UNFPA Iraq | بنیاتنانی عێراقێکی تەندروستتر و یەکسانتر\nلە ڕۆژی جیهانی تەندروستیی ئەمساڵدا، ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی، سندوقی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ دانیشتوان و بەرنامەى نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پەرەپێدان بەڵێن دووپات دەکەنەوە کە هاوکار دەبن لە دابینکردنی خزمەتگوزاریی تەندروستی شایستە لە سەرتاسەری وڵات بۆ بنیاتنانی عێراقێکی تەندروستتر و یەکسانتر.\nقەیرانەکانی شەڕی داعش و بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا نایەکسانی لە عێراق زیاترکردووە. خزمەتگوزاری و ژێرخانی تەندروستی زیاتر بەرەو دواوە چووە و هەموو کەسێک بە یەکسانی دەستی بە خزمەتگوزاریی تەندروستی ناگات.\nلە عێراق، ڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی، سندوقی نەتەوە یەکگتووەکان بۆ دانیشتوان و بەرنامەى نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پەرەپێدان پێکەوە لەگەڵ حکومەتی عێراق، حکومەتی هەرێمی کوردستان، ڕێکخراوەکانی دیکەی نەتەوە یەکگرتووەکان و کۆمەڵگای مەدەنی کار دەکەن بۆ دابینکردنی خزمەتگوزاری تەندروستی بۆ بەشی زۆری دانیشتوان.\nنوێنەری ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی و وەزیری تەندروستی عێراق لە کاتی گەیشتنی ڤاکسینی ڤایرۆسی کۆرۆنا لە فڕۆکەخانەی بەغدادی نێودەوڵەتی\nڕێکخراوی تەندروستی جیهانی و هاوبەشەکانی، هاوپەیمانی ڤاکسین (گاڤی)، هاوپەیمانی بۆ ئامادەباشی بۆ نەخۆشییە بڵاوەکان و یونسێف لەگەڵ حکومەتی عێراق کاریان کرد بۆ وەدەستخستن و هێنانی 336,000 ژەمە ڤاکسین. ئەم ڤاکسینە تەنانەت بۆ کەسانی کەمدەرامەتیش دابینکراوە.\nپزیشکێکی نەخۆشییەکانی ژنان هاوکاریی ژنێکی سکپڕ دەکات لە کامپی بەرسیڤە لە دهۆک\nلە ماوەی بڵاوبوونەوەی پەتای ڤایرۆسی کۆرۆنا، ژنان بە بەردەوامی پێویستیان بە خزمەتگوزاریی تەندروستی بوو بە تایبەت خزمەتگوزاریی سێکسی. لە کاتی قەدەغەی هاتووچۆ، سندوقی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ دانیشتوان بەردەوام بوو لە دابینکردنی خزمەتگوزاریی تەندروستی بە ڕەچاوکردنی ڕێکارە نوێیەکانی خۆپاراستن. هەروەها، پێنج باری کەلوپەلی خۆپارێزی گەیاندە نەخۆشخانەکانی هەرێمی کوردستان لە ڕێی وەزارەتی تەندروستی حکومەتی هەرێمی کوردستانەوە.\nکرێکارێک لە کاتی کارکردن لە نەخۆشخانەی شیفا لە موسڵ پلەی گەرمی جەستەی دەپێورێت\nخەستەخانەکە، کە پێشتر یەکێک بوو لە پێگەکانی داعش، لە کاتی شەڕدا زیانی زۆری بەرکەوت و لە لایەن بەرنامەى نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پەرەپێدان نۆژەن دەکرێتەوە.\nپاش وەستانی کارکردن لە نەخۆشخانەکە لە نیسانی 2020 بە هۆی ڤایرۆی کۆرۆناوە، بەرنامەى نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پەرەپێدان دەستیان کردەوە بە کارکردن بۆ نۆژەنکردنەوەی نەخۆشخانە و بنکە تەندروستییەکان بە ڕەچاوکردنی ڕێکارە تەندروستییەکان، پێوانی پلەی گەرمی جەستە و بەکارهێنانی پاکژکەرەوەی کحولیی.\nژنێک نامیلکەیەک دەخوێنێتەوە کە زانیاریی لەسەر ڤایرۆسی کۆرۆنا تێدایە کە لە لایەن ڕێکخراوی تەندروستی جیهانییەوە بڵاوکراوەتەوە. نامیلکەکە بۆ بڵاوکردنەوەی زانیاری لەسەر ڤایرۆسی کۆرۆنا و خۆپاراستن لێی دروستکرابوو\nلە ساڵی 2020، ڕێکخراوی تەندروستی جیهانیی لە چەندین چالاکیدا، زانیاری و هۆشیاریی لەسەر ڤایرۆسی کۆرۆنا گەیاندە 10 ملیۆن کەس لە عێراق بە تایبەتی ئەو شوێنانەی کە بەرزترین ڕێژەی تووشبوونی تێدابوو، و جەختی لەوە دەکردەوە کە هەموو کەسێک سودمەند بێت.\nدکتۆرێک کە پشکنینی سنگ بۆ نەخۆشێک دەکات لە نەخۆشخانەی مەلیک حوسێن لە کەربەلا\nنەخۆشخانەکە یەکێکە لەو 16 نەخۆشخانەیەی کە تێیدا بەرنامەى نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پەرەپێدان هاوکاری حکومەتی عێراق و حکومەتی هەرێمی کوردستان دەکات بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا بە دروستکردنی یەکەی جیاکراوە و دابینکردنی کەلوپەلی خۆپارێزی بۆ کارمەندانی تەندروستی. هەروەها ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی و سندوقی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ دانیشتوان و ڕێکخراوەکانی دیکەی نەتەوە یەکگرتووەکان کاردەکان لەم نەخۆشخانانەدا بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا.\nدکتۆرێک لە کاتی نوسینی دەرمان بۆ منداڵێک لە بنکەی تەندروستی وەهبییە شەبکون لە موسڵ\nژنان و منداڵان و ئاوەرەکان زەرەرمەندی یەکەمن لە کێشەکان و بڵاوبوونەوەی پەتای ڤایرۆسی کۆرۆنا. بۆ هاوکاریکردنی ئەم کەسانە، بەرنامەى نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پەرەپێدان زیاد لە 130 بنکەی تەندروستی لە سەرتاسەری عێراق نۆژەنکردووەتەوە کە لە کاتی شەڕی داعش وێران بووبوون. نۆژەنکردنەوەی بنکە تەندروستییەکان گرنگە بۆی هاوبەشانی وەک سندوقی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ دانیشتوان و ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی بتوانن خزمەتگوزاریی تەندروستی شایستە پێشکەش بە خەڵک بکەن.\nکارمەندێکی تەندروستی زانیاری لە ژنێکی خاوەن پێداویستی تایبەت وەردەگرێت لە یەکێک لە نەخۆشخانەکانی تایبەت بە کەسانی خاوەن پێداویستی تایبەت کە لە لایەن سندوقی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ دانیشتوانەوە دروستکراوە لە هەولێر\nعێراق لە کاتێکدا تەندروستتر دەبێت کە هەموو دانیشتوانەکەی بە یەکسانی خزمەت بکرێن و هەلی یەکسانیان هەبێت. لە هەرێمی کوردستانی عێراق، سندوقی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ دانیشتوان حەوت بنکەی تەندروستی سێکسی تایبەت بە کەسانی خاوەن پێداویستی تایبەت کردووەتەوە.\nمامانێک لە کلینیکی تەندروستیی کامپی خازر کە لە لایەن سندوقی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ دانیشتوان پاڵپشتی دەکرێت لە دوای لە دایکبوونی منداڵێک لە ئەمبوڵانسدا\nلە ساڵی 2020، سندوقی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ دانیشتوان هاوکاریی 90 بنکەی تەندروستی کردووە، کە 25یان پێکهاتبوون لە یەکەی منداڵبوون و 15شیان لە ناو کامپەکاندا بوون.\nبارکردنی پێداویستی تەندروستی لە کۆگایەکی ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی لە بەغداد بۆ وەزارەتی تەندروستی\nڕێکخراوی تەندروستی جیهانی هاوکاری هەردوو وەزارەتی تەندروستی عێراق و حکومەتی هەرێمی کوردستان دەکات بۆ وەدەستخستنی کەلوپەل و پێداویستی تەندروستیی تایبەت بە ڤایرۆسی کۆرۆنا، وەک دەرمان و قەرەوێڵەی تایبەت و کەلوپەلی خۆپارێزیی و تاقیگە بۆ باشتر بەڕێوەبردنی کەیسی هەڵگرانی ڤایرۆسی کۆرۆنا، هەروەها جەخت دەکاتەوە کە هەموو هاوڵاتییانی عێراق دەستییان بەم خزمەتگوزارییانە بگات.\nکارمەندێکی ڕێکخراوی تەندروستیی جیهانیی لە سەردانێکیدا بۆ نەخۆشخانەی هەڵەبجە بۆ هاوکاریکردنی کارمەندانی تەندروستی لە بەڕێوەبردنی کاروباری هەڵگرانی ڤایرۆسی کۆرۆنا\nۆ دڵنیابوونەوە لەوەی کە کارمەندانی تەندروستی کە لە ڕیزی پێشەوەی بەرەنگاربوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا کار دەکەن هەموو کەلوپەلێکی پێویستی خۆپارێزییان هەیە، ڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی زیاد لە دوو ملیۆن کەلوپەلی خۆپارێزیی و سەدان پێداویستی دیکەی تەندروستیی دابینکردووە.\nلە کەرکوک، ڕێکخراوی تەندروستیی جیهانیی، 10 کەرەڤان پێداویستی تەندروستی دابینکردووە بۆ بەڕێوبەرایەتی تەندروستیی بۆ ئاسانکاریی لە ڕووبەڕووبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا، هەروەها، چەندین ئەمبوڵانسیشی دابینکردووە.


سلێمانی.. خۆبەخشەکان شەقامەکان بە دژە ڤایرۆس دەڕشێنن\nتەندروستي, کۆڤید- ١٩\nلە میانی هەڵمەتی خۆپارێزی لە ڤایرۆسی کۆرۆنای نوێ و بەمەبەستی پاککردنەوەی شەقام و کوچە و کۆڵانەکانی شار ، چەندین تیمی خۆبەخش هاوشانی تیمەکانی شارەوانی و قایمقامیەت سەرقاڵی رشاندنی دەرمانی ڤێرکۆنن بۆ پاککردنەوەی شەقامەکان و کۆڵانەکانی شار.\nRewa Mahmood Hasan | 17.03.2020\nلە میانی هەڵمەتی خۆپارێزی لە ڤایرۆسی کۆرۆنای نوێ و بەمەبەستی پاککردنەوەی شەقام و کوچە و کۆڵانەکانی شار لە ئەگەری بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسەکە، چەندین تیمی خۆبەخش هاوشانی تیمەکانی شارەوانی و قایمقامیەت سەرقاڵی رشاندنی دەرمانی ڤێرکۆنن بۆ پاککردنەوەی شەقامەکان و کۆڵانەکانی شار.\nپسپۆری تەندروستی گشتیی، د.شاهۆ عوسمان مەحمود، لە لێدوانێکدا بۆ ئاژانسی ئانادۆڵو ئاماژەی بەوەدا کە ئەوان سەرپەرشتی تیمێکی خۆبەخشیان کردووە لە پاککردنەوە و رشاندنی شەقامەکانی قەنات، پیرەمێرد، بازاڕی راپەڕین و چەند شەقامێکی دیکەی سلێمانیدا.\nد.شاهۆ عوسمان مەحمود ئاشکرای کرد کە ئەو دەرمانەی شەقامەکانی پێدەڕشێنن، بۆ ماوەی حەوت رۆژ کاریگەری دەمێنێتەوە و دواتر تیمەکانیان دووبارە دەستدەکەنەوە بە رشاندنی شەقامەکان.\nپاکژ کردنەوە رەشکردنەوە سلێمانی\nسلێمانی.. خاوەن پێداویستییە تایبەتەکان هەڕەشەی شکاندنی قەدەغەکردنی هاتوچۆ دەکەن\nگوتەبێژی پۆلیسی سلێمانی: "بەڕێژەیەکی بەرچاو شەقامەکان زیاتر چۆڵ بوون"\nکۆرۆنا.. رشاندنی تەواوی شاری سلێمانی بەردەوامە\nدیواری "کۆرۆنا" لە سلێمانی جێگیر دەکرێت\nپارێزگاری سلێمانی: "کۆمپانیایەک ئامادەیە دەرمانی 'چارەسەریی' (COVID-19) دابین بکات"\nنەورۆزی ئەمساڵ بەبێدەنگی بەرێوەدەچێت


سلێمانی، لە پانێڵێکدا هەلومەرجی ئێستای عێراق و هەرێم تاوتوێ کرا – کوردی – RojNews.News\nسلێمانی، لە پانێڵێکدا هەلومەرجی ئێستای عێراق و هەرێم تاوتوێ کرا\n18/07/2020 - 9:07:56 pm\nسەبارەت بە بارودۆخ و هەلومەرجی ئێستای هەرێمی کوردستان و هێرش و داگیرکارییەکانی دەوڵەتی تورک، تەڤگەری ئازادیی پانێڵێکی ڕێکخست و تێیدا وێڕای ئیدانەکردنی داگیرکارییەکانی دەوڵەتی تورک، ستایشی بەرخۆدانی گەریلا و هەڵوێستی گەل کرا لە بەرامبەر داگیرکارییەکان و بۆ وەرگرتنی هەڵوێستی کاریگەر و جدیش شەش خاڵ وەک بەدیل و چارەسەریی خرایەڕوو.\nئەمڕۆ بەدەستپێشخەری تەڤگەری ئازادیی کۆمەڵگەی کوردستان لە پارکی ئازادیی لە شاری سلێمانی، پانێڵێک بەڕێوەچوو سەبارەت بە هەلومەرجی عێراق و هەرێمی کوردستان بۆ هەریەک لە (شەهێن محەمەد هاوسەرۆکی هەرێمی سلێمانی تەڤگەری ئازادیی، لوقمان حەسەن چاودێری سیاسی، محەمەد عەبدوڵا هاوسەرۆکی گشتی تەڤگەری ئازادیی).\nسەرەتا محەمەد عەبدوڵا، سەبارەت بە داگیرکارییەکانی دەوڵەتی تورک و ڕۆڵی ڕۆشنبیران لە شۆڕش و ڕێبازی چارەسەریدا قسەیکرد و وتی: داگیرکاریی دەوڵەتی تورک بۆسەر تەواوی دەستکەوتەکانی گەلی کورد و خاکی کوردستانە، ئەم قۆناغە هیچ جیاوازییەکی نییە لەگەڵ کیمیاباران و ئەنفالدا، بۆیە گرنگە ئێمە ئەو دۆخە وەکو خۆی بناسین، بەتایبەتی ڕۆڵی ڕۆشنبیران زۆر گرنگە لە ئاراستەکردنی شۆڕشدا و خستنەڕووی ڕاستییەکان.\nوتیشی: بەرخۆدانییەکی مێژوویی هەیە لەبەرامبەر داگیرکارییەکانی دەوڵەتی تورک، کە ئەمە نرخ و بەهایە بۆ گەلی ئێمە، دەبوو ڕۆشنبیران بە هەزاران ڕۆمان و فیلم و بابەتیان بەرهەم بهێنیایە بەڵام لێرەدا کەم ماوین، بۆ گواستنەوەی ئەم ڕۆحی بەرخۆدانییە بۆ ناو کۆمەڵگا و ئاراستەکردنی خەڵک بۆ شۆڕش لەسەر ئەم ڕۆحیەتە.\nدواتر شەهێن محەمەد لەبارەی ڕۆڵی ژن لە پێشەنگایەتی تێکۆشان و ئاواکردنی کۆمەڵگایەکی دیموکراتیکدا وتی: بۆ ئێمەی تاک ئەوە گرنگە سەرەتا لە زیهنی خۆماندا تێگەیشتنێکی ڕاستمان هەبێت لەبارەی دۆزی ژن، بەئەزموون وەرگرتن لە دۆخی باشوری کوردستان و کۆمەڵگا و ژنا، پێمان وایە ڕێگاچارەی ڕاستی بۆ چارەسەرکردنی کێشەکانی کۆمەڵگا دەبێت ژن پێشەنگایەتی بکات، ژن ئەو کەسایەتییە بەهێزەی مێژوو بۆخۆی بگەڕێنێتەوە کە بتوانێت کۆمەڵگا بەڕێوەببات و پێشەنگایەتی بکات.\nوتیشی: بۆ تێپەڕاندنی ئەو دۆخەی ئێستای باشوری کوردستان وەکو ژن پێویستمان بەخۆ پەروەردە کردنە، دواتر خۆ ڕێکخستن کردن و خۆ ئاراستەکردن بۆ چالاکی لەدەرەوەی دەسەڵات، چونکە دەسەڵاتێک کە خاوەنی ئەقڵییەتێکی دەسەڵاتداری و پیاوسالاری بێت ناتوانێت ڕۆڵی ژن بداتە پێش و ژنیش لەناو ئەو دەسەڵاتە ناتوانێت نوێنەرایەتییەکی ڕاستەقینەی دۆزی ژن بکات.\nلەکۆتایشدا لوقمان حەسەن لەسەر ئەزموونی ۳۰ی ساڵەی دەسەڵاتی کوردی لە هەرێمی کوردستان قسەیکرد و ئاماژەی بەوەدا: پەرلەمانی کوردستان بێ ڕۆڵ کراوە و دەسەڵاتی دادوەری ئازاد نییە، هەروەها لەڕووی ئابووریشەوە باس لە دزییەکانی ساڵی نەوەدەکان ناکەم لە ئێستادا داهاتی خاڵە گومرکییەکان ناچێتەوە خەزێنەی حکومەت و داهاتی نەوتیش کەس نازانێ چی لێ دێت، داهاتەکانی ناوخۆش بەهەمان شێوە، هەروەها هەبوونی مەلەف لەسەر بازرگانی نەوتی حکومەتی هەرێم لەگەڵ داعش کە ئەمە ڕاستەوخۆ بوژاندنەوە و هاوکاریکردنی داعشە.\nئاماژەی بەوەشدا: لەڕووی سەربازیی و ئەمنیشەوە هێزی پێشمەرگە و ئاسایش و دەزگا هەواڵگیرییەکان و پۆلیس حزبییە تا ئێستا، لەهەمووی خراپتر بە فیتی ئەردۆغان ڕیفراندۆمیان ئەنجامداو دەستکەوتەکانی باشوری کوردستانیان خستەوە دەستی نەیارانی کورد.\nلە کۆتایی پانێڵەکەشدا بە پشت بەستن بە ڕەخنە و پێشنیار و سەرنجی ئامادەبوان، یاداشتێکی شەش خاڵییان ئامادەکرد بۆ تێڕاندنی ئەم دۆخەی ئێستا و پاراستنی باشوری کوردستان لە مەترسیەکانی داگیرکاریی تورکیا، کە پێکهاتبوون لەم خاڵانە:\nـ پێکهێنانی حکومەتێکی تەکنۆکرات (ڕزگاری\nنیشتمانی)وەک بەدیلی حکومەتی هەرێمی کوردستان، تاکو هەڵبژاردنێکی نوێ دەکرێت.\n.ـ ئامادەکاری بۆ هەڵبژاردنێکی پێشوەختە\nـ لیژنەی تایبەت پێکبهێنرێت لە کەسانی شارەزا بۆ داڕشتنی دەستورێکی دیموکراتی.\nـ ئەولەوێتی ئەو حکومەتە نوێیە پێکهێنانی لیژنەیەکی ئابووری و دارایی بێت و بکەونە گفتوگۆ لەگەڵ عێراق بۆ چارەسەرکردنی کێشە ئابووری و داراییەکان لەسەر بنەمای بەرژەوەندی گشتی.\nـ بۆ پێکهێنانی ئەو کارانە، بەرەکی ئۆپۆزسیۆنی دیموکراتی ناو کۆمەڵگە بە گرنگ دەزانین بۆ پشتیوانی ئەو حکومەتە ڕاگوزارییە.\nـ ئەرکێکی تری ئەم حکومەتە ڕاگوزارییە، پاراستن و گەڕانەوەی شکۆ و سەروەری بێت بۆ هەرێمی کوردستان.


زانكۆی كۆیه یه‌كه‌می كوردستانه و جیهان كه‌مپه‌سی-ش كۆتایی ریزبه‌ندی گرتووه – گه‌شه‌پێدان\nماڵه‌وه/ خوێندن و په‌روه‌رده/زانكۆی كۆیه یه‌كه‌می كوردستانه و جیهان كه‌مپه‌سی-ش كۆتایی ریزبه‌ندی گرتووه\nبه گوێره‌ی دوایین ریزبه‌ندی زانستی زانكۆكانی هه‌رێمی كوردستان، زانكۆی كۆیه یه‌كه‌مه, زانكۆی دهۆك دووه‌م و سۆرانیش سێیه‌می ریزبه‌ندی گرتووه.\nلیستی ریزبه‌ندییه‌كه 30 زانكۆی له هۆی گرتووه، به گوێره‌ی لیسته‌كه‌ش، زانكۆی سه‌ڵاحه‌ددین، كه به‌دایكی زانكۆكان داده‌نرێت، له ده‌یه‌م زانكۆ دێت و زانكۆی جیهان كه‌مپه‌سی دهۆكیش، له كۆتایی ریزبه‌ندییه‌كه دایه و پله‌ی سییه‌می وه‌رگرتووه.\nله‌سه‌ر ئاستی زانكۆكانی جیهانیش، زانكۆی هارڤار ریزبه‌ندی یه‌كه‌می سه‌ر ئاستی جیهانه، له‌سه‌ر ئاستی عێراقیش وه‌كو وڵات، زانكۆی بابل له یه‌كه‌می ریزبه‌ندی سه‌ر ئاستی عێراقه.\nسه‌نته‌ری ویبۆمیتركیسی ئیسپانی Web metrics Ranking of World Universities له‌رێگه‌ی یه‌كه‌ی نیشتیمانی بۆ توێژینه‌وه‌ی زانستی (Cyber metricsLab،CCHS) نوێترین ریزبه‌ندی زانكۆكانی جیهانی له‌به‌راورى 1-2-2017 راگه‌یاند كه شه‌ش مانگ جارێك گۆرانكاری له‌ریزبه‌ندی زانكۆكان ده‌كات.\nئه‌م ریزبه‌ندییه له‌سه‌ر بنه‌مای چه‌ند پێوه‌رێك راده‌گیه‌نرێت كه یه‌كه‌ی توێژینه‌وه‌ی زانستی ویبۆمتریكس له مه‌درید (National Research Council, CSIC) رایده‌گه‌یه‌نێت، گرنگترین پیوه‌ریش بریتییه له بلاوكردنه‌وه‌ی توێژینه‌وه‌و بلاوكراوه‌ی زانستی له‌سه‌ر پێگه‌ی ئه‌لكترۆنی گۆگل سكوله‌ر (Google scholar) و بلاوكردنه‌وه‌ی توێژینه‌وه‌ی زانستی له گۆڤاره ئه‌كادیمه نێوده‌وله‌تییه‌كانی كولیتی به‌رز (Excellence)و كاریگه‌ر (high impact factor)، هه‌روه‌ها بوونی ویب سایتی كوالیتی به‌رزو به ئه‌لكترۆنی كار و چالاییه‌كانی زانكۆ (Activity) و بوونى فایله‌كانى له‌جۆرى (PDF،DOC،DOCX،PPT) به ماناى (كتیبخانه‌ى ئه‌لكترۆنى) دێت.\nله‌ریزبه‌ندیه‌كه‌دا، له‌سه‌ر ئاستى جیهاندا (زانكۆى هارڤارد) یه‌كه‌مى جیهانه، له‌سه‌ر ئاستى عێراقیش (زانكۆى بابل) له پله‌ى یه‌كه‌مدایه، له‌سه‌ر ئاستى زانكۆكانى كوردستانیشدا (زانكۆكانى كۆیه و دهۆك و سۆران) له‌م خوله‌دا له‌پله‌ى یه‌كه‌م‌و دووه‌م‌و سێیه‌مى كوردستانن، ئه‌مه‌ش به‌پێوه‌رى بوونى زۆرترین توێژینه‌وه‌ى بلاوكراوه‌یه له‌سه‌ر پێگه‌ى گۆگل سكوله‌ر و گۆڤاره ئه‌كادیمییه نێوده‌وڵه‌تییه‌كان كه به گۆڤاره (high impact factor) ناسراون.\nریزبه‌ندی زانكۆكان له‌سه‌ر ئاستی كوردستان\n1- زانكۆى كۆیه\n2- زانكۆى دهۆك\n3- زانكۆى سۆران\n4- زانكۆى لوبنانى فه‌ره‌نسی\n5- زانكۆى سلێمانى\n6- زانكۆى كه‌ركوك\n7- زانكۆى ڕاپه‌ڕین\n8- زانكۆى ئه‌مریكى له سلێمانى\n9- زانكۆى گه‌شه‌پێدانى مرۆیى سلێمانى\n10- زانكۆى سه‌لاحه‌ددین\n11- زانكۆى پۆلیته‌كنیكى سلێمانى\n12- زانكۆى ئیشق\n13- زانكۆى كوردستان\n14- زانكۆى هه‌ولێرى پزیشكى\n15- زانكۆى زاخۆ\n16- زانكۆى كۆمار\n17- زانكۆى پۆلیته‌كنیكى هه‌ولێر\n18- زانكۆى جیهان كه‌مپه‌سی هه‌ولێر\n19- په‌یمانگاى كوردستان بۆ ستراتیژ و توێژینه‌وه‌ى زانستى\n20- ئه‌نجوومه‌نى كوردستان بۆ پسپۆریه پزیشكییه‌كان\n21- زانكۆى ئه‌مریكى له دهۆك\n22- زانكۆى حه‌یات\n23- زانكۆى چه‌رمۆ\n24- زانكۆى پۆلیته‌كنیكى دهۆك\n25- زانكۆى نه‌ورۆز\n26- زانكۆى جیهان كه‌مپه‌سی سلێمانى\n27- زانكۆى گه‌رمیان\n28- زانكۆى به‌یان\n29- زانكۆى هه‌ڵه‌بجه\n30- زانكۆى جیهان كه‌مپه‌سی دهۆك


هەموو بونەوەرێک بە خۆڕسکی بە شوێن نوای ئارام و ئەمیندا، بۆ ژیان ئەگەڕێ . پێویستی خۆپاراستن و مانەوە، لە پێش پێداویستی خواردن و ( گوزەران خۆشی ) یە، مرۆڤ جیاواز لە گیاندارانیتر، پاراستنی ( شکۆ و کەرامەت )ی بە ژیان و مانەوە و گشت غەریزەکانیەوە پەیوەستە، بۆیە لەو پێناوەدا، هەمیشە ئامادەیە سنورەکانی ئایدۆلۆجیا و نەتەوە و حیزب و خێڵ و خێزان ببەزێنێت . گەر لێکۆڵینەوە لەسەر رەگ و ریشە و هۆکارەکانی هەڵگەڕانەوە و دیاردەی جاشایەتی لە مێژوی کوردا بکرێت، ئەبێ تێزی ( ئەمان + پاراستنی شکۆ ) نادیدە نەگیرێ .\nبارزانی لە وەڵامی سیویەکی ئابدا، ئەڵێت ( چاڵمان بۆ هەڵکەنرابو مابو بمانخەنە ناوی )، ئەم قسەیە بۆ هەمو ئەوانیتریش راستە . وازهێنان لە حیزب و پەنا بردن بۆ حیزبێکیتر، ئەوەی پێی ئەڵێن ( سەنگەر گواستنەوە )، لەگەڵ مێژوی دروستبونی حیزب و رێکخراوی سیاسیدا، هەبوە و رویداوە، لە ناو کورد، بۆ هۆکار بگەڕێین نمونەکانی گۆڕانکاری بنەڕەتی لە دید و ئایدا و بیروڕا زۆر کەمتر بوە، بەڵکو بە هەمان ئەو میتۆد و پاڵنەرانەی لە سەرەتا بۆ ئەمان و مانەوە باسمانکرد رویانداوە و روئەدەن . دەیان پێشمەرگە وکادر و سەرکردەی باش و نمونەیی( ی ن ک ) لە ئانوساتی شکاندنی کەرامەتدا، سەنگەری بۆ لای ( پ د ک ) یان حیزبێکیتر ئەگۆڕی، بە پێچەوانەشەوە رویئەدا، بەڵام هەمیشە سەنگەرگۆڕەکە بە خۆفرۆشی و ویژدان فرۆشی لای هەوادارانی حیزبی دایکەوە تۆمەتبار کراوە و رای گشتی لە دژی هاندراوە، کە لەراستیدا، زۆرجار ئەو کەسە جگە لە پارێزگاری و گەڕانەوەی شکۆ و کەرامەتی خۆی بۆ هیچ مەبەستێکیتر ئەو کارەی نەکردوە . چەمکی تۆڵە کردنەوە لە قابیل و هابیلەوە بۆ ئەمڕۆ لە ویژدانی مرۆڤدا، کارئەکات .\nکار و کاردانەوەی سیاسی کە بە تاکتیک و ستراتیج بۆ گەیشتن بە ئامانجێکی دیاریکراو وەسفدەکرێ، لە ناوەرۆکدا، هەڵگری هەست و خواستی تۆڵەکردنەوەیە، هەر ئەمەش هەمو جەنگ و وێرانکاریەکانی ئەم تۆپی زەویەی بەدوای خۆیدا هێناوە ، گیانی تۆڵەکردنەوەش پەیوەستی توانا و شکۆ و ئیرادەیە، کە دۆڕا و براوەی پێ پێناسە ئەکرێت . سەبارەت بە دوێنێ و ئەمڕۆی عەبدوڵای کوێخا موبارەک و هەمو ئەوانەی پێشتر و ئەوانەشی ئایندە روئەدەن لێکۆڵینەوە و تێگەیشتنی دروست پێویستە . ئەو لای من هەر کوێخای ماڵ و دیوەخانەکەی چەمچەماڵە، هەر وەک چۆن هەڵۆ چەمچەماڵی تا مەرگی لای من هەر هەڵۆ بو ..!! ( گۆڕان و عەبدوڵای کوێخا موبارەک ) ئەو رۆژەی هەردو سەید ( عومەر و مستەفا )، بۆ تەبلیغی تەسلیمکردن و هەڵوەشاندنەوەی میدیای گۆڕان بانگیانکردم پێم وتن : گۆڕانکاری پۆست و پلە ئاساییە، ئەوەی ئاسایی نیە ئەم شێوازی شکاندنی شکۆ و کەرامەتە ( فێڵ و تەڵەکە )یەی ئێوەیە، کە لە ناو یەکێتی و لە شاخەوە فێری بون و پیادەی ئەکەن، بەوەش سەدان پیاوی تێکۆشەری ئەم شارەتان قاودا و ناچارتان بە تەسلیمبون و جاشایەتی کرد ، سەدان خێزانتان وەک خائین خستە مێژوی کوردەوە، لە گۆڕانیشدا دەیان کادر و سەرکردەی باشی هاوڕێمان بەهەمان دەرد ڕاونرا، رومکردە مستەفا و وتم تۆ سەرۆکی تیمی حکومەتی بزوتنەوەکە بویت پێم بڵێ رێباز حەملان خائین یان دز بو ؟ راستەوخۆ وتی نەخێر لە کوڕە باشەکانی ئێمە بو ! - گەر ئەتانەوێ منیش وەک ئەو لێبکەن، دڵنیابن ناتوانن و نایبینن .\nئەو قسەیەمکرد و میدیای بزوتنەوەکەم وەک ئەوەی ئەوان ویستیان بە زویری جێهێشت، ئەوەندە بێ نەزاکەت بون هەمو داوای من لە پاداشتی سێ ساڵ کارکردن سوپاسنامەیەک بو، نەیانکرد . عەبدوڵا ستونێکی پتەوی بزوتنەوەی گۆڕان بو، وەک زۆریتر کە کشانەوە یان دەرپەڕێنران، ئەویش رەخنەی جدی لە دەسەڵاتی کوڕەکانی کاک نەوشیروان و تەوریسی سیاسی و گواستنەوەی موڵکوماڵی بزوتنەوەکە بو بۆ سەر وەرەسەکانی رێکخەری پێشو . ئێستا بزوتنەوەی گۆڕان و هەوادارەکانیان، وەک هەنگی کلۆرە داریان دۆزیبێتەوە، ئەمڕۆی هەواڵی پارتی بونی ( عەبدوڵا ) یان کردوە بە سەرکەوتنێکی گەورە و بەهۆیەوە بەرەی نارازی دەسەڵاتدارانی هەرێم و هەمو ئەو کەسانەی پێ جنێو باران ئەکەن کە لە بزوتنەوەکەیان دورکەوتنەوە و بە پۆست و پوڵ فریویان نەخوارد .\nهەڵوێستەکەی کوێخا هی رەخنە و گلەیی و تەنانەت توڕەبونی هاوڕێکانیشیەتی، بەڵام هەرگیز بزوتنەوەی گۆڕان و شڕە ماکینەی جنێوەکانیان بۆیان نیە توخنی تخوبی کوێخا و خەڵکی نارازیتر بکەون، چونکە : - لە مێژە بە ئاشکرا دەستی لە هەمو کارێکی ( ب گ ) کشاندۆتەوە، بە دوایدا ئازادە لە هەر حیزبێکیتر درێژە بە کاری سیاسی بدات . - پەنای بۆ دوژمن و کاری گەندەڵی و دوژمنکارانە بەرامبەر هاوڕێکانی خۆی و میلەتەکەی نەبردوە . - ئەوەی بۆ تەسلیمبونی ئیرادە بە پارتی رچەی شکاند ئەم سەرکردانەی گۆڕان بون نەک کوێخاکەی چەمچەماڵ ( گەر ئەڵێن بۆ چاکسازی و ئاشتی کۆمەڵایەتی یان بۆ مانەوە وامانکرد ! ئەو قسەیە بۆ کوێخاش هەر راستە ) . - ئێستا ( ب گ و پارتی و یەکێتی )، هاوشێوەی یەکتری، سێ حیزبی سێ بنەماڵەی سێ سەرکردەی سیاسی مێژوی کوردایەتین و لە ستراکچەردا، جیاوازیەکی ئەوتۆیان نیە، گەر بە نۆرم و بەها و پێگەی بنەماڵەیی بێت و لەڕوی مێژویی و کۆمەڵایەتیەوە بەراوردیان بکەین ، بارزانیەکان لە دوانەکەیتر رەسەنتر و باشترن ، حیزبەکەشیان گەورەتر و مەحکەمتر و دەسەڵاتدارترە . - ب گ ، بەتەسلیمکردنی ئیرادەی نزیکەی نیو ملیۆن دەنگدەر و کوشتنی هیوای هەمو خەڵکی کوردستان تاوانبارە . - ب گ ، دوای مەرگ زیانی بە فکر و مێژوی نەوشیروان مستەفا گەیاند، هەمو کەسێکی بەئاگا دەزانێت پێناسەی پێش مەرگ و دوای مەرگی ئەو پیاوە، بەهۆی کاروکردەوەکانی هاوڕێکانیەوە دو پێناسەی تەواو جیاوازە . لەبەر هەمو ئەو هۆیانە باشترە بزوتنەوەی گۆڕان و هەوادارەکانیان توخنی کوێخا و ئەوانەی وەک کوێخان نەکەون ، ئەم مەسەلەی سەنگەر گۆڕین و تەنانەت جاشایەتیش کە هۆکار گەلێکی بەدواوەیە پێویستی بە لێکۆڵینەوەی چڕ و پڕ لە ناوخۆی حیزبەکان و دەزگا تایبەتەکان و تەنانەت زانکۆکانیشدا، هەیە .


هیومان ڕایتس ۆوچ: حكومەتی هەرێم خۆپیشاندەران دەستگیردەكات بەبێ هیچ هۆكارێكی شایستە - پەرەگراف\nهیومان ڕایتس ۆوچ: حكومەتی هەرێم خۆپیشاندەران دەستگیردەكات بەبێ هیچ هۆكارێكی شایستە\nلۆگۆی هیومان ڕایتس ۆوچ.\nهیومان ڕایتس ۆوچ حكومەتی هەرێمی كوردستان تۆمەتبار دەكات بە دەستگیركردنی خۆپیشاندەران بەبێ هیچ هۆكارێكی شایستە، ئەوەشدەخاتەڕوو دەسەڵاتدارانی هەرێم دەیانەوێت لە ڕێگەی هەڕەشەو تۆڵەسەندنەوەوە خەڵكی ساردبكەنەوە لە بەشداریكردن لە خۆپیشاندان لە داهاتوودا كە ئەمەش بەرتەسككردنەوەی ئازادی ڕادەربڕین و گردبوونەوەیە لە هەرێمی كوردستان.\nڕێكخراوی هیومان ڕایتس ۆوچ كە چاودێری ڕەوشی مافی مرۆڤ دەكات لەسەر ئاستی جیهان، لەنوێترین ڕاپۆرتی خۆیدا كە ئەمڕۆ بڵاویكردەوە، لەسەر مامەڵەی حكومەتی هەرێم بەرامبەر خۆپیشاندەران ڕەخنەی توند ڕوبەڕوی حكومەت دەكاتەوە، ئەوەش یەكەمجارنییە ئەو ڕێكخراوەو ڕێكخراوە جیهانییەكانی دیكە ڕەخنە لە هەرێم دەگرن لەسەر پێشێلكردنی مافەكانی مرۆڤ.\nئەو ڕێكخراوە نێودەوڵەتییە باسلە دەستگیركردنی چەندین كەس دەكات لە خۆپیشاندانی 4ی ئەم مانگە لەشاری هەولێر كە بۆ دژایەتی شەڕی نێوان هێزە كوردییەكان لە شەنگال ڕێكخرابوو، ڕێكخراوەكە دەڵێت، هەرچەندە زۆربەی دەستگیركراوان دواتر ئازاد كراون، بەڵام هێشتا شەش كەس لە زینداندان.\nڕاپۆرتەكەی ئەمڕۆی هیومان ڕایتس ۆوچ\nهێزەكانی ئاسایش و پۆلیسی ناوخۆی حكومەتی هەرێمی كوردستان لە ڕێكەوتی 4ی مارسی 2017 هەڵدەستن بە دەستگیركردنی 32 خۆپیشاندەری بێ چەك لە هەولێر لەكاتی خۆپیشاندانێكی هێمنانە لە دژی شەڕوپێكدادانەكانی ئەم دواییەی شنگال. بەپێی وتەی سێ خۆپیشاندەر كە دەستگیركرابوون، هەمان ڕۆژ 23 لە خۆپیشاندەرە دەستگیركراوەكان ئازاد دەكرێن‌و لە ماوەی چوار ڕۆژی دواتردا سیانی تریان ئازاد دەكرێن، بەڵام شەش لە خۆپیشاندەرەكان كە هەموویان هاوڵاتی بیانین هێشتا بە دەستگیركراوی ماونەتەوە. بەرپرسی پۆلیس لە پاش ئازادكردنی فەرمان بە خۆپیشاندەرێك دەكات بە یەكجاری هەولێر جێبهێڵێ، ئەمە لەكاتێكدایە ئەو كەسە لەو شارە دەژی.\nبەپێی ڕاپۆرتی میدیاكانی ناوخۆ، لە 6ی مارس، بەڕێوەبەری گشتی پۆلیسی هەولێر، عبدولخالق تلعەت ڕایگەیاندووە كە خۆپیشاندەرەكان بە فەرمانی دادگا دەستگیركراون بۆیە بە بڕیاری دادگاش ئازاد دەكرێن. بەڵام، هۆكاری دەستگیركردنیانی ئاشكرا نەكرد. ڕوماڵی میدیایی لەسەر دەستگیركردنەكان هیچ ئاماژەیەكیان بە بەكارهێنانی تووندوتیژی‌و جۆرە هەڵسوكەوتێك نەكرد كە بووبێتە هۆی تێكدانی ئاسایشی كۆمەڵگە لەلایەن خۆپیشاندەرانەوە.\nلەما فەقیە، جێگری بەڕێوەبەری هیومان ڕایتس ۆوچ لە خۆرهەڵاتی ناوەڕاست، وتی''دەردەكەوێ كە بەرپرسانی حكومەتی هەرێمی كوردستان هەڵدەستن بە دەستگیركردنی خۆپیشاندەران بەبێ هیچ هۆكارێكی شایستە. هەروەها دەیانەوێ لە ڕێگەی هەڕەشەو تۆڵەسەندنەوەوە خەڵكی ساردبكەنەوە لە بەشداریكردن لە خۆپیشاندان لە داهاتوودا كە ئەمەش بەرتەسككردنەوەی ئازادی ڕادەربڕین‌و گردبوونەوەیە لە هەرێمی كوردستان."\nسێ خۆپیشاندەر بە هیومان ڕایتس ۆوچیان وتووە، لە ڕێكەوتی 4ی مارس و دەوروبەری كاتژمێر 2ی پاش نیوەڕۆ، ژمارەیەك خۆپیشاندەری بێ چەك هەوڵیاندا لەنزیك پاركی سامی عەبدولڕەحمان لە ڕۆژئاوای شاری هەولێر خۆپیشاندانێكی هێمنانە ئەنجام بدەن لەدژی شەڕو پێكدادانەكانی ئەم دواییەی نێوان هێزی پێشمەرگەی ڕۆژئاوا(كوردستانی سوریا)و یەكینەكانی بەرخودانی شنگالی سەر بە پەكەكە لە شنگال.\nیەكێك لە خۆپیشاندەرەكان وتی، بەپێ بەرەو شوێنی خۆپیشاندانەكە دەچوو نزیكەی 300 مەتر دووربوو كە لەوێ ژمارەیەكی كەم لە خەڵك كۆبووبونەوە كەمێك پێش كاتژمێر 2ی پاش نیوەڕۆ كاتێك گرووپێك لە پۆلیس دەیوەستێنن‌و پێی دەڵێن نابێت بەشداری لە خۆپیشاندانەكە بكات. ئەو كەسە وتی، قسەی پۆلیسەكان پشتگوێ دەخاو بەردەوام بەپێ بەرەو خۆپیشاندانەكە دەڕوات، كاتێك 50 مەتر لە شوێنی خۆپیشاندانەكەوە دوور دەبێت، دووبارە پۆلیس ڕێگەی پێدەگرن‌و داوای ناسنامەكەی دەكەن‌و فەرمانی پێدەكەن سواری پاسێك بێت كە لەو نزیكانە بووە، بەبێ ئەوەی پێی بڵێن بۆچی؟ وتیشی، 10 خۆپیشاندەری تر كە دەیناسینەوە لەگەڵ دوو پۆلیس بە چەكەوە لەناو پاسەكەدا بوون.\nسوارە حەسەن كە ڕۆژنامەنوسێكی كەناڵی ڕۆژ نیوزی سەربە پەكەكەیە، وتی كاتژمێر 2ی پاش نیوەڕۆ خۆی‌و دوو چالاكەوانی ناوخۆیی ئۆتۆمبێلەكەیان لە شوێنێك ڕاگرت كە 500 مەتر لە شوێنی خۆپیشاندانەكەوە دوور بوو، پاشان بەپێ بەرەو خۆپیشاندانەكە بەڕێ دەكەون. حەسەن وتی، لە بەرنامەیدا بووە ڕوماڵی خۆپیشاندانەكە بۆ كەناڵی ڕۆژ نیوز بكات، بەڵام خۆپیشاندەرێك كە شوێنەكەی جێدەهێشت ئاگاداریان دەكاتەوە لەوەی خۆپیشاندەران دەستگیردەكرێن. حەسەن وتی، خۆیی و دوو چالاكەوانەكە بڕیاریاندا شوێنەكە جێبهێڵن، بەڵام لەكاتێكدا بەرەو ئۆتۆمبێلەكەیان دەگەڕانەوە، ئەفسەرێك فەرمانیان پێدەكات بچنە ناو پاسەكەوە.\nپاشان پۆلیس خۆپیشاندەرەكان دەبەنە بنكەی پۆلیس لە ناوەندی هەولێرو لەوێ لەگەڵ 9 خۆپیشاندەری تر دەستگیریان دەكەن. ئەو وتی، دەوروبەری كاتژمێر 3:30 خولەكی پاش نیوەڕۆ، پاسەوانەكان ئەو و خۆپیشاندەرێكی تر دەبەنە ژورێكەوە كە لەوێ هەشت دەستگیركراوی تری ژن و كچی تێدا دەبێت. وتیشی، دووان لە كچەكان پێی دەڵێن كە منداڵن و تەمەنیان 13 و 15 ساڵانە.\nخۆپیشاندەرێكی تر بەناوی محمەد كیانی بەڕێوەبەری كۆمیسیۆنی سەرۆكایەتی بەرەی دیموكراسی خەڵك كە پارتێكی كەمینەیەو پێشتر ئەندام پەرلەمانی كوردستان بووە لەسەر لیستی گۆڕان، وتی، ئەو یەكێك بووە لەو یەكەمین خۆپیشاندەرانەی كە دەوروبەری كاترژمێر 1:50 خولەكی پاش نیوەڕۆ گەیشتۆتە شوێنەكەو لەوكاتەدا ژمارەیەكی زۆر لە ئەفسەری ئاسایش و پۆلیسی لە شوێنەكە بینیووە.\nئەو وتی، بینیوویەتی كە ئەفسەرێكی پۆلیس بە زلەو پاڵ لە ئافرەتێكی دەدا لەسەر زەویەكە لەبەرئەوەی فەرمانی پۆلیسەكەی بۆ جێهێشتنی ناوچەكە پشتگوێ خستبوو. پاشان ئەفسەرێكی ئاسایش فەرمان بە كیانی دەكات بچێتە ناو یەكێك لە ئۆتۆمبێلەكانی ئاسایش كە خۆپیشاندەرێكی تری تێدا دەبێت، بەبێ ئەوەی پێی بڵێن بۆچی. كیانی وتی، پاشان دەیبەنە بنكەی پۆلیس لە ناوەندی هەولێرو لەوێ لەگەڵ پیاوەكانی تر بەندی دەكەن.\nئەو سێ خۆپیشاندەرەی كە چاوپێكەوتنیان لەگەڵ كرا وتیان، هەموو ئەو كەسانەی ئەوان بینیانن لە شوێنی خۆپیشاندانەكەو لە نزیك خۆپیشاندانەكە بێ چەك بوون، بە دەستگیركراوەكانیشەوە. پۆلیس لەنێوان كاتژمێر 10 بۆ 11ی شەو 23 لە خۆپیشاندەرەكان ئازاد دەكات كە هەشت ژن و كچەكەش لە نێویاندا دەبن. حەسەن‌و كیانی وتیان، لەگەڵ حەوت كەسی تر دەگوێزرێنەوە بۆ بەندیخانەیەكی پۆلیس و لەوێ هەریەكەیان دەخرێنە دوو زیندانی جیا كە دەستگیركراوی تریان تێدا دەبێت.\nكیانی وتی، لە ڕێكەوتی6ی مارس خۆی‌و خۆپیشاندەرێكی تر بەبێ ساغكردنەوەی هیچ تۆمەتێك لە دژیان ئازاد دەكرێن. هەرگیز لێكۆڵینەوەی لەگەڵ نەكراوەو نەبراوەتە بەردەم دادوەر و ڕێگەی پێنە‌دراوە پەیوەندی بە خێزانەكەیەوە بكات و پارێزەری هەبێت. بەرلە جێهێشتنی بەندیخانەكە، پاسەوانەكان دەیبەنە بەردەم تەلعەت(بەڕێوەبەری پۆلیسی هەولێر) كە هۆشیاری دەداتێ لە دەستگیركردن لە داهاتوودا ئەگەر بەشداری لە خۆپیشاندانی تر بكات.\nلە 7ی مارس، حەسەن وتی، پۆلیس خۆی‌و شەش خۆپیشاندەرەكەی تریان برد بۆ بنكەی پۆلیسی گەڕەكی بەختیاری بۆ لێكۆڵینەوە لە یەكە بە یەكەیان. حەسەن وتیشی، ئەفسەرەكان پرسیاریان لێكردووە بۆچی ویستویەتی بەشداری لە خۆپیشاندانەكە بكات. پاشان ئەو و خۆپیشاندەرەكانی تر دەبرێنە بەردەم دادوەری لێكۆڵەر لە دادگایەكی هەولێر كە لەوێش هەمان پرسیاریان لێدەكرێ. پاش لێكۆڵینەوەكە، ئەفسەرێكی پۆلیس بە حەسەن دەڵێ كە دادوەر فەرمانی ئازادكردنی هەموویانی داوە، جگە لە یەك خۆپیشاندەر، بەبێ ئەوەی هۆكارەكەی ئاشكرا بكات. پۆلیس دەیانگەڕێننەوە بۆ بنكەی پۆلیس لە ناوەندی هەولێرو بۆ ڕۆژی داهاتوو ئازادی دەكەن، بەڵام پێنج خۆپیشاندەرەكەی تر كە گوایە فەرمانی ئازادكردنیان لەلایەن دادوەرەوە دراوە ئازاد ناكرێن. ئەو شەش خۆپیشاندەرەی هێشتا بە دەستگیركراوی ماونەتەوە هاوڵاتی سوری و توركین.\nلەكاتی دەستگیركردنیدا، حەسەن ڕێگەی پێنەدراوە پەیوەندی بە خێزانەكەیەوە بكات یان پارێزەری هەبێت. حەسەن كە هاوڵاتییەكی عێراقیە بەرلە ئازادكردنی پاسەوانێك دەیباتە بەردەم تەلعەت‌و لەوێ تەلعەت بەبێ ئاشكراكردنی هیچ هۆكارو نوسراوێك پێی دەڵێ چیتر ڕێگەی پێنادرێ لە هەولێر بژی. حەسەن شارەكە جێدەهێڵێ.\nبەرپرسانی هەولێر بەشێوەیەكی هەڕەمەكی هەستاون بە قەدەغەكردنی چوونە ناو هەولێر لە كارمەندانی گرووپە ناحكومیەكان‌و تەنانەت یوسف محەمەد سەرۆكی پەرلەمانی كوردستان لەسەر لیستی گۆڕان.\nهیومان ڕایتس ۆوچ ڕایگەیاند، هێزە ئەمنیەكان ئەركی سەرشانیانە پارێزگاری لە مافی خەڵك بۆ ئازادی ڕادەربڕین‌و گردبوونەوە بكەن. لەكاتێكدا ڕێكخەرانی خۆپیشاندانەكەی 4ی مارس داوای مۆڵەتیان لە حكومەت نەكردبوو وەك لە یاسای هەرێمی كوردستاندا هاتووە، یاسا نێودەوڵەتیەكان پارێزگاری لە مافی خەڵك بۆ گردبوونەوەی هێمنانە بەبێ هیچ سنورداركردنێك دەكەن، جگە لە چەند حاڵەتێكی زۆر كەم نەبێت. نوێنەری تایبەتی نەتەوە یەكگرتووەكان بۆ مافی ئازادی گردبوونەوەی هێمنانەو مەدەنیانە ڕایگەیاندوە كە ئازادی دەبێت یاسا بێت‌و سنوورداركردنی ئازادی دەبێتە ئیستسنا(حاڵەتی تایبەت). هەروەها وتویەتی كە نابێت پێویست بكرێت لەسەر ڕێكخەرانی خۆپیشاندان بۆ وەرگرتنی مۆڵەت لە بەرپرسانی دەوڵەت، تە‌نها ئاگاداركردنەوەیەكی پێشوەخت بۆ ئەنجامدانی خۆپیشاندان پێویستە، ئەویش لە كاتێك كە زەروریەت بێت‌و پەیوەندی ڕاستەوخۆی هەبێت بە پاراستنی ئەمنی قەومی، سەلامەتی گشتی، دابونەریتی گشتی وە یان پاراستنی تەندروستی گشتی‌و ئەخلاق‌و پاراستنی ماف‌و ئازادی كەسانی تر.\nیاسای ژمارە 11ی ساڵی 2010 بۆ ڕێكخستنی خۆپیشاندان لە هەرێمی كوردستانی عێراق دەڵێت، هەموو خۆپیشاندانێك پێویستی بە وەرگرتنی مۆڵەتی پێش وەخت هەیە لە وەزارەتی ناوخۆ یان لە هەندێك حاڵەتدا لە بەرپرسانی تر. بەندی 21 لە پەیماننامەی نێودەوڵەتی بۆ مافە مەدەنی و سیاسیەكان كە لە ساڵی 1971 عێراق تێیپەڕاند، دەڵێت''دەبێت مافی گردبوونەوەی هێمنانە دانی پێدابنرێ'' و ''هیچ بەربەست و سنوورداركردنێك نەخرێتە سەر پیادەكردنی ئەم مافە جگە لەو حاڵەتانەی لە یاسادا ئاماژەیان پێكراوەو پێویستن لە كۆمەڵگەیەكی دیموكراسدا بۆ پارێزگاریكردنی ئەمنی قەومی و سەلامەتی گشتی و هێمنی كۆمەڵگاو پارێزگاریكردن لە تەندروستی و ئەخلاقی گشتی یان پارێزگاریكردن لە ماف و ئازادی خەڵكانی تر."\nیاسای سزادانی عێراقی (ژمارە 23ی ساڵی 1971 دەڵێت، دەبێت هەموو دەستگیركراوێك لە ماوەی 24 كاتژمێردا بهێنرێتە بەردەم دادوەری لێكۆڵەر.\nئەو سێ خۆپیشاندەرەی كە لە نزیكەوە بەدواداچوون بۆ كەیسی ئەوانە دەكەن كە هێشتا دەستگیركراون نەیانتوانیوە هیچ زانیاریەكیان دەستبكەوێت لەبارەی ڕەوشی ئەو شەش كەسەو ئایا بەفەرمی تۆمەتباركراون.\nلەما فەقیە، جێگری بەڕێوەبەری هیومان ڕایتس ۆوچ لە خۆرهەڵاتی ناوەڕاست، وتی''ئەگەر تەنها تاوانی ئەم كەسانە بەشداریكردن بووبێت لە خۆپیشاندانێكی بێ مۆڵەت، دەبێت بەرپرسان دەستبەجێ ئازادیان بكەن."


کامەران وریا قانع : رقم له‌ماموستایه .. – WTARIKURD\nتكایه ئه‌م نووسینه ته‌نها په‌یوه‌ندى به‌یادگارى ئه‌و رۆژانه‌وه هه‌یه ، كه له‌قوتابخانه‌ى سه‌ره‌تایی بووم ؛ من ئێستا كه بیر له‌وجۆره مامۆستایانه ئه‌كه‌مه‌وه كه وانه‌یان پێ ده‌وتم , تف له‌م وڵاته ئه‌كه‌م كه‌ئه‌وه‌نده مرۆڤى نه‌خۆشى به‌رهه‌م هێناوه .\nیادگارى من ئه‌باته‌وه بۆ نزیكه‌ى 30 ساڵ پێش ئێستا كه‌قوتابى سه‌ره‌تایی بووم له‌قوتابخانه‌ى كارۆخ له‌شارى هه‌ولێر , كه ده‌كه‌وێته گه‌ره‌كى شۆرش نزیك به‌نزیخانه‌ى شۆرش . مرۆڤ زۆرجار هه‌ندێك رووداو یان هه‌ندێك ده‌موچاو له‌یادگارىەکانیدا چه‌سپ ئه‌بێت به‌تێپه‌ربوونى كات ، هه‌رگیز له‌بیرناچنه‌وه . رووداوێك كه‌زیاتر له‌دۆخى ئاسایی مرۆڤ ده‌رئه‌چێت , وه‌كو خۆشیه‌كى بێ وێنه یاخو دڵشكانێكى بێ وێنه. , من له‌هه‌موو سه‌رده‌مى سه‌ره‌تایی یه‌ك خۆشیم له‌یاده ئه‌ویش له‌ده‌ره‌وه‌ى قوتابخانه بووم كاتێك رۆژێكیان له‌رێگاى قوتابخانه یه‌ك زه‌رف پڕ چكلێتم دۆزیه‌وه له‌مه‌وقفى پاسێك , كه بێگومان هی كه‌سێك بووه له‌بیرى كردووه, به‌ڵام ده‌یان دڵشكاندم بیردێته‌وه كه له‌ناو قوتابخانه به‌ئێمه‌ى ئه‌كرا ئه‌و رۆژانه‌ى من باسى ئه‌كه‌م سه‌ره‌تایی هه‌شتاكانى سه‌ده‌یی پێشوه , قوتابى سه‌ره‌تایی بووم .\nئه‌و رۆژگارانه سه‌ره‌تاكانى به‌ته‌قدیس كردنى سه‌رۆك بوو له‌عێراق , هه‌ر له‌سه‌رۆكى ده‌وڵه‌ته‌وه بۆهه‌ر سه‌رۆكێكى تر له‌به‌شه‌كانى كۆمه‌ڵگا, هه‌ر له‌ته‌قیدس كردنى باوك له‌خێزان , ته‌قدیس كردنى مامۆستا له‌ناوپۆل و قوتابخانه. , تاكو ته‌قدیس كردنى پێشمه‌رگه لەشورش , ئێستا تێده‌گه‌م ئه‌و رۆژگارانه مرۆڤه‌كان بۆئه‌وه‌نده توندڕه‌و بوون له‌گەڵ ئەوانه‌ى كه له‌خۆیان بچوكتر بوون یاخود پله‌ى وه‌زیفیان كه‌متر بوو .\nمامۆستایه‌كمان هه‌بوو هه‌ربۆ خۆشى و پێكه‌نین كاتێك به‌پۆل ئه‌رویشت كاتى وانه وتنه‌وه بێ ئه‌وه‌ى قوتابى هه‌ژار ئاگاى له‌خۆی بێت په‌له پیتكه‌یه‌كى له‌بن گۆیی ئه‌دا , یاخود به‌راسته‌یه‌كى دار له‌پشت سه‌ره‌یه‌وه له‌قوتابی ئه‌داو دوایی پیئه‌كه‌نى ! به‌بۆچوونى من ئه‌ومامۆستایه هه‌قی ئه‌وه‌یه جێگاى شێتخانه بێت نه‌ك له‌پۆل وانە به‌قوتابی بڵێته‌وه . مامۆستایه‌كى ترمان هه‌بوو به‌رده‌وام ئه‌م جوێنه‌ى به‌قوتابیان ئه‌دا( گوو به‌كه‌له‌ى باو باپیرتان) مامۆستایه‌كى تر كاتێك دایه‌لۆگی ئینگلیزى وه‌كو ئه‌رك پێمان ئه‌دا كه‌ئەبوايە به‌یانى ده‌رخى بكه‌ین ئه‌یوت ” ئه‌وه‌ى به‌یانى له‌به‌رى نه‌بێـت ئه‌و دایه‌لۆگه قۆنده‌ره ئه‌خه‌مه ده‌میه‌وە” مامۆستایه‌كى وه‌رزشمان هه‌بوو به‌رده‌وام جگه‌ره‌ى ئه‌كێشا!! پێش ئه‌وه‌ى بێته پۆله‌وه دواقومى قووڵى له‌جگه‌ره ئه‌داو دواتر دووكه‌ڵه‌كه‌ى له‌ناو پۆله‌كه بڵاوئه‌كرده‌وه. مامۆستایه‌كى عه‌ره‌بیمان هه‌بوو به‌ردوام توره بوو , به‌رده‌وام دارى به‌ده‌سته‌وه بوو كه‌ئه‌هاته پۆله‌كه‌و دەرگاى پۆلى دائه‌خست من له‌ناودڵى خۆم زۆر ئه‌ترسام ئه‌موت ( ئه‌گه‌ر بكه‌وێته ناومان به‌دار كه‌س ئاگاى لێ نابێت) ئه‌م مامۆستایه زۆرجار راسته‌كه‌ى ده‌ستى ئه‌شكا كاتێك له‌قوتابی ئه‌دا .\nجێگرى به‌رێوه‌به‌رێكمان هه‌بوو مه‌سیحی بوو , به‌رده‌وام به‌جلى ره‌فیق حزبی ده‌وامى ئه‌كردو رۆژانى 5 شه‌م له ” ته‌حیه‌ت علم ” داواى له‌هه‌موو قوتابیان ئه‌كرد كه ببنه ( طلائع و ده‌ستكه‌وته‌كانى شۆرشى بۆباس ئه‌كردین به‌شڕه كوردیه‌ك ) و كلاشنكۆفێكى پێ بوو چه‌ند گوله‌یه‌كى ئه‌ته‌قاند, له‌وهه‌موو مامۆستایانه ته‌نها ئه‌م مه‌سیحیه‌م دیيه‌وه له‌سالانى 2003 كه‌بوو بەپیاوى ئاینى مه‌سیحى ( قه‌شه ) به‌گشتى ئێستاش كه‌بیر له‌و رۆژانه ئه‌كه‌مەوە زۆر بێ تاقه‌تم ئه‌كات , رۆژانێك كۆمه‌ڵه كه‌سێكى نه‌خۆش به‌ناوى مامۆستا ئه‌ومنداڵه فریشته ئاسایانه‌یان ئازار ئه‌دا, من هه‌رگیز لێیان خۆش نابم له‌وانه‌ى كه‌كۆچیان كردوه یان ئه‌وانه‌ى له‌ژیان ماون .\nئه‌وه‌ى جوانى بێت له‌و سنورى قوتابخانه‌یه ته‌نها مام قادرى نۆك فرۆش و عه‌ره‌بانه‌كه‌ى بوو , كه‌من زۆرجار خوزگه‌م ده‌خواست بەو كابرایه , چونكه دوایی ته‌واو بوونى نۆكاوه‌کەى خۆیی ئه‌پێچایه‌وه بۆماڵه‌وه ئێمه‌ش به‌رێ ئه‌كه‌وتین بۆناو دۆزه‌خێك كه‌ناوى قوتابخانه بوو .\n50 جار بینــراوە لەڕەهێڵپۆست\nپارتی : نوێنەرایەتی سیاسیانەی كۆنزەرڤاتیزمی كوردی .. لەبون بە ( هێزەوە ) بۆ بون بە ( كردار )


حەماس و حیزبوڵڵای لوبنان مۆرەکانی کۆماری ئیسلامی و ئایەتوڵڵاکانن لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست\nهەینی 26ی رێبەندان 2718\n16:46 - 10 سەرماوەز 2718\nکوردستان میدیا: جێگری سەرکۆماری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە وتارێکدا ڕایگەیاند، حەماس و حیزبوڵڵای لوبنان مۆرەکانی کۆماری ئیسلامی و ئایەتوڵڵاکانن لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا.\nڕۆژی هەینی ۹ی سەرماوەز، مایک پێنس جێگری سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، لە کۆبوونەوەی شۆرای ئیسراییلییەکانی دانیشتووی ویلایەتە یەکگرتووەکان لە شاری فلۆریدا، بە توندی ڕەخنەی گرت لە پاڵپشتییەکانی ڕێژیمی ئێران لە گرووپە تیرۆریستییەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و ڕایگەیاند، حەماس و حیزبوڵڵای لوبنان مۆرەکانی ڕێژیمی کۆماری ئیسلامی و ئایەتوڵڵاکانن لەو ناوچەیە.\nمایک پێنس، وێڕای ئاماژەدان بە هەوڵە تیرۆریستییەکانی ڕێژیمی ئێران لە ڕێگای ڕێکخراوەکانییەوە لە ڕۆژهەڵاتی ناڤین، وتی: "ئێمە لە سەرانسەری جیهاندا تیرۆریزم دەناسین، لە حەماس تاکوو حیزبوڵڵا، بەڵام ڕاستییەکەی ئەوەیە کە ئەو گرووپانە ڕاشکاوانە ڕێکخراوەگەلێکی بریکارانەی ئێرانن لەو ناوچەیە. ئەوان مۆرەکانی ڕێژیمی ئێران و ئایەتوڵڵاکانن کە بۆ خوێنڕشتن و درووست کردنی کێشە و ئاڵۆزی لە ناوچەکە، شازدە میلیارد دۆلار تێچوویان خەرج کردووە".\nجێگری سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە درێژەی قسەکانیدا تیشکی خستە سەر هێرشەکانی گرووپی حەماس بۆ سەر ناوچەکانی ئیسراییل و ڕایگەیاند، ئێران لە پشتی ئەم هێرشانەیە و دەبێت ئەو هێرشە مووشەکییانە بۆ سەر وڵاتی ئیسراییل ڕابگیردرێت و بە زووترین کاتیش کۆتایی پێ بێت.\nناوبراو لە کۆتایی وتارەکەیدا جەختی لە سەر پاڵپشتییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە وڵاتی ئیسراییل کردەوە و ڕایشیگەیاند، سەرۆک ترامپ لە سەفەرەکەیدا بۆ وڵاتی عەرەبستانی سعوودی، ئاماژەی بەوە کرد کە دوو ڕەوتی تیرۆریزم بە هەڕەشە بۆ سەر ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست هەژمار دەکرێن، یەکەمیان ئیسلامییە توندڕەوەکان و دووهەمیان ڕێژیمی کۆماری ئیسلامیی ئێرانە.\nکۆڵبەرێک دەبێت بە وێنەیەک\n16:05 - 26 رێبەندان 2718\nهەواڵەکانی ناوەندی هەواڵی تیشک، هەینی ٢٦ی ڕێبەندانی ١٣٩٧\n15:58 - 26 رێبەندان 2718\nمامۆستایان لە ٦ شاری کوردستان و ئێراندا ناڕەزایەتییان دەربڕی\n12:25 - 26 رێبەندان 2718\nکاڵا جێگای پارە دەگرێتەوە\n11:53 - 26 رێبەندان 2718\nتورکیە و ئێران چەواشەکاری دەکەن\n11:32 - 26 رێبەندان 2718\nپۆمپێئۆ: هەر پارەیەک بگاتە دەست ئێران بۆ کاری تێکدەرانە کەڵکی لێوەردەگیرێ\n11:29 - 26 رێبەندان 2718\n10:06 - 26 رێبەندان 2718\nبزووتنەوەی ١٩٧٩ـی ڕۆژهەڵاتی کوردستان و ڕۆڵی حیزبە کوردییەکان لە کرماشان\n13:18 - 18 رێبەندان 2718\n17:22 - 10 رێبەندان 2718


کوردیپێدیا - پرسەنامەی قوباد تاڵەبانی بۆ کۆچی دوایی زوبێدە سەعید، دایکی کۆسرەت رەسوڵ\n📝 پرسەنامەی قوباد تاڵەبانی بۆ کۆچی دوایی زوبێدە سەعید، دایکی کۆسرەت رەسوڵ | پۆل: بەڵگەنامەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nپرسەنامەی قوباد تاڵەبانی بۆ کۆچی دوایی زوبێدە سەعید، دایکی کۆسرەت رەسوڵ\nهەڤاڵی بەڕێز کاک کۆسرەت رەسول عەلی سەرۆکی ئەنجومەنی باڵای سیاسی و بەرژەوەندی یەکێتی\nبەبیستنی هەواڵی کۆچی دوایی خاتوو (زوبێدە سەعید)، دڵگران و نیگەران بووم.\nکۆچکردوو ژنە پێشمەرگە و دایکی تێکۆشەری ماندوونەناسی گەلەکەمان هەڤاڵ کۆسرەت رەسوڵ عەلی سەرۆکی ئەنجومەنی باڵای سیاسی و بەرژەوەندی یەکێتییە، و خانمێکی تێکۆشەر و بەهەڵوێست بوو کەتوانی رۆڵەکانی بەرۆحیەتی نیشتمانپەروەری و کوردپەروەری جۆش بدات تا ببنە خەباتکارێکی بەئەمەکی کورد و کوردستان.\nبەم بۆنە غەمناکەوە پرسە و سەرەخۆشی خۆم ئاڕاستەی ئێوە و خانەوادە تێکۆشەر و سەربەرزەکەتان دەکەم و هاوبەشی خەمتانم.\nخوای گەورە لەخاتوو (زوبێدە) خۆش بێ و جێگای بەهەشتی بەرین بێت، سەبوری و دڵنەوایی بەهەمولایەک ببەخشێت.\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (رۆژ هەژار)ەوە لە: Mar 3 2022 11:03PM تۆمارکراوە


حەشدی شەعبی و گروپەكەی 16 ئۆكتۆبەر رۆژانە 200 هەزار بەرمیل نەوتی كەركووك بە قاچاخ دەفرۆشن\nحەشدی شەعبی و گروپەكەی 16 ئۆكتۆبەر رۆژانە نزیكەی 200 هەزار بەرمیل نەوتی كەركووك لە رێگەی باشماخەوە بە قاچاخ دەبەنە ئێران و دەفرۆشن، حكوومەتی عێراقیش توانای سزادانی ئەو هێز و چەكدارانەی نییە.\nپێش رووداوەكانی 16ی ئۆكتۆبەر حكوومەتی هەرێمی كوردستان نەوتی كەركووكی دەفرۆشت و مانگانەش بڕی 10 ملیار دیناری دەدایە ئەو پارێزگایە، بەڵام لە دوای رووداوەكانی 16 ی ئۆكتۆبەر بەهۆی خیانەتی لایەنێكی سیاسی لە هەرێمی كوردستان كەركووك و خورماتوو كەوتنە دەست حەشدی شەعبی و هێزە عێراقییەكان لەو رۆژە بە دواوە هەر یەكە و لەلایەن خۆیەوە نەوتی كەركووك و خورماتوو بە قاچاخ دەبەن و دەفرۆشن، بێ ئەوەی كەس لێپرسینەوەیان لەگەڵدا بكات.\nئەشواق جاف، ئەندامی ئەنجوومەنی نوێنەران لەسەر فراكسیۆنی پارتی بۆ "هەولێر" دیاركرد، حكوومەتی ئیتحادی ناتوانێت سزای ئەو هێز و چەكدارانە بدات كە نەوتی كەركووك بە قاچاخ دەبەن، چونكە هیچ هێز و دەسەڵاتێكی بەسەر ئەوانەوە نیە، هەر شوێنێك لەژێر دەستەڵاتی هێزێكی چەكداردایە، بۆیە توانای سزادانی ئەو هێزانەی نیە، لە كاتی خۆی هەندێك دەنگمان دەبیست حكوومەتی هەرێم نەوتی كەركووكی دەفرۆشت و مووچەی پێ دابەش دەكرد، هاواریان دەكرد نەوت بە قاچاخ دەبرێت، بەڵام ئێستا هیچ لەو دەنگانە نابیسترێن كە لەبەر چاوی خۆیانەوە و لەبەردەمیان نەوت بە قاچاخی دەفرۆشرێت.\nڕوونیشیكردەوە، عێراق خاوەن بڕیاری خۆی نیە و لە دەرەوەی سنوور فەرمانی بۆ دێت، ئەویش جێبەجێ دەكات، ئەگەرنا زۆر پێویستە هێزی پێشمەرگە بگەڕێتەوە ناوچە كوردستانییەكان، چونكە بوونی هێزی پێشمەرگە لەو ناوچانە زەمانەتێكە بۆ پاراستنی ئەمن و ئاسایشی ئەو ناوچانە، بەتایبەتی لە دوای نەمانی هێزی پێشمەرگە لەو ناوچانە دەبینین رۆژانە كردەوەی تیرۆریستی روودەدات و ئەوە خەریكە داعشیش لەو ناوچانە سەر هەڵدەداتەوە.\nعەدنان كەركووكی، گوتەبێژی ئەنجوومەنی سەركردایەتیی پارێزگای كەركووكی پارتی بە "هەولێر:ـی گوت: ئەو نەوتە قاچاخە زیاتر بۆ ئێران دەچێت، ئەوانەشی كە بە ناردنی نەوت هەستاون حەشدی شەعبی و گروپەكەی 16 ئۆكتۆبەرە كە بەشی خۆیان هەیە، هەمووشی لە ڕێگای دەروازەی باشماخەوە ڕەوانەی ئێران دەكرێت، لەوێش بۆ كرماشان، نەك هەر نەوتی كەركووك بەڵكو نەوتی كفری بەو لاوە لەژێر دەسەڵاتی حەشدی شەعبییە و كۆمەڵێك بیرە نەوتی هەیە، بە تانكەر ئاودیوی ئێران دەكەن، ئەوەندە سەرچاوەی بۆڕیان تەقاندووە رۆژانە نزیكەی 200 هەزار بەرمیل نەوت بە قاچاخی دەفرۆشن، بەڵام بە چەند دەفرۆشن ئەوە شتێكی دیكەیە، ئێستا نرخی بەرمیلێك نەوت 74 دۆلارە، لەوانەیە ئەوان بە 20 دۆلار بفرۆشن، چونكە پشتیان پێوە نەشكاوە و بە چەند بفرۆشن لە بەرژەوەندی ئەواندایە، حكوومەتی عێراقیش دەستەوەستانەو ناتوانێت هیچ شتێك بەرامبەریان بكات، چونكە هەندێك لەو گروپانە فەرمان لە حكوومەتی عێراق وەرناگرن، بەڵكو فەرمان لە دەرەوەی عێراق وەردەگرن، نایشارنەوە و بە ئاشكرا ئەوە دەڵێن".


حكومه‌تی هه‌رێم روونكردنه‌وه له‌سه‌ر پشووی رۆژی چوارشه‌ممه به‌بۆنه‌ی كۆچی دوایی پێغه‌مبه‌ری ئیسلام ده‌دات، كه له‌عیراق كراوه به‌پشوو، وته‌بێژی حكومه‌تی هه‌رێمیش رایده‌گه‌یه‌نێت: له‌هه‌رێمی كوردستان ئه‌و رۆژه ناكرێته پشوو.\nبه‌بۆنه‌ی كۆچی دوایی پێغه‌مبه‌ری ئیسلام (د.خ)، كه ده‌كاته رۆژی چوارشه‌ممه 7ی 11ی 2018، حكومه‌تی عیراق پشووی له‌سه‌رجه‌م پارێزگاكان راگه‌یاندووه، سه‌باره‌ت به‌و پشووه له‌هه‌رێمی كوردستان، سه‌فین دزه‌یی وته‌بێژی حكومه‌تی هه‌رێم به SNNی راگه‌یاند: رۆژی چوارشه‌ممه 7ی 11ی 2017 ده‌وامی فه‌رمییه له‌سه‌رجه‌م داموده‌زگانی حكومه‌تی هه‌رێم و پشوو نییه.\nله‌لایه‌ن خۆشییه‌وه، نه‌به‌ز ئیسماعیل وته‌بێژی وه‌زاره‌تی ئه‌وقاف و كاروباری ئاینی حكومه‌تی هه‌رێم، به SNNی راگه‌یاند: تائێستا به‌بۆنه‌ی كۆچی دوایی پێغه‌مبه‌ر (د.خ)ه‌وه هیچ رۆژێك له‌هه‌رێم نه‌كراوه‌ته پشوو، به‌ڵام ئه‌مساڵ له‌پارێزگاكانی دیكه‌ی عیراق ئه‌و رۆژه كراوته پشووی فه‌رمی.\nوتیشی: "رۆژی سێشه‌ممه 20ی 11ی 2018، به‌بۆنه‌ی له‌دایكبوونی پێًغه‌مبه‌ر محه‌مه‌د (د.خ) له‌سه‌رجه‌م داموده‌زگاكانی حكومه‌تی هه‌رێم پشووی فه‌رمی ده‌بێت".\n5 مانگ پێشتر - Nov 5 2018 4:10PM


16:44 - 6 جۆزەردان 2719\nئاژانسی کوردپا: دادگای ئینقلابی شاری کامیاران، چالاکێکی کرێکاریی خەڵکی ئەو شارەی بە ساڵێک زیندانیی تەعلیقی، مەحکووم کرد.\nبەپێی ڕاپۆرتی گەیشتوو بە ئاژانسی هەواڵدەریی کوردپا، ڕۆژی یەکشەممە، ٥ی جۆزەردان، چالاکێکی کرێکاریی کورد بە ناوی \_"ئومید ئەسەدی\_"، خەڵکی شاری کامیاران، لە لایەن دادگای ئینقلابی ئەو شارە، بە ساڵێک زیندانیی تەعلیقی مەحکووم کرا.\nئەو چالاکە کرێکارییە بە تۆمەتی \_"ئەندامبوون و پڕوپاگەندە لە بەرژەوەندیی حیزبەکانی دژبەری حکوومەتی ئێران\_"، تاوانبار کراوە.\nڕۆژی دووشەممە، ١٥ی ڕێبەندان، چالاکێکی کرێکاریی کورد بە ناوی \_"ئومید ئەسەدی\_"، بانگهێشتی لقی دووی پرسکەر و دادسەرای گشتی و ئینقلابی شاری کامیاران کرا.\nلقی دووی پرسکەر و دادسەرای گشتی و ئینقلابی شاری کامیاران، هۆکاری بانگهێشتکردنی ئەم چالاکە کرێکارییەی بۆ \_"پڕوپاگەندە لە بەرژەوەندیی گرووپ و ڕێکخراوەکانی دژبەری حکوومەتی ئێران\_"، ڕاگەیاندووە.


كۆمه‌ڵه‌ی مافی مرۆڤی کوردستان » نوێنەرانی HDP لە ناو پەڕلەمانی تورکیا دەستیان دایە مانگرتن\nنوێنەرانی HDP لە ناو پەڕلەمانی تورکیا دەستیان دایە مانگرتن\nدوابەدوای بەرپەرچدانەوەی پێڕاگەیشتن و بەدواداچوون بۆ ئەو مانگرتنانەی هاتونەتە ئاراوە لە لایەن چالاکانی سیاسی و مەدەنی کوردەوە لە باکووری کوردستان و تورکیا لە ناڕەزایەتی دژ بە گۆشەگیری ئۆجالان کە لەلایەن پارتی دیمۆکڕاتێکی گەلان HDPوە پێشکەشی پەڕلەمان کرابوو، نوێنەرانی ئەم پارتە دەستیان داوەتە مانگرتن لە کاتی بەڕێوەچوونی پەڕلەمانی تورکیا.\nئایشێ ئاچار باشاران و دیلان درایت تاشدەمیر، نوێنەرانی HDP لە پەڕلەمانی تورکیا بە نواندنی ئەم گەڵاڵەیە و دەربڕینی ئەوەی کە 8 کەس لە زیندانەکانی تورکیا لەم چوارچێوەیە گیانی خۆیان لە دەست داوە خوازیاری دۆزینەوەی ڕێگە چارەیەک لە لایەن نوێنەرانی پەڕلەمانی تورکیەوە بۆ ئەم پرسە بوون.\nدوابەدوای بەرپەرچ دانەوەی ئەم گەڵاڵەی نوێنەرانیHDP لە پەڕلەمان نەچوونە دەرەوە .\nشیاوی باسە کە دەوڵەتی تورکیا هەرچەشنە چاوپێکەوتێکی لە گەڵ عەبدوڵڵا ئۆجالان قەدەغە کردووە، هەوڵێ کە بەشێوزێکی ئاشکرا و ڕوون سیاسەتی دژە مرۆیی ئەم دەوڵەتە دەردەخات.\nشیاوی باسە کە دەوڵەتی تورکیا لە دەسپێکی دامەزراندنیەوە هەوڵی داوە کە گەلی کورد لە باکووری کوردستان ژینۆساید بکات،هەربۆ ئەم مەبەستە چەنددین جار دەستی داوەتە چالاکی چەکداری وتا ئێستە هەزاران کەس لەلایەن ئەم دەوڵەتەوە کوژراون.


پەیامێک لە دەستەی سەربەخۆی مافی مرۆڤ لەبارەی خۆپیشاندانەکانی چەند ڕۆژی ڕابردوو لەھەندێ شارو شارۆچکەکان\n2020-12-09 [07:29 AM]\nدوای ئەوەی لە چەند ڕۆژی ڕابردوو لە چەند شارو شارۆچکەیەکی ھەرێمی کوردستان خۆپشاندان بەڕێوە چوو لەلایەن چین و تووێژەکانی کۆمەڵگاو موچە خۆران و فەرمانبەران ، کە داوای موچەکانیان و باشتر کردنی ژیانیان دەکردو سەرەتا خۆپیشاندانەکان بەھێمنانە بەڕێوە دەچوو لەچوارچێوەیەکی دیاری کراو بەڵام بەداخەوە دواتر ئاڕاستەی خۆپیشاندانەکان گۆڕاو گرژی تێکەوت و کوژراوو بریندار بونی ژمارەیەک ھاوڵاتی و ئەندامی ھێزە ئەمنیەکانی لێ کەوتەوەو چەندان باڕەگاو بینای حکومی و شوێنی گشتی سوتێنران لێرەوە ڕایدەگەیەنین :\n١ ) دەستەی سەربەخۆی مافی مرۆڤ لە ڕوانگەی بنەماکانی مافی مرۆڤ و بەندەکانی جاڕنامەی مافەکانی مرۆڤ و لە چوارچێوەی یاسا بەرکارەکانی ھەرێمی کوردستان ، خۆپیشاندان وەک مافێکی ئاسایی و یاسایی ھاوڵاتیان دەبینی لەپێناو دابین کردنی داواکاریەکان وئامانجێکی دیاری کراو لە چوارچێوەی یاساو رێنماییەکان و دوور لە توندوتیژی وئاژاوە گێڕیو دوور لە ھەڵکوتانە سەر ماڵ و موڵکی تایبەت و گشتی و لەھەمان کاتدا پاراستنی ھاوڵاتیانی خۆپیشاندەر لەلایەن ھێزە ئەمنیەکان و پۆلیسی چالاکیە مەدەنیەکان ، بۆیە ھەمیشە لەو سۆنگەوە پاڵپشتی لەھەموو چالاکیەکی مەدەنی و یاسایی دەکەین کە ئامانج لێ ی دەستەبەر کردنی مافەکانی ھاوڵاتیان بێت لە پێناو خۆشگوزەرانی و دابین کردنی موچەو شایستە داراییەکان وچەسپاندنی دادپەروەری و سەروەری یاسا.\n٢) داوا دەکەین لە حکومەتی ھەرێمی کوردستان ھەوڵەکانی خۆیان چڕتر بکەنەوە بۆ ڕێکەوتن لەگەڵ حکومەتی ناوەند لە پێناو دابین کردنی موچەو شایستە داراییەکانی موچە خۆران و ڕەخساندنی ھەلی کارو بنەبڕکردنی گەندەڵی و دابین کردنی ژیانێکی شایستە بۆ ھاوڵاتیانی ھەرێمی کوردستان و پێویستە حکومەتی ناوەندییش ئەرکی دەستوری خۆی جێ بەجێ بکات لە دابین کردن و ناردنی بەشە بودجەو موچەی ھاوڵاتیانی ھەرێمی کوردستان وەک بەشێک لەمافی ھاوڵاتیان بە پێ ی دەستوری عێڕاق.\n٣) داواش لەسەرجەم لایەنە سیاسیەکان و دەزگاکانی ڕاگەیاندن دەکەین بە ھەستیاری و ھەست کردن بە لێپرسراوێتی یەوە مامەڵە لەگەڵ ئەو دۆخە بکەن و ھەموولایەک ھاوکار بن لە پێناو دۆزینەوەی چارەسەری ئەو بارودۆخەو گەیشتن بە ڕێکەوتن وڕێکخستنەوەی ناو ماڵی ھەرێمی کوردستان و پاراستنی ئاسایشی کۆمەڵایەتی دوور لە خیتابی توندڕەوی و ھاندان ولەپێناو زیاتر ئاڵۆز نەکردنی دۆخەکە.\n٤) دەستەی سەربەخۆی مافی مرۆڤ لەیەکەم ساتی خۆپیشاندانەکان چاودێری بارودۆخەکەی کردووەو نوسینگەکانی دەستەمان ڕاسپێردراون بۆ بەدواداچون و چاودێری کردنی خۆپیشاندانەکان و بۆ ئەو مەبەستەش رۆژی پێنجەشمە ١٠ ی دیسێمبری ٢٠٢٠ بەبۆنەی ڕۆژی جیھانی جاڕنامەی مافەکانی مرۆڤ و ئەو بارودۆخەو چەند پرسێکی ترەوە سەرۆکی دەستەی سەربەخۆی مافی مرۆڤ کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانی ساز دەکات لە دیوانی دەستەی مافی مرۆڤ کاتژمێر (١٢،٣٠) و بڵاو کردنەوەی ڕاپۆرتێکی سەرەتایی لەسەر خۆپیشاندانەکان بۆ ڕای گشتی.\nدەستەی سەربەخۆی مافی مرۆڤ لەھەرێمی کوردستان


بەفڕۆكەی بێفڕۆكەوان هێرشكرایەسەر فڕۆكەخانەی بەغدا - تۆڕی میدیایی خەڵک\nیه‌ك شه‌ممه، 1 ئاب، 2021\nخەڵك لیژنە هاوبەشەكانی قائیمقامیەتی ڕانیە بەهاوكاری یاریدەدەرێتی ئاسایشی شارەدێی چوارقوڕنە توانیان دەستبەسەر بڕی 20 تۆن جگەری ئێرانیدا بگرن. لیژنە هاوبەشەكانی قائیمقامیەتی قەزای ڕانیە و یاریدەدەرێتی ئاسایشی چوارقوڕنە و بەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی ڕاپەڕین، دەستیان بەسەر بڕی 20 تۆن جگەری هاوردەكراوی ئێرانی لە ساردخانەی چوارقوڕنە، گرت و لەناوبرا. لیژنە هاوبەشەكانی قائیمقامیەتی ڕانیە ئاگاداری هاووڵاتیانیش دەكاتەوە، جگەری هاوردەكراو بەپێی ڕێنماییەكانی حكومەتی هەرێم قەدەغەكراوە و ڕێگەی پێنادرێت بهێنرێتە ناو هەرێمی كوردستان.\nخەڵك بەڕێوەبەرایەتی كۆنتڕۆڵی جۆری دەرمان ڕایدەگەیەنێت، حەوت كۆمپانیای دەرمان لە ھەولێر و كۆمپانیایەك لە دھۆك بەھۆی سەرپێچییەوە داخران. بەڕێوەبەرایەتی كۆنتڕۆڵی جۆری دەرمان لە لاپەڕەی فەرمی خۆی لە تۆڕی كۆمەڵایەتی فەیسبوك بڵاویكردەوە، لیژنەكانی چاودێری بازاڕ ھاوشان لەگەل پۆلیسی شارەوانی قەزای ناوەندی ھەولێر و دھۆك (٨) كۆمپانیای دەرمانیان داخستووە. بەڕێوەبەرایەتی كۆنتڕۆڵی جۆری دەرمان ڕوونیشی كردووەتەوە، داخستنی ئەو كۆمپانیایانە بەھۆكاری سەرپێچی جۆراوجۆر و پابەندنەبوون بە ڕێنمایی و مەرجەكانی وەزارەت و كوالێتی كۆنتڕۆلی دەرمان بوون. هەروەها، دامەزراوەی كۆنتڕۆلی جۆری دەرمان ھۆشداری دەدات بە سەرجەم كۆمپانییاكانی دەرمان پابەندی ڕێنمایەكانی بن و بەپێچەوانەوە ڕووبەڕووی سزای یاسایی توند دەكاتەوە.\nخەڵك وەزارەتی پەروەردەی حكومەتی هەرێمی كوردستان لە ڕاگەیەنراوێكدا و داوا لە مامۆستایان و فەرمانبەرانی وەزارەتەكەی دەكات پابەندی ڕێنماییە تەندروستییەكان بن و ڤاكسین وەربگرن. ئاشكراشیدەكات"تائێستا چوار هەزار و 262 مامۆستا و فەرمانبەر ڤاكسینیان وەرگرتووە." وەزارەتی پەروەردەی حكومەتی هەرێمی كوردستان ئەمڕۆ یەكشەممە 01-08-2021 ڕاگەیەنراوێكی بڵاوكردەوە و تێیدا هاتووە، پاڵپشت بە داتا تۆماركراوەكانی سیستەمی (e- parwarda)، سیستمی ئەلیكترۆنی وەزارەتمان تائێستا چوار هەزار و 262 مامۆستا و فەرمانبەری وەزارەتمان (پێكوتەی ڤاكسینی كۆرۆنا) یان وەرگرتووە. لە ڕاگەیەنراوەكەی وەزارەتی پەروەردەدا هاتووە، "پێشتر ئامارەكان كەمتربوون لەو ڕێژەیە، بەڵام بە هەماهەنگی نێوان وەزارەتمان و وەزارەتی تەندروستی ڕێژەی وەرگرتنی ڤاكسین زیادیكردووە." وەزارەتی پەروەردە سوپاسی وەزارەتی تەندروستی و پزیشك و كارمەندانی سەنتەرەكانی پێدانی ڤاكسین دەكات "بۆ ئاسانكارییان لەگەڵ مامۆستایان و فەرمانبەرانی وەزارەتمان." وەزارەتی پەروەردە لە بەشێكی تری ڕاگەیەنراوەكەدا داوا لە مامۆستایان و فەرمانبەرانی دەكات:"بۆ ئەوەی پارێزراوبن و پرۆسەی خوێندنی ساڵی 2021-2022 بەشێوەیەكی ئاسایی دەستپێبكەین داواكارین ڕەچاوی ڕێنماییەكانی وەزارەتی تەندروستی بكرێت بۆ خۆتۆماركردنی پێشوەختە لە سیستمی كوتانی كۆڤید 19 و پابەندبوون بە سەردانیكردنی بنكەكانی وەرگرتنی ڤاكسین لە ڕۆژانی سێشەممە پاش گەڕانەوەی ناوەكانتان."\nخەڵك ئاگرێك لە دوورگەی ساردینیا لە ئیتاڵیا كەوتووەتەوە، تا ئێستا بووەتە هۆی دەربەدەربوونی زیاتر لە هەزار و 500 كەس. هاوكات، دەسەڵاتدارانی یۆنان ڕایدەگەیەنن، ئاگرێك لەنزیك شاری پاتراس كەوتووەتەوە كە سێیەم گەورەترین شاری وڵاتەكەیە. بەپێی كۆمسیۆنی ئەوروپا، ئاگرەكە لە ناوچەی مۆنتیفێرو، كە دەكەوێتە ناوەندی ئەو دوورگەیە، بەهۆی شەپۆلی گەرماوە كەوتووەتەوە، هیچ حاڵەتێكی برینداربوون و گیانلەدەستدان بەهۆی ئاگرەكەش تۆمار نەكراوە. كریستیان سالیناس، سەرۆكی هەرێمی ساردینیا ئاگرەكە بە "یەكێك لە هەرە كارەساتە سرووشتییە جیددیەكان كە لە ساردینیا روویداوە" ناودەبات و دەشڵێت "كارەساتێكە وێنەی نەبووە" لە مێژووی هەرێمی ساردینیادا. سەرۆكی ئەو هەرێمەی ئیتاڵیا دەڵێت، تاوەكو ئێستا 20 هەزار هێكتار لە دارستان كە مێژووی ژینگەیی دوورگەكەیان بۆ چەندین سەدە دەخستەڕوو، سووتاون. میدیاكانی ئیتاڵیا دەڵێن، پێویستیان بە لانیكەم 15 ساڵی ترە بۆ بونیادنانەوەی ئەوەی بەهۆی ئاگرەكەوە لەدەستچووە، كە بووەتە هۆی سووتانی دارستان، لەوەڕگا، داری زەیتوون و چەندین شوێنی تری كشتوكاڵی، ئەمەش جگە لەوەی ئاگرەكە چەندین ئاژەڵی كوشتووە. دوای ڕووداوەكەش، فەڕەنسا و یۆنان چوار فڕۆكەی تایبەت بە كوژاندنەوەی ئاگریان ڕەوانەی ئیتاڵیا كردووە بەمەبەستی هاوكاریكردنیان لە كۆنتڕۆڵكردنی ئاگرەكەدا. هاوكات، میدیاكانی یۆنان بڵاویانكردەوە، ڕووبەرێكی زۆر و ژمارەیەك خانوو لەو وڵاتە بەهۆی كەوتنەوەی ئاگر لە دارستانەكان سووتاون و چەند كەسێكیش بەهۆی ئاگرەكەوە برینداربوون، ئاگركوژێنەوەكانی ئەو وڵاتەش لە هەوڵی كۆنتڕۆڵكردنی ئاگرەكەدان. دەسەڵاتدارانی یۆنان دەڵێن، ئاگرەكە لەنزیك شاری پاتراس كەوتووەتەوە كە سێیەم گەورەترین شاری وڵاتەكەیە. نزیكەی 145 ئاگركوژێنەوە، 50 ئۆتۆمبێلی تایبەت بە كوژاندنەوەی ئاگر و هەشت فڕۆكە و هێلیكۆپتەری ئاگركوژێنەوە بۆ كۆنتڕۆڵكردنی ئاگرەكە جووڵەیان پێ كراوە. ئاگرەكە لە دووریی 210 كیلۆمەتر لە ئەسینای پایتەختی یۆنان كەوتووەتەوە. دەسەڵاتداران دانیشتووانی چوار گوندی ناوچەكە و خەڵكی ناوچە گەشتیارییەكانی كەناراوەكانی لۆگۆسیان گواستوونەتەوە. نەخۆشخانەكانی شاری پاتراس و شاری ئایگیۆ خراونەتە حاڵەتی ئامادەباشی بۆ چارەسەركردنی هەر كەسێك كە بەهۆی ئاگرەكەوە بریندار دەبێت، هێزەكانی سەر بە سوپای وڵاتەكەش جووڵەیان پێ كراوە بۆ رزگاركردنی خەڵك. ئەمەش لە كاتێكدایە، چەند ڕۆژێكە لە توركیا ئاگر لە دارستانەكانی 26 پارێزگا كەوتووەتەوە و بەپێی ئامارە سەرەتاییەكان، تائێستا چوار كەس گیانیان لەدەستداوە و زیاتر لە 270 كەس بریندارن، هەروەها سەدان هەزار دار و زیندەوەر سووتاون.\nئەمەی خوارەوە کۆمەڵێک حەز و خولیایی سەرکردە دیکتاتۆرەکانی جیهان بووە کە شتی سەیر و سەمەرەی تێدایە: -ئەدۆڵف هیتلەر، زۆر حەزی بە وێنەکێشان بووە و سەرسامی کارەکتەرەکانی دیزینی بووە -ماو تسی تۆنگی سەرکردەی چینی، حەزی لە نوسینی هۆندراوە بووە و چەندین هۆندراوەی ڕۆمانسی هەیە. -سەدام حسێن حەزی زۆری بۆ ماسی گرتن هەبووە و ڕۆمانیشی نوسییوە و ئێستا ٤ ڕۆمانی هەیە کە ڕێگە لە بڵاوکردنەوەیان گیراوە یاخود بەناوی خوازراوەوە بڵاوکراونەتەوە. -جۆزێف ستالین، هیوایەتی مێژوو بووە و دەوترێێت ڕۆژانە نزیکەی ٥٠٠ لاپەڕەی لەسەر مێژوو خوێندۆتەوە. -کیم جونگ ئولی سەرۆکی پێشویی کۆریایی باکور زۆر حەزی بەیاری باسکەبووە و هەوادارێکی سەرسەختی مایکل جۆردان بووە. -ئوسامە بن لادن حەزی بەیاری بالە بووە و شارەزایی باشی تێیدا هەبووە\nخەڵك ئێران ڕەتیدەكاتەوە پەیوەندی بە تەقاندنەوەی كەشتییەكەی ئیسرائیلەوە ھەبێت و تەلئەبیبیش ھەڕەشە لە تاران دەكات. سەعید خەتیبزادە وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران ڕایگەیاند، تۆمەتەكانی ئیسرائیل لەبارەی تەقاندنەوەی كەشتییەكەیان لە كەناراوەكانی عومان درۆن و دوورن لە ڕاستییەوە، داواشی كرد تەلئەبیب خۆی بەدوور بگرێت لە بردنی دۆسییەكە بۆ ئەنجومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی. لای خۆشیەوە نافتالی بێنێت، سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیل ڕایگەیاند، بە ھەمان زمان و ڕێگا وەڵامی ئێران دەدەنەوە و لەبەرامبەر تەقاندنەوەی كەشتییەكەیاندا بێدەنگ نابن. ئەمەش لە كاتێكدایە، ئیسرائیل ئێران بە بەرپرسیاری ھێرشكردنە سەر كەشتییەكەی دادنێت كە سەرەتای ئەم ھەفتەیە لە كەناراوەكانی عومان ڕوویدا، پیشتر چەند میدیایەكی ئێرانی ڕایانگەیاندبوو، ھێرشەكە وەڵامێك بووە بۆ ھێرشەكانی ئیسرائیل بۆ سەر فڕۆكەخانەی زەبتە لە سوریا.\nخەڵك فەرماندەی گشتی هێزەكانی سوریای دیموكرات ڕایدەگەیەنێت: پێویستە هێزەكانی توركیا ناوچەكانی عەفرین و سەرێكانی و گرێ سپی جێبهێڵن. مەزڵوم كۆبانێ فەرماندەی گشتی هێزەكانی سوریای دیموكرات (هەسەدە)، لە كۆنفڕانسی ساڵانەی (هەسەدە)دا جەختی لە هەڕەشەی چەكدارانی گروپی تیرۆریستی داعش كردەوە و ڕایگەیاند: بۆ بەرەنگاربوونەوەی گرووپە تیرۆریستییەكان، دەست بە هاوپەیمانێتییەكەیان لەگەڵ هێزە سەربازییەكانی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی لە دژی داعش دەگرن. مەزڵوم كۆبانێ وتیشی، پێویستە هێزەكانی توركیا ناوچەكانی عەفرین و سەرێكانی و گرێ سپی جێبهێڵن و ڕێگە بە هاووڵاتییە خۆجێیەكانی ئەو ناوچانە بدەن بگەڕێنەوە سەر ماڵوحاڵی خۆیان. فەرماندەی گشتی هێزەكانی سوریای دیموكرات ئەوەشی ئاشكرا كرد، هاوپەیمانی نێودەوڵەتی لە كردنەوەی ڕێگە سنوورییەكان شكستیان هێناوە و هاوكارییە مرۆییەكان ناگەنە دەستی ئاوارە و دانیشتووانی ڕۆژئاوا و ڕۆژئاوای سوریا. لەبەشێكی تری وتەكانیدا ئاماژەی بەوەكرد، هەر لە سەرەتای ئاڵۆزبوونی دۆخی سوریادا، جەختیان لە بەردەوامی گفتوگۆكان لەگەڵ حكومەتی دیمەشقدا كردووەتەوە، وتیشی لێدوانەكانی بەشار ئەسەد لەبارەی هێزەكانی هەسەدەوە دوژمنكارانەیە و ڕێگە لە چارەسەركردنی كێشەكان دەگرێت.\nخەڵك سەرۆكی پێشووی ئەمریكا تۆمەتەكانی كۆنگرێسی وڵاتەكەی ڕەتكردەوە كە تۆمەتباریان كردبوو بە گوشار خستەسەر وەزارەتی داد بۆ پووچەڵكردنەوەی ئەنجامی هەڵبژاردنەكانی 2020. دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی پێشووی ئەمریكا لە ڕاگەیەندراوێكدا تۆمەتەكانی كۆنگرێسی وڵاتەكەی ڕەتكردەوە كە تۆمەتباریان كردبوو بە گوشار خستەسەر وەزارەتی داد بۆ پووچەڵكردنەوەی ئەنجامی هەڵبژاردنەكانی 2020، و ڕایگەیاند: دیموكراتەكان چەند بەڵگەنامەیەكیان بڵاوكردووەتەوە كە پەیوەندی بە ساختەكاری لە هەڵبژاردنەكاندا هەیە و بە هەڵە وەك هەوڵدان بۆ پوچەڵكردنەوەی ئەنجامەكان تۆمەتباری دەكەن. ترەمپ ئەوەشی خستەڕوو ئەو هەڵبژاردنە سەرۆكایەتییەی ساڵی ڕابردوو ئەنجامدرا، پڕ بووە لە ساختەكاری و كاری كۆنگرێس ئەوەیە لێكۆڵینەوە لەو ساختەكاریانە بكات، لە بری ئەوەی لێكۆڵینەوە لەو كەسانە بكات كە فێڵ و ساختەكارییەكانیان ئاشكراكردووە.\nخەڵك فەرماندەی ئۆپراسیۆنەكانی بەغدا شكستپێھێنانی ٣ ھێرش و دەست بەسەرداگرتنی ١٨ مووشەكی ڕاگەیاند كە بۆ ھێرشكردنە سەر فڕۆكەخانەی بەغدا ئامادەكرابوون. ئەحمەد سەلیم فەرماندەی ئۆپراسیۆنەكانی بەغدا ڕایگەیاند ، لە چوارچێوەی ئەو ڕێكارانەی بۆ ڕێگریكردن لە بە ئامانجكردنی ناوچەی سەوز و فڕۆكەخانە و نێردە دیپلۆماتییەكان گیراونەتەبەر ، ٣ ھەوڵ بۆ بە ئامانجكردنی فڕۆكەخانەی نێودەوڵەتی بەغدا شكستیان پێھێنراوە و ١٠ مووشەك لە جۆری گراند و ٨ مووشەك لە جۆری كاتیوشا دەستیان بەسەردا گیراوە كە سەرجەمیان ئامادەكراون بۆ بە ئامانجكردنی فڕۆكەخانەی نێودەوڵەتی بەغدا.\nخەڵك سەرۆكی دەستەی وەبەرهێنانی هەرێمی كوردستان ڕایدەگەیەنێت، بەمەبەستی پەرەپێدانی كەرتی وەبەرهێنان لە هەرێم ئەم هەفتەیە سێ شاندی حكومەتی هەرێم سەردانی سێ وڵات دەكەن. د. محەمەد شوكری، سەرۆكی دەستەی وەبەرهێنانی هەرێمی كوردستان بۆ ماڵپەڕی فەرمی پارتی ڕایگەیاندووە، ڕۆژی سێ شەممە شاندێكی هەرێمی كوردستان سەردانی وڵاتی ئیمارات دەكات بۆ ئەوەی لەگەڵ كۆمپانیاكانی ئیمارات كۆببێتەوە لەسەر كاری وەبەرھێنان و پرسە ئابوورییەكان. ڕاشیگەیاندووە، شاندێكی دیكەی ئێمە سەردانی وڵاتی ئیتاڵیا دەكات بە هاوبەشی لەگەڵ وەزارەتی بازرگانی و پیشەسازی بۆ كاری پیشەسازی و دواتر شاندێكی هاوبەشی دەستەی وەبەرھێنان و كشتوكاڵ و بازرگانی و پیشەسازی سەردانی وڵاتی ھۆڵەندا دەكات. ئاشكراشیكردووە، سەردانی شاندی كشتوكاڵ بەمەبەستی پڕۆژە نوێیەكانی كشتوكاڵ و سوود وەرگرتنە لە تەكنەلۆژیای كشتوكاڵ و هەماهەنگی زیاتر لەگەڵ كۆمپانیاكانی هۆڵەندا، كە كارێكی باش لە ھەرێم دەكەن، كە ئەو كارگەیەی لە ڕوڤیا كراوەتەوە بۆ بەرھەمھێنانی جبس بە ھاوبەشی لەگەڵ ھۆڵەندایە، بۆیە كاری زیاتر دەكەین بۆ ئەوەی بتوانن كاری باشتر بۆ ھەرێمی كوردستان بكرێت.\nبەفڕۆكەی بێفڕۆكەوان هێرشكرایەسەر فڕۆكەخانەی بەغدا\nهەواڵ بڵاوکراوەتەوە: 14/06/2021\nفڕۆكەخانەی نێودەوڵەتی بەغدا بەیانی ئەمڕۆ دوو شەممە بە فڕۆكەی درۆنی بێفڕۆكەوان هێرشیكرایەسەر، ئەمە دوای 4 رۆژ لە هێرشێكی دیكە.\nسەرچاوە ئەمنییەكانی عێراق رایانگەیاند بەیانی ئەمڕۆ دوو شەممە فڕۆكەخانەی نێودەوڵەتی بەغدا بە فڕۆكەی درۆنی بێفڕۆكەوان هێرشیكرایەسەر كە هێزەكانی ئەمریكای تێدا نیشتەجێیە، بەڵام هیچ زیانێكی مرۆیی و ماڵی نەبووە، پێش چواریش هێرشێكی دیكە كرایەسەر هەمان شوێن لەنێو فڕۆكەخانەی نێودەوڵەتی بەغدا.\nبەپێی سەرچاوەكان، سیستمی بەرگری ئەمریكایی شكستی هێناوە لە بەرەنگاربوونەوەی فڕۆكە درۆنەكە.\nرۆژی پێنج شەممەی رابردوو بنكەی هێزە ئەمریكاییەكان لەنێو فڕۆكەخانەی نێودەوڵەتی بەغدا هێرشی بە فڕۆكەی درۆن كرایە سەر.\nمیلیشیاكانی نزیك لە ئێران لە ماوەكانی رابردوودا لە هێرشەكانیاندا بۆ سەر هێزە ئەمریكاییەكان لە عێراق فڕۆكەی بێفڕۆكەوان درۆن بەكاردەهێنن.\nئەو پارچە گۆشتە بە برژانگتەوە هەیە؟ ئایا کاری چییە؟\nئەمەی خوارەوە کۆمەڵێک حەز و خولیایی سەرکردە دیکتاتۆرەکانی جیهان بووە کە شتی سەیر و سەمەرەی تێدایە: -ئەدۆڵف…\nدایک و باوکەکان هەوڵدەدەن کە منداڵەکانیان بەڕەوشتبن و بەرپرسیاریەتی کارەکانی خۆیان هەڵگرن.داوای لێبوردن بەشێکی…\nئەمەی خوارەوە چەند زیانێکی مەترسیداری خەوتنە بە ستیانەوە کە پێویستە وریایی بیت: -خاوكردنه‌وه‌ی سوڕی خوێن: خه‌وتن…\nكۆمه‌ڵێك كار هه‌یه كه به‌شیك له پیاوان به‌رامبه‌ر ژنه‌كانیان ئه‌نجامی ده‌ده‌ن كه وه‌ك له كورده‌واریدا…\nخەڵك لیژنە هاوبەشەكانی قائیمقامیەتی ڕانیە بەهاوكاری یاریدەدەرێتی ئاسایشی شارەدێی…\nخەڵك بەڕێوەبەرایەتی كۆنتڕۆڵی جۆری دەرمان ڕایدەگەیەنێت، حەوت كۆمپانیای دەرمان لە…\nخەڵك وەزارەتی پەروەردەی حكومەتی هەرێمی كوردستان لە ڕاگەیەنراوێكدا و داوا لە مامۆستایان…\nخەڵك ئاگرێك لە دوورگەی ساردینیا لە ئیتاڵیا كەوتووەتەوە، تا ئێستا بووەتە هۆی دەربەدەربوونی…\nئه‌رشیفه‌کان مانگێک دیاری بکه ئاب 2021 (56) ته‌مموز 2021 (1582) حوزه‌یران 2021 (1593) ئایار 2021 (1622) نیسان 2021 (1647) ئازار 2021 (1663) شوبات 2021 (1621) كانونی دووه‌م 2021 (1187) كانونی یه‌كه‌م 2020 (62)


نووچە نێت | ڕاستگۆیی بێ لایەنی| دەزگاى هەواڵگرى توركيا و سووريا لە بەغدا كۆدەبنەوە\nدەزگاى هەواڵگرى توركيا و سووريا لە بەغدا كۆدەبنەوە\nSeptember 2021 05 - 23:34:36\nرۆژنامەى (Türkiye Gazetesi) لە راپۆرتێكيدا، ئاشكراى دەكات، لە ماوەيەكى نزيكدا، چاوەڕێ دەکرێ هاكان فيدان سەرۆكى دەزگاى هەواڵگرى توركيا و عەلى مەملوكى سەرۆكى دەزگاى هەواڵگرى سووريا لە بەغدا كۆببنەوە.\nسەبارەت بە ناوەڕۆكى ديدارەكە، بەرپرسانى توركيا، ئاماژە بەوە دەكەن، لەو كۆبوونەوەيە چەند پرسێكى نێوانيان تاوتوێ دەكرێت.\nئيسماعيل حەقى پەكين سەرۆكى پێشووترى دەزگاى هەواڵگرى توركيا ئەو ديدارە بە مێژوويى وەسف دەكات، بە سەرەتايەكى باشى دەزانێت بۆ دەستێكردنەوەى هەماهەنگى نێوانيان، بەهۆى ئەوەى پەيوەندى نێوان توركيا و سووريا بەهۆى هەڵگيرسانى شەڕى ناوخۆى سووريا لە ناوەڕاستى (٢٠١١) تێكچووە، ئەوەش زيانى گەورەى ئابوورى و مەعنەوى بەر هەردوولا كەوتووە.\nلەبەشێكى ترى قسەكانى ئاماژەى بەوەكرد، "ئەو پرۆسەيە لە چوارچێوەى دەوڵەتانى وەك رووسيا و ئێران بەرێوە دەچێت، ئەو بەرەوپێشچوونەى لەگەڵ هاكان فيدان دەستى پێكردووە، دەبێتە چالاكردنەوەى كەناڵە ديپلۆماسيى و سياسيەكانى نێوان هەردوو وڵات، سەرەتايەك دەبێت بۆ قۆناغى نوێ".\nئەو بەرپرسە هەواڵگرييە جەختى لەسەر ئەوەش كردەوە، "فيدان و مەملوك لەو كۆبوونەوەيان لە بەغدا، باس لە پرسى پارتى كرێكاران و پەنابەرانى ئەو ناوچانەى سووريا دەكەن، كە پەيوەستە بە توركيا، بەتايبەت ئيديليب و دەرعا، هەروەها گفتوگۆ لەسەر دانانى نەخشەرێگەيەكى نوێ دەكەن بۆ قۆناغى داهاتوو."\nسەبارەت بە هۆكارى ئەو كۆبوونەوەيە، ئەو بەرپرسە رايگەياند، "ئەو كۆبوونەوەيە پەيوەستە بەديدارى لووتكەى بەغدا و ئاساييبوونەوەى پەيوەندى توركيا و ئيمارات و سعوودييە".\nراپۆرتەكە ئاماژە بەوەش دەكات، ئەوە دووەم ديدارى نێوان دەزگاى هەواڵگرى سووريا و توركيايە، لە مانگى كانوونى دووەمى (٢٠٢٠) سەرۆكى هەردوو دەزگا لە مۆسكۆ كۆبوونەوە.\nنوزەت چيچك سەرنووسەرى رۆژنامەى (ئينديپندنتى توركى) جەختى لەسەر ئەوە كردەوە، "سياسەتى ئاكپارتى بەرانبەر وڵاتانى ناوچەكە گۆڕاوە، بەتايبەت ميسڕ و سووريا و عێراق".\nلە بەشێكى ترى قسەكانى گوتى، "بەهۆى دۆخى ئەفغانستان و كشانەوەى ئەمريكا لەو وڵاتە، ناوچەكە تووشى دڵەڕاوكێ بووە، ئەو وڵاتانەش متمانەيان بە ئەمريكا نەماوە، لەوانەيە رۆژێك بێت پشتيان تێبكات".\nپێشترين شا عەبدوڵاى دووەم ئاشكراى كرد بوو، نێوەندگيرى لە نێوان توركيا و كردووە، ئەوەش بووە هۆكارى توانەوەى بەستەڵەكى نێوانيان.\nپرسى پەنابەران پرسێكى ئاڵۆزى ناوخۆى توركيايە، بۆتە هۆى زيادبوونى جياكارى رەگەزى لە دژيان، بەهۆيەوە سوورييەكان لە دۆخێكى ناخۆش دەژين.\nچاودێران پێيان وايە، پرسى پەنابەرانى سووريا لە چوارچێوەى هەڵبژاردنەكانى (٢٠٢٣) توركيايە، لە پێشتر كەمال كلچيدارئۆغلۆ سەرۆكى پارتى گەلى كۆمارى ئۆپۆزسيۆن (جەهەپە) چەند جارێك بەڵێنى دابوو، كە كار بۆ گەڕانەوەى ئاوارەكانى سووريا بكات.\nلە لايەكى تريشەوە ميراڵ ئەكشنار سەرۆكى میرال ئەكشنار سەرۆكى پارتى چاكه "ئیى پارتى İYİ Party ئامادەيى خۆى نيشاندا بوو، كە سەردانى ديمەشق بكات بۆ كۆبوونەوە، لەگەڵ دەسەڵاتدارانى سووريا، لە پێناو چارەسەكردنى پرسى ئاوارەكانى ئەو وڵاتە لە توركيا.\nئەمريكا و ناتۆ سزاى رانەگەيندراو بەسەر توركيادا دەسەپێنن\nتوركيا كوژرانى دوو سەربازى وڵاتەكەى لە سووريا راگەياند\nسه‌رۆك كۆماری پێشووی توركیا دوایه‌كی ئه‌ردۆغان ره‌ت ده‌كاته‌وه\nئەمريكا چاوەڕوانى كشانەوەى كۆتا سەربازى توركيایە لە قوبڕس\nتوركيا و قوبرس چاودێرى فرۆشتنى نەوتى سووريا دەكەن\nئەردۆغان و بن زايد پەیوەندییەکى تەلەفۆنیان ئەنجامدا\nتوركیا ئاماده‌یه له‌گه‌ڵ ئەرمینیا په‌یوه‌ندییه‌كانی ئاسایی بكاته‌وه


٢٠:١١٢٠:١١، ١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ جیاوازی مێژوو +٨١٢ ئەسەداوا  سەیدجەمال ھەنووکە تاگ: دەستکاریی دیداری\n٢٠:٠٦٢٠:٠٦، ١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ جیاوازی مێژوو +٤١٩ ئەسەداوا  شێراوام نەبیستووە+ئایین تاگ: دەستکاریی دیداری\n٠٣:٥٩٠٣:٥٩، ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ جیاوازی مێژوو +٢٩٢ ن وتووێژ:مەمالیکی عێراق  مەملووک ھەنووکە تاگ: دەستکاریکەری ویکیدەقی ٢٠١٧\n٢١:٥٥٢١:٥٥، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٢ جیاوازی مێژوو +٤ وتووێژ:محەممەد  سھ تاگ: دەستکاریکەری ویکیدەقی ٢٠١٧\n٢١:٥٤٢١:٥٤، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٢ جیاوازی مێژوو +١٬٢١٣ وتووێژ:محەممەد  ←هەوڵدان: وتارەکە تەواو درێژە تاگ: دەستکاریکەری ویکیدەقی ٢٠١٧\n٠٢:٢٨٠٢:٢٨، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٢ جیاوازی مێژوو +٦١٦ وتووێژ:محەممەد  ←هەوڵدان: و تاگ: دەستکاریکەری ویکیدەقی ٢٠١٧\n١٦:٢٠١٦:٢٠، ٢٩ی ئازاری ٢٠٢٢ جیاوازی مێژوو ٠ ب ستوودیۆکانی وێنەی جووڵاوی واڵت دیزنی  Pirehelokan پەڕەی وێنەی جوڵاوی ستۆدیۆکانی واڵت دیزنیی گواستەوە بۆ ستوودیۆکانی وێنەی جووڵاوی واڵت دیزنی: جوڵاومان نیە. جووڵاو دروستە. لە کوردیدا ناو+ئاوڵناو+ناو(جێناو)


پەروەردەکردنی منداڵان بە لێبووردن… رەزا شوان – Dengekan\nbyRaza Shwan\tJanuary 7, 2018\tGeneral, Kids Literature\nمنداڵە چاوگەش و شیرین و خۆشەویستەکانمان، نەوەی ئەمـڕۆن و هیـوای داهاتووی کـورد و کوردسـتانن.. بە نرخترین سامان و سەرمایەی گەلەکەمانن.. گۆشکردن و پەروەردەکردنیان بە دروستی و ئاراستەکردنیان بە راستی ئەرکێکی پێویست و پیرۆزی ئەستۆی خیزان و قوتابخانە و کۆمەڵگا و هەموو هیواخوازێکی داهاتوویەکی باشتر و شیاوتر و گەشترە بۆ کورد و کوردستان.. پێویستە لە منداڵییەوە بە بەها پیرۆزەکان و پرەنسیپە بەرزە نیشتمانییەکان و مرۆڤایەتییەکان پەروەردەیان بکەین.. لە منداڵییەوە بە بنەما سەرەکییە ئەرێنییەکانی ژیان و سازان و پێکەوە هەڵکردن ئاشنایان بکەین.. بۆ ئەوەی ببن بە کەسایەتی بڕوابەخۆ و گەشبین و سەرکەوتوو.. ببن بە تاکی دروست و خێربەخش.. ببن بە کۆڵەکە و کاریتەی تەبایی و خۆشبەختی کۆمەڵگای کوردیمان. پێویستە وا پەروەردەیان بکەین، کە شانازی بە ناسنامەی کوردستانی بوونی خۆیانەوە بکەن و هەستی هاوبەستەبوونیان بۆ شارستانییەت و بۆ مرۆڤایەتی هەبێت.. هەر لە منداڵییەوە منداڵەکانمان بە رۆشنبیریی برایەتی و خۆشکایەتی و هاوڕێتی و کەسایەتی و قبووڵکردنی یەکتری و رێز و خۆشەویسی و یەکسانی و دادپەروەری و هـاومافی و رێزگرتن و خۆشەویستی کەسانی تر و کرانەوە بەڕووی کولتوور و کۆمەڵگاکانی تر و باشخوازی و ئاشتییخوازی و لێبووردن و بەخشین پەروەردەیان بکەین.. لە منداڵییەوە لە هەموو شێوەیەکی دەمارگیری و توندوتیژی و رەگەزپەرستی و تونـدڕەوی ئاینی و تایفی و خۆپەرستی و کەسنەویستی دووریان بخەینەوە.. ئەمەش ئەرکێکی پێویست و پیرۆزی هەموومانە، کە بەم بەها و پرەنسیپ و رەوشتە جوانانە پەروەردەیان بکەین.\nپەروەردەکردن و راهێنانی منداڵان بەو بەها و پرەنسیپانە، لە شەو و رۆژێک دا نایەنە دی، پێویستیان بە سنگفراوانی و دەروون گەورەیی و پشوودرێژی و خۆڕاگرتن هەیە.. پێویستیان بە پلان و بەرنامەڕێژی هەنگاو بە هەنگاو هەیە.. تا دڵنیابین کە ئەنجامەکان ئەرێنی دەبن و بە درێژی ژیانی منداڵان کاریگەری و رەنگدانەوەیەکی ئەرێنییان لەسەر ژیانی خۆیان و لەسەر کۆمەڵگای کوردیشمان دەبن.\nیەکێک لەو بەها پیرۆزانەی ناومان بردن (لێـبووردن)ـە، کە هەموو ئاینە ئاسمانییەکان و تیۆرە پەروەردەییەکان، جەختیان لەسەر گرنگییەکانی بەهای لێبووردن و بەخشین کردۆتەوە، کە یەکێکە لە هەرە خەسڵەتە جوانەکان و پرەنسیپە بەرزەکانی مرۆڤ.\nئامانجی پەروەردەی نوێ لە ئەمڕۆدا، بە ئاراستەی بنیاتنانی رۆشنبیری ئاشتی و هەستپاکی و سۆز و رووحی مرۆڤایەتی و بەهـای لێبووردنە، دژایەتیکردنی هەموو شێوەکانی توندوتیژی و دەمارگیری و زاڵبوون و خۆسەپاندن و چەوسانەوەیە.. لە بنەڕەتیش دا، پەروەردە لەسەر بنەمای بەهای لێبووردن و ئاشتی و ئازادی مرۆڤ و لێبووردە هاتۆتە کایەوە.. بۆیە پێویستە سیاسەت و داڕشتنی پەیڕەو و پرۆگرامەکانی فێرکردن و خوێندن، لە هەموو قۆناغ و ئاستەکان دا، لە باخچەی منداڵانەوە تا دەگاتە خوێندکارانی زانکۆکان، هەموو هاوکاربن لە روندان و شیرینکردن و بەرجەستەکردنی پرەنسیپەکانی پێکەوەژیان و سازان و لەیەکگەیشتن و لێبووردن و خۆشەویستی و رێز و رێزگرتن لە را و بۆچوونی جیاواز.. پەروەردەکردن و ئاراستەکردنی دروستی منداڵان هۆکاری پێکەوەژیان و گونجان و سازانە، نەک هۆکاری ململانێ و بەربەرەکانی.\n(هيلین کیللەر) دەڵێ:”باشـترین دەرئەنجـام لە پـەروەردەدا لێــبووردنە”\nلێبووردن زمانێکی نەرم و شیرینە، چەمکێکە واتای بەخشین لە کاتی توانا و هێزدا دەگەیەنێت.. پێویستە لە منداڵيیەوە منداڵەکانمان فێری ئەم زمان و چەمکە بکەین.. لێبووردن دروشمێک نییە بوترێ یا بەرزبکرێتەوە، بەڵکو لێبووردن دۆخێکی دەروونی و رەوشتی و کۆمەڵایەتییە، کە لە ویژدانی منداڵان دا دەڕوێت.. لێبووردنیش لە خودەوە دەستپێدەکات، ئینجا لە کەسانی تر.\nگەر بە منداڵی خۆماندا بچینەوە، ئەو یادەوەرییانەمان دێتەوە یاد و بەرچاومان، کە زۆر جار لەگەڵ خوشک و بـرا و هاوڕێکانمان دا، ناکۆکی دەکەوتە نێوانمان.. تووڕە و زیـز دەبووین، بەڵام لە دڵمان ناگرت و زۆری ناخایاند، بە ئەوپەڕی دڵپاکی و هەستپاکییەوە دەستمان لە ملی یەکتری دەکرد و داوای لێبووردن و بەخشینمان لە یەکتری دەکرد و ئاشت دەبووینەوە و لاپەڕەیەکی نوێی دڵپاکی و بێتاوانیمان هەڵدەدایەوە.. بـەڵام کە گەورە بووین و گـرفت و کێشەکانمان زیادیان کرد، توانای لێبووردن و بەخشینمان کەمتربوونەوە.. دەرفەت بە بەرانبەرەکانمان نادەین بە کە خۆیان دا بچنەوە.\nئێمە هەموومان پێویستیمان بە یەکتری هەیە.. با دڵپـاکی و بێـتاوانی و لێبووردن و بەخشینی منداڵیمان بگەڕێنینەوە.. بە دڵێکی گەورە و بێ رق و کینە لەگەڵ هاوڕێ و دراوسێ و کەسوکار و کەسانی تردا، بە نەرمی و رێزەوە گفتوگۆ و رەفتار بکەین.\nبا لە ناخی دڵمانەوە، دروشمی ژیانمان، ئاشتی و لێبووردن و تەبایی و سازان بێت.. با هەردەم دەستپێشخەربین لە لێبووردن و بەخشین، ئەمەش مایەی ویژدان ئاسوودەییە.\nلێبووردن ئەوەیە کە تۆ لە خراپە و هەڵەی کەسانی تر ببووریت و بیان بەخشیت، بیر لە لۆژیکی وەڵامدانەوەی خراپە بە خراپە، یان تۆڵە بە تۆڵە نەکەیتەوە.. تۆڵەسەندنەوە کێشەکان قووڵتر دەکاتەوە و توندوتیژییەکی زیاتر و کارەساتی خراپتری لێدەکەوێتەوە.\nهەندێ کەس بە هەڵە لە لێبووردن گەیشتوون، پێیان وایە کە لێبووردن و بەخشین لە لاوازی و بێتواناییە.. کەسانی لێبووردە توانای رووبەڕووبوونەوە و تۆڵەسەندنەوەیان نییە.. ئەمەش بۆچوونێكی هەڵەیە، بۆ ئەوەی واتێنەگەن کە کەسانی لێبووردە لاوازن و بەزیون و توانای بەرپەچدانەوەیان نییە.. پێویستە ئەوە بزانن کە یەکێک لە بنەماکانی لێبووردن ئەوەیە کە لێبووردن لە خەسڵەتە جـوان و ئەرێنـییەکانی مـرۆڤە. کەسانی لێبووردە دەروون گەورە و سنگ فراوان و ژیـر و دووربینن، لە توانـا و بەهـێزی دا دەبوورن و دەبەخشن.. لە راستیش دا، لێبووردن باشترین تۆڵەسەندنەوەیە.. ئەو دڵەی کە پڕبێت لە سـۆز و لێبووردن و بەخشـین و رێـز و ئاشتیخوازی و سازان و گونجـان، دڵێکە پڕ لە ئاسوودەیی و خۆشەویستییە، دڵێکە کە جێی رق و کینە و تونـدوتیژی و دەمارگیری و چەوسانەوە و تۆڵسەندنەوە و خراپەخـوازیی لێنابێتەوە. لە راستیش دا\nلێبووردن و بەخشین گەورەتین تۆڵەسەندنەوەیە.\n(مەهاتما گاندي) دەڵێ:” لاواز ناتوانێت ببوورێت، لێبووردن لە خەسڵەتی بەهێزەکانە” (جەواهـیر لال نەهرۆ) ش دەڵێت:” تەنیا دەروون گەورەکان دەزانن لێببوورن چـۆنە”\nزۆر لە لێکۆڵینەوە دەروونییەکان و رەوشتییەکان و پزیشکییەکان لە زۆر لە زانکۆکانی جیهان دا، لەوانەش لە زانکۆی (کۆلۆمبـیا) ی ئینگلتەرا، ئەوەیان بۆ دەرکەوتووە، کە لێبووردن و بەخشین گەلێ سوودی تەندروستی و دەروونی و کۆمەڵایەتی و ژیانییان بە کەسی لێبووردە بەخشیوە.. ئەوەشیان بۆ ساغ بۆتەوە کە ئەو ئارامی و ئاشتییەی لە ئەنجامی لێبووردن و بەخشین دا دێنەدی، بەرگریی لەش خۆشتردەکەن، ئەم راستییەش ئەو رووگەشییەیە کە بە دەموچاوی لێبووردەوە دەردەکەوێت.\nئەوەش دەزانین کە لێبووردن و بەخشین بەهـا و پرەنسیپێکی رەمەکی بۆماوە نییە، کە لە باوباپیرانمانەوە بۆمان مابێتەوە، بەڵکو لێبووردن وەرگرتن و فێربوونە.\nشارەزایانی ئەم بوارە، هاوڕان لەسەر ئەوەی کە رۆشنبیری لێبووردن و بەخشین لە خێزانەوە دەست پێدەکات، خێزان رۆڵێکی گەورەی هەیە لە روواندنی ئەم پرەنسیپە مۆڤایەتییە لە هۆش و دەروونی منداڵان دا، گەر پەیوەندییەکانی نێوان دایک و باوک و خوشک و براکان، ئەرێنی بن و لەسەر بنەمای خۆشەویستی و رێز و نەرم و نیانی و ئەرکەکـان و مافەکـان و بەرپرسێتی بنیاتنرابن، نەک لەسەر بنەمای توندوتیژی و بێڕێزی و ناکۆکی و ناتەبایی و رق و کینە و خۆپەرستی و خۆسەپاندن و چەوسانەوە بنیاتنرابن.. ئەو ماڵەی کە لێبووردن و بەخشین باڵی بەسەردا نەکێشابێت.. هۆکارێکە بۆ بڵاوبوونەوەی توندوتیژی و کەش و هەوایەکی دیکتاتۆری و نائارامی و بێڕێزی و یەکتری قبووڵنەکردن و رەتکردنەوەی را و بۆچوونی جیاواز و نەسازان و نەگونجان.\nدیکتاتۆریەتیش لە خێزان دا بێت، یا لە دەسەڵاتی حوکمڕانی وڵات دا بێت. هۆکارێکە بۆ زمان زبـری و توندوتیژی و نەسازان و بێبڕوای و پێکەوەهەڵنەکردن و ناسەقامگیری. هەر ئەم کەشە نالەبارەش، هەستی رق و کینە و توندوتیژی خۆشتر دەکات.\nزۆر بە کورتی و بە چڕی، چەند خاڵێکی گرنگ دەخەینە بەرچاوی دایکـان و باوکـان، بەو مەبەستی کە سوودیان لێوەربگرن، بۆ روواندنی بەهـای لێبووردن و بەخشین لە هۆش و لە دەروونی جگەرگۆشەکانیان دا.. زۆر گرنگە هەر لە منداڵییەوە بەم بەها و پرەنسیپە ئەرێنییانە منداڵەکانتان پەروەردە بکەن و رایان بهێن:\n١ـ پیویستە دایکان و باوکان ببن بە پێشەنگ و بە نموونە، بۆ منداڵەکانیان، ئەگەر ئەوان لە یەکتری ببووردەن و ببەخشن، زمان نەرم و سازاو و گونجاوبن، بە دڵنیاییەوە منداڵەکانیشیان چاویان لێدەکەن، لەوانەوە فیری بەهـای لێبووردن و بەخشین دەبن.\n٢ـ پێویستە منداڵەکانتان بەم بەها و پرەنسیپانە پەروەردەبکەن و لایان شیرین بکەن: لێبووردن و بەخشین، دەستپێشخەری لە لێبووردن، خۆشەویستی، رێزگرتن، سازان و گونجان، قبوڵکردنی یەکتری، پێکەوە ژیـان، رێزگـرتن لە کەسانی تر و لە را و لە بۆچوونی جیاوازیان، زمـان نەرمی و شیرینی، راستگۆیی، یەکسانی، دادپەروەری، ئازادیخوازی، ئاشتیخوازی، دڵسۆزی، نیشتمان پەروەری، هاوڕێتی، مرۆڤایەتی، چاکەخـوازی، دەستپاکی، ئەمکـداری، پێشکەوتنخوازی، داهێنانخوازی،.. هاد.\n٣ـ منداڵان زۆر حەز لە چیرۆک دەکەن، ئەم حەزەیان بقۆزنەوە، ئەو چیرۆکانەیان بۆ بگـێڕنەوە و بخـوێننەوە، کە مەبەستی لێبووردن و بەخشینیان لەخۆگـرتوون.\n٤ـ ئافەرین و ستایشی ئەو منداڵەتان بکەن، کە دەستپێشکەربێت لە لێبووردن و لە بەخشین دا، لەو هەڵانەی کە خوشک و براکانی یا هاوڕێکانی یا کەسانی تر دەرهەق بە ئەم کردیان یا بیکەن، وەکو هەڵویستێکی ئەرێنی بەرز بنرخێنن تا درێژەی پێبدات.. گەر خەڵاتیان بکەن، دەبێتە هاندەرێکی بەهێز تا زیاتر درێژە بەم رەوشتە جوانەیان بدەن.\n٥ـ کە کێشە و ناکۆکییەک لە نێوان منداڵەکانتان یا لەگەڵ هاوڕێکانیان رووبدات.. ئێوەی دایکان و باوکان، خێرا خۆتان تێهەڵمەقورتێنن.. بواریان بدەن و بـزانن کە چۆن خۆیان ئەو کێشانە چارەسەر دەکەن و لە یەکتری دەبوورن و دەبەخشن و ئاشت دەبنەوە.\n٦ـ کە منداڵێکتان لەگەڵ خوشک و برایەکی یا هاوڕێیەکی کێشەیان دەبێت و تووڕەدەبن و یەکتری بە خەتابار دەزانن.. یەکسەر و گەرماوگەرم زۆر لە منداڵەکەتان مەکەن و ناچاری مەکەن کە بە نابەدڵی بچێت داوای لێبووردن لەو کەسە بکات، چونکە هێشتا لەسەر تووڕەیی و رقـە، با ساردبێتەوە، ئینجا بە نەرمی و بە هێمنی و بە شێوازێکی گونجاو قەناعەتی پێبکەن و پەشیمانی بکەونەوە و هـانی بدەن کە دەستپێشخەری لە لێبووردن و بەخشین دا بکات، بچێت داوای لێبووردن لە هاوڕێکەی بکات و ئاشت ببنەوە.. ئافـەرین و ستایش هەردووکـیان بکەن و.. ئەوەشیان پێ بڵێ کە منداڵی لێبووردە لە لای هەمـوو کەسێ خۆشەویست و رێـزدارە.\n٧ـ وریابن هیچ جیاوازییەک لە نێوان منداڵەکانتان دا مەکەن.. لەگەڵ منداڵانی ترديش دا بەراوردیـان مەکەن.. ئەگینا دەبێتە هۆکارێک بۆ رق و کینە تونـدوتیژی و ئـیرەیی.\n٨ـ بێگومان قوتابخـانەش رۆڵێکی گرنگی هـەیە، لە چەسپاندنی بەهـای لێبووردن و بەخشین و لە شیرین کردنی پرەنسیپە بەرزەکان دا، هاوکاریتان لەگەڵ قوتابخانەدا بۆ هێنانەدی ئەم مەبەست و ئامانجانە زۆر پێویستە.\n٩ـ کۆمەڵگـاش رۆڵی خـۆی هەیە، لە بنیاتنانی رۆشنبیری لێبووردن و قبووڵکردنی یەکتری تاکەکان دا. گەر پێکهاتەی کۆمەڵایەتی و پەیوەندییەکان لەسەر بنەمای ئاشتی و رێـز و خۆشەویستی و هاوکاری و هاوچارەنووسازی وماف و ئەرکەکان بنیات نرابێت.\n١٠ـ گەر منداڵێکتان لە یەکێکیان بووری و بەخشی، بە منداڵێکی ئازا و ژیر و لێبووردە ناوی بەرن.. بەڵام ئەگەر بەو چاوەوە لێیبڕوانن، کە گـێل و گەمـژە و ترسنۆکە، یا بە نەفس نزم و سووک ناوی بەرن، ئەم بۆچوونە هەڵەیەتان دەبێتە هاندەر و هۆکارێک بۆ ئەوەی کە لە جاری داهاتوودا، دووقات تۆڵە بکاتەوە و ئامادە نەبێت لە کەس ببوورێت.\nئاشکرایە کە لەم سەردەمەدا، رێژەیەکی زۆری منـداڵان و گەورەکـان، بوونەیە قوربانی توندوتـیژی و دەمارگـیری و جیـاوازی و دڵـڕەقی و رەگەزپـەرستی و چەوسـانەوە و شەڕ و ئاژاوە و نادادپەروەری و لاوازبوونی پەیوەندییە کۆمەڵەیەتییەکان و تێکچوونی شیرازەی خێزانی و زاڵبوونی هەژموونی زمان زبری و ناسەقامگیری.. بۆیە ئەمـڕۆدا لە هەموو سەردەمێ زیـاتر پێویستیمان بە رۆشـنبیری لێـبووردن و بەخشـین و زمـان نەرمی و سنگ فراوانی و یەکتری قبووڵکردن و پێکەوەژیان و تەبایی و سازان هەیە.\nPrevious بۆساڵی تازه … فه‌رهادئه‌حمه‌دبه‌رزنجی\nNext باشترین كاری حزبه‌كانی كوردستان له‌م كاته‌دا ئه‌وه‌یه كه هیچ كار نه‌كه‌ن … عیماد عه‌لی\nبۆچی بەسەرۆکی ئەمریکا دەڵێن سەرۆکی جیهان؟ … محمد باپیر


لیژنەی ڕۆشنبیری لەگەڵ بەڕێوبەری گشتیی ڕۆشنبیری و ھونەریی تورکمانی کۆبووەوە\nبەبه‌مەستی گفتوگۆکردن لەسەر کێشەو گرفتە ڕۆشنبیری و کلتوورییەکانی پێكهاته‌ی تورکمان، ئەمڕۆ دووشەمە 2021/2/22، لیژنەی ڕۆشنبیری و کۆمەڵگەی مەدەنی و وەرزش و لاوان، بەسەرپەرشتیی سەلمە فاتح سەرۆکی لیژنەو ئامادەبوونی ژمارەیەک لەئەندامان و ڕاوێژکارانی لیژنه‌كه، پێشوازیی لە گەیلان نەجمەدین بەڕێوبەری گشتیی ڕۆشنبیری و ھونەریی تورکمانیی سەر بەوەزارەتی ڕۆشنبیریی حکومەتی ھەرێمی کوردستان کرد.\nلەدیدارێکدا گفتوگۆ کرا لەسەر کێشەو گرفتەکانی پێکھاتەی تورکمان لەبواری ڕۆشنبیری و کلتووری و ھونەری و وەرزشی، لەوبارەیەوە بەڕێوبەری گشتیی ڕۆشنبیری و ھونەریی تورکمانی لەیاداشتێکدا داواکارییەکانی ئاراستەی لیژنەی ڕۆشنبیری کردو داوای پاڵپشتیی لەئەندامانی لیژنەكه‌ی په‌رله‌مان کرد.\nدواتر سەرۆک و ئەندامانی لیژنەى رۆشنبیریى په‌رله‌مان بەگرنگییەوە باسیان لەپێکەوەژیانی ئاینی و نەتەوەیی لەھەرێمی کوردستان کردو پشتیوانی و پاڵپشتیی خۆیان بۆ داواکارییەکان دەربڕی و بڕیاردرا لەکۆبوونەوەی داھاتووی لیژنەكه دوای وەرگرتنی ڕای ئەندامانی لیژنە کاری پێویست لەسەر داواکارییەکانیان بكرێت.\nدووشەممە, 22 شوبات 2021 15:09\nLizhnay Roshnbiri Lagal B.G.R.Turkmani Kobuwawa


ئەمنى بەعس و ئاساییشى سلێمانى ... ئەمەیان بۆ ئاوڕدانەوە.\nهاوتەمەنەکانى ئێمەومانان ، ئەوانەى لە سایەى سەردەمى بەعس دا ژیاون هەموو ئەزانین کە ناوى ئەمن بهاتایە بارى دەروونیمان تێک ئەچوو ، ئەمن ئەو دەزگا سەرکوتکەرە بوو گشتمان سڵمان لێ ئەکردەوە ، خوا نەکردە کەس کارى پێیان نەکەوتایە و ڕێى نەبردایەتە فەرمانگە ترسناکەکەیان، چونکە یان تێهەڵدراو وە یان لەکەدار ئەبووى، دەزگایەکى ئابڕوو تکاو و بەدناو و قێزەون ، مەترسیدار و مەرگبار ، دەزگایەک بوو پیشەى تۆقاندنى خەڵک بوو و لەم ڕووەوە هەرچى دەربارەى بووترێ ئەستەمە وێناى ڕاستەقینەى بکرێ ، بەڵام ئەوەى من ئەمەوێ بیڵێم ئەوە نیە ، بەڵکو قسە کردن لە سەر دوو کارمەندى لاوى ئاساییشى بەکرەجۆیە ( هاوکار و کۆژیر ) لە ژوورێکى بچکۆلەدا کە هەر لە ژوورە تاکه‌که‌سییه‌کانی زوو ئەچوو ، لە جیاتى کێبڵ و قامچى و شوێنى هەڵواسین و فەلاقە ، مێز و کۆمپیوتەر و کورسى لێ بوو ، لە جیاتى دانەجیڕە و جنێو و سووکایه‌تیی جەلاد ، پێشوازى گەرم و ڕوخسارى بە پێکەنین ، لە جیاتى پیاوکوژ دوو کارمەندى ماندوو نەناسى لێ بوو بە لێبووردەییەوە کارى هاووڵاتییانیان ڕائەپەڕاند.\nبەش بە حاڵى خۆم لە سەردانى فەرمانگەکان جاڕسم ، هێندە ساردى و کەمتەرخەمى ئەبینم جیقڵدانەم بە بەریەوە نامێنیێت و تووشى بێزارى ئەبم، دوژمنى بەرتیلم بەڵام لە داخى کارمەندى غەمساردى ئەم سەردەمە بۆم بکرێت دەمى پۆلیسى بەردەم خەستەخانە بە پاقڵاوە سواغ ئەدەم ، یان لایەکى گیرفانى پرسگەیەکى فەرمانگەکان بە پارە ئەدڕێنم تا بە ڕوویەکى خۆشەوە پێشوازى بکرێم ، وە یان خوانەخواستە ڕێم بکەوێتە تاپۆ بۆم بکرێت دوو هێندە پارە ئەدەمە پارێزەرێک تا کارەکانم بۆ جێبەجێ بکات ، بە ڕاستى پێم خۆشە کەسێکم لێ بمرێت بەڵام بە بەردەمى فەرمانگەیەکى دادنووس دا تێپەڕ نەبم ، لەوانەش ناخۆشتر کە ئەچم بۆ مووچەکەم پاسەوانەکە لە برى ئەوەى بمپشکنێت ئەڵێ : کوا هەویەکەت ؟ ! کە هەموو ئەوروپا بگەڕێیت گوێت لە پرسیارێکى وا نابێت ، ئەمانە وایان لێ کردووم هەتا بۆم بلوێت خۆم لە کاروبارى فەرمانگەکان ببوێرم ، بەڵام کە ڕۆژى یەکشەممە 31 1 2010 بۆ کارێک ڕێم کەوتە ئاساییشى بەکرەجۆ ئەگەر پێویستى نەکردایە ملى ڕێگەم نانایە بەر ، کەچى ئەمجارەیان پێچەوانەى هەموو جارەکان بوو ، بە جیا لە ڕابردوو ئەمجارەیان کە چوومە ژوورەوە تووشى کارمەندێکیان هاتم کە ناوى - سەباح - بوو و پێشمەرگەیەکى دێرینى یەکێتى و برادەرم بوو زۆر ڕێزى لێ نام و ئامادەیى خۆى دەربڕى ئەگەر کارێکم هەبێت بۆم ئەنجام بدات بەڵام من ئەرکى شەخسى خۆم نەخستە ئەستۆى و بە سوپاسەوە پێشوازییە جوامێرانەکەیم لێ وەرگرت ، لە دوایى دا چوومە ژوورە تەنگ و باریکەکەى وێڕاى کورسى و مێز و کۆمپیوتەر و دوو کارمەندە لاوەکە پێنج کەسى بە ئیشى لێ بوو ، چۆن دەرگاکەم کردەوە هەر ئاوهاش دامخستەوە و چاوەڕوانیم کرد تا چۆڵ بوو ئینجا چوومە ژوورەوە .\n(هاوکار و کۆژیر) کە لە ژوورێکى پەنگ خواردووى هەناسەى دەیان کەس کارەکانیان ئەنجام ئەدا ، زۆر بەڕێز و حورمەتەوە پێشوازییان کردم و هەر بە هەمان حورمەتەوە کارەکانیان بۆم ڕاپەڕاند و بە هەمان شێوەش بەڕێیان کردم ، ئەوەى مایەى نیگەرانى من بوو ئەو دوو لاوە کە بەوپەڕى شیلگیرى و دڵسۆزى و لێبووردەییەوە لە ژوورەکەى خۆیان دا سەرقاڵى جێبەجێکردنى فه‌رمانى هاووڵاتییان و فەرمانى حکومەتن بۆ ئەبێت شوێنێکى گونجاو و شایستە تریان بۆ فەراهەم نەکرێت ، دڵنیام ئەوان کە پەروەردەیەکى ئاوها ساغلەمیان هەبێت لە هەر کوێیەک دابنرێن وەکو ئێستایان دڵى خەڵکى ڕائەگرن و ئیشەکانیشیان جێبه‌جێ ئەکەن بەڵام ئەو کاتە ئاسووده‌تر و تەندروستیشیان پارێزراوتر ئەبێت .\nتۆ بڵێى بەرپرسەکان بۆ هاندان و کێبڕکێى هاوتاکانى (هاوکار و کۆژیر) بیر لە پاداشتیان بکەنەوە جا ئەگەر بە سوپاسگوزاریشیان بێت ؟ ! لێرەوە بە هیوام گەنجانى ووڵاتەکەم هەموویان ببن بە کاکە (هاوکار و کۆژیر) و لە فەرمانگەکان دا نموونەیان زۆر و زۆر تر بن .


له‌تیف فاتیح فه‌ره‌ج - 8-03-2018 - 5852 جار خوێندراوەتەوە\nله 2014تا 2017 ساڵانێكی زۆر خراپمان به ڕێكرد ، ساڵانێك كه له باشوری كوردستان عه‌ره‌بانه‌كه سه‌رو خوار ده‌ڕۆی و غلۆر ده‌بووه‌وه ، نه‌ك به ئاراسته‌ی سه‌ركه‌وتن و له‌نگه‌ر گرتن ، هۆكار بۆ ئه‌وه زۆر بوو ، وه‌ك پێویست نه‌ناسینی نوری مالكی و شه‌ڕی شه‌خسی له ته‌كیا ، په‌نا بردنه به‌ر هه‌ڕاجی نه‌وت به بیانوی ئابوری سه‌ربه‌خۆ ، ده‌سگرتنی بێ پرس و ڕا به سه‌ر كه‌ركوكا ، دڵخۆش بوون به هاتن و سه‌رهه‌ڵدانی داعش له سه‌ره‌تاوه ، هه‌ڵبه‌ت ریفراندۆم و ئه‌و روداوانه‌ش كه به دوایدا هات ، له 25ی 9ی 2017 تا 15ی 10، ڕوداو گه‌لی ناخۆش ڕویاندا ، له 29ی مانگ فڕگه‌كان داخران ، توركیاو ئێران له‌و ماوه‌یه‌دا كه‌وتنه هه‌ڕه‌شه، عه‌بادی فشاری زۆری بۆ كورد هێنا ، دیار بوو خوێندنه‌وه‌ی كورد زۆر كورتبینانه بوو ، نێچیرڤان بارزانی پێداگری له سه‌ر ئه‌وه ده‌كرد عێراق ناتوانێ هیچ بكات ، مامیشی ده‌یگوت حساب بۆ كه‌س ناكه‌ین ، ئه‌نجامی هه‌موو یاریه‌كه‌مان بینی ، چۆن ئه‌م بارو دۆخه وه‌ربچه‌رخێنینه‌وه .\nراسته له به‌غدا ستافێكی كوردی هه‌یه كه سه‌رۆك كۆمارو جێگری سه‌رۆكی پارله‌مان وپارله‌مانتارو وه‌زیرو زۆری تر ده‌گرێته‌وه ، به‌ڵام گرفته‌كه ئه‌وه‌یه به هۆی بارو دۆخی هه‌رێم و ململانێی حزبایه‌تی و هتد ئه‌وان هه‌رگیز یه‌ك تیم نه‌بوون و وه‌ك یه‌ك تیم كاریان نه‌كرد ، ئێستاش ئه‌و پرش و بڵاویه به‌رده‌وامه ، بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌م دۆخه خراپه تێپه‌ڕێنین ، پێویسته كورد جارێكی تر له به‌غدا تێهه‌ڵچێته‌وه ، بۆ ئه‌و مه‌به‌سته هه‌ڵبه‌ت به باوه‌ڕی من ناردنی دكتۆر به‌رهه‌م ساڵح بۆ به‌غدا رۆڵی باشی ده‌بێت له وه‌رچه‌رخانی دۆخه‌كه ، به مه‌رجێك لێره له كوردستان پشتگیری هه‌بێت ، نه‌ك كار بۆ سه‌رنه‌كه‌وتنی بكرێ ، وه‌ك ئه‌وه‌ی پێشتر ئه‌وه له گه‌ڵ سه‌رۆك كۆمارو جێگری سه‌رۆكی پارله‌مانیش كراوه .\nئێمه ئه‌گه‌ر واز له ململانێی حزبی و تانه‌و ته‌شه‌ر دان له یه‌كتر بێنین و له سه‌ر پرسی سه‌ره‌كی بوه‌ستین كه مه‌سه‌له‌ی كورده ، لام وایه به‌رهه‌م ساڵح جگه له‌وه‌ی كه پێشتر له به‌غدا بووه و ئه‌زمونی هه‌یه ، له سه‌ر ئاستی ناوچه‌كه‌و به غداش كه‌سێكی دیبلۆمات و شاره‌زایه‌و دۆست و نزیكی له ده‌ره‌وه‌ش زۆره ده‌كرێت سود له‌و توانایانه ببینرێت ، به تایبه‌ت له ئێستادا كه كورد له عێراقدا به دۆخێكی زۆر هه‌ستیاردا گوزه‌ر ده‌كات .\nئه‌كرێت له ساڵی 2018 به دواوه كه‌مێك ده‌سبه‌رداری ئایدۆلۆژیا حزبیه‌كه‌مان بین و خه‌مه گشتیه‌كه له به‌ر چاو بگرین ، لانی كه‌م بۆ ئه‌وه‌ی هه‌رێمی كوردستان له‌و قه‌یران و ناجۆریه ده‌ربچێت كه خۆمان به‌رپرسیاری سه‌ره‌كی دروستكردنین ، ئه‌مه‌ش پێویستی به‌وه‌یه له عێراقدا كار له سه‌ر پرسه سه‌ره‌كیه‌كان بكه‌ین ، پرسی چه‌سپاندنی فیدراڵی ، پرسی مافه‌كانمان له ده‌ستوری عێراقدا ، پرسی كه‌ركوك و ناوچه دابڕێنراوه‌كان و هتد ، بۆ ئه‌م پرسانه‌ش پێویستمان به تیمی شاره‌زاو به هێزه ، چونكه نه‌یاره‌كانمان سورن له سه‌ر كه‌وتنی ئێمه ، ره‌نگه به‌رهه‌م ساڵح شانسی له هه‌موو ئه‌وانی تر باشتر بێت بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌و شه‌ڕه‌ی پێبسپێردرێت .


لە فیستیڤاڵی فیلمی "تیبوڕۆن"ی ئەمەریکی نمایشدەکرێ.\nفیلمی دیکۆمێنتاریی کوردیی "ژیان لەسەر سنوور" لە پازدەیەمین خولی فیستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی "تیبوڕۆن" لە وڵاتی ئەمەریکا نمایشدەکرێ.\nفیلمی دیکۆمێنتاریی "ژیان لەسەر سنوور" لە دەرھێنانی ھەشت منداڵی شارەکانی کۆبانێ و شنگال و لە بەرھەمھێنانی سینەماکاری کورد "بەھمەن قوبادی" کە لە لایەن کۆمپانیای فیلمی ھۆڵەندیی "ئیلۆمینا فیلمس" لە سینەماکان و فیستیڤاڵە جیھانییەکاندا بڵاودەبێتەوە لە نوێترین بەشداریی نێودەوڵەتی خۆیدا کاتژمێر ٤ی دوانیوەڕۆی ڕۆژی دووشەمە ١١ی نیسانی ٢٠١٦ لە بەشی "فیلمە دیکۆمێنتارییەکان" لە پازدەیەمین خولی فیستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی "تیبوڕۆن" لە وڵاتی ئەمەریکا دەچێتە سەر پەردەی سینەما.\nئەم ڕووداوە سینەماییە فیستیڤاڵێکی سەربەخۆیە و بە مەبەستی تێگەیشتنی زیاتر لە جیھان و کولتوورە جۆراوجۆرەکان لە ڕێگای بینینی فیلم بە کوالیتەی بەرز و ھونەریی سینەما و ھەروەھا دەوڵەمەندکردن و زانیاریی فەرھەنگی، بە دروشمی "تێگەشتنی جیھان لە ڕێگای فیلم"ەوە ساڵی ٢٠١١ لە وڵاتی ئەمەریکا دامەزراوە.\nپازدەیەمین خولی ئەم فیستیڤاڵە ڕۆژی ٨ی ئەپرێل لە شاری کەنارئاویی تیبۆڕن لە ویلایەتی کالیفۆڕنیا لە ئەمەریکا دەستی پێکردووە و تاکو ڕۆژی ١٤ی نیسانی ٢٠١٦ بە نمایشی ٦٥ فیلم لە سینەماکارانی ٣٠ وڵاتی جۆراوجۆری جیھان و چەندین بەشی لاوەکی لەوانە: چاوپێکەوتن لەگەڵ سینەماکارانی بانگھێشتکراو، کردنەوەی پانێلی ئاخاوتن و ھەروەھا وتووێژ سەبارەت بە ھونەریی سینەما درێژەی دەبێت.\nلە لایەن ئەندامانی لێژنەی دادوەرانی فیستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی "تیبوڕۆن" خەڵاتی "زنجیرەی زێڕین" بە باشترین کورتە فیلم، باشترین فیلمی بڵیند، باشترین فیلمی دیکۆمێنتاریی، باشترین دەرھێنان، باشترین ئەنیمەیشێن و ھەروەھا باشترین فیلم خوێندکاریی پێشکەش دەکرێت.\n"ژیان لەسەر سنوور" لە دوایین بەشداریی نێودەوڵەتی خۆیدا لە ڕۆژانی ٢ و ٧ی نیسانی ٢٠١٦ لە بەشی "نمایشی تایبەت" لە بیست و یەکەمین خولی فیستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی "ڤیلنیوس" لە وڵاتی لیتوانیا نمایشکرا.\nئەم فیستیڤاڵە کە بە "بەھاری فیلم" ناسراوە، یەکێکە لە ڕووداوە گرینگە فەرھەنگییەکانی لیتوانی و بەنرخترین فیستڤاڵی سینەمایی ئەم وڵاتە دێتە ئەژمار، بیست و یەکەمین خولی بە بەشداریی زیاتر لە ٢٠٠ فیلم لە سینەماکارانی وڵاتانی جۆراجۆری جیھان لە ڕۆژانی ٣١ی ئادار تا ١٤ی نیسانی ٢٠١٦ لە شاری ڤیلنیوس پێتەختی وڵاتی لیتوانیا بەڕێوەدەچێت.


راگەیەندراوێک لە بزوتنەوەی گۆڕان لەبارەی دۆخی عەفرینەوە\nبزوتنەوەى گۆڕان داوای بەپەلە وەستاندنی پەلامارەکانى سەر کانتۆنى عەفرین و چارەسەرکردنی هەمو کێشەکان بە رێگەچارەی ئاشتیانە دەکات و داواش لە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی و رێکخراوەکانی مافی مرۆڤ دەکات پەردەی بێدەنگی بشکێنن و دەڵێت:”پێوستە حکومەت و پەرلەمانی کوردستانیش هەڵوێستی جدی هەبێت و هاوکاری مرۆیی بە پەلە بگەیەنێتە خوشک و براکانمان لە کانتۆنی عەفرین”.\nبزوتنەوەی گۆڕان راگەیەنراوێک لەبارەی دۆخی عەفرینەوە بڵاو دەکاتەوە و تێیدا ئەوە دەخاتەڕو کە شەڕڤان و خەڵکی عەفرین نزیکەی دو مانگە بەرەنگاری قورسترین هێرشی سوپای تورکیا و گروپە توندڕەوەکان دەبنەوە، بەو هۆیەشەوە چەندین هەزار هاوڵاتی لە ژن و منداڵ و بەتەمەن شەهید و برینداربون و دەیان هەزار خێزان ئاوارە بون و هەمو خزمەتگوزارییەکان وەک ئاو و کارەبا و خوێندن وەستاوە.\nهەروەک جارێکی دیکە ئیدانەی لەشکرکێشییەکە و بێ دەنگی کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی دەکات، بەتایبەت ئەمەریکا و روسیا و یەکێتی ئەوروپا کە “لە ئاست ئەم تاوانانە بێ هەڵوێست بون و بەرپرسن بە بەرامبەر ئەم دۆخە کارەساتبارە، کە بەداخەوە ئێستا مەترسی داگیرکردنی تەواوەتی عەفرین لەئارادایە”.\nلە راگەیەنراوەکەدا هاتوە؛ ئێمە لە بزوتنەوەی گۆڕان داوای بەپەلە وەستاندنی پەلامارەکان و چارەسەرکردنی هەمو کێشەکان بە رێگەچارەی ئاشتیانە دەکەین و داواکارین لە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی و رێکخراوەکانی مافی مرۆڤ پەردەی بێدەنگی بشکێنن.\nشەڕڤان و خەڵکی عفرین نزیکەی دو مانگە بەرەنگاری قورسترین هێرشی سوپای تورکیا و گروپە توندڕەوەکان دەبنەوە، بەو هۆیەشەوە چەندین هەزار هاوڵاتی لە ژن و منداڵ و بەتەمەن شەهید و برینداربون و دەیان هەزار خێزان ئاوارە بون و هەمو خزمەتگوزارییەکان وەک ئاو و کارەبا و خوێندن وەستاوە، کە کارەساتێکی مرۆیی گەورەی خولقاندوە.\nبزوتنەوەی گۆڕان جارێکی تر ئیدانەی ئەم لەشکرکێشییە و بێ دەنگی کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی دەکات، بەتایبەتیش ئەمریکا و روسیا و یەکێتی ئەوروپا کە لە ئاست ئەم تاوانانە بێ هەڵوێست بون و بەرپرسن بە بەرامبەر ئەم دۆخە کارەساتبارە، کە بەداخەوە ئێستا مەترسی داگیرکردنی تەواوەتی عەفرین لەئارادایە.\nلە کاتێکدا شەڕڤانان بەدرێژایی شەڕی دژی داعش و تیرۆر بەهێزترین و کاراترین هێزی روبەڕوبونەوە بون و لەسەر دەستی ئەوانیشەوە بەر بە هەژمونی وێرانکاریی داعش گیرا، شکستی داعش لە کۆبانێی خۆڕاگر وەرچەرخانی مێژویی بو بۆ سەرەتای کۆتاییهاتنی داعش لە عێراق و سوریا.\nئێمە لە بزوتنەوەی گۆڕان داوای بەپەلە وەستاندنی پەلامارەکان و چارەسەرکردنی هەمو کێشەکان بە رێگەچارەی ئاشتیانە دەکەین و داواکارین لە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی و رێکخراوەکانی مافی مرۆڤ پەردەی بێدەنگی بشکێنن. پێوستە حکومەت و پەرلەمانی کوردستانیش هەڵوێستی جدی هەبێت و هاوکاری مرۆیی بە پەلە بگەیەنێتە خوشک و براکانمان لە کانتۆنی عفرینی رۆژئاوای کوردستان.


مه‌ڕۆنه سه‌یری نومایشه دژه مرۆییه‌كانی ڕژیم! – کۆمەڵە\nمه‌ڕۆنه سه‌یری نومایشه دژه مرۆییه‌كانی ڕژیم!\nنومایشیدژه مرۆیی گه‌ڕاندنی تاوانباران له ئاستی شاره‌كان و به‌تایبه‌ت له گه‌ڕه‌كه‌كانی شوێنی ژیانیان، كه ماوه‌یه‌ك بوو به‌ڕێوه‌نه‌ده‌چوو، له ماوه‌ی ڕۆژانی ڕابردوودا، له چوارچێوه‌ی گه‌ڵاڵه‌ی دژه ئینقلابیی “ئه‌منییه‌تی مه‌حه‌له میحوه‌ر“، بۆ جارێكی دیكه ده‌ستیپێكردووه‌ته‌وه. له‌و نومایشه قیزه‌ونه‌دا، كه‌سانێك له‌ژێرناوی “ئه‌رازێل و ئه‌وباش” بێڕێزی و سووكایه‌تییان پێده‌كرێت و له به‌رچاوی خه‌ڵك ده‌درێنه به‌ر شه‌للاق. هێزه ئینتزامیه‌كانی تاران، ڕۆژی سێشه‌ممه ١٥ی مانگی ڕه‌زبه‌ر، كه‌سێكیان به شه‌قامه‌كانی شاردا گێڕا و میدیاكانی ئێران ئه‌ویان به “شه‌ڕه‌نگێزی گه‌ڕه‌كی مۆشیریه” پێناسه كرد. له‌و گرته ویدێئۆیانه‌ی كه له تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كاندا بڵاوكراونه‌وه، هێزه ئینتزامییه‌كان ده‌بیندرێن كه سواری ئۆتۆمبێل و به ڕووپۆشه‌وه له په‌نا كه‌سه‌كه ڕاوه‌ستاون و له سه‌ر و چاوی ده‌ده‌ن. جه‌معیه‌تێكیش خه‌ریكی ته‌ماشا كردن و گرتنی ویدێئۆن. به‌ر له‌وه‌ش، نۆمایشێكی له‌م چه‌شنه له ڕه‌شت به‌ڕێوه‌چووبوو و هێزه ئینتزامیه‌كان چه‌ندین كه‌سیان له ئاست شاردا گێڕابوو. به پێی ڕاپۆرته‌كان، ئه‌مجۆره نومایشانه له چه‌ندین شوێنی دیكه‌ش به‌ڕێوه‌چووه.\nسیاسه‌تی خوڵقاندنی ترس و تۆقاندن له‌ناو كۆمه‌ڵگادا كه ڕژیم به‌م كرده‌وانه‌ی، به‌دواوه‌یه‌تی، سیاسه‌تێكی شكست خواردوویه. كۆماری ئیسلامی هه‌رچه‌ند بیهه‌وێ لاوازی خۆی له ڕێگه‌ی هێزنواندنی درۆیینه‌وه، له خه‌ڵك بشارێته‌وه، زۆربه‌ی خه‌ڵكی ئێران به وردبینی و وشیاریه‌وه، به‌م ڕاستییه ده‌گه‌ن. خه‌ڵك باش ده‌زانن كه ئه‌م ڕژیمه، به‌هۆی خه‌باتی ئه‌وان، به‌هۆی قه‌یرانی ئابووری و سیاسی و به‌هۆی په‌راوێز كه‌وتنی نێونه‌ته‌وه‌یی، لاواز بووه و ته‌نانه‌ت نفووزیشی له‌سه‌ر ڕه‌وته كۆنه‌په‌ره‌سته‌كانی ناوچه‌كه تا ڕاده‌یه‌كی زۆر له ده‌ست داوه. خه‌ڵك بۆیان ده‌ركه‌وتووه كه هاوسه‌نگیی هێز به قازانجی ئه‌وان گۆڕاوه. لێره‌دا پرسیار ئه‌وه‌یه كه ئامانجی ڕژیم له وه‌ڕێخستنی ئه‌مجۆره نومایشانه‌ی سه‌رشه‌قام چییه؟\nله ڕاستیدا، كۆماری ئیسلامی به باشی ده‌زانێ كه له‌سه‌ر چ گڕكانێك له تووڕه‌یی خه‌ڵك ڕاوه‌ستاوه و هه‌موو ڕۆژێ چاوه‌ڕوانی سه‌رهه‌ڵدانی ناڕه‌زایه‌تیی به‌رینی كۆمه‌ڵایه‌تییه له هه‌موو شوێنێكی ئه‌م وڵاته. كه‌وابوو وه‌ك هه‌وڵێكی به‌رگرانه، به‌خه‌یاڵی خۆی، ده‌یهه‌وێ هێز و توانای خۆی به‌مجۆره نومایشه بێزراوانه، به ڕووی خه‌ڵك دابدا. ڕژیم به به‌ڕێوه‌بردنی گه‌ڵاڵه‌ی “ئه‌منییه‌تی مه‌حه‌له میحوه‌ر“، به‌نیازه له‌ژێر ناوی “به‌ره‌نگاربوونه‌وه له‌گه‌ڵ ئه‌رازێل و ئه‌وباش” واته كه‌سانێك كه به‌رهه‌می هه‌ر ئه‌م ڕژیم و كلتوور و نیزامه‌ن، بارگه و بنه‌ی سه‌ركه‌وتگه‌ریی خۆی له هه‌موو گۆشه و كه‌ناری ئێران بڵاوبكاته‌وه. كۆماری ئیسلامی به ده‌ستبه‌سه‌ركردنی ئه‌م قوربانییانه‌ی نیزامی سه‌رمایه‌رداری و دواكه‌وتوویی ئیسلامی و گه‌ڕاندنی ئه‌وان له سه‌ر شه‌قامه‌كان و سووكایه‌تی پێكردنییان، له ڕاستیدا، سووكایه‌تی به مرۆڤ و مرۆڤایه‌تی ده‌كات. ئامانجی وه‌ها هێزنواندنێكی درۆیین، هیچ شتێك نییه بێجگه‌له توند كردنه‌وه‌ی كه‌ش و هه‌وای سه‌ركۆت له ئاستی كۆمه‌ڵگادا.\nئه‌م هێز نواندنه درۆیینه، شێوازی جۆراوجۆری دیكه‌شی هه‌یه. بۆ نموونه، ده‌توانین ئاماژه به تاقی كردنه‌وه‌ی مووشه‌كه‌كانی كۆماری ئیسلامی بكه‌ین. ڕژیم، هه‌ر چه‌ند وه‌خت جارێك، ژماره‌یه‌ك مووشه‌ك له بیابانه‌كانی ئێران تاقی ده‌كاته‌وه. ئاشكرایه كه ئه‌مجۆره نومایشانه بۆ ترساندنی ئه‌رته‌شی ئه‌مریكا و زلهێزه جیهانییه‌كان نییه، چونكه هه‌موویان ده‌مێكه تێكنۆلۆژیی كۆن و دواكه‌وتووانه‌ی ئه‌مجۆره چه‌كانه‌یان شناسایی كردووه و شێوازه‌كانی پووچه‌ڵ كردنه‌وه‌یان دۆزیوه‌ته‌وه. ئه‌مجۆره نومایشانه له ئاستێك دا نین كه ده‌وڵه‌ته‌كانی ڕۆژئاوا له هێز و توانای نیزامیی كۆماری ئیسلامی بترسێنێ، لێره‌شدا ئامانجی ڕژیم هیچ شتێك نییه بێجگه‌له ئه‌و خه‌ڵكه‌ی ژێر ده‌سه‌ڵاتی كه چاو له تێلێویزیۆنه‌كان ده‌كه‌ن و ئه‌م دیمه‌نانه ده‌بینن.\nكاتێك به‌ندكراوێك به زه‌بری ئه‌شكه‌نجه‌ی وه‌حشیانه، دێننه به‌ر شاشه‌ی تێلێویزیۆن و وتووێژی له‌گه‌ڵ ده‌كه‌ن، هیچ گومانێكیان نییه كه هه‌مووان ماهییه‌تی ڕاسته‌قینه‌ی نومایشی ئیعتراف وه‌رگرتنی تێلێویزیۆنی ده‌ناسن. كه‌وابوو ئامانجی واقعییان، نه ته‌بلیغ و فریو، به‌ڵكوو هێزنواندن و چاوترسێن كردنه. ئه‌وان له‌م ڕێگه‌وه به‌نیازن، توانای خۆیان له تێكشكاندنی ئیراده‌ی مرۆڤه‌كان، نومایش بده‌ن. له هه‌مووی ئه‌م نومایشانه‌دا، ئامانجه‌كه، جه‌ماوه‌ری خه‌ڵكه. قه‌راره ئه‌وان ناچار به ته‌سلم و ملكه‌چ بوون و سه‌ردانه‌واندن بكه‌ن. ئه‌وان به‌م جۆره نومایشانه به‌نیازن سووكایه‌تی به خه‌ڵك بكه‌ن و نیشانی بده‌ن كه گۆیا ئه‌م ڕژیمه هه‌ر كارێك كه بیهه‌وێ، له‌ده‌ستی دێ.\nكاتێك كه خه‌ڵك، له‌وانه منداڵ و پیر و لاو، ده‌كێشنه پای ته‌ماشای دیمه‌نێكی ئێعدام، ئامانجیان نومایش دانی به‌ڕێوه‌بردنی ئه‌م به‌ناو عه‌داڵه‌ته نییه، به‌ڵكوو له ڕوانگه‌ی كۆماری ئیسلامییه‌وه، هه‌موو ئه‌و خه‌ڵكه‌ی هاتوون و سه‌یری ئه‌م دیمه‌نانه ده‌كه‌ن، دوژمنی ڕژیم به‌ئه‌ژمار دێن، كه‌وابوو ده‌بێ چاوترسێن بكرێن.\nكاتێك مه‌سه‌له‌كه تا ئه‌و ڕاده‌یه ڕوونه، كه‌وابوو پێویسته، به‌كاری وشیارانه، ئه‌مجۆره نومایشانه بێ ڕه‌ونه‌قتر كه‌ین. پێویسته به خه‌ڵك بوترێ كه نه‌بنه ئامرازی ڕه‌ونه‌ق به‌خشین به‌م جۆره هێزنواندنانه‌ی ڕژیم. ئه‌وان ده‌بێ بزانن كه ئامانجی ئه‌م نومایشانه، خۆیانن. ئامانج ئه‌وه‌یه كه ئیراده و متمانه‌به‌خۆیی هه‌ر ئه‌م خه‌ڵكه‌ی كه دێنه سه‌یری ئه‌مجۆره نومایشانه، تێكبشكێنن و ناچار به ئه‌نجامی كارێكیان بكه‌ن كه هه‌گیز له دڵه‌وه خوازیاری نین. ئه‌گه‌ر ئه‌م ڕژیمه له چاره‌نووسی دیكتاتۆره‌كانی جیهان ده‌رسی وه‌رنه‌گرتووه و چاره‌نووسی حه‌تمیی خۆی نه‌ناسیوه و له بێ ئاكام بوونی ئه‌م شێوازانه، له درێژماوه‌دا، تێنه‌گه‌یشتووه، جه‌ماوه‌ری خه‌ڵك كه ئامانجی ئه‌م نومایشانه‌ن، نابێ ڕێگه بده‌ن كه ئه‌م ڕژیمه دیكتاتۆره، به‌م نومایشانه‌ی، چه‌ند ساتێكی دیكه به ته‌مه‌نی نگریسی خۆی زیاد بكات.\nمانگرتنی كرێكارانی كارخانه‌ی ئیران خۆدرۆی ته‌ورێز\nكرێكارانی هه‌فت ته‌په پاشه‌كشه ناكه‌ن!


فریشتەیەک بە جامەدانیی سوورەوە\nمن و کەرکووک - 11\nڕەنگە به هه‌زاران داستانی قارەمانی له مێژووی شۆڕش و بەرخۆدانی كوردا تۆمار كرابن، بەڵام لای نەوە یەک لە دوای یەکەکانی کوردستانیان نه‌بیسترابن یان وەک پێویست باس نەکرابن. لێ من كاتێك گۆێبیستی ئه‌و چیرۆكانه ده‌بم كه له زاری شایەدحاڵه‌كانه‌وه باس ده‌كرێن، خۆم پێ راناگیرێ و بڕیاری ئەوە دەدەم کە كارێك بكه‌م تا بگاته خوێنه‌ر و بۆیان روون بێتەوە کە چۆن به ده‌نگی بڵند ده‌ڵێن: كورد میلله‌تێكی بەدبەخت و خۆخۆره و بۆ دژایه‌تیكردنی یه‌كتر، تەنانەت داستانه قارەمانێتییەکانیش ده‌شێوێنن.\nله‌م ئەڵقەیەی بیرەوەرییەکانم دەربارەی (من و کەرکووک) درێژە بەو هەواڵە ناخۆشانە دەدەم کە لە بەهاری ساڵی ١٩٩١دا، دوای راپەڕین و ئازادکردنی کەرکووک، لەبارەی ئەو شارە خۆشەویستەوە دەمانبیست، بەڵام ئەمجارە باس لە رووداوێکی گرنگ دەکەم لە زار و یادوەری پێشمەرگەیەکەوە لە شەڕی سەربازگەی خالید کە بە (معەسکەر خالید)ی کەرکووک ناودێر کراوە. باسی قارمانێتیی پۆڵیك پێشمەرگەی گیان لەسەردەست ده‌كه‌م كه له سه‌ربازگه‌ی خالید له كه‌ركووكی زێدی باوانی دایكم و لانکی لە‌دایكبوونم نواندیان، ئه‌و داستانەش ده‌چێته پاڵ ئه‌و داستانانه‌ی تر كه پێشمه‌رگه قاره‌مانه‌كانی كوردستانم تۆماریان كردووه.\nشەڕی سه‌بازگه‌ی خالید لە ساڵی ١٩٩١دا، داستانه پڕ شكۆ و نه‌به‌زییەکانی کۆمەڵێک پێشمه‌رگەیە كه توانییان مێژووییه‌ك بنووسنه‌وه، گێڕانه‌وه‌ی داستانه‌كه له سه‌ر زاری شایەدحاڵه‌كان و به‌شداربووانی ده‌گێڕمه‌وه، کە ھی پۆلێك له پێشمه‌رگه ئازاكانی پارتی دیموكراتی كوردستانە بۆ بەرگریکردن لە کەرکووک و ئازادییەکەی.\nوه‌ك ده‌گێڕنه‌وه، ئه‌وان خه‌ریكی نانخواردن بوون، لەپڕ له (رادیۆی ده‌نگی كوردستان)ەوە بروسكه‌یه‌ك بڵاو كرایه‌وه و تیایدا داوا کرا پێشمه‌رگه‌كانی ڕێكخراوی هه‌ڵه‌بجه په‌یوه‌ندی بكه‌ن به بنكه‌كانیانه‌وه بۆ بەشداریکردن لە هێرشێكی نوێی پێشمەرگە له كه‌ركووك.\nپێشمەرگەکان ده‌ستبه‌جێ به‌ده‌م بانگه‌وازه‌كه‌وە ده‌ڕۆن و قه‌تاره‌ی کاروانی پۆله پێشمه‌رگه به‌ره‌و كه‌ركووكی پیره شاری كوردستان به‌ڕێ ده‌كه‌وێ.\nئه‌وده‌م كه‌ركووك ئازاد كرابوو، بەڵام مەبەست لەو هێرشە گرتنی (معەسکەر خالید)ی رژێمی بەعسە کە دوا مۆڵگەی هیزە چەکدارەکانی رژێم بوو. به‌پێی پلانه سه‌ربازییه‌كه‌یان، هێزی پێشمەرگە‌كانی پارتی دیموكراتی كوردستان، پێداگری ده‌كه‌ن كه ئه‌م هێرشه بكرێت، بۆیه سه‌ختترین شوێنی هێرشه‌كه بۆ خۆیان داده‌نێن و له ناوه‌ڕاسته‌وه هێرش ده‌ست پێ ده‌كەن، ئه‌مه له كاتێكدا کە بەپێی هەمان پلان دەبێ هێزه‌كانی تری به‌ره‌ی كوردستانی له ڕۆژهه‌ڵات و رۆژئاوای سه‌ربازگه‌كه‌وه وه‌ك پشتیوانی هێرش بكه‌ن.\nهه‌ڵمه‌تی پێشمه‌رگه‌كانی ڕێكخراوی هه‌ڵه‌بجه‌ی پارتی، پشتوێنه‌ی بەرگریی به‌عسییه‌كان لە ناوەڕاستی بەرەی شەڕەوە ده‌به‌زێنن و چه‌ند كیلۆمه‌ترێك پێشڕەوی دەکەن بەرەو قوڵایی سه‌ربازگه‌ی خالید، دوای شەڕێكی سه‌خت و دژوار، چاوه‌ڕێ ده‌كرێت هێزه‌كانی تری پشتیوانی وه‌ك ئه‌م مه‌فره‌زه جه‌ربه‌زه‌یه دڕیان به هێزی كه‌مه‌ره‌یی دوژمن دابێت، وه‌لێ مه‌خابن وه‌ك ده‌ڵێن ئه‌و به‌رگرییه پێویسته‌ی كه ده‌بوو بكرێت نه‌كراوه و به قه‌ولی شایەتحاڵه‌كه كشاونه‌ته‌وه.\nدواجار هێزه‌كه‌ی پارتی دیموكراتی كوردستان له‌وه تێدەگەن كه ئه‌م شه‌ڕه شه‌ڕی مان و نه‌مانه و ده‌بێت تا دوا هه‌ناسه بجه‌نگن و چاوه‌ڕوانی پشتیوانی نه‌كه‌ن.\nوه‌ك دەگێڕنەوە، شه‌ڕ تا ده‌هات گڕی ده‌سه‌ند و دوژمن به چه‌كه قورسه‌كانیەوە ڕووبه‌ڕووی پێشمه‌رگه ده‌بۆوە، له به‌رامبه‌ردا پیشمه‌رگه کە وه‌ك داربه‌ڕووی به‌هێز له‌سه‌ر خاكی نیشتمان ڕووابوون، به‌رگری ده‌كه‌ن و بە هەموو هێزیان وه‌ڵامی هێرشه‌كان ده‌ده‌نه‌وه.\nشایەدحاڵه‌كان گێڕایانه‌وه: په‌یتا په‌یتا به بڵندگۆی سه‌ربازگه‌ی خالید داوا ده‌كرا (چەکدارانی بارزانی خۆ به‌ده‌سته‌وه بده‌ن) له به‌رامبه‌ر ئه‌مه‌دا فه‌رمانده‌ی هێزی پێشمەرگە‌کانی هەڵەبجە لەو هێرشەدا (شه‌هید جوامێر محمود) بە ده‌ستڕێژی گوللەی روو لە بڵندگۆی سه‌ربازگه‌كه وەڵام دەداتەوە و دەیەوێ بە هێزەکانی دوژمن بڵێت، پێشمەرگە خاوه‌نی ئیراده و بیروباوه‌ڕی ئازادیخوازانەی كوردایه‌تی و نیشتمانییە، بۆیە نه خۆ به‌ده‌سته‌وه ده‌ده‌ن و نه خۆشیان ده‌چه‌مێنن.\nتاریکیی شه‌و دادێ و شه‌ڕ هه‌ر به‌رده‌وام ده‌بێت، مه‌خابن زۆر له‌و پێشمه‌رگانه شەهید دەبن و دەچنە کاروانی نەمرانەوە، بەشێکیش لەوانەی به‌زیندوویی ماونەتەوە، بریندارن و برینداری سەختیش، وه‌لێ هه‌ر له به‌رگری به‌رده‌وام ده‌بن، ئەوەش وا دەکات دوژمن جورئه‌تی ئه‌وەی نەبێ زیاتر لێیان نزیك بێته‌وه.\nیه‌كێك له پێشمه‌رگه‌كان دوای ئه‌وه‌ی بریندارێك ڕاده‌كێشێت تاوه‌كوو رزگاری بكات، لەو سەروبەندەدا تەقەیان لێ دەکرێت و پێشمەرگە بریندارەکە جارێکی تر دەپێکرێت و بەو هۆیەوە شەهید دەبێت، پیشمه‌رگەکەی دی کە ناوی (حەکیم ریشاوی)یە و دەیوسیت هاوڕێکەی رزگار بکات، چەند فیشەکێکی دوژمن دەستی دەپێکن بەخەستی بریندار دەبێت، بۆیه ئیدی توانای ته‌قاندنی چه‌كه‌كه‌ی نامێنیت. شەڕ بەردەوام دەبێت و بەرگریی قارەمانانەی ئەم چەند پێشمەرگەیە بەردەوام لەگەڵیا، شه‌وه‌زه‌نگ به‌ته‌واوی باڵ ده‌كێشێ به‌سه‌ر سه‌ربازگه‌كه‌دا، یه‌كێكی دی له پێشمه‌رگه‌كان چه‌كه‌كه‌ی لەکار دەکەوێت و ناتوانێت چیتر بەرگریی پێ بکات، بۆیه داوا لە حه‌كیم رێشاویی ده‌ستی بریندار دەکات، چه‌كه‌كانیان بگۆڕنه‌وه، حەکیم بە قسەی دەکات، لێ دوای ماوه‌یه‌كی كورت ئه‌و پێشمه‌رگه‌یه‌ش له دووره‌ده‌ستەوە شه‌هید ده‌بێت، لەو دەمەدا ئیدی حه‌كیم ڕێشاوی هه‌وڵی خۆكوشتن ده‌دات بۆ ئەوەی بەزیندوویی نەکەوێتە دەست دوژمن، بەڵام نە چه‌كه‌كه‌ی ده‌ستی كار ده‌كات و نە دەستیشی بەهۆی برینداربوونیەوە ئەو هێزەی تێدا ماوە، ریشاوی نائومێد نابێت و خۆی به‌ده‌سته‌وه نادات، چاوه‌ڕوانی پشتیوانیه و به‌رگری لە مان و بەردەوامبوونی خۆی دەکات.\nشایەتحاڵه‌كه گێڕایه‌وه: لەو دەمەدا کە لە ژوورێکی سەربازگەکەدا گیرم خواردبوو بێ چەک و بێ دەست، وێڕای خواستی مانەوەش بۆنی شه‌هیدبوونم ده‌كرد، چاوه‌ڕێ بووم له چه‌ند خولەکێکی تردا وه‌ك هاوڕێكانم شه‌هید بم، له‌ناكاو ده‌نگی لێدانی پیکێکی ئاسن له دیواره‌كه‌ی پشتمەوە هات، وام لێکدایەوە دوژمن له ناوه‌وه ده‌یه‌وێت هێرش بكات و له ناومان به‌رێت، له‌گه‌ڵ نزیکبوونەوەی زیاتری ده‌نگی پیکەکە، هەستم دەکرد ورده ورده وا دیواره‌كه كون دەکرێ، منیش زیاتر کەوتمە خەمی ئەوەی به برینداری و دیلی بکەومە دەست دوژمن، جارێكی تر هه‌وڵم دا بە چەکەکەی دەستم خۆم بکوژم، بەڵام چه‌كه‌كه كاری نه‌كرد و نه‌ته‌قی، دیارە قه‌ده‌ر وای كرد بژیم و ئه‌م داستانە ونبووه‌ش بۆ رۆحی نیشتمان بگێڕمه‌وه.\nتا ده‌هات ده‌نگ و زرمەی كوتینی پیکەکە زیاتر ده‌بوو، تەواو كونێك له دیواره‌كه دروست بوو، چاوه‌ڕێ بووم چەند چەکدارێکی دوژمن لە کونەکەوە بێنە ژوورێ ئیدی یان بمگرن یان لە جێدا بمکوژن، به‌ڵام کە ئەودیو کونەکە دەرکەوت چیم بینی؟! پێشمەرگەیەک تۆ بڵێ فریشته‌یه‌كی ڕیشنی ماندووی ته‌پوتۆزاوی به جامانه‌یه‌كی سووره‌وه، پێی گوتم: ”ده‌ستتم بدەرێ خێرا با رزگارت کەم“... تا ئه‌و ده‌مه‌ش نه‌مده‌زانی، ئاخۆ ئەمە فریشته‌یه و له‌لایه‌ن خوداوه‌نده‌وه هاتووه، یاخود پێشمه‌رگه‌یه‌كی ئازای نیشتمانه كه نایه‌وێت به برینداری ده‌ست دوژمن بكه‌وم.\nمن نه‌مده‌توانی هه‌ستمه‌وه، ئه‌و هه‌وڵی دا له‌نێو کونی دیواره‌كه‌وه رامكێشێ، وه‌لێ وا پێده‌چوو كونی دیواره‌كه پچووكتر بێت لەوەی جەستەی شەکەت و برینداری منی پێوە بچێت، بۆیه ده‌بوو هه‌ندێكی تر دیواره‌كه بڕووخێنێت، ئه‌ویش به جۆش و خرۆشی كوردایه‌تی و رزگاركردنی منه‌وه به هێز و بازوویەکی ماندووانە بەڵام ئازایانەوە، چه‌ند پیکێکی تری به‌هێزی له دیواره‌كه دا و بەشێکی تری لێ رماند، دیار بوو له‌و ده‌مه‌دا سه‌ربازه‌كان ده‌نگ و هاواری ئێمه‌یان بیستبوو، دواجار ئەو پێشمەرگەیە به هێز و قودره‌تی خۆی منی له كونه‌كه راكێشایه لای خۆی، هەر کە کەوتمە ئەودیو دیوارەکەوە، سەربازانی رژێم گوللەی ئار بی جییان نا به شوێنه‌كەی ئێمه‌وه، ئیتر نه‌مزانی چی رووی دا، كه چاوم كرده‌وه له نه‌خۆشخانه‌ی كه‌ركووك بووم.\nدواتر زانیم لەم داستانەدا پۆلێك شه‌هیدی قاره‌مان بوونه گیانفیدای نیشتمان و زۆربەیان به ئیستاشه‌وه گۆڕیان ونه و تەرمی پیرۆزیان ده‌ست ماڵبات و کەسوکاریان نه‌كه‌وته‌وه، ئه‌وانیش شه‌هیدانی لیژنه‌ی ناوچه‌ی هه‌ڵەبجه‌ی پارتی دیموكراتی كوردستان بوون، كه ئه‌مانه ناوه‌كانیانن: (شه‌هید جوامێرمەحمود، شه‌هید هیوا حمه‌علی، شه‌هید عەلی عەبدوڵا، شه‌هید وه‌هاب عەلی، شه‌هید حه‌سه‌ن محەمه‌د، شه‌هید ئه‌مین محەمەد، شه‌هید ئیبراهیم محەمەد، شه‌هید سه‌ردار حەمه‌سه‌عید).\nئه‌مه له‌كاتێكدا ئه‌وانی تریش زۆربەیان بریندار بوون و جیا لەو ناوانە هەر لەو شەڕەدا چەندین شەهیدی دیکەی قارەمانیش هەبوون.\nئه‌م داستانه‌ی ئه‌و پێشمه‌رگه قاره‌مانانه، ده هێنده‌ی تر شكۆی کورد و پێشمه‌رگه‌یان به به‌رزی له كه‌ركووك تۆمار كرد.\nده‌كرێت بڵێین، له هه‌موو شوێنێكی كوردستان، شوێنەواری قاره‌مانێتی و به‌رخودانی پیشمه‌رگه دیاره، وه‌لێ ونبوون و باس نه‌كردنی ئه‌م داستانانه، هۆکارەکەی ناته‌بایی و یه‌كڕیزنەبوونی نێوماڵی كوردە، مەخابن لەسایەی زاڵبوونی ویستی حزبی بەسەر ویستی نەتەوەیی و نیشتمانیدا، ئەم داستانە مەزنانە زینده‌به‌چاڵ كراون.\nده‌كرا كه‌ركووك جیاوازتر له شاره‌كانی تر ته‌ماشا بكرێت، ئه‌و پێشمه‌رگانه‌ی كه له‌وێ شه‌هید بوون، هێمایه‌كی جوانی خەباتی کوردانەیە نەک حزبییانە، بۆیه نه‌وه‌ی تازە بێ ئاگایه له‌وه‌ی كێ له كه‌ركووك شه‌هید بووه كێ به‌شدار بووه له‌و به‌رخودان و راپه‌رینه مه‌زنه‌ی به‌هاری ساڵی ١٩٩١.\nچی ده‌بوو له كه‌ركووك گۆڕستانێكی هاوبه‌ش یاخود مۆنۆمێنتێكی هاوبه‌ش، بۆ سه‌رجه‌م شه‌هیده‌كانی ئازادیی کەرکووک (مەبەستم شەهیدانی هەموو لایەنەکانە) له‌و شاره‌دا دروست بكرایه، تاوه‌كوو نه‌وه له دوای نه‌وه بە ڕێزەوە سەردانیان بکردایە.


وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی عێراق ئاماری 24 كاتژمێری كۆرۆنای راگه‌یاند\nژماره‌ی تووشبوون و مردن به كۆرۆنا به‌ڕێژه‌یه‌كی به‌رچاو به‌رز بووه‌ته‌وه و زۆرترین رێژه‌ی تووشبوونیش له ناوچه‌ی كه‌رخی شاری به‌غدا تۆماركران\nهۆشیار بەنانی 17:22 2021/05/17\nتاقیگه‌یه‌كی پشكنینی پزیشكی\nعێراق عێراق ئاماری كۆرۆنا دۆخی ته‌ندروستی\nوه‌زاره‌تی ته‌ندروستیی عێراق ئاماری 24 كاتژمێری رابردووی تووشبوون، مردن و چاكبوونه‌وه‌ی كۆرۆنای له‌سه‌رانسه‌ری وڵات به‌پارێزگاكانی هه‌رێمی كوردستانیشه‌وه رایگه‌یاند و به‌گوێره‌ی ئاماره‌كه، له‌ماوه‌ی 24 كاتژمێری رابردوودا پشكنینی پزیشكی بۆ 24 هه‌زار و 586 كه‌س ئه‌نجامدراوه و تووشبوونی 3 هه‌زار و 552 كه‌سی دیكه به په‌تاكه پشتڕاست كرایه‌وه، له‌كاتێكدا دوێنێ 2 هه‌زار و 456 حاڵه‌تی تووشبوون راگه‌یاندرابوو. زۆرترین ژماره‌ی تووشبوونی ئه‌مڕۆش له ناوچه‌ی كه‌رخی شاری به‌غدا تۆماركرا، كه بریتییه له 849 حاڵه‌ت.\nوه‌ك له‌راگه‌یاندراوه‌كه‌دا هاتووه، له‌ماوه‌ی شه‌و و رۆژێكدا 41 كه‌س به‌هۆی په‌تاكه گیانیان له‌ده‌ستداوه، كه به‌راورد به دوێنی به تۆماركردنی 24 حاڵه‌تی مردن، ئه‌مڕۆ ژماره‌ی گیان له‌ده‌ستدان به‌ڕێژه‌یه‌كی به‌رچاو به‌رز بووه‌ته‌وه.\nهاوكات 5 هه‌زار و 447 حاڵه‌تی چاكبوونه‌وه‌ش له‌په‌تاكه راگەیاندراوه.\nتا ئێستا كۆی ئه‌وانه‌ی له‌سه‌رانسه‌ری عێراق تووشی په‌تاكه بوون، ژماره‌یان گه‌یشته ملیۆنێك و 142 هه‌زار و 925 حاڵه‌ت، له‌و ژماره‌یه‌ش 15 هه‌زار و 995 كه‌س به‌هۆی ڤایرۆسه‌كه‌وه گیانیان له‌ده‌ستداوه، ملیۆنێك و 50 هه‌زار و 687 كه‌سیش به رێژه‌ی 91.9% به‌ته‌واوی چاك بوونه‌ته‌وه و 76 هه‌زار و 243 كه‌سیش له نه‌خۆشخانه‌كان له‌ژێر چاودێری پزیشكیدان، له‌و ژماره‌یه‌ش 481 كه‌س به‌هۆی ناجێگیری دۆخی ته‌ندروستییان له‌ژێر چاودێری چڕی پزیشكیدان.\nئاماژه به‌وه‌ش دراوه، تا ئێستا 481 هه‌زار و 437 كه‌س له سه‌رانسه‌ری عێراق ڤاكسینی كۆرۆنایان وه‌رگرتووه.\nژه‌می سێیه‌می ڤاكسینی كۆرۆنا سوودی بۆ كێ هه‌یه؟