له سوودان واژووكردنی رێككه‌وتننامه‌ی كۆتاییهێنان به‌قه‌یرانی حوكمڕانی كرا - چرکە\nسەرەتا / جیهان / له سوودان واژووكردنی رێككه‌وتننامه‌ی كۆتاییهێنان به‌قه‌یرانی حوكمڕانی كرا\nڕێككه‌وتنه سیاسییه‌كه ئه‌مڕۆ یه‌كشه‌م له كۆشكی كۆماری له خه‌رتوومی پایته‌خت ئیمزا كرا، به‌گوێره‌ی ڕێككه‌وتنه‌كه‌ش ده‌وڵه‌ت به شه‌راكه‌ت له‌نێوان ده‌سه‌ڵاتی مه‌ده‌نی و عه‌سكه‌ری به‌ڕێوه ده‌برێ ئه‌مه‌ش بۆ ئارامكردنه‌وه‌ی دۆخی سوودان، هه‌روه‌ها بڕیاریشدرا ده‌ستووری سوودان كه له ساڵی 2019 داڕێژرابوو دووباره هه‌مووار بكرێته‌وه.\nدوای ئیمزاكردنی ڕێككه‌وتنه‌كه، عه‌بدولفه‌تاح بوڕهان فه‌رمانده‌ی گشتی سوپای سوودان بڕیاری پێشووتری خۆی به دوورخستنه‌وه‌ی سه‌رۆك وه‌زیران وڵات هه‌ڵوه‌شانده‌وه.\nهه‌ردوولا ڕێككه‌وتن سه‌رجه‌م ده‌ستگیركراوانی كوده‌تاكه‌ی چه‌ند ڕۆژی ڕابردوو ئازاد بكه‌ن، هه‌روه‌ها له‌سه‌ر ئه‌وه‌ش ڕێككه‌وتن لێكۆڵینه‌وه له دۆسییه‌ی كوژراو و بریندارانی ئه‌و خۆپیشانده‌رانه بكرێ كه هه‌فته‌ی ڕابردوو له خه‌رتوومی پایته‌خت ببوونه قوربانی.\nحه‌مدۆك سه‌رۆك وه‌زیرانی سوودان جه‌ختی كرده‌وه كه پێیوایه ئه‌م ڕێككه‌وتننامه‌یه ده‌سه‌ڵاتی عه‌سكه‌ری سوودان بۆ مه‌ده‌نی ده‌گۆڕێ و سنوورێك ده‌بێت بۆ نه‌ڕشتنی زیاتری خوێنی سوودانییه‌كان و هه‌نگاونان به‌ره‌و دیموكراسی.\nجێی باسه له كۆتاییه‌كانی مانگی ڕابردوو عه‌بدولفه‌تاح بوڕهان فه‌رمانده‌ی گشتی سوپای سوودان كوده‌تای به‌سه‌ر عه‌بدوڵا حه‌مدۆك سه‌رۆك وه‌زیرانی سوودان كرد و دوای گرتنی كۆشكی كۆمار و ده‌ستگیركردنی وه‌زیران و زۆرینه‌ی به‌رپرسان، حكوومه‌تی سوودانی هه‌ڵوه‌شانده‌وه و حه‌مدۆكیشی نارده‌وه ماڵه‌وه.\nهەواڵی دواتر ناكۆكی ناو ماڵی شیعە، گرفتە گەورەكەی بەردەم پێكهێنانی حكومەت\nهەواڵی پاشتر بەفەرمانی مەسرور بارزانی.. دوو پردی ستێراتێژی دروست دەکرێن


كچه ئێزیدییه‌كی 16 ساڵ؛ چوار رۆژه له كه‌مپی ئاواره‌ییدا بێسه‌روشوێنه - اخبار العراق\nاخبار العراق » كوردى » كچه ئێزیدییه‌كی 16 ساڵ؛ چوار رۆژه له كه‌مپی ئاواره‌ییدا بێسه‌روشوێنه\nكچه ئێزیدییه‌كی 16 ساڵ؛ چوار رۆژه له كه‌مپی ئاواره‌ییدا بێسه‌روشوێنه\nنه‌جلا جه‌لال، ئه‌و كچه ئێزیدییه‌ی چوار رۆژه بێسه‌روشوێنه\nكچه ئێزدییه‌ك چوار رۆژه له كه‌مپی ئیسیان له شێخان بێسه‌روشوێن بوه و تائێستاش چاره‌نوسی نادیاره.\nنه‌جلا جه‌لال ده‌خلیل له 7ی تشرینی یه‌كه‌م له‌گه‌ڵ باوكی له قه‌زای شه‌نگاله‌وه ده‌چێته كه‌مپی ئاواره‌كانی ئیسیان له شێخان، دوای دوو رۆژ و له 9ی تشرینی یه‌كه‌مه‌وه چاره‌نوسی دیار نییه.\nفه‌یسه‌ڵ ده‌خیل، مامی نه‌جلا به (كه‌ركوك ناو)ی وت “نه‌جلا له‌گه‌ڵ باوكی هاته شێخان بۆ ته‌واوكرنی مامه‌ڵه‌ی خوێندن، تا دره‌نگانێكی شه‌وی 9ی مانگ هه‌مومان پێكه‌وه له كه‌مپ دانیشتبوین و دواتر خه‌وتین، به‌یانی هه‌ستاین نه‌جلا نه‌مابوو”.\nباوكی نه‌جلا پێشمه‌رگه‌یه و پێنج كوڕ و ئه‌و كچه‌ی هه‌یه، ده‌زگا ئه‌منییه‌كانی قه‌زای شێخان، هه‌ولێر و دهۆكی له‌و روداوه ئاگاداركردۆته‌وه.\n“نه‌جلا هیچ نه‌خوشییه‌كی نه‌بوو، هه‌روه‌ها ئێمه هیچ كێشه‌یه‌كمان له‌گه‌ڵ خه‌ڵكی كه‌مپ نییه، ئه‌وه روداوه ئێمه‌ی توشی شۆككردوه”، فه‌یسه‌ڵ وایوت.\nنه‌جلا هیچ نه‌خوشییه‌كی نه‌بوو، ئێمه هیچ كێشه‌یه‌كمان له‌گه‌ڵ خه‌ڵكی كه‌مپ نییه\nهه‌روه‌ها وتی كه ئه‌و شه‌وه‌ی پێكه‌وه‌بون، هه‌ندێك ته‌له‌فون بۆ نه‌جلا هاتوه و قسه‌ی كردوه، بۆیه گومان ده‌كه‌ن له‌گه‌ڵ كه‌سێك رۆیشتبێت.\nسه‌رچاوه‌یه‌كی ئه‌منی له پارێزگای دهۆك، به (كه‌ركوك ناو)ی وت “چوار رۆژه ئه‌و كچه بێسه‌رشوێن بووه، پۆلیسی پارێزگای دهۆك و ئاسایش ده‌ستیان به لێكوڵێنه‌وه كردوه، به‌ڵام هێشتا چاره‌نوسی نادیاره”.\nدیار بیبو، به‌ڕێوه‌به‌ری كه‌مپی ئیسیان كه تایبه‌ته به‌ئاواره ئێزیدییه‌كان به (كه‌ركوك ناو)ی وت “له‌گه‌ڵ كه‌سوكاری ئه‌و كچه و ده‌زگا ئه‌منییه‌كانی ناوچه‌كه له په‌یوه‌ندیداین بۆ دۆزینه‌وه‌ی نه‌جلا”.\nوێنه‌ی نه‌جلا، دراوه‌ته بازگه‌كانی هه‌ولێر و دهۆك و ناوچه‌كانی جێناكۆك له پارێزگای نه‌ینه‌وا.\nالسيدة الاولى تزور دار الملاذ الامن للنساء وتؤكد ضرورة انصاف المراة وحمايتها من العنف المجتمعي ضدها


گرنگی پاکوخاوێنی بۆ مرۆڤ - بابەت\nماڵ ⁄ گرنگی دان بە خۆت ⁄ گرنگی پاکوخاوێنی بۆ مرۆڤ\nپاکوخاوێنی ڕۆڵێکی زۆر گرنگ دەبینێت لە ژیانی مرۆڤدا، چونکە هێڵی یەکەمی بەرگری لە دژی میکرۆب و نەخۆشییە هەوکردنەکان پێک دێنێت، لەوانە دەست شۆردن پێش خواردن، دانانی ستاندارد بۆ پاکوخاوێنی ژینگەی دەوروبەر، گرنگی پاکوخاوێنی لە چەند خاڵێکدا چڕدەبێتەوە، لەوانە:\nپاراستنی تەندروستی و ژینگەی مرۆڤ\nبڵاوبوونەوەی میکرۆب و ڤایرۆس و پیسی بەهۆی خووی خراپەوە کەم بکەوە .\nڕەنگدانەوەی وێنەی کەسی تاک ، و ڕێزو حورمەتی خودی خۆیەتی .\nپاکوخاوێنی کەسی بۆ مرۆڤ\nپاکوخاوێنی کەسی ی مرۆڤ و پەیڕەوکردنی شێوازی ژیانی تەندروست ، یەکێک لە گرنگترین لایەنەکانی چاودێری خودی یە و پێویستە دایک و باوک ەکان لە تەمەنێکی زووەوە لەسەر خووی تەندروست ڕاهێنان بە منداڵان بکەن و ڕۆژانە شوڕش و تەندروستی کەسی لە بەر چاو بگرن ، . بۆ دڵنیابوونی دەرکەوتنی پاک و بەجێ و گونجاو، و بۆ نەهێشتنی بۆنە ناخۆشەکان، چونکە چاودێری تەندروستی کەسی کاریگەری زۆر لەسەر بڕوا بەخۆبوونی مرۆڤ دەکات، هەروەها کاریگەری لەسەر تێگەیشتنی کەسانی تر هەیە، هەروەها ئەم بۆنە ناخۆشە بەرهەم دەهێنێت لە ئەنجامی ئەو پەنهانە کە لە ئەنجامی کاری خانەکانی لە ئەنجامی کاری خانەکانی ڕۆژانە لە لایەن جەستەوە نهێنی دەکرێن، بە نهێنی کردنی ئارەق، میز، زوڕ، شین، گوێوا، ڕم، پیف، ڕۆنی لەش، ڕۆنی لەش، ڕەنگە لە هەندێک ناوچەی لەشدا لە بەریەکچون ەوە بێت وەک پێی و جبەخانە و ناوچەی ران ، ئەگەر ئەم نهێنیانە بە شێوەی خولی پاک نەبکرابنەوە ، ڕەنگە ئەمە بۆن ناخۆش و بێزارکەر بکات .\nپاکوخاوێنی ژینگەی مرۆڤ\nکەسێک دەتوانێت چەند هەنگاوێک پەیڕەو بکات کە یارمەتی بدات بۆ ئەوەی ببێتە ژینگەیەکی پاکتر لەوانە :\nچاودێری تەندروستی دەروونی ، چونکە پاککردنەوەی مێشک بە شێوازی بیرکردنەوەی دەنگ ، زۆر یارمەتی مرۆڤ دەدات بۆ ئەوەی پاک و ڕێکبێت .\nدانانی سێ ئامانجی پاککردنەوە بەشێوەیەکی ڕۆژانە ، ڕەنگە کەسی دەوروبەری ئاژاوەیەکی زۆر لەماڵەکەدا بدۆزێتەوە بۆ نموونە : سندوقی بلاوکردنەوەو شیرینی و یاری و چەندین شتی تر کە لەدەوری دا بڵاوبۆتەوە ، کە ناتوانێت لەیەک کاتدا ڕێکیان بخاتەوە ، بۆیە کەسەکە دەبێت وردە وردە ڕێکیان بخاتەوە ، بۆئەوەی ئەمە ببێتە هاندەرێک بۆ کاری زیاتر .\nناسینەوەی پاککەرەوەکان و ئەو ئامرازانەی کە لە پرۆسەی پاککردنەوەدا بەکار دەهێنرێ.\nلەکاتی پرۆسەی پاککردنەوەدا چ پاککردنەوەی شەقامێک یان خانوویەک یان پاکوخاوێنی یەکی کەسی ، دەتوانیت لەکاتی پاککردنەوەدا چێژ لەپشوودان وەربگری ، گوێ لەمۆسیقای بێدەنگ بگری ، یان ئەم جارەبەکاربێنیت بۆ بیرکردنەوە لەبێدەنگیدا .\nپاکوخاوێنیگرنگی پاکوخاوێنی بۆ مرۆڤ


دیسان نه‌وته‌كه‌ی كه‌ركوك\nبه‌دبه‌ختی گه‌وره هه‌ر ئه‌وه نیه ئه‌م نه‌وته‌ی كه‌ركوك ئه‌وه‌ته‌ی هه‌یه مایه‌ی نه‌گبه‌تیه بۆ دانیشتوانه‌كه‌ی به‌تایبه‌ت كورده نه‌گبه‌ته‌كه، به‌دبه‌ختی گه‌وره ئه‌وه‌یه هه‌زار درۆ و بوختان به‌ناو ئه‌و نه‌وته‌وه ده‌كرێت ئه‌گه‌ر تا دو هه‌زارو سێ دێوه‌زمه‌ی به‌عس ده‌ستی به‌سه‌ر ئه‌و نه‌وته‌دا گرتبو، به‌ڵام له‌و ساڵه‌وه ئیدی به‌عس نه‌ما، كه‌چی هێشتا خێرو بێری نه‌وته‌كه بۆ كه‌ركوكیه‌كان نیه، ئێستا كه رۆژانه نزیكه‌ی 330 بۆ 350 به‌رمیل نه‌وت له كه‌ركوك ده‌رده‌هێنرێ، له‌و بڕه رۆژانه 300 هه‌زار بۆشكه نه‌وت له رێگه‌ی بۆڕیه‌كانی هه‌رێمه‌وه ده‌برێته به‌نده‌ری جیهان و پاره‌كه‌ی ده‌چێته كیسه‌ی سۆمۆوه، له‌وه‌ش ئه‌و پاره‌یه دێت بۆ هه‌رێمی كوردستان مانگانه، ئه‌وه‌ی كه ناونراوه 17% و هه‌رگیز ئه‌وه‌نده نیه، ته‌نیا مانگی شوبات به‌پێی قسه‌ی عاسم جیهادی وته‌بێژی وه‌زاره‌تی نه‌وتی عێراق 8 ملیۆن و 500 هه‌زار به‌رمیل نه‌وت له كه‌ركوكه‌وه براوه‌ته به‌نده‌ری جیهان و پاره‌كه‌ی بریتی بوه له 460 ملیۆن دۆلار، له كاتێكا ئه‌وه‌نده‌ی من ئاگادار بم پترۆ دۆلار راگیراوه، یان وه‌ك جاران نیه.\nهاوکات له به‌رانبه‌ر ئه‌و نه‌وته‌دا كه له كه‌ركوكه‌وه ده‌ڕوات هه‌رێم به‌شه بودجه‌ی بۆ ده‌چێت، كه‌چی فه‌رمانبه‌رانی قودس و دڵه‌كه‌ی پارتی و یه‌كێتی و هه‌رێمی كوردستان به ده‌ست وه‌زاره‌ته‌كانی هه‌رێمه‌وه بونه به فیلم و هه‌ر رۆژه به‌زمێكیان پێ ده‌گێڕن، ئه‌وه‌ش كێشه‌و ئازارێكی تره، كه ئه‌مه‌یان ئێره‌و ئه‌م نوسینه جێگه‌ی نیه، نه‌وتی كه‌ركوك ئێستا له بیره‌كانی ئاڤاناو بای حه‌سه‌ن و بابه‌گوڕگوڕو هه‌ندێ بیری كه ده‌رده‌هێنرێ، ئه‌وی ئاڤاناو بای حه‌سه‌ن كۆمپانیای كار ده‌ستی به‌سه‌ردا گرتوه‌و خۆی به‌ڕێوه‌ی ده‌بات، كۆمپانیای كار كۆمپانیایه‌كه سه‌ر به پارتی دیموكراتی كوردستانه، ئه‌وه‌ی رونه له‌و دوبیره‌وه نزیك به 200 هه‌زار به‌رمیل رۆژانه ده‌رده‌هێنرێ و ده‌برێته به‌نده‌ری جیهان، له بابه‌گوڕگوڕ و ئه‌و بیرانه‌ی دیكه به‌پێی زانیاری من زیاتر له 180 هه‌زار به‌رمیل رۆژانه به‌رهه‌م دێنرێ، له‌و بڕه 30 هه‌زاری بۆ پاڵاوگه‌كانی ناوخۆیه، ئه‌وی تریش به هه‌مان بۆڕی هه‌رێمدا ده‌برێته جیهان، ئه‌گه‌ر چی دكتۆر بێوار خنسی كه وه‌ك راوێژكاری وزه له ئاژانسی پاراستنی كوردستان كار ده‌كات، ده‌ڵێ : 120 هه‌زار بۆشكه له‌و نه‌وته‌ی بابه‌گوڕگوڕ به ته‌نكه‌ر ده‌برێت و كه‌س نازانێ پاره‌كه‌ی ده‌ڕواته كوێوه، كه به بڕوای من ئه‌مه‌یان جێگه‌ی گومانه‌و رێی تێناچێ، چونكه 120 هه‌زار به‌رمیل كه‌م نیه‌و ئه‌گه‌ر وابێ ئه‌وه دزیه‌كی گه‌وره‌یه، خۆ ئه‌گه‌ر واشنه‌بێ ده‌بێ كۆمپانیای نه‌وتی باكورو ئیداره‌ی كه‌ركوك وڵامیان هه‌بێت.\nئه‌و نه‌وته‌ی هه‌رێم ده‌ینێرت و له به‌رانبه‌ردا له گه‌ڵ به‌غدا پێی ده‌چێته رێكه‌وتنه‌وه‌و به‌وه‌ش بودجه له به‌غدا وه‌رده‌گرێ به هه‌مو پێوه‌رێك 40%ی هی هه‌رێم خۆیه‌تی و 60%ی نه‌وتی كه‌ركوكه، كه‌واته هه‌رێمی كوردستان به‌رپرسیاره‌تیه‌كی گه‌وره‌ی به‌رانبه‌ر ئه‌م شاره ده‌كه‌وێته ئه‌ستۆ، ئه‌ی بۆ ئه‌وه ره‌نگ ناداته‌وه، بۆ نمونه بۆ به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیو داموده‌زگاكانی سه‌ربه‌حكومه‌تی هه‌رێم له كه‌ركوك بایه‌خیان پێنادرێ، بۆ ده‌سته یان دامه‌زراوه‌ی فه‌رمانبه‌رانی كه‌ركوكی سه‌ر به هه‌رێم له كه‌ركوك ناكرێته‌وه تا له كێشه‌ی ته‌نسیب و ته‌نسیب كاری و ملدانی ناڕه‌وا رزگاریان بێت، خۆ به هه‌مو پێوه‌رێ لانی كه‌م نیوه‌ی ئه‌وپاره‌یه كه دێ بۆ هه‌رێم له به‌غداوه پشكی كه‌ركوكێكانه، به‌ڵام ئه‌مه له واقعدا ره‌نگی نه‌داوه‌ته‌وه، ئه‌وه‌ش كه ئاشتی هه‌ورامی باسی سه‌ربه‌خۆی ئابوری و بێمنه‌تی له به‌غدا ده‌كات دیسان به شێكی به پشتبه‌ستنه به نه‌وتی كه‌ركوك ئه‌ی مافی كه‌ركوه‌كیه‌كان له‌و نه‌وته و له‌و پاسه‌وانانه‌ی كار دایمه‌زراندون و له‌و فه‌رمانبه‌رانه‌ی له‌وێ كار ده‌كه‌ن.\nنه‌وتی كه‌ركوك ئه‌وه‌ته‌ی هه‌یه خێرو بێره‌كه‌ی بۆ شوێنی دیكه‌و ئازاره‌كه‌ی بۆ خه‌ڵكی كه‌ركوكه، ئێستا كه نیوه زیاتری نه‌وتی رۆیشتو له هه‌رێمه‌وه له كه‌ركوكه‌وه‌یه پێویسته حكومه‌تی هه‌رێم و وه‌زاره‌تی سامانه سروشتیه‌كان و لایه‌نه سیاسیه‌كانی هه‌رێم ئه‌و خزمه‌ته‌ی كه‌ركوك له‌به‌ر چاو بگرن و ئیدی وه‌ك ته‌نێكی نامۆ سه‌یری نه‌كه‌ن، راستی عه‌یبێكی گه‌وره‌یه بودجه له نه‌وتی كه‌ركوك دابین بكرێت و نه‌یاری به خه‌ڵكی ئه‌و شاره بكرێت.\nكوردی كه‌ركوك به درێژای مێژویه‌كی دورو درێژ باجی قورسی كوردایه‌تی و ته‌ڤلی بونی خۆی ئه‌دات به شۆڕشه‌كانی كورده‌وه، نه‌ك ئه‌وه‌ی كه شۆڕشه‌كانی كوردو لایه‌نه كوردیه‌كان قوربانی زۆریان بۆ كه‌ركوك دابێت و كه‌ركوك هیچ، وه‌ك ئه‌وه‌ی زۆر جار گوێ بیست ده‌بین، ئێستاش و ئه‌و ساش هه‌میشه خه‌ڵكی كه‌ركوك و ده‌وروبه‌ری به‌تایبه‌ت كورده‌كه له پێناوی سه‌ربه‌خۆیی كوردستاندا هه‌ررچی له ده‌ستیان هاتوه كردویانه، راستی هاوبه‌شی و قوربانی دانه‌كه هاوبه‌شه‌و ناكرێ له پێناوی به‌رزكردنه‌وه‌ی تای لایه‌كدا لاكه‌ی دیكه فه‌رامۆش بكرێت، ئه‌مه‌ش ئه‌ركی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان به‌رانبه‌ر به‌م ناوچانه زیاتر ده‌كات بۆیه پێویسته له‌و نه‌وته‌ی كه‌ركوك كه له هه‌رێمه‌وه ده‌ڕوات بایه‌خبه:\nیه‌كه‌م: بوژانه‌وه‌ی بواری كشت و كاڵ و ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ی گوندو ناوچه‌كان بدرێت و بایه‌خ به‌و ناحێ و شارۆكانه بدرێت كه له دوای 2003وه ئاوه‌دانكراونه‌ته‌وه، وه‌ك قه‌ره‌هه‌نجیر، شوان، ته‌كێی جه‌باری، قادركه‌ره‌م و شوێنه‌كانی دیكه.\nدوه‌م: هه‌وڵبدرێ رێژه‌ی بێكاری كه‌م بكرێته‌وه‌و ده‌رچوانی زانكۆو په‌یمانگاكان بواری زیاتریان بۆ بڕه‌خسێنرێ، نه‌ك ئه‌وه‌ی ئه‌و خه‌ڵكه بۆ دژایه‌تی و سه‌نگه‌ر له یه‌كتر گرتن به كار بهێنرێن وه‌ك ئه‌وه‌ی تائێستا ئه‌وه ده‌كرێت و وه‌ك قوربانی و داش سه‌یری ئه‌وان ده‌كرێت.\nسێیه‌م: بایه‌خی زیاتر به بواری رۆشنبیری و هونه‌ری و داهێنان و ئه‌فراندن و دۆزینه‌وه‌ی توانا ئه‌ده‌بی و هونه‌ری و زانستیه‌كان بدرێت، ئه‌وه‌ی تا ئێستا به شێوه‌یه‌كی ئاشكراو به به‌رنامه فه‌رامۆش كراوه، ئه‌مه‌ش هه‌ر بۆ ئه‌وه‌ی كه‌ركوكیه‌كان نه‌په‌رژێنه سه‌ر بیركردنه‌وه له ژیان و چاره‌نوسی خۆیان.\n01/04/2015 بینین: 4489


سه‌ردانی شاندێكی یابانی | وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى\nسه‌ردانی شاندێكی یابانی\nئه‌مڕۆ كاتژمێر 12:30 ی نیوه‌ڕۆ، شاندێكی یابانی سه‌ردانی وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵا و توێژینه‌ی زانستییان كرد و له لایه‌ن دكتۆر گۆڤه‌ند حسێن شێروانی به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی ڕۆشنبیری و نێردراوان و ستافێكی وه‌زاره‌ت پێشوازیان لێكرا و دوایی گفتوگۆیه‌كی چڕ، وا بڕیاره له ماوه‌ی داهاتوو بڕیار له‌سه‌ر ناردنه ده‌ره‌وه‌ی 100خوێندكاری پڕۆژه‌ی تواناسازی بۆ خوێندنی ماسته‌ر و دكتۆرا بدرێت بۆ زانكۆ به‌ناوبانگه‌كانی یابان.\nشاندی میوان پێكهاتبوون له سه‌رۆكی ڕێكخراوی (جایس) و راوێژكاری ڕێكخراوی (جای كا)، كه دوو ڕێكخراوی به‌ناوبانگی وڵاتی یابانن له بواری خوێندنی باڵا و دابینكردنی كورسی خوێندن له زانكۆكانی ئه‌و وڵاته. له دانشتنه‌كه‌یاندا، ڕه‌شنوسی پڕۆپۆزه‌ڵێكیان خسته به‌رده‌م وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵا و باسیان له‌وه كرد، كه وڵاتی یابان ده‌رگه‌ی به‌سه‌ر خویندكاران هه‌رێمی كورستان ده‌كاته‌وه، تاوه‌كو بتوانن له‌م وڵاته درێژه به خوێندنی ئه‌كادیمی خۆیان بده‌ن.\nدكتۆر گۆڤه‌ند شێروانی له لایه‌ن خۆیه‌وه، ئامانجی پرۆژه‌ی تواناسازی و هه‌ڵی وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵای بۆ به‌رزكردنه‌وه‌ی ئاستی زانكۆكانی هه‌رێم بۆ میوانه‌كان شیكرده‌وه‌و خۆشحاڵی خۆشی ده‌ربڕی ، به‌وه‌ی قوتابیانی هه‌رێمی كوردستان بتوانن، له وڵاتێكی پێشكه‌وتووی وه‌كو یابان بڕوانامه‌ی زانستی و پسپۆڕی به‌ده‌ستبێنن.\nله كۆتاییدا هه‌ردوولا له‌سه‌ر ئه‌وه ڕێككه‌وتن ، كه وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵا پێداچونه‌وه‌یه‌كی وردی پڕۆپۆزه‌له‌كه  بكات و هیوایان خواست له دانیشتنه‌كانی داهاتوودا، بگه‌نه ڕێكه‌وتنی كۆتایی به‌و شێوه‌یه‌ی له به‌رژه‌وه‌ندی قوتابیان و وه‌زاره‌تی خوێندنی باڵا و ئه‌و ڕێكخراوانه‌ش دابێت.


کێرڤی کاریگەری سۆشیالیزم لای\nدۆرسی لیڤسەی شاعیری کەنەدیی.\nوردبوونەوە و ڕۆچوونە نێو بزووتنەوەی شیعری کەنەدیی و هەڵوەستەکردن لەسەر شاعیرە ڕادیکاڵەکانی ئەو بزووتنەوەیە، ئەو بەرچاوڕوونییە بۆ خوێنەری کوردزمان دەڕەخسێنێت کە بتوانێت، گەوهەری داهێنانە جوانەکانی نێو ئەو بزووتنەوەیە ببینێت و بخوێنێتەوە. ئەدەبی ڕادیکاڵیزم و شۆڕشگێرانەی لە سەرەتای سەدەی بیستەم لە کەنەدا بەتایبەتی لە دەیەی سییەکان و چلەکاندا گەیشتە چڵەپۆپە. ئەو بزووتنەوە ڕادیکاڵە گەلێ نووسەر و ئەدیبی ڕایدکاڵی هێنایە دەرەوە لەوانە ئەبراهام کڵین و جین بورتن و دۆرسی لیڤسەی و ژمارەیەک بڵاوکراوە و گۆڤاری رادیکاڵ و شۆڕشگێرانە و هەروەها چەند یانەی ڕۆشنبیریی هاتنە دامەزراندن و بڵاوکردنەوە. دۆرسی لایڤسەی یەکێک بوو لەو دەنگە شیعرییانەی لەو سەرەتایەدا بە هێزێکەوە هاتە مەیدان و کەوتە چالاکی هەمەجۆری سیاسیی و ئەدەبیی. بۆ ئەوەی دۆرسی لیڤسەی بناسین، باشترە لە سەرەتاوە ئاوڕێک لە بزووتنەوەی شیعری کەنەدیی بدەینەوە.\nبزووتنەوەی شیعری کەنەدیی.\nبزووتنەوەی شیعر لە وڵاتی کەنەدا مێژووەکەی دەگەڕێتەوە سەرەتای دۆزینەوە و دەست بەسەرداگرتنی ئەم کیشوەرە لەلایەن هەردوو زلهێزی ئەو کات بەریتانیا و فەرەنسا. شیعرە بەراییەکان لە سەدەی حەڤدە بەگشتی لەلایەن ئەو کەسانەوە نووسراون کە سەردانی یان گەشتی ئەم وڵاتەیان کردووە و شیعریان تیا نووسیوە وەک یەکەمین بەرهەم کە بڵاو کرابێتەوە شیعرێکی ڕۆبەرت هەیمەن بوو لە ساڵی ١٦٢٨. بەڵام یەکەمین شیعریی درێژ لەمێژووی وڵاتی کەنەدا دەگەرێتەوە بۆ ساڵی ١٨٢٥ کە ئۆلیڤەر گۆڵد سمیس نووسیویەتی و بڵاوی کردۆتەوە. سەبارەت بە کتێبی شیعریش یەکەمین کتێبی شیعری لە کەنەدا چاپ و بڵاو کرابێتەوە کتێبی "خاکی خەون"ی چارڵس مەیر بوو کە لە ساڵێ ١٨٦٨دا هاتە بڵاو کردنەوە. هەر لە سەدەی حەڤدەهەم گروپی "شاعیرانی کۆنفیدراسیۆن" هاتە دامەزراندن کە ئەندامانی گروپەکە بریتی بوون لە چارڵس جی دی ڕۆبەرتس و ئارشیبلاند لامپمان و بلیس کارمەن و دونکان کامبڵ سکات و ولیەم ویلفرێد کامبڵ. لە سەرەتای سەدەی بیستەمیشدا بەتایبەتی ساڵی ١٩٠٧ کتێبێکی شیعری شاعیر ڕۆبەرت سێرڤس چاپ و بڵاو کرایەوە. ئەم کتێبە ڕەواجی زۆری بۆ پەیدا بوو و زۆر بەناوبانگ بوو تەنانەت لەسەدەی بیستەم زیاتر لە سێ ملیۆن دانەی لێ فرۆشرا. ئەم سەرکەوتنەی ڕۆبەرت بووە هاندانی چەندین شاعیری تر لەوانە تۆم مەکڵنس. دەیەی بیستەکان و سییەکانی سەدەی بیستەم گروپی مۆنتریاڵ هاتە دامەزراندن کە لە کۆمەڵێ شاعیری گەنج پێکهاتبوون لەوانە ئەی جەی ئێم سمیس، ئەی ئێم کڵەین، ئێف ئاڕ سکات کە بوونە هۆی گەشەپێدان و بەرەو پێشچوونی شیعری مۆدێرن لە شاری مۆنتریاڵ (دووەم گەورەترین شار لە وڵاتی کەنەدا). لە شاری تۆرۆنتۆش دۆرسی لیڤسەی ڕۆڵی بەرچاوی گێرا لە پەرەپێدانی بزووتنەوەی شیعر لەو شارە مەزنەی کەنەدا. هەروەها جگە لە پەرەپێدان و دامەزراندنی چاپخانە و دەزگاکانی چاپ و بڵاوکردنەوە، گۆڤارەکانێش توانیان بەڕۆڵی خۆیان تەکان بە بزووتنەوەی شیعری کەنەدیی بدەن لەوانە گۆڤاری "شیعری کەنەدیی" کە لە ساڵێ ١٩٣٥ لەلایەن پراتەوە هاتە بڵاوکردنەوە. لە ناوەڕاستی دەیەی سییەکانی سەدەی ڕابردوو شیعرەکانی ویڵسن ماکدۆناڵد خوێنەری بەبڕشتیان هەبوو. دوای جەنگی جیهانی دووەم جۆێکی تر لە شاعیران سەریان هەڵدا کە بۆ نوخبە دەیان نووسی، ئەمانیش جەیمس ڕینەی، جەی مەکفێرسن،لیۆنارد کۆن بوون. لە هەمان کاتدا هەندێکی تر لە شاعیران وەک ئارڤینگ لەیتن، ڕەیمۆن سۆستەر، هاڕۆڵد ستاندیشلویس دودێک بەرەو ئاڕاستەیەکی تر هەنگاویان نا و زمانی سادەی خەڵکیان لە شیعرەکانیان بەکار دە‌هێنا. لە دەیەی شەستاکان هەستی ناسیونالیستیش بووە هۆی برەو پێدان و هاتە مەیدانی چەندین دەنگی نوێ، لەوانە : مارگریت ئات ود، مایکڵ ئۆنداتج و لیۆنارد کۆن و ئیلێ مەندەل و مارگەرێت ئەڤیسۆن. دوای ئەوەش ڕۆژنامەی "تیش" کە قوتابییەکی شاعیر لە زانکۆی بریتش کۆڵۆمبیا لە شاری ڤانکۆڤەر لەسەر ڕێچکەی شاعیرانی "بلاک ماونتێن" دایمەزراند، گەلێ لە شاعیرانی دەیەی شەستەکان لە شاری ڤانکۆڤەر پێگەیاند لەوانە بی پی نیکۆڵ و جەیمی ڕید و جۆرج بۆوەرینگ و فرێد واه و فرانک دەیڤی و دەفنی مارلات و دەیڤد کوڵ و لیۆنێڵ کیرنس. دانانی خەڵاتی حاکمی گشتی کەنەدا بۆ شیعر لە سەدەی بیستەم ڕۆڵی خۆی بینیوە لە پاڵپشتی و هەروەها سەپۆرتی شاعیران و بزووتنەوەی شیعریی. شاعیرانی نەوەی نوێی لە کەنەدا سنوورەکانی خۆیان تێپەڕاند و داهێنانیان پێشەکەش کردووە لەوانە : برایەن برێت، کێن بابستۆک و پاتریک لەین و بیری دێمبستەر و ..تاد، تێکۆشان مۆری ئاگایی و هەست و نەستیان و خستنە سەر نەخشەی وێنەی شیعریی کەنەدیی. ١\nبەرچاوترین کتێبی ئەنسۆلۆژی شیعری کەنەدیی بریتییە لە "کتێبی نوێی ئۆکسفۆردی شیعری کەنەدیی" لە نووسینی مارگەریت ئات ودە، ساڵانەش لە کەنەدا چوار خەڵاتی شیعریی هەن کە بریتین لە خەڵاتی حاکمی گشتی کەنەدا و خەڵاتی خەڵاتی گریفن بۆ شیعر و خەڵاتی جێرەڵد لامپێرت و خەڵاتی پات لۆسەر. بزووتنەوەی شیعری کەنەدیی لە قۆناغی ڤیکتۆریاوە یەکسەر گواسترایەوە یان بازیدا بۆ قۆناغی پۆستمۆدێرنیزم بێئەوەی بە قۆناغی مۆدێرنیزمدا تێبپەڕێت، چونکە کاریگەری شیعری ئەمریکیی هۆکار بوو بەتایبەت شاعیرانی وەک کارڵ ساندبێرگ و ڤەیکەڵ لێدسەی. بەڵام سەبارەت بە بەشی فەرەنسی زمانی بزووتنەوەی شیعریی کەنەدیی ئەمیش بە مێژوویەکدا تێپەڕیوە. ساڵی ١٨٣٠ یەکەمین کتێبی شیعری بەزمانی فەرەنسی لە کەنەدا بڵاو کراوەتەوە. لەسەدەی حەڤدەهەم بزووتنەوەی ئەدەبی بە زمانی فەرەنسی لە کەنەدا هاتە مەیدان و لەسەدەی نۆزدەهەم قوتابخانەی مۆنتریاڵ ٢ هاتە دامەزراندن و شاعیرانی کەنەدیی بە زمانی فەرەنسی شان بە شانی بەشی ئینگلیزی زمان ڕۆڵی مێژوویی خۆیان بینیوە لە سازکردن و بەرجەستەکردنەوەی ئەو بزووتنەوەی شیعرییەی کە کەنەدا و کەنەدییەکان شانازی پێوە دەکەن.\nدۆرسی لیڤسەی و مارکسیزم.\nدۆرسی لیڤسەی سەرەتای دەیەی سییەکانی سەدەی ڕابردوو ، کاتێک دەچێتە پاریس دوو هۆکار وای لێدەکەن سەرسام بێت بە مارکسیزم. یەک ئەو ئەزمە ئابوورییەی کە یەخەی جیهانی سەرمایەداری گرتبوو. دوو : ئەو دۆست و هاوڕێیانەی کە دۆرسی هەڵسوکەوتی لەگەڵ دەکردن. لێرەوە دۆرسی لەگەڵ کۆمۆنیستەکانی پاریس دەست دەکات بە چالاکی و هەڵسوڕانی سیاسیی. ئەم باوەڕە لەگەڵ دۆرسی شاعیر بەنێو مێژوودا درێژ دەبێتەوە. ئەوەتا نزیک بە نیو سەدە دوای بوونی بە سۆشیالیست، لە چاوپێکەوتنێکدا لێێ دەپرسن کە:\n- ئایا بەنێو بڕگەی نائومێدی دەیەی پەنجاکان وەک کۆمۆنیستێک تێپەڕیوویت؟\n- بۆچی تۆ ئێستاش خۆت بە سۆشیالیست دەزانیت؟\n- بەڵێ، چونکە بڕوام بە نیزامی سەرمایەداری نییە. ٣\nئەمە وەڵامی دۆرسی لیڤسەی شاعیری کەنەدییە کە تا ئەمڕۆش وەک ئایکۆنێکی سۆشیالیستیی لەنێو بزووتنەوەی ئەدەبی کەنەدیدا تەماشا دەکرێت و دەخوێنرێتەوە. ئەم شاعیرە لە نێو خێزانێک کە هەڵگری باکگراوندێکی ڕۆشنبیر و ئەکادیمی بوو، گەورە بووە. باوکی جەی ئێف بی لیڤسەی بەڕێوەبەری ئاژانسی دەنگوباسی میللی کەنەدا بووە و دایکیشی فلۆرێنس ڕانداڵ لیڤسەی ڕۆژنامەنووس و شاعیر بووە. لە دوانزەی مانگی تشینی یەکەمی ١٩٠٩ لە شاری وینیپیگ لە هەرێمی مانیتۆبای کەنەدا لەدایکبووە. ساڵی ١٩٢٠ دەگوێزنەوە بۆ شاری تۆرۆنتۆ لە هەرێمی ئۆنتاریۆ . ساڵی ١٩٣١ بڕوانامەی بەکالۆریۆس لە زانکۆی تۆرۆنتۆ بەدەست دێنێت و پاشانیش بڕوانامەی دبلۆم لە هەر لەو زانکۆیە لەبواری کاروباری کۆمەڵایەتی دەوردەگرێت. ماوەیەکیش لە زانکۆکانی بریتیش کۆڵۆمبیا و سۆربۆن ددخوێنێت. لەساڵی ١٩٣١ لیڤسەی سەردانی پاریس دەکات و لەوێدا دەبێتە کۆمۆنیست. ساڵی ١٩٣٣ پەیوەست دەبێت بە حیزبی کۆمۆنیستی کەنەداوە و لەژمارەیەک ڕێکخراوی کرێکاریی و جەماوەریی دەست دەکات بە هەڵسوراویی و چالاکیی. لەوانە یەکێتیی بەرگریکارانی کرێکارانی کەنەدا و یەکێتیی کەنەدییەکان دژ بە جەنگ و ڕاسیزم و هاوڕێیانی یەکێتیی سۆڤییەت و یەکێتیی یەکبوونی کرێکاران. ٤ ساڵی ١٩٣٥ دەچێتە شاری ڤانکووڤەر و لەوێ لەگەڵ هاوڕێ سۆشیالیستەکەی دەنکان مەکنەیر هاوسەرگیریی دەکات و دوو منداڵیان دەبێت بەناوەکانی پیتەر و مارسیا. ساڵی ١٩٤٠ پێشنیاری گۆڤاریکی شیعریی دەکات بۆ هەریەک لە ئانا ماریەت، فلۆریس مەکلارین، دۆریس فێڕنە تا لەدەرەوەی بازنەی شاعیرانی مۆنتریاڵ بتوانن برەو بە بزووتنەوەی شیعری ڕادیکاڵی کەنەدیی بدەن. ئاڵن کڕاوڵی دەبێتە سەرنووسەری گۆڤارەکە و ژمارەی یەکەمی لە مانگی کانوونی یەکەمی ساڵی ١٩٤١ دەردەچێت کە تایبەت دەبێت بە شیعری هاوچەرخ. دوای کۆچی دوایی هاوژینەکەی لە ساڵی ١٩٥٩، لیڤسەی لە ڕێکخراوی یۆنسکۆ لە پاریس و ئینجا باکووری ڕۆدیسا کە دەکاتە زامبیای ئێستا دەست بە کار دەبێت. لەنێوان ساڵانی ١٩٥١ تا ١٩٨٤ لە ژمارەیەک زانکۆکانی کەنەدا وانە دەڵێتەوە. ٥ ساڵی ١٩٨٣ بروانامەی دکتۆرا لە زانکۆی ئاثاباسکا بەدەست دێنێت و دۆرسی دوای مێژوویەک لە بەخشش و داهێنان لە هەرێمی بریتیش کۆڵۆمبیا خەڵاتی کتێبی ئەو هەرێمەی بەناوەوە دەکرێت و لە دوای ساڵی ١٩٨٩وە ناوی ئەو خەڵاتە دەبێت بە خەڵاتی شیعریی دۆرسی لیڤسەی. ٦\nناوەڕۆکی شیعرەکانی دۆرسی لیڤسەی.\nناوەڕۆکی شیعرە بەراییەکانی ئەم شاعیرە کەنەدییە،سیاسین و تەنانەت چینایەتیشن. دۆرسی لەدەیەی سییەکان و چلەکان چەپ و مارکسیی بووە و ئەمەش ڕەنگدانەوەی بەسەر بەرهەمە ئەدەبییەکانیدا هەبووە. ناوەڕۆکی شیعرە بەراییەکانی ئەم شاعیرە لەدەوری چەند بابەتێک گرنگ و هەستیاری ئەو ڕۆژگارەن وەکو مۆرکی فیمینست بوون و مەسەلەی ژن و مافەکانیان، مەسەلەی جەنگ و خەبات دژ بە ڕاسیزم و مەسەلەی خەباتی چینایەتی کرێکاران.دۆرسی یەکەمین شاعیری کەنەدیی بووە کە دەربارەی دەنگی شۆڕشگێڕانەی واقیعییەتی کۆمەڵایەتی و کرێکارانی پیشەسازی دوواوە.(٧). دۆرسی لەشیعرێکدا دەڵێت:\nژورێکیشم بۆ ساز بکەی. ٨\nبەرگریکردن لە بەها و ئینسانییەتی ژن، پایەیەکی سەرەکی شیعرەکانی دۆرسین، ئەمەش خاڵی گەش و جوانی شیعرەکانییەتی. ئەم بەرگرییە لە مەوقیعییەتی ژنبونەوە نییە ئەوەندەی لە مەوقیععەتی سۆشیالیستبوونەوە سەرچاوەی گرتووە. دیارە شاعیر هەر لەسەر کێشە و مەسەلە جێندەرییەکان ناوەستێ و ئەو وەک شاعیرێکی مارکسیست لەڕێی شیعرەکانییەوە ڕۆدەچێتە نێو ژیانی کرێکاران و مەسەلەی هەلومەرجی کارکردن وەک سەعات کاری زۆر و هەقدەستی کەم وێنا دەکات\nنزیکتر لەوەی گیانمان پڕ لە خۆشەویستی بێت. ٩\nدۆرسی لە شیعری کەتەلۆنیا کە ڕەنگدانەوەی تێڕوانینی چەپبوونی شاعیرە. ئەم شیعرە وەک ڕایەن ڤان دێن بێرگ دەڵێت " شیعری کەتەلۆنیا زیاتر شیعرێکی دۆکیومێنتارییە کە لەنێو بزووتنەوەی شیعری مۆدێرنی کەنەدیی جێی خۆی کردۆتەوە" ١٠ دیارە ئەم شیعرە و هەندێ شیعری تر دۆرسییان کرد بە پێشەنگ لە هەڵوێست نواندن و دەربڕینی بیروباوەڕی شۆڕشگێرانە. دۆرسی لیڤسەی وەک دیسمۆن پەیسی دەڵێت" یەکێکە لە گرنگترین شاعیرانی نەوەی خۆی لەکەنەدا، ئەو نەوەیەی کەلەنێوان هەردوو جەنگی جیهانیدا هاتە خەمڵان". ١١ ئەم خەمڵاندنە لەڕووی شیعرییەوە ڕوو لە هەوراز تەکانیدا و نەوەستا، بەڵام لەڕووی جیهانبینی سیاسیی شاعیرەوە(ئایدیۆلۆژیا)ەوە دۆرسی نەیتوانی تا کۆتایی تەمەنی لەهەناوی دەقە شیعرییەکانیدا دەست بە مارکسیزمەوە بگرێت. بۆیە لیڤسەی لەگەڵ پاشەکشەی وردە وردەی بزووتنەوەی کۆمۆنیستی و مارکسیزم لە کەنەدا، ئەوەیش وردە وردە پاشەکشە دەکات و خۆی لەگەڵ هەر ئەو سیستەمە دەگونجێنێت کە سیستەمی سەرمایەدارییە. واتا لیڤسەی لە شاعیرێکی مارکسییەوە بەرەو شاعیرێکی مۆدێرنیستی سەر بە مۆدێرنخوازانی ئەدەبی کەنەدی، کە بە قوتابخانەی مەیپڵ لیڤ ناسراوە، هەنگاوی ناوە. لیڤسەی هەر لەسەرەتاوە لەسەر دووڕیاندا خۆی بینیوەتەوە. یان خۆی لەسەر دوو ئاراستەدا بینیوەتەوە ؛ ئاراستەی ستاندارتی نێونەتەوەیی و خۆجێیی یان لۆکاڵیی.\nنە ڕژانی تریفە لە شەوی هاوین. ١٢\nمەشخەڵی وەڵام نادۆزێتەوە. ١٣\nلیڤسەی تێکۆشاوە لەسەر هەردوو ئاراستەکە ئیش بکات. بۆیە بێهۆ نییە دۆرسی کە دەڵێت " من بەدوای بێبایەخییەوە وێڵبووم، نەک بەشوێن شاعیرانی پرۆلیتاریا- ئێمە زۆر لەوەوە دوورین- بەڵام بۆ هەندێک گوزارشتکردنی ڕەسەنایەتی ئەزموون پەیوەست بووە بەشێوازی ژیان و خەباتی خەڵک لەکەنەدا."(١٤)\nسەرەنجام لەو ڕاستییەوەی کە ئەدەب و هونەر دەرئەنجامی گەشەی ئابووری کۆمەڵگەن و پێبەپێێ گەشە و بەرەوپێشجوونی بزووتنەوە کۆمەڵایەتییەکان و ململانێی چینەکان، ئەو بزووتنەوەیەش گەشە دەکات و دەچێتە پێش یان پاشەکشە دەکات. ئەدەبی پرۆلیتاریای کەنەدیش وەک بزووتنەوەیەکی ئەدەبیی رادیکاڵی کۆمەڵگەی کەنەدیی، گەلێ شاعیر و نووسەری کەنەدای لەسەرەتای سەدەی بیستەوە پەلکێشی نێو ئەو بزووتنەوە چینایەتییە کردووە و بەرهەمەکانیان ڕەنگدانەوەی ئەو دۆخە ئابووری و کۆمەڵایەتی و سیاسییەیەی کەنەدا بووە. لیڤسەی دەکەوێتە سەردەمێکەوە کە هەلومەرجەکە بۆی لەبار بووە و توانیویەتی بەهەوڵەکانی خۆی جێپێی خۆی لەنێو بزووتنەوەی شیعری کەنەدیی قایم بکات.ئەم شاعیرە سەرەتا وەک مارکسیستێک دێتە مەیدان و بە دەقە شیعرییەکانی گوزارشت لەو باوەڕەی دەکات، تا دەبێت بە یەکێک لە ئایکۆنە ڕادیکاڵەکانی نێو بزووتنەوەی شیعری کەنەدیی. دۆرسی لەڕێی دەقە شیعرییەکان و چاوپێکەوتنەکانییەوە لەسەر هەرسێ تەوەرە بنچینەییەکانی مەیدانی خەباتی ئەو سەردەمە( بەرگری لە ژان و مافەکانیان، خەبات دژ بە ڕاسیزم و جەنگ، بەرگری لە کرێکاران و خەباتی کرێکاریی) پێداگری دەکات و جێ دەستیشی دیارە. پاشان وردە وردە کێڕڤی کاریگەری مارکسیستبوونەکەی ڕوو لە خوار دەچێت و ئەو باوەڕە شۆڕشگێرانەیەی لا کاڵ دەبێتەوە تا کار دەگات بەوەی لە بەرزترین ئاستی دەسەڵاتی حکومەتی کەنەدا خەڵات بکرێت و پاشانیش خەڵاتێکی بەناوەوە بکرێت.\n١- دۆرسی لیڤسەی شاعیری پێشکەوتووخوازی کەنەدیی کتێبی خانمەکەی نێو ئەم شیعرە، شارایەک لە شیعری بیانیی، ئامادەکردن و وەرگێرانی لە ئینگلیزییەوە عەبدوڵا سڵێمان(مەشخەڵ) دەستنووس ئامادە بۆ چاپ.\nهەروەها بڕوانە: https://en.wikipedia.org/wiki/Dorothy_Livesay\n٢- گروپی مۆنتڕیاڵ یان گروپی مەکگیڵ یان بزووتنەوەی مەکگیڵ حەلقەیەک بوون لە نووسەرانی نوێخوازی کەنەدیی کەلەناوەڕاستی دەیەی بیستەکانی سەدەی بیستەم لە شاری مۆنتڕیاڵی کەنەدا لەناو زانکۆی مەکگیڵ هاتە دامەزراندن. حەلقەکە بریتیبوون لە لیۆن ئەدەڵ و جۆن گلاسکۆو ئەی ئێم کلێن و لیۆ کێنەدیی و ف ڕ سکات. کاریگەری شاعیرانی وەک ئەزرا پاوەند و ئێلیۆت و ئاودینیان بەسەرەوە بوو.\n٣- بڕوانە گۆڤاری (شیعری کەنەدیی - کەنەدییەن پۆوتری) ژمارە ٣ ی ساڵی ١٩٧٨ لاپەڕەکانی ٨٧-٩٧، چاوپێکەوتن لەگەڵ دۆرسی لیڤسەی سازدانی : داگ بیردسلی و ڕۆسمەری سولیڤان. بۆ خوێندنەوەی تەواوی دیدارەکە سەردانی ئەم لینکە بکەن.\n٥- بڕوانە وتاری دۆرسی لایڤسەی نووسینی عەبدوڵا سڵێمان (مەشخەڵ) ڕۆژنامەی هەواڵ ژمارە ٤٠٢ ی ١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠ لاپەڕە ٨. جێی ئاماژەیە ئەوکات بەهەڵە ناوی لیڤسەی بە لایڤسەی نووسراوە.\n٦- خەڵاتی شیعری دۆرسی لیڤسەی خەڵاتێکی ساڵانەیە لە هەرێمی بریتیش کۆڵۆمبیا دەدرێت بە باشترین کتێبی شیعریی.ئەم خەڵاتە لەڕاستیدا لەژێر چەتری خەڵاتی کتێبی هەرێمەکانی بریتیش کۆڵۆمبیا و یۆکۆن پۆلینبەند دەکرێت. مەرجی پێدانی یان بەخشینی ئەو خەڵاتە بە شاعیران ئەوەیە کە دانیشتووی ئەو ئەو دوو هەرێمە بن یان لانی کەم لەپێج ساڵدا سێ ساڵ لەو هەرێمانە بووبیتن. ئەم خەڵاتە لە ساڵی ١٩٨٩ وە بەناوی دۆرسی لیڤسەیەوە ناونراوە.\n٧- The Social and Lyric voices of Dorothy Livesay\n٨- دۆرسی لیڤسەی شاعیری پێشکەوتووخوازی کەنەدیی کتێبی خانمەکەی نێو ئەم شیعرە، شارایەک لە شیعری بیانیی، ئامادەکردن و وەرگێرانی لە ئینگلیزییەوە عەبدوڵا سڵێمان(مەشخەڵ) دەستنووس ئامادە بۆ چاپ.\n٩- Right hand Left hand A true life of the Thirties\n١٠- Dorothy Livesay’s Catalonia\n١١- دێسمۆند پەیسی پێشەکی کتێبی هەڵبژاردەیەک لە شیعرەکانی دۆرسی لیڤسەی(١٩٢٦-١٩٥٧)\n١٢ و ١٣- دوو کۆپڵە شیعری دۆرسی لیڤسەی شاعیر لەئینتەرنێتەوە وەرگێراون و وەرگێڕدراون.\n١٤- Colonization Or Exclusion Dorothy Livesays wayward Modernism from the 1940S. Esther Sanchez –Pardo


کوردپرێس :: Kurdpress News Aganecy - ڕفراندۆم لە کەرکووک بە بەشداریی کورد، تورکەمان و عەرەبەکان بەڕیوەدەچێت\nڕفراندۆم لە کەرکووک بە بەشداریی کورد، تورکەمان و عەرەبەکان بەڕیوەدەچێت\nبەشی عێراق و هەرێمی کوردستان- نوێنەری یەکێتی نیشتمانی کوردستان لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق وتی: یەکیتی لە سەر ئەو بڕوایەیە کە کەرکووک دەستەگوڵێکە لە تەواو ئەو گەل و ئیتنیکانەی کە بە شێوەی ئاشتەوایی تێیدا دەژین، کەواتە دیاری کردنی چارەنووسی ئەو پارێزگایە مافی ڕەوای تەواو ئەو گەلانەیە.\nبە پێی هەواڵی کوردپرێس، رێبوار تەها لە وتووێژ لە گەڵ "الغدیرپرس" وتیشی: دیاری کردنی چارەنووسی کەرکووک لە رێگەی بەڕیوەبردنی گشتپرسی و هاوبەشیی تەواو گەلانی دانیشتووی ئەو پارێزگایە، چ عەرەب و چ تورکەمانی و چ مەسیحی ئەنجام دەدرێت؛ چونکا وەک مام جەلال وتوویەتی "کەرکووک دەستەگوڵێکە لە تەواو ئەو گەل و ئیتنیکانەی کە بە شێوەی ئاشتەوایی تێیدا دەژین".\nتاها بە داکۆکی کردن لەوەی کە دیاری کردنی چارەنووسی کەرکووک بە زۆرەملی و گوشاری سەربازی ناکرێت، زیادی کرد: بەڕێوەچوونی ڕفراندوم لە کەرکووک دەبێ لە رێگای دیموکراتیکەوە بێت، چونکا دانیشتوانی ڕەسەنی ئەو پارێزگایە خۆیان دەبێ بڕیار لە سەر چارەنووسیان بدەن.\nکۆدی بابه‌ت: 71627 | به‌روار: ۱۳۹۶/۱/۲۴ | کاتژمێر: 23 : 17


کۆڕۆنا لە بەلووچستان؛ ڕەوشی هەرێمەکە سنووری کارەساتی تێپەڕاندووە - Aryen News\nکۆڕۆنا لە بەلووچستان؛ ڕەوشی هەرێمەکە سنووری کارەساتی تێپەڕاندووە\nته‌مموز 5, 2021 ته‌مموز 5, 2021\nماوەیەکە شەپۆلێکی نوێی پەتای کۆڕۆنا هەرێمی بەلووچستانی گرتووەتەوە. لە حاڵێکدا کە ڕۆژانە زیاتر لە هەزار کەس تووشی جۆری دێڵتای ڤایرۆسی کۆڕۆنا دەبن و بە دەیان کەس گیانیان لەدەست دەدەن، کاربەدەستانی تەندرووستیی هەرێمەکە لەباتی ئەوەی وڵامدەر بن، بوونەتە موددەعی.\nبەپێی دوایین ئامارەکان، لە شەو و ڕۆژی ڕابردوودا زیاتر لە هەزار کەسی دیکە تووشی کۆڕۆنا بوون و لانیکەم ٢٦ کەس گیانیان لەدەست داوە. هەندێ زانیارییەکان باس لەوە دەکەن کە ڕێژەی تووشبوون و گیانلەدەستدان لە هەرێمی بەلووچستان بە چوار ملیۆن حەشیمەتەوە لەگەڵ ڕێژەی پاکستانی ٢٢٠ ملیۆن حەشیمەتی یەکسانە.\nکارەساتەکە گەیشتووەتە ئاستێک کە تەنانەت دەنگی نوێنەرانی هەرێمیی ڕژیم لە مەجلیسی شۆڕای ئیسلامیشی دەرهێناوە. ئیسماعیل حوسێن زەهی، نوێنەری دەستنیشانکراوی ڕژیم بۆ شاری خاش ڕەخنەی توندی لە کاربەدەستانی تەندرووستیی هەرێمەکە گرتووە. بەگوتەی حوسێن زەهی، ڕەوشی بەلووچستان سنووری کارەساتی تێپەڕاندووە.\nپێشتریش نوێنەرانی هەرێمی بەلووچستان، دوای بڵاوبوونەوەی جۆری دێڵتای ڤایرۆسی کۆڕۆنا، سەبارەت بە ڕوودانی کارەساتێکی مرۆیی لەو هەرێمە هۆشدارییان دابوو.\nزیاترین ڕەخنەکان لەوەیە کە ڤاکیسینەکردنی خەڵکی هەرێمەکە هیچ هاوسەنگییەکی لەگەڵ ڕێژەی تووشبووانی کۆڕۆنا نییە.\nڕۆمانی کچانی دووکەڵ و ئاگر لە زمانی ئینگلیزییەوە وەرگێڕدرایە سەر زمانی کوردی\nمانگرتن گیراوانی سیاسی و چالاکوانانی کورد بۆ ئازادی رێبەر ئۆجالان بەردەوامە


کوردستان کۆلونێکی نێودەوڵەتی.\nلە دوای شەڕی یەکەمی جیهانی وڵاتە زڵهێزەکانی بە تایبەتی وڵاتی به‌ریتانیا کوردستانیان بە چوار بەش، کوردستانی رۆژهەڵات، باشور، باکور، رۆژئاوا لە نێوان چوار دەوڵەتدا دابەش کرد، ئەمەش بۆە هۆیی ئەوە کە ئەم وڵاتە ببێتە کۆلونێکی نێو دەوڵەتی(مستعمرە) و ئەمە کارێگەری زۆری لە سەر کوردستان و ناچەکە داناوە و پرسی کورد بەرەو چەندین شێوازی تایبەت دەروات.\nلێرەدا دەبێ پرسیارێکی زۆر گرنگ بکەم کە بەداخەوە تا ئەمڕۆ رۆشنفکری کورد خۆی لەم پرسە نەداوە، کە لە ئەگەر یەک نەگرتنەوەی کوردستان، بۆ دەبێ کورد چوار دەوڵەتی نەبێت؟ بۆ دەبێ کورد وەکوو نەتەوەکانی‌تر چوار ئاڵا و چوار سروودی رەسمی نەبێت؟ هۆکارەکانی ئەم دابرانانە چیە ؟ لە ئەگەری یەک گرتنی کوردستان حیزبەکانی کورد چون لە گەڵ یەکدا هەوڵێست وەردەگرن و بەرەو کام رێگە دەچن.....؟ ئایا باشتر نیە کوردیش چوار دەوڵەتی هەبێت بە چوار ئاڵا و چوار سرودی رەسمیەوە؟ من پێم باشە ئەم پرسە بکەین بە پرسێکی گشتی و مێژوونووسان و رۆشنفکرانی کورد رێگە چارەێکی گۆنجاو بۆ ئەم پرسە بدوزنەوە.\nئەم دابەشکردنە بووەتە هۆی ئەوەی هەتا ئەمڕۆکەش کوردستان لە لایەن داگیرکەرانەوە بچەوسێتەوە و نەتەوەی کورد بە هۆی کارێگەری ئەو دەوڵەتانە ئاڵو گۆڕی زۆری بە سەردا بێت و هەتا ئەمڕۆش ئەم وڵاتانە کوردستانیان میلیتاریزە کردوە و هەر رۆژە بە شێوەیەک هێرش دەکەنە سەر بەشێکی و رۆژ نیە لەم وڵاتە منداڵێک بێ باوک نەکرێت.\nلە درێژەی ئەم سیاسەتە شووینیستیانەدا کۆماری ئیسلامی، تورکیە و سوریە و ئێراق گەموو هەالی خۆیان دەخەنە گڕ بۆ ئەوەی بەشێک لە کوردستان ئازاد نەبێت و یا ئەگەر بە هۆی جەبری مێژووەوە بەشێک لە کوردستان ئازاد بێت وەکوو حکومەتی هەرێمی کوردستان، تا دەتوانن بەرتەسکی بکەنەوە و لە هەموو شوێنێکەوە گۆشار بخەنە سەر ئەوە بەشە و ئەوان باش دەزانن ئەگەر ناوچەێک لە کوردستان ئازاد ببێت، ئەم بەشە کارێگەری زۆر لە سەر بەشە داپچراوەکانی دێکەی کوردستان دادەنێت.\nئێستا هەرێمی کوردستان بۆەتە شوێنێکی ئابووری و مەنبەعێکی‌تری دەرائامەد بۆ بەشەکانی‌تری کوردستان و هەر بەو هۆکارە هەموو کوردستان چاوی برێوەتە هەرێمی کوردستان و بۆ دابین کردنی ژیانی رۆژانەیان ڕوویان کردوەتە سەر سنوورەکان و ئەمە بۆەتە هۆی ئەوەی کە هێزەکانی تورکیە و کۆماری ئیسلامی رۆژانە بە بیانووی جۆڕاوجۆڕ هێرش بکەنە سەر سنوورەکانی هەرێمی کوردستان و بناری چیای قەندیل.\nهەر لەو حاڵەدا هێزەکانی تورکیە بە بیانووی شەڕ لە گەڵ پارتی کرێکارانی کوردستان رۆژانە ناوچە سنووریەکانی هەرێمی کوردستان تۆپباران دەکەن و ئەمە بۆەتە هۆی ئەوەی کە زەرەر و زیانێکی زۆر بە ناوچەکە بگات و خەڵکی کورد لە هەموو بوارێکەوە زەرەرمەندی ئەم تۆپبارانکردنانەیە کە لە لایەن دوو دەوڵەتی ئێران و تورکیەوە ڕوو دەدات.\nئەم هێرشانە بۆەتە هۆی لە ناو چوونی ژێنگە و گۆڕانی مونوگرافی زۆری بە سەر ناوچەکەدا هێناوە، هێزە نیزامیەکانی کۆماری ئیسلامی بە درێژایی سنوور دارستانەکان دەسوتێنن و مەڕ و ماڵاتی کۆچەڕان دەدزن و باج لە کاسبکاران دەستێنن یا ئەو کاسبکارانە دەدەنە بەر دەسترێژی گوللە و دەیانکوژن و تەنانەت ئەو هێزانە لە قووڵایی خاکی هەرێمی کوردستان چەندین قەڵای نیزامیان دروست کردوە.\nپسپۆران لەسەر ئەو باوەرەن کە هەر کات کۆماری ئیسلامی لە ناوخۆوە فشاری بۆ دێت و درز دەکەوێتە نێو دەسەڵاتەکەی بە شێوەێک هێرش دەکاتە سەر کوردستان و ئەو ناوچە میلیتاریزە دەکات و دەست دەکات بە تۆپباران کردنی سنوورەکان و ئازار و ئەزیەتی دانیشتوانی ناوچەکە و گۆشار دەخاتە سەر بەشەکانی‌تری کوردستان و ئوپوزسیونی کورد.\nکاتێ لە کوردستانی تورکیە 36 نوێنەری کورد دەچنە نێو پارلەمانی ئەو وڵاتە، بە دڵنیاییەوە ئەمە کارێگەری ڕاستەوخۆی دەبێت لە سەر بەشەکانی‌تری کوردستان و دڵی هەموو کوردێک بە داهاتووی خەباتی مەدەنی گەرمتر دەکات و....\nئەمە لە حاڵێکدایە کە مونوگرافی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست گۆڕانی وەسەردا دێت و بۆ نموونە کوردستان فلستین و باشووری سودان و زۆر جێگەی‌تر... و ئەمریکاش لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا بە دوای هاوپەیمانی نوێیدا وێڵە وئەو وڵاتە باش دەزانێ کە هاوپەیمانە کۆنەکانی هیچ جۆرە متمانەێکی پییان نەماوە و دەبێ هاوپەیمانی نوێ بدوزێتەوە و هەرواکە دێیمان تورکیە و میسر وبەحرەین هەموو تووشی کێشەی جدی بوونەتەوە، هەر بۆیە ئەمریکا بە دوای هاوپەیمانییدا وێڵە.


یادگار حەسەن لە كۆمپانیای سەعید بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، نرخی دۆلار بۆ ئەمڕۆ دوو شەممە 24-5-2021، بەپێی بازاڕی گۆڕینەوەی دراوی بیانی لە شاری سلێمانی 100 دۆلاری ئەمریكایی بە 148 هەزار 950 دینار مامەڵەی پێوە كراوە.\nوتیشی”نرخی 100 دۆلاری ئەمریكایی بە 2 ملیۆن و 279 هەزار تمەنی ئێرانی مامەڵەی پێوە كراوە”.\n٩ توانایی گرنگ کە گەر هەتبوو بۆ هەمیشە پەیوەندیەکەت دەپارێزیت\nخەڵك وەزارەتی كستوكاڵ و سەرچاوەكانی ئاوی هەرێم ڕایدەگەیەنێت: بڕی (100 هەزار) نەمام بۆ سەوزكردنی شۆستە و شەقامەكانی سلێمانی دابین دەكرێت. (زیاتر…)


نزیكەی 700 كۆچبەر لەسەر سنووری بێلاڕووس و پۆڵەندا لە جەنگەڵەكانن – Esta News\nنزیكەی 700 كۆچبەر لەسەر سنووری بێلاڕووس و پۆڵەندا لە جەنگەڵەكانن\nسەرۆكی دەزگای لوتكە بۆ كاروباری ئاوارە و پەنابەران ڕایدەگەیەنێت، بەپێی دوایین ئامار، نزیكەی 700 كۆچبەر لەسەر سنووری بێلاڕووس و پۆڵەندا لە جەنگەڵەكانن و نزیكەی 250 كۆچبەریش لە پایتەختی بێلاڕووس لە هۆتێل و شوێنی نیشتەجێبووندان.\nئاری جەلال سەرۆكی دەزگای لوتكە بۆ كاروباری ئاوارە و پەنابەران بە دەنگی ئەمەریكای ڕاگەیاند، لە ئێستادا ڕێژەیەكی بەرچاو كۆچبەر لە سنووری بێلاڕووس گیریان خواردووە و بەپێی دواین ئامار نزیكەی 700 كەسمان هەیە كە لەو جەنگەڵانە و سنورەكان گیرییان خواردووە، ئامانجی ئەوانەی ماونەتەوە ئەوەیە هەرچۆنێك بێت خۆیان بگەیەننە وڵاتانی ئەوروپا كە ئەمە زۆر زەحمەتە، هەرچۆنێك بێت لە لایەن پۆڵەندا و لیتوانیا و ئەو وڵاتانەی هاوسنوورن لەگەڵ بێلاڕووس ڕێگەیان پێنادرێت سنوور ببەزێنن بۆ وڵاتانی ئەوروپا.\nوتیشی”لە ماوەی 8 مانگی ڕابردوو نزیكەی 9 هەزار هاووڵاتی عێراقی و هەرێم ڕوویان لە بێلاڕووس كردووە، ڕێژەیەكی دەرچووە بۆ وڵاتانی ئەوروپا ڕێژەیەكی كەمە، ئەوەشی ماوەتەوە زۆربەیان خوازیارن بگەڕێنەوە، بەڵام ئەو بڕە مادەیەی كە خەرجیان كردووە پێویست دەكات لە لایەنی لایەنە پەیوەندیدارەكان و وەزارەتی كۆچ و كۆچبەران و دەزگای كۆچی نێودەوڵەتی قەرەبوو بكرێنەوە تاكو بتوانن تێكەڵی كۆمەڵگا ببنەوە”.\nدەربارەی ئەو كۆچبەرە كوردانەی كە لە ناو كەمپەكەی بێلاڕووس ماون، ئاری جەلال وتی”وەك ئاماژەم پێكرد 700 كۆچبەر لە ناو ئەو كەمپەدا ماونەتەوە ڕۆژانە وێنە و ڤیدیۆیان دێنە بەردەستمان لە ڕەوش و گوزەرانێكی سەختدان لە كەمی خواردن و خزمەتگوزاری كە سەرەتایـیترین خزمەتگوزاری تێدا نیـیە، وە ڕەنگە لە پایتەختی بێلاڕووسش نزیكەی 250 كۆچبەرمان هەبێت كە ئەوانە خۆیان لە هۆتێل و شوێنی نیشتەجێبووندا ماونەتەوە، چاوەڕوان دەكەن لە دەروازەیەكەوە خۆیان بگەیەننە وڵاتانی ئەوروپا.\nئاشكرایكرد، ئەوەندەی لێكۆڵینەوەمان كردووە وڵاتانی ئەوروپا ڕۆژبەڕۆژ لە پاشەكشەدان لە وەرگرتنی ئەو كۆچبەرانە، چونكە ئەوان وایدەبینن ئەو كۆچبەرانە بەهۆی خراپی دۆخی ئابورییەوە كۆچیان كردووە، نەك كەیسێكی واقیعی كە مەترسیدار بێت بۆ سەر ژیانیان.


داعش 500 ئەفسەری عێراقی لەگەڵ بنەماڵەكانیان گوللەباران كرد – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / جیهان / داعش 500 ئەفسەری عێراقی لەگەڵ بنەماڵەكانیان گوللەباران كرد\nداعش 500 ئەفسەری عێراقی لەگەڵ بنەماڵەكانیان گوللەباران كرد\nیه‌ك شه‌ممه 17 ئایار 2015\tجیهان, مافی مرۆڤ, هەواڵ 113 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nپارێزگاری ئەنبار ئەمرۆ رایگەیاند: چەكدارانی داعش پاش هێرشكردنیان بۆ سەر رۆمادی 500 كەس لە هێزەكانی ئەرتشی عێراقیان لەو شارە لەگەڵ بنەماڵەكانیان گوللەباران كرد.\n“سوهەیب راوی” پارێزگاری ئەنبار ئەمرۆ یەكشەممە 27ی مانگی گوڵان راگەیاند: سەرلەبەیانی رۆژی هەینی 25ی مانگی گوڵان چەكدارانی داعش بە دەیان ئۆتۆمبیلی بارهەڵگری بۆمبڕێژكراو هێرشیان كردەسەر شاری رۆمادی‌و پاش تێپەڕبوون لە سەنگەرەكانی ئەرتشی عێراق چەندین بەشی گرنگی ئەو شارەیان كۆنترۆڵ كرد.\nئاماژەی بەوەشدا: پاش گەیشتنیان بە شاری رۆمادی چەكدارانی داعش سەدان كەس لە هێزەكانی ئەرتشیان لەگەڵ بنەماڵەكانیان گوللەباران كرد.


وڵاتانی که‌نداو گۆڕانکاریه‌کانی یه‌مه‌ن به کوده‌تا ناودێر ده‌که‌ن\nوڵاتانی دراوسێی یه‌مه‌ن له که‌نداو، ده‌ست به‌سه‌رداگرتنی جومگه‌کانی ده‌سه‌ڵات له لایه‌ن حوثیه‌کانه‌وه به کوده‌تا ناودێر ده‌که‌ن هاوکاتیڕژانی هه‌زاران دانیشتوانی وڵاته‌که بۆ سه‌ر شه‌قامه‌کان وه‌ک ناڕه‌زایی ده‌ربڕین به‌رامبه‌ر به‌و ده‌ست به‌سه‌ردا گرتنه‌ی ده‌سه‌ڵات له لایه‌ن حوثیه‌کانه‌وه.\nئه‌نجومه‌نی هاوکاری وڵاتانی که‌نداو که له شه‌ش وڵات پێکهاتووه و له‌لایه‌ن شانشینی عه‌ره‌بستانی سعودیه و میرنشینه یه‌کگرتووه‌کانی عه‌ره‌به‌وه ڕێبه‌رایه‌تی ده‌کرێت که دوو وڵاتی سوننه ئاینزان، ئه‌م هه‌نگاوه‌ی سه‌رهه‌ڵداوانی حوثیه‌کان که شیعه ئاینزان وه‌ها باس ده‌که‌ن وه‌ک ده‌ڵێن په‌ره‌سه‌ندنێکه جێی قایل بوون نییه.\nبه‌ڵام عبدالمالک ئه‌لحوثی، ڕێبه‌ری سه‌رهه‌ڵداوان داکۆکی له‌و هه‌ڵوێسته‌ی خۆیان ده‌کات و ده‌ڵێت پڕکردنه‌وه‌ی بۆشایی سیاسی بووه و هه‌نگاوێکیشه له به‌رژه‌وه‌ندی گه‌لی یه‌مه‌ن.\nئه‌لحوثی ده‌ڵێت په‌رله‌مان ده‌گۆڕێت بۆ په‌رله‌مانێکی 551 ئه‌ندامی ، ئه‌م په‌رله‌مانه نوێیه‌ش ئه‌نجومه‌نێکی 5 ئه‌ندامی سه‌رۆکایه‌تی هه‌ڵده‌بژێرێت به مه‌به‌ستی به‌ڕێوه‌بردنی وڵاته‌که تا دوو ساڵ.\nهاوکات نێردراوی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان بۆ یه‌مه‌ن گه‌ڕاوه‌ته‌وه بۆ سه‌نعا پایته‌ختی وڵاته‌که و ده‌ستی کردۆته‌وه به په‌یوه‌ندیکردن به لایه‌نه سه‌ره‌کیه سیاسیه‌کانی وڵاته‌که‌وه وه‌ک هه‌وڵێک بۆ دۆزینه‌وه‌ی چاره‌سه‌ریه‌ک به‌مه‌به‌ستی ڕێگه گرتن له قوڵبوونه‌وه‌ی زیاتری قه‌یرانی یه‌مه‌ن.\nجه‌مال بن عومه‌ر له هه‌فته‌ی ڕابردوودا له ناکاو سه‌ردانی شانشینی عه‌ره‌بستانی سعودیه‌ی کرد وه‌ک ده‌گوترێت بۆ ڕاوێژکردن له‌گه‌ڵ بان کی موون، سکرتێری گشتی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان که به سه‌ردان له عه‌ره‌بستانی سعودیه بووه.


سەرۆکی زانکۆی «محقق اردبیلی»: ئیقتدای شێعە بە سوننە، پاداشی خێری ھەیە | پایگاه اطلاع رسانی اصلاح\nشکۆی نوێژی جەژن لە نوێژگە و مزگەوتەکانی تاران (8)\nخەسارناسیی شێوازی بەکارهێنانی ئەدەبیاتی ئایینی بۆ منداڵان و مێرمنداڵان (6)\nڕه‌مه‌زان، وه‌رزی موناجات و په‌روه‌رده‌ی ڕوح (265)\nدەفتەری ناوەندی جەماعەتی دەعوەت وئیسلاح، خانەخوێی بەربانگی ئەندامانی شۆڕا و نوێنەرانی پاڕڵەمان (252)\nڕێوڕەسمی بەربانگی جەماعەت لە سنە بەرێوەچوو (186)\nنووسەر و لێكۆڵەری كورد، د.محەممەد ساڵح ئیبراهیمی كۆچی دوایی كرد (93)\nکورتەیەک لە ژیانی دوکتۆر محه‌ممە‌د ساڵح ئیبراهیمی ناسراو بە مامۆستا شه‌پۆل (92)\nئایا سەرفیترە دەبێت تەنها قوت (خواردن) بێت؟ (1,479)\nياسا قورئانییەکان ـ یاسای سێھه‌م (904)\nبەرەنگاری باری باو (896)\nکریس کۆچێرا کۆچی دوایی کرد (853)\nبا له چیرۆکه قوڕئانییه‌کان فێر بین (795)\nپاككردنه‌وه‌ى دڵ و ده‌روون (12,685)\nئیسلام و کورد (11,335)\nنامه‌ی باوكێك بۆ منداڵه‌كه‌ی (11,026)\nباڵاپۆشی ئیسلامی و کاریگه‌ری له‌سه‌ر گه‌شه‌پێدانی ئاسایشی کۆمه‌ڵایه‌تی (10,775)\nکورتەیەک له ژیانی حەزره‌تی مەحوی (9,188)\nدوکتۆر سادقی له‌سه‌ره‌تای وته‌کانی خۆیدا به ئاماژه به فه‌رمووده‌یه‌کی ئیمامی سادق (ڕه‌زای خوای لێ بێت)وتی: ئه‌گه‌ر تاکێکی شیعه له به‌ر خاتری یه‌کیه‌تی، به برا سوننه‌که‌ی خۆی ئیقتیدا بکات، به ڕاده‌ی که‌سێک که له نوێژی جه‌ماعه‌تی پێغه‌مبه‌ری خوا (د.خ) به‌شداری کردووه ئه‌جر و پاداشی ده‌ست ده‌که‌وێ.\nئه‌و درێژه‌ی قسه‌کانیدا وتی: «شیعه‌ی عه‌لی ناتوانێ شه‌ڕخواز و تێکده‌ری وه‌حده‌ت و یه‌کیه‌تی بێت، به سه‌رنجدانێک له ژیان و کرده‌وه‌ی ئیمام عه‌لی (ڕه‌زای خوای لێ بێت) ئه‌گه‌ر مسوڵمانێک خۆی به په‌یڕه‌وی ئه‌م ئیمامه بزانێ ناتوانێ توندڕه‌و و شه‌ڕخواز بێ». دکتۆر سادقی له به‌شێک له وته‌کانی خۆی، زانکۆی «محقق اردبیلی» به ئاماده‌بوان ناساند.\nخەسارناسیی شێوازی بەکارهێنانی ئەدەبیاتی ئایینی بۆ منداڵان و مێرمنداڵان ئه‌ده‌ب و هونه‌ر (1397/03/29)


چۆنێتى ده‌ستنوێژگرتنى پێغه‌مبه‌رى خوا صلى الله علیه وسلم : ماڵپەڕی وەڵامەکان\nپاك و خاوێنىدەستنوێژچۆنێتى ده‌ستنوێژگرتنى پێغه‌مبه‌رى خوا صلى الله علیه وسلم\nچۆنێتى ده‌ستنوێژگرتنى پێغه‌مبه‌رى خوا صلى الله علیه وسلم\nپێغه‌مبه‌رى خوا ﷺ چۆن دەستنوێژى گرتووە؟\nچۆنێتیه‌كه‌ى ڕوون كراوه‌ته‌وه له فه‌رمووده‌كه‌ى حیمرانى به‌نده‌ى ئازادكراوى عوسمانى كوڕى عه‌ففان - رضي الله عنه - كه‌وا داواى ده‌فرێكى ئاوى كردووه وسێ جار كردوویه‌تی به‌سه‌ر ده‌سته‌كانیدا وشۆردوویه‌تى، پاشان ده‌ستى ڕاستى كردووه به‌ناو ئاوه‌كه‌دا و ئاوى كردووه به‌ده‌م و لووتیدا و پاشان سێ جار ده‌موچاوى شۆردووه وهه‌ردوو ده‌سته‌كانیشی هه‌تا ئانیشك سێ جار پاشان مه‌سحى سه‌رى كردووه وپاشان سێ جار پێیه‌كانیشی شۆردووه هه‌تا قوله‌پێكانى، پاشان ووتى: پێغه‌مبه‌رى خوا - ﷺ - فه‌رموویه‌تى: " مَن توضأَ نـَحو وُضُوئي هَذا، ثُمَّ صلَّى رَكْعَتَينِ، لا يُحَدِّثُ فِيهِما نَفْسََهُ، غُفِرَ له ما تَقدَّم مِنْ ذَنْبِه " واته : ئه‌وه‌ى وه‌كو ئه‌م ده‌ستنوێژه‌ى من ده‌ستنوێژ بگرێت و پاشان دوو ڕكعات نوێژ بكات به‌شێوه‌یه‌ك كه قسه له‌گه‌ڵ ناخ وده‌روونى خۆیدا نه‌كات تێیدا وبیرى لاى نوێژه‌كه‌ى بێت ئه‌وا له‌تاوانى له‌مه‌و پێشى خۆش ده‌بێت " متفق علیه.\nوه پێویستیشه له‌سه‌ر كه‌سى ده‌ستنوێژگر كه نیه‌تى هه‌بێت وه‌كو چۆن ده‌بێت بسم الله بكات پێش ده‌ستپێكردنى ده‌ستنوێژه‌كه و به‌ڵام له‌كاتى بیرچوونه‌وه‌و نه‌زانیندا تاوانى له‌سه‌ر نیه.\nئەگەر کەسێک لەکاتى دەستنوێژدا (بسم الله) ى نەکرد و بیرى چوو دەستنوێژەکەى دروستە؟ ئایا دەست نوێژ لە حەمامدا بەڕووتى دواى خۆشۆردن دروستە؟ پایەكان و واجبەکانی دەست نوێژ کامانەن؟ ئایا دەکرێ لە کاتى دەستنوێژدا شۆردنى ئەندامەکان پاش و پێش بکەین؟حوکمی بەتەرتیب شوشتنی ئەندامەکانی دەس نوێژ چی یە؟ ئەو شتانەى کە دەستنوێژ دەشکێنێ کامانەن؟\nسەردان: ٢,١٩٢ بەش: دەستنوێژ\nپرسیاری دواترئه‌و شتانه‌ى ده‌ستنوێژ ده‌شكێننپرسیاری پێشتر فه‌رزه‌كانى ده‌ستنوێژ


کوردیپێدیا - عەلی ئەکبەر ئەلبۆرزی\n👫 عەلی ئەکبەر ئەلبۆرزی | پۆل: کەسایەتییەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nعەلی ئەکبەر ئەلبۆرزی\nهونەرمەند عەلی ئەکبەر ئەلبۆرزی ناسراو بە ” عەلی ئەکبەر خان” ساڵی 1920 لەشاری کرماشان هاتووەتە دنیاوە. لەسەرەتای تەمەنی لاوێتییەوە، یەکێک بووە لە شوێنکەوتەکانی مامۆستا ” دەروێش حەسەن خەراباتی” لە کرماشان و دواتریش دەچێت بۆ شاری تاران و دەبێت بە یەکێک لە پەیڕەوانی قوتابخانەی سۆفیگەری ” شا نێعمەتوڵڵا وەلی”.\nساڵی 1951 چووەتە ئێزگەی تاران و وەک یەکەمین گۆرانیبێژی کورد لەگەڵ ئۆرکسترای ڕادیۆی ئەو سەردەمەدا، بەستە و گۆرانییەکانی ناوچەی کرماشانی بە شیوەی کەڵهۆڕی وتووە.\nلەگەڵ ئەوەشدا دوور لە بورادە هونەرەکەی، بە کارمەندی دەوڵەت لە ” پۆلیسی تاران” دامەزراوە، بەڵام لە کاری هونەریی دانەبڕاوە و جەندین گۆرانیی و ئاوازی کوردیی لە ڕادیۆی تاران تۆمارکردووە و هاوکاتیش لە تەلەڤزیۆنی تاراندا چەند جارێک بەشێوەی ڕاستەوخۆ بە جلوبەرگی کوردیی کەلهۆڕییەوە گۆرانی وتووە.\nعەلی ئەلبۆرزی، لە سەرەتای دەستبەکاربوونی لە ڕادیۆی تاران، لەگەڵ خانمە گۆرانیبێژی بەناوبانگی ئێرانی ئەوسەردەمە ” ملووک زەڕابی” کە یەکێک بووە لەو گۆرانیبێژە فارسانەی کە بۆ بارەگا و کەسوکاری شای ئێران گۆرانی وتووە، چەندین گۆرانی کوردی و فارسییان وتووە. ئەلبۆرزی بە زمانی کوردیی و خانمی زەڕابییش بە هۆنراوەی فارسی وەڵامی داوەتەوە.\nعەلی ئەلبۆرزی، ساڵی 2004 لە شاری تاران کۆچی دوایی کردووە و هەر لەوێش بە خاک سپێردراوە.\nناوی هەندێک لە بەرهەمەکانی عەلی ئەکبەر خانی ئەلبۆرزی: یاخودا مالەگەم بێ دوست وێرانە، داخ لەیل و داخ لەیل، کچکە شیرازی، خاڵۆ ڕێبوار، من دوور تۆ دوور، گوڵ ڕیزە ڕیزە، ئامان گوڵ\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (مانو بەرزنجی)ەوە لە: Nov 11 2016 9:03AM تۆمارکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (مانو بەرزنجی)ەوە لە: Nov 11 2016 9:05AM باشترکراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 51 KB Nov 11 2016 9:03AM مانو بەرزنجی


ئارام – Denegkan\nHome / Articles Posted by ئارام\nموحه‌ممه‌د و دزی ئه‌ده‌بی\nWritten on January 26, 2013, by ئارام\nبه‌رچاو ڕونیه‌ك: قورئان و وته‌كانی موحه‌ممه‌د قسه‌گه‌لێكن هه‌تا مرۆڤ زیاتر شاره‌زایی له كه‌لتور و ئه‌ده‌بیاتی گه‌لان و ئاین و فه‌لسه‌فه كۆنه‌كاندا په‌یدا بكات، Continue Reading »\nWritten on September 8, 2012, by ئارام\n(ڕه‌نگی هه‌ڵوه‌رینی گه‌ڵا) ده‌قێكی ئه‌ده‌بیه، كه له بنه‌ڕه‌تدا قه‌سیده‌یه‌كی شیعریه و وێنه‌كانی كراون به په‌خشان و شێوه چیرۆكێكیان له خۆ گرتووه، سه‌راپا ده‌قه‌كه فه‌نتازیاو خه‌یاڵێكن كه قسه له‌سه‌ر Continue Reading »\nWritten on July 22, 2012, by ئارام\nئه‌مه پرسیارێكه له ده‌رگای لۆجیك ئه‌دات، پێویستی به وه‌ڵامی لۆجیكی هه‌یه، ئاشكرایه گه‌ر بگه‌رێینه‌وه بۆ قورئان و په‌نا نه‌به‌ینه به‌ر فه‌تواو قیل و قالی هه‌رچ مه‌زهه‌بێك، وه‌ڵامێك Continue Reading »\nWritten on July 12, 2012, by ئارام\n(وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلا رَحْمَةً لِلْعَالَمِينَ)1: تۆمان نه‌ناردووه ته‌نیا بۆ ره‌حمه‌ت نه‌بێ بۆ هه‌موو دونیا، ئه‌مه ئه‌و ئایه‌ته‌یه كه هه‌میشه له ده‌می مسوڵمانان و پیاوانی ئاینیه‌وه گوێبیستی Continue Reading »\nمسوڵمانی ڕاسنه‌قینه بۆ هه‌میشه تيرۆرسته؟…\nWritten on September 29, 2011, by ئارام\nمحمد وه‌ك پێغه‌مبه‌رێكی تيرۆرست هه‌موو دیارده‌یه‌ك له كۆمه‌ڵگای مرۆڤایه‌تیدا كاتێك ده‌بێته باو، یاخود ده‌رده‌كه‌وێت و ته‌شه‌نه‌ده‌كات بێگوومان ئه‌م دیارده‌یه ڕه‌گێكی مێژوویی هه‌یه‌و كۆمه‌ڵێك قۆناغی بڕیوه تاگه‌یشتۆته ئه‌و ئاسته‌ی ببێته دیارده‌و Continue Reading »\nزمانی جنێودان له ئایه‌ته‌كانی قورئاندا\nWritten on March 26, 2011, by ئارام\nگه‌ر له ئایدیا و بیرۆك و میتۆدی به‌هره‌مه‌نده مێژووییه‌كانی جیهان وردببینه‌وه، كه‌م تا زۆر، وه‌ك سوكایه‌تی و بۆ هێنانه خواره‌وه‌ی ڕێز و به‌های كۆمه‌ڵایه‌تی و كه‌سایه‌تی به‌رامبه‌ر، زمانی زبر، زمانی Continue Reading »\nبیره بنه‌رِه‌تییه‌كانی قورئان له شیعری شاعیرانی جاهیلیدا\nWritten on December 27, 2010, by ئارام\nئارام جه‌لالAram.jalal@hotmail.com ئه‌م بابه‌تانه هه‌مووى به زمانى عه‌ره‌بی بوونیان هه‌یه‌و زۆر ده‌مێكه عه‌ره‌ب موناقه‌شه‌ى ئه‌م مه‌سه‌له‌یه ئه‌كه‌ن، كاتێك كه من ئه‌م كاره ده‌كه‌م له‌به‌ر ئه‌وه‌یه خه‌ڵكانى ئێمه‌ش ئاگاداربن Continue Reading »\nWritten on November 23, 2010, by ئارام\nله‌م به‌شه‌دا مه‌به‌ستمان له ده‌رخستن و رِوونكردنه‌وه‌ى ئه‌و ئایه‌تانه‌یه، كه دژیه‌كن و به‌رامبه‌ر به‌یه‌كترى ده‌وه‌ستن. یاخود بڵێین ئه‌و هه‌موو دوو ئایه‌تانه‌ى كه له قورئاندا هه‌ن و بێئاگان له‌یه‌كترى. به‌ڵام زۆرێك Continue Reading »\nپێكهاته‌ى ئایه‌ته‌كانى قورئان\nWritten on October 29, 2010, by ئارام\nئه‌گه‌ر سه‌رنج بده‌ین و له قورئان رِابمێنین، ده‌بینین به‌شى هه‌ره زۆرى قورئان پێك هاتووه له‌م به‌شانه: 1- وته‌كانى محه‌ممه‌د2- كاریگه‌رى كه‌لتورى عه‌ره‌به بت په‌رسته‌كان3- وته‌ى شاعیره جاهیلییه‌كان 4- قسه‌ى عومه‌رى كورِى خه‌تاب5- قسه‌ى شه‌یتان6- قسه‌ى كه‌سانی Continue Reading »\nشیعرى جاهیلی له قورئاندا\nWritten on October 20, 2010, by ئارام\naram.jalal@hotmail.com ئه‌م بابه‌ته یه‌كێكه له‌و بابه‌تانه‌ى كه قسه‌ى زۆرى له‌سه‌ر كراوه، چه‌نده‌ها ئه‌دیبى عه‌ره‌بی ئه‌مه‌یان ئاشكرا كردووه، كه شیعرى عه‌ره‌بی و وێنه‌ى شیعره جاهیلییه‌كان به شێوه‌یه‌كی زۆر به‌ربڵاو له قورئاندا Continue Reading »


نەوەی نوێ شەش مەرجی بۆ بەشداریکردن لە هاوپەیمانێتی هێزە کوردیەکان راگەیاند – لڤین پرێس\nنەوەی نوێ شەش مەرجی بۆ بەشداریکردن لە هاوپەیمانێتی هێزە کوردیەکان راگەیاند\nنەوەی نوێ بۆ بەشداریکردن لە هاوپەیمانێتی هێزە کوردیەکان چەند مەرجێکی بڵاو کردەوە کە تیایدا داوای ئازادکدنی زیندانیانی بادینان و هەڵوەشاندنەوەی کۆمسیۆنی هەڵبژاردنەکانی هەێم و هەڵوەشاندنەوەی ئەنجومەنی دادوەری هەرێم دەکات.\nنەوەی نوێ بۆ یەکریزی کورد پڕۆژەیەکی بڵاو کردەوە و دەڵێت: کارکردن بۆ یەکدەنگی و یەکڕیزی دەبێ سەرەتا لەخزمەتی هاوڵاتیانی کوردستانەوە دەست پێبکات بەشێوەیەک ئاسانکاری بۆ ژیان و خۆشگوزەرانی هاوڵاتیان بکرێت نەک بارگرانیان بۆ دروست بکرێت.\nئاماژەی بەوەکردووە جوڵانەوەی نەوەی نوێ چەند خاڵێکی دیاری کردوە بۆ ئەوەی کورد لە ناو هەرؽم و لە دەرەوەی هەرێم بەهێز بێت و لە بەغدادیش قورسایی زیاتری هەبێت.\nخاڵەکانی نەوەی نوێ:\n١- جوڵانەوەی نەوەی نوێ رایدەگەیەنێت کە بەشداری لە پێکهێنانی حکومەتی داهاتووی عێراقدا ناکات، هیچ پۆست و وەزارەتێکمان ناوێت.\n٢- پێویستە کاتی ئەنجامدانی هەڵبژاردنی داهاتوی پەرلەمانی هەرێمی کوردستان و هەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاکان دیاری بکرێن، تاوەکو ئەو دوو هەڵبژاردنە نوێنەری خەڵک دیاری بکەن و پەرلەمانی داهاتوو ببێتە کۆکەرەوەی هەموو لایەنەکان.\n٣- کۆمسیۆنی نوێی هەڵبژاردنەکانی هەرێم لە خەڵکانی بێلایەن و شارەزا دروست بکرێت و دوور بێت لە پشک پشکێنەی حیزبی.\n٤- هەڵوەشاندنەوەی ئەنجومەنی دادوەری ئێستای هەرێم و هەڵبژاردنی ئەنجومەنێکی نوێ لە کۆمەڵێک دادوەری بەتوانا، کە دوور بن لە ئینتیمای حیزبی و پشک پشکێنەی لایەنە سیاسییەکان.\n٥- ئازادکردنی سەرجەم دەستگیرکراوانی سیاسی و چالاکوان و رۆژنامەنوسان، وەک هەڵدانەوەی پەرەیەکی نوێ.\n٦- دروستکردنی لیژنەیەک کە نوێنەرایەتی هێزە کوردستانییەکان و لیستە براوەکان بکات و بچن بۆ بەغداد بۆ ئەم داواکاریانە:\nئەلف/ بە هیچ شێوەیەک لە سەرەتادا باس لە وەرگرتنی وەزارەت و پۆست بۆ حزبە کوردیەکان نەکرێت (وە لە هەموو حاڵەتێکدا نەوەی نوێ هیچ پۆست و وەزارەتی ناوێت).\nب/ داواکردن بۆ رێکەوتن لەسەر گێڕانەوەی ناوچەکانی مادەی ١٤٠ ، وە لایەنی کەم دانانی پارێزگارێکی کورد بۆ کەرکوک.\nج/ چارەسەرکردنی کێشەی پێشمەرگە و موچە و ئیمتیازاتیان و هاوتاکردنەوەی لەگەڵ موچە وئیمتیازاتی سوپای عێراق.\nد/ جێگیرکردنی بودجەی هەرێمی کوردستان بە شێوەکی بەردەوام کە دڵنیایی تەواو بداتە هاوڵاتیانی کورد و فەرمانبەران.\nناوەڕۆکی کۆبونەوەی یەکێتی و پارتی\nوەزیری سامانە سرووشتییەکان: بابەتی بەنزینمان چارەسەرکرد


داوای پەنابەری لە ئەوروپا کەمی کردووە | AvaToday\nداوای پەنابەری لە ئەوروپا کەمی کردووە\nسەرنجدان بە قەیرانی کۆڕۆنا و ئەو ڕێوشوێنانەی بەهۆی پاندۆمی کۆڕۆنا گیراوەتە بەر، ڕێژەی داواکردنی پەنابەری لە ئەوروپا لە مانگی مەی ئەمساڵدا بەشێوەیەکی بەرچاو کەمی کردووە.\nبە پێی ئاماری فەرمی لە مانگی مەی ئەمسالدا لە ٢٧ وڵاتی ئەندامی یەکیەتی ئەوروپا زێدەی وڵاتانی ئیسلەند، لیختێن ئیشتاین، نۆروێژ و سوئیس بەگشتی ١٠ هەزار و ١٩٠ داوای پەنابەری تۆمار کراوە. ئەو ژمارەیە ئەگەرچی بە جیاوازی لەگەڵ مانگێک پێشتر ١٤٠٠ حالەت زیادی کردووە بەڵام بە جیاوازی لەگەڵ مانگی فێوریە واتە پێش سەرهەڵدانی ڤایروسی کۆڕۆنا ٨٣ لەسەد کەمی کردووە.\n٢٨%ى ئەو کەسانەی لە ئاڵمان داوای پەنابەریان کردووە خەڵکی سوریە و ئەفغانستانن. لە پێنج مانگی سەرەتای ئەمساڵدا بە گشتی ١٨٠ هەزار و ٦٢٧ حاڵەتی داوای پەنابەری لە ئەوروپا تۆمار کراوە کە بە جیاوازی لەگەڵ ماوەی زەمەنی ساڵی ٢٠١٩ بە ڕێژەی ٣٣ لەسەد کەمی کردووە.\nئەگەرچی تورکیە لە کاتی سەرهەڵدانی یەکەمین شەپۆلی کۆڕۆنا سنوورەکانی وڵاتی خۆی بۆ پەنابەرانی ئەو وڵاتە کردەوە بۆ ئەوەی بەرەو وڵاتانی ئەوروپایی بڕۆن بەڵام ، یونان و بولغاریا بە پشتیوانی وڵاتانی دیکەی ئەوروپایی سنوورەکانی خۆیان تووندوتۆڵ کردەوە و ئیزنیان نەدا جارێکی دیکە کۆڕەوێکی دیکە بۆ ئەوروپا هاوشێوەی کۆڕەوی ساڵی ٢٠١٥ درووست ببێت.


Ibrahim Dogus With a rapprochement between Trump [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 3 ✔ 99% ✍ ن.ئـ. 10/5/2019 12:53:01 AM\n📊 چەندین سەنتەری جوانکاریی بەهۆی سەرپێچییەوە لە سلێمانی دادەخرێن ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Feb 10 2017 8:51PM\n👁 ئەم بابەتە 3,685 جار بینراوە\nدواڕۆژ، هۆگر کەمال سەرۆکی بەشی پشکنین و بەدواداچ [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 93% ✍ هـ.ب. 2/10/2017 8:51:35 PM\n📊 دوای سێ ساڵ 300 ئاوارەی عەرەب دەگەڕێنەوە ناوچەکانیان ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Feb 10 2017 9:00PM\nڕۆژنیوز هاوکار مستەفا دوای سێ ساڵ لە ئاوارەبوونیا [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 93% ✍ هـ.ب. 2/10/2017 9:00:54 PM\n📊 ساڵی 2016 لە تورکیا 118 منداڵی کورد کوژراون ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Feb 10 2017 8:49PM\nرێکخراوی ئای ئێچ دی (IHD) لقی دیاربەکری کۆمەڵەی ما [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 91% ✍ هـ.ب. 2/10/2017 8:49:28 PM\n📊 لە سۆران 15 نۆرینگە داخران ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Feb 10 2017 8:54PM\nدواڕۆژ، ئاکۆ حەمەد رابی سەرۆکی لیژنەی چاودێری تە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 93% ✍ هـ.ب. 2/10/2017 8:54:41 PM\n📊 نوێترین زانیاری لەسەر چۆنییەتی مایەپوچبوونی سەرمایەدارەکەی سلێمانی ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Feb 10 2017 8:44PM\nدواڕۆژ، هۆگر کەمال بەشێک لە خاوەنی نووسینگەکانی د [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 2/10/2017 8:44:42 PM


رۆشنبیران ئه‌وانه‌ى جۆرێكیترن له دیكتاتۆر - بنکەی روناکبیریی گەلاوێژ :: Gelawej\nهۆنراوە Apr 23, 2021\nله چاوپێكه‌وتنێكى ته‌له‌فزیۆنى موسته‌قبه‌لدا كه مامۆستاى شاعیر زاهى وه‌هبى له گه‌ڵمدا ئه‌نجامیدا، له میانه‌ى وه‌ڵامى پرسیارێكدا ناوى چه‌ند شاعیرێكى عه‌ره‌بم هێنا، كه نوسینه‌كانیان دوور و نزیك تایبه‌تن به منه‌وه. ده‌شمزانى وه‌ڵامێكى له‌م شێوه‌یه مه‌ترسیداره و به دوور نییه له هه‌ڵه‌وه.. به تایبه‌تى كه ناچار بیت ناوى سێ كه‌س بێنیت له ناو سه‌دان ناودا، چونكه ئه‌و ناوانه (كه وه‌ك نمونه هاتوون) ده‌بێته ماڵ به‌سه‌رته‌وه و لێى ده‌ڕوانرێت وه‌ك ئه‌وه‌ى حوكمێكى یه‌كجاره‌كى بێت له وه‌ستانت له‌گه‌ڵ چه‌ند شاعیرێك، دژى چه‌ند شاعیرێكى دیكه، وه‌ك ئه‌وه‌ى لایه‌نگیر بیت بۆ كۆمه‌ڵێك ناو و نه‌یارى كۆمه‌ڵێكى دیكه بیت!\nئه‌مه‌یان بۆ من به‌ڵگه‌یه‌كیتر بوو كه داپڵۆسین له ژیانى عه‌ره‌باندا ته‌نیا له سیاسه‌ت قه‌تیس نه‌ماوه، به‌ڵكو درێژبۆته‌وه بۆ ناو رۆشنبیرى به گشتى و شیعر و رۆمان به تایبه‌تى، تۆ ئازاد نیت له‌وه‌ى به ئازادى راوبۆچوون و چێژى تاكانه‌ت له‌باره‌ى شیعر و رۆمانه‌وه ده‌ربڕیت، گه‌ر ده‌ریشتبڕى ئه‌وا رووبه‌رووى (سزا) ى ناعادیلانه‌ى خۆت ده‌بیته‌وه، به تایبه‌تى كه له‌ناو شاعیر و رۆماننووساندا كه‌سانێك هه‌ن به هیچ شێوه‌یه‌ك بۆت نییه ناویان به خراپه بێنیت (وه‌ك ئه‌وه‌ى گوێره‌كه‌ى موقه‌ده‌س بن). له‌لایه‌كى تره‌وه كه‌سانێك هه‌ن پێویسته فه‌رامۆش بكرێن و ناویان نه‌به‌یت، كه‌سانێكیش هه‌ن به بێ بوونى گومان و دودڵى خۆیان پێ (یه‌كه‌مینه)\nباپیرانمان له زمانى شاعیره‌وه ده‌یانگوت (جیاوازى له راوبۆچوون، هیچ گرفتێك بۆ خۆشه‌ویستى دروست ناكا)، به‌ڵام ئه‌وه‌تا ئه‌زموونى نوێگه‌رى رۆشنبیرى عه‌ره‌بى ته‌واو پێچه‌وانه‌ى ئه‌مه ده‌سه‌لمێنێ، ئه‌وه‌تا ئه‌و شه‌ڕه‌ى به ناوى شیعر و رۆمان و فیكره‌وه ده‌كرێت، توندوتیژى كه‌متر نییه له‌و شه‌ڕانه‌ى به‌ناوى سیاسته‌وه ده‌كرێن.\nداپڵۆسین له ژیانى عه‌ره‌باندا سه‌راپاگیره، له ئه‌لفه‌وه تا یاى ژیان!\nئه‌و پاره‌یه ده‌ژمێرین كه ده‌سه‌ڵات بۆ بنیادنانى (نیشتمان) خه‌رچى ده‌كا، به‌ڵام ژماره‌ى په‌راگه‌نده و زیندانیه‌كان و كوژراوه‌كان ناژمێرین.\nله ژیانى عه‌ره‌بدا، بیرۆكه مه‌زنه‌كان چه‌شنى ئه‌و په‌ڵه هه‌ورانه‌ن كه له بۆشاییدا تێده‌په‌ڕن، به بێ ئه‌وه‌ى (ببارن)، یان خۆڵێك (بڕوێنن)، یان هیچ شتێك (بگۆڕن). خاوه‌نه‌كانیان له شێوه‌ى ئه‌ستێره‌ى رژاون: ته‌نیا بۆ ئه‌وه ده‌رده‌كه‌ون، تاوه‌كو بكوژێنه‌وه و ون ببن.\nله منداڵیه‌وه (به تایبه‌تى له قوتابخانه ئاینیه‌كاندا) عه‌ره‌ب (هونه‌ر) ى مردن فێر ده‌بن، وا ده‌ڕواننه ژیان وه‌ك ئه‌وه‌ى بارێك بێت و پێویسته فڕێ بدرێت، گه‌ر نیوه دێڕه‌كه‌ى موته‌نه‌بیشمان بیر بێته‌وه (مردن جۆرێكه له كوشتن) ئه‌وا منداڵه عه‌ره‌ب ژیانى به فێربوونى (كوشتن) ده‌ستپێده‌كا.\nشكاندنى (بنه‌ماكان) ى ئه‌ده‌ب و هونه‌ر له كۆمه‌ڵدا، به مانایه‌ك له ماناكان شكاندنى بنه‌ماكانى سیاسه‌ته له كۆمه‌ڵگادا، ئه‌وه‌ى سه‌یره ئه‌وه‌یه، هه‌موو بنه‌ماكانى كۆمه‌ڵگه‌ى عه‌ره‌بى شكێندران، ته‌نیا بنه‌ماكانى سیاسه‌ت وه‌ك خۆیان مانه‌وه: به دامودوزگاكانیه‌وه، به ئامرازه‌كانیه‌وه، به میكانیزمه‌كانیه‌وه! دوو له‌تى له كۆمه‌ڵگادا ئاشكرا و روونه، هه‌ندێ جاریش تونده له نێوان (خه‌ڵكى شكاندن و خه‌ڵكى سیاسه‌ت)، به‌م شێوه‌یه كۆمه‌ڵگه‌ى عه‌ره‌بى له لاشه‌یه‌كى گه‌وره ده‌چێت كه دوو له‌ت بوو بێت، كه یه‌كسانه به رۆحدانێكى به‌رده‌وام، پێویسته شكاندنه‌كه ته‌واو بكرێت تاوه‌كو ئه‌و لاشه‌یه بكه‌وێته‌وه ژیان، یان ته‌واو كردنى ژیان.\nچه‌ند سه‌خته ئه‌و ژیانه‌ى، كه خه‌یاڵ نایگرێته خۆى.\nچه‌نده پووچ و كاره‌ساته له یه‌ككاتدا، ژیانى تاكى عه‌ره‌ب:\nهیچى نییه نرخى ژیانى پێبدا،\nته‌نیا خودى ژیانى نه‌بێت.\nهه‌ستیارى باوى عه‌ره‌ب له ده‌زگا رۆشه‌نبیریه‌كاندا، له بناغه‌وه له‌سه‌ر (قسه‌ى نه‌سته‌ق) دامه‌زراوه، راسته (قسه‌ى نه‌سته‌ق) جۆرێكه له زانین، به‌ڵام نرخى له هه‌موو زانینه‌كان كه‌متره، له‌به‌ر ئه‌وه‌ى هزرێكى هاوبه‌شه، ته‌مبه‌ڵه، سواوه.\nقسه‌ى نه‌سته‌ق: یه‌كسانه به پیربوونى ئاره‌زوو.\nپێكهاته‌ى تاكى عه‌ره‌بى له رووى رۆشنبیریه‌وه: ئاینى/ كۆمه‌ڵایه‌تییه، لایه‌نى زاتى داهێنه‌رانه‌ى نزیكه له ونى، یان زۆر كه‌مه، به‌م هۆیه‌شه‌وه عه‌ره‌ب له رواڵه‌تدا ده‌شێت ئازادیخواز بێته به‌رچاو، به‌لام له ناخ و ناوه‌خندا هه‌ر بوونه‌وه‌رێكى ئاینى ده‌مێنێته‌وه.\nئایا ده‌توانین ئه‌م سه‌رده‌مه له ئاستى گه‌ردوونیدا دابه‌ش بكه‌ین ؟\nبۆ نمونه بڵێین: سه‌رده‌مى تایبه‌تى عه‌ره‌ب، له ناو سه‌رده‌مى گشتى گه‌ردوون ؟\nبه چ سیفه‌تێك ئه‌و كاته سه‌رده‌مى عه‌ره‌ب بناسێنین ؟\nبه زانست ؟ به عه‌قڵ ؟ به ئازادى ؟ به شیعر و هونه‌ر و رۆمان ؟ به فیكر و به فه‌لسه‌فه ؟\nسه‌رده‌مى عه‌ره‌ب چییه، له‌م سه‌رده‌مه‌دا ؟\nكه‌ى ده‌توانین بڵێین كه فیكر و ئه‌ده‌ب و هونه‌ر، ته‌مه‌نى دواكه‌وتوویى درێژ ده‌كه‌نه‌وه ؟\nئه‌و كاته‌ى ده‌كه‌ونه ده‌ره‌وه‌ى سه‌ركێشییه مه‌زنه‌كان، ئاشتیوان و ته‌بان، هیچ پرسیارێكى بنیادنه‌ر له‌باره‌ى هیچ شتێكه‌وه ناكه‌ن.\nگه‌ر بنه‌ماى سیاده‌ى نیشتمانى پێوه‌رێك بێت بۆ ده‌وڵه‌ت، تا چ مه‌ودایه‌ك ده‌توانین بڵێین به مانى وشه، ده‌وڵه‌ت له جیهانى عه‌ره‌بیدا سیاده‌ى نیشتمانى هه‌یه ؟\n(سه‌یر و سه‌مه‌ره‌ى زۆر له‌م گه‌ردوونه‌دا هه‌یه،\nبه‌ڵام: هیچ شتێك سه‌یرتر نییه له مرۆڤ)\n- سۆفۆكلیس/ له ئه‌نتیگۆنا\nمجلة المرصد الإعلامي الحر/ العدد 99/ 2008 - 01 - 01


سەرۆك بارزانی لەگەڵ فڕاكسیۆنەكانی پێكهاتەكانی مەسیحی و توركمان لە پارلەمانی كوردستان كۆبۆوە | دەزگاى زارى کرمانجى\nسەرۆك بارزانی لەگەڵ فڕاكسیۆنەكانی پێكهاتەكانی مەسیحی و توركمان لە پارلەمانی كوردستان كۆبۆوە\nسەرۆك بارزانی: نابێ بە هیچ پێكهاتەیەك بگووترێت "كەمینە" لە دەستووری كوردستاندا مافی سەرجەم پێكهاتەكان بەتەواوی دەچەسپێت\nڕۆژی چوارشەممە ٣ـی ٧ـی ٢٠١٩ لە سەلاحەددین سەرۆك مەسعود بارزانی لەگەڵ فڕاكسیۆنەكانی پێكهاتەكانی مەسیحی و توركمان لە پارلەمانی كوردستان كۆبۆوە.\nلەو كۆبوونەوەیەدا نوێنەرانی مەسیحی و توركمان لە پارلەمانی كوردستان سوپاس و پێزانینی خۆیان پێشكەش بە سەرۆك بارزانی كرد كە هەمیشە بەرگریی لە مافی پێكهاتەكان كردووە و ئاماژەیان بە پێداگریی سەرۆك بارزانی كرد لەسەر نوێنەرایەتیكردنی پێكهاتەكان لە كاتی كۆبوونەوەكانی ئۆپۆزیسیۆنی عێراقی بەر لەڕووخانی ڕژێمی بەعس و دواتریش ڕۆڵی دیاری سەرۆك بارزانی لە چەسپاندنی مافی پێكهاتەكان لە دەستووری هەمیشەیی عێراق و پێكهاتەی ئێستای سەرۆكایەتیی پارلەمانی كوردستان و مسوگەركردنی نوێنەرایەتییان لە كابینەی داهاتووی حكوومـەتی هەرێمیان بەرز نرخاند.\nهەروەها سوپاسی سەرۆكایەتیی پارلەمان و فڕاكسیۆنی پارتی دیموكراتی كوردستانیان كرد كە لە دانانی لیژنە هەمیشەییەكانی پارلەمانی كوردستاندا پشتیوانی پێكهاتەكان بوون.\nلە كۆبوونەوەكەدا، سەرۆك بارزانی وێڕای بەخێرهێنانی نوێنەرانی پێكهاتەكانی مەسیحی و توركمان لە پارلەمانی كوردستان، وتەیەكی پێشكەشی ئامادەبووان كرد و ئاماژەی بەوەدا كە كوردستان وڵاتی هەموومانە و پێویستە هەمووانیش لە بەڕێوەبردنیدا هاوبەش بین و هەمووشمان خۆمان بە بەرپرسیار بزانین. سەرۆك بارزانی جارێكی دیكەش جەختی كردەوە كە نابێ بە هیچ پێكهاتەیەك بگووترێت "كەمینە" و هیچ نەتەوەیەك بە ژمارە ناپێورێت و هەریەكەیان تایبەتمەندیی خۆی هەیە و دەبێ ڕێز لەو تایبەتمەندییانە بگیرێت.\nسەرۆك بارزانی ڕۆڵی نوێنەرانی مەسیحی و توركمانی لە پارلەمانی كوردستان بەرز نرخاند و داوای كرد بەشێوەیەك بەرگریی لە مافی پێكهاتەكان بكەن كە بەرانبەر دەنگدەرانی خۆیان سەربەرز بن.\nسەرۆك بارزانی جەختیشی كردەوە كە لە دەستووری كوردستاندا مافەكانی سەرجەم پێكهاتەكان بەتەواوی دەچەسپێت و ڕێگە بەهیچ جیاكارییەكی نەتەوەیی و ئایینی نادرێت و هەمووان لە كوردستاندا یەكسان و هاوبەش دەبن.


لێکدانەوەی درامایەکی کوردی بڵاوکراوە لە تەلەفزیۆنی فەرمی ئێران - Mehr News Agency\nAP ١٣٩٩ Ordibehesht ٨ ٠٩:٠٣\nNews Code 32150\nئاژانسی هەواڵی مێهر، ئارمان نەسروڵڵاهی: زنجیرە درامای نون خ لە ٢ ساڵی بەردەوام و لە دوو بەشی نون خ ١ و ٢ چووە سەر ئانتنی کەناڵی یەکی دەنگ و ڕەنگی کۆماری ئیسلامی ئێران .\nبۆ یەکەم جاریش بابەتی سەرەکی ئەو زنجیرە دراما لە ناوچە کوردنشینەکان بووە و هەربەو بۆنەوە هەلێکی بۆ ناساندنی بەشێک لە بەستێنەکانی ئەو ناوچە بە باشترین شێوە ڕەخساند.\nنون خ بەرهەمی "مەهدی فەرەجی"یە کە خۆی چەندین ساڵ بەرپرسایەتی جیاوازی لە ناوەندی دەنگی کۆماری ئیسلامی ئێران هەبووە و لە دەرەهێنەریی سەعید ئاقاخانی لە ئەکتەر و دەرهێنەرە بەناوبانگەکانی ناوەندی ڕەنگ و منداڵی کوردستان بوو.\nبە گشتی لە لایەن خەڵکەوە پێشوازی لێکرا و بەشێک لە قسەکانی ئەو بەرهەمە لە لایەن خەڵکەوە لە کۆڵان و بازاڕی خەڵک دووپات دەکرێتەوە و زۆربەی کوردەکانی ئێران ئەو زنجیرە درامایەیان پێخۆش بوو.\nبۆ یەکەم جار پاش سەرکەوتنی شۆڕشی ئیسلامی ئێران و تەنانەت ساڵانی پێش ئەوەش زنجیرە درامایەک لە ئاستی نون خ و بە ئەو ڕێژە وەرگرتنی بەردەنگ لە سەر بابەتی پێوەندیدار بە ناوچە کوردنشینەکان بەرهەم هات و هەر بەو بۆنەوە هەلێکی بەنرخی بۆ ناساندنی بەشێک لە بەستێنەکانی ئەو ناوچە لە ئێرانی ڕەخساند.\nمەهدی فەرەجی دەرهێنەری زنجیرە درامای نون خ لە گفتوگۆ لە گەڵ هەواڵنێری مێهر وێڕای ئاماژە بە ڕەنگدانەوەی گونجاوی ئەو بەرهەمە لە لایەن چینە جیاوازەکانی خەڵکەوە، وتی: بەختەوەرانە ئەو بەرهەمە لە لایەن تەواوی خەڵکی ئێرانەوە بەتایبەتی خەڵکی زاگرۆس نشین لە گەڵ پێشوازی زۆر بەرەوڕوو بووەوە.\nدەرهێنەری زنیجرە درامای نان خ بە ئاماژە بە بەرنامەڕێزییە سەرەتاییەکان بۆ بەرهەمهێنانی نون خ٣، وتی: لە پاڵ ناساندنی بەستێنەکانی ناوچە کوردنشینەکان، بە تایبەتی کرماشان، هەلێکی زۆر باش بۆ ناساندنی ئەکتەرە خۆجەییەکانی ئەو ناوچە ڕەخساندووە.\nیەکێک لە گرینگترین تایبەتمەندییەکانی زنجیرە درامای نون خ ناساندنی ئەکتەرە خۆجەییەکانی پارێزگاکانی کرماشان و کوردستان بووە بە شێوەیەک کە ژمارەیەک لە ئەکتەرەکانی ئەو ناوچە بۆ یەکەم جار لە ئەو ئاستە لە مێدیای نەتەوەیی هەلێکی باش بوو بۆ خۆنواندن لە ئەو کەسانە دەتوانین ئاماژە بکەینە سەر کازم نووربەخش، حسێن مورادی، حسێن موودەوی، ئەفشین مەلکی و ... لە پارێزگای کوردستان.\nهەروەها کازم نووربەخش لە گفتوگۆ لە گەڵ هەواڵنێری مێهر وتی: لە پاڵ ئەوەی کە ئێمە توانیمان بەشێک لە تواناییەکانی ئەکتەرەکانی ناوچە نیشان بدەین، هەلێکی بەنرخ بۆ ناساندنی بەستێنە گەشتیارییەکانی پارێزگاکانی کوردستان و کرماشانیش دروست بوو و پێم وابێت هەر ئەو خاڵە بۆ سەرکەوتنی ئەو زنیجرە دراما بەسە.\nناوبراو زیادی کرد: بۆ یەکەم جار لە مێژووی ئەم وڵاتە تواناییەکانی پارێزگاکانی کوردستان و کرماشان لە بوارەکانی کشتوکاڵی و گەشتیاری ناسێندرا و لە پاڵ ئەو بابەتە گرینگە، خەڵک لە گەڵ فەرهەنگی دەوڵەمەندی کوردزمان ئاشنا بوونەوە و وێنەیەکی باش و ڕاستەقینە لە ناوچە کوردنشینەکان بە خەڵکی ناوچەکانی تری وڵات نیشان درا.\nبێ گومان نون خ لە سێبەری هەوڵەکانی مەهدی فەرەجی، بە تایبەتی سەعید ئاقاخانی هەلێک رەخسا تا خەڵکی کوردزمان لە ئێران بۆ یەکەم جار و لە چوارچێوەی زنجیرەیەکی پێکەنینی ببینرێن و ئەو بینرانە بووە هۆی ئەوەی کە بەشێک لە بەستێبە ناوازەکانی ئەو ناوچە لە ئێرانی ئیسلامی بناسرێن.\nفەرهەنگی دەوڵەمەندی خەڵکی کوردزمان لە زمان و جل پۆشینەوە بگرە تا مرۆڤدۆستی، هاودڵی و هاوکاری بەکۆمەڵی ئەوان لە چوارچێوەی ئە زنجیرە بە باشترین شێوە پیشان درا و ئەو بەرهەمە سەلماندی کە کوردستان دەتوانێت لە ئەو بەشەدا قسەی زۆری هەبێت بۆ وتن.\nزنجیرە درامای نون خ


باسی هه‌ڵه‌ی خۆت بکه!\nله ڕێنمایه‌کانی عه‌بدوڵا تۆفیق\nهه‌ر وه‌ك کورد ووته‌نی گوڵ بێ دڕك نابێ، به‌ڵام ئه‌وه‌ی جێی پرسیاری منه ئه‌وه‌یه که بۆچی که‌سێکمان نه‌بینی له کۆمه‌ڵگه‌ی کوردیدا ڕۆژێك باس له هه‌ڵه‌کانی خۆی بکات. هه‌ڵبه‌ته من به‌تایبه‌ت باس له‌وانه ده‌که‌م که گه‌نجه‌کانمان ئه‌وانیان وه‌ك نمونه‌ی که‌سایه‌تی مه‌زن داناوه. جا هونه‌رمه‌ندبێت، سیاسی بێت، پزیشك بێت، له ڕاگه‌یاندنێکدا کاربکات، یان و یان و یان.....\nئێمه که له ئه‌وروپادا ده‌ژین ڕۆژانه له مێدیاکاندا چاوپێکه‌وتنی که‌سه ناوداره‌کانی ئه‌و وڵاته‌دا ده‌بینین. ئه‌وان له‌و چاوپێکه‌وتنه‌که‌یاندا باسی کێشه‌و هه‌ڵه‌کانی خۆیان ده‌که‌ن به‌بێ هیچ تێکچونێک و سه‌ربه‌رزانه ده‌یگێڕنه‌وه. له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ئه‌وان ده‌زانن که ئه‌وان له‌و کێشه‌یه هاتونه‌ته ده‌ره‌وه‌و ئێستا ئه‌وان بۆ نمونه چیتر ماده هۆشبه‌ره‌کان ناکێشن، خواردنه‌وه‌ی ئه‌لکهولیان که‌م کردوه‌ته‌وه، ئێستا زیاتر کات به هاوسه‌رو منداڵه‌کانیان ده‌ده‌ن، که‌متر توڕه ده‌بن، یان نه خۆشیه‌کی خراپیان هه‌بوه وتوانیویانه به هه‌رشێوه‌یه‌ك بێت زاڵبن به‌سه‌ریدا،..... تاد.\nباسکردنی ئه‌م کێشانه ئه‌گه‌ر که‌سێکی ناودار بیکات نابێته هۆی ئابڕوچوونی، به‌ڵکو به پیچه‌وه‌انه‌وه تۆ خۆشه‌ویستی خۆت بۆ مرۆڤه‌کان پیشان ده‌ده‌یت و له هه‌مان کاتیشدا تۆ ئاگاداریان ده‌که‌یت که ئه‌و هه‌ڵانه ده‌توانێت ژیانی که‌سێك و ده‌و‌روبه‌ره‌که‌شی تێك و پێك بدات و شتی خراپتریشی لێببێته‌وه. زۆر له‌و که‌سانه‌ی که بوێرانه باس له و ئه‌زمونه سه‌خته‌ی خۆیان ده‌که‌ن زۆرجار ئه‌وان بانگهێش ده‌کرێن که وانه بڵێنه‌وه یان سیمینار بگێڕن. به‌م شێوه‌یه‌ش هه‌ندێ خه‌رجیشیان ده‌ست ده‌که‌وێت.\nمن زۆر جار چاوپێکه‌وتنی که‌سانی ناوداری بواره جیا جیاکانی کۆمه‌ڵگه‌ی کوردیم بینیوه، ئه‌وه‌ی من سه‌رنجم داوه که ئه‌وان باسی خۆیان ده‌که‌ن هه‌میشه له چوارچێوه‌ی سنورێك تێناپه‌ڕێت. ئه‌وان بۆ نمونه ده‌ڵێن: به‌ڵێ به‌ڕاستی من به منداڵی زۆر ئازاو شه‌ڕانی بووم، یان زۆر چه‌قاوه سوو بووم، به‌ڵێ هه‌ندێجار تووڕه‌م.....\nمن چاوه‌ڕێ ده‌که‌م که که‌سانێك بووێرانه ئه‌م سنوره ببه‌زێنن و بتوانن باس له‌و کارانه بکه‌ن که تونیویانه وازیلێبهێنن. با خواردنه‌وه‌ی زۆر بێت، کێشانی ماده هۆشبه‌ره‌کان ، جگه‌ره کێشانی زۆر بێت، خویه‌کی خراپ بێت، ڕه‌فتارێکی کۆمه‌ڵایه‌تی ناشرین بێت، نه‌خۆشیه‌ك بێت، ئیره‌ی بێت، دڵپیسی بێت ...تاد.\nهه‌موو ئه‌زانین که زۆر شت هه‌یه که زۆر تایبه‌تیتره له‌م هه‌ڵانه که زۆر که‌س ناتوانێت ته‌نانه‌ت به‌بیر خۆشی بهێنێته‌وه ، به‌ڵام من له‌و بڕوایه‌دام شاردنه‌وه‌ی ئه‌م هه‌ڵانه که زۆرێك ده‌یکات ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ ترس له ئابڕوچون و بیرکردنه‌وه‌ی خه‌ڵك گۆڕان به‌رامبه‌ر به‌و که‌سه. له ڕاستیدا ناکرێت ئێمه له کۆمه‌ڵگه‌یه‌کی وادا بژین که که‌س نه‌بینین به ئاشکرا بڵێ من به‌و هه‌ڵه‌دا چووم به‌ڵام ئێستا مرۆڤێکیترم و شانازی به گۆڕانی خۆیه‌وه بکات.\nئایا ئێمه هه‌میشه که‌سه‌کانمان به هه‌ڵه‌وه خۆشده‌وێت؟ بۆ خۆشه‌ویستیان زیاتر نه‌بێت کاتێک ده‌ڵێن من ئێستا گۆڕاوم به‌ره و باشتر.\nده‌بێت یه‌که‌مین که‌س کێبێت ئه‌و سنوره ببه‌زێنێت وبه‌ئاشکرا و بوێرانه باسی ئه‌و که‌لێنانه‌ی خۆی بکات که هه‌یبووه و ئێستا سه‌ربه‌رزبێت که هه‌موشته‌کانی ڕێکخستوه‌ته‌وه.\n- سه‌رۆکی پارتێکی گه‌وره‌ی سویدی گودرون شیما باسی له‌وه‌کرد که له دیسکۆدا بووه و زۆری خواردوه‌ته‌وه. ئه‌مه‌ی به‌هه‌ڵه زانی و داوای لێبووردنی کرد و وتی ئیتر کاری واناکه‌مه‌وه.\n - گۆرانی بێژێکی به‌ناوبانگی سویدی دوای کێشانی ماده هۆشبه‌ره‌کان و پاشان چوونه به‌ندینخانه‌وه و ئازادبوونی له‌وێ، دوای چه‌ند ساڵێ له‌سه‌ر ته‌له‌ڤزێۆن باسی ئه‌و هه‌ڵه‌یه‌ی خۆی کردو گۆرانیه‌کی ووت به‌سه‌ر ماده‌هۆشبه‌ره‌کاندا.\n- لاسێ گوستاڤسۆن که له تیپی ئاگرکوژێنه‌وه‌کان بوو هه‌موو گیانی سوتا و دوای چه‌ندین نه‌شته‌رگه‌ری که ئێستاش ناتوانی سه‌یری ده‌موو چاو ده‌ستی بکه‌یت، ئه‌و سیمینار ده‌گێڕێت و باس له به‌هێزی متمانه به خۆبوونی ده‌کات.\n- چه‌ندین که‌سی تر که به هۆی ڕوداوی جیا جیاوه بێ ده‌ست و قاچ بوون باسی خۆیان ده‌که‌ن و ده‌توانن خۆشیه‌کانی ژیان هه‌ست پێ بکه‌ن و ئێمه فێر ده‌که‌ن که سوپاسی هه‌موو چرکه‌یه‌ك بکه‌ین که ئێمه له‌شمان ساغه‌و ده‌توانین زۆر شت به ئه‌نجام بگه‌یه‌نین.\nئایا تۆ که‌سێکی که بتوانیت بوێربیت له قسه‌کردندا و ده‌ته‌وێت سنوره‌کان تێكبشکێنیت و کۆمه‌ڵگه‌ی کوردی به‌ره‌و ئاراسته‌یه‌کی تر ببه‌یت. بێگومان تۆ ده‌بیته نمونه‌ی ئازایه‌تی و پاکی بۆ مرۆڤه‌کانیترو فێریان ده‌که‌یت که هه‌موو هه‌ڵه ده‌که‌ین به‌ڵام قسه‌نه‌کردن له‌و باره‌یه‌وه درێژه‌دانه به هه‌ڵه‌کانمان.\nبۆ ئه‌وه‌ی بوێرتربیت له‌وه‌ی که‌هه‌یت ڕاهێنانێك به ده‌روونت بکه.\n- ستراتیجیه‌ك بۆ گێڕانه‌وه‌ی به‌سه‌رهاته‌که‌ت دابنێ و خۆت ئاماده‌ی پرسیاری خه‌ڵك بکه.\n- هه‌میشه ئاماده‌ی ده‌روونیت تیابێت و هیچ پرسیارێک به خراپ مه‌زانه و ئه‌وه بزانه که وه‌ڵامی خراپ هه‌یه نه‌ك پرسیاری خراپ.\n- زاڵبه به‌سه‌ر به‌سه‌رهاته‌که‌تداو ئه‌وه دوپات بکه‌ره‌وه که ئه‌وه‌ی ڕۆی ناگه‌ڕیته‌وه به‌ڵکو ده‌بێته ئه‌زمونێک بۆ سه‌رکه‌وتن.\n- ده‌بێت بزانیت ئامانجت له گێڕانه‌وه‌ی به‌سه‌رهاته‌که‌ت چیه.\n- خۆشه‌ویستی خۆت بۆ مرۆڤه‌کان پیشان به و بڵێ من ئه‌مه ده‌ڵێم بۆ ئه‌وه‌ی ئێوه‌ش به‌و هه‌ڵه‌یه‌دا نه‌ڕۆن.\n- باسی ئه‌و یارمه‌تیانه بکه که تۆ وه‌رت گرتووه له هاوڕێ، خێزان، پزیشك ..تاد.\n- ئه‌گه‌ر خۆت هه‌ندێ ته‌کنیك و شێوازی ترت تاقی کردووه‌ته‌وه ئه‌وا باسی بکه هه‌تا خه‌ڵکیتر سودی لێببینن.\n- ڕه‌زیلی مه‌که له زانیاری به‌خشین.\nبه‌م شێوه‌یه تۆ ده‌بیته که‌سێکی لێهاتوو له گێڕانه‌وه‌ی بابه‌ته‌که‌تدا و کۆڕگێڕێکی به‌ناوبانگ.


ئارام هادی: توركیا خه‌ریكه سێ ناحیه له سنوری زاخۆ به ته‌واوی داگیر دەكات. – WTARIKURD\nئارام هادی: توركیا خه‌ریكه سێ ناحیه له سنوری زاخۆ به ته‌واوی داگیر دەكات.\nئەو 10ساڵەی کە باسمکردووە تەنها لە کێشەکە نەدواوین, بەڵکو لەگەڵیدا چارەسەریشمان خستووەتەڕوو، هەندێک جار بە کۆنفرانس و دەرئەنجامەکەیمان لە پرۆژەیەکدا داوەتە لایەنە پەیوەندیدارەکانی هەرێم و بەشی زۆری کونسوڵخانەی وڵاتان لە هەولێر و تەنانەت نەتەوەیەکگرتوەکانیش، بە داتا و بەڵگەی ورد و زانستی ڕایگشتیشمان لێ ئاگادارکردووەتەوە، ئەمە جگە لە گردبوونەوە و کۆنگرە ڕۆژنامەوانیەکان و خۆپیشاندانەکانی تایبەت بە دژایەتی داگیرکاریەکانی تورکیا، بەڵام ڕۆژێک نەمانبینی سەرۆکی حکومەت و سەرۆکی هەرێم نە لەڕابردوو نە ئێستاش گەر تەنها بۆ مێژووی خۆشیان بێت یەک جار هەڵوێست لەدژی داگیرکاریەکانی تورکیا دەربڕن، ئەوەی هەبوو جار و بار لەلایەن بەشێکی کەم لە پەرلەمانتارانەوە بە ئیمزا داوای دەرکردنی هێزەکانی تورکیایان لە هەرێم کردووە.\nئێستاش حکومەتی هەرێم و حزبە سیاسیەکانی دەتوانن واز لە ناکۆکیە لۆکاڵیەکانی نێوانیان بهێنن و شەڕی بچوکی ڕۆژانەی نێوانیان کۆتایی پێبهێێن و بیر لە بەرەیەکی یەکگرتوی کوردی بکەنەوە بۆ ڕووبەڕووبونەوەی سوپای تورکیا و وەدەرنانیان لە باشوری کوردستان، هەروەها لە ڕێگەی عیراقیشەوە ڕایگشتی عەرەبی بجوڵێنن بەدژی تورکیا بە تایبەت وڵاتانی (مصر و ئەردەن و سعودیە و ئیمارات)، لەلایەکیترەوە لەڕێگەی پەیوەندیە دبلۆماسی و دۆستایەتی دێرینەوە وابکەن (بەریتانیا و فەرەنسا و کۆنگرێسمانەکانی ئەمریکا) لەسەر پرسەکە بهێننە سەرخەت تا هەرێمی کوردستان لە تەماحی داگیرکاری تورکیا دەربازی قۆناغێکی سەقامگیر بکەن، گەرنا لەبێدەنگیدا ڕەوشەکە لە بەرژەوەندیمان نابێت.\nشێرزاد شێخانى: وه‌همى رووخانى قه‌واره‌ى هه‌رێم.


📕 Lînînîzım û Meseley Nîştîmanî پەڕتووکیانە\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی Aug 11 2016 10:15AM\n👁 ئی بابەتە 6,813 جارێ وینیان\nY.Sıtalîn Gorînî: N. T 1956 [ زیاتەر... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 11-8-2016 10:15:47\n📕 ئەفسانەی بۆرژوازیی میللی و پێشکەوتنخواز پەڕتووکیانە\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی Sep 7 2011 3:45PM\n👁 ئی بابەتە 10,123 جارێ وینیان\nمەنسوور حیکمەت وەرگێڕانی: رێبواری شاعیر و ناسری ح [ زیاتەر... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 7-9-2011 15:45:38\n📕 ئەفسانەی چی بکەین پەڕتووکیانە\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی Dec 17 2011 5:26PM\n👁 ئی بابەتە 7,547 جارێ وینیان\nئەحمەد هاوڕێ [ زیاتەر... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 17-12-2011 17:26:16\n📕 بەرەو چەپ ! بەرەو دامەزراندنی بەرەی سوور! پەڕتووکیانە\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی Aug 6 2013 2:19PM\n👁 ئی بابەتە 13,183 جارێ وینیان\nنووسینی : سەلام عەبدوڵڵا [ زیاتەر... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 6-8-2013 14:19:16\n📕 بەشێک لە نامە و نووسراوەکانی مارکس، ئەنگلس و لینین پەڕتووکیانە\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی Jan 15 2012 6:56PM\n👁 ئی بابەتە 11,739 جارێ وینیان\nوەرگێڕانی لە ئەڵمانییەوە: سەلام عەبدوڵڵا 2002 [ زیاتەر... 👁] ✖ 📕 ✖ 0 0 ✔ 84% ✍ هـ.ب. 15-1-2012 18:56:51\n📕 بەیاننامەی پارتی کۆمۆنیست - مانیڤێست پەڕتووکیانە\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی Dec 2 2011 4:41PM\n👁 ئی بابەتە 13,606 جارێ وینیان\nکاڕڵ مارکس و فریدریک ئەنگلس جەلال دەباغ کردوویەتی [ زیاتەر... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 2-12-2011 16:41:23\n📕 پرەنسیبەکانی کۆمۆنیزم پەڕتووکیانە\n👁 ئی بابەتە 4,156 جارێ وینیان\nنوسینی: ئەنگلس وەرگێڕانی: نزار عەبدوڵڵا [ زیاتەر... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 96% ✍ هـ.ب. 10-6-2012 16:51:49\n📕 پۆپەری کڵۆڵ و کڵۆڵیی هەمیشەیی لیبڕاڵیزم پەڕتووکیانە\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی Dec 27 2011 8:03PM\nتوێژینەوەیەکی رەخنەگرانەی بەراووردکارییە محەمەدی [ زیاتەر... 👁] ✖ 📕 ✖ 0 0 ✔ 72% ✍ هـ.ب. 27-12-2011 20:03:25\n📕 پۆست کۆمۆنیزم پەڕتووکیانە\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی Jan 8 2020 6:26PM\n👁 ئی بابەتە 531 جارێ وینیان\nناوی کتێب: پۆست کۆمۆنیزم ناوی نووسەر: ڕیچارد ساکو [ زیاتەر... 👁] 📕 ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ ز.س. 8-1-2020 18:26:53\n📕 تیۆریی مارکسیستی و پڕۆلیتاریا پەڕتووکیانە\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی Dec 22 2019 7:16PM\n👁 ئی بابەتە 582 جارێ وینیان\nڕۆزا لۆکسمبێرگ خەباتی چینایەتی بۆ گرتنە دەستی دەس [ زیاتەر... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ ز.س. 22-12-2019 19:16:15


« هەرێمى رۆژهەڵاتى ناوەڕاست ، جگە لەوەى گیرۆدەى کۆمەڵێک پرس و کێشەى سیاسى و ئابووری و کۆمەڵایەتى بۆتەوە.بەدەست کێشەى کەمى ئاو و کێشەى ئاو بۆتەوە، کە بەشێوەیەکە ئایندەیەکى دژوار چاوەڕێى دەکات. بە تایبەت لەو ووڵاتانەى، کە خاوەن سەرچاوەیەکى سروشتى ئاو نین و ئاوى ژێرزەمینیان کەمە».\nئایا شەڕی نێوان فەڵەستین و ئیسرائیل شەڕی خاکە یا شەڕی ئاو؟\nلە نێو ناوەڕۆکی ڕاپۆڕتی ساڵی ١٩٩٠ی نەتەوە یەکگرتووەکانەوە لە بارەی گەشەی مرۆییەوە، ئاماژە بە چەمکی ئاسایشی مرۆیی کرا وەکو چەمکێکی نزیکتر لە پێگە و مافی مرۆڤ و وەکو ڕوانگەیەك کە هەڵقوڵاو و وابەستە بە سیاسەت و پاراستنی مرۆڤ بێت لە ژێر سێبەری گۆڕانە هەنوکەیی و سەربازی و ئیقلیمی و ئابووریەکاندا بێت، ئەم چەمکی ئاسایشی مرۆییە، لە بەردەوامی ڕاپۆڕتەکانی نەتەوە یەکگرتووەکانەوە، ئەوەندەی تر پێگەی خۆی چەسپاند و کەلێنەکانی لە زۆر شوێنی جیهاندا هەست پێکرا، بەوەی شڵەژان و نائارامی و لەقبوونی پایەیەکی بنەماکانی زیندەگی، ئاسایشی ژیان تێکدەدا و پارێزراو نابێت، بۆیە کەمی ئاو مرۆڤ بەرەو نائارامی و ناسەقامگیری دەبات و بۆیە ئاسایشی ئاو یەکێکە لەپێگە سەرەکیەکانی ئاسایشی مرۆیی، کەمی ئاو واتە شێوان و ناسەقامگیری، ناسەقامگیری واتە تێکچوونی ئاسایشی ژیان، واتە ئاسایشی ئاو مەرجێکی بنەڕەتیە بۆ دابینکردنی ئاسایشی گشتی مرۆڤ، بە مانایەکیتر ئاسایشی ئاو ئاسایشی خۆراك بەرهەم دێنێ و ئەوانیش ئاسایشی مرۆیی دابین دەکەن، کە ئاسایشی ئاو ڕوشا و درزی تیا کەوت ڕاستەخۆ ئاسایشی خۆش لەنگ دەبێ و ناڕاستەخۆش ئاسایشی مرۆیی ناهاوسەنگ و ژیانی تاك دەکەوێتە مەترسی نەبوونی دڵنیایی و دڵەڕاوکێ و جێ گۆڕکێ و جیۆ فۆڕم دەگۆڕێ و جیۆپۆلیتیکی ئەو شوێنەش دەچێتە نێو بازنەی قەیرانەکانەوە.\nلە میانەی کۆنفڕانسی نێودەوڵەتی بۆ ژینگە و پەرەپێدان لە ڕیۆ دی جانیرۆ ساڵی ١٩٩٢ دا، ئەجێندای ٢١ بووە پلانی گەیشتن بە کۆمەڵێ ئامانجی ژینگەیی و بەردەوامی پەرەپێدان و پاراستنی سروشت و ژینگە، یەکێك لەو ئامانجانە بریتیە لە <> دڵنیابوون لە دابینکردنی بڕێك لە ئاوی پێوێست بە کواڵیتێتی باش و خاوێن بەردەست بێت بۆ هەموو کەسێك لە جیهاندا، لە هەمان کاتدا ڕەچاوکردنی پاراستنی هایدرۆلیکی و بایۆلۆژی و کیمیاوی سیستەمەکانی ئیکۆلۆژی لە هەموو شوێنێکدا «\nبە پێی پێوەری نێودەوڵەتی، دەبێ بۆ دابینکردنی پێداویستیەکانی هەر کەسێك ٢٥٠٠ م٣ ئاو لە ساڵێکدا بەردەست بێ، لەوە کەمتر دەچێتە هێڵی کەمی ئاوەوە واتە بەردەستبوونی بڕی ١٠٠٠ – ١٧٠٠ م٣ بۆ ساڵێك و بۆ تاکە کەسێك، بەڵام کەمتر لە بڕی ١٠٠٠ م٣ ئاو بۆ یەك کەس لە ساڵێکدا دەچێتە ئاستی بوونی قەیرانی ئاو و نەتوانینی دابینکردنی پێداویستیەکانی ژیان بۆ دانیشتوانی ئەو دەڤەرە.\nدیارە کێشەی کەمی ئاو لە جیهاندا، بابەتێکی نوێ نیە، زۆر ناوچەی جیهان بە تایبەت لە کیشوەری ئەفریقا و هەندێ لە وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەدەست بێ ئاویەوە دەناڵێنن، هەمیشە ئەوەشمان ئاشکرا کردووە:\n<>کە کوردستان بە گشتی و باشور بەتایبەت کێشەی کەمی ئاوی نیە، بەڵکو کێشەی پەیڕەوکردنی سیاسەتی ئاو و بەڕێوەبردنێکی لۆژیکانەی سامانی ئاوی هەیە>>\nبۆیە ئەو سەختیەی ئەمڕۆ جەماوەری ماندووی باشوری کوردستان دەیچێژێ، هەر بەرهەمی ئەو سیاسەتە ناڕەوا و نالەبارەیە کە بەڕێوەبردنی ئاو و سیاسەتی ئاویشی گرتووەتەوە و جگە لەوەی خەڵکی ماندوو و برسی کردووە و توینووشی کردووە.\nبوونی دیاردەی کەمی ئاو لە ناوچەیەکی وا دەوڵەمەند بەو سامانە سروشتیە وەکو کوردستان بوونی ئەو هەموو نائارامی و پەشێویەی جەماوەر و دانیشتوان بەدەست نەبوونی ئاوی پێویست بۆ بەکارهێنان دەچێتە بواری تێکچوونی ئاسایشی ئاوەوە بێ ئەوەی داهاتی ئاو کەم بێ، هۆکارەکەشی دەگەڕێتەوە بۆ پەیڕەونەکردنی سیاسەتێکی گونجاوی ئاو و بەکارنەهێنانی سیستەمێکی زانستی و ڕێوشوێنی پلانی لەبار بۆ بەکارهێنانی ئاو، بەڵام لە زۆر شوێنی دیکەش هۆکاری جیاوازتر کاریگەری لەسەر کەمی ئاو هەیە بۆ نمونە بوونی کێشەی سنووری و ڕێکنەکەوتن لەسەر مەرجەکانی یەکتر، یا بەفیڕۆدانی ئاو و نەبوونی سیستەمی تەکنەلۆژیایەکی نوێ بۆ دابەشکردنی ئاو یا ناهۆشیاری دانیشتوان یا نەبوونی شارەزا و پسپۆری ئەو بوارە.\nبۆ کوردستان دەتوانین بڵێن هۆکاری بوونی کەمی ئاو بۆ هاوڵاتی و کێشەی نەبوونی ئاوی بەردەست دەگەڕێتەوە بۆ نەبوونی بەرنامەیەکی سەرکەوتووی سیاسەتی بەڕێوەبردنی ئاو و سستی تەکنەلۆژیای بەکارهاتوو لەو بوارە و بەفیڕۆدانێکی زۆری ئاو بێ هودە و نەبوونی هۆشیاری لەبارەی مامەڵەکردن لەگەڵ ئەو سامانە سروشتیە گرانبەهایە.\nنەبوونی یا کەمی سامانی ئاو گرێدراوی ئاسایشی نیشتیمانیە، چونکە کە ئاسایشی ئاو تێکچوو، ئاسایشی خۆراکیش تێكدەچێت، لە ئەنجامدا دەبێتە هاتنەکایەوەی ئاسایشێکی نیشتیمانی ناسەقامگیر، لە ناوچەی ڕۆژهەڵاتدا، کێشەی ئاو لە لەگەنەی نیل و دیجلە و فورات و لەگەنەی ئوردندا زۆر بە ئاشکرا دەردەکەوێت، لە نێوان ئسرائیل وفەڵستیندا زۆر جار ئەو پرسیارە زیندوو دەبێتەوە، ئایا شەڕ لەسەر خاکە یا شەڕ لەسەر ئاوە؟\nتیودۆر هێرتزل هەر زوو وتی (بنیاتنەری ڕاستەقینەی دەوڵەت، ئەندازیارانی ئاون)\nبۆیە هەوڵی ئیسرائیل بۆ داگیرکردنی سەرچاوەکانی ئاو هەوڵی زۆر جێگیر و تۆکمە و یەك ڕێ بووە، لەکاتێکدا کە سیاسەتی بەڕیوەبردنی ئاو لەو ناوچانەدا، سیاسەتێکی نالەبار و نەگونجاو و پڕ لە کەموکورتیە، کەچی لە ئیسرائیلدا جەخت لەسەر ئەوپەری قۆرخکردنی ئاوی ئەودیو سنوورەکەی خۆیشی دەکات، لێرەدا تیشکێك دەخەینە سەر کێشەی ئاو لەو ناوچەیە و پاشتر لە ڕوانگەی زۆربوونی دانیشتوان و ڕوو لە شارستانیەت و زیادبوونی پێداویستیەکان و سستی بواری تەکنەلۆژیا و ناهۆشیاری و بەفیڕۆدانی ئاو و گۆڕانی کەش و زۆر هۆکاری دیکە، کێشە و قەیرانی ئاو لە هەڵکشانا دەبێت ئەگەر ستراتیژێکی زانستی و تەوەرێکی پێشکەوتووتر نەگیرێتەبەر بۆ چارەسەرکردن.\nبەراووردى بڕى ساڵانەى دابینکردنى ئاوى پاک بۆ تاک لە نێوان کیشوەر و هەرێمە جیاوازەکانى جیهان نیشان دەدات. وەک دەردەکەوێ رۆژهەڵاتى ناوەڕاست و باکوورى ئەفریقیا کەمترینیانە؟؟!\nئەگەرچی وڵاتانی عەرەبی بەپێێ پێویست بواری ئاویان نەکردووەتە گرفتێکی سەرەکی بۆ دواڕۆژ و بەدوای چارەسەری ڕیشەیی نەگەڕاون، لە کاتێکدا زۆربەی وڵاتەکان کەم تا زۆر ئەو کێشەیەی بۆ ئێستا هەیە وەکو ئوردن و سعودیە یا لە دواڕۆژدا دەیبێ وەکو سوریا و عیڕاق، بەڵام سەنتەری توێژینەوە و لێکۆڵینەوە و ناوەندی دیراساتە ستراتیژیەکانی ئەمریکا لە هەشتاکانەوە و بگرە زوتریش ، لەبەر پاراستنی بەرژەوەندیەکانیان لە ناوچەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست کە مۆڵگە و کانی و ناوەندی وزەیە بۆ پیشەسازیەکانیان و بڕبڕەی ئابووریانە، دەمێکە خەریکی بەدواداجوونی بابەتی کەمی ئاون، نەوەکو نائارامی و ناسەقامگیری بێتە کایەوە و ڕێگری لە گوازتنەوەی وزە بکات بەرەو لای خۆیان، بۆیە هەر زوو ناوەندی ئاسایشی ئەمریکی ئاماژەی بە بوونی گرژی بەهۆی فاکتەری ئاوەوە دا لە دۆڵی نیل و دۆڵی دیجلە و فورات و دۆڵی ئوردندا.\nوەزارەتی بەرگری ئەمریکا بە پەرۆشەوە چاودیری و بەدواداجوون بۆ بوارە جۆراوجۆرەکانی ئەو ناوچەیە دەکات، لەوانە پرۆژەکانی ئاو و کورتهێنانی پێداویستی ئاو و ئەگەری سەرهەڵدانی شێواوی و ناسەقامگیری ئابووری و کۆمەڵایەتی و سیاسی، چونکە هەر شێواویەك لەو ناوچەیە بەرژەوەندیەکانی ئەو دەخاتە ژیر پرسیارەوە.


دۆخی ناوخۆیی یەكێتیی نیشتیمانیی كوردستان ناجێگیرەعەمیدێكی پۆلیس كە بە نزیك لە لاهور شێخ جەنگی هەژماردەكرێت "كوژرا"\nدۆخی ناوخۆیی یەكێتیی نیشتیمانیی كوردستان ناجێگیرە\nعەمیدێكی پۆلیس كە بە نزیك لە لاهور شێخ جەنگی هەژماردەكرێت "كوژرا"\nسلێمانی/ 24ی تشرینی دووەمی 2021/ دیمەنێك لە خۆپیشاندانەكان لە ناوەندی شاری سلێمانی. فۆتۆ: معاز فەرحان\nراگەیاندنەكانی یەكێتی، بڵاویانكردەوە كە عەمید موراد کانی کوردەیی لە قەزای رانیە سەر بە پارێزگای سلێمانی "كوژراوە"و جەختیانكردەوە لەوەی ناوبراو بڕیاری دەستگیركردنی هەبووە. سۆسیال میدیای نزیك لە لاهور شێخ جەنگی-ش، دەزگای زانیاری یەكێتی بە كوشتنی تۆمەتبار دەكات، بەو هۆیەوە دۆخی قەزای رانیە بەگشتی و پارێزگای سلێمانی نا ئارامی پێوەدیارە و هێزە ئەمنیيەكان خراونەتە حاڵەتی ئامادەباشییەوە.\nعەمید موراد کانی کوردەیی، كە بە نزیك لاهور شێخ جەنگی، هاوسەرۆكی یەكێتی دادەنرێت، ئێوارەی ئەمڕۆ 25ی تشرینی دووەم لەگەڵ ژمارەیەك لە پاسەوانەكانی لەناو ئۆتۆمبێلەكەیدا و لەناو بازاڕی قەزای رانیە درایە بەر دەستڕێژی گولـلە و "كوژرا". هاوكات باس لە "كوشتن"ی دوو لە پاسەوانەكانیشی دەكرێت.\nعەمید موراد كانی كوردەیی لای راستی وێنەكە، لەگەڵ لاهەر شێخ جەنگی\nئەوەش لەكاتێكدایە، سەرچاوەیەکی ئەمنی كە زانیارییەكانی لەلایەن میدیاكانی یەكێتیی نیشتیمانیی كوردستانەوە بڵاوكراوەتەوە، دەڵێت "لەکاتی جێبەجێکردنی بڕیاری دەستگیرکردنی داواکراو موراد کانی کوردەییدا لە دوای ئەوەی ویستراوە یاسا جێبەجێبکرێت، روبەڕوی ھێزە ئەمنییەکان بۆتەوە و کارمەندێکی ھێزەئەمنییەکان شەھید دەکەن و کارمەندێکی تریش برینداردەکرێت. لەئەنجامدا ھێزە ئەمنییەکان وەڵامیان داوەتەوە و موراد کانی کوردەیی دەکوژرێت".\nبەڵام سۆسیال میدیای نزیك لە لاهور شێخ جەنگی رەتیكدەكەوە هیچ كەسێك لەو هێزە ئەمنییانە كوژرابێت كە دەستڕێژی گولـلەیان لە موراد كانی كوردەیی كردووە.\nساتی تەقەكردن لە عەمید موراد کانی کوردەیی لەناو شاری رانیە\nدوای روداوەكە هێزی ئەمنی لەناو قەزای رانیە و چەند شوێنێكی ناوەندی شاری سلێمانی و قەزا و ناحییەكانی تری ئەو پارێزگایە بڵاوەی پێكراوە و كەسوكاری موراد كانی كوردەییش بە چەكەوە لەبەردەم نەخۆشخانەی رانیە وەستاون.\nئەو پێشهاتە هاوكاتە لەگەڵ ناكۆكییە بەردەوامەكانی هەردوو هاوسەرۆكی یەكێتیی (بافڵ تاڵەبانی و لاهور شێخ جەنگی)، كە لە 8ی تەمموز سەریهەڵداوە.\nهەروەها هاوكاتە لەگەڵ بەردەوامی خۆپیشاندانەكانی سنوری پارێزگای سلێمانی، كە بە ناڕەزایی خوێندكارانی زانكۆ دژی پێنەدانی دەرماڵەكانیان دەستیپێكرد و دواتر سەریكێشا بۆ بارگرژیی و دەستگیركردنی هەڕەمەكی خۆپیشاندەران لەلایەن هێزە ئەمنییەكانەوە.


سزای مامۆستایەكی زمانی كوردی بۆ 5 ساڵ بەندكردن كەمكرایەوە - تۆڕی میدیایی خەڵک\nڕێكخراوی هەنگاو بۆ مافی مرۆڤ ڕایدەگەیەنێت، دادگای پێداچوونەوەی سنە سزای 10 ساڵ بەندكردنی زارا محەمەدی، بۆ پێنج ساڵ بەندكردن كەم كردەوە.\nڕێكخراوی هەنگاو بۆ مافی مرۆڤ لە ڕاگەیەنراوێكدا ئاماژە بۆ ئەوە دەكات، لە ڕاپۆرتێكدا دوێنێ شەممە، دادگای پێداچوونەوەی سنە سزای 10 ساڵ بەندكردنی زارا محەمەدی مامۆستای زمانی كوردی و بەرپرسی ئەنجومەنی كولتووری و كۆمەڵایەتی نۆژینی بۆ پێنج ساڵ بەندكردن كەم كردەوە.\nبەپێی زانیارییەكان، زارا محەمەدی لە ساڵی 2019 بەتۆمەتی وتنەوەی زمانی كوردی، ڕێكخستنی سیمیناری كۆمەڵایەتی و كۆكردنەوەی هاوكاری بۆ لێقەوماوانی بوومەلەرزەكەی كرماشان دەستبەسەركرا، لە مانگی تەممووزـی 2020ـیش هەر بەو تۆمەتانە سزای 10 ساڵ زیندانیكردنی بۆ دەرچوو، كە ناڕەزایی زۆری هاووڵاتییانی لە ڕۆژهەڵات و باشووری كوردستان لێكەوتەوە.\nبومەلەرزە خانەقینی هەژاند\nئیسرائیل پلانی هێرش بۆ ئێران دادەنێت\nخەڵك- ئەفیف كوخافی سوپاسالاری سوپای ئیسرائیل هۆشداری دایە ئیدارەی نوێی ئەمریكا لە گەڕانەوەی بۆ رێككەوتنی ناوەكی لەگەڵ ئێران و راشیگەیاند ئیسرائیل…\nتاران داوای هەڵگرتنی سزاكان دەكات\nوەزیری دەرەوەی ئێران ڕایدەگەیەنێت، پێویستە سزاكانی ئەمریكا لەسەر وڵاتەكەی هەڵبگیرێت. (زیاتر…)\nبەرهەم ساڵح پیشوازیكرد لە سەرۆكی دەسەڵاتی دادوەری ئێران دەكات\nخەڵك- سەرۆك كۆماری عێراق پێشوازی لە سەرۆكی دەسەڵاتی دادوەری ئێران دەكات و ڕایدەگەیەنێت، دەوڵەتانی ناوچەكە لە بەردەم بەرپرسیاریەتییەكی گەورەی…\n20 شوبات 2021 2.59 pm\nخەڵك- چاودێرێكی سیاسی ڕایدەگەیەنێت، توركیا هیچكات بە تەنیا بڕیاری هێرش نادات بۆسەر ڕۆژئاوا و باشووری كوردستان.\nگەورەترین نێرگسە جاڕی ئێران\n18 کانونی دووهەم 2021 11.18 am\nگەورەترین مەزرای نێرگس لە هەموو ئێران لە ئازاد شاری پارێزگای گوڵستان لە باکووری ئێراندایە.\n30 کانونی دووهەم 2021 10.57 am\nخەڵك- سەرۆك كۆماری پێشووی ئێران نامەیەكی ئاڕاستەی جۆ بایدن، سەرۆكی نوێی ئەمریكا كردووە.


زایینی: ٠٩-٠٨-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٦/٠٥/١٨ - ١١:٥٦ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nکوردستان میدیا: لە ئەنجامی شەڕ و تێکەڵچوونی نێوان هێزەکانی پێشمەرگەی شار سەر بە هێزی پیشمەرگەی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران و دژی گەلییەکانی کۆماری ئیسلامی چەندین پاسدار و دژی گەلی کوژران و بریندار بوون.\nبەپیی هەواڵی گەیشتوو بە ماڵپەڕی کوردستان میدیا؛ شه‌وی ١٧له سه‌ر ١٨ی گه‌لاوێژ کاتژمێر ٢ی شه‌و پێشمه‌رگەکانی شار، سەر بە هێزی پێشمەرگەی کوردستان، هێرشیان کرده سەر پایگای "سینگان" سه ربه شاری شنۆ و توانییان زەبرێکی کاریگەر لە داگیرکەرانی کوردستان بوەشێنن.\nتا ئێستا لە ڕێژەی کوژراو بریندارەکانی ڕیژیم زانیارییەکی ورد لەبەردەستدا نییە.\nهەر هەمان شەو کاتژمێر ٩ی شەو له کوێستانه کانی پشتی تڕکه ش سه ربه ناوچەی پیرانشار له شوێنێک به ناوی "قه پ قه پ" تێکهه ڵچوون له نێوان پێشمەرگه کانی شار وهێزه کانی رێژیم هاته ئاراوه کە لە ئەنجامدا دوو که‌س له هێزە چڵکاوخۆرەکانی رێژیم کوژراون و پێشمه‌رگەکانیش به سڵامەتی شوێنی تێکهەڵچوونەکەیان بەجێهێشت.


خۆپیشاندان لە دهۆك دەستی پێكردەوە و چەند كەسێك دەستگیركران – تۆڕی میدیایی خەڵک\nخۆپیشاندان لە دهۆك دەستی پێكردەوە و چەند كەسێك دەستگیركران\n2020/05/23 - 5:28 PM\nئێوارەی ئەمڕۆ لە بەردەم بەندینخانەی زركا لە شاری دهۆك ژمارەیەك لە هاووڵاتیان و مامۆستایان و چالاكوانانی مەدەنی بۆ ئازادكردنی (بەدەل بـەرواری) دەستیان بە گردبوونەوە كرد،بەڵام ژمـارەیەك مـامـۆستا و چـالاكـوان دەستـگیركران.\nبەپێی زانیارییەكان، ژمارەیەك لە مامۆستایان و ڕۆژنامەنووسان چوونە بەردەم دادگای دهۆك و داوای ئازادكردنی بەدەل بەرواریان كرد، كە شەوێك بەر لە خۆپیشاندانەكەی 16ی ئایار دەستگیركرابوو، بەڵام پۆلیس هەریەك لە (مێھڤان بەروشكی ) و (یٔومێد حاجی ) و (دلشاد گوھەرزی)ی دەستگیركرد، كە پێشتر ئەوانیش لە خۆپیشاندانەكەدا دەستگیركرابوون و ئازادكربوون.\nكەناڵی (سپێدە)ی زمانحاڵی یەكگرتووی ئیسلامی كوردستان بڵاویكردەوە، ئێوارەی ئەمڕۆ شەممە 23-5-2020 بەهۆی گردبوونەوەیان بۆ ئازادكردنی (بەدەل بـەرواری) لە دهـۆك ژمـارەیەك مـامـۆستا و چـالاكـوان دەستـگیركران.\nهاوكات ئەنجوومەنی ناڕازی پەیامێك ئاڕاستەی خەڵكی دهۆك دەكەن و داوایان لێ دەكەن، كە دان بەخۆیاندا بگرن تا دوای جەژن بۆ ئەوەی خۆپێشاندانەكان لە هەموو شار و شارۆچكەكان لەیەك كاتدا بكرێن.\nهەفتەی ڕابردوو خۆپیشاندانێكی فراوان لە دهۆك لەلایەن مامۆستان و فەرمانبەرانەوە دژی دواكەوتنی مووچە ئەنجام درا و ژمارەیەك مامۆستا و چالاكوان و ڕۆژنامەنووس دەستگیر كران، كە دواتر ئازادكران جگە لە (بەدەل بەرواری) كە تا ئێسا لە زیندانە.\nتەندروستی هەولێر؛ توشبوویەكی دیكەی ڤایرۆسی كۆڕۆنا چاكبووەوە\nڕێگای هاتووچۆی نێوان دهۆك و شنگال كرایەوە\nخەڵك؛ وردەكاری ئاڵوگۆڕی پۆستەكان و ناوی بەرپرسەكانی دهۆك بڵاودەكاتەوە


تەها ئەمین هەڵەدنی: لە نێوان دۆزەخی بارزانی و بەعسدا\nدڕندانەترین شێوەکانی ستەم، دادگەری ساختەیە ئەفلاتوون.لە کۆنبنهاگنی پایتەختی دانیمارک لە "پەیمانگای گەشت و گوزار" دەم خوێند، هەموو بەیانیەک دەچووم بۆ کۆبنهاگن ئێوارە دەگەڕامەوە بۆ سوید، ئێوارەیەک پاش خوێندنەکەم سەردانی ڕەوانشاد" مستەفای حەسنە گەورە" کرد، پاشانیش گەیاندمیە ناوەندی شەمەنەفەرەکانی نێوان کۆنبهاگن بۆ مالمۆ، هێشتا کاتژمێر و نیوێکی مابوو کە شەمەنەفەرەکە بەڕێبکەوێت، مامەیەکی بەساڵاجوو لێم هاتە پێشەوە و یەکسەر لێی پرسیم ئەتوو کوردیت؟ ووتم بەڵێ مامە گیان فەرموو، پرسیاری شەمەنەفەرەکەی بۆ شاری...\nکادر ماف: شەقاوەکانی سلێمانی\nئاسایش وئەمنی شارێک یان نیشتمانێک حاکم و فەرمان ڕەوای ئەو شارە لێی بەر پرسیارن بۆیە ئەنجام دانی هەر دەست درێژیەک یا خەڵک فڕاندنێک یان هەر ڕوداوێکی ناشرین دەسەڵاتی ئەمنی ئەو شارە لێی بەر پرسیارە ماوەکەلەشاری سلێمانی دیاردەیەکی ناشرین و لێوان لێو لە ناشرینی بۆتەباوهەرکەسێک هەڵدەستێت دەوری شەقاوەو چەقۆ...\nسەروەر کەریم: بۆچی سڵیمانی بڕیار،لەچارەنووسی خۆی نەدا؟\nماوەیەکە باسی هەرێمی سلیمانی و سەربەخۆیی ئیداری و دارایی دەدرێت بوگوێی خەڵکی سلێمانی داو،خاوەنانی ئەم دوو بۆچوونە واخۆیان نیشان دەدەن،کەلەخەمی سلێمانی و خەڵکەکەی دان و دەیانەوێت ژیانی خەڵکی ،لەبێ مووچەیی و نەبوونی خزمەتگوزاریەکان ڕزگار ببێت.خاوەنانی ئەو دوو بۆچوونە،جگە لەمووزایدەو هەوڵدان بۆ بەدەست...\nحەمە سوسەیی: مەلا بەختیاری حوڵحولی\nئەمڕۆ میدیای باشوور هەواڵێکیان لەسەر مەلا بەختیار بڵاو کردەوە کە تیایدا مەلا لە بارەی باوەڕ و بێ باوەڕیی....فتوانوویەتی. مەلای بێعەمەل ووتوویەتی:نەبوونی باوەڕ بە ئایین مانای بێ سەروبەری ئەگەیەنێ و زیان لە کۆمەڵگە ئەدا،مەلا خۆی ئەڵێ:من باوەڕدارم و سوننە مەزهەبم وە باوەڕم بە قورئان و پێغەمبەر...\nمەحمود عەبدوڵڵا: مەلا بەختیار فەوزای بێ ئەقڵییە\nمەلا بەختیار کە وەک مامۆستای دیموکراسی و ڕۆشنگەری خۆی دەنواند،دواجار دەمامکەکەی فڕێداو گەڕایەوە سەر مەعدەنی خۆی. من هەمیشە پێموابووە مەلا بەختیار کەسێکی بێ پرەنسیپە ، ئەوەی لەسەر زمانیەتی لەناو مێشکی دا نییە. ئەو پیاوە لەکاتی دانانی پارێزگاری سلێمانی دەرکەوت کە ناتوانێت دیموکراسی هەزم بکات...\nکه‌سێکی به ئاگا: ئاواتی شێخ جەناب، بناسە!\nدڵشاد باوەنووریلە دوای شەڕ و كوشتاری جەنگی دوەمی گێتی، كۆریای باشوریش لە قەیرانی سەختی ئابوریدا ئەژیا، جەماوەر بۆ خاتری ریفۆرم و چاكسازی -كیم چۆنگ پیل- وەك گۆڕان خوازێكی ئەو دۆخە بۆ حكومەت دیاری ئەكەن.ئەم سیاسەتمەدارە چی كرد؟ زیادكردنی باجی كۆمپانیا زەبەلاحەكان و لابردنی باج لەسەر خەڵكی رەش و روت و پیشەكارەكان،...\nسۆزان سەعید: مافی هەموو هاوڵاتییەکە ڕەخنە لەداواکاری گشتی و سیستەمی داد بگرێت\nداواکاری گشتی نوێنەری تاك و کۆمەڵگایە لە دادگاکان. رۆڵێکی پراکتیکی و رەمزی هەیە. پێویستە لەکاتی لێکۆڵینەوە بێلایەن و سەربەخۆ بێت. بە مانای تاوانبارکردن و بێتاوانبارکردن(الاتهام و البرائة) à charge décharge مانای ئەگەر کەسێك کەسێکی تری تاوانبارکرد بە ناڕەوا ئەوسا پێویستە داواکاری...


دلێر محەمەد نوری: لولە گووڵەبەڕۆژە! – WTARIKURD\nبەر لەوەی حزب خۆی دامەزرێ من باسم لێوە ئەکرێ. هەر لە یەکەم دانیشتنی ئەندامی دامەزرێنەرانی سەرەتای دروست بوونی حزبەوە. ئەو دەمەی بیرۆکەی پێنج شەش کەسەکەی یەکەمی حیزب، کە لە چایخانەیەکی مەنفا یان ژێرزەمینی ماڵێک، لە دادەنیشتنێکدا گەڵاڵە ئەبێت. هەر ئەو دەمە بڕیار لە شکڵ و شێوەی سەرەکی من ئەدەن. من کە باسم لێوە دەکرێ، جارێ حزب نە بارەگا و نە چەک و نە ئەندام و نە ناکۆکی و نە پەیوەندی و… هتد، حزب جارێ هیچی نیە. تەنانەت ئەو پێنج شەش کەسەی یەکەمیش جارێ ئەسپێ لە باخەڵیاندا سەوزەڵێ خانم ئەڵێت.\nمن بۆ ئەوە دەنووسم تا لای هەموان ڕوون بێت شێوە و شکڵی حزب چۆن ئەبێت؟ سەرۆک و سەرکردایەتی و بنکردایەتی ماف و ئەرکییان چیە؟ گەر ئەندامێک کێشەی لە گەڵ سەرکردایەتی هەبوو چارەی چیە؟ گەر سەرکردایەتی و سەرۆک کێشەیان هەبوو چارە چیە؟ ئەی ئەگەر خودی سەرۆک کێشە بوو بۆ حزب چی بکەین؟ من هاتووم هەموو ئەوانە رێکبخەم؟\nمن زۆر گرنگم بۆ حزب، ئەتوانم بڵێم قورئان و ئینجیلی حزبم. هەر کاتێ حزب هانای بۆ بردم، کێشەی نابێت، بە مەرجێک، بە فێڵ و تەڵەکە سوێندم پێ نەخۆن. هەرچ کاتێکیش حزب فەرامۆشی کردبم ئەوا ئەبێت بە پاشا گەردانی، یان بە پاشا دیکتاتۆری.\nمن کاتێ ڕەشنووسی یەکەمم ئەنووسرێت، حزب هێشتا یەکەم کۆبوونەوەی فراوانی خۆی نەبەستووە. من کە ئەشنووسرێمەوە، تیامدا ڕەچاوی پێویستییەکانی کۆمەڵانی خەڵک و مافەکانی مرۆڤ و یەکسانی و عەدالەت و بێروباوەڕی دامەزرێنەرانی حزب ئەکرێت. من لە شێوەی دەستورم و بە چەند یاسایەکی گشتی دەست پێ دەکەم. دواتر لە کۆنگرەدا وردەکاریم بە کۆی دەنگ ئەنووسرێتەوە و گۆڕانکاری پێویسم تیا ئەکرێت و ئەنجا دەنگم لە سەر دەدرێ و دەبم بە پاکنووسی دەستوری حزب. من مەفرووز وایە لەم ساتە بە دواوە کەس لێم لا نەدات و دەستەیەکیش بۆ چاودێریم دابنرێ.\nهەر منیشم بڕیار ئەدەم سەرۆک چۆن بێت و چی بێ؟ ئەرکی چیە و مافی چیە؟ ئەندامی خوار ئەویش تا ئەگاتە بچوکترین ئۆرگان و ئەندام، ماف و ئەرکیان چیە؟ هەر منیشم ئاڵای حزب و ڕەنگی حزب و دروشمەکانی دیاری ئەکەم. لە حزبی ڕەسەن و چاکدا هەمیشە لە سەر زاری سەرۆک و ئەندامانم و بۆ شاهیدی بانگم ئەکەن. هەتا من داوەری ڕاستەقینە بم و هەتا لە پشتی منیشەوە فێڵ و فەرەج نەکرێ، حزب نە سەری ئەیێشێ و نە پشتیشی ئەشکێ.\nبەڵام داخەکەم تاقە کێشەیەک کە من هەمە دەست و دەم و قاچ و چاوم نیە. تاوکو ستەمکار و ستەملێکراو جیابکەمەوە. چونکە من کاغەزی ڕووتم، تەنها مەرکەب وتایپەکانم، زمانی قسەکردنی منن. من گەر پاسەوانی باشم نەبێ و لە دەستێکی ئەمیندا نەبم و زوو زوو هانام بۆ نەبردرێ، حاڵی حزب هەر وەکو دەوارە شڕەکەی بەر با ئەبێ. حزب هەمێشە خەریکی قڕقڕ و یەکترنانەچاڵ و پاشقوڵ گرتن و جیابوونەوە و دوو لەت بوون ئەبێت. جاران ئەو دەمەی سەرۆک و ئەندامانی باڵای حزب، لە گەڵ خوارەوە، لە یەک لەگەندا دۆیان ئەخواردەوە، ئەو کاتانەی ژوورە قوڕینەکەی سەرۆک چەند هەنگاوێک لەولای پێشمەرگەکانەوە بوو، من پیرۆزتر بووم لە ئێستا. ئەو دەم هەر ئەندام و پێشمەرگەیەک کۆپییەکی منی لە گیرفاندا بوو. هیچ کاتێکیش نە لە بۆنی ئارەقەی بن باخەڵی وەڕس ئەبووم، نەو فیشکەش کە بە جەستەیەوە منیشی قوناودەر ئەکرد ئەترسام، دەی ئاوهایە پەیمان و پەیڕەو و پیرۆزی. ئەو دەم نەک کێشەی ناو حزبم چارەسەر‌دەکرد، بگرە هەندێ جار بۆ چارەسەری قڕە و بڕەی سەر کانی ژنان و شوان و گورگیش دەستم ئەدا.\nوەلی ئێستا…هەر لە یەکەم تەقەی ڕاپەڕینەوە من لە بیرکرام و بڕگەی مافی مرۆڤم پێشێل کرا. ئەو دەمەی سەرۆک و ئەندامانی باڵاش فێری قات لە بەرکردن و ڕیزە ئۆتومبێل و هەزارن حیمایە و سەفەری وڵاتان و بیرە نەوت و… هتد بوون، ئیتر بڕگەی دادپەروەری کۆمەڵایەتیشم ئێوە خۆش. وردە ورد وای لێ هات سەرۆک و ئەندامانی باڵا ژنی یەکەم و دووەم و سێیەمیان هێنا، ئیتر بڕگەی مافی ژن و یەکسانیشم فەرامۆش کرا. کاتێکیش حزبەکەم خۆی تێوەگلا لە خیانەتە گەورەکان یاخود چاوی پۆشی لە خیانەتی ئەوانی دیکە و دوژمنی شاردەوە و حەواندنییەوە، یاخود بەڕەڵای کردن یانیش کردنی بە دەستەی یەکەمی ئەندامانی حزب، ئیتر بڕگەی نشتیمان پەروەریشم هەر ئێوە خۆش. ئەو کاتەشی حزبی مارکسیم لە گەڵ ئیسلامیدا نوێژی کرد و سۆشیال دیموکراتم خەریکی عەشیرەت و خێڵ و تەکییە و مەرقەد ئاوەدان کردنەوە بوو و دیموکراتیشم زمانی ڕۆڵەی خۆی بڕی و توندی کردن لە زینداندا و ئیسلامیشم باوەڕی بە پارلەمان و هەڵبژاردن هێنا، ئیتر هەموو هێڵە گشتییەکانم پێشێل کرا و هیچ قیمەت و حورمەتێکم نەما.\nئێستا من لە ناو حزبی کوردیدا، ساڵانە بە سەدان هەزارم لێ چاپ ئەکرێ، بە قەبارەی جۆراوجۆر. بەڵام بە هەر هەموومان هێزی شەکرێکی شکاوی دەمی سەرۆکمان نیە، کە بە سەرخۆشی ئەیشکێنێت. حزبی کوردی هەر وەکو عادەت و مۆدە چاپم ئەکەن، وا ئەزانن ئەبێت هەبم و هیچ پرسێکیشم پێ نەکەن. تەنها سەر ڕەففەکانم پێ پڕ ئەکەنەوە. من زۆرم ڕق لە سەر ڕەفەی مەڵبەند و ناوچە و مەکۆکان و بارەگاکانی دیکەیە. ئاخر ئێوە نازانن کاتێ کارگوزارەکان بیریان ئەچێت بمانتەکێنن تۆز ئەمانخوات. هەر هەموومان تووشی تەنگە نەفەسی بووین. ئێمە ئەمڕۆ لە زەرەری حزبین، چونکە نە کەس ئەمانخوێنێتەوە و نە کەس حیسابێکمان بۆ ئەکات. سەرۆک و ئەندامانی باڵای حزب چییان بوێ ئەوە ئەکەن، لە سەر چیش شەڕ بکەن، ئەیکەن. ڕەنگە ئێمە لە جیاتی ئەوەی خۆمان بووینایە، کلێنکسی لوت سڕین یاخود لولەکی دەسڕەکاغەزی نێو توالێتەکان بووینایە بۆ پاشەڵ سڕین ، زۆر بەڕێزتر و بە سودتر بووینایە بۆ ژیانی خەڵک و حزب. گەر جاروبار ژنە گووڵەبەرۆژە فڕۆشەکانیش نەیانکردینایە بە لولە، ڕەنگه بارگاکانی حزب پڕ پڕ‌بوونایە لە ئێمە. هێشتا نازانن ئێمە کێین؟ ئێمە پەیڕە و پرۆگرامی حزبی کوردین!


هۆڵی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق\nپەرلەمانتارێكی كورد ڕایدەگەیەنێت، بە مەرجی ئەوە دەنگ بە پرۆژەیاسای پڕكردنەوەی کورتھێنانی دارایی دەدەین کە پشکی ھەرێمی کوردستان لە پرۆژەیاساکەدا جێگەی بكرێتەوە.\nشیروان میرزا، ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق لە فراکسیۆنی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان ئەمڕۆ چوارشەممە 11ی تشرینی دووەم ڕایگەیاند، بە مەرجی ئەوە دەنگ بە پرۆژەیاسای پڕكردنەوەی کورتھێنانی دارایی (قەرزکردن) دەدەن کە پشکی ھەرێمی کوردستان لە پڕۆژەیاساکەدا، دەستەبەربکرێت.\nشیروان میرزا، لە لێدوانێکدا بۆ ئاژانسی ھەواڵیی فەرمی عێراق ئاماژەی بەوەشدا، ژمارەیەک لایەنی سیاسی بەرھەڵستی لە ناردنی پشکی ھەرێمی کوردستان دەکەن بە بیانووی ئەوەی گوایە ھەرێم پابەندنییە بە ڕادەستکردنی نەوت و داھاتی دەروازە سنوورییەکان بە حکومەتی عێراق.\nوتیشی، ئەو لایەنانە “هەوڵدەدەن بڕگەیەک لە پڕۆژەیاساكەدا زیادبکەن کە ھەرێمی کوردستان پابەنددەکات 480 ھەزار بەرمیل لە ڕۆژێکدا لەگەڵ داھاتە نانەوتییەکان ڕادەستی حکومەتی عێراق بکات، ئەوەیش لە بەرامبەر پێدانی شایستە داراییەکانی ھەرێم” كە بە وتەی ئەو پەرلەمانتارە “ناواقعییە و قابیلی جێبەجێکردن نییە، جگە لەوەیش درز دەخاتە نێوان ھەردوولا”.\nناكۆكییەكان لەسەر ناوەرۆكی پرۆژەیاساكە لەكاتێكدایە بڕیارە ئێوارەی ئەمڕۆ لە ئەنجومەنی نوێنەران دەنگی لەسەر بدرێت.\nدوێنێش هۆشیار عەبدوڵا، ئەندامی لیژنەی دارایی ئەنجومەنی نوێنەران ڕایگەیاند، لە کۆبوونەوەی لیژنەی دارایی تایبەت بە یاسای پڕكردنەوەی كورتهێنانی دارایی (قەرزكردن)، لەسەر پشکی هەرێم، مادەی پێنج بڕگەی دوو، ناکۆکیەکی توند دروستبوو.\nوتیشی، “زۆرێک لە کوتلەکان لەبەرئەوەی هەرێم لە ڕابردوودا هیچ ئیتیزامێکی نەکرد ئامادەنین ئەو بڕگەیە بمێنێتەوە و ئێمەش داکۆکیمان لە مانەوەی بڕگەکە کرد”.\nئەوەشی خستەڕوو، دوای گفتوگۆیەکی فراوان لە نێوانماندا هەموارێکیان هێنا کە ئێمە سەرنجمان لەبارەیەوە هەبوو، داوامانکرد کۆبوونەوەکە بخرێتە سبەی. جەخت لەوەشدەكاتەوە كە “مەسەلەی پابەندبوون یان نەبوونی هەرێم لە نێوان هەردوو حکومەتی بەغداد و هەولێر دایە و ئەرکی ئێمە یاسادانانە دەبێ موچەی فەرمانبەرانی هەرێم لەو ناکۆکیە بەدوربگرین”.\nحكومەتی هەرێم چاوەڕوانی گەیشتنی 320 ملیار دینارەكەی پشكی هەرێمە لەلایەن حكومەتی عێراقەوە بۆ دەستكردن بە دابەشكردنی موچە، حكومەتی عێراقیش چاوەڕوانی پەسەندكردنی پرۆژەیاسای قەرزكردنە تا موچەی فەرمانبەرانی بدات كە دوو مانگە بەهۆی كەمی سەرچاوەكانی داهاتەوە دواكەوتووە.\nقائیقامیەتی سلێمانی ڕایگەیاند، بەپێی بەرنامەی دابەشکردنی کارەبای نیشتمانی بۆ مانگی شوبات نرخی کاتژمێرێک کارەبا بە 38 دینار دیاریکراوە.…\nبەهۆی پێكدادانی نێوان ئۆتۆمبێلێكی قەمەرە و بارهەڵگرێك لە گەرمیان، شۆفێرێك گیانیلەدەستدا. موقتەدەم عەلی جەمال قدووری، بەرپرسی ڕاگەیاندنی پۆلیسی…


بیره‌وه‌ریا وه‌غه‌ركرنا هونه‌رمه‌ند ته‌حسین تاها ئه‌ڤساله ناهێته ساخكرن – Malame\nبیره‌وه‌ریا وه‌غه‌ركرنا هونه‌رمه‌ند ته‌حسین تاها ئه‌ڤساله ناهێته ساخكرن\nMalame 28 ئایار، 2020\n217 ئێك خوله‌ك\nرێڤه‌به‌رێ ره‌وشه‌نبیرى و هونه‌رى ل ئامێدیێ دیاركر . ئه‌ڤساله ب چ ره‌نگه‌كێ بیره‌وه‌ریا وه‌غه‌كرنا هونه‌رمه‌ندان ته‌حسین تاها و عه‌بدوولا زێرین ل ده‌ڤه‌را ئامێدیێ ناهێنه ساخكرن و ئه‌ڤ یه‌كه بو چه‌ندین ئه‌گه‌را ڤه‌گه‌راند.\nنایف چه‌لكى رێڤه‌به‌رێ ره‌وشه‌نبیرى و هونه‌رى ل ئامێدیێ دیار ژى كر، كو ئه‌ڤساله زێده‌بارى قه‌یرانێن دارایى، ژ به‌ر به‌لاڤبوونا نه‌خوشیا كورونا ل هه‌رێما كوردستانێ ب چ ره‌نگه‌كى ئه‌و نه‌شێن سالڤه‌گه‌را وه‌غه‌كرنا ڤان هه‌ردوو هونه‌رمه‌نێن مه‌زنێن ده‌ڤه‌رێ ساخ بكه‌ن و گۆت:( وه‌ك رێزگرتن بۆ گیانێ ڤه هه‌ر دو هونه‌رمه‌ندان و به‌رهه‌م و هونه‌رێ وانا هه‌ر سال ب هه‌لكه‌فتا بیره‌وه‌یا وه‌غه‌كرنا وان ل رۆژا 4/6 چه‌ندین چالاكیێن مه‌زن ل باژێرێ ئامێدیێ دهاتنه ئه‌نجامدان و هونه‌رمه‌ند و هه‌لبه‌ستڤان و هه‌ڤالێن وى و مالباتا وى به‌شداری تێدا دكرن و چه‌ندین په‌یڤ تێدا دهتنه خواندن و برگه‌یێن هونه‌رى و گوتنا سترانێن وى و هه‌روه‌سا نیشاندانا وێنه‌یێن وى و سترانێن وى تێدا دهاتنه گۆتن زێده‌بارى ب رێپیڤان تاجه گول ل سه‌ر گورا ته‌حسین تاها ل ئامێدیێ دهاتنه دانان).\nو دیار كر، كو ئه‌ڤ ساله ژ به‌ر به‌لاڤبوونا نه‌خوشیا كورونایێ ئه‌و نه‌شێن چ ژ ڤان چالاكیان ئه‌نجام بده‌ن چونكه هه‌موو خرڤه‌بوون دنوكه دا د قه‌دغه‌نه خوه حه‌تا چوونا سه‌ر گورستانا ژى، ژ به‌ر وێ یه‌كێ ئه‌ز باش نابینم كو چ چالاكیه‌ك بهێته كرن.\nدهێتە زانین هونه‌رمه‌ند ته‌حسین تاها ل 25 گولانا سالا 1941 ل گوندێ بێبو یێ سه‌ر ب ده‌ڤه‌را ئامێدیێ ڤه ژ دایكبوویه و ل 28 گولانا سالا 1995 ل وه‌لاتێ هوله‌ندا ژ ئه‌گه‌رێ نه‌خوشیه‌كى وه‌غه‌را داویێ كریه و ل 4/6/ یێ هه‌مان سال ل گورستانا ئامێدیێ هاتیه ڤه‌شارتن و هه‌روه‌سا هونه‌رمه‌ند عه‌بدولله زێرێن ل 1/7/1956 ژ دایكبوویه و ل 28/5/2011 ل باژێرێ دهوكێ وه‌غه‌ر كریه و ل گورستانا شاخكێ هاتیه ڤه‌شارتن، ئه‌ڤه و بو هه‌یاما چه‌ندین سالان بوو سال رۆژا وه‌غه‌كرنا ڤان هه‌ردوو هونه‌رمه‌ندان ل 4 ێ 6 ل قه‌زا ئامێدیێ دهاته


27/7/2021 - 10:11\nله راگه‌یاندراوێكدا، وه‌زاره‌تی شاره‌وانی و گه‌شت و گوزاری حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان بڵاویكرده‌وه: لە چوارچێوەی پلانەكانی وەزارەتدا، بۆ پەرەپێدانی شەقامەكان وەك دروستكردنی شەقامی نوێ و نۆژەنكردنەوە، پرۆسەكانی چاككردنەوە بەردەوامە و هاوكات هەڵمەتێكی فراوان لە شاری هەولێر بەڕێوە چوو و سەرۆكایەتیی شارەوانیی هەولێریش دەڵێ ئەو جۆرە هەڵمەتانە بەردەوام دەبن.\nوه‌زاره‌تی شاره‌وانی رایده‌گه‌ێنێت: دوێنێ دووشەممە تیمەكانی هەردوو بەڕێوەبەرایەتییەكانی یەك و دووی سەر بە سەرۆكایەتیی شارەوانیی هەولێر هەڵمەتێكی فراوانیان بەمەبەستی چاككردنی چاڵ و شكست و قیڕتاوكردنی شەقامی سوڵتان موزەفەر و گەڕەكی نووسەران و چەند شوێنێكی تر دەستپێكرد. هاوكات سەرۆكایەتیی شارەوانیی هەولێر ئاماژە بە بەردەوامی پرۆسەی نۆژەنكردنەوە و چاككردنی چاڵ و شكستی شەقامەكانی شاری هەولێر دەدات بۆ زیاتر خزمەتكردنی شارەكە.\nلە چوارچێوەی پلانەكانی وەزارەتی شارەوانی و گەشتوگوزار بۆ پەرەپێدانی شەقامەكان وەك دروستكردنی شەقامی نوێ و نۆژەنكردنەوە، پرۆسەكانی چاككردنەوە بەردەوامە و هاوكات هەڵمەتێكی فراوان لە شاری هەولێر بەڕێوە چوو و سەرۆكایەتیی شارەوانیی هەولێریش دەڵێ ئەو جۆرە هەڵمەتانە بەردەوام دەبن.\nدوێنێ دووشەممە تیمەكانی هەردوو بەڕێوەبەرایەتییەكانی یەك و دووی سەر بە سەرۆكایەتیی شارەوانیی هەولێر هەڵمەتێكی فراوانیان بەمەبەستی چاككردنی چاڵ و شكست و قیڕتاوكردنی شەقامی سوڵتان موزەفەر و گەڕەكی نووسەران و چەند شوێنێكی تر دەستپێكرد. هاوكات سەرۆكایەتیی شارەوانیی هەولێر ئاماژە بە بەردەوامی پرۆسەی نۆژەنكردنەوە و چاككردنی چاڵ و شكستی شەقامەكانی شاری هەولێر دەدات بۆ زیاتر خزمەتكردنی شارەكە.


هه‌رێم: دروستكردنی ژماره‌یه‌ك به‌نداو به‌هۆی قه‌یرانی داراییه‌وه وه‌ستاون\nرۆژی جیهانی ئاو به‌بێده‌نگی له هه‌رێمی كوردستان تێپه‌ڕی\nیونسكۆ رۆژی 22ی ئازاری وه‌ك رۆژی جیهانی ئاو دیاریكردووه\nهه‌رێمی كوردستان خاوه‌نی 30 ملیار مه‌تر سێجا ئاوی سه‌رزه‌ویه\nهه‌رێمی كوردستان خاوه‌نی پێنچ ملیار مه‌تر سێجا ئاوی ژێر زه‌ویه\nهه‌رێمی كوردستان ساڵانه پێویستی به 8 ملیار مه‌تر سێجا ئاوه\nهه‌رێم پێویستی به 300 بۆ 350 به‌نداو هه‌یه\nله رۆژی جیهانی ئاودا KNN راپۆرتێكی به‌دواداچوون بۆ رێژه‌ی ئاوی هه‌رێم ده‌كات و به‌هۆی قه‌یرانی داراییه‌وه دروستكردنی 20 به‌نداو راگیراون، هه‌رێمی كوردستان ساڵانه پێویستی به 8 ملیار مه‌تر سێجا ئاوه، ئه‌وه‌ش له كاتێكدایه خاوه‌نی 30 ملیار مه‌تر سێجا ئاوی سه‌رزه‌وی و پێنچ ملیار مه‌تر سێجا ئاوی ژێر زه‌ویه..\n٢٢ی ئازاری هه‌موو ساڵێك وه‌ك ڕۆژی جیهانی ئاو له‌لایه‌ن رێكخراوی یونسكۆوه ناسێنراوه، ئامانج له دیاریكردنی ئه‌و ڕۆژه، هوشیاركردنه‌وه‌ی خه‌ڵكه له چۆنیه‌تی به‌كارهێنانی ئاو و به‌فیڕۆنه‌دانیه‌تی.\nجیهان ئێستا له‌ژێر هه‌ڕه‌شه‌ی ئاوی پیسدایه، وڵاتانی پێشكه‌وتوو كه‌وتونه‌ته خۆیان بۆ به‌رگرتن له‌و هه‌ڕه‌شانه‌و پلانی دوور مه‌ودا بۆ ئه‌و مه‌به‌سته داده‌نێن.\nبه‌بۆنه‌ی رۆژی جیهانی ئاوه‌وه هیچ چالاكیه‌ك له هه‌رێمی كوردستان به‌رێوه نه‌چوو، به‌پێی ڕه‌شنوسی نه‌خشه ڕێگای وه‌زاره‌تی كشتوكاڵ و سه‌رچاوه‌كانی ئاوی هه‌رێم بۆ ساڵی (۲۰۱٤ - ۲۰۱٨ ) هه‌رێمی كوردستان خاوه‌نی ۳۰ ملیار مه‌تر سێجا ئاوی سه‌ر زه‌وی و پێنج ملیار مه‌تر سێجا ئاوی ژێر زه‌وییه، له‌كاتێكدا هه‌رێمی كوردستان له ئێستادا پێویستی به كه‌متر له هه‌شت ملیار مه‌تر سێجا ئاو هه‌یه.\nله‌ئێستادا هه‌رێمی كوردستان خاوه‌نی ژماره‌یه‌ك به‌نداوه و (۲۰ ) به‌نداوی دیكه‌ش دیزاینیان بۆ كراوه‌و به‌هۆی قه‌یرانی داراییه‌وه كاره‌كانیان وه‌ستاوه، له‌كاتێكدا هه‌رێمی كوردستان پێویستی به ٣٠٠ بۆ ٣٥٠ به‌نداوی جۆراو جۆر هه‌یه بۆ دابینكردنی ئاسایشی ئاو.\nزۆربه‌ی سه‌رچاوه‌كانی ئاوی هه‌رێمی كوردستان له ده‌ره‌وه ده‌ڕژێنه نێو خاكی هه‌رێم، هه‌ردوو ده‌وڵه‌تی توركیاو ئێران فه‌رمانڕه‌وایی ئه‌و سه‌رچاوانه ده‌كه‌ن و به به‌رده‌وامی كار ده‌كه‌ن بۆ وشككردن و كه‌مكرنه‌وه‌و گۆڕینی ئه‌و ڕێڕه‌وه ئاوییانه.\nهه‌ریه‌كه له به‌نداوه‌كانی داریان له ڕۆژهه‌لاتی كوردستان و ئلسو یان (پرۆژه‌ی گاپ) له باكوری كوردستان ته‌واو بوون و به‌وه‌ش مه‌ترسییه‌كی گه‌وره له‌سه‌ر سه‌رچاوه ئاوییه‌كانی عێراق و باشوری كوردستان دروستبووه.\nله ساڵی 2008 وه توركیا ده‌ستیكردووه به پڕۆژه‌ی گاپ كه پێكدێت له ٢٢ به‌نداو، به‌شێوه‌یه‌ك ١٤ له‌و به‌نداوانه له‌سه‌ر ڕووباری فوڕاتن و هه‌شت به‌نداویشیان له‌سه‌ر ڕووباری دیجله، به‌پێی پێشبینیه‌كان %60 ئاوی دیجله به‌هۆی ئه‌م پرۆژه‌یه‌وه كه‌م ده‌كات و مه‌ترسیی ده‌كه‌وێته سه‌ر ئاسایشی ئاوی عێراق و هه‌رێمی كوردستان.\nوڵاتی ئێرانیش جگه له دروستكردنی به‌نداو له‌سه‌ر ئه‌و سه‌رچاوه ئاوییانه كه ده‌ڕژێنه خاكی هه‌رێم، تونێلێكی گه‌وره‌ی دروستكردووه بۆ گۆڕینی ڕێڕه‌وی ئاوی سیروان كه له‌سه‌دا ٧٠ی ئاوه‌كه‌ی له ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستانه‌وه دێته هه‌رێم.\nبولیت له‌سه‌ر عێراق\nعێراق ساڵانه ٥٠ ملیار مه‌ترسێجا ئاوی پێویسته\nله ۷٥٪ ده‌چێ بۆ بواری كشتوكاڵ\nله ۱۲٪ له هۆڕه‌كاندا به‌كاردێت\nله ۸٪ ده‌چێ بۆ ماڵان\nله 2.5% بۆ كه‌ره‌سته‌ی بیناسازی\nله 2.5% بۆ حه‌وزه‌كانی ماسی\nبه‌ڕای عه‌بدولڕه‌حمان عه‌لی ئه‌ندامی لیژنه‌ی كشتوكاڵ له‌په‌رله‌مانی كوردستان، ئه‌وه‌ی وایكردوه له هه‌رێمدا نه‌توانرێت چاره‌سه‌ری ڕیشه‌یی بۆسێكته‌ری ئاو و گرفته‌كانی بدۆزرێته‌وه جگه له نه‌بونی پلانێكی وردو تۆكمه، نه‌بونی یاسایه‌كی تایبه‌ته به‌به‌ڕێوه‌بردن و پاراستنی ئاو.\nله سه‌دا 70ی گۆی زه‌وی به‌ئاو داپۆشراوه، به‌لام له‌و ڕێژه‌یه % 97.5 ی ئاوی سوێره‌و بۆخواردنه‌وه ده‌ست نادات، ئه‌و % 2.5 ش كه‌ماوه‌ته‌وه 3 به‌شی بریتییه له‌ناوچه به‌سته‌ڵه‌كه‌كان، له‌پاڵ ئه‌م هه‌موو پێداویستیه‌ی مرۆڤیش بۆ ئاو به‌لام هێشتا به‌كارهێنانی ئاو به‌شێوه‌ی دروست نیه.