لەپەنای داواکاریی خۆپیشاندەران و هەمواری دەستووری عێراقدا\nهێمن ساڵح 09/11/2019 - 17:10 بڵاوکراوەتەوە لە ڕاپۆرت\nئەجێندایەکی دیکەی نوێی هێزە سیاسییە عێراقییە باڵادەستەکان لەپاڵ خۆپیشاندانەکان ئاشکرا دەبێت، کە داوای گۆڕینی سیستەمی پەرلەمانی لە عێراق بۆ سەرۆکایەتی دەکات، چاودێرانی سیاسیی کوردیش روونی دەکەنەوە، کە ئەو داوایە بۆ وەرگرتنی دەسەڵاتی سەرکردە عەرەبە شیعەکانە بەسەر هەموو دامەزراوەکانی دەوڵەتدا، کە لەو ڕێگەیەوە هەموو دەسەڵاتە سیاسی و ئابووری و ئەمنییەکان قۆرخ دەکرێت.\nرۆژانە لەگەڵ بەردەوامیی خۆپیشاندانەکان لە عێراق، داوا و ئەجێندای سیاسیی نوێ دێنە ئارا، کە لە خۆپیشاندانەکاندا بە هیچ شێوەیەک بۆ چارەسەری کێشەکان، یان باشترکردنی سیستەمی حوکمڕانی لە عێراق باس نەکراون.\nلەپاڵ ئەو دەنگەی لە عێراق داوای هەمواری دەستوور دەکات، لە چەند رۆژی رابردوودا، هەندێ لە لایەنە شیعەکان داوای ئەوەشیان کرد، کە پێویستە سیستەمی پەرلەمانی لە عێراق بۆ سەرۆکایەتی بگۆڕدرێت، پێشتریش لەپەنای داوای خۆپیشاندانەکانەوە بە بڕیارێک لە پەرلەمانی عێراق، کاری ئەنجومەنی پارێزگاکانیان راگرت، لەکاتێکدا ئەو ئەنجومەنانە هەڵبژێردراوی خەڵکن و بەپێی دەستووری عێراق لە ڕێگەی سندوقەکانی دەنگدانەوە دامەزراون، کەوابێت ئەو هەنگاوەی پەرلەمانی عێراق بۆ ئەو پرسەش نایاسایی بووە.\nلە چەند رۆژی رابردوودا، هادی عامری، سەرۆكی فراكسیۆنی (ئەلفەتح)، کە دووەم گەورەترین هێزی نێو پەرلەمانی عێراقە، داوای نەهێشتنی سیستەمی پەرلەمانیی عێراقی كرد و بە سیستەمێكی شكستخواردوو وەسفی كرد، داواشی كرد گۆڕانكاریی ڕیشەیی لە دەستووردا بكرێت.\nعامری، کە بە کەسایەتییەکی نزیک لە ئێران ناسراوە، لە بەیاننامەیەكدا رای گەیاند، سیستەمی پەرلەمانی لە عێراقدا شكستی خۆی سەلماندووە و چیتر كەڵكی نەماوە، بۆیە پێویستە سیستەمی پەرلەمانی بە سیستەمێكی تر بگۆڕدرێ، كە لەگەڵ دۆخی عێراقدا بگونجێت.\nلەمبارەیەوە، مەسعود حەیدەر، پەرلەمانتاری پێشووی کورد لە بەغدا، بۆ (باس) رای گەیاند، وڵاتانی ئیقلیمی بە گونجاوی دەزانن، عێراق بکەنە دەوڵەتێکی سەرۆکایەتیی مەرکەزی، گوتیشی: ”چارەسەرکردنی کێشەکانی نەبوونی خزمەتگوزاری و گەندەڵی لە عێراق بە گۆڕینی دەستوور نابێت، بەڵکوو بە دەستبڕینی حزب و میلیشیاکانی دەبێت لە دەوڵەت و ئابووریی وڵات و داخستنی نووسینگەی ئابوورییەکانیان، کە ئابووریی وڵاتیان قۆرخ کردووە و ژینگەی بەرھەمھێنانیان کوشتووە“.\nئاماژەی بەوەش دا، کێشەی سەرەکی لە عێراق رێزنەگرتن بووە لە دەستوور و یاساکان، گوتیشی: ”عێراق یەکێکە لە وڵاتە پێشەنگەکانی دونیا، کە یاسای تێدا پێشێل دەکرێت، بەڵام ئێستا شەقامی عێراقی وا تێگەیەندراوە، کەوا ھۆی نەھامەتییەکانیان دەستوورە، بەڵام لەڕاستیدا ھۆی نەھامەتییەکان حزبەکان و بەشێک لە سەرکردەکانی عێراقن، کە لە ئیدارەدانی دەوڵەت فەشەلیان ھێناوە و پێویستە دان بەو فەشەلەدا بێنن“.\nئەو پەرلەمانتارەی پێشووی کورد ئاشکراشی کرد، کە بەشێک لە ئامانجی گۆڕینی دەستوور لێدانە لە سیستمی فیدراڵی و لامەرکەزیەت لە عێراق، گوتیشی: ”وڵاتانی ئیقلیمی بە گونجاوی دەزانن سیستمی فیدراڵی ھەڵبوەشێننەوە و عێراق بکەنە دەوڵەتێکی سەرۆکایەتیی مەرکەزی و سیاسەتی ئابووری و ئەمنی و سەربازی و دەرەوە، ھەمووی لە مەرکەزەوە بێت“.\nهاوکات، محەمەد ئەمین فارس، پەرلەمانتاری پارتی لە بەغدا، بۆ (باس) رای گەیاند، ئەو لایەنانەی باس لە گۆڕینی سیستەمی پەرلەمانی بۆ سەرۆکایەتی دەکەن، داوای گۆڕینی دەستوور بەگشتی دەکەن، گوتی: ”بەگشتی بەهۆی پێکهاتە جیاوازەکانی عێراق، بەتایبەتی شیعە و سوننە و کورد، سیستەمی پەرلەمانی گونجاو و باشترە، نەخاسمە لە وڵاتێکی فرەپێکهاتەیی وەکوو عێراقدا“.\nئەو پەرلەمانتارەی کورد لە عێراق، ئاماژەی بەوەش دا، ئەگەر سیستەمەکە پەرلەمانی بێت، زیاتر لایەنەکان بەشدار دەبن لە دەسەڵات و شێوازی تەوافوقی دەبێت، بەڵام ئەگەر بوو بە سەرۆکایەتی، دەسەڵاتەکە زیاتر لە دەستی کەسێکدا دەبێت، بێ گومان ئەو کەسەش عەرەبی شیعە دەبێت.\nلای خۆشیانەوە، سیاسەتوان، دکتۆر مەحمود عوسمان، بۆ (باس) رای گەیاند، هەندێ لە سەرکردە شیعەکان بە ئامانجی وەرگرتنی دەسەڵاتی تاکەکەسی، دەیانەوێ سیستەمەکە بۆ سەرۆکایەتی بگۆڕن، گوتیشی: ”لە عێراق کێشە لە سیستەمدا نەبووە، بەڵکوو لە بەڕێوەبردنی سیستەمەکەدا بووە، کاتێک ئەوان دەڵێن سیستەمی پەرلەمانی سەرکەوتوو نییە، بەڵام پرسیار ئەوەیە، بۆ لە وڵاتێکی دیکە سەرکەوتووە، بەڵام لە عێراق سەرکەوتوو نییە، لەوەدا ئەوە روون دەبێتەوە، کێشەکە لە بەڕێوەبردنەکەدایە، بەڵام بەڕێوەبەرانی لە حوکمڕانیدا ساڵانێکە فەشەلیان هێناوە و دەیانەوێ شانەکە بەسەر شتی دیکەدا بشکێنن“.\nئەو چاودێرە سیاسییەی کورد ئاماژەی بەوەش دا، ئەوەی ئەوانە داوای دەکەن هەڵەیەکی گەورەیە و کەسێک دەکاتەوە بە دیکتاتۆر لە عێراق و سەردەمی رژێمی پێشوو سەرهەڵدەداتەوە، گوتیشی :”ئەگەر ئەوانە بیانەوێ تەوافوق نەمێنێ و بە زۆرینە و کەمینە بێت، ئەوا دۆخەکە بۆ سەردەمی رژێمی پێشوو دەگەڕێتەوە، لەو دۆخەدا کورد دەبێت یەکگرتوو بێت و ئەوەی بە دەستی هێناوە بە قوربانیدان و خەبات و خوێنی شەهیدان لە دەستی نەدات، تەنانەت نابێت کورد ئەوە قبووڵ بکات، کە عێراق بۆ سەردەمی دیکتاتۆر بگەڕێتەوە، چونکە ئەگەر گەڕایەوە، ئەوا ئازادی و مافەکانی پێشێل دەکرێت“.\nئێران دەستبەرداری پشتیوانیی حەشدی شەعبی دەبێت؟\nبە یەکلانەبوونەوەی پۆستی سەرۆکوەزیران دۆخی عێراق بەرەو ئاڵۆزتر دەچێت\nئەمەریکا هەڕەشەی دەستبەسەرداگرتنی ملیاران دۆلار لە عێراق دەکات\nهاتنی ناوەندە دیپلۆماسییەکانی وڵاتان لە بەغداوە بۆ هەولێر پێگەی هەرێمی کوردستان بەهێزتر دەکات\nلێکەوتەکانی بڕیاری پەرلەمان بۆ دەرکردنی هێزە بیانییەکانی لە عێراق


KHABAT media - سكرتێری گشتی به‌شداری له پرسەی دایكە گوڵچین لە وەڵاتی نۆروێژ كرد\nسكرتێری گشتی به‌شداری له پرسەی دایكە گوڵچین لە وەڵاتی نۆروێژ كرد\nتاریخ : Monday, November 20 @ 13:30:47 UTC\nخەباتمێدیا: رۆژی یەكشەممە 19ی نوامبری 2017 لە شاری "گران" لە وەڵاتی نۆروێژ كۆری پرسەو سەرەخۆشی بەبۆنەی كۆچی دوایی دایكە گوڵچین دایكی هاوڕێ عەبدوڵا قادری ئەندامی سەركردایەتی پێشووی سازمانی خەبات و بەرپرسی كۆمیتەی نۆروێژ بە ئامادە بوونی كاك بابەشێخی حوسێنی سكرتێری گشتی سازمانی خەبات و ژمارەیەك لە ئەندامانی كۆمیتە و دۆستان و ناسیاوان، بەرێوەچوو.\nلە بەشێكی كۆرەكەدا بەرێز سكرتێری گشتی چەند پەیڤێكی لەسەر دڵسۆزیەكانی پورە گوڵچین پێشكەش بە ئامادەبووان كرد و سه‌ره‌خۆشی به كاك عه‌بدولا و خانه‌واده‌ی به‌رێزیان راگه‌یاند و سپاسی ئامادەبووانی كرد كە له خەمی لەدەست چوونی ئەو دایكە دڵسۆز و نیشتمانپەروەرەدا هاوبه‌شیان كرد.\nلە بەشێكی دیكەی وتەكانیدا، كاك بابەشێخ دا ئیشارەی بە دۆخی خه‌ڵكی كورد له شارو ناوچه‌كانی كوردستان لە كرماشان كه گەورە و بچووك و پیر و لاو و ژن و پیاوی شاره‌كانی دیكه‌ی كوردستان بە حەماسەتە بەدەم زیان لێكەوتوانه‌وه چوون و كۆمەك و هاوكاریان بۆ كۆكردنەوەو كه ئه‌و هه‌ولانه‌ی جه‌ماوه‌ری كوردستان كۆسپ و تەگەرەیان له لایه‌ن ده‌سه‌لاتدارانی رژیم بۆ دروست كراوه. هەروەها بەرێزیان فەرمویان لە دێر زەمانەوە لە چواردەورەوە پیلان بۆ لەناوبردنی ئێمەی كورد داده‌نرێ و هێرشمان دەكرێتە سەر و رژیمی ئاخوندی زوڵم و سته‌می بێ به‌زییانه له به‌رانبه‌ر دانیشتوانی كوردستان په‌یره‌و ده‌كات بەڵام ئەوەی گەلەكەمانی بە زیندوویی راگرتووە بوونی دایكانی نیشتمانپەروەر و مقاومەتی گەلەكەمان و پیشمه‌رگه نه‌به‌زه‌كانه.\nشایانی باسە رۆژی شەممە 18ی نوامبری 2017 دایكە گوڵچین محەمەدی لە گوندی بڵەسەنی ناوچەی بانە كۆچی دوایی كرد.


کامیره‌یا (وار تیڤى) سه‌رهاتییا به‌رخوه‌دانا کۆبانێ ڤه‌دگێڕیت - وارمیدیا\nکامیره‌یا (وار تیڤى) سه‌رهاتییا به‌رخوه‌دانا کۆبانێ ڤه‌دگێڕیت\nمێژوویا به‌لاڤكرنێ: 2014/11/23 - 10:04 ص\nد دیرۆکا جیهانیدا، کامیره بوویه شاهدێ گەلەک راستییان، روودان و سه‌رهاتی وەک راستی نیشا مە داینە. ب رێیا زووما کامیره‌یێ هێڤێنێ هه‌لبه‌ست، چیرۆک، رۆمان و فلمان بوویه. د کاره‌ساتا هیروشیمایێدا، زووما کامیره‌یا که‌سه‌کێ یابانی ببوو شاهدێ ڤێ بوویه‌رێ و ببوو ئه‌گه‌را وێ کو ژه‌نه‌رالێن ئه‌مریکی ب به‌هایێن خه‌یالی داخواز ژ خودانێ فوتوی کرى کو ئه‌و وێنه به‌لاڤ نه‌بیت، لێ ژبه‌ر تێکدانا نرخێن مرۆڤاتیێ، کامیره بوو شاهدێ راستییان د ڤێ کاره‌ساتێدا. هه‌روه‌سا د شه‌رێن جیهانیێن ئێک و دووێدا، هه‌مان بوویه‌ر ب زووما کامیرێ هاتینه ڤه‌گوهاستن، کاره‌ساتا هه‌له‌بچه ژی ژ ڤێ ئێکێ بێبه‌هر نه‌بوویه، ب رێیا کامیره‌یێ سه‌روچاڤێن کیمیابارانێ نیشا جیهانێ دان.\nهه‌كه ئه‌م بهێنه ڤان بوویه‌رێن داویێ و شه‌ڕێ ل همبه‌ر تیرۆرا داعشێ، دێ ب ده‌هان به‌لگه و وێنه‌یێن ڤیدیو و فوتویان که‌ڤنه به‌رچاڤێن مه. ئه‌ڤه وێ دیار دکه‌ت کو مه‌دیا و کامیره به‌شه‌کێ گرنگبوون ژ ڤێ به‌رخوه‌دانێ. وه‌کی ئه‌م دبینین به‌رێ جیهانێ هه‌موویێ که‌تییه سه‌ر کوردستانێ و به‌رخوه‌دانا هێزا پێشمه‌رگه‌ی و یه‌په‌گێ و یه‌په‌ژێ ل سه‌رانسه‌رى کوردستانێ ب تایبه‌تی ل کۆبانێ.\nشەڤا دوشەمبی لسەر سێشەمبی، ل دەمژمێر دەهی شەڤێ، د ئەکرانا (وار تیڤی)ـدا و ب دلسۆزییا دو کارمه‌ندێن (وار تیڤی) “کاک مه‌سعود وه‌رمێلی و ستار ئارتس” ب دله‌کێ به‌رخوه‌دانێ و هه‌سته‌کا نه‌ته‌وه‌یی و فیداکارییه‌کا مه‌زن به‌رێ خوه‌دانه کۆبانێ و دناڤا کۆلانێن ته‌نگ و تاریدا، سه‌رهاتیێن شه‌ڕه‌کێ وێرانكار و دژمنه‌کێ هۆڤ و به‌رخوه‌دانه‌کا پۆلایی ب زووما کامیرێ بۆ بینه‌ران ڤه‌دگێڕان. هه‌ر بوویه‌ره‌ک و گۆتنه‌ک سه‌رهاتییا رۆمانه‌کێ بوو دبێده‌نگیێدا کامیرێ وێنه دلڤاندن و ژیان ددا هه‌موو کۆلان و شوونوارێن شه‌ڕی ل پاش خوە هێلاین. وه‌سا دیاردکر کو ئێدی دیوار و کۆلان به‌رسڤا هه‌ر پرسه‌کێ دده‌ن، هه‌مه‌ره‌نگییا مرۆڤان ژ فارسان، تورک، ئه‌مریکی، ئه‌ره‌ب و کوردێن هه‌رچوار پارچه‌یان هه‌موو د سه‌نگه‌رێ به‌رخوه‌دانێدا ببوونه سه‌رهاتیێن کۆبانێ و به‌رسڤ ددان کامیرێ. که‌سه‌کی بده‌سته‌کی دگۆت “ئه‌ز بده‌سته‌کی چه‌کێ خوه رادکه‌م و ب ئیراده‌یه‌کا بهیز و ڤیانه‌کا مه‌زن بۆ کوردستانێ دێ به‌رخوه‌دانێ ژ کۆبانێ و خاکا خوه که‌م”. گڕنژینێن سه‌رچاڤێن شه‌ڕڤانان و که‌نییا سه‌ر لێڤێن کچێن کورد دێمێ خوه‌یێ نازک ژ بارۆتا گولـلەیێن شه‌ڕی و سوراتییا برینێن به‌رخوه‌دانێ و چه‌کێن ل ملان، خوه وه‌ک بووکێن بخێلی خه‌ملاندبوون و چاڤه‌رێی مزگینییا سه‌رکه‌ڤتنێ بوون بۆ گه‌لێ کورد و جیهانێ و بەرب ئازادیێ دمەشیان.\nفه‌رمانداره‌کا ژن ب ناڤێ مەدیا، دگۆت “ئه‌م مورالی ژ شه‌هیدان دگرین، بۆ مه دژمن نه تشته‌که ماده‌م ڤیانا خاکا مه و گه‌لێ مه لپشتا مه‌یه، مه دیرۆکه‌کا نوو نڤیسا چاڤێ جیهانێ هه‌موویێ لسه‌ر کۆبانێیه د رێیا به‌رخوه‌دانا ژنێدا هێز دا مێران ژی”. هه‌روه‌سا دیمه‌نێن بالکێش دهاتنه دیتن ژ سترانێن تژی هیڤی لبه‌رده‌نگێ سازێ و ده‌نگێ گولـله‌یان هه‌ڤڕکییا ژیانه‌کا ب رۆمه‌ت دکر. گیانه‌وه‌رێن بیرهاتنێن خوه‌یێن کۆلان به‌رنه‌دایی و ده‌نگێ سه‌یێن د ده‌رازینکا مالێن ڤالادا د به‌رخوه‌دان و پاراستنێدا بوون، نه خاکا مه، نه ژی گیانه‌وه‌ر و بالندێن مه نه‌دهێلا هۆڤێن شه‌ڤێن تاری ڤێ خاکێ پیس بکه‌ن. ب تنێ دیمەنێن شەرمەزاری و قرێژى کو خاکا پیرۆز لەوتاندی، لاشێن گەنیێن داعشان بوون ئێدی بێرۆمەتییا شکەستنا وان لاشێن گەنی لپاش خوە هێلابوون.\nئێدی دێ کامیره‌یێن مە سەرهاتیێن چه‌له‌نگییان تۆمارکەن و قه‌هرەمانییا گەلێ کورد نیشانى جیهانێ دەن. هه‌مبێزکرنا پێشمه‌رگه‌یێن کوردستانێ دناڤا ڤان کۆلاناندا سه‌نگه‌ر ب هیڤی دئێخستن و هێزێن کوردی گۆڤه‌ندا ئازادیێ دگێڕا، ئێدی سینۆرێن ده‌ستکرد شه‌رم ژ خوه دکر و دژمن نه‌دشیان خوه لبه‌ر ڤێ هێز و به‌رخوه‌دانی بگرن.\nسیمبۆلا ئێکه‌تییا کوردان و له‌شکرێ کوردستانێ بۆ سه‌رانسه‌رى جیهانێ راستییه‌ک و مزگینییه‌ک بوو. هوسا کامیره‌یا (وار تیڤی) ب چه‌له‌نگییا هه‌ردو مه‌دیاکارێن خودان ئیراده و شیان، رووپه‌له‌کێ دی یێ سه‌رکه‌ڤتنێ ل دیرۆکا کوردستانێ بنه‌خشینن و ئه‌ڤ دیمه‌ن و سه‌رهاتییه دێ بنه ژێده‌رێن گه‌له‌ک مه‌دیایێن کوردستانی، هه‌رێمی و جیهانی. ژبه‌ر ڤی کارێ پیرۆز، ده‌ستخوه‌شیێ ل هه‌ردو رێزداران دکه‌م، که‌کێ مه‌سعود و که‌کێ ستار، هوون و کامیره ڤه‌گه‌ران راستیان رێیا وه بیت و هوون دێ بنه قه‌هره‌مانێن رۆمانێن سه‌رکه‌ڤتنێ د به‌ره‌یێ به‌رخوه‌دانێدا.


ڕێکخستنە ئێزدییەکان بۆردومانەکەی ئەمڕۆی خانەسۆریان ئیدانەکرد | ROJnews\nڕێکخستنە ئێزدییەکان بۆردومانەکەی ئەمڕۆی خانەسۆریان ئیدانەکرد\nسێشەممە, 19 نوف 2019 - 20:12\nچەندین رێکخراو رێکخستنی ئێزدییەکان هێرشی ئاسمانی سوپای داگیرکەری تورکیان بۆ سەر ناوچەی خانەسۆری شەنگال، بە توندی ئیدانەکرد و بانگیان لە کۆمەڵگای ئێزدی و مرۆڤایەتی کردووە بێدەنگ نەبن و خاوەندارێتی لە نرخ و کلتوری ئێزدییەکان بکەن.\nهەریەک لە ناوەندی یەکێتی کۆمەلەی ئێزدییەکان، چەتری ئەنجومەنی ژنانی ئێزدی، ئەنجومەنی شەنگالی دەرەوەی وڵات، یەکێتی ئێزدییەکانی سوریا، یەکگرتنی گەنجانی ئێزی، ناوەندی چاندی ئێزدیخان و کۆردیناسیۆنی ئەنجومەنی گوندەکانی باکور، بۆردوومانەکەی فڕۆکە جەنگیەکانی دەوڵەتی تورک بۆسەر خانەسۆر ئیدانەکرد.\nرێکخراو و رێکخستنە ئێزدییەکان بە راگەیەندراوێکی هاوبەش سەرەڕای ئیدانەکردن، هاوکات باسیان لە داگیرکەرییەکانی دەوڵەتی تورک کرد و رایانگەیاند: وەک ئاشکرایە سوپای دەوڵەتی فاشیست و داگیرکەری تورک هەفتەیەک بەر لە ئێستا شەنگالی بۆردومان کردبوو، رای گشتیی نێودەوڵەتی و نەتەوە یەکگرتووەکان لەبەرامبەر ئەم کردەوەیە بێدەنگ بوون و ئەمرۆش جارێکی دیکە دەوڵەتی تورک شارۆچکەی خانەسۆری شەنگالی بۆردومان کردەوە.\nئاماژەیان بەوەش کردووە، فڕۆکە بێ فڕۆکەوانەکانی سوپای تورک خانوی کەسانی مەدەنییان کردووەتە ئامانج و چەندین برینداری لێکەوتووەتەوە، دەشڵێن: دەوڵەتی تورک بە پێشەنگیی رژێمەکەی ئەردۆغان-ئاکەپە و بە یارمەتی چەتەکانی وەکو داعش، عەفرین و رۆژئاوایان داگیر کردووە و ئێستاش روویان کردووەتە شەنگال، دەوڵەتی تورک بە ناوی ئیسلامەوەو بە هزرێکی نەژادپەرست خاکی کورد بە پێی بەرژەوەندییەکانی خۆی، داگیر دەکات و لەهەوڵی گۆڕینی مێژووکەیدایە و دەڵێت 'نەخشەی عوسمانییەکان زیندوو دەکەمەوە' و خۆی وەکو خەلیفە یان پەیامبەری نوێ ناو دەبات و لە هەوڵی ئەوە دایە بە پشتیوانی شەریعەت و لە سەر بنچێنەی زۆرداری و پیاوسالاری، بە یارمەتی هاوکارەکانیی وەکو داعش، دەوڵەتێکی توندڕەوی ئیسلامی دروست بکات.\nڕێکخستنە ئێزدیەکان بێدەنگی نەتەوە یەکگرتووەکان و یەکێتی ئەورۆپا و ئەمریکا بەرامبەر بەو کردەوانەی دەوڵەتی داگیرکەری تورک بە توندی ئیدانەکردووەو جەختیان لەوە کردووەتەوە، پێویستە یەکێتی ئەوروپا بریاری "خۆسەری ئێزدی و سریانی لە دەشتی نەینەوا' جێبەجێ بکات کە لە (٤/٧/٢٠١٨) دەری کردبوو.\nهەروها بانگیان لە کۆمەڵگای ئێزدییەکان و گشت مرۆڤایەتی کردووە کە بێدەنگ نەمێنن و بڕژێنە سەر شەقام و ئەمڕۆ رۆژی یەکێتی ئێزدییەکانە، بۆیە بەپێویستی دەزانن هەموو ئێزدییەکان خاوەنداریێتی لە نرخ و کەلتور و دین و خاکی خۆیان بکەن.


وه‌زیری په‌نابه‌رانی یۆنان: پێویسته 11.000 په‌نابه‌ر و كۆچبه‌ر ڕه‌وانه‌ی توركیا بكرێنه‌وه | Pishti News\nپه‌ڕه‌ی سه‌ره‌کی/په‌نابه‌ران/وه‌زیری په‌نابه‌رانی یۆنان: پێویسته 11.000 په‌نابه‌ر و كۆچبه‌ر ڕه‌وانه‌ی توركیا بكرێنه‌وه\nHawraman Khalid 2020/05/14\n1,300 1 خوله‌ک\nوه‌زیری په‌نابه‌رانی یۆنان له چاوپێكه‌وتنێكدا ڕایگه‌یاند كه 100.000 كۆچبه‌ر و په‌نابه‌ر له ئێستادا له یۆناندا هه‌ن كه داوای مافی په‌نابه‌رێتیان كردووه و له دوای كۆتایی هاتنی ڕێنماییه‌كان، یۆنان ده‌ست به دیپۆرت كردنی كۆچبه‌ر و په‌نابه‌ران ده‌كات\nوه‌زیری په‌نابه‌رانی یۆنان، نۆتیس میتاراكیس، له چاوپێكه‌وتنێكدا بۆ ڕادیۆی سكایی یۆنانی ڕاگه‌یاند كه له ئێستادا 100.000 كۆچبه‌ر و په‌نابه‌ر هه‌ن كه داوای مافی په‌نابه‌رێتیان كردووه، له نێویاندا 34.000 له 5 كه‌مپi دورگه‌كاندان و ئه‌وه‌ش بارودۆخی دورگه‌كانی تێكداوه. به‌هۆی بڵاو بوونه‌وه‌ی ڤایرۆسی كۆرۆنا، هه‌وڵێكمان داوه به‌شێك له‌و په‌نابه‌رانه‌ی له كه‌مپه‌كاندان و له حاڵه‌تی تایبه‌تدان، ڕه‌وانه‌ی هۆتێل و كه‌مپی شار و شارۆچكه‌كانی باكوری یۆنانیان بكه‌ین. ئه‌وه‌ش تا ماوه‌یه‌كی كاتی، چونكه بڕیارم داوه له كۆتایی ساڵی 2020, ئیدی هۆتێله‌كان به‌كار نایه‌ن بۆ مانه‌وه په‌نابه‌ران به‌ڵكو له ساڵی داهاتوو، هه‌موو په‌نابه‌ران ڕه‌وانه‌ی كه‌مپی داخراو ده‌كرێن.\nسه‌باره‌ت به داخستنی هۆتێله‌كان له كۆتایی ئه‌مساڵدا، میتاراكیس ئه‌وه‌شی ئاشكرا كرد، كه له دوای ساڵی 2020 دا، هۆتێله‌كان چی دیكه به‌كار نایه‌ن بۆ مانه‌وه‌ی په‌نابه‌ران و تا ئێستا نزیكه‌ی 7.000 په‌نابه‌ر له نێو هۆتێله‌كاندان. تا كۆتایی ئه‌مساڵ هه‌وڵ ده‌درێت، وه‌ڵامی كه‌یسی هه‌موو ئه‌و په‌نابه‌رانه بدرێنه‌وه كه له هۆتێلدا ده‌مێننه‌وه. ئه‌وه‌ی مافی په‌نابه‌رێتی وه‌رده‌گرێت، سودمه‌ند ده‌بێت له پرۆگرامی ئیلیۆس و ئه‌وه‌شی ڕه‌فزی دووه‌م وه‌رده‌گرێت، دیپۆرت ده‌كرێته‌وه.\nوه‌زیری په‌نابه‌رانی یۆنان، جه‌ختی له‌وه‌ش كرد، كه پێویسته 11.000 كۆچبه‌ر و په‌نابه‌ر دیپۆرتی توركیا بكرێنه‌وه و له دوای ئاساییكردنی ڕێنماییه‌كانی هاتووچۆ به‌هۆی كۆرۆنا، ده‌ست به دیپۆرت كردن ده‌كرێته‌وه. هه‌روه‌ها وتیشی، به پێی ئه‌و یاسایه نوێیه كه له‌م ڕۆژانه‌دا بڕیاری له‌سه‌ر درا، هه‌ر كۆچبه‌ر و په‌نابه‌رێك دوو ڕه‌فز وه‌ربگرێت و مه‌ترسی هه‌ڵ هاتنی هه‌بێت، ده‌ستگیر ده‌كرێت.\nده‌قی چاوپێكه‌وتنه‌كه‌ی وه‌زیری په‌نابه‌رانی یۆنان له ڕادیۆ Skai\nسه‌رچاوه: ڕادیۆی Skai یۆنانی\nدیپۆرت كرندی په‌نابه‌ران مافی په‌نابه‌رێتی یۆنان


لە بەرامبەر توند و تیژی سەر ژنان گوندی ژنانی ئازاد – ژنوار – JINEOLOJI\nPosted on 10 März 2017 11 März 2017\nکۆمیتەی دامەزراندنی گوندی ژنان – ژنوار\nرۆژانەیی– دیمۆگرافیا– مێژوو\nلە ٥٦مین ساڵوەگەڕی کوشتنی خوشکانی میرابەل دا هەموو ئەو کردەوە توندوتیژییانە شەرمەزار دەکەین کە هەزاران ساڵە لە دژی ژنان دەکرێت. لە سەردەمێکداین کە لە ناخەوە ناچارمان دەکات کە دەبێ شەرمەزارکردن و پرۆتستۆکردن تێپەڕێنین. ژنان ڕوبەڕووی قڕکردن دەبنەوە. ئەقڵیەتی رەگەزگەرێتی پیاو بە ئەقڵیەتی ژنکوژی پەروەردە دەکرێت و گەورە دەبێت. ژیانی هەر ژنێک بەبێ زانینی ئیرادەی جەوهەری، بێ ڕێکخستن و بێ خۆپاراستن لە مەترسیدایە. ئەو ژنانەشی کە لە لایەنی جەستەییەوە لە مەترسیشدا نەبن، ئەوا زمان، هەست، کەلتور و هزریان دەکوژرێت. ڕەنجیان دەدزرێت. بۆ ڕاوەستان لەبەرامبەر توندوتیژی، ڕێکخرابوونی فراوان و خەباتێکی عاشقئاسای پێویستە. ناوی ژنان لەگەڵ مردن ئاوێتەکراوە. لەهەمبەر ئەو چەمک و کردەوانە پێویستە پڕۆژە گەلێک بونیاد بنرێن کە بە ناوی ژنان لە مێژوودا هاوسەنگ و بە هاوبەشی بن و سەر لەنوێ بە دیداری ژیان شاد ببینەوە وبۆ ئەوەش پێویست بە تێکۆشانە. وەک کۆنگرەی ستار دیالێکتیکی پەرەسەندنی مێژوو و کەلتوریی یادکردنەوەی هەر شەهیدێک، لە هەر رۆژێکدا دەکەینە بناغەی بەردەوامی هەڵمەتی نوێ .\nلە پێشکەوتنی زانستی ژن– ژیان – کۆمەڵگە ( ژنۆلۆژی ) و وەقفی ژنی ئازاد ئەم کارە لە ئاستێکی بەرزی جۆش و خرۆش دا درێژ پێدەدەین. ئەوانە بناغەی هەڵمەتە نوێیەکانن. لەبەرامبەر توند و تیژی سەر ژنانێكی کە بونەتە قوربانی زوڵم و ستەم لە ٢٥ مژدار–نۆڤەمبەری ٢٠١٦ دا لە پێناوی ئەو ژنانەی کە ڕووبەڕووی توند و تیژی دەبنەوە تێکۆشان بۆ دامەزراندنی مەیدانێکی ژیانی ئازاد بۆ ژنان دەکەین. لەو باوەڕەداین کە ئەوە باشترین وەڵامە. ئەو بوار– جێیەی کە ناوی ژیانی ئازادە، پەناگە نیە. جێیەکە کە ژیان سەرلەنوێ لە تەوەری ژن دا دادەڕژرێتەوە و پەرەی پێدەدرێت. ئەوە نە خەیال و نە یۆتۆپیایە بەڵکو ئەزمونێکە لەسەر ئەم خاکە ژیانەوە و سەرلەنوێ زیندوو دەکرێتەوە. وەک ئەو تۆوەی دەگاتە تەڕایی، کەلتوری ژن کە لەم خاکەدا لەگەڵ شۆرشی رۆژائاڤا دەگاتە ئاو و سەوز دەبێتەوە. ئێمە لەگەل پرۆژە سەربازی، سیاسی، ئابوری، کۆمەڵایەتی، کەلتوریەکانمان پەرەمان بە پرۆژەی گوندی ژن دا. بەو هەڵمەتە نوێیەمان، یادەوەری ئەو ژنانەی گیانیان بەخت کردوو، ژنانی شۆرشگێڕ و ئازادیخواز، ژنانی پێشەنگ، ژنانێکی کە بەهەموو شێوەیەک ڕووبەڕووی توند و تیژی بونەتەوە و ژیانیان لە دەستداوە، ژنانی وڵاتپارێز، ژنانی ژیاندۆست، سۆسیالیست، ئازادیخواز، تێکۆشەر، شیفاکار و بە تایبەتی ژنانی ئیزیدی کە بەساغی لەلایەن دوژمنەوە سوتێنران، دەکەینەوە. لە گوندی ژنان دا بۆ هەر یەک لەو ژنانەی ژیانیان لەدەستداوە دارێک دەچێنین. ئەو پرۆژەیە لە هەمان کات دا بە پێشنیار و لەبەر تیشکی رێنماییەکانی رێبەرمان عەبدوڵا ئۆجالان دامەزراوە کە دەلێ“ خەیاڵێکم هەبوو بۆ ژنان، لە باشور ستار، لە باکور شاری ئاپۆلۆ“ ئێمەش لە پرۆسەی دەستپێکردنی شۆرشی رۆژئاڤا و لە نێو دڵی شۆرشی ژن دا بە راگەیاندنی دامەزرادنی گوندی ژنانی ئازاد – ژنوار دەستپێدەکەین.\nپەیوەست بە سروشتی ژیانی ژنەوە، ژیانێکی نوێ بونیاد دەنێین، هەنگاوێکی تر بۆ ئەو ژیانەی کە بوارەکانی ژیانی ئازادی تێدا خوڵقا زیاد دەکەین و بەو پێیەش تۆی یەکەمی تێدا وەشێنرا و داری یەکەمی تێدا چێنرا، لەسەر بنەماکانی خاک، وار، بەیەکگەیشتنەوە لە وڵات رۆژەڤی سەرەکیمان دەبێت. ئەو رۆژەڤەش بە دار زیندوو دەکەینەوە.\nئەو جێیانەی داری لێ دەچێنرێت دڵی شۆرشی رۆژئاڤایە، دڵی شۆرشی ژنە. لە ناخی ئەو دڵەدا هەر دارێکی دەچێنرێت پەیوەستبوون و وەفاداریمان بۆ مێژووی دێرینی ژن و هۆندنەوەی راستیەکانیەوە تا رۆژی ئەمرۆیە. لە ٢٥ مژدار–نۆڤەمبەردا دەلێین لەدژی هەموو جۆرە حالەتێکی توندوتیژی سەر ژنانین. لە بەرامبەر هەموو جۆرە قڕکردنێکی و لەناوبردنێکی جەستەیی، زانستی و هزرین و دەلێین ژیانێکی ئەتیک–ئەستاتیک–ئەکۆلۆژییانە.\nژیان بە تێگەیشتن جوان دەبێت. ژیانی واتادار ژیانێکی مرۆییە. کات و جێیەکی کە قڕکردنی تێدابێت هی ژن نیە. ژنان بە وشیاری ژن–ژیان بە وشیاری واتای راستەقینەی ژیانەوە خۆیان لە هەموو بوارێکدا دەبیننەوە و هەموو بوارەکانی ژنان دەکەنە مەیدان و کەشی ژنان.\nهەر بژی گوند و شارەکانی ژنانی ئازاد\nهەر بژی ژنانی ئازاد\nشاژنی میتانی، بوکی میسر، فرعەونی هەزاران ساڵ نەفرتیتی


په‌خشکارانی کورد و پێشانگه‌ی کتێبی تاران\nهەینی, 11. 5. 2012\tڕێناس جاف\nپێشانگه‌ی کتێب ئه‌ویش گه‌ر له ئاستی نێوده‌وڵه‌تیدا به‌رپا بکرێت،بێگومان باشترین شوێنه بۆ پێشکه‌شکردن و بینینی نوێترین کتێب و ئاگاداربوونه‌وه له به‌رهه‌می تازه و کۆنی په‌خشکار و ده‌زگه و ناوه‌نده‌کانی چاپ و په‌خش و بڵاوکردنه‌وه‌ی کتێب. ئه‌م ده‌سکه‌وته‌ی جیهانی سه‌رده‌م ئه‌رچی بۆ ئێمه‌ی کورد هێشتا شتێکی نۆباو و تازه‌یه به‌ڵام لای گه‌لانی تری سه‌رزه‌وی خاوه‌نی مێژوویه‌کی تایبه‌ته . نموونه‌ی هه‌ره‌به‌رچاویش پێشانگه‌ی کتێبی "فرانکفۆرت"ی وڵاتی ئه‌ڵمانیایه که یه‌کێکه له گه‌وره‌ترین پێشانگه‌کانی کتێب له ئاستی جیهاندا. به‌خته‌وه‌رانه له‌سای ئه‌و ڕه‌وشه‌ی بۆ کورد ڕه‌خساوه و ئه‌مڕۆکه لانیکه‌م پارچه‌یه‌کی کوردستان ئازاده،وا بۆ ساڵانێک ده‌چێ که له شاره‌کانی میناک "هه‌ولێر" و "سلێمانی" و "دهۆک" چه‌ندین جۆره پێشانگه‌ی کتێب به‌رپا ده‌کرێ و جاری واشه به‌خۆشحاڵییه‌وه پێشانگه‌که، له ئاستی نێوده‌وڵه‌تییدا ده‌بێت. ئه‌مه بایه‌خێکی زۆر گه‌وره‌ی هه‌یه و پێویسته قه‌درزانی بین. دیاره به‌رپاکران و کرانه‌وه‌ی پێشانگه‌ی کتێب بۆ خۆ یه‌کێکه له پێوه‌ره‌کان بۆ گه‌شه و پێشکه‌وتن و په‌ره‌سه‌ندوویی وڵاتان. ئه‌م نووسینه به بیانووی کرانه‌وه‌ی بیست و پێنجه‌مین خولی پێشانگه‌ی نێوده‌وڵه‌تیی کتێبی تاران ،ده‌یه‌وێ سووکه ئاوڕێک له‌م پێشانگه‌یه و ڕۆڵ و ده‌وری لاوازی په‌خشکارانی کورد بداته‌وه.\nبیست و پێنجه‌مین خولی پێشانگه‌ی کتێبی تاران ئه‌مساڵ به دروشمی "چاره‌سه‌ده‌یه‌ک چالاکی فه‌رهه‌نگی" ڕۆژی 13ی مانگی گوڵانی 1391ی هه‌تاوی (2ی مانگی مای)به فه‌رمیی کرایه‌وه و تا 23ی ئه‌م مانگه‌یش (12ی مای)ده‌خایه‌نێ. پێشانگه‌ی کتێبی تاران ،یه‌کێکه له گه‌وره‌ته‌ین پێشانگه‌کانی کتێب له ئاستی خۆرهه‌ڵاتی ناویندا و خاوه‌نی بایه‌خ و سه‌نگی تایبه‌ت به خۆیه‌تی و هه‌موو ساڵێک له‌م ڕۆژانه‌دا به هه‌زاران که‌س له ناوچه جۆربه‌جۆره‌کانی ئێران و بگره وڵاتانی جیرانه‌وه ڕوو له‌م پێشانگه‌یه ده‌که‌ن و له نزیکه‌وه چاویان به نوێترین و تازه‌ترین کتێبه‌کان ده‌که‌وێ. هه‌موو ساڵێک له وه‌رزی به‌هار و مانگی گوڵاندا ئه‌م پێشانگه‌یه به به‌شداری هه‌زاران په‌خشکاری ناوخۆ و ده‌ره‌وه‌ی ئێران به‌رپا ده‌کرێت و مه‌کۆ و شوێنێکه بۆ ئاگاداربوونه‌وه له ڕه‌وشی کتێب و تازه‌گه‌ری له جیهانی کتێبدا . پێشانگه‌که‌ی کتێبی تاران له چه‌ندین به‌شی سه‌ره‌کی پێک دێت که به‌شی په‌خشکارانی ناوخۆ و ده‌ره‌وه له گرینگترین پاژ و به‌شه‌کان دێنه ئه‌ژمار. به‌ڵام له به‌شی په‌خشکارانی ناوخۆدا ،په‌خشکارانی مناڵ،زانستگه‌یی و گشتیی ده‌ور ده‌بینن و جیهانێکی ڕه‌نگاڵه‌یی بۆ مناڵان و خوێندکاران و شه‌یدایانی کتێب ده‌ئافرێنن. له پێشانگه‌که‌ی ئه‌مساڵی کتێبی تاراندا 1396 په‌خشکاری ئێرانی له به‌شی گشتیی،610 په‌خشکار له به‌شی زانستگه‌یی و 299 په‌خشکاری به‌شی مناڵ و زارۆک به‌شدارن که 207 هه‌زار و 170 جۆره کتێب ده‌خه‌نه به‌رچاو هۆگرانی کتێب. زێتر له سه‌دهه‌زار کتێبی چاپی یه‌که‌میش له پێشانگه‌که‌ی کتێبی تاراندا ده‌که‌وێته به‌ردیده‌ی دۆستدارانی کتێب. له به‌شی نێوده‌وڵه‌تی ئه‌م پێشانگه‌یه‌دا 1600 په‌خشکار له 77 وڵاتی جیهانه‌وه به‌شدارن که مخابن به‌شی کورد تاقه ژوورێکیش نییه. تا ئێره ئه‌مه واقیعی پێشانگه‌که‌ی کتێبی تارانه و زانیارییه پێویسته‌کان سه‌باره‌ت به‌م ڕووداوه فه‌رهه‌نگییه. ئه‌رچی به‌ده‌یان په‌خشکاری ناوخۆ ئیزنیان پێنادرێ به‌شداری ئه‌م پێشانگه‌یه بن و سانسۆرێکی هه‌ره‌سه‌ختیش له‌سه‌ر مابه‌قی په‌خشکارانی به‌شداره به‌ڵام ڕاستیت ده‌وێ پێشانگه‌که‌ی کتێبی تاران ئیدی پێگه‌یه‌کی تایبه‌تی بۆ خۆ ده‌س خستووه و پێم وا نییه که‌سیش حاشا له‌م ڕاستییه بکات. ئه‌م پێشانگه‌یه به ده‌یان جۆره ڕه‌خنه و که‌مایسی و گله و که‌م و کوڕییه‌وه ،هێشتا باشترین شوێنه که ساڵانه به‌م ڕۆژانه ئاشقانی کتێب له ده‌وری یه‌ک گرد ده‌کاته‌وه و سه‌دان که‌س و گرووپ و ناوه‌ند ئاشنا به یه‌ک ده‌بن و وه‌رزێکی نوێ بۆ پێوه‌ندی ده‌س پێ ده‌کات. وا بۆ 25 ساڵی ڕه‌به‌ق ده‌چێ هه‌موو ساڵێک به‌شداری ئه‌م پێشانگه‌یه ده‌بم و له نزیکه‌وه ڕه‌وتی به‌ره‌و پێشه‌وه‌چوونی دونیای چاپ و کتێب له ئێراندا ده‌بینم و به‌ڕاستیی هه‌رساڵ سه‌رسام ده‌بم به‌و هه‌موو ده‌سکه‌وته‌ی ئێرانی و فارسه‌کان و ئه‌و هه‌موو داهێنان و نوێگه‌ری و تازه‌گه‌رییه له دونیای کتێبدا و له‌و لاشه‌وه بارێکی زۆر گران ده‌نیشێته سه‌رشانم به‌رامبه‌ر به‌و بێوازییه‌ی دونیای کتێبی کوردی. ڕاسته ده‌سه‌ڵات و حوکوومه‌ت ده‌توانێ ده‌وری هه‌ره‌گرینگ له دونیای چاپ و په‌خش و بڵاوکردنه‌وه‌ی کتێبدا ببینێ به‌ڵام ئه‌وه ته‌نیا به‌شێکی پرسه‌که‌یه و به‌شی تری ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ هه‌ست به به‌رپرسایه‌تیکردنی توێژی ڕووناکبیر و نووسه‌ر و وه‌رگێڕی فارس (ئێرانی) و دڵسۆزیی به‌رامبه‌ر زمان و سامانی فه‌رهه‌نگیی کۆمه‌ڵگه‌که‌ی و سه‌رمایه‌نانه‌وه له بواری فه‌رهه‌نگیی دا که ئێمه‌ی کورد هێشتا فێر نه‌بووین سامانی چاندیی و فه‌رهه‌نگیی گه‌له‌که‌مان به چاوی سامان و سه‌رمایه سه‌یر بکه‌ین.کامه خاوه‌ن سه‌رمایه و پاره‌داری کوردت پێ شک دێت که ئاماده بێت سه‌تی یه‌کی سه‌رمایه‌که‌ی بخاته خزمه‌ت سامانی فه‌رهه‌نگیی میلله‌که‌ته‌که‌ی ؟ خۆ شوکر وا بۆ ساڵانێک ده‌چێ ئێمه‌ی کوردیش خاوه‌نی زه‌نگین و سه‌رمایه‌دارین ؛ ئه‌ی هۆکار چییه سه‌رمایه‌دار و پاره‌دارێکی کوردت لا سۆراخ نایه که ده ،یه‌کی سامان و سه‌رمایه‌که‌ی له بواری چاندیی و فه‌رهه‌نگیی دا بخاته گه‌ڕ که هه‌م ده‌سکه‌وت و داهات و قازانجه‌که‌ی ده‌چێته‌وه گیرفانی خۆی و هه‌میش سامانی فه‌رهه‌نگیی میلله‌ته‌که‌ی پێ ده‌وڵه‌مه‌ند ده‌بێت؟ دیاره نزمبوونی ئاستی ڕۆشنبیریی و وشیاری هزریی پاره‌داری کورد یه‌کێکه له کێشه و گرفته‌کان له‌و پێوه‌ندییه‌دا ، هه‌ر بۆیه ئاماده نییه به‌شێکی زۆر که‌می سه‌رمایه‌که‌ی له‌و بواره‌دا خه‌رج بکات . به‌ڵام له‌و لاوه ،که‌متر به‌رهه‌م و کتێبێکت له هه‌موو بوارێکدا پێ شک دێت که هه‌ر چه‌ند مانگ پاش ده‌رچوون و بڵاوبوونه‌وه،زۆر خێرا نه‌کرابێته فارسی .ئه‌مه زیندووبوونی کۆمه‌ڵگه و وشیاریی فارس(ئێرانی)یه‌کان ده‌رده‌خات . گه‌ر بۆ خۆ له نزیکه‌وه به‌م ڕۆژانه زۆرخێرا سه‌رێکی هه‌رکامه له هۆڵ وپاژ و به‌شه‌کانی ئه‌م پێشانگه‌یه و به‌رهه‌مه‌پێشکه‌شکراوه‌کان بده‌یت،هه‌زار جار ئافه‌رم ده‌ڵێی به‌و هه‌موو ئیراده به‌رزه و له‌و لاشه‌وه سه‌دهه‌زار جار خه‌م ده‌نیشێته سه‌ر ناخت به‌رامبه‌ر به بێ ڕه‌ونه‌قی دونیای کتێب و چاپ و کتێب خوێندنه‌وه له‌ناو ئێمه‌ی کورددا. هه‌ژاری و بێوازی و که‌ساسی ئێمه ته‌نیا گۆشه و سووچ و لایه‌ن و بوارێک ناگرێته‌وه و گه‌ره‌ک ئێمه‌ی کورد زۆر زۆر خۆ ماندوو بکه‌ین و ئاستی وشیاری فه‌رهه‌نگییمان به‌رز بکه‌ینه‌وه. دیاره تا چه‌نده خۆ به‌و گرینگه‌وه شه‌که‌ت بکه‌ین، داهاتووی ڕه‌نگینتر و نه‌خشینتر ده‌خه‌ینه‌به‌رده‌م نه‌وه و به‌ره‌ی دواڕۆژ. به‌سه‌د داخ و که‌سه‌ره‌وه ئه‌وه‌ی له‌م به‌شه‌ی کوردستانی بنده‌ست (ڕۆژهه‌ڵات)دا هه‌موو ساڵێک من به چاوی خۆ ده‌یبینم، ته‌نیا چه‌ند کتێب فرۆشێکن و به‌س؛ ئه‌ویش به به‌رهه‌می بێواز ،کۆن و پۆرتکاو و به‌دوور له هه‌رچه‌شنه داهێنان و نوێگه‌ری پێویست له بواری ڕازاندنه‌وه و دیزاین و چاپی کتێب و به‌رهه‌می کوردییدا. حاڵی ئێمه‌ی کورد به‌ڕاستیی زۆر شپرزتر له‌مه‌یه و پێویسته له‌مه زێتر که‌مته‌رخه‌م نه‌بین و ده‌سبه‌رداری ئه‌م هه‌موو ته‌مه‌ڵی و ته‌وه‌زه‌لی و لاوازییه بین. گه‌شتێک به پێشانگه‌که‌ی کتێبی ئه‌مساڵی تاراندا و بینینی حاڵ و وه‌زعی کتێبی کوردی به‌ڕاستیی تووشی خه‌م و شۆکێکی قورسی کردم. دیسان چه‌ند کتێبفرۆش نه‌ک په‌خشکار و دووپاتبوونه‌وه‌ی به‌سه‌رهاته‌که‌ی ساڵی ساڵان و زێتریش کتێبی ئایینی و ....\nکه‌س حاشا له‌وه ناکات که کورد له‌م به‌شه‌ی کوردستانی بنده‌ستدا هه‌لی چاپ و په‌خش و بڵاوکردنه‌وه‌ی به‌رهه‌می به شێوه‌ی ئازاد بۆ ناڕه‌خسێ به‌ڵام ئه‌مه ڕاستییه‌کی زۆر تاڵه که مخابن بێوازی وا له ناخماندا چه‌که‌ره‌ی کردووه که‌زه‌حمه‌ته به‌مزووانه ڕاچڵکه‌یین و ده‌سبه‌رداری ئه‌م په‌رێشانحاڵییه بین. یه‌کێک له خاڵه هه‌ره زه‌ق و به‌رچاوکانی پێشانگه‌که‌ی کتێبی ئه‌مساڵی تاران که زۆر سه‌رنجی ڕاکێشام، ده‌وری هه‌ره کارا و چالاکانه‌ی په‌خشکاره تورکه‌کان بوو که به‌ڕاستیی له دڵه‌وه به‌ده‌یان جار ئافه‌رمم پێ وتن و به‌و هه‌وڵ و هیممه‌ته‌یان خه‌نی و خۆشحاڵ بووم و له‌و لاوشه بزه‌یه‌کی تاڵ نیشته سه‌ر لێوم که ئه‌ی باشه بۆچ ده‌بێت ئێمه ئه‌وه‌نده سست و که‌مته‌رخه‌م بین؟! ئایا هه‌موو کێشه و گرفته‌که‌مان هه‌ر سیاسییه و به‌س؟! ئه‌ی باشه خۆ تورکه‌کانیش به‌ده‌س هه‌مان ده‌رده‌وه ده‌ناڵێنن ،ئه‌ی چلۆنه ئه‌وان به‌و جۆره ده‌رده‌که‌ون! هه‌ر وه‌ک پێشتر ئیشاره‌تم پێدا ،بوونی ده‌سه‌ڵاتێکی کوردی له باشووری کوردستان ئه‌وه بۆ ساڵانێک ئه‌وڕوا ،ده‌رفه‌تێکی خستۆته به‌رده‌م کورد ،ئه‌میش قسه‌ی خۆی بکات و تۆزقاڵێک لا له سامانی فه‌رهه‌نگیی گه‌ل و میلله‌ته‌که‌ی بکاته‌وه. من چاک ئاگادارم ساڵانه چه‌ندین پێشانگه له هه‌رێمی کوردستان ده‌کرێته‌وه که ده‌یان په‌خشکاری ئێرانیش به‌شداریی تێدا ده‌که‌ن و به‌رهه‌مه‌کانی خۆ ده‌خه‌نه به‌ردیده‌ی خوێنه‌ری کورد زمان و ئێمه‌ی کورد وریا ده‌که‌نه‌وه ئه‌وان له کوێن و ئێمه له کوێین. چلۆنه حوکوومه‌تی هه‌رێم ئیزن به گرووپ و ده‌سته و ناوه‌ندی وه‌ک "ناوه‌ندی موته‌هه‌ری "که دیار و ڕوونه به‌دوای چیدا ده‌گه‌ڕێ و نیاز و مه‌به‌ستی له کردنه‌وه‌ی پێشانگه و پێشکه‌شکردنی به‌رهه‌مه‌کانی خۆ چییه،ده‌دات تا له هه‌رێمی کوردستان بۆ چه‌ند ڕۆژێکیش بووه ئێمه‌ی خه‌واڵوو به خۆوه سه‌رقاڵ بکات که‌چی ئێمه بۆمان نابێت سه‌دی یه‌کی به‌رهه‌می چاندیی خۆ له پێشانگه‌که‌ی کتێبی تاراندا پێشکه‌ش بکه‌ین؟! با به‌رپرسانی وه‌زاره‌تی ڕۆشنبیری و ... که ئیزننامه بۆ ئه‌مجۆره پێشانگه‌یانه ده‌رده‌که‌ن، هه‌ندێ به خۆیاندا بچنه‌وه و چاره‌سه‌رێک بۆ ئه‌م کێشه‌یه بدۆزنه‌وه. جوان له بیرمه کۆتایی زستانی ئه‌مساڵ په‌خشکارانی هه‌رێمی کوردستان پێشانگه‌یه‌کیان له شاری "سنه" پاش ده‌یان جۆره که‌ند و له‌ند و کۆسپ کرده‌وه و به‌رپرسانی فه‌رهه‌نگیی هه‌رێمی کوردستان به چاوی خۆ بینییان کوردی ڕۆژهه‌ڵات چه‌نده تامه‌زرۆیانه چاوه‌ڕوان و ئینتیزاری کتێب و به‌رهه‌می کوردیی ده‌کات. هه‌ر به‌و ڕۆژانه "نامیق هه‌ورامی" به‌رپرسی به‌شی پێوه‌ندی و ڕاگه‌یاندن له وه‌زاره‌تی ڕۆشنبیریی و لاوانی حوکوومه‌تی هه‌رێمی کوردستان ئه‌و به‌ڵێنه‌ی دا که به‌گوڕتر له پێشانگه‌ی کتێبی تاران به‌شدار ده‌بین.به‌ڵام وا پێشانگه‌که له دواڕۆژانی خۆ نزیک بۆته‌وه و هیچ سۆراخێکی په‌خشکارانی هه‌رێمی کوردستان نییه و ئه‌مه زۆر جێی داخه. سیاسه‌تی بانێک و دووهه‌وای فارسه‌کان ده‌بێت وه‌ک خۆیان به‌رسڤ بدرێته‌وه. ئه‌گینا ڕه‌نج به خه‌سار و زیانمه‌ند هه‌ر خۆمان ده‌بین و به‌س.\n22ی گوڵانی 2712ی کوردی


هێزی پێشمەرگە داوای زوو پێکهێنانی حکومەت دەكەن و داواش لە مه‌سرور بارزانی راسپێردراو بۆ پێكهێنانی كابینه‌ی نوێی حكوومه‌ت ده‌كه‌ن، له چوارچێوه‌ی كاره‌كانی كابینه‌ی نۆیه‌مدا هێزی پێشمەرگە رێکبخرێـتەوە و پاڵپشتی کابینەی نۆیەم و سەرۆکی کابینەکەش دەکەن و داواش دەکەن پرۆسەی چاکسازی لەم کابینەیە فراوانتر بکرێت بە تایبەت لە نێو هێزی پێشمەرگەدا.\nلە سەنگەره‌كانی بەرگریی لە خاکی کوردستانه‌وه، پێشمه‌رگه‌كان داوا دەکەن کابینەی نۆیه‌مى حکوومەتی هەرێمی کوردستان زوو پێکبهێنرێت.\nپێشمەرگە چاوی لە لایەنە سیاسیەکانە یەکگرتووبن و ده‌ڵێن، وەک چۆن پێشمەرگە پاڵپشتی حکوومەتی هەرێمی کوردستانە پێویسته لایەنە سیاسیەکانیش یەکگرتووبن.\nلە بارەی سەرۆک وەزیرانی داهاتووى هەرێمی کوردستان ئەوان دەڵێن، مەسروربارزانی پاڵپشتمانەو ئيمه‌ش پاڵپشتی کابینەی نۆیەمی حکوومەتی هەرێمی کوردستان دەكه‌ین.\nهێزی پێشمەرگەی کوردستان داوا لە سەرۆکی داهاتووى کابینەی نۆیەم دەکەن هەنگاوەکانی یەکخستن و رێکخستنی هێزی پێشمەرگە زیاتر بکەن و کێشەو پێداوستیەکانی پێشمەرگە چارەسەر بکرێت و مه‌سرور بارزانی هەنگاوەکانی چاکسازیی فراوان بکات.\nدواى دەرچوونى فەرمانی هەرێمی بۆ مەسرو بارزانی و راسپاردنى بۆ پێكهينانى كابينه‌ى نؤيه‌مى حكومه‌تى هه‌رێمى كوردستان ، چاوی هاووڵاتیان و لایەنە سیاسیەکان له‌سه‌ر كابینه‌ی نوێی حكوومه‌ته تا زوو پێکبهێنرێت. پێشمەرگەكانیش لە سەنگەرەکانەوە خۆیان بە پارێزەری حکوومەتی هەرێمی کوردستان دەزانێت و داوای رێکخستنەوەى هێزی پێشمەرگە ده‌كه‌ن.


دی ۲۲, ۱۴۰۰\tچاونیوز ۰\nچاونیوز: حکم اعدام قاتل “گلالەشیخی” و یک محیط‌بان تایید و صادر شد. بەگزارش چاونیوز(مرکز حقوق بشر کوردستان ایران)، روز سه‌شنبه ١٨ خردادماه، جسد سوخته یک زن جوان به نام “گلاله شیخی” ٢۶ سالە اهل سقز که توسط نامزدش به قتل رسیده بود، در کنار جاده سقز – سنندج بالاتر از …\nآبان ۱۸, ۱۴۰۰\tچاونیوز ۰\nچاونیوز: دوای داڕمانی بەرەی ڕۆژهەڵات(بلوک شرق) “تیمووتی گارتێن ئەش”(Timothy Garton Ash) توێژەر و نووسەری بەناوبانگی بریتانیایی کە لە زانکۆی ئاکسفۆڕد وانەکانی مێژووی هاوچەرخ دەڵێتەوە، بە ڕوانینێکی نوێ ئاڵوگۆڕەکانی چارەگە سەدەی دوایی گەنگەشە دەکرد. تیموتی باس لە کودتاکانی مەخمەری ئورووپای ڕۆژهەڵات دەکات و پێی وایە ئەم شێوازە تشتێکە لە نێوان “چاکسازی”(اصلاحات) …\nبهمن ۶, ۱۳۹۹\tچاونیوز ۰\nبە گزارش مرکز آمار حقوق بشر کوردستان ایران(چاونیوز): موج بازداشت شهروندان کرد در شهرهای مختلف کردستان همچنان ادامه دارد، طی دو هفتە گذشتە تعداد بازداشت شدگانی کە هنوز در بازداشتگاههای مخفی نهادهای اطلاعاتی امنیتی جمهوری اسلامی ایران قرار دارند(بدون احتساب آزاد شدگان) بە ٧٠ نفر رسید: مشخصات بازداشت شدگان بە …


هەڵەبجە ، مەرگەساتێکی لە بیرنەکراو (یادێک لە قوربانیانی شاری هەڵەبجە کە لە مەمڵەکەتی ئازارو خۆێندا بوونە قوربانی قیزەونترین پیلانی ڕەشی داگیرکەران) ⋆\nزستانی رەشی ساڵی ١٣٦٦چەن رۆژی مابوو ماڵاوایی لە سروشتی جوانی دەشتی شارەزوور بکات کە بەداخەوە چەند پەڵەی رەش بالی بەسەر ئاسمانی دەشتی شارەزوردا کێشاو بێدەنگێکی قورس ناوچەکەی لەئامێز گرت. چەن چرکەیەک دواتر چەند فرۆکەیەکی هەڵگری گازی شیمیایی بەسەر شاری هەڵەبجەدا گرماندیان. بەم جۆرەو تەنیا لەم چەند چرکەساتەدا ، هەڵەبجە بوو بە قوربانی چەکە شیمیاییەکانی دەسکردی دەستی بەشەر و وەک قوربانیانی ” هێــــرۆشیما و ناکازاکی ” لەئاستی جیهاندا ناسروا و بەمجۆرە ناوبانگی شارە خنکێندراوەکەی کوردوستانی بۆخۆی تۆمار کرد و هیچ خوداییەکیش نەهات بە هاورای لێقەوماوان و خنکێندراوەکانی ئەو شارە زامدارەدا…\nبەرەبەیانی بوو، سێبەرەکان بە هێمنی لە داوێنی مانگی ڕەشەمەدا شۆردەبونەوە. هەڵەبجە، وەک دلی شار چاوەروانی دیداری ئەویندارانی دەکرد. خوڕەی ئاوی جۆگەکانی تەنیشت شەقامی سەرەکی شار بە هێواشی بەسەر پشتی شاردا رێگایان دەبری و تێکەل کلۆڵی سنووربڕ دەبوون. گەرەکەکانی شار هەموویان لە سەمای ژیاندا بوون و خوازیاری ئارامی ، بەڵام سێبەری شوومی نەهامەتی شەڕی خۆێنمژەکان هێشتاکەش بەرۆکی وڵاتی بەرنەدابوو . بەرەبەیانی بوو چاوەکانی شار چەند فڕۆکەیەکی شەڕکەر لەسنووری ئاسمانی ڕەشەمەو خۆرەتاودا بەدیدەکەن . فڕۆکەشەرکەرەکانی دیکتاتۆرە خۆێنمژەکەی بەغدا دیواری بێدەنگی شار دەشکێنن و وەک میر غەزەب و نۆێنەری ترس و مەرگ لەئاسمانی ئەو بەیانییەی دەشتی شارەزووردا دەلورێنن. ئەوان بۆ فڕێدان و خستنەخوارەوەی بۆمبەکان ، خۆیان بۆناو قووڵایی شا ر شۆرکردۆتەوەو پاشان دووکەلێکی سپی و زەرد وەک تۆری مەرگ و کارەسات جەستەی شارو شارۆمەندەکانی داپۆشی . به‌م جۆره و تەنیا لە چەند چڕکەدا كاره‌ساتێكی ده‌ڵته‌زین خولقا كه خه‌مێكی یەکجار قورسی خسته سه‌ر دڵی كۆمه‌ڵانی خه‌ڵكی كوردستان…\nرۆژەکانی ئاخری مانگی رەشەمە، ئه‌و رۆژانه‌ن كه تێیاندا ره‌وتی ئێمه‌ش بێ خەسار نەبوو وە زۆر زۆر بەداخەوە لە گەڵ ئەو روداوە دلتەزینەدا گوردانێک لە باشترین و پاکترین رۆڵەکانمان لەدەست دا. روداوێک کە بە رودانی ، خوێنی سوورو گەشی هاوڕیانمانی تێکەڵ بە خوێنی پینج هەزار کەسی بێ گوناە لە هەڵەبجە کرد. ڕێک سی و چوار ساڵ له‌وه پێش، له كاتێكدا كه كۆمه‌ڵانی سته‌م لێكراوی خه‌ڵكی كوردستان چاوه‌ڕێی هاتنی گوڵ و سه‌وزه‌ڵانی و شنه‌ی بای به‌هاریان ده‌كرد، له كاتێكدا ده‌شتی جوان و سه‌رسه‌وزی شاره‌زوور به‌رگی ره‌نگاوره‌نگی له‌به‌ر كردبوو و ئامێزی پڕ له بۆن و به‌رامه‌ی بۆ نه‌ورۆز و ساڵی تازه كردبووه، له ئاوا رۆژێكدا، رق و قینی ئه‌ژدیهای حكومه‌تی به‌عس و دیكتاتۆره خوێن رێژه‌كه‌ی بۆ له‌ناوبردنی به‌هار و گوڵ، شادی و خۆشی، مرۆڤ و په‌له‌وه‌ر، ئاسمانی شینی هه‌ڵه‌بجه‌ی بۆ هه‌میشه ژاراوی كرد و گوڵاڵه سووره‌كانی ده‌شتی شاره‌زووری ژاكاند و باڵنده‌كانی له خوێندن لاڵ كرد و گریانی منداڵی ساوای بۆ هه‌میشه له گه‌رویدا به‌ند كرد. له ئاوا رۆژێكدا بوو كه دوو حكومه‌تی به‌عسی عيراق و كؤمارى ئیسلامی ئيران له درێژه‌ی شه‌ڕی كۆنه‌په‌ره‌ستانه‌ی خۆیاندا هه‌ڵه‌بجه‌یان كرد به گۆڕه‌پانی ئه‌و شه‌ڕه و زیاتر له ٥ هه‌زار ژن و پیاو و پیر و لاوی ئه‌م ناوچه‌یه‌یان قه‌تڵ و عام وبه هه‌زاران كه‌سی دیكه‌شیان بریندار كرد و به‌و چه‌شنه‌یه‌كێك له دزێوترین لاپه‌ڕه‌كانی مێژووی پڕ له سه‌ركوت و جه‌نایه‌تی خۆیان تۆمار كرد.\nبەڵێ دۆا رۆژه‌كانی مانگی ره‌شه‌ممه و نزیك بوونه‌وی به‌هاری ١٣٦٧ بوو. شه‌ڕی كۆنه‌په‌ره‌ستانه‌ی ئێران و عێراق ٨ ساڵی ره‌به‌ق درێژه‌ی كێشابوو. به سه‌دان هه‌زار مرۆڤ له‌م شه‌ڕه بێ ئاكام و كۆنه‌په‌ره‌ستانه‌دا كوژراو و بریندار و ملیۆنها كه‌س ئاواره و ده‌ربه‌ده‌ر ببوون. ده‌سه‌ڵاتدارانی شه‌ڕخواز له به‌غدا و تاران خوێن تێری نه‌كردبوون. ئه‌ژدیهای شه‌ڕ هه‌روا له به‌ره‌كانی كاولكاری و ماڵوێرانیدا جه‌سته‌ی ئینسانه‌كانی هه‌ڵده‌لووشی. ناڕه‌زایه‌تی ده‌رهه‌ق به‌و شه‌ڕه له ئاستی ناوخۆ و ده‌ره‌كی رۆژ به رۆژ په‌ره‌ی ده‌ستاند. ماندوویه‌تی به جه‌سته‌ی زامداری سه‌ربازانی شه‌كه‌ت له شه‌ڕ له هه‌ردوو لا رۆژ به رۆژ زیاتردەبوو…\nرۆژی ٢٥ی مانگی ره‌شه‌مه‌ی ١٣٦٦ فڕۆكه شه‌ڕكه‌ره‌كانی ئه‌رته‌شی عێراق بۆمب و ته‌قه‌مه‌نی ژه‌هراوییان له فڕۆكه‌خانه‌ی كه‌ركوك و شوێنه‌كانی دیكه هه‌ڵگرت و به‌ره‌و هه‌ڵه‌بجه فڕین. فڕۆكه‌كانی مه‌رگ له ده‌شتی سه‌رسه‌وزی شاره‌زوور نزیك بوونه‌وه و شاری هه‌ڵه‌بجه و ده‌ور و به‌ریان به ئاگر و بۆمب و ژه‌هر داپڵۆسی. له چه‌ند چركه‌ساتدا شارێك خاپوور بوو. ٥ هه‌زار ئینسانی بێ تاوان به تاك و به كۆمه‌ڵ بوون به قوربانی ده‌سه‌ڵات داراني تاران وبه‌غدا. به‌م شێوه‌یه ئه‌ژدیهای خؤێنمژی به‌عس به بۆمباران كردن و رژاندنی ژه‌هری ئینسان كوژ، هه‌زاران ئینسانی سته‌ملێكراوی له ژیان بێ بەری كرد و مۆری جینایه‌ت و دڕه‌ندیی به له‌ش و جه‌سته‌ی هه‌زاران ئینسانی ئازار چێشتووی دیكه‌وه به‌جێ هێشت. هه‌زاران دایك و باوكیان جه‌رگ سوتاو كرد و گه‌رمی خۆشه‌ویستی و ئه‌وینداری ئه‌وانیان له هه‌زاران منداڵ زه‌وت كرد…\nکــــــــۆمـــەڵــــە و برینێکی قوورس\nدیارە کۆمەڵەش لەم رووداوە ، برینێکی یەکجار قورسی هەڵگرت و یەکێک لە باشترین گوردانەکانی خۆی لەدەسدا . لەو ڕۆژانەدا و لە كاتێكدا كە گزنگی خۆری بەرەو بەهار بەستەڵەكی سەرمای زستانی بەرەو تواندنەوە دەبرد و سروشت بە هیوای لەبەر كردنی بەرگی بە گوڵ رازاوەی بەهاری بوو، هاوڕێیانی گوردانی شوان كە تا ئەو دەم دەیان شانۆ لە فیداكارییان لە مەیدانەكانی خەباتی سیاسی، كۆمەڵایەتی و نیزامیدا خولقاندبوو، نەخوازراو، كەوتنە نێو تەنوورەی ئاگری شەڕی كۆنەپەرەستانەی دوو ڕژیمی جینایەتكاری ئێران و عێراق و لە شەڕێكی داسەپێندراو و نابەرابەردا، بوونە قوربانیی وسەربەرزانە گیانیانبەخت كرد…\nدەقی کارەساتەکە لە زمان فەرماندەکانی ئەو کاتی کۆمەڵەوە…\nهاوڕێانی کـــۆمەڵە رۆژی (٢٥) ی رەشەممە،هەست بە جموجۆڵی تازەی بەرەكانی شەڕ دەکەن و دوای هەندێک ڕاپرسی و لێکدانەوەی باردۆخەکە و دەست پێ ڕاگەیشتن بە هەندیک زانیاری دروست لە چەندین سەرچاوەی گرنگ لە پشتەوەی بەرەکانی شەر بەو قەناعەتە دەگەن کە ئەگەری روودانی شەرێکی قورس لە ناوچەکە و لە نزیک بنکەکانی کۆمەڵە لە ئاوایی بیارە لە ئارا دایە . ئەوکات گوردانی شوان لە ئاوایی بیارە هەم وەک پشتی جەبهەو هەم وەک حەسانەوە جێگییر کرابوون…\nپاش هەڵسەنگاندنی دۆخەکە و دلنیا بوون لە نائەمن بوونی ناوچەکە ، کۆمەڵەبریار دەدات ، پاشەکشە بە گوردانی شوان بکات و ئەوان لەو شوینەپڕلەمەترسییە دوور بخاتەوە. بۆ جوڵاندنی هاوڕێانمان لە گوردانی شوان و ڕاگواستنی ئەوان بۆ شۆنێکی ئەمن وپاشەکشێ پێ کردنیان ، دوو رێگا لە بەردەم هاوڕیانی بریاردەر دا هەبوو. بە پێی لێکدانەوەکان رێگایەكیان بە ناوەڕاستی جەبهەكاندا تێپەردەبوو، كە ناوچەی كوێستانی سورێن بوو، بەڵام بەهۆی ئەوەی بە هێزی دوژمن تەنرا بوو، رێگەیەكی پڕ مەترسی دەهاتە بەرچاو. کەواتە دەبوایە بۆ پاراستنی هاورێانمان ژیرانە لەم پەیوەندییەدا بریار بدرێ.هەر ئەوكات هێزێكی حزبی دیموكرات بە رێنوێنی و هاوكاری هێزەكانی یەكێتی نیشتمانی توانیبویان لەو رێگەیەوە دەرباز بن. هاوڕیانی ئێمە زۆر بەداخەوە بەهەر هۆکارێکی ئەو سەردەم بووبێ ، نەیان توانی بوو لەو هاوکارییە بەهرەمەند ببن…\nرێگای دووهەمیش کە جێگای تێرامانی زیاتری هاورێانی بریاردەری کومەلە بوو ، رێگای دەشتایی بوو،كە رێگای دەشتایی ئەگەرچی بە رواڵەت ئەمین تر دەكەوتە بەرچاو، بەڵام ئەویش لە بەردەم نووكی هێرشی هێزەكانی رژێمی ئێراندا دەبێ. هاوڕێیانی گوردانی شوان دوای لێکۆلینەوەی زۆرتر سەرەنجام بریار دەدەن رێگای دەشتایی هەلبژێرن و سەرەنجام بەرەو نیزیکترین ئاوایی ( عەنەب )کە لە بەرەدەم مسیری هاتوچۆی هاوریانمان دا بوو دەکەونە رێ. هاوڕێانمان کاتێک دەگەنە ئاوایی ( عەنەب ) لە گەڵ کۆمەڵێک زانیاری ترو ئاگاداری تر رووبەروو دەبن…\nزۆر بەداخەوە هاوریانمان ئاگادار دەبن کە هێرشێکی کوت و پڕ لە ڵایەن كۆماری ئیسلامی بەهاوكاری هێزەكانی بەرەی كوردستانی، کراوەو بەشێکی زۆر لە ناوچەکەیان خستۆتە ژێر رکێفی خۆێان و بەداخەوە پردی سەرەكی رێگای پاشەكشە، كە سەید سادقی بە هەڵەبجەوە دەبەستەوە (واتە پردی زەڵم) خاپووركراوە. بە رووخانی ئەو پردە هاورێانمان رێگایەكیان نەدەما غەیری ئەوەی كە لە دەریاچەی دەربەندیخان بپەڕنەوە…\nهێزێكی یەكجار زۆری ئەرتەشی عێراق لەو ناوچەیە بڵاوەی پێ كرابوو و هاوڕێیانی گوردانی شوان پێشبینی دەكەن كە پردێكی كاتیی لە شوێنێكی چۆمی سیروانەوە لێبدرێ و ئەوانیش بتوانن كەڵكی لێوەربگرن. هەر بۆیە رێگاكەی خۆیان درێژە دەدەن بەو هیوایەی كە رێگایەك بۆ پاشەكشێ بكرێتەوە. بۆیە هاوڕیانی گوردانی شوان لە درێژەی مەسیری خۆیاندا روو لە شارۆچکەی سیروان دەکەن . کە بەداخەوە لەوێش ئاگادار دەبن کە دەورووبەری ئەو شارۆچکەیەش شەری تییدایەو هێزەکانی کۆماری ئیسڵامی خۆێان گەیاندۆتە ئەوێ و لەو شارۆچکەیە جێگیر بوون . پاشان هاوڕیانمان ناچاردەبن بچنە ناو شارۆچکەکەو لەوێش بەنهێنی لە چەند ماڵدا خۆیان بشارنەوە تا دەرفەتێكی باشتر بۆ دەربازبوون بدۆزنەوە…\nئەو رۆژە تا ئێوارە دەمێننەوە و لە چەند ماڵدا خۆیان حەشار دەدەن، بەڵام ئەو مانەوەیان هاوكاتە لەگەڵ ئەوەی كە تەواوی ناوچەكە بۆمبارانی شیمایی دەكرێ و بەشێك لە گاز و ژەهرێك كە لەو ناوچەیە بڵاو ببۆوە، روو لە ناو شارۆچكەی سیروانیش دەكا و هاورێیانی ئێمەش ژاراوی دەبن، بەشێكیان بە تووندی و بەشێكیان بە سووكی…\nپاشان لە درێژەدا لە لایەن كومیتەی ناوچەوەی سنەوە بە بێسیم پەیوەندییان پێوە دەكرێ و رێنوێنی دەكرێن بۆ ئەوەی كە بڕۆن بەرەو شوێنێك لە دەریاچەی دەربەندیخان تا لەوێەوە بە بەلەم بپەڕێنەوە، ئەو هاوڕێیانە بەهۆی ئەوەی كە لە ناوچەكەدا شەڕ بوو ناچار دەبن راوەستن تا ئێوارە كە تۆزیك هەوا تاریك بێت، بەرەو دەریاچە وەڕێكەون. رێگای شارۆچكەی سیروان تا دەگاتە ئەو شوێنەی كە قەرار بوو لەوێ كاری پەڕینەوەكەیان رێكبخرێ، نزیكەی دوو كاتژمێر دەبوو، بەڵام ئەوان لە بەر ئەوەی كە یەكەم بەو گازە ژەهراویی ببوون، دووهەمیش رێگاكە شارەزا نەبوون، ئەو رێگا دوو كاتژمێریەیان بە (٧) كاتژمێر تێپەڕ كرد و لە ئاكامدا نەیانتوانی خۆیان بگەیننە لێواری دەریاچەكە و ئەو شوێنەی كە بڕیار بوو بەلەمەكانی پشتیوانی بڕۆنە شوێنی دیاریكراو….\nلەو بەری دەریاچەكەوە گوردانێكی تری ناوچەی سنە و ژمارەیەك لە هاوڕێیانی پەیوەندییەكانی كۆمەڵە لە عێراق لە سەر لێواری ئاوەكە چووبوون بە هانایانەوە و هەوڵیاندابوو كە پێویستییەكانی دەربازبوونیان بۆ ئامادەكەن، هاوڕێیانی بەرپرس بڕیار دەدەن كە بەلەمێك بنێرنە ئەوبەر و كەسی شارەزاشیان لەگەڵ بێ تا بتوانن رێنوێنییان بكەن و بیانگەیننە لێواری دەریاچەكە و دەربازیان بكەن. تەنیا نزیكەی (٢٠) خولەك یان نیو سەعاتیان مەودا مابوو كە خۆیان بگەیننە سەر لێواری ئاوەكە، بەڵام بەهۆی تاریك بوونی كەش و هەوا، بۆیان نەدەدۆزرایەوە. (٥) پێشمەرگە لە بەلەمێكدا بەرەو ئەوبەری ئاوەكە رێكەوتبوون، بەڵام لەو مەودایەدا هێزەكانی كۆماری ئیسلامی خۆیان گەیاندبووە لێواری دەریاچەكە و ئاگاداری نزیكبوونەوەی ئەو بەلەمە دەبنەوە…\nپێش ئەوەی كە بەلەم بگاتە قەراغ ئاوەكە، تەقەی لێدەكەن و (٤) هاورێی سەرنشینی بەلەمەكە گیان بەخت دەكەن و یەك كەسیان بە دیل دەگیرێ. كاتێك روون دەبێتەوە كە كاری ئەو بەلەمە بە ئاكام نەگەیشتووە و ئیمكانی ئەوەی كە هاورێیان خۆیان بگەیەننە قەراغ ئاوەكە، دیسان هەوڵدەدەن جاریكی دیكە رێنوێنییان بكەن و لە رێگای بێسیمەوە ئامادەیان بكەن بۆ ئەوەی كە خۆیان بگەیەننە شوێنێكی تر لە قەراغ ئاو، (١٠) بەلەم لەمبەر ئاوەوە بۆ عەمەلیاتی پەڕینەوەیان ئامادە كرابوو. هێزی یارمەتیدەر ئامادە ببوو تا بە تەقەكردن رێگای پەرینەوەی هاوڕێیان خۆشكات، لەوكاتەدا هاوڕێ شۆکێ خێرئابادی فەرماندەی گوردانی شوان بە بێسیم فەرماندەی هێزەكانی كۆمەڵە، لەوبەری ئاو ئاگادار دەكاتەوە كە بەشێك لە هێزەكانمان لەگەڵ دوژمن دەرگیر بوون. ئەو دەرگیرییە ماوەیەك بەردەوام دەبێ، دوای ماوەی نیو سەعاتێك، رەنگە كەمتر یان زۆرتر، پەیوەندی لەگەڵ فەرماندەی گوردان دەپچڕێ. بەمجۆرەیە كە ئیتر ئاخرین وتەكانی هاوڕێیانی فەرماندەی ئەمبەر و ئەوبەر بەیەكەوە هاتوچۆ دەكات و دوای ئەوە ئیتر هیچ پەیوەندییەك بە گوردانی شوانەوە نامێنێ…\nرووداوەكان كەم كەم و بە پێی زەمان روون بوونەوە. هاوڕێیانی گوردانی شوان كە ناتوانن بگەنە سەر لێواری دەریاچەكە‌و شەو دەبێ و بە تاریكی رێگا ون دەكەن. لە ناو زۆنگئاوەكانی ئەو ناوچەیەدا خۆیان حەشار دەدەن و لەبەر ئەوەی بەشێكی زۆریان ژەهراویی دەبن و توانای شەڕ كردنیان زۆر كەم دەبێتەوە، هێزەكانی رژێمیش دەزانن كە بەلەمێكی كۆمەڵە پەڕیوەتەوە بۆ ئەوبەر خەریكی بەرنامەیەكە، بەوچەشنە دەزانن كە دەبێ واحیدێكی پێشمەرگەی كومەڵە لەو ناوچەیەدا گیری خواردبێ، بۆیە هێزێكی یەكجار زۆری بۆ كۆدەكەنەوە و شوێنەكە بە تەواوەتی گەمارۆدەدەن…\nهاورێیانی گوردانی شوان زۆر دلێرانە خۆڕاگریی دەكەن و تا ئاخرین فیشەكەكانیان و تا دووایین هەناسەكانیان كۆڵ نادەن بە دوژمن و مەگەر ئەوانەی كە بریندار بوون و ئیتر هیچ توانای شەڕ كردنیان نەمابوو.بە داخەوە (١٢) كەس لە هاوڕێیانی گوردانی شوان بە دیل دەگیرێن و بە برینداری دەبردرێنەوە شاری سنە و دوای ئەشكەنجە و ئازارێكی زۆر لە سێدارە دەدرێن. دواتر دوو هاورێیش لە ناوچەكە دەرباز دەبن و ماوەیەك دواتر خۆیان دەگەیێننە ریزەكانی كۆمەڵە و بەداخەوە باقی هاوڕێیان لە مەیدانی شەڕەكەدا گیانی ئازیزیان بەخت دەكەن…\nدواجارو لە مەودایەكی تردا كە ناوچەكە ئارام بووەوە، تەرمەكانیان راگواستران بۆ شوێنێكی تایبەت بە گیانبەخت كردووانی كۆمەڵە كە لە سلێمانی تەرتیب كرابوو…\nهاوڕێیانی گوردانی شوان بەدرێژایی شەڕی ئێران و عێراق زۆر هەوڵیاندا، بۆ ئەوەی كە خۆیان لە ئاگری ئەو شەڕە بپارێزن مەیدانەكانی شەڕ كێشرابووە كوردستان و كومەڵە هەوڵی دەدا بۆ ئەوەی كە شەڕی خۆیان لەگەڵ رژێمی كۆماری ئیسلامی سەربەخۆ لەو شەڕە بەڕێوەبەرن، بۆیە بەپێچەوانەی مەیلی هاوڕێیان بەداخەوە ئەمجارە لەو شوێنە كەوتنە داوی شەڕی ئێران و عێراق.بۆیە بەم شێوە دڵتەزێنە هاوڕێیانی گۆردانی هەمیشە زییندووی شوان گیانی خۆیان لە پێناو ژیانێكی باشتر بۆ خەڵكی کرێکار و چەوساوە و زەحمەتكێش بەخت دەكەن.بەڵام ئەمە كارەساتێك نەبوو هەر بە تەنیا بۆ كومەڵە، بەڵكوو كارەساتێك بوو كە بە هەزاران ئینسانی دیكەش گیانیان تێیدا لەدەستدابوو. بەمجۆرە خوێنی تێكۆشەرانی كۆمەڵەش تێكەڵ بە خوێنی زیاتر لە پێنج هەزار کەس لە خەڵكی لێقەوماوی هەڵەبجە و دەشتی شارەزوور بوو.له‌و كاره‌ساته‌دا، سه‌رجه‌م ٦٩ كه‌س له ئازیزترین هاوسه‌نگه‌رانمان گیانیان به‌خت كرد. ئه‌و هاوڕێیانه له زومره‌ی لایه‌قترین ئه‌ندامان و كاده‌ركانی پێشڕه‌وی كۆمه‌ڵه بوون كه له جه‌ره‌یانی شۆڕشی ساڵی ١٣٥٧ و یان ساڵه‌كانی پێشتر هاتبوونه ناو گۆڕه‌پانی خه‌باته‌وه و به دڵێكی پڕ له خۆشه‌ویستی بۆ ئامانجی ڕزگاری كرێكاران و بێبه‌شان گیانی ئازیزیان به‌خت كرد…\nناوی گوردانی شوان له‌ناو بزووتنه‌وه‌ی شۆڕگێڕانه‌ی خه‌ڵكی كوردستان و چالاكیه‌كانی كۆمه‌ڵه‌دا هه‌تا به‌مڕۆ، وه‌بیرهێنه‌ره‌وه‌ی بوێری و خه‌باتكاری بووه و ده‌شبێ. ڕێباز و ڕه‌وشت و هه‌ڵسووكه‌وتی سه‌میمانه و شۆڕشگێڕانه و گیانبازی و خه‌باتی لێبڕاوانه‌ی ئه‌م گوردانه ڕه‌زمه‌نده‌یه‌ی كۆمه‌ڵه، له مێژووی بزووتنه‌وه‌ی شۆڕشگێڕانه‌ی كوردستاندا جێكه‌وتووه. له ٣٤ هەمین ساڵیادی گیان به‌خت كردنی ئه‌م هاوڕێیانه، یاد و بیره‌وه‌ریی هه‌ر هه‌موویان وێڕای دووباره كردنه‌وه‌ی په‌یمانی پێبه‌ند بوون به ئامانجه‌كانیان و یادی هه‌موو گیانبه‌خت كردووانی ڕێگای ئازادی و سۆسیالیسم به‌رز ڕاده‌گرین. له‌و ڕۆژه‌دا، بۆ جارێكی دیكه سڵاو و دروود ده‌نێرین بۆ بنه‌ماڵه و كه‌س وكاری ئه‌م هاوڕێیانه كه له ماوه‌ی ئه‌و ساڵانه‌دا به تاقه‌ت هێنانیان له به‌رامبه‌ر ژانی له‌ده‌ست دانی ڕۆڵه‌كانیان، بوونه‌ته مایه‌ی دڵگه‌رمی و هۆمێد‌واریی زیاتری ئێمه بۆ خه‌بات و درێژه‌دانی ڕێگای ئازیزانیان…\nدیاری کردنی رۆژی شەهیدانی کـــۆمـــەڵـــە ، لە ڵایەن ڕیبەری کـــۆمـــەڵـــەوە\nهەموو ساڵێك لە رۆژی٢٧ ی رەشەمەدا ڕێكخستنەكانی كۆمەڵە لەناوەوە‌و دەرەوەی كوردستان رێز لەیادی ئازیزی پۆلێك لە كادر و پێشمەرگەكانی كۆمەڵە دەگرن كە لەم رۆژەدا لە شەڕێكی نابەرابەر گیانیان بەختكرد…\nلەم رۆژەدا گوردانی بەناوبانگی شوان، لە شەڕێكی نابەرانبەر و بە هۆی بەركەوتنی گازی شیمیایی، لە قەراغی چەمی سیروان لە ساڵی ١٣٦٦ هەتاویی، شەهید كران. دواتر ئەو ڕۆژە بە هۆی زۆریی ژمارەی گیانبەختكردوان‌و، بە هۆی دەور‌و نەقشێك كە گوردانی شوان لە بزوتنەوەی رزگاریخوازی كوردستان‌و كۆمەڵە هەیبوو، وەك ڕۆژی شەهیدانی كۆمەڵە ناودێر كرا…\nڕۆژی شەهیدانی كۆمەڵە بۆ ئێمە ڕۆژی ماتەمین و ڕەشپۆشی نییە، بە پێچەوانە، رۆژی پەیمان تازەكردنەوەیە لەگەڵ هەموو گیانبەختكردوانی كۆمەڵە، ڕۆژی ڕیزگرتنە لە خەبات و فیداكاری ژنان و پیاوانێك كە لە دەورەیەكی مێژووییدا بە هەوڵ‌و تێكۆشانی خۆیان ناوەرۆكێكی نوێ و دادپەروەرانەیان هێنایە ناو بزوتنەوەی كوردستان. ڕۆژی وەبیرهێنانەوەی ئەو ڕەوشت و رەفتارە شۆڕشگێرانەن كە مانایەكی پڕاوپڕ ئینسانی و پڕ لە خۆشەویستییان هێنایە ناو پێوەندیی خەڵك و پێشمەرگە…\nشكۆدار بێت ٢٧ی رەشەمە رۆژی گیانبەختكردوانی كۆمەڵە\nPrevious یادێک لە شۆرشی خەڵکی برسی لە ئێران


ئەندامێكی پەرلەمان داوا لە سەرۆكی هەرێم دەكات، یاسای “رێكخستنی ریكلامی بازرگانیی” واژۆنەكات – تۆڕی میدیایی خەڵک\nئەندامێكی پەرلەمان داوا لە سەرۆكی هەرێم دەكات، یاسای “رێكخستنی ریكلامی بازرگانیی” واژۆنەكات\n2019/12/18 - 12:16 PM\nئەندامێكی پەرلەمانی كوردستان، كە ئەندامی لیژنەی رۆشنبیریی و كۆمەڵگەی مەدەنیی و وەرزش و لاوانە لە پەرلەمانی كوردستان، داوا لە سەرۆكی هەرێمی كوردستان دەكات “یاسای رێكخستنی ریكلامی بازرگانیی لە هەرێمی كوردستان- عیراق”دا واژۆنەكات و بۆ پەرلەمانی كوردستانی بگەڕێنێتەوە.\nلە پێشنیازێك دا كە بۆ سەرۆكی هەرێمی كوردستانی كردوە، و وێنەیەكی بۆ (خەڵك) نێردراوە، مەم بورهان قانع، نیگەرانیی خۆیشی نیشانداوە لەسەر پەسەندكردنی یاساكە بەمجۆرەی ئێستا و پێیوایە”بەو شێوەیەی كە یاساكە بە زۆرینەی پەرلەمانیی پەسەندكراوە، یاساكە لە بەها راستەقینەكەی خاڵیكراوەتەوە و پێویستە پێداچونەوە بكرێتەوە بە مادەی “سێیەم”ی یاساكەدا.\nئەمەیش دەقی پێشنیازەكەیە:\nبەڕێز/ سەرۆكی هەرێمی كوردستان\nبابەت/ گەڕاندنەوەی یاسا بۆ پەرلەمان\nلە دانیشتنی رۆژی 16/ 12/ 2019ی پەرلەمانی كوردستان و لە چوارچێوەی دانیشتنەكەدا، سێ بابەت خرابونە بەرنامەی كاری دانیشتنەكەوە، كە یەكێك لەوانە، دەنگدان بو لەسەر پێشنیازە یاسای “رێكخستنی ریكلامی بازرگانیی لە هەرێمی كوردستان- عیراق” و سەرەنجام بە دەنگی زۆرینەی پەرلەمانتارانی ئامادەبو، پێشنیازە یاساكە پەسەندكرا.\nئەوەی جێی تێبینییە و زیانی گەورەی بە یاساكە گەیاندوە، ریزكردنی چەند دەستەواژەیەكی لاستیكیی و گشتگیرە لە مادەی “سێیەم”ی یاساكەدا، لەبری چەند رێگاپێنەدراوێكی دیاریكراو لە چوارچێوەی یاساكەدا، كە لابردنی سەرجەمی رێگاپێنەدراوەكانی نێو یاساكە و ریزكردنی چەند چەمكێكی لاستیكیی لە یاساكەدا، بەهایەكی بۆ گرنگیی ئەم یاسایە لە كوردستان دا نەهێشتوەتەوە.\nداواكارم لە بەڕێزتان یاساكە بۆ پەرلەمان بگەڕێنیتەوە و ئیمزای لەسەر نەكەیت، تا ئەوكاتەی لە دانیشتنەكانی داهاتوی پەرلەمان دا، پێداچونەوە بە مادەی “سێیەم”ی یاساكەدا دەكەین و قەناعەتی رای زۆرینەی پەرلەمانتاران دەگۆڕین؛ بۆ راستكردنەوەی ئەم خەوشەی یاسای ناوبراو.\nئەندامی لیژنەی رۆشنبیریی و كۆمەڵگەی مەدەنیی و وەرزش و لاوان لە پەرلەمانی كوردستان\nپەرلەمانی كوردستانسەرۆكی هەرێمی كوردستان\nلە قۆناغی دووەمی چاكسازییدا دەستكاری دەرماڵەكان دەكرێتەوە\nزیاتر لە ٥۰ هەزار تۆڕ پێوەری زیرەکی بۆ بەستراوە


ڤیدیۆ: دكتۆرە چۆمان وەڵامی داواكاریەكەی قوباد تاڵەبانی دایەوە\n1657 جار خوێندراوەتەوە کات06:45 بەروار12-06-2019\nلە ڕۆژی جیهانی ژینگەدا جێگری سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان قوباد تاڵەبانی ڤیدیۆیەكی بڵاوكردەوە و دارێكی ناشت و داوای لە عەلی باپیر و چۆمان هەردی كرد ئەوانیش دارێك بچێنن.\nوەك وەڵامدانەوەیەك بۆ داواكەی قوباد تاڵەبانی دكتۆرە چۆمان لەڕێی ڤیدیۆیەكەوە داواكاریەكەی پەسەند كردوو دەڵێت"من ئەمڕۆ ئاڵەنگاریەكەی بەڕێز كاك فوباد تاڵەبانی قبوڵ دەكەم و نەمامێك دەچێنم و شارێك سەوز دەكەم"\nئەم خانمە نەمامەكەی لە قوتابخانەی ئەحمەد هەردی چاند و بۆ بەردەوامبوونی پرۆسەی سەوزكردنی نیشتیمان ئەمیش هەمان داواكاری ئاڕاستەی دكتۆر یوسف گۆران وەزیری خوێندی باڵا و توێژینەوەی زانستی لەگەڵ خانمە ڕۆژنامەنوس نیاز عەبدوڵا كرد.\nچۆمان ئه‌حمه‌د هه‌ردی، كچی شاعیری ناوداری كورد ئه‌حمه‌د هه‌ردییه و له‌ساڵی 1974 له‌شاری سلێمانی له‌دایكبووه و له‌ساڵی 1993ه‌وه ڕوی له‌به‌ریتانیا كردووه و له‌وێ پله‌ی خوێندنی به‌كالۆریۆس و ماسته‌ر و دوكتۆرای ته‌واوكردووه له زانكۆكانی ئۆكسفۆرد، له‌نده‌ن و كێنت.\nدكتۆرە چۆمان ھه‌ردی ئێستا سه‌رۆكی به‌شی ئه‌ده‌بی ئینگلیزییه له زانكۆی ئه‌مه‌ریكی له سلێمانی و دامه‌زرێنه‌ری سه‌نته‌ری جێنده‌ر و گه‌شه‌پێدانه له‌ھه‌مان زانكۆ.


محەممەد مورسی، سەرۆکی كوده‌تاله‌سه‌ركراوی میسر کۆچی دواییکرد\nسعودیه هێشتا ئه‌و چالاكوانانه‌ی ئازاد نه‌كردووه داوایان كردبوو مافی شۆفێریی به ژنانیش بدرێت\nئۆفیسی مافه‌كانی مرۆڤی سه‌ر به نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان داوای له سعودییه كرد هه‌موو ئه‌و چالاكانه ئازاد بكات داوایان كردبوو مافی شۆفێریی به ژنانیش بدرێت.\nڕافینا شامداسانی وته‌بێژی ئۆفیسی مافه‌كانی مرۆڤ له جنێڤ به ڕۆژنامه‌نوسانی ڕاگه‌یاند: نزیكه‌ی 15 ڕه‌خنه‌گر له حكومه‌تی سعودیه له مانگی پێنجدا ده‌ستگیركراون و شوێنی هه‌ندێكیان هێشتا نادیاره.\nوته‌بێژی ئۆفیسی مافه‌كانی مرۆڤ داوا له سعودیه كرد به‌بێ مه‌رج هه‌موو ئه‌و كه‌سانه‌ی كه به‌رگری له مافه‌كانی مرۆڤ ده‌كه‌ن و چالاكه‌وانانی مافه‌كانی مرۆڤ ئازاد بكات كه به‌هۆی كاره‌كانیانه‌وه له بواری مافه‌كانی مرۆڤدا ده‌ستگیركراون.\nپاش ئه‌وه‌ی محه‌مه‌د بن سه‌لمان شازاده‌ی جێگره‌وه‌ی سعودیه زنجیره‌یه‌ك چاكسازی بۆ هه‌مه‌ڕه‌نگكردنی دارایی ئه‌نجامدا، وته‌بێژه‌كه‌ی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان ڕه‌خنه‌ی له چاكسازییه‌كان گرت و ئاماژه‌ی به‌وه‌كرد: چاكسازییه‌كانی سعودیه بواره‌كانی مافه‌كانی مرۆڤ و سیاسه‌تی نه‌گرتۆته‌وه‌و ئۆپۆزسیۆن هێشتا جێی قبوڵكردن نیه له سعودیه.\nڕه‌خنه‌ی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان له شانشنینی سعودیه بۆ مافه‌كانی مرۆڤ له كاتێكدایه ژماره‌یه‌كی به‌رچاو له بانگخواز و كه‌سایه‌تییه‌كانی ئه‌و ووڵاته ده‌ستگیركراون و تا ئێستاش هیچ پڕۆسه‌یه‌كی ئاشكرای دادگایكردنی ئه‌و بانگخوازانه به‌ڕێوه نه‌چووه و نازانرێت به چ تۆمه‌تێك ده‌ستگیركراون.\nدیارترینیشیان سه‌لمان عه‌وده‌ی بانگخوازی دیاری سعودی بوو، ئه‌مه به‌ده‌رله‌وه‌ی ده‌یان بانگخوازی وه‌ك ئیدریس ئه‌بكار و محه‌مه‌د عوره‌یفی و عائیز قه‌ڕه‌نی، قه‌ده‌غه‌ی سه‌فه‌ریان به‌سه‌ردا سه‌پێنراوه.\n720 جار خوێندراوەتەوە


سەرۆك بارزانی: ئەگەر پارتی نەبا ئێستا نە هەرێم دەما و نە شکۆیەک بۆ گەلەکەمان دەمایەوە\n9/9/2019 - 17:08\nپارتی لەپێناو پاراستن و بەختەوەریی گەلەکەماندا قوربانی داوە\nسه‌رۆك بارزانی، ڕۆڵی کادیرانی پارتی بەرز نرخاند کە بە خۆڕاگری و بڕوابەخۆبوونەوە لەکاتی تەنگانەدا لەسەنگەری پاراستنی کوردستاندان و ئەگەر پارتی نەبا ئێستا نە هەرێم دەما و نە شکۆیەک بۆ گەلەکەمان دەمایەوە.\nسەرۆك بارزانی لەگەڵ بەرپرسانی لق و ناوچەکانی سنووری دهۆک و مووسڵ و هەرسێ ئەنجوومەنی سەرکردایەتیی هەولێر، (کەرکووک – گەرمیان)، (سلێمانی – هەڵەبجە) كۆبۆوە.\nڕۆژی دووشەممە 9ـی9ـی2019 لە سەلاحەددین سەرۆك مەسعود بارزانی لەگەڵ بەرپرسانی لق و ناوچەکانی پارتی دیموكراتی كوردستان لە سنووری پارێزگاکانی دهۆک و مووسڵ و هەر سێ ئەنجوومەنی سەرکردایەتیی هەولێر، (کەرکووک – گەرمیان)، (سلێمانی – هەڵەبجە)، كۆبۆوە.\nلەو كۆبوونەوەیەدا سەرۆك بارزانی تیشكی خستە سەر بارودۆخی سیاسیی هەرێمی كوردستان و عێراق و ناوچەكە و قۆناغی دوای ڕیفراندۆم و هەردوو هەڵبژاردنی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق و پارلەمانی کوردستان و پێکهێنانی کابینەی نوێی حکوومەتی هەرێم.\nسەرۆک بارزانی سوپاس و پێزانینی بۆ ڕۆڵی ئەندام و کادیرانی پارتی دەربڕی کە سەرباری هەموو گرفتەكان و ئەو هەموو پیلانگێڕییەی دژی پارتی لە ئارادا بوو، بەڵام بە هیمەت و خۆڕاگریی ئەندام و لایەنگرانی پارتی، پارتی لەسەر ئاستی عێراق و كوردستان بووە بە حزبی ژمارە یەك.\nهەروەها ڕۆڵی کادیرانی پارتی بەرز نرخاند کە بە خۆڕاگری و بڕوابەخۆبوونەوە لەکاتی تەنگانەدا لەسەنگەری پاراستنی کوردستاندان و ئەگەر پارتی نەبا ئێستا نە هەرێم دەما و نە شکۆیەک بۆ گەلەکەمان دەمایەوە.\nهەر لەو کۆبوونەوەیەدا سەرۆک بارزانی سوپاسی خۆڕاگریی خەڵکی کوردستان و قارەمانێتیی هێزی پێشمەرگەی كوردستانی كرد لە شەڕی تیرۆریستان و شەڕی بەرگری لە كەرامەت و خاكی نیشتیمان و ڕایگەیاند ئێمە هەموومان قەرزاری پێشمەرگەین، چونكە پێشمەرگە هەموو هاوكێشەكانی گۆڕی و كوردستانی پاراست.\nسەرۆک بارزانی جەختیی کردەوە، پارتی لەکاتێکدا لەدایک بوو کە گەلەکەمان لە نائومێدییەکی گەورەدا بوو، پارتی بووە ئومێد و هیوای گەل و لەو ڕۆژەوە پارتی خاوەن ئامانجێکی ستراتیژییە هیچ پاشەکشەیەکیش لەو ئامانجە ستراتیژییە ناکەین، بۆیە پارتی هەمیشە لەپێناو پاراستن و بەختەوەریی گەلەکەماندا قوربانی داوە و هەرگیزیش لە بەرپرسیارێتی ڕاناکەین.\nسەرۆک بارزانی هەروەها ڕایگەیاند کە ئەو دوو سەرکەوتنەی پارتی لە هەڵبژاردنەکانی ڕابردوودا لەسەر ئاستی عێراق و کوردستان وەدەستی هێنا، پاداشتی گەلی کوردستان بوو بۆ هەڵوێستە نەگۆڕ و ستراتیژییەکانی پارتی و بەرگرییکردنمان لە کوردستان.\nهەر لە کۆبوونەوەکەدا ئاماژە بە ڕەوشی ژیانی کادیرانی پارتی و ئەو سەختییانە درا کە بەرەوڕوویان دەبێتەوە و بە تێروتەسەلی باسی ئەو هەنگاوانە کرا کە دەبنە هۆی بەرەوپێش بردنی کاروباری پارتی و باشترکردنی ژیانی کادیران.\nلەبارەی پەیوەندییەکانی هەولێر و بەغدا و رەوشی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێم، سەرۆك بارزانی ئاماژەی بەوە کرد کە ئێستا گفتوگۆ و دانوستان هەیە و هەنگاوی باش چوونەتە پێش و ئومێد دەکەین هەموو کێشەکان بەدیالۆگ چارەسەر بکرێن، بەتایبەتی کێشەی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێم.\nهەر لەو كۆبوونەوەیەدا دەرگەی گفتوگۆ و پرسیار كرایەوە و سەرۆك بارزانی وەڵامی پرسیار و تێبینی و پێشنیاری ئامادەبووانی دایەوە.


گۆڕان شایەتی بۆ پارتی و یەکێتی دا، کە نەوتیان نەدزیوە\nWednesday, 07.16.2014, 12:00\nبزوتنەوەی گۆڕان توانی ناڕەزایی خەڵک بۆ خۆی کۆ بکاتەوە، کە بە درێژایی ئەو ساڵانە لە خراپە و خیانەتی پارتەکان کەڵەکە بوو بوو، بیکات بە مادەی هێرش و رەخنە لە یەکێتی و پارتی. بەم ناڕەزاییە توانی جەماوەرێکی زۆر بۆ لای خۆی رابکێشێت. لەسەردەمی ١٧ی شوباتدا هیچ نەمایەوە بەو دوو پارتەی نەڵێت، گشت دزیەکانیانی خستە روو. لە حەوت خاڵەکەی ١٧ شوباتا داوای دەکرد، دەبێت حکومەت هەڵبوەشێتەوە و بڕوخێت. بزوتنەوەی گۆڕان بەم رەخنانە جێگای خۆی کردەوە، قسەی بۆ هیچ کەس نەهێشتەوە، تەنانەت کۆمەڵیک لە نووسەرانی کوردستانپۆست چوونە پاڵ ئەم بزووتنەوەیە و بەناوی تەواوی خۆیانەوە پشت ئەستورانە کەوتنە نووسین دژی پارتی و یەکێتیی، هەر بۆیە دەسەڵات وای دەزانی بزووتنەوەی گۆڕان لە پشت ئەم سایتەوەیە، نەوشیروان مستەفاش ئەمەی بەسەرکەوتن بۆ خۆی و بزووتنەوەکەی لە قەڵەم دەدا، چونکە هەوڵێکی ئەم بزووتنەوەیە ئەوەبوو میدیای ئازاد تووشی شەلەل و ئۆپزیسیۆنی راستەقینەش تووشی سستی بکات، دواجار نەیهێڵێت. وا ئەمڕۆ راستی ئەم بزووتنەوەیە دەرکەوت.\nلە بیرتانە کاتێک باسی نەوتەکەی دەکرد، کەی.ئین.ئێن دەیگوت: ئەی کوا پارەی نەوتەکە؟ کەچی ئێستاکانە دەرکەوت بۆ چ مەبەستێک بزووتنەوەی گۆڕان ئەم کارەی دەکرد. لە کۆبونەوەکەدا لەگەڵ نێچیروان، ئاشتی هەورامی، قوباد و ژمارەیەک پەڕلەمانی هەر سێ لایەنەکە (گۆڕان و پارتی و یەکێتی)، ئاشتی هەورامی دەستی بەرز کردەوە و کتێبێکی پیشانی جەماوەر دا، گوایە هەموو حسابی نەوت لە ناو ئەو کتێبەدایە. وای لە خەڵکی گەیاند، کە ئەوە راستیەکانە، ئەو راستیانەش ئاشتی هەورامی و ئەو کەسانە ئامادەیان کردوە، بە قەولی بزوتنەوەی گۆڕان دزەکانن کە پارەی نەوتیان حەپەلوش کردووە..\nئەندامێکی گۆڕان کە دیار بوو لەسەر هەوای کۆن دەڕۆیشت و لەو بڕوایەدام نەسیحەت کرابێت، کە جارێکی تر شتی وا نەڵێت پرسیاری وا کرد، تا دزەکان، بەتایبەتی ئاشتی هەورامی لە قافدا بگرێت، بیسەلمێنێت بەو کتێبە مەسەلەکە کۆتایی نایەت. نێچیروان و هەورامی توڕە بوون و وتیان کە قسەی وا قبوڵ ناکەین. ئاشتی هەورامی وتی: ئێمە بە دڵێکی پاکەوە هاتووین بۆ ئەوەی شتی کۆن نەمێنێت. ئەبێت ئەوە بڵێین، کە دزەکانی نەوت بە قسەی کۆنی نەوشیروان مستەفا، گۆڕانیان بۆ ئەو مەبەستە هێنابوو بۆ ئەوەی حسابەکە بخەنەوە سەر سفر. هەورامی وتی: ئیتر هەتا کۆتایی ساڵی ٢٠١٣ ئەمە حسابی نەوتەکەیە، ئەوەتا لەم کتێبەدا هەمووی نووسراوە، ئیتر کەس باسی شتی تر نەکات کێش شایەتە کلکم، (واتە گۆران).\nمن لە ئەندامەکانی گۆڕان و شەقام ئەپرسم: ئەرێ ئەو هەموو قسەیەی کە گۆڕان وتی ئایا درۆ بوون؟ ئەی ئەگەر راست بوون! چۆن ئێستا بە قەڵەمێک گشتی تەواو بوو؟ تۆ بڵێی گۆڕان لە خۆڕایی و بە بەلاش ئەم شایەتییە بۆ نیچیرەڤان و ئاشتی هەورامی بدات؟\nدوا بە دوای ئەمە ئێستا بیسترا، کە وەفدێک لە گۆڕان و یەکێتی و پارتی چون بۆ ئەنقرە بۆ ئیمزاکردنی گرێبەستی نەوت، کلیکی ئەو لینکەی خوارەوە بکە:\nبە پێی هەواڵی سایتی سبەی، ئیتر پارەکە 3 کەس ئاگای لێی دەبێت! یەکێک لە گۆڕان، رێباز محه‌مه‌د حه‌ملان، کە وەزیری داراییە. دووەم یەکێک لە پارتی، کە ئاشتی هەورامییە. سێیەم یەکێک لە یەکێتی کە قوباد تاڵەبانییە. گۆڕان دەیەوێت بە خەڵکی کوردستان و گۆڕانخوازان بڵێت: ئەوەی کە رۆی رۆی لەمەوداوش ئیتر دزیی ناکرێت. هەروەها وا مستەفا سەید قادری گۆڕانیش لەگەڵ دوو پارتەکەی تر دەچن بۆ ئەنقرە هەموو کەسیش دەزانێت کە ئەمانە تەنها بۆ خزمەت کردن بە گیرفانی خۆیان دەچن ناتوانن لای تورکان قسەیەک بۆ کورد بکەن.\nگۆڕان کە جاران دنیای پڕ کردبوو لە هاوار، ئەرێ بۆ ناپرسن ئێستا بۆچی خۆی مت کردووە؟ پار و پێرار بە دروشم و قسەی بریقەدار مێشکی خەڵکی بردبوو، گوایە ئەمان هەوڵ دەدەن بۆ نیشتیمانیکردنی گفتوگۆ و دامودەزگاکان، کەچی ئێستا سەرۆکی هەرێمەکەیان کاک مسعود هەر رۆژە قسەیەک بە ئارەزوی خۆی دەکات و ئەمان بێدەنگ و مت تر ئەبن و لە ئاستی مەسعوددا کڕ دەکەون. ئاخر خۆ دیارە ئەم هەموو پارەی نەوتە بکەوێتە بەردەستی هەر کەسێک هەر فریای ژماردنیان دەکەوێت، من لەو بروایەدام دەروێشەکانی کاک نەوشیروان ئەوەیان بۆ دەمێنێتەوە، کە بڵێن رابەرەکەمان خاکییە، داوینپیس نییە، ئەها لەسەر ئەرز دادەنیشیت. منیش دەڵێم: کۆیلە ساویلکەکان پیرۆزتان بێت ئەم نەهامەتییە.\nسەرۆکی هەرێم بە بۆیاخی مارکەی (گۆڕان)ەوە\nلۆگۆی سلێمانی لۆگۆی فه‌ساده


"كێشەی فراكسیۆنی گۆڕان و بزووتنەوەكە بەردەوامە و چارەسەر نەكراوە"\n:: PM:05:54:08/04/2021 \nماوەی چەند مانگێكە كێشەی فراكسیۆنی بزووتنەوەی گۆڕان لە ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق و بزووتنەوەكە بەردەوامی هەیە، هۆكارەكەیشی ئەوەیە فراكسیۆنی گۆڕان لە بەرنامە و پێڕە و سیاسەتی بزووتنەوەكە لایانداوە و دژایەتی حزبەكە و هێرش دەكەنە سەر رێكخەری گشتییەكەی.\nسەرەڕای كێشەكان، لەماوەی رابردوودا فراكسیۆنی بزووتنەوەی گۆڕان بەبێ ئاگاداری جڤاتی نیشتمانی و خانەی راپەڕاندن، چوونەتە ناو هاوپەیمانی هیوا لە پەرلەمانی عێراق، ئەمەیش كێشەكەی زیاتر قوڵ كردووەتەوە، بۆیە لەسەر ئاستی باڵا داوا لە فراكسیۆنەكە كراوە هەرچی زووە واز لە هاوپەیمانی هیوا بێنن.\nهەڵوێست و قسەكانیان لەناو خەڵك دەنگۆیەكیان دروست كردووە و بۆ ئێمە وەك گۆڕان خۆش نییە\nئەمڕۆ پێنجشەم هەشتی نیسان، خەلیل سەركانی، ئەندامی جڤاتی نیشتمانی بزووتنەوەی گۆڕان بە "وشە"ی راگەیاند، تا ئێستە كێشەی فراكسیۆنی گۆڕان لە پەرلەمانی عێراق بەردەوامی هەیە و لە هەوڵی ئەوەداین كێشەكە چارەسەر بكەین.\nئەوەیشی گوت، ئەو برادەرانە لە فراكسیۆنی گۆڕان پێویستی بەوە نەدەكرد ئەو بابەتە ئەوەندە گەورە بكەن و بیگەیەننە ئەو حاڵەتە، كێشەی ئێمە لەگەڵ عێراق رەهەندی دووریان هەیە، بابەتەكە ئەوە نییە گۆڕان هەڵوێستی نەبووە كە لەگەڵ بەغدا چۆن هەڵسوكەوت بكرێت.\nسەركانی روونی كردەوە، ئەوان ناڵێن ئێمە گۆڕان نین، بەڵام هاوپەیمانیەتێكیان دروست كردووە بە ناوی "هیوا"، لە رابردوویش بەهۆی ئەو هەڵوێست و قسانە لەناو خەڵك دەنگۆیەكیان دروست كردووە، كە بۆ ئێمە وەك گۆڕان خۆش نییە.\nفراكسیۆنی بزووتنەوەی گۆڕان لە پەرلەمانی عێراق لە چوار ئەندام پێك هاتووە و لە ماوەی رابردوو چەندینجار بە قسە و لێدوان هێرشیان كردووەتە سەر بزووتنەوەكە، باس لەوە دەكەن ئەوان بە شێوەیەكی ئۆپۆزسیۆنانە كار دەكەن، لە كاتێكدا گۆڕان رێككەوتنی لەگەڵ پارتی دیموكراتی كوردستان هەیە و بەشداری كابینەی نۆیەمی حكوومەتن.


سێرڤانتێس و دۆن كیخۆتە | ماڵێک لە ئاسمان\n(-سێرڤانتێس- ئەو نووسەرەیە كە پێنج ساڵ لە جەزائیر زیندانی بووە و بەوپێیەی كە ئەندامی كۆمیسیۆنی -ئەرمادا- بووە، كەوتۆتە بەر نەفرەتی كڵێسا.\nسەرباری ئەوەش فەرمانبەری –باجگریی و كۆكردنەوەی داهات-یش بووە، هەر بۆیە زۆرجاران بەتۆمەتی دزی و دەستپیسی زیندانی كراوە و وەك پیاوێكی قەرزار لەپشت قەفەسە ئاسنینەكانەوە ژیانی بردۆتە سەر و بەنابووتی و لەنەبوونیشدا سەری ناوەتەوە) –كارلۆس فۆێنتێس-\nدەكرێت بڵێین سێرڤانتێس و كۆڵۆمبس دووانەن.. چونكە هەردووكیان دوو شتی زۆر گرنگیان دۆزیوەتەوە. بەڵام هەردووكیشان بەبێ ئەوەی پەی بەحەقیقەتی ئەو شتە بەرن كە كەشفیان كردووە، ئەم دنیایەیان جێهێشتووە.\nكۆڵۆمبس بەرەو ڕۆژئاوا كەوتەڕێ و پێی وابوو گەیشتۆتە ڕۆژهەڵات؟!\nسێرڤانتێس-یش وای دەزانی كە تەنها ڕۆمانێكی ڕەخنەیی تەنزئامێزی دژ بە ڕۆمانی سوارچاكی باو و تەقلیدیی سەردەمی خۆی نووسیوە.\nئیدی نە كۆڵۆمبس بەوەی زانی كە ئەمریكای دۆزیوەتەوە و نە سێرڤانتێس-یش لەوە خەبەردار بوو كە بناغەی ڕۆمانی هاوچەرخی داڕشتووە.\nنووسەری –دۆن كیخۆتە- كەسایەتی سوارچاكێكی خوڵقاندووە، لەژێر پەردەی شێتیدا هێرش دەكاتە سەر كڵێسە و ڕێسا و یاسا تەقلیدییەكان.. بەڵام لە هەمان كاتدا خۆی وا نیشان دەدات كە گوایە پابەندی هەموو یاسا و ڕێساكانی كڵێسایە. بەو پێیەش دەتوانین بڵێین، فۆرمالیتەیەكی باشی دووڕوویی لە كاراكتەری –دۆن كیخۆتە-دا بەرچاو دەكەوێت.\nدیارە ناشزانین كە داخۆ بەڕاستی –دۆن كیخۆتە- هێندە دڵپاك و سادە و ساكارە، یاخود بە مەبەست دەیەوێت ئاوا خۆی بخاتەڕوو و خۆی بە ئێمە بناسێنێت؟! یان ڕەنگە –سێرڤانتێس-یش تەنها لەو گۆشەنیگایەوە ئەو كەسایەتییەی خوڵقاندبێت كە بۆ خۆی مەبەستی بووە.. تا بتوانێت لە ڕێی ئەوەوە، بەباشترین شكڵ و شێوە هێرش بكاتە سەر نووسەرانی ڕۆمانەكانی سوارچاكی دەورانی خۆی. یان تۆ بڵێی –ئیزۆب-، -دۆن كیخۆتە-ی نووسیبێتەوە؟! چونكە ئاشكرایە هیچ دەقێك لە كاتی نووسینەوەیدا حیساب و كیتابی بۆ ناكرێت، دەق بۆخۆی ڕاستەڕێی خۆی دەدۆزێتەوە و بە باڵەكانی خۆی لە شەقەی باڵ دەدات و خودی نووسەرەكەی دەخاتە پەراوێزە و دەیسڕێتەوە.\nئیرۆنیك و تەنزئامێزبوونی –دۆن كیخۆتە- تەنها ڕووكەشێكی دەقەكەیە، دەنا هەر لە دەسپێكی ڕۆمانەكەوە، خودی نووسەرەكەی دەخاتە ژێر پرسیارەوە و پاش چەند بەشێك ڕەخنە لە پرۆسەی خوێندنەوە دەگرێت.. وا پێدەچێت كە مەبەستی سەرەكی دەقەكە، لە خستەڕووی ئەو تێزەدا بێت.. گەرچی بە گشتی و تا كۆتایی دەقەكەش، هەر وا دێتە پێشچاومان كە مەبەستی سەرەكی دەقەكە لە خستنە ژێر پرسیاری سوارچاكی و سوارچاكاندا، چڕبێتەوە. بێگومانین لەوەی كە خودی –سێرڤانتێس- خوێنەرێكی جیدی و پیاوی چاخی خۆی بووە.. بۆ خۆی خۆی دروستكردووە.. كوڕی پزیشكێكی لەكار لابراو بووە.. تاوێك خوێندكاری زانكۆی –سالامانجا- بووە و ماوەیەك بۆتە گەڕیدە و دواتر خۆی گەیاندۆتە كۆشكی –فیلیپ- و سەرنجی گەورەپیاوانی بەلای خۆیدا ڕاكێشاوە و لەگەڵ شاندێكدا نێردراوەتە ڕۆما.. پاشان بە فەرمانی كاردیناڵا بۆتە سەرباز و لە شەڕەجەنگێكدا، كەوتۆتە بۆسەی توركەكان و دەستێكی خۆی لەدەستداوە.\n-سێرڤانتێس- ئەو نووسەرەیە كە پێنج ساڵ لە جەزائیر زیندانی بووە و بەو پێیەی كە ئەندامی كۆمیسیۆنی-ئەرمادا- بووە، كەوتۆتە بەر نەفرەتی كڵێسا.\nسەرباری ئەوەش فەرمانبەری –باجگریی و كۆكردنەوەی داهات-یش بووە، هەر بۆیە زۆرجاران بە تۆمەتی دزی و دەستپیسی زیندانی كراوە و وەك پیاوێكی قەرزار لە پشت قەفەسە ئاسنینەكانەوە ژیانی بردۆتە سەر و بەنابووتی و لەنەبوونیشدا سەری ناوەتەوە.\nبەڕای من، ئەو پیاوە غەمبار و دڵ پڕ لە كەسەرە بەتەواویی دركی بە گەندەڵی كۆمەڵگەی چاخی خۆی كردووە و بە پێویستی زانیوە كە ڕیفۆرم و گۆڕانكاری لە خودی قەڵای كاسۆلیكەكان لە ئیتاڵیاوە دەست پێ بكات.\nنووسەری –دۆن كیخۆتە- هەموو یاساو ڕێسا تەقلیدییەكانی نووسینی ڕۆمانی پێش خۆی سەرەوژێر كرد و تا ئێستاش هەموو نووسەرە هاوچەرخەكان، بەهەمان ڕێچكەو ڕێگەی ئەودا دەڕۆن.. ئەم هەوڵدانەی ئەو وامان لێ دەكات، بە چاوێكی دیكە بڕوانینە دنیا و خوێندنەوەی بۆ بكەین، جا چ بەمەبەست كەسایەتییەكی وای خوڵقاندبێت یان بێ ئاگا؟!\nبە مەبەستی هەرچییەك بووبێت، بۆ یەكەمجار لە دووتوێی ڕۆمانێكدا دنیا بووە بوونەوەرێكی جودا و جیاواز.\n-دۆن كیخۆتە- وەك دەقێك نەك هەر ڕەخنە لە دنیا دەگرێت و فێری پرسیاركردنمان دەكات.. بەڵكو خودی خوڵقێنەرەكەشی دەخاتە ژێر پرسیارەوە و ڕەخنەی لێ دەگرێت.\nدۆن كیخۆتە و نەمری\nگەرچی هیچ وێنەیەكی خودی – میگوێل سێرڤانتێس -مان لەبەر دەستدا نییە، بەڵام هەمیشە وێنەی سوارچاكە غەمگینەكەی نێو ڕۆمانەكەی –سێرڤانتێس-مان لەبەر چاوە.\n-دۆن كیخۆتە- وەك شاكارێكی ئەو نووسەرە بلیمەتە، هەردەم گرنگترین دەقێكی نووسراوە.. بەوپێیەی كە دەیەوێت قەدەری خۆی بگۆڕێت و بەو چەشنە بژی كە دەیەوێت.. لەگەڵ ئەوەی كە دەبێتە نموونەیەكی زیندووی مرۆڤی هاوچەرخ، لە هەمان كاتیشدا زادەی مێژوو و گۆڕانكارییەكانی سەردەمی خۆشیەتی.\nبیرۆكەیەكی ئیستەتیكی بەهێز، لە باكگراوندی دەقەكەدا بەدی دەكرێت. گەرچی لە سەردەمی نووسینی دەقەكەدا ڕەخنەگران لە مەبەستی نووسەر حاڵی نەبوون و پێیان وابووە كە نووسەر بیۆگرافیای ژیانی خۆی نووسیوەتەوە.\n-دۆن كیخۆتە- بەزمانی ئیسپانی نووسراوەو لەساڵی 1612 لە لایەن –تۆماس شیلتۆن- ەوە كراوەتە ئینگلیزی و دواتریش لەساڵی 1614دا لەلایەن –كودین-ەوە كراوەتە فەڕەنسی.\nزۆرێك لە ڕەخنەگرانی ئەو سەردەمە، بەدەقێكی نامەنتیقی و خەیاڵئامێزیان لە قەڵەم داوە، تەنانەت پێشیان وابووە كە بە شێواز هاوشێوەی چیرۆكەكانی –پۆكاشیۆ- بێت.. لەو سەردەمانەدا خوێنەرانی –دۆن كیخۆتە- بۆ خستنە پێكەنینی ئامادەبووان، لە نێو مەجلیساندا بەدەنگی بڵند دەقەكەیان دەخوێندەوە.\nپاش سەدەیەك و لە چەرخی هەژدەدا تەوژمی"نیوكلاسیك و ڕاسیۆنالیزم"، خوێنەرێكی وای گۆشكرد و خوڵقاند كە لە پشت شێوازی گاڵتەئامێزی نێو ڕۆمانەكەوە، هەوڵی كەشفكردن و دۆزینەوەی شتێكی نوێیان دەدا.\nشاعیر و ڕەخنەگری ئەڵمانی "هاینە" و نووسەری بەتوانای ئەڵمانی "فریدریچ ڤۆن شڵێگڵا" خوێندنەوەیەكی نوێیان بۆ دەقەكە كرد و –سێرڤانتێس-یان وەك داهێنەر و بلیمەتێك بە دنیا ناساند.. ئیدی ئەمە بووە دەسپێكێكی نوێی ناساندنی ئەو نووسەرە لە دنیادا و ڕۆژ بە ڕۆژیش ژمارەی خوێنەرانی –دۆن كیخۆتە- لە زیادبووندایە.\n-گۆستاڤ فلۆبێر- لە نووسینێكیدا باس لەوە دەكات، پێش ئەوەی بە تەوایی فێری خوێندنەوە ببێت، زۆربەی ڕۆمانەكەی ئەزبەرەكردووە و تەنانەت لەنووسینی-مەدام بۆڤاری-یشدا زۆر سوودی لە شێوازی نووسینی-دۆن كیخۆتە- وەرگرتووە.\nلێرەدا بە پێویستی دەزانم كە ئاماژە بە هەندێك لەو لێكۆڵینەوە جیدیانە بدەم كە دەرهەق بە-سێرڤانتێس- و –دۆن كیخۆتە- نووسراوە.\n1- "ژیانی دۆن كیخۆتەو سانچۆ- نووسینی:"میگوێل دێ ئۆنامونۆ".\n2- "ڕێگای دۆن كیخۆتە" نووسینی"ئەزۆرین".\n3- "هەندێك بیروڕا سەبارەت بەدۆن كیخۆتە" نووسینی:"جۆزێ ئۆرتێگای گاسێت".\n4- "بیروڕای سێرڤانتێس" نووسینی:"ئەمریكۆ كاسترۆ".\nشایانی باسیشە "ئەمریكۆ كاسترۆ" لە كتێبەكەیدا، ڕاشكاوانە ئاماژە بەو ڕاستییە دەكات كە دەقی"دۆن كیخۆتە"، دەقێكی كۆمیدی و گاڵتەئامێز نییە و دۆن كیخۆتە-ش شێت نییە..بەڵكو مرۆڤێكە لەم دنیایەدا دەیەوێت بەدەستی خۆی قەدەری خۆی دیاری بكات و تا پێشی بكرێت دەست لەشتەكان وەربدات و بیانگۆڕێت.\nلەتوركییەوە: یوسف عیزەدین\nتێبینی: لەڕەخنەی چاودێر/ژمارە(379)دووشەممە23/9/2013بڵاوبۆتەوە.


وه‌زیری پێشمه‌رگه: پرۆسه‌ی به‌عه‌ره‌بكردن له ناوچه كێشه‌له‌سه‌ره‌كان قبوڵكراو نییه و ره‌تیده‌كه‌ینه‌وه\n13/1/2021 - 09:51\nشۆڕش ئیسماعیل ،وه‌زیری پێشمه‌رگه‌ی هه‌رێمی كوردستان رایده‌گه‌ێنێت، پڕۆسه‌ی به‌عه‌ره‌بكردن و كۆچی زۆره‌ملێی دانیشتووانی ناوچه كوردستانییه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی ئیداره‌ی ھه‌رێم به‌شێوه‌یه‌كی مه‌ترسیدار ده‌ستیپێكردووه .\nوه‌زاره‌تی پێشمه‌رگه‌ی هه‌رێمی كوردستان بڵاویكرده‌وه، كه شۆڕش ئیسماعیل پێشوازیی له به‌رپرسی كاروباری سیاسیی بۆ ناوچه ناكۆكان له كونسوڵخانه‌ی به‌ریتانیا له ھه‌ولێر، تۆم ھاید، و شاندێكی یاوه‌ری كردووه.\nبه گوێره‌ی راگه‌یه‌نراوی كۆبوونه‌وه‌كه، به‌رپرسی كاروباری سیاسیی له كونسوڵخانه‌ی به‌ریتانیا، ئاماژه‌ی به‌وه‌كردووه، له خراپی دۆخی كوردنیشینانی ناوچه كوردستانییه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی ھه‌رێم ئاگادارن و ده‌یانه‌وێت رۆڵی خۆیان ببینن له ھێوركردنه‌وه‌ی دۆخه‌كه و پاراستنی ئارامی و پێكه‌وه‌ژیانی گه‌لان له‌و ناوچانه‌دا.\nوه‌زیری پێشمه‌رگه له‌میانی كۆبوونه‌وه‌كه‌دا رایگه‌یاندووه: عه‌قڵییه‌تی شۆڤێنیی ھه‌ندێك كه‌س و لایه‌ن وایكردووه، پڕۆسه‌ی به‌عه‌ره‌بكردن و كۆچی زۆره‌ملێی دانیشتووانی ناوچه كوردستانییه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی ئیداره‌ی ھه‌رێم به‌شێوه‌یه‌كی مه‌ترسیدار ده‌ستیپێكردووه و، ئه‌مه‌شمان گه‌یاندووه‌ته به‌رپرسانی سوپای عێراقی له‌و ناوچانه، كه رێگربن و رێگه نه‌ده‌ن كارو كرده‌وه‌ی له‌جۆره به‌رده‌وام بێت.\nهه‌ر له راگه‌یه‌نراوه‌كه‌دا ئاماژه به‌وه دراوه، شۆڕش ئیسماعیل روونیكردووه‌ته‌وه: گه‌لی كوردستان و حكوومه‌تی ھه‌رێم ھه‌میشه پارێزه‌ری بنه‌ماكانی ئاشتی و پێكه‌وه‌ژیانی نه‌ته‌وه و پێكھاته جیاوازه‌كان بووه، له‌ماوه‌ی رابردووشدا به‌ھۆی بوونی ھێزه‌كانی پێشمه‌رگه له‌و ناوچانه رێگه له‌و عه‌قڵییه‌ته گیراوه و، ته‌واوی پێكھاته‌كان به كورد، عه‌ره‌ب، توركمان و مه‌سیحیه‌كان و ته‌واوی نه‌ته‌وه‌كان پارێزراوبوون، جگه له سه‌لامه‌تی ئاسایشی و سه‌قامگیری ئه‌و ناوچانه".\nراشیگه‌یاندووه: "به‌پێی ده‌ستووری عیراقی، نابێ و ناكرێ سوپای نوێی عیراقی لایه‌نداری و ده‌ستوه‌ردان له‌م پرسه‌دا بكات".\nله كۆتایی كۆبوونه‌وه‌كه‌دا، وه‌زیری پێشمه‌رگه داوایكردووه، وه‌ك به‌ریتانیا ھاوشان له‌گه‌ڵ رێكخراوه نێوده‌وڵه‌تییه‌كانی مافی مرۆڤ رۆڵی خۆیان بگێڕن له راگرتنی ئه‌و زوڵم و سته‌مه‌ی له دانیشتووانی ئه‌و ناوچانه ده‌كرێت، كه په‌یوه‌ندی برایه‌تی و پێكه‌وه‌ژیانی له‌مێژینه‌ی نه‌ته‌وه و پێكھاته جیاجیاكانی ئه‌و ناوچانه ده‌خاته مه‌ترسییه‌وه.


فێرکردنه‌وه‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری خوێندگه به زۆر ده‌بێت - Radio Sweden Kurdish - Radyoya Swêdê - ڕادیۆی سوید | Sveriges Radio\nفێرکردنه‌وه‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری خوێندگه به زۆر ده‌بێت\nبڵاو کرایه‌وه torsdag 10 september 2009 kl 16.15\nدوای ساڵێک له کاتی دیاریکراوی خوێندنی به‌ڕێوه‌ری خوێندگه له ئوکتۆبه‌ری و نوڤێمبه‌ر ده‌ست پێ ده‌کرێت. ئه‌م خوێندنه بۆ ئه‌وانه به زۆر ده‌بێت که له داهاتوودا به به‌ڕێوه‌به‌ر داده‌زرێنرێن. ئه‌مه به پێی پێشةیازێک که حوکوومه‌ت کردوویه‌تی و که وه‌زیری خوێندن و په‌روه‌رده یان بیۆرکلوند به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیکردنی خوێندنگه به یه‌کێکی کاره هه‌ره گرنگه‌کان له سوێد ده‌زانێت.\nبیۆرکلوند ئه‌م کاره‌ی به لاوه هه‌ر گرنگ نییه به‌ڵکه سه‌ختیشه و ده‌ڵێت ئێمه نزیکه‌ی 700 به‌ڕێوه‌به‌رێکمان له سوێد هه‌یه و بۆ پاییزی ساڵیش ده‌ست به په‌روه‌رده‌کردنی 900 تریان ده‌که‌ین. به‌ڵام ده‌یشڵێت که هێشتا بایه‌خێکی وای به خوێندن و په‌روه‌رده‌کردنێکی به‌ڕێوه‌به‌ر نه‌داوه.\nئه‌م پرۆژه‌یاسایه به مه‌رجی ده‌گرێت که یاسای خوێندگه‌کان بگۆڕدرێت و خاوه‌نکارانی ئه‌م بواره ناچار بکرێن ئه‌و به‌ڕێوه‌به‌رانه‌ی خوێندنگه‌کان که له مانگی مارسی 2010 ـه‌وه له کار داده‌مه‌زرێن، بخرێنه به‌ر خوێندنه‌وه، ئه‌گه‌ر پێشتر ئه‌مه‌یان نه‌کردبێت. ئه‌م بڕێاره هه‌م خوێندنگه‌ی ئازاد و هه‌م خوێندنگه‌ی سه‌ر به شاره‌وانییه‌کان ده‌گرێته‌وه. به‌ڕێوه‌به‌ره‌کان فێری یاسای خوێندگه و ده‌سته‌ڵاتگێڕنای ده‌ستگه و ئامانج و ئامانجگێڕان ده‌کرێن و چؤن ڕابه‌به‌رێکی باشێان لێ هه‌ڵده‌که‌وێت. به‌ڕێوه‌به‌ران بۆ سێساڵی ته‌واو هه‌فته‌ی ڕۆژێک فێر ده‌کرێن و چوار ڕۆکی هه‌فته کاری به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی خۆیان ده‌که‌ن.


مخۆرکەی ناوخۆ- بەشی چوارەم\nفەرامۆش کردنی کۆمەڵایەتی دەرەنجامی خەتەرناکی لێئەکەوێتەوە و لادانی کۆمەڵگە لە بەها جوان و گرنگ و پیرۆزەکان بەدوای خۆیا ئەهێنێ، بەجۆرێک لە ئێستایا قەزییەی کورد و کورستان پێ بەپێ و ووردە ووردە ناوەرۆکە کۆمەڵایەتی و ڕامیاری و مێژوویەکەی خۆی و پاڵپشتی پێویستی چینە جیاوازەکانی کۆمەڵەگەی لەدەستداوە.\nهێنانی زمانی بێگانە بەتایبەتی گرنگیدان بە زمانی ئنگلیزی وەک زمانێکی ستاندەری جیهانی کارێکی باشە بەڵام گرنگتر ئەوەیە کە فێرخواز بە پەروەردەیەکی کۆمەڵایەتی دروست و زمانی دایک ڕەوانی و زارەوەکانی گۆش بکرێ و ئاشنا بێت بە کلتور و نەریتە جیاوازو چوونەیەکەکانی خودی کۆمەڵگەکەی خۆی.\nهیچ گرنگی بە دروست کردنی زمانێکی ستاندەری کوردی نەدرا کە لە هەموو پێویستییەکانی تر بۆ گەلێکی ژێردەستەی وەک کورد پێویستە چونکە زمانی هاوبەش بۆ ئاخاوتن و نوسین هۆکارێکی گرنگە ڕەوانەوەی زۆربەی بەربەستەکانی لێکتێگەشتن بە بەربرستی ڕامیاریشەوە.\nزانینی زمانی دوژمنەکەت گرنگە، بەلام بەمەرجێک نەبێتە جیگرەوەی زمانی خۆت یان وشەکانیان ببنە ڕەوانی سادە و ساکار کە جێ بە وشە کوردییەکان لێژکەن تا ئەو ئاستەی ووشە خانەخوێکان نامۆ و ناحەز دەرکەون.\nکاری زانکۆ لێکۆڵینەوە و داهێنان و چارەسەرە، ئێ خۆ ئەگەر ئەمەی نەکرد ئەو زانکۆ نیە بەڵکو دەزگایە بۆ بەرهەمهێنانی بڕوانامە "شهادة". کەواتە زۆری زانکۆکان هیچ سودکی ئەوتۆی بە کۆمەڵگە نەگایانووە، ناشاردێتەوە بەشێكی زۆری بەڵگەنامە و بڕوانامەی بەتایبەتی بەپرسە کورد و عێراقییەکان لە زانکۆکانی دەرەوە بە پارە کڕاون و کە خودی زانکۆکەو کەسایەتییەکەش هیچ سودێکی بە کۆمەڵگە نەگەیانووە جگە لە بارگرانی، ئێ ئەگەر زانکۆ ناوخۆییەکانیش لێکۆڵینەوەو داهێنان و چارەسەر پێشکەش نەکەن هەر هەمان بارگرانین بەسەر شانی کۆمەڵگەو ئابورییە داڕووخاوەکەیەوە.\nگرنگییان بە لایەنە کۆمەڵایەتییەکان پێویستییەک وئاڵانگارییەکی حەتمی بوو ئەبوو گرنگی پێ بیرایە، چونکە خەڵکی چەندین ساڵ بوو لەژیر دەستی بێگانەیا پەروەردە ئەکرا. پەروەردەیەکی ئیسلامی بە عەقڵیەتی عەرەبی شۆڤینی و گرنگیدەر بە میژوویەک کە دوورە نزیک پیویست نەبوو بۆ تاکی کورد، پەروەردەیەک تا ئاستی لەبیربردنەوە و سڕینەوەی میژوو، کەلتور، داب ونەریت، زمان، جوگرافیا و لایەنەکانی تریش کاری لەسەر تاکی کورد ئەکرد.\nمناڵی کورد لەسەر ناسینی سەرکردە مێژووی و بەناو شۆڕشگێری عەرەب و کەسایەتییە ناسراوەکانیان و پیاوانی ئاینی و فەرماندە سەبازی و نوسەر و شاعیرانی عەرەب پەروەردە ئەکران.\nمێژووی ئیسلام بەهەڵە بۆ کورد ئەگێرایەوە و تا ئاستێک ئەوانەی کە زۆرترین کوشتار و خۆێن ڕیژیان بەرامبەر کورد کردبوو ئەکران بە قارەمان و ڕزگارکەر بە هیچ جۆرێک باس لە ئازار و تاڵاوە نەئەکرا کە دەرخواردی کوردیان درابوو، بە هیچ جۆرێک باس لەوە نەئەکرا کە کورد لەپێناو ناسنامەی نەتەوایەتی و کەسایەتی کوردی و ئاینزای تایبەت بەخۆیا جەنگاوە نەک نەتەوەیەکی خەڵکێکی مولحید و کافر وەک ئەوەی تا ئێستاش دیندارانی ئیسلام لە ناویشیانا بەشێکی زۆری موسڵمانی کوردیش باسەکرێ.\nپێشتر کێشەی کۆمەڵگە نەخوێندەواری بوو کە ئێستا تا ئاستێک کەمی کردووە، بەڵام ئەبێ بپرسرێ ئایا جیاوازی چییە لە نێوان نەخوێندەواری ئەو کات و خوێندەواری ئێستادا؟\nهەمووان ئەزانن کێشەی نەخوێندەواری چیە، بەکورتی نەخوێندەوار زانست و زانیاری وەک پویست پێناگاو هەندێ جار ئاستی بیرکردنەوەی نزم ئەبێت. بەڵام خۆ زۆری و بۆریش هەروەک کەمەکە وایە، ئێستا مخۆرکەی زانیاری زۆرو بۆری هەڵە مێشکی کۆمەڵگەی هەڵکۆڵیوەو ڕۆژانە چەندین زانیاری نادروست و هەڵە دەرخواردی مێشکی خەڵکی خوێنەوار ئەدرێ، ئێ خۆ نەزانینی ئەو زانیاریانە لە زانینی باشترە.\nئەو پرۆژانە بوونەتە هۆکارێک بۆ دزیکردن و دیزە بەدەرخوونەکردنی پارەیەکی زۆر، بۆیە واباشترە کە ئەو پرۆژانە هەر نەبن و لەبری ئەوەی کە چەندین جار بودجەیان بۆ دیاری کرێ و دیارنەمێنێ و بچێتە گیرفانی دەسەڵاتدارە بێ ویژدان و بازرگانە چاوچنۆکەکانەوە، بۆیە باشترە پارەکەی بدرێ بە مووچە و خەڵک لەو نەهامەتییە ڕزگارکرێ کە بۆی دروستکراوە.\nئەبوو گرنگی بە موڵکیداری زەوی زاری کشتوکاڵی و هەڵبژاردنی ئەنجومەنی لادێکان بداریە، بەڵام نەک هەر نەکرا بەڵکو بەشی هەرە زۆری زەوی و زاری لادێ و شاریش کرا بە موڵک و باخی بەرپرس و دەستڕۆشتووەکان بۆ ڕازی کردنیان و لادێ نشینانیش بەناچاری ملی ڕێیان بەرەو شارو تاراوگە گرتە بەر، دەرەبەگەکانی دوای ڕاپەڕین بوونە سن و کوللە و نەک هەر لە بەرووبوومی جوتیارانیاندا بەڵکو شارو لادێشیان کرد بە بیابانی تەخت بۆ ئارەزووە تایبەت و نەخۆشەکانی خۆیان.\nئەو جیاوزازییەی کەوتۆتە نێوان چینی دەسەڵاتدار و سەرمایەدار و سەرۆک و سەرۆکەکانەو وەک دووری ئاسمان و زەویە، نمونەی ماڵی سەرۆکی هەرێم کە کەم وێنەیە لە داگیرکاری موڵکی گشتییدا، ماڵی کۆسرەت ڕەسوڵ لە سلێمانی کە گردێکی بەرفراوان و بەرینی لە موڵکی گشتی داگیکردووە، ماڵی سەرۆکی پارتی و چەندین نمونەی تر تەنها بە جیاوازی پارێزگاری سلێمانی کە ژیانێکی سادە و تێکەڵ بە خەڵک بەڕیەکات و تا ئێستا خۆی لە چینی پرۆلیتاریا و مامناوەند جیانەکردۆتەوە.\nجیاوازییەکی چینایەتی زۆر لە نێوان بەرپرسە باڵاکان و چینی مام ناوەند و پرۆلیتاریا بەجۆرێکە کە ناتوانن لەوە تێبگەن کە خەڵکی لە ژەمی خواردن ئەگرنەوە تا پێداویستییەکانی تری ژیان دابین بکەن بەڵام بەرپرسەکان بۆ بەسەربردنی چەند ساتێکی خۆش هەزاران دۆلار لە موڵکی گشتی ئەیەن بەبادا.\nئەو هۆکارانەی کە لە وتارەکانی پێشووا باسکران تا ئێستا بوونەتە هۆکاری ئەوەی کە خەڵکی ڕۆژ لە دوایی ڕۆژ بڕوای بە کوردایەتی و ڕاپەڕین و شۆڕش نەمێنێ و ئامادەنەبێ جارێکیتر لە پێناوییدا قوربانی بدات، تەنانەت لە بارودۆخێکی وەک ئێستاشدا کە قوت و مووچەی لێ زەوت کراوە و کەمترین خزمەتگوزاری و پێداویستییەکانی ژیانی لەبەردەستدانیە لەترسی ئەوەی کە نەک ئەمانە بڕۆن و لەمان خراپتر دەسەڵات وەرگرن، ئاخر لە ١٩٩١کدا دیکتاتۆرێکیان ڕاونا بەڵام چەندین دزو دیکتاتۆر هاتنە شوێنی.


بایۆس چیە ؟ لە کوێدایە ؟ پێکهاتەکەی چیە ؟ چ کارێك بەڕێ دەکات؟\nڕۆژی هەینی ، 16 / 01 / 2015 21:55\nبایۆس (BIOS) كورتكراوه‌ی (Basic input/output system) كه به‌واتای بناغه‌ی سیسته‌می داغڵكردن و ده‌ركردن دێت ، بایۆس به‌رنامه‌یه‌كی بووتكراوه جێگیركراوه له لە چیپیكدا بە ناوی (ROM) وه ، بایۆس له‌سه‌رتای به‌گه‌ڕخستنی كۆمپیوته‌ردا تێستێكی سه‌ره‌تایی هه‌موو هاردوێره‌كانی په‌یوه‌ست به كۆمپیوته‌ره‌كه‌وه‌ی له ئه‌ستۆدایه و پێش لۆدبوونی سیسته‌م له هارده‌وه به ده‌نگه كۆدێك له دروستی كاری پارچه‌و پێكهاته سه‌ره‌كیه‌كانی كۆمپیوته‌ره‌كه ئاگادارمان ده‌كاته‌وه و ڕاپۆرتێكی ورد له ڕوێكی ڕه‌شدا به تێكست پیشان ده‌دات .\nوە (ROM) ڕومیش بیره‌وه‌ریه‌كی بچوكه‌و توانای جێگیركردنی داتای كه‌مه كه لەهەندێك جۆریدا ده‌گاته (64) كیلۆبایت لەهەندێكی تریاندا زیاتر یان كەمترە بە پی ی ئەو كۆمپانیایی چیپەكەی بەرهەم هێناوە قەبارەكەی دەگۆڕێت ، به‌ڵام له‌م به‌شه كه‌مه‌دا بووته پرۆگرامێك جێگیركراوه كه ناونراوه به (بایۆس) كە كوركراوەیەكە بۆ (Basic Input Output System) و چه‌ندین فرمانی جیاوازی تێدا به‌ئه‌نجام ده‌گه‌یه‌نرێت گرنگترینیان ئه‌وه‌یه كاتێك كه سیسته‌مێك یاخود هه‌ر هاردیكش له ئارادانه‌بێت ئه‌وا له ڕێگای بایۆسه‌وه ده‌توانرێت فرمان ئاراسته‌ی به‌شێكی دیاریكراوی بۆ نمونه وه‌ك (هاردێكی ده‌ره‌كی یان سیدی یان فلاشێك ... هتد) بكه‌یت كه ببێته یه‌كه‌م به‌ش كه سیسته‌می لێوه لۆد ببێت ، مێژوی به‌رهه‌م هێنانی ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ ساڵی (1976) كه له لایه‌ن كۆمپانیای (IBM) وه له‌سه‌ر (PC) زیادكرا.\nله سه‌ره‌تایی به‌رهه‌م هێنانیدا بایۆس له كۆمپیوته‌ردا فرمانی زۆر بوو به تایبه‌تی له‌و ساڵانه‌ی كه سیسته‌مه جیاوازه‌كان له‌سه‌ره‌تای دروستكردنیدا بوون ده‌بوایه له ڕێگای ئه‌م به‌شه‌وه كه ناو ده‌برێت به بایۆس دابه‌زێنرایه ، به‌ڵام ئه‌گه‌رچی له ئێستاشدا هه‌ر به یه‌كێك له گرنگترین پیداویستیه‌كانی كۆمپیوته‌ر ئه‌ژمار ده‌كرێت به‌ڵام له ئێستادا به ته‌واوی فرمانه‌كه‌ی گۆڕانكاری به‌سه‌ردا هاتووه و وه‌ك یاریده‌ده‌رێك بۆ ڕێك خستنی هاردوێره‌كان سه‌ره‌تایه‌ك بۆ لۆد بوونی سیسته‌م كاره‌كه‌ی گۆڕاوه ، ئه‌م كاره‌ش به یارمه‌تی بووت پرۆگرامێكه .\nئه‌و بووت پرۆگرامه‌ی كه له ڕومدا جێگیركراوه كه مه‌به‌ستم بایۆسه به هیچ جۆرێك شیاوی گۆڕانكاری نیه‌و ناتوانرێت داتای نوێ ی بۆ زیاد بكرێت یان لێی كه‌م بكرێته‌وه ، به جۆرێك داڕێژراوه بۆ ماوه‌یه‌كی درێژ ده‌مێنێته‌وه‌و هیچ گۆڕانكاریه‌ك له فرمانه‌كه‌یدا ڕونادات ئه‌گه‌رچی چه‌ندین ساڵیش بێت له كاردابێت ، هه‌ر ئه‌م سیفه‌ته‌ش گرنگترین جیاكه‌ره‌وه‌ی (ڕوم) ه له‌هه‌ر ڕه‌قه‌كاڵایه‌كی تری كۆمپیوته‌ر.\n• پێك هاته‌ی بایۆس چیه ؟\nبایۆس له دوو به‌شی سه‌ره‌كی پێك دێت :\nیه‌كه‌م : بایۆس وه‌ك پرۆگرامۆكه‌یه‌كی بچوك له ڕومدا پارێزراوه به‌م پێیه (ROM) وه‌ك داتا پارێزه‌رێك كارده‌كات به‌ڵام به‌شێوه‌یه‌كی هه‌میشه‌یی و بایۆسی تێدا جێگیركراوه ، به‌هیچ جۆرێك پرۆگرامۆكه شێوە سیستەمەكەی پێكهاته‌ی بایۆس شیاوی گۆڕانكاریكردن نیه ، ته‌نها له چه‌ند بارێكی تایبه‌تدا نه‌بێت كه ده‌كرێت نوێ بكرێته‌وه ، به‌ڵام له ئێستادا پاش پێشكه‌وتنی ته‌كنه‌لۆژیا بایۆس جۆرێكی نوێ ی لێ به‌رهه‌م ده‌هێنرێت كه ده‌كرێت پرۆگرام ڕێژبكرێته‌وه به ویستی به‌كارهێنه‌ر ، ئه‌م جۆره نوێیه‌ش له ئێستادا له‌سه‌ر ڕێژه‌یه‌ك له مه‌زه‌بۆرده نوێیه‌كان جێگیر ده‌كرێت .\nدووه‌م : به‌شی دووه‌م كه بایۆسی پێكهێناوه ئه‌و پرۆگرامه شێوە سیستەمەیە كه له ڕومه‌كه‌دا جێگیركراوه كۆمه‌ڵێك فرمانی تێدا به ئه‌نجام ده‌گه‌یه‌نرێت و به‌كارهێنه‌ر ده‌توانێت ئه‌وفرمانانه به ویستی خۆی ڕێك بخات و دواتریش ده‌توانێت له گۆڕانكاریه‌كه‌ش په‌شیمان بێته‌وه ، ته‌نانه‌ت ده‌كرێت هه‌ر گۆڕانكاریه‌كت له بایۆسدا كردبێت به هۆی ته‌نها فرمانێكه‌وه بیگه‌ڕێنیته‌وه بۆ باره سه‌ره‌تاییه‌كه‌ی ، ئه‌و كارانه‌شی كه له بایۆسدا ده‌كرێت به هۆی وزه‌ی پاتریه‌كی (سێ ڤۆڵتی) وه كه له نزیك ڕومه‌وه جێگیركراوه ده‌پارێزرێت و به هه‌میشه‌یی ده‌مێنێته‌وه تا ئه‌و كاته‌ی وزه‌ی لێ ده‌بڕین یاخود دووباره كاری ڕێك خستنه‌وه بۆ بایۆس به ئه‌نجام ده‌گه‌یه‌نین .\nئەم پاتریە سێ ڤۆڵتیەش کە لەسەر هەموو مەزەبۆردێك هەیە و جگە لە پاراستنی گۆڕانكاریەكانی بایۆس پاراستنی مێژوو و كاتی كۆمپیوتەرەكەشی لە ئەستۆدایە ، له نزیك پاتری سه‌ر مه‌زه‌بۆرده‌كه‌ش جه‌مپه‌رێك هه‌یه كه كاری سفر كردنه‌وه‌ی بایۆسی له ئه‌ستۆدایه ، ئه‌م كاره‌ش له هه‌ندێك باردا گرنگی تایبه‌تی هه‌یه چونكه به له بیركردنی پاسۆردی بایۆس ناتوانرێت كاری بووتین له‌بایۆسه‌وه ئه‌نجام بدرێت هه‌ر بۆیه به گۆڕینی شوێنی ئه‌م جه‌مپه‌ره وزه‌ی نێرراو بۆ بایۆس خاڵی ده‌بێته‌وه‌و بایۆس ده‌گه‌ڕێته‌وه باری سه‌ره‌تایی .\nئه‌و پرۆگرامۆكه شێوە سیستەمەش كه له به‌شی یه‌كه‌ی پێك هاته‌ی بایۆسدا باسم كرد بریتییه له ڕوكارێكی شین كه له‌سه‌ره‌تای داگیرساندنی كۆمپیوته‌ردا ده‌توانین له ڕێگای یه‌كێك له كلیله‌كانی كیبۆرده‌وه وه‌ك (Delete یان F2 یان F11) بیبینین ده‌ستمان پێ ی بگات و گۆڕانكاری پێویستی تێدا بكه‌ین ، به‌گشتی بایۆس به‌رنامه‌یه‌كی بچوكه‌و له (ڕوم) دا خه‌زن كراوه كه پارچه‌یه‌كی سه‌ر مه‌زه‌بۆرده .\n• كاره سه‌ره‌كیه‌كانی بایۆس لێره‌دا له‌چه‌ند خاڵێكدا كورتی ده‌كه‌مه‌وه كه به‌م جۆره‌یه :\n1- بایۆس له سه‌ره‌تایی داگیرساندنی كۆمپیوته‌ردا تێستی پارچه و پێك هێنه‌ره سه‌ربه‌خۆكان و لكێنراوه‌كانی كۆمپیوته‌ر ده‌كات و له باشی و خراپی پێك هاته‌كان ئاگادارمان ده‌كاته‌وه به ده‌نگه كۆدێك ، هه‌ندێك جار ئه‌م ده‌نگه كۆده ده‌بێته ڕێ نیشانده‌رێكی باش بۆ دیاریكردنی كێشه‌ی هاردوێری مه‌به‌ست چونكه هه‌ر كێشه‌یه‌ك كه ده‌دۆزرێته‌وه له لایه‌ن بایۆسه‌وه  ده‌نگه كۆدێكی جیاواز ده‌بیستین ، كه ناو ده‌برێت به پیپ (beep) ، نه پێ ی ژماره پیپه‌كان كێشه‌كان ده‌دۆزتێته‌وه بۆ نمونه پیپێك نیشانه‌ی بێ كێشه‌ییه ، به‌ڵام سێ پیپ كێشه له ڕامدایه.\n2- كاتژمێر و ڕێكه‌وتی كۆمپیوته‌ره‌كه‌مان به شێوه‌یه‌كی به‌رده‌وام بۆ چالاك ده‌كات ڕێ له پێش و دوا كه‌وتنی ده‌گرێت ئه‌گه‌رچی بۆ ماوه‌یه‌كی زۆریش كۆمپیوته‌ره‌كه دانه‌گیرسێنین به‌ڵام به هۆی ئه‌و وزه‌وه كه له‌پاتری سه‌ر مه‌زه‌بۆرده‌كه‌وه ده‌یگاتێ به چالاكی ده‌یهێڵیته‌وه‌و نایه‌لێت هیچ گرفتێكی بۆ دروست ببێت .\n3- هه‌ر له ڕێگای بایۆسه‌وه ده‌كرێت پارچه پێكهێنه‌ره‌كانی كۆمپیوته‌ر له كاربخرێت و به‌گه‌ڕ بخرێته‌وه بۆ نمونه وه‌ك كیبۆرد یان ماوس یان ئه‌وبه‌شانه‌ی كه به (USB) بۆ كۆمپیوته‌ر زیاد ده‌كرێت .\n4- له رێگای بایۆسه‌وه ده‌توانین به هه‌میشه‌یی فرمان ئاراسته‌ی به‌شێكی تایبه‌تی وه‌ك (Hard یان CD&DVD یان فلاشێكی ده‌ره‌كی یان هه‌ر پارچه‌یه‌كی ستۆره‌یج (Storage) ) بكه‌ین تا سیسته‌می لێوه لۆد ببێت .\n5- ده‌كرێت له رێگای بایۆسه‌وه وشه‌ی تێپه‌ڕبوون بۆ بایۆس دابنرێت و ئه‌م وشه‌یه‌ش به هه‌میشه‌یی ده‌پارێزرێت ، بۆ ئه‌وه‌ی كه‌سێكی تر جگه له به‌كارهێنه‌ره سه‌ره‌كیه‌كه نه‌توانێت گۆڕانكاری له فرمانه‌كانی بایۆسدا بكات .\n6- پیشاندان و له‌كارخستن و فرمان پێدان به هه‌ندێك له‌و پارچانه‌ی كه بۆ كۆمپیوته‌ره‌كه زیادكراون به‌تایبه‌تی (Graphics Card) و (RAM) و قه‌باره‌ی گرافیك كارته‌كه و ماركه‌كه‌ی كه له‌یه‌كه‌م باری تێستكردندا له ڕوێكی ڕه‌شدا دوا به‌دوای یه‌ك پیشانیان ده‌دات سه‌ر باری هه‌موو پارچه جیاوازه‌كانی داتا ستۆره‌یچ (Data storage) .


ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد Wiki Soranî / کوردی 2022 - Study in China\nھەنووکە ٤١٬٨٥٣ وتار بە کوردیی ناوەندی (سۆرانی) ھەن.\n١ی تەممووزی ٢٠٢٢ (زایینی)؛ بەرامبەر بە ١٠ی پووشپەڕی ٢٧٢٢ (کوردی)\n٢٨ی حوزەیران – لە شاری ھەولێر قوتابییەک ھێرشی کردە سەر زانکۆی سەڵاحەدین و لە ئەنجامدا دوو مامۆستا کوژران.\nنۆمینەی حاجیان • گشتگیربوونی کۆڤید-١٩ • ھێرشی ڕووسیا بۆ سەر ئوکراینا • ھێرشی تورکیا بۆ سەر باشووری کوردستان\n١٩٦٠ – گانا بوو بە وڵاتێکی کۆماری و کوامی نکروما بوو بە یەکەم سەرۆک کۆماری ئەو وڵاتە.\n١٩٧٦ – پورتوگال مافی سەربەخۆیی بەخشی بە مادێرا.\n١٩٧٨ – ھەرێمی باکوور لە ئوسترالیا مافی خوۆبەڕێوەبەری پێ بەخشرا.\nویکیپیدیا ئینسایکڵۆپیدیایەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێک دێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی ناوەرۆکی ویکیپیدیا ئازادە. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. لەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری ناوەندی (سۆرانی) لە زمانی کوردی (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، کە لە ٢٠٠٩وە لە ویکیپیدیای کورمانجی لەبەر چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە جیا بووەتەوە و ئێستا ٤١٬٨٥٣ وتار و ١٤٥ بەشداربووی چالاکی ھەیە.\nتا ئێستا ٥٠٬٧٧٢ ھەژمار لە ویکیپیدیای کوردیی سۆرانی دروستکراون کە ١٤٥ بەکارھێنەریان لە سی ڕۆژی ڕابردوو بەشدارییان ھەبووە. ھەموو بەکارھێنەرێک لێرە خۆبەخشانە بەشداری دەکات و تەنیا لە سیاسەتەکان پەیڕەوی دەکرێ نەک لە ھیچ تاکە کەسێک. بۆ باشترکردنی وتارەکان بەکارھێنەران ھەردەم قسەوباس و خاڵەکانی خۆیان لە پەڕەکانی وتووێژی تایبەتدا دەردەبڕن. ویکیپیدیای کوردی پێشوازی لە بیروڕاکان و وتووێژەکانی ھەموو بەکارھێنەرێک دەکات سەبارەت بە ھەموو بەشەکانی.\nھەنووکە لە ویکیپیدیای کوردیی ناوەندیدا ٤١٬٨٥٣ وتار ھەن، ئەمەش ئەوە دەگەیەنێت کە ئەو وتارەی دەتەوێت بینووسیت ئەگەری ھەبوونی ھەیە. پەڕەی گەڕان بەکار بھێنە بۆ ئەوەی بزانیت کە ئەو وتارەی دەتەوێت بینووسیت ھەیە لە ویکیپیدیا یان نا، لەوانەیە لەژێر ناوێکی تر ھەبێت. ئەگەر وتارەکە ھەبوو ئەوا پێویست ناکات پەڕەیەکی نوێ دروست بکەیتەوە لەبارەی ھەمان بابەتەوە، چوونکە دەسڕدرێتەوە. بەڵام تۆ ئازادیت لە چاکسازیکردن لەو وتارە ھەرچۆنێک بێت. ئەگەریش نەبوو، ناوی وتاری خوازراو لەم سندووقەی خوارەوە بنووسە و دروستی بکە. بیرت نەچێت کە بە ئاگایییەوە دوای ڕێنمایییەکان بکەویت و سیاسەتەکان لەسەر نووسینی وتار و شێوازەکانی بخوێنیتەوە. وتاری بێبایەخ دەسڕدرێتەوە.\nوەرگیراو لە «https:https://www.duhoctrungquoc.vn/wiki/index.php?lang=ckb&q=دەستپێک&oldid=948480»\n🔥 Top trends keywords Soranî / کوردی Wiki:\nدەستپێکتایبەت:گەڕانتایبەت:دوایین گۆڕانکارییەکانکواک جی-مین٢٠٢٢گۆڕستانی گەورەی ڕووەنپەردەی کچێنیBگۆستاڤ فلۆبێرUWDویکیپیدیای کوردیJMTڕۆژژمێری کوردیکوردسینەمایارمەتی:ناوەرۆکEویکیپیدیا:دەروازەی کۆمەڵگاکوردستانویکیپیدیا:سەبارەتویکیپیدیا:پەیوەندیVLQقازی محەممەدKویکیپیدیا:بەرپرسنەبوونمحەممەد ئەحمەد ئەربیلیYCسلێمانیFSXلێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad.bbP.iqدەروازە:ڕووداوە بەردەوامەکانIویکیپیدیا:بارکردنزمانی ئینگلیزی.mvAOسەلاحەدینی ئەییووبی.lbمێژووی کوردGویکیپیدیا:دیوەخان (جۆراوجۆر)زمانی کوردیمحەممەدکۆماری کوردستان.axپەندی پێشینان.mq.asپۆل:زاراوە ئیسلامییەکانبەکارھێنەر:Hamaredhaویکیپیدیا:ناساندن.tvئازادیی ڕۆژنامەوانیئێرانHئەی ڕەقیب.sh.mxRحیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران.aqئیسلامپێرستی کۆدی تەلەفوونی وڵاتانی جیھاننیل دیگراس تایسۆنپارێزگای ڕازگرادکۆلێرا.sd🡆 More\nSoranî / کوردی Wiki: Online encyclopedia\nدەستپێک - Wiki Soranî / کوردی\nTopviews Wiki Soranî / کوردی