گەردیلە - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\n(ڕەوانەکراوە لە ئەتۆمەوە)\nگەردیلە، ئەتۆم، (بە ئینگلیسی : Atom) بچووکترین بەشی ماکە(ماددە) کە تایبەتمەندیی توخمێکی کیمیایی هەبێت.\n١ لە بارەی گەردیلەوە\n٢ پێکھاتەی گەردیلە\n٣ سروشتی گەردیلەکان\n٤ جیاکردنەوەی گەردیلەکان\n٥ دووری گەردیلەکان\nلە بارەی گەردیلەوەدەستکاری\nدوای ئەوەی ڕازرفۆرد و دوای ئەویش بۆر ھاتن و چەند گریمانێکی سەرسوڕھێنەریان خستەڕوو کە لەو کاتەدا زۆر ئاڵۆز بوون و پێچەوانەی بیردۆزی کارۆموگناتیسی بوون کە لەوکاتەدا باوبوو، گرنگترینی ئەم گریمانانە پێچواندنی گەردیلەبوو بە کۆمەڵەی خۆر کە تیایدا خۆر ناوکی گەردیلەکە بوو وە ئەستیرەکانیش ئەو ئەلکترۆنانەبوون کە بەدەوری ناوکدا دەخولێنەوە. بۆر چەند بیردۆزێکی لەسەر پەیوەندی نێوان ووزەی ئەلکترۆن و زەبری جوڵەکەی بەدەوری خولگەکەیدا دانا و چەند یاسایەکی بۆ ئەمەش دانا، بەڵام پاشان بۆر مرد و نھێنی ئەوەی کە چۆن گەیشتۆتە ئەم ئەنجامانە بە نەزانراوی مایەوە. دوای ئەمە بیردۆزە نوێ یەکان ھاتنە کایەوە کە بەشێوەیەکی سەرەکی پشتیان بە شێوەکەی بۆر بەست و چەند ڕاستی یەک و سەلمێندراوێکی تریان بۆ زیادکرد. ئەوەی کەلێرەدا بەلامانەوە گرنگە دوا تێڕوانینە کە زاناکان بۆ شێوەی گەردیلە تێی گەیشتوون و لەمەی خوارەوەدا کورتی دەکەینەوە:\nناوک: بارستەی گەردیلەی تێدا کۆبۆتەوە و لە پرۆتۆن بە باری پوزیتیڤ و نۆترۆن بە باری نێتار (یەکسان، بێلایەن) پێک دێت. بارستەی پرۆتۆن و نۆترۆن یەکسانە.\nئەلیکترۆنەکان: باریان نەرێنییە (سالب، بە ئینگلیسی: Negative) و ١٨٣٧ جار بچووکترن لە پرۆتۆن و نوترۆن و بەدەوری ناوکە بار پوزیتیفەکەدا بە خێراییەکی زۆر دەخولێنەوە. بەڵام وەک تێڕوانینەکەی بۆر نییە کە چواندبووی بە خولاندنەوەی ھەسارەکان بە دەوری خۆردا لە خولگەی جێگیر و یەکساندا، بە پێچەوانەوە خولگەکان لە بۆشایی دان و ھەندێکیان خڕن، ھەندێکی تریان تەشیلەیی و چەند شێوەیەکی ئاڵۆزی تر.\nئەم ئەلیکترۆنانە لە بۆشاییدا بەدەوری ناوکدا بە مەودای زۆر دوور لە یەکدی دەخولێنەوە، ئەگەر بۆ نموونە وای دابنێین کە نیوەتیرەی ناوکی ھایدرۆجین ١ سم ە ئەوا تاکە ئەلکترۆنەکەی گەردیلەکە بەدەوری ناوکدا لەدووری نزیکەی ١ کم ەوە دەخولێتەوە، ئەمەش مانای ئەوەیە کە بەشی زۆری گەردیلەکە بۆشایی یە. ئەوەی کە لەمە دڵنیامان دەکاتەوە ئەوەیە کە چڕی ناوکەکە زۆر لە چڕی گشتی گەردیلەکە زیاترە.\nسروشتی گەردیلەکان وایە کە بارگەیان ھاوتایە یانی ژمارەی پرۆتۆنە موجەبەکانی ناو ناوک یەکسانە بەژمارەی ئەو ئەلکترۆنانەی کە بەدەوریدا دەخولێنەوە، بەڵام ئەگەر گەردیلەیەک یەکێک یان زۆر تر لە ئەلکترۆنەکانی خولگەی دەرەکی وون بکات ئەوە دەگۆڕڕێت بۆ ئایۆنی موجەب چونکە ژمارەی پرۆتۆنەکان زیاتر دەبێت. خۆ ئەگەر بە پێچەوانەوە ئەگەر ئەلەکترۆنێک یان زۆر تر وەربگرێت واتە یەکێک بۆ ئەلەکترۆنەکانى خولگەى دەرەکى زیاد بکات دەبێتە ئایۆنی سالب دەبێ ئەوەش بزانین کە نیوترۆنە بارگە ھاوتاکان ھەرگیز کارناکەنە سەر بارگەی گشتی گەردیلەکە.\nدووری گەردیلەکان بەشێوەیەکی گشتی لە پلەی ١٠-١٠م ی و ١٠-١٤م ی دایە، وەبەھۆی زۆر بچوکی گەردیلە و قورسی مامەڵەکردن لەگەڵ چەند دانەیەکی کەمدا یەکەیەکی تر بەکاردێت کە پێی دەوترێت مۆڵ ھەر مۆڵێکیش یەکسانە بە ژمارەی ئەڤۆگادرۆ لە گەردیلە، ژمارەی ئەڤۆگادرۆش زۆر گەورەیە و یەکسانە بە ٦.٠٢٢x١٠٢٣. بۆ ئەوەی گەورەی ئەم ژمارەیە بێنینە پێش چاوی خۆمان ئەم ژمارەیە یەکسانە بە ژمارەی ھەموو ئەو دەنکە برنجانەی کە لە ماوەی ٤٠ملیۆن ساڵدا لە ھەموو جیھاندا بەرھەم دێن.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=گەردیلە&oldid=789878»\nدواجار لە ٢٠:٠٨ی ٢٦ی ئایاری ٢٠٢١ دەستکاری کراوە\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٢٠:٠٨ی ٢٦ی ئایاری ٢٠٢١ نوێ کراوەتەوە.


ئه‌نجومه‌نی ئاسایش تاووتوێی سه‌پاندنی سزای سه‌ر سوریا ده‌کات\nپـێشـبینی ده‌کرێت ئه‌مڕۆ چوارشه‌ممه ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان کۆبوونه‌وه سـازبدات بۆ تاووتوێکردنی به‌رنووسی بڕیارێـکی نوێ که هه‌ڕه‌شه‌ی سه‌پاندنی سـزای زیاتر به‌سه‌ر سوریادا ده‌کات ئه‌گه‌ر هێزه‌کانی ئاسایشی سوری هه‌ڵمه‌ته له‌شـکریـیه‌کانیان له دژی خه‌ڵـکانی سیڤیل ڕانه‌گرن.\nبه‌رنووسه‌که که ڕۆژی سێشه‌ممه له لایه‌ن به‌ریتانیا و فه‌ڕه‌نسا و ئه‌ڵمانیا و پـۆرتوگال خرایه ڕوو، پـشـتگیری له پـێشـنیازێـکی پـێشـووتر ده‌کات که تیایدا داوای سـزای ده‌ستبه‌جێ به‌سه‌ر سه‌رۆکی سوری به‌شـار ئه‌لئه‌سه‌د کرابوو.\nئامانجی ئه‌م به‌رنووسه نوێـیه بریتیـیه له بزواندنی ڕه‌وشی چه‌قیوی ناو ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان له به‌رامبه‌ر سوریا. بڕیاره ئه‌مڕۆ دیپـلۆماتکاران مشتومڕ و پـیاداچوونه‌وه له‌سه‌ر ئه‌و به‌رنووسه سـازبده‌ن و ڕه‌نگیشه هه‌تا کۆتایی ئه‌م هه‌فته‌یه ده‌نگدانی له‌سه‌ر سـابدرێت.\nله لایه‌کی دیکه باڵیۆزی ڕووسیا له نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان ڤیتالی چێرکن ئه‌مڕۆ به په‌یامنێرانی ڕاگه‌یاند که ڕووسیا به‌رنووسێـکی تری سه‌باره‌ت به سوریا گه‌ڵاڵه‌کردووه، به‌رنووسه‌که داوای کۆتایی‌هێنان به توندوتیژی ده‌کات و هه‌روه‌ها داوای پـرۆسه‌ی سه‌رتاسه‌ری چاکسـازی سیاسی ده‌کات به‌بێ هه‌ڕه‌شه‌ی سـزادان.\nهه‌تا ئێستا ڕووسیا و چین دژایه‌تی به‌رنووسی بڕیاری ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کانیان کردووه که له لایه‌ن ئه‌مه‌ریکا و وڵاتانی ئه‌وروپاوه پـشـتگیری لێـکراوه و تیایدا گه‌مارۆی چه‌کفرۆشتن و سـزای تر به‌سه‌ر سوریادا پـێشنیازکراوه.\nهاوکات ڕۆژی سێشه‌ممه هێزه له‌شـکریـیه‌کانی سوریا به زه‌بری تانک و هه‌لیکۆپـتره‌وه 8 که‌سیان کوشـتووه له هه‌ڵمه‌تێـکدا له دژی ئه‌و سه‌ربازانه‌ی که له سوپا هه‌ڵگه‌ڕاونه‌ته‌وه و ده‌ستیانکردووه به شه‌ڕکردن له پاش چه‌ندان مانگ له خۆپـیشـاندانی ئاشتیخوازانه له دژی ڕژێمی ئه‌لئه‌سه‌د.\nڕێـکخراوه‌کانی مافه‌کانی مرۆڤ ده‌ڵێن له ئاکامی هه‌ڵمه‌ته له‌شـکریـیه‌کانی هێزه‌کانی حکومه‌ت بۆ سه‌ر ناوه‌ندی شـاری حومس به لای که‌م 6 که‌س کوژراون و 2 که‌سی دیکه له هه‌رێمی ئه‌دلیبی باکوری ڕۆژئاوای وڵات کوژراون.


وته‌بێژى فه‌رمانده‌ى گشتى:دوو سه‌ركرده‌ى تیرۆرستى داعش له‌باشورى كه‌ركوك ده‌ستگیركران » پێگەی تۆڕی میدیای عێراقی\nوته‌بێژى فه‌رمانده‌ى گشتى:دوو سه‌ركرده‌ى تیرۆرستى داعش له‌باشورى كه‌ركوك ده‌ستگیركران\nلیوا یه‌حیا ڕه‌سوڵ وته‌بێژى فه‌رمانده‌ى گشتى هێزه چه‌كداره‌كان،ئه‌مڕۆ دووشه‌ممه،ده‌ستگیركردنى دوور سه‌ركرده‌ى تیرۆرستى داعش له‌باشورى پارێزگاى كه‌ركوك ڕاگه‌یاند.\nڕه‌سوڵ،له‌ڕاگه‌یه‌ندراوێكدا كه‌ده‌ستى ئاژانسى هه‌واڵى عێراقى(اه‌ع)كه‌وتووه،ڕایگه‌یاند"به‌پێى ڕاسپارده‌كانى سه‌رۆكى ئه‌نجومه‌نى وه‌زیران فه‌رمانده‌ى گشتى هێزه چه‌كداره‌كان،هێزێكى تایبه‌تى ده‌زگاى دژه تیرۆر ئه‌ركێكى له‌ناكاوى ئه‌نجامدا به‌پشت به‌ستن به‌ئه‌ركێكى هه‌واڵگیرى گه‌وره".\nڕوونیشیكرده‌وه"پرۆسه‌كه بۆته هۆى كوشتنى دوو تیرۆرست له‌سه‌ركرده‌كانى تیرۆرستانى داعش له‌كاتى هه‌وڵ هه‌ڵهاتنیان،وده‌ستگیركردن دوو تیرۆرستى دیكه له‌شارۆچكه‌ى داقوق له‌باشورى پارێزگاى كه‌ركوك".\nئاماژه‌یشى دا"هێزێكى تایبه‌ت ئه‌ركێكى ترى ئه‌نجامدا كه‌بووه هۆى ده‌ستگیركردن دوو تیرۆرستى مه‌ترسیدارى تیرۆرستانى داعش له‌شارۆچكه‌ى كه‌رمه‌ى باكوورى ڕۆژهه‌ڵاتى شارى فه‌لووجه".


کاکەوەن - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nھۆزی کاکەوەن (لەکی: کاکەوەن) بەشێک لە ئێڵی لەکن، ژمارەی خەڵکی ئەم ھۆزە دەگاتە ٢٣٠٠٠ کەس[ژێدەر پێویستە]و لە پارێزگای کرماشان و پارێزگای لوڕستان نیشتەجین و لە شارەکانی ھەرسین، سەحنە، و دڵفان دەژین، ھەروەھا بەشێک لە کاکەوەنەکان لە پاڕیزگای قەزوین و خانەقین لە ھەرێمی کوردستان نیشتەجێن. کاکەوەنەکان بەزۆری شێعەن و ھەندێکیان سەربە ئایینی یارسانن. بنزاری کاکەوەنی یەکێکە بنزارەکانی شێوەزاری لەکی.\n^ "ھۆزی کاکەوەن لە زانستنامەی ئێرانیکا". زانستنامەی ئیرانیکا. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ١٧ی ئایاری ٢٠١٨. لە ڕێکەوتی ٣٠ سێپتەمبەری ٢٠١٤ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=کاکەوەن&oldid=651267»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٥:٠٣ی ١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ نوێ کراوەتەوە.


شیعرییەتی لادانی زمانی لە (کارێزەمەرجان)ی موحسین ئاوارەدا - گۆڤاری توێژەر\nشیعرییەتی لادانی زمانی لە (کارێزەمەرجان)ی موحسین ئاوارەدا\nThe poetry of language deviation in Muhsin Awara's Karezamarjan\nSardar Ahmed Gardi1, Mahdi Mohammed Bashuri2\nCollege of Education, Salahaddin University1; Ministry of Education2\nلە ڕەخنەى ئەدەبی نوێدا چەمکی شیعرییەت شوێنێکی گرنگی بەرکەوتووە، لەناو ئەدەبی گەلاندا گرنگیی زۆری پێدراوە، لەناو ئەدەبی کوردیشدا چەند باس و لێکۆڵینەوەیەکی لەبارەوە نووسراوە. ئەم لێکۆڵینەوەیەش (شیعرییەتی لادانی زمانی لە کارێزەمەرجانی موحسین ئاوارەدا)، هەوڵێکی ترە بۆ زیاتر گرنگیپێدانی شیعرییەت و ئاشناکردنیەتی بە خوێنەر و ڕەخنەگران. لێکۆڵینەوەکە لە دەروازە و دووبەش پێکهاتووە، لە دەروازەدا هەوڵمانداوە شیعرییەت وەک زاراوە و چەمک بناسێنین. بۆ ئەم مەبەستەش کورتەیەکمان لە بیروڕای شارەزایانی ئەو بوارە باسکردووە، لەگەڵ کورتەیەک لە مێژووی دەرکەوتنی. بەشی یەکەم، باسی (شیعرییەتی لادان لە بنەمای وشەسازی) لە ڕووی تیۆرییەوە دەکات، لەگەڵ پراکتیزەکردنی بە نموونەی دەقی شیعری. بەشی دووەم، باسی (شیعرییەتی لادان لە بنەمای ڕستەسازی) لە ڕووی تیۆرییەوە دەکات، لەگەڵ پراکتیزەکردنی بە نموونەی دەقی شیعری.\nوشە کلیلییەکان: شیعرییەت، لادان، لادان لە بنەمای وشەسازی و ڕستەسازی، پاش و پێش خستن، کرتاندن، کارێزەمەرجان.\n- ئاوارە، موحسین ئاوارە. (٢٠١٤) کارێزەمەرجان. بەرگى یەکەم، هەولێر: چاپخانەى ڕۆژهەڵات.\n- ئاوارە،موحسین ئاوارە. (٢٠١٤) کارێزەمەرجان. بەرگى دووەم، هەولێر: چاپخانەى ڕۆژهەڵات.\n- ئەحمەد، پەخشان عەلی ئەحمەد. (٢٠٠٩) شێوازی شیعرى گۆران. سلێمانى: چاپخانەى ڕەنج.\n- ئەحمەد، سافیە محەمەد ئەحمەد. (٢٠١٣) لادان لە شیعرى هاوچەرخى کوردى. هەولێر: چاپخانەى حاجى هاشم.\n- ئەرستۆ. (٢٠٠٤) هونەرى شیعر. و: عەزیز گەردى. سلێمانى: چاپخانەى گەنج.\n- ئەمین، وریا عومەر ئەمین. (٢٠٠٩) ئاسۆیەکى ترى زمانەوانى (بەرگى یەکەم). چاپی یەکەم، هەولێر: دەزگاى چاپ و بڵاوکردنەوەى ئاراس.\n- بەکر, محەمەد بەکر. (٢٠٠٤) پەخشانە شیعرى کوردى(تەکنۆسیمانتیکى گوتارى شیعر). چ١, هەولێر: دەزگاى چاپ و بڵاوکردنەوەى ئاراس.\n- بەکر، محەمەد بەکر. (٢٠٠٤) کێش و ڕیتمى شیعرى فۆلکلۆرى کوردى. هەولێر: دەزگاى چاپ و بلاوکردنەوەى ئاراس.\n- بەرزنجی، عەلی تاهیر. (٢٠٢٠) ئاسۆی دەق. چ١، سلێمانی: چاپخانەی ئێڤا.\n- خۆشناو, هێمن عومەر خۆشناو. (٢٠١٠) شیعرییەتى دەقى چیرۆکى کوردى. چ١, هەولێر: چاپخانەى وەزارەتى ڕۆشنبیرى.\n- خۆشناو، خەسرۆ ئەحمەد خۆشناو. (٢٠٠٨) بەرکار لە زمانى کوردیدا بەپێی ڕێبازى فۆڕمى. هەولێر: چاپخانەى وەزارەتى ڕۆشنبیرى.\n- سابیر، پەرێز سابیر. (٢٠٠٦) ڕەخنەى ئەدەبى و مەسەلەکانى نوێکردنەوەى شیعر. هەولێر: دەزگاى چاپ و بڵاوکردنەوەى ئاراس.\n- سەعید، ناز ئەحمەد سەعید. (٢٠١٣) لادان لە شیعرى لەتیف هەڵمەتدا. سلێمانى: چاپخانەى بینایى.\n- فەتاح، محەمەد مەعروف فەتاح. (٢٠١٠) لێکۆڵێنەوەزمانەوانییەکان.(کۆکردنەوە و ئامادەکردنى: شێروان حسێن خۆشناو و شێروان میرزا). هەولێر: دەزگاى توێژینەوە و بڵاوکردنەوەى موکریانى.\n- فەرهادى، ساجیدە عەبدوڵڵا فەرهادى. (٢٠١٣) هەندێ لایەنى ڕستەسازى زمانى کوردى. هەولێر: چاپخانەى حاجى هاشم.\n- کانەبى، دلێر سادق کانەبى. (٢٠٠٩) هەندێ لادانى زمانى لاى سێ شاعیرى نوێخوازى کورد. هەولێر: دەزگاى توێژینەوە و بڵاوکردنەوەى موکریانى.\n- گەردى, عەزیز گەردى. (١٩٧٤) ئەدەب و رەخنە. چ١, بەغدا: چاپخانەى الحوادث.\n- مەحموود، ئازاد ئەحمەد مەحموود. (٢٠٠٩) بونیاتى زمان لە شیعرى هاوچەرخى کوردیدا (١٩٨٥-٢٠٠٥) لێکۆڵینەوەیەکى تیۆرى پراکتیکى شێوازگەرییە. هەولێر: ئەکادیمیاى کوردى.\n- مەحوى، محەمەد مەحوى. (٢٠٠١) ڕستەسازى کوردى. سلێمانى، زانکۆى سلێمانى.\n- مەلاساڵح، حەکیم مەلاساڵح. (٢٠٠٦) ئەنوەر مەسیفى لە سێ ئەزموونى شیعرییدا. هەوڵێر: چاپخانەى وەزارەتى ڕۆشنبیرى.\n- مەولود، رێزان ساڵح مەولود. (٢٠٠٩) ئەندێشەى شیعریی لە نێوان ڕێبازى کلاسیک و ڕۆمانتیکى کوردى لە کرمانجى خواروودا. چ١، هەولێر: چاپخانەى شەهاب.\n- هۆراس. (١٩٧٩) هونەرى شیعر. و: حمید عزیز. بەغدا: چاپخانەى زەمان.\nدووەم: نامەى ئەکادیمی:\n- ئیبراهیم، محەمەد عەبدولکەریم ئیبراهیم. (٢٠٠٩) زمانى شیعرى و رەخنەى ئەدەبیی نوێ (ئەزموونى شاعیرانى هەشتاکانى هەولێر بە نموونە). نامەى ماستەر، زانکۆى سەلاحەدین.\n- حەمەساڵەح, دلاوەر ئیبراهیم حەمەساڵەح.(٢٠١٥) شیعرییەت لە دەقەکانى (ئەنوەر قادر محەمەد) دا. نامەى ماستەر, زانکۆى سلێمانى.\n- قادر، شێرزاد عەبدوڵڵا قادر. (٢٠١٤) لادان لە شیعرى (ڕەفیق سابیر)دا. نامەى ماستەر، زانکۆى سلێمانى.\n- مستەفا. خەلیل ئیبراهیم مستەفا. (٢٠٠٩) شیعرییەتى دەق بە نموونە شیعرەکوردییەکانى مەحوى. نامەى ماستەر, زانکۆى سەلاحەدین.\n- تۆفیق، قەیس کاکل تۆفیق. (٢٠٠٢) پەیوەندییەکانى نێودەق. تێزى دکتۆرا، زانکۆى سەلاحەدین.\n- على، طالب حسین على. (١٩٩٨) هەندێ لایەن لە پەیوەندى نێوان ڕستە و واتا لە کوردیدا، تێزی دکتۆرا، زانکۆى سەلاحەدین.\n- قادر، خانزاد عەلى قادر. (٢٠٠٤) زمانى شیعرەکانى حاجى قادرى کۆیى و مەحوى و شێخ ڕەزا. تێزى دکتۆرا، زانکۆى سەلاحەدین.\n- ادونیس. (١٩٨٩) الشعریة العربیة. بیروت: دار الادب.\n- الجرجانى، عبدالقهار الجرجانى. (١٩٨٨) دلائل الاعجاز (فی العلم المعانى). بیروت: دار الکتب العلمیة.\n- طودورف, تزفیطان طودورف. (١٩٩٠) الشعریة. ط٢، تر: شکری المبخوت و رجاء بن سلامة. دارالبیضاء: دار توبقال للنشر.\n- عبدالعزیز، احمد عبدالعزیز. (٢٠٠٢) نحو نظریة جدیدة للادب المقارن (البحث عن النظریة). القاهرة: مکتبة الانجلو المصریة.\n- کورک، جاکوب کورک. (١٩٨٩) اللغة فی الادب الحدیث. ت: لیون یوسف و عزیز عمانوئیل. بغداد: دارالمأمون للترجمة والنشر.\n- کوین، چون کوین. (٢٠٠٠) النظریة الشعریة (بناء لغة الشعر اللغة العلیا). تر: احمد درویش، القاهرة: دارغریب للطباعة والنشر والتوزیع.\n- کۆهن، جان کۆهن. (١٩٨٦) البنیة اللغة الشعریة. ت: محمد الوالى و محمد العمری. دارالبیضاء: دارتوبقال للنشر.\n- مطلوب، احمد مطلوب. (١٩٨٩) معجم النقد العربی القدیم (الجزءالاول). بغداد: دار الشؤون الثقافیة العامة.\n- ناظم, حسن ناظم. (١٩٩٤)مفاهیم الشعریة(دراسة مقارنة فی الاصول و المنهج والمفاهیم. ط١, بیروت: مرکز الثقافی العربی.\n- نوردین, حسن محمد نوردین.(٢٠٠٥) الشعریة والقانون الشعر. ط٢, لبنان: دار المواسم.\n- الیافى، نعیم الیافی. (١٩٩٥) اطیاف الوجە الواحد(دراسات نقدیة فی النظریة التطبیق). حلب: منشورات اتحاد کتاب العرب.\n- یاکبسون, رومان یاکبسون. (١٩٨٨) قضایا الشعریة. ت: محمد الولى و مبارک حنون. دارالبیضاء: دار توبقال للنشر.\n- بن زیاد، عبدالقادر بن زیاد. (٢٠١٢) جمالیة الانزیاح فی القران الکریم. رسالة ماجستیر، جامعة ابی بکربلقاید فى جزائر.\n- هدى، اوبیرة هدى. (٢٠١٢) مصطلح الشعریة عند محمد بنیس. رسالة ماجستیر، جامعة قاصدی مرباح ورقلة فى الجزائر.\n- الرواشدة، حامد صالح درویش. (٢٠٠٦) الشعریة فی النقد العربی الحدیث (دراسة فی النظریة والتطبیق). رسالة دکتوراة، جامعة مؤتة.\nاخذت مفهوم الشعریة فی الادب الحدیث مکانة مهمة، اذ حظیت باهتمام کبیر فی ادب الشعوب. وکتب بحوث ودراسات عدیدة فی الادب الکوردی بهذا الصدر.وهذا البحث المعنون بـ (شعریة الانزیاح اللغوی فی کاریزە مەرجان محسن ئاوارە) محاولة اخری بقصد الاضافة لما کتب علی الشعریة بصورة عامة وتقریب مفهومها لدی القاریء الکوردی.\nاشتملت الخطة المتبعة فی هذا البحث علی تمهید وفصلین وخاتمة. حاولنا فی التمهید تعریف الشعریة کمصطلح ومفهوم ودوننا خلاصة لما کتب علیها من قبل کبار الادباء وتتبع جذورها التاریخی فی الادب. خصصت الفصل الاول لـ (شعریة الانزیاح فی بنیة الکلمة) وتتبع جذورها وتحدیدها واشکالها فی الشق النظری، والتطبیق علی امثلة فی نصوص الشعریة. وعقدت الفصل الثانی لشرح (شعریة الانزیاح فی بنیة الجملة) فی الجانب النظری، والوقوف علی امثلة فی النصوص الشعریة فی الجانب التطبیقی.\nواختتم البحث بخاتمة تتضمن اهم النتائج التی توصل الیها الدراسة.\nIn modern literary criticism, the concept of poetic has occupied an enormous scope, it has been paid a great attention and concentrated in the literature of the people, and some concerned research papers and studies have been written in relation to it in the Kurdish literature. This research (Poetic Language Deviation in Muhsin Awara’s Kareza Marjan) is an attempt to pay much more consideration to the poetic concept and to familiarize to the readers and critics.\nThis research consists of an entrance and two sections; in the entrance, we have tried to identify the poetic as a term and concept. For this purpose, we have stated a brief description of the beliefs of the experts and a brief history of its emergence.\nIn the first section, (Poetic Deviation in Morphological Principle) has been focused on and accomplished with example of poems. In the second section, it states (The Poetic Deviation in Syntactic Principle) in the field of theory and accomplishes with example of poems.


تیلەرسن: شەڕی عەفرین کاریگەری لەسەر ئامانجمان لە سووریا دروستکرد\nتیلەرسن: شەڕی عەفرین کاریگەری لەسەر ئامانجمان لە سووریا دروستکردووە\nلەلایەن دیار کوردە 14/2/2018\nتیلەرسن لە کۆبوونەوەی هاوپەیمانێتی نێودەوڵەتی دژی داعش لە کوێت، فۆتۆ:AFP\nتورکیا: دوو بژاردەمان لەبەردەستە لەگەڵ ئەمریکا، رێگەی سێیەم نییە\nبڕیارە بەمنزیکانە، رێکس تیلەرسن سەردانی ئەنقەرە بکات. مژاری گەرمی گفتوگۆ عەفرین دەبێت. وەزیری دەرەوەی تورکیا دەڵێت، یان پەیوەندییەکانیان لەگەڵ واشنتن باشتر دەکەن، یاخود یانی بەتەواوتی دەیانپچڕێنن.\nمەولود چاوشئۆغڵو، وەزیری دەرەوەی تورکیا گوتی "چیدیکە نامانەوێ گوێمان لە بەڵێن و پابەندبوونی دیکە ببێت، بەڵکو دەمانەوێ هەنگاوی کۆنکرێتی بنرێت و ئەم پرسەش لەکاتی سەردانی تیلەرسن دێنینە پێشەوە. چونکە پەیوەندییەکانمان لە ئاستێکی خراپدانل بۆیە یان ئەو پەیوەندییانە پەرەپێدەدەین، یانی بەتەواوی دەیانپچڕێنین، بژارەی دیکە نییە".\n1506 ژمارەی بینین


سلێمان مستەفا: بە بڕوای من ناتوانرێت هەڵبژاردنی پەرلەمانی هەرێم لە وادەی خۆیدا ئەنجامبدرێت\nسلێمان مستەفا جێگری سەرۆکی کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکانی هەرێمی کوردستان دەڵێت " وەکو کەسێک کە لەمەجالی هەڵبژاردن کاردەکەم نەک وەکو کۆمیسارێکی ماوە بەسەرچوو، بە بڕوای من ناتوانرێت لەو ماوەیەدا (وادەی دیاریکراوی هەڵبژاردن 1ی مانگی 10ی ئەمساڵ هەڵبژاردن بکرێت، چونکە هەرخۆی ئێستا بەپێی پەیڕەوی ناوخۆی کۆمیسیاران بۆ هەموو پرۆسەیەکی هەڵبژاردن بەلانی کەمەوە شەش مانگی داناوه بۆ ئامادەکارییەکانی بەڕێوەچوونی پڕۆسەی هەڵبژار‌دنەکان، لەبەرئەوەی ئامادەکارییەکان خۆی لەکۆمەڵێک هەنگاوی دوورودرێژدا دەبینێتەوە، هەروەها دەشڵێت" پاککردنەوەی تۆماری دەنگدەران زۆر زۆر قورسه، بەداخەوە ناوی مردوو لە تۆماری دەنگدەراندا هەیە"\n" کۆمەڵێک پرسی تر هەیە دەبێت وەڵامیان بدەینەوه "\nلە سەرەتای قسەکانیدا دەربارەی ئەوەی ئایا هەڵبژاردن لە وادەی دیاریکراوی خۆیدا دەکرێت یان ناکرێت؟ لە وەڵامدا جێگری سەرۆکی کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکانی هەرێم وتی" کۆمەڵێک پرسی تر هەیە دەبێت وەڵامیان بدەینەوه، ئینجا بێین وەڵامی ئەو پرسیارە بدەینەوە، یەکەم شت ئەوەیە کە ئێستا لەناو پارتە سیاسیەکانی هەرێمی کوردستان دەنگێکی بەرز هەیە کە یاسای هەڵبژاردن هەمواربکرێتەوە وەکو دەزانرێت یاسای هەڵبژاردنیش سەبارەت بە پەرلەمانی کوردستان یاسایەکی تایبەتە زیاتر کاریگەری لەسەر پرۆسەکە هەیە، لە ناو یاسای هەڵبژاردن کۆمەڵێک پرسی تێدایە کە دەبێت ڕێکبکەون لەسەری، مەبەستم ئەوەیە کە ڕێکبکەون لەسەر جۆری سیستەمی هەڵبژاردن و ڕێکبکەون لەسەر شێوازی بازنەکانی هەڵبژاردن و لەسەر شێوازی ئەژمارکردن و جیارکردنەوە کە ئایا بە ئەلکترۆنی دەبێت یان بەدەستی دەبێت ڕێکبکەون لەسەرئەوەی تۆماری دەنگدەران چۆن چۆنی بێت؟ تۆمارێکی بایۆمەتری بەکاردەهێنرێت یان تۆمارێکی ئاسایی کاتی بەکاردەهێنرێت ئەگەر ئێمە وەڵامی ئەو پرسیارانەمان دەستکەوت ئینجا دەتوانیین بێین باسی ئەوە بکەین کە ئایا لەو وادەی کە دیاریکراوە هەڵبژاردن ئەنجام بدرێت یان هەڵبژاردن ئەنجام نەدرێت. "\n" ئەنجومەنی کۆمیسیاران لە 23-12-2019 وە، وادەی یاسایی بەسەرچووە "\nسلێمان مستەفا زیاتر وتی" خاڵێکی زۆر گرنگ ئەنجوومەنی کۆمیسیاران لە 23-12-2019 وە، وادەی یاسایی بەسەرچووە، ئەمە خاڵێکە ناکرێت ئینکاری لێبکرێت یان نکۆڵی لێبکرێت، ئێمە خۆشمان وەکو ئەنجوومەنی کۆمسیاران لە مانگی هەشتی 2019 نوسراومان کرد بۆ بەڕێز پەرلەمانی کوردستان وتمان پاش چەند مانگێکی تر وادەی یاسایی ئەنجوومەنی کۆمسیاران بەسەردەچێت هیوادارین ڕێکاری یاسایی بگرنەبەر کە بەپێی یاسای کۆمسیۆن ئەنجوومەنێکی تازە دابنرێت، بە ئیستسنائیش یاسا ڕێگەی داوە خولێکی تر بۆ ئەنجوومەنی کۆمسیاران درێژبکرێتەوە بەداخەوە هیچ یەکێک لە فراکسیۆنەکان دوای ئەو ماوە درێژە باسی ئەوەیان نەکرد کە وادەی یاسایی ئەم ئەنجوومەنە درێژبکرێتەوە یاخود ئەنجوومەنێکی تازە هەڵبژێردرێت، لەبەرئەوە من نامەوێت ئێستا پێش ڕووداو بکەوم، چونکە ئێستا من بۆم نییە، بڵێم دەتوانم یان ناتوانم بەدەر لەچوارچێوە یاساییەکەی، لەبەرئەوەی یەکەم شتی هەڵبژاردن ئەو چوارچێوە یاساییە لەناو یاسای هەڵبژاردنیش باس دەکات کە کۆمیسیۆن ڕێکارەکان دەگرێتەبەر، ئەگەر حزبە سیاسیەکان لەسەر ئەمە ڕێککەوتن ئەوکاتە ئەو ئەنجوومەنە ئێمە بین یان ئەنجومەنێکی تازە بێت دەبێت دابنیشێت بە پشت بەستن بەکۆمەڵێک پێوەر و ستانداری نێودەوڵەتی بگرێتەبەر، ئینجا دەبێت بڕیار بدات ئایا دەتوانێت لەماوەی چەند هەڵبژاردن بکات ئەوکاتەی ئەوەی زۆر گرنگ دەبێت ئەنجامدانی هەڵبژاردنێکە کە بتوانێت متمانەی حیزبە سیاسیەکان و دەنگدەران بەدەست بهێنێت نەک بۆئەوەی بۆنموونە بڵێن مانگێک دوادەکەوێت یان پێشدەکەوێت یان لەکاتی خۆیدا دەکرێت یاخود ناکرێت، پرۆسەی هەڵبژاردن هەر ئەوە نییە کارتی دەنگدان چاپ بکرێت و بخرێتە ناو سندوقی دەنگدان واتە پرۆسەیەکی دوور و درێژه، کۆمەڵێک ڕێکاری یاسایی هەیە دەبێت ئەمانە هەمووی بگیرێتەبەر لەبەرئەوە من ناتوانم بڵێم، بەڵێ ئێمە دەتوانین یان نەتوانیین دەبێت ئەو ئەنجوومەنە بڕیاربدات کە پشت بە کۆمەڵێک بنەما و ستانداردی نێودەوڵەتی ببەستێت. "\n" بە بڕوای من ناتوانرێت هەڵبژاردن لە وادەی خۆیدا ئەنجامبدرێت "\nسلێمان مستەفا ئەوەشی وت" وەکو کەسێک کە لەمەجالی هەڵبژاردن کاردەکەم نەک وەکو کۆمیسارێکی ماوە بەسەرچوو، بە بڕوای من ناتوانرێت لەو ماوەیەدا هەڵبژاردن بکرێت چونکە هەرخۆی ئێستا بەپێی پەیڕەوی ناوخۆی کۆمیسیاران بۆ هەموو پرۆسەیەکی هەڵبژاردن بەلانی کەمەوە شەش مانگی داناوە چونکە ئامادەکارییەکان خۆی لەکۆمەڵێک هەنگاوی دوورودرێژدا دەبینێتەوە واتە خشتەی کردارەکانە ئەگەر ئێستا ئەنجوومەنی کۆمسیاران وادەی یاسایی بەسەرنەچووبایە، پارتەسیاسیەکان لەسەر تۆماری دەنگدەران و کۆمەڵێک شتی تر ڕێکبکەوتنایە کۆمیسیۆن لەو دووساڵەی تر ئیشەکانی تری بکردایە بەدڵنیاییەوە ماوەیەکی زۆر کەمتری دەویست. "\n" پەیڕەوی ناوخۆی ئەنجوومەنی کۆمسیاران دەڵێت بۆ هەموو پرۆسەیەکی هەڵبژاردن پێویستی بە شەش مانگە "\nجێگری سەرۆکی کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکانی هەرێمی کوردستان ئاماژەی بەوەشکرد" ئەمە لە پەیڕەوی ناوخۆی ئەنجوومەنی کۆمسیاران دەڵێت بۆ هەموو پرۆسەیەکی هەڵبژاردن پێویستی بە شەش مانگە بۆ سوود وەرگرتنە لە کۆمەڵێک بنەما و پڕەنسیپی نێودەوڵەتی لە ئامادەکردنی هەڵبژاردندا بۆنموونە لەهەڵبژاردندا خشتەی کردارەکان دادەنرێت. "\nئایا ئێوە ئەمەتان بەلایەنە سیاسیەکان وتووە؟\nلە وەڵامدا سلێمان مستەفا وتی" پەیڕەوی ناوخۆ لە وەقائیعی کوردستان بڵاوکراوەتەوە، پێموایە کە شتێک لە وەقایعی کوردستان دەرچووە و حیزبە سیاسیەکان هەڵبژاردنیان کردووە پێموایە ئەمە لای هەموویان ڕوون و ئاشکرایە کە ئەوکاتەی ئەنجوومەنی کۆمسیاران شەرعیەتمان هەبووە یاسا دەسەڵاتی داوە بەئێمە کە پەیڕەوی ناوخۆی خۆمان دابنێین بۆ هەر پرۆسەیەکی هەڵبژاردن لانی کەم شەش مانگمان وەکو پێویستی داناوە بۆ ئامادەکاریەکانی هەڵبژاردنێک کە بتوانێت لەئاستی پێویستدا بێت، بەڵام ئێستا وەکو وتم لەوانەیە کۆمەڵێک گۆڕانکاری لەناو یاسای هەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان ڕووبدات لەوانەیە ئەم گۆڕانکاریانەی کە ڕوودەدات لەوانەیە پێویست بکات پێنج مانگ کەمتر یان زیاتر بێت ئەمەش دەگەڕێتەوە سەر تەقدیری ئەو ئەنجوومەنەی دادێت کە لەسەر ئەم بابەتە بڕیار بدات، بەڵام من بەپێی واقیع و مەنتیق قسە دەکەم. "\n"پاککردنەوەی تۆماری دەنگدەران زۆر زۆر قورسه"\nدەربارەی ئەوەی ئایا پاککردنەوەی تۆماری دەنگدەران کە زۆر ژمارە دەوترێت هەندێک دەڵێن 400 هەزار ناوی زیادە هەن و چەندەها ناوی مردووی تێدایە بەگشتی چەندە؟\nلە وەڵامدا جێگری سەرۆکی کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکانی هەرێم وتی" پاککردنەوەی تۆماری دەنگدەران خۆ گەنم و برنج نییە بیبژێریت و پاکی بکەیتەوە، بەداخەوە لەناو یاسای کۆمیسیۆن و لەناو یاسای هەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان غەدرێکی زۆر زۆر لە کۆمیسیۆن دەکرێت کە دەڵێت ئەنجوومەنی کۆمسیاران تۆماری دەنگدەران ئامادە دەکات، لێرەدا یاسادانەرانی کوردستان خۆی لە شتێکدا بواردووە کە کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان پشت بەکام داتا ببەستێت بۆ تۆماری دەنگدەران چونکە بۆ دروستکردنی داتا لە هەموو دنیا ئامادەکردنی داتای وڵات لەدەستی دامەزراوەی دەوڵەتدایە کە بەڕێوەبەرایەتی گشتی ڕەگەزنامەیە ئەوانەی کارتی نیشتیمانی دەردەکەن لە زۆر وڵاتدا کە لەیاسادا هاتووە کۆمیسیۆن داتاکان وەردەگرێت و دەیکات بە تۆماری دەنگدەران بەو مانایەی بەسەر ناوەندەکانی دەنگداندا دابەشی دەکات بەپێی نزیکترین ناونیشانی دەنگدەر یان خۆتۆمار کردن ئیختیارییە لەهەموو دنیادا لەو وڵاتانەی هەڵبژاردن بەوشێوازە ئەنجام دەدەن شەش مانگ پێش ئەوەی هەڵبژاردن بکرێت ناوەندەکان دەکرێنەوە و خەڵک دەچێت ناوی خۆی دەنووسێت بۆئەوەی بەشداری دەنگدان بکات ئەوەی نەچێت بەشداری ناکات، بەڵام لە هەرێمی کوردستان هەر ئەم بڕگەیە لاستیکیەیە دەڵێت کۆمیسیۆن تۆماری دەنگدەران ئامادە دەکات بەکام داتا تیای نییە؟ لەعێراق بەپێی دەستور ئامادەکردنی سەرژمێری لەدەسەڵاتی حکومەتی فیدڕاڵیە بەپێی ئەو دەسەڵاتانەی لەدەستوردا هاتووە کە دەسەڵاتی حکومەتی فیدڕاڵیە سەرژمێری جێبەجێ بکات، هەرێمی کوردستان خۆی بۆی نییە سەرژمێری بکات هەر ئەو داتایەی وەزارەتی بازرگانییە کە کۆمیسیۆن پشتی پێبەستووە ئەو داتایەش هەموومان کۆکین لەسەرئەوەی کۆمەڵێک کەم و کورتی تێدایە. "\nسلێمان مستەفا دەشڵێت" ئەو داتایە پاککردنەوەی زۆر زۆر قورسە لەبەرئەوەی ئەو خەڵکانەی لە هەرێمی کوردستان کۆچی دوایی دەکەن، یان بۆنموونە چوونەتە دەرەوەی وڵات، ئەوانەی کۆچی دواییان کردووە کە وەفاتنامەیان بۆ دەردەکرێت ژمارەی فۆڕمی خۆراکی لەسەر نییە ئیتر ناتوانرێت لەناو داتای وەزارەتی بازرگانی ڕەشبکرێتەوە مەگەر خاوەنی کۆچکردووەکە خۆی بێت و بەڵگەنامەیەک بدات بە کۆمیسیۆن بڵێت ئەم ناوە ڕەشبکەنەوە لەبەرئەوەی کۆچی دوایی کردووە لەبەرئەوە پاککردنەوەی ئەم تۆمارە زۆر زۆر قورسە ناڵێم مەحاڵە واتە ئەو پاککردنەوەی حیزبەسیاسیەکان و دەنگدەران دەیانەوێت ئەمە بە کۆمیسیۆن ناکرێت. "\n" بەداخەوە ناوی مردوو لە تۆماری دەنگدەراندا هەیە "\nدەربارەی ئەوەی ئایا چەند ناوی مردووە هەیە؟\nلە وەڵامدا جێگری سەرۆکی کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژارنەکان دەڵێت" ئێمە لە هەڵبژاردنی ڕابردوو داوامان لە وەزارەتی تەندروستی کرد کە داتای کۆچکردومان بداتێ، بۆنموونە پەنجا ناو دێت کاتێک ناوێک لێدەدرێت ئیتر ناتوانرێت کام ناو بسڕێتەوە لەبەرئەوەی هەرکەسێک کۆچی دوایی دەکات لە وەزارەتی تەندروستی و لە کۆمیسیۆنیش ئەو هەماهەنگیە لەکاتی خۆیدا نەبووە کە ناوی ئەوانەی کۆچیانکردووە دەریانبهێنین کەواتە ناوەکانی هەر تێدایە بەداخەوە ئەمە ڕاستیەکه، باشترین شت ئەوەیە تۆماری بایۆمەتری بەکاربهێنرێت، پرۆسەکە لە عێراق بەسیستی دەڕوات کە دەوترێت بایۆمەتری کۆمەڵێک قۆناغی بڕیوە و دەنگدەری دوبارەی تێدا نییە هەر هاوڵاتیەک کۆد نەمبەری نیشتیمانی هەیە ئەگەر هەوڵبدرێت ئەم داتایە بکرێت بە بنەما بۆ تۆماری دەنگدەرانی عێراق و هەرێمی کوردستانیش، بەڵام بۆ ئەم قۆناغە باشترین چارەسەر ئەوەیە کە ئەو تۆمارە بایۆمەتریەی کە کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکانی عێراق هەڵبژاردنی پێکردووە، هەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستانیش بەم تۆمارە ئەنجام بدرێت ئەمەش دەبێت لەناو یاسای هەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان بڕگەیەکی تێدا جێبکرێتەوە، بڵێت لەم هەڵبژاردنەی کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردن و ڕاپرسی داتای بایۆمەتری کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکانی فیدڕاڵی دەکاتە بنەما بۆ ئامادەکردنی تۆماری دەنگدەران، بڕگەیەکی تریش ئەوە بێت تەنها ئەو هاوڵاتیانەی کە چوونەتە بنکەکانی دەنگدان کارتی بایۆمەتریان کردووە تەنها ئەوان بۆیان هەیە دەنگبدەن بەواتای ئەوانەی کارتی کورت مەودایان هەیە ڕێگەیان پێنەدرێت بەشداری دەنگدان بکرێت، خاڵی سێیەمیش ئەگەر ئەم بڕگەیە جێیکرایەوە کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکانی هەرێمی کوردستان و کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکانی فیدڕاڵی ماوەیەکی بۆنموونە دوومانگ بۆ سێ مانگی تر وادە بدەن بەو هاوڵاتیانە کە کارتی خۆیان نوێ نەکردۆتەوە ئەوەی مەبەستی هەبێت بەشدار بێت بچێت خۆی تۆمار بکات و کارتی بایۆمەتری پێبدرێت و ئەمە باشترین چارەسەرە کە بتوانین بۆ دەنگدەر و بۆ قەوارە سیاسیەکان بگەڕێنینەوە و هەڵبژاردنێک بێت کە بتوانێت ڕەوایەتی دەسەڵاتی ئایندەی هەرێمی کوردستان لە کۆمەڵێک پرسیار و گومان دووربخاتەوە. "


ئۆکتاڤیۆ پاز: من دژی ڕیالیـــــــــزمی سۆشیالیستی بووم\nکانونی دووەم 06, 2019\nچاوپێکەوتن لەگەڵ ئۆکتاڤیۆ پاز دا\nئەم چاوپێکەوتنە لە لایەن (ئەلفرید ماك ئادەم)ەوە لە نێویۆرك لەگەڵیدا ساڵی ١٩٩١ سازدراوە.\nپ/ ئۆکتاڤیۆ تۆ لە ساڵی ١٩١٤ لە دایك بوویت ڕەنگە لە بیرت بێت؟\nو/ نەخێر زۆرباش نا.\nپ/ لە ناوەڕاستی شۆڕشی مەکسیك و سەردەمی جەنگی جیهانی یەکەم ژیایت کە لە پەرەسەندندا بوو، ئایا هیچ شتێکت هەیە بۆ سەدەی بیست بیڵێیت؟\nو/ بەڵێ، من دەربازم بوو بەسەلامەتی ڕەنگە ئەوە بەس بێت، وەك تۆ دەزانیت مێژوو شتێکەو ژیانیشمان شتێکی تر، سەدەکەمان پڕ کێشمەکێش بوو کە یەکێکە لە خەمباترین مێژووەکانی جیهان، بەڵام ژیانمان کەم تا زۆر هەر وەك خۆیەتی. ژیانی تایبەت مێژوویی نییە، لە کاتی شٶڕشی فەرەنسا یان ئەمریکادا، یان لە کاتی جەنگی نێوان فارسەکان و یۆنانیەکان، لە کاتی هەر بەسەرهاتێکی جیهانی گەورەدا مێژوو بەردەوام دەگۆڕدرێت، بەڵام ژیانی خەڵک، ئیش، چوونە ناو خۆشەویستی، مردن.، نەخۆش کەوتن، بوونی هاوڕێکان، ساتەکانی بریسکانەوەو خەمباری، ئەوانە هیچ پەیوەندیان بە مێژووەوە نیە، یان زۆر کەم پەیوەندییان پێوە هەیە.\nپ/ کەواتە ئێمە هەردووکمان لە ناوەوەو دەرەوەی مێژووین؟\nو/ بەڵێ، مێژوو دیمەنمانە یان دانیشتنمان، کە لەوەوە دەژین، بەڵام درامای ڕاستەقینە، هەروەها کۆمیدی ڕاستەقینە، بە خۆمانە، وا بزانم هەر دەتوانین ئەوەش بڵێین بۆ کەسانێك لە سەدەی پێنجدا ژیابن یان لەسەدەکانی داهاتوودا بژین، ژیان مێژوواوی نیە، بەڵکو شتانێکی زیاترە وەك سروشت.\nپ/ تۆ وەك نۆستالیژێك دیاری سەبارەت میکسۆك، هێشتا تۆ یەکێکیت لە و نووسەرە مەکسیکیانەی لە ناوەڕاستی مەکسیکۆ سیتیدا دەژی، لە ماوەیەکی کورتدا دەبێتە یەکێك لە گەورەترین شارەکانی جیهان، شارێکی دینامیکی، بەڵام سەبارەت پیس بوونی ژینگە، برسێتی، خەونێکی ناخۆشە. ئایا ژیان لەوێ ئیلهامە یان ڕێگر؟\nو/ ژیان لە ناو جەرگەی مەکسیکۆ سیتی دا نە ئیلهامبەخشەو نە بەربەستە. بەرەنگاربوونەوەیە، و تاکە ڕێگایەك بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ بەرەنگاربوونەوە دەبێت ڕووبەڕوویان بیتەوە، من لە ناوچەکان و شارانی تری مەکسیک ژیاوم، گرنگ نیە چەند هاوڕامن ئەوان، بە جۆرێک لە جۆرەکان نا واقیعی دیارن، لە هەندێك خاڵی دیاریکراودا من و هاوسەرم بڕیارماندا بێین بۆ ئەو جێیەی ئێستا تێیدا دەژین، گەر تۆ لە مەکسیك ژیان بەسەر بەریت دەبێت لە مەکسیکۆ سیتی دانیشیت.\nپ/ دەتوانیت شتێکمان دەربارەی خانەوادەی پاز پێ بڵێیت؟\nو/ باوکم مەکسیکیە، دایکم ئیسپانیە، پورێك لەگەڵماندا ژیا، هەڵسوکەوتی سەیربوو وەك لەوەی پورێكی ئاسایی بێت، شاعیرێتی لای خودی ئەو ڕێگایەکی مەخسەرە بوو،. باپیرم پارێزەرو نووسەر بوو، ڕۆمان نووسێکی ناودار بوو، لە واقیعی حاڵدا لە ماوەیەكدا بە فرۆشتنی یەکێك لە پەڕتووکە بەناوبانگەکانی ئەو دەژیاین. خانەی میکسۆواك هی ئەو بوو.\nپ/ئەی چی دەربارەی پەڕتووك؟ وای لێکدەدەمەوە ڕەنگە تۆش وەك چۆن (بۆرگێز) لافی ئەوەی لێدەدا کتێبخانەکەی باوکی جێنەدەهێشت؟\nو/ ئەوە هاوتاییەکی نامۆیە، باپیرم کتێبخانەیەکی گەورەی هەبوو، کە شتێگی گەورە بوو دەربارەی خانەی میکسۆواك، ئەو نزیکەی شەش تا حەوت هەزار پەڕتووکی هەبوون، ومن ئازادییەکی مەزنم هەبوو لە خوێندنەوە، خوێنەرێکی بە هەڵپە بووم کاتێک منداڵ بووم، تەنانەت پەڕتووکە "یاساغەکان"یشم دەخوێندەوە، چونکە کەس لای هێند نەبوو کە من چی دەخوێنمەوە، کاتێك زۆر گەنج بووم (ڤۆڵتێر) م دەخوێندەوە، ڕەنگە بووبێتە هۆی لە دەستدانی باوەڕی ئاینی، و ئەو پەڕتووکانەی پڕ بوون لە زیندوێتی.\nپ/ جارێك گوتت یەکەمجار تابلۆیەکی سوریالیت دی- وێنەکە هی (مێو) بوو کە پێچی خواردبوو لە دیواری خانووەکە- تۆ بە ڕاستی تێگەشتی.\nو/ ڕاستە، وردە وردە خانەی میکسۆواك پارچە بوو لە دەوری ئێمە، دەبوو ژوور دوای ژوور چۆڵی بکەین، چونکە دیوارو سەقفەکان دەهاتنە خوارەوە.\nپ/ کاتێك تۆ شانزە ساڵان بوویت لە ساڵی ١٩٣٠ دا تۆ چوویتە قوتابخانەی ئامادەیی نیشتیمانی، چیت تێدا خوێند،و قوتابخانەکە چۆن بوو؟\nو/قوتابخانەکە قەشەنگ بوو، لە کۆتایی سەدەی حەڤدەدا دروست کرابوو، دائەنرا بە یەکێك لە هونەری بیناسازی سەردەمی باروك، قوتابخانەکە گەورە بوو، بەردەکان، پایەکان، ڕێڕەوەکان بەهادار بوون، لە بیستەکاندا حوکمەت دیوارەکانی بۆیە کردن بە شێوەیەکی هونەریی لە لایەن ئۆرسکۆ و ڕیڤێرا، یەکەم کاری سەر دیواری ڕیڤێرا لەو قوتابخانەیەدا بوو.\nپ/ زمانە دەرەکیەکان کە خوێندت فەرەنسی بوو؟\nو/ و ئینگلیزی، باوکم لە کاتی شۆڕشدا، بەهۆی ڕامیاریەوە لە تاراوگە بوو، دەبوو مەکسیك جێبهێڵێت و بچێت لە ئەمریکا داوای پەنابەری بکات، ئەو چوو، دواتر ئێمە چووین بۆلای لە کالیفۆرنیا، لۆس ئەنجلیس، کە دوو ساڵ لەوێ ماینەوە، لەیەکەم ڕۆژی قوتابخانەدا لەگەڵ هاوڕێ ئەمریکیەکانم شەڕم کرد، یەك وشەش ئینگلیزی قسەم نەدەکرد، ئەوان پێدەکەنین چونکە نەمدەتوانی بڵێـم (سپوون:کەوچك) لە کاتی پشوی نانخواردن، بەڵام کە گەڕامەوە بۆ مەکسیك لەیەکەم ڕۆژدا شەڕێکی ترم کرد، ئەمجارەیان لەسەر هەمان هۆو لەگەڵ هاوڕێ مەکسیکیەکانمدا بوو، چونکە من بیانی بووم! بۆم دەرکەوت ڕەنگە من بێگانە بووبم لە هەردوو وڵات!.\nپ/ ئایا هیچ لە مامۆستاکانی ئامادەیی کاریگەیی لەسەرت هەبوون؟\nو/بە دڵنییایەوە، من دەرفەتی ئەوەم بۆ ڕەخسا لەگەڵ شاعیری مەکسیکی (کارلۆس پیلیسێر)دا بخوێنم، لە ڕێی ئەوەوە بە شاعیری تر ئاشنا بووم لە نەوەکەی ئەو، ئەوان چاویان کردمەوە بە ڕووی هۆنراوەی مۆدێرندا، دەبێت ئاماژە بەوەش بکەم کتێبخانەکەی باپیرم کۆتایی پێهات لە سەرەتاکانی سەدەی بیستدا، کەواتە تا ئەو کاتە بەردەوام نەبوو کە من لە قوتابخانەی ئامادەیی بووم، کە لە قوتابخانەوە بەو پەڕتووکانە ئاشنا دەبووم کە لە دوای ساڵی ١٩١٠وە چاپدەکران، (پروست) بۆ من ئیلهام بوو، وا دەفکریم چیدی ڕۆمان دوای زۆلا نەنووسراوە.\nپ/ ئەی چی سەبارەت شیعر بە ئیسپانی؟\nو/ من دەربارەی نەوەی ساڵانی ١٩٢٧ ی شاعیرانی ئیسپانیا ئاشنا بووم: (گارسیا لۆرکا، رافائیل ئەلبێرتی، جۆرج جولیان.هەروەها من ئەنتۆنیۆ ماجادۆ،و خوان رامون خیمینیز)م خوێندەوە، کە قەشەی شیعر بوو لەوکاتەدا، و هەر لەو کاتەدا بوو کە من (بۆرگێس) م خوێندەوە، بەڵام لە یاد ت بێت ئەو کاتە بۆرگێز هێشتا دەستی نەکردبو بە نووسینی کورتە چیرۆك. لەسەرەتاکانی سیەکاندا ئەو نووسەری هۆنراوەو پەخشان بوو. بە شێوەیەکی سروشتی ئیلهامی ماوەی سەرەتای ئەدەبیم بریتی بوو لە هۆنراوەکانی پابلۆ نیرۆدا.\nپ/ تۆ چوویت بۆ زانکۆ، بەڵام لە ساڵی ١٩٣٧دا بڕیارێکی سامناکتدا؟\nو/من هەندێك بڕیامدا، لەوانە یەکەم: من چووم بۆ (یوکاتان)، کاری زانکۆم کۆتایی پێهێنا، پێش دەرچوون من وازم هێنا، رەفزی ئەوەم دەکرد ببم بە پارێزەر، خانەوادەکەم وەك هەر خانەوادەیەکی چینی ناوەندی مەکسیك حەزیان دەکرد کوڕەکەیان ببێتە پزیشك یان پارێزەر، من تەنیا ویستم ببمە شاعیر و لە هەندێ بارەوە شۆڕشگێر. کاتێك چووم بۆ (یوکاتان) ئەو هەلە هاتە پێش کە کار لەگەڵ هەندێك هاوڕێ بکەم لە قوتابخانەی منداڵانی کارکەران و جوتیاران. ئەوە ئەزمونێکی گەورە بوو،وای لە من کرد ئاشنا بم بەوەی کە من کوڕی شارم و ئەزمونم سەبارەت مەکسیك هی ناوەندی مەکسیك بوو.\nپ/ کەواتە تۆ جوگرافیات کەشف کرد؟\nو/خەڵك کە لەشاراندا دەژی وەك نیویۆرك یان پاریس زۆر جار دەوروبەرن بە بەراورد بە سەراپای وڵات، من یوکاتان م وا بینیەوە کە ناوچەیەکی نامۆ بوو لە باشووری مەکسیك، بەڵام هەر مەکسیك بوو، بەڵام هەندێك شتی زۆر جیاواز بوو، ئەمەش بە هۆی کاریگەری (مایاس)ەوە بوو، من بۆم دەرکەوت مەکسیك خاوەنی دابو نەرێتێکی ترە جگە لەوەی لە ناوەندی مەکسیکدا هەیە، کۆمەڵێك ڕەگی نەرێتی مایا. یوکاتان جیهانێکی سەیر بوو، ئەوان پەیوندییان بە (کوبا و نیو ئۆرلیانز)ەوە هەبوو. لە واقیعدا لە کاتی سەدەی نۆزدەدا، خەڵک لە یوکاتان زیاتر دەچوون بۆ ئەمریکا یان ئەوروپا وەك لە چوونیان بۆ مەکسیکۆ سیتی، من دەستمکرد بەوەی تێبگەم کە چەند مەکسیك ئاڵۆزە.\nپ/ پاشان گەڕایتەوە مەکسیکۆ سیتی و بڕیارت دا بچیت بۆ جەنگی ناوخۆی ئیسپانیا؟\nو/ من بانگهێشتی کۆنگرە کرام، و لەوکاتەوەی من پارتیزانێکی کۆماریەکانی ئیسپانیا بووم یەکسەر قبوڵم کرد. من قوتابخانەی یوکاتان م جێ‌هێشت بەرەو ئیسپانیا، لەوێ چەند مانگێك مامەوە. ویستم بچمەڕیزی چەکدارانی پشتیوانانی ئیسپانیا- ئەوکات تەمەنمم ٢٣ ساڵ بوو- بەڵام نەمتوانی چونکە من وەك خۆبەخشێك پێویستم بە دەستنیشانکردن بوو لە لایەن پارتی ڕامیاریەوە. من سەر بە پارتی کۆمۆنیستی یان هیچ پارتێکی تر نەبووم، بۆیە کەس منی دەستنیشان نەکرد. ڕەفزیان کردم، بەڵام گوتیان ئەوە زۆر گرنگ نیە چونکە من نووسەرێکی لاوم لە کۆنگرەکەدا- بۆیە پێویستە بچمەوە مەکسیك و لەوێ بۆ کۆماری ئیسپانیا بنووسم، ومنیش وام کرد.\nپ/ ئەو سەفەرەت بۆ ئیسپانیا چی گەیاند لای تۆ، لەودیو ڕامیاری و پشتیوانیت بۆ کۆماریەکانی ئیسپانیاوە؟\nو/ بەشێکی ترم لە کەلەپوورم دۆزیەوە، بە دڵنیاییەوە ئەدەبیاتی ئیسپانیام لام ئاشنا بوو، هەمیشە وەك خودی خۆم تەماشام کردووە، بەڵام ئەوە شتێکە بە پەڕتووکەکان ئاشنا بیت و شتێکی ترە خەڵکەکە ببینیت، و دیمەنەکان بە چاوی خۆت ببینیت.\nپ/ کەواتە دووبارە دۆزینەوەی جوگرافی بوو؟\nو/ بەڵێ، بەڵام ڕامیاریشی تێوەگلا بوو، یان بۆ ئەوەی وردتر بین، لایەنی مۆڕاڵی. بیروڕای ڕامیاری و هزریم بوژایەوە بە بیری برایەتی، ئێمە هەموو زۆر قسەمان دەکرد دەربارەی، بۆ نموونە: ڕۆمانەکەی (ئەندریە مالڕۆ) کە هەموومان خوێندبوومانەوە، وێناندنی گەڕان بە دوای برایەتیدا دەکات لە ڕێی کاری شۆڕشگێڕانەوە، ئەزمونی ئیسپانیم باوەڕە ڕامیاریەکانمی بەهێز نەکرد، بەڵکو پێشکەوتنێکی چاوەڕوان نەکراوی بەخشی بە بیری برایەتیم. ڕۆژێك (ستیفان سپێندەر) لەگەڵم بوو، ڕەنگە ئەمەی لە یاد بێت، چوینە بەرەی پێشەوە لە مەدرید، کە لە شاری زانکۆ بوو، ئەوێ مەیدانی جەنگ بوو. هەندێك جار لەو بینایانەدا لایەنگرەکان تەنیا دیوارێکیان جیا بوو لە فاشیستەکان، گوێمان لە دەنگی سەربازەکان بوو لەو دیوەوە قسەیان دەکرد، هەستێکی سەیر بوو: ئەو خەڵکە ڕووبەرووی من دەبوونەوە کە نەمدەبینین، تەنیا گوێم لە دەنگیان دەبو- کە دوژمنم بوون، کەچی هەر دەنگی مرۆڤیان هەبوو، وەك هی من، ئەوان وەك من بوون.\nپ/ ئایا ئەمە کاری لە تواناکانت کرد لە ڕق لێبوونەوەی دوژمنەکانت؟\nو/ بەڵێ، من دەستم کرد بە بیرکردنەوە لەوەی کە ڕەنگە ئەم جەنگە شتێکی قێزەون بێت، بەڵام بە دڵنیاییەوە نەمدەتوانی ئەوە بە کەسانی تر بڵێم، رەنگە وایان لێکبدایەتەوە من ناپاکم، کە من لەو کاتەدا ئەوە تێنەدەگەشتم، یان پاشتر، کە ئەمتوانی بە جدی بیربکەمەوە لەو ئەزموونە نائارامبەخشە، تێگەشتم لەوەی کە برایەتی ڕاستەقینە ئەوەیە کە دەبێت ئەو ڕاستیە قبوڵ بکەیت کە دوژمنەکەشت مرۆڤە. ئەمە مانای ئەوە ناگەیەنێت ببیتە هاوڕێی دوژمنەکەت. نەخێر، بەڵام بە جیاوازیەکانەوە ڕێی تێدەجێت پێکەوە بژین. چونکە دوژمنەکەشت وەك تۆ مرۆڤە، کاتێك لەمە تێگەشتین چیدی مرۆڤ توندو تیژی قبوڵ ناکات، بۆ من ئەزمونێکی مەترسیدار بوو. زۆر لە قەناعەتە قوڵەکانی تێکشکاندم.\nپ/ ئایا وا تێدەگەیت بەشێکی ترسی ئەو هەڵوێستە لەوەدا بوو کە دوژمنەکەشت هەمان زمانی تۆ دەئاخاوت؟\nو/ بەڵی، سەربازەکان لەو دیو دیوارەکانەوە پێدەکەنین و قسەیان دەکرد، بەیەکترییان دەگوت جگەرەیەکمان بدەرێ، شتی لەمجۆرە، من بە خۆم گوت: ئەوان لەودیوەوە هەر وەك ئێمە وان لەمدیوەوە.\nپ/ هەرچۆنێك بێت تۆ ڕاستەوخۆ نەچوویتەوە مەکسیك؟\nو/ بەڵێ بە دڵنیاییەوە، ئەوە یەکەم سەفەرم بۆ ئەوروپا. دەبوو بچم بۆ پاریس. پاریس مۆزەخانەیەك بوو؛ مێژوو بوو؛ ئێستاش بوو، (ۆڵتەر بنیامین) گوتی پاریس پایتەختی سەدەی نۆزدە بوو، ئەو لەمەدا ڕاستی گوت، بەڵام لەگەڵ ئەمەشدا من وای بۆ دەچم پاریس پایتەختی سەدەی بیستەمیش بوو، بە لایەنی کەمەوە بەشی یەکەمی، نەك ئەو بەشەی کە پایتەختی رامیاری و ئابووری و فەلسەفی بوو، بەڵکو پایتەختی هونەرمەندان، بەگشتی بۆ وێنەکێشان و هونەری شێوەکاری، هەروەها بۆ ئەدەبیش. نەك لەبەر ئەوەی کە باشترین نیگارکێش و نووسەر لە پاریس ژیان، بەڵکو بەهۆی ئەو بزوتنەوە گەورانەی داکشا بەرەو سوریالیزم.\nپ/ تۆ چۆنت بینی ئەمە تۆی بزوواند؟\nو/ چووم بۆ پێشانگای جیهانی و (گەرنیکا)م بینی، کە (بیکاسۆ) تازە لێبووبوەوە لە کێشانی، من تەمەنم بیست و سێ ساڵ بوو و ئەوە بە هەلێکی مەزن دادەنرا بە دیداری بیکاسۆ بگەم و هەروەها (میرۆس) لە بەشی ئیسپانیاکەدا، من زۆر خەڵکم لە پاریس نەدەناسی، و بەڕێکەوت چووم بۆ پێشانگا کە تابلۆی (ماکس ئێرنست) م بینی، (ئەوروپا دوای باران)، مۆرکێکی قوڵی لەسەرم جێهێشت.\nپ/ ئەی سەبارەت خەڵك؟\nو/ بە دیداری نووسەری کوبی (ئەلیۆ کارپێنتیەر) گەیشتم کە لە پاشدا زۆر ناودار بوو، ئەو بانگهێشتی ئاهەنگی خانەی شاعیرانی سوریالی (ڕۆبەرت دیسۆنس)ی کردم، لەوێ قەرەباڵغیەکی گەورە هەبوو، زۆر لەوانە بەناوبانگ بوون- بەڵام هێچ گیانێکم نە ناسیەوە، بۆیە هەستم بە بزربوون کرد. من زۆر گەنج بووم، تەماشای دەوروبەری ژوورەکەم دەکرد، هەندێك شتی سەیرم دەبینی، من لەو خانمە رازاوەیەی ماڵەکەم پرسی ئەوانە چین؟ گوتی ئەوانە شمەکی کاریگەریی یابانین، گۆدۆمیش، هەموویان بە سادەیی من کەوتنە پێکەنین، درکم بەوە کرد کە چەند من سادەو ناوچەییم.\nپ/ با بگەڕێینەوە بۆ مەکسیك ساڵی ١٩٣٨، ئایا بوونی (ئەندریە برێتۆن و ترۆتسکی) هیچیان دەگەیاند لای تۆ؟\nو/ بە دڵنیاییەوە، لە ڕووی رامیاریەوە، من دژی برێتۆن و ترۆتسکی بووم. وام بیر دەکردەوە دوژمنی سەرسەختی هەردووکمان فاشیزمە. هەرچەندە بریتۆن و ترۆتسکی بەکرێگیراوی نازی نەبوون، بەڵام من دژیان بووم، لە لایەکی ترەوە سەرسام بووم بە ترۆتسکی، من بە دزیەوە پەڕتووکەکانیم دەخوێندەوە، و من سەرسامی بریتۆن بووم. من پەڕتووکی (لە مو فو)یم خوێندەوەو کاریگەریی لەسەرم هەبوو.\nپ/ جگە لە هۆنراوەی ئیسپانی و ئیسپانی ئەوروپی تۆ کەوتیتە ناو نوێخوازی ئەوروپیەوە؟\nو/ بەڵێ، من دەتوانم بڵێم کە سێ دەق ئاماژەی لەسەرمن هەبوو لەم ماوەیەدا، یەکەمیان هی تی ئێس ئیلیۆتبوو (The waste Landزەمینی بەهەدەرچوو)\n، کە من لەساڵی ١٩٣١ دا لە مەکسیك خوێندبوومەوە، تەمەنم نزیکەی حەڤدە ساڵ بوو ئەو کات، قەسیدەکە واقی وڕماندم. ئەو کات لە وشەیەکی تێنەدەگەشتم، و لەو کاتەوە چەندان جاری تر خوێندوومەتوەو هێشتا وای دادەنێم کە یەکێکە لە دەقە بەناوبانگەکانی سەدەی بیستەم، دووەم دەق هی (سان جۆن پیرس) بوو (کەڵەکەبوونی نەخۆشی)، سێیەمیش پەڕتووکێکی بچوکی بریتۆن بوو، کە تیایدا خۆشەویستی ئازادو هۆنراوەو یاخی بوون چەمکی باڵا بوون.\nپ/ سەرەرای سەرسامبوونت بە بریتۆن، تۆ لێی نزیک نەبوویتەوە؟\nجارێك هاوڕێیەکی نزیك بانگهێشتی کردم بیبینم، پێی گوتم من هەڵە بووم سەبارەت بیروبۆچوونی رامیاری بریتۆن. من ڕەفزم کرد. زۆر ساڵانێك دواتر، بەیەک گەیشتین و بووینە هاوڕێی باشی یەکتر. لەگەڵ ئەوەی کە بوومە جێی ڕەخنەی زۆر لە هاوەڵان، بە پەرۆشەوە مانیفێستی هونەری شۆڕشگێڕیی سەربەخۆم خوێندەوە کە بریتۆن و ترۆتسکی نووسیبویان و لەلایەن (ڕیڤێرا)وە ئیمزا کرابوو. کە تێیدا ترۆتسکی دەسەڵات و کۆنترۆڵی رامیاری بۆ سەر ئەدەب وەلاخستبو. تاکە یاسای دەوڵەتی شٶڕشگێڕ هەیبێت سەبارەت هونەرمەندان و ئەدیبان ئەوەیە ئازادی تەواویان پێ بدات.\nپ/ وا دەردەکەوێت ئەو جیاوازیە ناوەکیەت کێشەی لە ناختدا خولقاندبێت؟\nو/ من دژی ڕیالیزمی سۆشیالیستی بووم، ئەوەش سەرەتای ململانێکانم بوو لەگەڵ پارتی کۆمۆنیستی، ومن ئەندام نەبووم تیایدا، بەڵام هاوڕێدۆست بووم لەگەڵیان. شەڕی یەکەمی نێوانمان لەسەر گیروگرفتی هونەر بوو.\nله ئینگلیزیه‌وه/ سۆران محه‌مه‌د


مێژوی ئەمڕۆ 14/5 - بنکەی روناکبیریی گەلاوێژ :: Gelawej\nمێژوی ئەمڕۆ 14/5\n- له رۆژى 14/5/1912 ئۆگست ستریندبرگ (Johan August Strindberg)، رۆماننوس و شاعیر و شانۆنوس و نیگاركێش و نوسه‌رى سویدى له ته‌مه‌نى (63) ساڵى به نه‌خۆشى شێرپه‌نجه له شارى سوید كۆچى دوایى كردووه، لە رۆژى 22/1/ 1849 لە شارى سوید له دایکبووە.\n- له رۆژى 14/5/1925 هنرى رایدر هاگرد ( Henry Rider Haggard)، رۆماننوس و نوسه‌رى ئینگلیزى له ته‌مه‌نى (68) ساڵى له شارى له‌نده‌ن كۆچى دوایى كردووه، له رۆژى 22/6/1856 له دایكبووه.\n- لە رۆژى 14/5/1955 ئەنوەر وەجدى، ئەکتەرى میسرى لە تەمەنى (55) ساڵى به نەخۆشى لە شارى ستۆکهۆڵم کۆچى دوایى کردووە، لە رۆژى 11/10/1904 لە شارى قاهیرە لە دایکبووە.\n- لە رۆژى 14/5/1987 ریتا هیوارس (Rita Hayworth)، ژنە ئەکتەرى ئەمەریکى لە تەمەنى (68) ساڵى بەنەخۆشى لە شارى نیۆیۆرک کۆچى دوایى کردووە، لە رۆژى 17/10/1918 لە شارى نیۆیۆرک لە دایکبووە.\n- لە رۆژى 14/5/1998 فرانک سیناترا (Frank Sinatra)، گۆرانیبێژ و موزیسیان و ئەکتەرى ئەمەریکى لە تەمەنى (82) ساڵى بە جەڵتەى دڵ لە شارى لوس ئەنجلوس لە ویلایەتى کالیفۆرنیا کۆچى دوایى کردووە، لە رۆژى 12/12/1915 لە شارى نیوجرسى لە ئەمەریکا لە دایکبووە.\n- له رۆژى 14/5/2019 دڵپاك سه‌عید، شێوه‌كارى كورد له ته‌مه‌نى (40) ساڵى به‌هۆی نه‌خۆشی دڵ له شارى هه‌ولێر كۆچی دوایی كردووه، له ساڵى 1979 له شارى هه‌ولێر له دایكبووه، بڕوانامه‌ى ماسته‌رى له هونه‌رى شێوه‌كارى وه‌رگرتووه، مامۆستاى كۆلێژی هونه‌ره جوانه‌كانی هه‌ولێر بووه، به شداری له چه‌ندین پێشانگه‌ى تایبه‌ت و هاوبه‌شدا كردووه.\nئەم بابەتە 18 جار خوێندراوەتەوە


📚 فایلی پەیوەندیدار: 54\n24. 👁 بەلاغی کۆبوونەوەی شاندی باڵای پارتی دیموکراتی کوردستان و وەفدی دانوستانکاری بزوتنەوەی گۆڕان 15-01-2019\n25. 👁 بەهۆی کۆچی دوای دلۆڤان بارزانی برای نێچیرڤان بارزانی سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان قوباد تاڵەبانی لە پرسەنامەیەکدا سەرەخۆشی خۆی ئاراستەی ئه و بنەماڵەیە کرد\n26. 👁 پارتی لەڕاگەیەندراوێکدا دوای کۆبوونەوە ئاماژەی بەوەکردوە: ناوچەکە بە کوردستانیشەوە چاوەڕوانی گۆڕانکاری و ئاڵۆزی زێدەتری لێدەکرێت\n27. 👁 پرسە و سەرەخۆشی چاوشئۆغڵو بۆ نێچیرڤان بارزانی\n28. 👁 پرسە و سەرەخۆشی حەیدەر عەبادی بۆ نێچیرڤان بارزانی\n29. 👁 پرسە و سەرەخۆشی سەرۆک کۆماری ئێراق فوئاد مەعسووم بۆ نێچیرڤان بارزانی\n30. 👁 پرسە و سەرەخۆشیی وەزارەتی پەروەردەی حکومەتی هەرێمی کوردستان\n31. 👁 پرسەنامەکەی نێچیرڤان بارزانی بۆ کۆچی دوایی قادری حاجی عەلی\n32. 👁 پرسەنامەی بەرپرسانی هەرێمی کوردستان و لایەنە سیاسییەکان بۆ نێچیرڤان بارزانی\n33. 👁 پرسەنامەی بەرپرسی رەوەندی کوردی لە رووسیای فیدراڵ بۆ کۆچی دوایی دلۆڤان ئیدریس بارزانی\n34. 👁 پرسەنامەی رۆژ نووری شاوەیس بۆ مەسعود بارزانی و نێچیرڤان بارزانی\n35. 👁 پرسەنامەی سەرۆکوەزیرانی کوردستان بۆ خانەوادەی بووش\n36. 👁 پرسەنامەی عومەر ئێلخانیزادە بۆ نێچیرڤان بارزانی\n37. 👁 پرسەنامەی عەلی قازی محەمەد بۆ نێچیرڤان بارزانی\n38. 👁 پرسەنامەی غەفوور مەخمووری بۆ مەسعود بارزانی و نێچیرڤان بارزانی\n39. 👁 پرسەنامەی لاهوڕ تاڵەبانی بۆ نێچیرڤان بارزانی\n40. 👁 پرسەنامەی مەکتەبی سیاسی پارتی بۆ مەسعود بارزانی و نێچیرڤان بارزانی\n41. 👁 پرسەنامەی مەکتەبی سیاسی یەکێتی بۆ نێچیرڤان بارزانی\n42. 👁 پرسەنامەی نێچیرڤان بارزانی بۆ کۆچی دوایی رەسوڵ فەقێ\n43. 👁 پرسەنامەی نێچیرڤان بارزانی بۆ کۆچی دوایی سەڵاح کوێخا\n44. 👁 پرسەنامەی نێچیرڤان بارزانی بۆ کۆچی دوایی شێخ سالاری حەفید\n45. 👁 پرسەنامەی نێچیرڤان بارزانی بۆ کۆچی دوایی مارف عومەر گوڵ\n46. 👁 پرسەنامەی نێچیرڤان بارزانی بۆ کۆچی دوایی میری کووەیت صباح احمد الجابر الصباحی\n47. 👁 پرسەنامەی نێچیرڤان بارزانی بۆ کۆچی دوایی مەهابات قەرەداغی\n48. 👁 پرسەنامەی نێچیرڤان بارزانی بۆ کۆچی دوایی نەوشیروان مستەفا\n49. 👁 پرسەنامەی کۆسرەت رەسول بۆ نێچیرڤان بارزانی\n50. 👁 پرسەنامەەی سەرۆکی هەرێم بۆ خانەوادەی ئاسۆ عومەر سوارە\n51. 👁 پیرۆزبایی خاتوو گەلاوێژ بۆ نێچیرڤان بارزانی\n52. 👁 پیرۆزبایی نێچیرڤان بارزانی بۆ جەژنی جەمایێ کوردانی ئێزیدی 2019\n53. 👁 پیرۆزبایی نێچیرڤان بارزانی بۆ نوری مالیکی بەبۆنەی دووبارە هەڵبژاردنەوەی بە سەرۆکی حزبی دەعوەی ئیسلامی\n54. 👁 پیرۆزباییی ناوەندی هاوکاریی حیزبەکانی کوردستانی ئێران بۆ نێچیرڤان بارزانی\n55. 👁 پێدانی زانیاری نهێنی بە دەزگای هەواڵگری ئێراق لەلایەن خودی مەسعود بارزانی و نێچیرڤان بارزانی\n56. 👁 پەياما نێچيرڤان بارزانی بۆ وەغەرا مير تەحسين بەگ\n57. 👁 پەيامی سەرۆکی هەرێمی کوردستان بۆ جەژنی ڕەمەزانی 2020\n58. 👁 پەيامی نێچیرڤان بارزانی دەربارەی رێکەوتنی ئاساييکردنەوەی دۆخی شنگال\n59. 👁 پەیاما نێچیرڤان بارزانی بۆ جەژنا سەرسالا ئێزدییان\n60. 👁 پەیامی پیرۆزبایی سەرۆک نێچیرڤان بارزانی بۆپەیڕەوانی کەنیسەی ئەرمەنیی ئەرتۆدۆکس\n61. 👁 پەیامی پیرۆزبایی نێچیرڤان بارزانی لە جەژنی لەدایکبوونی مەسیح 2021\n62. 👁 پەیامی سەرخۆشیی نێچیرڤان بارزانی بۆ کۆچی دوایی شێخ سدیق عەبدولعەزیز\n63. 👁 پەیامی سەرۆکی هەرێم بۆ جەژنی لە دایکبوونی مەسیح\n64. 👁 پەیامی سەرۆکی هەرێمی کوردستان بۆ یادی دامەزراندنی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان\n65. 👁 پەیامی سەرۆکی هەرێمی کوردستان بە بۆنەی جەژنی ئەکیتۆوە\n66. 👁 پەیامی سەرۆکی هەرێمی کوردستان لە یادی شۆڕشی ئەیلوولدا\n67. 👁 پەیامی محەمەد حەلبووسی بەبۆنەی تێپەڕبوونی ساڵێک بەسەر دەستبەکاربوونی نێچیرڤان بارزانی لە پۆستی سەرۆکی هەرێم\n68. 👁 پەیامی نێچيرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان بۆ ساڵی تازە\n69. 👁 پەیامی نێچیرڤان بارزانی بۆ بنەماڵەی محەمەد مەلا قادر\n70. 👁 پەیامی نێچیرڤان بارزانی بۆ جەژنی قەولتاس\n71. 👁 پەیامی نێچیرڤان بارزانی بۆ جەژنی يێت ئێزى کوردانی ئێزدی\n72. 👁 پەیامی نێچیرڤان بارزانی بۆ خۆپیشاندەران\n73. 👁 پەیامی نێچیرڤان بارزانی بۆ رێکخەری گشتی نوێی بزووتنەوەی گۆڕان، عومەری سەید عەلی\n74. 👁 پەیامی نێچیرڤان بارزانی بۆ ساڵیادی بۆردومانی قەڵادزێ\n75. 👁 پەیامی نێچیرڤان بارزانی بۆ ساڵیادی کۆچی دوایی مام جەلال\n76. 👁 پەیامی نێچیرڤان بارزانی بۆ هاتنی ساڵی نوێی 2022\n77. 👁 پەیامی نێچیرڤان بارزانی بۆ کۆچی پێشمەرگەی دێرین و کەسایەتيی ناودار (مستەفا نێروەیی)\n78. 👁 پەیامی نێچیرڤان بارزانی بۆ کۆچی دوایی مام جەلال\n79. 👁 پەیامی نێچیرڤان بارزانی بۆ کۆچی دوایی یەشار کەمال\n80. 👁 پەیامی نێچیرڤان بارزانی سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان سەبارەت بە بارودۆخی خەڵکی شاری موسڵ\n81. 👁 پەیامی نێچیرڤان بارزانی سەرۆکی هەرێمی کوردستان بۆ يادی کارەساتی شنگال\n82. 👁 پەیامی نێچیرڤان بارزانی لەبارەی هێرشی داعش بۆسەر گوندە کوردیەکانی بناری چیای قەرەچووغ\n83. 👁 پەیامی نێچیرڤان بارزانی ەبۆنەی یادی 50 ساڵەی دامەزراندنی یەکێتی زانایانی ئایینی ئیسلامی کوردستان\n84. 👁 پەیامی نێچیرڤان بارزانی، بۆ 1ی ئایار\n85. 👁 پەیامێک لە (نێچیرڤان بارزانی)ەوە 28-05-2019\n86. 👁 تێرێزا مەی بۆ نێچیرڤان بارزانی: لە پاراستنی ماف و ناسنامەی گەلی کورد بەردەوامدەبین\n87. 👁 حکومەتی هەرێمی کوردستان راگەیەندراوێکی لەبارەی کۆنفرانسی رۆژنامەوانی نێچیرڤان بارزانی سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستانەوە بڵاوکردەوە 22-01-2018\n88. 👁 دۆناڵد ترەمپ پيرۆزبايی جەژنی نەورۆز لە نێچيرڤان بارزانی دەکات\n89. 👁 دەقی پرسەنامەی نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان بۆ کۆسرەت رەسوول\n90. 👁 دەقی پەیامی پیرۆزبایی نێچیرڤان بارزانی بۆ جەژنی قوربان\n91. 👁 دەقی پەیامی سەرکەوتن و پیرۆزبایی نێچیرڤان بارزانی، جێگری سەرۆکی پارتی دیموکراتی کوردستان\n92. 👁 دەقی پەیامەکەی نێچیرڤان بارزانی: بۆ تەقینەوەکانی کەرکوک 30-05-2019\n93. 👁 دەقی راگەیێندراوی کۆشکی سپی لەبارەی کۆبوونەوەکەی نێوان نێچیرڤان بارزانی و مایک پێنس\n94. 👁 دەقی قسەکانی نێچیرڤان بارزانی لە رێوڕەسمی رۆژی جیهانی بەرەنگاربوونەوەی تووندوتیژی دژی ژنان\n95. 👁 دەقی قسەکانی نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان لە رۆژی ئاڵای کوردستان\n96. 👁 دەقی وتارەکەی سەرۆکوەزیرانی هەرێمی کوردستان لە فۆڕومی هەولێر\n97. 👁 راگەیێندراوێک لە نێچیرڤان بارزانییەوە لەبارەی دۆخی عێراق و خۆپیشاندانەکان\n98. 👁 راگەیەندراوی نێچیرڤان بارزانی لەبارەی تاوانە تیرۆرستیەکەی ناوچەی فەرحاتیەی قەزای بەلەد لە پارێزگای سەڵاحەددین\n99. 👁 راگەیەندراوی نێچیرڤان بارزانی لەبارەی هێرشکردنە سەر لقی پارتی لە بەغدا\n100. 👁 سەرۆکی هەرێمی کوردستان هێرشەکەی سەر ئەلتاجی سەرکۆنە دەکات\n101. 👁 سەرۆکی هەرێمی کوردستان واژۆی لەسەر یاسای تاپۆکردنی خانووە زێدەڕۆکان نەکرد و گەڕاندیەوە پەرلەمان\n102. 👁 سەفین کانەبی، سەرۆکی یەکێتی تۆپی پێی کوردستان، نامەیەک بۆ نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکوەزیرانی کوردستان دەنێرێت\n103. 👁 شا عەبدوڵڵا، پادشای ئوردن نامەیەکی پیرۆزبایی ئاراستەی نێچیرڤان بارزانی کرد\n104. 👁 عەلی قەرەداغی سەرەخۆشی لە نێچیرڤان بارزانی دەکات\n105. 👁 لەبارەی سەردانەکەی نیچیرڤان بارزانی بۆ ڤاتیکان حکومەتی هەرێم راگەیاندراوێکی بڵاوکردەوە\n106. 👁 مەحموود عەباس سەرەخۆشی لە نێچیرڤان بارزانی دەکات\n107. 👁 مەسعود بارزانی یەکەمین گوتاری دوای سوێندخواردنی، نێچیرڤان بارزانی سەرۆکی هەرێمی کوردستان پێشکەشکرد\n108. 👁 نامەیەک لە دوو کچی پاشماوەی ئەنفالەوە بۆ نێچیرڤان بارزانی و عیماد ئەحمەد\n109. 👁 نامەیەک لە سەرۆکی هەرێمی کوردستانەوە بۆ نێچیرڤان بارزانی\n110. 👁 نێچيرڤان بارزانی سەرەخۆشی لە بنەماڵەی عایشە پەریخان دەکات\n111. 👁 نێچیرڤان بارزانی ئیدانەی هێرشەکانی سەر باڵیۆزخانەی ئەمەریکای لە بەغدا کرد\n112. 👁 نێچیرڤان بارزانی بۆ بۆریس جۆنسن: هيوای سەرکەوتن بۆ خۆتان و پارتەکەتان دەخوازم\n113. 👁 نێچیرڤان بارزانی پیرۆبایی لە سەرکەوتنی کۆنگرەی چوارەمی یەکێتی دەکات\n114. 👁 نێچیرڤان بارزانی پیرۆزبایی لە نادیە موراد دەکات\n115. 👁 نێچیرڤان بارزانی پیرۆزبایی لە کچە پێشمەرگەیەک دەکات\n116. 👁 نێچیرڤان بارزانی پەیامێکی لە ساڵیادی 51 ساڵەی رێککەوتنامەی 11 ئادار بڵاوکردەوە\n117. 👁 نێچیرڤان بارزانی جەژنی نەورۆز پیرۆز دەکات\n118. 👁 نێچیرڤان بارزانی دەستلەکارکێشانەوەی سێ وەزیری پەسندکرد\n119. 👁 نێچیرڤان بارزانی رێنماییەکی نوێ لە بارەی وەزارەتی خوێندنی باڵا دەردەکات\n120. 👁 نێچیرڤان بارزانی ستایشی هەوڵەکانی حکومەتی هەرێمی کوردستانی کرد بۆ رێگرتن لە بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا\n121. 👁 نێچیرڤان بارزانی سەرۆکی حکومەتی هەرێم پەیامی هاوخەمی بۆ کۆچی دوای عەزیز محمد، سکرتێری پێشوتری حزبی شیوعی عێراقی ئاڕاستەی بنەماڵەکەیان کرد\n122. 👁 نێچیرڤان بارزانی سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان بە سەردانێکی رەسمی گەیشتە پاریسی پایتەختی فرەنسا\n123. 👁 نێچیرڤان بارزانی سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان بەبۆنەی دەستپێکردنی ئۆپراسیۆنی ئازادکردنی شاری موسڵ راگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە\n124. 👁 نێچیرڤان بارزانی سەرەخۆشی لە بنەماڵەی مەلا جەمیل شاوێسی دەکات\n125. 👁 نێچیرڤان بارزانی سەرەخۆشی لە پارێزگاری دهۆک دەکات\n126. 👁 نێچیرڤان بارزانی سەرەخۆشی لە حکوومەت و گەلی عومان دەکات\n127. 👁 نێچیرڤان بارزانی سەرەخۆشی لە میری کوێت دەکات\n128. 👁 نێچیرڤان بارزانی لە مەراسیمی دەستپێکردنی بنیاتنانی کۆمەڵگەی نوێی کونسوڵخانەی ئەمریکا لە هەولێر گوتارێکی پێشکەشکرد\n129. 👁 نێچیرڤان بارزانی لەبارەی بازگە نایاساییەکان بڕیارێکی دەرکرد\n130. 👁 نێچیرڤان بارزانی لەسەر دەستگیرکردنی هاوسەرۆکەکانی هەدەپە پەیامێک بڵاودەکاتەوە\n131. 👁 نێچیرڤان بارزانی هیوای سەلامەتی بۆ میری کوەیت دەخوازێت\n132. 👁 نێچیرڤان بارزانی هێرشەکەی منیا لە میسر سەرکۆنە دەکات\n133. 👁 نێچیرڤان بارزانی و پوتین، پەیوەندییەکانی هەولێر مۆسکۆ تاوتوێ دەکەن\n134. 👁 نێچیرڤان بارزانی و مەکگۆرک کێشەکانی هەولێر بەغدا تاوتوێ دەکەن\n135. 👁 نێچیرڤان بارزانی لەبەڵگەنامەیەکی ویکیلیکسدا\n136. 👁 نێچیرڤان بارزانی لەبەڵگەنامەیەکی ویکیلیکسدا: مانەوەی کورد لەعێراق باشترە لەسەربەخۆیی بەبێ پشتیوانیی ئەمەریکا\n137. 👁 نێچیرڤان بارزانی: 25ی ئەیلوول رۆژی بڕياردانه لە داهاتوويەکی باشتر بۆ خۆمان و نەوەکانمان\n138. 👁 نێچیرڤان بارزانی: باری ئابووری باش دەبێتەوە، کوردستان روودەکاتە خێر و خۆشی\n139. 👁 نێچیرڤان بارزانی: بە نیگەرانییەکی زۆر و لە نزیکەوە چاودێریی دۆخی عێراق و پێشهاتەکانی دەکەین کە لە قەیرانێکی قووڵدایە\n140. 👁 نێچیرڤان بارزانی: پاڵپشتیی بۆ رۆژنامەڤانان و ئازادیی کاری رۆژنامەگەری دووپاتدەکەینەوە\n141. 👁 نێچیرڤان بارزانی: جیهان رەشید نموونەی کارامەيی و راوێژکارێکی لێهاتووی شارەزا بوو\n142. 👁 نێچیرڤان بارزانی: جەژنا ڕۆژى يێن ئێزى ل هەموو خوشک و برايێن ئێزدى ل کوردستانێ و ل هەر دەرەکا جيهانێ بن پيرۆز دکەم\n143. 👁 نێچیرڤان بارزانی: داعش هێشتا هەڕەشەیە بۆ سەر ئاشتی و ئاسایشی کوردستان\n144. 👁 نێچیرڤان بارزانی: دڵنیام ئەم قۆناغە سەختەش تێدەپەڕێنین\n145. 👁 نێچیرڤان بارزانی: رێککەوتننامەی 11ی ئازار بەڵگەی راستیی باوەڕی گەلی کوردستانە\n146. 👁 نێچیرڤان بارزانی: سەرکەوتنی راپەڕین بەرهەمی تەبایی بوو\n147. 👁 نێچیرڤان بارزانی: لەگەڵ یەکێتی دادەنیشین و دڵنیاتان دەکەمەوە هەموو گرژییەکان چارەسەر دەکەین\n148. 👁 نێچیرڤان بارزانی: مامۆستا جەمال نەبەز بە بەرهەمەکانی زیندوو دەمێنێتەوە\n149. 👁 نێچیرڤان بارزانی: نەورۆز جەژن و هێمای سەرکەوتنە و دەبێ وەک هەميشە هێز و ورەمان بداتێ\n150. 👁 نێچیرڤان بارزانی: هەموو هەوڵێک دەخەینەگەڕ بۆ بە جینۆساید ناساندنی ئەنفال\n151. 👁 نێچیرڤان بارزانی: کوردستان پشتیوانی مستەفا کازمییە بۆ پۆستی سەرۆکوەزیرانی عێراق\n152. 👁 نێچیرڤان بارزانی، بۆ یادی ئەنفالی بادینان؛ پێویستە عیراق قەرەبووی کەسوکاری ئەنفالکراوان بکاتەوە\n153. 👁 نێچیرڤان بارزانی، پيرۆزبايی لە هاوسەرۆکانی يەکێتی دەکات\n154. 👁 نێچیرڤان بارزانی، پیرۆزبایینامەیەک ئاراستەی رەجەب تەییب ئەردۆغان دەکات\n155. 👁 نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان پەیامێکی لەسەر بارودۆخی ئێڕاق بڵاوکردەوە\n156. 👁 نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان، یاسای چاکسازیی پەسەند کرد\n157. 👁 نێچیرڤان بارزانی، لە پەیامێکدا یادی جینۆسایدکردنی کوردانی فەیلی دەکاتەوە\n158. 👁 نێچیرڤان بارزانی، لە پەیوەندییەکی تەلۆفۆنیدا لەگەڵ ڕێکس تیلەرسن، وەزیری دەرەوەی ئەمریکا تاوتوێی پەیوەندییەکانی هەولێر و بەغدایان کرد\n159. 👁 نێچیرڤان بارزانی، هۆشداریی لەبارەی زیادبوونی هێرشە تیرۆرستییەکان لە عێراق و بە تایبەت لە ناوچەکانی ماددەی 140 دەدات\n160. 👁 نەجمەدین کەریم پەیامێکی پیرۆزبای لە نێچیرڤان بارزانی دەکات بە بۆنەی وەرگرتنی پۆستی هەرێم\n161. 👁 هەدەپە: سەرەخۆشیی لە نێچیرڤان بارزانی و گەلی کوردستان دەکەین\n162. 👁 وتاری نێچیرڤان بارزانی لە کۆنفرانسێکی تایبەت بە هەڵمەتی نیشتمانی بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی توندوتیژی لە هەولێر\n163. 👁 کۆشکی سپی دەقی قسەکانی دۆناڵد ترەمپ و نێچیرڤان بارزانی بڵاوکردەوه\n164. 👁 یان کۆبیش سەرەخۆشی لە نێچیرڤان بارزانی دەکات\n👁 ئەم بابەتە 53,210 جار بینراوە


بایگانی‌های بارزانی - دیدبان حقوق بشر کردستان ایران\nبایگانی برچسب ها: بارزانی\nممکن است بده بستان های پنهانی میان سران گروه پ ک ک با ترکیه، مسیر قربانی کردن گریلاها را فراهم کرده باشد.\nآمریکا، کانادا و اتحادیه اروپا از گزارش آزادی بیان در اقلیم کردستان عراق استقبال کردند.\nلەساڵی 2014 داعش هێرشی کردە سەر ناوچەی ئیزدی نشینی شنگال. زۆرێک وایان دەزانی ئەم هێرشە لەناکاوە بەڵام بەس بۆ خەڵک وا بوو چوونکە پێشمەرگەکانی هەرێم بە تایبەت پارتی بە سەرۆکایەتی مەسعوود بارزانی بێ ئەوەی ئاگاداری بدات و لەناکاو و پێش هێرشەکە ناوچەکەی چۆڵ کرد. خەڵک لەپڕێکدا داعشیان لەنێو گوند و شەقامەکان بینی. لەم هێرشەدا چەند […]\nلەدوای دیداری نەسر حەریری سەرۆکی دژبەرانی سوری ناسراو بە هاوپەیمانی نەتەوەیی و شاندی هاوڕای لەهەرێمی کوردستان، 18 رێکخراوی کورد لەبەیانییەیەکدا ئەم دیدارەیانە سەرکۆنە کرد. ئەم دەزگانە لەبەیانییەکەیاندا شاندی دژبەرانی سوری وەک بکوژانی کورد ناوزەد دەکەن کە دەستیان بە کۆشتنی هەزاران کورد و دەرەوەی کورد سوورە. ئەم دەزگانەی کورد لەبەیانامەکەیاندا بۆ خەڵکی کورد لە هەرێمی کوردستان […]\nهێرشی راگەیاندنەکانی سەر بە بارزانی بۆ سەر بەرهەم ساڵح\nدوای دیداری پاپ فرانسیس لەئێراق و دیدار لەگەڵ بەرپرسە جیاکانی ئێراقی لەوانە بەرهەم ساڵح سەرۆک کۆمار، ئەم بەرپرسە کوردە ئێراقیە لەلێدوانێکدا لەبارەی ئەو ئیشانەی وا ئەنجام دراوە لەلایەن دەوڵەتی ئێراقەوە بۆ هاوڵاتیانی مەسیحی ئەم وڵاتە راپۆرتێکی پیشکەش کرد. راپۆرتەکەی بەرهەم ساڵح رەخنەی توندی راگەیاندنەکانی کورد و لایەنگرانی سەر بە بارزانی لێکەوتەوە. میدیاکانی سەر بە بارزانی […]\nانتقاد هیجده سازمان کرد از دیدار بارزانی با رئیس مخالفان سوریه\nدر پی دیدار نصر حریری، رئیس مخالفان سوریه موسوم به ائتلاف ملی سوریه و هیئت همراه از اقلیم کردستان، هیجده نهاد و سازمان کرد طی بیانیه ای این دیدار را محکوم کردند. این نهادها در بیانیه خود هیئت مخالفان سوریه را «قاتلان کرایه ای» توصیف کرد که «دستشان به خوان هزاران کرد و غیرکرد آلوده […]\nکەمالیستەکان دوای دامەزراندنی کۆماری تورکیا، ستراتژیەکی مەترسیدار و نەژادپەرەستانەیان لەبەرانبەر کورد گرتە پێش. ئەم ستراتژیەش لەناوبردنی خەڵکی کوردە. ئەم سیاسەتەی کەمالیستەکان هێشتاش بەردەوامە بەڵام کاتێک کەمالیستەکان زانیان ئەم کردەوە تێکدەرانە بەس نییە بەدوای ستراتژیەکی دیکەدا رۆشتن. واتە دامەزراندنی پەکەکە؛ کەمالیستەکانیش بۆ خۆیان دەیانزانی پەکەکە رەوتی لەناوبردنی کوردان درێژە دەدات و ئەم سیاسەتە هێشتاش درێژەی هەیە. […]\nتەقەکردن لەیەکێک لەدژبەرانی بارزانی لەهەولێر\nبە پێی راپۆرتی چاودێری مافی مرۆڤی کوردستانی ئێران، هاوڕێ کوردی چالاکی سیاسی دانیشتووی هەولێر کرا بە ئامانج و تەقەی لێکرا. دوو کەسی ملیشیا بە جلی سڤیلەوە کاتێک هێرشیان کردە سەر هاوڕێ کوردی چالاکی سیاسی دانیشتووی هەولێر هاواریان کرد کە باشتر وایە بێدەنگ بن و دەمتان داخەن. هێرشکارەکان دوێنێ شەو کاتێک کە هاوڕێ بۆ بازار دەڕۆیشت […]\nبە پێی راپۆرتی مافی مرۆڤی کوردستانی ئێران، ماوەیەک لەمەو پێش بە بۆنەی ساڵی نوێی زائینی هەریەک لە ئەندامانی تەڤدەم یا خوسەری لەکوردستانی سوریا لەوانە ئیلهام ئەحمەد و ئاڵدار خەلیل و مەزڵووم عەبدی، ساڵی 2021یان وەک ساڵی بەڕێوەبردنی هەڵبژاردن راگەیاند. بەڵام لەبەرانبەردا کوردانی سوریا کە سەر بە رەوتی مەسعوود بارزانی (ئەنەکەسە)، وێڕای ئەنجامدانی دیمانەی تەلەڤیزیۆنی لەگەڵ […]


کوردیپێدیا - پارتی: پێشمەرگە بە مێژووی دوور و درێژی نیشتمانی خۆی بۆ هەموو عێراقییەکان قەڵغان بووە\n📝 پارتی: پێشمەرگە بە مێژووی دوور و درێژی نیشتمانی خۆی بۆ هەموو عێراقییەکان قەڵغان بووە | پۆل: بەڵگەنامەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nپارتی: پێشمەرگە بە مێژووی دوور و درێژی نیشتمانی خۆی بۆ هەموو عێراقییەکان قە...\nروونکردنەوەیەک لە مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستانپارتی دیموکراتی کوردستان\nبەشێک لە ڕۆڵەکانی گەلی عێراق بە خۆپێشاندان و داواکردنی مافەکانیان لە چوارچێوەی ناسنامەی هاووڵاتیبوون و لەپێناو باشترکردنی هەلومەرجی ئێستای عێراق، مافێک پەیڕەو دەکەن کە دەستوور فەراهەمی کردووە.\nئێمە لە پارتی دیموکراتی کوردستان ڕێز و پێزانینمان هەیە بۆ هەموو هەوڵ و کۆششی جەماوەریی ئاشتیخوازانەی سەرجەم چین و توێژەکان کە لە گۆڕەپانەکانی خۆپێشاندان کۆبوونەتەوە، بە پێویستمان زانی سەرنجی خوشک و براکانمان کە خاوەن مافی دەستوورین رابکێشین بۆ ئەوەی ئاگاداری هەوڵی هەندێ خەڵکی سەرلێشێواوی تێکدەر بن کە بۆ لەباربردن و تێکدانی ئاشتیی کۆمەڵایەتی و دروستکردنی مەترسی بۆ سەلامەتیی نیشتمان، لەدژی پێشمەرگە پروپاگەندەی ژەهراوی بڵاودەکەنەوە، ئەویش لە ڕێگەی تێکەڵکردنی ناوی برا پێشمەرگەکانتان لە بەرپرسیارێتی لەو بابەتانەی لە خۆپێشاندانەکان ڕوویانداوە.\nپێشمەرگە بە مێژووی دوور و درێژی نیشتمانی خۆی بۆ هەموو عێراقییەکان قەڵغان بووە و هەموویانی پاراستووە و بە شەهیدە سەربەرزەکانییەوە قوربانی و وەفاداری پێشکەشکردووە بۆ ئەوەی گەلی عێراق بە هەموو پێکهاتەکانی لە پێشەنگی گەلانی ئازادیخواز و پێشکەوتنخوازدا بێت، هێزی پێشمەرگە بەشێکە لە سیستمی بەرگری عێراق و برای ئێوەن، پێشمەرگە زۆر لەوە دوورە کە بە پێچەوانەی ویژدان و خواستی نیشتمان ناو و رێبازەکەی لەکەدار بکرێت.\nلەبەر ئەوە دوژمنانی یەکریزی نیشتمانی بە ئامانجی بەلارێدابردنی ڕێڕەوی ڕووداوەکان و بۆ خزمەتی بەرژەوەندییە گوماناوییەکانیان، هەوڵی بەخشینی تۆمەتی درۆزنانە دەدەن. ئێمەیش پەیمان دەدەین کە گەلەکەمان بە هەموو هێزکانییەوە بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی هەموو ئەوانەی کە هەوڵی تێکدانی یەکریزیی نیشتمانی دەدەن، لە ئامادەباشیدا دەبێت.\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (بەناز جۆڵا)ەوە لە: Nov 18 2019 10:05AM تۆمارکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (بەناز جۆڵا)ەوە لە: Nov 18 2019 10:05AM باشترکراوە


کوردیپێدیا - د.لوقمان رەئوف\n👫 د.لوقمان رەئوف | پۆل: کەسایەتییەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nد.لوقمان رەئوف عەلی\nپەیجی: د.لوقمان رەئوف\nفەیسبووکی: د.لوقمان رەئوف\n•\tبڕوانامەی دکتۆرا لە ئەدەبی کوردی(2014)، بە ناونیشانی (دەقی شیعری کوردی لەروانگەی سیمیۆلۆژییەوە)، زانکۆی سلێمانیسلێمانی.\n•\tنامەی ماستەر لە ئەدەبی کوردی (2010)، بە ناونیشانی (رەهەندەکانی شوێنکات لە دەقە واڵاکانی شێرکۆ بێکەسدا)، زانکۆی سلێمانی.\n•\tبەکالۆریۆس لە بەشی کوردی (1997)، کۆلێژی زمان، بەشی کوردی، زانکۆی سلێمانی.\n•\t17 ساڵ کارکردن لە بواری پەروەردە.\n•\t8 ساڵ کارکردن لە وەزارەتی خوێندنی باڵاوەزارەتی خوێندنی باڵاو توێژینەوەی زانستی.\n•\tچەندین پلەو پۆستی کارگێڕی لەوەزارەتی پەروەردەوەزارەتی پەروەردەو خوێندنی باڵا بەرێوەبردوە.\n•\tدانانی پرۆگرامی وانەی کوردۆلۆژی و وتنەوەی وانەی کوردۆلۆژی، پەیمانگەی تەکنیکی کوردستان(2015-2020).\n•\tئەنجامدانی چەندین سیمینار لە بواری (ئەدەبی، رەخنەیی، گەشەپێدانی مرۆیی، بیرکردنەوەی رەخنەگرانە، بیرکردنەوەی داهێنەرانە).\n•\tوتنەوەی وانە لە چەندین خولی شیاندنی مامۆستایان، بۆ نمونە لە (یەکەی راهێنان، پەیمانگەی کۆمپیوتەری ئەهلی سلێمانی، پەیمانگەی راهێنان و گەشەپێدانی سلێمانی، کۆلێژی یونایتد ساینس......تاد).\n•\tدانانی پرۆگرامی بەشی کوردی، پەیمانگە مەڵبەندییەکانی مامۆستایان(2004-2007).\n•\tراهێنەری پەروەردەییە.\n•\tبەشداری چەندین خولی راهێنان و کارێڕی و سەرکردەی کردوە.\n•\tئەندامی چەندین ریکخراو و کۆمەڵەی ناوخۆیی و جیهانییە، لەوانە(کۆمەڵەی ئەکادیمیای کوردستان، ئەندامی کارای سەندیکاری ڕۆژنامەنوسانی کوردستان، ئەندامی کارای سەندیکاری ڕۆژنامەنوسانی جیهان، ئەندامی یەکێتی نوسەرانی کورد، ......تاد)\n•\tشارەزاییەکی باش لە بواری پەروەردە و توێژینەوەدا.\n•\tشارەزاییەکی باش لە ئەدەب و ڕەخنەدا.\n•\tشارەزاییەکی باش لە بواری بەڕێوەبردن و ڕێکخراو وپلانداندا.\n•\tشارەزاییەکی باش لە دروستکردنی پەیوەندی و قسەکردن و نوسیندا هەیە.\n•\tشارەزاییەکی باش لەبواری ڕاگەیاندندا (گۆڤار، ڕۆژنامە).\n•\t(گوتاری بۆلیفۆنی لە شیعرەکانی شێرکۆبێکەسدا)، فەرمانی ژمارە (8) لە 14/1/2015، زانکۆی گەرمیانگەرمیان،\n•\t(سیمیۆلۆژیای کات لە شیعری کوردیدا)، فەرمانی ژمارە (14) لە ساڵی (2017)، زانکۆی گەرمیان (1950-1975)\n•\t(کارنامەی ناونیشان لە دەقە واڵاکانی شێرکۆ بێکەسدا)، فەرمانی ژمارە (39م ج) لە(10/4/2015)، زانکۆی کەرکوککەرکوک،\n•\t(سیمیۆلۆژیای ناونیشان لە شیعرەکانی گۆراندا)، گۆڤاری ئەکادیمیای کوردستان، فەرمانی ژمارە (پ248) لە (13/12/2015).\n•\t(یاخیبوون لە شیعرەکانی شێرکۆ بیکەسدا)، فەرمانی ژمارە (81م ج/53) لە 25/1/2016، زانکۆی کەرکوک،\n(وشەی فەرهەنگی لە شیعرەکانی شێرکۆ بێکەسدا)، فەرمانی ژمارە (11م ج/4) لە 5/6/2016، زانکۆی کەرکوک،\n•\t(سیمیۆلۆژیای ڕەنگ لە شیعری شێرکۆ بێکەسدا)، لە ساڵی 2017، زانکۆی گەشەپێدانی مرۆیی،\n•\t(توندی زمان لە شیعری جەللادی عەلی حەسەنیانیدا)، زانکۆی کەرکوک،\n•\t(سیمیۆلۆژیای ڕەنگ لە شیعری شێرکۆ بێکەسدا)، زانکۆی گەشەپێدانی مرۆیی، (2017)\n•\t(ناونیشان لەشیعرەکانی شێرکۆ بێکەسدا)، یەکەمین کۆنفڕانسی لێکۆڵینەوەی زمانی وەک رایەڵەی زمانی کوردی و عەرەبی، زانکۆی سلێمانی، زانکۆی بەغدا، (2018)\n•\t(نێرگز لەنێوان حافز و شاعیرە کوردەکان)، چوارەمین کۆنفرانسی زمان و ئەدەبیاتی کوردی و فارسی، زانکۆی ڕاپەڕین، زانکۆی کوردستان، (2018) زانکۆی سنەسنە، http://journal.uor.edu.krd/index.php/JUR/issue/archive/e-ISSN\n•\tلێکدانەوەی بەستێن لە دەقی شیعریدا: بەراوردی بەرهەمی شێرکۆ بێکەس و ئەحمەد شاملوو بە نموونە، دووەمین کۆنفرانسی زمانناسی و بۆتیقا، زانکۆی کوردستان، زانکۆی راپەرین، (2019). http://jokl.uok.ac.ir/article_61557_1fe966d4f1499a48717b5b4d010bbbe5.pdf\n•\t(سیمیۆلۆژیای شوێن لەشیعرەکانی موفتی پێنجوێنپێنجوێنیدا) کۆنفرانسی (موفتی پێنجوێنی) زانکۆی سلێمانی لەپێنجوێن، (2018).\n• کارکردن لەبواری راگەیاندندا لەساڵی()2000.\n• خاوەن ئیمتیازو سەرنوسەری گۆڤاری کۆنتێکست(2017-تا ئێستا).\n•\tجێگری سەرنوسەری گۆڤاری ئایدیا(2013-2014).\n•\tسەرنوسەری گۆڤاری ئایدیا(2014-2017).\n• سەرنوسەری گۆڤاری باران(2014-2017)..\n•\tئەنجامدانی پرۆژەی (100) نامیلکەی فکری و فەلسەفی لە دەزگای ئایدیا(2014-2017).\n• ئەنجامدانی پرۆژەی (100) کتێب لە دەزگای ئایدیا(2014-2017).\n• ئەنجامدانی پرۆژەی (100) کتێبی ئەدەبی لە دەزگای ئایدیا(2014-2017).\n•\tئەنجامدانی پرۆژەی (100) کتێبی لێکۆڵینەوەی سیاسی لە دەزگای ئایدیا(2014-2017).\n• بەرپرسی نوسینگەی سلێمانی ڕۆژنامەی (هەواڵ)(2009-2011).[\n•\tسەرنوسەری ڕۆژنامەی (کوردنۆ)(2006-2008).\n•\tئەندامی دەستەی نوسەرانی رۆژنامەی (رێبازی ئازادی)(2001-2003)(2008-2012).\n•\tبڵاوکردنەوەی سەدان لێکۆڵینەوەو وتار لە رۆژنامەو گۆڤارەکانی هەرێمی کوردستان.\n•\tبڵاوکردنەوەی (34) کتێب لە بواری ڕەخنەی ئەدەبی و فکری و فەلسەفیدا.\nژ\tناوی کتێب\tساڵ\n1\tئەرستۆ\t2004\tوەرگێڕان\n2\tڕۆڵی سستمی پەروەردە لە بنیادنانی تاکی ئێستاو ئایندەییدا\t2005\n3\tخوێندنەوەو داڕشتن\t2005\n4\tئەلفبێ و میکانیزمەکانی فێرکردنی منداڵان\t2005\n5\tئەدەبی کۆن\t2007\n6\tڕێگەکانی وانەوتنەوە\t2008\n7\tبنەماکانی مۆدێرنە لە شیعرەکانی شێرکۆبێکەسدا\t2009\n8\tجیهانی سێ وجیهانی مۆدێرن لەشیعرەکانی شێرکۆبێکەسدا\t2009\tوەرگێڕان\n9\tئاشنابوون بە وتگنشتاین\t2011\n10\tسیماکانی پۆست مۆدێرنە لە ئایدیای شیعریی شێرکۆ بێکەسدا\t2011\n11\tئەدەب و رەخنەی نوێ و سەرەتایەک بۆ رەخنەی ئەکادیمی\t2011\n12\tبیبلۆگرافیای گۆڤاری ئایدیا\t2012\n13\tسوقرات\t2012\tوەرگێڕان\n14\tباباتاهیری عوریان یان باباتاهیری گۆران\t2012\n15\tرەهەندەکانی شوێنکات لەدەقە واڵاکانی شێرکۆ بێکەسدا\t2012\n16\tسەرەتایەک بۆ رۆمان و شیعری سەربەستی کوردی\t2013\n17\tملوانکەی شین(شەریف.ح)\t2013\tوەرگێڕان\n18\tئاشنابوون بە کیرکەگۆر\t2013\tوەرگێڕان\n19\tئاشنابوون بە فێرجینا وۆڵف\t2013\tوەرگێڕان\n20\tئاشنابوون بە جۆن دێوی\t2014\n21\tجەللاد\t2014\n22\tشێواز و رێگەکانی وانەوتنەوە\t2014\n23\tچریکەی کوردستان\t2015\n24\tرەخنەی ئەدەبی(پێناسەو تایبەتمەندی، مێژوو و میتۆد)\t2015\n25\tدەقی شیعری کوردی لەروانگەی سیمیۆلۆژییەوە\t2016\n26\tبیبلۆگرافیای گۆڤارو کتێبەکانی دەزگای ئایدیا\t2016\n27\tشوناسی شیعریی شێرکۆ بێکەس\t2016\n28\tپێشەکی و پێداچونەوە بە کتێبی(مەحرەمی راز)ی حافزی شیرازی(بەرگی یەکەم)\t2017\tپێداچوونەوە\n29\tپێشەکی و پێداچونەوە بە کتێبی(مەحرەمی راز)ی حافزی شیرازی(بەرگی دووەم)\t2017\tپێداچوونەوە\n30\tپێشەکی و پێداچونەوە بە کتێبی(مەحرەمی راز)ی حافزی شیرازی(بەرگی سێیەم)\t2017\tپێداچوونەوە\n31\tپێشەکی و پێداچونەوە بە کتێبی(مەحرەمی راز)ی حافزی شیرازی(بەرگی چوارەم)\t2017\tپێداچوونەوە\n32\tکوردۆلۆجی....زانستێک بۆناسینی کورد\t2017\n33\tدەق و مانا\t2018\n34\tوێناکانی دەق\t2020\n35\tسیمیۆلۆژیا لە شیعرەکانی شێرکۆ بێکەسدا\n36\tشێوازو شێوازگەری لە شیعرەکانی شێرکۆ بێکەسدا\n37\tچەمکی شیعر و چەمکی شاعیر لەشیعرەکانی شێرکۆ بێکەسدا\n38\tکۆنتێکست و ماناکانی دەرەوەی دەق\n#سلێمانی | #وەزارەتی خوێندنی باڵا | #وەزارەتی پەروەردە | #گەرمیان | #کەرکوک | #سنە | #پێنجوێن |\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (لاوەند رەئوف)ەوە لە: Oct 11 2020 8:52PM باشترکراوە\n👁 ئەم بابەتە 9,947 جار بینراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 53 KB Oct 8 2020 8:49PM هاوڕێ باخەوان


نامەیەکی “گیرترود بێل” لەهەورامانەوە بۆ دۆرهامی بەریتانیا ساڵی 1921 – History Of Kurdistan\nHome / بەشی مێژووی كورد / نامەیەکی “گیرترود بێل” لەهەورامانەوە بۆ دۆرهامی بەریتانیا ساڵی 1921\nنامەیەکی “گیرترود بێل” لەهەورامانەوە بۆ دۆرهامی بەریتانیا ساڵی 1921\ndidar othman 2022-03-11\tبەشی مێژووی كورد, مێژووی نوێ و هاوچه‌رخی كورد لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە نامەیەکی “گیرترود بێل” لەهەورامانەوە بۆ دۆرهامی بەریتانیا ساڵی 1921 530 Views\nوەرگێڕان‌و ئامادەکردنی: جوان عومەر ئەحمەد\nلە کاتی وەرگێرانی بەڵگانامەیەک یان یاداشتێکی بەڵگەنامەییدا بە ڕوونی درک بە نەبوون یاخود کەمتەرخەمی کورد دەکەیت لە تۆمارکردن و بەداتا کردنی ڕووداوەکاندا، زۆربەی میللەتانی دنیا بۆ دەوڵەمەندکردنی ژێرخانی مێژووییان بچوکترین رووداوی ڕۆژانەیان تۆمار دەکەن هەربۆیە داتایەکی باوەڕپێکراویان بۆ هەموو سەردەم و ڕوداوێک لەبەردەستایە. بەداخەوە تۆمار کراوەکانی ئێمەی کورد زیاتر لە یاداشتنامەیەکی تایبەتی دەچێت هەر بەو شێوەیەش بەر دیدی خوێنەر دەکەوێت. بۆیە ناتوانرێت وەک سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراوی مێژووی پشتی پی ببەستین, بۆ ئەوەی بەسەرهاتێک رێکەوتێک رووداوێک بمێنیتەوە پیویستە بینووسینەوە 99 ساڵ بەر لە ئێستا گیرترود بێل (Gertrude Bell) لە هەورامانەوە کە بە ئۆرمان ئاماژەی پێکردووە نامەیەک دەنێریت بۆ هۆ بیڵ (Hugh Bell)ی باوکی بۆ بەریتانیا.\nلەگیرترود بێل (Gertrude Bell) بۆ باوکی بەرێز هۆ بیڵ (Hugh Bell)،رێکەوتی نامەکە رۆژی 13-11-1921\nباوکە دەبوو بگەڕێمەوە سلێمانی و له 15ی مانگدا به شه‌مه‌نده‌فه‌ر بچمه‌وه بۆ به‌غدا، به‌ڵام ئه‌وه‌م نه‌كردووه. كاپتن دۆگڵاس پێشنیاری ئەوەی کرد شه‌وێكیش له هه‌ورامان لە بەرزاییەکانی سەروو هه‌ڵه‌بجه‌وه به سه‌ربه‌رم, له به‌رده‌م ئەم پێشنیارە شل بووم خۆم ڕانه‌گرت.بەو داوایە لە خشتەی بردم. هەورامان زۆر ناسراو نەبوو لەلامان تاک و تەرا سەردانی ئەو ناوچەیەیای کردبووە. هەلی ئەوەم بۆ رەخسابوو نەدەبوو ئەم سەردانە لە کیس خۆم بدەم بەڵکو کورترین سەردان باشتر بووە لەوەی لەدەستی بدەم.\nچیاکانی هەورامان سەخت و دژوارن شیوەکان بەقولی چیاکانیان بڕیوە. پڕە لە دار و باخچەی بچوک. لێرە گوندنشینەکان دەژێن میلەتێکی زۆر کۆنن به دیالێكتێكی تایبه‌تی كوردی قسه ده‌كه‌ن و وه‌ك باس ده‌كرێت زۆر نزیكه له فۆرمی زمانی فارسی کۆنەوە.\nبه‌گه‌كانی هه‌ورامان خه‌ڵکانێکی توند و ئاڵۆز و دەسەڵاتدارن بنه‌ماڵه‌یه‌كی گه‌وره‌ی ئاینیی شێخه‌كانی لێیە كه پەیرەوی ته‌ریقه‌تی نه‌قشبه‌ندی دەکەن پەیڕەوانی ئەم تەریقەتە لە شێوەی ئۆرتەدۆکسی(orthodox) ئیسلامن، مه‌زهه‌بێكی زۆر تۆکمەو بەربڵاون، لە دیمەشق و ئەستەنبوڵ مزگەوت و دەروێش و تەکێیان هەیە (تەکییە) ئەشتوانین بڵین کەشیشخانە لەڕاستیدا نەقشبەندییەکان هەر لەڕیبازێکی ئاینی دەچن وەک هەرشتێکی تر هەورامان لەلای ئەوان خاکی پیرۆزە.\nئێمه دەستەیەکی گه‌وره بووین . ئه‌حمه‌د به‌گ به خۆی و بیست سواره‌وه هاتبوو، ئه‌حمه‌د به‌گ ئەسپێکی پۆنی عه‌ره‌بیی جوانی دامێ بۆ رێگاکە. له دوای نیو کاتژمێر سواری. سێ شێخی نه‌قشبه‌ندیمان بینی کە بۆ دیتنی ئێمە هاتبوون، یه‌ك لەوان شێخ سه‌عدی برای شێخ حیسامه‌دین بوو.\nشێخ حیسامەدین و کۆمەلێک لە شوینکەوتوانی تەریقەتی نەقشبەندی ساڵی 1921\nكه له‌گه‌ڵی چووین بۆ خواردنی نانی نیوه‌ڕۆ. دوای نیو کاتژمێری تر بەشاخ و یاڵە ڕووته‌کاندا ڕۆیشتین گه‌یشتینه قادر به‌گ كوڕی سەرۆک جەعفەر سوڵتان ، كه ئەویش یەک دوو سواری لەگەڵ بوو. هەموو پێکەوە دەستەکەمان 40 تا 50 ئەسپ سوار دەبێت هەموو رێک پۆش به سه‌ر پشتی ئه‌سپی بچوکی عه‌ره‌بییه‌وه بووین ڕێک لە وێنەی ناو کتێبی رووناکی فارەسەکان دەچووین . دووبارە بەناو چیکاندا رۆشتێن تاگیشتینە پیچی چیاکە لەسەر چیاکە جۆگه‌ی ئاوی بچووك بەرەو خوارەوە دەهات لە نزیک جۆگەکان بەریز دارتوو هەبوو. له ولاشەوە گوندێكی خنجیله  دیار بوو کە ئێمە بۆ نانخواردن دەچووین بۆئەوێ، كه ئەو گوندە ناوی باخه كۆن بوو .\nئەم گوندەش وه‌ك هه‌موو گونده‌كانی تری هه‌ورامان قایم و له به‌رد دروستكرابوو و بەداری بەردار داپۆشرابوو به درێژایی جۆگه ئاودێرییه‌كان هەمووی دار و سەوزاییە. لەسەرووی تەواوی مالەکانی گوندەکە له به‌رزترین شوێنیدا ماڵی شیخ حیسامەدین بوو چووینه ماڵی شێخ حیسامه‌دین دیوەخانێکی لەبەرد دروستکراوی درێژکۆلە هەبوو بەلێواری چیاكه‌وه باخچه‌یه‌كی بچووك دروستكرابوو له سه‌ر ده‌ستووری ئێرانێکان حەوزێکی ئاو لەناوەڕاستی دارێکی شۆرەبی لەنزیکیەوە هەبووە پڕ گوڵ و گوڵزار بوو، بەچیخ و دار په‌رژینی باخه‌كه‌یان کردبوو، ئاو هاژەی دەکرد و به نێو به‌ردەکاندا دەهاتەخوارەوە.\nشێخ حیسامەدین و هاوەڵەکانی ساڵی 1921\nئێمه هەموومان چووین بۆ دیوه‌خانەکە و له سه‌ر ئۆرتە و لباد دانیشتین. شیخ حیسامه‌دین خۆیشی له‌وێ بوو، پیرە پیاویکی بە شکۆو پیرۆز و ڕوو خۆش بوو هەرگیز پیرە پیاویکی وەها بەشکۆی بیرۆزم نەبینووە پیشتر،چاوەکانی گەورە و گەش بوون و لووتێكی گەورەی قولاپی پێوه‌بوو، دەم بە خەندە و میهرەبان کوتاڵێکی سپیی زلی به سه‌ره‌وه بوو، هه‌روه‌ها عه‌ره‌بییه‌كی زۆر باشی ده‌زانی. هه‌موو ئه‌و به‌گ و شێخانه‌ی له‌وێ دانیشتبوون جلوبەرگەکانیان سوور و شین و قاوه‌یی و سپی و ڕەش بوو.\nتیشكی خۆر له په‌نجه‌ره كراوه‌كانه‌وه ده‌هاته ژوورێ، کەبەهۆیەوە ئاوە شینەکەی حەوزەکە و لق و پۆپی دارەکان شۆرببوونەوە کە دەتڕوانیە لوتکەو کێوەکە چ دیمه‌نێكی جوان و ئەفسوناوی هەیە. له نێو ئەواندا پیاویک هەبوو زۆر جیاواز لە کوردە جوان و کەتە و چوارشانە و خورتەکان، ئەو پیاوا لاواز و لەڕ عه‌ره‌بێكی خه‌ڵكی حیجاز بوو و ماوه‌ی پانزه ساڵ بوو له‌گه‌ڵ شێخ حیسامه‌دین ده‌ژیا و هەر لەوێ ژنی هێنابوو و جێگیر ببووب به‌ڵام یه‌ك وشه له زمانی كوردی فێر نه‌ببوو. ئه‌م پیاوه زۆر کەمدوو بوو هیچ قسه‌ی نەدەكرد تەنانەت به هیچ زمانێك و گرنگ نەبوو بەلایەوە كه باسی فه‌یسه‌ڵم بۆ ده‌كرد كه‌چی لەبەرامبەردا شێخ حسامەدین زۆر حەزی دەکرد هەواڵی فەیسەل ببیستێت.\nلەدوای نانخواردنێکی بەچێژ و نایابی نێوەڕۆ و نزاکردنمان دەبێ ئەوە بڵیم زۆر بە خەمگینی ئەو شوێنەم جێهشت. گوندی باخەکۆن وەختی خۆی شوێنی دز و ریگرەکان بووە تا ئەو ساتەی باوکی شێخ حسامەدین فەرمانی کردووە بە دروستکردنی گوندێک لەم شوێنە و درێژە دان بە پەیڕەوی ئاینی، هەر بەم جۆرە بووە بە تەکییەی نەقشبەندی و خەڵکی دێنە سەردانی و دەستی شێخیان ماچ دەکرد لە شێخەوە مۆرال و بەهاکانی رەوشتی لێوە فێر دەبوون.\nکە بەڕێکەوتین بەرەو دۆڵەکە بەقەراخی چیاکەدا پێچمان کردووە دووبارە لە ناو دۆڵێکی قوڵتر و سامناک کە بە دارو دەوەن و دارستان و پڕ دارگوێزی گەورە خۆمان بینیەوە و چوینە گوندی بیاره كه مەزاری پیرۆزی شێخ عومه‌ری تێدابوو، ئەویشی ڕابەری پەیرەوی نەقشبەندی بووە بەچەند پشتێک پێش شێخ حسامەدین لێره ئامۆزایه‌كی شێخ حیسامه‌دینی لێ بوو بەناوی شێخ عه‌لادین دیوەخانێکی گەورەی هەبوو لە ژێر دارگوێزەکاندا و چوینە لای لەتەنیشت تەکێکە حەوزێکی ئاوی لێ بووە کە خەڵکی پێش نویژ کردن دەستیان تێدا دەشت و سوودیان لێوەردەگرت. ئەم جێگایە هەتا بڵێی ئارامە و ئەتوانی بە قوڵی خەیاڵ بکەیت.\nئه‌م شێخ عه‌لادینه پیرەپیاویکی نەرێنی چەنەبازی بەدرەفتاری بەدفەساڵ بووە هەربۆیە بێ هیچ دواکەوتنێک ڕقت لێیدەبۆوە. ڕیگەی نەدەدام قسەبکەم و هەندێک شتێ بۆ ڕوون بکەمەوە، سكاڵاو گازندەکانی هەمووی دژی حکومەتی بەریتانیا بوو بەبەردەوامی بۆڵەو خوتەی دەهات ئەوەی حکومەتی بەریتانیا بۆی کردووە لەچاوەڕوانی داخوازێکانی ئەودا نەبووە، دەبوو زۆرتریان بۆ بکردایە و داواكاریی زۆرتر بوو.\nشێخ عەلائەدین نەقشبەندی\nبەبڕوای من ئەم پیرۆزتر بوو لە شێخ حسامەدینی ئامۆزای ئەو پێیوابوو گرنگی زیاتری پێدراوه بۆیه وا بێ ئەدەب و بێ ماریفه‌ت بوو له‌گه‌ڵمان و هه‌رچۆنێك بێت من وای دەبینم كه‌وا كاریگه‌رییه‌كی ئەوەی لەسەر بوو کەئەو پیاوێکە ڕابەرایەتی(جیهان) ده‌كات و ئەو چارەسەری نەخۆش بە نزاو پەرجۆ دەکات خاوەنی کەراماتەو ئەو شتانەی تێكه‌ڵی فڕوفێڵی سیاسەت دەکرد. کەسەرنجی لەسەر نه‌گێڕانه‌وه‌ی قه‌رزی كشتوكاڵی و لابردنی باج بوو.\nجێگەی حەوانەوەی شەومان نیو کاتژمێرێک لەوسەری دۆڵەکەوە بوو، لەبەر ئەوەی ده‌بوو لەلای ئه‌فراسیاو به‌گ بمێنینه‌وه ئەفراسیاو بەگ یه‌كێك بوو له به‌گزاده‌كانی هه‌ورامان و هه‌روه‌ها كوڕه‌كه‌شی كه ته‌مه‌نی 10 بۆ11 ساڵ ده‌بوو هاتبوونە بیاره بۆ دیدتنی ئێمه. ئه‌م نیو کاتژمێر رێگایە به سواری ئەسپ زۆر سه‌رسورهێنه‌ر بوو به ناو دۆڵ و شیوی پڕ له دارگوێز و داری میوه‌ی هەمەجۆرە. بەر لە خۆر ئاوابوون بەچەند ساتێک گیشتینە ماڵی ئەفراسیاو بەگ، كه ماڵێكی هاوینه‌ی ئه‌فراسیاو به‌گ بوو بۆ میوانداری خانوویه‌كی گه‌وره‌ی له به‌رد دروستكراو بوو .\nخانۆکە لە سێ نهۆم پێک هاتبوو، نهۆمی یەکەم گەوڕ و خانی ئاژەڵان بوو نهۆمی دووەم بۆ کارگوزارەکان و نهۆمی سه‌ره‌وه‌شی بۆ پیاوماقووڵان تەرخان کرابوو. دیوەخانێکی گەورەی کراوەی هەبووە بەسەر دۆڵ و دارەکاندا دەیڕوانی بە کۆلەکەی دارین جێگیرکرابوو نیوه‌كه‌ی تریش به دیواری ئه‌ستووری نزیکەی مەتر و نیوێک پان ده‌وردرابوو و تاقی گه‌وره‌ی تێدا دروستكرابوو. ژورەکەی من كه لەلایه‌كی خانووه‌كه‌وە بوو له دوو لای هەبوو پەنجەرەکانی کەوانەیی گەورە تا سەر زەویکە هاتبوو. باڵەخانەکە بەباشی هه‌وا ده‌یگرته‌وه به‌ڵام خۆشبه‌ختانه دنیا سارد نه‌بوو، هه‌روه‌ها پەنجەرە کەوانەییەکان زۆر به‌رز بوون و کەس نەیدەبینت ، مه‌گه‌ر لەوبەری چیاکەوە تۆیان ببینیایە.\nپێش ئه‌وه‌ی شه‌و دابێت به‌ره‌و گونده‌كه بەرێکەوتم كه ده‌كه‌وته بەشی ئه‌وسه‌ری دۆڵەکەوە و له‌وسەری داره‌كانه‌وه. چیاکە رووت و بێ دار بوو نزیكه‌ی هه‌زار پێ له سه‌روو گونده‌كه‌وه بوو . گوندەکەی ئەفرسیاو بەگ سنوری ڕاستەقینەی  كه‌وتبووه لای خواره‌وه ڕێك له ناو ئێراندا بوو و ناوی هانه گه‌رمه‌ڵه بوو ..(کە ئەو بە(Khali Garmala) ئاماژەی بەناوەکەکردووە) واته تاڤگەی گه‌رم به دیالێكتی هه‌ورامی. هه‌فته‌یه‌ك یان دووانی تر گونده‌كه دەکەوێتە ژێر به‌فره‌وه، به‌ڵام بۆ خه‌ڵكه‌كه‌ی گرنگ نیە گوێی به سه‌رما ناده‌ن چونكه خانووه‌كانیان له به‌ردی گەورە دروستكردووه و دارێكی زۆریان له تارمە و هەیوانی مالەکانیان هەڵچنیووە بۆ سووتاندن. ئه‌فراسیاو به‌گ خانووی زستانه‌ی لێره هەیە. وەک کۆشکێکی هەورامی وایە و شێوەیەکی جوانی هه‌یه و بە كۆڵه‌كه‌ی داری ئه‌ستوور ڕاگیراوە.\nكاتێ گه‌ڕامه‌وه بۆ ماڵ سەیر دەکەم له سووچی دیوه‌خانەکەدا ئاگریان کردۆتەوە و ئەفراسیاو بەگ و هەر سێ کورەکەی کەجلو بەرگی پۆشتەو رەنگینیان لەبەردابوو، له‌گه‌ڵ قادر به‌گی كوڕی جافر سوڵتان له سه‌ر دۆشه‌ك دانیشتبوون و له‌بەرامبەر ئاگردانەکە  چایچییه‌ك خەریکی سه‌ماوه‌ر (samovar) چابوو ، کارگوزارە‌كانیش له پشته‌وه بوون. لە راستیدا ماوه‌یه‌كی زۆر نه‌بوو كه‌وا ئه‌فراسیاو به‌گ یه‌كێك له براكانی قادر به‌گی كوشتبوو و جافر سوڵتانیش تورە و قینی گرتبووه دڵ. به‌ڵام لەوەناچێت قادر به‌گ زۆر گرنگی به‌م دوژمنایه‌تییه‌ی ناو خێزانه‌كه بدات. من گوومان لەوە نیە کە ئەو پیاوێکی ژێرە و کامڵانە بیر دەکاتەوە، چونكه ئەو کۆمەلێک برای هه‌یه‌و یه‌كێكیان كه‌م بێته‌وه یان زیاد بێت کێشەیەکی ئه‌وتۆ نیه، بۆیه پێكه‌وه خۆی و ئه‌فراسیاو بەگ لەگەڵ رێش سپی و پیاو مەقولانی ناوچکە دانیشتبوون چارەسەری (سوڵحی)کیشەکەیان دەکرد. ئێمه بۆنانی ئێوارە من و كاپتن دۆگڵاس له سه‌ر قازانێکی گه‌وره‌ی برنج و نان و گۆشتی كوڵاو و سووره‌وه‌كراو و ماستاوی ترشمان لە دیوەخانەکە خوارد ، قادر بەگ و ئه‌فراسیاو بەگ و منداڵه‌كانیش له ولا تر، هه‌روه‌ها دووسێ دەستەی تریش ئامادەی ئه‌م خوانه بوون. كاتێ كه ئێمه لە تێرمان خوارد  و خواردنێکی زۆرمان لێمابۆوە کارگوزارەکان بردیانه ده‌ره‌وه و خواردیان.\nئەو شەوەم زۆر لەلا خۆش بوو کە لە جێگاکەی خۆمەوە لە لق و پۆپی دراکانم دەڕوانی لەنێو تریفەی مانگەشەودا.\n. رۆژی دواتر بەیانێکە 14ی نۆڤه‌مبه‌ر به سواریی گه‌ڕاینه‌وه بۆ هه‌ڵه‌بجه و له بیاره ئه‌حمه‌د به‌گ و دەستەکەی له‌گه‌ڵ خۆمان برده‌وه، لەبەرئەوەی ئه‌وان شه‌و له بیاره مابوونه‌وه.\nشێخ حسامەدین زۆری هه‌وڵدا له‌گه‌ڵمان  بۆئەوەی نانی نێوەڕۆ لەگەل ئەوان بخۆین لە ڕاستیشدا خواردنیان ئاماده كردبوو، به‌ڵام ئێمه هه‌ر سه‌عاتێك نەده‌بوو نانی به‌یانیمان خواردبوو، ئەویش بریتی بوو له هێلكه و ماستی ترش (سرێشک)، بەشێوازیکی خۆم و بەنابەدڵیەوە داواکەیم رەت کردووە.\nناوبازاری شاری هەڵەبجە ساڵی 1921\nمن بڕوام وانەبوو ئەو باشتر بیر بکاتەوە لەوەی کە بیرم لێ دەکردەوە بەشیوەیەک دڵگران بوو. نزیکی نیوه‌ڕۆ گه‌یشتینه‌وه هه‌ڵه‌بجه و پاش نانی نیوه‌ڕۆ خواهافیزیم له عه‌دیلە خانم (Adlah Khanum)كرد و به ماشێن گه‌ڕامه‌وه بۆ سلێمانی، كه نزیكه‌ی سێ كاتژمێر دوور بوو به ماشێن. ئێمە ڕێگه‌یه‌كی باشمان بۆ ماشێنەکان دروستكردبوو. له‌وێ مێجه‌ر مارشاڵ له‌گه‌ڵ مێجه‌ر گوڵدسمیس مابووه‌وه و ڕۆژێكی خۆشی به گه‌ڕان و گرتنی چه‌ند فۆتۆیەک له سلێمانی بردبووه سه‌ر. نێوەڕۆی ڕۆژی 15ی نۆڤه‌مبه‌ر عه‌دیلە خانم (Adlah Khanum) هات بۆ سلێمانی و پێی وتم له به‌ر خۆشه‌ویستیی تۆ هاتووم بۆ ئه‌وه‌ی جارێكی تر بووبینمەوە، به‌ڵام مەبەستە راستەقینەکەی ئەوە بوو كه بۆ هەندێک کاروباری تایبەتی خۆی لەلای مێجه‌ر گۆڵدسمیس کۆمەکی بکەم. بەڵام له‌م كاره‌یدا سه‌رکەوتوو نەبوو و منیش نه‌مده‌ویس ده‌ست وه‌رده‌مه كاروباری رامیاری ناوخۆ، سەرەڕای ئەوەش مێجه‌ر گوڵدسمیس هه‌موو شتێكی له باره‌ی ئەو مه‌سه‌له تایبه‌تانه‌وه بۆ باسكردبووم بە ته‌واوی ئاگاداری هەموو یارییەکەی عادیلە خانم بووم.\nعادیلەخانم هەڵەبجە ساڵی 1921\nرۆژی16ی نۆڤەمبەر بە ئۆتۆمبیل گەڕامەوە بۆ کەرکووک یاریدەدەری ڕاوێژکار کاپتن میڵەر (Capt Miller) بەڕاستی (مخلوق)دروستکراوێکی جوان بوو (بابە تۆ پیشتر لەکەرکووک بینیبووت رەنگە ئێستا لەیادت نەمابێت) من دەبێت بیر لەپیاوێکی بەتواناتر بکەمەوە لەم سەرۆکە زۆر جوامێرە. هەستم بەوەکرد تەواوی بارودۆخەکە لە کەرکووک گۆڕاوە و زۆر باشتر بووە. کاپتن میڵەر (Capt Miller) چووبوو بۆ بەغدا، ئەوکاتە ئەو لێرە بوو کە من بەکەرکووکدا تێپەڕیم. لەوێ دیدارێکی درێژی لەگەڵ فەیسەڵ ئانجامدابوو . تەواو سەرسام بوو بە زیرەکی و ژێهاتی لە کارگێڕیدا. بەبڕیارێک گەڕابۆوە بۆ کەرکووک تا بە کەرکووکێکان بڵیت ئێوە پروپاگەندەی هەڵە دەکەن و ئەسڵەن لە فەیسەڵ تێنەگەیشتوون چی دەوێت. واچاکترە نوێنەرێکی خۆتان بێنرن و بیبێنێت، کە تا ئێستا ئەو کارەیان رەتکردۆتەوە و نەیانکردبوو. ئەوسا سەرکەوتو دەبێت ئەگەر وەفدێک لە نوێنەرانیان لەگەڵ پارێزگاری کەرکوک لە ماوەی 10 ڕۆژدا خۆ ئامادە بکەن بۆ ڕۆشتن. لەبەر ئەوەی لە ئێستادا فەیسەڵ بەگەشتێک چۆتە شوێنک. پارێزەگاری شار وەک کاپتن میڵەر دەڵیت ئەوەی لەلا یەکاڵا بۆتەوە نەک تورک هەر ناگەرێتەوە بەڵکو بۆ خودی خۆشی خراپ دەکەوێتەوە ئەگەر ئەوەیان بکات. لەسەرەتای داگیرکرارێکەوە لاینگرو دڵسۆزی حکومەتی بەریتانیاییەو لەخزمەت ئێمەدایە. کوردەکانی کەرکووک حەز ناکەن لەگەل سلێمانیدا یەکبگرن و بچنە پاڵیان و بەجۆرێک ئیرەیی بەو ئامانجە دەبەن هەربۆیە تورک و کوردەکانی کەرکووک لە خۆمادەکردندان بۆ ئەوەی سوێندی ملشۆری و دڵسۆزی بۆ شای ئێراق بخۆن هەموو هەولێکیان ئەوەیە ئەو خاڵە بە ئاکام بگەێنن و دوایبکەون.\nتەواوی ئەم بەسەرهاتە کاپتن میڵەر بۆی گێرامەوە پیش چا خواردنەوە کاتێک بە ئۆتۆمبێل بردمیە بۆ لای ئەو چاڵە نەوتانەی کە 6مایل لە باکووری شاری کەرکووکەوە دوور بوو.\nبیرە نەوتەکانی کەرکووک ساڵی 1921\nمن پێشتر هەرگیز نەمبینی بوو. نەوتێکی روون نیە بەڵام دوای ئەوەی دەپاڵێورێت و چەند گۆرانکارێکی تێدا دەکرێت دەتوانریت بۆ کارو باری ناوماڵ بەکاری بهێنرێت، خۆئەگەر پاڵاوگەیەکی باشتر ئامادە بکرێت ئەوە دەتوانن سوتەمەنی (بەنزین)ی ئۆتۆمبیلی لێ بەرهەم بهێنین. ئەم چاڵە نەوتانە هەمووی موڵکی خێزانیکی کەرکووکین کە پێان دەڵین نەفتیزادە(Naftji Zadah). چارەکە مایلێک لەولاوە چاڵە نەوتێکی بچووک بەسەرگردۆڵکەیەکەوە هێندەی دەمەپەرداخێک لەژێر زەویەکەوە گازی لێدێتە دەرێ بەبەردەوامی دەسووتێت شتێکی زۆر سەرنجراکیشە. ئێمە چووینە نزیک ئاگرەکە بۆ تەماشاکردن لەدرزو کونەکانەوە پریشکی ئاگرەکەی فرێدەدایە دەروە و بەرز دەبوونەوە بۆنی گۆگردی لێ دەهات. خۆزگەم دەخواست باوکە لەگەڵ تۆ جارێک بچوینایتە سەری لەوێ پێکەوە بووینایە دەربارەی ئەوە زیاترت بۆ باس بکردمایە.\nکە گەڕاینەوە بە هاوەڵی کاپتن میللەر چوین بۆ ناگهێشتی یەکێک لە سەرۆک هۆزە دیارەکانی کورد ئەویش حەبیب بەگی تالەبانی بوو، لەوی گفتوگۆیەکی دۆستانەی باشمان کرد و دواتر نانی ئێوارەمان خوارد، منێش داوام لێکردن گەر هاتنە بەغداد پێم خۆشدەبێت بیانبینم. پاشتر بۆ خوانێکی ئێوارە هاتنە لام ، برایەکی خۆی بە ناوی عەبدوڵا ئەفەندی لەگەل خۆی هێنابوو کە پێشتر ئەندامی ئەنجومەن بوو لە دەوڵەتی عوسمانیدا، بە هاوەڵی کەسێکی دی بە ناوی حسێن بەگ نەفتچیزادە، کە ئەندامی ئەو خێزانەبوو کە لە ڕیکەوتنەکەدا بوون. عەبدوڵا ئەفەندی و حسێن بەگ بە هیچ شیوەیەک بە زمانی عەرەبی گفتوگۆیان نەدەکرد بەڵکو تورکی زمانی یەکەمیان بوو. ئەمان تورکن، خەلکی کەرکوک نەک عوسمانی دەزانی! ئەمان لەسەردەمی کۆنی سەلجوقیەکان هاتوونەتە ئێرە. ئێوارە خوانێکی باشمان هەبوو پزیشکێک و لیڤی ئەفسەریش لە سلێمانیەوە هاتبوون دوو پیاوی تریش لە بەغدادەوە. ئەمرۆ ١٧ نۆڤەمبەرە، بە سواری ئۆتۆبیل بەرەو کینگەربان (kigarban) چووم ئەوا ئێستا هێواش بەرەو بەغداد دەرۆم دوای نمایشتەکە دەزانی؟ ئای خوایە.. خۆزگەم دەخواست تۆش لیرەبویتایە. ٢٤ نۆڤەمبەری ١٩٢١ لە گەرانەوەمدا نامەی تۆم بینی هی ٢٦ ئۆکتۆبەر و ٢ نۆڤەمبەر لەگەل دوو نامەی دایکم لە ١٢ و ١٨ مانگ، ئیوە باشترین و جوانترین پەیامنێرن، ئەوانەی باستان کردوون سەبارەت بە لۆرد گرەی، زیاتر سەرەنجیان راکیشام. سەراپا لەگەل بۆچونەکاتم سەبارەت بە تواناو داهێنان و هێزی. نکوڵی ناکەم لە ژیری و مەزنی گەورە پیاوی میری. ئەمرۆ ئاهەنگی هاوسەرگیری هۆگۆیە، بۆیە ناردنی تێلەگراف بێسودە، لەبەر ئەوەی کەس نازانێت ٣ یان ٤ ڕۆژی پێ دەچیت هەتا دەگات، بەهیوام ئاهەنگەکەتان ئەو بارانەی لێ نەبارێت کە ئێستا لە باخچەکەی من دەبارێت. من گەرامەوە لە سلێمانی، ئەوکات هەر باران بوو رۆژی یەکشەمە ٢٠ مانگ هەمووی باران بوو دیسان دەستی پێکردۆتەوە .\nسلێمانی ساڵی 1921\nبەڵام ئاهەنگە کە گەر وابێت تا ئەژنۆ لە قوردا دەبێت، من دڵخۆشم کە ئاوایە، گەروابێت بەربومی ئەمساڵ باش دەبێت لەگەل ئاژەلداری بەتایبەت لە ناوچە ووشک و سەحراکان ، بروای تەواوم هەیە کە فەیسەل و حوکمەتی ئێراق شایستەن. مەلیک بەیانی دەگەڕیتەوە لە ناسریە، بەلام باران بە ئاسانی ڕێگای شەمەندەفەر پەک دەخات، بیستوومە زۆر دڵگرانە بە ڕیکەوتنی فەرەنسا لەگەل کەمالیەکان، سەیر نیە بە لامەوە دەبێت وابێت، هەروەک ئەوەی دەیزانی ئەوەش بە واتای کردنەوەی رێگای دوژمنانمانە لە باکورەوە وەک دەزانین ترسناکە، نازانم هەتا کەی فەرەنسیەکان دەبنە بار بەسەرمانەوە! نامەم بۆ لۆرد هاردعنگ نووسی و پرسیم ئەو چۆن دەیبینێت؟ وا ئێستا کات درەنگەو دەبێت بچمە ناو جێگا هەروەها ئەم نامەیەش تاقەتپروکێن و درێژە.\nبۆ هەتا هەتایی کچی بەسۆزتان گیترود بێڵ 13-11-1921\nPrevious حکایەتی زاواکان لەکۆشکی دەسەڵاتدا\nNext كوردستان له به‌ڵگه‌نامه‌ی به‌ریتانی


شاعیرێكی ناڕازی له سه‌رده‌می ستالین – Denegkan\nشاعیرێكی ناڕازی له سه‌رده‌می ستالین\nbydengekan\tOctober 17, 2011\tئەدەب\n«به‌ڵێ، من له‌م جیهانه خاكییه‌دا لێوه‌كانم ده‌بزوێنم و درۆ ده‌كه‌م\nبه‌ڵام ئه‌وه‌ی له داهاتوودا ده‌یڵێم، ده‌بێ به وێردی سه‌ر زمانی منداڵانی قۆتابخانه.»\nله شه‌وێك له شه‌وه‌كانی مانگی مه‌ی 1934 مه‌ئمورانی ئۆ.گ.پ.یو بۆ به‌ر ماڵی ئۆسیپ ماندڵشتامی شاعیر رۆیشتن. چوونه ماڵی شاعیر و به دوای شیعرێكدا ده‌گه‌ڕان، به دوای به‌ندێك، نیوه شیعرێك.\nشاعیر ده‌ستگیر كرا.\nرۆژێك دوای ده‌ستگیركردنی لێپرسینه‌وه ده‌ستی پێكرد، ته‌واوی شه‌و درێژه‌ی كێشاو كه‌وته رۆژی دواتر.\nپرسیار: پێت وایه بۆچی ده‌ستگیرمان كردوویت؟\nماندڵشتام هیچ شتێك ناڵێت.\nلێپرسه‌ر داوای لێده‌كات هه‌ندێ له شیعره‌كانی كه له‌وانه‌یه بوبێتنه هۆی ده‌ستگیركرانی بخوێنێته‌وه.\nبارودۆخی پێكه‌نیناوی و له هه‌مان كاتدا تراژیكی شاعیرێك كه شیعر بۆ لێپرسه‌ر ده‌خوێنێته‌وه بیرهێنه‌ره‌وه‌ی وته‌ی خودی شاعیر بوو له‌و شوێنه‌ی كه وتبووی:\nشیعر له هیچ كوێی دونیادا به راده‌ی رووسیه گرینگی پێ نادرێت، چوونكه له رووسیه خه‌ڵك له به‌ر شیعر گولله باران ده‌كه‌ن.\nپرسیاری سه‌ره‌كی لێره‌دا دێته ئاراوه. لاپه‌ڕه‌یه‌ك نیشانی شاعیر ده‌درێ. ئایا ئه‌م شیعره هی تۆیه؟\nشاعیر په‌سه‌ندی ده‌كات.\nپرسیار: ئایا خۆت به‌هۆی هۆنینه‌وه‌ی وه‌ها شیعرێك به خه‌سڵه‌تی دژه شۆڕشه‌وه به تاوانبار ده‌زانی؟\nوه‌ڵام: من دانه‌ری ئه‌و شیعره‌ی خواره‌وه‌م به ناوه‌رۆكێكی دژه شۆڕشه‌وه.\n“ده‌ژین بێ ئه‌وه‌ی له ئه‌ندێشه‌ی نیشتمانی ژێرپێماندا بین\nده‌نگمان له ده مه‌تری له ناو ده‌چێت و\nكاتێك كه ده‌مانهه‌وێ ده‌ممان به نیوه‌یی بكه‌ینه‌وه\nئه‌و دانیشتووه‌ی سه‌ر “یاڵی” كرملین ناهێڵێت\nئه‌و جینایه‌تكاره جوتیاركوژه”\nشاعیر به‌هۆی بێ خه‌وی، لێپرسینه‌وه‌ی ماوه درێژ، خواردنی خراپ و شكه‌نجه‌ی ده‌روونی تووشی كێشه‌ی ده‌روونی بوو و ده‌ستی دایه خۆكوژی. ئه‌و به تیغێك كه پێشتر له پۆتینه‌كه‌یدا شاردبوویه‌وه ره‌گه‌كانی مه‌چه‌كی بڕی به‌ڵام زیندانه‌وانه‌كان رزگاریان كرد.\nهاوكات نووسه‌رانی هاوپه‌یمانی یه‌كێتی سۆڤییه‌ت له دژی شاعیر ده‌نگۆیان بڵاو ده‌كرده‌وه.\nتۆمه‌تبار به نووسینی تۆبه نامه‌یه‌ك بۆ ستالین گیانی خۆی كڕییه‌وه‌و به سێ ساڵا دوورخستنه‌وه له ئۆراڵا مه‌حكووم كرا. به‌ڵام ئه‌وه كۆتایی ئه‌و رووداوه نه‌بوو، لێپرسه‌ر له لای نادێژدا_ هاوسه‌ری ماندڵشتام_ به ماندڵشتامی وتبوو:\n“هه‌ست كردن به ترس بۆ شاعیرێك پێویسته. ترس ده‌بێته هۆی هۆنینه‌وه‌ی شیعر و ماندڵشتام زۆرییه‌ك له وه‌ها هه‌ستی توانایی به خۆیه‌وه ده‌بینێت.”\nبڕیاری ستالین بوو كه ماندڵشتام “دووره په‌رێز، به‌ڵام ته‌ندرووست” رابگرن. ماندڵشتام نه‌خۆش كه‌وت، خه‌یاڵاوی بوو و رێگه‌یان پێدا كه جیا له لنینگراد و مۆسكۆ له شاره‌كانی دیكه‌ش ژیان به‌سه‌ر به‌رێت. هه‌ر له‌و سه‌رده‌مه‌دا نووسی:\nبه گیانێكی نه‌خۆشه‌وه دووباره چوومه‌وه سه‌ركار. به خۆمم وت ئه‌وانه‌ی كه مه‌حكوومیان كردم حه‌قیان بوو… یارمه‌تیم بده. ئه‌گه‌ر جارێكی دیكه به دوورخستنه‌وه مه‌حكووم بكرێم ده‌مرم.”\nله به‌هه‌شتی سپیدا…\nله به‌هه‌شتی سپیدا پاڵه‌وانێك راكشاوه\nگاواسنی جه‌نگه‌كان، پیاوێكی پیر\nجیهانێكی به‌رین له چاوانێكی خۆڵه‌مێشیدا:\nباڵه‌بانی ئیمپراتۆریای مه‌زنی رووسیه\nته‌نیا “مرۆڤه” پیرۆزه‌كان ده‌توانن\nله تابووتی بۆن خۆشی وادا رابكشێن:\nبه دوو ده‌ستی ئازاده‌وه، هێماكانی به‌خته‌وه‌ری\nولادیمیر ستاوسكی سكرتێری گشتی یه‌كێتی نووسه‌رانی سۆڤییه‌ت له نامه‌یه‌كدا به یۆژۆف وه‌های نووسی.\nله لایه‌ن: سه‌رپه‌ره‌ستی یه‌كێتی نووسه‌رانی یه‌كێتی سۆڤییه‌تی سۆسیالیست\nبۆ: كۆمیسێری خه‌ڵك له كاروباری ناوخۆدا\nهاوڕێ ن. ئی. یۆژۆف\nهه‌ندێك له دونیای ئه‌ده‌بیاتدا به هه‌ستیارێتی ته‌واو له‌سه‌ر “ئۆسیپ ماندڵشتام” قسه‌و باسیان كردووه. هه‌ربه‌و جۆره‌ی كه هه‌مووان ده‌زانن ماندڵشتام سێ چوار ساڵا له‌مه‌وپێش به‌هۆی هۆنینه‌وه‌ی شیعری بوختان ئامێزو ناپه‌سه‌ندو پڕوپاگه‌نده‌ی دژه سۆڤییه‌ت بۆ ورۆنژ دوورخرایه‌وه… ماندڵشتام له زۆربه‌ی كاته‌كاندا سه‌ردانی دۆست و هاوڕێكانی ده‌كات له مۆسكۆ. ئه‌وان وێڕای پشتیوانی كردن له‌و، پاره‌ی بۆ كۆده‌كه‌نه‌وه و كه‌سایه‌تییه‌كی ئازار دیتوو و شاعیرێكی به‌نرخیان لێی درووست كردووه كه ده‌ڵێی هێشتا به‌و جۆره‌ی ده‌بوایه بناسرایه، نه‌ناسراوه. پشتیوانی لێده‌كه‌ن و باوه‌ڕی خۆیان به روونی ده‌رده‌بڕن. رووداوه‌كه به‌م ئاسانی و ساده‌ییه نییه قسه له‌سه‌ر خودی نووسه‌ره. كه‌سێك كه شیعری ناپه‌سه‌ند و بوختان ئامێزی سه‌باره‌ت به رێبه‌ر و هه‌موو خه‌ڵكی سۆڤییه‌ت هه‌ڵبه‌ستووه؟؟ ئه‌و نامه‌یه بۆ ئێوه ده‌نووسم چوونكه داوا ده‌كه‌م یارمه‌تیم بده‌ن.. له‌سه‌ر ئیزنی ئێوه جارێكی دیكه بۆ چاره‌سه‌ركردنی مه‌سه‌له‌ی “ئۆسیپ ماندڵشتام” داوای هاوكاری و یارمه‌تی له ئێوه ده‌كه‌م.\nله‌گه‌ڵا سڵاوی كمۆنیستی\nهه‌ندێ به‌ش له ده‌قی ره‌خنه‌ی پاشكۆ نامه:\nكاتێك شیعره سه‌ره‌تاییه‌كانی ماندڵشتامم ده‌خوێنده‌وه، هه‌میشه به‌و ئه‌نجامه ده‌گه‌یشتم كه ئه‌و شاعیر نییه. به‌ڵكوو بۆچوون نووسه. كۆكه‌ره‌وه‌ی بێ‌رۆح و زیره‌كی ده‌قه‌كان… له بیركردنه‌وه‌یه‌كدا سه‌باره‌ت به ستالین ئه‌ده‌بیاتێكی باش هه‌یه. شیعر لێوان لێوه له هه‌ستی به‌هێز كه له‌گه‌ڵا شیعره‌كانی¬تر جیاوازه… ئه‌گه‌ر له‌من بپرسن كه ئه‌و شیعرانه ده‌بێ چاپ بكرێن یان نا، وه‌ڵام ده‌ده‌مه‌وه كه نا، نابێ چاپ بكرێن.\nسه‌رۆكی به‌شی نۆیه‌می ئیداره‌ی چواره‌می ئه‌منییه‌تی ده‌وڵه‌تی له دوای نامه‌ی ستاوسكی له راپۆرتێكدا ده‌نووسێ:\n“… له دوای كۆتایی هاتنی ده‌وره‌ی دوورخرانه‌وه‌كه‌ی ئه‌وه‌یكه له مۆسكۆ ده‌چێ بۆ ئه‌ملا و ئه‌ولا و هه‌وڵا ده‌دا به هه‌ستی ته‌واوه‌وه هه‌لومه‌رجی هه‌ژار لێدراوی و نه‌خۆشیی خۆی نیشان بدا… به پێی زانیارییه راست و درووسته‌كان ماندڵشتام هه‌روا بیروباوه‌ڕی دژه سۆڤییه‌تی خۆی پاراستووه، له‌وانه‌یه به‌هۆی كێشه‌ی ده‌روونی ده‌ست بداته هه‌ندێ كاری خراپ… به باوه‌ڕی من ده‌ستگیر كردن و دوورخستنه‌وه‌ی ماندڵشتام كارێكی پێویسته.”\nماندڵشتام ده‌ستگیر كرا. شاعیر هه‌ڵه‌یه‌كی نه‌كردبوو كه‌واته به تۆمه‌تی پڕوپاگه‌نده‌ی دژه سۆڤییه‌تی، منداڵی بازرگان بوون و ئه‌ندامێتی له حیزبی سۆسیالیستی شۆڕشگێڕدا به پێنج ساڵا مانه‌وه له كه‌مپی كاری زۆره ملێ مه‌حكووم كرا.\nله دوای چه‌ند مانگ بێ هه‌واڵی و بێ ئاگایی له كه‌مپه‌وه بۆ بنه‌ماڵه‌كه‌ی نووسی:\n“بارودۆخم هیچ باش نییه. زۆر كز و لاواز بووم… جلی گه‌رمم نییه و له سه‌رمادا هه‌ڵده‌له‌رزم. كه‌واته له دوای ئه‌و هه‌مووه به‌ڵایه ئایا به‌ڕاستی هێشتا زیندووم، مه‌رگی راسته‌قینه كه‌ی به‌ره‌و لام دێت؟\nماندڵشتام مرد و له نووسراوه‌ی مه‌رگیدا هاتبوو: “ئۆسیپ ماندڵشتام له ته‌مه‌نی 47 ساڵیدا له 27ی مانگ له 1938 ماڵئاوایی له ژیان كردووه. له جێیه‌كی دیكه‌دا رێكه‌وتی مردنی مانگی مه‌ی 1940 تۆمار كراوه.\nیۆری مۆینسكۆ مه‌رگی ماندڵشتام به‌وجۆره ده‌گێڕێته‌وه:\nجله‌كانمان ده‌رهێناو به بیزمارێكدا هه‌ڵمانواسین. ناوه‌وه‌ش به ئه‌ندازه‌ی ده‌ره‌وه سارد بوو، هه‌موو هه‌ڵده‌له‌رزاین و ده‌نگی به‌ریه‌ككه‌وتنی ئێسكه‌كانی “ئۆسیپ ماندڵشتام” ده‌بیسترا. هه‌ر ئێسك و پێست بوو و پێستی چرچ چرچ ببوو. ئێمه هاوارمان كرد: “په‌له بكه‌ن، ئێمه له سه‌رمادا ره‌ق هه‌ڵاتین” دوای چل خوله‌ك به ئێمه‌یان وت بڕۆن و جل له‌به‌ر بكه‌ن. كاتێك كه رۆیشتین جله‌كانمان وه‌ربگرین… بۆنی تووندی سولفور دایگرتین. كه‌مێك دواتر سولفور وڵاتی داگرت و چووه ناو چاوه‌كانمان و فرمێسكی چاومان هاته‌خوار… “ئۆسیپ ماندڵشتام” سێ یان چوار هه‌نگاو رۆیشت، پشتی كرده ژووری دراڤ و به له‌خۆباییه‌وه سه‌ری به‌رز كرده‌وه، هه‌ناسه‌یه‌كی قوڵی هه‌ڵكێشاو دواتر به‌لادا كه‌وت.\nئه‌وه چاره‌نووسی شاعیرێك بوو كه به‌هۆی شیعرێك كه به زه‌وقی ئیراده‌ی پۆڵایینی پرۆلتاریا نه‌بوو، تووشی هه‌ژاری و شێتی بوو و له‌و جێیه‌وه كه ئاڵۆزیی خه‌یاڵی و ده‌سته‌نگی ماڵی، مایه‌ی پڕوپاگه‌نده‌ی دژه سۆڤییه‌ت بوو، تووشی مه‌رگێكی ناوه‌خت و پڕئازار بوو.\nمن پێت ده‌ڵێم\nبه دوایین هه‌ناسه‌ی راستییه‌وه\nهه‌موو شتێك وڕینه‌یه، وڕینه\nئه‌و شوێنه‌ی هێلێنای نواند\nروو له من له خه‌ره‌نده ڕه‌شه‌كانه‌وه باوێشكیدا\nیۆنانییه‌كان هێلێنایان ئازاد كرد\nله‌سه‌ر لێوه‌كانی من،\nده‌یساوێته سه‌ر لێوه‌كانم\nهه‌نجیر به پته‌وییه‌وه پیشانیدام\nفریشته‌ی شاره‌وان_ كۆكتێله‌كان بنێ_ به سه‌رته‌وه\nشه‌راب تف كه‌ره‌وه!\nبه دوایین هه‌ناسه‌ی راستییه‌وه:\nهه‌موو شتێك وڕینه‌یه، وڕینه،\nئا: ئازاد به‌هین\nPrevious دیوانێکی بێ شیعر….. حه‌مه‌سه‌عید حه‌سه‌ن\nNext کوردستان و دروست کردنی ئەزمە


ماچى بەغداد - Goethe-Institut Irak\nساوات غالب // به‌غداد-سلێمانی\nماچێك له به‌غداد\nساوات غالب له ساڵی ١٩٦٤ له دیوانیه له دایكبووه. له به‌غداد گه‌وره بووه و له خانه‌واده‌یه‌كی كورد كه خه‌ڵكی سلێمانین گه‌وره بووه. له ساڵی ١٩٨٤دا ئێراقی به‌جێهشتوو وه‌كو په‌نابه‌ر ڕوویكرده ئه‌ڵمانیا. له‌وێ بووه هاوڵاتی و ساڵانێكی زۆر له‌گه‌ڵ میدیاكانی ئه‌و وڵاته كاریكردوه، له ئێراق و كوردستان چه‌ندین كاری به‌رهه‌م هێناوه بۆیان. ساوات له ساڵی ١٩٩٢وه چه‌ندین ڕاپۆرته هه‌واڵی بۆ تیڤیه‌كانی ئه‌ڵمانیا به‌رهه‌م هێناوه . هه‌روه‌ها دواهه‌مین كورته فیلمی خۆی كه ناوی (ماچێك له به‌غداد) كه سپۆت لایت ئێراق هاوكاریان كردووه.\nساوات خوێندنی دواناوه‌ندی له ئێراق ته‌واو كردووه و دیپلۆمای هه‌یه له ماركێتینی بازرگانیدا كه له وڵاتی ئه‌ڵمانیا به‌ده‌ستیهێناوه. به‌هه‌مان شێوه له شاری به‌رلین به‌شداری كۆرسی نوسینی سیناریۆی فیلمی كردووه. بابه‌ته‌كانی كه ساوات كاریان له‌سه‌ر ده‌كات بریتین له كێشه‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی، ئازادی به‌هه‌موو لایه‌نه‌كانی ژیانی مرۆڤه‌وه، خۆشه‌ویستی و دین و زۆر بابه‌تی دیكه.\nئه‌م كورته فیلمه (ماچێك له‌به‌غداد) له ئه‌زموونێكی كه‌سیه‌وه ئیلهامی وه‌رگرتووه كه خۆی وهاوڕێ كچه‌كه‌ی له كوردستان هه‌ر كات ده‌یانویست ماچ بكه‌ن، شتێك ڕوویده‌دا، یان كه‌سێك ده‌هات به‌سه‌ریاندا. ئه‌مه كاتێك بوو كه ساوات له ئه‌وروپاوه ده‌گه‌ڕایه‌وه كوردستان و له به‌غدادیش به‌هه‌مان شێوه كه هیچ باشتر نه‌بوو له كوردستان. هه‌رچه‌ند ساوات وای مه‌زه‌نده كردبوو كه ئه‌وێ باشتر بێت به له‌به‌ر چاوگرتنی ئه‌زموونی پێشووی ژیانی له‌و شاره‌دا له ساڵانی ١٩٨٠كاندا. به‌ڵام له ئێستادا ساوات ده‌ڵێت؛ وه‌كو ئه‌وه وایه عه‌بایه‌كی ڕه‌ش درابێت به‌سه‌ر ئه‌م شاره‌دا... یه‌كێك له هاوڕێكانی ساوات پێی وتبوو كه هه‌موو شت له به‌غداد ده‌كرێت، سێكس، خواردنه‌وه، ئاهه‌نگ گێڕان و زۆر شتی تر به‌ڵام به دزیه‌وه نه‌ك به ئاشكرا!\nساوات ده‌ڵێت؛ به‌غداد جاران زۆر جیاواز بوو، له ڕابوردوودا زۆر باشتر بوو له ئێستا، لیبراڵ تر بوو بۆ ژیان، شارێكی كۆسمۆپۆلیتان بوو كه خه‌ڵك به باكگراوندی جیاوازه‌وه له‌وێ ده‌ژیان و ژنان ئازاد بوون له‌وه‌ی حیجاب بپۆشن یان نا. ئێستا (ئاپارتایدی جێنده‌ری) هه‌یه و بۆ ساوات كه ژیانی گه‌نجی و گه‌وره‌یی له ئه‌و‌روپا به‌سه‌ر بردووه، ده‌ست گرتن و ماچكردن له‌گه‌ڵ كچێكدا كارێكی نۆرماڵ و ڕێگه‌پێدراوه، به‌ڵام له ئێراقدا ئه‌مه پڕكێشه‌یه.\nفیلمه‌كه‌ی ساده و تیژه له مانادا، په‌یامی خۆی هه‌یه، كه ئه‌ویش؛ هه‌موو شتێك ده‌كرێت ڕووبدات به‌ڵام له فه‌زای گشتیدا قه‌ده‌غه‌یه. فیلمه‌كه باسی دوو گه‌نج ده‌كات، دوو خۆشه‌ویستی یه‌كن، باس له حه‌زی ئه‌م دووانه ده‌كات بۆ چركه‌یه‌ك له ئازادی كه ته‌نها ماچێكی ئه‌و كه‌سه بكات كه خۆشی ده‌وێت.\nكوڕه‌كه غاز فرۆشه، ڕۆژێك سه‌یاره‌ی خاوه‌ن كاره‌كه‌ی ده‌بات كه پڕه له بوتڵی غاز، كچه هاوڕێكه‌ی ده‌بات و ده‌چنه گه‌ڕه‌كێكی ده‌ره‌وه‌ی شاری به‌غداد، بۆ ئه‌وه‌ی بتوانن ساتێك به‌ته‌نها پێكه‌وه بن. ده‌یباته گه‌ڕه‌كێكی دوور، هه‌ركات ده‌یه‌وێت ماچی كچه‌كه بكات شتێك ڕووده‌دات، بۆ نموونه؛ محاویله‌ی كاره‌باكه ده‌سوتێت... له كۆتاییدا هه‌ردووكیان سوار مۆتۆڕێك ده‌بن، كچه‌كه عه‌با ڕه‌شه‌كه‌ی فڕێده‌دات كه هه‌موو جه‌سته‌ی داپۆشیوه، و له ژێر ئه‌وه‌دا هه‌ركه‌سه و چیرۆكێكی شاردۆته‌وه.\nفیلمه‌كه نزیكه‌ی شه‌ش خوله‌كه  و ئێستا ته‌واو بووه و نێردراوه بۆ چه‌ند ڤیستیڤاڵی فیلم بۆ به‌شداری پێكردن له‌و فیستیڤاڵانه‌دا. ساوات هیواداره بتوانێت له ئاینده‌یه‌كی نزیكدا نمایشی بكات.


https://1baiser.com 3500 كتێبی ده‌ستنووسی خانەقای بیارە مه‌ترسییان له‌سه‌ره |\nHome سەرەکی 3500 كتێبی ده‌ستنووسی خانەقای بیارە مه‌ترسییان له‌سه‌ره\nتەمەنیان 135 ساڵە\nبه هۆی هاوسنووریی شاره‌دێی بیاره له‌گه‌ڵ وڵاتی ئێران زیاتر له سێ هه‌زار و 570 كتێبی كتێبخانه‌ی خانه‌قای بیاره و ته‌وێڵه و كتێبخانه‌ی ئه‌وقافی سلێمانی مه‌ترسیی له‌ناوچوونیان له‌سه‌ره.\nخانه‌قای بیاره ١٣٥ ساڵ پێش ئێستا درووست كراوه له لایه‌ن شێخانی نه‌قشبه‌ندییه‌وه، له‌گه‌ڵ درووستكردنی خانه‌قاكه‌ش كتێبخانه‌یه‌كی تایبه‌ت به‌و خانه‌قایه درووست ده‌كرێت، تاوه‌كو ئێستاش ئه‌و كتێبخانه‌یه ماوه و به هه‌زاران كتێبی جۆراوجۆر له خۆ ده‌گرێت به تایبه‌ت كتێبی ئایینی.\nمه‌لا فاخر شه‌قڵاوەیی به‌ڕێوه‌به‌ری خانه‌قا و مه‌دره‌سه‌ی بیاره بۆ «ئاژانس» وتی: «خانه‌قای بیاره نزیكه‌ی ١٣٥ساڵه درووست كراوه و كتێبخانه‌كه‌شی هاوته‌مه‌نه له‌گه‌ڵ خانه‌قا و ئێستا زیاتر له ٢ هه‌زار كتێبی تێدایه و بڕیاره كتێبخانه‌كه‌ش فراوانتر بكه‌ین، كتێبه‌كانیش به هه‌ر چوار زمانی عه‌ره‌بی، كوردی، فارسی، توركی نووسراون، هاووڵاتیان و خوێندكاران و فه‌قێیه‌كانی خانه‌قا سوودیان لێ وه‌رده‌گرن».\nوتیشی: «كتێبه‌كانی خانه‌قا بابه‌تی ته‌ندرووستی و په‌روه‌رده‌یی تێدایه، به‌ڵام زۆربه‌ی كتێبه‌كان كتێبی ئایینین وه‌ك (به‌لاغه، نه‌حو، سه‌رف، به‌دیع و به‌یان، ته‌فسیر، فیقه) به پێی ئه‌وه‌ی ئێره شوێنێكی ئایینییه و لێره فه‌قێ ده‌توانێت ببێته مامۆستای ئایینی و هه‌مو خوێندنی دینی ته‌واو بكات، واته به‌و كتێبانه ده‌توانێت ببێته مه‌لای دوانزه عیلم، نه‌ك ته‌نها فه‌قێیه‌كان بگره هه‌مووكه‌س بۆی هه‌یه ئه‌و كتێبانه به‌كار بهێنێت».\n«له ساڵانی حه‌فتاكان زیاتر له ٦٠٠ كتێبی ده‌ستنووس له كتێبخانه‌ی خانه‌قای بیاره هه‌بوون، به‌ڵام به هۆی ئه‌وه‌ی بیاره هاوسنووره له‌گه‌ڵ وڵاتی ئێران و شه‌ڕی عێراق و ئێران شه‌ڕی حیزبه‌كانی كوردستان به‌تایبه‌ت له‌م سنووره وای كردوه ئه‌و ده‌ستنووسانه بگوازرێنه‌وه بۆ كتێبخانه‌ی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ئه‌وقافی سلێمانی به مه‌به‌ستی پاراستنیان، چه‌ندجارێكیش داوامان كردووه كه ئه‌و كتێبانه بگه‌ڕێنرێنه‌وه«، شه‌قڵاوه‌یى واى وت.\nئێستا خانه‌قای بیاره نزیكه‌ی ١٧٠ فه‌قێی تێدایه سه‌رقاڵی خوێندنن، كه هه‌ر كه‌سێك له‌وانه ده‌توانێت دوازده عیلم فێر ببێت له ڕێگه‌ی ته‌واوكردنی ئه‌و كتێبانه‌ی كه له خانه‌قادا هه‌ن، ببن به مامۆستای ئایینی یان دوای ٦ ساڵ خوێندن ده‌توانن بچنه زانكۆ و په‌یمانگاكان درێژه به خوێندن بده‌ن.\nجه‌میل محه‌مه‌د به‌ڕێوه‌به‌ری كتێبخانه‌ی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی گشتیی ئه‌وقافی سلێمانی بۆ «ئاژانس» وتی: «كتێبخانه‌ی ئه‌وقافی سلێمانی ژماره‌یه‌كی زۆر ده‌ستنووسی تێدایه، كه ژماره‌یان ده‌گاته ٣ هه‌زار و٥٧٠ كتێب، له‌وانه‌ش ٦٠٠ كتێبیان له ساڵانی ٧٠وه له خانه‌قای بیاره‌وه هێنراون بۆ سلێمانی به مه‌به‌ستی پاراستنیان له شه‌ڕ و دزینیان، به كه‌ڵكى ئه‌وه‌ش نه‌ماون كه بگه‌ڕێنرێنه‌وه بۆ بیاره، چونكه زۆربه‌یان لاپه‌ڕەكانیان ڕزیون» .\nوتیشی: «ئه‌و ٦٠٠ كتێبه‌ی خانه‌قای بیاره كتێبی زۆر به‌نرخ و گرنگ بوون، بۆ ئه‌وه‌ی بیاره هاوسنوور بووه، ماوه‌ی چه‌ند ساڵێك شه‌ڕی تێدا بووه، خه‌ڵكی ناوچه‌كه‌ش ڕاگوێزراون، بۆیه ئه‌و كتێبانه له لایه‌ن بنه‌ماڵه‌ی شێخانه‌وه هێنراون ته‌سلیمی كتێبخانه‌ی ئه‌وقافی سلێمانی كراون و بوونه‌ته موڵکی ئه‌م كتێبخانه‌یه، جیا له كتێبه‌كانی خانه‌قای بیاره، ده‌ستنووسه‌كانی تر هیی سه‌رده‌می بابانییه‌كان بوون له قه‌ڵاچوالانه‌وه هێنراون بۆ كتیبخانه‌ی ئه‌وقافی سلێمانی».\n«ئه‌و ده‌ستنووسانه به پله‌ی یه‌كه‌م به زمانی عه‌ره‌بی و زمانه‌كانی كوردی و فارسی نووسراون، مێژووی ئه‌م كتێبانه‌ش زۆر كۆنه، ئه‌وه‌ی كه ئێستا لای ئێمه ڕوون بێت كتێبێكی تێدایه كه مێژووه‌كه‌ی بۆ نزیكه‌ی610 ساڵ پێش ئێستا ده‌گه‌ڕێته‌وه كه فیقی شافیعییه«، محه‌مه‌د واى وت.\nناوه‌ڕۆكی ئه‌و كتێبە ده‌ستنووسانه زۆربه‌یان باس له دینی ئیسلام ده‌كه‌ن كه تایبه‌تن به (ته‌فسیری قورئانی پیرۆز، فیقە، نه‌حو بەلاغه، بابه‌تی ئایینیی جۆراوجۆر، هه‌روه‌ها كتێبیشی تێدایه له باره‌ی بابه‌تی تره‌وه كه غیره دینن، له‌وانه كتێبێك به ناوی (توبل عرب)، بابه‌تی بیركاری، بابه‌تی فه‌له‌كناسی، كتێبیشی تێدایه باس له جوانكاری ده‌كات، هه‌روه‌ها بابه‌تی ئه‌ده‌بی.\nبه پێى وته‌ى به‌ڕێوه‌به‌رى كتێبخانه‌ى به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تى ئه‌وقاف له سلێمانى، ئه‌و 3 هه‌زار و 570 ده‌ستنووسه‌ی مه‌ترسیی له‌ناوچوونیان له‌سه‌ره، ئه‌گه‌ر حكومه‌ت ده‌رمانی تایبه‌ت به پارستی ئه‌و كاغه‌زانه بهێنێت ده‌توانرێت ته‌مه‌نی ئه‌و كتێبانه بۆ نزیكه‌ی 50ساڵی تر درێژ بكرێته‌وه.\nكتێبخانه‌ى به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیى ئه‌وقافى سلێمانى ناوى كتێبخانه‌ى مه‌ركه‌زیى عه‌وقافه و یه‌كێكە له كۆنترین كتێبخانه‌كانى كوردستان و عێراق له ئێستادا، زیاتر له 40 هه‌زار كتێبى به زمانه جیاجیاكان تێدایه، به‌شێكى تایبه‌ته به ده‌ستنووسه‌كان كه پێك دێن له 3 هه‌زار570 ده‌ستنووس.\nفه‌ریدون غه‌ریب به‌ڕێوه‌به‌رى گشتیى ئه‌وقاف و كاروبارى ئایینیى سلێمانى بۆ «ئاژانس» وتى: «چه‌ند جارێك ده‌رخسته‌مان كردووه بۆ وه‌زاره‌تی ئه‌وقاف، له كۆتا ده‌رخسته كه ئه‌مساڵ كردوومانه ئاماژه‌مان به‌وه كردووه كه پێویستمان به 30 هه‌زار دۆلار هه‌یه بۆ كڕینی ده‌رمان و به‌كارهێنانی به مه‌به‌ستی پاراستنی ئه‌و كتێبانه، به‌ڵام وه‌ڵاممان ناده‌نه‌وه«.\nوتیشى: «پاراستنى ئه‌و ده‌ستنووسانه سه‌روەتێكى نیشتیمانییه و هیچى كه‌متر نییه له درووستكردنى مزگه‌وت، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ى ئه‌وقاف داهاتى خۆى هه‌یه، به‌ڵام حكومه‌ت دەیبات و ناشزانرێت چۆن خه‌رج ده‌كرێته‌وه، ناچارین ئه‌گه‌ر حكومه‌ت وه‌ڵام نه‌داته‌وه، په‌نا به‌رینه به‌ر سه‌رمایه‌داران بۆ دابینكردنى ئه‌و پاره‌یه و پاراستنى ئه‌و كتێبانه«.\nبه پێى زانیارییه‌كانى به‌ڕێوه‌به‌رى كتێبخانه‌ى خه‌نه‌قاى بیاره، له سه‌رده‌می ده‌سه‌ڵاتی گرووپی ئه‌نسارولئیسلام 2001-2003، له ناوچه‌كه جیا له‌وه‌ی كه گۆڕی شێخه‌كانیان هه‌ڵداوەتەوە، ته‌نها له‌و ماوه‌یه‌ی كه ئه‌مەریكا به موشه‌ك لێی داون و ئەوێ چۆڵ بوو، 100 بۆ 150 كتێب له كتێبخانه‌ی خانه‌قا نه‌ماون، ئیتر نازانرێت ئه‌وان بردوویانن یان خه‌ڵكی دیكه.\nنه‌به‌ز ئیسماعیل وته‌بێژى وه‌زاره‌تى ئه‌وقاف و كاروبارى ئایینى بۆ «ئاژانس» وتى: «ئاگادارى ئه‌و كتێبانه نیم و زانیاریم نییه له‌سه‌ر ئه‌وه‌ش، ئه‌گه‌ر داوایان له ئه‌وقاف كردبێت كه ده‌رمان و ئامێرى پێویستیان بۆ دابین بكرێت، بۆیه قسه‌ى له‌باره‌وه ناكه‌م».


چۆن منداڵەکەت والێدەکەیت خزمدۆستبێت و سیلەی ڕحم جێبەجێ بکات؟ - تۆڕی میدیایی خەڵک\nئەمەی خوارەوە چەند ڕێنماییەکی گرنگە بۆ ئەوەی منداڵەکەت والێبکەیت خزمدۆستبێت و سیلەی ڕحم جێبەجێ بکات:\n1ـ وردە وردە منداڵەكەت بە سوودەكانی خزمدۆستی ئاشنا بكە و بە شێوازێك كە لێی تێبگات باسی ئەو پاداشتەشی بۆ بكە كە خوای گەورە دای ناوە بۆ ئەو كەسەی خزمایەتی بپارێزێت، هەروەرها پێشی بڵێ پێغەمبەریش (د.خ) فەرموویەتی: “هەر كەسێك حەز دەكات كە ڕزقوڕۆزیی زۆر بێت و تەمەنی درێژ بێت با خزمدۆست بێت و سیلەی ڕەحمی خۆی بەجێ بهێنێت. ”\n2ـ خۆت پێشەنگێكی زیندوو بە لە سەر پەیوەندیت بە خزم و كەسەوە بۆ منداڵەكەت، جا ئەمە بە پەیوەندیی تەلەفۆنی بێت یان سەردانیكردن یان هاوخەمی و هاوخۆشی بوونیان، چونكە كاتێك منداڵ ئەمانە بەواقیعی لە تۆدا دەبینێت، بەهای سیلەی ڕەحمی لا زیاتر دەبێـت.\n3ـ چەند چیرۆكێك بۆ منداڵەكەت بگێڕەرەوە، كە هانی دەدات بۆ پاراستنی پەیوەندیی خزمایەتی، باشتر وایە ئەم چیرۆكانەش پەیوەندییان بە مانگی ڕەمەزانەوە هەبێت، تا بەهاكە و دۆخەكە باشتر پێكەوە گرێ بدەینەوە، چونكە لەم مانگەدا ئەم بەهایە زیاتر زیندوو دەكرێتەوە.\nسەرچاوە: كتێبی پەروەردەی منداڵ لەنێو خێزان و قوتابخانەدا


کاروان عەبدوڵڵا تۆفیق (کارو...\n📅 21-06-2020 رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا)\n📅 کاتی تۆمارکردن May 1 2020 2:55PM\n👁 ئەم بابەتە 20,304 جار بینراوە\nباکووری کوردستان - سوپای دەوڵەتی داگیرکەری تورک ل [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 25 1 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 1-5-2020 14:55:51\n📊 ئامار بابەت 378,978\nپەڕتووک PDF 11,364\nکاروان عەبدوڵڵا تۆفیق (کاروانی جیهاز)\nکاروانی جیهاز لە ساڵی 1960 لە سلێمانی لەدایک بووە، سەرەتای ساڵی 1983 ەوە چەکی بەرگری شەرەفی پێشمەرگایەتی لە شان کردووە و پاش چوارساڵ لە خەبات، ڕۆژی 21-03-1988 لە شاناخسێ بە سەختی بە چەکی کیمیاوی بریندار بووە، لەو کاتەوە نازناوی جیهازەکەی بوو بە کاروان کیمیاوی، هەر ئەو کاتە بۆ چارەسەر، گەیەندراوەتە نەخۆشخانەکانی تاران لە ئێران و لەوێشەوە، ساڵی 1990، وەک پەناهەندە گەیشتۆتە هۆڵەندا. کاروانی جیهاز جگە لەوەی لە خانەوادەیەکی تێکۆشەر و شۆڕشگێڕی شاری سلێمانین، تەمەنی چەند ڕۆژێک بووە، کە باوکی شەهید کر\nعەلی حامید قادر، لە ساڵی 1933 لە گەڕەکی سەرگۆلی شاری سلێمانی هاتووەتە دونیاوە. لە هەڕەتی لاوییەوە و لە پاڵ ڕەنجدان و ئیشکردن لەپێناوی پەیداکردنی بژێوی ژیاندا، تێکەڵ بە چالاکیی سیاسی بووە و، هەر لە سەرەتاوە چووەتە ڕیزەکانی حیزبی شیوعی عێراقەوە. ئەندامێکی چوست و چالاکی ئەو حیزبە بووە، بەتایبەتی لە ڕۆژە سەختەکاندا و بۆ تەنها ڕۆژێک دەستی لە خەبات هەڵنەگرتووە و میللەت و حیزبەکەی لە تەنگانەدا جێنەهێشتووە.\nعەلی حامید، سەرەتای کار و پیشەکانی ژیانی بە کرێکاری دەستپێکردووە و بووەتە بەردتاش یاخود نەقاڕ و


ڕێباز عەلی :: بابەکر دڕەیی و پۆست و سوکایەتیەکانی ئیخوانچیەکان … – WTARIKURD\nتێبینی / ناویی نوسەر دانراوە .\nوا ئیخوانچیەکانی نێو گۆڕان پەیتا پەیتا شۆڕەسوارەکانی گۆڕانخواز ئەگلێنن . دەموچاوی ئیخوان زاڵ بووە بەسەر گۆڕاندا . میدیای گۆڕان میدیای ئیسلامی سیاسیە . ئیخوانەکانی نێو گۆڕان دێننە پێش و بە خەڵکیان دەناسێنن و بەرزیان دەکەنەوە و لە هەڵبژاردنەکان پشتگیری دەکرێن . لە هەڵبژاردنی ٢١/٩/٢٠١٤ مەکینەی میدیای گۆڕان بۆ عەلی حەمەساڵح و یوسف و رابوون مەعروف کاری کرد ، لە هەڵبژاردنی ٣٠/٤/٢٠١٤ هەمان میدیا چەقەکەی لەسەر هەڤاڵ ئەبوبەکر بوو و ، تەنها ئیشیان بۆ ئەو کرد لەگەڵ چەند کەسێکی تر . ستافی میدیای گۆڕان سرف ئیخوانچیەکان کۆنترۆلیان کردووە .\n” گۆڕانە ئیخوانیەکان ” یەک ئەڕتەش ئیخوانچی بێ مۆڕال و جنێو فرۆشیان بەناوی” گۆڕانخواز ” لە ئامرازی میدیا کۆمەڵایەتیەکانی وەک فەیسبووک بڵاو کردوەتەوە بۆ پیاهەڵدان بەم رموزانەی ئێخوان و سوکایەتی کردن بەر هەر یەکێک بەرپرچی ئەوانە بداتەوە و ئەم ئیخوانچیانەی لا پەسند نەبێت . سەیری ئەم ” گۆڕانخوازانە ” بکەن چۆن دەستیان بە سوکایەتیکردن بە کاک عومەر عینایەت کرد و وێنەیان بڵاو کردوەتەوە بە حیساب عارەق ئەخواتەوە ، چونکە ڕای خۆی دەربڕیبوو و وتوویەتی یوسف محەمەد نەکرێتە سەرۆکی پەڕلەمان لەبەر ئەوەی ئیسلامییە . هەروەها ناو وناتۆرەی ناشیرینیان بۆ تیشکۆ رەئوف دروست دەکرد بۆ شکاندنی لە کاتی هەڵبژادنەکان . هەر کەسێ رای پێچەوانەی ئەمان دەرببرێ هەزار سوکایەتی پێدەکەن . ئەم مێگەلە بە تەوجیهی سەرەکانیان ، کە لە ناو گۆڕاندا قەلەمڕەون و ، بە بەڕنامە کاردەکەن . ئەگەر وا بروات و سەرەکانیان سەرزەنشت نەکرێن و سنورێکیان بۆ دانەنرێت ، ئەوا بەهەشتە مەوعودەکەی گۆڕانمان لێ دەکەنە جەهەنەم . ئەگەر بێت و سەرانی ئەوانە بێنە سەرحوکم دەبێ سەد خۆزگە بە یەکێتی و پارتی بخۆین .\nسەردەمێکیش پاش هەڵبژادنەکانی ٢١/٩/٢٠١٤ دەستیان کرد بە هێرشکردن و سوکایەتی کردن بە کاک عومەری سەید عەلی و سەرکردەکانی تری گۆڕان تا رێگا خۆش بکەن ناو سەرکردایەتی گۆڕان . بەندە لێیان هاتە وەڵام و ئەوانیش خۆیان بێ دەنگ کرد. تەنها قسە بە کاک نەوشیروان ناڵێن ، ئەمەش بۆ خۆپاراستنیانە . ئێستاش وا جوگمەکانی دەسەڵاتی گۆڕان دەخرێتە بەر دەستیان . سەرۆکی پەڕلەمان ئیخوانە ، سەرۆکی فڕاکسیۆنی گۆڕان کۆنە کۆمەنیسیت و تازە ئیخوانچییە ، ئەگەر پارێزگاری سلێمانیش بدرێتە ئیخوانچیەکان و چەند وەزارەتێکیش لە هەریم و بەغا وەرئەگرن ، گۆڕانخوازە ماندونەناسەکانی وەک بابەکر دڕەیی و خەڵکانی تریش دەبێ گۆڕان بۆ ئەم ئیخوانچیانە چۆلی بکەن .\nئاراستەی بزوتنەوەکە لە رەوتێکی چاکسازی کۆمەڵایەتی و نەتەوەیی دەبێتە رەوتێکی ئیسلامی سیاسی لە خزمەت ئیخوانی عالەمی و ئٶردوغانی تورکیا. زۆر ئاساییە کاک بابەکر داوای پۆستی کردبێ . پۆست دەسەڵاتی سیاسیشی لەگەلدا دێت بۆ ئەو ئارەستە کاک بابەکر و هاوگۆڕانخوازانی ئەو نوێنەرایەتی دەکەن . هەرکەس و رێکخراوێک ئەگەر چاوی لە گرتنە دەستی دەسەڵات نەبێت ، ئەوانە سیاسی نین و ئەبێ ببنە رێکخراو یان کەسانی خێرخواز . ئەوەی دەسەڵاتە بۆ ئیخوانچیەکان و حەمالیش بۆ گۆڕانخوازەکان . گۆڕان نابێ لەمە زیاتر ئەم گالتەجاڕیە قبوڵ بکات . نابێ ئەو ئیسلامە سیاسیەی لەدەرگاوە دەرکراوە لە گۆڕەپانی سیاسی کوردستان ، گۆڕان لە دەلاقەوە بیهێنێتەوە دەسەڵات بە ناوی گۆڕانەوە .\nسەروەت هەڵەبجەیی : نه‌وت کاڵایه‌کی ستراتژیک .