•Mojab, Shahrzad, ed. (2015). Marxism and Feminism. London: Zed Books.\n-مارکسیزم و فێمینیزم (٢٠١٥) ......\n•Mojab, Shahrzad (ed.). Women, War, Violence, and Learning. London: Routledge.\n-ژن، جەنگ، توندوتیژی وخوێندن و فێربوون .......\n•Mojab, Shahrzad; Carpenter, S. (eds.). Educating from Marx: Race, Gender, and Learning. New York: Palgrave.\n-فێربوون لە مارکسەوە: رەگەز، جەندەر و خوێندن و فێربوون ........\n•Mojab, Shahrzad; Abdo, N., eds. (2004). Violence in the Name of Honour: Theoretical and Political Challenges. Istanbul: Bilgi University Press. ISBN 975-6857-98-6.\n-توندوتیژی بە ناوی شەرەف و نامووسەوە: تەحەدا تیۆری و سیاسییەکان (٢٠٠٤) ........\n•Mojab, Shahrzad, ed. (2001). Women of a Non-State Nation: The Kurds. Translated into Turkish by Fahriye Adsay, Sema Kiliç, and Ekin Uşaklı. Costa Mesa, California: MAZDA Publishers. ISBN 1-56859-093-8.\n-ژنان و گەلێکی بێدەوڵەت: کوردەکان (٢٠٠١) ........ (ئەم کتێبە لە ئینگلیزییەوە کراوە بە تورکی). ئەو بابەتەی ئێمە لێرەدا کردوومانە بە کوردی، بەشی سێهەمی ئەم کتێبەیە.\n•Bannerji, H.; Mojab, Shahrzad; Whitehead, J., eds. (2001). Of Property and Propriety: The Role of Gender and Class in Imperialism and Nationalism. Toronto: University of Toronto Press.\n-خاوەندارێتی و ئادابی کۆمەڵگە: رۆڵی جەندەر و چین لە ئیمپریالیزم و ناسیۆنالیمدا (٢٠٠١) ..........\n•Mojab, Shahrzad; Hojabri, A, eds. (2000). Women of Iran: A Subject bibliography. Cambridge, MA: Iranian Women's Studies Foundation. ISBN 0-9701413-0-0.\n-ژنانی ئێران: بابەتێکی بیبلۆگرافی (٢٠٠٠). کامبریج، MA: دامەزراوەی توێژینەوەی ژنانی ئێرانی .....\nهەرچەندە کورد وا ناسراون کە گەورەترین گەلی "بێدەوڵەتن" لە جیهاندا، بەڵام مێژوویەکی دوور و درێژیان هەیە لە حوکمی سەربەخۆییدا. یەکەم مێژووی کوردەکان، شەرەفنامە Sharaf – Name ساڵی ١٥٩٧ لەلایەن شەرەفخانەوە نووسراوە، کە حوکمڕانی میرایەتیی بەهێزی بەدلیس بووە. ئەو مێژووی بنەماڵە و رووداوەکانی نووسیوەتەوە چونکە مێژوونووسان مێژووی "حوکمڕانانی کوردستان و بارودۆخیان فەرامۆش کردووە". بە گوێرەی ئەم سەرچاوەیەی کە لە سەر ئاستێکی بەرفراوان ناسراوە، حکوومەتداریی کورد لە فۆرمی بەربڵاوی حوکمی سەربەخۆیی پێکهاتووە، کەوا لە حوکمی پاشایەتییەوە دەیگرێتەوە (سەڵتەنەت) تا حوکمی میرنشینە نیمچە سەربەخۆکان. ئەم سیستەمە تا ناوەڕاستی سەدەی نۆزدە بەردەوام بوو، کاتێ کە هەردوو دەوڵەتی عوسمانی و ئێرانی هێزی سەربازییان بەکارهێنا بۆ رووخاندنی دوا شەش میرنشینەکەی کورد.\nئەم بەشە یان فەسڵە باس لە بەشداری و تێهەڵکێشبوونی ژنان دەکات لە کاروباری سیاسەتدا کە بە نەریت دەسەڵاتی پیاو بەسەریدا زاڵە لە کۆمارە کوردییەکەدا. ئەمەش پشت بە رووماڵێک دەبەستێت بۆ بڵاوکراوە و بەڵگەنامەکانی دەوڵەتەکە و چاوپێکەوتن لەگەڵ ئەو ژن و پیاوانەی لە سایەی رووماڵکردنی گۆڤارەکەدا ژیاون. حکوومەت، لە ماوەی ئەو مەودا کورتەی ژیانیدا ژمارەیەک هەنگاوی نا بەرەو بەشداری پێکردنی ژنان لە ژیانی گشتیدا. بەهەرحاڵ، ژنان چوونە ناو ژینگەیەکی نامۆ و نائاساییەوە لە پشتیوانیکردنی پرسی نەتەوەییدا و زۆربەیان وەک چالاکوان لە بزووتنەوەیەکی ژنان یان وەک سەرکردە یان کادری چالاک لە نێو حیزبی حوکمڕاندا. سەرکردە پیاوەکانی ئەم جووڵانەوە نەتەوەییە لە رۆڵی "شایستە" و "شەرەفمەندانەی" ژنانیان دەڕوانی هێما و ئیکۆنی گەل و نیشتمانێکی مۆدێرن و وەک شکۆ و شانازییەکیش بۆ "دایکانی نیشتمان" لەقەڵەمیاندەدا.\nخەباتی کورد بۆ سەربەخۆیی بەردەوام بوو لە ژێر سایەی سیاسەتی "بەمۆدێرن کردن" و سەنتراڵیزەکردنی حکوومەتەکانی دوای جەنگدا. لە ئەنجامی ئەمەشدا زنجیرەیەک ڕاپەڕین و شۆڕشی گەورە بەرپابوون لە نێوان ساڵانی ١٩٢٥ و ١٩٤٢دا لە ئێران و تورکیا و عێراقدا و بەتوندی سەرکوتکران. لە ژێر داگیرکاریی بەریتانیا و ماندێتی بەسەر عێراقدا، حکوومەتێکی سەربەخۆ دەسەڵاتی گرتەدەست بە سەرکردایەتیی شێخ مەحموود، کە ڕابەرێکی ئاینی و فیوداڵێکی خاوەن مڵک بوو، لە کۆتایی ساڵانی ١٩١٠ و سەرەتای ١٩٢٠کاندا. شێخ مەحموود بەرهەڵستیی ئەو سنووردارکردنی دەسەڵاتەی دەکرد کە بەریتانیا بەسەریدا سەپاندبووی و خۆی وەک مەلیکی کوردستان ڕاگەیاند. بەهەرحاڵ، حکوومەتەکەی هاوشێوەی میرنشینەکان بوو کە لەسەر شێوازی دەرەبەگایەتیی (فیوداڵیی) کۆن رێکخرابوو، سەرەڕای کابینەکەشی سوپایەکی نیمچە مەشقپێکراو و رۆژنامە و بڵاوکراوەی حکوومیشی هەبوو. بەڵام حیزبی سیاسیی نەبوو و هەموو دەسەڵات لە ژێر دەستی شێخ مەحموودا بوو و سەرۆکە فیوداڵەکان لەلایەن خۆیەوە دادەمەزران. هیچ گۆڕانکارییەکیش رووینەدا لە ژیانی ژنان و جووتیاراندا کە زۆربەی زۆری دانیشتووانیان پێکدەهێنا.\nئەم سەرلەنوێ دابەشکردنەی کوردستان کاریگەریی جۆراوجۆری هەبوو لە سەر گەشەکردنی کورد وەک گەل و نەتەوە. لەکاتێکدا لە فیوداڵیزم و خێڵەکێتی لە دێهاتی کوردستاندا باڵادەست بوو، کۆمەڵگەی کورد لە ئەرمینیای سۆڤیێتیدا لە گۆڕان و وەرچەرخانێکی سۆشیالیستانەدا بوو لە ناوچە ئۆتۆنۆمیدارەکەی ساڵانی (١٩٢٣ – ١٩٢٩)یاندا لە ناگۆڕنۆ - قەرەباغ. لەکاتێکیشدا کە تورکیا و ئێران کوردیان خستبووە بەر سەختترین شێوەی لەناوبردنی رەگەز و زمان (ethnocide linguicide)، دەسەڵاتی ماندێتی بەریتانیا لە عێراقدا، لە ژێر سەرپەرشتیی کۆمەڵەی گەلاندا، ئازادیی بەخشییە کوردەکان لە بەکارهێنانی زمانی خۆیاندا بۆ چاپ و بڵاوکردنەوە و خوێندنی سەرەتایی. هەرچەندە زۆربەی گەورەساڵانی کورد تا ئەودەمە نەخوێندەوار بوون، بەڵام کوردەکانی یەکێتیی سۆڤیێت تا ساڵانی ١٩٣٠کان بەتەواوی بوون بە خوێندەوار. گەلی کورد لە ساڵی ١٩١٨وە لە ژێر حوکمی سیستەمی سیاسیی جۆراوجۆردا ژیانیان بەسەردەبرد، لە فەرەنسییەوە (سووریا ١٩٢٠ – ١٩٤٦) و تا ماندێتی بەریتانی (عێراق ١٩٢٠ – ١٩٣٢) بۆ پاشایەتیی سێکولار (ئێران ١٩٢٥ – ١٩٧٩، عێراق ١٩٣٢ – ١٩٥٨)، ئاینی یان تیۆکراسی (ئێران لە ساڵی ١٩٧٩وە) و رژێمە کۆمارییەکانی عەلمانی و ناسیۆنالیستی پەڕگر (تورکیا لە ١٩٢٣وە، عێراق لە ١٩٦٣وە، سووریا لە ١٩٦٣وە).\nبەگوێرەی ئەم بارودۆخە، یەکێتیی سۆڤیێت رەتیکردەوە هێزەکانی لە باکووری ئێران بکشێنێتەوە پاش ئەوەی کە جەنگ کۆتایی هات. بێجگە لەوەش مۆسکۆ هانی ناسیۆنالیستەکانی ئازەربایجان و کوردستانی دا حکوومەتی سەربەخۆی خۆیان پێکبێنن لە چوارچێوەی دەستووری ئێراندا. لە دیسەمبەری ساڵی ١٩٤٥دا "حکوومەتی نیشتمانیی ئازەربایجان" دامەزرا و لە ٢٢ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٤٦دا "کۆماری کوردستان" لە مهاباد راگەیەنرا٢. هەردوو رژێمە سەربەخۆکە بوون بە پێگەی ململانێی نێوان رۆژئاوا بە سەرکردایەتیی ویلایەتە یەکگرتووەکان و بەریتانیا و ئێرانی پاشایەتی و یەکێتیی سۆڤیێت و کوردەکان و ئازەربایجانییەکان. بە هاوکاریی رۆژئاوا ئێران مەسەلەی رەتکردنەوەی کشانەوەی سۆڤیێتی گەیاندە نەتەوە یەکگرتووەکانی تازە دروستبوو. پاشان لە مایسی ١٩٤٦دا دوا یەکە سەربازییەکانی یەکێتیی سۆڤیێت لە ئێران کشایەوە و شەش مانگ دواتریش لەشکری ئێران هێرشی کردە سەر هەردوو حکوومەتەکە بە بیانووی "پاراستنی یاسا و نیزام" لە هەڵبژاردنی پەرلەمانی داهاتووی ئێراندا. هەردوو رژێمە ئۆتۆنۆمیدارەکە، کە یەکێتیی سۆڤیێت قەناعەتی پێکردبوون، بەرگرییان نەکرد و لە دیسەمبەری ١٩٤٦دا بە ئۆپەراسیۆنی سەربازی رووخان، کە بوو بە هۆی لەسێدارەدانی سەدان کەس لە سەرکردە و بەشدارانی ئەو بزووتنەوەیە.\nکۆمارە کوردییەکە لەلایەن حیزبی دیموکراتی کوردەوە (حدک) دامەزرا، کە لە مانگی ئابی ١٩٤٥دا دروستکرا و لە ئەنجامی هەڵوەشانەوەی "کۆمەڵەی ژیانەوەی کوردستانەوە" و بە کوردی بە "کۆمەڵەی ژێ کاف" دەناسرا، هاتەکایەوە. ئەم رێکخراوە نهێنی بوو و بانگەشەی دروستکردنی دەوڵەتێکی کوردیی دەکرد کە هەموو پارچەکانی کوردستانی گەورە لەخۆبگرێت و چەندین بڵاوکراوەی دەردەکرد و تێیاندا هەڵوێستی خۆی لە مەسەلە سیاسییەکان دەردەبڕی و سەرقاڵی پەخشنامە و بڵاوکردنەوەی نهێنی بووبوو، بۆ نموونە، هۆنراوەی نەتەوەیی و نیشتمانی و رۆژژمێری کوردی و گۆڤارێکی زۆر بەناوبانگ بە ناوی "نیشتمان". فرەجار وا لەقەڵەم دەدرا کە یەکەم حیزبی نەتەوەیی ئاسۆ مۆدێرنە. دامەزرێنەرەکانیشی ئەندامانانی نێرینەی بۆرجوازییەتی بچووکی شارستانی بوون و رێکخراوەکە بە رێکخراوێکی خێڵەکی و فیوداڵیزم دادەنرا، یان وردتر بڵێین، خاوەن زەوییە خێڵەکی و فیوداڵە نانەتەوەییەکان رێگر بوون لە بەردەم گەشەکردنی نەتەوەی کورد و بزووتنەوە سیاسییەکەیدا. هەرچەندە ئەم حیزبە بانگەشەی ریفۆرمی زەویوزاری نەدەکرد بەڵام یەکەم رێکخراو بوو کە داوای چاککردنی ژیان و گوزەرانی جووتیارانی دەکرد.\nدوژمنە دەرەکی و سەرەکییەکانی کۆمەڵە هەر چوار دەوڵەتی ئێران و تورکیا و عێراق و سووریا بوون کە حوکمی کوردستانیان دەکرد و نکووڵییان لە مافە نەتەوەییەکانی کورد دەکرد. هەڵبەت دوژمنە ناوخۆییە سەرەکییەکانیش خێڵەکێتی و نەخوێندەواری و دواکەوتوویی ئابووری و پیشەسازی بوو. لە چوارچێوەی ئەم کارەدا هەندێ جار داوا لە ژنان دەکرا بچنە پاڵ پیاوان و بەشداریی رزگاریی دایکی نیشتمان بکەن. لە چامە شیعرێکدا بە ناوی "گفتوگۆی برایان و خوشکان"، کە لە گۆڤاری "نیشتمان"دا بڵاوبووەتەوە (هێمن ١٩٤٣ – ١٩٤٤ : ٢٣ – ٢٤)، خوشکەکە بە براکەی دەڵێ کە چیتر ستەم و سەرشۆڕی قبووڵ نەکات چونکە گەلانی تر هەموو رزگاریان بوو و دەبێ ئەویش ژیان و ماڵی خۆی بەخت بکات بۆ دایکی نیشتمان. ئەوجا براکەش وەڵامی دەداتەوە و دەڵێ:\nلینین هەڵستا زوڵمی "چار" شێوا\n"دادە" گیان بدە یاریی "برای" خۆت\nلە گوین "ژان دارک" هەستە وەک مەردان\n(تێبینی: ئەم کۆپلە شیعرە بە سوپاسەوە برای ئازیزم مامۆستا فەرهاد شاکەلی لە گۆڤاری "نیشتمان"ی سەردەمی کۆماری کوردستان دەریهێناوە و بۆی ناردووم و لێرەدا وەک خۆی دامناوەتەوە لەبری ئەوەی جارێکیتر لە وەرگێڕانە ئینگلیزییەکەی خاتوو شەهرەزاد موجابەوە بیکەمەوە بە کوردی کە بێگومان وەک دەقە رەسەنەکە دەرناچێتەوە – وەرگێڕ).\nئەم بابەتە لە زۆرێک لە هۆنراوەی نەتەوەیی بە درێژایی ئەم سەدەیە دووبارەبووەتەوە. مێینەی کورد داوێنپاک و جوانە، بەڵام ئەمیش وەک پیاوانی کورد لەلایەن دوژمنەوە ستەملێکراوە. ئەویش بە هاوکاریی پیاوان، دەتوانێت وەک جان دارک، نیشتمانی دایک رزگار بکات. هەمان ژمارەی گۆڤارەکە کورتەباسێکی تێدایە لە سەر "خانمە شاعیرێکی کورد بە ناوی حەیران خانمی دونبولی" (١٩٤٣ – ١٩٤٤ : ٢٩ – ٣٠). هۆنراوەکە بە فارسی نووسراوە و پێدەچێت تەنها بۆ ئەوە باسکراوە بۆ دەرخستنی داهێنانی ژنی کورد لە شیعردا.\nدواین ژمارەی گۆڤاری "نیشتمان"، (٧، ٨، ٩ ، بەهاری ١٩٤٤: ١٠) وێنەیەکی فۆتۆگرافی دوو کچی کوردی تێدایە کە لە تورکیا لەسێدارەدراون. ئەو شیعرانەی لە ژێر وێنەکەدا نووسراون وێنەیەکی نموونەیی ژنان دەخەنەڕوو لە لایەن نەتەوەپەروەرەکانەوە:\nئەم چامە شیعرییە بە شان و باڵی ئەو ژنانەدا هەڵدەدات کە شەڕی دوژمن دەکەن، بەڵام هەموو ژنان دەخاتە بەر توندوتیژیی سیمبۆڵیکی باوکایەتی (پاتریارکی) – کە تووڕیاندەداتە لاوە و تەنانەت پۆشاکیشیان بە "دزێو" دادەنێت. دەکرێ ژن و پیاو تەنها لە ڕێگەی خەبات و تێکۆشانەوە لەپێناوی رزگارکردنی نەتەوەدا یەکسانی بەدەستبێنن، لەگەڵ ئەوەشدا لە حاڵەتی ژناندا مەسەلەی سێکس و زایەندی لە پرۆژەی بنیاتنانی نەتەوە و گەل دانابڕێت و پاک و خاوێنیی نەتەوە و هێزی لە داوێنپاکیی ژنەکانی جیانابێتەوە. ئەگەر پێویست بێت دایکی نیشتمان لە هەژموونی بێگانە پاکبکرێتەوە، ئەوە دەبێت ژنی نموونەییش پاکژ و پاکیزە بێت لە ڕووی شەرع و یاساوە.\nکۆمەڵەی ژێ کاف بنیاتنانی یەک نەتەوەی کوردی بە ئامانج گرتووە، لە ڕێگەی دروستکردن و پێکهێنانی دەوڵەتێکەوە کە حوکمی کوردستانی گەورە بکات، بەڵام سروشتی ئەم دەوڵەتە بە ڕوونی باس نەکراوە، ئەگەرچی رێکخراوەکە رایگەیاندووە کە "دێموکراسیی" یەکێک دەبێت لە مادەکانی دەستوورەکەی "مەرامنامە"٣. بەهەرحاڵ، وەک کۆمەڵەش، بزووتنەوە نەتەوەییەکانی تر، تەنها یەک بیر و باوەڕ لەبارەی دێموکراسییەوە مێشکی داگیرکردبوو، کە ئەویش سەربەخۆیی و رزگاربوون بوو لە حوکمی داگیرکەری بێگانە. رێکخراوەکە دەمیشی دەکوتا بۆ پێداویستییەکانی دیکەی ژیانی دێموکراسی، چەشنی یەکسانیی جەندەریی نێوان نێوان هەردوو رەگەزی نێر و مێ، کەچی تەنانەت بیریشی نەکردبووەوە لە هەڵوەشاندنەوەی پەیوەندییە فیوداڵییەکان. ژن لای ئەوان مڵک و خاوەندارێتی و پاکی و دایکی نیشتمان بوو.\nبێجگە لە پرۆپاگەندە لە ڕێگەی میدیای چاپەمەنی و شیعرەوە. کۆمەڵە شانۆی بە سەرکەوتوویی بەکاردەهێنا لەپێناوی برەودان بە مەسەلەی نەتەوەیی. یەکەم نمایشی شانۆیی لە بەشەکانی باکووری کوردستانی ئێراندا کە لە سیناریۆ و دەرهێنانی کۆمەڵە بووبێت، شانۆیی "دایکی نیشتمان" بوو. لەم درامایەدا دایکی نیشتمان کۆت و زنجیر کرابوو بە جلی رەش و سەری سپییەوە و داوای لە "رۆڵە" بەشمەینەتەکانی دەکرد لە کۆیلەیی و ستەمی حوکمی ئێران و تورک و عێراقییەکان رزگاربن. ئەم دیمەنەی نمایشەکە فرمێسکی لە چاوی جەماوەری ئامادەبووان هێنا. لە پەردەیەکی تری نمایشەکەدا، رۆڵەکانی دایکی نیشتمان بە دەم داواکاری و بانگەوازەکەوە چوون و چەکیان هەڵگرت و داگیرکەرانیان راونا و دایکەکەیان رزگار کرد. کردارەکەی ئەم دواییە وێنای گەیشتن بە دەسەڵات دەکات لە نیشتمانی دایکدا، کە ئەویش پێکهێنان و دروستکردنی دەوڵەتی کوردییە. هەر پێنج پەردەکەی شانۆییەکە و پشوودانی نێوانیان خوێندنەوەی شیعری حاجی قادری کۆیی و چەندین گۆرانی و سروودی نەتەوەیی تێکەوتبوو. شانۆییەکە، کە چەندین جار لە مهاباد و شارەکانی تردا نمایش دەکرایەوە، کاریگەرییەکی قووڵی دروستکرد و وەک ساتەوەختێکی شکۆدار لە یادەوەریی میللیی خەڵکی ناوچەکەدا مایەوە. بە بێ سەرسوڕمان، کۆمەڵە کە بەرهەمهێنی شانۆییەکە بوو، نەیویست یان نەیتوانی ئەکتەرێکی مێینە بدۆزێتەوە کەوا رۆڵی دایکی نیشتمان ببینێت و سەرجەمی دەستە و تاقمی ئەکتەران نێرینە بوون. تەنانەت هەندێ لە کوڕە ئەکتەرە گەنجەکانیش تووشی رێگری بوون لەلایەن باوکە دەسڕۆ و دەوڵەمەندەکانیانەوە، کە وا دەیانڕوانییە ئەم کاری دڵخۆشکردن و رۆڵبینینی چینی خوارەوە تێیدا کارێک بێت کە نەگونجاو بێت لەگەڵ شکۆ و ناوبانگی چینایەتیی ئەواندا٤.\nکۆمار لە سەر ئەو سیستەمە کارگێڕییە رۆیشت کە لەلایەن دەوڵەتی ئێرانەوە داڕێژرابوو. حیزبەکەش بیرۆکراتییەتی مەدەنیی بە شێوەیەکی کوردانە پیادە دەکرد و لەکاتێکدا سوپا و جەندرمەی هەڵوەشاندەوە و بە "سوپایەکی نیشتمانی" جێگەی گرتەوە بە فەرماندەیی ئەو ئەفسەرە کوردانەی لە ریزی هێزە چەکدارەکانی عێراق و ئێران هەڵاتبوون. کابینەیەکی حکوومەت و هەروەها ئەنجومەنێک پێکهاتن و دامودەزگاکانی کولتووری، چەشنی کتێبخانە و ئێستگەیەکی رادیۆ و چالاکیی سینەما و چاپەمەنی و رۆژنامەگەری دامەزران. بە هەمان شێوە حیزبەکە چالاکییەکانی خۆی پەرەپێدا بە دروستکردنی کەرتێکی گەنجان و رێکخراوێکی ژنان. ئەوجا کۆمەڵێک کارئاسانی کرا بۆ چاککردنی بارودۆخی خاوەن دووکانە بچووک و هەژارەکان. بەڵام لەگەل ئەوەشدا پەیوەندییەکانی دەرەبەگایەتی لە گونددا هەر وەکو خۆی مایەوە، سەرەڕای بەڵێنی دەستێوەردان لە بەرژەوەندیی هەردوک جووتیاران و خاوەن زەوییەکانیش٥.\nباری فیزیکیی مهاباد بە شێوەیەکی بەرچاو نەگۆڕاوە سەرەڕای تێپەڕبوونی دە ساڵ بەڵکو تەنها ژمارەی دانیشتووانی شارەکە زیادی کردووە بۆ ٢٠٣٣٢ کەس. بەپێی ئەم زانیارییانەش، دە ساڵ لەدوای کۆمار تەنها ١٠%ی دانیشتووانی مێینەی تەمەن دە ساڵ و بەرەو سەرەوە خوێندەوار بوون، واتە توانیویانە "بنووسن و بخوێننەوە". لە ڕێگەی سوود وەرگرتن لە ژمارەکانی ئەم ئامارەوە دەتوانین بگەینە هەندێ بیر و بۆچوون لە سەر تێکڕای رێژەی خوێندەواریی مێینە گەورەکان (١٥ ساڵ و بۆ سەرەوە) لە ساڵی ١٩٤٦دا. بۆ نموونە، گرووپی تەمەنی ٢٥ بۆ ٣٤ ساڵ لە سەرژمێریی ساڵی ١٩٥٦دا تەمەنیان ١٥ بۆ ٢٤ ساڵ بوون لە ساڵی ١٩٤٦دا. هەڵبەت زۆر دوورە کە توانا و زیرەکیی خوێندنەوە و نووسینی ئەم گرووپەی تەمەنە لە ماوەی دەیەیەکدا گۆڕابێت. لە ساڵی 1956دا، تەنها ٤,٦ لە سەدی رێژەی مێینە (85 لە کۆی 1321 کەس) لە گرووپی تەمەنی 25 بۆ 34 ساڵ توانیویانە بخوێننەوە و بنووسن. لە ساڵی ١٩٥٦دا رێژەی خوێندنەوە و نووسین بە شێوەیەکی توند دادەبەزێت بۆ ٧,٣ لە سەد بۆ گرووپە تەمەنی ٣٥ بۆ ٤٤ ساڵ کە دەکاتە (٢٧ لە کۆی ٧٣٨ کەس) و بۆ ٨, ٠ لە سەد بۆ گرووپە تەمەنی ٣٥ بۆ ٤٤ ساڵ (٦ لە کۆی ٧٦٥ کەس)٨. ئەم ژمارانە ئاماژە بۆ ئەوە دەکەن کە رێژەی خوێندەواریی گەورانی تەمەن (١٥ ساڵ و بۆ سەرەوە) لە ساڵی ١٩٤٦دا لە سەدا چوار زیاتر نەبووە. هەروەها لە سەرچاوەکانی تریشەوە دەردەکەوێت کەوا زۆربەی خوێندەوارەکان لەو قوتابخانانەدا فێری خوێندەواری بوون کە لەدوای ساڵانی ١٩٣٠کان دروستکراون.\nحیزبی دیموکراتی کورد، لەو دەستوورەیدا (پەیڕەو و پرۆگرامەیدا – و) کە کەمتر لە دوو مانگی پێش دامەزراندنی کۆمار بڵاویکردەوە، رایگەیاند کەوا لە کوردستان و بە هەمان شێوەش لە هەموو ئەو ئوستانانەی ئێرانیشدا کە کوردیان تێدا دەژی "پێویستە بەرژەوەندییەکانی جەماوەری خەڵک بە پێی بنەمای دیموکراسی بپارێزرێن" (فەسڵی ٢، مادەی ٤). هەروەها بەڵگەنامەکە، بە هەمان ئەو زمانەی کە لە دەستوورەکەی کۆمەڵەدا (واتە کۆمەڵەی ژێ کاف – و) هاتووە، رایگەیەندووە کەوا "ئامانجی حیزب بەرفراوانکردنی دیموکراسییە و بەپێی ئەو بنەمایەش، خەبات کردن و تێکۆشانە لەپێناو خۆشگوزەرانیی مرۆڤدا" (مادەی ٥). یەکسانیی نێوان ژن و پیاویش بە شێوەیەکی ئاشکرا بەم جۆرە باسکراوە: "لە هەموو کایەکانی سیاسی و ئابووری و کاروباری کۆمەڵایەتیدا پێویستە ژن مافی یەکسانی هەبێت لەگەڵ پیاودا" (بەشی ٤، مادەی ٢١)٩.\nلەکاتێکدا کە سەرکردایەتیی کۆمار نکووڵی لە جووتیارەکان کرد، بەڵام زۆرینەی دانیشتووان، مافە دیموکراتییەکان، نیوەکەی تری دانیشتووان کە ژنانن، پلە و پایەیەکی بەرچاویان پێدرا لە ژیانی شارەکەی پایتەختدا. لە کاتی ئاهەنگگێڕان بە "سەربەخۆیی کوردستان" لە ٢٢ی کانوونی دووەمی ١٩٤٦دا، کەوا لە گەلێ ژمارەی رۆژنامەی "کوردستان"دا راگەیەنراوە و بیست و سێ کەس لە گەورە کاربەدەستانی کۆمار وتاریان بۆ جەماوەر داوە و دوو کەس لەوانەی قسەیان کردووە و وتاریان داوە مامۆستای ژن بوون و قوتابخانەی کچانیش یەکێک بوو لەو چوار قوتابخانەیەی سروود و گۆرانیی نیشتمانییان پێشکەش کردووە١٠. هەردوو وتاردەرە ژنەکە مامۆستای قوتابخانەی سەرەتایی بوون و بۆ سەربەخۆیی کوردستان ئاهەنگیان گێڕاوە و جەختیان لە سەر پێویستیی بەشداریی چالاکانەی ژنان کردووە لە خەبات و تێکۆشاندا. خەجیجەی مەجدی یەکێک لەو مامۆستایانە بووە کە وتوویەتی:\n"خوشکە بەڕێزەکان، ئێستا با تەماشای برا ئازیزەکانمان بکەین و دەست بخەینە ناو دەستی یەکتر، چونکە من وایدەبینم کە نیشتمانی دایک چاوەڕوانی کچەکانێتی دەستبەکاربن و دەست بە خوێندن و فێربوون بکەن بۆ ئەوەی ئێمەش بگەینەوە بە براکانمان. جیهانی ئەمڕۆ پێویستی بە کچان و کوڕانە وەک خوشک و برا دەست لە ناو دەستی یەکتر بنێن لەپێناوی رزگارکردنی دایکی نیشتماندا"١١.\nلە پاش نزیکەی دوو هەفتە دواتر، مامۆستاکانی قوتابخانەی کچان بۆنەیەکی کۆبوونەوەیان رێکخست لە هۆڵی ئۆفیسی پەروەردە بۆ ئاهەنگگێڕان بە "سەربەخۆیی و ناساندنی رابەری کوردستان"١٣. بە پێی ڕاپۆرتی رۆژنامەکە (کە لەدوای دامەزراندنی حیزبی ژنان بڵاوکرایەوە)، "خانمی رابەر یان پێشەوای کوردستان" یان (یای پێشەوای کوردستان) و ژمارەیەکی گەورەی ژنە ئەندامەکانی حیزبی دیموکراتی کوردستان و خەڵکانی هەموو بوارەکانی ژیان لەم بۆنەیەدا بەشداربوون. لەوێدا خانمی (یەکەم) وتارێکی دا لە سەر "پێشکەوتنی ژنان و ئاڕاستەکردنیان". پاشان جووتێ گوارەی ئاڵتوونی پێشکەشی خاتوو ویلما سەیادیانی بەڕێوەبەری قوتابخانەی کچان کرد. خانم لە وتاردانەکەیدا بیری هەموو کەسێکی خستەوە لەبارەی پێویستیی ژنانەوە بۆ فێربوون لە ژنانی دەرەوە کەوا "یارمەتیدەری گەورەی پیاوەکانیان بوون لە جەنگی گەورەدا" و گوتی:\n"نابێت ئێمە هەمیشە چاوەڕێی مێردەکانمان بین پارە و جلوبەرگ و زێڕمان بدەنێ. خانمە بەڕێزەکان، منداڵەکانتان بەدبەخت مەکەن لە ڕێگەی هێشتنەوەیان لە ناو چواردیواری ماڵەوەدا، بیاننێرن بۆ قوتابخانە بۆ ئەوەی وەک پیاو و ژنە نەخوێندەوارەکانیان لێنەیەت و بەڵکو بتوانن بەرگری لە مافە نەتەوەییەکانیان بکەن و بەتایبەتیش بۆ ئەوەی ژنی کورد بتوانن هاوشێوەی ژنە شارستانییەکان بن لە دەرەوە".\nقسەکەری دووەم، خانمە بەڕێوەبەری قوتابخانەی کچان، جەختی لە سەر خوێندنی ئافرەتان کردەوە و یەکگرتنیان لەگەڵ پیاودا لەپێناوی توانادار کردنی نەتەوەکەیان بۆ رەخساندن و ئەنجامدانی پێشکەوتن. سێهەم قسەکەر، کە عیسمەت قازیی کچی پێشەوای کوردستان بوو وتی کەوا ئێمەی ژنان دەبوو ئاهەنگی زۆر بگێڕین بۆ ئازادیمان بۆ ئەوەی "هەموو جیهان بزانێت کە ژنی کورد زۆر زیاتر لە پیاوان ئازادییان خۆشدەوێت". چوارەم قسەکەر خانمە مامۆستایەک بوو بە ناوی کوبرای عەزیمی، کەوا زۆر بە توندی رەخنەی لە ژنانی مهاباد گرت:\n"لەبەرئەوەی کە ئێمە زۆر دواکەوتووین (لەپاشین) و ئەرکمان زۆر سەختە و بارمان تادێت گرانتر دەبێت، کەواتە دەبێ بزانین کە چۆن ئەم بارە قورسە هەڵبگرین و لەکۆڵی بنێین. هەڵبەت بە هێزی ئەقڵ و زانیاری ئەم بارە سووک دەکرێت و لادەبرێت، بەڵام بەداخەوە خەڵکی مهاباد بەو شێوەیە نایبینن. بۆ نموونە، بە دەستی خۆیان کچەکانیان بەدبەخت و نەخوێندەوار دەکەن و داوایان لێدەکرێت لەجیاتی خوێندن جووتێ گۆرەوی بچنن یان کڵاوێک بدوورن یان هەر شتێکی تر و هی وا هەیە دەڵێ: "کچەکەم نانێرم بۆ قوتابخانە چونکە ئەدەب و ڕەوشتی تێکدەچێت". خانمانی ئازیز، پێمناڵێن تێکچوونی ڕەوشت و ئەدەبی ئێمە لەکوێدایە؟ ئەوانەی کە بەم جۆرە بیردەکەنەوە زۆر دوورن لە ڕاستییەوە و لە مەسەلەکە تێنەگەیشتوون. بۆ نموونە من خۆم لە گەلێ کۆڕ و کۆبوونەوەدا بیستوومە و هەر کاتێکیش کە ئێمە دەبینن، دەڵێن "ئا ئەوانە مامۆستان" و بە ڕق و بێزەوە تەماشامان دەکەن. ئێمە ئەگەر سەیری نووسین و کتێبی بیانییەکان بکەین زۆر خەمبار دەبین و دەپرسین "خودایە، ئاخۆ ئێمەش وەک ئەوان مرۆڤی نین؟ باشە بۆچی ئێمە لە شارێکی وەک مهاباددا ژنێکمان نیە نەشتەرگەر بێت، پزیشک بێت، دانساز بێت یان تەنانەت مامانێکی جێمتمانە و بڕوانامەدار بێت؟" پاشان بڕیاردەر داوای خۆشحاڵی دەربڕینی کرد بە رووخانی دیکتاتۆرێتی رەزاشا و "دوودڵ نەبن لە ناردنی کچەکانیان بۆ قوتابخانە"، کەوا لەوێ بە زمانی دایکیان فێری خوێندن دەکرێن. دواجار بەشداربووان یارمەتی و پارەیان بەخشییە حدک. رۆژنامەکە لیستی ناوی ٤١ ئافرەتی تێدایە کە پارە و ئاڵتوونیان بەخشیوەتە حیزب١٤. سەیر و سەمەرە لەوەدایە کە هەموو ژنەکان بە ناوی مێردەکانیانەوە ناسێنراون. بۆ نموونە، خانمی بەڕێزی کاک ساڵح شاتری. هەفتەیەک دواتر، رۆژنامەی کوردستان باسی بەستنی کۆنگرەیەکی خانمانی کردووە لە مهاباد بەم شێوەیەی خوارەوە:\n"کۆنفرانسی خانمان لە کۆمەڵەی کولتووریی کوردی - سۆڤیێتی\nرۆژی هەینیی ٨ی مارتی ١٩٤٦، کۆنفرانسێک بەسترا لە لە کۆمەڵەی کولتووریی کوردی – سۆڤیێتی لە لایەن خانمی پێشەوای (سەرۆکی) کوردستانەوە بۆ رۆشنکردنەوەی ئەقڵ و هزری ژنانی کۆمەڵگەی کوردستان و ژمارەیەکی زۆر ژنانی ئەندامانی کۆمیتەی ناوەندیی حیزبی دیموکراتی کوردستان و مامۆستایان و قوتابیانی قوتابخانەی کچان و ژنە فەرمانبەرەکانی حیزبی دیموکراتی کوردستان و فەرمانگەکانی حکوومەت و بازرگانان و دووکانداران (کەسەبە) بانگهێشت کرابوون. یەکەمجار، خانمی پێشەوای کوردستان لەبارەی گرنگیی پێخوێندنی ژنان و کچانەوە قسەی کرد و هەروەها پەرەسەندن و پێشکەوتنی یەکێتیی ژنانی سۆڤیێت و پێویستیی ئەوەی کە ئاگادار و ئاشنایان ببن. ئەوجا ژمارەیەکی زۆری خانمە مامۆستا و قوتابی و خانمانی تر وتاریاندا. کۆنفرانسەکە لە کاتژمێر دووی پاشنیوەڕۆ دەستیپێکرد و لە کاتژمێر پێنج تەواوبوو"١٥.\nلە کۆنفرانسەکەدا هیچ باسێک لە ٨ی مارت نەکرا، کە رۆژی جیهانیی ئافرەتانە و هەمیشە لە یەکێتیی سۆڤیێت ئاهەنگی بۆ دەگێڕدرا. لە پاش هەفتەیەک رێکخراوێکی ژنان دامەزرا و لە رۆژنامەی "کوردستان"دا ڕاپۆرتێکی کورتی لەبارەوە بڵاوکرایەوە:\n"ڕۆژی هەینیی ١٥ی مارتی ١٩٤٦، ژمارەیەکی گەورەی ژنانی بەوەج و خوێندەوار لە لایەن خانمی پێشەوای کوردستانەوە بانگهێشت کرابوون و لە کاتژمێر سێی پاشنیوەڕۆدا لە کۆمەڵەی کولتووری کۆبوونەوە و بە چاودێری و رێنمایی خانمی پێشەوای کوردستان (مینا خانم .... لێرەدا وشەیەک ناخوێنرێتەوە)، حیزبی دیموکراتی ژنانی کوردستان دامەزرا و ژمارەیەکی زۆری ژنی وەک ئەندام تێدا تۆمار کرا و پێدانی ئابوونەی ئەندامێتییان لەئەستۆگرت لە بڕە پارەی یەک تومەنەوە تا دە تومەن"١٦.\n1 - كەلسووم سوڵتانیان هەرمەنیان 1,305.0\n2 - خورشیدی شاتری بازاڕ 282.5\n3 - خەجیجەی قازی چۆمێ 227.5\n4 - سەید عەیشێی شاتری حاجی حەسەن 822.5\n5 - سەدیقەی والیزادە خیرێ 936.5936.5\n6 - زیبا خانم قۆڵەقەبران 230.5\n7 - ئامینەی داودی قیبلە 210.0\n8 - زارای مەولەوی رزگاریان 200.0\n9 - پیرۆزەی موشیری جامیعە 120.0\n10 - ماوزەری بیلازادە یەهوودیان 95.0\nبارەگای حیزبەکە یەکەمجار لە لە قوتابخانەیەکی سەرەتاییدا بوو، بەڵام هەرزوو گواستیانەوە بۆ ئۆفیسێکی نوێ و خانوویەکیان بەکرێ گرت. تێبینییەکی کورتیش داوا لە "خانمانی خوێندەوار" دەکات کە دەتوانن داواکاری پێشکەش بکەن پۆ ئەم پۆستانەی خوارەوە: ژمێریار (حیسابدار)، ئەمینداری گەنجینە (خەزنەدار)، سکرتێر (مونشی)، ئەمین سندووق (سندووقدار)٢١.\nلە کۆتا بەشی سەدەی نۆزدەهەمەوە، نەتەوەپەروەرەکان جەختیان لە سەر فێربوون و خوێندن دەکردەوە وەک هەلومەرجێکی بنەڕەتی بۆ رزگاریی نیشتمانی. لە ماوەی سەدەی بیستەمیشدا، زۆرێک لە رۆشنبیرانی پیاو و ژن بانگەشەی رەخساندنی خوێندنیان دەکرد بۆ ژنان. بەڵام سەرەڕای ئەمەش، هەندێک لە باوکان و دایکان و لەنێویاندا دایکانێک لە مهاباد، بەرهەڵستیی کەمپەینی خستنە بەرخوێندنی کچانیان دەکرد. رەخنەگرتنی کوبرا عەزیمی لەو باوک و دایکانەی رەتیاندەکردەوە کچەکانیان بنێرنە قوتابخانە، کە لە سەرەوە باسکراوە، ئەو ناکۆکی و ململانێیە ئاشکرا دەکات کە بەرپابووبوو لە نێوان بایەخ پێدانی نەتەوەپەروەرەکاندا بە تێکەڵکردنی ژنان لە کۆمەڵگەدا و رێبازە سوننەتییەکە یان نەریتییەکەش، کە دەبووە هۆی دووبارە بەرهەمهێنانەوەی نۆرم و رێسای کۆمەڵایەتیی پێش سەرمایەداری و پەیوەندییە جەندەرییەکانی. لەڕاستیدا، هەموو پیاوانی سەرکردایەتیی کۆمار و بەتایبەتی شەخسی سەرکۆمار خۆی، لە گەلێ ژن زیاتر بە تەنگ ڕەخساندن و پێشخستنی خوێندنی مێینەوە بوون. بۆ نموونە، سەرۆکی حیزبی دیموکرات لە شنۆ یەکەم قوتابخانەی کچانی لە شارۆچکەکەدا کردەوە. ئەو ڕاپۆرتەی کەوا لە لایەن حەسەن کازمیی بەڕێوەبەری قوتابخانەکەوە نووسراوە، سەرنجی ئەوەی داوە کەوا "پێویستە هەموو دانیشتووانی (شارۆچکەکە) سوپاسی (سەرۆکی حدک) بکەن بۆ ئەم خزمەتگوزارییە گرنگە و کچەکانیان بنێرن بۆ ئەم قوتابخانەیە بەوپەڕی حەز و دڵگەرمییەوە ...."٢٢. هەروەها ڕاپۆرتەکە جەختیشی کردووەتەوە لە سەر ئەوەی کە کوردستانێکی ئازاد پێویستی بە ژنانی خوێندەوارە، چونکە رزگاری و ئازادی و خوێندن لێکتر جودا نین و بەرزترین دەسکەوت ئەوەیە کە وەک پیاوان بیت. ژنی نەخوێندەوار بارە بە سەر نەتەوە و نیشتمان و بە سەر پیاوی خوێندەواریشەوە. پیاوێک، لە بابەتێکیدا کە لە سەر "ژنانی خوێندەوار" نووسیوێتی دەڵێ:\n"رۆژێکیان لە فەرمانگەی خوێندنەوە دەچوومەوە بۆ ماڵ، ژنێکم بینی کە لە بەردەمی بارەگای حیزبی دیموکراتی کورددا وەستابوو. ژنە ئاوڕی لێدامەوە و بەو زمانەی کە مۆرکی ژنە سادە و نەخوێندەوارەکانمانە پرسی "براکەم ئەمە چیە؟" من وایبۆچووم کە ئەگەر وەڵام بدەمەوە کە ئەمە بارەگای حیزبی دێموکراتی کوردستانە، ئەوە ئەو نە لە "بارەگا" و نە لە "حیزب" و نە لە "دێموکراتیش" تێدەگات. بۆیە تاوێک دۆشدامام و بیرمکردەوە و ئەوجا وتم: "لێرەدا هەندێ کوردی گرنگ پێکەوە کۆبوونەتەوە و باس لە کاروباری وڵات دەکەن".\nئەندامانی حیزب پشتیوانییان لە حکوومەت دەکرد لە ڕێگەی بەخشینی دارایی و کۆکردنەوەی پارە لە ژنانی غەیرە ئەندامیشەوە. جارێکیان سەرکۆمار بە یای مینای وتبوو کەوا "شاژنی فەرەنسا ئەڵقەی هاوسەرییەکەی پێشکەشی گەلی فەرەنسا کردووە. ئەی ئێوە بۆ پەیڕەویی هەمان شت ناکەن و من دڵنیام کە ئەمە هانی ژنانی تر دەدات بۆ ئەوەی لەڕووی داراییەوە پاڵپشتیی کۆمار بکەن".\nئەنجومەنی نیشتمانیی کوردستان بڕیاری دەرکردووە کەوا هەر پیاوێک بە زۆری زۆرداری ژنێکی شووکردوو هەڵبگرێت یان (ژنێک کە) نەگوێزرابێتەوە بۆ ماڵ و مێردی خۆی، ئەوە حوکمی لەسێدارەدان دەدرێت و ئەگەر کچێکیش رەدووکەوت ئەوە پیاوەکە دەبێ بکوژرێت. بەڵام ئەگەر پیاوەکە چووە خوازبێنیی کچەکە و نەیاندایە و هیچ کۆسپ و تەگەرەیەکی شەرعی (بۆ هاوسەرگیرییەکەیان) لەئارادا نەبوو و کچەکە شووی نەکردبوو و رەزامەند بوو، ئەوە ئەوە سزای نیە، بەپێچەوانەوە سێ مانگ تا شەش ساڵ سزای بەندکردن دەدرێت. ١٣ی شوباتی ١٩٤٦، سەرۆکی ئەنجومەنی نیشتمانیی کوردستان، حاجی بابەشێخ"٢٣.\nلە تێبینییەکی دەگمەندا، محەمەد ئەمین مەنگووڕی، کە بەشداری ئیدارەی سەربازیی کۆمار بووە، ئیشارەتی بەوە کردووە کەوا حوکمدان بە سەر ژنهەڵگرتن/ رەدووکەوتندا پێچەوانە بوو لەگەڵ داب و نەریتی کۆنفێدراسیۆنی خێڵەکیی بڵباسدا کە قەڵەمڕەوی خێڵەکەیان دەکەوتە رۆژئاوای مهابادەوە. خەڵکی ناوچەکەش وایاندادەنا کەوا حوکمێکی "ستەمکارانەیە و پێیان ناخۆشە چونکە ڕێگە دەگرێت لە ئازادیی خۆشەویستی و ئەشق و هەڵپەڕکێی رەشبەڵەک و ژن و کچ فڕاندن و هەروەها گەنج و لاوەکان دەکاتە وشکەسۆفی و جیهانی دڵداری و خۆشەویستییان لێدەشارێتەوە". ئەم مەسەلەیە رەخنە و ناڕەزایی زۆری لێکەوتەوە لای مەنگووڕەکان، چونکە بە تێڕوانینی ئەوان ژنهەڵگرتن بە شکۆ و پیاوەتی لەقەڵەمدەدرا. لای ئەوان هەر ژنێک رەدوو نەکەوتایە رێزی لێنەدەگیرا و هەمان شت بۆ پیاویش راست بوو: "ئەگەر پیاو ژنێکی نەفڕاندایە، پێیدەگوترا تۆ پیاو نیت، خۆ ئەگەر پیاو بوویتایە ئەوە ژنێکت دەفڕاند". مەنگووڕی وایبۆدەچێت کە "ئەو تاقە هەڵکەوتەی مێژوو بۆ کوردی رەخساندووە دڵداری و پەیوەندیی سەرجێیی ژن و پیاو و ئارەزووکردنی ئازادیی خۆشەویستیی بووە. لەمەشدا کورد پێشی ئەوروپییەکانی داوەتەوە بۆ چێژ وەرگرتن لەو ئازادییە". هەروەها ئەو باس لەوە دەکات کە ئەم پراکتیزەکردنە کار و فەرمانێکی ئابووریشی هەیە. ژنهەڵگرتن و رەدووکەوتن هەمیشە کارێکی سەرکێش و پڕمەترسی بووە، بەڵام هەموو لایەنەکان ئاشنابوون بە چۆنێتیی چارەسەری ئەم کێشەیە. چونکە ئەنجامدەرانی کارەکە بەدوای پەناگەیەکدا دەگەڕێن و (پەنا دەبەنە لای سەرۆکێکی خێڵەکی یان خاوەن مڵکێک یان دەسەڵاتێکی ئاینی یان هەرکەسێکی خاوەن رێز و بێلایەن) کە لە شوێنێکی ئارامدا داڵدە دەدرێن تا ئەوکاتەی دانوستان دەکەن بۆ چارەسەرێک، کە تێیدا "مارەییەکی بووک" یان "شیربایی" یان هەر شتێکی تری مادی دەدرێتە باوکی کچەکە و مەسەلەکە دەبڕێتەوە و لێکتریان مارە دەکەن٢٤. (تێبینی: زۆر لەگەڵ مێرد و کەسوکاری ژنی شووکردووی هەڵگیراو یان رەدووکەوتووشدا سازان و ئاشتەوایی دەکرا و کێشەکە بەوە چارەسەر دەکرا کە ژنە بگەڕێتەوە لای مێردە کۆنەکەی یان شتێ پارە و ماڵ دەدرا بەم مێردە و کەسوکاری ژنە بۆ ئەوەی تەڵاقی بدات و کابرای ژنفڕێن مارەی بکات و کەسیش لەم بەینەدا نەدەکوژرا و کێشەکە بە ئاشتی چارەسەر دەکرا – وەرگێڕ).\nلە نێو ئەو چاکسازییانەی کە سەرکردایەتی دەستیدایە بڕیارێکی باڵای سەرۆکایەتی بوو بۆ وتاردانی رۆژی هەینی و بۆ یەکەمجار بە زمانی کوردی و ژمارەیەک بابەت تاوتوێ کران و تیشکیان خرایەسەر کە دەبوو ئەم وتاردانەی نوێژی هەینی لەخۆیی بگرێت و یەک لەوانە "کە دەبێت ژن چۆن بێت لە کۆمەڵگەدا". بابەتەکانی تریش ئەمانە بوون: بەگژداچوونەوەی خورافات، رێزگرتن لە یاسا ئاینییەکانی شەریعەت، پاکوخاوێنی راگرتن، بنیاتنانی نەخۆشخانە و کاریگەریی ئارامی و ئاسایش لە سەر پێشکەوتن و پەرەسەندنی نیشتمان و شارستانێتی کۆنی کوردستان٢٥.\nلە حکوومەتی سەربەخۆی ئازەربایجانی دەراوسێدا، بۆ یەکەمجار لە ئێراندا ژنان مافی هەڵبژاردنیان وەرگرت. لە کۆمارە کوردییەکەدا، هەرچەندە دەنگدان وەک مەسەلەیەک نەخراوەتە بەر باس، بەڵام سەرۆک هاوسۆز بووە لەگەل دەنگدانی گشتیدا. لە چاوپێکەوتنێکی رۆژنامەوانیدا لەگەڵ قازی محەمەد، پرسیاری لێکرا کەوا "حیزبی دیموکراتی ئازەربایجان مافی دەنگدانی بەخشیوەتە ژن لە هەڵبژاردندا، ئایا تۆش هەمان شتت کردووە؟" وەڵامەکەش ئەوە بووە کە "هەرچەندە من ئەم کارەی ئازەربایجان بە ئەرێنی دادەنێم، بەڵام پێتانڕادەگەیەنم کە من نەمتوانیوە ئەم سەرکەوتنە بەدیبهێنم"٢٦.\nئەو بەڵگانەی تائێستا خراونەتەڕوو ئەوە دەگەیەنن کە هۆشیاریی ژن یان فێمینیستی روون نەبووە لە ناو ژنانی کۆماردا (لێرەدا مەبەست لە فێمینیستی مێینە یان بارودۆخی ئافرەتە و ئەم بزووتنەوە سیاسی و کۆمەڵایەتییەی فێمینیزمی ئەم سەردەمە نیە و چەمکەکە تەواو جیاوازە – وەرگێڕ). ژنە خوێندەوارەکان باوەڕیان بە خوێندنی مێینە و یەکسانیی فەرمی هەبووە لەگەڵ پیاواندا. بەڵام تەنانەت ئەمانیش بە جیددی بەرەنگاری ئەو سیستەمە زاڵەی پەیوەندییە جەندەرییەکان نەبوونەوە. رادیکاڵترین رەخنە ئەوەی عەزیمی بوو، کە بوو بە مایەی ناڕەزایی هەندی ژن. نەبوونی تەنانەت هۆشیارییەکی فێمینیستیی لیبراڵ لە لاپەڕەکانی رۆژنامەی کوردستاندا دۆکیومێنت کراوە. یەکێک لە مامۆستاکان "ئامۆژگارییەکی بۆ ژنان" نووسیوە، کە لە نێو شتەکانی تردا، ئەمانەی خوارەوەی لەخۆگرتووە:\n-هەموو رۆژێک پێش ئەوەی مێرد لە ماڵ دەربچێت بەرەو بازاڕ، دەبێت ژنەکەی پرسیاری لێبکات "چ فەرمانێکت هەیە من جێبەجێی بکەم؟"\nزۆربەی ئەو ژن و پیاوانەی لەبارەی بەشداریی ژنەوە نووسیویانە لە ژیانی نەتەوەدا ژنانی "وڵاتە بێگانەکان" بە نموونە دەهێننەوە (لە هەردوک ئەوروپا و یەکێتیی سۆڤیێت)، وەک مۆدێلێک بۆ چاولێکردن. ژنی بێگانە لەو ئەدەب و نووسینانەدا خوێندەوارە و فێری زانست و تەکنۆلۆجیا و هونەر بووە و یەکسانە بە پیاو، هەروەک پیاوانیش هاوکار و بەشدارن لە دروستکردن و بنیاتنانی نەتەوە و نیشتماندا. ناوبەناویش فەرموودە و راسپاردەی پێغەمبەر محەممەدیش وەبیردەهێنرێتەوە سەبارەت بە خوێندن بۆ هەردوک پیاوان و ژنان. هەروەها، قسەکەرێکی تریش کە خانمی شاه سوڵتان فەتتاحی بوو، لە وتاردانێکیدا جەختی دەکردەوە لە سەر پشتیوانیی سەرکۆمار بۆ خوێندنی مێینە بە ناردنی کچەکانی (واتە کچەکەنی ئەم خانمە خۆی) بۆ بۆ قوتابخانە٢٨.\nمەسەلەیەکی تر کە ئەویش توانای ژنە بۆ ئەوەی ببێتە جەنگاوەرێکی باش. لە بابەتە نووسینێکدا لە سەر ژنانی ئازەبایجانی سۆڤیێتی (کە لە سەرچاوە سۆڤیێتییەکانەوە گوێزراوەتەوە)، جەختکراوەتەوە لە سەر ئاستی بەرزی خوێندنی ژنان شانبەشانی بەشدارییان لە جەنگی نیشتمانیی دژە فاشیستدا٢٩. لە نووسینێکی تردا لەبارەی "ئازادیی ئاین لە رووسیای سۆشیالیستدا" و ئازادیی ژنانی سۆڤیێت بۆ کارکردن لە دەرەوەی ماڵ و لە هەموو بوارەکاندا جەختی لە سەر کراوەتەوە. سەرنجیش دراوە کەوا ژنی رووس شانبەشانی پیاوان کار دەکەن و جیانەکردنەوەی ژنانی بێگانە لەگەڵ پیاواندا هاوشێوەیەکی هەیە لە وڵاتدا. "تۆ بڕوانە بارودۆخی تیرە و هۆزەکان لە کوردستاندا و دەبینی کەوا پیاوان و ژنان پێکەوە و شانبەشان کاردەکەن (لە تۆودان و دروێنە و گێرەکردن و بەروبووم کوتاندا) و یارمەتیی یەکتر دەدەن و سەرەڕای ئەوە ژنان کاروباری ماڵ و منداڵ بەخێوکردنیش رایی دەکەن. بەهەرحاڵ، ئەوەی کە ژنانی رووسیا دەیکەن زۆر بەنرخ و بایەخدارە چونکە ئەوان خوێندەوار و بەئاگان، بەڵام ژنانی لای ئێمە زۆر نەزانن"٣٠.\nنیو سەدەیەک پێش دروستکردنی حیزبی ژنان، پێدەچێت بزووتنەوەی ژنان لە کوردستاندا هێشتا هەر لە دوای بزووتنەوە نەتەوەییەکەوە بووبێت. سەرکوتکردنی نەتەوەیی بەسەختی باڵی کێشاوە بە سەر جەندەر و چیندا و ئەوەی زیاتر کۆسپ و تەگەرەیە کەوا سەرکردە نەتەوەییەکان جەخت لە سەر خەباتی نەتەوەیی دەکەنەوە و روون و ئاشکرا مەسەلەی نەتەوە زاڵ دەکەن بە سەر جەندەردا و گەلێ لە حیزبە نەتەوەییەکان لە بایەخی چین و جەندەر کەمدەکەنەوە و ئەم مەسەلانە دووردەخەنەوە بۆ پاشەڕۆژ. لێرەدا شیاوی باسکردنە کەوا دوو حیزبی سیاسیی، واتە کۆمەڵە (رێکخراوی کوردستانی حیزبی کۆمۆنیست لە ئێراندا) و پارتی کرێکارانی کوردستان (پەکەکە) بواری بەرفراوانتری ژنانیان داوە بۆ بەشداری لە خەباتی چەکداری و رێکخستنی سیاسیدا. بەهەرحاڵ، رۆڵی ژن لەمەی دواییاندا ساڵی ١٩٤٦مان بیردێنێتەوە. لەکاتێکدا کەوا زۆرێک لە ژنان تێکەڵی چالاکیی غەیرە نەریتی بوون (بۆ نموونە، ئەرکی سەربازیی شەڕکردن و غەیرە شەڕکردن، رۆژنامەی حیزبی و کارکردنی تیم) بەڵام کەسیان نەگەیشتنە پێگەی سەرکردایەتیی باڵا. هەندێ لە حیزبە سیاسییەکان، بۆ نموونە، پارتی دیموکراتی کوردستان - عێراق و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، کە ئەوی پێشوو لەمی دوایی زیاتر لەواقیعدا کۆسپ و رێگر بوون لە بەردەم پێشکەوتن و برەوسەندنی بزووتنەوەی ژناندا. بۆ نموونە، پدک ئیددیعای ئەوە دەکات کەوا کۆمەڵگەی کوردی ئیسلامی و نەریتییە و بەو پێیە دەبێ ژنان دوای فۆرمە ئاینی و نەریتییەکانی یاسا ورێسای پەتریارکی (باوکانە) بکەون. ئەم گرووپە ناسیۆنالیستانە، بە جەختکردنیان لە سەر دواکەوتوویی کۆمەڵگەی کوردی زیاتر خۆیان تەرخان دەکەن بۆ پاتریارکی وەک لەوەی گرنگی و بایەخ بە مەسەلەی ژنان بدەن بە بیانووی دابونەریتەوە٣١.\nتاقە جیاوازیی لەنێوان کوردستان و رۆژئاوادا بریتییە لە سەرکەوتنی ناسیۆنالیزم لە "دیموکراسییەکانی رۆژئاوادا". لە سەدەی هەژدەوە ناسیۆنالیزمەکانی ئەوێ دەسەڵاتی دەوڵەتیان گرتەدەست و لە سەرەتایەکی زۆر زووەوە "نیشتمان nation" ژنی خستە دەرەوە (بڕوانە، لە نێو ئەدەبێکی گەشەکردوودا، نیڵسن ١٩٩٨). لە هیچ شوێنێک ژنان بە "هاوڵاتیی تەواو" لەقەڵەم نەدەدران و مەسەلەکە سەدەیەک خەبات و تێکۆشانی ژنانی ویست پێش ئەوەی ڕێگەیان پێبدرێت پراکتیزەی مافی هاوڵاتی بکەن چەشنی مافی دەنگدان. لەڕاستیدا، ژنان لە ڕێگەی خەباتی سیاسیی رێکخراو و بەرەنگاربوونەوەی تیۆریی چڕ لەگەڵ پاتریارکییەتدا بۆ بچڕینی یەکسانیی یاسایی لە گەلێ لە "دیموکراسییە رۆژئاواییەکاندا". بەهەرحاڵ، نایەکسانی بە قووڵی رەگی داکوتاوە لە کۆمەڵی سەرمایەداریدا.\nلە کوردستاندا شەڕ و ململانێ بەردەوام دەبێت و پاشان بە نێوەندگیری دانوستان دەستپێدەکات و شەڕوەستان دەسەپێت بەسەر هەردوولادا بە هۆی دڕندەیی پاکتاوی رەگەزی (ئیتنۆساید) و پیادەکردنی جینۆساید لەلایەن هەر چوار دەوڵەتە نەتەوەییەکەوە. ماوەتەوە بزانین ئاخۆ جووڵانەوەی ژنانی کورد ڕێگە بە نەتەوەییەکان دەدەن هەر رۆڵی پارێزگاریی ببینن لە پاتریارکییەت. بەهەرحاڵ، مەسەلەکە زیاتر سادە و ساکار دەکەینەوە ئەگەر وایدابنێین کە ناسیۆنالیزم تەنها کۆسپ و تەگەرەیە لەبەردەم رزگاربوونی ژناندا. وەک جووڵانەوەیەکی هۆشیار بۆ هەڵوەشانەوەی سیستەمی پاتریارکییەت، فێمینیزم لە ناوەوە ملکەچ دەکرێت بە هۆی ئەو هەڵوێستە تیۆرییانەوە کە پێوەر و چوارچێوە بۆ "ئاشتەوایی و چارەسەر" دادەنێن. لە رۆژئاوا بانگەشە کردن بۆ "فێمینیزمی رەسەن" لەلایەن فێمینیستە پۆستمۆدێرنیستەکانەوە دەردەچێت و تیۆریسیانەکانی ناسنامەی سیاسەت هانی چارەسەری دەستهەڵگرتن یان مامناوەندی دەدەن لەگەڵ پاتریارکییەتی ئیتنیکی و نەتەوەیی و ئاینیدا. لەگەڵ ئەوەشدا، سیاسەتی نەتەوەیی کوردی سەبارەت بە "مەسەلەی ژن" پێش ئەم "چارەسەرەی" پۆستمۆدێرنیستە دەکەوێت بە چەند دەیەیەک (بڕوانە کڵەین، لەم بەرگەدا). لەکاتێکدا ناسیۆنالیزمی کوردی سەرکەوتوو بووە لە پارێزگاری کردنی پاتریارکییەت و رەسەنایەتی و تیۆرییەکانی "سەرپێشۆڕکردن" فێمینیزم بانگهێشت دەکات بۆ ئەوەی ببێتە تووتکەی دەستەمۆی ناسیۆنالیزم. سەرباری ئەو سەرکوتکردن و داپڵۆسینە دڕندانەیەی ناوخۆ کە دژ بە خەڵکی کورد ئەنجامدەدرێت، زۆر پێدەچێت کەوا فێمینیستە کوردەکان لە سیستەمی پاتریارکی نەپاڕێنەوە و باکیان پێنەبێت لەبەر خاتری ئاین و نەتەوە و پوختی و خاوێنیی رەگەز یان ئەتنیک.\n1 - ئەم بەشە سەرلەنوێ نووسینەوەی لێکۆڵینەوەیەکی بەردەواممە لە سەر ئەم بابەتە. بۆ ئەم کارە بڵاوکراوەکانی کۆمەڵەی ژیانەوەی کوردستانم (ژێ کاف) بەکارهێناوە، لەگەڵ رۆژنامەگەریی کۆماری کوردستان و دەسنووسەکان و چاوپێکەوتنەکان و سەرچاوە لاوەکییەکان.\n2 - وشەی "جمهوورییەت" لە رۆژنامەی "کوردستان"دا بەکارهاتووە، کە لە لایەن حیزبی حوکمڕان و قازی محەمەدی رابەری حیزب و حکوومەتەوە بەکاردەهات و پێیاندەوت "سەرۆکی کۆمار"، کۆمیتەی ناوەندیی حیزبی دیموکراتی کوردستان مەرسوومێکی دەرکرد، کە تێیدا هەموو کەس و لایەکی ئاگادارکردەوە کە لە نامە و نووسراوەکانیاندا بۆ قازی محەمەد ئەم ناونیشانە بەکاربێنن "رەییس جمهووری کوردستان"، واتە سەرۆک کۆماری کوردستان (رۆژنامەی کوردستان، ١٩٤٦، ١٤ی شوبات، ژمارە ١٣، لاپەڕە ٤). بەڵام لە ژێر فشاری سۆڤیێتدا، ئەم دەستەواژە و ناوەیان لە نووسراوە فەرمییەکاندا بەکارنەدەهێنا و بۆ سەرۆک کۆمار هەر "پێشەوا" دەنووسرا و دەشگوترا، کە بە واتای رابەر و سەرکردە دێت. بەڵام کورد هەر لە سەر ناوهێنانی "کۆمار" بەردەوام بوون.\n3 - "رێبازی کۆمەڵە دیموکراسییە و هەوڵی تەواو دەدات لەپێناوی بەختەوەریی ژیانی مرۆڤدا، (بابەتە نووسینی ٨ی بڵاوکراوە لە گۆڤاری "نیشتمان"دا، ١٩٤٢، ٦: ٦) ، تەنها سێ بابەت لە بەڵگەنامە دوور و درێژەکەدا بڵاوکراونەتەوە.\n4 - دەقی شانۆییەکە نەماوەتەوە. وەسفێکی زۆر وردی لەلایەن فەرشییەوە (١٩٩٥) باسکراوە. گێڕانەوەیەکی کورتی لە ئیگڵتن (١٩٦٣) پێشکەش کراوە.\n5 - ئەم بەڵێنە لە دەستووری حیزبدا هاتووە (بڕوانە پەراوێزی ژمارە ٩، لە خوارەوە)؛ هەروەها بڕوانە ئیگڵتن (٩٦٣ : ٧٠ – ١).\n٦ - تۆماری گوندەکانی وڵات (کیتابی ئەسامیی دێهاتی کیشوەر)، (١٩٥٠ : ٢٦).\n٧ - فەرهەنگی جوغرافیای ئێران، (١٩٥١ : ٥١٢).\n8 - ئەم زانیارییانە لە حکوومەتی ئێرانەوە وەرگیراوە (١٩٦١ : ١٤ – ٥).\n9 - مەرامنامەی حیزبی دیموکراتی کوردستان (١٩٧٠ : ٣٠ – ١).\n10 - رۆژنامەی كوردستان (1946) 10 (6 ی شوبات) : 1، ٤.\n11 - كوردستان (1946) 13 (11 ی شوبات) : 1.\n12 - گۆڤاری منداڵان (گڕوگاڵی منداڵانی کورد)، بۆ نموونە ئەم هۆنراوەیەی بڵاوکردووەتەوە:\nچونکە کەسی نەخوێندەوار ئاژەڵە (١٩٤٦ : ٧)".\n13 - كوردستان (1946) 27 (25ی مارت) : 2 – 3.\n14 - كوردستان (1946) 29 (30ی مارت) : 4.\n15 - كوردستان (1946) 24 (13ی مارت) : 7.\n16 - كوردستان (1946) 24 (13ی مارت) : 3.\n17 - كوردستان (1946) 79 (22 ئاب [پێویستە 20ی ئاب بێت، واتە 29ی گەلاێژ]) : 4.\n18 - كوردستان (1946) 85 (5ی ئەیلوول [پێویستە 12ی ئەیلوول بێت، واتە 21ی خەرمانان]) : 1.\n19 - كوردستان (1946) 77 (15ی ئاب) : 4.\n20 - كوردستان (1946) 77 (15ی ئاب) : 4.\n21 - كوردستان (1946) 85 (5ی ئەیلوول [پێویستە 12ی ئەیلوول بێت، واتە 21ی خەرمانان]) : 1.\n22 - كوردستان (1946) 24 (13ی مارت) : 5.\n23 - كوردستان (1946) 16 (18ی شوبات) : 4.\n24 - پاڵپشت بەو دەسنووسەی کە محەمەد ئەمین مەنگووڕی نووسیوێتی (١٩٥٨ : ١٧٦ – ٧). دانەر یان نووسەر خۆی لە خێڵی مەنگووڕە لە کۆنفیدراسیۆنی بڵباسدا و پرسیاری کردووە لە سەر کاریگەریی ئەو بڕیارە لە سەر خەڵکی ناوچەکە، لەکاتێکدا کە ئەو خۆی تێدا شاردەوە بە ماوەیەکی کەم لەدوای رووخانی کۆمار. بڕوانە ئەدمۆنس (١٩٥٧ : ٢٢٥ – ٦) لەبارەی رەدووکەوتنەوە لە ناو بڵباسەکاندا. من زۆر سوپاسی بەڕیز مەحموودی مەلاعیززەت دەکەم کە ئەم دەسنووسەی خستە بەردەستم. ئەو ئەم دەسنووسەی لە سوێد چاپکردووە.\n25 - كوردستان (1946) 10 (4ی شوبات) : 3.\n26 - كوردستان (1946) 2 (13ی کانوونی دووەم) : 4.\n27 - كوردستان (1946) 27 (25ی مارت) : 3.\n28 - كوردستان (1946) 28 (27ی مارت).\n29 - كوردستان (1946) 73 (4ی ئاب) : 2.\n30 - كوردستان (1946) 72 (30ی تەمووز) : 4.\n31 - بە هێنانەوەی نموونەیەک لەبارەی ئەم هێڵەی بیرکردنەوە، من چاوپێکەوتنێکی ساڵی ١٩٩٣ دەگوێزمەوە لەگەڵ چوار سەرکردەی یەکێتیی ئافرەتانی کوردستاندا، کە یەکێکە لە رێکخراوەکانی پارتی دیموکراتی کوردستان لە عێراق. یەک لەو ئافرەتانە نکووڵیی کردووە لە کوشتنی بەربڵاوی ژنان لە کوردستانی عێراقدا و ئیددیعای ئەوەی کردووە کە تەنها دوو ژن رەنگە لە سلێمانی کوژرابێتن. لە پرسیارێکدا سەبارەت بە هەڵوێستی ئەوان لە رەدووکەوتن وەک ڕێگەیەک بۆ رەتکردنەوە یان خۆدزینەوە لە هاوسەرگیریی رێکخراو (ئاسایی) و ژن بە ژن یان فرۆشتنی کچان (شیربایی)، یەکێک لەو ژنانەی چاوپێکەوتنیان لەگەڵ کرا ئەم رەفتارەی رەتکردەوە، چونکە بە باوەڕی ئەو، ئەمە دژ بە داب و نەریتی گەلی کوردە. سەرکردەیەکی تری رێکخراوەکەی ئافرەتان رەدووکەوتن و ژنهەڵگرتنی رەتکردەوە و وتی: من ناتوانم راستەوخۆ بڵێم کەوا (رەدووکەوتن) شتێکی باشە. بەڵکو پێویستە روون و ئاشکرا لەو کۆمەڵگەیە تێبگەین کە تێیدا دەژین و چ جۆرە کولتوورێکمان هەیە؟ ئێمە ئەگەر لەبارەی مافەکانی ئافرەتەوە قسە بکەین لە چوارچێوەیەکی زۆر بەربڵاودا ئەوە کۆمەڵ خۆی لەدژمان دەوەستێتەوە. ئێمە دەبێت هەنگاو بە هەنگاو لەگەڵ کۆمەڵدا بڕۆین، لەبەرئەوەی کولتووری ئیسلامی و کولتووری کورد بووە بە یاسایەکی کۆمەڵایەتی و ئەگەر ئەم سنوورە بترازێنین ئەوە سەرکەوتوو نابین.\n-هێمن، ش. (١٩٤٣ – ١٩٤٤) "ئاخافتنی خوشک و برایان" (گفتوگۆی خوشکان و برایان)، گۆڤاری "نیشتمان" ٣/٤ (١٣٢٢، دیسەمبەر ١٩٤٣ – کانوونی دووەم ١٩٤٤) : ٢٣ – ٢٤).\n-چنگیانی، جەزا (١٩٩٣) "چاوپێکەوتن لەگەڵ چوار ئافرەتی سەر بە یەکێتیی ئافرەتانی کوردستان"، گۆڤاری "خەرمانە"، ٩ – ١٠ : ١٢٢ : ١٢٤.\n-ئیگڵتۆن، ج. ویلیەم (١٩٦٣) "کۆمارە کوردەکەی ساڵی ١٩٤٦". لەندەن : چاپی زانکۆی ئۆکسفۆرد.\n-ئەدمۆنس، سی. جەی. (١٩٥٧) "کورد و تورک و عەرەب". لەندەن : چاپی زانکۆی ئۆکسفۆرد.\n-"فەرهەنگی جوغرافیای ئێران" (١٩٥١)، بەرگی ٤، تاران : چاپخانەی ئەرتەش، ١٣٣٠.\n-فەرشی، برایم (١٩٩٥)، "کورتەیەک لە سەر شانۆی 'دایکی نیشتمان' "، گۆڤاری "گزنگ" ٧ : ٢٣ – ٢٨.\n-گۆڤاری "گڕوگاڵی منداڵانی کورد" (١٩٤٦)، ١ (١)، (٢١ی مارت).\n-"کیتابی ئەسامیی دێهاتی کیشوەر" (تۆماری گوندەکانی وڵات) (١٩٥٠). بەرگی ١، ئوستانەکانی ١، ٢، ٣ و ٤، تاران، وەزارەتی کیشوەر، ئیدارەی کوللیی ئامار و سەبتی ئەحواڵ، فەروەردین ١٣٢٩، چاپی دووەم : ٢٦.\n-مەنگووڕی، محەمەد ئەمین (١٩٥٨) "بەسەرهاتی سیاسیی کورد لە ١٩١٤وە هەتا ١٢ی تەمووزی ١٩٥٨"، بەرگی ١، دەسنووس. لە سوێد چاپ و بڵاوکراوەتەوە لە ژێر ناونیشانی "بەسەرهاتی سیاسیی کورد لە ١٩١٤وە هەتا ١٩٥٨". بەشی ١، ١٩٩٩.\n-"مەرامنامەی پارتی دیموکراتی کوردستان". لە گۆڤاری "توودە" ١٩، تیر ١٣٤٩ / ١٩٧٠ : ٣٠ – ١.\n-میکایلی، رەسوڵ (١٩٤٦) "حەملاندنی ژنان" (خوێندنی ژنان). رۆژنامەی "کوردستان" ٧٥ (١١ی ئاب) : ٤.\n-نێڵسن، دانا (١٩٩٨). "پیاوەتیی نەتەوەیی: هاووڵاتیی سەرمایەداری و خەیاڵی برایەتیی پیاوی سپی". دورهام : چاپی زانکۆی دیوک.\nسەرنج: ئەم باسەی د. شەهرەزاد موجاب بەش یان فەسڵی سێهەمی کتێبێکێتی بە ناوی "ژنانی گەلێکی بێدەوڵەت WOMEN OF A NON – STATE NATION"


كه‌لار ده‌بێته یه‌كه‌م شارى كوردستان كه بۆ دابه‌شكردنى ئاو به‌ڕێژه‌ى 80٪ پشت به ئاوى سه‌ر زه‌وى ده‌به‌ستێت\nHome›ژینگە›كه‌لار ده‌بێته یه‌كه‌م شارى كوردستان كه بۆ دابه‌شكردنى ئاو به‌ڕێژه‌ى 80٪ پشت به ئاوى سه‌ر زه‌وى ده‌به‌ستێت\nیه‌كێك له پرۆژه‌كانى ئاو له كه‌لار | فۆتۆ: SNN\nله هه‌نگاوێكى نوێدا به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تى ئاوى كه‌لار پاڵاوگه‌یه‌كى دیكه‌ى ئاو ده‌خاته‌كار و به‌و هۆیه‌شه‌وه 80٪ ئاوى كه‌لار ده‌خرێته سه‌ر ئاوى سه‌ر زه‌وى و ژماره‌یه‌ك بیر داده‌خه‌ن و به‌مشێوه‌یه‌ش ناوچه‌كه له ئاستى هه‌رێمى كوردستان ده‌بێته یه‌كه‌م ناوچه‌كه زۆرترین رێژه‌ى ئاوى سه‌ر زه‌وى به‌كارده‌هێنێت.\nسامان ره‌حیم، به‌ڕێوه‌به‌رى ئاوى كه‌لار به (SNN)ى راگه‌یاند: “دواى یه‌ك ساڵ كاركردنى به‌رده‌وام له چاككردنه‌وه و زیادكردنى تواناى پاڵاوتن، له چه‌ند رۆژى داهاتوودا پاڵاوگه‌ى ئاوى كه‌لار دوو ده‌كه‌وێته‌كار كه له ساڵى 2009ه‌وه له‌كار وه‌ستاوه و داخراوه”.\nوتیشى: “ئه‌و پاڵاوگه‌یه له 2009 تواناى پاڵاوتنى 300 مه‌تر ئاوى هه‌بوو له كاتژمێرێكدا، له‌ئێستادا به‌هه‌وڵى ئه‌ندازیار و ستافه دڵسۆز و ماندونه‌ناسه‌كانى به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیه‌كه‌مان و دابینكردنى پۆسته‌ر په‌مپ و فراوانکردنی فلتەرەکان، تواناى پاڵاوتن بۆ هه‌زار مه‌تر زیادكراوه و بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ش نزیكه‌ی 300 ملیۆن دینارى بۆ خه‌رجكراوه، ئه‌و بڕه پاره‌یه‌ش له‌سه‌ر 20٪ داهاتى به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تى ئاوى كه‌لاربووه”.\nسامان ره‌حیم ئاماژه‌ى به‌وه‌شكرد : “له سنوورى كه‌لار پێشتر 94 بیرى ئیرتیوازیمان هه‌بووه و ژماره‌یه‌كمان داخستووه، ئێستا 78 بیرمان هه‌یه و له ئێستادا له قۆناغى یه‌كه‌م زیاتر له 15 بیر داده‌خه‌ین و 50 بیر ئه‌هێڵینه‌وه، له داهاتووشدا ئه‌و بیرانه داده‌خه‌ین و هه‌وڵده‌ده‌ین ته‌نیا ئاوى سه‌ر زه‌وى به‌سه‌ر هاووڵاتییاندا دابه‌شبكه‌ین.\nبه‌ڕێوه‌به‌رى به‌رێوه‌به‌رایه‌تى ئاوى كه‌لار ئه‌وه‌ى روونكردنه‌وه: “به به‌كارخستنى ئه‌م پاڵاوگه‌یه كه‌لار ده‌بێته خاوه‌نی دوو پاڵاوگه و 80٪ ئاوى سه‌رجه‌م گه‌ڕه‌كه‌كانى كه‌لار له‌ڕێگه‌ى ئاوى سه‌رزه‌وییه‌وه دابینده‌كرێت و به‌وه‌ش كه‌لار ده‌بێته یه‌كه‌مین شار له هه‌رێمى كوردستان به‌و رێژه زۆره پشت به ئاوى سه‌ر زه‌وى ببه‌ستێت”.


پارتى داواى کارنامەى هاوبەش دەکات بۆ پێکهێنانى کابینەى نوێ\n2021.12.31 - 19:02\nمەکتەبی سیاسی پارتى داواى کارنامەى هاوبەشى لایەنە کوردییەکان دەکات بۆ بەشداریکردن لە کابینەى نوێی حکومەتى عێراق.\nمەکتەبی سیاسی پارتى لە پەیامێکدا جەختیکردووەتەوە لەسەر سەر یەکڕیزی و یەکگوتاری حزب و هێز و لایەنە سیاسییەکان بۆ بەشداریکردن و کارکردن لەسەر کارنامەیەکی هاوبەش بۆ پێکھێنانی کابینەی نوێی حکوومەتی فیدراڵی و داھاتووی عێراق، کە ئەجێندایەکی روون و تێروتەسەل لەخۆ بگرێت بۆ چارەسەرکردنی کێشە و مەسەلە هەڵواسراوە درێژخایەنەکان\nپه‌یامی مه‌كته‌بی سیاسی پارتی دیموكراتی كوردستان:\nبە بۆنەی هاتنەوەی سەری ساڵی نوێی زایینی، گەرمترین پیرۆزبایی لە سەرجەم رۆڵەکانی گەلەکەمان دەکەین، پیرۆزبایی لە کەسوکاری سەربەرزی شەهیدان و هێزی پێشمەرگەی کوردستان و، لە سەرجەم کادیر و ئەندام و لایەنگران و جەماوەری دڵسۆزی پارتیمان و گەلە خۆڕاگرەکەمان دەکەین.\nهەلومەرجی سیاسی عێراق بەرەو قۆناغێکی نوێ دەڕوات، بەتایبەتی دوای هەڵبژاردنی پێشوەختەی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق و پەسەندکردنی ئەنجامەکانی، بۆیە لەو دەرفەتەدا جەخت دەکەینەوە سەر یەکڕیزی و یەکگوتاری حزب و هێز و لایەنە سیاسییەکان بۆ بەشداریکردن و کارکردن لەسەر کارنامەیەکی هاوبەش بۆ پێکھێنانی کابینەی نوێی حکوومەتی فیدراڵی و داھاتووی عێراق، کە ئەجێندایەکی روون و تێروتەسەل لەخۆ بگرێت بۆ چارەسەرکردنی کێشە و مەسەلە هەڵواسراوە درێژخایەنەکان، بەجۆرێك كه لە خزمەتی خواست و مافە رەواکانی گەلەکەمان بێت، لەوانەش جێبەجێکردنی مادەی 140ـی دەستوور و دابینکردنی شایستە داراییەکانی ھەرێم و پێداویستییەکانی ھێزی پێشمەرگە و، چەسپاندنی بەشە بوودجەی هەرێمی کوردستان بە پێی ئیستیحقاقی دەستووریی.\nبەبۆنەی سەری ساڵی (2022)ی زایینیەوە، جارێکی دیکە بەڵێن نوێ دەکەینەوە، کە وەك هەمیشە لە ئاست خواست و ویستی گەلە خۆراگر و سەربەرزەکەمان دابین و سووربین لەسەر پتەوکردنی سەقامگیری و ئاسوودەیی و دابینکردنی خۆشگوزەرانی و ئاشتەوایی و قوڵکردنەوەی گیانی پێکەوەژیان و فرەڕەنگیی هەرێمی کوردستان و پاراستنی ئەو قەوارەیە و دەسکەوتەکانمان.\nهیوادارین ساڵی نوێ ساڵی کۆتاییهاتنی کێشە و گیروگرفت و دەردەسەرییەکان بێت.. ساڵێکی بە هات و هیوابەخش بێت بۆ گەلەکەمان و هەموو لایەك لە دەرد و بەڵا و ناخۆشی و پەتای کۆرۆنا و نەخۆشی بەدوور بن.\nسەرۆک و وتەبێژى فراکسیۆنى پارتى دیاریکران\n2022.01.13 - 14:13\nوادەى یەکلاکردنەوەى پۆستى پارێزگارى کەرکوک لەنێوان پارتى و یەکێتى دیاریکرا\n2022.01.06 - 10:03\nیەکێتى قسەى نوێ لەسەر پۆستى پارێزگارى کەرکوک و داواى پارتى دەکات\n2022.01.02 - 20:08\nیەکگرتوو داواى هەڵوەشاندنەوەى بڕیارى دورخستنەوەى سەید ئەحمەد دەکات\n2021.12.31 - 19:41\nیەکێتى داواى ’’ئاشتبوونەوەى گشتى’’ دەکات\n2021.12.31 - 15:00\nپەرلەمانى کوردستان داواى ’’رێککەوتنێکی گشتگیرى’’ هەرێم و بەغدا دەکات\n2021.12.31 - 14:45


بەرزبوونەوەی نرخی خورما لە رەمەزاندا\n01:47 - 10/05/2019\nلیژنەی نەوت و وزە سوورە لەسەر بانگهێشتكردنی عادل عەبدولمەهدی و وەزیرانی دارایی و نەوت\nساڵانە لە مانگی رەمەزاندا پارێزگای سلێمانی پێویستی بە سێ ھەزار تۆن خورما ھەیە، بەڵام ئەمساڵ بە ھۆی قەدەغەکردنی هاورده‌كردنی خورما لە دەرەوە نرخەکەی زۆر زیاتر بووە و ئەوەی ھەیە بە شێوەی نایاسایی و بە قاچاخ لە سنوورەکانەوە دەھێندرێتە ناوەوە.\nخورما خۆراکێکی سەرەکی مانگی رەمەزانە و لەم مانگەدا رۆژووەوانان گرنگی زۆر بەم خۆراکە دەدەن، کە بەھای تەندروستی و خۆراکی گرنگی ھەیە و لە لای موسڵمانان سوننەتێکی گرنگی رەمەزانە.\nبەو ھۆیەوە لە مانگی رەمەزاندا خواستێکی زۆر لە وڵاتانی ئیسلامی لەسەر خورما ھەیە، لە ھەرێمی کوردستانیش ساڵانە لە مانگی رەمەزاندا بڕێکی زۆر خورما لە لایەن بازرگانەکانەوە دەھێندرێتە بازاڕەکان و لەم مانگەدا ساغ دەکرێتەوە.\nلە مانگی رەمەزانی ئەمساڵدا لە ھەرێمی کوردستان خورما لە بازاڕەکان کەمبووەتەوە و نرخەکەشی زۆر زیاتر بووە، بازرگانان ھۆکارەکەکەی دەگێڕنەوە بۆ قەدەغەکردنی ھاوردەکردنی خورما لە وڵاتانی دەرەوە.\nعەتا محەمەد، نوێنەری ژووری بازرگانی سلێمانی لە عەلوەی سلێمانی، رایگه‌یاند: لە مانگی شوباتی رابردووەوە داواکاریمان بۆ وەزارەتی کشتوکاڵ و حکومەتی ھەرێمی کوردستان بەرزکردووەتەوە بۆ رێگادان بە ھێنانی خورما لە دەرەوە بۆ مانگی رەمەزان، بەڵام دووجار داواکارییەکەمان رەتکراوەتەوە بە پاساوی ئەوەی ھێنانی خورما لە لایەن بەغداوە قەدەغەکراوە.\nوتیشی: "لەئێستادا پێناسی گومرکی لە ھەمو عێراق یەکخراوە، حکومەتی عێراقیش ئەمساڵ لەبەر بەرژەوەندی جوتیارانی خورما لە خواروی عێراق، ھێنان و ھاوردەکردنی خورمای لەدەرەوە بە ھەمو شێوەیەک قەدەغە کردوە، ئەوەی ھەیە لەو ناوچانەوە بە شێوەیەکی نایاسایی و قاچاخ خورما لە سعودیە و ئێرانەوە دەھێنرێتە ناوەوە و لە ھەرێمی کوردستانیشەوە بە شێوەیەکی قاچاخ و بەبڕێکی کەم خورما لە ئێرانەوە ھاوردە دەکرێت".


واده‌ی پێشكه‌شكردنی فۆڕمی وه‌رگرتن له زانكۆ و په‌یمانگا تایبه‌ته‌كان تا 27ی مانگ درێژكرایه‌وه\nواده‌ی پێشكه‌شكردنی فۆڕمی وه‌رگرتنی ده‌رچووانی 12ـی ئاماده‌یی له زانكۆ و په‌یمانگا تایبه‌ته‌كان تا 27ی مانگ درێژكرایه‌وه.\nبه پێی ڕاگه‌یاندراوێك كه واژۆی سه‌رپه‌رشتیاری زانكۆ و په‌یمانگا تایبه‌ته‌كانی هه‌رێمی كوردستانی له‌سه‌ره ئاماژه به‌وه كراوه، وه‌زیری خوێندنی باڵا و توێژینه‌وه‌ی زانستی ڕه‌زامه‌ندی له‌سه‌ر درێژكردنه‌وه‌ی واده‌ی وه‌رگرتنی قوتابیان له زانكۆ و په‌یمانگا تایبه‌ته‌كان تا 27ی ئه‌م مانگه نیشانداوه.\nله ڕاگه‌یه‌ندراوه‌كه‌دا ئه‌وه‌ش هاتووه، دوای ته‌واوبوونی ئه‌و واده‌یه كه وه‌زاره‌ت دیاریكردووه، ناوی ئه‌و فێرخوازانه ڕاده‌گه‌ینرێت كه داواكاریان پێشكه‌ش كردووه تا زانكۆ و په‌یمانگا تایبه‌ته‌كان وه‌ربگیرێن.\nدرێژكردنه‌وه‌ی واده‌ی وه‌رگرتنی قوتابیان له زانكۆو په‌یمانگا تایبه‌ته‌كان له‌كاتێكدایه كه ئه‌مڕۆ پێنج شه‌ممه دوا واده‌ی پێشكه‌شكردنی فۆڕمی وه‌رگرتن بوو له زانكۆ و په‌یمانگا تایبه‌ته‌كان.\nجێی ئاماژه‌یه به‌هۆی جیاوازییه‌كی زۆر له نێوان ده‌رچوانی خولی یه‌كه‌م و خولی دووه‌م هه‌روه‌ها نه‌گه‌ڕانه‌وه‌ی ناوی زیاتر له 25 هه‌زار قوتابی سیستمی وه‌رگرتنی قوتابیان له زانكۆ و په‌یمانگا حكومییه‌كان ڕوبه‌ڕووی ناڕه‌زایی فراوان بۆته‌وه‌و قوتابیان وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵا به‌گه‌رمكردنی بازاڕی زانكۆ و په‌یمانگا تایبه‌ته‌كان تۆمه‌تبار ده‌كه‌ن.


هێزه‌كانی رژێمی پاڵپشتیكراو له‌لایه‌ن روسیاوه چه‌ند شارۆچكه و گوندێكیان له باكوری خۆرئاوای سوریا كۆنترۆڵكرد پێنجشه‌ممه (29 ئاب)، له‌كاتێكدا چه‌ند هێرشێكی خوێناویی ئاسمانی ناوچه‌كه‌ی ژێرده‌سه‌ڵاتی تووندڕه‌وه‌كانی كرده ئامانج، ئاژانسی فرانس پرێس رایگه‌یاند.\nرێكخراوی روانگه‌ی سوری بۆ مافه‌كانی مرۆڤ رایگه‌یاند كه حه‌وت مه‌ده‌نی له هێرشه ئاسمانییه‌كانی باشوری ناوچه‌كه‌دا كوژران، دوای رۆژێك له‌و هێرشه ئاسمانییانه‌ی رژێم كه بوونه هۆی كوشتنی 12 كه‌س، له نێویاندا شه‌ش منداڵ كه هه‌موو خه‌ڵكی یه‌ك شار بوون.\nهه‌فته‌ی رابردوو، رژێم ده‌ستیگرت به‌سه‌ر شارۆچكه‌ی خان شه‌یخوندا كه ده‌كه‌وێته سه‌ر شاڕێیه‌ك كه به‌نێو ئیدلیبدا تێده‌په‌ڕێت و دیمه‌شق به حه‌له‌به‌وه ده‌به‌ستێته‌وه.\nبه‌گوێره‌ی رامی عه‌بدولڕه‌حمانی سه‌رۆكی رێكخراوه‌كه، له شه‌ودا چه‌كدارانی لایه‌نگری رژێم "توانییان له ناوچه گوندنشینه‌كانی ئیدلیب پێشڕه‌ویبكه‌ن".\nوتی ده‌ستیانگرت به‌سه‌ر شارۆچكه‌كانی ته‌مانعه و خوه‌ییندا، له‌گه‌ڵ گونده‌كانی نزیك له ناوچه‌كه، له خۆرهه‌ڵاتی خان شه‌یخون.\nوتیشی: "هێزه‌كان هه‌وڵده‌ده‌ن كۆنترۆڵی زیاتری ناوچه‌ی خان شه‌یخون بكه‌ن پێشئه‌وه‌ی له باكور به ئاڕاسته‌ی شارۆچكه‌ی مه‌عه‌ره‌ت نوعمان پێشڕه‌وه‌یبكه‌ن."\nمه‌عه‌ره‌ت نوعمان خاڵی داهاتووه به‌ره‌و باكور له‌سه‌ر شاڕێی دیمه‌شق-حه‌له‌ب.\nهێرشه ئاسمانییه‌كانی رژێم چوارشه‌ممه 12 مه‌ده‌نییان كوشت -- كه نیوه‌یان منداڵن -- له مه‌عه‌ره‌ت نوعمان.\nچوار مه‌ده‌نیی تر، له‌نێویاندا منداڵێك، له به‌شه‌كانی تری ناوچه‌كه كوژران.\nبۆردومانه توونده‌كانی سوپای سوریا و روسیا له كۆتاییه‌كانی نیسانه‌وه بوونه‌ته هۆی كوشتنی زیاتر له 950 مه‌ده‌نی له ئیدلیب.


https://1baiser.com ئایا پڕفرۆشترین نووسەری جیهان خۆی کتێبەکانی خۆی دەنووسێت؟ |\nHome گشتی فەرهەنگ ئایا پڕفرۆشترین نووسەری جیهان خۆی کتێبەکانی خۆی دەنووسێت؟\nئاژانس_ هاوڕێ مەجید\nنووسەری ئەمەریکایی ״جیمز پیتەرسۆن״ کە بە هۆی درووستکردنی کارەکتەری ״ئەلێکس کراس״ەوە ناسراوە، زیاتر بەرهەمەکانی بە هاوکاریی خەڵکانی دیکە نووسیوە، لێکۆڵینەوە تازەکان نیشانی دەدەن، ئەو دەستی زۆری لە بەرهەمەکانی خۆیدا نییە و ناوی ئەو زیاتر بۆ فرۆشی کتێب دەخرێتە سەر بەرگی کتێبەکان.\nکاتێک دەربارەی کتێبە پڕفرۆشەکان دەدوێین، سەرنجیشمان لە فرۆشی کەمتر لە ئاستی چاوەڕوانیی خوێنەرانە. بەمهۆیەوە کەسێکی نووسەری وەک ״دۆناڵد ڕاسان״ کە براوەی خەڵاتی ئەدەبیییە، تەنیا ٣٠٠ دانە لە کتێبەکەی دەفرۆشرێت، بەپێچەوانەوە بەرهەمەکانی ״هاری پۆتەر״ و ״نهێنیی داڤینچی״ بوونیان هەیە، کە سەدان ملیۆن دانەیان لێ فرۆشراوە. بەمشێوەیە ئەگەر بەرهەمەکانی ״جەی. کەی، ڕۆڵینگ״، ״دان بڕاون״ و تەنانەت ״جۆن گریشام״یش پێکەوە کۆبکەینەوە، هێشتا ناگەن بە ئاستی فرۆشی بەرهەمەکانی ״جیمز پیتەرسۆن״.\nبەپێی لێدوانی بڵاوکارەکەی ״پیتەرسۆن״ تا ئێستا ١١٤ کتێبی پڕفرۆشی لە نیویۆرک تایمزدا هەیە. ئەو تا ئێستا نزیکەی ١٥٠ کتێبی نووسیوە. ״پیتەرسۆن״ بێگومان سەرنجڕاکێشترین نووسەرێکە، کە جیهان تا ئێستا بەخۆیەوە بینیوە.\nسەرکەوتنی ״پیتەرسۆن״ زۆر ساکارانەیە. ناوبانگ و توانای ئەو زیاتر بە هۆی ئەو بەرهەمانەوەیە، کە گەشتیاران بە خوێندنەوەیان سەرگەرم دەبن. ״ستیڤن کینگ״ بەرهەمەکانی ئەو بە ״ئابڕووبەر״ دەزانێت. لێکۆڵەرانیش بەرهەمەکانی ئەو بە ״ئەدەبیی״ نازانن. بەڵام ئەو لە ساڵی ٢٠١٥ دا خەڵاتی ئەدەبیی دامەزراوەی میللی کتێبی بۆ هەوڵە مرۆڤدۆستانەکەی لە ڕێی کتێبەوە بەدەست هێنا.\nهەڵبەتە ئەم سەرکەوتنەی لە ڕێی هاوکاریی نووسەرانی دیکەوە بە دەستهێناوە. نووسەران زۆر هەوڵدەدەن، کە ناوی خۆیان بەتەنیشت ناوێکەوە ببینەوە، کە یەکێکە لە پڕڕیکلامترین نووسەری دنیا. کاری ئەو تایبەتمەندە، نووسەرانی دیکە لەسەر بنچینەی خەیاڵەکانی و بیرۆکەی چیرۆکەکانی کار دەکەن، جاری وایە ئەو نووسینانە دووبارەنووسینەوەی بۆ دەکەن و جاری وایە تەنیا چەند خاڵ و سەروبۆرێکی بۆ دەکەن. بیرۆکەی چیرۆکەکانی کە پێشنیاری دەکات بۆ ئەوانی دیکە، لە پەی بردن بە بازاڕی کتێبە و جوڵەی بازاڕەوە سەرچاوە دەگرن. چونکە ئەو ساڵانێکە وەک بەڕێوەبەری ڕیکلامیی دەناسرێت. زۆرێک لە بەرهەمەکان ناوی ئەو وەکو نووسەر دێتە پێشچاو بەڵام لە ڕاستیدا بەرهەمەکە لەلایەن کەسێکی دیکەوە نووسراوە، هەرچەندە ناوی ئەو زیاتر دێتەبەرچاو.\nبە سوودبینیی لە ئامێرە دیجیتاڵییەکان و دەستگەیشتن بە چەند نمونەیەکی بەرهەمە جیهانییەکان دەبینین، کە ״پیتەرسۆن״ چەکوشکارێکی کارامەیە لە بردنی خەیاڵی ئەوانی دیکەدا. ئەگەر سەرنجێک لە بەرهەمەکانی وەک ״هارپەرلی״ و ״جەی. کەی. ڕۆڵینگ״ بدەین، دەبینین، کە لێکچوونێکی زۆر لە نێوان ئەوان و هاوکارانی ״پیتەرسۆن״دا هەیە. ئەمە ئەوە نیشان دەدات، کە ئەو تەنیا کارێک، کە هەیەتی، ئەوەیە ئەو تەنیا شێوازی چیرۆک و مەبەستی بەرهەمەکە پێشکەشی هاوکارەکانی دەکات. هەڵبەت ״پیتەرسۆن״ خۆی دانی بەم ڕاستیەدا ناوە، بەڵام ئەوەی، کە پڕفرۆشترین نووسەری دنیا لە ڕاستیدا نووسەر نییە، جێی سەرسوڕمانی زۆرە.\nئەو پرسیارەی دێتە پێشەوە؛ کە ئامانجی ״پیتەرسۆن״ لەم کارە چییە و لە ڕاستیدا کاری نووسەرێک چییە؟ ئایا ناوی ئەو تەنیا بۆ پڕفرۆشیی لەسەر ڕووی بەرگی کتێبەکان دەچەسپێندرێت؟ زۆرێک باوەڕدارن دەبێت درووستکەر گرنگی زیاتری بە چیرۆک بدات، چونکە خوێنەر گرنگیی پێ دەدات. بۆ ״پیتەرسۆن״ ئەمە ڕاستە، کە زۆر گرنگیی بە چیرۆکی ناو چیرۆکەکانی دەدات، ڕەنگە هۆکاری سەرکەوتنی ئەو لە بازاڕی کتێبدا، هەر ئەمە بێت. نازانین ناوی ئەو وەک نووسەرێک بهێنین یان نا، بەڵام بازاڕی کتێب لەگەڵ ئەو ئاوێتە بووە و باش دەزانێت چۆن جێی خۆی لە دنیای کتێبدا بکاتەوە.


KDPNL.com - بە ئامادەبوونی بەڕێز مسعود بارزانی سەرۆكی هەرێمی كوردستان كۆنفڕانسی یادی بیست و پێنج ساڵەی جینۆسایدی گەلی كورد و كیمیابارانی هەڵەبجە بەڕێوەچوو\nبە ئامادەبوونی بەڕێز مسعود بارزانی سەرۆكی هەرێمی كوردستان كۆنفڕانسی یادی بیست و پێنج ساڵەی جینۆسایدی گەلی كورد و كیمیابارانی هەڵەبجە بەڕێوەچوو\nئەمڕۆ پێنجشەممە 14ـی 3ـی 2013 كۆنفڕانسی یادی بیست و پێنج ساڵەی جینۆسایدی گەلی كورد و كیمیابارانی هەڵەبجە بە ئامادەبوونی بەڕێز مسعود بارزانی سەرۆكی هەرێمی كوردستان لە شاری هەولێر و بە بەشداریی ژمارەیەكی زۆری كەسایەتیی ئاكادیمی و سیاسی بیانی و نێوخۆی كوردستان و عێراق دەستی بە كارەكانی كرد.\nدوای خولەكێك وەستان بۆ گیانی پاكی شەهیدان و سروودی نیشتیمانیی عێراق و سروودی ئەی ڕەقیب و هەروەها خوێندنەوەی وتاری بەخێرهێنان لە لایەن مامۆستا ئارام وەزیری كاروباری شەهیدان و ئەنفالكراوان، بەڕێز سەرۆكی هەرێمی كوردستان وتارێكی پێشكەشی كۆنفڕانسەكە كرد.\nلە وتارەكەیدا سەرەتا بەڕێز سەرۆكی هەرێمی كوردستان بەخێرهاتنی میوانەكانی كرد و بەشداریی ژمارەیەكی زۆری خەڵكی بیانی لەو كۆنفڕانسەدا بە مایەی ئومێدبەخشین بۆ گەلی كورد زانی. پاشان بەڕێز سەرۆكی هەرێمی كوردستان ئاماژەی بەوەدا كە پڕۆسەی ئەنفال و قڕكردنی گەلی كورد لە لایەن حكوومەتی عێراقەوە هەر ساڵی 1975ـەوە دەستی پێكردووە و بە شوێنبزركردنی 12000 كوردی فەیلی و 8000 بارزانی و 182000 كورد لە گەرمیان و ناوچەكانی دی و كیمیانبارانكردنی هەڵەبجە درێژەی هەبووە. شانازیشی بەوە كرد كە تاكێكە لەو گەلەی كە فەرهەنگی لێبووردەیی هەیە. ئەو گەلەی لە ڕاپەڕینی 1991ـدا بەدوای تۆڵەكردن نەبوو و سەربازەكانی عێراقی بەو پەڕی لێبوردییەوە بۆ شارەكانی عێراق گەڕاندەوە. هەروەها ئاماژەیشی بەوەدا كە پڕۆسەی ئەنفال تەنیا پڕۆسەیەكی سەربازی نەبووە بەڵكوو بەرنامەیەكی مونەززەم و ڕێكخستوو بۆ لەناوبردنی نەتەوەیەك و،\nنەهێشتنی كورد و كوردستان بووە.\nسەرۆكی هەرێمی كوردستان بەرپرسیارێتیی ئەو كارەساتەی بەسەر گەلەكەیدا هاتووە خستە سەرشانی حكوومەتەكانی پێشووی عێراقی و بە پێویستی زانی حكوومەتی عێراقی قەرەبووی ئەو كارەساتە بكات بەسەر گەلی كورددا هاتووە چونكە ئاسەوارەكانی بۆ چەندین نەوەی دیكە هەر دەمێنێتەوە و لەوبارەیەدا كۆمەڵگەی نێودەوڵەتیشی بە بەرپرس زانی لەوەی كە یارمەتیی ڕژێمی بەعسیان داوە و كۆمپانیەكانیان چەكی كیمیاوییان بۆ دروست كردووە و لە بەرانبەر ئەو تاوانانەدا بێدەنگ بوونە.\nلە بەشێكی دیكەی قسەكانیدا بەڕێز مسعود بارزانی سەرۆكی هەرێمی كوردستان وێڕای ئاماژەدان بە گەورەیی كارەساتەكە بەڵام بە هۆكارێكی زانی بۆ ئەوەی گرێی بەختی كورد ببێتەوە و جیهان بەو كارەساتە بزانێ كە بەسەر گەلی كورددا هاتووە و هیوایشی خواست چیدی وڵاتان بە بیانووی نێوخۆییبوونی كێشەكان لەبەرانبەر دیكتاتۆرەكاندا بێدەنگ نەبن. سەرۆكی هەرێمی كوردستان داوای لە حكوومەتانی جیهان و دۆستانی گەلی كورد كرد بە هەموو شێوەیەك هەوڵ بدەن ئەو كارەساتانەی بەسەر گەلی كورددا هاتووە بە جینۆساید بناسێنن و سپاسی ئەو هەوڵانەیشی كرد كە لە ناوە و دەروەی كوردستان بۆ بەجینۆسایدناساندنی كارەساتی ئەنفال و كیمیابارانی شاری هەڵەبجە دەدرێن.\nسەرۆكی هەرێمی كوردستان لە وتارەكەیدا پەیامێكیشی ئاراستەی گەلی كوردستان كرد ڕابردوو لەبیر نەكەن و بەردەوام بن لەو فەرهەنگە جوانەی كە هەیانە كە فەرهەنگی لێبووردەییە. ئەو ڕۆژەیش ڕۆییشت گەلی كوردستان قڕ بكرێت و قبووڵی زوڵم بكات یان قبووڵ بكەین كە ئازاد نەژین. گەلی كورد قوربانیی داوە كە بە ئازادی بژییت لە كوردستاندا. سەرۆكی هەرێمی كوردستان ئاسۆیەكی ڕوونی بۆ كوردستان پێشبینی كرد و ئاماژەیشی بەوە كرد كە بەرەو پێشەوە دەچین و ناگەڕێینەوە. تەوەرێكی دیكەی قسەكانی بەڕێز سەرۆكی هەرێمی كوردستان بارودۆخی سیاسیی عێراق بوو و هێمای بەوەدا كە هەموو عێراق لە قەیران دایە نەك تەنیا پەیوەندی تێوان هەرێم و خكوومەتی فیدڕاڵ. سەرۆكی هەرێمی كوردستان وێڕای ئاماژەدان بە ڕۆڵی كوردستانی لە بنیاتناتی عێراقی تازە و هۆی قەیرانەكانی بۆ پابەندنەبوون بە دەستوور هەولێر گەڕاندەوە. هەروەها بە ورووژاندنی ئەو پرسیارەی كە ئایا ئێمە شەریكین یان نا جەختی لەوە كردەوە كە ئەگەر وەڵامەكە بەڵێ بێت ئێمە ماندوو بوین لە بەڵێنی بێ كردار و پاشكۆبوون قبووڵ ناكەین ئەگەر نا هەر كەسەو پاشەڕۆژی خۆی باشتر دەزانێ. لە كۆتایی وتارەكەدا بەڕێز سەرۆكی هەرێمی كوردستان سپاسی میوان و ئامادەبووانی كرد و هیوای خواست كاتێكی خۆش لە كوردستاندا ببەنە سەر.\nشایانی باسە لە پەراوێزی كۆنفڕانسی یادی بیست و پێنج ساڵەی جینۆسایدی گەلی كورد و كیمیابارانی هەڵەبجە لە شاری هەولێردا بەڕێز مسعود بارزانی بە جیا لەگەڵ هەریەك لە حەسەن دانایی فەر باڵوێزی كۆماری ئیسلامیی ئێران لە عێراق و بەیان جەبر سەركردە لە ئەنجوومەنی باڵای ئیسلامیی عێراق و ژەنەڕاڵ جەی گارنەر كەسایەتیی ئەمەریكی و دۆستی گەلی كورد و نەدیم ئەلزەهاوی ئەندامی پارلەمانی بریتانیا و پیتەر گاڵبریس سەفیری پێشووی ئەمریكا و شارەزا لە بواری یاسادا كۆبوویەوە.\nلەو دیدار و كۆبوونەوانەدا باس لە بارودۆخی سیاسی و نێوخۆیی كوردستان كرا و هەڵسەنگاندنی ئەرێنی بۆ ئەو پێشكەوتنە ئابووریی و سیاسییانە كرا كە لە هەرێمی كوردستاندا هاتوونەتە ئاراوە. هەروەها پەیوەندیی نێوان هەرێمی كوردستان و جیهانی دەوروە و وڵاتانی هەرێمایەتی خرانە بەر باس و قسە لەسەر چۆنییەتی پێشڤەچوونی ئەو پەیوەندییانە كرا.\nتەوەرێكی دیكەی دیدار و كۆبوونەوەی بەڕێز سەرۆكی هەرێم لەگەڵ ئەو كەسایەتییە سیاسی و نێودەوڵەتییانە باسكردنی ڕەهەندەكانی ئەو قەیرانە قووڵە بوو كە عێراقی پێدا تێدەپەڕێت و دوایین هەڵوێست و بۆچوونی هەرێمی كوردستان لەبارەی قەیرانەكانی عێراق و دۆخی پەیوەندیی هەرێم و حكوومەتی ناوەندی بۆ میوانان شی كرایەوە.


ئەندامێکى ئەنجومەنى کەرکوک: بە 45 ساڵى تر ناتوانرێت پارێزگار بۆ کەرکوک دابنرێت\nی مانگی هه‌شـت ٠٧, ٢٠١٩\nبڕیارە سبەینێ پێنجشەمە، لیژنە هاوبەشەکەى یەکێتى و پارتى لە شارى هەولێر لەگەڵ ئەندامانى لیستى برایەتیدا کۆببێتەوە، ئەو ئەندامانەى لیستى برایەتى کە بەشدارى کۆبوونەوەکە دەکەن، ئەوانەن کە لە دواى 16 ى ئۆکتۆبەرى ساڵى 2017 ەوە لە هەولێرن.\nکامەران کەرکوکى ئەندامى ئەنجومەنى پارێزگاى کەرکوک ( پارتى )،کۆبونەوەکەى سبەینێ ى بۆ دەنگى ئەمەریکا پشتراستکردەوە، وتى"لەگەڵ لیژنەکەى یەکێتى و پارتی دا کۆ دەبینەوە، تا بزانین ناوەڕۆکى رێککەوتنەکەیان چۆنە، ئایا مومکینە جێبەجێ ببێت."\nوتیشى"ئەوان هەر لە خۆیانەوە هەڵایان دروستکردووە، وەڵا تەیب جەبار موحافزە و دەبێت بە 45 ڕۆژ دابنرێ، ئێمە کۆ دەبینەوە، تا بزانین مەسەلەکە چیە."\nپێشتر یەکێتى نیشتیمانى کوردستان، یەکلایى کردنەوەى پۆستى پارێزگارى کەرکوکى کردبووە مەرج بۆ بەشداریکردن لە حکومەتى هەرێم، لەئێستاشدا بەرپرسانى ئەو حیزبە جەخت لەسەر جێبەجێکردنى پێش مەرجەکەیان دەکەنەوە.\nئاسۆ مامەند بەرپرسى مەڵبەندى کەرکوکى یەکێتى، لە لێدوانێکدا بۆ میدیاى حیزبەکەى، ڕایگەیاندووە"بەپێى رێککەوتنى نێوانمان لەگەڵ پارتى، دەبێت پۆستى پارێزگارى کەرکوک لە ماوەى 45 ڕۆژدا یەکلایى بکرێتەوە."\nلەکاتێکدا ئەندامەکەى پارتى لە ئەنجومەنى پارێزگاى کەرکوک، پێیوایە دۆخى ئێستاى کەرکوک بوار نادات بە دانانى پارێزگارێکى نوێ بۆ کەرکوک، دەڵێت"بەم وەزعەوە بە 45 ساڵى تریش ناتوانرێت پارێزگار دابنرێت، نەک 45 ڕۆژ، مەسەلەکە قورسە و هەروا ئاسان نیە، دەبێت لەگەڵ عەرەب و تورکمان گفتووگۆ بکرێت، ئایا عەرەب پۆستەکە ڕادەست دەکاتەوە؟ یان تورکمان چاوى لە پۆستەکە نیە؟."\nلەبەرامبەردا، محەمەد عوسمان ئەندامى پێشوى پەرلەمانى عێراق لەفراکسیۆنى یەکێتى نیشتیمانى، بەدەنگى ئەمەریکاى وت"گۆڕانکاریەکان خێران و هەندێکیان لە دەرەوەى ئیرادەى هێزە سیاسیەکانن، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا ئێمە وەکو یەکێتى ئامادەى جێبەجێکردنى رێککەوتنەکەمانین لەگەڵ پارتى، دەمانەوێت بزانین لایەنى بەرامبەریش ئامادەن یان نە."\nپێشتر سەرکردایەتى یەکێتى و پارتى لەسەر کاندیدکردنى تەیب جەبار بۆ پۆستى پارێزگارى کەرکوک رێککەوتوون، بەڵام عەرەب و تورکمان رێککەوتنەکەیان ڕەتکردەوە.


سەرکوت و کوشتار هیچ دادتان نادات کۆتایی ئەم دەسەڵات و سیستەمە بڕیاری خەڵكی ناڕازیە … – hkkurdistan\nHome 6 ئەرشیفی بابەتەکان 6 سەرکوت و کوشتار هیچ دادتان نادات کۆتایی ئەم دەسەڵات و سیستەمە بڕیاری خەڵكی ناڕازیە …\nسەرکوت و کوشتار هیچ دادتان نادات کۆتایی ئەم دەسەڵات و سیستەمە بڕیاری خەڵكی ناڕازیە …\nبەدوای ئەوەدا کە دەسەڵاتدارانی کوردستان هەوڵیاندا لەڕێگای گازی فرمێسکڕیژو گولـه‌ی پلاستیکیەوە، بەدوای ئازاردان و بریندارکردنی دەیان کەس و کوشتاری ژماریەک لە خۆپیشاندەرانی شاری سلێمانی بۆ ئەوەی ڕقوتوڕەیی جەماوەری ناڕازی دامرکێننەوە، بەڵام بەپێچەوانەوە ئەم کردەوە سەرکوتگەرانەیەی دەسەڵات فوی بە پشکۆی ئاگری خرۆشاوی خەڵكی توڕەو ناڕازیدا کردو خوپیشاندان و هاتنەمیدانی جەماوەری بەشێکی زۆر لەقەزاو ناحیەکانی سەر بە هەردوو پارێزگای سلێمانی و هەڵەبجەدا کردو وەڵامێکی کەمەرشکێنیان بە دەسەڵات دایەوەو کەوتنە ئاگرتێبەردانی بنەکەو بارەگای هەموو ئەو حزبانەی بەشدارن لە بەڕێوەبردنی ئەو حکومەت و سیستەمه‌دا، لەوانەش بارەگاکانی یەکیەتی و پارتی، گۆڕان و کۆمەڵ و یەکگرتووی ئیسلامی، هەربۆیە وەڵامی ئەمجارەی دەسەڵاتداران بە پەلاماردان و گرتن و ڕاونان و ڕاکێشانی لولەی تفنگەکان و تەقەکردن لەسنگی خۆپیشاندەران دەستیپێکردو لەئەنجامدا جگە لەبریندارکردنی دەیان خۆپیشاندەر حەوت کەس بوونە قوربانی کەلەنێویاندا منداڵ هەیە، هەروەها ئەو خۆپیشاندەرانەشی کە بەبرینداری براونەتە نەخۆشخانەکان لەلایەن دەزگاکانی ئاسایشەوە دەستگیر کراون.\nئەم کردەوە سەرکوتگەریەی دەسەڵاتدارن جگە لەوەی هەوڵێکی زەبونانەیە لەڕاستای مانەوەدا، هاوکات هەوڵێکە کە ئەحزابی حاکم لەپێناو مانەوەی خۆیان و پاراستنی بازاڕی قاچاغچێتی و کۆمپانیاکان هەموو کۆمەڵگا لەخوێن هەڵکێشن، بۆئەمەش خۆپیشاندەران بە ئاژاوەگێڕو سوتاندنی بارەگای حزبەکان و دامودەزگای حکومەت تۆمەتبار دەکەن. ئەم قسەو پاساوانە سەراتاپا ڕیسوایەو تەنها بۆ ئەوەیە کە خرۆشانی جەماوەری برسی و بێکار لەخوێن هەڵبکێشن و زیندانەکان بە لاوان و زەحمتکێشانی بێکارو هەژار سیخناخ بکەن چونکە ئەوەی سەرچاوەی لە نائارامی و ئاشوب و تاوانکاری و شەڕو کارەساتەکانی سەر خەڵکی کوردستانە گرتووە، هەر خودی ئەم حزبانەو دەسەڵاتەکەیانە.\nلەدۆخێکدا کەقەیرانی حکومەتی یەخەی بەدەسەڵات گرتووەو خەڵکی هەژارو نەدار کەوتونەتە بەرامبەریەوە، چینی فەرمانڕەواو حزبەکانی بڕیاری جەنگێکی تاسەر خوێناویان لەدژی جوڵانەوەی خەڵکی کرێکارو زەحمەتکێش داوەو بەبێ پاساوی ڕیسواو ناوەڕۆک بۆشیان ناچارن بۆ ئەم جەنگەیان.. هەربۆیە ڕژانە نێو شەقامی شارەکان و بەستنی ڕێگاکان لەلایەن خەڵکی هەژارو بێکارو بێموچەوە کارێکی ڕەوایەو هەقیانە ئارامی لەم حکومەت و سیستەمە هەڵبگرن نەهێڵن، هەقیانە بارەگای حکومەت و دامودەزاگا سەرکوتگەرەکانی وەک ئاسایش و پۆلیس و قایمەقامیەت و بنەکەی چەکدارو ئۆفیسەکانی پەرلەمان و وەزارەتخانەکان بکەنە نیشانەی خۆیان و شوێنی خرۆشانە جەماوەریەکان؛ چونکە ئەمانە ڕەمزو داردەستی سەرکوت و لقوپۆپەکانی بەڕێوەبردنی باجوخەراجی دەسەڵاتێکن کە لەسەر دزی و تاڵانی دەلەوەڕێن. هیچ شتێک لەوە ڕەواو بەرهەقتر نییە کە جەماوەری مەحروم و ستەم لێچو و بخرۆشێت و نەفرەت و توڕەیی خۆی بەرامبەر بەهەر ڕەمزێکی دەسەڵات و ئۆرگانە سەرکوتگەریەکانی دەربڕێت. خەڵكی کرێکارو زەحمەتکێش هەقیانە شارەکان لەدەسەڵاتی گەندەڵکاران پاکبکەنەوەو کۆنترۆڵی کارگەو دامەزراوەکان و فەرمانگەکان بەدەستەوە بگرن و تامی ئازادی و دەستڕۆیشتووی خۆیان بکەن و شێوازی دەسەڵاتدارێتی سەربەخۆی خۆیان دامەزرێنن.\nحزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی کوردستان لەگەڵ ئەوەدا کە هەرجۆرە پەلامارو سەرکوتێکی خۆپیشاندەران لەلایەن هێزەکانی دەسەڵاتەوە بەتوندی سەرکۆنە دەکات و تەقەکردن و بریندارکردن و کوشتنی خۆپیشاندەران وەکو تاوانێکی نەبەخشراو لەسەر ئەم دەسەڵاتە تۆمار دەکات؛ هاوکات ڕایدەگەیەنێت کە هاتنەمەیدانی فراوان و یەکگرتووی جەماوەر لەکارگەو زانکۆو گەڕەک و فەرمانگەکاندا تەنها زامنی ڕاوەستانەو سەرکەوتنەو پەکخستنی هێرش و پەلامەرەکانی دەسەڵاتە بۆسەر خۆپیشاندان و ناڕەزایەتیە جەماوەریەکان.\nحزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی کوردستان بەتەواوی توانایەوە تێدەکۆشێت بۆ لەقاودانی کردەوە سەرکوتگەریەکانی دەسەڵات و ڕیسواکرنی لەئاستی ڕایگشتی جیهانیداو له هه‌وڵی به ده‌سه‌تهێنانی پشتیوانی خه‌ڵكی كرێكارو ڕێكخراوەو ئازادیخوازاندا ده‌بین بۆ جه‌ماوه‌ری ناڕازی له‌پێناو كۆتاییهێنان به‌م ده‌سه‌ڵاته‌دا.


فڕۆکەکانی تورکیا نزیک شێلادزێیان بۆردوومانکرد\nلەلایەن ناسر عەلی\t 14/7/2018\nتەنیا لەم ساڵدا، تورکیا 86 جار گوند و ناوچاکانی نێروەرێکانی بۆردوومان و تۆپباران کردووە\nفڕۆکەکانی تورکیا گەلی باڵندای سەر بە شارۆچکەی شیلادزێیان بۆردوومانکرد، یاریدەدەری بەڕێوەبەری تەندروستیی ئامێدی رایگەیاند "بۆردوومانەکە هیچ زیانێکی گیانی بۆ خەڵکی سڤیل نەبووە".\nخالید رێکانی، دانیشتووی کۆمەڵگەی سیریێی سەر بە شارۆچکەی شێلادزێ بە تۆڕی میدیایی رووداوی راگەیاند بەرەبەیانیی ئەمڕۆ، کاژێر 12:15ـی 14-7-2018 فڕۆکەکانی تورکیا ناوچەی گەلی باڵندایان بۆردوومانکرد، شوێنە بۆردوومانکراوەکە کەمتر لە کیلۆمەترێک لە کۆمەڵگەی سیریێی سەر بە شارۆچکەی شێلادزێ دوورە، کە بەردەوام خەڵک ھاتووچۆی ئەو شوێنە دەکەن، ئەمەش ترسی بۆ خەڵکی ناوچەکە دروستکرد.\nدەروێش سیری، یاریدەدەری بەڕێوەبەری تەندروستیی ئامێدی، بە تۆڕی میدیایی رووداوی راگەیاند "دوای بۆردوومانەکە چەند ئەمبیولانسێکیان ناردووەتە شوێنی رووداوەکە، بەڵام ھیچ زیانێکی گیانی نەبووە، تیمەکانیش تاوەکو بەرەبەیان لە ئامادەباشیدا بوون".\nبەپێی بەدواداچوونەکانی رووداو تەنیا لەم ساڵدا، تورکیا 86 جار گوند و ناوچاکانی نێروەرێکانی سەر بە قەزای ئامێدی بە پاساوی بوونی پەکەکە لەو ناوچانە بۆردوومان و تۆپباران کردووە، جگە لە زیانی ماددی، 10 ھاونیشتیمانی سڤیل کوژراون و سێی دیکەش برینداربوون.\nنیشانەکردن : تورکیا , بۆردوومان , گەلی باڵندا


بۆشایی ئەمنی داعش چالاكدەكاتەوە – Politic Press\nشیعەكان بەم مەرجە دەنگ بە بودجەی گشتی دەدەن\nبەشێک لە هاوڵاتیانی عێراق پابەندی رێکارەکانی خۆپارێزی نابن\nئەمریکا خۆی بۆ ململانێی چین و روسیا ئامادە دەکات\nئەمریكا رووبەڕووی قەیرانێكی جیهانی دەبێتەوە\nتورکیا هۆشداری دەداتە یۆنان\n%70ی كۆی گشتی شەهیدانی كیمیابارانی هەڵەبجە لەناو گۆڕی بەكۆمەڵدان\nپاپای ڤاتیكان گەیشتە هەرێم\nحەشدی شەعبی ئامادەیە بۆ روبەڕوبوونەوەی سوپای تورکیا\nبۆشایی ئەمنی داعش چالاكدەكاتەوە\nئەم بابەتە 53 جار بینراوە\nبەهۆی بوونی بۆشاییەكی زۆری ئەمنی و سەربازی لەهێڵەكانی پێشەوەی نێوان هێزەكانی سوپای عێراق و هێزەكانی پێشمەرگە چەكدارانی داعش لەسنووری ناوچەكانی كەركوك دەستیان بەئەنجامدانی چالاكی‌و جموجوڵ كردووە.\nبابەكر فەقێ ئەحمەد، بەڕێوەبەری راگەیاندن و هۆشیاری نیشتمانی وەزارەتی پێشمەرگە لەو بارەوە بۆ پۆڵەتیك پرێس وتی: داعش سود وەردەگرێت لەو بۆشاییە سەربازییەی لەنێوان هەێزەكانی پێشمەرگەو سوپای عێراق دروستبووە چالاكی جۆراو جۆر ئەنجامدەدات لەو شوێنانەی نزیكن لەدەسەڵاتی هێزەكانی عێراقەوە.\nبابەكر فەقێ ئەحمەد وتیشی: هیچ هەماهەنگییەكیان نییە لەگەڵ هێزەكانی عێراق‌و هەر ئەوانیش بەرپرسن لەو چالاكییانەی داعش لەهێلەكانی تەماس و سنووری كەركوك ئەنجامی دەدات، چونكە بۆ دروسبوونی هەمانگی حكومەتی عێراق خەمسارد بووە.\nهەروەها وتی: وەزارەتی پێشمەرگە هێڵەكانی تەماسی خۆی تۆكمە كردووە بۆ رووبەڕووبوونەوەی هەر حاڵەتێكی نەخوازراو، كە چەكدارانی داعش بیانەوێت بەهۆی دروستبوونی بۆشایی ئەمنی ئەنجامی بدەن و ئەو بۆشاییە ئەمنییەش لەنێوان هێزەكانی عێراق و پێشمەرگە كێشەی بۆ دروستكردوون.\nبەڕێوەبەری راگەیاندن‌و هۆشیاری نیشتمانی وەزارەتی پێشمەرگە ئاماژەی بەوەشكرد، زۆر گفتۆو پێشنیاركراوە لەنێوان هێزەكانی پێشمەرگەو عێراق، بەڵام هۆكاری سیاسی‌و بارودۆخی دارایی كێشەكانی نێوان ناوەندو هەرێم رێگربووە لەوەی كۆبونەوەكان ئەنجامی هەبێت ئەوەش مەترسییە بۆسەر سەرخاكی عێراق و هەرێمی كوردستان\nماوەیەكە چەكدارانی داعش لەسنوری پارێزگای كەركوك دەستیان بەچالاكی كردووە و چەندین كاریان ئەنجاداوە و هەفتەی پێشوش عوسمان غانم وەزیری ناوخۆی عێراق بەمەبەستی جەختكردنەوە لە بنبڕكردنی داعش و رووبەڕووبوونەوەیان لەسنوری كەركوك سەردانی پارێزگاكەی كرد.\nبۆمبێكی چێنراو بەكاروانێكی هێزەكانی هاوپەیمانی نێودەوڵەتیدا تەقییەوە\nهەرێم.. لە ماوەی ٢٤ کاتژمێردا ٣٢٣ توشبووی کۆرۆنا چاکبوونەتەوە\n“پێویستە بڕیاری بەپەلە لەبارەی دەستپێکردنەوەی خوێندن نەدرێت”\nوەزیری پلاندانانی هەرێم زانیاری لەسەر ئەنجامدانی سەرژمێری بڵاودەكاتەوە\nپڕۆژه‌یاسا گرنگه‌كه‌ی نه‌وت ده‌گاته ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانی عێراق\nهێرشەکانی ئازەربایجان بۆ ئەرمینیا ساموێل یەریڤانیان توڕە دەکات\nگەورەتیرۆریست نەسر حەریری لە هەولێر چی دەكات؟\nنرخی "مه‌لیكه" و هاوشێوه‌كانی به‌شێوه‌یه‌كی به‌رچاو به‌رزبوه‌وه (1,914 بینین)\nبۆچی ئاڵای كوردستان بەسەر "ستوونە ژەنگاوییەكە" هەڵكرا؟ (958 بینین)\nمەرجی سیستانی بۆ بینینی پاپا (233 بینین)\nنوێترین زانیاریی له‌باره‌ی گواستنه‌وه‌ی كه‌یسه‌كه‌ی غالب محه‌مه‌د بۆ به‌غدا (210 بینین)\nبه‌رپرسێكی باڵای گۆڕان ده‌ستیله‌كاركێشایه‌وه (183 بینین)


ئەستێرەیەکی ئۆپێرای جیھانی، یەکەم بەرھەمی بە زمانی کوردی بڵاودەکاتەوە - رۆژنامه‌ی خه‌بات\nدامە سڤێتلانا کەسییان، بە کوردستان24 گوت: “بۆ من شەڕەفێکی گەورەیە و جێی خۆشحاڵییەکی زۆرە، کە یەکەم بەرھەمم بەزمانی دایکم بڵاو دەکەمەوە، ئەمە یەکێکە لەو بەرھەمە دانسقانەی کە لە ئەلبومە نوێیەکەمدا ھەیە و بە 13 زمانی جیاواز گۆرانیم گوتووە”.\nدامە سڤێتلانا کەسییان، لە شاری باتومی جۆرجیا لە خێزانێکی کوردی ئێزیدی لە دایکبووە، تەمەنی 9 ساڵان بووە کاتێک لەگەڵ دایک و براکەی و نەنکی، چوونە کازاخستان بۆ لای خوشکی دایکی لە ئاکتوبێ، لەوێ تا تەمەنی 17 ساڵی خوێندوویەتی، پاشان بەردەوام بووە لە گەڕان بەدوای مامۆستای دەنگدا، بۆ ئەوەی دەنگی خۆی گەشە پێبدات و بەردەوام بێت لە چڕینی ئۆپێرا و پێشکەوتن لە چینەکانی دەنگدا هەست پێبکات، سەرەتا لە ئەستراخانی رووسیا گیرساوەتەوە و ساڵێک کۆلێژی لەوێ خوێندووە، پاشان چووەتە مۆسکۆ بۆ پەیمانگای مۆسیقای میری، دەستبەجێ نەیتوانیوە بێ بەرانبەر بخوێنێت، بۆیە پاسپۆرتی کازاخستانی گۆڕیوە و بووەتە هاووڵاتی رووسیا، دواتر بەھۆی پێشکەوتنی بەرچاوی لە ئۆپێرا، بردوویانە بۆ بەلشۆی تیاتر و ژیانی پیشەیی وەکو هونەرمەند تا ئاستی سۆپرانۆ لە “بەلشۆی تیاتر-شانۆی مەزن”ئۆپێرا خەت و خاڵی دا.\nبابه‌تی پێشوو شاخەوان عەبدوڵڵا: بۆ چارەکردنی کێشەی سەرگەڕان لەسەر هێڵین\nبابه‌تی دواتر سەرۆك بارزانی پێشوازی لە بافل جەلال تاڵەبانی دەكات


له‌لایه‌ن: - جوانە محەمەد - به‌روار: 2021-09-21-13:12:00 - کۆدی بابەت: 336\nزانیاری گشتی دەربارەی بزنەکان\nبزنەکان سەر بە کۆمەڵەی مەڕەکانن، ئاژەڵی مەمکداری گیاخۆری کاوێژکەرن شێوە و پێکهاتەیان زۆر نزیکە لە مەڕەکانەوە، لە بنەڕەتدا نشینگەکەی لە هەندێک چیا و شاخەکانی کیشوەرەکانی ئاسیا و ئەورووپا بووە، بەڵام لە هەزاران ساڵ بە لە ئێستاوە مرۆڤ ماڵی کردووە و لە دەشتەکاندا دەژین، بۆ سوود وەرگرتن لە گۆشت و شیرەکەی، پێست و فەرووەکەشی بۆ دروستکردنی جلوبەرگ و کەلوپەلی ناوماڵ بەکاردێت، ناوەندە ڕێژەی تەمەنی لە سروشتدا لە نێوان ١٠-١٥ ساڵدایە ، بەڵام کاتێ مرۆڤ ماڵی دەکات تەمەنی دەگاتە زیاتر لە ١٥ ساڵ.\nزۆرینەی خرتەکان یان بزنە نێرەکان دوو شاخیان هەیە، لە ماددەی کیراتین دروستبووە هەمان ماددەیە کە لە پێکهاتەی نینۆکی مرۆڤدا هەیە، بەرزی بزن لە نێوان ٤٠-٨٠ سم دایە، و کێشی لەنێوان ٤٥-٧٧ کگم دایە، خێراییەکەی لە کاتژمێرێکدا دەگاتە ١٧ کم، ئەو فەرووەی جەستەی دادەپۆشێ هاوشێوەی داوە، ڕەنگەکەشی دەکرێت سپی یان ڕەش یاخود قاوەیی بێت، و ئەو دەنگەی کە بۆ پەیوەندیکردن لەگەڵ یەکتر و دەوروبەریان بەکاریدەهێنن پێی دەوترێت قاڕاندن.\nبزنەکان زیاد لە سێسەد جۆری جیاوازیان هەیە لە جیهاندا، بەڵام ئەم پێنجە بەناوبانگترینن:\n- بزنی شامی: هەروەها پێی دەوترێت بزنی دیمەشق، بە گشتی لە سوریا و لوبنان و قوبروس بەخێودەکرێت، بە شێوەیەکی سەرەکی بۆ بەرهەم هێنانی شیر ڕادەگیرێت، بە ڕەنگە قاوەییە تۆخەکەی و مل و قژە درێژەکەی و قەبارە گەورەکەی تایبەتمەندە، کە قەبارەکەی لە زۆرینەی جۆری بزنەکان گەورەترە، کێشی لە نێوان ٥٠-٦٠ کگم دایە.\n- بزنی بورجواری: گەورەترین کێشی هەیە لە نێو هەموو بزنەکاندا، دەکرێت کێشی بگاتە ١٥٥ کگم، تایبەتمەندە بە خێرا گەشەکردنی و بەرهەمێکی زۆری هەیە، ڕەنگی سەری قاوەییە بەڵام جەستەی سپییە.\n- بزنی زرایبی: لە بنەڕەتدا بەناوبانگترین توخمی بزنی میسڕییە، تایبەتمەندە بە بەرهەم هێنانی بڕێکی زۆری شیر، هەروەها بە درێژایی ساڵەکە توانای زۆربوونی هەیە.\n- بزنی کێوی: شێوەیان زیاتر لە ئاسک دەچێت، هەردوو نێرینە و مێینەکان دوو شاخی درێژ و بەهێزییان هەیە، درێژییەکەی لە نێوان ٢٠-٣٠ سم دایە، بزنی کێوی دەتوانێت بە یەک باز مەودایەکی سێ مەتر و نیوی ببڕێت، ئەمەش هاوکاری دەکات بۆ ئەوەی بە نێو بەرد و تاشە لێکدووەرەکانی چیا و شاخەکاندا بپەڕێتەوە.\n- بزنی حیجازی: ئەم جۆرە لە توخمی بزنە نوێیەکانە، لەگەڵ ئەوەی لە ئێستادا لە وڵاتی دورگە عەرەبییەکاندا هەیە و ناوەکەشی لە ئەم جێگانەوە وەرگرتووە، بەڵام لە بنەڕەتدا پاکستانییە.\nتەمەنی پێگەیشتن لە بزنەکاندا بە گوێرەی جۆر و تەندروستی و وەرزی لەدایکبوونی دەگۆڕیت، بەگشتی لە تەمەنی ٦-٨ مانگی پێدەگەن، بەڵام هەندێک جۆریان هەیە کە لە سێ مانگییەوە دەگاتە تەمەنی پێگەیشتن، هەروەها بە گوێرەی جۆری بزنەکان کاتی زۆربوون و یەکگرتنیش دەگۆڕێت، بەڵام بە زۆری بزنەکان لە دوو مانگی کۆتایی ساڵدا یەکگرتن ئەنجام دەدەن، ماوەی سکپڕییەکەشی ٥-٦ مانگ دەخایەنێت، بە دواییدا یەک یان دوو بێچووی دەبێت.\nپێویستییەکانی بزنە ماڵییەکان\nپێش ئەوەی بزن ماڵی بکرێت دەبێت پێویستییەکانی ئامادە بکرێت، کە بریتین لە:\nدابینکردنی جێگەیەکی سەلامەت، بزنەکە تیایدا خواردن و خواردنەوە و خەوتن ئەنجام بدات، ئاژەڵی دڕندە نەتوانێت هێرشبکاتە سەری و کەش و هەوای نالەباریش پێی نەگات، جێگەکەی وشک و گەرم بێت، و بە دار و دەوەنی بچووک ڕوپۆش کرابێت.\nدابینکردنی جێگەیەکی جیاواز و تایبەت، بۆ ئەو بزنانەی کە بێچوویان دەبێت یاخود نەخۆشبێت.\nناوچەیەکی کراوەی گونجاوی هەبێ بۆ هەواهەڵمژین ڕۆژانە.\nخۆراکی بۆ دابین بکرێت ، کە بریتییە لە گەڵای درەخت و گژ و گیا و دەوەن و سەوزەوات، وا باشترە دوای ماوەیەک بزنەکان ببرێنە لەوەڕگاکان، و دەبێت شوانێکیان لەگەڵدا بێت.\nئاوی سازگاری بۆ دابین بکرێت، لە کاتی زۆربووندا دەبێت ڕێژەکەی زیاتر بێت، و جێگەی ئاوەکەش هەفتانە پاکبکرێتەوە، بۆ ڕێگری کردن لە توشبونیان بە نەخۆشی گوازراوە.\nگرنگیدان بە تەندروستی و چارەسەرکردنی لە کاتی توشبونی بە کرمەکان، کە ٣٠ ڕۆژ پێش سکپڕبوونی دەبێت کرمەکان لەناوببرێن، هەروەها کۆمەڵێک دەرزی دیکەی بۆ دەکرێت بۆ ڕێگریکردن لە توشبوونی بە نەخۆشیە باوەکانی نێو بزنەکان.\n^ أ ب "Increasing Successful Reproduction Among Goats and Sheep", www.aces.edu, page 1-2, Retrieved 26-9-2018. Edited.\n^ أ ب LAUREN ARCURI (22-9-2018), "How to Raise Goats on Your Small Farm"، www.thespruce.com, Retrieved 26-9-2018. Edited.\n↑ "www.wikihow.com", www.wikihow.com, Retrieved 26-9-2018. Edited.\nبابه‌ته په‌یوه‌ندیداره‌كان به : بزن


ترەمپ بێ گەڕانەوە بۆ کۆنگرێس بە بڕى 8 ملیار دۆلار چەک بە سعودیە دەفرۆشێت\n"بەهۆى مەترسییەکانى ئێرانەوە"\n11:15 شه‌ممه 25 ئایار 2019\nدۆناڵد تره‌مپ سه‌رۆكی ئه‌مریكا رەزامەندى لەسەر فرۆشتنى 8 ملیار دۆلار چەک بە عەرەبستانى سعودى نیشانداوە بێ ئەوەى بگەڕێتەوە بۆ کۆنگرێسى وڵاتەکەى.\nمیدیاکانى ئەمریکا رۆژى (هەینى 24ى ئایار) نامەیەکى مایک پۆمپیۆ وەزیرى دەرەوەى ئەو وڵاتەیان بڵاوکردەوە کە تێیدا کۆنگرێسى لە فرۆشتنى چەکەکان ئاگادارکردوەتەوە.\nپۆمپیۆ لە نامەکەیدا هەڕەشەکانى ئێرانى بە هۆکارى سەرەکى فرۆشتنى ئەو چەکانە دیارى کردووە وتویەتى هەڕەشەکانى ئێران جددین و مەترسین لەسەر بەرژەوەندییەکانى ئەمریکا لە رۆژهەڵاتى ناوەراست هەربۆیە پێویستە لە زووترین کاتدا چەکەکان رەوانەى کڕیارەکان بکرێن.\nدۆناڵد ترەمپ بریارەکەى پشت بەست بە یاسایەکى فیدراڵى دەرکردووە کە رێگەی پێدەدات لە بارى لە ناکاودا چەک بێ گەڕانەوە بۆ کۆنگرێس بفرۆشێت، ترەمپ گرژییەکانى وڵاتەکەى لەگەڵ ئێران وەک بارى لەناکاو راگەیاندووە.\nئەم یاسایە دوایین جار ساڵى 2006 لەلایەن جۆرج دەبلیۆ بوش سەرۆکى ئەوکاتەى ئەمریکاەوە بەکارهاتووە لە کاتى هێرشەکانى ئیسرائیل بۆ سەر غەززە.\nبه‌م پێیه‌ش سەرۆکى ئەمریکا له‌رێگه‌ی به‌كارهێنانی ده‌سه‌ڵاتی “بارى له‌ناكاو” چاوه‌ڕێی ره‌زامه‌ندیی 22 گرێبەستی فرۆشی چه‌ك دیکە له كۆنگرێس ناكات كه له ماوه‌ی رابردوودا ئه‌نجامدراون و زۆرینه‌یان بۆ سعوودیه و ئیماراتن.\nئەمە لەکاتێکدایە مانگى رابردوو ژمارەیەک ئەندامى کۆنگرێس بەهۆى شەڕى یەمەنەوە فرۆشتنى چەکیان بە سعودییە قەدەغەکرد بەو پێیەى چەکەکان لە دژى هاوڵاتیانى مەدەنى بەکارهاتوون.\nلە کاردانەوەدا ژمارەیەک لە ئەندامانى دیموکراتەکان لە کۆنگرێس ترەمپیان بە فریودانى کۆنگرێس تۆمەتبارکردووە رایگەیاندووە بەشێکى زۆرى ئەو چەکانە موشەکى زیرەکن پێویستی بە رەزامەندى هەیە بۆ فرۆشتنیان.\nپێشبینى دەکرێت ئەم هەنگاوەى ترەمپ ئاستى گرژییەکانى نێوان وڵاتەکەى و ئێران بەرزتر بکاتەوە بە تایبەت دواى رەوانەکردنى 1500 سەربازى دیکە بۆ رۆژهەڵاتى ناوەڕاست.\nیاسین خدر وێڕاى بوونى بە پەرلەمانتار عارەبانە و ئۆتۆمبێلەکەى ماون و دەیەوێت بیانخاتە مۆزەخانەوە "لەناو پەرلەمان بە یوزارسیف بانگم دەکەن"\n15:42 سێ شه‌ممه 10 ئه‌یلول 2019\nدەیلی ئێکسپرێس: ڕیاڵ مەدرید دەیەوێت بە گرێبەستێکی خەیاڵی ڤاندایک بەرەو مەدرید بەرێت


سەرۆکایەتی یەکێتیی: تەئکید لە جێبەجێکردنی لامەرکەزیی دەکەینەوە لە چوارچێوەی ڕێککەوتنمان لەگەڵ پارتی | تۆڕی هەواڵی سلێمانی\nچوار شه‌ممه, شوبات 24\nHome›هەواڵ›کوردستان›سەرۆکایەتی یەکێتیی: تەئکید لە جێبەجێکردنی لامەرکەزیی دەکەینەوە لە چوارچێوەی ڕێککەوتنمان لەگەڵ پارتی\nوێنەی پێشوازی لە کونسوڵی ئەمریکا لەلایاەن هاوسەرۆکانی یەکێتییەوە\nهاوسەرۆکانی یەکێتیی جەختدەکەنەوە لەسەر پێویستیی خستنەگەڕی هەوڵەکان بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان لەپێناو دابینکردنی ژیانێکی شایستە بۆ هاووڵاتیان و پاراستنی ئارامی ناوچەکە.\nهاوکات ئامادەیی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانیشیان دووپاتکردەوە بۆ کاری هاوبەش و پێکەوەیی و پاراستنی یەکڕیزیی لەنێوان هێز و لایەنەکان.\nئەمڕۆ سێشەممە بافڵ تاڵەبانی، لاهور شێخ جەنگی هاوسەرۆکانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە شاری سلێمانی پێشوازییان کرد لە ڕۆب واڵەر کونسوڵی گشتیی ئەمریکا لە هەرێمی کوردستان و وەفدی هاوڕێی.\nهەردوولا بارودۆخی سیاسی و ئابووری و ئەمنی و پرسی هەڵبژاردنی پێشوەختەیان لە هەرێمی کوردستان و عێراق تاوتوێ کرد لەبەر ڕۆشنایی پێشهات و ڕووداوەکانی ئێستا و پێویستی بەردەوامبوونی هەوڵەکانیش دووپات کرایەوە بە ئامانجی سازکردنی دیالۆگی جددی و لابردنی بەربەستەکان.\nهاوسەرۆکانی یەکێتیی جەختیانکردەوە لەسەر پێویستیی خستنەگەڕی هەوڵەکان بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان لەپێناو دابینکردنی ژیانێکی شایستە بۆ هاووڵاتیان و پاراستنی ئارامی ناوچەکە.\nتەئکیدیشیان لە جێبەجێکردنی سیستمی لامەرکەزیی کردەوە لە چوارچێوەی ڕێککەوتنیان لەگەڵ پارتی دیموکراتی کوردستان بۆ بەشداریکردنی لە حکومەت، هاوکات بە خاڵێکی گرنگیان لە قەڵەمدا بۆ بەهێزکردنی حکومەت و پاراستنی زیاتری قەوارەی هەرێمی کوردستان و زیاتر خزمەتکردنی هاووڵاتیان و پێشکەشکردنی خزمەتگوزاریی زیاتر و باشتر بەسەرجەم پارێزگاکانی هەرێم.\nئامادەیی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانیشیان دووپاتکردەوە بۆ کاری هاوبەش و پێکەوەیی و پاراستنی یەکڕیزیی لەنێوان هێز و لایەنەکان.\nهاوسەرۆکانی یەکێتیی داوایان لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا کرد کە ڕۆڵی خۆی ببینێت لە لێکنزیککردنەوەی بیروبۆچوونی لایەنەکان و یەکلاکردنەوەی کێشەکان لەپێناو تێپەڕاندنی ئەم قۆناغە و کۆتاییهێنان بە کێشە هەڵپەسێردراوەکانی نێوان حکومەتی هەرێم و حکومەتی فیدراڵی لە سەر بنەمای دەستوور بە جۆرێک کە مافەکانی هاووڵاتیانی تێدا پارێزراو بێت و چیتر ڕێگە نەدرێت قوت و بژێوی ژیانی هاووڵاتیان تێکەڵ بە کێشە و ململانێ سیاسییەکان بکرێت و ژیان و گوزەرانی خەڵک پارێزراو بێت.\nکونسوڵی گشتی ئەمریکا ئامادەیی وڵاتەکەی دووپاتکردەوە بۆ بەردەوامیی هەوڵەکان و یارمەتیدان و هاوکاریکردنی لایەنەکان بۆ دۆزینەوەی چارەسەری گونجاو و ڕێککەوتنی کۆتایی لەنێوان حکومەتی هەرێم و حکومەتی فیدراڵ.\nراشیگەیاند کە وڵاتەکەی لە ڕووی پێداویستی پزیشکی و کەرتی تایبەتەوە هاوکاری هەرێمی کوردستان دەکات.\nژووری ئۆپراسیۆنی هەولێر 12 بڕیاری نوێی دەرکرد\nبافڵ تاڵەبانی: رێگە بە کەس نادرێت ئاستەنگ بۆ دەزگای دەستپاکی و چاودێری دارایی یەکێتیی دروستبکات\nناوەڕۆکی سەردانەکەی کازمی بۆ تورکیا ئاشکرا دەکرێت\nلە خانەقین داعش لە یەک مانگدا 24 سەرباز و هاووڵاتى کردووەتە قوربانى\nهیومان ڕایتس وۆچ: دەبێت تورکیا قەرەبووی قوربانیانی بۆردومانەکانی لە هەرێم بکاتەوە\nوێنه: له خولی پله‌یه‌كی عێراق نه‌ورۆز دێربی سلێمانی له پێشمه‌رگه‌ی هاوشاری برده‌وه


Maruf Omergul – Dengekan\nHome / Articles Posted by Maruf Omergul\nWritten on January 27, 2021, by Maruf Omergul\nدیوی یەکەم :پڕە لە خۆشی ، پڕە لە پێکەنین و چەپڵەڕێزان،پڕە لە دیمەنی جوان ، ئاهەنگی بووک گواستنەوە،چێژو چەشە ، بەهرەو داهێنان،خۆشەویستی و بە هاناوەچوون، چیمەن و بەهارستان.لەوێ ، بەیانیان Continue Reading »\nComments Off on سێ دیوی ژیان.. مارف عومەر گوڵ\nWritten on January 3, 2021, by Maruf Omergul\nئاو لە دۆستیدا !لە مەنگیدا ، لە خوڕیدا ،لە شەپۆلاندا ، لە نیشتنەوەیدالە باراندا ، لە باوەشی کانیدا ،یارای جوانیە لە ژیاندا .ئاو لە ناحەزی دا !لە خنکاندا ، لە Continue Reading »\nComments Off on ئاو لە هەموو شوێنێکدا.. هۆنراوەی : مارف عومەر گوڵ\nWritten on February 23, 2019, by Maruf Omergul\n-1- ماڵی په‌پووله به‌سه‌ر دیواری مردنه‌وه بم به‌مدیودابێ یا به‌ودیوه‌كه‌یدا هه‌رنایه‌مه‌وه ، به‌و دیوه‌كه‌یدا لافاوی مه‌رگ ڕاپێچم ده‌كات به‌مدیوه‌كه‌یدا دڕكی ژیانه ، هێواش ده‌مكوژێت ! خۆ ئێره ماڵه ،ماڵی په‌پووله Continue Reading »\nComments Off on ماڵان …. مارف عومه‌ر گوڵ\nWritten on February 12, 2019, by Maruf Omergul\nناحەوێتەوە ، دڵ دێوانەیە لە دووریت ، چرایەکی بەدەستەوەیە ، بردمی بەرەو سنورێکی دوور دوور ، ئێوارە چوومە باوەشی هەور ئەوەندە باسی ئەستێرەی بۆ کردم ، تا تاریک داهات و Continue Reading »\nComments Off on وڵاتی شەیدایی … مارف عومەر گوڵ


په‌رتوکا پیرۆز » ئاشكراكرن » به‌شێ 13\nدەركەفتنا دوو دڕندەیان\nئینا من دڕندەیەك دیت ژ دەریایێ دەردكەفت، حەفت سەر و دەهـ شاخ هەبوون، ل سەر شاخێن وی دەهـ تانج هەبوون و ل سەر سەرێن وی ناڤێ كوفریان هەبوو.\nئەو دڕندەیێ من دیتی، وەكو پلنگی بوو، پێیێن وی وەكو پێیێن هرچێ بوون و دەڤێ وی وەكو دەڤێ شێری بوو. ئەژدەهای هێزا خۆ و تەختێ خۆ و دەستهەلاتەكا مەزن دانێ.\nئێك ژ سەرێن دڕندەی یێ وەسا بوو هەروەكو بۆ مرنێ هاتبیتە برینداركرن، لێ برینا وی یا كوژەك هاتبوو ساخكرن. هەمی جیهان حێبەتی مان و ب دویڤ دڕندەی كەفتن\nو سوجدە بۆ ئەژدەهای بر، چنكو وی دەستهەلاتا خۆ دا دڕندەی. وان سوجدە بۆ دڕندەی بر و گۆتن: «ما كی وەكو ڤی دڕندەیە؟ و كی دشێت ل دژی وی بجەنگیت؟»\nئەزمانەك[a] بۆ وی دڕندەی هاتە دان، كو تشتێن مەزن و گۆتنێن كوفری بێژیت و دەستهەلات بۆ وی هاتە دان كو چل و دوو هەیڤان چ دڤێت بكەت.\nئەوی دەڤێ خۆ ڤەكر و كوفری ل دژی خودێ كرن، كوفری ل دژی ناڤێ وی و ل دژی خیڤەتا وی[b] و ل دژی ئاكنجیێن ل ئەسمانی كرن.\nدەستویری بۆ وی هاتە دان، كو ل دژی پیرۆزكریان بجەنگیت و ل سەر وان سەر بكەڤیت. هەروەسا دەستهەلات ل سەر هەمی هۆز و گەل و زمان و مللەتان بۆ وی هاتە دان.[c]\nهەمی ئاكنجیێن ل سەر ئەردی، ئەوێن ناڤێن وان هەر ژ دامەزراندنا جیهانێ د پەرتووكا ژیانێ یا بەرخێ ڤەكوشتی دا نەهاتینە نڤیسین، دێ سوجدێ بۆ دڕندەی بەن.[d]\nئەوێ گوهـ هەبن، بلا ببهیسیت:\nئەگەر بۆ ئێكی هاتیە نڤیسین ببیتە دیل،\nدێ بەرەڤ دیلاتیێ ڤە چیت.\nئینا من دڕندەیەكێ دی دیت ژ ئەردی دەردكەفت، وی دوو شاخێن وەكو شاخێن بەرخی هەبوون و وەكو ئەژدەهای دئاخفت.\nئەو ژ پێش دڕندەیێ ئێكێ ڤە، هەمی دەستهەلاتا وی دگێڕیت و وە ل ئەردی و ئاكنجیێن وێ دكەت كو سوجدێ بۆ دڕندەیێ ئێكێ ببەن یێ برینا وی یا كوژەك هاتبوو ساخكرن.\nئەو نیشانێن مەزن دكەت، خۆ ئەو وە دكەت كو ل بەر چاڤێن مرۆڤان ئاگر ژ ئەسمانی بهێتە سەر ئەردی\nو ب وان نیشانێن بۆ وی هاتینە دان كو ژ پێش دڕندەیێ ئێكێ ڤە بكەت، ئەو خەلكی دخاپینیت و دبێژیتە ئاكنجیێن ل سەر ئەردی وێنەیەكی بۆ وی دڕندەی چێكەن یێ ب شیری هاتیە برینداركرن و ژیای.\nدەستهەلات ژی بۆ وی هاتە دان كو هەناسەیێ بدەتە وێنەیێ دڕندەیێ ئێكێ، داكو وێنەیێ دڕندەی بئاخڤیت و بشێت وان بدەتە كوشتن یێن سوجدێ بۆ وێنەیێ دڕندەی نەبەن.\nئەوی وە كر كو نیشانەك ل سەر دەستێ راستێ یان ئەنیا هەمی بچویك و مەزنان، دەولەمەند و هەژاران، ئازاد و بەنیان بهێتە كرن،\nدا كەس نەشێت كڕینێ یان فرۆتنێ بكەت، ئەگەر نیشان ل سەر نەبیت، چ ناڤێ دڕندەی یان ژمارەیا ناڤێ وی بیت.\nل ڤێرێ ئاقلمەندی یا فەرە، ئەوێ زێهن هەبیت، بلا ژمارەیا دڕندەی بهژمێریت، چنكو ئەو ژمارەیا مرۆڤیە و ژمارەیا وی شەش سەد و شێست و شەشە.\na. 13:5 دەق و دەق: ‹دەڤەك بۆ وی هاتە دان›.\nb. 13:6 q خیڤەتا وی: مەبەست پێ پەرستگەها خودێیە.\nc. 13:5-7 دانیێل 7:8، 21، 25\nd. 13:8 زەبوور 69:28\nئاشكراكرن به‌شێ 14


كۆنترین بازاڕی مهاباد سووتا - تۆڕی میدیایی خەڵک\nئاگركەوتنەوە لە بازاڕی كەلوپەلی بیانی مهاباد كە بە گەورەترین بازاڕی ئەو شارە دادەنرێت، چەندین برینداری لێكەوتەوە و بەشێكی زۆری دوكانەكان و كەلوپەلی نێو دووكانەكانی ئەو بازاڕە سووتان و زیانێكی زۆری بە خاوەن دوكانەكان گەیاند.\nئاگركەوتنەوە لە بازاڕی ئەسغەری لە شاری مهابادی پارێزگای ورمێ لە ڕۆژهەڵاتی كوردستان لە كاتژمێر 12:30 خولەكی بەرەبەیانی ئەمڕۆ شەممە 13/2/2021 بەكاتی ڕۆژهەڵاتی كوردستان دەستیپێكرد و بەوتەی بەڕێوەبەری ئاگركوژێنەوەی ئەو شارە، زیاتر لە 30%ـی دوكانەكانی سووتاون.\nبازاڕی ئەسغەری لە دوو بەشی كۆن و نوێ پێكهاتووە، زیاتر لە 500 دووكانی تێدایە و یەكێكە لە بازاڕە گەورە و گرنگەكانی ڕۆژئاوای ئێران و ڕۆژهەڵاتی كوردستان، كە تێیدا كەلوپەلی ناوماڵ، ئامێرە دیجیتاڵییەكان و جلوبەرگی بیانی دەفرۆشرێن.\nبەپێی ئاژانسە هەواڵییەكانی ئێران چەندین كەس بەهۆی ئاگركەوتنەوەكەوە بریندارن و چەند كەسێكیش بەهۆی دووكەڵەوە تووشی هەناسەتەنگیی بوون.\nبەهۆی گەورەیی ئاگرەكەوە هەموو ئۆتۆمبێلە ئاگركوژێنەوەكانی ئەو شارە نێردراوبوونە شوێنی ڕووداوەكە و هەروەها داوا لە ئۆتۆمبێلە ئاگركوژێنەوەكانی كۆمەڵگەی پترۆكیمیایی مهاباد و هێزی پیادەی 364ـی ئەرتەش كراوە لە كۆنتڕۆڵكردنی ئاگرەكە یارمەتیی ئاگركوژێنەوەی مهاباد بدەن.\nلەكاژیر 3:30 خولەكی بەرەبەیان بەكاتی ڕۆژهەڵاتی كوردستان، رەحمان ئەحمەدی، بەڕێوەبەری ئاگركوژێنەوەی مهاباد، هەواڵی كۆنترۆڵكردنی ئاگرەكەی بازاڕی ئەسغەری ڕاگەیاند و وتی؛ تیمەكانی ئاگركوژێنەوە دوای دووكاتژمێر هەولێ بەردەوام و ڕووخاندنی دیوارەكانی بازاڕەكە توانیان بچنە نێو بازاڕەكە و ئاگرەكە كۆنتڕۆڵبكەن.\nبەڕێوەبەری ئاگركوژێنەوەی مهاباد بە ئاماژەدان بەوەی قەبارەی زیانەكانی ئاگركەوتنەوە لە بازاڕی ئەسغەری مهاباد زۆر زۆرن وتی، جارێ ناتوانن بە تەواوی بیخەمڵینن كە چەند بووە.\nعامری: توركیا هێرش دەكاتە سەر شەنگال\n“ڤایرۆسی كۆرۆنا سەرچاوەكەی شەمشەمە كوێرەیە”\n21 کانونی دووهەم 2021 4.30 pm\nخەڵك- بەشی هەواڵ ڕێكخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو بڵاویكردەوە، لە ماوەی مانگی ڕابردوودا ١٠٦ حاڵەت پێشلكاری مافەكانی…


کوردیپێدیا - زریان عومەر\n👫 زریان عومەر | پۆل: کەسایەتییەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\n1. 👁 ڕەنجی سەر تەم\n1. 👁 23-02-1991\n📅 رۆژی لەدایکبوون: 23-02-1991\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (مانو بەرزنجی)ەوە لە: Jan 18 2018 9:22AM تۆمارکراوە\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (بەناز جۆڵا)ەوە لە: Jan 18 2018 10:23AM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (بەناز جۆڵا)ەوە لە: Jan 18 2018 10:23AM باشترکراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 41 KB Jan 18 2018 9:26AM مانو بەرزنجی


شیانی هه‌ڵوه‌شـاندنه‌وه‌ی ئه‌نجومه‌نی پارزگاکانی عێراق\nسه‌رۆک ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق ئوسامه نوجێفی\nپاش ئه‌وه‌ی له کۆنگره ڕۆژنامه‌وانیـیه‌که‌ی دوێنێـیدا سه‌رۆک ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق ئوسامه نوجێفی داوای هه‌ڵبژاردنی پـێشـوه‌ختی بۆ ئه‌نجومه‌نی پارێزگاکانی عێراق کرد. ئه‌مڕۆ له لێـدوانێـکیدا ڕایگه‌یاند بۆ ئه‌م مه‌به‌سته له په‌رله‌مانی عێراق کارده‌که‌ن هه‌ر له ئێسـتاوه بۆ هه‌موارکردنی یاسای هه‌ڵبژاردنه‌کانی ئه‌نجومه‌نی پارێزگاکان.\nهاوکات ئه‌م ڕاگه‌یاندنه‌ی سه‌رۆکی په‌رله‌مانی عێراق له کاتێـکدایه شه‌پـۆلی ناڕه‌زایی و خۆپـیشـاندانی جه‌ماوه‌ری زۆربه‌ی شـاره‌کانی عێراقی گرتۆته‌وه دژ به خراپی خزمه‌تگوزاری و گه‌نده‌ڵی لێـپـرسـراوانی ئیداری شاره‌کان. بۆ ئه‌م مه‌به‌سـته‌ش له ژێر فشـاری خه‌ڵـکی خۆپـیشـانده‌ردا تاوه‌کو ئێسـتا سێ پارێزگاری باشوری عێراق که هه‌ریه‌که له شـاره‌کانی به‌سره و بابل و استن ده‌سـتیان له‌کارکێشـاوه‌ته‌وه.\nکه‌مال ئه‌لساعدی ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق، هاوکات یه‌کێـکه له سه‌رکرده باڵاکانی حزبی ده‌عوه که نوری ئه‌لمالیکی سه‌ره‌ک وه‌زیر سه‌رۆکایه‌تی ده‌کات، له‌م باریه‌وه ده‌ڵێت:\n" به دڵنیایـیه‌وه هه‌ڵه هه‌یه و ده‌بێت چاره‌سه‌ربکرێت، به‌ڵام ئه‌مه ئه‌وه ناگه‌یه‌نێت هه‌ر که‌سێـک بێته سه‌ر شه‌قام و خۆپـیشـاندان بکات مانای ئه‌وه بێت دژ به پـرۆسه‌ی دیموکراسیـیه، به‌ڵـکو سه‌رهه‌ڵدانی خۆپـیشـاندان جۆرێـکه له پـرۆسه‌ی دیموکراسی له وڵاتدا."\nله به‌شێـکی تری قسه‌کانیدا ئه‌لساعدی گوتی له ئێسـتادا بۆچوونێـک هه‌یه له په‌رله‌مانی عێراق بۆ هه‌ڵوه‌شـاندنه‌ه‌ی ئه‌نجومه‌نی پارێزگاکان، به‌ڵام دیاره ئه‌م کاره پـێویستی به هه‌موارکردنی یاسایه‌ک هه‌یه بۆ سه‌رله‌نوێ هه‌ڵبژاردنه‌وه‌ی پـێش وه‌خت.\nله کۆتایی قسه‌کانی ئه‌م په‌رله‌مانتاره‌ی سه‌ر به ئیتیلافی ده‌وڵه‌تی قانون، گوتی خراپی ڕه‌وشی خزمه‌تگوزاری له پارێزگاکانی عێراقدا ده‌گڕێته‌وه بۆ دوو هۆکار، یه‌که‌م بڕی ئه‌و پاره‌یه‌ی دیاریکراوه پـرۆژه‌ی خزمه‌تگوزاری پـێ ئه‌نجام بدرێت، خاڵی دووه‌میش خراپـی به‌ڕێوه‌بردنی ئیداری شاره‌کانه.\nشایانی باسه له کانونی دووه‌می سـاڵی 2009 دا پـرۆسه‌ی هه‌ڵبژاردنی سه‌رتاسه‌ری ئه‌نجومه‌نی پارێزگاکانی عێراق به‌ڕێوه‌چوو. بێجگه له هه‌رسێ پارێزگاکه‌ی هه‌رێمی کوردسـتان و پارێزگای که‌رکوک.


کوردیپێدیا - جورجى\n🏰 جورجى | پۆل: شوێنەکان | زمانی بابەت: 🇸🇦 عربي\n121. 👁 سليكا\n122. 👁 سماقة\n123. 👁 سمخيلا\n124. 👁 سنين\n125. 👁 سورزويا\n126. 👁 سوريا\n127. 👁 سوكينة\n128. 👁 سي كوجكة\n129. 👁 سيدا\n130. 👁 سيدكان\n131. 👁 سيران\n132. 👁 سيروا\n133. 👁 قلان كردي\n134. 👁 كربيج\n135. 👁 كرممك\n136. 👁 كورابي\n137. 👁 گرديم\n138. 👁 لوكان\n139. 👁 لولان\n140. 👁 ليتان\n141. 👁 ليربان\n142. 👁 ليلكان\n143. 👁 مالاير\n144. 👁 مالة ملا\n145. 👁 مالدر\n146. 👁 ماوتوي\n147. 👁 ماوتي العلياء\n148. 👁 ماونا\n149. 👁 مرزة\n150. 👁 مركروك السفلي\n151. 👁 مركروك العلياء\n152. 👁 ملا بادين\n153. 👁 ممديا\n154. 👁 موتي السفلي\n155. 👁 موسلك\n156. 👁 ميدان (سیدكان)\n157. 👁 ميرزيت\n158. 👁 ميركة رش\n159. 👁 مينا السفلي\n160. 👁 مينا العلياء\n161. 👁 ناوداروك\n162. 👁 ناوروا\n163. 👁 ناوروين\n164. 👁 ناوميركان\n165. 👁 هومار


بهایێ پەتڕۆلێ داکەفت\nوەزیرێ بەرێ یێ دەرڤەیێ فەرەنسایێ بێرنارد کوشنیر سەرەدانا رۆژئاڤایێ کوردستانێ کر\nفۆتۆ: ئاژانسا نووچەیان یا هاوارێ\nوەزیرێ بەرێ یێ دەرڤەیێ فەرەنسایێ بێرنارد کوشنیر سەرەدانا رۆژئاڤایێ کوردستانێ کر و بەشداریێ د کوربەندا ناڤدەولەتی یا قرکرنا رەگەزی و گوهرینا دیموگرافی ل عەفرینێ کر.\nدوهی شاندەکە فەرەنسی ب سەرپەرشتیا بێرنارد کوشنێر گەهشتە باژارێ قامشلۆ و دگەل هەژمارەک سازیێن جڤاکا سفیل یێن ناڤخوە و ناڤدەولەتی بەشداریێ د کوربەندێ دە کرن.\nبێرنارد کوشنێر د کوربەندێ دە ئاخڤی و دازانین، دەما ئەو ڤەگەریا فەرەنسایێ، دێ ل هەمبەر مەترسیێن تورکیایێ ل سەر گەلێن هەرێمێ بسەکنە، ژ بەر کو تورکیا کۆچبەرکرن، کوشتن و سیاسەتێن گوهەرتنا دیمۆگرافیێ ب کار تینە.\nکوشنیر دازانین، دڤێ وەرە لێکۆلینکرن کا چما جیهان لهەمبەر کریارێن حکومەتا تورکیا لهەمبەر گەلێ کورد بێدەنگە و سۆز دا هەیا داویێ ل کێلەکا گەلێ رۆژئاڤایێ کوردستانی بمینن.\nکوربەندا ناڤدەولەتی یا قرکرنا رەگەزی و گوهرینا دیموگرافی ل عەفرینێ، ئیرۆ ل باژارێ عامودێ دەستپێکر و بۆ دەما سێ رۆژان بەردەوامە و مژارا بنپێکرنێن ئارتێشا تورکیا و گرۆپێن چەکدارێن ئۆپۆزسیۆنا سوریا ل هەمبەری وەلاتیێن کوردێن عەفرینێ گۆتووبێژ دکە.\nبەریا نها هەژمارەک رێکخراوێن مافێ مرۆڤان راگەهاندبوون کو خەلکێ عەفرینێ راستی بنپێکرنێن سیستماتیک هاتنە و گرۆپێن چەکدار دەست دانینە سەر زەڤی و مالێن وان، هەروها نەتەوێن یەکبووی راگەهاند، ب سەدەما ئێریشا تورکیا و دەست گرتن ب سەر عەفرینێ ١٧٠ هەزار وەلاتیێن سڤیل رەڤیانە، لێ رەوانگەها سوری بۆ مافێ مرۆڤان دبێژە، هەژمار ژ وێ مەزنترە و ونێزیکی ٢٥٠ هەزار کەس ژ عەفرینێ دەرکەتنە.


یەکێک لەسزا چاوه‌ڕوانكراوه‌كانى ئەمریکا بۆسەر تورکیا ئاشكراده‌كرێت\n30/09/2021 7321 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nیەکێک لەسزا پێشبینیكراوه‌كانى ئەمریکا بۆ سه‌ر تورکیا ئاشكراده‌كرێت، توێژەرێکی دیاری تورکیش ئەو بوارانەی دیاریکردوە کە ئەمریکا دەتوانێت بەهۆیەوە زیان بەتورکیا بگەیەنێت، ده‌شڵێت:"دیارترینیان بریتییە لەپەکخستنی بەرهەمهێنانی فڕۆکەی درۆن".\nدوای سوربونی تورکیا لەسەر بەردەوامیدان بەهەماهەنگیی سەربازیی لەگەڵ ڕوسیاو هەڕەشەکانی واشنتۆن بەوەی لەحاڵەتی کڕینی چەکی نوێی ڕوسیی ئەوە ئەمریکا سزای نوێ بەسەر ئەنکەرەدا دەسەپێنێت، له‌ئێستادا نوێترین زانیاریی له‌وباره‌یه‌وه ئاشكراده‌كرێت.\nئەنگین ئۆزەر توێژەری سیاسیی تورکیاو شیکەرەوەی دیار لەتۆڕی پسپۆڕانی ئەنکەرەو مۆسکۆ لەچاوپێکەوتنێکیدا لەگەڵ ڕۆژنامەی (ئۆراسیا ئێکسپۆرت) دەڵێت:"ئەمریکا لەچەندین بواردا دەتوانێت سزای تورکیا بدات، پێشبینیشدەکرێت واشنتۆن لەبواری ناردنی کەلوپەلی تایبەت بەدروستکردنی فڕۆکەی درۆنی "بایراکتار"و "ئەلینجی" کە تازە دەستکراوە بەبەرهەمهێنانی، سزا بەسەر تورکیادا بسەپێنێت".\nئۆزەر باسی لەوەشکردوە، تورکیا بەشێکی زۆر لەپارچەکانی بەرهەمهێنانی فڕۆکە درۆنەکانی لەوڵاتانی ئەندام لەهاوپەیمانی باکوری ئەتڵەسیی وەک (کەنەدا، ئەڵمانیا، نەمساو ئینگلتەرا)و وڵاتانی تر دەکڕێت، هەربۆیە واشنتۆن دەتوانێت تورکیا لەکڕینی ئەو جۆرە پارچانەی دروستکردنی فڕۆکە بێفڕۆکەوانەکان بێبەشبکات‌و بەوەش پڕۆسەی بەرهەمهێنانی ئەو فڕۆکانە پەکیدەکەوێت".\nبەوتەی توێژەرە تورکەکە، جگە لەوە ناتۆ بەڕێبەرایەتیی ئەمریکا دەتوانێت لەڕێگای دورخستنەوەی تورکیا لەسیستەمی ڕاداریی هاوبەش کە لەهەمانکاتدا لەلایەن سەرجەم وڵاتانی ئەندامى هاوپەیمانێتییەکەوە بەکاردەهێنرێت، سزای تورکیا بدات.\nلەماوەی چەند ڕۆژی ڕابردودا ڕەجەب تەیب ئەردۆغانی سەرۆکی تورکیا لەچاوپێکەوتنێکیدا لەگەڵ تۆڕی "سی بی ئێس"ی ئەمریکی جەختیکردەوە، تورکیا ژمارەیەکی تر لەسیستەمی بەرگری ئاسمانیی S-400ی ڕوسیی دەکڕێت‌و بۆ بەدەستهێنانی هەر جۆرە سیستەمێکی بەرگری کە خۆی دەیەوێت پرس بەکەس ناکات.\nئەردۆغان لەبەشێکی تری قسەکانیدا وتبوی:"ئەنکەرەو مۆسکۆ جگە لەبابەتی سیستەمی بەرگری ئاسمانیی، لەچەندین بواری بەرگریی‌و بوارەکانی تریشدا دەستپێشخەرییان دەبێت".\nڕۆژنامە ڕوسییەکە پێشبینیکردوە، تورکیا گرنگی بەکڕینی فڕۆکەی هێلیکۆپتەری جەنگیی جۆری Ka-52ی ڕوسیی یان فڕۆکەی ئاگرکوژێنەوەی ڕوسی بدات، ئەوە جگە لەئەگەری پەنابردنی تورکیا بۆ کڕینی فڕۆکەی جەنگیی لەجۆری سو-35 یان سو-57.


ئەمڕۆ لەکاتی ڕوماڵی ڕاستەوخۆدا هێزەکانی ئاسایشی سلێمانی هێرشیان کردە سەر کامێرامانی دەزگای ناس کورد و لێیان دا.\nئەمڕۆ یەکشەممە، 22ی ئازاری 2020، کاتێک ئاودیر عومەر، کامێرامانی دەزگای ناس کورد ڕوماڵی دانانی بازگە و سەرپێچی هاوڵاتیانی کرد بۆ قەدەغەکردنی هاتوچۆ، هێزێکی ئاسایشی سلێمانی هەڵیانکوتایە سەر ناوبراو و پاش ئازاردانێکی زۆر، موبایلەکەیان لێ سەندووە و وێنە و ڤیدیۆکانیان سڕیوەتەوە.\nدواتر هێزەکانی ئاسایش ئاودێر عومەریان بردووە و بۆ ماوەیەک لە ئۆتۆمبێلی ئاسایشدا ئازاریان داوە و قسەى ناشرینیان پێ وتووە.\nئازاردانی کامێرامانەکەى ناس کورد لەکاتێکدایە کە دەزگاکە مۆڵەتی کارکردنی بۆ ستافەکانی دەرکردووە لەڕووی یاساییەوە هیچ کێشەیەکی نییە.\nدەزگای ناس کورد سەرکۆنەى ئەو هێرشە دەکات کە پێشێلکارییەکی ڕوونە لەدژی ئازادی ڕادەربڕین و ڕوماڵکردنی ڕۆژنامەنوسان.\nئەمڕۆ 22ی ئازاری 2020، لە کاتی ڕوماڵی ڕاستەوخۆدا لە شاری سلێمانی کامێرامانی سایتەکەمان لەلایەن هێزێکی ئاسایشەوە ڕێگیری لێکراو و ئازار درا، ئازاردانی ئاودێر عومەر لە کاتێکدایە کە ناوبراو هەموو بەڵگەنامەیەکی فەرمیی پێبوو کە ڕێی پێدەدات بە وێنەگرتن و ڕوماڵکردن.\nدەزگای میدیایی ناس بەداخەوەیە بۆ ئەم رووداوە کە لە ئەنجامی ناسکی بارودۆخەکە و گرژیی دەروونیی تاکەکەسەکانەوە ڕوویداوە، و دووپاتی دەکاتەوە کە بە رێز و پێزانینەوە دەڕوانێتە ماندووبوون و کۆششی هێزە ئەمنیەکان و، ئەوکات و ئێستا و لە داهاتووشدا پابەند دەبین بە ڕێنماییەکانی دەسەڵاتە ئەمنی و ئیدارییەکانی شارەکەمان و لە چوارچێوەیاندا ئازادییە ڕۆژنامەگەرییەکان پیادەدەکەین لە پێناوی گەیاندنی زانیاری و رووداوەکان بە خەڵکی شارە ئەزیزەکەمان و گشت خوێنەر و بینەرانمان.\nبەڵام دەزگاکە سەرکۆنەى هەر هەوڵێک دەکات بۆ پێشێلکردنی مافی ڕۆژنامەنوسان و ئازادی ڕادەربڕین.\n22ی ئازاری 2020\nدەزگایی میدیایی ناس کورد


به‌وێنه و ڤیدیۆ..به‌هێزترین زریان له ژاپۆن رویدا\nبه‌وێنه و ڤیدیۆ..به‌هێزترین زریان له ژاپۆن رویدا\nدیمەنێک لە زریانی Jebi\nزریانه به‌هێزه‌كه‌ی ژاپۆن به‌ناوی (جیبی-Jebi) بوه‌هۆی گیانله‌ده‌ستدان و برینداربونی 349 كه‌س و زیانێكی ماددی زۆریشی به‌و وڵاته گه‌یاند، به‌تایبه‌ت فڕۆكه‌خانه‌ی كانسای كه ده‌كه‌وێته ناوچه‌ی ئۆساكاوه.\nزریانی جیبی، نیوه‌ڕۆی سێشه‌ممه 4ی ئه‌یلولی 2018 له كه‌ناراوه‌كانی خۆرئاوای ژاپۆنی به خێرایی 216 كیلۆمه‌تر له‌كاتژمێرێكدا به باوبۆرانه‌وه ده‌ستیپێكرد و به‌هۆیه‌وه 9 كه‌س گیانیانله‌ده‌ستدا و 340ی دیكه‌ش برینداربوون.\nزریانه‌كه ئه‌وه‌نده به‌هێز بووه كه سه‌قفی خانوو و ئۆتۆمبیلی بچوك و بارهه‌ڵگری هه‌ڵگێڕاوه‌ته‌وه و هه‌ندێكیشیان سوتاون، زریانه‌كه ئه‌وه‌نده به‌هێز بووه كه پاڵی به كه‌شتییه‌كی قورسیش كه كێشه‌كه‌ی 2 هه‌زار و 591 تۆن بووه، ناوه و داویه‌تی به پردێكی ده‌ریایی كه ده‌چێته‌وه سه‌ر فڕۆكه‌خانه‌ی كانسای نێوده‌وڵه‌تی له ژاپۆن.\nبه‌هۆی تێكشانی پرده‌كه‌وه ئاو چوه‌ته زۆربه‌ی به‌شه‌كانی فڕۆكه‌خانه‌كه و به‌هۆیه‌وه به‌رپرسان ناچاربوون سه‌رنشینه‌كان كه ژماره‌یان 3 هه‌زار كه‌س بووه به‌ره‌و فڕۆكه‌خانه‌یه‌كی دیكه بگوازنه‌وه و بۆ ئه‌مڕۆش چوارشه‌ممه نزیكه‌ی 160 گه‌شتی ئاسمانیی هه‌ڵوه‌شاندوه‌ته‌وه.\nله ماوه‌ی 25 ساڵی رابردوودا، ژاپۆن زریانی وا به‌هێزی وه‌ك زریانی (جیبی) به‌خۆیه‌وه نه‌بینیوه، به‌ڵام سه‌ره‌ڕای به‌هێززی زریانه‌كه، زیانه‌كانی كه‌متر بووه له‌وه‌ی كه پێشبینی كراوه.\nئه‌م بابه‌ته 25617 جار خوێنراوه‌ته‌وه


یاسەمین لێڤی - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nیاسەمین لە ساڵی ٢٠٠٨\n(١٩٧٥-١٢-٢٣) ٢٣ی کانوونی یەکەمی ١٩٧٥ (تەمەن ٤٦ )\nمۆسیقای سەفاردیک، جیھانی، فلامێنکۆ\nیاسەمین لێڤی (بە عیبری: יסמין לוי؛ لە دایکبووی ٢٣ی کانوونی یەکەمی ١٩٧٥) گۆرانیبێژ-گۆرانینووسێکی ئیسرائیلییە کە بەزمانی ئیسپانی-یەھودی دەنووسێت.\nیاسەمین لە خێزانێکی بنەچەی جوولەکەی سەفاردی (جووی ئیسپانی) لە دایکبووە. دایک و باوکی لە. تورکیاوە کۆچیان کردبوو. باوکی یتسحاق ئیسحاق لێڤی (١٩١٩–١٩٧٧) گۆرانیبێژ، گۆرانینووس و ئاوازدانەر بوو لەھەمان کاتیش لێکۆڵەر بوو لە مۆسیقای لادینۆ و مێژووی جوولەکەی ئیسپانی، ھاوکات سەرنووسەری گۆڤاری (Aki Yerushalayim) بوو.\nبەھۆی جیاوازی و شێوازە سۆزدارییانەکەی، لێڤی مانایەکی نوێی بۆ گۆرانی بەزمانە کۆنەکەی یەھوودی-ئیسپانی (لادینۆ) بەخشیوە، بەجۆرێک تێکەڵەیەک و نوێگەری خستۆتە ناو ھونەری فلامێنکۆ و مۆسیقای فارسی. لەھەمان کاتیش چەندین ئامێری مۆسیقی تێکەڵکردووە لەوانە دومبک، عود، کەمانچە، چەلۆ و پیانۆ.\nیەکەم ئەلبوومی یاسەمین لە ساڵی ٢٠٠٤ بەناوی ڕۆمانس و یاسەمین دەرچوو، کە پاڵێوراوکرا بۆ بردنەوەی خەڵاتی باشترین ھونەرمەندی نوێ لە بی بی سی ڕادیۆ ٣. بۆ ساڵی دواتر، لە ٢٠٠٥ بە دەرکردنی ئەلبوومی لا جوێریا پاڵێوراوکرایەوە بۆ ھەمان خەڵات لە پۆلینی تێکەڵکێشی کەلتوور.\nکارەکانی لێڤی وایانکرد کە خەڵاتی دامەزراوەی ئانا لیند ئورۆ مێدتەریان بباتەوە بۆ کارکردن لەسەر تێکەڵکێشکردنی کەلتوورەکان لەنێو سێ کەلتوور. لەمبارەیەوە لێڤی وتی:\n«من شانازی بەتێکەڵکردنی کەلتووری لادینۆ و فلامینکۆ دەکەم، ھاوکات لەگەڵ تێکەڵکردن لەگەڵ ئەزموون و کاریگەرییەکانی مۆسیقای ڕۆژھەڵاتی ناوین. من بەسەر ئەو کەشتییەدا دەڕۆم کە گەشتێکی مۆسیقی ٥٠٠ ساڵی لەخۆ گرتووە، بە بردنی مۆسیقای لادینۆ بۆ ئەندەلوسیا و تێکەڵکردنی لەگەڵ فلامینکۆ، ئەو ستایلە کە بیرەوەری مۆرۆکانە کۆنەکان و جووە-ئیسپانییەکانە لەگەڵ دەنگی جیھانی عەرەبی، ئەوا بەمشێوەیە جیھان دەتوانێت باوەشگرتنێکی مۆسیقییانە بە مێژوو بگرێت.»\nیاسەمین لێڤی باڵیۆزی چاکەخوازە لە ڕێکخراوی بەریتانی «منداڵانی ئاشتی».\nیاسەمین لێڤی لە کۆنسێرتی واشۆ، ئەیلوولی ٢٠٠٨.\n٢٠٠٤: ڕۆمانس و یاسەمین (Romance & Yasmin)\n٢٠٠٥: (La Judería)\n٢٠٠٦: لایڤێک لە تاوەری داود، ئورشەلیم\n٢٠٠٧: (Mano Suave)\n٢٠١٢: ئازادی (Libertad) (لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٢ دەرچوو)\n٢٠١٤: تانگۆ - (Tango) (لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ دەرچوو)\n٢٠١٧: تەنیا یەک شەو (Rak Od Layla Echad)\n^ ئ ا "Yasmin Levy Makes Music out of Madness". eSefarad (بە ئیسپانی). Archived from the original on ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٠. Retrieved September 1, 2019. Check date values in: |archive-date= (help)\n^ Aki Yerushalayim\n^ "Yasmin Levy: Passion from exile". London: The Independent. July 15, 2005. Archived from the original on ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠. Retrieved November 25, 2008. Check date values in: |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= (help) ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.\n^ "BBC – Radio 3 – Awards for World Music 2006 – Yasmin Levy". BBC. Retrieved April 19, 2008.\n^ "2008 Event Media Release – Yasmin Levy". Sydney Opera House. Archived from the original on August 28, 2008. Retrieved August 19, 2008.\n^ "Yasmin Levy Presenting songs from her new album, Libertad + Tanja Tzarovska: Hidden Songs of Macedonia". Archived from the original on ٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢. Retrieved ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٠. Check date values in: |access-date=, |archive-date= (help) ٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=یاسەمین_لێڤی&oldid=845319»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٢٣:٢٣ی ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢١ نوێ کراوەتەوە.


ئایناز زارع لە لە بەندیخانەی ئورمیە تووشی پەتای کۆرۆنا بووە\n14:08 - 25 August 2020\nهەنگاو: بەندکراوێکی تەمەن ١٧ ساڵ کە هاوڕێ لەگەڵ دایکی لە بەندی ژنانی بەندیخانەی ئورمیە ڕاگیراون، تووشی پەتای کۆرۆنا بووە و بۆ دەرەوەی بەندیخانە گوازرایەوە.\nبەپێی ڕاپۆرتی گەیشتوو بە ڕێکخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو، ڕۆژی سێشەممە ٤ی خەرمانانی ٢٧٢٠ (٢٥ی ئاگۆستی ٢٠٢٠)، ئایناز زارع، بەندکراوی سیاسی تەمەن ١٧ ساڵی کورد کە لە بەندی ژنانی بەندیخانەی ئورمیە ڕاگیراوە، بە هۆی ناجێگیربوونی باری تەندروستی بۆ ناوەندە دەرمانییەکانی دەرەوەی بەندیخانە گوازرایەوە.\nیەکێک لە نزیکانی بنەماڵەی زارع وێرای پشتڕاستکردنەوەی ئەو زانیاریانە بە هەنگاوی ڕاگەیاند کە، ڕۆژی ڕابردوو لە بێهداری بەندیخانە تێستی کۆرۆنا لە ئایناز وەرگیراوە و دوای ئەوەی ئاکامی تاقیکردنەوەکەی ئەرێنی بووە و ئەمڕۆ باری تەندروستی ناجێگیر بووە، بۆ نەخۆشخانەی تاڵقانی ئورمیە گوازراوەتەوە و ئێستا لەوێ خەوێندراوە و لەژێر چاوەدێریی پزیشکیدایە.\nئایناز زارع لەگەڵ دایکی بە ناوی شاناز سادقی فەڕ تەمەن ٣٢ ساڵ لە خەرمانانی ساڵی ڕابردوو لەلایەن هێزەکانی ئیدارەی ئیتلاعاتی بانە دەستبەسەر و لەوکاتەوە لە بەندیخانەی ئورمیە ڕاگیراوە. شانازی سادقی‌فەڕ ماوەی سێ ساڵ ئەندامی پارتی ئازادی کوردستان بووە و دژ بە ڕێکخراوی داعش شەڕی کردووە و دوای جیابوونەوە لەو حیزبە و وەرگرتنی ئەماننامە لەکاتی گەڕانەوە لە گەڵ ئایناز لەلایەن ئیدارەی ئیتلاعاتی بانە دەستبەسەر کرابوون.\nبە پشتبەستن بە ئاماری تۆمارکراو لە ناوەندی ئامار و بەڵگەنامەکانی ڕێکخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو، لە ماوەی دوو حەفتەی ڕابردوودا لانیکەم ٦ ژن لە بەندی ژنانی بەندیخانەی ئورمیە تووشی پەتای کۆرۆنا بوون.


فۆڕمی تۆمارکردنی بابەت | عەمار حوسێن (قەساب) چەکدارێکی داعش باسی دڕندەییەکانی خۆی و ڕێکخراوەکەی دەکات\nچەکدارەکەی #داعش# ناوی =KTML_Bold=عەممار حوسێن=KTML_End=ە و لە دانپێدانانێکی تەلەڤزیۆنییدا دەڵێت لە #شنگال#، سنوونێ، کەسک و حەویجە دەستدرێژی بەکۆمەڵمان ئەنجامدەدا. من خۆم دەستدرێژیم کردووەتە سەر زیاتر لە 200 ژن کە زۆربەیان ئێزدی بوون. عەممار حوسێن دەڵێت ئەمیرەکانمان بەشێوەیەکی راستەوخۆ فەرمانیان پێنەداین بۆ ئەم کارە، بەڵام بێدەنگییان نواند و ئێمەش گەنج بووین و پێویستمان به و کارە سێکسیانە هەبوو. ئه و چەکدارەی داعش هەروەها باس لە کوشتنی نزیکەی 500 کەس دەکات و دەڵێت، لە ساڵانی نێوان 2013-2016 نزیکەی 500 کەسم کوشتووە. بەشێکیان بەفیشەک و بەشێکیشیان بەسەربڕین بوون. عەممار حوسێن بەشێک لەو کوشتنانەی ئەنجامیداوە کۆمەڵکوژی بووە و ئاماژە بەوە دەکات بە چوار پێنج ئۆتۆمبێلی پڕ چەکدار دەچووینە شوێنێک و هەڵمان دەکووتایە سەر ماڵەکان و 40 پیاومان لەنێو بارهەڵگرێک یان بارهەڵگری بچووکی کیا کۆ دەکردەوە و لە گۆڕەپانەکەی پشت قەڵای شنگال کۆمەڵکوژمان دەکردن و دواتر فڕێمان دەدان. هەمان ئەم کارەمان لە بەغداش کردووە. ئەو چەکدارە زیاتر باس لە کارە دڕندانەکانی دەکات و لە بەشێکی دانپێدانانەکەیدا باس لەوە دەکات رۆژ هەبوو 10 کەسم دەکوشتن و تەرمەکانیانم دەخستە نێو رووبارەوە. $لەبارەی چۆنییەتی چوونە نێو ریزی داعش و ئەنجامدانی تاوانەکان، $ عەممار حوسێن دەڵێت، دۆخی ئابوورییمان زۆر خراپ بوو؛ ماڵ و حاڵمان نەبوو؛ ژیان نەبوو کە ئێمە تێیدابووین. لەگەڵ پوورم کە ژنێکی بەتەمەن بوو دەژیام، چونکە باوکم کۆچی دوایی کردبوو و دایکیشم دوای پێکهێنانەوەی ژیانی هاوژینی، منی بەتەنیا جێهێشت. کەس نەبوو ئامۆژگاریم بکات و لەم کارانە دوورم بخاتەوە. رۆژی 03-08-2014 چەکدارانی داعش هێرشیانکردەسەر شنگال و زیاتر لە شەش هەزار کوردی ئێزدی رفێندران، دواتر لە تشرینی دووەمی 2015 و بە بەشداریی زیاتر لە حەوت هەزار و 500 پێشمەرگە شنگال کۆنترۆڵکرایەوە.


ژیان | وەرزش | وێنە.. کۆمەڵێک کەلەپوری مارادۆنا کە بە پارە ناخەمڵێندرێت\nوێنە.. کۆمەڵێک کەلەپوری مارادۆنا کە بە پارە ناخەمڵێندرێت\n2020-12-05 | 1529 جار خوێندراوەتەوە\nڕۆژنامەی " Infobae "ی ئەرجەنتینی توانویەتی دەستی بگات بە کۆمەڵێک یادگاری و کەلەپوری دیگۆ ئەرماندۆ مارادۆنای ئەفسانەی تۆپی پێی ئەرجەنتینی لە کۆگایەکی نهێنی تایبەت بە یادگارییەکانی ئەو یاریزانە لە شارۆچکەی "بیکار"ی ئەرجەنتینی.\nڕۆژنامەکە ئاشکرایکردووە، لەو شارۆچکەیە کەلەپورێکی شاراوەی مارادۆنای لێیە و تایبەت بە گەشتەکەی لە دوبەیەوە بۆ بۆینس ئایرس، لەو کاتەدا ڕاهێنەری یانەی فوجەیرەی ئیماراتی بووە، تا کاتی دەستبەرداربوونی ئەو ئەستێرەی تۆپی پێ.\nکاتێک بە تەواوەتی دوبەی جێهێشتووە واتە(دوای جامی جیهانی ٢٠١٨ لە ڕوسیا) بازنە نزیکەکانی مارادۆنا دەستیانکردووە بە سەرژمێری و کۆکردنەوەی تەواوی یادگارییەکانی لە ئیمارات و کۆکردنەوەی لە ئەرجەنتین.\nلەو کەلوپەلانەش ئۆتۆمبێلێکی جۆری رۆز رایس کە بەهاکەی بە ٣٠٠ هەزار یۆر و بی ئێم دەبلویەکیش بە بەهای ١٤٥ هەزار یۆرۆ.\nبە گوێرەی ڕۆژنامەکە کە لە زاری پارێزەرەکەیەوە ئاشکرایکردووە، سەرجەم کەلوپەلەکانی مارادۆنا سەرژمێری کراون و نیشانەی مامەڵەکردنیان لەسەر دانراوە، تا ئەو کاتەی وەک میرات بۆ کەسوکار و خێزانەکەی دەمێنێتەوە.\nڕۆژنامەی "Infobae "ی ئەرجەنتینی ئاشکرایکردووە، نزیکەی ٢٠٠کەلوپەلی جیاجیا لەو کۆگا نهێنییەی تایبەت بە مارادۆنادایە، کە یەکێک لەوانە درێسی ژمارە ١٠ی بە ناوبانگی تایبەت بەو یاریزانەیە.\nهەروەها نامەیەکی تایبەت بە دەستوخەتی فیدڵ کاسترۆ سەرۆکی پێشووی کوبا و گیتارەکەی گۆرانیبێژی بەناوبانگ "ئەندریاس کالامارۆ" کە لە یەکێک لە گۆرانییەکانی ستایشی مارادۆنا دەکات.\nهەروەها یەکێکیان بریتییە لەو دیاریەی لەلایەن لۆلا داسیلڤای سەرۆکی پێشووی بەرازیلەوە پێی بەخشراوە، سەرباری چەندین دیاری ناوازە کە لەلایەن شێخەکانی ئیماراتەوە پێی بەخشراوە.\nهەروەها کۆمەڵێک تۆپی پێ بە ڕەنگ و قەبارەی جیاوازی تایبەت بە یانەکانی ناپۆلی و بوکا و بەرشەلۆنە و دیاریەکی تایبەتی مارادۆنا و دیاریەکی دیکەی یانەی بەرازیل و دوو درێسی یانەی مانچستەر سیتی.\nلەناو ئەو کەلەپورانەدا کۆمەڵێک جلوبەرگی فەرمی مارادۆنا هەیە، کە بۆ ئاهەنگی دابەشکردنی خەڵاتەکانی تایبەت بە تۆپی پێ پۆشیوونی، جگە لە چەندین جۆر پێلاوی جیاجیای تایبەت بەو یاریزانە.