ڕۆژهەڵاتی كوردستان؛ خەڵك لە شەقام و حیزبەكانی ئۆپۆزسیۆنیش لە ماڵەوە بوون - پەرەگراف\nدیمەنێك لە خۆپیشاندانەكانی ئێران\nئەوكاتەی خەڵكی ڕۆژهەڵاتی كوردستان لە شەقامەكاندا دروشمیان دژی كۆماری ئیسلامی ئێران دەوتەوە، حیزبە كوردییەكانی ئۆپۆزسیۆن نەك هیچ هەنگاوێكی كردارییان بۆ پاڵپشتی ناڕەزاییەكان نەنا، بەڵكو زۆرێكیشیان بێدەنگییان هەڵبژارد.\nپاساوی بێدەنگی حیزبەكانی ئۆپۆزسیۆن، كە بارەگا سەرەكییەكانیان لە قوڵایی هەرێمی كوردستاندایە، ئەوەیە، نەبنە هۆكار بۆ دەستكراوەیی حكومەتی ئێران تاوەكو خەڵكی زیاتری ڕۆژهەڵاتی كوردستان بكوژێت.\nئەوەش لە كاتێكدایە، لە خۆپیشاندانەكانی ئێراندا، لانیكەم 50 هاوڵاتی كورد كوژران بەهۆی ڕوبەڕوبونەوەیان لەلایەن چەكدارانی كۆماری ئیسلامییەوە، بەپێی ئامارێكی ڕێكخراوی هەنگاو، كە تایبەتە بە تۆماركردنی پێشێلكاریی مافەكانی مرۆڤ.\nخۆپیشاندانی ناڕەزایی خەڵك مانگی ڕابردوو سەریهەڵدا، زیاتر لە هەفتەیەك درێژەی كێشا دژی حكومەتی ئێران، بەهۆی بەرزكردنەوەی نرخی بەنزین بۆ سێ هێندە و خراپی باری ئابوری وڵاتەوە.\nئیسماعیل تریك، بەرپرسی پەیوەندییەكانی(كۆمەڵە) ڕێكخراوی كوردستانی حزبی كۆمۆنیستی ئێران بۆ پەرەگراف وتی "ئەگەر حیزبە ئۆپۆزسیۆنەكانی ئێران تەداخولیان لەو بارودۆخەدا بكردایە كە هۆكارەكەی بیانوی گرانبوونی بەنزین بوو، ئەوا قوربانی و قەتڵوعامكردنی هاوڵاتیان چەند بەرامبەر زیاتر دەبوو".\nئەو دەڵێت "ڕاستە هەموو حیزبەكان جەماوەریان لە ڕۆژهەڵات هەیە، بەڵام حیزبەكان تەداخولیان نەكرد تا قوربانیەكان زیاتر نەبن".\nلەگەڵ ئەوەشدا قوربانی لە چەندین شاری ڕۆژهەڵاتی كوردستان كەوتەوە و تائێستاش دەستگیركردنی بەشداربوانی ناڕەزاییەكان بەردەوامە.\nموسا باباخانی، ئەندامی كۆمیتەی ناوەندی حیزبی دیموكراتی كوردستان بۆ پەرەگراف وتی "هەڵویستی تاكەكەس جیاوازە لە هەڵوێستی حیزبێكی سیاسی كە كاریگەری لەسەر ڕووداوەكانی ڕۆژهەڵات هەبێت، چونكە حیزبێكی سیاسی دەبێت بە بەرپرسیارانە هەڵوێست لەسەر بابەتە سیاسیەكان وەربگرێت".\nهەروەها وتیشی "ئەو خۆپیشاندانانە هەمولایەكی غافڵگیركرد هەرچەندە گرانی بەنزین بیانویەك بوو، بەڵام دروشمەكان ڕووخاندنی ڕژێم بوو، چونكە ئەو وەزعە خراپە ئابورییەی لە ڕۆژهەڵات هەیە نەتیجەی خراپی سیاسەتی دەرەوەی ڕژێمی ئێرانە".\nبەبڕوای باباخانی لە ئێران بە گشتی و ڕۆژهەڵات بە تایبەتی "زەمینە بۆ شۆڕشێك ئامادەیە"، ئەوانیش وەك حیزبەكان پشتیوانی خۆپیشاندانەكان و داواكاری ڕەوای هاوڵاتیانیان كردووە.\nبەشێك لە حیزبە ئۆپۆزسیۆنە كوردییەكانی ئێران، ناوەندی هاوكارییان پێكهێناوە، بۆ گفتوگۆ و دەربڕینی هەڵوێستی هاوبەش، هەرچەندە لە نێو خۆیاندا چەندین ساڵە بەدەست ناكۆكییەوە دەناڵێنن و زیاد لە جارێك جیابوونەوە لە حیزبەكاندا ڕویداوە.\n"ناوەندی هاوكاری حیزبە سیاسیەكانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان و ئێران بەردەوام لەسەر پرسەكان كۆبونەوە دەكەن و هەماهەنگی لەنێوان حیزبە سیاسیەكاندا هەیە، بۆ ئەوەی بەرنامەیەكی هاوبەشیان هەبێت لە ئەگەری ڕوخانی ڕژێم یان هەر گۆڕانكارییەك لە ئێران، لایەنە سیاسیەكان بتوانن ئیدارەی ناوچە كوردییەكان بدەن و ببنە بەدیلی كۆماری ئیسلامی ئێران" لێپرسراوەكەی دیموكرات وای وت.\nحیزبەكانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان، بەنێوەندگیری ڕێكخراوێكی ئەوروپی، پڕۆسەی دانوستانیان هەبووە لەگەڵ ئێران، زیاد لە جارێك كۆبوونەتەوە، دوایین دانیشتنیش لە مانگی 10ی ئەمساڵدا بووە.\nبەرپرسی پەیوەندییەكانی كۆمەڵە(ڕێکخراوی کوردستانی حیزبی کۆمۆنیستی ئێران) وتی "سێ ساڵ لەمەوبەر لەلایەن ڕێكخراوێكی نەرویجییەوە پێشنیاری ڕێككەوتن لەگەڵ ئێران كرا، چەند دانیشتنێك لە نەرویج لەنێوان ناوەندی هاوكاری حیزبەكان و ڕژێم كراوە، كۆتا دانیشتنیشیان 28ی ئۆكتۆبەر بووە، بەڵام هیچ دەستكەوتێكیان نەبووە و تەنها زانیارییان لێ وەرگیراوە".\nئیسماعیل تریك دەڵێت، ئەوان دانوستانەكانیان پێباش نەبووە كە بەبێ پرسی هەموو لایەنە سیاسیەكان و هاوڵاتیان بكرێت، بۆیە بەشدارنەبون.\nدانوستانی نێوان ئێران و حیزبەكانی ڕۆژهەڵات لە كاتێكدایە، كۆماری ئیسلامی لەژێر فشار و گەمارۆی توندی ئەمریكا و ئەوروپادایە، بەهۆی بەردەوامیدان بە بەرنامەی ئەتۆمیی.\nئەندامەكەی كۆمیتەی ناوەندی حیزبی دیموكراتی كوردستان لەبارەی دانوستانەكانەوە وتی "ئێمە هەمیشە ڕێگەچارەی ئاشتیمان لە پێشینە بووە، چونكە ڕێگەچارەی كێشەی كورد سەربازی نییە، ئێمە ئەو ڕژێمەمان نەهێناوەتە سەر حوكم تا بیڕوخێنین، چونكە بابەتی كورد بابەتێكی مرۆڤایەتیە".\nموسا باباخانی ڕونیكردەوە، ئەو ڕێكخراوە پێشنیاریكردووە و ئەوانیش پێكەوە دانیشتوون و گفتوگۆیان كردووە، تا بزانن لەسەر چی ڕێكبكەون.\nڕۆژهەڵاتی كوردستان و ئێران، بە بارودۆخێكی خراپی داراییدا تێدەپەڕێت، گرانی سەریهەڵداوە، جگە لە نەبونی ئازادی و ڕەشبگیری چالاكانی سیاسی.\nچاودێرانی بارودۆخی ئیران، بێدەنگی لایەنە سیاسیەكانی ڕۆژهەڵات بە كارێكی باش دەزانن، چونكە پاساویان نەداوەتە حكومەت خەڵك بكوژێت.\nڕۆستەم جیهانگیری، شارەزای بارودۆخی ڕۆژهەڵات و ئێران بۆ پەرەگراف وتی "لەم ئاڵۆزییانەی دواییدا حیزبەكان بڕیارێكی ڕاست و دروستیان دا، نەیانهێشت ڕژێمی ئێران بەپێی ئەو قینەی لە دڵیدایە قەتڵ و عامی زیاتر بكات، هەرچەندە خوێنی زۆر ڕژا، بەڵام ئەگەر تەداخولیان بكردایە زیاتر دەبوو".\n"لەكاتی ڕووخانی ڕژێمدا پارتە سیاسیەكانی ڕۆژهەڵات لە ئاستی بەرپرسیارێتی دۆخەكەدان و ئەزمونی سیاسیان هەیە، لە ساڵی 1979 و لەكاتی هەڵبژاردنەكان دا، حیزبی دیموكرات توانی لە كوردستان زۆرینەی دەنگەكان بهێنێت".\nجیهانگیری بەپێویستی زانی حیزبەكان كە ناوەندی هاوكارییان پێكهێناوە، خەباتیان درێژە پێبدەن و پڕۆژەی زیاتریان هەبێت "چەند جارێك لەگەڵ ڕژێم كۆبونەوە كراوە، ئەوە كۆماری ئیسلامییە لەگەڵ كورد ناسازێت، ئەوەش پەیوەندی بە ئایدۆلۆژیای كۆماری ئیسلامیەوە هەیە كە كورد و ئازەری و بلوج و ئەرمەنی و توركمان و عەرەبی پێ قبوڵ نییە، بەڵام دەبێت مەسەلەی كورد لە تاران حەل بكرێت ئیتر هەر حكومەت و ڕژێمێك بێت".\nبەبڕوای ڕۆستەم جیهانگیری ناڕەزاییەتیەكان بەردەوامییان دەبێت و ڕژێم سەركەوتوو نابێت لە سەركوتكردنی، ئەگەر كۆتایشی پێ بهێنرێت سەرهەڵدەداتەوە.


لەگەڵ هاتنە سەركار و جێگیربوونی سیستەمی "كۆماری ئیسلامی" لە بەهاری 1979، هەوڵێكی بەربڵاو بۆ گفتوگۆی نێوان كورد و دەسەڵاتی نوێی تاران درا كە هەر خێرا و لە ماوەی 6 مانگی یەكەمیدا تووشی شكست هات. سەرنەكەوتنی گفتوگۆی نێوان حكوومەتی نوێی ئێران و هێز و لایەنە كوردییەكانی كوردستان رێگەی توندوتیژی لە وڵاتە خۆش كرد كە قوربانییەكی زۆری هەر لە خەڵكی مەدەنی تا سەربازی و چەكدار لێكەوتەوە.\n1. كۆمەڵكوژییەكەی گوندی "قارنێ" لە 1979.9.2 بە بناخەی راگەیاندنی شەڕ دژی كوردستان لەلایەن دەسەڵاتی كۆماری ئیسلامی دادەنرێ كە تێیدا 68 كەس لە خەڵكی بێگوناهی ئەو گوندەی كوردستان لە نەغەدە كۆمەڵكوژ كران.\nرۆژنامەی رەسمی و حكوومی ئیتلاعات لە 12 Dec. 1979 لەزاری یەكێك لە هێرشبەرانی سەر گوندەكە ئاوای باس دەكا: خەڵكی بێگوناهیان هەر لە ژن و منداڵ و پیر و گەنج كوشت و سەربڕی. لەنێویاندا مامۆستای مزگەوتی گوند بوو كە هەوڵیدا بە قورئانەوە رێگە لە كوشتاری خەڵك بگرێ، بەڵام چەكدارانی دەوڵەت دەستبەجێ سەریان بڕی و تا ئێستەش سەری نەدۆزرایەوە. دایك و منداڵ و كۆرپەڵە بەیەكەوە دەكوژران و ... هتد.\n2. ئەو رووداوە دۆخی نێوان كورد و حكوومەتی نوێی لە ئێران تەواو خستە ژێر كاریگەریی خۆی كە بەرەو گرژیی زیاتریش رۆیشت. هەر لەو سەروبەندە و لەوساڵدا بوو مەلا حەسەنی كە دەسەڵاتی راستەوخۆی خومەینی (رێبەری باڵای كۆماری ئیسلامی) لە پشت بوو چەندین هێرشی دیكەی بۆ پاكسازیكردنی نەیارانی لە گوندەكانی تری كوردستان ئەنجامدا. لەوانە: گوندی نەڵۆس لە ناوچەی شنۆ، سەروكانی و كولیج لە ناوچەی پیرانشار، سۆفیان، شادلە، قەرەقشڵاق، ئیندرقاش و داشخانە و ... هتد.


رۆژئاوای کوردستان، ناوچەیەکی دەوڵەمەندی نەوت و گازە لە سوریا، بۆیە چەند ململانێ سیاسی و ناوچەییەکان کاریگەرییان لەسەر ئەو بەشەی کوردستان هەیە، ئەوەندە سامانە سروشتییەکەی رۆڵی هەیە لە ئایندەیدا.\nژوری توێژینەوەی سیاسی پشتی بە زانیارییەکانی ئاژانسی زانیاری وزە دەربارەی نەوت و گازی سوریا بەستوە و لەسەر زاری جەنراڵ مەک ماستەر، راوێژکاری پێشوی ئاسایشی نەتەوەیی ئەمریکا بڵاوی کردوەتەوە کە ئەو ناوچەیەی هێزە تایبەتەکانی ئەمەریکا هێزەکانی سوریای دیموکراتی لێیە (65%-70%) سەرچاوە سروشتیەکانی نەوت و گازی سوریای تیادا کۆبوەتەوە.\nئەو بەرپرسە وتویەتی: مەبەستە سەرەکیەکەی ئەردۆغان تەنها داگیرکردنی ئەم ناوچانەیە بۆ ئەوەی دەستبگرێت بەسەر ئەو سامانە سروشتیانەدا، چونکە تورکیا ساڵانە بایی نزیکەی (50-60) ملیار دۆلار وزە دەکڕێت، ئەمەش بەشێکی گەورە لە بودجە و توانای داریی تورکیا بۆ خۆیی دەبات .\nبۆ خوێندنەوەی دەقی راپۆرتەکە کلیک لەو لینکەی خوارەوە بکە:


ماڵپەری فیردەوس | ئایا قورئان خوێندنەوە لە ناو نوێژدا پاداشتی زیاترە یان لە دەرەوەی نوێژ ؟ وە لە ناو مزگەوت دا پاداشتی زیاترە یان مالەوە ؟\nسەردێری پرسیار:ئایا قورئان خوێندنەوە لە ناو نوێژدا پاداشتی زیاترە یان لە دەرەوەی نوێژ ؟ وە لە ناو مزگەوت دا پاداشتی زیاترە یان مالەوە ؟\nبەرواری دانان :2018-10-07 کۆدی پرسیار:374\nپرسیار // ئایا قورئان خوێندنەوە لە ناو نوێژدا پاداشتی زیاترە یان لە دەرەوەی نوێژ ؟ وە لە ناو مزگەوت دا پاداشتی زیاترە یان مالەوە ؟\nوەلام // زانایان دەلێن پاداشتی قورئان خوێندنەوە بۆ هەر پیتێک دە چاکەی بۆ دەنووسرێ :\n(١) ئەگەر قورئان خوێن لە ماناکەشی تێ نەگات .\n(٢) ئەگەر قورئان لەبەریش بکات یان مراجعە بکاتەوە .\n(٣) ئەگەر ئایەتەکان بکاتە بەلگە بۆ بانگەوازی کردن یان وانە شەرح کردن .\nقورئان خوێن چەند جار قورئان بخوێنێتەوە پاداشتی بۆ دەنووسرێ ، بەلام ئەگەر لەسەر ئایەتەکان بوەستێت بیری لێ بکاتەوە پاداشتی زیاترە ، بەلکو هەندێک زانا دەلێن بیکردنەوە لە قورئان واجبە .\nسەبارەت قورئان خوێندنەوە لەناو نوێژدا زانایان دەلێن پاداشتی زیاترە لە دەرەوەی نوێژ ،\nابن تیمییە ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( قورئان خوێندنەوە لە ناو نوێژدا پاداشتی زیاترە لە دەرەوی نوێژ ، چونکە چەندین بەلگە لە قورئان وسونەت هاتوون باسی فەزلی قورئان خوێندنەوە لە ناو نوێژ دا دەکات )) مجموعە الفتاوی ج٢٣ لاپەڕە ٢٨٢\nهەروەها دەفەرمووێت : (( نوێژ کردن باشترە لە قورئان خوێندنەوە لە دەرەوەی نوێژ دا ، بەلام هەرکەسێک قورئان خوێندنەوە لە دەرەوەی نوێژ زیاتر کاریگەری لەسەر هەبێت وە زیاتر بیری لێ بکاتەوە ، بۆ ئەو کەسە ئەوە باشترە کە سودی زیاترە )) مجموعە الفتاوی ج٢٣ لاپەڕە ٦٢\nسەبارەت بە قورئان خوێندنەوە لە مزگەوت هیچ بەلگەی ڕاست نەهاتوون پاداشتی زیاتر بێت وەک نوێژی جماعەت لە مزگەوت .\nسەبارەت بە فەرموودەی عائشە خوا لێی ڕازی بێت دەفەرمووێت : پێغەمبەر سەلامی خوای لێ بێت دەفەرمووێت : (( ئەو مالەی قورئانی تێدا دەخوێندرێ بەدیار دەکەوێ بۆ خەلکی ئاسمان وەک دیار بوونی ئەستێرە لە ئاسمان . )) .\nئەم فەرموودەیە لاوازە نابێت پشتی پێ ببەستی ، دەلێین گومان تێدا نییە قورئان خوێندنەوە لە مال شتێکی باشە وە مال ئاوەدان دەبێتەوە وە شەیتان لەوێ نامێنێت بە تایبەتی ئەگەر سورەت بەقەڕەی تێدا بخوێندرێ ، بەلام هیچ بەلگە نەهاتوون لە مال یان مزگەوت پاداشتی زیاتر بێت .


دیمانه‌یه‌ک لەگەڵ نادر عه‌بدولحه‌مید،\nسەبارەت بە شۆڕشەکانی باکووری ئه‌فه‌ریقا و جیهانی عەرەبی.\nبەرگری: وشه‌ی شۆڕش ئه‌و زاراوه‌یه که واتای ئاڵوگۆڕێکی چینایه‌تی و کۆمه‌ڵایه‌تی و ئابووریه له ژیانی مرۆڤایه‌تی. سه‌ره‌تای 2011 له وڵاتانی تونس و مێر و چه‌ندین وڵاتی تریش ڕوداوی به هێز ڕویاندا که بووه مایه‌ی گۆڕانکاری له چه‌ند ده‌سه‌ڵاتێک، ده‌توانین ئه‌م ڕوداوانه ناو بنێن شۆڕش به واتا کلاسیکێکه‌ی؟ یان ئه‌مڕۆ پێناسه‌ی نوێتر هه‌یە بۆ ناسینەوەی شۆڕش که ده‌توانین ئیتر له‌م پێناسانه‌وه ئه‌م دیاره‌یه ببینینه‌وه و بیناسینه‌وه؟ تکایه به ڕۆشنی میکانیزم و پرۆسه‌و ئالیه‌تی ئه‌م ڕوداوانه ڕونکه‌رەوە.\nنادر عه‌بدولحه‌مید: لە دووتوێی ئەم پرسیارەداچەند خاڵێک نەک تەنها خاڵێک هەیە کە پێویست بە وەڵامدانەوە دەکات. من لەخواستی کۆتایی پرسیارەکەتانەوە ڕونکردنەوەی (میکانیزم و پڕۆسە و ئالیەتی) ڕوداوەکانی باکووری ئه‌فه‌ریقا و وڵاتانی عەرەبی دەست پێدەکەم و لە میانەی ئەو ڕونکردنەوەیەیشدا خاڵەکانی تریش کە لە هەمان پرسیاردا هاتوون باس لێوە دەکەم، ئایە ئەم ئاڵوگۆڕانە شۆڕشن بەمانا کلاسیکیەکەی یان نا؟ یا ئایە پێناسەی نوێتر هەن بۆ ناسینەوەی شۆڕش؟.\nبۆ ڕونکردنەوەی پڕۆسە و میکانیزمەکانی ڕوداوەکانی باکووری ئه‌فه‌ریقا و وڵاتانی عەرەبی کە خواستی ئەسڵی پرسیارەکەتانە پێویستە ڕیشەکانی لەو ئاڵوگۆڕە ئابوری-کۆمەڵایەتی و سیاسیانەدا ببینینەوە کە لە نیوەی دووەمی سەدەی بیست تا کۆتایی ئەو سەدەیە لەو ناوچانەدا هاتوونەتەدی.\nلە پڕۆسەیەکی مێژوویی نیزیک بە نیو سەدە لە پەرەسەندنی ئابوری و کۆمەڵایەتی، بە دوای جەنگی جیهانی دووەمەوە زوربەی دانیشتوانی ئەم وڵاتانە دەبنە شار نشین و دەڕژێنە بازاڕی کارەوە. نەوەیەکی تازەش کە لە باوەشی خانەوادە کرێکار و زەحمەتکێشەکانەوە چاو بە جیهان هەڵدێنێت و دێتە بازاڕی کارەوە کە بەشێکی زۆریان کۆلێژ، پەیمانگا و زانکۆی پشت سەر ناوە، خوێندەوار و چاوکراوەیە، وەک نەوەی پێش خۆی نیە. هەربۆیە بارودۆخێکی کۆمەڵایەتی چینایەتی تازە کە لە کۆتایی سەدەی بیست و سەرەتای هەزارەی سێهەمدا هاتۆتە ئاراوە، تەواو جیاوازە لەو بارودۆخە کۆمەڵایەتی-سیاسی و فکریەی کە لە سەرەتای سەدەکەوە تا دەیەی هەفتاکان لە ئارادابوو. شۆڕشەکانی سەرەتا و ناوەڕاستی سەدەی بیست لەو وڵاتانەدا دژی ئیمپریالیزم بوون بۆ ڕزگاری نیشتیمانی و بەدەستهێنانی سەربەخۆیی وڵات و نەتەوە و لەناوبردنی دەرەبەگایەتی، و هەرەوەها بۆ بەپیشەسازی کردنی وڵات و پەرەپێدانی شارستانیەت،.....هتد، ئێستا سەردەمێکە کە ئەو ئەرکە مێژووییە کۆتایی هاتووە و کۆمەڵگەکان بوون بە شارنشین و سەرمایەداری و ناڕەزایەتیە کۆمەڵایەتیەکان، ڕاپەڕین و شۆڕشەکان لەو کۆمەڵگانەدا، ئێستا دژی دەسەڵاتێکی خۆماڵیە کە بەرژەوەندیە ئابوری و سیاسیەکانی لێکهەڵپێکراوە بە بەرژەوەندنی وڵاتانی ئیمپریالیستی و کۆمپانیا و دامەزراوە نێودەوڵەتەکانیانەوە و بەشێکە لە سیتمێکی جیهانی سەرمایە.\nهەر ڕاپەڕین و شۆڕشێک ڕەنگدانەوەی ناوەڕۆکی ئەو ناڕەزایەتیە کۆمەڵایەتیانەیە کە لە کۆمەڵگەدایە. لە کاتێکدا کە ناوەڕۆکی ناڕەزایەتیە کۆمەڵایەتیەکانی ناو ئەو کۆمەڵگانە تەواو گۆڕاوە، بەهۆی پەرەسەندنی ئابوری و ئاڵوگۆڕە کۆمەڵایەتی و سیاسیەکانی ئەو وڵاتانە لە نیوەی دووەمی سەدەی بیستەوە تاکۆتایی ئەو سەدەیە، بەدڵنیاییەوە ناوەڕۆکی ڕاپەڕین و شۆڕشەکانیش وەکو ناوەڕۆکی ڕاپەڕین و شۆڕشەکانی پێشوو نابێت و ناتوانرێت بە هەمان پێناسەی کلاسیکی شۆڕشەکانی تری ئەو ناوچانە بیانخوێنیتەوە. ئەمە سەردەمێکە کە شۆڕشە نیشتیمانی و نەتەوەییەکان کۆتاییان هاتووە و کرێکار کێشێکی قورسی هەیە. قوتابی، سەرباز و ئەفسەرە نیشتیمانپەروەکان و بزوتنەوەی نەتەوەیی و نیشتیمانی ئەو ڕۆڵە مێژووییەی کە لە سەرەتا و ناوەڕاستی سەدەی بیستدا هەیان بوو، ئێستا چۆتەدواوە لەچاو هاتنەپێشەوەی قورسایی کۆمەڵایەتی و سیاسی چینی کرێکار لە کۆتایی ئەو سەدەیە و سەرەتای هەزارەی سێهەمدا.\nئەگەر وەک نمونەیەکی ڕونکردنەوە بگەڕێینەوە سەر مێژووی دوو دەیەی ڕابردووی میسر بەئاشکرا ئەو ڕاستیە لە میانەی مانگرتن، دەست لە کار کێشانەوە و خۆپێشاندانە کرێکاریەکانەوە دەردەکەوێت: لە ساڵی 1998 بەدواوە زیاتر لە دوو ملیۆن و نیوو (2.500.000) کرێکار لە سێ هەزار و پێنجسەد (3.500) مانگرتن و دەست لەکارکێشانەوە و خۆپێشانداندا بەشداری دەکەن کە زوربەی کەرتە ئابوریە جۆراوجۆرەکانی میسر دەگرێتە خۆی. ئەم شەپۆلە لە مانگرتن و خۆپێشاندان تا دەهات گەورەتر و بەرفراوانتر دەبوو، لەوانە مانگرتنی دێسەمبەری 2006 و سێپتێمبەری 2007 لە کۆمپانیای گەورەی ڕستن و چنین. پێنج مانگ خەبات و تێکۆشانی کرێکارانی کۆمپانیای لۆکەی تەنتا (Tanta) لە ساڵی 2009 دا، کە تازە فرۆشرابوو بە کەرتی تایبەتی. هەرەوەها لە (6-ئەپریلی-2008)دا کرێکاران لە چوارچێوەی کەمپینێکی سەراسەریدا بۆ دیاریکردنی لانی کەمی کرێ بانگەوازی مانگرتنێکیان کرد کە زیاتر لە بیست هەزار (20.000) لە کرێکارانی ئەلمحلە بەشداریان تیاکرد. پۆلیس بۆ سەرکوتی مانگرتنەکە ماوەی سێ (3) ڕۆژ کارخانەکەی داگیرکرد و لەو کێشمەکێشەدا سێ 3 لە کرێکاران گیانیان لەدەستدا. ئەم بزوتنەوەی "شەشی ئەپریل"ە لەلایەن لاوانی کۆمۆنیست و شۆڕشگێرەوە لەسەر تۆڕی ئینتەرنێت کەمپینێکی ڕاگەیاندنی بەرفراوانی بۆکرا. شایەنی باسە هەر هەمان ئەم گروپە لە "لاوانی شەشی ئەپریل" بانگەوازیان ڕاگەیاند بەدوای شۆڕشی تونسدا بۆ جەماوەری میسر کە دژی حوسنی موبارەک بڕژێنە شەقامەکانەوە بۆ خۆپێشاندان لە 25 ی مانگی یەکی ئەمساڵدا و شۆڕشی میسر لەو بەروارەوە پەرەی سەند و تەقیەوە. بۆیە هەتا لە ڕووی شکڵیشەوە هەر مێژوو نوسێک کە ویژدانی لەدەست نەدابێت ئەم شۆڕشانە لە بەردەوامی ناڕەزایەتیەکانی کرێکارن [و توێژە جیاجیاکانی لە لاوانێکی خوێندەواری بێکار و دەستفرۆشانی زەحمەتکێش] لە کتێبی مێژوودا دەنوسێتەوە. ئەمە نەک هەر بۆ میسر بەڵکو بۆ تونسیش هەروابوو، کە جگە لە مانگرتن و خۆپێشاندانە کرێکاریەکانی ئەو وڵاتە، خودی دەستپێکردنی شۆرشەکەی بە خۆسوتاندنی لاوێکی دەرچوی زانکۆ "موحەمەد بوعەزیزی" دەستی پێکرد کە بەرپرس بوو لە پەیداکردنی بژێوی هەشت سەر خێزان لە شارۆچکەی "سیدی بوزید".\nبەدڵنیاییەوە توێژگەلێکی بەرفراوان لە ڕۆشنبیران هەن وەکو مامۆستایانی خوێندگاکان و زانکۆکان، وەکو ڕۆژنامەنوسان و پارێزەران و کارمەندانی بچوکی ئیداراتی دەوڵەتی و هەتا مەلای مزگەوتەکانیش،.... کەئەمانەش دەمکوت دەکرێن و ئازادی فکر و بیروڕایان لێ زەوت دەکرێت لەلایەن دەسەڵاتەوە، کەنابێت باس لە گەندەڵی و دزی سەروەتوسامانی گشتی بکەن و ڕەخنە لە دەسەڵات بگرن. پرسیار ئەوەیە ئایە هۆکاری سەرەکی ئەمە چیە؟ ئەم دیاردەی سەرکوت ودەمکوتکردنەی توێژە کۆمەڵایەتیە ڕۆشنبیرەکان لە کوێوە سەرچاوەی گرتوە؟ هەندێک لە لێکدانەوەکان دەیگێرنەوە سەر وجودی شەخسە زاڵم و بێ ڕەحم و دڵڕەق و دیکتاتۆرەکان (وەک بن عەلی، حوسنی موبارەک، سەدام حوسێن، مسعود بارزانی، ...)، بەڵام زۆری لێکدانەوەکان دەست بۆ شیکاریەکی بابەتی دەبەن لە چەشنی ئەوەی کە دەڵێن "لە مێژووی ئەم وڵاتانەدا سوننەت و تەقالیدی دیموکراتی نیە"، یا "ئەمانە تا دوێنێ لە شاخ بوون و بە عەقلیەتی شاخەوە دەوڵەت و کۆمەڵگە بەڕێوە دەبەن"، یا "لەبەر دواکەوتووی فەرهەنگی و خورافاتی ئایینیە کە لەم وڵاتانەدا دیموکراسیەت و ئازادی بیروڕا دەربڕین لە ئارادانیە"،... وە جۆرەها لێکدانەوە و شیکردنەوەی تر. بەدڵنیاییەوە هەر یەکێک لەو لێکدانەوە و فاکتۆرانەی کە هێمامان بۆکردون مەوجودن و کاریگەری خۆشیان هەیە، بەڵام لە ڕوانگەی ماتریالیزمی مارکسەوە ئەوە چەوسانەوەی وەحشیانەی چینی کرێکارە کە بارودۆخێک دەخوڵقێنێ لە سەراسەری کۆمەڵگەدا کە هەرجۆرە ناڕەزایەتیەک، هی هەموو چین و توێژە کۆمەڵایەتیەکان ئەڵبەتە بەپلەی جیاواز سەرکوت و دەمکوت بکرێت، چونکە کردنەوەی هەرجۆرە دەروازەیەک، بۆ هەر توێژێکی کۆمەڵایەتی بۆ ڕەخنە گرتن و ناڕەزایەتی دەربڕین، سەردەکێشێت بۆ ئاوەڵاکردنەوەی دەروازەش بۆ ناڕەزایەتی کرێکاری و کۆمۆنیستی، ئەمەش واتا وەستانی چەرخی هەڵسوڕاوی سەرمایە و بەرهەمهێنانی سەرمایەداری و دابەزین و کەم بوونەوەی سود و قازانج. بۆیە سەیر نیە هەتا چالاکی سەندیکایی ڕیفۆڕمیستیش لەناو کارگە و کارخانەکاندا یاساغە و سەندیکا کرێکاریەکانی مەوجود لەلایەن دەسەڵاتەوە تەواو کۆنترۆڵ دەکرێن و دەکرێنە دەزگای جاسوسی و سەرکوت بەسەر کرێکارانی ناڕازی، بەسەر کرێکارانی پێشڕەو و ڕادیکاڵ و سۆشیالیستەوە بۆ خامۆش ڕاگرتنی ناڕەزایەتیە کرێکاریەکان و بەرگرتن بەتەقینەوەیان. بەهەمان شێوەش زۆرێک لە ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی، و زۆرێک لە سەندیکای پیشەیی مامۆستایان، پارێزەران، ڕۆژنامەنوسان، یەکیەتی مامۆستایانی ئایینی و مەلای مزگەوتەکان لەو وڵاتانەدا دەکرێن بە بەشێک لە دامودەزگای دەسەڵات، نەک هەر بۆ زوڕناژەنین و سڵاوەت لێدان لە دیداری دەسەڵات، بەڵکو بۆ جاسوسی و سەرکوتی هەردەنگێکی ناڕازی لەو ژینگانەشدا.\nلێرەوە هاوڕای ناڕەزایەتی ئەسڵی چینی کرێکار لە کۆمەڵگەدا، ناڕەزایەتی و ڕەخنەی توێژە کۆمەڵایەتیەکانی تریش کە لەسەرەوە ئاماژەمان پێداون و خوازیاری ئازادی بیروڕا و ڕەخنەگرتن، خوازیاری ئازادی ڕێکخراوبوونن دور لە دەستێوەردانی دەسەڵات، هەروەها ناڕەزیەتی سەرمایەدارانی تازە پێگەیشتووش کە خوازیاری ئازادی وەبەرهێنان و چالاکی دامەزراوە ئابوریەکانن لەبەرامبەر قۆڕخکردنی بازاڕ لەلایەن سەرمایەدارانی سەر بە دەسەڵات و حیزبی حاکم؛ بەڵێ ئاوێزان بوونی ناڕەزایەتی ئەم توێژە کۆمەڵایەتیە جۆراوجۆرانە بە ناڕەزایەتی ئەسڵی و چینایەتی کرێکار لە کۆمەڵگەدا، دۆخێکی ناڕەزایەتی گشتی جەماوەری پێک دەهێنێت، کە خسڵەتی چینایەتی ئەو ناڕەزایەتیانە دادەپۆشێت و ڕوخساری ناڕەزایەتی هەموو خەڵکییان پێدەبەخشێت، کە تیایدا هەموو گەل (شەعب) بەدژی دەسەڵات دەردەکەوێت، و کۆمەڵگە وەک بەرمیلێک باروتی لێ دێت کە تەنها چەخمایەکی بەسە بۆ تەقینەوە. خۆسوتاندنی "موحەمەد بوعەزیزی" ئەو چەخماخە بوو کە ئەم بەرمیلە باروتانەی تەقاندەوە و تەواوی ئەو ناوچەیەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستی گڕدا.\nمیدیای بۆرژوازی و تیۆریسنە لیبڕاڵەکان ڕیشەی ئەم تەقینەوانە لە نەبوونی دیموکراسی و پەرلەمانێکی ڕاستەقینەدا دەبینەوە، بەدڵنیاییەوە سەرکوتی سیاسی و نەبوونی ئازادی سیاسی و حیزبایەتی بەشێکی جیانەکراوەی ئەم تەقینەوە و شۆڕشانەن بەڵام بەشی ڕیشەیی تر و بناغەییتر کە ئەم ئیستیبداد و سەرکوتە فکری و سیاسیەی لەسەر وەستاوە، چەوسانەوەی دڕندانەی کرێکاران و زەحمەتکێشانە بۆ سودی سەرمایە و "زێدە سود"ی سەرمایەی ئیمپریالیسستی. هەروەها بێکاری بەرفراوان و بێبەش ڕاگرتنی ئەو جەماوەرەیە نەک هەر لە خزمەتگوزاریەکان و لە خۆشی و کامەرانی، لە جیهانێکدا کە بەشێوەیەکی سەرسام ئاوەر نیعمەت و مەلەزات تیایدا بەرهەم هاتووە، بەڵکو ئەم سیستمە لەڕێگەی بێکاری، دەستکورتی و هەژاری و قەیرانی خانووبەرەوە هەتا سەرپەنا و پێکهێنانی خانەوادەی لەلایەن گەنجان و لاوانی کوڕ و کچەوە کردۆتە خەون و خەیاڵ کە لە پێداویستیە بایۆلۆژی و کۆمەڵایەتیە هەرەپێویستیەکانی ژیانی ئینسانن. بەڵێ ئەم سیستمەی "کۆیلەتی ئازاد" هەتا خۆی بە بەرپرس دانانێت لەبەرامبەر ژیانی کۆیلەکانی خۆشیدا! ئەمەیە ڕیشەی ناڕەزایەتیە ئەسڵیەکان و خوڵقێنەری ئەسڵی کەشوهەوای خنکێنەری ئیستبدادی و نەبوونی ئازادیە فکری و سیاسیەکان لە کۆمەڵگەدا و بێبەش کردنی توێژە کۆمەڵایەتیەکانی تریش لە ئازادی ڕادەربڕین و هەڵسوڕانی سیاسی و سەرهەڵدانی ناڕەزایەتیەکانیان.\nئەوەی باسکرا لە مێژوویەکی واقعی لە ئاڵوگۆری ئابوری، کۆمەڵایەتی و سیاسی ئەو وڵاتانە، هەر خۆشی میکانیزم و پرۆسه و ئالیه‌تی ئه‌م ڕوداوانه‌یە. وە لێرەوە مانای شۆڕش وەک مەفهومێک دیاری دەکرێت بەرلەوەی کە لەدوو توێی کتێبەکاندا بۆی بگەڕێین. ئەڵبەتە ماتریالیزمی مارکس ئەو دەزگا فکریە گشتیەمان دەداتێ کە لێیەوە بەسۆراغی ئەو ڕوداوانە، ئەو شۆڕش و ڕاپەڕینانەدا بڕۆین. بەڵام دەبێت ئەو دەزگا فکریە گشتیە لە جیهانێکی واقعیدا، لە کۆمەڵگەیەکی دیاری کراودا بەکار بهێندرێت بۆ دووبارە دۆزینەوە و سەلماندنەوەی هەقانیەتی ئەو خەباتە چینایەتیە-سیاسیەی کە لەو کۆمەڵگانەدا لە شکڵی موشەخخەسی خۆیاند (کە جیایان دەکاتەوە لەو شکڵ وشێوازانەی کەلەکۆمەڵگەیەکی تردا خۆی پێدەردەخات) بونەتە تەوەرەی هەر ئاڵوگۆڕێکی ڕیشەیی ئەو کۆمەڵگایانە. لێڕەوە مارکسیزم هەقانیەتی خۆی لە دووبارە لە مەحەکدانەوە بە واقعی موشەخخەسی ئەو وڵاتانەوە دەسەلمێنێتەوە و خۆی لە لێکدانەوەی ئەکادیمیستی سەروچینایەتی جیادەکاتەوە کە بە پێناسەیەکی وشک و گشتیەوە دێت بۆ سۆراغی ڕوداو و شۆڕشەکان. ئەم شۆڕشانە، هەروەک پێشتر ئاماژەم پێداون لەسەردەمێکدا سەرهەڵدەدەن کە سەردەمی شۆڕشە نیشتیمانی و نەتەوەییەکان تیا کۆتایی هاتووە و ناتوانرێن بەپێناسەی ئەو شۆڕشانەی پێشوو بناسرێنەوە، بەڵام پێناسەی تازەیان لەگەڵ خۆیاندا نەهێناوە، بەومانایەی کەلەدەرەوەی خەباتی چینایەتی پێناسە بکرێن، بەڵکو ئەم خەباتە چینایەتیە لەم وڵاتانەدا لە بارودۆخێکی تازەی ناوچەیی و قەیرانێکی جیهانیدا، سەری کێشاوە بۆ ڕاپەڕین و شۆرش کە "تەکنۆلۆژیای زانیاری و پەیوەندی" بێئەندازە پەرەی سەندوە و مۆری خۆی داوە لەو پڕۆسەیە. هەروەک چۆن شۆڕشە بورژوا دیموکراتەکانی 1848 ی وڵاتانی ئەوروپا، کۆپی و هاوشێوەی شۆڕشی بورژوا-دیموکراتی 1789 ی فەرەنسا نەبوون. بەڵام مارکس لە کتێبەکانیدا "خەباتی چینایەتی لە فەرەنسا لەنێوان ساڵەکانی 1848 -1850" و "هەژدەهەمی بڕۆمێری بۆناپارت"، هەروەها ئنگلس لە کتێبی "شۆڕش و دژی شۆڕش لە ئەڵمانیا"، ئەو میکانیزم و ئالیەت و پرۆسەیە دەدۆزنەوە و باسی لێوەدەکەن کە خەباتی چینایەتی بەشێوەیەکی موشەخخەس پیانا تێپەڕیوە بەتایبەت لەسەردەمێکدا کە چینی کرێکاری ئەوروپا کێشێکی قورسی پەیدا کردوە کە لە شۆڕشی 1789 ی فەرەنسا نەیبووە. بە هەمان شێوەش مارکسیستەکانی ئەم سەردەمە دەبێ ئەو میکانیزم و پرۆسە موشەخخەسانە شیبکەنەوە کە خەباتی چینایەتی و تەقینەوەی لە شکڵی شۆڕش و ڕاپەڕینەکاندا، بە دیاریکراوی پیاتێپەڕیووە یان پیا تێپەڕئەبێت لەم سەردەمەیەدا.\nبەپێی ئەو مێژووەی کەلە سەرەوە باسکراوە مارکسیزم پێمان دەڵێت کە ژێرخانی کۆمەڵگەی ئەم وڵاتانە لە کۆتایی سەدەی بیست و پاشان گرتنەبەری سیاسەتی نیولیبرالی (لە پریڤاتیزەکردنی ئابووری ئەم وڵاتانە و پەرەسەندنی گەندەڵیەکی لەڕاددە بەدەر)، ئاڵوگۆڕێکی ڕیشەیی بەسەردا هاتووە کە سەرخانی کۆمەڵگە بۆتە شتێکی نامۆ بە ژیان و بەختەوەری و کامەرانی هاوڵاتیان کە زوربەیان داماڵراون لە خاوەنداریەتی هۆکانی کار و بەرهەمێنان و وەک هێزی کار خراونەتە بازاڕ بۆ چەوساندنەوە لەلایەن سەرمایەی جیهانی و ناوخۆ. دەسەڵاتی دەوڵەت بە زۆری کوتەک و سەرکوت تا ئێستا بەری گرتبوو بە تەقینەوەی ئەم ناکۆکیە ڕیشەییە، بەڵام نەیتوانی تا سەر کۆنترۆلی بکات. کرێکاران و زەحمەتکێشان و ئازادیخوازان تەکانێکیان لەخۆیان نیشاندا و سەروپۆتەڵاکی ئەم سیستمەیان لە هەردوو وڵاتی میسر و تونس داڕوخاند، بەم مانایە شۆڕش هەنگاوی یەکەمی هاویشتوە بەڵام هێشتا سیستمەکە لەشوێنی خۆی ماوەتەوە کەئەمەش پەیوەستە بە ئیرادەی ئاگاهانە و پراتیکی کۆمۆنیستیەوە کە چینی کرێکار هەڵخرێنێت (تەعبیئە) لەپێناویدا، کە لە ئێستادا بەداخەوە ئەو بزوتنەوە کۆمۆنیستیە لەو ئامادەگیە بەهرەمەند نیە لەو وڵاتانەدا، گەرچی لە هەناوی ئەم تەکانەی چینی کرێکارادا بزوتنەوەی کۆمۆنیستی کرێکاری و ئەم پڕاتیکە کۆمۆنیستیەش هەلی پەرەسەندن و هێز گرتنی بۆ دەڕەخسێت. هەروەک لە دڵی شۆڕشی ئێران (1979)دا، کۆمۆنیزم توانی خۆی کۆبکاتەوە و پێشڕەوی جدی بکات، ئەوا بەدڵنیاییەوە ئەم شۆڕشانەش لەجیهانی عەرەبیدا ئەو زەمینەیە خۆش دەکەن بۆ گەشە و پێشڕەویەکانی کۆمۆنیزم لە ساڵان و دەیەکانی داهاتوودا.\nبەرگری: محوەرێکی زۆر سه‌ره‌نج ڕاکێش له‌م ڕوداوانه ئه‌و بوو که ئه‌حیزبی سیاسی وه‌ک ئه‌وه‌ی به شێوه کڵاسیکه‌که‌ی ڕاهاتووین دەبوو پێشەوا و جولێنەر ئەو رووداوانەی سەر شەقام بێت بەلام وا نەبوو. به‌ڵکوو گه‌نجانی ناڕازی و خۆڕسک له تۆڕه‌کانی نێت ڕۆڵی بایخدارترینیان ده‌نواند له شه‌قامدا. پێت وا نیه ئه‌و دامه‌زراوه‌یه (حیزب) له ڕۆڵی بایەخداری له ڕوداوه‌کانی کۆمه‌ڵگا ئیتر کاریگه‌ری نه‌ماوه که ناتوانێت ئه‌و ئه‌مرازه بێت بۆ ئاڵوگۆڕکردن به شێوه کلاسیکه‌که‌ی؟ پێت وانیه ئه‌م دامه‌زراوه‌یه ئیتر پرسیارێکی قووڵ ئاراسته‌ی فه‌لسه‌فه‌ی بوونی کراوه؟\nنادر عه‌بدولحه‌مید: سەرەتا پێویستە هێما بۆئەوە بکەین کە بارودۆخی ئیستیبداد و سەرکوتی سیاسی کە باڵی کێشابوو بەسەر ئەو کۆمەڵگایانەدا، بواری چالاکی و هەڵسوڕانی عەلەنی حیزبە سیاسیە جۆراوجۆرەکانی بە ئەندازەیەکی وا بەرتەسک کردبۆوە کە حیزبێکی لیبراڵ کۆنسێرڤەتیڤی وەک "حیزبی وەفد"ی میسر لە ساڵی 2010 دا لەبەرامبەر دەسەڵاتی حوسنی موبارەکدا دەیوت "پەنا دەبەینەبەر شەقام". جا لە کەشوهەوایەکی سیاسی خنکێنەری ئاوادا کە بوار بۆ چالاکی سیاسی بێئەندازە بەرتەسک دەکاتەوە هەتا لە لیبراڵی کۆنسێرڤەتیش، ئەوا ناڕەزایەتی سیاسی و چالاکی هەڵسوڕانی سیاسی و فکری، بەتایبەت ڕادیکاڵ و دژ بەسەراپای ڕژێمەکە ناچار کەناڵ و ڕێڕەوی تر دەدۆزێتەوە بۆ تەعبیرکردن لەخۆی و کاریگەری دانان لەسەر کۆمەڵگە، هەربۆیە نەوەی نوێ دەستی بردوە بۆ کەناڵی ئینتەرنێت (فەیسبوک، یوتیوب، تویتەر،...) و سود وەرگرتن لە تەلەفۆنی مۆبایل و کامێرای دیجیتاڵ کە چالاکیەکانی خۆی لێیەوە ئەنجام بدات. بەڵام دەبینین بەدوای شۆڕشی تونس و میسردا ئەو چالاکوانە سیاسیانەی فەیسبوک و ئینتەرنێتی پێش شۆڕش، ئێستا دوای شۆڕش و هاتنەئارای فەزای ئاوەڵای سیاسی، بەپلەی یەکەم لە مەیدانی هەڵسوڕانی عەمەلی و عەلەنیدا چالاکیەکانی خۆیان ئەنجام دەدەن و چالاکی فەیسبوک و ئینتەرنێتیان بۆتە تەواوکەر وەیا پاشکۆی چالاکیە مەیدانیەکانیان. هەروەها زوربەشیان یان پەیوەست بوون بە حیزبەکانەوە یان حیزبی تازەیان دروست کردوە، هەر بۆ نمونە لە دوای شۆڕشەوە، لە وڵاتێکی بچوکی وەک تونس زیاتر لە 100 سەد حیزبی تازە پێکهاتوە. بەڵگەهێنانەوە بۆ ئەوەی کە قاوغی حیزبایەتی کۆن بووە و کەڵکی نەماوە، لەگەڵ واقعیاتی سەرهەڵدان و چالاکبوونی ئەو هەموو حیزبانە بەدوای شۆڕشدا نایەتەوە.\nبەڵام جگە لە ئیستیبداد و هۆکاری سەرکوتی سیاسی، بۆ وەڵامی ئەو پرسیارەی کە بۆچی ئەو حیزبانەی کە مەوجود بوون بەر لە تەقینەوەی ناڕەزایەتیەکان و لەکاتی تەقینەوەی ئەو ناڕەزایەتیانەشدا لەشکڵی ڕاپەڕین و شۆڕشدا نەیانتوانیوە بە تەعبیری پرسیارەکەتان (ڕۆڵی بایەخدار له ڕوداوه‌کانی کۆمه‌ڵگا دا بگێرن)، ناتوانین هەر هەمووی ئەو حیزبانە لە سەبەتەیەکدا کۆبکەینەوە و یەک وەڵامیان پێبدەینەوە، چونکە ئەو حیزبانەی کە لەو وڵاتانەدا لە ئارادابوون و چالاکیان نواندوە جا چ بە شێوەیەکی عەلەنی، یا نیوە عەلەنی یا ژێرزەمینی و قاچاخ سەر بەڕەوتی فکری سیاسی جیاجیان، هەر لە ڕەوتی ئیسلامی سیاسی میانەڕەوی لیبڕاڵ و ئیسلامی سیاسی توندڕەوەوە بیگرە تا حیزبە ناسیونالیستە کلاسیکیەکانی دژ بە ئیمپریالیزم، تا ناسیونال-لیبڕاڵەکان، تا ناسیونال-چەپی ڕەوتە پڕۆمۆسکۆییەکانی جاران و تا "چەپی نوێ"، تا ڕەوتە چەپە ڕادیکاڵ و کۆمۆنیست و کرێکاریەکان. بۆ ئەوەی بە دەقیقی وەڵامی پرسیارەکە بدەینەوە دەبێ ئەوە بخەینەڕوو ئەم هەموو ڕەنگاڵانە (تەلاوین) لە حیزب و ڕەوتی سیاسی، دوو دەستەی جیاوازن. دەستەی یەکەم تەواوی ئەو حیزب و ڕەوتە فکری و سیاسیە جیاجیانە دەگرێتەوە کە لەدەرەوەی مەفهومی "ڕەوتە چەپە ڕادیکاڵ و کۆمۆنیست و کرێکاریەکان"ەوەن. بەم شێوەیە پرسیارەکەی ئێوە تا ئەو جێگەیەی پەیوەستە بە دەستەی یەکەمەوە نامۆ بوونی ئەو حیزبانە دەردەخات بەو ناڕەزایەتیە کۆمەڵایەتیە ئەسڵیەی کە لەژێرەوە ساڵەهایە دەکوڵێت. ئەمەش لە بێئاگایی و بێخەبەری ئەو حیزبانەوە نەهاتووە، بەڵکو بەرهەمی ئاگاهی سیاسی ئەو حیزبانە، بەرهەمی ئامانجی سیاسی و شێوازی خەباتکردنی ئەو حیزبانەیە بۆ گەیشتن بە ئامانجانەکانیان، کە سەرچاوەکەی لە نوێنەرایەتی کردنی ئەو ڕەوتە فکری سیاسیانەوە هاتووە کە سەر بە بەرژەوەندی ئەو چین و توێژە کۆمەڵایەتیانەن کە بەدوای چاکسازی و هەموارکردنەوە (ئیسڵاح)ی سیستمی مالیکیەتی خسوسی و دەسەڵاتی بورژوازیەوەن نەک لەناوبردنی ئەو مالیکیەتە و چەوسانەوەی چینایەتی.\nبەڵام سەبارەت بە دەستەی دووەمی ئەو حیزب و ڕەوتە سیاسیانە "چەپی ڕادیکاڵ و کۆمۆنیست" کە لانیکەم ئەگەر بە ئیدیعاش بێت ڕێکخستنی شۆڕشی کرێکاریان خستۆتە دەستوری کاری بەرنامەی خۆیان و دژایەتی خۆیان ڕاگەیاندوە بۆ مالیکیەتی خسوسی بورژوازی؛ هۆی ئەوەی کە ئەوانە بۆچی نەیان توانیوە ڕۆڵێکی کاریگەر بگێڕن دەگەڕێتەوە بۆ کۆمەڵێک فاکتۆری بابەتی و زاتی، کە ئێرە شوێنی باسکردنیان نیە، بەڵام جێی خۆیەتی کە هێما بۆ چەند لایەنێکی گرینگ بکەین لەوانە سەرکوتی سیاسی و یاساغ بوونی هەرجۆرە چالاکیەکی هەتا سەندیکایی کرێکاری و ڕیفۆڕمیستیش لەناو کرێکاراندا جا چ جایەکی بگا بە چالاکی کۆمۆنیستی ڕادیکاڵ لەناو بزوتنەوەی کرێکاریدا، ئەمە لە کاتێکیشدایە کە هێشتا قورسایی داڕمانی بلۆکی ڕۆژهەڵاتی سۆڤیەتی وەک "هەرەسهێنانی کۆمۆنیزم" و بالۆرەی سەرکەوتنی دیموکراتیەت و بازاڕی ئازاد وەک سەنگێکی قورس بەسەر دەستوپێی بزوتنەوەی کۆمۆنیستیەوە لانەچووە و کۆمۆنیزم ئەو ئیعتیبارەی کە لەدەستی داوە لەژێر سایەی بلۆکی سۆڤیەت و هەرەس هێنانەکەیدا هێشتا نەهاتۆتەوە شوێنی خۆی. بەڵام ئەمە هێشتا خاڵی ئەسڵی نیە لە دەستەوستانی (عەجز) ئەم ڕەوتە چەپ و کۆمۆنیستانە لەبەرامبەر ئەم ئاڵوگۆڕانەدا، ئەمە دەکرێت تەنها وەک بارودۆخێکی دەرەکی ناهەمواری دژ بە بەرفراون بوون و هێزگرتنی ئەو ڕەوتانە لەبەرچاو بگیرێت لە کاتێکدا پرسیاری ئەسڵی ئەوەیە کە چۆنچۆنی لەم بارودۆخە ناهەموار و سەختەدا کۆمۆنیزم و ناڕەزایەتی کرێکاران، کۆمۆنیزم و ڕاپەڕین و شۆڕشە کرێکاریەکان لێک هەڵدەپێکرێنەوە؟ ئەمە بەرلەوەی گرفتێکی تاکتیکی، وەیا تەکنیکی عەمەلی سیاسی بێت گرێیەکی ئەسڵی مێسۆدۆلۆژیە و بەبێ گەڕانەوە بۆ مارکسیزمی مارکس و لینین، وە فڕێدانی تەواوی ئەو ئەزمونانەی کە ڕەوتە بورژواکان بەناوی کۆمۆنیزمەوە لەدوای مەرگی لینین و بەتایبەت لە سیەکانی سەدەی بیستەوە خستویانەتەڕوو، ناگاتە ئاکام. هەنگاوی یەکەم لەو ڕاستایەدا، بۆ ئەم لێکهەڵپێکانەوەی کۆمۆنیزم و کرێکار، بەڕای من بەدەستەوەگرتنی باسەکانی کۆمۆنیزمی کرێکاریە. ئەو ڕەوتە چەپ و کۆمۆنیستانەی کە لە وڵاتەکانی جیهانی عەرەبیدا هەن لەسەرەتای پڕۆسەیەکی لەوجۆرە لە بەخۆداچونەوەدان.\nئەم نەوە کۆمۆنیستیەی ئێستا لە سەردەمانێکدا چالاکی دەنوێنێت کە جیهان لە گوزەرگایەکی مێژوویدایە کە سەرەتا سەرمایەداریە دەوڵەتیەکەی دادەڕمێت لەدوایین دەیە (دەیەی نەوەتەکان)ی سەدەی بیست و پاشان لە یەکەمین دەیەی سەدەی تازەدا (ئاگۆستی 2008) قەیرانێکی قوڵ سەراپاری ئەو سەرمایەداریە کە بازاڕی ئازادە دەگرێتەوە و لە ئەڵقە لاوازەکانیدا کرێکاران بەتەکانێک ڕژێمە دکتاتۆریەکانی سەرمایە دەڕوخێنن لە تونس و میسردا، ئەم نەوە تازەیە لە کۆمۆنیزم لەژێر ئەم وێرانەیەدا پێویستە وەک زەبەلاحێک (عیملاق)ێک بێتە دەرەوە، هەروەک چۆن بەلشەفیەکان لە کۆتایی جەنگی جیهانی یەکەمدا وەک زەبەلاحێک هاتنە دەرەوە و مۆری خۆیان لە جیهانی سەدەی بیست کوتا.\nئەوەی کە گەنجانی توڕە و ناڕازی (کە زوربەیان کرێکاری بێکار وەیا سەر بە خانەوادە کرێکاریەکانن)، لە بارودۆخی سەرکوتی سیاسی و یاساغ بوونی چالاکی عەلەنیدا، بە سود وەرگرتن لە تەکنۆلۆژیای زانیاری و پەیوەندیەکان توانیویانە لە رێکخستن و هەڵخڕاندنی جەماوەردا بۆ خۆپێشاندان، ڕاپەڕین و شۆڕش ڕۆڵێکی کارا بگێڕن نەفی ڕۆڵی حیزب ناکاتەوە چونکە ئەم میکانیزمەی لاوە شۆڕشگێرانە گەرچی گونجاوە بۆ هاندان و تەقاندنەوەی ناڕەزایەتی و روخانی چڵەپۆپەی ئەم رژێمانە بەڵام ئایە دوای ئەوە ئەم شێوازە لەبارە بۆ دەستکۆتاکردنی دژە شۆڕش و هەڵتەکاندنی بەربەستەکانی بەردەم پێشڕەوی شۆڕش؟ ڕووەو لەناوبردنی سەراپای سیستمەکە و جێگرتنەوەی بە سۆشیالیزم. ئەگەر بۆ هەنگاوی یەکەم (ڕوخانی دەسەڵاتی دەوڵەت) ئەم کارە دەستپێشکەریەی ئەم لاوەشۆڕشگێرانە کافی بێت، ئەوا ناتوانێت بۆ هەنگاوی ئەسڵی و مێژووی دواتر وەڵامدەرەوە بێت. نەک هەر ئەوەی کە ئەم جۆرە لە حیزبیەتی فەیسبوکی کافی نیە بۆ بەسەرکەوتن گەیاندنی شۆڕش، بەڵکو هەتا کاراش نیە بۆ خۆڕاگری لەبەرامبەر دژە شۆڕشدا بۆ هەرچی زووتر خەواندنی شۆڕش و دامرکاندنەوەی ئەو شۆڕشانە بەرلەوەی دەستکەوتەکانیان جێگیر بن لەسەر ئەرزی واقیع. ئەمە دروست ئەو گرفتەیە کە هەر ئێستا ئەو لاوە شۆڕشگێرانە ڕووبەڕووی بونەتەوە لە میسر و تونس. بۆیە مەسەلەی ئەسڵی لەدڵی ئەم شۆڕش و ئاڵوگۆڕە مێژووییانەدا هێنانەدەرەوەی کۆمۆنیزمە وەک زەبەلاحێکی حیزبی بەلشەفی تا بتوانێت کرێکار ڕێکخراو بکات، هەڵیخرێنێت و ڕابەڕایەتی بکات بۆ شۆڕشێکی کۆمۆنیستی کرێکاری، بۆ هەڵتەکاندنی تەواوی ڕەگ و ڕیشەی ئەم سیستمە، و تێکشاندنی هەوڵوتەقەلاکانی دژە شۆڕشی ناوخۆ و دژە شۆڕشی ئیمپریالیستی، و هێنانەدی جهیانێکی ئازاد و یەکسانی سۆشیالیستی.


شه‌ڕه‌كه‌ی داعش ده‌گوێزرێته‌وه بۆ تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان | نیقاش\n16.04.2015 | به‌غدا\nته‌حسین زه‌ركانی كه یه‌كێكه له‌چالاكوان‌و بلۆگه‌ره‌كان له‌مباره‌یه‌وه ده‌ڵێت "لایه‌نی حكومی‌و چالاكوانه عێراقییه‌كان له‌سه‌ره‌تاوه له‌به‌رامبه‌ر داعش دۆڕان له‌سه‌ر تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان‌و نه‌یانده‌زانی چی بكه‌ن، به‌ڵام ورده ورده ئه‌وانیش شاره‌زاییان په‌یداكرد".\nته‌حسین ده‌شڵێت "یه‌كێك له‌هه‌ڵه گه‌وره‌كانی حكومه‌ت ئه‌وه‌بوو كه تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كانی داخست، له‌و ماوه‌یه‌دا ئه‌وه‌نده‌ی تر داعش باڵاده‌ستی خۆی به‌سه‌ر فه‌یسبووك‌و تویته‌ردا سه‌پاند‌و بیرو بۆچوونه‌كانی خۆی بڵاوكرده‌وه‌و وێنه‌یه‌كی قه‌به‌تری خۆی نیشاندا".\nهه‌رچه‌نده داعش له‌و بواره‌دا باڵاده‌سته، به‌ڵام هه‌ژماره‌كانی ئه‌و گروپه له‌سه‌ر تویته‌رو فه‌یسبووك‌و گوگڵ پڵه‌س له‌لایه‌ن خاوه‌نانی ئه‌و تۆڕانه‌وه رووبه‌رووی داخستن ده‌بێته‌وه، ئه‌وانیش له‌به‌رامبه‌ردا یه‌كڕاست هه‌ژماری نوێ ده‌كه‌نه‌وه، هه‌ر بۆ نموونه توێژنه‌وه‌یه‌كی دامه‌زراوه‌ی "برۆكینگ"ی ئه‌مه‌ریكی كه تایبه‌ته به‌راپرسی‌و توێژینه‌وه ده‌ریخستووه له‌كۆتاییه‌كانی ساڵی 2014 لانی كه‌م هه‌زار هه‌ژماری داعش له‌تویته‌ر داخراوه، به‌ڵام دامه‌زراوه‌كه ده‌ڵێت ژماره راسته‌قینه‌كه له‌وه‌ش گه‌وره‌تره.\nهیشام هاشمی توێژه‌ری پسپۆڕ له‌كاروباری گروپه جیهادییه‌كان باسی ئه‌وه بۆ "نیقاش" ده‌كات كه به‌كارهێنه‌رانی تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان له‌عێراق كه زۆربه‌یان به‌كارهێنه‌ری فه‌یسبووكن، بوون به‌سێ به‌شه‌وه، به‌شی یه‌كه‌میان ژماره‌یه‌ك له‌رۆشنبیرو رۆژنامه‌نووسن له‌و شارانه‌ی له‌ژێر كۆنترۆڵی داعشدا، ئه‌مانه ئه‌كاونت‌و په‌یجی ئاكتیڤیان هه‌یه‌و توانیویانه كاریگه‌ری دروست بكه‌ن‌و چه‌ند هه‌ژمارێكی دیار له‌و باره‌یه‌وه هه‌یه، وه‌ك "مۆریس"و (عه‌ین الموصل) له‌سه‌ر تویته‌ر.\nهیشام ده‌شڵێت "گروپی سێهه‌م خه‌ڵكی ئاساین كه لایه‌نگری هێزه ئه‌منییه‌كان‌و دیموكراتی‌و دادپه‌روه‌رین، ئه‌مانه زیاتر چاودێرن‌و دووباره هه‌واڵه بڵاوكراوه‌كان بڵاو ده‌كه‌نه‌وه".\nرێكخراوی "ماڵی میدیای عێراقی" كه تایبه‌ته به‌كاروباری میدیا له‌عێراق توێژینه‌وه‌یه‌كی سێ به‌شی له‌باره‌ی شێوازی سوود وه‌رگرتنی داعشی له‌تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان بڵاوكردووه‌ته‌وه.\nموشریق عه‌باس به‌ڕێوه‌به‌ری رێكخراوه‌كه به"نیقاش"ی وت "داعش توانیوێتی له‌رێی تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كانه‌وه باڵی خۆی له‌زۆربه‌ی وڵاتانی جیهان بچێنێت‌و له‌و رێیه‌وه چه‌كدار بۆ خۆی رابكێشێت".\nباس له‌وه‌ش ده‌كات له‌پاش رووداوه‌كانی به‌ناو "به‌هاری عه‌ره‌بی"ییه‌وه گۆڕانی گه‌وره له‌شێوازی به‌كارهێنانی تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان روویداوه‌و داعش توانیوێتی بۆ به‌رژه‌وه‌ندی خۆی به‌كاریان بهێنێت.\nرێكخراوه‌كه له‌راپۆرته‌كه‌ی خۆیدا نوسیوێتی "په‌یوه‌ندییه‌كی به‌هێز هه‌یه له‌نێوان هه‌ڵكشانی توندوتیژی‌و زۆربوونی به‌كارهێنه‌رانی تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان"، ئاماژه‌ش به‌وه كراوه كه داعش توانایه‌كی به‌هێزی له‌بواری میدیای بینراوو ده‌نگیدا هه‌یه‌و چه‌ند هه‌ژمارێكی جێگیرو چه‌ند دانه‌یه‌كی گۆڕدراویشی هه‌یه كه لێیانه‌وه فیلم‌و گرته ڤیدیۆییه‌كانی بڵاو ده‌كاته‌وه.


لە كوردستان زیاتر لە سێ هەزار و 100 شوێنی گەشتیاری هەن | دەزگاى زارى کرمانجى\nلە كوردستان زیاتر لە سێ هەزار و 100 شوێنی گەشتیاری هەن\nنادر رۆستی، گوتەبێژی دەستەی گەشتوگوزاری هەرێمی كوردستان، لە دیدارێكدا لەگەڵ هەفتەنامەی زاری كرمانجی دەڵێ :" كەرتی گەشتیاری بەهۆی ڤایرۆسی كۆرۆناوە زیاتر لە هەموو كەرتەكانی دیكە زیانی بەركەوتووە، چونكە بەهۆی قەدەخەی هاتووچۆی نێوان پارێزگاكان و داخستنی ناوچە گەشتیارییەكان، هاتنی گەشتیار لە نەورۆز و جەژنی رەمەزانی ئەمساڵ گەیشتە خاڵی سفر. دەشڵێ :" لە هەرێمی كوردستان زیاتر لە سێ هەزار و 100 شوێنی گەشتیاری هەن.\nبەپێی ئاماری دەستەی گشتی گەشتوگوزار، لە نێوان ساڵانی 2009 تاوەكو 2013 كەرتی گەشتیاری بەردەوام لەگەشەدا بوو، 2013 ساڵی زێرینی ئەم كەرتە بوو، لەو ساڵەدا دوو ملیۆن و 952 هەزار گەشتیار روویان لە هەرێمی كوردستان كرد، بەڵام بەهۆی شەڕی داعشەوە گەشەی ئەم كەرتە لە ساڵانی 2014 تاوەكو 2016 رووی لە كزی كرد، بە جۆرێك هاتنی گەشتیاران ساڵی 2014 بە بەراورد بە ساڵی 2013 بە رێژەی 48.2% و لە ساڵی 2015 بە رێژەی 73.6% و لە ساڵی 2016 بە رێژەی 45.7% كەمیكرد. بەڵام لە سێ ساڵی رابردوودا جارێكی دیكە ئەم كەرتە رووی لە بووژانەوە كردەوە، بە جۆرێك ساڵی رابردوو 3 ملیۆن و 700 هەزار گەشتیار روویان لە هەرێمی كوردستان كردبوو.\nگوتەبێژی دەستەی گەشتوگوزاری هەرێمی كوردستان گووتی :" هیچ ئامارێكی وامان لانیە كە نەخۆشی كۆرۆنا چەند زیانی بە كەرتی گەشتیاری گەیاندووە، بەڵام زیانەكان بۆ كەرتی تایبەتن، داهاتیش هەر بۆ كەرتی تایبەتە، شوێنەكان و زیانەكان بە ئاسانی هەژمار ناكرێن، هەروەها تا ئێستا ئەو بابەتە بەردەوامی هەیە، بەڵام ئەگەر جەژنی رەمەزانی ساڵی رابردوو وەكو نموونە وەربگرین، 250 گەشتیار هاتنە هەرێمی كوردستان، بەڵام ئەمساڵ هەمان جەژن ئامارەكە سفر بوو، داهاتی ئەو 250 هەزار گەشتیارە بۆ بازاڕەكانی هەرێمی كوردستان نزیكەی 75 ملیۆن دۆلار بوو، بەڵام ئەمساڵ داهاتەكە سفر بوو، بێگومان ئەو سێ مانگ و نیوەی رابردوو هەمان شت بووە، ئەوەی زۆر گرنگە و دەمانەوێت ئاماژەی پێ بدەین، گەشتوگوزار زۆرترین زیانی بەركەوتووە، لەسەر ئاستی جیهان و لەسەر ئاستی هەرێمی كوردستان، چونكە یەكەم شوێن بوون كە داخران، چ فرۆكەخانەكان، هۆتێل و مۆتێلەكان، ریستورانتەكان، چ داخستنی سنوورەكان بەڕووی گەشتیاراندا، دواهەمین شوێنیش دەبن كە دەكرێنەوە، بۆیە زۆرترین زیان بەر كەرتی گەشتیاری كەوتووە، ئێستاش زیانەكان بەردەوامن، ئەو گەشتیارانەی دەهاتنە هەرێمی كوردستان لە ناوەڕاست و باشووری عێراقەوە دەهاتن، قەدەغەی هاتووچۆ تا ئێستا بەردەوامە، بۆیە ئێستاش زیان بەر كەرتی گەشتیاری دەكەوێت.\nنادر رۆستی، روونیشیكردەوە :" بەهۆی مەترسییەكانی ڤایرۆسی كۆرۆناوە، پێویستە هەموو شوێنە گەشتیارییەكان پابەندی جێبەجێكردنی رێنمایەكانی خۆپارێزی بن، لە پارێزگای هەولێر 700 شوێن پشكنیان بۆ كرا، تەنیا 40 شوێن پابەند نەبوون ئەوانی دیكە هەموو پابەند بوون، بەردەوامیش لیژنەكان گەڕان و پشكنین بۆ شوێنە گەشتیارییەكان دەكەن، ئەوەی پابەند نەبێت شوێنەكەی دادەخرێت.\nنادر رۆستی، گوتەبێژی دەستەی گەشتوگوزاری هەرێمی كوردستان جەختی لەوەشكردەوە :" لە هەرێمی كوردستان زیاتر لە سێ هەزار و 100 شوێنی گەشتیاری هەن، بە بنكەكانی گەشتیاری و شوێنەكانی گەشتیارییەوە، بنكەكانی گەشتیاری هۆتێل و مۆتێل و ریستورانت و پرۆژە و كۆمەڵگە گەشتیارییەكان لە خۆ دەگرێت، هەرچی شوێنە گەشتیارییەكانە هاوین هەوار و شوێنە ئاینییەكان و شوێنە سرووشتییەكان دەگرێتەوە، بەڵام ئەم ژمارەیە لە گۆڕاندایە، رەنگە چەندین شوێنی سرووشتی گەشتیاری ساڵ بۆ ساڵ زیاتر بن، ئەگەر خزمەتگوزاری دابین بكرێت زیاد دەبێت، بۆیە ئەو ژمارەیە ژمارەیەكی جێگیر نییە، ژمارەی هۆتێل و مۆتێلەكانیش زیاد دەبێت.\nگوتەبێژی دەستەی گەشتوگوزاری هەرێمی كوردستان زیاتر گووتی :" وەكو دەستەی گەشتوگوزار بەردەوام كۆبوونەوە دەكەین، ئەو بابەتانە تاوتوێ دەكەین، بزانین رەوشەكە چۆن ئاسایی دەبێتەوە، لەگەڵ ژووری ئۆپەراسیۆن و لیژنەی باڵای كۆرۆنا هەماهەنگی بكەین و رێوشوێنی باش بگرینەبەر بۆ ئەوەی بتوانین گەشتیارانی شارەكانی دیكە روو لە هەرێم بكەنەوە، بەڵام بڕیاری كۆتایی لای ئێمە نیە و لای ژووری ئۆپەراسیۆن و لیژنەی بەرەنگاربوونەوەی كۆرۆنایە، ئەوان دەتوانن بڕیاری كۆتایی بدەن بە هەڵگرتنی قەدەغەی هاتووچۆ، بە گەڕخستنەوەی فڕۆكەخانەكان، بە كردنەوەی رێگەوبانەكان، بڕیاری ئەوانیش پەیوەستە بە بارودۆخە گشتییەكە كە لە ئایندە دێتە پێشمان چەند بارودۆخەكە مەترسیدارترە، یان چەند مەترسییەكان كەم دەبنەوە كاریگەری لەسەر بڕیارەكانی ئەوان دەبێت".\nنادر رووستی، گوتەبێژی دەستەی گەشتوگوزاری هەرێمی كوردستان، دەڵێت: "بەپێی ئەو پلان و بەرنامەی بۆ ساڵی 2020 دامانڕشتبوو پێشبینیمان دەكرد تا كۆتایی ئەمساڵ ژمارەی گەشتیاران بگاتە سەرووی 4 ملیۆن، بەڵام بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا و قەدەخەی هاتووچۆی نێوان پارێزگاكان، سەرجەم پلان و بەرنامەی ئێمەی راگرت".


“مامەڵەی سلێمانی لەگەڵ بەغداد هەڵەیەكی گەورەیە” - تۆڕی میدیایی خەڵک\nوتەبێژی ئەنجومەنی سەركردایەتی پارتی دیموكراتی كوردستان لەسلێمانی و هەڵەبجە ڕایدەگەیەنێت، ئەو كەسانەی لەگەڵ مامەڵەكردنی پارێزگای سلێمانین لەگەڵ بەغداد بەشێوەی سەربەخۆ، بڕیارەكەیان لەقوڵایی باوەڕیانەوە نییە.\nفارس نەورۆڵی وتەبێژی ئەنجومەنی سەركردایەتی پارتی دیموكراتی كوردستان لەسلێمانی و هەڵەبجە بە(خەڵك)ی ڕاگەیاند، ئەو كەسانەی لەگەڵ مامەڵەكردنی پارێزگای سلێمانین لەگەڵ بەغداد بەشێوەی سەربەخۆ، بڕیارەكەیان لەقوڵایی باوەڕیانەوە نییە، بەڵكو پەیوەندی بەو بارودۆخە داراییەوە هەیە كە خەڵك موچەی نییە و لەدۆخەكە بێزارن.\nوتیشی: بۆیە جێگەی بڕوا نییە خەڵكی پارێزگای سلێمانی كە لەڕیزی پێشەوەی بزوتنەوەی ڕزگاریخوازی گەلی كوردبوون، ئێستا لەگەڵ ئەوەبن ئەو ڕەنجە بەبادەن و پێشكەشی بەغدادی بكەن.\nئاماژەی بەئەوەشدا، هەر كاتێك بەغداد دەسەڵاتی هەبێت نایەوێت هەرێم و بەغداد ڕێكبكەون بەڵكو دەیەوێت كورد خۆی ڕادەستی بەغداد بكات.\nباسی لەئەوەشكرد، لامەركەزیەت لەبەرنامەی حكومەتی هەرێم خۆیدا هەیە، بەڵام گەڕانەوەی سلێمانی بۆسەر بەغداد هەڵەیەكی ستراتیژی گەورەیە و هەرێم پەرتەوازە دەبێت، هەروەك نێچیرڤان بارزانی دەڵێت: ئەگەر هەرێم بوو بەدوو بەش واتە هەرێم یەكسانە بەسفر.\nناوبراو لەبارەی ئەوەی كە ئێستا هەرێمی كوردستان لەهەندێك ڕووەوە دوو ئیدارەییە دەڵێت: ئەوەش ڕاستە و كەموكوڕی هەیە، بەڵام پێویستە چارەسەربكرێن و هیچ شتێك لەدەرەوەی عەقڵ نییە و چارەسەری هەیە.\nزیاتر ڕوونیكردەوە، ئەمەی كە هەیە لەئەنجامی هێزی بیركردنەوەی كوردە كە یەكتری قبوڵناكەن، كە بۆتە كلتورێك، لەگەڵ ئەمەشدا پەرلەمان و حكومەت و دامەزراوەكان هەن، بۆیە هێشتا ئەم دۆخە باشترە لەوەی هەرێم پەرتەوازەتربێت.\nئەمە لەكاتێكادایە پلاتفۆڕمی كوردستان بۆ پرسە نیشتیمانییەكان ڕاپرسییەكی لەبارەی پەیوەندییەكانی نێوان هەرێم و بەغداد خستەڕوو، كە دەركەوت لەسەدا 62.9ی بەشداربوان پێیان باشە ئەگەر كێشەكانی هەرێم و بەغداد چارەسەرنەكران، پارێزگاكان بەجیا پەیوەندییەكانیان لەگەڵ بەغداد ڕێكبخەن، لەلایەكی دیكەوە لەسەدا 72.2ی بەشداران پێیان باشە مووچەی فەرمانبەران ڕاستەوخۆ لەبەغدادەوە بدرێت.


هۆشیار عه‌بدوڵا ناوه‌ڕۆكی گفتوگۆكان له‌سه‌ر بودجه‌ی 2021 ئاشكرا ده‌كات\n07:57 - 13/01/2021 346 جار خوێندراوەتەوە\nهۆشیار عه‌بدوڵا، ئه‌ندامی لیژنه‌ی دارایی په‌رله‌مانی عێراق، ناوه‌ڕۆكی ئه‌و گفتوگۆیانه ئاشكرا ده‌كات، كه لیژنه‌كه‌یان به ئاماده‌بوونی لێپرسراوانی وه‌زاره‌تی دارایی عێراق ئه‌نجامیداون.\nهۆشیار عه‌بدوڵا، له نوسینێكدا ئه‌مڕۆ چوارشه‌ممه، رایگه‌یاند: وەزارەتی دارایی عێراق یەکێکە لە وەزارەتە هەرە شکستخواردوەکانیی دەوڵەتی عێراق، زۆرینەی ئەو ئەرکانەی کە لە ئەستۆیدان وەک پێویست جێبەجێی نەکردون، یەکێک لە کێشە سەرەکیەکانی ئەو وەزارەتە نەبونیی داتای پێویستە، بە بێ چاکسازی لەو وەزارەتەدا عێراق هێندەی تر دوچاری گەندەڵیی و داڕوخانیی ئابوری و دارایی دەبێتەوە.\nنەفەقاتی فعلی دەوڵەتی عێراق لە ساڵەکانی ۲٠۱۹ و ۲٠۲٠ لە نێوان ۱٠٠ تا ۱۲٠ ترلێۆن دیناردا بوە، ئەوەی کە ئێستا لە موازەنەی ساڵی ۲٠۲۱، ۱٦٤ ترلێۆن تەخمینکراوە زیادەرۆییەکی بێ پاساوە و وەکو لیژنەی دارایی دەمانەوێت ئەو ژمارەیە بە رێژەیەکی بەرچاو داببەزێنین، بەتایبەتی دوایی ئەوەی بەوردی لیکۆڵینەوە لە ئەو پارانە دەکەین لە بۆ وەزارەت و دەزگا و دامەزراوەکان دانراوە. بەمەش چارەسەری نسبەتێکی بەرچاوی کورتهێنان دەکەین.\nوەزارەتی دارایی؛ یان کارەساتی دارایی؟!\nوەزارەتی دارایی عێراق یەکێکە لە وەزارەتە هەرە شکستخواردوەکانیی دەوڵەتی عێراق، زۆرینەی ئەو ئەرکانەی کە لە ئەستۆیدان وەک پێویست جێبەجێی نەکردون، یەکێک لە کێشە سەرەکیەکانی ئەو وەزارەتە نەبونیی داتای پێویستە، بە بێ چاکسازی لەو وەزارەتەدا عێراق هێندەی تر دوچاری گەندەڵیی و داڕوخانیی ئابوری و دارایی دەبێتەوە. ئەوانەی رۆڵیان لە وێرانکردنیی ئەو وەزارەتەدا بینیوە سێ کوتلە سیاسیە گەورەکەی ناو پرۆسەی سیاسیی عێراقن کە شیعە و کورد و سوننەن، هەر وەزیرێک یا وەکیل وەزیرێک لەو پێکهاتانە ئەو وەزارەتەی وەرگرتبێت لەبری چاکسازی وێرانتری کردوە.\nلە کۆبونەوەکانی ئەمڕۆماندا بۆ موازەنەی ۲٠۲۱ ، ستافی ئەو وەزارەتەمان لە وەکیل وەزیر و چەند بەرێوەبەرێکی گشتیی بانگهێشت کردبوو، لە سەر چەندین ئاست داوای زانیاری و داتامان لێکردن، زۆرینەی ئەو دەرد و نەخۆشیانەی لە لیستی موچەی هەرێمدا هەن لە بەغدادیش ئەگەر زیاتر نەبن کەمتر نین، بە نزیکی زیاتر لە ۱٠ ملێۆن کەس لە عێراق موچە خۆرە، ( کە دەڵێم موچە خۆر مەبەستم فەرمانبەر نیە، هەمو فەرمانبەرێک موچە خۆرە مەرج نیە هەمو موچە خۆرێ فەرمانبەر بێ، مەبەستم لە موچە خۆر و خانەنشین و چاودێری کۆمەڵایەتی و هتد).\nدوو پرسیارمان لە وەکیل وەزیر کرد:\nیەک: پرسیمان ژمارەی فەرمانبەرانی هەرێم لە قانونی موازەنەدا لە ساڵی ۲٠۱۱ ەوە هەر ٦۸۲٠۲۱ بۆچی زیادی نەکردوە، گوتمان لە ساڵی ۲٠۱۱ ەوە رێژەی فەرمانبەر لە عێراق چەند زیادیکردوە بە نسبە و تناسب بۆ هەرێمیشی زیاد بکەن، جوابی ئەوەبوو، ساڵانە داوای لیست و داتا دەکەین لەسەر لیستی فەرمانبەرانی هەرێم بۆمان نانێرن. وتی ئەگەر بینێرن بۆ ساڵی داهاتو لە موازەنەدا دوای تدقیق دەگۆڕێ. بێگومان ساڵی ۲٠۱۹ ش بە برگەیەک لە ماددەی ۱۱ دامان نابوو کە هەرێم تا کۆتای حوزەیرانی ۲٠۱۹ ئەو لیستە بنێرێ نەینارد، بریارماندا لە موازەنەی ۲٠۲۱ یشدا جارێکیتر داوای بکەینەوە.\nزیادکردن و جێگیرکردنی ژمارەی فەرمانبەران دەبێ لە دانانی ستراتیژی موازەنە و لە گفتوگۆکانیی ئەنجومەنی وەزیران جێگیر بکرێ بەر لەوەی بێتە پەرلەمان.\nدووەم: پرسیمان ساڵی ۲٠۱۹ لە یەکێک لە نوسخەکانی موازەنەدا پشکی هەرێمتان دابەشکردبوو بە شیوەیەک دیار بوو پارێزگاکانی هەرێم چەندیان بۆ دانراوە، دواتر ئەو نوسخەیەتان سحب کرد و نوسخەیەکتان نارد کە هەرێمی بەگشتی تێدایە نەک هەرێم پاشان پارێزگاکانی هەرێم، طەیف سامی وەکیل وەزیر گوتیی جەماعەتی هەرێم داوایان کردوە کە بە هیچ شێوەیەک پشکی پارێزگاکان با دیار نەبێت یەک خانە بێت بەناوی (اقلیم کردستان) و خۆمان دابەشی دەکەین، داوامان کرد لە جەدوەلدا دیسان هەردوکی دیار بێت، هەرێم چەندە و پارێزگاکان چەندن؟!\nعێراق و هەرێم لە بەرێوەبردندا دوو ڕوی دراوێکن:\nگەندەڵیی و خراپ ئیدارەدانیی داهات لە عێراق و هەرێمدا لەیەک دەچن، دەسەڵاتیی هەر دوولا دوو ڕوی دراوێکن. هێندە هەیە عێراق بە حوکمی ئەوەی بەرگی دەوڵەتی هەیە کەمتر لێی دەردەکەوێ وەگەر نا لە زۆر روەوە هەلا هەلا بوە.\nئەوە راستە کە عێراقی دوای ۲٠٠٤ بکەری سەرەکی تیایدا شیعە بوە، بەڵام کورد و سوننەش رۆڵی گەورەیان لە وێرانکرنیدا بینیوە، چونکە زۆر وەزارەت و پێگەی گرنگی دەسەڵاتی جێبەجێکردنیان هەبوە، بۆ نمونە هەر لە سەرۆکی کۆمارەوە، بۆ جێگری سەرۆک وەزیران، بۆ چەندین وەزارەتی گرنگی وەک دەرەوە، دارایی، تەندروستی، بازرگانیی، شارەوانیەکان، عدل، کۆچ و کۆچبەران، جگە لە چەندین وەکیل وەزیر و بەرێوەبەری گشتی و سوپاسالار لای کورد و لە ناو کوردیش بە رێژەی سەروی ٪۸٥ لای پارتی بون، کەچیی ئێستا لەبری ئەوەی شەرم لەو شکستە بکەن دێن بە شانازییەوە دەڵێن هەر ئێمە لە هەرێم شکستخواردو نین بەڵکو عێراقیش شکستخواردوە، بیریان دەچێ کە بەشێکن لەو شکستە.\nئیمارات بۆیە هەمیشە لە پێشکەوتنێکی خێرادایە چونکە لە هەمو بوارێکدا خۆیان بەراورد دەکەن بە وڵاتی پێشکوتوتر و ئەزمونی باشتر، دروشمبازەکانی هەرێمی کوردستان کە لە هەمو شت دەزانن حوکمڕانیی نەبێ، هەر خەریکی ئەوەبون بڵێن ئێمە لە عێراق و سۆماڵ و ئەفغان و کوێ و کوێ باشترین.\nبە گوێرەی ئەو سامان و داهات و پارە و دەستی کار و دەرفەت و ژینگە و جوگرافیا و زەمینەیەی لە بەردەستی دەسەڵاتدارانی هەرێمدا هەبوە و هەیە، دەبو ئێستا کوردستانی باشور بەراوردی بکرێ بە کۆریای باشور، نەک بە عێراقێکی خاپور.\n۱۳ ی جانیوەری ۲٠۲۱


هه‌ڵبژاردن و تێگه‌یشتن له ئه‌نجامه‌كانی\nئه‌نجامی نافه‌رمی هه‌ڵبژاردنه‌كانی هه‌رێمی كوردستان له‌لایه‌ن كۆمیسۆنی باڵای هه‌ڵبژاردن و راپرسیی كوردستانه‌وه راگه‌یه‌نرا و به‌پێی ئه‌نجامه‌كان، هه‌مان تابلۆی ئه‌نجامه‌كانی هه‌ڵبژاردنی په‌رله‌مانی عێراقه كه پارتی دیموكراتی كوردستان پله‌ی یه‌كه‌م، یه‌كێتیی نیشتمانی پله‌ی دووه‌م و بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان پله‌ی سێیه‌میان گرتووه. به‌ڵام سه‌یره نه‌مانبینی هیچ ئه‌نجامێكی هه‌ڵبژاردن له‌لایه‌ن به‌ره‌ی ئه‌و پارتانه‌ی خۆیان به ئۆپۆزسیۆن له قه‌ڵه‌م ده‌ده‌ن قبووڵ بكرێت، ئه‌مجاره‌ش وه‌ك هه‌موو جاره‌كانی تر ئه‌نجامه‌كانیان ره‌ت كردووه له بن ناوی بوونی ساخته‌كاری.\nئه‌گه‌ر سه‌یری سكاڵاكان بكه‌ین كه له پرۆسه‌ی هه‌ڵبژاردن دراون، به‌پێی لێدوانی به‌رپرسانی كۆمیسۆنی هه‌ڵبژاردن، زیاتر له هه‌زار سكاڵایه، نزیكه‌ی 228 سندووقی ده‌نگدان قردێله‌ی سووریان لێ دراوه، ئه‌گه‌ر ژماره‌ی ده‌نگی ناو سندووقه قردێله سووره‌كان هه‌ژمار بكرێت، ده‌كاته نزیكه‌ی 65 هه‌زار ده‌نگ كه یه‌كسانه به سێ یان چوار كورسی، ئه‌مه‌ش كاریگه‌ری ئه‌تۆی نابێت بۆ راستكردنه‌وه‌ی هاوسه‌نگی هێز له‌ناو په‌رله‌مان به لای ئه‌و هێزانه‌ی خاوه‌ن سكاڵان، به‌ڵام ئه‌مه واتای ئه‌وه نییه ساخته‌كاری نه‌كراوه و نابێت سكاڵا بكرێت، به‌ڵكو ده‌مه‌وێ بڵێم ده‌ره‌نجامی سكاڵاكان پارسه‌نگی هێز ناگۆڕێت، ئه‌گه‌ر به به‌رژه‌وه‌ندی خاوه‌ن سكاڵاكانیش ته‌واو بێت.\nكه‌واته به‌ده‌ستخستنی ئه‌م ئه‌نجامه له‌لایه‌ن به‌ره‌ی ئۆپۆزسیۆن، ته‌نیا پێوه‌ست نییه به ساخته‌كاریی پارته‌كانی ده‌سه‌ڵات، به‌ڵكو ده‌بێ به فراوانتر سه‌یری بكرێت، ئه‌ویش ئه‌وه‌یه كه به‌ره‌ی ئۆپۆزسیۆن شكستی هێناوه له سه‌رخستنی ئه‌و پڕۆژه سیاسی و چاكسازییه‌ی كه رایان گه‌یاندبوو، له‌لایه‌ك به‌هۆی بوونی كێشه‌ی ناوخۆیی ئه‌و پارتانه و له‌لایه‌كی تر ئه‌و گوتاره سیاسییه‌ی هه‌ڵیانگرتبوو كه بنه‌ماكه‌ی نیشاندانی هه‌رێمی كوردستان بوو وه‌ك تابلۆیه‌كی ره‌ش، ئه‌مه‌ش بێ ئومێدیی خه‌ڵكی زیاتر كرد.\nپێڕه‌وكردنی ئه‌و سیاسه‌تانه له‌لایه‌ن پارته ئۆپۆزسیۆنه‌كان، كاریگه‌ریی نه‌رێنی خسته‌سه‌ر كه‌میی به‌شداری هاووڵاتییان له پرۆسه‌ی ده‌نگدان، ته‌نانه‌ت به‌پێی لێكۆڵینه‌وه‌كان ئه‌و پارتانه نه‌یانتوانیوه ده‌نگده‌رانی خۆیشیان ببه‌نه سه‌ر سندووقی ده‌نگدان.\nئێسته دوای راگه‌یاندنی ئه‌م ئه‌نجامانه، خوێندنه‌وه و په‌یامی هه‌ڵه هه‌یه بۆ ئه‌نجامه‌كان، به‌شێكی زۆر له به‌رپرسانی بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان ده‌ڵێن قۆناغی خه‌باتی په‌رله‌مانی لای ئه‌وان كۆتایی هاتووه، چونكه هیچ ئه‌نجامێكی بۆ گۆڕانكاری نه‌بوو. كه‌واته ئه‌گه‌ر خه‌باتی مه‌ده‌نی په‌ر‌له‌مانی ناكه‌یت، چی ده‌كه‌یت؟ له كاتێكدا په‌یامه‌كانی ده‌ره‌نجامی هه‌ڵبژاردن بۆ لایه‌نه سیاسییه‌كان زۆر روون و ئاشكرایه و ده‌ڵێت:\nیه‌كه‌م/ بۆ پارته ئۆپۆزسیۆنه‌كان، ئه‌و پڕۆژه سیاسییه‌ی هه‌ڵتان گرتبوو شكستی هێنا.\nدووه‌م/ هه‌ندێك له وڵاتانی ناوچه‌كه و به‌ره‌ی شیعه، پشتیوانی مانه‌وه‌ی پێگه‌ی یه‌كێتی ده‌كه‌ن له سلێمانی.\nسێیه‌م/ پارتی دیموكراتی كوردستان سه‌ره‌ڕای هه‌وڵی زۆری وڵاتانی ناوچه‌كه و حكوومه‌تی شیعه‌گه‌را و هه‌ندێك لایه‌نی ناوخۆیی هه‌رێم بۆ لاوازكردنی، به‌ڵام خه‌ڵكی هه‌رێمی كوردستان هێشتا هیوایان پێیه‌تی.\nبه‌ڵام ئه‌وه‌ی ئێسته هه‌یه پێچه‌وانه‌ی ئه‌و راستییانه‌یه كه خه‌ڵك ده‌ستنیشانی كرد به ده‌نگی خۆی و په‌یامه‌كانی هه‌ڵبژاردن خوێندنه‌وه‌ی هه‌ڵه‌ی بۆ ده‌كرێت، پارته‌كانی ئۆپۆزسیۆن ده‌ڵێن: شكستی ئێمه له ئه‌نجامی ساخته‌كاریكردنی پارته‌كانی ده‌سه‌ڵات بووه له هه‌ڵبژاردن. یه‌كێتی ده‌ڵێ: سه‌ركه‌وتنی من له ئه‌نجامی سیاسه‌ته‌كانی خۆم بووه. به‌ڵام ده‌ركه‌وت پرۆسه‌ی دیاریكردنی سه‌رۆك كۆماری نوێی عێراق، به پشتیوانی گه‌لی كوردستان و هێزه سیاسییه‌كانی كوردستان نه‌بوو، به‌ڵكو بوونی (دكتۆر به‌رهه‌م) به سه‌رۆك كۆمار به هه‌وڵی وڵاتێكی ناوچه‌كه و ده‌ره‌وه‌ی فراكسیۆنه كوردییه‌كان بوو، واته پڕۆژه‌یه‌كی عه‌ره‌بی مه‌زه‌وی بوو. پارتیش ده‌ڵێ: سه‌ركه‌وتنی من له ئه‌نجامی هه‌ڵه‌ی سیاسه‌تی پارته‌كانی ئۆپۆزسیۆن و راستگۆیی خۆم بووه.\nجێی داخه هه‌ست ده‌كرێ تابلۆی سیاسی و ململانێكان له گۆڕه‌پانی سیاسی دووباره ده‌بێته‌وه، بگره ململانێ له ئه‌نجامی تۆڵه‌سه‌ندنه‌وه له یه‌كتر توندتر ده‌بێت، هه‌ر له ئێسته‌وه باس له بڕوانه‌مان به خه‌باتی سیاسی و مه‌ده‌نی په‌رله‌مانی ده‌كرێت، له‌لایه‌كی تره‌وه باس له به‌كارهێنانی شه‌قام ده‌كرێت دژی یه‌كتر، ئه‌مه‌ش كاریگه‌ری نه‌رێنی ده‌بێت له‌سه‌ر پێگه‌ی كورد له عێراق و ناوچه‌كه‌دا، به‌تایبه‌تی كه كوردستان تازه له تاقیكردنه‌وه‌یه‌كی گه‌وره‌ی وه‌ك پرۆسه‌ی ریفراندۆم و رووداوه‌كانی خیانه‌تی نیشتمانیی 16ی ئۆكتۆبه‌ر هاتووه‌ته ده‌ره‌وه.\nحكوومه‌تی نوێ و پلانی دروستكردنی مرۆڤ


بریکارى وەزارەتى ناوخۆى حکومەتى هەرێمى کوردستان لەمیانەى سەردانیکردنى ئەفسەرە بریندارەکەى سەنگاو رایگەیاند "سەرپێچیکاران روبەڕووى یاسا دەکەینەوە".\nچەتۆ ساڵح، بریکارى وەزارەتى ناوخۆى حکومەتى هەرێمى کوردستان ئەو ئەفسەرەى لەنەخۆشخانە بەسەرکردەوە کە لەلایەن چەند ڕاوچییەکەوە تەقەى لێکرا و بریندار کرا.\nبەگوێرەى راگەیەندراوێکى ڕۆژنامەوانى وەزارەتى ناوخۆ کە "ناس کورد" بەدواداچوونى بۆ کردووە لیوا چەتۆ ساڵح بریكاری وەزارەتی ناوخۆ لەشاری سێلمانی لە نەخۆشخانەی شار سەردانی ڕائید كارزان بەڕێوەبەری پۆلیسی دارستانی سەنگاوی كرد كە ئەمڕۆ (چوارشەممە، 6ى کانوونى دووەمى 2021) لەلایەن چەند ڕاوچییەكەوە تەقەی لێكراو بەفیشەك بریندار كرا.\nلە راگەیەندراوەکەدا ئاماژە بەوە کراوە، بریکارى وەزیرى ناوخۆ رایگەیاندووە بكەرانی كردەوەكە دوو جار یاسایان شكاندووە جارێكیان خەریكی كاری ناسایی بونە لەهەمانكاتدا تەقەیان لە كارمەندان و ئەفسەرانی وەزارەتی ناوخۆ كردووە، بۆیە بەزوترین كات سەرپێچیكاران ڕوبەڕوی یاسا دەكەینەوە، هەروەها لیوا چەتۆ ساڵح هەموو ئامادەییەكی خۆی دەربڕی بۆ چارەسەركردنی ئەفسەرە بریندارەكەی پۆلیسی دارستان.\nپێشتر ڕەمەک ڕەمەزان، قائیمقامی چەمچەماڵ و سەرۆکی لیژنەی ئەمنی قەزاکە بۆ "ناس کورد" وتی "کاتژمێر ١١:٣٠بۆ ١٢ مەفرەزەکەیەکی پۆلیسی دارستانی سەنگاو بەمەبەستی دەستگیرکردنی ژمارەیەک ڕەوچی لە ئەرکدابوون، لەوکاتەدا لەلایەن ڕاوچیەکانەوە تەقە لە پۆلیسی دارستان کراوە و بەهۆیەوە ڕائید کارزان نورەدین بەڕێوەبەری بنکەی پۆلیسی دارستانی سەنگاو برینداربووە".\nوتیشی "ئەو کەسانەی تەقەیان کردووە ناسراون و لەئێستادا فەرمانی گرتنیان بۆ دەرچووە و هێزە ئەمنییەکان لە هەوڵی دەستگیرکردنیاندان".\nڕائید کارزان فیشەک بەر سکی کەوتووە و دوای ئەوە لە نەخۆشخانەی شەهید پێشڕەو لە چەمچەماڵ چارەسەری سەرەتایی بۆکرا لە ئێستادا ڕەوانەی نەخۆشخانەکانی سلێمانی کرا بەمەبەستی چارەسەرکردن.\nلێدوانى وەزارەتى کارەبا لەبارەى بڵاوکردنەوەى وێنەى ئۆتۆمبێلێکى وەزارەتەکە\n2021.01.13 - 20:25


پاش ئه‌وه‌ی یه‌كێتی ناوه‌ندی باله‌ی كوردستان بڕیاری دا به ئه‌نجام دانی خولی باله‌ی یانه‌كانی كوردستان بۆ دیاری كردنی یانه‌كانی خولی پله یه‌ك ، یه‌كێتی باله‌ی كوردستان ئاگاداری ئه‌و یانانه ده‌كات كه تا ئێستا نوسراوی فه‌رمییان بۆ به‌شداری له خوله‌كه نه‌ناردووه دوا كات بۆ گه‌یشتنی نوسراوی یانه‌كان ڕۆژی پێنج شه‌ممه به‌رواری 3 / 10 / 2019 ده‌بێت .\nئه‌مه‌و یه‌كێتی باله‌ی كوردستان ڕایگه‌یاندووه كه له سنوری شاری سلێمانی و تا ئێستا 13 یانه نوسراویان ئاراسته‌ی لقی سلێمانی یه‌كێتی باله‌ی كوردستان كردووه كه ڕه‌زامه‌ندن له به‌شداربونیان له خوله‌كه‌دا .\nئه‌م بابه‌ته 15427 جار خوێنراوه‌ته‌وه


چالاكوانێكی تری خۆپیشاندانەكانی عێراق كوژرا\nسه‌رۆك بارزانی پەیامێکی راگەیاند\nماموستایەکێ زانکۆیێ: میدیایا کوردی تارادەکێ باش شیایە روڵ بگێریت دگەهاندنا زانیاریان دا\nسلێمانی... هه‌رشوێنێكی كاركردن پابه‌ندی رێنماییه‌كانی خۆپارێزی نه‌بێت داده‌خرێت\n2019-12-25 [07:22 AM]\nچالاكوانێكی عێراقی به‌ناوی سائیر ته‌یب، به‌هۆی سه‌ختی برینه‌كه‌یه‌وه شەوی ڕابردوو گیانی له ده‌ستدا، ئه‌و چالاكوانه پێشتر له شاری دیوانیه‌ی باشووری عێراق هه‌وڵی كوشتنی درابوو، دوای گیان له‌ده‌ستدانیشی، توڕه‌یی خه‌ڵكی ناوچه‌كه زیاتر به رووی میلیشیا چه‌كداره‌كانی نزیك له ئێران ته‌قییه‌وه.\nسائیرتەیب لە ناوه‌ڕاستی ئه‌م مانگه به‌هۆی بۆمبێكی لكێنراو به ئۆتۆمبێله‌كه‌یه‌وه هه‌وڵی كوشتنی درا، به‌ڵام ئه‌وكاته بریندار بوو تا شه‌وی سێشه‌ممه له نه‌خۆشخانه مایه‌وه و دواجار گیانی له ده‌ستدا.\nكاتێك هه‌واڵی مردنی ئه‌و چالاكوانه‌ش بڵاوبویەوە، توڕه‌یی شه‌قامه‌كانی دیوانیه‌ی گرته‌وه و خۆپیشانده‌ران له تۆڵه‌ی خوێنی سائیردا ده‌ستیان كردووه به په‌لاماردان و سوتاندنی باره‌گای میلیشیاكانی عه‌سائیبی ئه‌هلولحه‌ق و به‌در و باره‌گایه‌كی ره‌وتی حیكمه‌ی عه‌مار حه‌كیم.\nچونكه ئه‌و هێز و میلیشیانه له ناوچه‌كه‌دا واناسراون سۆزیان بۆ ئێران هه‌یه و له تارانه‌وه فه‌رمان وه‌رده‌گرن، له خۆپیشاندانه‌كانیشدا چه‌ندینجار په‌لاماری خۆپیشانده‌رانیان داوه.\nته‌نانه‌ت له به‌غدای پایته‌ختی عێراقیش خۆپیشانده‌ران به هه‌واڵی مردنی سائیر توڕه‌بوون و چه‌ند رێگایه‌كی سه‌ره‌كییان داخستووه.\nبه‌گوێره‌ی دوایین راپۆرتی كۆمسیۆنی باڵای مافه‌مانی مرۆڤی عێراق، ژماره‌ی ئه‌و چالاكوانانه‌ی كوژراون گه‌یشتووه‌ته سه‌رووی 50 كه‌س.\nئەم هەواڵە 775جار خوێندراوەتەوە


بانک ناوەندى ئێران زۆر بەتوندى ڕەخنەى لە دیوانى باڵاى ئەمریکا گرت | Roji Kurd ڕۆژی کورد\nماڵەوە ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست ئێران بانک ناوەندى ئێران زۆر بەتوندى ڕەخنەى لە دیوانى باڵاى ئەمریکا گرت\nبانک ناوەندى ئێران زۆر بەتوندى ڕەخنەى لە دیوانى باڵاى ئەمریکا گرت\nدواى ئەوەى دیوانى بالاى ئەمریکا لە بڕیاڕێک دا دەست بەسەر دا گرتنى داراییە کانى بانکى ناوەندى ئێران لە ئامریکا بە مەبەستى قەرەبوو کردنەوەى قوربانیانى تیروریستى کە بەدەستى ئێران کراوە پەسند کرد. بانکى ناوەندى ئیران بە توندى ڕەخنەى لەو بڕیارە کرد و با نایاسای لە قەلەم دا.\nحەمید قەنبەرى بەڕێوەبەرى ڵێکوڵینەوەى یاساى لە بانکى ناوەندى ئێران لە گفتوگۆیەک لە گەڵ وێبسایتى بانکى ناوەندى ئێران ئەو کارەى دیوانى باڵاى ئەمریکا بە پێشێل کردنى یاسای نێودەوڵەتى کرد.\nقەنبەرى بە ئاماژە پێدان بە سەربەخۆی بانکەکانى ناوەندى لە یاساکانى نێو دەوڵەتى و ئەمریکا بە شێوەیەک کە هەندێ جار تەنانەت ئەو سەربەخۆیە لە سەربەخۆى وڵاتیش باڵاترە ناتوانرێت دەست بەسەر داراییەکانى دا بگیڕێت ئەگەر کردەوەیەکى وا ڕو بدات ئەوا ئەمریکا دەبێتە وڵاتێکى نائەمن بۆ دارایەکانى بانکى لە دونیا.\nشایانى باسە دواى ڕێککەوتنى ناوەکى ئێران و وڵاتانى پێنج کۆ یەک وێراى هەڵگرتنى ئابلوقەکان دیسان بازرگانى ئێران و وڵاتانى دونیا کەوتوتە مەترسی بە هۆى بڕیارەکانى ناوەندە ئابورییەکانى ئەمریکا و ڕێگەنەدان بە کەڵک وەرگرتن لە دوڵار و سیستمى بانکى ئەمریکاو ئەو بڕیارانانەى دواى دیوانى باڵاى ئەمریکا نیشان دەدات کە دواى ڕێککەوتنیش مەترسی لە سەر ئێران هەر هەیە.\nبابەتی پێشووکۆنسێرتی نەوای تەنبوور لە بۆکان و مەهاباد بەرێوە دەچێ\nبابەتی دواترلە قامیشلوو، ئاگربەست ڕاگەیێندرا


نووسینی: ئەحمەد خەیری ئەلعومەری وەرگێڕانی: میران مەجید\nفیکر 2021-06-03 کۆمێنت 827 جار بینراوە\nجاران لە ئەندێشەمدا تەوبەکردن وەکو جۆرێک لە فيلمی ڕۆمانسی و خەیاڵ وا بوو، تەژی بوو لە هەست و سۆز، خێر و یەکتربەخشین، تەنانەت هەندێک جار لێرە و لەوێ گریانیشی تێ دەکەوت. ئەم ڕوانینەيش بە تەواوەتی پێچەوانەی سوورەتی تەوبە بوو کە بە سوورەتی جەنگ(قتال) و بەریبوون(براءة)یش ناسراوە و، ته‌نیا سووره‌تێکیشه که به‌بێ (بسم الله) دابه‌زیوه، واته هه‌ردوو وه‌سفی ڕه‌حمان و ڕه‌حیم پێش ئایه‌ته‌کانی نه‌که‌وتوون.\nقۆناغ به قۆناغ تێگه‌یشتم!\nگه‌يشتم به‌وه‌ی که ئه‌م تێگه‌یشتنه شاعیرانه‌یه بۆ ته‌وبه‌کردن، نه ڕاسته و نه له‌گه‌ڵ واقیعیشدا دێته‌وه.\nڕاستییەکەی ته‌وبه‌کردن زیاتر له فیلمی جه‌نگی ده‌چێت، ئه‌م واتایه‌یش به ته‌واوه‌تی له‌گه‌ڵ ناوبه‌ندی سووره‌تی ته‌وبه، سووره‌تی جه‌نگ و سووره‌تی به‌ریبووندا ده‌گونجێت.\nله سووره‌تی ته‌وبه‌دا به‌سه‌رهاتی جه‌نگان له‌گه‌ڵ نه‌فسی خۆتدا و ڕزگاربوون له گوناهـ و تاوان ده‌خوێنیته‌وه، ئه‌و تێکۆشانه تاڵ و ناڕه‌حه‌ته ده‌خوێنیته‌وه که ده‌ته‌وێ له پیسی و تاوان ڕزگارت بکات.\nئه‌گه‌ر ته‌وبه‌یه‌کی ڕاست بێت، له سووره‌تی ته‌وبه‌دا چیرۆکی ته‌وبه‌کردنه‌که‌تی تێدا ده‌خوێنیته‌وه، له‌م سووره‌ته‌دا گه‌شتکردن به‌ناو سه‌حرایه‌کی دوورودرێژ و، گه‌رمایه‌کی به‌تیندا، ده‌بینیته‌وه و، دوای چاوه‌ڕوانییش ئیتر کاتی چنینه‌وه‌ی به‌روبوومه‌کان دێت، که ئه‌مه‌یان دواخراوه بۆ دوای جه‌نگ و تێکۆشان. له ته‌وبه‌کردنیشدا هه‌مان شته، ڕاستییەکەی ته‌وبه‌که‌ت گه‌شتێکی ترسناکه به‌ناو کۆمه‌ڵێ ڕێچکه‌ی نه‌ناسراوی دوورودرێژی نه‌فسی خۆتدا، له کۆمه‌ڵێ ساتی زۆر ناڕه‌حه‌ت و ناخۆشدا، له کاتێکدا کۆمه‌ڵێک گوناهـ و تاوان که به به‌رگی چێژ و خۆشییه‌کان ڕووپۆش کراوه، له دوای خۆته‌وه جێهێشتووه.\nبه‌رده‌وام له‌ناو ناخی خۆتدا به‌ڵێن به خۆت ده‌ده‌یت که ڕۆژێک ده‌ست هه‌ڵبگریت، مۆڵه‌ت له دوای مۆڵه‌ت به ناخت ده‌به‌خشیت، به ئارامی مۆڵه‌ته‌که تێپه‌ڕ ده‌بێت، بۆیه له پڕ ناخت دوای مۆڵه‌ته‌که ڕووبه‌ڕووی ئه‌وه‌ت ده‌کاته‌وه که سته‌مت له خۆت کردووه، تۆیش دیسانه‌وه ڕووبه‌ڕووی تاوان و خراپه‌ی ده‌که‌یته‌وه، پاش ئه‌وه‌ی دنیایه‌ک به‌ڵێن و په‌یمانت له‌گه‌ڵدا به‌ستووه، ده‌بینیت نه‌فست هه‌موو به‌ڵێنه‌کانی پێشووی پێشێل کردووه و، خه‌ریکی کردنی ئه‌و تاوانانه‌یه که به‌تایبه‌ت ده‌یوت نایانکه‌م و وازیان لێ ده‌هێنم.\nئیسته تۆ له به‌رده‌م سات و بڕیارێکی یه‌کلاکه‌ره‌وه‌دایت، ئایا به‌ره‌نگاری نه‌فست ده‌بیته‌وه؟ پاش ئه‌وه‌ی به‌ڵێنه‌کانی شکاندووه، له‌گه‌ڵیدا ده‌جه‌نگیت؟ باشیش ده‌زانیت که ئه‌م بڕیاره ده‌ستکه‌وتێکی ئاسان و سه‌فه‌رێکی کورت نییه (لَوْ كَانَ عَرَضًا قَرِيبًا وَسَفَرًا قَاصِدًا)، گه‌شتکردن به‌ناو ڕێگه نه‌ناسراوه‌کانی ده‌روونتدا به‌و ئاسانییه‌یش نییه.\nباشیش ده‌زانیت که به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی نه‌فست، ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر جگه له خوا که‌سیش پێی نه‌زانێت، تاقیکردنه‌وه‌یه بۆ تۆ، تاقیکردنه‌وه‌یه ئه‌گه‌ر ئه‌وه‌ی مه‌یلت بۆی هه‌یه له خوا و پیغه‌مبه‌ره‌که‌ی و هه‌وڵ و تیکۆشان له پێناویدا، خۆشه‌ویستتر بێت به لاته‌وه.\nته‌وبه‌که‌ت ڕووبه‌ڕووی نه‌فسی خۆتت ده‌کاته‌وه، هه‌ر به ڕاستی ئاماده‌ی شه‌ڕی له‌گه‌ڵدا بکه‌یت؟ ئاماده‌ی شه‌ڕی هه‌ر شتێک بکه‌یت که شایه‌نی شه‌ڕ له‌گه‌ڵدا کردنه له نه‌فستدا؟ ئاماده‌ی ئه‌و شتانه‌ی ناوت که ده‌بنه ڕێگر له به‌رده‌متدا، ڕێگه‌یان لێ بگریت و چالاکییان سنوردار بکه‌یت؟ ئاماده‌یی ئه‌وه‌ت تێدایه که ده‌ست له به‌شێکی نه‌فست هه‌ڵبگریت؟\nیان به دوای بیانوو، پۆزش، دواخستن و فتوایه‌ک لێره و له‌وێدا ده‌گه‌ڕێیت بۆ ئه‌وه‌ی که ڕێگه‌ت بدات ده‌ست له‌م ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌یه هه‌ڵبگریت و ئه‌ندازه‌ی ڕاستیی ئیمانه‌که‌ت له‌به‌ر چاو نه‌گریت.\nبه‌ڵێ، ته‌وبه جه‌نگه له نێوان خۆت و نه‌فستدا، جه‌نگێکی سه‌خته، جه‌نگێکه هه‌ندێک جار پێت ده‌ڵێت دینداری ته‌نها ئاوبه‌خشینه به حاجییه‌کان و ئاوه‌دانکردنه‌وه‌ی مزگه‌وتی حه‌رامه، ئه‌مه‌ش موشریکه‌کان ده‌یانکرد (أَجَعَلْتُمْ سِقَايَةَ الْحَاجِّ وَعِمَارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ كَمَنْ آَمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآَخِرِ وَجَاهَدَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ لَا يَسْتَوُونَ عِنْدَ اللَّهِ)، یان ئه‌و کرده‌وه خێرانه‌ی که ده‌یانکه‌یت له کۆتایدا هه‌ر زه‌ره‌ریان لێ ده‌که‌یت. ته‌وبه ساتی ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌یه‌کی تونده، له‌بێخهینانی ئه‌و شتانه‌ی ناو ناخته که ئیتر هیچ ڕێگه‌یه‌ک نه‌ماوه بۆ ئه‌وه‌ی درێژه به ژیان بده‌یت له‌گه‌ڵیاندا، ده‌گه‌ی به‌وه‌ی له ملیان بده‌یت و، خراپه‌کانت له ڕه‌گه‌وه هه‌ڵبکه‌نیت و، وات لێ بێت سه‌ر له نۆ له دایک ببیته‌وه.\nبه‌ڵێ ته‌نگه‌به‌رێکی وشکی بیابان یان شاخێکی به‌رده‌ڵانه، ناشتوانیت به که‌س ئارام بگریت، جه‌نگی ته‌وبه تایبه‌تمه‌ندیی توندی تاکه‌که‌سی خۆی هه‌یه، ته‌نها خۆتیت و ئه‌و خوایه‌ی که ده‌زانێت چی له ناختدا هه‌یه، ئه‌و خوایه‌ی سه‌ره‌ڕای هه‌موو سه‌رکه‌شییه‌کانت سه‌تری کردوویت.\nهه‌ر ساتێک ده‌گونجێت ده‌ربکه‌وێت که جه‌نگه‌که له به‌رژه‌وه‌ندی تۆ نییه و، هه‌موو دونیات لێ بێته‌وه یه‌ک و، به خۆت بڵێیت بێ گومان تۆ دۆڕاویت و، هیچ کات له شیرک و خراپه و خۆپاراستن له گوناهـ ڕزگارت نابێت! به‌ڵام له ناکاو ته‌وبه له ده‌لاقه‌یه‌که‌وه که به ئه‌ندازه‌ی ئاسمان ده‌بێت، ده‌ڕژێته ناو بۆشاییه‌کانی ڕۆحته‌وه و، خوا لێت خۆش ده‌بێت.\nبه‌ڵێ فیلمی جه‌نگه، به‌ڵام له چیرۆکی خۆشه‌ویستیش خاڵی نییه، وه‌کو له فیلمه‌کاندا هه‌یه! چیرۆکی خۆشه‌ویستییه له‌گه‌ڵ ئه‌و که‌سه‌دا که شایه‌نیه‌تی، له‌گه‌ڵ ناخی خۆتدایه به‌و شێوه‌یه‌ی که پێویسته ببێت، له‌گه‌ڵ ئه‌و زاته‌دا که له نه‌فست ده‌بورێت، ده‌ستت ده‌گرێت و ده‌ستتی بۆ درێژ ده‌که‌یت.\nهه‌ندێک ده‌یانه‌وێت ته‌وبه له چیرۆکی خۆشه‌ویستی بکه‌ن و، هه‌ندێکی تریش ده‌یانه‌وێت ته‌وبه‌که‌یان مه‌زن بێت، وه‌کو چیرۆکی خۆشه‌ویستی.\nتەلارسازی مۆدێرنیتە مۆدێرنە پۆدکاست بوونەوەری_ئاسمانی ئەدەبیاتی فارسی عەبدولکەریم سرووش کورد کۆیلایەتی نامە حەمەدۆک تەنیایی بۆ ئەوانەی وەكو خۆمن قەدەر سەرفیترە\n2021-06-03 کۆمێنت 827 جار بینراوە


پلەی گەندەڵی ڕێژیمی ئێران لە ئاستی جیهانی – Peshmergekan\nڕێکخراوی “شفافیت”ی نێونەتەوەیی ، لە ڕاپۆرتی ساڵانەی خۆیدا کە رۆژی چوارشەممە ٢ی ڕەشەمەی ١٣٩٦ی هەتاوی بڵاوی کردووەتەوە، ڕایگەیاندووە کە ڕێژیمی ئێران لە بواری گەندەڵی ماڵی، لە نێوان ١٨٠ وڵاتی جیهاندا پلەی ١٣٠ی هەیە.\nئەو ڕێکخراوەیە پلەی وڵاتان لە سفر تا سەد دیاری دەکات، پلەی سفر بۆ وڵاتانی بەتەواوەتی گەندەڵ و پلەی سەد بۆ وڵاتانی پێشکەوتوو و شەفاف، کە بە پێی ئەو پێوەرە ئێران لە ساڵی ٢٠١٧ی زایینیدا پلەی١٣٠ی هەبووە.\nبە پێ ئەو پلەبەندییە گەندەڵترین وڵات سوومالی و شەفافترین وڵات نیوزیلەند دەسنیشان کراوە.\nئەو ڕێکخراوەیە ڕایدەگەیەنێ کە لە وڵاتانی گەندەڵدا چالاکانی مەدەنی و رۆژنامەنووسانی سەربەخۆ هەر رۆژ ژیان و گیانیان لە مەترسیدایە.\nئەو دەوڵەتانەی کە بە شێوەیەکی سیستماتیک دژ بە میدیا سەربەخۆ و ڕێکخراوە نادەوڵەتییەکان شەڕ دەکەن، لە بواری گەندەڵی ماڵییەوە لە خراپترین بارودۆخدا بەسەر دەبەن، کە بەپێی لێکۆڵینەوەکان لە وڵاتانێکدا کە ئاستی گەندەڵییان لە سەرەوەیە بە ڕێژەیەکی نێونجی لە حەوتوویەکدا هەواڵنێرێک کوژراوە.\nلینکی راپۆرت بە ئینگلیسی


گه‌ڕانه‌وه‌ی په‌ناخوازان بۆ پارێزگاکانی عێڕاق\nسه‌رۆکی به‌شی گه‌ڕانه‌وه‌ی په‌ناخوازان له وه‌زاره‌تی کوچبه‌ری و ئاواره‌کان، حه‌موودی مه‌حجوب، سێ شه‌مه ئاماژه‌ی پێدا که له وه‌تا ناوچه‌کانیان له ده‌ستی داعش ڕزگار کردوون 180،000 که‌س گه‌ڕاونه‌ته‌وه ماڵه‌کانیان.\nده‌زگاکانی ڕاگه‌یاندنی عێراق گرته ڤیدئۆی ده‌یان هه‌زار که‌سیان نێشان دا که خه‌ریکی گه‌ڕانه‌وه بۆ فه‌لوجه، دووهه‌م شاری پارێزگاری ئه‌نبارن. ئه‌و بنه‌ماڵانه‌ی که زوویه‌کی ئه‌م ساڵ له ماوه‌ی شه‌ر بۆ وه‌ده‌رنانی ملیتانه‌کانی داعش ناچار کران شار به‌جێ بهێڵن له ژێر چاودێری و لێکۆلینه‌وه‌ی نزیکی حکومه‌ت ده‌ستیان به گه‌ڕانه‌وه کردووه.\nله دامه‌زراوێکی ئاسایسی حکومه‌ت له ته‌نیا ده‌روازه‌ی هاتنه ژوور بۆ شاره‌که به وردی ناوه‌کان خرانه ژێر لێکۆڵینه‌وه.\nسه‌رۆکی پولیسی فه‌لوجه، له‌تیف جه‌ماڵ به ده‌زگای ڕاگه‌یه‌ندنی عه‌ڕه‌بی گوت هێزه‌کانی ئاسایش ئه‌رکی خۆیان ئه‌نجام ده‌ده‌ن.\nئه‌و گوتی که پێوانه‌کانی ئاسایس به شێوه‌ی کاتی ده‌سه‌پێنرێن هه‌تا ئه‌و کاته‌ی ده‌ستور و قانون بۆ شاره‌که‌دا ده‌گه‌ڕێنه‌وه هه‌تا ئه‌و کاته‌ی کارمه‌ندانی ئاسایش ئه‌رکی خۆیان ئه‌نجام ده‌ده‌ن و ده‌ستور به سه‌ر هه‌رکه‌سدا به شێوه‌یه‌کی ڕه‌وا ده‌چه‌سپێنن.\nسه‌رۆکی به‌شی گه‌ڕانه‌وه‌ی په‌ناخوازان له وه‌زاره‌تی کوچبه‌ری و ئاواره‌کان، حه‌موودی مه‌حجوب، سێ شه‌مه ئاماژه‌ی پێدا که له وه‌تا ناوچه‌کانیان له ده‌ستی داعش ڕزگار کردوون 180،000 که‌س گه‌ڕاونه‌ته‌وه ماڵه‌کانیان. ده‌نگی ئه‌مه‌ریکا نه‌یتوانی به شێوه‌یه‌کی سه‌ربه‌خۆ ئه‌م ئاماره پشتڕاست بکات.\nبه‌ڵام گه‌لێک دانیشوو له شاری حه‌بانیه هه‌ڵکه‌وتوو له خۆرهه‌ڵاتی شاری ڕمادی پێته‌ختی ئه‌نبار، سکاڵا ده‌که‌ن که زۆر بێ ده‌ره‌تانن.\nبازرگانێک ده‌ڵێت گه‌لێک دانیشتووی حه‌بانیه سه‌ره‌ڕای به‌لێنی به هه‌ڵه و ئێدعای له ڕاده‌به‌ده‌ری حکومه‌ت گه‌ڕاونه‌ته‌وه. و حکومه‌ت پاره‌ی ئه‌و زیانه‌ی له ئاکامی قه‌یرانی په‌ناخوازی تووشی بوونه پێنه‌داون، به له به‌رچاوگرتنی ئه‌وه‌ی هیچ ئاو، یان کاره‌با و هیچ خزمه‌تێک له گۆڕێدا نیه.\nمامۆستای زانکۆی سیاسی به‌یروت له زانکۆی ئه‌مه‌ریکی هیلال خاشان به ده‌نگی ئه‌مه‌ریکی گوت که ئه‌و گومانی به مه‌به‌سته‌کانی حکومه‌تی ژیر ده‌سه‌لاتی شێعه‌ی هه‌یه که ئیدعا ده‌کات ژماره‌یه‌کی زۆر له ئاواره‌کانی سونی گه‌ڕاونه‌ته‌وه ماڵه‌کانیان.\n"پێم وایه که ڕاده‌ی گه‌ڕانه‌وه‌ی په‌ناخوازان له ڕاده‌به‌ده‌ر گه‌وره نیشان دراوه. ڕاگه‌یاندنی سه‌باره‌ت به گه‌ڕانه‌وه‌ی په‌ناخوازان مه‌به‌ستی سیاسی له پشته و به شێوه‌یه‌کی خێرا کاری بۆ کراوه بۆ ئه‌وه‌ی ڕێگا بۆ ده‌ستپێکردنه‌وه‌ی شه‌ر بۆ موسڵ خۆش بکات و بۆ ئه‌وه‌ی ملیشاکانی خۆبه‌خشی شیعه له ئه‌و شه‌ڕه‌دا به‌شداری بکه‌ن."\nخاشان هه‌روه‌ها ده‌ڵێت که شه‌ڕ بۆ سه‌رله‌نوێ گرتنه‌وه‌ی ساری موسڵ له ده‌ستی داعش ویده‌چێت "کاره‌ساتێکی گه‌وره‌ی مرۆڤایه‌تی،" بێت مادامێک ملیۆنێک و پینج سه‌د هه‌زار که‌س وێده‌چێت شاره‌که به جێ بێڵن له ده‌مێکدا شه‌ڕه‌که ده‌ست پێبکات.


بابەتی : زەبەنگ بەهادین | 14.09.2017 10:17 PM | بەشی: فرە بابەت | بێ کۆمێنتە\nتا نزیكتر ببینه‌وه له واده‌ى ریفراندۆم ئه‌گه‌ره‌كانى دواخستنى و نه‌كردنى ریفراندۆمه‌كه زیاتر ده‌بن, راسته بارزانى له رێگه‌ى راگه‌یاندنه‌كان دڵنیایى به كردنى ریفراندۆمه‌كه ده‌دات، به‌ڵام ئه‌مه جۆرێكه له شه‌رى راگه‌یاندن و چه‌واشه‌كارى میدیایى, له راستیدا خودى بارزانیش ترس و ئه‌سته‌مه‌كانى به‌رده‌م ریفرندۆمى وا لا روون نه‌بوو وه‌ك ئێستا ده‌رده‌كه‌وێـت، بۆیه نه‌كردنى ریفرندۆم له ئێستادا ئه‌گه‌رێكى گه‌وره‌یه. هه‌رچه‌نده ئه‌مه كێشه‌یه‌كى گه‌وره بۆ داهاتووى سیاسى و سه‌ركرده‌ى بارزانى دروست ده‌كات، چونكه بابه‌ت گه‌لێكى وه‌ها گرنگ به‌مشێوه‌یه پاشه‌كشه‌ى لێبكرێت و شكستى لێ به‌یان بكرێت زه‌ره‌ێك زۆر ئه‌دات به داهاتووى سیاسى و مێژووى بارزانى. بۆیه بارزانى له ئێستادا نایه‌وێت ئه‌و زه‌ره‌ره بخاته سه‌ر شانى خۆى به دواى ده‌رچه‌ییه‌كدا ده‌گه‌رێت خۆى لێوه رزگار بكات, هه‌ر بۆیه پارتى له ئێستادا به هه‌موو مه‌رجه‌كانى یه‌كێـتى و گۆران ڕازى یه ته‌نها بۆ كاراكردنه‌وه‌ى په‌رله‌مان و له‌وێشه‌وه بۆ دواخستنى ریفراندۆم له رێگه‌ى په‌رله‌مانه‌وه.\nئه‌مریكا و عێراق و ئێران رۆژ له دواى رۆژ هه‌ره‌شه‌كانیان ئه‌به‌نه ئاستێكى به‌رزتر و ترسناكتر, هیچ كام له‌م لایه‌نانه نایانه‌وێت ریفراندۆم بكرێت وه رێگه به‌كردنى ناده‌ن , هه‌رچى توركیایه پێده‌چێت ده‌ستى له پشت كردنى ریفراندۆمه‌كه‌وه هه‌بێت، بۆیه بێده‌نگى لێكردوه‌وه كردنى به به‌رژه‌وه‌ندى خۆى ئه‌زانێت، كه كوردوستان بكاته قوبرسێكى تر و سه‌روه‌ت و سامانه‌كه‌ى بۆ خۆى به‌رێت. به‌لام ئه‌مه له بونى عێراق و ئێران و ئه‌مریكا ئه‌سته‌مه, ئێستاش پارتى ده‌یه‌وێت دڵى توركیا له خۆى زیز نه‌كات و به‌شێوه‌یه‌كى دیبلوماسى پاشه كشه بكات له ریفراندۆمه‌كه‌و به بێ ئه‌وه‌ى بارزانى زه‌ره‌مه‌ند بێت له‌م هاتنه ده‌روه‌یه.\nله ئێستادا له سوودى خه‌ڵكى كوردوستان و بزوتنه‌وه‌ى گۆرانیشه كه ریفراندۆم دوا بخرێت، بۆیه وا باشتر گۆران به‌شدارى كاراكردنه‌وه‌ى په‌رله‌مان بكات و ریفراندۆم دوا بخه‌ن له په‌رله‌مانه‌وه و له پاش ئه‌وه‌وه بچنه سه‌ر بابه‌ته‌كانى تر, له كاتى به‌شدارى نه‌كردنى گۆران بزوتنه‌وه كه به سسستى و به‌ره‌و لاواز بوون ده‌چێت و گۆران بێ كار و بێهه‌ڵویست ئه‌مێنیته‌وه، چونكه دۆخه‌كه ئێستا له‌و ئاسته‌دا نى یه كۆمه‌ڵێ كارى لاوه‌كى تر بهێنرێته‌وه به بیانوو ده‌بێت، كارى سه‌ره‌كى په‌رله‌مان چاره‌سه‌ر كردنى پرسى ریفراندۆم بێت كه ئه‌گه‌رى دواخستنى رۆژ له دواى رۆژ زیاد ده‌كات وه ترسه‌كانى وێرانى هاتنى دواى كردنیشى رۆژ له دواى رۆژ زیاتر ده‌رده‌كه‌وێت.


نینجا یەکەم گەیمەرە لە جیهان بتوانێت 5000 بردنەوە Victory Royales تۆمار بکات لە یاری Fortniteـدا – کەی ئای تی ئێن\nهەواڵ 31, كانونی یه‌كه‌م 2018\nیاریەکەری بەناوبانگ Tyler کە ناسراوە بە Ninja لە ئێستادا یەکەم یاریکەرە لە جیهاندا توانیویەتی 5000 بردنەوە تۆمار بکات لە یاری فۆرتنایتدا، شایەنی باسە نینجا توانیویەتی ڕێژەی 13500 یاری Fortnite Battle Royale ئەنجام بدات ئەمەش وایکرد هەلی بردنەوەی زیاتر ببێت بە ڕێژەی زیاتر لە سەدا 37% بە دڵنیایەوە ئەمەش ڕێژەیەکی کەم نییە، هەروەها نینجا یەکێکە لەو گەیمەرانەی توانیویەتی زۆرترین کوشتن ئەنجام بدات لە سەرجەم سەکۆکان و ڕێژەی 94000 کوشتنی تۆمارکردووە لەگەڵ ئەوەشدا ڕێژەی K/Dـیەکەی لە ئێستادا 11.11ـیە.\nنینجا پاش بەدەستهێنانی بۆ 5000 بردنەوە سوپاسی گەشەپێدەری یاری فۆرتنایتی کرد کە ئەویش کۆمپانیای Epic Gamesـە، هەروەها نینجا تەواوی ڤیدیۆی ئەو یاریەی تێیدا توانی ئەم ڕێژەیە تۆماربکات لە کەناڵی یوتیوبەکەی بەرزکردووەتەوە و تۆش دەتوانیت لەو بەستەرەی خوارەوە بینەری ببیت.\nتۆش هەتاوەکو ئێستا چەند بردنەوەت لە یاری فۆرتنایتدا تۆمار کردووە؟ لە لێدوان ڕێژەکەمان پێ بڵێ.\nتاگەکان Fortnite Ninja


له‌تیف فاتیح فه‌ره‌ج - 20-09-2019 - 12257 جار خوێندراوەتەوە\nرێگریه‌كه‌ى دوێنێ له مه‌حمود سه‌نگاوى ، كاردانه‌وه‌یه ، هه‌وڵه بۆ كه‌وى كردن ، یان پاڵه‌وان بازى و شتى تره ، هه‌رچیه‌كه نه‌بۆ بارزانى نه‌بۆ پارتى جوان نیه له ئێستادا ، هه‌ر نا له‌به‌ر ئه‌وه‌ى پارتى و بارزانى ئێستا خۆیان له سه‌ر عه‌رشى ده‌سه‌ڵات ده‌بینن ، ئه‌وه جگه‌له‌وه‌ى یه‌كێتى ماوه‌یه‌كى درێژه به موو دژایه‌تى بارزانى و سیاسه‌ته‌كانى پارتى نه‌كردووه‌وهه‌میشه هه‌وڵى داوه به‌رانبه‌ر هه‌ر ناجۆریه‌ك نه‌رمى بنوێنێت .\nمن قسه‌م له سه‌ر ئه‌وه نیه مه‌حمود سه‌نگاوى بۆ گه‌ڕێنراوه‌ته‌وه ، قسه‌م له سه‌ر ئه‌وه‌یه ده‌بێت ئه‌و عه‌قڵیه‌تى مۆنۆپۆڵكردن و قۆرخكاریه كۆتاى بێت و ئیدى كوردستان بۆ هه‌موو ئه‌و كوردانه بێت كه تێیدا ده‌ژین ، هه‌ڵبه‌ت من هه‌رگیز له ته‌ك په‌رچه‌كردارى هاوشێوه‌ى یه‌كێتیدا نیم ، بڕواش به‌وه ناكه‌م ئه‌و براده‌ره رێگره‌ى گۆمه‌سپان له خۆیه‌وه ئه‌و كاره‌ى كردبێت و هیوادارم له سه‌ر ئه‌و كاره نه‌ده‌ستخۆشى لێبكرێت و پێى خه‌نى بن ، نه سزابدرێت .\nرێگریه‌كه نیشانه‌ى دواكه‌وتوى ئاوه‌زو مامه‌ڵه‌ى قۆناغى ده‌ره‌به‌گانه‌ى سیاسیه ، كه نابێت هێزێك ئه‌وه‌بكات له كۆنگره‌ى پێشووى خۆیه‌وه چه‌مكى لێبورده‌یى گرێداوه به دروشمه سه‌ره‌كێكانیه‌وه ، هه‌رچه‌نده ناوبه‌ناو له به‌ر هۆى نادیار خه‌ڵكى خۆیان و لایه‌نه‌كانى دیكه‌ش ده‌گرن ، بێگه‌ڕانه‌وه بۆ لێبورده‌یى .\nپارتى ئێستا له سه‌رۆكایه‌تى هه‌رێم و حكومه‌ت و پارله‌مانیشا یه‌كه‌مه ، ئه‌مه ئه‌ركى حكومه‌تدارى و به‌رپرسیاره‌تى هه‌موو زیاتر ده‌خاته ئه‌ستۆى ، هه‌ر ناشرینیه‌ك له هه‌رێمى كوردستان ، له شێوه‌ى ئه‌و ناشرینیه‌ى دوێنێ ئه‌گه‌ر ته‌نانه‌ت خه‌ڵكى دیكه‌ش بیكه‌ن به‌شى زۆرى ده‌كه‌وێته ئه‌ستۆى ئه‌و حزبه ، ئه‌م شێوازه له مامه‌ڵه به ئێمه ده‌ڵًێت ، هێشتا قۆناغى شه‌سته‌كان و مه‌لایى و جه‌لالیمان تێنه‌په‌ڕاندووه ، كه ئه‌مه له ئێستادا عه‌یبى گه‌وره‌ى ده‌كه‌وێته ئه‌ستۆى ماڵباتى بارزانى و پارتى ، ئه‌م مامه‌ڵه‌یه به‌ر له هه‌ركه‌س سه‌رۆكى حكومه‌ت ده‌خاته ژێر پرسیارێكى گه‌وره‌وه ، ناكرێت ئاسایش ئاسایشى حكومه‌ت بن و حزب فه‌رمانڕه‌وایان بێت ، ئاخر عه‌یبێكى گه‌وره‌یه سه‌یته‌ره‌كانى ده‌ورو به‌رى پایته‌خت عه‌قڵى حزبى به‌ڕێوه‌ى به‌رن ، ئه‌گه‌ر ئه‌وانه ئاسایشن بۆ ده‌بێت ته‌نها پارتى بن ، ئه‌مه بۆ سنورى یه‌كێتیش هه‌ر وایه .\nئاسایش ده‌زگایه‌كى حكومه‌تیه نه‌ك حزبى ، باشه ئه‌گه‌ر سه‌نگاوى نه‌گه‌ڕایه‌ته‌وه‌وبڕۆیشتایه‌ئاخۆ چه‌ند كه‌سێك وه‌ك یه‌كه‌م پڕیشكى ئاگره‌كه‌ى قه‌ڵادزێ نابوونه قوربانى و دواتر كاره‌سات ناكه‌وته‌وه ، ئه‌گه‌ر ئه‌وه ڕویدابا چى؟!\nپارتى ده‌بێت ئه‌و ئاوه‌زه سیاسیه كۆنه‌ى خۆى توڕدات و بێته دنیاكه‌ى ئێستاوه ، ئه‌وه‌ش به رێزگرتن له جیاوازى و ته‌نانه‌ت هه‌ڵوێستى دژه پارتیانه‌ى هه‌ر كه‌سێكیش، مه‌حمود سه‌نگاوى نه‌بێت هه‌ر كه‌سێك بێت ، چۆن ده‌كرێت ده‌رگاى پایته‌خت بۆ موسته‌شارى به‌عس و كۆنه‌به‌عسى له سه‌ر پشت بێت و بۆ پیاوێك نا كه هیچى نه‌كردبێت ، ئه‌وه‌نده‌ى كردووه كه له گه‌رمه‌ى ئه‌نفالا له‌و گه‌رمیانه مایه‌وه ، ئه‌مه ناكاته ئه‌وه‌ى خۆم ره‌خنه‌م لێى نه‌بێت وسه‌رنجى زۆرم له سه‌ر هه‌ندێ هه‌ڵوێستى نه‌بێت ، به‌ڵام خۆ پارتى یه‌ك دوو ساڵ له‌مه‌وبه‌ر بانگه‌شه‌ى ده‌وڵه‌تى كوردستانى ده‌كرد ، چۆن ده‌كرێت ئاوا مامه‌ڵه له ته‌ك هاوڵاتى هه‌رێمه‌كه‌یدا بكات ، ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر هاوڵاتیه‌كه له برى ره‌خنه جنێویشى دابێت ، له دنیادا زۆربه‌ى ره‌خنه‌و جنێوه‌كان ئاراسته‌ى ده‌سه‌ڵاتن، خۆ ناكرێت هه‌رچى قسه‌ى كرد به‌و جۆره سزا بدرێت.\nمنبڕوام وایه پارتى به‌م كارانه به‌رله‌هه‌ر لایه‌ك ناهه‌قى به‌رانبه‌ر خۆى و مێژووى خۆى ده‌كات ، ئێمه‌و مانان كه زۆر جار له ته‌ك مێژوى نه‌ته‌وه‌كه‌ماندا ده‌رگیر ده‌بین، هۆیه‌كى سه‌ره‌كى ئه‌وه‌یه كه كه‌متر تروسكه‌و روناكى و جوانى ده‌بینین ، پارتى له‌م قۆناغه‌ى ئێستایدا پێویسته به‌ر پرسیاره‌تى ئه‌و گۆڕانكاریه له ئه‌ستۆ بگرێت و لاپه‌ڕه‌كانى داهاتووى مێژوى خۆى و كورد به شێوه‌یه‌كى تر نیشانبدات.\nچۆن رێگرى له یوسف محه‌مه‌د نێچیرڤانى تیا ئیحراج بوو ، رێگرى له مه‌حمود سه‌نگاویش بۆ ئیحراج كردنى مه‌سرور بارزانیه‌و هیچى تر ، به‌ڵام چى له بڕیارى سێداره دانى كۆسره‌ت ره‌سوڵ و تۆمه‌تى كونسوڵكوژى نه‌وشیروان مسته‌فا چنرایه‌وه هه‌رئه‌وه‌ش له‌م كرده‌وانه ده‌چنرێته‌وه .


لە پارێزگایەكی عیراق زۆرترین منداڵ تووشی كۆرۆنا بوون - تۆڕی میدیایی خەڵک\nبەڕێوەبەرایەتی تەندروستی زیقار ئاشكرای دەكات، كە تەنها ئەمڕۆ 19 حاڵەتی تووشبوونی منداڵان بە ڤایرۆسی كۆرۆنا تۆماركراوە.\nبەڕێوەبەرایەتی تەندروستی زیقار لە بەیاننامەیەكدا ئاماژەی بەوەكردووە، كە تەنها ئەمڕۆ سێ شەممە بەپێی ئەنجامی پشكنینەكانی تاقیگە 19 حاڵەتی تووشبوونی منداڵانی خوار 15 ساڵ بە ڤایرۆسی كۆرۆنا تۆماركراوە.\nڕاشیگەیاندووە، ئەو ژمارەیەی ئەمڕۆ تۆماركراوە بە یەكەم ئاماری بەرز لەماوەی 5 مانگی ڕابردوو دادەنرێت.\nجەختیشی كردۆتەوە، كە ئەنجامی پشكنینی ئەو منداڵانە ڕەوانەی تاقیگەكانی بەغدا كراون بۆ دڵنیابوونەوە لەوەی ئاخۆ ئەو منداڵانە تووشبووی كۆرۆنای گۆڕاون یان نا.\nئاشكراشی كردووە، بەهۆی بوونی گومانی تووشبوونەوە 67 پشكنینی منداڵان وەرگیراوە، بەڵام تا ئێستا 19 ئەنجامی دڵنیابۆتەوە.\nئەمە لەكاتێكدایە، كە وەزارەتی تەندروستی عێراق لە بەیاننامەیەكدا، نیگەرانی خۆی لە زیادبوونی ژمارەی منداڵانی تووشبوو بە كۆرۆنا دەردەبڕێت و دەشڵێت: “سەرەتای مانگی داهاتوو ڤاكسینی كۆرۆنا لە جۆری (سینۆفارم)ی چین دەگات”.


پارتی دەیەوێت كورسییەكانی نەوەی نوێ زیاتر بن لەكورسییەكانی یەكێتی لەهەولێر\nس: بوار نیوز\nپارتی دیموكراتی كوردستان و نەوەی نوێ رێككەوتنێكی نهێنی لەبارەی كورسییەكانی پارێزگای هەولێر ئەنجام دەدەن و پارتی دیموكراتی كوردستان هەوڵ دەدات ژمارەی كورسییەكانی نەوەی نوێ زیاتر بن لەژمارەی كورسییەكانی یەكێتی نیشتیمانی كوردستان.\nبەپێی زانیارییەكان، پارتی دیموكراتی كوردستان لەرێگەی پەرلەمانتارێكی نەوەی نوێ لەپەرلەمانی كوردستان لەگەڵ نەوەی نوێ رێككەوتوە لەبارەی شێوازی دابەشكردنی كورسییەكانی پارێزگای هەولێر.\nپارتی دیموكراتی كوردستان لەبازنەی یەكی پارێزگای هەولێر دەیەویت نەوەی نوێ رۆڵی پەرتكردنی دەنگە ناڕازییەكانی ئەو بازنەیە ببینێ بۆ ئەوەی كاندیدەكەی یەكێتی نیشتیمانی كوردستان شانسی دەرچونی نەبێت. لەبەرامبەردا پارتی دیموكراتی كوردستان لەبازنەی دوی هەولێر كاندیدێكی ئافرەتی خۆی كشاندوەتەوە بۆ ئەوەی كاندیدەكەی نەوەی نوێ كە ئافرەتێكە بتوانێت سەركەوتن بەدەست بێنێت.\nبەپێی پلانەكەی پارتی دیموكراتی كوردستان كاندیدی نەوەی نوێ سەرەتا لەسنوری بازنەی یەك وەزیرە ئەحمەد هاوسەری پەرلەمانتار كاوە عەبدولقادر بو، لەبازنەی دوش كوردەوان جەمال بو، بەڵام لەسەر داوای پارتی دیموكراتی كوردستان ئاڵو گۆڕ بەو دو كاندیدە كراوە بۆ ئەوەی دەرچواندنی وەزیرە ئەحمەد مسۆگەر بكرێت.\nلەلایەكی دیكە پارتی دیموكراتی كوردستان پلانی ئەوەیە لەبازنەی سێی هەولێر كە بەبازنەی رۆژئاوای هەولێر ناسراوە كاندیدەكەی نەوەی نوێ كە ئافرەتێكە بەناوی ڤیان عەبدولعەزیز دەربچوێنێت و بەهیچ شێوەیەك یەكێتی نیشتیمانی كوردستان نەتوانێت كورسی لەو بازنەیە بباتەوە.\nبەپێی زانیارییەكان، لەبازنەی چواری پارێزگای هەولێر، پارتی دیموكراتی كوردستان بەهەمو نرخێك دەیەوێت هاوكاری محەمەد ئیسماعیل بكات بۆ ئەوەی كورسی چوارەمی ئەو بازنەیە بباتەوەو بەهیچ شێوەیەك كورسی چوارەمی ئەو بازنەیە بۆ كۆمەڵی دادگەری نەبێت.\nبەپێی پلانەكەی پارتی بێت، پارتی دیموكراتی كوردستان دەیەوێـت 15 كورسییەكەی پارێزگای هەولێر بەم شێوەیە دابەشبكرێت: پارتی دیموكراتی كوردستان، 10 كورسی و نەوەی نوێ سێ كورسی و یەكێتی نیشتیمانی كوردستان دو كورسی.


گوته‌بێژێكی سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم بۆ ئالدار خه‌لیل: زیان به یه‌كڕیزی ده‌گه‌یه‌نی\n:: PM:08:15:13/01/2021 \nسه‌رۆكایه‌تی هه‌رێمی كوردستان له لێدوانێكدا وه‌ڵامی ئالدار خه‌لیل ئه‌ندامی كۆنسه‌ی هاوسه‌رۆكایه‌تی په‌یه‌ده ده‌داته‌وه.\nله لێدوانێكدا كه گوته‌بێژێك به‌ناوی سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێمی كوردستان بڵاوی كردووه‌ته‌وه هاتووه، ڕۆژی سێشه‌م 12ی كانوونی دووه‌م ئالدار خه‌لیل ئه‌ندامی كۆنسه‌ی هاوسه‌رۆكایه‌تیی په‌یه‌ده له چاوپێكه‌وتنێكی ڕۆژنامه‌وانیدا باسی له دانوستاندنی نێوان ئه‌نه‌كه‌سه و په‌یه‌ده كردووه و هێزی پێشمه‌رگه‌ی ڕۆژی به به‌كرێگیراوی ده‌وڵه‌تی توركی له‌قه‌ڵه‌م دابوو.\nناوبراو باش ده‌زانێت و ئاگاداره كه قاره‌مانانی پێشمه‌رگه‌ی ڕۆژ له سه‌ره‌تای دروستبوونیانه‌وه تا ئه‌مڕۆ له سه‌نگه‌ری پێشه‌وه‌ی پاراستنی خاكی كوردستاندا بوونه\n" ناوبراو باش ده‌زانێت و ئاگاداره كه قاره‌مانانی پێشمه‌رگه‌ی ڕۆژ له سه‌ره‌تای دروستبوونیانه‌وه تا ئه‌مڕۆ له سه‌نگه‌ری پێشه‌وه‌ی پاراستنی خاكی كوردستاندا بوونه، له شه‌ڕی دژی تیرۆریستانی داعشدا به ده‌یان شه‌هید و برینداریان داوه و هیچ نیشتمانپه‌روه‌رێكی خاوه‌ن ویژدان له‌بیریان ناكات" له لێدوانه‌كه‌دا وانووسراوه.\nهه‌روه‌ك دووپات كراوه‌ته‌وه كه ئه‌م جۆره لێدوان و تۆمه‌تانه زیانگه‌یاندنه به یه‌كڕیزی و مه‌رامی سه‌ره‌كی لێی تێكدانی گفتوگۆی نێوان لایه‌نه كوردییه‌كانه، ئاشكراشه هه‌ر كات باس له به‌كرێگیراوی ده‌كرێت، خه‌ڵك یه‌كسه‌ر كێی به بیر دێته‌وه. كرده‌وه و مێژوو و ڕووداوه‌كان گه‌واهیی ئه‌وه‌ن ئاخۆ كێ به‌كرێگیراوی ئه‌م و ئه‌و بوو.


ژنانى هه‌ڵه‌بجه.. له كڕیارییه‌وە بۆ دوكاندارى\nهەواڵ / ڕاپۆرت :: 02/01/2019 :: 433 جار بینراوە\nتاگ :: ئابوری بازرگانی هه‌ڵه‌بجه\nبه‌راورد به‌چه‌ند ساڵى ڕابردوو, له ئێستادا له‌ناو دوكان و بازاڕ و قه‌یسه‌رییه‌كانى هه‌ڵه‌بجه‌دا ژماره‌یه‌كى زۆر كچ و ژن دبینرێن كه خۆیان به پیشه‌یه‌كه‌وه سه‌رقاڵكردووه و دوكاندارى ده‌كه‌ن، به وته‌ى خۆشیان سه‌ره‌ڕاى ئه‌وه‌ى ئه‌و كاره‌ى ده‌یكه‌ن به‌مافێكى سروشتى خۆیانى ده‌زانن له‌هه‌مان كاتیشدا هه‌وڵێكه بۆئه‌وه‌ى ببنه خاوه‌ن ئابورى سه‌ربه‌خۆ و پشت به‌خۆیان ببه‌ستن له ده‌ستخستنى داهاتدا.\nئه‌و ژنانه‌ى دوكاندارى ده‌كه‌ن زیاتر رwویان له‌و پیشه و كارانه كردوه كه په‌یوه‌ندى به خودى ژنانه‌وه هه‌یه، به‌ڵام ئه‌مه به‌سه‌رەتایه‌ك ده‌زانن كه له‌داهاتودا هه‌ركارێكى تر به گونجاوى بزانن ئه‌نجامى بده‌ن، ته‌نانه‌ت ئاماده‌ییشیان تێدایه كه به‌شه‌وانیشدا ده‌رگاى دوكانه‌كانیان بكه‌نه‌وه.\nشیلان ئه‌حمه‌د، یه‌كێك له‌و ژنانه‌ى هه‌ڵه‌بجه‌یه كه له قه‌یسه‌رى شنروێ به‌تەنیشت دوكانێكى به‌رگدرووى پیاوانه‌وه دوكانێكى به‌رگدرووى ژنانى داناوه به دواڕۆژى ڕاگه‌یاند: سه‌ره‌تاى كاركردنى من له‌ماڵه‌وه بوو، به‌ڵام دواتر به پاڵپشتى خێزانه‌كه‌م و هاوڕێكانم بڕیارمدا كه شوێنى كاره‌كه‌م بگوازمه‌وه بۆ ده‌ره‌وه‌ى ماڵ و له‌ناو بازاڕدا و له ته‌نیشت دوكانى به‌رگدرووى پیاوه‌كانه‌وه منیش دوكانێكى به‌رگدرووى ژنان دابنێم، خۆشبه‌ختانه توانیم له‌م بڕیاره‌مدا سه‌ركه‌وتوو بم و هاوشێوه‌ى پیاوه‌كان ده‌ستبه‌كار بكه‌م.\nئاماژه‌ى به‌وه‌شكرد: هه‌ر له‌سه‌ره‌تاوه خولیاى ئه‌وه‌م هه‌بوو كه بێمه ده‌ره‌وه و به‌شێوه‌یه‌كى فراوانتر په‌ره به‌كاره‌كه‌م بده‌م، چونكه ئه‌وه‌ى لێره پێمده‌كرێت و بۆ كڕیاره‌كانمى ئه‌نجامده‌ده‌م، له‌ماڵه‌وه نه‌مده‌توانى ئه‌نجامی بده‌م، بۆیه هاتنه ده‌ره‌وه‌م سه‌ره‌ڕاى ئه‌وه‌ى كه كارئاسانى بۆ خۆم كردوه، له‌هه‌مان كاتیشدا رێگه‌خۆشكه‌ره بۆ ئه‌وه‌ى ژنانى تریش چاو له‌من بكه‌ن ئه‌و نه‌ریته بشكێنن كه ده‌بێت ژن ته‌نها له‌ماڵه‌وه كارى به‌رگدروو بكات.\nئه‌و ژنە به‌رگدرووه‌ى بازاڕى هه‌ڵه‌بجه ئه‌وه‌شى باسكرد: ماوه‌ى چه‌ند مانگێكه ئه‌م دوكانه‌م داناوه تائێستا جیاوازییه‌كى ئه‌وتۆم به‌دینه‌كردووه له‌نێوان خۆم و به‌رگدرووه پیاوه‌كانى دراوسێم، چونكه ئه‌وان كڕیارى خۆیانیان هه‌یه و منیش به‌هه‌مان شێوه، بۆیه داواكارم كه ژنانیش بۆ ئه‌وه‌ى ببنه خاوه‌ن كار و سه‌رمایه‌ى خۆیان بێننه ده‌ره‌وه و ده‌ست به‌كار بكه‌ن.\nدڵنیا محه‌مه‌د، یه‌كێكه له‌و كچانه‌ى كه ماوه‌ى پێنج ساڵه له بازاڕى هه‌ڵه‌بجه‌دا له‌ناو دوكانێكدا سه‌قاڵی فرۆشتنى جلوبه‌رگى ژنانه‌یه بۆ دواڕۆژ وتى: "هاتنه ده‌ره‌وه‌ى ژنان و كچان و ده‌ستكردن به‌كاركردن زۆر گرنگ و پێویسته چونكه هه‌ندێك دوكان هه‌یه تایبه‌تمه‌ندى خۆى هه‌یه و ناكرێت پیاوێك یان كوڕێك له‌سه‌رى بێت به‌تایبه‌ت دوكانێكى وه‌ك ئه‌م دوكانه‌ى من كه جلوبه‌رگى ژنان و كچانى تێدا ده‌فرۆشم، بۆیه زۆربه‌ى ئه‌و ژنانه‌ى كه دێنه‌لام بۆ كڕینى پێداویستییه‌كانیان ده‌ستخۆشیم لێده‌كه‌ن هانم ده‌ده‌ن له‌سه‌ر ئه‌وه‌ى كه‌به‌رده‌وام بم.\nجه‌ختیشیكرده‌وه: "من له‌وه دڵنیام كه ژنى زۆر به‌توانا هه‌یه بتوانێت بێته ئه‌م بازاڕاوه و ده‌ست به‌كاركردن بكات هاشێوه‌ى پیاوه‌كان، به‌ڵام به‌داخه‌وه له‌به‌ر داب و نه‌ریتى كۆمه‌ڵگە و ئاستى ڕۆشنبیرى ده‌وروبه‌ر و خێزانه‌كان هێشتا ئه‌و ده‌رفته بۆ ژنانى هه‌ڵه‌بجه نه‌ڕه‌خساوه كه وه‌ك پێویست بێنه ده‌ره‌وه، به‌ڵام خۆشبه‌ختانه به‌راورد به 10 ساڵى رابردوو زۆر باشه و گۆڕانكارى به‌سه‌ردا هاتووه".\nژنان له كڕیارییه‌وه بۆ فرۆشیارى\nئه‌و ژنه دوكانداره‌ى هه‌ڵه‌بجه ئه‌وه‌شى وت: "پێموایه ئه‌و سه‌رده‌مه تێپه‌ڕیوه كه ده‌بێت ته‌نیا پیاوان له‌بازاڕه‌كاندا خاوه‌ن دوكان بن و ژنانیش كڕیاربن، به‌ڵكو ده‌كرێت دۆخه‌كه پێچه‌وانه بێته‌وه ژنانیش ببنه خاوه‌ن دوكان و كارى خۆیان بکەن و پیاوانیش ببنه كڕیار، هه‌ر له‌و چوارچێوه‌یه‌شدا من وه‌ك ژنێك ئاماده‌ییشم تێدایه و زۆریش ئاساییه به‌لامه‌وه كه له‌شه‌وانیشدا دوكان بكه‌مه‌وه كارى ئاسایى خۆم درێژه پێبده‌م و له‌داهاتوشدا هه‌ر پیشه‌یه‌كى تر به‌گونجاو بزانم بیكه‌م".\nكچه دوكاندارێكى دیكه‌ى ناو بازاڕى قه‌یسه‌رى شنروێ به‌ناوى سروه وه‌هاب، ئه‌وه‌ى بۆ دواڕۆژ خسته‌ڕوو: به‌هۆى پێداویستى هه‌ندێك له دوكانه‌كان و له‌سه‌ر داواى كڕیاره‌كان واباشتر و په‌سه‌ندتره كه ژنان سه‌رپه‌رشتى هه‌ندێك دوكان بكه‌ن و به‌ڕێوه‌ى ببه‌ن بۆیه ئێمه چوار ژن و كچین كه له‌م دوكانى پێداویستى جوانكارى ژانانه‌دا كارده‌كه‌ین، سه‌ره‌ڕاى ئه‌وه‌ى بووه‌ته هۆكارێك بۆ ده‌ستخستنى داهات و سه‌ربه‌خۆبونى ئابورى خۆمان، له‌هه‌مان كاتیشدا ئاسانكارى زۆرمان كردووه بۆ خودى ژنان كاتێك دێنه لامان به ئاره‌زووى خۆیان پرسیار ده‌كه‌ن و ئه‌و پێداویستییه‌ى كه ده‌یانه‌وێت ده‌یكڕن.\nئه‌وه‌شى وت: "كاركردنى ئێمه وه‌ك ژنێك له‌م بازاڕه‌دا ئاسایى بوه‌ته‌وه ته‌نانه‌ت بڕیارمانداوه كه ئه‌گه‌ر كه‌شوهه‌وا له‌باربێت و پێویست بكات به‌شه‌ویش دوكان بكه‌ینه‌وه، بۆیه كاتى ئه‌وه هاتووه كه ئه‌و كچ و ژنانه‌ى كه له‌توانایاندا هه‌یه كارێك بكه‌ن و داهاتێك بۆخۆیان مسۆگه‌ر بكه‌ن زۆر به ئاسایى بزانن كه بێنه ده‌ره‌وه و له‌بازاڕ و شوێنه گشتییه‌كاندا ده‌ست به‌كارى خۆیان بكه‌ن".\nئه‌و كچه دوكانداره‌ى ناوبازاڕى هه‌ڵه‌بجه راشیگه‌یاند: وه‌ك كچێك شانازى به‌خۆمه‌وه ده‌كه‌م كه هاتومه‌ته ده‌ره‌وه و شانبه‌شانى پیاوان ده‌ستم به‌كاركردن كردوه، چونكه له‌وه‌ته‌ى ده‌ستم به‌كاركردن كردووه له‌ده‌ره‌وه هه‌ستم به جیاوزى نه‌كردووه له‌ڕووى كاركردنى ئێمه‌ى ژنان و كچان له‌گه‌ڵ پیاواندا جگه له‌وه‌ى كه به‌م كاره‌ى خۆمان زۆر ئاسوده‌ین هه‌وڵى جددیش ده‌ده‌ین بۆ به‌رده‌وامبونمان و هاوكاریكردنى ئه‌و ژنانه‌ى كه ده‌یانه‌وێت بێنه ده‌ره‌وه و له بازاڕه‌كاندا ده‌ست به‌كاركردن بكه‌ن.


Home›هەواڵ›کوردستان›وتەبێژی تەندروستی هەرێم: هیچ بەڵگەیەک نیە کە ڤایرۆسی سارس لە سلێمانی بڵاوبووەتەوە\nوتەبێژی تەندروستی هەرێم رایدەگەیەنێت: “هیچ بەڵگەیەک نییە کە ڤایرۆسی سارس لە نەخۆشخانەیەکی سلێمانی بڵاوبووەتەوە”.\nد. ئاسۆ حەوێزی رایگەیاند: لە چەند دەزگایەکی ڕاگەیاندن هەواڵێک بڵاوکراوەتەوە گوایە جۆرێکی ڤایرۆسی سارس SARS لە نەخۆشخانەی ئاسا لە شاری سلێمانی دەستنیشانکراوە.\nوتیشی: بە پێویستی دەزانین بۆ بەرچاوی هاووڵاتیان ڕونبکەینەوە تا ئێستا هیچ سەرچاوەیەک و بەڵگەیەکی پەسندکراو نیە بۆ بوونی ئەم ڤایرۆسە، چونکە پڕۆسەی پشکنینی تاقیگە بۆ چەندین جۆری ڤایرۆس ئەنجام دەدرێت و چەندین جۆری ڤایرۆسی سارس هەیە کە لەگەڵ جۆرەکانی ڤایرۆسی کۆڕۆنا و ڤایرۆسەکانی ئەنفلەوەنزا لە هەمان خێزان ئەژمار دەکرێت.\nباسی لەوەشکرد: هاووڵاتیان دڵنیا دەکەینەوە کە پێویست بە شڵەژان ناکات و تیمی پسپۆڕی وەزارەتمان لەگەڵ تیمەکانی تەندروستی، بەدواداچوونی زیاتر بۆ لێکۆڵینەوە لەم گومانە دەکات وە تەنها وەزارەتی تەندروستی تاکە سەرچاوەی فەرمی ڕاگەیاندن دەبێت کە بە داخەوە هەندێک لە دەزگاکانی ڕاگەیاندن بەبێ گەڕانەوە بۆ سەرچاوەی فەرمی دەبنە هۆکاری پشێووی هاووڵاتیان.\nلەلایەکی دیکەوە د.سەباح هەورامی، بەڕێوەبەری گشتی تەندروستی سلێمانی رایگەیاند: هيچ بەڵگەيەکی زانستی لەبەر دەست نیە، بۆ بوونی حاڵەتی تووشبووی ڤایرۆسی سارس لە شاری سلێمانی، وە بەدواداچوونی ورد دەکەین بۆ بابەتەکە.\nکوردێک لەلایەن زانکۆیەکی جیهانییەوە بڕوانامەی رێزلێنانی پێدەبەخشرێت\n10ی مانگی داهاتوو پرۆسەی خوێندن لە هەرێمی کوردستان دەستپێدەکاتەوە\nتورکیا سەربازەکانی لە سوریاوە بۆ ئازەربێجان دەگوازێتەوە\nچیرۆکی ئەو گەنجە ئەفغانیەی کە لە فڕۆکەیەکی ئەمریکییەوە کەوتە خوارەوە\nدیست:له یاریه‌كه‌ی سڤییا هیچ له میسی تێنه‌گەیشتم\nنرخی نەوت نزيک دەبێتەوە لە 80 دۆلار


زاوە - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nبچووکترین و نزیکترین گەڕەستێرەیە لە خۆر\nزاوە یان عەتارد (بە ئینگلیزی: Mercury; ھێما: ) بچووکترین گەڕەستێرەیی کۆمەڵەی خۆرە و نزیکترین گەڕەستێرەشە لە خۆر و کێشەکەشی بە ئەندازەی (٠٫٣٨٧) لە ئاستی کێشی زەوی و تیرەکەی نزیکەی (٤٨٨٠) کلم گۆکەی لە ئاست گۆی زەوی (٠٫٠٥٥)یە و بەناوی خوداوەندی بازرگانییەوە ناونراوە. بەیانیان خێرا لە ئاسمان دیار دەکەوێت و ئێوارانیش خێرا لەسەر زەویش نابینرێت چونکە لە ساڵێکدا تەنھا چەند ڕۆژێک دیاردەکەوێت و لەسەر ڕووی ئاسۆ ھەڵدێت کێشی ھەر کەسێکیش لەسەر زاوە زیاد ناکات لەو کێشەی کە لەسەر زەوی ھەیەتی ئەوەش بەھۆی گەشتکردن نییە بە گالیسکەی بۆشایی، بەڵکو قەبارەی زاوە لە قەبارەی زەوی بچووکترە، بۆیەش ھێزی کێشکردنەکەی کەمترە لە ھێزی کێشکردنی زەوی.\nجا بۆ نموونە ئەگەر ھاتوو لەسەر زەوی کێشت (٧٠) کیلۆ بیت ئەوا لەوێ دەبێت بە (٢٧) کیلۆگرام؛ و بەھۆی زۆر نزیکیشی لە خۆر گەرمییەکەی مرۆڤ دەسوتێنێت و دەیکوژێت؛ و لەبەر ئەوەی کە زۆر بەھێواشی بەدەوری خۆیدا دەخولێتەوە بۆیە لە شەودا تا پلەی بەستن سارد دەبێت بەسەر ڕووەکەشییەوە شوێنی پێکەوتنی نەیزەک و دەمی گڕکان و دۆڵی گەورە دەبینرێت و ھەروەھا زاوە ھیچ ھەیڤێکی پاشکۆیی نییە و بەرگە ھەواکەی کە دەوری داوە زۆر تەنکە و لە گازی ھایدرۆجین و ھیلیۆم پێکدێت و پلەی بەرزی گەرمییەکەشی دەگاتە (٤٦٥) پلەی سەدی و نزمترینیشی دەگاتە (١٨٤) پلەی سەدی.\n١ دووری لە خۆر\n٢ خولانەوە و کات\n٣ تۆپۆگرافیای ڕووەکەی\n٤ ژیان لەسەر زاوە\nدووری لە خۆردەستکاری\nدووری ھەسارەی زاوە لە خۆر بە (٥٨) ملیۆن کم ئەخەمڵێنرێت، و بەھۆی خولانەوە ھێلکەیییەکەشی بە دەوری خۆرەوە نیوەتیرە خولانەوەی ھەسارەی زاوە کەم دەکات تا (٤٦) ملیۆن کم لە نزکترین خاڵ لە خۆر و نیوەتیرەشی لە خولانەوەکەی زیاد دەکات تا (٦٩٫٨) ملیۆن کم لە دوورترین خاڵ لە خۆر و شوێنەکەشی تایبەتمەندی ئەوەی پێ دەبەخشێ کە ببێ بە یەکێک لەم دوو ھەسارەیەی کە دیاردەی (تێپەڕ بوون)یان بەسەردا ڕووئەدات ئەمیش لەوکاتەی کە دەکەوێتە نێوان خۆر و زەوی.\nخولانەوە و کاتدەستکاری\nخولانەوەی ھەسارەی زاوە بەدەوری خۆردا (٨٨)ڕۆژی سەر زەوی دەخایەنێت بەڵام خولانەوەی بەدەوری خۆیدا زیاتر لەمە دەخایەنێ ساڵێکی زاوە بچووکترە لە ڕۆژەکەی و تەنھا شەوێکی سەر زاوە (٤٤) ڕۆژی سەر زەویە.\nڕووی ھەسارەی زاوە زۆر لە ڕووی مانگ دەچێ چونکە دەمی گڕکانی گەورە و زنجیرە چیا ھێندێکیش دەشتایی لێیە و بە پێکھاتەی سلیکۆنی کانزایی داپۆشراوە، بەم دوایییەش ماوەیەکی موگناتیسی بێ ھێزتر لە ھێزی موگناتیسی زەوی دۆزرایەوە بەدەووری ھەسارەکە و ئەمەی بۆ زانایان ڕوون کردەوە کە ناخی ھەسارەکە لە ناخی ھەسارەی زەوی دەچێ، کە لە بەردی تواوە و پێکھاتەی گران پێک ھاتووە.\nژیان لەسەر زاوەدەستکاری\nبەھۆی سەختی بارودۆخی کەش و ھەوای ھەسارەکە و نەبوونی ئاو ئەوا ئەستەمە ژیان لەوێ بەڕێوە ببرێ جا بە ھەر جۆرێک بێت.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=زاوە&oldid=899789»\nدواجار لە ١٤:١٩ی ٤ی شوباتی ٢٠٢٢ دەستکاری کراوە\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٤:١٩ی ٤ی شوباتی ٢٠٢٢ نوێ کراوەتەوە.


هەشتا ساڵ پاش دەستپێكردنی جەنگی دووهەمی جیهانی\nبیڵ ڤان ئۆکسین\nسەرچاوە: ماڵپەڕی جیهانی سۆشیالیست\nنوسینی : بیڵ ڤان ئۆكسین\nهەشتا ساڵ لەمەوبەر، واتە لە 1ی ئەیلوولی 1939 دا حكومەتە نازییەكەی ئەڵمانیا هەڵمەتی داگیركردنی پۆڵەندای دەستپێكرد. دوو ڕۆژ دواتر بریتانیا و فڕەنسا جەنگیان دژی ئەڵمانیا ڕاگەیاند، ئەمەش بووەهۆی هەڵگیرساندنی دووهەمین جەنگی جیهانی كە هەموو جیهانی گرتەوە و 4 ساڵی بەردەوامی خایاند و تا ئێستاش بە دڕندەترین و خوێناویترین ڕووداو دادەنرێت لە مێژووی مرۆڤایەتیدا تاوانی زۆر گەورە و ناخ هەژێن لە ماوەی ئەو جەنگەدا دژ بە مرۆڤایەتی ئەنجامدرا زیاتر لە 70 ملیۆن مرۆڤ كوژران، جەنگەكە سنوری نێوان جەنگاوەر و خەڵكی مەدەنی سڕییەوە پیاوانی بێ چەك و ژنان و منداڵان كە لەم جەنگەدا كوژران ژمارەیان دوو هێندەی ئەو سەربازانە بوو كە لە گۆڕەپانەكانی جەنگدا كوژران .\nبۆمب باران كردنی كوێرانەی شارەكان و بڵاوبوونەوەی برسێتی و قات و قڕی و نەهامەتییەكانی دیكە مرۆڤیان بەرەو جەمسەرگیری و توندڕەوی برد.\nتەنانەت بەر لەوەی كە ئەڵمانیا 1.5 ملیۆن سەرباز و دوو هەزار فڕۆكە و 2500 تانك بەكاربهێنێت بۆ داگیركردنی پۆڵەندا لە 1ی ئەیلوولی 1939 دا ئارەزووی بەرپاكردنی جەنگ قوربانی زۆری لێ كەوتبووەوە. ئیتاڵیا لەساڵی 1935 دا ئەسیوبیای داگیر كردبوو بەمەش بێ توانایی عوسبەتل ئومەمی سەلماند و لەماوەی 6 ساڵدا نزیكەی 400 هەزار هاوڵاتی مەدەنی ئەسیوبی كوشت لە ساڵانی نێوان 1937 و 1938 دا یابان چینی داگیركرد و 300 هەزار هاوڵاتی مەدەنی تەنیا لە یەك شاردا كۆمەڵكوژ كرد. بەرلەوەی جەنگەكە كۆتایی بێت 15 ملیۆن چینی كوژران .\nجەنگی دووهەمی جیهانی كۆمەڵێك زاراوە و وشەی قێزەونی هێنایە ناو قاموسی سیاسی و سەربازییەوە: جینۆساید، هۆڵۆكۆست، كەمینەكانی مەرگ، جەنگی سەرتاپایی، دوكەڵی قارچكی، هیرۆشیما، ... هتد .\nهێشتا زۆر لەو كەسانە لە ژیاندا ماون كە تاڵی و ترس و كوێرەوەرییەكانی ئەو جەنگەیان بینیوە. دەربازبوانی ئەو جەنگە چ سەرباز بوو بن یان كەسانی مەدەنی، تا ئێستاش برینە جەستەیی و ئەقڵی و دەروونییەكانی ئەو جەنگەیان پێوە ماوە. ئەزموونی تاڵی ئەم كەسانە ڕۆڵێكی گرنگی گێڕا لە دیاریكردنی شێوازی ژیانی منداڵ و نەوەكانیاندا كە لە چوارچێوەیەكی گشتیدا بریتیە لە ڕەتكردنەوەی جەنگ، ساڵیادی ئەم كارەساتە جیهانییە مێژووییە پێوستە وامان لێ بكات دەرس و پەندەكانی 80 ساڵ لەمەوبەر تاوتوێ بكەین و كاریان لەسەر بكەین بۆ ڕێگریكردن لە سەرهەڵدانی جەنگێكی تری جیهانی كە ئەگەر ڕووبدات كۆتایی دەهێنێت بە شارستانی مرۆڤایەتی. ڕاستیەكی ڕوون و ئاشكرایە كە ئەم مەسەلەیە دواین بابەتە سەركردە سەرمایەدارەكانی جیهان لە كۆبوونەوەكانی وارشۆدا لە یادی ئەو جەنگەدا بیری لێ بكەنەوە، بەڵكو بە پێچەوانەوە یادی هەشتا ساڵەی جەنگی دووهەمی جیهانی دەكەن بە ئاهەنگێك بۆ نمایشكردنی میلیتاریزم و نەتەوە پەرستی توندڕەوی وەك چۆن هەشتا ساڵ لەمەوبەریش ئەم دوو بابەتە لە برەودا بوون .\nوارشۆ كە خانە خوێی ڕێ و ڕەسمەكانی ئەو بیرەوەرییە خوێناوییەیە ئێستا بەدەست حیزبێكەوە كە دەست درێژی دەكاتە سەر مافە دیموكراسیەكان و بیروباوەڕی دژ بە كەسانی بیانی بڵاودەكاتەوە، دەناڵێنێت.\nدۆناڵد ترامپ كە بیروباوەڕە ناسیۆنالیستیە فاشستیەكانی و بڕیارە شۆڤێنیەكانی دژ بە پەنابەران بە هەمان ئەندازەی ڕاست ڕەوە شۆڤێنیەكانی دیكەی جیهانی سەرمایەداری دەست درێژی دەكاتە سەر مافە دیموكراسیەكان و ئەگەر بەهۆی سەرقاڵیەوە نەبوایە بە زریانەكەی (دۆریانەوە) خۆی بەشداری ڕێ و ڕەسمەكەی دەكرد. جێگرەكەی لەبری خۆی ناردووە و بڕیاری ژمارەی هێزە سەربازیەكانی ئەمریكا لە پۆڵەندادا زیاتر بكات كە ئێستا 4500 سەربازی ئەمریكی تێدا جێگیركراون. حوكمەتی پۆڵەندا ڕەزامەندی دەربڕیوە لەسەر خەرجكردنی دوو ملیار دۆلار بۆ دروستكردنی بنكەیەكی سەربازی بۆ هێزەكانی ئەمریكا .\nلە كاتێكدا كە جێگری سەرۆكی ئەمریكا و ئەنجێڵا مێركڵ ڕاوێژكاری ئەڵمانیا بانگهێشت دەكرێن بۆ وارشۆ ، حوكمەت و سەرۆكی ڕووسیا بانگهێشت نامەیان پێ نەگەیشتووە . پۆتین ئەم پەراوێزخستنەی ڕووسیا بە ناڕەزایەیتیەوە وەردەگرێت چونكە فەرامۆشكردنی ئەو باجە گەورەیەیە كە یەكیچتی سۆڤیەت دای بۆ تێكشكاندنی ئەڵمانیای نازی دەرپەڕاندنی هێزەكانی ئەڵمانیا لە پۆڵەندا .\nنكۆڵی لەوە ناكرێت كە داگیركردنی پۆڵەندا لەلایەن ئەڵمانیای نازیەوە ئاسانتر ئەنجامدرا بەهۆی ئیمزاكردنی ڕێككەوتننامەی دوو قۆڵی نێوان ستالین و هیتلەرەوە سەبارەت بە دەستدرێژی نەكردنە سەر یەكتری لە 23ی ئابی 1939 دا. زیاتر لەوەش لە 17 ی ئەیلوولی 1939 دا یەكێتی سۆڤیەتیش لە بەری خۆرهەڵاتەوە پەلاماری پۆڵەندای دا، بەڵام ڕاستییەكی تریش لە ئارادایە كە نزیكەی 27 ملیۆن هاوڵاتی سۆڤێتی گیانی خۆیان لەدەستدا لە ماوەی 4 ساڵدا لە ئاكامی پەلاماردانی خاكی یەكێتی سۆڤیەتەوە لەلایەن نازیەكانەوە لە 22ی حوزەیرانی 1941 دا.\nبەپێی ئامارەكان لە بەرامبەر یەك سەربازی كوژراوی ئەمریكیدا 80 سەربازی سۆڤیەتی لەو جەنگەدا كوژران جگە لەمەش لە %75 ی ئەو زیانانەی كە بە سوپاكانی هیتلەر گەیشت لەلایەن سوپای سوری سۆڤیەتیەوە بووە . بڕیاری بانگهێشت نەكردنی ڕووسیا لەم ڕێوڕەسمەدا بە هیچ شێوەیەك كاردانەوە نیە بەرامبەر هەڵوێستەكانی ستالین . نوێنەری ئیمپریالیزمی ئەڵمانیا وەك میوانێكی ڕێز لێ گیراو بانگهێشتی وارشۆ دەكرێت قسەكەری حوكمەتی پۆڵەندا ڕایگەیاند بانگهێشت كردنەكان لەسەر بنەمای پێوەرەكانی ئێستایە نەك پێوەرە مێژووییەكان . هەل و مەرجی ئێستاش مەبەستی لێی ئەوەیە كە هەموو زلهێزەكانی جیهان خۆیان بۆ جەنگ ئامادە دەكەن و پۆڵەندا خۆی كردووەتە نوكی ڕمە تیژەكەی ئەمریكا و ناتۆ كە ئابڵوقەی ڕووسیایان داوە واشنتۆن بە ڕەسمی ڕایگەیاندووە كە سیاسەتی ستراتیجی ئێستای خۆی ئامادەكردووە بۆ جەنگ دژی گەورە هێزەكانی وەك ڕووسیا و چین لەم پێناوەشدا بودجەی سەربازی ویلایەتە یەكگرتووەكانی بەرز كردووەتەوە بۆ زیاتر لە 700 ملیار دۆلار . بەم دواییەش ترامپ بڕیاری داوە هێزێكی سەربازی تایبەت بۆ فەزا دروست بكات ئاسمان بكاتە گۆڕەپانێكی تازەی جەنگ و بۆ سێهەمین جاریش لە چەند مانگی ڕابوردوودا بەجدی باس لەوە دەكات كە چۆن دەتوانێت بە كوشتنی 15 ملیۆن مرۆڤ جەنگی ئەفغانستان كۆتایی پێ بهێنێ كە ئەمە بە ئاشكرا تێپەڕاندنی تاوانەكانی هیتلەرە .\nجەنگی دووهەمی جیهانی هەرگیز بەوە لێك نادرێتەوە كە تەنیا بەرپرسیاریەتی یەك وڵات و دەرەنجامی هەڵوێستی نائاسایی یەك تاكە كەس بێت، بەڵكو لەبنەڕەتدا ئەو جەنگە دەرەنجامی ناكۆكیە لەناو نەزمی جیهانی سەرمایەداریدا: واتە لەنێوان ئابووری جیهان و دەوڵەتە بەسەرچووە نێودەوڵەتیەكان لەلایەكەوە بەرهەمهێنانی سۆشیالستی و خاوەندارێتی تاكە كەسی ئەو بەرهەمانە لەلایەكی دیكەوە ئێستا كە دەبینین هێرشی سیاسی لە ئەڵمانیادا هەیە دەیەوێت پاساو بۆ تاوانەكانی هیتلەر بدۆزێتەوە، هەڕەشەیەكی جدی هەست پێدەكەین دژ بە چینی كرێكاری جیهان.\nئەو هێزە سیاسییە ڕەگەزپەرستانە ئێستا گەورەترین حیزبی ئۆپۆزسیۆنن لە پەرلەمانی ئەڵمانیادا شان بە شانی ئەمەش هەوڵێكی ئاشكرا لە ئارادایە بۆ جوانكردنی وێنای هیتلەر ئیمپریالیزمی ئەمریكا لەماوەی جەنگی دووهەمی جیهانیدا توانی ئامانجە ئیمپریالیستسەكانی بشارێتەوە لەژێر ڕووپۆشی مەیلێكی دیموكراسیدا، بەڵام ئێستا ئەو توانایەی لەدەستداوە و زۆربەی هەرە زۆری هاوڵاتیانی ئەمریكا دژی كردەوەی سەربازی وڵاتەكەیانن لە دەرەوەی سنووری ویلایەتە یەكگرتووەكان .\nوەڵامی یەكلا كەرەوە بۆ ڕێگریكردن لە ڕوودانی جەنگێكی دیكەی جیهانیدا بریتیە لە سەرهەڵدانی سەركردایەتیەكی شۆڕشگێڕانە لەناو چینی كرێكارانی جیهانیدا. هەموومان دەزانین كە سەرهەڵدانی هیتلەر و بیروباوەڕی نازیزم لە پلەی یەكەمدا دەرەنجامی ئەو ناپاكیانە بوو كە حیزبە سۆشیال دیموكراتەكانی ئەڵمانیا و حیزبی كۆمۆنیستی سۆڤیەتی كردیان بەرامبەر چینی كرێكاران و بووەهۆی ئیفلیجكردنی ڕاپەڕین و ناڕەزاییە شۆڕشگێڕییەكانی چینی كرێكاری ئەڵمانیا.\nجارێكی دیكەش بێ چارەسەربوونی قەیرانە ئابووری و داراییەكان و توندوتیژبوونی جەنگی بازرگانی و چەكداربوونی جیهان هەموویان پێشبینی ئەوەیان لێ دەكرێت كە ناكۆكی و ململانێیەكی وەها بەرپا ببێت بە كەس كۆنتڕۆڵ نەكرێت . هەمان قەیرانی سەرمایەداری بووەتەهۆی تازەبوونەوەی خەباتی چینایەتی و دەبینین وڵات لە دوای وڵات كرێكاران خەبات دەكەن دژی دەستدرێژی كرانە سەر بنەماكانی دیموكراسی و ئاستی ژیانیان لە پاڵ ئەمەشدا نادادپەروەری كۆمەڵایەتی هەتا دێت قوڵتر و فراوانتر دەبێت كە ئەمڕۆ لە هەموو ڕۆژێك زیاتر مەترسی سەرهەڵدانی جەنگێكی دیكەی جیهانی لە ئارادایە گەورەترین مەترسیش لە بارودۆخی ئێستادا بێ ئاگایی كۆمەڵانی خەڵكە لە قوڵیی و فراوانیی ناكۆكییە جیۆپۆلەتیكییەكان كە هێزە ئیمپریالیستیەكان پەلكێش دەكەن بەرەو جەنگ. هەروەك چۆن لە ساڵەكانی 1930 دا بینیمان ئێستاش ئەو ڕاستییە هەر بەرجەستەیە كە ڕێگریكردن لە جەنگ بە ئاوات و داواكاری ئەخلاقی نابێت و بە پاڕانەوە لە سەركردەكانی ئیمپریالیزم نایەتە دی.\nدژایەتی كردنی جەنگ پێویستی بە یەكخستنی سیاسی چینی كرێكار هەیە لەسەر بناغەی بەرنامەیەكی سۆشیالیستی نێودەوڵەتی دژی سیستمی سەرمایەداری.\nبیڵ ڤان ئۆکسین:: 02/09/2019


ئه‌نجامی یارییه‌كانی هه‌فته‌ی یانزه‌هه‌مینی خولی پله یه‌كی كوردستان\nله كه‌شێكی ساردا و له شه‌ش یاری جیاوازدا هه‌فته‌ی یانزه‌هه‌مینی خولی پله یه‌كی تۆپی پێی یانه‌كانی كوردستان به‌ڕێوه چوو ، تێیداو له‌م هه‌فته‌یه‌ش یانه‌ی چه‌م چه‌ماڵ توانی بردنه‌وه‌یه‌كی گرنگ به‌ده‌ست بهێنێت پاش ئه‌وه‌ی به ئه‌نجامی دوو گۆڵی بێ وه‌لاَم له یانه‌ی خاكی كه‌ركوكی برده‌وه .\nئه‌مه‌و به‌و ئه‌نجامه‌شی یانه‌ی چه‌م چه‌ماڵ سه‌ركه‌وتنی بۆ ڕیزی یانه نایابه‌كانی كوردستان مسۆگه‌ر كردوو بووه یه‌كێك له یانه‌كانی وه‌رزی داهاتووی خولی كوردستان بۆ ئاستی یانه نایابه‌كان .\nله یارییه‌كی دیكه‌ی خوله‌كه و له ده‌ره‌وه‌ی یاریگه‌ی خۆیدا یانه‌ی ئاشتی به گۆڵێكی بێ وه‌لاَم له یانه‌ی سه‌ید سادقی برده‌وه و هه‌روه‌ك هه‌ڵۆش به دوو گۆڵی بێ وه‌لاَم یانه‌ی خانه‌قینی دووچاری شكست كرد .\nله‌م هه‌فته‌یه‌ش یانه‌ی شه‌قلاَوه له ده‌ره‌وه‌ی یاریگه‌ی خۆیدا و به 3-1 گۆڵ له‌به‌رامبه‌ر یانه‌ی ئاكرێ توشی شكست هاتن و ئاڵتون كۆپری و ڕزگاریش یاریه‌كه‌یان به خاوێنی و به بێ گۆڵ به كۆتاهات .\nدواجار یانه‌ی كۆیه‌و ئاسۆش له‌سه‌ر یاریگه‌ی یانه‌ی كۆیه به یه‌ك گه‌یشتن و ئه‌و یارییه‌ش ته‌واو نه‌كرا .\nئه‌م بابه‌ته 3599 جار خوێنراوه‌ته‌وه