سەرەتا»جۆراوجۆر»خوێندن بێ به‌رامبه‌ر»ته‌واوى زانیاریه‌كانى خوێندن له توركیا بێ به‌رامبه‌ر\nلەلایەن andam omar لە 28/03/2016 0 Comments\nسڵاوی خوای گەورەتان لێ بێت ئەزیزان…\nهەموو قوتابی /خوێندكارێك یان هەمو ئارەزوومەندێك دەتوانێت بە دوو شێوە بخوێنێت لە توركیا:\n1- تێچووی خوێندن و مانەوە و سەفەر كردن لەسەر حسابی خۆی بێت .\n2- تێچووی خوێندن و مانەوە و تەواوی مەسرەفەكانی تر لەسەر حكومەت بێـت واتە بێ بەرامبەر (زەمالە) .\nبە نسبەت ئەوەی لەسەر تێچووی خۆتە، ئەوا ئاسانە و لە چ زانكۆیەك بتەوێت ئەتوانیت بخوێنیت بە بێ ئەوەی ڕەچاوی نمرەكان یان تەمەن بكرێت و بۆ ئەمەش ئەتوانیت لە رێگای كۆمپانیاكانەوە ئۆفەر وەربگریت(ئەتوانین هاوكارتان بین بۆ ئەم جۆرەشیان)، بەڵام ئەوەی ئێمە مەبەستمانە ئەوەیە كە چۆن بتوانن درێژە بە خوێندن بدەن لە ووڵاتـی توركیا بە شێوەی بێ بەرامبەر (خۆڕایی )واتە زەمالەی حكومەتی توركیا.\nوولاتی توركیا وەكو سەرجەم ووڵاتە ئەوروپیەكانی تر، ساڵانە زەماڵەی خوێندن(المنحة الدراسية )پێشكەشی هەزاران فێرخواز دەكات لەسەرانسەری جیهان و عێراقیش یەكێكە لەو وولاتانەی كە ساڵانێكە لەو زەماڵەیە سوودمەند بوە ، بەلام هاوڵاتیانی كورد كەمتر ئاگاداری ئەم دەرفەتە بوون .\nدەستەی زەمالەی توركیا كە سەرپەرشتی زەمالەكانی خویندن دەكات بە شێوەی خۆڕایی لە ووڵاتـی توركیا كە قوتابیان وخوێندكاران لەسەرانسەری جیهان دەتوانن فۆڕمی قبوڵ كردن پێشكەش بكەن و لە ئێستاشدا وا بریارە پاش چەند رۆژێكی تر بە فەرمی ٤ هەزار فۆرمی پێشكەش كردن بكرێتەوە و ماوەی مانگێك بخایەنێت.\nئەم زەماڵەیە بۆ هەموو ئاستەكانی خوێندنە وەكو ( ئامادەیی ، بەكالۆریۆس، ماستەر ، دكتۆرا ، لێكۆڵەر)…\nهەروەها هەموو بەشەكانی تێدایە وەكو (پزیشكی ، ئەندازیاری ، زمان ،یاسا ، ئاداب، كارگێری و كار….هتد\nتایبەتمەندیەكانی زەمالەی خویندن لە توركیا .\n1- تەواوی تێچووی پارەی خوێندن ، حكومەتی توركیا دابینی دەكات.\n2- شوێنی مانەوە و نیشتەجێبوون (بەشە ناوخۆیی)حكومەت دابینی دەكات.\n3- یەكەم سەفەرت بۆ توركیا و هەروەها دوا سەفەری گەرانەوەت بۆ كوردستان حكومەتی توركیا تێچووی بلیتی فرۆكە دابین دەكات.\n4- ئیقامەی مانەوەت پێدەدات بۆ ماوەی تەواوی خوێندن و هەورەها دڵنیایی تەندروستی(تأمین الصحی) لەسەر حكومەتی توركیایە .\n5- مەرجە لەسەر ئەو قوتابیەی كە لەلایەن حكومەتی توركیاوە زەمالە دەكرێت , بۆ ماوەی یەك ساڵ زمانی توركی بخوێنێت ، وەكو تەواوی تایبەتمەندیەكانی تر ئەوەشیان بە شێوەی خۆڕاییە .\n6- بۆ قوتابی/خوێندكار ی ئامادەیی مانگانە 225$ پێدەدرێت . هەروەها بەكالۆریۆس مانگانە بڕی 225 $ ی پێدەدرێت و قوتابیانی خوێندنی باڵا(ماستەر) ئەوا 300 $ ی پێدەدرێت و قوتابیانی خوێندنی باڵا(دكتۆرا)بڕی 4100 $ پێدەدرێت و لێكۆڵەرەوەكانیش بری 900 $ یان پێدەدرێت.\nبۆ ئەمساڵی خوێندن و بۆ یەكەمین جار لە كوردستان و عێراق ،گروپی (ستەدی ئین توركیا)لە ووڵاتی توركیا به هه‌ماهه‌نگى (ڕێكخراوی تێك ئای) بۆ تەكنەلۆژیای زانیاری ،هاوكارتان ئەبێت بۆ وەرگرتن و فۆرمی پێشكەش كردنی وەرگیران ….\nدوای وەرگیرانیشتان ، لە وولاتی توركیا هاوكارتان ئەبين بۆ جیبەجێكردنی ڕێكارە یاساییەكان و مامەڵه‌ى ئیقامه و نیشته‌جێبوون و بیمه‌ى ته‌ندروستى …..هتد ..\nدوایین ڕێنمایى حكومه‌تى توركیا بۆ ئاره‌زوومه‌ندانى خوێندن ئه‌وه‌یه كه ده‌توانن ١٢ به‌شى جیا جیا له‌فۆرمه‌كان پر بكه‌نه‌وه …\nیاخود ١٢ زانكۆى جیاواز له ١٢ شارى جیاواز هه‌ڵبژێرن …..\nدیارى كردنى به‌ش و زانكۆ و شاره‌كان , به ئاره‌زووى خۆتانه ..\nمەرجەكانی پێشكەش كردن و وەرگرتنی زەماڵی خوێندن :\nیەكەم : بۆ خوێندنی ئامادەیی\nبۆ ئارەزوومەندانی خوێندنی ئامادەیی ،ئەوا دەبێت تەمەنی لە 1999 بەرەو سەرەوە بێت ، واتە 2002،2001،2000،, …هتد .\n2- دەبێت كۆنمرەی پۆلی 8 ی بنەرەتی لە 70% زیاتر بێت.\nپێداوستیەكان بۆ وەرگرتنی زەمالەی خویندن :\n1- فۆرمی داواكردنی زەمالەی خوێندن پر بكەیتەوە.\n2- بڕوانامەی دەرچوونی پۆلی 8 ی بنەڕەتی هەبێت و لەلایەن وەزارەتی پەروەردەوە پشت راست (تصدیق)كرابێت .\n– كۆپیەك لە پاسەپۆرتەكەت.\n*گەر بڕوانامەكانت پشت راستیش نەكردبێتەوە ئاساییە ، ئەتوانیت دوای وەرگیران بیبەیت بۆ وەزراتی داد و فەرمانگەی پەیوەندیەكانی دەرەوەی هەرێمی كوردستان .\nدووەم : بۆ خوێندنی بەكالۆریۆس\n1- دەبێت تەمەنی لە 1994 بەرەو سەرەوە بێت , واتە 1995, 1997,1996…..هتد\n2- دەبێت تێكرای نمرەی قۆناغی ئامادەیی (پۆلەكانی 10 و 11 و 12) لە 70 زیاتر بێت و ئه‌گه‌ر نمره‌ى پۆلى ١٢ ٧٠ زیارت بێت , ئه‌وا كێشه نیه گه‌ر نمره‌كانى ١٠ و ١١ كه‌متر بێت له ٧٠ .\n3- بۆ ئەوانەی ئارەزووی كۆلێژی پزیشكی(گشتی ، ددان ، دەرمانسازی …هتد) دەكەن دەبێت كۆنمرەیان لە 90 زیاتر بێت .\n٤- ئه‌وانه‌ى له ئێستادا له قۆناغى ٦ ئاماده‌یى ئه‌خوێنن , ئه‌توانن فۆرمى داواكردن پێشكه بكه‌ن .\nسێیەم: بۆ خویندنی باڵا (ماستەر و دكتۆرا)\n1- بۆ ئارەزوومەندانی خویندنی باڵا( ماستەر ) ئەوا دەبێت تەمەنی لە 1985 بەرەو سەرەوە بێت واتە 1986, 1987 , 1988 ….هتد\n٢- كۆنمرەی بەكالۆریۆسی لە 75% زیاتر بێت .\n2- بۆ ئارەزوومەندانی خوێندنی باڵا(دكتۆرا )ئەوا دەبێت تەمەنی لە 1979 بەرەو سەرەوە بێت ، واتە 1980,1981, 1982,…هتد\n٢-دەبێت كۆنمرەە ماستەری لە 75% زیاتر بێت.\nچوارەم: بۆ ئارەزومەندانی بواری لێكۆلینەوە (توێژینەوە)\nئەوا دەبێت تەمەنیان لەسەرووی 1970 وە بێت واتە 1971, 1973,1972,…هتد\nیەكەم بەكالۆریۆس :\n2- بڕوانامەی دەرچوونی قۆناغی ئامادەیت(12 ی ئامادەیی) هەبێت و لەلایەن وەزارەتی پەروەردەوە پشت راست (تصدیق)كرابێت (ئه‌گه‌ر تصدیق یشنه‌كرابێت كێشه نیه ، تا ئه‌وكاته‌ى ناوه‌كان ئه‌گه‌ڕێته‌وه )\n3- كارتی نمرەكانی پۆلی 10 و 11 هەبێت .\n4- كۆپیەك لە پاسەپۆرتەكەت(ئه‌گه‌ر نه‌شت بێت كێشه نیه ، تا ئه‌و كاته‌ى ناوه‌كه‌ت ئه‌گه‌ڕێته‌وه )\n٥- وێنه‌یه‌كى معامه‌لات .\nهەروەها لە فۆرمەكە ئەو زانیاریانەی پێویستە ، كە وادەگات چانسی وەرگرتن زۆر زیاتر بێت :\nئەزمونی كاركرد(ئەگەر هەتبێت باشترە)\nكوالیفیكەیشنی ئەكادیمی وەك ALES و SAT و GMAT (ئەگەر هەتبێت باشترە )\nبروانامەكانتان لە خول و سیمینار و ۆركشۆپ(ئەگەر هەتبێت باشترە )\nبەشداریكردن لە كارە خۆبەخشیەكان (ئەگەر هەتبێت باشترە)\nهیوا و ئارەزوەكانت چین ؟\nدووەم : خویندنی باڵا\nأ – ماستەر\n1- بڕوانامەی دەرچوونی ئامادەیی و لەلایەن وەزارەتی پەروەردەوە پشت راست كرابێتەوە (گەر بڕوانامەكانت پشت راستیش نەكردبێتەوە ئاساییە) .\n2- بروانامەی دەرچوون و خویندنی بەكالۆریۆس به زمانى ئینگلیزی\n3- پاڵپشتی دوو لە مامۆستایانی زانكۆ بەوەی كە تۆ قوتابی بویت لەو كۆلێژە.\n4- كۆپیەك لە پاسەپۆرتەكەت (ئه‌گه‌ر نه‌شتبێت كێشه نیه )\n5- بۆ ئەوانەی قۆناغی 4 ی زانكۆن ، دەتوانن سوودمەند بن لەو ئۆفەرە و كۆنمرەی هەر سێ سالەكەیان لە 75 زیاتر بێت ، پاشان دوای دەرچوون (تەخەروج)كۆنمرەی قۆناغی 4 رەوانە بكەن .\n٦-وێنه‌یه‌كى معامه‌لات .\n1- بڕوانامەی دەرچوونی ئامادەیی و لەلایەن وەزارەتی پەروەردەوە پشت راست كرابێتەوە (ده‌كرێت دواتر ئه‌و كاره بكه‌یت )\n3- بروانامە و نمرەی ماستەرەكەی لەلایەن وەزارەتی خوێندنی باڵاوە پشت راست كرابێتەوە .\n4- كۆپیەك لە نامەی ماستەرەكەی .\n5- كۆپیەك لە پاسەپۆرتەكەی (ئه‌گه‌ر نه‌شی بێت ئاساییه )\n6- پاڵپشتی دوو لە مامۆستایانی سەرپەرشتیاری گفتوگۆكردنی نامەی ماستەرەكەی.\n7- كۆپیەك لە سیڤی.\n8- هەر بروانامەیەكی زمانی ئینگلیزی كە هەیبیت , وەكو ئای بی تی , تۆفڵ, ئایڵتس…هتد ( ئه‌گه‌ر نه‌شت بێت ئه‌وا ئاساییه ).\n٩-وێنه‌یه‌كى معامه‌لات .\nتێبینیە گشتیەكان :\n1- ئەو ئارەزوومەندەی كە دەیەوێت فۆرمی وەرگرتنی زەمالەی توركی پێشكەش دەكات،نابێت خاوەنی رەگەزنامەی توركی بێت .\n2- بۆ ئارەزمەندانی بەكالۆریۆس نابێـت زیاتر لە 2 ساڵ بەسەر تەواو كردنی قۆناغی ئامادەیی تێپەڕی بیت .\n3- نابێت هیچ نەخۆشیەكی درێژخایەن و مەترسیداری هەبێت وەكو نەخۆشیەكانی ئایدز و ڤایرۆسی جگەر و …هتد.\n4- ساڵانە 4 هەزار زەمالەی خوێندندن بە هەر چوار بەشی خوێندن (ئامادەیی ،بەكالۆریۆس, ماستەر, دكتۆرا , لیكۆڵەر) دەدرێت .\nجگە لە منحە(زەماڵە)ی دیراسی حكومەتی توركیا ، ئەمساڵ منحەی دیراسی ڕێكخراوی (ئای ئەی دی ئێل)یش هەیە ،كە ڕێكخراوی تێك ئای بە هەماهەنگی لەگەڵ ئەو ڕێكخراوە ، منحەیەكی ترتان بۆ دەستەبەر دەكات و نمرەی كەمتری ئەوێت له وڵاتانی #توركیا – #مالیزیا – #سودان.\nخوێندن له توركیا له زانكۆى به‌هچه شه‌هیر ده‌بیت له شارى ئیسته‌نبۆل….\nتەنها به‌شه‌كانی (قانون – زانستی سیاسه‌ت و په‌یوه‌ندیه نێوده‌وڵه‌تیه‌كان – كارگێڕی و به‌شه‌كانی – ئابوری و به‌شه‌كانی – مێژوو – كۆمه‌ڵناس – ده‌رونزانی – ڕاگه‌یاندن و به‌شه‌كانی ، ئەندازیاری كۆمپیوتەر و میكانیك و بیناسازی و كارەبا) ده‌گرێته‌وه\nبه نسبه‌ت زه‌ماله‌ى ڕێكخراوى ئاى ئه‌ى ئێل دی ئه‌وا ئه‌م تایبه‌تمه‌ندیانه ده‌گرێته‌وه ….\nپاره‌ی #خوێندن و #زمان و #شوێنی نیشته‌جێ بوون له ئه‌ستۆی ڕێكخراو ده‌بێت (بەلام مووچەی مانگانەتان پێنادرێت)\nخوێندن به زمانى ئینگلیزی ئه‌بێت ….\nمه‌رجه تایبه‌تیه‌كان بۆ خوێندنی #به‌كالۆریۆس.\nده‌بێت خوێندكار موالیدی له 1-1-199٤ به‌ره‌و سه‌ره‌وه بێت.\nكۆنمره‌ی ئاماده‌یی له %70 زیاتر بێت.\nمه‌رجه تایبه‌تیه‌كان بۆ خوێندنی #ماسته‌ر\nده‌بێت خوێندكار موالیدی له 1-1-١٩٩٠ به‌ره‌و سه‌ره‌وه‌بێت.\nتێكڕای نمره‌كانی به‌كالۆریۆس له %65 زیاتر بێت.\nمه‌رجه تایبه‌تیه‌كان بۆ خوێندنی #دكتۆرا\nده‌بێت خوێندكار موالیدی له 1-1-1986 به‌ره‌و سه‌ره‌وه بێت.\nبڕوانامه‌ی ماسته‌ری زۆرباشه بێت.\nفۆڕمی پڕكردنه‌وه له 1-3-2016 ده‌ست پێ ده‌كات و تا 20-3-201\nوەهەمان پێدوایستی حكومەتی توركیاى پێویسته بۆ پێشكه‌شكردن …\nگرنگ نیە لە هەر شار و شارۆچكەیەكی كوردستانیت ، ئێوە پێدوایستیەكان ئامادە بكەن و پشتیوان بە خوا ستافی ئێمە سەردانی هەموو شارەكان دەكات و هاوكارتان ئەبێت بۆ پركردنەوەی فۆرمەكان\nپڕكردنەوی فۆرم لە تەواوی ئۆفیسەكانی ڕێكخراوی تێك ئای لە شارەكانی( هەولێر، دهۆك ، سلێمانی ، كەركوك ، هەڵەبجە ، سۆران ،كەلار ، چەمچەماڵ) دەبێت و هاوكارتان ئەبین و ڕێنمایی زیاترتان پێدەدەین دەربارەی ژیان و خوێندن لە توركیا …\nناونیشانه‌كانى ئۆفیسى تێك ئاى …\nناونیشانى ئۆفیسى هه‌ولێر : شه‌قانى ٦٠ مه‌ترى ، نهۆمى دوه‌مى مۆبلیاتى دیوان ، خوارى چێشتخانه‌ى صه‌مه‌د\nژمارەی مۆبایل : 07511718858 – 07511718859\nناونیشان : په‌یمانگاى سلێمانى – گه‌ڕه‌كى مامۆستایان -به‌رامبه‌ر پاركى ئازادى – ته‌نیشت یه‌كه‌ى سه‌رپه‌رشتیارى په‌روه‌رده‌یى …\nژمارەی مۆبایل : 07511718860\nناونیشانى ئۆفیسى دهۆك : شه‌قامى گشتى دهۆك – به‌رامبه‌ر نه‌خۆشخانه‌ى فریاكه‌وتن\nژمارەی مۆبایل : 0751171886١\nناونیشانی ئۆفیسی هەڵەبجە : سەنتەری چالاكی لاوان – كۆڵانی هه‌فته بازاڕی شاهۆ – خوار مزگه‌وتی شافیعی\nژمارەی مۆبایل : 07511718863\nناونیشانی ئۆفیسی چەمچەماڵ : چەمچەماڵ- نوسینگەی لاوه‌ند – – قەیسەری فاروقی كەریم ئاغا – نهۆمی دووەم – ته‌نیشت ئینته‌رنیتى ساسان\nژمارەی مۆبایل : 07511718864\nنناونیشانی ئۆفیسی كەلار : سەنتەری ئینتەرنێتی راڤین – شه قامی سه ره کی کەلار-قه ڵای شیروانه-ته نیشت مزگه وتی گه وره ی که لار\nژمارەی مۆبایل : 07511718865\nدەتوانن پرسیارەكانتان لەم گروپە بكەن و ستافەكانی ئێمەش وەلامتان ئەدەنەوە\nبۆ بینینى ناوى زانكۆكانى توركیا و لیستى زانكۆ باوه‌ر پێكراوه‌كانى توركیا له‌لایه‌ن هه‌ریمى كوردستانه‌وه ، له‌م لینكه كلیك بكه\nبابەتەكانی پێشووترچۆنیه‌تی دیزاین كردنی هه‌ڵبژارده‌ی تۆپی پێ له‌فۆتۆشۆپ\nبابەتی دواتر بە ئاسانترین ڕێگا ،جوانترین فۆکەس بە مۆبایل بدە لە وێنەکانت\nمەرجەكانی خوێندن بۆ ماستەر\nناوى زانكۆكانى وولاتى توركیا كه كورسى خوێندن بێ به‌رامبه‌ر ده‌به‌خشنه فێرخوازان\nئه‌و شوێنه‌ی كۆمپانیای ئه‌پڵی تێدا له دایكبوو .\nهه‌ردوو ستیڤن دۆزه‌ره‌وه‌ی كۆمپانیای ئه‌پڵ ستیڤ جۆبس و ستیڤ ڤۆزنیاك به یه‌كه‌وه له‌م گه‌راجی ئۆتۆمبێڵی…\nوەشانی نوێی ئەپڵیکەیشنی (تەندروستی) ئێستا لە گۆگڵ پلەی بەردەستە\nئەپڵیکەیشنی تەندروستی وه‌شانی دووه‌می بۆ وه‌گه‌رخه‌رى ئه‌ندرۆید ئێستا لە گۆگڵ پلەی بەردەستە . ئەپڵیکەیشنی تەندروستی کۆکراوەی…\nمۆدێله‌کانی گالاکسی ئێس ٨ و ئێس ٨ پله‌س هه‌سته‌وه‌ری (سێنسه‌ری) کامێرای سۆنیان تێدا جێگیر ئه‌کرێت\nلەلایەن awder omer 31/03/2017\nڕه‌نگه تا ئێسته هه‌والت هه‌بێت که له ماڵپه‌ره چینیه‌کان وا باس ئه‌که‌ن که مۆدێله‌کانی گالاکسی…\nمایکڕۆسۆفت بە فەرمی پشتگیری ویندۆزی ڤێستا ی راگرت\nلەلایەن Rasty Saeed 13/04/2017\nساڵی ٢٠٠٦ ، بەفەرمی نوێترین ویندۆز راگەیندرا دوای چاوەڕوانیەکی زۆر لەلایەن بەکار‌یهێنرانەوە لەسەرتاسەری جیهاندا. بەگوێرەی…\nفێركاری : چۆنیه‌تی ڕووت كردنی هه‌موو جۆره مۆبایلێكی ئه‌ندرۆید\nیه‌كێك له كێشه به‌رده‌وامه‌كانى به‌كارهێنه‌رانى ئۆپه‌ره‌ین سیته‌مى ئه‌ندرۆید واته مۆبایله‌كانى (گالاكسى ، ئێڵ جى ،…


نه‌ته‌وه بێ ده‌وڵه‌ته‌كان: تبت – History Of Kurdistan\nHome / مێژووى جیهان / نه‌ته‌وه بێ ده‌وڵه‌ته‌كان: تبت\nگۆران حكيم 2016-03-11\tمێژووى جیهان, مێژووى گشتى لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە نه‌ته‌وه بێ ده‌وڵه‌ته‌كان: تبت 8,086 Views\nله پێش هه‌زاران ساڵه‌وه، تبت ده‌وڵه‌تێكی سه‌ربه‌خۆ بوه، تا كاتێك ده‌وڵه‌تی چین له 1949 داگیری كردوه.\nتبت ده‌كه‌وێته ناوه‌ڕاستی كیشوه‌ری ئاسیاوه و له‌نێوان چین و هندستاندایه، روبه‌ره‌كه‌ی 2.5 ملیۆن كم چوارگۆشه‌یه. پایته‌ختی هه‌رێمه‌كه (لاسا)یه، دانیشتوانه‌كه‌ی خاوه‌نی كه‌لتور و كه‌له‌پوری تایبه‌ت به خۆیانن، به‌ڵام له‌سه‌ر ده‌ستی ده‌وڵه‌تی چین ناسنامه و كه‌لتوریان زیانی زۆری پێگه‌یشتوه.\nله ساڵی 1949وه تائێستا زیاتر له 12 ملیۆن تبتی كوژراوه، نزیكه‌ی 6 هه‌زار ناوه‌ندی كه‌لتوری و ئایینی ده‌وڵه‌مه‌ندیشیان له‌ناوبراوه.\nتبت؛ پێش داگیركردنی\nهه‌رێمی تبت چ وه‌ك واقیع و له‌ڕوی یاساییه‌وه، ده‌وڵه‌تێكی سه‌ربه‌خۆ بوه، تا ئه‌وه‌ی هێزه‌كانی رزگاری نیشتمانی چینی له 1949دا داگیریان كرد، ئه‌و داگیركردنه‌ش، كه تا ئه‌مڕۆش به‌رده‌وامی هه‌یه، پێشێلكردنێكی راسته‌وخۆ و ئاشكرای یاسا و نه‌ریته نێوده‌وڵه‌تییه‌كانه، هاوكات زه‌وتكردنی مافی تبتییه‌كانیشه له سه‌ربه‌خۆیی و مافی دیاریكردنی چاره‌نوسی خۆیان.\nحكومه‌تی چین بانگه‌شه‌ی (خاوه‌ندارێتی) هه‌رێمه‌كه ده‌كات، نه‌ك ته‌نها به‌هۆی داگیركردنی سه‌ربازی له ساڵی 1949وه، یان به‌هۆی كۆنترۆڵی ته‌واوی هه‌رێمه‌كه‌وه له 1959دا، به‌ڵكو به‌هۆی ئه‌و په‌یوه‌ندییه مێژوییه‌ی فه‌رمانڕه‌واكانی چین، له مانشۆ و مه‌نگۆله‌كان له‌گه‌ڵ لاماكان (پیاوانی ئایینی تبتی)دا هه‌یانبوه. به‌تایبه‌تی پاش داگیركردنی تبت له‌لایه‌ن مه‌نگۆله‌كانه‌وه.\nساڵی 1911 چینییه‌كان پادشاكانی مانشۆیان له وڵاته‌كه‌یان له‌سه‌ر حوكم لابرد، له‌و ساته‌شه‌وه چین چاوی له هه‌رێمی تبت بڕیوه، به‌پێی ئه‌و به‌ڵگه و به‌ڵگه‌نامانه‌ی له‌به‌رده‌ستدان تا ساڵی 1949 تبت سه‌ربه‌خۆ بوه و وڵاتانی دراوسێشی مامه‌ڵه‌ی ده‌وڵه‌تێكی سه‌ربه‌خۆیان له‌گه‌ڵ كردوه.\nبه‌پێی راپۆرتی لیژنه‌ی لێكۆڵینه‌وه‌ی یاسایی ده‌رباره‌ی تبت به ناونیشانی “كۆماری جه‌ماوه‌ریی چین و هه‌رێمی تبت” (جنێف _ 1960)، كه پێشكه‌شی پارێزه‌رانی نێوده‌وڵه‌تی كراوه، تبت له ماوه‌ی 1913 تا 1950 هه‌مو مه‌رجه‌كانی ده‌وڵه‌تی به‌پێی یاسای نێوده‌وڵه‌تی تێدابوه.\nله‌و ماوه‌یه‌دا تبت خاوه‌نی هه‌رێمی خۆی و دانیشتوان و حكومه‌تێكی سه‌ربه‌خۆش بوه، كه سه‌رۆكی ده‌وڵه‌ت و دراو و سیسته‌می باج و پۆسته و هێزی چه‌كدار و هاوكات نوسینگه‌ی په‌یوه‌ندییه‌كانی ده‌ره‌وه‌شی هه‌بوه.\nپه‌یوه‌ندی دیبلۆماسیشی له‌گه‌ڵ هه‌ریه‌كه له نیپاڵ، بۆتان، سیكسم، مه‌نگۆلیا، هندستانی به‌ریتانی، هندستانی سه‌ربه‌خۆ و تا راده‌یه‌كیش روسیا و یاباندا هه‌بوه. به‌ڵام په‌یوه‌ندییه‌كانی له‌گه‌ڵ چیندا پته‌و نه‌بوه.\nحكومه‌تی چین چه‌ند شه‌ڕێكی سنوری له‌گه‌ڵ تبت كرد، چه‌ند جارێكیش داوای له نیپاڵ و تبت كرد ببنه به‌شێك له كۆماری چین، ئه‌وه‌ش به‌ڵگه‌یه كه تبت به‌شێك نه‌بوه له چین، به‌ڵام بانگه‌شه‌ی ئه‌وه ده‌كات، كه تبتییه‌كان یه‌كێكن له پێنج ره‌گه‌زه‌كه‌ی چین.\nساڵی 1913 هه‌وڵدرا رێكه‌وتنێكی سێ قۆڵی له‌نێوان تبت و چین و به‌ریتانیادا مۆربكرێت، به‌ریتانیا داوای له تبت كرد دان به جۆرێك له سه‌روه‌ری ره‌مزی چیندا بنێت، له به‌رامبه‌ریشدا داوای له چین كرد یه‌كێتی و سه‌ربه‌خۆیی خاكی تبت بپارێزێت، له به‌رامبه‌ردا چینییه‌كان به‌مه رازی نه‌بون، ئه‌وه‌بو تبت و به‌ریتانیا خۆیان رێكه‌وتنه‌كه‌یان مۆركرد.\nله سه‌روبه‌ندی جه‌نگی جیهانیی دوه‌مدا، حكومه‌ته‌كانی چین و ئه‌مه‌ریكا داوایان له تبت كرد، رێگه به تێپه‌ڕینی چه‌ك و كه‌لوپه‌لی سه‌ربازی بدات به خاكه‌كه‌یدا به‌ره‌و چین، به‌ڵام تبت رازی نه‌بو، بڕیاریدابو به بێلایه‌نی بمێنێته‌وه و ته‌نها رێگه‌ی به تێپه‌ڕینی كه‌لوپه‌لی مه‌ده‌نی ده‌دا.\nره‌نگه تبت په‌یوه‌ندی نێوده‌وڵه‌تی زۆر فراوانی نه‌بوبێت، به‌ڵام ئه‌و ده‌وڵه‌تانه‌ی مامه‌ڵه‌یان له‌گه‌ڵ كردوه، به چاوی ده‌وڵه‌تێكی سه‌ربه‌خۆ سه‌یریان كردوه، له‌وانه‌ش هندستان و نیپاڵ.\nداگیركردنی تبت له‌لایه‌ن چینه‌وه:\nساڵی 1949 سوپای چین هێرشی كرده سه‌ر تبت. له 1950 چل هه‌زار سه‌رباز هێرشیانكرده سه‌ر هه‌رێمی (شامدۆ)، پایته‌ختی ناوچه‌ی خۆرهه‌ڵاتی تبت و له ماوه‌ی دو رۆژدا سوپای بچوكی تبتیان به‌زاند و نزیكه‌ی 4 هه‌زاریان لێ كوشتن. هه‌ریه‌كه له هندستان و ئه‌مه‌ریكا و به‌ریتانیا ئیدانه‌ی ئه‌و هێرشه‌یان كرد. دواتریش شاندێكی تبتی به‌مه‌به‌ستی گفتوگۆ چونه په‌كین، به‌ڵام له‌وێ به‌بێ ئه‌وه‌ی بێنه‌وه و ره‌زامه‌ندی سه‌ركردایه‌تی تبتی وه‌ربگرن، له ئایاری 1951 ناچاركران رێكه‌وتننامه‌ی (حه‌ڤده خاڵی بۆ رزگاركردنی ئاشتییانه‌ی تبت) مۆربكه‌ن. له‌به‌رئه‌وه‌شی كه رێكه‌وتننامه‌كه به زۆر مۆركرابو، بۆیه له روی یاسای نێوده‌وڵه‌تییه‌وه هیچ به‌هایه‌كی نه‌بو. حكومه‌تی تبتیش داننانی به رێكه‌وتننامه‌كه‌دا ره‌تكرده‌وه.\nبه‌پێی رێكه‌وتننامه‌كه‌ش، حكومه‌تی چین حوكمی زاتی تبت ده‌پارێزێت و رێز له باوه‌ڕ و نه‌ریتیان ده‌گرێت، به‌بێ راوێژی سه‌ركرده تبتییه‌كانیش چاكسازی ناوخۆیی ئه‌نجامنادات.\nبه‌ڵام، له‌نێوان ساڵانی 1951 بۆ 1959، چه‌ندین جار حكومه‌تی چین رێكه‌وتننامه‌كه‌ی پێشێلكرد، هه‌زاران سه‌ركرده‌ی ئایینی و سیاسی ده‌ستگیركرد و سه‌دان په‌رستگاشی روخاند، به‌وه‌ش تبتییه‌كان ده‌ستیان دایه چه‌ك و به‌رگری چه‌كداری.\nله 1959 له لاسا له‌كاتێكدا داوای رۆیشتن و ده‌رچونی چینیان له تبت ده‌كرد، خوێنی هه‌زاران له‌سه‌ر جاده‌كان رژێنرا. دوای ئه‌وه‌ش راپه‌ڕینی جه‌ماوه‌ریی ده‌ستپێكرد، لای خۆشیه‌وه حكومه‌تی چین راپه‌ڕینه‌كه‌ی سه‌ركوتكرد و نزیكه‌ی 87 هه‌زار تبتی كوشت.\nدالای لاما و نزیكه‌ی 80 هه‌زار كه‌سی تریش ئاواره‌ی هندستان و نیپاڵ و بۆتان بون. له‌و ساته‌شه‌وه تائێستا به‌رگری تبت دژ به حكومه‌تی چین به‌رده‌وامه.\nحكومه‌تی تبت له مه‌نفا:\nساڵی 1959 دالای لاما له مه‌نفا له هندستان له‌سه‌ر بنه‌ما دیموكراسییه‌كان حكومه‌تی تبتی دامه‌زراند، له 1960یش په‌رله‌مانێكی بۆ نوێنه‌رایه‌تیكردنی گه‌لی تبتی دامه‌زراند، له 1963 پرۆژه‌یه‌كی ده‌ستوری بۆ داهاتوی تبت راگه‌یاند.\nساڵی 1990 دالای لاما حكومه‌ته‌كه‌ی زیاتر دیموكراسی كرد، كاتێك ژماره‌ی په‌رله‌مانتارانی بۆ 46 كه‌س زیادكرد و ده‌سه‌ڵاتی هه‌ڵبژاردنی كاشاگ (ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران)ی پێدان. ده‌ستورێكی نوێش بۆ به‌ڕێوه‌بردنی كاروباری تبتییه‌كان له مه‌نفا دانرا.\nساڵی 1992 دالای لاما رایگه‌یاند، كه له حكومه‌تی داهاتوی تبتدا هیچ پۆستێكی ره‌سمی وه‌رناگرێت، پۆستی ناو فه‌رمانگه حكومییه‌كانیش ده‌درێته ئه‌و فه‌رمانبه‌رانه‌ی ئێستا له تبتدا ده‌ژین. دوای كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی چینیش سه‌رۆكێكی كاتی دیاریده‌كرێت و دالای لاما هه‌مو ده‌سه‌ڵاته‌كانی خۆی پێده‌به‌خشێت و حكومه‌تی مه‌نفا هه‌ڵده‌وه‌شێته‌وه.\nئه‌مڕۆ حكومه‌تی تبت له مه‌نفا وه‌ك حكومه‌تێكی سه‌ربه‌خۆی ئازاد مامه‌ڵه ده‌كات و خاوه‌ن به‌رژه‌وه‌ندی و سیفه‌تی تایبه‌ت به‌خۆیه‌تی. گه‌لی تبتیش ته‌نها ئه‌و حكومه‌ته به نوێنه‌ری راسته‌قینه‌ی خۆیان ده‌زانن. له‌لایه‌ن زۆرێك له گه‌لان و په‌رله‌مانه‌كانی جیهانه‌وه وه‌ك نوێنه‌ری تبتییه‌كان دانی پیانراوه.\nمافی دیاریكردنی چاره‌نوس:\nمافی دیاریكردنی چاره‌نوس (یان مافی چاره‌ی خۆنوسین) بریتییه له‌وه‌ی: گه‌لێك بۆخۆی و به ئازادی به‌بێ ده‌ستوه‌ردان و فشاری ده‌ره‌كی بڕیار له چاره‌نوسی سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تی و ئابوری و كه‌لتوری خۆی بدات. (په‌یماننامه‌ی نێوده‌وڵه‌تی مافه مه‌ده‌نی و سیاسییه‌كان ماده 1، هه‌روه‌ها په‌یماننامه‌ی نێوده‌وڵه‌تی مافه كۆمه‌ڵایه‌تی و ئابوری و كه‌لتورییه‌كان ماده 1).\nئه‌و مافه‌ش ته‌نها بۆ دانیشتوانێكه كه سیفه‌تی (گه‌ل_الشعب)یان تێدا بێت، گه‌لی تبتیش به‌پێی راپۆرتی شاره‌زایانی رێكخراوی یونسكۆ به (گه‌ل) داده‌نرێت.\nدالای لاما چه‌ندین ساڵه داوا له حكومه‌تی چین ده‌كات، رێگه به ئه‌نجامدانی راپرسییه‌ك له‌ژێر چاودێری كۆمه‌ڵگای نێوده‌وڵه‌تیدا بدات. كۆمه‌ڵه‌ی گشتی نه‌ته‌وه یه‌كگرتوه‌كانیش له 1961دا بڕیاری ژماره (1723)ی ده‌ركرد و مافی دیاریكردنی چاره‌نوسی به گه‌لی تبت به‌خشی.\nساڵی 1965 و به بڕیاری (2079) ئه‌و مافه‌ی گه‌لی تبت دوپاتكرایه‌وه.\nساڵی 1992 دادگای هه‌میشه‌یی گه‌لان له ستراسبۆرگ كۆبویه‌وه و ماوه‌ی هه‌فته‌یه‌ك تاوتوێی دۆخی تبت كرا، له ئه‌نجامدا رایگه‌یاند، كه گه‌لی ناوبراو به هه‌مو پێوه‌رێك مافی دیاریكردنی چاره‌نوسی هه‌یه و چینیشی وه‌ك داگیركه‌ر ناساند و ئاماژه‌ی به‌وه‌شدا، كه گه‌لی تبت هه‌ر له ساڵی 1951ه‌وه له مافی دیاریكردنی چاره‌نوس بێبه‌شكراوه. (خولی تایبه‌ت به تبت، دادگای هه‌میشه‌یی گه‌لان، ستراسبۆرگ، تشرینی دوه‌می 1992).\nدۆخی سیاسی ئێستای تبت:\nحكومه‌تی چین كه تبتی داگیركرد، كردی به چه‌ند به‌شێكه‌وه، ئه‌وه‌ی چین ناوی ده‌نێت تبتی خاوه‌ن حوكمی زاتی، ئه‌وه نیه كه تبتییه‌كان به خاكی خۆیانی ده‌زانن، به‌ڵكو له راستیدا سێ یه‌كی ئه‌و هه‌رێمه‌یه. تبت له سێ به‌شی سه‌ره‌كی پێكدێت: یوتزانگ، كیهام و ئامدو. هه‌مو بڕیارێكی ئه‌و هه‌رێمه له په‌كینه‌وه ده‌درێت و ئه‌وه‌ی كه ده‌وترێت سه‌ربه‌خۆیه، راست نیه. هه‌مو ده‌سه‌ڵاتدارنی تبتیش چینین، ئه‌گه‌ر تبتیش بن، چینییه‌كیان بۆ داده‌نێن و ئه‌وان ده‌سه‌ڵاتی راسته‌قینه پیاده ده‌كه‌ن.\nته‌نانه‌ت ئه‌ندامانی حیزبی شیوعیش له ده‌سه‌ڵاتدارانی چین بێزارن، له ماوه‌ی نێوان 1987 بۆ 1995 نزیكه‌ی 200 خۆپیشاندان له تبت ئه‌نجامدراوه، حكومه‌تی چینیش به هه‌مو شێوه‌یه‌كی خۆی هه‌وڵی كپكردنه‌وه و سه‌ركوتكردنی خۆپیشاندانه‌كانی داوه.\nمافه‌كانی مرۆڤ له تبت:\nبه بانگه‌شه‌ی چین بێت، تبت له روی مافی مرۆڤه‌وه هیچ كێشه‌یه‌كی تێدانیه، به‌ڵام راستییه‌كه‌ی به‌پێچه‌وانه‌وه‌یه و له 1949 تائێستا، نزیكه‌ی 12 ملیۆن كه‌سی تبتی به‌هۆی چه‌وساندنه‌وه‌ی سیاسی و زیندانیكردن و ئه‌شكه‌نجه‌دان و برسێتی ده‌ستكرده‌وه گیانیان له‌ده‌ستداوه، هاوكات هێرشێكی زۆریش كراوه‌ته سه‌ر په‌رستگا و دێره‌كان و چادرگای لادێنشینه‌كان، به‌پێی وته‌ی شایه‌تحاڵه‌كان و ئه‌و داتایانه‌ی كۆكراونه‌ته‌وه، 70%ی زیندانییه‌كان گیانیان له‌ده‌ستداوه.\nرێكخراوه سه‌ربه‌خۆكان و ئاژانسه تایبه‌تمه‌نده‌كان، كه چاودێری دۆخی تبت ده‌كه‌ن رایده‌گه‌یه‌نن، كه له‌و هه‌رێمه‌دا به هه‌مو شێوه‌كان پێشێلی مافه‌كانی مرۆڤ ده‌كرێت، بۆ نمونه خه‌ڵكی به‌بێ فه‌رمانی دادگا ده‌گیرێن، به‌بێ فه‌رمانی دادگا ده‌كوژرێن، ژنان به‌زۆر نه‌زۆك ده‌كرێن، له ده‌ربڕینی بۆچون و ناڕه‌زایه‌تییه‌كان و مافی گردبونه‌وه رێگه ده‌گرن، خه‌ڵكی تبت بۆیان نیه به ئازادی پیاده‌ی مافه‌كانی خۆیان له‌ڕوی كه‌لتوری و ئاینییه‌وه بكه‌ن.\nراپۆرته‌كانی رێكخراوی لێبوردنی نێوده‌وڵه‌تی و لیژنه‌ی مافی مرۆڤی سه‌ر به نه‌ته‌وه یه‌كگرتوه‌كان، هه‌میشه باس له پێشێلكردنی مافه‌كانی مرۆڤی تبتی ده‌كه‌ن له‌لایه‌ن چینه‌وه. زۆرێك له په‌رله‌مانه‌كانی دنیاش، له‌وانه په‌رله‌مانی ئه‌وروپی، ئیدانه‌ی ئه‌و پێشێلكارییانه‌یان كردوه.\nدۆخی كۆمه‌ڵایه‌تی و ئابوری:\nحكومه‌تی چین بانگه‌شه‌ی ئه‌وه ده‌كات، كه له تبتدا جۆرێك له پێشكه‌وتن به‌رچاو ده‌كه‌وێت له‌ڕوی به‌رهه‌مه كشتوكاڵییه‌كان و ئامێره پیشه‌سازییه‌كان و ژێرخان و…هتد. ئه‌و بانگه‌شانه‌ش له‌كاتێكدایه تبت دوجار برسێتی كوشنده‌ی به‌خۆوه دیوه، ساڵی 1961 بۆ 1963، له‌گه‌ڵ 1968 بۆ 1973. دوای ئه‌وه‌ش چین سیاسه‌تی ئابوری و كۆمه‌ڵایه‌تی خۆی به‌سه‌ر تبتدا سه‌پاند.\nجۆرێك له گه‌شه له تبتدا ده‌بینرێت، به‌ڵام راستییه‌كه‌ی ئه‌وه‌یه له‌و گه‌شه‌كردنه خه‌ڵكانی چینی هاورده و سوپا و دامه‌زراوه بازرگانییه‌كان سودمه‌ندن.\n(هۆیاوباتیگ)ی سه‌ركرده‌ی پێشوتری حیزبی شیوعی راشكاوانه رایگه‌یاند، كه له تبتدا برسییه‌تی به‌رچاوه و به فه‌رمانبه‌ران و كاربه‌ده‌ستانی حكومه‌تی وت: پێده‌چێت یارمه‌تییه داراییه‌كانی تبت فڕێدرابێته روباری یه‌رلۆنگ_ه‌وه؟\nخزمه‌تگوزارییه ته‌ندروستییه‌كان ته‌نها بۆ ناوچه شارنشینه‌كانه، راستییه‌كه‌ی بۆ ده‌وڵه‌مه‌ندانه له‌سه‌ر حیسابی هه‌ژاران. 90%ی بودجه‌ی تایبه‌ت به ته‌ندروستی له ناوچه شارنشینه‌كاندا خه‌رجده‌كرێت. له‌سه‌ر هه‌ژارانیش زۆر ده‌كه‌وێت، چونكه ره‌سمی چونه نه‌خۆشخانه 300 بۆ 500 یوانی تێده‌چێت (80 بۆ 133 دۆلار) له‌كاتێكدا داهاتی تاك له زۆربه‌ی حاڵه‌ته‌كاندا له 200 یوان تێناپه‌ڕێت.\nبه‌پێی راپۆرته‌كانی بانكی نێوده‌وڵه‌تی بۆ ساڵی 1984 و راپۆرتی پرۆژه‌ی گه‌شه‌پێدانی نه‌ته‌وه یه‌كگرتوه‌كان بۆ ساڵی 1991، له ساڵی 1981دا له هه‌ر هه‌زار كه‌سێك له تبت، 748 كه‌س گیانیان له‌ده‌ستداوه، له‌كاتێكدا له چین 66 بوه. مردنی منداڵانیش 150 حاڵه‌ت بوه له هه‌زار كه‌س، له به‌رامبه‌ردا له چین 44 حاڵه‌تی مردن تۆماركراوه.\nدۆخی په‌روه‌رده و فێركردن:\nخوێندن له تبت به‌خۆڕایی نیه و خوێندنی ئاستی زانكۆییشی تێدانیه، له ساڵی 1981ه‌وه 10 هه‌زار منداڵی تبتی خۆیان له خوێندنگا چینییه‌كان دزیوه‌ته‌وه و چونه‌ته خوێندنگا تبتییه‌كان له مه‌نفا، له وڵاتی هندستان. بینا و كتێبه‌كانی خوێندن و مامۆستایانیش به‌جۆرێكن سودێكی ئه‌وتۆ به تبتییه‌كان ناگه‌یه‌نن، مه‌گه‌ر كه‌سێك خوێنه‌وارییه‌كی باشی هه‌بێت.\nبه‌پێی گۆڤاری (تبت ریڤیو_ ژماره 2ی ساڵی 1986)، 58 خوێندنگای ناوه‌ندی له تبتدا هه‌ن، كه ته‌نها 13 دانه‌یان به‌ته‌واوی خوێندنگان. به‌گشتی ژماره‌ی خوێندنگا سه‌ره‌تاییه‌كانی تبت 2 هه‌زار و 451 دانه‌ن. حكومه‌ت ته‌نها یارمه‌تی 450 خوێندنگا ده‌دات، له‌كاتێكدا جه‌ماوه‌ر خۆیان 2 هه‌زاره‌كه‌ی تر به‌ڕێوه‌ده‌به‌ن.\nله ئێستاشدا 90%ی جوتیار و شوانه‌كان ناخرێنه به‌ر خوێندن. بۆیه ناتوانین وا به ئاسانی باسی خوێندنی ئاماده‌یی و زانكۆ بكه‌ین. ته‌نها 45%ی منداڵان ده‌چنه خوێندنگای سه‌ره‌تایی و ته‌نها 106 كه‌سیان قۆناغی ناوه‌ندی ته‌واوده‌كات. هاوكات رێژه‌یه‌كی زۆری منداڵان له چین ده‌خوێنن، ساڵی 1985 چوار هه‌زار منداڵ له‌وێ خوێندویانه، له‌بری ئه‌وه‌شی حكومه‌ت هه‌ستێت به كه‌مكردنه‌وه‌ی ئه‌و رێژه‌یه، ساڵی 1993 رایگه‌یاند، كه 10 هه‌زار منداڵ ره‌وانه‌ی چین ده‌كات.\nئایین و ناسنامه‌ی نیشتمانی:\nساڵی 1966 بۆ 1976 شۆڕشی پاكتاوی ئایینی (كه چین به شۆڕشی كه‌لتوری ناویده‌بات) له تبت ده‌ستیپێكرد. ساڵی 1960 له راپۆرتێكدا كه له‌لایه‌ن لیژنه‌ی پارێزه‌رانی نێوده‌وڵه‌تییه‌وه ئاماده‌كراوه، ئاماژه به سیاسه‌ته نامرۆییه‌كانی حكومه‌تی چین دراوه. له كۆی 6 هه‌زار و 259 په‌رستگا تا ساڵی 1976 ته‌نها هه‌شت په‌رستگا مابونه‌وه. زیاتر له ده‌یان هه‌زار پیاو و ژنی ئاینییش سزا و ئه‌شكه‌نجه‌دراون. ده‌سه‌ڵاتدارانی چین ژماره‌ی پیاوان و ژنانی ئایینی و ته‌نانه‌ت په‌رستگاكانیشیان دیاریكردوه، ساڵی 1994 پێیان راگه‌یاندبون كه هه‌زار و 400 په‌رستگا و 34 هه‌زار پیاو و ژنی ئاینییان به‌سه.\nهه‌مو په‌رستگایه‌ك لیژنه‌یه‌كی به‌ڕێوه‌بردنی دیموكراسی هه‌یه، كه راسته‌وخۆ سیاسه‌ته ئاینییه‌كانی چین جێبه‌جێده‌كات، كۆنترۆڵی كاروباری داراییشی كردوه. له ساڵی 1996ه‌وه هه‌ڵواسینی هه‌مو جۆره ره‌مزێكی ئایینی له ماڵه‌كاندا قه‌ده‌غه‌یه، هه‌ڵواسینی وێنه‌ی دالای لاماش تا ئه‌مڕۆ قه‌ده‌غه‌یه.\nله ساڵی 1952دا و له‌سه‌ر فه‌رمانی ماوتسی تۆنگ، بڕیاردرا ژماره‌ی دانیشتوانی تبت دو هێنده بكرێت، تا وای لێهات له به‌رامبه‌ر هه‌ر تبتییه‌ك چوار چینی هه‌بون، له ئێستاشدا له په‌نای 6 ملیۆن تبتی، 75 ملیۆن چینی له‌سه‌ر خاكی تبتدا نیشته‌جێن.\nبه‌مه‌به‌ستی دروستكردنی كۆمه‌ڵگا چینییه‌كان له تبت، حكومه‌تی چین سودێكی زۆر ده‌داته فه‌رمانبه‌رانی و هاوڵاتیانی مه‌ده‌نیش، هاوكات كرێی ئه‌و كرێكارانه‌ی له تبت كارده‌كه‌ن 87% زیاتره له كرێی كاركردنیان له چین.\nبه‌پێی ئه‌و راپۆرته‌ی ساڵی 1993 ئاماده‌كراوه، ژماره‌ی دانیشتوانی چینی له (لاسه)ی پایته‌خت 120 هه‌زاره، له‌كاتێكدا ژماره‌ی تبتییه‌كان ته‌نها 40 هه‌زاره. هاوكات له شاره‌كانی شیگاتزی و تسیدانگ و شامدو و نینگیترۆ و باوترامۆ چینییه‌كان زۆرینه‌ن.\nله سایه‌ی حوكمی چینی، ژینگه‌ی تبت توشی نه‌هامه‌تییه‌كی زۆر بوه. ژیانی سه‌ر وشكانی و دارستان و روه‌كه‌كان و سه‌رچاوه‌كانی ئاوی و كانزاكانی ته‌واو تێكدراون و سروشتی جوانی ئه‌و هه‌رێمه‌یان شێواندوه.\nبه‌پێی راپۆرته‌كان ده‌سه‌ڵاتی چینی تا ساڵی 1985 بڕی 2 هه‌زار و 442 ملیۆن مه‌تر سێجا دار و روه‌كی ئه‌و هه‌رێمه هه‌ڵكه‌نراون. روبه‌ری دارستانه‌كانی تبت تا ساڵی 1949 بڕی 221 كم و 800 مه‌تری چوارگۆشه بوه و تا ساڵی 1985 كراونه‌ته 134 هه‌زار كم.\nبه وته‌ی زانایان تێكدانی ژینگه‌ی تبت كاریگه‌ری خراپی كردوه‌ته سه‌ر ته‌واوی ژینگه‌ی ئاسیا، له ئێستاشدا چین سه‌رقاڵی دروستكردنی وێستگه‌یه‌كی به‌رهه‌مهێنانی كاره‌بایه له یامدورگ، پێشتریش له خۆرهه‌ڵاتی باكوری تبت به‌نداوێكی گه‌وره‌ی دروستكردبو.\nلای خۆیه‌وه دالای لاما جه‌خت له‌وه ده‌كاته‌وه، كه چاره‌سه‌رێكی ئه‌وتۆ بۆ كێشه‌ی تبت بدۆزرێته‌وه‌و هه‌ردولا رازیبكات.\nساڵی 1979 حكومه‌تی چین گیالۆ توندۆب، برا گه‌وره‌ی دالای لامای بانگهێشتی په‌كین كرد، به‌ڵێنی ئه‌وه‌یان پێدا كه له هه‌مو پرسه‌كاندا دانوستان ده‌كه‌ن، ته‌نها پرسی سه‌ربه‌خۆیی نه‌بێت.\nساڵی 1993 هه‌مان قسه‌یان بۆ دو نێردراوی دالای لاما بۆ په‌كین دوپاتكرده‌وه. له 1979 تا 1993 دالای لاما هه‌وڵێكی خۆیدا بۆ ئه‌وه‌ی چاره‌سه‌رێكی گونجاو بدۆزێته‌وه، له‌و ساڵانه‌شدا چه‌ندین ده‌ستپێشخه‌ری گه‌وره‌ی كرد، وه‌ك پلانێكی پێنج خاڵی بۆ ئاشتی 1985 و پێشنیازی ستراسبۆرگ 1989.\nله وتارێكیشیدا له زانكۆی یال، ساڵی 1991، پێشنیازێكی تازه‌ی خسته‌ڕو. هه‌مان ساڵ و له‌كاتی سه‌ردانیدا بۆ هندستان داوایكرد سه‌رۆكی چین ببینێت، ساڵی 1993 نێرده‌یه‌كی تایبه‌تی خۆی نارده په‌كین، به‌ڵام لایه‌نی چینی هیچ وه‌ڵامێكی له‌باریان نه‌بو، بۆیه ئه‌و هه‌وڵانه جێی خۆیان نه‌گرت.\nدوای شكستهێنانی ئه‌و هه‌وڵانه و ره‌تكردنه‌وه‌ی هه‌مو چاره‌سه‌ر و دانوستانێك له‌لایه‌نی چینه‌وه، دالای لاما له ئاداری 1994 له لێدوانێكدا رایگه‌یاند: چیتر بڕوام به چاره‌سه‌رێك و لێكتێگه‌یشتن نه‌ماوه، دۆخی تبتیش هیچ باش نه‌بوه، منیش لای خۆمه‌وه درێغیم نه‌كردوه و هه‌وڵی زۆرمدا دۆخه‌كه چاره‌سه‌ر بكرێت و ئاسایی بێته‌وه، چاوه‌ڕێ بوم كۆمه‌ڵگه‌ی نێوده‌وڵه‌تیش هه‌ڵوێستێكی جدیتری هه‌بێت و ئێمه لای خۆمانه‌وه هه‌میشه ئاماده‌ی گفتوگۆین.\nوتیشی: هه‌ستده‌كه‌م ناتوانم چیتر له‌سه‌ر ئه‌و سیاسه‌ته به‌رده‌وامبم، كه‌واته به‌رپرسیارێتی ئه‌وه‌م له‌سه‌ر شانه كه له‌گه‌ڵ گه‌له‌كه‌م ده‌رباره‌ی داهاتوی خه‌باتی ئاشتیخوازانه‌مان گفتوگۆ بكه‌ین، بۆ ئه‌وه‌ی لایه‌نی چینی ناچاربكه‌ین دانوستانی به‌بێ مه‌رج و راسته‌وخۆ ئه‌نجامبده‌ین.\nدالای لاما و تبتییه‌كان بڕوایان وایه ته‌نها ده‌كرێت له رێی گفتوگۆی راسته‌وخۆ وبێ مه‌رجه‌وه چاره‌سه‌رێكی گونجاو بۆ پرسی تبت بدۆزرێته‌وه. چاوه‌ڕێی ئه‌وه‌شن كه رێژه‌یه‌كی زۆرتر له حكومه‌ت و په‌رله‌مانه‌كانی دنیا پشتیوانی ئه‌و جۆره دانوستانانه بكه‌ن.\nPrevious ناگازاکی و هێرۆشیما\nNext یەكەم هەوڵی فڕین موسڵمانێكی ئەندەلوسی بوو


166 جار بینراوە 21/11/2016 11:22 PM\nبەکالۆریۆس لە زانستە ڕامیارییەکان\nدوای دزرەكردنی ڕێكخراوی تیرۆرستی (داعش) بۆ ناو خاكی (عێراق) و دروستبوونی بۆشایی ئەمنی لە لایەك، نەبوونی وەڵامێكی سەبازی بەهێز بۆ هێرشی (داعش) لە لایەن سوپای (عێراق)ەوە لە لایەكی ترەوە، بەم دوو هۆكارەش (داعش) لە ماوەیەكی كەمدا توانی یەك لەسەر سێی خاكی عێراق داگیر بكات، دوای ماوەیەكی كەمیش عیراق بووە ژینگە و مەیدانی هێنانە ناوەوەی چەندین ڕێكخراو و گروپی میلیشیایی و شیعی، هەموو ئەم گروپ و ڕێكخروە شیعانەش لە ژێر سایە و دەسەڵاتی (حەشدی شەعبی)دا دیسپلینكران و كۆكرانەوە،كە لە ناوەڕاستی ساڵی (2014)دا، بە پاڵپشتی ئێران و شیعەكانی عێراق دروستكر، بۆیە لێرەدا بە پێویستی دەزانم بەكورتی ناوی سەرجەم ڕێكخراو و گروپەكانی ناو هەناوی (حەشدی شەعبی)بخەمە ڕوو، كە بە پێی سەرچاوەكان هەتا ئێستا گروپ و دەستە چەكدارییەكانی زیاترە لە (چل)گروپی چەكداری، بەدوای ئەوەدا مەترسیەكانی مانەوەی ئەم گروپە لە ئایندەدا، بە (شەش) خاڵ دەخەمەڕوو:_\nیەكەم: گروپ و ڕێكخراوە سەرەكیەكانی ناو (حەشدی شەعبی):\n1: ڕێكخراوی بەدر، ( هادی عامری) بەرپرسی سوپای ئێستای سوپای بەدرە و كەسێكی باوەڕ پێكراوی ( خامنەیی _ ڕێبەری ئیسلامی ئێران ) ە، لە لێدوانێكیدا بۆ ئاشانسی هەواڵی ڕۆیتەرز دەڵێت: خامنەیی تەنیا ڕێبەری ئێرانیەكان نیە، بەڵكو ئەو ڕێبەری هەموو موسوڵمانانی جیهانیشە)، هاوكات سوپای بەدر بە بەهێزترین گروپی چەكداری عەشدی شەحبی دادەنرێت و بە پێی ئامارە نافەرمیەكان ژمارەی ئەو هێزانەی لە ناو سوپای بەدر دان زیاتر لە (15) هەزار چەكدارە، زۆرێك لە سەرچاوەی دیكەش بۆ (10.000) بۆ (12.000)هەزار چەكدار خەمڵاندنی بۆ دەكەن و بێجگە لە (عێراق) (ئێران)یش پاڵپشتی دارایی سەرەكیەتی، ئەم ڕێكخراوە لە ساڵێ (2012)وە بەم ناوەوە دروستكرا.\n2: كەتایبی حیزبوللە: ئەم ڕێكخراوە هاوشێوی حیزبووللەی لوبنانی هەمان ئامانج و ستراتیژی هەیە بەڵام ژینگەی كاركردن و جوڵەكردنی لە ناو (عێراق)دایە، بەم شێوەیە زۆرێك بە باڵی حیزبوللەی عێراق دەیناسێنن، گرنگترین ئامانجیشی بریتیە لە بڵاوەپێكردنی پەیام و دەستكەوتە سیاسی و ئاینیەكانی شۆڕشی ئیسلامی ئێران و چەسپاندنیان لە سەر زەمینی دەوڵەتی (عێراق)دا.\n3: عەسایبی ئەهلی حەق: شوێنگرەوەی سوپای مەهدییە و لە لایەن ( قەیس غەز علی) ەوە سەرپەشتی دەكرێت، (حەسایبی ئەهلی حەق) باوەڕی تەواویان بە ویلایەتی خامنەیی هەیە و وەك ڕێبەری ئاینی شیعەكانی دنیا دەیناسێنن، بە پێی سەرچاوە جیاوازەكان بەر لە هێرشی (داعش) بۆ سەر (عێراق) ژمارەی چەكدارانی ئەم گروپە بە (3) هەزار كەس دەخەمڵێنرا، زۆرینەشیان بۆ جەنگ دژی ڕێكخراوی تیرۆرستی (داعش) ڕەوانەی (سوریا) كرابوون، بەڵام لە ئێستادا بە پێی سەرچاوەكان ئەندامەكانی بۆ هەزاران كەس بەرز بۆتەوە.\n4: سەرایای خۆراسانی (سوپای خۆراسان)\nگروپێكی دیكەی چەكداری شیعەی ناو حەشدی شەعبیە لە عێراقدا، هەر وەك بەرپرسانی ئەو گروپە دەڵێن دامەزراندنی ئەو گروپە لەسەر داوای (خامنەیی) ڕێبەری دەوڵەتی ئیسلامی ئێران بووە، سەرایای خۆراسانی ناوەكەی لە (سەیدی خۆراسانی) یەوە وەرگرتووە، كە ڕەمزێكی ئاینی شیعەكانە و بە شێك لە شیعەكانیش بە سەیدی خۆراسانی دادەنێن، بەدەر لەوەی خامنەیش خۆی لە دایك بووی خۆراسانە، ئەم گروپە چەكدارییە لە لایەن ( حەمید تەقەوی) یەوە لە فەرماندە باڵاكانی قودسی ئێرانیەوە دامەزراوە، تەنانەت لۆگۆی گروپەكەش لەسەر شێوەی (سوپای پازدارانی ئێران) دامەزراوە، بە شێوەیەكی ورد و ڕاست ژمارەی چەكدارانی ئەم گروپە نەزاندراوە، بەڵام چەك و پێداویستیە سەربازیەكانیان لە لایەن دەوڵەتی ئێرانەوە دابین دەكرێت.\n5: سەرایای سەلام\nئەمیش وەك گروپە چەكدارەكانی دیكەی (سوپای بەدر، سەرایای خۆراسانی، كەتیبەكانی حیزبوڵا و حەسایبی ئەهلی حەق) بەشێكە لە پێكهاتەی (حەشدی شەعبی) لە عێراق، ئەم گروپە لە بەشێك لە پاشماوەكانی سوپای مەهدی و ژمارەیەكی بەرچاوی شیعە پێكهاتووە، كە ژمارەیان دەگاتە هەزاران چەكدار، دەوترێت ئەم گروپەش لە لایەن دەوڵەتی ئێرانەوە چەك و پێداویستی سەربازیان بۆ دابین دەكرێت، سەرجەمی ئەو گروپە شیعانەی لەسەرەوە ناوم هێناون و چەندین گروپی دیكە لە لایەن ئێرانەوە دامەزراون و هاوكاری سەربازییان دەكرێت، هاوكات بەشێك لەو گروپانە پێشتر لە ناوخۆیاندا ململانێ و ناكۆكیان هەبووە، بەڵام ڕێكخستنیان لەناو هێزێكی گەورەی خاوەن دارایی مەزن و فرە گروپی شیعەیی وەك حەشدی شەعبی دەیانكاتە هێزێكی كاریگەر و بەهێزتر لە جاران.\nگروپ و دەستەكانی تری سەر بە حەشدی شەعبی:\n1: كەتیبەی سەید ئەلشوهەدا: لە ساڵی (2013) وە لە لایەن (ڕێكخراوی بەدر) و (كەتیبەی حیزبوللە)وە دامەزراوە، سەركردایەتی ئەم گروپە بە (حاج ابو عەلا ْ) سپێردراوە، ئامانجی سەرەكی پاراستنی شوێنە پیرۆز و ئاینیەكانە لە عێراق و سوریا، ئەم گروپە هێندە كاریگەر نیە لە هەناوی حەشدی شەعبیدا، بە راورد بە گروپەكانی تر، دەتوانرێتـ بڵێن وێنەیەكە لە (كەتیبەی حیزبوللە) بەڵام ئامانجی كاركردن و شوێنی كاركردنی دەیكاتە گروپێكی تاڕادەیەك جودا.\n2: حەرەكەی ئەلنوجابە: لە (2013)وە دامەزراوە و لە لایەن (شێخ اكرەم)ەوە سەركردایەتی دەكرێت، شوێكەوتەی سیاسەتەی ئێرانە، چەندین جوڵانەوە و پێكدادانی كارای بینیوە دژی تیرۆرستانی (داعش).\n3: فەیلەق ئەلوەعد سادق: لایەنگری توندی (علی خامنەیی)یە و لە لایەن (محمد هەمزە)ەوە بەڕێوەدەبرێت و ئامانجی سەرخستنی سیاسەت و ئەجێندای ئێران و سنوردانانە بۆ پێشڕەوی داعش لە عێراق.\n4: لیوای ئەبو ئەلفەزڵ العباس: هەمان گروپ بە هەمان ناوەوە لە سوریاش بوونی هەیە، بارەگای سەرەكی لە كەربەلایە و بەرگریكاری شوێنە پیرۆز و ئاینیەكانە.\n5: كەتیبەی تەیار ئەلریسالی: ئەم گروپە لە لایەن (عەدنان ئەلشەحمان)ەوە دروستكراوە و لە ژێر ئاراستە و بڕیاری خۆشیدایە و بە شێوەیەكی سەرەكی لە لایەن دەوڵەتی یاساوە پارەدار دەكرێت.\n6: كەتیبەی ئیمامی عەلی: مێژووی دروستبوونی ئەم گروپە نزیكە لە گەڵ دروستبوونی (حەشدی شەعبی)، لە لایەن (شەبیل زەیدی)ەوە دەبرێـت بەڕیوە، پەیوەندی تۆكمەی لەگەڵ (سوپای بەدر)هەیە، و هەم لەگەڵ عێراق و هەم لەگەڵ ئێران پەیوەندی قوڵی هەیە و لە لایەن ئەوانەوە یاریدەدەرێت، لە جەنگی تێكشكاندنی (داعش)دا ڕۆڵی گرنگ و بەهێی بینیوە، چەند جارێك لەگەڵ دانیشتوانە سوننەكانی پارێزگاكانی عێراق بە توندی مامەڵەی كردووە.\n7:لیوای ئیمام حوسێن: هاوشێوەی (كەتیبەی ئیمامی عەلی) لە هەمان مانگدا لە ساڵی (2014) دامەزراوە، چالاكییەكانی لە پارێزگای سەلاحەدینە.\n8: كەتیبەی رۆحولا: سەركرایەتی ئەمگروپە لە لایەن (شێخ ئەبو تەلیب)ەوە دەكرێت، لە لایەن ئێرانەوە پڕچەك دەكرێت.\n9: كەتیبەی ئیمام غلیب (ئیمام مهدی):زیاتر لە (كەتیبەی حیزبوللە)ەوە نزیكە و لە لایەن (ئەبو زەر ئەغفاری)ەوە سەركرایەتی دەكرێت.\n10: لیوای عەمار بن یاس: لە ساڵی (2013)ەوە، سەر بە ڕژێمی بەشار ئەسەدە و لە لایەن ئێرانەوە هاوكاری دەكرێت، مەیدانی چالاكیەكانی دەوربەری شاری (حەلەب)ە لە سوریا.\n11: مقاومە ئیسلامیە(لیوا یەوم ئەلمەوعید): لە سامەڕا و تكریت چالاكی هەیە و لە ساڵی (2008)ەوە وەك بەشێك لە سوپای مەهدی دامەزراوە، سوننەكانی ئەم ناوچەیە لە مامەڵەی ناباشی ئەم گروپە دڵگرانن.\n12: لیوا ئەسەدوڵا غالیب: پاڵپشتی ڕژێمی ئەسەد دەكات، لە لایەن (سوهەیل ئەراجی)ەوە سەركردایەتی دەكرێت.\n13:لیوای ئەلمونتەزەر: لە بەسرەوە دامەزراوە، لە لایەن (سەید دەغز ئەلموسەویی)ەوە سەرپەرشتی دەكرێت.\n14: سەرایەی ئەلجیهاد: لە ناوەڕاستی (2006) دامەزراوە و لە لایەن (حەسەن ئەلساریی)ەوە سەرۆكایەتی دەكرێت.\n15: سەرایەی ئاشورا: لە (2014)دامەزراوە، پەیوەندییەكی نزیكی لەگەڵ (عەمار ئەلحەكیم)هەیە و مەیدانی جوڵانەوەكانی لە (بەغدا و سامەڕا)دایە.\nبەدەر لەم گروپانە(17)گروپی تر دەستنیشان دەكەم كە بەشێكن لە حەشدی شەعبی كە مەیدانی چالاكییەكانیان لە عێراق و سوریادایە:_\n(موجاهیدینی حیزبوللە لە عێراق، كەتیبەی ئەلشەهید ئەلئەوەل، كەتیبەی دیفاع ئەلموقەس، سەرایەی ئاشورا، كەتیبەی ئەنسار ئەلعقیدە، قوەت شەهید بەدر، لیوای یوم قیامە، حیزبوللە ئەلسایرون، حەرەكەت ئەبداڵ، سەرایەی ئەلزەهرا، حیزبوللە ئەلئەبرار، لیوا ئیمام ئەلموجتەنا، كەتیبەی ئەلفەتح موبین، لیوا ئیمام ئەلقام، لیوا ئەلقاریە، لیوا ئەلسادقین، لیوا ئەلشەباب ئەلریسالی).\nئاسەوارەكانی حەشدی شەعبی، دوای نەمانی (داعش) لە عێراق\nبە دڵنیایەوە دوای كۆتایی هاتنی ڕێكخراوی تیرۆرستی داعش لە عێراقدا، كێشەی سەرەكی كار و چالاكی و داخوازییەكانی حەشدی شەعبی دەبێت(مەبەست لە داخوازییەكانی دوای جەنگە)، گەوەرە بوونی هاریكاریكردن و پاڵپشتكردنیشی لە لایەن دەوڵەتی شیعە مەزهەبی ئێران و بێدەنگیەكانی پێكهاتەی شیعەی عێراق كە لە ئێستادا باڵادەستی سەرەكی عێراقە، مەترسی ئایندەی مانەوەی (حەشدی شەعبی) تۆختر دەكاتەوە، ئەم مەترسیانە لەم چەند خاڵەدا دەردەكەون:_\nیەكەم:(حەشدی شەعبی) بە سەرجەم گروپ و دەستەكانی ناوییەوە، ئامانجی سەرەكی ڕەوایی دانە بە سیاسەت و ستراتیژی دەوڵەتی ئێران لە (عیراق)دا، كە هەتا ئەم ساڵانەی دوایی و هاتنە سەركاری شیعەی عێراقی بۆسەر دەسەڵات، دەوڵەتی ئێران ڕۆڵێكی كارای نەبوو بەسەر سیاسەت و ئاراستە و بڕیاری عێراقەوە.\nدووەم:مانەوەی (حەشدی شەعبی) یەكناگرێـتەوە لەگەڵ ویست و خواستی (سوننە)كانی عێراق، ئەوان جەنگی مێژووی و مەزهەبی توندیان هەیە لەگەڵ (شیعە)دا، بۆیە ئەم باڵادەستبوون و پاڵپشتی كردنەی (حەشدی شەعبی) لە لایەن ئێران و عێراقەوە، دڵیان خۆش ناكەت، بگرە پێكدادان و بەریەكەوتنیان لەگەڵ یەكدی دوای كۆتایی هاتنی (داعش) ڕووداوێكی نەكردەیە (موستەحیلە)، ئەمە وێڕای ئەوەی توندوتیژی (حەشدی شەعبی) بەرامبەر پێكهاتە سوونەكانی (فەلوجە و ئەنبار و ڕومادی) گەورەترین نیشانەی ئەم پێكدادانەیە.\nسێهەم:دروستكردنی (حەشدی شەعبی) بۆ دژوەستانەوەی، كردەوە تیرۆرستیەكانی (داعش)دروستكرا لە خاكی عێراقدا، داواكردنی دەستكەوتی جەنگی دوای كۆتایی هاتنی (داعش) لە لایەن (حەشدی شەعبی)یەوە، داوایەكی حەتمیە، ڕەنگە داواكارییەكانی لە لایەن زۆرێك لە پێكهاتەكانی عێراقەوە، بە ڕەوا نەبینرێـت و دیسانەوە هۆكارێك بێت بۆ پێكدادان و خۆشكردنی ئاگری جەنگی ناوخۆ.\nچوارەم:مانەوەی (حەشدی شەعبی) لە عێراقدا، پێش هەر دەوڵەتێكی تر لە سەر ئاستی نێودەوڵەتی (ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا) توڕە دەكات، ئەمە وێڕای دەوڵەتانی ناو هاوپەیمانی نێودەوڵەتی ڕووبەڕووبوونەی جەنگی داعش، دڵگرانن بە ڕۆڵی (حەشدی شەعبی) لە عێراقدا، چونكە ئەمان ئەم كارانەی ئەوان بە درێژكراوەی سیاسەتەكانی (ئێران) دەبینن لە عێراقدا، یەكەمین نیشانەی ناڕازیش لە ئێستادا ئەوەیە كە (فرۆكەكانی هاوپەیمانان) یاریدەی هێرشە زەمینیەكانی (حەشدی شەعبی)ناكەن، لە كاتی دژوەستانەوەیان لەگەڵ تیرۆرستانی داعش.\nپێنجەم:(حەشدی شەعبی) لە ماوەی ڕابردوودا پەیوەندییەكی ناباشی هەبووە لەگەڵ (هێزی پێشمەرگەی كوردستان) تا ئەم حاڵەتە گەیشتۆتە پێكدادانی نێوانیان و شەهیدكردنی (پێشمەرگەی كوردستان) بەدەستی چەكدارانی (حەشدی شەعبی)، بەم پێیە بێت دوای لەناوبردنی (داعش) سیناریۆی هێرشكردنی (حەشدی شەعبی) بۆ سەر ئەو ناوچە كوردیانەی (هێزی پێشمەرگە) كۆنترۆڵی كردوون و بە ناوچەی دابڕاوەكان لەقەڵەم دەدرێن، پێشبینیەكی واقیعیە كە تاڕادەیەكی زۆر نزیكە لە ڕوودانەوە، بە بیانووی ئەوەی ئەم خاكە بە شێكە لە عێراق و كورد مافی ئەوەی نیە كۆنترۆِلی ئەم ناوچانە بكات.\nشەشەم:(حەشدی شەعبی) و سەرجەم گروپ و پێكهاتەكانی ناوی، هێزی چەكدارن ئەوان هەموویان پێكەوە تینووی جەنگن، هەر لە پێناو جەنگكردنیش دژی پێكهاتە نەیارەكانیان دروستكروان، ئەوان یەكەم میكانیزمی كێشەكان بە جەنگ دەبینن، بۆیە دور نیە هەر پێكهاتە و هێز و دەستەیەك بچێتە سەرنگەریانەوە یان (حەشدی شەعبی) بە نەیاری خۆی ناوزەندیان بكات، ئەوە پێشبینی جەنگ و پێكدادن دەبێتە ڕاستیەكی مەیدانی.


سبەینێ لە عێراق و کەرکوک جگە لە هەرێم خوێندن دەستپێدەکاتەوە - SNN\nHome›ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست›سبەینێ لە عێراق و کەرکوک جگە لە هەرێم خوێندن دەستپێدەکاتەوە\nسبەینێ لە عێراق و کەرکوک جگە لە هەرێم خوێندن دەستپێدەکاتەوە\nبڕیارە سبەی یەکشەممە 29 تشرینی دووەم لە هەموو پارێزگاکانی عێراق بە شاری کەرکوکیشەوە، جگە لە هەرێمی کوردستان پرۆسەی خوێندن ئاسایی ببێتەوە.\nراگەیاندنی پەروەردەی خوێندنی کوردی لەکەرکوک ئەمڕۆ شەممە بڵاویکردووەتەوە کە سبه‌ی یه‌كشه‌ممە 29ی تشرینی دووه‌م له كاتژمێر 10ی سەر لەبەیانی لەلایەن به‌ڕێوه‌به‌ری خوێندنی كوردییەوە، یه‌كه‌م زه‌نگی ده‌ستپێكی ساڵی نوێی خوێندنی 2020 – 2021 له هۆڵی دواناوه‌ندیی (ئاڵا)ی كچان لێدەدرێت.\nرۆژی 1ی ئەم مانگە لە كۆبوونەوەی لیژنەی باڵای رووبەڕووبوونەوەی کۆرۆنا بڕیاردرا كە بۆ ماوەی چوار هەفتە پرۆسەی خوێندن لە پۆلەكانی خوێندن سەرجەم ناوەندەكانی خوێندن ڕابگیرێت، ئەوەش دوای ئەوەی زیاتر لە شەش هەزار مامۆستا و خوێندكار و فەرمانبەر تووشی ڤایرۆسی كۆرۆنا بوون.\nلە كۆی ئەو سێ پێشنیارەی كە ئەمڕۆ وەزارەتی تەندروستی پێشكەشی كردبوون كە پێكهاتبوو لە ڕاگرتنی دەوام یاخود درێژەدان بە خوێندن یان داخستنی پۆلەكانی یەك و دوو پۆلی 12 بەردەوام بێت، پێشنیاری یەكەم پەسەند كرا.\nلە كۆبوونەوەكەدا بڕیاردرا كە بۆماوەی چوار هەفتە واتە تا بەرواری 1/12/2020 دەوامی خوێندن لە پۆلەكان لەسەرجەم ناوەندەكانی خوێندن ڕابگیرێت، هاوكات لە 1/12/2020 جارێكی دیكە هەمان ئەم لیژنەیەی ئەمڕۆ كۆدەبنەوە و بڕیارێكی نوێ دەدرێت.\nپێشتر فه‌لاح ئه‌لقه‌یسی، بریكاری وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده‌ی عیراق رایگه‌یاند: كه ئاماده‌كارییان بۆ ده‌ستكردن به‌پرۆسه‌ی خوێندنی ئه‌مساڵ کردووە.\nئەلقەیسی ئەوەشی روونکردنەوە: خوێندکارانی پۆلی 1 و 2 و 3ی سەرەتایی و 6 ئامادەیی، هەفتانە دوو بۆ سێ رۆژ لە پۆلەکانیاندا ئامادە دەبن و خوێندنی ئه‌مساڵ بەوشێوەیە ده‌ستپێده‌كات.\nکوڕ و کچەکەی مارادۆنا نامەیەکی کاریگەر بۆ باوکیان دەنێرن\n“ئه‌مڕۆ وه‌زاره‌تى خوێندنى باڵا باشترین بژاردە راده‌گه‌یه‌نێت”\nلە دوو زانکۆی هەرێم پشووی فەرمی راگەیەندرا\nبه‌ریتانیا رێكاره‌كانى رووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ى كۆرۆنا تووندتر ده‌كاته‌وه\nبەڕێوەبەری ئینتراخت فرانکفۆرت باس لە خراپی دۆخی لۆکا یۆڤیچ دەکات\nمیكانزمی وەگرتنی سزای ئەو كەسانەی ماسك نابەستن دیار نییە


له سلێمانی برا بچوكێك برا گه‌وره‌كه‌ی خۆی ده‌كوژێت\n9/7/2018 - 15:38\nبه‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی پۆلیسی پارێزگای سلێمانی، له په‌ڕه‌ی فه‌رمی خۆی له تۆڕی كۆمه‌ڵایه‌تی فه‌یسبووك ڕایگه‌یاند: ئه‌مڕۆ 9ی ته‌مووزی 2018 ، تۆمه‌تبارێك ده‌ستگیركرا كه هه‌فته‌یه‌ك پێش ئێستا هه‌ستابوو به كوشتی براكه‌ی .\nڕاشیگه‌یاند: ڕۆژی 2ی7ی 2018 ، هاوڵاتی ( ه ، م ،م ) له‌دایكبوی 1988 ، له ماڵه‌كه‌ی خۆیدا له گه‌ڕه‌كی ئازادی له‌شاری سلێمانی به‌فیشه‌ك كوژرا .\nله‌باره‌ی ئه‌و ڕووداوه‌وه پۆلیسی سلێمانی ڕایگه‌یاند: دوای گه‌یشتنی هێزه‌كانی پۆلیس و تیمه‌كانی به‌ڵگه‌وتاوان و كه‌شف و هێڵكاری شوێنی ڕوداوه‌كه و ده‌ستكه‌وتنی زانیاری له‌باره‌ی هۆكاری كوشتنه‌كه‌یه‌وه ، ئه‌مڕۆ به‌سه‌رپه‌رشتی به‌ڕێوه‌به‌ری پۆلیسی پارێزگای سلێمانی و بنكه‌ی پۆلیسی ئازادی توانرا تۆمه‌تبار ( ه ، م ،م ) له‌دایكبووی 1990 ،ده‌ستگیر بكرێت .\nده‌شڵێت: تۆمه‌تبار به ده‌مانچه براكه‌ی خۆیی كوشتووه‌و له‌كاتی ڕوداوه‌كه‌دا هه‌ڵاتووه ، له ئێستاشدا تۆمه‌تبار له به‌رده‌م دادوه‌ر دانی ناوه به تاوانه‌كه‌یدا و به‌پێی مادده‌ی 406 له یاسای سزادانی عیراقی به‌نده .


ئەندامانى کۆنگرێسى ئەمریکا پڕۆژە بڕیارێک پێشکەش دەکەن بۆ یادکردنەوەى ساڵیادى ئۆپەراسیۆنى دابینکردنى نەواى ئارام - نوێنەرایەتیی حکومەتى هەرێم لە ئەمریکا<\nھەینی 30 نیسان 2021\nئەندامانى کۆنگرێسى ئەمریکا پڕۆژە بڕیارێک پێشکەش دەکەن بۆ یادکردنەوەى ساڵیادى ئۆپەراسیۆنى دابینکردنى نەواى ئارام\nئەندامانى ئەنجومەنى نوێنەرانى ئەمریکا (کۆنگرێس) پڕۆژە بڕیارێکیان پێشکەش کرد بۆ یادکردنەوەى ساڵیادى ئۆپەراسیۆنى دابینکردنى نەواى ئارام و جەختکردنەوە لەسەر شەراکەتى نێوان وویلایەتە یەکگرتووەکانى ئەمریکا و کوردستان.\nپڕۆژە بریارەکە بە سپۆنسەرى ئەندامانى کۆنگرێس هەریەکە لە مایک واڵتز (کۆمارییەکان - فلۆریدا)، کۆنگرێسمان جەیسن کرۆو (دیموکراتەکان - کۆلۆرادۆ)، کۆنگرێسمان دۆن بەیکن (کۆمارییەکان- نێبراسکا)، کۆنگرێسمان ئاندى کیم (دیموکراتەکان- نیوجێرسى)، کۆنگرێسمان کریس ستیوارت (کۆمارییەکان- یوتا)، هەروەها ژمارەیەک ئەندامانى تر پشتگیریان لەم پڕۆژە بڕیارە کرد کە لە ڕێکەوتى ٣٠ نیسان ٢٠٢١ پێشکەش کرا و دواتر دەچێتە ئەنجومەنى پیران (سینات) بۆ بەدەستهێنانى پشتگیرى زیاتر و ڕەزامەندى کۆتایى وەربگرێت.\nلە پڕۆژە بڕیارەکەدا هاتووە کە سەددام حسین لە مانگى ئازارى ١٩٩١ چەک و هەلیکۆپتەرى شەڕکەرى بەکارهێنا دژى ئەو کوردانەى ڕاپەڕینیان کردبوو. خەڵکى کوردستان لە ترسى جینۆساید و کیمیابارانێکى تر بەناچارى ڕوویانکردە ناوچە سنورییەکانى تورکیا و ئێران ئەمەش بووە هۆى ڕوودانى کارەساتێکى مرۆیى.\nئۆپەراسیۆنى دابینکردنى نەواى ئارام لەلایەن ئەمریکا و هاوپەیمانە ئەوروپیەکان ڕاگەیاندرا بۆ ڕزگارکردن و پاراستنى ژیانى خەڵکانى مەدەنى. لە پڕۆژە بڕیارەکەدا هاتووە (کوردەکان تاوەکو ئەمڕۆ ئەو دەسکەوتانەى کە هەیە دەیگەڕێننەوە بۆ بەرهەمى ئۆپەراسیۆنى دابینکردنى نەواى ئارام و بەتایبەتى ناوچەى دژەفڕین کە بووە هۆى پاراستنى خەڵکى کوردستان تاوەکو ساڵى ٢٠٠٣ کە توانیان ناوچەیەکى سەقامگیر و ئاشتى و پێکەوەژیان دروست بکەن و ناوچەکەیان ببێتە پەناگەیەکى ئارام بۆ هەموو ئەو کەسانەى بە هۆى ئاڵۆزى سیاسى و ئایینى پەناى بۆ دەبەن).\nپڕۆژە بڕیارەکە ساڵیادى ئۆپەراسیۆنى دابینکردنى نەواى ئارام دەکاتەوە و ڕێزدادەنێت بۆ ئەو سەربازە ئەمریکى و دیبلۆمات و سەرکردە سیاسیانەى کە ئەو بڕیارەیان جێبەجێکرد، هاوکات پێزانینیان هەیە بۆ ٢ ملیۆن پەنابەر کە تێکۆشان بۆ ڕزگاربوون. هەروەها هاتووە ( جەخت دەکەینەوە لە شەراکەتى بەهێزى نێوان ئەمریکا و هەرێمى کوردستان و لەگەڵ ئەوپەڕى ڕێز و پشتگیریمان بۆ هاوپەیمانە کوردەکانمان کە شانبەشانى ئەمریکا وەستاون لە ئامانجى هاوبەشمان بۆ بەرەنگاربوونەوەى توندڕەوى و تیرۆریزم).\nبۆ بینینى دەقى پڕۆژە بڕیارەکە دەتوانن لێرە کلیک بکەن.


سه‌ره قه‌ڵه‌مێك بۆ بیره‌وه‌ری پێشمه‌رگه‌یه‌ك\nسه‌ره قه‌ڵه‌مێك بۆ بیره‌وه‌ری پێشمه‌رگه‌یه‌ك   27/9/2017\nجمعه كانی له‌له‌یی\nئاگری شۆڕشی نوێ سه‌ركرده‌كانی یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان هه‌ڵیانگیرساندو ڕابه‌رایه‌تی نوێخوازانه‌ی شۆڕشیان كرد، به‌ڵام پاڵه‌و جوتیارو كرێكارو مامۆستاو فه‌رمانبه‌ران و نه‌دارو هه‌ژار درێژه‌یان پێدا و بۆی بوونه سووته‌مه‌نی و به‌سه‌ركه‌وتنیان گه‌یاند.\nكه شۆڕش هه‌ڵگیرسا ڕۆڵه‌كانی ئه‌م میلله‌ته پۆل پۆل و ده‌سته ده‌سته له ناوه‌ندی شاره‌كانه‌وه خوێندن و كارو ژیان و پیاسه‌و گه‌ڕانی ناو شارو چوونه سینه‌ماو شانۆكان و به‌ر رووناكی گڵۆپ و ئاوی به‌لوعه‌یان جێ هێشت و له شاخ و زه‌نوێرو دۆڵ و ده‌شت و دۆنده‌كانی كوردستان ده‌بوونه پێشمه‌رگه و ژیانی پڕ له چه‌رمه‌سه‌ری و برسێتی و شه‌هید بوون و برینداربوونیان هه‌ڵبژارد، لادێ نشینه‌كان یه‌ك یه‌ك ده‌ستیان له خه‌لێ و خه‌رمان و هه‌وای پاكژو كێڵگه‌ی به پیت و ده‌وڵه‌مه‌ندو نانی گه‌رم و ماڵداری هه‌ڵگرت و ڕوویان كرده شۆڕش و بوونه پێشمه‌رگه، تێكڕا ڕۆڵه‌كانی شارو دێ خۆیان كرده باشترین زه‌خیره‌ی درێژه‌دانی ئه‌و شۆڕشه‌ی ده‌یویست میلله‌تێكی مه‌زڵووم له ژێرده‌سته‌یی و وابه‌سته‌بوون و داگیركاری ڕزگار بكات.\nتا ئه‌مڕۆ چه‌ندین كتێب و نوسراوی یاده‌وه‌ری و یاداشتكردنی ڕۆژگاره‌كانی شۆڕشم خوێندۆته‌وه، زۆربه‌شیان له‌لایه‌ن سه‌ركرده‌كان و به‌رپرسانی ئه‌وێ ده‌مێی شۆڕش نوسراونه‌ته‌وه، وێڕای هه‌موو كه‌موكوڕی و ناته‌واویه‌ك له به‌شێك له‌و یاداشت و كتێبانه هێشتا خه‌رمانی مێژووی شۆڕشیان باڵاكردوه‌و ده‌سك ده‌سك مه‌ڵۆی شۆڕشیان به ڕه‌نج و له‌خۆبوردوویی خۆیان كردۆته خه‌رمانێكی گه‌وره، به‌ڵام ده‌شێ بڵێم هیچیان به‌قه‌د ئه‌م كتێبه‌ی له‌به‌ر ده‌ستم دایه سه‌رنجی ڕانه‌كێشام، له‌به‌ر چه‌ند هۆیه‌ك:\nیه‌كه‌م/ نوسه‌ر ڕه‌نج و ماندوو بوون و ڕۆژه خۆش و ناخۆشه‌كانی پێشمه‌رگه‌ی یاداشت كردووه، هه‌ر له جه‌وله‌ی پێشمه‌رگانه‌و دابه‌ش بوون به‌سه‌ر ماڵانی گوندنشین و خه‌وی ناو مزگه‌وت و لاپاڵ و ناو دۆڵ و لاشیوه‌كان تا ده‌گاته ڕێ ڕۆیشتن و نوكته‌و به‌سه‌رهات و قسه‌ی خۆشی پێشمه‌رگانه.\nدووه‌م/ هێنده‌ی ناوی پێشمه‌رگه هاوڕێكانی ده‌بات و وته‌ی ئه‌وان ده‌گێڕێته‌وه‌و هێنده‌ی ئازارو مه‌ینه‌تی و چه‌رمه‌سه‌ری ئه‌وان باس ده‌كات، نیو هێنده باسی خۆی ناكات.\nله‌كاتێكدا خۆی به‌شێكی گرنگ بووه له‌و هه‌موو ئازارو مه‌ینه‌تی و ده‌ردی سه‌ریه، به پێچه‌وانه‌ی زۆرێك له‌وانه‌ی بیره‌وه‌ری خۆیان نوسیوه‌ته‌وه كه ته‌نها باسی شان و بازووی خۆیان ده‌كه‌ن.\nسێیه‌م/ نوسه‌ر له‌به‌ر خاتری خاترداران ده‌ستی نه‌داوه‌ته نوسینه‌وه‌ی یاداشته‌كانی، به‌ڵكو ئامانجی ئه‌وه بووه ئه‌ویش مه‌ڵۆیه‌ك له خه‌لێی شۆڕش بخاته سه‌ر خه‌رمانی مێژووی پڕ له به‌سه‌رهاتی میلله‌ته‌كه‌ی.\nوێڕای هه‌موو ئه‌مانه نوسه‌ر ڕاستگۆیانه یاداشته‌كانی نوسیوه‌ته‌وه‌و ژیانی ڕاسته‌قینه‌ی پێشمه‌رگه‌ی خستۆته سه‌ر كاغه‌ز، ڕاستگۆیانه به‌و مانایه‌ی نه زیادی گوتووه نه‌كه‌م، نه خۆی هه‌ڵكێشاوه نه‌كه‌سی نزم كردۆته‌وه.\nخاوه‌نی ئه‌م كتێبه ناوی ڕاسته‌قینه‌ی عاسی حوسێن مه‌حمووده به حه‌ق عاسی بووه له دڕنده‌ترین دیكتاتۆری ناوچه‌كه و ده‌یویست وه‌ك یه‌كێتیه‌ك له‌گه‌ڵ هاوڕێكانی قه‌ڵای زوڵم بڕوخێنێت، شوێنی پێشمه‌رگایه‌تی له سنووری هه‌ردوو تیپی25ی خاڵخاڵان و تیپی 21ی كه‌ركووك بووه، كاری پێشمه‌رگانه‌شی هه‌ر وه‌ك هاوڕێكانی ته‌نها له‌سنووری كه‌ركوك و گه‌رمیان نه‌ماوه‌ته‌وه، به‌ڵكو له كوێ پێویست بوبێت و سه‌ركردایه‌تی یه‌كێتی له كوێ پێویستی پێیان بوبێت ئه‌وان له‌وێ بوون، بۆ نموونه: ماوه‌ت و قه‌یوان، باڵه‌كایه‌تی، ده‌شتی كۆیه، بیتوێن و زۆر شوێنی تر.\nزمانی نوسینی ئه‌م كتێبه زمانێكی ساده‌و پاراوه و نوسه‌ر په‌یڕه‌وی شێوه كلاسیكییه‌كه‌ی نه‌كردووه له نوسینه‌وه‌یدا كه كه‌ی و چۆن بۆته پێشمه‌رگه‌و هه‌نگاوه‌كانی ژیانی منداڵی و گه‌نجی و هۆكاری ده‌رچوونی باس بكات به‌ڵكو له خوێندنه‌وه‌ی دا بۆت ده‌رده‌كه‌وێت شاكارێكه له شێوه‌ی ڕۆمان و بۆن و به‌رامه‌ی ڕۆمانی وه‌رگرتوه به‌ڵام له به‌رگی نوسینه‌وه‌ی یاداشتدا، به‌مه‌ش سه‌رنجی خوێنه‌ر به‌لای خۆیدا كه‌مه‌ركێش ده‌كات و وا له خوێنه‌ر ده‌كات به یه‌كجار هه‌مووی بخوێنێته‌وه بێ ئه‌وه‌ی پشوو بدات.\nبیره‌وه‌ری پێشمه‌رگه‌یه‌ك، له 329 لاپه‌ڕه‌ی قه‌واره مام ناوه‌ند پێكهاتووه و ساڵی 2017 چاپكراوه.\nسه‌ره‌تا و پێشه‌كیی بۆ دانه‌نراوه جگه له نیو لاپه‌ڕه كه تیایدا هۆكاره‌كانی نوسینه‌وه‌و گێڕانه‌وه‌ی بیره‌وه‌رییه‌كانی تیادا باسكردوه و ڕاسته‌وخۆ له لاپه‌ڕه پێنجه‌مدا به(بیگه‌یه‌نه... بێده‌نگی) ده‌ستی پێكردووه كه ئاماژه‌یه‌كی پێشمه‌رگانه‌و كاری پارتیزانیه تا دووژمن هه‌ست به هیچ جوڵه‌یه‌كی پێشمه‌رگه نه‌كات، له‌وێوه پێشمه‌رگه‌كان به یه‌ك ڕیزی نه‌پساوه و به هۆشیاریه‌كی زۆره‌وه هه‌نگاو به هه‌نگاو ڕێده‌كه‌ن به‌ره‌و جێبه‌جێكردنی ئه‌ركێكی پێشمه‌رگانه به فه‌رمانده‌یی فه‌رمانده‌ی تیپ و فه‌رمانده‌ی كه‌رت.\nئه‌وه‌ی جێگه‌ی سه‌رنجه له‌م نوسینه‌وه‌یه‌دا وشه‌ی ڕه‌سه‌نی كوردی و كه‌ركووكیانه‌ی جوانی تیا به‌كار هاتووه، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی سه‌رنجم هه‌بوو له سه‌ر زۆر وشه كه عه‌ره‌بیه‌و ده‌كرا به كوردی بێت وه‌ك عه‌سكه‌ر-سه‌رباز، زرعات-كشتوكاڵ، عومرێك-ته‌مه‌نێك ... هتد.\nنووسه‌ر له گێڕانه‌وه‌ی نه‌به‌ردی و چالاكی پێشمه‌رگانه‌و ته‌نانه‌ت له شكسته‌كانیشیان وێنه‌یه‌كی ڕاسته‌قینه‌ی ڕووداوه‌كانی نیشان داوه‌و نه‌هاتووه به‌رگێكی جوانتر له‌وه‌ی هه‌یه بكێشێ به به‌ریاندا، هه‌روه‌ها كێ ڕۆڵی باشی هه‌بوبێت یان ڕۆڵی خراپی بینیبێت وه‌ك خۆی باسی كردووه، به‌مه‌ش ئامانه‌تی نوسینی به‌جێهێناوه.\nئه‌گه‌رچی هه‌ڵده‌گرێت قسه‌ی زۆرترله‌سه‌ر ئه‌م كتێبه بكرێت چونكه ناوبراو باس له قۆناغێكی هه‌ستیارو ناوچه‌یه‌كی هه‌ستیاری وه‌ك ناوچه‌ی كه‌ركووك ده‌كات، وه‌لێ ناتوانرێت له بابه‌تێكی وه‌ها كورتدا له یه‌كه‌م تا دوا لاپه‌ڕه‌دا شه‌نوكه‌وی جوانی بۆ بكرێت و هه‌موو لایه‌نه‌كانی ئه‌ته‌كێتی نوسین و زمانی نوسین و لایه‌نی مێژوویی و شێوازه ئه‌ده‌بیه‌كه‌ی له بێژینگ بدرێت و هه‌ڵسه‌نگاندنی بۆ بكرێت، هیچ نا بۆ ئه‌وه‌ی نووسه‌ر له كتێبی داهاتووی سوود له‌م خوێندنه‌وه خێرایه وه‌رگرێت بۆیه‌ش جگه له‌وه‌نده‌ی كه باسمان كردوه له جێگه‌ی خۆیدایه ده‌ستخۆشی بۆ كاك عاسی تێكۆشه‌ری دێرین بنێرین و هیوای یاداشتكردنی بیره‌وه‌ریه‌كانی تری بۆ بخوازین.


Home›وەرزش›ناوخۆیی›وێنه: كاروان ئه‌فراسیاب به پشتێنه زێڕه‌كه‌یه‌وه گه‌ڕایه‌وه هه‌رێمی كوردستان\nكاروان ئه‌فراسیاب لە کۆنگرەکەی ئەمڕۆ\nدوای بوون به پاڵه‌وانی جیهان له كێشی 76كگم دا له وڵاتی ئه‌ڵمانیا، پاڵه‌وانه كورده‌كه كاروان ئه‌فراسیاب گه‌ڕایه‌وه هه‌رێمی كوردستان و له شاری سلێمانی گۆنگره‌یه‌كی رۆژنامه‌نووسی بۆ سازکرا.\nكاروان ئه‌فراسیاب پاڵه‌وانی 76كگم بۆكسینگ دوای به‌ده‌ستهێنانی پشتێنی زێڕی یاریه‌كه دوای بردنه‌وه‌ی له ركابه‌ره بۆسنییه‌كه‌ی سه‌باره‌ت به‌یاریه‌كه و ئامانجی خۆی بۆ ده‌زگاكانی راگه‌یاندن قسه‌ی كرد.\nله‌و باره‌یه‌وه كاروان ئه‌فراسیاب ئه‌وه‌ی خسته‌ڕوو:” له ته‌مه‌نی لاویمه‌وه له ئه‌وروپا بووم و ماوه‌ی چه‌ند ساڵێكیشه ده‌ستم به یاری بۆكسینگ كردووه و ئێستاش سوپاس بۆ خوا خاوه‌نی پشتێنی زێڕم له‌سه‌ر ئاستی جیهان له یاری بۆكسینگ كه شه‌ش پشتێنی له‌مجۆره لای پاڵه‌وانه‌كانه كه دانه‌یه‌كیان لای به‌نده‌یه، بۆیه ده‌بێت ساڵانه چوار یاری ئه‌نجام بده‌یت بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌م پشتێنه لای خۆت بمێنێته‌وه، ئه‌گه‌ر هه‌ر یارییه‌كیش بدۆڕێنیت پشتێنه زێڕه‌كه‌ت لێوەردەگیرێتەوە”.\nكاروان راشیگه‌یاند:” سوپاس بۆ خوا توانیم له ماوه‌یه‌كی كه‌مدا بگه‌م به‌م ئاسته‌ی ئێستا ئه‌وه‌ش دوای هه‌وڵ‌و ماندووبوونێكی زۆر و راهێنانێكی چڕ، به‌هۆی گرنگیدانم به یاریه‌كه من له ئێستادا خاوه‌نی هه‌شت یاری جیهانییم كه توانیومه شه‌ش یاری به‌رامبه‌ره‌كه‌م بێهۆش بكه‌م و دوو یاریشم به كۆكردنه‌وه‌ی خاڵ بردوومەته‌وه به‌بێ دۆڕاندن”.\nكاروان ئاماژه‌ی به‌وەشدا:” من هیچ ناڵێم له‌سه‌ر باوه‌ڕپێكراوی یاریه‌كه، پشتێنه‌كه‌م هه‌موو شتێكه بۆ من، له‌به‌رئه‌وه‌ی له ئێستادا به‌فه‌رمی ناوی من له پێگه‌ی فه‌رمی بۆكسینگی جیهاندا هه‌یه، له‌به‌رئه‌وه‌ش هه‌ر یاریزانێك بیه‌وێت رووبه‌ڕووم ببێته‌وه بۆ به‌ده‌ستهێنانی ئه‌م پشتێنه ده‌بێت بێتەوە بۆ لای من بۆ دیاریکردنی شوێنەکە، ئه‌گه‌ر بگونجێت ئاماده‌م له كوردستانیش رووبه‌رووی هه‌ر یاریزانێك بێت ببمه‌وه”.\nلە کۆتایدا وتیی:” له رووبه‌ڕووبوونه‌وه‌كه‌م له‌گه‌ڵ ركابه‌ره بۆسنییه‌كه له 10 جه‌وله‌ی یاریەکە له جه‌وله‌ی دووه‌م كۆتاییم به یاریه‌كه هێنا، ئه‌مه له كاتێكدایە ركابه‌ره بۆسنیه‌كه خاوه‌نی 37 بردنه‌وه بووه كه 26 یاری به‌رامبه‌ركه‌ی بێهۆش كردووه، هه‌رچه‌نده ئه‌و پاڵه‌وانه به‌و نیازه هاتبوو كه ئه‌م پشتێنه‌ش به‌ده‌ست بهێنێت، به‌ڵام سوپاس بۆ خوا كه ئێستا ئه‌وه‌تا لای منه”.


لەمەودوا، تایەی ئۆتۆمبێلەكان پێویستیان بە هەوا نابێت – ئۆتۆمبێل\nسەرەتارێبەری ئۆتۆمبێللەمەودوا، تایەی ئۆتۆمبێلەكان پێویستیان بە هەوا نابێت\nلەمەودوا، تایەی ئۆتۆمبێلەكان پێویستیان بە هەوا نابێت\nئۆتۆمبێلسلایدەررێبەری ئۆتۆمبێلهەواڵ 2019/06/08\nلە بەرواری 2019/06/08 لە 7:19 pm\nئیتر لەکاتی خێرایی لەڕادەبەدەردا، تەقینی تایەی ئۆتۆمبێلەکەت نابێتە ھۆی ترس بۆ سەر ژیانت، چونکە کۆمپانیای میشلان لە ئەمریکا جۆرێکی دەگمەن لە تایە دێنێتە ئاراوە کە پێویستی بە ھەوا نابێت.\nڕۆژی 5-6-2019 کۆمپانیای میشلان لەگەڵ کۆمپانیای “جی ئێم سی” نمایشی بەرهەمە پیشەسازییە نوێیەکەی کرد کە جۆرێکی نوێیە لە تایەی ئۆتۆمبێل، پێویستی بە ھەوا نییە و تەنانەت لەگەڵ تاسە و چاڵوچۆڵی شەقامدا خۆی دەگونجێنێت.\nھەردوو کۆمپانیاکە سەرقاڵی ئەوەن تا ساڵی 2024 تایەی ئۆتۆمبێل نەھێڵن کە ھەوای پێویست بێت.\nسەرەتا وەک کاری ئەزموونی لەسە ئۆتۆمبێلی شۆفرلێت پۆڵت ئی ڤی، ئەم بەرهەمەیان تاقیی کردوۆتەوە و سەرکەوتنی بەدەستھێناوە.\nیەکێک لە ھۆکارە گرنگەکانی ئەم داھێنانە دەگمەنەی میشلان-ی ئەمریکی، پاربزگاری کردنە لە ژینگە، چونکە بەپێی توێژینەوەیەکی کۆمپانیاکە ساڵانە 200 ملیۆن تایەی ئۆتۆمبێل بەھۆی تەقینەوە لەسەرانسەری جیھان فڕێ دەدرێت و بەشێکی زۆری ئەبێتەھۆی پیسبوونی ژینگە.\nسەرچاوە: سایت کۆمپانیای جی ئێم سی\nسكۆدا، ” pik up”ەكەی نمایش كرد


یازدە باشترین کتێبی منداڵان » DidiMn\nسەرەتا / ڕاپۆرت/کتێب / یازدە باشترین کتێبی منداڵان\nباوکی مێگ مێری، فیزیکزانێک کە بە کاتتدا گەشت دەکات، ون بووە. شەوێک خۆی و براکەی و دایکی میوانێکی چاوەڕواننەکراویان دێت بە ناوی خاتوو واتسیڵ. واتسیڵ بە ئامێرێکی پێنج‌دووری ھاتووەتە سەر زەوی و بە زەمەندا گەشت دەکات. مێگ لەگەڵ براکەی و ھاوڕێیەکیاندا بە ھەموو گەردووندا دەگەڕێن بە شوێن باوکیاندا. ئەم ڕۆمانە سەرەتای کتێبی فیکشن بوو بۆ خوێنەری منداڵ.\nلەم کتێبەی سێنداکدا، ماکس‌ی بچکۆلە کە دایکی بەبێ نانی ئێوارە خەواندی، ڕادەکاتە ناو خەیاڵەکانی، بۆ ئەو جێیەی شتە کێوییەکانی لێیە. لیڤ گرۆسمان‌ی ڕەخنەگری تایمس دەڵێت: “بە کورتی و بە ڕەوانبێژییەکی زۆرەوە ئەم منداڵە لە ھەوڵی زاڵبوون بەسەر ھەستەکانی خۆیەوەیە.” ھەروەھا دانیاڵ ھان، نووسەری یاوەری ئەدەبی منداڵانی ئۆکسفۆرد دەڵێت: “دیزاینی پەڕە و وێنە و ئیڵوسترەیشنەکان پێکەوە جوانترین چیرۆک دەگێڕنەوە، چیرۆکێک کە زۆر سادەیە و لە ھەمان کاتیشدا پڕە لە تێگەیشتنی سایکۆلۆژی.”\nBBC, Children Books, SheneMohamad,


عەتا قەرەداخی: گەڕان بە دوای بەهاکانی جوانیدا لە شیعری گۆراندا/ بەشی حەوتەم. – WTARIKURD\nعەتا قەرەداخی: گەڕان بە دوای بەهاکانی جوانیدا لە شیعری گۆراندا/ بەشی حەوتەم.\nشووناسی جوانی له شیعرى گۆران دا\nمه‌به‌ست له شووناس چیه؟ بێگومان شووناس ئه‌و رووخسارو سیما و خاسێت و هه‌ڵس و كه‌وت و ده‌ربڕینانه‌یه كه بوویه‌كی پێ ده‌ناسرێته‌وه‌و له بووه‌كانی ترى پێ جیاده‌كرێته‌وه. شووناس بریتیه له خاسێت و بیروباوه‌ڕو كه‌سێتی و دیمه‌ن و روخسار، یان ئه‌و ده‌ربڕینانه‌ى كه كه‌سێك درووست ده‌كه‌ن. كاتێ بیر له شووناس ده‌كه‌ینه‌وه، پێویسته دوو ئاست بۆ بوونی بووى خاوه‌ن شووناس له‌به‌رچاو بگرین كه یه‌كه‌میان منی بیركه‌ره‌وه‌یه‌و دووه‌میان منی هه‌بوو یان منی ئاماده‌یه، كه ئه‌م دوو بنه‌مایه پایه‌ى بوویه‌كن كه بتوانێت خۆى نمایش بكات و بوونی خۆى نیشان بدات كه ئه‌و نمایشكردن و خۆنیشاندانه له‌سه‌ر بنه‌ماى ئاماده‌بوونێك ده‌بن كه بوویه‌كی دیار یان به رێژه‌یی بوویه‌كی ته‌واو له پشتیه‌وه بێت. ئه‌م خۆنواندن و خۆنمایشكردنه بنه‌مان بۆ جیاكردنه‌وه‌ى ئه‌م بووه له ئه‌وانی ترو ناسینه‌وه‌ى. كه له ڕاستیدا شووناس له‌سه‌ر بنه‌ماى جیاوازى له ئه‌وانی تر بینا ده‌كرێت. هه‌ر لێره‌وه شووناس چیێتی كه‌سێك یان شتێكه كه ئه‌و كه‌سه یان ئه‌و شته له‌وانی تر جیاده‌كاته‌وه، یان ده‌یناسێنێت. ئه‌م پێناسه شتێكی گشتیه‌و ده‌شێ شووناسی كۆمه‌ڵایه‌تی، تاكه‌كه‌سی، ئایینی، سیاسی، ئایدیۆلۆجی و كه‌لتوورى بگرێته‌وه. هه‌روه‌ك ده‌شێ له چوارچێوه‌ى ئه‌م پێناسه گشتیه‌دا ئاخاوتنی شووناسی بابه‌ته مادى و مه‌عنه‌ویه‌كانیش بكرێت. لێره‌وه ده‌توانین ئه‌م پێناسه گشتیه بكه‌ین به بنه‌ما بۆ قسه‌كردن له‌سه‌ر شووناسی جوانی به گشتی و شووناسی جوانی كوردى و له‌وێشه‌وه شووناسی جوانی له شیعرى گۆراندا.\nله ڕاستیدا قسه‌كردن له‌سه‌ر جوانی بۆ خۆى بابه‌تێكه جێگاى مشتومڕ و ئاخاوتنی جۆراو جۆر بووه له مێژووى مرۆڤایه‌تیدا. له‌به‌رئه‌وه‌ى پێوانه‌یه‌كی جێگیر و پێناسه‌یه‌كی مادیانه‌ش بۆ جوانی نیه كه‌واته هه‌ر شتێك له‌باره‌ى ئه‌م چه‌مكه‌وه بوترێت ده‌بێ به شێوه‌یه‌كی رێژه‌یی و له‌سه‌ر بنه‌ماى هه‌ست و روانینی تاكه‌كه‌س لێكبدرێته‌وه. یه‌كێك پێیوایه جوانی ئاسووده‌ییه، یه‌كێكی تر ده‌ڵێت جوانی تیشكه، نیگایه، ئه‌فسوونه، چركه‌ساته‌كانی هه‌ستكردن به بوون و به ڕاستی و به ئازادیه، چێژو خۆشیه، به‌ڵام ئه‌وه‌ى هه‌موو بۆچوونه‌كان سه‌باره‌ت به جوانی كۆده‌كاته‌وه ئه‌وه‌یه كه جوانی ئه‌و وێنه یان ده‌نگ و ئاواز و هه‌ستكردنه‌یه كه كار له هه‌ست و سۆزو رۆحی مرۆڤــ ده‌كات و سه‌رنج به‌لاى خۆیدا راده‌كێشێت، تا ئه‌ندازه‌ى ئه‌وه‌ى كه مرۆڤ وابه‌سته‌و كه‌مه‌نكێش ده‌كات و ده‌یخاته ژێر سایه‌ى هه‌ژموونی خۆیه‌وه. هونه‌ر به گشتی نه‌ك هه‌ر رووتكراوه نیه له جوانی، به‌ڵكو شتێك نیه به بێ جوانی ناوى هونه‌ر بێت. واته هه‌م بنه‌ماو هه‌م خاسێتی سه‌ره‌كی هونه‌ر جوانی و به‌رهه‌مهێنانی جوانیه، كه ئه‌و جوانیه‌ش هه‌م سه‌رچاوه‌ى چێژه و هه‌م مۆتیڤی مانه‌وه‌و به‌رده‌وامی و درێژه‌دانه به ژیان و هه‌م مۆتیڤى داهێنانه‌و هه‌م مۆتیڤى به‌ده‌ستهێنانی نه‌مریه. ئه‌مه له كاتێكدا كه جوانی بۆ خۆیشی ئه‌گه‌ر به‌شێوه‌یه‌كی ره‌هاش نه‌مر نه‌مێت ئه‌وا خاسێتی نه‌مرى هه‌یه.\nشیعرى گۆران كه سرۆشی به‌رهه‌مهێنانی دوو سه‌رچاوه‌ى جوانیه كه ئه‌وانیش جوانی سرووشت و جوانی ئافره‌تن، له هه‌مان كاتدا به‌رجه‌سته‌كه‌رى ئه‌و جوانیانه‌ن و له‌و جوانیانه‌ش تابلۆیه‌كی به‌رز له جوانی باڵا به‌رجه‌سته ده‌كه‌ن كه له به‌رجه‌سته‌كردنی ئه‌و تابلۆیه‌دا جوانی سرووشت و جوانی ئافره‌ت جۆرێك له بڵندبوونیان پێكراوه (Sublime)، ئه‌ویش له‌و رووه‌وه كه جوانی سرووشت و جوانی ئافره‌ت له وه‌سفی گۆراندا هه‌میشه وا ده‌رده‌كه‌ون كه له‌وه جوانتر بن كه له ڕاستیداو له بوونی خۆیاندا هه‌ن. كه‌واته جوانی له شیعرى گۆراندا جوانیه‌كی ئاسایی نیه به‌ڵكو جوانیه‌كی بڵندبووه.\nگۆران له ئاستێكدا جوانی وه‌كو خاسێتێكی گه‌ردوونی سرووشت و ئافره‌ت سه‌یر ده‌كات و ده‌بینێت. واته له‌م رووه‌وه جوانی شووناسێكی گه‌ردوونی هه‌یه، به‌ڵام ئه‌وه‌ش ئاشكرایه له ناو بوونه گه‌ردوونیه‌كاندا بوونی ناوچه‌یی یان تایبه‌تیش هه‌یه‌و به‌وپێیه‌ش سه‌ربارى شووناسی گه‌ردوونی، شووناسی ناوچه‌یی یان تایبه‌تی كه مه‌به‌ست له‌مه‌یان شووناسی نه‌ته‌وه‌یی یان ئیتنیكی یان نیشتیمانی یان ئایینی دێته ئاراوه. هه‌ر له‌م روانگه‌یه‌وه جێگاى خۆیه‌تی ئاخاوتنی شووناسی جوانی له شیعرى گۆراندا بكه‌ین و بزانین ئایا جوانی لاى گۆران یان له شیعرى گۆراندا ته‌نیا شووناسێكی گشتی یان شووناسێكی گه‌ردوونی هه‌یه، یان شووناسی تایبه‌تی یان نه‌ته‌وه‌یشی هه‌یه، كه لێره‌دا مه‌به‌ستمان له شووناسی كوردیبوونه. به مانایه‌كی تر ئایا شتێك هه‌یه له شیعرى گۆراندا به‌ره‌و ئه‌وه‌مان ببات كه وای لێكبده‌ینه‌وه، گۆران هه‌وڵیداوه شووناس به جوانی كوردى یان جوانناسی كوردى بدات كه مه‌به‌ست له‌مه‌ش جیاكردنه‌وه‌ى جوانی كوردیه له جوانی گه‌ردوونی یان جوانی ئه‌وانی تر، هه‌رچه‌نده ئه‌وه گومانی تێدا نیه كه جوانی كوردیش به‌شێكه له جوانی گه‌ردوونی یان جوانی گشتی.\nگۆران سه‌ربارى به‌رجه‌سته‌كردنی چه‌ندین وێنه‌ى رازاوه له جوانی سرووشت و له جوانی ئافره‌ت به جۆرێك له ڕێگاى وه‌سفی ڕاسته‌وخۆى جوانی كوردیه‌وه ده‌خاته روو، كه ئه‌ویش له ناوهێنانی جوانی سرووشتی كوردستان و جوانی ئافره‌تی كورددا وێنا ده‌كات. دیسان به ناڕاسته‌وخۆش ئه‌و دوو ڕه‌گه‌زه‌ى جوانی كه سرووشت و ئافره‌تن و پایه‌و سه‌رچاوه‌رى به‌رهه‌مهێنانی شیعر و شیعریه‌تن لاى گۆران كوردستانین. یه‌كه‌میان سرووشت له به‌رهه‌مهێنانی شیعرى گۆراندا رۆڵی شوێن ده‌بینێت و له وه‌سفی شوێنیشدا جوانی شوێن به‌رجه‌سته ده‌كرێت. هه‌روه‌ها له وه‌سفی ئافره‌تدا، ئه‌و له‌باره‌ى یه‌كێك له دوو ڕه‌گه‌زه سه‌ركیه‌كه‌وه ده‌دوێت كه ئه‌ویش ئافره‌ت، یان ژنی كورده‌و ئه‌و جوانی ئه‌م ڕه‌گه‌زه‌و ئه‌و شوێنه ده‌دوێنێـت كه خۆى وه‌كو ڕه‌گه‌زى نێرو ئه‌و وه‌كو ڕه‌گه‌زى مێ له‌ێدا ده‌ژین، واته ئه‌م خۆى وه‌كو سه‌رچاوه‌ى هێزو ئه‌وى ئافره‌ت وه‌كو جوانی و نه‌رم و نیانی له‌و زه‌مینه‌یه‌دا كۆده‌بنه‌وه‌و به‌یه‌ك ده‌گه‌ن یان ده‌شێ به‌یه‌ك بگه‌ن.\nگۆران له” به‌سته‌ى دڵدار” دا ده‌ڵێت:\nكچه كوردێك وه‌ك گوڵ وابێ\nكوردستانی پێ ئاوا بێ.\nئه‌مى شاعیر لێره‌دا باسی كچێك ده‌كات، به‌ڵام شووناسی ئه‌و كچه ئاشكرا ده‌كات كه شووناسی كوردیه‌و لێكچواندنی پێده‌كات له‌گه‌ڵ گوڵدا كه به‌لاى گۆرانه‌وه گوڵ به‌گشتی هێماى جوانیه. واته ئه‌و باسی كچێكی كورد ده‌كات كه له جوانیدا هاوشێوه‌ى گوڵ بێت، كام گوڵ؟ بێگومان گوڵی كوردستان. ئه‌گه‌رچی له ئاستی گوتراوى وێنه‌كه‌دا ئه‌وه نه‌دركێنراوه به‌ڵام دیارى نه‌كردنی شووناسی گوڵ به شێوه‌یه‌كی گشتی ئه‌و نیشان ده‌دات كه مه‌به‌ستی له گوڵه به‌گشتی، به‌ڵام گۆرانی نێو سرووشتی جوانی كوردستان ناشێت هه‌رچی گوڵی ره‌نگاو ره‌نگی ئه‌و ژینگه‌یه‌ى كه تێیدا ژیاوه‌و به‌شێك بووه له بوونی به‌جێبهێڵێت و باسی گوڵی ژینگه‌یه‌كی تر بكات. به تایبه‌تی له نیوه‌ى دووه‌می دێڕه‌كه‌دا یان وێنه‌كه‌دا زیاتر ئه‌وه ئاشكرا ده‌بێت كه باسی گوڵی كوردستان ده‌كات، كاتێ ده‌ڵێت كوردستانی پێ ئاوا بێت، كه دیاره لێره‌دا مه‌به‌ستی سه‌ره‌كی ئه‌وه‌یه كوردستان به‌و كچه كورده گوڵ شێوه‌یه ئاوه‌دان بێت. هه‌روه‌ك ده‌شێ ماناى دووه‌م یان دوورى ئه‌م ده‌ربڕینه‌یه ئه‌وه بێت كه كوردستان به‌و گوڵه جوانه‌ش ئاوه‌دان بێت كه ئه‌و گوڵه هه‌ڵبژارده‌یه‌یه‌كه له نێوان سه‌دان گوڵی ترى جواندا، به‌و پێیه وه‌رگرتنی ئه‌و گوڵه دیاریكردن و ده‌ستنیشانكردنی به‌شه بۆ گوزارشتكردن له گشت. واته ئه‌و گشته‌ى كه له توانایدا هه‌یه كوردستان ئاوه‌دان و ره‌نگین بكات.\nگۆران به گشتی جوانی سرووشت ده‌دوێنێت، واته له گشته‌وه ده‌ست پێده‌كات، به‌ڵام له‌وێوه دێته سه‌ر وه‌سفی به‌شێكی تایبه‌تی له سرووشت كه ئه‌ویش به ئاشكرا دیاره سرووشتی كوردستانه‌و ئه‌م جوانی ئه‌و به‌شه كه به‌شێكه له سرووشتی كوردستان ده‌خاته سه‌روى هه‌موو ڕه‌گه‌زه‌كانی ترى سرووشته‌وه كه له ده‌ره‌وه‌ى جوانی كوردستانن. له‌م رووه‌وه گۆران ده‌ڵێت:\nكانیه‌كی روونی به‌رتریفه‌ى مانگا شه‌و\nله بنیا بله‌رزێ مروارى زیح و چه‌و..\nشه‌پۆلی باته به‌ر تیژگی ڕۆژ شڵپ و هووڕ.\nشاعیر باسی جوانی كانیه‌ك ده‌كات له شه‌وێكی مانگاشه‌ودا كاتێ له به‌ر رووناكی تیشكی مانگدا له بنی كانیه‌كه‌و له ژێر ئاوه‌كه‌دا زیخ و چه‌و كه ئه‌و به مروارى ناویان ده‌بات بله‌رزن، واته له گه‌ڵ جوڵه‌دا بدره‌وشێنه‌وه كه وه‌كو ئه‌وه وایه سه‌ما بكه‌ن. گۆران ئه‌م وێنه رازاوه‌یه له سرووشتێكی ساده‌ى كوردستان وه‌رده‌گرێت كه هه‌زاره‌ها دیمه‌نی كانی له‌م جۆره له‌م شوێنه‌دا كه سرووشتی كوردستانه هه‌یه‌و ره‌نگه زۆربه‌ى ئێمه به چاوى ئاسایی خۆمان ئه‌م جۆره دیمه‌نه‌مان بینیبێت، به‌ڵام دیمه‌نه‌كه له وه‌سفه‌كه‌ى گۆراندا سه‌رنجراكێشتره له‌وه‌ى كه ئێمه به چاوى ئاسایی خۆمان بینیوومانه، یان ده‌یبینین چونكه لاى ئه‌و خه‌یاڵ به‌شداریكردووه له زیاتر رازاندنه‌وه‌ى دیمه‌نه‌كه‌و به‌رجه‌ستكردنیدا له وێنه‌یه‌كی شیعرى یان وێنه‌یه‌كی هونه‌ریدا. ئه‌و ئه‌م وێنه ره‌نگاوره‌نگه به‌راورد ده‌كات به ده‌ریاى بێ سنوور كه شه‌پۆل ده‌دات و شه‌پۆله‌كان به‌ر كه‌نار ده‌كه‌ون و ده‌شكێنه‌وه‌و ده‌ریا شڵپ و هوڕى دێت وه‌كو ئه‌وه‌ى هاواربكات یان بناڵێنێت. به‌ڵام به لاى گۆرانه‌وه دیمه‌نی كانیه روونه‌كه جوانتره له دیمه‌نی ئه‌و ده‌ریا بێ سنووره. گۆران دوو وێنه‌ى جوان له ته‌نیشت یه‌كتردا داده‌نێت وێنه‌ى كانیه‌كی روونی به‌ر تریفه‌ى مانگا شه‌و و وێنه‌ى ده‌ریایه‌كی بێ سنوور، كه به‌لاى ئه‌وه‌وه كانیه‌كه له ده‌ریاكه جوانتره. ئاشكرایه كانیه‌كه كانیه‌كی نێو سرووشتی كوردستانه، به‌ڵام ده‌ریاى بێ سنوور له ده‌ره‌وه‌ى سرووشت و جوگرافیاى كوردستانه، چونكه ئاشكرایه كوردستان له رووى واقیعیه‌وه ده‌ریایه‌كی له‌وجۆره‌ى تێدا نیه.\nكه‌واته لێره‌وه گۆران شووناسی ئه‌و وێنه رازاوه‌یه دیارى ده‌كات كه شووناسێكی كوردستانیه‌و له‌به‌راوردیشدا لایه‌نگرى جوانی ئه‌م وێنه‌یه ده‌كات و به‌لایه‌وه جوانترو باڵاتره له وێنه‌ى ده‌ریاى بێ سنوور كه شووناسی كوردستانی نیه. ده‌شێ له‌م هه‌ڵوێسته‌ى گۆراندا به‌رامبه‌ر به جوانی كانیه‌كی روون جۆرێك له راهاتن له‌گه‌ڵ ئه‌م وێنه‌یه هه‌بێت، به‌ڵام له ئاستی قوڵدا په‌یوه‌ستبوون و ئینتیماى به‌هێزى ئه‌و بۆ جوانی سرووشت و زێدى خۆى ده‌رده‌خات و له‌به‌راوردیشدا ئه‌م جوانیه نه‌ته‌وه‌یی یان نیشتیمانیه له پێش جوانی ئه‌وى تر یان ده‌ره‌وه‌ى نه‌ته‌وه‌و نیشتیمانه‌وه داده‌نێت، كه ئه‌مه‌ش رووناكی ده‌خاته سه‌ر شووناسی جوانی كوردستانی و به‌جۆرێكی تریش وابه‌سته‌بوونی گۆران له‌و ئاسته جوانناسیه قوڵه‌دا به زێدو نیشتیمانی خۆیه‌وه نیشان ده‌دات.\nگۆران له هه‌ڵبه‌ستی ” هه‌رچه‌ن”دا باسی ئاره‌زووى جه‌سته‌یی یان دنیایی و عیشق ده‌كات. ڕاسته گۆران له ئاستێكدا ئه‌م دووانه پێكه‌وه ده‌به‌ستێت و وه‌كو ته‌واوكه‌رى یه‌كتر سه‌یریان ده‌كات، به‌ڵام هه‌ردووكیشیان به‌لاى ئه‌وه‌وه به جوانی و ڕه‌گه‌زه‌كانی جوانی بارگاوى كراون كه جوانی فیزیكی واته جه‌سته‌و جوانی مه‌عنه‌وى واته رۆحیه. ئه‌م دوو ئاسته‌ش بێ شووناس به‌جێناهێڵێت و تێروانین و هه‌ڵوێستی خۆیشی له‌سه‌ر عیشق و ئاره‌زوو ده‌رده‌بڕێت و باسی ئه‌وه‌ش ده‌كات كه له كوێدا ئه‌وه ده‌بینێت. ئه‌و ده‌ڵێت:\nلاى من چ جامی نه‌شئه، چ میحرابی دینی عه‌شق:\nئه‌م چاو و، ئه‌و برۆى كچه كوردێكی جافییه.\nئاره‌زوو كه ده‌شێ ئاره‌زووى جه‌سته‌یی بێت یان جامی نه‌شئه و باده بێت كه هه‌ردووكیان ئاره‌زووى دنیایین، گۆران به چاو ناویان ده‌بات. میحراب كه شوێنی پێشنوێژه له مزگه‌وتدا، گۆران ده‌یكاته میحرابی ئایینی عیشق. واته له روانینی گۆرانه‌وه عیشق جۆرێكه له ئایین و به‌وپێیه‌ش ده‌بێ بنه‌ماو پێڕه‌و و به‌رنامه‌و ته‌قسی تایبه‌تی و شوێنی جێبه‌جێكردنی ته‌قسه‌كانیشی هه‌بێت، كه گۆران ئه‌م میحرابی ئایینی عیشقه به برۆ ده‌شوبهێنێت. برۆ و چاویش هه‌میشه وه‌كو دوو ڕه‌گه‌زى جه‌سته‌ى مرۆڤــ پێكه‌وه دێن و ته‌واوكه‌رو پێویستی یه‌كترین چی له رووى فیسیۆلۆجیه‌وه، چی له رووى به‌رجه‌سته‌كردنی دیمه‌نی سیمایه‌كی جوانه‌وه، چی له رووى به‌رهه‌مهێنانی چه‌ندین وێنه‌ى شیعرى جوانه‌وه په‌یوه‌ست به جوانی ئافره‌ت. به‌ڵام ئایا ئه‌و چاو و برۆیه‌ى كه گۆران باسی ده‌كات كام چاو و برۆیه؟ لێره‌دا گۆران شووناسی ئه‌و چاو و برۆیه‌و خاوه‌نی چاو و برۆكه‌ش دیارى ده‌كات كه كچه كوردێكی جافییه. كه‌واته لێره‌شدا گۆران به‌جۆرێك شووناس به‌سه‌رچاوه‌ى جوانی جه‌سته‌یی و جوانی رۆحیش ده‌به‌خشێت كه شووناسی جافێتی و به‌و پێیه‌ش شووناسی كوردیه له كاتێكدا كه جاف له ره‌سه‌نترین و بێ خه‌وشترین خێل و پێكهاته‌كانی كوردن له رووى ره‌گوریشه‌و دره‌ختی بنه‌ماڵه‌وه.\nگۆران سه‌ربارى ئه‌و وه‌سفه باڵایه‌ى بۆ جوانی ده‌كات وه‌كو چه‌مكێكی گه‌ردوونی، به‌ڵام به‌رده‌وام په‌یوه‌ستبوونی خۆى به جوانی كوردیه‌وه دووباره ده‌كاته‌وه‌و باسی ئه‌وه ده‌كات گیانی هه‌میشه وروژاو و هه‌ڵچوو نائارامی ئه‌م و هه‌ستی جوانی په‌رستی قوڵ و فراوانی و بیستنی هه‌ستیارو روونی بۆ ده‌نگ و ئاوازو مۆسیقاو گۆرانی ته‌نیا كاتێك ئارام ده‌گرن كه خۆراكی رۆحیان بدرێت. ئه‌و خۆراكه‌ش ته‌نیا له ره‌گوریشه‌و ره‌سه‌نایه‌تی كورده‌وارییه‌وه سه‌رچاوه ده‌گرێت و بارانی هێورى به‌سه‌ر ئه‌و رۆحه پڕ گلاراوه نائارامه‌یدا ده‌بارێنێت. ئه‌م گفتوگۆیه‌ى گۆران له‌گه‌ڵ ده‌روێش عه‌بدوڵاو به‌رزكردنه‌وه‌ى داواكارییه‌كانی له ده‌روێش زیاتر رووناكی ده‌خاته سه‌ر په‌یوه‌ستبوونی گۆران به جوانی كوردیه‌وه‌و لێره‌شه‌وه هه‌وڵێكی ئاشكراى ئه‌و ده‌بینرێـت بۆ دانانی جوانی كوردى، به هه‌موو ڕه‌گه‌زه‌كانیه‌وه له ئاستی جوانی ئه‌وانی ترداو بگره له‌به‌راوردیشدا به‌رزترو جوانتر ده‌یبینێت، ئیتر ئه‌و جوانیه جوانی ئافره‌ت، سرووشت، ده‌نگ، ره‌نگ، مۆسیقا، ئاواز، گۆرانی و سه‌ماو هه‌ڵپه‌ڕكێ و عیشق و چێژ هه‌ر كامیان بێت. گۆران له هه‌ڵبه‌ستی “ده‌روێش عه‌بدوڵا”دا ده‌ڵێت:\nمیزاجی كورده‌واریم تێكچووه.. ده‌روێش عه‌بدوڵا\nشه‌پۆلی زه‌وقی میللی پڕ ده‌روونی مات و چۆڵم كه!\nده، ئه‌ى ده‌روێش، سكاڵایه‌ك له‌گه‌ڵ رۆحی كڵۆڵم كه!\nله‌م ده‌قه شیعریه‌دا ئه‌وه‌مان بۆ ده‌رده‌كه‌وێت كه گۆران گوێگڕێكی باشی مۆسیقاو گۆرانی بووه‌و هه‌ستی جوانناسی و ئاستی چێژوه‌رگرتنیشی به‌جۆرێك بووه كه تواناى ناسینه‌وه‌و دیاریكردنی هه‌م ئاستی هونه‌رى و هه‌م شووناسی هونه‌رى هه‌بووه. ئه‌و گوێ له مۆسیقاى جۆراوجۆر ده‌گرێت و ده‌شزانێت كه كام مۆسیقا خۆراكی رۆحی ئه‌وه. هه‌ر ئه‌وه‌ش واى لێده‌كات بێزارى خۆى له بیستنی زۆرێك له مۆسیقاى بێگانه ده‌رببڕێت و باسی ئه‌وه بكات كه گوێگرتن یان بیستنی زۆرێك له مۆسیقاى بێگانه كه نامۆیه به رۆحی ئه‌م و ده‌ربڕى ناخی ئه‌م نیه كارى له هه‌ستی جوانپه‌رستنی و چێژى كوردانه‌ى ئه‌م كردووه‌و تا ئه‌ندازه‌ى ئه‌وه‌ى هه‌ست و چێژى ئه‌مى شێواندووه كه هه‌ست و چێژێكی ڕاسته‌قینه‌و ره‌سه‌نی كورده‌واریه. گۆران په‌نا بۆ ده‌روێش عه‌بدوڵا ده‌بات كه شووناسی ده‌روێش عه‌بدوڵا لاى ئه‌م ئاشكرایه‌و خاوه‌نی ده‌نگێكی زوڵاڵه‌و به‌شێوه‌یه‌ك لاوك و ئاى ئاى و حه‌یران ده‌چڕێت كه میزاجی شێواوى كورده‌وارى ئه‌مى شاعیر بهێنێته‌وه جێگاى خۆى. ئه‌مه‌ش ماناى ئه‌وه‌یه كه هه‌م ده‌نگ و هه‌م ئه‌و گۆرانیه ره‌سه‌نه كوردییانه‌ى كه ده‌روێش عه‌بدوڵا ده‌یانچڕێت له ئاستێكی هێنده به‌رزدان كه خۆراكی رۆحی په‌شێو و بێ ئارامی ئه‌وى شاعیر بده‌ن و له‌و باره رۆحیه نامۆییه رزگارى بكه‌ن و جاڕێكی تر له‌گه‌ڵ ئه‌سڵی خۆى ئاشتی بكه‌نه‌وه‌و پێكیه‌وه ببه‌ستنه‌وه. ئه‌و باسی ئه‌وه ده‌كات كه ده‌روونی چۆڵ و ماته و ئه‌مه‌ش ماناى ئه‌وه‌یه به جۆرێك هه‌ست به ونبوون ده‌كات و داوا له ده‌روێش عه‌بدوڵا ده‌كات به گۆرانی ره‌سه‌نی كوردى زه‌وقی میللی ئه‌م زیندوو بكاته‌وه‌و به‌وه‌ش له‌و بارى ماته‌می و هه‌ست به ونبوونكردنه رزگارى بكات. ده‌شێ گۆران ئه‌م ده‌روێش عه‌بدوڵایه‌ى كه له ڕاستیدا میرزا عه‌بدوڵایه، وه‌كو ده‌مامكێك به‌كارهێنابێت و له‌ڕاستیدا له‌ژێر ئه‌و ده‌مامكه‌وه له‌خۆى بدوێت وه‌كو داهێنه‌ڕێك. گۆران خۆى و ده‌روێش عه‌بدوڵا دوو داهێنه‌رن، به‌ڵام دوو داهێنه‌رى ره‌سه‌ن. لاوك و حه‌یران و ئاى ئاى هاوشانی شیعره جوان و نه‌مره‌كانی گۆرانن. گۆران له به‌كارهێنانی ناوى ده‌روێش عه‌بدوڵادا وه‌كو ده‌مامكێك بۆ باسكردنی خۆى، ده‌یه‌وێت به‌وى خوێنه‌ر یان به گشتی به خه‌ڵك بڵێت، كه‌س ئاگاى له داهێنان و به‌هاى داهێنان نیه. واته ئه‌و جه‌ماوه‌ره‌ى كه گۆران به زمانه‌كه‌ى ئه‌وان داهێنان ده‌كات خوێنه‌ڕێكى بێئاگایه‌و له گه‌وهه‌رى داهێنانی ئه‌م تێناگه‌ن یان هه‌ر به‌لایشیانه‌وه گرنگ نیه. هه‌تا ده‌شێ ناوهێنانی ده‌روێش عه‌بدوڵا ئه‌گه‌رچی ده‌زانین میرزا عه‌بدوڵایه‌ك هه‌بووه‌و ناوێكی واقیعیه، به‌ڵام هێشتا ئه‌گه‌رى ئه‌وه هه‌یه كه مه‌به‌ستی گۆران عه‌بدوڵا هه‌رخۆى بێت كه ناوى عه‌بدوڵایه‌و ئه‌و ده‌روێشه‌ش وه‌كو ده‌مامكێك بۆ شاردنه‌وه به‌كارهێنرابێت.\nلێره‌دا گۆران باس له شووناسی ره‌سه‌نایه‌تی و په‌یوه‌ستبوونی مرۆڤــ به‌و ره‌گوریشه‌یه‌وه ده‌كات كه به‌شێكه له‌بوونی. ئه‌و باسی شووناسی ڕاسته‌قینه‌ى گۆرانی و لاوك و حه‌یرانی كوردى ده‌كات كه ته‌نیا ئه‌مانه خۆراكی رۆحی ئه‌ون و مۆسیقاو خرۆشی بێگانه هه‌ستی كوردایه‌تی ئه‌م ده‌شێوینن. له‌به‌رامبه‌ردا مۆسیقاى ره‌سه‌نی كوردى و گۆرانی ره‌سه‌نی كوردى رۆحی میللی ئه‌و زیاتر به‌هێزده‌كه‌ن. ئه‌وه ئاشكرایه گۆرانی و مۆسیقا وه‌كو به‌رهه‌می نه‌ته‌وه به یه‌كێك له پایه سه‌ره‌كیه‌كانی رێنیسانسی نه‌ته‌وه‌یی داده‌نرێت و به‌و پێیه‌ش رۆڵ و كاریگه‌رى ده‌بێت له بوژاندنه‌وه‌ى گیانی میللی و به‌رخوردانداو ده‌شبێته پایه‌یه‌كی رابوونه‌وه‌ى نه‌ته‌وه‌یی. لێره‌وه گۆران په‌یوه‌ستبوونی خۆى به‌و ڕه‌گه‌زه ره‌سه‌نانه‌وه راده‌گه‌یه‌نێت كه به‌شێكن له به‌رهه‌می میللی كوردىو وه‌كو بنه‌مایه‌ك به‌كاریان ده‌هێنێت بۆ خۆجیاكردنه‌وه له ئه‌وانی تر، كه ئه‌وه‌ش ڕێگاى به‌ره‌و خۆسه‌لماندن و به‌ده‌ستهێنانی شووناسه له‌سه‌ر بنه‌ماى ئاماده‌بوون و جیاوازى.\nگۆران لێره‌دا باسی كاریگه‌رى جوانی هونه‌ر ده‌كات له‌سه‌ر مرۆڤــ و ئاستی ئه‌و كاریگه‌رییه‌ش ده‌به‌ستێته‌وه به ره‌سه‌نایه‌تیه‌وه، كه مه‌به‌ستی له‌وه‌ش شووناسی هونه‌ره وه‌كو به‌شێك له شووناسی نه‌ته‌وه‌یی. واته ئه‌و لێره‌دا پێداگرى له‌سه‌ر شووناسی ئه‌و به‌شانه‌ى هونه‌ر ده‌كات كه ده‌بنه خۆراكی رۆحی ئه‌و و ئارامی پێده‌به‌خشن و گیانی میللی تێدا به‌هێزده‌كه‌ن، كه ئه‌ویش هونه‌ڕێكه له رووى چێژبه‌خشینه‌وه بۆ ئه‌م جیاوازه له‌َ هونه‌رى ئه‌وانی ترو شووناسی خۆیی هه‌یه كه شووناسی كوردیبوونه.\nئاشكرایه گۆران له هه‌ردوو هاوینه‌گه‌شته‌كه‌یدا كه دوو تابلۆن له جوانی باڵا، وه‌سفی جوانی شوێن- سروشت- و وه‌سفی جوانی ئافره‌ت پێكه‌وه، ڕه‌گه‌زى سه‌ره‌كی پێكهێنانی ئه‌و دوو تابلۆ ره‌نگه‌ینه‌ن. له‌پاڵ ئه‌وه‌شدا باسكردنی جوانی شوێن ده‌بێته ڕێگایه‌ك بۆ باسكردنی شووناسی جوگرافیا كه ئه‌و وه‌كو جوانی جوگرافیا به هه‌موو ڕه‌گه‌زه‌كانیه‌وه باسی ده‌كات و له‌وه‌شدا شووناسی شوێن دیارى ده‌كات كه هه‌ورامان و قه‌ره‌داخه كه ئه‌وانیش دوو رووبه‌رى جوگرافی یان سرووشتی جوانی كوردستانن و سه‌ربارى جوانیه‌كه‌شیان هه‌ریه‌كه‌یان به شێوه‌یه‌ك له رووى هه‌ڵكۆڵینه‌وه په‌یوه‌ستن به ره‌سه‌نایه‌تی كوردیه‌وه له جوگرافیاى ناوچه‌كه‌داو ئه‌و پاشماوه‌و به‌رهه‌مه‌كه‌لتوورى و شوێنه‌وارییانه‌ى تیایاندا ماوه‌ته‌وه یارمه‌تیده‌رن بۆ سه‌لماندنی زیاترى ڕاستی خاوه‌ندارێتی كورد بۆ ئه‌م دوو رووبه‌ره جوگرافیایه له مێژوودا. واته لێره‌دا شوێن وه‌كو ڕه‌گه‌زێكی به‌رهه‌مهێنانی شیعریه‌ت، به‌شێكیشه له شووناسی ئه‌و پێكهاته‌یه‌ى كه گۆران به زمانه‌كه‌ى ئه‌و شیعر به‌رهه‌م ده‌هێنێت. ئه‌مه‌ش ئه‌وه ده‌گه‌یه‌نێت كه جوانی شوێن به‌شداره له فۆرمه‌لكردن و پێكهێنانی شووناسی جوگرافی و به‌و پێیه‌ش شووناسی ئه‌و پێكهاته‌یه‌ى كه له‌سه‌ر ئه‌و جوگرافیایه ده‌ژى. ئه‌مه‌ش له‌خۆیدا به‌خشینی شووناسی كوردیبوونه به جوانی یان بانگه‌شه‌كردنه بۆ جوانیه‌ك كه جوانی كوردستانیه. ته‌نانه‌ت گۆران له هه‌ردوو هاوینه‌گه‌شته‌كه‌یدا، ته‌نیا سه‌یرى جوانی سرووشت و جوانی ئافره‌تی نه‌كردووه‌و ته‌نیا له دواى گه‌وهه‌رو شووناسی ئه‌و دوو جوانیه نه‌گه‌ڕاوه، به‌ڵكو له ڕێگاى وه‌سفه‌كانیه‌وه بارى كۆمه‌ڵایه‌تیش ده‌رده‌خات و به‌ئاشكرا جیاوازى چینایه‌تی نیشان ده‌دات و شووناسی كۆمه‌ڵگه‌یه‌كمان ده‌خاته به‌رده‌م كه ئاستی ژیان تیایدا جیاوازه، ئه‌وه‌ش ده‌رئه‌نجامی جیاوازى چینایه‌تی یان كۆمه‌ڵایه‌تی ئه‌و كۆمه‌ڵگه‌یه‌یه. له‌م رووه‌وه گۆران له گه‌شتی هه‌وراماندا ده‌ڵێت:\nخانووى به‌گزاده له ساى ده‌رختا\nئارامی بووكه له كۆشی ته‌ختا\nخانووى ئه‌هالیش زۆریان دوو نهۆم\nهه‌ندێ قنج و قیت، هه‌ندێ لارو كۆم\n… له دێدا كام جێت گه‌وره به‌رچاو كه‌وت\nماڵی ئاغایه‌و خانه‌قاو مزگه‌وت.\nهه‌روه‌ك بۆ ده‌رخستنی جیاوازى كۆمه‌ڵایه‌تی له گه‌شتی قه‌ره‌داخیشدا ده‌ڵێت:\nله‌وبه‌ر وشكه شیو گه‌ڕه‌كی گه‌وره\nمزگه‌وتێكه‌و ماڵ لێی داوه ده‌وره\nله ده‌شتی ئه‌مبه‌ر گه‌ڕه‌كی بچووك\nتیایه‌تی ماڵی كوێخاو زاوا و بووك.\nوه‌ك ده‌بینرێت له هه‌ردوو گه‌شته‌كه‌دا گۆران به جوڕێك واقیعی كۆمه‌ڵگه‌كه‌شی وێناكردووه‌و تا ئه‌ندازه‌یه‌ك شووناسی كۆمه‌ڵگه‌یه‌كی ناچوونیه‌ك یان ئاستی كۆمه‌ڵایه‌تی جیاوازى پێ ده‌به‌خشێت كه ئه‌وه‌ش واقیعبینی ئه‌م شاعیره‌یه‌و له هه‌مان كاتدا رووناكی ده‌خاته سه‌ر جیهانبینی گشتی ئه‌و بۆ ژیانی مرۆڤ له كۆمه‌ڵگه‌یه‌كدا كه سه‌ربارى دواكه‌وتوویه‌كه‌ى و سه‌ربارى نه‌بوونی ئازادى و سه‌ربه‌خۆیی تیایدا، له ئاستی ناوخۆشدا كه‌مینه‌یه‌ك ئاستی ژیانیان باشه‌و زۆرینه‌ش له‌باڕێكی خراپدا ده‌ژین و ئه‌و كه‌مینه ده‌سه‌ڵاتیان به‌سه‌ر كۆمه‌ڵگه‌دا كردووه كه دیاره بوونی ئه‌و جیاوازیه‌ش ماناى نه‌بوونی یه‌كسانی و عه‌داله‌تی كۆمه‌ڵایه‌تیه. دیاره له سیستێمێكی كۆمه‌ڵایه‌تی له‌مجۆره‌شدا كه ئازادى پێویست نیه، جوانی و داهێنان رێز لێگیراو نابێت.\nگۆران له وێنه‌یه‌كی جواندا هه‌وڵده‌دات ئه‌و شووناسه ترسناكه‌ى به به‌رى مرۆڤـــ بڕاوه كه گوایه روخێنه‌رو تێكده‌رو ترسناكترین بكوژه له‌م گه‌ردوونه‌دا بگۆڕێت و شووناسێكی ترى بداتێ كه ئه‌ویش هاوڕێ و دۆست و هاوشانی هه‌موو بوونه‌وه‌ره‌كانی ترى نێو سرووشت بێت. دیاره ئه‌وه‌ش كاتێك ده‌بێت كه مرۆڤـــ له خولیاو ئاره‌زووى ده‌سه‌ڵاتپه‌رستی رووتبكرێته‌وه‌و چیتر ئه‌و ویسته‌ى نه‌مێنێت كه له ڕێگاى سه‌ركوتكردن و لێدان و ئازادى زه‌وتكردنه‌وه ده‌سه‌ڵات به‌سه‌ر گه‌ردوون و هه‌موو بوونه‌وه‌ره‌كانیدا بكات. له‌م رووه‌وه وێنه‌یه‌كی جوانی گفتوگۆى نێوان خۆى و كۆمه‌ڵێك مه‌لی جوانی نێو سرووشت پێشكه‌ش ده‌كات و له‌باره‌ى شووناسی ڕاسته‌قینه‌ى خۆیه‌وه بۆیان ده‌دوێت. له هه‌ڵبه‌ستی”دیمه‌نێكی به‌هار”دا ده‌ڵێت:\nمه‌لی سه‌ر بنچك، په‌ل و پۆ ره‌نگین! خۆ من هه‌ڵۆ نیم،\nلێم مه‌فڕن جووت جووت، مه‌ترسن ئاخر پێـان بڵێم چیم:\nمنیش وه‌ك ئێوه له دنیاى گه‌وره گه‌ردێكم بچووك،\nحه‌تتا ناشتوانم بفڕم، بخوێنم، به باڵ به ده‌نووك!\nبه‌ڵام وه‌ك ئێوه له دڵما ئه‌گڕێت مه‌یلی سه‌ربه‌ستی،\nئه‌مه‌ش ئایینم، وه‌ك ئایینتانه: هه‌رده په‌رستی!\nگۆران ناڕاسته‌وخۆ ئه‌و پرسیاره به‌رز ده‌كاته‌وه كه ده‌پرسێت: بۆچی هه‌موو زینده‌وه‌رانی ترى ئه‌م گه‌ردوونه له مرۆڤـــ ده‌ترسن؟ ئایا له‌به‌رئه‌وه‌یه كه مرۆڤـــ له هه‌موو ئه‌وانی تر به‌هێزتره؟ بێگومان نه‌خێر. ئه‌ى ئایا له‌به‌رئه‌وه‌یه كه له هه‌موو ئه‌وانی تر دڕنده‌تره؟ ره‌نگه ئاسایی گوێبیستی وه‌ڵامی ئه‌م پرسیاره‌ش ببین كه به نه‌خێر وه‌ڵام بدرێته‌وه. له ڕاستیدا ئه‌وه‌ى مرۆڤـــ له هه‌موو زینده‌وه‌رانی تر جیا ده‌كاته‌وه ئه‌وه‌یه كه مرۆڤـــ زینده‌وه‌ڕێكی ژیره‌و ئه‌و ژیریه‌ش هۆكاره بۆ ئه‌وه‌ى كه وه‌كو نوێنه‌رى خودا بێت له‌سه‌ر ئه‌م زه‌ویه‌و ره‌وایه‌تیشی به‌خۆى داوه كه چی ده‌توانێت و چی پێده‌كرێت بۆ ده‌سه‌ڵاتكردن به‌سه‌ر ئه‌م گه‌ردوونه‌و كۆى توخم و ڕه‌گه‌زه‌كانیدا به زیندوو نازیندووه‌وه بیكات. ئه‌و خواست و ویستی ده‌سه‌ڵاتكردنه به‌جۆرێك له روانگه‌ى زینده‌وه‌ران و بوونه‌وه‌رانی تره‌وه مرۆڤـــ وه‌كو جۆرێك له دڕنده نیشان ده‌دات و مرۆڤیش له مێژوودا به كاره تووندو تیژه‌كانی به‌رامبه‌ر به كۆى زینده‌وه‌ران ئه‌و بۆچوونه‌ى ئه‌وانی كردووه‌ته ڕاستی و سه‌لماندویه‌تی. واته شووناسی مرۆڤـــ به گشتی لاى زینده‌وه‌رانی تر ده‌شێ شووناسی جۆرێك له دڕنده بێت. گۆران له‌م گفتوگۆیه‌یدا له‌گه‌ڵ مه‌له‌كان، هه‌وڵده‌دات شووناسی مرۆڤبوون بۆ مرۆڤـــ بگێڕێته‌وه‌و ئه‌و بۆچوونه‌ى مه‌له‌كان كه مرۆڤـــ وه‌كو دڕنده (هه‌ڵۆ) سه‌یر ده‌كه‌ن كه مه‌لێكی گۆشتخۆره‌و ئه‌وانی تر ده‌خوات، پووچ بكاته‌وه.\nگۆران باسی ئه‌و باره ده‌كات كه ئه‌وى مرۆڤی تێدایه كه باڕێكه تیایدا خۆى به لاوازو بێ ده‌سه‌ڵات نیشان ده‌دات و ته‌نانه‌ت ئه‌وه بۆ مه‌له‌كان باس ده‌كات كه ئه‌م نه‌ك هه‌ر به‌هێز نیه به‌ڵكو له‌وانیش بێ تواناتره. ئه‌می مرۆڤـــ نه ده‌توانێت وه‌كو ئه‌وان بفڕێت، نه بخوێنێت. واته نه له رووى كاراییه‌وه تواناى ئه‌وانی هه‌یه، نه له رووى پێشكه‌شكردنی ئه‌و ئاوازه جۆراوجۆرانه‌وه ده‌گات به ئاستی مه‌له‌كان، ئیتر بۆ ده‌بێ مه‌له‌كان له‌م بترسن و وه‌كو هه‌ڵۆ سه‌یرى بكه‌ن؟ گۆران له وه‌سفی مه‌له‌كاندا تابلۆیه‌ك به وێنه‌ى جوان ده‌نه‌خشێنێت، كه ئه‌ویش به‌شێكه له جوانی سرووشت، ئه‌و سرووشته‌ى كه ئه‌می تێدا ده‌ژی، كه سرووشتی كوردستانه‌و ئه‌و جوانیه‌ش جوانی كوردیه و خاوه‌نی ئه‌و جوانیه‌ش ئه‌و مه‌لانه‌ن كه له‌م ژینگه‌یه‌دا ده‌ژین و ئه‌م نیشتیمانه هه‌مان شیۆه‌ى مرۆڤه‌كان زێدى ئه‌وانیشه. به‌ڵام له نێوان ئه‌مان و مرۆڤه‌كاندا جیاوازى هه‌یه، ئه‌ویش جیاوازى نێوان دوو شووناسه. واته بوویه‌ك كه مرۆڤه‌و شووناسی ده‌سه‌ڵات و له روانگه‌ى مه‌له‌كانه‌وه شووناسی دڕنده‌ى هه‌یه، بوویه‌كی تر كه مه‌له‌كانه وه‌كو ڕه‌گه‌زێكی ئه‌م سرووشته ده‌وڵه‌مه‌نده كه ده‌یه‌وێت ئازاد بێت و به ئازادى بفڕێت و بخوێنێت، به‌ڵام زۆرجار ئه‌می مرۆڤــــ ده‌بێته به‌ربه‌ست له ڕێگاى خواسته‌كانیداو هه‌ندێجار ده‌یكوژێت و له‌ناویشی ده‌بات. كه ئه‌میان شووناسی چه‌وساوه‌و مافخوراوى هه‌یه، به‌ڵام هه‌ڵگرى گه‌وهه‌رى جوانیه، هه‌م له دیمه‌نداو هه‌م له خوێندندا. گۆران ده‌یه‌وێت له‌گه‌ڵ ئه‌م جوان و به‌رهه‌مهێنی جوانیه‌دا ئاشتبێـته‌وه‌و هه‌موو دیوارى ترسی نێوان ئه‌وان و خۆى وه‌كو مرۆڤـــ بڕوخێنێت. بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ش له‌باره‌ى خۆیه‌وه بۆیان ده‌دوێت و رایده‌گه‌یه‌نێت كه ئه‌ویش له‌م گه‌ردوونه‌دا گه‌ردێكه بچووك و نه‌ك دڕنده نیه به‌ڵكو سه‌روه‌رى ئه‌وانیش نیه‌و ته‌نانه‌ت له هه‌ندێ رووه‌وه تواناى ئه‌وانیشی نیه. واته له به‌راوردكردندا، گۆران وه‌كو مرۆڤـــ له هه‌ندێ رووه‌وه خۆى له باڵنده‌كان به كه‌متر نیشان ده‌دات و له هه‌ندێ روویشه‌وه خۆى ده‌چوێنێت به‌وان به تایبه‌تی له ویست و خواستی ئه‌وه‌وه بۆ ئازادى و سه‌ربه‌ستی كه ده‌خوازێت وه‌كو باڵنده‌كان ئازاد بێت. هه‌روه‌ها باسی ئایین و په‌یڕه‌وى باڵنده‌كان ده‌كات كه وه‌كو هه‌رده‌په‌رست ناویان ده‌بات و خۆیشی له‌م رووه‌وه ده‌چوێنێت به‌وان و خۆى وه‌كو هه‌رده‌په‌رست پێشكه‌ش ده‌كات. له‌م لێكچوانده‌شدا گۆران له ئاستی نه‌گوتراودا باسی ئه‌وه ده‌كات كه چۆن له ژیانی شارو كۆمه‌ڵگه بێزاربووه‌و ویستی گه‌ڕانه‌وه‌ى بۆ نێو سرووشت هه‌یه‌و ئه‌وه‌ش وه‌كو گه‌ڕانه‌وه بۆ ئازادى نێو سرووشتی جوان و ساده ده‌رده‌كه‌وێت و بڕوابوونیش به ژیانی پڕ له ئازادى نێو سرووشت وه‌كو په‌یامێكی ئایینی سه‌یرده‌كات و ناوى ده‌نێت هه‌رده‌په‌رستی. هه‌رده‌په‌رستی یان سرووشتپه‌روه‌ریى چه‌مكێكه به‌جوانیه‌كانی سرووشت و به ئازادى بێ كۆت و به‌ندى نێو سرووشت بارگاوى كراوه. ئه‌م جوانیه و ئه‌م ئازادیه‌ش بۆ مه‌له‌كان و بۆ گۆرانیش وه‌كو مرۆڤ و وه‌كو داهێنه‌ر له نێو سرووشت و هه‌رده‌و لاپال َو ده‌شت و شیوى كوردستاندا ده‌گاته ئه‌نجام. لێره‌دا گۆران له ڕێگاى گه‌ڕانه‌وه‌وه بۆ نێو سرووشتی جوان هه‌وڵده‌دات شووناسی بارگاویكراوى مرۆڤـــ به گشتی و مرۆڤی ژینگه‌كه‌ى خۆى به تایبه‌تی له ڕه‌گه‌زه ناشیرینه‌كانی ده‌سه‌ڵات و سه‌ركوتكردن و به‌ربه‌ستكردن رووتبكاته‌وه‌و له‌برى ئه‌وه به ڕه‌گه‌زه‌كانی جوانی و سه‌ربه‌ستی و بڵندبوونی رۆحی و گه‌یشتن به لوتكه‌ى چێژى ناو سرووشتی جوان، بارگاوى بكات و سیماى دڕنده‌یی له رووى مرۆڤـــ و به‌و پێیه‌ش له شووناسكه‌ى بسڕێـته‌وه‌و وه‌كو مرۆڤــــ به ره‌هه‌نده مرۆییه‌كانیه‌وه نیشانی بدات، كه له‌برى ناشیرینكه‌رو تێكده‌رو وێرانكه‌رى سرووشت، جوانكه‌رو دروستكه‌رو ئاوه‌دانكه‌ره‌وه‌ى سرووشته‌و هاوڕێی هه‌موو بوونه‌وه‌ره‌كانیه‌تی.


سەرکوت ڕاگرن! – بۆپێشەوە\nژێر سایەی دەسەڵاتی بزوتنەوەی کوردایەتی بەگشتی و زۆنی زەرد بەتایبەتی، کراوەتە زۆنی تابۆی دەنگ هەڵبڕین و ناڕەزایەتی و داواکردنی سەرەتایی مافە پایماڵکراوەکان.\nلەگەڵ بەرین بوون و فراون بوونەوەی ناڕەزایەتی جەماوەریدا بەرووی گرانی و بێکاری و بێ موچەیی و دزی و گەندەڵی ئاشکرادا، ئاستی سەرکوت و گرتن و راوەدوونان و ترس و تۆقاندنش زۆرتر بووە. لەماوەی کەمتر لە دوو مانگی ڕابردوودا بەسەدان کەس لە چالاکوانی مەدەنی، نووسەر و رۆژنامەنووس، بەشدار لە خۆپیشاندانە نارەزایەتییەکان، لەلایەن هیزەکانی پارتییەوە دەستگیر کراون، هەردوو کەناڵی ئین ئارتی لە هەولێر و دهۆک داخراون و ڕێگە نادەن میدیا کارانی ڕۆماڵی پرس و ڕووداو نارەزایەتییەکان بکەن.\nدەسەڵاتی تاسەر مۆخ کۆنەپەرست و سەرکوتگەری بزوتنەوەی کوردایەتی، موچە دوادەخەن و داواکردنی وەکو تاوان تەماشا دەکەن. لە موچە دەبڕن بەرگەی دەنگی “نا” ی موچەخۆران ناگرن. سەرکوت دەکەن و تەحەمولی داواکاری ئازادی ناکەن. دزی و تاڵانی ئاشکرا و سیستماتیک دەکەن و نەفرەت بەرووی ئەم تاوانکاریەدا، بە تاوان ناوەزەد دەکەن. خۆشخزمەتی بە وڵاتانی ناوچەکە و سوپاو دەزگا جاسوسیەکان دەکەن و نارەزایەتی بەروویدا بە پشتیوانی لە دەستی دەرەکی وێنا دەکەن. رۆژنامەنووس و میدیاکان دادەخەن و داواکاری ئازادکردنیان، بە شێواندنی ئاسایشی نیشتیمانی لەقەڵەم دەدەن. نەوت فرۆشی و قاچاخچیتی بە نەوت و داهاتی کۆمەڵگەوە دەکەن، هەڵدانەوەی دۆسیەکانیان بە خزمەتی نەیارانی هەرێم، دەچوێنن. دۆزەخیان بۆ ژنان خوڵقاندووە، و بەگری لە مافەکانی ژنان، بە بەرگری لە بەرەڵایی دەزانن. خویندن و پەروەردەیان توشی داڕمانی بێ وێنە کردووە، راوەستان بەروویدا بە یاساغ دەزانن. کەرتی تەندروستیان وێران کردووەو رۆژنە بەدەیان کەس بەهۆی ئەو وێرانەیەوە گیان لەدەست دەدەن، ئاه و ناڵە بەرووی ئەم دۆخەدا، گوێ بیست نابن. خەریکن هەموو خزمەتگوزارییە کۆمەڵایەتی و گشتیەکان” ئەوانەی کەماون” هەرزان فرۆشی کەرتی تایبەتی دەکەن و شانی خۆیان لە سەرەتایتیرین بەرپرسیاریەتی خاڵی دەکەنەوە، وەستانەوە بەروویدا بە دژایەتی قەوارەی سیاسی هەرێم دەزانن. سوێند بەسەری یەکپارچەیی خاکی عێراق دەخۆن و لەململانیی بەردەوامی نێوانیاندا، باج و دوکەڵی ئەو ململانێیە دەخەنە ئەستۆی جەماوەری خەڵکی کوردستان.\nبەم جۆرە دەبینین، کە دەسەڵاتی بزوتنەوەی کوردایەتی بەگشتی و پارتی کە قەڵەمرەوی سیاسی و پاوانی بریاری سیاسی کردووە بەتایبەتی، لەهیچ بوار و زەمینەکی سیاسی، ئابوری، کۆمەڵایەتی و فەرهەنگی و کەلتوریدا، بەرگەی هیچ رەخنەیەک ناگرێت و لەبەرامبەردا تۆمەت ئاراستەی رەخنەگران و نەیارانی دەکات. نەک هەر دەست بۆ سەرکوت و زیندان و داسەپاندنی ترس و تۆقاندن دەبات، بەڵکو لەوەش زیاتر دۆسیە و سیناریۆی ئامادە و پاکەتی بۆ شکاندنی کەسایەتی و ڕەخنەگرانی هەیە. خۆیان کە هێچ دەستێکی چنگ بەخوێن نییە، ڕاکێشی ناو کوردستانیان نەکردبێت و نۆکەر پیشەییان بۆی نەسەلماندبیت، ئەو تاوانە ئاراستەی نەیاران و رەخنەگرانیان دەکەن. خۆیان کە هیچ ڕێز و سەروەرییەکیان بۆ هەرێم و هاوڵاتیانی نەهێشتۆتەوە و لەسەر بێئیرادەکردنی خەڵکی کوردستان بەهرەبەرداری دەکەن، کەچی تۆمەتی شێواندن و شکاندنی شکۆی نیشتمان!! دەخەنە ئەستۆی چالاکوانانی جەماوەری و رۆژنامەنووس و نووسەران.\nدەسەڵاتی سیاسی دەیەوێ تاوانەکان وەکو دەستکەوت، نۆکەر پیشەیی بە پەیوەندی ئاسایی، خۆشخزمەتی بە دڵسۆزی، موچە بڕین بە خۆ گونجاندن، و سوێند بە یەکپارچەیی خاکی عێراق، بە خەبات بۆ سەربەخۆیی و هەزران فرۆشی خزمەتگوازرییەکان بە کەرت تایبەت، بە پەرۆشی بە هاوڵاتیان و … نیشان بدات.\nبەکورتیەکەی دەسەڵاتی سیاسی دەیەوێت، کەس نارەزایەتی بە لێبڕینی موچە و دواخستنی موچە و دزی و تاڵانی نەبێت. کەس نیگەرانی لە وێرانەیی سلکی خوێندن و پەروەردە رانەگەیەنێت. کەس نارازی لە نەبوونی خزمەتگوازرییەکان نەبێت. کەس دژی سەرکوتی سیاسی و ژێر پێخستنی ئازادییەکان، دەنگ هەڵنەبڕێ. کەس مافی بایکۆت و مانگرتن و خۆپیشاندانی نەبێت. کەس مەعشوق بوونی هەرێم بە بەغدا، نەدرکێنێ. کەس هاوار و ناڵەی ژنانی زوڵم لێکراو نەبیستێ. کەس نۆکەر پیشەییان ئاماژە پێ نەدات. کەس دەنگ نەکات و هەموو هاوڵاتیان “بەڵێ” بۆ دەسەڵاتی تاڵانچیان بڵێن.\nئەو شەپۆلە لەسەرکوت و ترساندن و تۆقاندن، لە بنەرەتدا ترسە لە مەرگی سەرکوت و ترس و تۆقاندن. نارەزایەتی جەماوەری قوڵپ دەدات، بەشی هەرە زۆری کۆمەڵگە لەبەرامبەر بەو کەمایەتیە تاڵانچییە بنەماڵەیی و حزبییەدا، خەریکی رێگا دۆزینەوە و وێڵی دەربازبوون لەو دەسەڵاتەن. دەسەڵاتی سیاسیش دەیەوێت لە رێگای ئەم سەرکوت و تۆقاندنەوە کەشی هاتنە مەیدانی رێکخراو و فراوانی جەماوەری بتۆقێنی و بەری پێبگرێت. بەڵام راستیە سەلماوەکانی دنیا نیشانیداوە پەتی سەرکوت و ترس و تۆقاندن کورت و بی ئاکامە… نموونەی رژێمە روخاوەکان کە پایەی دەسەلاتیان لەسەر سەرکوت و فریوکاری ڕۆنا بوو، ئەزمونێکە ئەگەر دەسەڵاتە دیکتاتۆرەکانی دوای خۆیان، خۆیانی لێ بی ئاگا دەکەن، بەڵام جەماوەری ناڕازی و ئازادیخواز وەکو ئەزموون بۆ راماڵینی دەسەڵاتە هاوشیوەکانیان بەدەستیەوە دەگرن.\nئەم سەرکوت و ترساندن و تۆقاندنەی پارتی لە زۆنی زەردا، پەیرەوی دەکات، لەدوا ئاکامدا تورەیی و نەفرەتی جەماوەری کەڵەکە دەکات و هێزی ڕاماڵینی ئەو دەسەڵاتە بەرینتر دەکاتەوە. ئازادی و ئازادیخوازی بە سەرکوت کۆتایی پێناهێنرێت، ئەوە سەرکوت و سەرکوتگەرییە بە ئازادی و خەباتی ئازادیخوازی لەبەین دەبرێت.


شاندی ژنانی باشور بانگەوازیی پشتیوانی بەرخۆدانی ڕۆژئاوا دەکەن – RojNews.News\n24/02/2020 - 3:22:22 pm\nسێشەممە, 12 نوف 2019 – 22:26 ڕۆژنیوز – سلێمانی\nئەمشەو ئەو شاندەی ژنانی باشوری کوردستان کە بەسەردانێکی دوو ڕۆژە چوونە ڕۆژئاوای کوردستان، گەیشتنەوە شاری سلێمانی و لەبەردەم باخی گشتی کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەنووسییان لەبارەی ئامانجی سەردانەکەیان ئەنجامدا.\nلە کۆنگرە ڕۆژنامەنووسییەکەدا، ئاوات زەردەشتی، چالاکوان و بەڕێوەبەری ڕێکخراوی یەسنا بۆ گەشەی فکری زەردەشتی قسەیکرد و تێیدا ئاماژەی بەوەکرد، کە ئەوان مەبەستیان بووە لەو سەردانەدا پشتیوانیی ژنانی ھەرچوار پارچەی کوردستان بگەیەننە ژنانی ڕۆژئاوای کوردستان و پێیان بڵێن “ئێوە تەنھا نین و ئێمە لەگەڵتانین“.\nھەروەھا ڕۆشنا جەمیل، چالاکوان و ئەندامی شاندەکە باسی لە دۆخی ڕۆژئاوای کوردستان کرد و وتی: ڕۆژئاوا بە دۆخێکی سەختدا تێدەپەڕێت و ھەتا ئەمڕۆیش کە گەڕاینەوە شەڕ بەردەوامبوو، بۆیە داوا لە باشوری کوردستان و بەتایبەت ژنان دەکەین، کە پشتیوانیی لە بەرخۆدانی ڕۆژئاوا بکەن.\nھەر لە کۆنگرە ڕۆژنامەنووسییەکەدا، شەھێن محەمەد، یەکێکی دیکە لە ئەندامانی شاندەکە قسەیکرد و وتی: ئێمە لەسەر دۆخی ڕۆژئاوا نامەمان بۆ ھەموو کۆنسوڵگەرییەکانی وڵاتان لە ھەولێر ناردووە و داوای دەرکردنی سوپای تورکمان کرد لە باشوری کوردستان.\nشەھێن ئەوەشی خستەڕوو، کە لە نامەکەیاندا داواشیان کردووە چاودێری نێودەوڵەتیی بنێردرێتە ڕۆژئاوای کوردستان و لێکۆڵینەوە لەسەر ھەوڵەکانی گۆڕینی دیمۆگرافیای ڕۆژئاوای کوردستان بکرێت.\nشەھێن باسی لە پەیامی ژنانی ڕۆژئاوای کوردستانیش کرد بۆ ژنانی باشوری کوردستان و داوای کرد، کە لە ٢٥ی نۆڤەمبەر، ڕۆژی جیھانیی بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژیی دژ بە ژنان، ھەموو ژنان بۆ ڕۆژئاوا بڕژێنە شەقامەکان.\nجێگای باسە شاندەکە لە سەردانەکەیاندا چوونەتە سەر مەزاری شەھید ھەڤرین خەلەف، سکرتێری گشتیی پارتی پێشەڕۆژی سوریا، ھەروەھا بەشدارییان لە چەند چالاکییەکی مەدەنیی و پرسەی شەھید-دا کردووە ناوەندەکانی ژنانیان لە ڕۆژئاوای کوردستان بەسەرکردووەتەوە.\nمێردمنداڵێك له‌كاتی مه‌له‌كردندا خنكا


وەزارەت دارایی خشتەی دابەشکرن مووچەیل هەرێم کوردستان بڵاو کەێد\nشەفەق نیوز/ بڕیارە وەزارەت دارایی و ئابووری لە حکومەت هەرێم کوردستان، دەسبکەێدە دابەشکرن مووچەگان لەبان فەرمانبەرەیل کەرت گشتی.\nوەگورەی ئەو خشتە ک چاپیگی کەفتە دەس ئاژانس شەفەق نیوز، دابەشکرنەگە لە رووژ ٢٥ شوبات دەسکەێدە پی، و لە ٢٨ لە خود مانگەگە تەواو بوود.\nدووسوو پەنحشەممە، وەزارەتەگە دەسکەێدە دابەشکردن مووچەگان لەبان وەزارەت تەندروسی، و دیوانو لیوایل هێزەیل پێشمەرگە، و کەرتەیل هێزەیل ٧٠ و ٨٠، و وەزارەت دارایی و ئابووری، و وەزارت ناوخۆ و هێزەیل زێرەڤانی، هێزەیل وەرگری و فریاکەفتن، وەڕێۆبەرایەتیەیل شناسنامە لە هەرێم، وەزارەت باوەتەیل شەهیدان و ئەنفالکریایەگان، کەسوکارەیل قوربانیەگان شەهیدان و ئەنفالکریایەگان، و زیندانە سیاسییەگان.\nرووژ جمعە، مووچەگان دابەش کریەنە بان هەر لە: وەزارەت پەروەردە، ئەنجومەن ئاسایش، دامەزراو ئاسایش گشتی، وەزارەت کار و باوەتە کۆمەڵایەتیەگان، و خاوەن پێداویستیە تایبەتەگان، ئەنجومەن دادوەری، وەزارەت داد، وەزارەت سامانە سرووشتیەگان، وەزارەت ئەوقاف، وەزارەت پلانسازی، وەزارەت پیشەسازی و بازرگانی، وەزارەت گواستنەوە، دیوان چەودیریکردن دارایی، دەزگای ماف مرۆڤ، دەزگای ناوچە کوردستانیەگان لە دەیشت سنوور ئیدارەی هەرێم، دەزگای ژینگە، دەزگای بەرهەمهاوردن، کۆمسیۆن باڵای سەروەخوەی هەڵبژاردنەگان و ریفراندۆم، دەزگای گشتی باوەتەیل مینەگان، وەزارەت خوەنستن باڵا و توێژینەوەی زانستی.\nرووژ شەممە، دابەشکرن مووچەگان لەبان ئی وەزارەت و فەرمانگەیل حکومەتیە: وەزارەت شارەوانی و گەشت وگوزار، سەرۆکایەتی هەرێم، پەرلەمان، ئەنجومەن وەزیران، وەزارەت کارەبا، وەزارت کشتوکاڵی و سامانە ئاوییەگان، وەزارەت ئاوەدانی، وزارەت رووشنهوری و گەنجەگان، سەرۆکایەتی هەرێم، ئەنجومەن وەزیران، سەرۆکایەتی پەرلەمان، خانەنشینەگان لە وەزارت پێشمەرگە، خانەنشینە مەدەنیەگان.\nوەزارەت دارایی هەرێم کوردستان خشتەی نوویگ ئەرا دابەشکردن مووچەگان بڵاو کەێد\nDate: 2020-12-06 10:55:03\nخشتەی دابەشکرن مووچەگان لەبان فەرمانبەر و خانەنشینەگان لە هەرێم کوردستان\nDate: 2021-01-23 10:32:59


هۆمێپاگێ | Limit Markets\nبيسنور دەگونجيت لەگەل\nگەر بە دوای رێكخراوێكي نێودەولەتی شارەزا دەگەرێی کە تیایدا دانانی پارە و كێشانەوەی خێرا ، بەرێوبردنێکی بيشكوتوو بۆ مەترسی ،کۆمەلە بەرهەمێکی فراوان بەردەستە ، تیمێکی شارەزای توێژينەوە لە هەموو كاتيكدا رەخساوە بۆ پالپشتی ، هەر بۆیە تۆ لە شوێنی مەبەستيت\nکردنەوەی ئەکاونتی راستی بێ بەرامبەر\nکردنەوەی ئەکاونتی راهێنان کە بە هیچ جۆرێک زیانی تیادا نیە\nدەست بە دەستکەوتی\nبێ سنوور بکە لەگەل\nئەگەر بێت تۆ وەبەرهێنەرێکی نوێ بیت یان شارەزا ،ئەوا ئیمە دەزانین کە تۆی وەبەرهێن پێویستیت بە وەبەرهێنانێکی وریایە ،لە رێگای ئێمەوە وەلامی هەموو پرسیارێکت دەدرێتەوە بە رێگەی هێلی هاوکاری راستەوخۆ کە بە بەردەوامی ٢٤ کاژێر کاردەکەن ،ئێمە هەمیشە پشتگیریتان دەکەین و لەگەڵتان دەبین لە دابین کردنی پێشبینیەکانمان بێ بەرامبەر. هەر ئەمرۆ پەیوەندیمان پێ بکە . زیاتر ئاشنا بە دەربارەی ئۆفەری تایبەتمان کە بۆ ئێوەی بەرێز ئامادە کراوە .\nوەک رێکخراوێکی ڕێگەپێدراو لە لایەن دەستەی خزمەتگوزاری دارایی لە فاواتو (ژمارەی رێگەپێدران : ١٤٦٨٧) ،لەگەل کۆمەلێک وەبەرهێنی دلخۆش ، تا ئێستا نەمان بیستوە کە هیج کۆمپانیایەک هەبیت وەک ئێمە خێرا بێت لە دانان وکێشانەوەی پارە ، وەهەرەها لە لایەن سەلامەتی بە هەمان شێوە،ئێمە هەلدەستین بە دابین کردنی هەموو ئەمانەی کە لە سەرەوە باسی لێوە کراوە وە بە ئەرکی خۆمان دەزانین، ئێستا دەتوانیت بە دانانی ئەکاونت بێ بەرامبەر و سوودمەند بی ئۆفەری تایبەت کە دابین کراوە بە شێوازێکی سوود بەخش بۆ تۆی بەژداربوو .\nپێشتر لەگەل ئێمە\nئاوە ترێيدينگ ئينسترەمەنتس\nلەم بازارەدا زۆرترین ئاوباری تیایە لە جیهاندا ، ئێمە هەلدەستین بە دابین کردنی جۆرەها دولایەنی مامەڵەکردن و بە دوو ئاراستە بۆ ماوەی 5 رۆژ لە هەفتەیەکدا و 24 کاژیر لە رۆژێکدا وە لەگەل هەبوونی سپرێدی تایبەتی ئێمە ،ئیمە پێشنیاری ئەوە دەکەین کە پێش کردنی مامەڵە سەیرێکی جووت دراوی سەرکی بکەیت و لەگەل جووت دراوی بیانی .\nسيى ئەذەر ئينسترەمەنتس\nازاری پشکی جیهانی /پشكەکان\nەتوانی جۆراوجۆری لە مامەڵەکانت بکەیت بە مامەڵە کردن لە كەلوپەلەكانەوە و نەوت ، زێر ، زیو ، گازی سروشتی کە گۆڕینی دراوی بیانی بەرێوە دەبات ،وەبەرهێنەرانمان کە دەیانەوێت قازنج بکەن لە مامەڵەکردن بە كەلوپەلەكان ئەوا دەبێ ئەوە بزانن کە کاریگەری ئابووری و سیاسی کاری تیا دەکات ، لەگەل دواین پیشکەوتنەکانی بازار بە وشیکاریەکانی لیمیت مارکێت لە هەر کات و شوێنێک .\nدابین کردنی دانان و راکێشانی پارە 24/6\nبەپالپشتی کۆمەلێک بانکی گەورە لە هەموو جیهان، ئێمە هەروەها هەلدەستین بە دابین کردنی رۆژێک زیاتر لە کارکردن لە بازارەکان و دانان و راکێشانی پارە 6 رۆژ و 24 کاژێر .\nگرنگی گەیشتن بە بازاری فۆرێکس کە پلاتفۆرمێکی مۆدێرنی جیهانیە ، ئەم پلاتفۆرمە وا دیزاین کراوە کە بە کارامەترین شێوە کار بکات و زۆرترین ئەزموون بە وەبەرهێنان ببەخشێت لە هەر شوێنێک و لە هەر کاتێکدا ، وە کۆنترۆلێکی تەواو دەدات بە وەبەرهێنەران لەسەر مامەلەکانیان .\nزۆری لە ئامێرەکانی وەبەرهێنان\nلە هەموو شتێک لە پێشتر لای ئیمە دابینکردنی پێداویستیەکانی وەبەرهێنەرانمانە، هەر وەبەرهێنەک لە جۆرێک لە ئامێر شارەزایە و دەتوانی هەر چەندی ئامیر بوێت زیادی بکات و بەم شێوەیەش دەتوانی قازنجەکانی زیاد بکات .\nئار يوو رێدى تو ئاكسێس ئاوە پلاتفۆم\nزانیاری بزانە لەسەر میتاترەیدەر4 ،پلاتفۆرمی بازرگانی خوازراو لە جیهان ! مێتا ترەیدەر ٤ ، پەسەندترین پلاتفۆرمە لەلایەن بازرگانانەوە . مێتا ترەیدەر ٤ باشترین پلاتفۆرمە بۆ هەموو وەبەرهێنەران ، ئەگەر تۆ وەبەرهێنیکی نوێ یاخود شارەزا بیت ئەوا دەتوانیت هەست بە جیاوازی بکەیت لە مامەلە بازرگانیەکانت. مێتاترەیدەر ٤ پلاتفۆرمێکە بۆ مامەلە بە شێوازێکێ مۆدیرن ، لەگەل ئەمەشدا زۆر ئاسانە بەکار هێنانی کە ئازادیەکی زۆرت پێ دەبەخشێت و دەتوانی لە کاتی زیادەت و لە شوێنی کار و هەر شوینێکی تر بیت دەتوانی دانەبرێیت لە مامەلەکانت\nداونلەود فۆر ويندەوز\nتۆ گرنگی لای ئێمە\nینەرمان بە لە کەنالەکانی سۆشیال میدیا و قازانجی بێ سنوور بکە، لە ڕیگەی مامەلەی گونجاو لە کاتی گونجاو ، بەژداربە بۆ خێزانی لیمیت مارکیتس و ئاگادار بە لەهەر هەوال و شیکاریەک کە وات لێ دەکات بازرگانێکی سەرکەوتوو بییت .\nشارەزایی و پشتینەی نێودەولەتی\nگەیشتن بە شارەزایان لە بواری وەبەرهێنان\nبەرێوبردنی پیشکەوتوو بۆ مەترسی\nبنەچەی جیاوازی تایبەت\n24/5 پشتگیری بەردەوام\nرێژەی بەرزکەرەوەی دارایی دەگات بە 400 :1\nپشتگیری بەردەوام پێشکەوتوو\nشێکردنەوەی خێرای رۆژانە\nگەیشتن بە شارەزایانی وەبەرهێنان\nنەچەی جیاوازی تایبەت\nپلاتفۆرمی بازرگانی خاوەن چەندین خەلاتە\nراکێشان و دانان بە سەربەستی 24/6\nرێژەی بەرزکەرەوەی دارایی دەگات بە 1:400\nشیکەرەوەی خێرا و راپۆرتی رۆژانەی بازار\nهاوبەشانی ئای بی\nبەرزی رێژەی کۆمیشن\nگەیشتن بە شارەزایانی تایبەتی آی بی\nهاوبەشی لەگەل وایت لیبیل\nلاتفۆرمی بازرگانی خاوەن چەندین خەلاتە\nبەدواداچوونی راستی و ساتی لە بازار\nسودەکانی هەژماری MAM (بەرێوبەری هەژماری زیاتر)\nەژداربە لەگەلمان بۆ سودمەندبوون لە هەواڵی خێرا و شیکاری راستەوخۆ ، راپۆرتی تایبەت لەگەل ئاماژەکانی بازار. پرسیار بکە و رای خۆتمان پێ بگەیەنە لە رێگەی گەیشتن بە بەشی پەیوەندی کە دەتوانی بگەیت بە شارەزایانمان بە زوترین کات ئەمەش لە رێگەی ئيمەيل یاخود پەیوەندی تەلەفۆنیەوە ئێمەش هەلدەستین بە دابین کردنی وەڵامی ورد . ئێمە هەلدەستین بە دابین کردنی ورترین شیکاری لەسەر هەر بابەتێکی خوازراو و پەیوەست بە بابەت.\nثانك يوو فۆر كۆنتاكتينگ ئەس ويى ويل گێت ويذ يوو بافەلد\nدەتوانی بماندۆزیتەوە لە تۆرەکۆمەلایەتیەکان و سۆشیال میدیادا .


موقتەدا سەدر هۆشداری توند دەداتە کاربەدەستانی هەرێم – لڤین پرێس\nرێبەری رەوتی سەدر، دەبێت سەرجەم ئەندامانی کۆنگرەکەی هەولێر دەستگیر بکرێن.\nموقتەدا سەدر رێبەری رەوتی سەدر، جارێکی تر تویتێکی سەبارەت بەکۆنگرەکەی ھەولێر بڵاوکردەوە و ڕایگەیاند،” هێشتا چاوەڕوانیی جێبەجێکردنی بڕیاری دەستگیرکردنی بەشداربووانی کۆنگرەکەی هەولێرن”.\nلە بەشێکی تری تویتەکەی ڕێبەری ڕەوتی سەدر هاتوە،” ئەگەر بڕیارەکان جێبەجێنەکەن هەڵوێستی نیشتمانیی تووندیان دەبێت و ئەو کاتە “پەشیمانی دادتان نادات”.\nرۆژی هەینی 24-09-2021 ژمارەیەک کەسایەتیی عەرەب لە شاری هەولێر، کۆنگرەیەکیان لەژێر ناوی (السلام والاسترداد) بەست. بەشێک لە بەشداربووانی کۆبوونەوەکە داوای ئاساییکردنەوەی پەیوەندیی عێراق و ئیسرائیلیان کرد، بەشێکیشیان دژی ئەوە وەستانەوە و هۆڵی کۆنگرەکەیان جێهێشت.\nسەرۆکایەتیی هەرێمی کوردستان لەبارەی کۆنگرەکەوە لە راگەیێندراوێکدا رایگەیاند، بە هیچ شێوەیەک ئاگادارى کۆبوونەوەی (السلام والاسترداد) و نێوەڕۆکەکەی نەبوون کە لە هەولێر کراوە و ئه‌وه‌ی له کۆبوونه‌وه‌که ده‌رچووه، “به هیچ شێوەیه‌ک بۆچوون و سیاسه‌ت و هه‌ڵوێستی هه‌رێمی کوردستان نییه”.\nوەزارەتی ناوخۆی هەرێمی کوردستانیش رۆژ راگەیێندراوێکی لەبارەی ئەو کۆبوونەوەیە بڵاوکردووەتەوە و دەڵێت، “وەزارەتی ناوخۆ، رێکاری یاسایی دەگرێتەبەر بەرامبەر بەو کەسانەی کە ئەم کۆبوونەوەیان بە لاڕێدا بردووە و هەروەها کەسە کەمتەرخەمەکان بە سزا دەگەیێنێت لە هەر لایەکەوە بن”.\nلە هەمان رۆژدا وەزیری دەرەوەی ئیسرائیل قسەی لەسەر ئەو کۆبوونەوەیە کرد و گوتی، “ئەو رووداوە سەرچاوەیەکی هیوا و گەشبینییە”.\nژمارەیەک بڕیار بۆ ئاسایشی دەنگدان دەرکرا


لێپرسراوی لقی كه‌ركوكی (ی ژ ك): فه‌رمانگه حكومیه‌كانی تایبه‌ت به پرسی ژنان و دادگا هاوكارمان نین\nژیان حه‌مید حه‌لاق، لێپرسراوی لقی كه‌ركوك یه‌كێتی ژنانی كوردستان، له‌م چاوپێكه‌وتنه‌ی رۆژنامه‌ی (هه‌واڵ)ـدا، ئاماژه بۆ كێشه و رێگریه‌كانی به‌رده‌م كاركردنیان له‌شاره‌كه ده‌كات و رایده‌گه‌یه‌نێت:”كردنه‌وی په‌ناگه‌ی ژنان له كه‌ركوك له رابردوو له ئێستا و داهاتویش به‌رنامه‌ی ئێمه ده‌بێت چونكه زۆر زه‌روره بۆ شاره‌كه‌مان”، هه‌روه‌ها ئاماژه بۆ ئه‌وه‌شده‌كات:”هیچ لیژنه‌یه‌ك نابینم له ئه‌نجومه‌نی پارێزگا بۆ هاوكاری رێكخراوه‌كانی ژنان و ئه‌وه‌ی هه‌یه ته‌نها ناوه”.\n* ئه‌م دۆخه‌ی ئیستای كه‌ركوك تاچه‌ند كاریگه‌ری هه‌بووه له به‌رانبه‌ر چالاكیه‌كانتان؟\n- ئه‌م دۆخه‌ی ئێستای له شاره‌كه‌دا هه‌یه نه‌ك كاریگه‌ری هه‌بوه به‌ڵكو بگره رێگریش له كارو چالاكیه‌ككانمان ئه‌كرێت، چونكه رێكخراوه‌كه‌ی ئێمه موڵه‌تی فه‌رمی له حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستانه‌وه هه‌یه و له حكومه‌تی عێراق نیمانه، بۆیه رێگری و كێشه‌كانمان زۆرجار رووبه‌ڕو ده‌بێته‌وه، به‌ڵام ئێمه سه‌ره‌ڕای ئاسته‌نگیه‌كانی به‌رده‌مان ئێمه به‌رده‌وامین له كارو چالاكی رێكخراوه‌یی خۆمان و كوڵمان نه‌داوه له كارو جالاكی ریخراوه‌یی به‌رده‌وامین.\n* ده‌بینرێت توندوتیژی به‌رانبه‌ر ژنان ده‌كرێت و ژن ده‌كوژرێت ؟\n- به‌ڵێ به‌داخه‌وه تاوه‌كو ئێستا توندووتیژی به‌رامبه‌ر ژنان ده‌كرێت و ژن ده‌كوژرێت، به‌ڵام پێویسته ژنان له‌لای خۆیانه‌وه داوابكه‌ن و سكاڵاتۆماربكه‌ن به‌رانبه‌ر ئه‌و پێشڵكاریانه‌ی به‌رانبه‌ریان ئه‌نجامده‌درێت، تاوه‌كو ئێمه‌ش هاوكار و هاوده‌نگیان بین و چاره‌سه‌ری گونجاویان له رێگای یاسه‌وه بۆ بدۆزینه‌وه، به‌ڵام ئه‌گه‌ر ئه‌وه نه‌كه‌ن ئه‌وه ئێمه‌ش ناتوانین و رێگامان پێنادرێت كاری له‌سه‌ر بكه‌ین وه هیچ یاسایه‌كیش نیه داكۆكی له توندوتیژی به‌رمبه‌ر ژنان بكات.\n* ئاماری توندو تیژی ساڵی رابردوو به‌رامبه‌ر به ئه‌مساڵ چۆنه ؟\n- به‌داخه‌وه، هیچ ئامارێكی فه‌رمی و ده‌قیق له به‌رده‌ستمان نیه، هۆكاری نه‌بونی وئاماری فه‌رمی له‌لای ئێمه هۆكاره‌كه‌ی ده‌گه‌ڕێنمه‌وه بۆ ئه‌وه‌ی فه‌رمانگه حكومیه په‌یوه‌ندیداره‌كانی تایبه‌ت به‌م دۆسیه‌وه و دادگاش هاوكارمان نیه.\n* له‌به‌رنامه‌تاندا هه‌ێه شێڵته‌ر (په‌ناكه‌ی) ژنان بكه‌نه‌وه له كه‌ركوك؟\n-وه‌كو رێكخراوه‌كه‌مان كردنه‌وی په‌ناگه‌ی ژنان له كه‌ركوك له رابردوه له ئێستا و داهاتویش به‌رنامه‌ی ئێمه ده‌بێت چونكه زۆر زه‌روره بۆ شاره‌كه‌مان.\n* لایه‌نه ئه‌منیه‌كان و لیژنه‌ی مافی مرۆڤ له ئه‌نجومه‌نی پارێزگادا تاچه‌ند هاوكارتانن؟\n- هیچ لیژنه‌یه‌ك نابینم له ئه‌نجومه‌نی پارێزگا بۆ هاوكاری رێكخراوی ژنان و ئه‌وه‌ی هه‌یه ته‌نها ناوه و لایه‌نه ئه‌منیه‌كانیش هیچ هاوكاریمان ناكه‌ن له كێشه و گرفته‌كانی به‌رده‌م ژنان.\n* تاچه‌ند كارتان كردوه بۆ روبه‌ڕوبونه‌وه‌ی هاوسه‌رگیری پێشوه‌خت و ئایه هیچ یاسایه‌ك هه‌یه بۆ رێگری كردن له هاوسه‌رگیری پێشوه‌خته؟\n-به‌هۆی ئه‌وه‌ی له یاسای عێراقی هاوسه‌رگیری پێشوه‌خت رێگه‌ی پێدراو و نه‌توانراوه به یاسا رێگری له‌و هاوسه‌رگیره بكرێت كه به‌داخه‌وه زۆر ده‌رئه‌نجامی خراپی لێكه‌تۆته‌وه، بۆیه ئێمه ته‌نها له رێگای خولی هۆشیاركردنه‌وه‌وه ، توانیومانه كار له‌سه‌ر ئه‌و بابه‌ته بكه‌ین ئه‌وه‌ش به داخه‌وه به راده‌یه‌كی كه‌م بووه.\n* پرۆژه‌ی داهاتوتان چیه ؟\n- پرۆژه‌ی ئێمه له پێش هه‌موو چالاكیه‌كانی دیكه‌مانه‌وه هۆشیاركردنه‌وه‌ی خێزان و په‌روه‌رده‌كردنی  منداڵانه و چۆن وابكرێت كه دایكو باوكانی شاره‌كه‌مان خۆیان بكه‌نه هاورێی منداڵه‌كانیان و له هه‌موو جۆره كێشه و گرفته‌كانی به‌رده‌میان به‌تایبه‌ت كێشه خێزانیه‌كان چاره‌سه‌ر بكه‌ن و چونكه خێزانی ته‌ندروست كۆمه‌ڵگای ته‌ندروست به‌رهه‌م دێنێت.\n- له رابردوودا هه‌وڵی ئه‌وه‌مان داوه زۆرترین ژن له كۆڕ و كۆبونه‌وه و سمیناره‌كان و خولی هۆشیاریدا بوونیان هه‌بێت و به‌ڵام من له‌دوای ده‌ستبه‌كار بونم وه‌كو لێپرسراوی لقی كه‌ركوكی یه‌كێتی ژنانی كوردستان، هه‌وڵی ئه‌وه‌ئه‌ده‌م كه له ئێستا به دواوه پێچه‌وانه‌ی بكه‌مه‌وه و هه‌وڵی ئه‌وه بده‌ین له چالاكیه‌كانی ژنان زۆرترین پیاو به‌شداربێت، له‌وانه‌یه بپرسرێت بۆچی ئه‌م هه‌نگاوه ده‌نه‌ن، وه‌ڵامه‌كه‌شی ئه‌وه‌یه كه تێگه‌یشتم بۆ باشتركردنی ره‌وشی ژنان پێویسته سه‌ره‌تا پیاوان هۆشیار بكرێنه‌وه و به ماف و ئه‌ركه‌كانی ژنانیان ئاشنا بكه‌ین.\n12/22/2018 5:16:08 PM


دانیشتوانی گوندەكانی دەشتی هەریر بێ كارەبا دەمێنەوە | دەزگاى زارى کرمانجى\nدانیشتوانی گوندەكانی دەشتی هەریر بێ كارەبا دەمێنەوە\nمحەمەد ئامۆكەیی - هەریر: ماوەی چەند رۆژێكە لە زۆربەی گوندەكانی دەشتی هەریر كارەبای نیشتمانی كەمبوەتەوە ئەوەش بۆتە جێگای نیگەرانی لای دانیشتوانی ئەو دڤەرە، زاری كرمانجی بەدواداچونی لەسەر خراپی و كەمی كارەبای نیشتمانی كردووە و تێیدا گازندەی خەڵكی گەیاندە بەرپرسی فەرمانگەی كارەبای هەریر و ئەویش گلەیی لە هاووڵاتیان هەیەو كە وەك پێویست دەست بەكاتژمێرەكانی كارەباوە ناگرن.\nرێبەر حسێن، دانیشتوی گوندێكی دەشتی هەریرە گووتی" حكومەت وەك پێویست حسابی بۆ گوندەكان نەكردووە لە ڕووی خزمەتگوزارییە سەرەتاییەكان لەنێویشیاندا كارەبا بەداخەوە لەگەڵ هاتنی سەرماو سۆڵە كارەبای نیشتیمانی كاتژمێرەكانی كەم بونەتەوە بگرە لە 24كاتژمێر تەنیا 3 كاتژمێر كارەبامان هەیە ئەو چەند كاتژمێرەش لەسەر یەك نیەو نیو كاتژمێر هەیەو نیوەكەی تر دەبڕێت، بۆیە داوا دەكەین پێدانی كاتژمێرەكان زیاد بكرێن لەبەر ئەوەی ئێستا خەریكە دیاردەی كۆچكردنی خەڵك لە گوندەكانەوە بۆشارەكان رووی لە بەرزبونەوە دەكات و هۆكارەكەشی بۆ كەمی خزمەت گوزارییەكان دەگەڕێتەوە.\nگەنجێكی تریش گووتی" گوندەكان وەك شار نین مۆلیدەی ئەهلییان هەبێت زۆربەی گوندەكان مۆلیدەیان نیەو ئەتوانم بڵێم ژیانی گوند نشینان كۆلە مەرگییە چونكە خراپی رێگاو بان و كەمی كارەبا ئێمەی بێ تاقەت كردووە."\nئەوەشی گووت" چەندین جار پەیوندیمان بە لایەنی پەیوەندی دارەوە كردووە گلەیی خراپی كارەبامان پێ ڕاگەیاندون بەڵام ئەوان بیانووی ئەوەیان هەیە كە لۆدێكی زۆر لەسەر كارەبا هەیە من دەپرسم زۆربەی گوند نشینەكان خەڵكی دەست كورتن و توانای چونە شاریان نیە ئەبێت ئەو ماڵە هەژارانە چ ئامێرێكی گەورەیان هەبێت بۆ ئەوەی كارەبای زیادە سەرف بكات ،بۆیە ئەمە جگە لە بیانوو هیچی ترنییە.\nسەردار مەلا غەفار، بەرپرسی فەرمانگەی كارەبای هەریر، بەزاری كرمانجی راگەیاند" كێشەی كەمی و پێدانی كاتژمێرەكانی كارەبای نیشتمانی لە زۆربەی شوێنەكانی كوردستان هەیە ئەوەش دەگەڕێتەو بۆ ئەو سەرماو سۆڵەی ڕووی لە باشوری كوردستان كردووە ئەوە هۆكاری سەرەكییە كە خواست لەسەر كارەبا زۆربێت و خەڵك زۆربەی ئامێرە كارەباییەكان داگیرسێنێت و دەست بەكاتژمێرەكانی كارەباوە نەگرێت بۆیە داوا لە هاووڵاتییان دەكەین ئەوانەی سۆپای كارەباییان هەیە لە جیاتی سێ سۆپا یەك سوپا پێبكەن چونكە سۆپا كارەبایەكی زۆردەبات و لەكۆتایش هەر خەڵك بێ كارەبا دەمێنێتەوە، تاكە چارەسەر بۆ ئێستا ئەوەیە كە هاونیشتیمانییان هاوكارمان بن لە بەكار هێنانی كارەبا.\nقایمقامی مێرگەسۆر : هەر شوێنێك پابەندی رێنمایەكان نەبێت دادەخرێت