“حیزبه‌کانی رۆژهه‌ڵات ئێستا خاوه‌نی ئێعتباری کۆمه‌ڵایه‌تی‌و هیژمونی سیاسی به‌رز نین” – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / دیمانە / “حیزبه‌کانی رۆژهه‌ڵات ئێستا خاوه‌نی ئێعتباری کۆمه‌ڵایه‌تی‌و هیژمونی سیاسی به‌رز نین”\nهه‌ینی 12 كانونی یه‌كه‌م 2014\tدیمانە 195 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nزاگرۆس پۆست: لەسەرەتای هێرشەكانی داعش بەتایبەتی بۆ سەر كوردستان، كۆمەڵێك گۆڕانكاری بەرچاو لەناوچەكە بەتایبەت سەبارەت بە دۆزی كورد روویدا، پێتوایە ئەم پرۆسەیە بەرەو كوێ دەڕوات‌و داهاتوو كورد بەكوێ دەگات؟\nره‌شاد مسته‌فا سوڵتانی: “داعش” دوای ڕووخانی سه‌دام و له پاڵ به‌هاری عه‌ره‌بی، به شێنه‌یی له‌لایه‌ن تورکیا، عه‌ره‌بستان، به‌حرین، قه‌ته‌ر، ئاماره‌تی موته‌حیده، ڕه‌وندی ئاینی وڵاتانی باکوری ئافریقا وسازانی جمهوری ئیسلامی پێک هات. ئه‌م ڕێکخراوه‌یه به قه‌ده‌ر سێ حکومه‌ت ئامێری شه‌ڕ و ئیمکاناتی لوجیستێکی و ده‌سه‌ڵاتی ئابوری وه‌رگرتوه. یازده پاڵاوگه‌ی نه‌وتی هه‌یه و نزیکه‌ی هه‌شت میلیون که‌س له ژێر ده‌سه‌ڵاتیدایه. بازنه و ته‌یفی ڕووناکبیریان له وڵاتانی ئیسکاندیناوی، ئوروپای ڕۆژهه‌ڵات و باکوری ئافریکا دابین ده‌کرێت. هه‌موو مزگه‌وته ئیسلامیه‌کانی ئه‌م وڵاتانه گه‌نجه‌کان به خاتری ئایدئولۆژی “ئیسلامی سیاسی” په‌روه‌رده ده‌که‌ن و هێزی بزوێنه‌ری جه‌ماوه‌ری بێ ئاگای ناو داعشن. به گشتی مزگه‌وته‌کان له لایه‌ن پولیسه‌وه کونتڕۆڵ کراوه و کاتێک پولیس حوزوری نه‌بێت، کامیراکان وه‌ک فڕ فڕه هه‌ڵده‌سوڕن و حکومه‌ته‌کان له جموجوڵی بازنه و ته‌یفی سیاسی موسڵمانه توندڕه‌وه‌کان ئاگادارن.\nئه‌م کونتڕۆله له سه‌ر حوسینیه‌ی شیعه‌کانی ئێران، یه‌مه‌ن، لوبنان و فه‌له‌ستینی له ئوروپا به‌رده‌وامه. به ئاشکرا دیاره، که حکومه‌ته‌کان نه‌وعێک باجیان پێ ده‌ده‌ن و له نهایه‌ت له به‌رانبه، هه‌ڵسوکه‌وتیان “سکوت”ی مه‌سڵه‌حه‌تیان کردووه. داعش دوژمنێکی ترسناکی داهاتوی کۆمه‌ڵگای کوردستانه. هیچ کات قه‌سابخانه‌کانی مێژوو به ئه‌ندازه‌ی قه‌سابخانه‌کانی ئیستای داعش ڕه‌نگین و خوێناوی نه‌بووه. ژنان له ژیر ده‌ستی داعشدا، له قووڵترین ئاستی کۆیلایه‌تیدا به دۆخێک گه‌یه‌نراون که ده‌نگیان کپ و قامه‌تیان شکێنراوه. ئایا ده‌یان و سه‌دان کچ و ژنی خاوه‌ن که‌رامه‌تی “شه‌نگال” که داعش ئه‌سیر و کۆیله‌ی کردوون له کوێ بن؟ شه‌نگال داستانی مه‌رگه‌ساتی وڵاتی کوردستان و شارێکه. داخۆ ئه‌گه‌ر ژنه ئه‌سیره‌کان مابن له کوێ فرۆشراون وکۆیله‌ن؟ داعش به کرده‌وی نامرۆڤانه، کوشتاری بیڕه‌حمانه‌ی خه‌ڵکی سیڤیل، سه‌ر بڕین، زک دڕێن، فرۆشتنی ژنانی بێ دیفاع که داعش به کرده‌وه نیشانی دا، ئوتوریته و ستاتوسی گه‌لی کوردی به ئه‌ندازه‌ی کاره‌ساتی هه‌ڵه‌بجه به‌رز کرده‌وه. کورد خۆی خولقێنه‌ری ئه‌م ستاتوس و پێگه جیهانیه نه‌بوو. کوردستان به هاوکاری زلهێزه‌کان و دیکتاتوره‌کانی ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست و له وانه نوری سه‌عید، ئاتاتورک، ڕه‌زا شا و حکومه‌ته‌کانی پاش ئه‌وان، به شێوه‌یه‌کی وه‌حشیانه دابه‌ش کرا. هه‌ر له‌ت کردنێک سه‌ره‌نجامه‌که‌ی یه‌کگرتنی خێرای به شوێندا نایه‌ت.\nگه‌وره‌ترین جه‌نایه‌تێک که داگیرکاران به نسبه‌ت کورده کردویانه، مێشک شوردنه‌ی سیستماتێکی شارۆمه‌ندان، سه‌ندنه‌وەی باوڕ و متمانه‌ی تاکی کورد به خۆی، ڕاگرتنی کوردستان له دواکه‌وتووی بێ وینه و میلیتاریزه کردنی خاکی کوردستانه. که هه‌موو ئه‌م فاکتورانه، باری ڕۆحی و سایکۆلۆژی کوردیان به جۆرێک تێک داوه، که نمونه‌ی وا له دونیادا هه‌ر نیه. پێڤاژۆ‌ی کێشه‌ی کورد، دوای کاره‌ساتی شه‌نگال و کۆبانی به‌ره‌و وه‌رگرتنی پشتیوانی بێ سنووری جیهانی ڕۆیشتوه و ئه‌م شه‌پۆله هێشتا هه‌ر هێزی هه‌یه و ناڕاسته‌وخۆ چه‌شنێک “لوبی” و یارمه‌تیده‌ری، که ڕیکخراو نیه و زۆریس پرژ و بڵاوه بۆ کورد دابین کردووه. گه‌نجه‌کانی تورک به کچ و کوڕه‌وه، له تورکیا به ئاشکرا له کێشه‌ی کورد دیفاعیان کردووه. له هه‌رێمه‌کانی ئێران، کۆڕ و کۆمه‌لی ڕووناکبیر ئه‌گه‌رچی، ئه‌ندیشه و فیکر‌یان هیشتا له قه‌ڵای دایکی نیشتمان و سنووری زێڕین قه‌تیس ماوه، ئه‌مما له به‌ر “ئازاری ویجدان” ڕاسته‌وخۆ له مه‌سه‌له‌ی کورد پشتیوانیان کرد. ئه‌گه‌ر جاران ده‌یانگوت کورد له عێراق هه‌ر کورده، کورد له تورکیا هه‌ر کورده و کورد له ئێران ئێرانیه، ئیستا زۆر به شه‌رمه‌وه دووپاتی ده‌که‌نه‌وه و تێگه‌یشتون که بیرورای زۆربه‌ی هه‌ره زۆری میلله‌تی کورد خۆی به‌کوردستانی ده‌زانێت و کورد وه‌ک نه‌ته‌وه دانیشتوی” فه‌لاتی ئێران” ه. له ڕووسیا که هه‌میشه به خاتر به‌رژه‌وندیه‌کانیان، ده‌رحه‌ق به پرسی کورد سکوتیان کردووه ئیستا به‌رنامه‌ی تایبه‌تی تله‌ڤیزیونی سه‌باره‌ت به کێشه‌ی کورد بڵاو ده‌که‌نه‌وه. له ئافگانستان بۆ دفاع له کورد جه‌ماوه‌ریکی زۆر له شه‌قامه‌کانی کابول ڕێپێوانیان کرد. پڕۆسه‌ی گۆڕانکاریه‌کانی ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست به زه‌ره‌ری کورد ناشکێته‌وه و خۆزگه ئه‌م وه‌زعه هه‌ستیار و ناسکه بۆ ڕێبه‌رانی کورد هه‌ست کرابا. چونکوو له ناو خه‌بات و بزووتنه‌وه‌ی کوردستاندا بڕیاری” کۆیی” بزر و گومه و” شفافیه‌تی” سیاسیش لێڵه. ڕۆژ له دوای رۆژ دیواره‌کانی دیکتاتوری شه‌ق ده‌با، خه‌ڵکی کورد ئاگا ده‌بنه‌وه، ئاستی داخوازیه‌کانیان فره ئینسانی و له گه‌ڵ گلوبالیزمدا ده‌گونجێت.\nبێگومان شه‌ڕی داعش دریژ خایه‌نه و کورت ماوه نیه. شه‌رێکی نه خوازراو که به‌ر ده‌رگای کوردی گرتوه و له‌م کێشمه‌کێشه‌دا، سنووره‌کانی پاش شه‌ڕی دووهه‌می جیهانی تێک ده‌چێت. پێ ده‌چێت کوردستان به بێت به خاوه‌نی سنوورێکی دیاریکراوی نێونه‌ته‌ویی. له باشترین فورمدا، که من خۆشبینیش نیم، ڕه‌نگه کوردستان، دوو و یا سێ حکومه‌تی سه‌ربه‌خۆ، له سه‌ر کوره‌ی ئه‌رز نوێنه‌رایه‌تی بکات. له‌م پڕۆسه‌یه‌دا، ڕێبه‌رانی ئیستای کورد له قافله‌ی کاروان جێماون و جێگای ئه‌وان له لایه‌ن سیما خۆشه‌ویست و کاریزمه و لێهاتوه‌کانی نه‌سڵی نوێ پڕ ده‌بێته‌وه. ڕێزدار ڕه‌وانشاد نیلسون ماندیلا وتویه‌تی: که‌ی ماف، خاک، ئاو و ئازادیتان بۆ کورده‌کان گه‌ڕانده‌وه، ئه‌و کاته هه‌موو چه‌کی ده‌ستی پێشمه‌رگه و گریلاکانی کورد خۆیان بێده‌نگ ده‌بن.\nزاگرۆس پۆست: لەپاش كارەساتی شەنگال‌و بەرخۆدانی مێژووی كۆبانی كە سەرنج‌و سۆزی جیهانی بۆ كورد راكێشا، پێیتوایە گۆڕانكارییەك لە بۆچوونی زلهێزەكان بەتایبەتی ئەمەریكا‌و وڵاتانی رۆژئاوا بەرامبەر بە كورد دروست بووە؟\nره‌شاد مسته‌فا سوڵتانی: کاره‌ساتی شه‌نگال، ویجدانی زلهێزه بێ ویجدانه‌کانی زۆر هه‌ژاند و ئازار دا. زلهیزه‌کان ترسان. جمهوری ئیسلامی فره ترسا و هاواری به‌رز بوه‌وه. به‌ڵام هاواری جمهوری ئیسلامی به هیچ شێویه‌ک بۆ ڕه‌نج و ئازاری کورد نه بوو و، ته‌نیا بۆ گۆمه‌زه‌کانی که‌ربه‌لا و نه‌جه‌ف بوو. مه‌لاکانی ئێران ده‌ترسان که داعش هێرش بکاته سه‌ر ئه‌و دوو شاره و گۆمه‌زه‌کان به‌ته‌قێنیته‌وه. دوژمنانی ئیدئولۆژی له پێچه توندو بواره‌کانی مێژوودا، له گه‌ڵ یه‌کتر یه‌کانگیرویه‌کگرتوو ده‌بن. نمونه‌ی چاک ڕێک که‌وتنی ژوزیف ستالین له گه‌ڵ هیتله‌ر، ڕێکه‌وتنی فاشیزمی ئیسلامی ئێران له گه‌ل حیزبی تووده، القاعده، تالیبان و داعشه.\nدوکتور محه‌مه‌د مه‌لیکی له کۆبو‌نه‌وه‌یه‌کدا وتویه‌تی: به خودای گه‌وره، به شه‌ره‌ف، به ئینسانیه‌ت به ئازادی سوێند ده‌خۆم، ئێمه له وڵاتی ئێران له ساڵه‌کانی ده‌هه‌ی 60 و دوای ئه‌و ساڵانه، شتگه‌لێکی وامان له کرده‌وه‌کانی حکومه‌تی جمهوری ئیسلامی له زیندانه‌کاندا دیوه که به نیسبه‌ت کرده‌وه‌کانی داعش زۆربیره‌حمانه تر و وه‌حشیانه تر بوو. له ده‌سدانی به‌رژه‌وه‌ندی زلهێزه‌کان و ده‌رکردنیان له رۆژهه‌لاتی ناوه‌ڕاست و دوڕاندنی یاری شه‌ترنج له گه‌ڵ کۆنه نۆکه‌ر و ده‌س په‌روه‌رده‌کانیان، و په‌رده هه‌ڵماڵین له کردوه‌ی بیابانی و زۆر وه‌حشیانه‌ی داعش له ماسمێدیا، زلهێزه‌کانی به پێچه‌وانه‌ی مه‌یل و ئاره‌زویان ناچار به هه‌ڵویستێک کرد. کورد ته‌نیا هێزێک بوو که له که‌رامه‌ت و ئارمانه به‌رزه‌کانی مرۆڤایه‌تی دیفاعی قاره‌مانانه‌ی کرد. زلهیزه‌کان به خاتر چاڵه نه‌وته‌کان، کانیاوی هه‌زار نۆش وئاوی گه‌وارا، کان ومه‌عده‌نه‌کان، هێزی کاری هه‌رزان و به‌رهه‌می کشت و کاڵی سروشتی ناچار بوون خۆیان له گه‌ڵ دیفاعی کوردا، هاوڕه‌وت که‌ن و له‌م ته‌نیا هێزه که له به‌رانبه هێرشه‌کانی داعش قاره‌مانانه ڕاوه‌ستا دیفاع که‌ن. ڕه‌وتی مێژوو وای نیشان دا، به‌رژه‌وندیه‌کانی گه‌لی کورد و به تایبه‌ت زلهێزه‌کان، یه‌کیان‌گرته‌وه و دیفاع له کورد بۆ زلهیزه‌کان، مان و نه‌مانی ده‌سه‌ڵاتیان له ناوچه‌که‌دا بوو. ئیستا وڵاتانی ڕۆژئاوا و ئامریکا، سیاسه‌تی تازه‌یان هه‌ڵبژاردووه و بیر و ڕای گشتی جه‌ماوه‌ری به‌رینی دانیشتوانی ئه‌م وڵاتانه به‌ره‌و هاوده‌ردی، خه‌مخواری و یارمه‌تی و دیفاع له کورد وه‌ر سوڕاوه و هێزیکی نه بێنراوی، دروست کردوه. ئه‌م هیزه خاوه‌نی هیژمونی سیاسی و ده‌سه‌ڵاته.\nتا ئیستا جه‌ماوری کورد و حکومه‌تی هه‌رێم له ئیسلامی سیاسی زه‌ره‌رمه‌ند بووه. له نه بوونی حیزبی خاون پێگه‌ی به‌رینی کۆمه‌ڵایه‌تی و چه‌پی مۆدێڕن، ئیسلامی سیاسی کۆمه‌ڵگای کوردستانی به‌ره‌و دواوه پاڵ پێوه ناوه و له گه‌شه‌ی فیکری گه‌نجانی کوردستان به‌رگری ده‌کات و ڕۆژ له دوای ڕۆژ، ئایدئولۆژی کۆن و داڕزیو له مێشکیان، جێگیر ده‌کات. هه‌موو ئه‌ندامان و کادیره‌کانی حیزبه‌کانی کوردستان له ئوروپا، به ئه‌ندازه و ئاستی مه‌لایه‌کی کۆنه‌پارێز له مزگه‌وتێکی لندن، ئاڵمان و یا سوید نه یان توانیوه، گه‌نجه‌کان بۆ خه‌باتی پێشمه‌رگایه‌تی ڕێک خه‌ن ،ئه‌مما پارتی کرێکارانی کوردستان له‌م قۆناغه‌دا ئاوارته‌یه و تواناکانی بۆ ڕیک خستنی گه‌نجه‌کان زۆر و هیوابه‌خشه. مه‌لاکان، به ئاره‌زوی خۆیان مێشکی گه‌نجه‌کان وه‌ک هه‌وێر له قاڵب و فورم ده‌ده‌ن و بۆ خزمه‌تی داعش و فیداکاری له پێناو ئیسلامی سیاسی ئاماده و ڕه‌وانه‌ی ئوردووگاکانی داعش ده‌که‌ن. خه‌لکی کورد به گشتی لایه‌نگری دیموکراسی و ئازادیه. وه‌ک کولتور و داب و نه‌ریت، کورد له ئاین و ئاین زاکان حورمه‌تی گرتوه و هیچ کات دژی ئاینه‌کانی تر نه بووه.\nله دیمۆگرافی کوردستان که‌مینه‌ی یه‌هودی، یارسان،ئاسوری، شه‌به‌ک ،کاکه‌یی،گاور، ئه‌رمه‌نی، مه‌سیحی، کلدانی، ئاشوری و به‌هایی به زه‌قی به‌ر چاوه. ئه‌م که‌مینانه له کوردستان وه‌ک هاووڵاتی ده‌ژین. که‌ریم عه‌له‌که یه‌هودی بوو، ئه‌مما وه‌زیری حکو‌مه‌تی شێخ مه‌حموود بوه. که‌مینه‌کان ده‌وری ماسمێدیان بۆ پرسی کورد گێڕاوه و ڕاسپارده‌کانی کوردیان به هاو دینه‌کانی خۆیان گه‌یاندووه و ئه‌مه فاکتۆرێکی له بار بۆ، به‌رز کردنه‌وه هیژمونی سیاسی میلله‌تی کورد بووه. چونکوو کورد لایه‌نگری ئاشتی و سولحه،و ئیهانه و بێحورمه‌تی به که‌مینه‌کان ناکا، ده‌رهاویشته و کاردانه‌وه‌ی چاکی له سه‌ر بیر و ڕای غه‌یره موسڵمان و به گشتی مه‌سیحیه‌کان داناوه. مه‌سیحیه‌کانی عێراق، تورکیا، سوریا و ئێران هه‌میشه هاواری زوڵم و سته‌می موسڵمانه‌کانیان به گوێ دونیا گه‌یاندووه. مه‌سیحیه‌کانی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست، ته‌نیا له سه‌ر خاکی کوردستان ئه‌منیه‌ت و ئاسایشیان هه‌یه و، نا ڕاسته‌خۆ سه‌باره‌ت به ڕه‌حم و وه‌فا و هاوده‌دری و دڵنه‌وایی کورد، زانیاری پۆزیتیڤیان که‌م تا کورتێک به دونیای مه‌سیحی گه‌یاندوه و داوه .\nپاش شۆڕشی گه‌لانی ئیران و هاتنه سه‌ر کاری مه‌لاکان، بنه‌ماڵه به‌هاییه‌کان له ترسی سوتاندنی ماڵ و خاو خێزانیان و ئیعدام کردنیان به‌ره‌و ڕۆژ هه ڵاتی کوردستان هه‌ڵهاتن و کۆچیان کرد. تاقمێکی به‌هایی به‌ره‌و شاری سنه کۆچ و په‌نایان هێنا وخه‌ڵکی شه‌ریفی سنه پێشوازیان لێکردن وله‌و شاره نیشته‌جێ بوون. دیموکراسی و ئازادی له شاری بۆکان که له لایه‌ن پێشمه‌رگه‌وه ئیداره‌ده‌کرا،به‌ڕاشکاوی هه‌ست ده‌کرا. هاوکات به‌هاییه‌کانی شاری میاندووئاو به شیوه‌یه‌کی ئیسلامی له ماڵه‌کانی خۆیان سوتێندران که،باوک و دایک فریای نه‌جاتی کوڕ و کچه‌کانیان نه که‌وتن. به پێی خه‌سله‌تی ئابوری و یه‌ک گرتنه‌وه‌ی به‌رژه‌وه‌ندیه‌کان، کورد و وڵاتانی ڕۆژئاوا و ئامرێکا، بۆ دیفاع له دیموکراسی پارله‌مانی و حو‌رمه‌ت له تاکی کۆمه‌ڵگا، هاو خه‌بات و هاو سه‌نگه‌ر ده‌بن و ده‌که‌ونه به‌ره و کاناڵێک که به کرده‌وه دژی کۆنه‌پارێزان و لایه‌نگرانی قانونه وشک و کۆنه‌کانی بیابانن. ئه‌م هاوخه‌باتیه، هاوسه‌نگه‌ریه، هاو به‌رژه‌وه‌ندیه، هاو بۆچونه تا چ کات بڕ ده‌کات، به بارودۆخی ژئوپۆلیتیکی جیهان له هه‌نگاوی یه‌که‌مدا، و له هه‌نگاوی دووهه‌مدا هه‌ل و مه‌رجی ئاڵوزی کوردستان و پاراستنی به‌ژه‌وه‌ندیه‌کان گرێ دراوه و که‌س ناتوانی ئاماژه به له یه‌ک ترازان، دابڕان، یه‌کگرتنی ستراتیژی و ناوچه‌یی بکات. به‌رژه‌وندیه‌کان ،دیاریکه‌ری هه‌موو ئاراسته سیاسیه‌کانن.\nزاگرۆس پۆست: لەم بارودۆخەی ئێستادا وەك دەبینین سێ بەشی كوردستان گۆڕانكاری جیدی تیا روویداوە‌و روودەدات، هەر بەشەیان بەجۆرێك پێشكەوتنێك لەخەباتی سیاسی‌و مەدەنییان تێبدا بەرچاو دەكەوێت، پێتوایە جێگە‌و شوێنی رۆژهەڵات لەهاوكێشەكانی ناوچەكە كامەیە؟ بۆ بزوتنەوەی كوردی رۆژهەڵات توشی ركود‌و وەستان بووه؟\nره‌شاد مسته‌فا سوڵتانی: ڕێبه‌ریی جه‌ماوری خه‌ڵک ده‌وری فراوان و به‌ر بڵاوی هه‌یه‌و، یه‌کێکیان ده‌وری “کاریزمایی” ڕێبه‌ره. ئاستی پێگه و ستاتوسی کۆمه‌ڵایه‌تی، ڕێبه‌رانی ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان به‌رز نیه. هه‌ڵسوڕانی ئه‌م بیست ساله‌ی دواییان هه‌ر له نادڵسۆزی، دابڕان، له‌ت بوون و دژایه‌تی له گه‌ڵ یه‌کگرتندا تێپه‌ڕ بووه. دووری له زید و ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان و کونتڕۆلی بێ هاوتای سنوور له لایه‌ن فاشیزمی ئیسلامی، تۆری جاسوسی به هێز له شاره کوردنشینه‌کانی نزیک سنووری ده‌ستکرد، ده‌سته‌وه‌ستانی حیزبه‌کان بۆ حکومه‌تی هه‌رێم ، نه‌بوونی متمانه‌ی ڕێبه‌ران به ڕزگاری کوردستان، شه‌ڕ له سه‌ر ناوی کۆمه‌ڵه و دیموکرات ،خزانی ته‌یفی جاسوسی ئیرانی له ناو ڕێکخراوه‌کاندا، سکوت و سازشی حیزبه‌کانی باشور له گه‌ڵ تورکیا و ئێران، نه‌بوونی پلاتفورمی گونجاو بۆ چاره‌سه‌ری ڕووداوی کتوپڕ و گۆڕانکاریه‌کان، بایه‌خ نه‌دانی جیددی به پرسی کورد، ده‌وری نیگه‌تیڤ و خراپی ماسمێدیای حیزبه‌کان سه‌باره‌ت به جیابونه‌وه و مافی چاره نووسی گه‌لی کورد له هه‌ر پارچه‌ی داگیرکراو، خاڵ گه‌لێکی هاوبه‌شی حیزبه‌کانی ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستانه.\nپه‌یوه‌ندی ڕێبه‌ری له گه‌ڵ شارۆمه‌ندان مه‌جازی و له کانالی ماسمێدیاوه ده‌کرێ، په‌یوه‌ندی نزیک و حوزوری حیزبه‌کان له ناو جه‌ماوه‌ردا غایبه، ته‌نیا یه‌ک میتر له خاکی ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان ئازاد نه کراوه، هه‌ر بۆیه ئیستا بزووتنه‌وه‌ی ڕۆژهه‌ڵات تووشی داڕمان و هه‌ناسه‌ی له به‌ر بڕاوه. ئێتر به به‌ریه‌وه نه‌ماوه و هه‌موو که‌سێکی هه‌راسان کردووه. پێگه و جێگای کزی ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان له ناو ڕاپه‌ڕینی ئیستای گه‌لی کوردا، به ئاشکرا دیاره و بیر و ڕای گشتی کوردی ناڕازی کردووه. پێش بینی داهاتوی ڕه‌وتی خه‌باتی ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان به ئاسانی ناکرێت و پێ ده‌چێت، له ناوه‌وه ڕێکخراوه و ڕێبه‌رانی خۆیان په‌روه‌رده و دروست که‌ن. پاسیڤ بوون و یه‌ک نه گرتنی پارته‌کانی ڕۆژهه‌ڵات به جۆرێک کاردانه‌وه‌ی خراپی لێکه‌وتوته‌وه، که ده‌سکه‌وته مێژوییه تۆمارکراوه‌کانیشی خه‌ریکه به ناوی پارته‌کانی تروه تۆمار ده‌کرێت. چه‌کدار کردنی ژنان بۆ یه‌که‌م جار له بزووتنه‌وه‌ی کوردیدا، کۆمه‌ڵه و له گوندی ئاجی که‌ندی ناوچه‌ی بۆکان کردی که چی، ئه‌مڕۆ حیزبی تر ئه‌م ده‌سکه‌وته بۆ خۆی داگیر ده‌کات ! شورا هه‌م کۆمه‌ڵه و هه‌م دیموکرات وه‌ک ئوڕگانێکی جه‌ماوه‌ری به ناوه‌ڕۆکی جیاوازه‌وه، خه‌باتیان بۆ کرد و له شار، شارۆچکه و دێهات دایانمه‌رزاند. ئه‌م ده‌سکه‌وتانه خه‌ریکن بزر و گوم ده‌بن. ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان زۆر تر به‌لای پارتی کرێکارانی کوردستان (پژاک) هه‌ڵسوڕاوه و له ژێر چه‌تری ئه‌واندا ڕێک ده‌خرێن. نه‌بوونی حوزوری فیزیکی کۆمه‌ڵه و دیموکرات بۆشایی خولقاندووه و پێ کا کا، بوشاییه‌که‌ی پڕ کردوه‌ته‌وه و خه‌ڵکی سازمان داوه.\nده‌بوا کۆمه‌ڵه و دیموکرات له ساله‌کانی 57 و 58 هه‌تاویدا، فورمێک له سه‌ربه‌خۆێێان ڕاگه‌یاندبا، تا ئیستا له داهاته‌که‌ی که‌ڵک وه‌ر گرن. بیرۆکه‌ی ڕاگه‌یاندنی نه‌وعێک ئوتونۆمی، له ناو تاقمێکی تێگه‌یشتوو هه‌بوو و بانگه‌وازی بۆ کرا. حیزبه‌کان نرخیان جیددیان، بۆ حاکمیه‌ت و ئیداره‌ی فه‌رمی ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان، دانه‌نا و پاراستنی ئێرانی یه‌کپارچه و دایکی نیشتمان ستڕاتژیان بوو و ئیستا به‌ر لافاوه‌که‌ی که‌وتوون. ڕێبه‌رانی ڕۆژئاوای کوردستان لێکدانه‌وه‌ی دیاریکراو، له بارودۆخی دیاریکراویان په‌سه‌ند کرد و له جه‌زیره، کانتونه‌کان(کۆمونه‌کان یا شاره‌داریه‌کان ) به خێرایی بڕیار نامه‌ی مافی ژنانیان په‌سه‌ند کرد و له ئاستی جیهاندا ده‌نگی دایه‌وه و ئوتوریته‌ی ژنانی کوردی به‌رز کرده‌وه. ئه‌م دیارده‌یه هێله‌ری کلینتونی ناچار به قسه کرد و وتی: پێویسته ئامریکا پشتیوانی له‌و ژنانه بکات که شه‌ڕی داعش ده‌که‌ن ! بڕوام وایه و له وتارێکدا ئاماژم پێ کردووه، که جایزه‌ی ئاشتی نوبیل له ساڵی 2015 شیاوی ژنانی کۆبانیه و ماسمێدیای کورد ده‌بێت وه‌ک ئه‌رکێکی نه‌ته‌وه‌یی، قه‌ناعه‌ت به، به‌رپرسانی نیڕویژی بێنێت تا ژنانی کۆبانی خه‌ڵاته‌که وه‌رگرن ! خه‌باتی ژنانی کۆبانی هه‌نگ ئاسا به‌رده‌وامه و هیوابه‌خشه ! حیزبه‌کانی ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان تووشی نه‌خۆشین و په‌تای ” کونگه‌ره‌و کنفرانس”ی نا پێویست هاتون. و هه‌میشه کونگه‌ره و کونفرانسه‌کان به سه‌رکه‌وتوویی ته‌واو ده‌بێت و له ماسمێدیاکانیان بۆ ده‌سکه‌وته سه‌یر و سه‌مه‌ره‌کانیان بانگه‌واز ده‌که‌ن. حیزبی چه‌پی کومو‌نیزمی کرێکاری به هه‌موو باڵه‌کانیه‌وه، ده‌سه‌ڵاتی سیاسی و پێگه‌ی کۆمه‌ڵایه‌تی کزیان هه‌یه و هه‌ر ئاڵۆزن و پلاتفورمی هاوبه‌شیان نیه وزۆر له یه‌ک دوورن و، هیشتا خۆیان له تراویلکه و ئوتوپی ئێرانی یه‌کپارچه و دایکی نیشتمان خه‌لاس نه‌کردووه و ده‌یانه‌وێت له به‌ر خاتری خاتران، به خوێنی پێشمه‌رگه‌ی کوردستان، چینی کرێکار له ئێران ڕزگار که‌ن. 35 ساڵه قه‌یامی نه‌ته‌وه‌کانی ئێران کراوه و هیشتا، له لایه‌ن نه‌ته‌وه‌ی خاون ده‌سه‌ڵات که حکومه‌تی به ده‌سته‌وه‌یه، زمانی کوردی قه‌ده‌غه‌یه، هه‌ر شار و شارۆچکه‌ی کوردستان میلیتاریزه‌یه ،کوردی رۆژهه‌ڵات وه‌ک شارۆمه‌ندی ده‌رجه چوار (پاش فارس، تورک، عه‌ره‌ب) مافی پێ دراوه. ئه‌م فاکتور و دیاردانه‌ی سه‌ره‌وه، که قه‌واره و فورمی کۆمه‌ڵگای ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان نوێنه‌رایه‌تی ده‌که‌ن ده‌لیلی سه‌ره‌کی بۆ وه‌ستانی بزووتنه‌وه‌ی ئه‌و به‌شه‌یه. له هه‌مان حاڵدا، خه‌باتی مه‌ده‌نی، سه‌ر شه‌قام و هه‌ڵسوررانی فه‌رهه‌نگی و کولتوری له ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان، که له کونتڕۆلی حیزبه‌کاندا نیه و ناکرێ به حیسابی کاری نهێنی حیزبه‌کان دانرێت، گه‌شه‌ی به‌رچاوی کردووه ئه‌مما به نیسبه‌ت پارچه‌کانی تره‌وه کزه و به شێوه‌ی خه‌باتی مه‌ده‌نی و سه‌رشه‌قام له شاره‌کانی ئامێد، سلێمانی، وان، قامێشڵۆ، هه‌ولێر، که‌رکووک و کۆبانی گشت گیر نیه. حیزبه‌کانی رۆژهه‌ڵات، ئیستا خاوه‌نی ئێعتباری کۆمه‌ڵایه‌تی و هیژمونی سیاسی به‌رز نین و ئه‌گه‌ر به جیددی وریا نه‌بن، ڕه‌نگه به‌و شێوه که یه‌کێتی و پارتی که‌وتنه داوی سپای پاسداران و بۆ ئازاد کردنی هه‌ڵه‌بجه تراژیدیان خولقاند و شه‌ریکی ئه‌و کاره‌ساته دڵته‌زینه‌ن که به‌سه‌ر خه‌ڵکی هه‌ڵه‌بجه‌دا هات، پیلانی سپاه بۆ له داو خستنی کۆمه‌ڵه و دیموکرات هه‌میشه له ئارادایه.\nئایا هێزی ئیستای پێشمه‌رگه‌ی دیموکرات و کۆمه‌ڵه، ده‌توانن له شه‌ڕی کۆبانی به‌شدار بن ؟ چونکو مه‌ترسی ئه‌وه‌هه‌یه سپای پاسداران، به‌و ده‌سه‌ڵاته که له هه‌ریمی کوردستانی باشور به‌ده‌ستی هێناوه، کۆسپ و گرفت بۆ کۆمه‌ڵه و دیموکرات بخولقێنێت. ئه‌گه‌ر بیاتوانیبا، حوزوری فه‌عالیان له شه‌ڕی کۆبانی کردبا، بێ گومان جه‌ماوه‌ری به‌رچاو له خه‌ڵکی رۆژهه‌ڵات له ده‌وریان کۆ ده‌بونه‌وه و ئیعتبار و پێگه‌ی کۆمه‌ڵایه‌تی جارانیان، له بوارێکی تردا به ده‌س ده‌هێنایه‌وه. نهێنی و هه‌ڵویستی پی کا کا چییه که ده‌توانی له ڕۆژهه‌ڵات جه‌ماوه‌ر ڕێک بخات وله ئیلام، قروه، دێگولان، سنه، بۆکان، ورمێ، ماکۆ، بانه،سه‌ڵماس،مه‌هاباد،سه‌قز، مه‌ریوان، پاوه،کرماشان ئه‌ندامه‌کانی بۆ شه‌ڕی کۆبانی ڕه‌وانه بکات ! چ فاکتۆرگه‌لێک که‌س و کار، برا و خۆشکی شه‌هیده سه‌ربه‌رزه‌کانی ڕه‌نجاندووه که له‌م دوو ڕێکخراوه به چه‌ندین لق و پۆپه‌وه توڕه، ناڕازی، گله و گازنده‌یان هه‌یه؟؟\nزاگرۆس پۆست: لەم نێوەندەدا رەنگەی حیزبەكانی رۆژهەڵات زۆرترین گلەیی‌و گازندەیان بێتەسەر، ئەگەرچی لەمدواییانە هەوڵدرا 5 لایەنی سیاسی كاری هاوبەش بكەن، بەڵام سەری نەگرت. بەگشتی كێشەی حیزبە سیاسییەكانی رۆژهەڵات لەچیدا دەبینیت‌و پێتوایە تا چەند هاوكاری حیزبەكان كاریگەریی لەسەر خەڵك‌و بزوتنەوەی رۆژهەڵات دەبێت؟\nره‌شاد مسته‌فا سوڵتانی: ئه‌گه‌رچی که‌مته‌رخه‌می و شه‌ڕه جنێو و تۆران له یه‌کتر، دابڕان، ئوردووگا نشینی، یه‌ک نه‌گرتن له سه‌ر خاڵه‌کان و پلاتفورمی هاوبه‌ش ناوه‌ڕۆک و کاکڵه‌ی ئه‌م حیزبانه‌یه .به‌ڵام به ڕاستی جه‌ماوه‌ری خه‌ڵکیان له خۆیان تاراندوه و بیزاریان خولقاندووه. پێویسته حیزبه‌کانی ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان، که به هات و هاوار شتێکن و به کرده‌وه شتێکی تر ،خاڵه کزه‌کانی خۆیان وڕاستیه‌کان بخه‌نه ڕوو، ئه‌گه‌رچی تاڵ و تفتیش بێت. په‌یوندیه دیپلۆماسی و ئابوری و ئیستڕاتژیان له گه‌ڵ حیزبه‌کانی باشوور و رۆژئاوا و باکوور په‌ته‌و که‌نه‌وه و له ئه‌زمون و شێوه‌و سه‌بک کاری ئه‌وان ئه‌زمون و ته‌جروبه فێر بن. حیزبه‌کانی تر جگه له حیزبه‌کانی رۆژهه‌ڵاتی کوردستان توانای ڕێک خستنی جه‌ماوه‌ری کوردیان هه‌یه، ئه‌گه‌رچی جه‌ماوه‌ر فیکری سیاسی ئه‌م حیزبانه قه‌بوڵ نا‌که‌ن. پارتی کرێکارانی کوردستان توانای خۆگونجاندن له گه‌ڵ گلوبالیزم و لێکدانه‌وه‌ی کونکریت له بارودۆخی کونکریتیان له ئاستی به‌رزدایه.\nکێشه و ناکۆکی حیزبه‌کانی ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان زۆر تر له‌م فاکتۆرانه: سه‌لیقه‌کان،به‌رژه‌وه‌ندی تاکه‌که‌سی و بنه‌ماڵه‌یی، پۆست و مه‌قامی ڕێبه‌ری هه‌تاهه‌تایه،دروست کردنی دیواری کونکرتی حیزبی، شه‌ڕ له سه‌ر ناوی حیزبی دیموکرات و کۆمه‌ڵه،به‌ساڵا چوونی ڕێبه‌ران که ته‌مه‌نیان ڕوو له خه‌زانه، نه‌بوونی په‌یوه‌ندی ڕاسته‌وخۆ له گه‌ڵ شارۆمه‌ندنی ڕۆژهه‌ڵات، بایه‌خ نه‌دان به دیاگرامی ته‌مه‌نی گه‌نجه‌کان له رۆژهه‌ڵات، ئاژاوه‌گێڕی به‌ر بڵاوی سپای پاسداران، ئوردووگا نشینی، هه‌وڵ نه‌دان بۆ ڕزگار کردنی ناوچه و هه‌ریمێکی رۆژهه‌ڵات، زۆربه‌ی ئه‌ندامانی ده‌فته‌ری سیاسی و ناوه‌ندی که‌سانێکی ئاسایین، ژماره‌ی زۆری ئه‌ندامانی دوو ئوڕگانی ده‌فته‌ری سیاسی و کومیته‌ی ناوه‌ندی که دووره له بنه‌ماکانی کاری حیزبی، نه‌هاتن و پێشوازی که‌می گه‌نجه‌کان بۆ پێشمه‌رگایه‌تی، هه‌ڵسوڕێنه‌رانی حیزبه‌کان ته‌نها کادیره کۆنه‌کانن، نه بوونی ژنان له کومیته‌کانی بڕیار ده‌ر و ناوه‌ندی،ته‌رخان کردنی ماسمێدیاکانیان: تله‌ڤیزیون، ڕادیو، سایته‌کان بۆ کاری سیکتی و مه‌حفه‌لیزم و دانانی دیوار و قه‌ڵای حیزبی و په‌ره پێدان به ده‌سته‌گه‌ری حیزبی خۆی ده‌نوێنێ. مێژوو باشترین داوه‌ره، له ساله‌کانی 57 و 58 هه‌رکات کۆمه‌ڵه ودیموکرات کاری هاوبه‌شیان کردووه جه‌ماوه‌ری کورد وه‌ره‌یان به‌رز و له ئه‌م دوو ڕێکخراوه‌یه پشتیوانیان کردووه.\nپێک هێنانی هیئه‌تی نوێنه‌رایه‌تی خه‌ڵکی کورد ،دانیشتن له گه‌ڵ هیئه‌ت ونوێنه‌ری خومینی له شاری سنه، بایه‌خ نه‌دان به بیر و ڕای کۆن و هه‌ڵویستی مه‌لا ئه‌حمه‌د موفتی زاده، به‌شداری هاوبه‌ش له شه‌ڕه‌کانی دارساوێن نمونه‌ی چاکی هاوکاری کۆمه‌ڵه و حیزبی دیموکراته. .شه‌ڕی ناوخوێێ که کۆمه‌ڵه و دیموکرات کردیان و هه‌موو ته‌شکیلات و ئه‌ندامانی ئه‌م دوو رێکخراوه‌یه له شکستی بزووتنه‌وه‌دا، به‌رپرس و شه‌ریکن، پشتیوانی جه‌ماوه‌ری خه‌ڵکی به خوارترین ئاست گه‌یاندوخه‌ڵکی دڵ سارد و نائومێد کرد. له و قۆناغه‌دا سپای پاسداران باشترین ده‌سکه‌وتی به ده‌س هێنا. کومیته‌ی ناوندی کۆمه‌ڵه متمانه‌ی به خۆی نه بوو و ڕاسته‌وخۆ ئێرانی یه‌کگرتووی هه‌ڵبژرادبوو و گالته‌ی ئاشکرای به پرس و مه‌سه‌له‌ی نه‌ته‌ویی کورد ده‌کرد، پاشان ئه‌م هه‌ڵویسته ڕووخێنه‌ره‌یان به کونفرانسێک پینه وپاساو کرد و ته‌م و مژه‌که‌یان ڕه‌وانده‌وه. له حیزبی دیموکرات ته‌نیا شه‌هید دوکتور قاسملو بڕیارده‌ر بوو، ئه‌گێنا به‌ستێن و زه‌مینه‌ی ئاشتی به بێ حوزوری ڕیزدار دوکتور قاسملو،له لایه‌ن کۆمه‌له‌وه فه‌راهه‌م کرا وبه‌ڕێزیان له ئوروپاوه په‌یامی به ده‌فته‌ری سیاسی خۆیان دابوو، ده‌ست ڕاگرن تا دێمه‌وه کوردستان. که هاته‌وه هه‌مووی تێک دا و شه‌ڕ ده‌ستی پێکرده‌وه که بیزاری و پشتیوانی نه‌کردن له بزووتنه‌وه‌که‌ی به دواوه بوو. حیزبی دیموکرات و کۆمه‌ڵه ده‌بوا شه‌ڕی ده‌سه‌ڵاتیان نه‌کردبا. ئه‌گه‌ر ڕێزێک بۆ دیموکراسی هه‌بوایه بیگومان ده‌سه‌ڵاتی سیاسی و کۆمه‌ڵایه‌تی حیزبێک له نێو سه‌ندوقه‌کانی ده‌نگدا دیاری ده‌کرێت. ئه‌گه‌ر کورد ڕێبه‌رانێکی وه‌ک گاریبالدی (ئیتالیا) نیلسو ن ماندیلا (ئافریکای باشوور) و بیسمارکی (ئالمان) بوایه، بیگومان شه‌ڕی براکوژی هه‌رگیز ڕووی نه‌ده‌دا. له حاڵی حازردا، ئه‌گه‌ر ئه‌م حیزبانه له سه‌ر خاڵه هاوبه‌شه‌کان پلاتفورمی هاوبه‌ش هه‌ڵنه‌بژێرن و یه‌ک نه‌گرن و به‌ره‌ی یه‌کگرتوو پێک نه‌هێنن، کاردانه‌وه‌ی خراپ و ڕووخێنه‌ری له سه‌ر سایکۆلۆژی خه‌ڵک داده‌نێت ووه‌ک جاری جاران له په‌راوێز ده‌که‌ونه‌وه ودیارده و پڕۆسه‌ی ئوردوگانشینی هه‌ر ته‌واو نابێت.\nده‌وری دراوی ئامریکا !\nئامریکا هه‌موو بازرگانی و تجاره‌تی ولاتانی دونیای، پاون کردووه و” دولار ” تاقه ئه‌رز و دراوی به نرخ بۆ بازرگانی جیهانی بووه. ده‌وری ئابوری دولار شکاوه و دابه‌زیوه و ئیستا رووسیا، به‌ڕازیل، ئافریکای باشور، هیند و پاکستان بڕیاریان داوه تا ئه‌و ئه‌ندازه بۆیان ده‌کرێت تجاره‌ت و بازرگانی خۆیان به ده‌راوێکی تر جگه له دولار به‌ڕێوه به‌رن. ئه‌م بڕیاره، کاردانه‌وه و فشاری قورس ده‌خاته سه‌ر مه‌یدانی ڕمبازێنی دولار و ئه‌م دراوه پسکۆ پسکۆ له بازرگانی نێو نه‌ته‌ویی پاشه کشه ده‌کات. و ده‌سه‌ڵاتی ئابوری و سیاسی ئامریکا که‌م ده‌کاته‌وه.\nکوڵه دیکتاتوره‌کان !\nجاران ئامریکا، پلان و نه‌قشه کانی، به هۆی کوڵه دیکتاتوره‌کان له عه‌ره‌بستان، ئوردون، تورکیا، عێراق، پاکستان، به‌حرین، قه‌ته‌ر و ئیسرائیل\nجێ به جێ و به‌ئاشکرا ده‌ستوره‌کانی به ڕێبه‌رانی ئه‌م وڵاتانه دیکته ده‌کرد. هه‌ڵویستی ئه‌م کۆله‌دیکتاتورانه ،ئیستاو له مێژووی سه‌رده‌م پێچه‌وانه‌ی ده‌ستوره‌کان و پێشنیاره‌کانی ئامرێکا و وڵاتانی ئوروپای رۆژئاوایه. ئامریکا بۆ هێرش کردنه سه‌ر داعش وشکستی حکومه‌تی سه‌دام ،نه‌یتوانی قه‌ناعه‌ت به تورکیابێنێت که له پایگاکانی که‌ڵک وه‌ر گرێت. له‌م پێڤاژۆه‌دا وه‌زن و هیژمونی سیاسی وڵاتانی ڕۆژئاوا و ئامریکا به‌ره به‌ره هاته خواره‌وه. به‌تایبه‌ت کۆنه‌پارێزانی جمهوری ئیسلامی، له پرسی پیتاندنی بومبی ئه‌تۆمی و شه‌ڕی موزاکره و دیالۆگ، له به‌رانبه ر ئامریکا چاو شارکێ و گاڵته ده‌که‌ن. ده‌سه‌ڵاتی سیاسی زلهێزه‌کان به‌ره به‌ره که‌م ده‌بێته‌وه و به‌ستێنی جێ گۆڕکی، قوتبه بڕیار ده‌ره‌کان ئاماده ده‌بێت. پێ ده‌چێت له داهاتودا وڵاتانی چین، پاکستان، ئافریکای باشور، هێند،کانادا، ئوسترالیا و به‌رازیل ئاڵترناتیڤ بن و ئوروپای یه‌کگرتوویش ڕوو له گه‌شه‌یه .\nژانی سه‌ختی گۆڕانکاریه‌کان !\nگۆڕانکاریه‌کان ده‌ردی بێده‌رمانی خه‌ڵکیان چاره نه کرد !\nئامریکا له ئه‌فگانستان، عێراق، لیبی، میسر، ئه‌لجه‌زایر و تا ڕاده‌یه‌ک سوریا گۆڕانکاری کردووه و دیکتاتوره‌کانی له ده‌سه‌ڵات لابردووه. ئێستا له ئوکراین، سوریا، ئافگانستان، ئێران،پاکستان،لێبی، میسر زلهێزه‌کان شه‌ڕی جبهه‌یی و شه‌ڕی مه‌ده‌نی و دیالۆگ ده‌که‌ن. هه‌ل و مه‌رجه‌که تا دێت خراپتر بوه و حکومه‌ته دامه‌زراوکان ئالترناتیڤی گونجاو نین و ناتوانن وڵاته‌کان ئیداره که‌ن. ته‌نیا شه‌ڕی باڵکان و یوگوسلاڤیای کۆن، هیوابه‌خش بوو و نه‌ته‌وه‌کانی بوسنی، کروات وماکدونی له ژێر ده‌ستی ” سه‌ربه‌کان” ده‌ر هاتن ڕزگاریان بوو. بیر و ڕای گشتی چاوه‌ڕوان بوو که زلهیزه‌کان بتوانن سیسته‌می نوێ، حکومه‌تی عادڵانه و پارله‌مانی کارا دامه‌زرێنن، که چی بار ودۆخی کۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسی ئه‌م ولاتانه هێشتا سه‌قام گیر نه بوه وخوێن ڕشتن، کوشت و کوشتاری خه‌ڵکی سیڤیل و ئاسایی بێداد ده‌کات. ئه‌منیه‌ت و ئاسایش له م وڵاتانه به یه‌کجاری باری کردووه و،له هه‌ر ناوچه و هه‌رێمێکی ئه‌م وڵاتانه ئیسلامی سیاسی و داعش سه‌ریان هه‌ڵداوه و که‌رامه‌ت و گیانی خه‌ڵک، به تایبه‌ت ژنان بوته گا ڵته‌جاڕی ئه‌م ڕه‌وته ئیسلامیانه. ئه‌وانه‌ی که ڕه‌ش بین نین، پێیان وایه ئه‌منیه‌ت و ئاسایش له سیستمه پێشوه‌کان گه‌لێک له سیستمه‌کانی ئیستا باشتر بوو. ئاین و ئاینزاکان، سۆفیه‌کان، ده‌رویشه‌کان ،عه‌ڵی اللهی، یارسان، مه‌سیحی، یه‌هودی، شه‌به‌ک، یه‌زیدی، کاکه‌یی، قه‌ڵخانی، سونی، شیعه ساڵیانی ساڵ پێکه‌وه له سولح و ئاشتیدا ژیابوون، ئیستا، ئیسلامیه‌کان تینوی گیانی یه‌کترن و یه‌کتر ده‌کوژن و، باجه‌که‌ی ته‌نیا خه‌ڵکی سڤیل و ئاسایی ده‌یدات. کورد هه‌میشه تاسه‌بار و نیگه‌رانی سبه‌ی ڕۆژی ڕووداوه نه خوازراوه‌کانه که نه بێته قۆچی قوربانی. برینه‌کا نی گه‌لی کورد هێشتا ساڕیژ نه بوون و ساڕیژ نه کراون\nو، له‌م گێژاوه‌دا” ئیسلامی سیاسی” شه‌ڕێکی ترسناک و نه‌خوازراویان داسه‌پاندووه و تووشی میلله‌تی کورد کردووه. و بیگومان باجه‌که‌ی بۆ گه‌لی کورد قورس و گرانبه‌هایه.\n10 12 2014 سوید\nتێبینی: جەختکردنەوەکان لەلایەن بەڕێز کاک رەشادە\nرەشاد مستەفا سوڵتانی كێیە؟\nله گوندی ئاڵمانه‌ی هه‌ورامان له دایک بووه\nبرای پێنج شەهیدە لەوانە: كاك فوئاد موستەفا سوڵتانی (یەكێك لەدامەزرێنەرانی كۆمەڵە‌و سەركردەی دیاری بزوتنەوەی رزگاریخوازانەی خەڵكی كوردستان)و گیانبەختكردوان حسەین، ئەمین، ماجید‌و ئەمجەد مستەفا سوڵتانی.\nخویندنی سه‌ره‌تایی له ئاڵمانه، ناوه‌ندی له شاری سنه و ده‌ورانی چوار ساڵه‌ی زانستگای ، له تاران ته‌واو کردووه.\nبەهۆی هەڵسوڕانی سیاسی ماوه‌ی دووساڵ بۆ شاری نه‌هاوه‌ند دوور خراوه‌ته‌وه و ته‌بعید کراوه.\nچه‌ندجار له لایه‌ن ساوکه‌وه بۆ ماوه‌یه‌کی کورت ده‌ستگیر کراوه. له تاران سێ جار، نه‌هاوه‌ند یه‌ک جار و شاری بانه یه‌ک جار .\nده‌ساڵ مامۆستای ده‌بیرستانه‌کانی شاری سنه بووه.\nهه‌شت ساڵ پێشمه‌رگه‌ی کۆمه‌ڵه بووه.\n24 ساڵه له تاراوگه و له‌وڵاتی سویده و دیسان له بواری په‌روه‌رده و بارهێنان، له سوید خوێندویه‌تی و دانشنامه‌که‌ی ته‌کمیل کردووه و شه‌هاده‌ی به‌رزی مامۆستایی ،له زمانی کوردی و جیوگرافیای سروشتی وه‌ر گرتوه.\nتاساڵی 2012 ، مامۆستای زمانی کوردی منداڵه په‌نابه‌ره‌کانی کوردستان بووه و کاری کردووه .\nئێستا خانه‌نشێن کراوه و خه‌ریکی نوسین و کۆکردنه‌وه‌ی به‌ڵگه‌نامه‌کانه.


(39) هه‌زار خێزانی ئاواره له سنوری پارێزگای سلێمانی نیشته‌جی كراون\nبۆ گفتوگۆكردنی زیاتر له‌سه‌ر بارودۆخی ئه‌و خێزانه ئاوارانه‌ی كه‌روویان له پارێزگاكانی هه‌رێمی كوردستان كردووه و كارائاسانی كردن بۆ ئه‌و رێكخراوه نێوده‌وڵه‌تیانه‌ی كه ده‌یانه‌وێت به هه‌ماهه‌نگی لایه‌نه په‌یوه‌ندیاره‌كان هاوكاری پێشكه‌شی ئاواره‌كان بكه‌ن. ئه‌مرۆ 3 شه‌مه رێكه‌وتی 2/9 ئاوات محه‌مه‌د قائیمقامی سلێمانی پێشوازیكرد له نوێنه‌رانی رێكخراوی ئه‌درا و له‌گه‌ڵ به‌رێوه‌به‌رانی (ناحیه‌ی تانجه‌رۆ و كۆچ و كۆچبه‌رانی سلێمانی) كۆبۆوه.\nپاش گفتوگۆكردن ئاوات محه‌مه‌د رایگه‌یاند: بۆ ده‌ربازبوون له‌م بارودۆخه پێویستیمان به هاوكاری ناوخۆیی و نێوده‌وڵه‌تی هه‌یه تاوه‌كو پێداویستی ته‌واو بۆ ئاواره‌كان دابین بكه‌ین تا ئه‌وكاته‌ی بارودۆخی سیاسی و ئه‌منی ئاسایی ده‌بێته‌وه‌و ئه‌و خێزانانه‌ش ئه‌گه‌رێنه‌وه زێدی خۆیان.\nده‌رباره‌ی رێژه‌ی په‌نابه‌ران و ئه‌و خێزانانه‌ی له (موێل و ێلاح الدین و شه‌نگال) ه‌وه هاتوون عوسمان مسته‌فا به‌رێوه‌به‌ری كۆچ و كۆچبه‌رانی سلێمانی رایگه‌یاند: تا ئێستا (39) هه‌زار خێزانی ئاواره كه ده‌كاته (160. 000) كه‌س له به‌رێوه‌به‌رایه‌تییه‌كه‌مان تۆمار كراون و له سنوری پارێزگای سلێمانی نیشته‌جێ كراون.\nله‌باره‌ی ره‌وشی ئه‌و 81 خێزانه ئێزیدیه‌ی كه له خوێندنه‌یه‌كی ناحییه‌ی عه‌ربه‌ت نیشته‌جێكراون هوشیار مسته‌فا به‌رێوه‌به‌ری ناحییه‌ی تانجه‌رۆ رایگه‌یاند: سه‌رجه‌م پێداویستییه‌كانیان بۆ دابینكراوه و له ناحیه‌ی عه‌ربه‌ت كه‌مپێكی كاتییان بۆ ته‌رخانكراوه‌و و له كه‌مترین ماوه‌دا سه‌رجه‌میان ئه‌گوازرێنه‌وه بۆ ئه‌و كه‌مپه كاتییه.


2022.05.23 - 17:54\nپەرلەمانتارێکی پارتی رایگەیاند، کۆبوونەوەى سبەی دەستەی سەرۆکایەتی و فراکسیۆنەکانی پەرلەمانی کوردستان دواخرا بۆ ڕۆژی چوارشەممە.\nخەدیجە عومەر، پەرلەمانتاری پارتی، بە پێگەى فەرمى حزبەکەى وت "کۆبوونەوەی سبەی سێشەممەی نێوان دەستەی سەرۆکایەتیی پەرلەمان و سەرۆکی فراکسیۆنەکانی نێو پەرلەمان دوا خرا بۆ ڕۆژی چوارشەممە، بەڵام کەشی سیاسی لەبارەی بۆ دەستپێکردنەوەی کۆبوونەوەکانی پەرلەمان، بەتایبەتی دوای دەستپێشخەریی پارتی و سەردانی سەرۆکی ھەرێمی کوردستان بۆ شاری سلێمانی.''\nوتیشی "ناسەقامگیریی سیاسی کاریگەریی کردووەتە سەر کاروبارەکانی پەرلەمانی کوردستان و ئەگەر نێوان لایەنەکان ھێور بێتەوە ئەوە بێگومان کاریگەریی خۆی دەبێت لەسەر بەڕێوەچوونی کۆبوونەوەکانی پەرلەمانیش، چونکە بەھۆی ئاڵۆزیی نێوان لایەنەکان ڕەوشەکە بەگشتی ئاسایی نەبوو.''\nلەبارەی مەرجەکانی پارتی بۆ دەستپێکردنەوەی کۆبوونەوەکانی پەرلەمان، خەدیجە عومەر وتى "ھیچ لایەنێک مەرجی پێشوەختەی نییە بۆ کۆبوونەوەی پەرلەمان، ئومێد دەکەین دوای کۆبوونەوەی داھاتوو لێکتێگەیشتن ھەبێت بۆ ئەوەی لە مانگی داھاتوودا پەرلەمانی کوردستان دوای ٨٠ ڕۆژ لە ڕاگرتنی کۆبوونەوەکانی دەست بە کۆبوونەوەکانی بکاتەوە.''\nناوەڕۆکى کۆبوونەوەى یەکێتى و چوارچێوەى هەماهەنگى و ھاوپەیمانی عەزم\n2022.06.07 - 23:28\n2022.05.25 - 20:10\nپەرلەمانتارێک: دۆخی هەرێم لەوە خراپترە هاوپەیمانی ئیتارو سەدر و سوننە بیپارێزێت\n2022.06.09 - 10:30\nپەرلەمانتارێک: 150 ملیار دینار بۆ دەرمانی شێرپەنجە و تالاسیما لە پڕۆژەیاسای ئاسایشی خۆراک جێگیرکرا\n2022.06.08 - 14:57


نەتەوە | 20:40:23 2018-06-21 | (207) جار خوێندراوەتەوە\nموقتەدا سەدر داوا لە دادگا دەكات بەشێویەكی بێلایەنانە پرۆسەی ژماردنەوەی دەنگەكان بەدەست ئەنجام بدات و هۆشداریش بە حكومەتەكەی عەبادی دەدات بۆشایی دەستوریی نەقۆزێتەوە بۆ فراوانكردنی دەسەڵاتەكانی.\nلەیەكەم كاردانەوەیدا دوای بڕیارەكەی دادگای باڵای فیدراڵی بە ژماردنەوەی دەستیی دەنگەكانی هەڵبژاردن، موقتەدا سەدر لە راگەیاندراوێكدا، 9 ئامۆژگاری بڵاوكردەوەو لە خاڵی یەكەمیشدا، داوای لەسەرجەم لایەنەكان كرد، دان بەخۆیاندا بگرن و ملكەچی یاسا بن، ئەگەر بڕیارەكانی بڕواپێهێنەریش نەبێت.\nسەدر لە خاڵی دووەمی راگەیاندراوەكەیدا، ئامۆژگاریی دادگای كردووە بۆ پابەندبوون بە بێلایەنی لە پرۆسەی ژماردنەوەی دەستیی دەنگەكانداو دەشڵێت: "دەبێت ماوەیەكی كورتی بۆ دیاری بكرێت".\nهەروەک هۆشدارییش دەداتە حكومەتەکەی عەبادی کە لەئەگەری دواكەوتنی پرۆسەی ژماردنەوەو جیاكردنەوەی دەنگەكاندا بۆ یەكی مانگی داهاتوو، ملكەچی یاسا بێت و بۆشایی دەستووریی نەقۆزێتەوە بۆ فراوانكردنی دەسەڵاتەكانی، كە مەترسیدارەو ئەنجامی خراپی لێ دەكەوێتەوە.\nلەپەیامێكیشدا بۆ لایەنەكان، سەدر بەپێویستی دەزانێت بەردەوامبن لە دیالۆگە جدییەكان بەمەبەستی پێكهێنانی هاوپەیمانێتی گەورە، كە ئەركی سەركردایەتیكردنی چاكسازیی راستەقینە بێت".\nناوبراو مەترسی ئەوەشی خستۆتەڕوو كە جیاكردنەوەی دەنگەكان بەدەستی ببێتە هۆی دووبارەكردنەوەی هەڵبژاردنە پەرلەمانییەكەی عیراق و پێشێلی دەنگی دەنگدەران بكرێت، سەرەنجام رێژەی بەشداریكردن لە هەڵبژاردنەكانی داهاتوودا كەمببێتەوە.\nهاوكات داواشی لە هێزە ئەمنییەكان کردووە ئەو بڕیارانە كاریگەرییان لەسەریان نەبێت، چونكە بەوتەی سەدر تائێستا عیراق لەمەترسیدایە. سەدر ئومێدیش دەخوازێت ژماردنەوەی دەنگەكان نەبێتە هۆی گەڕانەوەی گەورە گەندەڵكاران بۆ دەسەڵات.


دژایەتی جۆنسن بەدژی چەپ! … نوری بەشیر – Dengekan\nbyNuri Bashir\tDecember 13, 2019\tGeneral, Opinion\nPrevious بەشی نۆزدەیەم لە قەسیدەی ( دەقی تەمەن ) … ناڵە حەسەن\nNext دنیایه‌کی سه‌یری شیعره گوڵم! … له‌تیف بێوار


هەرێمی كوردستان و شۆرشە جەماوەریەكان\nكاتێك باس لە جەماوەرو خەڵك ئەكەین مەبەستمان ئەو قاعدە سەڵبەیە كە سەرجەم حكوماتەكانی لەسەر بنیاد ئەنرێت بە پێی ئەو میساقەی كە لۆك پێی وایە گەل مافی هەڵبژاردن و گۆرینی حكومەتی هەیە، هەروەها رۆسۆ پێی وایە حكومەت وەكیلی گەلە بۆ بە ئەنجام گەیاندن و وەدی هێنانی داخوازی و ئارەزوە گشتیەكان ، هەروەها رۆسۆو لۆك یش كۆكن لەسەر ئەوی كە خەڵك جەماوەر خاوەنی سیادەیە و كەی بەپێوستیان زانی ئەوا ئەو دەستەڵاتە بەكار ئەهێنن . ئەگەر چی ئەم دەستەڵاتە لە وڵاتە دواكەتوو بەناو دیموكراسیەكاندا با بە هەڵ بژاردنیش بێت لە سەرەتاوە ئەوا حكومەت ئەیەوێت جێ پێی خۆی توند بكات بە ناوێ پاراستنی بەرژەوەندی گشتیەوە دوا تریش باڵنسی بەرژەوەندی هاوسەنگ ئەبێت لەنێوان گەل و حكومەتدا كە ئەسڵ وایە حكومەت لە خزمەتی گەلدا بێت دواتردش بەدیوی ئەوگروپەی كە بۆ ماوەیەكی دیاری كراو گەل هەڵی بژاردبوو ئەشكێتەوەو، ئەم دەستەڵاتانە لەم رێ پێدانە كاتیەوە شرعیەت بەخۆی ئەدات بۆدرێژكردنەوەی، ئیتر بەناوی خەڵكەوە قسە ئەكات هەڵوێست ئەگرێت و ئەولەوێت ئەدات بە بەرژەوەندیەكانی خۆی بەناوی حكومەتی گەل . ئیتر لێرەوە خەڵك جەماوەر دەست ئەكەن بە شۆرش جموجۆڵە نارەزایەكان بە سەرەتایی ترین شێوە( پرتوبۆڵەی خەڵك لەژێر لوەوە ، ئەنجام نەدانی ئەركەكان، داكۆكی نەكردن لەدەستەڵات لە شتێكدا ئەگەر لەسەر حەقیش بێت) نیشانەی دەست پێكردنی شۆرشە ئەگەرچی هەندێك لەو دەستەڵاتانە گاڵتەیان بەم جۆرە لە چالاكی شورشگێریە ، لە بیریان چوو كە خۆشیان هەر بەم شێوە دەستیان پێ كرد .نمونەشی زۆرە لە جیهان ووڵاتانی عەرەبی.\nدواتر ئەم شوڕشانە ئەچێتە قۆناغی كردارەوە سەرەتا بەشێوازی مەدەنی بەئومێدی ئەوەی دەستەڵات بەخۆیدا بچێتەوە بەرژەوەندی گشتی رەچاو بكات لەخەمی خەڵكدا بێت نەك لە خەمی خۆیدا . چونكە شەرعیەت لای خەڵكە بەهەموو پێوەرە ئاسمانی و ئەرزیەكان .\nبۆیە ئەوەی ئەمرۆ لەهەرێمی كوردستانیشدا ئەگوزەری نزیك بۆتەوە لە قۆناغی دابەش بوون بۆ بەرەی خەڵك و بەرەی حكومەت بەر پرسەكانی هەرێم وێرای نكوڵی كردنێان لە سیستمی بەرێوە بردنی سیاسی پەیمانی ئیمامەت وپەیمانی بەیعەتی رەها كەچی رەچاوی ئەكەن شەرعییەتی شۆرشگێریان بریوە بە بەری خۆیان ئەگەرچی بۆ ساڵانی نەوەتەكان پر بەبەریان بوو ، كەچی ئەوكاتەش وتیان ئەبێت حكومەتی مەدەنی بێت و بەهەڵبژاردن بێت ، ئەوەی بیری لێناكەنەوە ئەو پەیمانە كۆمەڵایەتێ یە كە خۆیان بریاریان لەسەردا.\nبۆیە من پێم وایە سەرەتاكانی شۆرشێكی نوێ لە هەریمی كوردستان دەستی پێ كردوە بەڵكو هەنگاوی زۆریشی بڕیوە باشترین نمونەش ئەو كەلێنەیە كە لە نێوان خەڵكو حكومەت دا دروست بووە كەس نیە دانێكی خێر بنێت بەحكومەت و بەرپرسەكاندا وئەوكات بەئاشكراش لەهەموو كۆرو كۆبوونەوەو تەنانەت میدیاو ودەزگاكانی راگەیاندنیشدا ،دیارە حكومەت بە ئەركە كانی هەڵناسێ پاساوی بەبەڵگەشی نیە بۆ جەماوەروخەڵكە رەش و رووتەكەی.\nئەمەش ئەزمونی هەرێمی كوردستان كێشەی كورد ئەباتەوە بۆ سەرەتاكانی شۆرش و دەست پێكردنەوەی سەر لە نوێ ، وادیارە باجی گەورەی ئەبێت بە تایبەتی بۆ ئەو حزب وگروپ وكەسانەی هۆكاری تێكچوونی ئەم باروو دۆخ و هۆكاری لە دەست ئەم هەلە زێرینەن كەهاتۆتە پێش بۆ گەلی كورد كە بەدرێژایی مێژووی كورد هەلی وای بەخۆیەوە نەدیوە.


سەرۆکێ حکوومەتا هەرێما کوردستانێ و وەزیرێ دەرڤەيێ ئیتالیا کۆمبوون - رۆژناما بنگەهێ لالش\nسەرۆکی حکوومەتی هەرێمی کوردستان و وەزیری دەرەوەی ئیتاڵیا، له ڕۆماى پایته‌ختى ئیتاڵیا، كۆبوونه‌وه.\nئه‌مڕۆ چوارشه‌ممه 19/2/2020، مه‌سرور بارزانى، سەرۆکی حکوومەتی هەرێمی کوردستان و لویجی دی مایۆ، وەزیری دەرەوەی ئیتاڵیا له ڕۆما کۆبووەوە، لە کۆبوونەوەکەدا دوایین پێشهاتەکانی عێراق و ناوچەکە تاوتوێ کرا.\nله كۆبوونه‌وه‌كه‌دا هه‌روه‌ها گفتوگۆ لەبارەی زیاتر پەرەپێدانی پەیوەندییەکانی نێوان ھەرێمی کوردستان و ئیتاڵیا کرا، بە تایبەت لە بواری بازرگانی و ژێرخانی ئابووری و گەشەپێدانی کشتوکاڵ لە ھەرێمی کوردستان.\nهەردوولا دووپاتیان لە پتەوترکردنی دۆستایەتیی نێوان هەرێمی کوردستان و ئیتاڵیا کردەوە، ھەروەھا گرنگیی بەردەوامبوونی مەشق و ڕاهێنانی ئیتاڵیا بە هێزی پێشمەرگەی کوردستان بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی تیرۆر.\nهاوکات لەمبارەوە مەسرور بارزانی لە پێگەی تایبه‌تیی خۆی، لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی (تویتەر) بڵاوی کردووەتەوە: “كۆبوونه‌وه‌یه‌كی به‌رهه‌مدارم هه‌بوو له‌گه‌ڵ وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئیتاڵیا”.\nسه‌رۆكى حكوومه‌تى هه‌رێمى كوردستان ئاماژەی بەوەش کردووە: “باسمان له هاوبه‌شیمان له بواره‌كانی ئه‌منی و بازرگانی كرد و گفتوگۆمان ده‌رباره‌ی وه‌به‌رهێنانی ئیتاڵییه‌كان و بوون به به‌شێكیان له هه‌مه‌چه‌شنكردنی ئابووریی كوردستان كرد”.\nالسابق: نێچیرڤان بارزانی پێشوازی ل ئۆسمان بایدەمیر کر\nالتالى: ل تلەعفەر گۆڕه‌كێ بکۆم هاته ديتن،نێزيكى 30 روفاتێن كه‌سێن ئێزدی دناڤ دايه


سازمان دموکراتیک کرماشان: ڕاگەیاندنی کوردیش وەک عەرەبەکان فێری درۆکردن بوون !!\nبەدڵنیایەوە دۆلار وتەمن لە ئیران ساختە دەکرین لە لایەن حکومەتی ئیرانەوە نەک ئیسرائیل ، ئیران بەهەموو شێوەیەک هەوڵ ئەدات قەوارەی سیاسی و ئابوری کوردستان تیک بدات ،\nبەلام بەداخەوە کە کەسانی گێل و نەفامان زۆرن، بروا بە دۆستایەتی ئێران و تورک و عەرەب ئەکەن ، وە پیشەیان بۆتە درۆکردن لە سودی ئەوان\nهەموو دونیا دەزانێت ئیسرائیل یەکێکە لە دەولەمەندترین ولاتانی دونیا وە ئابوری زۆر بەهێزە، کێ بروا بەوە ئەکات ، حکومەتی ئیسرائیل خۆی سەرقاڵی دروست کردنی دۆلاری ساختە بکات ،\nماڵتان بەقور نەگرێ ، کە درۆش ئەکەن ، وابیکەن ، کە برواتان پێ بکرێت .....\nUpplagd av Samu Madus kl. 03:57:00


22 فڕۆكه‌ی چین ئاسمانی تایوانیان بەزاند\nهێزه ئاسمانییه‌كانی چین له رێگه‌ی 22 (بیست و دو) فڕۆكه‌ی جه‌نگییه‌وه ئاسمانی تایوانیان بەزاندوە و به پاساوی بێبنه‌ما به‌رده‌وامن له دروستكردنی پشێوی و سه‌رۆك وه‌زیرانی ئه‌و وڵاته‌ش ده‌ڵێت، "به‌بێ هیچ مه‌رجێكی پێشوه‌خته، ئاماده‌ین به‌شێوه‌یه‌كی دیمپلۆماسیانه له‌گه‌ڵ چین دابنیشین و كێشه‌كانمان چاره بكه‌ین".\nوه‌زاره‌تی به‌رگری تایوان رایگه‌یاند، سوپای چین تۆمه‌تباره به‌وه‌ی له رێگه‌ی فڕۆکەی جەنگییەوە ئاسمانی وڵاته‌كه‌یان دەبەزانێنن و به پاساوی ئه‌نجامدانی مانۆڕی سه‌ربازی و پاساوی دیكه‌ی بێبنه‌ما ژیانی هاولاتیانی وڵاته‌كه‌یانیان تێكداوه.\n22 (بیست و دو) فڕۆكه‌ی جه‌نگی چینی هێزه ئاسمانی تایوانیان تێپه‌ڕاندوه\nئاماژه‌ی به‌وه‌شكردوه، له‌رێگه‌ی 22 (بیست و دو) فڕۆكه‌ی جه‌نگییه‌وه هێزه ئاسمانییه‌كانی چین ئاسمانی وڵاته‌كه‌یانیان بەزاندوە و نا ئارمییان بۆ هاوڵاتیان دروست كردوه.\nبه‌بێ هیچ مه‌رجێكی پێشوه‌خته، تایوان ئاماده‌ی دانوستانه\nله‌م باره‌یه‌شه‌وه سو زێنگ چه‌یێنگ، سه‌رۆك وه‌زیرانی تایوان رایگه‌یاند، هه‌میشه ئاماده‌ن بۆ ئه‌وه‌ی به‌شێوه‌یه‌كی دیمپلۆماسیانه له‌گه‌ڵ چین دابنیشن و كێشه‌كانیان چاره بكه‌ن، به‌ڵام "به‌بێ هیچ مه‌رجێكی پێشوه‌خته".\nئه‌مه‌ش له‌كاتێكدایه كه له 30ی مانگی رابردو به‌رگری تایوان رایگه‌یاندبو، له رێگه‌ی 30 (سی) فڕۆكه‌ی جه‌نگییه‌وه و به قوڵای 20 (بیست) كیلۆمه‌تر سنوری ئاسمانی وڵاته‌كه‌یان تێپه‌ڕاندوه و مه‌ترسی و دڵه راوكێیان بۆ هاوڵاتیان دروستكردوه.


توندترین گیانەوەر لە جیهاندا چییە - بابەت\nالرئيسية ⁄ ئاژەڵ و رووەک ⁄ ئاژه‌ڵ وباڵنده ⁄ توندترین گیانەوەر لە جیهاندا چییە\n1 توندترین گیانەوەر لە جیهاندا چییە:\n2 ئاژەڵە زۆر و:\n2.1 گیانەوەری زۆر توند:\n2.2 گا قرش:\n2.4 مامبای ڕەش:\n2.5 تیمساحی ئاوی سوێر:\n2.6 بیسی بکوژ:\n2.7 باڵندەی لمی:\n2.9 مالای سەن ورچ:\n2.10 بۆرس کێوی:\n2.11 سۆریمی بابۆن:\n2.12 بەنگال تایگەر :\n2.13 یەک سەدە :\n2.14 گامێشی ئەفریقی:\n2.15 شەیتانی تاسمانیان:\nتوندترین گیانەوەر لە جیهاندا چییە:\nئاژەڵە زۆر و:\nکاتێک باسی ئاژەڵە زۆرەکان دەکرێت، لەوانەیە هەندێک پێیان وابێت کە سەرسەختترین ئاژەڵ دەبێت ئاژەڵی گەورە بێت، و گۆشت خۆرەکان بە دیاریکراوی، بەڵام ئەو ڕاستییەی کە زۆر ئاژەڵی دڕندە هەن کە قەبارەکەیان بچووکە و ئاژەڵی، هەندێکیان لەوانەیە جۆرێک لە مێرو بن، هەندێک ئاژەڵ بە سروشت توند و شەڕەنگن، هەندێکیان توند دەبن تەنها کاتێک گەمارۆ دەدران و دەوروژێنرێن، وە لەبەر ئەوەی قورسە دیاری بکرێت کە توندترین ئاژەڵ لە جیهاندا چییە، بۆیە هەندێک لەو ئاژەڵانەی کە زۆرێک لە شارەزایان ڕازی بوون لەبەرچاوی بدەن توندترین ئاژەڵن لە جیهانی ئاژەڵان لەم وتارەدا\nگیانەوەری زۆر توند:\nڕەنگە دۆزینەوەی ئاژەڵێک کە لە بەدگێری هەنگوین شەڕانگێزترە، بەو شێوەیەی کە لە هێرشکردنە سەر هیچ ئاژەڵێک دوودڵ نابێت، ئەگەر گەورەش بێت، وەک شێر. بەدگێر بە کەللەیەکی زەبەلاح و ددانی تیژ و ئەستووری و پاراستنی لە گازەکانی مار ژەهراوی و پێوەدانی هەنگ و مل و گەرووی سەگ دیاری دەکرێت ، کە لە هەمان کاتدا ڕێگە بە بەدگێر دەدات بە ئازادی لە ناوەوە بجوڵێت و توانای پێوەدانی بدات ، ئاژەڵێک لە پشتی ملیەوە قەپ بکات و لە سەرووی هەموویانەوە گلاندنێکی تایبەتی لە بنگەی کلکی دا هەیە کە توانای بەرهەمهێنانی بۆنێکی ناخۆش دەدات کاتێک هەست بە مەترسی دەکات .\nقرش ئاژەڵی دەریایی مەترسیدارن و مەترسیدارترینیان بۆ مرۆڤ قرشی گا و قرشی سپی گەورە و قرشی پڵنگ ، بەڵام توانای قرشی گا لەیەک کاتدا لەئاوی سازگار و ئاوی خوێدا بژی ، پەسەندی ئەوان بۆ ناوچە چڕە کەم تاوەکانی کەم ژمارەی دانیشتوانی وەک کەنارەکانی خولگەیی ، دەکاتە ، بەبۆچوونی زۆرێک لەشارەزایان ، مەترسیدارترین قرشەکانی جیهان . قرشی گا بە هۆی لووتی کورتی تەخت و دەستدرێژیو دەستپێکردنی هێرش بۆ سەر نێچیرەکەی بە لێدانی لە سەری ناو ئەم ناوە ناونراوە و ئەم قرشە دەتوانێت نزیکەی هەموو ئەو شتانەی دەیبینێت بیخوات ؛ دۆلفین و ماسی و قرشی تر و مرۆڤ دەخوات .\nڕەنگە هەندێک سەرسام بن بەوەی کە هیپپۆتاموس لەنێو دڕترین گیانلەبەرەکاندا هەبێت ، چونکە ئاژەڵێکی دڕندە و شەڕانگێزە ، بەتایبەتی کاتێک دێتە سەر پاراستنی ناوچە خاکەکەی ، بەددانە تیژە زەبەلاحەکەی و خێرایییە زۆرەکەی 30 میل لەسەعاتێکدا و کێشی شیتاوە تا 10 هەزار پاوەند ( 4545 , 5 کگم ) ، ساڵانە 3000 کەس دەکوژرێن ، هیپیبەناوبانگە بەشەڕکردن لەگەڵ ڕاوکەرەکاندا . وەک ڕاوکەر، مرۆڤ. ڕاپرسیی تی ، شوڕ\nمبای ڕەش مارێکی ژەهراوی ڕەنگ قاوەییە ، بەڵام بە هۆی ڕەنگی ناو ناو دەمی ناودێردەکرێت کە ڕەشپۆشە ، خێراترین مار لە جیهاندا ، درێژترین مار بە تاسە لە ئەفریقا ، دووەم درێژترین ماری ژەهراوی لە جیهاندا ، شەڕانگێز و توندە ئەگەر هەست بە هەڕەشە بکات ، وە زۆر ژەهراوییە ؛ . بڕێکی زۆر ژەهر بلاک مامبا هۆکاری مردنی 20 هەزار ە ساڵانە\nتیمساحی ئاوی سوێر:\nتیمساحی ئاوی سوێر، وەک ناوەکەی دەریدەکەوێ، لە ئاوی سوێر دەژی، گەورەترین خشۆکی کێوی زیندووە تیمساحی ئاوی سوێر خۆیان بە باشی چەکدارن و بۆسە بۆن بۆ نێچیرەکانیان دەکەن تا لە توانایاندا بێت هێرشێکی سەرسوڕمان ئەنجام بدات ، کە بە هێرشکردنە سەر مرۆڤ بەناوبانگە .\nبکوژ بی لە ئەنجامی تاقیکردنەوەیەک بۆ دووڕەگکردنی هەنگە ئەفریقی و ئەوروپیەکان دەرکەوتووە جۆرە هاوڕەگەزێکی نوێ بەناوی هەنگە ئەفریقییەکان دەرکەوتووە، کە لە هەنگە ئاساییەکان زیاتر شەڕانگێزترە، ئەو جۆرە شکەنجەلەیە هێرشی بەرفراوان ئەنجام دەدات، کە دەتوانێت 100-1000 هەنگ لەخۆ بگرێت، لە کاتێکدا هەنگە ئەوروپییەکان لە ناو تەنوویەکی تەنیا 10-20 کەسدا هێرش دەکەن و بە ئاسانی دەوروژێنرێت، ئەو هۆکارانەش کە دەبێتە هۆی زیادبوونی باری دروستکردنی خانەکەیان لە شوێنە ئاوەدانەکان\nکاسۆوەر باڵندەیەکی وەک نەوازە، ئەگەر تێکبچێ، یان لە گەنجێتی نزیک ببێتەوە، یان لە خاکەکەی خۆی نزیک ببێتەوە. گەنجەکە پەڕەکانی دەتەقینێ و دەنگێکی بەرز بەرز دەکات و بە بەکارهێنانی سێ قووچەکی خەنجەری وەک لە هەر پیاوێکدا دەست پێ دەکات، ئەمەش ئەوەندە کوشندەیە کە پیاوە گینییە نوێکان لە کۆتایی بایۆنییەکانی دایاننا .\nۆڵڤرین ، یان بولەیمیا ، پێستی ئەستوور ، جاوی بەهێز ، قووچەی تیژ ، بوێری ئەوەی هەیە کە خواردن لە ورچ و گورگ و نێچیری سەر ئاژەڵێکی زەبەلاح ، وەک مووس بدزێت ، هەرچەندە کێشی لە 30 پاوەند و نزیکەی 14 کیلۆ زیاتر نییە .\nمالای سەن ورچ:\nمەلەیان سەن ورچ ئاژەڵێکی زۆر شەڕانگێزی سروشتەکەییەتی ، کە بەبێ ئەوەی بوروژێنرێت دەکرێت هێرشی بۆ بکرێت ، ددانی هەیە کە گەورەترینە لە جیهانی ورچدا ، زۆر پارێزگاری لە گەنجێتی خۆی دەکات .\nبۆر کێوی ئاژەڵێکە بە دەستدرێژی و دڕندەیی ناسراوە، هێرش دەکاتە سەر هەر ئاژەڵێک کە لە ڕێگای خۆی تێپەڕ بێت. بۆرە کێوییەکان هەستی تیژی بۆن دەکەن، بەڵام هەستی بینینیان لاوازە\nبابۆن لە ناو دڕترین خاوەن ماڵدا دائەنیشێت، بەرزترینیان لە کۆمەڵگەی مامدا. نێرینەکانی بابۆن لەسەر سەروەریی کۆمەڵ ناکۆکییان لەگەڵ یەکتر هەیە، بە نیوەی قەبارەی نێرلەگەڵ مێ دا توندوتیژن، لە ڕاودوکەوتنی دوژمنەکانیان و کوشتنی دوژمنەکانیان لە کاتی گرتنی دووڕیان دووا مەهێنە.\nبەنگال تایگەر :\nپڵنگی بەنگال کاتێک هەست بە هەڕەشە کردن دەکات، یان کاتێک لە خاکەکەی نزیک دەبێتەوە، دەبێتە ئاژەڵێکی هەرێمی کە بە توندی بەرگری لە خاکەکەی دەکات، کاتێک نەخۆش دەبێت سەخت دەبێت\nیەک سەدە :\nیەک سەدە ئاژەڵێکی لە مەترسیدایە و دەستدرێژییەکەی کاتێک نیشان دەدرێت کە ترسو شڵەژاوبێت، قۆچەکەی بۆ هێرش بردن و کوشتنی ئەو کەسانەی هەوڵی نزیکبوونەوەی دەدەن، بەکاردەهێنرێ\nشەڕانگێزیی گامێشەکانی ئەفریقا تەنیا کاتێک دەردەکەوێت کە دەوروژێنرێت و گەمارۆدراوە ، بەقاچەکانی ەوە لەسەر نەیارەکانی خۆی دەپێوێت ، ئەمەش بەهۆی کێشی گەورەییەوە دەتوانێت هێرشکەرەکانی بکوژێت و برینداریان بکات ، کە دەتوانێت بگاتە دوو تۆن .\nشەیتانی تەسمانیان ئاژەڵێکی میزاجییە و زۆر شەڕانگێزە کاتێک هەست بە هەڕەشە دەکات، بە بەکارهێنانی کەڵبە تیژەکانی هێرش دەکاتە سەر نەیارەکانی.\nئاژه‌ڵتوندترین گیانەوەر لە جیهاندا چییە


پێشنیازی "ریفۆرمی کۆچبەریی" لەبەرامبەر "دیواری سەر سنووردا" لە لایەن ترەمپ-ەوە\n- سەرۆکی ئەمریکا، دۆناڵد ترەمپ پێشنیازی "ریفۆرمێکی کۆچبەریی" گشتگیری بۆ دیموکراتەکان کردووە لە بەرامبەر پەسەندکردنی خەرجیی ئەو دیوارەی خوازیارە لەسەر سنووری نێوان ئەمریکا-مەکسیک دروستی بکات و بڕی پێنج ملیار و ٧٠٠ ملیۆن دۆلاری تێدەچێت.\nHakan Çopur,Muhammet Ali Kemal,Hemın Othman Mohammed | 20.01.2019\nسەرۆکی ئەمریکا، دۆناڵد ترەمپ پێشنیازی "ریفۆرمێکی کۆچبەریی" گشتگیری بۆ دیموکراتەکان کردووە لە بەرامبەر پەسەندکردنی خەرجیی ئەو دیوارەی خوازیارە لەسەر سنووری نێوان ئەمریکا-مەکسیک دروستی بکات و بڕی پێنج ملیار و ٧٠٠ ملیۆن دۆلاری تێدەچێت.\nسەبارەت بە دیوارەکەی سەر سنووری مەکسیک کە بووە هۆی سەرهەڵدانی قەیران لە نێوان دیموکراتەکان و دۆناڵد ترەمپ-دا و سەرەنجام بووە هۆی داخستنی حکوومەتی فیدڕاڵیی، ترەمپ لە کۆشکی سپییەوە لە پەخشێکی راستەوخۆدا روونکردنەوەیەکی بڵاوکردەوە.\nدۆناڵد ترەمپ سەرەتای قسەکانی بە باسکردنی هۆکارەکانی ئەوەی بۆچی پێویستە لەسەر سنووری مەکسیک دیوارێک دروست بکرێت، دەستپێکرد و گوتی:\n"سیستمی کۆچ لە وڵاتەکەمان زۆر بە خراپی تێکچووە. پێویستە ئێمە ئەمە چاک بکەینەوە" و جەختی لەوەکردەوە کە بە هۆی ئەوەی بەشێک لە سنوورەکانی باشووری ئەمریکا ناتواندرێت بە باشی بپارێزرێن و ئەمەش بەرەوڕوویان دەکاتەوە لەگەڵ کێشە بنەڕەتییەکانی وەک قاچاقخچێتییکردن بە ماددە هۆشبەرەکان و هاتنە ناوەوەی کۆچبەری نایاسایی بۆ ئەمریکا.\n- "بەدڵنیاییەوە پێویستە دیوارەکە دروست بکرێت"\nسەرۆکی ئەمریکا بە پێویستی زانیوە کە ئەو دیوارە دەبێت دروست بکرێت و تیشکی خستەسەر ئەوەی بۆ دیموکراتەکان کە تا ئەمڕۆ ئەو هەڵوێستەیان پەسەندنەکردووە، پلانێکی نوێی ئامادەکردووە کە چەندین بەشی جۆراوجۆر لەخۆدەگرێت.\nلە چوارچێوەی ئەو پلانەی کە ترەمپ پێشنیازی کردووە، مافە یاساییەکانی ئەو منداڵانەی کە لە لایەن دایک و باوکیانەوە بە شێوەیەکی نایاسایی هێنراونەتە ئەمریکا و ژمارەیان نزیکەی ٧٠٠ هەزار منداڵە، بۆ ماوەی سێ ساڵ دەپارێزرێت و ئەو منداڵانە دیپۆرت ناکرێنەوە.\nسەرۆکی ئەمریکا هەروەها باسی لەوەشکردووە مافەکانی کۆچبەران کە لە چوارچێوەی دۆخی پارێزبەندیی کاتیی (TPS) لە ئەمریکا دەژین، بۆ ماوەی سێ ساڵی دیکە درێژ دەکەنەوە.\nسه‌رۆكی ئه‌مریكا، دۆناڵد ترەمپ كه هه‌ر له چوارچێوه‌ی هه‌مان پلاندا پێشنیازی كردووه میكانیزمێك به‌بڕی یەک ملیار و ٦٠٠ ملیۆن دۆلار دابنێن به‌ئامانجی به‌رگرتن له هاتنه ناوه‌وه‌ی مادده‌ی هۆشبه‌ر له سنووره‌وه و فراوانكردنی ئه‌و هاوكاریه مرۆییانه‌ی پێشكه‌ش به كۆچبه‌ران ده‌كرێت، ئاماژه‌ی به‌وه‌یش كردووه كه وه‌ك به‌شێكی هه‌موو ئه‌و قۆناغه پێداگره له‌سه‌ر بنیاتنانی دیواره‌كه كه پێنج ملیار و ٧٠٠ ملیۆن دۆلاری تێده‌چێت.\n- "با رێككه‌وتن بكرێت له‌سه‌ر ئه‌و پلانه و هه‌رچی زووه حكوومه‌ت بكرێته‌وه"\nسەرۆکی ئەمریکا، دۆناڵد تره‌مپ رایگه‌یاند "ساڵانێكه دیموكراته‌كان و كۆماریخوازه‌كانیش ئه‌مانه‌یان ده‌ویست. له‌م پلانه‌دا كۆمه‌ڵێك مادده هه‌ن هه‌ردوو پارته‌كه ده‌یخوازن. له‌به‌رئه‌وه با رێككه‌وتن بكرێت له‌سه‌ر ئه‌و پلانه و هه‌رچی زووه حكوومه‌ت بكرێته‌وه".\nدۆناڵد تره‌مپ باسی له‌وه كرد كه پرۆژه یاساكه به‌و پلانه نوێیه‌وه ئه‌م هه‌فته‌یه ده‌بێته رۆژه‌ڤی ئه‌نجوومه‌نی پیران و پێویسته هه‌ردوو پارته‌كه پشتیوانی له‌و پلانه بكه‌ن.\nله لایه‌كی دیكه‌وه، بەرلە روونكردنه‌وه فه‌رمییه‌كه‌ی تره‌مپ، سه‌ركرده‌كانی پارتی دیموكراته‌كان رایانگه‌یاندبوو كه ئه‌و پلانه په‌سه‌ند ناكه‌ن و دژی پشتیوانی دارایین بۆ دیواره‌كه.\nبه هۆی ناكۆكی له‌سه‌ر "دیوار" له نێوان تره‌مپ و ئه‌نجوومه‌نی نوێنه‌راندا كه دیموكراته‌كان زۆرینه‌ن تیایدا ماوه‌ی ٢٩ رۆژه حكوومه‌تی فیدراڵی ئه‌مریكا داخراوه.\nئەمریکا دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا مەکسیک\nئەمریکا ٢ هەزار و ١٠٠ سەربازی دیکە رەوانەی سنووری مەکسیک دەکات\nترەمپ: "ئێمە دەڵێین کە ناتوانین F-35تان پێ بفرۆشین"\nرەگەزپەرستیی ترەمپ لەبەرامبەر ئەندامە ژنە ئەفریقییە ئەمریکییەکانی کۆنگرێسدا


ڕه‌نگه قه‌ڵه‌وی له مردن به‌هۆی جه‌ڵته‌ی مێشك بتانپارێزێت\n12/3/2019 10:43 AM\nتوێژینه‌وه‌یه‌كی نوێ ئاشكرای ده‌كات كه كێشی زیاده‌و قه‌ڵه‌وی ڕه‌نگه شانسی زیندوومانه‌وه دوای جه‌ڵته‌ی مێشك بباته‌سه‌ر.\nقه‌ڵه‌وی یه‌كێك له ئاڵۆزترین حاڵه‌ته ته‌ندروستییه‌كان كه ده‌توانێت چه‌ندین كێشه‌ی وه‌ك نه‌خۆشییه‌كانی دڵ و ده‌مار، شه‌كره، شێرپه‌نجه‌و ته‌نانه‌ت نه‌خۆشی بێخه‌وی لێبكه‌وێته‌وه. هه‌روه‌ها قه‌ڵه‌وی ده‌توانێت ببێته هۆی بردنه‌سه‌ری هه‌موو جۆره‌كانی مردن و تێكدانی باری ده‌روونی و دروستبوونی دڵه‌ڕاوكێ و خه‌مۆكی.\nساڵی 2002 وتارێكی زانستی وشه‌ی "پارادۆكسی قه‌ڵه‌وی" به‌كارهێنا تا بزانێت بۆچی ئه‌و كه‌سانه‌ی قه‌ڵه‌وترن كه‌متر به‌هۆی نه‌خۆشییه‌كانی دڵه‌وه ده‌مرن. له توێژینه‌وه‌یه‌كی نوێدا كه د.لیو و هاوكاره‌كانی له زانكۆی كالیفۆرنیا لۆس ئه‌نجلێس كردوویانه، ویستیان هۆكاری ئه‌م پارادۆكس و دژبه‌یه‌كییه بدۆزنه‌وه.\nتوێژه‌ران له‌سه‌ر 1033 كه‌س توێژینه‌وه‌یان كرد كه نه‌خۆشی جه‌ڵته‌ی مێشكیان بوو، واته حاڵه‌تێك كه ئه‌و ڕه‌گانه‌ی خوێن ده‌به‌ن به‌ره‌و مێشك داده‌خرێن.\nله‌ئه‌نجامدا ده‌ركه‌وت ئه‌و كه‌سانه‌ی زۆر قه‌ڵه‌ون شانسی مردنیان به‌هۆی جه‌ڵته‌ی مێشكه‌وه 62% كه‌متره له‌و كه‌سانه‌ی كێشیان ئاساییه، ئه‌و كه‌سانه‌ش كه قه‌ڵه‌ون مه‌ترسی مردنیان 46% كه‌متره‌و ئه‌وانه‌ی كه ته‌نیا كێشی زیاده‌یان هه‌یه مه‌ترسی مردنیان به‌هۆی جه‌ڵته‌ی مێشكه‌وه 15% كه‌متره له كه‌سانی ئاسایی.\nچەند پرۆڤەی سادە و سەرنجڕاکێش بۆ بەهێز کردنی مێشک\n9/5/2019 2:28:00 PM\nئەو شتانەی زیانیان بۆ پێست و هەیه و لێیان ئاگادار نین!\n9/2/2019 3:26:00 PM\nسوودەکانی خەوتن لە دەرەوە\n8/24/2019 2:59:00 PM\nدابەزاندنی کێشی لەش لە کاتی خەودا\n8/15/2019 12:28:00 PM


لە ڕووی تەندروستیەوە زیانەکانی زۆر خواردنى گۆشت چیە\n2021-03-29 [10:24 AM]\nگۆشت بەسەرجەم جۆرەكانییەوە لە لیستی خۆراكی زۆرینەی وڵاتاندا هەیە و بە چەند شێوازێكی جیاواز ئامادە دەكرێت، ئەو تام و چێژە تایبەتەش كە هەیەتی وایكردووە ببێتە یەكێك لە سەرەكیترین خواردنەكان.\nئێستا لەوەرزی بەهارداین و هاوڵاتیان لەكاتی ئەنجامدانى گەشت و سەیراندا بڕێكی زۆری گۆشت لەگەڵ خۆیان دەبەن و بەشێوازی جیاواز ئامادەی دەكەن، پسپۆڕانی تەندروستی ئامۆژگاری هاوڵاتیان دەكەن لەوەی گۆشتی گونجاو و تەندروست هەڵبژێرن و گرنگی بە كوالێتیەكەی بدەن، هەروەها بەشێوەیەكی تەندروست ئامادەی بكەن و زیادەڕۆیش نەكەن لە خواردنیدا.\nپسپۆڕانی تەندروستی چەندین توێژینەوەی جیاوازیان لەسەر گۆشت و جۆرەكانی ئەنجامداوە و ئاماژەیان بەوە كردووە بەشێوەیەكی گشتی ئەو ماددە خۆراكییانەی لە پێكهاتەی گۆشتدان سودیان بۆ تەندروستی هەیە، بەڵام گەر زیاد لە بڕی پێویست بخورێن، ئەوا سودەكان دەگۆڕێن بۆ زیان و مەترسی تەندروستی دروست دەكەن و دەبنە هۆكاری توشبوون بە چەند نەخۆشییەكی جیاواز.\nلە هەرێمی كوردستان و لە وەرزی بەهاردا بەدیاریكراویش لەكاتی ئەنجامدانی گەشت و سەیراندا، ڕێژەی خواردنی گۆشت بەگشتی و گۆشتی سور بەتایبەتی بەشێوەیەكی بەرچاو زیاد دەكات و هاوڵاتیان بە چەند شێوازێكی جیاواز ئامادەی دەكەن، دیارترینیشیان برژاندنی گۆشت یاخود سوركردنەوەیەكی.\nپسپۆڕانی تەندروستی ئامۆژگاری هاوڵاتیان دەكەن، بەوەی گۆشتی سەلامەت و گونجاو هەڵبژێرن، چونكە گۆشتەكان یەكێكن لەو جۆرە خۆراكانەی گەر بەشێوازێكی تەندروست هەڵنەگیرێن خراپ دەبن و زیان بە تەندروستی دەگەیەنن.\nلەسەرەتادا پێویستە هاوڵاتیان ئەو گۆشتە بكڕن كە لە قەسابخانەكاندا دەفرۆشرێن و لەژێر چاودێری لیژنە تەندروستییەكاندان، چونكە ئەو گۆشتانەی لەسەر ڕێگا و شوێنە لاوەكییەكان دانراون هیچ پێوەرێك نایانگرێتەوە و بە هۆكارێكی سەرەكی نەخۆشی و توشبوون بە كێشە تەندروستییەكان دادەنرێن، بەو پێیەی ڕەنگە ئەو ئاژەڵەی سەربڕدراوە نەخۆش بێت و بۆ خواردن گونجاو نەبێت.\nدوای كڕینی گۆشتەكەش پێویستە پێش ئامادەكردنی بەشێوازێكی تەندروست و لە پلەیەكی گەرمی گونجاودا هەڵبگیرێت و ڕێگری بكرێت لەوەی هەوای بەربكەوێت بۆ ئەوەی میكرۆب و بەكتریای ناو هەوا لەسەر گۆشتەكە نەنیشێت و نەبێتە هۆی پیسبوون و خراپبوونی.\nسەبارەت بەشێوازی ئامادەكردنی گۆشت لە گەشت و سەیراندا، پسپۆڕەكان داوا دەكەن زۆر بە وریاییەوە گۆشت ئامادە بكەن، بەتایبەت ئەگەر برژێندرا، چونكە زۆر جار ئەو پلە گەرمییە زۆرەی بۆ برژاندنی گۆشت بەكاردەهێنرێت گۆڕانكاری لە پێكهاتەكەیدا دەكات بە جۆرێك زیانی دەبێت، بۆیە باشترین شێواز بۆ ئامادەكردنی كوڵاندنى گۆشتەکەیە.


Kurdipedia - هەولێر: لەپێنج ساڵدا هەزار و 740 کەس مۆڵەتی هەڵگرتنی چەکیان پێدراوە\n📊 هەولێر: لەپێنج ساڵدا هەزار و 740 کەس مۆڵەتی هەڵگرتنی چەکیان پێدراوە | 🏷 խումբ: Վիճակագրության եւ Հարցումներ | Հոդվածներ լեզու: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\nهەولێر: لەپێنج ساڵدا هەزار و 740 کەس مۆڵەتی هەڵگرتنی چەکیان پێدراوە\nبەرپرسێکی پارێزگای هەولێرهەولێر رایدەگەیەنێت، هەزار و 740 کەس تەنیا لە سنووری پارێزگای هەولێر مۆڵەتی هەڵگرتنی چەکیان پێدراوە، بەڵام رەتیدەکاتەوە ئەوانەی مۆڵەتیان هەبێت هیچ کەسێکیان کوشتبێت.\nدوای جێبەجێکردنی سیستمی ئەلیکترۆنی بۆ پێدانی مۆڵەتی چەک بە هاووڵاتیان لە 14ی ئەیلولی 2014وە تا کۆتایی ساڵی 2017، لەلایەن وەزارەتی ناوخۆی هەرێم، تەنیا لە سنووری پارێزگای هەولێر هەزار و 611 کەس مۆڵەتی هەڵگرتنی چەکیان پێدراوە، تەنیا لەمساڵیشدا 129 کەس مۆڵەتی هەڵگرتنی چەکیان پێدراوە.\nلەبارەی ئه و کەسانەی مۆڵەتی هەڵگرتنی چەکیان پێدراوە، خالید کورەچی، بەڕێوەبەری کاروباری ناوخۆ لە پارێزگای هەولێر بە دواڕۆژی وت بەپێی یاسا مۆڵەتی هەڵگرتنی چەک به و کەسانە دەدرێت کە کاری گواستنەوەی پارە دەکەن، هەروەها ئەوانەی بەتەمەنن و کەسانی ناسراون. مۆڵەتەکەش تەنیا بۆ بەرگرییە لە خۆیان نەک کوشتنی هاووڵاتیان، هەروەها بەپێی یاسا ئەوانەی تەمەنیان گەیشتوەتە 18 ساڵ دەتوانن مۆڵەتیان پێبدرێت، بەڵام ئێمە مۆڵەت بەهەموو کەسێک نادەین، تەنانەت ئەوانەی تەمەنیان لە سەرووی 28 ساڵی نەبێت مۆڵەتمان پێنەداون.\nوتیشی لیژنەیەک وردبینی دەکات بۆ ئه و کەسانە کە مۆڵەتیان پێدەدرێت. هەرسێ پارێزگا بەیەک سیستم کە سیستمێکی ئەلیکترۆنییە بەیەک شێوە مۆڵەت دەدرێت.\nئەوەشی وت لە 14ی ئەیلولی 2014وە وەزارەتی ناوخۆی هەرێم، سیستمێکی نوێی پێدانی مۆڵەتی چەکهەڵگرتن بەشێوەی ئەلیکرتۆنی بۆ پارێزگاکان دانا کە یەک رەنگ و یەک جۆر مۆڵەتە.\nلەبارەی رووداوەکانی کوشتنی چەند رۆژی رابردووی هەولێر، ئه و بەرپرسەی پارێزگای هەولێر ئەوەشی خستەڕوو ئێمە لێکۆڵینەوەمان لەهەموو ئه و کوشتانەی چەند رۆژی رابردوو لە هەولێر کردووە، بۆمان دەرکەوتووە کە کوشتنی هیچ یەکێک له و هاووڵاتیانەی هەولێر بە دەستی ئه و کەسانە نەبووە کە مۆڵەتی هەڵگرتنی چەکیان هەیە.\nئه و بەرپرسەی پارێزگای هەولێر ئاشکرایدەکات، مۆڵەتی هەڵگرتنی چەک به و کەسانەش نادرێت کە گومانیان لێیان هەبووە کە بۆ کاری کوشتن بەکاریبهێنن لە داهاتودا.\nبەپێی یاسای هەڵگرتنی چەک لە هەرێم، لەکاتی مردن و تازەنەکردنەوەی مۆڵەتدا یاخود لەکاتێک هاووڵاتییەکە خۆی پێویستی پێنەبێت، مۆڵەتی هەڵگرتنی چەک هەڵدەوەشێنرێتەوە.\n 📡 | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری دواڕۆژ - 24-06-2018\n📈 Տեսակը վիճակագրության: ⚡\n➕ Ավելացրել է (Hawrê Baxewan) վրա Jun 24 2018 11:22PM\n👌 Այս հոդվածը վերանայվել է եւ թողարկվել է (Seryas Ehmed) կողմից Jun 26 2018 3:37PM\n✍ Այս տարրը վերջերս թարմացվել է (Seryas Ehmed) վրա: Jun 26 2018 3:37PM\n👁 Այս տարրը արդեն դիտվել 900 անգամ


نەورۆز عوسمان: شەپۆلی ئەمجارەی کۆرۆنا گەورەترە - تۆڕی میدیایی خەڵک\nلەم چاوپێکەوتنەیدا لەگەڵ (خەڵک)، نەورۆز عوسمان بەڕێوەبەری بەشی کۆنتڕۆڵکردنی نەخۆشییە گواستراوەکان لەبەڕێوەبەرایەتی خۆپاراستنی تەندروستی سلێمانی باسی لەئەوەکرد، ڕێژەی تووشبوون بەکۆرۆنا بەرەو زیادبوون دەڕوات و گیانلەدەستدانیش زیاتردەبێت.\nئاماژەى بەئەوەشدا، ئێستا لەبەردەم شەپۆلێکی گەورەترین لەوەی پێشتر، بۆیە لەئێستادا تاکە چارەسەر خۆپارێزییە.\nباسی لەئەوەشکرد، توانا مرۆیی و داراییەکانی حکومەتی هەرێم دیاریکراوە، بۆیە پێویستە تاک خۆپارێزی بکات.\nئەوەشی خستەڕوو، چەندین قسەی پێچەوانە لەئاستی بەرپرسان دەبیستین، کە هاوڵاتی نازانێ باوەڕ بەچی بکات، لەم کاتەشدا هاوڵاتی باوەڕ بەهیچی ناکات.\nوتیشی: هاوڵاتییان پابەندی ڕێنماییەکان نابن، ئەمەش مەترسی گەورەی دروستکردووە و خێرایی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسەکە زیاددەکات.\nئەوەشی باسکرد، لەمەڵبەندە تەندروستییەکان تیمی وەرگرتنی نمونەی پشکنینی ڤایرۆسی کۆرۆنا لەهاوڵاتییان دادەنێن، ئەمەش هەنگاوێکە بۆ زوو دەستنیشانکردنی تووشبووانی کۆرۆنا.\nئاماژەى بەئەوەشدا، لەئێستادا زاڵبوون بەسەر کۆرۆنا لەتوانای مرۆڤایەتیدا نییە، بۆیە پێویستە تاک خۆی خۆپارێزی بکات، لەوانەشە لەئایندەدا ڕێگەیەک بدۆزرێتەوە بۆ زاڵبوون بەسەر ڤایرۆسەکەدا.


admin – Hawpshti\nته‌مموز 1, 2022\tLeave a comment\nکامەران ئیسحاق پەری:\nبێ مۆڵەت ومۆڵەتداری نی یە . چەک چەکە ، ئامرازی کوشتن و جەنگە . یەک پارچە چەک لەبازاڕی چەکفرۆشانی کوردستان بێ ئاگاداری دەسەڵات کرین وفرۆشتنی پێ ناکرێت . سەرجەمی ئەوچەکەی کە لەبازاڕدایە لەژێر چاودێری حوکمەت کڕین وفرۆشتنی پێ دەکرێت . Read More »\nحوزه‌یران 29, 2022\tLeave a comment\nچۆنیەتی هەڵبژاردنەکانی عێراق هەر لە کاتی خۆێدا ئەوەی نیشانداین و سەلماندی کە ئاکامی ئەو جۆرە هەڵبژاردنەی بەدوای خرۆشانە جەماوەریەکان و قەیرانی سیاسی و قەیرانی حکومەتی عادل عبدالمهدی بەرێخرا، Read More »\nحوزه‌یران 25, 2022\tLeave a comment\nدابەشبوونی یەکێتی و پارتی بەسەر دوو بەرەی ناکۆکی ناوچەیی و ناوخۆییدا لە چوارچێوەی ستراتیژی نوێی ئەمریکا لە عێراقدا، تەنها تۆخکردنەوەی ناوچەی سەوزو زەرد و هێڵی سنوری دێگەڵەی لێ ناکەوێتەوە. تەنها ئەوەی پێی دەڵێن دوو حکومەت و دوو ناوچەی دەسەلات درێژە پێنادات. تەنها نابەرپرسیاری بەرامبەر بە ژیان و گوزەرانی خەڵک و تاڵانو بڕۆی پارووی دەمی ئەوان ئاکامەکەی نابێت، بەڵکو سەرەنجام ئەگەری ئەوەی کە خەڵکی کوردستان روبەڕوی کارەساتێکی نەخوازراو بکەنەوە، لەهەمووکاتێك زیاتر دەکات. Read More »\nدەوردوکانی بورژواژی کوردایەتی کە باهۆزی دیموکراسییەتی موشەکی کرۆز و جەنگ و میلیتاریزم و وێرانکاری ڕۆژئاوا و ئەمریکا و لەجەرگەی یەکێک لە سینارۆ ڕەشەکانی ژیانی مرۆڤایەتی، شانسی ئەوەی بۆ ڕەخساند بەخەونی دەسەڵات بگا و فرسەتی ئەوەی پێدا بکرێتە مەئموری پاراستنی چاڵەکانی نەوت Read More »\nماوەیەکە دەبینین کەناڵی ( ئین ئار تی ) بووتە ناوەندی ستایش و پیاهەڵدانی کەسایەتی چنین پلاسخارد، نوینەری نەتەوەیەکگرتووەکان لە عێراق کە ئەمجارە خۆی سەرپەرشتی پرۆسەی هەڵبژاردنی کوردستان دەکات، بۆیە فرسەتێك هاتۆتەپێشەوە کە لەرێگای هەڵبژاردنی ئایندەوە دەسەڵات لە یەکێتی و پارتی بسەنرێتەوە! Read More »\nوا جارێکی تر له‌لایه‌ن حزبه‌کانی نێو ده‌سه‌ڵات و حزبە ئۆپۆزسیۆنەکانەوە، “ئه‌و حزبانه‌ی که‌خۆیان بە نەیاری دەسەڵات دەزانن”. پرسی هەلبژاردن دەدەن بەگوێی کۆمەڵانی خەلکی کوردستانداو کۆمەڵێک پڕوپاگەندە بۆ چەواشەکردنی خەڵك بڵاودەکەنەوە. دەڵێن: ئەم هەڵبژاردنە ڕاستەوخۆ نەتەوە یەکگرتوەکان بەشداری تیادا دەکات Read More »\nبەرگری لە ئازادیی… بانگەوازێك\nحوزه‌یران 23, 2022\tLeave a comment\nئازادیی تۆ بەندە بە ئازادیی کەسانی دیکەوە، تیرۆر و کوشتنی کەسانی دیکە ، کوشتن و تیرۆری تۆش بە دووی خۆیدا دەهێنێت. ئاگرە سوورە لە خۆت بە دوور نابێت، ئەوەی ئازادی نەیارانی فکریت سەرکوت بکات ، هی تۆش دەکات، ئەوەی کە دەستی بە خوێنی نەیارانی فکریتا بچێت ، دەستی بەخوێنی تۆشدا دەچێت Read More »\nچڕکردنەوەی خەباتی خەڵک لە تاکەکەسدا . گەندەلیە بەسەرمایەی مەعنەوی گشتیەوە\nحوزه‌یران 22, 2022\tLeave a comment\nلەم ماوەیەدا سەرقالی خوێندەوەی بیرەوەریەکانی گۆلدە مایەر و میشیل دەیان بووم. گۆلدەمایەر و میشیل دەیان دوو کارەکتەری گەورەی بنیاتنای دەوڵەتی ئیسرائیلن. هەردوکیان خەڵکی کیفی ئۆکرانیان، کە ئیستا حکومەتی روسیا داغانی کردەوە. گۆلدمایەر بە منداڵی بۆ ئەمریکا کۆچ دەکات. Read More »\nنەوەی نوێ بەوێنەی پارێزەری دەسەڵات!!\nکاتێک کرێکارانی ژینگە پارێز لە پێناو موچە دواخراوەکانیان بۆ مافی سادەی ڕەوای خۆیان، دەست لەکار هەڵدەگرن و ماندەگرن و گوشار بۆ کۆمپانیا و دەسەڵات دەهێنن… نەوەی نوێ خێرا لەرێگای کۆمپانیاکانی خۆی، کاری کرێکارانی ژینگە پارێز دەگرێتە ئەستۆ و مانگرتنی کرێکاران توشی شکان دەکات و ئیرادەی سیاسی و یەکگرتوانەیان ورد دەکات. Read More »\nعەلی باپیر سوننەت و شەرعی جێبەجێ کردوە…\nدوا بەدوای بڵاوبوونەوەی وێنەی عەلی باپیرو کچێکی گەنج کە گوایە ٣٥ ساڵ لەخۆی گەورەترە زەواجیان کردوە بەیەکەوەو تۆرە کۆمەڵایەتی و سایت و ڕۆژنامەکانی تەنیوە و لەلایەن ژنان و پیاوانی یەکسانیخوازو ئازادیخوازەوە ناڕەزایەتی لێ کەوتۆتەوە. عەلی باپیر ژن هێنانی چوارەمی دژی عورف و عادەتی مەزهەبی کۆمەڵگەی ئیسلامی نییە، Read More »


ئامانجی ٧: وزەی پاك و هەرزان | بەرنامەی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پەرەپێدان لە عێراق\nئامانجی ٧: وزەی پاك و هەرزان\nئامانجى حەفتەم: وزەی پاك و هەرزان\nلە نێوان ساڵانی 2000 و 2016 دا، ژمارەی ئەو كەسانەی كە كارەبایان بۆ دابینكراوە بەرزبۆوە لە 78 بۆ 87 لە سەدا، و ژمارەی ئەو كەسانەی كە كارەبایان بۆ دابین نەكراوە نزمبۆوە بۆ كەمتر یەك ملیۆن. لەگەڵ زیادبوونی دانیشتوانی جیهاندا، بەهەمان شێوە داواکاری لەسەر وزەی هەرزان زیاد دەکات، و ئابووریەکی جیهانیی کە پشتی بە سوتەمەنی ئەندامی بەستووە دەبێتە هۆیی گۆڕانکارییەكی ڕیشەیی لە کەشوهەواکەماندا.\nوەبەرهێنان لە ووزەی خۆر و وزەی با و گەرمی، باشتركردنی وبەرهمهێنانی ووزە وزامنكردنی وزە بۆ هەمووان بە كارێكی گرنگ دادەنرێت بۆ ئەوەی بتوانین ئامانجی حەفتەم لە ئامانجەكانی پەرەپێدانی بەردەوام بەدەست بێنین تا ساڵی 2030.\nفراوانکردنی ژێرخان و بەرزکردنەوەی ئاستی تەکنۆلۆژیا بۆ دابینکردنی وزەی پاکژ لە هەموو وڵاتەكاندا هاندەری گەشەکردن و یارمەتی ژینگەش دەدات.\nیەک کەس لە کۆی 7 کەس هێشتا کارەبای نیە و زۆرینەیان لە ناوچەکانی دەرەوەی شارەکان دەژین لە وڵاتانی تازە گەشەکردوودا.\nوزە هۆکاری سەرەکی گۆڕانکاری کەشوهەوایە، نزیکەی سەدا 60 ی گازە دەردراوەکان دروست دەکات.\nپێوەری وزەی کارای زیاتر ئەگەری هەیە ببێتە هۆی کەمبونەوەی بەکارهێنانی کارەبای ماڵان و پیشەسازیەکان بە ڕێژەی سەدا 14\nزیاتر لە سەدا 40 ی دانیشتوانی زەوی کە دەکاتە 3 ملیار کەس پشتیان بەستووە بە سوتەمەنیەك بۆ چێشت لێنان کە ژینگە پیس دەکات و ناتەندروستە\nتا ساڵی 2015 زیاتر لە سەدا 20 ی وزە لەڕێی سەرچاوەی نوێبۆوەوە بەرهەمهاتووە.\nکەرتی وزەی نوێبۆوە 10.3 ملیۆن کەسی خستۆتە سەرکار کە ژمارەیەکی پێوانەییە لە ساڵی 2017 دا.\nتا ساڵی 2030، دڵنیابوون لە پێڕاگەشتنێکی جیهانی بە خزمەتگوزاریەکانی وزەی سەردەمیانە و پشت پێبەستراو و کەمتێچوو.\nتا ساڵی 2030، زیادکردنی بەرچاوی پشکی وزەی نوێبۆوە لە تێكەڵەی وزەی جیهانیدا.\nتا ساڵی 2030، دووهێند کردنی ڕێژەی جیهانی لە باشترکردنی کارایەتی وزە.\nتا ساڵی 2030، باشترکردنی هەماهەنگیی نێودەوڵەتی بۆ ئاسانکردنی پێڕاگەشتن بە لێکۆڵینەوە و تەکنۆلۆژیای وزەی خاوێن وەکو وزەی نوێبۆوە و کارایەتی وزە و تەکنۆلۆژیای سوتەمەنی ئەندامیی پێشکەوتوو وە خاوێن و برەودان بە وەبەرهێنان لە ژێرخانی وزە و تەکنۆلۆژیای وزەی خاوێن.\nتا ساڵی 2030، فراوانکردنی ژێرخان و بەرزکردنەوەی ئاستی تەکنۆلۆژیا بۆ دابینکردنی خزمەتگوزاریەکانی وزەی بەردەوام و سەردەمیانە بۆ هەموو وڵاتە تازە گەشەکردووەکان بە تایبەتی ئەو وڵاتانەی کەمترین گەشەیان کردووە لەگەڵ وڵاتانی تازە گەشەکردووی دورگە بچوکەکان و وڵاتانی تازە گەشەکردووی بێ کەناردەریا بەپێی بەرنامەکانی پشتیوانیکردن.


هۆكاری دابه‌شنه‌كردنی پاره‌ی گەنمی جووتیاران ئاشكرا بوو\nجێگری دووه‌می سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عیراق هۆكاری دابه‌شنه‌كردنی پاره‌ی جووتیاران ئاشكرا ده‌كات و رایده‌گه‌یه‌نێت كه به‌رده‌وام ده‌بن له به‌دواداچوون و وازناهێنن و ده‌بێت له‌م ساڵدا جوتیاران شایسته داراییه‌كانیان وه‌ربگرن.\nله راگه‌یه‌ندراوێكدا كه وێنه‌یه‌كی ده‌ست وێستگه نیوز كه‌وتووه، به‌شیر حه‌داد جێگری دووه‌می سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عیراق رایگه‌یاند كه "وه‌زاره‌تی دارایی عیراق پاره‌ی گه‌نمی جووتیارانی ھه‌رێمی كوردستانی دابین كردبوو، به‌ڵام وه‌زاره‌تی بازرگانی عیراق پاره‌كه‌ی بۆخۆی خه‌رجكردووه".\nبه‌شیر حه‌داد ده‌ڵێت: "له ساڵی 2015 وه‌زاره‌تی دارایی عیراق پاره‌ی گه‌نمی جووتیارانی ھه‌رێمی كوردستانی دابین كردبوو،به‌ڵام وه‌زاره‌تی بازرگانی ئه‌وكاتی عیراق پاره‌ی ساڵه‌كانی (2015-2016-2017)ی به‌فه‌رمانی حه‌یده‌ر عه‌بادی راگرتووه و بۆ خه‌رجییه‌كانی خۆی به‌كارھێناوه‌و نه‌یناردوه بۆ جوتیارانی هه‌رێم".\nحه‌داد دڵنیاییشی دایه جووتیاران كه ھه‌وڵه‌كانیان چڕ ده‌كه‌نه‌وه بۆ وه‌رگرتنه‌وه‌ی شایسته داراییه‌كانی جووتیاران.\nوتیشی: "له بودجه‌ی 2019 مادده‌یه‌ك دانراوه كه ئه‌و پاره‌یه جارێكی تر خه‌رج بكرێته‌وه".\nجێگری سه‌رۆكی په‌رله‌مانی عیراق راشیگه‌یاند كه "ئه‌و بابه‌ته له نێوان وه‌زاره‌تی دارایی و وه‌زاره‌تی بازرگانی عیراقدایه، وتیشی: "ئێمه به‌رده‌وام موتابه‌عه‌ی ده‌كه‌ین و به‌دواداچوونی بۆ ده‌كه‌ین و وازناهێنین ده‌بێت له‌م ساڵدا جوتیاران ئه‌م پاره‌یه وه‌ربگرن".


سەربردەی کۆچی ئێمە لە ھەولێرەوە تا ئاڵمان، هوشیار ئەحمەدی – PMNews\nسەربردەی کۆچی ئێمە لە ھەولێرەوە تا ئاڵمان، هوشیار ئەحمەدی\nئەکرێ بێژین، ئەگەر ژیان قوتابخانە بێ و مرۆڤیش قوتابی و فێرخواز، بێ گومان سەفەریش یەکێ لە گرینگترین مامۆستاکانی ئەو قوتابخانە و فێرخوازەکانیەتی.\nسەفەرەکان جۆراوجۆرن، ئەکرێ بەپێی ئامانج و ئەرکەکانیان پۆلێن و پێناسە بکرێن. بە کورتییەکەی ئەوەی ئێمە دەبێتە سەفەری کۆچ و ئێمەش لەو سەفەرەدا دەوری کۆچەر یان کۆچبەرمان ھەیە، ھەڵبەت بە پەنابەر، پەناھندە و پەناخوازیش ناو ئەبرێین.\nکۆچ ئەو چەمک و وشەیەی کە خەڵکان، گەلان و نەتەوە بێ وڵات و دەوڵەتەکان زیاتر پێی ئاشنان و ئازارە رۆحی، جەستەییەکانیان دەرک و ھەست پێکردووە و ئەکەن، یان ئەو وشەیەی کە ھاوڕێی شەڕ ، وێرانی، کاولکاری، کوشتن، گرتن، ئەشکنجە، خەفەقان، سەرکوت، دەمکوت و نائەمنییە.\nتکایە بۆ خوێندنەوەی سەرجەم بیرەوەریەکە ئێرە کلیک بکەن PDF\nبۆ خوێندنەوە بە موبایل A5\nPosted in بیره‌وه‌ری, کتێب, هوشیار ئەحمەدی


50 ساڵە ئاوی بێخاڵ هێندە کەمی نەکردووە\nئاوی بێخاڵ سەرچاوەی ئاوی خواردنەوەی زۆربەی دانیشتوانی دەڤەری سۆرانە\nته‌یفور محه‌مه‌د 09:59 2021/09/06\nسەرچاوەی ئاوی بێخاڵ - رواندز\nکوردستان ئاوی بێخاڵ سەرچاوەی ئاو کەمبوونەوەی ئاو وشکەساڵی\nK24 - رواندز\nئاوی بێخاڵ، جگە لەوەی سەرچاوەی ناوچەیەکی گەشتیارییە، لە هەمانکاتدا سه‌رچاوه‌ی ئاوی خواردنه‌وه‌ی به‌شێكی دانیشتوانی رواندز، گوندی سرێشمه، شاره‌دێی دیانا و گونده‌كانی و لە 70٪ی دانیشتوانی قەزای سۆرانه، به‌هۆی وشكه‌ساڵیەوە لە 50٪ی ئاوه‌كەی كه‌میكردووه، به‌جۆرێك له په‌نجا ساڵی رابردوو وێنه‌ی نه‌بووه.\nته‌حسین سه‌عدوڵڵا، به‌ڕێوه‌به‌ری ئاوی سۆران بە کوردستان24ی گوت: "زیاتر لە 70٪ی دانیشتووانی قەزای سۆران و ناحیەی دیانا لە سەرچاوەی ئاوی بێخاڵ سوودمەندن. پێشتر لە کاتژمێرێکدا 3100 مەتر سێ جا ئاو بۆ سۆران و دیانا لە ئاوی بێخاڵ بەرهەمدەهێنرا، ئێستا نزیکەی 600 مەتر سێ جا کەمیکردووە".\nکەم بارانی و وشكه‌ساڵی، بووەتە هۆکار بۆ کەمبوونەوەی زۆربەی سەرچاوەکانی ئاو، یەکێک لەو سەرچاوانەش ئاوی بێخاڵە کە ده‌گوترێت له 50 ساڵی رابردوو به‌م ئاسته نه‌بیرناوه. كه‌مبوونه‌وه‌ی ئاوی بێخاڵ و به‌فیڕۆدانی ئاو له‌لایه‌ن به‌شێك له هاووڵاتییان نیگه‌رانی لای ئیداری سۆران دروستكردووه و له ئێستاوه ئاماده‌كاریان بۆ ئه‌گه‌ری زیاتر كه‌مبوونه‌وه‌ی سه‌رچاوه‌ی ئەو ئاوە كردووه و پلانیشیان بۆچاره‌سه‌ر له‌به‌رده‌سته.\nهەڵگورد شێخ نەجیب، قایمقامی قەزای سۆران دەڵێ: "وەک هەموو شوێنەکانی دیکە دیراسەی کەمبوونەوەی ئاومان کردووە، پلان (بی)مان داناوە، ئەگەر ئاوەکە زیاتر کەمبێتەوە چۆن قەرەبووی بکەینەوە، بەڵام ئەگەر ئەم مانگە تێپەڕێنین ئەوا لە کاریگەرییەکانی وشکەساڵی رزگارمان دەبێت".\nكه‌می بارینی به‌فر و باران له زستان و به‌هاری رابردوو، هه‌رێمی كوردستانی خسته دۆخی وشكه‌ساڵییەوە، كه‌مبوونه‌وه‌ی سه‌رچاوه‌ی ئاوی رووبار و كانیاو و تاڤگه‌كان، زیانی زۆری به كه‌رتی كشتوكاڵ و ئاژه‌ڵداری گه‌یاندووه‌و دۆخه‌كه گه‌یشتووەته ئه‌وه‌ی دانیشتوانی به‌شێكی هه‌رێمی كوردستان رووبه‌ڕووی كه‌مئاوی ببنه‌وه، لێ حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان ده‌سته‌وه‌ستان نه‌بووه.


ئه‌گه‌ر ڕێبه‌رانی عێراق ڕێگه بده‌ن، به‌ره‌نگاری تورکیا ده‌بینه‌وه - Mehr News Agency\n30 kewçêrê 2016 - 11:25\nNews Code 6226\nبه ڕاپۆرتی ئاژانسی مێهر له کاناڵی ئه‌لمه‌یادین، یوسف که‌لابی، وته‌بێژی هێزه‌کانی حه‌شدی شه‌عبی ڕه‌تی کرده‌وه که ئۆپراسیۆنی ئازاد کردنی موسڵ ڕاوه‌ستابێت و جه‌ختی کرد: به پێچه‌وانه‌وه ئێمه هه‌وڵمان داوه تاکوو په‌یوه‌ندی نێوان داعش و سووریا بچڕێنین.\nئه‌و هه‌روه‌ها سه‌باره‌ت به‌م بابه‌ته ئاماژه‌ی دا که ئه‌سته‌م ترین شه‌ڕی موسڵ، واتا شه‌ڕی ته‌له‌عفه‌ر به حه‌شدی شه‌عبی سپێردراوه و شانازی پێوه ده‌که‌ین.\nوته‌بێژی هێزه‌کانی حه‌شدی شه‌عبی به ڕه‌ت کردنه‌وه‌ی هه‌واڵی ڕاوه‌ستانی ئۆپراسیۆنی ئازاد کردنی موسڵ وتی: ڕۆڵی ئێمه له‌م شه‌ڕه‌دا پاراستنی سنووره‌کانمان و ده‌ر کردنی تیرۆریسته‌کانه له عێراق.\nئه‌و هه‌روه‌ها جه‌ختی کرد: پچڕاندنی په‌یوه‌ندیی داعش له نێوان سووریا و عێراق یه‌کێکه له گرنگ ترین ئامانجه‌کانی ئه‌م ئۆپراسیۆنه و فڕۆکه جه‌نگییه‌کانی عێراق ده‌توانن له‌م ئۆپراسیۆنه‌دا پشتیوانی له ئێمه بکه‌ن.\nکه‌لابی ئاماژه‌ی به قسه‌کانی تورکیا دا و وتی: بێ گومان تورکیا له دوای ئه‌وه‌یه که کێشه‌کانی خۆی بۆ ده‌ره‌وه‌ی سنووره‌کانی خۆی بگوازێته‌وه، ئێمه ئه‌گه‌ر ڕێبه‌رانی عیراق مۆڵه‌تمان پێبده‌ن، ده‌توانین به‌رورووی هێزه‌کانی تورکیا ببینه‌وه و ئاماده‌ی ئه‌م کاره‌یشین.


حوکمی ڕۆژووی ئافرەتێک پێش فەجر پاک بوویەوە و دوای فەجر غوسلی کرد: ماڵپەڕی وەڵامەکان\nڕۆژووجۆرەکانى ڕۆژوو لەگەڵ شەرت و ڕوکنەکانىحوکمی ڕۆژووی ئافرەتێک پێش فەجر پاک بوویەوە و دوای فەجر غوسلی کرد\nحوکمی ڕۆژووی ئافرەتێک پێش فەجر پاک بوویەوە و دوای فەجر غوسلی کرد\nئەگەر ئافرەتێك پێش فەجر لە حەیز پاك بوویەوەو دواى فەجـر غوسلى كرد ئایا حوكمى رۆژوەكەى چییە؟\nرۆژوەكەى تەواوە ئەگەر دڵنیابوو لە پاك بوونەوەى لەحەیز پێش فەجر گرنگ ئەوەیە پاك بۆتەوە، چونكە خەڵكانێك وا گومان دەبەن كە پاك بوونەتەوە و كەچی وانییە وپاك نەبونەتەوە، بۆیە ئافرەتان پارچە پەرۆیەكیان دەهێنا بۆ عائیشە رضي الله عنها و پیشانیان دەدا وەكو نیشانەیەك بۆ پاك بوونەوەیان وئەویش پێیانى دەوت: (( لا تعجلن حتى ترين القصة البيضاء))، واتە: پەلە مەكەن هەتا ئاوە سپیەكە دەبینن. ئافرەت لەسەریەتى كە پەلە نەكات هەتا دڵنیا دەبێت كە پاك بۆتەوە، جا ئەگەر پاك بوویەوە ئەوا نیەتى رۆژو دەهێنێت ئەگەریش غوسلى نەكردبێت تا دواى فەجر، بەڵام لە هەمان كاتدا لەسەریەتى پەلە بكات بۆ دەست كردن بە نوێژەكان و بەتایبەت نوێژى بەیانى لەكاتى خۆیدا.\nوە پێمان گەیشتووە كە هەندێ ئافرەت دواى فەجر پاك دەبنەوە لە حەیز یان پێش فەجـر بەڵام غوسل كردنەكەى دوادەخات بۆ دواى خۆرهەلآتن بەبیانوى ئەوەى ئەیەوێت غوسلێكى پاك وتەواو و دڵنیا بكات، ئەمەش هەڵەیە ئیتر لە رەمەزاندا بێت یان جگە لەو، چونكە واجبە هەركە پاك بویەوە پەلە بكات بۆ خۆشوشتن ودەستپێكردنى نوێژەكانى لەكاتى خۆیاندا، وە دەتوانێت غوسلى واجب بكات بۆ دەستپێكردنى نوێژەكانى و دواتر ئەگەر پێى خۆشبوو دواى خۆرهەلآتن بۆ زیاتر پاكوخاوێنى و پاكژى خۆى هیچی تێدا نییە ئەگەر غوسلێكى تر بكات، وە نمونەى ئافرەتى حەیزداریش هەروەكو ئافرەتێكە تووشی لەشگرانى بووبێت و غوسلى نەكردبێت هەتا دواى دەرچوونى فەجر ئەوا هیچی لەسەر نییە و رۆژوەكەى تەواوە، هەروەكو پیاوێك ئەگەر تووشی لەشگرانى بووبێت وغوسلى نەكردبێت هەتا دواى دەرچوونى فەجـر و بەرۆژویش بێت ئەوا هیچی لەسەر نییە، چونكە سابت بووە لە پێغەمبەرى خواوە ـ ﷺ ـ كە فەجرى بەسەردا هاتووە ولەشگران بووە بەخێزانەكانى و رۆژوى گرتووە و دواى فەجریش غوسلى كردووە(1). والله أعلم\n(1) أخرجه البخاري: كتاب الصوم/ باب اغتسال الصائم (1930). ومسلم : كتاب الصيام / باب صحة صوم من طلع عليه الفجر وهو جنب (1109).\nشەرت و مەرجەكانی ڕۆژوو چین و ڕۆژوو لەسەر چ کەسێک فەرزە و چ کەسێک ڕۆژووى لەسەر نیە؟ جگە لە ڕۆژووى مانگى ڕەمەزان کە فەرزە چەند جۆرى تر ڕۆژوو هەیە و کامانەن؟ مەرجەکانی ڕۆژوو ڕوكنەكانی ڕۆژوو کامانەن ؟ وە ئایا پێناسەی ڕوكن چیە؟وە ڕۆژوو چەند ڕوكنی هەیە؟ پایە و ئەرکانەکانی ڕۆژوو\nسەردان: ١,٠٦٠ بەش: جۆرەکانى ڕۆژوو لەگەڵ شەرت و ڕوکنەکانى\nپرسیاری دواترحوکمی بەڕۆژوو نەبوونی کەسێک لەکاتی عومڕە کردنداپرسیاری پێشترحوکمی خواردن و خواردنەوەی ڕۆژوەوان لەکاتی لە بیرچوونەوە


مورتەزا نەی داودو عەلی مەردان\nنەی داودو مەردان\nئا: ئارام کەریم\nهەر کاتێک باس لەهونەری گۆرانی‌و مەقاماتی کوردی دەکرێت، هونەرمەندی گەورەی کورد مامۆستا عەلی مەردان بەکۆڵەیەکی بنەڕەتی ئەو هونەرە دادەنرێت. عەلی مەردان بەتەنیا گۆرانیبێژو مەقامبێژ نەبوە، بەڵکو ئەو دانەری چەندین مەقام‌و ئاوازی رەسەنی کوردییە، کە پێشتر لەهونەری کوردیدا نەبون‌و کەس نەیزانیون. کاتێک مورتەزا نەی داودی ژەنیارو ئاوازدانەری ناوداری ئێرانی‌و بەبنەچە جولەکە دێتە بەغدا بەدەنگە خۆشەکەی ئاشنا دەبێ لەگەڵ خۆی دەیبا بۆ تاران لەگەڵ ئورکستراکەی جوانترین گۆرانیەکانی عەلی مەردان تۆمار دەکات.\nموردەخای نەی داڤید کە لەئێراندا زیاتر بە"مورتەزا نەی داود" ناسراوە، ساڵی ١٩٠٠ لەتاران لەدایکبووەو پاش هەڵگیرسانی شۆڕشی ئێران ئەو وڵاتەی بەجێهێشتوەو ساڵی ١٩٩٠ لەسانفرانسیسکۆی ویلایەتی کالیفۆرنیای ئەمەریکا کۆچی دوایی کردوە، ئەو وەک یەکێك لەژەنیارو ئاوازدانەرە گەورەو مێژوییەکانی ئێران ناودەبرێت.\nنەی داود کە لەخێزانێکی جولەکەی هونەریی تێکەڵ بەموسیقاو شیعرو گۆرانی چاوی بەدنیا هەڵهێناوە، هەر لەتەمەنی منداڵییەوە فێری موزیکژەنین بوە لەسەر دەستی باوکی، کە ئامێری تارو زەڕبی ژەنیوە. پاشان لای دەروێش خان ڕەدیفی موسیقای خوێندوە، نەی داود لەبیستەکانی سەدەی رابردودا کە لەهەڕەتی گەنجێتیدا بوە، فێرگەیەکی مۆسیقا دەکاتەوەو پاشان لەگەڵ ئورکسترای رادیۆی تاران کار دەکات‌و ئاشنا دەبێت بەهونەرمەندانی ئێرانی، لەوانە ژنە هونەرمەندی ناودار "قەمەر ملوک وەزیری"، کە ١٠٠ ساڵ لەمەوبەر ئاواز بۆ شیعری "مورغی سەحەر"ی ملوک شوعەرای بەهار دادەنێت‌و بەدەنگی ئەم ژنە هونەرمەندەو سازی نەی داود تۆمار دەکرێت.\nگۆرانییەک کە بەسیاسیترین گۆرانی ئێرانی‌و بەزمانحاڵی خەڵکی ئێران دادەنرێت‌و تا ئێستا دەیان هونەرمەندی ئێرانی وتویانەو دەیڵێنەوە وەک "شەجەریان‌و شەکیلاو هومایۆنی شەجەریان‌و گوگوش".\nنەی داود کە چەندین ئاوازی تری بۆ زۆربەی هونەرمەندان داناوە، کاتێک بۆ سازکردنی کۆنسێرتێک بانگهێشت دەکرێت بۆ بەغدا لەڕێگەی ڕادیۆوە بەدەنگی هونەرمەندی گەورە ی کورد مامۆستا عەلی مەردان ئاشنا دەبێت‌و سەرنجی ڕادەکێشت.\nنەی داود بانگهێشتی مەردان دەکات بۆ ئۆرکێسترای تاران‌و لەگەڵ خۆی دەیبات‌و دیارترین ئاوازو گۆرانی‌و ئەلبومی ناوازەی بۆ ئامادە دەکات، کە لەڕوی تەکنیکی مۆسیقاو تۆمارکردنی دەنگ‌و مۆسیقاوە لەوپەڕی ئاست بەرزیدایە، کە لەم ئەلبومەدا دەنگی تار بەدەست‌و پەنجەی نەی داودو مۆسیقای ئۆرکێسترای تاران‌و دەنگی گۆرانی‌و مەقامی نەهاوەندی مەردان ئارامیی بەرۆح دەبەخشن.\nعەلی مەردان لەساڵی ١٩٠٤ لەگەڕەکی تەکیەی شاری کەرکووک لەدایک بووە. خوێندنی لەتەکیەی کەرکوک لەلای مامۆستای دەنگخۆش مەلا ڕەووف فێری تەجویدی قورئان‌و مەقاماتی کوردی‌و قۆڕیاتی تورکمانی بووە.\nعەلی مەردان پاش ھەشت ساڵ تەکیە، شاری کەرکووکی بەجێھێشتوەو بەماڵەوە چونەتە گوندی لەیلان‌و تەمورژەنێکی بەتوانای بەناوی خدر بارام ناسیوە کە سوودێکی زۆری لێوەرگرتوە بۆ مەقاماتی کوردی‌و پاشان کە دەچێت بۆ بەغدا، مەقاماتی کوردی‌و فارسی‌و عەرەبی لەمامۆستایانی تری فارس‌و عەرەب‌و کورد فێر دەبێت.\nپاشان خولیای فێربونی مۆسیقای هەبوەو خۆی فێری ئامێری عود کردوەو لەڕادیۆی بەغدادو کەرکوک دەستی بەگۆرانی وتن کردوەو هاوڕێیەتی خۆش بووە لەگەڵ شاعیران فایەق بێکەس‌و ئەحمەد هەردی. شارەزایی هەبوە لەئەدەبی كوردی‌و بۆ گۆرانی‌و مەقامەكانی شیعری جوانی شاعیرانی كوردی هەڵبژاردوە.\nعەلی مەردان لەباسکردنی ژیانیدا دەڵێت "بۆ گوزەرانی ژیانم، بەپای پەتی‌و سەری کۆتەوە، جوتیاری‌و شوانی‌و گاوانیم کردووە. لەشاری بەغداد بوم بەھاوڕێی مورتەزاخانی ئیسفەھانی‌و ئەسغەری ھەمەدانی‌و محەمەد سەعیدی سابڵاغی‌و زۆر شت لەوانەوە فێربووم، چل شەویش لەگەڵ سەید عەلی ئەسغەری کوردستانی بوم".\nلەبەناوبانگترین گۆرانیەکانی ماۆستا عەلی مەردان: فاتمە، گیانە بەسییەتی، خۆم‌و عودەکەم، کەتان کەتانە، ئەسمەر، وەرە قوربان، ڕەنجی بێوەرم، ھەوری لە قەدی ئاڵاوە، ئەڕۆی ئۆغر، مامە، کەی دێتەوە، لەخرنە خرنە، ھەتا مردن، ئەڵوەن ناوت شیرینە، ئای چەندم خۆش دەوێ، ھەر تۆم ئەوێ تۆ، مینا گیان، لە کەلە دەنگی ساز دێ، گوڵەباخ، کراس کودەری ئاوریشم، سەد جار بەو مانگە، ھەستە با بچین بکەین تەماشا، کۆڵان بەکۆڵان، ئەم پەرچەم‌و ئەگریچە...\nمامۆستا عەلی مەردان پاش نیو سەدە خزمەتی بێوچان بۆ ئاوازو گۆرانی کوردی، لەتەمەنی ٧٧ ساڵیدا لە٢٤ی تەمموزی ساڵی ١٩٨١ کۆچی دوایی کردو لەشاری کەرکووک لەگۆڕستانی شێخ محێدین بەخاک سپێردرا.


میسی هێرشی كردە سەر یەكێتی تۆپی پێی ئەمریكای باشور و ناوبژیوانی یاریەكەیان\nمیسی لە ئاستی تیپەكەی لەبەرامبەر بەرازیل رازی بوو رەخنەی توندی لە ناوبژیوانی یاریەكە گرت و داوای كرد فیدراسیۆنی تۆپی پێی ئەمریكای باشور هەڵوێستی هەبێت هەرچەندە پێشیوایە كە بەرازیل كۆنتڕۆڵی بریاری یەكێتیەكەی كردووە.\nلیۆنێل مێسی، ئەستێرە هەڵبژاردەی ئەرجەنتین، دوای شكستەكەی بەیانی ئەمڕۆ لەبەرامبەر هەڵبژاردەی بەرازیل رەخنەی توندی لە ناوبژیوانی یاریەكە گرت وتی "لەم پاڵەوانێتییەدا ناوبژیوانان زۆر پەنایان دەبردە بەر ڤار، بەڵام ئەوەی لە یاری ئەرجەنتین و بەرازیلدا روویدا مایەی پێكەنین بوو".\nسەركردەی ئەرجەنتینیەكان وتیشی "ناوبژیوان پەنای نەبردە بەر ڤار، كە ئێمە 2 لێدانی سزامان هەبوو، یەكێكیان بەر لە گۆڵی دووەمی بەرازیل بوو، ئەوەی دیكەشیان پاڵپێوەنانێكی ئاشكرابوو لە دژی ئۆتامێندی".\nهەڵبژاردەی ئەرجەنتین بە 2 گۆڵی بێبەرامبەر بە بەرازیل دۆڕا ئەرجەنتینییەكان داوای دوو لێدانی سزایان دەكرد، بەڵام ناوبژیوان گوێی بە داواكاریەكەیان نەدا و سەیری ڤاری نەكردەوە.\nئەو ئەستێرە ئەرجەنتینیە وتیشی"هیوادارم فیدراسیۆنی تۆپی پێی ئەمریكای باشوور هەڵوێستێكی توندی لەدژی ئەو ناوبژیوانانە هەبێت، كە دەبنە هۆكاری ناهاوسەنگی لەنێو یاریگەدا بەهۆی لایەنگریكردن بۆ لایەك، هەرچەندە پێموایە قسەكانی من هیچ سوودیان نابێت، چونكە بەرازیل كۆنترۆلی كارەكانی فیدراسیۆنەكەی كردووە، كارەكە ئاڵۆزە ".\nمیسی بە نیگەرانیەوە ئاماژەی بەوە كرد كە "ناوبژیوان هیچ رێزێكی لە ئەرجەنتین نەگرت، من قسەم لەگەڵی كرد و پێیوتم من رێز لە ئەرجەنتین دەگرم، بەڵام من ئەوەم نەبینی".\nكاپتنی ئەرجەنتین، باسی لەوەشكرد "ئەرجەنتینییەكان هەر بەریەك كەوتنێكیان هەبوایە ناوبژیوانەكە یەكسەر كارتی زەردی پێدەدان، كەچی چاوپۆشی كرد لە هەژماركردنی چەندین هەڵەی ئاشكرای بەرازیلییەكان لەدژی یاریزانەكانمان".\nمۆرینۆ لەیەكەم لێدوانی وەك راهێنەری توتنهام چی دەڵێت؟\nدوای ئەوەی خۆسێ مۆرینیۆ پەیوەندی كرد بە یانیە تۆتنهامەوە، ئەو راهێنەرە رایگەیاند، زۆر بەپەرۆشە بۆ پەیوەندیكردن بە یانەكەوە، كە خاوەنی كەلەپورێكی مەزنە و هەروەها بۆ كاركردن لەگەڵ هاندەرە بەپەرۆشەكانی.\nتۆتنهام راهێنەرەكەی دوور خستەوە\nبەهۆی ئەنجامە خراپەكانی ئەم وەرزەیەوە ئەمڕۆ یانەی تۆتنهامی ئینگلیزی راهێنەری یانەكەی لە پۆستەكەی دوور خستەوە.\nرۆژنامەی ماركای نزیك لە یانەی ریاڵ مەدرید لە راپۆرتێكی شیكاریدا هەشت خاڵی بۆ باشتركردنی دۆخی بەرشەلۆنە خستۆتەڕووبۆ ئەوەی بگاتەوە ئاستی جارانی.


ئەنجوومەنی وەزیران سێى تشرینى یه‌كه‌م وه‌ك رۆژی نیشتمانی عێراق دیاریدەکات » پێگەی تۆڕی میدیای عێراقی\nئەنجوومەنی وەزیران سێى تشرینى یه‌كه‌م وه‌ك رۆژی نیشتمانی عێراق دیاریدەکات\nئەنجوومەنی وەزیرانی رۆژی نیشتمانی دیاری دەکات و وەک پرۆژە یاسایەک رەوانەی پەرلەمانی دەکات، سەرۆکوەزیرانیش لەبارەی خەرجکردنی شایستە داراییەکانی جووتیاران بۆ ساڵی 2020 دوو بڕیاری دەرکرد.\nبەپێی راگەیه‌ندراوی نووسینگەی سەرۆکوەزیران كه‌ده‌ستى ئاژانسى هه‌واڵى عێراقى(اه‌ع)كه‌وتووه، ئه‌مڕۆ سێشەممە،کۆبوونەوەی ئاسایی ئەنجوومەنی وەزیران بە سەرۆکایەتی مستەفا کازمی سەرۆکوەزیرانی بەڕێوەچوو. دیارترین بڕیارەکانی کۆبوونەوەکە بریتیبوون لە:\nیەکەم: دامەزراندنی پزیشکان بەدەربکرێت لە بڕیاری ئەنجوومەنی وەزیران ژمارە 92ی ساڵی 2020 .\nدووەم: رەزامەندیدان لەسەر:\n- گرێبەستی فەرمانبەران و کرێکەیان لە وەزارەتی کارەبا لە بودجەی وەبەرهێنان بگوازرێتەوە بۆ بودجەی بەکاربردن.\n- خەرجکردنی شایستە دارارییە کەڵەکەبووەکانیان، کە لای وەزارەت و فەرمانگەکانی دەوڵەتە.\n- وەزارەتی دارایی پارەی قەرزە کەڵەکەبووەکانی کە لە لای وەزارەت و فەرمانگەکانی دەوڵەت هەیە خەرج بکات.\nسێیەم: پەسندکردنی راسپاردەکانی ئەنجوومەنی راوێژکاریی تایبەت بە رێکارەکانی هاوردەکردنی مۆتۆرسیکل.\nچوارەم: پەسندکردنی راسپاردەکانی ئەنجوومەنی وەزاریی وزە، ژمارە 25ی ساڵی 2020 ، کە وەزارەتی نەوت رێکاری واژۆکردنی رێکەوتی قەرز جێبەجێبکات.\nپێنجەم: پەسندکردنی راسپاردەی ئەنجوومەنی وەزاریی وزە ژمارە24ی ساڵی 2020 لەبارەی رەزامەندیدان لەسەر هەردوو بڕگە 5 و 6 لە پاشکۆی گرێبەستی کۆمپانیای گازی باشوور و کۆمپانیای ( BH-GE )، تایبەت بە پرۆژە گازی کێڵگەی ناسریە و غەراف.\n- دیاریکردنی مێژووی سەربەخۆی عێراق، کۆتاییهاتنی ماندات (ئینتیداب)ی بەریتانیا لە 3ی تشرینی یەکەمی ساڵی 1932، مێژوویەکی گونجاوە و ساڵانە وەک رۆژی نیشتمانیی عێراق یادی دەکرێتەوە.\n- فەرمانگەی یاسایی لە ئەمینداریەتی گشتی ئەنجوومەنی وەزیران پرۆژە یاسایەک ئامادەدەکات لەبارەی جەژنی نیشتمانی کۆماریی عێراق، کە جیاواز و سەربەخۆ دەبێت لە یاسای تایبەت بە پشووە فەرمییەکان.\n- رەوانەکردنی پرۆژە یاسای جەژنی نیشتمانی عێراق بۆ پەرلەمان.\nهەر لە کۆبوونەوەکەی ئەنجوومەنی وەزیراندا، مستەفا کازمی سەرۆکوەزیران داوایکرد کە:\n1-وەزارەتی دارایی، بازرگانی، کشتوکاڵ و راوێژکاری سەرۆکوەزیران، چارەسەرێکی بەپەلە بدۆزنەوە لەبارەی شایستە داراییەکانی جووتیاران لە بەرامبەر ئەو بەرهەمەی رادەستی هەردوو وەزارەتی بازرگانی و کشتوکاڵیان کردووە لە ساڵی 2020.\n2- لەماوەی یەک هەفتەدا راسپاردەکانیان بۆ سەرۆکوەزیران بەرزبکەنەوە، میکانزمی خەرجکردنی تەواوی شایستە داراییەکان پێش کۆتایی ساڵی 2020 لە خۆبگرێت.


تیتی، پلانی خه‌یاڵی هه‌یه\nله ئێستادا به‌هۆی ئه‌وه‌ی (لێۆناردۆ باچی) ڕاهێنه‌ری هه‌ڵبژارده‌ی به‌ڕازیل، ناوه‌ندكار و خاوه‌ن تۆپی یه‌كلا كه‌ره‌وه‌ی نیه، زیاد له پێویست جوڵه‌ی یاری تیپه‌كه‌ی به شێوه‌یه‌كی ته‌كتیكی خستۆته لا باڵه‌كان، به تایبه‌تی لا ته‌یشتنی (مارسیلۆ) و نزیكی (نیمار) له‌و یاریزانه، ئه‌وه جگه له‌وه‌ی ڕاهێنه‌ر زیاتر پلانه‌كه‌ی به شێوازی خه‌یاڵی (4-3-3) داڕشتووه، كه له بنه‌ڕه‌تدا ته‌نیا سوود وه‌رگرتنه له توانای جه‌سته‌یی ستاری لاكان به مانای هه‌ڵكشان و داكشانیان بۆ كه‌ناری به‌رگری تیپه‌كه، هه‌روه‌ها یاری شەوی ڕابردووی (به‌ڕازیل) جگه له‌وه‌ی لایه‌نی هونه‌ری زاڵبوو به‌سه‌ریدا، كه‌چی پێچه‌وانه‌ی ڕاهێنه‌ره‌كانی پێشوو (تیتی) به كه‌مترین شێوه هاویشتنی تۆپی درێژ و لێدانی له گۆڵپارێزه‌وه جێبه‌جێ ده‌كرد، به‌ڵكو كه‌مترین به‌ركه‌وتنی تیپی (كۆڵۆمبیا) ده‌بینرا به‌وه‌ی یاریزانه‌كانی (سلیساو)، له ماوه‌ی چه‌ند چركه‌یه‌كدا ده‌بوو له نێوان خۆیاندا تۆپه‌كه ئاڵوگۆڕ پێ بكه‌ن، یان هاوشێوه‌ی تیپی (ئیسپانیا) ئه‌مشه‌و كه‌تیپه‌كه‌ی (لیۆناردۆ تیتی) ته‌كنیكێكی به‌رزیان له ئاڵوگۆڕی تۆپه‌كان له ناوه‌ندی یاریگای خۆیاندا چێ ده‌كرد، كه ئه‌وه‌ش تیپی دژی ناچاركردبوو به ژماره زۆری پشته‌وه‌ی نیوه یاریگای خۆیان چۆڵ بكه‌ن و ده‌رفه‌تی زیاتریش بۆ (نیمار و دانی ئه‌لڤیس)، له لاكانه‌وه كرابۆوه.\nهه‌رچه‌نده ژماره زۆری ئاڵوگۆڕی تۆپه‌كانی تیپی (به‌ڕازیل) و بچوككردنه‌وه‌ی ڕووبه‌ڕ و نزیكی یاریزانه‌كان و به‌سته‌نه‌وه‌ی پشتوێنی یاری تیپه‌كه له (كاسیمیرۆ)وه ده‌رده‌چوو، كه‌چی به درێژایی ماوه‌ی هه‌ردوو گێمه‌كه ئه‌و یاریزانه پارسه‌نگی ته‌كتیكی تیپه‌كه‌ی ڕاگرتبوو، به تایبه‌تی تر، له لایه‌نی خاوكردنه‌وه‌ی هێرشه‌كانی تیپی دژ و كۆنتڕۆڵكردنی یاری (خامیس ڕۆدریگز)، كه ڕۆڵێكی گه‌وره ده‌بینێت له‌ناوه‌وه بۆ گه‌یاندنی تۆپه‌كان بۆ ناوچه‌ی سزای تیپی دژ، كه ئه‌وه‌ش ئازادییه‌كی زۆری به هه‌ڵكشانی (ئه‌لڤێس و مارسیلۆ و ویلیان) به‌خشی بوو، له هه‌مانكاتدا كه‌شێكی گونجاوی بۆ یاریزان (میراندا) درووستكردبوو به هێشتنه‌وه‌ی تۆپه‌كان له به‌رگریداو، دواتر ڕوماڵی به‌شێك له تۆپه‌كانی به یه‌كسانی بۆ سه‌رجه‌م بنكه‌كان ده‌كرد.\nخاڵێك هه‌یه تا ئێستا ڕاهێنه‌ر نه‌یتوانیوه چاره‌سه‌ری بكات، ئه‌ویش دۆزینه‌وه‌ی یاریزانی ژمار (10) له سه‌نته‌ری یاریگاو نه‌بوونی یاریزانی ژماره (9) له بۆكسی تیپی دژدا، كه یه‌كێكه له پاشه‌كشه‌ی ئاستی (به‌ڕازیل)، هه‌روه‌ها كاریگه‌ری زۆریشی له‌سه‌ر ئه‌نجام و هه‌یبه‌تی تیپه‌كه داناوه، له كاتێكدا تیپی (سامبا) به‌وه ناسراوه به‌رده‌مكاری باش و هێرشبه‌ری تێكشكێنه‌ری هه‌بووه، به‌ڵام به‌هۆی ئه‌نجامه خراپه‌كانی ئه‌م دوایه ڕاهێنه‌ر كه‌م كه‌م گوشار ده‌خاته سه‌ر یاریزانه‌كان، یان ده‌یه‌وێت به دیوێكی دیكه هێواش هێواش له‌گه‌ڵ كه‌ش و هه‌وای نوێدا جارێكی دیكه به گه‌ڕیان بخاته‌وه.


C. Handke - Soccer - Yariga - Results, fixtures, tables and statistics\n2018/2019 ماگدێبورگ 2.B 407 7 5 2 2 9 1 0 0 0\n2017/2018 ماگدێبورگ 3.L 2452 32 27 5 4 8 2 7 0 0\n2016/2017 ماگدێبورگ 3.L 2744 33 31 2 5 5 1 6 1 0\n2015/2016 ماگدێبورگ 3.L 2536 30 29 1 5 2 0 5 0 0\n2014/2015 ماگدێبورگ REG 1045 18 11 7 2 17 0 3 1 0\n2013/2014 ماگدێبورگ REG 2028 26 25 1 4 1 0 6 0 0\n2012/2013 جێرمانیا هاڵبێ… REG 2315 26 26 0 1 3 1 4 0 0\n2011/2012 جێرمانیا هاڵبێ… REG 2084 25 24 1 2 1 0 4 0 1\n2010/2011 ڕۆت ڤایس ئێرتفورت 3.L 0 1 0 1 0 13 0 0 0 0\n2009/2010 ڕۆت ڤایس ئێرتفورت 3.L 136 5 2 3 1 0 0 0 0 0\n2008/2009 ڕۆت ڤایس ئێرتفورت 3.L ? 1 0 1 ? ? 0 1 ? ?\nگشتیی 15747 204 180 24 26 59 5 36 2 1\nSun 02/12/18 2.B ماگدێبورگ 0 - 0 بۆخوم زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nFri 23/11/18 2.B گرێوسەر فورس 3 - 2 ماگدێبورگ بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nSun 11/11/18 2.B ماگدێبورگ 2 - 3 یان ڕێجێنسبورگ بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nSat 03/11/18 2.B دارمستادت ٩٨ 3 - 1 ماگدێبورگ بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nFri 26/10/18 2.B ماگدێبورگ 0 - 1 هامبورگ بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nSat 06/10/18 2.B ماگدێبورگ 2 - 2 دینامۆ درێسدێن بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nSun 30/09/18 2.B ساندهاوسێن 0 - 1 ماگدێبورگ بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nWed 26/09/18 2.B ماگدێبورگ 3 - 3 دویسبورگ بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nSun 23/09/18 2.B پادێربۆرن 4 - 4 ماگدێبورگ بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nMon 17/09/18 2.B ماگدێبورگ 0 - 0 ئاڕمینیا بیلێفیڵد زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nSat 25/08/18 2.B ماگدێبورگ 1 - 1 ئینگۆلستادت بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nFri 17/08/18 DFB ماگدێبورگ 0 - 1 دارمستادت ٩٨ بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nSun 12/08/18 2.B ئێرزگێبریج 0 - 0 ماگدێبورگ زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nSun 05/08/18 2.B ماگدێبورگ 1 - 2 سان پاولی بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nSat 12/05/18 3.L سپۆڕتفریوندێ لۆتێ 0 - 1 ماگدێبورگ بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nSat 28/04/18 3.L هاڵیشێر ئێف سی 0 - 2 ماگدێبورگ بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n3. Liga پاڵەوان 1x 2017/2018\nA. Brunst 23\nG. Loria 33\nM. Seidel 24\nR. Brégerie 32\nN. Butzen 25\nM. Costly 23\nD. Erdmann 28\nN. Hammann 30\nC. Handke 30\nئالێکساندار ئیگنۆڤسکی 28\nیان کیرشۆف 28\nM. Niemeyer 23\nT. Perthel 30\nS. Schäfer 24\nR. Weil 31\nM. Bülter 25\nT. Chahed 22\nC. Laprevotte 26\nTobias Müller 24\nM. Osei-Kwadwo 23\nR. Preißinger 22\nB. Rother 22\nP. Türpitz 27\nC. Beck 30\nF. Lohkemper 24\nM. Oenning 53


15:23 - 19 گەلاوێژ 2719\nئاژانسی کوردپا: ئەنجومەنی فەرهەنگی- هونەریی \_"ڤەژین\_"، لە یەکێک لە گوندەکانی شاری مەریوان، گەشتێکی بۆ وێنەگرانی ڕێکخست.\nبەپێی ڕاپۆرتی گەیشتوو بە ئاژانسی هەواڵدەریی کوردپا، ڕۆژی هەینی، ١٨ی گەلاوێژ، کۆمیتەی وێنەگرانی ئەنجومەنی فەرهەنگی- هونەریی \_"ڤەژین\_"، گەشتێکی وێنەگریی لە گوندی \_"باخانـ\_"ـی شاری مەریوان، بەڕێوەبرد.\nئەم گەشتە وێنەگرییە بە بەشداریی زۆرێک لە هۆگرانی وێنەگری، بە سەرپەرەستیی \_"سەلاح عیلمیزادە\_"، وێنەگری ناسراوی مەریوان، بەڕێوەچوو و هۆگرانی وێنەگری بە شێوەی کردەیی لەگەڵ تێکنیکەکانی وێنەگری ئاشنا بوون.\nیەکێک لە بەشداربووانی ئەو گەشتە وێنەگرییە ڕایگەیاند: \_"بەڕێوەچوونی وانەکانی فێرکردنی ئەنجومەنی فەرهەنگی- هونەریی \_"ڤەژین\_"، بە تایبەتی وانەکانی وێنەگریی سەلاح عیلمیزادە، لەگەڵ پێشوازیی گەرمی هۆگرانی ڕووبەڕوویە\_".\n\_"سەلاح عیلمیزادە\_"، بەڕێوەبەری ئەم گەشتە وێنەگرییە، پێکهاتەی مێعماری، هەڵسوکەوت و دابونەریت و ڕێسا تایبەتییەکانی ئەو گوندەی، لە هۆکارەکانی هەڵبژاردنی گوندی باخانی مەریوانی بۆ وێنەگری، ناو برد.\nئەو وینەگرە ناسراوە مەریوانییە، پێداگریی لەسەر ئەوە کردەوە کە لە هەوڵی دروستکردنی بەستێنێکن کە تەنیا وانەکانی بارهێنانی \_"ڤەژین\_" تایبەت بە هاوینان نەبێت و لە وەرزەکانی دیکەدا، ئەم جۆرە وانانە بەڕێوە ببەن.\nلە ماوەی ساڵانی ڕابردوودا، ئەنجومەنی فەرهەنگی- هونەریی \_"ڤەژین\_" لە شاری مەریوان بە بەڕێوەبردنی پێشانگە، فێستیڤاڵ و سێمیناری فەرهەنگی و هونەری، بەتایبەتی زمان و وێژەی کوردی کردووە کە لەگەڵ پێشوازیی هاووڵاتییانی ئەو شارە بەڕەوڕوو بووەتەوە.


(( زۆڵەکەی ئەستەنبوڵ ))\n2021.01.03 - 14:45\nئەمە ناوی یەکێك لە ڕۆمانەکانی خانمە ڕۆمان نوسی دیاری(تورك), (ئەلیف شەفەق)، کە بەشێوەیەکی زۆر هونەریانە باس لە کێشە وگرفتە کەلتوریەکان وناکۆکیە نەتەوەییەکانی تورکیا بەتایبەت و ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەگشتی دەکات، لەگەڵ گیرۆدەبوونی مرۆڤەکان بەڕابوردویانەوە وبەریەك کەوتنیان وهاودژییان لەگەڵ کلتورە جیاوازەکان، نوسەر سەرەڕای پسپۆڕیەکەی کە زانستی سیاسەتە، ڕۆمانەمانی لەسەر ئاستی جیهان بەناو ودەنگن و بۆ ٢٥ زمانی جیهان وەرگێڕدراون.\n- ڕوداوەکانی ئەم ڕۆمانە لە ئەستەنبوڵی تورکیا و (سانفراسیسکۆ) و(ئەریزۆنا)ی ئەمریکا ڕوودەدەن.\n- بنەماڵەی (قازانچیان) کە پاشماوەی خێزانێکی خانەدان وخاوەن پیشە وبازرگانی تورکن، پێکهاتون لە چوارکچ و کوڕێك ودایك و داپیرەیان، (مستەفا)ی تاقە کوڕیان بەجێی هێشتوون و لە (ئەریزۆنا)ی ئەمریکا بەدور لەمان دەژی، چوارکچەکە (بانو، فەریدە، جیفری و زڵێخا) لەگەڵ دایکیان (کەلسوم) و زڕنەنکیان (پیتیتی-ما) لە ئەستەنبوڵ دەژین.\n- خێزانی (چەکمەچیان)یش پاشماوەی بنەماڵەیەکی ڕوناکبیری (ئەرمەن)ین ودوای جینۆسایدی ئەرمەنیان بەشێکیان لێ کوژراوە، ئەوەیان ماونەتەوە بەچەند قۆناغێك ئاوارەبوون وگەیشتونەتە (سان فرانسیسکۆ)ی ئەمریکا، کە خاتوو(شوشان)ی گەورەی خێزانەکە، خۆی قوربانیەکی جینۆسایدەکەیە، ئێستا سەرگەورەی خێزانەکەیە وپێداگرە لەسەر پاراستنی داب ونەریتی ئەرمەنی وپابەندبوون بە کلتوری ڕەسەنی خۆیان و ڕاهێنان وگۆشکردنی نەوەکانی لەسەر لەبیرنەکردنی ئازار ومەینەتیەکانی (ئەرمەن) و دڕندەیی تورکەکان، هەربۆیە هەمیشە لەهەوڵی پاراستنی خێزانەکەی وپەیوەندی توندوتۆڵە لەگەڵ ڕەوەندی ئەرمەنی لە ئەمریکا، بە دڵسۆزیەوە لەخەمی ئەوەدایە (ئارمانۆش)ی کوڕەزایشی لەسەر ئەو کەلتورە و لەبیرنەکردنی ڕابوردوو پەروەردە بکات، لەکاتێکدا (بارسام)ی کوڕی شوشان و باوکی (ئارمانۆش) لە ژنەکەی جیابووەتەوە و ئێستا ئارمانۆش وەك کەسێکی پەڕاگەندە لەنێوان باوك ودایکیدا دێت و دەچێت و هەر ماوەیەك لای یەکێکیان دەژی، دایکی کە ناوی (ڕۆزا)یە دوای جیابوونەوە لە مێردە ئەرمەنیەکەی لە ڕقی ئەوان شودەکاتەوە بە کوڕێکی (تورک)ی نیشتەجێی ئەمریکا، کە(مستەفا) تاتانە کوڕی خێزانی (قازانچیان)ی ئەستەمبوڵیە.\n- نوسەر لەمیانەی گفتوگۆی کارەکتەرەکان وگێڕانەوەکانی ڕۆمانەکەوە پێمان دەڵێت کۆنترۆڵکردن وسەپاندنی تاك ڕەهەندی بیر وهزر مەحاڵە وتەنانەت لەناو خودی یەك خێزانیشدا ئاسان نیە بتوانرێت ئەو داخراوی و وەك یەكبوونە بێتەدی، هەر بۆیە هەریەك لە کچەکانی خێزانی (قازانچیان) نوێنەرایەتی بیرو ئایدیایەکی جیاواز دەکەن، گەورەکەیان(بانو) پابەندە بەئاین ودابونەریتە ئاینیە تەقلیدیەکان و تەنانەت بووە بەجادوگەر ولەو ڕێگەیەوە ناوبانگی پەیداکردوە، یەکێکی تریان نەتەوەیی وپابەند بەکۆمار وبیری ئەتاتورک، یەکێکی تریان کەسێکی سەتحی وئالودەی تیڤی وتەلەفزیۆن و دراما و بەرنامەکانی تیڤیە، چوارەمیشیان کە(زوڵەیخا)یە ڕادیکاڵ و دژ بە هەموو کەلتور وداب ونەریتەکانە وتەنانەت گشت ئاینەکان ڕەتدەکاتەوە و ڕەوتی(بێ دینی) هەڵبژاردووە، کە زوڵەیخا وەك پیشە کاری خاڵکوتین (تاتۆ) دەکات.\n- زوڵەیخا بەشێوەیەکی ناشەرعی منداڵێك دێنێتە دنیاوە، کە ناوی(ئاسیا)یە، ئاسیا لە هەموو ڕەفتارەکانیدا وەك دایکی وایە، ڕادیکاڵ وئەتایست و ڕەتکەرەوەی هەموو نەریتەکان، خۆدزینەوە وخۆدابڕین لەڕابووردوو و بەهیچ شێوەیەك حەزناکات خۆی بەڕابووردوو و میراتی بنەماڵە و نەتەوەکەیەوە ببەستێتەوە و بەڵکو دژیشیەتی.\n- ئارمانۆش، ی ئەرمەنیش لە ئەمریکا دەکەوێتە کەڵکەڵەی ئەوەی بێتەوە ئەستەنبوڵ و تیایدا سۆراخی ئەو چیرۆکانە بکات کە داپیرەی بۆی باسدەکرد، دەیەوێت بێت و بەچاوی خۆی تورکەکان ببینێ و لەگەڵیان هەڵسوکەت بکات، بۆیە بەدزی دایك و باوکیەوە دێتەوە بۆ ئەستەنبوڵ بۆماڵ(مستەفا)ی باوەپیارەی (زڕباوکی) کە خێزانی جەکمەچیانن، لەوێ دەبێتە هاوڕێی (ئاسیا)ی کچە ناشەرعیەکەی زوڵێخای خوشکی موستەفا وپێکەوە دەکەونە گەڕان وگفتوگۆ... .\nنوسەر لەمیانەی گفتوگۆ و گەڕانەکانی(ئاسیا)ی تورك و (ئارمامۆش)ی ئەرمەنی لەئەستەمبوڵدا، ناسۆریەکانی ئەرمەنیەکان بەهۆی جینۆسایدکردنیانەوە دەخاتەڕوو کە چۆن بووە بە گرێیەکی دەروونی لای تاکی ئەرمەنی و دوای نزیکەی سەد ساڵ هێشتا لایان زیندووە، ئەوە ڕوون دەکاتەوە کە چۆن تورکەکان دەیانەوێ لەو مێژووە ڕابکەن وخۆیانی لێ دابڕنن و بەناوی (تورکیای نوێ)وە ئەو بابەتە فەرامۆش بکەن و خۆیان بەبەرپرسی نازانن...\n- ڕویەکی تری ڕۆمانەکە ئەو تەنگژە فیکری و دەرونیانەیە کە تاکی ئێستای سەردەمی تەکنۆلۆژیا وزانیای و بەجێهانیبوون پێوەی گیرۆدەن وجیهان وەك گوندێکی تەواوبچوك وتەنگەبەری لێهاتووە و کەسەکان لەهەرکوێی دنیابن توشی یەکتر دەبنەوە ودەگەنەوە یەكتر، ئەو ڕابوور دوەیشی کە هەندێك لێی ڕادەکەن بەبێ ویستی خۆیان دێتەوە بەردەمیان و لێیان جیانابێتەوە.\n- ئارمانۆش دێتە ئەستەنبوڵ ویادگارێکی گرنگی داپیرە ئەرمەنیەکەیی دەستدەکەوێتەوە، بەڵام پێش ئەوەی بگەڕێتەوە داپیرەی لە ئەمریکا دەمرێت و یادگاریەکە نابینێ...\n- مستەفای تاکە کوڕی (چەکمەچیان)یش دوای زیاتر لە بیست ساڵ لە ئەمریکاوە دەگەڕێتەوە ئەستەمبوڵ بەدوای زڕکچەکەیدا، بەڵام لەوێ دەمرێ و هەر لە ئان و ساتی مردنی مستەفادا (ئاسیا)یش باوکی خۆیی بۆ ئاشکرا دەبێت... .\n- لە ڕێگەی ئەم کارەکتەرانەوە، ڕۆمانەکە پڕە لە ڕوداوی پڕ مانا و هەڵقوڵاوی واقیعی گۆڕانی کۆمەڵگاکان بەرەو مۆدێرن بوون، روداوگەلێك کە زادەی جیوازی بیرکردنەوە وبیروباوەڕ و کەلتورن، هەندێکیشیان لێکەوتەی نەبوونی لوتف و میهرەبانی باوکەکان لە ناو خێزانەکانن، ڕوداوگەلێکی سامناكیش کە زادەی کەلتوری بەکەم تەماشاکردنی مێینەن لەخێزاندا کە تا ئێستایش لەهەندێ شوێن بوونی هەیە.\n- ڕۆمانەکە (٤٨٥) لاپەڕەیە، لەلایەن وەرگێڕی بەتوانا، مامۆستا (سەلاح حەسەن پاڵەوان) بەزمانێکی شیرین و پاراو وەرگێڕدراوەتە سەر زمانی کوردی، دەزگای(مانگ)یش چاپیکردوە، چاپ و وەرگێڕانێکی جوانن و هیچ ماندونابی لەخوێندنەوەی، ئومێدەوارم کات ودەرفەتی خوێندنەوەیتان هەبێت.


هەنگاو: زەینەب جەلالیان بەندکراوی سیاسی کورد دوای سێ مانگ ڕاگیران لە بەندیخانەی ناوەندیی کرمان، بۆ…\nسێ کرێکار لە کاتی کار کردن گیانیان لە دەست دا\nسێ کرێکار لە شارەکانی جوانڕۆ و بۆکان لە کاتی کار کردن و بە هۆی ڕووداوی…\nکوژران و برینداربوونی ٣ کرێکار لە هەرسین\nکرێکارێکی پێترۆشێمی هەرسین گیانی لە دەست دا\nکریکارێکی شارەوانی بۆکان بە هۆی ڕووداوی هاتوچۆ گیانی لە دەست دا\nشاخەوانانی “سەنتەری بارزان بۆ شاخەوانی و ژینگەپارێزی” لە کەشێکی سارد و باراناویدا گەشتێکی شاخەوانییان، بۆ کوێستان و هاوینەهەواری ئیسومەرا لە…\nئەمڕۆ هەینی ئاگرێکی گەورە لە سنووری ناحیەی شێروان مەزن سەر بە قەزای مێرگەسۆر کەوتەوە، بەم هۆیەوە رووبەرێکی زۆری دارستان و…\n`ژمارەیەک چالاکوانی ژینگە لە دەڤەری راپەڕین هەڵمەتێکی پاککردنەوەیان ئەنجام دا. ئەژین ئیسماعیل، هاوسەرۆکی ڕێکخراوی سروشتی کوردستان لە ڕانیە، بە (باسنیوز)ی…\nبەڕێوەبەرایەتى پۆلیسى دارستان و ژینگەى هەرێمی کوردستان رایدەگەیەنێت بەهۆى نزیکبوونەوەی وەرزی زستان و کەمیی نەوت هاووڵاتیان روویان کردووەتەوە بڕینەوەى دارى…\nیانەی ئاتلێتیک بلباوی ئیسپانی بەم دواییە پرۆژەیەکی گەورە و جیاوازی لە پێناو پاراستنی ژینگە راگەیاندووە و پاراستنی ژینگە بووەتە یەکێک…\nحیرەت زەدە وا دیدە وەکوو حەلقەیی دەر ما بێمایە نییە عاشیقی بێچارە، بفرما! بێ، سەروی ڕەوانم! کە لەبەر ئەشکی ڕەوانم…\nدەریاس و لاشەکان ڕۆمانێکی کوردییە لە نووسینی بەختیار عەلی. لە ساڵی ٢٠١٩دا لەلایەن ناوەندی ڕھەندەوە بڵاوکرایەوە. کتێبەکە لەگەڵ دیوانە شیعریی…\nدەربارەی هەژار: عەبدولڕەحمان شەرەفکەندی ناسراو بە هەژار (1920 – 21ی شوباتی 1990) لە گەورەترین نووسەران و شاعیران و وەرگێڕانی کورد…\nنووسەر م.م ڤان برونەسن کێشەی عەشیرەت و دەولەت لە ئێران و ئەفغانستان چاپی لندەن ١٩٨٣ فەسلی ١٣ عەشیرەتی کورد و…\nکوێری و بینایی دوو چەمکی گرنگن لای ژوزێ ساراماگۆ،دوو وشەی سیمبوڵین کە سیفەتی چەمک وەردەگرن و لە یەك کاتدا دۆخی…\nفاتیمە ئەحمەد مستەفا، کچێکی سووریی تەمەن نۆ ساڵانە و خەڵکی شاری ئیدلبە، بەهۆی شەڕی سووریا لە هێرشێکدا قاچێکی لەدەستداوە. فاتیمە ئێستا لە ناوچەیەکی دوور لە شەڕ لە نزیک شاری ئیدلب…\nخەڵکی سووریا چەندین ساڵە بەدەست شەڕی ناوخۆیی و ئاوارەییەوە دەناڵێنن. کەمپەکان هێشتا پڕن لە خەڵک و ژیانێکی سەختی تێدا بەڕێدەکەن. وێنەکان کەمپێکی ئاوارەکانە لە حەسەکەی رۆژئاوای کوردستان، ژیانی رۆژانەی ژنانی…\nلە دەوروبەری کۆشکی سپی بە هەزاران کەس رژانە سەر شەقامەکان، بەشێکیان لایەنگری دۆناڵد ترەمپ بوون، دژایەتی ئەنجامی هەڵبژاردنیان دەکرد. لە دووری چەند سەت مەترێكیش لایەنگرانی جۆ بایدن، پشتگیریی خۆیان بۆ…\nبۆ دووەم ساڵ فیستیڤاڵی بەرهەمە خۆماڵییەکان لە هەولێر بەڕێوەدەچێت و جووتیارە نموونەییەکەی هەڵەبجە بەرهەمەکانی لەو فیستیڤاڵە نمایش دەکات. کاری دەستی، گوڵی سرووشتی، هەنگوین و کۆمەڵێک بەروبوومی ناوخۆیی دیکە لە فیستیڤاڵەکە…\nلە گوندی سنجاری نزیک ئیدلبی سووریا کە بەهۆی شەڕەوە بەشێکی زۆری بووەتە وێرانە، کرێکاران هێڵی شەمەندەفەری شارەکەیان نۆژەنکردەوە و یەکەم تاقیکردنەوە شەمەندەفەریش بەسەر هێڵەکەدا کرا. شەمەندەفەرەکە لە وێستگەی شەمەندەفەری حەلەبەوە…


چەندین رێکار بۆ پاراستنی تەندروستیی چاو\n8/11/2021 03:06 PM\nچاو یەکێک لە هەستیارترین و گرنگترین ئەندامەکانی جەستەیە کە ئەگەر ئاگاداری لێنەکەین رووبەڕووی مەترسیی جدی دەبینەوە. کەوابوو پاراستنی تەندروستیی ئەم بەشە لە جەستە نابێ پشتگوێ بخەین. لەدرێژەدا بەشێک لەو رێکارە سروشتیانەی کە تەندروستیی چاو دەپارێزن دەخەینە روو.\nخەوتن بە رادەی پێویست: کاتێک زۆر ماندوون، چاوەکانتان بە ئاسانی وشک دەبن و دەکێشرێنەوە. خەوی رێکوپێک ماندوویەتیی چاوەکان کەم دەکاتەوە و بەم جۆرە هێز و ئاستی تەندروستیی ئەم ئەندامە گرنگە بەرز دەبێتەوە.\nوەرزشکردنی بەردەوام: بوونی چالاکیی فیزیکی دەتوانێ سووڕی خوێن و رەوتی ئۆکسجین زیاد بکات و وشکبوونی چاو دابەزێنێت. هەڵبەت دەتوانن سیر و پیازیش لە سیستمی خۆراکی خۆتاندا بگونجێنن.\nدوورکەوتنەوە لە تیشکی خۆر: کاتێک لە ژێر تیشکی خۆردان چاویلکەی دژەخۆر بەکار بێنن بۆ ئەوەی کەمتر بەر زیانەکانی تیشکە زیانبەخشەکانی خۆر بکەون. ئەم خاڵە بەتایبەت بۆ ئەو کەسانەی پیشەکەیان بە جۆرێکە کە لەبەر تیشکی خۆردا کار دەکەن زۆر گرنگە.\nپشوودانی چاو لەکاتی بەکارهێنانی کۆمپیتەردا: ئەگەر بە ماوەیەکی زۆر سەیری شاشە ئەلەکترۆنییەکان دەکەن، هەر ٢٠ خولەک جارێک بە ماوەی ٢٠ چرکە پشوو بدەن و سەیری شاشەکە مەکەن. ئەم کارە دەتوانێ بەشێک لە زیانەکانی ئامێرە ئەلەکترۆنییەکان لەناو ببات.\nنەکێشانی جگەرە: جگەرە هۆکارە بۆ زۆرێک لە گرفتە تەندروستییەکان و چاویش یەکێک لەو شوێنانەی جەستەیە کە بەهۆی جگەرەوە زیانی بەردەکەوێت. کەوابوو هەوڵ بدەن رادەی بەکارهێنانی جگەرە کەم بکەنەوە یان بەگشتی وازی لێ بهێنن.


ساڵی داهاتوو، سه‌ختترین ساڵی هه‌رێمی كوردستان و عێراق !\n(401 بینراوە) | Thursday, 12.31.2020, 02:35 PM |\nبه‌پێیی هه‌موو ئه‌و داتایانه‌ی كه له‌به‌رده‌ستدان، ئه‌وه‌ی چاوه‌ڕوانی هه‌رێمی كوردستان و عێراق ده‌كات، له 2003 وه تا 2020 دا ڕوینه‌داوه. ئه‌و تراژیدیایه‌ی كه چاوه‌ڕوانیی عێراقیه‌كان ده‌كات، به عه‌ره‌ب و كورده‌وه، زۆر كاره‌ساتاویتره له چركه‌ساتی كه‌وتنی سه‌دا‌م له 2003 دا، له چركه‌ساتی كه‌وتنی موسڵ له 2014 دا، له چركه‌ساتی كه‌وتنی كه‌ركوك له 2017 دا.\nعێراقیه‌كان به كورد و عه‌ره‌به‌وه وشیارن به‌وه‌ی كه له چ كۆڵانێكی داخراوی ئابوری و سیاسی و ئاسایش و سه‌قامگیری و كۆمه‌ڵایه‌تی و دیمۆگرافیدان. تائێره چیرۆكه‌كه زانراوه لای هه‌مووان. به‌ڵام ئه‌وه‌ی ڕه‌نگه نه‌زانراوبێت چیرۆكی فریادڕه‌س بێت ! له‌نێوان 2003 تا 2020 دا، هه‌میشه ده‌وڵه‌تانی سیستمی ئه‌نته‌رناسیۆنال له به‌ر چه‌ندین هۆكاری جیاواز ئاماده‌بوون هاوكاریی عێراقی عه‌ره‌ب و كوردبكه‌ن، به‌ڵام له ئێستادا هیچ ده‌وڵه‌تێكی به‌هێزی سیستمی ئه‌نته‌رناسیۆنال ئاماده‌یی هه‌مان هاوكاریی تیادانیه. چیتر عێراق چه‌قی سیاسه‌تی ئه‌مه‌ریكا و ئه‌وروپا نیه، عێراق و هه‌رێم ته‌نها له په‌راوێزدا ده‌بینرێن و مامه‌ڵه‌یان له‌گه‌ڵدا ده‌كرێت. له دۆخێكی واشدا، دوو گریمانه‌ی گرنگ له پێش عێراقیه‌كانه‌وه، به عه‌ره‌ب و كورده‌وه، ڕێده‌كات :\nیه‌كه‌میان بریتیه له مانه‌وه‌ی عێراق و هه‌رێم له دۆخی ئێستادا. واته ده‌ستكارینه‌كردنی سنوره‌كانی و هێشتنه‌وه‌ی وه‌ك ده‌وڵه‌تێكی دانپیادانراو، به‌ڵام وازلێهێنان و ده‌ستلێبه‌ردانی و بایه‌خنه‌دان به تلۆربونه‌وه‌ی بۆ هه‌مان سه‌رده‌می 1991، واته سه‌رده‌می گه‌مارۆ و برسیه‌تی و دارزان و تارمایی و مردن به هێواشی. ژماره‌ی ئه‌و قوربانیانه‌ی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان له‌سه‌ر قۆناغی نێوان 1991 و 2003 بڵایانكرده‌وه، زۆر ترسناكترن له ژماره‌ی قوربانیه‌كانی تیرۆر له عێراقدا.\nگریمانه‌ی دووهه‌میش بریتیه له هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ی عێراق له ناوه‌وه كه ده‌كاته هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ی هه‌رێمیش، چونكه هه‌رێم به‌پێی یاسای نێوده‌وڵه‌تی له نێو عێراقدایه و به‌شێكه له عێراق. مه‌به‌ستم ته‌قینه‌وه له ناوه‌وه به ڕاده‌یه‌ك كه ئیراده‌ی ده‌وڵه‌تانی سیستمی ئه‌نته‌رناسیۆنالیش نه‌توانن ڕێگای لێبگرن. له دۆخێكی واشادا دیسان عێراقیه‌كان به عه‌ره‌ب و كورده‌وه ده‌ڕۆنه نێو دنیایه‌ك له مه‌جهول و چاوه‌ڕوانه‌كراو. واته ته‌قینه‌وه‌ی عێراق له ناوه‌وه و هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ی ڕاسته‌وخۆ یه‌كسان نیه به دروستبونی ده‌وڵه‌تی كوردی وه‌ك زۆرێك له خه‌ڵك ئومێدی له‌سه‌ر هه‌ڵده‌به‌ستن. به‌پێچه‌وانه‌وه لكاندنی به‌شێكی به توركیاوه و به‌شێكی به ئوردن و به‌شێكی به ئێرانه‌وه زۆر به‌هێزتره له دروستبونی سێ ده‌وڵه‌تی شیعی و سوننی و كورد.\nهونەر تۆفیق: بارزانی و کێشەی میراتی سیاسی هەڵمەت تەلان: کاتێک بەڵای ماددە و پارە ڕۆحی مرۆڤ ڕاودەکات! ئەبوبەکر حەسەن: چ كوردبوونێك لە ڕۆحی ئەم نەوە تازەیەدایە؟ ئاشتی برایم ئەفەندی: پوکانەوەی پارتی ئۆپۆزسیۆن لە هەرێم! ئەیوب بارزانی: سیستمی پارێزگاری لە "دزە پیرۆزەكان" لە هەرێمی كوردستان جه‌عفه‌ر عه‌لی: قارەمانەکانی شکست! رەنجدەر گڕاوی: چیم بینی لە جەنگەلی دانکیخ عەزیز ڕەئوف: یەکێتی، کام گەنج و کام نوێبوونەوە؟ شێرکۆ کرمانج: دەوڵەت نەتەوە باوی نەماوە؟ دانا ڕەشید: ئایا کورد خاوەنی نیشتمانە ؟\nکۆمکوژیا شەنگالێ(جينوسايد الأيزديين في شنكال)


هەندێک سەرنجی سەرەتایی بۆ تێگەیشتن لەدەروێش\n2020-07-12 20:10 149 جار بینراوە کۆمێنت\nدەروێشێتی شتێکی نوێ نییە. بەڵام بیرکردنەوەی لێی و تێگەیشتن لێی، نەک هەر نوێیە، بەڵکو هەتا ئێستا لەدونیای ئێمەدا بوونی نییە، ئەوەی لەسەر دیاردەی دەروێشی دەیبنی و دەیبیستی، هیچ پەیوەندی بەدەروێشییەوە نییە، وەک دیاردەیەک، بەڵکو بەرهەمهێنانەوەی دەروێشییە لەچوارچێوە باڵاکانی دونیای ئاگایی ئێمەدا.\nلەدونیای کوردیدا، دیدی ئیسلامی-نوێ، دیدی چەپ/عەلمانی، دیدی نەتەوەیی/دژە نەتەوەیی، بەگشتی بوونیان هەیە، گەر هەموو نووسینەکانی رۆژانی رابردوو کۆکەیتەوە دەتوانیت بەئاسانی لەژێر ئەم بوارانەدا پۆلێنیان بکەیت، بەڵام دەروێشیی وەک دیاردەیەک مێژووی تایبەتی خۆی هەیە.\nبۆ دەروێشناسێکی ناسراوی وەک ئەحمەد قەرەموستەفا جۆڕیکە لەیاخی بوون. کەسێکە کە لەماڵی دونیا یاخی دەبێت. وتەزای خێر بۆ خوێش نەک بۆ دەروێش، دەرخەری ئەوەیە کە دەروێش بەماڵاندا گەڕاوە بۆ خێرو یارمەتی، دژی ئیشکردن و بوونی سامان و ماڵ بووە.\nئەمە بوارێکی دەروێشییە.\nبوارێکی تر بریتییە لەبوونی دیاردەیە ناوەندێتی یان واسگە. لەکەلتووری ئاینی سۆفیگەری و دەروێشی و هەندێک لایەنی ئاینی تردا، مرۆڤ پێویستی بە واسگەیە بۆ ئەوەی بچێتە بەهەشت. بەبێ واسیتە کەس ناچێتە بەهەشت. ئەم دیاردەی وایستەیە دەیبینت چۆن لەژیانی رۆژانەدا لەپەیوەندی حکومەت و خەڵکدا بەڕێوەدەچێت. ئایا شیخ میانگیرە؟ خودا پێویستی بەمیانگریی هەیە؟ کۆمەڵێک پرسی فیکری ئاینین دەبێت بوروژێنرێن.\nسێیەم، نوێنەرایەتی. ئایا شیخ دەبێتە نوێنەری دەرویش و سۆفی؟ بەپێی فەلسەفەی نوێ نەخێر، چونکە نوێنەرایەتی کاتێک بەرجەستە دەبێت کە هەردوو لایەن ئۆتۆنۆمەس بن. ئەمەش بوارێکی تری بیرلێکردنەوەیە.\nدەستم بەهەویرەو هەر ئەوەندەم لەبیرە.


دیسان کوبانی ، دیسان کارەسات ، دیسان ئاوارەیی کوردان . – WTARIKURD\nدیسان کوبانی ، دیسان کارەسات ، دیسان ئاوارەیی کوردان .\nزیاد لە ٢ ساڵ رۆژئاوای کوردستان بە گشتی و دانیشتووانی ناوچەکانی کوبانی ، بە تایبەت بە دەست گروپە تروریستەکانی داعش و شەری ئوپوزوسیون و هێزەکانی سوریا تووشی دەربەدەری و نا ئارامی بوونەتەوە .\nوا دیسان کوردانی کوبانی لە مەترسی هێزە درندەکانی داعش ناچار زێد و ماڵی خۆیان بە جێهێشت و بەرەو سنووری دەستدروستی باکور و رۆژئاوا بە ڕێکەوتن . دیسان بە ناچاری کەوتنە پاڕانەوە لە میت و جاندرمەی تورک تا ڕێگایان بدات بچنە نێۆ خاکی باکوری کوردستان .\nئیستا لە هەمووکات زیاتر کات کاتی ئەوەیە کە گەلەکەمان بە هێزی پێشمەرگە و گەریلاو لایەنی سیاسی و فەرهەنگی هەموو یەکدەنگ لە بیری ڕزگاری و هاوکاری کوردستانیان بن . بەداخەوە ئەو گەلەی هەر ١٠ ساڵ جاریک تووشی کارەساتێک دەبێت . هێشتا برینەکانی شینگاڵ سارێژ نەبووەتەوە برینی کوبانی نۆێکرایەوە.\nهیوادارم کوردستانی بوون لەم کاتەدا لە پێش هەموو جۆرە ئایدولۆژیایەکی سیاسی لایەنە کوردییەکان بێت، هیوادارم هەموو لایەنە سیاسییەکانی کوردستانی لە چوارچێوەی جۆگرافیای کوردستانی مەزن ، هێزێکی پارێزەری کوردستانی دروستبکەن بۆ پاراستنی ناوچە مەترسی لە سەرەکاندا . ئەمرۆ یەکدەنگی و یەکگرتوویی نەجاتمان دەدات و دوژمن بە چۆکدا دێنێت .\nکوردستانیانی وڵاتداگیرکراو خۆراگر : با بە داعشی ٨٠ وڵاتی و تورک و عەرەب و فارس و دۆستەکانیان لە جیهان بسەلمێنین ، کە کورد لە هەر کۆیەکی ئەم جیهانە بێت یار و یاوەر و پشتیوانی یەکترن . هیچ سنوورێکی دەستدروست ناتوانێت هیچ کاریگەریەکی لە یەکدوورخستنەوە لە سەر کوردستانی بوونی ئەم نەتەوە مەزنە هەبێت .\nبە هیوای یەکگرتووی و یەکریزی کورد ، بە هیوای بەرەو پشتیوانی کوبانی و بەرەو پاراستنی خاکی کوردستان .\nعارف باوەجانی / سەرۆکی پارتی سەربەستیی کوردستان .\n١٩ / ٩ / ٢٠١٤\nپەشێو حەمەئەمین : کۆبانی وەک سمبولێکی تریی نیشمانی .\nهەموو شتێک دەربارەی هەواڵگریی ئەمریکاو تورکیا لەسەر کورد .


Sunday, 01.02.2022, 18:10\nیەکەمین کەس کە بناغەکانی حیزبی بنەماڵەیی چەسپاند مەلا موستەفا بوو ،مەلا موستەفا لە هێڵی بنەماڵەیی و چوارچێوەیەکی خێڵەکی پەڕییەوە بۆ حیزبی سیاسی ، لۆژیکی مەلا موستەفا لۆژیکی خێڵ و مێنتەڵییەتی خێڵ بوو نەیتوانی پێشبکەوێت ، چونکە لۆژیک و دونیابینی مەلا موستەفا نامۆ بوو بە دونیای مۆدیرنیزم .\nکرێس کۆچێرا- بزوتنەوەی کوردی) دەڵێ ؛ لەکاتێکدا مەلا مستەفا بە “مەلایی”ناو دەبرا، زیاتر خواست ویستی عەشیرەتگەری و دەستەڵاتی خێڵ-یان هەبوو .زۆرینەی سەرچاوە مێژووییەکان باس لە تاکڕەوی مەلا موستەفا دەکەن لە ناو پارتیدا ، مەلا موستەفا سەرباری ئەوەی کەسایەتییەکی تاکڕەو بووە سیاسەتیشی بە پێی میزاج و بیرکردنەوەی تاکڕەوانەی خۆی دەکرد،کەسایەتییەکی ئارامگرو دیبلۆماسی نەبوو ،خۆسەرییانە سیاسەتی دەکرد.\nدوای وەفاتی مەلا موستەفا پارتی دەبێتە میراتگری بنەماڵەی بەرزانی و هەموو دەستەڵاتەکان لای بنەماڵەی بەرزانی و خێزانێک کۆکرایەوە،ساڵانێک پارتی دژی ئەوە بوو کە پێی بوترێت حیزبی بنەماڵە ، بەڵام لە ڕۆژگاری ئەمڕۆدا بەرگی خێڵی لەبەردایەو تاکڕەوانە بە عەقڵی خێڵەوە شانازی بە بنەماڵەیبوونی خۆیانەوە دەکەن ، دوای دامەزراندنی یەکێتی مام جەلال و هاوڕێکانی رمەکانیان ئاراستەی پارتی و مەلا موستەفا دەکرد و بە حیزبی بنەماڵە و خێڵ و کۆنەپەرست ناویان دەبردن.\nلەڕۆژگاری ئێستادا ئەوەی کوڕەکانی مام جەلال و کورەکانی نەوشیروان مستەفا دەیکەن بەهێزکردنی پایەکانی بە بنەماڵەیبوونەو لە کاری مەلا موستەفا دەچێت ! بێ دوو دڵی لە مەلا موستەفاوە فێربوون کە حیزب لەسەر خۆیان و نەوەکانیان تاپۆ بکەن .


له هیندستان په‌تایه‌كی كوشنده بڵاوبووه‌ته‌وه، له‌ڕێگه‌ى مێشه‌وه ده‌گوازرێته‌وه و كاریگه‌رییه‌كه‌ى ده‌گاته ڕاده‌ى كوشتنى مرۆڤ.\nپه‌تاكه به چه‌ندین ناو ناسراوه، له‌وانه ده‌نگ و ده‌نك، به‌گوێره‌ی میدیاكانى هیندستان، له باكووری ئه‌و وڵاته و به دیاریكراویش له ناوچه‌ی فه‌یروز ئاباد بڵاوبووه‌ته‌وه و به‌هۆیه‌وه ده‌سه‌ڵاتدارانى ویلایه‌تی ئه‌وتار بڕیاریان داوه خوێندن له قوتابخانه بنه‌ڕه‌تییه‌كاندا بۆ ماوه‌ى هه‌فته‌یه‌ك ڕابگیرێت.\nڕۆژنامه‌ى “تایمز ئەڤ ئیندیا” بڵاویكردووه‌ته‌وه، تا ئێستا به‌هۆی بڵاوبوونه‌وه‌ى ئه‌و په‌تایه‌وه ده‌یان كه‌س مردوون كه زیاتر له 30یان منداڵن.\nئه‌م په‌تایه له‌سه‌ره‌تادا پێستی توشبوو دووچارى هه‌ستیارى ده‌كات و دواتر به جه‌سته‌دا بڵاوده‌بێته‌وه و گه‌رمیی له‌ش به‌رزده‌كاته‌وه و له‌پڕ ڕێژه‌ی خوێنی توشبووه‌كه داده‌به‌زێت، به‌وه‌ش كه‌سه‌كه تووشی وشكبوونه‌وه ده‌كات و له هه‌ندێك حاڵه‌تدا ده‌گاته ڕاده‌ى تێكشكاندنى ئێسكه‌كانى.\nمەرجەكانی گەشتكردن بۆ هیندستان ئاشكراكران\nبێلد: پێویستە مێسی و کریستیانۆ لە کیمیچەوە فێرببن\nوەزارەتی تەندروستیی هەرێمی كوردستان، توشبوونی 67 كەسی دیكەی بە كۆرۆنا ڕاگەیاند. ئەمڕۆ سێشەممە 26ی كانونی دووەم، وەزارەتی تەندروستیی…\nژمارەیەك لە زانایان توانییان دیارترین خاڵی لاوازی ڤایرۆسی كۆرۆنا دیاریبكەن، بەپێی ئەو توێژینەوەیەی گۆڤاری (سینس)ی زانستی بڵاویكردووەتەوە. لە…


بەڕێوەبەرایەتی كۆیە شۆفێران ئاگادار دەكاتەوە - تۆڕی میدیایی خەڵک\nبەڕێوەبەرایەتی چاككردنەوە و پاراستنی رێگەوبانی كۆیە شۆفێران ئاگادار دەكاتەوە لەوەی ئاستەنگی دروست بوە بەهۆی داڕمان و هاتنە خوارەوەی چەند بەردێك بۆسەر رێگای چیای هەیبەت سوڵتان.\nلەڕاگەیەنراوێكی بەڕێوەبەرایەتی چاككردنەوە و پاراستنی رێگەوبانی كۆیە هاتووە، لە رێگەی هەیبەت سوڵتان ئاستەنگ بۆ هاتووچۆی شۆفێران دروست دەبێت ئەمەش بەهۆی باران و داڕمان و هاتنەخوارەوەی چەند بەردێكی گەورە لە چیای هەیبەت سوڵتان بۆ سەر رێگە سەرەكیەكە.\nئاماژە بەوەشكراوە، تیمەكانی بەڕێوبەرایەتی ئاوەدانكردنەوەی كۆیە سەرقاڵی پاككردنەوەی رێگەی هەیبەت سوڵتان ـ چنارۆك-ن، تا هاتوچۆی رێگەكە ئاسایی ببێتەوە.