شاندێکى سوننەکان لە هەرێمن و شاندی یەنەکە و پەدەکەش لە بەغدان – کوردی – RojNews.News\n08/01/2022 - 12:42:55 pm\nهەریەکە لە محەمەد حەلبوسی و خەمیس خەنجەر لە هەولێرن، لە هەمانکاتیشدا ماوەى دوو ڕۆژە شاندێکى هاوبەشى یەنەکە و پەدەکە لە شارى بەغدان و لەبارەى پێکهێنانى حکومەتى نوێى عێراق لەگەڵ بەشێک لەلایەنە سیاسیەکاندا کۆبونەتەوە.\nئەمڕۆ هەریەکە لە محەمەد حەلبوسی، سەرۆكی هاوپەیمانی تەقەدوم و خەمیس خەنجەر، سەرۆكی هاوپەیمانی عەزم لە ڕێگەى فڕۆکەخانەى هەولێرەوە گەیشتنە هەرێمى کوردستان و لەلایەن ئومێد خۆشناو و هێمین هەورامییەوە پێشوازییان لێکرا.\nهەروەها، لە دوێنێ هەینییەوە شاندێکى هاوبەشى یەنەکە و پەدەکە بەسەرۆکایەتى هۆشیار زێباریى و عیماد ئەحمەد لە شارى بەغدان و لەگەڵ هەریەکە لە بەرهەم ساڵح سەرۆک کۆمارى عێراق و موقتەدا سەدر سەرۆکى ڕەوتى سەدر، پاشان لەگەڵ کوتلەکانى تەقەدوم بەسەرۆکایەتى محەمەد حەلبوسى و عەزم بەسەرۆکایەتى خەمیس خەنجەر کۆبوونەوە، ئەمڕۆش لەگەڵ نورى مالکى سەرۆکى دەوڵەتى یاسا و هاوپەیمانى فەتح بەسەرۆکایەتى هادى عامرى کۆبوونەوە.\nهەرێم کەمال ئاغا ئەندامى شاندى هاوبەشى یەنەکە و پەدەکە لەبارەی كۆبوونەوەیان لەگەڵ لایەنە عیراقییەكان بە میدیاى فەرمى حزبەکەى ڕاگەیاندووە، سبەىنێ یەكەم كۆبوونەوەی پەرلەمان بەڕێوەدەچێت و تائێستاش لەنێو ماڵی شیعەدا هیچ رێككەوتنێك نییە و لایەنە سوننەكان لەنێو خۆیاندا گەیشتوونەتە لێكتێگەیشتن، كوردیش بەیەك تیم چووەتە بەغدا و لەگەڵ لایەنەکان كۆدەبنەوە.\nهەرێم کەمال ئاغا وتوشیەتى: ئامانج لەسەردان و كۆبوونەوەمان لەگەڵ لایەنە سیاسیەكان بۆ گەیاندنی دوو پەیامە، یەكێكیان ئەوەی كورد ببێتە چارەسەرێك لەنێو ماڵی شیعە، نەك لێكترازانی زیاتر، چونكە ڕەنگدانەوەی خراپی دەبێت لەسەر پرۆسەی سیاسی و سەركەوتنی پرۆسەكە، پەیامی دووەم ئەوەیە، كە كورد بە وەرەقەیەكی هاوبەش بەشداریی دەكات و بۆ حكومەتی داهاتوو بەرچاو ڕوونی هەبێت.\nئەو ئەندامەى شاندە هاوبەشەکەى یەنەکە و پەدەکە ڕاشیگەیاندووە، سبەى یەکەم كۆبوونەوەى پەرلەمانى نوێ دەكرێت و تێیدا دەبێت سەرۆك و جێگرەكانی هەڵبژێردرێن، لایەنە سوننەكان لەسەر سەرۆكی پەرلەمان ڕێككەوتون، بەڵام لەسەر جێگری یەكەم، كە بەر لایەنە شیعەكان دەكەوێت تائێستا ڕێككنەكەوتن نەکراوە، بۆیە ئەوكاتەی ماوە چاوەڕێی ڕێككەوتن دەكرێت.\nبڕیارە سبەینێ کاتژمێر ١١:٠٠ یەکەم دانیشتنی خولی پێنجەمی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق بە سەرۆکایەتیی بەتەمەنترین پەرلەمانتار، کە ‘مەحمود مەشهەدانیە’ لە فراکسیۆنی عەزم بەڕێوەبچێت.\nزارا محەمەدی زیندانیی کرا


پێشمەرگە زۆر لە دانپێدانانی عەبادی گەورەترە\n2017-12-10 [10:58 AM]\nبه درێژايى ده‌يان ساڵ خه‌بات و تێكۆشان و شۆڕشى خه‌ڵكى كوردستان دژى ده‌سه‌ڵاته داگيركه‌ره‌كانى به‌غدا، هێزى پێشمه‌رگه‌ى كوردستان له سه‌رده‌مى شۆڕشى مه‌زنى ئه‌يلووله‌وه به رابه‌رايه‌تى بارزانى نه‌مر تا شه‌ڕى داعش به سه‌رۆكايه‌تى و فه‌رمانده‌يى راسته‌وخۆيى جه‌نابى سه‌رۆك مه‌سعود بارزانى هه‌رگيز و هيچكاتێك پێويستى به دانپێدانانى كه‌س نه‌بووه. چونكه ئه‌و هێزه به سه‌ركردايه‌تييه‌كى پێشمه‌رگانه و ئازايه‌تى و گيانفيدايى خۆيه‌وه توانيويه‌تى ره‌وتى مێژوو بگۆڕێت و رۆژى رووناك له دوژمنانى كورد بكاته شه‌وه‌زه‌نگ.\nگه‌وره‌ترين ده‌ستكه‌وتى پێشمه‌رگه له شه‌ڕى داعشدا پاراستنى كيانى كوردستان و پايته‌خت و خه‌ڵكى كوردستان بوو، له په‌لامارى تيرۆريستانى داعش. هه‌روه‌ها پاراستنى پێكهاته ئاينى و مه‌زهه‌بييه‌كانى سنوورى نه‌ينه‌وا بوو. قاره‌مانێتى پێشمه‌رگه و گيانفيداييه‌كه‌ى وێنايه‌كى مێژوويى زۆر گه‌وره‌يان له هزر و ديدى جيهاندا بۆ پێشمه‌رگه نه‌خشاندووه، كه له سه‌رتاسه‌رى جيهاندا به پاسه‌وانى كه‌رامه‌تى مرۆڤايه‌تى و جه‌نگاوه‌رى ئازادى و پارێزه‌رى پێكهاته‌كان ناو ببرێت.\nپێشمه‌رگه ئه‌مڕۆ كه له وتارى عه‌بادى نيگه‌ران بێت به‌وه‌ى ناوى پێشمه‌رگه‌ى نه‌هێناوه، له‌به‌ر ئه‌وه نييه عه‌بادى ته‌يرێكى هێنده به‌رزه پێشمه‌رگه بخوازێت عه‌بادى ناوى بهێنێت، به‌ڵكو نيگه‌رانييه‌كان له‌وه سه‌رچاوه ده‌گرن، ده‌سه‌ڵاتێك له به‌غدا هێنده به‌دنمه‌ك و سپڵه بێت، له‌م سه‌رده‌مى جيهانى زانيارى و ميديادا جورئه‌تى هه‌بێت چاوى خۆى له ئاست گه‌وره‌يى پێشمه‌رگه و قوربانيدان و تێكۆشانى سێ ساڵى رابردووى پێشمه‌رگه له به‌رامبه‌ر تيرۆريستانى داعش چاو دابخات و خۆى لێ بێ ئاگا بكات. چۆن ده‌كرێت كه‌سێك له به‌غداوه باسى ده‌وڵه‌تى مه‌ده‌نى و چه‌سپاندنى ده‌ستوور و يه‌كپارچه‌يى عێراق بكات، چه‌رمى رووى هێنده ئه‌ستوور بێت، شه‌رم نه‌يگرێت و سه‌رى خۆى نه‌وى نه‌كات له ئاست خوێنى شه‌هيدانى پێشمه‌رگه و ئازار و برينى بريندارانى هێزى پێشمه‌رگه.\nپێشمه‌رگه پێويستيى به هيچ ستايشێكى كه‌سێكى تائيفى و سياسييه‌كى بێ ئه‌ته‌كێت و دۆستێكى دووڕووى دوێنێى كورد نييه، كه هه‌تا پێشمه‌رگه هێڵه‌كانى به‌رگرى يه‌كه‌م و دووه‌مى داعشى له مووسڵ نه‌شكاند، جورئه‌تيان نه‌ده‌كرد، هه‌نگاوێك به ئاراسته‌ى شه‌ڕى مووسڵدا بنێت.\nپێشمه‌رگه به سه‌ربه‌رزى ده‌مێنێته‌وه. عه‌باديش به فه‌رامۆشكردنى پێشمه‌رگه جگه له‌وه‌ى له شكستى يه‌كجاره‌كى خۆى نزيك ده‌بێته‌وه، هيچى ديكه‌ى ده‌ست ناكه‌وێت. ئه‌وه‌ى ده‌مێنێته‌وه پێشمه‌رگه‌يه. چونكه پێش عه‌بادى، سه‌دامى ديكتاتۆر هه‌تا له ده‌سه‌ڵات بوو، ناوى پێشمه‌رگه‌ى نه‌ده‌هێنا و به (مخرب) ناوى ده‌برد، به‌ڵام سه‌دام چووه زبڵدانى مێژوو و پێشمه‌رگه‌ش به سه‌ربه‌رزى له سه‌نگه‌رى به‌رگريدايه.\nئێستاش پێشمه‌رگه خاوه‌نى فه‌رمانده‌يه‌كى مێژوويى و مه‌زنى وه‌ك جه‌نابى سه‌رۆك بارزانييه، بۆيه هيچ كاتێك چاوه‌ڕێى ستايش و ناوهێنانى له دوژمنانى راسته‌قينه‌ى كوردستان ناكات.


لە سلێمانی؛ ئوتێلێك دادەخرێت - تۆڕی میدیایی خەڵک\nبەهۆی پابەند نەبون بە مەرج و ڕێنماییەكانی كاركردن، قائیمقامیەتی سلێمانی ئوتێل خەیام دادەخات.\nقائیمقامیەتی سلێمانی لە ڕاگەیەنراوێكدا ئاماژەی بەوەكردووە، ئەمڕۆ چوار شەممە لیژنە هاوبەشەكانی قائیمقامیەتی سلێمانی ئوتێل خەیام لە نزیك بازاڕی سەعید تەها كۆیی دادەخات.\nئاشكراشی كردووە، هۆكاری داخستنی ئوتێلەكە دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی پابەندی مەرجەكانی سەلامەتی لە باڵەخانەكەیدا نەبووە.\n04 نیسان 2021 8.35 pm\nخەڵك- هەریەكە لە قائیمقامیەتی هەولێر و سلێمانی نرخی ئەمپێری كارەبای مۆلیدەیان بۆ مانگی 3ی ڕابردوو دیاری كرد، كە…


نێچیرڤان بارزانی: بۆ راگرتنی شه‌ڕ له هه‌وڵی به‌رده‌وامداین\nYou are at:Home»تەوەر»هەواڵ»تایبه‌ت»نێچیرڤان بارزانی: بۆ راگرتنی شه‌ڕ له هه‌وڵی به‌رده‌وامداین\nسەرۆکى هەرێمى کوردستان، رایده‌گه‌یێنێت، بۆ راگرتنى شەڕ لە هەوڵى بەردەوامدایە. هەروەها داوا لە کۆمەڵگەى نێودەوڵەتى و ئەنجوومەنى ئاسایش دەکات، رۆڵى خۆیان بۆ راگرتنى شەڕ و گێڕانەوەى ئاشتى بگێڕن.\nهەر لە سەرەتاوە بە وردى چاودێریى دۆخەکە دەکەین و بە دڵگرانى و نیگەرانییەکى قووڵەوە لە ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکانى ڕۆژهەڵاتى فورات لە سووریا دەڕوانین بەتایبەتى، کە گروپە توندڕەوەکانى ئۆپۆزسیۆنى سووریا تیایدا بەشدارن. شەڕ، دەرگا بە سەر کوشتار و دەربەدەرى و ئاوارەبوونى خەڵکى سڤیل و دروستبوونى ناسەقامگیرى لە تەواوى ناوچەکەدا دەکاتەوە و هەڕەشە و مەترسی سەرهەڵدانەوەى تیرۆریش جددیتر و گەورەتر دەکات.\nئێمە کە لە هەرێمی كوردستان و عێراق قوربانییەكی زۆرمان بۆ تێكشكاندنی تیرۆر داوە و مەینەتییەکانى شەڕمان بینیوە، زۆر بە نیگەرانى و هەستیارییەوە لە ئاڵۆزبوونی دۆخەكە و تێکچوونى ئاسایش و نەمانى سەقامگیرى دەڕوانین، کە دەرەنجامى چاوەڕواننەکراو و مەترسیدارى بۆ ناوچەکە و جیهان لێ دەکەوێـتەوە، بۆیە لەپێناو راگرتنی شەڕ و دروستكردنی ئارامیدا، لە هەوڵى بەردەوامداین و بۆ هەموو نێوانگیری و هاوكارییەك ئامادەین.\nشەڕ و پێکدادان تەنیا ئاڵۆزى و پشێوى و مەترسی لە ناوچەکە زیاد دەکات، دەسکەوتەکانى تێکشکاندنى داعش لەناو دەبات و لە بەرژەوەندیى هیچ لایەنێکدا نابێت، بۆیە داوا لە کۆمەڵگەى نێودەوڵەتى و ئەنجومەنى ئاسایش دەکەین چارەسەرێکى دادپەروەرانە بۆ ئایندەى سووریا بدۆزێتەوە بە جۆرێک مافى هەموو پێکهاتەکانى تیادا پارێزراو بێت و بە جددى ڕۆڵى خۆى بۆ راگرتنى شەڕ و گەڕانەوەى سەقامگیرى و پاراستنى ئاشتى و دیالۆگ و ڕێگەچارەى سیاسى بگێڕێت و ڕێگە نەدرێت خەڵکى سڤیل دەربەدەر و ئاوارە ببن.


ئه‌لفرێد ڕۆزنبێرگ … ئه‌و پیاوه‌ى هیتله‌رى دروست كرد – History Of Kurdistan\nHome / به‌ڵگه‌نامه / ئه‌لفرێد ڕۆزنبێرگ … ئه‌و پیاوه‌ى هیتله‌رى دروست كرد\nئه‌لفرێد ڕۆزنبێرگ … ئه‌و پیاوه‌ى هیتله‌رى دروست كرد\nزريان احمد 2016-04-04\tبه‌ڵگه‌نامه, بەڵگەنامەى مێژوویى لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە ئه‌لفرێد ڕۆزنبێرگ … ئه‌و پیاوه‌ى هیتله‌رى دروست كرد 15,252 Views\nن: عه‌بدول ڕه‌حمان ته‌ها\nسه‌رچاوه: ساسه پۆست\nئا: به‌ختیار ئه‌حمه‌د ساڵح\nڕه‌نگه ناوى ڕۆزنبێرگ هێنده‌ى ناوى كه سانێكى وه‌ك گۆبڵز، هیمله‌ر، نێو و نێوبانگى نه‌بێت به‌ڵام هه‌ر وه‌ك دواتر ده‌ر ئه‌كه‌وێت، ڕۆڵى ڕۆزنبێرگ زۆر مه‌ترسیدارتر بوو به‌و پێیه‌ى كه‌نوسین و كتێبه‌كانى بیرى زۆرێك له سه‌ركرده نازییه‌كانى دڕاشته‌وه وله‌سه‌روشیانه‌وه هیتله‌ر.\nساڵى 1945 له دواى شه‌ش، ساڵ شكست له نازییه‌كان نزیك ئه‌بێته‌وه. هاوپه‌یمانان له ڕوبارى ڕاین ئه‌په‌ڕنه‌وه، دواتر به بێ ئه‌وه‌ى هیچ بێته سه‌ر ڕێگه‌یان ئه‌ڵمانیا داگیر ئه‌كه‌ن. هێزه‌كانى هاوپه‌یمانان فه‌رمانیان بۆ هات ئه‌و به‌ڵگانه بپارێزن كه ده‌كه‌وێـته ده‌ستیان تا دواتر به‌كارى بهێننه‌وه له‌دژى نازییه‌كان له دادگادا. كاتێك كه نازییه‌كانیش هه‌ستیان به‌و مه‌ترسیه كرد ده‌ستیان كرد به سوتاندنى به‌ڵگه نامه گرنگ و هه‌ستیاره‌كان. به‌ڵام هه‌ندێك له سه‌ركرده‌كان له‌برى ئه‌و كاره هه‌ڵسان به شاردنه‌وه و هه‌ڵگرتنى به‌ڵگه نامه‌كان له دارستان، كانه به‌رد، قه‌ڵا و كۆشكه‌كاندا، یه‌كێكیش له‌و كۆشكانه‌ش كۆشكی (بانز Schloss Banz) بوو.\nزۆرى نه‌خایاند تا هێزه‌كانى ئه‌مه‌ریكا بتوانن یه‌كێك له‌و كه‌سانه بگرن كه كارى بردنى كارى هونه‌رى بوو، ئه‌و كه‌سه ناوى (كێر ڤۆن بیهه‌ر)بوو، ئه‌م كه‌سه به‌درێژایی ماوه‌ى جه‌نگ سه‌رقاڵى بردنی كارى هونه‌رى بوو له فه‌ڕه‌نسا، به‌لجیكا و هۆڵندا. به‌ر له ئازادكردنى پاریس، له‌گه‌ڵ خێزانه‌كه‌ى بۆ كۆشكی بانز هه‌ڵهاتن به چه‌ند تۆنێك له‌كارى هونه‌رى یه‌وه.\nكاتێك كه هاوپه‌یمانه‌كان له كۆشكى بانز نزیك بونه‌وه، ڤۆن بیهه‌ر له‌گه‌ڵ یه‌كێك له ئه‌فسه‌ره‌كانى سوپاى ئه‌مه‌ریكا ڕێككه‌وت: ئه‌گه‌ر ڕێگه بده‌ن كه بمێنێته‌وه، سامانێكى زۆر پڕ به‌هایان بۆ ئاشكرا ئه‌كات. ئه‌مه‌ریكیه‌كان به ڕوكه‌ش ڕازى بون. ڤۆن بیهه‌ر له‌گه‌ڵیان چو بۆ پێنجه هه‌مین نهۆمى ژێر زه‌مینی كۆشكه‌كه. له پشت دیوارێكى ساخته‌وه، ئه‌مه‌ریكیه‌كان تۆنێك به‌ڵگه‌نامه‌ى نهێنى نازییه‌كانیان دۆزییه‌وه. ئه‌و به‌ڵگه نامه نهێنییانه تایبه‌ت بون به‌ئه‌لفرێد ڕۆزنبێرگ كه گرنگترینیان بیره‌ورییه تایبه‌ته‌كانى ڕۆنبێرگ بوو.\nله‌نێو گه‌وره پیاوه‌كانى هیتله‌ر، ته‌نها سێ كه‌سیان بیره‌وه‌رییه‌كانیان له دواى خۆیان به‌جێهێشت كه بریتی بون له هه‌ر یه‌ك له: جۆزێف گۆبڵز وه‌زیری ڕاگه‌یاندن، هانز فڕانك فه‌رمانڕه‌واى پۆڵنداى داگیر كراو و ڕۆزنبێرگ. سه‌ركرده‌كانى تر به خودى هیتله‌ریشه‌وه نهێنییه‌كانیان له‌گه‌ڵ خۆیاندا برده ناو گۆڕه‌وه.\nڕۆزنبێرگ یه‌كێك بوو له ئه‌ندامه سه‌ره‌تاییه‌كانى پارتى نازى، ته‌واوى شه‌ڕه‌كانى نازییه‌كانى بینیوه و تا كۆتایی شه‌ڕى كردووه، به‌شدارى كردوه له هه‌ڵبژاردنى هیتله‌ر وه‌ك سه‌ركرده، له هه‌وڵدان بۆ ئه‌نجامدانى كوده‌تا به‌سه‌ر حكومه‌تى باڤارى دا به‌شدارى كردووه، له ده‌سه‌ڵات گرتنه ده‌ستى پارتى نازی دا بونى بووه تا هه‌ڵوه‌شانه‌وه و دۆڕاندنى جه‌نگ.\nڕۆزنبێرگ پایه‌به‌رز ترین تیۆریسیۆنى نازییه‌كان بوو. تیۆرییه‌كانى له‌لایه‌ن هیتله‌ره‌وه گوێى لێى ئه‌گیرا. هیتله‌ر به‌رجه‌سته‌كه‌رى زیندوى تیۆرییه‌كانى ڕۆزنبێرگ بوو كه ئه‌گه‌ر هیتله‌ر نه‌بوایه ، تیۆرییه‌كانى ڕۆزنبێرگ له‌سه‌ر ڕه‌فه‌ى كتێبخانه‌كان نه‌ده‌هاتنه خوارێ.\nڕۆزنبیرگ له ساڵى 1920 كینه و ڕقی دژ به شۆڕشی یه‌كێتى سۆڤێت له هۆشی هیتله‌ردا چاند به بیانوى ئه‌وه‌ى كه ئه‌وه جۆرێكه له پیلانگێڕى جیهانى جوله‌كه. هه‌ر ئه‌مه‌ش وایكرد كه هیتله‌ر تیۆرییه‌كه‌ى ڕۆزنبێرگ به‌كار بهێنێت وه‌ك پاساوێك بۆ هه‌ڵگیرساندنى شه‌ڕ له‌دژى یه‌كێتـى سۆڤێت.\nئه‌فسانه‌ى سه‌ده‌ى بیسته‌م\nهاوشانى كتێبه به‌ناوبانگه‌ى هیتله‌ر (نه‌به‌ردى من)، كتێبی (ئه‌فسانه‌ى سه‌ده‌ى بیسته‌م) ى ڕۆزنبێرگیش ڕۆڵێكى سه‌ره‌كى گێڕا له دروست كردنى بیرى نازیزیم. له ڕێگه‌ى ئه‌م كتێبه و چه‌ند كتێبێكى دیكه‌ى ڕۆزنبێرگ، ڕێگه خۆشكرا بۆ ئه‌نجامدانى هۆڵۆكۆست له‌دژى جوله‌كه‌كان.\nساڵى 1936 ڕۆزنبێرگ له بیره‌وه‌رییه‌كانیدا ده‌نوسێت: هه‌ر كاتێك كه بیر له‌وه ئه‌كه‌مه ئه‌و جوله‌كه مشه خۆرانه چییان به‌سه‌ر ئه‌ڵمانیا هێنا ، تۆڕه‌ییه‌كى زۆر دام ئه‌گرێت، به‌ڵام ئه‌وه‌ى كه دڵم ئه‌داته‌وه ئه‌وه‌یه كه من ئه‌وه‌ى له‌سه‌ر شانم بوو ئه‌نجامم دا بۆ ئاشكرا كردنى ئه‌و ناپاكییه.\nله نوسینه‌كانیدا ڕۆزنبیڕگ، بیرۆكه‌ى كۆنى له‌مه‌ڕ ڕه‌گه‌ز و نه‌ژاده‌كانى له بیریارانى دیكه وه‌رگرتوه و له سیسته‌مێكى سیاسیدا دایڕشتۆته‌وه. ڕۆزنبێرگ له بیره‌وه‌ریه‌كانیدا شانازى به‌وه‌وه كردووه كه نازییه‌كان له نوسینه‌كانیدا ئاڕاسته‌و و ئامرازه‌كانى شه‌ڕیان دۆزیوه‌ته‌وه. به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا ڕۆدۆڵف هس – فه‌رمانده‌ى سه‌ربازگه‌ى ئاوشفیتز كه تیایدا نزیك به ملیۆنێك مرۆڤ له‌ناو بران – ئه‌ڵێت ئه‌وه وشه‌كانى هیتله‌ر، گۆبڵز و ڕۆزنبێرگ بون كه له ڕوى ده‌رونییه‌وه ئاماده‌یان كردووه تا به ئه‌ركه‌كه‌ى هه‌ستێت.\nدواى كۆتایی هاتنى جه‌نگ ، لیژنه‌یه‌كى سه‌ربازى كۆبونه‌وه بۆ دادگاییكردنى پڕ مه‌ترسیدارترین تاوانباره‌كانى نازیزم له دادگایی نۆرمبێرگ. یه‌كێك له‌وانه‌ى كه دادگایی كرا كه‌سێك بو به ناوى هانز فریخته كه یه‌كێك بوو له كه‌سه دیاره‌كانى وه‌زاره‌تى ڕاگه‌یاندن. له كاتى دادگایی كردنه‌كه‌ى دا فریخته به‌م شێوه‌یه باس له ڕۆزنبێرگ ئه‌كات : به بۆچونى من ڕۆزنبێرگ كاریگه‌رییه‌كه‌ى قوڵى له‌سه‌ر هیتله‌ر دانابوو. بایه‌خى ڕۆزنبێرگ له بیرۆكه‌كانیدا بو. ئه‌وى جێگه‌ى داخه ئه‌وه‌یه كه بیرۆكه جوانه‌كانى ڕۆزنبێرگ پیاده‌كرا.\nدادیارێكى ئه‌مه‌ریكى له كاتى دادگایی كردنه‌كه‌ى ڕۆزنبێرگ دا ، ناوبراوى به “گه‌وره قه‌شه‌ى ڕه‌گه‌زى باڵاده‌ست” ناوزه‌ند كردوه وه‌ك ئاماژه‌یه‌ك بۆ بنه‌ماى بیرى نازیزم كه باس له سه‌روه‌رى نه‌ژادى ئاریایی ئه‌كات به‌سه‌ر نه‌ژاده‌كانى دیكه‌دا. لیژنه‌ى دادگاییه‌كه، ئیدانه‌ى ڕۆزنبێرگ یان كرد به ئه‌نجدامدانى تاوان دژ به مرۆڤایه‌تى و دواجار له 16تشرینی یه‌كه‌مى ساڵى 1946 له سێداره درا.\nبه مه‌به‌ستى تێگه‌یشتن له‌وه‌ى كه چی له‌و سه‌رده‌مدا ڕویداوه، زۆرێك له مێژونووسه‌كان لێكۆڵینه‌وه‌یان كرد له‌سه‌ر ئه‌و به‌ڵگه نامانه‌ى كه له ئه‌ڵمانیا دۆزرایه‌وه. دواى تێپه‌ڕ بونى چوار ساڵ به‌سه‌ر كۆتایی هاتنى دادگاییه‌كه‌ى نۆرمبێرگ، به‌ڵگه نامه‌كان نێردران بۆ ئه‌مه‌ریكا و دواتر گه‌ڕێنرانه‌وه بۆ ئه‌ڵمانیا، به‌ڵام بیره‌وه‌رییه‌كانى ڕۆزنبێرگ هیچ كات نه‌نێردرا بۆ واشنتۆن. دواى تێپه‌ڕ بونى چوار ساڵ به‌سه‌ر دۆزینه‌وه‌ى له ژێر زه‌مینى كۆشكه‌كه‌دا ، بیره‌وه‌رییه‌كانى ئه‌هریمه‌ن دیار نه‌مان.\nPrevious مستەفا بارزانی سەرکردەی نەتەوەیەك،نەوەك ئی حزبێك\nNext برایم ئەحمەد، لەنێوان شۆڕش‌و ئەدەبدا\nمەلای گەورە 80 ساڵ لەمەوبەر پێشبینیی شەڕی کورد و شیعەی لەسەر نەوت کردووە\nنەخۆشی کۆتایی بە ژیانی هێنا و لە دووری ووڵات چاوەکانی لێک نا هەموو شتێک لە بارەییەوە بخوێنەوە\nڕەنگدانەوەی هزری مەدخەلی لە سەر ڕەوتی سەلەفییەت لە كوردستان\nیاسا ناس و دڵسۆزی ڕێبازی كوردایەتی مەحموود بەگی بابان 1920– 1998


سەروەر حەمە 26, 06, 2017\nلە ئێستادا، لەنێو سیاسەتوانان، ناوەندە میدیایی، ڕۆژنامەوانییەكان و تەنانەت خەڵكی ئاساییی هەرێمی كوردستانیشدا زۆرترین قسەوباسیان لەسەر ڕیفرانـدۆمە، كەوا بڕیارە لە 25ی ئەیلوولی ئەمساڵ ئەنجام بدرێت. ئەوەی جێگه‌ی نیگەرانییە، هاونیشتمانیانی ئەم هەرێمە بەبێ بوونی مەعریفەیەكی قووڵ لەسەر ئەم پرسە گرنگە، بەسەر دوو بەرەی دژبەیەكدا دابەش بوون: بەرەی پشتگیری لە ڕیفرانــدۆم و بەرەی دژ بە ڕیفرانــدۆم. بۆیە لێرەدا بە ئەركی زانستیی سەرشانی خۆمی دەزانم لە دووتوێی ئەم وتارە شیكارییەدا، تیشكێك بخەمە سەر ناساندنی چەمكی ڕیفرانـدۆم و مێژووی سەرهەڵدان، ئامانج و مافی بڕیاردانی چارەنووس لەگەڵ خستنەڕووی چۆنێتیی بەئەندامبوونی دەوڵەتان لە ڕێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكاندا.\nڕیفرانـدۆم (Referendum)، لە بنەڕەتدا وشەیەكی لاتینییە و، دواتر لە ناوەندە دیپلۆماسییەكاندا لە لایەن فەڕەنسی و ئەمریكی و سویسرییه‌كانەوە زیاتر گرنگیی پێ درا و بەكار هات. لێرەدا گرنگە بە شێوەیه‌كی زانستی و ئەكادیمی، چەمكی ڕیفرانـدۆم بناسێنین و بیناسین، چونكە بەداخەوە لەم ڕ‌وژگارەدا چەمك و زارەوەكان بە جۆرێك شێوێنراون و هەر لایەنێك بە شێوازێك تەفسیر و ڕاڤەی دەكات، كە هاووڵاتیان ناتوانن بەئاسانی پێناسەی زانستیی چەمكەكان بدۆزنەوە.\nبۆیە، دەكرێت بڵێین ڕیفرانـدۆم لە دیدە زانستییەكەیەوە مەبەست لێی، پرۆسەیەكی یاسایی- سیاسییە بۆ وەرگرتنی ڕای هاونیشتمانیان لەسەر پرسێكی دیاریكراو، كە پەیوەندیی بە دیاریكردنی چارەنووسیانەوە هەیە و بە شێوەیەكی دیموكراتی ڕاستەوخۆ ئەنجام دەدرێت. بە واتایەكی دیكە، ڕیفرانـدۆم مەبەست لێی دەنگدانێكی گشتییە، كە تێیدا گەل بە شێوەیەكی ڕاستەوخۆ ڕای خۆی سەبارەت بە پرس و بابەتێكی گرنگ دەردەبڕێت. لەم پرۆسەیەدا بژاردەكانی بەردەم هاونیشتمانیان دیاریكراون و، هەندێ جار تەنیا دوو بژاردەی وەك "بەڵێ" و "نەخێر"، لەم پرۆسەیەدا دەخرێتە بەردەستیان.\nمێژووی بەكارهێنان و ئەنجامدانی ڕیفرانـدۆم:\nبەكارهێنانی چەمكی ڕیفرانـدۆم لە مێژووی هاوچەرخدا، دەگەڕێتەوە بۆ شۆڕشی فەڕەنسیی ساڵی 1789 و، لە ڕووی جێبەجێكردنەوە دەگەڕێتەوە بو ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا؛ كاتێك بۆ بڕیاردان لەسەر یەكەم دەستووری وڵاتەكەیەكان لە تەمووزی 1776 ڕیفرانـدۆمیان كرد. مێژووی ئەنجامدانی ڕیفرانـدۆم بە مەبەستی بەدەستهێانی سەربەخۆیی، دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی 1846، كە تیایدا "لیبریا" سەربەخۆییی خۆی لەژێر كۆڵۆنیاڵیی ئەمریكی بەدەست هێنا. مێژووی چەسپاندنی ئەم چەمكەیش لە دەستووردا، دەگەڕێتەوە بو دەستووری سویسرا لە ئەیلوولی 1848، هەروەها مێژووی بەكارهێنانی زاراوەی ڕیفرانـدۆم لەسەر ئاستی یاسای نێودەوڵەتی، دەگەڕێتەوە بۆ دەرچوونی بڕیاری ژمارە 1514 لە ڕێكەوتی 14ی كانوونی یەكەمی ساڵی 1960ی كۆمەڵەی گشتیی سەر بە نەتەوە یەكگرتوەكان، كە تایبەت بوو بە پێدانی سەربەخۆیی و دیاریكردنی مافی چارەنووس بۆ نەتەوە و گەلانی ژێردەستە و داگیركراو، كە بە بڕیاری "پاكتاوكردنی كۆلۆنیالیزم" (Decolonization) ناسراوە. بەم جۆرە، دەبینین ڕیفرانـدۆم لە ڕێگەی ئەم بڕیارەوە بەرگێكی یاساییی لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی بەبەردا كرا؛ كاتێك دەرفەت بە نەتەوە داگیركراوەكان درا لە ڕێگه‌ی ڕیفرانـدۆمەوە چارەنووسی خۆیان دیاری بكەن.\nمەبەست و ئامانج لە ئەنجامدانی ڕیفرانـدۆم:\nڕیفرانـدۆم میكانیزم و ئامرازێكی سیاسی و دیپلۆماسی و یاسایییە، كه بۆ بەدیهێنانی ئامانج و مەبەستی جیاواز و جۆربەجۆر بەكار دەهێنرێت. لێرەدا بەكورتی ئاماژە بە مەبەست و ئامانج لە ئەنجامدانی ڕیفرانـدۆم دەكەین، كە بریتین لە:\nڕیفرانـدۆم بۆ بەدیهێنانی ئامانجێكی سیاسی: وەكوو سەربەخۆیی و بڕیاردانی چاره‌نووسی گەلێك، جیابوونەوە و یەكگرتن، چوونەناو پەیماننامەیەك، یان دەرچوون لێی، چوونە بەرەیەكەوە، یان دەرچوون لێی، چوونەناو ڕێكخراوێكی هەرێمی و نێودەوڵەتی، یان دەرچوون لێی، یان هەر ئامانجێكی سیاسیی دیكە.\nڕیفرانـدۆم بۆ بەدیهێنانی ئامانجێكی یاسایی: وەكوو وەرگرتنی ڕای خەڵك لەسەر دەستوور، یان پرسێكی دەستووری، لەو وڵاتانەی كە دەستوور بە ڕیفرانـدۆم پەسەند بكرێت؛ جا لە كاتی دەركردنی دەستووریكی نوێ بێت، یان هەمواركردنی هەندێك لە دەقەكانی دەستوور، یان ئەنجامدانی ڕیفرانـدۆم بۆ ئەو یاسایانەی كە كاریگەرییان لەسەر ماف و ئازادییە گشتییەكانی هاونیشتمانیانەوە هەیە.\nدەكرێت ڕیفرانـدۆم بۆ دەستنیشانكردنی شێوازی فەرمانڕەواییی سیاسی، بەدیهێنانی ئامانجی ئابووری، كۆمەڵایەتی، سەربازی و، یان هەر ئامانجێكی تر بەكار بهێنرێت.\nبەم جۆرە، دەكرێت بڵێین ڕیفرانـدۆم لە ڕووی مەبەست و ئامانجەوە، بۆ ڕیفرانـدۆمی سەربەخۆیی، دەستووری، یاسایی و... پۆلێن دەكرێت و، لە ڕووی دەرەنجامیشەوە بو ڕیفرانـدۆمی پابەندی و ڕاوێژكاری (إلزامی و استشاری).\nڕیفرانـدۆم بۆ دیاریكردنی مافی بڕیاردانی چاره‌نووس:\nمافی بڕیاردانی چاره‌نووس بۆ هەر گەل و نەتەوەیەك لە جیهاندا، مافێكی ڕەوا و سروشتییە. هەر لەسەر ئەم بنەمایەیشە، وای كردووە لە زۆرێك لە ڕێككەوتننامە و پەیماننامە نێودەوڵەتییەكاندا جەخت لەم مافە بكرێتەوە و، بە دەقی یاسایی باسی لێوە بكرێت، بۆ نموونە: بڕگەی دووەم لە ماددەی یەكی پەیماننامەی نەتەوە یەكگرتوەكان و بڕیاری ژمارە 1514ی كۆمەڵەی گشتیی تایبەت بە جاڕنامەی بەخشینی سەربەخۆیی بۆ گەلانی ژێردەستە. لە بڕگەی یەك لە ماددەی یەكی پەیماننامەی نێودەوڵەتیی تایبەت بە مافە مەدەنی و سیاسییەكان لە كانوونی یەكەمی 1966 هاتووە كە، هەموو گەلێك مافی دیاریكردنی چارەنووسی خۆی هەیە؛ هەروەها لە پەیماننامەی نێودەوڵەتیی تایبەت بە مافە ئابووری و كۆمەڵایەتی و كه‌لتوورییەكان بە هەمان شێوە جەخت كراوەتەوە لەوەی كە دیاریكردنی چارەنووس مافی هەموو گەلێكه.\nبەم جۆرە، دەبینین مافی بڕیاردانی چاره‌نووس پانتایییەكی بەرچاوی لە یاسا و ڕێككەوتننامە و پەیماننامە نێودەوڵەتییەكاندا گرتووە؛ بە جۆرێك كە بە مافێكی بنەڕەتیی گەلانی دەزانن و، بۆ بەدەستهێنانی ئەم مافەیش ڕیفرانـدۆم بە میكانزمێكی دیموكراتی و ئاشتی، پەسەند كراوە.\nچۆنێتیی بەدەستهێنانی ئەندامێتیی لە نەتەوە یەكگرتووەكان:\nبەگوێرەی پەیماننامەی ڕێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكان، كە لە 26ی حوزەیرانی 1945و لە لایەن دەوڵەتانی دامەزرێنەری ئەو ڕێكخراوەوە پەسند كراوە، دەرگه‌ی ئەندامێتی واڵایە بۆ هەموو دەوڵەتێك كە داوای ئەندامێتی لەو ڕێكخراوە بكات؛ بەپێی ئەو ڕێوشوێنانەی كە لە ماددەكانی (3و 4و 5و 6)ی بەشی دووەمی پەیماننامەی نەتەوە یەكگرتووەكان ئاماژەی پێ دراوە، وەكوو:\nئەندامێتی لە ڕێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكان، بۆ هەموو دەوڵەتێكی ئاشتیخواز دەستەبەر كراوه؛ بەو مانایەی شەڕانگێز نەبێت و، سەرچاوەیەك نەبێت بۆ هەڕەشەكردن لە ئاشتی و ئاسایشی ناوچەیی و هەرێمی و نێودەوڵەتی و، پێویستە ئارەزووی هەبێت لە جێبەجێكردنی ئەرك و پابەندییەكانی پەیماننامەی نەتەوە یەكگرتووەكان و، توانای جێبەجێكردنی ئەو ئەرك و پابەندییانەی هەبێت.\nپەسەندكردنی هەر دەوڵەتێك بۆ به‌ئەندامبوون لە ڕێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكان، بە بڕیاری كۆمەڵەی گشتی لەسەر پێشنیاری ئەنجومەنی ئاسایشی سەر بە ڕێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكان دەبێت.\nبەم جۆرە، دەبینین بۆ بەئەندامبوون لە ڕێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكان، لە سەرەتادا پێویستە دەوڵەتەكە داواكارییەك پێشكەش بە ئەمینداری گشتیی نەتەوە یەكگرتووەكان بكات و، تیایدا داوای ئەندامێتی بكات؛ لەگەڵ ئەوەیشدا، دەبێت پەیمان بدات كە دەبێتە فاكتەری بەدیهێنانی ئاشتی و ئاسایشی زیاتر لە جیهاندا و، توانای هەیە كە هەموو ئەرك و پابەندییەكانی ناو پەیماننامەی نەتەوە یەكگرتووەكان جێبەجێ بكات. پاشان ئەم داواكارییە لە لایەن ئەمینداری گشتییه‌وه، بۆ هەر یەك لە كۆمەڵەی گشتی (General Assembly) و، ئەنجومەنی ئاسایش (Security Council) بەرز دەكرێتەوە.\nدواتر ئەنجومەنی ئاسایش داواكارییەكە لە لایەن ئەندامەكانییەوە تاووتوێ دەكات، كە ژمارەیان پازدە ئەندامە؛ بە جۆرێك پێنچ لە ئەندامەكانی، ئەندامی هەمیشەیین و مافی ڤیتۆیان هەیە كە بریتین لە: ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا، شانشینی یەكگرتووی بریتانیا، فەڕەنسا، ڕووسیا و چین. دە لە ئەندامەكانی دیكەیشی، ئەندامی ناهەمیشەیین و ماوەی ئەندامێتییان تەنیا دوو ساڵە و بە شێوەیەكی خولی دەگۆڕدرێن. پاش تاووتوێكردن، داواكارییەكە دەخرێتە دەنگدانەوە، كە پێویستە دوو لەسەر سێی دەنگەكان بەدەست بهێنێت _واتە لە كۆی 15 دەنگ، 10 دەنگ بهێنێت_، بە مەرجێك هیچ ئەندامێك لە پێنج ئەندامە هەمیشەیییەكان مافی ڤیتۆ دژ بە پێشنیارەكە بەكار نەهێنن.\nپاش دەنگدان لە ئەنجومەنی ئاسایش، داواكارییەكە بەرز دەكرێتەوە بۆ كۆمەڵەی گشتی، كە ژمارەی ئەندامەكانی 193 دەوڵەتە و، بۆ ئەوەی دەوڵەتی داواكار ببێت بە ئەندام لە نەتەوە یەكگرتووەكان، پێویستە كۆمەڵەی گشتی لەسەر ڕاسپاردەكەی ئەنجومەنی ئاسایش بڕیارێك دەربكات بە زۆرینەی دوو لەسەر سێی ئەندامەكانی _واتە لە كۆی 193 دەوڵەت، 129 دەوڵەت ڕازی ببن_، بۆ بەئەندامبوونی دەوڵەتە نوێیەكە؛ دواتر بە دەرچوونی بڕیارەكە بە "بەڵێ"، دەوڵەتەكە دەبێتە ئەندام لە ڕێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكان و، دەتوانێ هەموو ماف و ئیمتیازاتەكانی ئەندامێتی پیادە بكات.\nڕیفرانـدۆم هەنگاوێكی سیاسی و یاسایی و دیموكراتییە بۆ بەدەستهێنانی مەبەست و داواكارییەكی جەماوەری؛ جا ئیتر ئەو ئامانج و مەبەستە، یاسایی و دەستووری بێت، وەك ڕیفرانـدۆم لەسەر پەسەندكردنی پرۆژەی دەستوور و، بەشداریی هاونیشتمانیان لە دانان و دەرچوونی یاساكان. یان پەیوەست بێت بە دیاریكردنی مافی بڕیاردانی چاره‌نووس و هەنگاوی سەربەخۆ و ئاییندەی گەلێك، كە بە ڕیفرانـدۆمی بڕیاردانی چاره‌نووس دەناسرێت. بۆ ئەوەیش ڕیفرانـدۆمی گشتی سەركەوتوو بێت و لە ڕووی نێودەوڵەتییەوە دانپێدانراو بێت، باشتر وایە بە سەرپەرشتی و ئاگاداریی ڕێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكان بێت.


ئۆرجیناڵ له مه‌ترسیدایه » Balinde Poetry\nشاڵاو حەبیبە/ فۆتۆگرافەر: بەشدار سامی\nئه‌گه‌ر سه‌رپه‌ره‌شتیکارانی کلاسیک ساڵانی ساڵان به ساغکردنه‌وه‌ی شیعری شاعیرانی کلاسیکه‌وه سه‌رقاڵ بوون، که زۆر جار شیعرێکی ناقۆڵا- که نه‌یانده‌زانی به دیاریکراوی هیی کێیه- ده‌که‌وته دیوانێکه‌وه و کێشه‌ی دروست ده‌کرد و بڕێک له‌و کێشانه هێشتا ماون؛ ئه‌وا ئه‌مڕۆیش له‌م جیهانه نوێیه‌دا که شاعیران به به‌رچاوی خۆمانه‌وه ده‌نووسن و بڵاو ده‌که‌نه‌وه، هێشتا هه‌ن ئه‌و ڕووداوانه‌ی که له پڕ ده‌بینیت شیعرێک له شاعیره‌که‌ی سه‌نراوه‌ته‌وه و کراوه به ناوی شاعیرێکی دیکه‌وه، ئه‌مه نه‌ک هه‌ر شیعر، بگره ژانر و بواره‌کانی دیکه‌یشی گرتووه‌ته و ڕکێفکردنی گه‌له‌ک سه‌خت بووە، بێشک به هۆی په‌یدابوونی تۆڕه کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کانه‌وه ئه‌مه ڕووی داوه و ده‌دات.\nئه‌وه‌ی ئه‌مڕۆکه له تۆڕه کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کان(ـی دنیای کوردی)ـدا ده‌قه‌ومێت، شتێک زیاتره له کاریگه‌ریی ئه‌ده‌بی و ئه‌و جۆره قسه ڕێزمه‌ندانه‌یانه، به‌ڵکوو به جۆرێکی بێشه‌رمانه و بده‌به‌رێیانه دزی و درۆکردنه له‌گه‌ڵ خوێنه‌رانی نه‌ک کتێب، به‌ڵکوو تۆڕه کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کاندا. له‌م به‌ینه‌یشدا کاسانێکی که‌م ده‌گه‌ڕێنه‌وه بۆ سه‌رچاوه ڕه‌سه‌نه‌کان که کتێب و ڕۆژنامه‌کانن، بۆیه کاتێک شیعری شاعیرێک به ناوی شاعیرێکی تره‌وه بڵاو ده‌بێته‌وه و تۆ ده‌ته‌وێت شیعره‌که بگه‌ڕێنیته‌وه بۆ خاوه‌نی، ئه‌وا زۆر ئه‌سته‌م ده‌بێت، چونکه به گه‌ڕانێک ده‌زانیت که ساڵانێکه ئه‌م هه‌ڵه‌یه له‌ناو تۆڕه کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کاندا ڕۆیشتووه و ڕاستکردنه‌وه‌ی گه‌له‌ک زه‌خمه‌ته. بۆیه ئه‌مڕۆ ئێمه کۆپییه‌کمان له ڕومی، نالی، به‌ڕۆژ ئاکره‌یی، به‌کر عه‌لی و دۆستۆیۆڤسکی و کێ و کێ و کێی تردا هه‌یه، که ته‌نیا له‌ناو تۆڕه کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کاندا هه‌ن و جیاوازن له هه‌مان ئه‌و نووسه‌رانه که له‌ناو کتێبه‌کاندان. له‌به‌ر ئه‌وه شایه‌ن به پێشبینییه که ساڵان و ساڵانی داهاتووتر، هه‌مان کێشه‌ی سه‌ر‌په‌ره‌شتیکارانی کلاسیک بۆ سه‌رپه‌ره‌شتیکارانی مۆدێرنیش دروست ببێت؛ کاتێک کۆمه‌ڵێک له‌م شاعیر‌انه‌ی ئه‌مڕۆ گیان ده‌سپێرن و کتێبه‌کانیان له چاپ ده‌درێنه‌وه. ئه‌وجا ڕه‌نگه له بری گه‌ڕان به‌ناو ده‌ستنووسه‌کاندا به‌ناو تۆڕه کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کاندا بکه‌ونه پشکنین و ڕاستکردنه‌وه.\nئەگەر گەڕانێک بەناو تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا بکەیت، دەبینیت شیعری هێندێک لە شاعیران بە ناوی هێندێک لە شاعیرانی دیکەوە- زۆر جار لە لایەن خودی شاعیری دووەمەوە- بڵاو کراوەتەوە و لە لایەن نووسەرانی نێوداریشمانەوە کۆمێنتی دەستخۆشانە دەبینین گوایە شاعیری (شیعربەر) خاوەندی ستایلێکی تایبەت بە خۆیەتی. بە دیوێکی تردا سەیر دەکەیت ئەمڕۆکە کۆپییەکان لای خوێنەرانیش ڕەونەقیان زیاترە، کە شتێکی کەمتر شایەن بە تێگەیشتنە، چونکە کەمتر ئاوەزمەندانەیە.\nهه‌ر له ساڵانی ڕابردوودا کاتێک پارچه‌یه‌کی بچووک له نووسینێکی خۆمم دانا، دوای چه‌ند مانگێک له چه‌ند پەڕەیەکدا به ناوی سیگمۆند فرۆید- به بارێک باره‌که‌ڵڵا و ده‌ستخۆشییه‌وه- خوێندمه‌وه، که هه‌ڵبه‌ت به ناوی خۆمه‌وه لای خوێنه‌ران و هاوڕێیانی کوردم ئه‌و ڕه‌ونه‌قه‌ی نه‌ده‌بوو. شیعره‌کانیشم هه‌ر وای به‌سه‌ر هاتووه، که شایه‌ن به باس نییه. یان که‌سانێکی زۆر نووسینی نووسه‌رانی دیکه به‌بێ ناو بڵاو ده‌که‌نه‌وه، که ئه‌گه‌ر له نووسینی ده‌ستخۆشییان لێ بکرێت، ئه‌وا سوپاسگوزار ده‌بن و ئه‌گه‌ریش پێیان بگوترێت که ئه‌وه هیی فڵان نووسه‌ره و هیی خۆتان نییه، ئه‌وا به کابرادا هه‌ڵده‌شاخێن و ده‌ڵێن گوایه ئه‌وان نه‌یانگوتووه نووسینه‌که هیی خۆیانه. تازه‌ترین ڕووداویش که له “ماڵپه‌ڕی باڵنده”دا ڕووی دا؛ دێڕه‌شیعرێکی به‌ڕۆژ ئاکره‌ییمان وه‌ک دێڕه‌شیعری ڕۆژانه بڵاو کرده‌وه، که دواتر لێشاوێک له خوێنه‌رانی کورد (کە دیار بوو سەرچاوەکەیان زیاتر فه‌یسبووکە نه‌ک کتێب) هه‌ڵچوون، چونکه ساڵه‌های ساڵ دێڕشیعره‌که به هیی شاعیر به‌کر عه‌لی تێگه‌یشتبوون. ڕاستکردنه‌وه‌ی ئه‌م به‌هه‌ڵه‌ڕۆیشتنه هێنده قورس بوو، که شاعیری دێڕه‌که خۆیشی سه‌رسامم بووبوو که نه‌یده‌زانی چی بڵێت، ئێمه‌یش له ماڵپه‌ڕی باڵنده که هێرشمان ده‌کرایه سه‌ر گوایه دێڕه‌شیعری شاعیرێکی ترمان کردووه به ناوی شاعیرێکی دیکه‌وه بڵاو کردووەتەوە، دوای چه‌ندین هه‌وڵ ئنجا توانیمان قه‌ناعه‌ت به هێندێک له‌و خوێنه‌رانه بکه‌ین که دێڕه‌شیعره‌که هیی به‌ڕۆژ ئاکره‌یییه. ئه‌م هه‌ڵه‌یه‌ش له‌به‌ر ئه‌وه ڕووی دابوو که ساڵانی ساڵ دێڕه‌شیعری (سنوور نه‌بووم جێم بهێڵیت/ قژت نه‌بووم بمبڕییه‌وه) به ناوی به‌کر عه‌لییه‌وه له تۆڕه کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کاندا ناوی دەرکردبوو. هه‌ڵبه‌ت هێشتا هه‌ن خوێنه‌رانێک- سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی کتێبه‌که‌ی به‌کر عه‌لی ته‌ماشا ده‌که‌ن و دێڕه‌شیعره‌که‌یشی تێدا نابینن، به‌ڵام هه‌ر ده‌ڵێن هیی به‌کره. جا ده‌ڵێم له ماو‌ه‌ی ساڵانی داهاتوودا که ئه‌م تۆڕانه پڕ ده‌بن له‌م به-هه‌ڵه-په‌بڵیشکردنانه؛ ده‌بێت مه‌سه‌له‌ی ئۆرجیناڵ چی به‌سه‌ر بێت؟ ئایا ئێمه چۆن دڵنیا ببینه‌وه له‌وه‌ی که ده‌یخوێنینه‌وه هیی کێیه؟ ئایا دڵنیاین له‌وه‌ی ده‌ینووسین هیی خۆمانه؟ ئایا ئه‌وه‌ی نووسیومانه سبه‌ی خاوه‌نێکی دیکه‌ی بۆ په‌یدا نابێت؟ ئایا ئەمە دۆخێکی ئاسایییە کە شاعیر شەڕی ئەوە بکات شیعرەکەی خۆی هیی خۆیەتی؟ له‌م شه‌ڕه‌سه‌گه‌دا ئه‌سڵه‌ن کتێب بۆ هێنده فه‌رامۆش کراوه؟


ده‌وڵه‌ت باخچلی، تۆ میوانێكی نه‌خوازراوی نه‌یه‌یت بۆ كه‌ركوك – Denegkan\nده‌وڵه‌ت باخچلی، تۆ میوانێكی نه‌خوازراوی نه‌یه‌یت بۆ كه‌ركوك\nbyئومێد\tAugust 19, 2012\tگشتی\nبه‌پێی ئه‌و هه‌وڵانه‌ی كه له میدیاكاندا بڵاوكراونه‌ته‌وه، بڕیاره سه‌رۆكی پارتی نه‌ته‌وه‌په‌رستی تورك(MHP) له رۆژانی جه‌ژنی ره‌مه‌زانی ئه‌مساڵدا سه‌ردانی كه‌ركوك بكات‌و نوێژی جه‌ژنیش له مزگه‌وتی (نور الكبیر) به‌جێبگه‌یه‌نێت.\nهه‌ربه‌پێی ئه‌و هه‌واڵانه‌ش ده‌وڵه‌ت باخچه‌لی بڕیاری داوه به كوردستاندا تێپه‌ڕ نه‌بێت، چونكه نایه‌وێت پاسه‌پۆرته‌كه‌ی وشه‌ی كوردستانی پێوه‌بێت!؟ به نیازیشه له‌گه‌ڵ خۆیدا گه‌له (گورگ)ێكیش بهێنێت بۆ پاسه‌وانی لێكردنی.\nكه‌ركوك‌و كه‌ركوكییان هه‌میشه به‌وه ناسراون كه خانه‌خوێ‌و میوان راگرن‌و به‌رامبه‌ر به میوانیان ده‌ست‌و دڵ كراوه‌ن، به‌خیلیش ناكه‌ن له خزمه‌تی میوانه‌كانیان، ته‌نانه‌ت زۆرجاران داڵده‌و په‌نای كه‌سانی هه‌ڵاتو له سته‌می سته‌مكارانیان داوه‌و قوربانیشیان بۆ داوه‌و خۆیان گرفتاری كێشه‌و گرفتی ئه‌من‌و پۆلیسی رژێمه سته‌مكاره‌كانی عێراق كردوه.\nبێگومان سه‌ردانیكردنی هه‌مو كه‌سێك جا له هه‌ر پله‌و پایه‌یه‌كی سیاسی یان كۆمه‌ڵایه‌تی بێت‌و له هه‌ر شوێنێكیشه‌وه بێت بۆ ئه‌م شاره، ئه‌گه‌ر به‌مه‌به‌ست‌و نیازی ته‌نها سه‌ردانیكردن‌و گه‌شت‌و گوزار بێت، یان به ئامانجی بازرگانی‌و پیشه‌سازی‌و ..تاد بێت‌و به‌دوور بێت له ئه‌جیندا‌و به‌رنامه‌ی تێكده‌رانه‌و پشێوی نانه‌وه له‌نێوان دانیشتوانی ئه‌م شاره‌دا‌و بۆ به‌رژه‌وه‌ندی سیاسی دوژمنكارانه نه‌بێت، جێگای جوانترین پێشوازیكردنه، رۆژانه‌ش ده‌یان كه‌س چ له بازرگان‌و پیشه‌وه‌ر‌و دیپلۆماتكار‌و بزنس مانه‌كانی وڵاتان سه‌ردانی ئه‌م شاره ده‌كه‌ن، له دوای روخانی رژێمی به‌عسیه‌كانه‌وه، جگه له سه‌ردانیكردنی سه‌رۆك وه‌زیرانی عێراق‌و وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی توركیا‌و ئێستاش هه‌واڵی هاتن‌و سه‌ردانیكردنی باخچه‌لی نه‌بوه‌ته جێی سه‌رنج‌و قسه‌و باسی شه‌قام‌و كه‌ناڵ‌و میدیاكان.\nهه‌ر له‌یه‌كه‌م رۆژی بڵاوبونه‌وه‌ی ئه‌م هه‌واڵه‌وه، چ شه‌قام‌و چ ناوه‌نده سیاسییه‌كانیش، له نێو هه‌مو پێكهاته‌و نه‌ته‌وه‌كانی ئه‌م شاره‌دا، نه‌ك ته‌نها له نێو شه‌قامی كوردیدا، به‌چاوی نیگه‌رانی‌و جۆرێك له بێزاریی‌و دڵه‌راوكێ ته‌ماشای ئه‌م سه‌ردانه ده‌كه‌ن، ئه‌ویش ته‌نها له‌به‌رئه‌وه‌ی هه‌موان كه‌سایه‌تی‌و فكر‌و ئایدیای ئه‌م زاته باش ده‌ناسن كه یه‌كێكه له هه‌ر شۆڤێنیست‌و نه‌ژادپه‌رسته‌كانی تورك‌و خۆی به یه‌كێك له دوژمنه سه‌رسه‌خته‌كانی میلله‌تی كورد ده‌ناسێت‌و هه‌رواش كردار‌و ره‌فتار ده‌كات.\nبه‌رنامه‌و ئه‌جێندای سیاسی ئه‌م سه‌ردانه‌ی باخچه‌لی لای هه‌موان ئاشكرا‌و روونه، كه زۆر مه‌ترسیدار‌و جێگای ئه‌وپه‌ڕی نیگه‌رانیه، چونكه به شێوه‌یه‌كی سه‌ره‌كی دروستكردنی ناكۆكی‌و دوژمنكارییه له نێو پێكهاته‌كانی كه‌ركوك، به تایبه‌ت كورد‌و توركمانن كه به دووری نازانم دوباره‌كردنه‌وه‌ی كاره‌ساته‌كێكی له جۆر كاره‌ساته‌كه‌ی ساڵی 1959 بێت.\nئه‌وه‌ی جێی پرسیار‌و سه‌رنجدانه، كه‌س نازانێت ئه‌م گورگه كێ بانگی یان داوه‌تی كه‌ركوكی كردوه، به‌ڵام بێگومانم كه ئه‌و داوه‌ته‌كردنه له‌لایه‌ن پارێزگاوه نیه، له كاتێكدا ئه‌و ده‌یه‌وێت وه‌كو لێپرسراوێكی ده‌وڵه‌تی توركیا بێت، هه‌موانیش ده‌زانین ئه‌ته‌كێت‌و پرۆتۆكۆله‌كانی سه‌ردانیكردنی لێپرسراوانی نێو ده‌وڵه‌تان چۆنه‌و چیه؟\nپرسیارێك كه پێویسته له لێپرسراوانی تورك بكرێت، كه ئاخۆ خۆیان ده‌توانن رێگا به كه‌سێك بده‌ن كه به‌و شێوه‌یه بچێته وڵاته‌كه‌یانه‌وه؟ كه هیچ گومانم له‌وه نیه، هه‌ر له‌سه‌ر سنوره‌وه جه‌ندرمه‌كانیان قۆڵبه‌ستی ده‌كه‌ن‌و كه‌مترین تۆمه‌تیش كه بۆی دابتاشن، تۆمه‌تی سیخوڕیكردنه.\nمن پێموایه ئه‌م سه‌ردانه جگه له‌وه‌ی سه‌ردانێكی زۆر مه‌ترسیداره‌و جێگای نیگه‌رانییه، هه‌روه‌ها سوكایه‌تیكردن‌و پێشێلكردنێكی رووت‌و بێ په‌روای هه‌مو پیرۆزیی‌و شكۆمه‌ندییه‌كی هه‌مو عێراقییه‌ك‌و كه‌ركوكییه‌كانه، بۆیه پێویسته له‌سه‌ر باڵوێزخانه‌ی عێراق له توركیا رێگا به‌و گورگه نه‌دات پێ بنێته نێو خاكی عێراقه‌وه. هه‌ر ئاكام‌و ده‌ره‌نجامێكی نه‌خوزراو كه‌له‌و سه‌ردانیكردنه ده‌كه‌وێته‌وه، باڵوێزخانه‌و حكومه‌تی عێراق لێی به‌رپرسیاره، بۆیه پێویسته باڵوێزی عێراق به‌و گورگه رابگه‌یه‌نێت كه (شخص غیر مرغوب به). هه‌ر لایه‌نێكی توركمانیش پێشوازی لێبكات‌و ئامێزی بۆ بگرێته‌وه له‌و به‌رپرسیارێتییه هاوبه‌شه‌و ده‌ره‌نجامه‌كانی له‌ئه‌ستۆ ده‌گرێ.\nPrevious خه‌ڵکی که‌رکوک ،،،ته‌نها دژی هاتنی ده‌وله‌ت باخچه‌لی و ئه‌حمه‌د ۆغلو نیه….\nNext بۆ (په‌یه‌ده) هه‌رێمی سه‌ربه‌خۆ له سوریا دروستنه‌كات؟


پووتین بڕیاری خۆی داوە لە سەر ئەدلەب/بژاردەکانی بەردەم تورکیا - Mehr News Agency\n13 September 2018 - 11:42\nNews Code 21664\nپووتین بڕیاری خۆی داوە لە سەر ئەدلەب/بژاردەکانی بەردەم تورکیا\nلێکۆڵەری بەناوبانگی جهانی عەرەب بەیاننامەی ڕووسەکان لە سەر پاڵپشتی بەهێز لە ئۆپراسیۆنی سەربازی سوپای سووریا دژی ئەو هێزانەی کە بە بی ڕێککەوتنی دیمەشق لە سووریانی لێک داوەتەوە و لە بڕیاری پتەوی پووتین لە ئەو بوارە هەواڵی داوە.\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، عەبدولباری عەتوان لە وتارێکدا سەبارەت بە گۆڕانکارییەکانی ئەدلەب هێناویە: کاتێک کە فەرماندەیی سەربازی ڕووسیا لە ناوەندی حەمیمیم لە نزیکی لازقیە لە سەر ماڵپەڕەکەی خۆی لە تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان بەیانییەیەک دەر دەکات کە تێیدا جەخت دەکات کە ڕووسیا لە ئۆپراسیۆنی سەربازی سوپای سووریا سژی هێزە ناڕەواکان لەوانە هێزەکانی تورکیا پاڵپشتی دەکات،نیشاندەری دوو پرسی سەرەکییە.\nسەرەتا، هاوکاری سێ قۆڵی ڕووسی-تورکی و ئێرانی بە هۆی دژایەتییەکان سەبارەت بە چۆنیەتی ڕووبەڕوو بوونەوە لە گەڵ دۆخی ئەدلەب ڕوو لە لەناوچوونە و ئێران و ڕووسیا لە هێرش بۆ کۆنترۆڵ کردنەوەی ئەدلەب پاڵپشتی دەکەن و تورکیا دژایەتیی دەکات.\nدووهەم، ئەگەری ڕووبەڕوو بوونەوەی تورکی- ڕووسی و ڕووسی- تورکی زۆر زۆرە مەگەر ئەوەی کە پەرجۆیەک ڕوو بدات. بەیانییەی ناوەندی حەمیمیم مەبەستی هێزەکانی تورکیا بە تایبەت لە ئەدلەبە چونکوو هێزە ڕۆژاواییەکان تێیدا نین.\nناوبراو دەنووسێت: لە ڕوانگەی ئێمەوە ئەوەی کە بووەتە هۆی ئەوە کە بنکەی ئاسمانی ڕووسیا ئەو بەیانییە دەر بکات؛ ناردنی ٤٠٠ هێزی تەیبەتی تورکیا بە جیهازاتی قورسەوە بۆ ئەدلەب و بەهێز کردنەوەی ١٢ خاڵی چاوەدیری تورکیا لە ئەوێیە و چاوەڕوانی دەکرێت کە ئەو ئامارە تا بۆ زیاتر لە ٤٠٠٠ سەرباز لە ڕۆژانی داهاتوو بەرز ببێتەوە و ئەمە بە واتای کێشە دروست کردن بۆ پووتین و ئامادەیی بۆ بەربەرەکانێ لە گەڵ هێرشی ڕووسی-سوورییە.\nعەتوان زیادی دەکات: ڕەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆک کۆامری تورکیا لە کۆبوونەوەی تاران لە ڕووبەڕووبوونەوەی ڕوانگەی رووسی – ئێرانی تەنیا مایەوە و پەیامێک کە لە لایەن پووتینەوە نێردرا و وتی کە بەشار ئەسەد سەرۆک کۆماری سووریا مافی هەیە کە بە تواوەتی کۆنترۆڵی سنوورەکانی لە گەڵ تورکیا بە دەستەوە بێت، ی وەرگرت. ئەمە بە واتای دووپای بوونەوەی ئەوەیە کە لە باشووری سووریا واتا دەرعا و ریڕەوتی نەسیب بە پاڵپشتی رووسیاوە ڕووی دا و ئەوەی کە جێگایەک بۆ هێزەکانی تورکیا لە ناوچە باکوورییەکانی سووریا بوونی نیە.\nناوبراو وتیشی: پرسیارێک کە دێتە ئاراوە ئەوەیە هۆکارێک کە پووتینی بۆ توند بوونەوەی ئاڵۆزییەکان لە گەڵ هاوپەیمانە تورکەکەی تا ئەو ڕادە لە کۆبوونەوەی تاران و دژایەتی لە گەڵ داخوازیی ئاگربڕ لە جیاتی هێرشی بەربڵاو بە مەبەستی دەرفەت دان بە ڕێکاری سیاسی کێشا، چی بوو؟ تیگەیشتنی مەنتقی لە ڕوانگەی ئێمەوە لە زامنی چەنگیر جاندار نووسەری بەناوبانگی تورک بەدەست هات؛ بە شێوەیەک کە ناوبراو ڕایگەیاند: پووتین تێگەیشتووە کە کیشەی نێوان تورکیا و ڕۆژاوا گەیشتوووەتە ئەو قۆناغە کە چاک کردنەوەی دژوارە و ئەردۆغان ناتوانێت بژاردەی بەرەوڕوو بوونەوەی مسکۆ بە پێی قەیرانی دارایی و ئابوری ئێستا لە وڵاتەکەی شوێن بگرێت بە اتیبەت کە ناوبراو بە تواوەتی پێوسیتی بە نەوت و گازی ئێران و ڕووسیا هەیە و جگە لە ئەوەش رێگای گەڕانەوە بۆ واشنتۆنیش بەستراوە.\nئەو لێکۆڵەرە بەناوبانگەی جیهانی عەرەب زیادی کرد: تورکیا بە دوای کوشتنی کات بە مەبەستی جودا کردنەوەی گرووپە تیرۆریستییەکان لە گەڵ گرووپە میانەڕەوەکانە بەڵام کێشە ئەوەیە کە ڕووسیا هەر گرووپێکی چەکدار لە سووریا کە دژی دەوڵەتی سووریایە تیرۆریست دەزانێت. پووتین سەرۆک کۆماری ڕووسیا بڕیاری خۆی داوە و بڕیار بە چۆڵ کردنی سووریا لە هەموو هێزە دەرەکییە ناڕەواکان کە بە بێ ڕێککەوتنی سیمەشق لە سووریان، داوە و پیدەچێت بەرپرسی بێ ئەملا و ئەولای کردنە دەرەوەی هیزەکانی تورکیا لە ئەم قۆناغە بێت.\nعەتوان نووسی: ئەگەر دۆخی ئێستا بگاتە قۆناغی قەیران و ڕووبەڕوو بوونەوەی چەکداری لە گەڵ ئەو هێزە سوورییانە کە لە لایەن ڕووسیاوە پاڵپشتی دەکرێن هەڵویستی دەوڵەتی تورکیا چ دەبێت؟ دوو بژاردە هەیە و بژاردەی سێهەمێک بوونی نییە؛ یەکەم، چوون بەرەو لای بڕیاری ڕووسی – ئێرانی یا ڕاگەیاندنی بێ لایەنی و چوون بەرەو لایەکی تر؛ هاوشێوەی ئەوەی کە ئەردۆغان لە کاتی ئۆپراسیۆنی حەڵەبی ڕۆژهەڵاتی ئەنجامی دا و دووهەم، ڕووبەڕوو بوونەوە لە گەڵ ئۆپراسیۆنی سووری- ڕووسی کە لە ئەم دۆخەدا ئاکامێکی تۆقێنەر ڕوو دەدات و شەڕی ناوچەیی دەست پیدەکات و میلیۆنان ئاوارەی سووری و هەزاران چەکدار بەرەو لای سنووری تورکیا دەڕۆن و لە سەرووی ئەو هەمووە سەرکەوتنەوە بۆ تورلیا لە ئەو ڕووبەروو بوونەوە لە گەڵ وڵاتی گەورەی ڕووسیا تێچووی زۆری دەبیت و نادیاریشە.\nناوبراو لە کۆتاییدا دەنووسێت: دوو بژاردەکە زۆر پیچراو و ئەستەمن و ئەردۆغان ئەمە بە بەشی دەزاێت و هۆکاری نیگەرانیەکەسی لە کۆنفڕانسی ڕۆژنامەڤانی لە گەڵ پووتین و ڕۆحانی سەرۆک کۆمارەکانی ڕووسیا و ئێران لە کۆتایی کۆبوونەوەی تاران هەر ئەوە بوو. ڕۆژانی داهاتوو بە ئەم پرسیارە وەڵام دەدرێتەوە و پێم وانەبێت کە چاوەڕوانی کردنی ئێمە لە ئەوە زیاتر بخایێنێت.


کێندرا لەست - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nکێندرا لەست لە ئیگزاتیکا لە دالاس، تگزاس، ٩ی ئابی ٢٠١٥\n(١٩٧٨-٠٩-١٨) ١٨ی ئەیلوولی ١٩٧٨ (تەمەن ٤٣ ساڵ)\nمادیسۆن ھایتس، میشیگان\n٥ پێ ٤ in (١٫٦٣ m)\nکێندرا لەست (بە ئینگلیزی: Kendra Lust) ئەکتەر و دەرھێنەری وڕووژێنەری ئەمەریکییە. ئەو لەتەمەنی ھەرە پێگەیشتنیەوە ھاتۆتە ناو ئەم بوارە ٢٠١٢، ھەڵ گڕی بڕوانامەی بەکالۆریۆسە لەبواری پەرستاری وە بۆ ماوەی حەوت ساڵ لەبواری پەرستاری کاری کردوە.\n٤ خەڵات و شانازیەکانی\nلاست لە مادیسۆن ھایتسی میشیگان، لەباوانێکی فەڕەنسی کەنەدا و ئیتاڵیا ھاتۆتە ژیانەوە. لوست بۆماوەی یەک ساڵ ونیو ڕۆژنامەی دابەش کردوە لەکاتی خوێندنی زانکۆیی ئەمەش بۆ دەستکەوتنی کڕێی خوێندنی بووە، بڕوانامەی بەکالۆریۆسی وەرگرتوە لە زانکۆی میشیگان لەبواری نەخۆشەوانی و بۆماوەی حەوت ساڵ لەم بوارە کاری کردوە.\nکێندرا لۆست بۆ ماوەی نزیکەی سێ مانگ وەک مۆدێلێکی وێبب کاری کرد ئەمەش پێش ئەوەی دەست بە نمایشکردن بکات لە فیلمە پۆرنۆگرافیەکان. ئەو لە مانگی ئازاری ٢٠١٢ چووە ناو پیشەسازی فیلمی پێگەیشتوان.یەکەم دیمەنی ئەو لەگەڵ فینیکس ماری و ڕاشێل ستار بوو لە پیپینگ لە کیهۆڵ بۆ برازرز. یەکەم دیمەنی کوڕ/ کچی لەگەڵ مانوێل فێرارا بوو. لە مانگی ئایاری ٢٠١٥، ئەو گرێبەستێکی یەک ساڵەی لەگەڵ ئارچ ئەنگل پرۆداکشنس ئیمزا کرد بۆ ئەنجامدانی دیمەنی سێکسی نێوان دوو ڕەگەز لە ستۆدیۆ. لە مانگی دواتر، سفر تۆلەرانس ئینتەرتینمنت ئیمزای کرد وەک ئەنجامدەری گرێبەستی بێ تایبەت. مامەڵەکەی لەگەڵ هاوبەشگاکە هەلی ئەوە دەگرێتەوە کە ڕاستەوخۆی بکات و دەتوانێت ئازادانە یاری سێکسی بکات. دواتر لەو ساڵەدا، ئەو یەکەم دیمەنی سێکسی هاوڕەگەزیانەی بڵاوکردەوە. لە ساڵی ٢٠١٥دا، لۆست دەزگای بەهرەی لە کۆمەڵگای ١٥ی دامەزراند، لە ساڵی ٢٠١٦، زێرۆ تۆلەرانس ئینتەرتینمنت دیمەنەکانی لە شهوستی بڵاو کردەوە، ئەمە بووە یەکەم بەشی سەربەخۆی لوست. هەروەها خاوەنی هاوبەشگای بەرهەم هێنانی سوپای هەتیو (Lust Army Productions) ە. یەکەم فیلمی ستۆدیۆیی بەناوی یەکەمین خولیای ئەنکاڵ، لە ٢٨ی مارسی ٢٠١٦دا بڵاوکردەوە.\nلۆست لەگەڵ ئەفسەرێکی پۆلیس هاوسەرگیری کردووە و کچێکی هەیە. ئەو خانووی هەیە لە ناوچەی شەلبی چارتەر، میشیگان و هەروەها لە لۆس ئەنجلۆس خانوویەکی کۆندۆمینیۆمی هەیە.\nڕاشێڵ ستار و کێندرا لۆست لە نیوجێرسی ٢٠١٣\nخەڵات و شانازیەکانی[دەستکاری]\n2014 پاڵێوراو Best Group Sex Scene (with Christy Mack, Kelly Madison, Anikka Albrite, Brooklyn Chase, Jacky Joy, Romi Rain & Ryan Madison) The Madison’s Mad Mad Circus\nپاڵێوراو نمایشکەری ساڵ N/A\n2015 پاڵێوراو MILF Performer of the Year N/A\nپاڵێوراو Best Porn Star Website KendraLust.com\n2016 پاڵێوراو Best Anal Sex Scene (with Mick Blue) Miss Tushy\nپاڵێوراو Best Three-Way Sex Scene - B/B/G (with Sean Michaels & Prince Yahshua) True Lust\nبراوە MILF Performer of the Year N/A\nبراوە Hottest MILF (Fan Award) N/A\n2017 براوە MILF Performer of the Year N/A\nپاڵێوراو Best Double-Penetration Sex Scene (with Markus Dupree & Mick Blue) The Booty Queen 3\nپاڵێوراو MILF Performer of the Year N/A\n2013 پاڵێوراو Best Social Media Star\n2014 پاڵێوراو Best MILF Performer\n2015 براوە Best Cougar/MILF Performer (Fan Choice)\nپاڵێوراو Best Body\n2016 براوە Best Cougar/MILF Performer (Fan Choice)\n2017 براوە Best MILF Performer (Fan Choice)\n2013 پاڵێوراو MILF Performer of the Year N/A\n2014 پاڵێوراو MILF Performer of the Year N/A\n2015 براوە MILF Performer of the Year N/A\n2016 براوە MILF Performer of the Year N/A\nپاڵێوراو Best Sex Scene – Vignette Release (with Nicole Aniston & Chad White) 2 Chicks Same Time Vol. 20\n2015 پاڵێوراو MILF of the Year\n2016 براوە MILF of the Year\nبراوە Best MILF Release (with Nina Elle, Mercedes Carrera, Bridgette B. & McKenzie Lee) Kendra Lust Loves Big Titty MILFS\n^ ئ ا ب پ ت ج Kendra Lust لە بنکەدراوەی ئینتەرنێتی فیلمە ڕووتەکان\n^ "ADULTSTAR KENDRA LUST". Enfluenz. Archived from the original on July 5, 2015. Retrieved January 16, 2015. ٥ی تەممووزی ٢٠١٥ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.\n^ "2014 AVN Awards Pre-Nomination Site Opens". AVN Awards. Archived from the original on March 28, 2019. Retrieved September 20, 2013. ٢٨ی ئازاری ٢٠١٩ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.\n^ "21st Annual NightMoves Awards Show". NightMoves. Archived from the original on August 12, 2013. Retrieved October 12, 2015. ١٢ی ئابی ٢٠١٣ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.\n^ "2013 Nominees". XBIZ Awards. Archived from the original on December 25, 2012. Retrieved January 16, 2015. ١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.\n^ "Nominees". XBIZ Awards. Archived from the original on October 6, 2014. Retrieved January 16, 2015. ١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.\n^ "2016 Nominees". XBIZ Awards. Archived from the original on December 25, 2012. Retrieved November 23, 2015. ١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=کێندرا_لەست&oldid=943974»\nخانمەکتەرە پۆرنۆگرافییە ئەمریکییەکان\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٢٢:٢٩ی ٢ی ئایاری ٢٠٢٢ نوێ کراوەتەوە.


کوردیپێدیا - لەیەک مانگدا 13 کۆگای دەرمان لەهەولێر داخراون\n📊 لەیەک مانگدا 13 کۆگای دەرمان لەهەولێر داخراون | 🏷 پۆل: ئامار و راپرسی | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nلەیەک مانگدا 13 کۆگای دەرمان لەهەولێر داخراون\nقایمقامی ناوەندی هەولێر رایگەیاند، لەسەرەتای ئەمساڵەوە تاوەکو ئێستا لەسەر هێنانی دەرمانی کوالێتی نزم و فرۆشتنی دەرمانی ساختە 13 کۆگای دەرمان لەهەولێر داخراون.\nنەبەز عەبدولحەمید، قایمقامی ناوەندی هەولێر بە دواڕۆژی راگەیاند، هۆکاری داخستنی ئەم کۆگای دەرمانانە بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە کە دەرمانی ساختە و ماوەبەسەرچوویان فرۆشتوە بە هاوڵاتیان و بەشێک لەکۆگاکانیش دەرمانی کوالێتی نزمیان لەدەرەوە هاوردەی هەرێم کردووە.\nوتیشی لەگەڵ سەندیکای دەرمانسازان و کوالێتی کۆنتڕۆڵی دەرمان هەماهەنگی تەواوکراوە بۆ قەدەغەکردنی هێنانی دەرمانی ساختە و ماوە بەسەرچوو و کوالێتی نزم، وەک قایمقامیش لەرێگەی پۆلیسی شارەوانییەوە هەر کۆگا و کۆمپانیایەک سەرپێچی رێنماییەکان بکات دەستبەجێ دایدەخەین.\nناوبراو ئاشکراشیکرد، سەرجەم کۆگاکان خاوەنەکانیان عەرەب و کوردن و دەرمانیان لەسنورەکانی عێراقەوە هێناوەتە ناو هەولێر و بەبڕی یەک ملیۆن دینار سزای مادی دراون و بۆ ماوەیەکی نادیاریش کۆگاکان داخراون.\n 📡 ماڵپەڕ | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری دواڕۆژ - 29-01-2018\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (سەریاس ئەحمەد)ەوە لە: Jan 29 2018 8:47AM تۆمارکراوە


ئەوەی پێویستە لەبارەی رەگەزپەرستیی و جیاکاریی لە ئەمریکا و کوردستان بیزانین | کوردستان تایمز - Kurrdistan Times\nئەوەی پێویستە لەبارەی رەگەزپەرستیی و جیاکاریی لە ئەمریکا و کوردستان بیزانین\nبەدواداچون, جڤاکی, فیچەرد, کەلتور\nپێت سەیر نەبێت لەو کاتەدا دیموکراتەکانی باشور خاوەن زەوییە کشتوکاڵییەکان بوون و پشتگریکەر و بەرگریکەری مانەوەی سیستەمی کۆیلایەتی بوون دژ بە باکورییە کۆماریخوازەکان. پاش جەنگیش سەڕەڕای ئەوەی کە کۆیلایەتی لە ئەمریکادا بە یاسا و دەستور کۆتایی پێهێنرا، بەڵام لە کۆمەڵگەدا دریژەی کێشا بەهۆی ئەو کەلێنەی لە سامان و ئاستی خۆێندەواری سپی پێست و ڕەش پێست دا هەبوو.\nهەفتەی ڕابردوو بەڕێز جێیک هێس لە بابەتێکدا بۆ کوردستان تایمز لە ژێر ناوی ئەوەی پێویستە خوێنەری کورد دەربارەی خۆپیشاندانەکانی ئەمریکا بیزانێ تیشکی خستبووە سەر ئەو خۆپیشاندانانەی کە ئێستا لە ئەمریکا بەڕێوەدەچێت، بۆ ئەوەی بۆ خوێنەری کوردی ڕوونبکاتەوە کە هەنوکە چی لە ئەمریکادا دەگوزەرێت؟ منیش لێرەوە و بەم بابەتە دەمەوێت شرۆڤە و ڕوونکردنەوەیەکی زیاتر بدەم بەو خوێنەرە کوردانەی تامەزرۆی زانیاری زیاترن لە سەر رەگەزپەرستیی/ڕێیسیزمی پۆلیس لە ئەمریکا و ڕەگوڕێشەی ئەو تووندوتییژیانەی بەرامبەر ڕەگەزەکانی تر هەم لە ئەمریکا و هەم لە هەموو گۆشەیەکی ئەم دونیایەدا دەکرێت. سەرەتا بە چیرۆکی خودی قوربانییەکە دەستپێدەکەم و پاشان باکگراوند و هۆکارەکانی ئەو ڕووداوگەلە و ئینجا دەیبەستمەوە بە کۆمەڵگەکەی خۆمان و هۆکار و نیشانەکانی ڕەیسیزم لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و کۆمەڵگەی کوردییدا.\nڕۆژی ٢٥ مایس هەر وەک ڕۆژانی دی جۆرج فلوید George Floyd سەردانی سوپەرمارکێتی کپ فوودس Cup foods دەکات کە خاوەنەکەی محمد ئەبو مەیلای بە ڕەگەز فەڵەستینییە بۆ کڕینی پاکەتێک جگەرە. بەڵام پاش ئەوەی کاشێرە ١٧ ساڵەکە گومانی ئەوەی لێدەکات کە ئەو ٢٠ دۆلارییەی داویتە دەستی تەزویرە، پەیوەندی بە پۆلیسەوە دەکات. لێکەوتەکانی ئەو پەیوەندییە و توندوتیژی پۆلیس، پاش ٢٠ خولەک لە دەرچوونی جۆرج لە سوپەرمارکێتەکە بە شێوەیەکی تراژیدی کۆتایی بە ژیانی دێت.\nبڵاوبوونەوەی کورتە ڤیدیۆی دەستگیرکردن و گیانلەدەستدانی جۆرج فڵوید لە تۆرە کۆمەڵایەتییەکان، کە لەلایەن ڕاگوزەرەکانی ئەو شەقامەوە گیرابوو، بوو بە هۆی دووبارە سەرهەڵدانەوەی بابەتی مامەڵەی زەبروزەنگ و توندوتیژی پۆلیس و چەوساندنەوەی ڕەشپێستەکان لە ئەمریکا. هەرچەندە نامەوێت ووشەی ڕەشپێست بەکاربهێنم بۆ جیاکردنەوەی ڕەگەزێ کۆمەڵێک لە کۆمەڵێکی کە بەڵام لە نێو رێزمانی کوردیدا هێچ ووشەیەکی دیکە بەکارنەهێنراوە وەک ناسنامەیەک بۆ ئەم ڕەگەزە. بەکارهێنانی ووشەی ڕەشپێست خۆی لە خۆیدا بە ناڕاستەخۆ کاریگەری نەرێنی لە سەر نەست هەیە و جیاکاری دروستدەکات. هۆکاری ئەوەی کە ئەم کەیسەی فلۆید بوو بە جێگەی سەرەنجی ڕای گشتی ئەمریکا و جیهان و ئەو کاردانەوە گەورەیەی لێکەوتەوە، دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی کوشتنی جۆرج فلۆید هاوکات بوو لە گەڵ ڕووداوێکی هاوشێوە لە ویلایەتی جۆرجیا کاتێک باوک و کۆرێکی سپیپێست نەوجەوانێکی وەرزشکاری ڕەشتپێست دەکوژن بە ناوی ئماد ئاربیری Ahumaud Arbery تەنها لەبەر ئەوەی گومانیان هەبوو لەوەی کە دز بێت. زۆربەی چاودێران پێیان وایە خۆپیشاندانەکانی ئێستا هاوشێوەی ئەو زنجیرە خۆپیشاندانان کە لە شەستەکانی سەدەی ڕابردوو بە ڕێبەرایەتی مارتن لوثر كینگ بەڕێوەچوو، کە بە بزوتنەوەی کۆمەڵایەتی ١٩٦٠ ناودەبرێت، و گۆرانکارییەکی گەورەی لە کۆمەڵگەی ئەمریکی و جیهاندا کرد لە مامەڵەکردن لە گەڵ ڕەشپێستەکاندا.\nلای هەندی لە ئێمەی خوێنەری کورد ئەو پرسیارە دروستدەبێت؛ بۆ لە وڵاتێکی ڕۆژئاوایی کە خۆی بە یەکێک لە پێشەنگەکانی مەدەنیەت دادەنێت کۆمەڵە ڕووداوگەلێکی وەها نەخوازراو بەرامبەر ڕەگەزێکی دیاریکراو ڕوودەدات؟ ئایا هێشتا چەوساندنەوەی چین یان توێژێکی دیاریکراو بوونی هەیە؟ هەندێکیکەمان پێمانوایە کە ئەمریکا وڵاتێکی ڕەیسیتە و حکومەتەکان بەو فەرمەی کە ئێستا هەن بە شێوەیەک لە شێوەکان سەرکوتکەرن. مادام ئەم ڕوداوە لە ئەمریکا ڕوویداوە و زیاتر سەرنجەکان لە سەر رێیسزمی پۆلیسە لە ئەمریکا دەبێت گێرانەوەیەکی مێژوویی بۆ ئەم کەلتورە نەرێییە بکەین و لە ڕەگ و ڕیشەی وردبینەوە.\nڕەشپێستە ئەمریکییەکان وبە تایبەتی ئەوانەی بازرگانە ئەوروپیەکان لە کیشوەری ئەفریقا پێش کۆلۆنیالیزم بە پارە و خشل و چەک لە پاشاکانی ئەفریقا دەیانکرێ، و پاشانیش لە سەردەمی کۆلۆنیالیزمدا بەزۆرەملی بە کۆیلەیان دەگرتن و بۆ ئەمریکایان دەگواستنەوە، دەفرۆشران بە خاوەن زەوییەکان بۆ ئەوەی لە کێڵگەکانی کەتان و قامیشی شەکردا کار بکەن. ئەم ترانس ئەتلانتیک بازرگانییە بۆ ماوەی ٤٠٠ ساڵ درێژەی کیشا. سپی پێستەکان ئەگەر بە دوای خەونەکانیاندا بۆ پێکەوەنانی سامان ڕوویان لە دونیای نوێ دەکرد، ڕەشپێستەکان بۆ بێگاری و یارمەتی دانی سپی پێستەکان لە بەدەستهێنان ئەو خەونانەیاندا بەزۆرەملی ڕەوانەی ئەم جیهانە نوێیە دەکران. تەنانەت هەندێکیان وەک کاڵا فرێدرانە دەریاوە کاتێ کەشتییەکان ڕووبەرووی گەردەلول دەبوونەوە بۆ ئەوەی کێشی کەشتییەکە کەمبێتەوە کاپتن و سەرنشینانی ڕزگاریان ببێت. چوار سەدە لە کۆیلایەتی تێروانینی نەرێیی لە هزر و بیری سپی پێست و ڕەگەزەکانی دیکە بەرامبەر رەشپێستەکان نەک هەر لە کۆمەڵگەی ئەمریکیدا بەڵکو لە تەواوی کۆمەڵگەکانی جیهاندا ڕەنگیداوەتەوە. بەناڕاستەوخۆ کاریگەر کە لە سەر نەستی تەواوی مرۆڤایەتی کردووە، کە ئەگەر مرۆڤێک سەڕەڕای ئەوەی باوەڕی بە جیاکاری و نایەکسانی نییە، بەڵام لە نەستیدا وێنەیەکی نەرێیی بۆ ئەو دۆخانە دەکات کە کەسێکی ڕەشپێستی تێوە دەگلێت. هەنوکەش جار جار میدیاکان و تۆرە کۆمەڵایەتییەکان ئەزنەکێک دەدەنەوە بەم بیرۆکە و دیاردەیە. بەدەر لەو چوار سەدە کۆیلایەتییە، تا ئێستاش هەندێک میدیا ڕەشپێستەکان وەک تاوانبار، هەژار، کرێکار، یان کۆیلە وێنەدەکەن. ئەم هەستی جیاکارییە تەنها تایبەت نییە بە تەمەنێکی دیاریکراو یان ڕەگەزیکی دیاریکراو بەرامبەر ڕەشپێستەکان، ئەوەتا لە کەیسەکەی جۆرج فلوید دا کاشێرەکە ١٧ ساڵە، و خاوەنی سۆپەرمارکێتەکە کەسێکی قاوەیی پێستی ڕۆژهەڵاتییە، و لە بەر زوڵم و زۆری رەگەزێکی دی پەناهەندەی ئەمریکا بووە، یەکێک لە ئەفسەرە تاوانبارەکان بە ڕەگەز ئاسیایییە.\nپرۆسەی سڕینەوەی ئەم کەلتورە نەرێییە زەمەنێکی دورودرێژی دەوێت، و هەر پەیوەندی بە گوڕینی یاسا وە نییە، بەڵکو دەبێت پەروەردە و تێروانینی خەڵک بگورێت، و هەوڵبدرێت ئەو بۆشاییی و کەلێنەی کە لەنێوان سامانی ڕەشپێستەکان و سپیپێستەکاندا دروستبووە کەم بکرێتەوە. لە ئەمریکا یەکەم هەنگاو بەو ئاڕاستەیە شەڕی ناوخۆی نێوان باشوری و باکورییەکانی لێکەوتەوە. پێت سەیر نەبێت لەو کاتەدا دیموکراتەکانی باشور خاوەن زەوییە کشتوکاڵییەکان بوون و پشتگریکەر و بەرگریکەری مانەوەی سیستەمی کۆیلایەتی بوون دژ بە باکورییە کۆماریخوازەکان. پاش جەنگیش سەڕەڕای ئەوەی کە کۆیلایەتی لە ئەمریکادا بە یاسا و دەستور کۆتایی پێهێنرا، بەڵام لە کۆمەڵگەدا دریژەی کێشا بەهۆی ئەو کەلێنەی لە سامان و ئاستی خۆێندەواری سپی پێست و ڕەش پێست دا هەبوو. بۆ ڕەشپێستێکی تازە ئازاد بوو لە کۆیلایەتی کە خوێندەوار نەبوو و ماڵ و جێگە و ڕێگە و سامانێکی ئەوتۆی نەبوو کە خێزانەکەی پێ بژێنێت، ناچار بوو کە بە کرێیەکی کەم کار بۆ هەمان ئەو خاوەن زەوییە بکات کە پێشتر وەک کۆیلە کاری بۆ دەکرد. کەڵەکەکردنی سامان بۆ دەرچون لە بازنەی هەژاری کاتێکی زۆری دەوێت. گەیشتنەوە بە خاوەنکار لە ڕووی سامانەوە بە تایبەتی ئەگەر خاوەن زەوی نەبیت و وەک کرێکار لە کێلگەیەکی کشتوکاڵی دا کاربکەیت، کاتی زۆری دەوێت. بەدرێژایی ١٠٠ ساڵی ڕابردوو هەوڵەکان بەردەوامن بۆ پڕکردنەوەی ئەو کەلێنانە و بەرقەرارکردنی یەکسانی لە نێوان هەردوو ڕەگەزەکەدا بەڵام بەربەستەکانیش زۆرن. هەندیکجار بڕیارەکان سەرەنجامی نەرێییان هەیە، کاتیش یارمەتیدەر نییە بۆ سڕینەوەی ئەو کەلتورە، و هەندێک جاریش دۆخە ئابووری وسیاسییەکان لەمپەر لەبەردەم کەمکردنەوە و پرکردنەوەی ئەم کەلێنانەدا دروستدەکات.\nلە سییەکانی سەدەی ڕابردوو لە کاتی پوکانەوە و قەیرانی گەورەی ئابووری سەدەدا، سەرۆک رۆزڤێڵت لە رێگەی کۆمەڵێک پرۆگرامی ئابوورییەوە هەوڵیدا کە خێزانە ئەمریکییەکان لەو دۆخە سەختە ئابووریە ڕزگار بکات و کەمێک بارگرانی سەرشانیان سوک بکات، وڵات لەو قەیرانەی تێکەوتووە ڕزگاری بێت. بەشێک لەو پرۆگرامە ئابوورییانە بریتی بوون لە یارمەتیدان و پاداشتکردنی هونەرمەندان، سۆشیاڵ سیکویرتی (خانەنشینی بۆ هەموان)، و یاسای خانووبەرەی نیشتمانی ساڵی ١٩٣٤ National Housing Act و ..هتد، ئامانجی یاسای خانووبەرەی نیشتمانی ڕەخساندنی هەل بوو بۆ ئەو خێزانانەی کە خاوەنی دەرامەتێکی جێگیر بوون، بەڵام خاوەنی شوێنی نیشتەجێبوون نەبوون، تا بتوانن ببن بە خاوەن خانووی خۆیان لە ڕێگەی فەراهەمکردنی قەرزی ئاسان. ئەم قەرزە پێویستی بە هەڵسەنگاندنی قەرزوەرگر هەبوو تا لەسەر ئەو بنەمایە قەرزی بدرێتێ، بۆ ئەوەی هەڵسەنگاندن بۆ داواکارەکان بکرێت و تەنها قەرز بدەن بەو داواکارانەی کە خۆیان لە دانەوی قەرزەکانیان ناشارنەوە، یان دواناکەون لە دانەوەی قەرزەکانیان، کۆمپانیای قەرزی خاوەن خانووەکان دامەزرا The Home Owners Loan Corporation 1933 . ئەم دامەزراوەیە شار و ناوچە نیشتەجێبووەکانی کرد بە چەند بازنەیەک، و لە سەر ئاستی ڕەنگی بازنەکان بڕیار لەوە دەدرا ئایا دانیشتوانی ئەو شوێنە ئەگەر قەرزی خانووبەرەیان بدرێتی توانایی دانەوەی قەرزەکانیان هەیە یان نا. بۆ نمونە ئەو گەڕەک و شەقامانەی دەکەونە بازنەی سەوزەوە واتە خەڵکەکەی دەرامەتێکی باشیان هەیە و خەڵکی بازرگانن، شین واتە دانیشتوانەکەی فەرمانبەرن و خەڵکی چینی مامناوەندی کۆمەڵگەن و ئەوانەن کە لە سەر موچە دەژین، ناوچەی زەرد ئەو خەڵکانەی تێدا دەژین کە کاسبکار و کاری دەستی دەکەن، ناوچەی سوریش ئەو گەڕەک و شەقامانەن کە دانیشتوانەکەی مەترسی ئەوەیان لێدەکرێت توانای دانەوەی قەرزیان نەبێت، زۆربەی دانیشتوانی ئەم ناوچەیەش خەڵکانی بێگانە، و سپی پێستی هەژار، و بەتایبەتیش ڕەشپێستن. هەرچەندە پاش ئەوە چەندین لێکۆڵینەوەی یەک لە دوای یەک سەلماندیان کە نیشتەجێبوونت لە ناوچەی سوردا مانای ئەوە ناگەیەنێت کە توانای دانەوەی قەرزی خانووبەرەت نەبێت، بەڵام لە هەمان کاتدا لە چارەنووست نوسراوە ناتوانیت بەئاسانی قەرزی خانووبەرە وەربگریت، و لە شوێنێکی شایستەدا بژیت. هەر ئەوەشە کە جۆرج و محمدی لەو ناوچە سورەی مینیاپڵسدا کۆکردووەتەوە. لەبەر ئەگەری ئەوەی بانکەکان گرنگی کەمتر بەم ناوچەیە دەدەن، خاوەن موڵکەکان موڵکەکانیان لەو ناوچەیە بەچۆڵی بەجێدەهێڵن، و هێلەکانی گواستنەوەی گشتی کەمتر لەو ناوچانەدا کاردەکەن، و رێژەی تاوان بە بەراورد بە ناوچەکانی کە لەم ناوچەیەدا زیاترە، و بەها و نرخی خانووبەرە و موڵکیش کەمترە. بەم شێوەیە و بۆ ماوەی ٣٠ ساڵ تا ساڵی ١٩٦٨ سپی پێستەکان ناوچە سورەکانیان بەجێدەهێشت و دەیانگواستەوە بۆ ناوچە سەوز و شینەکان. نوسینگەکانی فرۆشتنی خانووبەرەش جیاکارییان دەکرد لەنێوان سپی پێست و ڕەگەزەکانی دیکە، کە دەهاتە سەر فرۆشتنی خانوووبەرە و موڵک لەو ناوچانەدا هەمیشە بە سوودی سپی پێستەکانcovenant موڵکیان لەم ناوچانە بە ڕەشپێستەکان نەدەفرۆشت. کۆتایی شەستەکان کە مارتن لوثر کینگی ڕێبەری بزوتنەوەی مافی مەدەنیەت تیرۆر کرا، خۆپیشاندانی سەرتاسەری هاوشێوەی ئەوەی ئێستا کۆنگرێسی ناچار کرد بە دەرکردنی یاسای Fair Housing Act 1968 دادپەروەرانەی خانووبەرە. بە پێی یاساکە هەموو کەس مافی کرینی خانووبەرەی هەیە بێ جیاکاری لە رەگەز و ئایین و نەتەوە، و هەروەها لە دەقی یاساکەدا بەڵێنی پاراستنی کرێنشین و خاوەن خانوو دراوە. زەمەنی ئەم یاسایە کەمێک درەنگ بوو و بەدرێژای ئەم ٥٠ ساڵەی دوای دەرچونی یاساکە زۆر بە دەگمەنی دەبینیت خرابێتە بواری جێبەجێکردنەوە، و هەتا دەنگی ناڕەزایی لە لایەن کریارێک یان کرێنشینێک بەرز نەبێتەوە هەوڵی سەپاندن و جێبەجێکردنی نادرێت. هاوتەریب لەگەڵ ئەو یاسایانەی کۆنگرێس زۆربەی ویلایەت و شارەکانیش لە رێگەی پرۆگرامی جیاوازەوە، وەک پرۆگرام و سیستمی ڤاوچەر، هەوڵی کەمکردنەوەی ئەم جیاکارییە دەدەن. هەرچەندە ئەمانە هەنگاوگەلێکی باشن بەڵام کەلتورێکی ٥٠٠ ساڵە لە ماوەی چەند دەیەیەکدا کاڵ نابێتەوە. ئەم جیاکارییەی لە خاوەنداریتی خانووبەرەدا هەیە کۆمەڵگەی ئەمریکی کردووە بە دوو بەشەوە، بەشێکی خاوەن موڵک و لە ڕووی دارایییەوە سەقامگیر بەشێکی هەژار، و بەناڕاستەوخۆ بووەتە هۆی جیاکاری ڕەگەزی لەنێوان سپی پێست و ڕەش پێست، چونکە زۆربەی سپی پێستەکان خاوەن خانوون و زۆربەی ڕەشپێستەکانیش هەژار، هەروەها چەند فاکتەرێکی دیکە کاریگەرییان لە سەر دروستبوونی ئەم جیاوازییە ڕەگەزییە هەیە لەوانە:\nیەکەم؛ سامان لە کۆمەڵگەی ئەمریکیدا، هەبوونی شوێنی نیشتەجێبوون واتە هەبوونی سامان، و بناغەیەکە بۆ کەڵەکەبوونی سامانی زیاتر چونکە دەتوانیت قەرزی زیاتری لە بانک پێڕابکێشیت. بەو هۆیەوە تەنانەت ئەو خێزانە سپی پێستانەی کە لە رووی ئاستی خویندن و خوێندەواری و دەرامەتەوە لە خێزانە ڕەشپێستەکان باشترن نین، لە ڕووی هەبوونی سامانەوە زیاتر دڵنیاترن، بەهۆی ئەوەی خاوەنی شوێنی نیشتەجێبوونی باشترن و لەو گەرەک و شەقامانەدا دەژین کە ئاستی دەرامەتیان بەرزترە، و هەلی دەرامەت و ئابووری زیاتریان هەیە. بەدرێژایی ٣٠ ساڵی ڕابردوو ٩٨% قەرزی خانووبەرە بەو ناوچانە دراوە کە لە ڕووی مەترسی دانەوەی قەرزەوە پۆلێن کراون بە ناوچەی سەوز و شین و زەرد، و تەنها ٢% ئاراستەی ناوچەی سور کراوە. لەبەرئەوە هێشتا ئەستەمە بۆ کەسێکی ڕەشپێست قەرزی خانووبەرە وەربگرێت تا ڕێژەی سامانەکەی زیاد بکات و لە بازنەی هەژاری رزگاری بێت.\nدووەم: خوێندن و خوێندنگە، لە ئەمریکا سەرچاوەی سەرەکی خەرجی خوێندنگەکان لە رێگەی باجی خانووبەرەی ئەو ناوچانەیە کە خوێندنگەکەی لێ بنیاتنراوە. لەبەرئەوەی نرخی موڵک و خانووبەرە لە ناوچەی سوردا کەمە داهاتی باجی خانووبەرەش کەمە، و بەمەش خەرجی خویندنگاکان لەم ناوچەدا بە بەراورد بە ناوچەکانی دی کەمترە، و کەمی سەرچاوەی داهات بۆ خەرجی ئاستی خوێندن، خوێندواری و هۆشیاری لەم ناوچانەدا کەمترکردووەتەوە، و کەسانی دانیشتوی ئەم ناوچەیە هەلی کاریان کەمترە. دانیشتوانی ئەو ناوچانەی کە نرخی موڵک و خانووبەرە زۆرە و گرانە، باجی زۆرتر دەدەن و باشترین خوێندنگە و باشترین مامۆستا و باشترین سەرچاوەیان لەبەردەستە بۆ پێگەیاندنی نەوەکانیان. سەرسام نەبێت ئەگەر ئەم جیاوازی ڕەگەزی و نادادپەروەرییە لە هەلی کار و دەرامەتدا لە نەوەیەکە و بۆ نەوەیەکی دی بگوازرێتەوە.\nسێیەم؛ تەندروستی، بە هۆی ماستەر پلانی شارەکانەوە ئەگەری ئەوەی ئەوانەی لە ناوچە سورەکان دا دەژین زۆر زیاترە لەوەی کە لە نزیک شوینە پیشەسازییەکانەوە بن، ئەم پیشەسازییانە پاشەڕۆکانیان مادەی ژەهراوەییە و کاریگەری نەرێیان لە سەر تەندروستی دانیشتوانی ئەو ناوچەیە دەبێت. ئەگەری ئەو سوپەر مارکێتانەی خواردن و شمەکی تازە و تەندروست دەفرۆشن لەم گەڕەک وشەقامانەدا بکرێنەوە زۆر کەمترە. زۆربەی ئەم گەڕەک و شەقامانەی ناوچەی سور ئاو و ئاوەڕۆیەکی باشیان نییە، زۆربەی بیناکانیان لە کەرەستەی وا دروستکراوە کە لە ڕووی تەندروستییەوە لەوانەیە سەلامەت نەبێت وەک جۆر و کواڵیتی بۆیاخی پەنجەرە و دەرگا، و بەکارهێنانی قورقوشم. هەر لەبەر ئەوەشە لێکۆلینەوەکان دەریان خستووە خەڵکانێک کە لەم ناوچە سورانەدا دەژین رێژەی نەخۆشییەکانی وەک شێرپەنجە و تەنگەنەفەسی و دلێیان تێدا زیاترە بە بەراورد بە ناوچەکانی کە.\nچوارەم؛ پۆلیس، لەبەر جیاکاری لە شوێنی نیشتەجێبوون و زیادەی بێکاری و کەمی ئاستی خوێندن، بە شێوەیەکی نەخوازراو رێژەی تاوان لەم ناوچە سوورانەدا زۆرترە، و لەبەر هەمان هۆکاریش گرتن و توندوتیژی پۆلیس بە رێژەیەکی لە ڕادەبەدەر لەم ناوچانەدا ڕوودەدات. هەروەک ئاماژەمان پێدا لەبەرئەوەی زۆربەی دانیشتوانی ئەم ناوچانە خەڵکانی ڕەشپێست و بێگانەن، هەر گرتنێک بە ناڕاستەوخۆ بووەتە هۆی دروستبوونی تێراوانینێک نەرێیی بەرامبەر ئەم دوو چینەی کۆمەڵگە، ئەگەر لە شوێنێکدا تاوانێک ڕوویدا بە ناڕاستەوخۆ یەکەم گومانلێکراو کەسێکی ڕەشپێست یان بێگانەیە. هەرچەندە ئەم تێروانیە بەو شێوە زەقە نیە کە ترس و دڵەراوکێیەکی زۆر لە نێو هاوڵاتیاندا بڵاوبکاتەوە، بەو هۆیەی بە پێیی یاسا لە وولایەتەیەکگرتووەکان کەس تاوانبار نیە تا بە بەڵگە تاوانەکەی بەسەردا ساخ نەبێتەوە، بەڵام هێشتا ڕەشپێستەکانی ئەمریکا خۆیان بە دوور دەگرن لە بچوکترین کێشە کە لەوانەیە پێویست بە پۆلیس بکات، چونکە بەناراستەوخۆ هەموو چاوەکان لەسەر ئەو دەبێت و دەبێت بە گومانلێکراوی سەرەکی کەیسەکە. ئەمە ئەوە دەگەیەنێت ڕەشەکان متمانەیان بە پۆلیس نەماوە.\nئەم فاکتەرانە بووە بە هۆکاری دروستبوونی جیاکارییەکی سیستماتیکی و کاریگەری لە سەر نەستی کۆمەڵگەکان کردووە، تا رادەیەک کە کاریگەری هەیە لە سەر هەلی کار لەنێوان ڕەش و سپی و بێگانە و خۆیی دا. هەردوو نووسەری کتێبی فریکۆنۆمیستFreakonomics ستیڤن لڤیت و ستیڤن دوبنیر لە یەکێک لە چاپتەری کتێبەکەیاندا کە تەرخانیانکردوە بۆ باسکردنی ئەم بابەتە و خستنەڕووی لێکولینەوەیەک لەم دیاردەیە، لە لێکۆلینەوەکەیاندا بە یارمەتی هاوکارەکانیان هەستاون بە ناردنی دوو سیڤی هاوشێوە بۆ کۆمەڵێک کار بە دوو ناوی خوازراوەوە، کە یەکێکیان ناوێکی باوی نێو ڕەشپێستەکانە وەک جمال، مارکویس، و راشون، و ئەوی دیکەیان ناوێکی باوی سپی پێستەکانە وەک جینیفەر، جەیمس، و سمیث. ئەنجامی لێکۆڵینەوەکە ئەوەی دەرخستووە سەڕەڕای ئەوەی سیڤییەکان هاوشێوەن لە ئەزمون و خوێندن و کاراییدا بەڵام ئەو سیڤییەی کە ناوە باوەکانی سپی پێستی لەسەرە ئەگەری ئەوەی زیاترە بۆ چاوپێکەوتن بانگ بکرێت بە بەراورد بەو سیڤییەی کە ناوی باوی ڕەشپێستی لە سەرە.\nئەم جیاکاری و ڕەیسزمە لە ڕۆژئاوا و بە تایبەتیش ئەمریکا زیاتر بووەتە جێگەی سەرنج و باسی لێوە دەکرێت، بە هۆی ئازادی رۆژنامەوانی و سەربەستی میدیاکان و تاکی هوشیار و لێکوڵەرەوەی ڕاستگۆ و بێلایەن. بەڵام لە ڕۆژهەڵات و بەتایبەتیش ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست رێیسزمێکی سیستەماتیک هەیە و باس ناکرێت و هەندێک جاریش وەک کەلتور شانازی پێوەدەکرێت. نەتەوەی کورد کە تا ١٠٠ ساڵێکیش لەمەوبەر زۆربەمان چیانشین و کۆچەری بووین، هەمان هەلی کار و دەرامەت و کەڵەکەکردنی سامان و خوێندنمان بۆ نەڕەخساوە بە بەراورد بە نەتەوەکانی کەی وەک فارس و تورک و عەرەب، بە هاوتەریبش ئەو کەمینە نەتەوەیی و ئاینییانەی کە لە ناو کوردا دەژین هەمان هەلی کار و دەرامەت و سامان و خوێندن و تەنانەت پێگە کۆمەڵایەتی و سیاسیەکانی تاکێکی کوردیان نییە.\nهەروەها هەر لە نێو کۆمەڵگەی کوردیدا جیاکارییەکی زەق دەبینرێت لەنێوان ڕەگەزی نێر و مێ، و شارنشین و لادێنشیندا. ئێستا بە هۆی دروستکردنی کۆمەڵگە داخراوەکان Gated Communities ئەوەی کە لێرە پێی دەوترێت گوند و سیتییەکان ئەم جیاکارییە تۆختربووەتەوە، لە جێ ئەوەی هەوڵبدرێت کاڵتر بکرێتەوە وەک ئەوەی لە دەرەوە هەوڵی بۆ دەدرێت و هەیە. ئەم کۆمەڵگە داخراوانەی ئێرە ئاسایشی تایبەت و خوێندنگەی تایبەت و خزمەتگوزاری تایبەتییان هەیە. لە کاتێکدا گەڕەک و شەقامەکانی کە پشتگوێخراون یان گرنگییەکی ئەوتۆیان پێ نەدراوە. بۆ نمونە دریم سیتی و گوندی ئینگلیزی لە هەولێر ئاسایش و بازاری تایبەتی خۆی هەیە و ئاو و ئاوەڕۆی تایبەت بە خۆی هەیە، لە کاتێکدا گەرەک و کۆڵانەکانی دیکەی هەولێر بێ ئاوەڕۆن و ئەگەری تووشبوون بە نەخۆشی لەم گەڕەکانەدا زیاترە. لە سلێمانیش بە هەمان شێوە گوندەکان هێزی ئاسایشی تایبەت بە خۆیان هەیە، دوورترن لە ناوچە پیشەسازییەکان، و کارەبا و ئاوی بەردەوامیان هەیە، لە کاتێکدا گەرەکەکانی دی لەو جۆرە خزمەتگوزارییانە بێبەشن. ئەمە ئەوە ناگەیەنێت ئاستی ژیان لەناو ئەو کۆمەڵگە داخراو و گوندانەدا بهێنرێتە خوارەوە بۆ ئاستی گەڕەک و شەقامەکانی دی، بەڵکو دەبێت هەوڵبدرێت ئاستی ژیانی دانیشتوانی ئەو گەڕەک و شەقامە پەراوێزخراوانە بەرزبکرێتەوە بۆ ئاستی ژیان و گوزەرانی دانیشتوانی کۆمەڵگەداخراوەکان.\nئەم جیاکارییە تەنها گوند و سیتیەکان بەرامبەر بە گەڕەک و شەقامەکان قەتیس نەماوە و بەدیناکرێت، بەڵکو لە تێڕوانین و مامەڵەکردنی تاکەکانی کومەڵگەی کوردی بەرامبەر یەکتر و بەرامبەر ئاین و ئاینزاکان و نەتەوە و کەمینە نەتەوەکانی دیدا بەدی دەکرێت. بۆ نمونە وەک خانمێک سەرپۆشێکی سپی بدە بەسەردا و بۆ کارێک ڕوو لە دامەزراوەیەکی حکومی یان تایبەت بکە بزانە مامەڵەیان چۆنە لە گەڵتدا پاشان هەمان کار تاقی بکەرەوە ئەم جارەیان بە شێوازێکی دی خۆت بپۆشە. یان وەک پیاوێک تەنها تاک شەرواڵێک لەپێ بکە هەوڵی مامەڵەی ئۆتۆمبیلێکی گرانبەها یان خانوویەک بکە لەو کۆمەڵگە داخراوانەدا بزانە چۆن لەلایەن نوسینگەکانەوە یان خاوەن پێشانگاکانەوە دەست بەڕووتەوە دەنڕێت، یان بە شێوازێکی دی وەڵام دەدرێتەوە بە بەراورد بە یەکێکی “پۆشتە” پۆش. تەنانەت لە هەلی کاریشدا جیاکاری هەیە لەنێوان ڕەگەزی مێ و نێردا لە بەر ئەوە ئێمە نەک هەر دەبێت جەخت لە سەر نەهێشتنی ئەو جیاکارییەی لە جیهاندا لەنێوان سپیپێست و ڕەشپێستدا هەیە بکەین، بەڵکو دەبێت هەوڵ بۆ کاڵکردنەوەی ئەو هێڵە کێشراوانە بکەین کە کۆمەڵگەکەمان بۆ جیاکاری لەنێوان چین و توێژەکاندا کێشراون ئەویش لە ڕێگەی یاسا و پەروەردە و هوشیارکردنەوەی تاکەکان.


دایەلۆگی بووک و مامۆژنی زاوا … گفتوگۆیەکی سەیر لەسەر پەردەی کچێنی! – تۆڕی میدیایی خەڵک\nدایەلۆگی بووک و مامۆژنی زاوا … گفتوگۆیەکی سەیر لەسەر پەردەی کچێنی!\n2020/12/02 - 4:35 PM\nلەم ١٦ ڕۆژ بەرەنگاربوونەوەی توندو تیژی دژی ئافرەت ئەم چیرۆکە راستەقینەم لەبیرە کە خۆم بینیم. لەناو کۆمەلگای خۆمان ڕۆژانە ڕوودەدات و ئیمەی پزیشکانی دادوەری ئەم جۆرە حالەتانە زۆردەبینین، توندو تیژی زۆر شتیکی ناشارستانییە بۆ هەردوو رەگەز و بۆ هەموو تەمەنیک چ ئافرەت بەرامبەر پیاو چ پیاو بەرامبەر ئافرەت یان هەمان ڕەگەز بەرامبەر یەکتر. بەلام من تۆزیکم دەستکاری کرد لەم چیرۆکە:\n٤ ئافرەت سێیان بەتەمەن و یەکیان گەنج بە هەرسێکیان دەوری گەنجەکەیان دابوو هێنایان بۆ پشکنین وەک بلیی لە بەندیخانەدایە دەوریان داوە نەوەک بروات لەدەستیان :\nپرسیم:بۆ هێناوتانە بۆ پشکنین وتیان تازە بووکە نیشانی نەبینیوە؟تا ئێرە زۆر ئاساییە هەموو کەس مافی دڵنیا بوونەوەی هەیە بۆیەش پزیشکی دادوەری هەیە بۆ یەکلا کردنەوەی کێشەکان..\nئەوەی ئاسایی نەبوو ئیمە وتمان باشە برۆن لە دەرەوە چاوەڕی بکەن تاکو پشکنینی بۆ دەکەین ،یەکێک لە ئافرەتەکان وتی:\nناچمە دەرەوە دەتانەوێ لێمان بشارنەوە راستییەکان. لای ئێمەی پزیشکانی دادوەری ئاساییە کە یەکێکی نزیک لە بووکەکە لە ژوورەوە بێت لە کاتی پشکنین بەڵام مامەڵەی ئەو ئافرەتەم زۆر پێ سەیر بوو زۆر بە زمانێکی زبر قسەی دەکرد، منیش وتم تۆ دایکی کوڕەکەی؟وتی نەخێر من مامۆژنی کوڕەکەم …سەیرو سەمەرەی باباتەکە لەوەیە کار بۆ بگاتە مامۆژنی کوڕەکە و لەبنەڕەتەوە مامۆژن چ پەیوەندی هەیە بەو کێشە و بۆ وا شلەژاوە؟\nکە پشکنینمان کرد بۆ بووکە خان هیچ کێشەی نەبوو جۆری پەردەکەی لاستیکی بوو .ئێمەش بۆ ئافرەتەکانمان ڕوونکردەوە کە ئەوە ئاساییە و ئەم جۆرە پەردە کچێنییە نیشان نابینێت و دروست کراوی خوایە و لەڕووی زانستیەوە شتی وا زۆرە…ئیمە بەدەم قسانەوە بووین یەکیک کە ئافرەتەکان چووە دەرەوەی ژوورەکە و دەستی بە تیل کردن کرد دەنگی دەهاتە ژوورەوە دەیگوت ئەو دکتۆرانە راستیمان پێنالین….\nزۆر دلم پەست بوو لەم ئافرەتە ..وتم تۆ ئافرەتی بۆ وا دەکەی من دەلیم کێشەی نییە ئەو کچە بۆ دەتەوێ بە زۆری کێشەی بۆ دروست بکەی؟ جاری تەنها سێ ڕۆژە لاتانە.\nمەبەستم لەم ڕووداوە ئەوە جۆرێکی زۆر ڕوونی توندو تیژییە..وەک وتم ئاساییە هاتن بۆ پشکنینی پەردەی کچێنی مافی هەموو کەسە دلنیا ببتەوە بەڵام بە ریز گرتن وبە لێک تێگەیشتن…لەو کاتەیەوە کەلە پزیشکی دادوەری دەوام دەکەم دیاردەی لەم جۆرە زۆر زۆرە کە ئافرەت توندو تیژی بەرامبەر ئافرەت دەکات ….\nهەمیشە لەم ڕووداوانە زیاتر خەمم خواردوە چونکە ئێمە هەموو ئافرەتین.. چەند جوان دەبوو ئەگەر تەنها دایکی کوڕەکە لەگەلی هاتبا و بە ڕیزەوە سەیری ئەو کچەیان کردبا و بیریان بکردباوە ئەوەش کچی مالێکی ترە و ئەوانیش دلیان پیوەیەتی … باشە ئەوانە نەدەترسان ئەو کچە بکوژرابا بێ گوناح؟؟ هیوادارم کە لەهەمولایەک هەولی کەمکردنەوەی توندو تیژی بدریت لە هەموو ڕەگەزیک و تەمەنیک.\nمامۆستا لە کۆلێژی پزیشکی


دابان محەمەد: ساڵانە ٩٠ ملیار دینار زیان لە پارەی خەڵک و داھاتی حکومەت دەدرێت – لڤین پرێس\nدابان محەمەد: ساڵانە ٩٠ ملیار دینار زیان لە پارەی خەڵک و داھاتی حکومەت دەدرێت\nپەرلەمانتارێکی گۆڕان، ئەو ژمارانەی پارەی ئاو بۆ خەڵک ھاتوەتەوە، حەقیقی نین, ٤ خولە کۆمپانیاکان پێوەریان نەخوێندوەتەوە, هەبونى ڕاوەستانى بەردەوام لەنێوان خولەکاندا، زەرەرمەندى سەرەکى هاوڵاتیان بوە.\nدابان محەمەد ، پەرلەمانتاری کوردستان لە فراکسیۆنی گۆڕان سەبارەت بە پێوەری زیرەکی ئاوی ماڵان و لێسەندنی بڕێک پارە لە هاوڵاتیان داتایەکی نوێی ڕاگەیاندوە کە تێیدا ئاماژە بەوە دەدات کە،” یەک ملیۆن ھاوبەشی ئاو لە ھەرێم ھەیە، ھەر ماڵێک ١٠ ھەزار دینار مانکانە پارەی ئاو بدات، مانگی ١٠ ملیار دینار و ساڵی ١٢٠ ملیار دینار دەکات”.\nساڵانە ٩٠ ملیار دینار زیان لە پارەی خەڵک و داھاتی حکومەت دەدرێت.\nیەک ملیۆن ھاوبەشی ئاو لە ھەرێم ھەیە، ھەر ماڵێک ١٠ ھەزار دینار مانکانە پارەی ئاو بدات، مانگی ١٠ ملیار دینار و ساڵی ١٢٠ ملیار دینار دەکات.\nبە دانپێدانانی حکومەت، ئێستا ساڵی ٣٥ ملیار دینار پارەی ئاویان پێ کۆدەکرێتەوە، واتە ساڵانە ٩٠ ملیار دینار زیان لە پارەی خەڵک و داھاتی حکومەت دەدرێت.\nزیاتر لە ٩٠ ملیار دینار ساڵانە زیان لە پارەی خەڵک و داھاتی حکومەت لەو کاتەوە دەستپێدەکات، کە پرۆسەی شکستخواردوی سیستمی پێوەر و خوێندنەوەی ھێنرا و پارەی ئاوی پێ کۆکرایەوە(( لە پێناو بەرژەوەندی چەند کەسێک))، خەڵک ھەزار قاچ قەرز ناکات و لەم عەقڵیەتە شکستخواردوەی ئیدارەدان ڕاناکات.\nکۆی تێچوی دابینکردنی ئاو لەسەر حکومەت (( بە قسەی خۆیان ١٤٠ ملیار دینار ساڵانەیە))، لە واقعدا کەمترە, کۆکردنەوەی داھاتی ئاو بە فلات ڕەیت، ئەگەر زیاتر نەبێت لە تێچوەکەی متر نیە.\nلە بایەخ و گرنگی ئاو تێدەگەین، لەگەڵ بەسیتمکردن و عەدالەتین بۆ دابینکردنی ئاو، بەڵام لەگەڵ پرۆسەی شکستخوارد و ڕوتانەوەی خەڵکدا نین (( کارگەیەکی ئاو باجی لێوەرنەگیرێت، ھاوڵاتیەک لە خانویەکی ٨٠ مەتری لێی وەرگیرێت)), ئەگەر بڕیاریش بێت پێوەر بۆ خەڵک دابنرێت، چۆن پێوەری زیرەک حکومەت دابینیکردوە، ئەبێت پێوەری زیرەکی دیجیتاڵی ئۆرجیناڵ، حکومەت یان کۆمپانیا دابینی بکات…\nئەو ژمارانەی پارەی ئاو بۆ خەڵک ھاتوەتەوە، حەقیقی نین, ٤ خولە کۆمپانیاکان پێوەریان نەخوێندوەتەوە, هەبونى ڕاوەستانى بەردەوام لەنێوان خولەکاندا، زەرەرمەندى سەرەکى هاوڵاتیان بوە، چونکە بوەتە هۆى درێژبونەوەى ماوەى خوێندنەوەى پێوەر و کەڵەکەبونى پارەى زۆر لەسەر هاوبەشانى ئاو (( پارەیەکى زیاتر بۆ هاوڵاتیان هاتوەتەوە)), داوا لە ھاوڵاتیان ئەکەم پارەی سزای نایاسایی نەبەستنی پێوەر ھیچ، بەڵکو پارەی ئاویش نەدەن.\nمەلا بەختیار: لە مۆڕاڵی من دوورە بیر لە شوێنگرتنەوەی کۆسرەت رەسوڵ بکەمەوە


پلەی گەرما نزمتر دەبێتەوە – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/06/29 - 7:03 PM\nكەشناسی هەرێمی كوردستان ڕایدەگەیەنێت، ئەمڕۆ شەممە بەرزترین پلەی گەرما لە خانەقین تۆمار كراوە، كە 48 پلە بووە و دەشڵێت: “سبەی پلەی گەرما لە شاری سلێمانی و دهۆك 39 پلە دەبێت”.\nبەڕێوەبەرایەتی گشتی كەشناسی و بوومەلەرزەزانی هەرێمی كوردستان لە ڕاگەیەنراوێكدا، كە وێنەیەكی بۆ (خەڵك) نێردراوە ڕایگەیاندووە، ئەمڕۆ شەممە 29-6-2019 وەك ئەوەی پێشبینی كرا پلەی گەرمای شارەكانی هەرێم لە هەولێر 41 و سلێمانی 39 و دهۆك 38 و كەركوك 43 و هەڵەبجە 42 پلەی سەدی بوو.\nدەشڵێت: “ئەمڕۆ پلەی گەرما لە چاو دوێنێ یەك بۆ دوو پلە دابەزیووە، لە خانەقین ئەمڕۆ 48 پلە تۆماركراوە، كە گەرمترین شارەكانی هەرێمە، لەدوای ئەویش شارۆچكەی كەلارە، كە 46 پلە بووە”.\nڕاشیگەیاندووە، سبەی پلەكانی گەرما یەك بۆ دوو پلەی دیكە ڕوو لەدابەزین دەكەن، نزمترین پلەی گەرمای ئەمڕۆش لە حاجی ئۆمەران تۆماركراوە بە 30 پلە و چۆمان بە 33 پلەی سەدی.\nوەزارەتی كارەبا بڕ و كاتژمێرەكانی پێدانی كارەبای بۆ شارەكان دیاریكرد


له یاسای چاكسازی دادپه‌روه‌رانه ده‌ستكاری ده‌رماڵه‌كان ده‌كرێت\n:: PM:04:00:08/04/2020 \nله‌گه‌ڵ جێبه‌جێكردنی یاسای چاكسازی هه‌موو ئه‌و ده‌رماڵانه دێنه بڕین كه به ناحه‌ق به هه‌ندێك توێژ دراون و دواجار دادپه‌روه‌رییان تێدا ره‌چاو ده‌كرێ، هه‌رچه‌نده هه‌ندێك نیگه‌رانی له‌وه هه‌یه به‌شێك له‌وانه‌ی به یاسا ده‌رماڵه‌یان بۆ براوه‌ته‌وه سته‌میان لێ بكرێت، به‌ڵام له یاساكه‌دا ره‌چاوی ئه‌وه كراوه ده‌رماڵه له‌وانه ببڕێت كه به ناحه‌ق وه‌ریان گرتووه و هه‌ندێك حاڵه‌تیش له قازانجی گشتیدا رێك ده‌خسترێن و یه‌ك ده‌رماڵه‌یان بۆ هه‌ژمار ده‌كرێت.\nدوای بڵاوبوونه‌وه‌ی پێڕه‌وی جێبه‌جێكردنی یاسای چاكسازی له مووچه و ده‌رماڵه و به‌خشین و ئیمتیازه‌كانی خانه‌نشینی له كوردستان له ڕۆژنامه‌ی فه‌رمیی كوردستان (وه‌قایعی كوردستان) مه‌سروور بارزانی سه‌رۆك وه‌زیرانی كوردستان واژووی له‌سه‌ر پێڕه‌وه‌كه كردووه كه 11 لاپه‌ڕه‌یه و ورده‌كاریی جێبه‌جێكردنی چاكسازی له كوردستان تێدا خراوه‌ته ڕوو.\nیه‌كێك له‌و به‌شانه‌ی له‌م پێڕه‌وه‌دا ئاماژه‌ی پێ كراوه، بریتییه له به‌شی ده‌رماڵه كه هه‌مان منحه‌یه و له مووچه جیاوازه و له بری كاركردن یان وه‌زیفه‌یه‌كی تایبه‌تیی نادرێت، به‌ڵكو له‌بری كه‌مئه‌ندامی، زیندانیی سیاسییه و یان به‌و كه‌سانه ده‌درێ كه بنه‌ماڵه‌ی شه‌هیدان و ئه‌نفالكراوان. له یاساكه‌دا هاتووه، رێكخستنه‌وه‌ی ماف و ئیمتیازاته‌كانی میراتگرانی كه‌سوكاری شه‌هیدان و ئه‌نفالكراوان كاری له‌سه‌ر ده‌كرێ و ده‌رماڵه‌كان به هه‌موو شێوه‌یه‌ك رێك ده‌خرێته‌وه، گشت ئه‌و بڕیارانه هه‌ڵده‌وه‌شێته‌وه كه نایاسایی دراون و پله دراوه به فه‌رمانبه‌ران.\nهاوكات له ماده‌ی 17 باس له‌وه كراوه ئه‌نجوومه‌نی وه‌زیران گشت ده‌رماڵه‌كان له‌به‌ر رۆشنایی یاسابه‌ركاره‌كان به‌شێوه‌ی دادپه‌روه‌رانه رێك ده‌خاته‌وه. بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ش لیژنه‌ی باڵا پێشنیاره‌كانی خۆی به‌گوێره‌ی ماده‌ی پێنج له یاسای چاكسازی پێشكه‌ش به ئه‌نجوومه‌نی وه‌زیران ده‌كات.\nبه‌گوێره‌ی ماده‌ی پێنجی یاساكه لیژنه‌یه‌كی تایبه‌ت پێك ده‌هێنرێت به سه‌رۆكایه‌تی نوێنه‌ری ئه‌نجوومه‌نی وه‌زیران و ئه‌ندامێتی نوێنه‌رانی وه‌زاره‌تی دارایی و ئابووری و وه‌زاره‌تی كاروباری شه‌هیدان و ئه‌نفالكراوان به مه‌رجێك پله‌یان له به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی كه‌متر نه‌بێت. ئه‌وانه ئه‌ركی وردبینی و پێداچوونه‌وه و پاككردنه‌وه‌ی لیسته‌كانی زیندانی و گیراوی سیاسی به‌پێی شایسته‌ی یاسایی دیاریكراو ده‌گرنه ئه‌ستۆ.\nوه‌ك له بڕگه‌ی دووه‌می یاساكه‌دا ئاماژه‌ی پێ كراوه، تۆماری زیندانی و گیراوی سیاسی نوێ له لایه‌ن لیژنه تایبه‌تمه‌نده‌كانه‌وه دێته هه‌ڵپه‌ساردن تا ئه‌ركی وردبینی و پێداچوونه‌وه و پاككردنه‌وه‌ی لیسته‌كان ته‌واو ده‌بێت.\nهاوكات ئه‌نجووه‌نی وه‌زیران كار ده‌كات له‌سه‌ر به ئه‌لیكترۆنیكردنی تۆماری لیسته‌كانی زیندانی و گیراوی سیاسی له رێی جێبه‌جێكردنی پرۆسه‌ی تۆماری بایۆمه‌تری و بۆ ئه‌مه‌ش سوود له به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی زیندانیانی سیاسی وه‌رده‌گرێت.\nسیستمی بایۆمه‌تری كه پێشتر حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان له‌سه‌ر فه‌رمانبه‌رانی جێه‌جێ كردووه یارمه‌تی ئه‌وه ده‌دات حكوومه‌ت به‌رچاوڕوونی هه‌بێت له‌وه‌ی ئایا ئه‌و كه‌سه‌ی فه‌رمانبه‌ره كۆی مووچه‌كه‌ی چه‌نده و به چ مكانیزمێك و له ژێر چ ناوێك وه‌ری ده‌گرێت له سیستمه‌كه، ئه‌گه‌ر كه‌سه‌كه فره‌مووچه‌ی وه‌رگرتبێت یان بندیوار بێت، ئاشكرا ده‌بێت و به‌گوێره‌ی رێنوێنیی و یاساكان رێوشوێن به‌رانبه‌ری ده‌گیرێته‌به‌ر.\nهه‌ڵبه‌ت پێویسته ئاماژه به‌و خاڵه‌ش بكرێ به‌شێك له‌و كه‌سانه‌ی به‌پێی یاساكه ده‌رماڵه‌یان ده‌بڕێت و چیتر بۆیان درێژ ناكرێته‌وه، ره‌خنه له‌وه ده‌گرن یاسا ئه‌و ده‌رماڵه‌یه‌ی پێ داون و ناكرێ لێی بێبه‌ش بكرێن. زیندانیان سیاسی ئه‌و توێژه‌ن كه به پێی یاساكان ده‌رماڵه‌یان ده‌بڕێت چونكه له هه‌مواری یاساكه‌یان له ساڵی 2011 دا 10 ساڵ بۆ پێدانی ده‌رماڵه‌یان ده‌ستنیشان كرابوو.\nده‌وڵه‌ت ده‌بێ چاودێری زیندانیانی سیاسی و بنه‌ماڵه‌ی شه‌هیدان و ئه‌نفالكراوان بۆ تاهه‌تایه بكات.\nنه‌جمه‌دین حه‌مه‌سه‌عید كه خۆی زیندانی سیاسییه و پارێزه‌ری راوێژكاره بۆ "وشه" باسی له‌وه كرد، پرسی ده‌رماڵه‌ی زیندانیانی سیاسی به‌گوێره‌ی ده‌ستووری عێراق نه‌ده‌بوو بێته بڕین، چونكه له بڕگه‌ی یه‌كه‌می ماده‌ی 32 باس له‌وه كراوه ده‌وڵه‌ت ده‌بێ چاودێری زیندانیانی سیاسی و بنه‌ماڵه‌ی شه‌هیدان و ئه‌نفالكراوان بۆ تاهه‌تایه بكات.\nئه‌و روونی كرده‌وه حكوومه‌تی عێراق سه‌ره‌تا دابینكردنی ده‌رماله‌كه‌ی بۆ 10 سال ده‌ستنیشان كردبوو، به‌ڵام له نۆیه‌م ساڵ كاتێك زانی جۆرێك بۆشایی یاسایی و سه‌رپێچی یاسایی دێته كایه‌وه، ماوه‌ی پێدانی ده‌رماڵه‌كه‌ی بۆ 25 سال درێژ كرده‌وه و له‌دوای ئه‌و ماوه‌یه‌ش ئه‌گه‌ر زیندانیی سیاسیی مابن، ئه‌وا بۆیان هه‌یه دیسان داوای درێژكردنه‌وه‌ی پێدانی ده‌رماڵه‌كه بكه‌ن.\nوه‌ك ئه‌م پارێزه‌ره ده‌یخاته‌ڕوو، له ساڵی 2011 له هه‌رێمی كوردستان ماوه‌ی 10 ساڵ بۆ پێدانی ده‌رماڵه‌كان دانراوه كه ئه‌مساڵ كۆتایی دێت و له‌وانه‌یه وه‌جبه‌یه‌كی تر ده‌رماڵه‌یان پێ ببڕێت.\nئه‌و ئاماژه‌ی به‌وه كرد له‌و هه‌زاران كه‌سه‌ی وه‌ك مووچه‌خۆر دامه‌زراون، دوور نییه زیندانییه‌كی سیاسیش هه‌بێت له دامه‌زراندنه‌كه‌ی سه‌رپێچی رووی دابێت و له‌و حاڵه‌ته هاوشێوه‌ی هه‌ر فه‌رمانبه‌رێكی تر كه سیفه‌تی بندیواری هه‌بێت شایانی ئه‌وه‌یه مووچه‌كه‌ی ببڕێت، به‌ڵام ده‌ستبردن بۆ ده‌رماڵه‌ی ئه‌م زیندانییه سیاسییانه كارێكی ناڕه‌وایه و ده‌ستوور و یاسا مافی ئه‌وه‌ی پێ داون ئه‌و ده‌رماڵه‌یان پێ بدرێ، ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر جگه له ده‌رماڵه خاوه‌ن پیشه‌یه‌كی تر بن یان مووچه‌خۆری حكوومه‌ت بن.\nبه‌بۆچوونی ئه‌و پارێزه‌ره، ده‌رماڵه‌ی زیندانیانی سیاسی له هه‌رێمی كوردستان مانگانه 500 هه‌زار دینار بووه له كاتێك هی عێراق سه‌رووی ملیۆنێك و 500 هه‌زاره .\nپێویسته بگوترێت پێشتر له یادداشتێكدا كه له 10ی ئاداری ئه‌مساڵ تایبه‌تمه‌ندیی ناوه‌ندی زیندانیانی سیاسی سه‌ر به حزبی شیوعی كوردستان ئاراسته‌ی سه‌رۆكی حكوومه‌تی هه‌رێمی كورستانیان كردبوو، ئاماژه به یاسای ژماره 11ی ساڵی 2011ی هه‌مواركراو كراوه كه دوای 10 ساڵ ناچار ده‌كرێن یان مووچه یان ده‌رماڵه‌یان وه‌ربگرن. له یادداشته‌كه ئاماژه به سێ هه‌زار زیندانی سیاسیی كراوه.\nئاماژه به‌وه‌ش كراوه له په‌رله‌مانی كوردستان به‌هه‌ڵه پرسی ده‌رماڵه و مووچه‌ی ئه‌و زیندانییه سیاسییانه تێكه‌ڵ كراوه، له كاتێكدا ئه‌وان له‌بری ئه‌و قوربانییه‌ی له سه‌رده‌می رژێمی به‌عس داویانه، ئه‌و ده‌رماڵه‌یان بۆ بڕاوه‌ته‌وه و مووچه‌ی حكوومه‌تیش له‌بری ئه‌و خزمه‌ت و كاره ده‌درێ كه پێشكه‌شی ده‌كه‌ن.\nهیچ ده‌رماڵه‌یه‌ك كه مافی خۆی بێت و به یاسا بۆی بڕابێته‌وه له هیچ كه‌سێك نابڕێت\nئیدریس ئیسماعیل غه‌بوش ئه‌ندامی لیژنه‌ی كاروباری شه‌هیدان و جینۆساید و زیندانیانی سیاسی له په‌رله‌مانی كوردستان بۆ "وشه" باسی له‌وه كرد كه له زۆر له‌و ده‌رماڵانه به ناحه‌ق دراون. ئه‌و ده‌ڵێ حاڵه‌ت هه‌بووه له دزی گیراوه، به‌ڵام وه‌ك زیندانیی سیاسی هه‌ژمار كراوه و شایانی ئه‌وه‌یه ده‌رماڵه‌كه‌ی لێ ببڕێت. ئه‌و پێداگری له‌وه ده‌كات هیچ ده‌رماڵه‌یه‌ك كه مافی خۆی بێت و به یاسا بۆی بڕابێته‌وه له هیچ كه‌سێك نابڕێت و له‌و 17 هه‌زار كه‌سه‌ی وردبینی بۆ ده‌كه‌ن، له‌وانه‌یه ئه‌وپه‌ڕی پێنج هه‌زار كه‌س شایانی ئه‌و بن ده‌رماڵه‌كه‌یان به‌رده‌وام بێت ئه‌وه‌ی تر لێیان دێته بڕین.\nبه‌گوته‌ی ئه‌و ئه‌ندامه‌ی په‌رله‌مانی كوردستان، مه‌رجیش نییه كه‌سێك كه به مافی خۆی ده‌رماڵه‌یه‌كی بۆ بڕاوه‌ته‌وه مادام مووچه‌ی هه‌یه لێ ببڕێت، به‌ڵكو ئه‌گه‌ر مافی خۆی بێت هه‌ردووكی پێ ده‌درێت.\nپارێزه‌ره‌كه‌ی زیندانیانی سیاسی گوتی، كاتی خۆی هه‌موو ئه‌وانه‌ی به زیندانی سیاسی ناونووس كراون و ده‌رماڵه‌یان بۆ بڕاوه‌ته‌وه، به فه‌رمانی حاكم زیندانییه سیاسییه‌كه‌یان په‌سند كراوه و هیچ كێشه‌یه‌ك له‌مه‌دا نییه، به‌ڵام ئه‌ندامه‌كه‌ی په‌رله‌مانی كوردستان پێی وایه له‌و حاڵه‌تانه‌شدا ته‌نانه‌ت سوێندی درۆ و جۆرێك فێڵ هه‌بووه كه ده‌بێ هه‌مووی پێداچوونه‌وه‌یان به‌سه‌ردا بكرێت و لیژنه‌ی پێوه‌ندیدار له‌سه‌رجه‌م لیسته‌كان ده‌كۆڵێته‌وه و ئه‌وه‌ی شایانی نه‌بێت لێی ده‌بڕێت.\nله‌وانه‌یه كه‌سێك دوو ده‌رماڵه‌ی هه‌بێت، بۆیه به‌گوێره‌ی یاساكه یه‌كێكی دێته بڕین\nئه‌و ده‌ڵێت له‌وانه‌یه كه‌سێك دوو ده‌رماڵه‌ی هه‌بێت، بۆیه به‌گوێره‌ی یاساكه یه‌كێكی دێته بڕین و پاره‌كه‌ی بۆ خه‌زێنه‌ی گشتی ده‌گه‌ڕێته‌وه.\nوه‌ك زیاتر خستیه‌ڕوو، یاسای چاكسازی ئه‌گه‌ر به ته‌واوی جێبه‌جێ بكرێت، داهاتێكی زۆر بۆ حكوومه‌ت ده‌گه‌ڕێنێته‌وه و سووده‌كه‌شی ته‌نیا بۆ حكوومه‌ت نییه، به‌ڵكو بۆ هاووڵاتییانیشه و بۆ خزمه‌تی گشتی سوودی لێ وه‌رده‌گیرێت.\nجێی باسه چاكسازی له كوردستان، دوای پێكهێنانی كابینه‌ی نۆیه‌می حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان، وه‌ك پێویستییه‌كی سه‌ره‌كی بینراوه، یه‌كێك له پێشینه‌كانی كاری حكوومه‌ت و سه‌رۆك وه‌زیرانی كوردستان بووه. مه‌سروور بارزانی له میانه‌ی سوێندخواردنی له په‌رله‌مانی كوردستان گوتی" خواستی یه‌كه‌می من چاكسازییه".


رەزا شـوان: رۆژی جیهانی کتێب و مافەکانی نووسەر. – WTARIKURD\nرۆژی (23/ ئەپریل)ی هەموو ساڵێک، بە (رۆژی جیهانی کتێب و مافەکانی نووسەر) لە جیهاندا ناسراوە.. رێکخراوی (یۆنسکۆ) ی جیهانی و هەموو دەوڵەتانی جیهان، بەم بۆنە گرنگەوە، ئاهەنگی گەورە و شایستە دەگێڕن.. کتێبخانە گشتییەکانیش پێشانگای تایبەتی بۆ تازەترین کتێبە چاپکراوەکان دەکەنەوە.. میدیا و تەلەفـزیۆن و رادیۆکانیش، چاوپێکەوتن لەگەڵ نووسەران و هاوڕێیانی کتێب و هۆگرانی خوێندنەوە سازدەکەن.\n(تۆماس جیفرسۆن) دەڵێت:”من ناتوانم بەبێ کتێب بژیـم” (جیلبەرت کیس تیشیسترۆن) دەڵێت:”ژۆرێک بەبێ کتێب.. وەکو گیانێکە بەبێ رۆح” (جان جاک رۆسۆ) ش دەڵێت:”وا تێدەگەم، کە هەموو ئەو شتانەی دەیانزانم لە کتێبەوە فـیریان بوومە”\n(مەلالا یـوسفـزای) پاکستانی، ئەو کچە منداڵە قوتابییەی، کە (چەکدارانی تاڵیبان) لە پاکستان تەقەیان لێکرد و برینداریان کرد، هەر لەبەر ئەوەی بۆ قوتابخانە دەچوو کە فێربێت و بخوێنێتەوە، بەڵام کۆڵی نەدا و درێژەی بە خوێندن دا و هانی هاوڕێکانیشی دا کە کۆڵنەدەن.. مەلالا یوسفزای لە تەمەنی ( 17 ) ساڵیدا، لە ساڵی (2014 ) دا، لەگەڵ (کابـلاش ساتیارسی) کە پیاوێکی هـیندیە، هەردووکیان چالاکوانی داکۆکیکەرن لە مافەکانی منداڵان و مێردمنداڵان.. پێکەوە بە هاوبەشی (خەڵاتی نۆبڵی ئاشتی) یان پێ بەخشین.. مەلالا تا ئێستا بچووکترین براوەی (خەڵاتی نۆبڵ)ە لە جیهاندا.. مەلالا لە وتارێکیدا، لە بەردەم کۆمەڵەی نەتەوە یەکگرتووەکاندا، وتی:\nرێکخراوی یۆنسکۆی جیهانی (بۆ پەروەردە و رۆشنبیری و زانیاری) کە سەر بە نەتەوە یەکگرتووەکانە.. لەو کۆنگرەیەی کە لە ساڵی ( 1995 ) لە لە شاری (پاریس) لە فەرنسادا بەڕێوەچوو، رۆژی ( 23 / ئەپریل) ی وەکو (رۆژی جیهانی کتێب و مافەکانی نووسەر) راگەیاند.. وەکو گوزارشتکردنێک لە رێزگرتن و پێزانین بۆ کتێب و بۆ رۆڵی بەرزی نووسەران لە بڵاوکردنەوەی زانست و زانیاریدا.\nهەموو ساڵێکيش، هەر ساڵەی لە شارێکی یەکێک لە دەوڵەتەکان، کە لە لایەن یۆنسکۆ و ئەو رێکخراوانەی، کە نوێنەرایەتی ئەم سێ کەرتە دەکەن: کەرتی خانەکانی چاپ و بڵاوکردنەوەی کتێب، کەرتی فرۆشیارانی کتێب، کەرتی کتێبخانەکان، ئەو دەوڵەت و ئەو شارە دیاری دەکەن و بڕیاری لەسەر دەدەن، کە لە رۆژی (23/ ئەپریل) ەوە بۆ ماوەی ساڵێک ببێت (پایتەختی جیهانی کتێب) و هەر لەو رۆژەدا پێشانگای کتێبی لێدەکەنەوە. بۆ یەکەمین جار لە ساڵی ( 2001 ) دا، شاری (مەدریـد)ی پایتەختی ئیسپانیا، کرا بە (پایتەختی جیهانی کتێب) و پێشانگایەکی گەورەی کتێبی لێکرایەوە.. ئەمساڵیش شاری (کوالالەمپـور) ی پایتەختی دەوڵەتی (ماليزیا) دەکرێت بە پایتەختی جیهانی کتێب و لەو رۆژەشدا پێشانگای گەورەی کتێبی لێدەکرێتەوە.. هەر لەم رۆژەدا و لەم پایتەختەدا، (خەڵاتی یۆنسکۆ) ش دەدرێت، بە نووسەرانی ناسراوی ساڵی رابردوو، لە بواری (ئەدەبی منداڵان) و بواری (ئەدەبی لاوان) دا.\nشایەنی باسیشە، هەڵبژاردنی رۆژی ( 23/ ئەپریل) وەکو رۆژێکی جیهانی کتێب و مافەکانی نووسەر، هەڵبژاردنێکی هەڕەمەکی و لە خۆوە و بێ بنەما نەبوو، بەڵکو هەڵبژاردنێکی هـێمایی و رۆشنبیری و ئەدەبی و رێزلێنانی لە پشتەوەیە، کە سەنگیان لە ئەدەبی جیهانیدا هەیە.\nلە رۆژێکی وادا، لە ( 23/ ئەپریل/ 1616) دا، کەڵە نووسەر و شاعیر و رۆماننوس و شانۆنووسی جیهانی (ولیام شکسپیر) کۆچی دوایی کرد، هەر لەم رۆژ و ساڵەدا بوو، نووسەر و شاعـیری مەزنی ئیسپانی (میگـیل دی تیبانتس) نووسەری سەرکێشییە ئەفسانەییەکانی (دون کیشۆت)، لە رۆژی ( 23/ ئەپریل/ 1616) کۆچی دوایی کرد. هەر لەم رۆژ و مانگەشدا، چەندین نووسەر و شاعـیر و ئەدیب و رۆماننووسی ناسراوی جیهانی، لەدایکبوون یا کۆچی دواییان کرد، لەوانەش: (مۆریس درایۆن، ئینگا گارسیلاسۆ دی لاڤیگا ، فلادیمێر نابۆکۆڤ، هاڵدۆرک لاکسنس، جۆزێت بلا، مانۆیل میگیا فاییگۆ،…) زۆریش گەڕام بۆ رۆژی لەدایکبوون یا کۆچی نووسەرێکی ناسراوی کوردمان لەم رۆژ و مانەدا، تا لێرەدا ناویان بنووسم، بەرچاوم نەکەوتن.\nهەموو ساڵێکیش رۆژێ پێش (رۆژی جیهانی کتێب) واتە لە رۆژی ( 2/ ئەپریل) دا، کە یادی لەدایکبوونی کەڵەنووسەری بواری ئەدەبی منداڵان، چیرۆکنووس (هانز کریستیان ئەندەرسین) ی دانیمارکییەە، کە بە (باوکی ئەدەبی منداڵان) لە جیهاندا ناسراوە.. هانز ئەندەرسین، لە رۆژی ( 2/ئەپریل/ 1805) لە دانیمارک لە دایک بووە.. هەر دوو ساڵ جارێک، دانیمارک بە بۆنەی لەدایکبوونی هانز ئەندەرسین، لە رۆژی ( 2/ ئەپریل) دا، دوو خەڵاتی بەنرخ، کە بە (خەڵاتی ئەدەبی منـداڵان) یا بە (خەڵاتی نۆبـڵی بچـووك) ناودەبرێت، خەڵاتەکانیش بریتین لە دوو (میدالیای زێڕ) و دوو (بڕوانامەی دپلۆم)، لە لایەن شاژنی دانیمارک (مارگرێتی دووەم)ەوە، لە ئاهەنگێکی شایستەدا لە (کۆپنهاگن) ی پایتەختدا، دەدرێت بە باشترین نووسەری کتێبی منداڵان و بە باشترین هونەرمەندی وێنەکێشی کتێبی منداڵان، لە ماوەی ئەو دوو ساڵەی رابردوودا.. گەرچی تا ئێستا بە فەرمی رۆژی لەدایکبوونی (هانز کریستیان ئەندەرسین) نەکراوە بە (رۆژی جیهانی کتێبی منداڵان). بەڵام دانیمارک و چەند وڵاتێکی تر، بۆ بەرزڕاگرتن و پێزانینی ئەو خزمەتە زۆر و گەورەیەی کە هانز ئەندەرسین پێشکەشی بواری ئەدەبی منداڵانی کردوون، لە ساڵڕۆژی لەدایکبوونیدا، کە بە رۆژێکی میژوویی و بە وەرچەرخانێک لە ئەدەبی منداڵان لە جیهان دادەنرێت، ئاهەنگ و چالاکی شایستە دەگـێڕن. هانز کریستیان ئەندەرسین لە رۆژی ( 4/ ئەوگوست/ 1875) دا، لە شاری کۆپنهاگن کۆچی دوایی کرد.\nداواش لە کتێبخانە گشتییەکانی شارەکانی کوردستان دەکەم، کە بۆ ئەم رۆژە چالاکی و بەرنامەیان تایبەتییان هەبێت و کۆمەڵێک پۆستەر و دروشمی گونجاو بۆ هاندانی گەورە و منداڵان بۆ خوێندنەوە.. پۆستەرەکانیش لە شوێنە گشتییەکانی شاردا، هەڵیان بواسن. بۆ نموونە:( کتێب باشترین هاوڕێیە)، (کتێب جوانترین دیاری و یادگارییە)، (خوێندنەوە خۆراکی ئەقڵە)، ( دەمانچە و تفەنگ بۆ منداڵەکانتان مەکڕن.. گۆڤار و کتێبی منداڵانیان بۆ بکڕن)، ( گەر دەتەوێ هەمیشە لە یادمدا بیت.. کتێبێکم پێشکەش بکە)،( دایکان و باوکانی هۆشیار، هانی منداڵەکانتان بدەن با گۆڤار و کتێبی منداڵان بخوێننەوە)، (هەر خەریکی تاوڵە و دۆمینە مەبن.. چەند کتێبێک بخوێننەوە) و… هتد.\nسەرچاوەی وێنەکە/ htdreamstime\nلەتیف فایح: جاش هه‌رزانی كورد.


تەنها لە گەرمیانەوە ڕۆژانە نزیکەی ٣٠ هەزار بەرمیل نەوت دەنێردرێتە تورکیا – کوردی – RojNews.News\n22/10/2020 - 7:35:27 am\nلەکاتێکدا مووچە لەکاتی خۆیدا نادرێت، کەبوونەوەی کڕین و فرۆشتن لەبازاڕەکاندا کریگەریی خراپی لەسەر ژیانی تاکەکان کردووە، بەرەو سەرما دەڕۆین و حکومەتی هەرێم هیچ بڕە نەوتێکی دابەشنەکردووە، ڕۆژانە تەنها لە سنووری شارەدێی سەرقەڵاوە ٢٥ بۆ ٣٠ هەزار بەرمیل نەوت دەردەهێنرێت و “هەناردەی تورکیا دەکرێت”.\nتەنها لە سنووری بیرەنەوتییەکانی شارەدێی سەرقەڵای سەربە شارۆچکەی کفری لە ئیدارەی گەرمیان، هەزار و ٢٠٠ تەنکەر نەوت دەگوازنەوە بۆ بۆرییەکانی تورکیا لە هەرێم.\nسەرقەڵا ٣١ گوندی لەسەرە و بیرەنەوتییەکانیش دەکەونە ڕۆژهەڵاتی شارەدێیەکەوە، کۆی دانیشتووانی سنوورەکە زیاتر لە هەشت هەزار کەس دەبن.\nبیرەنەوتییەکان دابەشی چەند بلۆکێک کراون، “سه‌رقه‌ڵا یەک له گوندی حه‌سیره‌یه -، سه‌رقه‌ڵا دوو ده‌كه‌وێته نێوان گوندی گه‌رده‌لول و مله‌سووره -، سه‌رقه‌ڵا سێ ده‌كه‌وێته گوندی كه‌واچه‌رموو – سه‌رقه‌ڵا چوار له گوندی كارێزه”یه و ئێستا خه‌ریكی هه‌ڵكه‌ندنن تێیدا دوو تا سێ مانگی دیكه ته‌واو ده‌بێت.\nکۆمپانیای گازپرۆم ی ڕوسی کار لە بیرەنەتەوەتییەکاندا دەکات، لەبەرامبەر داهاتی ناوچەکە و پیسکردنی ژینگە و سروشتی ناوچەکەدا، وەک باس دەکرێت خەڵکی گوندەکانیان وەک کرێکار دامەزراندووە، ئەمانەش هۆکاربوون بۆ لەناوبردنی کشتووکاڵ لە گوندەکانی سنوورەکەدا، بەوپێی هەموویان بە کارکردن لە بیرەنەوتییەکاندا سەرقاڵکراون.\nخەڵکی سنووری شارەدێی سەرقەڵا دەڵێن تەنها گوندنشینانی سنووری بیرەنەوتییەکان دامەزراون و خەڵکی سەرقەڵا سوودمەند نەبوون.\nبەپێی ئەو زانیارییانەی لە بەرپرسان وەرمانگرتووە، کۆمپانیاکە لە ئێستادا پێویستی بە سێ پاسەوان هەیە، بەڵام نزیکەی پێنج هەزار کەس داوای کاریان کردووە لە کۆمپانیاکە.\nڕامیار عەبدولڕحمان بەڕێوەبەری شارەدێی سەرقەڵا بۆ ڕۆژنیوز دەدوێت و پێیوایە، دەبوو پێویستبووە دانیشتوانی گونده‌كه قه‌ره‌بوویەکی باش بكرێنه‌وه و دواتر دوور بخرێنەوە وەک قەدەغەکراوە کانی نەوت مامەڵەیان لەگەڵ بکرێت و هیچ كه‌سێک نزیكی نه‌وتەکە نه‌مێنێت، بەڵام “لای ئێمه هاوڵاتیان و بۆری نه‌وت و ته‌نكه‌ر هه‌مووی تێكه‌ڵه و مه‌ترسی دروستبوونی نه‌خۆشی و پیسبوونی ژینگهی زیاترکردووە”.\nبە وتەی ڕامیار، ڕۆژانە نزیکەی ٢٥ بۆ ٣٠ هەزار بەرمیل نەوتی سنوورەکەیان ڕەوانەی وێستگەی خورمەڵە دەکرێت و لەوێوە دەگەیەنرێتە تورکیا.\nهەناردەکردنی ئەو ڕێژەیەی نەوت لە گەرمیان لە کاتێکدایە، هاوڵاتیانی ناوچەکە ژیانێکی سەخت بەڕێدەکەن بەهۆی نەبوونی هەلی کار و خراپی بازاڕەکان، هەروەها نەبوون یان کەمکردنەوە و دواکەوتنی مووچە.


Diplomatic Magazine | نەخشەی داگیركاری توركیا...\nزۆرترین وڵاتی لە سێ كیشوەردا داگیر كردووە\nلەدوای ڕوخانی دەوڵەتی عوسمانی لە سەرەتای سەدەی ڕابردووەوە، هیچ كات هێندەی ئێستا سوپای توركیا لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا بڵاو نەبۆتەوە.\nئاژانسی بلومبێرگ لە ڕاپۆرتێكیدا باس لەو وڵاتانە دەكات، كە ئێستا سوپای توركیا داگیری كردوون كە بریتین لە:\nئەردۆگان هێزی دەریایی و وشكانی و فڕۆكەی بێ فڕۆكەوانی ڕەوانەی لیبیا كرد، بۆ ئەوەی هاوكاری حكومەتەكەی فایز سەراج بكات، ئەمەش بووە هۆی تێكچوونی زیاتری دۆخی ئەو وڵاتە.\nتوركیا دەیەوێت لە ڕێگای بوونی سەربازییەوە، دەستكەوتی مادی لەو وڵاتەدا بەدەستبهێنێت،هەروەها ڕێكەوتننامەیەكی نابەرامبەری بە بەهای ملیارەها دۆلار لەگەڵ حكومەتەكەی سەراج واژۆ كرد،ئەمە جگە لەوەی بەهۆی ئەو ڕێكەوتنەوە پێگەی دەریایی خۆی لە دەریای ناوەڕاست فراوان كرد، بەمەش ناكۆكی كەوتە نێوان ئەنكەرە و ئەسینا.\nتوركیا هێزی ڕەوانەی ڕۆژئاوای كوردستان كرد و ناوچەیەكی زۆری داگیر كردووە، كە بە گەورەترین ئۆپراسیۆنی سەربازی دەرەوەی سنوری توركیا دادەنرێت، دوای ڕوخانی عوسمانیەكان.\nئەرۆدگان لە ساڵی 2016دا هێزەكانی بۆ ڕووبەڕوو بونەوەی داعش ناردە سوریا، بەڵام لە ڕاستیدا بۆ هێرش كردنە سەر هێزە كوردییەكان بوو، لە كۆتاییدا ئەنكەر بە یارمەتی گروپە تیرۆرستیەكان ناوچەیەكی فراوانی لە ڕۆژئاوای كوردستان داگیر كرد.\nهەروەها توركیا لە ساڵی 2019دا، ئۆپراسیۆنێكی نوێی دژی شەڕڤانان دەست پێكرد،بەڵام ئەم هێرشە دوای دەستوەردانی ڕوسیا و ئەمریكا كۆتایی پێهات و ئامانجی نەپێكا.\nماوەی چەندین دەیەیە، توركیا ئۆپراسیۆنی سەربازی لەسەر سنوری هەرێمی كوردستان ئەنجام دەدات، بە وتەی خۆیان بۆ بە ئامانجگرتنی گەریلاكانی پارتی كرێكارانی كوردستانە، بەڵام هەر هێرشەكانی فراوان دەكات و بنكەی سەربازی هەمیشەیی لە هەرێم جێگیر دەكات و زیاتر و زیاتر دێتە ناو خاكی هەرێمەوە.\nبەرپرسێكی سەربازی توركیا دەڵێت: لە باكوری عیراق توركیا دە بنكەی سەربازی هەمیشەیی هەیە و نیازی زیادكردنی بنكەكانیشی هەیە.\nتوركیا لە قەتەر دوو بنكەی سەربازی هەیە كە بریتین لە " رەیان " و " تاریقی كوڕی زیاد"، دوای ئەوەی سعودیە و هاوپەیمانەكانی پەیوەندییە دیپلۆماسیەكانیان لەگەڵ قەتەر پچڕاند، توركیا بوونی سەربازی خۆی لەو وڵاتە زیاتر كرد.\nتوركیا و قەتەر پێكەوە هاوكاری گروپە تیرۆرستیەكان دەكەن، كە هاوكارییەكە بریتی یە لە پارەپێدان و ئاسانكاری هاتوچۆ و پڕ چەك كردنیان، توركیا لە ساڵی 2015ەوە دەستی بە بڵاو بوونەوە لە وڵاتێكی كەنداودا كرد، بەشێوەیەك ئەو وڵاتە لە بنكەی تاریق بن زیاد ئاڵای توركیای هەڵكردووە.\nتوركیا لە ساڵی 2017دا، گەورەترین بنگەی خۆی لە دەرەوەی وڵات لە نزیك مەقادیشۆی پایتەختی سۆماڵ كردەوە،ئەنكەرە دەڵێت بنكەكە بۆ مەشق و ڕاهێنانی هێزە سۆماڵیەكان بەكاردەهێنرێت، بەڵام ئامانجی توركیا ئەوەیە كە نفوزی خۆی بگەیەنێتە كیشوەری ئەفریقا.\nگرنگیپێدانی توركیا بە سۆماڵ دوای ساڵی 2011 دەستی پێكرد، ئەو كاتەی كە ئەردۆگان سەردانی مەقادیشۆی كرد، ئەنكەرە دەڵێت هاوكاری پێشكەشی سۆماڵ دەكات كە جەنگی ناوخۆیی وێرانی كردووە، بەڵام لە ڕاستیدا توركیا هاوكارییەكی ئەوتۆی سۆماڵ نەكات، ئامانجی سەرەكی پەلهاویشتنیەتی بۆ وڵاتانی ناوچەكە.\nبڵاو بوونەوەی هێزەكانی توركیا هەر لە وشكانی نیە، بەڵكو بۆ دەریاش درێژ بۆتەوە، وەك ئەوەی لە دەریای ناوەڕاست دەیبین كە یەكەیەكی سوپای توركیا بە هەرێمیە ئاوییەكانی دەریای سپی ناوەڕاستدا دێن و دەچن و كەشتیەكی گەڕان بە دوای غازی سروشتی هاوەڵیان دەكات.\nئەم گەرانەی توركیا دوای ئەوە دێت كە دەركەوت سامانێكی سروشتی زۆر لە ژێر دەریاەكەدا بوونی هەیە، بەڵام ئەم گەڕانەی لەسەر حسابی قوبروسە،چونكە بەزاندنی سنوری ئەو وڵاتەیە، بۆیە قوبروس ئیدانەی ئەو هەنگاوانەی توركیای كردووە.\nهەروەها توركیا هێزی ڕەوانەی بەشێكی قوبروسی كردووە، كە توركیا ناوی لێناوە كۆماری باكوری قوبروس، ئەو وڵاتە تەنها توركیا دانی پێداناوە، توركیا لە ساڵی 1974ەوە لەو ناوچەیە بوونی هەیە.\nناكۆكیەكی قوڵ لە نێوان توركیا و یۆناندا هەیە لەسەر سەروەری بەسەر دورگەكانی دەریای ناوەڕاستدا،یۆنان دەڵێت كۆنترۆڵ كردنی ئەو ناوچانە تەنها لەبەر لایەنی ئابوریە، یۆنان داوای جێبەجێ كردنی یاسای نەتەوە یەكگرتوەكانی تایبەت بە دەریاكان دەكات، ئەگەر توركیا ئەو یاسایە واژۆ نەكات، ئەوا هیچ واتایەك بۆ ڕێكەوتنەكەی لەگەڵ سەراج نامێنێت.\nئەم ناكۆكیە گەیشتۆتە ئاستی مانۆڕی سەربازی و لێدوانی ئاگرین لە دژی یەكتری، هەروەها توركیا چەندین یەكەی دەریایی ڕەوانەی ئەو ناوچانە كردووە، بەمەش ڕێژەی گرژییەكانی زیاد كردووە.\nهێزەكانی توركیا دیسان لە ئازەربایجانیش بوونیان هەیە، بەتایبەت لە بنكەیەكی سەربازی، هەروەها دەتوانێت بنكەی سەربازی ئاسمانیش بەكاربهێنێت.\nبوونی هێزەكانی توركیا لە ئازەربایجان، بەهۆی كێشەی ئازەربایجان و ئەرمەنستانەوەیە، چونكە توركیا بەهۆی جینۆسیدی ئەرمەنەكان لەسەردەمی عوسمانیەكاندا كێشەو ناكۆكی لەگەڵ ئەو وڵاتە هەیە.


April 3, 2018 - 3:10 PM کۆدی هه واڵ : 887938 سه ر چاوه : کوردستان تایمز Link:\nبەشی دوهەمی کوشتاری به کومه ل\nئەوەی لە بەشی یەکەمدا باسم کرد بۆ ئەو بەڕێزانە بوو کە دەڵێ ئیسلام مایەی کوشتن و بڕینە ووتمان نەخێر ئیسلام دینی ڕەحمەتە ئەوانەی بەناوی ئیسلام یان مەسیحیەت یا یەهودیەت خەڵک دەکوژن و خاک داگیر دەکەن و دەست درێژی ناموسی دەکەن دین بەکاردێنن بۆ ئامانجە گڵاوەکانیان کە لەکۆتایدا بە پاراستنی کورسی یەکانیان تەواو دەبێت ، وە باشیش دەزانن لەکۆتایدا دەبێت بمرن و دەسەڵاتەکەشیان سنوردارە بەڵام هەر ئومێدیان هەیە بمێننەوە و زۆرتر پارەو هێز کۆبکەنەوە ، بەڵام کۆتاییەکەی چی لێ دێت هەردەبێت بەجێی بهێڵێت ، یەکێک لەوکوشتارە زۆرانەی لە قەرنی بیست دا کراوە تورکە عوسمانیە کان کردوویانە ، کاتێک مێژووی عوسمانیەکان دەخوێنیتەوە دێڕ بەدێڕی نوسراوەکانی مێژووەکەی پێت دەڵێ ئەوانە بەهیچ بۆرێک لە نەوەی ئادەم نین بزانە لە چ ئەستێرە یەکی ترەوە هاتون بۆ سەرزەوی ،کەسێک بەویژدانەوە ئەو مێژووە بخوێنێتەوە تەرێز لە مرۆڤایەتی تورک وعسمانی دەکاتەوە بەناوی دینەوە ڕوی هێتلەریا سپی کردوە ، کام دین؟؟؟ دنێک لە پڕۆگرامیدا کوشتنی یەک ئادەمیزاد بەناحەق مساویە بەکوشتنی هەموو مرۆڤایەتی . ئەودینەی لە هاوکێشەکانی حەدسدا ئابڕی یەک ئینسان بەبێ دیاریکردنی دینو مەزهەبی یەک ئینسان لای خوا بەڕێزترە لە کەعبەی شەریف ،، کەواتە هەرکەس ووتمان هەرکەس و هەر حکومەتێک لەو هاوکێشانە لایداو ئادەمیزادی کوشت و دەست درێژی بۆ ناموسی کرد لە گەڵ سەرچاوەدا لەیەک ترازاوە ئەگەر بە باڵیش بفڕێت . ئیتر هیچ پاساوێک نیە بۆ ئادەمیزاد کوشتن ، تەنانەت ئەگەر تاوانباریش بێت دەبێت دادوەری پسپۆر وە لە دوای داوەریش دوبارەچەند داوەرێک حوکمی داوەرە پسپۆەکە لێکبدەنەوە بزانن ئەو داوەرە لە خاڵێکی زۆر وورددا هەڵەی نەکردە حوکمی کوشتی کەسێکی داوە ، ئەوکات دەتوانیت بڵێیت بەحوکمی دادگاە فڵا کەس کوژرا خوای گەورە لەقیامەتدا لەگەڵ دادوەرەکایدا خۆ حوکم دەکات ، ئەم دینە ووردەکاری بۆ کوشتنی ئادەمیزادێک ئەوەندە هەستیارە زانایانی شیعە مەسلەیەک دەڵێن جگە لە قیساس یانی کوستنی بکوژێک کە خاوەنی خوێنی کوژراوەکە نایبەخشێت ، کە ئەوە ش دەبێت حساب و کتابی زۆری بۆ بکرێت و ووردەکاری زۆرە دەتوانرێت دوای ئەو هەموو ووردەکاریانە حوکمی کوشتنەوەی بدەیت ، جگە لەو بەشەی کوشتن تەنها دەبێت ئیمامی مەسوم فەتوای کوشتی کەسێک بدات ، جگەلە ئیمام معسوم کەسێک ناتوانێت فتوای گرتنی ژیانی کەسێک بدات ، کەواتەئەی عوسمانیەکان بۆ کوێ دەچن لە بەردەم دادوەری بێ عەیبی خودا دا کە چەند میلەتیان قەتڵ و عام کردە ، با ئامارێکیان باس بکەین بەکورتی ،\nکوشتن و بڕینی عوسمانیەکان بو میلەتی کورد لە سەردەمی ڕابردوو تا ئێستە بەردەوامە لەساڵی ۱۹۲۳کە دەوڵەتی تورکی تیا دامەزراوە لەهەموو دەورەکانی حوکم ڕانیدا دەستیان ل کوشتاری کورد هەڵنەگرتوە ،\nپێشینەی کوشتاری عوسمانی\nقەتڵو عامی دەرسیم\n20 مارسی 1937نۆڤەمبەری 1937\n2 دیسامبر 1938\nلەیەک جێگەدا 13,160 کەسی مەدەنیان کوشتوە\n11،818کەسیان ناردوە بۆ جێگەی دور لەوڕێگانەوە کە خۆیان زانیویانە کە هەموویان دەمرن\nبەپێی ووتەی دویل 40،0000کەس لەو هێرشەدا کوژراون\nئەوە ئامانجی بیرکردنەوەیەکە کەوادەزانن ئەوان لە میلەتەکانی تر باشترن ، وە داخەکەیشیان لەوێدایە بەناوی دینی پیرۆزی ئیسلامەوە خەڵکیان کوشتوە ،\nهێرشی هێتلەر لەکۆتایدا حەفتا هەزار کەسی تیا کوژرا ئاخۆ دەبێت ئۆردغان چەند هەزار کەس بکوژێت ئەوسا نەتە٤وەکانی تر بێنە قسەو بێدەنگی بشکێنن ، ئێمە کاتێک میلەتەکەمان بون بەقوربانی لە دوای ئەوانە هەرنامەوێت هیچ نەتەوەیەک تاجە گوڵینەم بۆ بهێنێت بۆ سەمەزاری شەهیدانم ئەمڕۆ هەموو ووڵاتانی دنیا بە بێدەنگیەکەیان شەریکن لە تاوانەکەی ئەردغاندا ،\nئایا عوسمانی شەرعیەتی لەکی وەرگرتوە کە میلەتێکی باشترە تا هەمووان لە بەرامبەریدا بێدەنگ بن ، هەرچەندە پێم وایە ئەو بێدەنگیە لە کۆتایدا دەبێت دەوڵەتە ئەورووپییەکان تاوانی ئەو بێدەنگیە بدەنەوە ، دەبێت بێدەنگی میلەتەکانی یەکگرتوو چاویان بە کوشتنی چەندهەزار کەس بکەوێت تا بێدەنگی بشکێنن ، هەروەکو ئەوروپا تاوانی جەنگی ناڕەوای هێتلەریان دا دەبێت تاوانی بێدەنگی کوشتارەکەی ئەردغانیش بدەن .ئێستەش ئۆردغان گەورەترین هەڕەشەیەبۆ سەر ئەوروپاو ئەمەریکا و هەموو ووڵاتانی جیهان ، چونکە هەزاران سەلەفی بێ مێشکی لەبەردەستدایە هەروەکو دوێنێ هەڕەشەی ناردنی ترۆریستەکانی لە فەرەنسادەکرد هەربەوشێوەیە دەتوانێت سنورەکانی بکاتەوە بۆ ترۆریستەکان و بەلێشاو بیانێرێت بۆ ئەوروپا ،\nفاشیزم گەورەترین توماری سەرەتانیە دەبێت لەڕیشە بکێشرێت وە فڕێ بدرێتە زبڵەکانی ووێژوو\nبەداخەوە دوای داگیر کردنی عەفرین و نزیکەی بیست لادێ ی کوردستانی باشور لەلایەن ڕژێمی فاشیزمی ئۆردگانەوە هەندێک لە سەرۆک و سیاسەت مەدارەکانی کوردستانی باشور هێشتا دەهۆڵی ئۆردغان دەکوتن وزوڕنا بۆ تورک دەژەنن\nوەلەهەمووی ناخۆشتر ئەوەیە هێشتا هەندێک بە ئیمامی خۆیانی دەزانن و بەرماڵی بۆ لەئاو دەکێشن\nفاشیزم فاشیزمە لە هەر جل و بەرگێکدا بێت وە هەرکەس بێت .\nبەشی سێ هەمی ئەم بڵاوکراوەیە لەژێر هەمان ناونیشاندا وبەشی سێهەم بەم زوانە بڵاودە بێتەوە


زیندانی سیاسی و زیره‌كی حكومه‌ت… ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب – Dengekan\nزیندانی سیاسی و زیره‌كی حكومه‌ت… ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب\nbyAhmad Rajab\tOctober 3, 2019\tGeneral\nكارێكی باشه حكومه‌ت بیر له‌و كه‌سانه بكاته‌وه كه تووشی ئازارو ئه‌شگه‌نجه‌و قوربانیدان و ماڵوێرانی و، رووبه‌رووی بارودۆخێكی سه‌خت و دژوار بوون و، كاتی ئه‌وه‌ش هاتووه هه‌ندێك له مافه ره‌واكانیان وه‌ربگرن و، قه‌ره‌بووی ساڵانی كوێره‌وه‌ری و زیندانی كردنیان بكرێت و، پێویسته زیندانیانی سیاسی له زیندانیانی تر كه له سه‌ر خراپه‌كاری و گه‌نده‌ڵی و دزی و مرۆڤكوشتن گیراون جیابكرێنه‌وه و، .\nكێشه‌ی زیندانیانی سیاسی پرسێكی ئه‌خلاقی و كۆمه‌ڵایه‌تی گرنگه‌و، پێویسته حكومه‌ت بایه‌خی پێبدات و، پشت گوێی نه‌خات و، ئه‌م پرسه به دوور بگرن له سیاسه‌ت و حزبایه‌تی و، حزبه‌كانی خاوه‌ن ده‌سه‌ڵات واز بێنن له دانانی كه‌سانی نه‌شیاو له پۆسته باڵاكانی زیندانیانی سیاسی و، دوور بن له سیاسه‌تی قورغكردن و داشكان به لای ته‌نها حزبێك و كاركردن ته‌نها بوو ئه‌ندام و لایه‌نگیرانیان و، ئه‌بێ حكومه‌ت رؤڵی هه‌بێت بۆ وه‌ده‌ستهێنانی مافه‌كانی زیندانیانی سیاسی.\nPrevious لە سێپتێمبەردا … زانا سامان\nNext لە ئەنتۆلۆژیای شیعری ژاپۆنی نوێوە … و: نه‌ژاد عزیز سورمێ\nلە چاوچنۆکییەوە بۆ نامۆ بوونی مرۆڤ لە سیستەمی کاپیتاڵیزمدا … ئاسۆس


پەتاتەکان کە رەق و بەهێز بوون، لە ناو ئاوە گەرمەکەدا نەرم بوون. هێلکەکان کە بە ئاسانی دەشکێندران و پێستێکی ناسک پارێزگاری لە ناوە نەرمەکەی دەکرد، لە ئاوە گەرمەکەدا رەق بوون. دنکە قاوەکانیش کاتێک لە ناو ئاوە گەرمەکەدا بوون، شتێکی نوێیان خوڵقاند. "جا کچم، کام لەمانە تۆیت؟ کاتێک لە دەرگات دەدەن، دەتەوێ چۆن وەڵام بدەیتەوە؟ دەتەوێ پەتاتە بیت، هێلکە یاخود قاوە؟".


لەنێو باخ و باخچەكاندا پیاسەكردن تەندروسترینە – basknet.org\nتوێژینەوەیەكی بەریتانیا ئاماژە بۆ ئەوە دەكات، كەسانی بەتەمەن ئەوانەی ڕۆژانە وەرزشی ڕۆشتن دەكەن، دەبێت لە قەرەباڵغی شەقامەكان بەدووربن و لەبری ئەوە ڕووبكەنە باخچەكان بۆ ناوچەی هەوای پاك، چونكە هەوای پیس سوودی وەرزش كەم دەكاتەوە.\nئاژانسی رۆیتەرز بلاویكردەوە، توێژەران لە لەندەن بێ دەستنیشانكردن 119 ژن و پیاویان هەڵبژاردوە كە تەمەنیان لەنێوان 60 ساڵ و بەروژوور بووە، 2 كاتژمێر پیاسە بكەن لە 2 جێگای جیاوازدا، یەكەم لە (هاید پارك) كەجێگایەكی هێمنەو هاتووچۆی كەمە، دووەم لە شەقامی ئۆكسفۆرد كە ناوچەیەكی بازرگانی قەرەباڵغە لەشارەكەدا و جۆرەها ئۆتۆمۆبێلی پێیدا تێدەپەڕێت.\nتیمی توێژینەوە تاقیكردنەوەی لەسەر ڕێژەی پیسبوونی هەوای لەهەردوو كاتی پیاسەكردنەكەدا كردوەو هەڵسەنگاندنی بۆ توانای سی‌یە‌كان و گیرانی لولەكانی خوێنی بەشداربوان كردووە.\nتوێژینەوەكە بۆی دەركەوتووە، پیاسەكردن لە (هاید پارك) توانای سییەكانی بەشداربوانی بەرزكردوەتەوەو گیرانی لولەكانی كەمكردوە، بەڵام كاتێك لە شەقامی ئۆكسفۆر پیاسەیان كردوە توانای سییەكانی بەشداربوان كەم بووەو ئەگەری گیرانی لوولەی خۆێنیان بەرزبۆتەوە.\nكیان شۆنگ لە زانكۆی ئەمپریال لەلەندەن لەو بارەوە رایگەیاند، تەنها پیاسەكردن بۆ 2 كاتژمێر لە ڕۆژێكدا سوودی بۆ هەناسەدان و لولە دەمارەكانی خوێن و دڵ هەیە تەنانەت بۆ 24 كاتژمێر دوای پیاسەكردنەكە، ئەمەش خۆی لەخۆیدا ئاكامێكی نوێیە، بەڵام ئەو دەرەنجامەی زیاتر سەر دەسوڕمێنێت لەكاتی پیاسەكردندا ئەگەر ژینگەكە پیس بێت ئەوا مرۆڤ سوود لەو وەرزشە نابینێت.


مێژوی ئەمڕۆ 18/3 - بنکەی روناکبیریی گەلاوێژ :: Gelawej\nمێژوی ئەمڕۆ 18/3\nمێژوی ئەمڕۆ Mar 17, 2021\n- لە رۆژى 18/3/1813 فریدریچ هیبل (Christian Friedrich Hebbel)، شاعیر و شانۆنوس و نوسەرى ئەڵمانى لە شارى فیسلبۆرین لە ئەڵمانیا لە دایکبووە، لە رۆژى 13/12/1863 لە تەمەنى (50) ساڵى لە شارى فیینا لە نەمسا کۆچى دوایى کردووە.\n- لە رۆژى 18/3/1893 وێلفرید ئۆین (وێلفرید ئیدوارد سۆلتەر ئۆین - Wilfred Owen)، شاعیر و نوسه‌رى ئینگلیزى لە دایبکووە، لە رۆژى 4/11/1918 لە تەمەنى (25) ساڵى پێش کۆتایی ھاتنی شه‌ڕى جیهانى یه‌كه‌م بە ھەفتەیەک راسپێردرابوو بۆ ئەنجامدانی کارێکی سەربازی، به‌ڵام فیشەکێک بەر سەری کەوتووە و کۆچى دوایى کردووە، له ساڵى 1903 لەتەمەنی (10) ده ساڵدا دەستی کردووە بە شیعر نووسین، دوای ئەوەی خوێندنى تەواوکردووە بڕیاریداوە له زانکۆی لەندەن خوێندنى زانكۆیى ته‌واو بكات، بەڵام به‌هۆى ئه‌وه‌ى نمرەی پێویستى نه‌بووه، نه‌یتوانیوه له‌م زانكۆیه درێژه به خوێندن بدات، بۆیه له زانکۆی ریدینج وەرگیراوە و زانستی ڕوەکی خوێندووە، زۆربەی ڕەخنەگرەکان بەناودارترین شاعیرەکانى شه‌ڕى جیهانى یه‌كه‌م لەقەڵەمیان داوە، پێش ھەڵگیرسانی جەنگی جیھانی یەکەم وەکو مامۆستای ئینگلیزی و فەرەنسی کاری کردووە، لە ساڵی 1915 خزمەتی سەربازی لە ناوچەی ئیسکس ده‌ساپێكردووه، له‌م ماوه‌یه‌دا و لەکاتی مەشقکردندا تووشی چه‌ندین روداو و كاره‌سات بۆته‌وه، له‌وانه جارێکیان ئەو خەندەقەی خۆی تیا حەشارداوە بۆردومان کراوە جاری دووەمیشیان بۆ ماوەی چەند ڕۆژێک لەیەکێک لەو چاڵانە گیری خواردووە کە ئەڵمانیەکان ھەڵیان کەندبوو، ئەم روداوانه تووشی حاڵەتێکی دەرونی کردووە و ناچار ڕۆشتووە بۆ یەکێک لەنەخۆشخانە سەربازیەکان بۆ چارەسەر، لەلایەن زۆربەی نووسەران و ڕەخنەگران بەمەزنترین شاعیرەکانی جەنکی جیھانی یەکەم ناودەبرێت، یەکێک بووە لەو شاعیرانەی باسی ئازارەکانی جەنگ و وێنەی خەندەقەکان و ئەو گازانەی کردووە کە لەجەنگدا بەکاردەھێنران.\n- لە رۆژى 18/3/1914 مەحمود ئیسماعیل، ئەکتەر و ده‌رهێنه‌رى میسری لە دایکبووە، لە رۆژى 27/1/1983 له ته‌مه‌نى (69) ساڵى کۆچى دوایى کردووە.\n- لە رۆژى 18/3/1922 مه‌هدى ئازه‌ر یه‌زدى، چیرۆكننوس و شاعیرى ئێرانى له شارى یزد له دایكبووه، لە رۆژى 9/7/2009 له ته‌مه‌نى (87) ساڵى له شارى تاران كۆچى دوایى كردووه.\n- لە رۆژى 18/3/1929 کریستا فولف (Christa Wolf)، ژنه رۆماننوس و رەخنەگرى ئەدەبی و سیناریۆنوس و نوسه‌رى ئه‌ڵمانی لە دایکبووە، لە رۆژى 1/12/2011 لە تەمەنى (82) ساڵى بە نەخۆشى لە شارى بەرلین کۆچى دوایى کردووە.\n- لە رۆژى 18/3/1945 ئیریک ۆولفسۆن (Eric Woolfson)، گۆرانیبێژی ئۆسکوتله‌ندی لە شارى گلاسگۆى ئۆسکوتلەندا لە دایکبووە، لە رۆژى 2/12/2009 لە تەمەنى (64) ساڵى بە نەخۆشى شێرپەنجە لە شارى لەندەن کۆچى دوایى کردووە.\n- لە رۆژى 18/3/1950 نه‌بیل یاسین، شاعیر و نوسه‌رى عێراقى له شاى به‌غداد له دایكبووه.\n- لە رۆژى 18/3/1980 تمارا دی لیمبیكا (Tamara de Lempicka)، ژنه نیگاركێشی پۆڵه‌ندی له ته‌مه‌نى (81) ساڵى له شارى كویر نافكا له مه‌كسیك كۆچى دوایى كردووه، لە رۆژى 16/5/1898 له شارى وارشۆ له دایكبووه.\n- لە رۆژى 18/3/1996 ئەودیسۆ ئیلیتیس (Odysseas Elytis)، شاعیر و ره‌خنه‌گرى هونه‌رى و نوسه‌رى یۆنانى لە تەمەنى (85) ساڵى بە جەڵتەى دڵ لە شارى ئەسینا کۆچى دوایى کردووە،لە رۆژى 2/11/1911 لە شارى کاندیە لە دایکبووە، لە ساڵى 1979 خەڵاتى نۆبڵى ئەدەبى وەرگرتووە،\n- لە رۆژى 18/3/2017 چاک بیرى (Chuck Berry)، گۆرانیبێژ و موزیسیانى ئەمەریکى لە تەمەنى (90) ساڵى بە جەڵتەى دڵ لە شارى سانت چارلز کۆچى دوایى کردووە، لە رۆژى 18/10/1926 لە شارى سانت لویس لە دایکبووە.


پارتی و یه‌كێتی بودجه‌ی ئه‌مساڵیشیان دابه‌شكرد!\nزۆرێك له شاره‌زایانی بواری سیسته‌می سیاسی یه‌كێك له‌و مه‌سه‌لانه‌ی به‌لایانه‌وه گرنگه ئاگاداربوونی هاوولاَتییانه له خستنه‌ڕوو و دیاریكردنی بودجه‌ی ولاَت و چۆنێتی دابه‌شكردنه‌وه‌ی و خه‌رجكردنییه‌تی به‌شێوه‌یه‌كی عادیلانه، له كوردستانیش پێویسته زانینی بودجه‌ی هه‌رێم و چوَنێتی خه‌رجكردن و دابه‌شكردنی به‌سه‌ر هاوولاَتییان ببێته جێی باس و خواسی خه‌ڵك.\nهه‌موومان ده‌زانین پارتی و یه‌كێتی تازه به تازه له دوای پانزه ساڵ و به ناچاری وا خه‌ریكه هه‌نگاو بۆ ئه‌وه‌ده‌نێن سیغه‌یه‌ك بدۆزنه‌وه بۆ ئه‌و هه‌زاران ملێۆن دۆلاره‌ی خه‌ڵكی كوردستان كه له‌به‌غداوه هاتووه له‌پارله‌مانه‌كه‌یاندا بڕیاری له‌سه‌ر بدرێت و به ناچاری شتێك له شێوه‌ی خه‌رجكردنی ئاشكرابكه‌ن.\nله‌راستیدا ناردنی بودجه بۆ پارله‌مان چه‌ند گرنگه، چاودێری و به‌دواداچوون و لێَپێچینه‌وه‌ی پارله‌مان سه‌باره‌ت به‌چۆنییه‌تی سه‌رفكردنی بودجه‌كه و پابه‌ندبوونی حكومه‌ت به مه‌رجه‌كانی خه‌رجكردنی زۆر له‌وه گرنگتره. پارله‌مان دوای په‌سه‌ندكردنی بودجه، ده‌بێت بزانێت ئه‌و بودجه‌یه وه‌كو بڕیاری لێدراوه ئاوا جێبه‌جێده‌كرێت و حكومه‌ت و فه‌رمانگه و وه‌زاره‌ته‌كان ده‌ستكاری و موناقه‌له‌ی تێدا ناكه‌ن، چونكه هه‌ندێك جار هه‌یه بودجه ده‌چێته پارله‌مان، به‌ڵام دواتر ده‌ستكاری له شێوه‌ی سه‌رفكردنی ده‌كرێت.\nشاره‌زایانی سیاسی ئاماژه بۆ ئه‌وه‌ده‌كه‌ن كه ناردنی بودجه‌ی ئه‌مساڵ بۆ پارله‌مان له‌لایه‌ن یه‌كێتی و پارتییه‌وه شتێكی شكڵییه و ئه‌وان رێگاناده‌ن پارله‌مان له ورده‌كاری ئه‌و بودجه‌یه بكۆڵێته‌وه!.\nله كاتی نووسینی ئه‌م وتاره‌دا سكرتێری یه‌كێك له حزبه‌كانی ناو ئه‌نجومه‌نی سیاسیی كوردستان پێی راگه‌یاندم: " مه‌سه‌له‌ی بودجه‌ی هه‌رێمی كوردستان له‌لایه‌ن یه‌كێتی و پارتییه‌وه بڕاوه‌ته‌وه و به‌شێوه‌ی رێژه‌ی 54 % بۆ پارتی و 46% بۆ یه‌كێتی بودجه‌ی ئه‌مساڵی هه‌رێمیان به‌سه‌رخۆیاندا دابه‌شكردووه و پێَویسته له‌ئێستاوه خه‌می بودجه‌ی 2008 بخۆین".\nچه‌ند رۆژێكی كه‌میش به‌ر له ئێستا له لێدوانێكی رۆژنامه‌وانیدا سكرتێری لیژنه‌ی دارایی و ئابووری پارله‌مان رایگه‌یاند پارتی و یه‌كێتی كه زۆرینه‌ی پارله‌مان و حكومه‌ت پێكده‌هێنن، به‌جۆرێك له‌جۆره‌كان له‌سه‌ر بودجه پێكهاتوون ئینجا نێردراوه بۆ پارله‌مان، ئه‌م حاڵه‌ته‌ش وایكردووه كه هیچ مانایه‌ك بۆ رۆڵی پارله‌مان نه‌ماوه‌ته‌وه و ئه‌گه‌رچی به‌شێوه‌یه‌كی ره‌مزی ئه‌و پارانه نێردراوه‌ته به‌رده‌می، به‌لاَم له‌به‌ر ئه‌وه‌ی پێشتر له‌لایه‌ن دوو حزبه‌كه‌وه یه‌كلاكراوه‌ته‌وه بوارێك بۆ قسه‌كردن و خه‌ملاَندنی بودجه‌كه نه‌ماوه‌ته‌وه، چۆن هاتووه بۆ پارله‌مان وه‌ك خۆی ده‌گه‌ڕێنرێته‌وه.\nبه‌گوێره‌ی سه‌رچاوه‌كانی هه‌واڵ بودجه‌ی هه‌رێم كه بۆ ئه‌مساڵ،356 /982/ 5 (پێنج تریلیۆن و نۆسه‌د و هه‌شتا و دوو ملیار و سێ سه‌د و په‌نجا و شه‌ش ملێۆن دیناره)، و به دۆلاری ئه‌مریكی ده‌كاته (چوار ملیار و حه‌وت سه‌د و ده‌ملێۆن دۆلار) بڕی ( 3 ملیار و 224 ملێۆن دۆلاری) ته‌نها بۆ دابینكردنی 74 %ی موچه‌ی كارمه‌ندانی حكومه‌ت ده‌ڕوات و ئه‌وه‌شی ده‌مێنێته‌وه ته‌نها (یه‌ك ملیار و چوارسه‌د و هه‌شتا و شه‌ش ملێۆن دۆلار)ه كه بۆ بواره خزمه‌تگوزارییه‌كان و ته‌واوی بواره‌كانی دیكه‌یه.\nئه‌م حاڵه‌ته ناته‌ندروسته‌ی ئێستای حكومه‌تی هه‌رێم تێیكه‌وتووه له دانان و خه‌رجكردنی بودجه‌ی هه‌رێمدا و رێژه‌ی سه‌روی سه‌دا حه‌فتای بودجه‌ی بۆ موچه مۆڵكردووه، به‌پێی ستانداردی جیهانی نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتووه‌كان و پێوه‌ره‌كانی بانكی نێوده‌وڵه‌تی له كه‌مترین ئاستدا ده‌بێت له 17 % بۆ 30 % ی بودجه‌ی ولاَت بۆ موچه‌ی كارمه‌ندانی ده‌وڵه‌ت بڕوات و نابێت له‌وه‌زیاتربێت، هه‌ڵبه‌ت لێره‌دا ئاشكرایه كه زۆری بودجه به‌و شێوه‌یه ده‌ڕوات ئۆباڵه‌كه‌ی ده‌كه‌وێته ئه‌ستۆی دوو هێزه سه‌ره‌كییه‌كه‌ی كوردستان كه له‌به‌ر ململانێی حزبی و كۆكردنه‌وه‌ی خه‌رجكردنی موچه‌ی هه‌زاره‌ها كادری حزبی خۆیان كه بۆ حزب كارده‌كه‌ن، موچه له حكومه‌ت وه‌رده‌گرن خزاندیانه ناو ده‌زگاكانی حكومه‌ته‌وه، ئه‌مه سه‌ڕه‌رای ئه‌وه‌ی كه ئه‌مساڵیش سه‌دان ده‌رچوی زانكۆ و په‌یمانگاكان ده‌بێت حكومه‌ت بیانكاته موچه‌خۆر، كه ئاشكرایه 74 %ی بودجه بۆ موچه كێرڤه‌كه‌ی بۆ 80 % به‌ره‌و ژور به‌رزده‌بێته‌وه.\nئه‌و پێنج تریلیۆن و نۆسه‌د و هه‌شتا و دوو ملیار و سێ سه‌د و په‌نجا و شه‌ش ملێۆن دیناره‌ی كه به بودجه‌ی ئه‌مساڵی هه‌رێم داده‌نرێت، له‌راستیدا ئه‌مه به‌س ته‌نها بودجه‌ی مه‌ركه‌زه كه بۆ هه‌رێم ته‌رخانكراوه، جگه له داهاتی سالاَنه‌ی ناوخۆی هه‌رێم كه ئاسان نییه بزانرێت، هه‌رچه‌نده ئه‌گه‌ر هه‌ر لایه‌نی گومرگیش بگریت، هه‌ر له ئیبراهیم خه‌لیله‌وه تا مه‌رزه‌كانی ئیران زانیاری ته‌واوی له‌سه‌ر كۆبكرێته‌وه سالاَنه سه‌دان ملێۆن دۆلار ده‌كات، بۆ نموونه راپۆرتێكی دارایی توركیا گه‌یشتۆته حكومه‌تی مه‌ركه‌زی به‌غدا كه ده‌ستكه‌وتی رۆژانه‌ی ئیبراهیم خه‌لیل به 15 ملێۆن دۆلار قه‌بلاَندووه، واته كۆی داهاتی مانگانه‌ی به‌س ته‌نها ئیبراهیم خه‌لیل 450 ملێۆن دۆلاره، به‌لاَم حكومه‌تی هه‌رێم ده‌ڵێت ده‌یه‌كی ئه‌م بڕه پاره‌یه راسته نه‌ك ئه‌وه‌نده، ئه‌مه‌ش ته‌نها یه‌ك نموونه‌یه له داهاتی گومرگی هه‌رێم.\nپرسیاره جدییه‌كه ئه‌وه‌یه 15 ساڵه پارتی و یه‌كێتی داهاتی ئه‌م ولاَته‌یان له گیرفانی خۆیان ناوه و نازانرێت چۆن په‌یداده‌كرێت و چۆنیش خه‌رجده‌كرێت، ئاخۆ پارله‌مان ده‌توانێت بودجه‌ی ئه‌مساڵیان له‌ده‌ست ده‌ربهێنێت یاخود ئه‌مساڵیش حكومه‌ت دوو قاسه‌ی جیاوازی ده‌بێت كه یه‌كێكیان هی پارتییه و ئه‌وی تریان هی یه‌كێتی.\n16/07/2007 بینین: 3674