ستاتی تاوانبار و داوای لێبووردنکردن: له‌به‌رچی ئێراق له‌سه‌ریه‌تی داوای لێبوردن له کورد بکات؟ » KadirShorsh\n« ره‌وتی نادیاری پارتی و یه‌کێتی و چاره‌نوسێکی نادیار | باشوری کوردستان: سه‌رۆکایه‌تی یا په‌رله‌مانتاری »\nستاتی تاوانبار و داوای لێبووردنکردن: له‌به‌رچی ئێراق له‌سه‌ریه‌تی داوای لێبوردن له کورد بکات؟\nل ه‌و وتاره‌دا به‌کورتی سه‌رنجده‌ده‌ینه ستات(ده‌وڵه‌ت) و به‌رپرسیاریه‌کانی ستات، تاوانباریی ستات له ئه‌گه‌ری بوونی تاواندا، پاشان سه‌یرێکی چه‌مکی داوای لێبووردن ده‌که‌ین و هۆکار و گرنگیه‌کانی داوای لێبووردنکردن له‌لایه‌ن ستاتی تاوانباره‌وه ده‌خه‌ینه‌ڕوو، هه‌روه‌ها سه‌رنجده‌ده‌ینه هه‌ندێ له‌نمونه‌کانی داوای لێبووردنکردن، چۆنیه‌تی و جۆره‌کانی ئه‌و داوایه و ده‌رئه‌نجامه‌کانی، پاشان دێینه‌سه‌ر ستاتی ئێراق له‌سه‌ر ئه‌و تاوانکاریانه‌ی دژی نه‌ته‌وه‌ی کورد ئه‌نجامی داوه و پێداویستی و ئه‌گه‌ره‌کانی داوای لێبووردنکردن له‌لایه‌ن ئێراقه‌وه.\nستات یه‌که‌یه‌کی یا دامه‌زراوێکی رامیارییه که سه‌روه‌ری یاساییانه له ناوچه‌یه‌کی سنورداردا داده‌مه‌زرێنێت، پیاده‌ی فه‌رمانره‌وایی له رێگه‌ی کۆمه‌ڵێک دامه‌زراوی هه‌میشه‌ییدا ده‌کات. ستات جگه‌له دامه‌زراو و رێکخراوه رامیاریه‌کانی حکومه‌ت، دامه‌زراوه دادوه‌ریه‌کان و دامه‌زراوی دیکه‌ی کۆمه‌ڵایه‌تی و ئابوری له‌خۆده‌گرێت[i].  به‌شێوه‌یه‌کی دیکه ستات چوارچێوه‌یه‌کی جوگرافی سنوردیاریکراو له ناوچه‌یه‌کی دیاریکراودا بۆ ئه‌و نه‌ته‌وه و خه‌ڵکه‌ی که تێیدا ئاره‌زوومه‌دانه یا نائاره‌زوومه‌ندانه ده‌ژین پێکده‌هێنێت. ئۆرگان و دامه‌زراوه ناوخۆییه‌کانی ستات له چوارچێوه‌ی ستره‌کتور و پێکهاته‌ی دیاریکراودا ستره‌کتوری رامیاری و دادوه‌ری ناوخۆی ستات پێکده‌هێنن. یاسای بنچینه‌یی وڵات یا ده‌ستوری ولات ستره‌کتور و چوارچێوه یاسایی و دادوه‌ریه‌کانی ستات له ئاستی ناوخۆ و ده‌ره‌وه‌دا دیارده‌کات، به‌مجۆره دانیشتوان و ده‌سه‌ڵاتدارانی ستات ملکه‌چی ئه‌و ده‌ستور و یاسایانه ده‌بن، ده‌یانپارێزن و په‌یره‌ویان ده‌که‌ن. ده‌ستوری ولات جگه‌له‌وه‌ی یاسای گشتی وڵات دیار ده‌کات و دابه‌شکردنی ده‌سه‌لاته کانونی، به‌رێوه‌به‌ری و دادوه‌ریه‌کانی ستات دیار ده‌کات هه‌لگری به‌رپرسیاری مۆڕالی و یاساییانه‌ی رابردوو و ئێستا و داهاتووی ستاته‌که‌یه.\nبه‌پێی رێکه‌وتننامه‌ی پێشگرتن و سزادانی تاوانی گه‌لکوژی[ii] Genocide convention ئه‌و که‌س یا ده‌زگا و دامه‌زراوانه‌ی سه‌ر به ستاتن و له‌لایه‌ن ستاته‌وه به جۆرێک له تاوان هه‌ڵده‌ستن بۆنمونه به تاوانی گه‌لکوژکاری هه‌ڵده‌ستن و له‌لایه‌ن ستاته‌وه به ئه‌رکه‌که راده‌سپێردرێن، به‌مجۆره تاوانه‌کانی که له ئه‌رتیکلی 3 ی رێکه‌وتنامه‌دا هاتوون ئه‌نجام ده‌ده‌ن، به‌پێی ئه‌رتیکلی 4 ده‌بێ بدرێنه دادگا و سزایان له‌سه‌ره. له‌مباره‌دا جگه‌له که‌سه‌کان که راسته‌وخۆ یا ناراسته‌وخۆ به‌شداری له تاوانه‌که‌دا ده‌که‌ن، به‌پرسیاریی تاوانه‌که‌یان ده‌که‌وێته ئه‌ستۆ، به‌ڵکو ستات به‌هه‌مان شێوه به‌رپرسیاری تاوانکاریه‌کانی ده‌که‌وێته ئه‌ستۆ.\nکۆمیسیۆنی کانونی نێونه‌ته‌وه‌یی[iii] International Law Commission (ILC) له ساڵی 2001 دا کۆمه‌ڵه بڕیارێکی سه‌باره‌ت به به‌رپرسیاری ستات له کرده قه‌ده‌غه‌کراوه نێونه‌ته‌وه‌ییه‌کاندا په‌سندکرد. UN له هه‌مان ساڵدا بڕیاره‌کانی به هه‌موارکردنه‌وه په‌سندکرد.\nپه‌ره‌گرافی 138 و 139ی UN که له ده‌رئه‌نجامی دانیشتننی جیهانی ساڵی 2005 سه‌باره‌ت به به‌رپرسیاری بۆ پارێزگاری ته‌رخان کراوه، له په‌ره‌گرافی 138 دا ده‌ڵی: “هه‌ر ستاتێک به‌رپرسیاره له پارێزگاریی دانیشتوانه‌که‌ی له گه‌لکوژی، تاوانی جه‌نگ، پاکتاوی ڕه‌گه‌زی و تاوان دژ به مرۆڤایه‌تی. ئه‌و به‌رپرسیارییه به‌رگرتن به‌و جۆره تاوانانه له‌گه‌ڵ خۆیدا دێنی، له‌گه‌ڵ هه‌وڵدان له ڕێگه‌ی که‌رسته‌ی پێویست”.[iv] دیاره جگه‌له‌وانه بڕیار و راسپارده‌ی نیونه‌ته‌وه‌یی دیکه هه‌ن که سه‌باره‌ت به به‌رپرسیاری ستات ریککه‌وتنیان له‌سه‌ر کراوه، به‌لام لێره‌دا واز له‌و لایه‌نه ده‌هێنین هه‌روه‌کو ئه‌وانه‌ی سه‌ره‌وه به‌زیاده‌وه مه‌به‌ستی ئێمه ده‌پێکن.\nداوای لێبووردن کردن، به واتا ساده‌که‌ی ده‌ربڕینی په‌شیمانییه له کردارێک که کراوه وه پێشنیاری ئه‌وه ده‌کات که لایه‌نی زیان پێگه‌یه‌ندراو له تاوانبار ببوورێت. له‌ئه‌گه‌ری روودانی تاوانی گه‌لکوژی و دژ به مرۆڤایه‌تیدا، داوای لێبووردنکردن پرۆسه‌یه‌کی فراوانتره و له په‌یوه‌ندی و کێشه‌ی نێوان دوو که‌س یا چه‌ند که‌سێک تێده‌په‌ڕێت، له‌مباره‌دا په‌یوه‌ندی به کۆمه‌ڵگه و ستات هه‌یه و خه‌ڵک به‌گشتی له کۆمه‌ڵگه‌کاندا په‌یوه‌ندیان به پرسه‌که‌وه هه‌یه. له زۆربه‌ی باره‌کاندا ستات تاوانی دژ به کۆمه‌ڵگه‌ی ژێرده‌سته‌ی خۆی یا ستاتی دیکه ئه‌نجام داوه. بۆیه داوای لێبووردنکردن له‌زۆربه‌ی باره‌کاندا له‌لایه‌ن ستاته‌وه‌یه به‌رامبه‌ر به کۆمه‌ڵگه یا ستاتی قوربانی که تاوانی گه‌لکوژی یا دژ به‌مرۆڤایه‌تی یا تاوانی جه‌نگیان له‌به‌رامبه‌ردا کراوه.[v]\nداوای لێبووردنکردن له ئاستی ستاتدا پرۆسه‌یه‌کی سه‌خته، تائێستا زۆر له نه‌ته‌وه و ستاته‌کان که له ماوه‌ی رابردوودا بوونه‌ته قوربانی چاوه‌ڕوانی دانپێنان به تاوانه‌کان ده‌که‌ن و داواده‌که‌ن ستاتی تاوانبار داوای لێبووردن له‌لایه‌نی قوربانی بکات، به‌لام ستاتی تاوانبار ئاماده‌ی ئه‌و هه‌نگاوه نییه. بۆنمونه کۆریا و چین چاوه‌روانی داوای لێبووردن له‌سه‌ر تاوانه‌کانی سوپای یاپان له کاتی داگیرکاریه‌کانیدا به‌تایبه‌تی له کاتی جه‌نگی جیهانی دووه‌مدا له یاپان ده‌که‌ن به‌ڵام یاپان تائێستا نه‌یتوانیووه و نه‌یویستووه ئه‌و هه‌نگاوه بنێت. تورکیا سه‌باره‌ت به تاوانه‌کانی گه‌لکوژی یا تاوانی دیکه نایه‌وێت داوای لێبووردن له ئه‌رمێنیا[vi]، یا نه‌ته‌وه‌ی کورد یا ئاشوریه‌کان بکات و تاوانه‌کانیش به تاوانی گه‌لکوژی ناناسێت[vii].\nده‌کرێ داوای لێبووردن له‌لایه‌ن ستاتی تاوانباره‌وه دانپێنان به به‌شیکی تاوان بێت، یا به‌جۆرێک بێت که خۆی له گه‌وره‌یی و چه‌مکی تاوانه‌که ببوێرێت و تاوانکه بخاته چوارچێوه‌یه‌کی بچوکتر له له‌وه‌ی له‌راستیدا هه‌بووه، یا گوتن و ده‌ربڕینه‌که له ئاستی چاوه‌ڕوایه‌کانی لایه‌نی قوربانی نه‌بن. بۆ نمونه هه‌روه‌کو ره‌خنه‌گران ده‌یبینن داوای لێبووردنی ستیفان هارپه‌ر Stephen Harper سه‌رۆکی وه‌زیرانی که‌نه‌دا[viii] سه‌باره‌ت به ناچارکردنی 150.000 منداڵی خه‌ڵکی ره‌سه‌نی که‌نه‌دا (ئیندیانه‌کان) و دوورخستنه‌وه‌یان و ناردنیان بۆ شوێنی دیکه له‌ژێرناوی په‌روه‌رده و خوێندندا داوای لێبووردنێکی ته‌واو نه‌بوو. هه‌روه‌کو زۆر له وانه بوونه قوربانی چه‌وساندنه‌وه، ده‌ستدرێژی، کوشتن هتد. ئه‌و تاوانه یه‌کێک بوو له‌کۆمه‌ڵیک تاوانی دیکه که سیسته‌ماتیکیانه له بۆته‌ی پلان و به‌رنامه‌یه‌کی داڕێژراودا ئه‌نجامدران، بۆیه تاوانکاریه‌که‌ی ستاتی که‌نه‌دا هه‌ر ئه‌وه نه‌بوو، به‌ڵکو گه‌وره‌تر و به‌رفراوانتر بوو. هه‌روه‌ها ستاتی که‌نه‌دا دانی به‌تاوانه‌که وه‌کو تاوانی گه‌لکوژی\nنه‌نا. پۆلیتیکی که‌نه‌دا ئه‌وسا ئه‌وه‌بوو که خه‌ڵکی ره‌سه‌نی که‌نه‌دا به‌زۆر له بۆته‌ی کۆمه‌ڵگه‌ی که‌نه‌دا بتوێنێته‌وه، بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ش کۆمه‌ڵێ کرداری گه‌لکوژکارانه‌ی ئه‌نجامدا. نمونه‌یه‌کی دیکه ئه‌مه‌ریکا دان به بوونی تاوانکاری دژ به خه‌ڵکی ره‌سه‌نی ئه‌مه‌ریکادا (ئیندیانه‌کان) ده‌نێت، به‌لام دان به بوونی تاوانی گه‌لکوژی نانێت و له‌مباره‌یه‌وه داوای لێبووردنیشی نه‌کردووه.\nکیڤن رۆد Kevin Rudd سه‌رۆک وه‌زیرانی ئوسترالیا داوای لێبووردنی له خه‌ڵکی ره‌سه‌نی ئوسترالیا کرد، داوای لێبووردنی کرد سه‌باره‌ت به‌و پۆلیتیک و یاسایانه‌ی که حکومه‌ت و په‌رله‌مانه‌کانی رابردوو ده‌ریانکردن و تاوانه‌کانیان له‌سایه‌یاندا ئه‌نجامدا. داوای لێبووردنی له راگوستنی مندالانی خه‌ڵکی ره‌سه‌نی وڵات کرد. به‌ڵینی دووباره نه‌بوونه‌وه‌ی تاوانه‌کانیدا و به‌ڵێنی ده‌ستپێکردنی لاپه‌ره‌یه‌کی نوێی له مێژووی نوێی ئوسترالیادا دا. به‌مشێوه‌یه کیڤن رۆد داوای لێبووردن له هه‌موو کرداره‌کان ده‌کات و به‌ڵێنی دووباره‌نه‌بوونه‌وه ده‌دات، به‌ڵام تاوانه‌که وه‌کو تاوانی ژینۆساید ناوزه‌د ناکات[ix].\nپرۆسه‌ی دادگاییکردنی تاوانبارانی تاوانه‌کانی گه‌لکوژی که دژی کورد ئه‌نجام درابوون له دادگای باڵای تاوانه‌کانی ئێراقدا به‌رێوه‌چوو. دادگاکه کۆمه‌ڵی کێشه‌ی ره‌وایی، توانا، بێلایه‌نی و سه‌ربه‌خۆیی هه‌بوو. دادگاییه‌کان توشی کێشه‌ی زۆرهاتن و دادگایی تاوانباران به پرۆسه‌یه‌کی دادگایی پڕ له کێشه و که‌موکوڕی تێپه‌ڕین. کورد وه‌کو نه‌ته‌وه‌ی قوربانی مافی خۆی له دادگاییه‌کاندا نه‌درایێ و به‌مجۆره زیان به به‌رژه‌وه‌ندیه‌کانی که‌وت، ئه‌گه‌رچی دادگاکه دانی به تاوانی گه‌لکوژیدا نا و هه‌ندێ له تاوانبارانی له‌سه‌ر تاوانه‌کان سزادا. هه‌ندی له کێشه‌کان ئه‌وانه بوون: دادگاکه ده‌رهاویشته‌ی پرۆسه‌یه‌کی رامیاری بوو بۆیه به‌شێوه‌یه‌ک بوو که به‌رژه‌وه‌ندییه رامیاریه‌کانی ئێراقی دوای سه‌دام ده‌یانخواست. دادگای ئێراقی دادگایه‌کی گونجاو نه‌بوو بۆ کورد، به‌ڵکو دادگایه‌کی نێونه‌ته‌وه‌یی ده‌یتوانی ئه‌رکه‌که بێلایه‌نانه و پرۆفیشنالانه بگرێته ئه‌ستۆ. تاوانباری سه‌ره‌کی سه‌رۆکی پێشووی ئێراق سه‌دام حوسێن له‌سه‌ر تاوانه‌کانی گه‌لکوژی ئه‌نفال و تاوانه‌کانی دیکه سزا نه‌درا و زوو له‌ناوبردرا. که‌یسه‌کانی کورد تێکه‌ڵ به که‌یسه‌کانی دیکه‌ی ئێراق کران، ئه‌وه به‌ئاگایانه به‌پێی به‌رژه‌وه‌ندیه‌کانی ئێراقی نوێ ئه‌نجامدرا. ئێراق وه‌کو ستات پرسیاری تاوانباریی به‌ره‌وروو نه‌کرایه‌وه. گه‌لێ له تاوانباران نه‌درانه دادگا هتد. [x] دیاره دادگای ئێراقی و پرۆسه‌ی دادگاییه‌کان تاقیکردنه‌وه‌یه‌کی نوێ بوو له مێژووی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌راستدا، به‌لام کێشه و که‌موکوڕیه‌کانی دادگاکه زیانیان به ره‌وشه دادوه‌ریه‌که گه‌یاند.\nهه‌موو ئه‌و یاسا ناره‌وایانه‌ی که له‌لایه‌ن دامه‌زراوه یاسایی و جێبه‌جێکاریه‌کانی پێشی رژێمی به‌عس و سه‌رده‌می رژێمی به‌عس واته به درێژایی مێژووی ئێراق ده‌رکراون و جێبه‌جێکراوان\nپۆلیتیکی پاکتاوی ره‌گه‌زی (به‌عه‌ره‌بکردن) و تاوانی گه‌لکوژی که له‌لایه‌ن رژێمه‌کانی پێشی به‌عس و سه‌رده‌می رژێمی به‌عسه‌وه ئه‌نجام دراون\nهه‌موو جۆره تاوانکاریه‌کانی سوپا و هێزه چه‌کداره‌کانی ئیراق به درێژایی مێژووی رابردوو\nپۆلیتیکی به‌عه‌ره‌بکردن و به‌تایبه‌تی به‌عه‌ره‌بکردنی کورده‌کان له که‌رکوک و ناوچه سنورییه کێشه له‌سه‌ره‌کان\nگه‌ماڕۆ سه‌ربازی و ئابوری و به‌رێوه‌به‌ریه‌کان که خرابوونه سه‌ر ناوچه گوندنشینه‌کانی کوردستان\nکیمابارنکردنی شار و دێهاته‌کانی کوردستان\nتاوانی گه‌لکوژی کورده فه‌یلیه‌کان به‌هه‌موو تاوانکاریه‌کانیه‌وه\nتاوانی گه‌لکوژی بارزانیه‌کان به‌هه‌موو تاوانکاریه‌کانیه‌وه\nتاوانی گه‌لکوژی ئه‌نفال به‌هه‌موو تاوانکاریه‌کانیه‌وه\nتاوانی گه‌لکوژی و کیمابارانی هه‌له‌بجه\nراگواستنی خه‌ڵکی کوردستان له ناوچه سنوریه‌کان و ناوچه قه‌ده‌غه‌کراوه‌کاندا\nسوتاندن و ته‌ختکردنی گونده‌کانی کوردستان\nبزرکردن و فرۆشتنی مندال و کچی کورد له میانه‌ی تاوانی گه‌لکوژیدا\nدیاره هه‌نگاوی ڕامیاری ئاشتیخوازانه بڕبڕه‌ی پشتی هاتنه‌دی ئاشتی راسته‌قینه و دووباره‌نه‌بوونه‌وه‌ی تاوانکاریه‌کانه. پێویسته هه‌نگاوی رامیاری ستات بتوانێ درێژخایه‌نانه ئه‌و فاکته‌ره نه‌رێنیانه‌ی که بوونه هۆی چه‌وساندنه‌وه، ناکۆکی و تاوانکاریه‌کان چاره‌سه‌ر بکات. له‌سه‌ریه‌تی بۆ هه‌موو ئه‌گه‌ره ڕامیاریه‌کانی لایه‌نی قوربانی کراوه بێت و پشتگیریکه‌ر بێت. بۆ گه‌یشتن به ئاشتی درێژخایه‌ن پرۆسه دادگایی و ڕامیاریه‌که ته‌واوکه‌ری یه‌کترن، ئه‌گه‌رپرۆسه دادگاییه‌که ته‌واو نه‌بوو و که‌موڕی هه‌بوو، ده‌کرێ پرۆسه رامیاریه‌که ئه‌وه تێبهێنێته‌وه، وه‌کو بۆ نمونه دادگایی تاوانباره ئه‌لمانه‌کان له‌سه‌ر تاوانه‌کانی هۆلۆکۆست و تاوانه‌کانی دیکه له دادگای نۆرمبێرگ[xi] دادگایه‌کی لایه‌نگیر بوو و له‌لایه‌ن هێزی هاوپه‌یمانی براوه‌وه دامه‌زرێندرا، بۆیه پرۆسه‌ی دداگاییه‌که ناته‌واو و پڕ له که‌موکوڕی بوو، به‌ڵام هه‌نگاوه‌کانی دواتری ئه‌ڵمانیا سه‌باره‌ت به ئاشتبوونه‌وه له‌گه‌ڵ نه‌یاره‌کانی پێشوو، هه‌روه‌ها داوای لێبووردن کردن له گه‌لی جوله‌که و ولاتانی نه‌یار وه‌کو فه‌ره‌نسا توانی وابکات ئاشتی درێژخایه‌ن و به‌یه‌که‌وه‌ژیانی ئاشتیانه به‌دیبهێنێت. ده‌کرێ ستاتی ئێراق سوود له ئه‌ڵمانیا وه‌ربگرێت، به‌لام گومان له توانای ئێراق له‌مباره‌یه‌وه ده‌کرێت، ئێراق ئه‌و یه‌کگرتوویی و به‌هێزیی ناسنامه‌ی ستاتی ئه‌لمانیای نییه، هه‌روه‌ها ئه‌ڵمانیا کێشه‌ی ناوخۆیی نێوان نه‌ته‌وه و گروپه ئه‌تنیکانی وه‌کو ئێراق نه‌بوو، خه‌ڵک شانازیان به ئه‌لمانبوونی خۆیان و ستاتی ئه‌لمانیا ده‌کرد. دیاره ئێراق به‌پرۆسه‌یه‌کی ناته‌واوی دروستکردنه‌وه‌دا تێپه‌ڕیندراوه و ئێستاش به‌کێشه ناوخۆیه‌کانی نێوان نه‌ته‌وه و گروپه ئه‌تنیه‌کانه‌وه ده‌ناڵێنێت، چونکه به‌رژه‌وه‌ندی و ئاره‌زووی دژبه‌یه‌ک له ئێراقدا هه‌ن.\nکێشه‌کانی دادگای ئێراقی و کاریگه‌ریان له‌سه‌ر هه‌نگاوه‌کانی دواتر وه‌کو داوای لێبوردنکردن.[xii]\nبه‌ره‌وڕوونه‌کردنه‌وه‌ی پرسیاری تاوانباری و به‌رپرسیاری ستات له تاوانکاریه‌کاندا له دادگا ئێراقیه‌که‌دا. له دادگاییکردنی که‌یسه‌کانی گه‌لکوژی فه‌یلیه‌کان، بارزانیه‌کان و هه‌ڵه‌بجه و ئه‌نفالدا، هه‌ندێ له تاوانباران که له‌سه‌رانی رژێمی رووخاوی به‌عس پێکهاتبوون درانه دادگا و سزایان بۆ بڕایه‌وه. تاوانه‌کان به‌جۆرێک له جۆره‌کان به‌که‌س کران و پرسیاری تاوانباریی ستات به‌رزنه‌کرایه‌وه. دیاره که‌سه تاوانباره‌کان هه‌موویان سه‌ربه دامه‌زراوی ستاتی ئێراق بوون، نوێنه‌رایه‌تی ستاتیان ده‌کرد و پیاده‌ی بڕیار و یاساکانی ستاتی ئێراقیان ده‌کرد، بۆیه وه‌کو پێشتر گوتمان گومان له به‌رپرسیاری و تاوانباری ستاتی ئێراقدا نییه. له‌لایه‌ن ده‌سه‌ڵاتی کوردیه‌وه که نوێنه‌ری کۆمه‌ڵگه‌ی قوربانی کوردی ده‌کرد و پارێزه‌ریان له دادگاکه‌دا هه‌بوو، پرسیاری تاوانباریی ستات به‌رزنه‌کرایه‌وه و هیچی له‌مباره‌یه‌وه نه‌گوت. دادگاییه‌کان له ده‌وری هه‌ندێک که‌سی تاوانبار به‌رته‌سککرانه‌وه. له‌لایه‌کیتر دادگا پرسیاری به‌رامبه‌ر به تاوانباریی ئێراق وه‌ک ستات له تاوانکاریه‌کاندا دانه‌نا، هیچ پرسیارێک له‌مباره‌یه‌وه نه‌وروژێندرا، به‌پێچه‌وانه‌وه دادگا به سه‌روه‌ری و ره‌وایه‌تی و ده‌ستپاکی ستاتی ئێراق و مێژووی ڕابردووی ئێراقی هه‌ڵدا. به‌رپرسیارنه‌کردنی ستاتی ئێراق له تاوانکاریه‌کاندا، ئه‌گه‌ر هۆکه‌ی نه‌زانی و بێئاگایی یا به‌لاوه‌نانی پرسیاره‌که له‌لایه‌ن ده‌سه‌لاتی کوردیه‌وه بووبێ یا به‌لاوه‌نانی ئه‌و پرسیاره له‌لایه‌ن سه‌رکرده عه‌ره‌به‌کانه‌وه بووبێ، یا له‌به‌ر بێتوانایی دادگا بووبێ یا هه‌ر هۆکارێکی دیکه بووبێت، ده‌رهاویشته‌ی نه‌رێنی بۆ هه‌نگاوه‌کانی پرۆسه‌ی ئاشتبوونه‌وه ودانپێنان هه‌یه و هه‌بووه. ستاتی ئێراق تاوانبار نه‌کرا و ئێستا ستات له دیدی گه‌لێ له سه‌رکرده عه‌ره‌به‌کان به‌رامبه‌ر به تاوانکاریه‌کان تاوانبار نییه. هه‌ندێ له‌وانه ئێراق به‌تاوانبار نازانن و پرۆسه‌ی دداگاییه‌که به‌ڕه‌وا نازانن، بۆیه شتێک نییه داوای لێبووردنی بۆ بکریت. به‌شێکیتر ده‌کرێ پێیان وابێ که سه‌رانی ڕژێمی به‌عس تاوانبار بوون و ئه‌وانیش درانه دادگا و سزادران، هه‌روه‌کو گه‌لێ له‌و سه‌رکردانه پێیانوایه سه‌رانی ڕژێمی به‌عس بێبه‌رین له پاکی و پیرۆزیی ستاتی ئێراق. به‌جۆرێ له جۆره‌کان ره‌تی نوێنه‌ربوونی ئه‌وان وه‌کو نوینه‌ری ستات له ڕابردوودا ده‌که‌نه‌وه. به‌مجۆره له‌و دیده‌وه ستات تاوانبار نییه و هه‌روه‌ها سه‌رانی ئێستای ئێراق به‌رپرس نین له تاوانه‌کانی سه‌رانی ڕژێمی به‌عس، بۆیه ئاماده نین داوای لێبووردن له تاوان بکه‌ن که ئه‌وان لێی به‌رپرسیار نین، یا ستات به‌تاوانبار بده‌نه ناساندن له تاوانکارییه‌ک که سه‌رانی ڕژێمی به‌عس لێی به‌رپرسیارن[xiii].\nچاره‌سه‌ری نیوه‌چڵی رامیاری بۆ کێشه‌کانی رابردوو به‌مجۆره مانه‌وه‌ی فاکته‌ره نه‌رێنیه‌کانی رابردوو و په‌یدابوونی فاکته‌ری دیکه‌ی نه‌رێنی.  فاکته‌ره نه‌رێنیه‌کان که هۆکاری کیشه رامیاریه‌کان بوون و ئیستاش ماون و چاره‌سه‌ر نه‌کراون، بۆ نموونه ده‌سه‌ڵاتی زاڵی گروپێکی ئه‌تنی، سیسته‌می بنه‌ماڵه‌یی و ئێتنی، نایه‌کسانی له دابه‌شکردنی ده‌سه‌لات و ساماندا، لاوازی ناسنامه‌ی ستات له‌به‌ر نه‌بوونی پشتگیری یه‌کپارچه‌یی خه‌لک بۆ ده‌سه‌ڵات و دلسۆزیان بۆ ستات، قۆرغکردنی ده‌سه‌ڵات، نیپۆتیزم (خزمخزمێنه و براده‌راده‌رایه‌تی) ، جوداکاری، پیاده‌کردنی به‌رژه‌وه‌ندیه‌کانی بنه‌ماڵه و پارت، کێشه دیمۆگرافیه‌کانی ناوچه کیشه‌له‌سه‌ره‌کانی سنور، کیشه‌ی سنوره ناوخۆییه‌کان، نه‌بوونی دڵنیایی داد، نه‌بوونی سه‌ربه‌خۆیی دادگا، په‌راوێزکردنی که‌مه نه‌ته‌وه‌کان، بێبڕوایی و نه‌بوونی متمانه له نیوان نه‌ته‌وه و گروپه ئه‌تنیه‌کاندا، نایه‌کسانی ئازادی له‌نیوان ئایینیه‌کاندا، ناره‌واییه مێژوویه‌کان و چاره‌سه‌ر نه‌کردنیان، دیلامای ئاسایشی ناوخۆیی و ده‌ره‌کی، ئه‌گه‌ره‌کانی جیابوونه‌وه، نه‌بوونی ئازادی له هه‌ڵبژاردنی مافی چاره‌نوسدا هتد. ئه‌و چاره‌سه‌ره رامیارییه‌ی که له‌ده‌ستوردا رێککه‌وتنی له‌سه‌رکرا و کرایه بنچینه‌ی پرۆسه‌ی دروستکردنه‌وه‌ی ستات و ستاتی گه‌یانده ئه‌و باره‌ی ئێستای نه‌یتوانی فاکته‌ره نه‌رێنیه‌کان چاره‌سه‌ر بکات، هه‌روه‌کو ئێستاش فاکته‌ره نه‌رێنیه‌کان هه‌ن و مه‌ترسی خراپتربوونیان لێده‌کرێت. ئه‌و باره ناسه‌قامگیره رامیارییه که به‌هۆی چاره‌سه‌رنه‌بوونی کێشه‌کان درێژه‌یان هه‌یه، به‌ڵگه‌ی مانه‌وه‌ی فاکته‌ره نه‌رێنیه‌کانن که لایه‌نه ناکۆکه‌کان زیاتر له‌یه‌کتر دوور ده‌خه‌نه‌وه و بۆشایی نێوانیان فراوانتر ده‌کات. به‌رده‌وامی کیشه و ناکۆکیه‌کان که بێمتمانه‌یی نێوان لایه‌نه‌کان زیاتر ده‌کات، ئه‌و بنچینه‌یه‌ی که بۆ ئاشتبوونه‌وه‌ی درێژخایه‌ن گرنگه زیاتر لاواز ده‌کات یا نایانهێڵێت، به‌مجۆره زیان به هه‌نگاوه‌کانی دانپینان و کرانه‌وه ده‌گه‌یه‌نێت. له‌بیرمان نه‌چێت چاره‌سه‌ری دروست و گونجاو که بتوانێ فاکته‌ره نه‌رێنیه‌کانی ناکۆکییه‌کان چاره‌سه‌ربکات هه‌نگاوی گرنگی بنچینه‌ییه بۆ پرۆسه‌ی دواتری ئاشتبوونه‌وه‌ی ئه‌رێنی درێژخایه‌ن[xiv].\nبه‌هێزیی ناوکگه‌رایی ئه‌تنی و بیری په‌ڕگیرانه له‌وانه ناسیونالیزمی ئه‌تنی په‌ڕگیرانه یا ئیسلامیستی په‌رگیرانه، ده‌کرێ ئه‌و چه‌مکانه هه‌مووی له دیدی هه‌ندێ یا گه‌لێ له مرۆڤه تووندره‌وه‌کاندا به‌زاڵی له ناو نه‌ته‌وه‌ی زۆرینه‌ی عه‌ره‌بدا هه‌بن. بیروهزری ناوکگه‌را که‌دژایه‌تی به‌رامبه‌ر به گروپێکی ئه‌تنی یا زیاتر له‌خۆ ده‌گرێت له دیدی یه‌کلایه‌نه‌ی خۆیه‌وه بابه‌ت و کێشه‌کان ده‌بینێت، له‌و دیده‌وه خوێندنه‌وه و لێکدانه‌وه‌ی تایبه‌ت بۆ کێشه‌کان ده‌کات و چاره‌سه‌ره‌کان هه‌لهێنجراوی جۆره لێکدانه‌وه‌یه‌کی تایبه‌ت ده‌بن. کاتێ بیری ناوکگه‌را ئاستی په‌رگیریه‌که‌ی ده‌چێته‌سه‌ر دیده‌کانی پشووته‌نگتر ده‌بێت و شێلگیرانه‌تر پێ له‌سه‌ر دیدی تایبه‌ت به‌خۆی داده‌گرێت. بۆنمونه عه‌ره‌به ناسیونالیسته تووندره‌وه‌کان ره‌خنه له پرۆسه‌ی رامیاری دوای رژێمی به‌عس ده‌گرن و دژی ده‌ستێوه‌ردانی ده‌ره‌کین، له‌هه‌مان کاتدا پرۆسه‌ی دادگاییه‌کان به ده‌ستکردی ئه‌مه‌ریکا ده‌زانن، ئه‌وانه گه‌لێکیان پێیانوانییه تاوانی گه‌لکوژی و دژ به مرۆڤایه‌تی روویاننه‌داوه، به‌ڵکو ئێراق و عه‌ره‌ب به‌رگریان له خۆیان کردووه. ئه‌وانه واتایه‌ک له داوای لێبووردنکردن نابینن و به ناگونجاو و ناڕه‌وای ده‌زانن، چونکه خۆیان به قوربانی پلانی ده‌ره‌کی ده‌بینن. گه‌لێ له ئیسلامیسته‌کان به‌هۆی پشووته‌نگیان و بڕانه‌بوونیان به بۆچوون و به‌رژه‌وه‌ندیه‌کانی نه‌ته‌وه‌ی نه عه‌ره‌ب گه‌لێجار هه‌مان بۆچوونی ناسیونالیسته تووندڕه‌وه عه‌ره‌به‌کانیان هه‌یه و دژی دانپێنان به لایه‌نی به‌رامبه‌رن، به‌مجۆره دژی داواکاریه‌کانی لایه‌نی قوربانی ده‌وه‌ستنه‌وه. ئه‌و دوورووییه‌ی ئیسلامیسته‌کان له زۆر بۆنه‌دا ده‌رکه‌وتووه و جوداکاری به‌رامبه‌ر به‌و گه‌لانه ده‌که‌ن که ستاته ئیسلامی یا عه‌ره‌بیه‌کان ده‌یانچه‌وسێننه‌وه. بۆیه سه‌یر نییه که پشتی ده‌سه‌لاتداری عه‌ره‌بی و ئیسلامگه‌رای ئێراق بگرن و دژی هه‌ر هه‌نگاوێک بن ئێراق وه‌کو ستاتێکی عه‌ره‌بی و ئیسلامی له‌گه‌ڵی نه‌بێت. له‌بیرمان نه‌چێت ناسیونالیزمی عه‌ره‌بی هه‌میشه ئایینی ئیسلامی بۆ به‌رژه‌وه‌ندیه‌کانی خۆی به‌کار هێناوه. وڵاتانی ئیسلام و ئیسلام سیسته‌مه‌کان ئه‌وه‌یان به به‌ڵگه‌وه کردووه بۆنمونه له کێشه‌ی فه‌له‌ستیندا. دیاره ناسیونالیزمی عه‌ره‌بی ئیسلام و که‌لتوری ئیسلام به هی خۆی تێده‌گات، هه‌روه‌کو ئیسلام له‌هه‌ناوی کۆمه‌ڵگه‌ی عه‌ره‌بیدا چاوی هه‌ڵهێناوه. له‌ئێراقدا هه‌ردوو گرووپی تووندڕه‌و یا ناوکگه‌را هه‌ن. ئه‌و لایه‌نه تووندره‌وه که نکۆڵی له تاوانباری ستاتی ئێراق ده‌کات، تاوانبارکردنی ستات به نه‌نگی و شه‌رم بۆ نه‌ته‌وه‌ی عه‌ره‌ب و ئێراق ده‌بینێ. به‌رده‌وامی کێشه ناوخۆییه‌کانی ئێراق، ئه‌و پشووته‌نگی، ره‌تکردنه‌وه و نکۆڵیکردنه‌ی که هه‌یه به‌هێزتر ده‌که‌ن، ئه‌نجامیش زیاتر دوورکه‌وتنه‌وه‌یه له پرۆسه‌ی کرانه‌وه، هه‌نگاوه‌کانی دانپێنان و داوای لێبووردنکردن[xv].\nئه‌و ده‌سه‌لات و رژێمه‌ی له ده‌سه‌ڵاتدایه و له‌سه‌رده‌مێکی تایبه‌تدا تاوانی گه‌لکوژی و تاوان دژ به مرۆڤایه‌تی ئه‌نجام ده‌دات، و بڕیاره‌کان له لایه‌ن سه‌رانی ستاته‌وه ده‌ر‌ده‌چن، جێبه‌جێکردنی تاوانه‌که به ئامراز و که‌ره‌سته، ئۆرگان و دامه‌زراو، داموده‌زگا سه‌ربازی و ستاتیه‌کان ئه‌نجام ده‌درێت، له‌مباره‌دا ستات به‌رپرسیاریی ته‌واوی ده‌که‌وێته ئه‌ستۆ.[xvi] ئه‌و ستاته له هه‌ر سه‌رده‌م و کاتێکدا تاوانه‌که ئه‌نجام بدات ئه‌و به‌رپرسیارییه مێژووییه‌ی له‌سه‌ر ده‌مێنێت و پێویسته دانی پێدا بنێت. به‌بێ گوێدانه ئه‌وه‌ی کێ دواتر ده‌سه‌ڵاتی ستاتی به‌ده‌سته‌وه‌یه. هه‌روه‌کو چۆن ستات به ڕێککه‌و‌تننامه ناوچه‌یی و نێونه‌ته‌وه‌ییه‌کانه‌وه ملکه‌چه، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی سیسته‌م و ده‌سه‌ڵات و که‌سه‌کان له کات و سه‌رده‌می جیاجیادا ده‌گۆڕێن. دیاره ده‌سه‌ڵاتی یا رژێمی نوێ له چوارچیوه‌ی یاساییانه‌ی ستاتدا واته ده‌ستوردا ره‌وایه‌تی نوێنه‌رایه‌تی ستات به‌ده‌ست ده‌هێنیت، بوونی خۆی له‌و رێگه‌یه‌وه کانونیانه ره‌وا ده‌بینێت و بانگاشه ده‌کات، به‌مواتایه بوونی ستات و ده‌ستوری ستاته ره‌وایه‌تی به ده‌سه‌لاته‌که به‌خشیووه.\n ئه‌و بابه‌ته به درێژی له وتاری ” تاوانباریی ئێراق وه‌کو ستات له تاوانی گه‌لکوژی ئه‌نفالدا ” گوتنی له‌سه‌ر کراوه، سه‌یری وتاره‌که له‌رێگه‌ی ئه‌و لینکه‌وه بکه: http://kadirshorsh.com/?p=72\n[i] Heywood, Andrew 1997, Politics p. 5-8.\n[ii] سه‌یری ڕێکه‌وتنامه‌ی گه‌لکوژی بکه: http://www.hrweb.org/legal/genocide.html\n[iii] سه‌یری ته‌واوی ئه‌رتیکله‌کانی کۆمیسیۆنی کانونی نێونه‌ته‌وه‌یی بکه: http://untreaty.un.org/ilc/texts/instruments/english/draft%20articles/9_6_2001.pdf\n[v] سه‌یری ئه‌و وتاره بکه: Saunders, Cat, Four Principles of Effective Apology, This article is a chapter excerpted from Dr. Cat’s Helping Handbook: A Compassionate Guide for Being Human: http://www.drcat.org/dchh/html/apology.html\n[vi] سه‌یری ئه‌و وتاره بکه: Holthouse, David 2008, State of Denial, http://www.splcenter.org/get-informed/intelligence-report/browse-all-issues/2008/summer/state-of-denial\n[vii] سه‌یری ئه‌و وتاره بکه: Glaser, Charles L., and others 2009, Roundtable Discussion of Jennifer Lind’s Sorry States: Apologies in International Politics, Journal of East Asian Studies 9 (2009), 337–368.\n[viii] Kreb, Mike, 2008, ”Sorry” For Genocide? Residential school apology in context , http://www.dominionpaper.ca/articles/1928\n[ix] Full text of Kevin Rudd’s speech, February 2008, Herald Sun , http://www.heraldsun.com.au/news/full-text-of-kevin-rudds-speech/story-e6frf7jo-1111115541155\n[x] سه‌یری ئه‌و وتاره بکه: دادگای تایبه‌تی ئێراق: “دادگاییکردنی سه‌دام و تاوانباران، کۆمه‌ڵێ پرسیار و وه‌ڵام”: http://kadirshorsh.com/Dadgayikirdni%20Sadam%201.7.2004.pdf\n[xi] سه‌یری ئه‌و لینکه له‌سه‌ر دادگای نۆرمبێرگ Nuremberg Trials بکه: http://en.wikipedia.org/wiki/Nuremberg_Trials\n[xii] سه‌یری ئه‌و وتاره بکه: دادگای باڵای ئێراق: ناڕاشیونالی و گه‌مه‌ی ئێراقچیه‌تی دادگا، لاوازی و نابووتی که‌سه کورده‌کان به‌ر‌امبه‌ر به ده‌سه‌ڵاته سه‌پێندراوه‌کان http://kadirshorsh.com/Dadga..nabuti%20beramber%20be%20deselate%20balakan2.pdf\nبۆ خوێندنه‌وه‌ی بابه‌تی زیاتر له‌سه‌ر دادگا و کورد و ئێراق سه‌یری ئه‌و لینکه بکه: http://kadirshorsh.com/Shaxewan.htm\n[xiii] سه‌یری ئه‌و وتاره‌بکه: تاوانباریی ئێراق وه‌کو ستات له تاوانی گه‌لکوژی ئه‌نفالدا، 2008، http://kadirshorsh.com/?p=72\n[xiv] سه‌یری ئه‌و وتاره بکه: بنچینه‌یاسای ئێراق: سه‌یرێکی ره‌خنه‌گرانه سه‌باره‌ت به مافه‌کانی خه‌ڵکی کوردستان: http://kadirshorsh.com/Const.%20Kurd%20u%20const…pdf\nبۆ خوێندنه‌وه‌ی زیاتر:\nKuwabara, Ko, Apology and denial in online trust repair: Effects for victims and observers, Cornell University. http://hornbeam.cs.ucl.ac.uk/philip/reinvent06/presentations/Kuwabara_Chi06_Trust.pdf\nGioka, John, November 15, 2000, RECOGNITION, RECONCILIATION AND HEALING، Paper prepared for the Aboriginal Justice Implementation Commission.\nM Debono-De-Laurentis, What is an Apology? http://www.maxddl.org/What_is%20_an_Apology.pdf\nJohn, Kador, Why is Apology So Difficult? http://www.affluentmagazine.com/articles/article/214\nScheffer, David: The World Court’s Fractured Ruling on Genocide, in Genocide Studies and [xvi] Prevention, Vol. 2 No 2. Summer 2007, pp. 123-137.\nMilanovic, Marko, 2006, State Responsibility for Genocide, The European Journal of International Law Vol. 17 no.3 © EJIL 2006; all rights reserved: http://www.ejil.org/pdfs/17/3/204.pdf\nKarn, Alexander and Elazar Barkan, 2006, Taking Wrongs Seriously, Apologies and Reconciliation: http://books.google.se/books?hl=da&lr=&id=R-xXxCOXlkAC&oi=fnd&pg=PR9&dq=the+german+apology+&ots=sFEICzrz_p&sig=OY_3ivdslAL-ppWztKtfm4gwHnw&redir_esc=y#v=onepage&q=the%20german%20apology&f=false


رێکخەری کارگێڕی گشتیی داعش لە فڕۆکەخانەی بەغدا دەستگیرکرا - پرس میدیا\nHome سڵایدشۆو عێراقی گرنگ هەواڵ رێکخەری کارگێڕی گشتیی داعش لە فڕۆکەخانەی بەغدا دەستگیرکرا\nرێکخەری کارگێڕی گشتیی داعش لە فڕۆکەخانەی بەغدا دەستگیرکرا\nپرس میدیا 11/23/2020 01:03:00 pm سڵایدشۆو, عێراقی, گرنگ, هەواڵ,\nسوپای عێراق رایگەیاند کە رێکخەری کارگێڕی گشتیی داعش لە فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی بەغدا دەستگیرکراوە.\nلیوا یەحیا رەسول وتەبێژی فەرماندەی گشتیی ھێزە چەکدارەکانی عێراق، لە ھەژماری تایبەتی خۆی لە فەیسبووک رایگەیاندووە کە لە میانی بەدواداچوونی بەردەوام و کاری مەیدانیی، ھێزەکانی دژەتیرۆر لە ئۆپەراسیۆنێکدا، رێکخەری کارگێڕی گشتیی داعش ناسراو بە (ئەبو نەبا)یان لە فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی بەغدا دەستگیرکردووە.\nلیوا یەحیا رەسول روونکردنەوەی زیاتری لەوبارەوە داوە و رایگەیاندووە "ئەو گەورە تیرۆریستەی کە دەستگیرکراوە دوای چاودێکردنی لەلایەن ھەواڵگریی دەزگای دژەتیرۆر و دوای گەیشتنی لە یەکێک لە وڵاتانەوە بۆ عێراق بە ئامانجی سازکردنی کۆبوونەوە لەگەڵ چەکدارانی داعش لە دەورووبەری شاری بەغدای پایتەخت، دەستگیرکراوە."\nباسی لەوەشکردووە ئەو گەورە سەرکردەی داعش کە دەستگیرکراوە لە ساڵی ٢٠٠٣وە پەیوەندی بە رێکخراوە تیرۆریستییەکانی وەک ئەلقاعیدە و داعش کردووە و ئەرکی بەڕێوەبردن و رێکخستنی کردەکانی تیرۆریستانی داعشی پێسپێردرابوو.\nBy پرس میدیا at 11/23/2020 01:03:00 pm


حه‌مه په‌رێشان 14/05/2021 - 17:00 كوردستان\nبەرپرسی فەرمانگەی پەیوەندییەکانی دەرەوەی حکوومەتی هەرێمی کوردستان، ڕاگه‌یاندراوێكى له‌باره‌ى هێرشكردنه سه‌ر خێزانێكى كوردى خه‌ڵكى هه‌ولێر له شارێكى توركیا بڵاو كرده‌وه و ڕاى ده‌گه‌یه‌نێت: "ئێمه به توندى ڕووداوه‌كه شه‌رمه‌زار ده‌كه‌ین".\nئه‌مڕۆ هه‌ینى 14/5/2021، فەرمانگەی پەیوەندییەکانی دەرەوەی حکوومەتی هەرێمی کوردستان، ڕاگه‌یاندراوێكى سه‌فین دزه‌یی، بەرپرسی فەرمانگەی پەیوەندییەکانی دەرەوەى له په‌یجى فه‌رمیی خۆى، له تۆڕى كۆمه‌ڵایه‌تیی (فه‌یسبووك) بڵاو كردووه‌ته‌وه، تێیدا ئاماژه‌ى به‌وه داوه: "ئێمە بە توندی ڕووداوەکە شەرمەزار دەکەین، بەداخەوە ئەو خێزانە دەستدرێژییەکی نامرۆڤانەیان کراوەتە سەر، بە تایبەت کە منداڵ و خانمی خێزانەکە لە شوێنەکەدا بوون، ئێستا پەڕاوی لێکۆڵینەوە بۆ ڕووداوەکە کراوەتەوە و بەپێی ئەو زانیارییانەی پێمان دراون، سێ کەس دەستگیر کراون".\nلەبارەی دۆخی تەندروستیی ئەو هاونیشتمانییەوە کە هێرشیان کرایە سەر، سه‌فین دزه‌یی ده‌ڵێت: "پەیوەندیم بە کاک موشتاق کردووە و سوپاس بۆ خوا ڕەوشی تەندروستیی جێگیرە".\nبەرپرسی فەرمانگەی پەیوەندییەکانی دەرەوە ڕوونیشى كردووه‌ته‌وه: "ئێمە پەیوەندیمان بە کونسوڵی تورکیا لە هەولێر کردووە و ناڕەزایی خۆمانمان پێگەیاندووە، هیوادارین بەرپرسەکانی تورکیا بە دروستی بڕیار بدەن".\nدیمه‌نێكی ڤیدیۆیی له میدیاكان و تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كاندا بڵاو كرایه‌وه، كه له شاری مێرسین، له‌لایه‌ن گرووپێكه‌وه هێرش كرابووه سه‌ر خێزانێكی كوردی خه‌ڵكی هه‌ولێر و دوو له ئه‌ندامانی خێزانه‌كه بریندار كران، پێشتر پارێزگای هه‌ولێر ڕوونكردنه‌وه‌یه‌كی بڵاو كرده‌وه و تێیدا سه‌ركۆنه‌ی ئه‌و هێرشه‌ی كرد و ڕای گه‌یاند قبووڵ ناكه‌ن له هیچ شوێنێك و له ژێر هیچ پاساوێكدا هێرش بكرێته سه‌ر هاوشارییان.


کوردیپێدیا - سپەندار مەزد\n📊 بابەت 370,589 | وێنە 57,399 | پەڕتووک PDF 10,677 | فایلی پەیوەندیدار 38,934 | 📼 ڤیدیۆ 164 | 🗄 سەرچاوەکان 13,624 |\n📖 سپەندار مەزد | 🏷 پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nڕۆژنیوز سەمیرا شەهابی\nلە شاری سلێمانیسلێمانی جەژنی ژنانی زەردەشتزەردەشتی ناسراو بە جەژنی سپەندار مەزدسپەندار مەزد بە ئاهەنگ و مۆسیقا پیرۆز کرا.\nئەمڕۆ لە هۆڵی تەوار لە شاری سلێمانی، جەژنی سپەندار مەزد، کە جەژنی ژنانی زەردەشتییە بەڕێوەچوو، هەروەها خەڵات بە ئاژانسی ڕۆژنیوز-یش بەخشرا، بەهۆی ڕووماڵکردنی چالاکییەکانی ئایینە جیاوازەکان.\nجەژنەکە یاخود ئاهەنگەکە، لە لایەن ڕێکخراوی یەسنایەسنا بۆ گەشەپێدانی فەلسەفەی زەردەشتی ڕێکخرابوو، کە مەبەست لێی گرنگیدان بوو بە کچان و ژنانی زەردەشتی، کە وەک نەریتێکی کۆن و هەمیشەییان جەژنی سپەندار مەزدیان پیرۆز کرد.\nجەژنی سپەندار مەزد، مێژوویەکی کۆنی هەیە و یەکێک لە جەژنەکانی ناو ئایینی زەردەشتی، بایەخ بە ژنان و کچانی زەردەشتی دەدات و هەروەها باس لە عەشق و خۆشەویستی پاکی نێوان هەردوو ڕەگەز دەکات.\nسەرەتای مەراسیمەکە بە سرودی تایبەتی زەدەشتییەکان دەستیپێکرد و پاشان پەیامی ڕێکخراوی یەسنا لە لایەن ئاوات حیسامەدین، ئەندامی ڕێکخراوەکە خوێندرایەوە.\nئاوات حیسامەدین لە لێدوانەکەدا ڕایگەیاند: ئەم یادە لە دێر زمانەوە لە ناو کۆمەڵگای کوردیدا پیادە کراوە و بۆ ڕێزگرتنە لە ژنان و کچانی زەردەشتی، ئاینەکەش بە گرنگییەوە ئاماژەی بە ژنان و پیاوان کردووە و ئەمەش وایکردووە ژنان ببنە سەردار و پاشا و جەنگاوەر.\nئەوەش هاتبوو: ئەم ڕۆژە وەک ڕۆژی خۆشەویستییە بۆ ژنان و لەم ڕۆژەدا پێداگری دەکەین لەسەر مافی ژنان و دەبێت هەموو مافەکانی ژنان پارێزراو بێت، ئێمەش خۆمان بە بەشێک لە زەردەشتییەکانی جیهان دەزانین و پێداگری دەکەین لەسەر مافەکانی ژنان لە ناو کوردستان، پڕۆژەی مرۆڤبوون پیادە دەکەین لە جیاتی نێر و مێ و ڕەگەزگەرایی.\nهەر لە مەراسیمەکەدا خەڵاتی ڕێزلێنان لە لایەن ژنانی زەردەشتییەوە بەخشرایە شەهید ئاڤێستا خابوور و پێشکەش بە نوێنەرایەتی ژنانی ڕۆژئاوا کرا، هاوکات خەڵاتی ڕێزلێنانیش بە ئاژانسی هەواڵی ڕۆژنیوز بەخشرا.\nهەر لە ئاهەنگەکەدا بەرخۆدانی ژنانی عەفرین بەرز نرخێندرا، کە بە شێوەیەکی قارەمانانە بەرگری لە گەلی کورد دەکەن، هەروەها چەندین پارچە میوزیک و هەڵپەڕکێی کوردەواریی پێشکەش کران.\nئایینی زەردەشتی ئاینێکە لەسەر بنەمای بیروبۆچوونەکان و بڕواکانی زەردەشت پێکهاتووە، کە پەیامبەرێکی کورد بووە، ئەم ئایینە جیهان وەکو دووبەرەکییەکی بەردەوام دەبینێت لەنێوان هێزی چاکە و هێزی خراپەدا.\nخوداوەندی ئاهورامەزدا لە ئاینی زەدەشتدا خودای چاکە و حیکمەتە، دانەر و پێکهێنەری ئەم جیهانەیە، ئەهریمەن-یش خودای شەڕ و خراپەکارییە، مرۆڤیش بوونەوەرێکی ئازادە، هەروەها بنەما سەرەکییەکانی ئاینی زەردەشت بریتین لە بیری چاک، وتەی چاک، کرداری چاک.\nئایینی زەردەشت بە شێوەیەکی گشتی لەناو کوردەکان و پاشان فارسەکان بڵاوبووەوە و لە سەدەی شەشەمی پێش زایین بوو بە ئایینێکی سەرەکی لە ناوچەکەدا و ئایینێکی گرنگ بوو و بڕواداری زۆری بوو.\n 📡 ماڵپەڕ | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری رۆژنیوز - 03-03-2018\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (سەریاس ئەحمەد)ەوە لە: Mar 3 2018 4:58PM تۆمارکراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 372 KB Mar 3 2018 5:00PM سەریاس ئەحمەد


وەزیری دەرەوەی ئەمریکا: چارەنووسی ئەسەد یەکلایی دەکەینەوە | Roji Kurd ڕۆژی کورد\nماڵەوە ھەواڵ جیهان وەزیری دەرەوەی ئەمریکا: چارەنووسی ئەسەد یەکلایی دەکەینەوە\nوەزیری دەرەوەی ئەمریکا: چارەنووسی ئەسەد یەکلایی دەکەینەوە\nڕۆژی کورد: بەپێی هەواڵی هەواڵدەرییەکان، ترامپ، ڕۆژی ڕابردوو، گەڵاڵەیەکی بە ناوی گەڵاڵەی “پەڕاندنی سەر” بە مەبەستی لەناوبردنی یەکجارەکیی بەشار ئەسەد لە ناو کۆشکی سەرۆک کۆماریی سووریە لە دیمەشقی پێتەختی ئەو وڵاتە تاوتوێ کردووە.\nترامپ و کابینەکەی و هەروەها بەشێکی زۆر لە وڵاتانی جیهان وەک ئاڵمان، فەڕانسە، بریتانیا، ئیسراییل، وڵاتانی عەرەبی و تورکیە، لەسەر ئەو بڕوایەن کە دەبێ ئەسەد تاوانی کاولکارییەکانی خۆی بداتەوە و چارەنووسەکەی یەکلایی بکرێتەوە.\nلە هەمان کاتدا، ڕێكس تەيلرسۆن، وەزیری دەرەوەی ئەمریکا، ڕايگه‌ياند، واشنگتۆن بۆ یەکلایی کردنەوەی چاره‌نووسى ئه‌سه‌د، چاوه‌ڕێى هه‌ڵوێستى هاوپه‌يمانه‌كانى ده‌كات و بە زوویی و به‌يه‌كه‌وه چاره‌سه‌رى ئه‌و پرسه ده‌كه‌ن.\nتەيلرسۆن، هێرشی کیمایی ڕژیمی ئەسەد بۆسه‌ر شارۆچكه‌ى خان شێخۆنى به هۆكارى سه‌ره‌كىی له‌ده‌ستدانى ڕەوایی سه‌رۆكايه‌تى به‌شار ئه‌سه‌د ناوبرد و گوتى: “پرسى مانه‌وه‌ى ئه‌سه‌د له‌سەر ده‌سه‌ڵات و چۆنێتىی لادانى، په‌يوه‌سته به بڕيارى هاوپه‌يمانێتى نێوده‌وڵه‌تى بە دژى داعش.”\nبڕیارە چوارشەممەی داهاتوو، تەیلسۆن سەردانی ڕووسیە بکات و داوایان لێبکات باشتر و قووڵتر بیر لە دەرەنجامەکانی پشتیوانی لە ئەسەد و مانەوە لەسەر کاری ئەسەد بکەنەوە و هەروەها لەو سەردانەدا، پرسى پابه‌ندىی ڕووسيە به له‌ناوبردنى چه‌كى كيميايى سووريا ده‌خاته به‌ر باس.\nتەیلرسۆن هەروەها گوتیشی: “ڕووسیە، پێشتر به‌ڵێنى دابوو ده‌سته‌به‌رى به‌كارنه‌هێنانى چه‌كى كيميايى و له‌ناوبردنى يه‌كجاره‌كى له سووريا بكات و له‌و باره‌يه‌وه پرسيار له لاڤرۆڤى وه‌زيرى ده‌ره‌وه‌ى ڕووسيا ده‌كه‌ين تا چه‌ند ئه‌و پرسه وە‌ديهاتووه.”\nوەزیری دەرەوەی ئەمریکا هەروەها گوتیشی: “به دوورى نازانين رووسه‌كان له لايه‌ن سوورياوه ده‌ستخه‌ڕۆ كرابن و زانيارى هه‌ڵه‌يان پێ درابێت.”\nتا ئێستا و سەرەڕای ئاڵۆزیی زۆری نێوان ڕووسیە و ئەمریکا لەسەر سووریە و هێرشی موشەکیی ئەمریکا بۆ سەر پایەگای ئەلشەعیرات، ڕووسیە بەردەوام پیداگری لەسەر بەردەوامیی پەیوەندییەکانیان لەگەڵ ئەمریکا دەکات، لەبەرانبەردا ئەمریکاش هیواخوازە پەیوەندییەکانیان بەردەوام بن و لە رێگای دانوستانەوە، کێشەکانی نێوانیان چارەسەر بێت و لەمەڕ سووریەش بە ئەنجامێکی دڵخواز و هاوبەش بگەن.\nبابەتی پێشووڕووداوی هاتووچۆ لە سەردەشت ٦ کوژراو و برینداری لێکەوتەوە\nبابەتی دواترهەڵکردنی ئاڵای کوردستان لە کەرکووک و هاوهەڵوێستیی دوژمنانی کورد


دۆناڵد تڕەمپ و هاوسەرەکەی تووشی کۆرۆنا بوون - پرس میدیا\nHome جیهان سڵایدشۆو کۆرۆنا گرنگ هەواڵ دۆناڵد تڕەمپ و هاوسەرەکەی تووشی کۆرۆنا بوون\nدۆناڵد تڕەمپ و هاوسەرەکەی تووشی کۆرۆنا بوون\nپرس میدیا 10/02/2020 09:49:00 am جیهان, سڵایدشۆو, کۆرۆنا, گرنگ, هەواڵ,\nدۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا لە تویتێکدا رایگەیاند "ئەمشەو من و خانمی یەکەمی ئەمریکا ئەنجامی پشکنینی کۆرۆنامان پۆزەتیڤ دەرچوو. راستەوخۆ دەست بە پرۆسەی چارەسەری و کەرەنتینە دەکەین و پێکەوە ئەمە تێدەپەڕێنین".\nلەوبارەوە پزیشکی تایبەتی سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاندووە، دۆخی تەندروستیی دۆناڵد تڕەمپ "باشە" و "بەبێ هیچ دابڕانێک" لە ئەرکەکانی بەردەوام دەبێت. گوتووشیەتی "ئەوان ئێستا هەردووکیان تەندروستییان باشە و پلانیان هەیە لە ماڵەکەیان لە کۆشکی سپی بمێننەوە".\nهاوکات بڕیارە لە 15ـی ئەم مانگە لە مەیامیی فلۆریدا دیبەیتی دووەمی دۆناڵد ترەمپ لەگەڵ جۆ بایدن بەڕێوەبچێت، تووشبوونیشی بە کۆرۆنا دیارنییە کاریگەریی لەسەر بەڕێوەچوونی ئەو دیبەیتە دەبێت یاخود نا.\nتوشبوونی تڕەمپ بە ڤایرۆسی کۆرۆنا دەنگدانەوەی فراوانی لە میدیای ئەمریکا و جیهاندا دروستکردووە.\nBy پرس میدیا at 10/02/2020 09:49:00 am


دابه‌ش بوونی وڵاتانی ناوچه‌که له سوودی که‌س نییه - Mehr News Agency\n21 pûşperê 2017 - 09:03\nNews Code 10830\nڕۆحانی له دیداری سه‌رۆک وه‌زیرانی عێراق:\nدابه‌ش بوونی وڵاتانی ناوچه‌که له سوودی که‌س نییه\nسه‌رۆک کۆماری ئێران له دیداری سه‌رۆک وه‌زیرانی عێراق وتی: شه‌ڕی دژ به تیرۆر نابێت ببێته هۆی له بیر کردنی پرسی قودس.\nبه ڕاپۆرتی ئاژانسی مێهر، حه‌سه‌ن ڕۆحانی ڕۆژی سێ شه‌مه له‌گه‌ڵ حه‌یده‌ر عه‌بادی، سه‌رۆک وه‌زیرانی عێراق دیداری کرد و وتی: ئێران سه‌رکه‌وتنی عێراقییه‌کان به سه‌ر تیرۆر و شه‌ڕ و ئاژاوه به سه‌رکه‌وتنی خۆی ده‌زانێت.\nئه‌و زیادی کرد: شه‌ڕی دژ به تیرۆر نابێت ببێته هۆی له بیر کردنی پرسی قودس. هه‌موو کێشه‌کانی ناوچه‌که له ژێر سه‌ری ڕژیمی زایۆنییه.\nڕۆحانی وتی: بێ گومان تاران له دوای په‌ره‌دان به په‌یوه‌ندی نێوان هه‌ر دوو لایه و له هه‌موو بواره‌کاندا ئه‌م هاوکارییه درێژه‌ی پێده‌ده‌ین.\nسه‌رۆک کۆماری ئێران وتی: یه‌کگرتوو مانه‌وه‌ی عێراق و وڵاتانی ناوچه‌که گرنگییه‌کی زۆری هه‌یه و دابه‌ش بوونی وڵاتانی ناوچه‌که قبوڵ ناکرێت و له سوودی که‌س نییه، ئێمه له یه‌کگرتوویی خاکی عێراق پشتیوانی ده‌که‌ین و لامان وایه ئه‌مه له به‌رژه‌وه‌ندی هه‌موو جیهانه.\nحه‌یده‌ر عه‌بادیش له‌م دیداره‌دا جه‌ختی کرد که په‌ره به هه‌موو هاوکارییه‌کانی نێوان هه‌ر دوو وڵات ده‌ده‌ن.\nئه‌و زیادی کرد: ده‌وڵه‌تی عێراق به تایبه‌ت له دوای ئه‌وه‌یه که هاوکارییه بازه‌رگانییه‌کانی له‌گه‌ڵ ئێران زیاتر بکات و بۆ ئه‌م کاره‌ش ئه‌وه‌ی له ده‌ستمان بێت ئه‌نجامی ده‌ده‌ین. ئێمه هه‌روه‌ها داوا ده‌که‌ین که په‌یوه‌ندی هێله ئاسمانی و وشکانییه‌کانی نێوان هه‌ر دوو وڵات په‌ره‌ی زیاتری پێبدرێت.\nسه‌رۆک وه‌زیرانی عێراق وتی: داعش مه‌ترسییه‌که بۆ هه‌موو جیهان. یه‌کپارچه‌یی خاکی عێراق خاڵێکی ده‌ستوورییه و هه‌ر هه‌نگاوێک له به پێچه‌وانه‌ی ئه‌مه نایاساییه.


کوردیپێدیا - 04-02-2020\n📅 04-02-2020 ℹ | پۆل: رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا) | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nلە چالاکییەکانی ئەمڕۆ: 04-02-2020\n- رازیە تورگوت، رێزان ساریجا، سەربای کۆکلو و ئیبراهیم بیلمەز پارێزەرانی عەبدوڵڵا ئۆجەلانعەبدوڵڵا ئۆجەلان بۆ ئەوەی بچن بۆ ئیمراڵی و چاوپێکەوتنی لەگەڵ ئەنجام بدەن، سەردانی داواکاری گشتیی کۆمارییان لە بورسا کرد.\n- چیا محەمەدی، چالاکی ژینگەپارێزیی خەڵکی سنەسنە، لەلایەن لقی 4ی دادگای پێداچوونەوەی ئەو شارە، بە سەرۆکایەتی دادوەر تەیاریەوە، بە 6 ساڵ زیندان مەحکووم کرا. ئەو چالاکە ژینگەپارێزییە، پێشتر لەلایەن لقی 1ی دادگای ئینقلابی سنەوە بە 5 ساڵ زیندان مەحکووم کرابوو.\n- بەڕێوەبەری شارەدێی سەعدیە لە سنوری خانەقینخانەقین ئاشکرای دەکات: لە دوای رزگارکردنی ناوچەکە لە شەڕی داعشداعش تاوەکو ئێستا کوردەکانی سنورەکە نەگەڕاونەتەوە زێدی خۆیان و رێژەی کورد بۆ 5 لە سەد کەمبووەتەوە.\n- بەبۆنەی رۆژی جیهانی بەرەنگاربوونەوەی شێرپەنجەشێرپەنجەوە، لە سلێمانی ماراسۆنی پاڵپشتی توشبووانی شێرپەنجە سازدەکرێت و درێژترین قردێلەی شێرپەنجە لە جیهاندا نمایش دەکرێت.\n- لە رۆژی جیهانیی بەرەنگاربوونەوەی شێرپەنجەدا لە شاری سلێمانی ماراسۆنێک بۆ پشتیوانیکردن لە نەخۆشانی شێرپەنجە رێکخرا.\n- بەهۆی ئاڵۆزییەکانی نێوان پارتی و یەکێتییەوە، سەعدی ئەحمەد پیرەسەعدی ئەحمەد پیرە، ئەندامی ئەنجوومەنی سەرکردایەتیی گشتیی یەکێتی رایگەیاند، پەیوەندییەکانیان لەگەڵ پارتی بەهۆی کارکردنەوە بەرز ونزمیی زۆر تێدەکەوێت و گوتیشی ئەوەش شتێکی ئاساییە، چونکە ئێمە یەک حیزب نین، بەڵام گرنگە پارتی و یەکێتیش ئاگایان لەوە بێت تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان ئاڕاستەیان نەکەن، چونکە مەرج نییە ئەوەی لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان وروژێنرا بەو جۆرەبێت، دەبێت بڕیارەکان لەسەر بنەمای بەدواداچوون و مەنتیق بدرێن.\n- وەزارەتی کاروکاروباری کۆمەڵایەتی لە نوسراوێکدا داوای لە ئەنجومەنی وەزیران کردووە پرۆسەی تۆمارکردنی ناوی کەمئەندامان بۆ بڕینەوەی مووچە دەسپێبکاتەوە کە ژمارەیان نزیکەی 30 هەزار کەس دەبێت.\n- یوسرا رەجەبیوسرا رەجەب، ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، ئاشکرای دەکات، کە نووسراوێک ئاڕاستەی وەزیری ناوخۆی عێراق دەکات لەبارەی هێرشەکەی سەر مەخموورمەخموورەوە و پێیان رادەگەیەنێت کامپی مەخمور بەشێکە لە عێراق و نابێت چیتر بێدەنگبن.\n- قائیمقامی چەمچەماڵچەمچەماڵ لەبارەی تەقەکردن لەتانکەری غاز روونکردنەوە دەدات و ئاماژە بۆ ئەوەدەکات، رووداوەکە کێشەی کۆمەڵایەتی بووە.\n- لە دوو سێ رۆژی رابردوودا چەند هاوڵاتییەکی کوردی هەرێم کە لە وڵاتی چین دەژین، لەڕێگەی فڕۆکەخانەی سلێمانیسلێمانی نێودەوڵەتییەوە گەڕاونەتەوە بۆ هەرێم، بەڵام راگیراون و خراونەتە ژێر چاودێرییەوە تا دڵنیا ببنەوە لەوە هەڵگری هیچ جۆرە ڤایرۆسێک نین.\n- هاوڵاتیانی عەربەتعەربەت دژی کەمیی کارەبا و نەوت رژانە سەر شەقام و رێگا سەرەکییەکانی سلێمانی، هەڵەبجەهەڵەبجە و گەرمیانگەرمیان-یان داخست.\n- وەزارەتی کارەباوەزارەتی کارەبای حکومەتی هەرێمی کوردستان رایدەگەیێنێت، بەهۆی ئاگرکەوتنەوە لە کێڵگەی غازی کۆرمۆر بەرهەمهێنانی کارەبا 800 مێگاوات کەمیکردووە.\n- بڕیاربوو پێش نیوەڕۆی ئەمڕۆ لەبەردەم ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێمی کوردستان لە شاری هەولێرهەولێر گردبوونەوەیەک دژ بە کەمیی و گرانبوونی نرخی غاز و دابەشنەکردنی نەوت ئەنجام بدرێت، بەڵام لەلایەن پۆلیسی چالاکییە مەدەنییەکانەوە رێگرییان لێکرا و رێگا بە ئەنجامدانی نەدرا.\n- رێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان لە راپۆرتێکدا باسی پێشێلکارییەکان بەرامبەر منداڵان لەلایەن هەموو هێزەکان لە عێراق لەنێویاندا هێزەکانی پێشمەرگە دەکات کە 34 منداڵیان کوشتووە. بریکاری وەزارەتی پێشمەرگەوەزارەتی پێشمەرگەش رەتیدەکاتەوە و دەڵێت، راپۆرتەکە بێبنەمایە.\n- فراکسیۆنی یەکێتی رایدەگەیەنێت، رەوانەکردنی هیچ هێزێک بۆ سنووری سلێمانی قوبڵکراو نییە و ئەو هێزەشی وەزیری ناوخۆی لەزاری مەسرور بارزانیمەسرور بارزانییەوە باسی رەوانەکردنی دەکات خۆی لەسلێمانی جێگیرە و سەر بەیەکێتییە، دەشڵێت، قەیرانی غاز بەهۆی کۆمپانیایەکی بێتواناوە سەریهەڵداوە و ئەرکی حکومەتە سوتەمەنی بۆ هاووڵاتیان دابین بکات نەک حزب.\n- ئێوارەی ئەمڕۆ، لەبەردەم بینای یەکێتی کەمئەندامانی کوردستان لە شاری سلێمانی کەمئەندامان بۆ داواکردنی سوتەمەنی گردبووەنەوە.\n- ئەمڕۆ، هەریەک لەحزبی زەحمەتکێشانی کوردستان و حزبی شیوعی کوردستان و بزوتنەوەی دیموکراتی گەلی کوردستان، سەردانی کامپی پەنابەرانی شەهید ڕۆستەم جودی-مەخمووریان کرد، بۆئەوەی لە نزیکەوە لێکەوتەکانی ئەو هێرشە ببینن، کە چەتەکانی داعش کردیانە سەر کامپەکە و هاوخەمیان دەربڕی بۆ دانیشتوانی کامپەکە. لە ڕێکخراوی خانەوادەی شەهیدان، لەلایەن سەرۆکی ئەنجومەنی گەلی مەخمور و سەرۆکی ئەنجومەنی عەشتار و ئەندامانی پەیوەندییەکانی دەرەوەی کامپەکە پێشوازی لە شاندی حزبەکان کرا.\n- تەرمی هاوڵاتی عەلی مەنلای 65 ساڵان کە دوێنی لە ئەنجامی تۆپبارانی دەوڵەتی داگیرکەری تورک و چەتەکانیدا لە گوندی ئاقیبەی سەر بە ناوچەی شێراوای عەفرینعەفرین شەهید ببوو، لە زێدی خۆی بە خاک سپێردرا.\nتەرمی عەلی مەنلا کە لە لایەن سوپای تورکەوە کوژرا، بەخاک سپێردرا\n- سوپای دەولەتی داگیرکەری تورک و چەتەکانی ناوەندێکی سەربازی روسیایان لە گوندی کشتهاری سەر بە ناوچەی شەڕا تۆپباران کرد.\n- شەڕڤانشەڕڤانانی ئەنجومەنی سەربازی باب و منبجمنبج، بە خۆڕاگرییەکی پۆلایینەوە، هێرشێکی گروپی چەتەکانی 'کالکان فورات'یان بۆ سەر گوندەکانی باکوری رۆژهەڵاتی منبج تێکشکاند.\n- بەهۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کرۆنا لە چین تا ئێستا 20 بازرگانی کورد لەو وڵاتەن و تا ئێستاش نەگەڕاونەتەوە بۆ کوردستان.\n- سەرۆککۆماری تورکیا لە پەیوەندییەکی تەلەفۆنیدا بە هاوتا رووسییەکەی راگەیاندووە، لە ئەگەری دووبارەبوونەوەی ئەو هێرشەی کرایە سەریان لە سووریا، بە تووندترین شێوە بەرگری لە خۆیان دەکەن.\n#عەبدوڵڵا ئۆجەلان | #سنە | #خانەقین | #داعش | #شێرپەنجە | #سەعدی ئەحمەد پیرە | #یوسرا رەجەب | #مەخموور | #چەمچەماڵ | #سلێمانی | #عەربەت | #هەڵەبجە | #گەرمیان | #وەزارەتی کارەبا | #هەولێر | #وەزارەتی پێشمەرگە | #مەسرور بارزانی | #عەفرین | #شەڕڤان | #منبج |\n 📡 ماڵپەڕ | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری دواڕۆژ - 04-02-2020\n 📡 ماڵپەڕ | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری رووداو - 04-02-2020\n 📡 ماڵپەڕ | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری پوک میدیا - 04-02-2020\n 📡 ماڵپەڕ | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری رۆژنیوز - 04-02-2020\n 📡 ماڵپەڕ | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری کوردپا - 04-02-2020\n 📡 ماڵپەڕ | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری ئەی ئێن ئێف نیوز - 04-02-2020\n📚 فایلی پەیوەندیدار: 40\n1. 👁 ئاماری بەرێوەبەرایەتی گشتی تەندروستی راپەرین, ساڵی 2019\n2. 👁 ئاماری وەزارەتی تەندروستی لە بارەی نەخۆشی شێرپەنجە، ساڵی 2019\n1. 👁 روونکردنەوەیەک لە نووسینگەی راگەیاندنی سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستانەوە لە بارەی پرۆژەی شەقامی 100 مەتریی سلێمانی\n2. 👁 لە شەرا و مارع 5 چەتە کوژران\n3. 👁 نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان، یاسای چاکسازیی پەسەند کرد\n4. 👁 کۆدار رێوڕەسمی زەماوەندی پیرشالیاری پیرۆز کرد\n5. 👁 کۆدار: جەژنەو پیری شالیاری مێژوو و فەرهەنگێوی پەڕ جە شانازییەن\n🏟 پارت / لایەن: حزبی زەحمەتکێشانی کوردستان\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (زریان سەرچناری)ەوە لە: Jan 30 2020 8:12PM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Feb 5 2020 12:05PM باشترکراوە\n👁 ئەم بابەتە 79,021 جار بینراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.2 75 KB Feb 4 2020 9:45AM هاوڕێ باخەوان\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 67 KB Jan 30 2020 2:06PM هاوڕێ باخەوان


مێرمنداڵێک لە شاری سەقز خۆی کوشت – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / کوردستان / مێرمنداڵێک لە شاری سەقز خۆی کوشت\nپێنج شه‌ممه 5 شوبات 2015\tکوردستان, کۆمەڵایەتی, هەواڵ 51 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nتازەلاوێك لە شاری سەقز لە رێگای خۆهەڵواسینەوە دەستی دایە خۆكوژیی و بەو بۆنەوە گیانی لەدەستدا.\nبە پێی هەواڵی گەیشتوو بە “زاگرۆس پۆست”، دوێنێ چوارشەممە 15ی مانگی رێبەندان لە گەڕەكی “نەشمیلان”ی شاری سەقز تازەلاوێكی تەمەن 16 ساڵ بە ناوی “رەزا شەهابی” لە رێگای خۆهەڵواسینەوە دەستی داوەتە خۆكوژیی و بەو بۆنەوە گیانی لەدەستداوە.\nهۆكاری مەرگی ئەو تازەلاوە كێشەی كۆمەڵایەتی و بنەماڵەیی راگەیەندراوە.\nشایانی باسە، دیاردەگەلێكی دزێوی لە چەشنی خۆكوژیی بە هۆی قەیرانە جۆراوجۆرە كۆمەڵایەتیەكان و سەرهەڵدانی جۆرەها نەخۆشی دەروونی، لە نێو خەڵكی بەگشتی ئێران و بەتایبەت كوردستان پەرە بستێنێت و هەر 4 پارێزگای كوردنشینی “ئیلام، كرماشان، سنە و ورمێ” لە بورای ئەو دیاردە و گرفتە كۆمەڵایەتیانەدا لە ریزەكانی پێشەوەی پارێزگاكانی ئێراندان.


كۆتایی به به‌ندكردنی مندالاَنی په‌نابه‌ر له كه‌مپه‌كاندا ده‌هێنرێت\nماڵپه‌ری هه‌واڵی بی بی سی بلاَویكرده‌وه بڕیاره ئه‌و چوار منداڵه‌ی كه له كه‌مپه‌كانی دوورگه‌ی ناورۆ ماون بگوازرێنه‌وه بۆ ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا.\nگواستنه‌وه‌ی ئه‌و مندالاَنه له‌گه‌ڵ خێزانه‌كانیان له چوارچێوه‌ی ئه‌و ڕێكه‌وتنه‌یه كه پێشتر له نێوان ئوسترالیا و ئه‌مریكادا له‌سه‌رده‌می باراك ئۆبامادا ئیمزا كرا كه به‌پێی ڕێكه‌وتنه‌كه به‌شێك له په‌نابه‌رانی دوورگه‌ی ناورۆ و پاپانیوگینیا ده‌گوازرێنه‌وه بۆ ئه‌مریكا.\nڕێكه‌وتنه‌كه به‌جۆرێكه كه ته‌نها بۆ یه‌ك جاره و ئه‌و په‌نابه‌رانه ده‌گرێته‌وه كه له ئێستادا له‌و كه‌مپانه‌ن.\nپه‌نابه‌رانی دوورگه‌ی ناورۆ و پاپانیوگینیا ، كه به‌شێكیان به‌ڕه‌گه‌ز كوردن، ئه‌و كه‌سانه‌ن كه پێشتر ویستویانه به قاچاخ و به به‌له‌م ڕوو له ئوسترالیا بكه‌ن به‌لاَم ده‌ستگیر كراون و ڕه‌وانه‌ی ئه‌و كه‌مپانه كراون و هه‌رگیز له ئوسترالیا نیشته‌جێ ناكرێن.\nسه‌رچاوه : ماڵپه‌ری هه‌واڵی بی بی سی\n489 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nکۆی سه‌ردان: 18150357


له‌لایه‌ن: ئیسڕا بورهان - به‌روار: 2021-07-13-22:54:00 - کۆدی بابەت: 5874\nشوێنی جوگرافی کەرکوک\nشاری کەرکوک دەکەوێتە باکووری عێراق و باشووری کوردستانەوە، پێنجەم گەورەترین پارێزگای عێراقە لە ڕووی ژمارەی دانیشتوانەوە نزیکەی ملیۆنێك کەسی تێپەڕاندووە، ڕووبەرەکەی نزیکەی هەزار کیلۆمەتر دووجایە و 250 کیلۆمەتر لە پایتەختی عێراقەوە دوورە.\nهەروەها لە گرنگترین شارە نەوتییەکانی عێراقە، هەربۆیە شارێکی بە بایەخە لە ڕووی سیاسی و ئابووری و سامانە نەوتییەکانییەوە، کۆنترین شارە نەوت بەرهەم دەهێنێت و خاکەکەی زۆر دەوڵەمەندە.\nشاری کەرکووک تێکەڵەیەكە لە نەتەوە جیاوازەکانی كورد و عەرەب و تورکمان، ئەگەرچی لە سەدەی ڕابردوودا بە پێی بەڵگە مێژووییەکەی سەرژمێری دانیشتوانی کەرکوک لە ساڵی1957 سەلماندی و خستیە ڕوو کە زۆرینەی دانیشتوانی کەرکوک کوردبوون و لە پلەبەندی یەکەمبوون لە ڕووت پێکهاتەی شارەکە لەو کاتەدا، هەر ئەمەش بووە هۆکار کە لە سەدەی ڕابردوودا چەند گۆڕانکارییەکی گرنگی دیمۆگرافی لە ناوچەکە ڕووبدات بەتایبەت لە دوای دۆزینەوەی نەوت لەسەر خاکەکەی، حکومەتی عێراقی درکی بە گرنگی ناوچەکە کرد لەڕووی ئابووری و سامانی سروشتییەکانەوە بۆیە بڕیاری بە بەعەرەبکردنی شارەکە درا بە چەندان قۆناغ و شێواز کە تا ئێستا بەردەوامیی هەیە، سەپاندنی کولتوور و زمانی عەرەبی بە زەبری هێز، ڕاوەدوونان و شاربەدەرکردنی کوردان، جێگیرکردنی عەرەبی هاوردە لە خواروو و ناوەڕاستی عێڕاقەوە، هەربۆیە عەرەب زەوی و موڵکی زۆربەی کوردانی داگیرکرد.\nئەم بەڵگەیە ئەوپەڕی شۆڤێنیستی بەعسی وڵاتی عێراق دەردەخات کە چۆن هەوڵی لەناو بردنی شوناسی کوردیان داوە و دەربەدەریان کردوون و هەمیشە هەوڵی سڕینەوەی کوردیان داوە، لە ئێستادا عەرەب یەکەم پێکهاتەی شارەکەیە، پاشان کورد و دوای ئەوان تورکمان و کەمینەیەك لە مەسیحییەکان لەو شارەدا نیشتەجێن.\nگرینگی نەوتی کەرکوک\nلە ساڵی 1927 یەکەمین کێڵگە نەوتی لە ناوچەی بابەگوڕگوڕ لە کەرکوک دۆزرایەوە ، هەر لەو کاتەوە دەستکرا بە دەرهێنانی نەوت لە کێڵگە نەوتییەکانی کەرکوک.\nنەوتی کەرکوک چەند تایبەتمەندییەكی گرنگی هەیە لەوانە چڕی نەوتەکەی زۆر کەمە ئەمە تایبەتمەندییەکی زۆر بەپێزە بۆ بەها و جۆری نەوتەکە، هەروەها گازی گۆگردی هایدرۆجینی H2S تێدایە کە پێویستی بە چەند پرۆسەیەکی چارەسەریی هەیە بۆ ئەوەی ئەو گازە لە نەوتەکە جیابکرێتەوە.\nڕۆژانە نزیکەی 100 بۆ 150 هەزار بەرمیل لە کێڵگە نەوتیەکانی کەرکوکەوە ڕەوانەی دەرەوە دەکرێت، هەروەها دیاردەیەکی زۆر دەگمەن و نامۆ بەدیدەکرێت لەم شارە ئەویش بوونی ئاگرێکی هەمیشە داگیرساو بە بڵێسە لە ناوچەی باباگوڕگوڕ هۆکاری ئەم دیاردەیە دەگەڕێتەوە بۆ بوونی چەند بۆشایی و شکانییەك لە چینەکانی زەوی لەو ناوچەیە و دەرچونی چەند جۆرە گازێك لەو درزانەوە بووەتە هۆی بەردەوامیدان بەو ئاگرە بۆیە پێی دەوترێت ئاگری هەمیشەیی نەمر.\nگرینگترین شوێنەوە مێژووییەکانی کەرکوک\nگرینگترین شوێنەواری مێژوویە لە کەرکوک کە لە لایەن پاشای ئاشوریی ناسربالی دووەم بنیاتنراوە 800 ساڵ پێش زایین، لە سەردەمی دەسەڵاتی عوسمانییەکان وەکو بنکەی سەربازگە بەکارهێنراوە.\nبازاڕی قەیسەری کەرکوک\nنزیکە لە قەڵای کەرکوکەوە لە ساڵی 1855 دروستکراوە، لەلایەن عوسمانییەکانەوە، شێوازی بنیاتنانی چەند هێمایەکی تیایە بەڵگە و نیشانەیە بۆ کات، 365 دوکان لەخۆ دەگرێت کە هێمای ڕۆژەکانی ساڵە، 24 لق و بەشی هەیە هێمایە بۆ کاژێرەکانی ڕۆژ، لە بەشی سەرەوەی 12 ژووری بچوکی تێدایە هێمایە بۆ ژمارەی مانگەکانی ساڵ، 7 دەرگای سەرەکی هەیە هێمایە بۆ ڕۆژەکانی هەفتە\nمزگەوت و مەزارگەی پێغەمبەر دانیاڵ\nیەکێکە لە شوێنە پیرۆزەکانی شاری کەرکوک ڕووبەرەکەی 400 مەتر دووجایە و جێگەی 150 نوێژخوێن لەخۆ دەگرێت، وادەنرێت گۆڕی پێغەمبەر دانیاڵ لەو مەزارەیە، هەر بۆیە پێگەیەکی پیرۆز و مەزنی هەیە لەلای هەندێک لە موسوڵمانی شارەکە.\nمزگەوتی مەجیدییە تەکێی تاڵەبانییەکان\nمزگەوتەکە ناوەندێکە بۆ فێربوون و لەبەرکردنی قورئان، مزگەوتێکی پیرۆزە لە ساڵی 1745 زاینی لایەن شێخ مەلا مەحموود زەنگەنە بنیاتنراوە ڕووبەرەکەی 5000 مەتر دووجایە لە ناوچەی ئیمام قاسم، ئەم مزگەوتە مەزارگەی چەند کەسایەتییەکی پیرۆزی شارەکەیە لەوانە:\nشێخ محمود زەنگەنە\nشێخ ئەحمەد تاڵەبانی\nعەبدولڕەحمان خالید قادری.\n"The US Army in Kirkuk, Governance Operations on the Fault Lines of Iraqi Society, 2003-2009"\nالحقائق عن مدينة الكركوك الذهب الأسود DW\nلمحة تعريفية عن مدينة كركوك العراقية قناة الجزيرة\nبابه‌ته په‌یوه‌ندیداره‌كان به : کەرکوک\nگوندەکانی ناحیەی بەکرەجۆ\nگوندەکانی ناحیەی چوارتا\n50 ڕستە کە ورەتان پێ دەدات بۆ ئەنجامدانی هەر کارێک\nفشاری پاش زەبری دەروونی


ژنانی هەڕەشەلێکراو لە ماڵێ داڵدەدان ناڕەزایەتییان دەربڕی | ROJnews\nژنانی هەڕەشەلێکراو لە ماڵێ داڵدەدان ناڕەزایەتییان دەربڕی\nسێشەممە, 19 فبر 2019 - 15:46\nژنانی ماڵی داڵدەدانی ژنانی هەڕەشەلێكراوی سلێمانی، دەربارەی دۆخی شوێنەکەیان ناڕەزایەتییان دەربڕی، بەڕێوبەری کارو کاروباری کۆمەڵایەتیش بانگەشەی ئەوە دەکات، کە بە هۆی بەکارهێنانی مۆبایلەوە بووە، هاوکات ڕێگرییان لە تیمێکی ڕۆژنیوزکرد، کە سەردانی ژنان بکات.\nنیوەڕۆی ئەمڕۆ، ماڵی داڵدەدانی ژنانی هەڕەشەلێكراوی سلێمانی، کە دەکەوێتە گەڕەکی قڕگە لە شارەکە، وەک ناڕەزایەتی دەربڕین ژنان ویستویانە بیسوتێنن، بەڵام ڕێگرییان لێکراوە.\nماڵێ داڵدەراوان، تایبەتە بەو ژنانەی کە هەڕەشەی کوشتن و لێدانیان لە لایەن کەسوکار و هاوسەرەکانیانەوە لەسەرە، بەپێی یاسای ئەو خانەیە "بەکارهێنانی مۆبایل قەدەغەیە لە پێناو پاراستنی ژیانیان".\nناڕەزایەتییەکانی ژنان لەو شوێنە، لە کاتێکدایە، لە ساڵی ٢٠١٣ ژنێک لە ماڵێ داڵدەانی ژنانی هەڕەشەلێکراو خۆی سووتاند، هەروەها لە مانگی حوزەیرانی ساڵی ٢٠١٨ هەر لە ماڵێ ژنانی داڵدەدراو لە شاری سلێمانی، ژنێك بە ناوی (ك.ح، ك)، بە هۆی كێشەی كۆمەڵایەتییەوە و بۆ ماوەی نۆ مانگ لەو ماڵە بووە، دوای ئەوەی هەواڵی چارەسەرنەبوونی داواكەی لە دادگا پێگەیشتووە، كۆتایی بە ژیانی خۆی هێنا.\nدەربارەی ناڕەزایەتییەکانی ئەمڕۆ، عومەر گوڵپی بەڕێوەبەری بەڕێوبەرایەتی گشتی چاودێری و گەشەپێدانی كۆمەڵایەتی سلێمانی بە ڕۆژنیوزی وت: لە خانەی داڵدەدراواندا، لە کاتی بەکارهێنانی مۆبایلدا یاخود نانەوەی ئاژاوە، دەبێت ئەو کەسەی کە مەترسی لە سەر ژیانی هەیە بە پێی بڕیاری دادوەر، دوای سکاڵا کردن، تەوقیف بکرێت و ئەگەر باشبوو و چاکسازی لە خۆیا کرد دێتەوە ناو ماڵەکە، بەڵام ئەگەر نا بە پێچەوانە ڕەفتاری لە گەڵ دەکرێت، وە ئەوانەیشی کە مەترسییەکی وا لە سەر ژیانیان نییە دیسان پێویستە دووربکەونەوە لە بەرکارهێنانی مۆبایل، چونکە مەترسی هەیە بۆ سەر ژیانی زۆربەیان، چونکە لە بەر هەڕەشەی کوشتن داڵدە دراون.\nڕۆژنیوز هەوڵیدا بچێتە ناو ماڵەکەوە و ژنانی داواکانی ژنانی ناڕازیی بگەیەنێت، بەڵام لەلایەن پاسەوانەکانەوە ڕێگری لێکرا.\nلە یەکێک لە گەڕەکەکانی شاری سلێمانی، گەنجێک لە ڕۆژی لەدایکبوونیدا کۆتایی بە ژیانی خۆی هێنا.


مام.. چیتر مه‌گه‌ڕێوه ….. فه‌ره‌یدون عارف – Denegkan\nمام.. چیتر مه‌گه‌ڕێوه ….. فه‌ره‌یدون عارف\nbydengekan\tApril 20, 2011\tگشتی\nمامی سه‌ركۆمار سڵاو، تۆ من ناناسی، دڵنیام هه‌رگیز ناته‌وێ بمناسی، وه‌ك چۆن ئێمه‌ش هه‌رگیز ته‌مه‌ننای له نزیكه‌وه بینینتمان نه‌كردووه. به‌ڵام ناچارم چه‌ند دێڕێكت بۆ بنووسم، خۆ ده‌شزانم كاتی خوێندنه‌وه‌ت نییه‌و له‌وه‌ته‌ی بوویته سه‌ركۆمار، ره‌نگه ستونی رۆژنامه‌یه‌كی كوردیت نه‌خوێندبێته‌وه. به‌كورتی (من له وڵاتێكی دوور خه‌ریكی خوێندنی ماسته‌رم، وه‌لێ زیاتر له دوو مانگه بیرمچۆته‌وه، كه بۆ خوێندن سه‌ری خۆم هه‌ڵگرتووه). مامی به شاره‌كه‌م نامۆ، ده‌مه‌وێت له رێگه‌ی گێڕانه‌وه‌ی گفتوگۆیه‌كی كورتی نێوان خۆم و هاوپۆله عه‌ره‌به‌كه‌مه‌وه، نامه‌یه‌كت بۆ بنێرم. ئه‌م به‌یانییه، كه چوومه كۆلێژ، هاوڕێ عه‌ره‌به‌كه‌م (كه له پۆلێكی 43 كه‌سیدا ته‌نها ئێمه خه‌ڵكی ئه‌م عێراقه هه‌ش به‌سه‌ره‌ین و بۆ به‌دبه‌ختی تۆ سه‌رۆكمانی)، پرسیاری بارودۆخی كوردستانی لێكردم. دوای ئه‌وه‌ی رووداوه‌كانی دوێنێم بۆ گێڕایه‌وه. ئاخر من فێر نه‌بووم رووی دزێوی ده‌سه‌ڵاتداران رتووش بكه‌م و ئه‌وه‌ش گرنگ نه‌بوو به‌لامه‌وه، كه هاورێكه‌م بڕوام پێده‌كات یان نا. بۆیه ئه‌وه‌ی دوێنێ به وێنه‌و ڤیدیۆ بینیبووم و خوێندبوومه‌وه‌و توانای گێڕانه‌وه‌یم هه‌بوو، هه‌موویم بۆ باسكرد.\nبه سه‌رسوڕمانێكه‌وه لێی پرسیم، ئه‌ی (كاكه جه‌لال) چی ئه‌ڵێ؟ خۆ ئه‌و زۆر دیموكراسخوازو مرۆڤدۆست و پیاوێكی یاساناسه. ته‌نانه‌ت ئه‌وه‌شی وه‌بیرهێنامه‌وه، كه جه‌نابتان به قۆشمه‌چی و قسه‌خۆش و نوكته‌باز ناسراون. (ئاخر ناهه‌قی نه‌بوو، ئاوا واق وڕماو لێم بڕوانێ، چونكه تۆ لای ئه‌و برا عه‌ره‌به چاو ڕه‌شانه، خۆت كردووه به فریشته‌و فریادڕه‌سی وان، به‌ڵام نازانن میلله‌ته‌كه‌ی خۆت و هاوزمانه‌كانت له چ نه‌هامه‌تییه‌كدا ده‌ژین و هه‌رێمه نیمچه سه‌ربه‌خۆكه‌مان له بێباكی و خه‌مساردی عالی جه‌نابتان، تووشی چ داڕمان و پاشاگه‌ردانییه‌ك بووه. ره‌نگه ئه‌وان نه‌زانن، كه تۆ نامه‌ی پاكانه‌ت بۆ دادگای باڵای دانیمارك و وڵاتانی رۆژئاوا ناردوه‌و (خه‌زره‌جی) ژه‌نه‌راڵی ئه‌نفالت وه‌ك بێ گوناهـ و مرۆڤدۆست ناساندووه. هه‌روه‌ك بڕواناكه‌ن تۆی شۆڕشگێڕه‌كه‌ی دوێنێ، ئه‌مڕۆ هاتوویت و نیشتمان و هه‌موومانت گێڕ و ئیفلیج و تاریق ره‌مه‌زانی بكوژی مناڵانی هه‌ڵه‌بجه‌شت ته‌كریم كردووه‌و به پاسه‌وانی تایبه‌تییه‌وه گه‌یاندوو‌ته وڵاتانی ئه‌وروپا). ئیتر كاتی وانه خوێندن هات و ده‌رفه‌تم نه‌بوو، رستێك له هه‌ڵوێسته به‌رزو جوانه‌كانی ئێوه‌ی بۆ باس بكه‌م!!. گه‌رچی چوومه هۆڵی وانه خوێندنه‌وه، وه‌لێ ته‌نها جه‌سته‌م له‌وێ بوو، هه‌ر بۆیه دوای ته‌واوبوونی ئه‌و وانه‌یه‌م راسته‌وخۆ گه‌ڕامه‌وه ماڵه‌وه. له‌كاتی ماڵئاواییكردنم له هاوڕێكه‌م، پێی وتم: هێشتا (3) وانه‌ی ترمان ماوه. وتم ئه‌زانم، به‌ڵام ئه‌بێت بڕۆم و نامه‌یه‌ك بۆ (كاكه جه‌لال) بنێرم. بزه‌یه‌كی بۆ كردم و وتی، چۆن نامه‌یه‌ك؟! وتم نامه‌یه‌كی كورت، ته‌نها لێی ئه‌پرسم، مامی سۆسیال دیموكرات، فڕاندن و فه‌لاقه‌كردنی رووناكبیران و رۆژنامه‌نووسان و خوێندكارانی زانكۆ، له كوێی فه‌رهه‌نگی سۆسیال دیموكراتدا جێی ده‌بێته‌وه؟ چۆن جارێكی تر له رووت هه‌ڵدێت، شانازی به‌و پۆسته وه‌همییه‌وه بكه‌ی؟.. وتم پێی ئه‌ڵێم، ئه‌ی پیاوه یاسایی و مرۆڤ دۆسته‌كه، تۆ كه ئیمزای له‌سێداره‌دانی جه‌للادانی كورد ناكه‌ی، ئه‌وه خێره پیلانی ره‌شه‌كوژی و ره‌شبگیری بۆ گه‌نجانی شاره‌كه‌ی (برایم ئه‌حمه‌د)ی مامۆستات دائه‌ڕێژیت. ئه‌رێ به‌ڕاست ئه‌و مامۆستایه‌ت ئاوای فێركردیت؟!.\nپێی ئه‌ڵێم، چ زوو له بیرتان كرد، كه هه‌ر دوێنێ بوو له شاخ درووشمی نان و ئازادیتان بۆ نووسه‌ران به‌رزكردبۆوه، هه‌ر خۆتان بوون به‌رگریتان له (سه‌گوه‌ڕ)ه‌كه‌ی موكری و (مولازم ته‌حسین و شتی تریش) پیرباڵ كرد. ئه‌وه خێره ئێستا نوسه‌ران و رۆشنبیران ده‌درێنه به‌ر لیس و كێبڵی پۆستاڵ ره‌شه‌كانت و پاسه‌وانانی ماڵه‌كه‌شت كه‌ناڵێكی ئاسمانی گڕ ده‌ده‌ن.\nوتم به خه‌تێكی درشت بۆی ئه‌نووسم و پێی ئه‌ڵێم: كه‌مێك چاویلكه‌كه‌ت راست بكه‌ره‌وه‌و ببینه، كه جاران تۆ وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی سه‌رۆكی پارتی بووی، كه‌چی ئێستا له‌وه‌ش واوه‌تر چۆن بوویت به دارده‌ست و قه‌ره‌وڵ و پارێزه‌ری به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی ئه‌و براده‌ره بێباك و خه‌م و خوێنسارده.\nلێی ئه‌پرسم، ئێستا، كه هه‌واڵی سه‌ركوت و ره‌شبگیری و سوكایه‌تیپێكردنی رۆشنبیرو هونه‌رمه‌ند و رۆژنامه‌نووس و كچانی شۆخ و گه‌نجانی هۆشیاری شاره حه‌یاته‌كه له‌لایه‌ن میلیشیاو مافیاو چه‌ته‌كانته‌وه ئه‌بیستی، نازانم چۆن یاری به ته‌سبیح و گۆچانه‌كه‌ت ده‌كه‌یت؟ ناشێ ئاگادار نه‌بیت، كه ئه‌و زانكۆیه‌ی یه‌كه‌م وانه‌ی قوربانیدان و به‌رخودانی فێری سه‌دان سه‌ركرده‌و تێكۆشه‌رو سیاسه‌تمه‌داری كورد كردووه، ئه‌وه‌تا پۆستاڵی ره‌شی مافیاكانت گڵاوی ده‌كه‌ن!. نازانم بۆ وا زوو وه‌فای ئه‌م شاره‌ت له‌بیر كرد!.. ئاخر له هیچ سوچێكی ئه‌م دنیایه‌دا شارێكی تر نابینیته‌وه، به مه‌ردی و جوامێری (كامه‌ران موكری و دیلان و عه‌وله سیس) و به دڵفراوانی و سه‌خاوه‌تمه‌ندی (كه‌ریمی ئه‌له‌كه‌و عه‌لی بۆسكانی)یه‌وه باوه‌شی بۆ سه‌ركرده‌یه‌ك كردبێته‌وه، وه‌ك ئه‌وه‌ی سلێمانی بۆ ئێوه‌ی كرده‌وه. وتم: وه‌بیری ده‌هێنمه‌وه، كه ئه‌و به‌بێ سلێمانی هیچ نه‌بووه‌و لێره‌ش بترازێت هیچ. عه‌رزی به خزمه‌تیان ئه‌كه‌م، كه ساویلكه‌ترین و خۆشباوه‌ڕترین كه‌س نییه بڕوا بكات جه‌نابتان بێ ئاگابن له‌وه‌ی، كه له‌ماوه‌ی ته‌نها دوو مانگدا میلیشیای زه‌رد دوو جار له‌شكر كێشی بكاته سه‌ر شاره حه‌یاته‌كه. لێی ئه‌پرسم ئه‌ی (فریادڕه‌سی برایانی عه‌ره‌بی چاوڕه‌شمان) كوێڕا ئه‌و هه‌موو خزمه‌ت و میواندۆستییه‌ی شاره‌كه‌ی منتان له‌بیركرد؟!.. ده‌ڵێم (میواندۆستی)، چونكه ئێمه له ئاست كه‌سدا خۆمان به خانه‌خوێ نه‌زانیوه و ئێوه‌شمان له سه‌ره‌وه‌ی دیوه‌خانه‌كه‌مان دانابوو. به‌ڵام دیاره ئێوه شایانی ئه‌وه نین بۆ هه‌میشه به‌ڕێزه‌وه میوانداریتان بكه‌ین، و ئیتر كاتی ئه‌وه هاتووه، بڵێین بڕۆ بگوێزه‌ره‌وه.\nوتم دواجار به زمانی سلێمانچییه‌كه‌وه، به‌ڵێ (شارچییانه‌و سلێمانچییانه) هه‌ر ئه‌وه‌نده‌ی پێده‌ڵێم، ئێوه نامۆن به‌م شاره‌و به كولتووره مرۆڤدۆستی و ئاشتیخوازانه‌كه‌ی. ئێره جێگای ئینسانی بێوه‌فاو بێهه‌ڵوێست و هه‌لپه‌رستی تێدا نابێته‌وه، فه‌رموو بارگه‌و بنه‌تان بپێچنه‌وه‌و بڕۆنه‌وه بۆ ئه‌و شوێنه‌ی، كه لێوه‌ی هاتوون. (مامه گیان، مامی سۆسیال دیموكرات، مامی سه‌ركۆمار، مامی ئه‌نفالچی پارێزم، مامی یاساناس، مامی وه‌فادار)م چیتر ئێره شاره حه‌یاته‌كه‌ی تۆ نییه، ئه‌مه شاره‌كه‌ی (عه‌لی بۆسكانی و به‌كر عه‌لی و ئارام)ه‌كه‌مه، كه ئێستا كردووتانه به سه‌ربازگه. هاوڕێكانم ئه‌وانه‌ی ئێوه پێتانوایه، دڕنده‌یی به‌عسیان نه‌بینیووه، دوێنێ مولازم موحسین و له‌شكرێك جه‌للادیان بینی بوو، كه به زمانه شیرینه‌كه‌ی خۆمان ناشرینیترین جنێویان به خوشك و دایكمان ئه‌دا. بڕۆن و به‌غدا نیوه‌ی رێتان بێت، سلێمانی چیتر شاری ئێوه نییه‌و پێویستیشمان به میلیشیاو چه‌ته‌و مافیاكانت نییه، بڕۆو هه‌موو شه‌لاتی و چه‌قۆكێش و نووسه‌ره ده‌رباره‌كانیشت له‌گه‌ڵ خۆت ببه. بیرت نه‌چێت هه‌موویان ببه له‌گه‌ڵ خۆت، كه‌سیانت بیر نه‌چێت، چیتر پێویستمان به دڕنده‌یی و به‌دڕه‌فتاری مافیا‌كانتان نییه. ئه‌و كاته‌ی دۆسته ئاخوندو كه‌مالیسته‌كانتان به تۆپباران سنووره‌كانی نیشتمانیان ده‌كردینه قه‌قنه‌س پێویستمان به‌و غیره‌ت و شه‌هامه‌ته‌تان هه‌بوو، كه نه‌تان بوو. چیتر پێویستمان به راگه‌یاندنه روو زه‌ردو درۆزنه‌كانیشتان نییه، ئه‌وه‌نده‌یان درۆو بوختان كردووه، رووی گۆبڵز و سه‌حافیان سپی كردۆته‌وه. نا مامه گیان هیچی ئێوه‌مان ناوێت. خۆمان ته‌له‌فزیۆنه سووتاوه‌كانمان چاك ده‌كه‌ینه‌وه‌و برینی رۆشنبیرو هونه‌رمه‌ندو هه‌موو ئازادیخوازه‌كانمان تیمار ده‌كه‌ین، چیتر پێویستمان پێتان نییه. نا پێویست ناكات ئێوه بێنه‌وه‌و ئه‌رك بكێشن، خۆمان به باری سه‌د حوشتر هه‌موویتان بۆ ده‌نێرینه‌وه. تكایه چیتر مه‌گه‌ڕێوه.. هیچ مه‌ڵێ و چیتر مه‌گه‌ڕێوه.\nPrevious به سیاسیكردنی كێشه كۆمەڵایەتییەكان سه‌رچاوه‌ی تێکشكانمانه\nNext ژماره 19ی ئاسۆی کتێبخانه


دۆسیەى زیاتر لە شەش هەزار خوێندکار ، لە زانکۆى سەڵاحەددینەوە گەڕێندرایەوە زانکۆى سلێمانى | Ministry of Higher Education and Scientific Research\nدۆسیەى زیاتر لە شەش هەزار خوێندکار ، لە زانکۆى سەڵاحەددینەوە گەڕێندرایەوە زانکۆى سلێمانى\nد.يوسف گۆران ڕایگەیاند بەگێڕانەوەى دۆکیۆمێنتى خوێندکاران لە زانکۆى سەڵاحەددینەوە بۆ زانکۆى سلێمانى کۆتایى بەئاسەوارەکانى ڕژێمى لەناوچو بەرامبەر بەزانکۆى سلێمانى هێنرا.\nئەو ڕاگەیاندنەى د.یوسف گۆران وەزیرى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى لە میانەى ئیمزاکردنى ڕێکەوتننامەیەک لە نێوان سەرۆکى زانکۆى سەڵاحەددین و سەرۆکى زانکۆى سلێمانى هات بۆ بەگێڕانەوەى دۆکیۆمێنتى خوێندکاران لە زانکۆى سەڵاحەددینەوە بۆ زانکۆى سلێمانى هات، کە لە ڕێکەوتى (٣١/٥/٢٠١٦) لە سەرۆکایەتى زانکۆى سلێمانى بەڕێوەچوو.\nبەر لە ئیمزاکردنى ڕێکەوتنەکەدا، د.یوسف گۆران وەزیرى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى وتەیەکى پێشکەش کرد و ڕایگەیاند: پێشتر لەكۆبوونەوەی ئەنجومەنی وەزارەتى وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى لەسەر داواى زانکۆى سلێمانى و بە ڕەزامەندنى زانکۆى سەڵاحەددین بڕیاردرا بەگەڕانەوەى دۆسێی ئەو خوێندكارانەی، كە بەهۆی گواستنەوەی زانكۆی سلێمانییەوە بۆ هەولێر لەلایەن رژێمی بەعسی رووخاوەوە بردرابوونە ئەو زانكۆیە.\nوتیشی: "بۆ ماوەی چەندین ساڵ دۆسێی خوێندكارانی ئەوكاتی زانكۆی سلێمانی لە زانكۆی سەڵاحەددین پارێزربون و ئێستاش لەنێوان هەردوو زانكۆی سلێمانی‌و سەڵاحەددین رێكەوتنێك ئەنجامدرا. بۆ گێڕانەوەی ئەو دۆكیۆمێنتانە بۆ شوێنی خۆی. بۆیە دەتوانین بڵێن ئەمە كۆتا ئاسەوارەكانی ئەو كارە بوو، كە رژێمی بەعس دژی زانكۆی سلێمانی كردبووی".\nهەر لە وتەکەیدا د.یوسف گۆران ڕایگەیاند: ڕژێمی ڕوخاوی بەعس پێیوابو، بەگواستنەوەی زانكۆی سلێمانی بۆ هەولێر دەتوانێ گیانی كوردایەتی‌و شۆڕشگێڕی لای خوێندكاران لاواز بكات، بەڵام هەر خوێندکارانى زانكۆی سلێمانی بوو، كە لەساڵانی نێوان (1981 - 1982)، خۆپیشاندانی دژی بەعس لەشاری هەولێر ئەنجامدا.\nهەر لەو چوارچێوەیەدا د.ئەحمەد دزەیى سەرۆکى زانکۆى سەڵاحەددین کاتێک داواى گەڕانەوەى ئەو دۆسێیانەمان لێکرا بەخۆشحاڵیەوە ئێمە پێشوازیمان لێکرد، چونکە لەسەر داوای ئەو خوێندكارانەی كە لەو ماوەیەدا دەرچوی زانكۆی سلێمانی بون، كار لەسەر هێنانەوەی ئەو دۆسێیانە كرا، لەبەرئەوەى ئەوان ئارەزوویان دەكرد كە دۆكیۆمێنتەكانیان لەزانكۆی سلێمانییەوە دەربچێت، نەك زانكۆی سەڵاحەددین، ئەوەش مافێکى ڕەواو ئاسایى خۆیانە، ئەوەشى ڕونکردەوە کە دواى ئەوەى دۆكیۆمێنتەكانیان لەسەرجەم كۆلێژەكان‌و تۆماری گشتی زانكۆی سەڵاحەددین کۆکردەوە، ئینجا ڕادەستى زانكۆی سلێمانی كرا.\nلەبەرامبەردا د.سەڵاحەددین سەعید سەرۆكی زانكۆی سلێمانی ڕایگەیاند: ئەمە رۆژێكی مێژووییە بۆ خەڵكی شاری سلێمانی‌و دەرچوان‌و خوێندكارانی ئەوكاتی زانكۆی سلێمانی، وتیشى هەرچەند دەبوایە هێنانەوەی ئەو دۆكیۆمێنتانە زوتر بكرایە، بەڵام ئێستا جێگەی خۆشحاڵییە كە بە پاڵپشتی وەزیری خوێندنی باڵا‌و توێژینەوەى زتنستى و هاوكاری سەرۆکى زانكۆی سەڵاحەددین، توانرا ئەو دۆسێیانە بهێنرێنەوە و ئەو خەونەى خوێندکارانى ئەو کاتى زانکۆى سلێمانى بەدى بهێنین. هەر لە میانەى وتەکەیدا سەرۆكی زانكۆی سلێمانی مژدە بە دەرچوانی پێش ڕاگواستنی زانكۆی سلێمانی دا، كە لە ئێستا بەدواوە دەتوانن بڕوانامەكانیان بەناوی زانكۆی سلێمانییەوە وەربگرنەوە، ئەوەش لەكاتێكدایە کە پێشتر بڕوانامەكانیان بە ناوی زانكۆی سەڵاحەددینەوە وەردەگرت.\nبەهۆی چالاكییە سیاسییەكانی زانكۆی سلێمانی‌و ئەو ڕۆڵە چالاکەى كە لە بزوتنەوەی ڕزگاریخوازی گەلی كوردەوە دەیگێڕا، ساڵی 1981 رژێمی ڕوخاوی بەعس بەبڕیارێکى شۆڤینیانە زانكۆی سلێمانی بۆ هەولێر گواستەوە‌و دۆكیۆمێنتی شەش هەزارو 302 خوێندكاری ڕەوانەی ئەو شارە كرد\nبەڵام دوای 48 ساڵ و، لە کۆبونەوەى ژمارە (٧) ئەنجومەنى وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى، کە لە ڕێکەوتى (١/١١/٢٠١٥) بەرێوەچوو، بڕیاردرا بەگەڕانەوەى دۆسیەکانى خوێندکارانى زانکۆى سلێمانى لە ساڵانى (١٩٦٨-١٩٦٩) تا (١٩٨٠-١٩٨١). کە ژمارەیان (٦٣٠٢) شەش هەزارو سێ سەد و دوو دۆسیەى خوێندکارە لە کۆلێژەکانى (ئەندازیارى، زانست، کشتوکاڵ، بەڕێوەبردن و ئابورى، پەروەردە، ئەدەبیات).\nدوا بەدواى پێشکەشکردنى وتەکانیش ڕێکەوتننامەى گەڕانەوەى دۆسیەى ئەو خوێندکارانە لە زانکۆى سەڵاحەددینەوە بۆ زانکۆى سلێمانى، لە نێوان د.سەڵاحەددین سەعید سەرۆكی زانكۆی سلێمانی و د.ئەحمەد دزەیى سەرۆکى زانکۆى سەڵاحەددین ئیمزا کراو تەواوى دۆسییەکان گەڕێندرانەوە شوێنى خۆیان.


ئێران بۆ مەسعود بارزانی: بەڵێنەكەتان شكاند\nئێرانیەكان لە پارتی دیموكراتی كوردستان توڕەن "بەڵێنەكەتان شكاند" نێچیرڤان بارزانی نیگەران بووە لەو شێوە بەشداریكردنەی پارتی، بافڵ تاڵەبانی وتویەتی" نابمە بەشێك لە تێكدانی ناو ماڵی شیعە".\nلە دانیشتنی یەكەمی خولی پێنجەمی پەرلەمانی عێراقدا ململانێكان چوونە قۆناغێكی ترەوە، مەسعود بارزانی و محەمەد حەلبوسی چوونە بەرەی سەدرەوە، چوار چێوەی هەماهەنگی كۆبونەوەكەیان بایكۆتكرد، فراكسیۆنی یەكێتیش بە فەرمانی بافڵ تاڵەبانی دانیشتنەكەیان جێهێشت، خەریكە مەشهەدە سیاسیەكان رونتر دەبێتەوە، دابەشبوونی لایەنەكان بەسەر جەمسەرەكاندا دەركەوتوون، لایەنە كوردیەكان دابەشبوون بەسەر سێ ئاراستەدا، پارتی بۆ لای سەدریەكان و یەكێتی بایكۆت و لایەنەكانی تریش ئۆپۆزسیۆن، سونەكان دابەشبوون تەقەدوم و عەزم بۆلای سەدریەكان و مەشهەدانی بۆلای چوارچێوەی هەماهەنگی و بەشێكیشیان خۆیان دوورگرتووە، شیعەكانیش بۆ دوو جەمسەری ناكۆك دابەشبوون.\nپێشتر ئیرانیەكان چەند جارێك سەردانی هەولێر و سلێمانیانكرد، بەڵێنیان لە پارتی و یەكێتی وەرگرتبوو كە نەبنە بەشێك لە ململانێكانی ناو ماڵی شیعە و تا خۆیان یەكلا نەكەنەوە بەشداری لە پێكهێنانی كابینەی نوێی حكومەتی عێراقدا نەكەن، بەڵام پارتی بەرەی سەدری هەڵبژاردو یەكێتیش بایكۆت.\nبە پێی بەدواداچوونەكانی (درەو) ئێرانیەكان توڕەن لە هەنگاوەكانی پارتی دیموكراتی كوردستان و سونەكان بۆ درووستكردنی زۆرینە لەگەڵ سەدریەكان، ئێرانییەكان بە روونی رایانگەیاندووە ئێمە لە سەدرییەكان نیگەران نین، بە پلەی یەكەم لە پارتی دیموكراتی كوردستان و خودی مەسعود بارزانی نیگەرانین، چونكە ئەوان بەڵێنیان دابوو نەبنە بەشێك لە كێشەكانی ناوماڵی شیعەو تا خۆیان یەكلا نەكەنەوە نەچنە بەشدار نەبن لە هیچ پرۆسەیەكدا بۆ پێكهێنانی حكومەتی عێراق، بەڵام پارتی بەرەی سەدریەكانی هەڵبژاردوو، كێشەی ناو ماڵی شیعەی لە قازانجی سەدر یەكلاكردەوە، ئێرانیەكان بەروونی رایانگەیاندووە كە ئەم هەڵوێستە قبوڵناكەن، چونكە ئەو هەنگاوەی حەلبوسی و بارزانی بە پلەی یەكەم دژی ئێران بووە نەك لایەنەكانی ناو چوارچێوەی هەماهەنگی.\nبە پێی زانیاریەكانی (درەو) نێچیرڤان بارزانی جێگری سەرۆكی پارتی دیموكراتی كوردستان دوو رۆژ پێش دانیشتنەكەی پەرلەمانی عێراق بەروونی بە سەرۆكی پارتی و مەكتەبی سیاسی حزبەكەی راگەیاندووە، بڕیاری بەشداریكردن و چونە بەرەی سەدر بڕیارێكی درووست نیە، بەروونی وتویەتی، ئێمە چی قازانجێكمان كردووە لە سەدریەكان، ئەوان چییان بۆ كردین لە بودجەی هەرێم و تا ئێستاش سەدر پێی وایە پێشمەرگە میلیشیایە، ئێتر ئەم بڕیارە لە پێناو چی؟ ئەمە سەرەرای ئەوەی ئێمە دەبینە بەشێك لە كێشەكانی ناو ماڵی شیعەو دەبینە بەشێك لە بەرەی دژ بە ئێران لە كاتێكدا ئێمە بەڵێنمان داوە كە نەبینە بەشێك لە كێشەكانی ناو ماڵی شیعەو تا خۆیان یەكلا نەكەنەوە بەشداری لە هیچ پرۆسەیەكدا نەكەین.\nهەنگاوە سێقۆڵیەكەی (سەدر+ بارزانی+ حەلبوسی) تەنیا رەهەندی ناوخۆیی نیە بەڵكو بەشێكە لە ئەجێنداو ململانێیەكی هەرێمایەتی و نێودەوڵەتی، ئەوەی دوێنێ روویدا بەروونی سەرخستنی ئەجێندای ( ئەمریكا و بەریتانیا و ئیمارات و توركیا) بوو بەسەر بەرەی ئێرانی ( مالكی، عامری، تاڵەبانی).\nیەكڕیزییەكەی پارتی و یەكێتی\nپارتی و یەكێتی بە وەفدێكی هاوبەش لە بەغداد بوون، بەڵام بافڵ تاڵەبانی لە بەغدا و مەسعود بارزانی لە پیرمام بڕیاری یەكلاكەرەوەیان دەدا، ئەمە یەكڕیز و وەفدی هاوبەشی نێوانیانی هەڵوەشاندەوە.\nبارزانی بڕیاری خۆیدا لەگەڵ سەدر و حەلبوسی رێككەوتنی كردو پرسەكانی تێپەڕاند، بافڵ تاڵەبانیش بڕیاریداو فراكسیۆنەكەی لە هۆڵی پەرلەمان كشاندەوە.\nبە پێی بەدواداچوونەكانی (درەو) بافڵ تاڵەبانی رایگەیاندووە ئێمە نابینە بەشێك لە كێشەو ململانێكانی ناو ماڵی شیعە، وەك چۆن نامانەوێت ئەوانیش ببنە بەشێك لە كێشەكانی ناو ماڵی كوردی، هەرچەندە باس لەوە دەكرێت كە بافڵ تاڵەبانی لەسەر پێشنیازی ئێرانیەكان لە هۆڵی پەرلەمان كشاوەتەوە، ئێرانیەكان پێیان راگەیاندووە، ئەگەر لەم قۆناغەشدا سودمەند نەبن، ئێمە لە داهاتوودا قەرەبووی ئەو هەڵوێستەتان دەكەینەوە.\nبە پێی بەدواداچوونەكانی (درەو) سەدرییەكان چەند جارێك پەیوەندییان بە بافڵ تاڵەبانیەوە كردووە و پێیان راگەیاندووە، دەمانەوێت لەگەڵمان بن، پاڵپشتان دەبین لە دانانی سەرۆك كۆمارو ئەو كاندیدەی خۆتان دەتانەوێت و پێدانی پۆستی وزاری پێتان، بەڵام بافڵ تاڵەبانی بەو پێشنیازانە رازی نەبووەو وتویەتی نامانەوێت ببینە بەشێك لە كێشەی ناو ماڵی شیعە.\nململانێی سەرۆك كۆمار\nزۆرینەی پەرلەمانی ( سەدر، بارزانی ، حەلبوسی) دەستەی سەرۆكایەتی پەرلەمانیان بۆخۆیان برد و سەرۆكە سونیەكەیان بۆ حەلبوسی مسۆگەر كرد بەدەنگی (200) ئەندام واتا (61%)ی ئەندامانی پەرلەمان، ئەگەر بەم شێوەیە بەردەوام بن، دەتوانن بە ئاسانی سەرۆك وەزیران بۆ سەدریەكان مسۆگەربكەن و سەرۆك كۆماریش بۆ پارتی، چونكە خۆیان زۆرینەن و ئەتوانن بە ئاسانی هەموو بڕیارێك تێپەڕێنن.\nتا ئێستا پارتی دیموكراتی كوردستان بە حەزەرەوە باس لە پرسی سەرۆك كۆمار دەكات، نایەوێت لەوە زیاتر یەكێتی نیگەران بكات، ئەوان دەیانەوێت فشار لەسەر یەكێتی درووست بكەن بۆ گۆڕینی كاندیدی سەرۆك كۆمار، چونكە تا ئێستا بەرپرسانی یەكێتی باس لەوە دەكەن تاكە كاندیدیان ( بەرهەم ساڵًح)ە كە لەلایەن مەسعود بارزانیەوە ڤیتۆی لەسەرە.\nبە پێی بەدواداچوونەكانی (درەو) پارتی بە یەكێتیان راگەیاندووە كە ئەوان دەبێت لانی كەم دوو كاندید پێشكەشبكەن و رەزامەندی بارزانی لەسەر یەكێكیان بێت، نیازی پارتی ئەوەیە كە یەكێتی كەسێكی تر لە بری بەرهەم ساڵح كاندید بكات و بیكەن بە كاندیدی كورد.\nئەمە سەرەرای ئەوەی زۆرینەكەی ( سەدر، بارزانی، حەلبوسی) دەیانەوێت تەواوی پۆست و جومگە سەرەكیەكانی عێراق لە دەستی خۆیاندا بێت و خۆیان بڕیار لەسەر پرسە گرنگەكان بدەن و هیچ پۆست و كەس و لایەنێك رێگر نەبێت لە جێبەجێكردنی ئەجێنداكانیان بۆ چوار ساڵی داهاتوو، ئەم بەرە سێقۆڵیە دەیانەوێت پێكەوە هەرسێ سەرۆكایەتیەكە كۆنترۆڵ بكەن، حەلبوسی سەرۆكایەتی پەرلەمان و سەدر سەرۆكایەتی حكومەت و پارتیش سەرۆكایەتی كۆمار، بۆیە بارزانی نایەوێت كەسێك لە سەرۆكایەتی كۆمار بێت پێچەوانەی ئەچێنداو روانینی ئەو بێت.\nئەوەی پەیوەندی بەناوخۆی یەكێتیشەوە هەیە، تا ئێستا بافڵ تاڵەبانی پشتیوانی لە بەرهەم ساڵح دەكات، ناوی د. خەسرەو گوڵ محەمەد و عیماد ئەحمەد بەگەرمی دێت، د. لەتیف رەشید چاوی لە پۆستەكەیەو چەند جارێك بەرپرسانی پارتی بینیوەو پێی راگەیاندوون، ئەگەر ئێوە كاندیدی خۆتان دەبێت من خۆم كاندید ناكەم ئەگەر بەرهەم ساڵح كاندید بێت منیش خۆم كاندید دەكەم.\nئێستا ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق دەرگای خۆپاڵاوتنی كردووەتەوە بۆ سەرۆك كۆماری عێراق،


ئه‌و ئه‌ستێرانه‌ی كوژراون و بكوژه‌كانیان دیار نین\nزۆرن ئه‌و ئه‌ستێره زۆر ناودارانه‌ی دنیا كه مردنیان به كوشتن بووه و تا ئێسته‌یش بكوژه‌كانیان دیار نین. له‌وباره‌یه‌وه پێگه‌ی "فه‌رفیش" راپۆرتێكی بڵاو كردووه‌ته‌وه و رۆشنایی خستووه‌ته سه‌ر چه‌ند نموونه‌یه‌ك، "وشه"یش به‌شێك له راپۆرته‌كه بڵاو ده‌كاته‌وه.\nبروس لی كه له ساڵانی حه‌فتاكاندا ئه‌ستێره‌یه‌كی زۆر ناوداری سینه‌ما و وه‌رزشی دنیا بوو و هه‌ر له كۆتایی ئه‌و ده‌یه‌یه كۆچی دوایی كرد. زۆرترین قسه‌وباسی میدیاكانی ئه‌وكات، له‌باره‌ی مردنه‌كه‌ی بوو كه به‌هۆی كوشتنه‌وه گیانی له ده‌ست داوه. بروس لی ئه‌وكات ته‌مه‌نی گه‌یشتبووه 32 ساڵ و له‌ناكاودا هاته كوشتن، ئه‌وكات گومان له راهێنه‌ره‌كه‌ی "دیم ماك" كرا كه ئه‌و كوشتبێتی، به‌ڵام به‌ڵگه‌ی له‌سه‌ر نه‌بوو.\nشازاده دیانا كه خۆشه‌ویستیی ملیۆنان كه‌س له دنیا بوو و هاوسه‌ری شازاده‌ی به‌ریتانیا بوو، له دۆخێكی گوماناویدا كوژرا و تا ئێسته‌یش كه‌س له‌سه‌ر كوشتنه‌كه‌ی نه‌هاتووه‌ته گرتن، له‌كاتێكدا تا ئێسته‌یش زۆرترین قسه له‌سه‌ر ئه‌و كوشتنه ده‌كرێت.\nناتالی وۆد كه ئه‌كته‌رێكی ناوداری ئه‌مه‌ریكی و به‌ڕه‌گه‌ز رووسی بوو، ئه‌ویش له حه‌فتاكاندا ئه‌ستێره‌یه‌كی زۆر ناودار بوو، له گه‌شتێكدا له‌گه‌ڵ هاوسه‌ره‌كه‌ی له كالیفۆڕنیا بوون، له‌ناكاودا جه‌سته‌ی ئه‌و خاتوونه له‌سه‌ر ئاو دۆزرایه‌وه و ئه‌وكات گومان له‌سه‌ر هاوسه‌ره‌كه‌ی هه‌بوو كه كوشتبێتی، به‌ڵام به‌ڵگه‌ی له‌سه‌ر ئاشكرا نه‌كرا.\nمارلین مۆنرۆ كه ئه‌ویش یه‌كێك له ئه‌ستێره زۆر ناوداره‌كانی دنیا بوو و به شاژنی هۆڵیوود ده‌ناسرایه‌وه، له ساڵی 1962 ته‌رمه‌كه‌ی له‌ناو شوقه‌كه‌ی خۆیدا دۆزرایه‌وه، ئه‌وكات گومان له هه‌ردوو برا جۆن رۆبێرت كێنێدی كرا، به‌ڵام هیچ به‌ڵگه‌یه‌ك بۆ كوشتنی مۆنرۆ له به‌رده‌ست نه‌بوو، بۆیه تا ئێسته‌یش زۆرترین قسه له‌سه‌ر ئه‌و كوشتنه ده‌كرێت.\nتوباك شاكوریش كه گۆرانیبێژێكی زۆر ناوداری ئه‌مه‌ریكا بوو، كاتێك له لاس ڤیگاس له تلافیك ئۆتۆمبێله‌كه‌ی راوه‌ستاندبوو، ته‌قه‌ی لێ كرا و هاته كوشتن، تا ئێسته‌یش بكوژه‌كانی نه‌ناسراون و نه‌گیراون.


ANF | رێگای سەدان گوندی باکووری کوردستان بەهۆی بەفرەوە داخران\nرێگای سەدان گوندی باکووری کوردستان بەهۆی بەفرەوە داخران\nلە شارەکانی دەرسیم، خارپێت، چەولک، مەلەتی، جۆلەمێرگ و وان، ب سەدەما بارینی بەفرێکی زۆر، رێگای سەدان گوند داخران.\nدووشه‌ممه, 18 Jan 2021, 18:32\nلە باکووری کوردستان بارینی بەفر بەردەوامە. لە شارەکانی دەرسیم، خارپێت، چەولک، مەلەتی، جۆلەمێرگ و وان، ب سەدەما بارینی بەفرێکی زۆر، رێگای سەدان گوند داخران. لە ئامەد و ئێلح، هەروەها لە بەرزاییەکانی شڕنەخ و سێت و بەفر و باران پێکەوە و لە مێردین، ئامەد، ئێلح، شڕنەخ، سێرت و روحای بەفربارین کاریگەریەکی زۆری لەسەر ژیانی هاوڵاتیان دروست کردوە. لە وان و جۆلەمێرگ بەهۆی بارینی بەفرێکی زۆر کە ٢ رۆژە دەبارێت، رێگای ٣٤٩ گوند داخران.\nلە دەرسیم بەفرێکی زۆر باریوە، لە ناوەندی دەرسیم رێگای ١١ گوند، لە پیلوموری رێگای ٤٠، لە پولور رێگای ٢٦ گوند، لە قسلە رێگای ٢١ گوند، لە مازگر رێگای ١٨ گوند، لە خوزاد رێگای ١٣ گوند، لە پەرتاخ رێگای ١٠ گوند، لە چەمیشگەزەک رێگای ٤ گوند و بە گشتی رێگای ١٤٣ گوند داخران. هەروەها رێگای نێوان ئەرزینگان و پیلەموری بەهۆی بەفرەوە داخرا. لەسەر رێگای خرپێت رێوشوێن گیراوەتە بەر. ناوچەکانی پولور، پیلەمور و خۆزاد بە بەفر خەمڵێنرا. لە ناوچەی پولور نزیکی مەترێک و نیو بەفر باریوە.\nلە خارپێت، لە بەرزاییەکان بەفرێکی زۆر باری. لە ناوەندی شار رێگای ٥ گوند، لە ناوچەی باسکلێ رێگای ١٠ گوند، لە مەعدەن رێگای ١٥ گوند، لە دەپ رێگای ٢٢ گوند، لە کۆڤانجیلەر رێگای ١٠ گوند و لە پالۆ رێگای ١٦ گوند و لە سیڤیرجە رێگای ١٠ گوند و بە گشتی رێگای ٨٨ گوند داخران.\nلە ناوەندی جەولک و هەموو شارەکە لەدوێنێەوە بەفر دەبارێت. لە هەرێمە بەرزەکانی شارەکە، نزیکەی ٤٠ سانتیمەتر بەفر باریوە. لە هەموو شارەکە بە گشتی رێگای ٢٨١ گوند بەهۆی بەفرەوە داخراون.\nلە مەلەتی لەدوێنێوە بەفر دەبارێت. تیمەکانی شارەوانی لەسەر رێگا سەرەکیەکان دەستیان بە پاککردنەوەی بەفرەکە کرد.\nلە جۆلەمێرگ لەدوێنێوە بەفرێکی زۆر باریوە و تا ئێستاش لە هەندێک ناوچە بەفر دەبارێت. بەهۆی بارینی بەفرێکی زۆر رێگای ٢٠ گوند و ٤١ گوندی بچوکی سەر بە ناوەندی جۆلەمێرگ و رێگای ٥٦ گوند و ٧٨ گوندی بچوکی دیکە داخران. تیمەکانی پاککردنەوە دەستیان بە پاکردنی جادەی گوندەکان کرد.\nلە هەندێک هەرێمی شاخاوی جۆلەمێرگ زیاتر لە مەترێک بەفر باریوە. ژمارەیەکی زۆر ئۆتۆمبێڵ لەناو بەفر گیریان خوارد. تیمەکانی شارەوانی دەستیان بە رزگارکردنی هاوڵاتیان کردووە.\nیەکێک لەو شارانەی کە زۆترین بەفری لێباریوە وانە. رێگای ١٥٤ گوند و گوندی بچووکی سەر بە ناوچەکانی وان داخران. لە مکس رێگای ٧٠ گوند، لە ئەلباک رێگای گوندێک، لە شاخێ رێگای ٣٣ گوند و لە پایزئاڤا رێگای ٥٠ گوند داخران.


سه‌د ساڵی داهاتو: پێشبینیه‌ك بۆ سه‌ده‌ی 21\nنوسه‌ری ئه‌م کتێبه جۆرج فریدمانه. ئه‌م لێکۆڵه‌ره‌وه‌یه به‌ڕێوەبه‌ری خانه‌ی توێژینه‌وه‌ی ستراتیژی ستراتفۆر- ه. ئه‌م خانه‌یه یه‌کێکه لهگه‌وره‌ترین خانه‌ی بیری ئینتلجینسی له جیهاندا، بەپێی زۆرێک له چاودێران به‌شێکه له ده‌زگای سیخوڕی ئه‌مەریکی سی ئای ئه‌ی. ویکیلیکس نزیکه‌ی سه‌د هه‌زار ئیمه‌یڵی ئه‌م خانه‌ی بڵاوکرده‌وه وه‌ك به‌شێک لەبه‌ڵگه‌نامه‌ی سی ئای ئه‌ی.\nجۆرج فریدمان و ئه‌وانی تر له‌م خانه‌یه میتۆدی جیوپۆله‌تیک به‌كارده‌به‌ن بۆ ئه‌نجامدانی توێژنه‌وه‌كانیان. ئه‌م میتۆده به کورتی بریتیه لەتوانا هه‌مه‌چه‌شنه‌كانی وڵاتێک لەڕوی جوگرافی، سیاسی، کۆمه‌ڵایه‌تی، دانیشتوان، ئابوری، که‌لتوری سیاسی، پیشه‌سازی و زۆر بواری تر. چۆنێتی پێکه‌وه‌گرێدانی ئه‌م توانایانه لەهه‌ناوی ده‌وڵه‌تدا بۆ به‌رهه‌مهێنانی گه‌شه و ئاسایش پێویستی به زانیاری و هێزی سه‌ربازی هه‌یه، بۆیه په‌یوه‌ستکردنی ئه‌م بوارانه هه‌مو گرنگن. لەهه‌مانکاتدا بۆ خوێندنه‌وه و راڤه‌كردنی ئاراسته‌ی وڵاتێک مێژو و دیدی ئه‌و وڵاته بۆ پێگه‌ی خۆی گرنگه. ئه‌مانه هه‌مو پێکه‌وه وه‌ها ده‌كات که وڵاتێک چۆن خۆی ببینێت، چۆن خۆی به‌رهه‌م بهێنێت و چۆن لەپه‌یوه‌ندیدابێت له گه‌ڵ ده‌وروبه‌رو ئه‌وانیتردا.\nبه به‌كاربردنی ئه‌م میتۆده جۆرج فریدمان هه‌وڵده‌دات له‌م کتێبه‌یدا نه‌خشه‌ی سیاسی سه‌ده‌ی داهاتو بخوێنێته‌وه. یه‌كه‌م هوشیاری پێمان ئه‌دات بۆ خوێندنه‌وه‌ی ئه‌م کتێبه ئه‌وه‌یه نابێت ئاگایی و بیرمان لەئێستادا قه‌تیس بکه‌ین ده‌بێت کراوه‌بین به‌رامبه‌ر گۆڕانکاری رادیکاڵ. بۆ نمونه ئه‌گه‌ر له ساڵی 1800 که‌سێک بیگوتایه که ئه‌مەریکا لەساڵی 1900 ده‌بێتە هێزێکی گه‌وره و لەناوه‌ندی سه‌ده‌ی بیست ده‌بێت به هێزێکی جیهانی، مایه‌ی پێکه‌نین بو. دیسانه‌وه ئه‌گه‌ر که‌سێک لەساڵی 1970 بیگوتایه له چل ساڵی داهاتودا چین ده‌بێته هێزێکی جیهانی مایه‌ی گاڵته‌پێکردن بو. بۆیه نابێت ته‌نها له‌و دیدانه‌دا خۆمان قه‌تیس بکه‌ین که لەئێستادا مانابه‌خشن بۆمان یان ده‌توانین وێنایان بکه‌ین. به‌ڵکو ده‌بێت هه‌وڵبده‌ین فراوانتر له‌وانه بنواڕین، وه‌ك مێژو پێمان ده‌ڵێت.\nهه‌ندێک له گۆڕانکاری هه‌یه که لەئێستادا سه‌ره‌تای ده‌رکه‌وتوه و لەسه‌د ساڵی داهاتودا به‌رده‌وام ده‌بێت. یه‌كێک له‌م گۆڕانکاریانه دیموگرافیا یان دانیشتوانه. هه‌تا بێت لەهه‌مو جێگاکان ژماره‌ی ئه‌ندامانی خێزان بچوک ده‌بێته‌وه. به جۆرێک که لەناوه‌راستی سه‌ده‌ی بیست و یه‌كدا زۆرێک لەوڵاتانی دونیا رێژه‌ی مناڵبونیان تیایاندا به ئاستی ئه‌وروپایه، که مناڵێک بۆ مناڵ و نیوێکه. ئه‌مه وه‌ها ده‌کات که زۆر وڵاتان ناچار بن که پاره بده‌ن به خه‌ڵك بۆ ئه‌وه‌ی بڕوات بۆ وڵاته‌كه‌یان بۆ کار. لەبه‌رامبه‌ر ئه‌مه‌دا رێژه‌ی پیر زۆر ده‌بێت، چونکه خۆشگوزه‌رانی وه‌های کردوه که خه‌ڵک زۆرتر بژین. ئه‌م گۆڕنکاریه دانیشتوانیه ئه‌مڕۆ مایه‌ی مشتومڕه، ئایا پێویسته که وڵاتانی هه‌ژار ئاستی دانیشتوانیان که‌م بکه‌نه‌وه. هه‌ندێک ده‌ڵێن به‌ڵێ چونکه ئه‌وه ده‌بێته هۆی باشی ئاستی بژێوی، هه‌ندێکی تر پێیان وایه ئه‌گه‌ر بێتو وڵاتانی هه‌ژار رێژه‌ی دانیشتوانیان که‌م بکه‌نه‌وه ئه‌وا لەئه‌نجامدا هه‌ر به هه‌ژاری ده‌مێننه‌وه، چونکه هه‌رزو کۆمه‌ڵگاکه‌یان پیرده‌بێت و لەڕەی ده‌ستی کارو داهێنانه‌وه لاواز ده‌بن. جۆرج فریدمان خۆی به‌م کێشانه‌وه سه‌رقاڵ ناکات.\nفریدمان دو پێشبینی ده‌كات: یه‌كه‌م پێشبینی هێڵه‌كانی ناسه‌قامگیری لەجیهاندا، دوه‌م پێشبینی وڵاتانی کاریگه‌ر. به مانایه‌كی تر، پانتاییه‌كانی ناسه‌قامگیری لەسه‌ده‌ی بیست و یه‌كدا لەکوێن و ئه‌و وڵاتانه‌ی که ده‌بنه وڵاتی به‌هێز کامانه‌ن. یه‌كه‌م پانتایی ناسه‌قامگیری لەزه‌ریای هـێمندایه. گه‌شه‌ی وڵاتانی ئاسیای دور وه‌ک چین، یابان، کۆریای باشور، هیند تا ئاستێک، وه‌هایکردوه که وه‌رچه‌رخانێک لەبازرگانی جیهانیدا رویداوه. فریدمان ده‌ڵێت لەساڵی 1991 که یه‌كێتی سۆڤیه‌ت روخا، لەهه‌مان ساڵدا رێژه‌ی بازرگانی لەنێوان ئه‌مەریکا و وڵاتانی زه‌ریای هێمندا زیاتر بو به به‌راورد به ئه‌وروپا. لای ئه‌و روخانی یه‌كێتی سۆڤیه‌ت ساته‌وه‌ختێک بو که شارستانی ئه‌وروپی کۆتایی هات. شارستانی ئه‌وروپی ته‌مه‌نی نزیکه‌ی پێنج سه‌د ساڵ بو. لەراستیدا لەسه‌ر گۆی زه‌وی ته‌نها ئه‌وروپا لەدۆخی شارستانیدایه. لەڕوی جیوپۆله‌تیکه‌وه ئه‌م چه‌مکه مانای جیاوازه لەڕشته‌ی تردا. لەجیوپۆله‌تیکدا سێ قۆناغ هه‌یه، به‌ربه‌ری (وه‌حشی)، شارستانی، هه‌ڵوه‌شان. به‌ربه‌ری ئه‌و سیسته‌مه‌یه که بڕوای وه‌هایه که ده‌بێت ئه‌و یاسایه‌ی خۆی به‌باشی ده‌زانێت به‌سه‌ر دونیایدا بسه‌پێنرێت. شارستانی ئه‌و قۆناغه‌یه که یاسایه‌ك به باش ده‌زانرێت، به‌ڵام لەهه‌مانکاتدا به ئاسایی وه‌رده‌گیرێت ئه‌گه‌ر ئه‌وانیتر به‌باشی نه‌زانن، هه‌ڵوه‌شان ئه‌و قۆناغه‌یه که هێزێک پاش شارستانی بونی پێی ده‌گات ئه‌ویش بریتیه لەنه‌مانی رۆڵی لەدونیادا بەهۆی شارستانی بونیه‌وه. به‌م پێیه ئه‌گه‌ر ئه‌وروپا شارستانی بێت ئه‌وا ئه‌مەریکا هێشتا به‌ربه‌ریه، یان وه‌حشیه. لەراستیدا فریدمان بڕوای وه‌هایه که ئه‌مەریکا لەقۆناغی هه‌رزه‌كاریدایه، هه‌مو ئه‌و سیفه‌تانه‌ی تیادایه که لەکه‌سێکی هه‌رزه‌كاردا هه‌یه. بۆ نمونه زیاد لەپێویست بڕوای به خۆیه‌تی، به‌ڵام لەهه‌مانکاتدا به‌ده‌ست هه‌ست به که‌میکردنه‌وه ده‌ناڵێنێت.\nبه‌م پێیه ئه‌مەریکا لەسه‌ده‌ی بیست و یه‌كدا بەهێزی باڵا ده‌مێنێته‌وه. لەمێژوی مرۆڤایه‌تیدا هیچ وڵاتێکی تری وه‌ك ئه‌مەریکا بونی نه‌بوه. تاکه وڵاته لەدونیادا که سه‌رجه‌م رێڕه‌وه ده‌ریایه‌كانی به ده‌سته، لەهه‌مو جێگا ستراتیژیه‌كانی دونیا هێزی هه‌یه، هیچ هێزێک ناتوانێت رکه‌به‌رایه‌تی بکات و نه‌ڕوخێت، چونکه رکه‌به‌رایه‌تی ئه‌مەریکا زۆر گرانه، به تایبه‌ت لەڕوی تێچونه‌وه.\nئه‌م دیده به پێچه‌وانه‌ی ئه‌و دیده‌وه‌یه که ده‌ڵێت چین وڵاتی زلهێزی جیهانی ده‌بێت. لەراستیدا چین ئه‌گه‌ری هه‌یه که وه‌ك یه‌ك وڵات نه‌مێنێته‌وه، به‌ڵکو روبه‌ڕوی په‌رتبون بێته‌وه. هێشتا نیوه‌ی چین داهاتیان که‌متر له 2000 دۆلاره لەساڵێکدا. چین داهێنه‌ر نیه به‌ڵکو جێگایه‌كه بۆ کرێکاری هه‌رزان، به جۆرێک ئه‌گه‌ر کۆمپانیا رۆژئاواییه‌كان بکشێنه‌وه برسێتی روئه‌كاته چین، لەهه‌مانکاتدا سیسته‌می کۆمۆنیستی لەناوه‌وه سه‌رمایه‌داری، تا ئه‌وپه‌ڕی گه‌نده‌ڵ، به فیڕۆده‌ری سامان، بونی واسته و واسته‌کاریه‌كی زۆر هه‌مو رێگرن له‌وه‌ی چین ببێته وڵاتێکی به‌هێز. ئه‌مڕۆ چین پاره پێکه‌وه‌ی گرێداوه، به‌ڵام کاتێک توشی قه‌یران بێت ئه‌وه‌ده‌بێت په‌نا بۆ ناسیونالیزم ببات، لەدۆخێکی وه‌هادا دیسانه‌وه ناچارده‌بێت که په‌نا بۆ دژایه‌تی بیانیان ببات، زینۆفۆبیا، که به‌شێکی دێڕینی مێژوی چین خۆیه‌تی، ئه‌مه‌ش کۆتایی گه‌شه‌ی ئابوری ئه‌و وڵاته‌یه.\nناوچه‌ی ناسه‌قامگیری تر ئه‌وروپای رۆژهه‌ڵاته. روسیا یه‌كێکه له‌و وڵاتانه‌ی تر که قسه لەسه‌ر گه‌ڕانه‌وه‌ی ده‌كرێت. روسیا وڵاتێکه چه‌ندێک گه‌وره‌یه هێنده به ده‌ست ناسه‌قامگیریه‌وه ده‌ناڵێنێت. روس لەپێناو سه‌قامگیریدا ده‌بێت سنوری قه‌ڵه‌مڕه‌ویان فراوان بکه‌ن. ئه‌مه‌ش دیسانه‌وه وه‌ک لەمێژودا رویدا دوچاری روبه‌ڕونه‌وه‌یان ده‌کاته‌وه لەگه‌ڵ ئه‌وروپادا. ئه‌گه‌ر هه‌وڵی فراوانی قه‌ڵه‌مڕه‌ویان نه‌ده‌ن ئه‌وا ناتۆ به تایبه‌ت ئه‌مەریکا هه‌تابێت سنوری قه‌ڵه‌مڕه‌وی فراوان ده‌كات و لەئه‌نجامدا ده‌خوازێت که روسیا هه‌ڵوه‌شێنێت. روس ئاگادارن له‌مه بۆیه دژ به هه‌مو هه‌وڵه‌كانی ئه‌مەریکا و ئه‌وروپان بۆ په‌لکێشانی زیاتر. لێره‌وه فریدمان باس لەپۆڵۆنیا ده‌کات وه‌ك وڵاتێک که ده‌بێته وڵاتێکی خاوه‌ن پێگه‌ی به‌هێز لەناوچه‌كه‌دا. وه‌ک چۆن کۆریای باشور لەئه‌نجامی سیاسه‌تی کرانه‌وه‌ی به‌رامبه‌ر ئه‌مەریکا و سه‌رمایه‌داری بوه وڵاتێکی به‌هێز پۆڵۆنیاش لەپێگه‌ی جوگرافیدا، به پشتیوانی ئه‌مەریکا وه‌ک بازاڕی سه‌رمایه‌داری لەهه‌مان پێگه‌دایه. پۆڵۆنیه‌كان به ئاگان له‌مه، له هه‌مانکاتدا لەڕوی مێژوییه‌وه رقی زۆریان لەئه‌ڵمان و روسه، بۆیه هه‌تا بێت زیاتر لەئه‌مەریکا نزیک ده‌بنه‌وه.\nوڵاتێکی تر که بۆ ناوچه‌ی خۆمان گرنگه و فریدمان بڕوای وه‌هایه ده‌بێته وڵاتێکی به‌هێز لەسه‌ده‌ی بیست و یه‌كدا تورکیایه. هیچ وڵاتێکی تری ناوچه‌ی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌راست هێنده‌ی تورکیا به پیشه‌سازی نه‌بوه، هێنده‌ی تورکیا داهاتی زۆرنیه، هێنده‌ی تورکیا مۆدرین نیه، هێنده‌ی تورکیا گونجاونیه لەگه‌ڵ سیسته‌می سه‌رمایه‌داری و بازاڕی جیهانیدا. وڵاتانی تری وه‌ك ئێران یان میسر یان سعودیه به هیچ شێوه‌یه‌ك ناتوانن ئه‌و رۆڵه ببینن لەبه‌ر سروشتی سیسته‌می سیاسی و ئاستی هه‌ژاری و خراپی سیسته‌می خوێندن و پشێوی کۆمه‌ڵایه‌تی و مۆدرین نه‌بون و ته‌ریکی لەسیسته‌می جیهانی به‌تایبه‌ت ئه‌مەریکا. تورکیا تاکه وڵاتی ئیسلامی ده‌بێت که وه‌ك وڵاتێکی به‌هێز ده‌رده‌که‌وێت لەسه‌ده‌ی بسیت و یه‌كدا.\nئه‌وه‌ی شایانی باسه که کتێبه‌كه‌ی فریدمان لەساڵی 2009 لەچاپدراوه، زۆرێک لەپێشبینیه‌كانی هاتونه‌ته دی. ناکرێت وه‌ك ده‌قێکی پیرۆز ته‌ماشای بکه‌ین، به‌ڵام به‌رچاو رونی زۆر ده‌دات.\nهه‌ڵبژاردنه ناوخۆییه‌كانی تورکیا: خوێندنه‌وه‌یه‌كی سه‌ره‌تایی...\nئه‌ردۆغان: سه‌ختترین تاقیکردنه‌وه...\nحکومه‌تی کاربه‌ڕێکه‌ر چیه؟ ده‌بێت چۆن بێت؟...\nمانا قوڵه‌کانی مه‌رگی کاوه گه‌رمیانی...\nره‌خنه و ده‌سه‌ڵات: فۆکۆ و کوردستان...\nسه‌رده‌می پوکانه‌وه، سه‌رده‌می دیکتاتۆر...\nسامانی سروشتی له ئیسرائیل و سامانی سروشتی له هه‌رێم...\nهاتنی مالیکی: دیپلۆماسیه‌تی پارتی...\nخه‌ڵک وه‌ك ئه‌كته‌رێکی سیاسی نوێ له هه‌رێم...\nقه‌یرانی سه‌رۆکایه‌تی هه‌رێم: ره‌هه‌ندی نێوده‌وڵه‌تی...\nبه‌ره‌و نه‌مانی شه‌رعیه‌ت...\nراپۆرتی EITI ده‌رباره‌ی فرۆشی نه‌وتی عێراق...\nدونیای بڵقه‌که: سه‌رکرده‌ی کورد و قه‌یران...\nکێ خاوه‌نی نه‌وتی کوردستانه؟...\nپڕۆژەی خوێندنەوەی عەقڵی سیاسی كوردی...\nحوکمکردن وەک پاداشت...\nتێڕامانێک له ئازادیی بیر‌و را د‌ه‌ربڕین...\nئا‌گامبین به کوردی...\nگۆڕان: ئاشتکردنه‌وه‌ی راستی‌و ده‌سه‌ڵات...\nكارمه‌ندێكی CIA: له چه‌ند رۆژێكدا كه‌مدا ئه‌مه‌ریكا گورز له داعش ده‌وه‌شێنێت ...\nوڵاتی چیك هاته ریزی ئه‌و وڵاتانه‌ی هاوكاری پێشمه‌رگه ده‌كه‌ن...\nبه وێنه؛ ئه‌و ته‌قه‌مه‌نیانه‌ی داعش بۆ وێرانكردنی دوزخورماتو ناردبوی...\nداعش هاوه‌نبارانی ئاواره ئێزیدیه‌كانی كرد له‌ناو خاكی هه‌رێم...\nعه‌لی حه‌مه ساڵح: (10) هه‌زار كادیری حیزبی به به‌ڕێوه‌به‌ری جێبه‌جێكار موچه...\nبارهه‌ڵگره پڕ تی ئێن تییه‌كه‌ی خورماتو بێ زیان پوچه‌ڵكرایه‌وه...\nتەرمی گەنجێکی ئامێدی له دهۆك ده‌دۆزرێته‌وه...\nئه‌حمه‌د داود ئۆغڵو به سه‌رۆكی ئاكپارتی هه‌ڵبژێردرا...\nله هه‌رێمی كوردستان به‌رزترین پله‌ی گه‌رما تۆمار ده‌كرێت...\nلیژنه‌یه‌كی حكومه‌ت و په‌رله‌مان بۆ ئاگاداربون له نه‌وتی هه‌نارده‌كراوی هه‌رێ...\nژماره‌یه‌ك ئه‌كادیمی و چالاكوان و رۆشنبیر له‌كاردانه‌وه‌ی تاوانه‌كانی داعش ده‌ب...\nكۆمسیۆنی مافی مرۆڤ: به‌هۆی تاوانه‌كانی داعشه‌وه (1000) منداڵی عێراقی كوژراون...\nمافی مرۆڤی گه‌رمیان داوا له نه‌ته‌وه یه‌كگرتوه‌كان ده‌كات كۆمه‌ڵكوژی ئێزدیه‌كا...\nرۆژی یه‌كشه‌ممه موچه‌ی سه‌رجه‌م فه‌رمانگه‌كانی وه‌زاره‌تی ناوخۆ دابه‌ش ده‌كرێت...\nپێوه‌ری ئاو بۆ هه‌مو ماڵێكی هەرێم داده‌نرێت...\nداوای په‌رله‌مانتارێكی گۆڕان له به‌رژه‌وه‌ندی فه‌رمانبه‌ران...\nبەوێنە؛ دوای زیاتر لە (20) سەعات، لۆرییە بۆمبڕێژکراوەکەی خورماتو پوچەڵنەکراوەتەو...\nكه‌ركوك؛ سه‌رۆك هۆزێكی عه‌ره‌ب و دو کەسی نزیکی کوژران...\nد.یوسف محەمەد: داعش نوێترین مۆدێلی توندەڕوی ئاینییە...\nرانیە؛ بەتۆمەتی کوشتنی پیاوە بەساڵاچوەکە دوکەس دەستگیر کرا...\nمالیکی بۆ جۆ بایدن: رێز لە دەستوری عێراق بگرە...\nپەلە بکە لە فرۆشتنی ئایفۆنەکەت...\n''ئامارێكی ورد بۆ خێزانه ئاواره‌كانی عێراق بەردەست نیە''...\nدیاریکردنی نرخی بەنزین بۆ ئەم کاتە دواخرا...\nبه‌رشه‌لۆنه به‌رگریكارێكی به‌رازیلی ده‌كڕێت...


فۆڕمی تۆمارکردنی بابەت | 11-07-2014\n- هێرشێکی خۆکوژی دەکرێتەسەر بازگەیەکی هێزەکانی پێشمەرگەی کوردستان لە باشووری شاری کەرکوک و بەپێی ئامارە سەرەتاییەکان بریندار هەیە. - تەقینەوەیەک خاڵێکی پشکنینی تری هێزەکانی پێشمەرگە لەباشوری کەرکوک دەکاتە ئامانج‌و بەهۆیەوە دوو پێشمەرگە برینداردەبن. - داگیرکەری ئێران مەرزە نێودەوڵەتیەکانی لەگەڵ هەرێم داخست. - تاوەرێکی گەورەی پاڵاوتنی نەوت کە لە بەندەری ئیسکەندەرونی پارێزگای هەتاوە بەرەو هەرێمی کوردستان بەڕێخرابوو گەیشتە دەروازەی سنووری ئیبراهیم خەلیل. - ئاژانسی رۆیتەرز لە زاری وەزارەتی نەوتی عیراق و چەند سەرچاوەیەکی کۆمپانیای نەوتی باکوور بڵاویکردەوە کە ئەمڕۆ هێزەکانی پێشمەرگە دەستیان بەسەر دوو کێڵگەی نەوتی نزیک لە شاری کەرکوکدا گرتووە.


بە هۆی لەبەرکردنی جلی کوردی هاووڵاتیەکی خەڵکی سەقز، سزای ١١ مانگی بەندکرانی بەسەردا سەپا\n18:54 - 25 August 2021\nهەنگاو: هاووڵاتییەکی خەڵکی سەقز کە زستانی ساڵی ڕابردوو دوای ئەوەی جلی کوردی بە نیشانەی ناڕەزایەتی دەربڕین بە دەنگ و ڕەنگی حکوومەتی ئێران لەبەر کردبوو و دەستبەسەر کرابوو، سزای بەندکرانی بەسەردا سەپێندرا.\nبەگوێرەی ڕاپۆرتی گەیشتوو بە ڕێکخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو، ڕۆژی سێشەممە ٢ی خەرمانانی ٢٧٢١ (٢٤ی ئاگۆستی ٢٠٢١)، سزای ١١ مانگ بەندکرانی عەتا ڕەحمانزاده ناسراو بە شەماڵ سەقزی خەڵکی شاری سەقز لەلایەن لقی چوارەمی دادگای پێداچوونەوەی پاێزگای سنە وەک خۆی پشتڕاست کرایەوە.\nشەماڵ سەقزی پێشتر لەلایەن لقی یەکەمی دادگای شۆڕشی سەقز بە تۆمەتی “چالاکی تەبلیغی دژی حکوومەت” سزای ١١ مانگ بەندکرانی بە سەردا سەپابوو. بە پێی ئەم سزایە ناوبراو دەبێ هەتا ١٠ ڕۆژی دیکە بۆ جێبەجێ کردنی سزای بەندکرانەکەی خۆی بە بەندیخانەی ناوەندیی سەقز بناسێنێت.\nئەم چالاکە کوردە ڕۆژی پێنجشەممە ٢ی ڕێبەندانی ٢٧٢٠ (٢١ی ژانویە ٢٠٢١) دوای ئەوەی بە نیشانەی ناڕەزایەتی دەربڕین بە دەنگ و ڕەنگی ئێران لە گۆڕەپانی هەڵۆی شاری سەقز بە جلی کوردییەوە دەرکەوتبوو، دەستبەسەر و دواتر بە دانانی بارمتە تا کاتی بەڕێوەچوونی دادگا ئازاد کرابوو.\nجێگای ئاماژەیە کە، دوای بێ ڕێزی پێشکەشکاری کەناڵی دوی دەنگ و ڕەنگی ئێران بە جلی کورد، ا ژمارەیەک لە چالاکانی مەدەنی بە بڵاو کردنەوەی ڕاگەیاندراوێک داوایان لە خەڵک کردبوو بۆ ئیدانە کردنی بێڕێزیی بێژەرێکی کاناڵی دووی تەلەفزیۆنی ئێران بە جلوبەرگی کوردی، ڕۆژی دووی ڕێبەندان بە جلی کوردییەوە لە شوێنە گشتییەکان ئامادە بن.


ئیبراهیم سۆفی: نهێنیەكی گەورەی دانیشتی 28 كونسوڵخانەكان ئاشكرا دەكات – Standard Kurd\nلەلایەن ستاندار Posted on حوزه‌یران 29, 2017 حوزه‌یران 29, 2017 19714 جار بینراوە 3 سەرنج\nئەندامێكی (م.س) حزبی شیوعی کوردستان، نهێنیەكی گەورەی كۆبونەوەی لەگەڵ نوێنەری (28) كونسوڵخانەكان ئاشكرا دەكات و دەڵێ، لە كۆبونەوەكەدا نوێنەری (28) كونسوڵخانەكان ئامۆژگاریان كردین، كە ئێستا باسی ریفراندۆم نەكەین و، گوتیان ئێوە هیچتان نەكردوە، بەڵام لە راگەیاندن بەپێچەوانە بڵاوكرایەوە.\nئیبراهیم سۆفی ئەندامی مەکتەبی سیاسی حزبی شیوعی کوردستان، رایگەیاند، هیچ ئیشێك بۆ ریفراندۆم نەكراوە، لەسەر ئاستی ناوەخۆی هەرێم یان بەغدا یان نێوەدەوڵەتی هیچ نەكراوە. هەروەها كوردستان بۆ گەیشتن بە دەوڵەت پێویستی بە ریفراندۆم نییە، بەڵكو پێویستە لەسەر ئەرزی واقع لە رێگەی بەهێزكردنی دامەزراوەكان بینای دەوڵەت بكەین.\nئیبراهیم سۆفی، لە دیمانەیەكی كەناڵی رێگا دا گوتی، لە كۆبونەوەمان لەگەڵ نوێنەری (28) كونسوڵخانەكان، پێیان راگەیاندین، ئێستا بەهیچ شێوەیەك باسی ریفراندۆم مەكەن، هیچ وڵاتێك پشتگیریتان ناكات، نەتەوە یەكگرتوەكان پاڵپشتی ناكات، هەروەها ئەمریكا و گەورە وڵاتانی تر پاڵپشتی ناكەن، بەڵام لە راگەیاندەكانی بەپێچەوانەوە بڵاوكرایەوە، دوای دیاركردنی ئەو رۆژە بۆ ریفراندم بە ئاشكرا دژایەتی خۆیان ئاشكرا دەكەن.\nبڵاوکراوەی پێشووگۆڕان یەک بەش و یەک بڕیاڕە\nبڵاوکراوەی نوێترھەڵمەتی ناوزڕاندن ؛ لەشکرێک لە رۆبۆت\nحوزه‌یران 29, 2017 له 9:45 am\nمانگەشەولە ئێوارەوە دیارە ئەم ریفراندۆمەش بۆ ئاشبەتاڵێکیتری کوردە نەک بۆ بوون بە دەوڵەت\nسيروان مصطفى محمد دەڵێت:\nحوزه‌یران 29, 2017 له 1:01 pm\nسەربەخۆیی پێویستی بە ریفراندۆم نیەو\nریفراندۆم سەربەخۆیی بەدیناهێنێت!\nپرسی ریفراندۆم، هەموو کون و کەلەبەرێکی گرتۆتەوە، هەندێک شایی لۆغانی سەربەخۆیی کوردستان و دامەزراندنی دەوڵەتی کوردی پێدەگێڕن و هەندێک گرفتی ئەم مەسەلەیە لەوەدا کورتدەکەنەوە کە لە پەرلەمانەوە بڕیاری لەسەر نەدراوەو کۆبوونەوەی حیزبەکان شوێنی پەرلەمانی گرتۆتەوەو هەندێکیش وای لێکدەدەنەوە کە ئەوە رێگایەکە بۆ بەشداری خەڵک لەدیاریکردنی چارەنووسی خۆیداو گەڕانەوەیە بۆ رای خەڵک.\nئەوانە هیچکامیان گوزارشتێکی راستەقینە نین لەم ریفراندۆمەی کەبڕیارە بەڕێوە بچێت، ئەگەر باس لەسەر سەربەخۆییە، جگە لەوەی لە ٢٦ ساڵی رابردوودا زۆر فرسەت بۆ ئەو مەبەستە لەدەستچووە، لەئێستاو داهاتووشدا ئەگەر خەڵکی کوردستان و دەسەڵاتی هەرێم ئیرادەو هێزو ئیمکانی ئەوکارەی هەیەو زەمینەی ناوخۆیی و هەرێمی گونجاوەو لەچاودێری نێودەوڵەتی بەهرەمەندە، هیچ پێویست بەریفراندۆم ناکات، سەربەخۆکردنی کۆردستان هیچکات لەسەر ئەوە پەکی نەکەوتووە کە خەڵکی کوردستان لەگەڵ ئەو پرسە هەیە یان نا، خەڵکی کوردستان بە هەزارویەک شێوە خواستی خۆی بۆ سەربەخۆیی راگەیاندووەو ریفراندۆمی ٢٠٠٥ یش جۆرێکی ئەو دەربڕینە بوو، ئەوە دەسەڵاتداران و کاربەدەستانی هەرێم بوون بوێری و ئارەزووی ئەوەیان نەبووە گوزارشت لەو خواستەی خەڵک بکەن و کلکایەتی و وابەستەیی خۆیان بەقازانجتر زانیوەو ئێستاش کەدەست بۆ ئەم کارە دەبەن نە بۆ سەربەخۆیی کوردستان بەڵکو بۆ بەکارهێنانی دەنگی خەڵکە وەک کارتێکی فشار بۆ بەهێزکردنی جێگەوشوێنی خۆیان هەم لای ئاغاکانیان و هەم لەبەرامبەر نەیارەکانیاندا.\nئەوەی لەپەرلەمانەوە بڕیاری لەسەر نەدراوە، ئەوەی کە ریفراندۆم و گشتپرسی مافێکی رەوای خەڵکەو گەڕانەوە بۆ رای خەڵک مەسەلەیەکی گرنگە، هیچ لەو راستیە ناگۆڕێت کە ئەم رێفراندۆمە: میهرەجانێکی سیاسیە بۆ خۆنماییشکردنی ناسیونالیزمی کورد لەجەرگەی شکست و فەشەلی حوکمڕانی خۆیانداو لەبەرامبەر چەندین قەیرانی خنکێنەر کە بەرهەمی حوکمڕانی ئەوانە. پارتی بەڕێوەبەرو پاڵەوانی ئەم میهرەجانەیە، کە دەیەوێت رووداوە ئابڕووبەرەکانی وەک شنگال و بێموچەیی و تاڵانکردنی داهاتی نەوت و غازو وابەستەیی سیاسی و ئابووری و سەربازی بەتورکیاو پەیوەندی گوماناوی بە دەوڵەتی ئیسلامی “داعش” لەم رێگایەوە پەردەپۆش بکات و سەرنجی خەڵکیان لەسەر لابەرێت بەتایبەتی کە ئەگەری هەڵبژاردنی داهاتوو لەئارادایە.\nلەهەرلایەکەوە تەماشای ئەم ریفراندۆمە بکەین ئەوەی گومانی لەسەر نیە ئەوەیە کە سەربەخۆیی بەدوای خۆیدا ناهێنێت، چ لەو رووەوە کە لەپشتیوانی نێودەوڵەتی بەهرەمەند نیەو لەسەر ئاستی ناوچەیی دژایەتی دەکرێت و لەناوخۆشدا ناکۆکی و ناتەبایی لەسەرە، چ لەو رووەوە کە ئەندازیارانی ریفراندۆم خۆیان بەراشکاوی دەڵێن ئامانجیان سەربەخۆیی نیەو هەروەها لەو رووەشەوە کە زەمیبنەسازی پێویستی بۆ نەکراوەو کاتی گونجاوی بۆ دیارینەکراوە.\nبەپێچەوانەوە، ئەم شێوازە لە خستنەڕووی ریفراندۆم، خەڵکی کوردستانی هان نەداوە بۆ سەربەخۆیی و دامەزراندنی دەوڵەتی سەربەخۆ، بەڵکو هانی داون بۆ دژایەتی لەگەڵ ئەوانە، سەربەخۆیی و دەولەتی کوردی ( بەقەولی خۆیان) لەناو ئەو هەموو قەیرانانەدا؛ هەژاری، نەداری، برسێتی، بێکاری، بێموچەیی، دابڕاوی لەدەورووبەرو تەریک مانەوە، بەهێزکردنی کەرتی تایبەت لەسەر حسابی کەرتی گشتی و خراپکردنی ژیانی خەڵک و نائەمنی لەگەڵ خۆی هاوتاکردووە، بۆنی نانەوەی شەڕی ناوخۆی لێدێت، بۆیە بەشێکی زۆر لەخەڵکی کوردستان نەک هەر پێی دڵخۆش نین و ئایندەیەکی گەشی تێدا نابینن و بەرێگای رزگاری خۆیانی نازانن، بەڵکو لێدەترسن، دوودڵ و سترێسن.\nئەم دەسەڵاتە بە ناشیرینیەکانی خۆی خواستی سەربەخۆییشی لای خەڵک ناشیرین کردووە، لەڕواڵەتدا وا خۆیان هەڵدەخەن کە لایەنگرو پێداگری سەربەخۆیین، بەڵام بەکردەوەو لەپراتیکداو لەدیوی ناوەوەی واقیعی خۆیاندا نەیار و رێگری بەردەم ئەو پرسەن و لەو بارەیەوە بەتەواوی ئەجیندای دوژمنانی رزگاربوونی خەڵکی کوردستان بەڕێوەدەبەن و لەڕیگەی پرۆژەی لەمجۆرەوە خەڵک بە هەنگوین دەخنکێنن.\nئەگەرچی هەموو پێشهاتەکان و ئەنجامگیریەکان بەرۆشنی ئەوە نیشاندەدەن کە ئەم ریفراندۆمە ئەوەندەی مەسرەفی ئیعلامی هەیە ئەوەندە ئەگەری عەمەلی نیە، ئەگەر عەمەلیش بێتەوە دەبێتە ئەڵقەیەکی تر لە شانۆگەریە تراژیدیەکانی ئەم دەسەڵاتە، بەڵام پارتی کە نووسەرو دەرهێنەرو کاراکتەری سەرەکی ئەم سیناریۆیەیە، ئەگەر بتوانێت کۆی پرۆسەکە بەئەنجام بگەیەنێت و لەئاکامدا کوردستانی باشوور لەعێراق جیابکاتەوەو سەربەخۆی بکات و دەوڵەتێکی خۆجێی تێدا بنیات بنێت، ئەوکات وەکچۆن مستەفا کەمال لەبەر دامەزراندنی دەوڵەتی تورکیا بوو بە ” ئەتا تورک ” بارزانیش دەبێت بە ” ئەتا کورد ” و لێرەشەوە دەبێت کۆمەڵگەی کوردستان خۆی بۆ دەیان سال پاشایەتی و حوکمداری بنەمالەیی لەبابەتی میرنیشینەکانی کەنداو ئامادە بکات، کە ئەوە حاڵەتە نمونەییەکەی سەرکەوتنی ئەو پرۆسەیە.\nئەوەی کە رۆشنە لەم پرۆسەیەدا خەڵکی کوردستان جگە لە “دەنگ پێدان” هیچ رۆڵێکی تری نابێت و ئەوەی لێیشی دەچنێتەوە جگە لەمەرگەسات و وێرانبوونی ژیانی هیچی تر نیە، دەسەڵاتی هەرێمی کوردستان دەمێکە ساغبۆتەوە کە هیچ شتێک لەبەرژەوەندی خەڵکی کوردستان ناکات و لەسەر بنەمای ئەو کارانەی تائێستا کردوویەتی دەبێت لەهەموو هەنگاوەکانی ئێستاو داهاتووی بەگومان بین و ئەم پرۆژەی ریفراندۆمەش هەر ئومێدێکی پێوە هەڵبواسرێ دەبێتە خۆشباوەڕی.\nخەڵکی کوردستان و هەموو هێزو کەسایەتیە ئازادیخوازو پێشکەوتنخوازەکان دەبێت لەدەرەوەی پرۆژەو ئەجینداکانی پارتی و یەکێتی و دەسەڵاتی هەرێمی کوردستان بۆ سەربەخۆیی و راپرسی و رزگاری و خۆشگوزەرانی بگەڕێن و پێشمەرجی بەدیهاتنی ئەمانەش رەتکردنەوەی سیاسەتی ئەوان و تێکدانی دەسەڵاتی ئەوانە. ئەوان جگە لە تاڵانکردن و هەڕاجفرۆشکردنی سامانی گشتی و وێرانکردنی ژیانی خەڵک، لەهەموو بوارێکدا کورتیان هێناوەو لەم مەسەلەی ریفراندۆمەش تەنها لەو رووەوە سەرکەوتوو دەبن کە ژیانی خەڵک بخەن\nدکتۆر مستەفا عەلی ئەورەحیم. دەڵێت:\nحوزه‌یران 29, 2017 له 8:10 pm\nبەڵێ هاوڕێ لە بیرتانە مانگی شەشی 6\_2010یەکێک لە کۆڵەکەکانی دروست کردنی دەوڵەتم پێشنییار بە ناوی دروستکردنی گوندی جوتیارانی سەردەم لە زاخۆوە بەرەو بەدرەوجەسان وام دانابو لە هەمو دەبەرەکاندا بەنداو دروست بکرێت وە بە هەزاران دۆنم بدرێت بەو گوندانە من لە و کاتەشدا ڕۆیشتم بۆڵای خاوەنی وتەی کردار شەرتە (کاک بەرهەم)هەر وەڵامیشیان نەدامەوەئەو کاتەش ناو براو ملیۆنە دۆلارەکانیان ئەناردە دەرەوە بۆ خوێندکارە ئازیزەکان.تاکو بە پرۆژەوە بێنەوە منیش بە بەلاش پڕۆژەم دانا کەس نەیوت مەرحەبا .زۆر بەداخەوە من بێ واسیتە بوم کاک بەرهەم.


ژیان | جیهان | میدیای ئەمریکا: ترەمپ نایەوێت دان بە شکستی خۆیدا بنێت\n2020-11-06 | 582 جار خوێندراوەتەوە\nتۆری هەواڵی "سی ئێن ئێن"ی ئەمەریکی بڵاویکردەوە، دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمەریکا بە نیاز نییە دان بە شکستی خۆیدا بهێنێت لەکاتی کۆتایی جیاکردنەوەی دەنگەکان و یەکلابونەوەی ئەنجامەکان .\nسی ئێن ئێن لەزاری هاوکارە نزیکەکانی ترەمپەوە ئاشکرای کردووە، تائێستا ترەمپ (وتاری دەستبەردان)ی ئامادە نەکردوە، کە پەیڕەو وایە کاندیدی دۆڕاو لەدوای کۆتایی هاتنی هەڵبژاردنی سەرۆکایەتی ئەمریکادا ئامادەی دەکات .\nدۆناڵد سەرۆکی ئەمریکا ڕۆژی سێشەممەی ڕابردوو ڕایگەیاندبوو، سەرکەوتن لە هەڵبژاردنەکاندا کارێکی ئاسان و سوکە، بە پێچەوانەی ئەو شکستەوە کە رەنگە ڕوبەڕوی ببێتەوە.\nلە وەڵامی رۆژنامەنوسانشیدا سەبارەت بەوەی کە ئایا وتاری دۆڕان یان سەرکەوتنی لە هەڵبژاردن ئامادە کردوە، دۆناڵد ترەمپ وتبووی"بیرم لەوە نەکردوەتەوە، هیوادارم یەکێکیان ئامادە بکەم" وەک ئاماژەیەک بۆ وتاری سەرکەوتن .\nبە گوێرەی دواین پێشهات و گۆرانکارییەکانی دەنگە جیاکراوەکانی هەڵبژاردنی سەرۆکایەتی ئەمریکاوە، ئەگەری دووبارە بردنەوەی ترەمپ بۆ ئەوەی ببێتەوە بە سەرۆکی ئەمریکا چانسێکی لاوازە، لە کاتێکدا کە ڕکابەرەکەی جۆ بایدن نزیکبووەتەوە لە بەدەستهێنانی ٢٧٠ دەنگی کۆمەڵەی هەڵبژاردن . بۆ ئەوەی ببێتە سەرۆکی داهاتووی ئەمریکا.


ANF | پۆلیسی تورک تەرمی وەفا کارتاڵی رەفاند و بە خاکیان سپارد\nپۆلیسی تورک تەرمی وەفا کارتاڵ-یان رفاند کە لە زیندانی جۆری ئێف لە ئەدیرنە شەهید بوو بوو. پۆلیس رێگایان نەدا هیچ کەسێک بەشداری مەراسیمی بە خاکسپاردنی تەرکەمە بێت و بۆ خۆیان تەرمەکەیان بەبێ ئامادەبوونی بنەماڵەکەى بە خاکسپارد.\nدووشه‌ممه, 1 Jun 2020, 11:07\nپۆلیسی تورک تەرمی وەفا کارتاڵی رفاند کە لە زیندانی جۆری ئێفی ئەدیرنە شەهید بوو بوو. تەرمەکە دوێنێ لەلایەن بنەماڵەکەیەوە لە نەخۆشخانەى زانکۆی تراکیا وەرگیرابوویەوە و بردبویانەوە بۆ مانیسا تاوەکو لە تەنیشت گۆڕی دایکیدا بە خاکی بسپێرن.\nپۆلیسی تورک لە رێگادا رێگەى لە ئۆتۆمبێلی هەڵگری تەرمەکەى وەفا کارتاڵ گرت و ئاراستەى ئۆتۆمبێلەکەیان گۆڕی و بەبێ ئەوەى رێگا بدەن بنەماڵەکەى بەشداری مەراسیمی بەخاک سپاردنی بکەن، بردیان و لە گۆڕستاندا بە خاکیان سپارد.\nپۆلیس دواتر بە تەلەفون بە بنەماڵەى کارتاڵیان وتوە "ئێمە تەرمەکەمان شاردەوە".\nبەپێی زانیارییەکان ئەوە روون بووەتەوە، بەهۆی بڵاوبوونەوەى هەواڵ لەسەر وەفا کارتاڵ و کاردانەوە و هەڵوێستی بنەماڵەکەى لە دژی دەوڵەت، پۆلیس گوشارێکى زۆری خستوەتە سەر بنەماڵەى کارتاڵ.\nبنەماڵەى کارتاڵ: ٢٣ جار داوای ئازادیی وەفا کارتاڵ-مان لە وەزارەتی داد...


چەند بابەتێکی فیدراسیۆنی پەنابەران.\nئاگادارییەک بۆ پەنابەران و کوردانی دانیشتووی تورکیا سەبارەت بە گەڕانەوەی ژیانی ئاسایی لەو وڵاتە.\nلەگەڵ لێدوانەکانی سەرۆکی تورکیا وەزارەتی ناوخۆش باسی لە چەند پلانێک کرد بۆ گەڕانەوەی ژیانی ئاسایی بەپێی زانیارییەکانی ڕۆژنامەی (میللەتی) تورکیا پلانەکانی وەزارەتی ناوخۆ سێ پلانن بە سێ هەنگاویش جێ بەجێدەکرێن:\n٢- هەنگاوی دووەم لە ڕێکەوتی ١١/٩ تا ٣١/١٢/٢٠٢٠ ڕێگە دەدرێت بە کردنەوەی گشت چێشتخانەو کافتریاو باڕوو شوێنە گشتیەکان بەبێ هیچ مەرجێکی کاتی کارکردن جگە لە پەیوەستبوون بە مەرجەکانی پاک و خاوێنی و پاراستنی مەودای نێوان میوانان و ئامادەبوان و چاودێری ئەم هەنگاوەش دەکرێت و جێ بەجێ دەکرێت بۆ ماوەی ٣٠ ڕۆژ ئەگەر هیچ تووشبویەکی تری نوێ بەڤایرۆسی کۆرۆنا تۆمار نەکرێ.\n٣- هەنگاوی سێ یەم هەر لەسەرەتاکانی ساڵی ٢٠٢١ ڕێگا دەدرێت بە کردنەوەی گشت چێشتخانەو کافتریاو باڕوو تەواوی شوێنە گشتیەکان بەبێ هیچ مەرجێک هەروەها لابردنی قەدەغەی هاتووچۆ لەسەر ئەو کەسانەی بە هۆی تەمەنیانەوە بەتایبەتی کەسانی بەساڵاچوان، ئەم هەنگاوەش جێ بەجێ دەکرێت و چاودێری دەکرێت ئەگەر هیچ توشبویەکی تر بە ڤایرۆسی کۆرۆنا تۆمارنەکرێ.\nلە لایەکی تریشەوە وەزارەتی پەروەردەو فێرکردنی تورکیا ئاماژەی بەوەدا کە لای ئەوان گەڕانەوەی ژیانی ئاسایی بەچوار هەنگاوە، کە هەنگاوی یەکەم بریتیە لە ئامادەکاری بۆ گەڕانەوەی ژیانی ئاسایی کە لە ڕێکەوتی ٤/٥/ بۆ ٢٦/٥/٢٠٢٠ هەمان مانگ بەردەوام دەبێ. هەنگاوی دووەم لە ڕێکەوتی ٢٧/٥ تا ٣١/٨/٢٠٢٠ بەردەوام دەبێ. هەنگاوی سێیەم ڕێکەوتی ١١/٩ تا ٣١/١٢/٢٠٢٠ بەردەوام دەبێ. هەنگاوی چوارەمیش کۆتا هەنگاوەو ژیان بەتەواوەتی ئاسایی دەبێتەوە.\nهیوا خدر - ئەندامی فیدراسیۆنی سەراسەری پەنابەرانی عێراقی\nپەنابەرێک لە تورکیا کوژرا.\nهیوا خدر لە تورکیا بە ناوەندی هەواڵگری فیدراسیۆنی ڕاگەیاند "ئەمڕۆ ڕێکەوتی ٢٧/٤/٢٠٢٠ پەنابەرێکی سوری بەناوی (عەلی ئەلعەسانی) تەمەن ١٩ نۆزدە ساڵ لە شاری (ئەدەنا)ی باشوری تورکیا لە لایەن پۆلیسێکەوە تەقەی لێکراو کوژرا".\nهیوا ئەوەشی گوت "بەپێی لێدوانی برایەکی کوژراوەکە بەناوی ( ئیبراهیم) گوتی کە لەلایەن پۆلیسەوە داوای (کملیک) لە براکەی کراوە ئەویش پێی نەداون و چەند هەنگاوێک چۆتە دواوە دواتر پۆلیسێک تەقەی لێکردوەو فیشەکێک بەر سنگی کەوتوەو گیانی لەدەستداوە".\nهەروەها پۆلیسی شاری ئەدەناش تا ئێستا بەهانەکانی ئەوەیە "کە پەنابەرە کوژراوەکە لە پۆلیسەکان هەڵهاتوە چەند جار ئاگاداریانکردۆتەوە بوەستێت هەر نەوەستاوە دواتر چەند فیشەکێکیان بە ئاسماندا تەقاندووە بەڵام بە هەڵە فیشەکێکی بەردەکەوێت و پەنابەرەکە گیان لەدەستدەدا".\n٢٠٠ پارچە دیاریی بەسەر کرێکارانی ژینگەپارێز دابەشکرا.\nئەمرۆ چوارشەمە ٢٩/٠٤/٢٠٢٠ تیمێک لە خۆبەخشەکانی (لقی کوردستانی فیدراسیۆنی سەراسەری پەنابەرانی عێراقی ،سەنتەری بەرگری لە مافەکانی منداڵان) بڕی ٢٠٠ پارچە دیارییان لە ڕێگای بەشی خزمەتگوزاری گشتی سەرۆکایەتی شارەوانی سلیمانی بەسەرئەوکارمەندانەی کە ئیشی ژینگە پاریزی دەکەن دابەشکرد. شایه‌نی باسه ئه‌م کۆمه‌ک هاوکاریانه به به‌رده‌وامی له‌لایه‌ن رێکخراوی (کۆمه‌ک و هاوکاری منداڵانی ئاواره) له ولاتی دانیمارک له لایه‌ن به‌ڕێز (سۆز ساڵح)ه وه دابین کراوە.\nفیدراسیۆنی سه‌راسه‌ری په‌نابه‌رانی عێراقی ئه و په‌ری سوپاسی هەوڵ و ماندووبوونی به‌ریز سۆز سالح و خۆبەخشەکانی رێکخراوه‌که‌یان ده‌کات لە کۆمەکی بەردەوامیان بە ئاوارەکان و خەڵکی کەمدەرامەت.


کاراکردنەوەی پەرلەمان! … تاهیر حاجی حەسەن – Dengekan\nbyTahir Haji Hassan\tJune 17, 2017\tGeneral\nپێش دەسپێک دەکرێت بزانین پەرلەمان بۆ هەیبەتی پەیداکردوەو هەیبەتیان پێداوە لەنێو سیستەمی سەرمایەداریدا. ئاخۆ دەکرا بۆرژوازیەت لەدەرەوەی پەرلەمان بیتوانیایە ئەم شەرعیەتە یاساییەی ئێستا مسۆگەری کردوە،لەدەرەوەی دەزگای پەرلەمانیش بیکردایە؟ ئاخۆ ئەو شوێنەی ناونراوە پەرلەمان و هەیبەتێکی نێونەتەوەیی وەرگرتوە،لەبنەڕەتدا بۆ چارەسەری کێشە و کەموکوڕیەکانی چین و توێژە چەوساوەکانە یان بۆ شەرعیەت دانە بەو چەوساندنەوە چینایەتیانەو پەردەپۆش کردنی چەتەیی و تاڵانیەکانی سیستەمی چەوسێنەری حاکمە؟ لەکام سەردەم و لەکام ساتدا پەرلەمان بوە بەو هێزەی توانیبێتی شەرعیەت بۆهێزوئیرادەی گەل یان چینە چەوساوەکان بگێڕێتەوەو دەسەڵاتی لەدەستی چینە جەوسێنەرەکە سەندبێتەوە؟\nلەسەردەمی ئاڵوگۆرە ڕیشەییەکانی قۆناخی کەوتنی سیستەمی فیودالیەت و جێخستنی بەسیستەمێکی جیاوازتر وە خاوەن تێگەیشتنێکی وریایانەتر بۆ بردنە پێشی مەدی چەوساندنەوەی چینە بەرهەمهێنەرەکان و گەشە سەندنی پیشەسازی و پێشکەوتنی جیهانبینی زانستی لەکۆی بوارە جۆربەجۆرەکاندا،بەناچاری بۆ سیستەمی نوێ کارێکی نوێیشی دەخواست کەبتوانێت لەجێی دیوەخانی ئاغاو دەرەبەگ و پاپاکان، شوێنێکی پیرۆزکراو جێ بخات تا گشت لایەک لەژێر ئەو چەترەدا کۆ بکاتەوە کەخۆی دروستی کردوە. ئەو جێگایەیش پەرلەمان بوو.\nزیاد لە سێ سەدە دەبێت پەرلەمان کراوە بەجێگایەک کەخاوەندارێتی تایبەتی تێدا پیرۆزتر کراوە و لەڕێی یاساکانی پەرلەمانەوە مافی خاوەندارێتی تایبەت هێندەی تر تۆخ تر کراوەتەوە و دەستی دەوڵەت و خاوەن کارەکان و خاوەن شەریکاتە قازانج پەرستەکان هێندەتی تر مەشروعیەتی یاسایی و ئیداریان پێ بەخشراوە، لەبەرانبەردا، هەرچی هاتوە، دەوڵەتی سەرمایەدارەکان، کۆی ناڕەزایەتیە جەماوەریەکان و کۆی ئەو ئەڵتەرناتیفانەیان مایەپوچ کردۆتەوە کەخواستویانە لەڕێی دەرەوەی پەرلەمانەوە ئاڵوگۆڕەکان بەئەنجام بگەیەنن،یانی لەڕێی بەرپاکردنی شۆڕشێکی کۆمەڵایەتی و کۆتایهێنان بەهەیمەنەتی دەسەڵاتی چینێکی چەوسێنەری کەمایەتی. بۆیە، دەسەڵاتی دەوڵەتی سەرمایەداران،هەمیشە، لەڕێی پارتە جۆراجۆرەکانی بەناو ئۆپۆزیسیۆنەوە، کەلەئەسڵدا هەر سەر بەو خێزانە بۆرژوازیەن،کاریان کردوە لەسەر ئەوەی پەرلەمان بکرێتە تەنها مەرجەع بۆیەکلایی کردنەوەی کێشمەکێش و ململنێ چینایەتیەکان و ململانێکانی نێو خودی چینی بۆرژوازیەت. دیارە بەو کارەیشیان توانیویانە تائێستا درێژە بەو چەواشەکاریانەیان بدەن و دەزگای پەرلەمانیش وەک هەریەک لەو پایانەی کەهەیبەتی دەوڵتی چەوسێنەرانیان ڕاگرتوە،هەمان ڕۆڵ بگێڕێت.\nپەرلەمان لەهەر وڵاتێکدا، کارامەیی و ئەوەی بڵێین کارێکی کردبێت کەلەخزمەتی خواست و داواکاریەکانی چین و توێژە بەرهەمهێنەرەکاندا بوبێت،لەڕاستیدا،ئەوە ئاستی هۆشیاری سیاسی چینایەتی ئەو چین و توێژە بەرهەمهێنەرانە بوە کەپەرلەمانی ناچار کردوە، بەناڕاستەوخۆ،وە،وەک دیاریەکی دەستی خۆیشی دواتر ئەو داوایانەی جێبەجێ کردوەو تاکاتی نادیار لەسەری کاری کردبێت. بەپێچەوانەوە لەو وڵاتانەی ئاستی هۆشیاری سیاسی چینایەتی لاوازە، پەرلەمان، نەیتوانیوە هیچ کارێک ئەنجام بدات کەلەخزمەتی چینوتوێژە چەوساوەو بەرهەمهێنەرەکاندا بوبێت. بەپێچەوانەوە هەمیشە، کاری هەڵخەڵەتاندن و دەستی دەستی پێکردنی خواست و ئامانجە ڕەواکانی جەماوەری زۆرینە بوە. چونکە لەو وڵاتانەدا، بەهەرێمی باشووری کوردستانیشەوە، ئەوەی دەور دەبینێت، هەیبەتی سەرۆکە دیکتاتۆرەکان و پارتە بۆرژوا قەمی و دینیەکانە،نەک هەیبەتی پەرلەمان. بۆیە هەرچ خواست و بڕیارو بەرژەوەندیەک کەلەخزمەتی هەیبەتی سەرۆکدا نەبوبێت،مایەپوچ کراوە. پەرلەمان، لەدەوڵەتانی خاوەن پیشەسازی و بەدامودەزگا بونیشدا، زۆر زیاتر لەخزمەتی بەرژەوەندیە چینایەتەکانی دەوڵەت و خودی چەتە دەسەڵاتدار و کۆمپانیا زەبەلاحەکاندایە تا لەخزمەتی چین و توێژە بەرهەمهێنەرەکاندا بێت. دەوڵەتێکی ئیمپریالیستی وەک دەوڵەتی ئەمریکی و دەوڵەتێکی ئیمپریالیستی وەک ڕوسیا، کاتێک جەنگە کاول کاریەکانیان بەرپا دەکەن و هێرش دەکەنە سەر دەوڵەتانی تر، پێشتر لەڕێی پەرلەمان و یاساکانیانەوە بەهانەو هۆکار دەدۆزنەوە،دواتر دەست دەکەن بەچەتەگەریەتەکەیان،تا بەو کارەیان شەرعیەتی بەپیرۆز کردن و لەسەر هەق بەونی جەنگەکانیان جی بکەنەوە و جەماوەری لەدەور خڕ بکەنەوە،یانی چۆن شەرعیەتی یاسایی بدەن بەجەنگەکانیان و کارە دڕندانەکانیان،کەسەدان هەزار لەمرۆڤی زەحمەتکێش بەکوشت دەدەن لەپێناو ئامانجەکانیان،یانی وەدەست خستنی قازانجی زیاتر و کەڵەکە کردنی سەرمایە لەژێر دەستی ئەو چینە کەمایەتیەدا، کەبەزۆری خۆسەپاندن و سەرکوتەوە تەمەنی خۆیان درێژ دەکەنەوە و جەماوەریش دەکەن بەکۆیلەی نێو خواستە ناڕەواکانی خۆیان.\nببینن، بزانن پەرلەمانی دەوڵەتی تورکیا چۆن بەدەنگی زۆرینە،بڕیارو خواستە شۆفێنیستیەکانی ئەردۆغان و دەوڵەتەکەی دەکەن بەیاسایی و لەو ڕێگایەوە،دەرگا واڵا دەکەن بۆ سوپا کەبەئارەزوی خۆی کوشت و بڕی خەڵکی زەحمەتکێش و سیڤیلی باکوری کوردستان بکات. هەر ئەو پەرلەمانەیشە، دەستی دەوڵەت ئاواڵا دەکات لەپەلاماردانی بزوتنەوە کرێکاریەکانی ناو تورکیاو لەڕێی پۆلیسەوە کوشتوبڕیان بکەن. پەرلەمانی دەوڵەتی ئاخوندەکان ببینن،بزانن بەچ ڕادەیەکی وەحشیانە یاسا ئیسلامیەکان ڕەواج پێدەدەن و دەست و پێی ژنانی پێدەبەستنەوە تا دەگات بەیاسای لەسێدارەو زیندانی کردنی هەتای. ئەوە پەرلەمانی وڵاتانی عەرەبی تادەگات بەشورای ئیسلامی عەرەبستانی سعودی. بەکۆ ئەو پەرلەمانانە،هیچیان کەمتر نیە لەهەیبەتی دەسەڵاتی پۆلیس لەسەرکوت کردنی ناڕەزایەتیە جەماوەریەکاندا.\nهەرێمی باشووری کوردستانیش وەک بەشێک لەو خێزانە چەوسێنەرەی بۆرژوازیەت،خێزانێکی چەتەیان کراوە بەڕیشەوە و پەرلەمانێکی دەستەمۆی حزبیشیان بۆ دامەزراندون. لەنێو ئەو پەرلەمانەدا،کەتائێستا یاسایەکی نەبوە لەبەرژەوەندی واقعی ژیانی چینوتوێژە زەحمەتکێشەکان بوبێت،دەیان حزبی بۆرژوا قەومی و دینی و خێڵەکی لەخۆی گرتوە. تەمەنی پەرلەمان لەباشووری کوردستاندا ٢٥ ساڵی ڕەبەقی پڕکردۆتەوە. بەڵام دەبێت بپرسین لەو ماوە دورودرێژەدا کامە یاسا و دەست ڕۆیشتووی هەیبەتی پەرلەمانی بەناو مۆدێرنەو مەدەنیەوە بوو،کەتوانیبێتی دەورێکی هەبێت لەکەم کردنەوەی سەر پەروەردەی دڕندانەی پیاوسالاری و کەم کردنەوەی پەروەردەو هەیبەتی دیکتاتۆریانەی خۆسەپێنەری ئاینی و کەمکردنەوەی هێزوخواستی سەرۆک و سەرۆکی حزبەکان؟ ئاخۆ پەرلەمانی هەرێمی کوردستان،دیوی دوەمی دیوەخانەکانی حزب نین؟ ئاخۆ پەرلەمانی هەرێمی کوردستان توانیویەتی کۆتای بەهەیبەت و هەیمەنەی سەرۆکی خێڵ بێنێت تابتوانێت سەرۆکی هەرێمی ماوە بەسەرچویش کۆتای پێبێنێت؟ کەوایە دەبێت بپرسین: بۆچی بزوتنەوەی گۆڕان هێندە پیداگیری دەکات لەسەر کارا کردنەوەی پەرلەمان؟ بۆچی بزوتنەوەی گۆڕان بەشوێن ئەڵتەرناتیفێکی تردا ناگەڕێت کەبەفعلی لەخزمەتی هۆشیار کردنەوەی سیاسیانەی زۆرینەی جەماوەردا بێت و ئیرادە ڕاستەقینەکەیان بۆ بگەڕێنێتەوە؟ ئاخۆ ئەو پەرلەمانەی بزوتنەوەی گۆڕان شێتی بوە، دەتوانێت لەخزمەتی جەماوەری ستەم لێکراودا بێت، یان بۆ شەرعیەت دانی یاسایانەی بۆرژوازیەتە بەو چەوساندنەوە چینایەتیانەی بونی هەیە؟ ئاخۆ بزوتنەوەی گۆڕان دەتوانێت کۆتایی بەهەیمەنەتی بنەماڵەی بارزانی و بەپیرۆز کراویەکەیان بهێنێت لەڕێی کارا کردنەوەی پەرلەمانەوە،یان بەناڕاستەوخۆ بزوتنەوەی گۆڕان لەبەرانبەر شکستەکانیدا، دێت و قبوڵی دەست لەکارکێشانەوەی سەرۆکی پەرلەمانەکەیشی دەبێت و هەیمەنەی مەرجەعیەتی بارزانیش قبول دەکات؟\nئەوەی بزوتنەوەی گۆڕان کردی،خزمەت کردنێکی زۆری بوو،بەو خێزانە چەتەیەی بۆرژوازیەتی کوردی، ئەویش لەڕێی بەلاڕێدا بردنی ناڕەزایەتیە جەماوەریەکان و بەکارهێنانیان لەپێناو بەرژەوەندیە ناڕاستەوخۆکانی خۆیاندا، دیارە بزوتنەوە ئیسلامیەکانیش هاودەردو هاوئامانجن لەگەل کۆی بزوتنەوەی چینایەتی بۆرژوازیەتی کوردیدا.\nمەخان، چونکە چین و توێژە زەحمەتکێشەکانی کوردستان، خاوەنی ڕابەرایەتیەکی ڕاستەقینەی خۆیان نین، کەڕێکخراویان بکات و لەدەوری خواستە ڕەواو یەکسانیخوازەکانی خۆیان کۆیان بکاتەوە، لەوێدا لەناڕۆشنی هۆشیاری سیاسی چینایەتیاندا، لەلایەن پارتە بۆرژوا جۆراوجۆرەکانەوە، تەفرە دراون و کراون بەکۆیلەی خواست و بەرژەوەندیەکانی ئەو پارتانە. بزوتنەوەی گۆڕانیش یەکێکە لەو پارتانەو بۆڵە بۆڵ و گازندەکانی، لەپێناو پێشوەچونی ئیرادەی زۆرینەی خەڵکی هەرێم نیە، بەڵکو لەڕێی بەلاڕێدا بردنی ناڕەزایەتیە جەماوەریەکانەوە توانیان، بۆ قۆناخێکی تر، تەمەنی بۆرژوازیەتی کوردی بەرنە پێشەوە. بۆیە کارا کردنەوەی پەرلەمانیش هەر لەپێناو ئەو ئامانجەیاندایەو ڕیفراندۆمەکەی پارتی دیموکرات و یەکێتی نیشتیمانیش تەنها بۆ خۆسەپاندنی زیاتریانە بەسەر گەلی زەحمەتکێشی باشووردا. جابۆیە، نابێت بەخەڵەتاندنی زیاترمان لەڕێی کارا کردنی پەرلەمانەوە،چاوەڕێی دەرکەوتنی بەختەوەریە دزراوەکانمان بین لەخاوەن دزە ڕاستەقینەکانی کە حاکمن لەسەر سەرمان!\nPrevious لە پاپ ئایدل هەتا کوردئایدل (بەشی سێهەم) … برایم فەڕشی\nNext ژەھری مار Snake venom …. د.ناجح گوڵپی