گرفته ستراتیژیه‌کانی کۆمه‌ڵگای کوردستان\nکۆمه‌ڵگای کوردستان چ له که‌لتور و چ له مێژوی سیاسی دا هه‌رده‌م بۆ ماوه‌یه‌کی کورت و کورتبینی کاره‌کانیان ده‌به‌نه رێوه، کۆمه‌ڵگای کوردستان به حوکمی داگیرکاری و ماڵوێرانی و شه‌ڕ و کاولکاری کۆمه‌ڵگا نه پڕژاوه‌ته ئه‌وه‌ی بیر له نه‌وه‌کانی ئاینده‌ی بکاته‌وه له گشتدا له‌لایه‌کی تر هه‌ر له‌ژێر کاریگه‌ری دین و کۆمه‌ڵگای ده‌وروبه‌ردا هه‌مو کاره‌کانی ته‌سلیم به‌ده‌ستی قه‌ده‌ر کردوه.\nئه‌م مه‌فهمومه له تێگه‌یشتن و کاروکاردانه‌وه‌ی کۆمه‌ڵگا، مرۆڤه‌کانی ئه‌م کۆمه‌ڵگای ته‌نها بۆ ئه‌وه‌نده سازداوه هه‌ر ته‌نها به مه‌سه‌له‌کانی رۆژیان رابگه‌ن.\nکوشتن و بڕین و زیندانی و شه‌ڕو ماڵوێرانی سه‌ره‌تای ژیانی نه‌وه به‌نه‌وه بون، ئه‌م وه‌زعه وای له نه‌وه‌کان کردوه که‌متر ده‌ست به رۆشه‌نبیری و سه‌رچاوه‌کانی و که‌ناڵه‌کانی بگه‌ن. ئه‌م داگیرکردن و کاولکاریه‌ی کۆمه‌ڵگا له هه‌ر چوار لاداو به هه‌ماهه‌نگی هه‌مو دوژمنان بون که‌م و زۆر نه‌وه‌کانی نه‌ته‌وه‌ی کوردیش سودی له فرسه‌ته‌کانی دوژمنایه‌تی نێوان دوژمنانی وه‌رگرتوه.\nبه‌ڵام دوای ئازادی و ده‌سه‌ڵاتی کورد له کوردستانی عێراق ئه‌وه ئه‌م مه‌سه‌لانه هه‌روه‌کو خۆیان مانه‌وه و به‌هه‌مان هۆیه‌کانی به‌ڕێوه‌بردن و پرۆسێسه‌کان و که‌سایه‌تیه‌کان به‌رده‌وامیان به کاره‌کانیاندا و ده‌ده‌ن، چونکه ده‌وڵه‌ت (ده‌وڵه‌تی حزبیه)و کۆمه‌ڵانی خه‌ڵک کاریگه‌ریه‌کی که‌میان له‌سه‌ر ده‌وڵه‌ت هه‌یه، ئه‌وا ئه‌م مه‌سه‌له ستراتیژیانه‌ی کۆمه‌ڵگا هه‌روا قورابانین.\nگرنگترین مه‌سه‌له بۆ کۆمه‌ڵگا ئه‌مانه که خۆیان له ستراتیژی سه‌ره‌کی ده‌بینن:\n1- ئاسایشی نه‌ته‌وه‌یی\n2- قازانجی به‌رزی نه‌ته‌وه‌یی\n3- چۆنایه‌تییه‌کانی کۆمه‌ڵگا\n4- نه‌وه‌کانی رابردو وئێستا و نه‌وه‌کانی داهاتو\n5- گرفته ناوخۆیه‌کان و ده‌ره‌کیه‌کان\nستراتیژی ئارامی و ئاسایشی هاوڵاتیان و پاراستنی سنوره‌کانی وڵات له کاره هه‌ره سه‌ره‌کیه‌کانی ده‌سه‌ڵات و کۆمه‌ڵانی خه‌ڵکه له کوردستان.\nپاراستنی به‌ره‌کانی ناوه‌خۆ و ده‌ره‌کی له ته‌واوی دو‌ژمنانی کۆمه‌ڵگا یه‌کێ له کاره هه‌ره گرنگه‌کانی ده‌سه‌ڵات و هاوڵاتیانه، سه‌ره‌ڕای هه‌مو گرفته‌کان کۆمه‌ڵگای کوردستان به خۆشیه‌وه ئارامه و ده‌زگاکانی ئاسایش و پۆلیس کاری باش ئه‌نجام ده‌ده‌ن، به‌ڵام ئه‌گه‌ر ده‌سه‌ڵاتیك عاجز بو له‌به‌رده‌م ئه‌مه یانی کۆمه‌ڵانی خه‌لک له ئارامی و ئاسایش به‌هره‌مه‌ند نین.\nله‌لایه‌کی تر کوشتنی ژنان نمونه‌یه‌کی به‌رجه‌سته‌ی ئه‌م نه‌بونی ئارامی و ئاسایشه‌یه له‌ناوه‌خۆو تۆپبارانه‌کانی ئێران و تورکیا و سوپای نوێ عێراق له ناوچه‌کانی موسل و دیاله‌دا نمونه‌ی نه‌بونی ئارامیه له سه‌رسنوره‌کان. له‌م نێوه‌دا ده‌بێ نه‌وه‌کان زیاتر بیر له داهاتوی خۆیان و نه‌وه‌کانی ئاینده‌ببن. ئاسایشی نه‌ته‌وه‌یی یانی پاراستنی هه‌ردو به‌ره‌ی ده‌ره‌وه‌و ناوه‌وه که ته‌واوی کۆمه‌ڵگا لێ به‌رپرسیاره و ده‌سه‌ڵات به‌شی شێری به‌رده‌که‌وێت.\nقازانجی به‌رزی نه‌ته‌وه‌یی:\nیانی یه‌ک وتاری سیاسی هه‌مو هێزه‌کانی راست و چه‌پ له‌به‌رامبه‌ر هێزه ده‌ره‌کیه‌کان و جیاوازی توند بۆ قازانجی نه‌ته‌وه له نێو خۆدا، ئه‌مه‌ش خۆی له به‌رهه‌می نه‌ته‌وه‌یی و داهاتی نه‌ته‌وه‌یی و سامانه سروشتیه‌کان و هێزه‌کانی به‌رهه‌مهێنان ده‌نوێنێ، له لایه‌کی تر داهاتی تاک و ئه‌ندامانی کۆمه‌ڵگا و ته‌سک کردنه‌وه‌ی جیاوازی نێوان چینه‌کانی نێو کۆمه‌ڵگا و هاویه‌کی و هاوسه‌نگی له کۆمه‌ڵگادا به حوکمی یاسا و باج و هه‌مو هۆیه‌کانی تر.\nقازانجی به‌رزی نه‌ته‌وه‌یی یانی کۆمه‌ڵگایه‌کی یاسایی و پته‌و تابتوانێ له هه‌مو وه‌زعیه‌تێکدا له شه‌ڕ و ئاشتی دا بتوانێ ژیانێکی خۆشگوزه‌ران بۆ کۆمه‌ڵانی خه‌ڵک دابین بکات. ئه‌وکات سنوری نێوان هاوڵاتیان و ده‌سه‌ڵات که‌م ده‌بێته‌وه‌و خه‌ڵکی هه‌مویان ده‌سه‌ڵات به به‌شێ له‌ژیانیان ده‌زانن.\nبه‌ڵام ئه‌مڕۆ بۆ هه‌موان رونه که ده‌سه‌ڵات و هاوڵاتیان چه‌ند فرسه‌ت لێک دورن و جیاوازی چینه‌کان چۆنه و داهاتی نه‌ته‌وه‌یی و سامانه سروشتیه‌کان و داهاتی تاکه‌کان له چ وه‌زعیه‌تێکدا ده‌ژین و هیچ هاوسه‌نگیه‌کی چینه‌کان له کۆمه‌ڵگادا نیه، ده‌سه‌ڵات مه‌سوله له‌م لاسه‌نگیه‌ی نێوان ده‌وڵه‌مه‌ند و هه‌ژاران.\nده‌سه‌ڵات لێره‌دا ته‌نها به‌رچاوی ئه‌ندامانی حزبی خۆی یان به رۆشنی بڵین........ له‌م  مه‌یدانه له‌ژیانی کۆمه‌ڵگا ده‌سه‌ڵات و ئۆپۆزیسۆن هیچ ستراتیژیه‌کی دروست و رۆشنی یان نیه.(بیرمان چو کامه ئۆپۆزیسۆن !!).\nچۆنایه‌تیه‌کانی کۆمه‌ڵگا به کورتی بریتین له (چۆنایه‌تیه‌کانی ئابوری، چۆنایه‌تیه‌کانی کۆمه‌ڵایه‌تی، چۆنایه‌تیه‌کانی ژینگه، چۆنایه‌تیه‌کانی ده‌وروبه‌ر و چۆنایه‌تیه‌کانی پرۆسێسه‌کان).\nله‌م مه‌یدانه‌دا هه‌ر ئه‌رکی ده‌سه‌ڵات نیه که ئه‌مانه گه‌شه پێبدا به‌لكو خودی هاوڵاتیان هه‌مان ئه‌رکیان له‌سه‌ر شانه. به‌داخه‌وه هاوڵاتیان خۆیان به‌بێ ئه‌رک ده‌بینن و هه‌مو شتێ ده‌خه‌نه ئه‌ستۆی ده‌سه‌ڵات. راسته ده‌سه‌ڵات له کوردستان دا ده‌سه‌ڵاتیكی گێڕه (یان منداڵێکی مه‌نغۆڵه) له هه‌مومه‌یدانێ گرفتی هه‌یه، به‌ڵام خۆ هاوڵاتیان ده‌بێ ئه‌رکی هاوڵاتیاتی خۆیان به‌جێ بگه‌یه‌نن. لێرo دا هاوڵاتیان له هه‌مان ئاستی ده‌سه‌ڵاتدا دان. وه‌کو په‌نده کوردیه‌که‌یه (کورتێ و که‌ژێ لێک ده‌هه‌ژێ). به‌ڵام ده‌بێ بۆ هه‌موان رۆشه‌نبێت ده‌بێ ده‌سه‌ڵات هاوڵاتیان له رێگای یاساوه ناچار بکات که‌وا ئه‌رکه‌کانی نیشتمانی خۆیان جێ به‌جێ بکه‌ن.\nبه‌ڵام یاساکان له کوردستان له سه‌رچاوه‌یه‌ک ده‌رده‌چن که که‌م روخساری نوێخوازی و مۆدێرنیان پیوه دیاره، به‌نمونه یاساکانی باری که‌سێتی که فره‌ژنی و نشوزی ژنان باشترین نمونه‌ی نه‌شوزی په‌رله‌مانتارانن که ده‌نگیان بۆ سه‌رکه‌وتنی دا. به‌ڕاستی شه‌رمه له ساڵی 2008 دا فره‌ژنی له یاسادا بچه‌سپێ.\nنه‌وه‌کانی رابردو و ئێستا و داهاتو:\nئه‌گه‌رچی ئه‌مانه خۆیان له چۆنایه‌تیه‌کانی کۆمه‌ڵگا ده‌بیننه‌وه به‌ڵام به حوکمی کۆمه‌ڵگا و که‌ڵتوری کۆمه‌ڵگا نه‌وه‌کانی رابردو بێ به‌شترین نه‌وه‌ن له کۆمه‌ڵگا و هه‌مویان له‌دو ته‌مه‌نیان ده‌چنه بن دیواری مزگه‌وت و ماڵی کوڕه‌کانیان گه‌رم و گوڕترین شوێنن، ده‌سه‌لات و ده‌وڵه‌ت که‌مترین وه‌زیفه بۆ ژیانی ئه‌م نه‌وه‌یه ده‌بینێ، ره‌نگه ئه‌وانه‌ی کاری ده‌وڵه‌تیان کردبێ تۆزێ باشتر بن له‌وانه‌ی کرێکاری که‌رتی تایبه‌تن یان بێکار بن یان کاری تایبه‌تیان کردبێ. به‌ڵام له هه‌مو حاله‌تێکدا که‌مترین گرنگی به‌ژیانی ئه‌م نه‌وه‌یه ده‌درێ له کاتێکا هه‌مویان باوک وباپیران و دایک و داپیرانی نه‌وه‌ی ئێستاو دواڕۆژن.\nنه‌وه‌ی ئیستا هه‌مویان له‌ژێر گرفتی جۆراوجۆرن هه‌ر له مه‌سه‌له‌کانی کار و پیشه و خوێندن و گه‌شه‌دان به کارو پیشه و خانه و لانه و خێزان پێکهێنان و خۆ دروست کردندا، نه‌وه‌ی ئێستا هیچ چاره‌نوسێک له‌خۆیدا نابینێ و خۆی به‌قوربانی ده‌سه‌ڵاتی حکومه‌تی کوردستان ده‌زانێ. له واقعیش وایه.\nنه‌وه‌کانی داهاتو تا ئێستا ده‌سه‌ڵات بیری له‌وان نه‌کردۆته‌وه و ئاشی نه‌زان خوا ده‌یگێڕێ، لێره‌دا هه‌موی ده‌ستی قه‌ده‌رکراوه‌و هه‌ر چۆنێ هاتو رابرد ئیتر له‌ده‌ستی ده‌سه‌ڵاتدا نیه.\nله‌کاتێکا ده‌سه‌ڵات ده‌بێ له‌هه‌مو پرۆژه‌یه‌ک و یاسایه‌کدا نه‌وه‌کانی نوێ به مه‌سه‌له‌ی ئه‌ساسی وه‌ربگرێ و نابێ هیچیان دژایه‌تی گه‌شه‌و ویست و داخوازیه‌کانیان بکه‌ن. به‌ڵام له کوردستان به‌رده‌وام دژایه‌تی نه‌وه‌ی نوێ بڕیار ده‌درێ ، سه‌یری یاساکانی باری که‌سێتی بکه‌ن، سه‌یری مادده‌ی 140 و رێککه‌وتنی ئه‌مریکاو عێراق بکه‌ن..هتد. ئه‌وه‌ی بیری لێنه‌کرابێته‌وه نه‌وه‌کانی رابردو و داهاتوه و حاڵی که‌سانی ئێستاش رۆشنه.\nگرفته ناوخۆیه‌کان و ده‌ره‌کیه‌کان:\nگرفته‌کانی ئۆپراسیۆن و تاکتیک و ستراتیژ له مه‌یدانه‌کانی ناوخۆ و ده‌ره‌کی دا خۆیان له چۆنایه‌تیه‌کانی کۆمه‌ڵگا و ئاسایشی نه‌ته‌وه‌یی ده‌دۆزنه‌وه به‌ڵام هه‌ر ئه‌وه‌نده کافی نین. چونکه ده‌سه‌ڵات له کوردستان گرفتی زۆر زۆره؛\nگرفته ناوخۆییه‌کان؛ هه‌ریه‌ک له حزبه ده‌سه‌لاتداره‌کان یانی پارتی و یه‌کێتی زۆرگرفتی رێکخراوه‌یی و له‌گه‌ڵ ته‌حالفاتی کوردستانی و عێراقی هه‌یه.\nبه‌نمونه کوتله‌کانی نێو پارتی تا مه‌سیف سه‌لاحه‌دین ده‌چن و دواتریش له‌نێو بنه‌ماڵه ون ده‌بن، ئه‌وانه‌ی یه‌کێتی بۆ هه‌موان رونه چۆنه. یه‌کگرتوی ئیسلامی و زه‌حمه‌تکێشان و سوسیالیست و کۆمه‌ڵی ئیسلامی هه‌مویان به‌یه‌که‌وه له‌لایه‌ک و له‌لایه‌کی تر مه‌سه‌له‌ی په‌رله‌مان و په‌رله‌مانی عێراقی و هێرشه‌کانی ئێران و تورکیا و زه‌خته‌کانی سوریا و وڵاته عه‌ره‌بیه‌کان. له‌سه‌ر مه‌سه‌له جیاجیاکان به‌تایبه‌ت مه‌سه‌له‌ی که‌رکوک. هه‌مویان گرفتی جۆراوجۆرن. ئه‌مه جگه له فشاره‌کانی ئه‌مریکا و به‌ریتانیا و روسیه، ده‌سه‌ڵات له‌م نیوه‌دا به نیازی خۆی حوکم ده‌کات و له‌گه‌ڵ شه‌پۆڵه ده‌ره‌کیه‌کان خۆی رادێنێ و له هیچ پرۆسێسێک بۆ کۆمه‌ڵگا ناگه‌ڕێته‌وه و ته‌نها مه‌کته‌بی سیاسیه‌کانیان نه‌بێ (یانی جه‌ماعه‌تی ئه‌شهه‌د وبیلا).\nئه‌م هه‌مو گرفتانه له ناوه‌خۆو ده‌ره‌وه‌دا زیاتر ئه‌رکه‌کانی ده‌سه‌ڵاتیان قورسکردوه. ئه‌مانه‌ش له گشتدا خۆیان له مه‌سه‌له‌کانی چۆنایه‌تی کۆمه‌ڵگا و ئاسایشی نه‌ته‌وه‌یی و قازانجی به‌رزی نه‌ته‌وه‌یی ده‌دۆزنه‌وه.\nبۆ ئه‌وه‌ی ئه‌م مه‌سه‌لانه کۆتایییان بێت ده‌بێ له ئۆپراسیۆن، تاکتیک و ئۆپراسیۆن هه‌مو به‌رنامه‌کانی ده‌سه‌ڵات له‌خزمه‌ت هه‌مو نه‌وه‌کانی کۆمه‌ڵگا ببن به‌بێ جیاوازی نه‌ک هه‌ر به‌وشه به‌ڵام به کردار. هاوڵایتیان ده‌بێ هه‌م ئه‌رکه‌کانیان به‌باشی ببین و هه‌م به‌شدار له پرۆسێسه‌کانی ژیان و گوزه‌ران بکه‌ن. ده‌سه‌ڵات و کۆمه‌ڵگا (چه‌پ وڕاست)له‌به‌رامبه‌ر هێزه‌ده‌ره‌کیه‌کان ده‌بێ یه‌ک بڕیار و هه‌ڵوێستیان هه‌بێ ( چه‌پ له‌م نێوه‌دا خۆی پاراستوه که کارێکی ته‌ندروست نیه.) و ده‌بێ نێوانی چینه‌کان و ده‌سه‌ڵات و هاوڵاتیان که‌م ببێته‌وه‌و ده‌وڵه‌ت ده‌وڵه‌تی کۆمه‌ڵانی خه‌ڵکی بێت له جیاتی ده‌وڵه‌تی حزبی. ئه‌وکات ده‌کرێ باس له چاره‌نوسی باشتر بکه‌ین. به‌م هه‌نگاوانه‌ی ئێستای ده‌سه‌ڵاتی سیاسی میلله‌تی کورد، میلله‌تی کورد به‌هیچ داخوازی کۆتایی ناگات له ئاینده‌ی نزیکدا، ئه‌م حوکمه قورسه به‌ڵام مێژو پێمان نیشان ده‌دات. باشترین هێما بۆ ئه‌مه په‌یوه‌ندی نێوان ده‌سه‌ڵات و هاولاتیان و یاساکانی کۆمه‌ڵگایه له ده‌ورانی ئێستا دا تاکه پیوه‌ر خودی چۆنایه‌تیه‌کانی کۆمه‌ڵگایه و هیچی تر.\n25/11/2008 بینین: 4127


وەڵامەپەیامێک بۆ رزگار شوانی و\nنوکەیەک بۆ گەندەڵکاریی ھەندێک لەخۆبەپاکیزەزانە شیوعییەکان.\nڕزگار شوانیی ھاوڕێم کە پێکەوە پێشمەرگە بووین و ئاشنای خۆڕاگری و ھەڵوێستی جوامێرانەیم و گومانم لە ڕاستگۆیی و پاکیی نیە ، لە ماوەی پێشوودا - پەیام - ێکی ئاراستەی ھاوڕێیانی حیزبی شیوعی کردبوو ، ناچمە ھەڵسەنگاندنی بابەتەکەوە و لام وایە ئەوەندە بەسە کە دەزانم لە چ ڕوانگەیەکی غەمخۆری و دڵئێشان بۆ چارەنوسی گرژبۆوە و لە گڕێژنە دەرچووی حیزبەکە و قوربانیدانەکانی ھاتۆتە دوان ، کۆمەڵێک ھاوڕێ بە پێی پێگە و کەسایەتی خۆیان بەڕێزەوە سەرنج و تێبینی خۆیان لەبارەوە دەربڕیوە و بە ڕەخنە وەڵامی ڕەخنەکانی ئەویان داوەتەوە کە ئەمەش پرەنسیپی گفتوگۆیە ، لێ ھەندێک شامبازی لاساییکەرەوە ، شەمشەمەکوێرە ئاسا بە ناوی خوازراوەوە کۆمێنتی بریندارکەریان بۆ نوسیوە کە ڕزگار شایەنی ئەو ھەجووە بازاڕییانە نیە و کەسایەتیی ڕاپۆرتنووس و کۆمێنتنوسەکان لە قولەپێی ئەودان ، دەمەوێ ئەوەش بڵێم ڕزگار فریشتە نیە و مرۆڤە و دابڕاو نیە لە ھەڵە ، ھەروەھا دابڕاویش نیە لە پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکان و پەیوەست نیە بە ھیچ کاروکردەوەیەکی دوێنێ و ئەمڕۆ و سبەینێی عەلی ڕوسی ، ئەوانەی بەوەوە دەیبەستنەوە مەبەستیانە ، ئەو مەسەلە گرنگ و چارەنوسسازانەی ڕزگار لە دەرگایان دەدا بە ئاقارێکی دیکەدا بیبەن ، وەکو مانگی چواردە ڕوونە ئەوانە دەربارن و جگە لە ھونەری ماستاو و شانتەکاندن و مامەحەمەیی و ئێشکگریی بەردەرگای شەوە سورەکانی ئەموئەو شتێکی دیکە نازانن و زمانیشیان بۆ دووزمانی و ڕیاکارییە بۆیە ئەستەمە لۆژیکانە بدوێن ، جا کە نەوێرن خۆیان ئاشکرا بکەن ھەقی خۆیانە و خۆیان ، خۆیان باشتر دەناسن و شارەزای پاشەڵپیسیی خۆیانن ، بۆیە ئەگەر لەگەڵ تەواوی بڕگەکانی ھاوڕێ ڕزگاری پێشمەرگەی دانەبڕاودا ناکۆک بم لەوەدا دەسخۆشیی لێدەکەم کە قسەی ئەوانەی کردۆتە فڵچە و گەردی پێڵاوەکانی پێدەسڕێتەوە.\nمەبەستمە بۆ وەڵامی ھەموو ئەو ھاوڕێیانەی لە دڵسۆزییەوە وەڵامی ڕزگاریان داوەتەوە و داوای بەڵگەی گەندەڵیی دەکەن بیخەمەوە بیر ، لە دەمەدەمی دەنگۆی خانەنشینکردنی پێشمەرگە دێرینەکاندا ، ئەو کاتەی لیستەکان ئامادە دەکرا و ڕێگە بە کەس نەدەدرا لە بێلەکەیی و بێگەندەیی لیستەکان بکۆڵێتەوە ، کاتێک بە خۆمان زانی ھایھووو چی کراوە ؟ ! بەندە یەکێک لە ناڕازییەکانی لیستەکان بووم چونکە باش و جاش تێکەڵکرابوون ، دەرباریی خرابووە سەرووی ھەڵوێست و جوامێرییەوە و بە مەحسوبیەت و مەنسوبیەت شەقیان دابوو لە شیوعییەت ، ئەمانەم پێقووت نەچوو ، زۆرم ھەوڵدا و لەگەڵ ئەندامانی مەکتەبی سیاسیی (ئەبوکاروان و سوبحی مەھدی) و ھەتا - مامۆستا عەلی ڕوسی - ش کە خۆم یەکێک بووم لە قوربانییەکانی داھێنانی نانبڕین لە سەردەمی عەرشی پاشایەتیی ئەو لە ساڵی ١٩٩٢ دا کە ئەو کاتە بەرپرسی کۆمیتەی پارێزگای کەرکوک بوو ، بەندەش ئەندامی محەلی بووم و وازم ھێنا ، لەگەڵ دەسلەکارکێشانەوەکەمدا موچەکەم کە تاکە سەرچاوەی بژێویی خۆم و خاوخێزانم بوو بڕییان ، ھەرچەندە ١٩٩٤ - ١٩٩٥ - ١٩٩٦ لە لێقەومان و وەرچەرخانە دژوارەکاندا ھانایان بۆم دەھێنایەوە و بە دەنگیانەوە دەچووم ، لێ ھەموو ئەمانە گیرفانیانی نەبزواند ئاوڕێک لە موچەی بڕاوم بدەنەوە تا بە مەمرەوبژیش بێ ڕۆژگاری تاڵ و گرانیی خۆم و خێزانەکەمی پپێبەڕێ بکەم ، بۆیە ناچار بووم لە دوای ١٤ ساڵ خەبات و ٦ جار برینداری و زیندانی سیاسیمەوە قایلبم بەوەی لە گومرک دامەرزرێم و بکەومە ناو کەشێکی پڕ لە دزی و بەرتیل و گەندەڵییەوە کە مایەی ئەوە نیە پیاو لە ڕووی بێ باسی بکا و بە پەڵەیەکی نەنگیی دەزانم کە لە لایەن دەسڕۆییشتووانی ئەو دەمەوە لەسەر خوانی سیاسەتی گشتگەندەڵاندندا پێشکەش دەکرا ، ھێندەم باش بوو توانیم سومعەی حیزبەکە و خۆم ( ھەرچەندە حیزبییش نەبووم ) لە خاڵی لاواز بپارێزم کە ئەمەش زۆر سەخت بوو لەبەرئەوەی گرانیی بێوێنەی بازاڕ و نەداریی بێھاوتای خۆم ئاوێتە ببوون ، ئەمەشم بۆ داننان بە ھەڵە و دەرخستنی پەڵەیە نەک پاساو ، دواجار موچەی - ٦٥٠ دینار - ی ف\_ەرمانبەریم کردە قوربانی - ٣٢٠ دینار - ی خانەنشینی پێشمەرگە و قیریسیام لە ناعەدالەتیی بەناو کۆمەڵەی پێشمەرگە دێرینەکانی حیزبی شیوعی کرد و موچەیەکی کەمتر لە موچەی ناشایستەیەکی بەپێشمەرگەکردووم ھەڵبژارد و لەو دۆخە پڕئازاری دەروونییە دوور کەوتمەوە .\nبەھەرحاڵ با بگەڕێمەوە پێشووتر ، لە ٢\_٣\_١٩٩٠ دا بە برینداری بەردەستی پیاوکوژەکانی ھەیئەی کەرکوک کەوتم و دوای ٧ مانگ و ١٨ ڕۆژ کە لە ( کەلەکە) مەوە پیساییم دەکرد و لە سنگمەوە تا خوار ناوکم ھەڵدڕابوو و شەش سۆندە خرابووە جەستەمەوە و ھەردوو دەست و ھەردوو پێم بە قەرەوێڵەوە سندم و کەلەپچە کرابوون و چوار پاسەوانیش بە دیارمەوە بوون ، بەو حاڵەشەوە لە کاتی - تەحقیق - دا ئەشکەنجە دەدرام و لە دوایین جاردا جگە لە ھەڵڕشتنی پارەیەکی بێشومار بەڵێنی گواستنەوەم بۆ نەخۆشخانەی سەدام و دابینکردنی باشترین چارەسەر و خۆشترین کەشی ڕابواردن ، بێسوود بوو و نھێنی حیزب و ژیانی ڕێکخستن و ھاوڕێیانم پارێزگاریی لێکرد و لە ٢٠\_١٠\_١٩٩٠ دا بە حوکمی - موئەبەد - ەوە ڕەوانەی - ئەبوغرێب - کرام ، لەوێشدا کەس بە ھەڵوێستەکانم ئاشنا نەبێ خودی مامۆستا عەلی ئاگادارە و لە زیندانیشەوە بابەتم لە ڕۆژنامەی - ڕێگای کوردستان - دا بڵاو دەکردەوە کە ئەمە بەڵگەی دانەبڕانمە لە حیزب ، لە ١\_ ١\_١٩٩٢ دا بە ڕێککەوتنی بەرەی کوردستانی لەگەڵ ڕژێم لەگەڵ سەدان زیندانی تردا ئازاد کراین و بە پەلەپڕوزێ خۆم گەیاندەوە باوەشی حیزبەکە و ناجۆرترین دەسپێشخەریی نامەردانەی کۆمیتەی پارێزگای کەرکوکی ئەو سەردەمە لێدانی پلە و پایەی حیزبیم بوو ، مامۆستا عەلی ڕوسی و ئاشتی تاڵەبانی پێیان ڕاگەیاندم کە دەبێ لە سفڕەوە دەست پێبکەمەوە ، وێڕای ئەوەی پێش گیرانم لە کۆتایی ساڵی ١٩٨٨ ەوە تا گرتنەکەم ئەرکی ئەندامی محەلیم پێسپێردرابوو و لێپرسراوی کۆمیتەی قەزای ناوەندی ھەولێر و چەند ھێڵێکی ڕێکخستنی دەوروبەری شار و ھێڵی ڕێکخستنی ناو شاری کەرکوک بووم ، بەڵام ئەوەی لەگەڵ مندا پیادەیان کرد ھاوکات بوو لەگەڵ ئەوەی کۆنەبەعسی و شیوعییە پاکانەچییەکان ڕۆڵیان دەدرایێ ، بەمە نەوترێ گەندەڵیی حیزبیی ئەی خۆ گەندەڵی ماست نیە بە دەمەوە دیار بێ .\nتا ساڵی ١٩٩١ کە دەیکردە ٩ ساڵ من و باوکم یەکترمان نەبینیبوو ، لە زینداندا ھەواڵیان بۆ ھێنام کە باوکم کۆچی دوایی کردووە ، من ئاگام لێنەبوو کە نەخۆش بوو ، نەشمزانیی پەلەقاژەی پێشمردنی چۆن بوو ، کاتی مردنیشی بێئاگا بووم لەوەی چاوی چاوەڕوانیی بۆ من کراوە بوو یان بە داخراوی سەری نایەوە ، کە مردیش نەمبینی بیشۆن ، دوای شۆردنیشی نازانم کێ کفنی بۆ دووری و کێش لەبەری کرد ، بە خەیاڵیش نایەتە بەرچاوم لە کام مزگەوت نوێژی لەسەر کرا ، نەشمبینی چ مەلایەک بوو تەڵقینی خوێند و بڕوا بکەن نازانم پرسەکەشی چەند ڕۆژ بوو ؟ ؟ ؟ بۆیە دەکرێ بڵێم جگە لە قسە و گێڕانەوەی دەماودەم و دیارنەمانی باوکم ، ئێستاشی لەگەڵدا بێ ھیچ بەڵگەیەکی بەرجەستەم لەبەردەس نیە بیسەلمێنێ کە باوکم مردوە ، ھەتا لە پرۆسەی ڕوخانی سەدامیشدا بردمیانە سەر گۆڕێک و پێیان وتم ئەمە گۆڕی باوکتە و ھیچی تر ( واللە اعلم ) ، بەڵام نکوڵی ناکرێ لەوەی باوکم مردووە و لە ژیاندا نەماوە ، جا دڵسۆزانی بیروباوەڕی شیوعییەت ، ئێوەش بۆ ساغکردنەوەی گومانەکان وێڵی دوای بەڵگە مەبن ، لە ھەندێک لە ئەندامانی سەرکردایەتییەکەتان و دەسوپێوەندەکانیان تەنھا ئەوەندە بپرسنەوە و بڵێن : (من این لک ھدا ؟)، ئەگەر حیزبیان نەکردبێتە ئامراز بۆ دەرۆزەیی گیرفانی خۆیان ، لە کوێیان پەیدا کردووە؟!\nھاوڕێیان ، ئێوە جگە لە جوانییەکانی ڕابردووی حیزبەکە کە مایەی سەروەریی ھەمووانە ناشیرینییەکانی ئێستای نابینن ، حیزب پەرستگا و ڕەخنە کوفر نیە ، بەراوردێکی ماڵ و حاڵی خۆتان لەگەڵ ئەواندا کە نە مێژوویان لە ھی ئێوە پرشنگدارترە و نە نیوەی ئێوە خەباتی سەختیان بەرپا کردووە ، ئەمە بەسە بۆ ئەوەی کەمێک دان بە گەندەڵییەکاندا بنێن ، کاتێک ھیچم نەبوو ، تەنانەت پارەی کرێخانوش ، ماڵەکەم لە ژێرزەمینی خانووی ھاوڕێ - مام ساڵح - دا جێکردبۆوە ، ژن و منداڵەکانم ناردبۆوە بۆ ماڵی غەزورم ، دایکم حەواڵەی ماڵی براکەم کردبوو ، خۆیشم لەبەر بێپارەیی و موفلیسی لە بارەگای کۆمیتەی پارێزگای کەرکوک لەسەر تەختێک لێی ڕاکشا بووم و بێھودەیی ببووە مۆتەکەم ، لەو دەمانەدا پاداشتی زەوی بۆ زیندانییانی سیاسی دابەش دەکرا و من یەکێک بووم لەوانەی ناوم ھاتبۆوە ، پێیان وتم کە ھاوڕێ - حەمە عارف - ی کۆمیتەی پارێزگای سلێمانی خێزانێکی گەورەی بەسەردا کەوتووە و حاڵیشی ھێندە شڕە لە ژێر سفڕەوەیە ، تەنازولم بۆ ئەو قبوڵکرد و ناوی ئەو خرایە جێگەی ناوەکەم ، چونکە من جگە لە زیندانی سیاسیی ، پاداشتی پێشمەرگەی دێرین و ئاوارەییش لە چانسمدا مابوو ، ئەو ھاوڕێیە تەنھا چانسی زیندانی سیاسی یاوەری بوو ئەگەر ئەو دەرفەتەی لە کیس بچوایە ئاکامی خراپ دەبوو ، لە دواییشدا وەکو کوردەواری خۆمان دەڵێن : ( خودا خانویەکی باشی بە نسیب کردم ) ، ئەدی بۆچی ھاوڕێیەکی قارەمانی وەکو شەھید - شاڵاو - کە لە بنەسڵاوەدا بە نەخۆشییەوە دەتلایەوە و باوکی دوو جگەرگۆشەی چاوگەش بوو ، نەخۆشی ( زەردویی ) زەفەری پێببات و بیکوژێ ؟ ! ، لە کاتێکدا چارەسەرییەکەی پارەی داوەتێک یان گۆڕینی چوار پێچکەی ئۆتۆمبێلە دوامۆدێل و گرانبەھاکانی ئەندام سەرکردایەتییەکی نەدەویست و لە خۆیان نەبوارد تۆزێک لە خەرجیی زەبەلاحی خۆیان بگرنەوە و ژیانی شەھید شاڵاوی پێبکڕنەوە ، ئایا نابێ ئەوان لە ئێمە زیاتر ھەست بە بەرپرسیارێتی بکەن و کەمێک تەنازول لە کەیفوسەفای منداڵە خوداپێداوەکانیان بکەن لە پێناوی دابینکردنی پارەی لێقەومانی ھاوڕێیەکی لە خۆیان خەباتگێڕ و ماندووتر ؟ یان ئەوان لە ئاکاری شیوعییانە داشۆراون و ھێندە ناجوامێرن چاویان بە جوامێرانی ھاوشێوەی شاڵاو و ڕزگارەکان ھەڵنایەت و لە ڕێگەی کاسەلێسەکانیانەوە دەیانەوێ لە سەنگیان کەم بکەنەوە و بە ناوی شارراوەوە تیری نامەردانە دەھاوێژن و لەکەداریان دەکەن ؟ ! کتومت ھەندێ دەروێشی تەریقەت بەڵغەمی شێخەکان لرف دەکەن.\nدەمەوێ بچمەوە سەر وەڵام بە داخوازی دڵسۆزان لە بە بەڵگەداریی گەندەڵییەکان:\n١ - دەتوانن بپرسنەوە بۆچی ئەندامانی سەرکردایەتیتان زۆربەیان چەندجار زەوی و پارەی بینا کردنی خانوشیان وەرگرتووە و دەیان پێشمەرگەی دێرین و زیندانی سیاسیی وەکو حەمەڕەشاش لێی بێبەش دەکرێن ، ئەمە لە کاتێکدایە دەربارەکان سودمەند بوونە و بە مەزاجی گەندەڵکارانی ناو سەرکردایەتی مافی پێشمەرگەی دێرینیان پێبەخشراوە.\n٢ - دەکرێ بکۆڵنەوە لەوانەی بە پلەی ڕاوێژکار و بەڕێوەبەری گشتیی کە لەسەر خوانی ئامادە خانەنشینکراون شایستەترن یان کەسوکاری شەھیدان و ئەوانەی خوێنی خۆیان بۆ سەروەریی حیزبەکە لە کاسە نابوو ، بۆ نمونە : پێشمەرگەی دێرین و زیندانی سیاسیی پۆڵا زیندانی کە لە پێشمەرگە سەرەتاییەکانی کۆتایی ساڵی ١٩٧٨ ە و ١٤ ساڵی تەمەنیشی لە زینداندا بۆ حیزبەکە کردە دیاری ، بە پلەیەک خانەنشین کراوە مەگەر ھەر شانوشەوکەتی مشەخۆرانی ناو حیزبەکە ئەو ناھەقییە ھەڵگرێ.\n٣ - دەزانن چەندین بەڵگە ( بەڵگەی ئاشکرا و ڕوون ) سەبارەت بە ھەندێ خانەشینکراوی بەناو پێشمەرگەی دێرینم بە سەرکردایەتی گەیاند و پێم وتن : مەرج نیە ھەرچی پێشمەرگەی شاخ بووبێ ئینجا خانەنشین بکرێ چونکە زۆرن ئەوانەی کاری ڕێکخستن و چاوساغی و داڵدەدانی پێشمەرگەیان گرتۆتە ئەستۆ و ژیانی ماڵومنداڵیان بۆ خزمەتی شۆڕش خستۆتە مەترسییەوە و ئەرکیان لە ئەرکی پێشمەرگە قورستر و ترسناکتر بووە بەڵکو پێویستە وەکو پێشمەرگە چاویان لێبکرێ و ماف و پاداشتی پێشمەرگەشیان بۆ دابین بکرێ ، بەڵام ناکرێ و نابێ کاسەلێس و جاش و جاسوس بخرێنە خانەی پێشمەرگەوە و پشکی پێشمەرگەیان پێببڕێ و دەبێ خزمخزمێنەش وەلا بنرێ ، بەو ھیوایەی بەری پێبگرن کەچی ھیچ ئیجرائاتێکیان نەکرد ، تا کار بەوە گەییشت ئاشکرا کردن و خستنە ڕووی گەندەڵییەکان بکەم بە ھەڕەشە ، بێئەوەی ڕۆژێک پێشمەرگایەتییان کردبێ ناوی سەرکردە تێرنەخۆرەکان خزابووە پلە نایابەکانەوە بۆیە بێدەنگی خۆیان و بێمنەتیی منیان لە خۆیانەوە پێچا ، سەرەنجام ناچار کرام ( زنجیرە - ناو - ساڵانی خزمەتی وەھمی و پلەی خانەنشینی ) تەواوی ناپێشمەرگە بەپێشمەرگەکردووەکان و ھەندێک لە پیاوانی ڕژێم بخەمە سەر ڕۆژنامە و کار بۆ لێدان و سڕینەوەیان بکەم ، لە بەرامبەردا سەراپا نقومبووەکانی گەندەڵیی بێشەرمانە کەوتنە پڕوپاگەندە و زۆرێک لە ھاوڕێ تێکۆشەرە شایستەکانیان لێدڵگران کردم بەوەی گوایە من ناوەکانی ئەوانم سڕیبێتەوە ، خۆشبەختانە درۆکان لەبەر تیشکی ڕاستییەکان بوون بە ھەڵم و ھاوڕێ نزیکەکانم کە لیستەکانیان بینی تێگەییشتن - لە دیوەخان چ باسە - ! ئێستاش ئەو بەڵگانەم لا پلرێزراون و ھەر ھاوڕێیەک بخوازێ دەتوانێ بۆ درۆ و ڕاستیی پەیوەندیم پێوە بکا ، بۆیە ئێستاش دوبارە نایخەمەوە بەرچاو چونکە بەگومانم لەو شەمشەمە کوێرانەی کە لە ئاوی ڵێڵدا مەلە دەکەن و بە ناوی خوازراوەوە دەیانەوێ شەڕی نێوان شیوعییە ڕاستەقینەکان دەم بدەن و گەرمتری بکەن.\nلە کۆتاییدا دەڵێم و دەیڵێمەوە ، گوناھی ھەندێک لە کادیر و ھاوڕێیانی حیزبی شیوعی لەوەدایە کە بە بەراورد کردنی خۆیان لەگەڵ پارتی و یەکێتیدا ڕەوایەتی بە گەندەڵییە فیکری و سیاسی و ڕۆشنبیری و حیزبی و کۆمەڵایەتی و داراییەکان دەدەن و پاساوی نەشیاوی بۆ دەھێننەوە کە دەبوو لە جیاتی ئەوە سەرقافڵەی خۆپیشاندانی دژ بە گەندەڵی و خاوەنی دروشمی چاکسازی و سەروەریی یاسا و دادپەروەری و خواستە جەماوەرییەکان بوونایە ، منیش لەگەڵ ئەوەدا نیم شیوعییەکان لە سامانی ئەم وڵاتە بێبەش بکرێن و بە کولەمەرگی ژیان بەسەر ببەن ، بەڵام نەک پاداشت و داھاتی حیزبەکە لە ٩٠ % ی بۆ سەرکردایەتی و بنکڕەکەی بۆ خوارەوە بگشتێنرێ ، بەڵکو پێویستە بە پێچەوانەوە بێ ، لە ھەمان کاتدا پۆستەکان بۆ سەرکردایەتی و ئەحبابەکانیان قۆرخ نەکرێ و خۆبەدوور بگیرێ لەو پۆستانەی دەبنە قەڵغان بۆ گەندەڵییەکانی دەسەڵات ، چونکە ئەمەش خۆی لە خۆیدا گەندەڵییەکی مەترسیدارترە لە گەندەڵی دارایی ، ئەوەش لەولاوە بوەستێ کە بێگەڕانەوە بۆ باکگراوندی فکریی حیزبەکە ، لەم ڕۆژانەدا مەکتەبی سیاسیی مەولودنامەی بە بۆنەی لەدایکبوونی پێغەمبەری ئیسلامەوە جاڕ دا ، ھاوار بە ماڵم ئەگەر ئەمە پەشیمانیی لە مارکسیزم و گەندەڵیی فیکریی نەبێ ، دەبێ پەنا وەبەر فاڵچییەک ببەین گرێی پاشەکشێی فیکریی سەرکردایەتییەکە واڵا بکات تا ھەڵە و کەموکوڕییە زەقەکان ڕوونتر بدرەوشێتەوە.\nدەکرێ و پێویستە شیوعییەکان ڕۆڵی بەرچاو بگێڕن بۆ گێڕانەوەی متمانەی خۆیان بۆ جەماوەر ، ئەویش دەبێ خوێن بە شادەماری ڕێگەچارەکان بگەیەنن و بیر لە کاراکردنی لیژنەی چاودێری و دامەزراندنی لیژنەی دەسپاکی بۆ لێپێچینەوە و لێکۆڵینەوە لە سامانی زۆروزەوەندی ھەندێک لە ئەندامانی سەرکردایەتییەکان و پیاوە لەبندەستوپێکەوتووەکانیان بکەن ، بە دڵنیاییەوە ئەوسا سەدانی وەکو ڕزگار شوانی و منیش لەبری ڕەخنە ، دەسخۆشیتان لێدەکەین و سەرکەوتنتان بۆ بە ئاوات دەخوازین ، لە کۆتاییدا ماوە بڵێم : چاکسازیی و پاکسازیی بۆتە ئەرکی لە پێشینەتان و ڕۆژێک درەنگتر بکەوێ بە زیانی گەورەتر دەشکێتەوە ، زیانی حیزبی شیوعیش ئازاربەخش دەبێ بۆ تەواوی جەستەی بزاڤی چەپ و پێشکەوتوخوازەکان ، مانەوەی بە حاڵی ئێستاشیەوە لەمپەرە لەبەردەم خەباتی چینایەتی و بە لاڕێدا بردنی.\nزۆرباشترە لەبری ئەوەی بە ڕزگارەکاندا ھەڵشاخێن ، ڕێچکەی یاسایی لە بەرامبەر بکوژە بەعسییەکانی دوێنێ و داڵدەدراوە بەنازڕاگرتووەکانی ئەمڕۆی پارتی و یەکێتی بگرنەبەر و بە فەرمیی سکاڵای یاسایی لەسەر مەمۆ و سەڵاح شینە و ھێمنەڕەش و قاسماغا و ئەو خۆفرۆشانە تۆمار بکەن و زیندووەکانیان بۆ بەردەم دادگا پەت بکەن و مردووەکانیش لە گۆڕدا بە سزای یاسایی بگەیەنن.\nئومێدم وایە گریاندنی ئێمە بۆ ئێوە بە باشتر بزانن لە خەناندنی دەسەڵات بۆ سەرکردایەتیتان.


فەرهەنگ و هونەر هەڵبژاردە\n12:24 - 9 سەرماوەز 2711\nكوردپا: هەڵبژێردراوانی بەشی پێشبڕكێی حەوتەمین خولی فێستیڤاڵی فیلمی كوردیی لەندەن و بیرئانینی دەرهێنەری ناودار و گەورەی كورد \_"یەڵماز گۆنەی\_" دیاری كران.\nبە پێی راپۆڕتی راگەیاندنی گشتیی فێستیڤاڵی فیلمی كوردیی لەندەن، رێوڕەسمی كۆتایی فێستیڤاڵی فیلمی كوردیی لەندەن بە بەشداریی ئەندامانی لێژنەی ناوبژیوان، دەرهێنەرەكان و هەروەها ئەكتەرەكانی كورد و بیانی فیلمە بەشداربووەكان لە فێستیڤاڵ، لە هۆڵی سینەمای \_"پیكچێڕ هاوس\_"ی شاری لەندەن بەڕێوە چوو.\nلەلایەن ئەندامانی لێژنەی دادوەرانی حەوتەمین خولی فێستیڤاڵی فیلمی كوردیی لەندەن، هەڵبژێردراوانی بەشی پێشبڕكێی سێیەمین بیرئانینی دەرهێنەری ناودار و گەورەی كورد \_"یەڵماز گۆنەی\_" دیاری كران و تەندیسی فێستیڤاڵ و خەڵات بەسەریاندا دابەش كرا.\nئەندامانی لێژنەی دادوەرانی ئەم فێستیڤاڵە كە بریتی بوون لە: \_"ماریا ئۆلسێن\_" بەرهەمهێنەر، دیكیۆمێنت ساز، رۆژنامەنووس لە بریتانیا، \_"ڤیدا ساڵحی\_" سیناریۆ نووسی زنجیرە درامای تەلەفیزیۆنی و كورتە فیلمەكان و بەرپرسی كۆمپانیای سینەمایی \_"ستاك فیلمی سنە\_" لە كوردستانی ئێران، \_"نەزیرە توران\_" دەرهێنەری چەندین كورتە فیلم و دەرچووی توێژینەوەی سینەما و میدیا لە كوردستانی توركیە، \_"ئازاد ناسح عەلی\_" دەرهێنەری چەندین كورتە فیلمی چیرۆكی و دیكیۆمێنتی و زنجیرە درامای تەلەفیزیۆنی و دەرچووی سینەما لە زانكۆی فیلمی مۆسكۆ لە هەرێمی كوردستان و \_"شیار عەبدی\_" دەرهێنەری چەندین كورتە فیلم لە هەرێمی كوردستان، دەنگی خۆیان لە بەشی پێشبڕكێی سێیەمین خولی بیرئانینی دەرهێنەری ناوداری كورد \_"یەڵماز گۆنەی\_" بەم شێوەیە راگەیاند:\nكورتە فیلمی \_"هەنار میوەی بەهەشتە\_" لە دەرهێنانی تەیموور قادری لە كوردستانی ئێران، پلەی یەكەمی فێستیڤاڵی بەدەستهێنا و خەڵاتی زێڕی پێ بەخشرا.\nكورتە فیلمی \_"پێنج بەرد\_" لە دەرهێنانی \_"كەنان تێكس\_" و \_"ریزا بارووت\_" لە كوردستانی توركیە، پلەی دووەمی بەشی كێبڕكێی بیرئانینی \_"یەڵماز گۆنەی\_" بەدەستهێنا و خەڵاتی زیوی فێستیڤاڵی پێ بەخشرا\nكورتە فیلمی \_"نیشتمانی پاڵەوانەكان\_" لە دەرهێنانی \_"سەهیم عومەر خەلیفە\_" لە هەرێمی كوردستان، پلەی سێیەمی ئەم بەشەی فێستیڤاڵی بەدەستهێنا و خەڵاتی زیوی پێ بەخشرا.\nكورتە فیلمی \_"دەنگی باران\_" لە دەرهێنانی \_"جەلال ساعید پەنا\_" لە كوردستانی ئێران، خەڵاتی تایبەتی ئەندامانی لێژنەی ناوبژیوانی ئەم فیستیڤاڵەی پێ بەخشرا.\nهەروەها كورتە فیلمی \_"بریشك\_" (سووتان) لە دەرهێنانی \_"سەربەست رەزا گەرمیانی\_" لە هەرێمی كوردستان، بە هۆی ناوەرۆكی فیلمەكە سەبارەت بە ژنان، لەلایەن ئەندامانی لێژنەی دادوەری فێستیڤاڵەوە رێزی لێگیرا.\nحەوتەمین خولی فێستیڤاڵی فیلمی كوردیی لەندەن و سێیەمین خولی پێشبڕكێی \_"یەڵماز گۆنەی بۆ كورتە فیلم\_" بە نمایش كردنی 104 فیلمی سینەمایی، فیلمی دیكیۆمێنتاری، ئەنیمەیشێن و كورتە فیلم بە ناوەرۆكی چیرۆكی و دیكیۆمێنتاری لە دەرهێنەرانی كورد و بیانی لە رۆژانی 17 تا 27ی نوامبری 2011 لە سینەمای \_"هاكنی پیكچێر هاوس\_" و \_"ویستبۆرن ستۆدیۆ\_" لە شاری لەندەن پێتەختی وڵاتی بریتانیا بەڕێوە چوو.\nهەروەها شارەوانی كێنزیگتێن و چێلسی خاتوو جۆلی میلز لە رۆژئاوای لەندەن، رۆژی 25ی نۆڤەمبەر لە هۆڵی \_"ویستبۆرن ستۆدیۆ\_"ی شاری لەندەن ئامادە بوو و بە فەرمی ئەم فێستیڤاڵەی لە رۆژئاوای لەندەن كردەوە.


شاندی ژنانی باكور و ڕۆژهەڵاتی سوریا لەگەڵ ژنانی كۆمەڵی ئیسلامی كوردستان كۆبوونەوە | ROJnews\nشاندی ژنانی باكور و ڕۆژهەڵاتی سوریا لەگەڵ ژنانی كۆمەڵی ئیسلامی كوردستان كۆبوونەوە\nپێنجشەممە, 26 سبت 2019 - 16:55\nدوای كۆبوونەوەیان لەگەڵ ژنانی زەحمەتکێشانی کوردستان، شاندی ژنانی باکورو ڕۆژهەڵاتی سوریا لەگەڵ ڕێکخراوی خوشکانی ئیسلامی سەربە کۆمەڵی ئیسلامی کوردستان کۆبوونەوە.\nشاندێك لە ژنانی باكور و ڕۆژهەڵاتی سوریا دوو ڕۆژە لە باشوری كوردستانن، دواینیوەڕۆی ئەمڕۆ لە شاری هەولێر لەگەڵ ڕێكخراوی خوشكانی ئیسلامی كوردستان سەربە كۆمەلی ئیسلامی كوردستان كۆبوونەوە.\nشاندەكە، پێكهاتووە لە ئاسیا عەبدوڵا ئەندامی كۆردیناسیۆنی كۆنگرەی ستار، ئەستێرە قاسم چالاكوانی كۆمەڵگەی مەدەنیی، نارین مەتین سەرۆكی شەپۆلی پێشەڕۆژی كوردستان و شیراز حەمۆ هاوسەرۆكی ئەنجومەنی خۆبەڕێوەبەریی هەرێمی عەفرین بە هاوڕێیەتی جیهان خەلیل، نوێنەری كۆنگرەی ستار لە باشوری كوردستان.\nئەستێرە قاسم چالاكوانی كۆمەڵگەی مەدەنی، وتی: سەردانی ژنانی كۆمەڵی ئیسلامی كوردستانمان كردووە بۆ ئەوەی لە نزیكەوە پرسی سێیەمین كۆنفرانسی ژنانی كوردستان گفتوگۆبکەین، هەروەها بەردەوامیدان بە بڕیاری كۆنفرانسەكانی ڕابردوو، كە لە ئامەد و هەولێر بەڕێوەچوون تاوتوێكران.\nلای خۆشیەوە قومرییە بەرزنجی سەرۆكی لقی هەولێری خوشكانی كۆمەڵی ئیسلامی كوردستان ڕایگەیاند: لەگەڵ ئەوەی ئێمە وەكو رێكخراوەكەمان ئەندامین لە كۆنگرەكە بەڵام بە هەموو شێوەیەك پاڵپشت وهاوكار دەبین بۆ سەرخستنی كۆنگرەكە.\nوتیشی: هەبوونی كۆنفراسێکی لەم شێوەیە هەبوونی پاڵپشتی ژنانە لە نێوخۆیاندا گرینگی و تایبەتمەندی خۆی دەبێت و دەبێتە پاڵپشتیەكی بەهێزیش بۆ ژنان بۆ بەرگریكردن لە ماف و داخوازیەكانی ژنان لە تەواوی پارچەكانی كوردستان.


ماتماتیک و واقیع | بیركاری به‌كوردی\nماڵه‌وه‌ماتماتیک و واقیع\nهیچ بابەتێک هێندەی ماتماتیک هێڵێکی جیاکەرەوە لە نێوان هەردوک کلتوری هونەر و زانستدا ناکێشێت. بۆ کەسێک لە دەرەوەی بابەتەکە، ماتماتیک بریتیە لە دونیایەکی ترسناکی تەکنیکیی پوخت و غەریب، پڕە لە هیمای عەجیب و میکانیزمی ئاڵۆز، بریتیە لە زمان و هونەرێکی ڕەش کە پەی پێنابرێت. لای زاناش، ماتماتیک پردێکە کە زەمانەتی وردەکاری و بابەتیانە بە بوارەکەی دەبەخشێت. هەروەها، ئەوەی مایەی حەپەسانە، ئەوەیە کە ماتماتیک زمانی سروشت خۆیەتی. هیچ کەسێک، کە دەروازەی ماتماتیک بە ڕویدا داخراوە، هەرگیز ناتوانێت بە تەواوی و پڕی لە گرنگی ئەو نیزامە سروشتیە تێبگات و ئەزم بکات کە ئەوەندە بە قوڵی لە ناو واقیعی فیزیکیدا هۆنراوەتەوە.\nبێگومان بە هۆی ئەو ڕۆڵە بنچینەییەی لە زانستدا هەیەتی، زۆر لە زانایان – بە تایبەت فیزیکناسان – ماتماتیک بە دوا واقعیەتی(یاخود دوا ئامانجی) دونیای فیزیکی دەبینن. جارێکیان، هاوڕێیەکم گوتی کە بە نەزەری وی، دونیا جگە لە وردەواڵەی ماتماتیکی هیچی تر نیە. لای ئنسانی سادە، کە وێنەی واقیع بە شێوەیەکی زۆر نزیک پەیوەستە بە وێناکردنی بابەتە فیزیکیەکانەوە، تێروانینیشی لە هەمبەر ماتماتیک بە جۆرێکە کە چێژی ئەفسوناوی هەیە، ئەمەش مایەی سەرسامیە. کەچی لەگەڵ ئەوەشدا ئەو مشتومەڕەی کە دەڵێت ماتماتیک ئەو کلیلەیە کە توانای کردنەوەی دەروازەی لوغزەکانی گەردونمان دەداتێ ئەوەندەی بابەتەکە خۆی کۆنە.\nهەر کە باس لە یۆنانی کۆن بکرێت، یەکسەر خەڵک جیۆمەترییان بیردەکەوێتەوە. لە ڕۆژگاری ئەمڕۆدا منداڵان تیۆری فیساگۆرس و بنەماکانی جیۆمەتری ئەکلیدسی وەک مەشقێکی ماتماتیکی و لۆژیکی بیرکردنەوە دەخوێنن. بەڵام ئەو جیۆمەترییە لای فەیلەسوفانی یۆنانی زۆر لەوە گەورەتر بو کە تەنها نمایشی ڕاهێنانی ڕۆشنفکری بێت. چەمکی ژمارە و شێوە جیومەترییەکان بە جۆرێک سەرنجی ڕاکێشابون و بە شکڵێک بوبوە مایەی سەرسامی بۆیان کە ببێتە هاندەرێک بۆ ئەوەی کە سەرتاپا تیورییەک لەمەڕ گەردون لەسەر بنەمای ژمارە بنیات بنێن. هەروەک چۆن فیساگۆرس خۆی دەڵێت ” ژمارە پێوەری هەمو شتەکانە.”\nفیساگۆرس لە سەدەی شەشەمی پێشزاییندا ژیاوە و قوتابخانەیەکی فەلسەفی دامەزراندوە کە بە قوتابخانەی فیساگۆرسەکان بەناوبانگە. فیساگۆرسەکان قەناعەتیان وابو کە نیزامی گەردون بەندە لەسەر پەیوەندیەکی ژمارەیی و هەندێک ژمارە و شێوە جیومەتری دیاریکراو لە خۆدەگرن کە گرنگییەکی غەیبئامێزییان هەیە. بۆ نمونە، هەندێک ژمارەیان بە پیرۆز دەزانی، وەک ژمارە کەماڵەکانی (perfect) 28 ،6 ، کە ئەمانە دەکەنە کۆی کۆلکەکانیان ( واتە ) و . گەورەترین ڕێز درابو بە ژمارە 10 ، کە بە تێتراکیسی tetraktus ئیلاهی ناوبرابو، هۆی ئەمەش چونکە دەکاتە کۆی چوار ژمارەی یەکەم کە ژمارەی تەواون( ئەمانەش بریتین لە 1، 2، 3، بۆ 6 و ئنجا 14, 7, 4, 2, 1 بۆ 28 ،. ئەمە جگە لەوەی بە ڕێکخستنی خاڵەکان بە شیوەی جێومەتری جیاجیا، ئەو ژمارانەیان داڕشت کە بە ژمارە سێگۆشەییەکان و چوارگۆشەییەکانی، وەکو 9، 16، 25، … ناودەبرێن. ژمارە 4 هێما بو بۆ دادپەروەری. ڕێکخستنی سێگۆشەییانەی ژمارە 10 هیمایەکی پیرۆز بو، لە موناسەبەکانی بە ئەندامبوندا سوێندیان پێ دەخوارد.\nکاتێک فیساگۆرس خۆی رۆڵی ژمارەی لە مۆسیقادا دۆزییەوە، ئیتر فیساگۆرسییەکان باوەڕیان بە قودرەتی ژمارەلۆژی ئەوندەی تر پتەوبو. فیساگۆرس ئەوەی کەشفکرد کە درێژی ئەو ژێیانەی کە تۆنی هارمۆنی ڕێژەیی پەخشدەکەن پەیوەندیەکی ژمارەیی سادە لەگەڵ یەکتردا لەخۆدەگرن. بۆ نمونە، ئۆکتاڤ octave، کە پەیوەستە لەگەڵ ڕێژەی 1:2 و چەمکی ڕێژەش خۆی بە ڕەچەڵەک دەچێتەوە لای فیساگۆرسەکان کە مەبەست لە ڕێژە ئەو ژمارەیەیە لە ئەنجامی ڕێژەی دو ژمارەی تەواو دەست دەکەوێت، بۆ نمونە ¾ یاخود 2/3 .لە ڕاستیدا ماتماتیکناسان هێشتا بەم ژمارانە دەڵێن ڕێژەییەکان. کاتێک کە فیساگۆرسەکان ئەو دیاردەیەیان کەشفکرد کە ڕەگی دوجای 2 ناتوانرێت بە شێوەی ڕێژەی نێوان دو ژمارەی تەواو گوزارشت بکرێت، یۆنانەکان بەمە زۆر سەغڵەت بون و نائارامی کەوتە نێو ماتماتیکناسان و فەیلەسوفانەوە. بەڵام مەبەست لەوە چییە کە دەڵێین ژمارە دو ناتوانرێت وەک ڕێژەی دو ژمارەی تەواو گوزارە بکرێت؟ تەسەور بکە چوارگۆشەیەکەت هەیە و درێژی هەر لایەکی یەک مەترە. بە گوێرەی تیۆرمی فیساگۆرسی درێژی ئەو هێڵە دایۆگناڵەی کە دو گۆشەی بەرامبەر یەکتر بەیەک دەگەیەنێت، بە مەتر دەکاتە ڕەگی دوجای دو. ئەم درێژییە بە نزیکەیی دەکاتە 7/5 مەتر بەهایەکی نزیکتر و باشتر دەکاتە 707/500 مەتر. بەڵام لە هەقیقەتدا هیچ کەرتێک نیە کە بە وردی گوزارشت لەم ژمارەیە بکات، جا هەرچەندە هەردوک ژمارەی سەرە و خوارە گەورەتر و گەورەتر بکەن، هەرگیز ناگەینە هیچ ئەو ژمارەیەی کە ڕەگی دوە و بڵێین ئەگەر ژمارەکە جارێکی دوجا بکەینەوە دەکاتە دو. ئەم جۆرە ژمارانە پێیان دەگوترێت ژمارە ناڕێژەییەکان.\nفیساگۆرسیەکان نمرەلۆژیان بەسەر ئەسترۆمیدا واریکرد و سیستەمێکی ئەسترۆنۆمی هاوچەقی گۆیی وەهایان بنیاتنا کە تەنە ئاسمانیە ناسراوەکانی لەخۆگرتبو، ئەمە جگە لەوەی کە تەنێکی ئەفسوناوی تریان بە ناوی دژە – عەرد داهێنا، ئەمەش تەنها بەو مەبەستەی ژمارەی هەسارەکانی ئاسمان بکاتە ژمارەی تێتراکەس، واتە دە هەسارە. ئەم پەیوەندیەی نێوان مۆسیقا و هارمۆنی ئاسمانی بوە هۆی بەرجەستەبونی ئەو خاڵەی کە دەڵێت گۆ هەسارەییەکانی ئاسمان کاتێک دەسوڕێنەوە، لە مەودای سوڕانەوەیاندا مۆسیقایەک پەخش دەکەن، ئەمەش بۆ خۆی بە مۆسیقا گۆییەکان ناودەبرێت. ئەم ئایدیا فیساگۆرسییانە لە لایەن ئەفلاتونەوە تەبەنناکرا و لە تیماوسدا (Timaeus) مۆدڵی مۆسیقا و ژمارەیی لەمەڕ گەردون پەرەپێدا. لەوەش زیاتر، ئەفلاتون نمرەلۆژی بەسەر توخمەکاندا ڕاڤەکرد – وەک عەرد، هەوا، ئاگر و ئاو – ئەمە جگە لەوەی کەوتە تاوتوێکردنی گرنگی گەردونی شێوە جیۆمەتریە ڕێکوپێکە جیاجیاکان.\nمۆدڵ و پلانەکانی فیساگۆرس و ئەفلاتون لای ئێمە سەرەتایی و شاز دێنە بەرچاو، بەڵام ئەوەی ڕاستی بێت، جار جارە لە خەڵکەوە دەستنوسی وام بۆ دێت کە تێیدا هەوڵدەدات لەسەر بنچینەی نمرەلۆژی سەرەتایی یۆنانی تەفسیری خاسیەتەکانی ناوکی ئەتۆمی، یان تەنۆلکە ژێرناوکیەکان subnuclear particles ، بکات. بە ئاشکرا پارێزگاری لە گەلێک بانگەوازی غەیبناسی دەکەن. بەهای سەرەکی ئەم سیستەمە نمرەلۆژییە جیۆمەترییانە لە کاریگەرییاندا نیە، بەڵکو لە هەقیقەتدا لەوەدایە کە وەها مامەڵە لەگەڵ دونیای فیزیکیدا دەکەن کە نمایشێک بێت لە هارمۆنی پەیوەندیە ماتماتیکیەکان. ئەم ئایدیا بنچینەییە هەتا ڕۆژگاری چەرخی زانستی ماوەتەوە. بۆ نمونە، کێپلەر، وەها خوداوەند وەسف دەکات کە ئەندازەکارە یان جیۆمەترکارە geometer، پاشانیش لە شیکردنەوەکەیدا لەمەڕ سیستەمی خۆری، زۆر بە قوڵی لە ژێر کاریگەری گرنگی و بایەخی غەیبناسی و ئەفسانەیی ژمارە باس دەکرێت. فیزیکی ماتماتیکی هاوچەرخیش، هەرچەندە بە دورە لە غەیبگەری، کەچی لەگەڵ ئەوەشدا هێشتا موحافەزەی ئەو فەرزیە کۆنە یۆنانیەی دەکات کە دەڵێت گەردون نیزامێکی ئەقڵانی هەیە کە بەندە لەسەر پرینسیپە ماتماتیکیەکان.\nمۆدڵە نمرەلۆژییەکان لە لایەن گەلێک کلتوری ترەوە پەرەپێدراون و بە زانست و هونەردا ڕۆچون. لە ڕۆژهەلاتی نزیک، ژمارە یەک، هەمیشە لەگەڵ خوداوەندی تاک و تەنهای بزوێنەردا ناسراوە و هاتوە. ئاشورییەکان و بابلیەکان گەلێک ژمارەی پیرۆزیان بە بابەتە ئەسترۆنۆمیەکانەوە گرێدەدا، بۆ نمونە ، هەسارەی ڤینۆس بە ژمارە 15 و مانگیش لەگەڵ ژمارە 30 دا گرێدرابون. عیبریەکان، گرنگیەکی تایبەتیان بە ژمارە 40 دابو، چونکە گەلێک جاران لە ئنجیلدا دوبارە دەبێتەوە. شەیتان بە ژمارە 666 وە گرێدرابو، ژمارەیەکە هەتا ئەمڕۆش کاریگەری خۆی هەیە، وەک دەڵێن ڕۆژنامەنوسێک نوسیبوی کە ڕۆناڵد ڕیگان، سەرۆکی پێشوی ئەمەریکا ئەدرێسەکەی خۆی لە کالیفۆرنیا گۆڕیبو، چونکە خۆشی بەم ژمارەیە نەدەهات. لە ڕاستیدا، نمرەلۆژی بە قوڵی بە بنیاتی ئنجیلدا ڕٶچوە، هەم لە ناوەڕۆک و هەم لە هۆنینەوەی دەقەکاندا. هەندێک تەریقەتی ئاینی دواتر، وەکو Gnostics و کەبەلیستەکان، گەلێک لوخز و پەنهانی نمرەلۆژیان بە دەوری ئنجیلدا هۆنیوەتەوە. تەنانەت کڵێسەش لەم تیۆرسازیە بێبەش نەبوە، ئۆگەستین، بە تایبەت خۆی، وەک بەشێک لە پەروەردەی ئاینی مەسیحی، هانی خوێندنی نمرەلۆژی ئنجیلی داوە، ئەم ڕاڤەکارییە هەتا سەدەکانی ناوەڕاست دەوامی هەبو. لە زەمەنی ئێستای خۆماندا، زۆر کلتور لە ئارادا هەن کە هەێشتا هەر بەردەوامن لە بەستنەوەی هێزەکانی سوپەر – سروشت بە هەندێک ژمارە یان هەندێک لە شێوەکانی جیۆمەتری، یاخود هەندێک شێوە ژماردنی تایبەت بەشێکی گرنگ پێکدەهێنێت لە تقوس و سیحری زۆ بەشی دونیا. تەنانەت لەم کۆمەڵگا ڕۆژئاوا گومڕاهیەی خۆمان گەلێک خەڵک هەن لەسەر فکرەی ژمارەی بەخت و بێ بەخت دەژین، وەکو ژمارەکانی 7 و 13.\nئەم بەڵگە و ئیشارە سیحریانە ڕیشەی پراکتیکیانەی ئەریتماتیک و جیۆمەتری لێڵ دەکات. لە دوای بنیاتنانی تیۆرمی جیۆمەتری و ئەریتماتیکی لە یۆنانی کۆن ڕێسای ڕاستە و پەڕگاڵ و هەندێک تەکنیکی ڕوپێوی لە مەسەلەکانی تەلارسازی و بیناسازیدا پەرەیان سەند. لەم سەرەتا سادانەی تەکنەلۆژیەوە، سیستەمێکی بیرکردنەوەی مەزن بنایتنرا. ژمارە و جیۆمەتری سەلماندیان کە قودرەتیان پێکەوە ئەوەندە بە هەند و مەزنە کە بو بە بنچینەیەک بۆ تێڕوانینی سەراپاگیری لە هەمبەر دونیا، بە جۆرێک کە خوداوەند خۆی خۆی ڕۆڵی جیۆمەتری مەزنی وەرگرتوە – ئەمەش لە خۆیدا تابلۆیەکە کە ئەوندە زیندوانە سەرنجی ویلیام بلەیکی William Blake بۆ لای خۆی ڕاکێشاوە کە لە شاکارە هەرە مەزنەکەیدا The Ancient of Days ڕەنگی داوەتەوە، لەم تابلۆیەدا، بلەیک خوداوەندی مەزن پیشاندەدات کە لە ئاسمانەوە شۆڕبوەتەوە بۆ ئەوەی بە پەڕگالەکەی گەردون بپێوێت.\nمێژو ئەوە دەردەخات کە هەر چەرخێک چاو دەبڕێتە سەرنجڕاکێشترین ئامێری تەکنەلۆجی وەک هیمایەک کە گوزارش بێت بۆ گەردون، یاخود تەنانەت وەک ئیشارەیەک بێت بۆ خوداوەندیش. بەم جۆرە لە سەدەی شازدەیەمدا گەردون چیتر لە ڕوی هارمۆنی مۆسیقی یاخود جیۆمەتریەوە حسابی بۆ نەدەکرا، بەڵکو تەواو بە شێوازێکی جیاوازتر بو. لەو زەمەنەدا تەحەدای تەکنەلۆژی بەرچاو و دیار بریتی بو لە هاتنەئارای ئامێری ڕێنمایی – دەریایی ورد بو، بە تایبەت چونکە ئەوروپیەکان وەک ڕێنماییەک بەکاریان دەهێنا بۆ داگیرکردنی ئەمەریکا. دیاریکردنی هێڵەکانی پانی هیچ گرفتێک نەبو بۆ کەشتیەوانان، چونکە دەتوانرێت بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ بە هۆی بەرزی ئەستێرەی قوتب لە ڕوی ئاسۆوە بپێورێت. بەلام هێڵی درێژی، مەسەلەیەکی ترە، چونکە کاتێک عەرد دەسوڕێتەوە، هەسارەکانیش بە بارتەقای ئاسماندا دەجوڵێن. پێوانی مەوقیع دەبێت پێوانی زەمەنی لەگەڵدا بێت. بۆ کەشتیەوانی ڕۆژهەلات – ڕۆژئاوا، کە پەڕینەوە لە دەریای ئەتڵەنتیکدا دەکات، پێویستی بە سەعاتی ورد هەیە و شتێکی بنچینەییە. بەمجۆرە، خەڵاتی ئیرادەیەکی گەورەی سیاسی، بازرگانی بریتی بوە لە تەرخانکردنی توانای زۆر بۆ دروستکردنی ئامێری زەمەن – پێوان لە دەریادا بە شێوەیەکی ورد.\nشانبەشانی کارکردن لە بواری تەرکیزکردنە سەر وردی لە زەمەندا، تیوریەکانی زەمەن لە کارەکانی هەر یەک لە گالیلۆ و نیوتندا هاتنەئاراوە. بۆ نمونە گالیلۆ کاتی وەک پارامیتەر parameter بۆ بنیاتنانی یاساکانی لەمەڕ کەوتنەخوارەی تەنەکان بەکارهێنا. ئەمە جگە لەوەی ئەو هەقیقەتەی دۆزییەوە کە دەڵێت ئەو خولە زەمەنیەی کە پەندۆڵ دەیبڕێت سەربەخۆیە لە مەودای پانی جۆلانەکردنی پەندۆڵەکە، ئەو هەقیقەتەی کە لە کڵیسەدا بۆی دەرکەوت، کاتێک کەوتە حسابکردنی ئەو زەمەنەی کە چرا هەڵواسراوەکەی بن میچەکە کە باکە دەیجولاند و جۆلانەی پیدەکرد، گالیلۆ ترپەی لیدانی دڵی خۆی وەک کاتژمێر بەکارهێنا بۆ پێوانی زەمەنەکە. نیوتن توانی ئەو ڕۆڵە سەرەکیەی کات لە فیزیادا ڕاڤەی دەکات دیاری بکات، لە پرینکیپیادا ئەوە دەخاتە ڕو کە کات، یاخود بڵیین زەمەنی ڕەها، ڕاستەقینە و ماتماتیکی، بۆ خۆی، وەک سروشتی خۆی، بێ پەیوەندی بە هەرچی شتێکی دەرەکیە، دەگوزەرێت. بەمجۆرە، زەمەن هەر وەک ڕەهەندی دوری ناسرا و وەک خەسڵەتێکی گەردونی فیزیکی، بە شێوەیەکی پرینسیپی هەتا ئەوپەڕی وردی دەپێورێت..\nنیوتن زۆر زیاتر لە ڕۆڵی جەرەیانی زەمەن لە فیزیکدا وردبوەوە و هەتا بوە هۆی پەرەپێدانی تیۆری ماتماتیکیانەی وروژم fluxions ، کە ئەمڕۆ بە کالکیولەس ناسراوە. خاسیەتی سەرەکی ئەم فۆرمالیزمە بریتیە لە بیرۆکەی گۆڕانی بەردەوام. نیوتن ئەمەی کردە بناغەی تیۆریەکەی کە میکانیک بو، ئەو تیورییەی کە بە هۆیەوە یاساکانی جوڵەی تەنە مادیەکانی داڕشت. کاریگەرترین و سەرکەوتوترین واریکردنی میکانیکی نیوتن بریتی بو لە جوڵەی هەسارەکان لە سیستەمی خۆریدا. بەمجۆرە وێنەی گەردونێکی شێوە – سەعاتی جێگەی مۆسیقای گۆ ئاسمانیەکانی گرتەوە. لە کۆتایی سەدەی هەژدەدا، ئەم وێنەیە لای پێریە لاپلاس Pierre Laplace و کارەکانی باشترین پلەی پەرەسەندنی فەراهەمکرد، ئەویش بەوەی کە هەمو ئەتۆمێکی گەردونی وەک پارچەیەک لە میکانیزمی وردی گەردونی شێوە – سەعاتی وێناکرد. بەمجۆرە چەمکی خوداوەند لە ڕۆڵی جیۆمەترکارەوە(ئەندازەکارییەوە) بو بە سەعاتچی.\nئەم چەرخەی ئێمەش، بە هەمان شێوە، بێبەری نیە لە خێروخۆشی شۆڕشی تەکنەلۆژی کە لەوەبەر سەراپای جیهانی تێڕوانینی ئێمەی پڕ ڕەنگ کردوە. لێرەدا ئیشارە بە سەرهەڵدانی کۆمپیوتەر دەدەم، کە بوە بە هۆی وەرچەخانی کاریگەر و قوڵ لەو ڕێچکەی بیرکردنەوەیەی کە زانا و غەیرە زانا لە هەمبەر دونیا تەبەننای دەکەن. هەروەک سەدەکانی پێشو، لە ڕۆژگاری ئەمڕۆشدا، پێشنیازی وەها لە ئارادایە کە تازەترین بەرهەمی تەکنەلۆژی بخرێتەگەڕ بۆ کارکردنی گەردون خۆی. بەمجۆرە، هەندێک لە زانایان پێشنیازی ئەوەیان کردوە کە سروشت وەها حساب بکەین کە لە بنەڕەتدا بریتیە لە پرۆسەیەکی کۆمپیوتەرسازی. لێرەدا، دەبینین کە گەردونی کۆمپیوتەری جێگای مۆسیقای گۆ ئاسمانیەکان و گەردونی شێوە – سەعاتی دەگرێتەوە، ئەمەش لە خۆیدا وەها حساب بۆ سەرانسەری گەردون دەکرێت کە بریتی بێت لە سیستەمێکی زەبەڵاحی پرۆسەکردنی زانیاری. بە گوێرەی ئەم تێڕوانینە، دەشێت یاساکانی سروشت بە هۆی پرۆگرامی کۆمپیوتەرەوە دەرک پێ بکرێن و بزانرێن، بەمجۆرە واڵاکردنی ڕوداوەکانی دونیا دەبێتە دەرەنجامێکی گەردونی. بەم شێوەیە حاڵەتی بەرایی لە ڕیشەی گەردوندا بریتیە لە تێکردنی داتا.\nمێژونوسان باوەڕیان وایە کە چەمکی مۆدێرنانەی کۆمپیوتەر دەگەڕێتەوە بۆ کارە ڕەسەنەکانی داهێنەری ئنگلیزی چارلز بابچCharles Babbage . بابچ لە ساڵی 1791 لە نزیک لەندەن لەدایکبوە، کوڕی خێزانێکی دەوڵەمەندی بانقدار بوە کە خەڵکی دێڤنشێر بون. بابچ، وەک منداڵیش خولیای ئامێری میکانیکی هەبوە. هەر کتێبێکی ماتماتیک هاتبێتە بەردەمی خوێندویەتی و بە هۆیەوە خۆی فێری ماتماتیک کردوە و دوایی، کاتێک دەزانێت کە پێگەیەکی باشی بۆ خۆی لە بابەتەکدا بنیاتناوە، لە ساڵی 1810 دا وەک قوتابی چوەتە زانکۆی کامبریج و پلانێکی زۆر لە مێشکیدا گەڵاڵە بوە بۆ ئەوەی تەحەدای مەزەبە تەقلیدیەکانی وانەبێژی ماتماتیکیانەی بەریتانی پێ بکات. لەگەڵ هاوڕێی دێرینی خۆی، جۆن هێرشل John Herschel ، کوڕی فەلەکناسی ناوداری ئەو ڕۆژە ویلیام هێرشل ( کە هەسارەی یورانەسی لە ساڵی 1871 دا دۆزییەوە)، بابچ کۆمەڵەی شیکارییان دامەزراند Analytical Society . ئەم کۆمەڵەی شیکارییە بە پلەیەکی بەرز لە ژێر کاریگەری زانست و ئەندازەی فەرەنسیدا دامەزرا، تێڕوانینیان وابو کە ستایلی ماتماتیکی ئەوروپی لە کامبریج یەکەم هەنگاوە لە شۆڕشی تەکنەلۆژی و پیشەسازیدا. کۆمەڵەکە لەگەڵ دامەزراوە سیاسیەکانی کامبریجدا ڕوبەڕوی پێکدادان بوەوە، چونکە لای ئەوان بابچ و هاوڕێکانی خەڵکانی ڕادیکاڵ و توندڕەون.\nدوای بەجێهێشتنی کامبریج، بابچ ژنی هێنا و لە لەندەن نشتەجێ بو و خۆی کاری دەکرد بۆ فەراهەمکردنی بژێوی ژیانی خۆی هاوسەرەکەی. بابچ هێشتا لە ژێر کاریگەری فکری زانستی و ماتماتیکی فەڕەنسیدا بو، پێدەچێت ئەمە ئاکامی ئەو ئاشنایەتیە بێت کە بابچ لەگەڵ خانەوادەی بۆناپارتدا پەرەپێدابو، بەڵام خۆشی گەلێک پەیوەندی زانستی لەگەڵ ئەوروپادا دروستکرد. لەم قۆناغەدا مەیل و خولیای چوە سەر تاقیکردنەوە و یاریکردن بە ئامێرەکانی حسابکردن calculating machines و سەرچاوەی سەرمایەی لە حکومەتەوە فەراهەمکرد بۆ ئەوەی مەکینەیەک بنیات بنێت کە خۆی ناوی لێنا مەکینەیەکی جیاواز Difference Engine ، ئەمەش جۆرێک بو کە مەکینەی کۆکردنەوە(بۆ نمونە ١ + ٢ = ٣) بو. مەبەست لەم ئامێرە بریتی بو لە بەرهەمهێنانی خشتەکانی ماتماتیکی، ئەسترۆنۆمی و دەریاوانی، بە جۆرێک کە ئەم خشتانە هیچ جۆرە هەڵەیەکی مرۆییان تێدا نەبێت و هێزی کاریشی کەمتر پێویست بێت. بابچ مۆدڵێکی بچکۆلەی مەکینە جیاوازەکەی، کە بەو بچکۆلەیەش کاری دەکرد، نمایشکرد، بەلام حکومەتی بەریتانی لە ساڵی 1833دا پارەکەی وەستاند و مەکینەکەش هەرگیز تەواو نەبو. ئەمە بۆ خۆی یەکێکە لەو نمونە سەرەتاییانەی کە حکومەت فەشەلی کردوە گرنگی و بەهای توێژینەوەی زانستی بە شێوەیەکی دوربینانە ببینێت و پشتگیری بکات. ( لێرەدا من ناچارم ئەوە بڵێم کە هەر هیچ نەبێت لە بەریتانیا، لە ساڵەکانی 1830 وە زۆر کەم گۆڕانی بە سەردا هاتوە.)، هەر لەم نێوانەدا بو کە لە وڵاتی سوید مەکینەیەکی جیاواز، کە بەندبو لەسەر دیزاینەکەی بابچ، دروستکرا و دوایش لە لایەن حکومەتی بەریتانیاوە کڕدرا.\nنەبونی پارەی پشتگیری نەک هەر ورەی بابچی نەڕوخاند، بەڵکو بیری لە ئامێرێکی کۆمپیوتەری زۆر گەورەتر دەکردەوە، کۆمپیوتەرێک کە بۆ مەبەستی گشتی کاربکات، ئەو کۆمپیوتەرەی کە زاراوەی مەکینەی شیکاری Analytical Engine بەسەردا سەپاند، بە جۆرێک کە لە ڕوی نیزام، بنیات و پێکهاتەی بنچینەییەوە لە ڕۆژگاری ئەمڕۆدا وەک پێشڕەوی کۆمپیوتەری هاوچەرخ ناسراوە. بابچ زۆربەی سەروەتی شەخسی خۆی لەوەدا سەرفکرد کە هەوڵیدەدا گەلێک مۆدلی جیاوازی ئەم مەکینەیە بونیات بنێت، بەڵام هیچیان بە تەواوی سەرکەوتو نەبون.\nبابچ کەسێکی توند، ڕەق، موجادەلەچی و مشتومەڕ دروستکەر بو، تەنانەت زۆر لە هاوچەرخەکانی بە زاتێکی شاز ناویان دەبرد. لەگەڵ ئەمانەشدا، ئەو پاداشەی پێ بەخشراوە کە جگە لە زۆر شتی تر داهێنەری خێرایی – پێو و ئۆفتالامۆسکۆپ(ئەو ئامێەرەی دکتۆرانی چاو سەیر و پشکنینی گڵێنەی چاوی پێدەکەن)[i] بو. بابچ زۆر تامەزرۆی سیاسەت، ئابوری، فەلسەفە و ئەسترۆنۆمی بو. بابچ هێندە لە سروشتی پرۆسەی کۆمپیەرسازی وردبوەوە کە سەرەنجام گەیشتە ئەو بانگەشەیە کە بڵێت گەردون لەوانەیە وەک جۆرە کۆمپیوتەرێک بێت کە تێیدا یاساکانی سروشت ڕۆڵی پرۆگرام دەبینن – ئەمە لە خۆیدا بانگەشەیەکی ئایندەبینی نایابە، هەروەک دوایی بۆمان دەردەکەوێت.\nسەرباری ئەوەی کە کەسێکی نائاسا بو، بەڵام بەهرەی بابچ کاتێک بە گونجاوی دەرکەوت کە هەڵبژێدرا بۆ تەختی لۆکەیزی ماتماتیک the Lucasian Chair of Mathematics لە کامبریج، ئەمەش پۆستێک بو بەر لە بابچ تەنها بەخشرابو بە نیوتن (1642 –1727) (ئێستا هی ستیڤن هاوکینە). وەک تێبینیەکی مێژویی، دو کوڕی بابچ کۆچ دەکەن بۆ ئەدێلاید لە ئوسترالیا و لەگەڵ خۆشیاندا چەند پارچەیەکی مەکینەکەی بابچ دەبەن. ئێستا لە مۆزەخانەی زانستی لە لەندەن سەرتاپای مەکینە جیاوازەکەی بابچ دروستکراوەتەوە و لەوێ نیشان دەدرێت و خەڵک دەتوانێت بیبینێ. ئەم هەیکەلەی مەکینەکەی بابچ لە مۆزەخانەکە، تەواو بە پێی ڕێنماییە ئەسڵییەکەی بابچ خۆی بنیات نراوەتەوە، ئەمەش بە مەبەستی سەلماندنی ئەو ڕاستیەی کە مەکینەکە توانستی حسابکردنی هەیە هەر بەو شێوەیەی کە بابچ ویستی. لە ساڵی 1991 دا، لە یادی دو سەد ساڵەی لەدایکبونی بابچدا، حکومەتی خاوەن – شکۆ پولێکی تایبەتی چاپکرد و خستە بازاڕەوە.\nلە نوسینی پۆڵ دەیڤیز\n[i] جگە لەمانە ئامێرێکی تری دروست کردوە کە شۆفێرانی شەمەندەفەر لە بەردەم خۆیاندا دایان دەنا و سکە ئاسنەکانی بەردەم خۆیان پێ پاک دەکردەوە. هەروەها عەرەبانەیەکی دروست بۆ ئەوە کەسانەی کە پارەیەکی زۆر دەگوێزنەوە، دیارە لەو ڕۆژەدا ئەمە داهێنانێکی گەورە و دیار بوە.\n← جیۆمەتری ئاسمان\nئەگەر ئێستا بچمەوە پۆلی یەک →


ئایا فەرمانی دەستگیركردنی د. میران ھەڵوەشاوەتەوە؟\n7 رۆژ پێش ئێستا ژمارەی بینراو 223\nسەرۆكایەتی دادگای تێهەڵچونەوەی ناوچەی سلێمانی، روونكردنەوە لەبارەی دەنگۆی هەڵوەشاندنەوەی فەرمانی دەستگیردنی د میران محە‌ممە‌د دەدات و رایدەگەیەنێت، دۆسییە‌كە بە ھیچ شێوە‌یە‌ك دانە‌خراوەو گە‌ڕێندراوە‌تە‌وە بۆ دادگای دە‌ستپاكی بۆ تە‌واوكردنی رێكارە یاساییە‌كان.\nلەو روونكردنەوەیەدا كە ئەمڕۆ 14-9-2021 بڵاوكراوەتەوە، سەرۆكایەتی دادگای تێهەڵچونەوەی ناوچەی سلێمانی، جەختی لەوەكردووەتەوە كە دادگا لەبڕیارەكانیدا سەربەخۆیی تەواوی هەیەو لەسەر داوای هیچ كەسێك و لەخۆڕا دۆسیە ناكاتەوەو دۆسیە داناخات.\n١) تۆمەتەكان رەت نەكراونە‌تە و دۆسییە‌كە بە ھیچ شێوە‌یە‌ك دانە‌خراوە و گە‌ڕێندراوە‌تە‌وە بۆ دادگای دە‌ستپاكی بۆتە‌واو كردنی رێكارە یاساییە‌كان.


بارزانی: زۆر دڵگرانم بە رێگەنەدان بە دەنگدانی مامۆستا كەریم ئەحمەد\nسەرۆكی پارتی دیموكراتی كوردستان، مەسعود بارزانی لەبارەی رێگەنەدان بە دەنگدانی مامۆستا كەریم ئەحمەد بە بیانووی تەمەن، پەیامێکی بڵاوکردەوە.\nلە پەیامەکەیدا بارزانی دەڵێت "بە بیستنی هەواڵی رێگەنەدان بە دەنگدانی مامۆستا كەریم ئەحمەد زۆر دڵگرانم. جێگەی نیگەرانییەكی زۆرە كە خەباتگێڕ و تێكۆشەرێكی وەك مامۆستا كەریم ئەحمەد بە بیانووی تەمەن رێگەی لێبگیرێت كە دەنگی خۆی بدات".\nلەبارەی کەسایەتییەکەوە، سەرۆكی پارتی دیموكراتی كوردستان رایگەیاندووە، "مامۆستا كەریم ئەحمەد خۆی ناسنامەیە بۆ هەموومان و رێگەنەدانی بۆ دەنگدان زوڵمێكی گەورەیە كە لە مامۆستا كەریم ئەحمەد كراوە".\nلەلایەكی دیكەوە لەسەر پرسی بێبەشبوونی (هاورێ كەریم ئەحمەد) لە پڕۆسەی دەنگدان بۆ پەرلەمانی كوردستان، د. كاوە مەحمود سكرتێری كۆمیتەی ناوەندی حزبی شیوعی كوردستان و سەرۆكی قەوارەی سیاسی لیستی ئازادی، سكاڵای یاسایی لەدژی كۆمسیۆنی باڵای هەڵبژاردن و راپرسی هەرێمی كوردستان تۆماركرد.\nمامۆستا کەریم ئەحمەد لە ساڵی 1922 لە گوندی باقرتەی سەر بە شارۆچکەی کۆیە لەدایکبووە، لە تەمەنی سیاسی خۆیدا چەندین پۆستی گەورەی لەنێو حیزبی شیوعی عێراقیدا وەرگرتووە و ماوەی دوو ساڵ سکرتاریەتی حیزبی لەدەستدا بووە، هەروەها سکرتێری حیزبی شیوعی کوردستان بووە.\nھاوڕێ کەریم ئەحمەد 30ی ئەیلولی 2018 بەرەو بنکەی ھەڵبژاردن چوون، وەک ھەموو جار بە ئومێدی دەنگدانێکی ( تۆزێک ) پاک و بێگەردانە، بەڵام ئەمجارەیان، نەک ھەر بەگەردو تەماوی بوو، بەڵکو دەنگەکانیش زیندەبەچاڵ کرابوون. (بەبیانوی ئەوەی کە ئەوانەی تەمەنیان لە سەرووی 90 ساڵە ناویان سڕاوەتەوە). بۆچی و بەبڕیاری کێ؟ ھەر خۆیان دەزانن.


من كه‌ژاڵی شاعیرم – Knwe.org\nسەرەکی » ئەدەب - سێبەر و سایە » من كه‌ژاڵی شاعیرم\nمن كه‌ژاڵم ” ژنێكم له سپیه‌تی به‌فرو، تریفه‌ی مانگه‌شه‌و ،تیشكی زێڕینی هه‌تاو ،ته‌ماشای روخسارو زه‌رده‌خه‌نه‌ی سه‌ر لێوی نیگاكانم مه‌كه‌ن كه‌پڕه لە هێشووه ترێی خه‌م و ده‌نكه هه‌ناری پێنگه‌یشتوو.\nمن هه‌رگیز ئازار ناخۆم كاتێك شه‌وه‌زه‌نگی ووشه‌كانتان ئازاریان دام ”\nمن كه‌ژاڵم و، به‌ته‌نها نیم له‌مه‌مله‌كه‌ته‌دا “من به‌شێكم له گوڵاڵه سوره‌ی نیشتمان “ئه‌و نیشتمانه‌ی كه‌به‌خوێن ره‌نگ رێژكراوه‌و تاكوو ئێستا به‌رهه‌مه‌كه‌یمان نه‌چنیوه‌ته‌وه ”\nمن كه‌ژاڵم ،له‌ناخمدا گڕكانی ووشه‌ی تێدایه ” به‌شێكم له‌م پارچه‌یه‌ی نیشتمان كه بێ به‌شه له دادپه‌روه‌ری و”بێ زه‌رده‌خه‌نه‌یه “بۆیه نیگاو شێوه‌تان به قه‌ڵه‌مه‌كه‌م ده‌كێشێم “به‌ڵام به قه‌ڵه‌می جاف ”\nمن كه‌ژاڵم سه‌رسامم به ئه‌ده‌به‌كه‌م چونكه هه‌رگیز ئازاری كه‌سم نه‌داوه ” من سه‌ربه‌ستی و ئازادیم خۆش ده‌وێت “به‌ڵام دیموكراسی نا “چونكه دیموكراسی مردنێكی له‌سه‌ر خۆیه ” دیموكراسی ترسنۆكه هه‌موو كه‌سێك پێی ده‌وێرێت ” من جیاوازی له نێوان مردندا ناكه‌م به‌ڵام ئازادیم خۆش ده‌وێت ”\nمن كه‌ژاڵم زۆرجار له‌گه‌ڵ هاوڕێكانم باسی شیعرو نووسینمان ده‌كرد “به‌ڵام ئێوه له‌كوێی نوسیندان ”\nئێوه به‌شێكن له‌گیرۆده بوون به‌م وه‌زعه ناجۆره‌و ده‌یان تاوانی نووسین به‌ناوی وڵات پارێزییه‌وه ده‌كرێت ده‌یان رێگای پێچاو پێچ ده‌گرنه به‌ر بۆ كاری ناشایسته”\nمن كه‌ژاڵم رۆژێك دادێت ئێوه له‌بیربكه‌م “ده‌مه‌وێت له‌بیرتان بكه‌م ،وه‌كوو كه‌س و كاره‌كه‌شم له‌بیركرد .له‌پێناوی رشتنی ئاره‌قه‌و په‌یدا كردنی ناندا”كه‌ده‌بینم شاره‌كه‌م پڕه له بۆنی باروتی ره‌ش و راگه‌یاندنێكی سه‌وز به‌بۆنی بخور”بۆجوانی ژنه‌كان و باوه‌شی لاوه‌كان “پۆشنی په‌چه‌و منداڵانی نێوان باوه‌شی قوڕو چڵپاو”\nمن كه‌ژاڵم ئه‌گه‌ر سبه‌ینێ زیندوو ببمه‌وه “ده‌یان ووشه‌ی جه‌رگ بڕتان ئاراسته كردووم بۆ تێك شكاندن “به‌ڵام هه‌ر به كه‌ژاڵی ده‌مێنمه‌وه “خۆ ئه‌گه‌ر زیاتریش ئازارم بده‌ن و له‌نێوه‌ندی ئه‌ده‌ب وه‌ده‌رم بنێن ،من هه‌ر ده‌مێنم.\n“من كه‌ژاڵم نه نوسه‌رو ،نه‌رۆمانووس و، بگره چیرۆك نوسیش نیم “من پڵنگم دژی ووشه باوه‌كانتان دژی رۆشنبیری موزه‌یه‌فتان “دژی تراژیدیاو كۆمێدیای درۆزنانه‌تان ”\nمن دكتۆرنیم بۆچاره‌سه‌ركردنی خه‌ونه‌كانتان و ناتوانم ئیسعافتان بۆ بێنم تاكوو چاره‌سه‌ری نه‌خۆشییه ده‌رونیه‌كانتان بكه‌م “چونكه خه‌ونی منداڵی گه‌ره‌ك و كۆڵانه‌كانتان كۆتایی پێهێنا كه‌چه‌ند به‌ناز گه‌وره ببوون”ئێوه له‌نێو ئاوی شلێویدا مه‌له‌ده‌كه‌ن “ره‌نگ و روخسارتان ساردو، رۆیشتنتان پێچاو پێچه”درۆده‌كه‌ن له‌گه‌ڵ هاوژینه‌كانتان كه‌ده‌چنه باوه‌شیانه‌وه‌و بزه‌و خه‌نده‌یان پێده‌به‌خشن ”\nمن دژی به‌شێك له ئێوه‌م به‌مێژووی دروستكراوتان، كامه‌تان ده‌مێنێته‌وه جگه‌له ئێمه‌ی خاوه‌ن پێنووس نه‌بێت ، رابردووم دیاره‌و” ده‌مه‌وێت له‌گه‌ڵ مه‌رگ زۆرانبازی بكه‌م “به‌ووشه‌كانم “كه رابردووتان پڕه له‌ناشیرینی و داهاتووشتان دیار نیه””شه‌رم له‌خۆم ده‌كه‌م زۆرتانم ناسی”\nمن كه‌ژاڵم په‌شیمان نیم ” ئه‌گه‌ر جارێكی تر زیندوو ببمه‌وه بۆژیانێكی نوێ به‌هه‌مووتان ده‌ڵێم “راستگۆیی ئێوه له‌كوێدایه ،ئێوه دزه‌كانی رێگاو بان و بڕینی تێشووی باخه‌ڵی منداڵانن “خۆتان ببپارێزن داهاتووتان جوان بكه‌ن “دزی له‌نان مه‌كه‌ن و قوڕگی هه‌ژاره‌كان له‌نێو مه‌به‌ن ”\nمن كه‌ژاڵم له‌كۆڵانه‌كانی قه‌ڵادزێ له‌دایك بووم” شاره‌جوانه‌كانی هه‌ولێرو دهۆك و سلێمانی و كه‌ركوك و هه‌ڵه‌بجه ده‌ناسم “هه‌رگیز په‌شیمان نیم ئه‌گه‌ر سه‌رله‌نوێ زیندوو ببمه‌وه په‌رده له‌رووی شه‌رمه‌زاریتان هه‌ڵده‌ماڵم “به پێه له‌رزۆكه‌كانم هه‌نگاو هه‌ڵده‌گرم “ته‌ماشای نیگاو روخسارتان ده‌كه‌م له كۆڵانی شاره‌كه‌مه‌وه لێتان ده‌ڕوانم “پێتان ده‌ڵێم چیتان له‌ده‌ست دێ به‌رامبه‌رم بیكه‌ن “وه ئه‌گه‌ر توانیتان گۆڕه‌كه‌شم به‌ر فیشه‌ك بده‌ن ”\nمن دێمه‌وه‌و به پێنوسه‌كه‌مه‌وه هه‌زاران قه‌ڵه‌می راستگۆم له‌گه‌ڵدایه. كه‌چه‌ندین چیرۆكیان نوسیوه‌ته‌وه”وه‌هه‌زاران میلیان بڕیوه”وه‌چه‌ندین فرمێسكیان باراندووه تاكوو خه‌ونه‌كانیان بێته‌دی “كاتێك من ده‌بیننه‌وه غه‌مبار ده‌بن “چونكه خوێنه‌كه‌م خه‌سته”به‌ڵام بڕوام پێبكه‌ن ” غه‌مباریه‌كه‌شتان راستگۆیی تێدانیه “بۆیه توڕه‌م لێتان “ئێوه حه‌زناكه‌ن جارێكی تر بمبیننه‌وه له‌نێو خامه‌ی قه‌بریشدا، چونكه ده‌ترسن له‌ووشه‌كانم “به‌ڵام له‌كۆتادا ئه‌وه‌نده ده‌ڵێم من كه‌ژاڵم ئێوه‌و نیشتمانه‌كه‌م خۆش ده‌وێت و حه‌زده‌كه‌م هه‌میشه بیرم بكه‌ن “من ئێوه‌م و ئێوه‌ش منن “خۆشم ده‌وین “گوڵه جوانه‌كانی نیشتمان “\nنووسینی “هاوسه‌رو هاوڕێت”: رێبوار محەمه‌د یوسف\nسودم له‌نوسینێكی عسام شكری ” نوسه‌ری عێراقی وه‌رگرتوه كه بۆ “علا مه‌شزوب”ی نووسیوه كه له‌شاری كه‌ربه‌لا شه‌هیدیان كرد “


دوکتور خالید خەیاتی: حیزبەکانی ئێمە لە پێناو دەستەبەرکردنی شێوەکار و میتۆدێکی کارامە و گشتگیر بۆ تەحریم کارێکی ئەوتۆیان نەکردووە | Roji Kurd ڕۆژی کورد\nHome وتار و بابه‌ت سیاسی دوکتور خالید خەیاتی: حیزبەکانی ئێمە لە پێناو دەستەبەرکردنی شێوەکار و میتۆدێکی کارامە...\nدوکتور خالید خەیاتی: حیزبەکانی ئێمە لە پێناو دەستەبەرکردنی شێوەکار و میتۆدێکی کارامە و گشتگیر بۆ تەحریم کارێکی ئەوتۆیان نەکردووە\nدوکتور خالید خەیاتی، ماموستای زانكۆ و لێکۆڵەر لە زانستی سیاسی لە وڵاتی سوید، لە وتووێژێکی تایبەتی لەگەڵ ناوەندی ڕۆژی کورد لەمەڕ هەڵبژاردنەکانی ئەمجارەی سەرۆک کۆماری و شۆڕا و گوندەکان لە ئێرانی ژێردەستی کۆماری ئیسلامیدا، پەردە لەسەر چەندین لایەنی جیاواز و جێگای ڕامان هەڵدەداتەوە، لەو ناوەدا باس لە ئەگەری دەنگدانەوە بە حەسەن ڕووحانی، سیاسەتی حیزبە کوردییەکان لە بایکۆت و ڕەخنەگەلێک کە لەمبارەوە لەسەریانە دەکات و هەروەها بە خەستیش باس لە ئیسلاح تەڵەبانی کورد دەکات و هەڵەبوونی ڕێچکەی ئەو تاقمە دەخاتە بەر باس کە لێرەدا دەیخوێننەوە.\nخەیاتی: بە شێوازێکی گشتی ئامانجی هەڵبژاردن لە کۆماری ئیسلامی ئێران دا، ڕەخساندنی دەرفەت بۆ بەشداریی هاووڵاتیان لە پرۆسەی سیاسەت و بڕیاری سیاسی دا نییە. بەشداری لە هەڵبژاردن و پرۆسەی دەنگدان لە ئێران دا هەرچەندە لەوانەیە لە ڕۆانگەیەکی گشتییەوە هۆکاری بەهێزبوونی کولتووری دیمۆکڕاسی بێت، بەڵام لە بنەڕەتی خۆیدا، بەردەوام وەکوو ئامرازێکی مەشرووعییەت بەخشین و بەرهەمهێنانەوەی بەها بنەڕەتییەکانی سیستەمی سیاسی و یان دەرفەتێک بۆ پەردەپۆشکردن و چارەسەری قەیرانەکانی پەیوەندیدار بە سیستەمی دەسەڵات و هێزەکانی پێکهێنەری ئەم سیستەمە دەوری خۆی گێڕاوە. بەڵام بۆ ئەوەی خوێندنەوەیەکی جەوهەگەرایانە و نادینامیک لە مێژوو و پرۆسەی سیاسەت نەکەین، پێویستە سێ قۆناخ یان سێ خولی جیاواز لە مێژووی هەڵبژاردنی ئێران دا زەق بکەینەوە کە تا ڕادەیەک گرینگیی تایبەتیی خۆیان هەیە. ئەم سێ قۆناخە کە دووانیان پەیوەندییان بە پرۆسە گشتییەکانی دیمۆکراسی و گۆڕانکاریخوازی لە ئێران و ئەوەی سیهەمیش پەیوەندیی ڕاستەوخۆی بە کوردەوە هەیە، بریتین لە (١) هەڵبژاردنی خولی هەشتەمی سەرۆککۆماری و سەرکەوتنی محەمەدی خاتەمی کە تا ڕادەیەک کرانەوەی کۆمەڵێک فەزای کولتووری، کۆمەڵایەتی و ڕاگەیاندنی لەگەڵ خۆی هێنا، (٢) هەڵبژاردنی خولی دەهەمی سەرۆککۆماری و سەرهەڵدانی بزووتنەوەی سەوز کە ڕاپەڕینی شاری لێکەوتەوە و ناکۆکی و قەیرانەکانی نێو سیستەمی دەستەڵاتی گەیاندە ئاستی هەرە بەرزی خۆی. (٣) تا ئەم جێگایەی سەرجەم هەڵبژاردنەکانی ماوەی سی و هەشت ساڵەی تەمەنی کۆماری ئیسلامی ئێران پێی کورد دەگرێتەوە، بە شێوەیەکی واقیعی، ئەم نەتەوەیە خاوەن بەرهەمێکی ئەوتۆ نەبووە. تەنیا دەستەکەوتی کورد – جا چ لە هەڵبژاردنەکان دا بەشداری چالاکی هەبووبێت یان نا- لە باشترین حاڵەتی خۆی دا لە دروست بوونی فڕاکسیۆنێکی کوردی لە ژێر چاوەدێریی کۆچکردوو موهەندیس بەهائەدین ئەدەب دا بوو و واوەتر نەچووە. ئەم فڕاکسیۆنەش هیچ کات نەیتوانی ببێتە هۆکاری پەسەندکردنی کەمترین مادەی یاسایی لە بەرژەوەندیی کورددا، هەرچەند کە مانایەکی سەمبولیکی باشی هەبوو و تاڕادەیەک تۆانی پردێکی پەیوەندی لە نێوان کوردی دیاسپۆڕا و وڵات دا درووست بکات.\nشایانی باسە لە حالی حازر دا، ئەوە هێزی ئیسلاح تەڵەبە کە وەکوو ڕەوتێکی ناسیۆنالیستی سەر بە نەتەوەی باڵادەست، زۆر زیاتر و وردبینانەتر لە بناژۆخوازەکان، ئەرکی چارەسەریی قەیرانی حاکمییەت و پاراستنی سیستەمی کۆماری ئیسلامی ئێرانی بە ئەستۆووە گرتووە. لەم ڕێڕەوە دا، ڕیفۆرمخوازی کورد – هەڵبەتە ئەگەر وجوودی ڕێکخراوەیی هەبێت- وەکوو پاشکۆیەکی ڕەوتی ئیسلاح تەڵەبی ئێرانی هەڵس و کەوت دەکات.\nڕۆژی کورد: بە بەراوردێک لە نێوان سێ سەرۆک کۆماری دوایی واتا خاتەمی، ئەحمەدی نەژاد و ڕوحانی، بۆمان دەردەکەوێ کە هیچ گۆڕانکارییەکی ئەرێنی نە لە ڕووی خزمەتگوزاری و پێشەسازی نە لە ڕووی مافی مرۆڤ و نە لە ڕووی خەسارە کۆمەڵایەتییەکان نەک نەهاتۆتە ڕوو، بەڵکوو دۆخەکە خراپتریش بووە، بەو پێیە بەشداری کردنەوەی خەڵک لە هەڵبژاردنەکان دەتوانێ چ دەستکەوتێکی بۆ خەڵک هەبێ؟\nخەیاتی: حەسەن ڕووحانی، پێش ئەوەی وەکوو ئاکتەرێکی جێبەجێکاری پرۆژەگەلی پەیوەندیدار بە مافی مرۆڤ، ئازادی سیاسی، سەربەخۆیی بەشی ماف و داد، گەشەی ئابووری، ئازادیی زیندانیی سیاسی، نەمانی ئێعدام یان کەمکردنەوەی ژمارەی کەسانی مەحکووم بە ئێعدام و هەروەها هێورکردنەوە و نۆڕمالیزەکردنی پەیوەندییە نێونەتەوەییەکان و ناوچەییەکان سەیر بکرێت، باشترە وەکوو هیمایەکی بەرجەستە بۆ بەردەوامبوونی قەیرانی نێو سیستەمی دەسەڵات و نەمانی مەشرووعییەتی ئیدیۆلۆژیکی کۆماری ئیسلامیی ئێران و لە ئاکام دا وەک وێنەی سەرۆککۆمارێکی شکست خواردوو حیسابی بۆ بکرێت. لە ڕۆانگەی منەوە، دەنگدان بە حەسەنی ڕووحانی و هەڵبژاردنەوەی دووبارەی ئەم کابرایە بۆ خولێکی دیکە، نە تەنیا وەکوو گاڵتەجارییەکم دێتە بەرچاو کە مرۆڤی دەنگدەر (بە تایبەت دەنگدەری کورد) بە خۆی دەکا، بەڵکوو سەرکەوتنی سیناریۆیەکی لەم چەشنە جارێکی دیکە نیشاندەری سەقەتیی کولتووری سیاسیی سەقەتە کە لە ئێران دا زاڵە، کولتوورێک کە لە ئاکامی درێژەکێشانی دەستەڵاتی کۆماری ئیسلامی ئێران، لە هەموو توانایی، بەهرە و هێزی داهێنەرانەی خۆی داماڵدراوە.\nڕۆژی کورد: بەشێک لە ڕیفۆرمخواز و هەروەها چالاکانی سیاسیی کورد کە ڕێژەشیان زۆر نیە دەڵێن دەبێ کورد پرۆسەی هەڵبژاردن بە قازانجی خۆی بەکار بهێنێت، دژبەرانیش دەڵێن ئەو گریمانەیە لەلایەن حیشمەتوڵا تەبەرزەدیشەوە هاتە ئاراوە و ئەنجامی نەبوو و لە ئەنجامدا تەنیا تەندووری هەڵبژاردن بۆ ڕژیم گەرم دەکات، ئێوە بە گشتی لاتان وایە، تەحریم دەتوانێ دەردێک دەرمان بکات؟\nخەیاتی: بە گشتی دەتوانم بڵێم، کە لە ماوەی سی و هەشت ساڵی تەمەنی کۆماری ئیسلامی ئێران ـدا، ئەوە گوتار و پڕاتیکی بەشداری بووە کە وەکوو تەنیا ئالترناتیڤ بە سەر فەزای عەینی و دەرفەتە مەجازییەکانی کۆمەڵگەی زاڵ بووە و بە واتەیەکی جیاواز ، تەنیا داڕێژەر و بڕیاردەری شەرت و مەرجی بەشداری و تەنانەت دەست نیشانکردنی ئاکامی هەڵبژاردنەکانیش بووە. ئۆپۆزیسیۆنی ئێرانیش -هەڵبەتە ئەگەر لێرە دامەبەستم لە ئۆپۆزیسیۆنی سەرانسەری بێت- نە تەنیا نەیتوانیوە و نەویستووە کە لە پەیوەندی لە گەل تەحریم دا وەکوو ئالترناتیڤیک کار بکا، بەڵکوو لەوە خەراپتریش، گەلێک جاران وەکوو هێزێکی بەرهەم هێنانەوەی گوتاری زاڵی دەسەڵات و پارێزەرەی ستاتۆی کۆ، هەڵس و کەوتی کردۆوە. لە پەیوەندی لەگەل کوردیش دا بە هەمان شێوە، سەڕەڕای هەموو حەولێک بۆ بایکۆتکردن، ناکارامەیی بەرچاو دەبیندریت. ڕێکخراوە کوردییەکان گەلێک جاران لە کەنارەوە و بە رێگای لێدوان یان بانگەواز بە شێوەی تاک و تاک، داوایان لە خەڵک کردووە کە لە هەڵبژاردنەکان دا بەشداری نەکەن، کە بە بۆچوونی من هیچ جارێک نەیتوانیوە وەکوو دەنگ یان پەرەپێدەری پرۆژەی تەحریم ببێتە ئالترناتیڤێکی مەیدانی. هەڵبەتە نابێ لە بیرمان بچێت، کە بە هۆی هەبوونی دیکتاتۆری و ئەم سەرکوتەی کە کورد لە ئێران ئەزموونی دەکات زەحمەتە بۆ حیزبەکان کە لە فەزا کۆمەلایەتییەکانی نێوخۆی وڵات دا چالاکی ئاشکرایان هەبێت. بەڵام لە هەمان کات دا ئەمە تەنیا نیوەی ڕاستێیەکەیە. نیوەیەکی دیکە ئەم ڕاستییە ئەوەیە کە حیزبەکانی ئێمە لە پێناو دەستەبەرکردنی شێوەکار و میتۆدێکی کارامە و گشتگیر بۆ تەحریم کارێکی ئەوتۆیان نەکردووە و نەیانتوانیوە شێوازی نەریتی خۆیان یانی تەحریم بە ڕێگای بەیاننامە تێپەڕێنن.\nبۆ ئەوانەی کە هەر ئێستا داوا لە کورد دەکەن، کە لە پرۆسەی هەڵبژاردن بە قازانجی خۆیان بەشداری بکەن، منیش هەر هەمان شت دەڵێم. بەڵام بەو جیاوازییە، کە من پێم باشە کە کورد لە پرۆسەی هەڵبژاردنی سەرۆککۆماریی ئیسلامی ئیران بە مەبەستی تەحریم و کاراکردنی پرۆژەی بایکۆت و بەهەمان شێوەش بەرجەستەکردنەوەی کێشەی کورد و هێنانە ئارای داخوازییە نەتەوەییەکانی ئەم گەلە دا، بەشداری بکەن. لێرەش دا مەبەست لە بەشداری کردن دەنگدان نییە، بەڵکوو مەبەست هەبوونی چالاکی بەرچاوە لە هەموو فەزا مەجازی و کۆمەلایەتییەکانی کوردستان دا، بۆ ئەوەی بایکۆتی هەڵبژاردن بۆ یەکەم جار وەکوو ئالترناتیڤێکی جیدی خۆی بخاتە ڕوو.\nڕۆژی کورد: پێدەچێت حیزبە کوردییەکان ئێستا لەسەر تەحریم زۆر هاودەنگ بن، لاتان وایە کاریگەرییەکانی چۆن دەبێت و بە گشتی ئایا تەحریم دەتوانێ دەنگی ناڕەزایەتیی کورد و نەتەوە بندەستەکانی تری ناو ئێران بە گوێی جیهان بگەیێنێ؟\nخەیاتی: ئەوەی کە یەکەم جارە حیزب و ڕێکخراوە کوردییەکانی رۆژهەڵات پێکەوە بەیاننامە دەردەکەن و یەکدەنگ داوا لە کورد دەکەن کە هەڵبژاردنەکانی سەرۆککۆماریی ئێران بایکۆت بکەن، ئەم ڕەفتارە لە ڕوانگەی منەوە کارێکی زۆر باشە و نرخێکی مێژوویی هەیە. دەتوانم بڵێم کە ئەوە وەرچەرخانێک یان سەرەتایەکە لە کاری هاوبەشی سیاسی کە دەتوانی زۆر دەرفەتی دیکەش بە دوای خۆیدا بێنێت، بەڵام ئەویش چەند پێشمەرجی هەیە:\nگرینگرتین هەنگاو، بە کارهێنان و کارپێکردنی چەمکی بایکۆتی چالاکە هەتا لە پرۆسەی پڕاتیکی سیاسی دا گوتارێک بەم ناوە دروست ببێت. لە پەیوەندی لەگەڵ دیاردەی بایکۆتی چالاکدا چەند شتی گرینگ پێویستە بخرێتە بەرچاو. یەکەم هەنگاو ئەوەیە، کە حیزب و ڕێکخراوەکانی ئێمە بزانن کە تەنیا دەرکردنی یەک بەیاننامە بەشی ئەوە ناکات ئەوان بکاتە ئالترناتیڤی پرۆژەی لە بەرامبەر لایانگرانی گوتاری بەشداریکردن. لێرە دا پێویستە کە بەڕێوەبەران و پەرەپێدەرانی ئالترناتیڤی بایکۆتی چالاک لە سەر هەموو ڕەوت و پرۆسەکانی پەیوەندیدار بەم هەڵبژاردنە کاریگەرییان هەبێت. ئەویش بەو مانایە کە هەر کەلێن و قوژبنێک، هەر میدیایەک، هەر فەزایەکی مەجازی و هەر تۆرێکی کۆمەڵایەتی و تەنانەت نیزیکی بنکەکانی دەنگدانیش بە فەراغێک بزانن بۆ ئەوەی پرۆژەی تەحریمی چالاک بەرەو پێش بەرن.\nدروست کردنی پلاتفۆرمێک لەم قۆناغەدا زۆر گرینگە. لە سەردەمێک دا کە کۆماری ئیسلامیی ئێران هیچ ئۆپۆزیسیۆنێکی نیە کە ململانێی لەگەڵ بکات و هەروەها لە زەمانێک دا کە ئەو کۆمارە خەرێکە پرۆسەی سیاسەت بە ڕێگای سێ هێزی دەستکردی خۆی –سەڕەرای جیاوازییەک کە هەیانە- نۆرمالیزە دەکات و ڕێگا بەرەو دەستەبەرکردنی مەشرووعییەتێکی دیکە هەموار دەکات، زور گرینگە کە حیزب و ڕێکخراوە کوردییەکانی لایانگری بایکۆتی چالاک هەر چی زووتر پلاتفۆرمێک پێکبێنن. لە ئاستی گوتاری دا، ئەم پلاتفۆرمە دەبێ لە ڕوانگەی بەرژەوەندیی نەتەوەیی کوردەوە قسە بکات و ئەویش بەم شێوە دەبێ کە هەموو ڕێکخراوەکانی پێکهێنەری پلاتفۆرم لە سەر کۆمەڵێک خاڵ پێکدێن. لە ئاستی پڕاتیکی و ڕێکخستن، هەر حیزب و ڕێکخراوی بەشدار، دەتوانێ دوو یان سێ نوێنەر لە ئاستی بەرز بۆ ئەم پلاتفۆرمە دیاری بکات. ئەم پلاتفۆرمە هەروەها دەتوانێ لە وزەی ڕێکخراوە بچووکترەکان و هەروەها تاکەکانی کوردیش کەڵک وەرگرێت. یەک لە ئەرکە هەنووکەییەکانی ئەم پلاتفۆرمە دەتوانێ لە پێناو دابەشکردنی کاری نیوخۆیی و ئەرک و بەرپرسیارێتی، بۆ نموونە دەست نیشان کردنی قسەکەرێک، بەردەوام کاری میدیایی بکات و خەڵکی ناوخۆ لە وردەکارییەکانی پرۆژە و بەرنامەکەی خۆی ئاگادار دەکاتەوە.\nبابەتێکی گرنگی دیکە ئەوەیە کە بزانین کە ئەم پلاتفۆرمە لە قۆناخی ئێستادا پێویستە ئەدەبیاتێکی سیاسیی تایبەت و جیاواز بە کاربهێنێت. بۆ نموونە، ئەدەبیاتێک کە کۆمەڵگە بە سەر دوو بەرەی ڕەش و سپی یان باش و جاشدا دابەش بکا، ناتوانێ وەردەکاری و وزە و هێزی کۆمەڵگا بە باشی ببینێ.\nشتێکی دیکەی گرنگ ئەوەیە، کە پلاتفۆرمی بایکۆتی چالاک، خۆی بۆ هەموو ئەگەرێک تەنانەت ئەگەری نیگایتڤیش ئامادە کردبێت. سیاسەت ریسکە و گارانتی تێدا نییە. بەڵام باوەڕی پتەوە بە دۆزی ڕەوای کورد و کاری هاوبەش و سیستەماتیک لە فەزایەکی دۆستانە و دیمۆکڕاتیک دا سەرکەوتن لەگەڵ خۆی دەهێنێت. ڕێگایەکی دیکە بوونی بنییە.\nلە کۆتایی دا دەتوانم بۆ ئەوانەی کە داوای دەنگدان لە کورد دەکەن، ئەوە بڵێم کە ڕەوتی ئیسلاح تەڵەبی کوردی و یان ئەوەی کە ئەم دەنگدانە لەوانەیە دڵی کاربەدەستانی ئێرانی نەرم بکات، هەتا یەک دوو پرۆژە بۆ کورد تەرخان بکەن، وەکوو قۆناخێکی سیاسی، کۆتایی هاتووە. ئەگەر کورد لەم سەردەمەدا لە وڵاتێکی وەکوو ئێران دا نەتوانێ داخوازییە نەتەوییەکانی خۆی بە وردی فۆڕموولە بکات، بە شێوازێک دەتوانم بڵێم کە کۆتایی بە مێژووی خۆی هێناوە.\nداخوازییە نەتەوەییەکانی کورد لە رۆژهەڵاتی کوردستان، لە ژێر تیشکی ڕاستییەکی تاڵ دا دێتە ئاراوە. ئەم ڕاستییە تاڵە ئەوەیە کە بزانین کە ئەمڕۆکە لە ئێران دا کەمتر بڕیار لە هیچ یەک لە بوارەکانی سیاسەت، تەندرووستی، یاسا و ماف، مێژوو و ئاسەوارناسی، ژینگە، سامانی سرووشتی، ئاو، پەروەردە و زمان، خوێندنی باڵا، پۆلیس و هێزی ئاسایش، ئەرتەش، چاپەمەنی، چالاکیی سیاسیی و ئەحزاب، ژێرخانی ئابووری و پلانسازی، … واژۆکەی بە دەست کوردەوە نییە. کە واتە، هەروەک بێشیکچی ـی مەزن دەڵێ کورد لە ئێران، لە موستەعمەرەیەکی نێوخۆیی زیاتر هیچی دیکە نییە کە لە باشترین حاڵەتی خۆیدا مافی ئەوەی هەیە کە وەک بوونەورێکی فۆڵکلۆریک هەبوونی هەبێت. هەر بۆیەش ئەوە ئەرکی بزووتنەوەی سیاسیی کورد لە ڕۆژهەڵاتە کە ئەم هاوکێشە کۆلۆنیالیستیە بە قازانجی کورد هەڵوەشێنێ. لەم پێناوەش دا، گوتاری سیاسی دەبێ ڕوون بێت و کریستالیزە بکرێت. شەرم و دوودڵی لە سیاسەت دا خولانەوەیە لە هەمان بازنەی ماڵوێرانیی مێژووی دەیان ساڵە.\nPrevious articleسەربازێکی مەریوانی لە بیجاڕ کوژرا\nNext articleتەنیا واتای هەڵبژاردن لە ئێران، سەرلەنوێ بەڵێن دانەوەی خەڵکە بە ڕژیم


نەوشیروان مستەفا و ھەوڵی ئازاردانم.*\nکە بۆ یەکەمجار نەوشیروان مستەفام بینی ئەو کاتە بوو کە لەناو یەکێتی بەرپرسیارێتی ھەبوو. ئێوارەیەکیان تێلم بۆ کردو کاتێکمان دانا لە ماڵەکەی خۆی بۆ یەکتر بینینمان و وتی "وا وەرە کە کاتمان زۆر ھەبێت پێکەوە دانیشین". ئەوە یەکەم جار بوو بیبینم. لە کاتی دانیشتنەکەشمان دیدارێکی ڤیدیۆیم لەگەڵیدا سەبارەت بە تراژیدیای ئەنفال ئەنجامدا.\nلەو کاتەدا سەلاح ڕەشیدی کۆنە وەزیری ئەنفال لای ئەو ئەژیا. من لەسەر سەلاح ڕەشید ھەڵوێستم لە ئەڵمانیاوە خراپ بوو چونکە بە کەسێکی بێتواناو گەندەڵ و خۆپەرستم ئەبینی. نوێنەرایەتی حکومەتی ھەرێم لە ئەڵمانیا لە یەکێتی و پارتی پێکھاتبوو کە ئەوەی یەکێتی سەلاح بوو. ئەوەی پارتیش دڵشاد بارزانی بوو براکەی مەسعود بارزانی کە سەرکەوتو بوو لەوەی یەکێتی وەک رێکخراوێکی تیرۆریستی گوایە سەر بە پەکەکە لای ئەڵمانەکان بناسێنێت، بەشێکی بە رێگای ئەڵمانێکی لۆبییانەوە کە ئەندام پەڕلەمان بوو لە پارتی سەوزەکان لە پەڕلەمانی دوسلدۆرفی پایتەختی ھەرێمی نۆردراین ڤێستفالن بە ناوی زیگیەوە کە کوردەکان نازناوی زیگی بارزانیان دابویە.\nبەو ھۆیەوە یەکێتی خرابوە سەر لیستی تیرۆرو کێشەی وەرگرتنی ڕەگەزنامەی ئەڵمانی بۆ ھەندێک ڕەد کرابونەوە کە ئەندامی یەکێتی بوون کە لێرەدا نامەوێ ناوەکانیان بنووسم. سەلاح تێلی بۆ من ئەکردو ئەیوت بچۆ لای ئەو کەنالی ڕادیۆ ئەڵمانیەی کە ئەم ھەواڵەی بلاو کردۆتەوە کە یەکێتی رێکخراوێکی تیرۆریستیەو تۆ قسە بکە لە دژیان. خۆی لە ساڵی ١٩٧٥وە ھاتۆتە ئەڵمانیاو زمانی ئەڵمانی وەک پێویست نازانێ. ئەمانە لەو جۆرەن کە ئەیانەوێ مار بە دەستی خەلکی تر بگرن.\nسەلاح بەناوی یارمەتی پەناھەندەی کوردەوە لە بەرلین تەنیا لە رێکخراوێکی ئەڵمانی ، بە رێگای رێکخراوێکی خێرخوازیی کوردی باشورەوە (KAK) ٣٠ ھەزار مارکی ئەو کاتەی ئەڵمانیای وەرگرت و ژمارەی حسابی بانقیی خێزانەکەی دابوو پێیان و دواتر پارەکەی ڕاکێشابو بۆ خۆی. ئەوە یەکێک لە چەندین نموونە. دڵشاد ئینقیلابی کرد بەسەریداو نوێنەرایەتیەکەی حکومەتی ھەرێمی لە شاری بۆن گواستەوە بۆ گەڕەکێکی ترو سەلاح ئەیووت ھەر ناشزانم لە کوێیە.\nساڵێکیان ئەم باس و بەلگەو نوسینانەم کە لە میدیای عەرەبیش خراپ لەسەر سەلاح نوسرابوو. ناردبووی لەلایەن کەسێکی باوەرپێکراوەوە بۆ عومەر فەتاح نێردرابوو، ئەو کاتە بەرپرسی دەزگای زانیاری بوو. من مەبەستم بوو کە سەلاح چ زیانێکی بە یەکێتی گەیاندوە لە ئەڵمانیاو کەسێکی سەرکەوتو نیەو لە خەمی گیرفان پرکردنی خۆیەتی. عومەر فەتاح سەلاحی بانگ کردبووە لای خۆی و بێ لێپرسینەوە پێی وتبوو کە ئەم نوسراوانە لای سالار باسیرەوە نێردراوە. لەو کاتەوە سەلاح کەوتە دوژمنایەتی من و نەوشیروان مستەفاشی لێ پڕ کردبومەوە.\nنیوەڕۆیەکیان لە سلێمانیەوە تێلم بۆ نەوشیروان مستەفا کردو کاتی شەشی ئێوارەمان دانابوو لە ماڵەکەی خۆی لە گردی عەلی ناجی بۆ یەکتر بینین. لە رێگا بە رێکەوت دوو ھاورێی خۆم مامۆستا ڕەفیقی بەرپرسی بنکەی ژین و کاک سدیقی برایم بینی و وتیان ئەگەر ئاساییە لات ئێمەش دێین و ئەمانەێ چاومان پێی بکەوێت ، وتم من ھیچی شەخسیم نیە لەگەڵیدا باسی بکەم و وەرن. ئەو ھاتنەی ئەوان بوو بەخێر بۆ من. کە چوینە ئەوێ نەوشیروان بە تەنیا بوو لە ژورەکەیدا. کە بینی تەنیا نەھاتووم دەموچاوی خۆی تێکداو سارد بوو بەرامبەرم و قسەی لەگەڵ نەکردم. دوای دوو خولەکێک سەلاحیش ھاتە ژورەوە ، دیارە پاسەوانەکان پێیان وتوە کە سالار باسیرە لێرەیەو گەیشتوە. ئەویش کە ھاتە ژورەوە دەموچاوی تێکدا کە بینی من تەنیا نیم. کە بینیم بارودۆخەکە خراپە دوای ماوەیەکی کورت بە ھاورێکانمم ووت من ئەڕۆم. ھەمومان ڕۆیشتین.\nبە فەرمانی شەخسی نەوشیروان و بێ گەڕانەوە بۆ مەکتەبی سیاسی یان مەڵبەندی رێکخستنی سلێمانی لە ڕۆژی ١٠/٨/١٩٩٢ کۆمەڵێک کادری دیاری ئەو کاتەی مەڵبەندی سلێمانی یەکێتی کە بریتی بوون لە ( تەحسین قادر ، خەبات عەبدوللا ، وەستا حەسەنی ئاسایش ، سەرکەوت زەکی و شوان عەبدوللا) لە لایەن حیمایەکانی نەوشیروان مستەفاوە دەستگیر کران و ڕاستەوخۆ لە ماڵەکەی خۆیدا کە ئەو دەمە ئەکەوتە سەرەتای شەقامی مەحوی (قەنات) ، زیندانی کران.\nھەر ھەمان ڕۆژ و بێ لەبەرچاو گرتنی ھیچ پرەنسیپێکی حیزبیی و بێ گەڕانەوە بۆ دادگاو بێ دانانی ھیچ ئیعتیبارێک بۆ تێکۆشانی ئەو کەسانە ، ماڵەکەی خۆی کردە شوێنی لێکۆڵینەوەو زیندان و سزادان. تەنیا گوناھی ئەو کەسانە ئەوە بوو کە لە کۆنگرەی یەکەمی یەکێتی کە لە سەرەتای ئەو ساڵەدا بەسترابوو، ئەم کادرانە وەکو زۆرێک لە کادرە گەنجەکانی کۆمەڵەی ڕەنجدەران دژی ھەوڵەکانی نەوشیروان وەستابونەوە کە خۆی لە ھەڵوەشاندنەوەی کۆمەڵەو ھەوڵی لەت لەتکردنی یەکێتیدا دەبینیەوە. ئەمان لە کۆنگرەو پاش کۆنگرە نەچوونە ژێر باری ئەو تەکەتولانەی کە ناوبراو لە سلێمانی پێکەوەی نابوو، و کەسانی وەک حەمە تۆفیقی زاوای و ژمارەیەک لە سەرکردەکانی یەکێتی ئاگرەکەیان خۆش ئەکرد. بەلام لەبەر ئەوەی نەوشیروان سلێمانی بە مولکی خۆی ئەزانی بڤە بوو کادرو ئەندامانی یەکێتی دژی خواستەکانی ئەو لە سلێمانی بوەستنەوە. ئەوە بوو دوای کۆنگرە گێچەڵی جیاجیایان پێ ئەکردن. دوریان ئەخستنەوەو دژایەتیان ئەکردن و تانەو تەشیریان لێ ئەیان.\nڕۆژێک پێش گرتنی ئەو کادرانە دوو خوشکەزای نەوشیروان بە چەکەوە ھەڵئەکوتنە سەر خەبات عبدوللا لەناو کۆمێتەی سەرچناری یەکێتیداو بێ حساب کردن بۆ ئەوانەی لەناو کۆمێتەکەدان و بە مەبەستی گرتن و بردنی ھەڕەشەی کوشتنی لێ ئەکەن. خەبات عبدوللا مل نادات و لەگەڵیان ناچێت. پاش ئەوەی ئەندامانی کۆمێتەکە بە کارەکە ئەزانن ھەردو خوشکەزاکەی ناوبراو ھیچیان پێ ناکرێت و کۆمێتەکە بە ھەڕەشە کردن جێ ئەھێڵن. خەبات عبدوللا مەڵبەندو ھەندێک لە ئەندامان و کارگێڕانی مەڵبەند تێئەگەیەنێت کە ھەڕەشەی لەسەرەو داوای لێپرسینەوە لەو دوو کەسە ئەکات. بەلام کەس نایەت بە دەمیەوە. ڕوداوەکە چۆن بووە ئەینوسێت و ڕۆژی دوایی لە شێوەی بەیاننامەیەکدا بلاویئەکاتەوە و بێبەریبوونی خۆی لە یەکێتی ڕائەگەیەنێت ھەتا ئەو کاتەی بەدەم داواکەیەوە بێن. ھەر ھەمان ڕۆژ نەوشیروان خوشکەزاکەی و کۆمەڵێک چەکدار ئەنێرێتە سەر ماڵی خەبات و بەزۆر لەگەڵ خۆیاندا ڕاپێچی ئەکەن بۆ ماڵی نەوشیروان.\nبەپێی زانیاریەکانی کەسێک کە ئەو ڕۆژە لە ماڵەکەی نەوشیروان بووەو بە مەبەستی بەخێر ھاتنەوەی نەوشیروان کە تازە گەڕاوەتەوە کوردستان و جگە لەو ژمارەیەکی بەرچاو بەرپرس و فەرماندەی عەسکەریش لە ماڵەکەی بوون، خەبات عبدوللا لە وەلامی نەوشیرواندا کە ئاخۆ تۆیت ئەم بەیاننامەیەت نوسیوە؟ خەبات بێ دوو دڵی وتویەتی بەڵی منم. جارێکی تریش نەوشیروان لێی دوبارە کردۆتەوە، ھەر وتویەتی بەڵی من نوسیومە. پاشان نەوشیروان ڕووی کردۆتە میوانەکان و وتویەتی باوەڕی پێ مەکەن درۆ ئەکات ئەمە نوسینی ئەو نیە. ئەمانە تاقمێکن لە سلێمانی دژی من ئیش ئەکەن. پاش ئەوە خەبات عبدوللا نوسخەی دەستنوسی بەیاننامەکەی لە گیرفانی کراسەکەی دەرئەھێنێت و ئەڵێت ئەمە دەستنوسەکەیە بە خەتی خۆم، بەلام پێم خۆشە بپرسیت بۆچی نوسیومە؟ ئینجا نەوشیروان زۆر تووڕە ئەبێت و ناھێڵیت لەوە زیاتر قسە بکات. جنێوی زۆر بە خەبات ئەیات و وتویەتی بیبەن لە ژێر زەمینەکە سجنی بکەن. پاش ماوەیەک تەحسین قادریش لە مەڵبەندەوە ئەھێنن بۆ ھەمان ماڵ و ئینجا ھەریەکە لە وەستا حەسەنی ئاسایش، شوان عەبدوللا و ھەروەھا سەرکەوت زەکی.\nپاش سوکایەتی زۆرو جنێودانی ناشیرین بە دایک و خوشک و ھەڕەشەی کوشتن، ھەر لەناو ماڵەکەی خۆیداو بەبەرچاوی نەوشیروان و ھەموو ئەوانەی ئەو ڕۆژە لەو ماڵەدا ئەبن و لە ئەنجامی لێدانی زۆر لەلایەن دانای ئەحمەد مەجید و ڕزگاری حاجی کایل و عومەر غەریبەوە، دەستی خەبات ئەشکێنن (وەک خۆیان لەوێ وتویانە) کە بەیاننامەکەی پێ نوسیوە. ھەر بە پێی زانیاریەکانی میوانەکەی ئەو ڕۆژەی ناوبراو نەوشیروان ڕووی کردۆتە گیراوەکان و پێی وتوون "من ئەگەڕام بۆ رۆژێک ئاوا ھەمووتان بێنە بەردەستم".\nپاش ئەوەی لە ئەنجامی لێکۆڵینەوەی ئەو ڕۆژە کە لە لایەن حاکم قادر حەمە جانەوە ھەر لە ماڵەکەی نەوشیرواندا لەگەڵ گیراوەکان کراوە ( ماڵی جەلاد بکرێتە ھۆڵی دادگایەکی گاڵتەجاری و بریاری ژیان و مردن بەسەر کەسانی تردا بدرێت) دەرئەکەوێت کە قسەکانی خەبات دروستەو تەنھا ئەو خۆیەتی بەیاننامەکەی نوسیوەو ھەر بە تەنھا خۆشی کارەکە لە ئەستۆ ئەگرێت. ھەروەھا پاش ئەو فشارەی کە ھاوڕێ و کەسوکاری گیراوەکان کردیانە سەر یەکێتی و نەوشیروان بە مەبەستی ئازاد کردنی گیراوەکان بۆ ئێوارەکەی تەحسین قادرو وەستا حەسەن بە دەستبەسەری ئەبەنەوە بۆ ناو مەڵبەندی سلێمانی و بۆ بەیانیەکەی ئازادیان ئەکەن. خەبات عەبدوللا و ھاورێکانیشی ئەبەن بۆ ناو زیندانی لەشکری یەک لە بەکرەجۆ. کە یەکێتی ئەبینێت ڕۆژانە خەڵک بە لێشاو ڕوو لە ھاورێکانیان ئەکەن لە زیندان، لەوێ دوریان ئەخەنەوە بۆ زیندانی مەکتەبی سیاسی لە ھەولێر. پاش چل و پێنج ڕۆژو لە ئەنجامی گەڕانەوەی مام جەلال لە دەرەوەی ولات خەبات عەبدوللا و ھاورێکانی ئازاد ئەکرێن. خەبات عبداللە سالانێکە ڕاوێژکارە لە وەزارەتی شەھیدان.\nلەوانەیە منیش بە ھەمان دەرد بچوومایە ئەگەر تەنیا بومایە لە ماڵی ناوبراودا. تەنانەت لە داب و نەریتی عەشایەریش نەبوە میوان بێتە ماڵەکەت و دەستبەسەری بکەیت و ئەشکەنجەی بدەیت و سوکایەتی پێ بکەیت و ماڵەکەی خۆت بکەیتە زیندان بۆی. دیارە لە شاخیش ھەر بەم شێوەیە خۆیان کردبێتە دادوەرێکی ناعادیل و بەم ھۆیەوە دەیان کەسی بێتاوان ئەشکەنجە درابن و تیرۆر کرابن. چیتر لەو ڕۆژەوە نەوشیروان مستەفا بۆ من وەک کەس و سیاسەتیش کۆتایی ھات. مام جەلال لە کاتی گرانیەکەدا دوو سەد ھەزار دۆلاری ئەمریکی پێداو لە لەندەن لە ماوەیەکی کورتدا ھەمووی بۆ خۆی خەرج کرد. باوکی ھەژاران دوای مردنیشی گردی گرانبەھاو موڵکی زۆری بۆ نەوەکانی جێھیشت و تاپۆ کران لەسەریان.\nئەو سەردەمە پڕۆژەیەکم بۆ ئەنجامدانی کۆنفرەنسێک سەبارەت بە بابەتی ئۆپۆزیسیۆن ئامادە کردو لەگەڵ دوو ھاوڕێی دیاری ناو کایەی سیاسی و ڕاگەیاندن ناردمان بۆ نەوشیروان مستەفا گەر بتوانێت پشتگیریەکی ماددی و ڕاگەیاندنمان بکات بەتایبەت کە لە تەمەنی کایەی سیاسی ھەرێمی کوردستاندا ئێستەشی لەسەر بێت بۆ ئەم بابەتە کۆنفرەنسێک ئەنجام نەدراوە بەلام نابراو ڕەتی کردەوە. ئەم جۆری ڕەت کردنەوەیە کە خۆشیان ھەرگیز کۆنفرەنسێکی لەو جۆرەیان ئەنجام نەداوە بە تایبەت لەو قۆناغەدا کە خۆیان بە ئۆپۆزیسیۆنی دەسەلات لە قەڵەم ئەدا گومانی زۆری بۆ پەیدا کردم لەسەر گۆڕان و خودی نەوشیروان مستەفاش. ھەڵوێستی نەگەتیڤی گۆڕان و نەوشیروان مستەفا سەبارەت بە ھەڤدەی شوبات نمونەیەکی بەرچاوەو زۆرترین زیانیان بە ئۆپۆزیسیۆن بوون گەیاند.\nسەبارەت بە سەلاح ڕەشید سەرەڕای ئەو ھەموو گەندەڵی و بێتوانایی و مشەخۆریەی کەچی مام جەلال ئەیکاتە وەزیری مافی مرۆڤ و ئەنفال و کیمیاباران و کوردە فەیلیەکان و ئاوارەکان و نازانم چیتر کە لە دونیادا شتی وانەبووە ، ناوبراو لەم پۆستەشیدا ھەر سەرکەوتو نەبوو.\nسەلاح لە ئەڵمانیا بێ دەرامەت بوو کەچی بووە خاوەن خانوو لە ولاتی ئەوروپای ڕۆژھەلات، کە گەڕایەوە کوردستانیش بووە خاوەنی بە دۆنم زەوی و خانووی گرانبەھاو موچەی زۆری خانەنشینی و بووە بازرگانی پڕۆژە. لە ئەڵمانیا کاری ڕەشی کردوەو ھاوکات پارەی دائیرەی سۆشیالیشی وەرگرتوەو بەم ھۆیەوە درابوو بە دادگا بەلام وتبووی گوایە ئەو پارانەی بۆ رێکخراوێکی خەیریی ناردۆتەوە. بۆ ئەم مەبەستە داوای یارمەتی لە ھانس براندشایدی سەرۆکی رێکخراوی مێدیکۆ ئینتەرناشنال کردبوو کە ئەو درۆیەی بۆ بکات. ھانس ڕۆژگارێک پەشیمان بوو لەو ھاوکاریەی پێشکەشی سەلاحی کردبوو بۆ ڕزگارکردنی.\nئەم برادەرە کە خۆی بە کۆمەڵەی ڕەنجدەران و مارکسی لینینی ناوئەبرد لە ئەڵمانیا لە کۆبونەوەکاندا سرودی خەباتی کرێکارانی بە دەنگی بەرز ئەوتەوە و خەڵکانێکیان وەک ئەندام لە ڕیزەکانی کۆمەڵە وەرنەئەگرت ئەیان ووت ھێشتا بۆرجوازیەو نەبۆتە مارکسی. زۆرێک لەم نمونانەم لا ھەن ئێستە لە ھەرێم خاوەن سامان و پلەو پۆستن و ھەندێکیان لە ئەوروپاش موچە وەرئەگرن یان خۆیان خانەنشین کردوە.\n* بەشێک لە یاداشتە چاپنەکراوەکەمدا.\nماڵپه‌ڕی سالار باسیرە


بەڕێوەبەرایەتی کاروباری شەهیدان ئاگادارییەک بڵاودەکاتەوە\nبەڕێوەبەرایەتی گشتی کاروباری شەهیدان و ئەنفالکراوان لە سلێمانی، کەسوکاری شەهیدان ئاگەداردەکاتەوە ئەوانەی خوازیاری خوێندنن لە خوێندنگەی سابیسی نێودەوڵەتی سەردانی بەڕێوەبەرایەتیەکەیان بکەن.\nلە راگەیەنراوێکدا بەڕێوەبەرایەتی گشتی کاروباری شەهیدان و ئەنفالکراوان لە سلێمانی ئەوەی خستوەتەروو "هەر کوڕ و کچ یان نەوەیەکی شەهیدانى سەنگەر خوازیارە لە خوێندنگەى سابیسى نێوده‌وڵه‌تى بخوینێت سەردانمان بکات به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تى گشتیى كاروبارى شه‌هیدان و ئه‌نفالكراوانى سلێمانى".\nلە راگەیەنراوەکەدا هاتووە "به‌شى په‌روه‌رده ئاگاداری نەوەى سەربەرزى شه‌هیدانى سەرنگەر(کچەزاو کوڕەزا) دەکات، هەر خوێندکارێک خوازیارە لە خوێندنگەى سابیسى نێوده‌وڵه‌تى بخوینێت تاوه‌كو رۆژى دوو شه‌ممه‌ى داهاتوو ١٢ى ١١ى ٢٠١٨ فۆڕم پڕ بكاتەوە".\nڕاگەیەنراوەکە ئەوەشی تێدا هاتووە "به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تى گشتیى كاروبارى شه‌هیدان و ئه‌نفالكراوانى سلێمانى، لەگەڵ خوێندنگەى سابیسى نێوده‌وڵه‌تى له سلێمانى بۆ خزمەتى خوێندکارانى نەوەى سەربەرزى شەهیدانى سەنگەر لەسەر ١٢ كورسى خوێندن ڕێکەوتووە، هاوکات هەر کەس بۆ خوێندن لەم خوێندنگەیەدا ئارەزوومەندە دەتوانێت لە زووترین کاتدا سەردانمان بکات بۆ پڕکردنەوەى فۆڕم".


كلیچدار ئۆغلۆ: ئه‌ردۆغان تا ساڵی 2019 له ده‌سه‌ڵاتدا نامێنێت\nله دوای (25) رۆژ و بڕینی (452) كیلۆمه‌تر به‌پێ و له رێپێوانێكی جه‌ماوه‌یدا، نزیكه‌ی دوو ملیۆن كه‌س له لایه‌نگرانی پارتی گه‌لی كۆماری (جه‌هه‌په) كه كه‌مال كلیچدار ئۆغلۆ سه‌كردایه‌تی ده‌كات، گه‌یشتنه شاری ئیسته‌نبوڵ و بڕیاره ئه‌مڕۆش سه‌رۆكی جه‌هه‌په وتارێك پێشكه‌ش بكات.\nكلیچدار ئۆغلۆ، له پێش ده‌ستپێكردنی مه‌راسیمه‌كه له لێدوانێكیدا راگه‌یاندوه ئه‌دۆغان بڕیاریداوه سزای هه‌مو چینه‌كانی كۆمه‌ڵگه بدات، به‌تایبه‌تیش دوای ئه‌وه‌ی له راپرسییه‌كه‌ی هه‌مواری ده‌ستوردا و به هاوكاری لیژنه‌ی باڵای هه‌ڵبژاردنه‌كان رێژه‌ی له‌سه‌دا 51ی به‌ده‌ست هێناوه .\nوتیشی: ئه‌ردۆغان تا ساڵی (2019) له ده‌سه‌ڵاتدا نامێنێت، چونكه به‌هۆی ترسی له هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆكایه‌تی وڵاته‌وه، ده‌ست ده‌كات به سه‌ركوتكردنی كۆمه‌ڵگه‌ی توركیاوه .\nسه‌باره‌ت به ده‌ستگیركردنی سه‌ڵاحه‌دین ده‌میرتاش هاوسه‌رۆكی پارتی دیموكراتی گه‌لان (هه‌ده‌په) و لێدوانه‌كانی ئه‌ردۆغان سه‌باره‌ت به‌وه‌ی ناوبراوی به تیرۆریست ناوبردوه، كلیچدار ئۆغلۆ وتی: به‌هۆی دۆخه‌كه‌یه‌وه ئه‌ردۆغان هه‌مو كه‌س به تیرۆریست ناو ده‌بات و دادگاكانیش له‌سه‌ر داوای ئه‌ردۆغان فه‌رمانی ده‌ستگیركردن ده‌رده‌كه‌ن.\n 3476 جار بینراوه\n7/10/2017 1:49:16 PM


پێش 4 هەفتە 140 جار خوێنراوەتەوە\nجێگری سه‌رۆكی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان له‌سه‌ر ده‌ستگیركردنی رۆژنامه‌نووسان به‌ده‌نگ هات و ده‌ڵێت زیندان شوێنی رۆژنامەنووس و رەخنەگران نییە، بەڵکو شوێنی دز و پیاوکوژانە.\nقوباد تاڵه‌بانی جێگری سه‌رۆكی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان رایگه‌یاندووه، نووسین بە نووسین وەڵام دەدرێتەوە، ئەگەر رۆژنامەنووسێکیش هەڵەیەکی کرد و بێ بەڵگە کەسێک و لایەنێکی تۆمەتبار کرد ئەوا یاسای کاری رۆژنامەگەریمان هەیە و دەبێت بەپێی یاسا مامەڵەی لەگەڵدا بکرێت، نەک پەنا ببرێت بۆ دەستگیرکردن و هەڕەشە و توندوتیژی.\nجێگری سه‌رۆكی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان ده‌شڵێت، لەماوەی داھاتودا کۆبوونەوەیەکی بەرفراوان لەگەڵ لایەنە پەیوەندیدارەکان و رۆژنامەنوسان رێک دەخەم بۆ ئەوەی ڕێوشوێنێک بدۆزینەوە بۆ چۆنیەتی کۆتاییهێنان بەم جۆرە مامەڵەکردنانە کە دواھەمینیان دەستگیرکردنی رۆژنامەنوس (ئازاد عوسمان)ە.


لە ئێران جلی کوردییان کردوەتە بەر کەرێک\nلە بەرنامەیەکی تەلەڤزیۆنیدا لە (شەبەکە دووی) ی سەر بە ناوەندی ڕاگەیاندنی حکومەتی ئێران جلوبەرگی کوردی ژنانە کرایە بەر گوێدرێژێک و ئەوەش ناڕەزایەتی لێکەوتەوە.\nلە بەرنامەکەدا جلی کوردی ژنانەی ناوچەی موکریان کراوەتە بەر گوێدرێژێکی بوکەڵە، کە لەبەرنامەکەدا دوو بوکەڵەی دیکەی تێدابوو، بە جلوبەرگی ئاسایی.\nدوای بڵاوبوونەوەی ئەو بەرنامە تەلەڤزیۆنییە، سایتی ڕۆژ کورد کە گرنگی بە هەواڵەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان دەدات ڕایگەیاندووە "لەبەرکردنی ئەو جلە کوردییە ژنانەیە بۆ بوکەڵەیەکی گوێدرێژ هەوڵێکی سیستماتیکییە بۆ ناشرینکردنی فەرهەنگی کوردی و جلی کوردی ژنانە لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان".\nلە دوای پەخشکردنی ئەو بەرنامەیە لە تەلەڤزیۆنێکی سەر بە کۆماری ئیسلامی ئێرانەوە چالاکانی کورد لە ڕۆژهەڵات ناڕەزایەتییان دەربڕیووە و بە سوکایەتی بە جل و فەرهەنگی کوردیان لە قەڵەم داوە.\nئەوە لە کاتێکدایە کە پێشتریش لە شاری مەریوان دەسەڵاتدارانی دادوەری ئەو شارە جلوبەرگی کوردییان کردبووە بەر کەسێک و بەناو شاردا وەک شێوازێکی نەخوازراو سوڕاندبوویانەوە.\nچالاکان پێیان وایە ئەوە یەکەمجار نییە کە کۆماری ئیسلامی ئێران سوکایەتی بە جلی کوردی دەکات و لەم مانگەشدا لە وەرزشگایەک لە شاری ئورمییە سوکایەتی بە جلی کوردی کراوە کە لەلایەن دایکی یەکێک لە یاریزانەکانەوە لەبەر کراوە.\nکۆی سه‌ردان: 16750912


چاوشئۆغڵو: "پێویستە ئەمریکا لەبری تۆمەتبارکردنی تورکیا واز لە سیاسەتی هەڵە بهێنێت"\nوەزیری دەرەوەی تورکیا، مەولود چاوشئۆغڵو: "پێویستە حکوومەتی ئەمریکا، لەبری ئەوەی تورکیا تۆمەتبار بکات، خۆی واز لەم سیاسەتە هەڵانەی خۆی بهێنێت. هەروەها راستگۆیانەتر لەگەڵ کۆنگرێس و گەلی ئەمریکا، مامەڵە بکات".\nBehlül Çetinkaya, Mehmet Şah Yılmaz | 09.10.2021\nوەزیری دەرەوەی تورکیا، مەولود چاوشئۆغڵو دەربارەی بڕیارەکەی ئەمریکا بۆ درێژ کردنەوەی بڕیارنامەی سووریا و بەڵێنەکانی بەرامبەر بە تورکیا، رایگەیاند: "پێویستە حکوومەتی ئەمریکا، لەبری ئەوەی تورکیا تۆمەتبار بکات، خۆی واز لەم سیاسەتە هەڵانەی خۆی بهێنێت. هەروەها راستگۆیانەتر لەگەڵ کۆنگرێس و گەلی ئەمریکا، مامەڵە بکات".\nچاوشئۆغڵو و هاوتا ڤەنزوێلاییەکەی، فێلیکس پلاسێنسیا دوای کۆبوونەوەی دووقۆڵییان لە شاری ئەنقەرە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانی هاوبەشیان ساز کرد.\nلە میانەی کۆنگرەکەدا چاوشئۆغڵو باسی لەو نامەیە کرد کە حکوومەتی واشنتۆن بۆ درێژ کردنەوەی بڕیارنامەی سووریا پێشکەشی کۆنگرێسی کردوە و رایگەیاند: "پێش هەموو شتێک ئەم نامەیە نامەیەکی لەبەرگیراوەیە. پێشتریش حکوومەتی واشنتۆن ئەو رستە و پەرەگرافانەی ناو نامەکەی بەکارهێناوە. لە راستیدا حکوومەتی ئەمریکا کاتێک نامە ئاراستەی کۆنگرێس دەکات یاخود کاتێک زانیاری بە گەلی ئەمریکا دەدات، راستییەکان ناڵێت".\nوەزیری دەرەوەی تورکیا، ئەوەشی وەبیرهێنایەوە کە ئەمریکا، پەکەکە-ی وەک رێکخراوی تیرۆریستی ناساندوە بەڵام لەگەڵ یەپەگە هەماهەنگی دەکات و بەشێوەیەکی زۆر جدیی پشتیوانی دەکات.\nچاوشئۆغڵو، جەختی لەوەش کردەوە کە بەگوێرەی یاساکانی ئەمریکا، ئەم کارە تاوانە و رایگەیاند: "ئێمە زۆر باش دەزانین کە ئامانج لە مانەوەی ئەمریکا لە سووریا، بەرەنگاربوونەوەی داعش نییە، ئەوە ئێمە بووین کە بەرەنگاری داعش بووینەوە. تاکە سوپایەک لەسەر ئاستی رێکخراوی ناتۆ و جیهان کە شەڕی دەستەویەخەی لەگەڵ داعش کرد سوپاکەی ئێمە بوو".\nناوبراو، ئەوەشی وەبیرهێنایەوە کە لە ئەنجامی ئەم بەرەنگاربوونەوەیەدا نزیکەی چوار هەزار تیرۆرست کوژراون، باسی لەوەش کرد کە بۆ رێگری کردن لە بەهێزبوونی داعش لە ئەفغانستان کۆبوونەوە لەگەڵ تاڵیبان ئەنجامدراوە و گوتیشی: "باشە کێ ئەم تیرۆرستانەی لە سووریا-وە برد بۆ ئەفغانستان؟ ئەوان کە دەڵێن یەپەگە بەرەنگاری داعش بووەتەوە، تیرۆرستانی داعشیان لە هەندێک شارەوە بە پاس گواستەوە و دواتر بە فڕۆکە بردیانن بۆ ئەفغانستان".\nوەزیری دەرەوەی تورکیا، جەختی لەوەش کردەوە کە سیاسەتە بێبەرنامەکانی ئەمریکا وەک چۆن لە ئەفغانستان و عێراق بووەتە جێگای مشتومڕ ئاواش لە ئەورووپا و ناتۆ بووەتە جێگای مشتومڕ، راشیگەیاند: "کاریگەری سیاسەتە بێپلانەکانی ئەمریکا لە عێراق و ئەفغانستان دەبیندرێن هەروەها لەو ناوچەیەی سووریا-ش دەیبینین. ئەمریکا لەو ناوچەیە پشتیوانی رێکخراوێکی تیرۆرستی دەکات کە هەوڵ بۆ درووستکردنی جووداخوازی و دابەشبوونی سووریا دەدات. پێویستە حکوومەتی ئەمریکا، لەبری ئەوەی تورکیا تۆمەتبار بکات، خۆی واز لەم سیاسەتە هەڵانەی خۆی بهێنێت. هەروەها راستگۆیانەتر لەگەڵ کۆنگرێس و گەلی ئەمریکا، مامەڵە بکات، چونکە هەڵەی زۆر لەو زانیارییانەدا هەیە کە بە کۆنگرێسی داوە".\nئەمریکا مەولود چاوشئۆغڵو\nهێزە دەریاییەکانی ئەمریکا و ئوسترالیا و ژاپۆن و هیندستان مانۆڕێکی هاوبەشیان ئه‌نجامدا\nئەمریکا ١٥ فڕۆکەی F-15ی رەوانەی یۆنان کرد\nبەرپرسانی ئەمریکا لە قەتەر رووبەڕوو لەگەڵ نوێنەرانی تاڵیبان کۆبوونەوە\nئەمریکا دوای کشانەوەی لە ئەفغانستان بۆ یەکەمجار لەگەڵ تاڵیبان کۆدەبێتەوە


ناساندنی بەشەكانی تاتەبژمێری ئەپڵ(لێكدانەوە) | kurditgroup\nناساندنی بەشەكانی تاتەبژمێری ئەپڵ(لێكدانەوە)\nتا ئێستە [url=http://dictio.kurditgroup.org/dictio/gadget]گەجێتێكتان[/url] باز كردوە؟ ناوەكەتان دیتوە ؟ زۆر یەك لە گەجێتەكان بە ئاسانی دكرێنەوە و زۆریشیان كاتێك بیكەیتەوە دەبێ فاتێحای بۆ بخوێنیت ؟ بەتایبەت ئایپەدە تازەكانیە نێو بازار ،كە هەر باسی مەكە بەڵام خۆ مرۆڤەكە دست نەوێستاوە .ماڵپەڕی ifixit ئەم كارەی كردوە و پێمان دەڵێت لە نێوان تاتەبژمێرەكان چ باسە !\nخاڵ : كاكە چەقۆ هەڵنەگری خۆت كەی بە ئەندازیار و تاقی بكەیتەوە مەگر ئەوە كە تاتەبژمێرەكەت لە كار كەوتبێت . بەڵام ئەگەر پارەكە زۆرە ئەوە خۆت دەزانی\nئامێرە پێویستیەكان بۆ كردنەوەی تاتەبژمێر :\nكردنەوەی ئایپەد ئاسان نیە و بەرێز جۆبزی خوا لێخۆش بوویش تا مرد گوتی وای دروست بكەن كە كەس بۆی باز نەبێت تەنانەت خویشمان و بۆكانیەكان ! جا ئەگەر باور بە ئەم قسە ناكەی بەردەوام بمە لە خوێندنەوە !\nلەیەكبوونەوەی شوشە و پیشانگەری تاتەبژمێر :\nسەرەتا چاوی لێدەكەی هیچ پێچێك نابینی. دەبێ بە گەرما و چەند ئامێری جیاواز چسبی شوشەكە شڵ بكەیتەوە .\nكاتێك دەبینی بە چسب شیشەكەیان بە تاتەبژمێرەكە لكاندبێت براستی بۆ بەكارهێنەرانی كردنەوەی ئاسایی نیە و زۆریش دژوارە و هیچ رێگایێكتان بۆ چوونەژۆری تاتەبژمێرەكە نیە .\nبۆ جیاكردنی مۆنیتۆرەكەی دەبێ لە ئامێری ساكشێنی تایبەت كڵك وەر بگرن .\nدوای ئەم كارانەی سەرۆ ئێستا دەگەیی بە پێچەكان كە بازی كەی ئەویش .دەنگی شكاندنی پیكشێلی شوشەكە دێتە گوێیت .(قرچ قرچ قرچ ) جا ئێستا كاتێك پێچ باز بوو بە ژمارەی مۆنیتۆرەكە دەزانین كە ئەمە سامسۆنگ بۆ ئەپلی دروستكردوە\nئەمە بۆردی ئەسڵی تاتەبژمێرەكەیە كە گشتی شتەكان لێرەن یانی مێشكی لەیەكدانەوەی فەرمانەكانی ئێمە !\nلە سەر بۆردی ئەسڵی چیپی زۆری تێدایە بۆ وێنە :هێمای نارنجی چیپ Broadcom بۆ وای- فای و بلوتووس ، هێمای زەرد بۆ ١ گیگ DRAM نیشان دەدات.\nهەروەها لە پشتی بۆردەكە A5X دەبینین و بەشی شینیش مۆدێمی 3G و 4G دامەزراوە .\nكاتێك كە رێكخراوە لا دەبەین سەرپۆشێك دەبینین كە كاری سارد كردنی رێكخراوە یان پرۆسێسۆرە.\nئەمەیش بەرێز باتری كە لە گشتی ئامێرەكانی تاتەبژمێرەكمان گەورەترن بەتایبەت لە تاتەبژمێری نوێكان بۆ پاڵپشتی لە مۆنیتۆر و رێكخراوە دەبێ قەبارەی زۆرتر بێت كە ١٠ كاتژمێر بتوانێت شارژ رابگرێت .لە تاتەبژمێركانی نوێ تا ٧٠٪ گەورەتر بوەتەوە .(گاڵتەی پێناكرێت)\nئەمەیش لەشی بێ گیانی تاتەبژمێرەكە\nهێدفۆن وئانتینی وایرلێسی تاتەبژمێرەكەیش لە سەر بۆردێكی جیاواز لە سووچێك دانراون\nئەمەیش دوكمەكانی چوارچێوەی تاتەبژمێرەكە .\nوێنەی خوارۆ گشتی بەشەكانی تاتەبژمێرەكە نیشان دەدات بۆ زانیاری زۆرتر سەردانی ماڵپەری فەرمی بكەن.\n[b]نەورۆزیش پیرۆز بێت بە هیوای سالێكی خۆش پر لە سەركەوتۆیی.[/b]\nQk62lhpMtSXPxMhT.medium .jpg 21.23 ک.ب.\n6kgGQOlLWZnC1iba.medium .jpg 53.88 ک.ب.\naQqbTUAsQDTCggWD.medium .jpg 36.48 ک.ب.\nIU6owhkaVXCfJ4PY.medium .jpg 28.28 ک.ب.\nRh4BXqfHdbPCXIBZ.medium .jpg 42.08 ک.ب.\nkPyJEHj1BM4DqlKB.medium .jpg 35.92 ک.ب.\nkGSksJ1WmOyvZLBe.medium .jpg 51 ک.ب.\nدەستخۆش کاک قەزوان بۆ ئەو هەموو کاتەی دەیبەخشی بەخوێنەرانی کوردئایتی.\nكاك زەندی خۆشەویست و ئازیز بە واتەی فارسەكان "وظیفەی شرعی و قانونی-ه " هیوادارم بە سوود بێت ئێوە بەمبوورن كە لە گەڵ كوردی نوسینەكەم ئەتانخەمە زەحمەت.ساڵی نوێ لێتان پیرۆز بێت. سالێك پر لە خۆشی\nدەستەکانت نەڕزن کاک قەزوان\nسوپاس‌و دەستت خۆش قەزوانی بەڕێز\nمنیش هەر وەک کاک زەندی بەڕێز بەڕاستی بیرم لەوه کردبۆوه که کاکه قەزوان زەحمەت دەکێشێ‌و بەشێکی باش له کاتی خۆی بۆ ئەم ماڵپەڕه تەرخان دەکا\nهەندێ جار که بابەتێکی باش‌و بە کەڵکم له ماڵپەڕە ناسراوەکانی دیکە وەبەرچاو دەکەوی لای خۆم ڕایدەگەرم بەو ئاواتە‌ی که کاتێکم دەست بکەوێ تا وەریگێڕمە سەر زمانی کوردی و لێره کەڵکی لێ‌وەربگرێ، بەڵام بەداخەوه کێشەکه هەر نەبوونی کاته.\nدیاره ئەوەنده گرانن که بێگومان کەم کەس دەوێری ئەم کاره دەگەڵ ئای‌پەدی خۆی بکا!\nکارێکی جوان بوو، بەڵام من تێنەگەییشتم مەبەست له «ڕێکخراوه» چییه؟\nكاك بەردە سپاس ، دەستخۆش بۆ دوكمەی هاوبەشی گوگل + لە پێپەڕ ، ئەمن ئێستا بینیم) كاك شاودێر سپاس بۆ ئێوەی بەرێزیش وەڵا ئەوە رێكخەرە كە وا هات بە نووسین بەشكەم دروستیبكەن! لە سەرچاوەش زۆر بە پێشكەوتوو تر باسی لێكراوە ٤ پەرەی بوو كە من كردم بە ١ پەڕە .كاك ئاراسی بەرێز حاڵی من دەزانێت .بەڵام زۆر كەس هەیە وەك جەنابتان كوردیێكی باش دەزانن و پێنوسێكی باشتان هەیە ! سەرم سووردەمێنێت بۆ نانوسن ! راستە لای ئێمە گشتی بێكارن.بەڵام زۆر لەو بێكارانە كاتیان هەر لە بێكاری بە فیرۆ دەدەن.كاك شاودێری خۆشەویست ئێمەی كورد زۆر كەم زەحمەت دەكێشین . نازانم شایەد هەر لە بنەرەت فێر نەبووین هەوڵ بدەین.مەبەستم ئێوەی ئازیز نیە.ئەمن یاسام خوێندوە بەڵام خۆ نیوەی كوردستان كۆمپیوتر دەزانێت و ئەندازیاری كۆمپیوترە، كوا ؟ بە ئاوات بووم كە ئەم نووسراوانە لە گوڤارێك دەرچوایێت كوا ؟زۆر یەك لە ئەو ئامێرانە كە شتیان لە سەر دەنووسم تەنانەت بەدەستم نگرتوە بەڵام پێم خۆشەو ئاوانە كە هەیانە لیبزانن بەڵام ئەوانیش بەداخەوە هیچ !\nمنیش دەلیم کاک قەزوان دەستت خۆش سەرکەتوبیت هەرچەندە ناوەکەت لە گوێزو مازو گەزۆ و بەڕو چوالەو ڕێواس و قنرو قارچک و گیلاخەو گۆزروان و پیچک و گۆیژوو ئەوانەوە نزیکە کە بەرهەمی خاکەکەی خۆمانن. بەڵام بەردەوام بە لەسەر ناساندنی بابەتی تازەو جوان کورت و پوخت، کۆڵ نەدەی شێوەی نوسینە کوردیەکەت لە زۆرمان باشترو چاک ترە.\nکاک قەزوان بابەتەکەت زۆر زۆر زۆر گرینگ بوو زۆر سەرسام بووم،دەست خۆش.


دۆزی ئه‌رمه‌ن، له سینه‌ماشدا ره‌نگڕێژ كراوه\nدۆزی ئه‌رمه‌ن، له سینه‌ماشدا ره‌نگڕێژ كراوه   13/5/2017\nئا/ سیڤا ئازاد سدیق\nده‌رهێنه‌ری سینه‌مایی كه‌نه‌دی به ره‌چه‌ڵه‌ك ئه‌رمه‌نی، «ئاتوم ئیگویان» كه نمونه‌ی نوسه‌ره سینه‌ماییه دیاره‌كانه، له‌ساڵی 1960 له‌قاهیره له خێزانێكی ئه‌رمه‌نی له‌دایك بووه‌و پاشان له‌گه‌ڵ خێزانه‌كه‌ی له‌ته‌مه‌نی 10 ساڵیدا كۆچیكردووه بۆ كه‌نه‌دا، یه‌كێكه له‌و كه‌سانه‌ی به‌باشترین شێوه له‌بایۆسینه‌مادا باسی له كه‌یسی ئه‌رمه‌نیه‌كان كردووه به‌شێوه‌ی راسته‌وخۆ‌و ناراسته‌وخۆ ده‌ربڕینی بۆی هه‌بووه.\nفیلمی «رۆژ ژمێر» كه ساڵی 1993 به‌رهه‌م هێنراوه باس له كه‌یسی ئه‌رمه‌نه‌كان ده‌كات، ئیگوییان له‌كاتی پێشكه‌شكردنی فیلمه‌كه‌دا ده‌ڵێت « به‌دوای چیرۆكێك ده‌گه‌ڕام بتوانێت به‌هه‌موو جۆرێك مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ هه‌رسێ هه‌ستی ئه‌رمه‌ندا بكات: ئه‌وانیش هه‌ستی نیشتیمانپه‌روه‌ری‌و هه‌ستی دووره وڵات‌وحه‌ز به خۆ گونجاندنه».\nهه‌ربۆیه ئه‌و كه‌سه‌ی وه‌ك رابه‌رێكی گه‌شتیاری له‌فیلمه‌كه‌دا كار ده‌كات به‌ناوی ئاشۆت ئادامیان ئه‌رمه‌نییه‌و له‌ئه‌رمینیا له‌دایك بووه‌و گه‌وره‌بووه نه‌ك دووره وڵات، به‌ڵام وه‌رگێڕی ناو فیلمه‌كه یه‌كێكه له‌و ئه‌رمه‌نییانه‌ی دوور له وڵات له‌دایك بووه‌و ژیاوه، له كۆتاییدا فۆتۆگرافه‌كه ئه‌رمه‌نیه‌و تێكه‌ڵ به كه‌لتووری ناوچه‌یه‌كی تره، هه‌ر یه‌ك له‌م سێ كه‌سایه‌تیه لایه‌نێك له‌و سێ لایه‌نه ده‌رده‌بڕێت كه‌كه‌سایه‌تی ئیگویان خۆی، پێكده‌هێنێت.\nسه‌ره‌تای فیلمه‌كه به‌وه ده‌ست پێده‌كات فۆتۆگرافه‌رێكی به ره‌چه‌ڵه‌ك ئه‌رمه‌نی ده‌گه‌ڕێته‌وه زێدی باپیرانی بۆ گرتنی 12 وێنه‌و به‌كارهێنانی له رۆژ ژمێری سا ڵی نوێدا، هاوسه‌ره‌كه‌ی له‌گه‌ڵ خۆی ده‌بات بۆ وه‌رگێڕانی زمانی وڵاته‌كه‌ی كه به‌هۆی گه‌وره‌بوونی دوور له وڵات نایزانێت، هه‌روه‌ها رابه‌رێكی گه‌شتیاری به‌كرێ ده‌گرێت، له كۆتاییدا ئه‌و وێنانه ده‌گرێت كه پێویستی پێیه‌تی، 12 وێنه‌ی كڵێسا ئه‌رمه‌نییه‌كانه، به‌ڵام هاوسه‌ره‌كه‌ی له‌ده‌ست ده‌دات چونكه په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ رابه‌ره گه‌شتیارییه‌كه ده‌به‌ستێت‌و بڕیاری مانه‌وه‌ی له ئه‌رمینیا ده‌دات.\nله‌دوای ئه‌وه‌ی ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ كه‌نه‌دا، به‌ته‌نیا داده‌نیشێت‌و ده‌ڕوانێته وێنه‌كان‌و ده‌كه‌وێته بیری ئه‌و شوێنانه‌ی له‌گه‌ڵ هاوسه‌ره‌كه‌ی سه‌ردانی كردووه.\nهه‌موو مانگێك له كاتێكی دیاریكراودا چاوی به ئافره‌تێك ده‌كه‌وێت كه‌له‌كه‌مینه‌كانی كه‌نه‌دایه، نانی ئێواره‌ی له‌گه‌ڵ ده‌خوات‌و كاتی له‌گه‌ڵدا به‌سه‌ر ده‌بات، پاش نانی ئێواره هه‌ردووكیان هه‌ڵده‌ستن‌و ئافره‌ته‌كه به زمانی خۆی هه‌ڵدستێت په‌یوه‌ندییه‌كی ته‌له‌فۆنی سۆزداری له‌گه‌ڵ كه‌سێكی دیكه‌دا ئه‌نجامده‌دات، له‌كاتێكدا ئه‌م ده‌چێته قوڵایی نوسینی نامه‌یه‌كی درێژ بۆ هاوسه‌ره‌كه‌ی‌و ده‌كه‌وێته بیری ئه‌و دیمه‌نانه‌ی له‌كاتی سه‌ردانه‌كه‌ی بۆ ئه‌رمینیا به ڤیدیۆ گرتویه‌تی.\nپیاوه‌كه په‌یوه‌ندی ده‌كات به كچه به‌خێوكراوه‌كه‌یه‌وه‌و لێی ده‌پرسێت دایكت له‌گه‌ڵ پیاوێكی تر سه‌ردانی كردووی؟ هه‌روه‌ها داوا له‌و ئافره‌ته ده‌كات كه هه‌موو مانگێك سه‌ردانی ده‌كات واز له‌و په‌یوه‌ندییه ته‌له‌فۆنیه گاڵته‌جارییه‌ی بهێنێت‌و زیاتر باسی ره‌چه‌ڵه‌كی ئه‌رمینی خۆی بۆ بكات.\nبه‌ڵام ئه‌م پیاوه ته‌نانه‌ت بۆ ساتێكیش واز له‌بیركردنه‌وه له هاوسه‌ره‌كه‌ی ناهێنێت كه مانه‌وه‌ی له نیشتیمان به‌لاوه په‌سه‌ندتربوو، هه‌ربۆیه ئه‌م بیركردنه‌وه‌یه لێی ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر به‌شێوه‌یه‌كی خه‌یاڵیش بێت ده‌بێته هۆكارێكی درامی بۆ هاتنه‌ده‌ره‌وه له‌و دۆخی دووره وڵاتیه‌و راكردن به‌ره‌و كۆچی رۆشنبیری‌و خۆ گونجاندن له‌گه‌ڵ دۆخه‌كه كه هه‌موو كات پێی وایه ئه‌مه چاره‌سه‌ره بۆ ئه‌و دۆخه‌ی كه ئه‌وی تێدایه.\nبه‌ڵام ئه‌و دۆخه‌ی تێی كه‌وتووه خراپتر ده‌بێت‌و چاره‌سه‌ری بۆ نادۆزرێته‌وه، ژیانی سه‌ره‌و نگوم بووه‌و گۆڕانكاری به‌سه‌ردا هاتووه.\nئیگویان چونكه هه‌موو كات دوور له وڵات یادی كۆمه‌ڵكوژی ئه‌رمه‌ن له دڵیدا بووه، له‌دوای چه‌ند ساڵ دودڵی بۆ دواجار له‌ساڵی 2002 بڕیاری ده‌رهێنانی فیلمی «ئارارات»یدا، كه باس له كه‌یسی كۆمه‌ڵكوژی ئه‌رمه‌نیه‌كان ده‌كات له‌سه‌ر ده‌ستی سوپای توركی عوسمانی له ساڵی 1915، رووداوه‌كان به‌به‌ڵگه‌وه مێژوودا هه‌ن له كه هیچ جێی گومانی تێدا نیه، ژماره‌ی قوربانیه‌كان له نێوان شه‌ش سه‌د هه‌زار كه‌س بۆ ملیۆن‌و نیوێك كه‌سدایه.\nئارارات ناوی چیایه‌كی به‌ناوبانگه له رۆژهه‌لاتی ئه‌نادۆڵ كه ئه‌م كۆمه‌ڵكوژیه‌ی له نزیك كراوه‌و بووه‌ته سونبولی رۆشنبیری نوێی ئه‌رمه‌نی.\nئیگویان له چه‌ندین فیلمدا به ناراسته‌وخۆ ئاماژه‌ی به‌م رووداوه دابوو وه‌ك «كۆتایی جوان» «گه‌شتی فیلیشیا» و ته‌نانه‌ت «ئیزكۆتیكا» كه تێیدا باس له ناوی هه‌ندێك له‌و كوژراوانه‌ی ئه‌و كۆمه‌ڵكوژیه ده‌كات.\nته‌كنیكی فیلم له‌ناو فیلمدا به‌كارده‌هێنێت، ده‌رهێنه‌ری به‌ناوبانگی به ره‌چه‌ڵه‌ك ئه‌رمه‌نی «ئێدوار سارویان» رۆڵی سه‌ره‌كی ده‌گێڕێت‌و هه‌روه‌ها ئه‌كته‌ری به‌ناوبانگ «شارل ئازنافور» رۆڵی تێدا ده‌بینێت كه كاری ده‌رهێنان بۆ فیلمێك ده‌كات كه پشت به یادنامه‌ی پزیشكێكی ئه‌رمه‌نی ده‌به‌ستێت به‌ناوی كلارنس ئۆشه، ده‌رباره‌ی رۆژانه‌ی خۆی له‌كاتی ئه‌و ئابڵوقه‌یه‌ی توركه‌كان له شاری فال دابوویان به‌سه‌ریاندا.\nده‌رهێنه‌ره‌كه په‌نا ده‌بات بۆ «ئانی» كه نوسه‌ری كاره‌كته‌ری وینه‌كێشی ئه‌رمه‌نی به‌ناوبانگ «ئارشیل گۆركیۆ»ه كه هێشتا منداڵه‌و له شاری فال ده‌ژی.\nئانی باسی تابلۆیه‌ك له تابلۆكانی ئه‌و وێنه‌كێشه بۆ بۆ ده‌رهێنه‌ره‌كه ده‌كات كه له‌گه‌ڵ دایكی وه‌ستاوه.\nبه‌ڵام ته‌وه‌ری سه‌ره‌كی په‌یوه‌ندی نێوان ئانی‌و كوڕه‌كه‌یه‌تی «راڤی» ته‌مه‌ن 18 ساڵ كه پیشتر وه‌ك شۆفێر له تیمی ئه‌و فیلمه‌دا كاری كردووه كه له‌كه‌نه‌دا وێنه‌ی ده‌گیرێت. هه‌روه‌ها ئان باوكی له‌كاتی تیرۆر كردنی دیبلۆمسیه‌كی تورك كوژراوه.\nهه‌رچه‌نده راڤی درك به ره‌چه‌ڵه‌كی خۆی ده‌كات له‌ڕێگه‌ی ئه‌و گۆرانی‌و وینانه‌ی پاریزگارێری لێكردوون به‌ڵام هێشتا ناتوانێت خۆی له‌گه‌ڵ رابردوو بگونجینێت.\nلێكۆڵه‌ره‌وه‌ی گومرك لێكۆڵینه‌وه له‌گه‌ڵ راڤی ده‌كات كه له‌گه‌شتێكی توركیا هاتوه‌ته‌وه و سه‌ردانی بنكه‌ی كۆنی ئه‌رمه‌نه‌كانی له رۆژهه‌ڵاتی ئه‌نادۆڵ كردووه، سندوقێكی هێناوه‌ته‌وه شریتێكی تێدایه‌و خۆی وێنه‌ی گرتووه بۆ ئه‌وه‌ی ده‌رهێنه‌ره‌كه له فیلمه‌كه‌یدا به‌كاری بهێنێت، به‌ڵام ره‌تیده‌كاته‌وه پۆلیسه‌كه سندوقه‌كه بكاته‌وه، بۆیه ده‌یخه‌نه ژێر لێكۆڵینه‌وه‌و ئه‌میش له‌ڕێگه‌ی چیرۆكه كۆنه‌كانه‌وه رووداوه‌كانی رابردوو بۆ پۆلیسی لێكۆڵه‌ره‌وه‌كان ده‌گێڕێته‌وه.\nئیگویان هه‌وڵ ده‌دات له‌ڕێگه‌ی شێوه‌ی فیلم له‌ناو فیلمدا به‌رجه‌سته‌ی ئابڵوقه‌ی شاری فال بكات، له‌گه‌ڵ جوانی دیمه‌ن و رۆڵی ئه‌كته‌ره‌كاندا، به‌ڵام ئه‌و چوون به‌ناو یه‌ك‌و ئاڵۆزیه‌ی كه‌سایه‌تیه‌كان له نێوان رابردوو و ئیستادا وا له فیلمه‌كه ده‌كات له نیوه‌ی دووه‌مدا بچێته نێو بازنه‌یه‌كی داخراوه‌وه.


به‌پێی راپۆرتی فه‌رمانگه‌ی ته‌ندروستی به‌ریتانیا پێكوته‌كانی كۆرۆنا كاریگه‌ری باشیان هه‌یه\n03/03/2021 208 جار خوێنراوەتەوە\nفه‌رمانگه‌ی ته‌ندروستیی گشتیی به‌ریتانیا، ڕاپۆرتێكی ده‌رباره‌ی یه‌كه‌م كاریگه‌رییه‌كانی پێكوته‌كانی فایزه‌رـ بایۆنتێك و ئۆكسفۆرد ـ ئاسترازینیكا، له‌سه‌ر كه‌مكردنه‌وه‌ی ژماره‌ی تووشبووانی كۆڕۆنا، بڵاو كرده‌وه.\nبه‌پێی ڕاپۆرته‌كه، دوای تێپه‌ڕینی چوار هه‌فته به‌سه‌ر به‌كارهێنانی ژه‌می یه‌كه‌می پێكوته‌كاندا، به‌كارهێنه‌رانی پێكوته‌ی فایزه‌ر ـ بایۆنتێك به ڕێژه‌ی سه‌دا 57 تا 61 و به‌كارهێنه‌رانی ئۆكسفۆردـ ئاسترازێنكا به ڕێژه‌ی سه‌دا 60 تا 73 كاریگه‌ری پێكوته‌كه‌یان له‌سه‌ر دروست بووه.\nله درێژه‌ی ڕاپۆرته‌كه‌دا ئاماژه به‌وه‌ش دراوه كه به‌كارهێنانی ژه‌می یه‌كه‌می پێكوته‌كان بۆ كه‌سانی 80 ساڵ و به‌ره‌وسه‌ر وای كردووه ژماره‌ی ئه‌و نه‌خۆشانه‌ی له نه‌خۆشخانه‌كان چاره‌سه‌ریان بۆ ده‌كرا به ڕێژه‌ی سه‌دا 80 كه‌م ببێته‌وه.\nڕاپۆرته‌كه ده‌ڵێ: به‌كارهێنانی پێكوته‌كان به ڕێژه‌ی سه‌دا 83 حاڵه‌ته‌كانی گیانله‌ده‌ستدانی به كۆڕۆنا كه‌م كردووه‌ته‌وه.\nلای خۆیه‌وه، (مات هانكۆك) وه‌زیری ته‌ندروستیی به‌ریتانیا له كۆنگره‌ی ڕۆژنامه‌وانی رۆژانه‌یدا كاریگه‌رییه‌كانی ئه‌م دوو پێكوته‌یه‌ی به "زۆر به‌هێز" ناو برد.\nئه‌و هۆکارانه‌ی وا ده‌کات رۆژانه لە مانگی رەمەزاندا ماست بخۆێت\nکام خواردن گونجاوە بۆ پارشێوان؟\nدکتۆر عەبدولواحید باس لە سودە تەندروستییەکانی شیر دەکات\nچۆن هاوکاری توشبووان بە نەخۆشی دەروونی بکەین؟\nهۆكاره‌كانی قەبزی لە منداڵاندا چین؟


بەرژەوەندیێن گەل بیری لێ بكەن -\nمدینا ئەیوب شەرنەخی ئەنداما پەرلەمانێ کوردستانێ\nبەرژەوەندیێن گەل بیری لێ بكەن\nکوردپورتال: مدینا ئەیوب شەرنخی:\n، لسەر هەمی ڵایەنا پیویستە خەباتی بوئاسانكرنا ڤی بارودخێ بكەن هەول بدە ن ل ریا میدیا ودەزگا وسنتەری روشنبێری دگەل ئەڤی پرسی ب شێوەیەكی زانستی وپشت بە بەلگین میژوویی و راستیا دیكومێنت بكەن.\nهەر وەلاتیك نەرخی خزمەتكارو زانا نە زانێت وریزی لێ نەگریت، بلا چافە رێی پیشكەڤتنا نەبیت،بوباشكرنا بارێ ژیانا خەلكێ پیویستە ڵیك تیبگەهێن ودگەل خواستین هاونیشتمانیا بێن وی دەمێ دا هێچ تشتەك نابێتە ئاستەنگ لبەر پیشكە فتنا مە، ئەڤە دبێت كلیلەك بو هەمی دەرگەهین دەسهەلاتی ،هەرێما كوردستانی روبەرووی جەندێن ئاستەنگێن هەستیار وسیاسی وئەمنی وسەربازی وجڤاكی وراگەهاندن وهەرەشە بیە ،شكەستنا نائیخینە ستووێ دوژمنئن كورد،چونكی دوژمنئن كورد هەمێ ب كوردین بی عاقل دزانين ،ئەكەر مە بڤێت نمونەیەكی جوان وباڵا نماێش پیشكیش بكەین پێویستە لسه ر زەوی نمایش بكەین نە ل ئاسمانا كەواتا ل واقیعی دا سەرچاو كرتبێت ل ئاسمانا بنياتا نادانیێن ،هەروسا دڤێت سوود ل ئەزموونی وەربكرين ،دڤێت لایەنین سیاسی ومیدیا ورای گشتی گەرنتی بوكار وبریارا پرسا نێشتمانی بێت نە بناڤی دێموكراسی وسەرجاوەی كیشابن ، پێویستە ل هەریمێ ب شێوەیەكی كاریگەرتر سەرە رایێ هەمی تشتا سوود ل پیگەها هیزاخو ل ئاستئ نیودەولەتی وئەزموونا میژووییا بەردەوام بیخێنە خزمەتا كورد و كوردستانی .\nدخوازم بنەفەسا نیشتمانی وسەروەری وبەرژەوەندیا گەل بیری لی بكەن نە بنەفەسا پشگ ژ پشكێن حزبی و مەرەمێن سیاسی بێت ، وكاربوو نیشتمانسازی وخاك وقوربانیئن كوردستانی بكەن.\nخەلكێ كوردستانی هەبێنا ڤان هەمی نەخوشیا وشەری تیروڕی دەولی وداعش دكەت ،روژانە قارەمانێن كوردستانی شەهیدبن ،هەرەشە وتاوانین دەرهەقی كورد وسەرجەم پیكهاتا،بەلی ب مخابنێڤە هندە ك لایەن وێ راستیێ تێ ناگەهەن.\n، پاراستنا كەرامەتا تاكی كوردستانی بەرژەوەندیێن وان ل رئزا پیشیێ نە ودخوازن ب ئازادی بژێن هەروسا دوژمنێن كوردستانی و نەیارین سەربەخویێ نەشێن وەك جاران بابەتێ رێفراندۆم وسەرخەبوونا كوردستانی بیژن كیشە یە،ئەو لایە ن ئاسانكار و هاریكار نابن بو پشتەڤانی وچارە سە ریا ڤی كیشی تنێ بەشی قوتی خوژی حەرام دكەن بەلكو ئەو خو لایەنی شەرینە.\nپیشمەرگە هێماوسمبوڵا بەرخودانی یە سەروكی هەریماكوردستانی ئەركێكی ئیكجار قورس ومیژوویێ كەتە سەرشانێ ،ئەم دسەلمێنین ماندێترین پیشمەرگی كوردستانی یە ،هەمی هەولێن دیبلۆماسی وسیاسی ومیدیای وپەیوەندی ئەنجام داێنە تاشكوى خەلكێ كوردستانی نەكە ڤێتە ژێر دەست ، بەرامبەر ژی هەتا ئەگەر ئەو پەڕی نیەتا پاك نیشان بدەن بارزانی دەست ژمافی كوردستانی بەرنادت…


کوردپرێس :: Kurdpress News Aganecy - لکاندنی سێ کانتۆن و تێکه‌ڵکردنی ناوچه‌کانی باکووری سووریا جیدییه/ تورکیا له‌مپه‌ڕی سه‌ره‌کی ئاگربڕ له سووریایه\nهاوسه‌رۆکی فیدڕاڵیزمی کوردستانی سووریا له گفتوگۆ له‌گه‌ڵ کوردپرێس؛\nلکاندنی سێ کانتۆن و تێکه‌ڵکردنی ناوچه‌کانی باکووری سووریا جیدییه/ تورکیا له‌مپه‌ڕی سه‌ره‌کی ئاگربڕ له سووریایه\nبه‌شی سووریا- هاوسه‌رۆکی فیدڕاڵیزمی کوردستانی سووریا وتی: سه‌رکه‌وتنی هه‌ر جۆره ئاگربرێک له سووریا که له نێوان ئه‌مریکا و ڕووسیا ڕێککه‌وتن له‌سه‌ری ئه‌نجام دراوه، مه‌رجدار به ڕاگرتنی ئۆپراسیۆنه‌کانی تورکیایه. کوردستانی سووریا سووره له‌سه‌ر تێکه‌ڵکردنی ناوچه‌کانی باکووری سووریا له سیسته‌می فیدڕاڵیزمی دیموکراتیک.\nهدیه یووسف، هاوسه‌رۆکی سیسته‌می فیدڕاڵیزمی دیموکراتیکی کوردستانی سووریا له گفتوگۆ له‌گه‌ڵ هه‌واڵنێری کوردپرێس له‌باره‌ی ڕێککه‌وتنی ئاگربڕ له نێوان ئه‌مریکا و ڕووسیا ڕایگه‌یاند: ئه‌و ئاگربڕه‌ی که ئه‌مریکا و ڕووسیا له‌باره‌ی گه‌یشتوونه‌ته ڕێککه‌وتن، ده‌بێ به له‌به‌رچاوگرتنی سه‌رجه‌م بارودۆخه‌کانی ئێستا بێت.\nناوبراو وتیشی: له‌باره‌ی چاره‌سه‌رکردنی پرسی سووریا ده‌بێ ئیراده‌یه‌ک له‌ئارادا بێت چونکه که‌لێنه‌کان له سووریا زۆره.\nناوبراو زیادی کرد: ئه‌گه‌ر ئه‌وان هاوپه‌یوه‌ند به‌و بابه‌ته گه‌یشتوونه‌ته ڕێککه‌وتن، ده‌بێ له پراکتیکدا بتوانن له هه‌ر ڕێککه‌وتنێکی هه‌ڵه ڕێگری بکه‌ن چونکه تاکوو ئێستا کۆبوونه‌وه‌یه‌کی زۆر ئه‌نجام دراوه و به‌و بۆنه‌وه که ڕێگه‌ی چاره‌سه‌رکردنی کێشه‌ی هه‌موو لایه‌نه‌کانی به‌شداربوو له سووریا یه‌کێک نییه، ڕاگه‌یاندنی ئاگربڕه‌کان جێبه‌جێ نه‌کراوه و که‌لێنه‌کان زیاتر بۆته‌وه.\nهدیه یووسف به ئاماژه به ڕۆڵی نه‌رێنی تورکیا له‌و ئاگربڕه ڕوونی کرده‌وه: ئه‌گه‌ر له‌و ئاگربڕه له ده‌ستێوه‌ردانی تورکیا له خاکی سووریا ڕێگری نه‌کرێت، زۆر درێژه‌ی نابێت و ده‌وامێکی نییه.\nناوبراو جه‌ختی کرد: ده‌بێ هه‌موو لایه‌نه‌کان بزانن که ده‌ستدڕێژی تورکیا بۆ سه‌ر خاکی سووریا و شه‌ڕ له‌گه‌ڵ کورده‌کان پرسێکی گرینگه که پێویسته دوو وڵاتی ئه‌مریکا و ڕووسیا ئاوڕی لێبده‌نه‌وه.\nسه‌رۆکی فیدڕاڵیزمی کوردستانی سووریا ئاماژه‌ی به چه‌واشه‌کارییه‌کانی تورکیا له‌بابه‌تی ئاگربڕ کرد و وه‌بیری هێنایه‌وه: له پرسی ئاگربڕ، تورکیا به فاکته‌ری بنه‌مایی بۆ جێبه‌جێ نه‌کردنی ئه‌و ڕێککه‌وتنه ده‌گۆڕدرێت و هه‌ر کات کێشه دروست ده‌کات.\nئه‌و که‌سایه‌تییه سیاسییه کورده له درێژه‌دا جه‌ختی کرد: ئه‌گه‌ر ئه‌مریکا و ڕووسیا ده‌یانه‌وێت ڕێککه‌وتنی ڕاسته‌قینه واژۆ بکه‌ن و کێشه‌ی سووریا چاره‌سه‌ر بکه‌ن ته‌نیا له ڕێگای سیاسی ده‌توانن ئه‌و بابه‌ته چاره‌سه‌ر بکه‌ن و ئه‌وه داواکاریی سه‌رجه‌م خه‌ڵکی سووریایه که هه‌موو لایه‌نه‌کان ڕێگه‌چاره‌ی سیاسی بۆ ئه‌و بابه‌ته بدۆزنه‌وه.\nناوبراو پڕۆژه‌ی فیدڕاڵیزمی دیموکراتیکی به باشترین بژارده بۆ سووریای ئه‌مڕۆ زانی و ڕوونی کرده‌وه: ئێمه له باکووری سووریا پڕۆژه‌ی فیدڕاڵیزمی دیموکراتیک وه‌کوو ڕێگه‌چاره‌ی ئه‌مڕۆی سووریا ڕاده‌گه‌یێنین.\nناوبراو جه‌ختی کرد: ڕێگه‌چاره‌ی ئه‌مڕۆی سووریا له ڕێگای سیسته‌می فیدڕاڵ شایانی چاره‌سه‌رکردن ده‌بێت چونکه هه‌موو نه‌ته‌وه‌کانی سووریا تێیدا به‌شداریی ده‌که‌ن و مافی سه‌رجه‌م خه‌ڵکی سووریا تێیدا له به‌رچاو گیراوه و ئه‌وان ده‌توانن سیسته‌می دڵخوازی خۆیان هه‌ڵببژێرن. ئێمه ئه‌و پڕۆژه به پڕۆژه‌یه‌کی گونجاو بۆ ئه‌مڕۆ ده‌بینین.\nئه‌و سیاسه‌توانه کورده به دانپێدانان بۆ هه‌وڵی هه‌ندێ لایه‌ن بۆ دابه‌شکردنی سووریا زیادیشی کرد: ئه‌و گرووپانه‌ی که شه‌ڕی ئه‌مڕۆی سووریایان به‌م جێگه‌یه گه‌یاندووه ئامانجی سه‌ره‌کیان دابه‌ش کردنی سووریایه به‌م بۆنه‌وه بۆ به‌ره‌نگاری له‌گه‌ڵ سیسته‌می ئێمه شه‌ڕێکی گه‌وره‌یان له‌لایه‌ن تورکیا به‌ڕێخستووه.\nناوبراو به ئاماژه به کاتی ڕاگه‌یاندنی سیسته‌می فیدڕاڵیزمی دیموکراتیک له کوردستانی سووریا ڕاشیگه‌یاند: ئێمه له سه‌ره‌تای مانگی ئه‌کته‌وبر له‌لایه‌ن ئه‌نجومه‌نی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی سیسته‌می فیدڕاڵیزمی دیموکراتیکی باکوور و ڕۆژئاوای سووریا (کوردستانی سووریا) سیسته‌می فیدڕاڵی ئه‌و ناوچه‌یه ڕاده‌گه‌یێنین و به‌و بۆنه‌وه یه‌که‌مین هه‌نگاو بۆ سیسته‌می فیدڕاڵیزمی دیموکراتیک له سووریا هه‌ڵده‌گرین.\nهاوسه‌رۆکی فیدڕاڵیزمی باکوور و ڕۆژئاوای سووریا له‌باره‌ی لکاندنی سێ کانتۆنی کوردستانی سووریا به یه‌کتر جه‌ختی کرد: سیسته‌می فیدڕاڵ، سیسته‌می دابه‌ش کردنی سووریا نییه و به پێچه‌وانه سیسته‌می فیدڕاڵ له باکووری سووریا وه‌کوو به‌شێک له سووریای یه‌کده‌نگه و به‌م بۆنه‌وه لکاندنی ئه‌و کانتۆنانه و تێکه‌ڵ کردنی ئه‌و ناوچانه له سیسته‌می فیدڕاڵ یه‌کلاییه.\nکۆدی بابه‌ت: 62893 | به‌روار: ۱۳۹۵/۶/۲۴ | کاتژمێر: 13 : 8\nتورکیا درۆ دەکات\nپارتی له هه‌وڵدایه که له ڕێگای تورکیاوه، کوردستانی سووریا له بارودۆخێکی شه‌ڕ دابنێت