێك، یەكەمیان لەوانە میدیای ئازاد‌و میدیای ئەهلییە، دووەم بوونی ئۆپۆزسیۆنە، كاتێك وەفدێك دێتە كوردستان ئەگەر بپرسێ ئۆپۆزسیۆن نەبێت خۆی تێدەگات نەقسێكی گەورەیە بۆ دەسەڵات لەسەر ئەوەی وڵاتێك ئۆپۆزسیۆنی نییە، هەموو دەسەڵاتێك بەبێ چاودێری بەرەو گەندەڵی دەڕوات، ئەم میدیایەی ئەمڕۆ و خیتابەكەی كە ناونیشانی بابەتەكەمانە ، دیارە خیتاب چەندین جۆری هەیە، بەڵام ئێستا ئێمە باس لە خیتابی سیاسی دەكەین، لە خیتابی سیاسیش باس لە خیتابی حزبی دەكەین، خیتابی حزبی خیتابی سیاسیە، میدیا هەر جۆرێك بێت گوزارشت لەو خیتابە دەكات، بەو مانایەی میدیا قسەی حزب دەكات، بەڵام بەدڵنیاییەوە قسەیەكی رێك و پێك و لەچوارچێوەیەكی داڕێژراو بەزمانێكی دیبلۆماسی پاراو و بە دەربڕینێكی راست و دروست‌و راستگۆییەكی تەواو، هەروەها بە بەرجەستەكردن‌و رەنگدانەوەی ئیتیكی راگەیاندنەوە. لەراستیدا خیتاب بەشێكی ئەگەڕێتەوە بۆ كۆمەڵی پێوەری مەعریفی‌و ئەخلاقی و گرنگی رەنگدانەوەی ئەو بەهایانە لە گوتار، بەڵام بەداخەوە لە هەندێك خیتاب ئەمە نییە، لەهەندێك خیتاب هیچ پێوەرێكی ئەخلاقی نییە، بۆیە كە باس لە ئیتیكی راگەیاندن دەكرێت، دەبێت رەچاوی ئەو بەهاو پرەنسیبە جیهانیانە بكرێت.\nلەماوەی رابردوو، هەر لەساڵۆنی كوردستانی نوێ، دكتۆر (كارزان محەمەد)ی هاوڕێمان، لەرێگەی بڵاوكردنەوەی تێزی دكتۆراكەی لەسەر ئیتیك، كە زۆر گرنگ بوو، راستییەكەی یەكێك لە بابەتە گرنگەكان بوو سەبارەت بە ئیتیكی رۆژنامەگەری لە دونیاو كوردستانیش، بەداخەوە، سروشتی كۆڕەكە وابوو، نە خۆی زۆر قسەی لەسەر ئەو پرسە كرد، نە ئێمەش زۆر قسەمان لەسەر كرد، من تێبینیم هەیە لەو كۆڕانەی خۆمان كە من لە هەندێكیان بەشداریمكردووە، كە گفتوگۆی جدی بابەتەكان ناكرێت، ئەمانە بابەتی گرنگن با تەنها چاوەڕێی ئەوە نەكەین كتێبەكەمان هەدییە بكەن و بڕۆین، بابەتەكان بۆ هەموومان گرنگن. پێویستە موناقەشە و لێكۆڵینەوەی جدییان لەسەر بكرێت.\nئێستا كە باس لە میدیای سێبەر دەكەین لە كوردستان، كە ئەمڕۆ بووە بە بەڵایەكی گەورە لەسەر كۆمەڵگەی كوردستان، لەسەر بەلاڕێدابردنی رای گشتی، لەسەر چەواشەكردنی رووداوەكان، چەواشەكردنی رای گشتی، چی ناوێكی لێبنێین، دەكرێت هەڵگری كۆمەڵێك ناسنامەو ناو بێت، كە هەموویان بۆ تێكدانی هزری تاكەكانی كۆمەڵگایە بۆ ئەوەی لە شوێنی واقیعە راستەقینەكە واقیعێكی تەزویر و چەواشەكاری بەرجەستە بكەن. ئەمە پەیوەندی بە هەموومانەوە هەیە، ئەم دۆخە پەیوەەست نییە بەتەنها بە یەكێتیی و چەند حزبێكەوە، ئەمە پەیوەندی بە منداڵەكانمانەوە هەیە، كاتێك میدیا‌و راگەیاندن‌و ئامرازەكانی تەكنۆلۆژیا لەگەڵ ژیانی هەمومان تێكەڵە، بەدڵنیاییەوە سەلامەتی فكر‌و بیركردنەوەی نەوەكانمان‌و رای گشتی بەتەنها پەیوەست بەحزبەكانمانەوە نیە، بۆیە ئەم میدیا سێبەرە زیانێكی زۆری گەیاندووە نەك بە میدیا رەسەن‌و میدیا كلاسیكیەكە ، چونكە یەكێك لە ئەركەكانی ئەو میدیا سێبەرە، بریتییە لەلاوازكردنی رۆڵی ئەو میدیا رەسەن‌و مێژووییە، هەر چەندە میدیای فەرمی‌و كلاسیكی بەهۆی میدیای ئەلیكترۆنی هەر خۆی رۆڵی كزو لاواز بووە، ، بەهۆی نەشونماكردنی میدیای ژمارەیی‌و سۆسیال میدیا بەهەموو بەشەكانی، بەتایبەتی ئەنتەرنێت، بەڵام دیسانەوە میدیای فەرمی‌و كلاسیك وەك میدیایەكی رەسەن ماوەتەوە، نازانم هۆكارەكەی ئەوەیە كە ئێمە حەنینمان زیاتر بۆ میدیا تەقلیدیەكە هەیە یا شتێكی ترە، چونكە خەڵك باوەڕی بە میدیای تەقلیدی هەیە لە راستگۆیی‌و بەرپرسیارێتی، یان خراپەی زۆرمان لە میدیاكانی تر بیستووە بەتایبەتی ئەم سۆشیال میدیاو هەندێك میدیای تری ئەلكترۆنی، كە ناویان لێناون كونە درۆ یان شتێكی تر، دیارە بەدڵنیاییەوە ئەوە رای من نییەو دەستەواژەیەكی باوە، ئەگەر نا، هەمووی درۆ نییە، چونكە خراپ بەكاردێت و بە مەبەست بەكاردێت، یا بە نەزانین بەكاردێت، بۆیە ئەمانەی لێكەوتۆتەوە، ئەگینا هەموومان دەزانین سۆشیال میدیا، میدیایەكی گرنگە، گرنگییەكەی لەوەیە، كە هەرزانترە‌و ئاسانتر‌و خێراتر زانیاریت دەستدەكەوێت، ئەمە واقیعە. لەراستیدا هەتا ئێمەش لەسەر میدیاكەی خۆمان میدیای تەقلیدی حسابین، دەشتوانین میدیای دێرینی ناو لێ بنێین، بەرامبەر ئەم میدیا حزبییەی كە هەیە، خۆتان دەزانن میدیای حزب لە چوارچێوەی حزب كاردەكات‌و خیتابی میدیای حزبیش، خیتابی حزبە، بۆیە ناتوانین لەم خیتابە دەربچین، راستە لەناو یەكێتی ئازادییەك هەیە‌و هەندێكجار شتی پێچەوانەی سیاسەتەكانی خۆمان بڵاودەكەینەوەو بایەخی پێدەدەین، بەڵام ئەوە پەیوەندی بەو ئازادییەی خۆمانەوە هەیە، ئەگینا خیتابی حزبی لە زۆربەی حزبەكان، وەك چۆن ئەوقاف خیتاب بۆ مەلاكان ئەنوسێتەوە، ئاوها حزبەكانیش خیتاب بۆ راگەیاندن دەنوسنەوە، ئەركەكەشی یەك لایەنەیە‌و بریتییە لە پارێزگاری لە حزب. بڵاوكردنەوەی هەواڵەكانی حزب زۆر كاتیش بڵاوكردنەوەی چالاكیە تەشریفاتیەكانی حزبە و بەداخەوە ئەركی بەرەنگاربونەوەی میدیا سێبەر و چەواشەكارییەكانی راناپەرێنێ. چونكە میدیای سێبەرو خەسڵەتەكانی، گوتارو چەواشەكارییەكانی شتێكەو قودرەو توانای ئێمەش شتێكی تر، بۆیە تائێستاش كێشە گەورەكەمان ئەوەیە كە میدیای یەكێتیش بەو هەموو پایە بەهێزەی هەیەتی، ناتوانێ روبەڕووی ئەو پرسە ببێتەوەو سنوورێك بۆ چەواشەكاریەكانی ئەو میدیا سێبەرە دابنێت، كە لە راستیدا ئەمە ئەركێكی گرنگی میدیای حزبی‌و دەرەوەی حزبیشە، كە روبەڕووی هەموو ئەو جۆرو چەشنە چەواشەكاریە ببێتەوە كە میدیای سێبەر چەند ساڵێكە وەك دیاردەیەكی ناجۆرو مەترسیدار ماكینەكانی خۆی خستۆتە كار، لەراستیشدا ئەو جۆرە میدیایە لەرێگەی روماڵكردنەكانی خۆیەوە وەك میدیایەكی چەواشەكار، زیانی بە هەموو پرۆسەی سیاسی‌و كۆمەڵگا‌و رای گشتی‌و هزری تاكەكانی كۆمەڵگا گەیاندووە، بەدڵنیاییەوە هەموو شتێك چەواشە دەكات، دەیەوێ لەرێگەی دروستكردنی وێنەیەكی نادروستەوە واقیعێكی تازە كە خۆی دەیەوێ دروست بكات، هەر چۆنێك بێت دەیهەوێت واقیعە راستەقینەكە دابپۆشێت، لەبەرئەوەی وەڵامدانەوە‌و رووبەروبوونەوەی ئەم بەناو میدیایە ئەركێكی سەرەكی‌و بنەڕەتی هەموو میدیاكانە بە میدیای حزبیشەوە. چونكە میدیای حزبی‌و تەنانەت حزب خۆشی لە خزمەتی كۆمەڵگایە، هەربۆیە هەر هێزێك لە خزمەتی كۆمەڵگا بێت، دەبێت بەراستی بەرپەرچی هەموو چەواشەكارییەك بداتەوە‌و رووبەڕووی هەموو شتێكی زیان بەخش ببێتەوە كە لە سەر تاكەكانی كۆمەڵگا‌و هزری كۆمەڵگا دروست دەبێت، ئەمە خۆ مانای ئەوە نییە میدیای حزبی لەم مەسەلەیەدا بێلایەنە، ئەمە سیاسەتی حزبە‌و پەیوەندی بەو پێكهاتە سیاسییەوە هەیە، هەر بەنموونە با لەخۆمانەوە باسی بكەم، میدیای یەكێتی نیشتمانی كوردستان نەیتوانیووە وەكو پێویست لەبەرامبەر ئەو شەپۆڵ‌و هەژموونە بوەستێت، كە میدیای سێبەر بەو هەموو چەواشەكارییەوە سەنگەری لێ گرتووە، بەو مانایەی كە ئیدی وایلێهاتووە كە ئەو ئەم میدیایەی ئێستا هەیە‌و ناوی سێبەرە، سێبەر نییە، نموونە ئەوەی ئەو میدیایەی كە ئێستا بەداهات‌و سامانی گشتی بیناكراون‌و بە ویست‌و ئارەزووی خۆیان خزمەت بە ئەجێندای هێزێكی سیاسی دەكەن، من شەفافانە قسە دەكەم‌و سانسۆر بۆ قسەی خۆم دانانێم، هەتا ئەگەر میدیای یەكێتیی زیان بەخش بوو، یا رۆڵی خراپی هەبوو لە چەواشەكاری لەبەرامبەر كۆمەڵگا‌و پێكهاتەكانی، دەبێت رووبەڕووی ببینەوە، ئەمە پەیوەندی بەحزبێك‌و میدیایەكەوە نییە، پێوەرێكمان هەیە شتیك خزمەتی كۆمەڵگاو دۆزە رەواكەمان نەكات، سەلامەتی فكری هاوڵاتی نەپارێزێت، دژ بە خواستی رای گشتی بێت، دەبێت دوور بكەوینەوە لێی‌و لەبەرامبەری بوەستین، بەڕاستیش هەر میدیایەك لەم بەهاو پرەنسیبانە لابدات، پەیوەندی بەوەوە نییە میدیای كێیە، میدیایەكی زیان بەخشە‌و دەبێت تۆ رووبەڕووی ببیتەوە. بەداخەوە لەكوردستان‌و لە چەند ساڵی رابردوودا، ئەم میدیایەی ناوی سێبەری لێنراوە، بەڵام بەرۆژی روناك بە پارەی نەوت دروستكراوە، خۆتان دەبینن چۆن كەوتونە گیانی هەموو خەڵك‌و پێش هەموو كەس یەكێتیی، بەبێ ئەوەی یەكێتیی هەندێكجار وەڵامیش بداتەوە، ئەمە جگە لەوەی دژایەتی و چەواشەكاریەكی زۆری رووداوەكانی پارچەكانی تری كوردستانیش دەكات، بە لۆژیك‌و مەنتیقی ئەو گوتارە سیاسیەی ئەو میدیا سێبەرە بێ ، خیانەت لای ئەوان نیشتمان پەروەرییە‌و نیشتمانپەروەری خەڵكی تریش دەكاتە خیانەت، ئەمە ئەم واقیعەی دروستكردووە، واقیعێكی چەواشەكار لە شوێنی واقیعە راستەقینەكە، هۆكارەكەی ئەوەیە میدیایەكی جدی نەبووە رووبەڕووی ئەم جۆرە میدیایە ببێتەوە، ئەگینا میدیای جدی قسەی هەبێت زەحمەت نییە رووبەڕووی ئەم چەواشەكارییانە ببینەوە، تۆ لە ناو رووداوەكان دەژیت، جا چەندین جار ئەم كێشەیە لە بەینی پارتی و یەكێتیی دروست بووە‌و دەڵێن ئەم میدیایە پەیوەندی بە پارتییەوە نییە، ئەمە زیاتر لە نوكتە دەچێت چونكە ئەم میدیایە نەك هی پارتی، بەڵكو هی كەسە سەرەكییەكانی ناو ئەو حزبەیە كە دەسەڵاتی كوردستانیان بەدەستە‌و هەر خۆیان حوكمڕانن، جارێكی تر دەیڵێمەوە، ئەمە سێبەر نییەو بەڵكو لەبەر رۆژی روناكە، بەڵام بەم رێگایە دەشاردرێتەوە، بەراستی زۆرجار سیاسەتی فەرمی لەو جۆرە میدیایەوە خۆی بەرجەستە دەكات، چونكە میدیا فەرمییەكەی ئەو جۆرە حزبانە لەبنەڕەتەوە بەرپرسیارتر مامەڵە دەكەن، بەڵام لە میدیا سێبەرەكە چی هەیە ئەیڕێژی بەسەرتدا، لەگەڵ ئەوەشدا نوكتەكە ئەوەیە كە پێمان بڵێن كە ئەو میدیا سێبەرە هی پارتی نییەو پەیوەندی بە پارتیەوە نیە ، دەڵێن میسریەكان زۆر نوكتە دەكەن، بەتایبەت لەسەر سەرۆكەكان، لەو چەند ساڵەی ئەخیردا لەسەر موبارەك زۆر نوكتە دەكرا، دەڵێن موبارەك پرسیبووی كێ ئەم نوكتانە دەكات پێیان وتبوو جەنابی سەرۆك كەسێك هەیە بەم ناوە، دەڵی بڕۆن بۆم بانگ بكەن، بانگی دەكەن‌و دەڵێت تۆیت ئەم نوكتانە دەكەیت، دەڵێت بەڵی جەنابی سەرۆك، ئەڵی ئەو نوكتانەی سەر منیش دەڵی بەڵی، ئەڵی ئەزانی تۆ نوكتە لەسەر كێ دەكەیت، نوكتە لەسەر سەرۆكێك دەكەیت كە لە 99% خەڵك دەنگی پێداوە، كابرا دەڵی وەڵاهی جەنابی سەرۆك تا ئێستا نوكتەی وام نەبیستووە، خۆی ئەمە نوكتەیە تۆ بڵێی ئەم میدیایە میدیای پارتی نییە، كە بەرێژەی دەنگەكانی موبارەك دڵنیایین كێ خاوەنییەتی، خۆم شەخسی لەم دەزگایەم كە راگەیاندنی یەكێتییە، ئەو راگەیاندنە هەر چەندە مولتەزیم‌و پابەندە ، بەڵام رەچاوی هەموو ئەو پێوەرانە كراوە: بەرژەوەندی گشتی، ئیتیكی رۆژنامەنووسی، ئاكار‌و بەرپرسیاریەتی سیاسی‌و كۆمەڵایەتی‌و هەموو شتێك، هەموو ئەمانە وابزانم لای ئێمە رەچاو كراوە وەدەشبێت هەبێت، بەڵام ئەوە بەو مانایە نییە میدیایەك پەلامارت بدات و تۆش لێی بێدەنگ ببیت، راستە ئێستا یەكێتیی كراوە بەئامانج لەو میدیا سێبەرە، هەموو كۆمەڵگاو پارچەكانی تری كوردستان كراوە بە ئامانج، بۆیە رووبەرووبوونەوەی ئەو میدیا درۆزن‌و چەواشەكارییەی ناوخۆ پێویستە، بەداخەوە لە كوردستان دەبینین، زۆرجار كە شتێك دەگوترێت ناتوانی وەڵام بدەیتەوە، بەمانای ئەوەی خۆی كارەكە دەكات بە تۆی دەفرۆشێتەوە، ئەوەی لە خۆی مەوجودە بەسەر تۆیدا ساغدەكاتەوە، دەبێت وابكات چونكە ئەوانەی تاوانبارن دەبێ هەمیشە بە تاوانباركردنی خەڵكانی تر تاوانەكانی خۆیان بشارنەوە ، بۆیە من پێم وایە ئەمە بابەتی گرنگە كە ئێستا تەرحكراوە لەناو خیتابی میدیای سیاسی لە كوردستان. لەراستیشدا هەموو خیتابێكی میدیایی، بەدڵنیاییەوە گوتارێكی تر لە پشتییەتی، جا ئەو گوتارە سیاسی بێت ئیسلامی بێت ئەكادیمی بێت یان كۆمەڵایەتی‌و هەر خیتابێكی تر، كە گوزارشت لەو خیتابە دەكات.\nئێوەی بەڕێز دەزانن، كە گوتاری میدیای وا ناسراوە، رەگەزەكانی ئاشكرایە، هەموومان دەزانین میدیای بەرپرس كامەیە، بەڵام كێشەیەك كە هەمانە ئەو میدیا سێبەرەیە، یەكەم بە هۆی ئەو تەكنەلۆژیا خێراییەی دروست بووە‌و هەروەها خراپ بەكارهێنانی ئەو تەكنۆلۆژیایە، كێشەی گەورەی بۆ دروست كردووین، كە ئەمە كاتی دەوێت تا خەڵك رابێت كە چۆن ئەم تەكنەلۆژیایە بەكار بهێنی، ئەگینا هیچ نیعمەتێك بە قەد ئەو پێشكەوتنی تەكنەلۆژیایە نییە، لە هەر جێگایەك بیت دەتوانی هەواڵەكە بەدەست بهێنیت، ئێستا فریای هەواڵ ناكەوێت، تەلەفزیۆن، سەتەلایت، پێش دروستبوونی ئەم ئامێری تەكنەلۆجیایە دەست كەوتنی هەواڵ ئاسان نەبوو، چونكە سەرچاوەكە تەنها رادیۆ‌و تەلەفزیۆن‌و رۆژنامە بوو، ئێستا زۆربەی تەلەفزیۆنەكان ماوەی نێوان هەواڵەكانیان كەمكردۆتەوە بۆ ئەوەی فریای خێرا گەیاندنی بكەون، بەڵام لە پەیجەكان، سایتەكان فەیسبووك بە دەقیقە هەواڵ دەزانی، بۆیە چاوەرێی هەواڵی میدیا كۆنەكە ناكەیت.\nخاڵێكی تری خراپی ئەو میدیا سێبەرە ئەوەیە كە هەموو كەسێك كاری تیادا ناكات بەزەبری پارە نەبێت، بەداخەوە هەندێك راگەیاندن كارو رۆژنامەنوس لە میدیای سێبەر كاردەكەن پەیامی پیرۆزی رۆژنامەگەریان گۆریوە بە ئامرازی ئیرتزاق‌و خیانەتی ئەم بەناو میدیاكارو بەناو نوسەرو رۆژنامەنوسانە لە پەیامە راستەقینەكەی خۆیان، وەك لینین دەڵیت «لە خیانەتی جەنەراڵەكان خراپترە لە جەبهە»، بۆیە كوردستان دەبێت بەرەو ئەوە بچێت میدیایەكی ئەهلی هەبێت، میدیای رەسەن بایەخی پێبدرێت، میدیای ئەلەكترۆنیەكەش بەهەموو بەشەكانییەوە هەوڵ بدرێت رێك بخرێت‌و هەوڵ بدرێت خەڵكی بە هۆشیاری بەكاری بهێنێت، چونكە كاریگەری لەسەر خۆمان و لەسەر منداڵەكانمان لەسەر پرۆسەی سیاسی هەیە، لەسەر پرۆسەی بەدیموكراسیكردنی كوردستان هەیە ئەمە دەبێت هەوڵ بدرێت بەجدی وەربگرێت، لە كوردستان ئێمە پێویستمان بە میدیایەكی نیشتیمانی هەیە لە پشتیوانیكردنی خەباتی دیموكراسی و مەدەنی گەلەكەمان لە پارچەكانی تری كوردستان لە كەركوك ناوچە دابرێندراوەكان ، لە بەرامبەر بەغدا بۆ هەموو ئەمانە پێویستمان بە خیتابێكی كوردانەیە، لە چوارچێوەی ستراتیژیەتێكی نەتەوەیی و كاری هاوبەشی نیشتیمانی و نەتەوەیی. لە كوردستان لە هەموو شتێكدا دەبێ ئەو جیاوازییە ببیندرێت لە نێوان زۆنی سەوز و زەرد هەیە. میدیای ئەهلی لێرە سەری هەڵداوە ، لێرە ئۆپۆزسیۆن هەیە ، تەنانەت ئۆپۆزسیۆنی پارچەكانی تری كوردستانیش هەیە ، ئەمانە سەرەتای باشن بۆ ئایندەیەكی دیموكراسی لەم دەڤەرەدا ئەگینا حوكمی بنەماڵە و نەوت هەرەشەن لەسەر ئایندەی دیموكراسی هەرێمەكەمان ، لە كوردستان ئیمرۆ شتێك نەماوە بەناوی دەستاو دەستكردنی دەسەڵات كە كرۆكی دیموكراسیە لە دونیا ، بەڵكو لە جیاتی ئاڵوگۆری دەسەڵات ، ئاڵووگۆری پۆست هەیە نەوتیش لە جیاتی بخرێتە خزمەت ئاوەدانی و خوشگوزەرانی خەڵك كراوە بە ئامرازێك بۆ مانەوە لە دەسەڵات و خۆسەپاندن و درێژەدان بە دەسەڵات. ئەو میدیا سێبەرەی باسمانكرد نمونەیەكی ئەو خۆسەپاندنەیە ، كە دەیانەوێ لە رێگەی ئەو میدیا چەواشەكاریەوە دەست بەسەر هزر و بیری كۆمەڵگا دابگرن ، وەك لە پێشدا گوتم واقیعێكی تەزویر لە شوێنی واقیعە راستەقینەكە بەرجەستە بكەن. لە كۆتایدا دووبارە سوپاسی كاك ستران و هەڤاڵانی كوردستانی نوێ دەكەم بۆ رێكخستنی ئەم كۆرە ، ئەوەی دەمینێتەوە پرسیارەكانی ئێوەی بەرێزە:\nزۆر سوپاس بۆ كاك قادر عەزیز، چڕو پڕ قسەی دڵی هەموومانی كرد، بەڵام یەك حاڵەت هەیە، پەندێكی كوردی هەیە، كورد واباوە كە دەڵی گوێدرێژی بارەكەی بڕنەو بێت گورگ هەر ئەیخوا، ئێمە بڕنەوەكەمان پێیە گوێدرێژەكەشمان پێیە، بەڵام كەڵبەی گورگەكە لە گیانمان گیر بووە، كەواتە تۆ نەتتوانیوە ڤێرژنی كۆمپیوتەرەكە بەكاربهێنی، نەتتوانیوە ئەو تەكنەلۆجیاییەی لە ئەمریكاوە دێـتە ئێرە بەكاربهێنی، راستە میدیا جوانە‌و بەكوالێتی فۆڕكەیە‌و خیتابەكەی ئاشكرایە، بەڵام ئایا ئەركی میدیا بەگشتی لە چوارچێوە گشتییەكەیدا نەك هەر میدیای حزبی ئایا ئەركەكەی گەیاند، جا لێرە راستە پارەی نەوت، راستە، هەم نەوتەكە دەوری كەرەكە دەبینێ تەشبیه نەبێت بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا نە نەوتەكەمان بەكارهێناوە نە بڕنەوەكەش، ئێمە هەر لە خۆمانەوە لەم راگەیاندنەی خۆمانەوە باشترین تەكنەلۆجیا هەیە، ئەو كۆمپیوتەرەی لە ئەمریكا دەرئەچی ئێمە لە بازاڕ دەیكڕین، بەڵام ئایا بەكارمان هێنا؟، ئایا توانیمان پەیامێكی كوردانە بگەێنین. نەخێر چونكە هەر یەكە لە چوارچێوەی بیرتەسكی خۆیدا هەم بە سێبەرەكەوە‌و هەم بەخۆرەتاوەكەشەوە، كەواتە ئەم خیتابەی ئێستا هەیە نە راگەیاندن نە نەوت ناتوانین بمانگەێنێتە دوا مەنزڵ بە پێچەوانەوە لەو باوەڕم میدیا ماڵی كوردی پەرت كرد‌و نەوتیش ماڵی كوردی وێرانكرد.\nلە راستیدا من لەگەڵ بەشێكی زۆری سەرنجەكانی كاك قادرم، پەنجەی خستە سەر بەشێكی زۆری ئەو گرفتانەی لەناو میدیای كوردیدا هەیە، من چەند تێبینیەكم هەیە، كێشەی سوشیال میدیا بەڕاستی ئێستا لە ئەوروپاو ئەمریكاش بۆتە كێشە، لەوێ ئەوەی باشە بەیاسا رێكیانخستووە‌و سنوریان بۆ داناوە، دووەم من بۆ خۆم ئێستاش لە ئەوروپاو ئەمریكاو غەرب بە گشتی موراجەعەیەك هەیە لەسەر مەسەلەی دیموكراسییەت، لەوێش دیموكراسیەت كەوتۆتە بەر هەندێك هێرش‌و چوارچێوەی دیموكراتی تارادەیەك كەمبۆتەوە، من دوو نموونە دەهێنمەوە، یەكەمیان كەسێكی وەك جۆلان ئاسانچ كە ویكلیكسی دروستكرد، ئێستا لە زیندانە، ئەو پیاوە لە دەرەوە نییە ئازاد بێت، ئەو شتانەی ئەو بڵاویكردۆتەوە راستین‌و بەشی زۆری لەسەر سیاسەتی ئەمریكاو ئەم وڵاتانەیە، بەڵام لەبەرئەوەی بەرژەوەندی ئەمریكای تێدا كەوتە مەترسییەوە، ئەو پیاوە كەوتە بەر هەندێك یاساو ئێستا لە بەریتانیا زیندانەو ئەگەر ئەمریكا داوای بكاتەوە، لەوێ دادگایی بكرێت، دووەم: یەكێكی وەك‌و ئەدوار سنۆدن ئەویش رۆژنامەنوسێك بوو، ئێستا پەنابەرە لە روسیا، ئەویش هەندێك راستی دركاند، پێمان وانەبێـت لەوێ ئازادی هەیە، ئەوەی ئێستا ئەمریكا لە دونیادا من پێم وایە لە وۆتەرگێت مەترسیدارترە.\nئەوەی پەیوەندی بە مەسەلەی میدیای سێبەرەوە هەیە، ئەوە حەقیقەتێكی تاڵە، ئێمە دەبێت لە میدیای یەكێتیدا ئەو راستییە بڵێین، لەسەردەمی میدیای سێبەردا میدیای یەكێتیی بەداخەوە بە بێ بەرپرس‌و بەبێ ئیمكانیەت‌و بەبێ پاڵپشت بەڕێوەدەچوو، لەبەرئەوە پێمان سەیر نەبێت وەك میدیای یەكێتی لەبەرامبەر میدیا سێبەرا رابوەستین‌و سنورێكی بۆ دابنێین، لایەنێكی تر وەزیفەی میدیای سێبەر روونە، دەبێت ئێمە لەبەرامبەر ئەوە بزانین وەزیفەی میدیای ئەوەی كاك قادر ناوی نا میدیای رەسەن یان دێرین وەزیفەی ئەو چییە‌و دەبێت خاڵە ئەساسییەكانی ئەوە دیاری بكەین زۆر سوپاس.\nزۆر سوپاس من تەنها پێشنیارێك دەكەم بۆ راگەیاندنی یەكێتیی‌و كاك قادر عەزیز كە سەرپەرشتیاری ئەم مەكتەبەیە، وەكو كەسێكی سیاسی دركی بەهەموو ئەم مەترسیانە كردووە‌و پێشنیار بكات بۆ دامەزراندنی میدیایەكی نیشتمانی، لەو مەسەلەیەدا یەكێتیی نیشتمانی كوردستان دەبێت دەستپێشخەر بێت، هەنگاوێكی باشە‌و روون دەبێتەوە كە كام حزب نایەوێـت بێتە ناو ئەم هەماهەنگیەوە، ئەو كاتە با خەڵك خۆی سەرپشك بێَت‌و بڕیار بدات.\nزۆر سوپاسی كاك قادر ئەكەم، جورئەتی ئەوەیدا بەراشكاوی قسە بكەین، بچینە ناو بابەتەكان بە شەفافیەت، بەراستی تەفسیری كێشەكانی بۆ كردین، بەراستی ئەو دۆخەی یەكێتیی تێدایە، حاڵەتەكە بەبن بەست گەیشتنە، ئەو راستییە بزانین، بۆیە كە وەزعی یەكێتیی وایە، وەزعی میدیاكەشی وایە، وەزعی هەموو دیموكراتی وایە، راستە دیموكراتی گوزارشتە لە بازاڕی ئازاد، ئەوەی لە كوردستان هەیە بەتایبەتی لە سنوری یەكێتیی ئازادی قۆرغكراوە، ئەم بازاڕە قۆرغكراوە بەو مافیانەی لە كوردستان هەیە، بەو ناوانەی خەڵك ئەچەوسێننەوە، نە دیموكراتی مەفهومی ماوە‌و نە ئەو شیعارانەی یەكێتی ماوە، بۆیە بەڕاستی دەبێت گۆڕانكارییەكی جەزری لە بەرنامەی یەكێتیی‌و لە فكری یەكێتیی‌و لەپاڵیشیدا راگەیاندن‌و سیاسەتی ئەم حزبە بكرێت، تا یەكێتیی یەكەم بوو راگەیاندنی رۆژنامەكەی هەمووی لە پێشەوە بوون، ئێستا بەو هەموو باڵ باڵێن‌و جیابوونەوە‌و ناهەقیانەو لە ریزەكانی یەكێتی ئێستا یەكێتی لە دوای پارتییەوە دەڕوات، پارتی ئەو هەموو میدیایەی هەیە‌و ئێمەش چەند كەناڵێكمان هەیە بەدەستی كەسێكەوە یەكێ هەواڵی كاك قادر بڵاودەكاتەوە‌و یەكێكی تر بڵاوی ناكاتەوە، ئێمە لەناو خۆماندا ئاوهاین، ئێستا چۆن دەتوانین مواجەهەی پارتی بكەین، پارتی نەوتی بەدەستە‌و راگەیاندنەكانیان هەواڵێك بڵاودەكاتەوە دەڵی مەسرور چوو بۆ فڵان شوێن‌و ناوی جێگرەكەی نابات، بۆیە پێویستە لە كۆنگرەی داهاتوو گۆڕانگارییەكی جەزری بكرێت، ئەگینا یەكێتی بەرەو دوا ئەڕواتەوە كە بەشێوەی جاران بەردەوام بێت زۆر سوپاس.\nدەست خۆش بۆ كاك قادر، ئەم بابەتە كێشەی هەموومانە، بۆ راگەیاندنكاران، وەك یەكێتی ئەزمەمان هەیە‌و رەنگی داوەتەوە لە راگەیاندنەكان، كاك قادر باسی مەوزوعێكی چڕكردەوە لە شتێكدا نموونەی رووداو و كەی بیست‌و چوار، ئەمانە خیتابێكی پۆپۆلیستیان هەیە، ئەم خیتابە لە دونیادا باوە‌و لە ئەوروپاوە تەشەنەی كردووە‌و هاتۆتە ناو راگەیاندنەكانی ئێمەوە، ئەم خیتابە لە جەوهەردا بۆ ئەوە دروست بووە بەرگری لە كەسێك بكات ستراتیجی خیتابەكە وایە، بەڵام كێشە گەورەكە لەوەدایە خیتابێك تەلەفزیۆنێك‌و دەعمێكی مادی بەهێزی لە پشتە‌و دەعمێكی سیاسی گەورەشی لەپشتە، كەوایە راگەیاندنێكی هەژاری بێ دەرامەتی وەكو یەكێتیی ناتوانی رووبەڕووی ئەم واقیعە ببێتەوە، بەڵام خەڵكێكی زۆر پێیانوایە یەكێتیی تەنها سەنەدە كە هاوسەنگی دیموكراسیەت لەم ناوچەیە رابگرێت، تۆ چۆن ئەمە دەكەیت‌و میكانیزم‌و بەرنامەی رووبەڕووبوونەوەی ئێمە چییە بۆ ئەوەی لەگەڵ راگەیاندنەكەو خیتابە سیاسیەكەی ئەوانیشدا، كار لەسەر ئەوە بكەین. بە بڕوای من كاك قادر هاتۆتە ئێرەوە پێشنیاری ئەوە بكات یەكێتیی كۆنفراسێكی راگەیاندن بكات لەسەر ووردبوونەوەو موناقەشەكردنی ئەم وەزعە، چی میكانیزمێكمان هەبێت دواتر رێزو حورمەت بۆ راگەیاندنەكەی خۆمان، چەند ساڵێك یەكێتی بەهۆی كێشەی ناوخۆییەوە بەتەواوەتی وازی لە راگەیاندن هێناوە، هەندێكجار راگەیاندنێكی وەك رووداو پێویستە تۆ بە هەمان زمان قسەی لەسەر بكەیت، تۆش راگەیاندنێكی سێبەرت هەبێت كاتێك ئەو هێرش دەكاتە سەر رموزەكانی تۆ، تۆش هێرش بكەیتە سەر رموزەكانی ئەو، ئەوە چارەسەر نییە بڵێی وەڵڵا من فێری ئەخلاق‌و قیەمی دەكەم، رەنگە ئسلوبێكی تری هەبێت، چونكە رێبازی فۆڕمی پۆپۆلیستی بەو شێوەیە موحارەبە ناكرێت بڵیت ئەمە راستە ئەمە هەڵەیە.\nزۆر سوپاس بەراستی من بابەتەكەم نەبەستەوە بە یەكێتیی، یەكێتیی پەیوەندی بە باتەكەی ئێمەوە نییە‌و راستە راگەیاندن بەشێكە لەو دۆخەی كە خۆی تێیدایە، ئەوەی كاك كاروان هیچ خیلافی نەبوو لەگەڵ قسەكانی ئێمە، كاك شوان باسی دیموكراسی لە رۆژئاوا كرد، راستە ئەمە بابەتێكی گرنگە ئومێد دەكەم رۆژێك كۆڕێك بگرین لە دوای شەڕی سارد ئەوەی كە رۆژئاواو ئەم هەموو سەرمایەداری بە ئومێدبوون‌و لێدوانیاندا كە پێیان وابوو لە دوای نەمانی شەڕی سارد سەركەوتنی دیموكراسی‌و لیبرالیزمی بەدوادا دێت، كەچی كۆتایهاتنی شەری سارد نەك بۆ بەهێزبوونی دیموكراسی‌و لیبراڵیەت لە دونیای سەرمایەداریدا بە سوود نەشكایەوە، بەڵكو بە ژمارە هەیە لە چل دەوڵەتی دونیا دیموكراسیەت پاشەكشەی كردووەو لیبرالیزم هەر نەماوە، بەهاكەی نەماوە لە خودی ئەمریكاش، بەڵام لە ئەمریكا یاسا گرنگە، بەڵام دیسان گرنگە ئەو رۆژنامەنوسەی لە كۆشكی سپی ترامپ دەریكرد پەیامنێرەكەی سی ئێن ئێن بەڵام بەیانی یاسا هێنایەوە، ئەمە قوەتی میدیایە، لەبەرئەوە ئەگەر دیموكراسیش لەوێ پاشەكشەیەك بكات، ئەوە هێزی یاسا بەدڵنیاییەوە لەخزمەت دەسەڵاتەكانی میدیادایە، سەبارەت بەو پرسیارەی كە بۆ میدیای یەكێتیی بێ بەرپرس بوو، بەڵی راستە، بەڵام خۆی هۆكارەكەی بەشێكە لەوەزعی خودی یەكێتی، دوو بوار زۆر گرنگە، یەكیان بواری دارایی، دوو بواری خیتابە حزبیەكە، خیتابە حزبیەكە خیتابێكە پارێزگاری لە خۆشمان ناكات‌و روونە لەبەر موراعات‌و كۆمەڵی شت لە واقیعدا ئەمە راستە، پاراستنی یەكڕیزی گرنگە، دۆخی كوردستان‌و تەبایی گرنگە، بەڵام لەهەمانكاتیشدا نابێت ئەمە لە پەیامە راستیەكەی خۆت دوورت بخاتەوە‌و نابێت بێدەنگ بیت، بێ هەڵوێست بیت، نابێ نەتوانی پارێزگاری لە خۆت بكەیت، چونكە هیچ بیرو باوەڕێك ئەگەر نەیتوانی پارێزگاری لە خۆی بكات نامێنی، ئەوەی ئێستا دەكرێت بەتەنها دژی یەكێتی نییە، راستە یەكێتی كردووە بە ئامانج، بەڵام دژی كۆمەڵگاكەیە دژی میللەتەكەیە، بۆ دڵپاك خان راستە پێشنیارەكەت ئێمە لە پێش كۆنگرەین‌و یەكێك لەو راپۆرتانەی مەكتەبی راگەیاندنە بە دڵنیاییەوە ئێمە هەرچیەكمان هەبێت لەو راپۆرتە پێشكەشی دەكەین. لەدوای كۆنگرە چ گۆڕانگارییەك دەكرێت هەموو گۆڕانكارییەك لە دوای كۆنگرەوە دەكرێت، بۆیە بەو پەیوەندی بەو سەركردایەتییە نوێیەوە دەبێت، دەستاودەستكردنی دەسەڵات لە كوردستان گرنگە، بەڵام لە كوردستان ئەوە نییە، بەداخەوە لە كوردستان پۆست گۆڕكێ هەیە‌و دەسەڵات گۆڕكی نییە،\nسەبارەت بەپرسیارەكانی شێخ ئەشرەف بابەتەكەی من تایبەت نییە بە یەكێتیی لەبەرئەوە سوپاسی دەكەم‌و ئێمە بەدڵنیاییەوە لەزۆربەی پرس‌و پرسیارەكان ناكۆك نین، یادی بەخێر سوشیال میدیا عەزیز محەمەد ناوی لێنابوو میدیا حەرام زادەكە، سەبارەت بەكاك موعتەسەم بەڵی راستە هەتا لە ناو یەكێتیش خیتابی پۆپۆلیستی هەیە، خیتابی پارتی بە دڵنیاییەوە پۆپۆلیستییە‌و میدیای پارتی هەتا ئەو دروشمەی لە هەڵبژاردنەكان هەڵیانگرتبوو هی ترامپ بوو، ئەمریكا یەكەم ئەمریكا بەهێزە، ئەوان وتیان كوردستانێكی بەهێز، كوردستانی بەهێز چۆن بەهێز دەبێت بە حوكمی بنەماڵە بەهێز دەبێت یان بە دیموكراسی‌و سەروەری یاساو داد پەروەری‌و بوونی ئۆپۆزسیۆن‌و میدیای ئازاد، مەعلومە با وەك مەسەلەی دەوڵەت‌و ریفڕاندۆمەكەی ی لێنەكەین، دیارە وڵاتێك چۆن بەهێز دەبێت بە دیموكراسی بەهێز دەبێت دیموكراسیش مەعلومە چییە.\nدەستخۆشی لەكاك قادر دەكەم، ئەوەی كە تێبینم لەسەر هەبێت مەفهومی میدیای تەفاعولی هەیە ئەو كاریگەریانەی تەلەفزیۆن سۆشیال میدیا هەموی بەیەكەوە كاریگەری خۆیان لەسەر تاك بەشێوەیك دروست كردووە مەجالی ئەوەی نییە فیل باكی هەبێت لە جیهانی میدیا پێی دەڵێن خنكاندنی وەرگر ئەمە بۆتە هۆكاری ئەوەی میدیا بواری كاردانەوەی وەرگر نەهێڵێتەوە ئێستا ئەوەی ئێمە ئەیبینین لە كوردستان ئەو بابەتانەی كە ئەوروژێنرێت لە هەموو كەناڵەكان ناچاری كە بیخوێنیتەوە، ئەوەی كە لەناو میدیای كوردی خایبە بابەتی بوونە،هۆكارێكە بۆ ئەوەی تۆ بتوانی میدیایەكی تەندروستت هەبێت كە ئەمە لە میدیای كوردی لە تەلەفزیۆنا بە تەواوی خایبە، گوتاری سیاسی دەكرێت حزبی بێت بەڵام لە جەوهەردا نیشتمانی بێت چونكە ئێستا سنورەكان نەماوە تۆ دەتوانی پەیامەكەت بگەێنی ئێستا تێرمێك هەیە دەڵی تەكنەلۆجیا هی هەموانە كە ئەمە چین رابەرایەتی دەكات، ئەو شەڕەی ئێستا لەنێوان ئەمریكاو چینە لەسەر ئەو پێشكەوتنی تەكنەلۆجیایە، هیوادرم كاك قادر لەبەرچاوی بگرێت ئێمە پارێزگاری لەو كادرانە بكەین كە پێشمەرگانە كار دەكەن ئێستا یەكێك لە میدیا كارەكان وتی پێیان وتوم بە هەزارو سی سەد دۆلار بچم لە كەناڵێك كار بكەم بەڵام نەچوم كە چل‌و پینچ رۆژ جارێك حەوت سەد هەزار وەردەگرم سوپاس.\nكاك قادر دەستەكانت خۆشبێت، لەم قۆناغەدا كە قسە لەسەر كۆنگرە دەكرێت‌و وروژاندنی ئەم بابەتە زۆر گرنگ بوو، من لەسەر خیتابی سیاسیی یەكێتی قسەدەكەم، كاتی خۆی دەنگی گەلی كوردستان لەڕووی تەكنیكەوە كەموكوڕتر نەبوو لەڕادیۆكانی تر و زیاتر تەشویش لەسەر دەنگی گەلی كوردستان بوو، بەڵام چونكە پەیامێك هەبوو گوزارشتی لە سیاسەتێكی یەكگرتوو و خیتابێكی رۆشن دەكرد، دەیتوانی هەمیشە رایەكی گشتی حزبی و لەم رێگایەشەوە رای گشتی جەماوەر دروست ببێت، ئەگەر ببینین ئێستا ئەمە پێچەوانەكەی راستە، لەبەرئەوەی كە لەسەر ئاستی حزبی رایەكی گشتی و سیاسەتێكی رۆشن نەبێت بەرامبەر پرسە گرنگەكان میدیا ناتوانێت ئەو رایە گشتییە حزبیە دروست بكات و لەپاڵ ئەمەشدا رایەكی گشتی جەماوەری دروست بكات، بەرای من ئەمە بەشێكی بۆ لێدوانی سەركردەكان دەگەڕێتەوە، چونكە لەكوردستاندا كەس خۆی لەقەرەی ئەو زانستە نادات، ئەمە خۆی زانستێكە چون هەموو كەسێك نابێتە دكتۆر ئەم بوارەش بەهەمان شێوەیە زۆرجار لێدوانێكی مەسئولێكی ئێمە وادەكات كە بەدرێژای مانگێك میدیای ئێمە ناتوانێت ئەو لێدوانە پینەبكات و پینە نابێت، چونكە دەبێتە بۆمبێك بەدەست ركابەرانی ئێمەوەو هەركاتێك بیانەوێت ئەو بۆمبە دژی ئێمە بەكاردەهێنن، ئەمە یەكێكە لەو گرفتانەی كە وایكردووە خیتابی یەكێتی نەتوانێت ئامانجی خۆی بپێكێت، ئەوەی تریش كە ئێوە باستان كرد وەزعی مادی و فرەجەمسەری هەندێك كات نازانیت كامە گوزارشت لەوەزعی یەكێتی دەكات، بەرای من كاتی ئەوە هاتووە قسەی لەسەر بكرێت و كۆنگرە ئەمە چارەسەربكات.\nدەستخۆش كاك قادر، بەڵام یەكێك لەو بابەتانەی كەپێویست بوو بەرێزت قسەی لەسەر بكەیت میدیای هاوڵاتییە یاخود كە ئەمڕۆ هەموو میدیاكان كێشەیان لەگەڵ ئەو هەیە، هەموو كەسێك لەناو كۆمەڵگە بۆتە میدیاكار، ئەمە جانبییەتی كە پێویست بوو ئێمە قسەی لەسەربكەین‌و بزانین چارەسەرمان بۆ ئەوە چییە؟، چونكە سەیردەكەیت وردە وردە دەبێتە ركابەری میدیای سێبەریش، چونكە خەڵك بڕوای پێدەكات‌و هەرهاوڵاتییەك لەشوێنی رووداوەكەوە خۆی بابەتەكە دەگوازێتەوە ئەمە یەكەمیان، دووەمیان ئێمە جێگەی شەرمە كادیری میدیایمان هەیە ئەگەر بەڕێژەش بیڵێین دەتوانینت بڵێن لەخوار لە 50% ئەم خەڵكانە لەناو میدیاكانی یەكێتی ئیش دەكەن خەڵكێكن بوونەتە بار بەسەر بودجەو ئەرك و كاری میدیایی ناو یەكێتییەوە، جگە لەوەش زۆری‌و بۆرییەكمان هەیە لەناو میدیای یەكێتیی‌و ئەنواعی كەناڵ‌و سایت‌و پەیج مان هەیە كە دواجار لەناو پارەی یەكێتییەوە دەچێتەوە بۆ ئەوێ، لەكاتێكدا یەكێتیی پێویستی بەوەیە دەعمی میدیاكەی خۆی بەتەواوەتی بكات بەڵام ناتوانێت چونكە بۆ ئەو لایەنە دەچێت كە پەرت‌و بڵاوون، ئەگەر ئەمانە چارەسەر بكرێت بێگومانم لەوەی كەئێمە دەتوانین كار لەسەر باشتركردنی ئەدای میدیای یەكێتی بكەین، سێیەم جانبیشی ئەوەیە كە میدیای نیشتمانی هەموومان باسی لێوە دەكەین، كێشەی هەرە گەورەی كوردستانە نەك هەر ئەم دەڤەرەی ئێمە، بۆیە پێویستمان بەو چارەسەرەش هەیەو سوپاس بۆ هەموو لایەك.\nدەستت خۆشبێت كاك قادر پێم وایە ناونیشانی كۆرەكەی جەنابت دووبەش بوو، بەشی یەكەمی لەسەر خیتابە میدیایەكە بوو، بەشی دوومیان تایبەت بوو بەخیتابی سیاسیی، كە من بەڕاستی ئەمەم زۆر پێ گرنگ بوو، بەڵام كەمتر باست لێوەكرد، چونكە زیاتر جەختت لەسەر وتارە میدیایەكە كردەوە، من بەپێچەوانەی ئەو هەڤاڵانەی كە باسیان لەمیدیای نیشتمانی كرد، من پێم وایە میدیای نیشتمانی ئێستا نەك هەر لە كوردستان، بەڵكو ئەگەر بڕۆیتە ئەو ئاستەی خوارەوە ئەوخەڵكانەی كە ئێستا لە سۆشیال میدیا چاودێری هەواڵ دەكەن، ئەوەی بەلایانەوە گرنگ نەبێت میدیای نیشتمانییە هەتا بەشێوەیەیكی تر میدیای نیشتمانی بە میدیای ئیستبدادی بەناوبانگ دەبێت، باشترین نموونەش سەداو سیمای ئێرانە، میدیا لە ئێراندا میدیای ناوخۆی ئێرانە، جگەلەكەسانێك كە ئەهلی حكومەت نەبن خەڵكیتر سەیری میدیای ناوخۆی ئێرانی ناكات‌و ئەمان بەمیدیای نیشتمانی ناوی دەبەن بەڵام میدیای نیشتمانی نییە لەپاڵ ئەمانەدا چییە میدیای ئۆپۆزیسیۆنە كەلە بەریتانیاو ئەمەریكاو ئەمانەوە دەعم دەكرێت‌و ئیشی لەسەردەكرێت ئەمەیەكەم، دووەم باست لە میدیای دێرین كرد یاخود میدیای كلاسیك و مزداقییەتكرد من پێم وایە لەئەمەدا دیسان لەهەڵەداین، ئەگەر پێمان وابێت میدیای كلاسیك یان ئەو میدیا حزبیانەی خۆمان مزداقییەتیان هەیە لە هەواڵدا كە ئەمە دیسان دەیەسترێتەوە بەمیدیا نیشتمانییەكەوە كە خەڵك هێشتا پێیان وایە ئەم میدیایانە هێشتا مزداقییەتیان زیاترە، من پێم وایە دەبێت سەیری سۆشیال میدیا بكەیت بزانیت لەكوێدا خەڵك بەدوای هەوڵدا دەگەڕێت، میدیای دێرینی خۆمان لەكوێی ئەم سۆشیال میدیایەدایە كە خەڵك موتابەعەی دەكات و خەڵك دەوروژێنێت، ئینجاباسی میدیای چەواشەكارت كرد من پێم وایە میدیای چەواشەكار لەئێستادا بریتییە لە میدیای پۆپۆلیستی كەكاك موعتەسەم و ئەوانیدیكەش باسیان كرد، بەڵام بۆ نموونە ئێمە باسی میدیای پارتیمان كرد بەڵام من پێم وانییە میدیای پارتی میدیایەیكی پۆپۆلیستی بێت تەنانەت میدیای سێبەریش میدیای پۆپۆلیستی نییە، ئەمە تەئسیری خیتابی سیاسیی پارتییە لەسەر میدیاكانی خۆی بە میدیای سێبەرەوە، خۆی میدیای سێبەر میدیای پارادایمی پارتییە بۆ ئاراستەكردنی سراتیژی پارتی لە هەرێمی كوردستان كە هەم وتارەكەی هەم شەخسییەتەكانی هەمووی ناتاوانم بڵێم شەخسییەتی كارێزمایەتی بەڵام دەتوانم بڵێم بگاتەشەخسییەتێك بۆنموونە ئێمە هەر رۆژێك بتوانین سەرەنجی زیاترمان لەسەریان بێت ئەمان زیاتر بارزی بكەنەوە، كەباس لەمیدیای یەكێتی دەكەیت لەسەرەتای دامەزراندنییەوە میدیایەكی گاریگەربووە خۆشت باسی میدیای گەلی كوردستانتكرد دەتوانم بڵێم بەشێكی راپەڕین پەیوەست بووە بە رادیۆی گەلی كوردستان، ئەمە پەیوەست نەبووە بەرادیۆی گەلی كوردستانەوە بەڵكو پەیوەستبووە بەو خیتابەی كە یەكێتی نیشتمانی كوردستان هەیبووە و ئێستا نەیماوە زۆرسوپاس.\nمەهاباد حەمە ئەمین:\nدەستت خۆشبێت كاك قادر بەڕاستی بابەتەكەی زۆر گرنگ بوو بۆئێستای ئێمە ئەوەی من دەمەوێت ئێستا قسەی لەسەر بكەم میدیای نیشتمانییە، لەم قۆناغەدا یەكێتی نیشتمانی كوردستان دەتوانێت خۆی بكاتە میدیایەیكی نیشتمانی چونكە كاریگەری تەواوی لەسەر هاوڵاتیانی كوردستان دەبێت‌و خەڵكیش لەم رۆژەدا پێم وایە حەزی لە میدیای نیشتمانییە بەشێوەیەیكی گشتی، بەرێزت باست لە خیانەتەكان كرد دەبەسەرت هاتووە لەڕووی میدیاییەوە قسەی لەسەر دەكرێت و بەشێوەیكی تر دەخرێتەڕوو، ئایا ئێمە ناتوانین وەكو میدیاكانی خۆمان كە میدیایەكی زۆرمان هەیەی كە بتوانێت ئەوخیانەتانە بەشێوازێكتر بگوازێتەوە، نەك تەنها لە كاتی هەڵمەتی هەڵبژاردنەكاندا بۆمان هەبێت كە سەرجەم ئەوخیانەتانە بخەینەڕوو، دەتوانین لە لێكۆڵینەوە لەشێوەیەیكی وا باسی لێوەبكەین بەتایبەتی مەسەلەی خیانەتی 1996 دەتوانم بڵێم 31 ئاب كە مەسەلەیەكە دەتوانم بڵێم كە ئێمە دەتوانین كاری باشتری لەسەربكەین چونكە لەوكاتەدا رژێمێكی دیكتاتۆر كە لەلایەن ئەمەریكاوە رووخێنرا بینیمان كە هاتەكوردستان‌و كوردستانی كردەدووبەش ئێستا باس لە زۆنی سەوزو زەرد دەكرێت، ئێمە وەكو یەكێتی نیشتمانی كوردستان دەتوانین راگەیاندنەكانمان بەكاربهێنین بۆ ئەوەی لەروانگەی رژێمێكی بەعسی حكومەت كە ئەوكاتە حكومڕانی تەواوی عراقی دەكرد بۆ كوردستان بەتایبەتب بۆ هەموو ئەوكاولكاریانەی كەبەسەر میللەتەكەمانداهات دەتوانین لەو مەنتقەوە قسەی لەسەربكەین، بۆچی ئەمساڵ بەتایبەتی بینیمان كە ئەومەوزوعی خیانەت كارییە ئێمە وەكو یەكێتی نیشتمانی كوردستان قسەی لەسەرنەكرا دەبوو لەڕێگەی راگەیاندنەوە گرنگی پێبدرێت وردەكاری رووداوەكان بخرێتەروو چونكە ئەمە مێژوویەكە نابێت بەسەریا تێپەڕببین زۆرسوپاس.\nزۆر سوپاس بۆ كاك قادر ئێمە هەموومان دەزانین كاریگەرترین چەك لەمێژووی مرۆڤایەتیدا میدیایە لەمیدیادا وتارە لەوتاردا پەیامە ئەمەش كۆمەڵێك بنەماو رێچكەو پرینسیپی خۆی هەیە، تەكنەلۆژیاپێش كەوتووە، لیبرالیزم چۆن ویستی سەیتەرە ئەمەریكابەسەردنیادابكات بەدڵنیاییەوە لەڕێگەی میدیاوە ویستی ئەم كارەبكات، ئەگەر خواردن بۆمانەوەی مرۆڤ پێویستە میدیا پەیام زۆر گرنگە بۆدروستكردنی لایەنە بەهاو مەعریفییەكانی مرۆڤ، بۆدروستكردنی ناسنامەی مرۆڤ ئێمە ئەمڕۆ ئەوكێشەیەمان هەیە لەكوردستاندا لەهەموو دنیاشدا ئەو كێشەیەهەیە ئێمە چۆن مامەڵەمان لەگەڵ میدیا كردووە، میدیا كۆمەڵگە دەكاتە مێگەل بەوپەیام و ئاراستەیەی كە پێویستەبیكات و هەمیش دەتوانێت كۆمەڵگە بباتە كەشكەژانی فەلەك، ئەمەش پەیوەندی بەوتارەكەوە هەیە ئەو وتارە راگەیاندنەی كەكۆمەڵێك بنەمای هەیە ئێمە لەسەر ئەوە نەوەستاوین پەیوەندی بەوەوەنییە تەكنەلۆژیامان هەیە بەڵام ئێمە كێشەمان لەپەیامی راگەیاندنی خۆمان هەیە كێشەمان لەپەیامی سیاسی هەیە ئەوەش دەگەڕێتەوە بۆ بابەتە فكرییەكان بۆمەسەلە پرنسپییەكان كە مەسەلەكە گرنگە، لەبەرچی لەسەردەمی شاخ خەڵك گوێی لەپەیامەكان رادەگرت لەبەرئەوەی پەیامێكی هەبوو بەڵام ئێستا ئێمە پەیاممان نییە زۆرسوپاس.\nدەستخۆش بۆكاك قادر كۆڕێكی تێروپڕبوو، من بەئەزموونی خۆم ئەمە دەڵێم لەكوردستانی خۆماندا نەمیدیای راستەقینەهەیە نەدیموكراسیش هەیە، دیموكراسی ئەوەنییە سەربەخۆبیت و چوارساڵ شەڕی ناوخۆبێت، دیموكراسی ئەوەنییە دووكۆلێژی سەربازی هەبێت یەكێك لە دهۆك و یەكێك لەقەڵاچوالان بێت، ئەمە دەوڵەت نییە بەداخەوە، ئەگەر ئازادی و دیموكراسی لە ئەوروپا گوڵی فەرش بێت وەكو هەمزە دەفەرموێت ئەوەی كوردستان گوڵی دیوی ئەودیوی فەڕكەش نییە، بۆنموونە ئەو میدیایانەی كەهەیە هیچی ئازادنییە و سەربەخۆنییە هەریەكەیان بۆخۆی بەستراوە بەدەسەڵاتەكانەوە، نەبەز گۆران لەسەر بابەكر دڕەی نووسیوە ئەندامی یەك رێكخراون و لەئاستێكی زۆر بەرزدان ئەوەی ئەو نووسیویەتی ئەگەر شەڕی دوو رەیس عەشرەت بووایە رەنگە 20 ساڵ شەرە تفەنگیان لەسەربكردایە چۆن میدیا ئاوادەبێت، یان ئەوەی لەكوردستانی نوێدا دەنووسرێت جارووبار دژی سەركردەكان دەوترێت ئەمانەهەمووی كێشەی ناوخۆیە پەیوەندی نییە بەمیدیاو بەئازادی بیرەوە، لەبەرئەوە من پێشنیازم ئەوەیە كەبەهەموو لایەكمان هەوڵبدەین هیچ نەبێت رۆژنامەیەكی ئازاد دەربچێت هەمووشتەكان بەجوانی و بەئابڕووەوە بخرێتەڕوو نەك سوكایەتی بەیەكتر بكەن زۆر سوپاس.\nكاك قادر دەست خۆش من وەكو كادیرێكی ئیعلامی یەكێتی كادیرێكی خواری خوارەم ئێمە هەندێك موعاناتمان هەیە رەنگە ئێوە كەلەسەرەوەن نەیزانن، ئێمە كێشەی پەیامی حزبی مان هەیە لەئیعلامی یەكێتیدا، كە بابەتێك دێتەپێشەوە نازانین چۆن ئیدارەی ئیعلامی یەكێتی بدەین، من بێژەرم لە تەلەفزیۆنی گەلی كوردستان زۆر جارمیوانێك دێتەبەردەستمان لەسەر بابەتێكی دیاریكراو نازانین چۆن ئیدارەی ئەم دانیشتنەبدەین؟ نازانین پەیامی جزبەكەچییە؟ پێم وایە كێشەیەك لەئیدارەی ئیعلامی یەكێتیداهەیە رەنگە بەشی زۆری پەیوەندی بە ئێوەوە هەبێت، یەكێك لەبابەتەكان لە مەسەلەیەكی تایبەت دروست دەبێت، كە ئێمە نازانین چۆن قسەی لەسەر بكەین سیاسەتی حزبەكە چییە بەچی سیاسەتێكدا دەڕوات ، حەزەكەم ئیشەكانی ئێوە ورد ببێتەوە بۆ خوارەوە كە ئێوە پەیامێكتان پێبێت وەكو سەركردایەتی حزب بینێرن بۆ ئیعلامەكانی خوارخۆتان رەنگە ئەمە تێبینییەكی گرنگ بێت كە لەلای خەڵك دروست بووە كە وەكو یەكێتییەكان نازانن سیاسەتی حزبەكەیان چییە؟ زۆر سوپاس.\nسەرەتا باسی ئەوەم كرد ئەم كۆڕە زیاتر كۆڕێكی شەخسییە و گوزارشت لەڕاوبۆچوونەكانی خۆم دەكات، واباشە لەم كۆڕانەدا خەڵك ئازادبێت وەكو كەسایەتی قسە بكات، سەبارەت بە كاك محەمەد میدیای یەكێتی هاوسەنگی لەنێوان پەیامی حزبی و نیشتمانی رابگرێت، وابزانم بەزیادەوە راگیراوە، میدیای یەكێتی لەشتێك دواكەوتووە كە ناتوانین یان دەستكراوە نییە یان خیتابە سیاسیەكە نییە، ئەم چەواشەكارییە لەقاڵ بدات، بڕواناكەم یەكێتی نیشتمانی لەپەیامی خۆی دواكەوتبێت ئەگەر شتێكیش هەیە یان تێبینییەك هەیە دەتوانیت لەدوایدا بماندەیتێ، سەیدا لەتیف باسی كرد كە تەشویش هەبووە، بەڵێ ئەوەش پەیوەندی بەخیتابەكەوە هەیە، ئێستاش خیتابێكی بوێرانەم پێبدەیت ئازایانە بەتەشویشیش بڵاوی بكەمەوە، خەڵك بەدوایدا دەگەڕێت. بەس چی لە میدیایەك دەكەیت كە ئەم خیتابەی تێدانییە، بەڵام ئەوەشمان بیرنەچێت هەر مەسەلە خیتاب نییە ئەمڕۆ لەسەردەمی ئەم تەكنەلۆژیایە ئەم تەكنیكە پێشكەوتوانە بەراستی لایەنی تەكنیكی گرنگە، تەلەفزیۆن هەیە هەرلەبەرئەوەی جوان و سافە تۆ سەیری دەكەیت، پاشان ئەوانەی چەواشەكاری دەكەن سودیان لەو پێشكەوتنە تەكنیكی‌و تەكنەلۆژیایە وەرگرتووە، بۆیە زۆرجار دەوترێت ئاسان نییە درۆ لەراستی جیابكرێتەوە، واتە لەراستی جوانتر درۆدەكەن، چرۆخان باسمان كرد میدیای ئەهلی ماوەیەك لێرە سەریهەڵدا هەروەكو چۆن پەیوەندی هەیە لەنێوان سۆشیال میدیا و میدیای ئەهلی كە هەردووكیان هەر میدیای خەڵكە، هاوڕێ تەحسین بەڵێ زۆر راستە نانمان نەبێت خیتابمان هەبێت، خەڵك ئیشی بەوە نییە كەتۆ هیچ قسەیەك ناكەیت، واتا قسەی خەڵك ناكەیت، قسەی حزب دەكەیت، كەیفی خۆتە ئەسڵەن ختابی پارتی ختابێكی پۆپۆلیستییە هەموو ساڵی جارێك سەبارەت بەسەربەخۆیی‌و سەبارەت بەڕیفراندۆم‌و ئەم ئیرهابیە فكرییەی كەهەبوو تۆ نەتدەوێرا هیچ بڵێت زەمینە لەبار نییە ئەمە ختابێكی پۆپۆلیستییە ختابێكی چەواشەكاری بوو هەڵخەڵەتاندن فێڵكردن‌و دواجاریش دەركەوت كە هیچ زەمینەیەك نەبوو ئەو زیانە گەورەیەشمان لێكەوت.\nدكتۆر ئارام قسەكانی لەچوار چێوەی قسەكانی ئێمەبوو، دكتۆر حسێن دیموكراسی لە كوردستان نییە ئەمە گفتوگۆیەكی زۆر هەڵدەگرێت، دیموكراسی كۆمەڵێك پێوەر‌و كۆمەڵێك موئەسەسات و كۆمەڵێك نیشانەیە ئەگەر ئەمە لەكوردستان هەبوو مانای هەیە، پێش هەموو شتێك دیموكراسی جیاكردنەوەی دەسەڵاتەكانە، تاكو ئێستا جیاكردنەوەی دەسەڵات لە كوردستان نییە، دەستاو دەستكردنی دەسەڵات نیە، یەكێك لە ئیجرائاتەكانی دیموكراسی هەڵبژاردنە، بەڵام لەكوردستان هەڵبژاردنێكی خاوێنیش نییە، یەكێتی نایشارێتەوە دەڵێت پارتی بردییەوە‌و بە 45 كورسی كە هەمووشی هی دهۆكە كەلەوێ حكومڕانی دەكات، لەبەرئەوەی ئازادی هەیە لەكوردستان، ئەمەش لەكاتێكدایە كەجیاوازی لەنێوان زۆنی زەردو زۆرنی سەوز ئەرز‌و ئاسمانە، ئەگەر بەدوای نیشانەكانی دیموكراسیدا بگەڕێیت ئازادییەكە ئەوەیە كە لەبەرامبەر خۆمان ئازادین، هەرچی رواڵەت‌و نیشانەكانی دیموكراسی هەیە لەم ناوچەیە هەیە دەیبینین لەوانە ئۆپۆزسیۆن لەم ناوچەیەیە، خۆپیشاندان لەم ناوچەیەیە، میدیای ئەهلییە لێرەیە، تەنانەت موعارەزەی پارچەكانی تری كوردستانیش لێرەن، ئەمە لەزۆنی زەرد نییە، لەكاتی خۆپیشاندانەكان لە زۆنی سەوز راگەیەندرابوو كە لەسێ كەس تێپەڕی رووبەڕوویان ببنەوە، بەڵام دیسان ئەو میدیا چەواشەكارە ئەم واقیعەی دروستكردووە، ئێمە وەكو خۆمان لەناو حزب كێشەمان لە سیاسەتی حزب نییە، پەیامی حزبی زۆر ئاشكرایە، مەبەستمان لەخیتابە حزبییەكە خیتابی دەرەوەی یەكێتییە ئەگەرنا رۆژانە وتەبێژی یەكێتی هەڵوێستەكانی یەكێتی بڵاودەكاتەوە رۆژانە تۆ ئاگاداری لەسیاسەتی حزبەكەت زۆر سوپاستان دەكەم.


کۆمپانیای ئۆپۆ دەستی بەسەر بەشێکی زۆر لە بازاڕەکانی وڵاتی چیندا گرتووە – كوردى پۆست\nتۆڕی هه‌واڵی ته‌كنه‌لۆجی كوردی\tکۆمپانیای ئۆپۆ دەستی بەسەر بەشێکی زۆر لە بازاڕەکانی وڵاتی چیندا گرتووە\t19/10/2016 kurdipostgroupلێدوانێک بنووسە\tمەنسوڕ بڵباس\nکۆمپانیای ئۆپۆ یەکێک لە گەورە کۆمپانیاکانی تایبەت بە بەرهەمهێنانی بەرهەمە تەکنەلۆژیەکان و بە تایبەت مۆبایلی هۆشمەند ڕێژەی فرۆشەکانی خۆی لە بازاڕەکانی چین بۆ چارەگی دووەمی ساڵی ٢٠١٦ ڕاگەیاند.\nکۆمپانیای ناوبراو توانیویەتی سەرکەوتوو بێت لە ڕێژەی گەشەکردنی بە شێوەیەکی گەورە و فراون لەکۆتاییەکانی ئەم چارەگە، شایەنی باسە ڕێژەی فرۆشەکانی مۆبایلی ئۆپۆ لە یازاڕەکانی چین لە نێوان مانگەکانی (نیسان مانگی ٤) بۆ مانگی (حوزەیران مانگی ٦)ـی ٢٠١٦ گەیشتۆتە ١٨ ملیۆن مۆبایلی هۆشمەن، بە بەراورد بە هەمان کات لە ساڵی ڕابردوو کە ٨ ملیۆن مۆبایلی هۆشمەند بوو بەمەش تەنیا لەم ساڵدا توانیویەتی ١٠ ملیۆن مۆبایلی هۆشمەند زیاتر بفرۆشێت لە چاو ساڵی پێشووتر.\nشایەنی باسە باشترین ئەنجام و فرۆشیش بۆ مۆبایلی ” F1 Plus ” بووە کە لە بازاڕەکانی چین لە ” R9 Plus ” ناسراوە کە توانراوە ٧ ملیۆن دانەی لێ بفرۆشێت لەو کاتەی کە لە مانگی ٣ ئەمساڵ بە فەرمی خراوەتە بازاڕەکانەوە بۆ فرۆشتن.\nبە گوێرەی ڕاگەیاندنەکانی کۆمپانیای ئۆپۆش بێت لە چرکەیەک مۆبایلێکی هۆشمەندی ئۆپۆ دەفرۆشرێت، کە ئەمەش بە پڕ فرۆشترین مۆبایلی هۆشمەند دادەنرێت لە بازاڕەکانی وڵاتی چین لە مانگی ٦.\nلە ئێستاشدا ڕێژەی دەست بەسەردا گراتنی بازاڕەکانی وڵاتی چین لە لایەن کۆمپانیای ئۆپۆوە بە ١٦.٢% مەزندە دەکرێت، بە جیاوازی بە هەمان پشکی بازاڕ لە ساڵی ڕابردوو کە تەنیا ٧.٦% بوو.\nوڵاتی چین بە یەکێک لە گەورەترین بازاڕەکانی جیهان دادەنرێت لە ڕووی فرۆشی مۆبایلە هۆشمەندەکانەوە ئەمەش بە هۆی ئەو ڕکابەریە سەرسەختەی لە نێوان کۆمپانیا گەورەکانی بەرهەمهێنی مۆبایلە هۆشمەندەکان هەیە، وە کۆمپانیای ئۆپۆ لە مانگی ٦ـی ئەمساڵەوە فڕۆشی ئامێرەکانی بە ڕێژەی ١٢٤.١% گەشەی کردووە، وە پلەی چوارەمی جیهانی گرتووە لە پڕفرۆشی بەرهەمەکان و مۆبایلە هۆشمەندەکانی بۆ چارەگی دووەمی ئەمساڵ لە جیهان و توانیویەتی پشکی بازاڕی بە ڕێژەی ٥.٤% لە گشت جیهان بۆ خۆی مسۆگەر بکات لە گوێرەی دەزگای گارتنر بۆ توێژینەوەکانی بازاڕ.\nThe post کۆمپانیای ئۆپۆ دەستی بەسەر بەشێکی زۆر لە بازاڕەکانی وڵاتی چیندا گرتووە appeared first on کەی ئای تی ئێن.\nکۆمپانیای ئۆپۆ دەستی بەسەر بەشێکی زۆر لە بازاڕەکانی وڵاتی چیندا گرتووە\tڕێدۆزیی بابەت\nبابه‌تی پێشوووێنەی جەنگاوەرانی بەرەکانی شەڕی رزگارکردنی مووسڵبابه‌تی داهاتووهۆشیار زێباری :ئەبوبەکری بەغدادی و فوزی عەلی لەنێو شاری موسڵدان وه‌ڵامدانه‌وه هەڵوەشاندنەوەی وەڵام\tEnter your comment here...


عیراق، هێزە سیاسییەكان ناوی خۆیان دەگۆڕن – Knwe.org\nسەرەکی » دۆسێ » عیراق، هێزە سیاسییەكان ناوی خۆیان دەگۆڕن\nبۆ بەشداریكردنە لە هەڵبژاردندا\nچەند رۆژێكی كەم لە راگەیاندنی كۆمسیۆنی باڵای هەڵبژاردنەكان لە عیراق بۆ كردنەوەی دەرگای ناوتۆماركردن بۆ حزبەكان و ئەو هاوپەیمانییە سیاسیانەی دەیانەوێت لە هەڵبژاردنی پێشوەختە بەشداریی بكەن كە وابڕیارە لە شەشی حوزەیرانی داهاتوو سازبكرێت، سەرچاوەكان لەنێو ئەنجومەنی ئەمیندارانی كۆمسیۆنەكەوە دەڵێن، چەندان هێزی سیاسی دەركەوتوو بە ناو و ناونیشانی نوێوە هاتوونەتەپێش كە حزبەكان و فراكسیۆنی ئاینی دەستڕۆیشتوو لە وڵاتدا لەخۆدەگرن، ئەمەش بۆتە مایەی ترس و دڵەڕاوكێ لەوەی هەڵبژاردنی داهاتوو ببێتە هەڵگێڕانەوەی هەمان ئەو روخسارانەی پێشتر حوكمڕانی وڵاتیان كردووە.\nهەرچەندە ئەو هەڵبژاردنە پێشوەختەەی عیراق رووی تێكردووە لەژێر گوشاری میللیدا بوو، لە ئاكامی خۆپیشاندانەكان كە تێیدا زیاتر لە 700 كەس كوژران و زیاتر لە 27 هەزاری تر برینداربوون، بەڵام سیاسەتوانەكان پێیانوایە، هەڵبژادنەكان لە حاڵەتی ئەنجامدانی لە وادەی دیاریكراوی خۆی، ئەوا دەبێتە هیوابڕان بۆ خواستەكانی گەلی عیراق، بە هەمان شێوە بریتیی دەبێت لە هاتنەكایەی مەترسی و تەنگژەی نوێ لەگەڵ هەوڵی هێزە دەستڕۆیشتووەكان كە بە هەموو رێگەیەك دەیانەوێت سەرلەنوێ دەستییان لە دەسەڵات گیرببێتەوە.\nبە وتەی ئەندامێكی كۆمسیۆنی هەڵبژاردنەكان كە بە رۆژنامەی (العربی الجدید)ی قەتەری راگەیاندووە»زۆربەی هێزە سیاسییەكان كە لەئێستادا ناوی خۆیان تۆماردەكەن بۆ بەشداریی لە هەڵبژاردنی پێشوەختە، ناوەكانی خۆیان گۆڕیوە و ناوی نوێیان لەخۆیان ناوە، تا بەشداریی لەو هەڵبژاردنەدا بكەن، بە جۆرێك كە هاوپەیمانی عیراقیون بەسەرۆكایەتی عەممار حەكیم، ناوی خۆی ناوە (تصحیح) راستكردنەوە، فالح فەیاز سەرۆكی دەستەی حەشدی شەعبی ناوی قراكسیۆنەی گۆڕیوە بۆ (حقیقیون) واتا راستییەكان، محەمەد شیاع سودانی سەركردە لە حزبی دەعوە و وەزیری پێشووی كار و كاروباری كۆمەڵایەتی فراكسیۆنێكی بە ناوی (الفراتین) پێكهێناوە، بەیان جەبر سۆڵاخ پەرلەمانتاری پێشوو و سەركردە لە ئەنجومەنی باڵای ئیسلامی، فراكسیۆنێكەی بە ناوی (انجاز) دەستكەوتەوە پێكهێناوە، عەبدولحسێن عەبتان پەرلەمانتاری پێشوو فراكسیۆنێكی بە ناوی (الوعی) هۆشیاریی پێكهێناوە، هەندێك لە ئەندامانی رەوتی حیكمە كە لەلایەن عەممار حەكیمەوە سەرۆكایەتی دەكرێت، فراكسیۆنێكیان بە ناوی (المستقبل)ەوە پێكهێناوە.\nئاماژەی بە خواستی هەریەك لە هاوپەیمانییەكانی «مالیكی و عامری و سەدر كرد كە بەنیازن ناوی تر لەخۆیان بنێن، زۆربەی هێزە سیاسییەكان رەتیدەكەنەوە بە ناوەكانی پێشوویانەوە بەشداریی لە هەڵبژاردندا بكەن».\nئەو ئەندامەی كۆمسیۆنی باڵای هەڵبژدنەكان دەڵێت»كۆمسیۆن بەشێوەیەكی ئاسایی مامەڵە لەگەڵ ئەو ناوە نوێیانەدا دەكات، بە تایبەت كە هیچ سەرپێچییەكی یاساییان تێدا نییە، بەڵام مشتومڕی سیاسی لەبارەی ئەو ناوانەوە، ناچێتە چوارچێوەی كاریی كۆمسیۆنەوە».\nناوە نوێیەكان بەشێوەیەكی روون گوزارشت لە نزیكبوونەوە و هەڵكردن دەكەن لەگەڵ داواكارییەكانی شەقام و خۆپیشاندانەكانی تشرین كە داوای دەوڵەتی مەدەنی و یەكسانی و گۆڕنی روخسارەكانیان دەكرد لە پاش شكستخواردنییان لەماوەی حەڤدە ساڵی رابردوو لە رزگاركردنی عیراق لەم نەهامەتی و رەوشە ناهەموارەی تێیدا دەژی.\nحامید موتڵەگ پەرلەمانتاری پێشوو پێیوایە، ئەم هەنگاوەی هێزە سیاسییەكان، پرۆسەیەكی ساختەكاریی نوێ و فێڵكردنە لە خواستی گەل، لەڕێی گۆڕینی ناوەكان، موتڵەگ بە رۆژنامەی (العربی الجدید)ی قەتەری رایگەیاندووە»گەندەڵی و ساختەكاریی دروشمی ئەو لایەنانەیە، بۆیە هەموو شێوازێك بەكاردەهێنن لەپێناو مانەوە لەسەر گۆڕەپانی سیاسی عیراق و لەنێو جومگەكانی دەوڵەت، تا بە ئارەزووی خۆیان جزیی بكەن و ئەجێندا و پرۆژە تایبەتییەكانی خۆیان جێبەجێ بكەن، هەموو ئەو شێوازانە بەكاردەهێنن كە دەكرێت بەكاربهێنرێن، لەوانەش گۆڕینی ناوەكانیان و دابەزین بە یەك پرۆژە، تا فێڵ لە داوا رەواكانی گەلی عیراق بكەن لەو رێگەیەوە رێگە لەبەردەم گەیشتن بە حكومەتێك بگرن كە گەلی هەڵیدەبژێرێت».\nموتڵەگ مەترسی خۆی دەردەبڕێت لەوەی «ئەوانە سنورەكان ببەزێنن، و یاریی بە سندوقەكانی دەنگدانەوە بكەن، ساختەكاریی بكەن و خواستی خۆیان بسەپێنن»÷ هیوابڕانی خۆشی دەربڕی بەرانبەر بە «گۆڕانكاریی لە سیمای پرۆسەی سیاسی عیراقیدا بكرێت. هەڵبژاردن تەنیا خۆی لە هەڵگەڕانەوەی هەمان روخسارەكانی پێشوودا دەبینێتەوە، بە تایبەت كە ئاستەنگێكی زۆر لەبەردەم ئەنجامدانی هەڵبژاردندا هەیە، لەوانەش ئاستەنگی ئاسایی وەك یاسای دادگای فیدراڵی كە هێشتا پەسەندنەكراوە».\nبە بۆچوونی حامید موتڵەگ»گۆڕینی ئەو روخسارانەی كە زیانیان بە عیراق گەیاند، كارێكی زۆر گرنگە، بەڵام قوسە بهێنرێتەدی لە سایەی ئەم فێڵ و تەڵەكەبازییەدا، ساختەكارێكی زۆر هەن كە خۆیان لە خاوەن بڕوانامە ساختەكتن و گەندەڵكارانی تر گەر لێپێچینەوەیان لەگەڵدا نەكرێت، ئەمانەش بە دڵنیاییەوە لە سایەی ئەم رەوشەدا سەرلەنوێ بەشداریی لە هەڵبژاردندا دەكەن»، نیگەرانی خۆشی دەربڕی بەرانبەر بەوەی كە «خوێنی خۆپیشاندەران بەهەدەر رۆیشت».\nئاڵا تاڵەبانی پەرلەمانتاری یەكێتی نیشتمانی كوردستان گوزارشتی لە هیوابڕانی خۆی كرد بەرانبەر بە رەوشەكە و بە (العربی الجدید)ی رایگەیاندووە»ئەو گۆڕانكارییەی چاوەڕواندەكرا لە هەڵبژاردنی داهاتوودا كارێكە قورسە بهێنرێتەدی، و پێویستی بە ئیرادەیەكی بەهێزە، هاتنەناوەوەی ئ ئەو هێزە سیاسیانەی لە ناو و ناونیشانی نوێوە دێنەوە پێش، كارێكی ئاساییە، بە تایبەت كە ئەو هێزانە بنكەی جەماوەرییان لەدەستداوە و دڵنیایە لەوەی لە هەڵبژاردنەكەدا دەدۆڕێت، هەر ئەمەش وایكردووە ناوەكانیان بگۆڕن».\nبە وتەی ئاڵا تاڵەبانی»ئەو ناڕەزاییانەی داوای چاكسازییان دەكرد، جگە لە گۆڕینی یاسای هەڵبژاردن و یاسای كۆمسیۆنی هەڵبژاردنەكان، و هەنگاونان بەرەو هەڵبژاردنی پێشوەختە، هیچی ترییان نەهێنایەدی، ئەم كاروبارانە ئەرێنیین، بەڵام گۆڕانكاریی و چاكسازیی نەهاتەدی، ئەمەش بە یەك هەنگاو نایەتەدی، پێویستی بەوەیە ئیدارەی دەوڵەت لەدەستی خەڵكی كارامەدا بێت و هەوڵ بۆ هێنانەدی بەرژەوەندییەكانی گەل بكەن، بەڵام دووبارەبوونەوە و هەڵگەڕاندنەوەی روخسارەكان، ئەوا كاریگەریی نەرێنییان لەسەر عیراق دەبێت».\nبە بۆچوونی ئاڵا تاڵەبانی»هێزە دەرەكییەكان كاریگەریی گەورەیان لەسەر عیراق هەیە، لەڕێی پشتیوانی لە هێزەكانی ناوخۆ بۆ سەرلەنوی گەیشتن بە كورسی خوكم لە وڵات، ئەمەش بە ڕوونی لە عیراقدا دەردەكەوێت، بۆیە قەوارەیەكی زۆر ناوی بە ناو و ناونیشانی جیاجیاوا، ناوی خۆیان بۆ بەشداریی لە هەڵبژاردنەكەدا تۆماردەكەن».\nسوربوونی ئەو هێزە دەستڕۆیشتوانە لە وڵاتدا بۆ بەشداریی لە هەڵبژاردن، و بەكارهێنانی هەموو رێڕەوێك لەپێناو هێنانەدی ئەو ئامانجە، دەرگای لەبەردەم زۆرێك لە ئەگەرەكان واڵاكردووە سەبارەت بە كاردانەوەی لەسەر دۆسێی ئەمنی و سیاسی لە وڵات.\nئیخڵاس دلێمی، پەرلەمانتار لە پارێزگەی نەینەوا پێیوایە»ئەنجامی هەڵبژاردنەكتن ئەگەر ئەنجام بدرێت، ئەوا لە ئەنجامی هەڵبژاردنەكانی 2018 خراپتر دەبێت، بەو پێیەی لە نەینەوا ململانێیەكی نائاسایی هەیە لەنێوان حزبەكان، ئەگەر هەڵبژاردن لە وادەی دیاریكراوی خۆیدا بكرێت، بە تایبەت لەگەڵ جێبەجێنەكردنی حكومەت بۆ كارنامەكەی، و دەستنەگرتنی بەسەر دۆسێی چەكی لەدەستدەرچوو و دوورخستنەوەی كاریگەریی لەسەر سندوقەكانی دەنگدان، وێڕای نەگڕاندنەوەی ئاوارەكان بۆ ناوچەكانیان».\nبەپێی سەرچاوە نارەسمییەكان، ژمارەی ئەو حزب و فراكسیۆنە سیاسیانەی ناوییان تۆماركردووە و سیڤییان بەشێوەیەكی رەسمی بۆ بەشداریی لە هەڵبژاردندا پێشكەش كردووە، گەیشتۆتە زیاتر لە 400 حزب و فراكسیۆنی سیاسی و نزیكەی 250یان مۆڵەتییان وەرگرتووە و پاشماوەكەی تر لەئێستادا خەریكی تەواوكردنی رێكارە یاساییەكانن بۆ ناوتۆماركردن، هەموو ئەوانە خۆیان ئامادەكردووە تا خۆیان لە لیستی ئەو فراكسیۆنانەدا تۆماربكەن كە بەشداریی هەڵبژاردنەكاندا دەكەن، بەو شێوەیە دەبنە دوو هێندەی ئەو حزب و فراكسیۆنانەی لە هەڵبژاردنی 2018دا تۆماركرابوون كە بەشداریی 204 حزب و فراكسۆنی سیاسی بەخۆوەبینی.