دیمانه له‌گه‌ڵ ره‌زا که‌عبی …ئا:ستیڤان ئه‌حمه‌د – Denegkan\nدیمانه له‌گه‌ڵ ره‌زا که‌عبی …ئا:ستیڤان ئه‌حمه‌د\nره‌زا كه‌عبی – جێگری سكرتێری كۆمه‌ڵه‌ی زه‌حمه‌تكێشانی كوردستان:\nسكرتێری كۆمه‌ڵه تووشی گه‌نده‌ڵی وخه‌ونی سه‌رۆك كۆماریی ببوو\nحزبه‌كانی رۆژهه‌ڵاتی كوردستان سه‌رباری ئه‌وه‌ی له‌چه‌ندین لاوه تووشی قه‌یران بوون وهێشتاش رژێمی ئێران له‌وه به‌هێزتره كورد به‌ته‌نیا بتوانێ مافه‌كانی له‌بنده‌ست ده‌ربهێنێ، له‌هه‌مان كاتدا ئه‌و پارتانه تووشی كێشه‌و لێكترازانی كاریگه‌ر بوونه‌ته‌وه. "ره‌زای كه‌عبی" جێگه‌ری سكرتێری كۆمه‌ڵه‌ی زه‌حمه‌تكێشانی كوردستان له‌رێی ئه‌م دیمانه‌یه‌وه تیشكی زیاتر ده‌خاته سه‌ر ئه‌م پرسه.\nستیڤان :وه‌ك ده‌زانین له‌ماوه‌ی دووتا سێ ساڵی رابردوو زۆرینه‌ی پارته سیاسیه‌كانی رۆژهه‌ڵاتی كوردستان ئینشقاق ولێكترازانیان تێدا دروستبوو، به‌ڵام پرسیاری سه‌ره‌كی له‌وه‌دایه: ئایا ئه‌م هه‌موو لێكترازانه كه‌كۆمه‌ڵه پشكی شێری به‌ركه‌وتووه به‌مانایه‌ك له‌ماناكان ناگه‌ڕێته‌وه بۆ ئه‌وه‌ی زۆرینه‌ی پارته سیاسیه‌كانی رۆژهه‌ڵات له‌رووی سیاسیه‌وه به‌بنبه‌ست گه‌یشتوون وبه‌رنامه وخوێندنه‌وه‌كانیان بۆ دۆخی نوێ ستۆك بووه؟.\nره‌زا كه‌عبی:ئینشقاق ولێكترازانه‌كانی زۆرینه یا هه‌موو پارته سیاسییه‌كانی رۆژهه‌ڵاتی كوردستان، ئه‌گه‌رچی له‌ماوه‌ی دووسێ ساڵی رابردوو زۆر به‌رچاو بووه‌و په‌ره‌یسه‌ندووه، به‌ڵام به‌هیچ جۆرێك دیارده‌یه‌كی نوێ ونامۆ نییه. حیزی دیموكراتی كوردستانی ئێران له‌سه‌رتاسه‌ری مێژووی خۆیدا شاهیدی ناكۆكی، ناته‌بایی، لێكترازان وئینشقاق بووه كه‌به‌داخه‌وه زۆرجار به‌كاره‌سات كۆتایی پێهاتووه. كۆمه‌ڵه كه‌پاش رووخاندنی رژێمی پاشایه‌تی له‌سه‌ر گۆڕه‌پانی سیاسیی وله‌جه‌رگه‌ی بزووتنه‌وه‌یه‌كی نوێ له‌رۆژهه‌ڵاـی كوردستان به‌خێراییه‌كی به‌رچاو گه‌شه‌یكردو په‌ره‌یسه‌ند، هه‌ر له‌سه‌ره‌تاوه به‌ناكۆكی فیكریی وسیاسیی له‌رابه‌رییه‌كه‌یدا رووبه‌روو بووه. حیزبی دیموكراتی كوردستان له‌كۆنگره‌كانی 2و3 و4و8 و13، له‌گه‌ڵ ناكۆكی ولێكترازانی گه‌وره‌ی باڵه‌كانی رووبه‌روو بووه‌و كۆمه‌ڵه‌ش له‌زۆرێك له‌كۆنگره‌كانی بێ كێشه‌و بێ ناكۆكی نه‌بووه. كۆمه‌ڵه له دووه‌مین كۆنگره‌ی خۆیدا، ره‌وتی دووركه‌وتنه‌وه له‌حیزبێكی كوردستانی هه‌ڵبژارد وبه‌ره‌و پێكهێنانی حیزبی كۆمۆنیست هه‌نگاوی هه‌ڵگرت كه2ساڵ پاش ئه‌م كۆنگره به‌پێكهێنانی حیزبی كۆمۆنیست، به‌ته‌واوی رێگایه‌كی دیكه‌ی گرته‌به‌ر. به‌ڵام زۆری نه‌خایاندو پاش كه‌متر له 6ساڵ ره‌وتی كۆمۆنیستی كرێكاریی ئینشقاق ولێكترازانێكی گه‌وره‌ی به‌سه‌ر كۆمه‌ڵه‌و حیزبی كۆمۆنیستدا داسه‌پاندو له‌هاوینی ساڵی 1991به‌جودایی ره‌وتی كرێكاریی، ئینشقاقێكی گه‌وره كه‌وته ناو حیزبی كۆمۆنیست. به‌ڵام به‌هۆی ئه‌وه‌ی ره‌وتی كۆمۆنیستی كرێكاریی زۆر زۆر دژی خه‌باتی نه‌ته‌وایه‌تی ودژی كار له‌كوردستان بوو ومێژووی كۆمه‌ڵه‌ی به‌ته‌واوی وه‌ك هێزێكی چه‌پ حاشا لێده‌كردو پاشان به‌جێهێشتنی كوردستان، نه‌یتوانی پێگه‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی كۆمه‌ڵه له‌كوردستان، توشی شێواندن بكات. به‌ڵام له‌هاوینی ساڵی 2000 كاتێك ره‌وتێك به‌ناوی "جودایی كۆمه‌ڵه له‌حیزبی كۆمۆنیست" جودایی خۆی راگه‌یاند، راسته ده‌چێته خانه‌ی "ئینشقاق ولێكترازانی پارته سیاسییه‌كانی رۆژهه‌ڵات" به‌ڵام به‌راستی ئه‌م جوداییه توانی كۆمه‌ڵه زۆر زۆر گه‌شه پێبدات. كۆمه‌ڵه به‌چالاكی به‌رچاو گه‌ڕایه‌وه سه‌ر گۆڕه‌پانی سیاسیی وخه‌باتی رزگاریخوازیی كوردستان وجارێكی دیكه وه‌ك یه‌كێك له‌هێزه سه‌ره‌كییه‌كانی كوردستان خۆی ناسانده‌وه. به‌ڵام ئه‌م جوداییه نه‌یتوانی كۆمه‌ڵه له‌باری پێكهاته‌ی رێكخراوه‌یی وحیزبییه‌وه، توشی ئاڵوگۆڕێ به‌رچاو بكات، له‌لایه‌كی تره‌وه له‌ناو ره‌هبه‌ری كۆمه‌ڵه به‌تایبه‌ت ده‌فته‌ری سیاسیی هێشتا له‌باری سیاسییه‌وه هاوده‌نگی ویه‌ك هه‌ڵوێستی بنه‌ڕه‌تی له‌سه‌ر خه‌باتی سیاسیی له‌كوردستان وهه‌روه‌ها له‌سه‌ر ئه‌ركه‌كانی حیزبێكی سوسیالیستی وچه‌پ له‌كوردستان، نه‌هاته ئاراوه‌و ناكۆكی به‌رده‌وام هه‌بوو. هۆیه‌كه‌شی ئه‌وه‌بوو كۆمه‌ڵه 17ساڵ له‌حیزبی كۆمۆنیستدا مایه‌وه. فه‌رهه‌نگ وسیاسه‌تی حیزبی كۆمۆنیست هێشتا مقاومه‌تی ده‌كرد. له‌لایه‌كی دیكه‌وه لایه‌نی حیزبی كۆمۆنیست وكۆمۆنیستی كرێكاریی كه‌هێشتا زۆرێك له‌كادره ناسراوه‌كانی كۆمه‌ڵه‌ی له‌خۆ گرتبوو، گوشاری ده‌خسته سه‌ر به‌شێك له‌ده‌فته‌ری سیاسیی كۆمه‌ڵه كه‌تازه له‌حیزبی كۆمۆنیست جودابووه‌وه. پاشان به‌هۆی هێرشی ئه‌مه‌ریكا بۆ سه‌ر عێراق، به‌شێك له‌ده‌فته‌ری سیاسیی كۆمه‌ڵه‌و به‌تایبه‌ت سكرتێری ئه‌وكات، هه‌موو ژیانی سیاسیی خۆی له‌سه‌ر هێرشی ئه‌مه‌ریكا بۆ سه‌ر ئێران دانا وكه‌وته حسابات وخه‌ونی خۆش خۆش كه‌به‌هێرشی ئه‌مه‌ریكا، ده‌بێته سه‌رۆك كۆماری ئێران وله‌م هاوینه‌هه‌وار به‌ره‌و ئه‌و هاوینه‌هه‌وار ده‌ڕواو ده‌یان مۆنیكا ئه‌ركی پاراستنی به‌ئه‌ستۆ ده‌گرێ. كاتێك ئه‌م گه‌نده‌ڵی وفه‌ساده كه‌هێشتا به‌راستی هیچی بۆ جێبه‌جێ نه‌كرابوو، به‌ڵام وه‌ك بیرۆكه، به‌رنامه‌و پلانی فیكریی وخه‌باتكارانه له‌بیر ده‌چێته‌وه وجێگای خۆی ده‌دا به‌دژایه‌تی زۆر زۆر بێڕه‌حمانه. به‌ڵام ئه‌گه‌ر بمانه‌وێت له‌سه‌ر جودایی ولێكترازانی پارته سیاسییه‌كانی رۆژهه‌ڵاتی كوردستان، بنه‌ڕه‌تیتر بدوێین وقسه بكه‌ین، ده‌بێ بڵێم سه‌رچاوه‌ی ئه‌م ئاڵوگۆڕانه ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ ئاڵوگۆڕه‌كانی كۆمه‌ڵگای كوردستان. كۆمه‌ڵگای كوردستان، كۆمه‌ڵگای ساده، ساوه‌و ساكاری 50، 40 ساڵی رابردوو نییه. گه‌لێك ئاڵوگۆڕی قووڵ وگه‌وره‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی، سیاسیی، فه‌رهه‌نگی وئابووری هاتۆته ئاراوه كه‌ئه‌م كۆمه‌ڵگایه به‌ته‌واوی له‌رابردووی خۆی جودا كردووته‌وه. شۆڕشی ساڵی 57 (1979) گه‌لانی ئێران دژی رژێمی پاشایه‌تی، ئه‌گه‌رچی به‌هاتنه سه‌ركاری كۆماری ئیسلامی كۆتایی پێهات، به‌ڵام كۆمه‌ڵگای ئێرانی به‌ره‌و ئاڵوگۆڕ بردو هێزه كۆمه‌ڵایه‌تی وسیاسییه‌كانی توشی ئاڵوگۆڕی گه‌وره كرد. پاش رووخاندنی رژێمی پاشایه‌تی بۆ گه‌لی كورد له‌رۆژهه‌ڵاتی كوردستان، هه‌لێكی مێژوویی هه‌ڵكه‌وت. بزووتنه‌وه‌یه‌كی گه‌وره، سه‌راسه‌ریی ونوێ كوردستانی داگرت. سه‌ره‌ڕای هێرشی گه‌وه‌ری رژێمی ئیسلامی بۆسه‌ر كوردستان، به‌ڵام گه‌لی كوردو هێزه سیاسییه‌كانی ده‌ستیان دایه خۆڕاگرییه‌كی به‌هێز.\nله‌ماوه‌ی ئه‌م سی ساڵه‌دا، كۆمه‌ڵگای كوردستان هه‌م توشی ئاڵوگۆڕی گه‌وره‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی وسیاسیی وئابووری بووه‌و هه‌م بزووتنه‌وه‌یه‌كی به‌هێزی نه‌ته‌وایه‌تی جه‌ماوه‌ری به‌رێوه بردووه.ئه‌م ئاڵوگۆڕانه به‌بێ شك كاریگه‌ریی كردووته سه‌ر پارته سیاسییه‌كانی. له‌چاو سی ساڵی رابردوو، كۆمه‌ڵگای كوردستان زۆر زۆر خوێنده‌وارتره، رۆڵی ژنان له‌هه‌موو بواره‌كانی كار وژیان وخوێندن وبنه‌ماڵه ئاڵوگۆڕی گه‌وه‌ر وقووڵی به‌سه‌ردا هاتووه، كۆمه‌ڵگای كوردستان سه‌ره‌ڕای داگیركردنی له‌لایه‌ن سوپای كۆماری ئیسلامی، رێكخراوتره، سه‌دان رێكخراوی خۆڕستی پیشه‌یی، جه‌ماوه‌ریی، ئه‌ده‌بی، وه‌رزشی كوردستانی داگرتووه كه‌كاریگه‌ریی خۆیانیان هه‌یه. په‌یوه‌ندیی كۆمه‌ڵگای كوردستان له‌گه‌ڵ دونیای ده‌ره‌وه نه‌ته‌نیا به‌هۆی سه‌ته‌لایت وئینتێرنێت به‌ڵكو به‌هاتوچۆی به‌رفراوان زۆر زۆر زیاتر له‌رابردوو. هه‌موو ئه‌مانه كۆمه‌ڵگای كوردستانی به‌ته‌واوی تووشی گۆڕان كردووه‌و زۆرترو زیاتر به‌ره‌و دنیای مودێرن وئه‌مڕۆیی هه‌نگاوی هه‌ڵگرتووه. به‌م هۆیانه‌وه‌و زۆر هۆی دیكه، پارته سیاسییه‌كان ناتوانن وه‌ك خۆیان بمێننه‌وه. ئه‌م هێزانه، پارت وحیزبی سه‌رده‌می شه‌ڕی ساردن. سه‌رده‌می كۆمه‌ڵگایه‌كی ساكارو ساده‌ن كه‌ده‌یهه‌وێ به‌خه‌باتی چه‌كداریی ودیپلۆماسییه‌كی زۆر كۆن به‌ره‌و رزگاری هه‌نگاو هه‌ڵبگرێ. كۆڵگای ئێمه به‌راستی گۆڕاوه. هێزه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان تێدا حزووری به‌رچاویان هه‌یه. بزووتنه‌وه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان وه‌كوو بزووتنه‌وه‌ی ژنان، كرێكاران، خوێندكاران وبزووتنه‌وه‌ی رووناكبیریی وبزووتنه‌وه‌ی گشتیی مه‌ده‌نی وسیاسیی له‌كوردستان هه‌رساڵ به‌ره‌و پێش ده‌ڕوات. خه‌باتی چه‌كداریی ته‌نیا شێوازی خه‌باتی ئێمه نییه. یه‌كێك له‌شێوازه‌كانه كه‌ئه‌ویش هه‌لومه‌رجی تایبه‌ت به‌خۆی ده‌وێت. به‌ڵام گه‌شه‌ی خه‌باتی سیاسیی ومه‌ده‌نی له‌كاتێكدا كه‌سه‌رتاسه‌ری كوردستان له‌لایه‌ن سوپای گه‌وه‌ری رژێم گه‌مارۆدراوه، به‌رچاوترین ئاڵوگۆڕی كۆمه‌ڵگای كوردستانه. هه‌ربۆیه زۆر زۆر ئاساییه پارته‌كانی رۆژهه‌ڵات تووشی ناكۆكیی، لێكترازان وئینشقاق ده‌بن. من پێموایه ئه‌م ئاڵوگۆڕه درێژه‌ی ده‌بێ. له‌كۆتایی ئه‌م پرسیاره ده‌بێ بڵێم نه‌ته‌نیا ئه‌م لێكترازانانه تایبه‌ت به‌رۆژهه‌ڵاتی كوردستان نییه به‌ڵكوو له‌باشووری كوردستان وله‌زۆرێك له وڵاتانی جیهان، ناكۆكی هێز وپارته سیاسییه‌كان بوونی بووه‌و درێژه‌ی ده‌بێ. پێموایه فره‌حیزبیی دیاره‌یه‌كی سه‌رده‌می ئه‌مڕۆ ومودێڕنه وده‌بێ پۆزه‌تیڤ چاوی لێبكرێ.\nستیڤان :باروودۆخی باشووری كوردستان ماوه‌ی 18 ساڵه كاریگه‌ریی وكارتێكه‌ریی هه‌بووه له‌سه‌ر پارته سیاسییه‌كانی رۆژهه‌ڵاتی كوردستان، روونتر بڵێین پارتی ویه‌كێتی زۆرترین كاریگه‌رییان له‌سه‌ر هێزه‌كانی رۆژهه‌ڵات هه‌بووه تا ئه‌وه‌ی زۆربه‌ی لێكترازانه‌كانی نێوان هێزه كوردییه‌كانی رۆژهه‌ڵاتی كوردستان به‌بێ رۆڵ وده‌ستێوه‌ردانی ئه‌و دوو پارته‌ی باشووری كوردستان نه‌بووه. پرسیارده‌كه‌م ئایا زۆرینه‌ی لێكترازانه‌كانی ریزه‌كانی كۆمه‌ڵه جیا هۆكاره‌كانی تر به‌هۆی ده‌ستێوه‌ردانی یه‌كێك یان هه‌ردوو حیزبی باڵاده‌ستی باشووری كورستانه‌وه رووینه‌داوه؟.\nره‌زا كه‌عبی:په‌یوه‌ندیی نێوان بزووتنه‌وه‌ی كوردستان له‌رۆژهه‌ڵات وله‌باشوور، په‌یوه‌ندییه‌كی ده‌یان ساڵه‌یه. هه‌رپێش كۆماری كوردستان له‌مهاباد، حیزبه‌كانی"كۆمه‌ڵه‌ی ژ.ك" و"حیزبی هیوا" و"حیزبی خۆیبوون" پێكه‌وه په‌یوه‌ندیی زۆریان هه‌بوو. له‌كۆماری كوردستان، تێكۆشه‌رانی كورد له‌باشوور به‌هه‌موو شێوازێك پاڵپشتی كۆماریان كردو له‌راگه‌یاندن ودامه‌زراندنی رۆڵی گه‌وره‌یان هه‌بوو. له‌هه‌ڵگیرسانه‌وه‌ی شۆڕشی كوردستانی عێراق تێكۆشه‌رانی كوردستانی ئێران وبه‌تایبه‌ت كۆمه‌ڵه پاڵپشتی یه‌كێتی بووه. پاشان له‌به‌رامبه‌ر هێرشه‌كانی رژیمی ئیسلامی، هێزه‌كانی یه‌كێتی به‌ناوی هێزی پشتیوان هاتنه رۆژهه‌ڵات. راپه‌ڕینی ساڵی 1991 كاریگه‌ریی گه‌وره‌ی له‌سه‌ر رۆژهه‌ڵاتی كوردستان وهێزه سیاسییه‌كانی داناوه. كه‌وابوو، ده‌یان ساڵه كه بزووتنه‌وه‌كانی كوردستانی ئێران وعێراق وهه‌روه‌ها پارته سیاسییه‌كانی پێكه‌وه په‌یوه‌ندیی زۆر نزیكیان هه‌یه. به‌ڵام تا ئه‌و جێگه‌ی په‌یوه‌ندیی به‌لێكترازانه‌كانی كۆمه‌ڵه‌وه‌یه، هه‌رچه‌شنه ده‌ستێوه‌ردانی پارتی ویه‌كێتی ره‌ت ده‌كه‌مه‌وه. پێموایه ئه‌گه‌ر حیزبێكی سیاسیی له‌ناوخۆیدا تووشی ناكۆكی وناته‌بایی نه‌بێ،هیچ هێزێكی ده‌ره‌كی ناتوانێ لێكترازان وئینشقاقی پێ ته‌حمیل بكات. هه‌روه‌ك پێشتر باسمكرد ئه‌م لێكترازانانه‌ی كه‌ته‌نانه‌ت هه‌موو هێزه سیاسییه‌كانی له‌كوردستانی ئێران وعێراق داگرتووه، سه‌رچاوه‌كه‌ی ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ ئاڵوگۆڕی كۆمه‌ڵایه‌تی كه‌حیزبه‌كان ده‌بێ خۆیان له‌گه‌ڵ دنیای نوێ ومودێڕن وئه‌م ئاڵوگۆڕانه كۆمه‌ڵایه‌تییه رێكبخه‌ن.\nستیڤان :هاتنی ئۆباما ده‌رگا له‌سه‌رده‌مێكی تازه ده‌كاته‌وه له‌په‌یوه‌ندیی ئه‌مریكا له‌گه‌ڵ وڵاتانی جیهان، پێتوایه هه‌ڵوێست وتاكتیكی سیاسیی كابینه‌كه‌ی باراك ئۆباما ده‌رهه‌ق به‌رامبه‌ر به‌كۆماری ئیسلامی ئێران چۆن ده‌بێت؟ پێتوایه هه‌نگاوه سیاسییه‌كانی كابینه‌ی ئۆباما به‌رژوه‌ندیی كورد له‌رۆژهه‌ڵاتی كوردستان بڕواته پێشه‌وه؟.\nره‌زا كه‌عبی:به‌بڕوای من هاتنی ئۆباما، شكست وهه‌ره‌سهێنانی جۆرێك له‌سیاسه‌تی ئه‌مه‌ریكایه له20-15 ساڵی رابردوودا، باڵی هه‌ره كونسرواتیو نوێنه‌رایه‌تی ده‌كرد. ئه‌ویش ئه‌و سیاسه‌ته بوو پاش كۆتایی شه‌ڕی سارد، ده‌یه‌هویست به‌تاك، به‌شه‌ڕو به‌هێرشی نیزامی ته‌نیا زلهێزی خۆی به‌سه‌ر جیهان وناوچه ئاڵۆزه‌كانی جیهان داسه‌پێنێ. هاتنی ئۆباما به‌تایبه‌ت شكستی كابینه‌ی بووشه كه‌ویستی به‌هێرشی نیزامی وبه‌بێ له‌به‌رچاوگرتنی موخالیفتی گه‌وره‌رترین وڵاتانی جیهان، رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست وه‌ك گرنگترین وئاڵۆزترین ناوچه‌ی جیهان جێبه‌جێ بكات، به‌ڵام هه‌ره‌سی هێناوه. هاتنی ئۆباما ئیعتراف به‌وه‌یه چیدی ئه‌مه‌ریكا ته‌نیا زلهێزی جیهان نییه (یا لانیكه‌م به‌ره‌و ئه‌وه ده‌چێَ رۆڵی ته‌نیا زلهێزیی خۆی له‌ده‌ستبدات) به‌ڵكو ته‌نیا یه‌كێك له‌هێزه گه‌وره‌كانی جیهانه. گه‌لی كورد له‌كوردستانی ئێران وبزووتنه‌وه‌ی رزگاریخوازیی به‌بێ پشتیوانی ئه‌مه‌ریكاو زۆرجار له‌نێوان بێده‌نگی دنیای ده‌ره‌وه، توانیوویه‌تی درێژه به‌خه‌باتی خۆیان بده‌ن. پێموایه له‌سی ساڵی رابردوو ئه‌وه كۆماری ئیسلامی ئێران بووه له‌ناكۆكی نێوان خۆی وئه‌مه‌ریكا زۆرترین كه‌ڵكی وه‌رگرتووه به‌تایبه‌ت له‌ده‌ره‌وه‌ی كوردستان. به بیانووی دوژمنی له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌ریكا، كۆماری ئیسلامی له‌ناوخۆی ئێران زۆرترین گوشاری خستۆته سه‌رخه‌ڵك، رووناكبیران، نه‌یارانی سیاسیی وهێزه سیاسییه‌كانی. له‌سه‌ره‌تاوه بزووتنه‌وه‌ی تازه هه‌ڵگیرساوی كوردستانی ئێران به‌بیانووی بوونی سیخوڕانی ئه‌مه‌ریكا له‌سنووره‌كانی هێرشی كرایه سه‌ر. بۆیه به‌پێچه‌وانه‌ی ئه‌وه زۆر كه‌س پێیانوایه وتووێژی ئه‌مه‌ریكاو كۆماری ئیسلامی گوشار ده‌خاته‌سه‌ر خه‌ڵك، من پێموایه یه‌كێك له‌كاریگه‌رترین چه‌كه‌كانی فریووكاریی له‌ده‌س رژێمی ئێران دێنێته ده‌ر. به‌ڵام سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی هه‌ر تاكتیك وشێوازێك ئۆباما یان كۆماری ئیسلامی ره‌چاویبكه‌ن، ناكۆكی گه‌وره‌یان هه‌یه‌و به‌رژه‌وه‌ندیی زۆر زۆر جیاوازیان به‌تایبه‌ت له‌رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست هه‌یه. من پێموایه ئه‌مه‌ریكاو ئه‌وروپا زۆر زیاتر له‌رابردوودا له‌سه‌ر گه‌ڕانه‌وه‌ی هێمنی بۆ سه‌ر رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست سوورن. به‌ڵام به‌بڕوای من به‌رادده‌یه‌كی زۆر له‌سه‌ر ئه‌م باوه‌ڕه‌ن به‌بێ گۆڕینی رژێمی كۆماری ئیسلامی له‌ئێران، مومكین نییه رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست رووی ئاسایش به‌خۆوه ببینێ. هه‌ڵوێستی ئۆباما تاكتیكێكی دیكه‌یه بۆ هه‌مان مه‌به‌ست وسیاسه‌ت وبه‌رژه‌وه‌ندیی ئه‌مه‌ریكا. تائه‌و جێگایه‌ی به‌ئێمه وه‌ك حیزبێكی سیاسی وبه‌بزووتنه‌وه‌ی رزگاریخوازی كوردستان ده‌گه‌ڕێته‌وه، ده‌بێ له‌سه‌ر هێزو توانایی وبزووتنه‌وه‌یه‌كی جه‌ماوه‌ریی یه‌كگرتووانه حساب بكرێته‌وه. په‌یوه‌ندیی دیپلۆماسی ولێكدانه‌وه‌ی ئاڵوگۆڕه سیاسییه‌كان وجمووجۆڵی هێزه‌كان وده‌وڵه‌ته‌كانی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست، ده‌بێ كاری سه‌ره‌كیی ئێمه بێ وبتوانین هه‌ڵوێستی دروستی به‌رامبه‌ر وه‌ربگرین.\nستیڤان :ئۆپۆزیسیۆنی كوردی ئێران جیا له‌وه‌ی په‌رش وبڵاو و نایه‌كگرتوون به‌تایبه‌ت بۆ ئه‌م دۆخه‌ی ئێستا، له‌هه‌مان كاتدا زۆر له‌وه لاوازترن بتوانن سه‌باره‌ت به‌ژیانی سیاسی ئه‌مڕۆیی ئێران ونه‌خشاندنی پاشه‌ڕۆژێكی نوێ رۆڵ بگێڕن، به‌بڕوای ئێوه ئه‌م لاوازییه‌ی ئۆپۆزیسیۆنی كوردی ئێران بۆچی ده‌گه‌ڕێته‌وه‌و چۆن وبه‌چ رێگایه‌ك ئه‌م هێزه سیاسییانه ده‌توانرێت به‌هێز بكه‌ین؟.\nره‌زا كه‌عبی:ئۆپۆزیسیۆنی كوردی ئێران، هه‌رله‌كاتی هاتنه سه‌ركاری رژێمی كۆماری ئیسلامی له‌ئێران، رۆڵێكی به‌رچاوی له‌خۆڕاگریی خه‌ڵك له‌دژی ئه‌م رژیمه ته‌نانه‌ت له‌ده‌ره‌وه‌ی كوردستان بووه. هه‌روه‌ها ئۆپۆزیسیۆنی كوردی ئێران وكۆمه‌ڵه ودیموكرات هه‌ركام به‌ش به‌حاڵی خۆیان په‌یوه‌ندیی زۆر نزیكیان هه‌بووه له‌گه‌ڵ هێزه سیاسییه‌كانی ئێران. ئۆپۆزیسیۆنی ئێران به‌گشتی خۆی لاوازه‌و ئێمه شاهیدی جمووجۆڵێكی به‌هێزی هێزه سیاسییه‌كانی ئێران نین. به‌ڵام له‌ناوخۆی ئێران، بزووتنه‌وه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان پێشكه‌وتنی به‌رچاویان كردووه. بزووتنه‌وه‌ی كرێكاران، ژنان، خوێندكاران وبزووتنه‌وه‌ی جه‌ماوه‌ری وسیاسیی ومه‌ده‌نی كه‌تێكۆشه‌رانی كورد تێیدا رۆڵیان هه‌یه. ئه‌گه‌ر بمه‌وێ وه‌ڵامی دیاریكراو به‌پرسیاره‌كه‌ی ئێوه بده‌مه‌وه، به‌بڕوای من هه‌رچه‌نده هێزه سیاسییه‌كانی كوردستان به‌هۆی تێكۆشانی 30 ساڵه‌و رۆڵی ئێستایان هێشتا له‌ئێعتباری باش له‌نێوان هێزه سیاسییه‌كانی ئێران به‌رخوردارن، به‌ڵام به‌هۆی لاوازبوونی ئۆپۆزیسیۆنی ئێرانه‌وه، ئه¬م په‌یوه‌ندییانه به‌ره‌و لاوازبوون چووه. به‌بڕوای من به‌هێزبوونی ئۆپۆزیسیۆنی كوردی ئێران له‌ژیانی سیاسیی ئه‌مڕۆی ئێران ونه‌خشاندنی پاشه‌ڕۆژێكی نوێ، ته‌نیاو ته‌نیا به‌پێكهێنانی به‌ره‌یه‌كی یه‌كگرتووی كوردستانی ده‌كرێ. دیاره هه‌ر هێزێك ده‌توانێ په‌یوه‌ندیی خۆی باشترو به‌هێزتری بكات، به‌ڵام بۆ كاریگه‌ریی گه‌وره له‌سه‌ر ژیانی سیاسیی له‌دواڕۆژی ئاڵوگۆڕی سیاسیی له‌ئێران به‌ره‌ی كوردستانی ده‌توانێ به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی كورد باشتر بپارێزێ.\nستیڤان :له‌دوا پرسیاردا پرسیاری ئه‌وه ده‌كه‌م، كۆمه‌ڵه‌كه‌ی ئێوه بۆچی جیابووه‌وه؟ ئایا بیرتان له‌وه كردووه‌ته‌وه له‌گه‌ڵ هێز ولایه‌نی تری چه‌پ وپێشكه‌وتووخواز لێك نزیك ببنه‌وه تا ئه‌وه‌ی چه‌په‌كان بتوانن به‌هێزو گڕوتینی زیاتره‌وه به‌ره‌ورووی دۆخی سیاسیی ئێران ببنه‌وه؟ ئایا كاتی ئه‌و هه‌موو لێكترازانه بوو چه‌په‌كانی گرته‌وه یاخود سه‌روه‌ختی یه‌كگرتن ویه‌كڕیزیی بوو؟.\nره‌زا كه‌عبی:كۆمه‌ڵه پاش هاتنه‌ده‌ر له‌حیزبی كۆمۆنیستی ئێران له‌هاوینی 2000 به‌خێرایه‌كی به‌رچاو گه‌شه‌ی كردو ئه‌مه نیشانیدا كۆمه‌ڵگای كوردستان تینووی هێزی چه‌پی كوردستانییه كه‌هه‌م له‌بزووتنه‌وه‌ی نه‌ته‌وایه‌تی ورزگاریخوازیی وهه‌م وه‌ك هێزێكی عه‌داڵه‌تخواز بتوانێ رۆڵی خۆی بگێڕێ. به‌ڵام به‌م حاڵه‌شه‌وه كۆمه‌ڵه پێویستیی به‌گۆڕان، به‌ریفۆرم، به‌پێداچوونه‌وه‌ی ره‌خنه‌گرانه‌و به‌داڕشتنی سه‌رله‌نوێی ستراتیژی سیاسیی خۆی له‌كوردستان بوو. كۆمه‌ڵه وه‌ك حیزبێكی كوردستانی وبه‌شدار له‌بزووتنه‌وه‌یه‌كی گه‌وره له‌قه‌یراندا بوو وهه‌م وه‌ك هێزێكی چه‌پ وسوسیالیست. راسته ئێمه رۆژ له‌گه‌ڵ رۆژ گه‌شه‌مان ده‌كرد، به‌ڵام هێشتا پێویستی زۆرمان به‌ئاڵوگۆڕی سیاسیی وپێكهاته‌ی حیزبی خۆمان هه‌بوو. هێشتا له‌كۆمه‌ڵه‌دا سوننه‌تی حیزبی كۆمۆنیست وكۆمۆنیستی كرێكاریی مابوو. هێشتا بزووتنه‌وه‌ی كوردستان، ئاڵای كوردستان وحیزبێكی كوردستانی بۆ به‌شێك له‌رابه‌رییه‌كه‌ی موشكڵ بوو. ئه‌مه له‌لایه‌ك له‌لایه‌كی دیكه ئاڵوگوڕه‌كانی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست ورووخانی رژێمی سه‌ددام وئه‌گه‌ری هێرش بۆسه‌ر ئێران، به‌شێك له‌ده‌فته‌ری سیاسیی كۆمه‌ڵه‌و به‌تایبه‌ت سكرتێره‌كه‌ی كه‌وته سه‌ر بارودۆخێكی دیكه. ویستی حیزبی ئێمه بكات به‌كۆمپانیایه‌كی شه‌خسی بۆ مه‌به‌سته‌كانی خۆی. دیپلۆماسی ودارایی زۆر به‌توندی به‌ده‌ست خۆیه‌وه ده‌گرت وله‌هه‌مانكاتدا له‌باری سیاسییه‌وه هیچ پرنسیپێكی نه‌مابوو. ئێمه پڕۆژه‌ی چاكسازییمان هه‌بوو. له‌سێ ساڵ پێش جودابوونه‌وه له‌زۆرێك له‌كۆبوونه‌وه‌كان پێویستی ریفۆرم وگۆڕانكاریمان باس ده‌كرد. به‌ڵام ئه‌و لایه‌نه به‌تایبه‌ت سكرتێری ئه‌وكات كه‌تووشی گه‌نده‌ڵی وخه‌ونی سه‌رۆك كۆماری ده‌بینی وهیوا به‌سوپای بێگانه تا كوردستانی بۆ رزگار بكات. حیزبی پێشڕه‌و وچه‌پ وكادرو فداكاریی وسه‌داقه‌ت هه‌موو بوو به‌وه‌ی كێ وچۆن خزمه‌ت به‌خۆی وته‌نانه‌ت بنه‌ماڵه‌كه‌ی ده‌كا تا به‌ده‌سه‌ڵات بگات. به‌هه‌موو ئه‌مانه‌وه ئێمه خوازیاری جودایی نه‌بووین. ئێمه هه‌موو پێشنیاره‌كانی لایه‌نی سێیه‌م بۆ قسه‌و باس له‌نێوانماندا هاتبوو كه‌كۆمه‌ڵه توشی لێكترازان نه‌بێ په‌سندكردو قه‌بووڵكرد. به‌رپرساێتی ئه‌م لێكترازانه به‌ته‌واویی له‌سه‌رشانی ئه‌وانه. به‌ڵام ئه‌وه‌ی هێزه چه‌په‌كان بتوانن یه‌كبگرنه‌وه، به‌بڕوای من هێزی چه‌پ له‌رۆژهه‌ڵاتی كوردستان پێویستی به‌پێداچوونێكی ره‌خنه‌گرانه‌ی شه‌فاف هه‌یه. پێویستی به‌پلاتفۆرمێكی سیاسیی روون هه‌یه. من پێموایه داهاتووی ره‌وتی كۆمه‌ڵه له‌كوردستان به‌رادده‌یه‌كی زۆر به‌وه به‌ستراوه‌ته‌وه تا چ رادده‌یه‌ك بتوانێ ببێته هه‌وێنی چه‌پ له‌كوردستان. ئێستا زۆر زیاتر له‌ساڵی 1979 كه‌كۆمه‌ڵه به‌خێرایی گه‌شه‌ی كرد، كۆمه‌ڵگای كوردستان پێویستی به‌هێزێكی چه‌پ وسۆسیالیستی هه‌یه.\n*ساڵی 1959 له‌سه‌قز له‌دایكبووه. هونه‌ره جوانه‌كانی (دانش سرای هنر) له‌سنه ته‌واوكردووه.\nساڵی 1975 به‌شداری كۆڕو كۆمه‌ڵه چه‌په‌كان بووه. ساڵی 1979 چۆته ریزی كۆمه‌ڵه‌وه.\n* 1980-1985 به‌رپرسی هێزی پێشمه‌رگه‌ی كۆمه‌ڵه بووه له‌سه‌قزو موكریان وورمێ وبۆكان وسه‌رده‌شت.\n*هاوینی1991چووه بۆ فه‌رانسه‌و پاشان له‌كۆتایی ئه‌و ساڵ گه‌راوه‌ته‌وه كوردستان.\n*له‌كۆنفرانسی"ساغكردنه‌وه‌ی حیزبی كۆمۆنیستی ئێران" به‌ئه‌ندامی كۆمیته ناوه‌ندیی ئه‌و حیزبه هه‌ڵبژێردرا.\n*ساڵی 1995 له‌كۆنگره‌ی هه‌شتی كۆمه‌ڵه‌دا بوو¬ به‌ئه‌ندامی كۆمیته‌ی ناوه‌ندیی كۆمه‌ڵه.\n*به‌سه‌رهه‌ڵدانی ناكوكی له‌كۆمه‌ڵه و پێكهێنانی باڵی ریفۆرم، جێگای دیاری هه‌بوو ویه‌كێك بووه له‌رابه‌رانی باڵی ریفۆرمی كۆمه‌ڵه. له‌كۆنگره‌ی ریفۆرم له‌هاوینی رابردوو بووه به‌ئه‌ندامی ده‌فته‌ری سیاسیی وجێگری سكرتێری كۆمه‌ڵه.\nPrevious با ناكۆكییەكان دوابخرێن……سالار بابەشێخ\nNext له‌كوردستان،بازاری هه‌ڵبژاردن گه‌رمه‌و له‌هه‌نده‌رانیش بێده‌نگی!


سەبارەت بە وتووێژی كاك ناسر ڕەزازی لەگەڵ بەرنامەی پەنجەمۆری ڕووداوو\nپێنج شەممە, 04. 12. 2014\tعه‌لی سۆرانی\n"خشت اول چون نهد معمار کج..... تا ثریا می رود دیوار کج"\nسەبارەت بە وتووێژی كاك ناسری ڕەزازی لەگەڵ بەرنامەی پەنجەمۆری ڕووداوو:\n1ـ بە بڕوای من كەس ناتوانێ نەكۆڵی لە كەسایەتی هونەریی كاك ناسری ڕەزازی وەك هونەرمەندێكی گۆرانیبێژ‌و سروودبێژی شۆڕشگێڕانە بكات كە لە كاتی خۆیدا كاریگەریی بێ ئەملاو ئەولای هەبووە لەسەر ڕاكێشانی لاوانی كورد بۆ نێو شۆڕشی ڕەوای گەلەكەمان‌و ئێستاشی لەگەڵدا بێ هەندێ لە سروودەكانی پۆتانسیەلی ڕاكێشانی لاوان‌و گەنجانی هەیە بۆ نێو شۆڕش.\n2ـ بە ڕای من هەر كەسەو دەبێ لە كۆمەڵگادا ئیشی خۆی بكات‌و بە پێی شارەزایی‌و پسپۆڕیی خۆی تەداخولی ئەو بوارانە نەكات كە پێوەندی بە هونەر‌و لێزانی ئەو تاكەوە نەبێت. هەر بەم پێیە بە دڵنیاییەوە كاك ناسر دەتوانێ گۆرانیبێژ‌و هونەرمەندێكی سەركەوتوو بێت كە جیای دەكاتەوە لە تاكەكانی دیكەی كۆمەڵگا. بەڵام بەداخەوە وادیارە كاك ناسر هێشتا هەستی بەم بوارە لە ژیانیدا نەكردووە‌و ناوە ناوە‌و بە پێی جەوی جوگرافیایی‌و سیاسیی‌و هەندێ جار حیزبیش خۆی لە هەندێ بوار دەدات كە نە شارەزایی هەیە‌و نە‌و بۆ ئەوەش دەبێ كە بە شێوەی پسپۆڕانە ڕا‌و بۆچوونی خۆی دەرببڕێ. وەك بوارەكانی سیاسەت‌و جوگرافیای سیاسی‌و سیاسەتی جوگرافیایی كە هەر كامەیان بۆ خۆیان لقێكی زانستیین كە لە ئێستادا لە زۆربەی زانكۆكانی دونیادا وەك یەكەیەكی دەرسی بەشێكە لە خوێندنی خوێندكارانی ئەم بوارانە. بەڵام كاك ناسر بە بێ هەست كردن بە پێگەی خۆی‌و زۆر نابەرپرسیارانە خۆی دەدات لەم بوارانە‌و بە بێ هیچ خوێندنەوەیەكی زانستیانە دەبێتە پسپۆڕ‌و شارەزای ئەم بوارانە. بە تایبەت لە بواری مێژووی سیاسی حیزبە سیاسییەكان‌و كار‌و كردەوەیان لە سێ دەیەی ڕابردوودا‌و تەنانەت حەوت دەیەی ڕابردووشدا. چونكوو بەو شێوەی دیارە كاك ناسر هێشتا بە تەواوی شارەزای مێژووی حەوت دەیەی ڕابردووی گەلەكەمان لە ڕۆژهەڵاتی كوردستان نییە‌و پێویست دەكات ناوبراو بە سینگ فراوانییەوە جارێكی دیكە مێژووی هاوچەرخی نەتەوەكەمان لانیكەم بۆ زانیاری خۆی بخوێنێتەوە‌و ئینجا ببێتە خاوەن ڕا لەسەر ڕووداوە مێژووییەكانی سەدەی هاوچەرخی نەتەوەكەمان. بە تایبەت لەمەڕ شۆڕشی جوتیارانی كوردستان بە ڕێبەرایەتی حیزبی دێموكرات لە ساڵەكانی 1332ی هەتاوی‌و شۆڕشی چەكداریی ساڵەكانی 46و 47 دیسان بە ڕێبەرایەتی حیزبی دێموكرات كە لاپەڕەیەكی مێژووییە لە مێژووی هاوچەرخی شۆڕشی ڕەوای نەتەوەكەمان بە پێشەنگایەتی حیزبی دێموكرات‌و لە هەمووی گرینگتر نەبوونی بەڵگە بۆ سەلماندنی دامەزراندنی ڕێكخراوی كۆمەڵە لە ساڵی 1348ی هەتاوییدا.\n3ـ بەدڵنیاییەوە چەواشە كردنی مێژوو ئیشی ئەو كەسانەیە كە شارەزای مێژوو نین‌و وادیارە كاك ناسریش لەم بازنەیە بەدەر نییە ئەگینا هەروا بە ئاسانی مێژووی بزووتنەوەی ڕزگاریخوازانەی نەتەوەی كوردی لە ڕۆهەڵاتی كوردستان بە پێی ویست‌و ڕای ئەو كەسانەی كە كاك ناسر نان خۆریانە نەدەگۆڕی‌و غەدری لە كەسایەتیەك نەدەكرد كە ئێستاشی لەگەڵ بێت بە وتەی هەموو دۆستان‌و تەنانەت نەیارانی نەتەوەی كورد‌و لە سەرووی هەوویانەوە پان ئێرانیست‌و تەنانەت لاینگرانی كۆماری ئیسلامی‌و خودی كاربەدەستانی كۆماری ئیسلامییش، سامانێكی نەوتەویی بوو بۆ ڕزگاریی‌و ئازادی نەتەوە بەشخوراوەكانی نیشتەجێی ئێران لە چنگی ستەم‌و زۆرداری‌و زۆر نابەرپرسیارانە كەسایەتییەكانی ڕۆژهەڵاتی كوردستانی نەدبردە ژێر پرسیار‌و لە سەرووی هەموویانەوە پاكانەی بۆ تێرۆری شەهید دوكتور قاسملوو بە دەربڕینی ووشەی كۆچكردوو نەدەكرد. كە لە لایەن كاربەدەستانی كۆماری ئیسلامی‌و دەست‌و پێوەندییەكانی وەزارەتی ئیتلاعات لە ڤیەنی پێتەختی ئۆتریش شەهید كرا. پاشان كاك ناسر تەنیا لەسەر كەسایەتی كاك سەلاح موهتەدی یەك ڕەستەی باس كرد كە بە پێی وتەكانی ناوبراو، دەورێكی زۆر خراپی گێڕاوە لە هەڵایسانی شەڕی براكوژی لە نێوان حیزب‌و كۆمەڵەدا‌و ئەم بەشەی دادەنێم كە كاك سەلاح وەڵامی بداتەوە.و پێشم خراپ نییە كاك عەبدوڵڵا موهتەدیش لەسەر دوكتورینی سێ كوچكەكەی وەڵامی خۆی بداتەوە بۆ مێژوو، با ئەو كاتە بۆ هەموو لایەك دەركەوێ كێ ئاگری شەڕی براكوژی لە نێوان حیزب‌و كۆمەڵەدا خۆش كرد‌و كێ بە دنەی نەیارانی پێشەنگی خەباتی نەتەوایەتی كورد واتە حیزبی دێموكرات، ئەو شەڕەی گەش كردەوە. بەو شێوە دەردەكەوێت كە كاك ناسر تەنیا لەبەر ڕقێكی نەناسراو ڕەخنەی نابەرپرسیارانە لە كەسایەتی شەهید قاسملوو دەگرێ. كەسایەتییەك كە بە شایەتی مێژوو دۆزی كوردی بە جیهانیی كرد‌و بردیە نێو كۆمەڵە بڕیاردەرەكانی ئۆرووپایی‌و بە بێ هیچ چەشنە دەرمارگرژییەك كاك ناسر لەو ئاستەدا نییە كە ڕەخنە لە وەها كەسایەتییەك بگرێ. هەرچەند لە ڕوانگەی ئێمەوە ڕەخنە گرتن لە هەموو بوارێكدا ئازادە‌و بە دڵنیاییەوە ئەگەر شەخسی كاك دوكتۆر لە ژیاندا بمابایەت هەرگیز گلەیی لە كاك ناسر نەدەگرت چونكوو كەسێك كە ناوی خۆی بە هونەرمەند ناوەزد دەكات‌و زۆر بە ئاسانی خۆی بە مشەخۆری یەكییەتی‌و پارتی دەزانێ هەرگیز ناتوانێ حاڵ‌و ڕۆژی ژیانی ڕۆژانەی خۆی گشتیەت بدات بەسەر هەموو كەسانی نیشتەجێی كوردستانی باشوور‌و هەموو ئازادیخوازانی ئەم نەتەوەییە‌و بە پێی پلانێكی لە پێش داڕێژراو بۆ كاك ناسر‌و ڕێِنوینی سپیكەرمەنەكەی، ئازادیخوازانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان بە مووچەخۆری حكوومەتی هەرێمی كوردستان یان وا باشترە بڵێین یەكیەتی‌و پارتی ناوەزد بكات. لە كاتێكدا ئەگەر شۆڕشی یەكیەتی‌و پارتی‌و بە گوتەی كاك ناسر "وردە حیزبەكانی دیكە" نەبوایەت ئێستا كاك ناسر تەنانەت پارووە نانێكیشی دەس نەدەكەوت چ بگات بەوەیكە لە خۆشترین شوێنی ئەم كوردستانەدا ڤیلایەكی تایبەتی بدەنێ.\nلە كۆتاییدا تەنیا هێما بۆ قسەیەكی كاك ناسر دەكەم كە لە وتووێژەكەیدا وتی، كاتێ منداڵ بووم لەگەڵ باوكم دەچووین بۆ تاران‌و باوكم لەبەر ئەوەیكە نەكەوێتە بەر ڕقی فارسەكان خۆی بە شێعە‌و كرماشانی ناودێر دەكرد‌و ئەمەش بەدڵنیاییەوە پیشاندەری ئەمەیە كە لە ڕوانگەی كاك ناسرەوە كرماشان‌و كرماشانی نە كوردن‌و نە هەستی نەتەوەییشیان هەیە‌و زیاتر هەستی ئایینیان زاڵە بەسەر داخوازییە نەتەوەییەكانیاندا‌و جگە لەمە ئەم بیرەوەرییەی كاك ناسر سەلمێنەری ئەم بابەتەیە كە یەكەمین خشتی پەروەردەی كاك ناسر لەسەر بناخەیەكی لار دانراوە‌و هەر بەم پێیە نابێ ڕەخنە لە كەسایەتی ناسر بگیردرێ چونكوو لە خشتی یەكەمەوە بناخەی ڕاهێنان‌و پەروەدە نەتەوەییەكەی بە لاری دانراوە. بۆیە ناوە ناوە‌و بە پێی جەو‌و كوردی باشوور گوتەنی بە پێی زرووف ئەملا‌و ئەولای كردووە‌و بەردەوام خەریكی باز بازێن بووە لە نێو هەموو حیزب‌و ریَِكخراوە كوردییەكاندا.\nبەشی دووهەمیش با بمێنێ بۆ بڵاو بوونەوەی بەشی دووهەمی وتووێژی كاك ناسر، با لەسەر ئەندازیاریی تلفزیۆنی ڕووداو، پێش لەوەیكە وتووێژەكەی بڵاو ببێتەوە‌و گوێبیستی قسەكانی بین، ئێمەش وەك كاك ناسر نابەرپرسیارانە یاوی ووتوێژ‌و وتار بڵاو كردنەوە نەمانگرێ...\nجاری خوێندراوه: 2143\nنووسراوه له لایه‌ن شورش, December 09, 2014\nدوستی ئازیز کاک کوچه ر کاک ناسر ره زازی خوی به ده یان جار له وت ویژ له گه ل روژنامه و رادیو و تلوزیون له سه ر سروودی ده لالو قسه ی کردووه و ئه و سرووده ی بو شه هید دوکتور جه عفه ر شه فیعی گوتووه.\nتکایه ئیوه ش راستیه کان وه ک خوی باس بکه ن.\nنووسراوه له لایه‌ن كؤجةر, December 06, 2014\n٣ وةلامى كورت بؤ بةريزت\n١. ئاسايية انسان زياتر لة يةك بوار شارةزاو بسبؤر بيت واتا هونةرمةند و سياسةت مةدار بؤ نمونة (وينستؤن جةرجل) نيكار كيش و سياسةت مةدار و سةرؤ وةزيرانى بةريتانيا بوو.\n٢. سةبارةت بةوةى كة ناوهينانى. دكتؤر قاسم لو بة كؤجكردوو تا ئيستا كام لاواندنةوة بةقةد سرودى (دةلالؤ هةستةوة) ى كاك ناسر وتراوة؟؟؟؟\n٣. سةبارةت بةوةى كة بةبيرو بؤجوونى كاك ناسر كرماشانى كورد نين ئةى كَويّ بيستى (خؤم كرماشانى فارسى نيةزارم) ى كاك ناسر نةبووى؟


دوای پەیوەندییەکی د. بەشیر حەداد بە وەزیری ناوخۆی حکومەتی فیدراڵەوە کێشەی هاتنی ژمارەیەک عەرەبی هاوردە بۆ داقوق چارەسەرکرا\nرۆژی یەک شەممە ٢٠٢٠/٨/٢، دکتۆر بەشیر خەلیل حەداد، جێگری سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق لە رێگەی تەلەفۆنەوە پەیوەندی بە عوسمان غانمی وەزیری ناوخۆی حکومەتی فیدراڵ و سەعد حەربیيه فەرماندەی ئۆپەراسیۆنەکانی کەرکووکەوە کرد و داوای روونکردنەوە و چارەسەرکردنی ئەو کیشەیەی کرد کە لەسنوری داقوق بەهۆی هاتنی ژمارەیەک هاوڵاتی عەرەب بۆ گوندەکای ئەو ناوچەیە دروست بووە.\nدکتۆر بەشیر حەداد، بە وەزیری ناوخۆی حکومەتی فیدراڵ و فەرماندەی ئۆپەراسیۆنەکانی کەرکووکی راگەیاند کە بارودۆخی ناوچەکانی ماددەی سەدوچل ناجێگرە و نابێت لەم کاتەدا کارێک بکرێت بارودۆخەکە زیاتر تێک بچێت، بۆیە پێویستە ئەو هاوڵاتیانەی هاتوونەتە ناوچەکە بگەڕێنەوە شوێنەکانی خۆیان.\nلەلایەن خۆیانەوە عوسمان غانمی وەزیری ناوخۆ و سەعد حەربییە فەرماندەی ئۆپەراسیۆنەکانی کەرکووک ئاماژەیان بەوەدا ئەو رووداوە شتێکی نایاساییە و بەڵێنیان بە جێگری سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق دا کە بە زوترین کات ئەو کێشەیە چارەسەر بکەن و ئەو هاوڵاتیە عەرەبانەی کە هاتوونەتە ناوچەکەش بگەڕێنەوە شوێنەکانی خۆیان .\nهەر دوای پەیوەندییە تەلەفۆنیەکەی جێگری سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەران و وەزیری ناوخۆی حکومەتی فیدراڵ، ئەو هاوڵاتیە عەرەبانەی هاتبوونە ناوچەکە گەڕێنرانەوە شوێنەکانی خۆیان و ئەو کەسانەش کە دەستگیر کرابوون ئازادکران.\nلە ھەمان کاتدا ھەریەک لە دکتۆر ناسر ھەرکی بڕیاردەری لێژنەی ئاسایش و بەرگری و دیلان غەفور پەرلەمانتاری کەرکووک لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق بەردووام لەسەر ھێڵ بوون و ھاوکاربواب بۆ چارەسەرکردنی ئەو کێشەیە.\nبەیانی ئەمڕۆ ٢٠٢٠/٨/٢ ژمارەیەک هاوڵاتی عەرەبی هاوردە، چوونە سنوری گوندەکانی دەورەبەری داقوق بە مەبەستی نیشتەجێ بوونیان لەو ناوچەیە، بەڵام خەڵکی ناوچەکە لە دژی ئەو کارە دەستیان بەخۆپیشاندان کرد و رێگریان لێکردن کە لە گوندەکانیان جێگیر بکرێن .\nنوسینگەی راگەیاندنی جێگری سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق.


ویکیپیدیا:سەبارەت - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد Wiki Soranî / کوردی 2022 - Study in China - DUHOCTRUNGHOA.COM\nویکیپیدیا پرۆژەیەکی زانستنامەی فرەزمانە لەسەر تۆڕی ئینتەرنێت دامەزراوە و ناوەڕۆکی ئازادە. زیاتر لە ٨٥٬٠٠٠ بەکارھێنەری کارا بەشداری تیادا دەکات کار لەسەر زیاتر لە ١٤٬٠٠٠٬٠٠٠ وتار دەکەن بە زیاتر لە ٢٦٠ زمان؛ کە ٤١٬٤٣٨ وتاری بە زمانی کوردیی ناوەندیە. ڕۆژانە، بە ھەزاران کەس سەر لە ویکیپیدیا دەدەن لە شوێنە جۆراوجۆرەکانی جیھانەوە و دەستکارییەکی زۆر لە ویکیپیدیا دەکەن و، ژمارەیەکی زۆر لە وتاری نوێ درووست دەکەن.\nوەرگیراو لە «https:https://www.duhoctrunghoa.com/wiki/index.php?lang=ckb&q=ویکیپیدیا:سەبارەت&oldid=555894»


📷 ساڵح یوسفی و موکەرەم تاڵەبانی - رووسیا وێنە و پێناس\n📅 کاتی تۆمارکردن Oct 23 2017 10:58PM\nساڵح یوسفی و موکەڕەم تاڵەبانی لەگەل شاندی یاوەری س [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 10 2 ✔ 78% ✍ م.ب. 23-10-2017 22:58:27\n👁 ئەم بابەتە 25,633 جار بینراوە\n📝 نامەیەکی مەسعود محەمەد بۆ مستەفا نەریمان دەربارەی موکەڕەم تاڵەبانی بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Feb 22 2019 4:13PM\n26-04-1978 [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 3 ✔ 89% ✍ هـ.ب. 22-2-2019 16:13:03\n| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 7,707 چرکە!


هێرشی گۆرگە بۆزەکان بۆ سەر ئەنجوومەنێکی کوردی فرانسا - دیدبان حقوق بشر کردستان ایران\nگرووپی گورگە بۆرەکان هێرشیان کردە سەر ناوەندێکی کوردی لەشاری لیونی فرانسا و ۴ کوردی بریندار کرد. پۆلیسی لیۆن رایگەیاند ئەم هێرشە دوانیوەڕۆ ئەنجام دراوە و لانی کەم ۱۰ کەس لەبکەرانی ئەم هێرشە رۆشتوونەتە نێو ئەم ئەنجوومەنەوە و دوای ئەو زەرەر و زیانە زۆرانەی دارایی چوار کەسی بریندار بوون.\nشایەتحاڵان دەڵێن هێرشبەرەکان ۳۵ بۆ ۴۰ کەس تەمەنیان بوو و پێش گەیشتنی پۆلیس هەڵاتن. ئەم ئەنجوومەنە کوردیە لەبەیانییەیەکدا داوای لەدەوڵەتی فرانسا کرد ئاسایشی کوردان دابین بکات و نووسی: داوا لە وەزارەتی ناوخۆی فرانسا دەکەین دەستبەجێ بکەوێتە نێو کردارەوە و ئاسایشی کۆمەڵگای کوردی بپارێزێت. ئەمە لەکاتێکدایە کە گرووپی گورگە بۆرەکان دوای هێرشی ساڵی رابردوو بۆ سەر ئەرمەنییەکانی فرانسا وەک گرووپێکی نایاسایی راگەیەندران. تورکیا بوونی گرووپێک بەم نێوە رەت دەکاتەوە. دەگوتریت لەدوای گفتگۆەکانی ئەردۆغان و ماکرۆن کەشی هێرش بۆ سەر کوردان لەفرانسا رەخساوە.\nحمله گرگ‌های خاکستری به یک انجمن کردی فرانسه\nبرچسب هاانجمن کردیحملهفرانسهگرگ خاکستری


بەرێز سەرۆكی پەرلەمانی كوردستان پەرلەمانتارانی كوردستان و عێراق\nبەرێز سەرۆكی پەرلەمانی كوردستان\nپەرلەمانتارانی كوردستان و عێراق\nبەرێز نوێنەری جێگری سەرۆكی ئەنجومەنی وەزیران\nسەرنوسەرو بەرێوەبەرو سەرۆكی دەزگاكانی میدیا و رۆژنامەنوسان\nساڵی 2020 حكومەتی هەرێمی كوردستان، بە ئامانجی كپكردنی دەنگی ئازادو جیاواز،هەموو ڕێكارەكانی زەبروزەنگی بەرامبەر بە ئازادی ڕۆژنامەگەری بەكارهێناوە. بەشێوەیەكی نایاسایی نوسینگەی كەناڵەكانیان داخستوە، فەزای كاری مەدەنیان بەرتەسكردۆتەوە لەهەموو خۆپیشاندانەكان ئاستەنگیان بۆ رۆژنامەنوسان دروستكردوە تا ڕوماڵی خۆپیشاندانەكان نەكەن.\nساڵی 2020 بۆ ڕۆژنامەنوسان هێندە خراپ و نائارام بووە كە ئاسانترین كردە بەلای هێزە ئەمنییەكانەوە ئەوە بووە، بە شەق و دەمانچەی كارەبایی پەلاماری پەیامنێران بدەن، بە بێ فەرمانی دادگا دەستگیریان بكەن و بیانخەنە ناو زیندان و شەق لە خانمە ڕۆژنامەنوسان بدەن، بە نامەی زارەكی و لە رێگەی ئیس ئیم ئیس هەڕەشە لە كچان و كورانی ڕۆژنامەنوس بكەن، لەسەر نوسینی پۆستی تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان چالاكوان و میدیاكاران بخەنە زیندانی تاكەكەسیەوە.\nسەركوتكردنی ئازادی میدیا، هاوكات بووە لەگەڵ شاردنەوەی بەشێكی زۆری ئەو زانیاریانەی خزمەت بە بەرژەوەندی گشتی دەكەن، بەبیانوی زیان گەیاندن بە ئاسایشی نەتەوەیی.\nبە پێی یاسای ڕۆژنامەگەری، حكومەتی هەرێمی كوردستان مافی داخستنی میدیا، ڕێگرتن لە روماڵی خۆپیشاندانەكانی نییە، بەڵام لە بری جێبەجێكردنی ئەو یاساكانی كوردستان لەم بوارانەدا، پەنا بۆ بڕیارو رێنمایی وەزارەتی ڕۆشنبیری و وەزارەتەكانی تر دەبەن، كە بە دڵناییەوە ناكرێت رینمایی و بڕیار هێزی یاسای هەبێت، بەڵام دەیكەن.\nحزبە دەسڵاتدارەكان بە پارەی سیاسی خەڵك، تەنیا بە ئازاردانی جەستەیی میدیاكاران و ڕۆژنامەنوسانەوە نەوەستاوون، بەڵكو پەنایان بۆ شكاندنی كەسایەتی مەعنەوی رەخنەگران، ڕۆژنامەنوسان، چالاكوانی مافی مرۆڤیش بردووە، بە پارەی سیاسی لە ڕیگەی سەدان كەناڵ و دامەزراوەی میدیایی سێبەر‌و هەزاران پەیج‌و ئەوكانتی نەناسراو سوكایەتیان پێدەكەن هەواڵی ساختە‌و درۆی هەڵبەستراو دەربارەیان بڵاودەكەنەوە، بە ناوی دامەزراوەی میدیای ئازادەوە كە لە بنچینەدا خاوەنەكانی سەركردەی حزبە دەسەڵاتدارەكانن: ڕۆژانە پەلاماری كچان و ژنانی هەڵسواراوانی مافەكانی مرۆڤ دەدەن، ئەمە جگە لە بەگەڕخستنی ئەم میدیایانە بۆ شەڕی بەرژەوەندییە تایبەتی‌و حزبیەكانیانی خۆیان.\nئەم رەفتارانەی دژ بە پرنسیپەكانی دێمۆكراسییەت و مافی مرۆڤ، وایكردوە كە دۆستەكانی گەلی كوردستانلە چەند بۆنەیەكی جیادا، رەخنەیان لە ئەدای دەسەڵاتی سیاسی گرتووە، داویان كردوە پێشێلكردنی مافی ئازادی رادەربڕین، بوەستێت چونكە كاریگەری لەسەر دۆزی گەلی كورد دەبێت، بەوپێیەی كوردەكان خۆیان قوربانیەكی گەورەی پێشێلكردنی ئازادی رادەربڕین بون، داوایانكردووە دەبێت كورد وریا بێت لەوەدا كە ناوی بە خراپی نەڕوات لە سەر ئاستی كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی، كە رەنگە بەم هۆیەوە پشتگیری كۆمەڵگای نێودەوڵەتی لەدەستبدات.\nداخستنی ئۆفیسی كەناڵی NRT، هەڕەشەی داخستنی كەناڵەكانی روودا و، سپێدە پەیام،\nپەراوێزخستنی یاساكانی رۆژنامەگەری، زانیاری، خۆپیشاندان،\nوەڵامدانەوەی داخوازی رەوای هاوڵاتیان\nزەبروزەنگ و تۆقاندن و شكاندنی شكۆی ئینسان\nتەقیفكردنی نوسەر، چالاكوان، رەخنەگران بە هۆی بڵاوكردنەوەی پۆست لە تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان، یان سایت و ڕۆژنامەكان،\nتەماشكردنی رەخنەگرو میدیا وەك دوژمن\nتوندوتیژی و هەراسانكردنی خانمانی میدیاكار\nپەنابردن بۆ یاسای سزادانی عێراقی لە مامەڵەكردن لەگەڵ كەیسەكانی خۆپیشاندان و نوسین و ڕۆژنامەگەری.\nمانەوەی رۆژنامەنوسان لە زیندان بۆ ماوەی چەندین مانگ وەك رۆژنامەنوسان (شیروان شیروانی، گوهدار زێباری)\nوەرگرتنی بەڵێنننامە لە میدیاكاران و خۆپیشاندەران\nهەموو ئەومانە جێگەی رەفز و ئیدانەكردنە و\nكارێكە بەخراپ دەشكێتەوە بۆسەر ناوبانگی هەر كەس و سیستەمێك كە بانگەشە بۆ دیموكراسیەت و كرانەوە دەكات.\nسەنتەری میترۆ لە دیدارەكانی ساڵی رابردوو لەگەڵ بەرێزان سەرۆكی پەرلەمانی كوردستان رێواز فایەق، سەرۆكی هەرێمی كوردستان، نێچیرڤان بارزانی جێگری ئەنجومەنی وەزیران قوباد تاڵەبانی، ئۆفیسی سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان مەسرور بارزانی، داوامان كردوە\n• رێز لەمافی كاری رۆژنامەنوسی بگرێت و یاساكانی رۆژنامەگەری زانیاری جێبەجێبكرێن\n• رێز لە سەروەربوونی یاسا بگرێت و كۆتایی بە دیاردەی دەربازبوون لە سزا بهێنێرێت.\n• رێز لە مافی ئازادی رادەربڕین و خۆپیشاندانی ئاستیخوازانە بگرێت و بەشداربوانی راپێچی زیندان نەكرێن\nهەروەها لە دیارەكانماندا لەگەڵ كونسڵی وڵاتانی ئەمریكا، بەریتانیا ، فەرەنسا داوامان كردوە هانی حكومەتی هەرێمی كوردستان بدەن بۆ فراونكردنی ئازادی رۆژنامەگەری و بیروراو ئازادی خۆپیشاندان كە مەرجی گەشەكردنی دیمۆكراسیەتن لە هەرێمی كوردستاندا.\nمیترۆ لەگەڵ شەریكەكانی لە رێكخراوە نێودەوڵەتییەكان، كۆمیتەی بەرگری لە رۆژنامەنوسانی ئەمریكا، هیومان رایتس ۆچ، ناوەندی خەلیج بۆ مافەكانی مرۆڤ، رێكخراوی پاڵپشتی میدیا نێودەوڵەتی، رێكخراوی ئەنتر نیوزی ئەمریكی، دەیان رێكخراوی عێراقی و كوردستانی لە ناویاندا سەنیكای نیشتمانی رۆژنامەنوسانی عێراق و رێكخراوی سی دی ئۆی كوردستانی، بەردەوام دەبێت لە پێناو فەراهەمكردنی ژینگەیەكی لەبارتر بۆ كاری رۆژنامەنوسی و داكۆكی لە ئازادی بیرورا.\nسڵاو لەو میدیاكارانەی سەرباری ئاستەنگ و هەرەشە لە كارەكانیان بەردەوامن.\nسڵاو لە شەهیدانی رۆژنامەگەری كوردستان


بۆڵتن: تره‌مپ وازی لێ نه‌ده‌هێنام و به‌رده‌وام به‌دوامه‌وه بوو\n:: PM:08:58:29/06/2020 \nجۆن بۆڵتن له كتێبه‌كه‌ی باس له خۆشاردنه‌وه‌ی له تره‌مپ ده‌كات و دووپات له‌وه ده‌كاته‌وه كه تره‌مپ و تیمه‌كه‌ی به‌رده‌وام بێزاریان كردووه، سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی ئه‌م هه‌موو پۆسته‌كانی ڕه‌تكردووه‌ته‌وه، كه‌چی تره‌مپ وازی لێ نه‌هێناوه و به‌رده‌وام له ڕێی سكرتێره‌كه‌ی و ڕاوێژكارانی پێوه‌ندی به بۆڵتنه‌وه كردووه و داوای لێكردووه كه له كۆشكی سپی ئاماده ببێت، به‌تایبه‌ت ئه‌وكاتانه‌ی كه گرفت و كێشه‌ی گه‌وره ڕووبه‌ڕووی خۆی و حكوومه‌ته‌كه‌ی ده‌بووه‌وه.\nدوای قسه‌كانی دۆناڵد تره‌مپ له‌باره‌ی منه‌وه له كۆنفڕانسێكی ڕۆژنامه‌وانی، هه‌وڵه‌كان كۆتایییان نه‌هات، هه‌رچه‌نده من هه‌وڵم ده‌دا خۆم بشارمه‌وه، به‌ڵام ده‌ربازبوونیش نه‌بوو، ئه‌مجاره جارید كۆشنه‌ر مه‌سجێكی بۆ ناردم و داوای لێكردم كه بچمه نێو تیمی حكوومه‌تی تره‌مپه‌وه و باسی له‌وه‌یش كردبوو، كه ئه‌و هه‌فته‌یه به‌یه‌كه‌وه گفتوگۆ ده‌كه‌ین، بۆ ئه‌وه‌ی پۆستێكی گونجاوت بۆ ده‌ستنیشان بكرێت، هه‌رچه‌نده زۆرمان نییه به‌تۆی بده‌ین، به‌هۆی پڕبوونه‌وه‌ی حكوومه‌ته، به‌ڵام ده‌رفه‌تی گه‌وره‌مان خستووه‌ته به‌رده‌م تۆ، بۆ ئه‌وه‌ی كاری باش و ناوازه بۆ حكوومه‌ته‌كه ئه‌نجام بده‌یت.\nدوای ئه‌وه مادلین ویسترهۆت سكرتێری تایبه‌تی تره‌مپ ته‌له‌فۆنی بۆ كردبووم، به‌ڵام به‌هۆی ئه‌وه‌ی مۆبایله‌كه‌م له‌سه‌ر دۆخی بێده‌نگی بوو ئاگام لێ نه‌بوو، بۆیه دواتر پێوه‌ندیم پێوه كرده‌وه، ترسم هه‌بوو له‌و زانیارییانه‌ی له میدیاكان بڵاو ده‌كرێنه‌وه هه‌ڵمه‌تی له‌سه‌ر دروست ببێ و بێ ئه‌وه‌ی من چووبوومه ناو تیمی تره‌مپه‌وه وه‌ك ئه‌وان حساب بكرێم، به‌ڵام مادلین گوتی، تره‌مپ ده‌یه‌ویست ستایشی تۆ بكات و سوپاست بكات، بۆ ئه‌وه‌ی كه به‌ده‌م داواكه‌ی هاتوویت و سه‌ردانت كردووه، منیش له وه‌ڵامدا گوتم، ئه‌وه زۆر هه‌ڵوێستێكی دۆستانه‌یه، به‌ڵام پێی بڵێ، من نامه‌وێ چیتر قورسی له‌سه‌ر خسته‌ی كاره‌كانی و كاته‌كانی دروست بكه‌م، به شێوه‌یه‌كی تر گوتم كه تره‌مپ پێویست ناكات هیچ جاری تر پێوه‌ندیم پێوه بكاته‌وه.\nله‌و بڕوایه‌دابووم به‌و قسه‌یه ئیتر دۆخه‌كه‌م به ته‌واوی تێكدا بێ و چیتر به‌دوامدا نه‌نێرن و له كۆڵم ببنه‌وه، به‌ڵام زۆر هه‌ڵه بووم، دوای چه‌ند ڕۆژێك ویسترهۆت پێوه‌ندی كردبوو و نامه‌یه‌كی ده‌نگی جێهێشتبوو، له خۆشحاڵییه‌وه من ئه‌وكاته له ده‌ره‌وه‌ی وڵاتبووم و توانیم دوو هه‌فته ڕا بكه‌م، دواجار گه‌ڕامه‌وه و نامه‌كه‌م بینی، هه‌رچۆنێك بێ، بڕیار بوو 23ی ئادار/مارس جارێكی تر له‌گه‌ڵ تره‌مپ چاومان به‌یه‌كتر بكه‌وێته‌وه.\nله‌گه‌ڵ تیلرسن و ماتیس و مه‌كماستر له‌سه‌ر ئێران كێشه‌ی هه‌بوو و من یه‌كلاییم كردنه‌وه\nڕێك له‌و ڕۆژه‌دا له كۆشكی سپی، دوای ئه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ مه‌كماستر راوێژكاری ئاسایشی نه‌ته‌وه‌یی ژه‌می نیوه‌ڕۆمان خوارد و به وردی باسی دۆسیه‌ی عێراق و ئێران وكۆریای باكورمان كرد، بانۆنیش هات و قسه‌ی له‌گه‌ڵ كردم و گوتم با له‌گه‌ڵت زۆر شه‌فاف بم، من ته‌نیا بۆ كاری ڕاوێژكاری ئاسایشی نه‌ته‌وه‌یی و وه‌زیری ده‌ره‌وه گونجاوم، ئه‌م دووه‌یش پڕكراونه‌ته‌وه، بۆیه هه‌موو ئۆفه‌رێكی تر به‌لای منه‌وه ڕه‌تكراوه‌یه. دواتر له‌گه‌ڵ مه‌كماستر و بانۆن به‌ره‌و نووسینگه‌ی سپی كه نووسینگه‌ی تایبه‌تی سه‌رۆكه ڕۆیشتن و تره‌مپ له‌گه‌ڵ وه‌زیری گه‌نجینه ستیڤن منوشین و نیلسون بیلتزی وه‌زیری دارایی ویلایه‌تی نیویۆرك ژه‌می خواردنی ته‌واو كردبوو.\nمن و ماكماستر له به‌رده‌م مێزه‌كه‌ی دانیشتین و گفتوگۆمان كرد له‌باره‌ی پرسی هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی یاسای ئۆباماكار و ئێران و كۆریای باكور و سوپاسی خۆیشم پێشكه‌ش كرد بۆ ئه‌و ژه‌مه‌ی كه له كۆشكی سپی له‌گه‌ڵ مه‌كماستر خواردمان. تره‌مپ گوتی، ده‌زانم، من و تۆ له‌سه‌ر هه‌موو شتێك هاوڕاین جیا له عێراق نه‌بێ، منیش وه‌ڵامم دایه‌وه و گوتم به‌ڵێ، به‌ڵام تا ئێسته ئێمه هاوڕا نین له‌سه‌ر كشانه‌وه‌كه‌ی ئۆباما له 2011 له عێراق و جێهێشتنی وڵاته‌كه له نێو ئاڵۆزییه‌كی بێ كۆتایی.\nتره‌مپ وه‌ڵامی دایه‌وه، ئێسته نا ده‌توانین له كاتێكی گونجاو و هه‌ڵوێستی گونجاو تاوتوێی بكه‌م و ئێسته ده‌مه‌وێ داوات لێ بكه‌م كه ببێیته ناو حكوومه‌ته‌كه‌مه‌وه، قبووڵی ده‌كه‌ی ئه‌ی وا نییه؟ منیش پێكه‌نیم و تره‌مپ و مه‌كماستر له شوێنی منه‌وه گوتیان به دڵنیاییه‌وه، تووشی دۆخێكی تری سه‌یر بوومه‌وه، هه‌رچه‌نده زۆر هه‌وڵی ڕاكردن و ڕه‌تكردنه‌وه‌م ده‌دا.\nدوو هه‌فته له ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مه‌ریكابووم و خۆم له داوا زۆره‌كانی تره‌مپ شارده‌وه\nدیداره‌كه‌مان 20 خوله‌كی خایاند و من و مه‌كماستر دواتر ده‌رچووین و پاشان دووباره ستیڤ بانۆن و شۆن سپایسه‌ر و مایك پێنسی جێگری سه‌رۆكم بینی كه زۆر به گه‌رمییه‌وه پێشوازی لێكردم و خۆشحاڵی خۆی پێشان دا و گوتی، من زۆر دڵخۆشم كه تۆ هاتوویته ڕیزمانه‌وه، دواجار سه‌عات سێی دوای نیوه‌ڕۆ كۆشكی سپیم به‌جێهێشت و هه‌ستم ده‌كرد كه له‌و ماوه‌یه به دیواره‌كان هه‌ڵواسرا بووم.\nمن له حكوومه‌ته‌كانی پێشوو زۆر سه‌ردانی كۆشكی سپیم كردووه و گفتوگۆ و كۆبوونه‌وه‌مان له‌گه‌ڵ سه‌رۆك و تیمی ئاسایشی نه‌ته‌وه‌یی و جێگری سه‌رۆك ئه‌نجام داوه، به‌ڵام هه‌ستم ده‌كرد كه ئێسته هه‌موو شتێك گۆڕاوه له جۆری پێوه‌ندی نێوان سه‌رۆك و كارمه‌نده‌كانی كۆشكی سپی، جیا له‌وه‌یش له‌و بڕوایه‌دابووم كه گفتوگۆكانی تره‌مپ و تیمه‌كه‌ی له كۆشكی سپی له‌گه‌ڵ من به‌رده‌وامی ده‌بێ، تا ده‌گه‌ن به‌وه‌ی كه من بچمه ناو حكوومه‌ته‌كه‌مه‌وه، هه‌رچۆنێك بێ من 100 ڕۆژی یه‌كه‌می حكوومه‌ته‌كه تێپه‌ڕی و توانیم هه‌موو هه‌وڵه‌كان بوه‌ستێنم و نه‌چمه ناو حكوومه‌ته‌كه‌وه.\nبه‌ڵام ئه‌وه‌ی هیوام ده‌خواست كه ئه‌و بابه‌ته به هه‌میشه‌یی كۆتایی پێ بێت، پێچه‌وانه ده‌رچوو و جارێكی تر ستیڤ بانۆن و پریبوس پێوه‌ندییان پێوه كردم و دووپاتیان كرده‌وه، كه سه‌رۆك داوام ده‌كات و خۆم بگه‌یه‌نمه كۆشكی سپی، ئه‌مجاره گرفت له نێوان تره‌مپ و مه‌كماستر و تیلرسن دروست ببوو له‌باره‌ی دۆسیه‌ی ئێرانه‌وه به گشتی و به دیارییكراویش ڕێككه‌وتنی ئه‌تۆمی 2015 دۆسیه سه‌ره‌كییه‌كه بوو و ئه‌وان ناكۆك بوون له‌سه‌ر كشانه‌وه‌ی ئه‌مه‌ریكا له ڕێككه‌وتنه‌كه.\nكیسنجه‌ر كێشه‌ی عه‌ره‌ب و ئیسرائیلی پێ چاره‌سه‌ر نه‌كرا و كۆشنه‌ر زۆر به متمانه‌به‌خۆبوونه‌وه بانگه‌شه‌ی چاره‌سه‌ری ڕیشه‌یی ده‌كرد\nمینش بۆچوونی خۆم ده‌ربڕی و دووپاتم له‌وه كرده‌وه كه ڕێككه‌وتنه‌كه سه‌ره‌ڕای باشی له ڕووی تێكسته‌وه، به‌ڵام له ڕووی جێبه‌جێكردنه‌وه هیچ گرنگییه‌كی نییه، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌یش دا ئه‌م ڕێككه‌وتنه هه‌رگیز ئێران سنووردار ناكات، له ڕێگری و ده‌ستوه‌ردانی له كاروباری ناوخۆی وڵاتی ناوچه، به‌ڵكوو ئه‌و له ڕێی به‌رنامه‌ی مووشه‌كی بالیستی و فه‌یله‌قی قودسه‌وه به‌رده‌وام ده‌بێ له پشێوییه‌كان و ئێران خۆیشی بووه‌ته بانكی ناوه‌ندی گرووپه تیرۆریستییه‌كانی ناوچه‌كه.\nهه‌ریه‌ك له تیلرسن و ماتیس و مه‌كماستر ده‌یانه‌وێست تره‌مپ بڕیاری كشانه‌وه نه‌دات، دیداره‌كه له كۆتایی مانگی ئایار/مایۆی 2016 بوو و دواتریش بانۆن و پریبوس داوایان كرد كه من و تره‌مپ و مایك پێنس وێنه بگرین و تره‌مپ له‌كاتی وێنه‌گرتنه دووپاتی كرده‌وه، كه "كارێكی باشه جارێكی تر تۆ ده‌بینمه‌وه". سه‌ره‌ڕای ئه‌و دۆسیانه پرسی فلیپین و هه‌ڕه‌شه‌كانی چینمان له ده‌ریای باشووری چین تاواتوێ كرد، كه هه‌نگاوه‌كانی په‌كین بووه‌ته هه‌ڕه‌شه به‌سه‌ر سه‌روه‌ری وڵاتانی ناوچه‌كه‌وه، تره‌مپ به ده‌نگێكی به‌رزه‌وه ئه‌و هه‌ڵمه‌تی میدیاكارانه بوه‌ستێنن، ریكس تیلرسن لێره‌یه، پێویسته له‌سه‌ری له‌گه‌ڵ جۆن قسه بكات، دوای ئه‌وه‌یش تره‌مپ به‌ره‌و نووسینگه‌ی سپی تایبه‌تی خۆی به‌ڕێكه‌وت و پریبوس گوتی، بۆچوونه‌كانت زۆر مه‌زن بوون و ده‌مانه‌وێ زوو زوو بێیته‌وه لامان.\nداوایان لێكردم وه‌ك نێردراوی تایبه‌تی لیبیا ده‌ستبه‌كاربم، ئه‌مجاره‌یش ڕه‌تم كرده‌وه\nدواتر تره‌مپ جیمس كۆمی به‌ڕێوه‌به‌ری پۆلیسی فیدرالی له‌كار دوورخسته‌وه و له‌گه‌ڵ وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ڕووسیا سێرگی لاڤرۆڤ كۆبووه‌وه، كه من 25 ساڵ به‌ر له ئێسته لاڤرۆڤم ده‌ناسی، من ئه‌وكاته له ئیسرائیل بووم و چاوم به بنیامین نه‌تانیاهۆی سه‌رۆك وه‌زیرانی ئیسرائیل كه‌وت، كه ئه‌میش بۆ یه‌كه‌مجار له سه‌رده‌می جۆرج بۆشه‌وه ناسی و به‌یه‌كه‌وه گفتوگۆمان له‌باره‌ی هه‌ڕه‌شه‌كانی ئێران له ناوچه‌كه كرد.\nله‌وێ نه‌تانیاهۆ باسی له‌وه كرد كه له‌گه‌ڵ كۆشكی سپی له گفتوگۆن و دۆسیه‌ی چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌كانمان له‌گه‌ڵ فه‌ڵه‌ستین به جارید كۆشنه‌ره‌وه سپێردراوه و كاری له‌سه‌ر ده‌كات، باسی له‌وه‌یش كرد كه كۆشنه‌ر زۆر دڵنیایه له‌وه‌ی كه ده‌توانێ كێشه‌كه به‌شێوه‌یه‌كی ڕیشه‌یی چاك بكات، له‌وكاته بیرم كرده‌وه، كه كۆشنه‌ر ئه‌و هه‌موو دڵنیایییه‌ی له كوێ بوو، كه كێشه‌یه‌ك له ڕیشه‌وه چاره‌سه‌ر بكات، كه هینری كیسنجه‌ریش پێی چاره‌سه‌ر نه‌كراوه.\nكاتێك گه‌ڕامه‌وه جارێكی تر تره‌مپم له كۆشكی سپی بینی و ئه‌وكاته بڕیاری دا بوو كه ئه‌مه‌ریكا له ڕێككه‌وتنی پاریس ده‌شكێته‌وه، كه تایبه‌ت بوو به گۆڕانكارییه‌كانی كه‌شوهه‌وای گۆی زه‌وی، من به‌ر له‌وه‌ی بچمه كۆشكی سپی وێنه‌یه‌كی كۆپیكراوی وتارێكی خۆم كه هی ساڵی 2000 بوو برد و له‌وێ ڕاده‌ستی تره‌مپم كرد، كه ناونیشانه‌ی ئه‌وه بوو " ئایا پێویسته حوكمی جیهان و كێشه‌كانی جیهان به ڕژدی وه‌ربگرین؟" له گۆڤاری شیكاگۆی تایبه‌ت به یاسای نێوده‌وڵه‌تی بڵاوكرابووه‌وه، باوه‌ڕه‌م به‌وه نه‌بوو تره‌مپ ده‌یخوێنێته‌وه، به‌ڵكوو ده‌مه‌ویست بیری بێنمه‌وه كه ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مه‌ریكا بپارێزێت.\nجیا له‌وه‌یش باسی ململانێی عه‌ره‌ب و ئیسرائیلمان كرد و من پشتیوانی گواستنه‌وه‌ی باڵوێزخانه‌ی ئه‌مه‌ریكا بووم بۆ قودس و دداننانی وه‌ك پایته‌ختی ئیسرائیل، له‌باره‌ی ئێرانه‌وه‌یش كه تره‌مپ زۆر نیگه‌رانی بوو، دووپاتم كرده‌وه كه نابێ بژاره‌ی وه‌شاندنی گورزی سه‌ربازی له‌یاد بكه‌ن و پێویسته به‌مشێوه‌یه فشار له‌سه‌ر ئایه‌توڵاكان دروست بكرێ، تره‌مپ گوتی من به‌وانه ڕازیم له‌گه‌ڵ تیلرسن قسه بكه‌ن و منیش گوتم چه‌ند مانگێكه گفتوگۆمان نه‌كردووه، پاش چه‌ند هه‌فته‌یه‌ك تیلرسن پێوه‌ندی پێوه‌كردم و داوای لێكردم وه‌ك نێردراوی ئه‌مه‌ریكا بۆ كاروباری لیبیا له وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه كار بكه‌م، به‌ڵام من ڕه‌تم كرده‌وه.


بانكی جیهانی، ئاسایشی خۆراك بەمجۆرە سەیر دەكات: (دەستڕاگەیشتنی تەواوی هاووڵاتیان لە هەموو كاتێكدا بە خۆراكی پێویست بۆ هەبوونی ژیانێكی تەندروست).\nئەم دەستڕاگەیشتنە بە خۆراك وەك لێكۆڵینەوەكان دەری دەخەن ئێستا بەرەو مەترسی دەچێت. زۆربوونی ژمارەی دانیشتوان و هاوكات گەشەی ئابووری وڵاتانی گەشەسەندوو لە چەند دەیەی داهاتوودا دەبێتە هۆكاری خواستی زیاتر لەسەر خۆراك، بەمەش داواكاری خۆراك نەك زیاد دەبێت، بەڵكو لە لایەنی چۆنییەتیەوە دووچاری گۆڕانكاری ریشەیی دەبێت كە یەكێك لەو پرسانە پرسی گرانی خۆراكە.\nبەشێوەیەكی گشتی گەشە و مانەوەی خۆراك لە جیهاندا پەیوەستە بە گەشەی كشتوكاڵییەوە، بەڵام هەر ئەم هۆكارە ئێستا وایكردووە مەترسی دروست بێت، چونكە، تێكدانی ژینگە، گۆڕانكارییەكانی ئاو و هەوا، كەمی باران، بەرزبوونەوەی نرخی سوتەمەنی، لەو هۆكارانەن كە پاشەكشە بە پرسی گەشەی كشتوكاڵی دەكەن.\nلە وڵاتانی خۆرهەڵاتی ناوەڕاست، بەتایبەت ئەو وڵاتانەی كە چەندین ساڵە رووبەڕووی شەڕ و ئاڵۆزی ناوخۆیی بوونەتەوە، ئەم پرسە بۆ ئەوان جددیترە، لە عیراق كە دانیشتوانەكەی لە دۆخی شەڕی چەند ساڵەدا بوون لەگەڵ تیرۆر و هاوكات ناكۆكی سیاسی نێوان لایەنەكان پەكی پڕۆسەی سیاسیی ئەو ولاتەیان خستووە، دۆخێكی ناهەموار لەو رووەوە هاتۆتە ئاراوە، بەپێی راپۆرتێكی بەرنامەی خۆراكی نەتەوەیەكگرتووەكان، لە ساڵی 2020 نزیكەی سێ ملیۆن كەس دەستگەیشتنیان بە خۆراك لە مەترسیدایە و خۆراكی پێویستیان نییە، بەو مانایەی سفرەی هاووڵاتیانی عیراق رووی لە بچووك بوونەوەیە لە كاتێكدا كە ئەو وڵاتە زیاتر لە ٪90ی داهاتی ساڵانەی لەسەر فرۆشی نەوتە و یەكێكە لە وڵاتە دەوڵەمەندەكانە لە رووی داهاتەوە.\nئەم دۆخە لە عیراق و هەرێمی كوردستان، ئەمساڵ جیاوازتریش دەبێت، بە جۆرێك هۆكارەكانی كەشوهەوا، كەمبوونەوەی بەرچاوی سەرچاوەكانی ئاو، كەمی باران، بەرزبوونەوەی زیاتری پلەی گەرمی، كەمی پشتیوانی بەغدا و هەرێم لە كەرتی كشتوكاڵی، دابەزینی نرخی دراوی عیراقی و زیادبوونی خواست لەسەر كاڵای هاوردە لە دەرەوە، لەو هۆكارانەی كە كاریگەرییەكی زۆریان بەسەر ئاسایشی خۆراكی هاووڵاتیانەوە دەبێت.\nكەواتە، ئایا بەڕاستی لە چەند ساڵی داهاتوو، عیراق و هەرێم دەبێت خۆیان بۆ قەیرانێكی لەو جۆرە ئامادە بكەن؟. وەڵامەكەی بەڵێیە؟.\nخراپیی و پشتیوانی نەكردنی كەرت كشتوكاڵ لە عیراق بەگشتی و پشت نەبەستن بە بەرهەمی ناوخۆیی بە ئەگەری زۆر ئەم وڵاتە لە چەند ساڵی داهاتوودا رووبەڕووی قەیرانی ئاسایشی خۆراك دەكاتەوە. جگە لە لاوازی كەرتی كشتوكاڵی، ئێستا داڕمانی نرخی دنیار بەرامبەر بە دۆلار و هاوردەكردنی كاڵای زیاتر لە دەرەوەی وڵات، گرانییەكی زۆری لە بازاڕدا بەدیهێناوە، ئەم گرانییە بەراورد بە داهاتی مانگانەی هاووڵاتیانی عیراق جیاوازییەكی زۆری بەدیهێناوە و كاریكردۆتە سەر بچووكبوونەوەی سفرەكان.\nوێڕای بوونی ئەو مەترسییە لەسەر ئاسایشی خۆراك لە عیراق و هەرێمی كوردستان، بەڵام وەك بەرپرسان ئاماژەی پێدەكەن، هیچ لێكۆڵینەوە و بەدواداچوونێك لە لایەن حكومەتەوە نییە لەبارەی مەترسییەكانی قەیرانی خۆراك لە وڵاتدا. بەتایبەت كە ئێستا ئاماژە سەرەتاییەكانی ئەم قەیرانە بەڕوونی دیارن.


بەهۆی هێرشە مووشەکییەکەی سەر هەولێر، ئەمریکا بازرگانێکی ئێرانی سزا دا – Peshmergekan\nوەزارەتی گەنجینەی ئەمریکا لە راگەیێندراوێکدا دەڵێت، لە بەرامبەر هێرشە مووشەکییە بالیستییەکەی 13ی ئەم مانگەی ئێران بۆ سەر هەولێر، هێرشی مووشەکی حووسییەکان بۆ سەر کۆمپانیای ئارامکۆی سعودیە، کە بە گوتەی خۆی بە “پاڵپشتیی ئێران کراوە”، هەروەها هێرشەکانی دیکەی حووسییەکان بۆ سەر سعودیە و ئیمارات، محەممەد عەلی حوسێنی و تۆڕی کۆماپانیاکانی خستووەتە لیستی سزاکانی.\nوەزارەتی گەنجینەی ئەمریکا باس لەوە دەکات، محەممەد عەلی حوسێنی و گرووپی کۆمپانیاکانی تۆمەتبارن بە دابینکردنی کەرەستەی دروستکردنی مووشەک بۆ پڕۆگرامی مووشەکی بالیستیی سوپای پاسدارانی ئێران.\nبەگوێرەی وەزارەتی گەنجینەی ئەمریکا، محەممەد عەلی حوسێنی تۆڕێک کۆمپانیای لە خزمەتی بەرنامەی مووشەکی بالیستیی ئێراندا بەکارهێناوە، لە نێویشیاندا کۆمپانیای جێستار سەنعات دێلیجان و کۆمپانیای سینا دێلیجان.\nدەشڵێت: “حوسێنی خودی خۆی بەشداربووە لە کۆبوونەوەی ئاست باڵا و لەگەڵ بەرپرسارنی باڵای نێو سوپای پاسدارانی ئێران هاتووچۆی کردووە، هەروەها وەکو بەڕێوەبەری کۆمپانیای سینا دێلیجان، بە بەکارهێنانی بەڵگەنامەی ساختە، ئامێری ئامادەکردنی لاستیکی نیتریلی لە چینەوە هێناوە” بۆ ئەوەی لە پڕۆگرامی مووشەکی بالیستیی ئێراندا بەکاربهێنرێت.\nسەپاندنی سزاکان سڕکردنی سامان و قەدخەکردنی پێدانی ڤیزای ئەمریکی و قەدەخەکردنی مامەڵە داراییەکان لەگەڵ ئەو کەسایەتیی و کۆمپانیایانە دەگرێتەوە.\nلە هێرشەکەی 13ی ئاداردا بۆ سەر هەولێر، ماڵی شێخ باز بەرزنجی، بەڕێوەبەری جێبەجێکاری کار گرووپ، بە مووشەکی بالیستی کرایە ئامانج. دواتر سوپاى پاسداران بەرپرسیارێتیى لەو ھێرشە راگەیاند.\nئه‌مڕۆ چوارشه‌ممه، 30ـی ئاداری 2022، نێچيرڤان بارزانى، سه‌رۆكى هه‌رێمى كوردستان لە رێگەی ماتیو تولەر، باڵیۆزی ئەمریکاوە لە عێراق نامه‌يه‌كى جۆ بايدنی سەرۆکی ئەمریکای پێگەیشت، کە تێیدا سەرکۆنەی هێرشە مووشەکییەکە دەکات.\nبەگوێرەی سەرۆکایەتیی هەرێمی کوردستان: “له نامه‌كه‌يدا جۆ بايدن جه‌ختى كردووەته‌وه کە هه‌رێمى كوردستان هاوبه‌شێكى گرنگى ئه‌مريكايه و پابه‌نديى به‌رده‌وام و دوورمه‌وداى وڵاته‌كه‌ى به ئارامى و سه‌قامگيريى عێراق و هه‌رێمى كوردستان ده‌ربڕيوه.”\nبەرپرسانی هەرێمی کوردستان، عێراق و تورکیاش پێشتر ئاماژەیان بەوە کردووە کە پلانی هەرێمی کوردستان بۆ هەناردەکردنی گازی سرووشتی بۆ تورکیا و ئەوروپا، یەکێک بووە لە پاڵنەرەکانی هێرشەکەی ئێران بۆ سەر هەولێر.\nرۆژی سێشەممە، 29ی ئادار، مەسرور بارزانی سەرۆکوەزیرانی هەرێمی کوردستان، لە کۆڕبەندی لووتکەی حکومەتەکانی جیهان لە شاری دووبەیی ئیمارات باسی لەوە کرد، پەیوەندیی بە پێکهێنانى حکومەتى نوێى عێراق و پرسی بەرهەمهێنانى وزەوە هەبووە لە هەرێمی کوردستان، داواى کرد لێکۆڵینەویەکى نێودەوڵەتى لەو رووداوە بکرێت و لایەنى ئێرانیش سەردانى ئەو شوێنە بکەن، کە بۆردوومانیان کردووە.\nهاوکات 25ی ئەم مانگە، دامەزراوە نەوتییەکانی کۆمپانیای ئارامکۆی سعودیەش کەوتە بەر هێرشی مووشەکیی حووسییەکانی یەمەن، کە لە لایەن ئێرانەوە پاڵپشتی دەکرێن.\nحوسیەکان رایانگەیاند، رۆژی هەینی ژماریەک هێرشیان کردووەتە سەر دامەزراوە نەوتییەکانی سعودیە. هاوپەیمانی عەرەبی بە سەرکردایەتیی سعودیەش گوتی کە وێستگەی دابەشکردنی بەرهەمە پتڕۆکیمیاییەکانی کۆمپانیای ئارامکۆ لە جەددە بەر هێرش کەوتووە و دوو کۆگای گەورە گڕیانگرتووە، بێ ئەوەی زیانی گیانی لێ بکەوێتەوە.\nسەپاندنی ئەم سزایە نوێیانە بۆ سەر ئەو بازرگانە ئێرانییە لە کاتێکدایە کە گفتوگۆکانی نوێکردنەوەی رێککەوتنی ئەتۆمی لە ڤیەننا وەستاون. بەرپرسێکی ئەمریکی کە نەیویستووە ناوی ئاشکرا بكرێت، بە ئاژانسی هەواڵی رۆیتەرزی گوتووە، سەپاندنی سزاکان پەیوەندیی بە هەوڵەکانی نوێکردنەوەی رێککەوتنی ئەتۆمییەوە نییە.\nهاوکات برایان نێلسن، یاریدەدەری وەزیری گەنجینەی ئەمریکا بۆ هەواڵگریی دارایی و بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر، لە راگەیێندراوێکدا دەڵێت: “لە کاتێکدا کە ئەمریکا بەردەوامە لە هەوڵدان بۆ ئەوەی ئێران بگەڕێنێتەوە سەر پابەندبوونی تەواو بە رێککەوتنی ئەتۆمی، ئێمە دوودڵ نابین لە بەئامانجکردنی ئەو کەسانەی پاڵپشتیی پڕۆگرامی بالیستیی ئێران دەکەن.”\nگفتوگۆ ناڕاستەوخۆکانی ئێران و ئەمریکا لە سەرەتای مانگی ئادار لە گەیشتن بە رێککەوتن نزیکبوو، بەڵام دواتر رووسیا کە لایەنێکی سەرەکیی نێو رێککەوتنەکەیە، لە بەرامبەر رازیبوون بە مەرجەکانی رۆژئاوا کە بڕیاربوو بخرێنە نێو رێککەوتننامە نوێیەکە، داوای کرد گەرەنتیی گەورەی پێبدرێت و ئەو سزایانەی لە دوای هێرشەکەی بۆ سەر ئۆکراینا، لەسەری کەمبکرێنەوە.\nبەڵام دیپلۆماتە بەشداربووەکانی دانوستاندنەکانی ڤیەننا باس لەوە دەکەن، رووسیا وا دەردەکەوێت کە داواکارییەکانی کەمکردبنەوە و تەنیا ئەوانەی هێشتبنەوە کە پەیوەندییان بە بابەتی رێککەوتنی ئەتۆمییەوە هەیە، بەوەش ژمارەیەکی کەمی پرسەکان ماونەتەوە کە دەبێت واشنتن و تاران لە سەریان رێکبکەون.


پۆلیسی هه‌ڵه‌بجه ئاماری رووداوه‌كانی 2018 راده‌گه‌یه‌نێت\n1/3/2019 5:19:57 PM 119 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nبه‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی پۆلیسی پارێزگای هه‌ڵه‌بجه ئاماری رووداوه‌كانی ساڵی 2018ی سنووری پارێزگاكه ئاشكراكرد و رایگه‌یاند، ته‌نیا سێ تاوانی كوشتن و حاڵه‌تێكی خۆكوشتن تۆماركراون.\nرائید به‌رزان عوسمان، وته‌بێژی پۆلیسی هه‌ڵه‌بجه ئه‌مڕۆ پێنج شه‌ممه له‌كۆنگره‌یه‌كی رۆژنامه‌وانیدا رایگه‌یاند: له ساڵی 2018 دا ته‌نها سێ حاڵه‌تی كوشتن و یه‌ك رووداوی خۆكوشتن له سنووری پارێزگای هه‌ڵه‌بجه تۆماركراوه.\nوتیشی: به‌راورد به ساڵی رابردوو خۆشبه‌ختانه تاوانه‌كان له سنووری پارێزگای هه‌ڵه‌بجه كه‌میان كردووه، له‌وانه‌ش شه‌ڕكردن، دزیكردن و كوشتن ئه‌و رووداواونه‌ی لێكۆڵینه‌وه‌یان تێدا كراوه گه‌یشتووه‌ته هه‌زار و یه‌ك حاڵه‌ت.\nسه‌باره‌ت به كۆی ئه‌و تۆمه‌تبارانه‌ی له سنووری پارێزگای هه‌ڵه‌بجه له‌سه‌ر تاوانی جۆراجۆر له ماوه‌ی ئه‌مساڵدا ده‌ستگیر كراون به‌رزان عوسمان رایگه‌یاند: 606 كه‌س ده‌ستگیر كراون له‌و ژماره‌یه‌ش 569 كه‌سیان پیاون و 13 كه‌سیشیان ژنن، 24 كه‌سی تریشیان نه‌وجه‌وانن.\nهاوكات وته‌بێژی پۆلیسی هه‌ڵه‌بجه ئاماژه به‌وه‌شكرد، له ماوه‌ی ساڵی 2018 دا ده‌ستبه‌سه‌ر 52 چه‌كی جۆراوجۆردا گیراوه كه 21 كڵاشینكۆف، 11 تاپڕ، 11 ده‌مانچه، 3 ده‌مانچه‌ی توركی، 4 سه‌مینۆف، یه‌ك بادی و یه‌ك ویزه. بوون.


سلێمانی.. ژیانی خێزانێكی پێنج كه‌سی له مه‌ترسی ته‌ندروستی ڕزگار كرا\n:: AM:10:30:19/07/2019 \nبه‌هۆی كه‌مده‌رامه‌تی و بێهێزی، ژیانی خێزانێكی پێنج كه‌سی له ماڵه‌كه‌ی خۆیاندا له مه‌ترسیدا بوو، ئه‌وه‌ی ماڵه‌كه‌یان ببووه زبڵخانه‌یه‌ك و ته‌واوی پاشماوه و سووتاویه‌كان له‌وێ كۆكرابوونه‌وه، به‌ڵام به‌ده‌مه‌وه‌چوونی چاودێری كۆمه‌ڵایه‌تی سلێمانی ژیانیانی ڕزگار كرد.\nئه‌مڕۆ هه‌ینی 19ی ته‌مووز، عومه‌ر گوڵپی به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی چاودێری و گه‌شه‌پێدانی كۆمه‌ڵایه‌تی له پارێزگای سلێمانی، به "وشه"ی راگه‌یاند: دوای ئاگاداركردنه‌وه له دۆخی خراپی خێزانێك، به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیمان سه‌ردانی ماڵه‌كه‌یان كرد و له نزیكه‌وه ئاگاداربوون له دۆخ و ژیانی ڕۆژانه‌ی ئه‌و خێزانه، له‌گه‌ڵ نزیكبوونه‌وه له ماڵه‌كه بۆنێكی ناخۆش به ئاستی خنكێنه‌ر قوڕگتی ده‌گرت و هه‌ناسه‌ت توند ده‌بوو.\nبه‌پێی قسه‌كانی گوڵپی، ماڵه‌كه ببووه شوێنی زبڵ و خاشاك و پیسی و پاشماوه‌كان، به جۆرێك زیاتر له حاویه‌یه‌كی خۆڵ ده‌چوو ته‌واوی ئامێر و كه‌لوپه‌له‌كان له‌به‌ر پیسایی دیار نه‌بوون، ئه‌و بۆن و پاشماوه ببوو به هه‌ڕه‌شه‌ی جدی بۆ سه‌ر ژیانی ئه‌و خێزانه پێنج كه‌سیه و هیچ توانای ئه‌وه‌شیان نه‌بوو شوێنی خۆیان پاك بكه‌نه‌وه.\nزیاتر گوتی: به‌پێی راپۆرته پزیكشیه‌كان كه بۆیان كرابوو، ئه‌گه‌ر به زووترین كات فریای ئه‌و خێزانه نه‌كه‌وتاباین ئه‌وا پزیشك ئاگاداری كردبوونه‌وه كه له‌ماوه‌ی ته‌نها سێ هه‌فته‌ی تر ژیانیان ده‌كه‌وێته مه‌ترسیه‌وه و یه‌كێك له خێزانه‌كه به‌هۆی ئه‌و دۆخه‌ی ناو ماڵه‌كه گیانی له ده‌ست ده‌دات.\nهه‌رگیز حاڵه‌تی له‌و جۆره‌ی تر له رابردوو بوونی نه‌بوو، توێژه‌ره‌كانمان زیاتر له 30 ساڵه كار له بواره‌كه ده‌كه‌ن، به‌ڵام یه‌كه‌مجار بوو شتی له‌و جۆره بێته ڕێیان، دواتر به هه‌وڵ و ماندووبوونی كارمه‌ند و به هاوكاری هاوڵاتییان توانرا له ماوه‌ی 40 رۆژدا كێشه‌كه‌یان بۆ چاره‌سه‌ر بكرێت و ئێستا له دۆخێكی باشدان. گوڵپی وای گوت.\nتەرمی ژنێکی 17 ساڵ دۆزرایەوە


ئامادەکردنی: چیا عەباس\nئەم نوسینە باس لە رۆڵی ئەمریکا لە ناوچەی رۆژهەڵاتی ناوەراست و کەنداو دەکات، پشتئەستور بە چەندین توێژینەوە و نوسین و شێکردنەوە دامرشتوە.\nسەرەتا گرنگە چاوێک بە مێژوی ئەمریکا لە ناوچەکەدا بخشێنینەوە، دواتر بێینە سەر باسی کورد و ئەمریکا. ئەم سەرەتایە پێویستە تا بەرچاومان رون بێت دەرباری ئەو دۆخ و گۆرانکاری و دەروازانەی کە ئەمریکا لە رێگەیانەوە دەستی بە مامەڵەکردن لە گەڵ وڵات و هێزەکانی ناوچەکە، بە کوردیشەوە، کردوە.\nزۆربەی پسپۆر و توێژەر و چاوێداران کۆکن لە سەر ئەوەی سیاسەتی ئەمریکا لە رۆژهەڵاتی ناوەراست ماوەیەکی درێژە لە سەر چەند کۆڵەکەی بنەرەتی دارێژراوە:\n١- پاراستنی ئاسایشی ئیسرائیل و دۆستە باوەرپێکراوەکانی ئەمریکا لە ناوچەکە،\n٢- پاراستنی بازاری نەوت و گواستنەوەی،\n٣- جەنگی دژ بە تێرۆریزم،\n٤- رێگری لە هەژمونی ئێران و هەوڵەکانی بۆ بەدەستهێنانی چەکی ئەتۆمی،\n٥- باس لە مافەکانی مرۆڤ و پرۆسەی دیموکراسی ناوچەکەش دەکرێت.\nلە سەردەمی حومکرانی ترەمپ شتێکی ئەوتۆ لەو سیاسەتە نەگۆڕاوە، تەنها ئەوە نەبێت ترەمپ بەو شێوازەی خۆی پێی باشە بەرێوەی دەبات، بۆ نمونە: ئایا کشانەوەی ئەمریکا لە رێککەوتنی ئەتۆمی ئێران ناچار دەکات بە تەسلیم بون لە کاتێکدا ئێران نفوزی لە ناوچەکە زیادی کردوە. نمونەیەکی تر زاواکەی ترەمپ Jared Kushner نوێنەری تایبەتی خەزوریەتی بۆ بەدیهێنانی ئاشتی نێوان ئیسرائیل و فەلەستینیەکان، تا ئێستا هیچ هەنگاوێکی جدی نەناوە و گواستنەوەی باڵیۆزخانەی ئەمریکا بۆ قودس رۆڵی ئەمریکای وەک نێوەندگیر لاواز کردوە.\nهەڵوێست و کارە ناجێگیرەکانی بەرامبەر تورکیا و کورد بە گشتی.... تاد.\nئاوردانەوەیەک لە مێژو\nلە مێژە رۆژهەڵاتی ناوەراست لە گەڵ تورکیا و ئێران و ئەفغانستان لە رۆژهەڵاتەوە ناوچەیەکە ناسراوە بە توندوتیژی و کێشەکانی سنور و ئاین و مەزهەب و شەری خێلەکی. ئیسرائیل کە دەکەوێتە سنوری رۆژئاوای ئەو ناوچەیە بە هۆی چەند هۆکارێکەوە ناچارە گەمەکەرێکی سەرەکی ناوچەکە بێت.\nمانەوەی ئیسرائیڵ لە بنەرەتدا ئەرکی خۆیەتی بەڵام ئەمریکاش رۆڵی بەرچاوی هەیە، ئیسرائیڵ بۆ ئەمریکا وڵاتێکی زۆر گرنگە لە گەمەکانی هێزە زلهێزەکانی دنیا لە ناوچەکە، بە تایبەت لە ساڵانی دواییدا روسیا توانیویەتی پێگەی ستراتیژی لە ناوچەی رۆژهەڵاتی ناوەراست بەدەست بهێنێت.\nواقیعێک لە ناوچەکە بۆتە خەسلەتێکی جێگیر و هۆکارێکی بنەرەتی ئاڵۆزی، ئەویش باڵانسی زلهێزەکانی دنیا لە رۆژهەڵاتی ناوەراست بەردەوام لە گۆراندابوە،\nدوای تێکشكاندنی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی ئینگلیز و فەرەنسیەکان باڵادەست بون، لە گەڵ دروستبونی دەوڵەتی ئیسرائیڵ و ئەو کێشە و و قەیرانانەی لێی کەوتنەوە پێگەی بەریتانیا، سەرەرای ئەوەی رۆڵی گرنگی لە دروستکردنی ئیسرائیڵدا هەبو، لاواز بو. پاش لاوازبونی بەریتانیا و فەرەنسا پێگەی ئەمریکا رو لە هەڵکشاندن بو.\nدەوڵەمەندیی ناوچەکە هۆکارێکی گرنگ بو کە ئەمریکا هاوپەیمانی لە گەڵ سیستەمە موحافزکار و ستەمکارەکانی ناوچەکە، وەک سعودیە و پاشکۆکانی، ببەستێت. لە ئێستادا ئەم هاوپەیمانیە بەهۆی گۆرانکاریەکان لە نێوان وڵاتانی عەرەب کەلێنی بەرچاوی پێوە دیارە. کێشەکانی شیعە و سوننە کە شەری یەکتر دەکەن، وەک ئەوەی عبادەی یەک خوا نەکەن، رۆڵیکی لەو هاوکێشەیەدا هەیە.\nتا ئەم چرکەیەش هێزێک دەرنەکەوتوە توانیبێتی ئەو ئاڵۆزی و شەر و مەرافانە هێور کاتەوە و دەرفەتەکان بۆ ئاشتی زیاتر برەخسێنێت.\nلە سەردەمەکانی شەری سارد و تەوافقی نێوان یەکێتی سۆڤیەت و ئەمریکا بەشێک لە ئاڵۆزی و گرفت و شەرەکانی ناوچەکە رەنگدانەوەی رکابەری و ململانێکانی ئەو دو زلهێزە بون.\nئەوەی لە ماوەی دواییدا رویداوە و وا بەرچاو دەکەوێت کە ئەمریکا لە رۆژهەڵاتی ناوەراست خەریکی کشانەوەیە. سەرۆکی ئەمریکا، ترەمپ، لەو باوەرەدایە کە دەبێت بەرژەوەندیەکانی ئەمریکا بە رادەی سەرەکی لە تێرامانێکی ناشیۆنالیزمەوە ببینرێت، ئەمریکا لە پلەی یەکەمدا دروشمە ناودارەکەی ترەمپە.\nدوای شەری دوەمی جیهان هەمو سەرۆکەکانی ئەمریکا تێرامانی فراوانی نێودەوڵەتیان هەبوە، پێیان وابوە کە رۆڵێکی بنەرەتی ئەمریکا بریتیە لەوەی دنیا بەرەو خۆشگوزەرانی و ئارامی ببات، هەرچەندە بەرژەوەندی سەرمایەداری رۆڵی بەرچاوی لە دارشتنی ئەم ئەم دیدگایەدا هەبوە، بەڵام ناشێت ئەوە بەرچاو نەگرین کە ئەمریکا وەک زەمینەخۆشکەر و پارێزەری دیموکراسیش بینراوە، بێگومان رکابەریکردنی توندی کۆمینیزمیش رۆڵی لەو تێرامانەدا هەبوە، تایبەت ئەمریکا دوای روخاندنی دیواری بەرلین لە ١٩٨٨ خۆی بە براوە دەبینی.\nئەمریکا و کەنداو\nCharles Cogan بەرپرسی بەشی رۆژهەڵاتەن ناوەراستی CIA لە کۆتایی هەفتاکان و سەرەتای هەشتاکانی سەدەی رابوردو دەڵێت: " پێموایە بۆ ئەمریکا ئارامی ناوچەکە گرنگە چونکە هەر تێكچونێک کاریگەری لە سەر رۆلی ئەمریکا وەک تاکە زلهێزی دنیا دەبێت". هەرچەندە کەنداو سەرچاوەیەکی گەورەی سامانی سروشتی وزەیە هاوکات بۆ ئەمریکا ئاسایش و بەردەوامی گواستنەوەی نەوتیش زۆر گرنگە، هەروەها بە هۆی کاریگەری بەهێزی لۆبی جولەکە لە واشنتۆن ئاسایشی ئیسرائیڵیش بۆ ئەمریکا پرسێکی زۆر بنەرەتیە. بەم هۆیانەوە ئەمریکا رۆڵێکی گرنگی لە رۆژهەڵاتی ناوەراست و کەنداو و ناوچەی دەوربەری کەنداو پەیداکردوە و کەنداو بە بەشێکی گرنگ بۆ مانەوەی بەهێزی خۆی دەزانێت.\nجیمی کارتەر لە دوا ساڵی سەرۆکایەتیدا لە پەیامی ساڵی نوێدا گوتی: " هەر هێرشێکی هێزێکی بیانی بەمەبەستی کۆنترۆڵکردنی کەنداوی فارسی وەک هێرش بۆ سەر بەرژەوەندیە بنەرەتیەکانی ئەمریکا دەبینرێت، هێرشێکی لەو جۆرە بە هەمو شێوازێک بە سەربازیشەوە وەڵامی دەدرێتەوە".\nشەری سارد لە رۆژهەڵاتی ناوەراست\nلە دیسەمبەری ١٩٧٩ یەکێتی سۆڤیەت بۆ بە دەنگەوەهاتنی حکومەتی کۆمینیستی کابوڵ ئەفغانستانی داگیرکرد. سۆڤیەت خولیای کشاندن بو بۆ کەنداو، ئەمریکاش ترسی هەبو سوڤیەت بگاتە مینایەکی بێ بەستەڵەکی سەهۆڵ و هەروەها سەرچاوە زۆرەکانی نەوتیش لەو ناوچەیەدان. نێوان کەنداو و ئەفغانستان ئێران لەمپەرێکی ئەو خەونەی سۆڤیەت بو.\nلە هەفتاکان سۆڤیەت پێگەی لاواز بوبو، مردنی جمال عبدالناصر لە ١٩٧٠ مانای کۆتایی بە رۆڵی دۆمینانتی میسر لە جیهانی عەرەبیدا کە پێشتر مەترسیەکی جدی بو لە سەر پێگە و نفوزی سعودیە. بەرە بەرە نفوزی سعودیە رو لە هەڵکشاندن بو، تایبەت کە یاسر عەرەفات وەک موحافزکارێکی سەر بە سعودیە سەرکردایەتی رێکخراوی رزگاری فەلەستینی دەکرد، نفوزی میسر تا دەهات کەمتر دەبو. جیهانی عەرەبی لە ئەرزی واقیعدا بەسەر دو بەرەدا نێوان دو زلهێزەکەی دنیا رو لە دابەشبون بو، ئەمریکا باڵادەست بو هەوڵی زۆریشی دا کە باڵانس رابگرێت بۆ پاراستنی ئارامی. لەو سەردەمەدا و تا ئێستاش ئەمریکا هەوڵی داوە و دەیدات بۆ دۆستایەتی لە گەڵ وڵاتە عەرەبە میانرەوەکان، وەک سعودیە و ئوردون و میسر و هاوکاتیش پاڵپشتێکی بەهێزی ئیسرائیل بێت.\nلە ١٩٦٨ بەعس لە عێراق بە کودەتای سەربازی حوکمی گرتە دەست، لە ١٩٧٢ عێراق و یەکێتی سۆڤیەت موعاهەدەی دۆستایەتی و هاریکاریان بۆ ١٥ ساڵ بەست.\nلە مێژەوە عێراق و ئێران کێشەی شەتی عەرەب و چەند دورگەیەکیان لە کەنداو هەبو. شۆرشی کورد باری حکومەتی عێراقی زۆر قورس کردبو، لە کۆبونەوەی ئۆپێک لە جەزائیر لە ئازاری ١٩٧٥ شای ئێران و سەدام حسێن، بە ئاگایی ئەمریکا و کارئاسانیکردنیش، رێککەوتن. ئەمریکا و ئێران پشتیان لە کورد کرد و شۆرشی ئەیلول توشی شکست بو و ئێرانیش شەتی عەرەبی دەسکەوت.\nئێران و ئەمریکا پەیوەندی توند و تۆکمەیان هەبو، رێکەوتنی ساڵی ١٩٥٨ نێوان هەر دو وڵات پێگەی زۆر تایبەتی بە ئەمریکا بەخشیبو. شەری ١٩٦٧ نێوان عەرەب و ئیسرائیڵ پەیوەندیەکانی وڵاتانی عەرەبی لە گەڵ ئەمریکا خراپتر کرد و شا لەمە سودمەند بو. دۆکترێنە بە ناوبانگەکەی نیکسۆن کە ئێران پۆلیسی ناوچەکەیە پێگەی شای لە ناوچەکە زۆر بەهێز کرد.\nشا لە خۆی بایی بوبو، لەو باوەرەدا بو بە هۆی پشتگیری ئەمریکا و رێگری وڵاتەکەی لە تەشەنەکردنی کۆمینیزم لە یەکێتی سۆڤیەتەوە بوە بە یەکێک لە سەرکردە گرنگەکانی دنیا، بێباک بو لە بەرامبەر یاخیبون و نارەزایی ناوخۆ، لە ئاکامدا ساڵی ١٩٧٩ بە رابەرایەتی خومەینی شۆرشی ئیسلامی سەرکەوت و شا هەڵهات بۆ دەرەوەی وڵات و لە ماوەیەکی کورتدا وەفاتی کرد.\nئەمریکا هاوپەیمانێکی باوەرپێکراوی لە دەستدا، ئێران لە فەوزایەکدا دەگوزەرا، بە هەڵسەنگاندنی Cogan CIA ی لە کۆی گشتی ئەو روداوە خێرانەدا سەرسام بو، وەک شۆرشی ئیسلامی ئێران و لە دەستدانی چەن پۆستی راداری ئەمریکی لە ئێران کە بۆ چاودێری سۆڤیەت دانرابون، چەسپاندنی رژێمێکی کۆمینیست لە ئەفغانستان و لە کۆتایی ١٩٧٩ داگیرکردنی لە لایەن روسیاوە.\nلەو گێژاوەدا پاکستان داوا لە ئەمریکا دەکات بەیەکەوە دژ بە حکومەتی نوێی ئەفغناستان بوەستنەوە، بە وتەی کۆگان: ئەمە دەرفەتێک بو پاش پشتگیری روسیا بۆ ڤێتنامی باکور وا بکەین روسیا لە ئەفغانستان نرخێکی باش بدات.\nزیادە بۆ ئەمەش پرسیارێک لای ئەمریکا سەری هەڵدابو: ئایا عێراق پاش نەمانی شا وڵاتێکی گونجاوە شوێنی ئەو بگرێتەوە و لە بەرژەوەندی رۆژئاوا کاربکات؟ بەڵام ئەمریکا هیچکات باوەری بە رۆڵی عێراق لەو روەوە نەبوە.\nئەمریکا هەوڵی میانرەوی عێراقی دەدا و هاوکات پشتئەستور بو بە سعودیە، میسر و ئوردون وەک کۆڵەکەکانی ئارامی ناوچەکە.\nشۆرشی ئێران سنوری ئێرانی بەزاند، لە وڵاتانی دەوروبەری ئێران تەنها عێراق زۆرینەیەکی شیعەی هەیە، چەکدارەکانی ئێران گەیشتبونە کەنارەکانی چەند وڵاتێکی عەرەبی و کێشەیان بۆ دروست دەکردن، بەرە بەرە عەرەب و ئەمریکا دەرکیان بە مەترسیەکانی بڵاوبونەوەی ئیسلامە فەندەمەنتیلستەکانی سەر بە ئێران لە رۆژهەڵاتی ناوەراست و باکوری ئەفریکا دەکرد، لە بەرامبەر ئەم دۆخەدا زۆربە دەیانروانیە عێراق وەک ئەو هێزەی رێگری لەو هەڵمەتەی ئێران بکات.\nشەری یەکەمی کەنداو\nلوتکەی ساڤاک و سوپا و دەزگا هەواڵگریەکانی تری شا لە گەڵ شۆرشی ئیسلامیدا رویان لە وڵاتانی رۆژئاوا کرد، دواتر لە عێراق یەکیان گرتەوە و خۆیان رێکخست، لە ساڵی ١٩٨٠ سەدام حسێن حاکمی موتڵەقی عێراق بو، کۆماری ئیسلامی روبەروی فەواز و کێشە ناوخۆییەکانی بوبو، سەدام بە فرسەتی زانی پەلاماری ئێران بدات.\nلە کۆنفرانسێک لە بەسرە ئەفسەرە باڵاکانی سەردەمی شا لە گەڵ ژەنەراڵەکانی عێراق دۆخ و توانا سەربازیەکانی ئێرانیان شێدەکردەوە و پلانیان بۆ رێگریگرتن لە هەناردەکردنی شۆرشی ئیسلامی دادەرشت. پێدەچیت CIA ش لەو کۆبونەوە بەشدار بوبێت کە پلانی پەلاماردانی ئێران تێیدا دراێژرا. ژەنەراڵە دێرینەکانی سەردەمی شا گەرەنتیان دا کە لە گەڵ دەست بەسەراگرتنی ناوچەکانی ئێران دانیشتوانەکانی رادەپەرن و دواتر تەهرانیش دەگرێتەوە و لە ماوەیەکی کورتدا ئەرکەکە کۆتایی دێت. کۆگان، بەرپرسی بەشی رۆژهەڵاتی ناوەراست لە CIA رەتیدەکاتەوە کە CIA بەشدار بوە لە ئامادەسازیەکان بۆ پەلاماردانی ئێران و عێراقیشیان بۆ ئەو هێرشە هان نەداوە. لە درێژەی باسەکەیدا دەشڵێت: لەوانەیە من ئاگام لە هەمو شتەکان نەبوبێت، هەرچۆنێک بێت بۆ من موفاجەئە بو. سەدام بە تەمای جەنگێکی کورت بو، بەڵام وا دەرنەچو.\nلە ساتی دەستپێکردنی شەرەکەدا ئەمریکا پەیوەندی دبلۆماسی لە گەڵ هەر دو وڵاتەکە نەبو، بە فەرمی ئەمریکا لە سەر شەرەکە رەتدانەوەی نەبو، بە نافەرمی چاودێری دۆخەکەیان دەکرد و پێشیان ناخۆش نەبو دو وڵات کە دۆستی ئەمریکا نین شەری یەکتر دەکەن. کۆگان دەڵێت کاتێک شەرەکان بە قازانجی ئێران ئاراستەیان دەکرد ئەمریکا بە پێویستی زانی دەستتێوەردان بکات بە قازانجی عێراق.. نەک بە مەبەستی ئەوەی عێراق شەرەکە بباتەوە بەڵکو بۆ ئەوەی عێراق شەرەکە نەدۆرێنێت.\nئەمریکا عێراقی لە لیستی دەوڵەتە تێرۆریستەکان دەرهێنا و Donald Rumsfeld وەک ناردەی تایبەتی ئەمریکا کاری لە سەر ئاساییکردنەوەی پەیوەندیەکان لە ساڵی ١٩٨٤ لە گەڵ عێراق کرد. هەمو وڵاتانی رۆژئاوا بە ئەمریکاشەوە چەکیان بۆ عێراق دەنارد، عێراق زۆر سودی لە دەزگای هەواڵگری ئەمریکا کرد. هاوکات چەکیش بە ئێران دەدرا، هەرچەندە ئێران جبەخانەیەکی گەورەی جەکی سەردەمی شای هەبو، بەڵام دوای شۆرشی ئیسلامی دەرگاکان بەروی ئێران بۆ بەشە ئیحتیاتەکانی چەکەکان داخرابون، هۆکارێکی ناردنی چەک بۆ ئێران ئەوەبو لەو ساتانەدا هێشتا رەهائینەکانی باڵیۆزخانەی ئەمریکا لە تەهران ئازاد نەبون، دواتریش بۆ پەلەکردن لە ئازادکردنی رەهائینە ئەمریکیەکان کە لە لوبنان لەلایەن حزب اللە ەوە دەستگیر کرابون، حزب اللە پەیوەندی تۆکمەی لە گەڵ ئێران هەبو.\nپارەی دەسکەوتی فرۆشتنی چەکەکان بە شێوازێک زۆر ورد نێردرا بۆ یاخیبوەکانی نیکاراگوا کە دواتر وەک Iran-Contra Scandal ناسرا. کۆگان باس لەوەش دەکات کە ئیسرائیڵیش چەکی بە ئێران دەدا، هۆکارێک بۆ باشترکردنی رەوشی جوەکانی ئێران و هەروەها بۆ درێژکردنەوەی شەرەکە.\nلە ١٩٨٨ شەرەکە راگیرا، عێراق بەهۆی یارمەتیەکانی رۆژئاوا بە هێز و سوپایەکی گەورە لە شەرەکە دەرچو. ئەو سوپا گەورە و بەهێزە عێراقی کردە مەترسی لە سەر ناوچەکە، دو ساڵ دوای راگرتنی شەر لە گەڵ ئێران سەدام پەلاماری کوێتی دا و داگیری کرد. کۆگان دەڵێت: هەڵسەنگاندنمان باش نەبو کاتێک دەرکمان بەوە نەدەکرد کە عێراق مەترسیەکی گەورەترە لە ئێران بۆ سەر ناوچەکە.\nئەمریکا ئەمجارەش وەک لە ساڵی ١٩٧٩ دوای واقیعە تازەکان کەوت. خوالێخۆشبو شا حەسەنی ئوردون وەسفی عێراقێ وەك " ئەسپە هار و درندەکەی جیهانی عەرەبی" کردوە.\nبەشێک لە چاودێر و توێژەرە سیاسیەکان پێیان وایە داعش بەرهەمێکی راستەوخۆی شکستی داگیرکردنی عێراقە لەلایەن ئەمریکاوە. سەرەتای ئەم روداوانە لە ١١ی سێپتەمبەری ٢٠٠١ دەستی پێکرد، سەرۆک بوش و دەوروبەرەکەی یەکسەر هەڵسەنگاندنێکی پەڵەیان بۆ روداوەکە کر.، هێرشە تێروریستەکە وەک راگەیاندنی شەر دژ بە ئەمریکا درایە قەڵەم، بۆیە جەنگی دژ بە تێرۆریزمیان راگەیاند. لە بەر ئەوەی القاعدە هێزێکی نیزامی نەبو بۆیە شەرکردن دژیشی بە نیزامی بەرێوە نەچو، لە بری ئەوەی ئەمریکا بەدوای ئوسامە بن لادن بگەرێت و سزای بدات چون بە دوای شەرێکدا دەگەران کە بە شێوەیەکی سەرسورمێنەر بیبەنەوە و بە دنیاش رابگەیەنن کەس ناتوانێت خۆی لە قەرەی ئەمریکا بدات، ئەمجۆرە جەنگ دژ بە تێرۆریزم ئاکامی نەخوازیاری لێکەوتەوە.\nلە ١١ ی سێپتەمبەری ٢٠٠١ Donald Rumsfeld، وەزیری بەرگری ئەمریکا و جێگرەکەی Paul Wolfowitz ئاماژەیان دا بەوەی کە بە بۆچونی ئەوان سەدام حسێن دەستێکی لە هێرشەکەدا هەبوە. هەرچۆنێک بێت ١١ی سێپتەمبەر وەک دەرفەتێکی بێ وێنەیان بینی بۆ خواستێکی کۆنیان، ئەویش گۆرینی رژێم لە عێراق.\nلە ئێوارەی ١١ی سێپتەمبەر سەرۆک بوش داوای لەRichard P. Clark ، مونەسیقی نیشتمانی دژ بە تێرۆریزم کە بگەرێت بەدوای ئەوەی سەدام چ رۆڵێکی لە هێرشەکەدا هەبوە، کلارک منگەمنگی دەکرد و دەیویست رونی بکاتەوە کە القاعیدە لە پشت هێرشەکەوە بوە، سەرۆک بوش بە گرژیەوە پێی گوت دەبێت تەرکیز لە سەر سەدام بکات.\nئەمریکا شەرێکی قورسی بە چەکی مۆدێرن و بۆردومانی خەست دەست پێکرد. لە جانواری ٢٠٠٢ سەرۆک بوش لە وتاری ساڵانەی بۆ سینات و کۆنگرێس باسی میحوەری شەیتانی کرد، مەبەستی ئێران و عێراق و کوریای باکور بو. وەک سەرۆک باسیکرد عێراق هاوکاری و یارمەتی تێرۆریزم دەکات و کار لە سەر چەکە کۆمەڵکوژەکان کردوە.، عێراق چەکی کیمیاوی زۆری هەیە و سەرقاڵی بەدەستهێنانی جەکی ئەتۆمیش بوە.\nDick Cheney ، جێگری سەرۆک بوش، دەیویست ئەمریکا بە تەنیا شەری سەدام بکات، تۆنی بلێر، سەرۆک وەزیرانی بەریتانیا، ئامۆژگاری کرد کە بە رێگەی نەتەوە یەکگرتوەکانەوە هەوڵ بدات. ئەمە هۆکار بو کە لە قۆناغی سەرەتادا تیمی نوێی چاودێری نەتەوە یەکگرتوەکان بۆ عێراق نێردرا، تیمەکە چەکی کۆمەڵکوژیان نەدۆزیەوە، بە تەنیشت ئەمەشەوە ئاژانسی ئەتۆمی نێودەوڵەتی رایگەیاند کە سەدام هیچ بەرنامەیەکی ئەتۆمی نوێی دەست پێنەکردوە.\nئەمریکا پەلەی بو و چاوەروانی زیاتری تیمەکانی پشکنین و چاودێری نەتەوە یەکگرتوەکانی نەدەکرد، بۆیە لە ٢٠ی ئازاری ٢٠٠٣ بێ مانداتی ئەنجومەنی ئاسایش هێرشیان کرد بۆ سەر عێراق و رژێمی سەدام یان روخاند.\nدوای روخاندنی سەدام بزافێکی بەرەنگاربونەوە بە تەکتیکی گەرێڵلا دژ بە ئەمریکا سەریهەڵدا، بەهۆی چەند بریار و کاری دەسەڵاتی پاوڵ برێمەر، حاکمی عێراق، وەک رەگ و ریشەکردنی بەعس و هەڵوەشاندنەوەی سوپای عێراق، سەدان هەزار کەس بێکار و بێ داهات بون. بەشێکی زۆری سەربازە دەرکراوەکانی سوپای عێراق سوننە مەزهەب بون کە لە سەردەمی سەدام شیعەیان دەچەوسانەوە، خۆیان لە پێگەیەکی لاوازدا بینیەوە و دەشترسان شیعەکان تەسفیەی حساباتیان لە گەڵ بکەن بۆیە چونە بەرەی بەرەنگاربونەوە.\nساڵی ٢٠٠٦ نوری مالیکی، شیعە و سەرۆکی حزبی دەعوە، حکومەتی نوێی عێراقی دروستکرد، مالیکی هەنگاو بە هەنگاو حوکمرانیەکی شیعەی بەهێزی سەپاند و زۆربەی سوننەکانی لە کار و پۆستەکانی حکومەت دورخستەوە. ئەم سیاسەتە زەمینەسازکەر بو بۆ بڵاوبونەوەی بەپەلەی داعش لە باکوری عێراق، لە دەرەوەی ناوچەی کوردستان. سوننەکان ئامادە بون هاوکاری داعش بکەن، سوپای عێراق لەو سەردەمەدا هێزێکی لاوازی پەرتەوازە بو و لە داگیرکردنی موسڵدا چەکە مۆدێرنەکانی ئەمریکایان بۆ داعش جێهێشت و هەڵهاتن. روداوەکانی تر لە گەڵ داعش لای هەمو زانراون و پێویست بە دوبارە کردنەوە ناکات.\nئەوەی ماوە ئاماژەی پێ بکرێت:\nیەکێک لە میلیتانتە یاخیبوەکان کە دواتر خۆی وەک ئەبو بەکر بەغدادی ناساند، لە ساڵی ٢٠٠٤ لە کامپێکی ئەمریکیەکان بەندکرا بو، لەو کامپە گروپێکی کۆنە بەعسی و ئەفسەرەکانی سوپای سەدامی ناسی، داتر بەغدادی لە ساڵی ٢٠١٠ بوە سەرۆکی داعش و زۆربەی هاوبەندەکانی بونە کاراکتەرە گرنگەکانی داعش.\nلە ساڵی ٢٠١٣ داعش دەسەلاتی بە ئاراستەی سوریا بەرفراوان کرد و دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و سوریا دروستکرد.\n* رۆتەردام: جانواری ٢٠٢٠


كارگوزارێكى به‌نگلاديشى 35 ساڵه خۆى له كوه‌يتييه‌كان كردووه‌ته پزيشك\nدواى 35 ساڵ چيرۆكى ئه‌و كارگوزاره به‌نگلاديشييه ئاشكرا ده‌بێت كه خۆى له كوه‌يتييه‌كان كردبووه پزيشك\nله كوه‌يت كارمه‌ندێكى پاككه‌ره‌وه‌ى به ره‌چه‌ڵه‌ك به‌نگالى ماوه‌ى 35 ساڵه وه‌ك پزيشك له نه‌خۆشخانه‌يه‌كى گرنگى كوه‌يتدا كارده‌كات و چه‌ندين پۆستيشى پێدراوه. به بێ ئه‌وه‌ى هيچ بڕوانامه‌يه‌كى هه‌بێت.\nله تۆڕه كۆمه‌ڵايه‌تييه‌كان به‌كارهێنه‌رانى كوه‌يت باس و خواسيان بووه‌ته چيرۆكى ئه‌و دكتۆره‌ى كه له بنه‌ڕه‌تدا هه‌موو ژيانى ساخته‌يه و هه‌رگيز رۆژێك له رۆژان كۆليژى پزيشكى نه‌خوێندووه.\nئه‌و كارگوزاره له 1982ه‌وه له نه‌خۆشخانه‌ى سوباحى كوه‌يت كار ده‌كات.\nهانى حسێن پارێزه‌رێكى كوه‌يتييه و چه‌ند رۆژێك به‌ر له ئه‌مڕۆ له تۆڕى كۆمه‌ڵايه‌تى تويته‌ر بڵاويكردبوويه‌وه، كه دكتۆرێكى كوه‌يتى به ره‌چه‌ڵه‌ك به‌نگالى ساخته هه‌يه و كار له نه‌خۆشخانه‌ى سوباح ده‌كات.\nله ساڵى 1982دا دكتۆرێكى كوه‌يتى رووده‌كاته نيوزيله‌ندا و له‌و ساڵه‌وه ئه‌و كه‌سه به‌نگالييه ناسنامه‌ى خۆى ساخته ده‌كات و خۆى له جێى ئه‌و داده‌نێت.\nله ماوه‌ى 35 ساڵى رابردوودا ئه‌و دكتۆره ساخته‌يه چه‌ندين پۆستى له كه‌رتى ته‌ندرووستى كوه‌يت پێدراوه.\nئه‌و پارێزه‌ره رايگه‌ياندووه، ئه‌گه‌رى ئه‌وه هه‌يه دكتۆره به‌نگالييه‌كه به پاسه‌پۆرته ره‌سه‌نه‌كه‌ى خۆى وڵاتى به‌جێهێشتبێت.\nهه‌روه‌ها ئاشكرايكردووه، به‌رپرسێكى باڵا له فه‌رمانگه‌ى ره‌گه‌زنامه و پاسه‌پۆرتى كوه‌يتى سبه‌ى كۆمه‌ڵێك به‌ڵگه‌نامه‌ى تايبه‌ت به دكتۆره به‌نگالييه‌كه‌م پێده‌دات.\nئه‌حمه‌د شه‌تتى، وته‌بێژى وه‌زاره‌تى ته‌ندرووستى كوه‌يت، رايگه‌ياندووه، وه‌زاره‌ته‌كه‌ى به‌و په‌ڕى جديبوون و بايه‌خه‌وه مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ ئه‌و كه‌يسه‌دا ده‌كات.\nهاوكات وه‌زاره‌تى ناوخۆى كوه‌يت به‌ياننامه‌يه‌كى ده‌ركردووه و تێيدا رايگه‌ياندووه، وه‌زاره‌ته‌كه‌يان به هه‌موو شێوه‌يه‌ك به‌دواداچوون بۆ ئه‌و پرسه ده‌كات و له‌گه‌ڵ لايه‌نه په‌يوه‌نديداره‌كان ده‌ستى به لێكۆڵينه‌وه كردووه.\nوه‌ك له تۆڕه كۆمه‌ڵايه‌تييه‌كان بڵاوكراوه‌ته‌وه، ئه‌و كارمه‌نده‌ى كارگوزارى له سه‌ره‌تاى هه‌شتاكانى سه‌ده‌ى رابردوو له نه‌خۆشخانه‌يه‌كى كوه‌يت كارى كردووه.\nدواتر توانيويه‌تى سه‌رجه‌م به‌ڵگه‌نامه‌كانى ساخته بكات و ره‌گه‌زنامه‌ى كوه‌يتى له رێگه‌ى به‌رتيل دان به به‌رپرسێكى باڵاوه به‌ده‌ستهێناوه.\nئه‌وه‌شيان ئاشكرا كردووه، ئه‌و كه‌سه به‌نگالييه له رێى دزينى كه‌لوپه‌ل و ده‌رمانى نه‌خۆشخانه‌كان و فرۆشتنه‌وه‌ى له بازارى ره‌شدا و مامه‌ڵه‌ى له‌گه‌ڵ ژماره‌يه‌ك ده‌رمانخانه پاره‌يه‌كى زۆرى ده‌ستكه‌وتووه.\nهه‌روه‌ها ئه‌وه‌ش خراوه‌ته‌ڕوو، ئه‌و به‌نگالييه ژماره‌يه‌ك نه‌شته‌رگه‌رى جوانكارى ئه‌نجامداوه بۆ ئه‌وه‌ى رووخسارى بچێته‌وه سه‌ر ئه‌و پزيشكه كوه‌يتييه‌ى چووه‌ته نيوزله‌ندا.\nچيرۆكى ئاشكرابوونيشى بۆ ئه‌وه ده‌گه‌ڕێته‌وه‌وه كه ماوه‌يه‌ك به‌ر له ئێستا ئه‌و دكتۆره ساخته‌يه له نووسينگه‌كه‌ى خۆى به زمانى به‌نگالى له‌گه‌ڵ كه‌سێك له به‌نگلاديش قسه‌ى كردووه و باسى ئه‌وه‌ى كردووه، كه ده‌يه‌وێت بێته‌وه به‌نگلاديش و خۆى بۆ ئه‌ندامێتى په‌رله‌مان كانديد بكات و ئه‌و پاره و سامانه‌ى هه‌يه‌تى له‌و رێگه‌يه‌وه خه‌رجى بكات.\nبه گوێره‌ى زانيارييه‌كان له كاتى قسه‌كردنيدا كارمه‌ندێكى كارگوزارى به‌نگالى له ژووره‌كه‌ى بووه و خه‌ريكى پاككردنه‌وه‌ى نووسينگه‌كه‌ى بووه و گوێى له قسه‌كانى بووه.\n05 به ڤيديۆ.. له ئه‌سته‌نبوڵ دوو فڕۆكه‌ى ئێرباس خۆيان به‌يه‌كدا كێشا


دەروازەی ئیبراهیم خەلیل لەبارەی گەشتکردن بۆ تورکیا ڕوونکردنەوەیەکی بلاوکردەوە\nدەروازەی نێودەوڵەتیی ئیبراهیم خەلیل ڕایگەیاند بەهۆی زۆری گەشتیاران لەنێوان هەرێمی کوردستان و تورکیا و سنورداری تواناکانی دەروازەکەش پێشتر نۆرە (سەرە) بۆ گەشتیاران دروستببوو، ئێستا هاتوچۆ ئاسایی بووەتەوە.\nلە ڕاگەیەندراوێکدا کەمال کامی وتەبێژی دەروازەی نێودەوڵەتیی ئیبراهیم خەلیل بڵاویکردەوە، کە هاتوچۆی نێوان هەرێمی کوردستان و وڵاتی تورکیا ئاسایی و بەردەوامە، لەگەڵئەوەشدا پێشتر بەهۆی زۆری گەشتیارانی هەردوولا ئێستا نۆرە بۆ گەشتیاران دروستببوو.\nوتەبێژی دەروازەکە ڕایگەیاندووە، “لەبەر ھاتنی جەژنی قوربان و پشووی فەرمی لە ھەرێمی کوردستان، ژمارەیەکی زۆری خەڵک بە مەبەستی گەشتیاری ڕوو لە وڵاتی تورکیا دەکەن، ئەمەش بووەتەهۆی دروستبوونی قەرەباڵغییەکی زۆر و تواناکانی ئێمە و لایەنی تورکیاش بۆ دەربازکردن و وەرگرتنی گەشتیاران سنوردارە”.\nئاماژەی بەوەشکردووە، دوای هەماهەنگی لەنێوان بەڕێوەبەرایەتیی دەروازەی نێودەوڵەتیی ئیبراھیم خەلیل و لایەنی تورکیا، تیمەکانی کارکردن فراوانترکران و پرۆسەکە خێراتر بووە، لەبەر ئەو هۆکارانەش بووە لە سنوری نێوان هەرێم و وڵاتی تورکیادا نۆرە بۆ گەشتیاران دروست ببوو.\nدەروازەی ئیبراهیم خەلیل\nکازمی دەستگیرکردنی بکوژانی هیشام هاشمی ڕاگەیاند\nئەمریكا لەبارەی ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنی سەربازی توركیا بۆ سەر سوریا هۆشداریدەدات و بەرپرسێكی ئەو وڵاتەش ڕایدەگەیەنێت، هانی توركیا دەدەن…\nئەمڕۆ دادگاییكردنی پێنج زیندانیكراوی دیكەی بادینان دەستپێدەكات\nبڕیارە ئەمڕۆ دادگاییكردنی پێنج زیندانیكراوی دیكەی بادینان بەڕێوەبچێت. پەیامنێرمان لە هەولێر گواستیەوە، ئەمڕۆ چوارشەممە، یەكەمین دانیشتنی دادگاییكردنی پێنج…\nحکومەتی هەرێم: هێرشکردنە سەر پەرلەمانتار غالب محەمەد شەرمەزار دەکەین\nوتەبێژی حکومەتی هەرێمی کوردستان ڕایگەیاند کە حکومەت هێرشکردنە سەر پەرلەمانتار غالب محەمەد لە سلێمانی شەرمەزار دەکات و لایەنە…


لیۆناردۆ دیكاپریۆ و بڕاد پیت پێكه‌وه له فیلمێكی نوێدا ڕۆڵ ده‌گێڕن » DidiMn\nسەرەتا / سینەما/هەواڵ / لیۆناردۆ دیكاپریۆ و بڕاد پیت پێكه‌وه له فیلمێكی نوێدا ڕۆڵ ده‌گێڕن\nلیۆناردۆ دیكاپریۆ، بڕاد پیت\nديدى من – ڕۆیته‌رز\nدوو ئه‌ستێره دره‌وشاوه‌كه‌ی هۆڵیوود، لیۆناردۆ دیكاپریۆ و بڕاد پیت له پڕۆژه‌ی داهاتووی كوینتین تارانتینۆ به‌شدار ده‌بن، كه فیلمێكه ده‌رباره‌ی كوشتاره‌كه‌ی چارلس مانسۆن له هۆڵیوود له ساڵی 1969.\nستۆدیۆی سۆنی پیكچه‌رز، چوارشه‌ممه ڕایگه‌یاند كه فیلمه‌كه ناوی ”ڕۆژێک له ڕۆژان له هۆڵیوود“ ده‌بێت و هه‌ردوو ئە‌كته‌ران لیۆناردۆ دیكاپریۆ و بڕاد پیت له فیلمه‌كه‌دا ڕۆڵ ده‌گێڕن.\nئه‌مه یه‌كه‌م جاره كه ئه‌م دوو ئەكته‌ره پێكه‌وه له فیلمێكدا به‌شدار بن.\nسۆنی پیكچه‌رز له به‌یاننامه‌یكدا ڕایگه‌یاند: ”هه‌ردووكیان ناڕه‌حه‌تن و ناتوانن له هۆڵیوود بژین، شوێنێك كه چیتر نایناسنه‌وه، به‌ڵام ڕیك (دیكاپریۆ) دراوسێیه‌كی زۆر به‌ناوبانگی هه‌یه… شارۆن ته‌یت“.\nته‌یت، خانمه‌ئه‌كته‌ری دووگیان و هاوژینی ڕۆمان پۆلانسكی، له ساڵی 1969 كوژرا له لایه‌ن شوێنكه‌وتوانی مانسۆن، یه‌كێك له ناودارترین تاوانباره‌كان له ئه‌مه‌ریكا. مانسۆن له نۆڤه‌مبه‌ری 2017، له ته‌مه‌نی 83 ساڵیدا و له زینداندا كۆچی دوایی كرد.\nكوینتین تارانتینۆی ده‌رهێنه‌ر\nفۆتۆ: فرانزیسكا گره‌ك، گێتی\nبڕیاره فیلمه‌كه له ئۆگه‌ستی 9ی 2019، 50 ساڵ دوای ئه‌وه‌ی ته‌یت و هاوڕێكانی به چه‌قۆ یان گوللـە كوژران، بڵاو بكرێته‌وه.\nتارناتینۆ گوتی كه ماوه‌ی پێنج ساڵ كاری له‌سه‌ر سیناریۆی فیلمه‌كه كردووه و نزیكه‌ی ته‌واوی ژیانیشی له لۆس ئه‌نجلس ژیاوه، ”له ساڵی 1969یشدا ئه‌وكات ته‌نها حه‌وت ساڵ بووم.“\nله به‌یاننامه‌كه‌دا گوتی: ”دڵم زۆر خۆشه كه ئه‌م چیرۆكه‌ی لۆس ئه‌نجلس و هۆڵیوود ده‌گێڕمه‌وه كه چیتر بوونی نه‌ماوه. ناشتوانم له‌وه زیاتر دڵخۆش بم به به‌شداریكردنی دیكاپیریۆ و پیت له فیلمه‌كه‌دا.“\nدیكاپیریۆ له ساڵی2016 خه‌ڵاتی ئۆسكاری بۆ باشترین ئەكته‌ر به ده‌ست هێنا بۆ ڕۆڵگێڕانی له فیلمی گه‌ڕانه‌وه له مردن، له كاتێكدا پیت دوو جاران به‌ربژێری ئۆسكار بووه بۆ ڕۆڵبینین له فیلمه‌كانی مه‌نیبۆڵ و كه‌یسه نامۆكه‌ی بێنجامین به‌تن.\nBrad Pitt, Cinema News, Hollywood, LeonardoDiCaprio, Once Upon a Time in Hollywood, Quentin Tarantino,


کوردیپێدیا - کۆمیسیۆن ئەنجامی بەرایی هەڵبژاردن رادەگەیێنێت\n📊 کۆمیسیۆن ئەنجامی بەرایی هەڵبژاردن رادەگەیێنێت | پۆل: ئامار و راپرسی | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nکۆمیسیۆن ئەنجامی بەرایی هەڵبژاردن رادەگەیێنێت\nئەمڕۆ کۆمیسیۆنی باڵای هەڵبژاردن و راپرسی هەرێمی کوردستان، ئەنجامی بەرایی هەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان رادەگەیێنێت، لەسەرتاسەری هەرێمی کوردستانیش 225 سندووق قردێلەی سووریان لێدراوە.\nبەگوتەی هەندرێن محەممەد، سەرۆکی کۆمیسیۆنی باڵای هەڵبژاردن و راپرسی بێت، دەبێت کاژێر 6:00ی ئێوارەی ئەمڕۆ چوارشەممە 3-10-2018 ئەنجامی بەرایی دەنگدانی 30ی ئەیلوول بڵاوبکرێنەوە.\nسیامەند کەریم، پەیامنێری رووداو لە ئۆفیسیی هەولێرهەولێری کۆمیسیۆن باڵای هەڵبژاردن و راپرسی رایگەیاند، تەواوی فۆرمی ئەنجامەکان، کە فۆرمی ژمارە 53یە گەیشتوونەتە ئۆفیسی نیشتمانی، کە دەرئەنجامی بنکەکانی تێدایە، کارمەندانی کۆمیسیۆن هەوڵەکانیان چڕکردووەتەوە بۆ بەراوردکردنی زانیارییەکانی نێو ئەو فۆرمانە و داخڵکردنیان، بۆ ئەوەی لە کاژێر 6:00ی ئێوارە ئەنجامی بەرایی رابگەیێندرێت.\nپەیامنێری رووداو ئاماژە بەوە دەکات، تاوەکو ئێستا زیاتر لە 625 سکاڵا لەلایەن نوێنەری لایەنە سیاسییەکانەوە تۆمارکراون.\nلە سلێمانیسلێمانی گوڕان و پارتی زۆرترین سکاڵایان تۆمارکردووە\nلە ئەنجامی تۆمارکردنی سکاڵایەکی زۆر لەلایەن لایەنە سیاسییەکانەوە لەسەر بنکەکانی دەنگدان لە سنووری پارێزگای سلێمانی، پێدەچێت 100 هەزار دەنگ بسووتێندرێت، گۆڕان و پارتیش لە سلێمانی زۆرترین سکاڵایان تۆمارکردووە.\nئەرکان عەلی، پەیامنێری رووداو لە سلێمانی رایگەیاند، لە سلێمانی لە دەنگدانی گشتی زیاتر لە 100 سکاڵا لەلایەن لایەنە سیاسییەکانەوە تۆمارکراوە، زۆربەی سکاڵایەکانیش لەسەر یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانیەکێتیی نیشتمانیی کوردستان تۆمارکراون، یاخود لە سەر هێزە ئەمنییەکان و دەسەڵاتی ئەو سنوورە تۆمارکراون، یەکێتیش سکاڵای هەیە لە کۆمەڵێک رێگری چاودێری لایەنە سیاسییەکان و کارمەندانی کۆمیسیۆن.\nپەیامنێری رووداو دەڵێت، بۆ یەکلاکردنەوەی ئەو سکاڵایانەش، لیژنەیەکی باڵای دادوەری لە کۆمیسیۆن لە رۆژی دووشەممەوە لە سلێمانین، بە بڕیاری کۆمیسیۆن هەر بنکەیەکی دەنگدان داخرابێت، هێزی ئەمنی هەڵیکوتابێتە سەر، رێگە بە دەنگدان بە تەنیا بە رەگەزنامە درابێت، ئەنجامی ئەو بنکەو و وێستگانە پووچەڵ دەکرێتەوە.\nپەیامنێری رووداو دەشڵێت، لە سنووری پارێزگای سلێمانی 514 هەزار کەس دەنگیانداوە، رەنگە لە ئەنجامی ئەو سکاڵایانەی تۆمارکراون 100 هەزار دەنگ بسووتێندرێت، بزووتنەوەی گۆڕانبزووتنەوەی گۆڕان زۆرترین سکاڵایان تۆمارکردووە، لەدوای ئەوانیش پارتی دیموکراتی کوردستانپارتی دیموکراتی کوردستان دێت.\nلە دهۆکدهۆک لایەنەکان 80 سکاڵایان تۆمارکردووە\nزۆربەی لایەنە سیاسییەکان لە پارێزگای دهۆک سکاڵایان تۆمارکردووە، بۆ ئەو مەبەستە ئەمڕۆ لیژنەی سکاڵا لەگەڵ ئەنجوومەنی کۆمیسیاران کۆببێتەوە بۆ تاووتوێکردنی چۆنییەتی پێداچوونەوە بەو سکاڵایانە.\nناسر عەلی، بەڕێوەبەری نووسینگەی رووداو لە دهۆک رایگەیاند، بەپێی ئەو زانیاریانەی لە ئۆفیسی دهۆکی کۆمیسیۆنی باڵای هەڵبژاردن و راپرسی دەست تۆڕی میدیایی رووداو کەوتووە، نزیکەی 80 سکاڵا تۆمارکراون.\nئەو سکاڵایانەی تۆمارکراون، لەلایەن نوێنەری لایەنە سیاسییەکان لە سنووری پارێزگاکە بووە، تەنانەت پارتی دیموکراتی کوردستان کە پارتی دەسەڵاتی دهۆکە سکاڵای لەسەر کۆمیسیۆن تۆمارکردووە، یەکێک لەوانە دابەشکردنی ئەندامانی خێزانێک لە چەند بنکەیەکی جیاوازی دەنگدان، ئەمەش بە هۆکارێک دەزانن لەوەی خەڵک لە دەنگدان سارد ببێتەوە.\nهاوکات نوێنەری لایەنە سیاسییەکانی دیکەش وەکو یەکێتی و نەوەی نوێ و بزووتنەوەی گۆڕان سکاڵایان تۆمارکردووە، زۆربەی سکاڵاکانیش خۆی دەبینێتەوە لەوەی رێگە بە بریکارەکانیان نەدراوە کاری خۆیان بە باشی بکەن.\nبڕیارە ئەمڕۆ چوارشەممە 3-10-2018 لیژنەی سکاڵا لەگەڵ ئەنجوومەنی کۆمیسیاران کۆببێتەوە بۆ تاووتوێکردنی چۆنییەتی پێداچوونەوە بە سکاڵاکان، بەپێی زانیارییەکانی رووداو لە پارێزگای سلێمانی، 117 سندووق، لە پارێزگای هەولێر 57 سندووق و لە پارێزگای دهۆک 51 سندووق بەهۆی سکاڵاوە قردیلەی سووریان لێدراوە. کۆمیسیۆن رایگەیاندووە کە بە وردی بەدواداچوون بۆ ئەو سندووقانە دەکەن.\nرۆژی (30-9-2018) هەڵبژاردنی خولی پێنجەمی پەرلەمانی کوردستان بەڕێوەچوو، تۆڕی میدیایی رووداو ئەنجامی جیاکردنەوەی لە 94%ی دەنگدانی گشتی بڵاوکردووەتەوە.\nکۆمیسیۆنی هەڵبژاردن و راپرسی هەرێمی کوردستان رێژەی بەشداریی لە دەنگدانی گشتی بۆ پەرلەمانی کوردستان راگەیاند. کە ئەنجامی رێژەی بەشداری بەمشێوەیەیە:\nپارێزگای هەولێر: 58.58%\nپارێزگای سلێمانی: 54.90%\nپارێزگای دهۆک: 61.87%\nپارێزگای هەڵەبجەهەڵەبجە: 60.90%\nکۆی گشتی: 59%\nلە دەنگدانی تایبەت رێژەی بەشداری دەنگدەران گەیشتە 91%، کە پرۆسەی دەنگدان رۆژی هەینی رابردوو بەڕێوەچوو.\n#هەولێر | #سلێمانی | #یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان | #بزووتنەوەی گۆڕان | #پارتی دیموکراتی کوردستان | #دهۆک | #هەڵەبجە | #03-10-2018 |\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Oct 3 2018 9:29AM تۆمارکراوە


مەلا بەختیار، ئەندامی ئەنجومەنی باڵای باڵاو بەرژەوەندییەكانی یەكێتی، پێشوازی لەژمارەیەك لاوانی كەركوك دەكات و بەگرنگیشەوە لەگفتوگۆی ئازادو كراوەی ئەم جۆرە دیدارانە روانی، بەتایبەت كە ئەو ژمارە لاوە لەكەركوكی گەمارۆدراو و حوكمەتێكی سەپێندراوی عەسكەرییەوە هاتونەتە دنیای ئازادی سلێمانی. هەروەك ئەو ئازادییەشی بەشەرەفێكی گەورە ناوبرد كە لەدوای راپەڕینەوە بەدیهاتووە.\nلەو دیدارەدا كە (23/1/2021) بەڕێوەچوو، مەلا بەختیار، رونتر ئاماژەی بەو ئازادیی و دیموكراسییە كرد، كە ئەگەرچی ئەو ئازادییەی هەیە جوانە، بەڵام هێشتا هەم ئازادیی، هەم دیموكراسی و هەم دادپەروەریش هێشتا زۆریان ماوە، چونكە لەپاڵ ئەو ئازادیی و دیموكراسییەدا، كۆمەڵێ دیاردەو رووداوی خراپیش هاتونەتە پێشەوە، كە بەئەركی هەموانی زانی، ئەو دیاردەو رووداوانە لەكۆڵ بكەنەوە و وتی:\nگەندەڵی، دزی و نادادپەروەری بۆ لەكوردستاندا هەبێت و كەركوك بۆ، لەشانزەی ئۆكتۆبەرەوە هەتا ئێستا ژێر دەستە بێت و حكومەتێكی عەسكەری تێدا سەپێنرابێت؟\nهەموو ئەوانەشی بەهەڵەی سیاسی قورس ناوبردو رونیكردەوە، كە هەڵەكە یەكەم لەسەر حكومەتی عیراقە، چونكە ئەگەر حكومەتی عیراق، مادەی (140)ی لەپێش رووداوی شانزەی ئۆكتۆبەر جێبەجێ بكرایە، ئەوا شانزەی ئۆكتۆبەری پێویست نەدەبوو! رەنگە ریفراندۆمیش نەكرابا. ئەو قسەیە راست نییە كە دەوترێت بەهۆی ریفراندۆمەوە شانزەی ئۆكتۆبەر رویداوەو داگیركراوە. نەخێر، لەگەڵ ئەوەشدا بۆخۆم رەخنەم لەسەر ریفراندۆم هەیە، بەڵام پرسیار دەكەم:\nئایا بۆچی حكومەتی عیراق، مادەی (140)ی پێش شانزەی ئۆكتۆبەر جێبەجێ نەكرد؟ بۆچی ئامادەنەبوو بڕگەكانی مادەی (140) جێبەجێ بكات؟ بۆچی ئامارێكی نەكرد تا بزانێت كورد، یان عەرەب‌و توركمان زۆرینەن لەشارەكەدا؟ بۆچی زەوییە داگیراوەكانی نەدەدایەوە بەكورد؟ ئایا بۆچی كوردی كەمتر دادەمەزراند؟ مرۆڤ بەویژدانەوە قسە بكات، هەتا دكتۆر نەجمەدین نەببوو بە پارێزگار، هەم كورد كەمتر دادەمەزراو هەم كەمتر خزمەتگوزاری جێبەجێ دەكرا!\nلەكاتێكدا پێشتر جەنابی مام جەلال، ئەو هەموو هاوكاریی و دەستگیرۆییەی شارەكەی دەكردو دەهات لەكەركوك دەمایەوەو سوڵح‌و برایەتی لەنێوان هەموو حزبەكاندا دروستكرد، چەندینجار تاوان و كێشەی گەورە لەشارەكانی تری عیراق رویدەداو مام چارەسەری دەكرد. هەر مام نێوانی عیراق و توركیا، سوریا، ئوردن و ئۆرۆپای چارەسەركرد، بەڵام بۆ حكومەتەكانی عیراق دوای صەدام، ئەوەندە خاتریان نەگرت، كە نیوەی مادەی (140) لەكەركوك جێبەجێ بكەن؟!\nلەكاتێكدا هەر خودی سیستانی جەنابی مامی بەصەمامی ئەمانی عیراق دەزانی. هەموو ئەمانە نیشانەی ئەقڵی گەورەی مامە، بەڵام كە ئەوەیان دەزانی بۆ نیوەی ئەوە خاتری مامیان نەزانی و نیوەی مادەی (140)ی جێبەجێ نەكرد! یان هیچ نەبێ رێگەیان بگرتایە تەعریبی تازە نەیەتە كەركوك!\nئەگەرچی مادەی (140) دەستورییەو هیچ حكومەت و دەوڵەتێك نەیاندەتوانی رێگە لەجێبەجێكردنی ئەو مادە دەستورییە بگرن! بەڵكو ئەوەی رێگەی گرت، ئەقڵییەتی شۆڤێنی و تائیفی عیراق بوو. كە هەم توندڕەوی نەتەوەیی عەرەب و هەم توندڕەوی مەزهەب بوو، كە نەیانهێشت دەستور لەخزمەتی ئازادیی و دیموكراسی جێبەجێ ببێت. بۆیە كەركوكییە ئازیزەكان، دەمەوێ بزانن كە:\nئەوەی ئێستا هەیە هۆكارەكەی تەنها شانزەی ئۆكتۆبەر نییە، چونكە ئەو رووداوە ئەوە بۆ چوار ساڵ دەچێت، بەڵام پرسیارە گەورەكە ئەوەیە ئەی بۆ لەساڵی (2003)ەوە كە (18) ساڵ دەكات، چوار ساڵی شانزەی ئۆكتۆبەری لێدەربكە، بەڵام ئەی بۆ لە(14) ساڵەكەی دیكەدا حكومەتەكان، سەرۆك وەزیرەكان‌و لەشەكرەكانی عیراق، تەنانەت پێش هەبوونی حەشدی شەعبیش، مادەی (140)یان جێبەجێ نەكرد؟! هۆكارەكەشی تەنها ئەوەیە هیچ كام لەوانە باوەڕیان بەدیموكراسی نەبووە تا مادەی (140) بۆ چارەسەری كێشەی دیموكراسی كورد جێبەجێ بكەن؟\nلەو دیدەشەوە، مەلا بەختیار، وتی: هەرلایەك وای نیشانبدات، كە لەدوای شانزەی ئۆكتۆبەر كەركوك تێكچووەو مادەی (140) جێبەجێ نابێ، ئەوە شەفاعەت بۆ سوننەو شیعەی عەرەب دەكات!\nراشیگەیاند: هەموو كێشەكانی عیراق، كێشەی مادەی (140)، كێشەی شۆڤێنێتی عەرەبی عیراق، ناكرێ هەمووی بەشانزەی ئۆكتۆبەردا هەڵبواسین! چونكە ناكرێ هەموو رووداوەكان و كێشەكان وەك خۆی نەبینین!. بۆیە دەبێ بشزانین كە لەدوای روخانی بەعسەوە، حكومەتە مەركەزییەكانی عیراق، سەرۆك وەزیرەكان، شیعەو سوننەكانی عیراق، زۆرینەی رەهای عیراق كە عەرەبە، یاری بە دەستورەوە دەكەن. لەكاتێكدا دەستوری عیراق، پێیدەوترێت دەستوری هەمیشەیی چونكە راپرسی لەسەر كراوەو بووە بەگەلپەسەند. دەستوری هەمیشەیش، خواردنی سەر سفرە نییە، بەدڵی خۆت كامە خواردن حەزت لێیە ئەوە هەڵبژێریت!\nلەدرێژەی دیدارەكەدا، مەلا بەختیار، تێڕوانینی خۆی بۆ رووداوەكان خستەڕوو، تیایدا ئاماژەی بۆ ئەوەكرد، كە: ئێمەی شۆڕشگێڕ، ئێمەی پێشمەرگەی دێرین، تێكۆشەری نوێی وەكو ئێوە، حزبەك سیاسییەكانی كۆن و تازەكان، سەركردەكانی شاخ و شار، لەدوای راپەڕین، نە شۆڕشی چەكداری تەواو بووە، نە راپەڕین! بەڵكو لەدوای راپەڕین‌و هەڵبژاردنی پەرلەمانی كوردستان و حكومەت، سەرەتای راپەڕینێكی تر دەستیپێكردووە! چونكە شۆڕشی چەكداری بۆ راپەڕین بووە، دوای راپەڕینیش، راپەڕین بۆ بەدیهێنانی دیموكراسی، دادپەروەری، ئازادی، مافی ژن، سەروەری یاسا‌و ئەركەكانی دژایەتی گەندەڵی، ئازادی ئەقڵ، مەدەنییەت، ئاسودەیی، دابینكردنی ژیان، پێشكەوتن و زانكۆ ئامانجمانن. بەمەش دەوترێت راپەڕینی بەردەوام.\nبۆیە هەركەس‌و لایەنێك لەدوای راپەڕین، دژی ئەوەبێ باقی ئەركەكانی راپەڕین بەدیبێت، ئەوا ئەولایە كۆسپە لەبەردەم بەدیهێنانی ئەركەكانی راپەڕین، ئەویش یان دژە یان دوژمنە! بۆیە دەبێ تێبگەین، كە ستراتیجی راپەڕین، لەدوای راپەڕین بەردەوامە! ئەركیشمانە ئەو ستراتیجە جێبەجێ بكەین.\nلەو روانگەیەشەوە، مەلا بەختیار، جەختیكردەوە: مەرجی یەكەمی بەردەوامی خەبات، پەروەردەكردنە، هۆشیاربونەوەیە. بۆ ئەوەی باقی ئەركەكانی راپەڕین بەدیبهێنیت.\nبۆ؟ چونكە هیچ كاتێك نە دژەكان و نە دوژمنەكان ناوەستن لەهاڕینمان! بۆیە ئیتر چۆن دەبێ بوەستین؟! هەرئەمەش وادەكات ئەم نەوەیەی ئێوە، لەگەڵ ئەو نەوەیەی ئێمە، رایەڵەكەمان تێكەڵ بكەین لەپێناو بە بەردەوامی پەروەردەكردنی ئێوە، تا هەم هۆشیارتر و هەم زیاتر تێبگەن. قۆناغ بەقۆناغ، كەی دژومن و دژەكان دێنە مەیدان، بەرامبەریان بوەستین.\nوتیشی: بەشبەحاڵی خۆم، وا تێدەگەم، هەتا ئەو رۆژەی هەر چوار پارچەی كوردستان داگیرو دابەشكراوبێ، هەروەها هەتا ئەوكاتەی هەر چوار پارچەكە ئازاد دەبێ و دیموكراسی بەتەواوەتی لەكوردستان دێتەدی، لەناو دیموكراسیدا هەتا دادپەروەری دێتەدی و سەروەری یاسا لەكوردستاندا دەچەسپێ، خەبات بەردەوامە. هەروەك چۆن دژ و دوژمنیش بەردەوامن.\nلەكۆتایی وتەكانیشیدا، لەبارەی ناوچە كێشە لەسەرەكانەوە، ئاماژەی بۆ ئەوەكرد، كە: ئێستا پیلانمان لەسەرە! لەوچوارچێوەیەشدا لاپەڕەكانی مێژووی (103) ساڵەی دژایەتی كەركوك ناوچە كێشە لەسەرەكانی هەر لەساڵی (1918) هەڵدایەوەو رایگەیاند: ئەو مێژووە بەڵگەیە لەسەر ئەوەی كە لەساڵی (1918)ەوە هەتا ئەمڕۆ باسی كەركوك‌و دژایەتی دەكرێت، واتا: (103) ساڵە كەركوك كێشەی سیاسی و سەرەكی باشوری كوردستانە و نەمانتوانیوە هێشتا ئەو كێشەیە چارەسەری بكەین. چونكە بەشێك لەشكستەی شۆڕشەكەی شێخ مەحمود، شۆڕشی ئەیلول هەر بۆكەركوك دەگەڕێتەوە. هەروەك چۆن دانوستانی شۆڕشی نوێ لەگەڵ حكومەتی عیراق، كە خۆم ئەندامی وەفدەكە بوون، لەسەدا پەنجا زیاتری لەسەر كەركوك، خانەقین، ئاكرێ، مەخمورو ناوچە كێشە لەسەرەكان بووەو رەنجی خۆمان لەسەر داناوە، لەدوای راپەڕینیش ئەمریكاو بەریتانیا نەیانهێشت كەركوك بگەڕێتەوە سەر كوردستان، ئەگەرنا حكومەتی مەركەزی نەمابوو، دەمانتوانی كەركوك و ئەو ناوچانە بگەڕێنینەوە. لەدوای ئەوەش كە دەستور دانراوەو مادەی (140) چەسپێنراوە، شۆڤێنێت و تائیفییەتی شیعەو سوننەیە ناهێڵن كەركوك بگەڕێتەوە هەتا ئێستاش، ئەمە لەگەڵ ئەوەی وڵاتانی هەرێمایەتیش رۆڵیان هەیە لەو پرسەدا، بەتایبەتی توركیا.\nراشیگەیاند: هەموو ئەمانە وادەكات، كە: ئەركمانە تێبگەین كەركوك، دژو دوژمنانەكانمان تیایدا زاڵن! ئەم ئەركەش قورسەو شەرەفێكی گەورەشە ئەم ئەركە رابپەڕێنین. بۆیە ئێوەی تیكۆشەری نوێش هەمان ئەو ئەرك و لێپرسراوێتیەتان لەسەرشانە، كە لەشۆڕشدا، لەسەر شەهیدە سەربەرز وكێل بەرزەكانی شارەكەتان بوو، كە سەرقافڵەكەیان شەهیدان عەلی عەسكەریی و ئازاد هەورامین و بە هەمانشێوە مێژوو چاوەڕێی ئێوەش دەكات، ئەگەرچی سەختە. وتیشی: تو خوێنی شەهیدەكانتان، ئەركتانە، دڵسۆزبن، كۆڵمەدەن، نائومێتان نەكەن‌و نائومێدمەبن! چونكە دڵنیابن بەتێكۆشان ئەو بارودۆخە دەگۆڕین.


2021-04-27 11581 جار\nلاکان نەیتوانیوە باش بیرۆکەکانی شی بکاتەوە. زۆرجار ناوی چەمکەکانی گۆڕیوە. هەوڵ دەدەم بە کورتی بیرۆکەکانی باس بکەم. لاکان پێی وایە سێ قۆناخ کار دەکەنە سەر دەروونی مرۆڤ (لۆیس، ٢٠١٨). قۆناخی ئاوێنە، هەندێ جار پێی دەڵێت خەیاڵی. ئەم قۆناخە لە کۆرپەییەوە دەست پێ دەکات تا هەژدە مانگی. منداڵ وا دەزانێت بەشێکی جیا نەکراوەیە لە دایکی. دایکی تەنیا هیی ئەوە. لەم قۆناخەدا منداڵ هەست بە ئەندامانی لەشی خۆی ناکات، هەر بۆیە زۆرجار پەنجە و پێی دەمژێت. یان کاتێ لەبەردەم ئاوێنە خۆی دەبینێت نازانێت خۆیەتی، وەک شتێک دەیبینێت. قۆناخی دووەم ئەو کاتە دەست پێ دەکات کە فێری زمان دەبێت، پێی دەگوترێت سیمبولی. واتە مانا بە شتەکان دەدات و دەزانێت "من منم، من تۆ نیم." پاشان قۆناخی لەدەستدان دێت. کاتێ مرۆڤ دەزانێت دایکی بتەنێ هیی ئەو نییە، هی باوکییەتی، دەروونی دەشێوێت، هەموو شتێک دەکات تا بگاتەوە قۆناخی یەکەم، کڕینی ئۆتۆمبیل، خانوو، شتی گرانبەها، هاوسەرگیری و هتد، هەموو ئەمانە لە نەستی تاکدا بۆ گەیشتنەوەیە بە قۆناخی منداڵی. ئەم لەدەستدانە دەچێتە نەستی مرۆڤ و دەبێتە گرێیەکی دەروونی، تۆزێک لە گرێی ئۆدیب نێزیکە. شەڕی ئەو حەزەی گەڕانەوە بۆ قۆناخی منداڵی لە نائاگاییدایە و کار دەکاتە سەر ڕەفتارەکانی تری تاک. لە تەک ئەمە شەڕی قۆناخی یەکەم و دووەمیش هەیە. لە قۆناخی یەکەمدا، کەس کۆنتڕۆڵی مرۆڤ ناکات، بەڵام لە دووەمدا، کۆمەڵگە، ئایین، نەریت، دەسەڵات و هتد کۆنتڕۆڵی دەکات.\nمردن غەریزەیە. فرۆید دەڵێت، "ئامانجی هەموو ژیان مردنە." پێی وایە ئەوە غەریزەی مردنە بە شتی دەرەکی دەریدەبڕین، وەک توندوتیژی. هەندێ جار ئەم غەریزەیە بە شتی ناوەوە دەردەبڕین بۆیە دەبێتە هۆی ئازاردان و خۆکوشتن (فرۆید، ١٩٨٩). فرۆید پێی وایە هەموو تاکێک لە نەستیدا حەز دەکات بمرێت. زۆری هێناوە و بردووە، نەیتوانیوە چۆنی شی بکاتەوە. بەڵام لە قورئان، بە یەک ئایەت، بابەتەکە جوان هاتووەتە باسکرن: هەموو کەسێک چێژی مردن دەکات (کل نفس ذائیقە الموت). چێژ ئەو حەزەی نەستمانە. لەوانەی تووشی کێشە دەبن حەزەکە زیاترە. بەڵام کاتێک مرۆڤ بەمە دەزانێت خۆی باشتر دەکات، ئەمەش ڕەخنەیەکی جدییە لە فرۆید کە حسێبی ئەوەی نەکردبوو کاتێ مرۆڤ واگا دێتەوە و ئەگەری زۆرە چاک بێتەوە. فرۆید زاراوەی ئیرۆس و تاناتۆس بۆ خۆشەویستی و مردن بەکار دەبات. پاڵنەری مردن وا لە مرۆڤ دەکات خۆی تێک بشکێنێت. زانایان پێیان وایە بۆ ئەوەی لە مردن تێبگەین دەبێ واز لە سۆز بێنین. شووشە وای کرد. لۆیس (٢٠١٥) پێی وایە ناتوانین لە مردن تێبگەین چونکە ئەبستڕاکتە و هیچی لەگەڵ ناکرێت. مرۆڤی هەرزان ئەم هزرە ئەبستڕاکتەی لێکهەڵوەشاندووەتەوە. شووشە دەچێتە گەشتی مردن لە پێناو ژیان. ئەوانەی پێش ئەویش چوون بۆ گەشتەکە تا مانای ژیان بدۆزنەوە. یەک لە تێماکانی ڕۆمانەکە ئەوەیە مانای ژیان لە ڕێی مردن بێتە دۆزینەوە.\nیەک لە تێما هەرە سەرەکییەکانی مرۆڤی هەرزان خۆکوشتنە. لەبەرئەوەی زانست و فەلسەفە و دەروونشیکاری چارەی خۆکوشتنیان نەکردووە، مرۆڤی هەرزان هەوڵێکی خەیاڵییە بۆ چارەسەر. بێ لەوەی کارەساتێکی تاک و کۆمەڵایەتییە، خۆکوشتن ڕەهەندێکی قووڵی فەلسەفی و دەروونی هەیە. سەروبەندی نیچە و خۆکوشتن وای کردووە ئەم پرسیارە دروست بێت: بۆ نیچە خۆی نەکوشت؟ زۆرجار بیری لە خۆکوشتن کردووەتە و بۆیە دەڵێت، " بیرکردنەوە لە خۆکوشتن پەناگەیەکی باشە، چونکە زۆر شەو هەیە فریات دەکەوێ."\n１-ئێگۆیستیک (Egoistic): واتە کەمی تێکەڵبوونی کۆمەڵایەتی، هەست دەکەی جێت نابێتەوە لە گروپێکی کۆمەڵایەتی، هەست دەکەیت ناتوانی هیچ بکەیت لە ژیانی یەکێکی تر.\n２-ئاڵترویستیک (Altruistic): واتە زۆری ئاوێتەبوون: گروپێک کۆنتڕۆڵی تاک دەکات، تاک لە نێو گروپەکە هەست دەکات ژیانی بێ مانایە.\n３-ئەنۆمی (Anomic): واتە ناتوانی تێکەڵ بیت و هەستی بێهودەیی زاڵە بەسەرتدا، ناتوانی هیچ شتێک وەک خۆی ببینی و ناتوانی چاوەڕێی هیچ بکەی.\n４-فاتەلیستیک (Fatalistic): واتە ڕۆتین، هەست دەکەی هەموو شتێک بێ مانایە و دووبارەیە و هیچی نوێ نییە.\nڕەخنەی ئەدەبیی دەروونشیکاری، لایەکی، جەخت دەکاتە سەر خەون، چونکە خەون ڕەنگدانەوەی نەستە. فرۆید، بۆ نموونە، دەڵێ خەون "پاسەوانی خەوە"، خەون دەبێتە "تێرکردنی ئارەزووە کپکراوەکان". فرۆید دەڵێ خەون ئاوێنەی نەستمانە. ڕێگەیەکی شاهانەیە بۆ چوونە نێو نەست. شووشە دوو خەون دەبینێت. لە هۆردووکیان دنیا خرابوون دەبینێت، ئەمەش ڕەنگدانەوەی ئەو خەمە گەورەیەتی کە دەیەوێت چارەسەری بکات. پڕۆژە زانستییەکە بەندە بە جۆری دووەمی مردن کە خەوتنە. ئەوانەی دەچنە گەشتی مردن لە ڕێگەی خەوتنەوە دەچن، بەڵام خەونیان واقیعییە.\nW.S.F. Pickering and Geoffrey Walford (2014). Durkheim's Suicide: A Century of Research and Debate. Routledge.


له خۆپیشاندانه‌كانى پارساڵى سلێمانى چى ڕوویدا ؟ – ئاژانسی ھەواڵی پەیامنێر\nله خۆپیشاندانه‌كانى پارساڵى سلێمانى چى ڕوویدا ؟\nنوێكراوه‌ته‌وه له Jul 16, 2018\nسەرتیپ وەیستی رۆژنامەنووسی دەزگای دواڕۆژی سەر بە یەكێتی نشتیمانی كوردستان كە لەلایەن فاروقی مەلا مستەفای سەرۆكی كۆمپانیای ئاسیاسێل سەرپەرشتی دەكرێت لە نووسینێكیدا لە فەیسبووك بە ناونیشانی “له خۆپیشاندانه‌كانى پارساڵى سلێمانى چى ڕوویدا ؟” بابەتێكی نووسیوە و تێیدا لێكچوونێك له نێوان خۆپیشاندانه‌كانى پارساڵى سلێمانى و ئێستاى عێراق دەكات\nسەرتیپ وەیسی نووسیویەتی: له مانگى 12ه‌ى پارساڵ، كاتێك خۆپیشاندانه‌كان له سلێمانى ده‌ستیپێكرد، ژماره‌یه‌ك لایه‌نى سیاسى پشتگیریان كرد، چه‌ند سه‌ركرده‌یه‌كى یه‌كێتیش به‌فه‌رمى له رێگه‌ى به‌یاننامه‌و لێدوان پاڵپشتى داواى خۆپیشانده‌رانیان ده‌كرد، یه‌كێك له‌و كه‌سانه شاسوار عبدالواحد بوو له 18ى مانگى 12 پارساڵ له به‌ریتانیاوه له رێگه‌ى سكایپ، بانگه‌شه‌ى ئه‌وه‌ى كرد كه ڕۆژى دواتر ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ سلێمانى و به‌ژدارى خۆپیشاندانه‌كان ده‌كات.\nئاشكراشی كردووە كە له‌وكاته‌ى خۆپیشاندانه‌كانى سلێمانى ده‌ستیپێكرد، نێوانى یه‌كێتى و كۆمارى ئیسلامى ئێران له‌وپه‌ڕى خراپیدابوو، خۆپیشاندان ده‌ستپیكرد هه‌موویان وایانده‌زانى خۆپیشاندانه‌كه خۆرسكه، له‌كاتێكدا ئێران ویستى په‌یامێك به یه‌كێتى بدات و، بیهێنێته‌وه سه‌ر ڕێچكه‌ى ڕاسته‌كه‌ى كه خۆى ده‌یویست.\nكاتێك یه‌كێتى نیشتمانى كوردستان زانى خۆپیشاندانه‌كان ده‌ستى ئێرانی له‌گه‌ڵدایه، به‌شێوه‌یه‌كى خێرا ماڵى مام جه‌لال و له نێویان قوباد تاڵه‌بانى و لاهور شێخ جه‌نگى، ژوورێكى عه‌مه‌لیاتیان پێكهێناو به سه‌رۆكایه‌تى وه‌ستا حه‌سه‌ن و د.خه‌سره‌و گوڵ.\nھەروەھا دەشلێت: ئه‌و چه‌ند كاتژمیڕه‌دا یه‌كێتى له بارودۆخێكى زۆر خراپدا بوو، پارتیش یه‌كێتى له‌و مه‌ترسیانه ئاگاداركرده‌وه، دواتر جگه له‌وه‌ى ده‌ستیانكرد به گرتنى خۆپیشانده‌ران به‌شێوه‌یه‌كى ڕه‌شبگیرى و هه‌ڕه‌مه‌كى، له هه‌مانكاتدا له‌ماوه‌ى 48 كاتژمێردا 15 ئه‌فسه‌رى پله‌داریان له ئاسایشى سلێمانى ده‌ستگیركرد، كه‌سه‌رجه‌میان ڕاسته‌وخۆ په‌یوه‌ندیان له‌گه‌ڵ ئێران هه‌بوو، به‌پێى زانیارییه‌كان ئاسایشى گشتى سلێمانى له‌لایه‌ن ئیتلاعاتى ئێرانه‌وه ئیختراق ( breakthrough ) كرابوو.\nوەیسی لە نووسینەكەیدا دەلێت: یه‌كێتى هه‌ر به‌وه‌ش نه‌وه‌ستا به‌ڵكو قوباد تاڵه‌بانى ڕاسپارد بۆئه‌وه‌ى له‌گه‌ڵ قاسم سوله‌یمانى كۆببێته‌وه‌و به‌پێى زانیارییه‌كان ده‌وترێ له كۆبوونه‌وه‌كه‌دا قوباد تاڵه‌بانى به قاسم سوله‌یمانى ده‌ڵێت ” چیتان له یه‌كێتى ده‌وێ؟”.\nئەو رۆژنامەنووسەی یەكێتی پێی وایە ئه‌وه‌ى ئه‌وكات له پارێزگاى سلێمانى ڕوویدا جۆرێك بوو له كوده‌تا، ئه‌و كۆنتڕۆڵكردنه‌ى ئاسایشى گشتیش له لایه‌ن ئێرانه‌وه، تاوه‌كو ئێستاش سه‌ركرده‌كانى یه‌كێتى تووشى شۆك كردووه، جگه له ماڵى مام جه‌لال و چه‌ند سه‌ركرده‌یه‌كى باڵاى ئه‌و حزبه كه‌سى تر نازانێ چى ڕوویداوه؟ چى به‌سه‌ر ئه‌و كه‌سانه هات كه ئه‌فسه‌رى باڵابوون له ئاسایش و په‌یوه‌ندیشیان به ئیتلاعاتى ئێرانه‌وه هه‌بوو؟!\nتاوه‌كو یه‌كێتى ملكه‌چى داواو خواسته‌كانى كۆمارى ئیسلامى ئێران نه‌بوو به‌ته‌واوى، نه‌توانرا كۆنترۆڵى بارودۆخه‌كه بكرێت.\nلە كوتاییدا دەلێت: ئێران هه‌ركاتێك دۆسته‌كانى له‌سه‌ر رێگاى ئه‌و لاده‌ده‌ن و بارودۆخه‌كه‌ى به دڵ نابێت، به‌شێوه‌یه‌ك له شێوه‌كان گوێیان ڕاده‌كێشێت، ڕه‌نگه ئه‌و خۆپیشاندانانه‌ى ئێستا له باشوور و ناوه‌ڕاستى عێراق ڕووده‌ده‌ن، به‌شێكى په‌یوه‌ندى به ئێرانه‌وه هه‌بێت، چونكه هه‌تا ئێستاش به تایبه‌ت له دواى هه‌ڵبژاردنه‌كانى 12ى ئایار، بارودۆخى عێراق به دڵى كۆمارى ئیسلامى ئێران نییه‌و پێیوایه لایه‌نه‌كان ملكه‌چى ئێران نه‌بوون.


عێراق بڕیاری دا بیکڕێت\nشارەزايانى تەندروستى ئەمريكى دەڵێن، چين و ڕوسيا سەرجەم ڕێگە و ڕێساكانى دروستكردنى ڤاكسين و ڕەزامەنديدانيان لەسەرى پێشێڵكردوە و چوونەتە قۆناغى ئاڵنگارى جيۆسياسى و بڕێكى زۆر ڤاكسين بەرهەمدەهێنن تەنانەت پێش ئەوەى تاقيكردنەوەى لەسەر مرۆڤ كۆتايى بێت.\nڕۆژنامەى واشنتۆن پۆستى ئەمريكى بڵاويكردوەتەوە، چين دەبێتە تاكە دابينكەرى ڤايرۆس كۆرۆنا بۆ ڕۆژهەڵاتى ناوەڕاست ئەگەر دەستى كرد بە بەرهەمهێنانى ڤاكسين، هەروەها سندوقى داهاتی سيادى ڕوسى ئەم هەفتەيە گرێبەستێكى لەگەڵ وڵاتى هندستان واژۆكردوە بۆ بەرهەمهێنانى 100 مليۆن لە ڤاكسينى "سپۆتنيك V".\nوەزارەتى تەندروستى عێراق سەرقاڵى وەرگرتنى رەزامەندى فەرمییە بۆ دابینکردنى بودجەى پێویست بەئامانجى هاوردەکردنى ڤاکسینى چینى دژە کۆرۆنا کە لەلایەن کۆمپانیاى "سینو فارم" ەوە لە ناوەڕاستى ئابدا ڕاگەیەنرا.\nزیاتر بخوێنەوە: عێراق ڤاکسینى چینى هاوردە دەکات\nهەروەها هەر ئەمڕۆ، وەزیرى تەندروستیی ئیمارات یەکەم پێکوتەى ڤاکسینى دژە کۆرۆناى پێدرا، ئەوەش لە چوارچێوەى ئەو پلانەى وەزارەتى تەندروستى ڕایگەیاندووە بە مەبەستى دابینکردنى ڤاکسینەکە بۆ ئەو کارمەندانەى بەرکەوتەی زۆریان لەگەڵ تووشبوانى پەتاکە هەیە.\nبەپێی ڕاپۆرتەکەى واشنتن پۆست، شارەزايانى چاودێرى تەندروستى ئەمريكى پێيان وايە، پێويستە ولايەتە يەكگرتوەكان پەلە نەكات لە بەرهەمهێنانى ڤاكسينى دژە ڤايرۆسى كۆرۆناى نوێ.\nڕاپۆرتەكە باس لەوەدەكات، تا ساڵى داهاتوو لەوانەيە چين و ڕوسيا هێزێكى جيۆسياسى گەورەيان لە ڕێگەى دانانى ڕێسا و فرۆشتنى ڤاكسين كڕيبێت، بەڵام ئەگەريشى هەيە شكستبهێنێت ڤاكسينەكەيان، ئەو كاتە زيانێكى مرۆڤيى گەورەى لێدەكەوێتەوە.\nلاى خۆيەوە ئارسەر كابلان، سەرۆكى بەشى خوڕەوشتى پزيشكى لە كۆلێژى گروسمان بۆ پزيشكى لە زانكۆى نيويۆرك دەڵێت، بەڕاستى بيرۆكەيەكى شێتانە و خراپە "وەك ئاماژەيەك بۆ بێباكى چين و ڕوسيا و چاوەڕواننەكردنى تەواوبونى تاقيكردنەوەكان لەسەر ڤاكسينەكانيان"، دەشڵێت "زۆر قورسە لەوە تێبگەيت".\nلەماوەى ڕابردودا بەبێ ئەوەى سەرجەم قۆناغەكانى تاقيكردنەوەى ڤاكسين تەواو ببەن، چين ڤاكسينەكەى لەسەر سەدان هەزار كەس بەكارهێنا، تەنانەت كەسانى دبلۆماسى و ئەندامانى سوپا و كارمەندانى تەندروستى وفەرمانبەرانى كۆمپانياكانى دەوڵەتيشى گرتەوە، ڤاكسينەكەى لەسەر ئاستێكى فراوان بڵاوكردوەتەوە ئەوەش لەپێناو فراوانكردنى هەژمونى خۆى.\nئەم هەنگاوەى چينيش توڕەبونێكى نێودەوڵەتى لەبەرامبەرى دروستكردووە، بەتايبەتى كە بۆ يەكەمجار كۆرۆنا لەو وڵاتەوە سەريهەڵداو بۆچونێكيش هەيە لەسەر ئەوەى كۆرۆنا دروستكراوى تاقيگەيە.\nپزيشكان و شارەزايانى تەندروستى هۆشدارى لەوەدەدەن، كە لەوانەيە ڤاكسينەكە كاريگەرى سلبى خراپى هەبێت، چونكە زۆر بەخێرايى دروستكراوە و بە ڕێگا ياساييەكانى سەلامەتيدا نەڕۆشتووە.


هەواڵ وچالاکی! – پەڕە 21 – hkkurdistan\nHome 6 هەواڵ وچالاکی! (page 21)\nبڵاوکراوەی بۆ پێشەوە ژمارە ١٥\nتشرینی یه‌كه‌م 31, 2017\t0\nناوەندی سەربەخۆیی کوردستان سەردانی سەفارەتی ڕوسیای لە بەریتانیا کرد\nتشرینی یه‌كه‌م 27, 2017\t0\nناوەندی سەربەخۆیی کوردستان لە 25 ئۆکتۆبەری 2017 سەردانی سەفارەتی ڕوسیای لە بەریتانیا کرد. شاندی ناوەند پێکهاتبوو لە (ئاسۆکمال و سعید ئارمان) لەلایەن بەرپرسی تیمی سیاسەتی دەرەوەی سەفارەتی ڕوسیا (دێنیس تیمنیکۆڤ) بۆ ماوەی ٣٥ دەقیقە کۆبونەوە. شاندەکە سەرەتا نیگەرانی و ناڕەزایەتی خۆی دەربڕی لەو بێدەنگیەی نەتەوەیەکگرتوەکان و ڕوسیاش بەرامبەر بە لەشکرکێشی عەبادی و حەشدی شەعبی نیشانیاندا و داوای گۆڕینی ئەو هەڵوێستە …\nلەیادی سه‌د ساڵه‌ی شۆڕشی ئۆکتۆبەردا\nتشرینی یه‌كه‌م 23, 2017\t0\nئوسترالیا/ سدنی لەیادی سه‌د ساڵه‌ی شۆڕشی ئۆکتۆبەردا\nلەیادی هاوڕیی گیانبەختکردو عوسمان حسن ناسراو بە” ئارام داود” دا\nتشرینی یه‌كه‌م 19, 2017\t0\nهاوڕی عوسمان یەکێک بوو لە سیما ناسراوەکانی بزوتنەوەی کرێکاریی و کۆمۆنیستی لە ناوچەی پشدەر، کەسایەتیەکی هەڵسوراو خۆشەویست و خەم خۆرێکی نەسرەوتووی بزوتنەوەی کرێکاریی بوو. بەدوای خرۆشانی جەماوەری ساڵی ١٩٩١دا هاورێ عوسمان، لە بزوتنەوەی شورایدا بەشداری چالاکانە دەکات و دەبێتە یەکێک لە هەڵسوراوانی چالاکی ئەو بزوتنەوە شوراییە لە ئۆردوگای بازیان… هەر لەدرێژەی هەڵسورانی خۆیدا و لەساڵی ١٩٩٢دا دەست دەبات بۆ کاری …\nئامادەکردنی: شوان عەزیز و ئاراس رەشید کرێکارانی مۆندیالی قەتەر کۆیلەن و گۆڕ بینا دەکەن! لەندەن/ سکای نیوز/ www.skynewsarabia.com/web/article/985495 ڕۆژنامەی ئیندپێندەنتی بەریتانی ئاگاداریدا لە هەلومەرجی نالەباری کرێکارانی بیانی لە قەتەر بۆ بیناسازیەکانی مۆندیالی ٢٠٢٢. سەردێری ڕۆژنامەکە لەسەر پێشێلکاریەکان بوو کە” کرێکارانی بیانی لە قەتەر کرێکار نین، بەڵکو کۆیلەن، گۆڕ بینا دەکەن، نەوەک یاریگا”. بەپێی ئەم سەرچاوەیە، ئەو کرێکارانەی …\nبانگەواز … بانگەواز … بانگەواز\nئاگاداری بۆ کوردانی دەرەوەی وڵات لە دنیادا و بۆ هەموو ئازادیخوازان و مرۆڤدۆستان… ئەمڕۆ دوو شەممە ٢٠١٧/١٠/١٦ کاتژمێر سێی بەیانی بەکاتی کوردستان، هێزەکانی حەشدی شەعبی و سوپای عێراق بەڕابەری عەبادی هێرش و شەڕیان لەکەرکوک و دەورووبەریەوە دەستی پێکردوەو خەریکی نانەوەی جەنگێکی کۆنەپەرستانەن بەدژی خەڵکی کوردستان و ئەو ناوچانە بەهاوکاری جمهوری ئیسلامی ئێران لەرێگای سولەیمان قاسیمیانەوە. وە خەڵکی مەدەنی ئەو ناوچانە …\nبۆپێشەوە ژمارە ١٤\nتشرینی یه‌كه‌م 15, 2017\t0\n١٥ی ئۆکتۆبەری ٢٠١٤ بۆ خوێندنەوەی بڵاوکراوەی بۆ پێشەوە کلیکی ئێرە بکە…\nئۆکتۆبه‌ری نوێ ژمارە ٢ بڵاوبۆتەوە\nتشرینی یه‌كه‌م 8, 2017\t0\nکلیکی ئێرە بکە بۆ خوێندنەوەی ئۆکتۆبەری ژمارە ٢ لە ئۆکتۆبەری ٢٠١٧ دا بڵاوبۆتەوە


نەتەوە | 13:59:52 2019-09-25 | (3,579) جار خوێندراوەتەوە\nجێگری سەرۆکی "پەرلەمانی عێراق" ئاشكرایده‌كات، تاکۆتایی ئەمساڵ سەرجەم پارەی جوتیاران دەدرێت.\nد. بەشیر حەداد، جێگری سەرۆکی پەرلەمانی عێراق رایگه‌یاندووه، " له دوایین كۆبوونه‌وه‌مان له‌گه‌ڵ عادل عەبدولمەهدی، سه‌رۆك وه‌زیرانی عێراق به‌ڵێنیدا به‌پێی خشته‌یه‌ك و تا كۆتایی ئه‌مساڵ پاره‌ی جووتیارانی هه‌رێمی کوردستان خه‌رج بکات".\nجێگری سەرۆکی پەرلەمان ئاماژه‌ی بۆ ئه‌وه‌شكردووه، سه‌رۆك وه‌زیران داوای له وه‌زاره‌تی دارایی كردووه خشته‌یه‌ك بۆ دابه‌شكردنی پاره‌ی جووتیارانی هه‌رێمی کوردستان و به‌شه‌كانی دیكه‌ی عێراق ئاماده بكات.\nهاوكات ماڵپەڕی باسنیوز بڵاویكردۆته‌وه، وه‌زاره‌تی بازرگانی و پیشه‌سازی حکوومەتی هەرێمی کوردستان به‌نیازه سه‌ردانی بەغدا بكات بۆ ئه‌وه‌ی فشار له‌سه‌ر حكوومه‌تی عێراق بكرێت و شایستە داراییەکانی ساڵانی 2014، 2015 و 2016 جووتیارانی هەرێمی کوردستان خه‌رج بكات، کە بڕەکەی 557 ملیار دینارە.\nبۆ ئاوەدانكردنەوەی هەرێمی كوردستان 500 ملیار دینار تەرخانکرا


ئیكۆنۆمیست: ئه‌سه‌د سه‌ركه‌وت، به‌ڵام سوریا بۆ چه‌ند ده‌یه‌كى تر ده‌ناڵێنێت\nهەواڵ / جیهان :: 07/09/2019 :: 165 جار بینراوە\nبه‌شار ئه‌سه‌د، سه‌رۆكى سوریا\nتاگ :: سوريا رۆژهەڵاتى ناوەڕاست\nگۆڤاری ئیكۆنۆمیست بابه‌تێكى له‌سه‌ر شه‌ڕی ناوخۆی سوریا بڵاوكردۆته‌وه و ده‌ڵێت: به‌شار ئه‌سه‌دى سه‌رۆكى سوریا سه‌ركه‌وت، به‌ڵام سوریا بۆته وڵاتێكى وێرانه و بۆ ده‌یان ساڵی تریش جێگیری به‌خۆیه‌وه نابینێت.\nئێكۆنۆمیست له‌و بابه‌ته‌یدا ده‌ڵێت: دوای 8 ساڵ له شه‌ڕێكى سه‌ختدا هێشتا وێنه‌كه وه‌ك خۆی ماوه، له‌نزیك گوندى حاس ته‌رمى مناڵێك كه سه‌ری له لاشه‌ى جیاكراوه‌ته‌وه له‌ناو خانووه داڕماوه‌كه‌ى کە به‌ر بۆردومان كه‌وتووه ماوه، له شارۆچكه‌ى ئه‌ریحا كچێكى بچوك له‌ناو باڵه‌خانه‌یه‌كدا گیریخواردووە و باوكى به‌ترسه‌وه لێی ده‌ڕوانێت، له‌وێ دوكه‌ڵ و ته‌م و خوێن و ئاسنى خوار و چیمه‌نتۆی داڕماوى هه‌یه، نیگاكانى خه‌ڵكى له‌وێ بێمانان، چونكه بۆ ماوه‌ى ده‌یه‌یەكه ئه‌وان رووبه‌ڕووی توندوتیژی ده‌بنه‌وه.\nگۆڤاره‌كه باس له ده‌سپێكى ئه‌و هه‌ڵمه‌ته ده‌كات كه كرایه‌سه‌ر ئیدلب له باكووری رۆژئاوای سوریا، كه پێكدێت له چه‌ند گوند و شارۆچكه‌یه‌ك، ئه‌و شاره‌ى پارێزگاكه ناوى ئه‌وى هه‌ڵگرتووه و ده‌كه‌وێته نێوان شاری حه‌له‌ب و پارێزگای لازیقیه‌ی كه‌نار ده‌ریا كه دواین مۆڵگه‌ى هێزه ئۆپۆزسیۆنه‌كانى سوریایه.\nباسی له‌وه‌شكردوه: ئیدلب ده‌بێته نیشانه‌ى كۆتایی شه‌ڕ یان كوشتن، به‌ڵام زیانه‌كان به‌رده‌وام ده‌بن و شه‌پۆلێكى تری كۆچ به‌ره‌و توركیا به‌ڕێوه‌یه و به‌سه‌دان و هه‌زاران كۆچبه‌ری سوری له‌سه‌ر سنوور كۆبونه‌ته‌وه.\nئه‌سه‌دیش كۆنترۆڵی وڵاتێكى داڕماو ده‌كات كه دانیشتوانى تێدانییه و بۆته دیلى ئه‌و هاوپه‌یمانانه‌ى له‌نێوان خۆیاندا كێبڕكێی دابه‌شكردنى ده‌سكه‌وته‌كان ده‌كه‌ن و سوریاش بۆ چه‌ند ساڵی داهاتوو ئه‌گه‌ر نه‌بێته ده‌یه‌ك به‌م شێوه‌یه و به‌ناجێگیری ده‌مێنێته‌وه.\nهه‌میشه ئه‌سەد باسی له شه‌ڕی ئیدلب كردووه و خوازیاری ئه‌و هێرشانه بووه کە ناتوانێت ئه‌م هاوینه ئه‌نجامی بدات، چونكه سوپاكه‌ى له شه‌ڕی 8 ساڵی رابردوو ماندوبوون. ئێران-یش نایه‌وێت به‌شداری ئه‌و شه‌ڕه بكات، چونكه به‌رژه‌وه‌ندى له‌وێ نییه و ئه‌سه‌د ده‌ستبه‌ستراوى ئه‌و رێكکه‌وتنه‌ى نێوان توركیا و روسیایه كه ساڵى 2018 ئیمزایان كردووه و به‌ڕێكکه‌وتنى سوشی ناسراوه كه توركیا مه‌رجی دانانى چاودێریكردنى ناوچه‌یه‌كى سه‌ربه‌خۆ له 25 كیلۆمه‌تره‌وه بكات و رێگه به ده‌سته‌ی ئازادكردنى شام نادرێت بمێنه‌وه یاخود له‌وێ چه‌كیان پێبێت.\nگۆڤاره‌كه باسی له‌وه‌شكردوه: توركیا ناخوازێت ئیدلب داگیربكات وه‌ك چۆن له به‌شه‌كانى تری حه‌له‌ب له ساڵى 2016دا ئه‌نجامیدا، چونكه ئه‌وكات ناتوانێت خۆی له‌به‌ر هێرشه به‌رده‌وامه‌كانى سوریا بگرێت.