کۆبوونه‌وه‌ی ساڵانه‌ی یه‌کیه‌تی ژنانی دێموکڕاتی کوردستان له\nناوەندی هەواڵ- سوید: رۆژی شه‌ممه رێکه‌وتی ١٨/٠٥/٢٠١٣ کۆبوونه‌وه‌ی ساڵانه‌ی یه‌کیه‌تی ژنانی دێموکراتی کوردستان، به به‌شداری بەرپرسی کۆمیتەی سوئێدی یەکێتی ژنانی دێموکراتی کوردستان و زۆربه‌ی زۆری ئه‌ندامانی ئه‌و یه‌کیه‌تیه‌و هەر وەها ئەندامانی ناوەندی سوئێدی کوردی له شاری ڤێسترۆس پێک هات.\nسه‌ره‌تا خوله‌کێک بێده‌نگی بۆ رێز لێنان له گیانی پاکی شه‌هیدانی رێگای ئازادی راگه‌یاندرا.\nپاشان خاتوو شوعله قادری دوای به‌خێر هێنانی به‌شداران، مه‌به‌ستی کۆبوونه‌وه‌که‌ی شی کردوه‌و و باسێکی له‌سه‌ر چۆنیەتی کاری رێکخراوی ژنان و شێوەی هاوکاری نیوان یەکێتی ژنانی دێموکڕاتی کوردستان و ناوەندی سوئێدی کوردی و هەر وەها ماف و ئه‌رکی ئه‌ندامان پێشکه‌ش کرد. له میانه‌ی باسه‌که‌ی دا ئاماژه‌ی به هه‌نگاو هه‌ڵێنانه‌وه له بواری بردنه سه‌ری زانیاری و پێویستی خۆ پێگه‌یاندنی ژنان تا راده‌ی به‌شدار بوون له بڕیاراتی سیاسی دا کرد. لە دوایین بەشی قسەکانی دا خاتوو شوعلە باسی کۆنفرانسی گشتی یەکێتی ژنانی دێموکڕاتی کوردستان لە وڵاتی سوئێدی کرد کە بڕیارە لە مانگی جون دا پێک بێت‌و داوای کرد کرد کە ئەندامان زۆر چالاکانە بەشداری بکەن.\nبڕگه‌یەکەی دیکەی کۆبوونه‌وه‌که ته‌رخان کرابوو بۆ ده‌ربڕینی راوو بۆچوونی به‌شداران که هه‌موویان به نۆره‌ی خۆیان نه‌زه‌رات‌و تێبینیه‌کانیان له هه‌موو بواره‌کان دا له مه‌ڕ به‌رێوه‌بردنی کارو چالاکیه‌کانی یه‌کیه‌تی ژنان ده‌ربڕی.\nله دوایین به‌شی کۆبوونه‌وه‌که دا نۆره گه‌یشته هه‌ڵبژاردنی کۆمیته‌ی کارگێڕی تازه که به خۆشیه‌وه پێشوازی لێکراو هاوڕێیان کۆمیته‌یه‌کی ٤ که‌سی (٣ کەسی ئەسڵی و یەک نەفەر وەک هاوکار) بۆ به‌ڕێوه‌بردنی کاره‌کانی یه‌کێتی ژنان له شاری ڤێسترۆس هه‌ڵبژارد.\nله کۆتایی دا پڕ به دڵ سپاسی هه‌موو به‌شدار بووان ده‌که‌ین که زۆر چالاکانه به‌شدارییان کرد و هیوای سه‌رکه‌وتن بۆ کۆمیته‌ی کارگێری تازه‌ی یه‌کیه‌تی ژنانی دێموکڕاتی کوردستان له شاری ڤێسترۆس ده‌خوازین.\nیه‌کیه‌تی ژنانی دێموکڕاتی کوردستان\nبگه‌رێوه|ئەم بابەتە 887 جار بینراوە| بینێره| چاپ


کوردیپێدیا - پێنجوێن، لەمساڵدا 2500 تۆن پەتاتە بەرهەمهێنراوە\n📊 پێنجوێن، لەمساڵدا 2500 تۆن پەتاتە بەرهەمهێنراوە | پۆل: ئامار و راپرسی | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nپێنجوێن، لەمساڵدا 2500 تۆن پەتاتە بەرهەمهێنراوە\nجیاواز لەوەی کە خاکی سنوری شارۆچکەی پێنجوێن و دەوورووبەری زۆر گونجاوە بۆ بەرهەمهێنانی بەرهەمی تەماتە و شووتی، بەڵام لە ئێستادا بەرهەمی پەتاتەش بە ڕێژەیەکی زۆر لە ناوچەکە بەرهەمدەهێنرێت و تەنها لەمساڵدا دوو هەزار و 500 تۆن پەتاتە بەرهەمهێنراوە و جوتیارانیش نیگەرانن.\nلەگەڵ بەرهەمهێنانی ئه و بڕە زۆرەی پەتاتە لە زەویە کشتوکاڵییەکانی پێنجوێن، بەڵام جوتیاران نیگەرانن لەوەی کە حکومەت سەرەڕای ئەوەی هاوکاری مادییان ناکات لەهەمان کاتیشدا سنورەکان بەڕووی هاوردەکردنی بەرهەمی دەرەکیدا داناخات.\nهەرێم ئەردەڵانی، بەڕێوەبەری کشتوکاڵی شارەدێی گەرمک، هاوکات وەک جوتیارێکیش دەستی بە چاندنی پەتاتە کردووە، بۆ ڕۆژنیوز قسەی کرد وتی: لەگەڵ ئەوەی کە زەوی ناوچەی پێنجوێن خاکێکی بەپیتە و بۆ زۆربەی جۆرەکانی کشتوکاڵ دەستدەدات، بەڵام خۆشبەختانە توانیومانە لە بەرهەمهێنانی جۆرێکی تری بەرهەم سود له و زەویە کشتوکاڵییە وەربگرین، کە ئەویش بەرهەمی پەتاتەیە.\nئاماژەی بەوەشکرد: بەهاوکاری چەند جوتیارێکی سنوری شارەدێی گەرمک ئەمساڵ لە ڕووبەری 65 دۆنم زەویدا دەستمان کرد بە چاندنی بەرهەمی پەتانە کە بۆ ئه و مەبەستەش بڕی 50 تۆن پەتاتەمان وەک بنەتۆو بەکارهێناوە، لە ئێستاشدا دەستمان کردووە بە چنینەوەی بەرهەمی پەتاتە و خۆشبەختانە توانیمان ڕێژەیەکی باش پەتاتە بەرهەمبهێنین.\nوتیشی: "لە ڕووبەری ئه و 65 دۆنمە زەوییە توانیومانە بڕی دوو هەزار و 500 تۆن پەتاتە بەرهەمبهێنین، بەڵام ئەوەی بوەتە گرفت بۆ ئێمە و جوتیاران ئەوەیە، کە بەهۆی دانەخستنی سنورەکانەوە و هاوردەکردنی پەتاتە لە مەرزەکانی پەروێزخان و مونزیریەوە، نرخی پەتاتە لە بازاڕەکانی هەرێم لە بەرژەوەندی جوتیاران نیە، چونکە بۆ هەر کیلۆیەک بڕی 250 دینار لەسەر ئێمە دەکەوێت، بەڵام له و نرخە کەمتر دەیفرۆشنەوە هەندێک جار نەبێت دەگاتە بڕی 400 دینار".\nبەڕێوەبەری کشتوکاڵی گەرمک ئاماژەی بەوەشکرد: وەک ئەوەی حکومەت ناتوانێت هاوکاری جوتیاران بکات و پێداویستیەکانیان بۆ دابین بکات، خۆ دەتوانێت سنورەکان دابخات و ڕێ بە هاوردەکردنی بەرهەمی دەرەکی نەدات، بەڵام بەداخەوە ئەوەشی نەکردووە، ئەوەش لە بەرژەوەندی جوتیاران و بەرهەمی خۆماڵیدا نییە.\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Oct 14 2016 9:45AM تۆمارکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Oct 14 2016 9:46AM باشترکراوە


سەقامگیریی سیاسی هەرێمی کوردستان، ئەوخاڵە گرنگ و جەوهەرییەیە کە دەکرێت بینای ئایندەیەکی گەشتری لەسەر بکەین، نەیارانی ئەزموونەکەمان جۆرەها ڕێگایان گرتەبەر بۆ بەرگرتن بە گەشەسەندنی هەرێمەکەمان، داخستنی سنورەکان و گەمارۆی ئابوری و هەناردەکردنی تیرۆر و قوتکردنەوەی داعش و بڕینی بووجە و گرتنە بەری زۆر ڕێگای بۆخڵتریش، لێ ئیرادەی خەڵکی کوردستان نەچەمین.\nدامەزراوەکانی هەرێمی کوردستان درێژەیان بە ئەزموونەکەماندا، بەڵام لە هەندێک قوناغدا نەیاران لە ڕێگەی تێکدانی نێوماڵی کوردی و تێکدانی سەقامگیری سیاسییەوە داخڵ بوون و جۆرێک لە تەنگەژەو پشێوی سیاسییان دروستکرد، کاریگەری خراپیان بۆ سەر ئەزموونی باشوری کوردستان دروستکرد.\nلە دوای ڕێککەوتنی لایەنە سیاسییەکان و گەیشتن بە کارنامەیەکی هاوبەش، دووبارە دامەزراندنەوەی دەزگای سەرۆکایەتی هەرێمی کوردستان، پێکهاتنی لایەنە براوەکان لە چۆنیەتی بەشداری و هاوسەنگی و چۆنیەتی ڕەسمکردنەوەی دەزگا ئیدارییەکان، جۆرێک لە سەقامگیریی سیاسیی هەستپێدەکرێت، بەتایبەت دووبارە کارکردن لەسەر پرسی چاکسازی و دروست بوونی جۆرێک لە هەماهەنگی لە نێوان دەسەڵاتە باڵادەستەکان و بەدواداچوونی ورد و خستنەڕووی کۆمەڵێک پرۆژە یاسای گرنگ، جێگای خۆشحاڵی هاوڵاتیانی کوردستانە، لە ئێستادا خەڵک ئومێدی گەورەی هەیە بە باشتربوونی دۆخی گشتی و بوژانەوەی دۆخی ئابوری و بە دیهێنانی دادی کۆمەڵایەتی و دووبارە دابەشکردنەوەی داهاتی نەتەوەیی.\nھیوای زۆرمان بە سەرۆکی هەرێمی کوردستان و کابینەی نۆی حکومەت و خولی پێنجەمی پەڕلەمانی کوردستان ھەیە، گرنگی و بایەخی سلێمانی و ھەڵەبجە و دەڤەری ڕاپەرین و گەرمیان " لەبەرچاو بگرن، کۆتایی بە دوو ئیدارەیی بھێنن، تۆ بڵێ: کۆتای بە فیتنەی جۆشدانی گیانی ناوچەگەریەتی بھێنن".\nئەوەی لە تەمەنی وەرزێکی دەستبەکاربوونی نێچیرڤان بارزانی سەرۆکی هەرێمی کوردستان و کابینەی نوێ حکومەتی هەرێمی کوردستان دەیخوێنیەوە و بەری دەکەوین، سنگ و نەفەسێکی نوێ و هێمنە لە حکومڕانی کوردی و پراکتیزەکردنی مۆدێل و پارادایمێکی نوێیە لە ئیداردان و سەرپێخستنەوەی حکومڕانی، ئەوەی لە فەزای گشتی و قسەو گفتوگۆی خەڵک بەری دەکەوین ئومێدی خەڵکە بە چاکتربوونی دۆخی گشتی و بەدیهێنانی سەقامگیرییەکی سیاسیی و سەرئەنجام باشتر بوونی گوزەرانی خەڵک و ئاسایی بوونەوەی دۆخی دارایی، زۆرینەی ئاماژەکان بۆ ئەوەن دۆخی گشتی پرسی ئاوەدانی و هێمنی و کرانەوەی زیاتری کۆمەڵگای کوردی و پێشکەوتنەکانی هەرێم ڕوو لە هەڵکشان و بوژانەوە بکەن.\nلەگەڵ بەدیهێنانی جۆرێک لە سەقامگیریی سیاسیدا ئیرهابی فیکری توشی کەوتن و داڕزین هاتووە، کەوتنی ڕەوت و تەوژمی پۆپۆلیزم؛ سەرەتایەکی باشە لە ڕوونبوونەوەی کەشی گشتی و بەرچاو ڕۆشنی خەڵک، سەرەتای قۆناغێکی نوێیە، کاری زیاتری دەوێت.\nئیرھابی فیکری ئەو زەمینەییەی لە دەستدا، لە ڕێگەی کتێبی بەرگ ئەستورە وە، سەرلێشواندنی خەڵک لە ڕێگەی وردە نوخبەو ڕۆشنبیریی ھەل پەرست و خۆپەرستەوە، لە ڕێگای میدیایی بەناو ئەھلی و بێلایەن و سەربەخۆی دەم بە بەبۆڵە و هاوارەوە، بە بەکارھێنانی تۆڕێکی فراوان لە کادرۆکەی دەمھەراشی قیڕە قیڕکەرەوە، ڕایگشتی بە لاڕێداببەن، چیتر ناتوانن لەبەرگی دڵسۆزی و پەرۆشیدا باری سەرشانی خەڵک قورستر بکەن.


فه‌رمانی ده‌ستگیركردن بۆ سه‌رۆكی لیژنه‌ی پیشه‌سازی و وزه‌ی ئه‌نجومه‌نی پارێزگای سلێمانی ده‌ركراوه\nسه‌رۆكی لیژنه‌ی پیشه‌سازی و وزه له ئه‌نجوومه‌نی پارێزگای سلێمانی، ڕایگه‌یاند: له‌سه‌ر دۆسیه‌ی 42 تانكه‌ر به‌نزینی ژه‌هراوی، سكاڵای له‌سه‌ر تۆمار كراوه و فه‌رمانی ده‌ستگیركردنی بۆ ده‌رچووه.\nغالب محه‌مه‌د، سه‌رۆكی لیژنه‌ی پیشه‌سازی و وزه له ئه‌نجوومه‌نی پارێزگای سلێمانی، به په‌یامی ڕاگه‌یاند "له‌سه‌ر دۆسیه‌ی 42 تانكه‌ر به‌نزینی ژه‌هراوی كه له ئێرانه‌وه هێنرابوو، سكاڵای له‌سه‌ر تۆمار كراوه و، به‌وهۆیه‌شه‌وه فه‌رمانی ده‌ستگیركردنی بۆ ده‌رچووه".\nغالب محه‌مه‌د وتیشی "ده‌بوو ئه‌و كه‌سانه ده‌ستگیر بكرێن كه به‌نزینی ژه‌هراوییان هێناوه‌ته هه‌رێم و خه‌ریكبووه هه‌زاران كه‌س تووشی شێرپه‌نجه بكه‌ن".\nسه‌رۆكی لیژنه‌ی پیشه‌سازی و وزه له ئه‌نجوومه‌نی پارێزگای سلێمانی پێشتر ئاشكرای كرد "42 تانكه‌ر به‌نزینی ژه‌هراوی هێنراوه‌ته سلێمانی و ئه‌وان ڕێگه‌یان نه‌داوه بفرۆشرێت، داوایشی كرد سزای ئه‌و كه‌سانه بدرێن كه له پشت ئه‌و كاره‌وه‌ن".\nغالب محه‌مه‌د وتیشی "ئه‌و دۆسێیه به‌بێ سزادانی تۆمه‌تباران داخراوه و تانكه‌ره به‌نزینه‌كان بۆ ئێران گه‌ڕێندراونه‌ته‌وه".\n11839 جار خوێندراوەتەوە


ANF | ئارۆ ساڵیاڎو کیمیاوارانو شارو نوتشەیەن\nئارۆ ساڵیاڎو کیمیاوارانو شارو نوتشەیەن\nئاروٙ هەڤدەو مانگەو یەری 17/3/2017 ( 26 و سیاوکامی ) سی ساڵی ملوٙ سەرو بوٙموارانی کیمیایی شارو نوٙتشەو هەورامانیرە، کە 140 شەهیدی و 700 زامدارێش چنە کەوتێوە.\nشه‌ممه, 17 Mar 2018, 11:03\nڕژیٛمو سەدامی هەر یەک ڕوٙ دماو کیمیاوارانو هەلەبجەی نوٙتشەیچش بوٙمواران کەرد،یانی 17/3/1988، دماو حەوت ڕوا تەری جاریٛو تەریچ 24/3/1988 هەمتەر بوٙموارانش کەردەو،پەی جاری یەرمی دماو نوٙ ڕوا تەری 2/4/1988 بوٙموارانش کەردوە.\nئەنجام و ئی تاوانە گەوریٛ (104) کەسیٛ مەدەنی شەهیدیٛ و زیاتەر جە 700 کەسا برینداریٛ بییٛ، دمایی شاندیٛ نەتەوە یوٙگرتەکا سەردانو نوٙتشەیشا کەرد پەیشا بەرکەوت گازی کیمیایی جوٙرو خەردەلی (موستارد) بەکار ئامان جە بوٙموارانەکەنە.\nچا وەختوٙن بە نونگەو کاریگەری زەخمین بیەی بە کیمیایەکەی ،خەڵکی زیاتەر گیانش بەخشان ، هەرپاسە گازو خەردەلی شوٙنەمای خراپە سەرو ژیوگەی (ئاو خاکی) جیا مازوٙ و دیٛڕ لامشوٙ، چنی ئانەیچ یوٙن چا گازە کیمیایا کە شوٙنەمای دریٛژ ماوە سەرو بەدەن و ئینسانیچوٙ منیوٙرە،بوٙ بەنونگەو پەیدا بیەی جوٙرەها سەرەتانی، ناکامی زاڕوٙڵەی تازە پەیدابیەی .\nڕژیٛم و بەعسی دژە ئانزانی هەر بە شار و نوٙتشەی دڵش ئاویش نەواردەو، هەر چا ڕوٙنە و چن ڕویٛ دماتەر ،ڕاو لوای خەڵكو هەڵەبجەو هەورامانی پەی دیمو ئیرانی جە دزڵی وٙ هەتا دەرەناخی و زەکەریاو بیەکەڕە بوٙموارانی شیمیایش کەرد ،یەک کەسی گولپی وەردەمو دەگاو دەرەناخی گیانش بەخشا، چنەها کەسیچ بریندار کەوتی.\nهەرپاسە چن ڕویٛ دماو هەلەبجەی 22/3/1988ی دەگاکا (نژمار،بالک،دەگا شیخان،نیٛ) شیمیا وارانیٛ کریای بە(باڵەپڕ.تەیارە) ،بەپاو شاهید حاڵەکا ماچا زیاتەر جە 50 کەسا دەگاو نژماری شەهیدیٛ بییٛ و جە قەبرسانو دەگاو چوٙڕی ئەسپەردە کریٛاینیٛ، یانی دەگاو چوٙڕی ئامیٛنی فریاشاوە،وە زیاتەر جە (150) کەسا برینداریٛ بینی، سەرچەمیٛ تەر ماچوٙ زیاد جە (300) کەسا شەهیدیٛ بینیٛی، ئاسەرچەمە گلەییش جە کوٙماری ئیسلامی کەردەن هەکە باسو ئی تاوانیشە نەکەردیٛنە دەرهەق پی دەگایا کریٛنە.\nهەرپاسە ڕوٙ 9/3/1988 دەگاو قەڵاجی بە گازی شیمیایی خەردەلی بوٙموارەنە کریا زیاتەر جە (3)شەهیداو (30) برینداریٛ کەوتیٛ، سەروەختو کیمیاوارن و هەلەبجەی ،چندەها دەگاییٛ تەریٛ سەرسنورەکا بوٙموارانیٛ کریٛاینیٛ، هەر جە سنورو پاوەی هەتا ملوٙە نزیکو سەردەشتی، وەلێ بە نونگەی جیاواز ئیٛ دەگاو ناوچیٛ نامیٛشا بە تەمامی توٙمار نەکریاینیٛ.\nن . گ


rekan 08/12/2019 - 21:55 بڵاوکراوەتەوە لە هەواڵ/كوردستانی\nسیروان محەمەد، بەڕێوەبەری راگەیاندنی کارەبای سلێمانی وتي: "لێدوانەکەی ئه‌ندازیار سالار حیسامەدین، به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی كاره‌بای سلێمانی له چوارچێوه‌ی سیمینارێكدا بوو كه له‌سه‌ر پێوه‌ری زیره‌ك و دۆخی كاره‌با سازكرابوو له زانكۆی گه‌شه‌پێدان و ئاماژه‌ی به دۆخی كاره‌بای كوردستان كردووه كه له‌سه‌ره‌تای هاتنی وه‌رزی زستاندا پله‌كانی گه‌رما به‌شێوه‌یه‌ك دابه‌زین، مه‌سجێكی ترسناكی پێداین كه ئه‌مساڵ بارودۆخی كاره‌با خراپ ده‌بێت، ئه‌وكات به‌رێوه‌به‌ری كۆنترۆڵی كاره‌بای سلێمانی ئاگاداری كردین كه ئه‌گه‌ر كاره‌بای نیشتمانی بۆ كه‌متر له (7) كاتژمێر دابه‌زێت، ره‌نگه هه‌ر بتوانین كاره‌با به شوێنه گشتییه‌كان بده‌ین".\nراشیگەیاند: "خۆشبه‌ختانە له رۆژانی رابوردوودا ئاستی به‌رهه‌مهێنانی كاره‌با به‌ره‌و پێشچوونی باشی به‌خۆیه‌وه بینی و 300 بۆ 400 مێگاوات بۆ ناو تۆڕی كاره‌با زیاد بوو، ئه‌وه‌ش وایكرد 8 بۆ 9 كاتژمێر كاره‌با به هاووڵاتیان بده‌ین و ئه‌و مه‌ترسییه تێپه‌ڕێنین، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی به‌فرێكی زۆر له سنووره‌كه باریوه".\nئاماژەی بەوەشدا: به‌شێك له میدیاكان بۆ سه‌رلێشواندنی خه‌ڵك و زیادكردنی ریچ و لایكی په‌یجه‌كانیان لێدوانه‌كه‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری گشتییان به‌پێچه‌وانه‌ی مه‌به‌ست بڵاوكردەوه كه دڵه‌ڕاوكێی له‌ناو خه‌ڵك دروستكردووه.


بەڕێوەبەری گشتی تەندروستی سلێمانی: پێویستە رێککارەکانی خۆپارێزیی توندتر بکرێن – لڤین پرێس\nبەڕێوەبەری گشتی تەندروستی سلێمانی: پێویستە رێککارەکانی خۆپارێزیی توندتر بکرێن\nلڤین: بەڕێوەبەری گشتی تەندروستی سلێمانی، ڕایدەگەیەنێت، سەرەڕای ئەوەی تا ئێستا لە سلێمانی ئەم شەپۆلەی کۆرۆنا ترسناک نییە، بەڵام ژمارەی توشبووانی کۆرۆنا زیادیان کردووە و ئێستا پێویسترە رێککارەکانی خۆپارێزیی توندتر بکرێن.\nد. سەباح هەورامی، بەڕێوەبەری گشتی تەندروستی سلێمانی، لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند: “جێبەجێکردنی رێکارەکان لە هەموو کات، ئێستا پێویسترە و پێشمان باشە وەزارەتی ناوخۆ و حکومەتی هەرێمی کوردستان رێککارەکان توندتر بکەنەوە”.\nوتیشی: “راستە ژمارەی توشبووانی کۆرۆنا زیادیکردووە، بەڵام ئێمە بە گوێرەی ژمارەی توشبووانی ڤایرۆسه‌كه لەناو نەخۆشخانەکانی سلێمانیدا قسە دەکەین، تا ئێستا لە سلێمانی ئەم شەپۆلەی کۆرۆنا ترسناک نییە”.\nلەبارەی کاریگەری ڤاکسنیی کۆرۆناش لەسەر ئەو کەسانەی وەریانگرتووە، بەرێوەبەری گشتی تەندروستی سلێمانی ئەوەی ئاشکراکرد، “تائێستا ژمارەیەکی زۆر لە کارمەند و پزیشکانی تەندرووستی ڤاکیسن-یان وەرگرتووە هیچ نیشانەیەکی لاوەکییان تیادا دەرنەکەوتووە”.


شارل دێ گۆل - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nشارل دێ گۆل (Charles de Gaulle) ناوی تەواوی شارل ئەندرێ ژۆزێف پیێر ماری دێ گۆل (Charles Andre Joseph Pierre Marie de Gaulle) لە ١٨٩٠\_١١\_٢٢ لە شاری لیلی فەرەنسی لە دایک بووە، ھێنری باوکی کە پرۆفیسۆر بوو لە بچووکیەوە شارلی ئاشنای دەوڵەمەندی مێژووی فەرەنسا کردبوو، بە تێپەڕبوونی کات شارل تا دەھات زیاتر حەزی بەخوێندنەوەی کتێبەکانی باوکی و ئەو کتێبانە دەکرد کە باسیان لە شەڕەکانی سوپای فەرەنسی دەکرد لە مێژوودا. لەو کاتەی تەمەنی بووە یازدە ساڵ خێزانەکەی کۆچانکرد بۆ پاریس کە خوێندنی لەوێ تەواوکرد.\nدوای گەورەبوونی شارل ھەستی بەوەکرد کە دەتوانێ خزمەتی فەرەنسا بکات بۆیە بڕیاریدا پەیوەندی بە سوپا بکات و چوو بۆ ئەکادیمیای سەربازی (سانت کیر ـ Saint-Cyr) کە قوتابخانەیەکی سەربازی بوو.\n١ سەرەتای سەربازی شارل\n٣ فەرەنسای ئازاد\n٤ سەرۆکی کاتی فەرەنسا\n٥ سەرۆکایەتی کردنی فەرەنسا\nسەرەتای سەربازی شارل[دەستکاری]\nشارل لە ساڵی ١٩١٢چووە پاڵ سووپا، چەند ساڵێک دواتر لەساڵی ١٩١٤ جەنگی یەکەمی جیھانی ڕوویدا شارل دلێرانە لەماوەی جەنگ شەڕی کرد چەند جارێک برینداربوو و بەدیل گیرا لە لایەن ئەڵمانەکان لەو کاتەی کە لەزیندان دابوو ٥ جار ھەوڵی ڕاکردنی دا بەڵام سەرکەوتوو نەبوو تا کۆتایی جەنگ بەدیلی مایەوە.\nپاش جەنگی جیھانی یەکەم و ئازادبوونی شارل لە سەربازی بەردەوام بوو و بەشداری لەچەند جەنگیکی بچووک کرد و سەرەنجام پلەکەی بوو بە عەقید. بەھۆی بێزاربوونی لە بنەما کۆنەکانی فەرەنسا لە شەڕکردن کە زیاتر پشتی بە لێدانی خەندەق بەستبوو ھەستا چەند تیۆریەکی نوێی لەسەر چۆنیەتی شەڕکرن بڵاوکردەوە کە پێیوابوو جوڵانی خێرای سەربازی دەبێتە بەمای سەرەکی جەنگەکانی داھاتوو. ڕاستیەتی ئەم بیردۆزانەی سەلمێنرا دوای ئەوەی ھیتلەر توانی بە بەکارھێنانی ئەم تەکنیکەی سەربازی بەشێکی زۆری ئەوروپا بگرێت.\nلەگەڵ ھەڵگیرسانی جەنگی جیھانی دووەم شارل پلەکەی بەرزکرایەوە بۆ یاریدەدەری ژەنەراڵ لەو کاتەی ئەڵمانیا بەردەوام بوو لە داگیرکردنی خاکی فەرەنسا شارل پێداگیری دەکرد لەسەر جەنگکردن لە کاتێکدا فەرماندە و کاربەدەستانی تری فەرەنسا داوای خۆبەدەستەوەدانیان دەکرد.\nدوای ئەوەی فەرەنسا لە بەرامبەر ئەڵمانیا خۆی بەدەستەوەدا شارل چوو بۆ بەریتانیا و لەگەڵ گەیشتنی وڵاتێکی ڕاگەیاند بەناوی (فەرنسای ئازاد - Free France) بەھۆی قسەکردن لە ڕادیۆی bbcھانی خەڵکی فەرەنسای دەدا کە دژایەتی ئەڵمانیا بکەن، حکومەتی فەرەنساش کە خۆیان دابوو بەدەستەوە ئەویان بەناپاک دادەنا ڕایانگەیاند کە دەکوژرێ بەھۆی خیانەتکردن.\nشارل بەردەوام بوو لەڕێکخستنی ھێزەکانی فەەنسای ئازاد و ھێزە میللیەکانی فەرەنسا کەدژی ئەڵمانیا دەجەنگان وە ھەستا بەکۆکردنەوەی ھێزەکانی فەرەنسا کەلە فەرەنسا ھەڵاتوون بۆ ئەوەی یارمەتی بدەن بۆ ئازادکردنی فەرەنسا لە کۆتایدا لە ڕۆژی D-Day (ڕوژی ھێرشی ھاوپەیمانان بۆ سەر نۆرماندی) ھاوپەیمانان توانیان فەرەنسا ڕزگاربکەن و ھێزەکانی شارلیش ڕۆڵی کاریگەریان ھەبوو لەم ئازادکردنەدا شارل دوای ڕێککەوتنی لەگەڵ ژەنەراڵ Eisenhower کە فەرماندەی سوپای ھاوپەیمانان بوو ڕایگەیاند کەتەنھا ھێزە فەرەنسیەکانی ئەو پاریسی پایتەخت ڕزگاردەکەن.\nسەرۆکی کاتی فەرەنسا[دەستکاری]\nدوای وەدەرنانی ھێزەکانی ئەڵمانیا لە فەرەنسا شارل دی گاوڵ بوو بە سەرۆکی کاتی فەرەنسا لە ١٩٤٦-١٩٤٤, دوای کۆتایی ھاتنی جەنگی جیھانی دووەم شارل سیستەمی نوێی فەرمانڕەوایی بۆ فەرەنسا دانا و خۆیشی دەستی لەکار کێشایەوە وەک سەرۆکی کاتی فەرەنسا لە ١٩٤٦ وە دوورکەوتنەوەی خۆی لەسیاسەت ڕاگەیاند.\nسەرۆکایەتی کردنی فەرەنسا[دەستکاری]\nلەساڵی ١٩٥٨ شارل گەڕانەوەی خۆی بۆ سیاسەت ڕاگەیاند و خۆی بۆ سەرۆکایەتی فەرەنسا کاندیدکرد و بوو بە سەرۆک وە بۆ ماوەی ١٠ ساڵ حوکمی فەرەنسای کرد. لە ماوەی سەرۆکایەتی ئەودا ئابووری فەرەنسا بووژانەوەی بەخۆیەوە بینی و وە وڵاتەکەی خاوێنکردەوە لە ھەموو پاشماوەکانی جەنگی جیھانی دووەم ھەروەھا فەرەنسای کردە چوارەمین وڵاتی خاوەن چەکی ئەتۆمی دوای ھەریەک لە ئەمریکا و ڕووسیا و یەکێتی بریتانیا.\nلەساڵی ١٩٦٩ شارل دووبارە دوورکەوتنەوەی خۆی لە سیاسەت و سەرۆکایەتیفەرەنسا ڕاگەیاند، ساڵێک دواتر لەماڵەکەی خۆی لەتەمەنی ٧٩ ساڵیدا بەھۆی جەڵتەی دڵ کۆچی دوایی کرد.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=شارل_دێ_گۆل&oldid=488051»\nشۆپپارێزی لە فەڕەنسا\nسەرۆک وەزیرانی فەڕەنسا\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٤:١٨ی ٢٩ی ئابی ٢٠١٦ نوێ کراوەتەوە.


حەوت هۆکار لەپشت سوتاندنی دامودەزگاکان؟\nیەکێک لەو دیاردانەی کە لە خۆپیشاندانەکانی کوردستان لەدوای دامەزراندنی حکومەتی هەرێم لە ١٩٩٢ ـەوە تا ئێستا بەرچاودەکەوێت سوتاندنی دامودەزگاو بارەگا حیزبییەکانە. پرسیار ئەوەیە کە هۆکاری پشت ئەم کارە توندوتیژییە چییە، بەتایبەتی ئەگەر بێت‌و ئەوە بەبیر خۆمان بێنینەوە کە بەشی هەرە زۆری بەشداربووان لەپێش‌و لەکاتی خۆپیشاندانەکان داوای ناتوندوتیژییان دەکرد لە خۆپیشاندانەکان.\nھۆکار زۆرن لەپشت کارە توندوتیژییەکان بەڵام دەکرێت گرنگترینیان لەم خاڵانەدا کۆبکرێنەوە:\nیەکەم، کورد ھیچ کاتێک لە مێژوودا دەوڵەتی سەربەخۆی نەبووە تا هاوڵاتیانی دەزگاکانی دەوڵەت‌و حکومەتەکە بە ھی خۆی بزانێت‌و بیپارێزێت. ئەو حکومەت‌و پەرلەمان‌و دامودەزگایانەش کە لە ١٩٩٢ دروستبوون هەر زوو لەگەڵ شەڕی ناوخۆ لەسەرەتای نەوەتەکان کران بە دامودەزگای حیزبی، چاکتر بڵێین کران بە دامودەزگای یەکێتیی‌و پارتی کە سەرانی دوو بنەماڵە بەسەریاندا زاڵبوون. لەوەش گرنگتر، میدیای هەر دوو حیزب تەواوی سەرکەوتن‌و شکستەکانیشیان بە حیزبی کردوە. بۆنمونە، ناردنی هێز بۆ ڕۆژاڤا کرابوو بە دەستکەوتی یەکێتیی‌و هەڵکردنی ئاڵای کوردستان لە هەرێم‌و بە دەستکەوتی پارتی؛ دۆڕانی کەرکوک‌و ناوچە دابڕاوەکان کرابوون بە شکستی یەکێتیی‌و دزینی نەوت‌و تەخشان‌و پەخشان کردنی سامانی گشتی بە شکستی پارتی. هێزەکانی ئاسایش‌و پێشمەرگەش وەک چۆن لەسەرەتاوە حیزبییبوون دوای ٢٥ ساڵ لە حوکمڕانی هەروا بە حیزبیی ماونەتەوە. ئەمەش وایکردوە کە هاوڵاتی کوردستان هەستی ئینتیمای نەک هەر بۆ دامودەزگاو حکومەت نەبێت بەڵکو لە ڕقی حیزب ڕقی لە خاک‌و نیشتیمانیش بێتەوەو لە دەرفەتێک بگەڕێت لە ڕقی پارتی‌و یەکێتیی نیشتیمان‌و وڵات‌و دامودەزگا حکومییەکانیان بسوتێنێ.\nدووەم، لە کوردستان داڕشتەی (ستراکتۆری) خێڵ لاوازبووە بەڵام عەقڵی خێڵ (tribalism) هێشتا زۆر بەهێزە، ئەمەش بۆتە زادەی زاڵیی کەلتوری ڕق و قینە کە بنەماکەی دەگەڕێتەوە بۆ کەلتورو عەقڵی خێڵ. لێرە دەبێت ئەوە بڵێین کە عەقڵی خێڵ مەرج نیە لە فۆرمی خێڵ دەرکەوێت بەڵکو دەکرێت لە فۆرمی ناوچە، شار، حیزب، بنەماڵە یان گوند دەرکەوێت. ئینسانی کورد ئەوەندەی ئینتیمای بۆ خێڵ، بۆ شار، بۆ حیزب، بۆ بنەماڵە، بۆ گوند هەیە ئەوەندە ئینتیمای بۆ خاک‌و نیشتیمان‌و نەتەوە نیە. ئەم وردە-شوناس‌و ئینتیمایانەش خەڵک کۆوەناکەن بەڵکو دابەشدەکەن، دابەشبوونەکانیش لە غیابی شوناس‌و ئینتیمایەکی کۆگیر دەبنە زادەی دروستبوونی ململانێ. لە غیابی دامودەزگای دەستوری‌و پەرلەمانی‌و دادگایی بۆ ڕێکخستن‌و یەکلایکردنەوەی کێشمەکێشەکان، ئەوە ململانێکان بەرەو ئاقاری ناتەندروست دەڕوات‌و ڕق‌و قینە بەرهەمدێنێت. ڕق لە خەڵکی ئەم ناوچەیەو ئەو ناوچەیە، ڕق لە ئەندامانی ئەم حیزبەو ئەو حیزبە ...هتد. ڕقیش بەلەناوبردنی ئەوی دیکەو سیمبولەکانی ئەوی دیکە دادەمرکێتەوە. لەدەرئەنجامدا کاتێک پێکدادان ڕوودەدات لایەنەکان‌و کەسەکان لە هەوڵی سڕینەوەی ئەوی دیکەدا دەبن، سڕینەوەش لوتکەی توندوتیژییە.\nسێیەم، خۆپیشاندانەکان، بەتایبەتی گەڕی ئەمجارە، نە ڕابەری ھەیە نە ڕێکخراوە نە هیچ لایەن‌و گروپێکی ڕێکخراو سەرپەرشتی دەکات. کەسێک و لایەنێک نیە خەڵک ئاراستەبکات، ئامانج و میکانیزم دەستنیشان بکات‌و ھەنگاوی پێویست بۆ جێبەجێکردنیان بهاوێت. لەغیابی ڕابەری مەیدانی‌و گروپێکی ڕێکخەر، گەڕەلاوژەو فەوزا لە خۆپیشاندانەکان پەیدادەبن‌و ناعەقڵانی بەسەر عەقڵ‌و سۆزو عاتیفە بەسەر لۆجیک زاڵدەبێت. کاتیکیش ناعەقڵانی‌و نالۆجیک زاڵبوون، ئیدی چاوەڕوانی کرداری توندوتیژیی دەکرێت.\nچوارەم، دەسەڵات لەڕێگەی کۆمەڵێک بەڵتەجی بۆ ناشیرکردنی خۆپیشاندەران‌و ئامانجەکانیان دەسیسەکانی خۆی خستۆتە ڕیزی خۆپیشاندەران و ھانی توندوتیژیی دەدەن. توێژینەوەکانیش سەلماندویانە لەکاتی خۆپیشاندانەکان بەشداربووان لاسایی یەکدی دەکەنەوە، ئەمەش دەبێتە مایەی ئەوەی کە ئەو کەسانەی باوەڕیان بە توندوتیژییش نیە یان نیازی کاری توندوتیژییان نەبێت کارگەلێک ئەنجامدەن کە بەهیچ شێوەیەک بەتەنیا کارگەلی وا ئەنجامنەدەن. بەواتایەکی دیکە هەر هێندە کەسێک یان چەند کەسێک لەنێو گروپێکدا بەردیان هاوێشت یان هێرشیانکردە سەر دامەزراوەیەک ئیدی ئەوانی دیکەش بێ بیرکردنەوە ڕەدویان دەکەون‌و هەمان کار ئەنجامدەدەن، بەکاری توندوتیژییشەوە.\nپێنجەم، ئەوەی لای هەمووان ئاشکرایە ئەوەیە کە توڕەیی‌و بێزارییەکانی خەڵک چەند ساڵێکە گەیشتونەتە ترۆپک. هۆکاری هەرە سەرەکی توڕەییەکانیش تەنیا بێ موچەی‌و بێ کارەبای‌و بێ ئاوی‌و بێ خزمەتگوزاری نیە؛ هاوکات، تەنیا دزی‌و گەندەڵی‌و تەخشان‌و پەخشانکردنی سامانی گشتیی نیە؛ هەروەها، تەنیا شکست‌و خیانەتەکانی ١٦ ی ئۆکتۆبەرو ٣١ ی ئاب نین، بەڵکو ئەمانە هەموویان بەسەریەکەوەش، بەڵام لەسەروی هەموو ئەمانەوە نەبوونی یەکسانیە. خەڵک توڕەیە چونکە دەبینێت کەسانێک هەن موچەیان هەیەو ئەو نیەتی؛ کەسانێک ئاو کارەبای بیست چوار سەعاتەیان هەیەو ئەو نیەتی؛ کەسانێک تەعین دەکرێن‌و ئەو تەعین ناکرێت. هەموو ئەم هۆکارانە توڕەیی‌و بێزارییەکی لەڕادەبەدەری بەرهەمهێناوەو ساڵانێکیشە پەنگدەخواتەوە ئێستاش لەبەرابەر دەسەڵاتێک کە ھیچ ئامادەیی گوێگرتنی لە خەڵک‌و دانوسانی لەگەڵ نوێنەرەکانی نیە تەقیوەتەوەو توندوتیژیی لێکەوتۆتەوە.\nشەشەم، کەلتوری توندوتیژیی لە ڕۆژهەڵاتی ناوین بە کوردستانیشەوە زادەی زاڵیی سێ گوتاری شۆڕشگێریی زاڵە لە ناوچەکە کە گوتاری شۆڕشگێڕیی ناسیونالیزمی‌و شۆڕشگێڕیی کۆمۆنیستی‌و شۆڕشگێڕیی ئیسلامیین. گوتاری ئەم سێ ڕەوتە بەگشتی بانگەشەی ڕاپەڕین‌و ڕوخان‌و سەرلەنوێ دروستکردنەوە دەکەن. ئەم سێ ڕەوتە بەگشتیی باوەڕیان بە شۆڕشە بۆ گۆڕانکاری. مەبەستی من لێرە ئەوە نیە کە خۆپیشاندەران سەر بەو ڕەوتانەن بەڵکو قسەی من لەسەر زاڵیی ئەم سێ گوتارەیە لەسەر عەقڵی خەڵک سەرەڕای لاوازی ئەم ڕەوتانە وەک هێز.\nحەوتەم، هیچ گومانی تێدا نیە کە دەسەڵات لە کوردستان، بەتایبەتی پارتی دیموکراتی کوردستان، هۆکاری هەرە سەرەکیە لەپشت دەستبردنی خەڵک بۆ توندوتیژیی. پارتی لە ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی خۆی مەنفەزێکی نەهێشتوە بۆ دەربڕینی ناڕەزاییەکان، ئەویش لە ڕێگەی سەرکوتکردن‌و داپڵۆسینی دەنگە ناڕازییەکان. خەڵکی ناوچەکانی دیکەش چاک ئەو ڕاستییە دەزانن بەبێ تێگەیاندنی پارتی لە پەیامەکانیان هیچ گۆڕانکارییەک لە کوردستان ناکرێت، ئەوەش دەزانن کە لە ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی پارتی ئەگەرەکانی خۆپیشاندان‌و دەنگ هەڵبڕین زۆر کەمە بۆیە لە هەر شوێنێکی دیکە پارتی‌و بارەگاکانی ببینرێن خەڵک بەوپەڕی توڕەییەوە بەرەو ڕوویان دەڕۆن بۆ دەربڕینی بێزارییەکانیان. پارتیش بۆ ترساندنی نەک هەر ئەوانەی کە هێرش دەکەن بەڵکو بۆ تۆقاندنی هاوڵاتیانی ژێر دەسەڵاتی خۆی بەوپەڕی بێ بەزییانەوە ڕووبەڕوویان دەبێتەوەو تەقەیان لێدەکات‌و توندوتیژیی دروستدەکات. لە ئاکامدا خەڵک ئەو باوەڕەی لا دروستبووە کە چەک‌و شۆڕش‌و ڕاپەڕین‌و توندوتیژیی تاکە ڕێگەیە بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ پارتی‌و دەسەڵات.\nسەرەڕای بوونی ئەو هەموو هۆکارە بۆ توندوتیژیی بەڵام خەباتی ناتوندوتیژیی تاکە شێوازی خەباتە کە نەک تەنیا سەرکەوتن بەڵکو حکومەتێکی مەدەنی تەندروست بەرھەمبێنێت. توندوتیژیی‌و ڕاپەڕین‌و شۆڕش سەدان ساڵە نەک ھەر کوردستان بەڵکو تەواوی وڵاتانی ناوچەکە وێراندەکات. مەترسیە گەورەکە ئەوەیە کە ھەر کەس‌و لایەنێک بەھێز بێتە سەر حوکم تەنیا بەھێز حوکم دەکات‌و تەنیا بەھێزیش دەبێت لاببرێتەوە. ئەمەش سوڕێک دروستدەکات کە دەکرێت بە سوڕی توندوتیژیی ناوببرێت. سوڕەکە بەردەوام دووبارە دەبێتەوەو بەردەوام توندوتیژیی بەرهەمدێنێتەوە. کورستان ئێستا لە گێژاوی سوڕی توندوتیژییدا دەخولێتەوە.\nبۆ پچڕاندنی ئەم سوڕە دەبێت بۆ ھەتا ھەتایە، تەنیاو تەنیا، شێوازی خەباتی ناتوندوتیژی پەیڕەوبکرێت. ڕابەرانی ناڕەزاییەکان‌و خۆپیشاندانەکان نابێت بھێڵن بە ھیچ شێوەیەک نە دەسەڵات نە کەسانی دیکە خۆپیشاندانەکان بەرەو ئاقاری توندوتیژیی ببات چونکە توندوتیژیی دەبێتە مایەی لەکەدارکردنی خۆپیشاندانەکان و زەمانەتی مانەوەی دەسەڵاتە خۆسەپێنەکان دەکات چونکە پاساوی سەرکوتکردنی پێدەدات. خەڵکی کوردستان لاسایی ئەزمونی تونس بکەن باشترە لەوەی ئەزمونی سوریا و لیبیا دووبارە بکەنەوە.\nلەکۆتاییدا دەبێت لەسەر دوو خاڵی دیکەی گرنگ هەڵوەستە بکەین. یەکەم، هۆکارەکانی توندوتیژیی نابێت بەهیچ شێوەیەک بکرێن بە پاساو بۆ شەرعیەتدان بە توندوتیژیی. توڕەیی‌و زوڵم و چەوسانەوە ھەڵە ناکەن بە ڕاست، ناڕەوا ناکەن بە ڕەوا. دووەم، ئەگەر خەڵک بارەگای حیزبی یان دامودەزگاکانی دەوڵەتی سوتاند ئەوە نابێت‌و ناکرێت دەسەڵات ئەمە بکات بە پاساو بۆ تەقەکردن لە خەڵک. کاری دەسەڵات‌و دامودەزگا ئەمنییەکان کوشتنی خەڵک نیە بەڵکو پاراستنیانە، خەڵک دەبێت کۆنتڕۆڵ بکرێن نە بەر گولە بدرێن.\nهەرچۆنێک بێت، تاکەڕێگا خەباتی ئاشتیانەو مەدەنیانەو ناتوندوتیژییە. دەبێت توندوتیژیی کاتەگۆریکەری، واتە لەبنەڕەتەوە، ڕەتبکرێتەوە.\nماکرۆن بڕوات دنیا بێ ڕابەر دەمینێتەوە بۆ؟\nقەیرانی دیموکراسی لە هەرێم و لە دونیادا


Sarwan Harki (@sarwan.harki) • Instagram account\nPosts of @sarwan.harki\nSarwan Harki (@sarwan.harki) Recent Photos and Videos\nلەگەڵ بەرێز راوێژکاری ئەنجومەنی ئاسایشی ھەرێمی کوردستان 21/11/2018\n3568 204 5 days ago\nبۆ گیانی پاکی برا و مامۆستا و فەرماندە شەھید مەغدید ھەرکی لە برای ھێژا ھەڤاڵ ئاکۆ وەرگیراوە بۆ شەهید مەغدید،،، ئیدی لەبەهار بیری سەیران و خۆشی ناکەم بیری هاتوچۆی پڕ بەژن و باڵای ڕێکت دەکەم ئیتر گوڵە نێرگز ناکەمە پێشەنگی گوڵان گوڵە خەرتەلەکان وێنەی تۆیان کێشاوە دەچمە بەردەم ماڵی پڕ حەسرەتی ساردوسڕت چۆك دادەدەم خۆم و دەسکێک گوڵی خەرتەلە بەیەکەوە تێرتێر دەگرین کچەبچکۆڵەکەت توند توند دەگوشم لەباوەشما ئەگەر دایکی بەنەعلەکانی بکێشێ بەسەرماوبڵێ بەریدە شێتە دەڵێم نا خوشکەکەم هێشتا بۆنی ماچەکانی مغدید لەسەر تاڵ تاڵی پرچی ئەو گوڵە بەجێماوە لێمگەڕێ باتێر تێر بۆنیان كەم هەڤاڵ ئاکۆ..\n2751 112 7:31 AM Dec 7, 2018\nپێشمەرگە لەخزمەت ڕابەر و پێشمەرگە 21/11/2018\n3295 189 9:27 PM Nov 25, 2018\nلە رابردوومان ناترسم بۆیە ترسم لە وتنی راستی نەبووە و نابێت بەفەخرەوە پێشمەرگەم سەروان ھەرکی\n3176 159 3:46 PM Nov 15, 2018\nشوکور بۆ خودای گەورە شەرم لە نیشتیمان و ئاڵا و پێشمەرگە و خانەوادەی سەربەرزی شەهیدان ناکەمەوە\n3143 160 9:21 PM Nov 2, 2018\nبەناوی یەزدانی تاك سڵاو و رێز و خۆشەویستی سوپاس بۆ هەمووان كوردستانيانى ئازيز...لە (30/9/2018) هەڵبژاردن بۆ خولى پێنجەمى پەرلەمانى كوردستان ئەنجام درا بەندەش كانديدبووم بۆ خزمەت كردنتان چەند رۆژێکە كۆمسيۆنى باڵاى سەربەخۆى هەڵبژاردن و ڕاپرسى هەرێمى كوردستان ئەنجامەكانى بەفەرمى ڕاگەياند، منيش يەكێك بووم لە كانديدە سەركەوتوو و دەرچووەكان، بۆيە لە هەموومان پيرۆزبێت. من زۆر شانازى بەوە دەكەم كە وەك پێشمەرگەيەك كانديدبووم لە ليستەكەى( سەرۆك بارزانى ). بەو بۆنەيەوە سوپاسى هەموو جەماوەرى كوردستان دەكەم كە بەشداربوون لە هەڵبژاردن، چونكە بوونە هۆى سەركەوتنى پڕۆسەكە بەگشتى. زۆر سوپاسى هەموو ئەو بەڕێز و ئازيزانە دەكەم كە پاڵپشتى منيان كرد و ئەوانەى دەنگيان بەمن داوە و ئەوانەى بەهەر جۆريك لەجۆرەكان ويستيان سەركەوتنى من بووە. سوپاسێكى تايبەتم هەيە بۆ ( خانەوادە و كەس و كارى سەربەرزى شەهيدان و پێشمەرگە قارەمانەكان ) تا هەبم لە دوونيا خزمەتكارتانم. كوردستانياى ئازيز ئێوە هەمووتان لەئاست پێشبينی و چاوەڕوانى من دابوون، چونكە من بەڕۆح و بەدڵ متمانەم بە هەموو كوردستانيان هەيە و بە ئێوە پشتڕاستبووم. باوەڕدار و دڵنيابووم كە دەنگدەرى هەرێمى كوردستان بۆ پێشمەرگە و خوێنى شەهيدان وەفادارن و سەلمانديشتان. منيش بە پەناگرتن بەخودا و پاڵپشت بە ئێوە وەك نوێنەرى هەمووتان دەچمە پەرلەمان و ئەو متمانەيەى بەمنتان داوە دەيپارێزم، دوپاتى بەڵێنەكەى خۆم دەكەمەوە كە ( درۆتان لەگەڵ نەكەم و وەك هەميشە ڕاستگۆبم و نوێنەرى ڕاستەقينەى ئێوەبم)، ئەوەى ئێوەى كوردستانى بيخوازن و لەبەرژەوەندى گشتى دابێت، منيش ئەوە دەكەم. هەميشە داكۆكى لە بەديهێنانى مافەكانتان دەكەم، دڵنياتان دەكەمەوە من ( سەروان محمد علی حاجى هەركى ) لە هەر پێگە و پلە و پايە وهەر بارودۆخ و شوێنێكبم، هەر پێشمەرگەم و هەر پێشمەرگەش دەبم بۆ خزمەتى خاك و خەڵكى كوردستان. بژى كورد، بژى كوردستان، بە قارەمانیەتی پێشمەرگە و ڕابەرايەتى بارزانى. پێشمەرگەى كوردستان سەروان هەرکی 26/10/2018\n3487 274 5:43 PM Oct 26, 2018\nئێمە دەمرین تا ئاڵا بەرز و پیرۆز بمێنێت نەفرەت لە خیانەتکار و خاکفرۆشان\n3201 187 10:55 PM Oct 15, 2018\nجەژنتان پيرۆز بەبۆنەى جەژنى قوربانى پيرۆز پيرۆزبایی لە هەموو كوردستانيانى ئازيز دەكەم، بەتايبەتى پێشمەرگە قارەمانەكان و خانەوادەى شەهيدانى سەر بەرز و دڵسۆزانی نیشتیمان. سەروان هەركى\n4832 314 4:55 PM Aug 20, 2018\nئەمڕۆ سەرۆك بارزانى فەرمووى: ( پاش ئەو هەموو شەهيد و قوربانيدانە، ئێمە پاشكۆيەتيمان قبووڵ نييە. هەرچى دەبێت با ببێت ). منيش دەڵێم: بەخوێن و بەگيان لەگەڵتاين ئەى سومبولى ئازادى و رۆحى نەتەوەكەم. . سەروان هەركى\n4318 183 11:14 PM Aug 7, 2018\nساڵرۆژا شەهیدبووناتە پیرۆز برا و فەرماندە ئەحمەد هەرکی قوربانی ئاخا لسەر سینگێ تە و تەواوی شەهیدێت کوردستانێ بم ٢/٨\n3104 74 10:39 PM Aug 2, 2018\nنیشتیمان ئینجا گیان ٢٣/٧/٢٠١٨\n3765 194 10:29 PM Jul 23, 2018\nرۆژبووناتە پیرۆز بیت برا و مامۆستا و فەرماندە شەهید مەغدید هەرکی ١/٧\n3296 140 8:02 PM Jul 1, 2018


بلینکن: ئەگەر وتووێژەکان بەرەوپێش نەڕۆن ئەوا ڕەنگە ئەمەریکا دەستبەرداری هەوڵەکانبێت بۆ دووبارە پەیوەستبوونەوەی بە ڕێککەوتنی ناوکی ئێران\nئەنتۆنی بلینکن وەزیری دەرەوەی ئەمەریکا ڕۆژی هەینی هۆشداری دا کە نەبوونی ڕێککەوتنێکی کاتی بۆ چاودێریکردنی چالاکییە ناوەکییەکانی ئێران دەتوانێت وا لە ئەمەریکا بکات واز لە هەوڵەکانی دووبارە پەیوەستبوون بە ڕێککەوتنی ناوەکی بهێنێت .\nبلینکن لە میانەی کۆنفرانسێکی ڕۆژنامەوانی لە پاریس ڕایگەیاند " ئەمە نیگەرانییەکی ڕژدە." گوتیشی " ئەم نیگەرانییە لەگەڵ ئێراندا تاوتوێکراوە و پێویستە چارەسەر بکرێت".\nئاژانسی وزەی ئەتۆمی نێونەتەوەیی گوتویەتی ڕێککەوتنی سێ مانگی کاتی کە لە 21 دوو ئەنجام درا بۆ چاودێری کردن ڕۆژی پێنجشەممە بەسەرچوو، پاش ئەوەی بۆ ماوەی مانگێکیش نوێ کرابووەوە. ئاژانسەکە دەڵێت لەگەڵ تاراندا لە گفتوگۆدایە بۆ ئەوەی ماوەکەی بۆ جاری دووهەم درێژ بکرێتەوە.\nبلینکن لە ماوەی سەردانەکەی بۆ پارسی لە میانەی گشتەکەیدا بۆ چەندین وڵاتی ئەوروپا، دانیبوەدانا کە ڕەنگە ئەمەریکا لە کۆتاییدا بڕیار بدات جارێکی تر نەچێتەوە نێو ئەو ڕێککەوتنە ئەگەر دانوستاندکاران لە ڤیەنا نەتوانن پێشوەچوون ئەنجام بدەن.\nماوەی شەش هەفتەیە لایەنەکانەکانی ڕێککەوتنەکە لە گفتوگۆدان و شەشهەم خولی گفتوگۆ ناڕاستەوخۆکان لە ڕۆژی یەکشەممەی ڕابردوو کۆتاییپێهات لە کاتێکدا هێشتا گرفتە سەرەکییەکان چارەسەرنەکراون.\nوەزیری دەرەوەی ئەمەریکا و وەزیری دەرەوەی فەرەنسا\nوەزیری وەزیری دەرەوەی فەرەنسا ژان ئیڤ لۆدغیان هۆشدارییەکەی بلینکنی دووپاتکردەوە و گوتی دەکەوێتە سەر ئێران وتووێژەکان بەرەوپێش ببات.\nلودغیان لە میانەی کۆنفرانسە ڕۆژنامەوانییەکەی ڕۆژی هەینی لەگەڵ بلینکن گوتی " ئێمە چاوەڕێی دەسەڵاتدارانی ئێران دەکەین بڕیاری قورسی کۆتایی بدەن تا ڕێگە خۆشکەن بۆ زیندووکردنەوەی ڕێککەوتنە ناوکییەکەی ساڵی 2015."


داوایەکی بەپەلە لە کازمییەوە بۆ هاوڵاتیانی هەموو عێراق\n16372 جار خوێندراوەتەوە\nسەرۆکوەزیرانی عێراق داوا لە هاوڵاتیان دەکات پەلە بکەن لە دەستخستنی کارتی دەنگدان تاوەکو بەشداریی لە هەڵبژاردنی داهاتووی ئەنجومەنی نوێنەراندا بکەن، دەشڵێت، "دەنگی ئێوە ئایندەی عێراقە."\nمستەفا کازمی سەرۆکوەزیرانی عێراق لە پەیامێکدا کە لە هەژماری تایبەتی خۆی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی تویتەرەوە ئاڕاستەی گەلی عێراقی کردووە، نووسیویەتی، "داواتان لێ دەكەم پەلە بكەن لە دەستخستنی كارتی دەنگدان لەپێناو ئایندەی خۆتان و رۆڵەكانتان."\nراشیگەیاندووە، "دەنگی ئێوە سپاردەیە و بە فیڕۆی مەدەن، ئەوانەی هەوڵی چاكسازیی و گۆڕانكاریی دەدەن بەرەو باشتر، دەبێت بەشدارییەكی فراوان لە هەڵبژاردندا بكەن."\nئەم داوایەی مستەفا کازمی لە کاتێکدایە، ماوەی کەمتر لە دوو هەفتە ماوە بۆ ئەنجامدانی هەڵبژاردنی پێشوەختی پەرلەمان کە بڕیارە لە ١٠ی تشرینی یەکەمی داهاتوودا بەڕێوەبچێت.\nهەرچەندە تەمەنی ئەم خولەی پەرلەمان لە ٢٠٢٢ کۆتایی دەهات، بەڵام دوای خۆپیشاندانەکانی تشرینی ٢٠١٩ کە حکومەتی پێشوو بە سەرۆکایەتی عادل عەبدولمەهدی ناچار بە دەست لەکار کێشانەوە کرا، پارتە سیاسییەکان بڕیاریاندا بە ئەنجامدانی هەڵبژاردنی پێشوەختە.\nپەرلەمانی عێراق لە ئایاری ٢٠٢٠ متمانەی بە حکومەتی نوێ بە سەرۆکایەتی مستەفا کازمی دا بۆ بەڕێوبردنی قۆناغی راگوزەر تاوەکو ئەنجامدانی هەڵبژاردنی پێشوەخت.\nبەپێی داتاکانی کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان کە لە ٣١ی تەمموزی رابردوودا بڵاوی کردبوویەوە، سێ هەزار و ٢٤٩ کاندید لە رێگەی ٢١ هاوپەیمانی و ١٠٩ پارتی سیاسیی لەگەڵ بێلانەکان کێبڕکێ دەکەن لەسەر بەدەستهێنانی ٣٢٩ کورسی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق.\nپێشتریش راوێژکاری سەرۆکوەزیرانی عێراق بۆ کاروباری ھەڵبژاردنەکان، عەبد حوسێن عەبد ھینداوی لە لێدوانێکی رۆژنامەوانییدا رایگەیاندبوو، حکومەت پاداشت دەدات بە ھەر دەنگدەرێک ئەگەر سەردانی ناوەندەکانی تۆماری دەنگدان سەر بە کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی ھەڵبژاردنەکان بکات، تا کارتی دەنگدانەکەی وەربگرێتەوە.


كه‌ناڵێكی تازه له ژاپۆن بۆ خوێندكارانی تواناسازی | وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى\nكه‌ناڵێكی تازه له ژاپۆن بۆ خوێندكارانی تواناسازی\nرێكخراوی جایكای ژاپۆنی ئاماده‌یی خۆی پێشانداوه بۆ هاوكاریكردنی خوێندكارانی به‌رنامه‌ی تواناسازی به مه‌به‌ستی خوێندن له زانكۆ پێشكه‌وتووه‌كانی ژاپۆن.\nرۆژی 7/8/2011 شاندێكی رێكخراوی جایكا (ئاژانسی ژاپۆنی بۆ هاوكاری نێوده‌وڵه‌تی) به رێبه‌رایه‌تی ماساكی ماتسۆشیما سه‌رۆكی لقی عێراق و ئامۆژگار محمدامین به‌رپرسی پرۆگرام سه‌ردانی وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵا و توێژینه‌وه‌ی زانستییان كرد، له‌وێدا به گه‌رمی له‌لایه‌ن د.گۆڤه‌ند حسێن شێروانی به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی ناردن و په‌یوه‌ندییه رۆشنبیرییه‌كان و د.ماهر عه‌بدالواحد عزیز به‌ڕێوه‌به‌ری په‌یوه‌ندییه رۆشنبیرییه‌كان پێشوازیان لێكرا.\nله دانیشتنێكدا تیشك خرایه سه‌ر كار و چالاكییه‌كانی هه‌ردوولا و دواتر په‌یوه‌ندییه‌كانی نێوان هه‌رێمی كوردستان و وڵاتی ژاپۆن تاوتوێكران و جه‌خت له به‌هێزكردنی پردی په‌یوه‌ندییه‌كان كرایه‌وه، به‌تایبه‌ت له بواری په‌ره‌پێدانی لایه‌نی ئه‌كادیمی و زانستی زانكۆكانی هه‌ردوولا.\nدواتر له وته‌یه‌كیدا، ماساكی ماتسۆشیما سه‌رۆكی لقی عێراقی ئاژانسی ژاپۆنی بۆ هاوكاری نێوده‌وڵه‌تی ئاماژه‌ی كرد به كارو چالاكییه‌كانی ئاژانس له رابردوودا كه بریتی بوونه له به‌رنامه‌ی راهێنان له بواره جیاجیاكان، له ئاماژه‌یه‌كیشدا گوتی "له 2004ه‌وه تاوه‌كو ئێستا 300 فه‌رمانبه‌رمان له ده‌زگا حكومه‌تییه‌كانی هه‌رێم ناردوه‌ته ژاپۆن، به مه‌به‌ستی به‌شداریكرد له خولی راهێنان، له‌م روانگه‌شه‌وه ده‌رباره‌ی كاره‌كانی داهاتوویان روونیكرده‌وه "به‌نیازین 15 پرۆژه له عێراق و هه‌رێمی كوردستان به ئه‌نجام بگه‌یه‌نین، له‌و پرۆژانه‌ش كه به نیازین له هه‌رێمی كوردستان ئه‌نجامی بده‌ین بریتین له پرۆژه‌ی ئاوی هه‌ولێر، پرۆژه‌ی وێستگه‌ی كاره‌بای دهۆك، پرۆژه‌ی چاككردنه‌وه‌ی تۆڕی كاره‌با له هه‌رێمی كوردستان".\nهه‌ر له‌میانی دانیشتنه‌كه‌دا به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی ناردن و په‌یوه‌ندییه رۆشنبیرییه‌كان به گرنگیه‌وه تیشكی خسته سه‌ر به‌رنامه‌ی تواناسازی مرۆیی و وه‌به‌رهێنان له‌بواری خوێندنی باڵا، تایبه‌ت به ناردنی خوێندكارانی ماسته‌ر و دوكتورا بۆ ده‌ره‌وه‌ی وڵات به یارمه‌تی حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان، له‌لایه‌ن خۆیانه‌وه شاندی رێكخراوی جایكای ژاپۆنی ده‌ستخۆشی لێكردن و به به‌رنامه‌یه‌كی گرنگی دایه قه‌ڵه‌م بۆ پاشه‌ڕۆژی وڵات و كۆمه‌ڵانی خه‌ڵكی كوردستان. بۆ ئه‌مه‌ش ئاماده‌یی خۆیان پێشاندا بۆ هاوكاریكردنی خوێندكارانی كورد له‌مه‌ڕ وه‌رگرتنیان له زانكۆ پێشكه‌وتووه‌كانی ژاپۆن.


📷 دیار غەریب و عوسمان بایدەمیر وێنە و پێناس\n📅 کاتی تۆمارکردن Aug 10 2019 1:11PM\nدیار غەریب و عوسمان بایدەمیر لە شاری ئامەد لە باکو [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 1 2 ✔ 80% ✍ ج.ع.ئـ. 10-8-2019 13:11:53\n👁 ئەم بابەتە 20,004 جار بینراوە\n📷 عوسمان بایدەمیر بە برینداری لە نێو ئەمبڵانس وێنە و پێناس\n📅 کاتی تۆمارکردن Jul 14 2012 11:11PM\n👁 ئەم بابەتە 13,919 جار بینراوە\nخۆپیشاندانی ئامەد لە 14-07-2012 [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 70% ✍ هـ.ب. 14-7-2012 23:11:02\n📼 عوسمان بایدەمیر: دوژمنی باب و بالا؛ نابن دۆستی لاوا ڤیدیۆ\n📅 کاتی تۆمارکردن Feb 2 2019 1:51PM\n... [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 📼 0 1 ✔ 94% ✍ ن.ئـ. 2-2-2019 13:51:24


خوێن دەمان بات!\nلەم ناوچەیەی پێیدەوترێت کوردستان، ڕۆژ نیە کەڵەمێردێک یا شێرە ژنێک یا گەنجێکی خوێن شیرن یا گوڵە کچێک یا منداڵێک بەدەستی داگیرکەرانی کوردستان شەهید نەکرێ یا لە سێدارە نەدرێت و یا نەخرێتە سووچی زیندانەوە، تەنها تاوانی سەرەکیان کوردبوونە، بۆیە ئەوەی ئەمڕۆ لەم وڵاتە دەگوزەرێ شەڕی ڕیشە کێش کردنی تاک بەتاکی کوردە. جا لەڕێگای کوشتنەوە بێت یاخود لەڕێگای تری وەک بڵاوکردنەوەی مادەی هۆشبەر و ناردنی مەوادی ژەهراوی و کوالێتی خراپ و بەسەرچوو لە خۆراک و دەرمان.\nچەند ڕۆژێکە بەچڕی لەم هەرێمەی ئێمە خوێنی لێدەچۆڕێ، تورکیا بەچڕی لەتەواوی کوردسستان دەستی داوەتە کۆمەڵکوژی گەلی کورد، بەبیانوی گەریلاکان، بەهیچ شێوەیەک دەست ناپارێزێت لەهاوڵاتی مەدەنی و ژن و منداڵ، لەماوەی چەندڕۆژی ڕابردوو لەناوچەکانی برادۆست و کورتەک چەندین هاوڵاتی مەدەنی شەهید و بریندار کردوە، گەورەترین کارەساتیش کۆمەڵکوژی بنەماڵەیەک بوو لە لۆفەکانی کورتەک لە ئێوارەی ۲۷ حوزەران.\nئەم کۆمەڵکوژیە بەرەنجامی ئەو هەستە فاشیستەی تورک و دەستەڵات دارانی تورکە بەرامبەر بە گەلی کورد، ڕەگەزی تورک بەهەموو توێژەکانی لە ئەوپەڕی ڕۆشنبیریەوە بۆ ئەو پەڕی نەخوێندەواری، لە ئەوپەڕی ڕەگەز پەرست و عەلمانی و چەپیەوە، بۆ ئەوپەڕی ئیسلامی و لیبڕالیەوە، هەموویان دووژمنی سەرسەختی نەتەوەی کوردن، لەکوێ کوردێک هەبێت لەوێ هەوڵی لەناوبردنی کورد دەدەن. مەگەر هەندێک کەسی تاک تاکی تیادابێت و مرۆڤ دۆست بێت و داکۆکی جارووبار لەنەتەوەی کورد بکات ئەویش بەترسەوە.\nئەم کۆمەڵکوژیە سەڕای هەستی فاشیەتی تورک بەرامبەر بەگەلەکەمان دەردەخات، بەڵام بێدەنگی گەلی کوردیش بە کۆی گشتی هێزەکانەوە، دەرخەری ئەوەیە کە خەڵکی کوردستان خەڵکێکی بێ خاوەنە و بەرپرسەکانی لەئاست ڕۆڵەکانی ئەم وڵاتەدا بێ هەڵوێست نابەرپرسن. ئەگەر ڕۆحی بەرپرسیاریەتی هەبێت، دەبێت ڕۆڵی گەورە بگێڕدرێت بۆ وەستاندنی سووپای داگیرکەر و هێرشی ناڕەوا بۆ سەر خەڵکی ئاسای و کاسبکار. ئەگەر ڕۆڵ هەبێت بۆ پاراستنی نەتەوەو خاک، بەهیچ جۆرێک تورکی فاشیست ناتوانێ ئێستا لەناوچەکانی خواکوڕک و سیدەکان خەریکی مشتووماڵ کردنی ڕۆڵەکانی نەتەوەکەمانبێت.\nبەڵام بەداخەوە گیانی بەرپرسیاریەتی لەگۆڕێدانیە، ئەوەی هەیە پاراستنی بەرژەوەندیەکانیانە، ئەم بەرژەوەندیانەش هێندە لەگەڵ دەوڵەتانی دووژمن تێکەڵ بوونە ئەستەم دەتوانرێ وا بەئاسانی لەیەکتری جیابکرێنەوە، بۆیە لەئێستادا ئەوەی هەیە لەم هەرێمە حکومەت نیە، بەڵکوو کۆمپانیایەکە بۆ کۆکردنەوەی داهات و لێسەندن لەم خەڵکە و ڕووتکردنەوەی،\nئەوەی بەرپرسانی ئەم هەرێمە، کەتیایدا خۆیان لە ئاستیدا بەبەرپرس دەزانن داهاتی ئەم هەرێمەیە کە شەو ڕۆژ خەریکی بردنینی، چۆڕێ نەوتی ئەم هەرێمە بۆ بەرپرسانی سەری هەموو تاکێکی کوردێنێ و بەنیوەی نرخیش دەیدەنەوە دەستی ئەم دەوڵەتەی دوێنێ و پێرێ و هەمووساتێ دەمانکوژێ، ئاخر ئەوانە کوا بەرپرس و خاوەنی ئەم وڵاتەن، ئەوانە بەرپرسی تاڵانکارین.\nئەگەر بەرپرسیاریەتی بەم شێوەیەبێت و هەموو ڕۆژێ لێرەو لەوێ ڕۆڵەکانی ئەم وڵاتە شەهید بکرێن لافاوی خوێن بمانبات و کەس نوزەی لێوەنەیەت، ئەوا هەموو کەسێک دەتوانی حکومەت بەرێوەببات، بەڵام ئەوەی بەرپرسانی ئەم هەرێمە لێی دەترسن ئەوەیە. نەوەک بکەونە بەر نەفرەتی(ئۆردۆغان) و توڕەبێت پارەکانیان بلۆک بکات، یاخود لایەنەکانی تر ڕێگەی گەشت و سیحەتیان لێ قەدەغەبکرێ بۆدەرەوە.\nئاخر ڕەوایەتی ئێوە و زەعەمەتتان چیە؟ لەکوێیە؟ کاتێک بەبەرچاوی خۆتەوە هاونیشتمانیت شەهید بکرێ، ئەم کارەیە دەمانخاتە گومانەوە کە ئێوە بەڕاستی خاوەنی پڕۆژەی شۆڕش نەبوونە قەت، مرۆڤی شۆڕشگێڕ شۆڕش دەکات بۆ ئەوەی نەتەوەکەی بپارێزێت نەوەک نەتەوەکەی ڕادەستی دووژمن بکات و کۆمەڵ کوژ بکرێت خوێن بمانبات.\nئەم مێژووەی ئێمە کە پڕیەتی لەشۆڕش، ئەوەندەی شۆڕش گێڕ و کورد پەروەرەکان لەدوایەکتری بونە و کوڕی خەڵکیان داوە بەکوشت لەسەر خۆ بەگەورە گری، یەکگرتوو بوونایە ئێستا کورد لەخۆرهەڵاتی ناوەڕاست خاوەنی قورسای و بڕیاری تایبەت دەبوو، بەڵام بەداخەوە زۆربەی هێزەکان بەقسەی دووژمنانی کورد هەرخەریکی کوشتنی یەکتری بوونە.\nلەئێوارەی ڕۆژی ۲۷ی حوزەیران ئەگەر سەرانی کورد خاوەنی هەستی نەتەوەی بونایە دەبوایە کونسوڵگەری و تەواوی کۆمپانیانی تورک لەلای حکومەتی هەرێمەوە ئاگادار بکرابانەوە کە کوردستان بەجێ بهێڵن، نەک ئەوەنەکرا بەڵکو نیوەی ئەم هەرێمەش ڕادەستی جندرمەی تورک کراوە، لەهەمووشی خراپتر حکومەتی هەرێم شین بۆ سعودیە دەکات کە فڕۆکەخانەکەی بۆردوومان کراوە، من گومان دەبەم ڕەنگە بەرپرسانی ئەم هەرێمە سەهمیان هەبێت لەم فرۆکەخانە و خەریکی بازرگانی گەورەبن، بۆیە بەم ڕووباری خوێنە قەڵس نابن و شۆک دایان ناگرێت، بەڵکو بەفڕۆکە خانەی سعودی تووشی شۆک دەبن. لەولاشەوە خەریکە خوێن هەموومان دەبات، بەوانەشەوە کە پێش ئەم دەوڵەتە فاشیستە کەوتون.\nبەچاوی ئەوکاتەوە تەماشای ڕووداوەکان بکە\nپەیامەکەی ماکڕۆن بۆ کورد \nئەگەر پابەند نەبن بەسیاسەتی وڵاتانی جیهانی زەرەر دەکەن\nقەیرانەکان بۆ تەواو نابن\nقەیرانەکان رەگوریشەیەکی قوڵیان هەیە\nهەڵوێستەکانی نەوشیروان مستەفا\nکوردستانی بۆ هەموان وەک یەک بینیوە\nئەو تویتەی بووە زەمین لەرزە\nتره‌مپ بەبڕیاری کشانەوەی ڕێگای بە دەوڵەتی تورکیادا نیازەکانی ئاشکرابکات\nتەمومژی نێوان بەغداد وهەولێر\nئەم تەموو مژە پڕە لە تەنگەژەی سیاسی و ئابوری و کۆمەڵایەتی و ڕۆشنبیری.\nتورکیا لەبەردەم دواپەیامی ئۆجالان-دا \nئۆجالان پەیام دەنێرێت بۆ دەوڵەتی تورکیا\nخوێن دەمان بات!\nئەوەی ئەمڕۆ لەم وڵاتە دەگوزەرێ شەڕی ڕیشە کێش کردنی تاک بەتاکی کوردە\nمووچە لە بژێوییەوە بۆ گەمەی سیاسی\nمووچەی فەرمانبەران ئەوەندەی گەمەیێکی سیاسیە، هێندە قەیرانێک نیە پێی بووترێت قەیرانی دارایی


هەشتی مارس و ئەکتی پەیوەست بە بارودۆخەکان | واکاوی\nخانه/مقالات و یادداشت ها/هەشتی مارس و ئەکتی پەیوەست بە بارودۆخەکان\nهەشتی مارس و ئەکتی پەیوەست بە بارودۆخەکان\nچنور فتحیاسفند ۱۶, ۱۳۹۶\nچنور فتحی| فعال حوزه زنان\nهەشتی مارس ڕۆژێکە کە ژنانی جیهان بێ لە بەرچاو گرتنی پەیوەستبوونیان بە بیر و باوەڕ، ڕێباز یان نەتەوە و نیژادێکی تایبەت، بەهەلێکی دەزانن بۆ بیرکردنەوە لە دەستکەوت و سەرکەوتنیان لە بوارە جیاجیاکاندا. لە ڕاستیدا ئەم ڕۆژە دەرفەتێکە بۆ پێداچوونەوە بە سەر هەوڵەکان، داواکاری و مشتومڕ و خواستەکانی پێشوو بە مەبەستی ئاوەڵاکردنی بوار و بەستێنی نوێ بۆ کاراکردنی توانا و بەهرەکانی ژنانی بەرەی داهاتوو و نەهێشتی لەمپەرەکانی سەر ڕێگای پێشکەوتنیان لەم جیهانە خێرا و بگۆڕەدا. دەکرێ بڵێین دەستپێکی درووستبوونی ڕۆژێک بە ناوی ڕۆژی جیهانیی ژنانەوە، سەرەتا لە هەناوی چالاکیی ناڕەزایەتی دەربڕینی ژنانی کرێکاری سەرەتاکانی سەدەی بیستەم لە ئەمریکای باکوور و ئورووپای ڕۆژهەڵاتەوە بیچمی گرت. ئەم ڕۆژە سەرەتا وەک ڕووداوێکی سیاسی سوسیالیستی دەرکەوت و دواتر وەک یادکردنەوەیەکی کلتووری لە زۆر شوێنی جیهاندا هاتە بینین و بەجەژن کردن. بەڵام هەنووکەش، بە پێی بارودۆخ، لە گەلێک شوێن و وڵاتدا تەوەری سیاسی و ڕووکردی مافی مرۆڤانەی خۆی، کە لە لایەن ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکانەوە پەسەند کراوە، پاراستووە و هیوای وشیاریی هەردەم ڕوو لە زیادبوونی سیاسی و کۆمەڵایەتی لە مەڕ خەبات و چالاکییەکانی ژنان دەکاتە دیاری.\nنووسین لە سەر ڕۆژی جیهانیی ژن و پیرۆز کردنی هەرچەند کە من نووسەری بۆنەیی نیم و کەمتر لە بۆنە و موناسبەتەکاندا بابەتێکم نووسیوە، بەڵام ئێستا کە بەگشتی پانتایی کاریی خۆم وەک نوووسەر و تەنانەت وەرگێڕیش دەسنیشان کردووە و دەکرێ بڵێین دیاری‌کردنێکی خۆوشیاریش نا بەڵکوو بەری هەست‌کردن بە پێویستیی ئەم جۆرە نووسینانە بووە، بابەتێکی ڕاکێشەر و تایبەتە. ئەوەی نکوولی لێ ناکرێت بزووتنەوەی جیهانیی ڕوو لە گەشەی ژنان، کە بە بەستنی چوار کۆنفڕانسی نێونەتەوەیی ژنان لە لایەن ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکانەوە ئەکتیڤتر بووە، لە گۆڕینی ڕۆژی جیهانیی ژن بۆ هاندانی ژنان بۆ دەربڕینی ناڕەزایی بەرامبەر بە نایەکسانییە سیاسی و کۆمەڵایەتی و ئابوورییەکان دەورێکی گرنگی گێڕاوە. بەڵام ئەوەی لەم چەند ساڵەی دواییدا دەیبینین بەداخەوە زەقکردنەوەی ڕەهەندی کولتووریی ئەم ڕۆژەیە لە لایەن پیاوانەوە بۆ ئەوەی بیکەن بە بۆنەیەک بۆ دەربڕین و نیشاندانی ئەشقی خۆیان بە هاوسەرەکانیان و کردوویانە بە ئاوێتەیەک لە ڕۆژی دایک و ڕۆژی ئەشق و هتد. هەروەک باسکرا، زۆر باش دەبێت گەر ئەم ڕۆژە بەپێی بارودۆخەکان هەوڵی بۆ بدرێت و لە هەر شوێنێک هاوئاسۆ لەگەڵ کێشە و گرفتە یەکەمینەکانی ئەو کۆمەڵگا یاخود دەسنیشان‌کردنی ئەو کێشانە و خەسارناسیی پێوەندیدارەوە پێشوازیی لەم ڕۆژە بکرێت تاوەکوو ببێت بە زایەڵەی خواست و ویستەکانی ژنان بۆ هەنگاو هەڵگرتن بەرەو ئاقاری ئەکتی بوێرانە و ئیرادەی بەهێز.\nهەوڵە فیکرییەکانی ژنان لە دووسەد ساڵی ڕابردوودا کۆمەڵێک پێسرپێکتیڤی تازەی بە ڕووی زانستی مرۆییدا کردۆتەوە و گەلێک پرس و تەوەری جیددیی گەڵاڵە کردووە، بە شێوەیەک کە دەتوانین بڵێین هەنووکە زانستی فیمینیزم بە بزۆزترین و زیندووترین قوتابخانەی سەردەم دێتە ئەژمار. ئەوەی سەبارەت بە زانستەکانی پەیوست بە ژنانەوە شیاوی سەرنج و لێکدانەوەیە ئەوەیە کە بەشی هەرە زۆری ئەم زانیاری و مەعریفانە کە هەریەک ڕەگیان لە ناو زانستێکی دیکەدا داکوتاوە و بەجۆرێک حاشاهەڵنەگر پەلیان بۆ سەرجەمی لقەکان هاویشتووە، لە ژیانی ئاسایی و ڕۆژانەی ژنانەوە سەرچاوەیان گرتووە. واتا توێژینەوە لە ژیانی ئاساییان بۆتە ئاخێزگەیەکی مەعریفەیی بەرین. هەر بۆ نموونە یەک لە کتێبە گرنگەکانThe Feminine Mystique پاش لێکدانەوە ئەو نامانەی بۆ ژنانی دەرچووی زانکۆکانی ئەمریکا لە لایەن بێتی فریدان‌ەوە هاتە نووسین. واتا بە کورتی توێژینەوە و لێکدانەوەیەکی مەیدانی و ئاماری لەم بوارەدا یارمەتیی زۆر بە تیۆرڤان و نووسەران دەگەیەنێت. لێرەدا مەبەستم باسکردن بوو لە یەکێک لە خەسارەکانی میکانیزمی ئەم تەوەرە. لە کوردستان، ئەوەندەی من ئاگادار بم، کاری ئاماری و مەیدانی زۆر زۆر بەدەگمەن و تەنانەت لە ئاستی نەبووندایە. توێژینەوەیەک کە بپەرژێتە سەر چۆنێتیی تێپەڕبوونی ژیانی ژن و کچانی کوود، لە هەست و ویستەکانیان بپرسێت، پێوەندییە کۆمەڵایەتی و کاری و خێزانی و سۆزدارییەکانیان لێکبداتەوە، لە هۆکارەکانی نایەکسانیی ناو کۆمەڵگا بگەڕێت، تیشک بخاتە سەر قڵەشی نێوان نەوەکان و…، هەربۆیە لە نەبوونی ئەم چەشنە توێژینەوانەدا بەرهەمهێنانی فیکری و ئەندێشەیی ئەوتۆش بوونی نابێت. بزووتنەوەیەک لە مانای ڕاستی وشەدا بونی نیە، لێرە هیچ ناوەندێکی ڕەسمی و ناڕەسمی تەنانەت لە چوارچێوەی کەناڵێکی تێلێگرامیدا لە ئارادا نییە، کۆمەڵێک زاراوە و دەستەوشەی سەر بەم هەرێمە زانستی و مەیدانییە هەیە هێشتا لای کورد تەنانەت جێگە و پێگەی ڕاستەقینەی نییە، ئێستا چۆن چاوەڕان بین بە کردەوەیی ببن؟! بەم دواییانە لە تاران و زۆربەی شارە فارسەکانی ئێراندا دیاردەی “کچانی خیابانی انقلاب” سەریهەڵداوە لێرەدا تەنها دەڵێم ئەوەی کە کچێک ڕوسەرییەکەی بە لقێکەوە دەکات و دەچێتە بەرزاییەک و دەوەستێ، ڕەگی لە کاری زۆر و هەمەلایەنەدایە. بە دەیان ساڵە کچان و ژنانی تاران بە پێشەنگایەتیی چالاکانی دیاری خۆیان لەم ڕێگادا خەبات دەکەن. کەم ژنی خوێندەواری خاوەن پلەی بەرزی زانستی هەیە خۆی لە کێشە و گرفتەکانی ژنان لابدات. هەر لە بەستنی کۆر و کۆنفڕانسی مانگانە و حەفتانەوە بۆ کاری جیددی لە تۆڕە کۆمەڵایتییەکاندا و وەستان بەرامبەر بە ئاستەنگی و گوشارەکان بە دەرکردنی بەیاننامە و ڕاگەیاندننامە، نموونەی سەرکەوتووی ئەو بزووتنەوەیە. هەر ئەوەی کە کەناڵێکی تێلێگرام هەیە و تەنها ئەرکی ئەوەیە بە سەردێڕی “ژنان لە لاپەڕەی یەکەمی ڕۆژنامەکاندا” دەرگایەکی نوێ لە ئاگادارکردنەوەی بەردەنگەکانی بکاتەوە، نموونەی بەرزی وەسفەکانمانە. زۆرم پێخۆشە بزانم لە شار و شارۆچکەکانی ئێمەدا وەکوو کورد، بە هەموو ڕەهەند و ماناکانیەوە، ساڵانە چەند کۆڕ و کۆبوونەوەی تایبەت بەم بوارە دەبەسترێت، ئاخۆ ناوەندێکی سەربەخۆ هەیە لە سەر جیهانی ئەم بەشە لە کۆمەڵگا چڕ ببێتەوە و لە تایبەتمەندییەکانیان بدوێ، ئەی لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا چۆناوچۆن هەست بە بەرپرسیارێتی کراوە و چۆن توانا و ئێنێرژیی ئەم ژنە داهێنەرانە، بە مانای پڕ بە پێستی وشە، بەرەو ئاقاری ئاگاداری و یەکسانی ڕێنمایی کراوە؟ بە کورتی بە هیوای ڕۆژێک کە کێشەکان و شێوازی ژیانی کچ و ژنانی کورد، هەر ئەوەندەی ئیلهام‌بەخشی شاعیرەکانمانە، ئەوەندەش ئیلهام‌بەخشی کاری ئەندێشەیی قووڵ و بە پراکتیک‌کردنی کارا بێت.\nنووسەر: چنوور فەتحی\nهشت مارس هشت مارس روز جهانی زن هەشتی مارس


دانراوه له‌لایه‌ن: بڕيار فەریق گردەنازێی ڕێكه‌وت: ٦/٢٩/ ٢٠١٣\nدیدگای ئیسلام بۆ ئينسان بەتەواوەتی پێچەوانەی هەموو ئاین و بەرنەماکانی ترە، کە نەژاد و ڕەنگ و ئاین دابڕیان دەکات لە ژیانی مرۆڤایەتیدا، دیدگای ئیسلام بۆ مرۆڤ زۆر داد و بێ خەوشە، هیچ دابڕانێك ناکات لە نێوان مرۆڤەکان بەهۆی هچ بنەمایەکەوە کە وابکات مافیان پێشێل بکرێت و مافیان بخورێت. چونکە زاتی مرۆڤ بە شێوەیەکی گشتی لە ئیسلامدا گەورەو بەڕێزە، ئەم ڕێزەش بە شێوەیەکی ڕەهایە بۆ هەموو ئینسانێكە، هیچ جیاوازی ناکات بە هۆی نەژاد یان ڕەنگ یان ئاین هتد.. خوای گەورە دەفەرموێت: وَلَقَدۡ كَرَّمۡنَا بَنِيٓ ءَادَمَ وَحَمَلۡنَٰهُمۡ فِي ٱلۡبَرِّ وَٱلۡبَحۡرِ وَرَزَقۡنَٰهُم مِّنَ ٱلطَّيِّبَٰتِ وَفَضَّلۡنَٰهُمۡ عَلَىٰ كَثِيرٖ مِّمَّنۡ خَلَقۡنَا تَفۡضِيلٗا (الإسراء :٧٠) واتە : سوێند به‌خوا بێگومان ڕێزمان له نه‌وه‌ی ئاده‌م گرت و له وشکانی و له ده‌ریادا هه‌ڵمان گرتن (به‌سواری و گه‌ڕانمانن) و ڕۆزی پاك و خاوێنمان پێ داون وه باومان داون به‌سه‌ر زۆرێك له‌و شتانه‌ی که دروستمان کردوون به باودانێکی گه‌وره.\nئەم ڕێزە کە خوای گەورە گرتویەتی لەهەموو مرۆڤە موسوڵمانەکان یان غەیری موسوڵمان، ڕێزیداون بەسەر هەموو دروستکراوانی تردا. بۆیە لەم دیدگا بڵندەوە دەبینین کە پێغەمبەر صلی اللە علیە وسلم مامەڵەی لە گەڵ خەڵکیدا کردوە، بەڕێزەوە تەماشای کردوون، هەتا خەڵکە شەڕانیەکەش، بۆیە (مرۆڤ) بەهیچ شیوەیەك نابێت دەست درێژی بکرێتە سەر و ستەمیان لێبکرێت یان لە ڕێزی کەم بکرێتەوە. ئەمەش لە بەڵگە قورئانیەکان و ژیانی ئازیزماندا زۆر ڕوون و ئاشکرایە.\nلە هەمووی گرنگ تر ئەوەیە کە خوای گەورە مرۆڤی لە فریشتە بەڕێز تر کردووە و فەرمانی پێکردوون کە كڕنووش (ی ڕێزی) بۆ بەرن، وە یەکێکیش لە فەرمانپێکراوانە ئیبلیس بوو(شیطان، کە جن بوو خرا بووە ڕیزی فریشتەکانەوە) خۆی بە گەورەتر زانی لەم دروستکراوە بەڕێزە و بێ فەرمانی خوای کرد، خوای گەورە بە هەتاهەتایە لە رەحمەتی خۆی دەری کرد . (وه‌كو ئیبن كه‌سیر) ده‌ڵێ: زاناكان ده‌ڵێن: جنسی ئاده‌ميزاد له جنسی فریشته به‌رێزترن.(١)\nستەمکردن بەهیچ شێوەیەك ڕێگەی پێنادرێت لە ئیسلامدا و بەهەمووشێوەیەك ئیسلام دژێتی، دەبێت مافی ستەم لێکراو بگەڕیتەوە، خۆ ئەگەر لەم دونیاش مافی بۆ نەگەڕایەوە ئەوا ئیسلام ڕێگاچارەی دی داناوە کە ڕۆژی قیامەتە، ڕۆژی پاداشت و سزا، خوای گەورە دەفەرموێت: وَنَضَعُ ٱلۡمَوَٰزِينَ ٱلۡقِسۡطَ لِيَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِ فَلَا تُظۡلَمُ نَفۡسٞ شَيۡ‍ٔٗاۖ (الأنبياء :٤٧) واتە: ئێمه پێوه‌ر و ته‌رازووه‌کانی دادپه‌روه‌ری له ڕۆژی قیامه‌تدا داده‌نێین، جا هیچ که‌س به هیچ شێوه‌یه‌ک سته‌می لێ ناکرێت.\nستەم هێندە شتێکی بێزراو پیسە لای خوای گەورە، لە سەر زاتی مەزنی خۆی حەرامی کردوە وەك پێغه‌مبه‌ره‌وه (صلی الله عليه وسلم) له فه‌رمووده‌یه‌كی قودسیدا له خوای په‌روه‌ردگاره‌وه كه دەفەرموێت:(يَا عِبَادِي إِنِّي حَرَّمْتُ الظُّلْمَ عَلَى نَفْسِي، وَجَعَلْتُهُ بَيْنَكُمْ مُحَرَّمًا، فَلَا تَظَالَمُوا..) (٢) واتە: (ئه‌ی به‌نده‌كانم! من سته‌مم له‌سه‌رخۆم حه‌رام كردووه و، له نێوان ئێوه‌شدا حه‌رامم كردووه، سته‌م له‌یه‌كتر مه‌كه‌ن) ئایەت و فەرموودە زۆرە لەم بارەیەوە..\nبا بڕوانینە ژیانی سەروەری مرۆڤایەتی صلی الله عليه وسلم، کە چۆن ئەم فەرمایشتانەی خوای گەورەی جێبەجێکردوە لە ژیانیدا.\nبڕوانە ئەم نوموونە زۆر جوان و نایابەی پێغەمبەر صلی اللە علیە وسلم کە چۆن فێرمان دەکات ڕیز بگرین لە مرۆڤ، کاتێك جەنازەیەکی جولەکە تێپەڕی..\nعَنْ أَبِي لَيْلَى ، أَنَّ قَيْسَ بْنَ سَعْدٍ ، وَسَهْلَ بْنَ حُنَيْفٍ ، كَانَا بِالْقَادِسِيَّةِ ، فَمَرَّتْ جِنَازَةٌ فَقَامَا ، فَقِيلَ لَهُمَا : إِنَّهَا مِنْ أَهْلِ الأَرْضِ ، فَقَالا : إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّتْ بِهِ جِنَازَةٌ فَقَامَ ، فَقِيلَ لَهُ : إِنَّهُ يَهُودِيٌّ ، فَقَالَ : " أَلَيْسَتْ نَفْسًا ؟"(٣) لە ئەبو لەیلاوە خوالێڕازی بێت دەگێڕیتەوە کە لەگەڵ قەیسی کوڕی سعد و سەهلی کوڕی حونەیف خوایان لێ رازی بێت لە قادسیەبووین، لە پڕدا جەنازەیەك تێپەڕی، خێرا هەردووکیان هەستان، وترا پێان: کە ئەوە خەڵکی خاکەکەن (واتە: مەجوسن،ئاگر پەرستن)!! ئینجا وتیان: (لەگەل پێغەمبەر صلی اللە وسلم بووین)جه‌نازه‌یه‌ك تێپه‌ڕی، پێغه‌مبه‌ر صلی الله عليه وسلم هه‌ستا له‌به‌ری و ئێمه‌ش هه‌ستاین و وتمان: ئه‌ی پێغه‌مبه‌ری خوا صلی الله عليه وسلم ئه‌وه ئافره‌تێكی جوله‌كه‌یه!! پێغەمبەری خوا صلی اللە وسلم فەرمووی: مەگەر نەفس نیە؟؟، واتە مەگەر مرۆڤ نیە؟؟\nچەند بەرزە ئەم ئاکارە؟ چەند بەڕێز تەماشای زاتی مرۆڤ دەکرێت!!\nئائەمەیە دیدگای ئيسلام بۆ ئینسان..\nئەگەر جوان بڕوانین دەبینین کە پێغەمبەر صلی اللە علیە وسلم، چەند جوان ڕیزی مرۆڤی لە ناخی هاوەڵاندا چەسپان، کە مرۆڤ شایەنی ڕیز و ئیحترامە و دەبێت بەرامبەر هەموو خەڵکی بەڕەحم بین، چونکە ئەمە فەرمانی پێغەمبەرە صلی اللە وعلیە وسلم ە پاش ئەوەی کە زانی ئەمە جولەکەیە،هەر وەستابوو..\nئەگەر بڕوانیە مێژوی جولەکە لە مەدینە دەزانین چەند کەلە ڕەق بوون بەرامبەر پێغەمبەر صلی اللە علیە وسلم و بانگەوازەکەی بەڵکو هەوڵی شەهیدکردنیان دا. لە گەڵ ئەوەی کە لە کتێبەکەیاندا ناونیشانی تەواوی ئەم پێغمبەرەیی صلی اللە وعلیە وسلم تێدا بوو، وە لە نێوان خۆیاندا دەیان زانی کە ئەمە نێردروای خوایە و دەیان شاردەوە، وەك چۆن منداڵێکی خۆیان دەناسی ئاوا ئەم پێغەمبەرەیان صلی اللە وعلیە وسلم دەناسی بگرە باشتر. بەڵام هەر باوەڕیان پێنەهێنا.\nئەمە دیدگای ئيسلامە بۆ ئينسان .. بەڵێ دیدگایەکی زۆر بەڕیز و گەورەوە تەماشای مرۆڤ دەکات. هیچ کاتێکیش جیاوازی ئاین و بیرو را نابێتە هۆکاری ئەوەی کە موسوڵمانان بێرێزی و ستەم لە خەڵکانی تر بکەن، چوکە ئەگەر خوا بیویستایە هەموانی کۆدەکردوە و ەک خوای گەورە دەفەرموێت: وَلَوۡ شَآءَ رَبُّكَ لَجَعَلَ ٱلنَّاسَ أُمَّةٗ وَٰحِدَةٗۖ وَلَا يَزَالُونَ مُخۡتَلِفِينَ (هود :١١٨) واتە: خۆ ئه‌گه‌ر په‌روه‌ردگارت بیویستایه ئه‌وه هه‌موو خه‌ڵکی ده‌کرد به‌یه‌ك تاقم و کۆمه‌ڵ، (به‌ڵام) به‌رده‌وامیش ئه‌و خه‌ڵکه جیاوازن له‌نێوانی یه‌کتردا له ئایین و به‌رنامه و بۆچووندا... یان وَلَوۡ شَآءَ رَبُّكَ لَأٓمَنَ مَن فِي ٱلۡأَرۡضِ كُلُّهُمۡ جَمِيعًاۚ أَفَأَنتَ تُكۡرِهُ ٱلنَّاسَ حَتَّىٰ يَكُونُواْ مُؤۡمِنِينَ (يونس :٩٩) ئایەت زۆرە لەم بارەیەوە..\nهیچ کەسیش ناتوانێ کەسێك هیدایەت بدات ئەگەر خوا نەیەوێت وەك خوای گەورە دەفەرموێت: إِنَّكَ لَا تَهۡدِي مَنۡ أَحۡبَبۡتَ وَلَٰكِنَّ ٱللَّهَ يَهۡدِي مَن يَشَآءُۚ وَهُوَ أَعۡلَمُ بِٱلۡمُهۡتَدِينَ (القصص :٥٦) واتە: بێگومان تۆ ناتوانی ئه‌ی پێغه‌مبه‌ر صلی اللە علیە وسلم كه‌سێ بخه‌یته سه‌ر رێی راست و بروا هێنان كه بۆخۆت خۆشت بوێ هه‌رچه‌نده هه‌وڵ و ته‌قاڵای له‌گه‌ڵ بده‌یت به‌ڵام خوا رێنمایی هه‌ركه‌سێ خۆی بیه‌وێ ده‌کا. (٤)\nداواکارم لە خوای گەورە ئەمکارە تەنها لە بەر ڕەزامەندی ئەوبێ و هەموو خوێنەرانیش سودی لێببینن.\n١- بڕوانە مختصر تفسير ابن كثير تەفسیری سورەتی الإسراء ئایەتی٧٠و تەفسیری ڕامان مامۆستا احمد کاکە محمود\n٢- رواه مسلم (٢٥٧٧) و البخاری (٤٩٠) و أحمد(٢١٤٥٨) و ابن حبان(٦١٩)هتد..\n٣- رواه مسلم(٩٦١) و النسائی(١٩٢١) و احمد (٢٣٨٩٣) هتدد..\n٤- اخلاق الحروب في السنة النبوية\nid => 25933\nheadTitle => 'ئينسان لە دیدگای ئیسلامدا'\n[0.76 ms] SELECT `dangiislam_article`.* FROM `dangiislam_article` WHERE (((`dangiislam_article`.`id` = 25933)))\n[2.27 ms] UPDATE `dangiislam_article` SET `clicked` = ? WHERE (`dangiislam_article`.`id` = 25933)\n[0.41 ms] SELECT `dangiislam_article`.* FROM `dangiislam_article` WHERE (`dangiislam_article`.`id` = 25933) LIMIT 1\n[0.4 ms] SELECT `dangiislam_article`.* FROM `dangiislam_article` WHERE (id= '25933') AND (status='1') AND (title<>'0') LIMIT 1\n[16.8 ms] SELECT `dangiislam_article`.`id`, `dangiislam_article`.`title`, `dangiislam_article`.`img` FROM `dangiislam_article` WHERE (status='1') ORDER BY `priority` desc, `id` desc LIMIT 4\n[21.75 ms] SELECT `dangiislam_article`.* FROM `dangiislam_article` WHERE (category_id = 31)\n[1.27 ms] SELECT `dangiislam_article`.* FROM `dangiislam_article` WHERE (category_id = 31) AND (id <> '25933') AND (status='1') ORDER BY `id` desc LIMIT 3\n[4.22 ms] SELECT `dangiislam_article_comment`.* FROM `dangiislam_article_comment` WHERE (approved = 'Y') AND (article_id='25933') ORDER BY `comment_id` desc, `featured` desc\n[16.49 ms] SELECT `dangiislam_article`.`id`, `dangiislam_article`.`title`, `dangiislam_article`.`img` FROM `dangiislam_article` WHERE (status='1') AND (priority=1) LIMIT 4\n1.11.3/5.3.29 Variables Debug Not authorized 14 in 64.92 ms Registry (6)«


كچێكی سعودی هەڵدێ و داوای ئیقامه ده‌كات\nئاژانسی هه‌واڵی ئه‌ی بی سی نیوز بلاَویكرده‌وه كچێكی ته‌مه‌ن هه‌ژده ساڵی به‌ڕه‌گه‌ز سعودی وولاَته‌كه‌ی خۆی به‌جێ هێشتووه و به گه‌شتێك ڕووی له تایله‌ند كردووه و هه‌وڵیداوه بچێته ئوسترالیا به‌مه‌به‌ستی وه‌رگرتنی مافی په‌نابه‌رێتی له‌و وولاَته.\nئه‌و كچه كه ناوی (ره‌هف ئه‌لقنون) له‌پاش گه‌یشتنی به فڕۆكه‌خانه‌ی بانكۆكی نێوده‌وڵه‌تی خۆی ده‌خاته ژووێكه‌وه له‌و فڕۆكه‌خانه‌یه و داوا ده‌كات كه نوێنه‌ری كۆمیسیۆنی بالاَی په‌نابه‌رانی سه‌ر به نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان ببینێت و به ووته‌ی خۆی كه له گرته‌یه‌كی ڤیدیۆیدا بلاَویكردوه‌ته‌وه ، داوای ئیقامه ده‌كات.\nله‌پاش ئه‌وه‌ی نوێنه‌ری نه‌ته‌وه یه‌كگترووه‌كان ده‌بینێت و زامنی ئه‌وه ده‌كات كه دیپۆرتی سعودیه ناكرێته‌وه، له ئێستادا له بنكه‌یه‌كی تایبه‌ت به كۆچی تایله‌نده.\nله‌پاش بلاَوبوونه‌وه‌ی هه‌واڵی هه‌ڵهاتنی ئه‌و كچه له سعودیه‌وه، چالاكانی كۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی له ئوسترالیا داوا له حكومه‌تی ئوسترالیا ده‌كه‌ن به زووترین كات هاوكاری ئه‌و كچه بكه‌ن به‌مه‌به‌تسی وه‌رگرتنی مافی په‌نابه‌رێتی له ئوسترالیا.\nهه‌رچه‌نده تا ئێستا حكومه‌تی ئوسترالیا هیچ لێدوانێكی نه‌داوه له‌باره‌ی كه‌یسی ئه‌و كچه‌وه و ئوسترالیا سیاسه‌تێكی زۆر توند له به‌رامبه‌ر كۆچبه‌رانی نایاسایی پیاده ده‌كات به تایبه‌ت له به‌رامبه‌ر كۆچبه‌رانی ده‌ریایی قاچاخ به‌جۆرێك هه‌ر كه‌سێك بیه‌وێت به قاچاخ و به به‌له‌م ڕوو له ئوسترالیا بكات ده‌ستگیر ده‌كرێت و ڕه‌وانه‌ی ئه‌و وولاَته ده‌كرێته‌وه كه هه‌وڵی داوه لێوه‌ی بچێت بۆ ئوسترالیا، به‌لاَم به ووته‌ی ئه‌ندام په‌رله‌مانێكی ئوسترالیا له‌سه‌ر لیستی سه‌وزه‌كان ده‌كرێت دۆكومێنتێكی گه‌شتكردنی به‌په‌له بۆ ئه‌و كچه ده‌ربكرێت بۆ ئه‌وه‌ی خۆی بگه‌یه‌نێته ئوسترالیا.\nکۆی سه‌ردان: 18044175


کوردیپێدیا - ئەحمەد مەحمود حسێن - سەمیر\nجاشنامە - وەشانی 2ەم\n🏠 | 📧 | دەربارە! | پەڕتووکخانە | 📅 23-07\n📅 ئەمڕۆ 23-07 لە مێژوودا ▾\n📅 23 July\n* دامەزراندنی چەند کارمەندی تایبەت بەخۆیەوە، تا بەردەوام ناوەڕۆکی کوردیپێدیا باشتر بکرێت. | 📕 پەڕتووکخانەگەورەترین و پۆلێنکراوترین پەڕتووکخانەی دیجیتاڵی کوردی! - (9,089) پەڕتووک | | |\n- ناوەندی فەرماندەیی یەکینەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان (یەرەکە) راگەیاندراوێکی بڵاوکردەوە و تیایدا هاتووە، بە کرێگیراوێک بەناوی ئەرکان قەدیمی لەلایەن گەریلاکانیانەوە لە مەریوان سزا دراوە. راشیگەیاند لە ئێستا بە دواوە لە هیچ کردەوەیەکی دژە گەلییانەی بە کرێگیراوان خۆش نابن و دەبێت بۆ کارەکانیان باجی قورس بدەن.\n- چەند چەکدارێکی داعش هێرشیانکردە سەر باڵەخانەی پارێزگای هەولێر و رووبەڕووبوونەوەی قورس روویدا. بەپێی سەرچاوەکان، خزمەتگوزارێکی پارێزگا بەناوی فەرحان ئی\nهێرش دەکرێتە سەر باڵەخانەی پارێزگای هەولێر\n- دیسانەوە 30 ناوچەی ناوەندی جۆلەمێرگ و ناوچەکانی تری ئەو پارێزگایە بە پاساوی ئەمنی بۆ ماوەی 15 رۆژ کرانە ناوچەی ئەمنیی تایبەت و هەموو جۆرە هاتووچۆیەکیان تیادا قەدەغەکرا. پارێزگاری جۆلەمێرگ رایگەیاندووە، ئەو 30 ناوچە دەکەونە سنووری ناوچەکانی گەڤەر، شەمزینان، چەلێ و ناوەندی جۆلەمێرگەوە.\n- ئەمڕۆ کاتژمێر 1:15 خولەک بوومەلەرزەیەک بە گوڕی 5.9 پلەی ڕێختەر و بە قوڵایی 8 کیلۆمەتر کرماشان، سنە، ئیلام و ئورمیەی لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان هەژاند و هاوکات باشوری کوردستان\nلە چالاکییەکانی ئەمڕۆ: 22-07-2018\n- تەرمی شیلان کلچ (سارا گولان) کە لەگەل 7 گەریلای دیکە لە رۆژی 7 تەمووز/16ی پووشپەر لە جۆلەمێرگ پاش شەرێکی قارەمانانە شەهید ببوون، ئەمڕۆ لە شاری ئامەد بە خاک سپێردرا.پاش ئەوەی کە تەرمەکەی لە نەخۆشخانە رادەستی بنەمالەکەی کرایەوە بە شەو لە گۆرستانی یەنێکۆیێ بە خاک سپێردرا.لە مەراسیمی بەخاکسپاردنییدا هاوسەرۆکی هەدەپە و بەدەپە ی شاری ئامەد و بەرێووبەرانی شاروناوچەکان و بەرێوبەری MEY-ADER و کۆمەڵیک لە خەلکی دیکە بەشدارییان کردبوو.\n- بەهۆی دروستبوونی شەڕ لەنێو\nتەرمی گەریلای هەپەگە کلیچ بە خاک سپێردرا\n✌ فەرحان ئیلیا\n📊 بابەت 149,203 | وێنە 46,680 | پەڕتووک PDF 9,089 | فایلی پەیوەندیدار 22,849 | 📼 ڤیدیۆ 73 | 🗄 سەرچاوەکان 9,205 |\n👫 ئەحمەد مەحمود حسێن - سەمیر | 🏷 پۆل: کەسایەتییەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nئەحمەد مەحمود حسێن - سەمیر\nیەک بوو لە باشداربووەکانی تەقینەوەکەی رۆژی 19-11-2014 لەبەردەم پارێزگای هەولێر.\n👥 نەتەوە 👳 عەرەبی هاوردە\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Dec 21 2014 1:03PM تۆمارکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Dec 21 2014 1:15PM باشترکراوە\n👁 ئەم بابەتە 4,206 جار بینراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 33,393 Dec 21 2014 1:03PM هاوڕێ باخەوان\nکوردیی ناوەڕاست 101,730 %68.18\nKurmancî - Kurdîy Bakûr 25,807 %17.29\nعربي 9,425 %6.31\nکرمانجی - کوردیی باکوور 4,501 %3.01\nهەورامی 3,668 %2.45\nEnglish 1,628 %1.09\nفارسی 1,129 %0.75\nNederlands 180 %0.12\nKurdîy Nawerast - Latînî 53 %0.03\n📩 هاوڕێ باخەوان 98,175 %65.79\n📩 بەڕێوەبەری سیستم 20,964 %14.05\n📩 مانو بەرزنجی 16,679 %11.17\n📩 سەریاس ئەحمەد 7,071 %4.73\n📩 بەناز جۆڵا 2,096 %1.40\n📩 نالیا ئیبراهیم 1,304 %0.87\n📩 ئاراس ئیلنجاغی 808 %0.54\n📩 ئەڤین ئیبراهیم فەتاح 669 %0.44\n📩 زریان سەرچناری 591 %0.39


کوردیپێدیا - محەمەدئەمین خزری\n✌ محەمەدئەمین خزری | پۆل: شەهیدان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nدانیشتووی: نەرزیوێ، شنۆ\nبەرپرسایەتی: کادری ماڵی\nساڵی شەهیدبوون: 1370\nلە بەرەبەیانی یەکی جۆزەردانی سالی 1941 لە ئاوایی پێشمەرگەپەروەر و بەهەستی نەرزیوێ منالێکی رووح سووک و رەزا شیرین لەداوێنی دایکێکی رووسووربە ناوی ئامینە، لەبنەمالەیەکی خۆش نێوی ئایینی بەگریان پێی نایە گۆرەپانی ژیان و چاوەکانی بەدونیایی تازە هەلێنا.مەلا لەتیفی باوکی ناوی ئەو منالەی نا محەمەدئەمین.کاتێک تەمەنی گەیشتە هەشت ساڵان لەلایان بنەمالەکەیەوە ناردرایە حوجرەی فەقێیان بۆ ماوەی چەن سالێک دەرسی ئایینی خوێند بەڵام لەبەر هۆی جۆراوجۆر وازی لە خوێندنی ئایینی هێناو گەرایەوە نێو بنەمالەکەیان. خەلکی ئاوای لەبەر خۆشەویستی بە مەلا حەمەدەمین بانگیان دەکرد.لەتەمنی بیست سالیدا مەلا حەمەدەمین لەلایەن رێژیمەوە بە سەرباز گیراو رەوانەی ئیجباری کرا.ماوەی سەربازێکەی لە پادگانەکانی جەلدیان، گرتکشانە و سنە دا تێپەرکرد، هەر بەهۆی نارەزایی وهەلدانەوەی پەردە لەسەر بێ عەدالەتەکانی رێژیم هەر لە سەبازخانە لە لایان ساواکەوە گیرا و رەوانەی زیندانی پادگان کرا و لەشی کەوتە بەر ئازار و ئەشکەنجە.کە سەربازێکەی تەواو بوو گەرایەوە زێد و ژینگەی خۆی هەر زوو دەگەڵ کچێکی دل ودەروون پاکی ئاوایەکەیان بە ناوی هاجەر ژیانی هاوبەشی پێک هێنا.ئاکامی ئەوزەماوەندە شەش مندالی رەزا سووک ولەبەردڵان بوو.مەلا حەمەدەمین هەرچەند ژیانی هاوبەشیشی پێک هێنابوو دیسانکە هەستێک دەیبزواند وشتێک ئازاری دەدا ئەویش بێبەشی گەلەکەی بوو. سالی 1963 بەقاچاغی بۆ ئەو دیوی سنوور شۆر بۆوە و لەگەل شۆرشگێرانی حیزبی دێموکراتی کوردستان پێوەندی گرت و هەر لەو رۆژەوە بو بە ئەندامێکی دلسۆز و بە بیروباوەری حیزب و ئەرکی پێ ئەسپێردراو گەرایەوە بۆ نەرزیوێ.مەلا حەمەدەمین لە پەنا کارە شەخسێ کانی خۆی دا ئەرکە حیزبێکانیشی بەو پەری عەلاقەوە بە ئەنجام دەگەیاند.پاش ماوەیەک کارکردن و پێوەندی گرتن لە گەڵ خەلک لەلایەن دەست وپێوەندەکانی رێژیمی غەدداری پاشایەتی دەگیرێ. پاش ماوەیەک ئەشکەنجە لە زیندان ئازاد دەکرێ، بەڵام بەهۆی ئەشکەنجە پشت ئێشەیەکی شەدید دەگرێ دیارە تا کاتی شەهید بوونی ئەو پشت ئێشەی هەر لەگەڵ بوو.تا سالی 1979 مەلا حەمەدەمین ئەرکە حیزبێکانی بەو پەری مەسئوولییەتەوە بە ئەنجام دەگەیاند. مەلا حەمەدەمین دوای سەرکەوتنی شۆڕشی 1979 هەر زوو دەستی دایە چەکی دیفاع لە گەل و نیشتمانەکەی، وەک هێزی بەرگری هەر ئەو دەم بۆ پاراستنی نیشتمان لە زۆربەی شەری ناوچەکانی شنۆ دا ئازایەتی و قارەمانێتی لە خۆ نیشان دا.هاورێی خۆشەویست مەلا حەمەدەمین لە شەرەکانی داسەپاوی وەک شەری نەغەدە، نێو شاری شنۆ، نێوان قوریشاوێ و نەرزیوێ، قەڵاتانی ناوچەی نەغەدە و راژان لە ناوچەی مەرگەوەر بەشداری چالاکانەی هەبوو.سالی 1982لە هێزی سمکۆسازمان دراو وێک پێشمەرگەی بە وەفای حیزبی دێموکراتی کوردستان ئامادەی هەر خزمەتێک بۆ ئازدی کوردستان بوو. مەلا حەمەدەمین لەبەر ئەوەی ئینسانێکی وشیار و وردبین بوو ئەرکی پارێزگاری بەشێک لە بەندیخانەی حیزبی پێ ئەسپێردرا ماوەی دوو سال لەو پۆستەدا ئەرکی حیزبی خۆی بەجێ گەیاند. لە سالی 1984 دا هاورێ مەلا حەمەدەمین بەرپرسایەتی پەلی فەرماندەیی هێزی سمکۆی پێ ئەسپێردرا. سەر ئەنجام سالی 1985 بە بەرپرسایەتی گوومرگی شارستانی شنۆ دیاری کرا.هەتا کاتی شەهید بوونی زۆر بەلییاقەت و سەداقەتەوە ئەرکی پیرۆزی خۆی لەم بەشەدا درێژە دا.مەلا حەمەدەمینی دلسۆز بەهۆی ئۆگربوون بە حیزب لە زەمانی زووە دە ژمارەی رۆژنامەی کوردستانی بە یادگار هەلگرتبوو.سالی 1988 ئەو دە ژمارەیەی بەرێک وپێکی پێشکەشی شەهید دوکتوور قاسملوو کرد. دوکتوور قاسملوو لەبەرانبەردا دەمانچەیەکی چاردەخۆری پێشکەش کرد کە تا کاتی شەهید بوونی بەقەدیوە بو.پێویستە بگووترێ شەهید مەلا حەمەدەمین چەندین جاریش لە لایەن کۆمیتەی شارستانی شنۆوە بەو پێیەی ئەرکە پێ ئەسپێردراوەکانی بەو پەری سەداقەت و هەست بە مەسئوولییەتەوە بە ئەنجام دەگەیاندن خەلات کرا. مانگی گەلاوێژی سالی 1991 ئەرتەشی دژی گەلی تورکیە بە هێزێکی زۆرەوە بە پشتیوانی فرۆکە و تۆپ و خۆمپارە هێرشێکی بەربڵاو و درندانەیان بۆبەشێک لە خاکی باشوری کوردستان بە نێوی خواکورک هێنا کە چەند پێگەی پێشمەرگەکانی پارتی کرێکارانی کوردستانی تورکیەی لێبوو.چەند رۆژ شەر بەتووندی درێژەی هەبوو.مەلا حەمەدەمین لەگەڵ ژمارەیەکی دیکە لەهاوسەنگەرانی لەسێ سنووری ئێران، ئێراق و تورکیادا لە لایان ئەرتەشی دژ بە کورد دەسبەسەر دەکرێن یانی رۆژی 14ی گەلاوێژ دەگیرێن و رۆژی 15ی گەلاوێژ لەشوێنێک بە نێوی "دۆل گامێش"لە لایان چەند خۆفرۆش و بەکرێگیراوی ئەرتەشی تورکیا، مەلا حەمەدەمین و هاوسەنگەرەکانی دیکەی بەناوەکانی 1.یۆنس بلباسی 2.برایم زەرزا 3.مستەفا دانیشمەند ناسراو بە مستەفا تایفە 4. مستەفا بایزیدی 5.عەبدلڵا سەلیمی 6.سەید واحید مەحمودی 7.عەینولڵا خالیدی ناسراو بە خەبات بە شێوەیەکی زۆر ناجوامێرانە و نامرۆڤانە شەهید دەکرێن\n2. 👁 نەرزیوێ\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Dec 20 2010 8:38PM تۆمارکراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 35 KB Dec 20 2010 8:38PM هاوڕێ باخەوان\nفایلی پەیوەندیدار 46,541


"رێککەوتنێکی مەترسیداری حکومەتی هەرێم لەگەڵ کۆمپانیایەکی نەوت"\nبەپێی (ژمارە هەواڵی 0226C;) بۆرسەی لەندەن کە لە 16/1/2018 بڵاوکراوەتەوە، رێککەوتنێک لە نێوان حکومەتی هەرێم و کۆمپانیای (گەڵف کی ستۆن پترۆلیۆم-Gulf Keystone Petroleum)ی بەریتانی واژۆ کراوە سەبارەت بە فرۆشتنی نەوت لە کێڵگەکانی نەوتی شێخان.\nئەمە دوایین رێککەوتنی مەترسیداری حکومەتی هەرێمی کوردستانە، کە لەگەڵ کۆمپانیای وەبەر‌هێنەر (گەڵف کی ستۆن پترۆلیۆم) واژۆی کردوە. بە پێی ڕێککەوتنەکە بۆ هەمو بەرمیلێک نەوت کە لە کێڵگەی شێخان دەردە‌هێنرێت بڕی (22) دۆلار داشکاندن دەکات بۆ کۆمپانیای وەبەرهێنەر بۆ یەک بەرمیل نەوت، بەپێی تێکرای نرخی رۆژانەی نەوتی برێنت، واتە تێکڕای نرخی نەوتی برێنت دەکرێت بە پێوەر. ئەمە سەرەڕای لە ئەستۆگرتنی تێچوی گواستنەوەی نەوت لە کێڵگەی شێخانەوە بە تانکەر بۆ فیشخابور کە لەوێشەوە دەکرێتە ناو بۆری کوردستان و ڕەوانەی بەندەری جیهانی تورکی دەکرێت. لەگەڵ ئەوەشدا تێچوی دەرهێنانی نەوتی کێڵگەکانی شێخان لەلایەن حکومەتی هەرێمەوە دەدرێت بە کۆمپانیاکە.\nکۆمپانیای (گەڵف کی ستۆن پترۆلیۆم) رۆژانە (40000) چل هەزار بەرمیل نەوت لە کێلگەکانی شێخان دەردەهینێت. ئەم رێککەوتنە لە 1/10/2017 تا 31/12/2018 کاری پێدەکرێت، ئەمە لە کاتێکدایە حکومەتی هەرێم ئەم ڕێککەوتنەی رانەگەیاندوە، تەنها کۆمپانیەکە هەواڵەکەی بۆ خاوەن پشکەکانی کۆمپانیاکە بڵاوکردۆتەوە لە بۆرسەی لەندەن.\nلێرەدا گومانە گەورەکە ئەوەیە بۆچی هەواڵی ئەم رێککەوتنە گرنگە دوای (76) رۆژ بڵاودەکرێتەوە ئەویش تەنها لەلایەن کۆمپانیاکەوە، بۆیە پێویستی بە لێكۆڵینەوەو بەدواداچونی پەرلەمانی کوردستان هەیە.\nلەم راپۆرتەدا نرخی نەوتی برێنت لە مانگی کانونی دوەمی ساڵی 2018 کراوە بە پێوەر کە بەرزترین نرخی تۆمار کردەوە لە ماوەی (3)ساڵی رابوردودا.\nکێڵگە نەوتیەکانی کۆمپانیای گەڵف کی ستۆن پترۆلیۆم (کێڵگەی شێخان) بەدیاریکراوی\nتێکڕای نرخی نەوتی برێنت لە مانگی کانونی دوەمی ساڵی 2018 لە بازاڕەکانی جیهاندا (68) دۆلار بوە بۆ هەر بەرمیلێک.\nکەواتە حکومەتی هەرێم بۆ هەر بەرمیلێک نەوتی شێخانی لە سەر کێڵگەکە فرۆشتوە بە (46) دۆلار، چونکە بەپێی رێککەوتنەکە (22) دۆلار داشکاندن بۆ کۆمپانیاکە کراوە.\nلەلایەکی دیکەوە تێچوی گواستنەوەی نەوت لە کێڵگەکەوە بۆ فیشخابور بە رێگای تانکەرو لەوێشەوە بەبۆری کوردستاندا بۆ بەندەری جەیهان دەکەوێتە ئەستۆی حکومەتی هەرێمی کوردستان، ئەمە جگە لە پێدانی باج و تێچوی عەمبارکردنی لە خاکی تورکیادا، بەم پێیەش بۆ هەر بەرمیلێک نەوت پێویستە حکومەتی هەرێم بڕی (4) دۆلار خەرج بکات بۆ گواستنەوەکەی نەوتەکە.\nکەواتە (68) نرخی نەوت – (22) داشکاندن – (4) تێچوی گواستنەوە = 42 دۆلار/ بەرمیل.\nکرێی تێچوی دەرهێنانی نەوت لە کێڵگەکانی شێخان لەسەر هەرێمی کوردستان مانگانە بڕی (15) ملێون دۆلار دەکەوێت، کە ئەم بڕە پارەیە وەزارەتی سامانە سروشتیەکان مانگانە دەیدات بە کۆمپانیای گەڵف کی ستۆن پترۆلیۆم.\nکۆمپانیاکە رۆژانە (40000) بەرمیل نەوت دەردەهێنێت.\nکەواتە بۆ (1) مانگ = (40000) بەرمیل × (30) رۆژ = (1200000) یەک ملیۆن و دو سەد هەزار بەرمیل / مانگ\nکەواتە تێچوی 1 بەرمیل = (15000000) ÷ (1200000) = (12.5) دۆلار کرێی تێچوی دەرهێنان بۆ هەر بەرمیلێک\nدەبێت ئەوەش بڵێین بڕی (12.5) دۆلار بۆ یەک بەرمیل زۆر گەورەیە تەنها لە شوێنێکی وەک کوردستان ئەو پارەیەی تێدەچێت.\nکەواتە (42) – (12.5) = (29.5) دۆلار / بەرمیل\nئاشتی هەورامی وەزیری سامانە سروشتیەکان دەڵێت نەوتی کوردستان بە (8) دۆلار کەمتر لە نرخی نەوتی برێنت لە بازارەکانی جیهاندا دەفرۆشرێت.\nکەواتە ئەو بڕە پارەیەی تا ئێرە دەمێنێتەوە بۆ یەک بەرمیل = (29.5)- (8) = (21.5) دۆلار.\nئەوەش دەزانین هەرێمی کوردستان قەرزاری کۆمپانیای نەوتی (گەڵف کی ستۆن) و کۆمپانیا کڕیارەکانی نەوتی کوردستانە. ئەگەر بۆ هەر بەرمیلێک (2) دۆلار بڕوات بۆ دانەوەی قەرزی کۆمپانیای (گەڵف کی ستۆن پترۆلیۆم) و قەرز و رێژەی سودی قەرزی کۆمپانیا کڕیارەکانی نەوتی کوردستان (%10)وە دەست پێدەکات و دەچێت بۆ سودی(Amortizing Loan) واتە (سود لەسەر سود) کە لە دوای (36) مانگەوە دەست پێدەکات.\nکەواتە = (21.5) – (2) = (19.5) دۆلار / بەرمیل دەمێنێتەوە\nکەواتە کەنەوتی برێنت 68 دۆلارە لەبازاڕی جیهاندا، هەریمی کوردستان بە 19.5 دۆلار دەیفرۆشیت.\nکێڵگەی شێخان (1200000) یەک ملێۆن دو سەد هەزار بەرمیل نەوت لە یەک مانگانەدا وەبەردەهێنێت.\nکەواتە کۆی داهاتی نەوتی هەرێم بۆ یەک مانگ لە کێڵگەی شێخان = (1200000) × (19.5) = (23400000) بیست و سێ ملیۆن و چوار سەد هەزار دۆلار بۆ یەک مانگ دەمێنێتەوە بۆ حکومەتی هەرێمـی کوردستان.\nئەگەر نرخی نەوت بەرزتر بێتەوە ئەوا ئەم ژمارەیە بەرزتر دەبێتەوەو بەپێچەوانەشەوە راستە، بۆیە حکومەتی هەرێمـی کوردستان ناتوانێت بەسەر گرفتەکاندا زاڵبێت، چونکە بەشی هەرە زۆری داهاتی نەوت دەڕوات بۆ کۆمپانیا وەبەرهێنەکانی نەوت، ئەویش بەهۆی خراپی جۆری گرێبەستەکان کە حکومەتی هەرێم واژۆی کردوە.\nبە بڕوای ئێمە داشکاندنی (22) دۆلار لە هەر بەرمیلێک نەوت بۆ کۆمپانیای (گەڵف کی ستۆن پترۆلیۆم) لە لایەن حکومەتی هەرێمەوە بەبێ بونی پاساوێکی ڕون و قەناعەتپێکەر هیچ خوێندنەوەیەکی دیکە هەڵناگرێت، جگە لە رێککەوتنی ژێربەژێر و ناڕون. چونکە تەنها پاساوی حکومەتی هەرێم قورسی جۆری نەوتەکەیە، ئەمەش پاساوێکی لاوازەو لە هیچ شوێنێکی دنیا داشکاندنی لەم جۆرە بەدی ناکرێت. لێرەدا ئەوەی جێگەی پرسیارە، ئەگەر جۆری نەوتەکە قورسە، بۆچی لەڕێگەی بۆری نەوتی کوردستانەوە دەگوازرێتەوە کە تایبەتە بە گواستنەوەی نەوتی خاو و تێکەڵ بە نەوتی سوک دەکرێت؟.\nبۆیە لەم سۆنگەیەوە هیچ رێگەچارەیەک نەماوە بۆ حکومەتی هەرێمی کوردستان، تەنها دەرهێنانی مەلەفی نەوتە لەژێر دەستی بەرپرسانی (پارتی و یەکێتی) سپاردنیان بە دامەزراوەیەکی نیشتیمانی. یان ئەوەتا کێلگە نەوتیەکان رادەستی دەسەڵاتی مەرکەزی بکرێتەوە، بۆ ئەوەی جارێکی تر پێداچونەوە بە گرێبەستەکاندا بکرێتەوەو رێگە بگیرێت لە بەهەدەردانی داهات‌و سامانی هەرێمی کوردستان.\nکێڵگەی نەوتی شێخان\nئەم رێککەوتنە یەکێکە لە ڕێکەوتنە نا شەفاف‌و گەندەڵ‌و خراپەکانی تری حکومەتی هەرێم. باشترین بەڵگەش ئەوەیە، وەزارەتی سامانە سروشتیەکان لە پەیجی فەرمی خۆیاندا بڵاویان نەکردۆتەوە.\nبەڵگەیەکی تر لەکاتی بڵاوکردنەوەی ئەم هەواڵە، لە بۆرسەی لە ندەندا پشکەکانی کۆمپانیاکەی بەرز نەکردوەتەوە، چونکە لە ئێستادا هەرێمی کوردستان بە هەرێـمێکی گەندەڵ ناسراوە، کۆمپانیاکانی کە کاردەکەن لە کوردستان بە گەندەڵ دادەنرێن، چونکە وەبەرهێنەرە بیانیەکان خواستیان نیە لەسەر کڕینی پشکەکانی کۆمپانیاکە ئەگەر بەشێوەیەکی ماتماتیکی لێكی بدەینەوە دەبینی داهاتی کۆمپانیەکە زۆر زۆر زیاتر دەبێت. چونکە ڕۆژی 40000 بەرمیل نەوت دەردەهێنێتلە کێڵگەکانی شێخان. کەواتە داهاتی زیادە لە یەک رۆژدا =40000×22=880000 دۆلار.\nیەک ساڵ = 365رۆژ.\nداهاتی زیادە بۆ یەک ساڵ = 365×880000=321200000 سێسەدو بیست و یەک ملێۆن و دوسەد هەزار دۆلار بۆ کۆمپانیەکە.\nويكليكس يكشف تفاصيل صفقة سرية بين اقليم كردستان وانقرة .. اربيل تبيع ابار النفط لاطفاء ديونها، على الموقع الالكتروني:\nShaikan Crude Oil Sales Agreement Signed, at the site:\nShaikan Payment Update, at the site:\nKurdistan Region of Iraq, at the site:\nIraq: Gulf Keystone Petroleum updates Shaikan Block operations, at the site:\nGulf Keystone Petroleum Plc , at the site:


پیكێ دانی پیادا نا\nجیرارد پیكێی به‌رگریكاری به‌رشه‌لۆنه دان به به‌هێزبوونی یانه‌ی ریال مه‌دریددا ده‌نێت و به‌ڵێنیش به هانده‌ران ده‌دات به خێرایی بۆ ئاستی راسته‌قینه‌یان ده‌گه‌ڕێنه‌وه.\nله دوای دوه‌م دۆڕانی له دوای یه‌ك به ریال مه‌درید جیرارد پیكێی به‌رگریكاری به‌رشه‌لۆنه له لێدوانێكیدا وتی: ئێستا له باشترین كاته‌كانی خۆماندا نین، بۆیه پێویسته هه‌موو ئه‌نجامه خراپه‌كان له بیر بكه‌ین و به خێرایی یانه‌كه بگه‌ڕێنینه‌وه ئاستی پێشووی.\nپكێی وتیشی: ده‌بێ ئه‌وه قبوڵ بكه‌ین ڕیال مه‌درید ئێستا به‌هێزتره له هه‌ركاتێكی پێشووتر، له ماوه‌ی 9 ساڵی ڕابردوودا یه‌كه‌مجاره هه‌ست به‌وه بكه‌م ڕیال مه‌درید له ئێمه باشتره، به‌ڵام ئه‌مه زۆر درێژه ناكێشێت و به زویی ده‌گه‌ڕێینه‌وه بۆ ئێره‌و بردنه‌وه تۆمار ده‌كه‌ینه‌وه.


دەركەوتن و بڵاوبوونەوەی ئایینی زەردەشتی\nدەركەوتنی ئایینی زەردەشتی بۆ (زەردەشتی كوڕی پورشاسب) دەگەڕێتەوە، كاتێك لە ساڵی (630پ.ز) و لە سەردەمی دەوڵەتی ماد و لەنێو قەڵەمڕەوییەكدا لە ناوچەی ئازەربایجان بانگەشەی پەیامبەرایەتیی كرد. ئەوەش بەو مانایە بوو، كە پەیامبەرەكەی و خودی ئایینەكەش لە ناوچەیەكی كوردنشین و كوردستانیی سەرچاوەی گرت، بەڵام بڵاوبوونەوەی بە كوردستاندا بۆ كۆتاییەكانی تەمەنی دوا كەوت.\nهۆیەكەش ئەوە بوو، سەرەتا پەیامەكەی لێ وەرنەگیرا، بۆیە بەناچاری بەرەو ناوچەكانی باشووری خۆرهەڵات ڕۆیشت، تا دواجار لە هەرێمی پارس گیرسایەوە. لەوێش لەلایەن (گوشتاسب كوڕی لەهراسب)ی میری هەرێمەكەوە پێشوازیی لێ كرا و پەیامەكەی قبووڵ كرا و وەك ئایینی فەرمیی میرنشینەكە ناسرا. دوای (چل و حەوت) ساڵی پەیامبەرایەتی و (حەفتا و حەوت) ساڵ تەمەن، دواجار لە ساڵی (583پ.ز)دا كۆچی دوایی كرد. ئەوەش دوای ئەوەی، بۆ پشتیوانیی لە بنەماڵەی كیانی دەسەڵاتداری هەرێمی پارس، لە ڕووبەڕووبوونەوەی توركە بتپەرەستەكانی خۆرهەڵاتدا كوژرا. بەرلەوەی كۆچی دواییش بكات، پەیامەكەی بۆ هەڵگران و هەوادارانی بەجێ هێشت، تا لە بڵاوكردنەوەیدا درێغی نەكەن.\nئەم ئایینە، بە یەكێك لە ئایینە كۆنەكانی كوردستان و ئێران دادەنرێت، كە بەدرێژایی ساڵەكانی دوای سەرهەڵدانی، تا دەركەوتنی ئایینی ئیسلام، بە زۆرینەی خاكی كوردستاندا بڵاو بووەوە و پەیڕەوانی بۆ دروست بوو. هۆكاری یەكەم ئەوە بوو، ئایینەكە لەلایەن دەسەڵاتێكی ناوچەیی ئێرانی قبووڵ كرا و دەرفەتی بڵاوبوونەوەی بۆ ڕەخسا. هۆكاری دووەمیش، گەیشتنی ئایینەكە بوو بۆ نێو قەڵەمڕەوی دەوڵەتی ماد، كاتێك لەلایەن (كەی ئەكسار كوڕی فراورتیس) و دواتر (ئەستیاگز كوڕی كەی ئەكسار) قبووڵ كرا. بەو هۆیەشەوە، ئایینەكە بە ناوچەكانی كوردستان و ژێر دەسەڵاتی دەوڵەتی ماد بڵاو بووەوە.\nدوای ڕووخاندنی (دەوڵەتی ماد)یش بووە ئایینی فەرمیی ئیمپراتۆڕیی هەخامەنشی، چونكە پێشتر ئایینی فەرمیی بنەماڵەكەیان بوو، هەر لە ڕێگای ئەم بنەماڵەیەشەوە ئایینەكە گەیشتبووە كۆشكی شاهانەی ماد و ناوچەكانی ژێر دەسەڵاتی، بۆیە بە گەیشتنی بنەماڵەی هەخامەنشی بۆ دەسەڵات، جارێكی دیكە هێزێكی تریان دایەوە بەر ئایینەكە و بە خاكی كوردستان و ناوچە كوردنشینەكاندا بڵاویان كردەوە.\nدوای ڕووخاندنی ئەم دەوڵەتەش لەلایەن یۆنانییەكان، ئایینەكە كەوتە پەراوێزەوە، چونكە باوەڕی سەرەكیی ئەوان بتپەرستی بوو، بەڵام دوای نەمانی دەسەڵاتی یۆنانییەكان لە كوردستان و خۆرهەڵاتی ناوەڕاست، جارێكی تر لەلایەن ئیمپراتۆڕیی ئەشكانی ئازادیی پێ درا و دەرفەتی بڵاوبوونەوەی بۆ ڕەخسا، تا ئەوەی زۆرینەی پادشاكانی ئەشكانی زەردەشتی بوون.\nكاتێكیش (ئەردەشێری كوڕی بابەك) ئیمپراتۆریی ساسانی لە ساڵی (226ز) دامەزراند، ئایینی زەردەشتی زیندوو كردەوە و كردییە ئایینی فەرمیی دەوڵەتەكەی و بایەخی پێ دا، چونكە خۆی لە بنەماڵەیەكی ئایینی بوو و (ساسان)ی باپیریشی مووغێكی پەرەستگای (ئاناهیتا)ی زەردەشتی و خاوەن پایەیەكی گرنگ و گەورە بوو. هەر بۆیە لە دەسپێكی كارەكانیدا فرمانی كۆكردنەوە و نووسینەوەی دەقەكانی (ئاڤێستا)ی دا.\nلەو كارەشیدا پشتی بەو دەقانە بەست، كە لە هەردوو ئاتەشكەدەی (ئاناهیتا و شیز) پارێزرابوون. (ئاتەشكەدەی ئاناهیتا) كەوتبووە نێو شاری (كەنگاوەر)ی سەر بە ناوچەی باختر، واتە (كرماشانی ئێستا). (ئاتشكەدەی شیز)یش كەوتبووە نێو شاری (شیز)ی ئازەربایجان، كە بڕواش وابوو، خودی (زەردەشت) ئەو ئاتەشكەدەی دروست كردبێت. هەردوو شار و ئاتەشكدەكەش كەوتبوونە خاكی كوردستانەوە.\nبە كۆكردنەوەی ئەو دەقانەی (ئاڤێستا) و ڕێكخستنەوە و دواتر نووسینەوەیان، بەرهەمێكی لێ پێكهات، كە دواتر ناوی (زەند ئەڤێستا) واتە (ئاڤێستای نوێ) ناسرا. ئەو كتێبەش كرایە سەرچاوەی سەرەكیی ئایینی و یاسایی ئیمپراتۆڕیی ساسانی لە ماوەی دەسەڵاتیدا. واتە تا ئەو كاتەی ئیمپراتۆڕیی ساسانی لە ساڵی (651ز) ڕووخا، (ئایینی زەردەشتی) ئایینی فەرمیی دەوڵەت و كتێبی (زەند ئاڤێستا)ش یاسا و سەرچاوەی دەسەڵات و دەزگا بەڕێوەبەرایەتییەكانی بوو، تەنیا لە (دوو) ماوەدا نەبێت.\nماوەی یەكەم كەوتبووە نێوان ساڵانی (242-252ز)، چونكە (شاپووری یەكەمی ساسانی/242-272ز) بۆ ماوەی (دە) ساڵ باوەڕی بە ئایینی مانی هێنا و و كردییە ئایینی فەرمیی دەوڵەتەكەی. ماوەی دووەمیش كەوتە سەردەمی (قوبادی یەكەمی ساسانی/488-532ز)، چونكە ئەمیش بۆ ماوەی (دە) ساڵ باوەڕی بە ئایینی مەزدەكی هێنا، كە لە (دوو) باسی داهاتوودا تیشكیان دەخەینە سەر.\nلێرەشەوە دەگەینە ئەوەی كە ئایینی زەردەشتی، ئایینی بەشێكی تا ڕادە زۆری دانیشتوانی كوردستان بوو لەو سەردەمەدا. هەر بۆیە كاتێك ئایینی ئیسلام لە ناوەڕاستی سەدەی حەوتەمی زایینی گەیشتە كوردستان، پەیڕەوانی زەردەشتی بەشێكی تا ڕادە زۆری پێكهاتەی ئایینەكانی دانیشتوانی كوردستانیان پێكهێنابوو، چونكە (چوار سەدە)ی دەسەڵاتی ساسانییەكان كەم نەبوو، تا ئەم ئایینە بگەیەننە دوورترین ناوچەی كوردستان، بە گوندە دووردەستەكانیشەوە. تەنانەت لە زۆربەی شار و شارۆچەكانی كوردستاندا پەرەستگای زەردەشتی واتە (ئاتەشكەدە) دروست كرابوون و سەدان و بگرە هەزاران مووغی زەردەشتیش كورد و خەڵكی كوردستان بوون.


لەمندا بۆ خواکەی خۆت مەگەڕێ\nئیمانداری گەڕانێکی بەردەوامە بەشوێن خوادا ، هەوڵدانە بۆ دۆزینەوەی ئەندازیاری بوون و کەشفکردنی خالق و حەقیقەتی ڕەها . ئەو گەڕانەی لە پێناو خوداناسیدا دەکرێت ، ئاڕاستە و ڕووی لەو مەخلوقات و کائیناتانەیە کە ئایە – عیبرەتەکانی زاتی خودا و شوێندەستی خالیقی تیادا بەرجەستە و دیارە .\nمێژووی ئیمان هاوکاتە بە مێژووی عەقڵی مرۆڤ . عەقڵ و ئیمان لەڕەچەڵەکدا لەو گەڕانە هەزاران ساڵەیەوە سەرهەڵدەدات کە مرۆڤ لە ڕێگەی تێڕامانی بۆ ئاسمان ، لەیەک کاتدا عەقڵ و ئیمانی پێکەوە دەستەبەر کردووە ، هەنگاوی یەکەمی بەرەو ئینسان بوون و جیابوونەوەی لە توخمی ئاژەڵ پێ هەڵهێناوە .\nعەقڵ : لە ڕێگەی ڕامانی مرۆڤ بۆ ئاسمان و جوڵە و سوڕی ئەستێرەکانەوە ، ساڵ و وەرز و هەفتە و ڕۆژی دیاری کردووە . لە رێکخستنی کاتەوە فێری چاندن و بەرهەمهێنان بووە . بەرهەمهێنان وەک سەرەتای دەستکەوتی عەقڵ ، لە ئاسمانەوە خستۆتە سەر زەوی . ڕامان و گەڕانی مرۆڤ لەپاش عەقڵەوە هەر بەردەوامە . بەنێو هەسارە و سیاچاڵەکانی گەردووندا بەشوێن خودادا دەگەڕێت و لەهەوڵی زیاتری کەشفکردن و پەی بردندایە بە حەقیقەتی ڕەها و زاتی خوادا .\nئیمان : وەک پرسیارێکی هەمیشەی یە ، ئەو هەموو هەسارە و ئەستێرەیە چۆن و بۆچی ؟ ئەندازیاری بوون و خالقی گەردوون کێ یە ؟ ژیان تاکوێ و کۆتایی لە کەیدایە ؟ هەموو ئایینەکان پەیوەندی راستەوخۆیان بەم پرسیارە ئاسمانیانەوە هەیە . هیچ ئاینێک نی یە بڵێت دەق یان پەیامەکەی لە زەویەوە بۆهاتووە یان لە ژێر دەریاوە گەیشتۆتە پێغەمبەرەکان ، بەڵکە هەموویان دەڵێن دەق و پەیامەکەیان لە ئاسمانەوە بۆ نازڵ – تەنزیل کراوە .. بۆیە هەتا بوون و ئاسمان و پرسیار هەبێت ، ئیمان و عەقڵیش هەیە و پێکەوە وێنای گەورەتری خودا دەدۆزنەوە و زیاتر لە حەقی ڕەها نزیک دەبنەوە .\nهەرکاتێک ئایین لە ڕێگەی مەحکەمەی تەفتیشەوە پۆلیسی بەسەر ئیمانی مرۆڤەوە دانا ، مانای ئەوە دەگەیەنێت ئەو ئایینە توانای راستەقینەی خوداناسی و دۆزینەوەی خودای لەو شوێنە ڕەهایەدا نی یە کە ئایەت – عیبرەتی بەرجەستەبوونی خودای تیادایە . ئەو ئایەتە لە گەردێک – ئەتۆمێکی بچوکەوە تا ئەوپەڕی گەورەیی گەردوون شوێنی راستەقینەی گەرانە بەشوێن خودادا نەک ناخی ئینسانەکان . هەر ئایینێک پۆلیس و مەحکەمەی تەفتیشی هەبوو ، پۆلیسەکانی دەبنە جەنگاوەرێکی دڵڕەقی شمشێر وەشێن ، لە هەر شوێنێک خوداکەیانی لێ نەبوو خاپووری دەکەن ، گومانیان لە هەر نەفسێک هەبوو خوداکەی لە خوداکەی ئەوان ناکات دەیکوژن . بێ گوێدانە ئەوەی مەحاڵە لە نێوان دوو مرۆڤدا ئەگەر لە یەک رەگەز و یەک مەزهەبیش بن ، بتوانرێت تەسەورێکی لێکچوویان بۆ خودا هەبێت ، وێنە زیهنیەکەی خوداکەیان وەک یەک بێت . مەترسیەکەش لێرەدایە کە ئەوکات پۆلیسەکانی ئایین سنوورێکی دیاریکراویان بۆ کوشتن نابێت ، چونکە ناتوانن وێنەی زیهنی ئینسانێک بدۆزنەوە لەوێنە زیهنیەکەی خۆیان بکات ئەگەر هەردوولاشیان لە هەمان ئایین بن . بە زەبری شمشێر ( وەک داعشیەکان ) خودا وەک حەقیقەتێکی ڕەها لە مرۆڤەکاندا کەشف ناکرێت . ڕاستە وێنای خودا لەهەر یەکێکماندا هەیە ، بەڵام وێنە گەورە و ڕەهاکەی لە گەردوون و ئایەت – عیبرەتەکاندایە نەک نەفسی من و تۆ و ئەو . خودا لە بوون و ژیاندایە نەک لە مردن و کوشتن . کوشتنی هەر مرۆڤێک بەناوی کوشتنی کوفر لەلایەن ئیمانەوە ، قەتڵێکە بەرانبەر وێنەیەک لە وێنەکانی زاتی خودا . وەک مەولاناڕۆمی دەڵێت : بوونی خودا لەو کەسەشدا هەیە کە پێ ی وایە خودا نی یە ، چونکە تەنانەت بیرکردنەوە لە نەبوونی خودا بەخۆی بیرکردنەوەیە لە بوونی زاتی خودا ..


Diplomatic Magazine | بیبلۆگرافیای خوێن لە عێراقدا\nمێژووی ( 100 ) ساڵەی عێراق، كوشتن و جەنگ و كودەتا، بووە سەرچاوەی كاولكاری سیاسی، مرۆڤایەتی، ئابوری.\nبە هۆی ناكۆكی مەزهەبی- خێڵەكی- نەتەوەیی- ئەم دەوڵەتە پارچە پارچەیە، ناكرێت ببێتە پێكهاتەیەكی بەهێزی سیاسی .\nلە پەنای بەدبەختی چارەنوسمان وەك كوردی داگیركراو، ئەم دەوڵەتە پڕ لە ئاشوب و فیتنەیە كرا بە داگیركەرمان.\nتا ئێستاش سەرانی سیاسی هێزە كوردییەكان، بۆ چارەسەری كێشەی كورد لەیەكەمین هەنگاوەكانیان بە پێویستی دەزانن بگەڕێنەوە بۆ دوڵەتی مەركەزی عێراق، ئەم هەنگاوەش نەك هەڵەیە بەڵكو ڕێگایەكی كلكدارە بۆ گرێدانەوەی ئایندەمان بە بەدبەختی و نائومێدی و گوزەرانێكی تاریك و تون.\nهەندێك لایەنی سیاسی لەخەباتی ئەوەدان پەنا بردنەوە بۆ دەستووری عێراق لەهەرێمدا، لە باشترین ڕێگاكانن بۆ باشكردنی گوزەرانی هەرێم، ئەم هەنگاوە لە ووردەكاریدا چەندەها نمونەی سیاسی جۆراوجۆر هەیە بۆی بخرێتە ڕوو كە هەنگاوێكی هەڵەی بێ هودەی مەترسیدارە لەسەر پرسی سەربەخۆبونمان.\nلایەنێكی تریش كە پارتی دیموكراتی كوردستانە، ماوەی چەند ساڵێكە بەلا لێوەوە پرسی سەربەخۆیی ختوكە دەدات بەڵام ئەزمونی ئەمیش بە هۆی دەستەڵاتی تاكڕەوی و هزری پاوانخوازی سیاسی و ئابورییەوە، چەمكی سەربەخۆبونی مەترسیدار كردووە لەبەرامبەر گەلی كوردستان.\nهەرێمی كوردستان چەند ساڵێك لەمەوبەر بە بەهانەی ئەوەی مامەڵەی لەگەڵ عێراقدا نەدەكرد، خەڵكی كوردستانی بە ئاڕاستەیەك لە برسێتی و نەبوونی و بێ كاری بردووە بێگومان بە ئێستاشەوە، گەر ئەمە بكەنە هەنگاوەكانی سەربەخۆیی یان دەرئەنجامەكانی سەربەخۆیی كوردستان، ئەوا خەڵك بێ دوو دڵی خەبات بۆ وابەستەبون بە عێراقەوە دەكات نەك سەربەخۆیی. بەم مانایە هەنگاوەكانی پارتیش جۆرێكن لە تێكدانی ویست و ئیرادەی سەربەخۆیی نەك كاربۆكردن لەسەر ئەم پرسە گرنگە. چونكە ئەم ئەزمونەی ئێستای هەرێم دۆخێكی وەهای خولقاندووە، خەڵك بە ئومێدە بۆ ئەوەی دەوڵەتی عێراق درزێكی دەرگای ژیانی لێبكاتەوە.\nهەنگاوەكان لەهەرێم ئەو ڕیگایە دەگرنە بەر بەپێی خۆمان بگەڕێینەوە بەردەم ئەو مێژووەی كە پڕن لە سامناكی و نا دڵنیایی و ناكۆكی و كوشتن.\nلەسەر ئاستی بێ ئاگایی سیاسیش لایەنی كوردی هەیە بە هیوایە عێراق بكات بە دەوڵەتێكی دیموكراتی پاشان لە ڕێگای دیموكراسیەت و دابەشكردنی دادپەروانەی سەروەت و سامان و پارەو پولی عێراقەوە، كورد پێگەكانی خۆی بەهێز بكات، دواجار لە عێراق جیابێتەوە، ئەمەش تێگەشتنێكی هەڵەی ساسی و فكرییە، كە ئەستەمە سەربەخۆبونی كوردستانی لێ سەوز ببێت، بگرە ماوەی چەند سەدەیەكی پێدەچێت تاكو ئەگەری ئەوە هەبێت عێراق ببێتە دیموكراسی، ئەم جۆرەش لە هەڵەی سیاسی زیاتر بزووتنەوەی گۆڕان سەركردایەتی دەكرد و دەكات.\nگەر بڕوانیینە كەمێك لەو ژمارە و بەرواری ساڵانەی كە لە دەوڵەتی عێراقدا كارەسات تیایاندا ڕوویداوە، دەریدەخات گەڕانەوەمان بۆ ئەم سنورە مەترسیدارە نەك بڤەیە، بەڵكو سەرجەم خەبات و مێژووی چەوسانەوەمان سەرلەنوێ زیندە بە چاڵ دەكاتەوە، كەمێك لەو مێژووانەی كە بە بەروارەوە دەیخەمە ڕوو، پاشخانەكەی بریتین لە ڕووداوی سیاسی جۆراو جۆر، كە ئەستەمە بتوانین چارەنوسمان وەك كورد بە رێگای دیموكراسی چارەسەر بكرێت لە عێراقدا.\nلە هەمان كاتدا چەند سالێكە دەستەڵاتی سیاسی هەرێمی كوردستان ئەزموونی سەربەخۆیی بەناو جۆگەلەیەكی زۆر لێڵ و قوڕاویدا بردووە.\nببین بەشیكی ڕووداوی كەم لە دەوڵەتی عێراقدا، بزانن چ جانەوەرێكی پڕ لە شەڕ و فیتنە و ئاشوبە كە لەچەندین سەرچاوەوە وەرگیراون :\n_ لە (27 ئاب 1921)، بەریتانیا لە سایەی ئینتدابی بەریتانیا و بە ڕەزامەندی كۆمەڵی نەتەوەكان، فەیسەڵی كردە پاشای عێراق، هەر لەگەڵ هەڵایسانی ئەو شۆڕشەی بە شۆڕشی عەرەب ناودەبرێ، دەستو پێوەندێك لە خەڵكی عێراق لە دەوری خڕبونەوە، ساتع حوسەری یەكیك بو لەو كەسانەی هێدی هێدی ئەركی پەروەردەی ناسیونالیزمی عەرەبی لە ووڵاتدا گرتە دەست.\n- لە (10 تشرینی یەكەم- 1922)، ئەو ڕۆژەبوو پەیماننامەی عێراق – بەریتانیای تێدا واژۆكرا. ئەمەش مەودای دەست تێوەردانی بەریتانیایی بۆ ناو دەوڵەتی عێراقی تێدا ڕێكخرا.\n- لە (3 ی تشرینی یەكەم- 1932)، دەوڵەتی عێراقی سەربەخۆ بو، كرا بەئەندامی كۆمەڵی نەتەوەكانیش.\n- لە (ئاب-1933)، سەرهەڵدانی كێشەی ئاشورییەكان، سوپای عێراق بە فەرماندەی جەنەرال بەكر سدقی و بە ئاگاداری حكومەت و لەسەر خواستی شا فەیسەڵ، قەسابخانەیەكی لە دژی كورد ڕێكخست، دوابەدوای ئەوەش سدقی بووە قارەمانێكی نیشتمانی.\n- لە (8ی ئەیلول-1933)، شا فەیسەل مرد و غازی كوڕی جێگەی گرتەوە بەرامبەر قەتڵ و عامی ئاشورییەكان، سەرسەختانە لایەنگری سوپای كرد.\n- لە (29ی تشرینی یەكەم- 1936)، بەكر سدقی كودەتای بەسەر حكومەتدا كرد، ئەوەش یەكەم كودەتا بوو لە جیهانی عەرەبیدا، سدقی پەیمانیدا ڕیفۆرمێكی كۆمەلایەتی بەرفراوان بكات، كۆمەڵێك خەڵكی هێنایە ناو حكومەتەوە كە نوێنەرایەتی باڵی چەپیان دەكرد.\n- لە (11ی ئاب- 1937)، بە هاوكاری كۆمەڵێك ئەفسەر بەكر سدقی تیرۆر كرا، دوا بەدوای ئەوەش هەوڵی كودەتای تر درا كە دواهەمینیان كودەتاكەی ساڵی (1941) بو.\n- لە (1 ی نیسان 1941)، بەئاگاداری چوار جەنراڵ كە لایەنگرییان لە بزووتنەوەی عەرەبی دەكرد باری نائاسایی ڕاگەیەندرا، حكومەتی بەرگری بە سەرۆكایەتی ڕشید عالی گەیلانی و چەند جەنراڵكی دی دامەزرا ئەم حكومەتە یەكسەر لە لایەن ووڵاتە سوێند خۆرەكان –ئەڵمانیا و ئیاڵیا- پێشوازی لێكرا، ئەوانەی لایەنگرییان لە ئینگلیزیش دەكرد لە عێراق هەڵهاتن.\n- لە (ئایار-1941)، هێزەكانی بەریتانیا گەیشتە بەسرە لە (2ی ئایار)، شەڕ لە نێوان هێزەكانی بەریتانیا و عێراق هەڵایسا، لە (19 ئایار)، سوپای عێراق تێكشا و لە (29 ی ئایار)، ڕەشید عالی گەیلانی و هەندێك لە جەنراڵەكان بەرەو تاران ڕایانكرد، وەسی گەڕایەوە سەر تەختی پشایەتی و ئەوانەی لایەنگری بەریتانیا بوون، حوكمیان گرتەوە دەست.\n- لە (حوزەیران-1941)، لەو كردەوە توند و تیژانەی كە هەندێك ووردە ئەفسەر بەشدارییان تێدا كرد، بەرامبەر ئەوانەی لە دۆخەكە ناڕازی بوون، بووە هۆی لە دەستدانی گیانی سەدەها یەهودی.\n- لە (20 بۆ 27 كانونی دووەم- 1947)، ناڕەزاییەكی گەورە لە دژی پەیماننامەی پوِرتسموس لەگەڵ بەریتانیا سەریهەڵدا، حزبی شیوعی عێراق وەك هێزیكی ڕێكخراوی سەرەكی دەركەوت لە ناو ناڕەزایەتیەكەدا.\n- لە (14 بۆ 15 شوبات- 1949)، حوكمی لە سێدارەدان بەسەر فەهدو دوو هاوڕێی لە سەركردایەتی حیزبی شیوعی عێراقدا جێبەجێكرا.\n- لە (14 تەموزی 1958)، ڕێكخستنێكی نهێنی كە لە دوو سەد ئەفسەر پێكهاتبون ڕژێمی پاشایەتیان لە عێراق سەرنگوم كرد. لە دوای بیستنی تەقەی سەركەوتن بە چەند كاتژمێرێك، خەڵكێكی زۆر ڕژانە سەر شەقامەكان، پەڕلەمان هەڵوەشایەوە، سوپا پاككرایەوە، بەمەبەستی دادگایكردنی سەرانی حوكمی پێشو، دادگای شۆڕش بە سەرۆكایەتی فازیل عباس ئەلمەهداوی دامەزرا، لیوا عبدالكریم قاسم سەرۆكایەتی ئەنجومەنی وەزیران و فەرماندەیی گشتی گرتە دەست.\n- لە (30 ئەیلولی 1958)، عەبدولسلام عارف وەك جێگری سەرەك وەزیران و وەزیری ناوخۆ دەستگیر كرا، عەبدولسلام یەكێك بوو لەو ئەفسەرانەی لایەنگری لە پانعەرەبیزم دەكرد و یەكێك بوو لە ڕێكخەرانی كودەتاكەی ساڵی ( 1958)، و هاوڕێی و هاوكاری قاسمیش بوو، لە دوای هەوڵە شكستخواردووەكەی بۆ كوشتنی قاسم دەستگیر كرا بە ئاشكرا لە دادگای مەهداوی. ئەم ناتەبا بوونەی نێوان سلام و قاسم بە هۆی جیاوازی نێوان ڕێبازی پانعەرەبیزم و ڕێبازی عێراقچێتییەوە بوو.\n- لە (مارسی 1958)، هەندێك لە ئەفسەرانی سەربە حامییەی موسڵ، لایەنگری فكری پانعەرەبیزمیان دەكرد، ڕاپەڕینێكیان لە دژی قاسم ساز كرد، بەڵام ئەو ڕاپەڕینەش هەر بەزوویی سەركوتكرا، شیوعییەكانیش هەڵچونێكی مەزنی ئەوتۆیان بەرپاكرد كە بە سەدان كەس تیایدا بە تۆمەتی عەرەبچێتی كوژران و جەستەیان شوێندراو ململانیەكەش مۆركی دەمارگیری و كۆمەڵایەتی وەرگرت، لەو بارگرژیەدا قاسم خەڵكانێكی زۆری لە ناو برد.\n- لە ( 1ی ئاریاری 1959)، لە خۆپیشاندانێكی نیو ملیۆن كەسیدا داوای دادگایكردنی شیوعیەكان كرا.\n- لە ( تەموزی 1959)، كوردە شیوعییەكان لە دژی توركمانەكانی كەركوك قەسابخانەیەكیان ساز كرد، قاسمیش هەڵمەتی گرتنی شیوعیەكانی دەستپێكرد، ئەم هەڵمەتە تا ئاب بەردەوام بوو.\n- لە (7ی تشرینی یەكەم 1959)، دەستەیەك لە بەعسیەكان نەیانتوانی قاسم بكوژن، یەكێك لەو دەستەیە بەرەو سوریا ڕایكرد، ئەو كەسەش سەدام حسین بوو ئەوكات تەمەنی 22 ساڵ بوو، ئینجا بەرەو میسر هەڵهات و 78 بەعسیش درانە دادگای مەهداوی.\n- لە (كانونی دووەمی 1960)، قاسم جگەلە شیوعییەكان، ڕێگەیدا بە حزبەكانیتر كاری سیاسی ئاشكرابكەن، گرتن و ڕاوەدوونانیش تا كۆتایی حوكمی قسم بەرامبەر شیوعییەكان بەردەوام بو.\n- لە (ئەیلولی 1961)، سوپای عێراقی یەكەم هەڵمەتی لە دژی كورد دەست پێكرد، لە (بەهاری ساڵی 1962) دا، شەڕی پارتیزانی هەڵگیرسا، ئەم شەڕەش نەیتوانی قاسم لە ناوبەرێت.\n- لە (8 شوبات1963)، لە دوای شەڕێكی قورسی سەرجادە بەعسیەكان توانیان حوكمی قاسم بخەن و بۆ یەكەمین جار حوكم بگرنە دەست، عەبدەلسلام عارفیش بووە سەرۆكی عێراق.\n- لە (18 نیسان بۆ 6ی ئابی 1966)، عەبدلرەحمان بەزازی سەرەك وەزیران، بەمەبەستی كۆتایی هێنان بە شەڕی كورد، پەنای بۆ گفت و گۆ برد، هەوڵیدا ئیمتیازاتی سوپا كەمبكاتەوە و كەش و هەوایەكی گونجاو بخولقێنێت.\n- لە (17 تەموز 1967)، بەعسییەكان بە هاوپەیمانێتی لەگەڵ ئەفسەرانی نابەعسی لە كودەتایەكی سەربازیدا، ڕژێمی عەبدولسلام عارفیان خست.\n- لە (30 تەموزی 1968)، حیزبی بەعس لە كودەتایەكی تازەدا كە ئامادەكارییەكی باش بۆكرابوو، لە هاوپەیمانە كۆنەكانی خۆی دزییەوە، دەستەڵاتی باڵا درایە ئەنجومەنی سەركردایەتی شۆڕش و سەرۆكەكەی ئەحمەد حەسەن ئەلبەكر، ئەمینداری حیزبی بەعسی عەرەبی، بووبە سەرۆكی دەوڵەت و فەرماندەی گشتی سوپا، لەو دەمەدا سەدام جێگری ئەمینداری گشتی بوو، پاشان بوبە جێگری سەرۆكی ئەنجومەنی سەركردایەتی شۆڕش و بەرپرسی ئەمنی ناوخۆ.\n- لە (شوباتی 1969)، عەزیز ئەلحاج سەركردەی سەركردایەتی ناوەڕاستی حزبی شیوعی عێراق دەستگیر كرا، لە ڕێگای دانپێدانانی ئەویشەوە هەموو بەرپرسە سیاسیەكانی حیزبی شیوعی دەستگیر كران.\n- لە (8 ئابی 1969)، ئۆپەراسیۆنە سەربازییەكانی سوپای عێراق لە ناوچە كوردنشینەكاندا باڵایدەكرد، گوندە كوردییەكانی سنوری شاری موسڵ بوە شانۆی كردەوە توند و تیژو دڕندەكانی بەعس و سوپای عێراقی.\n- (تشرینی یەكەمی 1969)، عەبدوالرحمان بەزازی سەرەك وەزیرانی پێشو، ئەشكەنجەیەكی زۆر دڕندانە دراو بە تۆمەتی سیخوڕیكردن بۆ زایۆنیزم بە 15 ساڵ زیندانی حكومدرا.\n- (14ی كانونی یەكەم 1969)، تەلەفزیۆنی عیراقی وردەكاری بەناو گروپێكی بەكرێگیراوی زایۆنیزمی پیشاندا، ژمارەیەكی زۆر لە خەڵكی بێتاوانی تێوەگلابو، كەگوایە ئەو پیلانەش لە شاری بەسرە ئاشكرابووە.\n- (5 كانونی دووەمی 1969)، یەكەم گروپی بەناو سیخوڕی درانە دادگا لە ناو 17 كەسدا 13 كەسیان لە سێدارە درا. ئەم حوكمەش بە ئاهەنگی گوتار خوێندنەوە و بە بەرچاوی سەدان هەزار كەس لە گۆڕەپانی تحریر جێبەجێكرا.\n- (21 كانونی دووەم 1970)، ڕژێمی بەعسی دیكتاتۆر پیلانێكی نوێی ڕاگەیاندو بە هەفتەیەك دوای ئەو ڕاگەیاندنەش 44 كەسی هاوڵاتی بە ئاشكرا لە سێدارەدا.\n- (11 مارس 1970)، لە ئاهەنگێكی پڕ شكۆدا بەیاننامەی 11 ئازار ڕاگەیەندرا، بە پێی ناوەرَۆكی ئەم بەیاننامەیەش، مافی نەتەوەیی درابە كورد كە زۆر زیاتر بوو لەو مافانەی كە گوایە لەسەردەمەكانی تردا گوایە دراوە بە كورد، ئاگربەست ڕاگەیەندرا، ئیدی بەعس سودی لە كات وەردەگرت بۆ ئەوەی خولێكی تازەی شەڕ لە دژی كورد دەست پێبكاتەوە.\n- (ئابی 1971)، عبدالكریم نەسرەتی كۆنە بەعسی لە ماڵەكەی خۆی بە چەقۆ كوژرا، نەسرەت ڕێكخەری ئەو میلیشیانە بو كە لە ساڵی ( 1963 )، قاسمیان لە دەستەڵات خست.\n- ( تشرینی یەكەم 1970)، حەردان تكریتی لە كویت تیرۆر كرا، حەردان بەرپرسێكی گەورەی بەعس بوو ئەندامی پێشوی ئەنجومەنی سەركردایەتی شۆڕش ، جێگری سەرەك وەزیران و وەزیری بەرگری بوو.\n- ( ئەیلولی 1971)، هێزە ئەمنیەكانی عیراق هەوڵیاندا سەرۆكی پارتی دیموكراتی كوردستان – بارزانی تیرۆر بكەن بەڵام بۆیان نەچووە سەر.\n- لە (تشرینی دووەمی 1971)، فواد ئەلڕەكابی لە زیندان بەدەستی بەعسییەكان كوژرا ئەلڕەكابی ئەندامی سەركردایەتی بەعس بوو تا ساڵی ( 1959 ).\n- لە ( 8 تەموزی 1973)، كودەتایەكی سەرنەكەوتو لە دژی حكومەت ڕاگەیەندرا و دوابەدوای ئەوەش نازم گزار و چەندین كەسی دیكە بەلایەنی كەمەوە 35 كەس حوكمی كوشتنیان بەسەردا درا.\n- لە ( تەموزی 1973)، ڕێكەوتن لە نێوان بەعس و حیزبی شیوعیدا ئیمزا كرا، ڕێكەوتنێك كە داڕشتنەكەی بۆ یەكەم جار ساڵی ( 1971 )، داڕێژرا بو، حیزبی شیوعی هەموو ئەو مەرجانەی قبوڵكرد كە لە تەموزی (1970) دا، پێشكەشكرابوو.\n- (مارسی 1974)، ڕێكەوتنامەی ئۆتونۆمی كورد هەرەسیهێنا، شەڕ لە نێوان هەردوولا هەڵایسا، چەندین شاری وەك زاخۆ و قەڵادزێ وێرانكران. سەدان هەزار كورد شارەكانی خۆیان بە جێهێشت، كردەوەكانی بەعس بێ سنوور دڕندانە بوو.\n- لە(كانونی یەكەمی 1974)، پێنج زانای شیعە بەبێ هیچ هۆیەك لە سێدارە دران.\n- لە (6 مارسی 1975)، ڕێكەوتننامەی جەزایر لە نێوان بەعسی عێراق و شای ئێران مۆر كرا، بە پێی ئەم ڕێكەوتننامەیە عێراق هەموو داواكارییەكانی ئێرانی بە فەرمی ناساند، بەو مەرجەی ئێران لە دژایەتیكردنی كورد یارمەتی عێراق بدات بەوەش ڕێگە لە هەموو هاوكارییەكی كورد گیراو هێزی بەرگری كوردیش توشی ئیفلیجی بوو، پاشان بەعسی دیكتاتۆر دەستیكرد بە ڕاگواستن و كۆچ پێكردنی بە كۆمەڵ بە زۆر لە شوێنی دیكه نیشتە جێیكردن.\n- لە (شوباتی 1977)، زانایانی شیعە بەبۆنەی ڕۆژی عاشوراوە خۆپیشاندانێكی مەزنیان سازكرد، بە دوای ئەوەش نزیكەی هەزار كەس دەستگیر كران و هەشت زانای شیعە لە سێدارە دران، ئیدی لەو ساتەوە پروسەی ڕاگواستنی شیعەكانیش بە بیانوی ستونی پێنجەم دەستیپێكرد، لە كۆتایی حەفتاكاندا نزیكەی 200 هەزار هاوڵاتی دەست بەسەر سەرو ماڵیاندا گیراو ڕەگەزنامەی عێراقیان لێسەندرایەوە بەرەو ئێران ڕاگوێزران.\n- لە (حوزەیرانی 1979)، سەدام بووە سەرۆك كۆماری عێراق و ئەحمەد حسن ئەلبەكریش هەموو بەرپرسیارێتییەكی لێسەندرایەوە لە ماڵەكەی خۆیدا خرایە ژێر چاودێرییەوە.\n- لە (9 نیسانی 1980)، محمد باقر ئەلسەدر و خوشكەكەی بنت لهودا لە سێدارە دران، كە هێمای بەرگری شیعە بون لە دژی حكومەتی عێراقی.\n- ( 22ی ئەیلولی 1980)، سەدام جەنگێكی سەرتاپاگیری لە دژی ئێران هەڵایساند.\nلە ( 1980)، بەدواشەوە تاكو پرۆسەی ئازادی عێراق 2003  هەزاران نمونەی جۆراوجۆر و ڕەنگاو ڕەنگی دژوارو سەخت هەن كە ئەوەمان بۆ دەخاتە ڕوو دەوڵەتی عێراق ماشێنی زەبەلاحی هاڕینی مرۆڤایەتی و ئەنجن ئەنجنكردنی مافە مەدەنی و سیاسی و نەتەوەیی و ئاینیەكانە، سەرباری سەدان ڕووداوی تراژیدی كە هێشتا ئاماژەم پێنەداون، ڕوون و ئاشكرایە دەبینین دەوڵەتی عێراق هەتا ئەم چركە ساتەش لە دەوڵەتە هەرە ناسەقامگیر و پڕ لە ئاشوبی سیاسی و سەربازییە لە ناوچەكەدا، بە ئاستێك كە له دۆزەخ بە ئازارترە بۆ هاوڵاتیانی عەرەبی عێراق و هاونیشتمانیانی هەرێمی كوردستان.\nپێویستە سەركردایەتی كورد ئایكیوی خۆی بەهێز بكات، هەم بە ئاوڕدانەوە بە مێژووی خوێناوی عێراق هەم بە خۆگونجاندنی لەگەڵ ڕەوتی گەشەكردنی سیاسی و خۆی داببڕێت لە و قەناعەتەی كە كێشەكانی لە عێراقدا دەبێت چارەسەر بكات. هەروەها دەبێت كاری ڕوون و ئاشكراو بێ پێچ و پەنای سیاسی و فكری بكات بۆ سەربەخۆبونی كوردستان، نەك بەناوی كاركردن بو دابڕانی حكومەتی عیراقی خەڵكی دووچاری برسێتی و بێ موچەی بكات.\nئەبێت سەركردایەتی كورد فكری سەربەخۆبون بكاتە پلانی سەرەكی و یەكەمی كارەكانی، لە سەر ئاستی سەركردایەتی سەربەخۆبون ستراتیژ بێت، لەسەر ئاستی خۆیندەواران و ڕۆشنبیرانی كورد سەربەخۆیی هۆشیاری و چالاكی كەلتوری بێت، لەسەر ئاستی كۆمەڵانی خەلكیش بكرێتە ڕای گشتی، گەر كاری جدی بۆ ئەم پرسە نەكرێت بێ دوودڵی هەمیشە ژیانمان لە قەرەبوی قوڵ و گەورەدا دەبێت، دواجار شان و ملی مێژووی سیاسی سەرجەم سەركردایەتی كورد تۆزاوی دەبێت بە كەمتەرخەمی و نەزانی و نابەرپرسیارێتی.\nئەبێت سەركردایەتی كورد لەوە بگەن كە ئەستەمە بتوانرێت دەوڵەتی عێراقی بە دیموكراتی بكرێت لەم قۆناغەدا و بگرە بۆ قۆناغەكانی دواتریش، سەختە ئێمە بتوانین لە ڕێگای دایەلۆگ و ئاشتییەوە مافی سەربەخۆبون وەربگرین.\nوەهمیشە گەر وابزانین ئیستا پایەكانی هەرێمی كوردستان بۆ دەوڵەت و سەربەخۆبون توكمە نیە چونكە تاكو سەربەخۆنەبین و قەوارەی دەوڵەتێكی كوردستانیمان نەبێت، مەحاڵە پایە ئابوری و كۆمەلایەتی و سیاسییەكانی خۆمان توكمە بكەین، كە سەركردایەتی كورد مەخابن لەم هاوكیشەیەدا لە ڕووی زانستییەوە زۆر پێچەوانە تێگەشتوە.\nلە مێژووی عێراقدا دەستەڵاتی یاسایی و دەستوری و مافی مەدەنی وەهمێكی گەورەیە پەنا بردنە بەر ڕێگای یاسای بۆ چارەسەری كیشەكانمان بریتیە لە وونكردنی دۆزی سیاسی و نەتەوەیمان، چونكە عێراق بڕوای بە ڕێگەی یاسایی نییە و بە شێوەیەكی كاوبۆییانە مامەڵە دەكات لەسەر پرسە نەتەوەییەكانمان.\nهەروەها چەندەها نمونەی مێژووی تریش هەن كە سروشتی عێراق سروشتێكی ناكۆكی خێلاكیانەو مەزهەبیانەی ناجێگیرە، هەڵەیەكی زۆر گەورەیە ئێمە بڕوامان بەوە هەبێت، بحەوێینەوە لە ژێر سێبەرەكانی ئاشتی و ئازادی دەوڵەتی عێراقی. هەربۆیە دەبێت بە هەر ڕێگایەك و بە هەر شێوازێكی خەبات، بەهەر پێدانی نرخێك بێت كار بۆ سەربەخۆبونی كوردستان بكەین.


روسیا: هەڵوێستمان بەرامبەر چونی فینلاند بۆ ناو ناتۆ سەربازیی و چاوەڕواننەکراو دەبێت\nماریا زاخارۆڤا، وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی روسیا رایگەیاند، هەڵوێستی وڵاتەکەی بەرامبەر بڕیاری فینلاند بۆ چونەناو هاوپەیمانی ناتۆ، هەڵوێستێکی سەربازیی دەبێت و ئەو بابەتەش سوپای وڵاتەکەیان بڕیاری لەبارەوە دەدات.\nرێکارەکانمان بەرامبەر فینلاند سەرسوڕهێنەر و چاوەڕواننەکراو دەبن\nماریا زاخارۆڤا لە وەڵامی پرسیارێکی رۆژنامەنوساندا لەبارەی ئەو رێکارە سەربازییانەی بەرامبەر فینلاند دەیگرنەبەر دوای ئەوەی داواکاریی بۆ ئەندامبونی لە ناتۆ پێشکەش کرد، رایگەیاند، "رێکارەکانمان سەرسوڕهێنەر و چاوەڕواننەکراو دەبن".\nئەو بابەتە زیاتر پەیوەستە بە سوپاوە بە پلەی یەکەم\nئاماژەی بەوەشکرد، "ئەو بابەتە دەگەڕێتەوە بۆ وەزارەتی بەرگری روسیا، بڕیارەکەش لەسەر بنەمای هەمو ئەو هۆکارانە دەدرێت کە پەیوەستن بە بەرەوپێشچونی هەنگاوەکانی تایبەت بە ئەندامبونی فینلاند لە ناتۆ، ئەو کاتە بە قۆناغ بڕیار و رێکار دەگرینەبەر، بەڵام وەک باسمان کرد ئەو بابەتە زیاتر پەیوەستە بە سوپاوە بە پلەی یەکەم".\nتورکیا لە دژی بڕیاری بە ئەندامبونی ئەو دو وڵاتە وەستایەوە\nرۆژی چوارشەممە سوید و فینلاند داواکارییان بۆ ئەندامبونیان لە ناتۆ بەرزکردەوە، داواکارییەکە لەلایەن زۆرینەی ئەندامانی رێکخراوەکە بە گەرمی پێشوازی لێکرا، بەڵام تورکیا لە دژی بڕیاری بە ئەندامبونی ئەو دو وڵاتە وەستایەوە، ئەوەش وایکرد ناتۆ نەتوانێت دەست بە رێکارە پێویستەکان بکات.


بەڤیدیۆ..پۆلیس گەنجێك دەستگیر دەكات – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/05/31 - 1:24 PM\nبەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی پارێزگای سلێمانی ڕایدەگەیەنێت، تەقەكە‌رێك لەسلێمانی دەستگیركرا.\nبەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی پارێزگای سلێمانی لە ڕاگەیەنراوێكدا ئاماژە بۆ ئەوە دەكات، دوای ئەوەی گرتەیەكی ڤیدیۆیی لەتۆڕەكۆمەڵایەتییەكان بڵاوبووەوە كە ماتۆڕسوارێك لەیەكێك لەگەڕەكەكانی شاری سلێمانی تەقە دەكات، بەفەرمانی بەڕێوەبەری پۆلیسی پارێزگای سلێمانی لێكۆڵینەوەكان بۆ دەستگیركردنی ئەو كەسە دەستیپێكرد.\nئاشكراشیكرد، تونرا لەماوەیەكی كەمدا كەسەكە بدۆزرێتەوەو لەلایەن هێزەكانی پۆلیسەوە دەستگیربكرێت‌و ڕووبەڕووی دادگاو لێپرسینەوەی یاسایی بكرێتەوە، هەروەها دەستیشگیرا بەسەر ماتۆڕسكیل‌و ئەو دەمانچەیەی تۆمەتبار تەقەی پێكردووە.\nڕوونیشیكردەوە، تۆمەتبار ناوی (هـ، أ، م) لەدایكبووی 1997 و كوردەو دانیشتووی شاری سلێمانییەو لەئێستادا بەبڕیاری دادوەری لێكۆڵینەوە ڕاگیراوە.


عه‌بدوڵا که‌ریم مه‌حمود: هه‌ڵویستی هونه‌رمه‌ند قادر کابان. – WTARIKURD\nشه‌وی 6/ 7 – 2 – 1981 که‌مال محه‌مه‌د ئه‌مین، له ده‌ره‌وه گه‌ڕایه‌وه بۆ ماڵه‌وه، یه‌کسه‌ر ده‌رگا کرایه‌وه، هێزێکی چه‌کداری ئه‌منی بینی ناو حه‌وشه‌و سه‌ربانیان گرتبوو، هیچ بوارێکی ده‌رچوونی نه‌بوو. ئه‌و هێزه‌ی ئه‌من، شه‌وی 6/5 -2 – 1991 (خدر عه‌لی کاکلی خاوه‌ن ماڵ و مه‌لا به‌کرو نه‌ورۆز سدیق شاوه‌یسیان ده‌سگیر کرد بوو.\nچه‌کداره‌کان که‌مال یان به چاوبەستراوی برد بۆ ئه‌منی سلێمانی، ماوه‌یه‌کی زۆر له لێکۆڵینه‌وه‌و ئه‌شکه‌نجه‌یه‌کی زۆریاندا، دوای مانگێک رۆژێک هونه‌رمه‌ند قادر کابانیان هێنا بۆ ئه‌منی سلێمانی، جلێکی جوان و قاپوتێکی ره‌شی له به‌ردا بوو له‌گه‌ڵ جوتێ پوتی قاوه‌یی، له ناو زیندانییه‌کاندا ته‌نیا نه‌ورۆز سدیق شا وه‌یسی ناسییه‌وه، که‌مال محه‌مه‌د ئه‌مین باری ته‌ندروستی خراپ بوو، ته‌وقه‌ی له گه‌ڵ قادر کاباندا کرد، قادر کابان وتی: کاک که‌مال ئه‌وه تۆی، به‌خوا به‌م ریشه‌دا نه‌مناسیته‌وه.\nکه‌مال وتی: کاک قادر له‌سه‌ر چێ ده‌سگیر کراویت؟ نازانم، خه‌ڵکێکی زۆر سه‌ردانی دوکانه‌که‌میان کردووه، ئێمه‌ش خۆمان به کورد ده‌زانینن. ئیتر هیچی تر نازانم، ره‌نگه رۆژێ له رۆژان له دوکانه‌م دا قسه‌یه‌ک کرابێت. ناسنامه‌ی (ده‌لاکی و هونه‌رمه‌ندان و فه‌رمانبه‌ری په‌روه‌رده‌ی پێ بوو.\nقادر کابان رووی کرده زیندانیانی هاوڕێی و پێی وتن: من پاره‌م زۆر پێ یه با به‌شی بکه‌ین.\nئه‌وان قبوڵیان نه‌کرد، قادر کابان وتی: ئه‌گه‌ر به یه‌که‌وه ماینه‌وه، هه‌موومان خاوه‌نی یه‌ک گیرفانین، بۆ ئه‌مانه بیخۆن.\nبه زۆر 15 دیناری دا به نه‌ورۆز سدیق، 2 دیناری نارد بۆ که‌مال، ئه‌و کاته‌ی که‌مال له ژووره بچوکه‌که‌ی به‌رامبه‌ر ئه‌وان بوو، شه‌وێک قادر کابان گۆرانی بۆ هاوڕێ زیندانییه‌کانی وت، رۆژێک دوای ده‌وام، ناوی قادر کابانیان خوێنده‌وه‌و بردیان و ئیتر جارێکی تر نایان بینییه‌وه، دوای ئه‌وه‌ی که‌مال محه‌مه‌د ئه‌مین ئازاد کرا، هه‌ڵوێسته باڵاکه‌ی قادر کابانی به‌بیری نه‌ورۆز سدیق دا هێنایه‌وه. نه‌ورۆز وتی: سه‌ردانی ماڵی قادر کابانم کردو ئه‌مانه‌ته‌که‌م دایه ده‌ست هاوسه‌ره‌که‌ی.\nسه‌رچاوه/ چمکێک له یادو بیره‌وه‌رییه‌کانی شیوعییه‌ک، نوسینی که‌مال محه‌مه‌د ئه‌مین، ل96-97، 2010


کوشکی سپى ڕایگەیاند، لیژنەی دادوەری ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا ڕەزامەندی لەسەر بەربژێرکردنی دادوەرێکی ژنى بە ڕەگەزعێراقی بۆ پۆستێکی باڵا نیشانداوە.\nبە گوێرەی راگەیەندراوێکى کۆشکی سپی "هالە جەربوع لە مانگی ئاداری ڕابردوودا لەلایەن دوناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکاوە بۆ پۆستی دادەوەری فیدراڵی ئەمریکا کاندیدکراوە ناوبراویش پێشترلە ناوچەی ئۆکڵاندی سەر بەولایەتی مەشیگان کاری کردووە".\nهالە جەربوع کێیە؟\nهالە جەربوع، لەساڵی 1971 لە قەزای تلکێفی سەر بە پارێزگای نەینەوا لە خێزانێکی کرستیانی کلدانی لە دایک بووە، بە منداڵی لەگەڵ خێزانەکەی بۆ ئەمریکا کۆچیان کردووە و لەناوچەی ئۆکلاندی سەربە ویلایەتی مەشیگان نیشتەجێبووە، بەکالۆریسی لە یاسا بەدەستهێناوە و دواتریش دکتۆرای لە کۆلێژی مافی زانکۆی (ئەین ستیت) بەدەستهێناوە.\nجەربوع لە نێوان ساڵانی 2010 بۆ 2015 لە ناوچەی ئۆکلاندی ویلایەتی مەشیگان وەک یاریدەدەری داواکاریی گشتی ئەمریکا لە بوارەکانی مادە هۆشبەرەکان و یارییە ئاگرینەکان و ئەشکەنجەدانی منداڵان دادوەری کردوە. هالە لە ئێستادا تەمەنی 51 ساڵە.


راپۆرتيگ بريتانى: ئافره‌ته‌يل ئيرانى دژ سه‌رپووشن و مينه‌ێ ئازادێ ئه‌كه‌ن\nشه‌فه‌ق نيوز/ رووژنامه‌ێ غارديان راپۆرتيگ له‌بان ئافره‌ته‌يل ئيرانى بڵاو كرد ك له‌تى كراهيه‌ت خوه‌يان ئه‌را سه‌رپووش ده‌رخستنه‌و گه‌ردنه شوون ئازادێ له‌ناو پاركه‌يليگ ك ته‌نيا شوون ژنه‌يله له ته‌هران پايته‌خت، ك ئى راپۆرته له‌لايه‌ن رينات فان ديرزى په‌يامنێر رووژنامه‌گه له ته‌هران ئاماده‌ێ كردگه.\nله‌ى راپۆرته، لالى ك ته‌مه‌نى 47 ساڵانه و له ئارايشگايگ جوانكارێ له ته‌هران كار ئه‌كا وه‌ل هاوڕيه‌يلى له پارك "به‌هه‌يشت داڵگه‌يل" نيشتگه‌و ئويشێد: دووس ديرم سه‌رپووشه‌گه‌م لاوه‌م و له‌يرايش ئه‌تويه‌نيم جنگ نازگ له‌وه‌ر بكه‌يم و منيش حه‌ز له‌لى ئه‌كه‌م.\nله‌و پاركه ئافره‌ته‌يل جنگ كوڵ له‌وه‌ريان بوێ و سه‌ما كرديان وه‌ل ئيقاع مۆسيقا، وه‌لێ دويه‌ته‌يل خوه‌ندكار له مه‌دره‌سه بايه‌سه وه سه‌رپووشه‌و بچنه ده‌وام، هه‌ر وه‌و خاتريشه بڕيگ له ژنه‌يل خوه‌شاڵى خوه‌يان نيشان ئه‌يه‌ن له وه‌ختيگ ئه‌چنه شوونه‌يليگ ك ئه‌تويه‌نن له‌تى سه‌رپووشه‌يليان لاوه‌ن.\nجى باسه، فكره‌ێ پاركه‌يل تايبه‌ت وه ئافره‌ته‌يل كه‌فته‌سه وه‌ر ره‌خنه‌يل تر، ئه‌ويش وه بوونه‌ێ لاوردن سه‌رپووش، وه‌لێ وه‌ل ئه‌وه‌يشا ئافره‌ته‌يل فريه‌يگيش روێ له‌و پاركه‌يله ئه‌كه‌ن وه‌خاتر ئازادێ.


د. مه‌حمود: په‌رله‌مانی هه‌رێمی کوردستان له سه‌فه‌ره‌کانی به‌رپرسانی باڵا هه‌ر هیچ ئاگادارنین\nدکتۆر مه‌حمود عوسمان باس له سه‌ردانه‌کانی کاربه‌ده‌سته باڵاکانی هه‌رێمی کوردستان و عێراق ده‌کات به تایبه‌تی سه‌ردانی سه‌رۆکی هه‌رێمی کوردستانی عیراق مه‌سعود بارزانی و سه‌ره‌ک وه‌زیری عێراق نوری مالیکی بۆ روسیاو مۆرکردنی ڕێکه‌وتنی نه‌وت و غاز له گه‌ڵ کۆمپانییه‌کانی ڕوسی. هه‌روه‌ها کڕینی چه‌کی ڕوسی.\nدکتۆر مه‌حمود عوسمان ئه‌ندامی سه‌ربه‌خۆ له په‌رله‌مانی عێراقی له‌سه‌ر لیستی هاوپه‌یمانی کوردستانی له وتووێژێکدا له‌گه‌ڵ حه‌یده‌ر که‌ریم له به‌شی کوردی ده‌نگی ئه‌مه‌ریکا گوتی عێراق هیچ پێویستی به چه‌ک کڕینی ڕوسیا نییه و ئه‌گه‌ر ئه‌توانن بابێن ڕه‌وشی ئاسایش چاره‌سه‌ربکه‌ن. که ته‌قینه‌وه ده‌بێت هیچ پێویستی نه به فانتۆمه نه به فڕۆکه و تۆپی ڕوسییه، به‌ڵکو پێویستی به‌وه هه‌یه بزانن کێشه‌کان چاره‌سه‌ربکه‌ن، جونکه ئه‌وه چاکی ناوێت ئه‌وه سیاسه‌تی ده‌وێت ئه‌عقڵی ده‌وێت و ئیستخباراتی ده‌وێت.\nدکتۆر مه‌حمود عوسمان سیاسه‌تکاری کورد سه‌باره‌ت به‌و سه‌فه‌رانه‌ی که کاربه‌ده‌ستانی باڵای عێراق و هه‌رێمی کوردستان بۆ ده‌ره‌وه ده‌یکه‌ن، ده‌ڵێت شه‌فافییه‌تی تێدا نییه خه‌ڵک تێناگات بۆچیی ئه‌چن له‌پڕ ئه‌بیستین فڵان ئه‌مه‌ی کرد و فلان ئه‌وه‌ی کرد. به‌ڵام شه‌فافییه‌تی وای تێدانییه که تێبگه‌یت هۆکاری سه‌ردانه‌که‌ی چییه و بۆ چیی ده‌چێت و چ شتێک باس ده‌کرێت. بۆیه به‌رای من زۆری به ناشه‌فافییه‌ت ماونه‌ته‌وه و ئه‌وه‌ش شتێکی خه‌راپه له‌به‌ر ئه‌وه تێناگه‌ی چۆنه تا بتوانیت به‌ووردی شیبکه‌یته‌وه.\nدکتۆر مه‌حمود سه‌باره‌ت به به‌راووردێک بۆ ئاگاداری په‌رله‌مانی عێراق و هه‌رێمی کوردستان له‌مه‌ڕ سه‌ردانه‌کانی سه‌ره‌ک وه‌زیری عێراق و سه‌رۆکی هه‌رێمی کوردستانی عێراق بۆ ده‌ره‌وه گوتی وابزانم ئه‌ندامانی په‌رله‌مانی هه‌رێمی کوردستان هه‌ر هێج ئاگادار نین و ئێمه له په‌رله‌مانی عێراق له‌وان باشترین، چونکه له په‌رله‌مانی عێراق لێژنه هه‌یه شته‌کان باس ده‌کرێن و داواده‌کرێن و لێکۆڵینه‌وه ده‌کرێن و هه‌ندێ جار هه‌ندێک شت تێده‌گه‌ین. به‌ڵام له په‌رله‌مانی کوردستان له‌وه‌ناچێت ئاگاداربن له‌و شتانه‌ی که له‌و ڕووه‌وه ئه‌نجام ده‌درێن چونکه من وه‌کو بزانم ئه‌وانیش گله‌یییان زۆره که ئاگادارنین.\nوتووێژی دکتۆر مه‌حمود عوسمان


۶۰۰۰ منداڵی هەتیوی کوردستانی یارمەتی کومیتەی ئیمداد وەردەگرن - Mehr News Agency\n4 gulanê 2017 - 18:06\nNews Code 9790\nقایمقامی کومیتەی ئیمدادی کوردستان:\n۶۰۰۰ منداڵی هەتیوی کوردستانی یارمەتی کومیتەی ئیمداد وەردەگرن\nقایمقامی کومیتەی ئیمدادی کوردستان وتی: ۶۰۰۰ منداڵی هەتیو لە لایەن کومیتەی ئیمدادەوە پشتیوانی دەکرێن.\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، ڕەزا تاهێری لە کۆبوونەوەی یارمەتیدەران و ڕاوێژکارانی کومیتەی ئیمداددا لە سەر گرینگایەتی دەوری ئەو هێزانە لە نێو بنەماڵەکانی ئەندامدا قسەی کرد و وتی : ئەرکمان ئەوەیە لە ڕێگای یارمەتیدان، ڕاوێژ و خزمەتگوزاری مافیەوە هەنگاو هەڵێنین بەرەو ئەو ئامانجە.\nناوبراو زیادیشی کرد: ئەرکەکان لە نێو ڕێکخراوەکاندا دابەشکراوە بەڵام ئێمە لە پەنای ئەو دابەشکاریەشدا ئەبێ بە هاوکاری بنکەگەلێکی جیاوازەوە هەوڵ بدەین بۆ گەیشتن بە ئامانجی هاوبەشمان.\nتاهێری لە درێژەدا بە وتنی ئەوەی کە یارمەتیدەرانی کومیتەی ئیمداد دەوری سەرەکی لە ناو بنەماڵە پاڵپشتی کراوەکاندا دەگێڕن و کاریگەریی زۆریان لە بردنە پێشەوەی ئامانجەکانی ئەو ڕێکخراوە هەیە، وتی: دەوری سەرەکیی یارمەتیدەران و ڕاوێژکارەکانی بنەماڵە لە ئەو بنکەیە گۆڕینی شێوەی ڕوانگە و یارمەتی بۆ باشتر بوونی ژیانی بنەماڵەکانی ئەندام و هەروەها ناسینی پێداویستیی ڕاستەقینەی یارمەتیخوازەکان و هەوڵ بۆ چارەسەر کردنی کێشەکانیانە.\nناوبراو لە درێژەدا بە وتنی ئەوەی کە ئێستاکە ٤٤ هەزار بنەماڵە لە لایەن ئەو بنکەیەوە پاڵپشتی دەکرێن وتی:٢٤ هەزار ژنی سەرپەرشتی بنەماڵە، زیاتر لە ۲ هەزار کچی بە جێماو لە خوێندن، ۷ هەزار کچ لە تەمەنی ۱٥ بۆ ۳۰ساڵ، ۶ هەزار منداڵی هەتیو، ۱۰هەزار قوتابی و خوێندکار و ۴۰ هەزار بەساڵاچوو لە لایەن ئەو ڕێکخراوەیەوە پشتیوانی دەکرێن.