تورکیاو ترس لە زیندوبونەوەی سیڤەر\nبەرپرسانی ئەنقەرە ئاڵۆزبوونی پەیوەندییەکانیان لەگەڵ ئەمەریکا دەگەڕێننەوە بۆ بوونی پلانێکی پێشوەختە دژ بە تورکیا بەتایبەتی لە دوای گۆڕینی سیستمی سیاسی بۆ سەرۆکایەتی و ھەڵبژاردنەوەی (ئەردۆگان) بەسەرۆک کۆماری تورکیا، لەبەر ئەوە لەو بڕوایەدان کە ئەگەر تورکیا قەشە ئەندرۆش ئازاد بکات ئەو پەیوەندییانە ئاسایی نابنەوە و ئەمەریکا سوور دەبیت لەسەر جێبەجێکردنی پلانەکەی خۆی و سەپاندنی کۆمەڵێک مەرجی قورس بەسەر تورکیادا.\nدەسەڵاتدارانی تورکیا وای دەبینن کە ئەو مەرجانە بۆ ئەوەیە جارێکی تر تورکیا بگەڕێننەوە بۆ ژێر ھەژموونی خۆیان و واز لە خەونی سەربەخۆیی ئابووری و سیاسی بھێنێت، ئەوان ئەم مەرجانە بە سیڤەرێکی دووەم لە قەڵەم دەدەن و دۆخەکەش وەک کۆتاییەکانی جەنگی جیھانی یەکەم دەچوێنن بەتایبەتی بەرامبەر بە کێشەی کورد.\nلە کۆنگرەی سیڤەردا کە لە ساڵی (١٩٢٠) بەسترا، نوێنەری کورد بەسەرۆکایەتی شەریف پاشا بوو، کە دانوستکارێکی سەرکەوتوو و بەتوانا بوو، توانی جەخت لەسەر کۆمەڵە بەندێک بکاتەوە کە دان بنێت بە مافە ڕەواکانی گەلی کورددا، سەرەتا لە ئۆتۆنۆمییەوە دەستی پێ دەکرد و پاش ساڵێکیش دەگۆڕا بۆ مافی چارەی خۆنووسین و بونیادنانی دەوڵەتی کوردی (ئەگەر کوردەکان لە ڕاپرسییەکدا دەنگیان بۆ دا) سنووری جوگرافی ئەو دەوڵەتە دەگەیشتە سەر دەریای ناوەڕاست، بەڵام وڵاتانی زلھێزی ئەو کاتە سنوورەکەیان لە باشوری ئەرمینیاوە دانابوو ھەتا دەگاتە ڕژھەڵاتی فورات .\nئەگەر سەرنج بدەین ئەو دۆخە نوێیەی ئێستا لە سوریادا دروست بووە ترسێکی گەورەی بۆ تورکیا درووست کردووە، بۆ ئەم مەبەستەش دەبینین لە دووساڵی ڕابردوودا تورکیا دەستی بە ھەڵمەتە سەربازیەکانی کردووە بۆ سەر ڕۆژھەڵات و ڕۆژئاوای فورات و ھێرشی قەڵغانی فورات و چڵە زیتونی دەست پێ کرد و زۆر لەو ناوچانەی خستەوە ژێردەسەڵاتی خۆی، ئەویش بەمەبەستی ئەوەی کە کانتۆنەکانی ڕۆژئاوا لەیەک داببڕێت و نەھێڵێت بگەنە سەر دەریای ناوەڕاست، ترسی تورکیا لەوەدایە کە ھەمان ئەو ووڵاتانەی پەیمانی سیڤەریان مۆرکردووە ئێستا لەناوچەکەدا ھەن .\nتورکیا ھەموو ھەوڵێک دەدات کە نەھێڵێت دروست بوونی کیانێکی کوردی ببێتە حاڵەتێکی دیفاکتۆ، چونکە ئەگەر ئەوە بچەسپێت ئەوا ڕاستەوخۆ دەبێتە مایەی زیندوبونەوەی پەیمانی سیڤەر و ئەو کیانەش لەو سنوورە بچووکەدا ناوەستێت، بەڵکو بەپیشتیوانی ئەمەریکا و فەرەنسا و بەریتانیا دەتوانن سنوورەکەی فراوان بکەن و بیگەیەننە ئەو سنورانەی کە پەیماننامەی سیڤەر دیاری کردووە، لەبەر ئەوە تورکیا ھەموو جۆرە ھەوڵێک دەدات لە ڕووی سیاسی و سەربازییەوە کە ڕێگە لە یەکگرتنەوەی کانتۆنەکان بگرێت، بەردەوامیش فشار دەخەنە سەر ئەمەریکیەکان کە پشتیوانیەکانیان لەڕوی ماددی و مەعنەوییەوە بۆ پەیەدە کۆتایی پێ بھێنن، ھەروەھا ھاوشێوەی پارتی کرێکاران بە بزوتنەوەیەکی تیرۆریستی مامەڵەیان لەگەڵدا بکەن و ھاوشێوەی داعش لەگەڵ تورکیادا ھێرشیان بکاتەسەر، لەلایەکی تریشەوە لەگەڵ عێراق و ئێراندا لە ھەوڵی داڕشتنی پلانێکی سەربازی دایە بۆ ھێرش کردنە سەر قەندیل، تورکیا لە ئێستا دا لە ڕووی سیاسییەوە ھەمان سیاسەتی کەمالەییەکانی دوای جەنگی جیھانی یەکەمی ھەیە بۆ ڕێگرتن لە دروست بوونی دەوڵەتێکی کوردی. کەمال ئەتاتورک بە ناچاری دانی نا بە پەیمانی سیڤەردا بەڵام دواجار بەھۆی ھەندێک پلانی سیاسیەوە توانی خۆی لە جێبەجێکردنی بدزێتەوەو پەیمانی لۆزان لەگەڵ ئەو ووڵاتە زلھێزانەدا مۆر بکات، ئەتاتورک بۆ خۆدزینەوە لە پەیمانی سیڤەر پەنای بۆ ڕوسیای بەلشەفی بردوو بۆ ئەم مەبەستەش چەندان ڕێکەوتنی سەربازی لەگەڵدا مۆرکردن، بەم ھۆیەشەوە توانی چەند سەرکەوتنێکی سەربازی بەسەر یۆناندا بەدەست بھێنێت و بەمەش ئەتاتورک بووە سەرکردەیەکی کاریزمای تورکەکان و مەترسیشی لەسەر فەرنساو بەریتانیا و ئەمەریکا درووست کرد، کە ئەگەر لەپەیماننامەی سیڤەر پەشیمان نەبنەوە ئەوا بەتەواوی دەچێتەپاڵ ڕوسیا و ڕۆڵی ئەوان بەتەواوی لەناوچەکەدا لاواز دەکات، ئەو ووڵاتانەش لە پێناو پاراستنی بەرژەوەندیەکانی خۆیاندا لە پەیماننامەی سیڤەر پاشگەزبونەوە . لە ئێستاشدا ھەمان سیناریۆ لە ئارادایە، تورکیا دەیەوێت بە نزیکبوونەوە لە ڕوسیا و پشتیوانی لەپلانە سەربازیەکانی و کڕینی مووشەکی ٤٠٠ S فشار لە ووڵاتانی ڕۆژئاوا بکات کە ھاوکارییە سەربازییەکانیان بۆ پەیەدە کۆتایی پێ بھێنن و پشتیوانی لە سیاسەتەکانی تورکیا بکەن دژ بە (PKK) .\nتورکیا لە ئێستادا لەسەر دوو تەوەر کارەکانی خۆی دەکات، یەکەمیان فشار دروست کردنە لەسەر ئەمەریکاو فەرەنساو بەریتانیا کە پەیمانامەیەکی تر ھاوشێوەی لۆزان لەگەڵ تورکیادا مۆربکەن، کە ڕێگە لە درووستبوونی ھەر کیانێکی کوردی بگرن کە لەناوچەکەدا درووست ببێت، دووەمیان بەردەوام کارلەسەر تێکدانی یەکڕیزی کورد دەکەن و بەمەش توانیویەتی ئینتیمای بەشێک لە پارتە کوردییەکان بۆ لای خۆی کێش بکات و ھەر بەم ھۆیەشەوەیە کە ھەتا ئێستا کۆنگرەی نەتەوەیی کورد نەبەستراوە و نەتوانراوە کورد ببێتە خاوەن گوتارێکی یەکگرتوو، بەڵام مەترسیەکە لەوەدایە کەئەمجارەشیان وڵاتە زلھێزەکان کورد تەنھا بۆ بەرژەوەندی خۆیان بەکاربھێنن و سورنەبن لەسەر ئەو بەڵێنانەی کە بەکوردی دەدەن، چونکە لە ھەرێمی کوردستاندا بینیمان کە ئەمەریکاو بەریتانیاو فەرەنسا چۆن بێدەنگ بوون لە ھێرشەکانی حەشدی شەعبی بۆ سەر کەرکوک و داگیرکردنەوەی ناوچە جێناکۆکەکان، ئەویش لەپێناو ئەو ڕێککەوتنانەی کە کۆمپانیا نەوتیەکانیان مۆریان کردبوو لەگەڵ حکومەتی عێراقدا، لەلایەکی ترەوە ئەوەی جێگەی نیگەرانیە ئیدارەی ئەمەریکا کەئێستا بەسەرۆکایەتی ترامپ بەڕێوە دەچێت، ھاوشێوەی سیاسەتەکانی سەرۆکی ئەمەریکا (ھاردینگ) وایە کەتەنھا بەشوێن پشتیوانیکردنەوەیە لە کۆنزەرڤاتیزمەکان و ڕاسیزمەکان کەبەگشتی خۆی لە ئینجیلیە نوێیەکاندا دەبینێتەوە، سەرۆکی یەکەم سیڤەری یەکەمی لەبار برد، بەڵام ئایا ترەمپ چۆن مامەڵە لەگەڵ ئەم دۆخە نوێیەدا دەکات و ڕاستگۆیی خۆی بۆ کورد دەسەلمێنێت و ئایا ھێزە سیاسیە کوردییەکانیش پلانیان چییە بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ ئەم دۆخە نوێیەدا و چۆن دەتوانن لە پێناو ھێنانەدی مافە رەواکانی گەلی کورد دا مامەڵەی لەگەڵدا بکەن؟


ئەندامێکی لیژنەی دارایی ڕایگەیاند، لەناو لیژنەکەدا ڕێککەوتن لەسەر پشکی هەرێم لە پڕۆژەیاسای بودجەی ساڵی 2021 کراوە.\nدوای چەند جارێک دواخستن، بڕیارە سبەینێ کاتژمێر یەکی پاش نیوەرۆ دانیشتنی پەرلەمانی عێراق بۆ دەنگدان لەسەر پڕۆژەیاسای بودجەى ساڵی 2021 بەڕێوەبچێت.\nماجید وائیلی، ئەندامی لیژنەی دارایی بە ئاژانسی فەرمیی عێراقییەی وتووە، هیچ کێشەیەک لە پشکی هەرێم لە بودجەدا نییە.\nدەشڵێت، "کارمان لەسەر پێکهێنانی ئەنجومەنی ڕاژەی ئیتیحادی کردووە تاوەکو دەرگای دامەزراندنی بکاتەوە بۆ هەموو وەزارەت و دەستەکان."\nهاوکات پەرلەمانتارێکى هاوپەیمانى سائیرونیش دەڵێت، کار دەکەن بۆ کۆکردنەوەى ڕێژەى یاسایى پەرلەمانتاران.


نوێنه‌رى کۆریاى باکوور گه‌یشته ئه‌مه‌ریکا\nنوێنه‌رى کۆریاى باکوور گه‌یشته واشنتن به‌مه‌به‌ستى گفتوگۆکردن له‌گه‌ڵ وه‌زیرى ده‌ره‌وه‌ى ئه‌مه‌ریکا مایک په‌مپیۆ و له‌وانه‌شه چاوى به سه‌رۆکى ئه‌مه‌ریکا دانۆڵد ترامپ بکه‌وێت به ئامانجى ڕێکخستنى کۆبوونه‌وه‌ى دووه‌م له‌نێوان واشنتن و پیۆنگیانگدا.\nنوێنه‌رى کۆریاى باکوور له هه‌مان ڕۆژدا گه‌یشته واشنتن که سه‌رۆک ترامپ تیایدا پلانى ستراتیژیى نوێى ئاسمانى وڵاته‌که‌ى ڕاگه‌یاند که کۆریاى باکوور به هه‌ڕه‌شه‌یه‌کى نائاسایى ناودێر ده‌کات. ئه‌مه‌ش حه‌وت مانگ دواى ئه‌وه‌ى له کۆبوونه‌وه‌که‌یدا له‌گه‌ڵ ڕابه‌رى کۆریاى باکوور کیم جۆنگدا سه‌رۆک ترامپ وتى هیچ هه‌ڕه‌شه‌یه‌ک نه‌ماوه له‌لایه‌ن کۆریاى باکووره‌وه.\nسه‌رچاوه‌یه‌کى نزیک له پلانه‌که‌وه وتى نوێنه‌رى باڵاى دانوستانه‌کانى ناوه‌کیى کۆریاى باکوور له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌ریکا کیم یۆنگ چول له‌گه‌ڵ په‌مپیۆدا کۆده‌بێته‌وه و سه‌ردانى کۆشکى سپیش ده‌کات.\nسه‌رچاوه‌که وتیشى پێشبینى ده‌کرێت له سه‌ردانى به‌رپرسه‌که‌ى کۆریاى باکووردا پلانه‌کانى ڕێکخستنى کۆبوونه‌وه‌ى دووه‌م له‌نێوان سه‌رۆک ترامپ و کیم جۆنگ ئوندا ڕابگه‌یه‌نرێت.\nده‌زگاى هه‌واڵى یۆنهابى کۆریاى باشوور وتى سه‌رۆکى هه‌واڵگرى کۆریاى باکوور کیم یۆنگ چول به گه‌شتێکى بازرگانییه‌وه له په‌کینه‌وه گه‌یشتۆته واشنتن. یۆنهاب و ده‌زگاکانى دیکه‌ى هه‌واڵى کۆریاى باشوور ئاماژه‌یان به‌وه‌دا نوێنه‌رى تایبه‌تى ئه‌مه‌ریکا بۆ کۆریاى باکوور ستیڤن بیگیۆن له فڕۆکه‌خانه‌ى داڵاس به‌خێرهاتنى کیمى کردووه.\nجێى ئاماژه‌یه وابڕیاربوو له مانگى یانزه‌ى ساڵى ڕابردوودا وه‌زیرى ده‌ره‌وه‌ى ئه‌مه‌ریکا مایک په‌مپیۆ چاوى به هاوتا کۆرییه‌که‌ى بکه‌وێت به‌ڵام له دوا ساته‌کاندا کۆبوونه‌وه‌که‌ى هه‌ڵوه‌شانده‌وه.


مەرج نیە خێرایى لە هەموو بستێکى یاریدا سەرکەوتووبێت. بە بۆچوونى من: ئیسپانیا لە لوتکەى ئاستدابوو بە هەڵبژاردەى بەڕازیلى دۆڕاند، کە هەڵبژاردەى بەڕازیل هیچ ماوەى نەهێشتەوە بۆ ئەستێرەکانى لارۆخا و تێکى شکاندن. ئەوە جگە لەوەى لە خولى یانە دیارەکانى ئەوروپا وەرزى پێشوو گۆشارى زۆر و خێرایى کوشندەى بەخۆوە بینى لە هەموو ڕکابەرێکاندا، چ لە ئاستى هەڵبژاردەکان و چ لە ئاستى یانەکاندا.\nهەندێک تێبینى گرنگ دەخەمەڕوو لە پاڵەوانێتى جامى کیشوەرەکانى وەرزى پێشوو. یەکەمیان ئەو ئاستە بەرزەى نیمار داسلیڤا دەریخست لەگەڵ هەڵبژاردەى سامبا. نیمار لە جامى کیشوەرەکان سەلماندى خاوەن ئاستێکى بەرزە بە پێچەوانەى جامى جیهانى، هەروەها خاوەنى کارامایى لە ڕادەبەدەرە و سوکە لە جوڵەدا، داسیلڤا لە تەسکترین ڕووبەردا یاریى دەکات و دەردەجێت لە هەڵگەڕوەکاندا ئەوەى پێى دەدەرێت.\nهەمووان تائێستایش لەژێر ڕووداوى جێگیردا دەژین، کە تواناى هەبێت بەسەر بەڕێکردنى تۆپەکان و گواستنەوەى هێرش لە بەرگریەوە بۆ هێرش. بۆسکێتس و پاولینهۆ، کە جێگرەوەى ڕەش توانایەکى باشى پێشکەش کرد، لە سەرەتاوە لە میانەى یارییە دۆستانەکاندا ڕۆڵى بڕەڕى (قاگع) تۆپەکانى بەینى و دوای ئەوە دەستپێکرد و ڕێژەى بەڕێکردنە وردەکانى زیادى کرد، کە بەرزى دەکردەوە بۆ پێشەوە. پاولینهۆ لەگەڵ هەڵبژاردەى بەڕازیل لە جێگیرى پاڵپشتەوە گۆڕا بۆ یاریزانى ناوەڕاستى هێرش کە بەڕێى دەکات و ئاڕاستە دەکات و تۆمار دەکات.\nدواجار شێوازى تیکى تاکا لەم کاتەدا لە دەستى ئیسپانییەکان ماوە. هەندێک دەڵێن: گرفتى تیپى مەتەدۆر تەنیا لە ئاوەدانکردنەوەى هێرشدایە، ئەوەى بە باشى چاودێرى یارییەکانى ئەو تیپەى لە مۆندیالى ئەم وەرزەدا کردبێت، کە دەبینین ئینێستا ئەوەى توانى ئەنجامى دا و چاڤیش هەوڵى خۆى دا، بەڵام بینیمان سیانەى هێرش نەدەجوڵان و گوشاریان دروست نەدەکرد، کە بە تەنیا پیدرۆ نەبێت ڕاى دەکرد و هەریەکە لە ماتا و تۆرێس و سیلڤا چاوەڕوزانى تۆپەکانیان دەکرد لە هێرشدا.\nئەگەر هەڵسەنگاندێک بکەین لە نێوان نیمار و کاندیریڤا و کاڤانى لەگەڵ تیپەکانیان، دەست بەجێ هەست بە گرنگى جوڵە دەکەیت بەبێ تۆپ لە تۆپى پێى نوێدا. هەڵبژاردەى بەڕازیل نازناوى جامى کیشوەرەکانى بردەوە و ئەڵمانیاش جامى جیهانى، بەڵام خاڵى کۆتایى پەیوەستە بە ئاستى مایسترۆ (چاڤى هێرناندز) یاریزانى ناوەڕاست، کە ئاستێکى جیاواز پێشکەش دەکات لە میانەى هەر وەرزێکى نوێدا. چاڤى هەموو وەرزێک نزیکەى (60) یاریى ئەنجام دەدات لەگەڵ هەڵبژاردەى ئیسپانیا و بەرشەلۆنە، کە ئێستا ئەو یاریزانە تەمەنى (33) ساڵەو قورسە لەسەر یاریزانێک لەو تەمەندا بەرگەى ئەو هەموو یارییە بگرێت. بۆیە لەسەر دل بۆسکى و ئینریکیە بە بایەخەوە هەڵسوکەوت لەگەڵ مایسترۆدا بکەن، یان ئەوەتا لە پشتێەوە دووانەى جێگیر (ارتیکاز) ێریح یاریى بکەن، تا جەخت لە ئەرکى هێرش بکاتەوە، یان زیاتر سوڕانەوە لەناو پێکهاتەکە و پشووى بەردەوام بەو یاریزانەى تیکى تاکا لەسەر تۆپەکانى ئەو ماوە.


نەبەز جەلال: کورسی. – WTARIKURD\nسیاسەتی چاڵ ھەڵکەندن و دووبارە خستنەوە سەر ڕێ و گرتنەوەبەری هەڵە تێپەڕیوەکانی سیاسییە سەپاوەکانی ڕابووردوو، لە پێناو لەیەکچوون و نەھێشتنی جیاوازییەکانی یەکتر و ناشرینکردنی بەرامبەر، جگە لەگەمەی خۆکوژی و دورخستنەوەو کۆتایهێنان، هیچ دەرئەنجامێکی تری ئەرێنی نوێ ناخاتە سەر ڕێژەی بەرزبونەوەی تێکۆشان و سەروەری هێزێک کە شکست لە دروستکردنەوەی قۆناغێکی تری شکستدا خەرج بکا بۆ بەرامبەر وەک نەیارێکی سیاسی.\nململانێی سەختی خۆپەرستی و خۆفرۆشی ” جاش ” بوونی ڕابووردوو، چەندبارە بوونەوەیان لە مێژووی سیاسی کورددا، بە هۆکار و شێوازی جیاواز، بەڵگەی ئەو نەهامەتییە قورسەیە کە قاچی کورتی حیزب و ئاوەزی خێڵگەرایی کورد نەیتوانیوە لە داوی ببێتەوەو ڕۆژە ڕەشەکانی خۆی بە ڕۆژێکی گەشتر بسپێرێ.!\nبێگومان دوای تێپەڕاندنی ئەو ھەموو خول و پێچانەی تێپەڕین ،بە ھەمان میتۆدی کۆنەوە، دەستبردنەوەی دووبارەی پرۆسە سیاسییەکە و گوڕی بەسیستماتیککردنی سیستمی سیاسی لە ئێستادا، جەگە لە خۆ دووبارە جیڕکردنەوەی سیاسی و ناچاربوونە بۆ خۆ دەربازکردن و خۆدزینەوە لە ئەرکە ڕاستەقینەکەی چارەسەر بە بوێری باسەکە، کە بە دڵنیاییەوە هیچ جۆرە چەکەرەیەکی ئومێدمان بەو داری بەرییەدا بۆ هەڵناپێچی وەک دەرئەنجامێکی بەرجەستەی بە بەرھەم.!\nبە هەمووان خەریکی لابردنی کورسییەکەی سەرۆکی بە ناو ھەرێمی کوردستان بووین، گەرچی بێتامیشی کردبوو، بەڵام کەسیشمان نەدی لەسەر کورسییەکەی خۆی بجمێ و نیەت خۆش بێ و بێ مەڵامەت و سەلامەت جێگەکەی چۆڵبکا گەر هەوڵی کورسییەکی گەرم تر لەوەی خۆی نەدابێ بۆ گیرفان.!؟


14 | كانونی دووه‌م | 2018 | PUK CENTRAL COUNCIL\nیه‌ك شه‌ممه, كانونی دووه‌م 14, 2018 1:37 pm کوردستان 0\nنوسینگه‌ی رۆژنامه‌وانی ئاسۆ مامه‌ند له‌باره‌ی که‌رکوکه‌وه راگه‌یه‌نراوێک بڵاوده‌کاته‌وه‌و ته‌ئکیده‌کاته‌وه ده‌ست به‌رداربوون له کوردستانی بوونی شاری که‌رکوک هێڵی سوره‌و قابیلی جه‌ده‌ل و موساوه‌مه نیه. ده‌شڵێت: ئێمه له‌جیاتی موهاته‌رات و قسه‌ی بێبنه‌ما له‌گه‌ڵ هاووڵاتیانی خۆماندا به‌گژ هه‌موو مه‌ترسێکاندا …\nیه‌ك شه‌ممه, كانونی دووه‌م 14, 2018 11:58 am کوردستان 0\nئەنجومەنی ناوەندی ی.ن.ک بۆ کۆچی دوایی (حاجی شێخەی وەرتی) تێکۆشەری دێرین و باوکی سێ شەهیدی سەنگەر پرسەنامەیەک ئاڕاستەی خانەوادە تێکۆشەرەکەیان دەکات. ئەمەدەقەکەیەتی: بەناوی خوای گەورەو میهرەبان خانەوادە و کەسوکاری کەسایەتی دیار و تێکۆشەری دێرین حاجی شێخەی وەرتی بەداخ و پەژارەوە هەواڵی کۆچی دوایی (مام حاجی …


Kurdîpêdiya - سەرکەوت سەرمەدی\n📊 Babet 374,800 | Wêne 59,366 | Pertk PDF 11,083 | Faylî peywendîdar 43,715 | 📼 Video 168 | 🗄 Serçawekan 14,858\nLem kateda 19 miywan leser mallperrî kurdîpêdiya amadeye!\n📅 Emiro 07-07 le mêjûda ▾\n✌ سەرکەوت سەرمەدی | 🏷 Pol: Şehîdan | Zimanî babet: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\n#حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئیران - حدکا\nکادری حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئیران - حدکاحیزبی دێموکراتی کوردستانی ئیران - حدکا. لە ڕۆژی سێشەممە ڕێکەوتی 15-06-2016 لە شاخی کۆساڵانکۆساڵانی ڕۆژهەڵاتی کوردستانڕۆژهەڵاتی کوردستان دوای 2 کاتژمێر لە شەڕکردن لەگەڵ جاش و هێزەکانی پاسدارانی ئێران شەهید دەبێت.\n 📡 Mallper | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەڕی هەڵۆکانی کوردستان - 17-07-2017\n📅 Date of Death: 15-06-2016\n🏟 Part: H. D. K. Î.\n➕ Em babete lelayen: (Seryas Ehmed)ewe le: Jul 17 2017 3:18PM tomarkirawe\n👌 Em babete lelayen: (Hawrê Baxewan)ewe le: Jul 21 2017 4:14PM pêdaçûneweyi bokrawe û azadkrawe\n✍ Em babete bo diwacar lelayen: (Hawrê Baxewan)ewe le: Jul 21 2017 4:14PM baştirkirawe\n👁 Em babete 3,134 car bînrawe\n📷 Faylî Wêne 1.0.1 49 KB Jul 17 2017 3:19PM Seryas Ehmed\n1. 👁 15-06-2016\n1. 👁 ئەفشار مەحمود\n3. 👁 بەرزان عوسمان\n4. 👁 داودی جەوانمەرد\n5. 👁 ساحێب عەزیز\n6. 👁 عەلی کەریم مەحمودی\n7. 👁 مەهدی حەمەخان\n8. 👁 هیوا حەسەن


ھێزەکانی سوپای سووریا بەربەستێک لە نێوان ناوچە کوردنشینەکان و سوپای تورکیا دروست دەکەن - SAHAR KURDISH (Sorani)\nھێزەکانی سوپای سووریا بەربەستێک لە نێوان ناوچە کوردنشینەکان و سوپای تورکیا دروست دەکەن\nDec 28, 2018 17:59 Asia/Tehran\nئەردوغان لە ھەڵوێستێکی مارەنگازانەدا ڕایگەیاند: هەڵکرانى ئاڵا لە مەنبەج تەنیا شەڕى دەروونییەو ئێمە سورین لەسەر وەشاندنى گورز ەکانمان\nڕێکخراوەی ڕوانگەى سوری بۆ مافەکانى مرۆڤ ڕایگەیاندووە: هێزەکانی سوپای سوریا دەستیانکردووە بە بڵاوبوونەوە لە ناوچەکانی دەوروبەری منبجدا و چوونەتە هێڵەکانی پێشەوەی پێکەوە ھەڵتەقینی هێزەکانی سووریا دیموکرات و هێزە تایبەتەکانی تورکیا و گروپە تیرۆریستییەکانی ھاوپەیمانی.\nبە قسەی ئەم ڕێکخراوەیە،، سوپای سوریا جگە لەو ناوچانە لە «عەون دادات» و ناوچەى «جەرابلوس» و دەوروبەریشی بڵاوبوونەتەوە و لە بەرامبەر سوپای تورکیادا وەستاون.\nدواى بڕیارەکەى ئەمریکا بۆ کشانەوەى هێزەکانى لە سوریا، سەرکردەکانى تاقمە کوردییەکانی سووریا لە ھەنگاوێکی ژیرانەو ستراتژی دا هانى روسیا و سوریا دەدەن بۆ ئەوەی هێزەکانیان بنێرنە سەر سنورى سوریا بۆ پاراستنى خەڵکی سنوورنشین لە مەترسیی هێرشەکانى تورکیا.\nلەم دواییەش دا ئاڵدار خەلیل لێپرسراوی پەیوەندییە دیپلۆماسییەکانی کۆمەڵگەی دیموکراسی لە کوردستانی سووریا ڕاگەیاند، هەفتەى ڕابردوو شاندێک چونەتە مۆسکۆ و بەم نزیکانەش سەردانێکى دیکە دەکەن بۆ ئەو وڵاتە و هیوایان هەیە روسیا فشار بخاتە سەر دیمەشق بۆ ئەوەى بەئەرکەکانى خۆى هەڵبستێت و سەروەرىی خاکەکەى بپارێزێت.\nلە تازەترین گۆڕانکارییەکان لە سووریاش دا ئاڵای نیشتیمانیی ئەم وڵاتە لە شاری منبەج ھەڵکراو ئەم ھەنگاوەش وەک ئاڵ و گۆڕێکی ئەرێنی لە لایەن کۆماری ئیسلامیی ئێرانەوە لێک دراوەتەوەو لەم پەیوەندییەدا بەھرام قاسمی وتەبێژی وەزارەتی کاروباری دەرەوەی ئێران، وێڕای ئاماژە کردن بە چوونی ھێزەکانی سووریا بۆ شاری منبەج جەختی کردووە: ئێران وێڕای پێداگرتن لە سەر پێویستیی ڕێزگیران لە سەروەریی نیشتیمانی و خاکی سووریا،ھەڵکرانی ئاڵای نیشتیمانیی سووریا لە شاری منبەج بە ھەنگاوێکی گرینگ لە ئاراستەی چەسپێندرانی دەستەڵاتی دەوڵەتی یاسایی سووریا لە سەرتاسەری خاکی ئەم وڵاتە و ھەنگاوێکی گرینگتریش لە بواری چارەسەریی قەیرانی سووریا دەزانێت.\nبەڵام لە بەرامبەر ئەم ھەڵوێستە نیازپاکانەی کۆماری ئیسلامیی ئێران کەچی دەوڵەتی تورکیا وەک لایەنێکی دانوستانەکانی ئاستانە بەرگەی ئەو گۆڕانکارییە پۆزیتیڤەی سووریای لە ئاراستەی چارەسەر کرانی کێشەو قەیرانی سووریا نەگرتووەو لە تازەترین کاردانەوەدا ڕەجەب تەیب ئەردوغانی سەرۆک کۆماری ئەم وڵاتە ڕایگەیاندووە:هەڵکردنى ئاڵاى سوریا لە مەنبەج شەڕێکى دەروونییە کە لە دژى تورکیا وەڕێ خراوە، دیارە ئێمەش بەم نومایشانە ھەڵناخەڵەتێین و لە سەر وەشاندنى گورزەکانمان بۆ پاراستنى ناوچەکانمان لە "تیرۆریستان" بەردەوام دەبین.\nئەردوغان لەبارەى رادەستکرانى شارى منبەج بە سوپاى سوریا لەلایەن یەکینەکانى پاراستنى گەلەوە پێی داگرتووە:" سوپاى سوریا بە هەڵکردنى ئاڵا لە منبەج دەیەوێت شەڕى دەروونى لەگەڵ تورکیا ئەنجام بدات.\nباسی رادەستکرانى شارى منبەج بە سوپاى سوریا لە ھەل و مەرجێکدا گەرم داگەڕاوە کە ساڵح موسلیم ئەندامی کۆمیته‌ی دیپلۆماسیی پارتی یه‌کێتی دیموکراتیک (په‌یه‌ده) ھێشتا باسی ڕێککەوتنی فەرمیانە لەگەڵ دەوڵەتی سووریای لەم پەیوەندییەدا پشتڕاست نەکردووەتەوەو لە وتووێژێکدا لەگەڵ میدیاکانی ھەرێمی کوردستانی عێراق ڕایگەیاندووە: ھیچ ڕێککەوتنێکی فەرمی لەم بارەیەوە لەگەڵ دەوڵەتی سووریا نەکراوەوکشانەوەى هێزەکانى پاراستنى گەل و رادەستکردنى مەنبەج بە سوپاى سوریا بە ئاگادارى روسیا بووە.\nلە ئەگەرى هێرشى سوپاى تورکیا بۆ سەر شارى مەنبەجیش موسلیم رایگەیاند: ئەگەر سوپاى تورکیا هێرش بکاتە سەر مەنبەج، بەرخۆدانى گەورە لەلایەن دانیشتوانى شارەکەو هێزەکانى سوریا لە دژى ئەنجام دەدرێت، بۆیە بڕوام وا نییە وا بە ئاسانى تورکیا هێرش بکات. ناوبرا لەبارەی کشانەوەی هێزەکانی ئەمریکاشەوە پێی داگرتووە: لە ئێستادا هیچ چاوەڕوانییەک لە ئەمریکا ناکەن و پشت بەخۆیان دەبەستن.\nڕووسیاش وەکوو لایەنێکی دیکەی چارەسەری قەیرانی سووریا پێشوازی لە گۆڕانکارییە نوێکانی سووریا کردووەو لەم بارەیەوە کۆشکى کرملین خۆشحاڵى خۆى بە رادەستکردنى مەنبەج بە سوپاى سوریا دەربڕى.دیمیترى بیسکۆف وتەبێژى کۆشکى کرملین لە لێدوانێکى رۆژنامەنووسیدا راگەیاندوە، رادەستکردنى مەنبەج بە سوپاى سوریا و هەڵکردنى ئاڵاى دەوڵەتى سوریا هۆکارێکى گرنگ دەبێت بۆ سەرلەنوێ گەڕانەوەى سەقامگیرى بۆ ناوچەکە.


کەشناسى هەرێم: پلەکانى گەرما ڕوو لە بەرزبوونەوە دەکەن\nشاجوانێکی بەڕیتانیا تۆمەتبارکرا بەوەى پەیوەندى لەگەڵ داعشدا هەیە\nئەنجامە بەراییەکان: پارتی پارێزگارانى بۆریس جۆنسن براوەى هەڵبژاردنی گشتیی بەڕیتانیایە\nمافى مرۆڤى جیهانى: لە عێراق کوشتن و ڕفاندنى خۆپیشاندەران بەردەوامن\nیەکێتی جێگری مەڵبەندێکی لە ڕیزەکانی دوورخستەوە\nڕوداوى لەسێدارەدانى کەسێک لەگۆڕەپانى وەسبەى بەغدا بەتەمومژاوى ماوەتەوە\nدەستەواژە و دیمەنی کلیپە نوێیەکەی هێڵی لەڤ یەکێتى پیاوان و ئەنجومەنى خانمانى هێنایە دەنگ [تایبەت]\nکەسایەتی و پیاوماقوڵانی ڕەقە و گرێ سپی پشتیوانی خۆیان بۆ هەسەدە دووپاتکردەوە\nبە ڤیدیۆ.. شێرێک ناپاکی لەگەڵ پاسەوانەکەى کرد و هێرشی کردەسەری\nڕۆناڵدۆ لەبارەی یاریکردن لە دژی ڕیاڵ مەدرید بڕیارى خۆیدا\nهەولێر؛سیستمێکی تازەی کامێرای چاودێری خێرایی دانرا ..سێ جۆر سەرپێچى تۆمار دەکات\n11:16 هه‌ینی 26 ته‌موز 2019\nکەشناسى هەرێم پێشبینییەکانى کەشوهەواى بڵاوکردووە، بۆ ئەمڕۆ لە پارێزگاکانى هەولێر و کەرکوک بەرزترین پلەى گەرما لەسەروى 40 پلە دەبێت، لە پارێزگاى سلێمانی و دهۆکیش بەرزترین پلەى گەرما 39 پلە دەبێت، سبەى شەممە پلەکانى گەرما زیاتر بەرز دەبنەوە.\nبەڕێوەبەرایەتى گشتى بومەلەرزەزانى و کەشناسى هەرێم لە ڕاگەیەندراوێکدا پێشبینى کردووە، بەرزترین پلەى گەرما لە پارێزگاى کەرکوک تۆمار بکرێت کە 43 پلە دەبێت، لە هەولێریش بەرزترین پلەى گەرماى پێشبینى کراو 41 پلە دەبێت و لە پارێزگاى سلێمانى و دهۆکیش 39 پلە دەبێت.\nبۆ سبەى شەممە، پلەکانى گەرما بەرزبوونەوە بەخۆیانەوە دەبینن بەجۆرێک، سەرجەم پارێزگاکانى هەرێم بەرزترین پلەکانى گەرمایان لەسەروى 40 پلەوە دەبێت و بەرزترین پلەش لە پارێزگاى کەرکوک تۆمار دەکرێت کە 45 پلە دەبێت.\nپێشبینییەکانى کەشناسى هەرێم:\nدوای دەستلەکارکێشانەوەی عەبدولمەهدی چارەنوسی ڕێککەوتنەکەی هەرێم و بەغدا چی لێدێت؟ [تایبەت]\nلە سەرێکانى تەقینەوەیەک ڕویدا\nعێراق بەرهەمهێنانى غاز بۆ نزیکەى سێ هێندە بەرزدەکاتەوە\n09:23 دوو شه‌ممه 02 کانونی یەکەم 2019\nناس کورد ئەو ڕەشنوسەى پڕۆژەیاسای چاکسازی بڵاودەکاتەوە کە گەیشتووەتە پەرلەمان\n18:17 پێنج شه‌ممه 12 کانونی یەکەم 2019\nپایزی هەورامان ڕکابەری بەهارەکەى دەکات لە جوانیدا (ڤیدیۆ)\n18:16 شه‌ممه 30 تشرینی دووه‌م 2019\n10:22 شه‌ممه 07 کانونی یەکەم 2019\nلەبارەى هێرشى سەر بنکەیەکى سەربازى عێراقەوە، ئه‌مریكا بەڵگە کۆدەکاتەوە\n09:07 چوار شه‌ممه 27 تشرینی دووه‌م 2019\nموچەى حەوت مانگى ژمارەیەک فەرمانبەر خەرجکرا\n17:08 دوو شه‌ممه 02 کانونی یەکەم 2019\nئەگەر تۆش خوت بە موبایلەکەتەوە گرتووە تەماشای ئەم ئینفۆیە بکە\nبزوتنەوەی گۆڕان بەرنامە بوو یان کاردانەوە؟\nشەڕی (یەکێتی و پەکەکە) و چوار پارێزگار+ 1 بۆ سلێمانی\nمحەمەد ئەمین پێنجوێنى\nپڕۆژەكە چاك (ساز) نەكراوە..موچە و دەرماڵەی خاوەن بڕوانامەكان كەمدەكرێنەوە\nکەشناسى هەرێم: ئەمڕۆ هەور دەبێت و سبەى باران دەبارێت\n11:24 یه‌ك شه‌ممه 01 کانونی یەکەم 2019\n11:09 شه‌ممه 16 تشرینی دووه‌م 2019\nچۆن جەنەراڵێک ترەمپى ڕازیکرد بڕیارەکەى بۆ کشانەوە لە ڕۆژئاواى کوردستان بگۆڕێت؟\n09:39 شه‌ممه 16 تشرینی دووه‌م 2019\nترەمپ لێخۆشبوونی بۆ سێ ئەفسەر دەرکرد کە تاوانی جەنگییان ئەنجامداوە\n11:51 دوو شه‌ممه 09 کانونی یەکەم 2019\nپێشمەرگە و هاوپەیمانان “میکانیزمێکى نوێ” بۆ ڕوبەڕوبوونەوەى داعش تاوتوێدەکەن


دیكۆمنتاری – پەڕە 2 – History Of Kurdistan\nHome / ڤیدیۆ / دیكۆمنتاری (page 2)\n2017-02-14\tدیكۆمنتاری, ڤیدیۆ لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە ڤیدیۆ: مێژووی سەرهەڵدانی دراوی کانزایی و کاغەز لە جیهاندا\n2017-02-09\tدیكۆمنتاری, ڤیدیۆ لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە ڤیدیۆ:ئیدریس بارزانی\nئیدریس كوڕی مەلا مستەفا بارزانی لەساڵی ١٩٤٤لە گوندی بارزان لەدایكبووە. ئەو لەنێو هەلومەرجی شۆڕشی سێیەمی بارزان هاتووەتە دنیا، ساڵی ١٩٤٧ مەلا مستەفای باوكی لەگەڵ ٥٠٠ كەس لە هەڤاڵانی روویانكردە یەكێتیی سۆڤیەتی پێشوو ، دوای رووخانی كۆماری كوردستان لە مەهاباد. ئیدریس بارزانی ئەوكات تەمەنی 3 ساڵ بوو، لەگەڵ بنەماڵەكەیاندا لەلایەن رژێمی …\n2017-02-02\tدیكۆمنتاری, ڤیدیۆ لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە ڤیدیۆ:پەیمانی لۆزان\nلە 24ی تەمموزی1923 ، كۆنفرانسێك لە لایەن وڵاتانی (بەریتانیا، فەرەنسا، ژاپۆن، یۆنان، ڕۆمانیا، سربیا، كرواتیا، سلوانیا و توركیا) لە شاری “لۆزان لە سویسرا” بەسترا، مەبەست لە بەستنی كۆنفرانسەكە كە بە (پەیمانی لۆزان) ناوی دەركرد، داڕشتنەوەی سەرلەنوێی قەوارەی سیاسی و جوگرافی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بوو، پاش ئەوەی مستەفا كەمال ئەتا تورك، سەرۆك …\n2017-01-30\tدیكۆمنتاری, ڤیدیۆ لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە ڤیدیۆ:ژیاننامەی هیتلەر\nژیاننامەی هیتلەر سەرەتا ناوی ئادۆڵف هیتلەرە لەدایک بوی ۲٠/٤/۱۸۸۹ یە لە گوندێکی بچووک بەناوی ئۆسترین سەر بە شاری بڕۆنۆ.لە خێزانێکی هەژاربوو باوکی پیاوێکی زۆر تورە بوو هەمیشە لە هیتلەر و دایک هیتلەری دەدا تۆڵەی باوکی بە خەڵک دەرکر.لە ساڵی ۱۹٠۳ باوکی کۆچی دوای کرد،ئینجا وازی لە خوێندن هێنا تا ساڵی …\n2017-01-26\tدیكۆمنتاری, ڤیدیۆ لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە ڤیدیۆ: ژیانی دیکتاتۆرێک -جۆزێف ستالین-\nجۆزێف ستالین (لەدایک‌بوون ١٨٧٨ – کۆچی دوایی ١٩٥٣) ڕابەر و سیاسەتوانی کۆمۆنستی سۆڤیەت بو تاکوو کاتی مردن ڕابەرایەتی حزبی کۆمۆنستی یەکێتی سۆڤیەتی لە ئەستۆ بوو. زۆر کەس بە بەرپرسی کوشتنی ژمارەیەکی زۆر لە مرۆڤی ئەزانن کە ژمارەیان نێوان ٤ تا ٢٠٠ ملیۆن کەس مەزەندە دەکرێت. ناوی کاتی لەدایک بوونی یوسف ویسارینۆڤیچ جۆگاشڤیلی گەیشتە …\n2017-01-25\tدیكۆمنتاری, ڤیدیۆ لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە ڤیدیۆ:نامەی سیاتڵی سەرکردەی هیندیە سوورەکان بۆ سەرۆکی ئەوکاتی ئەمریکا\nلە دوای ئەو ڕێککەوتنناممەی کە لە ساڵی ١٨٨٥ لە نێوان ویلایەتە یەکگرتووەکان و هیندیە سوورەکان مۆرکرا سەرۆکی هیندیە سوورەکان سیاتڵ وتارێکی مێژوویی ئاراستەی نەتەوەی ئەمریکا کرد لە ناوەڕۆکی وتارەکەیدا جیاوازی تێڕوانینی ئەمریکیە سپیەکان وهیندیە سورەکان خستۆتەروو دەربارەی سروشت و ژینگەی دەورووبەریان ئەم نامەیە دانەیەکی لە کتێبخانەی کۆنگرێسی ئەمریکا پارێزراوە هەروەها …


كه‌ركوك له‌نێو یاسا و بڕیاره‌كاندا\nله 9- 4- 2003، له چه‌قی به‌غداكه‌ی هارونه ره‌شید و سه‌دام حوسێندا، دوه‌میان به‌رده‌وام ده‌یویست به‌غدا بكات به به‌غدای خۆی، ئه‌و رۆژه په‌یكه‌ره‌كه‌ی سه‌دام پاش هه‌وڵ و ماندوبونێكی زۆر سه‌ری لاربوه‌وه و كه‌وت، نه‌خاوه‌ن په‌یكه‌ر له‌وێ بو، نه ئه‌وی دروستی كردبو خۆی لێكرده‌خاوه‌ن، روخانی ئه‌و په‌یكه‌ره به‌س بو بۆ ئه‌وه‌ی له هه‌مو عیراقدا وێنه و په‌یكه‌ره‌كانی سته‌مكار هاڕه بكه‌ن، به‌ڵام هێشتا عێراق، عێراقی خوێن و تیرۆر و ته‌قینه‌وه و گه‌نده‌ڵیه.\nكه‌ركوك له‌ته‌واوی ماوه‌ی ده‌سه‌ڵاتی به‌عسیه‌كاندا به‌رده‌وام له‌به‌رده‌م هه‌ڕه‌شه‌و سڕینه‌وه‌دا بو، ئه‌گه‌ر نه‌گه‌ڕێینه‌وه بۆ دورتر و هه‌ر له ساڵی 1968وه ده‌ستپێبكه‌ین، ساڵی 1968 پارێزگای كه‌ركوك بریتی بو له:\nیه‌كه‌م: قه‌زای كه‌ركوك "ناحیەكانی قه‌ره‌حه‌سه‌ن، پردێ، شوان، تازه"\nدوه‌م: قه‌زای كفری "ناحیەی قه‌ره‌ته‌په"\nسێیه‌م : قه‌زای چه‌مچه‌ماڵ "هه‌ردو ناحیەی ئاخجه‌له‌ر، سه‌نگاو"\nچواره‌م : خورماتو "ناحیەكانی داقوق، قادر كه‌ره‌م"\nپێنجه‌م : قه‌زای حه‌ویجه " ناحیەی ریاز"\nنابێت ئه‌وه‌مان له بیربچێت كه به‌عسی و قه‌ومیه‌كان له ساڵی 1963 له سنوری كه‌ركوك سته‌مكاری زۆریان كرد، له‌وانه تێكدانی ده‌یان گوند و ده‌ركردنی دانیشتوانه كورده‌كه.\nبه‌عس له ماوه‌ی ده‌سه‌ڵاتی خۆیدا:\nیه‌كه‌م: به مه‌رسومی كۆماری ژماره 608 له 6- 11- 1975 قه‌زاكانی چه‌مچه‌ماڵ و كه‌لار له كه‌ركوك كرانه‌وه و خرانه‌سه‌ر سلێمانی، كفریش برا بۆ سه‌ر دیاله.\nدوه‌م: به مه‌رسومی كۆماری ژماره 41 له 29 -1- 1976 خورماتو ده‌وروبه‌ره‌كه‌ی به‌بێ داقوق له كه‌ركوك دابڕێنراو خرایه سه‌ر سه‌لاحه‌دین.\nسێیه‌م: به مه‌رسومی كۆماری ژماره 33 له 25-12- 1976 به‌شێكی زۆر له گونده‌كانی مه‌خمور به‌تایبه‌ت گونده‌كانی كه‌ندێناوه‌و قه‌راج خرانه سه‌ر داحێی دوبز.\nچواره‌م: به مه‌رسومی كۆماری ژماره 514 له 1- 1- 1984 ناحیەی زاب له قه‌زای شه‌رگاته‌وه هێنرایه سه‌ر قه‌زای حه‌ویجه له كه‌ركوك.\nپێنجه‌م: به بڕیاری پارێزگا ژماره 1- 3- 8- 764 له 12- 7- 1987 ناحیەكانی" قه‌ره‌هه‌نجیر، شوان، یایچی، قه‌ره‌حه‌سه‌ن" هه‌ڵوه‌شێنرانه‌وه.\nشه‌شه‌م: به مه‌رسومی كۆماری ژماره 434 له 25 – 9 – 1989 پردێ و چه‌ند شوێن و یه‌كه‌یه‌كی كارگێڕی تری سه‌ر به كه‌ركوك گوازرانه‌وه بۆ سه‌ر هه‌ولێر.\nحه‌وته‌م: به بڕیاری كۆماری ژماره 245 له 15 – 10- 2000 سه‌رگه‌ڕان " قودس " كرایه‌وه به ناحیە و خرایه سه‌ر دوبز، ئه‌م ناحیەیه پێشتر هه‌ڵوه‌شێنرابوه‌وه‌و زه‌ویه‌كانی كه هی كورده به‌سه‌ر عه‌ره‌بدا دابه‌ش كرابو.\nهه‌شته‌م: به مه‌رسومی كۆماری ژماره 508 له 1- 1- 1987 قادركه‌ره‌م هه‌ڵوه‌شێنرایه‌وه‌و ناوچه‌كه كرایه ناوچه‌ی یاساغكراو.\nنۆیه‌م: به مه‌رسومی كۆماری ژماره 235 له 1- 1- 1996 له نێوان هه‌ولێرو كه‌ركوك چه‌ندین ناوچه ته‌عریب كرا.\nئه‌وه جگه له ده‌یان گۆڕانكاری تر، كه هه‌موی به بڕیار و مه‌رسومی كۆماری كراوه.\nله كاتی روخانی په‌یكه‌ره‌كاندا كۆی ئه‌م بڕیارانه ئیدی ده‌بوایه هه‌ڵبوه‌شانایه‌ته‌وه و سنوری ئیداری كه‌ركوك به‌تایبه‌ت ئه‌وه‌ی له ده‌سه‌ڵاتی كوردا بو وه‌ك خۆی لێبكرایه‌ته‌وه، ئه‌وه نه‌كرا، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا كه ئه‌نجومه‌نی كاتی حوكم له ساڵی 2003 چه‌ند بڕیارێكی ده‌ركرد له‌وانه:\nیه‌كه‌م: بڕیاری هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ی سه‌رجه‌م بڕیاره‌كانی به‌عس، بڕیاری ژماره 50 له 29 – 5- 2003.\nدوه‌م: بڕیاری گێڕانه‌وه‌ی سه‌رجه‌م فه‌سڵكراوه سیاسیه‌كان بۆ سه‌ر كاره‌كانیان، ژماره 51 له هه‌مان رۆژ.\nله ئه‌نجومه‌نی حوكمدا هه‌ریه‌ك له "تاڵه‌بانی، بارزانی، مه‌حمود عوسمان، سه‌ڵاحه‌دین محه‌مه‌د به‌هادین" به ده‌وری له‌گه‌ڵ شیعه و سونه و ئه‌وانی تردا ده‌سه‌ڵاتیان به‌ڕێوه ده‌برد.\nهیچ بڕیارێك هه‌ڵنه‌وه‌شایه‌وه، خه‌ڵك خۆی به گه‌ڕانه‌وه بۆ كه‌ركوك و قه‌زاو ناحیە و گونده‌كان بڕیار و مه‌رسومه‌كانی به‌عسی هه‌ڵوه‌شانده‌وه، لێ هه‌قیقه‌تا هه‌ر وه‌ك خۆیان ماون، ماون له‌به‌رئه‌وه‌ی نه‌ك هه‌ر عه‌ره‌بی حه‌ویجه و كه‌ركوك عه‌ره‌بی هه‌مو عێراق و وڵاتانی دیكه‌ش هه‌مان بیر كردنه‌وه‌ی به‌عسیان به‌ته‌واوه‌تی توڕنه‌داوه.\nده‌رچونی ماده‌ی 58 له ده‌ستوری كاتی بۆ چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌ی كه‌ركوك و ناوچه دابڕێنراوه‌كانی تر، به‌ته‌نێ مه‌ره‌كه‌بی سه‌ر كاغه‌ز بو، ئه‌گه‌رچی له‌و ماده‌یه‌دا هه‌مو برینه‌كانی قوربانی باس نه‌كرا بو لێ دانپیانانێكی ئاكاری بو، لانی كه‌م سه‌باره‌ت قه‌ره‌بوكردنه‌وه، سه‌رژمێری، راپرسی، هه‌روه‌ها رێكخستنه‌وه‌ی نه‌خشه‌ی ئیداری كه‌ركوك و گێڕانه‌وه‌ی بۆ پێش ساڵی 1968. له‌گه‌ڵ نوسینی ده‌ستوری هه‌میشه‌یدا ماده‌ی 58 هه‌ر به‌و كرچ و كاڵیه و هه‌ر به‌و ناته‌واویه هاته ناو ده‌ستوری هه‌میشه‌ییه‌وه و بوبه ماده‌ی 140، ئه‌و ماده‌یه‌ی كه ده‌بوایه سه‌رجه‌م قۆناغه‌كانی له 31 – 12- 2007 جێبه‌جێبكرایه، نه‌كرا، نه‌ك نه‌كرا، بگره نوری مالیكی له كارنامه‌كه‌ی خۆیدا له سه‌ره‌تای 2006 به‌ڵێنیدا له واده‌ی خۆیدا ئه‌و ماده‌یه جێبه‌جێ بكات نه‌یكرد، كوردیش نه‌ك شكاتی نه‌برده به‌رده‌م دادگای فیدراڵی بگره جارێكی تر ده‌نگی به نوری مالیكی دایه‌وه‌و كردیه‌وه به سه‌رۆك وه‌زیران، سه‌یر له‌وه بو ئه‌مه له هه‌ولێر كرا، كه‌چی زۆر دره‌نگتر كه‌وتنه وێزه‌ی مالیكی و گوتیان دیكتاتۆره، ئه‌مه له كاتێكا كه ئێمه پێشتر وامان ده‌گوت، هه‌بون ده‌یانگوت فریشته و فریادڕه‌سه.\nماده‌ی 140 له‌كاتی خۆیدا جێبه‌جێ نه‌كرا\nله 22ی ته‌موزی ساڵی 2008 له یاسای هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی پارێزگاو قه‌زاو ناحیەكان، ماده‌ی 24 تایبه‌ت كرا به پرسی كه‌ركوك، ئه‌و ماده‌یه به‌هه‌مان نه‌فه‌سی به‌عسیانه نوسرا بو، ماده‌كه بۆ سه‌ربڕینی به‌ندی 140 ی ده‌ستور بو.\nله به‌رابه‌ردا كورد شه‌ش رۆژ دواتر خۆپیشاندانێكی گه‌وره‌ی كرد و خه‌ڵتانی خوێن كرا، ئه‌وه جگه له ده‌یان ته‌قه‌لاو هه‌وڵی تر، سه‌ره‌نجام ماده‌ی 23 بۆ كه‌ركوك راگه‌یه‌نرا، ئه‌م ماده‌یه له هه‌ناوی ماده‌ی 24 وه له دایك بو تاڕاده‌یه‌ك ئه‌هوه‌نكه‌ره‌وه‌بو نه‌ك چاره‌سه‌ر، له ماده‌ی 24 دا:\nهه‌ڵبژاردن دوا خرا.\nپڕۆژه‌ی 32% راگه‌یه‌نرا.\nدۆسیه‌ی ئاسایش و پاراستنی كه‌ركوك درابوه ده‌ست سوپای عێراقه‌وه.\nهه‌روه‌ها دیاری كردنی ته‌جاوز له‌دوای 9- 4- 2003 به مه‌به‌ستی لادانیان و چه‌ند خاڵێكی تر، له ماده‌ی 23 دا هه‌ندێ گۆڕانكاری سه‌ره‌تایی كرا بو، بۆ نمونه دیاری كردنی ته‌جاوزات كرابوه پێش و پاش 9- 4- 2003، هه‌روه‌ها په‌نا برابوه چه‌ند لایه‌نێكی تر له حاڵه‌تی نه‌گه‌یشتنه ئه‌نجام له‌وانه نه‌ته‌وه یه‌كگرتوه‌كان، 32% تا راده‌یه‌ك نه‌مابو، به‌ڵام كه‌ركوك هه‌ر وه‌زعی تایبه‌تی پێدرابو.\nبه‌دواخستنی هه‌ڵبژاردن كه‌ركوكیه‌كان زه‌ره‌ری زۆریان به‌ركه‌وت، بۆیه پرسی هه‌ڵبژاردن جارێكی تر له ساڵی 2012 به دواوه سه‌ری هه‌ڵدایه‌وه، كورد و عه‌ره‌ب و توركمان هه‌ریه‌كه و به جۆرێك بیریان ده‌كرده‌وه، یه‌ك دو جار نوێنه‌ر و نێرده‌ی نه‌ته‌وه یه‌كگرتوه‌كان له گه‌ڵ پێكهاته جیاجیاكان دانیشت، دوا بڕیار ئه‌وه بو كورد بیروڕای خۆی، عه‌ره‌ب هی خۆی، توركمان هی خۆی بنوسێ.\nئه‌وه بو عه‌ره‌ب و كورد هه‌ریه‌كه و پێشنیاز و رای خۆیان نوسی توركمان به ترسه‌وه ده‌یڕوانیه ئه‌و مه‌سه‌له‌یه، بۆیه ئه‌وان هه‌ندێ سڵیان كرده‌وه ئه‌گه‌رچی لێره‌وله‌وێ باسی هه‌رێمی سه‌ربه‌خۆیان ده‌كرد و یه‌ك دو بابه‌تیش نوسرا له‌وانه پڕۆژه‌ی هه‌رێمی سه‌ربه‌خۆی كه‌ركوك، هه‌روه‌ها پڕۆژه‌ی هه‌رێمی باكوری عێراق كه پێكده‌هات له "كوردستان، موسڵ، كه‌ركوك" راوێژكاری حیزبی توركمان ئیلی ئیحسان حوسێن به‌گ نوسیبوی.\nپڕۆژه عه‌ره‌بیه‌كه دیسان بۆ كورد ئه‌سته‌م بو ئه‌وه‌ش دكتۆر یاسین ئیبراهیم عوبێدی نوسی بوی، كه ئه‌ندامی لیژنه‌ی نه‌زاهه‌یه 163 ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌ن واژویان كردبو، یه‌ك دوانێكیان به تێبینیه‌وه.\nده‌یان به‌یان و بانگه‌وازی عه‌ره‌بیم لایه كه دژی كورد ده‌رچونه و ده‌ركراون له دوای 9 -4- 2003وه، ته‌نانه‌ت هه‌ن زۆر بێده‌ربه‌ستانه باسی "ته‌كرید"ی شاره‌كه ده‌كه‌ن. نمونه‌ی زندوم لایه‌و بۆ كاتی خۆی.\nله‌م نێوانه‌دا ده‌بێ هه‌نگاوێ بنرێ، هه‌م كه‌ركوك هه‌ڵبژاردنی تیابكرێت، هه‌م ئه‌وانی دیكه نادیده نه‌كرێن، پێشنیاز نه‌ك قانون، پێشنیازی هه‌ڵبژاردن بۆ ئه‌نجومه‌نی پارێزگای كه‌ركوك له ناو هه‌مو ئه‌وانه‌دا شتێك دۆزراوه‌ته‌وه كه تاڕاده‌یه‌كی زۆر عه‌ره‌بیش لێی رازین، ده‌ی ئه‌مه هه‌نگاوێك، خۆ ئه‌مه به ته‌واوه‌تی به دڵی هه‌موان نیه، به‌ڵام ئه‌ی چار، به بڕوای من بۆ ئێستا بۆ ئه‌وه‌ی چی تر ئه‌مڕۆ سبه‌ی به كه‌ركوك و ناوچه دابڕاوه‌كان نه‌كرێت، ده‌كرێ له‌م دۆخه چه‌ق به‌ستوه ده‌رباز بین، ناكرێ كورد هیچ بیانویه‌ك بده‌ن به ده‌ست ئه‌وانی تره‌وه.\nهه‌رگیز مێژو له به‌رژه‌وه‌ندی كورد نه‌بوه، بۆیه باشتره كورد پێكه‌وه بن و واز له شكاندنی یه‌كتر بێنن، له رابردودا چه‌ند جارێك له سنوری پارێزگای كه‌ركوك و ناوچه دابڕێنراوه‌كان خه‌ریك بو شه‌ڕو پێكدادان دروست بێت، قسه له دوای 31- 12- 2007 و ته‌نانه‌ت پێش ئه‌و كاته‌شه، هه‌موجار ئه‌مه‌ریكیه‌كان ده‌هاتنه ناوبژی، هه‌رچه‌ند ئه‌وانیش غه‌دری زۆریان له كورد و كه‌ركوك كرد ئێمه كاتی خۆی به نوسین و له و دیدارانه‌شدا كه‌له‌گه‌ڵیان ده‌مانكرد ئه‌وه‌مان پێوتون، ئۆباما قسه‌ی خۆی برده‌سه‌ر و به‌ر له ساڵی 2010 هه‌ر "140" هه‌زار سه‌ربازه‌كه‌ی خۆی كشانده‌وه، كه‌واته ئێستا ئه‌گه‌ر خوا نه‌كرده شتێ روبدات، مه‌سه‌له‌كه خاك و خه‌ڵكه، گاڵته نیه، بۆیه پێویسته هه‌مو ئه‌مانه له‌به‌ر چاو بگیرێت.\nكێ چی كرد و كێ خه‌تایه‌تی بمانه‌وێ یان نا بوبه به‌شێك له مێژو، ئێستا ده‌مانه‌وێ چی بكه‌ین و چۆن ئه‌مه راستی مه‌سه‌له‌كه‌یه.\nتێبینی: بۆ هه‌ر كه‌سێك بیه‌وێت ته‌واوی ئه‌و یاسا و بڕیارانه‌م لایه...\n28/10/2013 بینین: 11050


لەماوەى یەک مانگدا ٣٢ هاوڵاتى مەدەنى لە عێراق کوژراون\nنه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان ئاشکرایکرد، تەنها لە مانگى کانونى یەکەمى ساڵى ڕابردوو ٣٢ هاوڵاتى مەدەنى لە عێراق کوژراون.\nبەپێی ئامارێکى جینین هێنیس نوێنەرى تایبەتى سکرتێرى گشتى نەتەوە یەکگرتووەکان لەعێراق (یۆنامى)، تەنها لە مانگى کانونى یەکەمى ٢٠١٨ دا بەهۆى پێکدادان و ڕووداوى "توندوتیژى و تیرۆریستییەوە" ٣٢ هاوڵاتى مەدەنى لە عێراق گیانیان لەدەستداوە و ٣٢ کەسی دیکەش برینداربوون، ئەوەش کەمترین ڕێژەیە کە یۆنامی لە ماوەی شەش ساڵی ڕابردوودا تۆماریکردبێت.\nهەر بەپێی ئەو ئامارە لە پارێزگاى نەینەوا زۆرترین هاوڵاتییانى زیانى گیانییان بەرکەوتووە کە تیایدا ٧ هاوڵاتى مەدەنى کوژراون و ١٩ى دیکەش برینداربوون، دواى ئەوەش پارێزگاى بەغدا دێت بە (١٧ کوژراو و سێ بریندار) لە پارێزگاى سەلاحەدینیش (سێ کوژراو و سێ بریندار) هەبووە.\nنوێنەرى تایبەتى سکرتێرى گشتى نەتەوە یەکگرتووەکان لەعێراق ڕاشیگەیاندووە، لە ڕابردوودا مانگانە ئامارى کوژراو و بریندارانیان لە عێراق بڵاودەکردەوە، بەڵام لەئێستادا کەمبوونەوەى بەرچاوى کوژراو و بریندارانى ڕووداوەکان لەلایەن یۆنامییەوە تۆمارکراوە بەو هۆیەشەوە چیتر مانگانە ئاماری کوژراو و بریندارانى سڤیل بڵاونەکاتەوە جگە لەو کاتانەی کە پێویست بێت.\nئەوەشی خستەڕوو، ژمارەی قوربانییانی پارێزگای ئەنبار لە بەڕێوەبەرایەتی تەندروستی پارێزگاکە وەرگیراون و لەوانەیە گوزارشت لە ژمارەی ڕاستەقینەی قوربانیان لەو پارێزگایە نەکات بۆیە ژماره‌كان پێویسته به لانی كه‌م وەربگیرێن.


کاروان نوری: یەکەمین بەرهەمی سیدییە نوێیەکەم پێشکەشی کچە جوانەمەرگەکەم کردوە - ئاوێنه\nکاروان نوری: یەکەمین بەرهەمی سیدییە نوێیەکەم پێشکەشی کچە جوانەمەرگەکەم کردوە\nهونه‌رمه‌ند كاروان نوری له‌دوای مه‌رگی كچه شه‌ش ساڵانه‌كه‌ی سیدییه‌كی نوێ به‌ناوی (هه‌ناسه) بڵاوده‌كاته‌وه كه له‌نۆ تراك پێكهاتوه‌و هیوایه‌تی ژیانی به‌بینینی كوڕه‌كه‌ی له‌سه‌ر سته‌یجی شانۆو پێكه‌وه گۆرانی وتنیان ناشارێته‌وه‌و ده‌یه‌وێت جارێكی دیكه به‌شێوه‌یه‌كی به‌رده‌وام بگه‌ڕێته‌وه ناو جیهانی هونه‌ر كه ماوه‌ی هه‌شت ساڵ ده‌بێت هیچ به‌رهه‌مێكی نوێی بڵاونه‌كردۆته‌وه.\nئاوێنە، مه‌زهه‌ر كه‌ریم: له‌باره‌ی سه‌ره‌تای كاری گۆرانی وتنی‌و له‌چاوپێكه‌وتنێكی له‌گه‌ڵ ئاوێنه، كاروان نوری وتی”له‌ساڵی 1988 یه‌كه‌م كاری هونه‌ریم له‌لایه‌ن هاوڕێ مسته‌فاو هاوار مسته‌فا‌و پشكۆی عازف گیتار‌و شیروان‌و شێركۆی سه‌ید عه‌لی بڵاوكرده‌وه كه له‌حه‌وت گۆرانی پێكهاتبو”.\nكاریگه‌ری كه‌مال محه‌مه‌و كاروان عوسمانم له‌سه‌ر بو\nكاروان نوری ئاماژه به‌وه ده‌كات كه خولیای گۆرانی وتنی به‌كاریگه‌ربونی چه‌ند هونه‌رمه‌ندێك بۆ دروست بوه‌و وتیشی”له‌سه‌ره‌تای كاری هونه‌رییه‌وه كاریگه‌ری هونه‌رمه‌ندان كه‌مال محه‌مه‌د‌و كاروان عوسمانم زۆر له‌سه‌ر بوه كه‌ڕۆژانه كاروان ده‌هاته ماڵه‌وه‌و سه‌ردانی ده‌كردم”.\nئه‌و جه‌غت له‌سه‌ر ئه‌وه ده‌كاته‌وه كه ئه‌وكاته‌ی كاروان عوسمان توشی ئه‌و ڕوداوه بو گیتاره‌كه‌ی‌و كۆمه‌ڵێك ده‌ستنوس‌و ئه‌و كاسێته‌ی له‌زیندان تۆماری كردبو لای ئه‌و بوه‌و وتی “چه‌ند هونه‌رمه‌ندێك به‌ئەمانه‌ت لێیان وه‌رگرتم، به‌ڵام دواتر به‌بێ پرس بڵاویان كرده‌وه‌و دواتر چه‌ندین هونه‌رمه‌ند ئه‌و گۆرانیانه‌یان وته‌وه”.\nده‌نگخۆشی به‌هره‌یه ده‌بێت خوا بتداتێ\nله‌باره‌ی ده‌نگخۆشییه‌وه، كاروان نوری وتی “گۆرانی شادو خاوم تۆماركردوه‌و له‌هه‌ردو بواره‌كه‌دا كارمكردوه خوای گه‌وره ئه‌و به‌هره‌یه‌ی داومه‌تێ”.\nوتیشی “سه‌ره‌تای كاری هونه‌ری له‌بنه‌ماڵه‌كه‌ماندا من بوم‌و یه‌كه‌م كه‌سبوم گۆرانی تۆماربكه‌م‌و باوكیشم زۆر ده‌نگی خۆشه‌و زۆربه‌ی كات گۆرانی وتوه‌و خاوه‌نی ده‌نگێكی تایبه‌ته‌و زۆر هاوكاریم ده‌كات”.\nئاماژه‌ی به‌وه‌شدا “باوكم زۆر حه‌ز ده‌كات كاری هونه‌ری تۆمار بكه‌م‌و دێرین كه برای بچوكمه ئه‌ویش ده‌نگی زۆر خۆشه‌و ده‌مانه‌وێت پێكه‌وه گۆرانیه‌ك تۆمار بكه‌ین”.\nكاروان نوری ئاواتی خواست بتوانێت له‌گه‌ڵ كوڕه حه‌وت مانگییه‌كه‌یدا گۆرانی بڵێت‌و له‌وباره‌یه‌وه وتی “ئاواتیشم ئه‌وه‌یه كوڕه حه‌وت مانگییه‌كه‌م ببینم له‌سه‌ر شانۆ گۆرانی بڵێت‌و پێكه‌وه گۆرانی بڵێین”.\nبه‌پێی قسه‌ی هه‌ندێك راگه‌یاندن بێ توشی نه‌خۆشی ده‌رونی بوم\nوتیشی ” باشترین گۆرانی ئێستا ماوه‌ی هه‌فته‌یه‌ك بڕ ده‌كات له‌ناو جه‌ماوه‌ردا ئه‌مه‌ش بۆ ئه‌وه ده‌گه‌ڕێته‌وه كه‌به‌و رۆحیه‌ته‌ی جاران كاری له‌سه‌ر ناكرێت كه ئه‌مه‌ش زۆرو بۆری پێوه دیاره”.\nئه‌و نمونه‌ی به به‌رهه‌مه‌كانی مامۆستایان كه‌ریم كابان‌و ساڵح دیلان هێنایه‌وه كه هه‌ر چه‌نده گۆرانییه‌كانیان له‌چه‌ند تراكێك تێناپه‌ڕێت به‌ڵام مێژویه‌كیان بۆ خۆیان دروستكردوه.\nوتیشی “واتا گرنگ ئه‌وه‌نیه كاری زۆرو بۆر بكه‌یت، گرنگ ئه‌وه‌یه كاری جوان ئه‌نجامبده‌یت كه به‌شێكی بۆ هونه‌رمه‌ندانی به‌توانا ده‌گه‌ڕێته‌وه كه فه‌راغیان بۆ كۆمه‌ڵێك كه‌س دروستكردوه بێنه دنیای هونه‌ره‌وه‌و به‌و شێوه‌یه هونه‌رێكی كرچوكاڵ پێشكه‌ش بكه‌ن كه به‌داخه‌وه لێپرسینه‌وه‌و هیچ فلته‌رێك نییه بۆ ئه‌و كه‌سانه”.\nكاروان نوری گله‌یی له‌هه‌ندێك میدیای كوردی ده‌كات كه به‌بێ ئه‌وه‌ی له‌خۆیان بپرسن‌و په‌یوه‌ندی پێوه بكه‌ن قسه‌ی بێ بنه‌ما بڵاوده‌كه‌نه‌وه‌و له‌و باره‌یه‌وه وتی “هه‌ندێك ده‌زگای راگه‌یاندن به‌بێ ئه‌وه‌ی چاوپێكه‌وتنم له‌گه‌ڵدا ئه‌نجامبده‌ن هه‌واڵی بێبنه‌مایان بڵاوكردۆته‌وه”.\nوتیشی “شانازی ده‌كه‌م گه‌ر له‌پێناوی كچه‌كه‌مدا تیاچومایه به‌ڵام ئه‌وانه‌ی باسی من ده‌كه‌ن كه توشی نه‌خۆشی ده‌رونی بوم به‌چ شێوه‌یه‌ك‌و له‌چ نه‌خۆشخانه‌یه‌ك منیان بینیوه”.\nجه‌غتیشی كرده‌وه “من ئه‌وه ناشارمه‌وه له‌دوای گیانله‌ده‌ستدانی كچه‌كه‌م زۆر بێتاقه‌ت بوم كه زیاد له‌حه‌د به‌ده‌ر بو‌و سه‌ردانی پزیشكی ده‌ره‌وه‌ی وڵاتم كردو له‌ئێستادا زۆرباشم هه‌موكه‌سێك به‌له‌ده‌ستدانی ئازیزێكی توشی بێتاقه‌تی ده‌بێت ئه‌وه هه‌رمن نیم”.\nكاتیای كچم به‌هۆی هه‌ڵه‌ی پزیشكه‌كانه‌وه گیانی له‌ده‌ستدا\nكاروان نوری له‌باره‌ی گیانله‌ده‌ستدانی كچه‌كه‌ی وتی “كاتیای كچم ته‌مه‌نی شه‌ش ساڵ بو به‌هۆی قه‌سه‌باتێكی ئاسانه‌وه‌و ده‌رمانی هه‌ڵه نه‌خۆشییه‌كه‌ی ته‌شه‌نه‌ی سه‌ند‌و دواجار خوای گه‌وره هه‌ر ئه‌وه‌نده دابوی به‌ئێمه له‌مانگی هه‌شتی ساڵی رابردودا گیانی له‌ده‌ستدا”.\nوتیشی “كچه‌كه‌م له‌شه‌وی یه‌كی یه‌ك له‌دایك بو هه‌مو شه‌وی سه‌ری ساڵێكم له‌خۆم حه‌رامكردبو له‌ماڵه‌وه جه‌ژنی له‌دایكبونم بۆ ده‌گێڕا كه من هونه‌رمه‌ند بوم له‌و شه‌وانه‌ی ساڵدا باشترین كاتی شه‌وه ئاهه‌نگه‌كان بون به‌ڵام من له‌به‌ر كچه‌كه‌م نه‌ده‌چوم بۆ ئه‌و شه‌وه ئاهه‌نگانه تادره‌نگانێگ یادی له‌دایكبونیمان ده‌كرده‌وه‌و ئه‌و خاوه‌نی برایه‌كی حه‌وت مانگییه به‌ناوی هۆشیار”.\nسیدیه نوێیه‌كه‌م به‌مزوانه بڵاوده‌كرێته‌وه\nله‌باره‌ی سیدییه تازه‌كه‌شی، كاروان نوری وتی”سیدییه نوێیه‌كه‌م كه ماوه‌ی چه‌ند ساڵێك ده‌بێت خه‌ریكیم له‌نۆ تراك پێكهاتوه‌و یه‌كه‌م گۆرانیم به‌ناوی هه‌ناسه‌كه‌م بۆ كچه‌كه‌م تۆماركردوه‌و كاك ئاگرین ئاوازو هۆنراوه‌كه‌ی بۆداناوم”.\nوتیشی “هه‌ر كاتێك هۆنراوه‌یه‌ك ده‌كه‌م به‌گۆرانی مه‌رجه شاعیره‌كه بێت باسی ئیلهامی هۆنراوه‌كه‌یم بۆ بكات تابتوانم به‌جوانترین شێوه من ببمه ئه‌و كاره‌كته‌ره”.\nئاماژه‌ی به‌وه‌شدا “رۆژانه داوایه‌كی زۆرم لێده‌كرێت له‌لایه‌ن هه‌وادارانمه‌وه تابڵاوی بكه‌مه‌وه كه سپۆنسه‌ری سه‌ركه‌وت ئه‌حمه‌د شاسواره به‌سوپاسه‌وه”.\nوتیشی “كۆمه‌ڵێك له‌كاره‌كانم له‌ستۆدیۆكانی توركیا كاری مۆسیقی بۆ كراوه‌و له‌چه‌ند كه‌ناڵێكه‌وه له‌هه‌وڵی كلیپی چه‌ند تراكێكین كه یه‌كه‌م تراك به‌ناوی (هه‌ناسه)كلیپی بۆ ده‌كرێت كه وێنه‌ی شه‌ش ساڵی كچه‌كه‌می تێدایه له‌گه‌ڵ خۆمدا كاری تۆماركردنی بۆده‌كه‌م‌و به‌مزوانه پێشكه‌شی هه‌وادارانمی ده‌كه‌م”.\nخاوه‌نی په‌نجا گۆرانی خۆمم\nسه‌باره‌ت به‌كاره هونه‌رییه‌كانی‌و خوشه‌ویستی بۆ گۆرانییه‌ك كه له‌هه‌مویان جیاوازتربێت‌و له‌زهنی هونه‌رمه‌ندا مابێته‌وه، كاروان نوری وتی “گۆرانی هاواره‌و كه‌نیلێ یه‌كێكه له‌گۆرانیه كۆنه‌كانی شاری پێنجوێن كه من خه‌ڵكی پێنجوێن‌و عه‌شیره‌تی بارامیم ئه‌و گۆرانیه‌و نانا مه‌ڕۆ به‌رگه‌ی غه‌ریبیت ناگرم كه هۆنراوه‌ی ناسری شێخ كه‌ریمه كه ئه‌و چیرۆكه به‌سه‌رخۆی هاتوه‌و دواتر كردویه‌تی به‌هۆنراوه، زۆر لام خۆشه‌ویستن هه‌رچه‌ند كۆی به‌رهه‌مه‌كانم خۆشده‌وێت”.\nوتیشی “له‌گه‌ل هونه‌رمه‌ندانی دیكه‌ی وه‌ك كه‌مال محه‌مه‌دو كه‌مال علی‌و سامان عومه‌رو ره‌زا چاوڕه‌ش چه‌ندین گۆرانیم تۆماركردوه كه ژماره‌یان ده‌چێته چل‌و هه‌شت گۆرانی‌و به‌شێكیانم وتۆته‌وه كه‌پێش ئێمه وتویانه”.\nنووسراوە لە 2017-02-08 11:21 am


ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان: هرانا؛ مریم مقدم هنرپیشه ایرانی ساکن سوئد ممنوع الخروج است\nوی که کار هنری خود را با بازی در فیلم "بلندی‌های صفر" به کارگردانی "حسینعلی لیالستانی" آغاز کرد در فیلم "پرده" ساخته جعفر پناهی که بصورت پنهانی ساخته شده‌بود نیز نقش آفرینی کرده است.\nله لایه‌ن ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان ajansknews kl. ۶/۳۱/۱۳۹۲ ۰۱:۲۵:۰۰ قبل‌ازظهر


بەریتانیا لە هەفتەی داهاتۆوە دەست دەکات بە بەکارهێنانی ڤاکسینی دژ بە کۆرۆنا\nبەریتانیا ڕەزامەندی بەپەلە دەدات بە بەکارهێنانی ڤاکسینی نوێی کۆڤید-19 کە لەلایەن کۆمپانیای دەرمانسازی فایزەری بنکە لە ئەمەریکاوە بەرهەمهێنراوە.\nبەریتانیا یەکەم وڵاتی ڕۆژئاوایە کە ئامادەیە دەست بکات بە کوتانی بەکۆمەڵ لەدژی ئەو ڤایرۆسەی تاکو ئیستا نزیکەی 64 ملیۆن کەسی لەسەر ئاستی جیهان تووشی بوون و زیاتر لە یەک ملیۆن و 4 سەد هەزار کەس بەو هۆیەوە گیانیان لە دەستداوە.\nدەسەڵاتی ڕێکخستنی دەرمان و بەرهەمە تەندروستیەکانی حکومەتی بەریتانیا ڕۆژی چوارشەممە ڕەزامەندی لەسەر ئەو ڤاکسیەنە دا کە فایزەر لەگەڵ بایۆنتێکی ئەڵمانی بەهەمی هێناوە.\nکوتانە سەرەتاییەکان لە هەفتەی داهاتووەوە دەستپێدەکات و چاوەڕوان دەکرێت سەرەتا کارمەندانی تەندروستی نیشتمانی بەریتانیا، دانیشتوانی خانەی بەساڵاچوان و کارمەندەکانی دژ بە ڤایرۆسەکە بکوترێن.\nپەسەندکردنی ڤاکسینەکە لەلایەن بەریتانیانەوە چەند هەفتەیەک دوای ڕاگەیاندنی فایزەرەوە دێت کە گوتی دەرکەوتووە کە ئەو ڤاکسینەی بەرهەمیهێناوە، لە سەدا 90 کاریگەری هەیە دژی کۆرۆنا. بەریتانیا پێشتر داوای 40 ملیۆن بەشی ڤاکسینەکەی کردووە کە دەشێت بۆ 20 ملیۆن کەس بەکاربێت.\nئاڵبرێت بورلا سەرۆک و بەرپرسی جێبەجێکاری فایزەر گوتی" ئەم ڕەزامەندیە بەپەلەی بەریتانیا بۆ بەکارهێنانی ڤاکسینەکە ساتێکی مێژویی دەردەخات لە دژی کۆڤید-19".\nقۆناغەکانی بەرهەمهێنانی ئەم ڤاکسینە لە سەرەتاوە تاکو ئێستا تەنیا 10 مانگی خایاندوە کە ئەمەش خێراترین پرۆسەی توێژینەوە و بەرهەمهێنانی ڤاکسینە کە کرابێت. بە گشتی بۆ تەواوکردنی ئەم هەنگاوانە دە ساڵ پێویستە تاکو ڤاکسینێک بەرهەم بێت.


پێش 4 هەفتە 442 جار خوێنراوەتەوە\n"وانەی فیزیای قۆناغی ١٢ی ئامادەیی، مادەیەکی زۆربوو، لە دە بەشی سەرەکی پێکهاتبوو، بەشەکان قەبارەی جیاوازیان هەبوو، تاکە تاقیکردنەوەبوو کە کەمترین کات خەوتبم! دەبوو بەردەوام سەعی بکەیت هەتا تەواوی بکەیت.\nعەسر پاش ئەوەی زۆر ماندوبووم بریارمدا بچمە ژوری دواوە، یەک سەعات بخەوم هەتا کەمێک بحەوێمەوە، لە کاتێکدا کەمێک بوو چاوم چووبووه خەو و خەوملێکەوت، لە پر بە دەنگی بەرزی برا بچوکەکەم (ئەوکات ١٣ ساڵان بوو) کە تەلەفیزیۆنەکەی هەڵکرد خەبەرم بووەوه و زۆر توڕەبووم، بەشێوەیەک کە هەموو هەستاین پێکرد و سەرکۆنەی برا بچوکەکەمیان کرد!\nئەوە تاکە سات بوو کە هێندە بێزار و تورەبم لە هەموو ماوەی تاقیکردنەوەکانی وزاری، هۆکارەکەشی ئەوەبوو کە ماندوببوم و نەحەوابوومەوە، بەڵام بڕیارەکەی خۆم هەر بردە سەر و سەعاتێک خەوتم و دەرئەنجام سوپاس بۆ خوا لەو تاقیکردنەوە نمرەی تەواوم هێنا!"\nلەبەر ئەوە هەوڵبدە خۆت ئارامبکەیتەوە، حەوانەوە هەرگیز فەرامۆش مەکە، خەوی پێویست بخەوە و کاتی پێویست بدە بەخۆت کە دەروونت ئارامبێتەوە، زۆرماندووبوون دەبێتە لەناوبەری تەرکیز و یادگەت لاواز دەکات، دەبێت لەگەڵ هەوڵدانی جددی و کاتبەفیرۆنەدان، هەمیشە ئاگاداربیت کە دەرونت نەپەشێوێت، چونکە ئەگەر دەروونت تێکچوو، ئیتر هەموو شت تێکدەچێت، حەوانەوە هاوکارە بۆ بەهێزی و بەردەوام بوون.\n"داربڕێکی نوێ هاتە ناو کۆشکی پاشا، پاشا بە دڵسۆزی ئەم پیاوە نوێیە زۆر سەرسامبوو، داربڕەکە لە مانگی یەکەمدا ١٨ داری کەرتکرد، ئەمەش پاشای زۆر دڵخۆشکرد، مانگی دووەم هەمان هەوڵیدا بەڵام توانی تەنها ١٥ دار کەرتبکات، لە مانگی سێیەمدا هەموو هەوڵێکی دا بەڵام تەنها ١٢ داری کەرتکرد، لە مانگی سێیەم پاشا سەردانی داربڕەکەی کرد و پرسیاری دابەزینی ئاستی بەرهەمهێنانی کرد، پیاوەکە بەوە ڕونیکردەوە کە لەوانەیە بەهۆی بێهێزبوونی لاشەی یان چوونە تەمەنییەوە بێت، پاشا پرسیاریکرد "ئاخیر جار کەی بوو کە تەورەکەت تیژکردەوە؟ "جێگەی سەرسامی بوو کە ئەو پیاوە لە ماوەی ئەو ٣ مانگەدا بۆ یەکجاریش تەورەکەی تیژنەکردبۆوە، ئەوەش تاکە هۆکاربوو کە ئەو پیاوە نەیتوانی داری زۆرت کەرتبکات."\nئەگەر چەکوشی دەستت و هۆکاری سەرکەوتنت لە کارەکەت "دەروونت" تیژ نەکەیتەوە و بەهێزی نەکەیت "حەواندنەوە" ئەوە بە دڵنیایی بەرهەمداریت (سەرکەوتنت) کەمدەبێتەوە.\n- هەوڵبدە خەوی پێویست بخەوە، کەمتر لە ٦ سەعات لە شەو و رۆژێکدا نەخەویت.\n- لەنێوان هەوڵدانەکاندا کارێکی چێژبەخش بکە وەکو گفتوگۆ لەگەڵ کەسانی خانەوادە، سەیرکردنی بابتێکی چیژبەخش،.. بۆ نمونە پاش سێ سەعات لە سەعیکردنی جدی بچۆ قاپێک زەڵاتەی میوە ئامادەبکە و بیخۆ، هەموی ١٥ خولەکی دەوێت بەڵام هێزت پێدەبەخشێت.\n- رۆژانە هەوڵبدە کاتێک دابنێ بۆ چالاکییەک کە دەرونت ئارامدەکاتەوە وەکو قورئانخوێندن، گوێگرتن لە میوزیکێکی ئارام، وێنەکێشان، ... دەتوانیت کەمتر لە ١٥ خولەک دابنێیت لە شەو و رۆژێکدا.\nپزیشکی پسپۆری دەروونی\nخێزانێكى فەڵەستينى ناوى ئاياسۆفيا لە كچە تازە لەدايكبوونەكەيان دەنێن


یه‌په‌گه تۆڵه‌ی گیانبه‌ختکردووانی کۆبانێ‌ی کرده‌وه – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / کوردستان / یه‌په‌گه تۆڵه‌ی گیانبه‌ختکردووانی کۆبانێ‌ی کرده‌وه\nپێنج شه‌ممه 24 ته‌مموز 2014\tکوردستان, هەواڵ 51 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nیه‌کینه‌کانى پاراستنى گه‌ل(YPG) له هه‌رێمى کوبانێ ئۆپه‌راسیۆنێکیان له‌ژێرناوى ”تۆڵه‌سه‌ندنه‌وه‌ى گیانبه‌ختکردووانی کۆبانێ” به‌ڕێوه‌بردووه‌و پرۆسه‌که‌ش له دوو قۆڵه‌وه کراوه‌ته سه‌ر بنکه‌کانی داعش له ناوچه‌کانی باشوور و رۆژئاواى کۆبانێ‌و به هۆیه‌شه‌وه (42) چه‌کداری داعش کوژران‌و ئاوایى چل ئۆغڵۆى رۆژئاواى هه‌رێمه‌که‌ش له داعش پاک کراوه‌ته‌وه.\nبه گوێره‌ی ماڵپه‌ڕی فرات‌نیوز شه‌وى چوارشه‌مه له سه‌ر پێنجشه‌مه 2ی گه‌لاوێژ گریلاکانی YPG له رۆژئاواو باشوورى هه‌رێمى کۆبانێ ئۆپه‌راسیۆنێکیان له‌ژێرناوى ”تۆڵه‌سه‌ندنه‌وه‌ى گیانبه‌ختکردووانی کوبانێ” له‌دژى مۆڵگه‌کانى داعش ده‌ستپێکردو پرۆسه‌که‌ش سه‌رکه‌وتووانی کۆتایی پێهات. به گوێره‌ی ئه‌و سه‌رچاوه‌یه YPG له شارۆچکه‌ى شیوخى ژێرین که ده‌که‌وێته رۆژئاواى هه‌رێمى کۆبانێ له‌دژى چه‌ند مۆڵگه‌یه‌کى داعش چالاکیان ئه‌نجامداو توانییان 8چه‌کدارى داعش بکوژنو ده‌ست به سه‌ر بڕێکیش چه‌ک‌و جبه‌خانه‌دا بگرن.\nسه‌رچاوه‌که ئاماژه‌ی به شه‌ڕی YPG له‌گه‌ڵ داعش له ئاوایی شێخ به‌هرۆ کردووه‌و رایگه‌یاندووه به هۆیه‌وه 15چه‌کداری داعش کوژراوه. هه‌روه‌ها له پێکدادانی ئاوایی گه‌تاشى رۆژئاواى هه‌رێمى کوبانێ زیاتر له 11 داعش کوژراوه. له گوندى جیدییه‌ش له دژى چه‌ته‌کان چالاکیه‌کى ئه‌نجامدا و (3) ئه‌ندامى چه‌ته‌کانى داعش کوژران، هه‌روه‌ها چه‌کێکى جۆرى دۆشکا تێکشکێندرا و ئۆتۆمبیلێکى سه‌ربازیش گورزى YPG ى به‌رکه‌وت.\nبه وته‌ی سه‌رچاو‌ه‌که پرۆسه سه‌ربازییه‌که‌ی یه‌کینه‌کانی پاراستنی گه‌ل به‌رده‌وامه‌و چاوه‌ڕوان ئه‌کرێت چه‌ند ئاوایی‌و ناوچه‌ی تری رۆژاوا که که‌وتووه‌ته ژێر ده‌ستی داعش پاک بکرێنه‌وه.


دەوڵەتی ئەمەوی، سەردەمی دەسەڵاتی بەنی ئومەیە، کە یەکەم خێزانی فەرمانڕەوای ئیسلام بوون، حوکمیان کرد لە نێوان ساڵی ٦٦٢ بۆ ٧٥٠ز، ودیمەشق پایتەختی دەوڵەتەکەیان بوو لە سەرەتادا، پاشان دەوڵەتەکەیان بنیاتنایەوە لە ئەندەلوس دوای شۆرشی عەباسیەکان و قوڕتوبەیان کردە پایتەخت.\nدیارترین پێشەواکانی بەنی ئومەیە ئەبوسوفیان بوو، کە پێشەوای قوڕەیش بوو لە سەردەمی پێغەمبەری ئیسلام محەمەد و موسڵمان بوو لە ساڵی فەتحیمەککەدا.\nدامەزرینەری خەلافەتی ئەمەوی\nخەلافەتی ئەمەوی دامەزرا لەسەر دەستی معاویەی کوڕی ئەبوسوفیان و خۆی خەلافەتی گرتە دەست لە ساڵی ٦٦٢ تا ٦٨٠ز، دوای ئەوەی موسلمانان کۆبوون لەسەر خەلافەتی معاویە و حەسەنی کوڕی عەلی وازی ھینا لە خەلافەت بۆی لە ساڵی ٤١ک، معاویە دیمەشقی کردە پایتەختی خەلافەتە ئیسلامیەکەی، بەوەش خەلافەت چووە دەستی لقی سوفیانی لە بەنی ئومەیە، معاویە خەلافەتی ئەمەوی دامەزراند وەکو خەلافەتێکی بەھێز و وای لە ڕکەبەرەکانی کرد گوێڕایەڵی بن، و ھەروەک ئیشی کرد بۆ یەکخستنی ڕیزی موسڵمانان، و دەسەڵاتەکەی جیا ئەکرێتەوە بە دادپەروەری و دانایی. و تیشکی شارستانیەتی ئیسلامی لە دیمەشقەوە گەیشتە ناوچە دوورەکانی جیھان. لە دوای معاویە خەلافەت کەوتە دەستی یەزیدی کوڕی.\nیەزیدی یەکەم کوڕی معاویە\nلەم سەردەمەشدا پێشکەوتنی دەوڵەتی ئیسلامی بەردەوام بوو، و ھەوڵیدا بۆ یەکخستنی دەوڵەت و ڕووداوی کەربەلای بەناوبانگ ڕوویدا، کە حەفیدی پێغەمبەری ئیسلام محەمەد (حسەینی کوڕی عەلی و خێزانەکەی و ھاوەڵەکانی) شەھید کران لەو ڕووداوەدا دوای ئەوەی حسەین ھاتبوو بۆ ڕووبەڕونەوەی یەزید، و ئەوانەی خیانەتیان لە حسەین کرد ئەوانە بوون کە بەڵێنی سەرکەوتنیان پێدابوو لە کووفە، دوای ئەو ڕووداوە موسڵمانی عێراقیش موبایەعەیان دا بە یەزید، شۆڕش و یاخیبوونەکان زۆر بوون، و یەزید دوای یاخببوەکان کەوت لە عێراق بۆ یەکخستنی ئاڵای ئیسلام وبەھێزکردنی یەکەم دەوڵەتی ئیسلامی کە دەوڵەتی ئەمەوی بوو.\nلە دوای ئەو معاویەی یەکەم کوڕی یەزیدی یەکەم وازی لە حەقی خۆی لە خەلافەت ھێنا لەبەر ئەوەی زۆر زانست و ئەدەب و شیعری خۆشئەویست و ئارەزووی خەلافەتی نەبوو لەگەڵ ئەوەی ٦ مانگ گرتیە دەست پاشان بە جێی ھێشت بۆ ڕاوێژ لە نێو موسڵمانان.\nعەبدول مەلیکی کوڕی مەڕوان\nلە دوای مردنی مەڕوانی کوڕی حەکەم، خەلافەت درا بە کوڕەکەی عەبدول مەلیکی کوڕی مەڕوان ساڵی (٦٨٥ تا ٧٠٥)ز، کە بە دامەزرێنەری ڕاستەقینەی دەوڵەتی ئەمەوییە بە ھێزەکە دا ئەنرێت، عەبدول مەلیکی کوڕی مەڕوان توانی دست بەسەر کاروبارەکاندا بگرێت و ملی بە خەواریجیەکان کەچ کرد، شۆڕشەکانی عێراقی خامۆش کرد و ئەوانەی لە لە دەوڵەتەکە دەرچوون لەناوی بردن وەک عەبدولڵای کوڕی زوبێر لەسەر دەستی حەجاجی کوڕی یوسف دوای گەمارۆدانی مەککە بۆ ماوەی شەش مانگ.\nوەلیدی کوڕی عەبدول مەلیک\nلە دوای خەلیفە عەبدول مەلیکی کوڕی مەڕوان خەلافەت درا بە کوڕە گەورەکەی وەلید (٧٠٥ تاکو ٧١٥)ز، فەتحی ئیسلامی بەردەوام بوو و ئەمەوییەکان زۆر وڵاتیان فەتح کرد لە ئاسیا لە ڕۆژھەڵاتەوە و لە ئەوروپا لە ڕۆژئاواوە، لە ساڵی ٧١١ز لە ڕۆژئاواوە گەیشتە ئیسپانیا لە ئەوروپا، و لە ڕۆژھەڵاتەوە گەیشتەھیندستانو چین لە ناوەڕاستی ئاسیا، تا لە ساڵی ٧١٥ز بوخاری و سەمەرقەندیان گرت و فەتحی ئەندەلوسیان تەواو کرد، و مزگەوتی ئەمەوی (مزگەوتی گەورەی دیمەشق)ی پێش خست و گرنگی بە تەلارسازیەکەی دا و ڕازاندیانەوە، و زانایان و زانست و ئەدیب و شاعیرەکان جێگەیەکی تایبەتیان ھەبوو لە گرنگی پێدانی وەلید.\nعەبدول مەلیک خەلافەتی گرتە دەست، و خەلیفەی دادپەروەر عومەری کوڕی عەبدول عەزیز خەلافەتی گرتە دەست دواتر کە ئەو خەلیفە ئەمەوییەیە ناونراوە بە پێنجەم خەلیفەی ڕاشدین و ناسراوە بە دادپەروەری و و لە خواترسی و بەخشندەیی لەگەڵ خەڵکدا، و لە سەردەمیا کەسێک نەما کە شایەنی زەکات بێت، لە دوای ئەو خەلیفە یەزیدی کوڕی عەبدول مەلیک ھات کە ئەیویست لەسەر ڕیبازی عومەر بڕوات بەڵام نەیتوانی، پاشان خەلیفە ھیشامی کوڕی عەبدول مەلیک ھات.\nھیشامی کوڕی عەبدول مەلیک\nمزگەوتى قوڕتوبەى گەورە لە ئەندەلوس\nدواین خەلیفەی ئەمەوییەکان مەڕوانی دووەم کوڕی محەمەد بوو (٧٤٤-٧٥٠)ز کە ڕووبەڕوی پیلانێکی عەباسییەکانبوویەوە کە توانیان دەست بەسەر ڕووداوەکاندا بگرن و دەوڵەتى عەبباسىیان لە خۆراسان دامەزراند، و مەڕوان کۆتایی پێھات بە کوژرانی لە دەیر لە میسر دوای ئەوەی ڕایکرد لە دەستی سەربازە عەباسییەکان، و سەردەمی خەلافەتی ئەمەوی پێ کۆتایی ھات لە ڕۆژھەڵات لە ساڵی ٧٥٠ز دا کە بۆ ماوەی ٩٠ ساڵ بەردەوام بوو.\nخەلافەت ئەمەوی لە ئەندەلوس\nعەبدول ڕەحمان داخل کوڕی معاویە کوڕی ھیشام کوڕی عەبدول مەلیک توانی ڕابکات لە دەستی عەباسییەکان و توانی دەسەڵات دابمەزرێنێت لە ئەندەلوس و لایەنگرانی ئەمەوییەکان لێی کۆبوونەوە و سوپایەکی بەھێزی پێکەوەنا کە توانی دواتر دەوڵەتی ئەمەوی جارێکی تر لە ئەندەلوس بنیات بنێت، عەبدول ڕەحمان داخل بەربەرەکانێی عەباسیەکانی کرد و سەرکەوت بە سەریاندا، و ئەبوجەعفەری مەنسور دووەم خەلیفەی عەباسی نازناوی (صقر القریشی) لە عەبدول ڕەحمان داخل نا بە مانای (بازی قوڕەیش)، لە ساڵی ٧٥٦ز توانی دەسەڵاتێکی ئەمەوی نوێ لە ئەندەلوس دامەزرێنێت، و ڕایگەیاند کە ئەم درێژەی خەلافەتی ئەمەویە و شاری قوڕتوبەی کردە پایتەختی.\nئه‌م بابه‌ته‌ش بخوێنه\nخه‌لافه‌تی ئه‌مه‌وی له ئه‌نده‌ولس\nلیستی ناوی خەلیفەکان و ھەندێک ڕووداوی گرنگ\nعەبدول مەلیکی کوڕی مەڕوان (٦٨٥-٧٠٥)ز/ زیاتر فراوانبوونی دەوڵەتی ئیسلامی و بەردەوام بوونی فەتحی ئیسلامی و بنیاتنانی مزگەوتی قوبە سەخڕە لە قودس، و فەتحی ئەمەوی گەیشتە چین، و هیندستان فەتح کرا بە سەرکردایەتی محەمەدی کوڕی قاسمی سەقەفی، و سکەی پارەی ئیسلامی ئەمەوی لێدرا (دیناری عەبدول مەلیکی کوڕی مەڕوان).\nوەلیدی کوڕی عەبدول مەلیک (٧٠٥-٧١٥)ز/ بوخاری و سەمەرقەند فەتح کران، ھەروەها فەتحی ئەندەلوس کرا و ئەمەوییەکان گەیشتنە ئەوروپا مزگەوتی ئەمەوی لە دیمەشقی پایتەخت بنیاتنرا، ووڵاتەکانیئاسیای ناوەڕاست فەتح کران، وگرنگی درا بە زانست و زانایان.\nھیشامی کوڕی عەبدول ڕەحمان داخل\nژمارەیەکی زۆر لە ھاوەڵەکانی پێغەمبەر (صلی الله علیه وسلم) ئەمەوی بوون، لەوانە، عوسمانی کوڕی عەفان، کە یەکێک بوو لەوانەی لە سەرەتاوە ئیسلام بوو و سێیەم خەلیفەی ڕاشدینە. و ئەبوسوفیانی کوڕی حەرب، یەکێک بوو لە پێشەواکانی قوڕەیش موسڵمان بوو پاش فەتحی مەککە. موعاویەی کوڕی ئەبوسوفیان، یەکێک لە سەرکردەکانی لەشکرەکان بوو لە فەتحی شامدا، خەلیفە عومەری کوڕی خەتاب کردی بە والیدیمەشق و بەعلبەک و بەلقاء، پاشان عوسمان کردیە والی ھەموو شام. یەزیدی کوڕی ئەبوسوفیان، موسڵمان بوو لە ڕۆژی فەتحی مەککە، یەکێک لە سەرکردەکانی لەشکرەکان بوو لە فەتحی شامدا، خەلیفە عومەری کوڕی خەتاب کردی بە والی دیمەشق.\nتایبەتمەندیەکانی خەلافەتی ئەمەوی\nپوختەی مێژووی ئیسلامی، ن/د.سھیل طقوش.


نەجمەدین کەریم: دۆخی کەرکووکمان بۆ سەرۆکی هەرێمی کوردستان باس کردووە - اخبار العراق\nاخبار العراق/كوردى/نەجمەدین کەریم: دۆخی کەرکووکمان بۆ سەرۆکی هەرێمی کوردستان باس کردووە\nنەجمەدین کەریم: دۆخی کەرکووکمان بۆ سەرۆکی هەرێمی کوردستان باس کردووە\nپارێزگاری کەرکووک ئاشکرای کرد، سەرۆکی هەرێمی کوردستان لەبارەی ڕەوشی کەرکووکەوە پەیوەندی پێیانەوە کردووە و فەرماندە سەربازییەکانیش لە کەرکووکن و پێشمەرگە شوێنەکانی خۆی قایم کردووە.\nلە لێدوانێکیدا بۆ کەناڵی (کوردستان 24) کە لە کاتی بەسەرکردنەوەی ئەو گەنجانەدا پێشکەشی کرد کە وەک خۆبەخش بۆ بەرەنگاربوونەوەی حەشدی شەعبی و هێزەکانی سوپای عێراق لە کەرکووک بوون، بەرەبەیانی ئەمڕۆ هەینی 13/10/2017، نەجمەدین کەریم، پارێزگاری کەرکووک ڕای گەیاند: ”هێزی پیشمه‌رگه شوێنه‌كانی خۆیان قایم و توندوتۆڵ كردووه و قسه‌مان له‌گه‌ڵ سه‌ركرده سه‌ربازییه‌كان كردووه و كۆسره‌ت ڕەسوڵ و محه‌مه‌دی حاجی مه‌حموودیش لێره‌ن، سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان ته‌له‌فۆنی بۆ كردووم و ره‌وشی كه‌ركووكی پرسیووه‌و ئێمه‌یش بارودۆخه‌كه‌مان بۆ باسكردووه”.\nپارێزگاری كه‌ركووك ئەوەشی ڕوون کردەوە کە کە هاووڵاتییان و خۆبەخشەکان شان بەشانی پێشمەرگە و هێزە ئەمنییەکان، بۆ پارێزگاریکردن لە کەرکووک و ناوچەکانی دەوروبەری ئامادەن. گوتیشی: “ئێمه كێشه‌مان له‌گه‌ڵ سه‌ربازی عێراق نییه و هیوادارین ره‌وشه‌كه به‌ره‌و هێوربوونه‌وه بڕوات، چونكه شه‌ڕ زیانی بۆ هه‌مووان ده‌بێت و ئێمه له شار و وڵاتی خۆمانین و هیوادارین ئه‌و هێزانه بگه‌ڕێنه‌وه شوێنه‌كانی خۆیان”.


پشکا یاسایێ - زانکۆیا نەورۆز\nدەسپێك کۆلیژ کۆلیژا یاسا و ڕامیارى پشکێن زانستى پشکا یاسایێ\nکودێ کورسی C0346 يونت 2 دەمژمێر 1\nتاريخ ,الوسيط ,العصر ,الاسلامي,الاثرية ,المناطق\nگرنگيا بابه‌تێ مێژوويا كوردان، زڤريته خواندنه‌كا ديروكی دا كو قوتابی بشێت بشێوه‌كێ زانستی قوناغێن ديروكا كوردان شاره‌زاببت و هايدارێ ديروكێبت هه‌ر ژ چه‌رخێ شازدێ 1500ز تا دگه‌هیته شه‌رێ جيهانیێ ئێكێ 1914-1918، كو چه‌ندین قوناغێن كوردا تێپه‌راندينه ژ شه‌رێ چالديران و شه‌ر دژی هه‌ردوو ده‌وله‌تێن بهێز يێن وی سه‌رده‌می (ده‌وله‌تا ئوسمانی و سه‌فه‌وی)، دا قوتابی بشێت برێكه‌كا گه‌له‌گ باش ديروكا كوردا بخوێنیت.\nئارمانج ژ گوتنا بابه‌تی هايداربوونا قوتابیا تايبت قوتابيێن پشكا ياسايێ د ديروكا كوردان دا كو چه‌ندين بوجونێن جیه‌واز یێن هه‌ین گه‌هشتنا وان د چه‌ندين ده‌رئه‌نجامێن زانستی و ديرو وكی يا مێژوويا كه‌ڤنا كوردان.\nتاريخ كوردستان، م.س. لازاريف واخرون، ترجمة د. عبدي حاجي.\nديروكا كوردا : هشيار ريكانى و انور توفي\nديروكا كوردان يا نوى/ د. صلاح محمد سليم محمود\nكوردستان والامبراطورية العثمانية دراسة في تطور سياسة الهيمنة العثمانية فى كوردستان 1514-1851م / د.سعدعثمان هيروتى\nمێژوویا كوردی لسه‌ر ده‌مێ ده‌وله‌تا ئوسمانی\nكوردستان وهه‌ڤركی دناڤبه‌را ئوسمانی یا وسه‌فه‌ویا\nسیاسه‌تا ئوسمانیان ل كوردستانێ\nشوره‌ش وسه‌رهلدانێن كوردی د دیروكا نوی وهه‌فچه‌رخ دا وهه‌لویستێ ده‌وله‌تێن بیانی ژوان بزاڤا\nسه‌رهلدانا شێخ عبیدلله نه‌هری 1880ز\nسه‌رهلدانا شێخ سه‌عیدێ پیران 1925ز\nسه‌رهلدانا شێخ مه‌حمودێ به‌رزنجی 1919-1941ز\nسه‌رهلدانا ئارارات 1926-1930ز\nكومارا كوردستان 22 كانوینا دووێ 1946ز-17 كانوینا ئێكێ 1946ز\nكوردستان درێكه‌فتنێن نێڤ ده‌وله‌تیدا\nهه‌لویستێ كوردا ژ شه‌رێ جیهانێ ئێكێ 1914-1918\nكونگرێ ئاشتیێ ل پاریس 1919ز\nپه‌یمانا سیڤه‌ر 10 ئاب 1920ز\nپه‌یمانا لوزان 24 تیرمه‌ها 1923ز\nمیثاق سعد ئاباد 8 تیرمه‌هـ 1937ز\nكێشا ویلایه‌تا مویسل وگرێدانا وێ ب ده‌وله‌تا عیراقێ یا نوی ل سالا 1925ز\nهه‌رێما كوردستانا عیراقێ\nدیڤچوونا مێژوویی لسه‌ر دیاربوونا زاراڤی\nتێگه‌هێ هه‌رێما كوردستانێ\nكێشێن سنوری ل هه‌رێما كوردستانێ\nپەیڤا سەرۆك پشكی\nدیتن، نامە و ئارمانج


دانەدووە (دوینە)، دوٙخەوا – هەورامان\nیانە گردین دانەدووە (دوینە)، دوٙخەوا\nدانەدووە چاشتوی ویٛمانیٛنە، زمسانیٛنە مەوریوٙ، هامن و پایزەنە سازەمەکریوٙ، با بزانمیٛ چەنی سازە و ئامادەیٛ مەکریوٙ، بفەرماودیٛ با پیٛوەرە بزانمیٛ.\nدانەدوە جەهەورامان فەرقش هەن چەنی دانەدوە و کوردەواری وەختەکاریٛ ئامادەو سازەمەکریوٙ. جە ناوچە کوردەواریەکانەنە دماو ئانەی کە دوٙ جوان ڕیٛکو پیٛک جە ھەڵیزی پاکەنە هەس مەکریوٙە (ئیسا دلیٛ سەتڵیٛ یام دەبیٛوی پلاستیکینە دوٙ ھورمەگیران) ،ڕوٙوانە دوٙی تازەش مەکریوٙ سەر و مەکیش مەکریان بەپاو ویٛش وەرو ئانەی میکروٙب هوٙرناروٙ، دوٙکە هەس مەبوٙوە، مەنیشوٙ، ئاوە زەردەکیٛ سەریش مەگیٛری و لاش مەبەری، ئەگەر دوٙی تازەیچ ببوٙنە ئانە متاوی کەلکش چنە ھورگیری.\nئینجا گەنمیٛ پاکیٛ مەگرینان و مەکەراش پەتڵە (ساوەر) دماو ئانەی هاڕیاو پاککریا ئامادە مەبوٙ، وەختەکاریٛ دوٙکەی ماران دلیٛ قابلەمێ یام چنڎ قابلەمێ زلینە مەگرینان سەرو ئایرێ یەواشیۆ تا دوٙکە میٛوە ما (ما) .مەبەس جە(ما)ی یانی تا پلەو 60 سەدی سەری نمازان بگریوٙ، قوڵ بدوٙن، تا نەپڕوسقیوٙ، پاستیریزە ببوٙن، وەختو گرینایو دوٙکەی تامێوە(ما) مشوم سەرە مڕە تیٛکش بدەیمیٛ بە چەمچێ چوینی گەورە تا بەشیٛوێوی جوان گەرم ببوٙ بەیەکسانی ئیجا (دوٙکە گەرم مەبو) ئاماوە(ما) مەگیٛرانشەرە سەروئایرەکەیۆ، یام ئایرەکەی مەکوشناوە، ئیتر ساوەرەکەش مەکەرانە، مەکیش مەکەرا، جوان تیٛکش مدان ملو یوٙیرە، سەرش منیاوە تا جوان سەردە ببوٙوە دماتەر ماران کەراش سەرە و منیاشۆ سەرو چیٛویٛ پاکیوە تا چنڎ ڕویٛ وشکە مەبوٙ، ئیتر هوٙرش مەگیٛران پەی زماسان و پایزی وەختو سەرداو زمسانی مەوەرانیٛش.\nهەرپاسە زەمانو زوی دوینە جەناوچە کوردەواریەکانە بەشیٛوێ قیزەون سازەکرییٛ دلیٛ زەمینینە چاڵێ هوٙرکەنیٛنیٛ و زەریف دلەکیٛش ناویٛنی، ساوش دیٛنیٛ ئیجا دانەدوەکیش کەریٛنیٛنە و بەقاچیٛ شیٛلیٛنیٛش تا تیٛکەڵەببوٙ و سەرش نیٛنێ تاچنڎ ڕویٛ پەی ئانەی تشیێ، ئیجا کەریٛنیٛش سەرە، وشکە بیٛ، وەلێ ئیسە باوش نەمەن پی جوٙرە.\nوەلیٛ جەهەوراماننە بە پەتڵە (ساوەر) دانەدوٙوە نمەکەران، گەنمیٛ پاکیٛ مەهاڕان ،مەکەرا نیٛش وڵوٙشە (هوڵوٙشە) ئیجا دوٙی هەس و هوٙڵ پاک دلیٛ قابلەمەی گەورەینە (بنەرانە جاموڵکێ وڵوٙشە مەکەران دلیٛ دوٙکەی) مەگریناش تامیٛوە(ما) مروٙچی مکەروٙ، نەک قوڵیٛ بدوٙ، ئیجا سەروئایریوە لاش مەبەران و وڵوٙشەکیٛش مەکەرانە، چەنی مەککا، زەریف تیٛکەش مدان پیٛوەرە، تاسەردە مەبوٙوە،دماتەرسەرو پوینەیەۆ یام گەلا هەنجیریوە مەکەرانیٛش سەریٛ، منیاشۆ تا وشکە ببوٙوە تام و بوٙش پاگەڵاو پوینەیە وەشمەبوٙ، ڕوٙوانە ھورش ویٛڵنان، بە یەریٛ رویٛ وشکە مەبوٙ ئیجا سەرە دانەدوەکەی مەکەرانیٛ چنڎ لتیٛوە تا زەریف دلەکیٛچش وشکە ببوٙنە، تا وەختو ھورگیٛرتەیش پەی زمسانی”تەمە”ناروٙ.\nئیسە دانەدوە سازە بیە پەی واردەی هەنەما، بەچنڎ شیٛوێ مەوریوٙ،جەکوردەوارینە فرەتەر جەشارەزوورو گەرمیان بە شیٛوە ودوٙینە خوساوی مەوەرانیٛش، هەروەخت ئارەزوشان ببوٙ کەمیٛ سەرە دووینیٛ ماران مەکەرانیٛ دلیٛ ئاویٛ گەرمیٛ تیٛکش مەڎان جوان متاویوٙوە هوٙرش مەقوٙڕنانوە، وەلیٛم من بزانو جەهەورامان پی جوٙرە نمەوەرمیٛش چونکەتی وڵوٙشەکیٛ کەمێ قورسەنە جە ساوەری وەختو واردەینە، شیٛوە باوەکەش جەهەورامان پیٛسە چاشتیٛ منریوٙ سەر وەختو ڕوٙ هەورو هەڵاو واران و وەرویٛ کە هەوا فرە سەردببوٙ مەواچان ئاروٙ ڕوٙ دانەدویٛ و شەلەمینیٛن، چنڎ سەرە دانەدویٛ مەکەران دلیٛ قابلەمیٛو چەنی ئاویٛ منیاش سەرو ئایری تا زەریف قوڵ بدوٙ و بگریوٙ، ئتر ماران مەکەرانیٛش دەوری و موەراش کە فرە گەرمەو مزرەنە پەی گەرم کەردەیۆ سینەی و گڵویٛ فرە خاسەنە و حەکیمەنە،بڕێ خەڵکیچ مارا کەمێ کەریٛ یان ڕوەنی ویٛمانە مەقرچناوە و مەکەرانش ملشەرە پەی ئانەی لەزەتیە بوٙ. هەرپاسە بەشیٛوێوی تەر متاومیٛ دانەدوە بوەرمیٛ کە پەنەش ماچا(گونین وڕوەن)یانی دماو ئانەی کە داندوەکیٛ جوان گریا بەگەرمی مەکەراش قاپ و هەرکەس بەشو ویٛش کەمیٛ ڕوەنی ویٛمانە مەوزان دلیٛش تا چەنیش بتاویوە ئیتر پیٛوەرە موەراش.\nشڵپەو گونینیٛ زڵپەو کیٛلانا دایم نەبڕییٛ جە نانەشانا (ئوٙسمان ھەجیجی.مرید )\nدوٙخەوا چاشتێ تەرەنە وەختێ کەبرنج سەرش هوٙردان. وەڵتەریچ وڵوٙشەشا کەردینەنە (وەرما) دوٙی پاک و هەس مەگرینان، ئەگەر دوٙکەش تازە بوٙ دوٙخەواکیٛ لەزەتی تەرەنە، چەنی برنجی منەیشان سەر تا خاس بگریوٙ، متاوی چنڎ جوٙرە گیواویٛ کویسانەکانو ھەورامانیش بکەرینە پەی ئانەی تام لەزەتش وەشتەر ببوٙ(کەرەس.پسڵ) .\nچاشتەو گەرمڵەینیٛ یوەنە جەچاشتە زمسانیەکان، کە دلیٛ هەورامانینە باوەنە و فرە مە وەرمیٛش،مارمیٛ گەنمیٛ جوانیٛ و خاسیٛ هوٙرمەچنمیٛ دمایی پاکیٛشان مەکەرمیٛ و مەشوٙرمیٛشانوە ،دماو وشکبیەی کەمیٛ تەڕیٛشا مە کەرمیٛ،یانی کوچیٛ فیسنمیٛشان و دلیٛ دوٙڵیٛنە (دنگە) مەکوٙمیٛشا تا توٙکڵ و گەنمەکان لامشوٙ، دمایی وەرو وایوٙ توٙكلەکەی مدەیمیٛ وارە، ئیترەگەنمێ ناسکەی بیٛ توٙکڵەمان دەسمەگنوٙ (ئەوسا گرد دەگێو چنڎە دوٙڵیٛش چەنە بیٛنیٛ پەی هەرمان وکارو ژیوای بەکار ئامێنیٛ. دوٙڵە جەتەوەنیٛ وەش مەکریوٙ کەسێ شارەزا جەویارو نەقاڕی یانی تەوەنتاشای تاویٛ ئی جوٙرە هەرمانان بکەروٙن، چاڵێ مەکەرا دلیٛ تەوەنەکیٛ بەچەکوش(قوڵنگە) تایبەتو تەوەن چنیەیۆ ،هەرپاسە دەسە دوٙڵ یٛچ تاشا) ئیجا هەروەخت ڕوٙ سەردای بوٙ زمسانیٛنە چاشتەو گەرمڵەینیٛ منیان سەر،گەنمەکوٙیاکان چەنی نوەیا تیٛکەڵ مەکەران، ئاو و مەکش مەکەرا نیٛ منیاش سەرو ئایری تا خاس بگریوٙ بتڵیسیوٙوە و ڕینگی بدوٙوە، دماتەر نوشو گیانیش مەکەرمیٛ، ئیسە تەنانەت گەنمە کوٙیێما جەتورکیاوە پەی مەیانیٛ ویٛما تاقەت و هەرمان کەردەی و گەنم کوایمان نەمەنەن.\nویرەوەری منەنە ھەر دوٙڵەی تەوەنینەم دییٛنە، وەلیٛم زوتەر دوٙڵەی چوینەچ بیٛنەو دەسە دوٙڵی چوینیچ بیەن، دنگە جە تەوەنیٛ وەش کریان و دوٙڵەیچ جە چوٙی یانی (دوٙڵە چوینە،دنگە تەوەنینە)، هەورامان و دەگاو ئیٛمە تەوەنیش فریٛ بینیٛ وەرو ئانەی دوٙڵەی تەوەنینە لاو ئێمە فرەتەرە بییٛنە تا چوینە، وەلێم ئا یاگیٛ کەتەوەنیشا کەمیٛ بییٛنیٛ، دار و چوٙشان بەکار ئاوردەن پەی ئی ئەوەجەیشان.\nکەشکەک چاشتێ تەر، کە جەدیٛر زەمانوٙ دلیٛ هەورامانینەو کوردەوارینە دروسەکرییٛنە باوەبییٛنە، کەشکەک بەسەرەو پا(کەلەو پاجە) کەلەو پا چەنی گەنمە کوٙیایان وەشمەکریوٙ. دماو ئانەی کە جوان سەرەوپاکەمان پاک و تەمیزکەرد منیەیمیٛش سەرو ئایری تیژی تاخاس بگریوٙ چەنی گەنمە کوٙیاکان، ئتر کاریێش سەرمەیوٙ جوان هەردوی پیٛوەرە مەگریان و ئاو ڕینگو هەردوی پیوەرە تیٛکەڵ مەبوٙ تام و لەزەتی تایبەش هەن. هەڵبەت کەشکەک مشوٙ ئایریٛ خاس و تیژ و بەقوەتش ببوٙ تا جوان بگریوٙ، وەختی فرەیچ مەبەروٙ، پەوکای مەسلیٛ هەنە دلیٛمانە ماچوٙ (جە بیٛ خەبەران کەشکەک سەڵاوات) یانی ئی هەرمانیٛ وەخت و تەقەلای فرەش گەرەکەن تا جوٙرە ببوٙ و سەربگ یٛروٙ،ئتر هەرکەس ئاگادارنەبوٙ پاسەش پەنە مەواچانیٛ،کەشکەک پەی بوٙنەو خوڵکەکان دروسکریان و کوٙمەڵێ خەڵکی فرە بەشدارو واردەکەی بیەن، وەلیٛم ئیسە ڕەنگە نیمە وەچەی تازەی نەزانوٙ کەشکەک چیٛشەن.\nدڎانە روٙ(گەنم ونوەی)\nدڎانەڕوٙ چاشتێنە وەختو دڎان زیایو زاڕوٙڵەینە سازەمەکریوٙ، بیەن بە دەسور هەروەختێ زاروٙڵەکەمان دڎانیٛش مزیا ئی چاشتیٛ منریوٙ سەر وئنجا پیٛسە خەیریٛ مەبەخشناشەو ملو بەر و هامسایرە پەی ئانەی دڎانیٛ زاڕوٙلەکەی بە سڵامەت و بیٛ ئیٛش و ئازار بزیانیٛ، دڎانەڕوٙ جە گەنمیٛ و نوەی دروسەمەکریوٙ هەڵبەت گەنمیٛ ساقیٛ نە کوٙیێ،گەنم ونوەیەکەی پیٛوەرە مەشوٙرمێ، ڕیزەچن مەکریان ئیجا ئاو مەکشان مەکەرمیٛ دمایی دلیٛ قابلەمێ گەورەینە ڕوەن وپیاز مەقرچنمێ و گەنم و نوەیەکەش مەکەرمیٛنە و بە ئەندازەو ویٛش ئاویش مەکەرمیٛنە، هەزبیٛش مەکەرمیٛ پەی ئانەی تامو بوٙش وەش بکەروٙ. دماو گریای سەرو سینیوە ھەر قاپیٛ (لەگانێ) پەڕ مەکەری و مەکیانیش پەی ھامسایەکان، چاشتێ لەزەتیەو وەشەنە فرەو کەسی حەزش پەنە مەکەروٙ، بە تایبە وەختو سەردا و زمسانی فرە لەزەتیەنە هوٙرش بقوڕنی.\nوەختێ دوٙ فرە ببوٙ ئتر متاوی چیٛوی تەرش چەنە وەش بکەری پەی واردەی، پیٛسەو سیراجیٛ و کەشکیٛ و دوٙخەویٛ، با بزابنمیٛ چەنی سیراجی سازە مەکریوٙ، دوٙی تازە خاستەرەن بکەریش سیراجی، چون دوٙی کوٙنە تشەن، سیراجەکیٛ وەش بەرنمەشوٙ، دوٙکەی مەکەری دلیٛ قابلەمێ گەورەی منیەش سەرو ئایری ،ئایرەکە فرە قەوەت نەبوٙ، شیٛنەی ببوٙن، مەشوٙ دەست دلیٛ دوٙکەینە بوٙ بە چەمچیٛ چوین (کوڎە) سەرەمڕە مەشیٛونیش ھەتا مەیوٙوە”ما” یانی نمازی قوڵ بدوٙ، چی وەختەنە ئترد دوٙکە ھورمەپروسقیوٙ و مەگرسوٙ ،کڵوکڵوی گولانە مەگنوٙوە سەر، نمەبوٙ دەسمان بمدروٙ، چینێ ھەس مەبوٙوە مە بوٙ بەسیراجی مەگنوٙوە سەر، بڕێو زەرداوەو دوٙکەیچ مەگنوٙوە چیر، ئتر مەکەرمیش یاگیوە تایبە پەی پەرزنای سیراجیٛ وەش کریان، ئەوسا بە گڵیٛمەی تایبیٛ جوٙڵای پەی ئانەی وەشکەردیٛنە، چی دمایەو بە خامی چەرمە، ئتر ئاوەکیٛ مڎوٙرە، مەپەرزنوٙش، مەچوٙڕیوٙرە وار، سیراجەکیٛ دلی گڵیٛمەکیٛنە یام توٙرەکەکەینە مەمانوٙجیا و سازە مەبوٙ، ماوەو چنڎ ڕوانە مەوەریش نانۆ.\nوەختێو سیراجەکیٛ سازە بیە، ئەگەر فرەتەرە بیە و مەنۆ ،ئاوەختی مەکیش مەکەری و بە دەس مەکەرمیٛش سەریٛ گولانەگولانیٛ و دلیٛ نانەشانیٛنە ،منیەمیٛشان وەرو وەرەتاوی ھەتا وشکیٛ مەبانیٛ، زمسانیٛنە پەی وەرچایی مەوریان، دلیٛ ئاویٛ گەرمیٛنە مەفیسنیشان و مەکاوەکیٛ مداوە و تامێ وەش پیسەو سیراجی تازیٛ مەوریان.\nهەرپاسە ئەوسا زمسانیٛنە کەشیکیشا فیسنیٛنەو دماتەر بە کەشکەساو (تەوەنیٛ تایبیٛ پەی کەشک ساوایەو) دماتەر ئاوەکیش پیٛسەو دوٙی جیا کەردیٛنەو کەردینەشاوە دوٙخەوا، چون زماسانیٛنە دوٙ نەبیەن، کەشکە فیسییٛکیٛشان واردیٛنە نانۆ هەروەخت پەنە وازیٛش بییٛبان.\nد.ناجح گوڵپی 21/11/2012 تازەئەوەکەردەیش 10/9/2021\nنویسیای وەڵین تەماکوٙ کەردەی\nنویسیای دمایین قەبرێتەر زیاد٘ە کەردیٛ پەو دوە قەبرەکەی!!!\nتەماکوٙ کەردەی تەماکوٙکەردەی جە هەورامانەنە بەتایبە دەگاو گوڵپینە کسمیٛ سەرەکی…


ئەمریکا لیوای ١٧٣ی په‌ڕه‌شوتی له ئیتاڵیاوه به‌ره‌و رۆژهەڵاتی ناوەراست به‌ڕێکرد\nشه‌وی حه‌وتی كانوونی یه‌كه‌م ، پێنتاگۆن فه‌رمانیدا كه لیوای په‌ڕه‌شوتی ١٧٣ له ئیتالیاوه بگوازێته‌وه بۆ خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست.\nرۆژنامه‌ی ستارس ئاند سترێپس-ی راگه‌یاند، هێزه‌كانی په‌ره‌شووتی لیوای ١٧٣ی له ئیتالیاوه ده‌گوازرێته‌وه بۆ خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست بۆ پاڵپشتی هێزی پیاده‌ی ئه‌مریكا دژی ئه‌و هه‌ڕه‌شانه‌ی ئێران ده‌یانكات.\nكریس برادلی، وته‌بێژی لیوای ١٧٣ له ئیتالیا به رۆژنامه‌كه‌ی راگه‌یاندووه كه بۆ پارێزگاری له سه‌روه‌ری ئه‌مریكا هێزه‌كانیان جوڵاندووه رووه‌و خۆرهه‌ڵات، لیوای ١٧٣ی په‌ڕه‌شوت ٣٨٠٠ سه‌ربازه، وێڕای دوو كه‌تیبه‌ی كێوماڵی شه‌و و فه‌وجێكی تۆپهاوێژی مه‌یدانی.\nوتیشی، ئه‌مریكا ١٢ هه‌زار سه‌ربازی له بنكه‌ی سه‌ربازی فیتشینزا-ی باكوری ئیتالیا له ناوچه‌ی فینیتۆ له ساڵی ١٩٥١ه‌وه به پێی رێكه‌وتن له‌گه‌ڵ ئیتالیا له‌چوارچێوه‌ی كۆمه‌ڵگه‌ی داربی سه‌ربازی جێگیری كردووه، كۆمه‌ڵگه‌كه به‌ناوی ولیام ئۆ داربی ناونراوه كه یه‌كه‌م سه‌ربازی ئه‌مریكییه له جه‌نگی دووه‌می جیهانی له ١٩٤٥ له‌سه‌ر خاكی ئیتالیا كوژرا.\nهێزی ١٧٣ ی په‌ڕەشووت بریتییه له هێزێكی ئاماده‌یی سوپای له ئه‌وروپا و هاوشێوه‌ی هێزی ٨٢ی په‌ڕه‌شوته له فۆرت –ی ویلایه‌تی نۆرس كارۆلاینا، كه هه‌فته‌ی پێشوو به ١٨کاتژمێر گه‌یشته كوه‌یت.\nئەوەش لە کاتێکدایە، رۆژی هه‌ینی ٣ی کانونی دووەمی ٢٠٢٠ له فڕۆكه‌خانه‌ی به‌غدا، هه‌ریه‌ك له فه‌رمانده‌ی پێشووی فه‌یله‌قی قودسی سوپای پاسدارانی كۆماری ئیسلامی ئێران، جه‌نه‌راڵ قاسم سوله‌یمانی و جێگری سه‌رۆكی ده‌سته‌ی حه‌شدی شه‌عبی، ئه‌بومه‌هدی موهه‌ندیس كرانه ئامانج و كاردانه‌وه‌كانی ئه‌و رووداوه به‌رده‌وامه و لایه‌نه‌كانی حه‌شدی شه‌عبی و ئێران هه‌ڕه‌شه‌ی تۆڵه‌سه‌ندنه‌وه ده‌كه‌ن.


بایگانی‌های ناظم دباغ - دیدبان حقوق بشر کردستان ایران\nبایگانی برچسب ها: ناظم دباغ\nنوێنەری دەسەڵاتی هەرێمی کوردستان لەتاران نەکراو دەزانێت کوردستانی گەورەو و جەخت دەکاتەوە کە ئەم بیرۆکەیە وەک خەونێکی دوور لە مێشکە. نازم دەباغ نوێنەری هەرێمی کوردستان لەئێران لەدیمانەیەکدا وتی: نەخشەی کوردستانی گەورە لەوانەی ویستی هەندێک لە پارتەکان بێت بەڵام کرداری کردنی و یەکخستنی هەموو کوردان نەکراوە و زۆرتر لەخەون دەچێت. چوونکە جۆگرافیای کوردستان لەنێوان چوا وڵانی […]\nنماینده حکومت اقلیم کردستان عراق در تهران با غیرممکن خواندن «کردستان بزرگ» تاکید کرد این ایده مانند یک خیال دور از ذهن است. «ناظم دباغ» نماینده اقلیم کردستان عراق در ایران، طی گفتگویی اعلام کرد: نقشه «کردستان بزرگ» ممکن است خواسته برخی احزاب کردی باشد، اما عملی ساختن آن و اتحاد همه کردها غیرممکن است […]


سیسی لە سوێس هەڕەشەیەكی ئاگرین دەكات – Knwe.org\nسەرەکی » وتار » گۆران فه‌تحی » سیسی لە سوێس هەڕەشەیەكی ئاگرین دەكات\nدیارە ململانێی و كێشەی نێوان میسر و ئەسیوپیا سەرهەڵدەداتەوە، دوای ماوەیەك لە هێمنی لە نێوان ئەو دوو وڵاتەدا، ئەوەش بە روونی لە پەیامەكەی عەبدولفەتاح سیسی سەرۆكی میسر كە لە شوێنی چەقینی كەشتییە بارهەڵگرەكەی نۆكەندی سوێس دەركەوت، كە تێیدا هەڕەشەی لە ئەسیوپیا كرد لە سەر مەسەلەی بەنداوی نەهزە.\nقسەكانی سیسی لە میانەی چارەسەری كێشەی كەشتییە بارهەڵگرەكە هات لە نۆكەندی سوێس، كە سەرۆكی میسر كردی بە دەرفەتێك بۆ ناردنی پەیامێك بۆ ئەسیوپیا، سەبارەت بەكارتەكانی گوشاری دەستی میسریش بەرامبەر بە ئەسیوپیا، ئاماژەیەكیش بوو كە قاهیرە دەتوانێت كێشە بۆ نەیارەكەی دروست بكات، ئەگەر بەردەوام بێت لە هەڵوێستەكانی سەبارەت بە بەنداوی نەهزە، بۆ نموونە میسر دەتوانێت هاتوچۆی بازرگانی بە رووی ئەسیوپیادا رابگرێت لە رێگەی بەنداوی سوێسەوە.\nسیسی روونیكردەوە، كە لە ماوەی چەند هەفتەی كەمی داهاتوودا جووڵە و هەوڵی زیاتر دەدرێت بۆ دانوستان لەسەر كێشەی سەدی نەهزە، بەو هیوایەی بگەن بە رێكەوتنێكی یاسایی و دادپەروەرانە بۆ ئەو كێشەیە. وتیشی، زۆر قسە ناكەین، بەڵام ئەوەندە دەڵێین، كەس ناتوانێت دڵۆپە ئاوێكی میسر بۆخۆی بەرێت، ئەگەر كەسیش بیرۆكەی لەو جۆرەی لە مێشكدایە، با بێت تاقیمان بكاتەوە، چونكە هەر هەوڵێك لەو رووەوە بدرێت ئەوا ناسەقامگیریی لە ناوچەكەدا دروست دەكات بە شێوازێك كە بە خەیاڵی كەسدا نەیەت».\nجەختی لەوەش كردەوە، كە میسر هێز و توانای زۆرە و دەستی بەزۆر شوێن دەگات، سەرچاوەی ئاوی وڵاتەكەش هێڵی سوورە و پەرچەكرداری توندی قاهیرەی لێدەكەوێتەوە.. وەكو ئاماژەیەك بۆ هەوڵەكانی ئەسیوپیا بۆ گلدانەوەی ئاوی نیل لەرێگەی بەنداوی نەهزەوە.\nسەرۆكی میسر هەروەها لە وڵامی ئەو لایەن و وڵاتانەی داوای دۆزینەوەی ئەڵتەرناتیڤیان كردووە بۆ نۆكەندی سوێس، كە گرنگی زۆری بۆ بازرگانی جیهان بە گشتی و بۆ میسر و داهاتی ئەو وڵاتەش بەتایبەتی هەیە وتی: «نۆكەندی سوێس پێگەیەكی بازرگانیی نێودەوڵەتییە و بە توانای خۆیەوە دەمێنێتەوە و بەردوام دەبێت، چونكە گۆڕینی ئاراستەی ئەو كەشتییانە بە رێگەیەكی تردا بە تایبەتی ئەفریقا و تێچوو و هەروەها كاتی زیاتری دەوێت.\nچەندین وڵات و سیاسەتمەدار و كۆمپانیای جیهانیش، لە دوای كێشەی چەقینی كەشتی بازرگانی و بارهەڵگری (زە گیڤن)ی ژاپۆنی لە نۆكەندی سوێس، كە بووە هۆی راوەستانی هاتۆچۆ و ئاڵوگۆڕی بازرگانی بەو نۆكەندەدا كە 8%- 12% بازرگانی جیهانی پێكدەهێنێت، داوایان كردبوو رێگەی تر بدۆزرێـتەوە، بە مەبەستی رێگرتن لە هەر كێشەیەكی تری لەو جۆرە لە ئایندەدا.\nدەمێنێـتەوە بڵێین كێشە و ململانێی نێوان میسر و سودان لەلایەك و ئەسیوپیا لەلایەكی ترەوە، لە بەرزیی و نزمیدا دەبێت، تا گەیشتن بە چارەسەرێكی بنبڕ و دادپەروەرانە، ئەگەرنا مەترسی شەڕێكی گەورەی لێ دەكرێـت، لەبەرئەوەی سودانیش لەسەر زاری عەبدولفەتاح بورهان، هاوشێوەی سیسی، جەختی لەسەر ئەوە كردۆتەوە كە وڵاتەكەی ئامادەی هەر ئەگەر و سیناریۆیەكە لە قەیرانەكەیدا لەگەڵ ئەسیوپیا.


شرنەخ و مێردین.. ھەموو چالاکی ھاتن قەدەغەکرن - وارمیدیا\nشرنەخ و مێردین.. ھەموو چالاکی ھاتن قەدەغەکرن\nمێژوویا به‌لاڤكرنێ: 2019/11/16 - 2:11 م\nل شرنەخ و مێردینێ یێن باکۆری کوردستانێ، ھەموو چالاکی بۆ دەما پازدە رۆژان و مەھەکێ ھاتن قەدەغەکرن.\nپارێزگەھا شرنەخێ ل باکۆرێ کوردستانێ داخویانییەکا نڤیسکی بەلاڤ کر و دیار کر؛ ھەموو چالاکییێن وەک کۆمبوون، رێپیڤان، داخویانی ل سەرانسەری پارێزگەھا شرنەخێ تا ئێکی کانوونا ئێکێ، ئانکۆ بۆ دەما پازدە رۆژان قەدەغە نە.\nپارێزگەھا مێردینێ ژی ل باکۆرێ کوردستانێ داخویانییەکا نڤیسکی بەلاڤ کر و دیار کر؛ ھەموو چالاکییێن وەک کۆمبوون، رێپیڤان، داخویانی ل سەرانسەری پارێزگەھا مێردینێ تا پازدەیی کانوونا ئێکێ، ئانکۆ بۆ دەما مەھەکێ قەدەغە نە.\nپارێزگەھێن شرنەخ و مێردینێ بەھانەیا قەدەغەکرنا چالاکییان ژ بۆ پاراستنا ژیان و مالێ وەلاتییان، پووچکرنا پلانێن رێکخستنێن تیرۆرستی، پاراستنا ئاساییشا نەتەوەیی، پاراستنا ماف و ئازادییان و رێگرتنێ ل توندوتیژییێ، ڤەگەراند.


پارتی: ئەنجامی هەڵبژاردن لە بازنەی چواری سلێمانی رەتدەكەینەوە\nمەکتەبی هەڵبژاردنی لقی 11ی پارتی دیموکراتی کوردستان رایگەیاند، ئەنجامی دەنگەكانی كاندیدێكیان لە سنوری بازنەی چواری سلێمانی كە لەلایەن كۆمسیۆنەوە راگەیەندراوە "جیاوازە" لەو ئەنجامەی كە بە بریكارەكانیان دراوە، بۆیە ئەو ئەنجامە رەتدەكەنەوە. ئەوەش دوای ئەوەی ئەمڕۆ یەكێتی ئەنجامەكانی هەڵبژاردنی لە پارێزگای هەولێر رەتكردنەوە.\nئاوێنە: سەعات 6ی ئێوارەی ئەمڕۆ دوشه‌ممە، لە کۆنگرەیه‌کی ڕۆژنامەوانیدا ئوفیسی سلێمانی کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکانی عێراق ئەنجامی بەرایی بازنەكانی پارێزگاكەی راگەیاند.\nمەکتەبی هەڵبژاردنی لقی 11ی پارتی دیموکراتی کوردستان، لە راگەیەندراوێكدا وتویەتی"بەپێی ڕاگەیەندراوەکەی کۆمسیۆن کاندیدی پارتیمان لە بازنەی چواری سلێمانی ناسکە عەبدوڵا، 11 هەزارو 742 دەنگی بە دەستهیناوە."\nوتوشیەتی"لەکاتێکدا ئێمە ئاماری تەواوی ئەنجامی هەڵبژاردنی گشتیمان لەبەردەستە کە بریکارەکانمان لە بنکەکانی دەنگدان لە کۆمسیۆنی هەڵبژاردن وەریان گرتوە تەنها لە هەڵبژاردنی گشتیدا 13 هەزارو 416 دەنگمان بەدەستهێناوە."\nئەوەشی خستۆتەڕو"ئەم ئەنجامەی كه کۆمیسیۆن ڕایگەیاند بە هەڵە تۆمارکراوە یان دەستێکی لەپشتە، بە تەواوی ڕەتی دەکەینەوە. داواکارین کۆمیسیۆنی باڵای هەڵبژاردن پێداچوونەوە بە ڕاگەیاندنی ئەم ئەنجامەدا بکات."\nجەختیشی كردۆتەوە كە "بۆ ئەم بابەتە ئێمە سکاڵای یاسایی تۆمار دەکەین."\nئەوەش لەكاتێكدایە كە پێشتر بەرپرسی لیژنەی باڵای هەڵبژاردنی یەکێتی لە هەولێر، هەر ئەمڕۆ رایگەیاند"ئەنجامەکانی هەڵبژاردن لە هەولێر ڕەتدەکەینەوەو ئەنجامەکان دەستکاری کراون."\nوتیشی"وەک یەکێتی سکاڵامان تۆمارکردوەو چاوەڕوانی ئەنجامی سکاڵاکەین."\nئاماری نوێی كۆرۆنا لە هەرێم: 802 توشبو، 25 گیانلەدەستدان \nوەزارەتی دارایی رێنمایی بۆ چارەسەركردنی كێشەی مامۆستایانی وانەبێژ دەركرد\nماڵپەڕێكی ئەمریكایی: هەینی داهاتوو بارانبارین زۆربەی ناوچەكانی هەرێم دەگرێتەوە


:: PM:04:40:15/06/2020 \nلاهوور جه‌نگی هاوسه‌رۆكی یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان دوای چاوه‌ڕوانییه‌كی زۆر، ڕۆژی دووی ئه‌م مانگه به مه‌به‌ستی كۆبوونه‌وه له‌گه‌ڵ به‌رپرسان سه‌ردانی به‌غدای كرد، به‌ڵام دوای ڕۆژێك مانه‌وه‌ی جگه له محه‌مه‌د حه‌لبووسی سه‌رۆكی په‌رله‌مانی عێراق، هیچ به‌رپرسێكی تر پێشوازییان لێ نه‌كرد.\nپێش چوونی بۆ به‌غدا، میدیاكانی لاهوور و ئه‌وانه‌یشی كه به مووچه‌یه‌كی مانگانه له تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كاندا ستایشی ده‌كه‌ن، "وه‌ك ڕووداوێكی گه‌وره ئه‌و سه‌ردانه‌یان وێنا ده‌كرد"، به‌ڵام دواتر ده‌رچوو به‌و شێوه‌یه نییه له‌كاتێكدا ته‌نیا محه‌مه‌د حه‌لبووسی ئاماده بوو بیبینێ.\nسه‌ردانه‌كه‌ی لاهوور جه‌نگی له ڕۆژی دووی مانگ بۆ به‌غدا به مه‌به‌ستی باسكردنی لامه‌ركه‌زی بوو بۆ سلێمانی\nسه‌ردانه‌كه‌ی لاهوور جه‌نگی له ڕۆژی دووی مانگ بۆ به‌غدا به مه‌به‌ستی باسكردنی لامه‌ركه‌زی بوو بۆ سلێمانی، به‌ڵام به‌پێی زانیاریی سه‌رچاوه‌یه‌كی "وشه"، سه‌رۆكی په‌رله‌مانی عێراق پێی گوتووه ئه‌وه پرسێكی ده‌ستووری نییه و ناتوانن پشتگیری لێ بكه‌ن.\nدوای شكستی لاهوور له به‌غدا و پێشوازی نه‌كردنی له‌لایه‌ن به‌رپرسانی به‌غداوه، ئێسته گه‌ڕاوه‌ته‌وه كوردستان و له‌ڕێی جووڵاندنی چه‌ند په‌رله‌مانتارێكی ده‌یه‌وێ كێشه بۆ كوردستان دروست بكات، به‌رده‌وام هێرش ده‌كاته سه‌ر حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان.\nیه‌كه‌مجار نییه لاهوور جه‌نگی له‌و جۆره سه‌ردانانه‌یدا شكست ده‌هێنێ، پێشتریش چه‌ندان جاری تر سه‌ردانی به‌غدای كردووه، به‌ڵام جگه له به‌رهه‌م ساڵح كه سه‌رۆك كۆماری كورده، كه‌س پێشوازی لێ نه‌كردووه.\nچاودێرێكی سیاسیی بۆ "وشه" ده‌ڵێ، به‌رپرسانی به‌غدا له‌وه تێگه‌یشتوون كه ئه‌و كه‌سانه‌ی سه‌ردانی شاره‌كه‌یان ده‌كه‌ن بۆ كۆبوونه‌وه، پێویسته قورسایی و سه‌نگیان له هه‌رێمی كوردستان هه‌بێت، بۆیه پێشوازی له‌و جۆره كه‌سانه ناكه‌ن.\nلێدوانێكی تری چاودێران ئه‌وه‌یه كه به‌رپرسانی به‌غدا هه‌ركاتێك بیانه‌وێ ئاسان بانگی لاهوور یان هه‌ركه‌سێكی تر له‌و تاقمه ده‌كه‌ن، بۆیه لایان گرنگ نییه كه له‌سه‌ر ویستی ئه‌وان له‌گه‌ڵیاندا كۆ ببنه‌وه.\nئه‌م بابه‌ته 39902 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nئه‌حمه‌د حاجی ره‌شید دروستكه‌ری هاشتاگی دژی حكوومه‌ت هه‌وڵی تێكدانی ده‌روونی هاووڵاتییان ده‌د\nیه‌كی ئه‌یلوول خوێندنی زانكۆ و په‌یمانگاكان ده‌ست پێ ده‌كاته‌وه؟\nجەلیل گادانی کۆچی دوایی کرد


ماڵـئاوایی سه‌رۆک مام جه‌لال له دیدی میدیای جیهانه‌وه\nماڵـئاوایی سه‌رۆک مام جه‌لال له دیدی میدیای جیهانه‌وه   5/10/2017\nهیچ سه‌رکرده‌یه‌کی کورد هێنده‌ی مام جه‌لال له‌ناو میدیاکانی جیهاندا نه‌ناسراوه، هه‌ر‌ئه‌مه‌ش وایکردووه که میدیاکانی جیهان، به‌گرنگییه‌وه باس له ماڵئاواییکردنی سه‌رۆک مام جه‌لال بکه‌ن و پانتاییه‌کی باش بۆ ئه‌م هه‌واڵه ناخۆشه ته‌رخانبکه‌ن.\nئاژانسی بی بی سی به‌ریتانیا که یه‌کێکه له ئاژانسه گه‌وره‌و ناسراوه‌کانی به‌ریتانیا و جیهان، به زۆربه‌ی زمانه‌کانی جیهان هه‌واڵی کۆچی دوایی مام جه‌لال بڵاوکردۆته‌وه‌و راپۆرتی له‌سه‌ر ژیان و خه‌باتی سیاسی بڵاوکردۆته‌وه‌وده‌ڵێت: مام جه‌لال سیاسییه‌کی به‌توانا و رێزدار بوو، خاوه‌نی ئه‌زموونێکی درێژی سیاسی بووه و کاریگه‌ری گه‌وره‌ی له‌ناو مێژووی سیاسی مۆدێرنی عیراق گێڕاوه‌و له‌سه‌رده‌می حوکمی شانشینی و کۆماریدا له عیراق ژیاوه‌و خه‌باتی کردووه.\nرۆژنامه‌ی گاردیانی به‌ریتانیاش، که ناسراوترین رۆژنامه‌ی به‌ریتانیاو جیهانیشه، راپۆرتێکی له‌مباره‌یه‌وه بڵاوکردۆته‌وه و تیشکی خستۆته سه‌ر ژیانی سیاسی و شه‌خسی مام جه‌لال و ده‌ڵێت: تاڵەبانی دەرچووی بەشی یاسا، کلیلی قۆناغی تێپەڕاندنی پێکهێنان و دووبارە دارشتنەوەی عیراقبوو دوای لەناوچوونی سەدام لە ٢٠٠٣، پاش هەڵبژاردنەکان راسپێردرا بۆ سەرۆک کۆماری عیراق کە پۆستێکی گەورەی تەشریفاتی بوو، لەلایەن پەرلەمانی تازە پێکهاتووی عیراق لەساڵی ٢٠٠٥\nگۆڤاری شپیگڵی ئه‌ڵمانیا\nگۆڤاری شپیگڵی ئه‌ڵمانیا که ناسراوترین گۆڤاری ئه‌ڵمانیایه، له‌سه‌ر سایته‌که‌ی خۆی راپۆرتێکی بڵاوکردۆته‌وه‌و ده‌ڵێت: مام جه‌لال یه‌که‌مین سیاسه‌تمه‌داری کورده‌و ده‌بێته سه‌رۆکی عیراق. دواتریش له‌باره‌ی ره‌وشی ته‌ندروستییه‌وه قسه ده‌کات و ده‌ڵێت: مام جه‌لال ته‌مه‌نی 83 ساڵه ماوه‌ی پێنچ ساڵه نه‌خۆشه‌و له نه‌خۆشخانه‌ی « چاریته» له به‌رلین چاره‌سه‌ر وه‌رده‌گرێت.\nخودا حافیزی له مام جه‌لال\nکه‌ناڵی یه‌کی ئه‌ڵمانیا که به‌ربڵاوترین که‌ناڵی تیڤی ئه‌ڵمانیایه‌وه که‌ناڵێکی فه‌رمییه، راپۆرتێکی چوار ده‌قیقه‌یی له‌باره‌ی ژیاننامه‌و خه‌بات و کاری سیاسی مام جه‌لال له‌ژێرناوی « خودا حافیزی له مام جه‌لال « بڵاوکردۆته‌وه، له‌و راپۆرته‌دا تیشکی خستۆته سه‌ر زۆر خاڵی گرنگی ژیانی مام جه‌لال.\nدژی حوکمی سێداره‌دان و سه‌ربه‌خۆیی بووه\nله درێژه‌ی راپۆرته‌که‌یدا هاتووه: مام جه‌لال ناسراوترین که‌سایه‌تی سیاسیی کوردبووه، پیاوێکی ده‌وڵه‌تمه‌داری رێزدار و سه‌نگین و دووربین بووه، ئه‌و یه‌که‌مین سیاسیی کوردو عیراقی بووه که‌دژی حوکمی سێداره وه‌ستاوه‌ته‌وه. جگه‌له‌وه‌ش له‌گه‌ڵ جیابوونه‌وه‌ی کورده‌کانی عیراق نه‌بووه.\nیه‌که‌م سه‌رۆکی ناعه‌ره‌ب\nرۆژنامه‌ی سوید دۆیتچه تسایتوونگ، که رۆژنامه‌یه‌کی ناسراوی ئه‌ڵمانیاییه‌و زیاتر مه‌یلی موحافیزکه‌رانه‌ی هه‌یه، راپۆرتێکی له‌باره‌ی کۆچیی دوایی مام جه‌لال بڵاوکردۆته‌وه‌و ده‌ڵێت: مام جه‌لال یه‌که‌مین سه‌رۆکی عیراقی بووه که عه‌ره‌ب نه‌بووه‌و سیاسه‌ته‌مدارێکی ناسراوی کورد بووه که هه‌تاوه‌کو ساڵی 2014 سه‌رۆکی عیراق بووه.\nکه‌ناڵی دۆیتچه ڤێله که که‌ناڵێکی نێوده‌وڵه‌تیی ئه‌ڵمانیایه‌وه له‌لایه‌ن حکومه‌ته‌وه پشتگیری ده‌کرێت و به زیاتر له 30 زمان ، به‌رنامه‌کانی په‌خش و بڵاوده‌کاته‌وه. راپۆرتێکی درێژی له‌باره‌ی کۆچی دوایی مام جه‌لال ئاماده‌کردووه و چ له سایته‌که‌یان یان له ته‌له‌فزیۆن بڵاوکراوه‌ته‌وه‌و تێیدا ده‌ڵێت: کورده‌کان پێیان ده‌گووت مام جه‌لال، عیراقییه‌کانیش زۆر رێزیان لێده‌گرت و پێیان ده‌گووت، « سه‌مامی ئه‌مان».\nهه‌وڵی که‌مکردنه‌وه‌ی کێشه‌کانی نێوان کورد وعه‌ره‌بی ده‌دا\nله‌درێژه‌ی راپۆر‌ته‌که‌ی که‌ناڵی دۆیتچه ڤێله‌دا هاتووه: هه‌میشه مام جه‌لال رۆڵی هێورکردنه‌وه‌ی کێشه‌کانی نێوان کورد و عه‌ره‌بی ده‌دا، هه‌ر‌ئه‌مه‌ش وایکرد که عه‌ره‌به‌کانیش رێزی لێبگرن و نازناوی سه‌مامی ئه‌مانی پێبدده‌ن. جگه‌له‌وه‌ش هه‌میشه مام جه‌لال هه‌وڵیداوه له‌گه‌ڵ ده‌وڵه‌تانی دراوسێ، په‌یوه‌ندی دۆستانه و باشی هه‌بێت.\nگۆڕینی نه‌هجی سیاسی\nله‌باره‌ی تێڕوانین و ئه‌ندێشه‌ی سیاسیی مام جه‌لاله‌وه ئه‌و که‌ناڵه ئه‌ڵمانییه ده‌ڵێت: هه‌میشه مام جه‌لال له‌کاتی دروستبوونی ته‌نگه‌ژه‌کاندا ، ده‌یتوانی تێڕوانین و رێبازی سیاسی خۆی بگۆڕێت، که‌ئه‌مه‌ش زۆرجار ده‌بووه مایه‌ی ئه‌وه‌ی، که رووبه‌روی ره‌خنه و لۆمه‌ی زۆرکه‌س و لایه‌ن بێته‌وه.\nرۆژنامه‌ی نیو یۆرک تایمز، که‌یه‌کێکه له رۆژنامه ناسراوه‌کانی ئه‌مریکاوجیهان، راپۆرتێکی له‌باره‌ی کۆچی دوایی سه‌رۆک مام جه‌لاله‌وه بڵاوکردۆته‌وه‌و تێیدا هاتووه: سەرۆکایەتی کۆماری عیراق بەپێی دەستوور تەشریفاتییە، بەڵام بەڕێز تاڵەبانی بەهۆی لێهاتوویی خۆیەوە توانیبووی پردێکی پەیوەندی دروست بکات و خۆی خاوەنی پێگەکەیبێت. لە ٢٠٠٥ بۆ ٢٠١٢ وەک سەرکردەیەکی پایە بەرزی بێ سنوورو بەهێزو کاریگەر سەرۆکایەتی کرد.\nلۆس ئەنجلیس تایمز\nرۆژنامه‌ی لۆس ئه‌نجلۆس تایمزیش که ئه‌ویش رۆژنامه‌یه‌کی لیبڕاڵی ناسراوی ئه‌مریکایه، راپۆرتێکی له‌مباره‌یه‌وه بڵاوکردۆته‌وه‌و ده‌ڵێت: تاڵەبانی سەرۆکی یەکێک له سەرەکیترین پارتی کوردی عیراقە، لە دوای ٢٠٠٣و روخانی سەدام حسێن بوو بە سەرۆک کۆماری ئەو وڵاتە، هەمیشە وەک کۆکەرەوەی سیاسی و سیاسەتمەدارەکان بینراوە، توانیویەتی بە نەرمی کوردو شیعەو سوننەی کورد رێکبخات و کۆبکاتەوە.\nکه‌ناڵی ته‌له‌فزیۆنی سی ئێن ئێن که ناسراوترین و به‌ربڵاوترین که‌ناڵی تیڤی ئه‌مریکاو جیهانیشه، راپۆرتێکی له‌مباره‌یه‌وه بڵاوکردۆته‌وه‌و تیشکی خستۆته سه‌ر ژیانی سیاسیی و شه‌خسی سه‌رۆک مام جه‌لال، به‌تایبه‌تی لایه‌نی ته‌ندروستی و ده‌ڵێت: مام جه‌لال سیاسه‌تمه‌دارێکی کورده‌و له 12 نۆڤێمبه‌ری 1933 له پارێزگای سلێمانی له‌دایکبووه‌و له‌ساڵی 2007 تووشی نه‌خۆشێی بووه‌و سه‌ردانی نه‌خۆشخانه‌ی « الحسین» ی له ئوردون کردووه‌و دواتریش له‌ساڵی 2008 چۆته ئه‌مریکا بۆ چاره‌سه‌رکردنی نه‌خۆشیه‌که‌ی، دواتریش له‌ساڵی 2012 ه‌وه ره‌وشی ته‌ندروستی ته‌واو خراپبووه و چۆته ئه‌ڵمانیا. له‌لایه‌کی تره‌وه ئه‌ویش باس له‌وه ده‌کات، که سه‌رۆک مام جه‌لال، یه‌که‌مین سه‌رۆکی عیراقی بووه که عه‌ره‌ب نه‌بووه.\nجێگه‌ی ره‌زامه‌ندی هه‌مووان بووه\nکه‌ناڵی « روسیا توده‌ی» که که‌ناڵێکی روسییه و به‌چه‌ندین زمانی جیهانی به‌رنامه‌کانی په‌خش ده‌کات، له‌مباره‌یه‌وه راپۆرتێکی بڵاوکردۆته‌وه‌و ده‌ڵێت: جه‌لال تاڵه‌بانی ناسراوترین سه‌رکرده‌ی کورد بووه له‌جیهاندا،هه‌روه‌ها که‌سێکی به‌ئه‌زموون و سه‌نگین بووه‌و له‌لای هه‌موو لایه‌نه سیاسییه‌کانی عیراق ، مایه‌ی رێز و حورمه‌ت بووه.\nحه‌وت وێزگه‌ی ژیانی\nئاژانسی سپوتنیکی روسیا که یه‌کێکه له ئاژانسه ناسراوه‌کانی روسیاو به چه‌ندین زمانی جیهانی هه‌واڵه‌کانی بڵاوده‌کاته‌وه، راپۆرتێکی گرنگی له‌مباره‌یه‌وه بڵاوکردۆته‌وه‌و تێیدا باسی له حه‌وت وێزگه‌ی گرنگی ژیانی سیاسی مام جه‌لال باسکردووه. تێیدا خه‌باتی مام جه‌لال له‌سه‌رده‌می شانشینی و کۆماری باسکردووه.\nله‌درێژه‌ی راپۆرته‌که‌دا هاتووه: له‌پاش رووخانی رژێمی سه‌دام حسێن له‌ساڵی 2003ه‌وه، جه‌لال تاڵه‌بانی، له‌مه‌یدانی سیاسی عیراقدا، باشترین که‌سایه‌تی ته‌وافقی بووه، که‌ده‌یتوانی هه‌موو لایه‌نه سیاسییه ناکۆکه‌کانی عیراق کۆبکاته‌وه.\nدۆستی ئێران وئه‌مریکاش بووه\nدواتریش باسی حیکه‌مه‌تی مام جه‌لال ده‌کات و ده‌ڵێت: جه‌لال تاڵه‌بانی له‌یه‌ک کاتدا ده‌یتوانی دۆستی ئه‌مریکا و ئێرانیش بێت، ئه‌مه له‌کاتێکدا ئه‌و دوو ده‌وڵه‌ته زۆر دوژمنی یه‌کترین.\nئاژانسی رۆیته‌رز که‌ناسراوترین ئاژانسی هه‌واڵییه له‌جیهاندا، راپۆرتێکی درێژی له‌باره‌ی ژیانی سیاسی وشه‌خسی سه‌رۆک مام جه‌لاله‌وه بڵاوکردۆته‌وه‌و دواتریش باسی له ئه‌ندێشه‌ی سیاسی ده‌کات و  ده‌ڵێت: مام جه‌لال په‌یوه‌ندیه‌کی زۆر باشی له‌گه‌ڵ ئێران‌و لایه‌نه سیاسییه شیعه‌کانی عیراقدا هه‌بوو، که‌له راستیشدا هه‌رئه‌وانه‌ش ده‌سه‌ڵاتداری راسته‌قینه‌ی عیراقن.\nدانوساتکارێکی زیره‌ک بوو\nکه‌ناڵی فرانس 24 ی فه‌ره‌نساش که‌به‌چه‌ندین زمانی جیهانی به‌رنامه‌کانی په‌خش ده‌کات، راپۆرتێکی درێژی له‌باره‌ی ژیانی سیاسی و شه‌خسی سه‌رۆک مام جه‌لال بڵاوکردۆته‌وه‌و ده‌ڵێت: جه‌لال تاڵه‌بانی سیاسیه‌کی سه‌نگین و ناسراو بوو، جگه‌له‌وه‌ش دانوساتکارێکی زۆر زیره‌ک بوو، له‌لای زۆربه‌ی لایه‌نه سیاسیه‌کانی عیراق، رێزی لێده‌گیرا و جگه‌له‌وه‌ش ده‌یتوانی هه‌موو لایه‌نه ناکۆکه‌کان له‌سه‌ر مێزی گفتوگۆ کۆبکاته‌وه.\nرۆژنامه‌ی گه‌لی چینی\nرۆژنامه‌ی گه‌لی چینی که ناسراوترین رۆژنامه‌ی کۆماری چینه‌و له‌لایه‌ن ده‌وڵه‌ته‌وه پشتگیری ده‌کرێت و به چه‌ندین زمانی جیهانی په‌خش ده‌کرێت، راپۆرتێکی له‌باره‌ی کۆچی دوایی مام جه‌لاله‌وه ئاماده‌کردووه و تێیدا تیشکی خستۆته سه‌ر ژیانی سیاسی مام جه‌لال و ده‌ڵێت: له‌ساڵی 1975 ه‌وه پارتی یه‌کێتی نیشتمانی کوردستانی دروستکرووه‌و له‌ساڵی 2005 ه‌وه بۆته سه‌رۆکی عیراق و یه‌که‌مین کورد بووه و بگاته ئه‌و پۆسته.\nئاژانسی فرانس پرێس که‌یه‌کێکه له ئاژاسنه ناسراوه‌کانی فه‌ره‌نسا و جیهان، راپۆرتێکی له‌مباره‌یه‌وه بڵاوکردۆته‌وه و تێیدا تیشكی خستۆته سه‌ر ژیانی سیاسی مام جه‌لال و دواتریش له‌ناو راپۆرته‌که‌یدا لێدوانی کۆمه‌ڵێک سه‌رکرده و به‌رپرسی کوردستانیی و عیراقی له‌باره‌ی مام جه‌لاله‌وه بڵاوکردۆته‌وه و ده‌شڵێت: مام جه‌لال دوژمنی سه‌رسه‌ختی رژێمی سه‌دام حسێن بووه.\n״نوێترین سنووری نێوده‌وڵه‌تی״ له دوای سه‌ربه‌خۆیی كوردستان 2/10/2017\nد. غەسان عەتییە: لەگەڵ مافی گەلانم، بەڵام دژی پێکهێنانی دەوڵــەتم لەسەر بنەمای دەمارگیریی نەتەوەیی 1/10/2017\nئایا ئاسوورییەکان وەچەی ئاشوورییەکان بوون لە مێژووی کۆندا؟ 29/9/2017


كانونی دووه‌م 22, 2022 – Esta News\nپارێزگاری سلێمانی بڕیارێکی نوێی لەبارەی دەوامی فەرمانگەکانەوە دەرکرد\nكازمى: کەمتەرخەمەکان سزا ده‌درێن\nپارێزگاری سلێمانی رایگەیاند، لە سنوری پارێزگای سلێمانی سبەینێ دەوامی سەرجەم دام و دەزگاکان لە کاتژمێر ١٠ی سەرلەبەیانی بۆ ٢ی دوانیوەڕۆ دەبێت. ئەمڕۆ شەممە، هەڤاڵ ئەبوبەکر پارێزگاری سلێمانی لە راگەیەنراوێکدا ئاماژەی بەوەدا، دامودەزگا حکومییەکان بۆ خزمەتکردنی\nسەرۆک وەزیرانی عێراق فەرمانیکرد بە پێداچونەوە بە فەرماندە ئەمنی و سەربازییەکانی دیالە، دەشڵێت: کەمتەرخەمەکان سزادەدرێن لە هەر پلەو پۆستێکبن. لە راگەیەنراوێکدا، نوسینگەی راگەیاندنی مستەفا کازمی سەرۆکوەزیرانی عێراق کە لە دوای کۆبونەوەیەکی بەپەلە لەگەڵ فەرماندە ئەمنی\nڤایرۆسی کۆرۆنا کاریگەرییەکی زۆری لەسەر پیشەسازی سینەما هەبوو، یەکێک لەو فیلمانەی کاریگەرییەکی زۆری لەسەر هەبوو، زنجیرە فیلمی سینەمایی ‘Mission: Impossible’ بوو کە چەند جارێک بەهۆی ئەو ڤایرۆسەوە وێنەگرتنی دواخرا و کاریگەری لەسەر بڵاوکردنەوەشی هەبوو. کۆمپانیای\nپلەکانی گەرما دوای شەپۆلە بەفربارینەکەی هەفتەی رابردوو، تادێت زیاتر دادەبەزن. ساردترین ناوچەی باشووری کوردستان لە 24 کاتژمێری رابردوو پێنجوێن بووە بە 24 پلە ژێر سفری سیلیزی. لە رۆژهەڵاتی کوردستان ساردترین شار بیجاڕ بووە بە 21-،\nنرخی دراوەکان لەبازاڕەکانی هەرێمی کوردستان-: نرخی 100 دۆلار بەرامبەر 148,400 دینارە نرخی 100 یۆرۆ بەرامبەر167,000 دینارە نرخی 100 پاوەن بەرامبەر 199,000 دینارە نرخی 100 دۆلار بەرامبەر 2,717,000 تمەنە نرخی 100 دۆلار بەرامبەر1342 لیرەی تورکیە نرخی\nبەڕێوەبەرایەتی گشتی کەشناسی و بومەلەرزەزانی هەرێمی کوردستان رایگه‌یاند، ئه‌مڕۆ شه‌ممه ئاسمان ساماڵ بۆ نیمچه هه‌ور ده‌بێت و به‌رزترین پله‌ی گه‌رما 10 پله و نزمترین پله‌ی گه‌رماش -7 ده‌بێت، به‌وپێیه‌ش سه‌رما و شه‌خته كه چه‌ند رۆژێكه\nخولی ئینگلیزی هەفتەی 23 ئیڤەرتۆن × ئاستۆن ڤێلا 3:30 لیدز یونایتد × نیوكاسڵ 6:00 مانچێستەریونایتد × وێستهام 6:00 برێنتفۆرد × ولڤەرهامتن 6:00 ساوسهامتن × مانچێستەرسیتی 8:30 —————————————————– خولی ئیسپانیا هەفتەی 22 لیڤانتی × قادیش 4:00\nمەزڵوم کۆبانێ: سەرجەم داعشە هەڵاتوەکان دەستگیرکراونەتەوە\nمەزڵوم کۆبانێ، فەرماندەی گشتیی ھێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە) رایگەیاند، هێزەکانیان بە هاوکاری هاوپەیمانی نێودەوڵەتی، سەرجەم ھەڵاتوەکانی گرتوخانەی غوێرانیان دەستگیرکردوەتەوە، هەروەها توانیویانە یاخیبونی چەکدارە زیندانیکراوەکان کۆنترۆڵ بکەن. مەزڵوم کۆبانێ لەهەژماری تایبەتی خۆی لەتویتەر پەیامێکی بڵاوکردوەتەوە و\nلە دیالە داعش 11 سه‌رباز‌ی عێراقی له‌كاتی خه‌ودا كوشتووه\nلە ئەنجامی هێرشیكی تیرۆریستانی داعش بۆ سەر سەربازگەیەكی سوپای عێراق 11 سەرباز كوژران، ئەمریكاش ئیدانەی هێرشەكە دەكات. به‌گوێره‌ی راپۆرتێكی رۆژنامه‌ی وۆڵ ستریت ژۆرنال، له ئەنجامی هێرشێكی چه‌كدارانی داعش بۆ سه‌ر سه‌ربازگه‌یه‌كی سوپای عێراق له دیاله،\nپەرلەمانتارێك: کوردستان حەوتەم دەوڵەمەندترینە لە یەدەگی غازدا\nعەلی حەمە ساڵح، ئەندامی پەرلەمانی کوردستان رایگەیاند، ھەرێمی کوردستان بە بەراورد لەگەڵ دەوڵەتانی جیھان، حەوتەم دەوڵەمەندترینە لە یەدەگی غازی سروشتیدا کە خاوەنی (5.7 ترلیۆن پێ سێجای غازە)، بۆیە باوەڕی وایە “بەپلانێکی تۆکمە نەک گرفتی غاز


بۆتان نەجات/ زانكۆ كارگەیەك بۆ بەرهەمهێنانی بڕوانامە\nزانكۆ وەكو ناوەندێكی ئەكادیمی و دامەزراوەیی پێكهاتووە لە دەستەی وانەبێژی یاخود مامۆستایان و قوتابییان و سەرپەرشتیاران و دەستەی كارگێری، قوتابیان بۆ ماوەیەكی دیاریكراو لەم دامەزراوەیدا دەمێننەوە و ئامادەكردنیان بۆ وەرگرتنی زانست و زانیاری و پێگەیاندنیان لە پێناو گەشەكردن و پێشخستنی كۆمەڵگا.\nناساندن و گرنگی زانكۆكان\nرۆڵ و گرنگی زانكۆ بەشێوەیەكی ئەرێنی كاردەكات لەسەر قوتابی تاوەكو بتوانێت پەرە بە تواناكانی خۆی بدات و پلەكانی پێشەوەی پسپۆریە جیاوازەكان بگرێت ئەمەش لەهەموو وڵاتان بوونی هەیە چ پێشكەوتوو بێت یاخود دواكەوتوو، لەراستیدا زانكۆ بەشێوەیەكی گشتی لەهەموو بوارەكان توانای ئەوەی هەیە گۆرانكاری دروست بكات، هەروەها بەهیچ شێوەیەك لە بۆشایی كۆمەڵایەتی و رۆشنبیریدا ناخولێتەوە، بەڵكو چاڵاكانە كاری خۆی دەكات، خۆیی لە بنەرەتدا بەشێكە لە سروشت جا چ كۆمەڵایەتی بێت یان رۆشنبیری یاخود پەروەردەیی، هەروەها ئەویش وادەكات كاریگەر بێت بە دۆخە كۆمەڵایەتی ژینگەی دەوروبەری.\nزانكۆ بە پشت بەستن بە لایەنی تیۆری و كرداری رۆڵێكی گەورەی هەیە لە بەشداریكردن لە پرۆسەی بەكۆمەڵایەتیبوون و راستكردنەوەی رەفتاری قوتابی لەرێگەی چاندنی بنەماكانی هۆشیاری لەناخی قوتابی و لەرێگەی پرۆگرامە جیاوازەكانی خوێندنەوە، بەجۆرێك پەیوەندی نێوان قوتابی لەگەڵ كۆمەڵگە و پاشان دەوروبەری بەهێز دەكات، هەروەها زانكۆ وەكو دامەزراوەیەكی فەرمی یارمەتیدەرە بۆ فراوانكردنی عەقڵی قوتابی، لەگەڵ سووربوونی لەسەر فێربوونی هەموو زانیاریەكی نوێ لەپێناو گەیشتن بە ئاستێكی بەرزی پەرەسەندن و پێشكەوتنی زانستی و تەكنۆلۆژیی، خاڵێكیتر فراوان كردنی ئاستی رۆشنبیری قوتابیانە لەرێگەی هاندانیان بۆ خوێندنەوەی كتێب و بەدەستهێنانی شارەزایی تاوەكو یارمەتیدەری بێت بۆ گونجان لەگەڵ ژینگە كۆمەڵایەتیە جیاوازەكان و یارمەتیدانی قوتابی بۆ هەڵگرتنی بەرپرسیارێتی و دانانی ئامانجی دیاریكراو بۆ ژیانیان، تێیدا قوتابی فێردەكرێت كە سوود لەكاتەكانی دەستبەتاڵی خۆی وەربگرێت و بەفیڕۆیی نەدات.\nدامەزراوە فێركاریەكانی زانكۆ لەهەر وڵاتێكدا بێت بە یەكێك لە پێوەرە سەرەكییەكانی پیوانەكردنی ئاستی پێشكەوتنی ئەو نەتەوەیە یان وڵاتەكە هەژمار دەكرێت، هەروەها هاوشانی كردنی شارستانیەت و پێشكەوتنی وڵاتان، زۆربەی زانكۆ و دامەزراوەكانی توێژینەوەی زانستی لە زۆربەی وڵاتان لە بواری پێشەوایەتی كردنی بزاوتی پێشكەوتنی زانستی و شۆڕشی تەكنۆلۆژی ئامانجی روون و كاریگەرییان هەبووە، هەروەها دەوڵەمەندكردنی كلتووری شارستانی بە دۆزینەوەی توێژینەوەی نوێ و توێژینەوەیەك بەپێی میتۆدی زانستی كاری لەسەركراوە دواتر وەرگێراون بۆ پرۆژەی جێبەجێكاری كە سوودی بۆ تێكرای مرۆڤایەتی هەبووە، ئەم دامەزراوانە توانیویانە لەگەڵ بنەماكانی شۆڕش پەرە بەخۆیان بدەن و پێشبكەون و پەرەبسێنن، هەربۆیە شتێكی سەیر نییە كە پارەیەكی زۆر خەرج دەكرێت بۆ دروستكردنی كۆلێژەكان و پەرەدان بە زانكۆیەكان.\nزانكۆییە حكومەییەكانی كوردستان و چەند سرنجێك\nزانكۆ لەهەرێمی كوردستان و بەتایبەت زانكۆ حكومییەكان رۆڵی كارگەیەك دەبینن لە بەرهەمهێنانی تاكی بڕوانامەدارە، بەقەد ئەوە وەكو پێویست رۆڵێكی ئەرێنیان نەبووە لەوەی كە تاكێكی بە مەعریفەدار بەرهەم بێنن، بەداخەوە یەكێك لە خاڵە نەرێنییەكانی بەشێك لە بەش و كۆلێژەكانی زانكۆ بەهۆیی نوێنەكردنەوەی سەرچاوە و زانیارییەكان و پشت بەستنیان بە زانیارییە كۆپی پێستەكان قوتابییەكی كۆپی پێستیان بەرهەمهێناوە و سودێكی ئەو تۆیی بەخۆیی و كۆمەڵگاكەی نەگەیاندووە.\nزانكۆییە حكومییەكانی كوردستان بەپێی جۆری پیشەیەوە دابەشدەبنە سەر بواری وێژی و زانستی، بەشێوەیەك ئەگەر سەرنج بدەینە ئەو بەش و كۆلێژنەی كە زانستین پێداویستی ئەوتۆیان بۆ دابینەكراوە، تاقیگە و هۆڵەكانی خوێندن بە پێی ستاندارتی ئەكادیمی نییە، بەڵكو پشت دەبەسترێت بە كۆمەڵێك ئامێرو كەلوپەلی كۆن و مێژوویی بەكارهێنانیان بۆ پێش ساڵانی (1990) دەگرێتەوە، تەنها چەند دانەیەك نەبێت كە مێژوویەكانیان بۆ ساڵانی (2000)، ئەمە بێجگە لەوەش لەرووویی كوالیتی خوێندن و پابەندكردنی قوتابییەكان بە میتۆدەكانی خوێندن وەكو پێویست نییە.\nئەگەر سرنج بدەینە ئەو بەش و كۆلێژانەی كە وێژەیین بەداخەوە بەراورد بەش و كۆلێژە زانستییەكان دۆخیان زۆر خراپترە، بەشێوەیەك لایەنە تیۆر و كردارییەكانی پشت دەبەستێت بە سەردەمی كلاسیكی و گروتینێك نابەخشێتە بە قوتابییەكان تاوەكو پشت بەخۆیان و ئەو زانیارییانە ببەستن كە لە دەرەوەی زانكۆ دەستیان بكەوێت و بەدواداچوونی بۆ بكەن، زۆر لەقوتابییەكان بەمەبەستی پێشبركێكردن لەپێناو بەدەست هێنانی باشتریینەكانی بەشەكەی خۆیی هەوڵدەدات ئەو مەلزەمەی كە بۆ تاقیكردنەوە داواكراوە كۆیی وشەكان لەبەر بكات و كۆپی پێستی زانیارییەكانی ناو مەلزەمە بخاتە سەر رووپەری لاپەرەكان و نمرەی تەواوی لەلایەن مامۆستای بابەت پێدەدرێت، قوتابییەكانی دیكە لەپێناو بەدەست هێنانی بڕوانامە پەنا دەباتە بەر رێگەی گەزیكردن یان ئەو نمرەیەی كە بۆ دەرچوون پێویستیتی و ببێتە خاوەنی بڕوانامە، ئەگەر تێبینی بكەین قوتابی لەو جۆرە زانكۆ وەكو كارگەیەك سەیر دەكات تاوەكو بڕوانامەی لێ بەدەست بهێنێت.\nبەمەبەستی گرنگدان بە رۆڵ و كاریگەری زانكۆكان و پێشخستنی كۆمەڵگە و تاكی كوردی، بەكورتی پێویستە كار بۆ بە ئەنجام گەیاندنی ئەو چەند هەنگاوە بكەین:\n1- لەروویی ژینگەی خوێندن و ئەو باڵەخانەی كە بۆ خوێندن دەستەبەركراوە، پێویستە بەپێی ستاندارتی نێودەوڵەتی بێت.\n2- پێویستە زانكۆ حكومییەكانی كوردستان لەروویی كوالیتی خوێندن، كار بەسیستەم و نوێكاری سەردەم بكرێت و سود لە ئەزموونی زانكۆیە جیهانییەكان وەربگیرێت.\n3- لەروویی ئامێر و پێداویستییەكانی وانەوتنەوە، پێویستە پشت ببەسترێت بەو ئامێرە نوێییانەی كە بەپێی پێداویستی و زانستەكانی سەردەم و لایەنە كردارییەكانی بەشەكە فەراهەمبكرێت.\n4- پێویستە مامۆستا و وانەبێژانی بەش و كۆلێژە حكومییەكان دووربكەونەوە لە زانست و زانیار كۆپی پێست و كۆن، كار بكەن نوێكردنەوەی زانیارییەكان بەپێی رەوتی گەشەكردن و پێشكەوتنی كۆمەڵگا.\n5- مامۆستایان و وانەبێژان لەرێگەی كردنەوەی خول و ئاشناكردنیان بە ئەزموونی زانكۆ جیهانی و نێودەوڵەتییەكان لەروویی وانەوتنەوە و بەرێوەبردنی كارگێری بەش و كۆلێژەكان.\n6- دووركەوتنەوە لە ململانێی حزبی و دانانی كەسانی شارەزا و بەئەزموون و لێهاتوو لە سەرۆكایەتیكردنی بەش و كۆلێژەكان.\n7- هاوكاریكردن و رێخۆشكاری بۆ ئەو قوتابییانەی كە كارامە و لێهاتوون لە پێناو فەراهەمكردنی چالاكی و هەستكردنیان لە بەرپرسیارەتی لەبەرامبەر ئەو بەش و كۆلێژەی كەتیایدا دەخوێنن.\n8- بەهەند وەرگرتن و رێخۆشكردن لە خواست و ویست و ئارەزوویی قوتابییەكان لە هەڵبژاردنی ئەو بەش و كۆلێژەی كە بەنمرە یەك دڵخوازی خۆیتیان.\n9- پێویستە سەرجەم بەشەكانی كۆلێژ سەڵانە كۆنفرانس و وۆك شوپی تایبەت بە پسپۆری بەش ئەنجام بدات و نوێترین توێژینەوە و زانیاری بخاتەروو.\n10- پێویستە زانكۆ حكومییەكان هەماهەنگی زیاتر لەنێو خۆیاندا بكەن و كەناڵەكانی پەیوەندیكردنیان فروانتر بێت و كۆیی بەش و كۆلێژەكانیان بگرێتەوە.


رۆژی سێشەممە خۆپیشاندانی فراوان ئەنجامدەدەین\nنەوەی نوێ: چیدی ئەو هێرشانە بۆ سەر سەرۆک و خۆبەخشانمان قبوڵ ناکەین\n- 5/25/2019 5:59:00 PM 5890 جار خوێندراوەتەوە\nجوڵانەوەی نەوەی نوێ ڕایگەیاند، چیدی ئه‌و هێرشە ناڕەوایەی یه‌كێتی بۆ سەر سه‌رۆك و خۆبه‌خشه‌كانیان قبوڵ ناکەن، دەشڵێن، رۆژی سێشەممە 28ی 5 کاتژمێری 3:00ی دوای نیوەڕۆ لەبەردەم ئۆفیسی سه‌ره‌كی جوڵانەوەی نەوەی نوێ له سلێمانی گردبونه‌وه‌یه‌كی جەماوەری ئەنجامدەدەن.\nجوڵانەوەی نەوەی نوێ راگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە و دەڵێت"ماوەی دە رۆژە (شاسوار عه‌بدولواحید) سه‌رۆكی جوڵانه‌وه‌ی نه‌وه‌ی نوێ له‌لایه‌ن ئاسایشی یه‌كێتیه‌وه له سلێمانی بەناڕەوا لە زیندانی تاکەکەسیدایەو، ئەمە وێڕای ئەوەی ماوەی 30 رۆژە 11 خۆبەخشی تری جوڵانەوەکەمان بەبێ پارێزەر لەزیندانی تاکەکەسیدان".\nلە راگەیەندراوەکەدا هاتوە: "جوڵانه‌وه‌ی نه‌وه‌ی نوێ سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی سه‌لامه‌تیی گیانی شاسوار عه‌بدولواحید و خۆبه‌خشه ده‌ستبه‌سه‌ركراوەكانی ده‌خاته ئه‌ستۆی ئاسایش و به‌رپرسانی گروپێکی ناو یه‌كێتی، به‌هه‌مو لایه‌كیشی راده‌گه‌ینێت چیدی ئه‌و هێرشە ناڕەوایەی یه‌كێتی بۆ سەر سه‌رۆك و خۆبه‌خشه‌كانی و، به‌كارهێنانی ده‌زگا ئه‌منی و یاساییه‌كان بۆ ململانێی و ئینتیقامی سیاسی قبوڵ ناکەین".\nده‌ره‌نجامی هه‌ر روداوێكی نه‌خوازراویش ده‌خەینە ئه‌ستۆی یه‌كێتی و هێزه ئه‌منیه‌كانی كه هیچ مانا و به‌هایه‌كیان نه‌هێشتوەته‌وه بۆ ئازادیی كاری سیاسی و رێزگرتن له‌مافه‌كانی مرۆڤ و دامەزراوە یاساییەکان\nجوڵانەوەکە راشیگەیاندوە: هه‌مو رێكاره مه‌ده‌نیه‌كان ده‌گرێته به‌ر بۆ رێگرتن و شه‌رمه‌زاركردنی پیلان و گه‌مه ناشرینەکانیان له‌زۆنی سلێمانیدا به‌مه‌رامی كپكردنی ده‌نگه ناڕازیه‌كان و لاوازكردنی جوڵانەوەی نەوەی نوێ و دەشڵێن:"ده‌ره‌نجامی هه‌ر روداوێكی نه‌خوازراویش ده‌خەینە ئه‌ستۆی یه‌كێتی و هێزه ئه‌منیه‌كانی كه هیچ مانا و به‌هایه‌كیان نه‌هێشتوەته‌وه بۆ ئازادیی كاری سیاسی و رێزگرتن له‌مافه‌كانی مرۆڤ و دامەزراوە یاساییەکان".\nلە راگەیەندراوەکەدا جوڵانەوەکە داوا له‌سه‌رجه‌م ئازادیخوازان، یاسا ناس و مافپەروەران، داکۆکیکاران لە مافه‌كانی مرۆڤ، رێكخراوه نێوده‌وڵه‌تی و ناوخۆییه‌كان، پارته سیاسیه‌كانی دەرەوەی دەسەڵات، رۆژنامه‌نوسان و كه‌سایه‌تیه دڵسۆزه‌كان ده‌كات، له‌به‌رانبه‌ر ئه‌و هێرشانەی سەر سه‌رۆكی هێزێکی گەورەی ئۆپۆزسیۆن و خۆبه‌خشه‌كانی بێده‌نگ نه‌بن و به‌شداری ئەو چالاکیە جەماوەریە بن و هه‌ڵوێستی خۆیان دەرببڕن، چونكه هه‌ڵوێستی ئه‌وان ته‌نها به‌رگریكردن نیه له نه‌وه‌ی نوێ و سه‌رۆك و خۆبه‌خشه‌كانی، به‌ڵكو به‌رگریكردنه له ئازادیی كاری سیاسی و به‌ها یاسایی ومرۆییه‌كان و هەموو ده‌نگێكی ئازاو بوێر".\nئەمڕۆ ماوەی دە ڕۆژ بەسەر دەستگیرکردنى شاسوار عەبدولواحیدا تێدەپەڕێت.


دایك و باوكی میلانیا تره‌مپ بوونه خاوه‌نی گرین كارت\nماوه‌یه‌ك له‌مه‌وبه‌ر هه‌ریه‌ك له دایك و باوكی میلانیا هاوسەری دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا، مافی وه‌رگرتنی گرین كارتیان له ئه‌مریكا به‌ده‌ستهێناوه كه نیشته‌جێبوونی هه‌میشه‌یی و مافی كاركردنیان له‌و وڵاته بۆ ده‌سته‌به‌ر ده‌كات.\nوه‌رگرتنی گرین كارت له لایه‌ن دایك و باوكی هاوسه‌ره‌كه‌ی دۆناڵد تره‌مپه‌وه كه به هه‌ڵوێسته تونده‌كانی له‌باره‌ی كۆچبه‌رانه‌وه ناسراوه، بووه‌ته بابه‌تی مشتومڕێكی جیاواز.\nبه‌پێی هه‌واڵێكی رۆژنامه‌ی واشنتۆن پۆست، پارێزه‌ری هه‌ریه‌ك له ئامالیا دایكی میلانیا ڤیكتۆر كناڤسی باوکی، رایگەیاند ئه‌و دوو هاوسه‌ره ماوه‌یه‌ك له‌مه‌وبه‌ر بوونه‌ته خاوه‌نی گرین كارت.\nبەڵام پارێزەرەکە باسی له‌وه نه‌كردووه كه ئامالیا و ڤیكتۆر كناڤس كه‌ی و به چ شێوه‌یه‌ك گرین كارتیان وه‌رگرتووه و رایگه‌یاندووه، " ده‌توانم ئه‌وه پشتڕاست بكه‌مه‌وه كه دایك و باوكی خاتوو میلانیا بوونه‌ته خاوه‌نی مۆڵه‌تی نیشته‌جێبوونی یاسایی له ئه‌مریكا. به‌ڵام بریگرته‌كانم ده‌یانه‌وێت رێز له مافه كه‌سییه‌كانیان بگیرێت" .\nله كاتێكدا مشتومڕه‌كان سه‌باره‌ت به مژاری "كۆچبه‌ریی" له‌نێو رای گشتیی ئه‌مریكادا درێژه‌یان هه‌یه، وه‌رگرتنی گرین كارت له لایه‌ن دایك و باوكی هاوسه‌ره‌كه‌ی دۆناڵد تره‌مپه‌وه كه به هه‌ڵوێسته تونده‌كانی له‌باره‌ی كۆچبه‌رانه‌وه ناسراوه، بووه‌ته بابه‌تی مشتومڕێكی جیاواز.\nمیدیاکانی ئەمریکا رایگەیاند کە پێ دەچێت دایک و باوکی هاوسەری ترەمپ لە رێگای "کۆچی زنجیرەیی"ەوە کارتی سەوزیان وەرگرتبێت و ئاماژەشیان بەوە داوە کە ئەمە هەڵسوکەوتێکی "لێکدژان"ی ترەمپە.


کێشەی (ە) چونیەتی دۆزینەوەی وشە لە فەرهەنگی سەرهێڵی کاوەدا – فەرهەنگی فارسی بە کوردیی کاوە\nin فەرهەنگی کاوە / by admin / on 27/04/2017 at 6:38 am /\nوەک پێشتر ئاماژەم پێکرد پاش گۆڕینی فۆنت و پێداچوونەوەیەکی ورد بە فەرهەنگی (فارسی – کوردی) کاوەدا لەدوێنێوە لەسەر هێڵی ئینتێرنێت بەڕۆژ(update)م کردۆتەوە. لەوپێداچوونەوەدا وێڕای هەڵەگری ژمارەیەکی بەرچاویش وشەی تازەم خستوونەسەر و دەتوانم بڵێم گەلەک لەوەی پێشووم باشترە. لەوکارەمدا کە زیاتر لە سێ‌مانگ بەشەو و ڕۆژ خەریکی بووم، بەهۆی گۆڕینی فۆنتەکەوە ڕووبەڕووی تێکچوونی ڕێنووسیش بوومەوە. یەکەم ئەوەی کە تەختەکلیل(keyboard)ی فارسی ئەو وشانەی نەدەخوێندنەوە کە (ە یا ـە)یان تێدا بوو بۆوێنە(سیاە، کوچە، خانەی، گربەیی و…). برادەرێکی مامۆستام لە ئێرانەوە پێشنیاری پێکردم ئەو (ە)یە بگۆڕمەوە بە (ه)ی فارسی. بۆ ئەو مەبەستەش فۆنتێکی باشی بۆ ناردم. بەڵام لەو گۆڕینی ڕینووس و فۆنتەدا تووشی کێشەیەکی زۆر گەورەبوو کە ناوم ناوە کێشەی (ه). بۆنموونە لە کوردییەکەدا وشەی (هەموو) لێ کردبوومە (ەهموو) لەفارسیشدا (هنر)ی لی کردبوومە (ەنر) و ئەو چەشنە تێکچوونانە وای لێکردبوو کە نەمدەتوانی بە (بیبینەوە find) و(لەجیی دانێ replace)ێک چارەی بکەم، چونکە ژمارەیەکی بۆ چاک دەکردمەوە و ژمارەیەکی دیکەی لێ تێکدەدام. ئەوە گەورەترین گرفتم بوو، کە کاتی زۆری لێ گرتم، چونکە ناچار بووم وشە بە وشە بەهەموویدا بچمەوە. ژمارەیەکیشم وشەی تازە کەوتبوونە دەست کە دەبوو بیانخەمە نێو فەرهەنگەکە، بۆ ئەوەی بەرهەمێکی دەوڵەمەندترتان بخەمە بەردەست. هەرچۆنێک بێ ئەوگرفتانەم تا ڕادەی چاوەڕوانیی خۆم چارەکردن. هیوادارم توانیبم هەڵەکانیش تا ئەوجێگایەی دەگونجێ ڕاست کەمەوە، بەڵام دەزانم ئێستاش ژمارەیەک هەڵە لەوانەیە خۆیان لێ حاشاردابم و لەکەلک وەرگرتنی ئێوەی خۆشەویستدا وەدیارکەونەوە، داواتان لێدەکەم بەبێسەرنجدان بەسەریاندا ڕامەبوورن و ئاگادارم کەنەوە تا لەپێداچوونەوە و بەڕۆژکردنەوەیەکی دیکەدا چاکیان کەمەوە ژمارەیەک ڕێنوێنیش وەک دەستپێک دەخەمە بەرچاوی بەکاربەرانی بەڕێزی فەرهەنگی سەرهێڵی کاوە:\nیەکێک لە گرفتە هەرە سەرەکییەکانی ڕێنووسی عەرەبی لەسەر کامپیووتێر ێشەی فۆنتە. ژمارەیەکی زۆر فۆنت بە بەرنامەی جۆراوجۆرەوە بۆ ئەو ڕێنووسە سازکراون کە لە زمانێکەوە بۆ زمانێکی دیکە جیاوازییان هەیە (چ لە ستایلی فۆنتەکە و چ لە شوێنی هەڵکەوتنی فۆنتەکەدا و تەنانەت لە تەختەکلیلە جۆراوجۆروەکانیشدا). بۆنموونە (ه) کە لە نووسینی کوردیدا بۆ نووسینی پیتی (هـ) و لەجێگای بزوێنی (َ) ش بەکاردێ، لەکوردیدا بەشێوەی سەربەخۆ هەیە بەڵام لەڕێنووسی فارسیدا دەبێ بە (ه+نیونێوان)یا (h+sift h) بنووسرێ. ئەو شێوە فارسییە بۆ بزوێنی (ه)ش لە کوردیدا دەکرێ بەکاری بێنین و بەڵام کە نیزیکەی ١٨ ساڵ لەسەر کامپیۆتێر کەلکم لێوەرگرت، گرفتی زۆری بۆ خوڵقاندم. بۆوێنە تا داهاتنی ویندۆزی٧، من کە بەو بزوێنە بە تەختەکلیلی (kurditgroup) دەمنووسی و لەفۆنتەکانیاندا ئەوبزوێنە هەر بۆخۆی لە (ه+نیونێوان) سازکرابوو، باش کاری دەکرد. بەڵام لە زۆر نووسراوەدا هێندێکجار ئەو (نیونێوان)ە وندەبوو و (ه)یەکە دەبووە (هـ)ی پێوە نووساو، بۆنموونە زۆرجاران وشەی وەک (هەموو)م لێ دەبوو بە (ههموو)، ئەوگرفتە دوای داهاتنی ویندۆزی ٧ زیاتریش پەرەی ئەستاند و ئەوجار بزوێنەکە لەسەر تەختەکلیل جێگای گۆڕا و بوو بە (ە)یەکی زۆر ناحەز. کێشەکە هەر بەوەندەش نەوەستا و ئەو بزوێنە (ه)یانەی پێشوو (ه+نیونێوان) هەر وەکخۆیان مانەوە، بەڵام لەنووسراوە تازەدا بزوێنە ناحەزەکە دەردەکەوت و (بیبینەوە find) و(لەجیی دانێ replace) کێشەی زۆری دەخوڵقاند و هەموو وشەکانی بۆ نەدەخوێندرانەوە.\nئێستا کە دەستم دە فۆنتەکە وەرداوە، بەپێویستی دەزانم بەتایبەتی بۆ چارەسەرکردنی کێشەی (ە) ئەو دوو خاڵانەتان بخەمە بەرچاو:\n١- بۆ دۆزینەوەی ئەو وشە فارسییانەی پیتی (ه)یان تێدایە لەتەختەکلیلی فارسی کەلک وەرگرن، ئاکامی باشتری دەبێ.\n٢- بۆ دۆزینەوەی ئەو وشانەی وەک (سیاە، کوچە، خانەی، گربەیی و…) دەست بۆ بزوێنی (ە) مەبەن و لە شێوەی فارسی (ه+نیونێوان) کەلک وەرگرن.\n٣- مەکینەی گەڕانی فەرهەنگەکە، بەنووسینی هەر وشەیەک هەموو ئەو وشەو دەستەواژانەتان دەخاتەبەردەست کە ئەو وشەیان تێدا دەکار کراوە. هێندێک لە وشەکان لێکدراویان ئەوەندە زۆرن کە دیتنەوەی وشەی مەبەست لەناویاندا بڕێک کاتی زیادی دەبا، بۆ چارەسەری ئەو گرفتەش دەتوانن بە نووسینی وشەی دڵخواز لەگەڵ یەک نێوان (space) و دوایەش دانانی کەوانەیەکی کراوە، هەر ئەو وشەیە بدۆزنەوە کە دەتانەوێ، بۆ وێنە بۆ دۆزینەوەی (در اهتزاز) بنووسن: در اهتزاز ( ڕاست ئەو وشەیە دەکەوێتە بەرچاوتان.\n٤- بۆ نووسینی وشەلێکدراوەکان لەفارسیدا هێندێک ڕێسا هەن کە هەمووکەس نایانزانێ یا ئەگەر بشیان زانێ من دیتوومە لە فەرهەنگێکی وەک ٦جڵدییەکەی موعینیشدا لە نووسینی دوو وشەی لێکدراوی لەیەک دۆخی ڕێزمانیشدا سەرلێشێواوییەک هەیە. ئەو وشانە یا پێکەوە دەنووسێن وەک (پیمانکار) یا بەنیونێوان لێک جیادەکرێنەوە وەک درست‌کردار یا بە نێوانێک وەک درست کرداری(بڕواننە فەرهنگ شش جلدی معین)، ئەگەر هەر بەوانەش نەتاندۆزییەوە، بەنووسین یەکێک لە وشەکانی لێکدراوەکە بیدۆزنەوە. بەڵام من تائەوڕادەی بۆم گونجاوە ئەو لێکدراوانەم بەشێوەی فەرهەنگی ناوبراو نووسیون، ئەگەر هەڵەیەکیشم تێدا کردبن ئەوە بەیاریدەی ئێوەی خۆشەویست لە چاکسازی و بەڕۆژکردنەوەکانی داهاتوودا ڕاستیان دەکەمەوە.\n٤- تەختەکلیلێکی فارسی لە خوارەوەی شوێنی گەڕان بەدوای وشەدا دانراوە، وەک دەبینن هەموو پێتەکانی فارسیی تێدان، بەڵام بۆ پێ نووسینی وشە نابێ. ئەوە بۆ ئاسانکاری لەدۆزینەوەدا دانراوە و ئەگەر وشەی خوازراوتان بە بەشی لێگەڕان نەدۆزییەوە، دەتوانن بەداگرتنی هەرکام لەو پیتانە هەموو ئەو وشانە بخەنە بەردەستی خۆ کە بە پیتی داگیراو دەست پێدەکەن، بۆوێنە بەداگرتنی (آ) هەموو ئەو پیتانە دێن کە بە (آ) دەست پێدەکەن. کە وشە و دەستەواژەکان ئەوەندە زۆرن کە دۆزینەوەی وشەی مەبەست لەو شێوەکارەدا کاتی زۆر دەبا. بەڵام ئەوەش بۆخۆی کەلکێکی دیکەشی هەیە و دەتوانێ، ئەگەر بتانەوێ، هەموو وشەو دەستەواژەکانی دەست پێکراو بەو پیتەتان نیشان بدا کە لەنێوفەرهەنگەکەدا هەن.