زایینی: ١٦-٠٣-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٥/١٢/٢٦ - ١٨:٠٨ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nبەشی یەکەمی پەرتووکی " کەوچین" یان راهێنەری، لە نووسینی " مۆرتن ئێمیل بەرگ"، بە زمانی نورویژی، چاپی پێنجەم.\nوەرگێڕان: مەنسوور عەزیزی\nدانی ئازادی و یارمەتیدان لە پێناو فێربووندا.\nباشترین یارمەتییەک مامۆستایەک دەتوانێ بیدات بە قوتابییەکانی، ئەوەیە یارمەتییان بدات کە چۆن ببنە مامۆستای خۆیان.\n" لیۆناردۆ نادلر"\nمرۆڤ ئازاد لە دایک بووە، بەڵام لە تەواوی ژیانیدا بە نێو زنجیردا تێدەپەڕێ.\nمرۆڤ دەسەڵات بەڕێوە نابات بۆ ئەوەی تەنیا تواناییەکانی خۆی پێشخات. ئەگەر تاکێک لە کۆمەڵگە نەتوانێ تواناییەکانی خۆی بەکار بێنێ و کارێکی بەرچاو نەکات و نەتوانێ ژیانێکی باش بژی، پێویستیی بە هاوکاریی کەسانی دیکە هەیە.\n" ئودیسێڤز" هاوڕێکەی خۆی هەڵبژارد بۆ ئەوەی کوڕەکەی فێر بکات و رێکاری نیشان بدات. ئەوەش بووە هۆی ئەوەی ببێتە کەسێکی بەرچاو لە لای پاشا. سوقرات پرسیاری رەخنە گرانە و توندی لە قوتابییەکانی دەکرد بۆ ئەوەی یارمەتییان بدات بتوانن روانگەی خۆیان پیشان بدەن و لێکدانەوەی خۆیان هەبێ. لە سەدەکانی نێوەڕاستدا پادشا لێپۆکێکی ( "دلقک") هەبوو کە جگە لەوەی سەری پاشای گەرم دەکرد، پرسیارە دژوارەکانیشی ئەوروژاند بە بێ ئەوەی بەرپرسایەتییەکی وەئەستۆ بخەن و وەڵامدەر بێ بەرانبەر بەو کارانەی کە دەیکرد. کاتێک قەیسەرەکان پاش سەرکەوتنێکی گەورە گەڕانەوە بۆ رۆم ، مەستی دەسەڵات بوون و زۆر لە خۆیان رازی بوون، لەو کاتەدا کۆیلەیەک رۆیشتە تەنیشتیانەوە و بە بێ راوەستان دەیگووت: لە بیرت بێ کە تۆش دەمری، لە بیرت بێ کە تۆش دەمری.\nلە کلیسای کاتولیکدا پێش ئەوەی "قدیس" ێک دەست بە قسەکانی خۆی بکات، ئەو کلیسایە کەڵک لە پارێزەری شەیتان وەردەگرێت، کە هەموو پرسیارە رەخنەییەکان دەکات و سەرجەم بەڵگەدژەکان زەق دەکاتەوە.\nچیرۆکەکانی "ئی. ئیچ. سی. ئاندرسنس لە سەر جلە نوێیەکانی قەیسەر، منداڵێکی چوکەیە کە ئاماژە بەوە دەکات قەیسەر هیچ جلێکی لەبەر نییە. لە چیرۆکە گەلەرییەکانەوە لە بیرمانە کە " ئیسپن ئاسکەلاد" دەبوو پەنا بۆ هاوکارە باشەکان بێنێ بۆ ئەوەی سەرکەوێ. یەکێک لە باشترین یاریزانەکانی تۆپی پێ " دەیڤید بەکهایم" دەڵێ: یەکێک لە گرنگترین شتەکان بە لای ئەوەوە ئەوەیە راهێنەرێکی هەبێ کە باوەڕ بەخۆ بوونی پێببەخشێ.\nلە مێژوودا نموونەی ئەو رۆڵ یان نەقشانە زۆرن کە یارمەتیی کەسێک یان ئورگانێک دەدەن بۆ ئەوەی سەرکەون، لەگەڵ ئەوەی کە پرۆسەی ئەو سەرکەوتنە دژواریش بووبێ. لە سەردەمی ئێمەدا کەسانێک هەن کە رۆڵی راهێنەر دەگێڕن بە بێ ئەوەی خۆیان ئاگایان لێبێ. دەتوانێ ئەو کەسە مامۆستاکەت بێت لە قوتابخانە، بەرپرسی بەشی کارەکەت بێ، راهێنەرەکەت لە گۆڕەپانی وەرزش بێ، باوک و دایکی منداڵ یان پزیشکەکەی نەخۆشخانە بێ. خاڵی هاوبەشی هەموو ئەوانە ئەوەیە کە ئەوان زۆر جار بە بێ ئەوەی هەست پێبکەن و بە شێوەی رێکخراو ئەو کارە بکەن، خەریکن وەک فێرکار رۆڵ ئەگێڕن.\nلە راستیدا زۆر کەس دەتوانن لە بیرۆکەی راهێنان کەڵک وەرگرن گەر بە وریاییەوە مامەڵە لە گەڵ ئەو باسە بکەن و بەکاری بهێنن.هاوکات دەشتوانن بە کەڵکوەرگرن لەو شێوە فێرکارییە، تواناییە شاراوەکانی خۆیان لەو پرۆسەیەدا بە هێزتر بکەن.\n١.١. راهێنەری "کەوچین" چییە؟\nراهێنەری واتە یارمەتیدانی خەڵکی دیکە بۆ ئەوەی سەرکەون. هەندێک روونتر، راهێنەری واتە یارمەتیدانی کەسانی دیکە لە رێگەی ئاخاوتن لە گەڵیان بۆ ئەوەی بتوانن یارمەتیی خۆیان بدەن بۆ ئەوەی ئامانجەکانیان بپێکن و بەو شتە بگەن کە دەیانەوێ.\n" کەوچین" شێوەیەکی فێرکارییە کە یارمەتیی کەسەکان دەدات تواناییەکانی خۆیان پێش بخەن. ئەو ئامرازانەی لەو پێوەندییەدا بەکار دێن بریتین لە پرسیارکردن، هەوڵدان بۆ بڕیاردان و وەڵامدانەوە.\nتاک ئەبێ خۆی بەرپرسی ژیانی خۆی بێت، کاتی خۆی بۆ چی بە کار دێنێ و چۆن ئەیەوێ خۆی پێش بخات. سەرکەوتنی تاک تەنیا پێوەندیی بە خۆیەوە هەیە نەک بە "کەوچین" یان راهێنەری. لە پرۆسەی " کەوچین" دا بە شێوەی کاتی راهێنەر هەموو داهێنەری، وزە و سەرنجی خۆی دەخاتە گەڕ بۆ ئەوەی هاوکاریی تاکی جێی مەبەست بکات. ئەو تاکەش دەتوانێ هاوکارەکەت یان بەرپرسی یەکەمت بێ.\n" کەوچین" هەردەم خاڵە بنەڕەتییەکان لەو بارودۆخە روون و دیاریکراوەکانە هەڵئەهێنجێ کە تاک خۆی لەواندا ئەبینێتەوە. بارودۆخەکە دەبێ هەڵسەنگێندرێ و لێی تێبگەین. هاوکات تاکی بەشداریش لە پرۆسەکەدا هەندێک ئاوات و ئامانجی هەیە کە ئەیەوێ پێیان بگات.\nبە لەبەرچاوگرتنی مەودای نێوان بارودۆخی ئێستا و بارودۆخی ئارەزوو کراو، تاکی بەشدار ستراتیژیی ئامرازە یارمەتیدەرەکان بۆ خۆی هەڵدەبژێرێ، وەگەڕیان دەخات، ئاکامی کارەکەی هەڵدەسەنگێنێ و لەو کارانەی خۆی کە ئەنجامی داون، شت فێر دەبێ. لەم پرۆسەیەدایە کە " کەوچین" پرسیارەکانی خۆی دەکات، بژاردەکان و وەڵامەکانی خۆی پێشکەش دەکات. تاک دڵخۆش دەکرێ کە دیسان بەو ئاکامانەدا بچێتەوە کە بەدەستی هێناوە، دیسان ئامانجەکەی داڕێژێتەوە، ئامرازی نوێتر بۆ ئەنجامی کارەکەی هەڵبژێرێ و رەنگدانەوە بدات بەو ئاکامانەی وەدەستیان دێنێ. مەبەست لەم کارە ئەوەیە کە تاک ئیلهام وەرگرێ لەو پرۆسانەی کە لەواندا تاک لە بیرکردنەوە و کردەکانی خۆی شت فێر دەبێ.\n" کەوچین" پرۆسەیەکی هەنگاو بە هەنگاوی فێربوونە لە قۆناغە جیاجیاکانی ژیانی تاکدا کە لەوێدا تاک و راهێنەر دەچنە نێو هاوبەشییەکی نزیکەوە. راهێنەر لە سەدا سەد بە دوای ئەوەوەیە کە تاک ئامانجەکانی خۆی بپێکێ و پرۆسەکەش بەندە بە قۆناغەکانی تایبەت بەو تاکەوە.\nراهێنەر نابێ هیچ بەرنامە کارییەکی نهێنیی هەبێ. گەر دوو لایەن بتوانن خو و خدەیەکی تاکیی باش پێش بخەن، خەیاڵ بە کار بێنن و ئیلهام بدەن بە یەکدی، ئاکامی کارەکەیان دەتوانێ سەرنجڕاکێش بێ.\n" کەوچین" هاوکاریی تاک دەکات بۆ ئەوەی جۆری بیرکردنەوە ، چۆنیەتی بوونایەتی و چۆنیەتی فێربوونی خۆی پێش بخات بەو شێوەی کە بتوانێ بە ئامانجەکانی خۆی بگات. بۆ نموونە تاک دەتوانێ چووبێتە خانەی بیرکردنەوە نەرێنی و رەخنەگرانەکانی لە خۆی و بەردەوام خۆی بە تاوانبار دەزانێ لەو شتانەی کە روو دەدەن. دژبەرییەکان لە زیهنی ئەودا زۆر جار گەورەتر و بەهێزترن لەو دژوارییانەی کە لە بنەڕەتدا لە ژیانی ئەوا بوونیان هەیە.\nلە رێی راهێنەرییەوە تاک دەتوانێ باوەڕبەخۆبوونی زیاتر وەدەست بێنێ و هەستێکی تاکیی باشتریش وەرگرێ.ئەوەش دەبێ لە پلەی یەکەمدا خۆی بە بەرپرس بزانێ لەبەرانبەر بیرکردنەوە و بڕیارەکانی خۆیدا. هەندێک لە رێگەچارەکان دەتوانن ئەوە بن کە تاک بە ئاگاهییەوە بیر بکاتەوە و هەوڵ بدات زاڵ بێت بەسەر بیرە تێکدەرەکاندا.\nپێشخستنی شێوەی بیرکردنەوە ، بەڕێوەبردنی زانستی لە خۆ ئەگرێ، بە واتایەکی دیکە یانی کۆنترۆڵکردنی بیرکردنەوەکانی خۆت. بەڕێوەبەریی زانستی بۆ نموونە دەبێتە هۆی پەرەپێدانی شێوەیەک لە سەرکەوتن کە دەتوانێ بناغە دابنێ بۆ هەنگاوهەڵێنانێکی سەرکەوتووانە لەو بارودۆخەی کە مرۆڤی تێدایە. مۆدێلی سەرکەوتن لە روانگەی ئێمەوە مانای ئەوەیە بزانین کە شتەکان چۆن بەیەکەوە پێوەندییان هەیە و مرۆڤ چی بکات بۆ ئەوەی سەرکەتوو بێ.\nپێشخستنی بوونایەتیی تاک ئەبێتە هۆی تەمرینکردن لەسەر ئەوەی کە لە بڕیاردانەکان کەڵک وەرگری. بڕیارەکان دەتوانن ئەوە بن ئامانجێک دیاری بکەی، بیبەیە پێش، وەڵام بدەیتەوە و کەسانی دیکە هان بدەی.\nپێشخستنی بواری فێربوون ، زیاتر شارەزا بوون لە چۆنیەتیی فێربوون و دۆزینەوەی شێوەکاری نوێتر بۆ فێربوون، لە خۆ ئەگرێ. بیرکردنەوە، بوونایەتی و شێوەی فێربوون، زۆر نزیکن لە یەکدییەوە و ئەبێ ببنە بنەما بۆ کارەکان.\nلە نوروێژیدا ووشەیەک نییە کە واتای دروستی ووشەی " کەوچ" (راهێنەر) بدات. ئێمە ئەم ووشانە بۆ ئەو دەستەواژەیە بەکار دێنین کە هەندێک لێیەوە نزیکن، وەک: هاوقسە، راهێنەر یان ووشەی "ئیلهام بەخش" کە ئەوانیش بە باشی ماناکەی ناگەیەنن.\n١.٢ بۆ راهێنەری؟\nمرۆڤ بە چەند هۆی جیاوازەوە بەردەوام حەزی لە راهێنانە کە گرنگترین هۆ بە لایەوە حەزی گۆڕانە.\nگۆڕان یەکێک لە چەمکە سەرەکییەکانە لە سەردەمی ئێمەدا. لەم سەردەمەی ئێمەدا رۆژ لە دوای رۆژ کڕیاری خاوەن ئەزموونی زیاتر ، رکابەری بەهێزتر، تیکنولوژیی نوێ، مەرجی زیاتر لەسەر بوونی شارەزایی زیاتر و ئەرزشی نوێتر، رەبەڕوومان دەبنەوە. هاوکات شتەکان زوو روو دەدەن.\nکات بووە بە یەکێک لە گرنگترین فاکتۆرە رکابەرە کان. لەبەر ئەوەشە کە زۆر کەس هەست بە گوشار و دڵەڕاوکێ دەکەن لەسەر کارەکانیان و هەندێکیش لەو نێوانەدا دەسووتێن. نەبوون لەسەرکار بە هۆی نەخۆشییەوە زیاتر لەوەیە کە چاوەڕوانکراوە. ئەو بارودۆخەی کە بەرپرسان و هاوکارەکان خۆیانی تێدا دەبیننەوە، ئەوە دەخوازێ کە فۆرمی بەڕێوەبەریی نوێ داڕێژرێ. لەو بەستێنەشدا ئامرازە گرنگەکان بریتین لە رێکخراوە ئاسۆییەکان، کاری تیمی ، نەرم بوون ، بەرەوپێشەوە بردن، خۆبەڕێوەبەری و خۆ بەهێزکردن. بەهێزکردن ئەوە لە خۆ دەگرێ یارمەتیی هاوکارەکانت بدەی بۆ ئەوەی باوەڕیان بەو کارە هەبێ کە ئەنجامی دەدەن، شارەزاییان ببەنە ئاستێک کە بتوانن ئەرکەکانیان ئەنجام بدەن، هەست بەوە بکەن کە ئەو شتەی دەیانەوێ ئەنجامی بدەن دەتوانن هەڵیبژێرن و ئەوەندە بەهێز ببن کە بتوانن کاریگەری دابنێن لەسەر ئەو ئاکامانەی ئورگانەکەیان وەدەستی دێنێ (سپرایتزێر ١٩٩٢)\nلە رابردوودا هەلومەرجەکان تەقریبەن پێشبینی دەکران، گۆڕان بە خێرایی پێکنەدەهات، رادەی زانیاری کەمتر و هاوکارەکان شارەزایی کەمتریان هەبوو. لەم حاڵەتەدا ئورگان بە شێوەی بڕیاردانی بەرپرس و کۆنترۆڵکردنی ئاکامەکانی کاری ئورگان لە لایەن بەرپرسەوە، بەڕێوە دەچوو.\nخێرایی پێکهاتنی گۆڕان و بوونی زانیاریی زۆرتر و بەرزتر لە رێکخراودا ، فۆرمی نوێ و بەڕێوەبەریی نوێی پێویستە. بەکارهێنانی "کەوچین" یان راهێنەر، دەتوانێ وەڵامێک بێ بۆ زۆربەی ئەو دژوارییانەی لەو پێوەندییانەدا، لە داهاتوودا بۆمان دێنە پێش.\nلەگەڵ هەموو ئەمانەش هەر تاکێک، گوروپێک یان هەر رێکخراوێک کۆمەڵێک کارەسات و دژواریی دیاریکراویان هەر بۆ دێتە پێش.\nمرۆڤ بۆ ئەوەی بتوانێ هەموو ئەو شتانەی کە دەیەوێ ، ئەنجامی بدات ، کاتی پێویستی لەبەر دەستدا نییە. زۆر کەس پێیانوایە کە ریزبەندیکردنی شتەکان لەهەر حاڵەتێکدا، ئەستەمە. زۆر جار ئاسان نییە کە گرنگترینەکان لە نێو گرنگەکاندا هەڵبژێری.\nئامانجە نادیارەکان و چاوەڕوانییەکان:\nبەرپرسی یەکەم ئەوەندە شارەزا نییە کە چاوەڕوانیی روون و ویستی نوێ دروست بکات. لەگەڵ ئەوەش هەردەم وانییە کە ئەوەی بەرپرس دەیڵێ و ئەوەی کە بە کردەوە ئەنجامی دەدات، وەک یەک بن\nبەرپرس لەوە دەترسێ کە ئەگەر بڕیار بەسەر کرێکارەکاندا بدات بۆ ئەوەی کارەکانیان بە باشی بکەن، لەوانەیە لێی برەنجێن و دواتر لە دژی بوەستنەوە. لێرەدایە کە ئەو بەرپرسە ئاگای لەوە نییە وەڵامدانەوە بە پرسەکان چەندە لە لای تاک کاریگەرە.\nنەبوونی هاندان و دانپێدانان:\nهاوکارەکان پێیانوایە ئەوان لە بۆشاییەکدا دەژین و بە زەحمەت دان بە کارەکانیاندا دەنرێ. ئەوەش ئەتوانی لە سنووری باوەڕ بە خۆ بوون و هەستە تاکییەکانیش تێپەڕێ.\nنەبوونی هاوکاری لە پێوەندی لەگەڵ سنووری بەشەکان:\nدەکرێ کە کاری بەشێک بە جودا زۆر بە باشی وەڵام بداتەوە، بەڵام هەر ئەوەش لەوانەیە ببێتە هۆی ئەوەی کە ئەو بەشە ئیتر تەنیا ببێ بە خۆی و بەس. ئەمە دەبێتە هۆی باشتر و کاراتربوونی بەشێک، بەڵام نابێتە هۆی دروستبوونی هاوکاری لە نێو هەموو رێکخراوەکەدا، بۆ نموونە هاوکاریی نێوان بەشی فرۆش و بەرهەمهێنان.\nبۆ ئەوەی ئەو بارودۆخانە کۆنترۆڵ بکەیت و دەرفەتەکانی خۆت سەربخەی ،دەبێ تاک سێ پرسیاری بنەڕەتی لە خۆی بکات: ١. من لە کوێم؟ ٢. چیم ئەوێ؟ ٣. چۆن بگەمە ئەو جێگەی کە دەمەوێ؟\nتاک دەتوانێ وەک مرۆڤێکی بە پرسیار یان وەک مرۆڤێک کە لە حاڵی فێربووندایە چاوی لێبکرێ و هەردەم هەوڵ دەدات تێبگات لەو بارودۆخەی کە ئێستا ئەوی تێدایە، ئامادەکاری بکات بۆ ئەو بارودۆخەی کە ئەیەوێ پێی بگات ورێگەچارە و بڕیاری جیاجیا لێکبداتەوە.\nمرۆڤ بەردەوام لە پرۆسەی فێربووندایە کە لەودا بە گوێرەی قۆناغێک کە تێیدایە و لە چوارچێوەی ئاڵۆگۆڕە بەردەوامەکانیدا، بە دوای ئەوەوەیە بە ئامانجەکانی بگات.\n" کەوچین" دەتوانێ هاوکاریی مرۆڤ بکات بۆ ئەوەی سەرکەوێ لە فێربووندا و بەو ئاکامە دڵخوازانەی خۆی بگات.\nتاک وەک یاریکەرێکی سەربەخۆ و چالاک لەبەرچاو ئەگیرێ کە هەوڵ دەدات لە رێگەی پرسیارکردن و فێربوونی پلە بە پلەوە دەرفەتەکان هەموار بکات و بە ئامانجەکانی خۆی بگات.\nبوونی سەرنجی دروست لەهەر تاکێکدا نیشاندەری ئەوەیە کە ئەو مرۆڤە فێر دەبێ. یەکێک لەو ئامرازە سەرەکییانە بۆ فێربوونیش " کەوچین" یان هەمان راهێنەرییە.\nتاکێک دەتوانێ هەست بەوە بکات کە لەو ماوەیەدا کارەکان وەک پێویست ناچنە پێش، باوەڕبەخۆبوونی لاوازە، بێ هیوا دەبێ و لێدەگەڕێ هەموو ئەوانە لە سنووری ژیانی خێرانیش تێپەڕن. لێرەدایە کە "کەوچین" دەتوانێ یارمەتی بدات بۆ ئەوەی ئەو تاکە زاڵ بێ بە سەر کێشەکاندا و بەو شێوەیە بژی کە دەیەوێ. "کەوچین" یارمەتیی تاک دەدات بۆ ئەوەی بتوانێ ئامانج دیاری بکات بۆ خۆی، ریزبەندیی کاری داڕێژێ ، بڕیارەکانی جێبەجی بکات و بە ئامانج بگات. " کەوچێن" یان راهێنەری، تەنانەت دەتوانێ بەرپرسیش راوەستێنێ بۆ ئەوەی گوێ لە ناخی خۆی بگرێ و بە دوای ئەوەدا بگەڕێ کە بە راستی ئەیەوێ لە ژیاندا چی بەدەست بێنێ.\n" لێرنێر" (٢٠٠١) پێشنیار دەکات کە بەرپرسانیش لە رێی باسکردن لەسەر گرنگترین دژواری و گەورەترین دەرفەتە کارییەکانیانەوە " کەوچین" تاقی بکەنەوە و بپرسن کە لە داهاتووی کارییاندا کام رێباز بەکار بێنن. ئەودەم بەرپرس هەست بەوە دەکات کە ئایا " کەوچین" بەکەڵکە یان نە.\nراهێنەرێکی باش ئەو راهێنەرەیە وا بکات تاک بە خۆیدا بچێتەوە. راهێنەر ناتوانێ کێشەکانی تاک چارەسەر بکات، بەڵام دەتوانێ هانی بدات بەرەو داهاتوو بروانێ، ریزبەندی لە ژیانیدا دروست بکات، بڕیارەکانی خۆی جێبەجێ بکات و لە پرۆسەکە شت فیر ببێ. ژیان بەرەو دواوە ناگەڕێتەوە.\nئەوەی کە مرۆڤ خۆی ئازار بدات لەسەر ئەو شتانەی کە لە رابردوودا روویان داوە، هیچ یارمەتییەک نادات. هەربۆیە پێویستە مرۆڤ دیسان هەر لەمڕۆوە بە لاپەڕەیەکی سپییەوە دەست پێبکاتەوە.\nتاک پێویستە هەر ماوەیەک جارێک پێداچوونەوە بە ئامانجەکان و بەهاکانی خۆیدا بکات، باشتر کات کۆنترۆڵ بکات و بەرپرسایەتیی زیاتر وەئەستۆ بگرێ لە پێوەندی لەگەڵ پێشکەوتنەکانی خۆیدا. هەروەها پێویستە تاک لە سەر دژوارییە روون و دیارەکانی تایبەت بە ژیانی خۆی، کار بکات.\nبۆ نموونە دەکرێ وابێ کە کەسێکی فرۆشیار کورت مەودا بیر بکاتەوە و بەڵێنیی زۆریش بدات، ئەمەش دەتوانێ لە درێژخایەندا کێشەی زۆری بۆ دروست بکات.\n١.٣ چۆن راهێنەری بکەی؟\n" ویز ۆرس م.ف.ل" (١٩٩٨) پێیوایە مرۆڤ ئەوەندە سەرچاوەی توانایی تێدا هەیە کە بتوانێ دەرەقەدی دژوارییەکانی تایبەت بە ژیانی خۆی بێ.\nمرۆڤ ئەبێ ئەرکی پێشخستنی خۆی وەئەستۆ بگرێ و هەر خۆشیەتی کە ئەبێ ئەو ئامرازانەی بۆ ئەو سەرکەوتنانەی پێویستن، هەڵبژیرێ. تاک خۆی پێشوەخت وەڵامەکە دەزانێ، یان ئەوەی کە دەتوانێ وەڵامەکە بەدەست بهێنێ ، بەڵام لەو پرۆسەیەدا ئەبێ هاوکاریی بکرێ. ئەگەرێکی سەرەکی هەیە کە ئێمە تەنیا دەتوانین هاوکاریی تاک بکەین بۆ ئەوەی بتوانێ هاوکاریی خۆی بکات (شەین ١٩٨٨). بۆ ئەوەی لەوەدا سەرکەوتوو بین پێوستە راهێنەر شارەزایی کردەیی هەبێ لە راهێنانی بەرپرس و هاوکارەکانیدا و هەروەها ئاشنایی هەبێ لەسەر ئەو شێوازانەی پێوەندییان بەوەوە هەیە کە ئەو راهێنانە چۆن ئەنجام بدرێ.\nشێوەکاری ئێمە لە راهێناندا ئەبێ لەسەر ئەو بناغەیە بێ کە چ روانگەیەکمان لەسەر مرۆڤ هەیە.\nروانگەی مرۆیی لە بەرنامەی راهێناندا لەسەر بناغەی ویستەکانی مرۆڤی فێرخواز، خشتەکانی دادەنرێ.\nتاک یاریکەرێکی چالاکە کە بە سێ پرسیاری بناغەییەوە بەشداری لە راهێنان دەکات: من لە کوێم؟ چیم ئەوێ؟ چۆن دەتوانم بگەم بەو جێیەی کە مەبەستمە؟\nئەو خاڵە دڵخوازە سەرەکییانەی گرنگن بۆ راهێنان، ئەوانەن کە تاک بیر لەو سێ پرسیارە بکاتەوە یان ئەوەی کەیارمەتی بدرێ بۆ ئەوەی کە بیریان لێ بکاتەوە. " کەوچێن" لە ژیانی تایبەتیی تاک و راست لەوێوە کە ئەبێ تاک هەنگاو هەڵێنێتەوە، دەست پێدەکات.\nمرۆڤی فێرخوار هەردەم بیر لەوە دەکاتەوە واتایەک بۆ ئەو بارودۆخەی کە تێیدایە بدۆزێتەوە، ئەیەوێ بزانێ بارودۆخی دڵخوازی ئەو دەبێ چۆن بێ و چ ستراتیژییەک لە پێش بگرێ بۆ ئەوەی بەوێ بگات. لە شێوەی کاری " کەوچین" دا ئەزموونەکان، شتە ئیدەئالەکان و ستراتیژییەکانی خودی تاک وەک بنەما کەڵکیان لێوەردەگیرێ. مرۆڤ لاپەڕەیەکی سپی نییە کە نەنووسرابی و هاوکات دەفرێکی خاڵیش نییە کە دەبێ پڕ بکرێ لە زانیاری. تاک لێرەدا بانگهێشت دەکرێ بۆ ئەوەی رۆڵی هەبێ لە پرۆسەی گۆڕاندا وهەروەها خاوەندارەتی لە شتەکان بکات بۆ ئەوەی رێگەچارە بدۆزێتەوە. دژوارییەکە لێرەدا فێربوونی مارپێچی یان فێربوونی بازنەییە کە ئەمانەش داهێنان، هاوکاریکردن و گەیشتن بە ئاکامی باش بە دوای خۆیاندا دێنن.\nپێنج قۆناغ کە بنەڕەتین لە شێوەی کاری " کەوچین" دا:\n١. بەهێزکردنی متمانە: بنەمایەک بۆ هاوکاریکردن دابڕێژە.\nبەردی بناغەی هاوکاریی نێوان راهێنەر و بەرپرس ، متمانە و باوەڕبەیەکدی کردنە. بۆ تاقیکردنەوەی ئەوەش ئەوەندە بەسە کە وەکیەکی هەبێ لە نێوان گووتنی شتێک و ئەنجامدانی و چۆنیەتیی ئەنجامدانی ئەو شتەی کە دەگوترێ.\n٢.هەڵسەنگاندن: بارودۆخەکە هەڵسەنگێنە.\nلە راهێناندا دەتوانین ئەوەی کە ئەرێنییە زیاتر بەهێزی بکەین و ئەوەش کە کەمتر ئەرێنییە ئاڵوگۆڕی بەسەردا بێنین. ئێمە ئەبێ بارودۆخەکە وەک ئەوەی کە هەیە بناسین، بەربەستەکان دیاری بکەین و روون بێ بە لامانەوە ئەو دژوارییانەی کە لە پێشمانن، چین.\n٣. ئامانج دیاریکردن: دروستکردنی ژیانێک لە باڵانسدا.\nبۆ ئەوەی بتوانین هاوکاریی مرۆڤێک بکەین، پێویستە بزانین ئەو کەسە ویستوویەتی بە چی بگات.\n" کەوچین" دەتوانێ بچێتەوە بە هەموو بارودۆخەکانی ژیانی مرۆڤدا، هەم ژیانی کاری و هەم ژیانی تاکەکەسی. " کەوچین" بارودۆخێکی روونی هەیە. سەرەکیترین ئەرکی "کەوچین" یان راهێنەری ئەوەیە یارمەتیی مرۆڤ بدات بۆ ئەوەی ژیانێکی باش بژی. ئەوەی کە ژیانی باش بە لای کەسێکەوە چییە، ئەو کەسە خۆی بڕیار دەدات. مرۆڤ دەبێ تێگەیشتنی روون ، یان چاوەڕوانیی روونی هەبێ لەو رێگەیەی کە پێیدا تێدەپەڕێ، بەڵام ئەوەش دەکرێ کە رێگەکە کاتێک دروست ببێ کە کەسەکە پیایدا تێدەپەڕێ.\n٤. کردەوە: داڕشتن و کردەی ستراتیژی:\n" فێفر و ساتن" (٢٠٠٠) پێیانوایە بۆشاییەک هەیە لە نێوان زانین و ئەنجامداندا. لەوانەیە ئێمە خاوەن هێزی داڕشتنی تیئوری و خاوەن حەز و ویستی بەرز بین، بەڵام لەگەڵ ئەوەش لەوانەیە نەتوانین ئەو حەز و تواناییە بە ئەنجام بگەیەنین. لێرەدایە کە " کەوچین" لەبەردەم دژوارییەکی گەورەدایە. میتۆدی کاری " کەوچین" پرۆسەی فێربوونی هەنگاو بە هەنگاو لە خۆ ئەگرێ هەم بۆ راهێنەر و هەم بۆ ئەوەی رادەهێنرێ. ئەو رێبازە کارییە لە سەر بناغەی فێربوون لە رێی بەکردەیی کردنەوە ، دامەزراوە.\n٥. بەدواداچوون: نرخاندن، وەڵامدانەوە و پاداش.\nئاکامەکان ئەبێ بە پێی روانگەی رەخنەگرانە لە ئامانجی وەدەستهاتوو، هەڵسەنگێندرێن. مرۆڤ لە چیدا سەرکەتوو دەبێ و لە چید سەرکەوتوو نابێ؟ بۆ سەرکەوتوو دەبی؟ بۆ سەرکەوتوو نابی؟ مرۆڤ دەتوانێ چی لەو پرۆسەیە فێر بێ و جاری داهاتوو دەبێ چ شتێک باشتر بکات؟\nشێوەی کاری " کەوچین" قۆناغێکی تایبەت لە ریزبەندێکی دیاریکراودا لەبەر ناگرێ. وانییە کە سەرەتا متمانەی نێوان دوو ئەکتەرە بە یەکدی پتەو بکرێ و پاشان لێکدانەوە بنووسرێ و دواتر ئامانج دیاری بکرێ و... هتد. هەندێک جار لەوانەیە قۆناغەکان بکەونە سەر یەکدی و ئەکتەرەکانیش لە نێوان قۆناغەکاندا، لە هاتوچۆدا بن. بۆ نموونە، ئەوە زۆر باش دەبێ کە پێش لەوەی پرۆسەکە دەست پێدەکات، دوو لایەن متمانەیان بە یەکدی هەبێ، بەڵام متمانە لە رێی کردەوەوە دروست دەبێ کاتێ مرۆڤ بە هەندێک ئاکام دەگات و زۆر بە کەمی، پێشوەخت تەسلیم دەبێ.\nدەتوانێ واشبێ کە کارکردن لە رێی نووسینی لێکدانەوەوە ببێتە هۆی ئەوەی کە یاریکەرەکان بکەونە حاڵەتی بەرگرییەوە یان هەندێک جاریش هەستیان بریندار ببێ. ئەمەش دەتوانێ پرۆسەیەکی باش رام بکات. لەهەندێک حاڵەتدا مرۆڤ هەوڵ دەدات لێکدانەوەی چۆنیەتی ئەنجامدانی کار، یان بە کار نەهێنێ یان بەسەریدا تێپەڕێ و زیاتر سەرنج بخاتە سەر دیاریکردنی ئامانجێک کە ئەو تاکە خۆی بەدڵیەتی.\nلە ئەنجامدانی ئەو رەوشە دیاریکراوەدا راهێنەر، وەک ئامرازێک کەڵک لە خۆی وەردەگرێ بۆ ئەوەی یارمەتیی بەرپرسەکە بدات سەرکەوێ. بۆ ئەنجامی ئەو کارەش پێنج خاڵ هەن کە ئەبێ راهێنەر شارەزایان بێ:\n_ پرسیاری پێوەندیدار بکات و زۆر بە باشیش گوێ بگرێ.\n_ بژاردەی جێگرەوەی کردەوە پێشنیار بکات.\n_ هاندەر بێ و بە دوای ئاکامەکاندا بچێ.\n_ تێبینیی سازێنەری هەبێ.\n_ لێبگەڕێ کە تاک لە ئەزموونەکانی خۆی فێر ببێ و دان بنێ بە توانییەکانی تاکدا.\nگوێگرتنی چالاک بەو مانایەیە کە راهێنەر بە باشی گوێ دەگرێ بۆ تاک ، بە بێ ئەوەی بچێتە نێو قسەکانی یان ئەوەی کە پێشنیارێک بدات.\nپۆینەکە لێرەدا ئەوەیە کە راهێنەر هاوکاری بکات بۆ ئەوەی تاک خۆی رێگەچارە ببینێتەوە یان ئەوەی کە وەڵام بدۆزێتەوە بۆ دژوارییەکانی سەر رێگەی خۆی. پاش ئەوەی راهێنەر گوێی گرت بۆ هەموو ئەو شتانەی تاک ویستوویەتی باسی بکات و دڵنیابوو لەوەی هەموو ئەو شتانەی پێویست بووە باسی کردوون، ئەودەم دەتوانێ هەموو ئەو شتانەی بیستوویەتی یان دیتوویەتی، باس بکاتەوە بۆ ئەو تاکە.\nگوێگرتنی چالاک هەروەها ئەوەش لە خۆ دەگرێ کە راهێنەر هەندێک جار هەندێک پرسیار لە تاک بکات بۆ ئەوەی یارمەتی بدات بیرکردنەوە و بوونی خۆی روونتر بکاتەوە.\nلە رێی یارمەتیدانی راهێنەرەوە کەسەکە دەتوانێ ئەو وەڵامانە یان ئەو رێگەچارانە بدۆزێتەوە کە بۆ ئەو باشترینن، واتە ئەگەری ئەوەی ئەوان بخرێنە بواری جێبەجێکردنەوە و ئاکامە دیاریکراوەکان وەدەست بێن، زیاترە. بەرپرسان زۆر جار خۆیان وەڵامەکان دەزانن یان ئەوەی کە دەتوانن پەیدای بکەن.\nبۆ جاری حەوتەم و کۆتایی، ئەوە خودی تاکە کە بڕیار دەدات چۆن بیر بکاتەوە و چۆن مامەڵە بکات. ( مانز و سیمس ٢٠٠١٢) .\nرێگەیەکی دیاریکراو بوونی نییە. تاک دەبێ بیرۆکەکانی خۆی تاقی بکاتەوە و ئەزموونی تایبەت بە خۆی وەدەست بهێنێ. تاک دەتوانێ بارودۆخی تایبەت بە خۆی مانا بکاتەوە، دیسان ئامانج دیاری بکاتەوە و ئامرازی نوێ بۆ گەیشتن بەو ئامانجە ئەزموون بکات. ئەمەش دەتوانێ لە رێیەکەوە کە پێی دەڵێن لۆژیکی فێربوون، روو بدات کە لەودا مرۆڤ ئەوە تاقی دەکاتەوە وا باوەڕێ پێی هەیە و وەڵامی خۆی وەردەگرێ و لەو پرۆسەیەش فێر دەبێ. ژیان لە خودی خۆیدا پرۆسەیەکە بۆ فێربوون. راهێنەر و بەرپرس ئەبێ هەردووکیان چالاک بن و هاوکاریی یەکدی بکەن.\nراهێنەر دەتوانێ لە رێی ئاخاوتن و پرسیارکردنەوە، کاریگەری لەسەر تاک دابنێ. راهێنەر ئازادی و یارمەتی دەبەخشی بە تاک، تا ئەو ئاستەی تاک بتوانێ بیرۆکە و باوەڕەکانی خۆی تاقی بکاتەوە و ئەزموونی تایبەت بە خۆی وەدەست بهێنێ.\nراهێنەری واتە رەفتارکردن لە گەڵ خەڵک بەو شێوەیەی کە خۆمان دەمانەوێ خەڵکی دیکە لە گەڵمان رەفتار بکەن. ئەمەش لەگەڵ ئەو یاسا زێڕینەدا دێتەوە کە دەڵێ: دەرحەق بە خەڵک وا رەفتار بکە کە دەتەوێ خەڵک وا رەفتارت لەگەڵ بکەن. ئەو یاسایەش هەروەها دەتوانین لە هەموو دینەکانیشدا ببینین.\n" کەوچین" یان راهێنەری لەبەرگری کۆمەڵە بنەمایەکی تەندروستی ئاوەزمەندانەیە لە سیستمی خۆیدا.\n١.٤ چوارچێوەی بۆگەڕانەوە لە " کەوچین" دا\nکەوچێن مۆدێلێکی گشتی بۆ پێشخستنی مرۆڤ پێشکەش دەکات. ئەو شێوەیەش لە چواربەش پێکدێ. زۆر رونتر، ئەو پرۆسەیە چوار بەشی جیاواز لە یەکدین کە پێوەندییەکی نزیکیان پێکەوە هەیە. ئەو چوار بەشانەش بریتین لە:\n_ ژیانی تاکی\n_ ژیان، کار یان کاتە ئازادەکان\nلە بەشی تاکیدا، تاک هەوڵ دەدات وەڵام بۆ پرسیارە بنەڕەتییەکان ببینێتەوە. ئەمەش لەوانەیە ئاکامەی ببێتە هۆی ئەوەی کە پێویست بە بڕیاردان بکات. کەواتە یەکێک لە بژاردەکان ئەوەیە کە لە وەها پرۆسەیەکی راهێناندا بی. لەو پرۆسەیەدا تاک هەوڵ دەدات بیرکردنەوەکانی، بوونایەتی و شێوەی فێربوونی خۆی پێش بخات.ئامرازەکانی ئەم قۆناغەش، شارەزاییەکان و میتۆدی پرۆسەی راهێنانن. ئەمەش دیسان لەسەر بناغەکانی " کەوچین" ، خشتەکانی دادەنرێ.\nلە مەیدانی کار و جێگاکانی دیکەی لەو شێوەیە، ئەوە ئەرکی خودی تاکە بتوانێ هەنگاوەکانی خۆی بۆ پێشەوە هەڵێنێ ، ئیلهامی فێربوونی خۆی بەرزتر بکاتەوە و شارەزایی زیاتر وەدەست بخات بۆ ئەوەی بگات بە ئامانجەکەی. لە کۆتاییدا ئەوە هەڵدەسەنگێندرێ کە ئامانجەکان تا چەندە وەدیهاتوون.\nئەمەش لەو رێگەیەوە دەکرێ کە لە سۆنگەی نرخە کرداری و رەفیارییەکانەوە پرۆسەکە هەڵسەنگێندرێ.\nمەیدانی راهێنان و مەیدانی کارکردن مەودایەکی زۆریان لە نێواندا نییە. لە گۆڕەپانی راهێناندا ئەوەی کە چی بکرێ و چۆن بکرێ، هەڵسەنگاندن و باسی لەسەر دەکرێ و لە مەیدانی کاریشدا ئەوەی باسی لەسەر کراوە دەخرێتە خانەی کردەوەوە و پاش ئەوە ئەزموونەکان دیسان دەهێنرێنەوە بۆ مەیدانی راهێنان. پاش ئەوەش باسی نوێتر و راهێنانی نوێتری لەسەر دەکرێ و هەمدیسان ئەم باس و راهێنانە نوێیانە لە مەیدانی کردەوەدا تاقی دەکرێنەوە.\nئەم هاوپێوەندییە نزیکەی نێوان مەیدانی راهێنان و مەیدانی کردەوە، وا دەکات ئەو دوو مەیدانە لەگەڵ ئەوەی کە پێکهاتەیان لە یەکدی جیاوازە ، لە بواری ئاماری پرۆسەییەوە وەسەر یەکدی بکەون.\n١.٥ کورتەی پەرتووکەکە:\nچۆن خەڵک فێر بکەین خەڵکی دیکە رابهێنن تا بتوانن لە ژیانیاندا سەرکەوتوو بن؟ لەسەر کاری راهێنان لێکۆڵینەوەی کەم کراوە و هاوکات نووسراوەیەکی روون و یەکدەنگ نییە کە هەموومان لەسەری هاوڕا بین. ئەوەی کە دەڵێن لە راهێناندا شارەزایی زیاتر بۆ خۆت مسۆگەر بکە ، واتای ئەوەیە کە سەفەر بکەی بە سەرزەوییە ناسراو و نەناسراوەکاندا.\nبەشی دووەم: پلانی کار دابنێ: کام دژواری و دەرفەتەمان لە پێشە؟ کارەساتی سەرەکی لە رێبەری کردندا بۆشایی نێوان زانین و ئەنجامدانە. لەگەڵ ئەوەی کە زۆر شت دەزانین، ناتوانین بە کردەوە ئەنجامی بدەین.\nئەوەش لەوانەیە ببێتە هۆی ئەوەی کە زۆر کۆبوونەوە بگرین و زۆر باسیش بکەین، بەڵام دەستکەوتی ئەو هەموو کۆبوونەوە و قسەکردنانە زۆر کەم بێ. هەندێک لەو شتانە دەتوانن پێوەندییان بە بارهێنانی سەرۆک یان رێبەرەوە هەبێ.\nنییەتەکان باشن، بەڵام ئاکامەکان دیار نین. لەوانەیە یەکێک لە هۆکارەکان ئەوە بن کە ئێمە فۆرمێکی هەڵە لە بواری پەروەردەدا بەکار دێنین.\nبەشی سێیەم: شێوەکانی رێبەری: ئەو شێوە رێبەرییە کۆنانەی کە سەرکەوتوو بوون، کامانەن؟ تیئۆریی رێبەریی بە شێوەیەکی بەربڵاو وابووە کە چۆن مرۆڤ بتوانێ خەڵک کۆنترۆڵ بکات بۆ ئەوەی بە ئامانجە دیاریکراوەکانی رێکخراو بگات. لە بناغەدا مرۆڤیان وەک ماشین لەقەڵەم دەدا. بەوەوە سەرقاڵ بوون کە چۆن رەفتارەکانی مرۆڤ کۆنترۆڵ بکەن بۆ ئەوەی بتوانێ بە شێوەیەکی کاریگەرتر کار بکات. هەموو بیرەکان لە لای رێبەر بوو و مرۆڤەکانی ژێر دەستی ئەو تەنیا ئەرکی ئەوەیان هەبوو لە چوارچێوەی ئەو سیستمەدا کار بکەن کە رێبەر یان سەرۆکەکەیان دایڕشتبوو.\nلەو کاتەوە تا ئەمڕۆ، زۆر پێشکەوتنی جێی سەرنج رویانداوە، واتە قۆناغەکان لە کۆنترۆڵکردنی هاوکارەوە ، گۆڕاوە بۆ ئازادی بۆ هاوکارەکان.\nپێشتر هەروەها ئاوا بوو کە هەموو وەڵامەکان لە لای شەخسی رێبەر بوون ، بەڵام ئیستا وەڵام لە لای هاوکارەکانە. لە بەشی سێیەمی ئەم پەرتووکەدا ئێمە دەچینە سەر باسی پێشکەوتنە سەرەکییەکان، لە " تایلر و شینتێفیک ماناگمێنت" ەوە بگرە تا تیئۆرییە نوێیەکان. ئێمە پیشانی دەدەین کە "کەوچین" پێشکەوتنێکی سروشتییە لە درێژەی ئەو پێشکەوتنانەدا.\nبەشی چوارەم: شێوەکانی راهێنان: راهێنانە نوێیەکان چین شێوە سەرکەوتووەکان؟\nهاوڕاییەکی زۆر لەسەر ئەوە هەیە کە یاریچییانی تۆپی پێ و ئەستێرەکانی یاریکردن بە شێوەیەکی گشتی، پێویستییان بە راهێنەر هەیە بۆ ئەوەی زۆر باش بن. ئایا سەرۆک یان بەرپرسەکانیش، راهێنەریان دەوێ؟\nبە تیشک خستنە سەر بیری پێشخستنی بەڕێوەبەر یان سەرۆکەکان، باسەکان زیاتر باس لەسەر نێوەڕۆکن. بە واتایەکی دیکە، ئەوان ئەبێ چی فێر بن؟ لەو پێوەندییەدا لە پرۆسەی راهێناندا زیاتر پێداگری لەسەر جۆری راهێنانەکە دەکرێتەوە، واتە مەبەست لەو میتۆدەیە کە بۆ ئەو کارە کەڵکی لێ وەردەگیرێ.\nگەر پرۆسەی فێربوونەکە هەندێک رەنگدانەوەی وەک ئاڵۆگۆڕ لە شێوەی بیرکردنەوە و شێوەی بووندا دروست کرد، دەتوانێ یارمەتیدەر بێ بۆ ئەوەی لەگەڵ یارکەرێکی رەخنەگر و بەڵگەهێنەردا بچیتە دیالۆگەوە. ئەرکی ئەکتەری ئەو پرۆسەیە ئەوەیە پرسیار بکات، وەڵامی بەرانبەرەکەی بداتەوە، لەگەڵ پرۆسەی بڕیارداندا روبەڕوو ببێتەوە و دانپێدانانی هەبێ.\nبەشی پێنجەم: " کەوچین" : بژاردە سەرکەوتووەکان.\n" کەوچین" یان راهێنەری، بە چەند شێوە دەتوانرێ ئەنجام بدرێ. جیاوازی هەیە لە نێوان راهێنانەکانی تایبەت بە ژیانی تاکی و بەڕێوەبەری و تیمیدا. راهێنانی تیمی، کە لەودا بەشدارەکان راهێنان بە یەکدی دەکەن، بژاردەیەکی سەرنجڕاکێشە کە دەتوانێ جێگرەوەی شێوە راهێنانی کڵێشەیی بارهێنانی بەڕێوەبەر بێ. ئامانجی سەرەکیی ئەم پەرتووکە تایبەتە بە بارهێنانی بەڕێوەبەر، بەرپرس یان رێبەر.\nبەشی شەشەم: بناغەی راهێنەری: چ شتێک بناغەیە بۆ سەرکەوتن؟\nروانگەکانی ئێمە لەسەر مرۆڤ، تا ئاستێکی زۆربەڕێوەبەری بیرۆکەکانی ئێمەن کە چی بکەین بۆ ئەوەی کاریگەری لەسەر مرۆڤەکان دروست بکەین. بیرکردنەوە بناغەیەیە بۆ هەنگاوهەڵێنانەوە. تا چ ئاستێک مرۆڤ لە لایەن هێزگەلێکی دەرەوەی خۆیەوە بەڕێوە دەچێ و تا چ ئاستێک ئازادیی هەڵبژاردنی هەیە؟ دوو مۆدێل لەم بابەتەدا سەرەکین: لایەنی رەفتاری و لایەنی دیاردەیی.\nبەشی حەوتەم: شێوەکانی راهێنەری: سیستمی چالاکی لە پێناو سەرکەوتندا.\n"گۆتە" پێیوایە ئێمە تەنیا لەو کەسانەوە فێر دەبین کە خۆشمان دەوێن. بۆ ئەوەی بتوانین هاوکاریی یەکدی بکەین ئەبێ هەندێک باوەڕی دوو لایەنە هەبێ. ئەو کاتەیە کە دەبین بزانین لە چ بارودۆخێکداین، چ ئامانج و باوەڕێکمان هەیە، کام ستراتیژی دادەڕێژین بۆ ئەوەی بەو ئامانجە بگەین، چۆن بتوانین ئەو ستراتیژییە ئەنجام بدەین و چۆن دەتوانین پرۆسەکە هەڵسەنگێنین و لێی فێر بین.\nبەشی هەشتەم: شارەزاییەکانی راهێنەری: کردە تاکییەکان بۆ وەدەستهێنانی سەرکەوتن.\nلە راهێنەریدا بوونی هەندێک شارەزایی، زۆر سەرەکین. ئەوەش واتە، بۆ نموونە پرسیاری گرنگ بکەی، وەڵامی بژاردەیی بدەیەوە، هەوڵ بدەی بە کردەوە هەنگاو هەڵێنی، وەڵامدانەوەت و پاداشت هەبێ بۆ بەرانبەرەکەت.\nبەشی نۆیەم تا یازدەهەم: چۆنایەتییەکانی راهێنەری:\nهەر ئەوەندە بەس نییە کە راهێنەر شارەزایی کڵێشەیی هەیە. بۆ ئەوەی راهێنەر سەرکەوتوو بێ، ئەبێ هەندێک لایەنی چۆنایەتیی مرۆیی هەبێ. بۆ نموونە ئەبێ راهێنەر هەندێک هەستی هۆشیی هەبێ و خاوەن توانایی خۆبەڕێوەبەری و رێبەریی باڵا بێ. چۆنایەتیی راهێنەری پێوەندیی هەیە بە شارەزاییەوە، بەڵام هاوکات دەتوانێ خاوەن سەرنجی تایبەتیش بێت.\nبەشی دوازدە: راهێنەریی بە کردەوە: چۆن سەردەکەوی و چۆن سەرناکەوی؟\nزۆر بە ئاسانی دەتوانی لە راهێنەریدا تووشی هەڵەی سەرەتایی ببی. گەر بزانین کەندوکۆسپەکان لە کوێن ئەوە دەتوانین لێیان دوور بکەوینەوە. هەروەها گەر بزانین کە خاڵە بەهێزەکانمان چین، ئەوە دەتوانین بەهێزتریان بکەین.\nبەشی سیازدە: بە کورتی:\nتاک دێتە گۆڕەپانی راهێنانەوە بۆ ئەوەی بتوانێ لەسەر شتێک بڕیار بدات. ویستی تاک لە نێوان کاتی ئێستای ئەو تاکە و ئەو قۆناغەیە کە هەوڵ دەدات پێی بگات. بە کەڵکوەرگرتن لە میتۆدی راهێنەری و شارەزایی بواری راهێنەری، تاک دەتوانێ شێوەی بیرکردنەوەکانی خۆی، بوونایەتیی خۆی و شێوەی فێربوونی خۆی، پێشبخات. ئەمەش دەتوانێ ببێتە هۆی ئەوەی کە ئەو تاکە ئامانجەکانی خۆی بە کردەیی بکات.


دکتۆر ئەحمەد میراودەلی : تێڕوانینێکی نوێ بۆ ” ئافرەت . – WTARIKURD\nلە چەند مانگی رابوردوودا و هەتا ئێستاش ، میدیای رۆژئاوا، تیشکێکی زۆری خستۆتە سەر جۆراوجۆر شەڕ و شۆڕش و یاخیبوون کە لێرە و لەوێ سەرهەڵدەدەن . لەو بەینەشدا بەرەوپیرچوونێک و رۆشناییەکی تایبەت و ئاگایەکی زۆر بە سەربازە ئافرەتکانی بەشداری شەڕ دەدەن . بەتایباتیش ئەو ئافرەتە کوردانەی دژی داعش دەجەنگێن . لێرەوە زۆر پرسیار دێنە پێش . لەوانەش .\nئایا میدیا جێندەرییەکان شێوەی شەڕڤان / شەڕکەریان لی شێواندووین ؟\nئەم هۆگرییە بە ئافرەتی شەڕکەرەوە چییە ؟\nئایا میدیای رۆژئاوا نامەیەکی نوێی پێیە ؟\nلە خوێندنەوەی بابەتەکاندا ، نە ئەوە دەردکەوێ کە ئەو ئافرەتانە پەری و حۆری بن یان میدیا بۆ راکێشانی خوێنەری زیاتر ئافرەتە شەڕکەرەکان بەکار بهێنێ . لەوەش ناچێت بییەوێت رەوایی هیچ کێشەیەکیش بسەلمێنی یان پێشکەوتنخوازیی کۆمەڵێکی چەکدار روونکاتەوە کە ئافرەتیان لەگەڵدایە . ئەی کەواتە بۆچی زۆرینەی میدیاکان بایەخێکی زۆر بە بەشداری ئافرەتان لە شەڕەکاندا دەدەن و سەردێڕەکانیانی پێ پڕ دەکەنەوە ؟\nبۆ نموونە ؛ سەردێڕێڕێکی ئندیپێندێنت دەڵێ ( ئافرەتێکی خۆبەخشکەری کورد لە شەڕی کۆبانێدا بە بۆمباوە پەلاماری داعش دەدات . ) ` بەڵام ئاماژە بە هیچ گڕوپێکی ئافرەت ناکات کە لەناوجەکەداهەبن و تەنها ئەوە هەڵدەبژێرێ کە تیشک بخاتە سەر جنسی خۆبەخشکەرەکە لە هەڵمەتەکەدا . ئەوە لەکاتێکیشدایە کە زانراوە گروپێکی ئافرەتی چەکداری کورد بە ناوی ” یەپەژە ” هەیە . دێیلی تێلێگڕافیش بە هەمان شێوە لەسەردێڕیکیدا دەڵێ ( ئافرەتێکی کوردی شەڕکەر لە شەڕی کۆبانێدا هێرشێکی خۆکوژی سەر داعشی کرد . ) ئەمیش تەنها رووناکی دەخاتە سەر مێیینەیی خۆبەخشەکە . هەردوک بابەتەکە ئاماژەیان بەوە داوە کە ئەوە یەکەم راگەیاندراوە دەربارەی ئافرەتی خۆبەخش لە هێرشی خۆکوژیدا . ئەوەی لەو راپۆرتانەدا دیارە ئەوەیە کە زۆر بە کەمی گرنگی دراوە بەوەی کە ئەمە جاری یەکەمە یان رووداوایکی نوێی یە ، لە هەمان کاتیشدا زیاتر گرنگی بەوە دراوە کە کەسەکە ئافرەتە .\nلە بواری شەڕ و پێکداداندا ، گرفتێک هەیە لە ئاوەز و هزری پیاودا ، گرفتەکەش ، ئافرەتی چەک بەدەستە . رۆشنایی خستنە سەر چەک هەڵگرتنی ئافرەت و بەشداریکردنی لە شەڕدا هەتا ئەمڕۆ ، لەگەڵ ئاوەز و هزری پیاودا ، نەگونجاوە ، ئەمەش بەڵگەیەکە دەیسەلمێنێ کە چۆن بیرکردنەوە لە جەنگ و شەڕکەر ، جێندەر کراوە. زۆر کەس هەتا ئێستاش نا ئارامن بەوەی پۆلێک ئافرەتی شەڕکەری بەورە ببینن . پیاو بەشێوەیەکی ویراسی خۆی کردۆتە شەڕکەر و بازرگانی شەڕ . هەر لە هزری خویشیدا ، ئافرەتی کردۆتە بوونەوەرێکی دەستوپێ سپی ئاشتیخواز و کارگەی بەهەمهێنانی نەوەی نوێ و ملکەچ بۆ مێردەکەی لەپێناو قووتی رۆژانەیدا ، وەک ئەوەی ئەگەر پیاو نەبێت ئافرەت لەبراسان دەمرێت – هەتا ئێستا لای خۆمان قسە وا رۆیشتووە .\nکاتێک خەڵکی بەرەوڕووی شتێک دەبنەوە کە پێشتر نەیان بیستووە یان نەیان دیوە ئارەزووی زانیاری و شارەزابوونیان لەسەری دەبزوێ، ئێستا خوێنەری رۆژئاوا دەیەوێت جیاوازی ئەو ئافرەتە شەڕکەرانە بزانێت و لەو هەڵسوکەوتەیان تێ بگات کە پێچەوانەی هەموو سروشت و نەریت و تێگەیشتنەکانی پێشووی نێر و مێ و سروشتی شەڕن . ماوەیەک لەمەوبەر دەنگوباسی بەتالێۆنێک ئافرەتی ئۆکڕانی بە بەرگی سەربازییەوە کە سەر بە رووسیا بوون و دژی ئۆکڕانیا دەجەنگان ، سەدێڕی ژمارەیەک رۆژنامەیان پڕکردەوە- ئافرەتی شەڕکەر بە جلی سەربازییەوە. ئەو سەردێڕ و وێنانە بەڵگەیەکن بۆ هەوڵی تێگەیشتن و پۆلینکردنی ئافرەتی شەڕکەر ، لەبەر ئەوەی ئەوەندە بەس نییە کە لەسەر سەرکەوتن و نشوستییەکانیان بنووسرێت ، میدیا دەبێ وێنەی ئەو ئافرەتانە بڵاو بکاتەوە بۆ ئەوەی دەقێکی نوێ دروست بکات و لەهەمان کاتدا بە بەڵگەوە بێتە پێشێ و بڵێ ” ئەو بیروباوەڕەی هەیە دەربارەی شەڕکەر ، وردوخاش بووە ”.\nدیارە میدیای رۆژئاوا ئەرکێکی قورسی لەسەر شانە ، بەتایبەتیش دەربارەی تێڕوانین لە ئافرەتی رۆژهەڵاتی نێوین ، چوونکە هەر ئەو میدیایە پێشتر خوێنەری بەوە راهێنابوو کە ئافرتانی ئیسلام لە ناوچەکەدا ، خۆیان دادەپۆشن ، پەڕچە / پەچە دەگرنەوە و پێویستییان بە پاراستنە . ئەی ئێستا خوێنەران چۆن بڕوا بکەن بەو راستییەی کە لەجیاتی پەچە و عەباو سەردانەواندن؛ شەرمیان شکاوە و تەنها کاتێک سەردادەنەوێنن کە تفەنگەکانیان ئاڕاستەی نیشانەیەک دەکەن ؟\nدیار تەنها ئافرەتانی ئۆکڕانی و کورد چەکیان هەڵنەگرتووە و لەمێژوودا زۆر جار روویداوە ، ئەمڕۆ میدیا بۆ ئەوە دەنگوباسی ئافرەتە شەڕکەرەکان بڵاو ناکاتەوە کە ستێریۆتایپی / وشکەشێوازی جێندەر بشکێنێ . بەڵکو بەهۆی ئافرەتە شەڕکەرەکان و بەتایبەتیش کوردەکانەوە وا لە خوێنەر بکات لە کۆتاییدا پرسیار لە بڕواکەی خۆی بکات دەربارەی ئافرەت لە جەنگدا . چونکە وێنەکان بۆخۆیان دەدوێن و ئەوەمان پێ دەڵێن کە ئەو ئافرەتانە پێویستییان بەوە نییە چاوەڕوانی ئیزنی نێرینەکانیان بن بۆ ئەوەی بچنە شەڕەوە . ئەوانە ، ئەو ئافرەتانە زۆرینەیان لاون ، هەست دەکەن کە دەبێ بەرگری لە بەها پیرۆزەکانیان بکەن کە ئازادی و نەتەوە و نیشتیمان پارێزییە . زۆرەملێیان لێ نەکراوە کە واز لەو راستییە بهێنن کە ئافرەتن ، بەڵکو زیاتر لەوەدەچێ دەریخەن کە ئەوانیش بە توانان وەک ئەوانەی بەرامبەریان . لێرەوە رەنگە کۆمەڵگە رۆژئاوییەکان بگەنە خاڵی وەرچەرخان ، سێ ریانێک کە هێندە بەڵگە هەن ئەو بڕوایەی هەیە دەربارەی ئافرەت و جەنگ لێکبترازێنێ . لە هەمان کاتیشدا دەبێتە داخوازییەک بۆ ئەوەی جارێکی دیکە سەرلەنوێ بە مێژوودا بچینەوە کە تێیدا هەموو جەنگەکان نێرینەیی/ masculinised کراون . بۆ تێگەیشتن لە سەر سەرهەڵدانی ئافرەتی شەڕکەر، خوێنەر ناچاردەبێت بەدوای زانیاریی زۆرتردا بگەڕێ ، چاوێک بە پێوەندیی ئافرەت و شەڕدا بگێڕێتەوە و لەوێشەوە بەرەنگاری بڕوا کۆنەکەی ببێتەوە .\nئەوەی میدیای رۆژئاوا دەینووسێ و دەیڵێ ، زیاتر بۆ رۆئاوایە ، کەمتر کاریگەرە لەسەر رۆژهەڵات بەتایبەتیش رۆژهەڵاتی نێوین و دنیای ئیسلامی . ئەوەی زیاتر کاریگەرە لەسەر هزر و بۆچوونی پیاوی ناوچەی خۆمان ئەو دەنگوباس و وێنانەن لای خۆمان و بەزمانی ناوچەکە بڵاودەبنەوە . ئەوجا پرس ئەوەیە ئایا میدیای خۆماڵی بە چ شێوەیەک وێنە و هەواڵی بەرخۆدانی ئافرەتەکانمان بڵاودەکاتەوە؟، ئایا لەو ئاستەدایە کە وەک میدیای رۆژئاوا نامەی ئەوە بگەیەنێ و بڵێ ئەو بیروباوەڕەی هەیە دەربارەی ئافرەت و شەڕ ، وردوخاش بووە و بە پیاوی کورد بڵێ ، دەربارەی ئافرەت بە تێڕوانینەکتدا بچۆرەوە ؟\nبەهەر حاڵ ؛ کورد دەبێ سەربەرزبێت بەوەی کە ئافرەتەکانی بونەتە هۆکاری تێڕوانینێکی نوێ بۆ ئافرەت لە سەرانسەری جیهاندا .\nتێبینی ؛ بۆ نووسینی ئەم بابەتە زۆر سوود لە نووسینێکی خاتوو ” جولیا زولڤەر ” ئافرەتان لە جەنگدا Women in Combat وەرگیراوە .\nده‌ريا ره‌واندزى : عيشقى تۆ .\nخەبات جەزا : چۆن که‌ناڵه ته‌له‌ڤزیۆنێکان بریندارمان ئه‌که‌ن .


شه‌فه‌ق نيوز/ ريكخرياگ ناوده‌وڵه‌تى "هيومن رايتس وۆتش" باس له‌وه كرد حكومه‌ت عراقى هه‌زاران مناڵ ك گومان له‌ليان ئه‌كريه‌ێد خيزانه‌يليان سه‌ر وه ريكخرياگ تيرۆريستى داعشن له په‌روه‌رده بيبه‌ش كردگه.\nريكخريايه‌گه له راپۆرتيگ باس له‌وه ئه‌كا ك به‌ڵگه‌يگ ده‌رچگ له سبته‌مبه‌ر/ ئه‌يلول 2018 و له‌تى وه‌رپرسه‌يل باڵا له وه‌زاره‌ت په‌روه‌رده ئمزاى تاووتوێيگ له‌تى كردنه و دياره ك رێ وه‌و مناڵه‌يله ئه‌دريه‌ێد بچنه قوتابخانه‌و به‌ڵگه‌ى مه‌ده‌نى نه‌يرن، وه‌لێ وه‌رپرسه‌يل ئاگادار وه‌ڕيه‌وبه‌ره‌يل قوتابخانه‌و كۆمه‌ڵه‌يل فرياكه‌فتن كردنه ك خزمه‌ت له‌وه‌ر په‌روه‌رده پيشكه‌ش ئه‌كه‌ن ك هه‌ر مناڵيگ به‌ڵگه‌يل مه‌ده‌نى نه‌يرێد هيمان تائيسه قه‌يه‌غه‌س ئه‌رايان ناويان تۆمار بكريه‌ێد له خوه‌ندنگايه‌يل حكومى.\nجى باسه، يه‌يش له‌وه‌ختيگه ئه‌و مناڵه‌يله ك له‌وه‌خته‌يل ده‌سڵات داعش له‌ناونى 2014 و 2017 ژيان يا له‌دايگ بوينه ئه‌و به‌ڵگه‌يل فه‌رميه نه‌يرن ك حكومه‌ت داواى ئه‌كا له‌ليان ئه‌را ئه‌وه‌گ ناويان له خوه‌ندن تۆمار بكريه‌ێد و زه‌حمه‌تيشه وه‌پيان بدريه‌ێد.\nDate: 2019-08-25 10:06:05\nDate: 2019-06-13 10:50:57\nعراق 9 وه‌رپرس گه‌ورا وه تومه‌ت گه‌نده‌ڵى هه‌واڵه‌ى دادگا ئه‌كا\nDate: 2019-10-11 10:22:16


پێشوازی سکرتێری گشتی سازمانی خەباتی کوردستان لە شاندێکی کۆمەڵەی شۆڕشگێری زەحمەتکێشان\nبەرێز کاک بابەشێخی حسێنی سکرتێری گشتی سازمانی خەبات ی کوردستانی ئێران وێرای شاندێکی هاورێی لە بارەگای سەرکردایەتی پێشوازیی لەشاندێکی دەفتەری سیاسی کۆمەڵەی شۆڕشگێری زەحمەتکێشان کرد\nلەو دیدارە دۆستانەیە دا چەندین تەوەری جێی بایەخی دوو لایەن قسە و ئاڵوگۆری بیرورای لەسەر کرا. بەرێز کاک بابەشێخ حسێنی سکرتێری گشتی سازمانی خەبات لەسەرەتای دیدارەکە دا وێرای بەخێرهاتنی گەرمی شاندی میوان لەسەر چەندین باسی گرینگی رۆژ وەک دۆخی ئێستای ئێران و جوڵانەوەی رزگاریخوازانەی کورد و پێوەندییەکانی نێوان هێز و ولایەنە سیاسیەکانی کوردستانی ئێران، هەڵویست و بۆچوونەکانی سازمانی خەباتی هێنایە بەرباس. كاك بابەشێخ پێكهاتنی ناوەندی هاوكاری حیزبەكانی كوردستانی ئێرانی بە گرینگ زانی و كارو چالاكی ئەو ناوەندەی لە ماوەی دووساڵی رابردوو بە سەركەوتوو زانی،بە تایبەت كە كارەكانی ناوەندی هاوكاری لە سەر بنەمای تەوافق و رێكەوتنی نێوان لایەنەكانی پێكهێنەری ناوەند دارێژراوەو، ناوەندی هاوكاری تێكۆشانی بۆ دەستەبەر كردنی مافەكانی گەلی كوردو روخانی رژیمی ئاخوندی و دەستەبەركرانی حكومەتی دیموكراتیك و سكولار لە ئێراندایە.لە بەشێكی دیكە لە قسەكانی بەرێزیان، هاوپەیمانی نێوان سازمانی خەبات و سازمانی موجاهیدینی خەڵقی ئێران بە گرینگ بۆ جوڵانەوەی مافخوازانەی كوردو جوڵانەوەی سەرانسەریی لە ئێران زانی و هەروەها پێداگری لە سەر تێكۆشانی هەمەلایەن بە مەبەستی روخانی رژیمی ئاخوندی و رەد كردنەوەی هەر جۆرە ووت وێژێك لە دەسەڵاتی دیكتاتۆری مەزهەبی و ستەمگەری ئاخوندی كردەوە. هاوکات شاندی کۆمەڵە بەسەرپەرەشتی بەرێز کاک عەبدوڵلای ئازەربار ئەندامی دەفتەری سیاسی بۆچوونی کۆمەڵەیان لەسەر باس و قسەکان خستە روو. دوو لایەن لەسەر زۆربەی باسەکان هاوبۆچوون و هاوڕا بوون و پێداگرییان لەسەر تۆکمەتر کردنی پێوەندی نێوان هێز و لایەنەکانی کوردستانی ئێران کرد و بوونی روحی خوێندنەوە و رێزگرتن لەیەکدی و پلورالیسمیان بە هەوێنی وەدیهاتنی یەکێتیەکی پایەدار و قایم زانی.\nلەکۆتایی دیدارەکە دا دوو لایەن لەسەر پێوەندیی و دۆستایەتیە لەمێژینەکەی نێوان سازمانی خەبات ی کوردستانی ئێران و کۆمەڵەی شۆڕشگێری زەحمەتکێشانی کوردستانی ئێران پێداگرییان کرد و شاندی میوان بەرێزەوە بەرێکران\nڕێکه‌وت: 2018-12-07 09:14:49


04:04 - 26/03/2020\nبۆچی دەوڵەتی ئێران هاوکاری پزیشکی ڕێکخراوە بییانیەکان ڕەتدەکاتەوە؟\nبەرپرسانی کۆماری ئیسلامی ئێران دەڵێن، وڵاتەکەیان پێویستی بە کردنەوەی نەخۆشخانەی تایبەت بە ڕیکخراوی پزیشکانی بێسنوور نییە. لایەنگر و بەرپرسانی حکومەت تۆمەتی سیخوڕیکردن دەدەنە پاڵ ئەو پزیشکانە، بەڵام لە تۆڕە کۆمەڵایەتیەکاندا دەگوترێت، ئێران هاوکاری و کەلوپەلی پزیشکی ڕەتدەکاتەوە و بەڵام داوای پارە دەکات و ئەوەش بۆ بەهێزکردنەوەی پێگەی خۆیەتی.\nتیمێکی سەر بە رێکخراوی پزیشکانی بێسنوور لە شاری ئەسفەهانی ئێران ئۆفیسێکیان بۆ چارەسەرکردنی ئەو هاوڵاتیانەی تووشی ڤایرۆسی کۆرۆنای نوێ بوون کردەوە، بەڵام بە پێی میدیاکانی ئێرانی ئەندامانی تیمەکە دیپۆرتکراونەتەوە.\nئارش نەجیمی گوتەبێژی زانکۆی زانستی پزیشکی ئەسفەهان بۆ میدیاکانی ئێران ڕایگەیاند، ئەو گروپە سەرقاڵی کردنەوەی نەخۆشخانەیەکی کاتی ٥٠ قەڕەوێلەیی بوون لە ئەسفەهان بۆ ئەوەی تووشبووانی کۆرۆنا چارەسەر بکەن و گوتی، "ئەو گروپەی پزیشکانی بێسنوور لە فەڕەنساوە سەردانی ئێرانیان کردبوو و دەرمان، دەماک، جلوبەرگ و پێداویستی پزیشکی زۆریشیان لەگەڵ خۆیاندا هێنابوو، بەڵام بە فەرمانی سوپای پاسداران دیپۆرتکرانەوە."\nئارش نەجیمی باسی ئەوەشی کردەوە شاری ئەسفەهان کە ژمارەی دانیشتووانەکەی ٥ ملیۆن کەسە یەکێک لەو شارانەی ئێرانە کە ڤایرۆسی کۆرۆنا بە شێوەیەکی مەترسیدار تێیایدا بڵاوبووەتەوە.\nعەلیڕەزا وەهابزادە ڕاوێژکاری وەزیری تەندروستی ئێران لە تویتێکدا ئاماژەی بەوەکردووە، بە پڕۆژەی بەسیج و سوودوەرگرن لە هەموو دەرفەتەکانی هێزی بەسیج، لە ئێستادا هیچ پێویستیەک بە کردنەوەی نەخۆشخانەی بیانی لە ئێران نییە.\nمیدیاکانی سەر بە دەوڵەت ڕایانگەیاندووە، سوپای پاسداران دەتوانێت لە ماوەی ٤٨ کاتژمێردا نەخۆشخانەی ٢ هەزار قەڕەوێلەیی دروست بکات، بەڵام لەگەڵ ئەوەی ئێران لە دۆخێکی زۆر خرابدایە و ڕۆژ بە ڕۆژ ڤایرۆسی کۆرۆنا زیاتر بڵاودەبێتەوە، تا ئێستا سوپای پاسداران هیچ هەنگاوێکی نەناوە.\nماڵپەری دوێچەڤێلای ئەڵمانی لە ڕاپۆرتێکیدا ڕایگەیاند، ڕەتکردنەوەی هاوکاریەکانی تیمی پزیشکانی بێسنوور دوای ئەوە هاتووە کە عەلی خامنەیی ڕابەری کۆماری ئیسلامی ئێران ئاماژەی بەوەداوە، ئێران ڕووبەڕووی هێرشێ بایۆلۆژی ئەمریکا بووەتەوە و ئەوان هیچ متمانەیەکیان بە ئەمریکا و هێزە بیانیەکان نییە. هەروەها بانگەشەی ئەوەشی کردووە، ئەگەری ئەوە هەیە وڵاتانی ڕۆژئاوا ڤایرۆسی نوێی و زیاتریش لەناو کۆمەڵگای ئێراندا بڵاوبکەنەوە و کۆمەڵگای ئێران ژەهراوی بکەن.\nحسێن شەریعەتمەداری بەڕێوەبەری ڕۆژنامەی کەیهانی سەر بە سوپای پاسداران کە یەکێک لەو کەسانە بوو ڕەخنەی لە سەردانی تیمی پزیشکی بیانی گربوو لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ ئاژانس فارسنیوز ئەوەی خستووەتەڕوو، فەڕەنسا خاوەن مێژوویەکی ڕەشە لە پەیوەندیەکانی لەگەڵ کۆماری ئیسلامی ئێراندا. هەرچەندە پڕۆسەی هاوکاریکردن هەنگاوێکی مرۆییە، بەڵام نابێت ئێران ئەگەرەکان پشتگوێخات و دەڵێت، "هیچ بەرپرسێکی ئێران لەگەڵ ئەوە نییە کە پزیشکی بیانی هاوکاری خەڵکی ئێران بکەن."\nمێژووی ڕەتکردنەوەی هاوکاری پزیشکی و تیمی پزیشکی لە ئێران دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ٢٠١١ کە ئەو کاتە لە پارێزگای سیستان و بەلوجستانی ئێران رێکخراوێکی پزیشکی دوای ١٠ ساڵ لە خزمەتکردن داخرا و ئەندامانی ئەو رێکخراوە دیپۆرتکرانەوە.\nدەوڵەتی ئێران هاوکاری پزیشکی ڕەتدەکاتەوە، بەڵام داوای قەرز دەکات!\nبەرپرسانی کۆماری ئیسلامی ئێران لە کاتێکدا کە کردنەوەی نەخۆشخانەی بیانی لە ئێران ڕەتدەکەنەوە، بەڵام وەزیری دەرەوەی ئێران بۆ ڕێگریکردن لە بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا لە وڵاتەکەی داوای قەرز لە کۆمەڵگای نێودەوڵەتی دەکات.\nمحەمەد جەواد زەریف وەزیری دەرەوەی ئێران داوای لە سندوقی نێودەوڵەتی دراو کرد، لە ڕووی پێدانی قەرزەوە هاوکاری ئێران بکات.\nسەرۆکی گشتی بانکەکانی ئێرانیش لە نامەیەکدا داوای لە سەرۆکی سندوقی نێودەوڵەتی دراو کرد ٥٠ ملیارد دۆلار وەک قەرز بە وڵاتەکەی بدرێت.\nجۆزێف بورل سەرۆکی سیاسەتی دەرەوەی یەکێتی ئەوروپا لە کۆنفڕانسێکی ڕۆژنامەنووسیدا ڕایگەیاند، وڵاتانی ڕۆژئاوا گفتوگۆ لەسەر دەستپێشخەریەک دەکەن کە ٢٠ ملیۆن یۆرۆ وەک هاوکاری پێشکەش بە کۆماری ئیسلامی ئێران بکرێت.\nهاوڵاتیان و لایەنە ئۆپۆزسیۆنەکانی ئێران لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکاندا ڕەخنەیەکی زۆر لە بەرپرسانی کۆماری ئیسلامی دەگرن و دەڵێن، " ئێران هاوکاری و کەلوپەلی پزیشکی ڕەتدەکاتەوە و بەڵام داوای پارە دەکات." ئەوەش گۆمانی ئەوەی دروستکردووە کە دەوڵەت نایەوێت لە چارەسەرکردنی قەیرانی کۆرۆنادا هاوکاری هاوڵاتیان بکات، بەڵکۆ دەیەوێت بەو پارەیەی وەری دەگرێت، پێگەی خۆی بەهێز بکاتەوە!\nڕەتکردنەوەی هاوکاریە پزیشکیەکان لە لایەن بەرپرسانی دەوڵەتی ئێرانەوە لە کاتێکدایە کە لەو وڵاتە نزیکەی ٣٠ هەزار کەس تووشی ڤایرۆسەکە بوون و ژمارەی ئەوانەی گیانیان لەدەستداوە ٢ هەزار کەسی تێپەڕاند.


(خولی چوارەم)ی سیاسەتی عیراقی دەستیپێكرد – Knwe.org\nسەرەکی » مانشێت » (خولی چوارەم)ی سیاسەتی عیراقی دەستیپێكرد\n(خولی چوارەم)ی سیاسەتی عیراقی دەستیپێكرد\nسەرۆك كۆمار: زامنكردنی مافە دەستوورییەكان\nپەرلەمانتاران بە زمانی كوردیش سوێندی یاساییان خوارد\nدوێنێ یەكەم دانیشتنی خولی چوارەمی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق بەڕێوەچوو، دانیشتنەكەش بە كراوەیی مایەوە و بڕیارە پێشنیوەڕۆی ئەمڕۆ درێژەی هەبێت.\nلە دانیشتنەكەدا كە لەسەر بانگهێشتی سەرۆك كۆمار و بە سەرۆكایەتیی محەمەد عەلی زەینی وەك بە تەمەنترین پەرلەمانتار بەڕێوەچوو، د.فوئاد مەعسوم سەرۆك كۆمار لە وتارێكدا تەئكیدی لە «زامنكردنی مافە دەستوورییەكان بۆ هەمووان» كردەوە و راشیگەیاند: هیوادارین حكومەتێكی نوێی بەتوانا و بەهێز پێكبهێنرێت كە بتوانێت داواكاریی و خواستەكانی گەل جێبەجێ بكات و لە ئاستی ویستەكانی گەلدا بێت.\nدەقی وتارەكەی سەرۆك كۆمار لە ژمارەی داهاتوودا بڵاودەكەینەوە.\nپاشان حەیدەر عەبادی سەرۆك وەزیران لە وتارێكدا رایگەیاند: هەوڵەكان بەردەوام دەبن بۆ باشتركردنی بژێوی هاووڵاتیان. وتیشی: بەرژەوەندییە نیشتمانییەكان لەسەروو هەموو بەرژەوەندییەكانەوەیە.\nسەلیم جبوری سەرۆكی پێشووی ئەنجومەنی نوێنەرانیش لە وتارێكدا ئاماژەی بەوەدا «دەسەڵاتی ئەنجومەنی نوێنەران رادەستی ئەندامانی خولی چوارەم دەكەن».\nهەروەك پەرلەمانتاران سوێندی یاساییان خوارد، پەرلەمانتار د.بەختیار شاوەیس لە فراكسیۆنی سەوز بە كوردستانی نوێ-ی راگەیاند: هەروەک لە مادەی ٤ی دەستووریشدا ئاماژەی پێدراوە، پەرلەمانتاران بە زمانی كوردیش سوێندی یاساییان خوارد.


عەلی مەحمود: سۆری برا ئەرمەنیەكان. – WTARIKURD\nعەلی مەحمود: سۆری برا ئەرمەنیەكان.\nكە دەچیتە مۆنمێنتی جینۆساید لە شاری یەریڤان, پڕە لە وێنەی سەرۆك عەشیرەتە كوردەكان كە بەشدار بوونە لە جینۆسایدی ئەرمەنەكان, ئەو وێنانە بونەتە بەشێك لە زاكیرەی ئەو گەلە, بە سانایی ناسڕێتەوە, لەبەردەم هەڵوێستدا رامان دەگرێت, نابێتیش تا كۆتایی سەرمان لە ژێر لمدا بشارینەوە لە ترسی هەڵوێست دەربڕین, پێویستە هەنگاو بنێین بۆ سڕینەوەی شوێنەوارەكان رابردوو, ئەویش دانانە بە راستیەكان وەك ئەوەی لە حەقیقەتدا هەیە نەك وەك ئەوەی دەمانەوێت و پینەو پەڕۆی بكەین, یاخود ئەوەی ناسیۆنالستەكان هەردوولا كردویانە بە مەیدانی شەڕی موقەدەسە پوچەكانیان, دەبێت رێگا لە ناسیۆنالیزمی هەردوولا بگرین نەوت بە ئاگری رابردوودا بكەن, ئەوان لە پاڵ توركیا سەرۆك عەشیرەتە كوردەكانی باكور و سەرۆك عەشیرەتە عەرەبەكانی سوریا بە هاوبەشی تاوان دەزانن.\nنكۆڵیكردن بۆخۆی درێژەدانە بە تاوان, رێگە گرتنە لە سارێژ بوونی بیرینەكانی رابردوو, درێژەدانە بە شەڕی باوباپیران بە نەوەی نوێ, گەلی كورد بەرپرسیارێتی یاسایی هەڵناگرێت بەرامبەر بە تاوانی جینۆسایدی ئەرمەنەكان, بەڵام دەبێت بەرپرسیارێتی تاوانی هەندێك لە هاووڵاتیانی بگرێتە ئەستۆ, كە هاوكاری سوپای عوسمانی بوونە لە تاوانەكە, دەبێت دان بە حەقیقەتی یاسایی تاوانەكە بنێت و لە بری ئەو كوردە خۆفرۆشانەی بەشدار بوونە لە تاوانەكە بەرپرسیارێتی ئەخلاقی هەڵبگرێت, دەبێت جێگاو رێگای مرۆڤەكان لە مێژوودا وەك خۆی نیشان بدرێت, ئیتر سەردەمی بە پیرۆزكردنی پاشا كۆرەكان بە كۆتا گەیشت.\nئینكار كردنی تاوان, بۆخۆی درێژە دانە بە تاوان بەشێوەی نەرم, مرۆڤایەتی رۆژ لە دوای رۆژ دەگات بە حەقیقەتەكانی رابردوو, سسەردەمی شاردنەوەی زانیاری و حەقیقەتەكان بەسەر چووە, بۆیە رۆژێك زووتر دان نان بە حەقیقەت , ئارام بەخشترەو جوانكردنی سیمای گەلە, كریس ئەندەرسن سەرنووسەری گۆڤاری وایەرد رایگەیاند زانیارییە زۆرو زەبەنەكان لە سەردەمی ئەنتەرنێت, هەموو راستیەكان ئاشكرا دەكات, پێویست بە زانست و تیۆری ناكات.\nنەتەوەپەرستی و ئاین پەرستی چاوی مرۆڤەكان لە ئاست دانان بە راستیەكان و حەقیقەتی مێژویی كوێر دەكات, مرۆڤایەتی لە بیركردنەوەدا دەكوژێت , هەڵوەدای پاكیزەیی نەتەوەو ئاینە, بۆیە بە نەنگی دەزانێت دان بە ناشرینیەكان رابردوودا بنێت, با ئێمەش نەكەوینە داوی ناسیۆنالیزمی تورك موتوربە كراو بە ئاینەوە, سەیری هەڵوێستەكانیان كەن نەك لە شاری قۆنیای بگرە لە لاهای و برۆكسل.\nلە 2ی حوزەیرانی 2016,بۆندستاغی ئەڵمانیا دانی نا بە تاوانی جینۆسایدی ئەرمەنەكان, پێشتریش بەلجیكا هەمان هەنگاوی نابوو,ئەوەی لای من گرنگە لە پرۆسەی دان نان بە تاوانی جینۆسایدی ئەرمەنەكان لە پەرلەمانی ئەڵمانیا و بەلجیكا, بۆچونی دوو پەرلەمانتاری توركە لە پەرلەمانی ناوەندی ئەڵمانیاو پەرلەمانی هەرێمی برۆكسل لە بەلجیكا, هەردووك بە پاشناوی ئۆزدەمیر ناوەكانیان هاتووە, یەكیان پیاو چەپی ژینگە پارێز و ئەوی دیكە ژنی حیجاب لەسەر نەتەوەیی ئیسلامی, هەردوكیان لە دایك بووی دەرەوەی توركیا و پەروەردەی ژینگەی رۆژئاوا, ئەم دوو ئۆزدەمیرە بە دوو هەڵوێستی پێچەوانە سەبارەت بە دۆسیەی جینۆسایدی ئەرمەن دەناسرێنەوە, یەكیان پێشەنگ لە بواری ناساندنی, بیركردنەوەیەكی مرۆڤدۆستانەی ئەنتەرناسیۆنالستانە, ئەوی دیكە سەرسەخت لە ئاست رەتكردنەوەی حەقیقەتەكان, بە بۆچونی ئاینی و ناسیۆنالیزمەوە لە ئاست ئەو هەموو وێنە پڕ تاوانە قێزەون و ئێسك و پروسكە هەڵوێست وەردەگرێت.\nجیم ئۆزدەمیر لە دایك بووی 21ی دیسەمبەری 1965ی شاری باد ئۆراخی ئەڵمانیا, بنەچە چەركەسی توركیا, سەرۆكی لیستی سەوزەكان لە پەرلەمانی ئەڵمانیا, كە پێشتر لە ساڵی 2007 بە پێی بڕگەی 301ی دەستوری توركیا سزا درابوو, بە تاوانی پێشێلكردنی ( یاسای سوكایەتی بە ناسنامەی توركی) بە پێی یاساكە تاوانە دان بە كۆمەڵكوژی لە توركیا بنرێت, ج ئۆزدەمیرو و چەند پەرلەمانتارێكی پارتەكەی تۆمەتباركران بە پێشێلكردنی ئەو بڕگەیە لە دەستوری وڵات, بەهۆی هەڵوێستیانەوە لە سەر دۆزی ئەرمەن و عەلەویەكان كە هەیانبوو, كە پێشتر بەهەمان تاوان و پێشێلكردنی هەمان بڕگەی دەستوری توركیا نووسەری گەورەی ئەرمەنی هرانت دینك سزا دراو دواتر تیرۆر كرا, هاوكات رۆمانووسی ناسراو ئۆرهان بامۆك هەڵگری خەباتی نۆبڵی ئەدەب بەهەمان بڕگەی دەستور سزادرا, ج ئۆزدەمیر پارتەكەی بە بۆنەی یادی 101 ساڵەی وەبیرهێنانەوەی تاوانەكەوە لە 24ی نیسانی 2016 دا, پرۆژەی ناساندنی تاوانی كۆمەڵكوژی ئەرمەنیەكانی لە توركیا بە جینۆساید پێشكەش بە پەرلەمانی ئەڵمانیا كرد, لە رۆژانی پێش دەنگدانەكە جیم ئۆزدەمیر بەهۆی هەڵوێستە شێلگیرانەكەیەوە لەسەر دۆسیەكە, دەكەوێتە بەر هەڕەشەی توركە ئیسلامی و ناسیۆنالیستەكان, لێ گوێی نەدا بە هەڕەشەكان لە وتەكەیدا لە پەرلەمان لە چركە ساتی پێش دەنگدانەكە وتی: ( 80-90%ی سەرجەم هاووڵاتیانی ئەرمەن, 98%ی پیاوانیان,100%ی پیاوانی ئاینیان لەناو براون لەو تاوانە) هاوكات لە بەشێكی دیكە لێدوانەكەی هەمان رۆژی لە پەرلەمانی ئەڵمانیا وتی: هەموو ئەو تاوانانەی ئەڵمانیا بەرامبەر بە گەلانی ئەوروپا ئەنجامی داوە دەبێت بە جینۆساید بناسرێت . ج ئۆزدەمیر لە درێژەی بۆچونەكەیدا رایگەیاند گرنگە دان بە رابردووماندا بنێن, نابێت توركیا شانازی بە رابردووی خۆیەوە بكات, دەبێت رابردوو قەبوڵ بكرێت وەك خۆی.\nتەواو دژ بەم هەڵوێستە ئەخلاقیانەیەی ج ئۆزدەمیر بەرامبەر بە كۆمەڵكوژی گەلێك كە گەلەكەی خۆی ئەنجامی داوە, خاتوو ئۆزدەمیر لە دایك بووی 7ی دیسەمبەری 1982 ی شایربێكی بەلجیكا, یەكەم پەرلەمانتاری حیجاب لەسەرە لە ئەوروپا, پەرلەمانتار لە پەرلەمانی هەرێمی برۆكسل لەسەر لیستی پارتی ناوەندی دیموكراسی مرۆڤایەتی CDH, هەڵوێستێكی دژ بە هەڵوێستەكەی ج ئۆزدەمیر وەردەگرێت, نكۆڵی تەواو لە بوونی تاوانەكە دەكات, ئەو لە یادی 100 ساڵەی ئەم تاوانە قێزەونەدا, لە بەرامبەر ئەوەی رەتی كردەوە وەڵام بە پرسیارەكانی كەناڵی ئاڕ تی ئێڵ ی تایبەت بداتەوە سەبارەت بە پرسی جینۆسایدی ئەرمەنەكان لە توركیا, لە بەرواری 29ی ئایاری 2015 لە پارتەكەی دەركرا, ئەمەش روداوێكی گرنگ و هەنگاوێكی ئەخلاقیانەی گرنگ بوو, لیژنەی ئەخلاقی پارتی ناوبراو نای. هاوكات لە بەرواری 24ی نیسانی 2015 كە یادی 100 ساڵەی تاوانی كۆمەڵكوژی ئەرمەنەكان بوو, 6 پەرلەمانتاری بەلجیكی بە ڕەگەز تورك ئەو رۆژە ئامادەی پەرلەمان نەبوون, بۆ ئەوەی بەشداری نەكەن لەو دەقە بێدەنگیەی لە پەرلەمانی بەلجیكا راگەیەنرا بۆ گیانی پاكی قوربانیانی ئەرمەنی لە یاداوەری 100 ساڵەی تاوانەكە, خۆیان دزییەوە.\nبە دوای دەركردنی خاتوو ماهینۆر ئۆزدەمیر لە پارتەكەی توركە ئیسلامی و ناسیۆنالستەكان لە برۆكسل و ئەستەمبوڵ خۆپیشاندانی ناڕەزایەتیان بۆ پشتیوانیكردن لە هەڵوێستەكەی بەڕێوەبردو وەك قارەمان ناساندیان, تەنانەت ئەردۆگان و كچەكەی سومەییە هاتنە سەرخەت بە توندی رەخنەیان لە دەركردنی ناوبراو لە پارتی ناوەندی دیموكراسی مرۆڤایەتی CDHگرت, خۆپیشاندەران لەسەر لافیتەكانیان نوسیبویان ماهینۆر ئۆزدەمیر شەرەفمانە.\nهەر لەم بارەیە وە رۆژی پێنج شەممە 22ی شوباتی 2018, پەرلەمانی هۆڵەندا بە زۆرینەی 142 دەنگ لە كۆی 150 دەنگ , بڕیاری بە جینۆساید ناسینی كەیسی جینۆسایدی ئەرمەنی دا, هاوكات بڕیاری دا وەزارەتی دەرەوە 5 ساڵ جارێك بەشداری مەراسیمی ساڵوەگەڕی تاوانەكە بكات. لە دەنگدانەكە 3 پەرلەمانتار دژ بە بڕیارەكە وەستانەوە, ئەوانیش هەر سێكیان تورك بوون” Farid Azarkan, Tunahan Kuzu, Selçuk Öztürk” لە پارتی ” DENK “, ئەمە لە كاتێكدا پارتی ناوبراو خۆی بە چەپ و سۆسیال دیموكرات دەزانێت و لە 9ی فیبریوەری 2015 لە پارتی كاری هۆڵەندی جیابوەوە, ئەدی دەبێت هەڵوێستی ناسیۆنالست و ئیسلامییەكان چۆن بێت؟.\nساڵی 2015, 49 پەرلەمانتاری كورد, جینۆسایدی ئەرمەنی وەك جینۆساید ناسی, بە پێی نامەیەك واژۆیان كردووە, نامەكە دراوە بە چالاكوانانی بواری جینۆسایدی ئەرمەنی, هاوكات لە رۆژی سێشەمە 17ی یەنایەری 2018, پەرلەمانی ئەرمینیا دانی نا بە جینۆسایدی ئێزیدیەكان, دەكرێت ئەم هەنگاوانە بكرێنە سەرەتایەك بۆ دان نان بە حەقیقەتەكانی رابردوو.\nئیتر ئێمە ئایا سەیری هەڵوێست لەسەر جینۆساید و تاوان بەرامبەر بە گەلان, وەك هەڵوێستی ئەخلاقانەی مرۆڤ دۆستانە دەكەین, یان بەرچاو تەسكانە, لە روانگەی نەتەوەپەرستی و ئاینی و نكۆڵی كردن لە ناشرینییەكانی رابردوو, وەك ئەو سیاسی و رۆشنبیرانەی نەتەوە سەردەستەكان كە نكۆڵی لە حەقیقەتی تاوانەكانی دەوڵەتەكانیان دەكەن بەرامبەر گەلەكەمان, دەمانەوێت ببین بە ئیسماعیل بێشكچی و هادی عەلەوی و كازم حەبیب و …, یان باخچەلی و نموونەكانیان, مێژوو پڕە لە هەڵوێستی بەشی دووەم, وەلێ داهاتوو بۆ نموونە دگمەنەكانی بەشی یەكەمە, لە كردنەوەی گرێكانی گرێ گوێرەكان مێژوو, زۆر لە مرۆڤە موقەدەسەكانی رابردوو وردو خاش دەكات, مرۆڤە پیرۆزەكانی رابردوو زۆریان وەك پاشای كۆرە لە ئاست گەورەیی تاوانی كۆمەڵكوژی ئێزیدییەكان لە پیرۆزی دادەماڵرێن و چاوەڕوانی دادگایی دەكەن, بۆیە با چاوەڕوان بین مێژووش خوێندنەوەی تازەی بۆ بكرێت و سەرلەنوێ بنوسرێتەوە.\nبەهرۆز جەعفەر: چۆن ئەهریمەن میرو گزیری بە کەرکوک کرد؟!.


بەگوێرەی میدیای سەرۆکی حکومەتی هەرێم، نوری مالیکی بەڵێنی دەرکردنی یاسای نەوت و گازی بە کورد و هەروەها پێکهێنانی هەرێمی ئەنباری بە سونە داوە.\nئەمڕۆ (شەممە 16ی تشرینی یەکەمی 2021) میدیای سەرۆکی حکومەتی هەرێم ڕایگەیاند، "لە میانەی هەوڵەکان بۆ پێکهێنانی هاوپەیمانی و پێکهێنانی حکومەتی نوێی عێراق، نوری مالیكی، سەرۆکی هاوپەیمانیی دەوڵەتی یاسا، به‌ڵێنی به كورد داوه یاسای نه‌وت و غاز ده‌ربكات، به‌مه‌ش كۆمه‌ڵێك كێشه‌ی هه‌ڵواسراوی نێوان هه‌ولێر و به‌غدا چاره‌سه‌ر ده‌بن، له سه‌رووی هه‌مووشیانه‌وه بودجه‌ی هه‌رێمی كوردستان، له‌گه‌ڵ ده‌ستكرانه‌وه‌ی كاركردن له كێڵگه نه‌وتی و غازییه‌كان بۆ هه‌ولێر."\nئاماژەی بەوەشکردووە، "هاوكات مالیكی به‌ڵێنی پێكهێنانی هه‌رێمی ئه‌نباری سونه‌ی به ته‌قه‌دومی حه‌لبوسی داوه، بەڵام هێشتا هیچ ئه‌نجامێك دیار نییه كه كورد و سووننه به‌و به‌ڵێنانه رازی ده‌بن یان نا."\nهاوکات چەند سەرچاوەیەكی سیاسی ئاشكرایان كردووە، سەرۆكی هاوپەیمانی تەقەدومی سوننە محەمەد حەلبوسی كە زیاتر لە 40 كورسی بەدەستهێناوە پیشنیازی هاوپەیمانێتی لەگەڵ مالیكی كردووە بۆ دروستكردنی گەورەترین لیست لە پەرلەمان.\nسەرچاوەكان ئەوەیان بۆ ڕاپۆرتێكی ئەلعەرەبی چاپی لەندەنی پشتڕاستكردووەتەوە كە "ناس كورد" بینیویەتی (16ی تشرینی یەكەمی 2021)، پێشنیازەكەی حەلبوسی زیاتر بۆ تەكتیك و سەرنجڕاكێشانی سەدرە كە براوەی یەكەمی شیعەكانە (72 كورسی) بۆ ئەوەی بانگهێشتی بكات بۆ دروستكردنی حكومەت و دابەشكردنی پۆستەكان.\nسەرچاوەكان ئەوەشیان بە ڕۆژنامەكە وتووە مالیكی (38 كورسی) چەندجارێك باسی لەوەكردووە لە دانیشتنە تایبەتەكانی كە متمانەی بە حەلبوسی نییە و كەسێكی كەم ئەزموون و نوێیە و لەبری ئەوە لەگەڵ خەمیس خەنجەری ڕكابەری بووەتە هاوپەیمان كە نیوەی كورسییەكانی حەلبوسی هەیە (20 كورسی).\nسەرچاوەیەك لە هاوپەیمانییەكەی حەلبوسی ئامادە نەبووە بە ڕەتكردنەوە یان پشتڕاستكردنەوە كۆمێنت لەبارەی ئەم زانیارییە بدات و تەنها ئەوەی وتووە "رێگرییەك نییە لەبەردەم تەقەدوم بۆ ئەوەی لەگەڵ مالیكی یان هەركەسی تر ببێتە هاوپەیمان".\nدوێنێ موقتەد سەدری سەرۆكی ڕەوتی سەدر لە ڕێگەی وەزیرەكەیەوە ساڵح عێراقی پەیامێكی ئاڕاستەی حیزبی دەعوە كرد و دەربارەی مالیكی دەڵێت، "تاقی كرایەوە و سەركەوتوو نەبوو، تاقی كراوە جارێكی تر تاقی ناكرێتەوە."\nلە پەیامەكەدا كە "ناس كورد" بینیویەتی (15ی تشرینی یەكەمی 2021) سەدر حیزبی دەعوە بەوە تۆمەتبار دەكات كە هاوكاری "شەیتانی گەورە"ی كردووە كە ئاماژەیە بۆ ئەمەریكا.\nهەروەها داوایان لێ دەكات بگەرێنەوە سەر ڕێبازی دامەزرێنەری یەكەمی حیزب كە ئایەتوڵڵا محەمەد باقر سەدرە و لە بنەماڵەی سەدرە و ئامۆژگاری ئەوەیان دەكات داننان بە هەڵە چاكە و پاداشتە.\nهەروەها سەدر ڕوو لە مالیكی دەکات و دەڵێت، "باشترە فریای ئەوە بكەوێت بەفیڕۆی دا و بە دەستگرتن بە دەسەڵاتەوە قەرەبووی نەكاتەوە".\nئەم كاردانەوەی سەدر بەدوای لێدوانێكی مالیكیدا هات ئەمڕۆ كە باس لەوە دەكات دیموكراسی سەنگی مەحەك و بنەمای پرۆسەی هەڵبژاردنی عێراقە.\n2021.10.15 - 22:12\n’’دەیان هەزار جنێو’’..رێواز فایەق: بەرامبەر لێشاوێک ناهەقی بە تەنیا جێمان دەهێڵن\n2021.11.01 - 12:26\nعێراق بە فڕۆکەى ئێف 16 بۆردومانى حەشارگەکانى داعش لەسەڵاحەدین دەکات\n2021.11.01 - 10:47\nتاوانێک لەبەرەبەیاندا لەهەولێر..ئەحمەد بەدەستى برازاکەى کوژرا\n2021.11.01 - 10:27\nفەرماندەکانى “سەرایا السلام” بۆ سەدر: لە بەردەمتدا تەرمی بەردەستی مردووشۆرین\n2021.11.01 - 09:24


به‌ڤیدیۆ.. ساتی گه‌ییشتنی هێزی پشتیوانی بۆ شاری عه‌فرین\nبه‌گوێره‌ی ئاژانسی ئه‌نادۆڵی توركی، ئه‌و كاراونه‌ی شه‌وی رابردوو به‌ناوی "چوونه پاڵ عه‌فرین" گه‌یشته شاری عه‌فرینی رۆژئاوا كوردستان، نزیكه‌ی 500 شه‌ڕڤانی كورد له‌خۆ ده‌گرێت.\nئه‌نادۆڵ له چه‌ند سه‌رچاوه‌یه‌كی ئاگادار گواستییه‌وه، وێڕای ئه‌و ژماره به‌رچاوه‌ی شه‌ڕڤانان، هه‌روه‌ها ژماره‌یه‌كی زۆریش له كه‌سانی خۆبه‌خش له پێكهاته جیاوازه‌كانی وه‌ك عه‌ره‌ب و توركمانه‌كان له ناوچه‌كانی وه‌ك ره‌ققه و دێر زوور به‌هانای كوردانی عه‌فرینه‌وه چوون و، ده‌یانه‌وێ شان به‌شانی یه‌كینه‌كانی پاراستنی گه‌ل رووبه‌ڕووی هێرشی توركیا و ئه‌و گروپه ئیسلامییه توندڕه‌وانه ببنه‌وه، كه له‌لایه‌ن ئه‌نقه‌ره‌وه پشتگیری ده‌كرێن و ماوه‌ی 18 رۆژه هێرش و بۆردومانه‌كانیان بۆ سه‌ر سنووری عه‌فرین و ده‌وروبه‌ری ده‌ستپێكردووه.\nله‌كاتێكدا كه به‌سه‌دان زریپۆش و ئۆتۆمۆبیلی سه‌ربازی له‌چوارچێوه‌ی ئه‌و كاروانه‌دا بوون، هه‌روه‌ها زیاتر له دوو هه‌زار كه‌سی دیكه‌ش، له‌ناویاندا قوتابی و فه‌رمانبه‌ر هه‌بوون، روویان له‌شاری عه‌فرین كردووه.\nسه‌رچاوه‌كان پشتڕاستیش ده‌كه‌نه‌وه، كاروانه‌كه له شاره‌كانی حه‌سه‌كه، دربێسیێ و قامشلۆ به‌ره‌و كۆبانێ به‌ڕێكه‌وتوون و، له‌وێشه‌وه له‌گه‌ڵ ژماره‌یه‌كی دیكه‌ی ئۆتۆمۆبیل و كامیۆن یه‌كیان گرت، بۆئه‌وه‌ی به‌ره‌و شاری مونبج له رۆژهه‌ڵاتی پارێزگای حه‌له‌ب به‌ڕێ بكه‌ون.\nدواتریش كاروانی هێزی پشتیوانی له عه‌فرین له ڕێگه‌ی ناوچه‌كانی ژێر ده‌سه‌ڵاتی حكوومه‌تی سووریا له مونبجه‌وه به‌ره‌و عه‌فرین به‌ڕێكه‌وت و، شه‌وی رابردوو گه‌یشته ئه‌و شاره و، له‌لایه‌ن خه‌ڵكی ناوچه‌كه‌وه پێشوازییه‌كی گه‌رمیان لێكرا.\nله‌لایه‌كی دیكه‌وه چالاكوانانی كورد چه‌ند گرته ڤیدیۆییه‌كیان بڵاوكرده‌وه، كه تێیدا پێشوازی خه‌ڵكی عه‌فرین له كاروانی هێزی پشتوانی "چوونه پاڵ عه‌فرین" له ساته‌كانی گه‌یشتن به‌و شاره نیشان ده‌دات. له‌مباره‌شه‌وه چالاكوانێكی كورد نووسیویه‌تی: "خه‌ڵكی عه‌فرین پێشوازی له هه‌زاران كه‌س ده‌كات. ئێزیدییه‌كان له‌شنگال و كریستیانه‌كان له جه‌زیره و عه‌ره‌ب له ره‌ققه و مونبجه‌وه هاتوونه‌ته پاڵ كورد بۆ سه‌رخستنی خه‌ڵكی عه‌فرین".\nDün gece Afrin binlerce insanı karşıladı. Şengal’den Ezidiler, Qamışlo’dan Hıristiyanlar ve Rakka ile Mimbiç’ten Araplar, Kürtlerle birlikte halka destek olmak için Afrin’e ulaştılar #Afrin pic.twitter.com/MBkWrPp94L\n— Mutlu Civiroglu (@mutludc) February 6, 2018


TUE, 14 JUL 2020 13:22 Erbil, GMT +3\nSource: KRG-DFR DFR publication date: SAT, 30 MAY 2020 16:08\nلە دیدارەکەدا گفتوگۆ دەربارەی دۆخی عێراق و ناوچەکە و پەرەپێدانی هەماهەنگی نێوان هێزی پێشمەرگە و هێزەکانی هاوپەیمانان کرا. جەخت لە گرنگی بەردەوامبوونی هەماهەنگی بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی هەڕەشەکانی تیرۆریستانی داعش کرا .\nسەرۆکی حکومەت نیگەرانیی خۆی لە پەرەسەندنی چالاکی چەکدارانی داعش لە ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی هەرێم دەربڕی بەتایبەتی هێرش کردنە سەر جووتیارانی کورد و ڕفاندنیان.


ناوەندی ژنانی کوردستانی رۆژهەڵات پشتیوانی لەناڕەزایی خەڵكی خوزستان دەكات - کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان\nدەسپێک ئاسۆی ژنی كورد ناوەندی ژنانی کوردستانی رۆژهەڵات پشتیوانی لەناڕەزایی خەڵكی خوزستان دەكات\nجەماوەری خەڵكی كوردستان…\nنەتەوە بندەست‌و ئازادیخوازەكانی ئێران…\nناوەندە نێودەوڵەتییەكانی مافی مرۆڤ…\nماوەی هەفتەیەكە لە چەندین شارو ناوچەی پارێزگای خوزستان خۆپیشاندان‌و ناڕەزایی دژی نەبوونی سەرەتایی ترین پێداویستیەکانی ژیان وەک ئاوو و بەرق دەستی پێكردوە‌و رژیمی سەرکوتگەری کۆماری ئیسلامی ئەمجارەش سەرارەی شەق شەق بوونی پەیکەرەی خۆی هەوڵی سەرکوتی ئەو دەنگە مافخوازانەی خەڵکی نارازی داوە و تا ئێستا بە پێی هەواڵەکان رێژەیەکی زۆر بە تەقەی راستەوخۆی هێزە ئەمنیەكانی رژیم بە داخەوە گیانیان لەدەستداوە‌و ژمارەیەكی زۆریش دەستگیر كراون.\nئەگەرچی خۆپیشاندانەكان دژ بە نەبوونی خزمەتگوزاری و نەبوونی ئاوو و بەرق دەستی پێكرد، بەڵام لە بەردەوامی ئەو خۆپیشاندانانە دروشمی خەڵكی ناڕازی تەنیا رووخانی كۆماری ئیسلامی‌و كۆتایی هاتن بەو هەموو نەهامەتییەیە كە لەلایەن دەسەڵاتدارانی رژیمەوە بەسەریاندا سەپاوە.\nكۆماری ئیسلامی كە بە درێژایی تەمەنی خۆی هەموو ناڕەزایی‌و خۆپیشاندانێكی خەڵكی بەشێوەیەكی دڕندانە سەركوت كردوە، ئەمجاریش لە رێگەی زەبر‌و زەنگ‌و تەقەكردن هەوڵ بۆ بێدەنگ كردنی دەنگی ناڕەزایی خەڵك دەدات.\nبەرپرسانی رژیم كە هەمیشە ژیان‌و خزمەتگوزارییەكانی نەتەوەكانی ئێرانیان پشتگوێ خستوە، لە بری چارەسەری كێشەكان‌و دابینكردنی پێداویستیی سەرەتاییەكان، سەركوتی ناڕەزاییەكان دەكات.\nلەئێستادا نارەزایەتییەکان گەیشتۆتە شارەکانی کرماشان، ئیسفهان و بوشەهەر و پشتیوانییەکی زۆریش لە خەباتی خەڵکی خوزستان دەبیندرێت و رۆڵی بەرچاوی ژنانی خوزستان و چالاکانی ژنی ئێرانیش حاشا هەڵنەگرە و ئەمەش لە رەوتی خەباتی ئێستادا گرنگ و چارەنووس سازە.\nناوەندی ژنانی کوردستانی رۆژهەڵات، پشتیوانی خۆی لە ئاخێزی خەڵكی ناڕازی پارێزگای خوزستان و سەرجەم داوا رەواكانیان دەكات‌و داوا لە ژنان‌و پیاوان‌و سەرجەم نەتەوە بندەستەكانی ئێران‌و بەتایبەت جەماوەری هۆشیاری خەڵكی كوردستان دەكات پشتیوان و هاودەنگی ئەو ناڕەزاییانە بن‌و دژ بە سیاسەتە نا ئینسانییەكانی كۆماری ئیسلامی بێدەنگ نەبن.\nناوەندی ژنانی هەروەها داوا لە ناوەندە نێودەوڵەتییەكانی مافی مرۆڤ دەكات بە هانای خەڵكی ستەملێكراوی خوزستانەوە بێن‌و ناڕەزایی خۆیان دژ بە سەركوت‌و كوشتاری خۆپیشاندەران لەلایەن هێزە سەركوتگەرەكانی كۆماری ئیسلامییەوە دەرببڕن.\nمەرگ‌و نەمان بۆ دەسەڵاتی رەشی كۆماری ئیسلامی\nسەركەوێ خەباتی رەوای گەلانی ئێران\nناوەندی ژنانی کوردستانی رۆژهەڵات\n٣١ی پوشپەڕی ١٤٠٠ – ٢٢ی جولای ٢٠٢١\nبابەتی پێشوواز خیزش و اعتراضات هموطنان عرب در خوزستان ( اقلیم اهواز) حمایت می کنیم\nبابەتی دواترکۆبونەوەی لیژنەی هاوئاهەنگی ڕێکخراوەکانی لاوانی ڕۆژهەڵات


ئیتلاعاتی سپای پاسداران هاووڵاتییەکی مەریوانی دەسبەسەر کرد سێ هاووڵاتیی دیکە لە جوانڕۆ دەستبەسەر کران هاووڵاتییەکی ناڕازیی دەسبەسەرکراو بەشێوەی کاتی ئازاد کرا شوناسی دوو کەس لە کوژراوانی کرماشان ڕوون بووە چالاکێکی ژینگەپارێزی لە شنۆ دەسبەسەر کرا کۆڵبەرێکی کورد لە سنووری شاری پیرانشار بریندار کرا دوکتور "ڕەشید کرمانج" بە ٥ ساڵ زیندان مەحکووم کرا "ئاکۆ جەلیلیان" یەکەمین خەڵاتی وێژەیی باشووری وەرگرت چالاکێکی کرێکاری لە شاری سنە دەسبەسەر کرا شوناسی چوار دەسبەسەرکراوی کورد لە سنە و مەریوان ڕوون بووەوە\n14:47 - 14 گەلاوێژ 2719\nئاژانسی کوردپا: هاووڵاتییەکی کورد خەڵکی شاری مەهاباد لە گرتنگەی ئیدارەی ئیتلاعاتی ورمێ، بە دانانی بارمتەی بە شێوەی کاتی ئازاد کرا.\nبەپێی ڕاپۆرتی گەیشتوو بە ئاژانسی هەواڵدەریی کوردپا، چەند ڕۆژ پێش، هاووڵاتییەکی کورد بە ناوی \_"ئومید ئیبراهیم‌زادە\_" خەڵکی شاری مەهاباد بە دانانی بارمتەی لە گرتنگەی ئیتلاعاتی شاری ورمێ ئازاد کرا.\nئومید ئیبراهیم‌زادە، لەگەڵ پێنج هاووڵاتی دیکە بە ناوەکانی \_"سەلیم شێخەنژاد، هێمن ئیسماعیلی، ئومید قادری و خالید کاولانی و شێرکۆ عەباس تاهیر\_"، پاش دەسبەسەرکردنیان بۆ گرتنگەی ئیدارەی ئیتلاعاتی شاری ورمێ ڕاگوێزرابوون.\nڕۆژی پێنجشەممە ٢٧ی پووشپەڕ، بنەماڵەی ئیبراهیم‌زادە لەگەڵ کوڕەکەی لە ئیتلاعاتی ورمێ چاوپێکەوتنیان کردبوو.\nهاووڵاتییەکی ناڕازیی دەسبەسەرکراو بەشێوەی کاتی ئازاد کرا\n11:19 - 14 سەرماوەز 2719\nشوناسی دوو کەس لە کوژراوانی کرماشان ڕوون بووە\n10:47 - 14 سەرماوەز 2719


نه‌ینه‌وا، ئایاری 2020، وه‌رزی دروێنه‌ی گه‌نم و جۆ له زه‌وییه كشتوكاڵییه‌كانی قه‌زای شنگال فۆتۆ: راگه‌یاندنی كشتوكاڵی شنگال\nبه‌رهه‌می ئه‌مساڵی دانه‌وێڵه‌ی شنگال، له وشكبونی یه‌كجاریی نزیكده‌بێته‌وه، به‌هۆی دابه‌زینی رێژه‌ی بارانبارین بۆ كه‌متر له نیوه.\nله چوار مانگی سه‌ره‌تای 2021دا ته‌نیا بڕی 101 ملم باران باریووه له شنگال، ئه‌وه‌ش كه‌متر له نیوه‌ی چوار مانگی سه‌ره‌تای ساڵی 2020 بووه، كه بڕی بارانبارین گه‌یشته 311 ملم، به‌پێی ئاماره‌كانی تایبه‌ت به كشتوكاڵی قه‌زاكه بۆ (كه‌ركوك ناو).\n"بەهۆی بێبارانییه‌وه ره‌نجی ئەمساڵمان بەفیڕۆ چوو، یەک دیناریش قازانج ناکەم، تەواوی گەنم و جۆوەکەی من هێشتا گوڵی نەداوە و بۆته پووش، ده‌ڵێی سوتاوه، ده‌ڕاسه نایدۆرێته‌وه چونكه بنه‌كه‌ی زۆر كورته و هیچ به‌رهه‌مێكیشی پێوه‌نییه" خه‌ڵه‌ف ئێزیدیین وای وت.\nگەنم و جۆوەکەی من هێشتا گوڵی نەداوە و بۆته پووش\nخه‌ڵه‌ف جوتیاره له گوندی باشۆكه-ی شنگال و له دوو هه‌زار دۆنم زه‌وی كشتوكاڵیدا، ئه‌مساڵ 50 ته‌ن بنه‌تۆوی گه‌نم و 40 ته‌ن جۆی چاندووه، به‌ڵام وه‌ك خۆی ده‌ڵێت، چاوه‌ڕێناكات هیچ به‌رهه‌مێكی هه‌بێت.\n"له‌سه‌دا 100 پشت به ئاوی باران ده‌به‌ستین، چونكه زه‌وییه‌كانمان دێمین و هیچ سه‌رچاوه‌یه‌كی ئاوی سه‌رزه‌وی و ژێرزه‌وی-یمان نییه، ئه‌مساڵیش هێنده باران كه‌م بووه ئه‌گه‌ر ئێستاش ببارێت هه‌ر سودی بۆ ئێمه نابێت" به‌وته‌ی خه‌ڵه‌ف ئێزیدیین بۆ (كه‌ركوك ناو).\nله قه‌زای شنگال (120كم خۆرئاوای موسڵ)، زیاتر له 300 هه‌زار دۆنم زه‌وی كشتوكاڵی هه‌یه و به‌شی هه‌ره زۆری ئه‌و روبه‌ره‌ش پشت به ئاوی باران ده‌به‌ستن.\nشنگال، 2020، به‌رهه‌می دانه‌وێڵه‌ی جوتیاران به‌ر له‌وه‌ی بارانی به‌خوڕ و ته‌رزه‌ی به‌هار زیانی لێبدات فۆتۆ: هۆبه‌ی كشتوكاڵ\nموحسین عه‌لی، لێپرسراوی به‌شی پلاندانان له فه‌رمانگه‌ی كشتوكاڵی قه‌زای شنگال به (كه‌ركوك ناو)ی وت "بۆ ئه‌مساڵ پلانی چاندنی 330 هه‌زار دۆنم هه‌بوو به دانه‌وێڵه، زۆرینه‌ی پلانه‌كه وه‌ك خۆی جێبه‌جێكرا، 160 هه‌زار كرا به گه‌نم و 150 هه‌زار دۆنم به جۆ، كه ته‌نیا 20 هه‌زار دۆنم پشت به ئاودێری ده‌ستكرد ده‌به‌ستن و ئه‌وانیتر پێویستیان به ئاوی بارانه".\nبه‌پێی ئاماره‌كانی كشتوكاڵی شنگال ساڵی رابردوو زیاتر له 60 هه‌زار ته‌ن گه‌نم و 70 هه‌زار ته‌ن جۆ به‌رهه‌مهێنراون.\n"به‌ڵام ئه‌مساڵ ئه‌و به‌رهه‌مه زۆر كه‌مده‌بێته‌وه و به‌پێی پێشبینییه‌كانمان به‌رهه‌می گه‌نم 10 تا 13 هه‌زار ته‌ن ده‌بێت و به‌رهه‌م جۆش هه‌زار ته‌ن".\nبه‌وته‌ی لێپرسراوه‌كه‌ی كشتوكاڵ له‌و 950 جوتیاره‌ی لای ئه‌وان تۆماركراون و چاوه‌ڕوانده‌كرێت به‌هۆی بێبارانییه‌وه 900 جوتیار له بێ به‌رهه‌میدا زیانیان به‌ربكه‌وێت.\nئه‌مساڵ به‌رهه‌مه‌كانی گه‌نم و جۆ زۆر كه‌مده‌بێته‌وه\nیه‌كێك له‌و جوتیارانه‌ی له ئێستاوه خۆی به زه‌ره‌مه‌ندی گه‌وره ده‌زانێت خه‌ڵه‌ف ئێزیدیین-ـه.\nخه‌ڵه‌ف ده‌ڵێت زیانه‌كانی ده‌گاته زیاتر له 50 ملیۆن دینار، چونكه هه‌ر ته‌نێك بنه‌تۆوی گه‌نم 800 هه‌زار دیناری پێداوه و هه‌ر ته‌نێك جۆی به 250 هه‌زار دینار كڕیووه، جگه له گازوایل بۆ تراكتۆر و خه‌رجییه‌كانی تر.\n"داوای قه‌ره‌بوكردنه‌وه‌مان له فه‌رمانگه‌ی كشتوكاڵ كردووه، وه‌ك ساڵانی رابردوتر، كاتێك به‌هۆی روداوه سروشتییه‌كانه‌وه جوتیار زیانمه‌ندبوایه قه‌ره‌بوی وه‌رده‌گرت، هه‌رچه‌نده بۆ ئه‌مساڵ ئه‌و هیوایه‌مان نییه" خه‌ڵه‌ف وای وت.\nله دوو ساڵی رابردوشدا، به‌هۆی ته‌رزه و بارانی به‌خوڕی به‌هار، له‌گه‌ڵ روداوه‌كانی ئاگركه‌وتنه‌وه‌ی وه‌رزی گه‌رما هه‌زاران دۆنم زه‌وی چێنراو به دانه‌وێڵه له‌ناوچون.\nبه‌ره‌كات عیسا، به‌ڕێوه‌به‌ری كشتوكاڵی ناحیه‌ی سنونێ له شنگال به (كه‌ركوك ناو)ی وت "چه‌ند ساڵێكه جوتیارانی زیانلێكه‌وتوی روداوه سروشتییه‌كان قه‌ره‌بونه‌كراونه‌ته‌وه، هه‌موو ساڵێك ناوی زیانلێكه‌وتوان ره‌وانه‌ی نه‌ینه‌وا ده‌كه‌ین به‌ڵام بێ ئه‌نجامه".\nهه‌روه‌ها ده‌ڵێت رێژه‌ی بارانبارین له ناحیه‌كه‌ی ئه‌واندا بۆ كه‌متر له نیوه دابه‌زیووه، ئه‌وه‌ش به‌شی به‌رهه‌مهێنانی گه‌نم و جۆ ناكات، بۆیه ده‌یان هه‌زار دۆنم دانه‌وێڵه زیانیان به‌ركه‌وتووه.\nزیانه‌كانی بێبارانی ته‌نیا له شنگال نییه و هه‌موو پارێزگای نه‌ینه‌وای گرتۆته‌وه كه روبه‌رێكی فراوان و به‌پیتی كشتوكاڵی هه‌یه.\nدوره‌ید توبیا، به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی كشتوكاڵی نه‌ینه‌وا به (كه‌ركوك ناو)ی وت "ئه‌مساڵ بارانبارین زۆر كه‌مبوو، له‌كاتێكدا گه‌نم و جۆ پێویستی به بارانی زۆره تا به‌رهه‌می باشی هه‌بێت، بۆیه كاریگه‌ری بێبارانی زۆر به خراپ ده‌كه‌وێته‌وه".\nبه‌وته‌ی توبیا ئه‌گه‌ر به‌رهه‌می ئه‌و زه‌وییانه نه‌بوایه كه پشت به ئاودێری ده‌ستكرد ده‌به‌ستن ئه‌وا "به‌رهه‌می ئه‌مساڵی دانه‌وێڵه له نه‌ینه‌وا سفر ده‌بوو، له‌كاتێكدایه ساڵی رابردودا زیاتر له 500 هه‌زار ته‌ن به‌رهه‌می گه‌نم و سه‌روو 570 هه‌زار ته‌ن به‌رهه‌می جۆ هه‌بوو، ئه‌مساڵ ده‌بنه كه‌متر له نیوه، ره‌نگه جۆ بۆ 20 هه‌زار ته‌ن كه‌مبكات".\nبه‌پێی راپۆرتێكی (كه‌ركوك ناو)، له پارێزگای كه‌ركوكیش به‌هۆی بێبارانییه‌وه پێشبینیدەكرێت بەرهەمی دانەوێڵەی گەنم و جۆ لە ئەمساڵدا بۆ زیاتر لە نیوە كەمبێتەوە.


ئه‌دۆنيس: نامەیەکى کراوە بۆ سەرۆک بەشار ئەسەد\nمرۆڤ و ماف و ئازادییەکانى\n( نامەیەکى کراوە بۆ سەرۆک بەشار ئەسەد )\nن : ئەدۆنیس\nوه‌رگێرانى : ته‌لعه‌ت تاهير\nجەنابى سەرۆک ،\nنە عەقڵ و نە واقیع ئەوە دەسەلمێنن کە دیموکراسى لە سوریادا راستەوخۆ دواى روخانى دەسەڵات دێتە کایەوە ، بەڵام لە بەرابەردا ، نە عەقڵ و نە واقیع باوەڕمان بەوە دێنن ، کە رژێمى داپڵۆسین و ئەمنییەت لە سوریادا بتوانن بمێننەوە ، ئەمەش : تەنگژەکەیە .\nلە لایەکەوە ، دیموکراسیەت لە سوریادا نایەتەکایەوە ، تەنیا پاش تێکۆشانێکى درێژ نەبێت ، ئەویش لە چوارچێوەى کۆمەڵێک مەرج و بنەما کە پەیوەستن پێیەوە ، بەڵام پێویستە بناغەیان بۆ دابنرێت ، لە سەرەتاوە ، ئەویش ئێستا ، نەک سبەینێ .\nلەلایەکیترەوە، بە بێ دیموکراسى ، بێجگە لە پاشەکشە هیچتر نابێ ، پاشەکشێ تا دەگا بە هەڵدێر .\nلە ئێستادا بۆتە سوننەت کەوا لەبارەى دیموکراسیەوە بڵێین لە رووى سیاسیەوە ، عەرەب لە مێژووى هاوچەرخیدا نەیناسیوە ، هەروەها لە مێژووى کۆنیشیدا نەیناسیوە ، دیموکراسى : لە رووى رۆشنبیریەوە ، لە دەرەوەى کەلتورى روناکبیریى عەرەبدایە .\nئەمەش بە هیچ شێوەیەک ئەوە ناگەیەنێت ، کە بنیادنانى مەحاڵە ، ئەم کارى بنیادنانەش لەگەڵ سەرەتاکانى سەربەخۆبوونەوە دەستى پێکرد ، کە ئازایانە و بنیادنەرانە بوو .. بەڵکو ئەوە دەگەیەنێت کە ئەو کارە پێویستى بە چەند مەرجێکى سەرەکى هەیە ، سوودیشى نابێت گەر ئەو مەرجانە لە سەرەتاوە بە دەست نەیەن ، لە نێوانیشیاندا ئەوەیە کە بۆتە رابردوو ، بە بێ ئەوەى عه‌رەب لە ئەویدیکەى وەرگرێت و پراکتیکى بکات ، پراکتیکیان کرد و دەیکەن ، لێزان بوون تیایدا و لێزانن . یەکەم مەرج لەو مەرجانە بردنە دەرەوەى کۆمەڵگەیە لە رووى سیاسى و رۆشنبیریەوە لە ( زەمانى ئاسمانەوە ، دەستەجەمعى و خواوەندانە ) بۆ ( زەمانى زەمینەوە ، تاکانە و مرۆییانە ) کە ئەمەش بە زمانى سیاسەتى هاوچەرخانە پێى دەگوترێت : جودا کردەنەوى تەواوى نێوان ئەوەى ئاینییە و ئەوەیش سیاسى و کۆمەڵایەتى و رۆشنبیرییە .. لەو پێناوەشدا زۆر لە بیرمەند و شاعیرانى عەرەب لە سەدەکانى یەکەمى دامەزراندنى دەوڵەتى ئیسلامى / عەرەبیەوە ، تێکۆشاون ، بەڵام نەک هەر لەو هەوڵانەیان شکستیان هەێنا ، بەڵکو داپڵۆسێنران و بە کافر لە قەڵەمدراون و بگرە کوژراشن ، بە پێى بار و قۆناخە مێژوویەکان ، ئاینى دامەزراوەیى بەردەوام و ئێستایشى لەگەڵدا بێت براوە و سەرکەوتوو بووە لە ئاوێتە کردنى ئاین و سیاسەت ،کە ئێستاش بنەماى تیۆر و کارە ، لە ژیانى ئیسلامى / عەربیدا . ئەم ئاوێتەکردنەش جێگیربوونى و ئاسەوارە وێرانکارییەکیمان بینیوە و دەیبینین ، رۆژانە ، لە هەموو بوارەکاندا . بۆتە پێگەیەک تیایدا مرۆڤ بە شەرعى دەکوژرێت ، هەندێ جار لە رووى فیکریەوە دەکوژرێت ، هەندێ جاریش لە رووى جەستەییەوە دەکوژرێت ، ئەمەش لە پێناوى ( تێکست ) یان رامانێکى تایبەت بۆ ( تێکست ) ،\nچۆن دەکرێت دیموکراسى لە کەشێکدا بنیاد بنرێت کە هیچ بارستاییەک بۆ ئازادى تاک و ئەزموونى مرۆیى دانانێت ؟ یان بەرانبەرى جیاواز رەتدەکاتەوە / لە رێى نابووتکردەنەوە ، یان بە کافر کردنەوە ، یان کوشتنەوە ؟ ژیان و رۆشنبیرى و کات و شوێن و شارستانییە مرۆییەکان تەنیا لە رێى ئاوێنەى خوێندنەوەى( تێکست ) ەوە دەبینێت ! لە کاتێکدا دەزانین کە ئەو ( تێکست ) ە هەڵگرى فرەیى مانایە ، تا رادەى جیاوازبوون ؟ بە تایبەتى کە ( تێکست ) هەرچەندى مەزن بێت ، بچووک دەبێتەوە ، کاتێک بە عەقڵێکى بچووک دەخوێنرێتەوە ، وەک ئەوەى لە ئێستادا زۆربەى جار روودەدا . دیموکراسیەت لە بنەڕەتدا لە ئایندا نییە ، بەو واتایەى کە لەبارەیەوە کۆکین و مامەڵەى پێدەکەین لە چوارچێوەى رۆشنبیرى یۆنانى / خۆرئاواییەوە . ئاین بە سروشتى خۆى لایەنگیرى ئاسمانە و زەوى بە ئاسمانەوە دەلکێنێ ، مرۆڤیش بە تێکستەکانیەوە .\nئاین لەسەر ئاستى مامەڵەکردن لەگەڵ بەرانبەرە جیاوازەکەیدا ناتوانێت لە بیرى ( لێبوردەیى ) ەوە بترازێ ، بەڵام لێبوردەیى پێچەوانەى دیموکراسیەتە : تاقمێک لێبوردەیى دەنوێنێ بەرانبەر تاقمێکى لەخۆى جیاواز ، بەڵام بەو هەنجەتەى کە خۆى تەندروستتر و راسترە ، لێبوردەییەکەیشى دەبێتە جۆرێک لە پیاوەیەتى و جوامێرى و گەورەیى ، بەو پێیەش دەبێتە شێوەیەک لە شێوەکانى داگیرکردنى راستى . شێوەیەک لە شێوەکانى لووتبەرزى و ئاستبەرزى و رەگەزپەرستى . ئەمەش لە هەموو بارەکاندا دژى یەکسانییە ، مرۆڤیش لێبوردەیى ناوێت ، بەڵکو پێویستى بە یەکسانى هەیە . بە بێ یەکسانیش : ماف نییە ، دانپیانان بە بەرانبەر نییە ، دیموکراسى نییە . لە کۆمەڵگەى عەرەبیدا بەم شێوەیە دیموکراسى خۆى دەنوێنێ ، تەنیا وشەیەکە و دەمى بۆ دەکەینەوە .\nبنیادنانى دیموکراسى ، کەواتە ، لەوەوە دەستپێدەکا ، کە جیاکارییەکى تەواو بکرێت لە نێوان ، لەلایەکەوە ئەوەى ئاینییە ، لە لایەکیترەوە ئەوەى سیاسى و کۆمەڵایەتی و رۆشنبیرییە .\nئەمەش ئەو کارە بوو کە حزبى بەعسى عەرەبى ئیشتیراکى ، نەیکرد . وەک لێى چاوەڕوان دەکرا ، ئەو حزبەى نزیکەى نیو سەدە وڵاتى بەڕێوە برد ، بە پێچەوانەوە ، پۆشاکە کۆنەکەى لەبەر کرد ، دەستى بەسەر یاریگا کۆنەکەدا گرت ، سیاسەتى کرد و فەرمانڕەوایى بە عەقلیەتە کۆنەکە کرد ، رێڕەوە رۆشنبیرى و کۆمەڵایەتییە کۆنەى پەیڕەو کرد . بەم شێوەیە و بە پراکتیک گەیشتە ئەوەى ببێتە حزبێکى نیمچە ( رەگەزپەرست ) بەرانبەر هەموو ئەو کەمینانەى عەرەب نەبوون ، بە تایبەتى کوردەکان ، بەو هەموو شتەوە بووە حزبێکى ( ئاینى ) و کە بونیادێکى ئاینیانەى هەبێت ، لە هزرى سەلەفیدا ئینتیما بوون بۆ ئیسلام کراوە بە ئیمتیازێکى فیکرى و مرۆیى ، هەروەها ئینتیما کردن بۆ حزبى بەعس ئەویش کرایە ئیمتیازێکى فیکرى و مرۆیى ، ئەمە لە رووى تیۆرییەوە ، بەڵام لە رووى پرکاتیکییەوە ئەو ئینتیمایە کرا بە ئیمتیازێکى سیاسى و وەزیفى و بازرگانى . بەم شێوەیە حزب تێدەکۆشا تاوەکو کۆمەڵگە بچێتە ناو ئاینەکەى ئەوەوە ، دوور لەوەى تێبکۆشێ تاوەکو کۆمەڵگە لە دامەزراوەکانى ئاین رزگار بکا و کۆمەڵگەیەکى هاوڵاتیبوون دابمەزرێنێ ، کە تیایدا کەس لە کەس باشتر نەبێ بە ئاینەکەى یان بە حزبیبوونیەوە ، بەڵکو بە کار و لێزانینیەوە .\nهەموو تایبەتمەندانى بوارەکە ، کۆکن لەسەر ئەو بۆچوونەى کە ئەزموونى حزبیى ئایدۆلۆژیى لەسەر هەموو ئاستەکان و لە هەموو بوارەکاندا شکستى هێنا ، وەک چۆن نمونەى شیوعى بوون شکستى هێنا ، حزبى بەعسیش بەشێکە لەو ئەزموونە ، کەواتە ئەویش بەشێکە لەو شکستە ، گەر هەیمەنەیشى بەسەر سوریادا ماوەتەوە ، ئەوا بە هێزى ئایۆلۆژیا نەبووە ، بەڵکو بە هێزى مشتى ئاسن و ئاسایش بووە ، کە بارودۆخێکى زۆر و هەمەچەشنە دەستیان هەبووە لە رەخساندن و جێگیربوونیاندا .\nئەزموونى مێژوویى ئەوە دەسەلمێنێ کە ئەو مشتە ، کە چەندەش بە تاو و بەهێز بێت ، ناتوانێت دەسەڵات مسۆگەر بکات ، تەنیا بۆ ماوەیەکى کورت نەبێت ، ئەوەیش پەیوەستە بە هۆکارە ناوخۆیى و دەرەکیەکانەوە ، ئەو مشتەش هیچ پێشکەش بەو گەلە ناکات کە لە ژێر ئەو دەسەڵاتەدایە بێجکە لە پەرتەوازەیى و دواکەوتوویى ، ئەمە وێڕاى زەلیلکردن و شکاندنى کەرامەتى مرۆیى .\nهیچ دەسەڵاتێک نییە لە کۆتاییدا ، تەنیا بۆ ئازادى نەبێت ، هیچ ئاسایشێک نییە تەنیا بە ئازادییەوە نەبێت .\nئەمەش ئەو لێکدژییەى ئەمرۆمانە / حزبێک بە ناوى پێشکەوتنەوە فەرمانڕەوایى کرد ، بەناوى دەرپەڕاندنى کۆمەڵگە لە بارە دواکەوتووەکەیەوە بۆ بارەکانى گەشەسەندن . ئەو حزبە ئەمڕۆ خۆى دەبینێتەوە کە تاوانبارە وەک ئەو تاقمانەى ئۆپۆزسیۆنى ئەون ، بەوەى بەرپرسە لەو داڕمانەى رۆژ دواى رۆژ پەرەدەسێنێ ، داڕمانى سوریا و شێواندنى وێنە شارستانیەکەى بە قوڕى ( تایەفەگەرى ) و ( هۆزگەرى ) و ( مەزهەبگەرى ) ، هەروەها بە قوڕى دەستێوەردانى دەرەکى و قوڕى ئەشکەنجە و کوشتن و شێواندنى تەرمى کوژراوەکان .. ئەمەیان گاڵتەجارییەکى کارەساتبارە کە حزبى بەعس خۆى بەشدار بوو لە بەدیهێنانیدا ، کارەساتى ئەوەى ، لەمڕۆدا رووداوەکانى سوریا ( لەسەر زارى فەرمانڕەوا خۆرئاواییەکانەوە ) کەواى بەرگرى لە مافەکانى مرۆڤى بە شان دادەن ، ئەو کەوایەش هێندە فراوان بێت ، تیایدا جێگەى هەموو عەرەب ببێتەوە لە ئۆقیانووسەوە تا کەنداو ، لە توێژێکى عەرەبى بترازێ ( فەڵەستینیەکان ) کە ئەوان هیچ مافێکیان نییە لە گۆشەنیگاى بەرگریکارە ئەمریکایى و خۆرئاواییەکانەوە ، لەوەش کارەساتتر ئەوەیە کە عەرەب خودى خۆیان ، هەموویان و بەبێ لێدەرکردن ، بەشدارن ، بەشێوەیەک لە شێوەکان ، کەم و زۆر : لە نووسینى ئەو گاڵتەجاڕییە کارەساتبارە ، لە نواندن و بەرجەستەکردنەوە .\nبێگومان ، ئەمەش زۆربەى کەسە کاراکانى ناو حزب دانیپیادەنێن ، کە کارى ئەو دەسەڵاتدارانەى بە ناویەوە فەرمانڕەواییان دەکرد ، لە ئاستى بنەماکانى نەبوون ، بەڵکو تەواو بە پێچەوانەوە ، بە تایبەتى ئەوەى پەیوەستە بە ژیانى مەدەنیانە و مافەکانى مرۆڤ و ئازادییەکانیەوە ، ئەمەش پێویستە لە رووى ئەخلاقیەوە دانیپێدا بنرێت ، بە راستى ئەو حزبە هیچ شتێکى دانەمەزراندووە بە باش و داهێنەرانەى ناو ببەین ، گرنگ بێت ، لە هیچ بوارێکدا . بەڵکو لە مامەڵەیدا بە تایبەت لە بوارى رۆشنبیریدا ، بۆ نمونە : حزبێکى باو بووە ، لە زۆر حاڵەتدا : حزبێکى ئاینیی دواکەوتووخواز بووە / بە تایبەتى لە بوارەکانى پەروەردە و فێرکارى ، قوتابخانەکان ، زانکۆکان . هیچ شوێنێکى نەبەخشیە مرۆڤ ، بەو وەسفەى مرۆڤ بێت ، تەنیا لە پشت ئینتیماکانیەوە نەبێت ،\nیان بۆ خودى راستى خۆى ، ئەو حزبە یەک زانکۆى نمونەیى نەکردەوە ، یان یەک دەزگاى مەعریفى ، یان یەک دەزگاى هونەریى نمونەیى . زیاتر بە کۆمەڵەیەکى ( ئاینى ) دەچوو : رێگر بوو لەبەردەم گەشەى رۆشەنبیریى مەدەنیانەى ئازادەوە ، ئەخلاقى مرۆڤەکانى تێکشکاند ، رۆشنبیریەکى دامەزراند کە لایەنگیرى بۆ ئەو هەبێت ، تەنیا لە پشت دوژمنایەتى دوژمنەکانیەوە بێت ، تەنیا لە پشت دروشم و راگەیەندنەکانیەوە بێت ، کە زۆربەیان کەم عەقڵانە و رووکەشانە بوون .\nئەمە کارەساتە بۆ ئەو حزبە ( کارەساتى ناوەکى لە پەیوەندیەکانى بە بونیادى کۆمەڵگە و عەقڵى کۆمەڵگە ) ( ئەو حزبەى بۆ یەکێتى نەتەوەیى و عەلمانیەت و هتد .. دامەزراوە ) کەوا نەیارەکانى دژایەتى بکەن لە ژێر دروشمەکانى ( تایەفەرگەرى ) و ( هەینى عەشیرەتەکان ) ، پاش ئەو هەموو ماوە زۆرەى کە تیایدا بە ناوى عەلمانیەت و پێشکەوتنخوازیەوە دەسەڵاتدار بووە .\nبە راستیش ئەوەى دەسەڵاتداران پێى هەڵساون و پەیڕەویان کردووە و بە ناوى حزبى بەعسى عەرەبى ئیشتراکیەوە فەرمانڕوا بوون ، دواى ئەو ماوە درێژە ، بە سروشتى دەگاتە ئەوەى ئەمڕۆ لە سوریادا روودەدا ، هەڵە سەرەکیەکەى ئەو دەسەڵاتە لە بنەڕەتدا ئەوەیە ، کە بە هەمان رێڕەوى باوى کۆندا فەرمانڕەوایى نواند ، هەمان لۆژیک و شێوازەکانى چەسپاند ، بووە بەشێک لە دەقى سیاسەت و ئاین ، کە هەموو ئەوانەى قوتدەدا کە دەچوونە ناویەوە ، بەم شێوەیە رۆشنبیرى سازشکردن چەسپا ، رۆشەنبیرى رازیکردن ، داپاچین ، داگیرکردن ، لادان ، بە کافرکردن ، بە خیانەت لە قەڵەمدان ، ئەمە وێڕاى رۆشنبیرى تاقمەکان و تایەفەکان و هۆزەکان و مەزهەبەکان .\nحزب هەموو ئەمانەى گرتەخۆ ( وەک چۆن کردەوەکان دەیسەلمێنن ) لە پێناو یەک ئامانجدا : مانەوە لە دەسەڵات ، زیاتر دەسەڵاتى پێ گرنگتر بوو لەوەى ئاراستەى کۆمەڵگە بگۆڕێت و دایمەزرێنێ بەرەو گۆڕان و بردنى بۆ ژیانێکى نوێ ، کۆمەڵگەیەکى نوێ ، رۆشنبیریەکى نوێ ، ملرۆڤێکى نوێ . لێرەوە دەسەڵاتى بە پراکتیک گۆڕا بۆ دەسەڵاتێکى دواکەوتوو ، پێویست بە شۆڕشێک ناکات بۆ روخاندنى ، بەڵکو خۆى تۆوى روخانى لەناو خۆیدا هەڵگرتووە ، لە رووى بابەتیشەوە ئەمە حوکمێکى بڕاوەیە لەسەر حزبى بەعس بەو پێیەى دەسەڵاتدارە . تەواو شکستى هێنا لەوەى بناغە کۆنەکە هەڵوەشێنێتەوە و کۆمەڵگە بە ئاراستەى پێشکەوتنەوە ببات .لەمەشدا بەڵگەیەکى پراکتیزەیى هەیە ، لەوەى پێویستە ماددەى هەشتەم*( ئەو ماددەیە بریتییە لەوەى کە دەڵێت / حزبى بەعس ، رابەرایەتى کۆمەڵگە و دەوڵەت دەکا _ وەرگێڕ ) لە دەستوردا بسڕێتەوە و پێش هەموو شتێک ، چونکە سۆمبۆلێکى راستەوخۆیە بۆ داپڵۆسین و گاڵتەکردن بە مرۆڤ و عەقڵ و ئازادییەکانى .\nئەوەى لەمڕۆدا ، لە سەرکردەکانى حزبى بەعس داوا دەکرێت ، ئەوەیە ، جورئەتى ئەخلاقى و مێژوییان هەبێت ، لەوەى دانیپێدا بنێن ئەو ئەزموونەى رابەرایەتیان دەکرد هەڵە بوو ، کاریش بکەن لەسەر رەخنەلێگرتنى و تێپەڕاندنى ، کردەنەوى لاپەڕەیەکى نوێ ى دیموکراسیانە بۆ بنیادنانى دەسەڵاتێکى نوێ ، هەموو هێزە سیاسی و فیکرییە کاراکان بەشداربن تیایدا ، بە تایبەتى ژنانە و گەنجانە ، تاوەکو بگەینە دەرچوون لەو رێڕەوە باوەى کە هەیە ، بە ئاراستەى کۆمەڵگەیەکى مەدەنى و دیموکراسیانە .\nکەس گومانى لەوە نییە ، کە داواکردنى دیموکراسى لە دووتوێیدا ئەوە لەخۆدەگرێت ، کە مەرج نییە ئەوانەى داواى دیموکراسى دەکەن ، بە راستى کەسانى دیموکراسخواز بن .\nدیموکراسى بە جێ نایەت ، تەنیا بە دوو شت نەبێت :\n1 . ئینتیمام هەبێت بەو پێیەى هاوڵاتیم ( ژن بێت ، یان پیاو ) بۆ کۆمەڵگە بەو وەسفەى یەکەیەکى دانەبەشکراوە ، پێش ئەوەى ئینتیمام هەبێت بۆ ئاینێک ، یان قەبیلەیەک ، یان تایەفەیەک ، یان کەمینەیەک .\n2 . دانبنێم بە بەرانبەرە جیاوازەکەم ( ژن بێت ، یان پیاو ) بەو پێیەى ئەویش وەکو من ئەندامێکى کۆمەڵگەیە و هەمان ماف و ئازدییەکانى منى هەیە .\nراستە فیکر ئاراستە دەکا ، یان رەنگە ئاراستە بکا ، بەڵام دەسەڵات ناگرێتە دەست ، بۆیە دەبێت فیکرى ئۆپۆزسیۆن ، ئەویش هەروەها ، روون و سەراپاگیر و ورد بێت ، لەگەڵ ئەوەى کە ئۆپۆزسیۆن بوون مافێکى خەڵکە و مەرجێکى سەرەکییە بۆ دیموکراسیبوون . ئەویش پێویستە لەسەرى رەخنەى خۆى ئاشکرا بکات ، گەر رەخنەکانى بەشێکى بچووک بوون ، یان یرۆژەکانى و پلانە ئەلتەرناتیفەکانى ئاشکرا بکات ، گەر رەخەنکانى سەراپاگیر بوون . بەو پێیەش کە لە سوریا ئۆپۆزسیۆن ، یان بەشێک لە ئۆپۆزسیۆن داواى روخانى رژێم دەکەن ، کەواتە پێویستە ئەوانیش بۆ دواى روخانى رژێم لە سوریا پلان و ئامانجەکانیان ئاشکرا بکەن ، هەروەها پێویستە لە سەریان بڵێن تا چ مەودایەک ؟ بۆ گەیشتن بە کامە رەگ : دەیانەوێت بگەن بە پرۆژەکانى گۆڕان ؟\nبەڵام ، ئەم ئۆپۆزسیۆنەى ئەمڕۆ ، کێن ؟\nدەنگ هەیە / دەنگى : بیرمەندان ، نووسەران ، هونەرمەندان ، رۆشنبیران ، کچ و کوڕ لاو ، هەن .. کە بۆچوون و دنیابینى یەکسانخواز و جوامێرانەیان هەیە ، بەڵام دیکۆمێنتێک ( راگەیەنراوێک ) کۆیان ناکاتەوە ، تەنانەت لە رووى سۆمبۆلێتى مێژوویشەوە ، راگەیەنراوێک فیکریان هەڵگرێ ، ئامانجەکانیان لە دواى روخانى رژێمى ئێستا روونبکاتەوە . دەنگ : ئەگەر شتێک لەخۆى نەگرت ، هەر بە دەنگ دەمێنێتەوە ، بەڵام مەرج نییە بچێتە تۆڕى واقیعى پراکتیکیەوە ، لە سەرەوەى دەبێت ، یان لە خوارەوەى .\nکردەوە هەیە / کردەى خۆپیشاندان ، بە یەکدادان ، هاندەران ، هەڵگرانى ئاڵا و دروشمەکان ، کوژراوەکان ، شەڕکەران ، ئەمانەش ئەوەى کۆیان دەکاتەوە بریتییە لە ئایدیاى ئەخلاقى و بنەما و پەند و نیشتمان پەروەریى دڵسۆزانە .\nبەڵام پێدەچێت هەندێک هەبن ( یەکانگیریى ) توندوتیژى کۆیان بکاتەوە ، ورتەى هەڵایسانى ( کەفوکوڵ ) و ( تۆڵەسەندنەوە ) و ئاینى تایەفەگەرى و سەلەفیەتیان لێوە دێت .\nزیاتر ، بە پێى ئەزموونە مێژوویەکان بێت ، لەم جۆرە یاخیبوونانەدا کە مۆرکى شۆرششى پێوەیە ، سەرکەوتن و براوەیى بۆ بۆ ئەوانە دەبێت کە رێکخراو ترن ، بەو واتایەى کە ( کردەوە ) رابەرایەتى دەکات و سەردەکەوێت ، ئاستى ئەو کردەوەش لە ئاستى ئەو هزرە دەبێ کەوا ئاراستەى دەکا .\nبەم شێوەش بانگهێشتى دەسەڵات بۆ دیالۆگ لەگەل ئۆپۆزسیۆندا بەس نییە .\nپێویستە چەمکى حوکمڕانى بخرێتە روو ، هەرەوها ئامرازەکانى گەیشتنە دەسەڵات و جێگۆڕکێى دەسەڵاتیش بخرێتە روو ، ئەو ئامرازانەیش کە تیایدا هاوڵاتى بە هۆیەوە بتوانێت بۆچوونى خۆى لەبارەى حوکمڕان و ئەداى دەسەڵات بخاتە روو ، بە شێوەیەک دەسەڵات بکرێتە ئەوەى هەموو کەسێک دەستى پێبگا کە گەل هەڵیدەبژێرێ . پێویستە بانگهێشت بۆ پرۆژەى روون بکرێت : لە سیاسەتدا ، لە پەروەردەدا ، لە فێرکاریدا ، لە ئابوریدا ، لە رۆشنبیرى و هونەردا ، بە تایبەتیش لە هەموو شتێک کە پەیوەندى بە ژن و ماف و ئازادییەکانیەوە هەیە .\nئەو بەرەنگارییەى رووبەڕوو تۆ بوونەتەوە / دووانەن :\nیەکەم ئەوەیە ئەمڕۆ چالاکیت بنوێنى نەک بەو پێیەى سەرۆکى حزبیت ، بەڵکو بەو پێیەى ، پێش هەموو شتێک سەرۆکى وڵات و گەلیت . هەر دەشبێ ، بە تایبەتى ، بەو وەسفەى سەرۆکێکى هەڵبژێردراویت کە پێشینە بۆ دەستاودەستکردنى دەسەڵات بکەیت ، بە هۆى راپرسییەکى ئازادانە و بە بێ هیچ پێش مەرجیەک ، ئەمەشە کە شەرعیەتى حوکمڕانى دووپاتدەکاتەوە .\nچونکە گەلیش سەرچاوەى دەسەڵاتەکانە ، هیچ حزب و هیچ رابەرێک ناتوانێت گەل و ویستەکانى ، قسە و کردەوەکانى لە خیدا کورت بکاتەوە و لە جیاتى ئەودا خۆى بنوێنێ ، تەنیا لە بە پێى رێگەپێدانێکى دەسنیشانکراو نەبێت .\nدووەم ، ئەوەیە کە لە بارودۆخى سوریا بڕوانیت ، بە دیدێک کە سنوورەکانى ئاسایش و حوکمڕانى تێپەڕێنێت ، ببینیت کە مانەوەى سەرکردایەتى حزب بە پێى ماددەى هەشتەمى دەستور ، لە ئێستادا زۆرینەى سوریەکان رازى ناکات ، هیچ پاساوێکیش بۆ خۆهەڵواسن بەو ماددەیەوە نەماوە ، بێجگە لە توندوتیژى ، ئەو توندوتیژییەش ناکرێت بەردەوام بێت ، هیچ هێزێکى سەربازى چەندەى پڕاوپڕ بێت ، ناتوانێت سەرکەوێ بەسەر گەلدا ، چەندەى بێ چەک بێت .\nپێویستە لەسەر سەرکردەکانى حزب ، خۆیان دانیپیا بنێن ، بە ئازایەتى و بابەتیانە ، کە پەیوەندى ئەمڕۆى نێوان گەل و حزب ( گەر پەیوەندى بەرژەوەندى و هەلپەرستى بترازێنین ) زۆر پاشکەوتووە لەوەى جاران هەبوو ، لەمڕۆدا ئەو پەیوەندییە لە ئاستەکانى خوارى خوارەوەدایە .\nبەم شێوەیە کێشەکە ئەوە نەماوە کە رژێم خۆى دەرباز بکات ، بەڵکو کێشەکە ئەوەیە سوریا دەرباز بکرێت : وەک گەل و خاک . بە بێ ئەمەش حزب دەبێتە یەکەم بەشدار : نەک لە روخاندنى خۆى و بەس .. بەڵکو لە روخاندنى هەموو سوریا .\nکەسێک نییە ، گەر ئاگادارى ئەزموونە سیاسیە مەزنەکان بێت ، پەند وەرنەگرێت لە شکستى ئەو ئەزموونەى کە حزبى بەعس نمایندەى دەکا ، شکست لە رووى تیۆرى و پراکتیکیەوە ، لە رووى رۆشنبیری و سیاسیەوە ، ئەو شکستە ، بەشێکى دیار و بەڵگەیەکى دیارە بۆ شکستى حزبیى ئایدۆلۆژیى لە سەراپاى جیهانى عەرەبیدا ، ئەو ئایدۆلۆژیەتەى کە نەک تەنیا هزرى خنکاند ، بەڵکو خەریک بوو ، جوڵەى مرۆڤ و جوڵەى کۆمەڵگەش بخنکێنێت .\nبەم شێوە پێدەچێت چارەنووست ئەوە بێت کە قوربانیى هەڵەکانى ئەو ئەزموونە بدەیت ، وشە وبڕیار بگەڕێنیتەوە بۆ گەل ، ئەو وێنەیە بسڕیتەوە کە لە بارەى سرۆکەکانى پێشووى سوریاوە هەیە ، بە تایبەتى ئەوانەى بە شەمەندەفەرى کودەتا سەربازییەکان گەیشتن .\nبێگومان ، خودى دوژمنەکانت ، شان بە شانى هاوڕێکانت ، ئەوسا لەبارەتەوە دەڵێن : کە تۆ دامەزراندنت بۆ قۆناخێکى نویێ سیاسەت لە مێژووى سوریادا کرد . لەوانەشە بۆ مێژووى هەموو ناوچەکەش .\nئەمڕۆ سوریا ، زیاتر لە هەموو رۆژێک ، پێویستى بەوە هەیە ئەبجەدیەتێکى دیکەى سیاسى بۆ عەرەب بدۆزێتەوە ، وەک تەواوکارییەک بۆ ئەو دۆزینەوانەى پێشتر دایهێناون . ئەو ئەبجەدیەتە لەسەر ئەوە بنیاد نرابێت ، کە نابێت یەکانگیرى لە نێوان نیشتمان و حزبدا هەبێت ، لە نێوان سەرکردە و گەلدا هەبێت ، ئەو یەکانگیرییە تەنیا داپڵۆسێنەرەکان دەیکەن ، نە خەلیفە عومەر کردوویەتى و نە ئیمامى عەلیش / گەر پێویست بکا نمونەى مێژوویى بهێنینەوە ، تاوەکو تەنیا دوو سومبۆلى مێژوویى ناوبێنین و بەس .\nتۆ ئێستا پێویستە لەسەرت ، ئەو یەکانگیرییەى نێوان سوریا و حزبى بەعسى عەرەبى ئیشتراکى هەڵبوەشێنیتەوە ، یان هەر حزبێکیتر . لەسەرتە کەواتە / لە رووى مرۆیى و شارستانییەوە ، لایەنگیرى سوریا بیت ، نەک لایەنگیرى حزب . یان لەگەڵ حزبدا بیت بەو شێوەیەى کە حزبەکە چەند کار بۆ بەرزراگرى سوریا دەکا ، شان بە شانى ئەوانیتر لە رۆڵەکانى سوریا ( بە تایبەتى کە ئەو حزبە دەرفەتێکى درێژ و دەگمەنى پێدرا ) لەوەى بچێتە دووتوێى ئەو جوڵە مەزنەوە و کار بکات بۆ بەرزراگرى ئەو وڵاتە ناوازەیە . بەڵام ئەزموون سەلماندى کە تەواو شکستى هێنا ، لووتبەرزیش بۆ گوتنى ئەمە ، هیچ سوودێکى نییە . هێز و توندوتیژیش سوودى نییە لە سەلماندنى پێچەوانەى ئەو شکستە . لە زیندانەکاندا جێگەى کەسەکان دەبێتەوە ، بەڵام جێگەى گەلان نابێتەوە . مەحاڵە زیندانى کردنى گەلان . بوونى زیندانیى سیاسیش ، تەنیا ئاماژەیە بۆ شکست ، هیچ هێزێکیش : هەر چیەک بێت ، ناتوانێت ئەم راستییە داپڵۆسێنێت ، یان بیشارێتەوە . تەنانەت ئەو حزبە لە رێى مامەڵە دەسەڵاتیەوە ، خراپەکارى زۆرى بەرانبەر بە رۆشنبیرى سوریاوە نواند ، ئینتماى عروبەتى بۆ زمان و رۆشنبیرى ، گۆڕى بۆ ئینتیماى عروبەت بۆ ( نەژاد ) و ( ئاین ) ، رۆشنبیریەکى تاک رەهەندى دامەزراند ، کە کۆمەڵگەیەکى تاک رەهەندى بەرهەمى دەهێنا ، رۆشنبیریەکى تەنگ ، هەموو شتەکانى بە دواى خۆیدا رادەکێشا ، تایبەت لەسەر دژایەتى بەرانبەر هاتبووە ئارا : بە کافر کردنى بەرانبەرى جیاواز ، یان بە خاین کردنى ، یان بە نابوت کردنى ، یان بە پەراوێز خستنى . عروبەتێک شوێنى ئاینى گرتبۆوە .\nکۆمەڵگەى هەڵوەشاندەوە و بنیادى نایەوە لە شێوەى : حزب ، دەسەڵات ، سەرکردە لەلایەک و گەلیش لەلایەکى دیکەوە . هەڵوەشاندنەوەیەک تەنیا لایەنگیرانى نزیک دەکردەوە ، نەیارەکانیشى ریسوا دەکرد و دژەکانیشى ئاوارە دەکرد .\nبەم شێوەیە حزب ، لە ماوەى چل ساڵى حوکمڕانى سوریادا ( کە فرە رەنگ و فرە دەنگە ) رۆشنبیریەکى بەرهەم هێنا : تاکڕەوانە و داخراو ، داپڵۆسێنەرانە / بەڵى .. بەڵێ ، نەخێر واتا نەخێر .\nبەم شێوەیە زۆر بە کەمى نەبێت ، دەنا رۆشنبیرى لە سوریادا گۆڕا بۆ بانگەواز و راگەیاندن و ریکلام ، کە پەیوەندییەکى تەواویان بە ئاسایش و سیاسەتەکانیەوە هەبوو . رۆشەنبیرى لە سوریادا خرایە نێو دوو بەرداشەوە ، بەرداشى دوو عەقلیەتى داخراو : سەلەفیەت ، بەناوى ئاین و کلتور و رابردووە وە ، بەعسى بوون : کە بە ناوى عروبەتەوە ئازادییەکانى دەپڵیشاندەوە و لێکدژ بوو لەگەڵ سادەترین مافەکانى مرۆڤ . بە تایبەتیش لێکدژ بوو لەگەڵ فرەیى ، کە کرۆکى کەسایەتى سورییەکانە .\nمن دەزانم و زۆر کەسیش بێجگە لە من دەیزانێت ، کەوا خۆرئاوا ، بە تایبەتى ئەمریکا ، بەرگرى لە گەلى سوریا ، یان مافى مرۆڤ لە سوریا ، ناکەن ، بەڵکو بەرگرى لە ستراتیژیەت و بەرژەوەندى خۆیان دەکەن ، بەڵام ( سەرکەوتوون ) لە ( هەنجەت ) کە سوریا خۆى پێشکەشیان دەکات ، لەو پاساوانەى کە رێگەیان پێدەدا کۆلۆنیال کردنى نوێیان بشارنەوە ، لە ژێر ناوى بەرگرى لە مرۆڤ و مافەکانى ، بەمەش رادەکەن لە شەڕە راستینەکەیان : کە بریتییە لە شەڕى مافەکانى ، مرۆڤەکانى فەلەستین .\nپێویستە لە رەگەوە پێداچوونەوە بکرێت ، تەناتەت گەر حزبى بەعس توانیشى شۆڕش لە دژى خۆى رابگرێت ، بە بێ ئەوەش خودى خۆى هۆکارە بۆ داڕوخانى تەواو : بۆ بردنى سوریا بەرەو شەڕێکى ناوخۆیى درێژخایەن ، کە رەنگە زۆر ترسناکتر بێت لەوەى لە عێراقدا روویدا ، چونکە دەبێتە مایەى پارچە پارچە کردنى ئەو خاکە جوانە ناوازەیەى ناوى سوریایە ، ئەمەش دەبێتە مایەى ئەوەى هەموو دانیشتوانى ( داهێنەرانى ئەبجەدیەت ) ناچار بکرێن ئاوارە بن لە پانتاییەکانى زەمیندا و نەتوانن بگەڕێنەوە ، تەنیا بە سوارى ئەسپى فریشتەکان نەبێت ، کە بە باڵى هەر حەوت چینى ئاسمان دەفڕن .\nبۆ سوریا و گەلەکەى و بۆ تۆش جەنابى سەرۆک : ئومێدە راستگۆکانم .\nجریدە السفیر العدد 14/06/2011 العدد 11911 ێفحە 1


نێچیرڤان بارزانی: هێدی شاعیر یادگارێكی پێشەوا قازی و بارزانی نەم\nنێچیرڤان بارزانی: هێدی شاعیر یادگارێكی پێشەوا قازی و بارزانی نەمر بوو\nنێچیرڤان بارزانی و مامۆستا خالیدی حیسامی ناسراو بە (هێدی)\nنێچیرڤان بارزانی، سەرۆكوەزیرانی هەرێمی كوردستان، بەبۆنەی كۆچی دوایی شاعیری نێوداری كورد خالیدی حیسامی ناسراو بە (هێدی) پەیامێكی ئاراستەی بنەماڵەی خوالێخۆشبوو، خەڵكی بۆكان و مهاباد و گەلی كوردستان كرد و، ناوبراوی وەك رۆشنبیرێكی شۆڕشگێڕ و وەفاداری ئامانجەكانی شۆڕشی كوردستان و كوردایەتی ناساند.\nسەرۆكوەزیرانی هەرێمی كوردستان لە وەسفی هێدی شاعیردا دەڵێت "بەشدارییەكی بەرچاوی لە كۆماری كوردستان لە مەهاباد و شۆڕشی ئەیلوولدا كردبوو، مامۆستا خالیدی حیسامی بۆ ئێمە پێشمەرگە، رۆشنبیر و وەفادار و یادگارێكی پێشەوا قازی محەممەد و بارزانی نەمر بوو، بە خەبات و بەرهەمەكانی هەمیشە وەك كەسێكی خۆشەویستی گەلەكەی و وەفاداری ئامانجەكانی شۆڕشی كوردستان و كوردایەتی دەمینێتەوە".\nخالید حیسامی ناسراو بە (هێدی) لە ساڵی 1928 لە گوندی شێخاڵی لە بۆکانی رۆژهەڵاتی کوردستان لەدایکبووە، یەکێک بوو لە شاعیرە بەنێوبانگەکانی کوردستان و لەگەڵ( هەژار موكریانی و هێمن موكریانی) بە سێكوچەی موركیان دەناسران. ناوبراو رۆژی پێنجشەممە 27-10-2016 لە تەمەنی 88 ساڵیدا لە شاری هەولێر کۆچی دوایی کرد.\nدەقی پەیامەكەی نێچیرڤان بارزانی:\nمامۆستا خالیدی حیسامی كە پێش 89 ساڵ لە گوندی شێخاڵی نێوان هەردوو شاری بۆكان و مەهاباد لە بنەماڵەیەكی دیار لەدایك ببوو، كەسایەتی و شاعیرێكی جێگەی شانازیی خەڵكی خۆشەویستی بۆكان و مەهاباد بوو. مامۆستا خالیدی حیسامی لەگەڵ هەردوو شاعیر و ڕۆشنبیری نێودار هێمن و هەژاری موكریانی، سێكوچكەی ڕۆشنبیری و ئەدەبیاتی موكریانیان پێكهێنا و، كۆڵەگەیەكی بەرچاوی ڕۆشنبیری و ئەدەبی كوردیش بوون بەگشتی.\nسەرۆك وه‌زیرانی هەرێمی كوردستان.\n28ی ئۆكتۆبه‌ری 2016\nنیشانەکردن : نێچیرڤان بارزانی, هێدی شاعیر\n2734 ژمارەی بینین


فه‌رید ئه‌سه‌سه‌ردیش سوعبه‌ت چیه!\nفه‌رید ئه‌سه‌سه‌ردیش سوعبه‌ت چیه!\nله‌وه‌ته‌ی بیرم دێ، یه‌کجاریش نه‌مبینیه ئه‌و فه‌رید ئه‌سه سه‌رده، قسه‌یه‌کی باش یان گه‌شبینی و له پێناو به‌رژه‌وه‌ندی گشتی و کوردستان بکات.\nئه‌و هه‌میشه موته‌شه‌نج ڕه‌شبین بێ سه‌لیقه، و نه‌خۆش به گه‌شانه‌وه‌ی کوردستان و هیلاک هیلاک به‌ده‌م دیمه‌نی سه‌رکه‌وتنی پارتی و کوردستان هه‌رده‌م دۆش داماوه.\nئه‌و دڵ ناخۆش به په‌یوه‌ندی پارتی و یه‌کێتی و هێزو لایه‌نه سیاسیه‌کان، دڵخۆش به په‌رته‌وازه‌ی و فه‌وزاو ئاشووب!.\nله‌تازه‌ترین داهێنانی ناڕاستی ووتن، ئه‌و زاته ده‌ڵێ پارتی و کێشه ناوخۆییه‌کانی پارتی هۆکاربوون که، ئه‌وه‌ی له هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆکی هه‌رێمی کوردستان ڕوویدا، جارێ حه‌قی خۆیه‌تی به‌بیر ئه‌سه سه‌رد بهێنینه‌وه که، زۆرێک هاتن و هه‌ر هه‌مووشی چوون ئه‌وانه‌ی خه‌ونیان به کێشه‌ی ناوخۆی پارتی ده‌بینی و ئه‌و خه‌ونه نه‌بوو به ڕاستی، تا ئه‌وان به‌یه‌کجاری خه‌وتن و خه‌ونه که‌یان برده ژێر گۆڕ.\nئه‌من پێم وایه ده‌بێ هه‌ڤاڵانی یه‌کێتی ئه‌زیه‌ت بکێشن و فه‌رید ئه‌سه سه‌رد ببه‌نه لای دکتۆرێکی ده‌روونی و چاره‌سه‌ر وه‌ربگری ئه‌گینا، دڵنیام ئه‌و زاته وه‌ک چۆن قسه‌یه‌کی خێر نازانێ، خه‌وێکی خۆشیش نابینێ، له ڕووی مرۆڤ بوونه به‌زه‌یم به‌و حاڵه‌ی دێ!.\nبه‌ڵام ئه‌وه‌ی باشه ئه‌وه‌یه، پارتی به ڕبه‌ی بیرکردنه‌وه‌ی فه‌ریده‌کان نا پێوێت، به‌ڵکو له ده‌لاقه‌ی به‌رژه‌وه‌ندی گشتی و کوردستان و یه‌کڕیزی و ته‌به‌یای و ئاینده‌ی گه‌ش و به‌هێزی کوردستان له پرسه‌کان ده‌ڕوانێ، ئه‌گینا یه‌ک کاتژمێریش کوردستان خۆشی نه‌ده‌بینی، به‌هه‌ر حاڵ پارتی و ئه‌وانه‌ی کوردستانیان خۆش ده‌وێ، قه‌ت ده‌رفه‌ت ناده‌ن فه‌ریده‌کان مورتاح بن، که‌وایه دیسان ده‌ڵێم چوونه لای دکتۆر باشترین ڕێگای به‌رده‌م نه‌خۆشه، نه‌ک چوونی نه‌خۆش بۆلای خه‌ڵکه!....\nبرادەران بڕیاری چیتان دا\nهێواش هێواش پەلە مەکەن\nبۆچی ڕێگه به بەڕێز دکتۆر یوسف نەدرا بێته هه‌ولێر؟\nموزایەدە و موجامەلە ئه‌م وڵاتەی کوشت!\nئەرێ گۆڕان تێناگات یان نایەوێ تێبگات!؟\nئه‌و پرسیارانه‌ی وه‌ڵامیان ڕوونه.\nنامه‌یه‌کی کراوه بۆ سه‌رۆک بارزانی\nئه‌گه‌ر ڕیفراندۆم نه‌کرابا چی ده‌بوو؟\nپڕۆژه‌ی چاکسازی و هه‌نگاوی دڵخۆشکار


ئه‌گه‌ر دوای نان خواردن ئه‌مه بكه‌یت، تووشی شێرپه‌نجه‌ت ده‌كات\nنەتەوە | 01:02:04 2018-11-19 | (5,156) جار خوێندراوەتەوە\nئه‌نجامی توێژینه‌وه‌یه‌كی نوێ كه له‌سه‌ر زیانه‌كانی خواردنه‌وه‌ی چا له دوای ژه‌می نانخواردن، ئه‌نجامدراوه، ده‌ریخستووه، ده‌بێـته هۆكارێك بۆ تووشبوونی مرۆڤ به‌گه‌لێك نه‌خۆشی له‌وانه‌ش شێرپه‌نجه‌ی مه‌ڵاشووه‌كانه.\nماڵپه‌ڕی (هێڵس ئێكسچەینگ)، كه تایبه‌ته به‌ته‌ندروستی، بڵاویكردۆته‌وه، نه‌ریتێكی باو هه‌یه كه خواردنه‌وه‌ی چایه به‌شێوه‌یه‌كی راسته‌وخۆ له دوای ژه‌می نانخواردن، ئه‌مه‌ش له ڕووی ته‌ندروستییه‌وه زیانێكی زۆر به‌مرۆڤ ده‌گه‌یه‌نێت.\nئاماژه به‌وه‌شكراوه، به‌هۆی ئه‌و نه‌ریته‌وه زۆر نه‌خۆشی ئه‌گه‌ری سه‌رهه‌ڵدانیان هه‌یه، له‌وانه‌ش لاوازبوونی هه‌رسكردنی خۆراك و له‌ناوبردنی ئاسن له ناو له‌شی مرۆڤ و نه‌خۆشییه‌كانی تایبه‌ت بەدڵ و گیرانی ده‌ماره‌كان، له‌گه‌ڵ تووشبوونی مرۆڤ به شێرپه‌نجه‌ی مه‌ڵاشووه‌كان.\nبەپێی ماڵپەڕەكە، باشترین كات بۆ خواردنه‌وه‌ی چا، 3 كاتژمێر دوای نانخواردنە، چونكه له‌و واده‌یه‌دا به‌شێكی زۆر له خواردن به‌ته‌واوی هه‌رس بووە.


( سەردەمى خۆ کوشتنى قایمقامەکان ، یان .. سەردەمى زێڕینى ڕۆژنامەنوسەکان ) – Denegkan\n( سەردەمى خۆ کوشتنى قایمقامەکان ، یان .. سەردەمى زێڕینى ڕۆژنامەنوسەکان )\nbyنەوزاد بەندی\tJanuary 16, 2013\tگشتی\nلە سەردەمە نادیارەکاندا ، رووداوى نادیار ڕوو دەدەن و .. مێژوویەکى تەماویش ئەرشیفیان ئەکات ..لەشکرێک ڕۆژنامە نوس لە بازنەى خۆکوشتنەکانەوە تەماشا ئەکەن ، لە بالکۆنەى کارەساتەکانەوە سەرنج ئەدەن .. هەندێکیان سێڕسکێن ئەکەن و هەندێکیان فەلافل ئەخۆن ..هەندێکیان کەرەستەى کوشتنى چۆلەکەى وتارێک دابین ئەکەن و .. هەندێکیان تۆڕى ڕیپۆرتاژێکى دوو لاپەڕەیى هەڵداوە ، کە موکافەئەیەکى واى بە ناوچاوەوەیە خۆى و یار ژەمێکى شاهانە لە هاى کریست بخۆن و ..هەندێکیان هەوڵى جوانکردنى خۆکوشتن دەدەن .. ڕۆژنامەنوسەکان لەشکرێکن ، هەندێکیان ئەیانەوێ بیسەلمێنن ژنە جوتیارەکان خۆیان لە خۆیان داوە و .. هەندێکى تریشیان ئامادەن سێ بە سێ تەڵاق بخۆن کە وەستا عەلى ڕەفیقى دەرکرد نەک ڕەفیق پشتەماڵەکەى دابێ بە ڕووى ئەودا ..ڕۆژنامە نوسەکان هەرچەندە لەشکرێکن ، بەڵام لەناو خۆیاندا دونیایەک پینەیان تێکەوتوە و لە پۆشاکى هەژارێک ئەچن لە سەفەر بەلک گەڕابێتەوە ..هەندێکیان بڕوایان وایە خۆکوشتن ڤایرۆسێک بێ وەکو چۆن ڤایرۆسى ئێدز تایبەتە بە تى لیمفۆسایت ، ئەویش تایبەتە بە قایمقامەکانى ئەم هەرێمە ..هەندێکى تریان لەو باوەڕەدان بە ڕێکەوت قایمقامەکان خۆیان ئەکوژن ، ئەگینا بە قەدەر هەموو دونیا حەزیان بە ژیانە ..ڕۆژنامەنوسەکان لەشکرێکن لە پێنوسى ڕەنگاو ڕەنگ و ..بۆینباخى جۆرا و جۆر و .. ڕیشى سەکسوکە و ..چاویلکەى عەنتیکەى وا ، کە نازانرێت ئەمانە پاشخانى چ سەردەمێکن ..ئەوان بە زمانێک قسە ئەکەن ، وشەکانى پاڵیان پێکەوە داوە ، نە بوار بە فاریزەیەک ئەدەن بێتە نێوانیان ، نە خاڵێک ..نە نیشانەیەکى سەرسوڕمان و پرسیار ئەتوانێ سەیتەرەیەک لە دێڕێکیاندا دابنێ ..ئەوان لە جیاتى بە فیشەک تەقە بکەن ، بە وشە تەقە ئەکەن .. ئایا خاڵ و فاریزە و نیشانەى پرسیار ئەتوانن یان ئەوێرن بچنە نێوان فیشەکەکانەوە ؟ بێگومان نا ..ئەوان تەقە ئەکەن و دواى ئەوەیش لە دادگا سوێند و قورئانت بۆ ئەخۆن ، فیشەکەکانیان موختارکوژ بوون ..دونیایەک جنێوت پێدەدەن و ..لە دواى ئەوە لە بەحرێک ڕێز هەڵتئەکێشن و جامانەیەک لێبوردن ئەکەنە ملت بە جۆرێک لە کوڕە کەچەڵە بچیت ..\nکە قایمقامەکان خۆیان ئەکوژن ، لەشکرێک لە ڕۆژنامەنوس ناتوانن لەو بارەیەوە پەرەگرافێک بنوسن ..ناتوانن دەنکێک شقارتە بتەقێنن بۆ ئەوەى بزانین قایمقامەکان دوا دێڕیان چى بووە ..دواجار بیریان لە چى کردۆتەوە ..پاڵەپەستۆى خوێنى قایمقامەکان چرکەیەک پێش خۆکوشتنیان چەند بووە ..ڕاپۆرتى پزیشک و پزیشکى دادوەر چەند دێڕ بووە ..\nلەشکرێک ڕۆژنامەنوس کە هەمویان یارى فتبۆڵێن ئەزانن .. نیوەیان جمهورى ڕیال مەدریدن و .. نیوەکەى تریان لایەنگیرى بەرشەلۆنەن …نیوەیان ئایەتەلکورسى بۆ نادال ئەخوێنن و .. نیوەکەى تریان لەگەڵ ڕەکتەکەى فیدرێردا ، دڵیان هەڵبەز و دابەز ئەکات ..نیوەیان حەزیان لە کەبابى کانى شەیتانە و .. نیوەکەى تریان حەزیان لە قۆزى کانى وەتمانە …\nمن داخى هیچ نامکوژێ قایمقامە جوانخاسەکانى ئێمە خۆیان ئەکوژن ، کەچى ساڵ بە ساڵ سمێڵى عەبدولئەمیر زەیدى ڕەشتر و ..باڵاى بەرزتر و .. ملى ئەستورتر و .. تەشریبەکەى پڕ تر ئەبێ لەماینچە و شانى مەڕ و ماڵات .. قایمقامەکانى ئێمە لە هەڕەتى لاویدا ، کاتژمێرى تەمەنى خۆیان ڕائەوەستێنن ، کەچى ساڵ بە ساڵ عیزەت دورى سورتر و بەگوڕتر و دەنگ زوڵاڵترە و .. ڕەنگى زەیتونى جلەکانى ، زەیتونیتر و زەیتونیترن ..قایمقامەکانى ئیمە خوێنى خۆیان ئەکەنە کاسەوە ، کەچى عەبدولبارى عەتوان لە ژێر سەعاتەکەى بیگ بیندا ، بە قەد و باڵاى بین لادن و ئەیمەن زەواهیریدا هەڵدەڵێ و ..منداڵیى خۆى بە شەقامى عەرەبى ئەفرۆشێتەوە کە گوایا ساڵان و مانگان ، لە فەلەستینى موحتەلە ، باڵە مریشکێکیان دەست نەکەوتوە بیخۆن .. کوڕى باشێک لێى ناپرسێ : ئەى ئەمڕۆ ئەو هەمو مەڕە برژاوەى لە لەندەن ئەیخۆى ، قەرەبووى ئەو چەند ساڵەى منداڵیتى نەکردۆتەوە کە نەتتوانیوە دانەکانت بە گۆشتى ماڵات و پەلەوەر دەمەزەرد بکەیتەوە ؟؟؟.. عەبدولبارى عەتوان لە کن ئەلێزابێسدا موعەلەقاتى سەبعە بۆ ئەیمەن و بین لادن ئەخوێنێتەوە و کەس پێى ناڵێ پشتى چاوت برۆیە ، کەچى عێراقیەکان لەسەر دوو ڕکات نوێژ یان دەرسێکى دینى و ..مەزهەبێک ، لە قوڵایى زیندانەکان توند کراون …ئاى خودایە ! چ تراژیدیایەکى سامناکە ئەم عێراقە !! …\nبەڵام لەو داخەم سەختتر ئەوەیە ، لەشکرێک ڕۆژنامەنوس بۆ جاریکیش پاندانەکانیان لە سمێڵى عەبدولئەمیر زەیدى پڕ نەکرد لە مرەکەب ، بۆ ئەوەى کەمێک ڕەنگەکەى کاڵ بێتەوە و سوکناییەک بێت بە دڵى ئەو ڕەعیەتەدا ، بەوەى کە زەیدیش پیر ئەبێ …پەنجا کەردوس ڕۆژنامەنوس نەیانتوانى تەشویشێک بخەنە سەر دەنگەژێکانى عیزەت دورى ، بە چل و چوار جۆرى شێرپەنجەوە ، هێشتا هەڕەشە ئەکات ..بە چوار فیرقە ڕۆژنامەنوسەوە نەتوانرا چوار پەرەگرافى مزر دەرخواردى عەبدولبارى عەتوان بدەن و ئەلێزابیسى لێهانبدەن کە چیدى بە قیسارەکەى ئاوازى تیرۆر لە بیگ بین نەژەنێ …\nنا …نا و .. هەزار جار ..نا ..\nلەشکرێک لە ڕۆژنامەنوس نەیانتوانى دەستى قایمقامێک بگرن ..شانەى دەمانچەى قایمقامێک دەربێنن ..نەیانتوانى زیندانێک بکەن بە شانۆ ..رومانەیەک بکەن بە هەنار ..ئەوان گیرفانیان پڕە لە ماکنتۆش و کیندەر .. فەیسبوکەکانیان سیخناخە لە گێڵفرێند ..ئەوان شەوان خەریکى دروێنە کردن و شەن و کەوکردنى لایک و شەیر و کورتە نامەکانن ..خەریکى سەیڤکردنى ژمارە ناسکەکانى مۆبایل و ..تەرجومە کردنى شیعرە دڵداریەکانن کە شاعیرێکى ئەو سەرى دونیا ، بە سەرخۆشى ، بۆ مەیگێڕێکى چواردە ساڵى نوسیوە …خەریکى لێپێچینەوەن لەسەر ستیانەکەى مارلین مۆنرۆ .. پەیوەندى بەرلسکۆنى و مەحروق ..ماکیاژەکەى میریام فارس ..ئەگەرى ڕیش تاشینى شین کۆنرى ..هۆکارى دوا تەڵاقى ئەلیسا و .. بابەتى هەنوکەیى گرنگتریش ..!!\nخوا پێمنەگرێ ..ئەڵێم ڕەنگە قایمقامەکان لە داخى ڕۆژنامەنوسەکان خۆیان بکوژن ..!!\nPrevious تیشكی خۆر … عه‌لی حه‌مه‌ڕه‌شید به‌رزنجی\nNext وێنه‌كان له‌ئاوێنه‌یه‌كی ژه‌نگاویدا خۆیان ده‌نوینن


بودجەی 2021 ی عێراق. | KURDPLAT\nبودجەی 2021 ی عێراق.\nکوردپلات 9/10/2020 08:07:00 م ليست هناك تعليقات


بارزانی بەهۆكار دەزانێت\nرۆژنامەی واشنتۆن پۆستی ئەمەریكی رێگرییەكانی بەردەم دروستبوونی دەوڵەتی كوردی ئاشكرادەكات\n24/07/2017 7932 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nشارپرێس: هەرێم قادر\nرۆژنامەی واشنتۆن پۆستی ئەمەریكی راپۆرتێكی لەبارەی رێگرییەكانی بەردەم دروستبوونی دەوڵەتی كوردی ئاشكراكردووەو بارزانیش بەیەكێك لەهۆكارەكان دەزانێت.\nجاكسۆن دایهڵ، جێگری سەرنووسەری رۆژنامەی واشنتۆن پۆستی ئەمەریكی، لەڕاپۆرتێكیدا سەبارەت بەریفراندۆم‌و بارو گوزەرانی ئیستای خەڵكی كوردستان ئەوەی ئاشكراكردووە، كە كوردستان بریتییە نییە لەو كوردستانەی، كە پێنج ساڵ لەمەوبەر پێش دەركەوتنی دەوڵەتی ئیسلامی ناسراو بە داعش هەبوو.\nجاكسۆن دایهڵ ئاشكراشیكردووە، ئەوكات كوردستان وڵاتێكی "ئاشتیخواوز و لەگەشەسەندندا بوو، هەروەها نمونەیەك بوو بۆ وڵاتێكی خۆرئاوایی دیموكرات، كە هەوڵەكانی بۆ بەدەستهێنانی سەربەستی تەواو لەعێراق، ناتوانرێت پشتگوێ بخرێت".\nئەو رۆژنامەنوسەی رۆژنامە ئەمریكییەكە ئەوەشی نووسیوە، ئێستا "بەداخەوە بەهۆی جەنگەوە، گۆڕانكارییەكی زۆر ڕوویداوە لەو كاتەوە، پاش چۆڵكردنی ناوچەكە لەلایەن هێزەكانی ئەمەریكاوە و ناكۆكییە ناوخۆییەكانی ناو دەستەو حیزبە كوردییەكان‌و بڵاوبوونەوەو دزەكردنی داعش بۆ باشوور و ڕۆژئاوای ناوچەكە، بەو هۆیانەشەوە، لەڕووی سیاسی‌و داراییەوە، كوردستان بەشێوەیەكی بەرچاو ڕووخاوە."\nبەقسەی جاكسۆن دایهڵ، مەسعود بارزانی دوای چوار ساڵ لەبەسەروچونی دەسەڵاتەكەی، هێشتاش لەشوێن‌و پێگەكەی خۆیدا ماوەتەوەو پەرلەمانەكەشی نزیكەی دوو ساڵ دەبێت هیچ دانیشتنێكی نەكردووەو پەكخراوە، حكومەت لەژێر فشاری قەرزێكی زۆردایەو زۆر بەگران دەتوانێت، موچەی سێچارەكی دەستی كار لەوڵاتەكەی دابینبكات، كە زۆربەیان كارمەندی حكومەتن، هێزە ئەمنییەكان‌و هێزەكانی سوپا، دابەشبوون بەسەر چەند بەشێكدا، كە لەململانێدان لەگەڵ یەكتر".\nهەر بەقسەی ئەو رۆژنامەنووسە هەڵوێستی بارزانیش لەبارەی ئەو "كارەساتانەی"، كە لەوڵاتەكەیدا دەگوزەرێت، بریتییە لەدانانی كات بۆ ئەنجامدانی ریفراندۆم لەبەرواری 25 ی ئەیلولی ئەمساڵدا، بەمەبەستی جیابوونەوە لەعێراق‌و پێكهێنانی هەرێمێكی سەربەخۆی كوردی، كە "ئەم بڕیارەی بارزانی نەك تەنیا لەلایەن حكومەتی فیدراڵی عێراق، بەڵكو لەلایەن وڵاتە بەهێزەكانی وەك، توركیاو ئێرانی دراوسێی كوردستانیشەوە ڕەتكراوەتەوەو ئەمەریكاش ڕەتیدەكاتەوە، كە پاڵپشتی ریفراندۆمی كوردستان بكات‌و بەهیچ شێوەیەك ڕازی نییە، كە ئەنجام بدرێت".\nهەروەها جەختیشیكردووەتەوە، كە لەوەش گرنگترو رێگرییەكان ئەوەیە "تەنانەت ئەو كوردانەی ڕازین بەئازادی‌و دیموكراتی، پێیانوایە سیاسەتی هەرێمەكە، گەیشتووەتە كۆتاییەكی مەترسیدار".


ئەمڕۆ شەممە ژوورری بازرگانی و پیشەسازی سلێمانی بەهاوکاری بازرگانان پرۆژەی کۆمەک بۆ ژیان، بەمەبەستی دابەشکردنی ٢٥ هەزار سەبەتەی خۆراکی بەسەر خێزانە کەمدەرامەتەکاندا ڕاگەیاند.\nپێشنیوه‌ڕۆی ئه‌مرۆ له ڕێوره‌سمێكدا به ئاماده‌بونی پارێزگاری سلێمانی و سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی پارێزگا ژماره‌یه‌ك له ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌نی پارێزگای سلێمانی و بازرگانان و خاوه‌نكاران پرۆژه‌ی كۆمه‌ك بۆ ژیان كرایه‌وه، ٢٥ هه‌زار سەبەتەی خۆراک له لایه‌ن ژووری بازرگانی و پیشه‌سازی سلێمانییه‌وه بۆ خێزانە کەم دەرامەتەکان دابین ده‌كرێت.\nد.هه‌ڤاڵ ئه‌بوبه‌كر له وته‌یه‌كدا رایگه‌یاند ''زۆر سپاسی بازرگانان و خاوه‌نكارانی شاری سلێمانی و ده‌روبه‌ری ده‌كه‌ین، كه له‌سه‌ره‌تایی سه‌رهه‌ڵدانی ڤایرۆسی كۆرۆناوه، چه‌ندین خه‌سته‌خانه‌یان دروست كرد له زۆربه‌ی شارو شارۆچكه‌كان، زۆر سپاسی ژووری بازرگانی و پیشه‌سازی سلێمانیش ده‌كه‌م كه هه‌وڵه‌كانیان جوامێرانه‌یه و له‌سه‌ره‌تایی سه‌رهه‌ڵدانی كۆرۆناوه هاوكاری پێشكه‌شی كه‌رتی ته‌ندروستی كرد به دابین كردنی ئامێری پشكنینی كۆرۆنا، ئه‌مرۆش ٢٥ هه‌زار سه‌به‌ته‌ی خۆراكی ئاماده‌كردوه و ده‌یبه‌خشێته هاوڵاتیانی كه‌م ده‌رامه‌ت''.\nسیروان محه‌مه‌د، سه‌رۆكی ژووری بازرگانی و پیشه‌سازی سلێمانی له وته‌یه‌كدا ڕایگه‌یاند ”ئێمه وه‌ك ژوورى بازرگانى و پیشه‌سازى سلێمانى هه‌ر له‌سه‌ره‌تاى دروستبونى ئه‌م بارودۆخه نه‌خوازراوه‌ى كه به‌هۆى ڤایرۆسى كۆرۆناوه هاته ئاراوه، به‌رده‌وام له هه‌وڵى به‌ده‌مه‌وه‌هاتنى هاوڵاتیان و كاسبكاران و چین و توێژه‌كانى شاره‌كه‌مان شارى سلێمانى خۆشه‌ویست و ده‌وروبه‌ریه‌وه بوین و به هاوكارى بازرگانانى هیممه‌ت به‌رزى شاره‌كه‌مان توانیومانه به شێوه‌ى كردارى به‌ده‌م ئازارى كه‌م ده‌رامه‌تى و كه‌م موچه‌یى هاوڵاتیانه‌وه بین و دابینكردنى سه‌به‌ته‌ى خۆراكى وه‌ك پێویستى سه‌ره‌كى ڕۆژانه‌ى ژیان له لایه‌ن بازرگانان و ژوره‌كه‌مانه‌وه كه‌مێك له بارى قورسى گوزه‌رانیان ئاسان بكه‌ین”.\nده‌قی وته‌كانی سه‌رۆكی ژووری بازرگانی و پیشه‌سازی سلێمانی\nبه‌ڕێز -جه‌نابى پارێزگارى سلێمانى - به‌رێز جه‌نابى سه‌رؤكى ئه‌نجومه‌نى پارێزگا و ئه‌ندامانى ئه‌نجومه‌ن - به‌رێز - جه‌نابى قایٔمقامى سلێمانى\nبه‌رێزان بازرگانان و خاوه‌ن كؤمپانیا و ده‌زگا و رێكخراوه مرۆییه‌كان به‌خێرهاتن سوپاسى ئاماده‌بونتان ده‌كه‌ین له كردنه‌وه‌ى پرؤژه‌ى ( كۆمه‌ك بۆ ژیان ) .\nئێمه وه‌ك ژوورى بازرگانى و پیشه‌سازى سلێمانى هه‌ر له‌سه‌ره‌تاى دروست بونى ئه‌م بارودؤخه نه‌خوازراوه‌ى كه به‌هؤى ڤایرؤسى كۆرۆناوه هاته ئاراوه به‌رده‌وام له هه‌وڵى به‌ده‌مه‌وه‌هاتنى هاولاتیان و كاسبكاران و چین و توێژه‌كانى شاره‌كه‌مان شارى سلێمانى خۆشه‌ویست و ده‌وروبه‌ریه‌وه بوین و به هاوكارى بازرگانانى هیممه‌ت به‌رزى شاره‌كه‌مان توانیومانه به شێوه‌ى كردارى به‌ده‌م ئازارى كه‌م ده‌رامه‌تى و كه‌م موچه‌یى هاولاتیانه‌وه بین و دابینكردنى سه‌به‌ته‌ى خؤراكى وه‌ك پێویستى سه‌ره‌كى رؤژانه‌ى ژیان له لایه‌ن بازرگانان و ژوره‌كه‌مانه‌وه كه‌مێك له بارى قورسى گوزه‌رانیان ئاسان بكه‌ین.\nئێستاش ئه‌وه‌تا له پرۆژه‌یه‌كى كه‌م وێنه‌دا به‌ناوى (كۆمه‌ك بؤ ژیان) به هیممه‌ت و هاوكارى به‌شێك له بازرگانه ده‌ست واڵاكانى شارى سلێمانى توانیمان 25 هه‌زار سه‌به‌ته‌ى خۆراكى بؤ خێزانه كه‌م ده‌رامه‌ته‌كانى سلێمانى و كه‌ركوك و هه‌له‌بجه و گه‌رمیان و راپه‌رین و ده‌وروبه‌ر ده‌سته‌به‌ربكه‌ین. به راوێژ كردن له‌گه‌ل پارێزگاى سلێمانى كه به‌سوپاسه‌وه كؤمپانیاى (ئه‌تڵه‌س ئه‌سیل) له پێشانگاى نێوده‌وله‌تى سلێمانى ئه‌ركى وه‌رگرتن و ئاماده‌كردنى له ئه‌ستؤ گرت، هه‌روه‌ها هه‌رسێ ده‌زگاى مرۆیى مام و منداڵپارێزى كوردستان و رێكخراوى سى دى ئۆ ئه‌ركى گه‌یاندن و دابه‌شكردنیان له ئه‌ستۆ گرت.\nهه‌ربۆیه به پێویستمان زانى وه‌ك رێزلێنانێك له به‌رامبه‌ر ئه‌و هیممه‌ته‌ى كه بازرگانان و ژورى بازرگانى پیشه‌سازى سلێمانى وه‌ك هه‌میشه له رؤژه سه‌خته‌كاندا وه‌ك هه‌ڵوێستێكى نیشتمانى به‌ده‌م هاونیشتمانیانه‌وه بون مه‌راسیمى كردنه‌وه بۆ ئه‌م پرؤژه خێرخوازییه به ئاماده‌بونى به‌رێزان جه‌نابى پارێزگار و قایٔمقامى سلێمانى رێكبخه‌ین و هه‌ر لێره‌وه له‌م مه‌راسیمه‌دا تابلؤى سوپاس و پێزانین یٔاراسته‌ى به‌شێك له‌و بازرگان و كؤمپانیایانه بكه‌ین كه هه‌میشه هاوكارمان بون له پرؤژه ى خێرخوازى و ده‌ستگیرۆیی هاولاتیان .\nزۆر داواى لێبوردن له‌و بازرگان و كۆمپانیایانه ده‌كه‌ین كه لێره ناویان نه‌هاتووه هه‌روه‌ها لێره‌وه داوا له گشت بازرگان و خاوه‌ن كؤمپانیاكان ده‌كه‌ین كه پێكه‌وه هاوكار بین تابتوانین په‌ره به‌م جؤره پرؤژانه بده‌ین و تواناكانمان یه‌ك خه‌ین بۆ ئه‌وه‌ى له كاته نه‌خوازراوه‌كاندا به رنامه‌ى جوان و تۆكمه بؤ خزمه‌تى خێزانه كه‌م ده‌رامه‌ت و هه‌ژاره‌كان دابنێین.\nجارێكى تر سوپاس بؤ یٔاماده‌بونى هه‌مووان له كردنه‌وه‌ى پرؤژه‌ى كۆمه‌ك بۆ ژیان ..\nسیروان محه‌مه‌د مه‌حمود\nسه‌رۆكى ژوورى بازرگانى و پیشه‌سازى سلێمانى\nئه‌م بابه‌ته 745 جار خوێنراوه‌ته‌وه