کارکردن و تێکەڵبوون لەگەڵ کۆمەڵگەی نوێدا - هاوپەیمانی نیشتمانی\n2, تشرینی دووه‌م 2019\nکارکردن و تێکەڵبوون لەگەڵ کۆمەڵگەی نوێدا\nپێشکەوت حاجی خلیل\nمرۆڤەکان پاش ئەوەی کامڵ دەبن و دەگەنە قۆناغی گەشەکردن، تێکەڵ بە کۆمەڵگە دەبن و بیروڕا دەگۆڕنەوە، لە چەند قۆناغێکی تەمەندا مرۆڤەکان بە چەندین کەسایەتی و کۆمەڵگەی نوێ ئاشنا دەبن، بەپێی کار و پڕۆژە و بەرنامەکەنیان.\nگرنگ لێرەدا ئەوەیە ئاشنابوونت بە کاری نوێ و کۆمەڵەگەیەکی نوێ یاخود چەند کەسایەتییەکی نوێ، ببێتە هۆکارێک بۆ بەرەوپێشچوونی توانا و ئەزموونەکانت جا لەهەر بوارێکی ژیاندا بێت.\nپێویستە بیرکردنەوە لە وەرگرتنی مووچەیەکی شایستە یاخود زیاتر لە شوێنی کارەکەت، لەدوای هەوڵدان بۆ گەشەدان بە عەقڵ و توانا و کار و پڕۆژەکانتەوە بێت.\nناسینی کەسایەتی نوێ لە ژیاندا بەتایبەت کەسایەتی شارەزا و لێهاتوو و بەئەزموون چ لە بوارەکانی سیاسەت و کۆمەڵایتی و ڕۆشنبیری و هتد…\nڕەنگە ببێتە هۆکارێک بۆ پشت ئەستووربوونت بە پڕۆژە و کار و پلانەکانت، هەروەها ڕەنگە ببێتە هۆکارێک بۆ دەوڵەمەندبوونی کار و پڕۆژەکەت.\nمرۆڤ پێویستە لەژیاندا بەردەوامبێت لە ناسینی کەسایەتی و کۆمەڵگەی نوێ تا ئاستی زانیاری ڕۆشنبیرتر بکات و ڕاو بۆچوونی کەسانی دیکە بزانێت، هەروەها ڕەنگە ناسینیان ببێتە هۆی گۆڕانکاری لە ژیانی خودیت و ببێتە هۆکارێک بۆ سەرکەوتنت و گۆڕانی بیرکردنەوە و لێکدانەوەت بۆ پێشهاتەکانی ڕووبەرووت دەبنەوە.\nبۆیە لەکۆتاییدا دەڵێم، مەوەستە لە ناسینی کەسایەتی نوێ، مەوەستە لە گۆرانکاری خودیت و پەرە بە تواناکانت بدە، هاوکاری کەسانی بە ئەزموون و شارەزا بکە بە پێوەرێک بۆ بەرەوپێشچوونی پڕۆژەکانت، هەرگیز پارە لە ئاستی فێربوون و گەشەی عەقڵ و برەودان بە تواناکانت دامەنێ، بەڵکو لە ڕیزبەندی یەکەم لایبەرە و پڕۆژە فکریی و جیاوازەکان لەشوێنی دابنێ.


سعودیه به‌ڕووی عیراقدا ده‌كرێته‌وه\nوه‌فدێكی باڵای ئابوریی عه‌ره‌بستانی سعودی كه نزیكه‌ی 100 كه‌س ده‌بوون، به سه‌رۆكایه‌تی ماجید بن عه‌بدوڵا ئه‌لقه‌سبی، وه‌زیری وه‌به‌رهێنانی سعودیه له 3ی نیسانی 2019 گه‌یشته به‌غدا به‌مه‌به‌ستی به‌شداریكردن له كۆبونه‌وه‌ی دووه‌می ئه‌نجومه‌نی هه‌ماهه‌نگی سعودیه- عیراق.\nهاتنی وه‌فده‌كه‌ی عه‌ره‌بستانی سعودی كردنه‌وه‌ی كونسوڵخانه‌ی ریاز-ی له به‌غدا و واژوكردنی 13 رێككه‌وتننامه‌ی له بواره جیاجیاكاندا لێكه‌وته‌وه و هه‌ردوو وڵات زیاتر به‌رووی یه‌كتردا كرانه‌وه.\nكرانه‌وه‌ی عیراق و سعودیه به‌ڕوی یه‌كتردا له سه‌رده‌می حه‌یده‌ر عه‌بادی، سه‌رۆك وه‌زیرانی پێشووی عیراق ده‌ستپیچكرد ئه‌وه‌ش كاتێك كه رۆژی 19ی تشرینی یه‌كه‌می 2017 عه‌بادی بانگهێشتنامه‌یه‌كی شا سه‌لمان كوڕی عه‌بدولعه‌زیر شای سعودیه‌ی به‌ده‌ست گه‌یشت بۆ به‌شداریكردن له یه‌كه‌مین كۆبوونه‌وه‌ی هه‌ماهه‌نگی نێوان هه‌ردوو وڵات.\nدواتریش عه‌بادی، سه‌رۆك سه‌رۆكایه‌تیی وه‌فدێكی باڵای حكومی رۆژی شه‌ممه 21ی تشرینی یه‌كه‌م گه‌یشته سعودیه و هه‌ردولا رێككه‌وتن له‌سه‌ر دامه‌زراندنی ئه‌نجومه‌نی هه‌ماهه‌نگیی ریا و به‌غدا.\nرێككه‌وتنه‌كه بۆ دامه‌زراندنی ئه‌و ئه‌نجومه‌نه، رۆژی یه‌كشه‌ممه 22ی تشرینی یه‌كه‌می 2017 به ئاماده‌بونی عه‌بادی و گه‌وره به‌رپرسانی عه‌ره‌بستانی سعودی و نوێنه‌رایه‌تیی ئه‌مریكا واژوكراو.\nپێش ئه‌و رێككه‌وتنه و له رۆژی 5ی ئازاری 2018ش نوسینگه‌ی رۆژنامه‌وانیی عه‌بادی ئاشكرایكرد كه پادشای سعودیه ئه‌ركی بینادنانی یاریگایه‌كی تۆپی پێی له به‌غدای پایته‌خت له ئه‌ستۆ گرتووه و وه‌ك دیاری ده‌یداته عیراق كه جێگه‌ی 100 هه‌زار هانده‌ر ده‌بێته‌وه.\nهه‌ر هه‌مان رۆژ پادشای سعودیه به ته‌له‌فۆن په‌یوه‌ندیی به حه‌یده‌ر عه‌بادییه‌وه كرد و خۆشحاڵیی خۆی ده‌ربڕی به سازكردنی یارییه‌كی دۆستانه له‌نێوان عیراق و سعودیه و به‌وبۆنه‌یشه‌وه یاریگایه‌كی كرده دیاری بۆ عیراق.\nله 28ی شوباتی 2018، عیراق و سعودیه یارییه‌كی دۆستانه‌یان له یاریگا نوێیه‌كه‌ی شاری به‌سره كرد كه جێگه‌ی 65 هه‌زار هانده‌ری تێدا ده‌بوه‌وه، ئه‌وه‌ش یه‌كه‌م یاری بوو له‌نێوان هه‌ردوو وڵات له‌دوای 39 ساڵ ساز بكرێت و عیراق به چوار گۆڵ به‌رامبه‌ر به یه‌ك گۆڵ له سعودیه‌ی برده‌وه.\nله 10ی شوباتی 2019 به ئاماده‌بوونی لیژنه‌ی سه‌رپه‌رشتیاری دروستكردنی یاریگایه‌ك بۆ عیراق، عه‌بدولعه‌زیز ئه‌لشممه‌ری باڵیۆزی سعودیه له به‌غدا له‌گه‌ڵ ئه‌حمه‌د ریاز وه‌زیری وه‌رزش و لاوانی عیراق كۆبۆوه.\nله دوای كۆبونه‌وه‌ك عه‌بدولڕه‌حمان حه‌مه‌د سه‌رۆكی لیژنه‌ی سه‌رپه‌رشتیاری دروستكردنی یاریگایه‌ك بۆ عیراق وتی: "لیژنه‌كه‌مان تاوتوێی گۆڕینی یاریگاكه بۆ شارێكی وه‌رزشی ته‌واو ده‌كه‌ین، وتیشی: "له‌گه‌ڵ حكومه‌تی عیراق هه‌نگاوه سه‌ره‌تاییه‌كانمان بۆ دروستكردنی یاریگاكه ده‌ست پێكردووه".\nدوای هه‌ڵبژاردنی نوێ له عیراق و ده‌ستاوده‌ستكردنی ده‌سه‌ڵات و هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆك كۆمار و سه‌رۆك وه‌زیرانی نوێ بۆ عیراق، په‌یوه‌ندییه‌كانی به‌غدا و ریاز زیاتر په‌ره‌ی سه‌ند و رۆژی 14ی ئازاری 2019، د.به‌رهه‌م ساڵح، سه‌رۆك كۆماری عیراق چاوی كەوت بە ماجد قەسەبی، وەزیری بازرگانی و وەبەرھێنانی عەرەبستانی سعودی و وه‌فدێكی یاوه‌ری.\nد. بەرھەم ساڵح ئاماژەی بەگرنگی پەیوەندییە دووقۆڵیەكانی نێوان عیراق و عەرەبستانی سعودی و چۆنیەتی پەرەپێدانیان كرد، ھاوكات تیشكی خستە سەر ھەوڵەكانی عیراق بۆ پێكھێنانی سیستەمێكی بازرگانی ھاوبەش لەگەڵ سەرجەم وڵاتانی ناوچەكە، جەختیشی كردەوەكە ھۆكارێكیش دەبێت بۆ دەستەبەركردنی خۆشگوزەرانی و پێشكەوتنی گەلانی ناوچەكەدا بەگشتی.\nوەزیره سعودییه‌كه‌ش ئامادەیی وڵاتەكەی بۆ فراوانكردنی ئاسۆی ھاریكاری ئابووری و كار ئاسانكردنی پرۆسەی ئاڵوگۆڕی بازرگانی و ئابووری لە رێگای كاراكردن بەگەڕخستنی خاڵە سنورییەكان بۆ بەھێزكردنی جوڵەی بازرگانی لە نێوان ھەردو وڵاتدا.\nرۆژی 3ی نیسانی 2019، عادل عه‌بدولمه‌هدی، سه‌رۆك وه‌زیرانی عیراق ئاشكرایكرد له ماوه‌ی داهاتوودا سه‌ردانی توركیا و چه‌ند وڵاتێكی كه‌نداو ده‌كات، وه‌فدێكی باڵای عه‌ره‌بستانی سعودی سه‌ردانی عیراق ده‌كه‌ن و خۆشی له‌ماوه‌ی دوو هه‌فته‌ی داهاتوودا ده‌چێته سعودیه، وتیشی له‌میانی سه‌ردانه‌كه‌شدا پرسه هاوبه‌شه‌كانی نێوان هه‌ردوو وڵات و پرسی حه‌ج تاوتوێ ده‌كه‌ن.\nهه‌ر هه‌مان رۆژ وه‌فدێكی باڵای ئابوریی عه‌ره‌بستانی سعودی كه نزیكه‌ی 100 كه‌س ده‌بوون، به سه‌رۆكایه‌تی ماجید بن عه‌بدوڵا ئه‌لقه‌سبی، وه‌زیری وه‌به‌رهێنانی سعودیه گه‌یشته به‌غدا به‌مه‌به‌ستی به‌شداریكردن له كۆوونه‌وه‌ی دووه‌می ئه‌نجومه‌نی هه‌ماهه‌نگی سعودیه- عیراق.\nرۆژی 4ی نیسانی 2019، جێگری سه‌رۆك وه‌زیرانی عیراق بۆ كاروباری وزه و سه‌رۆكی لیژنه‌ی هه‌ماهه‌نگی عیراق- سعودیه، رایگه‌یاند كه یاداشتێكی لێكتێگه‌یشتنیان له‌گه‌ڵ سعودیه ئیمزاكردووه بۆ ئه‌وه‌ی كاره‌با بۆ عیراق دابین ده‌كات.\nسامر عه‌باس ئه‌لغه‌زبان، جێگری سه‌رۆك وه‌زیرانی عیراق بۆ كاروباری وزه و سه‌رۆكی لیژنه‌ی هه‌ماهه‌نگی عیراق- سعودیه له لێدوانێكدا بۆ سۆمه‌ریه نیوز، وتی: "عیراق له‌گه‌ڵ لایه‌نی سعودیه یاداشتێكی لێكتێگه‌یشتنی ئیمزاكردووه بۆ ئه‌وه‌ی عیراق به سعودیه‌وه ببه‌سترێته‌وه تا كاره‌بای بۆ دابین بكات و چه‌ند وێستگه‌یه‌كی به‌رهه‌مهێنانی كاره‌با دروست بكات".\nوتیشی: "شتێك نییه به‌ناوی هاریكاری، به‌ڵام سعودیه ئاماده‌یه وه‌به‌رهێنان له سه‌رجه‌م بواره‌كاندا له عیراق بكات".\nهاوكات ماجید بن عه‌بدوڵا ئه‌لقه‌سبی، وه‌زیری وه‌به‌رهێنانی سعودیه رایگه‌یاند كه كونسوڵخانه‌ی وڵاته‌كه‌ی له به‌غدا ده‌كرێته‌وه بۆ ئه‌وه‌ی ڤیزا بدات به عیراقییه‌كان.\nراشیگه‌یاند كه 13 رێككه‌وتننامه ئاماده‌یه بۆ ئه‌وه‌ی له‌نێوان عیراق و سعودیه ئیمزا بكرێت و كاركردن له ده‌روازه‌ی سنووری عه‌رعه‌ری نێوان هه‌ردوو وڵات به‌رده‌وامه و له ماوه‌ی شه‌ش مانگدا ته‌واو ده‌بێت.


هەواڵ / ئابوری :: پێش 4 هەفتە  :: 24147 جار بینراوە\nئه‌ندامێكى په‌رله‌مانى كوردستان هۆشدارى ده‌دات له باره‌ى سه‌رهه‌ڵدانى قه‌یرانێكى نوێ بۆ هه‌رێمى كوردستان له‌پاش گرانبوونى نرخى غاز و ده‌شڵێت:"وه‌زاره‌تی سامانه سروشتیه‌كان دڵنیاییاندا كه نرخى غاز گران نابێت به‌ڵام ئێستا قه‌یرانه‌كه سه‌ریهه‌ڵدا و ئه‌گه‌ر هه‌یه نرخى غاز له بازاڕدا له حه‌وت هه‌زار دیناربه‌وه به‌زربێته‌وه بۆ 10 هه‌زار دینار و كه‌میش ببێته‌وه".\nكاروان گه‌زنه‌یی ئه‌ندامی فراكسیۆنی یه‌كێتی له په‌رله‌مانی كوردستان به‌دواڕۆژی راگه‌یاند": پێش دوومانگ هۆشدارى ئه‌وه‌مدا که نرخى غاز گران ده‌بێت چونكه من ئه‌وكات ئاشكرامكرد كه كۆمپانیای دانه غاز له زیادكردنێكی نهێنی فرۆشتنی ڕۆژانه (١٠٠٠)هه‌زار تۆن غازى بۆ كۆمپانیا ناوخۆییه‌كان خسته‌ڕوو، و له‌م زیادكردنه‌شدا هه‌میشه پێشتر دانا غاز ٣٤٦ دۆلار دیاری ده‌كرد وه‌كو نرخی جێگیر و كۆمپانیای به‌شداره‌كانی ته‌نده‌ره‌كه‌ش له‌سه‌ر ئه‌م بنه‌مایه زیاد كردن و كه‌مكردنی نرخی خۆیان ده‌خسته‌ڕوو.\nوتیشی": ساڵانی پێشوو سه‌رجه‌م كۆمپانیا به‌شداره‌كان به نرخێكى كه‌متر له ٣٤٦ دۆلار بۆ هه‌ر هه‌زار ته‌نێك بۆ ته‌نده‌ره‌كان به‌شدار ده‌بوون واتا به‌رزترین نرخ له خوار ٣٤٦ دۆلاره‌وه براوه‌ی ته‌نده‌ره‌كه بوون كه ئه‌م نرخه له نێوان (٤٠-١٠٠) دۆلار خوار نرخی بنه‌ڕه‌تی دانا غاز بووه كه ئه‌مه هه‌میشه بووه‌ته بنه‌ما بۆ جێگیركردنی نرخی غاز له هه‌رێمی كوردستان و پێشگرتن به قه‌یرانی غاز".\nگه‌زنه‌یی وتی": هه‌رچه‌نده پێشتر وه‌زاره‌تی سامانه سروشتیه‌كان قسه‌كانی منیان ره‌تكرده‌وه، به‌ڵام به پێچه‌وانه‌ی دڵنیایی ئه‌وان به‌داخه‌وه جارێكی دیكه قه‌یرانی غاز درووستبوو كه دوێنێ پێنجشه‌ممه نرخی ته‌نێك غاز گه‌شتووه‌ته سه‌رووی ٧٥٠٠٠٠ دینار كه ئه‌مه‌ش وا ده‌كات نرخی بتلێك غازی بارزگانی به‌زبوویه‌وه و به‌منزیكانه ده‌گات به ۱٠ هه‌زار دیناری عێراقی و له بازاڕیش ده‌ستناكه‌وێت".\nله‌باره‌ی قه‌یرانه‌كه‌وه وتی": ئه‌م قه‌یرانه دوو هۆكاری هه‌یه: یه‌كه‌میان كه‌مته‌رخه‌می وه‌زاره‌تى سامانه سروشتیه‌كان له به‌دواداچوونی نرخی ته‌نده‌ر و زیادكردنه‌كه‌ی و دانه‌نانی رێوشوێنی پێویست بۆ رێگریكردن له به‌رزكردنه‌وه‌ی نرخه‌كه‌ی كه ئه‌مه‌ش وایكرد كۆمپانیای براوه‌ی ته‌نده‌ر به‌رزترین نرخ لێبدات بێ ئه‌وه‌ی بیر له داهات و گوزه‌رانی خه‌ڵكی هه‌رێمی كوردستان بكاته‌وه، هۆكاری دووهه‌میش بریتیه له بێ ده‌سه‌ڵاتی حكوومه‌ت به‌رامبه‌ر ئه‌و كۆمپانیایه‌ی كه له ساڵی پاره‌وه تا ئێستا ته‌نده‌ری به بازاڕكردنی غازه‌كه‌ی له ده‌ستدایه و ده‌ستیكردووه به عه‌مباركردنی غازه‌كه له مه‌خزه‌نی تایبه‌تی خۆی به مه‌به‌ستی دروستكردنی پاڵه‌په‌ستۆ له‌سه‌ر بازاڕ و كۆمپانیا ركابه‌ره‌كه‌ی كه بۆ ئه‌م ساڵ ته‌نده‌ره‌كه‌ی به نرخی زۆر به‌رز لێداوه".


ئانە فرانک و کتێبە بەناوبانگەکەی..، هەڵۆ بەرزنجەیی – Peshmergekan\nئانە فرانک و کتێبە بەناوبانگەکەی..، هەڵۆ بەرزنجەیی\nرۆژانە لە ئەمستەردام Prinsengracht 263-267 لە بەرلین Anne Frank Zentrum Rosenthalerstrasse 39 و Haus der Jugend Anne Frank Mecklenburgische Strasse 15 و\nزۆر شوێنی تریش بە سەدان کەس لەبەردەم ماڵ و مەڵبەندی ئانە فرانک دا وەستاون دەیانەوێ وەک مۆزەخانەیەک سەردانی ئەو شوێنانە بکەن کە ئەو کیژۆڵە جوولەکەیەی لێ ژیاوە و خۆی تێدا حەشارداوە و یاداشتی رۆژانەی تێدا نووسیوەتەوە. ئاخر ژیان و بەسەرهات و نووسینەوەی یاداشتنامەکەی،لەسەردەمی ترس و لەرزی نازیدا و خۆحەشاردان لە کون و قوژبنی ژێرزەمین و ماڵە تاریک و نووتەکەکان دا هێندەی تر بەسەرهاتی ئانەی کردۆتە جێی سەرنجی خەڵکی. ئانە لە ڕێگەی دەفتەرێکی ڕەنگ سوور ـ سپییەوە، کە ڕۆژانەی خۆی تێدا تۆمار کردووە، دەبێتە خاوەن بەناوبانگترین بەرهەمی سەردەمی جوولەکە قڕکردن کە بە هۆلۆکۆست بەناوبانگە.\nئانە لە ١٢/٦/١٩٢٩،لە شاری فرانکفۆرت لەدایک بووە و لە ساڵی ١٩٣٤ دا،ناچار دەبن لەگەڵ دایک و باوک و مارگێتی خوشکی لەدەست نازییەکان هەڵبێن و ڕوو بکەنە شاری ئەمستەردامی هۆڵەندە.لەوێ لە خانوویەکی لاچەپەکی کۆنی پشتەوەی نادیاردا،نیشتەجێ دەبن. دواتر خەبەریان لێ دەدرێ و ئانە دەکەوێتە دەست نازییەکان و لە مانگی دوو یاخود سێی ١٩٤٥،چەند مانگێکی کەم پێش کۆتایی هاتنی جەنگی جیهانی دووەم، لە ئۆردوگای زۆرەملێیی Bergen-Belsen ،دەبێتە قوربانییەکی تری هۆلۆکۆست.\nکیژۆڵەیەکی وەک ئانە لەو سەردەمی منداڵییەدا رووداوەکانی رۆژانەی خۆی تۆمار دەکات و ئێستا ئەو یاداشتانە بووەتە سیمبۆڵ و بەڵگەیەکی زیندووی تاوانەکانی نازی و خوێنەرێکی هێجگار زۆری لە جیهان دا بەدەست هێناوە. کتێبەکەی ئانە وەک سەرچاوەیەکی مێژوویی رۆژگاری هۆلۆکۆست دەنرخێندرێ و بۆ سەر زۆربەی زمانی جیهان وەرگێڕدراوە.\nمن ئەم وەرگێڕانە کوردییەم لەبەردەستدایە، خۆشبەختانە کتێبخانەی کوردیش لەم سەرچاوە بێبەش نییە.\nبەڵام ئەوەی هەواڵەکانی هەنووکە لەمەڕ ئەم سەرچاوەوە بڵاوی دەکەنەوە، شتێکی نوێیە و بۆتە مانشێتی بەشێکی زۆری رۆژنامە و هەواڵەکان. هەواڵەکە نوێیەکە باس لەوە دەکات دوو لاپەڕەی نوێیان لە کتێبی ناوبراو دۆزیوەتەوە. لاپەڕەی ٧٨ـ٧٩،کە نووسینی رۆژی ٢٨/٩/١٩٤٢ ن،٣ مانگ دوای ئەوەی چووەتە ئەو ماڵەی پشتەوە بۆ خۆحەشاردان.\nتیمێکی زانستاکار بە تەکنیکی دیگیتال کاریان لەسەر کتێبی ناوبراو کردووە و بۆیان دەرکەوتووە دوو لاپەڕە بە کەتیرە لەلایەن خودی ئانەوە لکێندراوە بەیەکەوە.\nPeter de Brunijn،لە ٢٠١٠ وە سەرۆکایەتی پرۆژەی لێکۆڵینەوەی ماڵی ئانە فرانک لەگەڵ ئینیستیتوتی Huygens مێژووی هۆڵەندا پێکەوە کاردەکەن، توانیویەتی ئەم لاپەڕە ونبووانە یاخود پێنەزانراوانە ئاشکرا بکات.\nبرونجین دەڵێ: دۆزینەوەی ئەم دوو لاپەڕەیە زۆر گرنگە،ئەگەر بێت و وەک ناوەڕۆکیش ڕووناکیەکی تازە و زیاتر بخەنە سەر ژیانی ئانە.\nلاپەڕەی یەکەم کە لەهەندێ شوێند ئانە خۆی دێڕەکانی ڕەش کردۆتەوە، هەندێ نوکتە دەگێڕێتەوە: ژنی پیاوێک دۆست دەبێت لەژێرەوە. رۆژێک پیاوە دەزانێ ژنە دۆستەکەی لایە،دەچێتەوە ماڵەوە و دەست دەکات بە گەڕان بەدوای کابرادا،لەناکاو کەنتۆری جلەکان دەکاتەوە،دەبینێ: پیاوێک بە ڕووتی وەستاوە. کابرا واقی دەوڕمێ. کابرای دۆست یەکسەر دێتە قسە و دەڵێ: باوەڕ بکە لێرە چاوەڕێی ترام دەکەم.\nدیارە ئەم جۆرە باسانە شتێکی نوێ نین لە ژیانی ئانە و یاداشتەکەیدا،چونکە لە زۆر شوێنی تریش بابەتی لەم چەشنە بەرچاو دەکەون. بەتابەتی ئانە ئەو نوکتانەی نوسیوەتەوە، کە لەڕادیۆ گوێی لێیان بووە.\nلاپەڕەکەی تر باس لە پرسی سیکسوالێتی دەکات و ئانە بەخەیاڵ کەسێک دێنێتە بەڕچاوی پرسیاری ڕۆشنگەریی سێکسوالێتی لێ دەکات و ئەویش وەڵامی دەداتەوە. برونجین دەڵێ: ناوەڕۆکەکە گرنگ نییە،بەڵکو فۆڕمەکە،چونکە ئانە زۆر جار باسی پرسگەلی سێکسوالەتی و جەستەی خۆی کردووە. لێرەشدا هەروایە، بەڵام بە شێوە و شێوازێکی نائاسایی. لە کتێبەکەیدا دەبینین دەستەیەک لە هاوڕێی نزیکی خۆی نەخش کێشاوە، کە نامەی بۆ نووسیوون و تۆنێکی ئەدەبیان پێوە دیارە. بەڵام دوای ٣ مانگ دەستکردن بە نووسین، ئیدی پوختەی نووسینەکانی ڕەوانەی کەسێک کردووە، بەناوی Kitty .\nئا لەم چرکەساتەدا،ئانە ژیانی رۆژانەی ماڵەکەی پشتەوەیان جێدێڵێ و دەچێتە ژوورێکی خەیاڵییەوە کەدەرفەتی دەداتێ بەئازادانە، لەسەر بابەتەکان بنووسێ. ئەمە قسەی برونجینە. دیسان دەڵێ: ئەو کیژۆڵەیە هەر خۆحەشاردەر نییە، بەڵکو لە کتێبەکەیدا هەنگاو بە هەنگاو توانا و گەشەکردنی ئەدەبی بەرچاو دەکەوێت.\nدیسان لەسەر قسەکانی بەردەوامە و دەڵێ: ئەوەی کە زۆرکەس نایزانێ،ئەوەیە،کە دوو نوسخەی کتێبەکەی ئانە هەیە. یەکێکیان نوسخەی ئۆرگینالە کە ئانە خۆی نووسیویەتی و ئەوی تریان ڤێرشنێکی ترە وەک ڕۆمان کە خۆی دایڕشتۆتەوە. واتە ئانە کتێبەکەی پێکهاتووە، لە تێکەڵەیەکی نووسینی رۆژانە و دەقێکی تری کارکردنی خۆی لەسەری.\nبرونجین دەڵێ: ڕەنگە ئانە بۆیە ئەو دوو لاپەڕەی بەیەکەوە نوساندووە، چونکە شەرمی کردووە، وەک منداڵێکی ١٣ ساڵی دەربارەی ئەو شتانە بنووسێ. لەگەڵ ئەوەشدا ئێمە بڕیارمان دا بڵاوی بکەینەوە، چونکە هەموو نووسینەکە موڵکی ئانەیە و لەدواجاریشدا خۆمان بە بەرپرس دەزانین بەرامبەر بە ڕای گشتی. ئەم کتێبە هێندە ناسراوە هەموو کەس حەز دەکات بێ کەلێن و کەموکورتی بیزانێ و بیخوێنێتەوە.\nناوبراو دەڵێ: ئەم دوو لاپەڕەیە هێندە ناسک و پەرپووتن، من ماوەی هەشت ساڵە کاری لەسەر دەکەم، بۆ تاقە جارێک دەستم بەریان نەکەوتووە. ئێمە سۆراخ و کاری خۆمان لەسەر کۆپییەکی دیگیتال ئەنجام داوە. بەڵێ کارەکە هێندە سەخت بوو بەدەستکێشی تایبەت و فڵچەی تەختەوە، زۆر بەزەحمەت توانیم لاپەڕەکان لەیەکتر جیا بکەمەوە و پیتەکان بناسمەوە. هەرچۆنێک بوو کارەکەمان ئەنجام دا، لێ دیسان بێ تەکنیکی دیگیتالی،مەحاڵ بوو ئامانجەکەمان ئاکامێکی هەبێت.\nشایانی ئاماژە پێدانە، هیچ گومانی تێدا نییە، کەوا هەموو ئەو چاپانەی هەتا ئێستای یاداشتنامەکە ، دەبێت لابرێن و چاپی نوێ بە زیادکردنی ئەو دوو لاپەڕەیەوە بکەوێتە بەردەست خوێنەران و توێژەران. وەک بڕیاریشە ساڵی ٢٠١٩ ، جارێکی تر چاپێکی تێروتەسەلی بڵاوبکرێتەوە.\nشیاوی باسە، لە کوردستانی داگیر و دابەشکراوی ئێمەشدا، بە هەزاران هەزار چیرۆک و بەسەرهاتی خەمناکتر و بەتام و چێژتر هەیە لە ژیانە تراژیدیاییەکەی ئانە. بە نموونە، باسەکانی کوشتاری دەرسیم و ئەنفال و هەڵەبجە و زۆر شوێنی تریش پڕن لە ڕووداوگەلی لەم جۆرە، بەداخەوە هێندە ئاوەڕ و بایەخ لەم ڕووداوانە نەدراوە و کاری پێویستیان لەسەر نەکراوە. بەتایبەتیش نەتوانراوە لە کۆنتێکسێکی ئەدەبی وەک ڕۆمان دا بە نموونە یاخود فلیمێکی سینەمایی بەزمانە زیندووەکان ئەو کوێرەوەریی و مەینەتییانە بخرێتە بەردەست و چاوی جیهان.\nڕاستییەک هەیە دەمەوێ لێرەدا بۆ جارێکی تریش ئاماژەی پێ بدەمەوە. کوشتاری هۆلۆکۆست گەر جوولەکەی لە پشت نەبوایە وا هەر زوو لەبیر مێژوو دەچۆوە و لە جیهانیشدا هێندە ڕەواجی پەیدا نەدەکرد.\nبەڵێ ئەوە خودی جوولەکەیە، لە پشتەوە و لەسەر شانۆی جیهانی سیاسی و ئەدەبی و هونەری ئەم تراژیدیا و یادەوەرییانەی بەرز و زیندوو ڕاگرتووە. ئەم کارەشیان لە ڕێی نووسین و بڵاوکردنەوەی هەزاران هەزار کتێب و وتار و لێکۆڵێنەوە و بابەتی تری جۆڕاوجۆر،سازکردنی هەزاران فلیم و کردنەوەی سەدەها مۆزەخانە و نمایشکردنی سەدان شانۆگەریی و پێشکەشکردنی سەدەها جۆر چالاکی تر. ئەوە سیاسیی و ڕۆشنبیر و پیاوی دەوڵەتی ئیسرائیلە، بەردەوام جەخت لەسەر ئەم کارەساتە و دەرئەنجام و دیمەنە دڵتەزێن و سامناکەکانی دەکەنەوە. وەک دەزانین مێژووی مرۆڤایەتی تژییە لە ڕووداوی ناخۆش و خوێناوی و دڵتەزێن، لێ هیچیان هێندەی هۆلۆکۆست بەو گەورەیی و چەسپاوییە بەرجەستە نەبوون.\nهەڵبەت ئەم وتانە بۆ ئەوە نین لە بەها و نرخی ژیانی تاڵ و پڕ لە چەرمەسەریی جوولەکە کەم بکەمەوە، بەڵکو تەواو بە پێچەوانەوە، گەرەکمە ڕێز لەو ئەقڵ و وزە و هێزە بگرم، کە خۆی کردۆتە قەبەڵی پاراستن و هێزی بەرز ڕاگرتنی ئەم بەسەرهاتە.\nهێژای گووتنە، ئاماژەش بەوە بدەین ئەم میتۆدی بیردکردنەوە و کارکردنەی جوولەکە لەسەر ئەم دۆسییە، بکرێتە نموونەی باڵا و سەرمەشق و کوردیش بۆ مەینەتی و کوێرەوەرییەکانی خۆی پەڕۆیەک لەم وانە و بەسەرهاتە بۆ ئەزموونەکەی خۆی دادڕێت.\nبە هیوای بایەخدانی زیاتر بە مەرگەساتی کورد لە هەموو قۆناغە مێژووییەکان دا، بەتایبەت ئەنفال و شەنگال و ڕوداوە دڵتەزێنەکانی تری مێژووی قوربانی و بندەستی و خوێناویمان.\nتێبینی: سوود لە رۆژنامەی دیر تاگە شپیگل ژمارە٢٣٤٧٢ ی رۆژی ١٨/٥/٢٠١٨ وەرگیراوە.


📝 پەيامێک لە عوسمان حاجی مەحمود ەوە بۆ خۆپيشاندەران بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Mar 28 2018 3:13PM\nلە دوای شکستی ئەقڵیەت وفۆرمی حوکمڕانی وئەو قەیرانە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 95% ✍ ن.ئـ. 28-3-2018 15:13:07\n👫 عوسمان حاجی مەحمود یاخیانی کەسایەتییەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن May 25 2013 9:37AM\n👁 ئەم بابەتە 2,150 جار بینراوە\n... [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✖ 54% ✍ ب.ج. 25-5-2013 9:37:12


пожалуйста بێژەکردن: چۆن пожалуйста بە ڕووسی, ماری بێژە بکەن\nداخوازی بێژە کردنی نوێ بێژە کردن بە: ڕووسی ماری تەتەری (tt) ئەڵمانی (de) ڕووسی (ru) ئیسپانی (es) ئینگلیزی (en) فەڕەنسی (fr) ژاپۆنی (ja) پۆڵەندی (pl) هوڵەندی (nl) چینی ماندارین (zh) (mo) (tly) (alq) (mos) (zdj) (wni) (swb) (wlc) (hif) (enm) (ang) (xghu) (sxu) (bho) (arq) (ary) (mag) (myn) (kln) (shi) (ksw) (vep) (krl) (qjio) (jusi) (bem) (ain) (shn) (cay) (sli) (bin) (lld) (toi) (tisa) (plig) (cpx) (ltc) (aeb) (gaa) (apw) (jje) (gil) (cop) (juai) (pam) (lki) (acy) (ems) (qya) (non) (mns) (xog) (ogb) (bcq) (tvx) (tcz) (agx) (dtp) (uby) (mnk) (snk) (pot) (sty) (rcf) (fla) (hbo) (zsm) (sjn) (ett) (jliu) (quc) (jbo) (io) (ada) (mwn) (cic) (paw) (hop) (cho) (syc) (xmf) (acm) (gag) (tjin) (otk) (abn) (obu) (yrl) (taiu) (ekp) (siiy) (jlua) (koi) (bfz) (crg) (chn) (kpy) (got) (qxq) (gun) (oka) (pbb) (ppl) (ann) Botlikh (bph) Judeo-Spanish (lad) آديگان (ady) ئابازا (abq) ئاراگۆنی (an) ئاربێرەش (aae) ئارەپاهۆ (arp) ئارۆمانی (rup) ئازەرباینجانی (az) ئاسامی (as) ئاشووری ئارامی-نوێ (aii) ئافار (aa) ئافریکانس (af) ئاکان (ak) ئالبانی (sq) ئالەوت (ale) ئامهاریک (am) ئاواری (av) ئایماری (ay) ئەبخازی (ab) ئەتۆنی (eto) ئەرزیا (myv) ئەرمەنی (hy) ئەڤەنکی (evn) ئەڵمانی (de) ئەڵمانی خوارین (nds) ئەڵمانی سوابی (swg) ئەڵمانی سویس (gsw) ئەمازیغی ناوەندی (tzm) ئەمیلیان (egl) ئەندۆنیزیایی (ind) ئەوەیی (ee) ئەوۆندۆ (ewo) ئوتریشی (ast) ئودموورت (udm) ئوردو (ur) ئوزبەکی (uz) ئوسیتی (os) ئوکراینی (uk) ئوکیناوایی (ryu) ئویغور (ug) ئۆجیبوی (oj) ئۆرۆمۆ (om) ئۆریا (or) ئۆساجی (osa) ئۆکسیتان (oc) ئیتالیایی (it) ئیرلەندی (ga) ئیسپانی (es) ئیسپرانتۆ (eo) ئیستۆنی (et) ئیسلەندی (is) ئیگبۆ (ig) ئیلۆکۆ (ilo) ئینتەرلینگوا (ia) ئینگلیزی (en) ئینگوشی (inh) ئینوپیاک (ik) ئینوکتیتوت (iu) ئیوایجا (ibd) ئێم بی ئی (mfo) باردی (bcj) باسکی (eu) باشقیری (ba) باڤاریایی (bar) بامبارایی (bm) برەتۆنی (br) بریبری (bzd) بهاسای نیپالی (new) بەختیاری (bqi) بەلوچی (bal) بەنگالی (bn) بورمەیی (my) بوروشاسکی (bsk) بوریاتی (bxr) بولغاری (bg) بوویەیی (pcc) بۆسنی (bs) بیسلاما (bi) بیکۆلی ناوەندی (bcl) بیلاڕووسی (be) بیهاری (bh) پاپیامەنتۆ (pap) پالاویی (pau) پالەنکورۆ (pln) پالی (pi) پانگاسینان (pag) پلات دیچ (pdt) پەشتوو (ps) پەنجابی (pa) پوولار (fuc) پۆرتووگالی (pt) پۆڵەندی (pl) پیتجانتجاتجارا (pjt) پیکارد (pcd) پیەدمۆنتی (pms) تاجیکی (tg) تاگالۆگ (tl) تالۆسان (tzl) تامیل (ta) تاهیتیانی (ty) تایلەندی (th) تبتیکی (bo) تسوانا (tn) تسۆنگا (ts) تلینگیت (tli) تەتەری (tt) تەتەری کریمەیی (crh) تەتووم (tet) تەلوگۆ (te) تەوارقی (tmh) تورکەمانی (tk) تورکی (tr) تورکی عوسمانی (ota) توسکارۆرا (tus) توڤانی (tyv) توی (tw) تۆک پیزن (tpi) تۆکی پۆنا (tok) تۆندانۆ (tdn) تۆنگا (to) تیگرینیا (ti) جامایکایی (jam) جاوەیی (jv) چامۆرۆ (ch) چرۆکی (chr) چوڤاشی (cv) چیچانی (ce) چیچەوا (ny) چیکی (cs) چینی جین (cjy) چینی شیان (hsn) چینی گانی (gan) چینی ماندارین (zh) چینی ووو (wuu) حەسسانییە (mey) خاسی (kha) خانتی (kca) خەمر (km) خۆزا (xh) داگبانی (dag) دانمارکی (da) دزۆنگخا (dz) دەری (prs) دیڤەهی (dv) دیملی (zza) دینکایی (din) زولو (zu) ڕاپانویی (rap) ڕوسین (rue) ڕوکیگا (cgg) ڕووسی (ru) ڕۆماگنۆلی (rgn) ڕۆمانشی (rm) ڕۆمانی (rom) ڕۆمانیایی (ro) ڕۆهینگیایی (rhg) ژاپۆنی (ja) ژوانگ (za) ساردينی (sc) ساموايی (sm) سامی باکووری (sme) سانسکریتی (sa) سانگۆ (sg) سرانان تۆنگۆ (srn) سکۆتلاندی (sco) سلۆڤاکی (sk) سلۆڤێنی (sl) سەرایکی (skr) سەرەر (srr) سواتی (ss) سواحیلی (sw) سوودانی (su) سویدی (sv) سۆتۆ (st) سۆربیانی ژوورین (hsb) سۆماڵی (so) سیدیغ (trv) سیربیایی (sr) سیسیلی (scn) سیلهەتی (syl) سیلیزیایی (szl) سیندی (sd) سینهالی (si) شۆشۆنی (shh) شۆنا (sn) عەرەبئ شامی باکوور (apc) عەرەبی (ar) عەرەبی کەنداو (afb) عەرەبی میسری (arz) عیبری (he) فارسی (fa) فارۆیی (fo) فرانکۆ-پرۆڤەنچال (frp) فریزی ڕۆژاوایی (fy) فریولی (fur) فلەمی (vls) فەڕەنسی (fr) فوژۆ (fzho) فولاهی (ff) فیجیایی (fj) فینلاندی (fi) ڤەندا (ve) ڤۆرۆیی (vro) ڤۆلاپوک (vo) ڤیەتنامی (vi) قرغیزی (ky) قەرەچایی-بالکاری (krc) قەرەقاڵپاق (kaa) كينيارواندا (rw) کاباردیایی (kbd) کابیل (kab) کاتالانی (ca) کازاخی (kk) کاشوبی (csb) کالاڵیزوت (kl) کالمیک (xal) کامپیدانی (sro) کانادهای (kn) کانتۆنیایی (yue) کانوری (kr) کچوایی (qu) کرواتی (hr) کری (cr) کریکی (mus) کریۆ (kri) کریۆلی کیپ ڤەردان (kea) کریۆلی لۆویزیانا (lou) کریۆلی موریتانی (mfe) کریۆلی هایتی (ht) کلینگۆن (tlh) کەبوانۆ (ceb) کەشمیری (ks) کوانیامایی (kj) کوچی (kfr) کوردی (ku) کورمانجی (kmr) کۆتاڤا (avk) کۆرسی (co) کۆرنیش (kw) کۆری (ko) کۆمی (kv) کۆنکەنی (gom) کۆنگۆیی (kg) کیاتونی زاپۆتەک (zpf) کیروندی (rn) کیکویو (ki) کیمبوندویی (kmb) گادێلیی سکۆتی (gd) گاسی (guz) گالیسی (gl) گوارانی (gn) گوجەراتی (gu) گورجی (ka) گیلەکی (glk) لاتڤیانی (lv) لاتگالی (ltg) لاتۆکا (lkt) لاتینی (la) لازی (lzz) لاکی (lbe) لاۆیی (lo) لەزگی (lez) لوبا-کاتانگا (lu) لوڕی باشووری (luz) لوڕی نینجایی (lrc) لوشووتسی (lut) لوکسەمبورگی (lb) لوگاندایی (lg) لوۆیی (luo) لۆزی (loz) لۆمبارد (lmo) لیتوانیایی (lt) لیگوریایی (lij) لیمبورگی (li) لینگالا (ln) ماپودونگون (arn) مارشاڵی (mh) ماری (chm) مازندەرانی (mzn) ماسباتینۆ (msb) مالاگاسی (mg) مالایالام (ml) مالایی (ms) ماڵتی (mt) مانچو (mnc) مانکسی (gv) ماوری (mi) ماوری دوڕگەکانی ئایلاند (rar) مایا یوکاتەک (yua) مەراتی (mr) مەسکالەرۆ-چیریکاوا (apm) مەکدۆنی (mk) مەیتەیی (mni) مەینفرانکیش (vmf) مۆکشا (mdf) مۆنگۆلی (mn) مۆهاوک (moh) میکمەک (mic) مین دۆنگی (cdo) مین نان (nan) مینانگکابو (min) ناپلی (nap) ناسکاپی (nsk) ناڤاشۆ (nv) ناکسی (nxq) ناهواتی (nah) ناورو (na) ندەبەلەی باشوور (nr) ندەبەلەی باکوور (nd) ندۆنگا (ng) نەرویژی بۆکماڵ (no) نەرویژی نینۆرسک (nn) نەنەتسی توندرا (yrk) نوسو (ii) نوقایی (nog) نوو (ngh) نیپاڵی (ne) هاکا (hak) هاواییی (haw) هاوسا (ha) همۆنگ (hmn) هەرەرۆ (hz) هەنگاری(مەجاری) (hu) هوڵەندی (nl) هوڵەندی پەنسیلڤانیا (pdc) هیری مۆتو (ho) هیلیگاینۆنی (hil) هیندی (hi) واڵوون (wa) وەنیزی (vec) وۆلۆف (wo) ویڵزی (cy) یاکوتی (sah) یەیی (yey) یوپیک (esu) یۆروبا (yo) یۆنانی (el) یۆنانی کەون (grc) ییدی (yi)\nچۆن گۆ دەکرێ пожалуйста\nبیستراوە: 587K جار\nпожалуйста بێژە کردن بە ڕووسی [ru]\nحینجەی دەنگناسی: pɐˈʐɑɫəstə\nпожалуйста گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن Enian (مێ لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا\t)\nпожалуйста گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن Vladimir93 (نێر لە ڕووسیا\t)\nпожалуйста گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن stanis (نێر لە بیلاڕووس\t)\nпожалуйста گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن jellik (مێ لە ڕووسیا\t)\nпожалуйста گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن luba1980 (مێ لە فەڕەنسا\t)\nпожалуйста گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن geraskov (نێر لە ڕووسیا\t)\nпожалуйста گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن Spinster (مێ لە ڕووسیا\t)\nпожалуйста گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن pitbad (نێر لە چین\t)\nпожалуйста گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن marcova (مێ لە تورکیا\t)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی пожалуйста بە ڕووسی\nهاوبەشکردنی بێژەی пожалуйста بە ڕووسی:\nпожалуйста نموونە لە دەستەوشەیەک\nПожалуйста, не надо. گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن zhivanova (مێ لە ئوکراینا)\nОдин билет, пожалуйста. گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن danilarussian (نێر لە ڕووسیا)\nПожалуйста, пройдите сюда. گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن Goldvision (مێ لە ڕووسیا)\nПожалуйста, не мешай. گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن Goldvision (مێ لە ڕووسیا)\nСкажите, пожалуйста, как добраться до аэропорта? گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن Gecata (مێ لە ڕووسیا)\nпожалуйста بێژە کردن بە ماری [chm]\nпожалуйста گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن AqQoyriq (نێر لە ڕووسیا\t)\nпожалуйста گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن szurszuncik (مێ لە ڕووسیا\t)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی пожалуйста بە ماری\nهاوبەشکردنی بێژەی пожалуйста بە ماری:


مێژووی نەتەوەکەت بناسە – History Of Kurd\nHome / بەشی مێژووی كورد / مێژووی نەتەوەکەت بناسە\nمێژووی نەتەوەکەت بناسە\nزريان احمد 2016-03-15\tبەشی مێژووی كورد, مێژووی كۆنی كورد لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە مێژووی نەتەوەکەت بناسە 5,068 Views\nوەرگێڕانی لە ئینگلیزیەوە بۆ کوردی: پێشڕەو ماد\nزنجیرە ووتارێکە لە پەڕتووکی “گەڕانەوەی مادەکان” دەرهێنراوە\nحەمە میروەیسی نوسەری پەڕتووکی “گەڕانەوەی مادەکان”ە. “گەڕانەوەی مادەکان” بۆ یەکەم جار بە زمانی ئینگلیزی لە ئەمریکا چاپ کراوە. میروەیسی زنجیرە ووتارێکی لە پەڕتووکی “گەڕانەوەی مادەکان” ئامادە کردوە بۆ بڵاوکردنەوەی بە زمانی کوردی. ئەم زنجیرە ووتارە بەشێکی بچوکە لە پەڕتووکی “گەڕانەوەی مادەکان”.\nپێشڕەو ماد ئەم ووتارانەی لە زمانی ئینگلیزیەوە کردوە بە زمانی کوردی وە هیوادارین لە داهاتویەکی نزیکدا هەموو پەڕتووکەکە بە زمانی کوردی بە چاپ بگەیەنین.\nپەڕتووکی داستانی گه‌ڕانه‌وه‌ی ماده‌کان\nگەڕانەوەی مادەکان ئه‌و داستانه‌یه که خودای گه‌وره له ئینجیلدا فه‌رموویه‌تی: رۆژگارێک دادێت، مرۆڤ تێیدا تووشی سه‌رلێشێواویی ده‌بێت و نازانێت چی بکات و چۆن لێی ده‌ربچێت؟\nمیلله‌تی ماد (کورد) له چیاکانی زاگرۆسه‌وه شۆڕش ده‌کات، ده‌نگی ژن و پیاو و منداڵ ووردە ووردە، به‌رزده‌بێته‌وه و له پێناوی ئازادییدا دژی زوڵم و سته‌م گیانی خۆیان بەخت دەکەن ده‌که‌ن..\nداستانی گه‌ڕانه‌وه‌ی ماد (کورد) بەسەرهات و چیرۆکی مرۆڤه‌کانی ئاریانە نه‌ژاده، که راستیی و درۆ و دوو ڕوویی له یه‌کتر جیاده‌کاته‌وه، ئه‌م پەڕتووکە وه‌ڵامی چەندان پرسیاری تر ده‌داته‌وه، له یه‌کێتیی و هاوپه‌یمانی مرۆڤه‌کان دەدوێت و رێگای ئازادییان نیشان ده‌دات..\nئه‌م پەڕتووکە بخوێنه‌ره‌وه، تا به‌سه‌رهاتی راسته‌قینه‌ی میلله‌تی ئاری باشتر بزانیت\nووتەی وەڕگێڕ: لەم جیهانە شارستانیەی ئەمڕۆدا، هیچ نەتەوەیەک نیە وەکو کورد سەرگەردان، چەوساوە و ژێردەستە بووبێت. خاک، مێژوو، ئایین، زمان و کولتوری چەواشە کراوە. داگیرکەرانی دڕندە لە کەوتنی ئیمپڕاتۆڕی مادەوە تا ئەمڕۆ دەیانەوێت نەتەوەی کورد بنبڕ بکەن، دەیانەوێت ڕەسەنێتی کورد بگۆڕن و بیتوێنەوە لە چەند نەتەوەیەکی تردا بە بیانووی گوایە کورد نەتەوەی ڕەسەن نیە و ئەو خاڵانەی کە ڕەسەنێتی نەتەوەیەک دەسەلمێنێ کورد نیەتی. بۆ نمونە دوژمنان درۆ دەخەنە پاڵ مێژووەو و دەڵێن کورد بێ خاک بووە هەرگیز خاوەنی نیشتمان و زمانی جیای خۆی نەبووە. بێگومان یەکسەر پێچەوانەی درۆکانی دوژمن ڕاستە چونکە پێنج هۆکار بوونی نەتەوەی ڕەسەن دەسەلمێنن، ئەو پێنج هۆکارەش بریتین لە خاک، مێژوو، ئایین، زمان و کولتور. کورد خاوەنی هەر پێنجیەتی و لەوەش زۆرتر سەرەتای ئایینی جوان و شارستانی مرۆڤایەتی باپیرانی کورد دایمەزراندووە. مێژووی کورد دەگەڕێتەوە بۆ هەزاران ساڵی پێش زایینی کاتێک لەگەڵ براکانیدا خاکی نەتەوەی ئاری نەژادیان ئاوەدان کردۆتەوە و سنوری خاکی نیشتمانی میدیان پاراستووە. ڕەسەنترین زمانی هەیە و سەرچاوەکەشی زمانی ئاریە کە زەردەشتی مەزنی پیرۆز ئاڤێستەی پێنوسیوە. کورد خاوەنی زەردەشت و ئایینی زەردەشتە کە بڕوای بە تاک و تەنیایی خودا هەبووە و سەرچاوەی هەموو ئایینەکانی سەر زەمینە. کورد زۆر لە مێژەوە دابونەریت و کولتوری جوانی خۆی هەبووە، شەوی یەڵدا، هۆرە و موزیکی زەردەشتی، نەورۆز، دەهۆڵوزووڕنا، هەڵپەڕکێ و پوشاکی کوردی چەند نمونەیەکی ڕەسەنی کولتووری کوردیە.\nئەی ئەم نەتەوە ڕەسەنە بەهێزە بۆچی لە زەردەشت و ئیمپڕاتۆری مادی دیاکۆوە بۆسەرگەردانی ئەمڕۆ؟ کێ هۆ بوو کۆرش یان گریک یان ئەرەب و سامیەکان؟\nناوەڕۆکی پەڕتووکی “گەڕانەوەی مادەکان” جگە لەم وەڵامانە، دەیان وەڵام و شیکردنەوەی مێژوویی تێدایە کە خوێنەر ئارەزوو دەکات زووتر بەشەکانی تری پەڕتووکەکە بخوێنێتەوە. “گەڕانەوەی مادەکان” ڕاستیەکان بۆ نەتەوەی ئاری گەڵاڵە دەکات و ڕۆشنبیری کورد ووشیار دەکاتەوە.\nخوێنەری بەڕێز: لە وەرگێڕانی ئەم بابەتە کۆششمان کردوە بۆ ئەوەی بە زمانی کوردی پاک و ڕەسەن بنوسین. زۆر سوپاستان دەکەین ئەگەر یارمەتیمان بدەن لە بەهێزکردنی زمانەکەدا لە ڕووی ووشەکاری و ڕێزمانەوە.\nتێبینی: ووشەی ئووریڤان واتە گیان. ئەمڕۆ بە داخەوە کورد زۆربەی ووشەی ئەرەبی بەکاردێنێت. ووشەی گیان یەکێکە لەو ووشانەی کە بە هۆی بە ئەرەب کردنی کوردەوە، واتای خۆی وون کردوە. گیان ووشەیەکی زۆر کۆنی کوردیە وە بە واتەی لەش نایەت، بە پێچەوانەوە لەش تەنە بەرجەستەکەی مرۆڤە و ئووریڤان یان گیان لە ناخیدایە و لەش بەڕێوە دەبات. کە لەش دەمرێت گیان دەردەچێت.\nشاهنشا دیاکۆی مەزن و دادپەروەر، دامەزرێنەری ئیمپڕاتۆری ماد باش بناسە\nتێبینی نوسەر: مەزن بوون و پایەداری لە ناو کۆمەڵگادا هه‌روا به ئاسانی دەستگیرنابێت. مرۆڤ لە سەرەتادا کە دێتە ژیانەوە هەمووی وەکو یەکن و جیاوازیان نیە لێ فێربوونی ڕه‌وشتی به‌رز و کردنی کاری چاک و سو‌دمه‌ند له پێناوی پێشخستنی مرۆڤایه‌تیدا، بێ گومان مرۆڤ سه‌ربه‌رز و مه‌زن ده‌کات. مه‌زنی ناودار دیاکۆ یه‌کێک بوو له‌و مرۆڤه به‌ده‌گمه‌ن ناودارانه‌ی مێژوو که به هۆی ڕه‌وشتی به‌رز و جوانی توانی ببێته جێگای بڕوای نه‌ته‌وه‌ی ئاریانیم ڤه‌چە. ئەو ئووریڤانێک(گیانێک) بوو توانی نه‌خشه‌ی ڕزگاری یه‌ک میلله‌ت بکێشێت و له جه‌نگ و دوژمن ڕزگاریان بکات وه ژیانێکی ئاسوده‌یان بۆ دابین بکات. دیاکۆ ستایش کرابوو له لا‌یه‌ن هه‌موو ئه‌وانه‌ی له چوارچێوه‌ی بوون. دیاکۆ ژماریه‌کی زۆر له ڕاوێژکارانی هه‌بوو که یه‌کێک له‌وانه له چیای ده‌ماوه‌نده‌وه هات بوو وه شاره‌زاییه‌کی ئێجگار زۆری هه‌بوو له‌سه‌ر ڕابردوو هه‌روه‌ها نه‌خشه‌ی پوختی پێ بوو بۆ داڕشتنی داهاتوو. زۆربەی میللەتەکە بڕوایان وا بوو که ئه‌م ڕاوێژکاره ئووڕیڤانی نەتەوه‌ی ئاریانیم ڤه‌چەیە چونکه له ناکاودا ده‌رکه‌وت و هات وه به هه‌مان شێوه‌ش له ناکاودا به نهێنی وون بوو له کاتی کۆبونه‌وه‌یه‌کدا که شاهنشا دیاکۆ هه‌موو ڕاوێژکارانی کۆکردبوەوه بۆ دامه‌زراندنی ئیمپڕاتۆری ماد و توندکردنی داهاتووی نەتەوه‌ی ئاریانیم ڤه‌چە.\nسەرلەشکر هارپاگۆس ووتی، دیاکۆ (٧٢٥-٦٥٦ پ.ز) شازادەی مادە و کوڕی کەیخەسرەوە، سەرۆکی میللەتی ماد و نەوەی مەتینی پاڵەوانی نەتەوەی ئاریانیم ڤەچە بوو. باوک و باپیرانی دیاکۆ شاهنشای شانشینی مەتین بوون پێش ئەوەی بڕوخێنرێت لە لایەن ئیمپڕاتۆڕی ئاسوریەوە. دیاکۆ توانی شەش تیرەی ماد بکات بە یەک هێزی زیندووی چالاک لە ناو نەتەوەی ئاریانیم ڤەچەدا. دیاکۆ لە سەرەتادا لە ساڵی ٧٠١ بۆ ٦٩٥ پ.ز وەکو دادوەر کاری بۆ هەر شەش تیرەکەی ماد دەکرد. یاوەرێکی بە هێزی ئاینی زەردەشتی بوو وە بیروباوەڕی بریتی بوو لە ڕاستی و دادپەروەری لە بەر ئەوە پایە بەرز بوو لە ناو کۆمەڵدا. بە هۆی ئەوەی لە سەر بنچینەی ئەم بیرەباوەڕەی کاری دادگایی دەکرد، ناوبانگی زۆر دەرکرد بوو لە ناو ماد و پارس و هەموو میللەتانی تری نەتەوەی ئاریانیم ڤەچە. دیاکۆ توڕە دەبێت و واز لە کارکردن دەهێنێ کاتێک دەبینێ نەتەوەکەی ناتوانن یەک بگرن بۆ بەرهەڵستی کردن لە هێرشەکانی ئیمپڕاتۆری ئاسوری. دەست کێشانەوەی دیاکۆ لە کارەکەی دەبێتە مایەی سازکردنی کۆبونەوەیەکی نەتەوەیی بەناوبانگی مێژوویی لە لایەن سەرکردەکانی نەتەوەی ئاریانیم ڤەچەوە. شوێنی ئەم کۆبوونەوەیە دوایی ناونرا “هینگمەتانە” ئەگبەتانە(واتە شوێنی کۆبوونەوە). لەم کۆبوونەوەیەدا سەرکردەکان دیاکۆیان هەڵبژارد بە شاهنشای میللەتی ئاریانیم ڤەچە و ئیمپڕاتۆری میدیان دامەزراند. ئیمپڕاتۆرەکە بە ناوی تیرەکانی ماده‌وه ناونرا. پاش ئەوەی دیاکۆ فەرمانڕەوایی ئیمپڕاتۆری میدیا کرد لە ساڵی ٦٩٥ بۆ ٦٦٥ پ.ز بە هۆی زۆری تەمەنیەوە تەختی پاشایی بۆ شازادەی کوڕی فرەڤیرتیش بەجێهێشت.\nشاهنشا دیاکۆ لە یەکەم هەنگاویدا سوپای دامەزراند. بۆ ئەم مەبەستە باشترین ڕاهێنەر و پسپۆڕی سوپایی کۆکردەوە و گرتنی بەکرێ بۆ ئه‌وه‌ی باشترین ڕاهێنان بکه‌ن بە سوپاکەی. چەکی پوخت و پێویست و پێویستیەکانی جەنگ و سوپایان دروست کرد وە نەخشەی ژیرانەیان بۆ سوپا داڕشت.\nشاهنشا دیاکۆ فەرمانیدا بە ماد کۆشکێکی فەرمانڕەوایی لەو شوێنەدا دروست بکەن کە کۆبوونەوە نەتەوەییەکەی لێکرا واتە لە ئەگبەتانە کەله دواییدا بوو بە پایەتەختی فەرمانڕەوایی ئیمپڕاتۆری میدیا(ماد). دیاکۆ، دوای ئه‌وه‌ی هه‌ڵبژێردرا به سه‌رۆک، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ئەگبەتانە که‌وت بووه شوێنێکی زۆر به‌به‌یاخه‌وه له هه‌موو ڕووه‌کانه‌وه و هه‌موو پێویستیه‌کانی ژیانی لێده‌ست ده‌که‌وت ئەگبەتانەی کرد به سه‌نگه‌ری به‌رگری کردن له هێرشه یه‌ک له دوای یه‌که‌کانی ئاسوریه‌کان له به‌ری ڕۆژئاواوه. شاهنشا دیاکۆ فه‌رمانیدا به ئه‌ندازیاران و نه‌خشه سازان که کۆشکه‌که‌ی به پێی نه‌خشه‌ی بیرکردنه‌وه‌ی خۆی دروست بکه‌ن. دیاکۆ  هه‌ر زوو له مێشکیدا هه‌موو لایه‌نه‌کانی دروست کردنی کۆشکه‌که‌ی هه‌ڵسه‌گاندبوو به تایبه‌تی له ڕووی ئاسایش و به‌رگریکردن و خۆڕاگرتنی میلله‌ته‌که‌ی که چۆن بتوانن شانشینیه‌که‌ی به بێ ترس و بۆ ماوه‌یه‌کی دوورودرێژ بپارێزن له په‌لاماری دوژمن. کۆشکه‌که که‌وت بووه سه‌ر لوتکه‌ی گردێکی به‌رز وه پێش ئه‌وه‌ی بگه‌یته کۆشکه‌که حه‌وت شورای بازنه‌یی به‌رز له سه‌ره‌وه بۆ خواره‌وه به چوارچێوه‌ی کۆشکه‌که به شێوه‌یه‌ک دروست کرا بوو که شورای سه‌رووتر به‌رزتر بێت له شورای خوارووتر وه‌هه‌ر یه‌که‌یان به ڕه‌نگێکی جیا له‌وی تریان ڕه‌نگ کرابوو. شوراکان، که جێگه‌ی خۆشاردنه‌وه‌ی هه‌بوو بۆ کاتی جه‌نگ و کاتی ئاشتیش، به هێزی سوپای ماد ته‌نرابوو له‌به‌ر ئه‌وه گه‌یشتن به کۆشک ئاسان نه‌بوو. شوراکان له خواره‌وه بۆ سه‌ره‌وه، شورای یه‌که‌م له خواره‌وه یه‌که‌م هێڵی سوپای به‌رگری تیا بوو که شورای دووه‌می سه‌رووی خۆی پاڵپشتی ده‌کرد به پێویسته‌کانی جه‌نگ و زه‌خیره و شورای سێیه‌میش پشتگیری له شورای دووه‌م ده‌کرد و ئیتر ئه‌م بیردۆزه سه‌ربازیه به‌م شێوه‌یه له خواره‌وه بۆ سه‌ره‌وه به دوایه‌کدا دووباره ده‌کرایه‌وه. ئه‌گه‌ر شورایه‌ک له خواره‌وه بشکێنرایا و دوژمن چوارچێوه‌ی بگرتایه، ئه‌وه هێزه‌که‌ی ده‌گوێزرایه‌وه بۆ شورایه‌کی سه‌رووتر له خۆی. سوپای ماد به‌م شێوه زیره‌کیه به دڵ و به گیان شاهنشا دیاکۆ و شاهنشینی میدیان ده‌پاراست. له ناو دوا و به‌رزترین شورادا واته شورای حه‌وته‌میندا کۆشکی فەرمانڕەوایی، کۆشکی دارایی شاهنشینی میدیا، چه‌ند کۆشکێکی بچووکی تر و به‌رزترین کۆشک، کۆشکی شاهنشا دیاکۆ و شابانوی لێ بوو.\nکۆشکه‌کان به نه‌خشه‌سازیه‌کی جوان ڕازابونه‌وه، به‌ش به‌ش و جیا له‌یه‌کتر و به لوتکه‌ی گۆشه‌یی تیژ ڕووه‌و ئاسمان به‌رزکرابوونه‌وه. دیواره‌کانی له‌ناوه‌وه و ده‌ره‌وه به وێنه و په‌یکه‌ر و ته‌خته‌ی جوانکراوی داپۆشراو به زێر و زیو، دەرەوی کۆشکەکان بە په‌یکەری وورچ کە نیشانەی شاهنشینی ماد بوو وه سەری کۆشکەکان داپۆشراو بە زێڕ و زیو ڕازێنراو بوون.\nله ناوه‌ڕاستی کۆشکەکان مه‌له‌وانگه‌ی سه‌رکراوه‌ی تیا‌بوو که زستانان ئاوی گه‌رمی بۆ دابین کرا بوو هه‌روه‌ها گه‌رماوی تایبه‌تی خۆی هه‌بوو بۆ خۆشتن. ئه‌م مه‌له‌وانگانه تایبه‌ت بوو بۆ شابانو و مناڵه‌کانی. زۆربه‌ی ژووره‌کانی کۆشک هه‌یوانی خۆی هه‌بوو که له ڕۆژئاوا‌وه به سه‌ر چیای ئه‌ڵوه‌ندا ده‌یڕوانی و ڕووه‌و باشور و ڕۆژهەڵات چه‌ند دارستانی پڕ له ئاژه‌ڵی کێوی هه‌بوو که شاو شابانو و شازادکان ڕاویان تیاده‌کرد. ڕووه‌و باکور ده‌توانی سه‌یری ناو شاری ئەگبەتانە بکەیت کە میللەتی ماد تێیدا جێنشین بوو. شازادە ئمیاتیس  له‌م شوێنه خۆشه‌دا گەورە بوو بوو پێش ئەوه‌ی شوو بکات بە شا نەبۆخوزنەسری بابل کە بە ناوبانگترین کۆشکی له بابل بۆ دروست کرد ئه‌ویش کۆشکی باخچە هه‌ڵواسراوه‌کانی بابل بوو بۆ ئه‌وه‌ی ئمیاتیس بیر له ئەگبەتانە نه‌کاته‌وه و باخچە هه‌ڵواسراوه‌کان وه‌کو ناوچه چیاکانی ئەگبەتانە بنوێنێت.\nلە کاتی فەرمانڕەوایی دیاکۆدا هێزی ماد توانی هێرشی ئاسوریەکان لە سنووری دووریەکی زۆرەوە لە ڕۆژئاوای ئەگبەتانەی پایەتەختەوە ڕابوەستێنێت لێ هێشتا ئەم هێزە ئەو توانایەی نەبوو هێرش بکاتە سەر ئاسوریەکان. نەخشەی دیاکۆ بۆ شکاندنی ئاسوریەکان لە هەنگاوی یەکەمدا بریتی بوو لە پێکهێنانی سوپایەکی گەورە و بەهێزی پڕ چەک و باش ڕاهێنراو به‌و مه‌رجه‌ی که هیچ هێزێکی تر نەتوانێ خۆی لەبەردا ڕابگرێ و لە هەنگاوی دووەمدا بریتی بوو لە ڕێکخستن و گۆشگیرکردنی میللەتەکه‌ی بە هێزی بڕوابوون بەخۆ و خۆڕاگری. ئنجا دوای ئه‌وه‌ی کە میللەت و سوپا ئامادە بوو،  هێرش بکەنە سەر دوژمن بۆ تێکشکاندنی چونکە دیاکۆ دەیویست ژیانێکی ئاسایش و بەختیار بۆ میللەتەکەی دابین بکات و نەی دەویست میللەتەکەی لە جەنگێکی ناپارسەنگ تیا بچێت. دیاکۆ میللەتەکەی زۆر خۆش دەویست و زۆر بە یەکسانی تەماشای دەکردن وە بە ڕەچاوکردنی یاسا فەرمانڕەوایی دەکرد نەک بە بەکارهێنانی زەبروزەنگ و ترساندنی میللەت و ئازاردانیان ئەمە جگە لەوەی کە زۆر دژ بە دزی و ناپاکی بوو. ئابوری شانشینی زۆر ڕێکخست بوو وە بە پێی یاسا باجی لە میللەت وەردەگرت بۆ کۆکرنەوەی سامان لە پێناوی دابین کردنی داهاتووی دانیشتوانەکەی و میللەتیش بە هەموو توانایەوە هاوکاری خۆی و ڕێبازەکەیان دەکرد. میللەت خۆشیان دەویست لە جیاتی ئەوەی لێی بترسن. بە هۆی ڕەوشتی بەرزی و دڵسۆزی و پاکی خۆیەوە دیاکۆ بوو بە خۆشەویستترین سەرکردە لە لای نەتەوەکەی.\nدیاکۆ لە ماوەیەکی کورتدا توانی لە چەند تیرەیەکی کۆچەر نەتەوەیەک دروست بکات و ئیمپڕاتۆرێکیان بۆ دابمەزرێنێت لێ ژیان ڕێی پێنەدا هەموو بیر و نەخشەکانی مێشکی بە ئەنجام بگەیەنێت ئەگەر چی زۆر بە ئاشتی لە کۆشکی سەر قەڵا لە ئەگبەتانە کۆچی دوایی کرد. میللەتی ماد شاهنشا دیاکۆی مه‌زن، شاهنشای ناودار و سەربەرزیان لەسەر نەریتی ئایینی زەردەشتی پیرۆز لە نزیک کۆشکەکانی ئەگبەتانەی پایەتەختەوە لە گۆشەیەکی کراوەی چیای ئەڵوەند بە خاکی نیشتمانی میدیا سپارد.\nگرتنی پرسه و ماته‌مینی بۆ شاهنشای به‌ناوبانگ دیاکۆ زۆر تایبه‌ت و مێژوویی بوو. میلله‌تی ماد و هه‌موو نه‌ته‌وه‌ی ئاریانیم ڤه‌چه له سه‌رتانسه‌ری نیشتمانی ئاریانیم ڤه‌چه‌دا چه‌ند مانگ به گۆرانی غه‌مگین و لاوا‌نه‌وه‌یه‌کی زۆر بۆ سه‌رۆکیان شین و ڕۆڕۆیان کرد و به‌ڵێنیان بۆ شا دیاکۆی مه‌زن دووباره ده‌کرده‌وه که ڕێبازه‌که‌ی وون نه‌که‌ن. کۆبونه‌وه‌ی گێڕانی پرسه‌که به شێوه‌یه‌کی بازنه‌یی ڕێکخراو بوو. له پێش هه‌موواندا یه‌که‌کانی سوپا ڕیزیان گرت بوو. پاشان پیاوان و بانوانی میلله‌ت. موزیک ژه‌ن لێهاتوه‌کان به ئاوازی دڵته‌زێنی ده‌هۆڵوزوڕنایان و ستان بێژه ناسراوه‌کان به گۆرانی به‌سۆزیان ماته‌مین و پرسه‌ی خۆیان ده‌رده‌بڕی. سه‌ربازانی سوپا ڕووی چه‌که‌کانیان سه‌ره‌و خوار کرد بوو. پیاوان سه‌روشانی خۆیان له قوڕنا بوو وه به هه‌ر دوو ده‌ست به سه‌ری خۆیاندا ده‌ماڵی و باوکه ڕۆیان ده‌کرد بۆ باوکی گه‌وره‌ی میلله‌ت. بانوان سه‌رتاپا پۆشاکی ڕه‌شیان پۆشی بوو وه سه‌ریان له قوڕنا بوو وه هه‌ندێکیان پرچیان بڕی بوو به دوای پیاوان ده‌ڕۆیشتن به شیوه‌ن و ڕۆڕۆ سنگیان خۆیان ده‌کووتی و به نینۆک ده‌موچاوی خۆیان ئه‌وه‌نده ده‌ڕنی تا خوێنی لێده‌تکی. به ده‌م گریان و ڕژانی فرمێسکیان هاواریان ده‌کرد وای وای باوکمان ڕۆ. ئەم شین و گریانه حەوت شه‌و و ڕوژی خایاند. بانوان پۆشاکی ڕه‌شیان بۆ ماوه‌ی یه‌ک ساڵ پۆشی. به‌م شێوه‌یه ڕێز له سه‌رکرده ده‌گیڕێت ئه‌گه‌ر میلله‌ت سه‌رکرده‌ی خۆی خۆش بووێت، ئاریانیم ڤه‌چه شاهنشا دیاکۆی مه‌زنی زۆر خۆش ده‌ویست و هه‌رگیزله بیری ناکه‌ن.\nفرەڤەرتیش کوڕی شاهنشا دیاکۆی مه‌زن دوای باوکی بوو به دووه‌م شاهنشای ئیمپڕاتۆری ماد له (٦٦٥ بۆ ٦٥٣) پ.ز . فرەڤەرتیش په‌ره‌ی به شاهنشینه‌که‌ی باوکیدا و هه‌موو میلله‌تانی نه‌ته‌وه‌ی ئاریانیم ڤه‌چه‌ی له ناو ئیمپڕاتۆری ماددا یه‌کخست. فرەڤەرتیش ناسراوه به ئازاترین شاهنشا له مێژووی نه‌ته‌وه‌ی ئاریانیم ڤه‌چه‌دا چونکه توانی کۆتایی بێنی به هێرشه‌کانی ئیمپڕاتۆری ئاسوری و خۆشی له جه‌نگێکی سه‌ختی خوێناویدا گیانی به‌خشی به ئیمپڕاتۆری ماد له پێناوی به‌ده‌ست هێنانی ژیانێکی سه‌ربه‌ست و کامه‌ران بۆ نه‌ته‌وه‌که‌ی. ئه‌م جه‌نگه خوێناویه‌ش ئاشورپانیپاڵ (٦٨٥-٦٢٧ پ.ز) که فه‌رمانڕه‌وای ئاسوریه‌کان بوون له ساڵانی(٦٦٨-٦٢٧ پ.ز) به‌رپای کرد. ئاشورپانیپاڵ له‌م په‌لاماره‌دا هه‌موو هێزه‌کانی خۆی کۆکرده‌وه و گه‌وره‌ترین هێرشی به‌ربڵاوی له چه‌ندین لاوه کرده سه‌ر ئیمپڕاتۆری ماد لێ شاهنشا فرەڤەرتیش و سوپای ماد توانیان له سه‌ر سنوور به‌رگری له هێرشی دوژمن بکه‌ن و نه‌ته‌وه‌ی ئاریانیم ڤه‌چه بپارێزن و بۆ دواجار کۆتایی به هێرشی دڕندانه‌ی ئاسوریه‌کان بێنن.\nتێبینی نوسەر: هەموو یەکێکی ئازا و زرنگ وەکو شاهنشا فرەڤەرتیش پێیان دەووت کورد. لەو ڕۆژەوە ناوی میللەتەکە گۆڕا بۆ ووشەی کورد. ئەمڕۆش هەر دەوترێت کورد و نیشتمانه‌که‌ی ناوی کوردستانە. ئەمانە ڕاستەوخۆ نەوەی ڕەسەنی نەتەوەی ئاریانیم ڤەچەن.\nشاهنشا فرەڤەرتیش ووتی، “نەگەرین بۆ من! من کوردم، ئەوانەی ناترسن لە مردن و خۆبه‌خت کردن له پێناوی سەربەرزی نەتەوه‌که‌یان، کورد کەسێکە درۆ ناکات، ئازا و سەربەرزه وه گیانی خۆی به‌خت ده‌کات له پێناوی ژیانێکی سه‌رفراز و ئاسوده بۆ نه‌ته‌وه‌که‌ی له سه‌ر خاکی کوردستان، نیشتمانی باوک و باپیرانی.\nشاهی شاهان باوکی کوردان، شاهنشا کەیخەسرەوی مەزن باش بناسە!\nدامه‌زرێنه‌ری یه‌کێتی و ڕزگارکه‌ری نه‌ته‌وه‌ی ئاری، خاس ڕەو، شاهنشای شاهان، نه‌خشه‌سازی پاشه‌ڕۆژ بۆ کورد و ئاری، خوداپه‌رستی سه‌ر ڕاست، دڵسوزی نه‌ته‌وه‌ی کورد و ئاری و باوکی بێ که‌سان! دوای کۆچی دوایی تۆ، میلله‌تی کوردی ئاری یه‌کێتیه‌که‌ی بەرەو هه‌ڵوه‌شان چوو و له ئه‌نجامدا بوون به ژێرده‌سته و کۆیله‌ی نەتەوه‌ی سامی ئەفەریکی داگیرکەر، باوکی خۆشه‌ویست!  گیانی پاکی تۆ له کوێیه؟ با بێت بمانکاته‌وه به نه‌ته‌وه‌یه‌کی یه‌کگرتوو، ئه‌مڕۆ کورد سه‌رگه‌ردان و کۆیلەی دەستی داگیرکەران و نۆکه‌ره‌کانیانن، ئه‌و نۆکه‌رانه‌ی ناوی خۆیان ناوه شێخ و سه‌رکرده.\nبابه گیان! ئێمه هاوار ئه‌کەین لە سرودی نیشتمانیمان ئەی ڕەقیب (ئه‌ی دوژمن)، ئەڵێین” ئێمه ڕۆڵه‌ی میدیا و کەیخەسرەوین”. ده‌با گیانی پاکی تۆ جارێکی تر بێته‌وه سه‌ر چیای سه‌رکه‌شی پیره‌مه‌گروونی سلێمانی و هاوار بکات و بڵێ: کوردینه یه‌کگرن! کوردینه یه‌کگرن! ئێوه نه‌وه‌ی مادن، دوای هه‌زار ساڵ سته‌م و زۆرداری جارێکی تر یه‌کگرنه‌وه چونکە خوداوەند لە ئینجیلدا فەرموویه‌تی، نەک ته‌نها خۆتان ڕزگار ده‌کەن بەڵکو جارێکی تر ده‌بنه‌وه ڕزگارکەری هه‌موو نەتەوه‌ی ئاری لە خۆرهەڵاتی ناوه‌ڕاست و پارچه‌یه‌کی گەورەی ئاسیادا.\nپاڵه‌وانی نەتەوه‌ی ئاری، دامه‌زرێنه‌ری یه‌کێتی میلله‌تان، ئەندازیاری ڕێگای ڕزگاری ماد لە دەستی شا مەدیوسی سیسیانی ناپاک و ڕزگارکه‌ری نه‌ته‌وه‌ی ئاری لە دەستی سته‌م و زۆرداری ئاسوری سامی ئەفریکی دوژمنی کورد و ئاری و مرۆڤایه‌تی. باپیرە گەورەی میللەتی کورد شاهنشای شاهان کەیخەسرەو! بەداخەوە بۆ چرکه‌یه‌ک نەسرەوتیت و کاتێک نه‌بوو ژیانت بە خۆشی و ئاشتی ببه‌یته سه‌ر، بێ ووچان له خه‌بات و تێکۆشاندا بوویت له پێناوی سه‌ربه‌ستی نەتەوه‌ی ئاری بێ جیاوازی کردن له نێوان میلله‌تانی ئاری نه‌ژاد. ئەمڕۆ، ئێمە ئەتوانین بڵین تۆ دوای باوکت و باپیرت خۆشەویسترین شاهنشای ئیمپڕاتۆڕی ماد بوویت، ئەتوانین دوای پتر لە ٢٥٠٠ ساڵ شانازیت پێوە بکەین وەکو کورد و هه‌موو ئاریه‌کانی تر چونکە ئێوه‌ی شکۆداری مه‌زن گەورە ترین و دڕندەترین ئیمپڕاتۆڕی سامی ئەفەریکیت لە جیهاندا ڕووخاند.\nپێنج هه‌زار ساڵ پێش زایینی نه‌ته‌وه جیاجیاکانی ئه‌فریکا وه‌کو گریک، فینیش، لبنان، ئه‌رمه‌ن، ئه‌که‌د، ئاسور، که‌نان، کلدان، ئه‌ره‌ب، بابل و نه‌ته‌وه‌کانی تری ئه‌فریکی له ژێر فه‌رمانده‌ی سوپای میسردا بێ ووچان هێرشیان ده‌کرده سه‌ر نه‌ته‌وه‌کانی هندوئه‌وروپی له خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌راست. پاش چه‌ندان هێرش و په‌لامار که په‌یتا په‌یتا ده‌یان کرده سه‌ر نه‌ته‌وه‌کانی هندوئه‌وروپی و دوای هه‌زاران ساڵ توانیان ده‌ریای سور و سپی داگیر بکه‌ن بگه‌نه خۆرهه‌ڵاتی ده‌ریای سور و سپی. ده‌ریای سور و سپی ته‌نها که‌لێن بوو بۆ په‌یوه‌ندی له نێوان ئه‌فریکا و خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست. ساڵی ٢٣٠٠ پێش زایینی سوپای ئه‌که‌دی گه‌یشتنه به‌غدای ئێستا و نیشتمانی ئیلامی ئاری خاپوور ده‌که‌ن. پاش ئه‌وه‌ی ئیلامه‌کان ڕاوده‌نێن به‌ره‌و ڕۆژهه‌ڵات، ئاسوری سامی شاهنشانشینی هەتیتەومەتین خاپوور ده‌که‌ن و ئیتر هه‌موو ساڵیک هێرش ده‌که‌نه سه‌ر نه‌ته‌وه‌ی ئاری و ڕاویان ده‌نێن به‌ره‌و خۆرهه‌ڵات. ماد لە ناوچەی کەرکوک و ورمێیه بۆ هەمەدان و تاران و پارس بۆ شیرازی ئه‌مڕۆ ڕاوده‌نێن.\nشاهەنشا کەیخەسرەوی ئیمبراتۆری ماد چۆن نەتەوه‌ی ئاری ڕزگار کرد لە دەستی ئیمپراتوری ئاسوری؟\nچیرۆکی شاهنشا ئووڤەخۆشاسەرە (کەیخەسرەو)ی یەکەمی ئیمپڕاتۆری ماد\nتێبینی نوسەر: کەیخەسرەو(ئوڤەخاستەرە یا چیای خیرەس )کوڕی شاهنشا فرەڤەرتیش ده‌بێت به سێهەم شاهنشای ئیمپڕاتۆری ماد دوای ئەوەی شا ئاشورپانیپاڵی ئیمپڕاتۆری ئاسوری باوکی ده‌کوژێت. شاهنشا فرەڤەرتیش ناسراو بوو بە هیڤ کە شاسەرە. ئیمپڕاتۆری ماد زاراوه‌ی شاهنشای داهێنا لەبەر ئەوەی بۆ یەکەمین جار مادەکان بوون توانیان چه‌ند نەتەوەیه‌کی جیاواز کە خاوەنی ئایینی جوداش بوون بخه‌نه ژێر یه‌ک ڕکێفه‌وه و فەرمانڕەوایی بکەن. ئەم نەتەوانە خۆیان هەریەکەیان شانشین و شای خۆیان هەبوو لێ هەموویان لەژێر ڕکێفی شاهنشا کەیخەسرەودا بوون و تەنها ساڵانە باجیان دەدا بە شاهنشا لە ئەگبەتانە.\nخەسرەو یان کەیخەسرەو (٦٢٥ بۆ ٥٨٥ پ.ز) پێشیان دەووت ئوڤە خاستەرە واتە ئەو باشترە. کەیخەسرەوی یەکەم کە بوو بە شاهنشا هه‌ڵه‌یه‌کی گه‌وره‌ی کرد کاتێ درێژەی بە جەنگدا دژی ئاسوریەکان لێ دوایی کە تێگەیشت لەم جەنگەدا سەرناکەوێت، کۆتایی بە جەنگەکە هێنا. میللەتی سیسیانەکان لە ژێر فەرماندەی مەدیوس کوڕی پروتوهایس  لە جەنگی دژی ئاسوریەکان یارمەتی شاهنشا فرەڤەرتیشی باوکی کەیخەسرەو ده‌ده‌ن و به هه‌مان شێوه‌ش که شاهنشا فرەڤەرتیش ده‌کوژرێت یارمه‌تی شاهنشا کەیخەسرەو ده‌ده‌ن. کاتێ کەیخەسرەو بڕیاری جەنگ وەستان دەدات، سیسیانەکان لەگەڵیاندا ده‌گه‌ڕێنه‌وه بۆ ئەگبەتانە. پاش ماوه‌یه‌ک سیسیانەکان له ئەگبەتانە خۆیان به‌هێز و توند ده‌که‌ن و ده‌ست ده‌گرن به‌سه‌ر ئیمپڕاتۆری ماددا وه له ژێر فشارێکی زۆردا شاهەنشا کەیخەسرەوی گه‌نج و لاو ناچار ده‌که‌ن که فه‌رمانڕه‌وایی بدات به شا مەدیوسی سیسیانەکان کە تیره‌یه‌کی تری نەتەوه‌ی ئاریانی بوون(٦٥٣ بۆ ٦٢٥ پ.ز). مەدیوس خۆی بانگەواز ده‌کات بە شاهنشای ئیمپڕاتۆری ماد و توانی بۆ ماوه‌ی چه‌ند ساڵێک فه‌رمانڕه‌وایی بکات. له ماوه‌ی ئه‌و چه‌ند ساڵه‌دا میلله‌تی ماد ژیانیان لێ تاڵ ده‌بێت و ئازارێکی زۆ ده‌چێژن به ده‌ست فه‌رمانڕه‌وایی مەدیوس و سوپا داگیرکه‌ره‌که‌یه‌وه چونکه له‌سه‌ر خاک و ماڵی ماد خۆیان زۆر به زه‌بروزه‌نگ هه‌ڵسوکه‌وتیان له‌گه‌ڵ میلله‌تی ماد ده‌کرد. لێ له دواییدا شاهەنشا کەیخەسرەو به پێی نه‌خشیه‌کی داڕێژراوی ژیرانه توانی ماد له سته‌م و زۆرداری شا مەدیوسی سیسیانی ناپاک ڕزگار بکات، پاشان نه‌خشه‌ی ڕووخاندنی دره‌نده‌ترین دوژمن، ئیمپڕاتۆری ئاسوری سامیه ئه‌فریکه‌کان که بێ ووچان هێرشیان ده‌کرده سه‌ر نه‌ته‌وه‌ی ئاری هندوئه‌وروپی، داده‌نێت.\nجەنگی ماد و ئاسوری\nشاهەنشا کەیخەسرەوی یەکەم (چیاەخیرەس) شایەکی زۆر زانا بوو لە ڕامیاریدا وە توانایەکی زۆر تایبەتی هەبوو لە ڕێکخستن و نەخشەدانانی زیرەکانە بۆ پاراستن و پێشخستنی ئیمپڕاتۆڕەکەی لە هەمان کاتدا شاهنشا کەیخەسرەو سەرکردەیەکی شارەزا و ئازای سوپای ئیمپڕاتۆڕی ماد بوو. شاهنشا کەیخەسرەو جگە لەمانە، ئایین پەروەرێکی زۆر پاک و خواناس بوو. لە گەڵ دەستپێکردنی کارەکانیدا، چەندان پەرستگای بۆ ئاناهیتا لە سەرتانسەری ئیمپڕاتۆڕی ماد دروست کرد. بۆ ڕێکخستنه‌وه و نوێکردنه‌وه‌ی سوپای ماد، کەیخەسرەوی مەزن هەر زوو چاوی بە هەڵەکانی پێشویدا خشاند و وانەی لە ڕابردوو وەرگرت و دەستبەجێ نەخشەی سوپاکەی لە بناغەوە داڕشتەوە. یه‌که‌م سه‌رله‌شکر بوو داهێنانی کرد له نه‌خشه‌ی سوپاییدا و سوپای دابه‌ش کرد به‌سه‌ر یه‌که‌ی جیاجیادا. لەشکری مادی کرد به چه‌ند یه‌که‌ی جیاوازه‌وه که پێکهات بوون له یه‌که‌کانی کەماندار، نیزەدار و سوارە. په‌یکه‌ری سوپای مادی وا داڕشت که ڕێکخستن و فه‌رمان وه‌رگرتن بنچینه‌ی کارکردنی بێت و سوپای فێرکرد که ڕاهێنانی سه‌ربازی له‌سه‌ر بنه‌مای فێڵ و زانستی جه‌نگ بکه‌ن بۆ ئەوەی سوپایه‌کی به زه‌بر و به‌رگر و ده‌ست وه‌شێنه‌ر ئامادە بکەن. به‌م شێوه‌یه سوپایه‌کی وا به‌هێز، ژماره زۆر، به توانا، شاره‌زا، و پڕ چه‌کی پێکه‌وه نا که له ڕووی چه‌ندایه‌تی و چۆنیاتیه‌وه زۆر باڵاتر بوو له سوپای فه‌رمانڕه‌واکانی پێش خۆی کە سوپاکانیان تەنها پێکهاتبوو لە کۆمەڵێک جەنگاوەری بەڕەڵا و کەمتەرخەم.\nجەنگاوەرانی لەشکری ماد بە پێی ئاستی توانا و ئازایەتی کرا بوون بە چەند هێزی جیاوە. هێزەکان بریتی بوون لە هێزی وورچ (هورت یا کورد) کە هێزی هێرشبەر بوو و ئەوانە بوون کە ئامادەبوون بۆ هێرش و پەلامار، لە ڕیزی هەرە پێشەوەی لەشکرەکە دەوەستان وە هێزی پڵنگ (ئیلام) و هێزی بەبەری بانی شیر(پارس) لە پشت هێزی وورچەوە دەوەستان.\nشاهنشا کەیخەسرەوی یەکەم ئەگەرچی خۆی نەوەی ماد بوو لێ هەرگیز جیاوازی نەدەکرد لە نێوان ماد، ئیلام و پارسدا. هێزی ئیمڕاتۆری مادی لە یەکبوونی هەموو تیرەکانی ئاریانی دەبینیەوە و یەکێتی نەتەوەی ئاریانی زۆر لا گرنگ بوو، تەنانەت لە کاتی جەنگی نێوان ماد و ئاسوریدا، سیسیانەکانی هێنا بۆ لای خۆی بۆ پشتگیری کردنیان لە ئیمپڕاتۆرەکەی.\nشاهنشا کەیخەسرەوی مەزن هەموو هۆکانی تێکشکاندن و سەرکەوتنی جەنگی شیکردبوەوە و دەیزانی چی بکات و چۆن بە دڵنیاییەوە کۆتای بە ئاسوریەکان بینێت و تۆڵەی باوکی بکاتەوە کە بە دەستی ئاشوریەکان گیانی لە دەستدا بوو. لە هەمان کاتدا تێگەیشت بوو کە پێویستی بە پشتگیری و هاوپەیمانی هەیە بۆ دابین کردنی زەخیرە، کەلوپەلی جەنگ و هێزی تر چونکە ئاسوریەکان جگە لەوەی کە بۆ ماوەیەکی زۆر دوور و درێژ خاوەن لەشکرێکی ئێجگار زل و بەهێز بوون و هەموو ناوچەکانی نزیک نیشتمانی میدیاشیان داگیر کردبوو، زۆریش پسپۆر بوون لە فێڵ و ڕامیاری جەنگدا. بۆ بەدەست هێنانی ئەم سەرکەوتنە، بانگەوازی هەموو خزمەکانی مادی لە میللەتی ئیلام، پارس، پارسیان، سیسان و هەموو نەوەکانی تری نەتەوەی ئاریانی کرد بۆ بەشداری کردن لەم هێرشەدا بۆ لە ناوبردنی ئیمپڕاتۆری ئاسوری. هەمووان ئارەزووی بەشداریان دەربڕی لەبەر ئەوەی هەموویان ماوەیەکی زۆر درێژ بوو ئازار و ئەشکەنجەیان دەچێژت بە دەست ئیمپڕاتۆری ئاسوریەوە.\nکەیخەسرەو ئەوەشی هەڵسەنگاند بوو کە شا نەبۆپۆلاسەری بابلیەکان زۆر ڕکوکینی بەرامبەر ئاسوریەکان هەیە و بە دوژمنی ترسناکی دەزانێت، هەرچەندە بابلیەکان و ئاسوریەکان دوو میللەتی سامی بوون لێ ئاسوریەکان زۆر دڕندە بوون و پەلاماری هەموو میللەتێکیان دەدا جا ئەگەر لە نەتەوەی خۆشیان بوایە و بۆیان بکرایە بنبڕیان دەکرد. بۆ هاوپەیمانی لە گەڵ بابلیەکان، کەیخەسرەو کچی خۆی، شازادە هەمیتیس، بۆ هاوسەری ده‌بەخشێت بە شازادە نەبوخوزنەسری دوهەم، کوڕی شا نەبۆپۆلاسەر.\nلەشکری ماد بە پاڵپشتی هێزی هاوپەیمانانی هێرشێکی بەربڵاویان لە یەک کاتدا لە باکوور و باشوورەوە ده‌که‌نه سەر ئاسوریەکان. لە ساڵی ٦١٢ پ.ز نینەڤای(موسڵی ئەمڕۆ) پایەتەختی ئاسوریەکانیان داگیرده‌که‌ن و ئاسوریەکان بنبڕ ده‌که‌ن. لەم جەنگەدا ماد و بابلیەکان کۆتاییان بە ئیمپڕاتۆری ئاسوریەکان ده‌هێنن و لە ڕەگ و ڕیشەیان دەرده‌هێنن. سەرلەشکر هارپاگۆس دەگێڕێتەوە کە ئەم هێرشە پێش لە دایک بوونی هارپاگۆس ده‌بێت بە ٣ ساڵ و شازادە ئەسیاگیش ئه‌و کاته دوو ساڵ ده‌بێت.\nدوای تێکشکاندن و نەمانی ئیمپڕاتۆری ئاسوری، هێزی هاوپەیمان ناوچەکەیان لە نێوان خۆیاندا دابەش ده‌که‌ن، مادەکان ڕۆژهەڵاتی ڕووباری هەلیاسیان ده‌خه‌نه ژێر دەستی خۆیان وبابلیەکانیش ڕۆژئاوای ئیمپڕاتۆری ئاسوریان ده‌به‌ن بۆ خۆیان. دوای ئەوە ناوچەکە بۆ ماوەیەکی زۆر هێمن و ئاشتی ڕووی تێکرد.\nتوانا و ڕۆڵی بانوانی کورد لە مێژووی میللەتی کوردا زۆر جێگەی بایەخ و سەرنج ڕاکێشانه لێ به داخه‌وه مێژووی سه‌ختی کورد بۆته هۆی له بیرکردنیان. بانوانی کورد خاوەنی زیرەکی و بەهرەیەکی تایبەتن لە زۆربه‌ی بواره‌کانی ژیاندا به گشتی و له ڕۆڵی دایکایه‌تی و پەروەردەکردنی منداڵ و بەختیارکردنی کۆمەڵدا به تایبه‌تی. بانوانی کورد جگە لە ئازاری چەوساندنەوەی نەتەوایەتی، بە داخەوە لە لایەن ئەندامانی کۆمەڵگای کوردیەوە زۆر دەچەوسێنرێنەوە و بە چاوێکی سووک سەیر دەکرێن لێ له گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا بانوانی کورد کۆڵیان نەداوە و بە توانای خۆڕاگری بێ وێنەیان هەر دێنە پێشەوە و دەست و پەنچەی ماڵداری و خۆشەویستی و دانایی خۆیان پیشان دەدەن. سەیری دایکانمان بکەن! بە درێژایی مێژوومان بە شانازی و وورە بەرزیەوە چەندان نەوەی خۆبەختکاریان پێشکەش بە ڕێگای ڕزگاری کوردستان کردوە، سەیری دایکانمان بکەن! چەند خۆڕاگرن لە ڕووبەڕوو بوونەوەی کێشەکانی ژیاندا، سەیری دایکانمان بکەن! چەند جوان و چەند بە خۆشەویستی پەروەردەمان دەکەن. دایکانی کورد مێشکی مناڵانی دەکاتە گەنجینەی زیرەکی و ووتەی نایاب و فێری خۆشی ژیان و مافی مرۆڤ و سەربەستیان دەکەن. نه‌ریتی ڕۆڵی دایکایه‌تی کورد به په‌یامێکی پڕ له ئامۆژگاریه‌وه لە دایکانی گەورەمانەوە نێردراوە بۆ نەوەکانیان. با بزانین بۆچی هەندێ لە بانوان ناونراون مەندانە. ئاوڕ بدەنەوە لە مێژوومان! چیتان بەرچاو دەکەوێ؟ چیرۆکی دایکێکی بە ئازار، چیرۆکی شابانوی ئەنشان، چیرۆکی دایکێکی خۆڕاگر بەرامبەر بە کارە بێدادیەکانی باوکیتان بەر چاو دەکەوێ. چیرۆکی شابانو مەندانە، به‌سه‌رهاتی خەفەتاوی دایکێکی کوردە کە نەوەیەکی وا زیرەک پەروەردە دەکات کە بتوانێت بۆ یەکەم جار لەسەر ڕووی زەمین و مێژووی مرۆڤایەتی، یاساکانی مافی مرۆڤ دابنێت.\nتێبینی: ئووریڤان واتە گیان، ئاهوره‌مه‌زدا واته یه‌زدان، ئاتشگە واته پەرستگای زەردەشتیان، لیدیا شانشینێ بوو لە تورکیای ئەمڕۆدا\nشابانو مەندان کچی شاهنشا ئەستیاگی چواره‌م ئیمپڕاتۆری ماده و دایکی مه‌زنترین مرۆڤی سەر زه‌مین، شاهنشا کۆڕشی ئیمپڕاتۆری ماده. دایکی مه‌زن و زانا مناڵی مه‌زن و زانا په‌روه‌رده ده‌کات. ڕاسته، ده‌ڵێن دایک فێرگه‌ی مناڵه. پێویسته میلله‌تی کورد کچانی بنێرێته به‌ر خوێندن تا ببنه دایکی زانا و لێهاتوو وه بتوانن مناڵه‌کانیان وه‌کو شابانو مه‌ندان په‌روه‌رده بکه‌ن.\nشابانو چێگای شانازی میلله‌تی کورده و شارستانیه‌تی کۆنی میلله‌تی کورد پیشان ده‌دات. ئاواتی من وه‌کو نوسه‌رێکی کورد ئه‌وه‌یه که هه‌موو دایکێکی کورد خوێنده‌وار و زانا بێت. هه‌موو شه‌وێک پێش نوستن، چیرۆکی باپیرانمان بۆ مناڵانمان بگێڕنه‌وه تا مناڵانی کورد هوشیار بن. زۆر که‌س مێژووی ژیانی شاهنشا کۆڕش که زانایه‌کی گریگی پتر له پێش ٢٠٠٠ ساڵ نوسیویه‌تی، ده‌خوێندنه‌وه بۆ ئه‌وه‌ی بتوانن ببن به مرۆڤێکی مه‌زنی وه‌کو شاهنشا کۆڕش کوڕی شابانو مه‌ندانە.\nئه‌رێ! ڕابردووی کورد بریتیه له ڕابردووی شابانو مه‌ندانە و باپیرانی مه‌ندانە که په‌روه‌رده‌ی ده‌ستی پیری مۆغانی ماد و زانایانی مادن که ئه‌مانیش زاناییان ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ وانه‌کانی په‌یام هێنه‌ران زه‌رده‌شت و مه‌هاباد که په‌یامی بیروباوه‌ڕی ته‌نها خودایین پێش 11 هه‌زار ساڵ بۆ مرۆڤ هێناوه.\nئه‌ره‌بی ئه‌فریکی به ناوی ئایینی ئیسلامه‌وه، شارستانییه‌تی و نیشتمانی باپیرانی کورد و ئاریان له ناو برد لێ ئێمه‌ی کورد خاوه‌نی شابانو مه‌ندان و شاهنشا کۆڕشی مه‌زنین که جێگای شانازیمانن له نێو میلله‌تانی جیهاندا. ده‌با سه‌ربه‌رزانه چیرۆکه‌کانیان بگێڕینه‌وه و بڵێین، ئێمه خاوه‌نی شابانو مه‌ندانە و شاهنشا کۆڕشین.\nچاوپێکەوتنی مەندان لە گەڵ ئووڕیڤانی(گیان) نەتەوەی ئاری، لە کاتێکدا کە گیانەکە لە شێوەی مروڤێکی پیرۆزی ئاینی دەردەکەوێ شین و فرمێسک ڕژاندنە، گریانی مەندانه دەنگی دەدایەوە لە چیای ده‌ماوه‌ند، کردارە نا دادپەروەریەکانی باوکی مەندانه دەبیستم. من، ئووڕیڤانی نەتەوەی ئاری، هەمیشە ویستومە و کۆششم کردوە بە هەر ڕێگایه‌ك بێت و بە پێی توانام یارمەتی هەمووان بدەم. زۆر دێوی کردار پیس هه‌یە لە چیای ده‌ماوه‌ند دەگەڕێن بەدوای نێچیردا، جنۆکە پیسەکان کاری خۆیانیان کردووە بە شاهه‌نشا ئەستیاگ(ئاشتی ڤیگەوو) تا بتوانن کاری بەدی پێ ئەنجام بدەن دژی کچەزاکەی خۆی. باوکی مەندانه کەوتە داوی ئەم بەد کارانەوە و وای لێ دەکەن کەدژی نەوه‌ی خۆی بێت. دێوی ئازاردەر و جنۆکە بچکۆلەکان دەتوانن خۆیان لەبەر چاو وون بکەن واتە نەبینراوبن و دەتوانن بفڕن یا خۆیان بگۆڕن بە هەر جەستەیەکی تر بەپێی پێویست. ئەمانە زۆر لە مێژەوە ناسراون بەکرداری پیسیان و زۆر جار ژنی لاویان فڕاندوە. توانایان هەیە مرۆڤ دەستگیر بکەن و بیکەن بە کۆیلەی خۆیان یان ببنە مایەی ترساندنی. خۆشیان دەتوانرێت بکرێنە کۆیلە لە لایەن مرۆڤەوە ئەگەر یەکێ لێی بزانێ دەست بگرێت بەسەر ئووڕیڤانی ئەواندا. من دەستم گرتووە بەسەر ئووڕیڤانی دێوێکدا لەناو ئەو گۆزەدایە و لەگەڵمایه. هەر کاتێک ئووڕیڤانی ڕادەوه‌شێنم، په‌یدا دەبێت و دەڵێت “گەورەم من نۆکەرتم، فەرمان بدە هەر چیەک دەخوازی بۆت بکەم.”\nمنیش ئەمشەو لێرە، لە سەر چیای ده‌ماوه‌ند، دڵم تەنگە، پێم ووت بفڕە و بمبە بۆ ئەنشان، پایته‌ختی ئیلام. وه‌رزی زستانە ده‌مەوێت بفڕیت و بمبه‌یت بۆ ئەوێ با چێژ لە کەشێکی گەرمتر وەرگرم. کاتێ گه‌یشتمە ئەنشان، دانیشتوانی شار له دوای کار ی ڕۆژانه‌یان، ده‌گەڕانەوە بۆماڵەوە بۆ خواردنی ئێوارەیان و بە سەربردنی کاتێکی هێمن لەگەڵ خێزانه‌کانیاندا. من وەکو ئووڕیڤانی نەتەوەی ئاری، گەشت دەکەم لەسەرتاسەری ئەم نیشتمانە بۆ ئەوەی بینین و گوێگرتن لە چیرۆکی دانیشتوانی نیشتمانی میللەتانی ئاری و ئاگاداری خۆشی و ئازاریان بم. بەم شێوەیە دەتوانم بەشداری بکەم لە خۆشی و ناخۆشی ژیانی میللەتانی نەتەوەی ئاری تا ئەو ڕۆژەی دەگەنە شوێنی کۆتایی و هەمیشەییان لە دوای ژیان.\nئا لەم شەوەدا ئازار و دەردی شابانو مه‌ندانەم بیست بە گوێی خۆم. چیرۆکەکەی زۆر کاریگەر بوو لەسەرم، بڕیارم دا یارمەتی خۆی و هاوسەرەکەی بدەم لە کاتی ئەم سەردانەمدا بۆ ئەنشان. دەمزانی مەندانە بێ ووچان سەردانی ئاتشگە دەکات، لێ تا ئەو شەوە نەمدەزانی بۆچی؟ ژمارەیەکی زۆر سه‌ردانی ئاتشگە یان دەکرد، لێ ئەمشەو مه‌ندانە لەوێ بوو بپاڕێتەوە بۆ چارەنووسی کوڕە وون بووه‌کەی. شێوەی خۆم گۆڕی بوو بۆ ئەوەی زۆرتر تێبگەم لە کێشەکەی و بڕیارمدا لە نزیکەوە سه‌یری بکەم.\nمن خۆم گۆڕی بوو بە پیرە پیاوێکی ئاینی مەزن، بەڕیشێکی سپی جوانی پەخش بوو لەژێر چەناگەمەوه، سمێڵێکی پڕی سپی دەممی، کە پڕبوو لەددانی زەرد بوو بە دووکەڵی توتن، بە تەواوی داپۆشی بوو. بەلای پاساوەنە‌کانی دەرەوە تێپەریم و چوومە ناوئاتشگە‌کەوه، شابانو مه‌ندانە لەگەڵ چەند ژنێکی ئاینیدا دەپاڕایه‌وە. تا توانیم نزیک بوومەوە لێیان بە پێی نەریتی خۆمان پیشانمدا کەمنیش وەک ئەوان دەپاڕێمەوە. کات لەسەرخۆ ده‌ڕۆی و خەریک بوو دره‌نگ دەبوو، مه‌ندانە پاڕانەوه‌ی تەواوکرد لێ دیاربوو کە نیگەرانە و ڕەنج دەکێشێت. من خۆم لێ نزیک کردەوە و به ڕێزه‌وه پرسیم “چی نیگەرانی کردوویت ڕۆڵه؟” مەندانه لە وەڵامدا ووتی ” ئۆە ئەی پیرۆزی مەزن! من ئەوە پێنج ساڵە هەموو شەو دێم بۆ ئێرە و دەپاڕێمەوە، ئەمشەو نەبێ تۆم لەمەو پێش هەرگیز نەدیووە، دەبینم تۆ پیاوێکی زۆر خودا پەرستی، من دەپاڕێمەوە بۆ کوڕه وون بووەکەم.”\n” زۆر ڕاست دەکەیت! ڕۆڵەکەم ئەمە من یه‌کەم جارمە لێره، من گەشتیارم و تێدەپەڕم بە ئەنشاندا بەره‌و شوێنەواری مەزن لە ڕهاگێس(شاری ڕێ لە ناو تاران، ئێرانی ئێستا) بۆ ئەوه‌ی بپاڕێمەوە لەنزیکی ئەو شوێنە کە ئاهورەمەزدا پەیام هێنه‌ر زەردەشتی نارد بۆی دوای ئەوەی که‌سوکاری زەردەشت زۆریان لەخۆی و خێزانه‌کەی کرد کە شوێنی لە دایک بوونی بە جێبێڵێت چونکە بڕوایان بە پەیامەکەی زەردەشت نەبوو. منیش ئاواتم ئەوه‌یە کە نزیکی ئووڕیڤانی زەردەشت بم بۆ ئەوەی بە ناوی ئەوەوە جەنگ لەگه‌ڵ ئووڕیڤانی دێو و جنۆکانی کردار پیس بکه‌م.\nهەر کە شابانو مه‌ندانە گوێ بیستی ووته‌کانم بوو یەکسەر زەردەخەنە کەوتە سەر لێوانی. شابانو مەندانە ڕووی تێکردم و فەرمووی، “خێزانەکەمان زۆر سەربەرز ئەبێت ئەگەر تۆ بتوانی لای ئێمە بمێنیتەوە تا ئەو کاتەی لە ئەنشانیت”. ووتم، ” نامەوێت ببم بەئه‌رک بەسەر خێزانی ئێوه‌وه، من زۆرشادمانم و لام په‌سه‌نده لە ئاتشگە بم.” پێشم ووت پێم باشترە یارمه‌تی میلله‌ت بده‌م و خەریکی پاڕانەوە بم کاتێک گەشت دەکەم و بە هەر شوێنێکدا تێپەڕدەکەم.\nبە چاوێکی خه‌فه‌تاوی و غەمگینەوە سه‌یری کردم و ووتی، ” ئێمەش پێوستیمان بەیارمەتی تۆ هه‌یه هەر وەک ئەوانی تر.” خواستی زۆر کرد و فەرمووی، “لەو کاتەوە که کوڕه‌کەمان وون بووه، من و هاوسه‌ره‌کەم په‌یوه‌ندیمان نەماوە لەبەر ئەوە ئێمە زۆر پێوستمان بە ڕێنمایی مرۆڤێکی ئایینی وەک تۆ هه‌یه.”\nمنیش وام پیشاندا کە کەمێک بیر له خواسته‌که‌ی ده‌کەمەوە، کەمێک ڕیشم خوراند و پرسیم، ” پێم خۆشە کە سەربەرزم بکەیت و بە سه‌رهاتەکەتم پێبڵێیت پێش ئه‌وه‌ی به‌ڵین بدەم کە دەتوانم یارمەتیت بدەم.”\nهەرچەندە من دەمزانی کە ئەو هەرگیز خۆی پێناسە ناکات لێ لە وه‌ڵامدا ووتی، ”من، شابانو مەندانه‌م و زۆر دڵم خۆش دەبێت ئەگەر بتوانی لەگەڵمانا بێیتەوە بۆ کۆشک تا به‌سه‌رهاتی خۆمت بۆ بگێڕمەوە.”\nمنیش کەوتمە بیر‌کردنەوە و پرسیارم لە خۆم دەکرد، ئاخۆ شابانو چ جۆرە ئازارێکی هه‌یە. نامەوێ درۆ بکەم چونکە ئه‌گەر ماندوو و بێکار نەبوومایه، خواسته‌که‌یم په‌سه‌ند نه‌ده‌کرد و ئەویش دڵشاد نەده‌بوو. ئەوەی ڕاستی بێت من لە سەر ئاره‌زووی خۆم یارمەتی میلله‌ته‌که‌م دەدەم، ئه‌گینا کە بەزەییم بە مەندانە هاتەوە و بڕیارمدا یارمەتی بدەم لەبەر ئەوە نەبوو کە لە بنەماڵه‌ی شازاده و میرە لە هەمان کاتدا پاڕانەوه‌کەی زۆر کاری تێکردم. هەر چۆنێ بێت، پێم باش بوو کە خواسته‌که‌ی په‌سه‌ند بکه‌م. پاش ماوەیەک لە گەڵ خۆی و پاسەوانەکانی بەرەو کۆشک بەڕێ کەوتین و کە گەیشتین منیان برد بۆ هۆڵی میوان کە شوێنێکی زۆر گەورە بوو بۆ پیاوێکی پیری ئاینیی وەکو من. بەڕاستی من پێویستم بە شوێنی وا خۆش نەبوو لێ سوپاسی پاسەوان و بەردەستانی کۆشکم کرد و خۆمم ئامادە کرد بۆ گوێگرتن له به‌سه‌رهاته‌که‌ی مەندانە.\nبۆ سبه‌ینێ، دوای نان خواردنی به‌یانی، شابانو ناردی بە دواما. کاتێک دەستی کرد بە گێڕانەوه‌ی چیرۆکەکەی خۆی، بیرم پەرش وبڵاوبۆوە و چیرۆکەکەی بە شێوەیەک کاری لێکردم کە بووە هۆی ئەوەی بۆ یه‌کەم جار به درێژایی ئەم چەند ساڵی ڕابردوودا، دەست بخەمە کاروباری مرۆڤه‌وه.\nکاتێک من چوومە ژوورەوە بۆ ته‌ختی فەرمان ڕەوایی، شابانو دانیشت بوو لەسەر ته‌ختێکی مەغمەڵی مۆر و کەنەیزەکەکانی لە گۆشه‌یه‌کدا کاتی خۆیانیان بە یاری کارت دەبردە سەر و چاوه‌ڕوان بوون شابانویان ووتووێژ بکات لەگەڵ مندا. هەرچەندە ئاسایی نیە که پیاوێک بە تەنها بچێتە لای شابانو لە شوێنی تایبه‌تی خۆی لێ بۆ پیاوێکی پیری ئاینیی مەزنی وەکو من ئاسایی بوو. دەستی ئاڕاستە کرد و پیشانی دام کە دانیشم لە سەر ته‌ختێک بەرامبه‌ری و منیش بەشادییه‌وه دانیشتم هەرچەندە ئه‌م ڕووداوە زۆر ئاسان نەبوو بۆمن چونکە فێرنەبووم وەک مرۆڤ هەڵسوکەوت بکەم.\nکاتێک دانیشتم، شابانو بە ڕێزەوە سوپاسی هاتنەکەی کردم و لەو کاتەدا ژنێک بەدوو پیاڵە چاوە هات . ژنه‌کە بە جۆشه‌وه چاکەی ئامادە کرد و ئێمەش دانیشت بووین بەبێ دەنگ بۆ ئه‌وه‌ی شابانو ووته‌کانی ته‌واو بکات.\nمن کلیانه‌کەم دەرهێنا و دەستم کرد بە باخەڵما دەگەڕام بۆ توتن. ووتم “سوپاس بۆ میوانداریاکه‌ت گەورەم، سەربەرزم کارت بۆ بکه‌م ، چۆن ده‌توانم پشتگیریتان بکەم؟” ئەوەی ڕاستی بێت هیچ زیانم نەدەکرد ئەگەر خۆم بکەم بە مرۆڤ هەرچەندە زۆر بێزار بووم کە لە لەشی مرۆڤدا بووم. هەر چۆنێک بێت خۆشی توتن شتێک بوو چێژم لێ وه‌رده‌گرت لەبەرئەوە کیلیانه‌کەم داگیرساند و پاڵمدایاوە لە سەر ته‌خته‌که. پاشان دووکەڵه‌کەم هەڵمژی و سیه‌کانم پڕدەکرد لە دووکەڵی خەست و بە چێژه‌وه فووم دەکردە دەره‌وە.\nشابانو مەندانە ووتی، ” بێگومان دەبینی کە من شابانوی ئەم نیشتمانه‌م لێ لەبەر ئەوەی دانیشتووی ئەم ناوچەیه نیت لەوانه‌یە نەزانیت من باووباپیرانم کێیە.” کە ئەم ووشانەی ووت، کەمێک وەستا. وا هەستم کرد تۆزێک دوو دڵ بوو لە ووتەکانی و پێی دەچوو دەیوویست زۆرتر بیر بکاتەوە. پاشان ووتی “من نه‌وه‌ی شاهنشام، دایکم شابانو ئاریانیسە و باوکم شاهنشا ئەستیاگ، شاهنشای ئیمپڕاتۆڕی ماده”\nله وه‌ڵامدا ووتم ” ئه‌رێ، زۆر باش تێدەگەم، من شاهنشام بیستووه، تۆ له بنەماڵه‌یه‌کی زۆر پڕهێز کاریت. لەم گەشته‌مدا زۆرم بیستووە لە باره‌ی باوکت، شاهنشا ئەستیاگ، و چیرۆکی باپیرە گەوره‌ت، دیاوکاکۆ(دیاکۆ).” بێگومان من زۆرم دەزانی لە باره‌ی باپیرە گەورەی مەندانە چونکە من یه‌کێک بووم لە گەورە ڕاوێژکارانی دیاکۆ. دیاکۆ هەر زوو لە کاتی گه‌نجیەوە بەناوبانگ دەبێت و دەناسرێت بە مرۆڤێکی یاساناس و دادپەروەر کە لە دواییدا دەتوانێت شه‌ش هۆزی ماد بکات بە یه‌ک و سوپایه‌کی یه‌کگرتوویان لێ دروست بکات بۆ بەرگری کردن لە ستەم و زۆرداری ئیمپڕاتۆری ئاسوری. دیاوکاکۆ(دیاکۆ) دەبێت بە مەتینێکی تر لە ناو نەتەوەی ئاریدا.\nشابانو مەندان لە درێژەی چیرۆکەکیدا ووتی، “باوک و دایکم ژیانی هاوسه‌ریان زۆر خۆش و بەختیار بوو هەرچەندە لە ساڵانی سه‌ره‌تادا دایکم زۆر هه‌ستی به ته‌نیایی کردبوو. دایکم له بنەڕەتدا لە لیدیاوه هاتبوو. هه‌ر دوو شانیشینی ماد و لیدیا بۆ ماوه‌ی پێنج ساڵ دژ بە یەک جه‌نگان، ساڵی پێنجەمی جه‌نگ بوو خۆرده‌گیرێت و تاریک دایه‌ت، ئه‌مه‌ش بە نیشانەیه‌ک دانرا بۆ وه‌ستانی جه‌نگ لە نێوان هەردوو لادا. ئیتر بۆ ئەوەی ئاشتی لە نێوان ماد و لیدیا بچەسپێنرێت، بڕیاڕ دەدرێت دایکم کە کچێکی زۆر گەنج دەبێت، ببێتە هاوسه‌ری باوکم. دایکم ژنی یه‌کەمی باوکم نەبوو، شازادە ڤەشتی کە خزمی خۆی بوو ژنی یەکەمی باوکم بوو، پاشان دایکمی هێنا بوو. لێ زۆری پێ نەچوو کەخۆشه‌ویستیه‌کی زۆر لەنێوانیان دروست بوو.\nبە بۆنەی لە دایک بوونمەوە، باوکم ئاهەنگێکی زۆر گەورەی گێڕا بوو و میوانه‌کان زۆر ناویان بۆم پێشنیار کرد بوو. هەر وەکو باوە زۆریان ناوی کۆنی کەسوکار یان مروڤێکی ئاینیان پێشنیارکرد بوو، هەر چۆنێبێت باوکم نەخشەی جیاوازی خۆی هەبوو، خۆی و دایکم ناویانام مه‌ندانە. مه‌ندانە لە دوو ووشەوە هاتووە؛ مەن لەگەڵ دانا واتە من دانام. باوکم زۆربەی کات بانگی دەکردم کچە داناکەم، زۆر منی خۆش دەویست. دایکم زۆر گەنج بوو لەو کاتەدا، ئەویش بانگی دەکردم؛ کچە داناکەم، کچەکەم یان هاوڕێکەم. من زۆر دڵخۆش بووم ئەو کاتانە.”\nمه‌ندان دەنگی گیرا و چاوی پڕ لە گریان بوو کاتێ بیری ده‌کردوە لە ڕۆژە خۆشەکانی ژیانی. بەش بەخۆم، لەسەرخۆ گوێم لێدەگرت، جگەریه‌کی ترم پێچایەوە و چایه‌کی ترم خواردەوه. ماوەیەکی زۆربوو کە لەگەڵ مرۆڤدا دانەنیشتبووم، گۆڕانێکی باش بوو.\nمه‌ندان لە درێژەدا ووتی، “بێگومان من خەوەکانی باوکم بیست بوو، یەکە بە یەکی ئەوانەی ناو کۆشک چیرۆکەکەی بیست بوو کەچی هەرگیز کەسێک بۆ منی نه‌گێڕایەوه. زۆر زۆر جار گوێم لێدەبوو کە کارماندانی ناو کۆشک گفتوگۆی خەوەکەیان دەکرد. دوای لە دایک بوونم، باوکم لە خەویدا دەبینێ من میزم زۆر کردووە و زۆربەی شاری ئەگبەتانە (هەمەدان، ئێران)ی پایته‌ختی ئیمپڕاتۆری ماد و لایه‌کی ئاسیای کردوە بەلافاو. باوکم پیاوە زاناکانی پیری مۆغانی(مەگەئۆش) بانگ دەکات بۆ ئەوەی پێیبڵین مەبەست لە خه‌وەکەی چیه. دوای چەند ڕۆژیک دەگەڕێنەوە بۆ شیکردنەوه‌ی خه‌وە‌کەی باوکم، دەڵێن کە ڕۆژگارێک دێت مه‌ندانه کوڕێکی دەبێت باپیری لە سەر ته‌خت لا دەبات و دەست دەگرێت بەسەر هەموو ئیمپڕاتۆری ماددا. باوکم منی زۆر خۆشدەویست، هیچ کاتێک ئازاری نەداوم لێ زۆرجار دەمبینی بەنیگه‌رانیه‌وە زۆر سەرنجی دەدام و هەندێ جار لەوە دەچوو بیرەکانی هەزاران جار دوور بێت لە خۆی. لەوانه‌یە باوکم ترسابێت لێ هەرگیز هیچی بە من نەدەووت. منیش ئەو کاتە منداڵ بووم و زۆریش لە خۆشەویستی باوکم دڵنیا بووم.\nمن لە دایک بوونمەوه لە لایه‌ن کۆمەڵێک دایەنەوە گەورە کرام کە ئێستاش لە ئەنشان لە گەڵمان. کاتێک تەمەنم گه‌یشتە پێنج ساڵان مامۆستایه‌کی ژنیان بۆ هێنام، ناوی مۆغانزادە بوو بۆ ئەوەی خوێندنم فێربکات.”\nمنیش کەوتمە بیرکردنەوە و ووتم ئەگەر مۆغانزادە مامۆستای بووە ئەمە ژنێکی ئاسایی نیه، چونکە مۆغانزادە مامۆستایه‌کی ئاسایی نیه! لە هەمان کاتدا بیرم دەکردوە دەبێت ئێستا مۆغانزادە لە چ شێوەیەکدا بێت. ئایا وا لەم نزیکانه؟ دووبارە چاوێکم خشاند بە کەنیزەکاندا هیچیان مۆغان نەبوون. مۆغان کۆمه‌لێک زانای زیرەکن، زانای ئه‌ستێره‌ناسن و زۆر بەناوبانگن لە ناو نەتەوەی ئاریدا و شارەزایه‌کی زۆریان هه‌یە دەرباره‌ی جیهان لێ ئەبێ هەموو کاتێک ووریا بیت کاتێک لە نزیکەوە پەیوەندی دەکەیت لەگه‌ڵ مۆغاندا چونکە لێیان بخوازی خەوت بۆ شیبکنەوە شتێکە، بڕوایان پێبکەیت منداڵەکەت پەروردە بکەن ئەوەیان شتێکی ترە. لە مێشکی خۆمدا دەمووت، تۆ بڵییت شاهنشا ئەستیاگ زانیبێتی ئەم مامۆستایە کێ بووە. له هه‌مان کاتدا زۆر ئاگاداری خۆم ده‌کرد چونکه مۆغانزاده‌یه‌کی زۆر که‌م زان یه‌کسه‌ر ده‌زانێت من کێم. بیرم ده‌کرده‌وه چۆن خۆم ڕزگار بکه‌م ئه‌گه‌ر مامۆستا مۆغانزاده لێره بێت چونکه من به هیچ جۆرێک نه خۆم ئاماده کرد بوو ڕووبه‌ڕووی فڕوفێڵی مۆغانزاده بم و نه ئاماده بووم خۆم ئاشکرا بکەم که من کێم.\nبه ده‌م بیرکردنه‌وه ووته‌کانم به مه‌ندانه پچڕی و ووتم، ” شابانوم! ئێوه منداڵیتان زۆر بەختەوەر بووە، ئه‌ی ئایا به هه‌مان شێوه بەختەوەر بوویت کە به‌رده‌سته‌کانت و مامۆستاکەت لە گەڵتابێت کاتێک ماڵی باوکت بەجێهیشت؟”\n“به‌رده‌سته‌کانم لێرەن و هه‌موو کاتێک لە گەڵما دەبن بۆ هەرکوێ بڕۆم. کاتێک ژیانی هاوسه‌ریم ده‌ستی پێکرد، باوکم نەیهێشت مۆغانزادە لە گەڵما بێت. ئای چه‌ند بیری دەکەم! ده‌زانی چه‌ند سەختە بۆ من کە بیری لێدەکەمەوە مۆغانزادە ئەوەندە دوورە لێمەوە چونکە زۆرم خۆشدەوێت. پاش ئه‌و ڕۆژه‌ی لای کۆشکی بنەماڵەکەم لە سه‌ر چیای ڕێگای ئه‌گبەتانە (هه‌مه‌دان)، بۆ یه‌که‌م جار شازادە کامبۆژیان ی هاوسه‌رم ناسی، مۆغانزادەی مامۆستام یه‌کسه‌ر چارەنووسی چاوەڕوانکراوی خۆمی پێ ووتم. دوای ماوه‌یه‌ک لە ناو هەمووان دەنگی دایەوە کە کامبۆژیان و من حه‌زمان له یه‌کتر کردوه. له هه‌موو لایه‌کیش ئاشکرا بوو کە هاوسەری من و کامبۆژیان دەبێتە مایەی دروست بوونی هاوپەیمانیه‌کی ڕامیاری بەهێز. باوکم زۆر زۆر ئه‌م بیره‌ی به دڵ بوو و په‌سه‌ندی کرد ببم به هاوسه‌ری شازادە کامبۆژیان، کوڕی شای ئیلام.\nشایی و زەماوەندەکەمان زۆرخۆش بوو وه چەندان شەو و ڕۆژی خایاند. چه‌ندان دەستەی جیاواز دەهۆڵ و زووڕنایان لێدەدا و زرمەی هەڵپەڕکێ ئاهەنگەکەی زۆر گەرم کرد بوو. من و کامبۆژیان زۆر به جۆشه‌وه لە زەماوندەکەماندا بە بازنەیی بە چوارچێوەی دەهۆلێکی گەورەدا هەڵدەپەڕین. بارودۆخی ئاهەنگەکە زۆر خۆشبوو لە بەر ئەوە هیچ هۆیەک نەبوو کە من گومان بکەم له ناخۆشی و ئاژاوه جگە لە هێنانی شادیی و کامەرانی بۆ یەگرتووی نه‌ته‌وه‌که‌مان.\nته‌مه‌نی خۆشی و کامه‌رانیمان زۆر کورت بوو چونکه دوای ماوەیەکی کەم کوڕێکمان بوو کە چی باوکم بردی و پێیان ووتین کە جارێکی تر چاوتان پێیناکەوێتەوە. ئیتر من و کامبۆژیان هیچ هیوایەکمان نه‌ما. ئێستاش پێنج ساڵی پڕ لە ئازارمان بڕیوە و هێشتا هیچمان دەربارەی کوڕەکەمان نەبیستوە.”\nمن، ئووڕیڤانی نەتەوەکانی ئاری، بە دەموچاوێکی غەمگینەوە سەیرم کرد و ووتم ، “من، دەگەڕێمەوە بۆ ئاتشگە بۆ ئەوەی له ئاهوره‌مه‌زدای مه‌زن بپاڕێمەوە تا کوڕه‌که‌تان له بەڵا بپارێزێت. هه‌روه‌ها هیوادارم پێش ئەوەی ئەنشان بە جێبێڵم، بتوانم جارێکی تر سەر لە خۆتان و هاوسەرەکەتان بدەم.” مه‌ندانه زۆر سوپاسی کردم و فەرمانیدا به پاسه‌وانه‌کانی بمبه‌نه‌وه بۆ ئاتشگە.\nدوای چەند ڕۆژێک، من، ئووڕیڤانی نەتەوەکانی ئاری، خواستم کە چاوم بکەوێت بە شا کامبۆژیان و شابانو مەندانه‌ی ئەنشان. لە شوێنی تایبەتی کۆشکی شاهانه چاوم پێیان که‌وت و بینیم کامبۆژیان زۆرنیگەرانه و باری ده‌روونی به ته‌واوه‌تی ڕووخاوه له دووری کوڕەکەی. دوای ئه‌وه‌ی لە سەرخۆ چاک و چۆنیان لەگەڵ کردم و سوپاسی سەردانەکەمیان کرد، پێم ووتن کە خەوم بینیوە و کوڕەکەیان دەژی و زۆر به‌خته‌وه‌ره و هه‌روه‌ها لە خەوما بینیم کوڕه‌که‌یان دەگەڕێتەوە بۆ لایان و سه‌رتاپای نەتەوەی ئاری دڵخۆش دەکات. له کۆتاییدا ووتم که بڕوایان بە خودا هەبێت و خۆڕاگربن چونکه ئاهوره‌مه‌زدا یارمەتی هەردووکیان دەدا کە سەرکەوون بەسەر ئەم کاتە سەختەدا. پاشان سوپاسی میوانداریانم کرد و بەجێمهێشتن.\nPrevious رووخانی خیلافەتی عەبباسی\nNext مێژوونووسانی كۆن و نوێى مێژووی ئیسلامی\nده‌زگای مۆساد و تیرۆركردنی زانایه‌كی نازی له بواری موشه‌ك\nمێژووی شارە دێرینەكانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست\nمێژووی دروست كردنی قه‌ڵا یاقشڵه له كوردستان\nمێژووی بزووتنه‌وه‌ی بابی و به‌هاییه‌كان


Kurdipedia - سابیر گردعازەبانی\n👫 سابیر گردعازەبانی | Kategori: Kişiler | Başlık dili: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\n1. 👁 ئاوێنەی خواناسین\n2. 👁 ئەفسانەی پیشەوایانی دڵداران لەیل و مەجنوون\n3. 👁 بەشێک لە دیوانی فیردەوسی\n4. 👁 چارەنووسی لاوێکی هەژار و شێرێک\n5. 👁 چۆن فێری راهێنان لەسەر هەردوو زمانی کوردی و عەرەبی دەبیت؟\n6. 👁 چۆن فێری زمانی ئینگلیزی دەبیت؟\n7. 👁 داستانی مناڵێکی بەختەوەر و پەرەسێلکەیەک\n8. 👁 فەرهەنگی ئاری (کردی کردی عربی)، ب1\n9. 👁 لە رقی خەڵک خۆی دەکوژێت\n➕ Bu başlık Hawrê Baxewan tarafından Sep 7 2012 6:46PM tarihinde kaydedildi\n✍ Bu başlık en son Hawrê Baxewan tarafından Sep 7 2012 6:46PM tarihinde Düzenlendi\n👁 Bu başlık 2,931 defa görüntülendi


لێدوانی بەکارھێنەر:Shahraz Barzani - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nلێدوانی بەکارھێنەر:Shahraz Barzani\nبەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا Shahraz Barzani!\nویکیپیدیا ئینسایکڵۆپیدیایەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری ناوەندی (سۆرانی) لە زمانی کوردی (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە ٢٠٠٩ەوە لە ویکیپیدیای کوردیی باکووری (کورمانجی) بە ھۆی چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە جیا بووەتەوە و ئێستا ٢٧٬١٢٤ وتار و ١٢٥ بەشداربووی چالاکی ھەیە.\n-- > kushared (لێدوان) ٠٦:٠٢، ٢ی ئەیلوولی ٢٠١٧ (UTC)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=لێدوانی_بەکارھێنەر:Shahraz_Barzani&oldid=537473»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٠٦:٠٢ی ٢ی ئەیلوولی ٢٠١٧ نوێ کراوەتەوە.


تەندروستی سلێمانی ئامادەكاری تەواو كراوە بۆبەرەنگاربونەوەی پەتای سكچون و ڕشانەوە\nبەڕێوەبەرایەتی گشتی تەندروستی سلێمانی رایگەیاند، لە تەواوی سنوری پارێزگای سلێمانی ئامادەکاری تەواو دەکرێت بۆبەرەنگاربونەوەی پەتای سكچون و ڕشانەوە، بۆیە داوا لە سەرجەم بنکە تەندروستییەکان دەکەن بۆ چۆنیەتی مامەڵەکردن لەگەڵ چارەسەری نەخۆش و بڵاوبونەوەی پەتاکان، پابەندی ئەو پرۆتۆكۆڵە بن کە ڕێكخراوی تەندروستی جیهانی(who) دەریکردوە.\nبەڕێوەبەرایەتی گشتی تەندروستی سلێمانی ئەمڕۆ پێنجشەممە لە راگەیەنراوێکدا باسی لەوەشکردوە، بەمەبەستی میكانیزمێكی گونجاو بۆبەرەنگاربونەوەی پەتای سكچون و ڕشانەوە، محەمەد عەلی، یاریدەدەری بەڕێوەبەری گشتی تەندروستی سلێمانی بۆ کاروباری کارمەندان بەیاوەری شاندێک لەبەشەکانی بەڕێوەبەرایەتی گشتی و بەڕێوەبەرایەتی خۆپاراستنی تەندروستی سلێمانی لەبەشەکانی چاودێری تەندروستی و تاقیگەی ئاو لەگەڵ بەڕێوبەرو بەرپرسانی تەندروستی لە ( بەڕێوەبەرایەتی تەندروستی دەربەندیخان ، نەخۆشخانەی شەهید ڕئوف بەگ لەهەڵەبجەی تازە، مەڵبەندی (24) کاتژمێری عەربەت) کۆبوەتەوە.\nئەوەش هاتوە، ئامانجی کۆبونەوەکە بەمەبەستی میكانیزمێكی گونجاو بۆبەرەنگاربونەوەی پەتای سكچون و ڕشانەوە لەو ناوچەکە جێبەجێکردنی ڕێنماییەکانی لیژنەی باڵای ڕوبەڕوبونەوەی پەتای سکچون وڕشانەوە لەپارێزگای سلێمانی بوە، داواش کرا كە هەمو پزیشكان لە هەمو بەشە جیاوازەكان لەسەر یەك پرۆتۆكۆڵ چارەسەری نەخۆش بكەن کە بریتییە لە ئەو پرۆتۆكۆڵەی ڕێكخراوی تەندروستی جیهانی(who) دایناوە.\nبەڕێوەبەرایەتی گشتی تەندروستی سلێمانی ئەوەشی خستوەتەڕو، پرۆتۆكۆڵی چارەسەری نەخۆش وەزارەتی تەندروستی عێراق و وەزارەتی تەندروستی هەرێم گشتاندنیان پێکردوە بۆ سەرجەم بەڕێوەبەرایەتیە گشتییەکان و لەسەر هەمان پرۆتۆكۆڵ چارەسەری نەخۆشەكان دەكرێت.


کاراکتەری داگیرکەری عەرەب، لە قەسیدەی (داڵ)ی شێرکۆ بێکەس دا ... هەڵۆ بەرزنجەیی\nمێژووی کۆلۆنیالیزم، تەمەنێکی دوورودرێژی هەیە و لێوان لێوە لە ستەمکاری و دێوزمەیی و بەدفەساڵی. ئێمە لێرەدا هێندە ئاوڕ لەم ڕەهەندە مێژووییەی داگیرکاریی نادەیدەنەوە، بەڵکو دەمانەوێ زیاتر لە کایەی ئەقڵێت و کولتور و پەروەردەوە، سەرنجێک لەم پرسە لە جوگرافیایەکی تایبەتدا ـ لە نیشتمانی کوردستان دا ـ بگرین. ئەو دەسەڵاتە داگیرکارەی کە ئامانجی سەروبەری، بریتییە لە هەڵکێشانی زمانێک لە ڕەگوڕیشەوە و سوتماککردنی نیشتمانێک و تاڵانکردنی سامانەکەیی و دەستدرێژیکردن بۆ سەر نامووس و روومەتی خەڵکە کۆلۆنیالیکراوەکەی. ئەوەی کورد و کوردستان لە ئاکامی سیاسەتی کۆلۆنیالی لە ڕووی مێژوویی و سەربازیی و ئابوویی و ڕۆشنبیریی و کولتورییەوە چەشتوویەتی، شتێک نییە، لەکەس نامۆ و نائاشنا بێت. بۆیەکا فۆکۆسی قورسی نووسینەکە، دەخەمە سەر ئەو ئەقڵێت و کولتوورەی ڕەوایەتی بەخشیوە بە بێ ڕوومەتی و بێنامووسی کردن، بە کەرامەتی میللەتانی دیکە.\nلە گەلێ ڕووداوی داگیرکاریدا وابووە، لەشکری داگیرکەر، لەپاڵ وێرانکاریی و سوتاندن و کوشتن و بڕین دا، تاک و تەرایان، یاخود زیاتریان دەرفەتیان قۆستۆتەوە و جڵەوی غەریزە سێکسییەکانی خۆیان بۆ نەگیراوە، پەلامار و لاقرتێ و زۆردارییان لە ژن و کچان کردووە. ئەم پەڵە چڵکنەش دیوێکی هەرە ناشیرین و قێزەونی لەشکر و سەرکردەی داگیرکەر نمایشت دەکات. ئەڵمانەکان تا ئێستاش، بە سەیر و سەمەرەوە، بۆ لەکەدارکردنی لەشکری کۆمۆنیزم و ڕووس بەتایبەت، باس لەوە دەکەن، لەسەردەمی هاتنی ئوردووی سووردا، لە جەنگی جیهانی دووەم دا، چەند سەربازێ پەلاماری ژنانیان داوە و لاقرتەیان پێ کردوون.\nلەڕاستیدا ئەو شاکارە شیعرییە، شایانی لەسەر وەستان و دیقەت لێکردنە، چونکە شاکارێکە لە کایەی مێژوو و کۆمۆڵایەتی و سیاسیدا، ئیشی خۆی دەکات و لە خودی خۆیدا، نیشاندەری لایەن و خەسڵەتەکانی دەسەڵاتی دەوڵەتە کۆلۆنیالیستەکەیە و هاوسات، نیشاندەری کاراکتەرێکی نێو ئەم کولتور و پەروەردە و سیستەمەیە، کە ئیمڕۆ بە ستەمکاری و بە زۆر و ناسروشتی بەسەر نەتەوەی کورد دا سەپێنراوە.\nدە ساڵ پێشتر. .\nهەڵپە و دڵسۆزی عەشقی عاشوور، بۆ جێبەجێکردنی فەرمانەکانی سەرشانی و هێنانەدی خواستی بەرپرسەکان، گەیاندنی پەیامە پێسپێردراوەکەی دەبێتە هۆکارێکی گرنگی سەرکەوتنەکانی و بڕینی پێپلیکانەی بەرەو باڵاچوونی بەسەر وێستگە بە وێستگەی دەوڵەت و هێزی تەوژمی بڕینی فلتەرەکانی ژیانی حیزبایەتی. لە چاوترووکانێکی کورتدا، لە دۆست و لایەنگر و نەسیر و عاگولەوە دەبێت بە "رفیق". ئەمەش پلەیەکی بەرز و هەژمار بۆکراوە و خانەیەکی جێی متمانەی حیزبی بەعس و دەوڵەتی عێراق بوو.\nبوونە ڕەفیق، دەسەڵاتێکی ڕەهای بۆ کوشتن و بڕینی دوژمن و نەیار و ناحەزان بەدەست دەهێنا . بەم پێیە ئەو کەسە، Okay ئاسمانی و زەمینی بەدەست دێنێ و لە مومارەسەکردنی دەسەڵاتدا ڕەها دەبێت. ئاخر هەر لەسەرەتاوە دەزانرا، بۆ دەیکەنە ڕەفیق.\nئەم وابەستەیی و بەخشندەیی و ئیمتیازات و خێروخۆشیە، هەمووی بۆ ئەو مەرامەیە، عاشور و عاشورئاساکان تەیار و ئامادە بکرێن، بۆ پرسە گەورەکە!، لە پێناوی خەمە گرانەکە!، لەبەر هەڕەشە کوشندەکە!، بەڵێ بۆ شەڕی کورد و ڕاماڵینی مەترسیییەکانی بەردەم، دەروازەی ڕۆژهەڵاتی نیشتمانی عەرەبی.\nهەر بۆیەکا دوای ماوەیەک، بە فەرمانێکی کتوپڕی قەرەقوشی، داوا لە عاشوور دەکرێت، لە پێناوی درێژە دان بەسەرکەوتنەکانی "عروبە"، شمێشێر و ئاڵا و پەیامی عەرەبی باپیرانی، بپێچێتەوە و لەتەک خۆیدا بیانبات و بچێ بۆ نیشتمانی چیا و بەفر و ژنی نەرم و گەرم. چەند وچانێ بەر لەوەی فەرمانەکەی پێ ڕابگەیەنن، بە پێشەیەکی ئاگرین و تژی لە هەست بزوواندنەوە، گەشتێکی خەیاڵی، بە مێژووی سەروەرییەکانی نەتەوەی عەرەب و پەیامی شمشێرەکەیان و سێبەری خێروخۆشی ئاڵاکەیاندا، پێ دەکەن. تەلقینێکی باشی وردی دەکەنەوە و مژدەی ئەوەشی دەدەنێ کە بووکی ڕازاوەی خەیاڵی!، بووکی بەفرینی، گەرد لێنەنیشتووی شارۆچکەیەک لە نیشتمانی کوردان، چاوەڕوانێتی و باوەشی گەرم و نەرمی ئەو بووکەی ئامادەکراوە، بۆ عاشوورە و تۆ دەبیتە خاوەنی، ئەی ڕەفیق عاشوور. ئاخر تۆ شایستەی ئەو خەڵاتەی ئەی ڕەفیق عاشوور. ئەم هەموو دەستکەوت و خۆشگوزەرانییە هەر بۆ خۆت باشە و لە خۆت موبارەک بێت، ئەی عاشوور!، ئەی بەچکە شێری عروبە!، ئەی نەوەی سەربڵندی خالید و قەعقاع و سەقەفی. . . هتد\nکردی بە نان. .\nعاشوور، لەبەردەم داستانی ئازایەتی و حیکایەتی پیرۆزی شمێشێری خوێناویدا، ئەبڵەق دەبێ و وڕووکاس گوێ قولاغ، دەستەوسان ڕادەوەستێ. ئەگەرچی حەزێکی ناوەکی بێ سنوور ختوکەی دەدا، بۆ هەڵسان بەو کارە و بەڕاستیش دەیویست، ببێتە پاڵەوانی ئەو داستانە گەورە و پیرۆزەی حیزب و حکومەت و عروبە پێ سپاردووە بۆی فەراهەم کردووە. هاوکات دڵنیا بوو، کە هیچ دەرفەتێکی بۆ منجەمنج و ڕەتکردنەوە نییە.\nعاشوور، نەیدەویست پاڵ بە هەموو خێروخۆشییەوە بنێ و گشتی توڕ هەڵبدات و دەرگای بەهەشتی چاوەڕوان کراو، بە ڕووی خۆیدا دابخات. چونکە ئەو گەرەکی بوو، بە جوامێری و سەربەزرییەوە، خانەی خۆی لە بەهەشت ئاوەدان بکاتەوە. جا بۆیە بێ هیچ سێ و دوو کردنێک، سەری ڕەزامەندی ڕادەوەشێنێ و پڕ بە گەرووی باوەڕ و وزەی، جەخت لە ئەمەکداری خۆی، بۆ بە ئەنجام گەیاندنی، ئەم فەرمانە نیشان دەدات. دواجار بە دەنگێکی دلێر و لە خۆدا ڕابینەوە پێیان دەڵێ: فەرمان دەفەرموون گەورەم، ملم لە ئاستتاندا لە موو باریکترە. سڵاو بۆ سەرۆکی تاقانە و حیزبی پێشڕەو و دەوڵەتی عێراقی پۆڵایین و نەتەوەی عەرەبی خاوەن پەیامی نەمریی.\nشیمال . . . سەرە\nئیدی عاشوور ڕازی کراو و ڕازی بوو، بۆ گرتنە دەستی کار و فەرمانە نوێیەکەی. چونکە لە ڕەهەندێکەوە دوای ئەوەی هێنایانە ژێربارەوە. بە تەماح و وەسفی جوانی ژنی وڵاتی شاخاوی و بە بەفر داپۆشراو لێ بەجەستە گەرم و نەرم، دەکەوێتە دۆخێکی ئیرۆتیکییەوە. هەر ئەمە نا بەڵکو، هەواڵی ئەوەیشی دەدەنێ، ئەو دەڤەرە مەڵبەندی سێکوچکەی "هەنگوین و گوێز و ژنە". ئەم ٣ نیعمەتەش، بە تام و لەزەت و جوانییانەوە، بە هیچ بەهایەک ناپێورێن و لە زۆر مەڵبەندی تردا، شیاوی بوون و بەدەستهێنان نین. خۆ ئاوات و ئامانج و دەستکەوتێکی لەم چەشنە، لە وڵاتی لم و عوجاجدا، لە دەرەوەی مەحاڵە و دەچێتە خانە خەون و خەیاڵەوە و دەگاتە هاوشانی بەهەشتە مژدەپێدراوەکە.\nکوڕی قورئان. . ئەبێ بڕوا\nئەهات. . . ئەچوو\nلێ تاکە شتێ، کە عاشوور، پێی سەغڵەت دەبێ و زەوقی تێک دەدات. زمانی خەڵکی ئەم دەڤەرەیە. بە دیاردەیەکی شتێکی کرجوکاڵ و ڕەقوتەق دێتە بەرچاوی، و پێی وایە ئەمەی ئەم خەڵکە پێی دەئاخڤن، زمان نییە. پێی سەیرە شتی وا نامۆ، لە نیشتمانی عەرەبدا هەیە!!. بۆیە بەلایەوە گرنگە، بە زوویی ڕیشەکێش بکرێت. ئیدی بەم جۆرە خەیاڵ دەیباتەوە بۆ لای مێژوو و قسە و رەفتاری باووباپیرانی هەر زوو لەلای فەرمایشتی، مێژوونووسە گەورەکەیان! مەسعوودی لەنگەر دەگرێ. ئەو مێژوونووسە! پێی وابووە، خەڵکی ئەم ناوچەیە نەوەی دێو درنج و جنۆکەن و مرۆڤ نین.\nبەشمشێری زمانی خوا. .\nعاشووریش، وەک پاڵەوان و سوارچاک، لە پشت پەنجەرەی بالکۆن و لەسەر سەربانی ماڵەکەیەوە، دەڕوانێتە ئەو دیمەنە و بەدەم کەیف و گۆڵمەزی جۆراوجۆرەوە ڕادەبوێرێ و، بەلێدانی قاقای بەرز، گوێ ئەرز و ئاسمان کەڕ دەکات.\nقولاپی شادی گرتنە. . .\n. بە قەد گوڵە ژاڵەی زامی لەشی"یافا"\nکەم داگیرکەر هەیە لە مێژوودا، بەم چاوترووکاندنە بووبێتە خاوەنی ئەم هەموو دەستکەوتانە. ئەوە ئینگلیز و فەرەنسی و پورتوگالی و هۆڵەندی و ڕووسی و ئەمەریکی، بزانن تاکە کەسێکی وەک عاشووریان تێدا هەیە!؟، ئەم هەموو دەسەڵاتە ڕەهایەی هەبێت! کەس رێگر نەبێت لە بەردەمی حەزە شەهوانی و دڕندەییەکەیدا!. ئەمەریکای ملهوڕی دنیا، تا ئێستاش لێکۆڵینەوە لە ڕەفتاری نامرۆڤانە سەربازەکانی دەکات، لە هەر دەڤەڕیکدا ئەنجامی بدەن و سزاشیان دەدات.\nمامۆستا شێرکۆ، لە میانەی شاکارەکەیدا، ئاماژەیەکی بە پەلە و هەستیار بە پرسی عەرەب، لە نموونەی فەلەستین دا، دەدات و وەک پەڵەیەکی شەرمەزاری و مێژوویەکی تێکشکان، لە کارەکەیدا جێی بۆ دەکاتەوە. ئەمەش بەو واتایەی گوایە فەلەستین داگیرکراوە و پرسێکی نەتەوەیی عەرەبییە، کەچی عەرەب خۆیان داگیرکارترن.\n" ئیشراکیەت" لای عاشوور. . دابەش کردنی هەژاری و\nئەو سێ وشەیە(وحدة، حریة، اشتراکیة)، ناواخنی پەیامی " نەتەوەی عەرەب یەکە و خاوەنی پەیامی نەمرییە"ی پێک دەهێنا، لە سێکوچکەی دروشم و فەلسەفەی حیزبی بەعسی دەسەڵاتدار بوو، لە عێراق و سوریادا. عاشوور لەژێر سێبەری ئەم سلۆگانەدا گەورە بووە و بەم گیانە پەروەردە کراوە، کانگای بژێوی مۆڕاڵی بووە، ئەمە سەرچاوەی ئیلهام وەرگرتنی بووە، بۆیە وا بێبەزەییانە بۆ هێنانەدی ئەو ئامانجانە، بە هەموو شێوە و شێوازێکی دڕندانە و خوێناوی تێدەکۆشێ. مامۆستا شێرکۆ بێکەس، پەردە لەسەر دیمەنێکی دیکەی ڕەفتاری، نامرۆیی و نایاسایی و ناشارستانێتی عاشوورمان بەم جۆرە بۆ لا دەبات:\nلەسەردابی ئەشکەنەما کۆ ئەبنەوە. .\nسیانزە بۆ بیست، هەشتا بۆ چل. .\nتا، بەیانیی کە ڕۆژ بۆوە، بە پلیکانەی قانوندا\nسەریان خەن و، پەتی مەرگیان بکەنە مل\nئەم گەمە ئەکرۆباتییەی بە یاسا، لە دەوڵەتەکەی ئینگلیز بۆ عاشووری دروستکردووە و عەفلەق مۆری (یەکێتی، ئازادی و سۆشیالیستی) لێداوە، دیسان لە کەم شوێنی دنیادا بەرچاو دەکەوێ. لە کاتێکدا عاشوورئاساکان بە هەزاران هەزار کەسیان گوللەباران کردووە و لەژێر ئەشکەنجەدان کوشتووە، هیچ پێویستیشی بەو یاسا قەرەقووشییانە نەبووە.\nمامۆستا شێرکۆ بێکەس، چەند پەردەیەکی دیکەی چیرۆکە شیعرییەکە، بە هونەرێکی بەرز و ڕەنگێکی ئەدەبی جوان نەخش دەکات. باسێکی وردی شمشێرە بێ سانسۆرەکەی عاشوور دەکات، کە توانیویەتی لە هەموو شوێنێک و لە دژی گشت کەس بوەشێنێ. لێ ئەم زۆرداریی و سەڵتەنە، لە ئاکامدا نەیتوانیوە بەردەوام بێت و ئیرادەی گەل بە ڕوویدا هەڵشاخاوە و پێشمەرگە و شۆڕش قەڵغانی بەرپەرچدانەوەی سیاسەت و کولتووری دڕندانەی نامرۆیی و دوور لە بەهای ژیان و مانای شارستانی عاشوورەکان بوون. عاشوور لە هەر شوێنێ بیویستایە و لەهەر کاتێکدا دەیتوانی، شمشێرەکەی دەستی بوەشێنێ و پەیامەکەی ڕابگەیەنێ. بەڵی بۆی هەبوو سزای مەرگی هەرکەس، گەورە و بچووک، ژن و منداڵ، بدات.\nمەفرەزەیەک. . یەک لە دوای یەک\nسڕ و تەزیو. .\nبەم زمانە چڕ و باسە پوخت و ستایشە بەرزەوە، شاعیر بۆمان بەردەوام دەبێ لە گێڕانەوەی چیرۆکە. چۆن لەو رۆژگارەدا ڕۆڵەکانی نەتەوەی ستەمدیدەی کورد، بۆ ئاوات و ئامانجی سەربەخۆیی و ئازادی گیانبازییان بە ژیانی خۆیان کردووە و چ کوێرەوەریی و تاڵی و سوێرییەکیان لە پێناوی گەیشتن بە ئامانجە ڕەواکەی دۆزە پیرۆزەکە دا چەشتووە. گێڕانەوەیەک، مەگەر تەنیا چاوی کامێرا و فەنتازیای خەیاڵ و هەستی ناسک و قەڵەمی ڕەنگین و هزری فراوانی مامۆستا شێرکۆ لە عۆدەی بێت.\nئەو دوای وەشاندنی گورزی جەرگبڕ لە داگیرکەر و لە دیمەن و پەردەیەکی ئەدەبی شاکاردا، کە شایانی ئەوەیە لە فلیمەکانی هۆڵیۆدا، بەرچاو بخرێن، جارێکی تر شێرکۆ بێکەسی مەزن، لە ڕێگای بابەتی ڕاگەیاندنی هەواڵی دەستگیرکردنی عاشوور و چەند دیلێکی ترەوە، چٶن بە ئامێری بێ سیم، هەواڵ و مژدە و مزگێنی سەرکەوتنەکان بە دامودەزگاکانی شۆڕش گەیەندراوە. ئا لێرەشدا، پێت وایە خودی شاعیر بەرپرسی دەزگای ڕاگەیاندن و بەشی سەربازییە، هێندە ورد و بە دیقەت و نەرم پێ بە پێی پێوەندی کردن، بە بێ سیم و ناردنی هەواڵ و وەرگرتنی هەواڵ و گیزە گیزی ئامێری بێ سیم و یاری بە ئەنتێنە و، پەیامی سەرکەوتنی چالاکی و مژدەی بەدیل گرتنی گەورە داڵ، "عاشوور حەمدان". بە هاوڕێیان ڕادەگەیەنێ. بەڕاستی ئەمە هاوکات تۆمارێکی بەرزی لاپەڕەیەکی سەروەرییە.\nبەڕێزان، دێژەدان بەم بابەتە لە لایەن بەندەوە، هەتا ئێرە هەر بۆ ئەو مەبەستەیە، کە بڵێن عاشوور، سیمبۆڵی دەسەڵاتی حیزبی بەعس و دەوڵەتی عێراقی زۆڵەک و عروبەی تاوانبار، نەیتوانی، بۆ هەمیشە، ویست و خواستی نەتەوەیەکی کەنەفت و کۆڵەوار خامۆش بکات. بەڵی بۆ ئەوەی چیرۆکەکەتان بەنیوەناچڵی بۆ نەگێڕینەوە. دەنا ئەم پەردەیە و هەندێ لایەنی تری ئەم چیرۆکە شیعرییە، ڕەنگە هاوشان و هاومانای ناونیشانی باسەکەمان نەیەتەوە.\nشمشێرەکەی زەلیل زەلیل. پاڕانەوەی داماو داماو\nداڵی گیراو، داڵی ناوسک پڕ لە بێچوە چۆلەکەی کورد پێش خراوە و ڕەت\nکەسیرە، دروشمێکە قاچ و قول و دەست و پەنجە سەرما بردوو\nلەتەک درێژەدان بە گێڕانەوەی پەردەکانی تری چیرۆکە شیعری "داڵ" دا، شاعیر سەرکەوتووانە بە دیمەنێکی هیوابەش و ورە بەرزەوە، دەمانخاتە بەردەم ئاسۆیەکی گەش و پڕ لە ئاواتی سەرکەوتن و بونیاتنانی وڵاتە وێرانکراوەکەی کوردستان، بۆ ڕۆڵە قارەمانانەکانی. کەواتە دەسەڵاتی زەبر و ستەمکاریی چەند قورس و گران و گەورە بێت، بتوانێ بۆ ماوەیەک ئاواتی نەتەوەیەک بتاسێنێ، ئەوە هەرگیز ناتوانێ ویست و خواستی بۆ هەمیشە بکوژێ. شاعیر بەم کۆپلە شیعرە بەرزەکۆتاتی بە چیرۆکی "داڵ" دێنێ و دەنووسێ:\nلە سەرەوە. . بە توولە ڕێی ئەوبەرەوە\nکۆڵە خۆڵ و خشت ئەبینم. .\nگڵ. . ئەکێشن. . بەرد ئەکێشن دار. . ئەکێشن\nسەرچاوە دیوانی شێرکۆ بێکەس، ل ٤٥٧ـ ٥٠٢، بەرگی ٣ سوید ٢٠٠٩


EFFECTS OF TRAINING PROGRAM ON SOME OF PHYSIOLOGICAL, PHYSICAL AND SKILLS VARIABLES OF SEINER FEMALE FUTSAL PLAYERS - Library\nEFFECTS OF TRAINING PROGRAM ON SOME OF PHYSIOLOGICAL, PHYSICAL AND SKILLS VARIABLES OF SEINER FEMALE FUTSAL PLAYERS\nTitle in English: EFFECTS OF TRAINING PROGRAM ON SOME OF PHYSIOLOGICAL, PHYSICAL AND SKILLS VARIABLES OF SEINER FEMALE FUTSAL PLAYERS\nTitle (in original language): کاریگەری پرۆگرامی راهێنان لەسەر بەشێک لە لایەنی فیسیۆلۆجی و جەستەیی و کارامە هونەریەکانی تۆپی پێی فوتساڵی کچان\nAuthor(s): Shimal Hamza Hamad\nSupervisor(s): PROFF. DR.Aahmed abdulghani taha & proff. Dr faleh jaaz shlsh\nKeywords in Kurdish: کلیلی ووشەکان: پرۆگرامی مەشق و راهێنان لەسەر بنەمای شیکاری کات و فیسیۆلۆجیا،شێوازی وزە ، کجە یاریزانانی فوتساڵ.\nکاریگەری پرۆگرامی راهێنان لەسەر بەشێک لە لایەنی فیسیۆلۆجی و جەستەیی و کارامە هونەریەکانی تۆپی پێی فوتساڵی کچان\nئامانج لەم توێژینەوەیە دا ئەوەیە زانینی تین و دوبارەبوونەوەی ئاستی جولەکان ، وە ئەو شێوازە وزەو توانای پێویست بۆ جەستە کە لە یاری نیودەوڵەتی فوتسالی ئافرەتان بەکار دێت بە پرۆگرامی راهێنانی فیسیۆلۆجیای شیکاری کات، هەروەها لەرێگای شیکردنەوەی پێکهاتەی تویژینەوەکانی فیسیۆلۆجیا لەسەر ئەم یاریە. وە توێژینەوەکە هەمان ئامانجەکانی پێشوی هەیە بۆ یاری فوتساڵی کچان لەسەر ئاستی لۆکاڵی، وە هەروەها بۆ زانین و دۆزینەوەی کاریگەری پرۆگرامی را‌هێنانی پێشنیار کراو بە پشتبەستن بە هەردوو لایەنی شیکاری کات و فیسیۆلۆجیا لەگەڵ بنەماکانی فیسیۆلۆجیای مەشق لەسەر بەراوردکردنی پێکهاتەکانی توانای جەستەیی تیپی لۆکاڵی و تیپی نێودەوڵەتی لە یاری فوتساڵ. وە هەروەها ، زانینی کاریگاری ٨ هەفتەی پرۆگرامی مەشق و راهێنان لەسەر گۆرانە فیسیۆلۆجیەکانی جەستە وەکو لێدانی دڵ و لاکتات ی خوێن ، چەوری ، توانای لاهەوایی ، دەرکەوتەی ماندووبوون، وە لەگەل ئەوەشدا هەندێک لە کارامەهونەریەکان وەکو رۆیشتن بە تۆپ و لێدانی ئاراستەکراو بۆ گۆڵ و پاریزگاری کردن لە تۆپ و ئالوگۆرکردنی تۆپ. کلیلی ووشەکان: پرۆگرامی مەشق و راهێنان لەسەر بنەمای شیکاری کات و فیسیۆلۆجیا،شێوازی وزە ، کجە یاریزانانی فوتساڵ.\nKeywords in Arabic: الكلمات المفتاحية: برنامج تدريبي قائم على التحليل الزمني- الفسيولوجي ، نظام الطاقة ، لاعبات كرة قدم الصالات الإناث.\nيهدف البحث إلى الكشف عن شدة وتكرار الاداءات الحركية، وأنظمة الطاقة المهيمنة وعناصر اللياقة في المباريات النسائية الدولية لكرة قدم الصالات باستخدام التحليل الزمني- الفسيولوجي، وكذلك عن طريق تحليل محتوى الأدبيات الفسيولوجية لهذه الرياضة. وتضمنت الدراسة نفس الهدف أعلاه لمباريات كرة قدم الصالات النسائية على المستوى المحلي. بالإضافة إلى ذلك، للكشف عن تأثير برنامج تدريبي مقترح قائم على دمج التحليل الزمني- الفسيولوجي مع الادبيات في مجال فسلجة التمارين على مطابقة عناصر اللياقة البدنية لكرة قدم الصالات المحلية مع نظيرتها الدولية. وعلاوة على ذلك، للكشف عن تأثير البرنامج المقترح لمدة 8 أسابيع على المتغيرات الفسيولوجية لمعدل ضربات القلب، واللكتات في الدم، والنسيج الدهني، والقدرة اللاهوائية، ومؤشر التعب والمتغيرات المهارية للتمرير والدحرجة والتصويب والاحتفاظ بالكرة. .\nKeywords in English: Physiological analysis based training program, Energy system, female futsal players.\nThe research aims at revealing the intensities and repetitions of the biometer performances, the dominant energy systems and the elements of fitness included in the international female futsal matches by means of time-physiological analysis, as well as by analyzing the content of the physiological literature of this sport. The same aim above was for the local female futsal matches. In addition, to reveal the effects of a suggested training program based on the integration of time-physiological analysis and physiological literature on matching the elements of local Futsal level with its international correspond. Moreover, to reveal the effects of the suggested program of 8 weeks on physiological variables of heart rate, blood lactate, adipose tissue, anaerobic power, and fatigue index and skillful variables of passing, dribbling. Shooting and resaving the ball.


لەناو زماندا (سەر) باڵاترین پلەی دەستەڵاتە بۆیە پێشگری سەر بۆ پلەکانی دەستەڵاتداری بەکارهاتووە: سەر-ۆک، سەر-کردە، سەر-دار، سەر-هەنگ.. هتد\nکەسی سەرۆک، ڕابەری سیاسی و ئیداری و بریاردانە لەکۆمەڵگەو سیستەمدا.\nبەپێی گۆڕانکارییەکان لەشێوازی ژیان‌و بەڕێوەبردندا، گۆڕانکاریی بەسەر تیئۆری سەرۆکبون‌و دەستەڵاکانیشدا هاتووە. دروستبوونی یەکێتی ئەوروپاو فدراسیۆنی وڵاتەکانی ئەو یەکێتییە، تیئۆری هاوسەرۆکی بۆ بەڕێوەبردن زیاتر هێنایە پێشەوە. لەناوەندە فیکری - سیاسیەکانەدا مۆدێلی بەرێوەبردنی هاوبەشیان بەیەکێک لەچارەسەریە ئیداری‌و سیاسیەکان پێشنیارکردووە.\nسەرکردەکانی پەکەکە، ئەو مۆدێلەیان دەمێکە پراکتیزە کردووە، بەشێوازی سەرکردایەتی هاوبەش کەجەکە بەڕێوەدەبەن.\nئەزموونی سەرۆکایەتی هاوبەش لەگەڵ ئەوەدا کە تازەیە، پرۆسەیەکی مەرجدارە لەپراکتیداکردندایە. یەکێک لەخاڵە سەرەکیەکانی مەرجەکانی بونی هەمئاهەنگی و یەک ئامانجی هاوبەش لەجێبەجێکردن و ڕاپەڕاندنی ئەرکەکاندا. واتە هاوسەرۆکی لەپێناو چارەسەری ناکۆکی لەسەر دابەشکردنی پلەو پۆستەکاندا نیە، تا دەستەڵاتی سەرۆکی تیادا دابەشبکرێت بەسەر چەند کەسێکدا، بەڵکە تیئۆری هاوسەرۆکی لەپێناو گەشتنە بەئامانجی هاوبەش لەڕێگەی تیمی بەریوەبردنی هاوبەشەوە.\nهاوسەرۆکەکانی کەجەکە جەمیل بایک، قەرەیلان، قەرەسو، کاڵکان، بەسێ هۆزات، پێکهاتەی سەرکردەی چەند موئەسەو ئۆرگانێکی سیاسی جیاوازن بەهاوبەشی سەرۆکایەتی گەورەتر لەپارتێکی سیاسی لەهەرچوارپارچەی کوردستان و رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا دەکەن. هەریەکێکیان بەجیا دەتوانن ئیدارەی ناکۆکیە سیاسیەکانی ناوچەکە بکەن، بەڵام پێکەوە بەهاوبەشی لەپێناو وەرگرتنی بریارێکی سیاسی بەهێز کۆنسەکەیان پێکهێناو، بەجیاوازی ئەرک و ئیشکردن، هاوشێوەی سەرۆکایەتی فدراسیۆنی ئەوروپا، پێکەوە یەک یەکێتی و بەجیاش هەریەکەیان وڵاتێک لەو یەکێتی یەبەرێوەدەبەن لەچوارچێوەی سیاسەت و ئامانجی هاوبەشدا.\nیەکێتی نیشتمانی کوردستانیش دەیەوێت لەپێناو چارەسەری کێشەکانی سەرۆکی حیزبەکەدا ئەزموونی هاوسەرۆکی بکات. ئەگەر سەرکردەکانی ئەو هاوسەرۆکیە لەستراتیژو توانای سیاسیدا هەریەکێکیان قەرەیلان‌و بایک‌و کالکانێک نەبێت، ئەزمونەکەیان خراپتر لەشکست، حیزبەکەش دوچاری هەڵوەشاندنەوە دەکات.\n6 داهاتەکەی بۆ دانا غازو شەڕەکەی بۆ ئێمە


ژیان ھەموو واتەی بەرین و یەزدانی خۆی ئەگرێتەوە. ھەست ئەکەی ھەزاران ساڵە ئەژی. لەو کاتەوە کە تیری تۆ نێزە بوو لە چاوی ھەڤاڵانی گزنفۆن (Xenophon)، لەو کاتەوە کە تۆ کەوڵی ئاسنگەرییەکەت کردە ئاڵای کەیانی و بەنیشانەی ھێرشی گەرمت لەسەر ھەموو چیایەکی بەرزی وڵاتەکەت بڵێسەی ئاگری پاک بەرز بۆوە و کۆشکی بێدادی «زوحاک»ی مێشک خۆری کرد بەخۆڵەمێش؛ لەو کاتەوە کە «فەرھاد» کەوتە ناو گێژاوی خەیاڵاوی ئەوینی شیرینی «شیرین»ەوە.\nتۆ جارێک «مەم»ی «ئالان»ی، جارێک «سیامەند»ی، کاتێ شادمانی، کاتێ دڵمەندی؛ بەڵام ھەمیشە ھەر بووی و ئێستە نە تۆ بێ ئەم خاکە تەواوی، نە ئەو خاکە بێ تۆ ئەتوانێ بژی بەپاراوی.\nڕۆژێک ھەڵدەستی، تەمێک تەواوی مێشکت پڕ ئەکا. لە ئاسمانا بەشوێن خۆرا ئەگەڕێی، لە ھەوادا چاوت پەل ئەکوتێ بۆ مەلێکی تیژباڵ، بەھەموو ھێزێکی ھەستەوە خۆت مڵاس ئەکەی تا چپەیەک، جریوەیەک، کورکەی پێکەنینێک، یا تەنانەت نووکەی گریانێک پێت بڵێ: تۆ ماوی! تۆ ھەی!\nبەڵام داخێک و ھەزار ئەفسووس، ژیان ئیتر دڵی لێ نادا، چاوی ناڕوانێ، لێوی زەردەی تێ نازێ!\nتۆ ھەمیشە لە بەستێنی دەریایەکی پڕ شەپۆڵدا ژیاوی، شەو بەلایە لایەی قورینگی دەریایی و لاوکی شەپۆل سەرت ناوەتە سەر سەرین، ئێستە ناچاری لە کەناری گۆلێکی لێڵ و لیخن دانیشی و چاو ببڕیە چاوی گۆلی مردوو کە بێ ھیچ جووڵانەوەیەک تەسلیمی چارەنووسی تاڵ بووە و دوورە لە باوەشی دایکی دەریا، تەریک لە خانەدانی ئاو، دوا ھەناسەی داوە و گۆڕی تەنگی خاک گرتوویەتە بەر گۆڕەوشار.\nلەپڕ ھەست ئەکەی ھەور ئەگرمێنێ، برووسکە ئەدا و قەمچی ئاگرینی تەوێڵی پاکی وڵاتەکەت ھەڵئەدڕێ، خەلە و خرمانت کە ھیوای سەوزی ھەزاران کشتیاری ڕەنجبەرە، ئەکا بەپووشی سووتاو. ھەر ماڵە قرمەی دێ، ھەر مناڵە بەدەم زامی تەڵەزمی بۆمباوە ئەناڵێنێ و تۆ کە ھەزاران ساڵ ژیاوی، ھەست ئەکەی لەشت شەقار شەقار ئەبێ و زووخاو لەبەر برینت ئەڕوا. تۆڵە وەک کارگی ژاراوی بەگرمەی ھەوری فڕۆکەی دوژمن لە ناو دەمار و ھەناوتا سەر ھەڵئەدا و دەمت بەپانایی «گەڵی عەلی بەگ» ئەکرێتەوە و ھەرات بەرزتر لە دەنگی ھەورەگرمە و نرکەی فڕۆکە بەڕەگی ئەندامی نیشتمانەکەتا ئەگەڕێ. تۆڵە، تۆڵە... ئەزمەڕ و پێرس و قەندیل وەڵامت ئەدەنەوە: تۆڵە، تۆڵە... ئەو چەپکە گوڵە سوورەی کە لە داوێنی چیا چنیوتە، تا بیدەیە دەست دڵدارەکەت، ئەیخەیە سەر گۆڕی شەھیدێک کە ماوەیەک بەر لە بۆمباران زیندوو بوو و بەپەلە ئەچۆوە بۆ لای ماڵ و مناڵی چاوەڕوانی و لەبەر خۆتەوە ئەڵێی: «تفەنگەکەم!» ئەمەیە ڕەمزی مانەوەت؛ تۆ کلیلی تەلیسمەکەت دۆزیوەتەوە!\nپاش ماوەیەک لە پشت ئاوایی خاپوورتەوە بەرەو باوەشی پەنادەری چیا ھەڵئەبی و لەگەڵ پۆلێک ئەکەوی کە ھەموو یەک زمان و یەک زانیاری و یەک ئاو و خاک و یەک خوێن و یەک ڕابردوون.\nپێشان سڵاوێک و زەردەگرتنێک، پاشان سروودێکی تێکڕایی:\nئەی چیا، باوەشت ھومێدی گەرمی گەل!\nئەی چیا، ڕەمزی ھات و ھەل!\nبەرزی تۆ، گۆڕی دوژمنی!\nسەوزی تۆ، ئاسمانە شینەکەی منی!\nنانەوێ سەرت بەبۆمبی ئاگرین!\nھەر بژی چیای سەفین و ئاگرین!\nخوێنی گەرم و گەشی ئازادی بەجۆگەی دەم وشکی دەمارتا ئەگەڕێ و چەشنی بنجە گیایەکی دوورە ئاو ئەگەشێیەوە، دیسانەوە ھەستی ھەر بوون و ھەر مان لەشت پڕ ئەکا. تۆ یەکێکی و لەجیاتی گەلێک پەژارەدار بووی و ئێستەش تۆ ھەر ئەو یەکەی و لەباتی گەلێک ئەتەوێ تا سەر لووتکەی دوورە دەستی ئازادی ڕێگا ببڕی، بەم چەشنەیە کە تۆ بەدرێژایی مێژوو ژیاوی و لەبەر تۆفان و باو و بۆران و بەفر و سەخڵەت و سەرما وەستاوی. پیرەدارێک لە بەرامبەرتەوە کە ھەزاران شەوی بەتۆف و ساردی ڕۆژ کردۆتەوە. چیایەکە ڕووبەڕووتە کە ھەزاران سێڵاو بەسەر سینگی سەخت و بەردینیا ھاتۆتە خوارەوە، بەڵام ھێشتا ھەر ماون، چونکە سەریان بۆ مردن شۆڕ نەکردووە. لەبەر خۆتەوە ئەڵێی: «من ڕۆڵەی چیا، چۆن لە چیا کەمتربم؟! چۆن لەبەر تۆفانی گوللە و بۆمبا و لەبەر ھەورەگرمەی فڕۆکە ببەزم»؟!\nتۆ ئەزانی تەنیا یەک جار بەزین، تەنیا یەک جار ترسان، کۆتێک ئەخاتە گەردنت کە ھەرگیز لە دەستی ڕزگار نابی. بیر ئەکەیەوە سێ ڕێگا ھەیە:\nیەکەم سەرکەوتن و پڕ بە ھەموو دەشت و دۆڵی چیا سەربەرزەکانت نەڕاندن: «ئەی خۆبەختکارانی پێشوو، من سەرکەوتووم، من ڕۆڵەی حەڵاڵی ئێوە بووم. داری خێر و خۆشی و ئازادی بەری ھێنا، دادگەری سەرکەوت.»\nدووھەم، کۆڵنەدان و مردن، کە خۆی چەشنێکی ترە لە سەرکەوتن. سێھەم، بەزین و سەرشۆڕی.\nبیری تەسلیم ھەناوت پڕ ئەکا لە بێزاری، چاوی گەشی کوڕەکەت کە بەجانتای پڕ کتێب لە قوتابخانە ئەگەڕایەوە و بەگوللەی دوژمن بۆ ھەمیشە لە ڕوانین کەوت، نیگای میھرەبان و ئەویندارانەی خێزانت کە لە ژێر خانووی ڕووخاودا بۆ ھەمیشە خامۆش بوو، ئەمانە و زۆر بیرەوەری تریش تەنووری دەمار و بێزاریت تاو ئەدەن و بێ ئەوە بزانی کەست بەدەوروپشتەوە ھەیە، یان نا ئەگوڕڕێنی: «نە، ھەرگیز، ھەرگیز...» و ئاسنی ساردی تفەنگەت دەستی گەرمت ئەلاوێنێتەوە.\nزەمزەمەی زوڵاڵ، سەرجەمی بەرھەمەکانی سوارە ئێڵخانیزادە، کۆکردنەوە و ڕێکخستنی: عەبدولخالق یەعقووبی، ھەولێر: دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی ئاراس، ٢٠٠٧.


له كۆتایی سناپ چات چاوه‌ڕوانی به‌كارهێنه‌رانی كۆتایی پێهێنا و چاتی به كۆمه‌ڵی زیاد كرد\nسەرەتا»هه‌واڵ»له كۆتایی سناپ چات چاوه‌ڕوانی به‌كارهێنه‌رانی كۆتایی پێهێنا و چاتی به كۆمه‌ڵی زیاد كرد\nدوای ئه‌وه‌ی سناپ چات له ساڵی ٢٠١٢ له لایه‌ن ئیڤان شپێیگڵ دۆزرایه‌وه له ماوه‌یه‌كی كورتی ته‌مه‌نیدا توانی ڕێژه‌یه‌كی زۆری به‌كارهێنه‌ر بۆ خۆی ڕابكێشێت و ده‌نگدانه‌وه‌یه‌كی زۆری هه‌بێت و ببێته ئه‌و به‌رنامه مۆبایلیه‌ی كه ڕۆژانه له لایه‌ن خه‌ڵكی به‌كار بێت.\nبه‌ڵام دوابه‌دوای ئه‌وه‌ی ئینستاگرام به‌هه‌مان شێوه‌ی سناپ هه‌ڵستا به زیادكردنی سناپ گرام بووه هۆی كه‌مبوونه‌وه‌ی به‌كارهێنه‌رانی سناپ چات بۆیه سناپ چات له هه‌وڵی نوێكاری دابوو بۆ گه‌ڕاندنه‌وه‌ی به‌كارهێنه‌ره‌كانی.\nله ئێستادا به‌كارهێنه‌رانی سناپ چات ده‌توانن گروپ دروست بكه‌ن و ١٦ هاوڕێ له یه‌ك چاتدا كۆبكه‌نه‌وه ئه‌مه‌ش دوا به‌دوای ئه‌وه دێت كه له پێشووتردا داواكاری زۆر له‌سه‌ر ئه‌وه بوو كه په‌ره به چاتی سناپ بدرێت و بتوانرێت به‌هه‌مان شێوه‌ی فه‌یسبووك و ئینستاگرام و ڤایبه‌ر به كۆمه‌ڵ چاتی تیادا بكرێت.\nئێستا ده‌توانن له ڕێگای نوێكردنه‌وه‌ی به‌رنامه‌ی سناپ چات چاتی به كۆمه‌ڵ له‌گه‌ل ١٦ هاوڕێ درووست بكه‌ن.\nبابەتەكانی پێشووتر٥ هۆکار وا ده‌کات که بلێین مۆبایلێکی سیسته‌می ئایئۆئێس (ئایفۆن) باشتره له مۆبایلێکی سیسته‌می ئه‌ندرۆید (گالاکسی)\nبابەتی دواتر لەمەودوا ئۆتۆمبێلەکانیش لەگەڵ یەکتر قسە دەکەن\nفەیسبووك قەوماندی ….دواجار بڕیارە گەورەكەی دا…\nلەم هەفتەیەدا تۆڕی كۆمەڵایەتی فەیسبووك كۆمەڵێك بڕیاری گرنگی دەركرد ان شاءاللە بە پێی هەبوونی…\nئەپڵ هۆشداری دایە گەشەپێدەرانی ئەو پەڵیکەیشنانەی کە تۆماری زانیاری بەکارهێنەران دەکەن\nلەلایەن Razwan Omer 20/02/2019\nبە گوێرەی ڕاپۆرتێک کە دوێنێ بڵاو کرایەوە لەسەر ئەوەی چەند ئەپڵیکەشنێک لەسەر سیستەمی iOS هەستاون…\nلەلایەن Darya ismail 16/08/2018\nیەکێک لەو ئامێرانەی کە ڕۆژانە زۆرترین کات بەکاری دەھێنین و یەکێکە لەو داھێنانەی کە سودێکی…


یەکێتی بەڵێن بە عەرەبی کەرکووک دەدا بڕیارەکانی ڕاکان جبووری هەڵنەوەشێنێتەوە\n”دڵنیایی داوە کە ڕێگە لە گەڕانەوەی عەرەب بۆ زەویی کوردان نەگرێ“\nبەختەوەر ئەحمەد 24/10/2018 - 09:24 بڵاوکراوەتەوە لە كوردستان\nلاهور جەنگی دوای خیانەتەکە لەلایەن عەرەبە شۆڤێنییەکانەوە خەڵات دەکرێ\nلە بەرامبەر وەرگرتنەوەی پۆستی پارێزگاری کەرکووک، یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان هەموو بەڵێنێکی بە هەردوو پێکهاتەی عەرەب و تورکمانی شارەکە داوە و دڵنیای کردوونەتەوە کە دانانی پارێزگای ڕێگە لە سیاسەتەکانی دوای خیانەتی ١٦ی ئۆکتۆبەری نێو یەکێتی ناگرێت.\nبەپێی ئەو زانیارییانەی (باسنیوز) لە سەرچاوەیەکی باڵای ئاگادارەوە دەستی کەوتووە، یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە میانی کۆبوونەوە و دانیشتنەکانی لەگەڵ هەردوو پێکهاتەی عەرەب و تورکمان لە کەرکووک، لە پێناو ڕازیکردنیان بۆ تەواوکردنی ڕێژەی یاسایی دانیشتنی ئەنجومەنی پارێزگای کەرکووک و دانانی پارێزگارێکی کورد بۆ شارەکە، هەموو سازشێکی کردووە و چەندان بەڵێنی داوە.\nئەو سەرچاوەیە نەیشاردەوە کە یەکێتی بەڵێنی بە پێکهاتەی عەرەب داوە، ئەگەر پۆستی پارێزگاری کەرکووکیش وەربگرێتەوە، ئەوا ڕێگە لە گەڕانەوەی عەرەبەکان بۆ سەر زەویی کورد ناگرێت و بڕیارەکانی ڕاکان جبووریش کە لە دوای خیانەتەکەی ١٦ی ئۆکتۆبەری نێو یەکێتییەوە داویەتی، هەڵناوەشێنێتەوە.\nهەروەها لە دانیشتنەکانی شاندی یەکێتی کە پاڤڵ تاڵەبانی و لاهوور جەنگی و سەرانی دیکەی گرووپی خیانەتی ١٦ی ئۆکتۆبەری تێدایە، لەگەڵ پێکهاتەی تورکمان، یەکێتی بەڵێنی بە تورکمانەکانی کەرکووک داوە کە پارێزگاری نوێی شارەکە دەسەڵاتی سنووردار دەکرێت و هیچ بڕیارێک بەبێ ئەنجومەنی پارێزگای کەرکووک نادات.\nلەلایەکی دیکەوە (باسنیوز) زانیویەتی کە هەرچەندە یەکێتی ئەو بەڵێنانەی بۆ هەردوو پێکهاتەی عەرەب و تورکمان لە کەرکووک کردووە، بەڵام هێشتا ئەو پێکهاتانە بە تەواوی ڕازی نەبوون یارمەتیی یەکێتی بدەن لە پێدانەوەی پۆستی پارێزگاری کەرکووک، بەو ئامانجەی لە داهاتوودا یەکێتی تەنازولی زیاتر لە پێناو پۆستەکەدا بکات.\nپێشتر کاوە ئەحمەد، کارگێری لقی کەرکووکی پارتی، بە (باسنیوز)ی ڕاگەیاند: "گرووپی خیانەتکارانی ١٦ی ئۆکتۆبەر و بەدیاریکراویش پاڤڵ تاڵەبانی و لاھوور جەنگی و ئاسۆ مامەند، کار بۆ دانانی پارێزگارێکی سەر بە خۆیان لە کەرکووک دەکەن“.\nکاوە ئەحمەد جەختی کردەوە کە شاندی یەکێتی لەگەڵ بەرەی تورکمانی و لایەنە عەرەبییەکان کۆبوونەتەوە و عەرەب و تورکمانەکان دەیانەوێت کارەکانی پارێزگاری داھاتوو ئەگەر لەسەری رێک بکەون، سنووردار بکەن، بە جۆرێک ھەر بڕیارێکی پارێزگار دەبێ ڕەزامەندیی جێگرەکەشی تیدابێ و سەرۆکی ئەنجومەنی پارێزگاش دسەڵاتێکی ڕەھای ھەبێ، ”واتە پارێزگارێکی بێ دەسەڵات دادەنرێت، ئەگەر ئیتر ھەر کەسێک بێت".\nهەوڵەکانی یەکێتی و ئەو هەموو سازشکردنەی لە پێناو پۆستی پارێزگاری کەرکووک لە کاتێکدایە کە پێشتر تەواوی کەرکووک و سنوورەکەی لەژێر دەسەڵاتی کورداندا بوو، بەڵام خیانەتکارانی ١٦ی ئۆکتۆبەری نێو یەکێتی، لە ڕێککەوتنێکی ژێر بە ژێردا شارەکەیان ڕادەستی هێزەکانی عێراق کرد و خۆشیان و ئاسایش و بارەگاکانیشیان دواتر چەک کران و تەنیا ڕۆژانە بڕێک نەوتیان وەک پاداشتی خیانەتەکەیان پێ دەدرێ.


هێڵکاری و ئەنیمەیشن: شاد کامەران\nد. ڕێبوار سەعید (هونەرمەندی شێوەکار)، سەرۆکی سکوڵی هونەرە جوانەکانی سلێمانی.\nبە دڵنیایەوە ساڵی ٢٠١٤ ساڵێکی پر لە تەنگەژەبوو بۆ بواری هونەر لە ڕووی نمایش کردنی کاری هونەی و بەردەوامی ئەو پرۆژانەی کە ئامادەکرابوون بۆ کارکردن، کاتێک جەنگ دێت زەرورەتەکانی دیکەی ژیان دەبنە پلە یەک لە ڕووی ئاسایشی نەتەوەیی، بژێوی ژیان، تەندروستی، بەردەوام بوونی پەروەردە و خوێندن، ڕەنگە دوای ئەم پێداویستیانە هونەر دەستپێبکات هونەر هەمیشە لە فەزای ئارامی و ئاسایشدا دەتوانێت پێگەکانی خۆی تۆکمە بکات هەرچەند هەندیک کات بۆ پشتیوانی، لە زەمەنەکانی جەنگدا هونەر دەتوانێت ببێتە پەناگایەک بۆ هەناسەدان و بۆ بەرزکردنەوەی ورەی ئینسانەکان، بەلام زۆربەی کات ئەم هەوڵانەش لەسەر کواڵتی هونەری دەکەوێت؛ بەوەی زۆر کات دیوە پەیامیەکەی زاڵ دەبێت بەسەر دیوە هونەریەکەیدا بۆیە کەم هەیە لەو بەرهەمانە بتوانن بۆ زەمەنێکی درێژ بەردەوام بن.\nرەنگە بۆ ساڵی داهاتوو پلانەکانی کارکردن بۆ بواری هونەری بتوانرێت بگۆرێت بۆ بەکار هێنانی ئەو کەرەستانەی کە تێچویان کەمە واتە بەمانایەک( هونەری هەژار) کە دەستەواژەیەکە دەتوانرێت بە بودجەیەکی کەم پرۆژەیەکی هونەری سەرکەوتوو بە ئەنجام بگەیەنریت، هونەرمەندانی گروپی "کۆبرا" لە دوای کارەساتەکانی جەنگی دووەمی جیهانی نمونەیەکی لەبەر چاون کە توانێان سوود لەو کەرەستانەی دوای جەنگ ببنن بۆ بەرهەم هێنانی کارێکی هونەری، واتە کەرەستە خۆی مانایەکی دیکە وەردەگرێتەوە بۆ گوزارشتکردن. ڕەنگە کارکردنی گروپی رێگەیەکی باش بێت لەم قەیرانە ئابوریەدا بۆ گوزارشتی دەستە جەمعی هونەرمەندان و بوونی پێگەیان لەناو زەمەنی جەنگ دا کە کۆ دەنگیەک دروست دەکات بۆ وەلام دانەوەی بەهاکانی ژیان و جوانی.\nشوان کەریم (نووسەر و دەرهێنەری شانۆیی)\nئاڤان سدیق (هونەرمەندی شێوەکار)


زانیاری له‌سه‌ر جه‌یلبرێکردنی IOS 8.3\n« گه‌ڕانه‌وه 1 ... 4 5 6 7 8 ... 28 داهاتوو »\nنووسه‌ری بابه‌ت:ahmad-boy دواترین وه‌لام: Aland.IT ژماره‌ی وه‌لامه‌كان:289 جاری بینراو:118083 كات:09-12-2019\nســـڵاو هاوڕێیانی hack 4 kurd\nخۆشحاڵم كه له بابه‌تێكی تر و به هه‌واڵێكی خۆش ڵه‌گه‌ڵتانم\nبه فه‌رمی تیمی پانگو(pangu) ڕایگه‌یاند كه جه‌یلیبرێكی 8.3 به‌رده‌سته...!!!\nله ئێستادا ئامۆژگاری ئه‌و كه‌سانه ده‌كات كه وه‌شانه‌كانیان كۆنه‌و و له ترسی له ده‌ست دانی جه‌یلیبرێك وه‌شانه‌كانیان به‌رز ناكه‌نه‌وه ئه‌وا پێویسته له سه‌ریان كه‌وا وه‌شانی ئامێره‌كانیان به‌رز بكه‌نه‌وه، چونكه دوای هاتنی وه‌شانی 8.4 ناتوانن وه‌شانی ئامێره‌كانیان بكه‌ن به 8.3 و پێده‌چێت له ئێستادا به ته‌واوی پشگریری 8.4 نه‌كات.\nهه‌روه‌ها تیمی پانگو ڕایگه‌یاتد دوای وه‌شاندنی 8.4 له لایه‌ن ئه‌پڵه‌وه به شێوه‌ی فه‌رمی كه‌وا بڕیاره له كۆتای ئه‌م مانگه بێت ئه‌وا ئه‌وانیش جه‌یلیبرێكی 8.3 بڵاو ده‌كه‌نه‌وه، كه له ئێستادا به ته‌واوی ئاماده‌یه.....!!!\nبەهێزترین بەرنامەی کوردی بۆ ئایفۆن !!\nچۆنیەتی کردنەوەی گشت سایتێک بە خۆرای بە بێ کارهێنانی وایفای و بال�\nچۆنیەتی کردنەوەی گشت سایتێک بە خۆرای بە بەکارهێنانی وایفای و بالا\nگشـــــــــت بەرنامەکانی ڤیدیۆ داونلۆدکردن بۆ ئایفۆن!!\nماسینجەری ئایفۆنەكەت بكە بە شێوەی گالاكسی بێ سیدیا!!\nچۆن مۆبایلەکەت ئەکەیت بە موسی کۆمپیتەرەکەت!!!!\nگەڕاندنەوەی ios10 بۆ iOS 9 بێ ئه‌وه‌ی هیچ شتێکی ناوئایفۆنه‌که‌ت له\nبەرنامکانی ئایفۆن دابەزێنە بە خۆرای!! بە بەرنامە کوردی!\nبه‌ده‌ستهێنانی پاره له مۆبایله‌که‌ت بێ FREEMYAPPS\nشەش بەرنامەی داونڵۆدی ڤیدیۆی یوتوب ئینستە فەیسبووک بێ جەیلبرێک!!\nده‌ستت خۆش ئێستا ده‌توانیت جه‌یلبره‌یكی بكه‌یت :\nجه‌یلبریك كردنی IOS 9 به كۆمپیوته‌ر به‌وێنه به ئاسانترین شێو� ZhIR-Black 10 2،987 08-30-2016, 01:56 PM\nهه‌ربه‌رنامه‌یه‌کی CYDIA سیدیاتان ئه‌وێت داوابکه‌ن Rezhwan.Tsch 221 84،198 07-04-2016, 10:39 PM\nدواین په‌یام: ._danyar_.\nتكایه هاورێیا پێویستم به ئه‌پی enlight هه‌یه amanj100 4 1،555 06-14-2016, 01:30 PM\nدواین په‌یام: itz._.ahmad\nئه‌مكیشه‌یه‌م هه‌یه له cydia capitan 2 1،943 03-29-2016, 09:40 PM\nدواین په‌یام: capitan\nسلاو ئه‌م توكه call enhancer بۆ ios 7 هه‌یه areoskhlefane 1 2،205 09-08-2015, 03:47 PM\nجێلبره‌یک بۆ iOS 8.3 هات asmat 1 1،217 06-25-2015, 02:43 AM\nسه‌یڤ كردنی وێنه و ڤیدیۆی ئینسته‌گرام IOS Karwan BK 17 3،025 10-04-2014, 04:26 PM\nیارمه‌تی // له جه‌یلبره‌یك ۞ AzAd RaSH ۞ 4 1،688 08-08-2014, 02:40 AM\nدواین په‌یام: ۞ AzAd RaSH ۞\nسڵاو هاوڕێیان کێشه‌یه‌کم هه‌یه له cydia Boy.Kurdish 4 1،322 07-11-2014, 03:33 AM\nدواین په‌یام: hamza33\nچۆنێتی جه‌یڵبرێک کردنی وه‌شانی 7.1 و 7.1.1 slahaps 1 1،029 07-11-2014, 03:29 AM


"خۆپیشاندانەكانی عێراق كاریگەرییان لەسەر پەیوەندییەكانی هەولێر و بەغدا نابێت"\nتشرینی یەکەم 09, 2019\nئەندامێكی فراكسیۆنی پارتی لە ئەنجوومەنی نوێنەران رایگەیاند، پشتگیری لە خەڵك دەكەین كە بە ئاشتیانە داوای مافی خۆیان بكەن، لەگەڵ ئەوەی خۆپیشاندانەكان كاریگەریان لەسەر پەیوەندییەكانی هەولێر و بەغدا نابێت، بەڵام گفتوگۆییەكان كەمێك دوا دەكەون، تاكو بارودۆخی عێراق باش دەبێت، ئەو كات دەست بە گفتوگۆیەكان دەكەنەوە بۆ چارەسەر كردنی كێشەكان.\nد. مەیادە نەجاڕ، ئەندامی فراكسیۆنی پارتی لە ئەنجوومەنی نوێنەران بۆ "هەولێر" دیاركرد:" خۆپیشاندانەكان چاوەڕوان كراوبوون، گەندەڵی هەیە، پرۆژەی خزمەتگوزاری نیە، چاوەڕوان كراوبوو كە خەڵك خۆپیشاندان بكات و داوای مافەكانی خۆیان بكەن، ئێمەش وەكو كورد پشتگیری لە خۆپیشاندانەكان دەكەین كە بە ئاشتیانە داوای مافەكانی خۆیان بكەن، لە هەمان كاتیشدا دەبێت ئێمە وەكو كورد یەكڕیز و یەكگرتوو و بین و وتارێكی یەكگرتوومان هەبێت.\nئەو ئەندامەی فراكسیۆنی پارتی لە ئەنجوومەنی نوێنەران گوتیشی:" خۆپیشاندانەكان كاریگەریان لەسەر پەیوەندییەكانی هەولێر و بەغدا نابێت، بەڵام گفتوگۆییەكان كەمێك دوا دەكەون، تاكو بارودۆخی عێراق باش دەبێت، ئەو كات دەست بە گفتوگۆیەكان دەكەن بۆ چارەسەر كردنی كێشەكان.\nنەجاڕ، ئاماژەی بۆ ئەوەشكرد:" هەندێك لایەن داوا دەكەن حكوومەت بڕووخێت، بەڵام ئەوە چارەسەر نیە، بەڵكو ئەوە وا دەكات كە كێشەكان زیاتر ببن، چونكە ئەو گەندەڵیەی كە لە عێراق هەیە، هی ئەمڕۆ نیە، بەڵكو ئەوە بۆ 15 ساڵ پێش ئێستا دەگەڕێتەوە، واتە لە دوای رووخانی رژێمی بەعس خزمەتگوزاری پێشكەش بەو وڵاتە نەكراوە، بێ كاری هەیە، كارەبا و ئاو نیە، گەندەڵی هەیە، ئەوە باڵی بەسەر عێراقدا گرتووە، عادل عەبدولمەهدی ناتوانێت بە ساڵێك هەموو ئەو كێشانە چارەسەر بكات، نەك ئەو كابینەیە، بەڵكو كەسێكی دیكەش بێت و دەنگی پێ بدەن ناتوانێت بە ساڵێك گەندەڵی 16 ساڵ چارەسەر بكات، پێویستی بە بەرنامە هەیە، پێویستی بە كات هەیە، پێویستی بە پشتگیری هەیە، بۆ ئەوەی بتوانێت خزمەتگوزاری پێشكەش بە هاووڵاتیان بكات".


زانكۆی گه‌شه‌پێدانی مرۆیی كورسی خوێندن به خۆرایی بۆ نابینایان دابین ده‌كات\n2019-11-20 (چوارشەم) [ زانکۆی گەشەپێدانی مرۆیی ]\nسه‌رۆكی یه‌كێتی نابینایانی كوردستان سوپاسی سه‌رۆكی زانكۆی گه‌شه‌پێدانی مرۆیی ده‌كات بۆ راگه‌یاندنی چه‌ند سكۆڵه‌رشیپێك بۆ خزمه‌تكردنی چین و توێژه جیاجیاكان و له‌وانه‌ش توێژی نابینایان.\nپاش ئه‌وه‌ی زانكۆی گه‌شه‌پێدانی مرۆیی به مه‌به‌ستی خزمه‌تكردنی زیاتری خوێندكاران و قوتابیانی خۆشه‌ویستمان ژماره‌یه‌ك سكۆڵه‌رشیپی راگه‌یاند، به‌رێز پرۆفیسۆر د. مه‌ریوان ئه‌حمه‌د ره‌شید، سه‌رۆكی زانكۆی گه‌شه‌پێدانی مرۆیی به ئاماده‌بونی یاریده‌ده‌رانی سه‌رۆكی زانكۆ پێشوازی كرد له به‌رێز هاوبه‌ش نعمان، سه‌رۆكی یه‌كێتی نابینایانی كوردستان و وه‌فدی هاورێی.\nسه‌رۆكی یه‌كێتی نابینایانی كوردستان وێرای ئاراسته‌كردنی ده‌ستخۆشی و سوپاسی رێكخراوه‌كه‌یان بۆ زانكۆی گه‌شه‌پێدانی مرۆیی له‌به‌رامبه‌ر ئه‌و خزمه‌تانه‌ی پێشكه‌شی كردوون، هاوكات داواشی كرد كه گرنگی زیاتر بدرێت به نابینایان له بواری په‌روه‌رده‌و خوێندنی باڵادا.\nهه‌ر له میانه‌ی دیداره‌كه‌دا به‌رێز سه‌رۆكی زانكۆ رونی كرده‌وه كه ئه‌م زانكۆیه هه‌ر له سه‌ره‌تاوه له خزمه‌تی هاوڵاتیانی كوردستاندا بووه‌و له‌سه‌ر ئه‌و ئامانجه‌شی به‌رده‌وام ده‌بێت، هه‌روه‌ك به‌ڵێنی دا كه وه‌ك زانكۆ چه‌ند كورسییه‌كی سكۆڵه‌رشیپ تایبه‌ت ده‌كه‌ن به نابینایان، وه‌ك خزمه‌تێكی ئه‌م توێژه‌ی كۆمه‌ڵگا كه مافیان به‌سه‌ر هه‌موانه‌وه هه‌یه و پێویسته هه‌مومان خزمه‌تیان بكه‌ین.