11/30/2020 12:01:00 PM 171 جار خوێندراوەتەوە\nپێویستیی چاکسازی و رێکخستنەوەی سیستمی حوکمڕانی بابەتێکە لەبڕیار بە دەستە گەورەکان تا دەگات هاوڵاتییە ئاساییەکان باسی دەکەن، کەواتە لە خۆڕایی نییە ئەو بابەتە بۆتە وێردی سەر زاران. کاتێک ئاوڕ لە مێژوویی دوای راپەڕین دەدەینەوە بە فەرامۆشکردنی قۆناغی شەڕی ناوەخۆ دوو قۆناغی گرنگ دەبیندرێن:\nدووەم: قۆناغی ئاشتەوایی و رێککەوتنی نێوان یەکێتی و پارتی و یەکخستنەوەی هەردوو ئیدارە. لەو دوو قۆناغانەدا هەنگاوی گرنگ نراون، بەڵام بە هەموو پێوەرەکان دەبوایە ئێستا وڵات و سیسەمە حوکمڕانییەکەی گەشەی زۆر گەورە تری بکردایە، بەڵام مخابن لەو ساڵانەی دوایی نەک هەر هەنگاو بەرە و پشەوە نەنراوە، بەڵکو بە پێچەوانەوە دەسەڵاتداران بەخۆیان و سیستەمە حوکمڕانییەکەیان هەر بەرەو دواوە را دەکەن!.. واتە هاوکێشەکە پێچەوانەی رەوتی مێژوویی بزووتنەوەی سیاسی و کۆمەڵایەتی وڵات بۆتەوە.\nحکومەت زۆر بەچڕی باسی چاکسازی دەکا و هەندێ هەنگاویشی لەو بوارەدا ناون، هەرچەند هەنگاوەکان لە چاو پێویستیی هەنگاوە گەورەکان بچوکن، بەڵام هەر جێگای دەستخۆشین. ئایا بەڕاستی لایەنە دەسەڵاتدارەکان دەیانەوێ چاکسازی بنەڕەتی بکەن؟ ئەگەر ئەوان دەیانەوێ پێویستە لەبەرامبەر مێژوودا بێنە مەیدان و بیر لە زیانی تایبەتی حزب و هەندێ کەس نەکرێتەوە و هەر وەکو چۆن لە پەیڕەوی ناوەخۆی هەموو حزبەکانمان داهاتووە بەرژەوەندیی باڵای گەل لەسەروی هەموو بەرژەوەندیەکانی ترە، شان بدەینە بەر و لەگەڵ ئەو پرانسیە راستگۆبین، بەدڵنیاییەوە دەتوانین بەردی بناغەی قۆناغێكی زێرین دابنێین.\nبەڕێوەبردنی چاک و سیستمی دیموکراسی لەسەر بنەمای جیاکردنەوە و سەربەخۆیی دامودەزگا نیشتیمانییەکان بنیات دەنرێن، بەڵام لای خۆمان سەرەڕای پڕوپاگەندەی گەورە لە کەس شاراوە نییە، کە دامەزراوە نیشتیمانییەکان ئازاد و سەربەخۆ نین.\nکەواتە ناشتوانن ئەو ڕۆڵە بگێڕن کە ئەرکە لەسەر شانیان. بۆیە ئێستا دەسەڵات لە دووڕیانێکی دژواردایە: چاکسازییەکی بنەڕەتی یان روخان. رێگای سێیەم نابینم تەنانەت ئەگەر ئەم دۆخەش بەپینە و پەڕۆ رابگیرێ، تەنیا درێژکردنەوەی ماوەیە و هیچی تر. ئەگەر بەڕاستی دەسەڵاتداران مەبەستیانە حکومەتەکەمان نەڕوخێ و بەرەو پێشەوە هەنگاوبنێین، پێویستە: - بیر لە چاکسازی لە جومگە سەرەکیەکان بکرێتەوە:\nیەکەم- هێزە چەکدارەکان بە ئەزموون دەرکەوتوە ئێمە نەماتوانی هێزەکانی (پێشمەرگە، ئاسایش و پۆلیس) یەکبخەین، رێکبخەین، بێلایەن بکەین، گەشەیان پێبدەین.... تەنانەت تێکەڵکردنەوەی هەندێک لە هێزەکانی پێشمەرگەش لەناو لیواکانی سەر بە وەزارەتی پێشمەرگە بەداخەوە، تەنیا رووکەشییە و بە گەرما و سەرمایەکی سیاسی گەنم گرد و جۆ بڵاوی لێ دەکەنەوە. هەموومان شانازی بەناو و ئازایەتی و لەخۆبردویی پێشمەگە دەکەین، بەڵام ئایا بەڕاستی ئەو هێزە بەپێوەری سوپای دەوڵەتان هێزێکی نیزامییە؟! ئایا ئەگەر لەگەڵ ئەو هەموو ئازایەتی و قارەمانیەتیەی پێشمەرگە هەیەتی لە چوارچێوەی سیستمێکی سەربازی مۆدێرن رێکخرابایە و پێویستیەکانی دابینکرابایە ئەو هەرێمەمان چەند بەهێزترو سەنگین تر دەبوو؟ بۆچی ئەو کارە ناکرێ؟ بێگومان هەموو کەسێک دەتوانێ بە ئاسانی وەڵامبداتەوە و بڵێ لەبەر ئەوەی دەسەڵاتداران بۆ بەرژەوەندی تایبەتی خۆیان دەست لەسەر ئەو هێزانە هەڵناگرن.\nپێم وایە ئەگەر یەکێتی و پارتی بمانەوێ ئەو کارە بکەین پێویست بەوە ناکا هێندە رێگا کۆنە بەبنبەست گەیشتوەکان تاقی بکەینەوە، بەڵکو دەبێ بژاردەیەکی گونجاو هەڵبژێرین.\nبە نمونە پێشنیار دەکەم: ئەنجومەنێکی نیشتیمانی لە کەسانی شارەزا و بێلایەن پێکبهێندرێ و ئەرکی یەکخستنەوە و رێکخستنەوەی هێزەکانی پێشمەرگە و ئاسایش و پۆلیس دوور لە دەست تێوەردانی هێزە سیاسیەکان بگرنە ئەستۆ.\nتۆ بڵێی لەم کوردستانە شەش حەوت کەسێکی وامان دەست نەکەون، کە بۆ قۆناغێک ئەم ئەرکە مێژووییە بگرنە ئەستۆ؟ دەستبەردار بوون و دەست لەخۆنان لە پێناوی بەرژەوەندیی باڵای نیشتمان و سەلماندنی راستگۆیی و پابەندبوونمان بە پەیڕەو و پڕۆگرامەکانمان ئەوەمان لێ دەخوازێ و ئەو هاوپەیمانانەیش کە بەردەوام مەشق بە هێزی پێشمەرگە دەکەن و چەکی پێشکەوتویان بۆ دابین دەکەن ئەوەیان دەوێ.


وه‌ك مار لێی ئاڵاوه.. ئافره‌تێك 64 ساڵه قژی نه‌بڕیوه\n28/07/2020 ژمارەی بینراو 505\nتای دینه ئافره‌تێكی ته‌مه‌ن 83 ساڵه و له ته‌مه‌نی 19 ساڵیه‌وه قژی كورت نه‌كردۆته‌وه و ئێستاش كه 64 ساڵه قژی نه‌بڕیوه قژی 6 مه‌تر درێژ بۆته‌وه و وه‌ك مار لولیده‌كات.\nبه‌گوێره‌ی ئه‌و هه‌واڵه‌ی پێگه‌ی " ئۆدیتی سه‌نترال " بڵاویكردۆته‌وه تیایدا هاتووه ئه‌م ئافره‌ته پیره ڤێتنامیه كاتێك ته‌مه‌نی 19 ساڵ بووه یه‌كه‌مجار و كۆتا جاری بووه قژی ببڕێت چونكه توشی ئازارێكی به‌تینی سه‌ری بووه كه هیچ پزیشكێك نه هۆكار و نه چاره‌سه‌ری پێ نه‌بووه بۆی به‌ڵام له‌گه‌ڵ درێژبوونه‌وه‌ی قژی ئازاری سه‌ری نه‌ماوه و ئه‌مه‌ش وایكردوه بیر له كورت كردنه‌وه‌ی قژی نه‌كاته‌وه.\nئه‌م ئافره‌ته باس له‌وه ده‌كات ئه‌وه‌ی جێی سه‌رسوڕمان بووه بۆی ئه‌وه‌ی كه دوای شۆردنی قژی به‌هه‌مان شێوه توشی ئه‌م ئازاره به‌هێزه‌ی سه‌ری بووه و له‌به‌ر ئه‌وه بڕیاریداوه چیتر قژیشی نه‌شوات له‌و كاته‌وه.\nئێستا كه قژس تاڵی سپی تێكه‌وتووه له‌و به‌شه‌یدا كه درێژی كردۆته‌وه قاوه‌ییه و ئه‌وه‌ش به قژی سه‌رده‌می لاوێتی ناوی ده‌بات.\nتای سیستمێكی خۆراكی ڕوه‌كی و ته‌ندروستی هه‌یه ئه‌وه‌ش وایكردوه هه‌تا ئه‌م ته‌مه‌نه‌ی كه 83 ساڵه له‌ڕووی جه‌سته‌ی و مێشكیه‌وه زۆر باش بێت و له ساڵی 1990 ه‌وه له په‌رستگایه‌كی بوزیه‌كان ژیان به‌سه‌ر ده‌بات .


18:00 نرخی نەوت لە بازاڕەکانی جیهاندا دادەڕمێت\n17:43 چه‌ندین پڕۆژه بۆ هه‌ڵه‌بجه جێبه‌جێ ده‌كرێت\n17:25 وەزیری وەرزش و لاوانی یەمەن تێرۆر کرا\n17:02 زۆرترین ئاماری تووشبوون بە کۆرۆنا لە هەرێم تۆمار دەکرێت\n16:37 سەفەر بۆ مەریخ بە کەمتر لە ٣ مانگ\nپەیامی کورد ... بە گوێرەی هەواڵی ئاژانسەكانی ئابووری لە جیهان بڵاویان كردەوە ئەمڕۆ سێشەممە ٣ی ٠٩ی ٢٠٢٠ بە هۆی زیادبوونی بەردەوامی ژمارەی تووشبوانی ڤیرووسی کۆرۆنا و زیابوونی نادڵنیاییەکان لەبارەی بوژانەوەی خواستی جیهانی لەسەر ووزە بە گشتی و نەوتی خاو بەتایبەتی، نرخەکەی بەڕێژەی ٥% دابەزینی بەخۆیەوە بینیوە.\nبە پێی هەواڵی ئاژانسی ڕۆیتەرز ، ئەمڕۆ سێشەممە نرخی نەوتی خاوی برێنت ١.٧١ دۆلار دابەزی، کە دەکات ٣.٩٦%ی نرخەکەی و لەدوایین مامەڵەدا بە ٤١.٤٤ دۆلار فرۆشرا.\nلەبەرامبەردا نرخی نەوتی خاوی تەکساسی ئەمریکی ١.٨ سەنت دابەزینی بەخۆیەوە بینیوە و لە دوایین مامەڵەدا بە ٣٩.٣١ دۆلار بۆ هەر بەرمیلێک مامەڵەی پێوەکرا، بەوەش نرخەکەی بەڕێژەی ٤.٣٨% دابەزیوە.\nژمارەی تووشبوانی کۆرۆنا لە ووڵاتانی ئەمریکا، فڕەنسا، ئیسپانیا و بەریتانیا بەردەوام لە زیادبووندایە بە رێژەیەک وای لە بۆیس جۆنسن، سەرۆک وەزیرانی بەریتانیا کردووە دوبارە بیر لە داخستنی ووڵاتەکەی بکاتەوە، ئەوەش کاریگەری نەرێنی لەسەر گەشەسەندنی بازاڕکان درووست کردوە.\nلەلایەکی دیکەوە لە ئێستادا ناکۆکی لە نێوان ووڵاتانی ئەندام لە رێکخراوی ئۆپێک+ لەبارەی توندکردنەوەی پابەندییەکانیان بە رێککەوتننامەی کەمکردنەوەی بەرهەمهێنانی نەوتەوە درووست بوە، ئەو هۆیەش وای لە وەبەرهێنەران کردووە نیگەرانی زیادبونی ئاستی خستنەڕوی نەوتی خاو بن لەبازاڕەکانی جیهاندا، بەوەش نرخەکەی ڕووی لە دابەزین کردوە.\nنرخی نەوت لە بازاڕەکانی جیهاندا دادەڕمێت\nچه‌ندین پڕۆژه بۆ هه‌ڵه‌بجه جێبه‌جێ ده‌كرێت\nوەزیری وەرزش و لاوانی یەمەن تێرۆر کرا\nزۆرترین ئاماری تووشبوون بە کۆرۆنا لە هەرێم تۆمار دەکرێت\nسەفەر بۆ مەریخ بە کەمتر لە ٣ مانگ\nبۆردوومانەکانی کانتۆنی شەهبا لە لایەن ئەرتەشی تورکیاوە بەردەوامە\nوەزیری نەوتی ئێران خرایە لیستی گەمارۆکانەوە\nتەقینەوەیەک لە عەفرین ڕووی دا\nلە خۆپێشاندانەکانی دوێنێی عێراق زیاتر لە ١٧٠ کەس بریندار بوون\nسوریا/ کوژرانی ٧٨ چەکداری نزیک لە تورکیا لە ئەنجامی هێرشی ئاسمانی ڕوسیا\nمەسروور بارزانی: ڕێگا نادەین کەس ئاسایشی هەرێمی کوردستان تێک بدات\nئەردۆغان : ماکرۆن تەندرووستی ڕەوانی نییە\nئیسرائیل : ترامپ لە سەر ئەم بابەتە هیچ بەرنامەیەکی نییە\nمەکتەبی سیاسی پ . د . ک سووریا : بەردەوامین لە هەوڵەکان بۆ گەیشتن بە چارەسەری کۆتایی


بەرپرسێكی باڵای سوپای پاسداران لەوەڵامی ترامپ-دا: هیچ دانوستانێك لەگەڵ ئەمریكییەكان ناكەین\nیەدوڵا جەوانی، یاریدەدەری سیاسی فەرماندەی سوپای پاسدارانی ئێران لەبەرامبەر لێدوانەكەی ترامپ-دا كە داوای لەسەركردایەتی ئێران كردبو لەگەڵ دابنیشن و گفتوگۆ بكەن لەپێناو دەستهەڵگرتنی ئەو وڵاتە لەبەرنامە ئەتۆمییەكەی، رایگەیاند، هیچ دانوستانێك لەگەڵ ئەمریكییەكان ناكەین و ئەمریكییەكان جورئەت ناكەن هەنگاوی سەربازی لەبەرامبەر ئێمەدا بگرنەبەر.\nئاوێنە: دوێنێ پێنجشەممە، دۆناڵد ترامپ، سەرۆكی ئەمریكا داوای كرد سەركردە ئێرانییەكان لەگەڵ گفتوگۆ بكەن لەبارەی دەستبەرداربونی تاران لە بەرنامە ئەتۆمییەكەی و هێمای بۆ ئەوەش كرد كە ناتوانێت روبەڕوبونەوەی سەربازی نێوان ئەمریكاو ئێران لەسایەی گرژییەكانی ئێستادا بەدور بزانێت.\nلەبارەی ئەو لێدوانەی ترامپ-ەوە، ئەمڕۆ هەینی یەدوڵا جەوانی، یاریدەدەری سیاسی فەرماندەی سوپای پاسداران بە ئاژانسی تەسنیم-ی ئێرانی راگەیاند"هیچ دانوستانێك لەگەڵ ئەمرییكییەكان ناكەین و ئەمریكییەكانیش جورئەت ناكەن هەنگاوی سەربازی دژبە ئێمە بگرنەبەر."\nوتیشی"ترامپ پێی وابو بە سزاكان و هەندێك گوشاری نوێ كە ئەمریكا دوای چونە دەرەوە لە رێككەوتنە ئەتۆمییەكە، سەپاندنی، ئێران توشی جۆرێك لەپشێوی ناوخۆیی دەكات و لەكۆتاییدا مل بۆ گفتوگۆ و دانوستان لەگەڵ ئەمریكا دەدات، بەڵام لەكردەوەدا ئەمە وا نەكەوتەوە."\nبەپێی وتەی ئەو یاریدەدەرەی فەرماندەی سوپای پاسداران ئەمریكا دوای ئەوە گەیشتنە ئەو بڕوایەی كە دەبێت هەندێك شتی دیكە تێكەڵ بە سزاكانیان بكەن، بۆیە لەمساڵدا هەم سوپای پاسدارانیان خستە لیستی تیرۆرەوەو لەلایەكی دیكەوە كەشتی فڕۆكەهەڵگری خۆیان رەوانەی ناوچەكە كردو دەستیان كرد بە جۆرێك لە ئەدەبیاتی جەنگ.\nهێمای بۆ ئەوەش كردوە كە ئەوان بە باشی ئەو سیناریۆیانە دەزانن و گەلی ئێران تەنها یەك رێگەی لەبەردەمدایە ئەویش بەرگریكردن و خۆڕاگرییە كە لەناوخۆی وڵات ئێستا یەك كۆدەنگی نەتەوەیی لەسەر ئەوە هەیە.\nیەدوڵا جەوانی كەمكردنەوەی پابەندییەكانی ئێرانی بە رێككەوتنە ئەتۆمییەكەوە بە نیشانەی ئەوە زانیوە كە ئێران و بەرپرسانەكانی رێگەی بەرگریی و خۆڕاگریی هەڵبژاردوە.


نێیمار دا سێلڤا پیرۆزبایی رۆژی لە دایکبوون لە مەسرور بارزانی دەکات\nله نزیك تونێلی پیرمام ئۆتۆمبێلێك وه‌رگه‌ڕا و شۆفێره‌كه‌ی گیانی له ده‌ست دا\nوەزارەتى تەندروستى: بەراورد بە کۆڤید19 ژمارەی توشبوون بە ڤایرۆسى کۆڕۆناى گۆڕاو زیاترە بەڵام گیانلەدەستدان کەمترە\nبەڕێوەبەرایەتی ئاوى هەلێر: سەرەڕای وشکەساڵی پلانمان بۆ چارەسەرکردنی کەمئاویی هەیە\nوەزارەتی رۆشنبیری ستایشی پەیامی سەرۆک بارزانی و کۆسرەت رەسوڵ دەکات\nسەعدیە.. باوکێک کوڕێکی خۆی کوشت و یەکێکی دیکەشی بریندار کرد\nباسنیوز 02/03/2021 - 07:19 كوردستان\nئەستێرەی دیاری تۆپی پێی جیهانی و به‌ڕازیلی لە رێگەی پەیامێكی ڤیدیۆییەوە پیرۆزبایی ساڵڕۆژی لەدایكبوونی مەسرور بارزانی، سەرۆکی حکوومەتی هەرێمی کوردستان دەكات.\nنێیمار دا سێلڤا، ئەستێرەی تۆپی پێی بەڕازیل و یانەی پاریس سان جێرمان، لە پەیامەكەیدا دەڵێت: ''سڵاو مەسرور بارزانی، رۆژی لە دایکبوونت پیرۆز بێت و هیوادارم رۆژێکی خۆشت هەبێت. خودا بتپارێزت''.\nمه‌سرور بارزانی، له ڕۆژی 02\_03\_1969 له گوندی دیلمان له ناوچه‌ی باڵه‌كایەتی لە دایک بووە.\nلە ژیانیدا بە زۆر وێستگەی جیاوازی خەباتدا تێپەڕیوە. له كۆنگره‌ی 13ی پارتی دیموكراتی كوردستان كه له ساڵی 2010 به‌ڕێوه‌چوو، یه‌كه‌مین ده‌نگی به‌شداربوانی كۆنگره‌ی به‌ده‌ست هێنا و به ئه‌ندامی مه‌كته‌بی سیاسی هه‌ڵبژێردرا.\nبه فه‌رمانی سەرۆک مه‌سعود بارزانی سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان به بڕیاری ژماره(68) له 30\_04\_2012 بۆ سه‌رپه‌رشتیكردنی ده‌زگاكانی ئاسایش، هه‌واڵگری سه‌ربازی و دامه‌زراوه هه‌واڵگرییه‌كان به راوێژكاری ئه‌نجوومه‌نی ئاسایشی هه‌رێمی كوردستان دامه‌زرا.\nله دوای ئابی 2014، له به‌رپه‌رچدانه‌وه و رووبه‌ڕووبونه‌وه‌ی هێرش و په‌لاماره‌كانی تیرۆریستانی داعش بۆ سه‌ر هه‌رێمی كوردستان، ژووری ئۆپەراسیۆنی هاوبەشی لەگەڵ هاوپەیمانان پێک هێنا، کە ئەم هەوڵە هاوبەشە رۆلێکی کاریگەری لە ئاراستەکردنی هێرشە ئاسمانییەکان و بەڕیوەبردنی ئۆپەراسیۆنە مەیدانییەکان لە دژی تیرۆریستان هەبوو. خودی مەسرور بارزانی لەگەڵ سەرۆک بارزانی بە شێوەیەکی مەیدانی لە بەرەکانی جەنگ ئامادە بوو و بەشداریی لە سەرپەرشتیکردنی زۆربەی ئۆپەراسیۆنەکانی دژی داعش کردووە.\nمەسرور بارزانی خێزانداره و باوكی سێ كوڕ و كچێكه بە ناوەکانی( یاسمین، ئارین، بەرزین، ئاران).\nشاره‌زایی ته‌واوی له نووسین و خوێندنه‌وه و قسه‌كردن به زمانه‌كانی (كوردی، فارسی و ئینگلیزی) هه‌یه و له زمانی عه‌ره‌بیش تێده‌گات. لە بواری هونەری و وەرزشی شارەزایی لە شێوەکاری و ئەسپ سواری و مەلەوانی هەیە.\nبەهای دراوەکان 22/4/2021


کاتێک عەقڵ لە ئارادا نابێ و پیاوانی دین حوکم دەکەن.\nمحەمەد زەکریا تۆفیق لە عەرەبیەوە: جیهاد محەمەد\nلە بەهاری ١٩٥٤دا کاتێک کۆبرنیکۆس لە سەر جێگەی مردن بوو، داوایکرد کە کتێبەکەی بڵاوبکرێتەوە کە تییادا نووسیبووی کاتێک چاودێری ئاسمان دەکەین ئەستێرەکان بە دەوری ڕۆژدا دەسوڕێنەوە، ئەمەش هۆکارێکە بۆ ڕەنگدانەوەی تیشکەکانیان و ڕووناکییەکانیان و ئاراستەکانیان کە نەزانراو بوون لەمەوپێش.\nئەم دۆزینەوەیەش، ئەوەی سەلماند کە زەوی ناوەند نییە، وەک لەمەوبەر بڕوامان وابوو. هەموو ئەو ئەستێرانەی کە دەیبینین بە دەوری ڕۆژدا دەسوڕێنەوە، زەویش هەروا بە دەوری خۆیدا و بە دەوری رۆژدا دەسوڕێتەوە، واتە هەموو ئەو بۆچوونانەی کە پێییانوابوو ڕۆژ بە دەوری زەویدا دەسوڕێتەوە، ئەوە تەنیا لە خەیاڵێک زیاتر هیچیتر نەبوو. ڕاستی شتێکی ترە و پێچەوانەی ئەو بۆچوونەیە.\nلەسەر ئەم بۆچوون و دۆزینەوەییەی کۆبرنیکۆس، پیاوە دینیەکان وتیان، ئەمە کفرە، پەنامان بەخوا، بەم جۆرە پیاوانی کەنیسە دژایەتی ئەم هەواڵە گرنگەی کرد. پیاوانی کەنیسە پێییانوابوو کە ئەوان گرنگییەکی زۆر بە مرۆڤ دەدەن و بەو زەوییەی کە مرۆڤ لەسەری نیشتەجێیە، بەڵام کۆبرنیکۆس، بەم هەواڵەی مرۆڤ دەکات بە بوونەوەرێکی بێ بەها و پوچ، هەروەها زەویش دەکات بە ئەستێرەیەکی بچووکی بێ سود و ناگرنگ، چوونکە زەوی دەخاتە هاوشانی ئەستێرەکانی ترو هەموویان بە یەک چاو تەماشادەکات و پێیوایە زەویش بەدەوری ڕۆژدا دەسوڕێتەوە. بۆیە پیاوانی کەنیسە بە پەلە کەوتنە تاوانبارکردنی کۆبرنیکۆس و بەرهەڵستیکردنی بەناوبانگییەکەی و سڕینەوەی دەستکەوتە زانستییەکانی و پشتگوێخستنی نووسین و کتێبەکانی. بەڵام بە هۆی تۆکمەیی نووسین و تاقیکردنەوەکانی بە پشتیوانی هاوکێشە بیرکارییەکان و ژمارە و حساباتی ورردی گەردونی، پیاوانی دینی کە زانیان ناتوانن بەرپەرچی تیۆریی و دیدگا زانستییەکانی بدەنەوە، ناچار وتیان ئەم قسانە تەنیا تیۆرییەو هیچیتر و ناتوانرێت پشتی پێ ببەسترێت.\nلە کۆتایی سەدەی شانزەیەمدا، زانا و فەیلەسوف"جیرانۆ برۆنۆ" دەرکەوت بۆ تەواوکردنی لێکۆڵینەوەکان و لێتوێژینەوەکانی کۆبرنیکۆس، تا بتوانێت ڕەهەندگەلێکی زیندوتر و دوورتری پێ ببەخشێ. برۆنۆ هەموو تیۆرییەکانی کۆبرنیکۆسی لە هەموو ئەورپادا بڵاوکردەوە، وڵات بە وڵات و، شار بە شار. بە زیادکردنی تیۆرییەکی نوێی خۆی بۆ تیۆرییەکانی کۆبرنیکۆس. برۆنۆ تیۆریە نوێکەی خۆی بەسەر هەموو ئەستێرەکانی تردا جێبەجێکرد. ئەوەشی زیادکر کە زەوی نەک تەنیا بە دەوری ڕۆژ و خۆیشیدا دەسوڕێتەوە، بەڵکو رۆژ بۆ خۆی قەوارەیەکی ئاسایی و دیاریکراوی هەیە، وەک هەموو ئەستیرەکانی تری ئاسمان. وە هەندێک لە ئەستێرەکانی ئاسمان وەک زەوی وان و ئەشێت ژیانیشی تیا بێت.\nلە ساڵی ١٩٥٤دا برۆنۆ زیندانی کرا، بۆ ماوەی ٦ ساڵی تەواو، بۆ ئەوەی بە بۆچوونەکانی خۆیدا بچێتەوە. لە ساڵی ١٦٠٠دا دادگاییکرا و ئیدانەیانکرد. لەبەر ئەوەی ئامادە نەبوو دان بە تاوانی خۆیدا بنێت و خۆی تاوانباربکات و پەشیمان بێتەوە، بۆیە سزایەکی تووندیاندا.\nلە دوای ئەوەی دەم و زمانیان بەست و رووتیانکردەوە، هەردوو دەست و قاچیان بەستەوە بە شیشی ئاسنینەوە. دوای ئەوە ئاگریان تێبەردا بە زیندوێتی سوتاندیان لە نێوان حەشاماتێکی زۆری دیندار و بروادارەکاندا، کە هاواریان دەکرد مردن بۆ بێ دین و بێ بروا و کافرەکان.\nدوای ٣٢ ساڵ لە سوتاندنی برۆنۆ، زانای ئیتالی(گالیلۆ) توانی کتێبەکەی بڵاوبکاتەوە، کە تیایدا خولانەوەی زەوی بەدەوری رۆژدا پشتڕاستکردەوە بە کۆمەڵێک هاوکێشەی زانستی و سەلماندنێکی بێ ئەملاولا. کاتێک دەسەڵاتداران بەمەیان زانی، توڕە و هەڵچوونێکی شێتانە گرتنی، وە دەستبەسەریانکرد هەتا گالیلۆ پەشیمانبێتەوە لە بۆچوون و دیدگا زانستییەکانی. بەڵام بلیمەتی گالیلۆ لەگەڵ ئاسۆ ڕووناکەکانی ئەو سەردەمەدا هاوسەنگ و تەبا بوون. داهێنانە تلسکۆبەکانی و، ئەزموونە تایبەتەکانی لە یاسای ڕاکیشاندا، لە ناوی ئیتالیا و دەروەدا زانراوبوون. لەبەر ئەوەبوو کە دەسەڵات نەیتوانی گالیلۆ لەسەر ڕاکانی و بۆچوونە زانستییەکانی لە سێدارەبدات، بەڵام بێ سزاش دەرنەچوو.\nگالیلۆ لە تەمەنی حەفتا ساڵیدا بوو کە دەسەڵات دەستیانکرد بە تۆقاندنی و هەرشەلێکردنی. وازیانلێنەهێنا تا بە چۆکداهێانیان و سەریانپێشۆڕکرد و ڕسوایانکرد. ناچاریانکرد کە دانبنێت بەوەی کە وتویەتی هەڵەیە و، ئەوەی ئەو خوێندنەوەی بۆ کردوە وردبینیی تێدانییە و کەوتوەتە هەڵەوە چوونکە پیاوێکی بە ساڵاچووە و لە پایزی تەمەنیدایە. بەڵکو ئەوەی کە ڕاستییەکی حاشا هەڵنەگرە ئەوەیە کە پیاوانی دینی دەیڵێن. واتا زەوی ناوەندی گەردونە. ئەستیرەکان بە دەوری ئەم ناوەندەدا دەسوڕێنەوە.\nکاتێکیش کەنیسە بڕیاریدا کە سەرەتای جیهان لە رۆژی یەکشەممەی ٢٣ ئۆکتۆبەری ساڵی ٤٠٠٤ ی پێش زایندا دەستیپێکردوە، ئێسک و پروسکی"وکلیف"یان لە گۆڕەکەی دەرهێنا، لەبەر ئەوەی وتبووی تەمەنی زەوی زیاترە لە سەدان هەزار ساڵ، بۆیە کەنیسە فەرمانی دا کە ئیسکوپرسکەکەی بهاڕن و فرێیبدەنە نێو دەریاوە لەبەر ئەوەی ئیسکوپروسکی ئەم کافرە زەوی پیس نەکات.\nپیاوانی کەنیسەی کاپولیکی بڕوایان وابوو کە هیچ گومانی تێدانییە کە زەوی تەختە. لەسەر ئەو لۆژیکەی کە دەیانوت:" ئایا درەختێک دەبینرێت سەروخوار ڕوابێت؟ یان کەس باران دەبینێت بەرەو سەرەوە ببارێت و سەرکەوێت؟ ئەگەر لایەکیتر لە زەوی هەبێت، وەک ئەوانەی کە دەڵێن زەوی بازنەییە، کەواتە دەبێت ئەو بەشەی تری زەوی مەخولێکی تری لەسەربێت. ئەمەش بەومانایە دێت کە دەبێت مەسیح بچێت بۆ ئەوێ و جارێکیتر لە سەلیب بدرێتەوە. وە بەو مانایەش دەێت کە شێوەیەکی تری بەهەشتی عەدەن و ئادەم و حەوایەکیتر هەیە. ئەمانەش مەحاڵە، بۆیە زەوی تەختە و بازنەیی نییە و هیچ شێوەیکیتری نییە".\nنەخۆشی، پیاوانی کەنیسە لایانوابوو کە نەخۆشی بەڵای شەیتانە. ئەوەشەیتانە سەرچاوەی برسێتی و وشەکەساڵی و نەزۆکی ژنان و تێکچوونی مەناخ. شەیتان خۆی لە مەناخ هەڵدەکێشێت و تەمومژاویی دەکات، لە ڕێگەی سیحرەوە خۆی دەگەیەنێتە هەرچ شتێک کە بیەوێت، بۆ گەیاندنی خراپەکاریی و گوناحپێکردن. بۆیە پاپا"بیوس"ی پێنجەم داوایکرد ناوی پزیشکەکان ببرێت بە پزیشکی ڕۆحی. چوونکە نەخۆشییەکان لە شەیتان و رۆحە شەڕانیەکانەوە دێن.\nدەرد و بەڵا، وەک ئاوڵە و کۆلێرا، ئەوە ویستێکی خوداییە. بۆیە کوتان دژی هەندێک لەو دەردانە بە تەواوەتی ئەفرۆزەکراوبوو لەلای پیاوانی کەنیسەوە. ئەم ئەفرۆزەکردنە بووە هۆی ئەوەی کە بۆمبێک فرێبدرێتە ماڵی دکتۆر"بولستون" کاتێک ناوەندێکی دامەزراندبوو بۆ کوتانی خەڵک دژی نەخۆشی ئاوڵە.\nناڕازیی بوونی کەنیسە بۆ شیکاریی جەستە دوای مردن هۆکارێک بوو بۆ دواکەوتنی زانستی پزیشکی لە ئەوروپادا. لۆژیکی پیاوانی دینی ئەوەبوو کە شیکاریی جەستە دوای مردن، جەستە دەشێوێنێت و ئەم شێواندنەش دەچێتەوە ناو ژیانی کەسانی تر بە شێوەیەکی ترسناک.\nئەم ناڕەزایەتییەی کەنیسە بۆ شیکاریی جەستە لە دوای مردن هۆکارێک بوو بۆ دواکەوتنی زانستی پزیشکی لە ساڵی ١٧٧٠ی زاینیدا، چەندین شتی سەیر و سەمەرە دەرکەوتن. چەندین ڕاپۆرت گەیەندرایە ئەکادیمیایی زانستیی مەلەکی، کە ئاو گۆڕدراوە بۆ خوێن لە چەند شوێنێکدا. پیاوانی کەنیسەش بە پەلە ڕایانگەیاند کە هۆکاری ئەو ڕوداوە سەیرانە دەگەڕیتەوە بۆ توڕەیی خوای گەورە.\nکاتێکیش ئەم دیاردەیە لە وڵاتی سویدا ڕوویدا، زانا"لویس" هەستا بە لێکۆڵینەوەیەکی ورد، ئەنجامی لێکۆڵینەوەکە ئەوە بوو کە مێرویەکی وردی بچووک کە ڕەنگی سورە لە ئاوەکەدا هەیە و رەنگی ئاوەکە وا پیشاندەدات کە سوربێت.\nکاتێکیش ئەم هەواڵە گەیشتە گەورەی ئەساقیفەکان، وتی ئەم ڕاڤەکردنە کاریێکی شەیتانییە. ئەم شیکارییە زانستییەی ئەفرۆزەکرد، وە بڕیاریدا کە ئەو دیاردەیە دیاردەیەکی ناسروشتییە، وە زانا"لینۆس"ی ناچارکرد پاشەکشەبکات لەو ڕاپۆرتە زانستییە، وە ناچاریشیکرد کە ڕاپۆرتێکی تر دەربکات بەوەی کە ئەم دیاردەی ئاوی سورە لەسەرو توانا زانستییەکانەوەیە کە بیزانێت و زانیاری لەسەر بدات. پیاوانی کەنیسە دەیانوت چاکنەکردنەوەی کەنیسە و نەتوانین بۆ پیدانی باج بۆ چاکردنەوەی، ئەوە دەسەلمێنێت کە هۆکارەکە بروسکە و چەخماخەنییە. کاتێکیش بنیامین فرانکلین فڕۆکە کاغەزییەکەی خۆی هەڵدا، سەلماندی کە بروسکە و چەخماخە هیچ نییە جگە لە بروسکە و چەخماخەیەکی کارەبایی نەبێت، بە پەلە خەڵک کەوتنە دانانی زنجیری بەرپەرچدانەوەی بروسکەو چەخماخە، بۆ مژین و بەتاڵکردنەوەی ئەو بروسکە و چەخماخە کارەباییە لە زەویدا.\nبەڵام پیاوانی کەنیسە بەکارهێنانی قەدەغەکردنەکانی بروسکەکانیان ئەفرۆزەکرد. وە ئەم بەکارهینانی بروسکانەشیان تاوانبارکرد بەوەی کە هۆکاری بەرپا بوونی ئەو زەویلەرزەیەیی ساڵی ١٧٥٥ کە لە شاری ماساشوست روویدا.\nلە ساڵەکانی ١٧٥٠ وە بۆ ساڵی ١٧٥٣ ٤٠٠ تاوەری کەنیسەکان وێران بوون بە هۆی ئەو بروسکە کارەباییانەوە، وە ١٢٠ مرۆڤیشی کوشت، کە ئەرکیان ڕاژەکردنی زەنگەکانی کەنیسە بوو. بەڵام ئەو خانوبەرانەی کە بەرپەرچدانەوەی بروسکە کارەباییەکانیان دانابوو هیچ زیانێکیان پێنەگەیشت. لە دواجاردا ناچار هەموو کەنیسەکان ئەو بەرپەرچدانەوانەیان بەکارهێنا تا لە زیانی ئەو بروسکە کارەباییانە دووربکەونەوە.\nلەسەردەمی سەدەکانی تاریکییدا، باو و بۆران و گەردەلول و زریانەکان بە کاری شەیتانی ڕاڤەدەکران. بۆیە پاپا جۆرجی سیازدەیەم فەرمانیدەرکرد کە زەنگی کەنیسەکان لێبدرێت لە کاتی هەرچ باو و بۆرانێکی بەهێز و ڕەشەبا و گەردەلول و زریان و هەورەگرمە و شەستەباران و ڕەهێڵەبارانی زۆردا، یان لە کاتی هەورە بروسکە و چەخماخەدا.\nلە سەدەی پانزەهەمدا بروایەکی ڕەشبینانە دەرکەوت، بەوەی کە ئەوە ژنانن کە هاوکاریی شەیتان دەکەن لە دەرکەوتنی ڕەشەبا و باو و بۆران و تەرزەبارین و بەفربارینی زۆر و هەستانی لافاوەکاندا، یان لەو کارەساتە سروشتیانەی کە دەردەکەون. بۆیە پاپا"ئنوسنت"ی هەشتەم، لە ٧ی مانگی دێسەمبەری ساڵی ١٤٨٤ی زاینیدا، فەرمانی دەرکرد بە زیندانیکردنی هەموو سیحربازەکان. لە ئەڵامانیادا کەنیسەکان هەستان بە ڕاودونان و زیندانیکردنی هەموو ئەو ساحیرانەی کە بەرای ئەو هۆکاری کارەساتە سروشتییەکان بوون. بە هەزاران ژنیان کەلپچەکرد و ڕایانکێشانە بەردەمی ئەشکەنجە و لێدانەوە، چەندین ژنیان سوتاند و لە سێدارەیان دان بۆ ئەوەی ڕۆحەکان پاکبکرێنەوە لەم ڕۆحە گڵاوانە.\nهەتا هەنووکە جەنگی نێوان تێۆرییە داروینیزمییەکانی گەشەسەندنی زیندەوەرەکان بە مرۆڤیشەوە لە گەڵ چیرۆکەکانی ناو کتێبە پیرۆزەکان لەسەر خەڵقکردن بەردەوامە. کاتێک هاوسەری قەسیس"ورشیستر" هەواڵی تیۆریی داروینی پێڕاگەیاند، وتی: "دەڵێن ئێمە لە مەیموونەوە هاتووین!!! داواکارین و هیوادارین ئەمە ڕاستنەبێت، ئەگەر ڕاستیشە داوکارین لە خوای پەروەردگار ئەم ڕاستییە بشارێتەوە لای هەموو کەس".\nلە ساڵی ١٦٠٩ی زایندا، دەردی ترس لە ساحیرەکان هەموو فەرنسای گرتبوەوە. سەدان کەس بڕوایان وابوو کە شەیتان دەچێتە گیانیانەوە. ڕقیان لە سەگەوەڕیش بوو. لیژنەیەکی پەرلەمانی دروستبوو بۆ دادگاییکردنی ئەوانەی کە تۆمەتباربوون بەوەی شەیتان چۆتە ڕۆحیانەوە. نیشانەکانیشی تێکچوونی چاویان و دەرزیئاژنین بوو بە لەشیاندا، لە هەرچ شوێنێکدا هەستیان بە ئازار نەکردایە واتا لەو شوێنەوە شەیتان چۆتە ناو جەستە و ڕۆحیانەوە.\nتۆمەتبارانیش بە دانی هەمان تۆمەت بۆ کەسانی تر دەیانویست تۆمەتەکان لە کۆڵ خۆاین بکەنەوە. هەشت کەس لەو تۆمەتبارانە دادگاییکران و سزادران. پێنج کەسیان هەڵهاتن و سێ کەسیشیان حوکمی سوتاندنیان درا. ئەو حەشاماتەی لە دەوری ئەو ئاگەر کۆبووبوونەوە کە تاوانبارەکانیان دەخستە ناوییەوە سوێندیان دەخوارد کە بە چاوی خۆیان شەیتانەکانیان بینیوە لەسەر سەری مرۆڤە سوتێنراوەکەوە دەرپەڕیوە و ڕایکردوە لە شێوەی بۆقدا بووە.\nلە لۆرین دا، ٨٠٠ کەسی سیحرباز سوتێنرا بە تۆمەتی پراکتیزەکردنی جادوگەریی لە ماوەی ١٦ ساڵدا. لە ستراسبرگ ١٣٤ کەس لە ماوەی چوار رۆژدا لە ئۆکتۆبەری ساڵی ١٥٨٢ لە سێدارەداران. لە لۆرین لە ماوی ١٠دەساڵدا لە ساڵدا لە ١٩٦٢ وە بۆ ١٩٧٢ ٦٠ کەس لە سێداردران. لە بێرن، لە بیست ساڵی کۆتایی سەدەی شانزەهەمدا ٣٠٠ کەس لە سێدارەدرا. ٢٤٠ کەسیش لە بیست ساڵی یەکەمی سەدەی حەڤدەدا لە سێدارە درا.\nلە ئەڵەمانیا، کاپۆلیکەکان و پرۆتستانەکان کێبڕکێیان دەکرد لە ناردنی سیحربازەکاندا بۆ کورەی سوتێنەر. ئەوەی کە زۆر سەیرە، سەرۆکی ئەساقیفەکان ١٢٠ کەسی سوتان بە هۆکاری ئەوەی گوایە ئەمانە بوونەتە دروستبوونی مەناخێکی زۆر سارد بۆ ماوەیەکی درێژ لە ساڵی ١٥٩٦دا. کاتێکیش نەخۆشی لە ناو ئاژاڵاندا بڵاوبوەوە لە دەوروبەری شۆنگو، ئەم نەخۆشی و دەردەیان گەڕانەوە بۆ هۆکاری بوونی سیحربازەکان. بۆیە قونسولیەتی بافاریان بڕیاری سزادانی بەهێزی دا بەسەر سیحربازەکاندا لە میونخ.\nلە هینبرج ـ ی نەمسادا ٨٠ کەس لە سێدارەدران، لە ١٦١٧ وە تا ١٦١٨ بە فەرمانی ئەساقیفە ورزبرگ ٩٠٠ کەس لە ساحیرەکان سوتێنران.\nلە ساڵی ١٥٧٢ لە ساکسۆن، بریارێک دەرچوو بۆ سوتاندنی سیحربازەکان هەتا ئەگەر کارێکی زیانبەخشیشی نەکردبێت. ١٥٠٠ تا ١٥٩٠ سحیرباز سوتێنران. لە سترستیتن، ٣٠٠ کەس سوتێنرا لە ماوەی ٢ ساڵدا.\nلە ئەلوانجن، لە ساڵی ١٦١٢دا ١٦٧ سیحرباز لە سێدارە درا.\nزانایانی مێژووی ئەڵەمانی وای دەخەمڵێنن ئەوانەی بە تۆمەتی جادوگەرییەوە تەنیا لە ئەڵەمانیادا لە سێدرە دراون لە سەدەی حەڤدەوە دەگاتە ١٠٠ هەزار کەسی بێگوناح و بێ تاوان.\nترس و تۆقین لە جادوگەریی و سیحربازی بەردەوامبوو هەتا سەردەمی گالیلۆ و کیبلر. بۆ ماوەی ١٠٠ ساڵ بەردەوام بوو، تا دۆزینەوەی کیشوەری ئامریاک لە لایەن کرستۆفر کۆلۆمبسەوە، واتا تا ئەو سەردەمەی کە بە سەردەمی عەقڵگەرایی و بەکراهێنانی میشک دەناسرێت.\nلە نەتەوە یەکگرتوەکانی ئامریکادا لە شاری سالم ـ ی سەر بە ولایەتی ماساشوست، دەیان کچی تەمەن منداڵ توشی هستریا بووبوون، ڕایاندەگرتن کە دانبنێن بەوەی کە ئەم هستریایەی توشی بوون بە هۆکاری پیرێژنە جادوگەر و سیحربازەکانەوەیە، ئەمەش وایلێدەکردن زیاتر توشی تۆقین و ترس و لەرزبێن.\nکچە تەمەن منداڵەکان دەیانقیژان و هاواریان دەکرد و پەنجەیان بۆ پیرێژنەکان ڕادەکێشا کە ئەوانە تاوابارن و توشی هستریاییان کردوون: سیحربازەکان، سیحربازەکان، سیحربازەکان. لە کۆتایی دادگاکانیشدا زۆرێک لەو پیرێژنانەی کە لەبەردەم دادگادا دانییان بە تاوانبارێتی خۆیان دا دەنا، دەکەوتنە گریان و پاڕانەوە و تکاکردن بۆ ئەوەی لێیان خۆشبن. بەڵام ئیدانەیاندەکردن و دادگا سزای مردنی بە سوتاندن دەدا بەسەریاندا.\nتێکچوونی باری دەروونیی و عەقڵی، بە کاریگەری ئاڵۆزیی و جادوگەریی و ئەرێنی بردن و ئەو جۆرە شتانە ڕاڤەدەکرا، ئەمانە بە هێزی شەرەنگێزیی و نا سروشتی دادەنران، هەموو ئەو شتانەی کە دەبوونە هۆکاری هەڵچوونی مرۆڤ و کێشەکانیان، بە تایبەت لای عاشقەکان و ئارەزوومەندەکان و خاوەن ڕق و کینە لە دڵەکان هەموو ئەمان بە کاری شەیتانیی و جادوگەریی و سیحربازیی دادەنران.\nهەموو نەخۆشیی و ئاڵۆزییە عەقڵیەکان و میشک، برسێتی و وشکە ساڵیی و زریان و باو و بۆرانەکان بە کاری شەیتانیی و جادوگەریی و سیحربازیی دادەنران.\nهەتا ئەمڕۆش دەنگدانەوەی ئەو ئەفسانەو خەیاڵە پوچانە لە ناو کۆمەلگاکانی ئێمەدا زۆرن، کۆمەڵێک ئایەتی دینی و سروشتی دینی و جنۆکە و هەوڵدان بۆ خۆ پاراستن لەو کارە شەیتانیی و جادوگەرییانە بە نوشتەکردن ودۆعا خوێندن بۆ خۆپاراستن و دوورکەوتنەوە لە چاوی پیس بەردەوامە.\nئێمەس لە ناو کۆمەڵگاکانی خۆماندا بە هۆکاری نەبوونی عەقڵ و بەکارنەهێنانی عەقڵ و دواکەوتنی ئەفسانەو خەیاڵە پوچەکان و بە هۆکاری حوکم و کاریگەریی دین بە هەمان ئاراستەدا دەڕۆین کە پڕێتی لە ناعەقڵانیەت و پوچگەرایی. هەموو ئەمانە کارێکیکردوە کە موسڵمانان لە ناو لمی ژیانی سەرەتایی و گردۆڵکە و بەرزاییەکانی دواکەوتویەتیدا بژین.\nزانیارییەکانی وابەستە بە بڕوا بە چیرۆکە ئەفسانەییەکان و خەێاڵە بێ بنەماکان و جادوگەریی و سیحربازیی و دێو و خێو ـ وەوە، ترس و لەرز و بڕاوبوونێکی کوێرانە بە دەقە نووسراوە پیرۆزە ئاسمانییەکانەوە بە بێ تێگەیشتن و لێکۆڵینەوە، چاومان لێڵ دەکات و نایەڵێت ڕاستییەکان ببینین. وامان لێدەکات کە دەوروپشتی خۆمان نەبینین و بیرمان بۆ شتگەلێک بڕوات کە بوونیان نییە.\nئەمەش یارمەتیمان نادات بۆ تێگەیشتن لە یاساکانی سروشت و ئەو یاساگەلەی کە سروشت دەجوڵێنێت و کاری گەری خۆی هەیە لەسەر جوڵە و گۆڕینی شتومەکەکانی دەوروپشتمان. دواکەوتنی زانستی پزیشکی لە ئەوروپادا بەهۆکاری ئەوە بوو کە کەنیسە شیکاریی جەستەی قەدەغە و حەرامکرد بوو لە دوای مردن بۆ تاقیکردنەوە پزیشکییەکان و تاقیکردنەوەکانی چۆنیەتی کارکردنی ئۆرگانەکانی جەستەی مرۆڤ.\nئەم چیرۆکە دڵتەزێن و دواکەوتوانەی کە ململانێیەکی بێ پەروایان بەرپاکردبوو لە نێوان زانست و تیگەیشتنە هەڵە دینییەکاندا ژماریەکی یەجگار گەورەبوون. ئەمەش کورت نەبووبوەوە لە یەکێک لە دینەکان دا، یان لە سەردەمێک لەسەردەمەکاندا بەڵکو دینەکان و سەردەمێکی زۆری گرتبوەوە. چیرۆکی سزادانی زاناکان و سزای مردنیان کەس ناتوانێت نکوڵی لێبکات.\nخەلیفە مەنسوری ئیسلام لەسەردەمی عەباسیەکاندا، ئبن موقەفعی تۆمەتبارکرد بە کافرێتیی، بڕیاریدەرکرد بە بڕینەوەی هەر چوار پەلی و لێکردنەوەی سەری، دواتر سوتاندنی لاشەکەی.\nحەلاجی سۆفیگەری ئیسلامی بەناوبانگ، خەلیفە مقتدرباللە تاوانباریکرد بە کافرێتی، سزای مردنی بۆ دەرکرد. دەستیانکرد بە قامچی لێدانی تا هەزار قامچی، دواجار هەردوو دەست و هەردوو قاچیان بڕییەوە، دوای ئەوەش سەریان لێکردەوە و لاشەکەیان سوتاند. خۆڵەمێشی لاشەکەشیان فڕێدایە ناو ڕووباری دجلەوە.\nسەرهرەوەردی، لە سەردەمی سەلاحەدینی ئەیوبیدا، بە هەمان شێوەی حەلاج کوشتیان.\nخەلیفە موعتەسەم، ئیمام حەنبەلی زیندانیکرد و ئەشکەنجەیدا.\nکندی، کە فەیلەسوفێکی ئیسلامی بوو، رووتیان کردەوە و دەستیانکرد بە لێدان و سوکایەتیپێکردنی لە ناو کۆڕی سروتی دینیدا شەست قامچیان لێدا.\nڕازی، بە کتێبەکانی خۆی دەیانکێشا بەسەریدا تا هەردوو چاوی کوێر بوو لە تاو ئازار، کاتێکیش یەکێک لە قوتابیانی داوایکرد کە چارەسەریبکات، نەیانهێشت و ڕێگەیان پێنەدا.\nئبن ڕشد، هەموو ماڵ و کتێبەکانیان سوتاند و تاوانباریانکرد بە بێ بڕوا. ئبن سینا و ئبن خەلدون ڕزگاریان نەبوو لە تۆەمەتبارکردنیان بە کافرێتی.\nلە سەردەمی نوێشدا، دکتۆر فەرج فۆدەیان کوشت بە هۆکاری ڕاکانی و بەرگریکردنی لە قبتیەکانی میسر.\nنەجیب مەحفوز، کە خەڵاتی نۆبڵی ئەدەبی پێ بەخشرا، ویستیان بیکوژن و سەریبڕن بە هۆی ڕاکانیەوە.\nدکتۆر ئەبو زید و ژنەکایان لە یەکتری جیاکردەوە، بە هۆی لێتوێژینەوەکانیەوە. کتێبەکانی تاها حسین و نەجیب مەحفوزیان قەدەغەکرد بۆ خوێندن لە قوتابخانەکان و پەیمانگاکان و زانکۆکانی میسردا.\nتۆقاندن و ترسانێکی گەورەیان بەرپاکرد لەسەر بیری نوێ بە دڵڕەقانە و بێ بەزەییانە. ئەگەر کار وا بڕوات زوو یان درەنگ دەگەینە ئەو سەردەمی تارییکەیەی کە ئەورپای پیا تێپەڕبوو، جیاوازییەکەشمان ئەوەیە کە ئەورپا توانیان ئەو قۆناغە تاریکستانە تێپەڕێنن و خۆیان ڕزگار بکەن لەو دەردوبەڵایە.\nئەوان لە دین تێگەیشتن وەک پێویست. دین و زانست و سیاسەتیان جیاکردەوە. بەلام ئێمە تا ئێستاش دین و زانست و سیاسەت تێکەڵ دەکەین. وە تێنەگەیشتووین لە بڕوا و مانای بڕوا.\nزانست دەخەینە جیگەی بڕوا، بڕوا دەخەینە جێگەی زانست و سیاسەت. پێشکەوتن بە مانای خۆی، هۆکار و زەوینە خۆشیی خۆی هەیە، دواکەوتوییش لە خۆوە نایەتە ئاراوە. ئەگەر بەخۆماندا نەچیینەوە و حساباتی خۆمان بە وردی نەکەین ئەوە حەتمەن ون دەبین لە تاریکیدا. ئەو نەتەوانە زۆرن کە ون بوون لەم تێکەولێکەیەدا کە جەنگیان لەگەڵ عەقڵ و عەقڵگەرییدا بەرپاکردبوو وە حوکمی دینیان قبوڵکردبوو، جیاوزاییان نەدەکرد لە نێوان چاکە و خراپەدا، لە نێوان زانست و دیندا، پیویستە ئەوە ببێت بە وانە بۆمان.\nسەرچاوە: (حوار متمدن): http://www.ahewar.org/debat/show.art.asp?aid=289458


提多書 1 CCBT - تیتۆس 1 KSS\n5لەبەر ئەمە تۆم لە دوورگەی کریت1:5 دوورگەیەکە لە دەریای ناوەڕاست. بەجێهێشت، تاکو ئەو شتانەی ماونەتەوە ڕێکیان بخەیت و لە هەموو شارێکدا پیران دابنێیت، وەک ڕامسپاردوویت، 6پیر دەبێت گلەیی لەسەر نەبێت، مێردی یەک ژن بێت، منداڵەکانی باوەڕدار بن و کەس لەسەر بەڕەڵایی و یاخیبوون سکاڵایان لێ نەکات. 7لەبەر ئەوەی چاودێر سەرکاری خودایە، پێویستە گلەیی لەسەر نەبێت، خۆسەپێن و تووڕە و سەرخۆش و شەڕفرۆش نەبێت، چاوی لە دەستکەوتی ناڕەوا نەبێت، 8بەڵکو میوان دۆست بێت، حەز لە چاکە بکات، ژیر بێت، ڕاستودروست و پیرۆز و خۆڕاگر بێت. 9دەست بە پەیامی متمانەوە بگرێت کە بەگوێرەی فێرکردنە، تاکو بتوانێت بە فێرکردنی دروست خەڵک هانبدات، سەرزەنشتی بەرهەڵستکاران بکات.\n10لەبەر ئەمەیە کە وا دەڵێم چونکە خەڵکی یاخی زۆرن، فێڵبازن و قسەی پووچ دەکەن، بە تایبەتی لەو تاقمەی کە دەڵێن دەبێ باوەڕدار خەتەنە بکرێت. 11دەبێت دەمی ئەمانە دابخرێت، چونکە بۆ دەستکەوتی ناڕەوا، بە فێرکردنە ناپەسەندەکانیان تەواوی خێزانەکان هەڵدەگەڕێننەوە. 12یەکێک لە پێغەمبەرانی دوورگەی کریت گوتوویەتی: «کریتییەکان هەمیشە درۆ دەکەن، دەعبای بەدکارن، نەوسنی تەمبەڵن.» 13ئەم شایەتییە ڕاستە. لەبەر ئەوە بە توندی سەرزەنشتیان بکە، تاکو لە باوەڕدا دروست بن و 14سەرنج مەدەنە ئەفسانەی جولەکە و ڕاسپاردەی ئەو کەسانەی کە لە ڕاستی هەڵدەگەڕێنەوە. 15بۆ پاک هەموو شتێک پاکە، بەڵام بۆ گڵاو و بێباوەڕان هیچ شتێک پاک نییە. لەڕاستیدا، بیر و ویژدانیشیان گڵاو بووە. 16بانگەشەی ئەوە دەکەن کە خودا دەناسن بەڵام بە کردەوە نکۆڵی لێ دەکەن. ئەوانە قێزەونن، گوێڕایەڵ نین، بەکەڵکی هیچ چاکەکارییەک نایەن.


تەنز – هه‌ڵوێست\nسه‌ره‌تا / تەنز\tتەنز\tیادداشت بەشی ٢١\n2017-06-25\tبابه‌تی نوێ, تەنز, هونه‌ر\nئەنوەر سوڵتانی سێ شەممە ٢٠/٦/٢٠١٧ حەیدەر عەبادی سەرەک وەزیرانی عیراق، کە دژ بە گشتپرسیییەکەی کوردستان هەڵوێستی گرتووە، سەردانی ئێران و دوو وڵاتی عەرەبی ناوچەکەی کردوووە بۆ وەرگرتنی پشتیوانی ئەوان و تەنیا هێشتنەوەی حکوومەتی هەرێم. ئایەتوڵڵا خامنەییش کە ناوی خۆی ناوە ڕێبەری هەموو موسوڵمانانی جیهان و وەک ئەرکێکی ئاسایی خۆی بێت، …\n2017-06-19\tبابه‌تی نوێ, تەنز, وتاره‌كان\nهەینی، ٩/٦/٢٠١٧ لە کومۆنیزمەوە بۆ کۆربۆنیزم! دوێنێ لە بریتانیا هەڵبژاردنی سەرانسەریی پەڕلەمان بوو. حزبی حاکمی پارێزگار هەڵبژاردنێکی پێش وەختی ڕاگەیاند بەو هیوایەی کە ‘جێڕمی کۆربن’ ڕێبەری حزبی کار توانای بەربەرەکانی کردنی ئەوانی نییە و دەتوانن دەنگێکی زیاتری خەڵک بۆخۆیان مسۆگەر بکەن؛ لەو ڕێگەیەشەوە زیاتر ئەسپی سیاسەتە هەڵەکانیان سەبارەت بە ‘برێگزیت’ …\n2017-06-15\tبابه‌تی نوێ, تەنز, هونه‌ر\nشەڕی نێوان “ڕێزوان” و “مالیک” چیرۆکێکی تەنز لەسەر بنەمای شیعرێکی فارسی شێخ ڕەزای تاڵەبانی نووسینی: ئەنوەر سوڵتانی شێخ ڕەزای تاڵەبانی ئەوەندەی شیعری کوردیی هەن، کەم و زۆر بە هەمان ڕادە شیعری فارسیشی گوتوون. ژمارەی شیعری تورکی و بە تایبەتی عەرەبیی شێخ ڕەزا لە چاو بەرهەمە کوردی و فارسییەکانی کەمترن. شیعرە …\n2017-06-12\tبابه‌تی نوێ, تەنز, هونه‌ر\nدووشەممە، ٥/٦/٢٠١٧ لە نیوەی دووهەمی مانگی ڕابردوودا دوو مۆرەی گرنگی سیاسی، گۆڕەپانی سیاسەتی کوردستانیان بەجێ هێشت. ئەمڕۆ هەواڵی کۆچی دوایی مامۆستای نەمر عەزیز محەممەد ڕاگەیێنرا و ١٢ ڕۆژ پێشتریش کاک نەوشیروان مستەفا کۆچی دوایی کرد. مامۆستا عەزیز محەممەد هەموو تەمەنی خۆی سەرفی خزمەت بە چەوساوەکان کرد و یەک لەو سێ …\n2017-06-04\tبابه‌تی نوێ, تەنز, هونه‌ر, وتاره‌كان\nیەکشەممە، ٢٨/٥/٢٠١٧ دوێشەو چوومە دیتنی بەرنامەیەکی مۆسیقای ئێرانییەکان لە ‘لۆگان هاڵ’ی لەندەن. ئۆڕکێسترای فیلارمونیکی ڕۆژهەڵاتی پاریس بە هاوکاریی گرووپی کۆرسی ‘بەهار’ بەرنامەیەکی خۆشیان پێک هێنابوو کە حەزت دەکرد دەیان سەعات دابنیشی و گوێیان بۆ ڕابگری. کۆنداکتر واتە بەڕێوەبەری ئۆڕکێستراکە، هونەرمەندێکی ئێرانبییە بە ناوی ‘ئارەش فولادوەند’ کە من بە حیسابی ناسناوەکەی …\n2017-05-18\tبابه‌تی نوێ, تەنز\nدوو شەممە، ١٥/٥/٢٠١٧ ڕۆژی هەینی ڕابردوو ڕێزدار ‘محەممەد سدیق کەبوودوەند’ ڕۆژنامەنووس و خەباتکاری بواری مافەکانی مرۆڤ لە زیندانی کۆماری ئیسلامی ئازاد کرا و دڵی هەموو کوردێکی پێ گەشایەوە. کەبوودوەند نموونەی هەرە باشی بێ تاوانیی ڕۆڵەکانی گەلی کورد و تاوانباریی سیستەمی سیاسیی کۆماری ئیسلامی ئێرانە. کەسێک کە لە بواری پاراستنی کەرامەت …\nیادداشت بەشی ١٥\n2017-05-15\tبابه‌تی نوێ, تەنز, وتاره‌كان\nیەکشەممە، ٧/٥/٢٠١٧ شێواندنی گۆڕی مردووان لە ئێران چەند ساڵێکە دەست کراوە بە شکاندنی کێلی قەبر و لابردنی پەیکەری ئەو ناودارانەی وا مەلاکانی کۆماری ئیسلامی لە دەرەوەی بازنەی بەرتەنگی بیروباوەڕی خۆیانیان دەبینن. شایی مەلاکان ماوەیەکە گەیشتۆتە بەردەرگای ماڵی کوردیش! دارەدەستی مەلاکان لە شاری سنە گۆڕی ئەو بەهاییانەیان شێواند کە لە ترسی …\nلە نێوان تەنز و تەزاندند !؟\n2017-05-15\tئه‌زموونی خه‌بات, تەنز\nلە نێوان خەڵکی شارەکانی کوردستان تەنز و زۆرتر تەزاندن هەبوو، نێوان بۆکان و سابڵاخ، سنە وکرماشان، هەولێرو سولەیەمانی…! ڕۆژێکیان کاریەری(تەلەفونخانە) مەهاباد تەلەفون بۆ کاریەری بۆکان دەکات. ئەو کەسەی لە کاریەری بۆکان وڵامی دەداتەوە، بە ئینگلیسی دەبێژی”ئێرە ئیرلەندە”، مەهاباد دەزانێ کێ وڵامی داوەتەوە و دەبێژی:” ئیرەلندی چی، من شارۆچکەی بۆکانم گرتووە!” …\nیادداشت بەشی ١٤\n2017-05-14\tتەنز, هونه‌ر\nدووشەممە، ١/٥/٢٠١٧ کێ بەرکێی مەقاماتی مۆسیقایی لە هەفتەیەک پێش نەورۆزی ئەمساڵەوە کێبەرکێی دووساڵ یەکجاری مەقام بۆ لاوانی ئازەربایجان لە باکۆ پێتەختی کۆماری ئازەربایجان دەستی پێکردووە و تا ئێستا ١٠ بەشی لە سەر یوتیووب دانراوە. من کە ئەوینداری لەمێژینی مۆسیقای ئازەربایجانم لەو دەرفەتە کەڵکم وەرگرتووە و هەموو بەشەکانیم چەند جار سەیر …\nیادداشت بەشی ١٢\n2017-05-14\tتەنز, سیاسیی\nدووشەممە، ١٧/٤/٢٠١٧ مۆدێڕنیتەی ئیسلامی: سێ تەڵاقە کردن بە تەلەفونی مۆبایل! لە هەواڵێکدا خوێندمەوە کابرایەکی موسوڵمان لە بریتانیا، بە کورتە نامە (پەیام)ی سەر تەلەفونەکەی سێ جار وشەی تەلاقی نووسیوە و ناردوویە بۆ هاوسەرەکەی، ژنی هەژار هەر بەو سێ وشەیەی سەر تەلەفون، سێ تەڵاقە بووە و ئێستا هیچ چارێکی نییە جگە لەوەی …


ئامریکا و هێندستان بوونه ڕێبه‌ستی ڕێکه‌وتننامه‌ی بازرگانی جیهانی - Radio Sweden Kurdish - ڕادیۆی سوید - Radyoya Swêdê | Sveriges Radio\nئامریکا و هێندستان بوونه ڕێبه‌ستی ڕێکه‌وتننامه‌ی بازرگانی جیهانی\nبڵاو کرایه‌وه onsdag 30 juli 2008 kl 17.39\nگفتووگۆی ڕێکه‌وتننامه له سه‌ر بازرگانی گشتی ئێواره‌ی سێشه‌ممه تێکشکا.\nئه‌مریکا و هێندستان وه‌کوو دوو وڵاتی سه‌ره‌کی ئه‌بینرێن بۆ تێکشکانی گرێبه‌سته‌که. نزیکه‌ی 7 ساڵه به‌حس و دانووستاندن له سه‌ر گرێبه‌ستی بازرگانی جیهانی ئه‌کرێت. ئه‌و که‌سانه‌ی چه‌ند ساڵه سه‌رقاڵی ئه‌م به‌ستنی ئه‌م ڕێکه‌وتننامه‌یه‌ن باوه‌ڕیان به چاوی خۆیان نه‌ئه‌کرد کاتێک به مه‌به‌ست نه‌گه‌یشتن، سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ش که ئاوا به ئامانجه‌که‌یانه‌وه نزیک بوون.\nبه حسابی به‌ڕێوه‌به‌ری ڕیکخراوی بازرگانی جیهانی Pascal Lamy\nله سه‌ر نزیکه‌ی 85 له سه‌دی ئه‌و گرێبه‌سته ڕێککه‌وتبوون.\nئه‌وه‌ی ڕێککه‌وتننامه‌که‌ی تیكدا، ناکۆکی نیوان ئه‌مریکا و هێندستان بوو.  هێندستان و به‌ڵام هه‌روه‌ها ئه‌ندۆنێزی پاراگراف یان بڕگه‌یه‌کی داوا ئه‌کرد بۆ ئه‌وه‌ی وڵاتان بتوانن گومرکی کشتووکاڵ به‌رز بکه‌نه‌وه، بۆ نموونه ئه‌گه‌رimport واته شت هێنان، به خێرایی زیادی کرد یان نرخه‌کان گۆڕانکاریان با سه‌ردا هات. لێره‌دا مه‌به‌ستیان پاراستنی جووتیاره‌کانی خۆیانه.\nئه‌مریکا به بۆنه‌ی ئه‌وه‌وه که زۆر یارمه‌تی بۆ جووتیاره‌کانی خۆی که‌م کردووه‌ته‌وه وتی نا و هه‌ر به دوای ئه‌وه‌شدا دانووستاندنه‌که له پڕدا وه‌ستا.\nئه‌کیه‌تی ئۆرووپا ئه‌مه‌ی به سه‌رنه‌که‌وتنێکی گران له قه‌ڵه‌م دا. نوینه‌ری ئه‌مریکا Susan Schwab وتی ئه‌مریکا له پێشنیاره‌کانی خۆی به‌رده‌وام ئه‌بیت و هه‌روه‌ها ئه‌و خاڵانه‌ی که په‌سه‌ندییان کردووه به هیوای ئه‌وه‌ی وڵاتانی تر چاره‌ی سازان نیشان بده‌ن بۆ ئه‌وه‌ی دووباره بتوانن له سه‌ر ئه‌م گرێبه‌سته گفتووگۆ بکه‌ن.\nبه‌ڵام ئێستا مه‌علووم نیه که‌ی له سه‌ر ئه‌م گرێبه‌سته قسه و باس ئه‌کرێت، له‌وانه‌یه 3 تا 4 ساڵێکی پی بچیت هو له‌وانه‌شه هه‌رگیز باسی نه‌کرێته‌وه.\nله به‌ر ئه‌وه‌ی ئه‌مریکا له‌م پرسه‌دا ده‌سه‌ڵاتێکی زۆری هه‌یه، هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆک حوکمه‌ت مانایه‌کی گه‌وره به ده‌ست پێکردنه‌وه‌ی گفتووگۆ له سه‌ر گرێبه‌ستی بازرگانی جیهانی ئه‌بێت.\nئاشکرایه که تا پییز ئه‌م کاره‌کانی ئه‌م گرێبه‌سته کۆتایی نایه‌ت و ڕێکه‌وتننامه نانووسرێت. بۆیه مه‌سه‌له‌ی بازرگانی جیهانی و گرێبه‌سته‌که ئه‌که‌وێته ده‌ست پرێسیده‌نتی تازه. ئه‌گه‌ر باراک ئۆباما بیباته‌وه، ئه‌وا ئه‌و زیاتر له کۆماریخوازه‌کان گومانی خۆی دژ به بازرگانی ئازاد نیشان داوه.\nوه‌زیری بازرگانی سوێد ,Eva Björling قه‌رار بوو بچێت بۆ ژێنێڤ بۆ دانووستاندن له سه‌ر گڕیبه‌ستی بازرگانی جیهانی. ئه‌و ئاوا ڕووخانی ڕێکه‌وتننامه‌که شرۆڤه ئه‌کات.\nBjörling ئه‌ڵێ گفتووگۆکانمان له هه‌ر سه‌رده‌مێکی تر زیاتر پێش که‌وتبوو، ئه‌گه‌ر هه‌ر لێره‌شدا بتوانین بمێنینه‌وه و له داهاتووشدا ده‌ست به دانووستاندن له سه‌ر ئه‌م مه‌سه‌له بکه‌ینه‌وه، یه‌کسه‌ر هه‌ممو شتێکمان له ده‌ست نه‌داوه.\nئێستا چی ڕوو ئه‌دات؟\nBjörling ئه‌ڵێ سۆێد به‌رده‌وام ئه‌بیت بۆ پێشخستنی بازرگانی ئازاد. ئه‌وان حه‌وت ساڵه خه‌ریکن گفتووگۆ ئه‌که‌ن، باشه بۆ ئه‌وه‌نده سه‌خته؟\nBjörling به‌رده‌وام ئه‌بێ و ئه‌ڵێ پێم وایه هه‌میشه سه‌خته کاتێک 153 وڵات ئه‌بێ یه‌ک بگرن له سه‌ر گرێبه‌ستێکی گه‌وره.


سه‌رۆکی ئه‌فغان کۆتایی به ئاگربه‌ست له گه‌ڵ تالیبان دێنێت\nیاخی بووانی تالیبان گوته‌ی سه‌رۆکی ئه‌فغان به گرنگ ناگرن که ئه‌وان له شه‌ڕکردن ماندووبوونه.\nسه‌رۆکی ئه‌فغان ئه‌شڕه‌ف غه‌نی شه‌مه ڕێگای به هێزه‌کانی ئاسایشی نیشتمانی دا که کرداره‌کانی به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی یاخیبوان ده‌ست پێبکه‌نه‌وه و ئه‌وه‌ش وا ده‌کات کۆتایی به ئاگربه‌ستێکی 18 ڕۆژه له گه‌ڵ تالیبان بهێنێت.\nحکومه‌ت بۆ ماوه‌ی حه‌توویه‌ک یه‌ک لایه‌نه کرداره‌کانی دژ به تالیبانی له وڵات دا ڕاگرتبوو، که دوو ڕۆژ پێش جه‌ژنی ڕه‌مه‌زان ده‌ستی پێکرد.\nپاشان غه‌نی یه‌ک لایه‌نه ئه‌و ئاگربه‌سته‌ی بۆ 10 ڕۆژی دیکه درێژتر کرده‌وه، هیواداربوو هانی یاخیبووان بدات ده‌ست له شه‌ڕ هه‌ڵبگرن بۆ ئه‌وه‌ی ده‌ست به وتووێژێک بۆ کۆتایی پێهێنان به شه‌ڕ بکه‌ن.\nهه‌روه‌ها تالیبان له ماوه‌ی 17 ساڵ شه‌ڕ بۆ یه‌که‌م جار له ماوه‌ی سێ ڕۆژی جێژن دا هێرشه‌کانیان ڕاگرت. به‌ڵام یاخیبووان داوای غه‌نیان به گرنگ نه‌گرت که ماوه‌ی ئاگربه‌سته‌که درێژتر بکه‌نه‌وه و له ئه‌و کاته‌وه هێرشه‌کانیان بۆ سه‌ر هێزه‌کانی ئه‌فغان ده‌ستپێکردۆته‌وه.\nغه‌نی له ماوه‌ی کۆنفڕانسێکی هه‌واڵنێری له شاری کابۆل دا گوتی: "ئاگربه‌سته‌که به کۆتایی هاتووه و هێزه‌کانی ئاسایش و به‌رگری ئێمه ڕێگایان پێده‌درێت ده‌ست به کرداره‌کانی خۆیان بکه‌نه‌وه."\nبه‌ڵام، ئه‌و جه‌ختی کرد حکومه‌ت هه‌وڵ ئاشتی و ئاشتبوونه‌وه‌ی سیاسی له گه‌ڵ تالبیان به‌رده‌وام ده‌کات له ده‌مێکدا کرداره‌کانی ئاسایش به‌ڕێوه‌ده‌بات. غه‌نی گوتی ئاگربه‌ستی جێژنی ڕه‌مه‌زان سه‌لماندی گه‌ڵێک شه‌ڕکه‌ری تالیبان له شه‌ڕ ماندوو بوونه‌و و هه‌وڵی ئاشتی ده‌ده‌ن.\nغه‌نی داوای له تالیبان کرد که بێن و ده‌ست به وتووێژ بکه‌ن.


ساختەزانستەکەی کتێبی «نهێنییەکە» » DidiMn\nسەرەتا / ڕەخنە/کتێب / ساختەزانستەکەی کتێبی «نهێنییەکە»\nسه‌رچاوه: لایڤ سین\nنووسینی: بێنجامین ڕادفۆرد\nله ئینگلیزییه‌وه: زامۆ عومەر\nکتێبی خودکۆمەک یان پەرەپێدانی خۆیی، یەکێکە لە پڕفرۆشترین و پڕخوێنەرترین جۆرەکانی کتێب لە جیهاندا. ئەم کتێبانە بە پشت بەستن بە چەند تەکنیکێکی هەڵخەڵەتێنەر لە نووسینیاندا هەستێک لە خوێنەرەکانیاندا دەبزوێنن کە ڕووکەشانە وا دەردەکەون تەواوی ئەو قسانەی تێیاندا کراون ڕاستی و جوانییەکی ڕۆحیی لەپشتییانەوە هەیە. زۆربەیان کار لەسەر ئەوە دەکەن کە هەستی سەرکەوتن و باوەڕبەخۆبوون و دڵخۆشی بدەن بە خوێنەرەکان. ئەوەش لەڕێگەی گێڕانەوەی چیرۆکی کەسێکەوە کە لە زۆربەی حاڵەتەکاندا نووسەرەکە خۆیەتی، یان دانانی چەند بنەمایەک کە گوایە کلیلی سەرکەوتن و دڵخۆشی لەم بنەمایانەدا دەدۆزرێتەوە.\nبەڵام چەند لایەنێکی ئەم کتێبانە لە ڕووی لۆجیکی و زانستی و تەنانەت ژیانی واقیعی خۆشمانەوە هیچ ڕاستییەکییان تێدا بەدی ناکرێت و زۆربەیان لەوپەڕی بێ ماناییدان. بۆ نموونە لە کتێبی “نهێنییەکە”دا کە یەکێکە لە ناودارترین کتێبی خودکۆمەک، دێڕێکی تێدایە دەڵێت “ئەگەر وا بیربکەیتەوە کە باشیت، ئەوا باش دەبیت،” یان “هەموو ئەو شتانەی کە لە ژیانماندا ڕوودەدەن ئێمە خۆمان بەرەو لای خۆمان ڕایاندەکێشین.” مەحاڵە لە واقیعدا ئەمە ڕاست بێت. ئێمە لە ژیانماندا چەندەها شتی ناخۆش و نەویستراو ڕوودەدەن، وەک مردنی ئازیزێکمان یاخود نەخۆشکەوتنمان. ئایا ئێمە ئەوەمان بەلای خۆماندا ڕاکێشاوە؟ ئەگەر وا بیربکەینەوە کە باشین، مانای ئەوە ناگەیەنێت کە باشین، چونکە هەندێک شت هەیە تەنها بەوە باش نابن کە بیرییان لێبکەینەوە وەک ئەوەی ئەم جۆرە کتێبانە فێرمان دەکەن. ئەگەریش ئەم جۆرە قسانە بۆ هەموو کاتێک و حاڵەتێک ڕاست نین، کەواتە ئەم کتێبانە بۆ وەک یاسایەک بە ئێمەی دەفرۆشنەوە؟\nیەکێکی تر لە هۆکارەکانی بێ بنەمایی ئەم کتێبانە ئەوەیە کە زۆربەیان هەمان شریتی سواو لێدەدەنەوە بە دەربڕینی جیاواز. کڕۆکی بیرۆکەکەیان “بیرکردنەوەی پۆزەتیڤانەیە،” بە مانای ئەوەی کە ئەگەر ئێمە هەموو کاتێک پۆزەتیڤانە بیربکەینەوە ئیتر ژیانیشمان هەمیشە باش و خۆش دەبێت لە گشت ڕوویەکەوە. هەر لە کتێبی “نهێنییەکەدا” لەسەر دەوڵەمەندی و پارە دەڵێت: “هۆکاری سەرەکی ئەو کەسانەی پارەیان نییە ئەوەیە کە بە بیرکردنەوەکانیان ڕێگەیان لە پارە گرتووە بێتە ژیانیانەوە.” واتە ئەگەر پۆزەتیڤانە بیربکەینەوە و بڵێین پارە دێت و دەوڵەمەند دەبین، پارەکە دێت و دەوڵەمەندیش دەبین. ئایا ئەمە هیچ بنەمایەکی لۆجیکی و واقیعی هەیە لە ژیانی ڕۆژانەماندا؟ ئەگەریش مەبەست لەوەیە کە پۆزەتیڤانە بیربکەینەوە و کاربکەین بۆ بەدەستهێنانی پارە، ئەمە نهێنییەکەی لەکوێدایە؟ ئایا هیچ کاریگەرییەکی دەرەکی ڕێگە لە هاتنەناوەوەی پارە ناکات جگە لە بیرکردنەوەکانمان؟ ئایا بۆ هەموو سیستەمێکی ئابووری لە هەموو وڵاتێکدا ئەم قسەیە ڕاستە (ئەگەر ڕاست بوو)؟ ئەم یاسایە ئەگەر لە وڵاتێکدا ئەکرێت ڕاست بێت کە سیستەمی ئابووری و حوکمڕانی یارمەتیدەربێت بۆی، بەهەمان شێوە لە وڵاتێکی وەک کوردستانیش ڕاستە کە تەنانەت مافی سەرەتایی هاوڵاتییەکە خۆی بە نیوەناچڵی دەدرێت (یان هەر نادرێت)؟\nئەم جۆرە قسانەن کە لەم کتێبانەدا خەیاڵێکی پڵاو لای خوێنەر دروست دەکەن. بێگومان کە سەرەتا دەیانخوێنیتەوە بەهادار و بەجێ دەردەکەون. بەڵام کەمێک تێفکران لەسەریان دەریدەخات کە چەندە خاڵیین لە لۆجیک و بنەمای زانستی و واقیعی. تەنها کۆمەڵێک قسەی گەرم و گوڕ و چەند وەڵامێکی خێرا و ئیجابین بۆ ئەو کەسانەی کە نایانەوێت وەڵامی ئاڵۆز و نێگەتیڤ وەربرگرن. کۆمەڵێک قسەی جوانکراون بۆ ئەو کەسانەی کە بەردەوام دەیانەوێت کتێبێک بێت پێان بڵێت “بڵێ من باشم، و باش دەبیت.” لەڕووی لۆجیکی و زانستییەوە قسەی زۆر هەن دژی ئەم جۆرە کتێبانە. بۆ نموونە، بیرکردنەوەی پۆزەتیڤانەی زۆر دەکرێت ببێتە هۆکاری بەلاوەنانی واقیع و ژیانی ڕاستی و هەمیشە گەڕان بەدوای ڕێگەیەکی ئاسان بۆ دەرچوون لە هەموو کێشەکان. دەکرێت ئەم جۆرە کتێبانە هێندە دوورتبخەنەوە لە ڕاستی کە بێ ئاگا بیت لە لایەنێکی ژیانت کە بەردەوام لە خراپبووندایە و تۆش وا هەست دەکەیت هەموو شتێک باشە. هەموو ڕووداو و بەسەرهاتێکی ژیانت پەیوەندی نییە بە بیرکردنەوەکانتەوە. چەندین هێز و هۆکاری دەرەکی هەن کە ئاڕاستەی ڕووداوەکان دەگۆڕن.\nئەم وتارەی وێبسایتی لایڤ سایەنس – Livescience، تیشک دەخاتە سەر “یاسای ڕاکێشان” لە کتێبی “نهێنییەکە”وە و قسە لەسەر بێ بنەمایی ئەم جۆرە کتێب و یاسایانە دەکات لەڕووی لۆجیکی و زانستییەوە. وتارەکە لەژێر ناونیشانی “ساختەزانستەکەی کتێبی نهێنییەکە”یە، و لەلایەن بێنجامین ڕادفۆردەوە نوسراوە کە سەرنووسەر و بەڕێوەبەرە لە گۆڤاری زانستی Skeptical Inquirer. کتێب و فیلم و پڕۆژەکانی تری لە وێبسایتەکەی خۆی دەتوانرێت ببینرێن. ستوونەکەی بە ناوی “زانستی خراپ” (Bad Science) بەردەوام لە وێبسایتی LiveScience خوێنەری هەیە.\nلە ساڵی ٢٠٠٩دا، لاری کینگی پێشکەشکاری تەلەفزیۆنی ئەمریکی پرۆگرامێکی لەژێر ناونیشانی “ڕووداوێکی تایبەت”دا بەخش کرد لە سەرتاسەری شانۆکانی ئەمریکادا. پرۆگرامەکە بە ناونیشانی “لەودیو نهێنییەکەوە: هێزی ڕۆحانی و یاسای ڕاکێشان” بوو، کە لەسەر کتێبی “نهێنییەکە” بەرهەمهێنرابوو، کتێبە پڕفرۆشەکەی ڕۆندا بێرن لە بواری یارمەتیدانی خوددا. کتێبەکە بەڵێنی ئەوە دەدات کە خەونەکانمان بەوە دێنە دی کە پۆزەتیڤانە بیربکەینەوە. بەلایەنی کەم بۆ بێرن و بڵاوکەرەوەکانی، خەونەکانی هێناونەتە دی. زنجیرەی “نهێنیەکە” (کە کتێب و فیلم و دیڤیدی و شتی تریش لەخۆ دەگرێت) بڕێکی زۆری پارەی هەڵچنی بۆ ئەوان، بەڵام ڕاست و دروستی بابەتەکەی گومانی لەسەرە.\n“نهێنییەکە” گوایە لەسەر زانست نووسراوە، و لە هەندێک شوێندا هەندێک دەستەواژەی فیزیای بڕیی بەکارهێناوە. بەڵام بیرۆکەکەی کە لەپشت ئەم کتێبەوەیە زانستییانە سەلمێندراوە کە هەڵەیە. بە قسەی بێرن بێت، ئەم نهێنییە لەسەر بیرۆکەیەکی سەردەمی نوێ بەرهەم هاتووە کە پێی دەوترێت “یاسای ڕاکێشان.” ئەم بیرۆکەیە دەڵێت بەپێی ئەم یاسایە شتە لێکچووەکان یەکتری ڕادەکێشن، کەواتە بیرکردنەوەی پۆزەتیڤانە شتی پۆزەتیڤ بۆلای خۆی دەهێنێت، و بیرکردنەوەی نێگەتیڤانە شتی نێگەتیڤ ڕادەکێشێت. کەواتە، زۆر بە سادەیی، ئەگەر بیر لەو شتانە بکەینەوە کە دەمانەوێت، بەدەستییان دەهێنین. کە ڕووکەشانە لێی دەڕوانیت، وا دەردەکەوێت لۆجیکێکی تێدا بێت. بەڵام لە فیزیادا شتە پێچەوانەکان یەکتر ڕادەکێشن، نەک لێکچووەکان. بەڵام بەدەر لەمەش، یاسای ڕاکێشانەکەی ئەم کتێبە هیچ پەیوەندییەکی بە زانستەوە نییە. هیچ کەسێک ناتوانێت شتێک بهێنێتە بوون تەنها بەوەی پۆزەتیڤانە بیری لێبکاتەوە یان ئاواتی بۆ بخوازێت یان هەستی بۆی بجووڵێت.\n١) لۆجیکێکی خراپ\nکاتێک زانایان پێشنیاری بیردۆزێکی نوێ دەکەن، دەبێت ڕوونی بکەنەوە ئەو بیردۆزە چۆن کاردەکات. لە بەرامبەر ئەمەدا، کتێبی “نهێنییەکە” کێشەی زۆرە لەگەڵ ئەو ڕوونکردنەوەیەدا، و شکست دەهێنێت لە ڕوونکردنەوەی ئەوەی کە یاسای ڕاکێشان چۆن کاردەکات و لەسەر چ میکانیزمێک کاردەکات. بەپێی بیرۆکەکە بێت، بیرکردنەوەکانمان بەشێوەیەک لە شێوەکان لەرەلەرێک دەنێرنە گەردوونەوە و شتێک لە گەردووندا بەشێوەیەک لە شێوەکان ئەو لەرەلەرە شی دەکاتەوە و وەڵامی دەداتەوە. بۆ نموونە ئەگەر بمانەوێت جەستەمان باریکتر بێت، یان ئۆتۆمبیلێکی نوێمان هەبێت، گەردوون بەشێوەیەک بۆمان جێبەجێ ئەکات ئەگەر ئێمە بیری لێبکەینەوە. بیرکردنەوەی پۆزەتیڤانە زۆر ئاسانترە لەوەی ڕێجیم بکەیت، یان پارە پەیدا بکەیت بۆ ئۆتۆمبیلەکە، بەڵام تەنانەت ئەگەر یاسای ڕاکێشانیش ڕاست بێت، ئەو کیلۆ زیادانە بەچی لە لەش دەردەچن و ئەو ئۆتۆمبیلە نوێیە چۆن پەیدا دەبێت؟\nکێشەی زۆر گەورەتر هەیە لەگەڵ بنەما بەناو زانستییەکەی “نهێنییەکە”دا. بەپێی کتێبەکە بێت، “هەموو ئەو شتانەی دێنە ژیانتەوە بە بیرکردنەوەکانی خۆت ڕایاندەکێشیتە ژیانتەوە.” ئەمە ڕاستە؟ هەموو ئەوانەی یاری بەخت و قومار دەکەن بیر لە بردنەوە و دەوڵەمەند بوون دەکەنەوە (ئەگەر وا نەبێت یاری ناکەن)، کەچی زۆر کەمیش براوە دەبن. ئەگەر یاسای ڕاکێشان کاربکات، بۆچی بەو شێوەیەیە؟ نابێت هەموو ئەوانەی یارییەکە دەکەن براوە بن ئەگەر شتەکە تەنها بەند بێت لەسەر ویست و بیرکردنەوە؟\nبەپێی یاسای ڕاکێشان، ئەگەر تووشی ڕووداویک ببیت یان نەخۆش بکەویت، ئەوە هەڵەی خۆتە، چونکە بیرکردنەوە نێگتیڤەکانت ئەوەیان بەسەر خۆتدا هێناوە. ئەگەر فڕۆکەیەک بکەوێتە خوارەوە، ئایا مانای ئەوەیە کە خەتای گەشتیارەکانی ناویەتی؟ بیرکردنەوەی نێگەتیڤی یەکێکییان بوو بە هۆکار؟ ئەی بیرکردنەوەی گەشتیارەکانی تر چی؟ بیرکردنەوەی تەنها یەک کەس بەشێوەیەک بەسەر بیرکردنەوە پۆزەتیڤەکانی هەموو ئەوانی تردا زاڵ بوو و هەموویانی بە کوشتدا؟\nچەند پەیامێکی پۆزەتیڤ هەیە لەنێو ئەم چەلەحانێیەدا؛ بە دڵنیاییەوە دەرکەوتەیەکی پۆزەتیڤانە باشترە وەک لە نێگەتیڤانە، و بەڵی، بیرکردنەوە و هەستەکانمان کاریگەرییان هەیە لەسەر چۆنییەتی ئەزموونکردنی ژیانمان. بەڵام ئەمە هیچ نهێنییەکی تێدا نییە، و هیچ پەیوەدنییەکی نییە بەم شتەی پێی دەڵێن یاسای ڕاکێشان.\n٢) سەرچاوەی بیرۆکەی ئەم کتێبە\nنیشانەیەکی دیاری بیرۆکەیەکی خراپ کە وا دەردەکەوێت زۆر جێگیر و ڕاست، داهێنەرەکەیەتی کە کەسێکە کە خۆی ناوناوە پسپۆڕ و سەرچاوەی سەرەکی بیرۆکەکانی ئەزموون و ئیلهامی تایبەتی خۆیەتی. ئەگەر کتێبەکە هیچ بنەمایەکی زانستی نییە، کەواتە بێرن لەکوێوە ئەمەی بۆ دەرکەوتووە؟\nبێرن خۆی دانی بەوەدا نا کە لەخۆیەوە ئەم بیرۆکەیەی داهێناوە. کۆمەڵێک بنەمای فیزیای بڕیی و سۆفیگەریی سەردەمی نوێ و هەندێک بنەمای تێگەیشتنی گشتی بۆ شتەکانی پێکەوەناوە، لەگەڵ بیرۆکەی کتێبێکی ساڵی ١٩١٠ کە ناوی “زانستی دەوڵەمەند بوونە.” بێرن لەپڕ و لەخۆیەوە بڕیاری دا کە گوایە کلیلی دەرگای گەردوونی دۆزیوەتەوە و کتێبێکی لەسەر نووسی دەستبەجێ، بێ ئەوەی بڕوانێتە واقیعی زانستی و هەڵە لۆجیکییەکانی ناو کتێبەکەی.\nنهێنی سەرکەوتنی کتێبێک ئەوەیە بەبازاڕکردنێک (مارکێتین)ی زیرەکانەی بۆ بکرێت، و کۆمەڵێک بیرۆکەی بێ بنەما و ناڕوون تێکەڵ بکات لەگەڵ بیرکردنەوەی ئەفسووناویانەی سەردەمی نوێ و دواتر وەک مەعریفەیەکی شاردراوە پێشکەشی خەڵکی بکات. کتێبی “نهێنییەکە” نە شتێکی نوێیە و نە نهێنیشە. بۆ چەندین دەیەیە، کتێبی پەرەپێدانی خۆیی وەک ئەمە وەڵامی ئاسانییان بۆ کێشەکانی ژیان خستووەتە بەردەست. ئەگەر هەر یەکێک لەو کتێبانە ڕاست بوونایە و کاریان بکردایە، ئەوە پێویستی نەدەکرد دووبارە بڵاوبکرێنەوە، و هیچ پێویست نەدەبوو لەدوای ئەم کتێبەوە کتێبی “لەودیو نهێنییەکەوە” و “گەڕانەوەی نهێنییەوە” و “نەوەی نهێنییەکە” بەرهەمبهێندرێن.\nThe Secret, Wtari Kteb,


هالاند هاوینی داهاتوو یانەکەی جێدێڵێت – یاریگانێت\nدەستپێك/ئه‌ڵمانیا/هالاند هاوینی داهاتوو یانەکەی جێدێڵێت\nهالاند هاوینی داهاتوو یانەکەی جێدێڵێت\nمینۆ رایۆلا، بریکاری ئیتاڵی بەشێک لە یاریزانە بەناوبانگەکانی جیهان ماوەی رابردوو رایگەیاندبوو کە هاوینی داهاتوو یاریزانێکی دیار دەگوازێتەوە ریزەکانی یانەی ریال مەدریدی ئیسپانیا و رۆژنامەی وەرزشی مارکای ئیسپانیاش ناوی ئەو یاریزانە ئاشکرا دەکات.\nرۆژنامە ئیسپانیا بڵاویکردووە شاهانەکان دوای چوونی کریستیانۆ رۆناڵدۆ لە یانەکەیان، تووشی قەیرانێکی دیاری گۆڵ کردن بوونە، هەربۆیە لە هەوڵی ئەوەدان هاوینی داهاتوو گۆڵکارێک بگوازنەوە ریزەکانیان و بریکارە ئیتاڵیەکەش ئێرلینگ هالاند هێرشبەری نەرویجی یانەی بورووسیا دۆرتمۆندی ئەڵمانی پێشنیار کردووە و چاوەڕێ دەکرێت کە ئەو یاریزانە لاوە وەرزی داهاتوو بگوازرێتەوە ئیسپانیا و لە لالیگا بەردەوام بێت لە یاریکردن.\nسەرچاوەکە ئەوەشی بڵاوکردەوە گۆڵکارە لاوەکەی زەردەواڵەکان مەرجی هەڵوەشاندنەوەی گرێبەستەکەی 22 ملیۆن یۆرۆیە و لە ساڵی 2022 دەتوانێت کار بەم مەرجە بکرێت، بەڵام یانە ئیسپانیەکە ئامادەیە پێش وەختە ئەم یاریزانە بەرامبەر 75 ملیۆن یۆرۆ بگوازێتەوە ریزەکانی.


ئه‌نجوومه‌نی رۆحانی ئێزیدی پیرۆزبایی له مه‌سرور بارزانی ده‌كات : Hekar.net\nبابه‌ته‌ك بۆ گه‌نگه‌شێ: كێ داعش چێكر و بۆچى؟Dershewi Mohemed Amir -\nبابه‌ته‌ك بۆ گه‌نگه‌شێ: كێ داعش چێكر و بۆچى؟Dershewi Mohemed Amir\nالأرشيف اختر شهر ديسمبر 2019 (70) نوفمبر 2019 (207) أكتوبر 2019 (280) سبتمبر 2019 (327) أغسطس 2019 (260) يوليو 2019 (324) يونيو 2019 (331) مايو 2019 (300) أبريل 2019 (223) مارس 2019 (238) فبراير 2019 (263) يناير 2019 (266) ديسمبر 2018 (320) نوفمبر 2018 (327) أكتوبر 2018 (393) سبتمبر 2018 (342) أغسطس 2018 (347) يوليو 2018 (294) يونيو 2018 (187) مايو 2018 (303) أبريل 2018 (322) مارس 2018 (364) فبراير 2018 (291) يناير 2018 (313) ديسمبر 2017 (376) نوفمبر 2017 (377) أكتوبر 2017 (379) سبتمبر 2017 (354) أغسطس 2017 (439) يوليو 2017 (525) يونيو 2017 (393) مايو 2017 (460) أبريل 2017 (312) مارس 2017 (358) فبراير 2017 (377) يناير 2017 (515) ديسمبر 2016 (462) نوفمبر 2016 (486) أكتوبر 2016 (427) سبتمبر 2016 (360) أغسطس 2016 (465) يوليو 2016 (508) يونيو 2016 (555) مايو 2016 (590) أبريل 2016 (514) مارس 2016 (512) فبراير 2016 (472) يناير 2016 (466) ديسمبر 2015 (407) نوفمبر 2015 (444) أكتوبر 2015 (421) سبتمبر 2015 (493) أغسطس 2015 (345) يوليو 2015 (289) يونيو 2015 (321) مايو 2015 (429) أبريل 2015 (365) مارس 2015 (299) فبراير 2015 (231) يناير 2015 (204) ديسمبر 2014 (290) نوفمبر 2014 (232) أكتوبر 2014 (263) سبتمبر 2014 (238) أغسطس 2014 (361) يوليو 2014 (331) يونيو 2014 (468) مايو 2014 (333) أبريل 2014 (231) مارس 2014 (373) فبراير 2014 (336) يناير 2014 (352) ديسمبر 2013 (347) نوفمبر 2013 (356) أكتوبر 2013 (219) سبتمبر 2013 (373) أغسطس 2013 (493) يوليو 2013 (480) يونيو 2013 (312) مايو 2013 (284) أبريل 2013 (258) مارس 2013 (185) فبراير 2013 (148) يناير 2013 (102) ديسمبر 2012 (115) نوفمبر 2012 (94) أكتوبر 2012 (165) سبتمبر 2012 (252) أغسطس 2012 (178) يوليو 2012 (147) يونيو 2012 (143) مايو 2012 (169) أبريل 2012 (166) مارس 2012 (104) فبراير 2012 (147) يناير 2012 (127) ديسمبر 2011 (144) نوفمبر 2011 (191) أكتوبر 2011 (139)\nبه‌بۆنه‌ی هه‌ڵبژاردنی مه‌سرور بارزانی، وه‌ك سه‌رۆكی ئه‌نجوومه‌نی وه‌زیرانی هه‌رێمی كوردستان و پێكهێنانی كابینه‌ی نوێی حكوومه‌تی هه‌رێم، بابا شێخ، ئه‌ندامی ئه‌نجوومه‌نی رۆحانی ئێزیدی په‌یامێكی پیرۆزبایی ئاراسته‌ی سه‌رۆك وه‌زیرانی نوێ و كابینه وه‌زارییه‌كه‌ی كرد.\nده‌قی په‌یامی پیرۆزبایی بابا شێخ بۆ سه‌رۆك وه‌زیرانی نوێی هه‌رێمی كوردستان:\nدڵخۆش و به‌خته‌وه‌رین، كه به ناوی خۆم و نوێنه‌رایه‌تی ته‌واوی رۆڵه‌كانی ئاینی ئێزیدی ئه‌وپه‌ڕی پیرۆزبایی وه‌فاداریتتان لێ بكه‌م و پیرۆزبایی ئه‌ركه نوێیه‌كه‌ت وه‌ك سه‌رۆكی حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستانتان لێ ده‌كه‌ین، ئێمه باوه‌ڕی ته‌واومان هه‌یه، كه هه‌ڵبژاردنتان وه‌ك سه‌رۆكی حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان و راگه‌یاندنی پێكهاته‌ی كابینه‌ی نوێی حكوومه‌ت، نه‌خشه‌ی ئاینده‌یه‌كی نوێ ده‌كێشێت و ره‌نگدانه‌وه‌ی له‌سه‌ر باوه‌ڕبوونی سه‌ركردایه‌تی سیاسی و گه‌لی كوردستان به كه‌سایه‌تییه به‌ڕێزه‌كه‌تان ده‌بێت، كه به‌ڵێنت به گه‌له‌كه‌مان داوه.\nبوونی جه‌نابیتان له سه‌رۆكایه‌تی حكوومه‌ت هیوایه‌كی پرشنگدار و په‌ناگه‌یه‌كی له‌خۆگرتنه بۆ ته‌واوی رۆڵه‌كانی هه‌رێم به سه‌رجه‌م پێكهاته ئاینی و نه‌ته‌وه‌كانییه‌وه، له‌ناویان پێكهاته‌ی ئێزیدیش جێ ده‌گرێت.\nهه‌روه‌ك ئه‌وپه‌ڕی هیوای ته‌ندرووستی باش و سه‌ركه‌وتن بۆ پۆسته باڵاكه‌ت ده‌خوازین و ئه‌مێدی خێر و خۆشی و ئاسایش و ئاشتیش بۆ گه‌لی كوردستانمان ده‌خوازین.\nبابا شێخ، ئه‌ندامی ئه‌نجوومه‌نی رۆحانی ئاینی ئێزیدی.


گۆڕانی کەشوهەوا و کاریگەرییەکانی\nساڵانە پلەی گەرما بەرزتردەبێتەوە و دیاریدەکانی کەشوهەوای توند زیاتردەبن، ئەوەش یەکێکن لە نیشانەکانی گۆڕانی کەشوهەوا لە جیهاندا و بەباری نەرێنی لەسەر ژیان و سروشت دەشكێنەوە.\nگۆڕانی کەشوهەوا کاریگەری گەورەی دەبێت لەسەر ژیانی ئادەمیزاد و هەروەها سروشت بەگشتی، بۆیە کارکردن بۆ ژینگەدۆستی لە کارو پرۆژەکان و ژیانی ڕۆژانەدا یەکێکە لە پیویستە سەرەکی و بەپەلەکان.\nبەپێی توێژینەوەیەک کاریگەرییەکانی شەپۆلە گەرمەکان و وشکەساڵی لەسەر بەرهەمەکانی دانەوێڵە دەرکەوتوە بەشێوەیەک کە لە ماوەی (٥٠ ساڵ) ی ڕابردوودا شەپۆلە توندەکان و، وشکەساڵی سێ ئەوەندە زیاتر بوون.\nلەو بارەیەوە (دکتۆر تێرسا بڕاس) توێژەری ژینگەیی لە زانکۆی نۆڤا لە لیزبۆن گوتی، ئەو کەمبونەوەیەی بەرهەمەکانی دانەوێڵە بەهۆی شەپۆلە توندەکانی کەشوهەواوە دەبێتەهۆی کەموکورتی لەبواری خۆراک و، هەروەها بەرزبونەوەی نرخەکەی.\nبەرزبونەوەی نرخی خۆراک بەهۆی گۆڕانی کەشوهەواوە کاریگەری لەسەر هەردوولا، وڵاتانی هەناردەکار و وڵاتانی هاوردەکاری بەرهەمە خۆراکیەکان دروستدەکات، بەتایبەتی وڵاتانی هەژار و کەمدەرامەت زیاتر دەکەونە بن قورسایی پەیداکردنی خۆراکەوە.\nوەرزەکان پێش وادەی خۆیان دەگۆڕێن:\nهەر بەهۆی گەرمبونەوەی پلەکانی گەرما لەجیهاندا وەرزەکان پێش وادەی هاتنیان دەستپێدەکەن بەتایبەتی بەهار و هاوین، وە چاوەڕێدەکرێت تا کۆتایی ئەو سەدەیە وەرزی هاوین درێژببێتەوە بۆ شەش مانگ.\nلە توێژینەوەیەکی دیکەدا کە لە (زە هیڵ) بڵاوکراوەتەوە، زانایان هۆشداریدەدەن ئەگەر بێتوو کارنەکرێت بۆ کەمکردنەوەی دەردراوە گازییەکان کەشوهەوا زۆر گەرمدەبێت و کاریگەری گەورە لەسەر ژیان و تەندروستی مرۆڤ دروستدەکات.\nوە لەئەگەری بەرزبونەوەی پلەکانی گەرما بێجگە لەزۆربوونی ڕووداو و کارەساتە سروشتیەکان هاوکات کاتی گۆڕانی وەرزەکانیش گۆڕانی بەسەردا دێت و وەرزی هاوین درێژتردەبێتەوە، بەوەش مێشوولەکان زۆردەبن.\nزۆربوونی مێشوولە و خێزانەکانی هاوشێوەیان دەبنەهۆی بڵابونەوەی ڤایرۆس و نەخۆشیەکانی وەکوو مەلاریا، هەروەها ئاستەنگ بۆ ژیانی خەڵکی دروستدەبێت کە چۆن خۆیان بگونجێنن لەگەڵ ئەو شێوە نائاساییەی گۆڕانی کەشوهەوادا.\nلە ئێستادا بەبەراوورد بە ساڵی (٢٠١١) وەرزی بەهار و هاوین نزیکەی مانگێک پێش وادەی خۆیان دەستپێدەکەن، وە هەتا ساڵی (٢١٠٠) زانایان پێشبینی دەکەن ئەگەر هەموولا هاوکارنەبین لە کەمکردنەوەی دەردراوەکانی گازی کاربۆن ئەوا وەرزی هاوین دەبێتە نزیکەی نیوەی هەر ساڵێک.\nوە لەگەڵ گۆڕانی کاتی وەرزەکان سەرجەم سیاسەتەکانی باری کشتوکاڵی و چاودێری تەندروستی و، کارەساتەکان و، بواری ژینگەیی دەبێ بەپێی ئەو کاتە دەستکاری و چاکبکرێن.\nزانایانی بواری ژینگە و گۆڕانی کەشوهەوا داوا لەهەر تاکێک لەسەر ئەو گەردوونە دەکەن لە بەشی خۆیان هاوکاربن، چونکە گەرمبونی گەردوون و گۆڕانکاری بەسەرداهاتنی وەرزەکان شتێکە کاریگەری لەسەر هەمووان دەبێت و پێویستە لە ئێستاوە تێگەیشتنیان بۆی هەبێت.\nشیاوی باسکردنە، کەشوهەوای توند و کارەساتەکانی پۆلێن کراون بەسەر شەپۆلە توندە گەرمەکان و، شەپۆلە توندە ساردەکان و، وشکەڕۆیی و، لافاوەکان، کە هەر یەکێک لەوانە کاریگەری نەرێنی لەسەر کۆی ژیانی ئادەمیزاد و، گیانلەبەران و، سروشت بەگشتی دروستدەکەن.\nلە توێژینەوەکاندا دەرکەوتوە، شەپۆلە توندە گەرمەکان و، وشکە ساڵیەکان کاریگەری زۆریان هەبوە لەسەر کەمبونەوەی بەرهەمەکانی دانەوێڵە و، سەوزە و میوە لە وڵاتانی ئەوروپا، وە لەساڵانی داهاتوودا کاریگەرییەکان ڕەنگدانەوەی زیاتریان دەبێت لەسەر فەرهەمبوونی خۆراکە پێویستیەکانی ژیان.


Aggiungere elementi formano | 28-09-2017\n$باشووری کوردستان$ - کۆمستیۆنی باڵای هەڵبژاردنەکان، ئەنجامی #ریفراندۆم#ەکەی باشووری کوردستانی بڵاوکردەوە و رێژەی بەڵێ %92.7 بوو. - سەرۆکی دەستەی ناوچە دابڕاوەکان لە حکومەتی هەرێمی کوردستان رایگەیاند، ئەگەر سوپای عێراق ناوچە دابڕاوەکان کۆنترۆل بکات ئەوا کورد 48% لە خاکی باشووری کوردستان لە دەست دەدات. - لەبارەی هەڵوێست و کاردانەوەی بەغدا لەبەرامبەر ئەنجامدانی ریفراندۆم، #مەسعود بارزانی# دەڵێت کاردانەوەکان حەقیقەت و ناخی ئەوانەی دەرخست کە دژی مافەکانی خەڵکی کوردستانن و زمانی هەڕەشە بەکاردەهێنن. - باڵیۆزخانەی ئەمریکا لە عێراق رایدەگەیەنێت کە لە رۆژی هەینییەوە گەشتە ئاسمانییەکان بۆ هەرێمی کوردستان رادەوەستن و داواش لە ئەمریکییەکان دەکات کە پلانی گەشتەکانیان بگۆڕن. - بۆ گفتوگۆکردن لەسەر ڕیفراندۆمی باشووری کوردستان، سەرۆک کۆماری روسیا ڤلادیمێر پوتین گەیشتە تورکیا. - تەرمی پێنج کەس لەو 22 هاوڵاتیانەی باشوور گەیشتنەوە #سلێمانی# کە ڕۆژی 22ی ئەم مانگەدا لە دەریای ڕەشدا خنکابوون. $رۆژئاوای کوردستان$ - لە حەوتەمین کونگرەی #پەیەدە#دا هاوسەرۆکانی پێشوی پەیەدە، (#سالح موسلیم# و #ئاسیا عەبدوڵڵا#) دەستیان لە کارکێشایەوە و بەهەڵبژاردن (#شاهۆز حەسەن# و #هێڤی مستەفا#) کرانە هاوسەرۆکانی نوێی پەیەدە.


لێدوانی بەکارھێنەر:Malband - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nبەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا Malband!\nویکیپیدیا ئینسایکڵۆپیدیایەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی ناوەرۆکی ویکیپیدیا ئازادە. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لە سەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری ناوەندی (سۆرانی) لە زمانی کوردی (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە ٢٠٠٩ەوە لە ویکیپیدیای کوردیی باکووری (کورمانجی) بە ھۆی چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە جیا بووەتەوە و ئێستا ٢٦٬٥٩٢ وتار و ١٢٩ بەشداربووی چالاکی ھەیە.\nDIYAR DESIGN (لێدوان) ١٩:٥٠, ٢٣ تشرینی دووەم ٢٠١٣ (UTC)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=لێدوانی_بەکارھێنەر:Malband&oldid=370795»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٩:٥٠ی ٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ نوێ کراوەتەوە.


ئەنجوومەنی باڵای سیاسیی كوردستان بۆ هاوپەیمانێتیی نێودەوڵەتی: سنوورێک بۆ ئابڵۆقە و هەڕەشە و سزادانی بەکۆمەڵ دابنێن 2017-10-11\nئەنجوومەنی باڵای سیاسیی کوردستان بەسەرپەرشتیی (سەرۆک بارزانی) لە كۆبوونەوەكەدا بە ڕای گشتیی جیهانی و هاوپەیمانێتیی نێودەوڵەتی ڕادەگەیێنێت كە گەلی كوردستان ڕووبەڕووی ئابڵۆقە و سزادانی بە كۆمەڵ و هەڕەشەی بەكارهێنانی هێز كراوەتەوە و ئەوە بارودۆخی مرۆیی و ژیانی خەڵك و ئاوارەكان لە عێراق و كوردستان دەباتە قۆناغێكی مەترسیدار و داوا دەكات سنوورێك بۆ ئەم هەڕەشە و ئابڵۆقە و سزادانی بەكۆمەڵە دابندرێت.\nدەقی ڕاگەیێندراوی ئەنجوومەنی باڵای سیاسیی كوردستان:\nڕۆژی چوارشەممە 11ـی 10ـی 2017 لە سەلاحەدین بە سەرپەرشتیی بەڕێز (مەسعوود بارزانی) ئەنجوومەنی باڵای سیاسیی كوردستان كۆبۆوە.\nلە سەرەتای كۆبوونەوەكەدا ئامادەبووان بۆ ڕێزگرتن لە گیانی سەرۆك مام جەلال و گیانی شەهیدانی ڕێگەی ئازادی خولەكێك وەستان و لەسەر ئەوەیش هاوڕا بوون كە باشترین وەفا بۆ ڕۆحی سەرۆك مام جەلال و سەرجەم شەهیدانی كوردستان یەكڕیزی و برایەتی و یەكهەڵوێستیی هێزە سیاسییەكانی كوردستانە.\nپاشان ئامادەبووانی كۆبوونەوەكە دوایین گۆڕانكارییە سیاسی و كاردانەوە نێودەوڵەتی و هەرێمایەتی و عێراقییەكانیان لەبەرانبەر ڕیفراندۆم تاوتوو كرد و بەو ئەنجامانەی خوارەوە گەییشتن:\nیەكەم: كۆبوونەوەكە، پابەندی ئیرادەی گەلی كوردستانە كە لەڕێگەی بەشداربوون و دەنگدان لە ڕیفراندۆمی 25ـی ئەیلوولی 2017 بە ئازادانە دەریبڕیوە. هەروەها جێبەجێكردنی ئەنجامەكانی ڕیفراندۆم لەڕووی زەمەنییەوە بەندە بە دیالۆگێكی بنیاتنەر و لێپرسراوانە. بۆیە كۆبوونەوە، ئامادەیی دەربڕی بۆ دەستپێكردنی دیالۆگێكی كراوە لەگەڵ بەغدا بە بێ پێشمەرج و بە بێ سزادان و ئابڵۆقە و، هەروەها ڕەخساندنی كاتی پێویست بۆ سەرخستنی.\nسێیەم: كۆبوونەوەكە بە ڕای گشتیی جیهانی و هاوپەیمانێتیی نێودەوڵەتی ڕادەگەیێنێت كە گەلی كوردستان ڕووبەڕووی ئابڵۆقە و سزادانی بە كۆمەڵ و هەڕەشەی بەكارهێنانی هێز كراوەتەوە و ئەوە بارودۆخی مرۆیی و ژیانی خەڵك و ئاوارەكان لە عێراق و كوردستان دەباتە قۆناغێكی مەترسیدار و داوا دەكات سنوورێك بۆ ئەم هەڕەشە و ئابڵۆقە و سزادانی بەكۆمەڵە دابندرێت.\nچوارەم: ئامادەبووانی كۆبوونەوەكە بڕیاریان دا كۆبوونەوەی حزب و لایەنە سیاسییەكان لەژێر ناوی ئەنجوومەنی باڵای سیاسیی كوردستان بەردەوام بێت.


"به یادى سۆزانییه خه‌مباره‌كانم" بیره‌وه‌ری عاشقێكى پیر\nكاتێك بۆ یه‌كه‌مجار كتێبى "به یادى سۆزانییه خه‌مباره‌كانم" بڵاو كرایه‌وه، گابرێل گارسیا ماركیز نووسه‌رى كتێبه‌كه ته‌مه‌نى 77 ساڵ بوو، بۆ نووسه‌رێك كه خاوه‌نى "سه‌د ساڵ ته‌نیایى" و "خۆشه‌ویستى له سه‌رده‌مى كۆلێرا" بێت، هه‌رچه‌نده دواین كتێبى بچووكیش بێت و هه‌رچى ناونیشانێك هه‌ڵبگرێ، ئه‌وا خوێنه‌ران به‌دوایه‌وه ده‌بن و بایه‌خى پێ ده‌ده‌ن، "به یادى سۆزانییه خه‌مباره‌كانم"یش هه‌روا بوو، دواى بڵاوبوونه‌وه‌ی بۆ ماوه‌یه‌كى كه‌م، بۆ زۆربه‌ى زمانه‌كانى دنیا هاته وه‌رگێڕان، ته‌نانه‌ت له‌ناو هه‌ندێك نه‌ته‌وه زیاتر له جارێك هاتووه‌ته وه‌رگێڕان.\nوه‌ك له ناونیشانه‌كه‌یدا ده‌رده‌كه‌وێت، ئه‌م كتێبه باس له بیره‌وه‌رى پیاوێك ده‌كات له‌گه‌ڵ له‌شفرۆشه‌كان. ئه‌و پیاوه‌یش كاتێك یاده‌وه‌رییه‌كانى ده‌گێڕێته‌وه، ته‌مه‌نى چه‌ند رۆژێكى ماوه بگات به 90 ساڵ. ئه‌و رۆژنامه‌نووسێكه نزیكه‌ى نیو سه‌ده ستوونێكى هه‌فتانه‌ى له رۆژنامه‌ى شاره‌كه هه‌بووه و دواجار كاتێك رۆژێكى ماوه بۆ ئه‌وه‌ى ته‌مه‌نى ببێت به 90 ساڵ، بیر له‌وه ده‌كاته‌وه ستوونى داهاتووى به‌م ناونیشانه بێت، "به یادى سۆزانییه خه‌مباره‌كانم".\nهه‌ر ئه‌وكاته بیر له‌وه ده‌كاته‌وه جه‌ژنى له دایكبوونى 90مین ساڵی به‌شێوه‌یه‌كى ئاسایى و به ڕه‌به‌نى به‌ڕى نه‌كات، به‌ڵكو بیرۆكه‌ى ئه‌وه‌ى له‌لا گه‌ڵاڵه ده‌بێت شه‌وه‌كه له‌گه‌ڵ له‌شفرۆشێكى گه‌نج به‌سه‌ر ببات "تازه كار" بێت، بۆیه پێوه‌ندى به رۆسا كاباركاس ده‌كات ئه‌و ژنه پیره‌ى ساڵانێكه ده‌یناسێ و كارى گه‌وادى ده‌كات.\nپیاوه 90 ساڵه‌كه ته‌له‌فۆن بۆ رۆسا ده‌كات و داواى كیژۆڵه‌یه‌كى ناسكى لێ ده‌كات. رۆساى كاباركاس به توانجه‌وه پێى ده‌ڵێ، "ئاى دانا دڵته‌نگه‌كه‌م 20 ساڵه ون بوویت، ئێسته هاتووى داواى مه‌حاڵم لێ ده‌كه‌یت"، بۆیه رۆسا كه پێشتر پێوه‌ندى سێكسى له‌گه‌ڵ ئه‌و پیاوه‌دا هه‌بووه، هه‌وڵ ده‌دات به كچى تر رازى بكات، نیو ده‌رزه‌ن پێشنیارى به چێژى بۆ ده‌كات، به‌ڵام پیاوى 90 ساڵه له‌سه‌ر داواكه‌ى سووره و ده‌ڵێ "نابێ كچه‌كه تاقى كرابێته‌وه".\nدواجار رۆسا هه‌وڵى خۆى ده‌دات و كیژۆڵه‌یه‌كى ناسكى بۆ ده‌دۆزێته‌وه به ناوى دیلگادینا. ئه‌وه‌ى سه‌یره پیره‌پیاوى رۆژنامه‌نووس عاشقى ئه‌و كچه ده‌بێت، ته‌نیا نایه‌وێ شه‌وێكى به چێژى له‌گه‌ڵ به‌سه‌ر ببات، به‌ڵكو هه‌وڵ ده‌دات پێوه‌ندى سۆزدارى له‌گه‌ڵ دروست بكات.\nئه‌و نۆڤڵێته له پێنج به‌ش پێكهاتووه، تێیدا پیاوه 90 ساڵییه‌كه باس له هه‌ندێك له بیره‌وه‌رییه‌كانى خۆى ده‌كات، ئه‌و كاتانه دێنێته‌وه یاد كه له‌گه‌ڵ ژنان و له‌شفرۆش به‌سه‌رى بردووه. به‌ڵام لێره‌دا ئێمه ته‌نیا به‌سه‌رهاته‌كانى جووتبوون و شه‌ونخوونى قه‌حپه‌خانه‌كان ناخوێنینه‌وه، به‌ڵكو حاڵه‌تى ده‌روونى پیاوێك ده‌خوێنینه‌وه وه‌ك خۆى ده‌ڵێ ساڵانێكى زۆرى به هێمنییه‌كى پیرۆز له‌گه‌ڵ جه‌سته‌ى ته‌نیاى به‌ڕێ كردووه، ئێسته ئه‌و بیرۆكه‌یه‌ى بۆ هاتووه كه له ته‌مه‌نى 90 ساڵى له‌گه‌ڵ كچێكى ناسك و 14 ساڵى بخه‌وێ، هێنده په‌رۆشى بیرۆكه‌كه‌یه‌تى، وه‌ك ئه‌وه‌یه له خوداوه‌نده‌وه هاتبێ.\nئه‌و كه ته‌مه‌نى زۆر بووه، پێویستى به‌وه‌یه هێشتا شتى نوێ تاقی بكاته‌وه، له شوێنێكدا ده‌ڵێ "من ده‌ستم كردووه به‌وه‌ى ساڵه‌كانى ته‌مه‌نم به تاك هه‌ژمار ناكه‌م، به‌ڵكو به ده‌یه، په‌نجاكانى ته‌مه‌نم یه‌كلاكه‌ره‌وه بوون له‌وه‌ى ئاگاداربم زۆرینه‌ى خه‌ڵكه‌كه له من بچووكترن، شه‌سته‌كان شڵه‌ژاوتر بوو، چونكه گومانى ئه‌وه هه‌بوو هیچى تر كات بۆ ئه‌وه نه‌ماوه هه‌ڵه بكه‌م. له حه‌فتاكان گومانى ئه‌وه‌م هه‌بوو ئه‌م 10 ساڵه ده‌یه‌ى كۆتایى ته‌مه‌نم ده‌بێت، له یه‌كه‌م رۆژى نه‌وه‌ته‌كانى ته‌مه‌نم كاتێك له قه‌روێڵه‌كه له ته‌نیشت دیلگادینا هه‌ڵسامه‌وه، له بیرۆكه‌یه‌كى خۆشحاڵانه نقوم بووم".\nزۆر شت له‌باره‌ى ئه‌م نۆڤڵێته نووسراوه، هه‌ندێك پێیان وایه ئه‌م كتێبه ره‌خنه‌یه‌كى سیاسییه، هه‌ندێكى تر له‌باره‌ى ناونیشانه‌كه‌وه ده‌ڵێن ئه‌وه‌ی له نۆڤڵێته‌كه خه‌مبار بێت، سۆزانییه‌كان نین، به‌ڵكو پیره‌پیاوه رۆژنامه‌نووسه‌كه‌یه، یان گابرێل گارسیا ماركیز خۆیه‌تی، یان هه‌موو مرۆڤه كه ده‌بێ به‌پێى ژماره‌ى ساڵه‌كانى ته‌مه‌نیان، خولیاكانیان دابڕێژنه‌وه.\nئه‌م بابه‌ته 227 جار خوێنراوه‌ته‌وه


فەرهاد سەنگاوی: تورکیا بەو هێرشانە کێشە ناوخۆییەکانی دەشارێتەوە | ROJnews\nشەممە, 27 ينا 2018 - 13:13\nڕۆژنیوز- ناسیار و سەمیرا\nفەرهاد سەنگاوی، لەبارەی هێرشەکانی دەوڵەتی تورک بۆ سەر عەفرین دەڵێت، چۆن ئەمریکا نەیتوانی لە ڤێتنام دەربچێت، تورکیاش ناتوانێت لە عەفرین دەربازی بێت، باس لەوەش دەکات، تورکیا دەیەوێت بەو هێرشانە کێشە ناوخۆییەکانی خۆی بشارێتەوە.\nفەرهاد سەنگاوی پەرلەمانتاری پێشووی هەرێمی کوردستان، لەم چاوپێکەوتنەی ڕۆژنیوزدا، سەبارەت بە هێرشەکانی سەر عەفرین لە لایەن تورکیاوە، ڕەخنە لە بێدەنگی دەوڵەتان و هێزەکانی باشور دەگرێت، هاوکات باس لە پاڵپشتیی باشوور بۆ عەفرین دەکات و گرێدانی گۆنگرەی نەتەوەییش بە گرنگ دەزانێت و باسی چەند بابەتێکی دیکەش دەکات..\n- دۆخی عەفرین و داهاتووی ئەو هێرشانەی سەر عەفرین چۆن دەبینن؟\n"چۆن ئەمریکا بە هاتنە ڤێتنام نەیتوانی دەربچێت، ئەوا تورکیاش ناتوانێت دەربازی بێت"\nفەرهاد سەنگاوی: تورکیا یەکێکە لەو دەوڵەتانەی کە زۆرترین پێکهاتەی تێدایە، کوردیش زۆرترین پێکهاتەی ئەو وڵاتە پێکدەهێنێت، ژمارەیان چەندین جار زیاترە لە تورک، چونکە ئەو وڵاتە زۆرترین پێکهاتەی تێدایە و خاوەنی چەندین کێشەیە، دەوڵەتی تورکیاش وڵاتێکی عاقڵ و پێگەیشتوو نییە تا کێشەکانی خۆی چارەسەر بکات، ئەمەش دەگەڕێتەوە بۆ دواکەوتوویی کۆمەڵگا کە کاریگەری لەسەر سەرکردە و حزبەکان هەیە، تورکیا ئەگەر بچێتە عەفرین لە کۆبانێ باشتری پێناکرێت، زۆرتر تووش دەبێت، واتە وەک چۆن ئەمریکا بە هاتنە ڤێتنام نەیتوانی دەربچێت، ئەوا تورکیاش ناتوانێت دەربازی بێت.\nدژ بەو هێرشانەم کە دەکرێتە سەر عەفرین، چونکە تورکیا داگیرکەر، بکوژ و ببڕی نەتەوەکەمە، بۆیە تەنانەت ئەگەر کوردیش نەبم پێم ناخۆشە هەر زۆڵم و غەدرێک بکرێت لە هەر گەلێک، ئیتر چ بگات بە یەکێک وەک تورکیا، ئەویش دەترسێت لە گەورەبوونی کورد.\n- پێتوایە تورکیا بۆچی دەیەوێت بچێتە عەفرین؟\n"دەیەوێت بەو هێرشانە کێشە ناوخۆییەکانی خۆی بشارێتەوە"\nفەرهاد سەنگاوی: کە شەڕ و ئاشتی هەبێت، بێگومان خۆشی و کاولکاریش هەیە، تورکیاش مەبەستی تێکدانی ئارامی و بەرقەرارکردنی شەڕە لەو پارچەیەی کوردستان، تا لە هەموو ڕوویەکەوە دواکەوتوویی بێتە ئاراوە، ئەمەش بەشێکە لە هەبوونی ناکۆکی ناوخۆیی، دەیەوێت بەو ناکۆکییە دەرەکییانە کێشەکانی ناوخۆی خۆی بشارێتەوە، یارییە نێودەوڵەتییەکانیش ڕەنگە بەشێکی دیکە بن بۆ هاندانی تورکیا تا هەوڵ بدات کوردان سەرکوت بکات.\n- دەوترێت کە کەس سەر لە سیاسەتەکانی ئەمریکا لە ڕۆژئاوای کوردستان دەرناکات، ئێوە چۆنی دەبینن؟\n"سیاسەتی (ناڵ و بزمار)ە"\nفەرهاد سەنگاوی: لاڤرۆڤ کە وەزیری دەرەوەی ڕوسیایە دەڵێت: ئێمە تێناگەین لە ئەمریکا، یان لە خراپی و مەترسی سووریا تێناگات، یانیش بە مەبەست وادەکات، هاوکات تورکیا و ڕوسیا نیگەرانن لە هەڵوێستی ئەمریکا، هەروەها یەکێک لە بەرپرسانی ئەمریکا دەڵێت: ئێمە تێدەگەین لە نیگەرانییەکان تورکیا و کوردیش قوربانی زۆریانداوە و لە دژایەتی تیرۆر سەرکەوتوو بوون، ئەمەش بە مانا کوردییەکەی سیاسەتی "ناڵ و بزمارە"، بۆیە من پێموایە ئەمریکا دەستی نەشۆردووە لە کوردەکان و دان بە قارەمانییەتیاندا دەنێت، دیارە ئەمریکاش بە درێژایی ماوەی ڕابردوو لە سووریا پێگەی نەبووە و بۆ بەدەستهێنانی پێگەیەک و هەبوونی لەو ناوچەیدا بۆ ئەمریکا گرنگە، لەو باوەڕەدا نیم بە ئاسانی وازی لێبهێنێت، وەک سیاسەتیش بەداخەوە هەندێکجاریش بەرژەوەندییە نێودەوڵەتییەکان دەردەچن لە سنووری مرۆڤایەتی.\n- پێتوایە پشت تێکردنی ڕوسیا لە عەفرین هاوشێوەی پشت تێکردنیان بوو لە مهاباد؟\n"یارییەکانی ڕوسیا بۆ بەرژەوەندییەکانیانە و تا ئێستاش ناشرین و نامرۆیین"\nفەرهاد سەنگاوی: بێ ڕەوشتی سیاسی لەم حاڵەتەدا لە ڕوسیا زۆر گەورە بوو بەرامبەر بە ئێمەی کورد و خەڵکی کوردستانی سوریا، چونکە ڕوسیا خۆی لە عەفرین بوو، دواتر پشتی بە دوو زلهێزی ناوچەیی و لۆکاڵی وەک ئێران و تورکیا بەست، بۆ بەرژەوەندییەکانی یاری دەکات و یارییەکانیشی تائێستا ناشرین و نا ئینسانین.\n- هێزە کوردییەکانی باشور بۆچی بێدەنگن؟\n"دەردی خۆیان پێ تیمار ناکرێت، چیبکەن بۆ ڕۆژئاوا؟"\nفەرهاد سەنگاوی: لە باشووری کوردستاندا بۆ خراپی هێزە سیاسییەکان دوو وشە هەیە، کە بەردەوام دەبێت بە کاری بهێنین، کە یەکەمیان (بە داخەوە) و دووەمیان (هیوادارم)ە، واتە ئەوان حاڵی خۆیان خراپە و کە حاڵیشیان خراپ بێت چی بکەن بۆ ڕۆژئاوا و باکوور یان ڕۆژهەڵات، دەردی خۆیان پێ تیمار ناکرێـت.\n- بەڕای ئێوە تا چەند پێویستیمان بە یەکێتی نەتەوەیی هەیە؟\n"زۆر پێویستمان بە یەکێتی نەتەوەیی هەیە، چونکە شکست و سەرکەوتنمان گرێدراوی یەکدییە"\nفەرهاد سەنگاوی: پێویستمان بە یەکێتی نەتەوەیی هەیە، چونکە یەکێکین لە نەتەوە گەورەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، خاوەنی نیشتمان، خاک، جوگرافیا، کلتوور و نەتەوەیەکی گەورەیین، بەڵام هێشتا هەست و سۆزی سەرکردایەتی کورد و بەتایبەتی باشوور پێنەگەیشتووە، واتە کەسێک کە عەقڵ و بیری لە ئاست خێزان، خێڵ، گوند و شارەکەیدا بێت پێی ناوترێت سەرکردە، لە باشترین حاڵەتیشدا کە ڕەحمی پێبکەی سەرکردەی خێڵێکە و گوندیی و خێزانییە، ئەمەش لە کوردستانی گەورەدا هەیە و لە باشوور قووڵترە.\nنەتەوە و نیشتمان زۆر گەورەترن لە هەموو ئەوانە، بۆیە ئەگەر لە باشووردا تۆ لەگەڵ ئەوان نەبی حەز دەکەی شێر بگرە و زۆر ئاسایی تۆیان ناوێت، پێشی دەوترێت بچووکی عەقڵ، هەموو ئەمانەش هۆکارە بۆ بۆگەنبوونی کێشەی نەتەوایەتی، بە پێچەوانەوە هەر شکست و سەرکەوتنێک بە بەشێک لە کوردستان گەورە دادەنرێت و هەموویان گرێدراون بە یەکترەوە، واتە سەرکەوتنی کوبانی بۆ هەموو کوردستان مایەی شانازییە، لە هەمانکاتدا ئەم نامەردییەی باشوور ئەژنۆی پارچەکانی تر دەشکێنێت.\n- چۆن بتوانین لە ڕووی نەتەوەیی و سیاسییەوە پشتیوانی لە عەفرین بکەین؟\n"بە ڕێکخستن، ڕێبەر و ئایدۆلۆژیای باش"\nفەرهاد سەنگاوی: ئەوەی کە عەقڵ و هەستی لە ئاست پشتگیرییدایە، دەیکات، بۆ ئەمەش میللەت ڕێکخستن و ئایدۆلۆژیا و ڕێبەری دەوێت، بەڵام لە باشوور میللەتیان ماندوو و پەرێشان و برسی کردووە، بۆ بابەتی عەفرینیش ئەم پشتگیرییانەی دوایش بە باش دەبینم.\nلە کۆتایشدا فەرهاد سەنگاوی ئەم هۆنراوەیەی پێشکەش بە بەرخۆدانی عەفرین کرد:\nبۆ عەفرین ئەمرین، ئەمرین بۆ عەفرین\nعەفرین کۆبانی، عەفرین کۆبانی\nبرینی ئازای گشت کوردستانی\nلە هەر چوار پارچە، چوار هەزار ساڵە\nخوێنی شەڕڤان و گەریلای ئاڵە\nلە ڕۆژئاواوە، ڕۆژی گەل هەڵدێت\nشاخ و دەریا و دەشت پێکەوە ئەبێت\nئەبێت هەر ببێت، ئەبێت هەر ببێت\nئازادی و ژیان بۆ سەرتاسەری گەلی کوردستان\nبێ عەفرین ئەمرین، ئەمرین بێ عەفرین\nپاسەوانی بەرپرسێکی پارتی کوژرا\nپاسەوانێکی بەرپرسی ناوچەی پارتی لە شارۆچکەی خورماتوو کوژرا.\nلە هەولێر ئەفسەرێکی یەکێتی بە سەختیی بریندار کرا\nئەفسەرێکی پلەی باڵای یەکێتی لە شاری هەولێر درایە بەر دەستڕێژی گولـلە و بە سەختیی بریندار کرا.\n٢ پەرلەمانتاری دیکەش مووچەی خانەنشینییان ڕەتکردەوە\nشیرین ئەمین و شایان عەسکەری، بە فەرمیی مووچەی خانەنشینیی پەرلەمانیان ڕەتکردەوە و بەمەش ژمارەی ئەو...\nگریین پایس: ١٥٪ی سەوزەی تورکیا ژەهراوین و ماددەی کیمیاوی قەدەغەکراویان تێدایە\nڕێکخراوی گرین پایس (ئاشتی سەوز) ئاشکرایکردووە کە لە بەرهەمە کشتوکاڵییەکانی تورکیا، ماددەی کیمیاوی...\nتورکیا لە بەعشیقەوە چی کردووە و چی دەکات؟\nسەربازگەی بەعشیقە کە لەگەڵ هاتنی چەتەکانی داعش دامەزرا، دوای ئەوە چەندین کۆمەڵکوژیی ئەنجامدران،...\nهەولێر، لە ماڵێکدا ٣ تەرم دۆزرانەوە\nلە ماڵێکی سنووری شاری هەولێر-دا سێ تەرم دۆزرانەوە و ڕەوانەی پزیشکی دادوەریی کران.\nدووەم ڕۆژی پرسەی شەڕڤانی شەهید نێچیرڤان لە سەیدسادق بەڕێوەدەچێت\nدووەم ڕۆژی پرسەی شەڕڤانی یەپەگە نێچیرڤان کە لە بۆردومانی دەوڵەتی تورک لە ڕۆژئاوای کوردستان شەهید...\nبەڕێوەبەر و کارمەندانی نەخۆشخانە لە دەوامدا نەبوون.. قائیمقام هەموویانی سزادا\nهاولاتیانی سنووری چۆمان بەردەوام ڕەخنە لە شێوازیی دەوام و کارەکانی نەخۆشخانەکەیان دەگرن، هەربۆیە...\nد.سەردار عەزیز: دەوڵەتی تورک لەسەر قووتدانی کورد دروستبووە\nدەربارەی سیاسەتی دەوڵەتی تورک و داگیرکارییەکانی، د.سەردار عەزیز پێیوایە، تا کورد لاواز و پەرت بێت ئەوان دەتوانن زیاتر ڕۆڵ و کاریگەرییان هەبێت، دەشڵێت، "دەوڵەتی تورک لەسەر...\n19 ينا - 08:45\nحەسەن ڕەحمان پەنا، ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی کۆمەڵەی کۆمۆنیستی ئێران ئاماژە بەوە دەکات، ناڕەزایەتییەکانی خەڵکی ئێران ٤٠ ساڵە پەنگیخواردووەتەوە و ڕژێمی ئێران چیتر توانای...\n16 ينا - 08:11\nلەتیف فاتیح: دەسەڵاتدارانی کورد پێیان خۆش نییە تورکیا لە عێراق دەربکرێت\nلەتیف فاتیح فەرەج پێیوایە بڕیاری پەرلەمانی عێراق بۆ دەرکردنی هێزە بیانییەکان تەنها پەرچەکرداری شیعەکانە بەرامبەر کوژرانی قاسم سولەیمانی و ئەبومەهدی موهەندیس، ئاماژە بەوەش دەکات...\n15 ينا - 08:11\nمەحمود ڕەزا: عێراق بەرەو دابەشبوون بەسەر سێ دەوڵەتی بچووکدا ملدەنێت\nمەحمود ڕەزا، ئەندامی خولی پێشووی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق دەڵێت: بەهۆی ناکۆکیی و بەربەرەکانێی نێوان لایەنە شیعە، سوننە و کوردییەکانەوە، عێراق بەرەو دابەشبوون بەسەر سێ...\n7 ينا - 08:18\nعومەر عینایەت: حکومەت چاکسازیی لەکۆڵی خۆی کردووەتەوە و فڕێیداوەتە پەرلەمان\nعومەر عینایەت، ئەندامی خولی پێشووی پەرلەمان پێیوایە، کە چڕکردنەوەی پرۆژە یاسای چاکسازیی لە خانەنشینیی پلەباڵاکان کاریگەرییەکی ئەوتۆی نابێت لەسەر گێڕانەوەی داهات بۆ حکومەت و بە...\n16 ديس - 08:07\n"کەنەکە لایەنەکانی کۆکردووەتەوە و چاوەڕوانی وەڵامی پارتییە"\nئەحمەد قەرەمووس، هاوسەرۆکی کەنەکە باس لە هەوڵەکانی ئەم دواییەیان دەکات بۆ یەکخستنی هەڵوێستی لایەنە سیاسییەکان و ئەوە دەخاتەڕوو، کە بەشێکی زۆر لە لایەنە سیاسییەکان بە خۆشحاڵییەوە...\n13 ديس - 09:07


سووریا.. ئاماری كوژراونی غوته‌ی ڕۆژهه‌ڵاتی دیمه‌شق گه‌یشته 718 كه‌س\nبه‌هۆی به‌رده‌وامی هێرش و په‌لاماری ڕژێمی سوریاوه، ژماره‌ی كوژراونی ناوچه‌ی غوته‌ی رۆژهه‌ڵات ، بۆ 718 كه‌س به‌رزبووه‌وه.\nبه‌هۆی به‌رده‌وامی هێرش و په‌لاماری ڕژێمی سوریاوه له ماوه‌ی 13رۆژی رابردوودا بۆسه‌ر غوته‌ی رۆژهه‌ڵات، تادێت ژماره‌ی قوربانیه‌كانی ئه‌و ناوچه‌كه ڕووله هه‌ڵكشانه‌و به‌پێی زانیارییه‌كانیش له‌ئێستادا ژماره‌ی كوژراونی ناوچه‌ی غوته بۆ 718 كه‌س به‌رزبۆته‌وه.\nبه‌پێی سه‌رچاوه‌كانی هه‌واڵ، رۆژی رابردوو، سوپای رژێم هێرشی ئاسمانی و وشكانی كرده سه‌ر شاره‌كانی دوما و حه‌رستا و شارۆچكه‌كانی محمه‌دییه، ئه‌شعه‌ری، حه‌مووریه و میسرابا، كه كوژرانی 21 كه‌سی لێكه‌وته‌وه، هه‌روه‌ها چوار كارمه‌ندی به‌رگری شارستانی برینداربوون.\nئه‌مه له كاتێكدایه: 25ی شوباتی رابردوو، ئه‌نجوومه‌نی ئاسایشی نێوده‌وڵه‌تی به كۆی ده‌نگ، بڕیاری ئاگربه‌ستی مرۆیی له سووریا په‌سه‌ند كرد، كه تیایدا داوا له سه‌رجه‌م لایه‌نه‌كان ده‌كات شه‌ڕ و پێكدادانه‌كان بۆ ماوه‌ی یه‌ك مانگ له سووریا رابگرن، هه‌روه‌ها داوای هه‌ڵگرتنی گه‌مارۆكانی سه‌ر غوته‌ی رۆژهه‌ڵات و ناوچه‌كانی دیكه‌ی سووریا له لایه‌ن رژێمه‌وه ده‌كات.


کەنەکە: چالاکوانانی بادینان بە زووترین کات ئازاد بکەن | ROJnews\nکەنەکە: چالاکوانانی بادینان بە زووترین کات ئازاد بکەن\nهەینی, 22 فبر 2019 - 09:04\nکۆمیتەی چاودێری مافەکانی مروڤی کونگرەی نەتەوەیی کوردستان-کەنەکە، داوا لە حکومەت و دەزتگای دادی هەرێمی کوردستان دەکات، کە بە زووترین کات بەندەکانی مافی مرۆڤ لەبەرچاو بگیرێت و ئەو دەسبەسەرکراوانەی بادینان بە بێ مەرج ئازاد بکەن.\nلەبارەی دەستگیرکراوەکانی بادینانەوە، کۆمیتەی چاودێری مافەکانی مروڤی کونگرەی نەتەوەیی کوردستان-کەنەکە، لێدوانێکی نوسراوی بڵاوکردەوە.\nکۆمیتەی چاودێری مافەکانی مروڤی کەنەکە باسی لەوە کردوە: ڕۆژی ١١ی شوبات دادگای دھۆک بڕیاری مانەوەی چەند کەسێکی لە دەستبەسەرکراوەکان درێژ کردەوە، کە چەندین کەسیان گواسترانەوە بۆ دادگای دیرەلوک بە ھۆکاری "تایبەتمەندی شوێن"وە دۆسییەی شەش ده‌ستگیرکراوی دیکە بە ناوەکانی شێروان شێروانی، تاکور زەردەشتی، رێکان رەشید، ئەیاز کەرەم و موستەفا بامەڕنی و ئاردال زاخۆیی لە دادگای دهۆک هێشتراونەتەوە.\nکەنەکە باسی لەوەش کردوە: بەپێیی زانیاریەکان لە میدیاکانی باشوری کوردستانەوە، بڕیار وایە ئەو دەستبەسەرکراوانە بە ماددەی ١٥٦ی سزادانی عێراقی کە "خیانەتی نیشتیمانی و تێکدانی ئاسایشی وڵات"ە و سزاکەی “لەسێدارەدان”ە حوکم بدرێن، لە کاتێکدا ئەو دەستبەسەرکراوانە دژ بە سوپای تورکیا لە هەرێمیی کوردوستان ناڕەزایەتییان دەربڕیوە، کە بۆتە مەترسی بۆ سەر ژیان و ئاسایشی خەڵکی ناوچەکە و بە پێی ئامارەکان، لە ماوەی تەنیا چوار ساڵی رابردوو ٨٢٣ جار هه‌رێمی کوردستان له رێگای فڕۆکه و تۆپخانه‌کانی تورکیاوە بۆردوومان کراوە وە زیاتر لە ٢٠ ھاووڵاتی گیانیان لەدەستداوە.\nهەر لە لێدوانەکەدا هاتووە: بۆیە دۆسیەی ئەو چەند کەسە دەستبەسەرکراوانە کراونەتە دۆسیەیەکی سیاسی و ڕێچکەی یاسایان نیە، لە راستیدا دەبوو ئەو دەستبەسەرکراوانە، کە لە خۆپیشاندانەکە بەشداریان کردوە، بە پێ یاسای ژمارە ١١ی ساڵی ٢٠١٠ی رێکخستنی خۆپیشاندان مامەڵەیان لەگەڵ بکرایە و ئەو شەش دەستبەسەرکراوەی دھۆک، کە لەو خۆپیشاندانەدا بەشدارنەبوون هەر لە سەرەتاوە دەسبەسەر نەدەبوون.\nکۆمیتەی چاودێری مافەکانی مروڤی کونگرەی نەتەوەیی کوردستان داوای لە حکومەت و دەزگای دادی هەرێمی کوردستان کردوە، کە بە زووترین کات بەندەکانی مافی مرۆڤ لەبەر چاو بگرێت و ئەو دەسبەسەرکراوانە بە بێ مەرج ئازاد بکات.\nلە کۆتایی لێدوانەکەشدا هاتووە: کۆمیتەی چاودێری مافەکانی مروڤی کەنەکە داوا لە هاونیشتمانیانی باشوری کوردوستان دەکات، کە نەهێڵن مافە بنەڕەتیەکانیان لە لایەن هیچ دەزگایەکی ئەمنی و سیاسیەوە پێشێل بکرێت، وە بۆ سیستەمێکی شارستانی و دادپەروەرانە، کە مافەکانی مرۆڤی تیدا گونجا بێت و شایانی ژیانی هاونیشتمانیانی باشوری کوردستان بێت، تێکوشانی هەمەلایانە بکەن.


📝 پارێزگاری سلێمانی؛ لیژنەی باڵای رووبەڕووبوونەوەی کۆرۆنا کۆبووەوە و ژمارەیەک بڕیار و رێکاری نوێی دەرکرد بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن May 17 2020 9:23PM\nبڕیارەکانیش بریتین لە: 1- هەموو دەروازە و مەرز و [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ ب.ج. 17-5-2020 21:23:22\n📝 راگەیاندراوی وەزارەتی تەندروستی ژمارە (83) بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن May 17 2020 9:10PM\nسەبارەت بە نەخۆشی ڤایرۆسی کۆڕۆنای نوێ COVID-19 لە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ ب.ج. 17-5-2020 21:10:37\n📝 راگەیاندنی ستادی نیزامی کۆمەڵە سەبارەت بە گیانلەدەستدانی هاوڕێیەکی پێشمەرگە لەبناری هەڵگورد بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن May 17 2020 11:34AM\nبە داخێکی گرانەوە رایدەگەیەنین کە سەعاتی 9 شەوی ڕا [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ ب.ج. 17-5-2020 11:34:36\n📊 رێژەو ژمارەی هێزە چەکدارەکانی هەرێم نزیکە یان زۆر زیاترە لەو ووڵاتە پێشکەوتووەکانی جیهان ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن May 17 2020 8:23PM\nنوێترین ژمارەی مووچەخۆرانی پێشمەرگە، پۆلیس و ئاسای [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ ب.ج. 17-5-2020 20:23:03\n📊 لە دەشتی هەریر زیاتر لە 500 دۆنم زەوی برنجی کوردیی تێدا چێنراوە ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن May 18 2020 9:48AM\nئەمساڵ رووبەری 500 دۆنم زەوی لە دەشتی هەریر و باتا [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 99% ✍ ب.ج. 18-5-2020 9:48:05\n📝 وەزارەتی تەندروستیی هەرێمی کوردستان رێنمایی بۆ تاقیکردنەوەی قوتابیان بڵاودەکاتەوە بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن May 17 2020 9:06PM\n17-05-2020 [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 2 1 ✔ 99% ✍ ب.ج. 17-5-2020 21:06:20


کوردیپێدیا - نەجمی ئونەر\n✌ نەجمی ئونەر | پۆل: شەهیدان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nیەکێکە لە چوار زیندانیەکانی ئامەدئامەد کە شەوی 17 لەسەر 18-05-1982 لە ئەنجامی زوڵم و ئەشکەنجەی زیندان خۆیان کردە مەشخەڵی ئازادی و ئاگریان لە جەستەی خۆیان بەردا.\n1. 👁 ئەشرەف ئانیک\n2. 👁 مەحمود زەنگین\n📅 رۆژی کۆچی دوایی: 18-05-1982\n🏙 شار و شارۆچکەکان (کۆچی دوایی): 🔘 ئامەد\n⚰ هۆکاری گیان لەدەستدان: 🔥 سووتان\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (جوان عومەر ئەحمەد)ەوە لە: May 19 2020 10:34PM تۆمارکراوە\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: May 19 2020 11:19PM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: May 19 2020 11:19PM باشترکراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 45 KB May 19 2020 10:35PM جوان عومەر ئەحمەد


۳ ملیۆن زیارەتکاری ئێرانی سەردانی عێراقیان کردووە/ ١،٦ ملیۆن ئێرانی ئێستا لە عێراقن - Mehr News Agency\nAP ١٣٩٨ Mehr ٢٥ ١٢:٢٠\nباڵوێزی ئێران لە بەغدا:\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر بە گێڕانەوە لە ڕادیۆ ئەربەعین، ئیرەج مەسجدی بە ئاماژە بە قەرەباڵغی جەماوەری خەڵکی لە عێراق، ڕایگەیاند: داوا دەکەین لەو زیارەتکارانە کە هەوڵی گەڕانەوە دەدەن لە سەرەخۆ و بە تاقەتەوە بەرەو سنوورەکان بچن و ڕێ خۆش بکەن بۆ هاتنی زیارەتکارانێک کە هەوڵی گەیشتن بە شارە پیرۆز و زیارەتگەکانی عێراق دەدەن.\nباڵویزی ئێران لە عێراق بە ئاماژە بەوەی کە لە سەرەتای مانگی سەفەر تا رۆژی چوارشەممە زیاتر لە سێ ملیۆن زیارەتکاری ئێران سەردانی عێراقیان کردووە، وتی: ئێستا یەک ملیۆن و ٦٠٠ هەزار ئێرانی لە عێراقدان. هەر بۆیە ئاساییە لە شارەکانی عێراق و بە تایبەت لە کەربەلادا شایەدی قەرەباڵغی جەماوەری بین و داوا لە زیارەتکاران دەکەین کە ئەگەر هەلی نزیکبوونەوەیان لە حەرەمی پیرۆزی ئیمام حسێن (دخ) نییە، هەر لە شوێنی خۆیناەوە زیارەتەکەیان ئەنجام بدەن.\nناوبراو لە درێژەدا ڕایگەیاند: بەشداربوون لە ڕێپێوانی چلەی ماتەمینی حسێنی و گەیشتن بە شاری کەربەلا بە واتای قەبووڵی زیارەتە و پێویست بە قەرەباڵغی لە ناو حەرەم ناکات و واباشە زیارەتکاران دۆخەکە ڕەچاو بکەن و نەبنە هۆی قەرەباڵغیی زیاتر و بە گەڕانەوەیان هەلی گەیشتنی بۆ زیارەتکارانی دیکە بڕەخسێنن.\nڕاشیگەیاند: مەوکەبەکانی عێراقی پاش چلەی ماتەمین و هاوکات لە گەڵ رۆژی هەینی دادەخرێن، بەڵام مەوکەبەکانی ئێران تا گەڕانەوەی دوا زیارەتکاری ئێرانی چالاک دەبن.


مەلا بەختیار: چاومان له دادگایه بۆ سزادانى بکوژانی دوو کادیرەکەمان – کوردی – RojNews.News\nمەلا بەختیار: چاومان له دادگایه بۆ سزادانى بکوژانی دوو کادیرەکەمان\n02/03/2020 - 6:52:14 pm\nیەكشەممە, 27 أغس 2017 – 15:50\nمەلا بەختیار، لێپرسراوی دەستەی کارگێڕیی مەکتەبی سیاسی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان، ڕایدەگەیەنێت: چاومان له دادگایه بۆ سزادانى بکوژانی دوو کادیرەکەمان لە باڵەکایەتی.\nئەمڕۆ به‌مه‌به‌ستى به‌شداریکردن له پرسه‌ى ئه‌و دوو برایەی، که ئیواره‌ى ٢٥ى ئە‌م مانگه له گوندى گونده ژۆری ده‌ڤه‌رى باڵه‌کایه‌تى له‌لایەن پیشمه‌رگه‌کانى کۆمه‌ڵه‌ى شۆڕشگێڕی زه‌حمه‌تکێشانى کوردستانی ئێرانەوە کوژران، کۆسره‌ت ڕه‌سوڵ، جێگری یەکەمی سکرتێری گشتی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان و مه‌لا به‌ختیار، لێپرسراوی دەستەی کارگێڕیی مەکتەبی سیاسی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان سەردانی باڵەکایەتی-یان کرد.\nمه‌لا به‌ختیار، به‌رپرسی ده‌سته‌ى کارگێڕیى مه‌کته‌بی سیاسیی یه‌کیتیی نیشتیمانی کوردستان لەسەر ڕووداوەکەی باڵەکایەتی بە ڕۆژنیوزی وت: له‌سه‌ره‌تاى ڕووداوه‌که یه‌کێتیی به‌یاننامه‌ى هه‌بووه و داواى دادگایکردن و سزادانى بکوژانى دوو کادیره‌که‌مان ده‌کەین.\nوتیشى: ئه‌و دوو ئه‌ندامه‌مان له‌سه‌ر مافێکى ڕه‌واى خۆیان، که چوون به‌رگریى له زه‌وى و زارى خۆیان بکه‌ن شه‌هیدبوون و ئه‌وه‌ش کارێکى نا یاسایییه که به‌م شێوه‌یه خه‌ڵک شه‌هید بکرێن.\nمه‌لا به‌ختیار، وتیشى: چاومان له‌دادگایه بۆ سزادانى بکوژه‌کان و ناشمانەوێت له ده‌ره‌وه‌ى دادگا هیچ هه‌نگاوێکى تر بهاوێژین، چونکه ئێمه خۆمان به‌پاڵپشتى ته‌واوى حزبه کوردییه‌کانى هه‌رچوار پارچه ده‌زانین و قوربانی زۆریشمان له‌سه‌ر ئه‌و پاڵپشتیه داوه و خه‌باته‌که‌شمان به‌رده‌وام ده‌بێت.\nلە ئامەد تەقینەوەیەکی گەورە ڕوویدا\nنه‌جمه‌دین که‌ریم: پێده‌چێت دوای کۆنترۆڵکردنه‌وه‌ی ته‌لەعفه‌ر ئۆپەراسیۆنی حه‌ویجه دەست پێنەکات


لەسەر بڕینی بودجەی هەرێم ٢٦ پەرلەمانتار داوای دانیشتنی پەرلەمان دەکەن – کوردی – RojNews.News\nلەسەر بڕینی بودجەی هەرێم ٢٦ پەرلەمانتار داوای دانیشتنی پەرلەمان دەکەن\n12/11/2020 - 5:16:02 pm\nلەسەر بڕینی بودجەی هەرێمی کوردستان و بێبەشکردنی هەرێمی کوردستان لە شایستەکانی لە قەرزەکاندا بە بڕیاری ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، ٢٦ پەرلەمانتاری هەرێمی کوردستان داوای دانیشتنی بە پەلەی پەرلەمانی هەرێمی کوردستان دەکەن بە ئامادەبوونی وەزیرە پەیوەندی دارەکان، هەروەها داوادەکەن، کە شاندێکی حکومەتی هەرێم سەردانی بەغدا بکەن بۆ یەکلایی کردنەوەی کێشەکان.\nئەمڕۆ ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، پڕۆژە یاسای قەرزی پەسەندکرد، کە تێیدا حکومەتی هەرێمی کوردستانی پابەند کردووە بە ڕادەستکردنی ئەو بڕە نەوتەی لەسەری ڕێککەوتنوون لەگەڵ نیوەی داهاتی ناوخۆیی هەرێم لە بەرامبەر پێدانی پشکی هەرێم لە قەرزەکاندا و ناردنی موچەی فەرمانبەرانی هەرێمی کوردستان.\nلە ڕاگەیەندراوێکدا ٢٦ پەرلەمانتاری هەرێمی کوردستان لەسەر ئەو بڕیارەی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق داوادەکەن.\n١- حکومەتی هەرێمی کوردستان، بەزوترین کات شاندێک ڕەوانەی بەغداد بکات و پرسی نەوت و خاڵە سنوورییەکان و شایستەی دارایی تەواوەتیی هەرێم، لەگەڵ حکومەتی عیراقیی دا، یەکلابکاتەوە.\n٢- پەرلەمانی کوردستان، دانیشتنێکی بەپەلە بە بەشداریی وەزیرانی پەیوەندیداری هەرێم ئەنجامبدات و تاوتوێی وردەکاریی ماف و شایستەی دارایی هەرێم و ئەرک و بەرپرسیارێتیی هەردو حکومەتی هەرێم و عیراق، بکات.\n٣- بەشێکی ئەم پرسە بەسیاسیکراوە، بۆیە داواکارین لەرێی کەناڵەکانی دیپلۆماسییەوە، ئاستەنگە سیاسییەکانی بەردەم ئەم پرسە تێبپەڕێنرێن و چیتر خەڵک و موچەخۆران لە دڵەراوکێی موچە و شایستە داراییەکانی هەرێم دا نەبن.\n٢- هاوڕێ مەلا ستار.\n٣- دیاری ئەنوەر.\n٤- روپاك ئەحمەد.\n٥- گوڵستان سەعید.\n٦- شێركۆ جەودەت.\n٧- محێدین حەسەن یوسف.\n٨- سەلمە فاتیح.\n٩- عەلی حەمەصاڵح.\n١٠- موسلیم عەبدولڵا فەسرێ.\n١١- عەباس فەتاح.\n١٢- سەرچنار ئەحمەد.\n١٣- سیروان بابان.\n١٤- سەركۆ ئازاد گەڵاڵی.\n١٥- كاروان گەزنەیی.\n١٦- هەلز ئەحمەد.\n١٧- رۆژان شەهید حەمەڕەش.\n١٨- ئیسماعیل تەها سگیری.\n١٩- عوسمان سێدەریی.\n٢٠- ئاشنا عەبدوڵلا.\n٢١- شیرین یونس.\n٢٢- عەبدولناصر ئەحمەد عەلی.\n٢٣- هێرش فەقێ حەسەن.\n٢٤- زكری زێباریی.\n٢٥- بەڵێن ئیسماعیل.\n٢٦- فەیسەڵ عەباس\nلە تورکیا ٣ ژن کوژران\nخەڵکی عەفرین دژی داگیرکەریی و شەڕ ڕێپێوانیان ئەنجامدا\nگەشتیارێک لە دەریاچەی دووکان خنکا\nلەڕێگای هەولێر ١٣ کەس برینداربوون\nلە ڕووداوێکدا مام و برازایەک گیانیان لەدەستدا\nزانیاریی لەبارەی دەستپێکردنەوەی خوێندنەوە\nخێزانێک لە گەلی عەلی بەگ خنکان


پەیامێك لە سەرۆكی هەرێمی كوردستان مسعود بارزانی ، سەبارەت بە کەرکووک و ڕووداوەکانی باشووری کوردستان – Giareng\nنیویۆرک پۆست ـ بێنی ئاڤنی . ترامپ خەریکە ڕێگا بە ئێران بدا کە دەست بە سەر عێراق دابگرێ. وەرگێران: کەماڵ حەسەن‌پوور


لێدوانەكانی كالكان خزمەت بە كێ دەكەن؟ ... ئومێد بابان\nبەوپێیەی سەرجەمی دەزگا و دامەزراوەكانی هەرێم بە لەبەرچاوگرتنی بنەما بنچینەییەكانی دیموكراسی و لە رێگەی دەنگدان و هەڵبژاردنەوە شەرعییەتیان لە خەڵكی باشووری كوردستان وەرگرتووە، دەستبردن بۆ كۆمەڵێك بەهای باڵا و ناونانی ئەو ئەزموون و سیستەمی حوكمڕانییەی هەرێم بە دیكتاتۆری، جا لە لایەن هەر كەس و لایەنێكەوە بێت، ڕووشاندنی هەستی خەڵكی كوردستان و كەمكردنەوەیە لە خەبات، شۆڕش و بەرخودانەكانی نەتەوەیەك كە دەستكەوتەكانی ئەمڕۆیان بەرهەم هێناون و قوربانیی زۆر و زەوەندیشیان بۆ دراوە.\nلێدوانەكانی (دوران كالكان) لەو دۆخەی ئێستادا كە دەشێ وەك ڕای سەركردایەتیی كەجەكە خوێندنەوەی بۆ بكرێت، ڕاڤەی زۆر هەڵدەگرێت و دەبێ سەركردایەتیی سیاسیی كوردستان هۆشیارانە لە مەغزاكانی پشت ئەو لێدوانانە ورد بێتەوە و هەڵوێستی ڕوون لەوبارەیەوە دەرببڕێت، ئاخر ناوزەدكردنی سیستەمی سیاسیی كوردستان بە دیكتاتۆریانە و جیاكردنەوەی دیالێكت و شێوەزارەكانی ناوچە جیاجیاكانی هەرێم، دۆخێكی نەخوازراوی سیاسی بۆ ئێستای كوردستان دێنێتە كایەوە، چونكە ئەو ئەزموونەی لە باشووری كوردستان بە دەست هاتووە، ڕووبارێك خوێنی بۆ بەخشراوە.\nبڕوای من وایە، ئەو شەكرەی (كالكان) شكاندی، خزمەتی یەكدەنگی و یەكهەڵوێستیی حزب و لایەنە سیاسییەكانی باشووری كوردستان و تەنانەت یەكپارچەیی كوردستانیش ناكات، چونكە دەستخستنەناو كاروباری باشووری كوردستان لەلایەن كەجەكەوە، كارێكی نادروستە و ناشێ رێگا بدرێت لەبری خەڵكی هەرێم قسە بكرێت و بڕیار بدرێت، چونكە ئەوە هاونیشتمانیان خۆیانن خاوەنی ئیرادەن و مافی سەربەستیی هەڵبژاردنیان هەیە و بۆ هیچ كەس و لایەنێكیش نییە ئەو مافەیان لێ زەوت بكات.\nقسەكانی ئەو ئەندامەی كۆما جڤاكێن كوردستان، جگە لەوەی دەستوەردانە لە كاروباری باشوور، كە مایەی قبووڵكردن نییە، سوكسەرنجدانی پێگەی سیاسی و دیپلۆماسیی هەرێمی كوردستانیشە، ئەمەیش لە كاتێكدایە كە هەرێمی كوردستان خاوەن متمانە و سەروەریی خۆیەتی و لە كۆمەڵگای نێودەوڵەتیدا دانپێدانراوە، تەنانەت دەتوانین بڵێین لە ڕووی مەعنەوییەوە هەرێم لە دەوڵەتێكيش مەزنترە.\nسەركردایەتیی كەجەكە لەبری لێدوانی لەو جۆرە، دەبوو داوای یەكدەنگی و یەكهەڵوێستیی زیاتری لایەنە سیاسییەكانی چوار پارچەی كوردستان بكات و بەوپەڕی بوێرییەوە ستاییشی پێكەوەژیانی ئاشتیانەی نێوان پێكهاتە جیاجیاكانی هەرێمیش بكات و بانگەواز بۆ ئاشتەوایی نیشتمانیی سەرتاسەری بكات، چونكە لەم دۆخەدا لە هەموو كاتێك زیاتر تێكڕای لایەنەكانی چوار پارچەی كوردستان پێویستیان بە قووڵكردنەوەی بیری نەتەوەیی و گیانی هاوكاری، لێكنزیكبوونەوەی زیاتری سیاسی و كۆمەڵایەتی هەیە.\n(كالكان)ـیش گەر بە ویژدانەوە بدوێت، باش لەو حەقیقەتە تێدەگات كە ئەو سیستەمی حوكمڕانییەی لە باشووری كوردستاندا هەیە، لە دیموكراسییش تێپەڕیوە و هەر لە ژێر سایەی ئەو سیستەمەیشدایە كە سەرجەم پێكهاتەكان بە جیاوازیی بیروڕا و ئایین و ئایینزا و. . تا دوایی، ئەمنییەتیان پارێزراوە و هەمووان بە ئازادی دەژین و پێكەوە هەڵدەكەن.\nدواجار ماوەتەوە بڵێین، جیاكاری لە نێوان هەردوو دیالێكتی بادینی و سۆرانیدا، پرسێكی خەتەرناكە و هەڵوەستەی جیددی هەڵدەگرێت و ناشێ بە سادەیی خوێندنەوەی بۆ بكرێت، ئاخر ئەو جیاكارییە لەبری نزیكبوونەوەی زیاتر و پێكەوەهەڵكردن و گیانی برایەتی و پێكەوەژیان، تۆوی دووبەرەكی دەچێنێت و رق و كینە لە نێوان هاونیشتمانیاندا تۆخ دەكاتەوە.\nحەقیش نییە هەندێك كەس و لایەن خۆیان لە كاروباری پارچەكانی دیكەی كوردستان هەڵقورتێنن، بەڵكە دەبێ هەوڵ بدرێت یەكڕیزیی نیشتمانی بپارێزرێت نەك بە لێدوانێك شڵەژانی سیاسی دروست بكرێت، لەسەر ئەو بنەمایەیش كە هەر پارچەیە و تایبەتمەندیی خۆی هەیە، دەبێ بپرسین، لە بەرژەوەندیی كێدایە باری سیاسیی باشووری كوردستان ئاڵۆز بكرێت؟


تراكتۆرێك بەسەر گەنجێكدا كەوت و گیانی لەدەستدا – تۆڕی میدیایی خەڵک\nتراكتۆرێك بەسەر گەنجێكدا كەوت و گیانی لەدەستدا\nوەڵامەكانی هەردوو تاقیكردنەوەی ئەمڕۆی 12ی ئامادەیی بڵاوكرانەوە\nمەسرور بارزانی: دەستكاریكردنی مووچە بەشێك نییە لە چاكسازی\nپارێزگاری سلێمانی: شاڕێی بابان پرۆژەیەكی ستراتیژییە بۆ سلێمانی\nهاتووچۆی سۆران بۆ ماوەی یەك هەفتە دەوام و مامەڵە ڕادەگرێت\nتووشبوویەكی دیكەی كۆرۆنا لە گەرمیان گیانی لە دەست دا\nقۆناغی چوارەمی ئۆپراسۆنی پاڵەوانانى عیراق بەسەرپەرشتی کازمی دەستیپێکرد\nهێزێکی بەرپەرچدانەوەی خێرای عیراق، چوونە خاڵی سنووریی مونزیرییە\nنزیکی دوو هەزار تووشبووی کۆرۆنا لەعیراق چاکبوونەوە\nئەندامێکی پەرلەمانی عیراق بەهۆی کۆرۆناوە گیانی لەدەستدا\nهاتووچۆی عیراق: دوو كەس لەسەر ماتۆڕسكیلێك بن سزا دەدرێن\n11 كەس لە كاتی هەوڵدان بۆ ڕزگاركردنی منداڵێك خنكان\nلەسەدا ٩٦ی ئەو کەسانەی تووشی کۆرۆنا دەبن، چاکدەبنەوە\nژاپۆن 23 ملیاری بۆ ئێف 35 داناوه\nئێران ڕوودانی تەقینەوە لە تاران ڕەتدەكاتەوە\nچەند بڕیارێكی نوێ دەربارەی دەستپێكردنەوەی دەوام درا\nمووچەی هەشت وەزارەت و ژمارەیەك دەستە دابەش دەكرێت\nسەنتەری زانیاری و لێكۆڵینەوەی ستراتیجی هەندێک زانیاری لەسەر یاسای چاکسازی ئاشکرادەکات\nبۆ پشتیوانی جوتیاران ژووری بازرگانی سلێمانی ١٢٥ تۆن پەتاتە دەکڕێت\nنرخی بەرمیلێك نەوتی ئۆپیك 43 دۆلار تێدەپەڕێنێت\n2019/08/14 - 9:25 AM\nبەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی گەرمیان ئاشكرای دەكات، كە لە سێیەم ڕۆژی جەژنی قورباندا و لەكاتی جووتكردندا، تراكتۆر دەكەوێت بەسەر گەنجێكدا و دەست بەجێ گیان لەدەست دەدات.\nمقەدەمی مافپەروەر، عەلی جەمال قدووری، وتەبێژی پۆلیسی گەرمیان ڕایگەیاند، بەیانی ڕۆژی سێ شەممە و سێیەم ڕۆژی جەژنی قوربان لە شارەدێی ڕزگاری سەر بە شارۆچكەی كەلار گەنجێك بەناوی “شاهۆ هیجران حەسەن” لەدایكبووی 2002 بەمەبەستی جووتكردن ڕووی لەگوندەكەی خۆیان كردوە بەناوی گوندی (قەرێتاغ) سەر بە شارەدێی قەرەتەپە، كە گوندێكی كوردنشینە.\nڕاشیگەیاندووە، لەكاتی جووتكردندا تراكتۆر بەسەر گەنجەكەدا كەوتووە و لەئەنجامدا گیانی لەدەستداوە.\nئاشكراشی كردووە، لەئێستادا بەمەبەستی توێكاری تەرمەكەی ڕەوانەی پزیشكی دادوەری شارۆچكەی كەلار كراوە.\nبەرێوەبەرایەتی پۆلیسی گەرمیانجوتيارمردن\nبەوێنە؛ پۆلیسی هەولێر بۆ دۆزینەوەی كەسوكاری منداڵێك داوای هاوكاری دەكات\nگەرمیان.. زیاتر لە 5 هەزار دۆلاری دۆزراوە درایەوە خاوەنەكەی\nپۆلیسی گەرمیان: گەنجێك بە فیشەك خۆی كوشت\nلە باڵەخانەیەكەوە دارێكی نەجاڕی دەكەوێتە خوار و مێردمنداڵێك دەكوژێت\nهاووڵاتیەك لە كەلار خۆی خنكاند\nبكوژانی كوژراوەكەی شەوی ڕابردوو دەستگیركران\nپۆلیس، چوار كەسی بە تۆمەتی دزیكردن دەستگیر كرد\nبەوێنە؛ پەڕلەمانتارێكی جەزائیری بە كۆرۆنا گیانی لەدەستدا\n2020/07/11 - 3:17 PM\nوەزارەتی پەروەردەی حكومەتی هەرێمی كوردستان پرسیار و وەڵامەكانی هەردوو تاقیكردنەوەی ئەمڕۆی بەشەكانی زانستی و وێژەیی پۆلی 12ی ئامادەیی بڵاوكردەوە.\nئەمڕۆ شەممە، 11ی تەمموزی 2020 لە سەرتاسەری هەرێمی كوردستان تاقیكردنەوە گشتییەكانی پۆلی 12ی ئامادەیی دەستیان پێكرد و وەزارەتی پەروەردە پرسیار و وەلامەكانی تاقیكردنەوەی ئەمڕۆ (زیندەوەرزانی)ی زانستی و (مێژووو)ی وێژەیی بڵاوكردەوە.\nلە تاقیكردنەوە گشتیەكانی ئەمڕۆی 12ی ئامادەیی بە هەموو بەشەكانیەوە، 144 هەزار و 142 خوێندكار بەشداریان كردوە.\n2020/07/11 - 2:59 PM\nسەرۆك وەزیرانی هەرێمی كوردستان ڕایگەیاند دەستكاریكردنی مووچە بەشێك نییە لە پرۆسەی چاكسازی.\nئەمڕۆ مەسرور بارزانی سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان لە میانی ڕێوڕەسمی دەستپێكردنی پرۆژەی شەقامی 100 مەتری سلێمانی وتەیەكی پێشكەش كرد و ڕایگەیاند خەڵكی سلێمانی شایانی ئەم پرۆژەیە و چەندین پرۆژەی دیكەی خزمەتگوزارین.\nوتیشی: ئەم پرۆژەیە نەك هەر بۆ سلێمانی، بەڵكو دەستكەوتێكی گرنگە بۆ هەموو خەڵكی كوردستان.\nجەختیشیكردەوە لەوەی قەیرانی ئابووری لە خزمەتكردنی هاووڵاتییان نایانوەستێنێت.\nمەسرور بارزانی سوپاسی قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆك وەزیران و سەرجەم وەزیرەكانی كابینەكەی كرد كە پێكەوە هاوكار بوون لە سەرخستنی كارەكانی حكومەت.\nسەبارەت بە قەیرانی دارایی و كەمكردنەوەی مووچەش ڕایگەیاند دەستكاریكردنی مووچە بەشێك نییە لە پرۆسەی چاكسازی، بەڵكو بۆ خۆگونجاندن بووە لەگەڵ ئەو بودجەیەی لەبەردەستدا بووە.\nجەختیشیكردەوە كە چاكسازی پرۆسەیەكی دیكەیە و لەو چوارچێوەیەشدا كاردەكەن بۆ زیادكردنی داهات و كەمكردنەوی خەرجی.\nمەسرور بارزانی ئاماژەشیدا بەوەی بەردەوام دەبن لە پێدانی دەسەڵات بە پارێزگاکان و شۆڕکردنەوەی دەسەڵات ویستی حکومەتی هەرێمی کوردستانە.\n2020/07/11 - 2:43 PM\nپارێزگاری سلێمانی سوپاسی حكومەتی هەرێمی كوردستانی بۆ جێبەجێكردنی بەڵێنی دروستكردنی شەقامی 100 مەتری سلێمانی كە بە شاڕێی بابان ناودەبرێت.\nد. هەڤاڵ ئەبوبەكر پارێزگاری سلێمانی لە ڕێوڕەسمی دانانی بەردی بناغەی پرۆژەی جێبەجێكردنی شەقامی 100 مەترسی سلێمانیدا سوپاسی هەردوو كابینەی هەشتەم و نۆیەمی حكومەتی هەرێمی كرد، بە تایبەتیش مەسرور بارزانی و قوباد تاڵەبانی كە هەوڵی زۆریان دا بۆ دەستپێكردنی پرۆژەكە.\nپارێزگاری سلێمانی ڕایگەیاند درێژیی پرۆژەكە 106 كیلۆمەترە و لە قۆناغی یەكەمدا كە ئەمڕۆ دەستپێدەكات 32 كیلۆمەتری جێبەجێ دەكرێت كە لە پردی تاسڵوجەوە تا گوندی دەمركان دەبێت.\nد. هەڤاڵ ئەبوبەكر جەختیشیكردەوە لەوەی شەقامی 100 مەترسی، پرۆژەیەكی ستراتیژییە بۆ سلێمانی.\nئابوری10 خولەک پێش ئێستا\nکوردستان20 خولەک پێش ئێستا\nکوردستان39 خولەک پێش ئێستا\nکوردستان54 خولەک پێش ئێستا\nچەند وەرزشێک بۆ تواندنەوەی چەوری قۆڵ و لاتەنیشتەکانت زۆر بە باشی\nعێراق5 رۆژ پێش ئێستا\nژینگە6 رۆژ پێش ئێستا\nخەڵك- بەشی هەواڵ وەزارەتی پەروەردەی حكومەتی هەرێمی كوردستان پرسیار و وەڵامەكانی هەردوو تاقیكردنەوەی ئەمڕۆی بەشەكانی زانستی و وێژەیی پۆلی 12ی...\nخەڵك – بەشی هەواڵ سەرۆك وەزیرانی هەرێمی كوردستان ڕایگەیاند دەستكاریكردنی مووچە بەشێك نییە لە پرۆسەی چاكسازی. ئەمڕۆ مەسرور بارزانی سەرۆكی...\nخەڵك – بەشی هەواڵ پارێزگاری سلێمانی سوپاسی حكومەتی هەرێمی كوردستانی بۆ جێبەجێكردنی بەڵێنی دروستكردنی شەقامی 100 مەتری سلێمانی كە بە...


پێگەی (The Conversation)ی سەربەخۆ، لە بڵاوکراوەیەکیاندا ئەنجامی زۆرێک لەو لێکۆڵینەوانەیان پەیوەست بە ماوەی سێکس خستە بەردەست خوێنەر و لەڕێیانەوە وەڵامی کۆمەڵێک پرسیاری بەربڵاویان دایەوە.\nیەکێک لەوانە، بەهۆی وردی و بەرفراوانی پڕۆسەی بەڕێوەچوونەکەیەوە، کە پشتی بە داتای زیاد لە ٥٠٠ هاوسەری خۆبەخش بەست، وەک سەرچاوەی سەرەکی ئەم بڵاوکراویە بەکارهات.\nلە داتاکانی ئەم لێکۆڵینەوەیەدا، درێژخایەنترین ماوەی سێکس بریتی بوو لە ٤٤ خولەک و خێراتین ماوە تەنها ٣٣ چرکە بوو، شایەنی باسیشە گشت ئەو کەسانەی داتایان لێ وەرگیراوە هیچ کێشەیەکی تەندروستی سێکسییان نەبووە.\nتێکڕای ماوەی سێکسی گشت ئەو ٥٠٠ داتایان لێ وەرگیرابوو دەکاتە نزیکەی ٥ خولەک و نیو، بەڵام ئەمە تەنها تێکڕایە و گوزارشت لە تەندروستی ناکات.\nبە گوێرەی ئەم توێژینەوانە، بەکارهێنانی کۆندۆم هیچ کاریگەرییەکی ئەوتۆی نییە لەسەر ماوەکەوە و دەربارەی تەمەن، بە پێچەوانەی بۆچوونە بەربڵاوکان، لەگەڵ بەساڵاچووندا ماوەی سێکس کەم دەبێتەوە.\nزۆرێک لە پسپۆڕان پێیان وایە دیاریکردنی ماوەیەک وەک "ماوەی تەندروست" کارێکی زانستی نییە و دەکرێت سێکسی تەندروست زۆر کورتخایەن یاخود زۆر درێژخایەنتر بێت، لەو ژمارەیەی لە لێکۆڵینەوەکەی ناوبراودا وەک ماوەی تێکڕا دیاریکرا.\n2016-04-06 |17466 جار خوێندراوەتەوە|


مەکتەبی سیاسی پارتی بەیاننامەیێکی بلاو کردەوە\n2019-08-15 [12:26 PM]\nبەیاننامەی مەكتەبی سیاسیی پارتی دیموكراتی كوردستان لە حەفتاوسێهەمین ساڵیادی شازدەی ئابدا..\nكادر و ئەندام و لایەنگران و جەماوەری تێكۆشەری پارتیمان\nپێشمەرگە نەبەزەکان و کەسوکاری سەربەرزی شەھیدان\nرۆڵەكانی نەتەوەی كوردی دلێر\nپارتەكەتان، پارتی دیموكراتی كوردستان، حەفتاوسێ ساڵ لەمەوبەر، هاتە مەیدان تا ببێتە چاوگەی ئومێد و هیوای نەتەوەیەك كە ئەو سەردەمە بێ هیوایی باڵی رەشی بەسەر رۆڵەكانیدا كێشابوو. پارتی وەك زەرورەتێكی مێژوویی و تەعبیر لە ئیرادەی ئازادیخوازانەی چوارەم گەورە نەتەوەی ناوچەكە و بێبەشكراو لە مافی چارەنووس، هاتە وجود، بۆ كۆتایی هێنان بەو غەدرە مێژووییە و بۆ ئەوەی نەتەوەی كورد پێگەی شایستەی خۆی بە دەست بێنێتەوە، قۆڵی خەباتی لێ هەڵماڵی و بووە دەنگی زوڵاڵی رەتكردنەوەی بندەستی.\nپارتی بە ئیلهامی رێباز و دنیابینیی بارزانی نەمر و بە سوود وەرگرتن لە كەلەپوری دێرینی شۆڕشگێڕانەی نەتەوەكەمان، چوارچێوەیەكی ئینسانی و سەردەمیانەی بۆ كوردایەتی داڕشت و ئاوێتەی كرد بە بەها بەرزەكان و پرنسیپە ئازادیخواز و پێشكەوتووخوازەكانی مرۆڤایەتی، لەسەر ئەو بنەمایانە هێڵە گشتییەكانی بزاڤی رزگاریخوازیی كوردی داڕشت و رێبازی كوردایەتی رەنگ رێژ كرد. پابەندبوونی بزوتنەوەی كوردایەتی بەو پرنسیپانە وایكرد سەرباری شەڕی نەگریس ودڕندانەی دوژمنان، هەرگیز نەكەوێتە داوی كاردانەوەی شەڕانگێزانە و توندڕۆیی ئایدیۆلۆژی، نەیارانیش هەرگیز بەهانەیان نەكەوێتە دەست تا بە بزوتنەوەیەكی تیرۆریست و توندئاژۆیی تۆمەتباری بكەن. لە سەرەتایشەوە شێوازی خەباتی سیاسی و مەدەنی و جەماوەریی گرتەبەر و، تا ناچار نەكرا و دەرگاكانی بە روودا دانەخرا، دەستی نەدایە خەباتی چەكداری. لەسەر ئاستی میللیش، پارتی لەبری حزبێكی ئایدیۆلۆجی بەرتەسك، وەك بزاڤێكی جەماوەریی بەرفراوان هاتە مەیدان، بووە چەتری كۆكەرەوەی خەباتی تێكڕای كوردستانیان بە جیاوازیی ناسنامەی نەتەوەیی و ئایینی و ئایینزاییان. توانی هەمووان لە دەوری یەك ئامانج كۆبكاتەوە كە رزگاریی نیشتمانییە.\nپارتی بەم روانگا ئینسانی و بەرچاوڕوونییەوە، توانی بە پشتیوانیی گەلی كوردستان، پێشڕەوایەتیی بزاڤی رزگاریخوازیی و شۆڕشەكانی ئەیلوول و گوڵان و كاروانی تێكۆشانی سیاسی و پێشمەرگایەتی و دیپلۆماسی و ئیعلامی و رێكخراوەیی و جەماوەریی خەڵكی كوردستان بكات. لەو كاروانە دوورە‌ڕێیەدا سەرباری دڕندەییی شۆڤێنییەكان و پیلان و نسكۆ و جینۆساید و شەڕی قەڵاچۆ، توانی قۆناغ بە قۆناغ مافەكانی گەلی كوردستان بە دەست بێنێتەوە، تا بە ئەمرۆیش دەگات ماندوونەناسانە لە خەبات بەردەوامە و سەرباری هەموو هەوراز و نشێوێك، وەك چیایەكی سەركەش لە مەیدانە و ئەمڕۆ لە هەر كات گەشەسەندووتر و مودافعترە لە مافەكانی كورد و كوردستان.\nئەمڕۆ كە یادی حەفتاوسێهەمین ساڵیادی دامەزراندنی پارتیمان دەكەینەوە، پارتی لەسەر رێبازی دامەزرێنەر و رابەرەكەی مستەفا بارزانی نەمر و بە سەرۆكایەتی هێژا سەرۆک مەسعود بارزانی بە هەمان ورە و باوەڕ، بە هەمان پێداگیری لەسەر پرنسیپە نەگۆڕەكانی رێبازی بارزانی، بە هەمان قەناعەتی نەگۆڕ، سوورە لەسەر كوردایەتی و ئازادیخوازی، سوورە لەسەر پاراستن و بەهێزكردنی قەوارەی كوردستان كە لە شەش ساڵی رابردوودا بە جۆرەها پیلان و شەڕ و هەڕەشە و سەنگەر لێگرتن ویستیان لە ناوی ببەن و رەنجی سەد ساڵی كورد بە با بدەن. پارتیمان بە ورە و بڕوایەكی پۆڵایینەوە بەرەنگاری كۆی ئەو هەڕەشانە بۆوە و خۆشبەختانە یەك بە دوای یەكدا تێكی شكاندن. پارتیمان و سەرۆك بارزانی رابەرایەتیی شەڕی بەرگریی لە كوردستان و تێكشكاندنی داعشی بە پیرۆزی گەیاند. له‌به‌رده‌م شه‌ڕی نانبڕین و هەراشبونەوەی شۆڤێنیزمیشدا، نه‌یهێشت كوردستان چوك دابدات، تا شۆڤێنیزم و نانبڕه‌كان چۆكیان دادا. نه‌یهێشت مه‌رامی خۆبه‌ده‌سته‌وه‌ده‌ران بێته دی و قه‌واره‌ی هه‌رێمی كوردستان هه‌ڵوه‌شێته‌وه و بەرهەمی خوێن و خەباتی شەهیدان بە هەدەر بڕوات. توانیشی به سیاسه‌تێكی حه‌كیمانه و بێ كه‌مترین سازش له‌سه‌ر مافه ره‌واكانمان، سزا ناڕه‌واكانی سه‌ر كوردستان هه‌ڵوه‌شێنێتەوە، رایه‌ڵه‌كانی كوردستان له‌گه‌ڵ جیهان گرێبداته‌وه و پێگه و ئیعتباره جیهانییه‌كه‌ی بۆ بگێڕێتەوە. لە حكومەتداریشدا توانی شان بداته به‌ر مه‌سئولیه‌تی رۆژە سەختەكان و كۆڵ نه‌دات تا ئاسۆی چاره‌سه‌ر به ڕووی هه‌موو قه‌یرانه‌كاندا كرانەوە و ته‌نگانه و گرفته‌كان به‌ره‌و كۆتایی چوون. لە ستایشی ئەو هەڵوێستانەشدا، خەڵكی ئەمەكداری كوردستان ئەجری پارتییان دایەوە و بە سەرخستنی لە هەڵبژاردنەكانی عێراق و كوردستاندا، متمانەیان بۆ نوێ كردەوە و جڵەوی كاروانی بەرَێوەبردنی ووڵاتیان دایەوە دەست.\nئەمڕۆ كە یادی دامەزراندنی پارتیمان دەكەینەوە، دروشم و ئامانجمان بنیاتنانی كوردستانێكی بەهێزە، ئەو دروشم و بەرنامەیەی زۆرترین دەنگ و پشتیوانی گەلی كوردستانی بەدەستهێنا و دووبارە پارتی كردەوە شایستەی پێكهێنانی حكومەت و بەڕێوەبردنی هەرێمی کوردستان، پارتەكەتان لەو ئەركەشدا پەرۆش و دڵسۆزانە هاتە مەیدان و بە پشوودرێژی و رەچاوكردنی بەرژەوەندییە باڵاكانی كوردستان و خەڵكەكەی، توانی گرێیەكانی بەردەم پێكهاتنی لایەنەكان و پێكهێنانی کابینەی نۆیەمی حكومەت بكاتەوە، سەرباری درەنگ كەوتن بەڵام دواجار دامەزراوەكان كەوتنەوە گەڕ و سەرۆكایەتی هەرێم و پەرلەمان كارابونەوە و حكومەتێكی فرەیی نوێ دەستبەكار بوو.\nپارتەكەتان بە هیوایەكی زۆرەوە لەم قۆناغە دەڕوانێ بۆ دوبارە دەستپێكدنەوە و درێژەپێدانی ئاوەدانكاری و گەشەپێدان و پێشخستنی كوردستان، كە ساڵانی رابردوو بە هۆی شەڕ و قەیرانەكان و سیاسەتی برسیكردن و ململانێی بێ سەمەری ناوخۆییەوە ھەنگاوەکان سستکرابوون. باوەڕمان پتەوە كە مادام لە پاراستنی كوردستان و تێكشكاندنی پیلانەكانی هەڵوەشانەوەی قەوارەی هەرێمدا، سەركەوتین، مادام قەیرانەكانمان تێپەڕاند، ئیتر زەمینە سازە و كاتی دەستپێكردنەوەی پێشخستن و گەشەپێدانەوەی وڵاتەكەمانە.\nئامانجی پاڵپشتیی پارتی لە بەهێزبوونەوەی كوردستان و كارابونەوەی سەرۆكایەتی هەرێم و پەرلەمان و حكومەتی نوێ، بۆ دابینكردنی ژیانێكی باشتر و شایستەترە بە رۆڵەكانی گەلەكەمان، بۆ خۆشگوزەرانی و خزمەتگوزارییەكی باشترە، بۆ دەنگ زوڵاڵیمانە لە بەغدا و بۆ داكۆكییە لە مافە دەستوریەكانمان، لەو پێناوەشدا پشتیوانی دانوستانەكانی نێوان هەولێر و بەغداین تا گەیشتن بە چارەسەری كۆی كێشە هەڵپەسێردراوەكان بە پێی دەستور و بە قازانجی گەلەكەمان و ئیستیحقاقە رەواكانی. بە هەموو تواناشمان پشتیوانی كابینەی نوێی حكومەتین لە پێناو پاراستنی دەسكەوتە بەدیهاتووەكان و بەدەستهێنانی دەسكەوتی زیاتر و درێژەپێدانی هەوڵەكان بۆ چاكسازییەكی سەرتاسەری لە هەموو بوارەكاندا كە بە قازانجی بەدیهێنانی عەدالەتی كۆمەڵایەتی و خۆشگوزەرانیی خەڵكی كوردستان بشكێتەوە. كوردستانی بەهێزو تەبا و یەكگرتوویش لەم قۆناغەدا بە باشترین گەرەنتی دەبینین بۆ ئامادەسازی و خۆڕاگریی بەرامبەر هەر پێشهات و گۆڕانكاری و روداو و ئەگەرێك كە لە عێراق و ناوچەكەدا رووبدات. هەر لەم بۆنەیەشدا و لەم هەلو مەرجەدا كە كوردستان و عێراق و ناوچەكەی پێدا دەگوزەرێ، بانگەوازمان وەك هەمیشە بۆ هەموو لایەك ئەوەیە ناكۆكییە نێوخۆییەكان وەلاوە بنێین و پێكەوە و بە هەماهەنگی و هاوخیتابی، لەسەر هەموو ئاستەكان خەبات بكەین تا شایستەی نوێنەرایەتێ و متمانەی گەلەكەمان بین لە داكۆكی و پاراستنی بەرژەوەندییە باڵاكانیدا.\nلە یادی شازدەی ئابدا، بەڵێن بۆ سەركردە و دامەزرێنەری پارتیمان مستەفا بارزانیی نەمر و كاكە ئیدریسی هەمیشە لە یاد و تێكڕای شەهیدانی پارتی و رێگای رزگاری كوردستان نوێ دەكەینەوە، تا بەدیهێنانی ئەو ئامانجەی كە ئەوان لە پێناویدا گیانیان سپارد، وەفاداری رێبازیان بین.\nلە یادی شازدەی ئابدا، سەری رێز و نەوازش بۆ شەهیدانی كورد و كوردستان نەوی دەكەین. لە پۆلە شەهیدەكانی سەرەتای خەباتەوە تا ئەو پێشمەرگە نەبەزانەی بە بەختكردنی گیانی خۆیان، كوردستان و خەڵكەكەی و سەدان هەزار ئاوارە و پەناهەندەیان لە نەتەوە و ئایینی جیا جیا لە سەرسەختترین دوژمن پاراست. سڵاو و دروود بۆ خانەوادە سەربەرزەكانیان. سڵاو لە پێشمەرگەی كوردستان كە پارێزەری دەسكەوت و خاك و وجودی نەتەوەكەمانن.\nسڵاو بۆ كادیرە دڵسۆزەكانی پارتیمان، بۆ ئەندام و لایەنگر و جەماوەرەكەی كە لە هەر بارو دۆخێكدا خۆڕاگر و ماندوونەناس و نموونەی كۆڵنەدانن. سڵاو بۆ ئەو تێكۆشەرە ماندوویی نەناسانەی حەفتاوسێ ساڵە ئاڵای پارتییان لە بەرزیدا هێشتۆتەوە و لە هەوراز و نشێودا، باوەڕیان نەگۆڕ و ئیرادەیان پۆڵایین و ئیمانیان بە رێبازی بارزانی هەتا دێ پتەوتر دەبێ.\nسڵاو و پێزانین بۆ خۆڕاگریی تێكڕای گەلی كوردستان كە بەرگەی قەیرانی ئابووری و سەختیی ژیانیان گرت و سەرباری مەینەتی و نەبوونی، سەبەرز و خۆڕاگر بوون و سەلماندیان شكۆ و كەرامەت بە نرخترین سەرمایەی مرۆڤە.\nهەر شەكاوە بێ ئاڵای پارتیمان، پارتی دیموكراتی كوردستان...\nسەركەوێ خەباتی رەوای نەتەوەی كورد و گەلی كوردستان...\nبژی كورد و كوردستان...


عادل موراد: نا بۆ كپ كردنی ده‌نگه ئازادو خاوه‌ن هه‌ڵوێسته نیشتمانییه‌كان – Standard Kurd\nلەلایەن ستاندار Posted on ئایار 18, 2018 ئایار 18, 2018 3772 جار بینراوە 0 سەرنج\nعادل موراد سکرتێری ئەنجوومەنی ناوەندی و ئەندامی دەستەی دامەزرێنەرانی یەکێتی کۆچی دوایی کرد، رۆژی هەینی 18/5/2018 لە راگەیێندراوێکدا ئەنجوومەنی ناوەندی یەکێتی هەواڵی کۆچی دوایی عادل موراد، سکرتێری ئەنجوومەنی ناوەندی یەکێتی راگەیاند.\nپارساڵ لە سەروبەندی دەستگیركردنی (مسعود عەبدوڵخاڵق) لەلایەن هێزە ئەمنیەكانی هەولێر، لەبەرامبەردا كۆچكردو (عادل موراد) سکرتێری ئەنجوومەنی ئیدانەی دەستگیركردنەكە دەكات و لە پۆستێكدا لە لاپەڕەی تایبەتی خۆی دەنوسێت:\n“نا بۆ كپ كردنی ده‌نگه ئازادو خاوه‌ن هه‌ڵوێسته نیشتمانییه‌كان، سڵاو له‌نووسه‌رو بیرمه‌ند و توێژر كاك مه‌سعود عبد الخالق\nلا لكبت الاصوات الحرة والاراء الديمقراطية البناءة تحية وتقدير للكاتب والناشط والسياسي الاستاذ مسعود عبد الخالق”\nعادل موراد لە 11-12-1949 لە خانەقین لە دایكبووە و بڕوانامەی بە کالۆریۆسی لە زانکۆی بەغدا بەدەستهێناوە و لە تەمەنی لاوێتییەوە دەستی بە كار و خەباتی سیاسیی كردووە و یەكێكە لە ئەندامانی دەستەی دامەزرێنەرانی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان. ماوەی چەند ساڵێک لێپرسراوی ناوەندی راگەیاندنی یەکێتی بووە و ماوەی چوار ساڵ باڵیۆزی عێراق بووە لە رۆمانیا، ماوەی چەند ساڵێکیش نوێنەری مام جەلال بووە لە دیمەشق. لە بەرەبەیانی رۆژی هەینی 18-5-2018 لە تەمەنی (69) ساڵی لە ئەڵمانیا کۆچی دوایی کرد.\nبڵاوکراوەی پێشووئایا ئەنجامەکانی ھەڵبژاردن ھەڵدەوەشێنرێتەوە؟\nبڵاوکراوەی نوێترستاندەر راپۆرتێكی شیكاری بڵاودەكاتەوە سەبارەت بە دەستوری ئەنجامدانی هەڵبژاردنێكی تر بۆ ئەنجومەنی نوێنەران