خولی نایابی ئینگلتەرا - ئەی ئێف سی بۆرنێماوس vs برایتۆن و هۆڤ ئالبیۆن - Soccer - Yariga - Results, fixtures, tables and statistics\nئاڕسێناڵ vs. ئەی ئێف سی بۆرنێماوس ستۆک ستی vs. مانچێستەر یونایتد بێرنلی vs. کریستاڵ پاڵاس سوانزی ستی vs. نیوکاسڵ یونایتد وێست هام یونایتد vs. هەدەرفیڵد تاون ئەی ئێف سی بۆرنێماوس vs. برایتۆن و هۆڤ ئالبیۆن کریستاڵ پاڵاس vs. ساوسامپتۆن لیڤەرپوڵ vs. بێرنلی واتفۆرد vs. مانچێستەر ستی نیوکاسڵ یونایتد vs. ستۆک ستی\nئەی ئێف سی بۆرنێماوس vs برایتۆن و هۆڤ ئالبیۆن 2-1\n55' S. March (G) (دروستکرا لە لایەن: P. Groß)\nئا.سورمان (G) 67' (دروستکرا لە لایەن: J. Ibe)\nج. دیفۆ (G) 73' (دروستکرا لە لایەن: J. Ibe)\n'76 بۆ J. Izquierdo\n'77 بۆ G. Murray\n'90+3 بۆ د.گۆسلینگ\n'78 بۆ B. Afobe\n'65 بۆ J. Ibe\n'65 بۆ R. Fraser\n'76 بۆ A. Knockaert\n'77 بۆ P. Groß\n'78 بۆ ج. دیفۆ\n'90+3 بۆ J. King\n6 ئا.سورمان 67'\n18 ج. دیفۆ 73'\n4 د.گۆسلینگ بۆ J. King 90+3'\n9 B. Afobe بۆ ج. دیفۆ 78'\n33 J. Ibe بۆ R. Fraser 65'\n17 G. Murray بۆ P. Groß 77'\n19 J. Izquierdo بۆ A. Knockaert 76'


هەسەدە 'له‌سه‌دا 100 شکستی ناوچەیی داعش' رادەگەیەنێت\nبە شکستی داعش لە باغوز، بەناو 'خەلافەت'ی گروپەکە له‌ناوچوو بەڵام هەڕەشەی تیرۆریزم دەمێنێتەوە.\nئەم وێنەیە لە 23 ئازار 2019 گیراوە، چەکدارێکی هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە) پیشانده‌دات كه كورد پێشڕه‌ویی ده‌كات، به‌پشتیوانی ئەمریکا. چه‌كداره‌كه ئاماژەی V بۆ سەرکەوتن ده‌كات لە دوایین بنکەی کەوتووی گروپی دەوڵەتی ئیسلامی لە گوندی باغوزی خۆرهەڵاتی سوریا دوای شکستهێنان به گروپە جیهادییەکە. [گیسه‌پی کاکه‌یس / ئاژانسی فرانس پرێس]\nهێزەکانی سوریای دیمورکرات (هەسەدە) شەممە (23 ئازار) کۆتایی فەرمانڕەوایی سەرخاکی نزیکەی پێنج ساڵی گروپی رێکخراوی "دەوڵەتی ئیسلامی" (داعش)ی راگه‌یاند لە سوریا و عێراق، دوای دەرکردنی توندترین توندڕەوان لە دوایین بنکەیان لە خۆرهەڵاتی سوریا.\nچەکدارێکی هەسەدە ئاڵا زەردەکەیانی لە باغوز هەڵکرد، گوندێکی كه‌نار رووباری دوورەدەست کە توندڕەوان لە زۆر وڵاتەوە دوایین شەڕی ناكامانه‌ی خۆیان لێ راگەیاند.\nسەرکەوتنی هەسەدە دوای ئۆپەراسیۆنێکی شەش مانگەی کوشندە هات دژی دوا مۆڵگه‌ی گروپەکە.\nسەرکردەکانی جیهان سەرکەوتنەکەیان وەك ئیمتیازێکی بەرچاوی شەڕی دژی داعش و ئایدۆلۆژیاکەی لەقەڵەمدا، بەڵام هۆشدارییان دا لەوەی ئەو گروپەی زنجیرەیەك هێرشی تیرۆریستی جیهانیی ئەنجامدا هێشتا زۆر دوورە لە شكستەوە.\nوتەبێژ مستەفا بالی لە لێداوانێکدا وتی هەسەدە "100 شکستی ناوچەیی" داعشی راگەیاند.\nسەرۆکی ئەمریکا دۆناڵد ترەمپ ستایشی راگەیاندنەکەی کرد بەڵام بەڵێنیدا "به‌ووریایی" بمێنیتەوە چونکە ئەو هاوپەیمانێتیە سەربازییەی وڵاتەکەی پێشڕەویی ده‌کرد دژی داعش ده‌ڵێت شه‌ڕه‌كه "هێشتا زۆری ماوە تەواوببێت".\nلە عومه‌ر، کێڵگەیەکی نەوت کە هەسەدە وەك بنکەی هێرش بەکاریهێنا، شه‌ڕڤانان چەکەکانیان دانا و کەوتنە گۆرانی و سەماکردن.\nشه‌ڕڤانه‌كان پەیوەندییانکرد بە بەرپرسانی باڵای کورد و عەرەبی خێڵەکییەوە، لەگەڵ نێرده‌یه‌كی باڵای ئەمریکا، بۆ بۆنەیەك کە مۆنومێنتی هاوڕێ شەهیدەکانیانی تێدا هه‌ڵدرایه‌وه و ئاهەنگی ئەو سەرکەوتنە گەورەیەیان گێڕا.\nوتەبێژێك وتی نزیکەی 3,000 توندڕەو خۆیان داوەتە دەست هێزەکانی سوریای دیموکرات لە ماوەی 24 کاتژمێری رابردوودا.\nلە کەمپێکی سوریا داعش چنگی گیركردووه له دوایین پارچە خاکی ژێرده‌ستی


گۆڕان بەرەو بەغداد … ئاسۆکمال – Dengekan\nbyAso Kamal\tNovember 15, 2016\tGeneral\nئایاگۆڕان دەتوانێ داهاتی سلێمانی لە یەکێتی بسەنێ و تەسلیمی عەبادی بکا؟\nئەگەر گۆڕان کێشەی موچەی خەڵکی سلێمانی هەیە،بۆچی لە حکومەتە خۆجێیەکەی سلێمانی لە داهاتی سلێمانی موچە دابین ناکا؟ بۆچی بڕیاری پاشەکەوتی موچە هەڵناوەشێنێتەوە لەم پارێزگایەدا؟ ئەنجامی ڕێکەوتنی لەگەڵ یەکێتی بۆ گۆڕینی سیستەم ئەوەیە کە لەژێر گوشاری وەزیری پەرەوەردەی پارتیدا ناڕەزایەتی مامۆستایان بەفەوزا ناودەبا و نوێنەرانی مانگرتوان لە باجەکانی سلێمانی دەگوێزیتەوە و لە سەر دزیەکانی یەکێتی لە سلێمانیدا فزە ناکا.\nئاشکرایە گۆڕان دەیەوێ وەزیفەی بەڕیوەبەری ئەم حکومەتە خۆجێیەی سلێمانی بەم چون بەرەو بەغدایە بپارێزێ ، ئەمجارەیان بەناوی دابینکردنی موچەی فەرمانبەرانەوە لەبەغدا. گۆڕان دوای شکستی هاوپەیمانێتی لەگەڵ پارتیدا و مردارەوەبونی هاوپەیمانێتی لەگەڵ باڵێکی یەکێتیدا ئێستا دەیەوێ لەگەڵ شەیاتیش ڕێک بکەوێ تا چیتر سەرەولێژنەبێتەوە.\nPrevious ئافره‌ت خۆی خۆی خستۆته گیزاوه‌ی پیاوساﻻری … ئانیا ئەحمەد پور\nNext ڕێژەى نەگۆڕ …..!؟ … برهان ئەحمەد\nكتێب: خوێندنەوەیەكی سۆفیگەری و تەریقەتی نەقشبەندی.. نووسـينى : ئەمجەد شاكەلی


عێراق هەڵوێستی خۆی لەبارەی ئۆپراسیۆنە سەربازییەكانی توركیاوە راگەیاند – Esta News\nعێراق هەڵوێستی خۆی لەبارەی ئۆپراسیۆنە سەربازییەكانی توركیاوە راگەیاند\nوەزارەتی دەرەوەی عێراق رایدەگەیێنێت، ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنی سەربازی هێزەکانی تورکیا و بۆردوومانکردنی خاکی عێراق “بە توندی سەرکۆنە دەکەین.”\nوەزارەتی دەرەوەی عێراق راگەیێندراوێکی لەبارەی ئۆپەراسیۆنی نوێی تورکیا لە باشووری کوردستان بڵاوکردەوە و دەڵێت، “حکومەتی عێراق ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنی سەربازی هێزەکانی تورکیا و بۆردوومانکردنی خاکی عێراق لە ناوچەکانی مەتین، زاپ و ئاڤاشین لە باکووری عێراق، لە رێگەی هەلیکۆپتەر و فڕۆکەی بێفڕۆکەوانەوە بە توندی سەرکۆنە دەکەین.”\nئاماژە بەوەش دەکات، “ئەنجامدانی ئەم ئۆپەراسیۆنە پێشێلکردنی سەروەریی عێراقە و پێچەوانەی یاسا نێودەوڵەتییەکانە کە پەیوەندییەکانی نێوان هەردوو وڵات رێکدەخات.”\nوەزارەتی دەرەوەی عێراق راشیدەگەیێنێت، “عێراق رەتیدەکاتەوە خاکەکەی ببێتە مەیدانێک بۆ ململانێ و یەکلاکردنەوەی کێشە دەرەکییەکان.”\nرۆژی دووشەممە 18ـی نیسانی 2022، خولوسی ئاکار، وەزیری بەرگریی تورکیا رایگەیاند، سوپای وڵاتەکەی لە رێگەی وشکانی و ئاسمانییەوە ئۆپەراسیۆنەکەی لە ناوچەکانی مەتین، زاپ و ئاڤەشینیان لە باشووری کوردستان دەستیپێکردووە.\nوەزیری بەرگریی تورکیا گوتیشی، ئۆپەراسیۆنەکەیان وەک ئەوەی پلانی بۆ دانراوە بەڕێوەدەچێت و ئەو ئامانجەی لە قۆناخی یەکەمدا دیاریکرابوو، بەدەستهاتووە.\nناوەندی راگەیاندنی هەپەگە کە باڵی سەربازی پەکەکەیە، رۆژی دووشەممە 18ـی نیسانی 2022 راگەیێندراوێکی نوێی لەبارەی هێرشەکانی سوپای تورکیای بۆ ناوچەکانی مەتین، زاپ و ئاڤاشین لە باشووری کوردستان بڵاوکردەوە. هەپەگە ئاماژە بەوە دەکات، لە هێرشەکانیاندا بۆ سەر هێزی ئۆپەراسیۆنی سوپای تورکیا لە ناوچەکانی ئاڤاشین و زاپ 28 سەربازی تورکیا کوژراون و نۆی دیکەش بریندارن. هەروەها دوو هەلیکۆپتەریشیان پێکاوە.


کۆتایی داعش و سەرەتای بەهێزبوونەوەی قاعیدە! – Standard Kurd\nلەلایەن ستاندار Posted on ئاب 14, 2017 138 جار بینراوە\nداعش، لە کۆتایی نزیک بۆتەوە بەڵام خەریکە بە خشپەی “قاعیدە” دووبارە بەرەو بەهێز بوون دەچێت، ئەو بۆشاییەی کە لە دوای شکانی داعش لە ناوچەکاندا دروستبووە خەریکە بە یارمەتی تورکیا “قاعیدە” پڕی دەکاتەوە. گومانی تێدا نییە هەموو هێزە ئیسلامییە تونڕەوەکان بۆ پرسی نیشتیمانی و نەتەوەی کورد خاوەن یەک هەڵوێستن وە ئەوەی داعش بەسەر میللەتی کوردی هێنا لە ساڵی ٢٠١٢ تا هەنوکە، بە دڵنیاییەوە ئەگەر قاعیدە بۆی بلوێت لە ئاییندەیەکی نزیکدا هەمان کارەسات بەسەر میللەتی کورد دەهێنێت.\nئەمرۆ، سەرانی پارتەکانی باشوور، گوێی خۆیان خەواندوە لە گرفتی بەهێزبوونی “قاعیدە”، دەستیان کردەوە بە سەرقاڵکردنی میللەت بە گەلێک بابەتی لاوەکی وەک کۆبوونەوەی سەرانی پارتەکان، هەوڵدان بۆ کاراکردنەوەی پەرلەمانی کارتۆنی! پێکهاتنەوەی سەرانی حزبەکان لەگەل یەکتر بە مەرجی دانانی هەمان سەڕۆک پەرلەمانی کارتۆنی دەرکراو لەلایەن مەسعود بارزانی، چارەکردنی سیستەمیی پاشکەوتکردنی موچە، نەبوونی کارەبا و دەهۆڵی ڕیفراندۆم و دابەش بوونی خەڵک و حزبەکان لە دوو بەرەی دژ بەیک “بەڵی بۆ ریفراندۆم” و “نەخێر بۆ ریفراندۆم”. ئەو بابەتانە بوونەتە سەردێری هەموو میدیا ئەهلی، حزبی و سێبەرەکان کە بە تەواوەتی میللەتیان پێ سەرقاڵ کردوە و هیچ لایەک باسی ئەوە ناکات کە ئەگەرێکی مەترسیدار بۆ گەلەکەمان بە ڕێوەیە کە ئەویش بەهێز بوونی “قاعیدە”یە لە ناوچەکە بە یارمەتی تورکیا!\nلە ناوەڕاستی ساڵی ٢٠١٢وە چەکدارانی داعش لە ناوچەکانی هەولێر و کەرکوک کەوتنە جموجۆڵ، رۆژ لە دوای رۆژ لە گەشەکردندا بوون تا گەیشتە ئاستێک کە دانیشتوانی ناوچەکانی دەشتی هەولێر و قەرەچوغ و بە ئاشکرا باسیان دەکرد، بە تایبەتی دوای ئەوەی کە لەناوەڕاستی ساڵی ٢٠١٣دا “داعش” دەستی کرد بە سەڕبڕینی خەڵک لەو ناوچانە. سەرانی پارتەکانی باشوور کە لە دەسەڵاتدا بوون وە ئەوانەی کە لە بەرەی ئۆپۆزسیۆندا بوون ئەو کات بێ ئاگا نەبوون لەو گرفتە، هەروها میدیایی حزبی، سێبەر و ئەهلی گوێی خۆیان خەواندبوو باسیان لەو گرفتە نەدەکرد! وەک ئەمڕۆ ئاسا سەرانی پارتەکانی هەرێم لەگەڵ میدیاکان، کەوتنە مەشغولکردنی خەڵک بە بابەتی وەک گرفتی نێوان پارتەکانی باشوور، هەڵبژاردنی پەرلەمانی کارتۆنی و نەمانی ئۆپۆزسیۆن و چوونی حزبی “گۆڕان” بۆ نێو دەسەڵات و دامەزراندنی حکومەتی بنکە فرەوان!\nمیدیای جیهانی قسەکەری نوێنەری زلهێزەکانی دنیا، بە پێچەوانەی سەرانی پارتە کوردییەکان و میدیا کوردییەکان، بە ئاشکرا نیگەرانی خۆیان دەردەبڕن بەرامبەر بە مەسەلەی دووبارە بەهێز بوونی “قاعیدە” لە ناوچەکەدا بە یارمەتی “تورکیا” بە تایبەتی لە شاری ” ئیدلبدا” کە کەوتۆتە سەر سنووری سووریا و تورکیا. لە بەرواری ٢٧/٧/٢٠١٧، بریت ماکگرۆک قسەکەر بوو لە لیژنەی تاوتوێ کردنی ” جەنگی ترامب دژ بە تیرۆریستان لە ناوچەی رۆژهەڵاتی ناوەراست”دا لە پەیمانگایی تایبەت بە بابەتی” رۆژهەڵاتی ناوەڕاست” لە شاری واشینگتۆن و گوتی “شاری ئەدلیب، کە کەوتۆتە سەر سنوری تورکیا بووە بە ناوچەیەکی ئاسایش و پارێزراو بۆ گروپی تیرۆریستی “القاعیدە” وە جێگەی سەرسورمانە کە سەران و چەکدارانی ئەو ریکخراوە چۆن توانیویانە بگەنە ئەو شارە”!؟\nتورکیا بۆ سەپاندنی مەرجەکانی بە سەر ئەمریکا کە پشت کردنە لە “یەپەگە”، ئامادەیی هەموو شتێکی تیاددا بەدیدەکرێت دژ بە پرسی کورد بیکات و هێزی چەکداری “قاعیدە” بە هێزتر و زەبەلاح تر بکات دژ بە میللەتی کورد وە کۆشش بکات بۆ ئەوەی هەمان کارەساتی “شەنگاڵ” بەسەر میللەتی کورد بهێنێت لە ئاییندەیەکی نزیکدا.\nلەو بارودۆخە هەستیارەدا، سەرانی پارتەکانی باشوور مێش میوانیان نییە، میللەتیان سەرقاڵی بابەتی لاوکی کردەوە و تەقەلا نادەن بۆ یەکخستنی هێزی پێشمەرگە لە یەک سوپای یەکگرتوو و بەهێز کردنی و ئامادە کردنی بۆ ڕووبەڕووبوونەوە لە ئەگەری ڕوودانی شەڕ لەگەڵ هێزی چەکداری “قاعیدە” وە رێگریکردن لە ئەگەری دووبارە نەبوونەوەی جینۆسادێکی تری وەک “جینۆسایدی شەنگاڵ”.\nSyrian Branch of Al Qaeda Sends Delegation to Turkey. Report\nبڵاوکراوەی پێشوولەنێوان (بەڵێ) و (نەخێر) دا کامیان بۆ ڕیفراندۆم ؟\nبڵاوکراوەی نوێترئایا شاسوار نێچیری پێ ڕاودەکرێت؟


خۆپیشاندانی ناڕەزایی لە ئێران بەردەوامە – لڤین پرێس\nخۆپیشاندانی ناڕەزایی لە ئێران بەردەوامە\nبەگوێرەی هەواڵێکی دەنگی ئەمریکا، ناڕەزایی جەماوەریی لە ئێران بەرامبەر بەوەی کە حکومەت بە “نەشتەرگەری ئابوری ” ناوی دەبات یازدە ڕۆژە بەردەوامەو تا دێت زیاتر تەشەنە دەسێنێت.\nلە دواین ڕاپۆرتەکاندا هاتووە خەڵکی شاری گولپایەگان لە پارێزگای ئەسفەهان بە ڕێژەیەکی زۆر لە شەقامە سەرەکییەکانی ئەو شارە، دروشمیان دژ بە کاربەدەستانی حکومەت دەگوتەوە و داوایان لە شارەکانی دیکەی ئێران کرد درێژە بە خۆپیشاندانەکان بدەن.\nدروشمە سەرەکییەکانی خەڵکی گولپایەگان وەک شارەکانی دیکەی ئێران بریتین بوون لە “ڕەزا شا رۆحت شاد”، “مەرگ بۆ دیکتاتۆر”، “مەلا دەبێ بڕوات” و “ئێرانییە بەجەرگەکان، پشتیوانی پشتیوانی”.\nبە پێی ڕاپۆرتە جەماوەرییەکان، لە شارۆچکەی شوولئاباد-ی سەر بە ناوچەی عەلیگودەرز-ی سەر بە پارێزگای لوڕستان، پێکدادانێکی توند لە نێوان خەڵک و هێزە ئەمنییەکان ڕووی داوە.\nلەو پێکدادانەی کە لە پرسەی عەلی حاجیوەند یەکێک لە قوربانیانی خۆپیشاندانەکانی ئەم دواییەدا ڕوویدا، خەڵک تەقەیان لە ئۆتۆمبێلێکی سەربازیی سوپای پاسداران کرد. بە وتەی خەڵکی ناوچەکە، هێزەکانی حکومەت هەوالیان دابوو ڕێگری بکەن لە گرتبوونەوە لە دەمی ئەو مەڕاسیمی بە خاکسپاردنەدا. لە شارۆچکەی جونقان و چوارمەحال و بەختیاری لانیکەم هاووڵاتییەکی ناڕازی کوژراوە.\nگوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئەمەریکا لە سەرەتای ئەم هەفتەیە گوتی خۆپیشاندەرە بە جەرگە ئێرانییەکان داوای مافەکانی خۆیان دەکەن. نێد پرایس لە تویتێکدا گوتی ” خەڵکی ئێران مافی ئەوەیان هەیە حکومەتەکەیان بەرپرسیار بکەن. ئێمە پشتیوانی لە مافەکانی خەڵکی ئێران دەکەین بۆ خۆپیشاندانی ئاشتیانە و ئازادی ڕادەربڕین بە شێوەیەکی ئۆنلاین و کەسێتی بەبێ ترسی توندوتیژی و تۆڵەکردنەوە لێیان.”\nهەوڵی تیرۆركردنی زەكی چەلەبی تیرۆرستیە


روسيا – Page 5 – تۆڕی میدیایی خەڵک\nکلیلە وشەی "روسيا"\nخەڵك-بەشی هەواڵ كۆمپانیای (كڵاشینكۆڤ) كە هەڵگری ناوی داهێنەری چەكە بەناوبانگە ڕوسییەكەیە، مووشەكیش دەخاتە نێو لیستی بەرهەمەكانی. كۆمپانیای كڵاشینكۆڤ بەنیازە لەڕێی دامەزراوەیەكی توێژینەوەی پیشەسازی پسپۆڕ لە بەرهەمهێنانی...\nخەڵك- بەشی هەواڵ سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان پێشوازی لە جێگری وەزیری دەرەوەی ڕوسیا دەكات و بانگهێشتی ئەو وڵاتە دەكرێت بۆ بەشداری كردن لە فۆرومی نێودەوڵەتی ئابووری...\nخەڵك- بەشی هەواڵ سەرۆكی هەرێمی كوردستان لەگەڵ نوێنەری سەرۆكی ڕوسیا بۆ كاروباری ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و ئافریقا كۆدەبێتەوە و جەختی لەخواستی هەرێمی كوردستانی بۆ برەودانی پەیوەندییەكانی لە...\nخەڵك-بەشی هەواڵ وتەبێژی هەسەدە ڕایدەگەیەنێت، پەیوەندییەكانمان، جگە لە روسیا، لەگەڵ هەموو دەوڵەتە پەیوەندیدارەكان هەیە. سێرگی لاڤرۆڤ وەزیری دەرەوەی ڕوسیا ڕایگەیاند، دەستگیركراوانی داعش لەلایەن هەسەدەوە ئازاد...\nحكومەتی ڕوسیا دەستلەكاردەكێشێتەوە\nخەڵك- بەشی هەواڵ حكومەتی ڕوسیا بە سەرۆكایەتی دیمتری مێدڤیدیڤ، دەستلەكاركێشانەوەی خۆی پێشكەش بە ڤلادیمێر پوتین دەكات. ئەمڕۆ چوار شەممە، دیمتری مێدڤیدیڤ، سەرۆكی حكومەتی ڕوسیا، دەستلەكاركێشانەوەی حكومەتەكەی...\nحەفتەر ئاگربەستی لەسەر داوای توركیا و ڕوسیا ڕاگەیاند\nخەڵك –بەشی هەواڵ خەلیفە حەفتەر فەرماندەی گشتی هێزەكانی سوپای نیشتمانی لیبیا ئاگربەستی ڕاگەیاند لەسەر داوای ڕوسیا و توركیا. ئەحمەد مسماری وتەبێژی سوپای نیشتمانی لیبیا لە لێدوانێكدا...\nپوتین بە سەردانێكی لەناكاو گەیشتە سوریا\nخەڵك- بەشی هەواڵ بەسەردانێكی لەناكاو و پێشتر ڕانەگەیەنرا سەرۆكی ڕوسیا گەیشتە سوریا و گەشتێكی بەناو شەقامەكانی دیمەشق ئەنجامدا. دیمیتری بیسكۆف، وتەبێژی كۆشكی سەرۆكایەتی ڕوسیا (كرملن) ڕایگەیاند،...\nخەڵك- سەربەست قادر سەرۆكی توركیا، هەڵاتنی 250 هەزار هاووڵاتی سوری لە ناوچەی ئیدلبی باكووری خۆرئاوای سوریاوە بەرەو توركیا ڕادەگەیەنێت و دەڵێت، بەهۆی ئەو ئۆپەراسیۆنە سەربازییەی لەناوچەكەدا...\nخەڵك- بەشی هەواڵ كۆمەڵی گشتی نەتەوە یەكگرتووەكان بڕیاردەدات لیژنەیەك بۆ بنبڕكردنی تاوانە ئەلكیترۆنییەكان پێكبهێنێت. نەتەوە یەكگرتووەكان بڕياریدا لیژنەیەك بۆ بنبڕكردنی تاوانە ئەلیكترۆنییەكان پێكبهێنێت و بەپێی بڕیارەكەش...\nسوريا، ئاواربوون لە ئیدلب دەستیپێكرد\nخەڵك- بەشی هەواڵ نەتەوە یەكگرتووەكان ڕایدەگەیەنێت، 235 كەس لەماوەی دوو هەفتەی ڕابردوودا بەهۆی چڕبوونەوەی هەڵمەتە سەربازییەكانەوە لەلایەن سوپای سوریاوە بۆسەر ئیدلب، لە ناوچە جیاجیاكانی باكووری خۆرئاوای...


ئەم ساڵ وئەو ساڵ ... گاڵتە بە ئەنفال\nسۆران محەمەد غەریب\nلە ١٤ / ٤ ی هەموو ساڵێکدا یاد هەر یادە و یادی ئەنفالە ... وێڕای ئەوەی ئەمڕۆ یادی٣٢ ساڵەیە ، بەڵام نە ماف بۆ قوربانیەکان گەڕاوەتەوە ، نە تاوانکاران و بکەرانی سزادران . گەرچی سەرانی تاوانکارانی ڕژێمی عێراق لە لایەن دادگای باڵای تاوانەکان لە عێراقدا دادگایی کران و بڕیار بەسەریاندا درا و بڕیارەکەش جێبەجێکرا بەمەش بەشێک لە زامی کەسوکاری قوربانیەکان ساڕێژ بوو ، کەچی داخە گەورەکە ئەوەیە لە هەرێمی کوردستان لەسایەی نادادی و ئەو دەسەڵاتەی کە دادڵدەدەری تاوانکارانە هیچمان نەدی وێرای داواکردنی تاوانکاران لە لایەن داداگای باڵای تاوانەکانی عێراق لە ساڵی ٢٠٠٧ وە کە بە (کەیسی موستەشارەکان) ناودەبرێت ئەوەی نەکرا ڕێکار لە دژیان وەرگیران و نە سزادانیانە .\nکەچی ئەمڕۆ دەبینین چۆن بەرپرسانی حیزبی و حکومی دێنە سەر مینبەرەکان بە مەبەستی ڕاکێشانی سۆزی خەڵکی گوتاری هاوخەمی دەربڕین و تۆڵەکردنەوە لە تاوانکاران دەدەن . کاتێک ئەم جۆرە گوتارانە دەبینین دەبێت شەرم بمانگرێت و هەست کردنی پڕ لە دڵنیابوونمان هەبێت بەوەی جگە لە گاڵتەکردن و ئەمڕۆبەسبەی پێکردنی بەم کارەساتە هیچی دی نیە . ئاخر پاش تێپەڕبونی ٢٩ ساڵ لە دەسەڵاتداری کوردی و خودموختاری نەتوانرێت ماف بۆ خاوەن ماف بگەڕێتەوە و بڕیاری دادپەروەرانە بدرێت ..!؟ ئەی دەبێت ئەمە لە چ کاتێکدا ببینین ...؟\nئەوانەی لەم پرسە بەرپرسن و لێپسراوێتیان لە ئەستۆدایە دوو لایەنە : یەکەم / دەسەڵاتی سیاسی و حیزبیەکەی هەرێم کە هەژمونی باڵکێشانی دیار و بەرچاوە و تەواوی کایەکان هەڵدەسوڕێنێت بە دەسەڵاتی جێبەجێکردنەوە. دوەم / دەسەڵاتی دادوەری کە دادگا و داواکاری گشتی دەگرێتەوە .\nجێگای وەبیرهێنانەوەیە لەسەرتاسەری هەرێمی کوردستان تەنها دادوەرێک ویستبێتی و توانیبێتی لەم بارەیەوە ڕێکاری یاسایی ڕاستەقینە وەربگرێت تەنها دادوەر(هاوژین حامید) بوو ، بەڵام دواجار لەبەر ڕێگری لێکردن و بە گژداچونەوەی لە لایەنی لایەنی بەپرس و دەستڕۆیشتووی هەرێم و سزادراو لە پیشەکەی دورخرایەوە و لە ئاکامیشدا دەربەدەرکرا ، دەبێت ئەوەش بوترێت کە ناوبراو نەک لە لایەن هاوپیشەکانیەوە پشتگیری لێنەکرا ، بەڵکو لە لایەن هەندێکیانەوە تۆمەتی بۆ هۆنرایەوە گوایا ختختوکی سۆزی کەسوکاری ئەنفالکراوان و خەڵکی دەدات و سەرکۆنەکرا .\nلێرەدا دەپرسین ئایا بڕیارێکی دەرچو لە لایەن دادگای باڵای تاوانەکان لە عێراقدا لە ساڵی ٢٠٠٧ وە بەوەی ٢٥٨ موستەشار دەستگیربکرێن و بۆ دادگای ناوبراو ڕەوانە بکرێت بە تۆمەتی ئەوەی کە دەستیان هەبوە لە تاوانەکانی ئەنفال جێنەکردنی ئەم بڕیارە گاڵتەکردنە یاخود جێبەجێکردنی ...؟\nپێش ١٣ ساڵ لەمەوبەر تاوەکو ئێستا هیچ ڕێکارێک وەرنەگیراوە لەو بابەتە . تەنانەت ئەنجومەنی دادوەری هەرێم لە ٥ / ٥ / ٢٠١١ گشتاندنی کردوە . دواجاریش لە سەروبەندی هێرشکردنە سەر دادگای کفری لە لایەن کەسوکاری قوربانیەکان لە سەرەتاکانی ساڵی ٢٠١٥ لە لایەن دەسەڵاتی دادوەریەوە کۆبونەوە لەگەڵ کەسوکاری ئەنفالکراوەکان کرا و تەنانەت بەڵێنیان پێدرا کە ڕێکاری یاسایی لە دژی تاوانکاران و تۆمەتباران دەگیرێتەبەر ، بەڵام هەتاوەکو ئێستا نە هیچ بینرا و نە هیچ کرا .\nکەواتا ساڵیادی ئەنفال کرا بە گاڵتەجاری و گاڵتەکردن بە کەسوکار و قوربانیان ، بەڵام لە لایەن کێ و بە دەستی کێ ...؟!\n1 ئەو گۆڕانانەی ئێستاش یەکێتین..\n2 لە یادی ڕاپەڕین ... ئازادیتان باش ...!!\nوەزارەتی خوێندنی باڵا ڕێنمایی وەرگرتنی خوێندکاران لەزا...


جووڵانەوەی کرێکاری و وەرزێری لە سەرانسەری ئێران پەرەی دەگرت. پێ بە پێی خەباتی دژی ئیمپریالیستی و دژی کۆمپانییەکانی نەوت و دژی دەربار کە حیزبی توودەی ئێران پێشقەرەوڵ و هاندەر و رێبەری بوو ، لە کوردستانیش خەبات دژی زوڵم و زۆری دەرەبەگان پەرەی دەگرت. و وەرزێری کورد چاوی دەکراوە. دەیویست خۆ لە چنگ ژێر دەستی دەرەبەگان ڕزگار بکا. ه هەر وەک گوترا ئێمە لەو هەلە دەرفەتمان وەرنەگرت و جارێک مەسەلەی نەتەوایەتیمان نەهێنا گۆڕێ و لەگەڵ خەباتی کۆمەڵایەتی تێکەڵمان نەکرد. ح حیزبی توودەش بە جارێک لەو سەر دەمە دا مەسەلەی نەتەوایەتی خستە پشت گوێ و باسی نەکرد.\nلە مانگی بەفرانباری ١٣٣١ (١٩٥٢) کۆمیتەکانی وەرزێری لە ژێر ڕێنوێنی ڕێکخراوەکانی حیزب بۆ کورت کردنەوەی دەستی دەرەبەگان کەوتنە کار. ئ ئەمجار ئیبتیکاری جوانیان بە کار دەهێنا. ل لە مزگەوت دەبوونەوە سوێندیان کە خەیانەت بە یەکتر نەکەن. پ پووڵیان کۆ دەکردەوە بۆ شکایەت و هاتوچۆی شار و کێشە و هەرای ژاندارم. ل لەم خەباتە دا زۆر لە مەلاکانی کوردستان دەوری جوان و پیرۆزیان هەبوو. ڕ ڕۆژنامەکانی تاران دەیان نووسی کوردستان بۆتە کۆمۆنیستی.\nلە گوندی " گۆل" ناوچەی محاڵی یەختەچی زەماوەند ساز دەکرێ، ماڵە برایماغای قارەمانی کە یەکێک لە دەرەبەگە ناسراوەکانی جاسووس و سەر بە دەربار بوو دەیانەوێ بیانوو بە مەلا عەوڵای مەلای گوند بگرن و بە زۆری کیژی مەلا بەرنە نێو شایی. و وەرزێران لێ یان وەخۆ دەکەون و ماڵە ئاغا پەلامار دەدەن . ئ ئاغاکان لە گوند دەردەکەن. دەرەبەگەکانی ناوچە خەرێک دەبن بە هاواری برایماغاوە بێن کۆمیتەکانی حیزب لەو مەڵبەندە داوای لە وەرزێران کرد کە هەر خاوەن مڵکێکی بە هاواری برایماغاوە بچێ، لە گوند دەری بکەن . وەرزێران لە سەرانسەری ناوچە لە دەرەبەگان وەخۆ کەوتن. گ گوندەکانی " گۆل، مەڵالەر، عەمبار، ناچیت ، شاریکەند، ڕەحیم خان و ناوچەی فەیزوڵابەگیان " ناوەندی ڕاپەڕینی وەرزێری بوو. لەهەموو گوندێک ئاغاکانیان وەدەرنان. دەربەگەکان پەنایان بۆ بۆکان برد و شاری بۆکان بوو بە مەکۆ و پەنای دەرەبەگە هەڵاتووەکان. و وەرزێران بۆ دیفاع دەستەی چەکداریان پێک دەهێنا. بە داخەوە کۆمیتەی سەرکردەیی لە مەهاباد و ڕێبەرانی حیزبی توودەش نەیانتوانی ڕاپەڕین بە هێز بکەن و بۆ لای شۆڕشێکی ڕاستەقینە پاڵی پێوە نێن. ک کۆمیتەی مەهاباد غەنی بلووریان و عەزیزی یۆسفی کردە مەعموور کە بگەنە ناوەندی ڕاپەڕین و ڕێبەرایەتی بکەن. ب بەڵام ئەوان لە میاندواوە دەچنە تەورێز و لەوێوە دەچنە کرماشان و لە تاران سەریان هێنا دەر. س سەرتیپ موزەفەری فەرماندەی سوپای مەهاباد لەشکری بە تانک و تۆپەوە بە هاواری دەرەبەگانەوە . ق قاسم ئاغای ئێلخانی زادە سەرۆکایەتی دەرەبەگە هەڵا تووەکانی گرتە دەست و چەکی لە ژاندارمە وەرگرت و بە پشتیوانی تانک و تۆپی لەشکر، وەرزێران سەرکوت کرا. د دەرەبەگ و کۆنەپەرستی ناوچە لە هەموو لایەک لە وەرزێران وەخۆ کەوتن . محێیدینی بابانزادە لە دۆستاڵی پەنا سابڵاخەوە بۆ سەرکوت کردنی ڕاپەڕینی وەرزێرانی ناوچەی بۆکان کەوتە ڕێ و دەستی گڵاوی بە خوێنی وەرزێران سوور کرد. ئ ئەم گوندانەی کە خاوەن مڵکەکانیان لە ترسی وەرزێران ڕایان کرد بوو کەوتنە بەر پەلامار و هێرشی دەرەبەگ و ژاندارم. د دەستیان کرد بە کوشتار و تاڵانی وەرزێران . م منداڵی بەرمەمکانیان بە بێشکەوە خستبوە چۆمی تەتەهوو، لە ناوچەی شامات خەڵک بێشکەی مناڵی خنکاو و تەرمی کوژراوەکانیان دەگرتەوە. ه لە هەموو ناوچە مەلاکانیان لە گوندی وەدەر دەنا و وەرزێرە سەربزێوەکانیان دەر دەکرد. د دەرەبەگەکانی ناوچەی بۆکان و بەشی بەگزادە مەڕ و گاڕانی تاڵان کراوی وەرزێرەکانیان دەنارد بۆ بازاڕی مەحمەد یار لە سندووس بیفرۆشن.\nکۆمیتەی نەغەدە کۆبوونەوەی تەواوی لە ئەندامان پێک هێنا و پاش لێکۆڵینەوەی ڕووداوەکان ئەم بڕیارانەی ژێرەوەی پەسند کرد و هەر یەک شەو لە سەرانسەری سندووس بە ڕێکخراو و کۆمیتەکانی حیزبی ڕاگەیاند.\n١-شانە و ڕێکخراوەکانی حیزبی لەگەڵ کۆمیتەکانی وەرزێری لەو پەڕی وریایی و ئامادەیی دا بن و هەموو خەبەر و جم و جووڵی دەرەبەگەکان بۆ کۆمیتەی نەغەدە بنێرن.\n٢-هێزی بەرگری لە لاوان پێک بێنن و شەو و ڕۆژ لە ئامادەیی و کێشک دا بن.\n٣-ئەو گوندانەی ئاغایان لێ نیشتەجێ نیە، ڕێگا مەدەن کە ئاغا بێتە نێو گوند.\n٤-برادەرانی گوندەکانی " قەرە قەسساب و خەلیفەلیان و مەمەلیان " لە سەر ڕێگاکانی " شەڕگە و زینوێ باراملووان" کێشک بکێشن و مەڕ و ماڵاتی تاڵان کراوی وەرزێرەکانی ناوچەی بۆکان و یەختەچی کە بۆ بازاری مەحمەد یار بێ، بیهەستێنن و بیهێنن بۆ نەغەدە و تەحویلی کۆمیتەی نەغەدەی بدەن. ق قادری سۆفی هەمزە لە قەرەقەسساب بە مەسئوولی ئەم بەشە دیاری دەکرێ.\n٥-هاوڕێیانی حیزبی لەگەڵ کۆمیتەکانی وەرزێری خەریکی کۆ کردنەوەی یارمەتی پیتاک بۆ لێقەوماو و دەرکراوەکانی ناوچەی بۆکان.\n٦-هەموو ڕێکخراو و ئەندامانی کۆمیتە پێوەندی دائمی یان لەگەڵ مەسئوولی تەشکیلات هەبێ. "\nماڵەکەی من وەک مزگەوتی لێ هات. شەو وڕۆژ لە سەرانسەری ناوچەوە برادەران دەهاتن و خەبەریان دەهێنا. لە زۆربەی گوندەکان ئاغان لە ژوورێ دا وەک حەپس وا بوون و نەدەهاتنە دەر. ب چاوەڕوان بووین کە لە مەهابادەوە دەستووری ڕاپەڕین بدرێ. ب بۆ ئەوە جم و جووڵەکە تۆزێ لە بەر چاوی ژاندارم ون بێ، برادەران بڕیاریان دا بۆ چەند ڕۆژ من نەیەمە نەغەدە و هەر لە باڵغچی بم. کا حەمەدی قادریش لەگەڵ من بێ. تازە ژنم هێنا بوو ڕۆژێک دایک و بابم لە ماڵ نەبوون لەگەڵ خێزانم دانیشتبووین پێکەوە نانمان دەخوارد . ل لە پڕ هاوڕێیەکی خەڵکی گۆلێ وەژوور کەوت . کە ئێمەی دیت پێکەوە نان دەخۆین حەبەسا. کوتم وەرە پێش بۆ وا مات بووی. دانیشت و نان و چای خوارد و وەڵامی نامەکانی وەرگرتەوە و ڕۆیی. کە چوو بووە بە برادەرانی : هەرئەومان پیاو لە نێو دابوو ئەویش هیچ. "\nپرسیبوویان بۆ چ بوە ؟\n-چون کە چوومە ژوور لەگەڵ ژنەکەی نانی دەخوارد " . !\nبرادەرانی قەرەقەسساب و خەڵیفەلیان نیزیکەی ٥٠٠ سەر مەڕ و ڕەشەوڵاخیان لە نۆکەر و چڵکاوخۆری دەرەبەگان ئەستاند بوو کە هێنا بوویان لە بازار بیفرۆشن. ل لە نەغەدە دوو کاروانسەرامان دیاری کرد بوون ئەم ئاژەڵ و ماڵاتەمان لە وێ ڕادەگرت و خەبەرمان دا بە مەهاباد کە ڕابگەیەنن خاوەنەکان بێن مەڕو ماڵاتیان بەرنەوە. ئەوانەی بۆ فڕۆشتنیان هێنا بوون لە نەغەدە بە گرتنمان دان.\nدەرەبەگەکانی لاجان و سندووس و شنۆ ناوچەیان بە جێ هێشتبوو چووبوونە ورمێ. ک کۆمیسیۆنی ئەمنیەتی شارستانی ورمێ بڕیاری دابوو کە هێندێ لەو کەسانە بگرێ کە لایان وا بوو ئاژاوە دەنێنەوە. فەرماندەی ژاندارمەری ورـی و جێگری فەرماندەی ژاندارمە و بەخشدار و سەرۆکی ئیدارەکان کۆبوونەوەیان هەبوو.\nمن وەک هەواڵدەری ڕۆژنامە چوومە بەخشداری و چوومە دیوی کۆبوونەوە. فەرماندەی گوردانی ژاندارمە پرسی: " ئاغای حیسامی کارێکت هەبوو ؟\n-ویستم بزانم جەنابت بۆ هاتۆتە نەغەدە؟ بۆ پێشگیری لە کوشتار و تاڵانی وەرزێرانی ناوچەی بۆکان چ هەنگاوێکتان ناوە؟\n-فەرموو تەشریفت ناوێک لەو دیوە دابنیشی وڵامەکانت ئەدەمەوە.\nچوومە دیوەکەی تر و چایەکیان بۆ هێنام چام خواردەوە و گروبانێک و دوو ژاندارم هاتنە ژوور و گوتیان: " ئاغای حیسامی فەرموو بۆ ئیدارەی ژاندارمە.\n-من کارم بە ئیدارەی ژاندارمە نیە بۆچی دێم ؟\n-تۆ حەپسی و فەرموو بۆ ئیدارە.\nچار نەبوو وەپێشیان کەوتم و لە ئیدارەی ژاندارمە خستیانمە زیندانەوە . زۆری پێ نەچوو یەک یەک و دوو دوو برادەرانی کۆمیتە و هێندێ هاوڕێی تێکۆشەری دیکەشیان هێنان. گیراوەکان بریتی بوون لە :\nکاک حەمەدی قادری ، مستەفای ئاغا مەجید، کاک سەعدە، ئەحمەد حەڵەب، مەحموود حەڵەب، سدیقی عەلائی ، حەمەدی خانمی ، هەمزە ئاشەوان، محەمەدی سۆفی ڕەسوو، قاسمی پینەچی .\nهەموویان لە ژوورێک دا کۆ کردینەوە. شەو لە ماڵەوە ڕا نان و پێ خەفیان بۆ هێناین. بەیانی چوارشەمۆ و ڕۆژی بازاڕی نەغەدە بوو. ئوتوبۆسێکیان هێنا و گوتیان نەفەری سی تمەن بدەن بۆ ورمێ تان دەبەین.\n-هیچ نادەین. ئێوە دەمان بەن بۆ ورمێ ، پووڵی ئوتوبۆشیش بدەن .\nئاجودان هات گوتی : " ئیدارە بودجەی نیە. دەبێ خۆتان کرێی ئوتوبۆس بدەن. دەنا بە پێ دەتان نێرین. "\n-پێمان خۆشە بە پێ بمان نێرن. دەبێ بیست أاندارمەمان لەگەڵ بێت. دە ڕۆژ بەڕێوە دەبین . لە ڕێگا خەڵک دەمان بینێ ، هەر ئەوەمان دەوێ.\nچەقەیەکی زۆری کرد جوابمان نەداوە. بڕێک جنێوی بە فەرماندەی ژاندارم دا و سواری ئوتوبۆس بووین. بە شۆفێری ئوتوبۆسم گوت ناسیار بوو، لە نێو بازاڕ ڕایگرێ هێندێ پووڵ لە برادەرێک وەردەگرم.\nگەیشتینە نێو بازاڕ و ئوتوبۆسی ڕاگرت. خەڵک بە جارێک لێمان کۆ بووەوە. من لە ئوتوبۆس دەر و چوومە سەر پێشی ئوتوبۆسەکە. سەودا و مامڵە ڕاوەستا و لە دەورمان کۆ بوونەوە. ژاندارم هاتنە خوار و لە چەخماخی تفەنگیان دا و گوتیان وەرە خوار. گوێم نەدانێ و دەستم پێکرد.\n" برایانی بەڕێز زەحمەتکێشانی شار و گوند! وەک دەبینن حکوومەتی دوکتور مصدق لە هەموو شوێنێ پشتیوانی لە دەرەبەگەکان دەکات. ئێستا بە پشتیوانی لەشکری مەهاباد بە تانک و تۆپەوە چوونە سەر وەرزێرانی ناوچەی بۆکان و فەیزوڵا بەگی . ئەو زەحمەتکێشانەی داوای مافی ژیانیان دەکرد و دەیانگوت با ئاغا چیدی نرمان چەوسێننەوە خراونە بەر هێرشی چەکدار و لێ یان کوژراوە و تاڵان کراون. ئێمە لێرە ٥٠٠ سەر مەڕ و ماڵاتی تاڵانکراومان ئەستاندۆتەوە و خەبەرمان داوە بێن وەری گرنەوە. ئاغاکانی سندووس و لاجان و شنۆ ئێستا لە ورمێ کۆ بوونەوە و داوای چەکیان کردووە کە لەم وڵاتەش ئەو تاوانە دووپاتە بکرێتەوە. ئێمە کە بەرهەڵستی ئەم جنایەتەمان دەکرد و پشتیوانیمان لە ماف و خەباتی ئێوە زەحمەتکێشان دەکرد ئەوە گرتوویانین و بۆ ورمێ مان دەبەن. بەڵام نابێ ئێوە بێڵن بە گرتنی ئێمە خەبات ڕاوەستێ. دەبێ کۆمیتەی وەرزێران کە دامەزراوە بە هێزتری بکەن. پشتی یەک بگرن. لە تێلگڕافخانە شکایەت بکەن. برادەرانی ئێمە زۆر لە دەرێ ماون و لە گەڵ ئەوان هاوکاری بکەن ".\nژاندارم کردیانە هەرا و هاواریان برد بۆ ژاندەرمەری. ئاجودان هات. گەیشتێ من قسەکانم دەهات تەواو بن . یەک دوو جار گوتی: " تکا دەکەم وەرە خوارە" . هایمە خوار. دوو برادەر ١٧٠ تمەنیان هێنا گوتیان ئێستا لێرە کۆمان کردۆتەوە. ئوتوبۆس لە نێو شوعار دان و چەپڵەڕێزان دا کەوتە ڕێ.\nگەیشتینە ورمێ. لە گاراژ دابەزین و بە پێ بە شەقام دا ژاندارمە وەپێش خۆیانیان داین. خەڵکی ورمێ لەو بەر ئەوبەری شەقام ڕاوەستا بوون و سەیریان دەکرد. یازدە کەس بە جلی کوردی لایان وابوو داخوا رێگرن. بە ژاندارمەکانم گوت با بە فایتوون بچین لە خوڵایان دەویست.\nفایتوونێکم ڕاگرت و سەرکەوتم. تا فایتوونی تر دەهات دەبوایە ڕاوەستین. لە سەر فایتوون هەستام و بە ترکی ڕووم کردە خەڵک و گوتم: " هاونیشتمانانی ئازەربایجانی پێتان وا نەبێ ئێمە لە سەر دزی یا شەڕ و کێشە گیراوین . ئێمەیان بە تاوانی دیفاع لە مافی زەحمەتکێشان و پشتیوانی لە خەباتی وەرزێران گرتووە. لە بۆکان دەرەبەگ و ژاندارم و لەشکرد دەیان وەرزێریان کوشتوە و تاڵانیان کردوون . نەک هەر لە کوردستان لە سەرانسەری ئێران ئازادیخواز کەوتوونە بەر پەلاماری حکوومەت . ئێستا ٢٥ تێکۆشەری خەڵکی ورمێ لە زیندان دان ئێمەش بۆ لای ئەوان دەبەن. ژاندارمەکان کردیانە هەرا و فایتون هاتن و بردیانین بۆ ئیدارەی ژاندارمە.\nدوو ڕۆژ لە ژاندارمەری ڕایان گرتین و بێ ئەوەی کە هیچمان لێ بپرسن. ڕۆژی سێهەم کردمان بە هەرا و گوتمان: " ژاندارم هەقی نیە ئێمە ڕابگرێ نەمان بەن بۆ دادسەر نان ناخۆین. دوای نیوەڕۆ بردیانین بۆ دادسەرا و قازی بڕیاری ڕاگرتنمانی دا.\nئێمەیان برد بۆ زیندانی شارەوانی. کاتێک ئێمە گەیشتینە زیندان ٢٥ هاوڕێی ئازەربایجانی لە زیندان ئازاد دەکران . لێفە و دۆشەگ و قاپوقاچاخ و هەموو ستومەکی پێ یان بوو بۆ ئێمەیان بە جێ هێشت. ئەو دەم زیندانی سیاسی ڕۆژی ١٧ قڕان جیرەیان دەدایە. نان و چێشتیان لە زیندان دا بۆ خۆ دروست دەکرد. ڕۆژێ بە دەیان کەس دەهاتە مولاقات، پۆلیس هەموو شتێکی پێویستی بۆ زیندانی دەکڕی. زیندان کتێبخانەی هەبوو، کتێبی باش دەهاتنە زیندان و لە واقیع دا مەکتەبێکی سیاسی بوو. دوو ڕۆژ بێدەنگ دانیشتن و ڕۆژی سێهەم پاش نانی بەیانی گوتم: " کاغەز و قەڵەم بێنن تا شکایەت بکەین و تێلگڕاف بکەین بۆ مصدق و بۆ ڕۆژنامەکان و بۆ شوێنە بەرزەکانی دەوڵەتی. بزانین ئێمەیان لە سەر چی گرتوە؟ " .\nکا حەمەدی قادری بە ڕەحمەت بێ گوتی: " دەتەوێ چبکەی؟ نووسینی چی؟\n-تێلگڕاف بکەین شکایەت بکەین خۆ نابێ هەر وا بێدەنگ دابنیشین.\n-هەر سێک تەڵاقم کەوێ قەڵەمی پێدا ناهێنی لێمان گەڕێ با تۆزێک بحەسێینەوە و یەک دوو جەمی خۆش بخۆین. خۆ من بە نان و شیرێژی " سەرووکانی" چاوم کویت بوون.\nهێندێ برادەرانم دڵخۆشی داوە. کردمانە بەرنامە ڕۆژی چوار سەعات ئێوارە و بەیانی باسی سیاسی و خوێندنەوەی کتێبمان هەبوو، گروبانێکی ئەڕتەشی هەبوو بە ناوی " شەوقەلی" بە خێر ئازادیخواز بوو بەڵام هەمیشە لە زیندان بوو. ئازادیان دەکرد پاش دوو ڕۆژ دەچوو کۆنە بەیانێکی دەدۆزیەوە و لە پێش ستادی لەشکر بڵاوی دەکردەوە دیسان دەیانگرتەوە. برا ئازەربایجانییەکان دەیانگوت هاوڕێ شەوقەلی لە دوو شت دەترسێ ، یەکەم ئیعدام، دووەم ئازاد کردن. هەر کەس هاتبا زیندان و لە بەندی سیاسیان بایە بێ ئەوە کە بزانێ کێ یە و لە سەر چی گیراوە شەوقەلی دەچوە پەنای و دەیگرت و باسی سیاسی بۆ دەکرد و بە ئیستلاحی خۆی " ڕوونی دەکردەوە". دەستی لە کابرا هەڵنەدەگرت و پشووی لێ دەبڕی.\nڕۆژێکیان دوای نانخواردن شەوقەلی ئەحمەد حەڵەبی گرت و بە بن دیوار دا هاتوچۆی پێ دەکرد و قسەی بۆ دەکرد. تا سەعات بوو بە یەک پشووی پێ نەدا. سەعات یەک بانگمان کردن نان بخۆین . کە دانیشتین ئەحمەد حەڵەبی یادی بە خێر بێ گوتی: ڕاوەستن قسەم هەیە. گوێ ڕاگرن. بڕیارم دا بوو هەتا دەمرم دەست لە خەبات و تێکۆشانی سیاسی هەڵنەگرم بەڵام تەڵاقم کەوێ ئەم جارە بچمە دەر تازە کارم بە سیاسەت و تێکۆشان نابێ. بەڵکوو جارێکی دیکەش گیرام و شەوقەلی هەر لێرە بوو میشکی سەرم دەبا و ماڵ وێران دەبم . کوڕە ئەتۆ چت لە من کرد؟ ".\nسەتمان کرد بە بنووسین و شکایەت. لە نەغەدە و مەهاباد لە سەر گرتنی ئێمە تێلگڕافی سکاڵا و ئیعتیراز بۆ تاران دەنێردران. بە دوای سەرکەت کردنی ڕاپەڕینی وەرزێران لە ناوچەی بۆکان و گرتنی ئێمە لە سندووس، دەرەبەگەکان لەم ناوصانە کەوتنە خۆ و دەستیان کرد بە دەر کردنی وەرزێران لە گوندان. ئەوەی دەیانزانی سەربزێوە و بۆنی حیزبایەتی لێ دێ دەریان کردن. لە فوندەکانی قارنە و قەڵاتان و دیلان چەرخ ١٣ ماڵی قەرە و جووتبەندەیان دەر کرد بوون . لە باڵغچی میرزا سەدیقی مامی غەنی بلووریان ماڵی ئێمەی دەر کرد بوو. لە ناوچەی بۆکان بە دەیان ماڵیان دەر کرد بوون و لە هیچ کوێ ڕایان نەدەگرتن.\nپیاوەتی و ئینسانییەت و ئازاتەتی خانمە خانمی سەدری قازی نابێ لە بیر بچێتەوە. زۆر لەو ماڵانەی دەر کران ئەو لە گوندەکانی گوێگجەلی و برایمابات [ موشیراباد دروستە] خانوونی دەدانێ و ڕایدەگرتن. چەند کەس لە دەرکراوانی سندووس هاتنە زیندان و گوتیان لە هیچ کوێ ڕامان ناگرن".\nگوتم: " ئەگەر لە حەڵب و کوێکان ڕاتان بگرن چۆنە ؟\n-زۆر باشە لە دەخڵ و دانمان نیزیک دەبین و هەر وەک لە سەر جێ وڕێیخۆمان بین وایە". نامەیەکم نووسی بۆ مام وسێنی خەلیل و مستەفای خەلیل ( پاشایی) لە حەڵب و کوێکان . ئەوان خۆیان بە دۆستی حیزب دەزانی و نێوانیان لەگەڵ من زۆر خۆش بوو. بۆم نووسین ئێستا ڕۆژی ئیمتیحانە تکا دەکەم ئەو ١٣ ماڵە ڕابگرن و جێگا و ڕێگای باشیان بدەنێ ".\nبرادەران گەڕانەوە. پاش دوو ڕۆژ محەمەدی کوڕی مام وسێن هاتە مولاقات. هەموو برادەرەکانی بانگ کرد گوتی بابم ناردوومی دەیگوت ئێمە خاوەن مڵک نین بۆ هەموو هاوکاریەک ئامادەین. هەر ١٣ ماڵیان ڕاگرتبوون و حاوا بوونەوە.\nڕۆژێکی دیکە میرزا مەولوود و کەریم لیتان هاتنە زیندان. بانگیان کردم و پاش چاک و خۆشی گوتیان: "خەراب قەوماوە هەموو کوردستانمان کردوە لە هیچ کوێ ڕامان ناگرن." ماڵە برایم لیتان لەو کەسانە بوون کە لە ڕاپەڕینی وەرزێرانی ناوچەی بۆکان دا دەورێکی پیاوانەیان هەبوو. میرزا مەولوود و میرزا کەریم ئازا و نەترس و بەکار بوون. برایم لیتان پیاوێکی بە ناوبانگ و دەستکەرەوە بوو. ئاغاکان بۆ ڕاگرتنی برایم لیتان ڕقەبەریان دەکرد بەڵام پاش هەرای بۆکان لە گوندی " عەمبار" دەریان کرد بوون و لە هیچ کوێ ڕایان نەدەگرتن. چوو بوونە دەستەبێل و مەرگەوەریش جێگایان وەگیر نەکەوتبوو. گوتیان: " وەزعەکە ئاوایە و هاتووین بزانین تەگبیر چییە؟ گوتم: " ئەگەر بچنە ئاڵیاوێی شنۆیە نامە بۆ موزەفەر خان دەنووسم خانوو و جێگاتان بداتێ.\n-ئەگەر وا بکەی لە بیرمان ناچێ. چووینە شنۆیە جێگامان وەگیر نەکەوت.ئاڵیاوێ زۆر جێگای چاکە و لە خوڵامان دەوێ".\nنامەیەکم نووسی بۆ موزەفەرخان داوام لێ کرد کە ئەو ماڵانە ڕابگرێ و جێگای باشیان بداتێ. موزەفەرخان بێجگەلەوە کە برای خێزانم بوو کوڕێکی پێشکەوتنخواز بوو و خۆی بە لایەنگری حیزب دەزانی. میرزا مەولوود و میرزا کەریم گەڕانەوە پاش دوو حەوتوو هەر دووکیان هاتنەوە زیندان. ماڵەکەیان هێنابوە ئاڵیاوێ و باش دامەزرابوون. هێندێ پارۆڵ و ڕێ و شوێنی خەباتم لە ناوچەی شنۆ پێ نیشان دان و گەڕانەوە.\nهێشتا لە زیندان بووم مستەفای موئمنی هات. مستەفای موئمنی برادەرێکی حیزبی بوو لە ورمێ مامۆستای وەرزش بوو. کوڕێکی هەڵسووڕ، ماڵەکەی مزڵ و ماڵی هەموو برادەرانی حیزبی بوو بە کاری خەڵکەوە ماندوو بوو. ڕابیتی ئێمە بوو لە گەڵ برادەرانی ئازەربایجانی ، بە داخەوە پاشان دەستی لە خەبات هەڵگرت و لە تاران کاسبی دەکرد. مستەفا هات و گوتی: " تاهیر خان تووتنی بردوونە دوخانیە و هاتووم نامەیەک بۆ مسیۆ بنووسی کە توتنەکانی باش بۆ بقەبڵێنێ . نامەم بۆ مستۆ نووسی و پاش چەند ڕۆژ تاهیر خانی سمکۆ هاتە لام و سوپاسی کرد.\nپاش ٢٥ ڕۆژ لە بازپورسی بانگیان کردین بازپورس گوتی: " ئێوە ئازاد دەکرێن بەو شەرتەی لە شاری ورمێ نەچنە دەرەوە و لێرە بمێننەوە." گوتم: " ئێمە لێرە گیر نابین خەرجی ئێرەمان نیە. ئەگەر تاوانبارین دادگاییمان بکەن، ئەگەر تاوانێکمان نیە لێرە گیر نابین و لەم گرتنەش خۆش نابین. "\n-ئەگەر ئەوانیش بچنەوە تۆ پێویستە لێرە بی.\nبرایانی ئازەربایجانی خەبەری ئازادی ئێمەیان زانیبوو. نیزیکەی ١٠٠ کەس بە دەستە گوڵەوە هاتبونە دەرکی زیندان، هێندێ کوردی شنۆ و نەغەدەش هاتبوون و بە شێوەیەکی شایی و پێشوازیەکی فەرم لە زیندان هاتینە دەر. چووینە موسافیرخانەی ژالە . هێندێ لە برادەران ناڕەحەت بوون و بۆ چوونەوە بە پەلە بوون. گوتم ئەوەی دەیەوێ بچێتەوە من لیرە دەبم و وڵام دەدەمەوە. چەند کەس لە برادەران چوونەوە و پاش دوو ڕۆژ هاتنەوە ورمێ. دوای چوار ڕۆژ بڕیارمان دا بچینە فەرمانداری و ڕابگەیەنین کە یا دەچینەوە یا دەبێ لێرە موخاریجمان بکێشن. لە بەر دەرگای موسافیرخانەی جەهان نوما تووشی کاک ئەحمەدی سەرووکانی برای کاپیتان قادری بووین گوتی:\n-وەرن چایەک بخۆنەوە ئێمەشیان بۆ فەرمانداری بانگ کردووە و پێکەوە دەچین . کە چووینە ژوور عەوڵای بایزئاغا لە وێ بوو. دانیشتین و کاک ئەحمەد گوتی: " عەوڵا ئاغا ئەوە کاک کەریمی حیسامی یە نایناسی؟\nعەوڵاغا هەستا و هات لە کن من دانیشت گوتی: " دەلێم تۆ بۆ دە ئاغایانت هەڵپێچاوە؟ چت لە گیانی ئێمە دەوێ؟\n-عەوڵاغا خەراپیان حاڵی کردووی . من دەڵێم کورد بۆ خۆ میللەتە/ زمانی خۆی هەیە، خاوەنی مێژوو و ڕابردووی خۆیەتی بۆچی دەبێ کورد هیچ دەستەڵاتی نەبێ و هەر عەجەم حوکماتی لە سەر بکا؟ من دەڵێم لە جیات مەعمووری تورک و فارس بۆ کورد لە کوردستان مەعموور نەبن؟ ، من دەڵێم با چیدیکە کورد ژێر دەست نەبن و بۆ خۆیان دەستەڵاتی وڵاتی خۆیان هەبێ . ئەوەیە تێکۆشانی من .جا ئەوانەی نۆکەری عەجەمانیان پێ خۆشە دژی من قسە دەکەن."\nکاک ئەحمەدی سەرووکانی گوتی: " عەوڵاغا حیسامی بۆ کورد هەوڵ دەدا خەراپیان حاڵی کردووی ." عەوڵاغا گوتی : " ئێستا ئەوە حاڵی بووم بە مرەقەدی شێخی بورهانی دەبێ بێ یە ترکەش و خەڵاتیشت دەکەم".\nکە چووینە فەرمانداری کۆمیسیۆنی ئەمنیەت کۆبوونەوەی هەبوو. دەیانویست بڕیار لە سەر ئەوە بدەن کە ئێمە ئازاد بکرێین یا دوورمان خەنەوە. من دانیشتم و لە بەر بێ کورسی برادەران ڕاوەستان. ڕووم کردە فەرماندار و دادستان وگوتم: " ئێمە چاوەڕوانی ئەوە بووین کە فەرماندەی ژاندارمەری تەمبێ بکرێ. ئەو بێ ئیجازەی دادستان ئێمەی هێناوەتە ئێرە و ٤٨ سەعات لە ژاندارمەری ڕایگرتووین. ئێمە بە نووسین شکایەتمان کردوە و ئێستاش داوا لە دادستان دەکەم بە شکایەتی ئێمە ڕا بگا".\nفەرماندەی ژاندارمە هەستا و گوتی: " لە بەر قانوون نەبایە تۆم نەدەهێنا زیندان لە بن داران دا دەمکوشتی ".\nگوتم: " ئەگەر قانوون هەبایە کۆنە قازاخی وەک تۆ بەم چەشنە ڕاوڕووتی نە دەکرد"، بۆ فەرماندار و دداستان شەرمە کە ژاندارمەیەک بە ئاشکرا لای ئەوان هەڕەشەی کوشتن دەکا."\nدادستان ڕووی کردە کابرای ژاندارمە و گوتی: " لە کۆبوونەوە ڕەسمی دا پێویستە رعایەتی قسە بکرێ ".\nبە فەرماندارم گوت: " بە گوێرەی کام قانوون ئێمەتان لێرە ڕاگرتوە؟ ئێمە بە گوێرەی کام قانوون مانگێک زیندانی کراوین؟ ئەگەر تاوانمان هەبوە بۆچی بازپورس هیچی لێ نەپرسیوین؟ "\nدادستان گوتی : " دەوڵەت کۆمیسیۆنی ئەمنیەتی داناوە. کۆمیسیۆن هەقی هەیە تا شەش مانگ یەکێک زیندانی بکا ئیستا ئێوە بڕۆنەوە کارێکی وا مەکەن کە ناوچە ئاڵۆز بێ."\nئێمە وەدەرکەوتین و گەڕاینەوە بۆ نەغەدە. ئەم جار ئەو ئاغایانەی وەرزێریان دەر کرد بوون کەوتبوونە کلکە سووتە و ڕۆژێ دەهاتن کەو با بێنەوە سەر شوێنی خۆیان. کۆمیتەی وەرزێرانمان تێ گەیاند کە دراوی تووتن و چەوەندەر بۆخۆیان وەربگرن و نەهێكن ئاغا وەری بگرێ. نامەی بە کۆمەڵمان پێ دەنووسین بۆ دوخانیە و کارخانەی قەند کە دراوای تووتن و چەوەندەر مەدەن بە ئاغاکان. پێشتر وەرزێر نەیدەتوانی دراوی تووتن و چەوەندەر وەر بگرێ ، نەیدەزانی چەندی هەیە.\nپاش هاتنەوەم لە زیندان ڕۆژێک هاوڕێیانی دەربەند بانگیان کرد بووم لەگەڵ دوو سێ برادەر چووینە دەربەند. گوتیان سەید مارفی کامووسی مردوە لەگەڵمان وەرە بچینە سەرەخۆشی. منیش کوڕەکانی سەید مارفم دەناسی و چووینە کامووس.\nدانیشتبووین و میوان زۆر بوون ڕادیۆ تاران خەبەری دەگوت و باسی شەڕی کورە و سەرکەوتنی کۆمۆنیستەکانی دەکرد. سەید ڕەحمانی کوڕی سەید مارف گوتی: " کاک کەریم چونکە کۆمۆنیستە ئەو خەبەرەی چەند پێ خۆشە"،\nگوتم: من هاوڕێیانی دەربەند هێنایانم دەنا نایەمە ماڵی تۆ. ئەوە دەڕۆم و مەگەر بە لەشکر بێمەوە ماڵت ، هەستام وەدەر کەوتم. وەزێرەکان کاموس چوونە کارخانە و پووڵی چەوەندەریان وەرگرتبوو. سەید ڕەحمان هەموو ڕۆژێ دەهات دەیگوت:\n-پووڵەکەیان وەرگرتوە هیچ، بەڵام ڕێگا نادەن کە پەیمانی چەوەندەر ببەستم.\n-هەقی خۆیانە بۆ تۆ پەیمان ببەستی؟ تۆ چەوەندەر ناکەی ، کوێرەوەری ناکێشی ئەولادی پێغەمبەریش بەستە،\nقاوەخانەی سەید کاکە ببوە مەکۆ و جێگای کۆبوونەوە و هاتووچۆی خەڵک و جێگای سکاڵا و نامە نووسین. ڕۆژێ جارێک دەچووم قسەم بۆ خەڵک دەکرد و بۆ یەکێتی و درێژەی خەبات هانم دەدان.\nکە لە زیندان هاتمە دەر ماڵەکەی ئێمەشیان دەر کرد بوو. بابم هاتبوو لە نەغەدە خانوویەکی لە حەسارێکی گرتبوو دیسان بێ کار و کاسبی مابۆوە. کوێخا مەحموودی باڵغچی زۆر پیاوانە ماڵەکەی بە عاڕەبەی خۆی هێنا بووە نەغەدە. ئاوردوو و دار و بار و شتی پێویستی بۆ هێنابوون. چاکە و پیاوەتی کوێخا مەحموودم لە بیر ناچێ و نەچووە. ئامۆزایەکم هەبوو لە قەڵاتان سەڵت و کارداری خەڵکی دەکرد. بیستبووم گەنمی هەیە. ئێوارەیەک چوومە قەڵاتان و بە ئامۆزاکەم گوت: " هاتووم ئەو گەنمەی هەتە و دە چاڵت کردووە بە قەرز بمدەیەی."\n-قەرزی چی؟ خۆ دەزانم نامدەیەوە سبەی چاڵەکە دەر بێنە و بیبە.\nبرادەران فوتیان شەو مەوچۆوە بەیانی چاڵ دەردەهێنین و بە عارەبە بۆت دەبەینە نەغەدە. ڕاوەستابووین قسەمان دەکرد، برایماغا هات سڵاوی کرد و گوتی: " هاتووم شەو میوانی من بی. "\n-میوانی تۆ نابم. ڕابردوویەکی خاوێنت نیە. مەسەلەی هەڵبژاردنم لە بیرە.\n-با وەدوای ڕابردوان نەکەوین هاتووم میوانم بی .\nزۆری پێ داگرت. چەند برادەرێکی حیزبیم برد و چووینە دیوەخانی ئاغا. کە چووین کاک سەعیدی کوڕی حاجی سەید حەسەنی کۆنە قەڵا لەوێ بوو. کاک سەعید کۆلکە مەلایەکی خەر موقەدەس بوو هیچی نەدەزانی و لە بەر خاتری حاجی سەید حەسەن کرد بوویانە مەلای قەڵاتان و ئاغاکان بە مەلائیکەتیان دەزانی. لەگەڵ کاک سەعید چاک و خۆشیمان کرد و سەعات حەوت کاتی بڵاو بوونەوەی دەنگ و باس بوو.\nگوتم: " برایماغا کوا ڕادیۆت نیە؟ کاتی ئەخبارە با بزانین دنیا چ باسە\n-کاک سەعید تەشریفی لێرەیە\n-جا چبوو ؟ کاک سەعیدیش وەک ئێمە گوێ دەداتێ.\nڕووم لە کاک سەعید کرد و گوتم: " ئیجازە دەفەرمووی گوێ بدەینە دەنگوباس؟\n-کاک کەریم حەرامە حەرام\n-بۆی ناوێ حەرامە و بڕایەوە\n-کاک سەعید خۆ تۆ لەگەڵ عەییز کاکیل قسان ناکەی، لەگەڵ من قسە دەکەی پێم بڵێ بۆ حەرامە تا منیش گوێ نەدەمێ.\n-حەرامە. کافر دروستیان کردووە و ئێمەش موسوڵمانین!\n-دە وا بفەرموو تا دەلیلەکە بزانین و ئێمەش قانیع بین. کە وام گوت کاک سەعید پێی خۆش بوو و وای زانی بە ڕاستیمە و بێدەنگ دەبم. گوتم کاک سەعید پێم ناڵیی ئەو کەوا و پانتۆڵەی لە بەرت دان و نوێژیان پێوە دەکەی کێ دروستی کردووە؟ ئەو مەندیلەی لە سەرت هاڵاندووە کێ دروستی کردووە؟ ئەو شاڵەی لە پشتت بەستووە و جوولەکە شینیان کردووە کێ دروستی کردووە؟ تا کەی بەو قسانە و بە ناوی ئیسلام خەڵک گێژ دەکەن ؟ بە ناوی حەڵاڵ و حەرام چاوی خەڵک دەبەستن ؟\nڕادیۆ هاتە دیوەخان و برایماغا گوتی: " خوا وەتحەسێنێ لە چنگ کاک سەعید ڕزگار بووم، بەیانی برادەران چاڵە گەنمیان دەرهێنا و بردم لە نەغەدە فرۆشتم .\nسەرچاوە: کەریمی حسامی ، لە بیرەوەریەکانم بەرگی – یەکەم ، لە منداڵیەوە تا ساڵی ١٩٥٧، وەشانا ژینا نوو، چاپی یەکەم ئادار ١٩٨٦، ئووپسالا، سوێد لل ٢٠٦ - ٢١٨\nوێنەکان: لە کتیبی ڕەحمان. محەمەدیان ، بۆکان لە سەدەی بیستەم دا، کۆی ٨١ بەڵگە نامە، بەرگی یەکەم ، تهران ، کولە پشتی سال ١٣٨٩


بانگەوازی کۆمسیۆنی تەشکیلات بە بۆنەی ٢٨ساڵەی تیرۆری د.قاسملوو و هاوڕێیانی\nبۆ بەرزڕاگرتنی یادی ڕێبەری شەهید د.قاسملوو لە ٢٨ سالەی شەهیدبوونی دا\n٢٢ی پووشپەڕ، لە مێژساڵە بیرخەرەوەی یەکێک لە ڕووداوە تاڵەکانی مێژووی بزووتنەوەی کوردە.\nبیرخەرەوەی تیرۆری ڕێبەری لێوەشاوەی خەباتی شۆڕشگێڕانەی خەڵکی ڕۆژهەڵاتی کوردستان، د.عەبدولڕەحمان قاسملوو سکرتێری گشتیی حیزبی دیموکرات، بە دەستی ناردراوانی لوتکەی دەسەڵات لە کۆماری ئیسلامییە.\nلە ٢٢ی پووشپەڕی ١٣٦٨(١٣ی ژوئیەی ١٩٨٩)دا د.قاسملوو و هاوڕێ عەبدوڵلاقادری ئازەر(نوێنەری حیزب لە ئورووپا) و د.فازل مەحموود رەسووڵ، لە سەر مێزی وتووێژ بە دەست بە ناو دیپلۆماتەکانی کۆماری ئیسلامی لە شاری ڤییەن کەوتنە بەر دەسڕێژ و شەهید کران.\n٢٨ ساڵە، ٢٢ی پووشپەڕ بۆ گەلی کورد ئەگەر لە لایەکەوە وەبیرهێنەرەوەی لەدەستدانی ئەو ڕێبەرە گەورە و هاوڕێیەکانیەتی، لە لایەکی دیکەوە بووە بە بۆنەیەک بۆ دەربڕینی بێزاریی خەڵکی کوردستان لە ڕێژیمی تیرۆریست و، کورد کوژی کۆماری ئیسلامی. بووە بە بۆنەیەک بۆ نوێکردنەوەی پەیمانی وەفاداری بە ڕێگا و ئامانجەکانی ئەو ڕێبەرە شەهیدە. هەموو ساڵێ لە ٢٢ی پووشپەڕ دا و هەر ساڵەی بە گوێرەی بارو دۆخ و هەلومەرجی نێوخۆیی، ئەندامان و لایەنگرانی حیزبی دیموکرات بە تایبەت و دلسۆزان و ڕۆڵە بە هەست و بە هەڵویستەکانی گەلی کورد لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان بە گشتی، بە چالاکیی جۆراوجۆر و بە بەرزراگرتنی یادی د.قاسملوو و شەهیدانی دیکەی ڤییەن، سیمایەکی خەباتکارانەیان داوە بە شار و گوندەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان. مانگرتنی گشتی و داخستنی دوکان و بازار، بایکۆتی شەقام و شوێنە گشتییەکان و مانەوە لە ماڵەکان دا، چوونە سەر مەزاری شەهیدان و بە سەرکردنەوەی بنەماڵەکانیان، کوژاندنەوەی رووناکیی ماڵەکان لە شەوی ٢٢لە سەر ٢٣ی پووشپەڕ لە بیرەوەریی ساتەوەختی دەسڕێژی تیرۆریستەکان لە ڕێبەری شەهیدیان دا، هەر وەها زیندوو راگرتنی یادی ئەو ڕێبەرە بە توانایە بە کارێکی تەبلیغاتیی بەرین لە دەوروبەری ٢٢ی پووشپەڕ دا، لەو حەرەکەت و چالاکییانە بوون کە گەلەکەمان بۆ مەحکوومکردنی تاوانی تیرۆریستیی ڤییەن و بەرزراگرتنی یادی د.قاسملوو و هاوڕێکانی، کەڵکیان لێ وەرگرتوون. ئێستا ئیدی نزیکبوونەوە لە ٢٢ی پووشپەڕ، بۆ کاربەدەستان و بەکرێگیراوانی کۆماری ئیسلامی لە کوردستان بە واتای بەرەوڕووبوونەوەیەکی دیکەیە لە گەڵ شەپۆلێکی تازە لە خۆنواندنی ڕق و بیزاریی خەڵکی کوردستان لە ڕێژیمەکەیان. ئەمە بووە بە نەریت و کولتوورێکی شۆڕشگێڕانە و جێگای شانازی کە جێی خۆیەتی بەردەوام بمێنێتەوە و ساڵ بە ساڵ دەوڵەمەندتر بکرێ.\nئەمساڵ لە کاتێک دا بەرەو یادی ٢٢ی پووشپەر دەچین کە ڕێژیمی جینایەتکاری کۆماری ئیسلامی، دوای تەقەکردن و تەقینەوە گوماناوییەکانی نێو مەجلیس و مەرقەدی خومەینی لە ١٧ی جۆزەردان دا، پتر لە پێشوو دەیەوێ خۆی وەک قوربانیی تیرۆریزم نیشان بدا و هەر بەم بیانوویەش لە نێوخۆی وڵات دا کەوتووەتە گرتن و راوەدوونانی چالاکان و جیابیران و زیاترکردنی کوشت و بڕی کۆڵبەران و خەڵکی زەحمەتکێش و بیدەرەتانی ناوچەکانی سەر سنوور. بەڕێوەبەرانی ئەو ڕێژیمە لە دەرەوەی سنوورەکانیش و لە ئاستی ناوچە دا، بە نواندنی توانای مووشەکیی کۆماری ئیسلامی، بە دەستدرێژی و ئاگربارانی سنوورەکانی هەرێمی کوردستان و بە هەڕەشەی نیزامیی جۆراوجۆر لە ئۆپۆزیسیۆنی کوردی ڕۆژهەلات، دەیانەوێ لە لایەکەوە کارنامە و ناوەرۆکی تیرۆریستیی ٣٨ ساڵی ڕابردووی ڕێژیمەکەیان لە بیر خەڵک و جیهانیان بەرنەوە. لە لایەکی دیکە شکست و زیانە گیانییە گەورەکانی سوپای پاسداران لە سووریە و بە فیڕۆ دانی سامانی وڵات لە شەڕ و دەستێوەردانی کاروباری وڵاتانی ناوچە و هەر وەها ململانێی نێوخۆیی ڕێژیمەکەیانی پێ داپۆشن. بانگەوازی ئێمە بۆ سەرجەم ڕۆڵە دلسۆزەکانی گەلەکەمان لە بەرەبەری ٢٢ی پووشپەڕ دا ئەوەیە بە هەر شێوەیەک بۆیان دەکرێ، ئەمساڵیش بەو جۆرەی لێیان چاوەڕوان دەکرێ، یادی ڕێبەری مەزن د.قاسملوو و هاوڕێیانی بەرز رابگرن و بە یەکگرتوویی وهاوپشتیی یەکتر، ئەوەندەی دەگونجێ بێزاریی خۆیان و گەلەکەیان لەو ڕێژیمە تیرۆریست و دژە کوردە، پێشان بدەنەوە. ئەرکی هەموو لایەکمانە بە کۆماری ئیسلامیی بسەلمێنینەوە کە پەروەندەی تیرۆری ڤییەن و پەروەندەی شەهیدکرانی ڕێبەران و تێکۆشەرانی دیکەی گەلەکەمان بە دەستی ئەو ڕێژیمە ، لە وێژدانی نەتەوەکەمان دا هەر وا زیندوو و کراوەیە و هەتا تەمەنی پڕلە نەکبەتیی ئەو ڕێژیمە کۆتایی پێ دێ، خەباتی گەلی کورد بۆ مافە رەواکانی درێژەی دەبێ.\nبەو هیوایەی خەڵکی کوردستان ئەمساڵیش لە ٢٢ی پووشپەڕ دا، نموونەیەکی پڕشنگداری دیکە لە یەکگرتوویی و بەهەڵویست‌بوونی خۆیان بەرامبەر ڕێژیمی تیرۆر و تاوان، ڕێژیمی کۆماری ئیسلامی نیشان بدەنەوە و بیسەلمێننەوە کە خەبات بۆ ئەو ئامانجانەی د.قاسملوو و دەیان ڕێبەر و سەرکردە و هەزاران تێکۆشەری دیکەی کوردستان گیانیان لە پێناویان دا بەخشین، هەر وا بەردەوامە و درێژەی هەیە.\n١٥ی پووشپەڕی ١٣٩٦\n٦ی ژوئیەی ٢٠١٧


فیلمێک لە سەر کیمیابارانکردنی حەڵەبچە بەرهەم دێت – Rojpress| ڕۆژپرێس\n2011/06/04 2012/11/17 Rojpress\nئەکتەرەکان، لە ئاستی سینەمایی جیهانی دان!\nبەم جۆرە وەڵامتان بدەمەوە: من لەو سەردەم (سەردەمی کیمیابارانکرانی حەڵەبچە) دا تەمەنم سی و یەک ساڵ بوو. لە ناو ئەکتەرە تورکەکان دا کەسیکی گونجاوی لەو تەمەنەم دا نەکەوتە بەر دڵ. لە ئەساس دا ئێمە ئەو فیلمە هەر بۆ تورکیا ساز ناکەین. بۆ سینەماکانی جیهانی سازدەکەین. هەر بۆیە دەبێ کاراکتێرە سەرەکیەکانیش لە نێوان ئەکتەرگەلێک هەڵبژێردرێن کە شایانی سینەمایی جیهان بن. بۆیە ئەو بژارەمان کردووە.\nوێنەکان لە کوێ هەڵدەگیرێن؟\nمادام بەشێکی سەرەکی تۆمارکردنی فیلمەکە لە شوێنی کارەساتەکە دەبێت، کەواتە خەڵکیش بەشدار دەبن لەم فیلمە دا؟\nلە تورکیاوە خەڵاتێک بە من نادریت!\nوێنەکانی ئوزتورک لە حەڵەبچە\nپڕۆژەیی ٤٠ وڵات ٤٠ وێنەیی ئوزتورک\nبابەتەکە بە تورکی\nشیمیاباران کردنی حەڵەبچە\nPrevious ناڵه‌ی جودایی/ هێمن مــــوکریانی\nNext کتاب‌هایی که قبل از مرگ باید خواند!


وتوێژ لەگەڵ د.مەسعود بینەندە سەبارەت بە پرسی کارەسات – به‌شی سێهه‌م ودوابه‌ش\nBy كولتور مه‌گه‌زین\t Last updated ئاب 25, 2020\nفۆتۆ؛ سووتاندنی جوله‌كه له كه‌مپی نازیه‌كاندا- ئاوسشڤیتز جه‌نگی جیهانی دووهه‌م - جه‌سته كۆنترۆڵكردن- له‌ناوبردن و جیاكردنه‌وه\nوتوێژ لەگەڵ د.مەسعود بینەندە سەبارەت بە پرسی کارەسات – به‌شی سێهه‌م\nئەمجەد غوڵامی: ئایا ئەدەبیات و هونەر توانیویانە دەستپێشخەری بکەن لە سازدانی فۆڕمێکی تایەکاری بۆ نواندنی ڕەنج یان هێشتاش لە داڵانی بەدفۆڕمی و ناکامڵیدا هەڵسوکەوت لەگەڵ ئەزموونی ژیان دەکەن و درۆی گشتیەتی دەرکی ڕەنجیان بەجێ هێشتووە بۆ ئەدەبی زەرد و ژوورنالیزم؟\nد.مەسعود بینەندە: ئەوەی کە بەگشتی ئەدەبیات و هونەر یان شێوازەکانی تری دەربڕین و داهێنان چۆن و تا چ ڕادەیەک دەتوانن هوشیاری و هەستیاریی ئێمە لەهەمبەر کارەساتەکانی ژیان بەدی بێنن خۆی جێگای مشتومڕێکی مێژوویی بووە. هەموومان ئاگاداری مانیفێستی دژە شیعری ئەفلاتوون هەین کە چلۆن شاعیران و\nفاشیزمی ده‌وڵه‌تی؛ هیتله‌ر و مۆسۆلینی.\nدراماتیستەکان بە درۆزن و هەروەها مەترسیدار بۆ ئاسایشی کۆمار دەداتە قەڵەم و لە ڕووبەری یۆتۆپیای خۆیدا شاربەدەریان دەکات. هەروەها تەواوی ئەو مشتومڕانەی کە ئایاکوو ئەم مەترسییە تەنێ بۆ شیعرە یان ستایلێکی تایبەت لە شیعر وەکوو شیعری لیریکایە؛ یان خود ئەمە پەخشان(prose) و نڤیساری بەدەر لە نەزم و بووتیقای ئەدەبییە کە توانستی خۆنەبان‌کردن و بەئایدۆلۆژیابوونی هەیە. میلان کۆندرا بەپێی ئەزموونی ژیانی خۆی لە سەردەمی دەسەڵاتی دەوڵەتانی تۆتالیتەر لە ئەورووپای ڕۆژهەڵات، شاعیران بە پێغەمبەرانی بانگدەری فەرامۆشی نێودێر دەکات کە لە ڕێگای گوتاری سۆزبەخش و ئەنارشیانەی خۆیانەوە پشتیوانی لە کردەوە دزێوەکانی دەسەڵاتدارانی سەردەم دەکەن. دەتوانین نموونەگەلێک ببینینەوە کە شاعیران و بەگشتی نووسەران قەڵەمی خۆیان دەخەنە خزمەت و پشتیوانی دەسەڵاتە سەرکوتکارەکان؛ بۆ نموونە هەندێ لە ئاوانگاردەکانی نیوەی یەکەمی سەدەی بیستەم وەکوو فیلیپۆ مارینێتی تەڤڵی ئایدۆلۆژیای شەڕخوازانە و بزووتنەوە فاشیستییەکان دەبن؛ یان هونەرمەندی بەناوبانگی سووڕیئالیست سالڤادۆر دالی نامەی پشتیوانی بۆ مۆسۆلینی دەنێرێ و هاودەنگیی خۆی بۆ لەسێدارەدانی ڕۆشنبیرانی دژبەری فاشیزم لە ئیتالیا ڕادەگەیەنێت. لێرەولەوێ نموونەی دژواز لە بابەتی چۆنیەتی ڕووبەڕووبوونەوە لەگەڵ دیاردەی دیکتاتۆری، سەرکوتکاری، سانسۆر یان کارەساتە کۆمەڵایەتییەکان دەدۆزینەوە چ لە ئاستی تێکست و بەرهەمدا و چ لە ئاستی کردەوە و هەڵوێستدا کە ڕەنگە نەتوانن فۆرمووڵ و سەرچەشنێکی یەکتا و یەکگرتوو بەدەستەوە بدەن. بەڵام ئەوەی سەلمێنراوە و دەتوانین بێ دڕدۆنگی بەڵێنی لەسەر بدەین ئەو وتەیەی ژان‌پۆل سارترە کە هیچ بەرهەمێکی هونەریی مەزن لە لایەنگریی کوشتن و سەرکوتکردنی مرۆڤەکاندا ناخولقێندرێت. هەروەها ئادۆرنۆ لەم بوارەوە دەڵێت وتاری سیاسی درۆزنانە شێوازی جوانناسانەی ناپاک دەکات، سیاسەتی خراپ دەبێ بە هونەری خراپ و هەروەها بەپێچەوانەوە. ئەمە سنووری بەرزەجێی ئینسانی و هێڵی سووری هونەرە کە ئیزن نادات بابەتی هاودەستی کارەسات بێتە پانتایی جیهانی داهێنان و لە مێژووی هونەری مەزندا جێگایەک بۆ خۆی تۆمار بکات.\nوادیارە وەسواسی ئەم پرسیارە کە ئایاکوو هونەر و ئەدەب توانیویانە فۆرمێک بۆ هەستکردن و تێگەیشتن لە ڕەنج بەدی بێنن، وەکوو سیمپتۆمێک بەردەوام بەرۆکمان دەگرێت و بەرەو دووپاتکردنەوەیەکی نۆرۆتیک ڕاماندەکێشێ. بەهەرحاڵ بەدەر لە ڕەهەندی پاتۆلۆژیکی پاتەکردنەوە لێرەدا هەوڵ ئەدەین لایەنی ڕزگاریدەری ئەم کردارە وەگەڕ بخەین. فۆرمی هونەر و وێژە چۆن و بە چ مەبەستێک دەتوانن دیالێکتیکی یادەوەری و فەرامۆشی لە پێناو فامستی ڕەنجدا بەرهەم بێنن؟ ڕەنگە بۆ وەڵامی ئەم پرسیارە کە ورووژاندنی لە نیچەوە ئاخێز دەگرێ و لە فرۆید و ریکۆردا بەردەوام دەبێ و دەگا بە ئێستای کۆمەڵگای ئێمە، پێویست بێت دیسانەوە ئاوڕێک لە چەمکەکان بدەینەوە. نیچە لە لەهەمبەر نەخۆشینی ئەورووپایی سەدەی نۆزدەهەمی، واتە کەشفی هەرێمی مێژوو هەڵوێست دەگرێ و پێی وایە دەبێ هاوسەنگییەک لە نێوان سەرنجی زێدەڕۆیانە بۆ مێژوو(یادەوەری) و فەرامۆشی لەڕادەبەدەر بدۆزینەوە. هەربۆیە دەبێ زۆرجار لەهەمبەر یادەوەریی توندڕەودا بوەستینەوە و بە فەرامۆشکردنی چالاک(active forgetting) و تێڕامانی ناوەخت دەسبەرداری جەستەی مردووی ڕابردوو ببین و رێگە بۆ داهاتوویەکی جیاواز ئاوەڵا بکەین. فرۆید لە باسی ماتەم و مەخولیادا ئاماژە بە دەوری یادەوەری و فەرامۆشی لە پێکهێنانی هاوسەنگیی دەروونی مرۆڤەکان دەکات و پێی وایە دەبێ پێگەی خۆمان لە ئاست ئۆبژەی لەکیس‌چوو(قوربانی یان مردوو) بە درووستی دیاری بکەین. هەربۆیە پێی وایە زۆرجار فەرامۆشی ترۆمایەک درووست دەکا کە ئاسایشی ئێمە بەردەوام دەهەژێنێ و تاکوو بە یادەوەری ڕووداوی مەترسیهێنەر، ئەو ئوبژەیە لە پێگەی درووستی خۆیدا دانەنێین، پێمل بە یادەوەریی بەردەوام و پاتۆلۆژیک دەبینەوە(پێملبوون بە پاتەکردنەوە).\nهەربۆیە دەبێ یەکجار بۆ هەمیشە وەبیری بهێنینەوە تاکوو بتوانین فەرامۆشی بکەین؛ واتە مافی یادەوەری و مافی فەرامۆشی لە هاوپێوەندییەکی دوولایەنانەدا بەئەنجام دەگەن. مافی فەرامۆشی نە بە واتای لەبیربردنەوە و تۆمارنەکردن بەڵکوو بە واتای دۆخێکە کە پاش وەبیرهێنانەوەی کارەسات و تۆمارکردنی ڕەنجی قوربانی دێتە کایەوە؛ دڵنیایی‌یەک لەوەی مافی بەرکەوتووان و ئازارچێشتووان ئەدا کراوە و وەکوو پرسێکی مێژوویی بەرەو نەوەکانی داهاتوو کراوە و هۆشداری‌بەخشە. کرێسنووسکایا کە بۆماوەی دوازدە ساڵ لە ئۆردووگای کاری زۆرەمڵێ(Gulag)ی سەردەمی ئێستالین ژیانی تێپەڕ دەبێت پاش تۆمارکردنی بیرەوەرییەکانی گوولاگ، لە نامەیەکدا بۆ دایکی ئاوەها دەنووسێ: دایە‌گیان ئەوە وەسیەتی کۆتایی ئێوەم بەجێهێنا و بیروەوەری ئەم ساڵانەم هەموو نووسیەوە، ئێستا ئیزنم پێ دەدەی فەرامۆشیان بکەم؟\nڕیکۆر هەروەها باسی بیرەوەریی بەکۆمەڵ دەکات و لەسەر ئەو باوەڕەیە کە دووبارە گێڕانەوەی ئەو بیرەوەرییە بەکۆمەڵانە، پێوەندی نێوان بیرەوەری مرۆڤەکان ساز ئەدات و ئاڵووێرکردنیان دەهێنێتە کایەوە. ریکۆر کە چەمکی گێڕانەوە(narration) لە جێگای چەمکی حەقیقەت(truth) بەکار دێنێ، جەخت لەسەر مێژوونووسیی ڕەوایی دەکات و پیی وایە لەم چەشنە گێڕانەوەی مێژووەدا سووژەی مرۆڤ چالاکانە و لە ڕێگای دووبارە خوێندنەوەی ڕابردوو، ئەزموونی مێژوویی لە داڕێژگەی ڕەوایەتدا پێکەربەندی دەکات و بەم شێوەیە بەسەرهاتی مێژوویی مرۆڤەکان بۆ یەکتر لە پلاتی چیرۆکەکاندا مسۆگەر دەبێت. ڕیکۆر لەهەمبەر ڕەوتی فەرامۆشی و دەستێوەردانی حافزە و بیرمان (paramecia)دا دەوەستێتەوە و ئەرکی فەرامۆش‌نەکردن بە ئەرکێکی ئەخلاقی لە ئاست قوربانیان دەزانێ. هەر بۆیە پێی وایە لە پێکەوەگرێدانی بیرەوەری و مێژوودا دەبێ جیاوازیی ڕوانگەی جەلاد لە نیگای قوربانی بناسینەوە و بەم چەشنە بەرپرسایەتی خۆمان لە هەمبەر مێژووی فەرامۆشکراو و سەرکوتکراوی قوربانی دەرببڕین. هەوڵدان بۆ فەرامۆش‌نەکردن و هەروەها فامستی ڕەنجی ئەویدی چەشنێ ئاکاری کارەساتە کە دەرفەتێکمان بۆ دەڕەخسێنێ تاکوو بیر لە ئازاری قوربانیان بکەینەوە؛ واتە درێژەپێدان بە ڕەنجێک کە ڕەنگە ڕەنجی ئێمە نەبێت. یاسپێرس پێی وایە هەستکردن بە گوناهی هاوبەش و سووچی گشتی لە ئاست کارەسات وادەکات کە بۆ نموونە ئاڵمانییەکان کۆمەڵکوژیی ئاوسشڤیتز تەنیا بە تاوانی هیتلەر دانەنێن و بەرپرسایەتی خۆشیان ببیننەوە. بلانشۆ وتەنی خواستی کۆتایی بەندکراوانی ئۆردووگاکان ئەویە کە: بزانن چی ڕوویدا، فەرامۆش مەکەن، هەرچەند هیچکات لە قوڵایی ڕووداوەکە تێناگەن.\nجه‌نگی جیهانی دووهه‌م – جه‌سته كۆنترۆڵكردن- له‌ناوبردن و جیاكردنه‌وه\nبێگومان ئاپاراتووسەکانی فەرامۆشی و دەزگاکانی بەلاڕێدابردنی بیرمانی بەکۆمەڵ لەسەردەمی مودێڕندا هێزی بێ‌وێنەیان گرتووە. کاتێ کێسینجەر دەڵێ “مێژوو بریتییە لە بیرمانی دەوڵەتان” دەبێ دەسبەجێ مەترسی دۆخی ئێستا دامانبگرێ کە سەردەمی هەژمۆنی دەوڵەتەکان و ئاپاراتووسەکانی فەرامۆشی و دەستێوەردانە. ڕۆژنامەگەری ئەگەرچی خۆی خاوەنی حافزەیەکی مێژووییە و زۆرجار دژ بە هێزەکانی فەرامۆشی هەوڵی نواندووە بەڵام شێوازی باو و جیهانگیری ڕۆژنامەگەریی سەر بە پیشەسازیی فەرهەنگ و بازاڕی پاپیۆلار، ئەرشیڤ و بیرمانێکی مەزنی لەهەمبەر وەبیرهێنانەوە و یادەوەریدا دامەزراندووە. ئاگامبێن وتەنی ئەوەی لەمپەری پێوەندی‌گرتن دەبێ خودی پێوەندگرییە؛ واتە هەمان شت کە پێوەندیی مرۆڤەکان مسۆگەر دەکات لێکیان جودا دەکاتەوە. هەربۆیە دەڵێت ژۆرناڵیستەکان و دامودەزگای میدیاکان(هەروە‌تر دەروونشیکاری لە کەرتی تایبەتدا) پێکهێنەری ئاپاراتووسێکی نوێی ئایینین کە بەڕێوەبەرێتی ئەم چەشنە لە نامۆیی سرووشتی زمانیی مرۆڤەکان دەکەن.\nوەکو لەم ڕستە ناهاوسازەدا دەردەکەوێ؛ “بیرمانی من مەزنترین ڕێگری وەبیرهێنانەوەمە”، زۆرجار ئەوەی کە هۆکاری فەرامۆشی و لەبیربردنەوەی مێژوو و بەسەرهاتەکانە نەک خودی فەرامۆشی بەڵکوو ئەو بیرمانە بەربڵاوەیە کە ئەقیانووسێ لە دەیتا و زانیاری بەرهەم دێنێ بەڵام واقیعی شتەکانمان لێ دەشارێتەوە. وەک لە نەقڵی پارادۆکسیکاڵی “دارەکان ڕێگری لە دەرکەوتنی دارستان دەکەن”، بە شێوەیەکی ئایرۆنیک ڕوون دەبێتەوە ئەوڕۆکە ئەوە حافزەی ڕۆژنامە و میدیا و بە گشتی ئاپاراتووسەکانی وەبیرهێنانەوەی بەردەوام و سی‌ئێن‌ئێن‌ئاسا(CNN effect)ن کە بیرمانی ڕاستەقینە و پراکتیسی یادەوەریی مێژووی قوربانییان لە خشتە بردووە. تۆنی بێنێت سەبارەت بە کارکردی مۆزەخانەکان دەڵێ ئەم شوێنانە تا ئەو ڕادەی کە جێگای یادەوەرین، فەرامۆشیش بەرهەم دێنن. واتە بۆ وەرگرتن و هاوجووتبوونی بەردەنگی ئێستا لەگەڵ ڕابردوو دەبێ بەشێ زۆر لە بڕگە ناخۆش و کارەساتبارەکانی بسڕدرێتەوە. فۆکۆ وتەنی مۆزەخانەکان بەپێچەوانەی ئاخێزە پڕ لە ململانێ و شەڕوشۆڕەکانیان شوێنی ئاسایش و دڵنیایین، شوێنی خەوێکی ئارام و بێ‌قڕەن. کاتێ لە هەڵەبجە خەڵک لە درێژەی ناڕەزایەتییەکاندا هێرشیان کردە سەر مۆزەخانە و مۆنۆمێنتی یادی قوربانیانی کارەساتی کیمیابارانی ئەو شارە، کارەساتێکی شاراوە ڕووی خۆی ئاشکرا کرد کە لە ڕێگای مۆزەخانەوە کاریگەریی دەنواند؛ کارەساتی فەرامۆشی لە ڕێگای دەزگاکانی پڕووپاگاندای یادەوەری.\nئەمجەد غوڵامی: ئەگەر بمانەوێ دواپرسیارمان تەرخان بدەین بە مژاری مەرگ و مەترسیی نەخۆشی کۆرۆنا، شتێک کە زۆر لەبارەیەوە دەوترێ، زەختی ئەو نەخۆشییە لە سەر بەساڵاچووان و کەسانی نەخۆشە. وەک بڵێی بەجێماوانی کرونا کۆمەڵگایەکی منداڵ و گەنجە. وەک کۆمەڵناسێک چۆن لەم وێنایە دەڕوانی؟\nد.مەسعود بینەندە: لە سەردەمی پێش‌مودێڕندا چەرخی ماڵتووسی سنوورێکی بۆ پەرەسەندنی ڕادەی جەماوەر دانابوو و لە ھەر قۆناغێکدا بە ڕووداوی سرووشتی، نەخۆشین یان قاتوقڕی حەشیمەتی جیھانی کۆنتڕۆڵ دەکرد. ئەوڕۆکە ئەم مژارە بۆ ھاتنی ڤایرۆسی کۆرۆنا لە دوو ڕوانگەی جیاوازەوە ھاتۆتە ڕۆژەڤەوە. یەکەم ئەوەی کە هێرشی ئەم ڤایرۆسە چەشنێک تۆڵەسەندنەوەی سرووشتە لە جەماوەر؛ واتە گوشار و تێکدانی لەڕادەبەدەری کۆمەڵگەی مرۆڤ لە ئاست سرووشت ئەم پەرچەکردارەی بەدوادا هاتووە. واتە سرووشت بۆ بەرگری لە کیانی خۆی ناوبەناوێ بە وەگەڕخستنی چەرخی ماڵتووسی، شاڵاوی ڤایرۆسی و ڕووداوی مرۆڤ‌قڕێن جیهانگیر دەکات و هۆشدارییەک سەبارەت بە ئاکامی کردەوە دژە سرووشتەکانی مرۆڤ بڵاودەکاتەوە. ڕوانگەیەکی تر کە بە شێوەیەکی دەسکرد و سۆبژێکتیو بۆ ئەم کەیسە دەڕوانێت پێی وایە ئەمە پیلانێکە بۆ کەمکردنەوە و پاقژکردنەوەی جەماوەری جیھان لە باری ڕادەزۆریی جەماوەر و بەتایبەت باری گرانی نەخۆش و پیر و پەککەوتەکان لەسەر ئابووریی وڵاتان؛ واتە بەکارهێنانی چەرخی ماڵتووسی بە شێوەی مەبەستمەند و پلانڕێژراو. وێرژێنی تری ئەم بۆچوونە ئاماژە بە ململانێ و کێبڕکێی ئابووری و ئەمنیی زلهێزەکانە کە لە پێناوی مەبەستی ڕکابەرانەی خۆیاندا دەست بۆ هەر چەشنە پیلانێکی دژەمرۆڤانە دەهاوێن. سەرەڕای ئەمانە دەیان تێزی پیلانگێڕیی تر لەم بابەتەوە ھاتوونەتە گۆڕەپانی لێکدانەوە و شیکاری ئەم دۆخە نالەبارەوە کە لە ھەموویاندا ڕەگێ لە پارانۆیا بەدی دەکرێت. لە نەخۆشیی پارانۆیادا نەخۆش پێی وایە ئەویدییەکی مەزنتر واتە “ئەویدیی ئەویدی”(the other of the other) لە ئارادایە کە تەنانەت ئەویدیی مەزنیش کۆنتڕۆڵ دەکات. بێگومان لەم دۆخە نالەبارەدا جۆرەها پارانۆیای سووک و گران پەرە دەستێنێ کە ساکارترین و ساویلکانەترین ڕێگا بۆ لێکدانەوەی ئەو دۆخە بەدەستەوە ئەدەن. ڕەنگە لە ڕووی دەروونناسییەوە ئەم پەرچەکردارنە چەشنێک میکانیزمی بەرگری بن بۆ ڕووبەڕووبوونەوە لەهەمبەر دۆخی نالەباردا؛ یان وەک دەڵێن لە ساتەوەختەکانی تەنگانە و قەیراندا باوەڕی پارانۆرماڵ(paranormal) و خورافی پەرەدەستێنێت. گرنگ ئەویە و دەبێ لەسەری ڕاوەستە کەین کە بە دەستبردن بۆ ئەم لێکدانەوانە بەرپرسایەتی تێگەیشتن و تێڕامان لەسەر دۆخی نالەبار و کارەسات‌ئامێز لە ئەستۆمان دەکەوێ و بەم چەشنە فەرھەنگی فەرامۆشی و قووڵایی کاتاسترۆفی بەرینتر دەبێتەوە. سەرەتا دەبێ بە تەوازوع و خاکەڕاییەکی فەلسەفی دان بەوەدا بنێین کە بەڕاستی نازانین چ خەبەرە و چی لە ئارادایە؟! ژیژەک وتەنی ئەم قۆناغە قۆناغی چەشنێک ئاگنۆستیزم و کەس‌نەزانییە کە تێیدا زۆرتر لە ھەر سەردەمێکی تر پێویستمان بە فەلسەفە و تیۆرییە. نە وەھمی پیلانگێڕی و نە گوتاری تەکنۆکرات و کارناسان، ھیچ‌کام بە‌ڕاست نازانن چ شتێ لەئارادایە. دژوازیی و پارادۆکسی ئەم دۆخە ئەوەیە کە سنووری نێوان خوێندنەوەی پارانۆیید و تێگەیشتنی درووست لە ئاست کارەسات تەماوی و تێکاڵاوە.\nكاتژمێری ده‌ستی ئه‌نفالكراوێك له باشووری ئێراق – گۆڕی به‌كۆمه‌ڵی دۆزراوه له ٢٠١٩\nبۆنموونە ئەوەی ڕوون و ئاشکرایە میکانیزمەکانی سەرمایە و دەسەڵات خۆیان پیلانی هەرەمەزن و هەرەسەرەکین و بۆ هەر شتێک نەخشە و ستراتێژیی تایبەتی خۆیان وەگەڕ دەخەن. ڕەنگە ئەم ڤایرۆسە مەبەستمەندانە و دەسکرد چێ نەکرابێ بەڵام هەر لە هەڕەتی دەرکەوتنیەوە تا دوا قۆناغەکانی، دەکرێ بە ئۆبژەی دەزگاگانی بەرهەمهێنان و کۆنتڕۆڵ، و تێکەڵ بە پلانی فەزا-سیاسەتی سەردەم دەبێت. سیاسەتی مەرگ لە ژین-سیاسەتەکاندا کۆتایی نایەت بەڵکوو لە نێوانێتی و ناشوێنێکی شاردراوەدا ڕاگیر دەکرێت و لە ساتی قەیراندا سەرهەڵدەدات. فۆکۆ پێی وایە کۆمەڵکوژی و پاکتاوی ڕەگەزی لەھەناوی سیاسەتی پاراستن، پەرەپێدان و بەڕێوبردنی ژیاندا بەردەوامیی خۆی پاراستووە. کەوایە ڕەگەزپەرستی یەکێ لە کارکردە دزێوەکانی دەزگاکانی سەردەمی ژین‌دەسەڵاتە کە جیاکردنەوەی نابەرابەر لە ھەناوی گشتێتی ھاوگرتووی جەماوەردا بەدی دێنن و لەژێر دروشمی پاراستنی ژیانی خەڵک بڕیاری مەرگ و نەمان بۆ ئەو کەس و کۆمەڵانە دەردەبڕن کە شیاوی زیندووبوون نین و لە ڕێسای پاراستنی ژیانی بایۆلۆژیکدا جێگایان نابێتەوە.\nئێسپۆزیتۆ هەروەها سیاسەتی ڕەگەزپەرستانەی نازییەکان وەکوو توندئاژۆترین شێوازی لۆژیلی ئەمنی(immunity logic) و پاراستنکارانە دەناسێنێت کە سیاسەتی ژیان لە هەناوی سیاسەتی مەرگدا دەشارێتەوە. ئێسپۆزیتۆ پێی وایە پارادایمی ئەمنی‌سازی کە گوتاری زاڵی بیری سیاسی مودێڕن پێک دەهێنێت بریتییە لە پێوندییەکی دەروونی سیاسەت و ژیان؛ بەو چەشنەی کە سیاسەت ژیان دەپارێزێت و هاوکات بەسەریدا زاڵ دەبێت و وزە و توانستەکانی لێ بزر دەکات. شێوازی پۆزەتیڤی پاراستنی ژیان هاوکات شێوازی نێگەتیڤی پاراستن پەرە پێ دەدات و ئاوقەدی توانست و وزەی ژیانی دەکات.\nھارت و نێگری پێیان وایە ژین- سیاسەتی سەردەم و بەرھەمھێنانی ژینەوەرانە بابەتێکی ھاوبەشی جیھانی پێکدەھێنن کە بنەمای دیمۆکراسیی جیھانییە. ئەمان بە درووستی دەڵێن جەستەی کۆماخەڵک(multitude) لە جەستەی جەماورجیاوازە، بەڵام دیالێکتیک و بەیەکداچوونی ئەم دوانە نابینن و سەرنجی ئەوە نادەن کە ھەرچی پانتایی و قەبارەی کۆماخەڵک و کار و بواری ژینەوەری پەرە دەستێنێ بەئۆبژەبوون و بەڕووتەڵ‌کردنی ژیان بەرفراوانتر دەبێت. ئاگامبێن لە بەرامبەردا، ئاپۆریای دیموکراسیی مودێڕن دەخاتە بەر ڕەخنە و دەڵێ سیاسەتی مودێڕن لە پڕکردنەوەی کەلێنی نێوان ژینی ژینەوەرانە و ژینی سیاسی دۆش‌داماوە و تا کاتێ نەتوانێ ژینی ڕووتەڵ لە بەستێنی ژیانی مرۆڤەکان بسڕێتەوە، توندووتیژیی و سیاسەتی مەرگ درێژەی دەبێت. کارەساتی ڤایرۆسی کۆرۆنا ڕوونی کردەوە کە جەستەی بایۆلۆژیک و ژینی ڕووتەڵ لە شێوازی مۆرککراوی فەزا-سیاسەتدا نە پێگەی بەرگری و رزگاری‌بەخشی بەڵکوو مەکۆی گیرۆدە‌یی و دەستەمۆبوونی لۆژیکی ئەمنی‌سازی و پارادایمی سنوورە. ئاگامبێن باوەڕی وایە جەستە هەمیشە لەشێکی ژین-سیاسی و تایبەت بە ژینی ڕووتەڵە و دەبێ لە دەرەوەی ئەم پانتاییەدا لە دووی ناشوێنەکانی ڕزگاری و بەرگری بگەڕێین. هارت و نێگری ڕەوتی سنوورسڕینەوە و بێ‌ناوەندێتی ئێمپراتووریای زاڵی سەردەم بە هەوێنی پەرەئەستاندنی بێسنووری هێزی کاری ژینەوەرانە و هەروەها ئیمکانی شۆڕشی هەمەلایەنە و هاوگرتووی کۆماخەڵک لە ئاستی جیهانیدا دەبینن. ئەمە لە حاڵێکدایە کە لە لۆژیکی فەزا-سیاسەتدا هیچ سنوورسڕینەوەیەک بە‌بێ جێگیرکردنی سنووری توندوتۆڵتر و نادیارتر بەئەنجام ناگات.\nپارادایمی سنوور کە سەرەکی ترین پارادایمی فەزا-سیاسەتی سەردەمە هاوکات کە سنوورە جوگرافی و فەرهەنگییەکان لە پێناوی جیهانگیریی سەرمایە و گەڕیانی کاڵا و هێزی کار ئاوەڵاتر دەکات سنوورەکانی بێ‌هێزی و بێ‌دەرەتانیی ژێردەستەکان و هەروەها دابڕان و جیاکردنەوەیان بەرفراوانتر دەکات. کارەساتی ڤایرۆسی کۆرۆنا نەتەنیا هاوئاهەنگی و نیزیک‌کەوتنەوەی دەوڵەتان بۆ یارمەتیی لێقەوماوانی لێ نەکەوتەوە بەڵکوو کەلێنێکی مەزنتری پێک هێنا کە ڕکابەریی دەوڵەتانی (دۆخی جەنگ) لێکەوتەوە. هەروەها لەم پرۆسەیەدا دەسەڵاتی حکوومیی لە ئاست خەڵک بەزەبرتر و باڵادەستتر بوویەوە و کۆی خەڵکیش لە یەکتر دوورتر و نامۆتر کەوتنەوە. لە ئاکامی ئەم ڕووداوەدا هاوسەنگیی تۆپۆلۆژیک و کات-شوێنەوارانەی نێوان “خێزان-کۆمەڵگەی مەدەنی-دەوڵەت”لێکترازاوە؛ بەو چەشنەی کە کۆمەڵگەی مەدەنی و دامەزراوەکانی لە ڕێگای سیاسەتی ئەمنی‌سازیەوە خانەنشین کراون. هەروەها جەستەی کۆمەڵگا دابەزیوەتە ئاستی لەشێکی ژینەوەرانە و پاتۆلۆژیک کە دەسەڵات و ڕەوایی دەوڵەت لەپێناو خاوەندارێتی و پاراستنیدا سەلمێندراوە. مەبەست ئەوەیە بڵێین ئەوڕۆکە ئایدیای کۆمەڵگای سەربەخۆ چووەتە پەراوێز و لە ئارادا نەماوە لەبەر ئەوەی ئەم ئایدیایە لە فەزا-فراگمێنتی جەستە‌ی کۆمەڵگا دیھاوێژی کراوە و شوناسی ماڵتیتوود داشکێنراوەتە سەر شوناسێکی سایبۆرگی کە بە میکانیزمەکانی سایبێرنەتیکی و ڤایرۆسی کۆنتڕۆڵ دەکرێت. بێگومان ھێشتا ھەواڵی کارەساتمان پێ نەگەیشتووە کاتێ وادەزانین ڤایرۆسی کۆرۆنا تەنێ نەخۆشین و پەتایەکی بەربڵاوە و ڕەنگە پاش کۆمەڵێ قوربانی و قۆناغێک لە قەیران کۆتایی پێ بێت. ڤایرۆسی کۆرۆنا دەرد-ئاماژەیەکە بۆ وەرسووڕانێکی مێژوویی لە ژیانی سەردەمی ئێمەدا کە سیاسەتی ڕزگاریدەر تێیدا لە ئاستێکی بەرفراواندا تەنگەتاو کراوە.\nبۆ كۆی هه‌ر سێ به‌شه‌كه فه‌رموون\nخوێندنەوەیەکی نیشانەناسی بونیادگەری بۆ شیعرێكی سەباح ڕەنجدەر


كتێبخانه‌یه‌كی تایبه‌ت به زمانی ئینگلیزی له‌شاری سلێمانی ده‌كرێته‌وه.\nله‌وباره‌یه‌وه حه‌مه شوان كه‌مال خاوه‌نی كتێبخانه‌ی" ئه‌مازۆن بووك" به PUKmedia ی ڕاگه‌یاند: سه‌عات 5 ی ئێواره‌ی ڕۆژی چوارشه‌ممه 7-8 كتێبخانه‌ی ئه‌مازۆن بووك له‌شاری سلێمانی ده‌كرێته‌وه كه تایبه‌ته به زمانی ئینگلیزی.\nوتیشی: ئه‌وان چه‌ند پڕۆژه‌یه‌كی گرنگ ئه‌نجامده‌ده‌ن، یه‌كه‌م پڕۆژه‌یان ئه‌وه ده‌بێت ئه‌و منداڵانه‌ی كه خولیای زمانی ئینگلیزین و داهاتیان كه‌مه خۆبه‌خشانه فێری ئینگلیزی ده‌كرێن، هه‌روه‌ها وتیشی: خولی ڕاهێنان و پێگه‌یاندنی گه‌نجانی سه‌ركرده به‌ڕێوه ده‌به‌ن.\nحه‌مه شوان كه‌مال ئاماژه‌ی به‌وه‌شدا كه شوێنه‌كه كراوه ده‌بێت بۆ ئه‌و خوێندكارانه‌ی كه ڕۆژانه بێن له‌وێ دیالۆگ به زمانی ئینگلیزی بكه‌ن و هاوكاتیش ده‌بێته شوێنێك بۆ بیانییه‌كان بۆ ئه‌وه‌ی بێن له‌وێ دیبه‌یتی كلتووری ڕێك بخه‌ن.\nخاوه‌نی كتێبخانه‌ی ئه‌مازۆن بووك وتیشی: له‌و كتێبخانه‌یه‌ك كتێبه‌كانی ئینگلیزی و كوردی و عه‌ره‌بی و فارسی ده‌ستده‌كه‌وێت و 30% داشكان بۆ كتێبه‌كان ده‌كرێت.


ئاوێتەیەك لە ئەوینی حەمە جەزا – Knwe.org\nسەرەکی » هەمەڕەنگ » ئاوێتەیەك لە ئەوینی حەمە جەزا\nنوێترین بەرهەمی هونەر حەمەجەزا بڵاوكرایەوە، بەرهەمەكە ئاوێتەیەكە لە چەندین بەرهەمی هونەرمەندی گەورە حەمە جەزا، بەرهەمەکە بەشێوەیەكی مۆدێرن كاری بۆ كراوەو پرۆژەكە پێش چوار ساڵ پلانی بۆ دانراوە، هەڵبژاردنی بەرهەمەكانیش لەلایەن هونەرمەند هونەر حەمە جەزا خۆیەوە بووە كە بریتین لە گۆرانییەكانی (شیلانە، بیبی خانم، بەلەنجە، كەژاڵ، لە كۆڵانی تەنگە)و چەند رۆژێك پێش جەژن بڵاوكرایەوە.\nئاوازی گۆرانییەكان فۆلكلۆرە كاری میوزیك و دابەشكرنی لەلایەن نزار زێوێی سەرپەرشتیاری گروپی موزیكی لوڕ بۆكراوە، بەرهەمەكەش لە ستۆدیۆی گروپی میوزیكی لوڕ تۆمارکراوەو كاری وێنەگرتنی لەلایەن كۆمپانیای ڤینۆ پرۆدەكشنەوە بۆكراوەو «ئارام سەردار» دەرهێنەرێتی. هەروەها لەم بەرهەمەدا ژەنیارانی گروپی موزیكی لوڕ کە بریتین لە (نزار زێوێی، گۆڤەند عەبدوڵڵا، كەنار تەها، كۆسار فەتاح، ئەفشین جەمال، هێسار هاوكار، میر ئامانج، جەنگین جەمال، توانا خورشید، بەختیار مستەفا) بەشداربوون.\n644 جار بینراوە


دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nئەلبێرت ئاینشتاین (لەدایکبوون ١٤ی ئازاری ١٨٧٩ - کۆچی دوایی ١٨ی نیسانی ١٩٥٥) زانایەکی ئەڵمانی بوو کە توانی بیردۆزی ڕێژەیی تایبەت و بیردۆزی ڕێژەیی گشتی دابڕێژێ، کە یەکێکە لە دوو پایەکانی فیزیکی مۆدێرن. ئەم زانایە زیاتر ناسراوە بەھۆی یاسای یەکسانیی بارستە-وزە (E = mc2) کە ناسراوە بە "بەناوبانگترین ھاوکێشەی جیھان" وە ھەروەھا توانی خەڵاتی نۆبڵ بۆ فیزیا لە ساڵی ١٩٢١ بەدەستای بھێنێت بۆ پەرەپێدان و باسکردنی دیاردەی کاریگەری کارۆڕووناکی و بە گشتی، بە کاریگەرترین فیزیکزانی سەدەی بیستەم دادەنرێت. ئاینشتاین خەڵکی ئەڵمانیا بوو بەڵام لەبەر دۆخی تایبەتی ئەڵمانیا لەو سەردەمە بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا کۆچی کرد و تا کۆتایی ژیانی لەوێ مایەوە. ئەینشتاین بە باوکی فیزیای نوێ دادەنرێت. بیردۆزی لە زۆر بوارەکانی بیرکاری و فیزیا و گەردوونناسی و ھەروەھا زۆر بیروبۆچوونی کۆکردۆتەوە لە ھەر یەکە لە کات و شوێن و ڕووناکی و ھێزی کێشکردن.\nماکس پلانک (١٨٥٨ - ١٩٤٧) زانایەکی فیزیکی ئەڵمانی بوو. پلانک بە داھێنەری تیۆریی کوانتەم دادەنرێت، وە ھەروەھا یەکێک بووە لە زانا ھەرە گرنگەکانی فیزیک لە سەدەی بیستەمدا، پلانک خەڵاتی نۆبڵی ساڵی ١٩١٨ وەرگرتووە.\nلە ٢٣ی نیسان ١٨٥٨ پلانک لە خێزانێکی ئاساییەوە لە دایک بوو. ھەردوو باوکی باپیرە گەورەی و باپیری مامۆستا بوون لە گۆتینگن، باوکی مامۆستای یاسا بوو لە ھەردوو شاری کێل و میونخ وە مامەی قازی بوو. پلانک لە شاری کێل لە دایک بووە لە ژنی دووەمی یۆھان جۆلیۆس ویھلێم پلانک کە ناوی ئیما پێتزیگ بوو، ناوی تەواوی پلانک بریتی بوو لە کارڵ مارکس ئێرنست لۆدڤیک پلانک، لە دوای تەمەنی ١٠ ساڵیەوە وشەی ماکس بەکارھێنرا بۆ ناوەکەی ھەتا کۆتای ژیانی.\nپلانک بریتی بوو لە مناڵی شەشەمی خێزانەکە لەسەر ئەوەی دوو لە خوشک و براکانی مناڵی ژنی یەکەمی باوکی بوون. ھەندێک لە یادگاریەکانی بریتی بوون لەو کاتانەی کە ھێزی نەمساوی و ڕوسی ھاتن بۆ کێل لە کاتی شەڕی دانیمارک و ڕوسیادا لە ساڵی ١٨٦٧، ھەر لەو ساڵەدا بە خێزانی چوون بۆ شاری میونخ، پلانک چووە خوێندنگەی جومناستیکی ماکسیمیلیانی کە ئەمەش جۆرێک بوو لە خوێندنگایانەی کە لە ئەوروپا ھەبوو کە تیایدا خوێندی جووڵە فیزیکییەکان باس دەکران. زیاتر...\nنیکۆلا تێسلا (بە ئینگلیزی: Nikola Tesla) داھێنەر و موھەندیسی میکانیکی و کارەبای و فیزیکزانی سیربی ئەمریکی لە شاری سمیلجان لە کرواتیا لە دایک بووە لە ساڵی ١٨٥٦، ئێستا سمیلجان بەشێکە لە کرواتیا پێشووتر لە ژێر دەسەڵات و سنوری پاشای نەمسا بوو، باوکی تێسلا قەشە بوو ھەرچەندە دایکی بێ ئیش و کار بووە و خوێندەواریەکی ئەوتۆی نەبووە بەڵام خاوەنی مێشکێکی بەھێز بووە و وە ئارەزووی لە بەکار ھێنانی ئامێرە ئەلیکترۆنی و میکانیکیەکان بووە، تێسلا دواتر ڕەگەزنامەی ئەمریکی وەرگرتووە، بەھۆی داھێنان و شۆڕشەکانی لە بواری فیزیک و کارەبا و میکانیک و بە تایبەت لە وزەی کارۆموگناتیسی ئەویش لە کۆتای سەدەی ١٩ و سەرەتاکانی سەدەی ٢٠ م ناوبانگی دەرکرد.\nسیسڵ فرانک پاوڵ (بە ئینگلیزی: Cecil Frank Powell؛ لەدایکبووی ١٩٠٣–مردووی ١٩٦٩) فیزیکناسێکی ئینگلیز بوو، خەڵاتی نۆبێڵی لە فیزک وەرگرت بۆ پەرەپێدانی ھەنگاوەکانی خوێندنی ناوەکی بە شێوازی وێنەیی و ھەروەھا دۆزینەوەی پایۆن (Pion) کە بریتییە لە تەنۆلکەیەک. پاوڵ لە شاری کەنت لە وڵاتی ئینگلتەرا لەدایکبووە. باوکی ئیشی دروستکردنی چەک بووە. سەرەتا لە قوتابخانەیەکی سەرەتایی ئاسایی خوێندوویەتی و پاشان لە قوتابخانەی جود لە تۆنبریج بە خۆڕایی خوێندوویەتی کە قوتابخانەیەکی تایبەت بووە. پاشان لە ساڵی ١٩٢٥ لە کۆلیژی سیدنی سوسێکس لە کامبریج بڕوانامەی لە زانستە سروشتییەکاندا ھێناوە. دوای بەدەستھێنانی بڕوانامەی بەکالۆریۆس لە تاقیگەی کاڤەندیش لە کامبریج دەستی کردووە بە کارکردن لە ژێر چاودێری و ڕێنمایی ویڵسن و لۆرد ڕەزەرفۆرد. پاشان لە ساڵی ١٩٢٧ بڕوانامەی دکتۆرای لە فیزیکدا ھێناوە.\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٧ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٧\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٨ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٨\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٩ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٩\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/١٠ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/١٠\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/١١ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/١١\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/١٢ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/١٢\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/١٣ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/١٣\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/١٤ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/١٤\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/١٥ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/١٥\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/١٦ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/١٦\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/١٧ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/١٧\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/١٨ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/١٨\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/١٩ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/١٩\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٢٠ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٢٠\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٢١ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٢١\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٢٢ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٢٢\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٢٣ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٢٣\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٢٤ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٢٤\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٢٥ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٢٥\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٢٦ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٢٦\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٢٧ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٢٧\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٢٨ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٢٨\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٢٩ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٢٩\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٣٠ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٣٠\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٣١ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٣١\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٣٢ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٣٢\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٣٣ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٣٣\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٣٤ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٣٤\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٣٥ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٣٥\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٣٦ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٣٦\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٣٧ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٣٧\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٣٨ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٣٨\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٣٩ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٣٩\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٤٠ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٤٠\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٤١ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٤١\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٤٢ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٤٢\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٤٣ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٤٣\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٤٤ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٤٤\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٤٥ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٤٥\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٤٦ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٤٦\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٤٧ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٤٧\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٤٨ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٤٨\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٤٩ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٤٩\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٥٠ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٥٠\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٥١ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٥١\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٥٢ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٥٢\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٥٣ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٥٣\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٥٤ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٥٤\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٥٥ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٥٥\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٥٦ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٥٦\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٥٧ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٥٧\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٥٨ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٥٨\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٥٩ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٥٩\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٦٠ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٦٠\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٦١ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٦١\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٦٢ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٦٢\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٦٣ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٦٣\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٦٤ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٦٤\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٦٥ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٦٥\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٦٦ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٦٦\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٦٧ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٦٧\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٦٨ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٦٨\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٦٩ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٦٩\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٧٠ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٧٠\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٧١ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٧١\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٧٢ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٧٢\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٧٣ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٧٣\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٧٤ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٧٤\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٧٥ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٧٥\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٧٦ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٧٦\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٧٧ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٧٧\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٧٨ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٧٨\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٧٩ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٧٩\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٨٠ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٨٠\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٨١ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٨١\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٨٢ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٨٢\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٨٣ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٨٣\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٨٤ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٨٤\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٨٥ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٨٥\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٨٦ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٨٦\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٨٧ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٨٧\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٨٨ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٨٨\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٨٩ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٨٩\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٩٠ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٩٠\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٩١ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٩١\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٩٢ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٩٢\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٩٣ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٩٣\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٩٤ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٩٤\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٩٥ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٩٥\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٩٦ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٩٦\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٩٧ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٩٧\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٩٨ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٩٨\nدەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٩٩ دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی ھەڵبژێردراو/٩٩\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=دەروازە:فیزیک/ژیاننامەی_ھەڵبژێردراو&oldid=601752»


عیراق ده‌وڵـە‌تێگ ئایینییه؟\nخه‌ريك كاڵين تويه‌م ده‌وڵه‌تێگ تاكڕه‌وی و ئايينين. شوماره‌ێگ له‌و لايه‌نه‌يله ڕاسه‌وخوه‌ی بڕيار له سه‌رۆك ئه‌نجوومه‌ت وه‌زيره‌يل نوری مالكی وه‌رگرن و بڕێگ تريان له‌لايه‌ن لايه‌نه‌يليگ جوور بزووتنه‌وه‌ی سه‌در و شوماره‌يگيش له‌ناو حزب ئه‌نجوومه‌ن باڵای ئسلامی عێراق.\nتويه‌نيمن ئاماژه‌يل ئی ته‌قالايه‌يله له ڕويداگه‌يل جياجيا بخوه‌نيمنه‌و، وه‌تايبه‌تيش ته‌قالايه‌يل خراوتركردن وه‌زع ئه‌منی كه‌ركوك و ناوچه‌يل داوڕياگ ده‌يشت هه‌رێم كوردستان و ئاڵشتكردن ياسای دادگای فيدراڵ و كردنه ئامانج كه‌مينه‌يل ئايينی و به‌سان يانه كومه‌ڵايه‌تييه‌گان له‌به‌غداو شاره‌يل تر ك تايبه‌تمه‌ندی فره كلتووری و ئيتنی هاتيان، هه‌ميش كردنه ئامانج و ژێرپاخستن هه‌ق تاك و ئازادی ڕاده‌ربڕين و چه‌وساننه‌وه‌ی ژنه‌يل و هه‌قه‌يليان وه‌خاتر جوور هه‌ڵوژاردن جنگ و نه‌پووشين سه‌رپووش، گشت يانه ناونيشان مه‌شهه‌د سياسی عێراقی ئمڕوون و ئه‌رايچين نزيك له ده‌وڵه‌تيگ تاكڕه‌وی وئايينی له‌خوه‌يان گرن.\nله‌ماده‌ی (92)ی ده‌ستوور هه‌ميشه‌يی عێراق هاتگه ك دادگای باڵای فيدراڵی له‌چه‌ن دادوه‌رێگ و پسپۆره‌يل فقه ئسلامی و ياسايی پێكتيه‌ن ك فره‌يينه ئه‌ندامه‌يل په‌رله‌مان شوماره‌و ڕێكخستن شێوه‌ی دياريكردنيان و كار دادگا وه‌گوره‌ی ياسا دياری ئه‌كا.\nهه‌ر دو ديوان وه‌قف ئسلامی (شیعه‌و سوننه) ناو پسپۆره‌گان دياری كه‌ن و ئه‌نجوومه‌ن وه‌زيره‌يل دو كه‌س له‌ليان هه‌ڵوژنێ و دويای ڕه‌زامه‌ندی فره‌يينه‌ی په‌رله‌مان وه‌گوره‌ی مه‌رسومێگ كۆماری دانريه‌ن. ياسايش تماشای ئه‌ی (قه‌قێيه‌يله) جوور به‌شێگ له هه‌یئه‌ت دادگا ناكا، به‌ڵكم كاره‌گه‌يان وه‌بێ هويچ ڕۆڵێگ له‌بڕيارداين ڕاوێژكاری ئه‌دێ.\nوه‌لی له‌وه‌رئه‌وه‌گ ئی ڕۆڵه وه‌ل ديدگای حزبه‌يل ئايينی ناگونجێ، ده‌سكردنه ئاماده‌كردن پرۆژه‌ياسايگ نوو و پێشكه‌شی كردنه په‌رله‌مان، ئه‌وه‌يش ئه‌را ئاڵشت كردن ئه‌و ياساو ملكه‌چكردنی ئه‌را ده‌سه‌ڵات پياوه‌يل ئايينی شيعه. ئامانج ئی پرۆژه‌يشه له‌وه جه‌مه‌و ئه‌دێ ك كار ڕاوێژكاری پسپۆره‌يل فقهی ئسلامی ئاڵشته‌و بكريه‌ێد ئه‌را كار بڕيارداين و وه‌پيداين هه‌ق ڤيتۆ له‌بان هه‌ر بڕيارێگ ك له ديدگای ئه‌وان ئه‌را ده‌وڵه‌ت و كومه‌ڵگا ناگونجێ.\nوه شيوه‌ی كوڵ، ئه‌گه‌ر دو كه‌س له‌و (فه‌قێیه‌يله) له ناو هه‌یئه‌ی دادگای باڵای فیدراڵ ڤیتۆ دژ وه بڕیارێگ بيه‌ن، بڕیاره‌گه هه‌ڵوه‌شيه‌ێده‌و و ده‌سه‌ڵات (فه‌قیه) سه‌پيه‌ێد ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر (10) كه‌س وه‌ليا بوون.\nله‌لایگ تره‌و له‌ژیان رووژانه‌ی به‌غداو شاره‌یل تر عیراقدا، ئه‌و ده‌سدريژیيه‌يله ك له‌لایه‌ن هێزه‌یل سه‌ر وه‌مه‌كته‌ب نوری مالكی و هێزه سیاسییه توندڕه‌گانه‌و ئه‌كريه‌نه بان كه‌مینه‌يل ئایینی و ژنه‌يل و تاكه‌گان و یانه‌یگ كويه‌ن جوور (مه‌شرق) ك ئه‌را مه‌سیحییه‌يل گله‌و خوه‌ێد و ساڵ 1944 دامه‌زرياگه وه‌بڕیار سه‌ركرده‌یگ ئه‌منی سه‌ر وه‌مه‌كته‌ب سه‌رۆك وه‌زیره‌يل به‌سيه‌ێد، يانه گشتی ئه‌و ئاماژه‌يله‌نه ك پيشبینی قوناغێگ مه‌ترسیدار لله‌ليان ئه‌كريه‌ێد له‌عیراق.\nله‌ی ژوارچيوه رووژنامه‌ی (الإتحاد) ك یه‌كيه‌تی نیشتمانی كوردستان وه‌عه‌ره‌بی له‌به‌غدا ده‌ریئه‌كا له‌شوماره‌ی رووژ 9/9/2012 هه‌واڵێگ له‌يباره‌وه بڵاوه‌و كرد و له‌تی هاتويد ك بڕیار به‌سانن یانه‌يل كومه‌ڵایه‌تی وه‌سه‌رپه‌رشتی ئه‌فسه‌رێگ ئه‌منی نزیك له مالكی وه‌ناوی فاروق ئه‌عره‌جی وه‌ڕێه‌وئه‌چێ، يه‌يش له‌شوون ئه‌وه هاتگه ك سه‌رۆك وه‌زیره‌يل له‌وه‌خت سه‌ردانه‌گه‌ی ئه‌را به‌شداریكردن له‌كۆنگره‌ی وڵاته‌يل بێلایه‌ن ك له‌مانگ گوزه‌يشته له‌ئيران ئه‌نجامدريا، چه‌وی كه‌فتگه‌سه بڕێگ پیاو ئایینی له‌وانه مه‌رجه‌ع شیعه (مه‌حمود شاهرودی) ك داواكردگه یانه كومه‌ڵایه‌تییه‌گان بووه‌سريه‌ن.\nیه‌كه‌م لایه‌ن سیاسيیش ك پشتگیری له ئی هه‌نگاو مالكیه كرد حزب (ئه‌نجوومه‌ن باڵای ئسلامی له‌عیراق) بوی ك له‌ڕێ سه‌دره‌دین قوبانچی مامه‌ڵه‌ی هێزه‌يل ئه‌منی وه‌ل یانه‌يل كومه‌ڵایه‌تی وه‌هه‌نگاوێگ گونجياگ وه‌ل ده‌ستوور له‌قه‌ڵه‌مدا. بڕێگ زانیاریش ك كه‌ناڵه‌یل میدیا بڵاویانه‌و نه‌كردنه‌سه‌و ئاماژه ئه‌را ئه‌وه كه‌ن ك كوڕ یه‌كێگ له‌سه‌ركرده ئه‌منییه‌گان نزیك له مالكی له‌یانه‌یگ كوشياس و يه بويه‌سه مايه‌ی ئه‌وه‌گ په‌لاماريان بيه‌ن و بڕیار به‌ساننیان بدريه‌ێد.\nهاووه‌خت وه‌ل ئی رويداگه‌يله له(كازمیه) له‌به‌غدای پایته‌خت، بڕێگ لافته‌ی ئاڵاجه‌وی كريانه‌سه دارا و له‌تیان پشتگيری له بڕیارێگ حكوومی ئه‌كريه‌ێ ك داوای قه‌يه‌غه‌كردن چيينه ناو ژنه‌یل بێ سه‌رپووش ئه‌را ناو كازمیه ئه‌كريه‌ێ.\nڕووژنامه‌ی (ئه‌لمه‌دا) له‌شوماره‌ی رووژ 17/8/2012 ئه‌وه بڵاوكردگه‌سه‌و ك‌یه‌كێگ له‌سه‌ركرده‌گان ئاماده‌ی فاتحه خوه‌نييگ بوينه‌و له‌وه‌خت خڕخواردنی له ناو ناوچه‌گه ژنێگ ديه وه‌جنگ مه‌ده‌نییه‌و. هه‌ر له‌وره داواكردگه ژن بێ سه‌رپووش له‌هاتنه ناو شار كازمیه قه‌يه‌غه بكريه‌ێ، هه‌ميش داواكردگه پۆلیس چه‌ودێری دابونه‌ریت و دیارده‌ی نه‌رێنی له‌شاره‌گه‌و بازاڕه‌گان دروس بكريه‌ێد.\nئه‌گه‌ر ئی هه‌مگه هه‌نگاوه‌يل ئه‌منی و سیاسی و یاساییه ك حكوومه‌ت عیراق جوور به‌رنامه‌یگ حزبه سیاسییه‌گان له‌لایگ و رازیكردن پیاوه‌یل ئایین له‌لایگ تره‌و پیاده‌یان ئه‌كا، بخريه‌نه بوار جێوه‌جێكردن وه‌رده‌وام و به‌رگ ده‌ستووری بكريه‌ێده وه‌ريان و له‌ڕێيانه‌و ده‌س حزبه ئایینییه توندڕه‌وه‌گان ئه‌را كردنه ئامانج كومه‌ڵگا واڵا بكريه‌ێ، وه‌تایبه‌تی كردنه ئامانج كه‌مینه ئایینییه‌گان و ژنه‌يل و ئازادییه‌یل تاك، ئه‌و وه‌خته عیراق وه‌ره‌و ده‌وڵه‌تێگ ئایینی ئه‌چێ. هه‌ڵبه‌ته له‌شان ئی ئجرائاته‌يل ئه‌منیه ك ڕه‌فتار ده‌زگا ئه‌منییه‌گان رژيم سه‌دام حوسێن ئه‌يه‌رنه‌و هوير مه‌ردم، ئاڵشتكردن یاسای دادگای باڵای فیدراڵ - ئه‌گه‌ر په‌رله‌مان رازی بوود وه‌پێ و بڕیار له‌بانی بياد- بووده ترسناكترین هه‌نگاو و رێ له‌وه‌رده‌م ده‌وڵه‌تێگ تاسه‌ر سقان ئایینی خوه‌ش ئه‌كا.


لوتکەی کۆنفرانسی بەرگریی لە ژینگە.. زاهیر باهیر – Dengekan\nلوتکەی کۆنفرانسی بەرگریی لە ژینگە.. زاهیر باهیر\nbyZahir Bahir\tOctober 30, 2021\tGeneral\nبڕیارە ڕۆژی 1شەمە، 31/10/2021 ، بۆ ماوەی 10 ڕۆژ کۆنفرانسێك لە شاری گڵاسگۆی سکۆتلەندە لەسەر پرسی ژینگە و باشکردنی، بگیرێت. لەم کۆنفرانسەدا وا خەمڵێنراوە کە 124 وڵات بە سەرۆك و دەستوپێوەندەکانیان و بزنسمانە گەورەکانیانەوە کە هەر هەمووی دەگاتە نزیکەی 30 هەزار کەس بریارە بەشداری بکەن. هاوکاتیش پێشبینی ئەوەش دەکرێت کە زیاتر لە 100 هەزار کەس لەوێ پرۆتێست بکەن .\nبەڵام ئایا ئەم کۆنفرانسە هیوابەخشە؟\nئەزموونەکانی ژیان لە سای دەوڵەت و ئیدارەکەیی و بزنس و بزنسمانەگەورەکاندا، تا ئێستا ئەوە پشتڕاستدەکەنەوە کە هەتا دەوڵەت و بزنس و بزنسمان و سامانداران هەبن هەرگیز کێشەی ژینگە نەك هەر چاك ناکرێت بەڵکو خراپتریش دەبێت.\nبزنس و دەوڵەت و ژینگە دوو هێڵی تەریبین بە یەك و هەرگیز بەیەکدی ناگەن ، هەر یەکەشیان دەکرێت ، لە سەر حسابی ئەوی تریان گەشە بکات. بزنس ژینگە دادەڕزێنێی و ڕوتکردنەوە و برسیبوونی خەڵکانی کە لەسەر ئەو ژینگەیە هەن، ئەركێتی و لە ئەستۆی دەگرێت.\nئەوەی کە لەو 10 ڕۆژەدا ڕوودەدات نۆشکردنی خواردنەوەی نایاب و خواردنی بەلەزەت و دەمەتەقێی نێوان تاوانبار و خۆێنمژ و شەڕهەڵگیرسێنەر و بکوژ و برسیهێنەرەکانن، نەك بنەبڕکردنی کێشەی ژینگە . لە باشترین حاڵەتدا ئەوان تەنها دەیانەوێت کە هاوسەنگییەك لە نێوانی بزنس و تەماحی بزنس و ژینگەدا بکەن و دابنێن، ئەویش لەبەر خاتری بەردەوامبوونی زوڵم و زۆر و پاوانەکردنی دونیا و کەڵەکەکردنی زیاتری سەرمایە .\nلە نێو ئەو سەرۆکانەی کە بەشداریناکەن لەم کۆنفراسەدا سەرۆکی چین و سەرۆکی روسیایە ، کە هەردوو وڵات کارایی گرنگیان هەیە لەسەر پیسکردنی ژینگە. چین لە سەدا 27 ی دانەوەی غازی دووەم ئۆکسیدی کاربۆنی دونیا پێكدەهێنێت کە دوو ئەوەندەی دروستکردنی ئەو غازەیە کە لە لایەن ئەمەریکاوەیە و چوارقاتیش هیندستان.\nزۆرێك لە سەرۆکی بانقە گەورەکان و کۆمپانیا زەبەلاحەکان و خەڵکە ساماندارەکان بەشداری دەکەن . کە لەوانە ، هەر بۆ نموونە ؛ سەرۆکی بانقی جیهانی، David Malpass ، کە لە ساڵی 2016 دا لە ئیدارەکەی ترامپ-دا دەستبەکار بووە، بەشداردەبیت . ئەم کابرایە پێش ئەوەی کە دۆناڵد ترامپی ئەنتی ژینگە لە ساڵی 2019 دا هەڵیبژێرێت بۆ سەرۆکی بانقەکە، خۆی دژ بە ڕیفۆرم بوو لە ژینگەدا. دەیڤد لە ساڵی 2020 دا بە گوێرەی راپۆرتەکان ، ئەو نکوڵی لەوەدەکرد کە گەرمی جیهان [ گڵؤبەڵ وەرمینگ، global warming ] دەستکردی پیاو بێت [ مەبەستی ئەوەیە کە خۆی و ئەوانی دیکە سوچێکیان نییە لە خراپبوونی بارودۆخی ژینگەدا]. هاوکاتیش بە گوێرەی ڕاپۆرتێکی دیکە بانقی جیهانی لە ئێستادا هاوکاری و یارمەتی ئەندەنوسیا دەکات لە پرۆژەی زیاتری fossil fuel لەو وڵاتەدا .\nهەر بە تەنها ئەو کابرایە نییە کە ئەم راگەیاندنانە دەدات و بە عەمەلیش کار لەسەر وێرانکردنی زیاتری ژینگە و دانیشتوانەکەی دەکات. زۆربەی زۆری سەرۆکی کۆمپانیاکانی دیکە و گەلێكیش لە سیاسییەکان و بازرگانەکانیش هەمان ڕاو بۆچوونیان هەیە . جا ئایا دەکرێت لە کۆنفرانسێكدا کە بۆ خاوێنکردنەوەی ژینگە تەرخان کرابێت ، کە ئەمانە پلاندانەر و چاککەری بن ، چاوەڕوانی یاخود هیوایەکی باشی لێبکرێت ؟ من بەش بەحاڵی خۆم زۆر بێ ئومێدم، هەر زۆریش.\nPrevious سێ کتێبی نوێی ستیڤان شەمزینی بڵاوبوونەوە\nNext تیرۆریستە دڕندەکانی داعش بە ئاشکرا لە چیای قەرەچوغ دا شوێنیان بۆ دابین کراوە!.. ٢١-١٠-٢٠٢١


وەزارەتى تەندروستى و ژینگەى عێراق هۆشدارى دەدات لە گۆڕانکارى ژینگەیى لەسەر تەندروستى گشتى مرۆڤ و جەخت لەوەش دەکاتەوە، سێ ناوچەى عێراق لە گەرمترین ناوچەکانى جیهانن.\nجاسم فەلاحى، بریکارى وەزیرى تەندروستى (1ى تەمووزى 2021) بە ئاژانسى هەواڵى عێراقییەى ڕاگەیاند، عێراق کاریگەرییەکى گەورەى گۆڕانکارى کەشوهەواى بەسەرەوەیە، گۆڕانکارى ژینگەیى واتاى زیادبوونى بە هەڵمبوونى کاربۆنە، ئەویش لە ئەنجامى پیشەسازى مرۆیى کە پێش 250 هەزار ساڵە دەستیپێکردووە کە بە شێوەیەکى ڕاستەوخۆ کاریگەرى لەسەر هەسارەى زەوى دروست کردووە.\nئاماژەى بەوەشداوە، زیادبوونى بەهەڵمبوونى کاربۆن کاریگەرى کردووەتە سەر ئەوەى پێى دەوترێت قەتیسبوونى گەرما، عێراق یەکێکە لەو 5 دەوڵەتەى جیهان کە زۆرترین کاریگەرى گۆڕانکارى کەشوهەوایان بەسەرەوەیە، ئەوەش بەهۆى بەرزبوونەوەى پلەکانى گەرما.\nفەلاحى ڕونیشیکردووەتەوە، 3 ناوچەى عێراق لەنێو لیستى گەرمترین 10 ناوچەى جیهانن، ئەوەش بەهۆى کەمى ڕووەک و کەمى بارانبارین و سەرچاوە ئاوییەکان، زیاتر لە 90% سەرچاوەکانى ئاوى عێراق لە دەرەوە دێن، بەهۆى گۆڕانکارى کەشوهەوا و زۆربوونى بەهەڵمبوونەوە ئەو سەرچاوانە کەمیان کردووە، ئەوەش سەرەڕاى سیاسەتى ئەو وڵاتەى سەرچاوەکانى لێیە لە ڕێگەى دروستکردنى بەنداو کە کاریگەرى کردووەتە سەر پشکى ئاو.\nجاسم فەلاحى وتوشیەتى، بەرزبوونەوەى پلەکانى گەرما کاریگەرى ڕاستەوخۆى لەسەر تەندروستى گشتى هەیە، ئەوەش بەهۆى ڕاستەوخۆ بەرکەوتنى خۆرەوە لە کەشێکى گەرمدا، چونکە ئەگەر پلەى گەرما لە 50 پلە زیاتر بوو ئەوا کاریگەرى زۆر لەسەر فیزیایى جەستە دروست دەکات، هەروەها کاریگەرى دەکاتە سەر ئاوى خواردنەوە و ئەوەش کاریگەرى لەسەر دەزگاى هەرس و هەناسەدانى مرۆڤ دروست دەکات.\nکوەیت بوو بەگەرمترین وڵاتی جیهان\n2021.07.05 - 08:51


چینی بورژوازی دەسەڵاتدار لە کوردستاندا، کە حزبە ناسیونالیست و ئیسلامی و پۆپۆلیستەکان نوێنەرایەتیان دەکەن، بەهۆی نەمانی ڤیرژنێک و بەرنامەیەک بۆ سەربەخۆکردنی دەسەڵاتە هەرێمیەکەیان توشی دابەشبون و پارچەپارچەبونێکی بەرفراوان بوون. ئێستا ئەم لیستانە وەک پاپۆڕێکی شەق و شڕ لەناو گێژاوی دەسەڵاتی شیعەگەرا و عروبەدا هەر کامەیان بەجیا هەوڵی دەستگرتنێتی بە دامێنی ئەو هاوپەیمانێتی شیعەیه وە کە دەوڵەتی عێراقی بەدەستەوەیە. هەرچەند زۆر ئاشکرایە کە ئەمە هاوپەیمانێتیەکی دوژمنکارانەیە، کە بەرامبەر بە مافی سەربەخۆیی و هەر مافێکی خەڵکی کوردستان ئامادەی ناردنی حەشدی شەعبی و هێزی سەربازین و درێژەدەری هەمان سیاسەتی بەعس و شۆڤینیزمی عەرەبین سەبارەت بە کێشەی کەرکوک و ناوچە کێشەلەسەرەکان. بەڵام ئێستا بەرژەوەندی ئەم حزبانە لە چونە ژێرباڵی ئەم هاوپەیمانیەتیە شیعیەدایە و چ باڵی بنەماڵەی تاڵەبانی و چ گۆڕان و هاوپەیمانی دیموکراسی و "نەوەی نوێ" ئەم داوایە عێراقچێتیە بە ڕاستکردنەوەی هەڵەی "رفراندۆمچیەکان" دەزانن. لیستێک لەو بانگەواز و هەوڵانە هەیە کە نیشانەی ئەم ڕەوتە نوێیە عێراقچێتیەی ئەم حزبە ناسیونالیست و ئیسلامی و ریفۆرمخوازانەیە. لەوانەش بانگەوازی یوسف محمدی گۆڕان بۆ جێبەجێکردنی بڕیاری دادگایی کەرادەی بەغداد بۆ "دادگایی کردنی خەڵکی ریفراندۆمچی کوردستان، دەرکەوتنی کەس و لایەنی تر لەم هەڵبژاردنەدا کە دەیەوێ لە ڕێگای کاندیدبون وڕاستەوخۆ خزمەتکردن بە دەسەڵاتدارانی شیعەوە دەنگ بهێنن، وەک سروە عبدالواحد کە ڕایگەیاند بە ئاگاداری گۆڕان دەیەوێ خۆی لە لیستی عەبادی کاندید بکا، یان ئاڵا تاڵەبانی لەسەر لیستی هاوپه‌یمانی به‌غدا دەڵێت "بە راوێژ لەگەڵ ماڵی مام جەلال" خۆی لەسەر ئەو لیستە کاندید کردووە،وە یاخود سەید عیسا بەرزنجی ڕەوتی حیکمەی نیشتیمانی به ڕابەرایەتی عەمار حەکیم ،کە وەک بنەماڵەی شێخ مەحمودی حەفید خۆی دەناسێنێ و چەندین ئەندامی تری ئەم حزبانە چونەتە لیستی هاوپەیمانە شیعیەکانەوە.\nئەم ڕاستیانە هەموویان لەم هەڵبژاردنەی عێراقدا بە ئەکتەرە نوێیەکانەوە لەسەر هەمان ڕێباز و سونەتی پێشوو خۆیان نمایش دەکەنەوە. کورسیەکانی پەرلەمانی ئەم حزبە کوردستانیانە ئەگەر لای حکومەتی شیعەی عێراق هیچ بەها و سەنگێکیشی نەبێ بەڵام خۆشخزمەتی ئەم حزبانە لای عەبادی و مالکی سودێکی زۆری هەیە تاکو سیاسەتی کۆنترۆڵکردنەوەی سیاسی و سەربازی و ئابوری کوردستان بەرنە پێشەوە. ئەم ڕاستیە دەرگا بۆ هەموو ئەگەرەکانی گەڕانەوەی قاڵبی دوئیدارەیی و دروستبونی دەسەڵاتی لامەرکەزی هەرێمی سلێمانی و هەرێمی زەرد لە دوای هەڵبژاردنەکانی عێراقەوە دەکاتەوە و دەبێتە دەورانی پێشبڕکێ لەسەر پەیداکردنی پشتیوانی زلهێزی عێراقی و ناوچەیی بۆ گۆڕینی هاوسەنگی هێز لە ناوخۆی کوردستاندا. بەشێوازێک ئەم پاڵەوانانەی هەڵبژاردنی عێراق دەوری هەمان پەڵەوانەکانی ٦٦ و ٣١ ئاب دەگێڕن بەڵام لە قیافەی کاندیدی پلە نزمترەوە"خەفیفە"دا. بێگومان ئەمەش ڕێگا بۆ هەڵوەشانەوە و ناجێگیری و شێواوی زیاتری سیاسی و ئابوری و کۆمەڵایەتی کوردستان دێنێ.


دادگای باڵای بەرازیل بەربەستکردنی بەفەرمی تۆمەتبارکردنی سەرۆکی وڵات رەتدەکاتەوە\nدادگای باڵای بەرازیل هەوڵێکی سەرۆکی وڵات دیڵما رۆسێف ی رەتکردەوە کە بە مەبەستی بەربسەتکردنی پرۆسەی بە فەرمی تۆمەتبارکردنی سەرۆکە. لە دەمێکی زوی ئەمڕۆدا دادگای باڵای بەرازیل ، دوابەدوای دانیشتنێکی نائاسایی دورودرێژ ئەوەی دوێنێ ئەنجامیدا، ئەمڕۆ هەینی دادگای باڵای بەرازیل رێگەی بە ئەنجامدانی دەنگدانێکی گرنگی کۆنگرێسی لەسەر سەرۆک دیلما دا ، واتا ئەو سەرۆکەی وا دەسەڵاتی لەرزۆکی سەرۆکایەتی لەدەست دەدات.\nبە فرمانی داگای باڵای بەرازیلی ، یاسادانەران لە خانەی خواروی کۆنگرس بڕیارە رۆژی یەکشەمەی داهاتو دەنگدانێک ئەنجام بدات لەسەر ئەوەی کە ئایا سەرۆکی وڵات دیلما رۆسیف بداتە داگای تۆمەتبارکردن یان بە پێچەوانەوە.\nئامارەکان ئەوە دەخەن کە یاسادانەران لە بەدەستهێنانی دوو لەسەر سێی زۆرینەی دەنگ نزیکدەبنەوە ، ئەوەی کە بۆ پەسەدنکردنی ئەم هەنگاوە پێویستە.\nجا ئەگەر دەنگدانەکە ئەوەی رۆژی یەکشەمە ئەنجامدەدرێت و پەسەندکرا ، ئەودەمە ئەنجومەنی سەناتی بەرازیلی دەتوانێت دەست بە پرۆسەی دادگایی کردنی بە فەرمی تۆمەتبارکردنی سەرۆکی بکات ، ئەوەی کە بە سەرۆکی حکومەتێکی نایاسایی ساختەکاری ژمیریاری لە پێناو زیادکردنی دەرفەتەکانی هەڵبژاردنەوەی بە سەرۆکی بەرازیل تۆمەتبار دەکرێت.


سەرۆکی ئێران بەرنامەی نوێی ناوکی ئەمەریکا بە هەڕەشە بۆ سەر ڕوسیا دادەنێت\nئێران لە ڕۆژی یەکشەممە وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکای تاوانبار کرد بەوەی کە بە چەکی نوێی ئەتۆمی هەڕەشە لە ڕوسیا دەکات پاش ئەوەی واشنتۆن بەڵگەنامەیەکی بڵاوکردەوە کە تیایدا بەرنامەکانی بۆ فراوانکردنی توانایی ناوکی خۆی زیاد دەکات و بەربەست بۆ ئەوانی تر دادەنێت.\nپێداچوونەوە بەسەر ڕێبازی ناوکی ئەمەریکا کە لە ڕۆژی هەینی بڵاو کراوەتەوە بوو بە مایەی نیگەرانکردنی ڕوسیا، کە بڵاوکراوەکە وەکو ئاستەنگێکی مەترسیدار دەبینێت کە ڕەنگە ببێتە مایەی زیادبوونی مەترسی ڕووبەڕووبوونەوەی نێوان هەردوو زلهێزی جیهان.\nسەرۆکی ئێران حەسەن ڕۆحانی، کە لە ساڵی 2015 ڕێگەی خۆشکرد بۆ ڕێککەوتنی ناوکی ئێران لەگەڵ زلهێزانی جیهاندا لە ناویاندا وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکاش لە وتارێکدا گوتی " ئەمەریکا بە شێوەیەکی بێشەرمانە بە چەکی نوێی ئەتۆمی هەڕەشە دەکاتە سەر ڕوسیا."\nڕۆحانی گوتیشی " هەمان خەڵکانی کە گوایە بڕوایان بەوەیە بەکارهێنانی چەکی کۆمەڵ کوژ تاوانی دژی مرۆڤایەتییە، باسی چەکی نوێ دەکەن بۆ ئەوەی هەڕەشە لە نەیارەکانیان بکەن یان دژیان بەکاری بهێنن."\nوەزیری دەرەوەی ئێران محەمەد جەواد زەریف لە تۆڕی کۆمەڵایەتی تویتەر هۆشداری دا بڵاوکراوەکەی ڕێبازی ئەمەریکا دەبێتە مایەی مەترسی بۆ نزیک کردنەوەی مرۆڤایەتی لە لەناوبردنی تەواو.\nلەشکری ئەمەریکا ڕووبەڕووبوونەوەی چین و ڕوسیای کردە نێوەندی ستراتیژی بەرگری نوێی کە لە سەرەتای ئەم مانگە ئاشکرای کرد و ئەرکی سەرەکی شەڕی دژ بە داعش گۆڕا بەوە.\nبە پێی وتەکانی کاربەدەستانی ئەمەریکا بە زیادکردنی بە فراوانکردنی تواناییە ناوکییەکەی خۆی بە ئاستێکی کەم، وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەرپەرچی ڕوسیا دەداتەوە لەوەی چەکی ناوکی بەکاربهێنێت.\nوەزارەتی دەرەوەی ڕوسیا ڕۆژی شەممە ڕایگەیاند زۆر نائومێد بوو بەرامبەر بە ناوەڕۆکی بڵاوکراوەکە، کە پێی وایە ڕووبەڕووبونەوەو دژی ڕوسیایە.


دکتۆری بێ دەواو دەرمان!\n11/8/2019 9:18:00 PM 95 جار خوێندراوەتەوە\nناردنی پزیشک بۆ نێوەندە پزیشکییەکان، وەکو یاسای خزمەتی سەربازی لێهاتووە، واتە گرنگ نییە ئایا چوونەکەت چەند سوودبەخش دەبێ بۆ نێوەندەکە، بەڵکو گرنگ ئەوەیە کە یاسایەک هەیە دەڵێ دەبێ بچی، جا ئامادەسازی کرابێ بۆ ئەو پسپۆڕییەی تۆ یاخود نا.\nبۆ نموونە من وەکو پزیشکێکی بواری دەستنیشان و چارەسەری نەخۆشییەکانی جومگەو رۆماتیزم بۆ چەند ساڵ دەنێردرێمە نێوەندێكی تەندروستی کە نە پشکنینی پێویست دابینکراوە بۆ دەستنیشانکردنی نەخۆشییەکانی ئەو بوارە، نە دەرمانیش هەیە لە حاڵەتی دەستنیشانی موعجیزەئاسای بەشێک لە حاڵەتەکاندا!\nگرنگ ئەوەیە بوترێ ئەوەندە پزیشکی پسپۆڕمان بۆ ئەو شوێنە ناردووە، بێئەوەی کەرەستەکان لەبەردەست بن، دروست وەک ئەوەی کۆمەڵێک سەرباز بنێری بۆ نێوەندێکی سەربازی، بێ ئەوەی دووربین و کەرەستەی چاودێری، هەروەها بێ ئەوەی چەکیان بۆ دابین بکەی!\nجگە لەوە لەو نێوەندەدا، هیچ فیلتەرێکی زانستی نییە بۆ ئاراستەکردنی نەخۆشەکان بەرەو پسپۆڕێکی تایبەت، بەڵکو نەخۆش خۆی دێتە ناو نەخۆشخانەو بڕیاردەدات چەند دانە پسپۆڕ ببینێ!\nبۆ نەخۆش زۆر ئاستەمە بڕیاربدات کامە پسپۆڕ پەیوەندی بە حاڵەتەکەی ئەو هەیە، بۆ نمونە تەنیا ئازاری قاچ بێئەوەی کەسەکە ئێسکی شکابێ رەنگە پەیوەندی بە یەکێک لەمانەوە هەبێ: شکاوی، رۆماتیزم، مێشک و دەمار، نەشتەرگەری لوولەکانی خوێن و هی دیکەش.\nکاتێک نەخۆش بە ئارەزووی خۆی روودەکاتە پسپۆڕێک، قەرەباڵخییەکی ناپێویست دروستدەبێ و لەو نێوەندەدا ئەو نەخۆشەش کە بەڕاستی پێویستی بەم پسپۆڕە بوو وندەبێ، چونکە کاتێک تۆ ٥٠ نەخۆشی ناپەیوەندیدار سەرقاڵت دەکەن بە گرفتەکانی خۆیانەوە، بوارت نابێ وەکو پێویست بەدەم ٥ نەخۆشەوە بیت کە بەڕاستی پێویستیان بە قووڵبوونەوە هەیە بۆ دەستنیشان و چارەسەریان!\nڕێگەی راست ئەوەیە لە مەڵبەندە تەندروستییە لۆکاڵییەکانەوە نەخۆش رەوانەی پپسپۆڕان بکرێن لەلایەن پزیشکانی گشتییەوە، دیارە زۆربەی حاڵەتەکان هەر لەلایەن پزیشکی گشتی دەستنیشان و چارەسەر دەکرێن و پێویست بە رەوانەکردن بۆلای پسپۆڕ ناکات.\nچاککردنی ئەم شتانە ئاسان نییەو ئیرادەی بڕیاردانی دەوێ لەلایەن هەموو پەیوەندیدارانەوەو دەبێ هەمووان وەکو هەفتەی رابردووی بۆریس جۆنسن لای خۆیانەوە بڵێن: ئێمەین حیزبی تەندروستی! واتە حیزبی راستەقینەی خەمخۆری تەندروستی.\nمن خۆم شاهیدی ئەوەم کاتێک وەزارەت ویستوویەتی سیستمی فیلتەری کەیسەکان دابنێ بەو جۆرەی وتم، کاتێک هاوڵاتییەک سەربەخۆ دێت و دەیەوێ بە دڵی خۆی کامە پزیشکە هەڵدەبژێرێ ببینێ و رێگەی نەدراوە، خێرا رۆژنامەوانێک هاتووەو هەڵڵایەکی گەورەی ناوەتەوەو گوایە ئەم هاوڵاتییە لەبەر بیروڕای جیاواز ناکرێتە ناوەوە بۆ نەخۆشخانەو پزیشکەکان ئامادە نین چارەسەری بکەن!\nیان وتوویانە پزیشک ئەم نەخۆشەی لە نەخۆشخانەی حکومی بینیوە، کەچی داوای لێکردووە پشکنینەکان لە دەرەوەی نەخۆشخانە بکات و دەرمانەکانیش لە دەرمانخانەی دەرەوە بکڕێت، زۆرکات پزیشکیان بە شەریک و خاوەن پشک لە تاقیگەو دەرمانخانەکە ناوبردووە، بێئەوەی بزانن بۆ ئەو پسپۆڕییەی پزیشکەکەی تێدایە، لە یەکە تەندروستییەکەدا تەنیا ژوورەکەو پزیشکەکە هەن و ئەوەی کەرەستەی دەستنیشان و چارەسەری ئەو بوارە بێت لەوێدا نییە!\nدیارە لەو نێوەندەدا هەندێکجار پزیشکی بێویژدان، یان پرسگەی بێ ئەتەکێتی نەخۆشخانەش هۆکاری گرفتەکەن، بەڵام هۆشمەندی و هەبوونی زانیاریی متممانەپێکراوی دەوێ بزانی ئەو حاڵەتەی تۆ لەبارەیەوە دەدوێی بەڕاستی کامەیانە.\nبەمشێوە مامەڵەیەی ئێستای لایەنە جیاوازەکان، ئەوەی هەیە تەنیا پینەو پەڕۆیە، حکومەت تەنیا بێدەنگی هاوڵاتی و قسەبڕینی میدیاو ئۆپۆزسیۆنی دەوێ، میدیاو ئۆپۆزسیۆنیش تەنیا مەبەستیان دۆزینەوەی خاڵى تووڕەیی هاوڵاتییەو لەو نێوەندەدا ئەوەی وندەبێ گرفتە راستەقینەکانی کەرتەکەیە.\nبۆیە دەبێ میدیاکاران و بەرپرسان و پەیوەندیدارو لایەنە سیاسییەکان لە هەستیاری دۆخی تەندروستی تێبگەن و بەر لە باسکردنی گرفتەکانی، بۆچوون و زانیاریی لە کەسانی ناو کەرتەکە وەربگرن، تاوەکو نەبنە بەشێک لە خراپترکردنی کەرتەکە!


کتێبی (مردن لەپێناو ئایدیاکاندا) بڵاوده‌کرێتەوە - بنکەی روناکبیریی گەلاوێژ :: Gelawej\nچاپکراو Feb 25, 2020\nبڵاوکراوەکانی نووسیار لە وەرزی نوێی کتێبەکانیدا به‌مزوانه کتێبی (مردن لەپێناو ئایدیاکاندا) لە نووسینی ('کۆستیکا براداتان) لە وەرگێڕانی (نەبەز سەمەد) چاپ و بڵاو ده‌کاته‌وه.\nله‌باره‌ی ئه‌م به‌رهه‌مه‌وه وەرگێڕ نەبەز سەمەد ده‌ڵێت: ''ئەم کتێبە سەبارەت بەو فەیلەسوفانەیە کە لەپێناو فەلسەفە و ئایدیاکانیاندا مردوون. کۆستیکا سەرەتا بەشێوەیەکی سەرنجڕاکێش فەیلەسوفمان پێدەناسێنێت، فەیلەسوف کێیە؟ لەم ڕێگەیەوە پێناسەیەکی نوێ بۆ فەلسەفە دەکات. پاشان باس لە مەرگ دەکات وەک کێشەیەکی فەلسەفی کە فەیلەسوفان پێوەی خەریکن. لێرەدا فەیلەسوف بە مەرگی ئەوانی دیکەوە خەریکە نەک هی خۆی. دواتر لە بەشەکانی دیکەی کتێبەکەدا باس لە ڕووبەڕووبوونەوەی فەیلەسوف دەکات لەگەڵ مەرگی خۆی. کاتێک فەیلەسوف لە نێوان دوو بژاردەدایە: لە ئایدیاکانی پەشیمان بێتەوە و بەزیندوویی بمێنێتەوە یان بۆ ئایدیاکانی وەفادار بمێنێتەوە و بمرێت. لێرەدا فەیلەسوف مەرگ هەڵدەبژێرێت. لە کۆتاییدا، کۆستیکا نمایشی مەرگی فەیلەسوفمان پیشان دەدات و چۆن ئەم مەرگە لەناو کۆیادەوەری خەڵک بەزیندوویی دەمێنێتەوە و کاریگەرییەکی گەورە لەسەر کۆمەڵگە بەجێدەهێڵێت.''\n'' داخۆ چ شتێکی هاوبەش سۆکراتێس، هایپاتیا، گۆردانۆ بڕۆنۆ، تۆماس مۆر و یان پاتۆچکە کۆ دەکاتەوە؟ یەکەم، ئەوان هەموویان ڕۆژێک ڕووبەڕووی قورسترین هەڵبژاردن بوونەتەوە: بەدڵسۆزی مانەوە بۆ ئایدیاکانت و مردن یان پەشیمانبوونەوە لە ئایدیاکانت و بە زیندوویی مانەوە. دووەم، ئەوان هەموویان مردنیان هەڵبژارد. مەرگە کاریگەرەکەیان نەک تەنیا بوو بە بەشێکی کڕۆکی لە ژیانیان، بەڵکو بوو بە بەشێکی جیانەکراوە لە ئیشە فەلسەفییەکانیان. ''مەرگ لەپێناو ئایدیاکاندا'' لە خودی خۆیدا ئیشێکی فەلسەفییە؛ سۆکراتێس ڕەنگە یەک دێری نەنووسی بێت، بەڵام مەرگەکەی هەموو کات یەکێک بووە لە ئیشە فەلسەفییە پڕ بایەخەکان.\nکتێبی ''مردن لەپێناو ئایدیاکاندا'' لە چەندین گۆشەوە چیرۆکی ئەزموونی فەیلەسوف لەگەڵ مەرگ بۆ ئێمە دەگێڕێتەوە: لە ترادیسیۆنی فەلسەفە وەک هونەری ژیاندن، جەستە وەک شوێنی خۆ-تێپەڕاندن، مەرگ وەکو بابەتێکی کلاسیکیی فەلسەفە، ڕامکردنی مەرگ و خۆ-ئەفراندن. لە کۆتاییدا، قوربانیبوونی فەیلەسوف و نمایشی زیندووی مەرگی فەیلەسوفی-شەهید، پاشان بە ونبوون لەنێو ئەفسانەدا کۆتایی دێت.\n''مردن لەپێناو ئایدیاکاندا'' ڕاهێنانێکە بۆ تێکشکاندنی سنووری دیسپلینە جیاوازەکان. ئەمە کتێبێکە لەبارەی سۆکراتێس و هایدێگەر، هەروەها لەبارەی ''برسیبوون تا مەرگ''ی گاندی و خۆ-سووتاندن، گیرارد و پازۆلینی، لەبارەی خۆ-ئەفراندن و هونەری گۆتار.''\nنەبەز سەمەد لە چەند دێرێکدا:\nپیشەى ئەدەبى: نووسەر و وەرگێڕ.\nلە ساڵی 1988 لە شارى کۆیە لە دایکبووە.\nلە ساڵى 2011 بڕوانامەى بەکالۆریۆسی لە فەلسەفە لە زانکۆی کۆیە بەدەستهێناوە.\nلە ساڵی 2015 لە زانکۆی مانچێستەر/ بەریتانیا ماستەری لە ئێتیک و فەلسەفەی سیاسی بەدەستهێناوە.\nکتێبی ''هزراندنی هونەر''ی ئانتوون ڤان دێن برامبوشی لە ئینگلیزییەوە کردووە بە کوردی، کە ساڵی ٢٠١٨ بڵاوکراوەتەوە.\nلە ئێستادا مامۆستایە لە کۆلێژی هونەرە جوانەکانى زانکۆی سلێمانی.


Kurdipedia - ئاری\n🏰 ئاری | Group: Places | Articles language: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\n 📡 Website | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ئامادەکردنی کوردیپێدیا - جوان عومەر ئەحمەد\n🖇 Linked items: 151\n3. 👁 ئاشتی 2\n4. 👁 ئاشتی چەمی\n5. 👁 ئامەد(زاخۆ)\n6. 👁 ئاڵا\n➕ Added by (Jiwan O Ehmed) on Jul 4 2019 6:52PM\n👌 This article has been reviewed and released by (Hawrê Baxewan) on Jul 4 2019 11:05PM\n👁 This item has been viewed 4,403 times\nRelated files 53,795\n🗄 Sources 16,623


جان کێری له ئه‌فغانسـتان هه‌وڵی چاره‌سه‌رکردنی ناکۆکی سه‌ر ئه‌نجامی هه‌ڵبژاردنه‌کانی سه‌رۆکایه‌تی ده‌دات\nی مانگی حه‌وت ١١, ٢٠١٤\nله سه‌روبه‌ندی ئه‌و گرژیـیه‌ی له ئه‌فغانسـتان که‌وتووه‌ته‌وه له نێوان دوو کاندیدی سه‌رۆکایه‌تی که هه‌ر یه‌که‌یان ئیدیعای سه‌رکه‌وتنی خۆی له هه‌ڵبژاردنه‌کان ده‌کات، جان کێری وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مه‌ریکا ڕۆژی هه‌ینی داوای له ئه‌فغانیـیه‌کان کرد ئارام بـبنه‌وه.\nبه‌ڕێز کێری که له شه‌ودا گه‌یشـته کابولی پایته‌ختی ئه‌و وڵاته، له لێـدوانێـکیدا بۆ ئه‌فغانیـیه‌کان گوتی " ئه‌و ئه‌نجامه سه‌ره‌تایـیانه‌ی ڕۆژی دووشه‌ممه ڕاگه‌یاندران نه به فه‌رمی پـشـتڕاستکراونه‌ته‌وه و نه کۆتایی‌شه، بۆیه نابێت له ئێسـتادا که‌س ئیدیعای سه‌رکه‌وتن بکات."\nعه‌بدوڵڵا عه‌بدوڵڵا و ئه‌شره‌ف غه‌نی هه‌ردووکیان ده‌ڵێن له‌و هه‌ڵبژاردنه‌ی سه‌رۆکایه‌تی که له 14 ی مانگی شه‌ش به‌ڕێوه‌چوو سه‌رکه‌وتنیان به‌ده‌ستهێناوه.\nبه‌پـێی ئه‌نجامه سه‌ره‌تایـیه‌کان ئه‌شره‌ف غه‌نی نزیکه‌ی 1 ملیۆن ده‌نگی زیاتر له عه‌بدوڵڵا عه‌بدوڵڵا هێناوه، به‌ڵام عه‌بدوڵڵا ده‌ڵێت ساخته‌کاریـیه‌کی زۆر کراوه. بڕیاره له دوا هه‌فته‌ی مانگی حه‌وتدا ئه‌نجامی کۆتایی ڕابگه‌یه‌ندرێت.\nنه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان ڕۆژی هه‌ینی ڕایگه‌یاند که‌وا به‌رنامه‌یه‌کی دوو هه‌فته‌یی داناوه بۆ پـیاداچوونه‌وه به 3.5 ملیۆن ده‌نگ که له 8050 بنکه‌ی ده‌نگدان دراون، واته 44% ی کۆی ده‌نگه‌کان.\nداوود سوڵتانزۆی گوته‌بێژی ئه‌شره‌ف غه‌نی به به‌شی ئه‌فغانی ده‌نگی ئه‌مه‌ریکای گوت ئه‌م پـێشنیاره‌ی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان تاووتوێـیان کردووه له‌گه‌ڵ جان کێری و پـێی قایل بووین. گوتیشی هیوادارن لایه‌نی به‌رامبه‌ریش قبوڵی بکات.\nبه‌ڵام فازڵ سه‌نگچه‌راکی گوته‌بێژی عه‌بدوڵڵا عه‌بدوڵڵا گوتویه‌تی ئه‌م پـێشـنیاره جێی قبوڵ نیـیه و ده‌بێت پـیاداچوونه‌وه‌که فراوانتربێت.\nسه‌ردانی وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مه‌ریکا بۆ ئه‌فغانسـتان


18/02/2020 854 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nمەسعود بارزانی سەرۆكی پارتی دیموكرات لەگەڵ باڵیۆز جێمس جێفری نێردەی تایبەتی ئەمەریكا بۆ كاروباری سووریا و شاندێكی یاوەری كۆبووەوە.\nبەپێی راگەیەنراوێك، لە دیدارەكەدا بارودۆخی سیاسی و دواپێشهاتەكانی عێراق و هەنگاوەكان بۆ پێكهێنانی حكومەتی تازەی عێراق و ئەگەرەكانی بەهێزبوونەوەی تیرۆریستانی داعش لە عێراق تاوتوێ كران.\nهەر بەپێی راگەیەنراوەكە، لە بەشێكی تری ئەو كۆبوونەوەیەدا ڕۆشنایی خرایە سەر بارودۆخی سووریا و دوایین هاوكێشە مەیدانییەكانی ئەو وڵاتە و بیروڕا لەبارەی ڕۆڵی لایەنە كوردییەكان لە پێشهاتەكانی سووریا ئاڵوگۆڕ كرا و سەرۆك بارزانی جەختی لەوە كردەوە كە پێویستە لە هەر بارودۆخێكدا ڕێگە لەوە بگیرێت گەلی كورد لە سووریا تووشی گرفت و چارەنووسی نادیار ببێتەوە و، نابێ بە هیچ شێوەیەك گۆڕانی دیموگرافی لە باكووری ڕۆژهەڵاتی سووریا ڕوو بدات.\nپەیوەندییەكانی نێوان هەرێمی كوردستان و ئەمەریكا تەوەرێكی تری ئەو بابەتە بوو، هەماهەنگی و كاری هاوبەشی هەردوولا بۆ شەڕی دژی تیرۆر بەرز نرخێندرا و جەختیش لە فراوانتركردنی هەماهەنگیی دوولایەنە كرایەوە لە بوارە جیاجیاكاندا.


ئاماری ئه‌مڕۆی کۆرۆنا لە هەرێمی کوردستان راگه‌یه‌نرا، ژماره‌یه‌ك مردن هه‌یه\n2021-01-14 [01:33 AM]\nوەزارەتی تەندروستیی هەرێمی کوردستان ئاماری 24 کاژێری رابردووی تایبەت بە ڤایرۆسی کۆرۆنای بڵاوکردەوە و رایگەیاند، لەو ماوەیەدا 69 تووشبووی نوێی ڤایرۆسەکە دەستنیشانکراون، چوار تووشبوو گیانیان لەدەستداوە و 971 تووشبوو چاکبوونەتەوە.\nبەپێی ئامارەکەی وەزارەتی تەندروستی، لە 24 کاژێری رابردوودا سێ هەزار و 867 پشکنین ئەنجامدراون، کۆی گشتیی تووشبووانیش گەیشتووەتە 104 هەزار و 843 تووشبوو، لەو ژمارەیەش 83 هەزار و 872 تووشبوو چاکبوونەتەوە و سێ هەزار و 431 تووشبووش گیانیان لەدەستداوە.\nڕاگەیاندراوی (٢٤) کاتژمێری تایبەت بە نەخۆشی ڤایرۆسی کۆڕۆنای نوێ COVID19 ژمارە (٣٢٣)\n١. پشکنین: (٣٨٦٧ پشکنینی نوێ)\n• (١٠١٦) هەولێر\n• (٦٧٧) سلێمانی\n• (٢١٣٩) دهۆك\n• (١٧) هەولێر\n• (٣٧٣) هەولێر\n• (١٧٥) سلێمانی\n• (٣٤٤) دهۆك\n• (٣٤) گەرمیان\nپشکنین ٩٨٩٤٠٨ (٣٤٣٤٩٥ هەولێر، ٢١١٠٢٣ سلێمانی، ٤٢٧٥١٩ دهۆك، ٧٣٧١ هەڵەبجە)\nتووشبوون ١٠٤٨٤٣ (٣٦٥٣٢ هەولێر، ٣٠٢٧٠ سلێمانی، ٣٤٩٤٢ دهۆك، ٣٠٩٩ هەڵەبجە)\nچاکبوون ٨٣٨٧٢ (٣٠٠١٤ هەولێر، ٢٣٩٨٧ سلێمانی، ٢٦٩١٦ دهۆك، ٢٩٥٥ هەڵەبجە)\nلەژێر چارەسەر ١٧٥٤٠ (٥٦٠١ هەولێر، ٤٦٠٩ سلێمانی، ٧٣٢٩ دهۆك، ١ هەڵەبجە)\nمردن ٣٤٣١ (٩١٧ هەولێر، ١٦٧٤ سلێمانی، ٦٩٧ دهۆك، ١٤٣ هەڵەبجە)\n١٤ی کانونی دووەم ٢٠٢١