موهاجر لێی پرسی: کامیان باشتره بۆ که‌سی موجاهید شه‌هیدی یا سه‌رکه‌وتن ؟\nئه‌نصاری پێی فه‌رموو: براکه‌م ئایا گوێت له ئایه‌تی خوای گه‌وره نه‌بووه ده‌فه‌رمووێت: (ٱلَّذِینَ إِن مَّكَّنَّـٰهُم فِى ٱلأَرضِ أَقَامُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتَوُاْ ٱلزَّكوٰةَ وَأَمَرُواْ بِٱلمَعرُوفِ وَنَهَواْ عَنِ ٱلمُنكَرِ‌ۗ وَلِلَّهِ عَـٰقِبَةُ ٱلأُمُورِ)(2) فه‌رمووی ته‌مکین له سه‌ر ئه‌رز له دوای سه‌رکه‌وتن دێت دژ به دووژمنانی دین.\nموهاجر پێی ده‌ڵێت: ئه‌وه ڕاسته براکه‌م به‌ڵام خوای گه‌وره ده‌فه‌رمووێت: (یَـٰأَیها ٱلَّذِینَ ءَامَنُواْ هَل أَدُلُّكُم عَلَىٰ تِجَـٰرَةٍ تُنجِیكُم مِّن عَذَابٍ أَلِیمٍ (١٠) تُؤمِنُونَ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ وَتُجَـٰهِدُونَ فِى سَبِیلِ ٱللَّهِ بِأَموَٲلِكُم وَأَنفُسِكُم ذَٲلِكُم خَیرٌ لَّكُم إِن كُنتُم تَعلَمُونَ (١١) یَغفِر لَكُم ذُنُوبَكُم وَیُدخِلكُم جَنَّـٰتٍ تَجرِى مِن تَحتِها ٱلأَنَهاٰرُ وَمَسَـٰكِنَ طَیِّبَةً فِى جَنَّـٰتِ عَدنٍ ذَٲلِكَ ٱلفَوزُ ٱلعَظِیمُ (١٢) وَأُخرَىٰ تُحِبُّونَها نَصرٌ مِّنَ ٱللَّهِ وَفَتحٌ قَرِیبٌ وَبَشِّرِ ٱلمُؤمِنِینَ (١٣))(3) بۆیه دووای ئه‌وه‌ی خوای گه‌وره پیشانیدان ئه‌وه‌ی ئه‌وان خۆشیان ده‌ویست. بۆیه خوای گه‌وره بۆ ئیماندارانی ئاماده‌کردووه که خۆی ناوی لێ ناوه " الفوز العظیم" واته "سه‌رفرازیی گه‌وره" وه ده‌فه‌رمووێت: )نَصْرٌ مِّنَ الله وَفَتْحٌ قَرِیبٌ(.\nئه‌نصاری ووتی: براکه‌م سه‌رکه‌وتن ده‌بیته مایه‌ی ڕاماڵینی دووژمنی دین بۆ چه‌سپاندنی شه‌ریعه‌ت.\nموهاجر ووتی: ئایا خودی شه‌هاده‌ت بریتی نییه له سه‌رکه‌وتنی بیروباوه‌ڕ؟\nئه‌نصاری ووتی: ده‌ی ماده‌م وایه با بگه‌ڕێینه‌وه بۆ لای کتێبی خواو به‌دووای وه‌ڵامدا بگه‌ڕێین.\nموهاجر ووتی: واته با بگه‌ڕێینه‌وه، خوای گه‌وره ده‌فه‌رموێت: (فَإِن تَنَازَعْتُمْ فِی شَیْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى الله وَالرَّسُولِ إِن كُنتُمْ تُؤْمِنُونَ بِالله وَالْیَوْمِ الآخِرِ)(4).\nئه‌نصاری ووتی: براکه‌م خوای گه‌وره ئاده‌می دروست کرد " سه‌لامی خوای لێ بێت" ناردییه سه‌ر زه‌وی بۆ ئاوه‌دان کردنه‌وه‌ی، ئاده‌م و نه‌وه‌کانی ده سه‌ده له‌سه‌ری زه‌وی ژییان و شوێن که‌وتی دینی خوا بوون، دوای ئه‌وه شته‌کان گۆڕان و خه‌ڵکیش توشی کوفرهاتن، دوای خوای گه‌وره پێغه‌مبه‌رانی نارد، وه یه‌که‌میان نوح بوو "سه‌لامی خوای لێ بێت" خوای گه‌وره ئه‌مری پێی کرد "توحید" یه‌كتا په‌رستییان فێر بکات، نوح "سه‌لامی خوای لێ بێت" مایه‌وه‌و بانگهێشته‌ی کردن به چه‌ندین ساڵ، به‌ڵام چه‌ند که‌سانێكی زۆر که‌م باوه‌ڕیان پێی هێنا، به‌ڵام که دڵنیا بوو وه‌گومانی نه‌ما خێر له قه‌ومه‌که‌یدا نه‌ماوه، داوای له خوا کرد و دوعای لێ کردن خوا له ناویان ببات، ئه‌وه بوو خوای گه‌وره لافاوێكی بۆ ناردن هه‌موو کافره‌کانی نوقمی ئاو کرد، ته‌نها ئه‌وانه مانه‌وه که باوه‌ڕیان هێنا بوو. هه‌موو پێغه‌مبه‌رێك وه‌عدی سه‌رکه‌وتنیان ده‌دا به شوێن که‌وتوانیان له کاتێكدا خوای گه‌وره کافره‌کانی ته‌فرو تونا ده‌کرد. خوای گه‌وره ده‌فه‌رمووێت: (وَلَقَدْ سَبَقَتْ كَلِمَتُنَا لِعِبَادِنَا المرْسَلِینَ إِنَّهُمْ لَهُمُ المنصُورُون)(5) خوای گه‌وه‌ره سزای قه‌ومی عادو سه‌موودو ئه‌صحابی ئه‌یکه‌و قه‌ومی لوتتی داو، فیرعه‌ونی ته‌فروتوونا کردو سه‌رکه‌وتنی دا به موسا "سه‌لامی خوای لێبێت"و وه نه‌وه‌كانی ئیسرائیل و ، خوای گه‌وره هیچ قه‌ومێكی تری کافرانی ته‌فروتونا نه‌کرد له دووای فیرعه‌ون، به‌ڵام ته‌فروتووناکردنیانی له‌سه‌ر ده‌ستی ئیمانداران بۆ ناردوون، ئه‌وانه‌ی فه‌رمانی شه‌ڕو جیهادیان پێکرابوو، خوای گه‌وره‌ش ده‌فه‌رمووێت: (قَاتِلُوهُمْ یُعَذِّبْهُمُ الله بِأَیْدِیكُمْ وَیُخْزِهِمْ وَیَنصُرْكُمْ عَلَیْهِمْ وَیَشْفِ صُدُورَ قَوْم مُّؤْمِنِینَ)(6).\nموهاجر ووتی: ئه‌مه به‌و مانایه نییه که سه‌رکه‌وتن باشتره له شه‌هیدی بۆ که‌سی موجاهید. چوونکه زۆر گه‌وره‌یه بۆ مرۆڤ گرانترین شتی خۆی که ژییانییه‌تی ڕابخات له‌پێنای خوا، خوای گه‌وره ده‌فه‌رمووێت: ( إِنَّ الله اشْتَرَى مِنَ الُمؤْمِنِینَ أَنفُسَهُمْ وَأَمْوَالَهُم بِأَنَّ لَهُمُ الَّجنْةَ)(7).\nهه‌ر بۆیه نابێت له‌بیرمان بچێت فه‌رمووده‌ی پێغه‌مبه‌ری خوا " درودی خوای له‌سه‌ر بێت" که ده‌فه‌رمووێت: "هه‌موو قه‌ومه‌کان هێنران، ده‌م بینین پێغه‌مبه‌ر هه‌بوو یه‌ك که‌سی له‌گه‌ڵ بوو، پێغه‌مبه‌ریش هه‌بوو یه‌ك یا دوو که‌سی له‌گه‌ڵ بوو، پێغه‌مبه‌ریش هه‌بوو هیچ که‌سی له‌گه‌ڵ نه‌بوو".\nبۆیه پێغه‌مبه‌ر هه‌بووه له‌سه‌ر ده‌ستی قه‌ومه‌که‌ی ده‌کوژرا، ئایا ده‌كرێت مسوڵمان بڵێت ئه‌وان سه‌رکه‌وتنیان به ده‌ست نه‌هێنا ؟ به‌ڵکو سه‌رکه‌وتنیان به‌ده‌ست هێنا به‌وه‌ی له شوێنه‌کانی خۆیاندا مانه‌وه‌و سه‌باتیان کرد تێیدا، جا بۆیه کوشتنی هه‌موو موجاهیدان هه‌تا ئاخیر پییاویان له پێناوی خوا، ئه‌مه ئه‌وه ناگه‌یه‌نێت که ئه‌مان هه‌زیمه‌تیان هێناوه، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ئه‌وان ئه‌وه‌ی له‌سه‌ریان بووه پێی هه‌ستاون، وه‌ڵڵاهی به بێ دوودڵی خوا دینی خۆی سه‌ر ده‌خات، وه خوێنی شه‌هیده‌کان ژییانه بۆ ئه‌وانه‌ی دوای خۆیان.\nئیمامی موسلیم و، ترمزی و غه‌یری ئه‌وانیش به‌سه‌رهاتی ئه‌سحابی خه‌نده‌ق ده‌گێڕنه‌وه، له‌م به‌سه‌رهاته‌دا باس له گه‌نجێك ده‌که‌ن که ده‌رسی ده‌خوێند لای ساحیرێك و لای عالمێكیش، دووای شوێن ڕێبازی عالمه‌که ده‌که‌وێت و، پادشاکه ده‌یه‌وێت ئه‌و گه‌نجه بکوژێت، به‌ڵام پادشاکه هه‌رچه‌ند تیر ده‌دات له‌م گه‌نجه ناتوانێت بی کوژێت، بۆیه گه‌نجه‌که به پادشاکه ده‌ڵێت ناتوانیت بم کوژی تا له کاتی تیر هاوێشتنه‌که نه‌ڵێیت: "بسم الله به‌ناوی خوای ئه‌م گه‌نجه" که پادشاکه ئه‌م کاره‌ی کرد گه‌نجه‌که‌ی کوشت به‌ڵام ئه‌و خه‌ڵکه‌ی له‌وێ بوون و ڕووداوه‌که‌یان بینی هه‌موویان باوه‌ڕیان هێناو ووتیان:" باوه‌ڕمان هێنا به خوای گه‌نجه".\nخوا کوشتنی که‌نجه‌ی کرد به هۆی باوه‌ڕهێنانی ئه‌و خه‌ڵکه، ئایا ده‌کرێت بووترێت ئه‌و گه‌نجه سه‌رکه‌وتنی به‌ده‌ست نه‌هێنا ؟ نه‌خێر به هیچ شێوه‌یه‌ك.\nئه‌و سه‌رکه‌وت به هۆی بانگهێشته کردنی خه‌ڵكی بۆ ئه‌وه‌ی ئیمان بهێنن ئه‌وه بوو خه‌ڵکی باوه‌ڕیان هێنا!! هه‌ر بۆیه له‌سه‌ر هه‌موو موجاهیدێكه له ناخی خۆیدا نییه‌تی شه‌هیدبوونی هه‌بێت، هه‌ر بۆیه ده‌بێت دڵ خۆش بێت بۆ شه‌هید بوون جا هه‌ر پله‌و پایه‌یه‌کی هه‌یه، ئایا سه‌رکرده‌یه یان گوێڕایه‌ڵ، ده‌بێت خۆی ئاماده بکات بۆ شه‌هیدی، چونکه سه‌رکه‌وتن به‌ده‌ست خوایه ده‌یدا به‌و که‌سه‌ی خۆی ده‌یه‌وێت له عه‌بده‌کانی.\nئه‌وجا ئه‌نصاری ووتی: ده‌ی مادام وایه حیكمه‌تی خۆ ئاماده‌کردن چییه دژ به دووژمان ئه‌گه‌ر ئێمه ته‌نها ئاواتمان مردن بێت له پێناوی خوادا ؟\nموهاجر وه‌ڵامیدایه‌وه‌و ووتی: من مه‌به‌ستم ئه‌وه نه‌بوو که خۆ ئاماده‌کردن له ترساندایه، چونکه خۆ ئاماده‌کردن فه‌ڕزه‌و واجبه له‌سه‌ر هه‌موو موجاهیدێك. خوای گه‌وره ده‌فه‌رمووێت: (وَأَعِدُّواْ لَهُم مَّا اسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍ وَمِن رِّبَاطِ الیْخلَلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدْوَّ الله وَعَدُوَّكُمْ((8)، به‌ڵام له‌سه‌ر هه‌موو موجاهیدێكه ئه‌م واتایه بزانێت چۆن پێغه‌مبه‌ر "سه‌لامی خوای له‌سه‌ر" هاوه‌ڵانی فێرده‌کرد.\nئه‌نصاری ووتی: داواکارم هه‌ندێك نمونه‌م پێ بده‌یت له‌وه‌ی که پێغه‌مبه‌ر " سه‌لامی خوای له‌سه‌ر" فه‌رموویه‌تی به هاوه‌ڵانی له‌م باره‌یه‌وه.\nموهاجر ووتی: وا ده‌که‌م، پێغه‌مبه‌ری خوا "سه‌لامی خوای له‌سه‌ر" به‌ڵێنی له ئه‌نصارییه‌کانی وه‌رده‌گرت، ئه‌نصاییه‌کانیش پرسیاریان لێ کرد ئه‌م به‌ڵێنه له‌سه‌ر چی یه؟ فه‌رمووی: (به‌ڵێنم پێبده‌ن له‌سه‌ر گوێڕایه‌ڵی کردنم و شوێنکه‌وتنم، له خۆشی و ناخۆشیدا، وه له به‌خشینی ماڵه‌کانتان له‌کاتی ئاسان و قورستدا، وه‌له ئه‌مر کردن به چاکه‌و ڕێگرتن له خراپه، وه له پیناو خوادا قسه بکه‌ن و گوێ مه‌ده‌ن به قسه‌و قسه‌ڕوكی خه‌ڵکی، وه سه‌رم بخه‌ن کاتێك هاتمه لاتان، وه به‌رگریم لێ بکه‌ن وه‌ك چۆن به‌رگری له خۆتان و خێزانه‌کانتان و منداڵه‌کانتان ده‌که‌ن، وه به‌هه‌شت بۆ ئێوه).\nپێغه‌مبه‌ر " دروودی خوای له‌سه‌ر بێت" له‌م به‌ڵێن وه‌رگرتنه له‌گه‌ڵ ئه‌نصارییه‌کاندا به‌ڵێ لێ وه‌رنه‌گرتن له‌سه‌ر شتێك بۆ ئه‌م ژییانه، به‌ڵکو به‌ڵێنی به‌هه‌شتی پێدان، وه به‌هه‌شتیش نایه‌ت تا دووای مردن، ئایا ده‌ته‌وێت به مردنێك بمریت مردنێكی ئاسایی بێت یان ده‌ته‌وێت به شه‌هیدی بمریت !؟\nدووه‌م: خوای گه‌وره به‌ڵێنی دا به پێغه‌مبه‌ر "درودی خوای له‌سه‌ر بێت" که سه‌ر ده‌که‌وێت له شه‌ڕی به‌در به یه‌كێك له‌م دووانه یا " ده‌ست گرتن به‌سه‌ر کاروانه‌که" یان "سه‌ر که‌وتن به‌سه‌ر جێشه‌که‌دا" خوای گه‌وره ده‌فه‌رمووێت: (وَإِذْ یَعِدُكُمُ ا إِحْدَى الطَّائِفَتین أَنَّهَا لَكُمْ)(9).\nکاتێك پێغه‌مبه‌ر "سه‌لامی خوای له‌سه‌ر بێت" فریشته‌کانی بینی پێش شه‌ڕ فه‌رمووی به هاوه‌ڵانی: " هه‌ستن بۆ به‌هه‌شتێك که پانتاییه‌که‌ی ئه‌رزو ئاسمانه" ده‌بینی نه‌ی فه‌رموو: "هه‌ستن بۆ سه‌رکه‌وتن" له کاتێكدا خوای گه‌وره به‌ڵێنی سه‌رکه‌وتنیشی پێدابوو.\nبۆیه فه‌رزه له‌سه‌ر موجاهیدان خۆیان ڕابهێنن له‌سه‌ر خۆشه‌ویستی بۆ شه‌هیدبوون و، وه بۆ به‌هه‌شت و، ڕازی بوونی خوای گه‌وره. وه ده‌بێت بزانێت سه‌رکه‌وتن لای خواوه‌یه ده‌یدات به‌وه‌ی خۆی وویستی له‌سه‌ر بێت، ئه‌وانیش هاوه‌ڵانی پێغه‌مبه‌ر بوون که له‌سه‌ر ئه‌م مانایه خۆیان ڕاهێنابوو. کاتێك ئه‌بو به‌کری سدیق "ڕه‌زای خوای لێبێت" جێشی به‌ڕێ ده‌کرد ده‌ی فه‌رموو " دا خوازی مردن بکه‌ن، ده‌به‌خشرێت پێتان ژییان".\nخالیدی کوڕی وه‌لید په‌یامی ده‌نارد به په‌یامنێره‌کاندا بۆ سه‌رکرده‌ی فارس، ته‌هدیدیانی ده‌کردو و پێیانی ده‌فه‌رموو " له خالیدی کوڕی وه‌لیده‌وه بۆ سه‌رکرده‌ی فارس. سه‌لامی خوا له‌سه‌ر ئه‌وانه‌ی شوێن هیدایه‌ت ده‌که‌ون، من سوپاس گوزاری ئه‌و خوایه ده‌که‌م که هیچ هاوه‌ڵ و هاوتایه‌کی نییه، دوای سوپاسی بۆ ئه‌و خوایه‌ی په‌روه‌ردگار که پارچه پاره‌چه‌و په‌رته‌وازه‌ی کردن و ده‌سه‌ڵاتانیشی لاواز کردن وه مڵکو ماڵ و سامانه‌کانتانی لێ سه‌ندنه‌وه، کاتێك ئه‌م نامه‌تان پێ ده‌گات باج و جزییه‌کانتان بنێرن، له به‌رامبه‌ری ئه‌وه‌دا خوێن و ماڵتان پارێزراو ده‌بێت، وه ئه‌گه‌ر بێت و ئه‌مه نه‌که‌ن سوێند به‌و خوایه‌ی هاوه‌ڵی نییه جێشێكتان بۆ ده‌نێرم که ئێوه چه‌نده ژییانتان لا خۆشه‌ویسته ئه‌وان هێنده مردنیان خۆش ده‌وێت!!\nئا به‌م شێوه هاوه‌ڵانی پێغه‌مبه‌ر " سه‌لامی خوای له‌سه‌ر" مردنیان خۆش ده‌ویست بۆیه خوای گه‌وره‌ش سه‌رکه‌وتنی پێ ده‌به‌خشین له‌م دوونیایه، هه‌ر بۆیه، خۆشه‌ویستی شه‌هیدی له پێناوی خوادا، ئه‌گه‌ر چی ده‌ست که‌وتێكی گه‌وره‌شی تێدا بێت، ئه‌و ده‌ست که‌وته‌ش سه‌رکه‌وتنه له‌م دوونیایه، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی که‌س ناتوانێت به‌ر هه‌ڵستی که‌سانێك ببێته‌وه که مردنیان لا خۆشه‌ویست تر بێت وه‌ك چۆن خه‌ڵکانێك ژییانیان لا خۆشه‌ویسته تره؟\nئه‌نصاری فه‌رمووی: وه‌ڵڵاهی ئه‌مده‌زانی فه‌رقێكی زۆر هه‌یه له به‌ینی ئه‌و دوو سه‌رکه‌وتنه‌دا که ناویان هات "سه‌رکه‌وتنی شه‌هید و، سه‌رکه‌وتنی سه‌رکه‌وتن" له‌و ئایه‌تانه‌ی باس کران، من وام ده‌زانی "شه‌هیدی گه‌وره ترو باشتره له سه‌رکه‌وتن" به‌ڵام له ڕاستیدا هه‌ردوك هه‌ر سه‌رکه‌وتنه.\nموهاجر ووتی: پێشڕه‌ومان محمد "سه‌لامی خوای له‌سه‌ر بێت" خۆی ته‌مه‌ننای شه‌هیدی کردووه‌و، خۆ ئه‌و باشترین مرۆڤه، ده‌فه‌رمووێت: " به‌ناو ئه‌و تاك و ته‌نهایه‌ی "الله" ڕۆحی منی به‌ده‌سته، ته‌مه‌ننام ئه‌وه‌یه شه‌ڕ بکه‌م له پێناو خواداو بکوژرێم، شه‌ڕ بکه‌م و بکوژرێم، دوای هه‌م شه‌ڕبکه‌م و بکوژرێم: " والذی نفس محمد بیده لوددت أنی أغزو فی سبیل الله فأقتل ، ثم أغزو فأقتل ، ثم أغزو فأقتل"(10) له ڕیوایه‌تێكی تر ده‌فه‌رمووێت: " والذی نفسی بیده لوددت أنی أقاتل فی سبیل الله فأقتل ، ثم أحیا ثم أقتل ، ثم أحیا ثم أقتل ، ثم أحیا ثم أقتل ثم أحیا"(11). مادام وایه کام له ئێمه شتێکی وا گه‌وره‌ی ناوێت له کاتێكدا باشترین مرۆڤ ته‌مه‌ننای کردبێت بۆ خۆی له کاتێکدا دڵنییاش بووه ئه‌و له به‌رزترین پله‌یه له به‌هه‌شت "الفردوس الأعلى" ؟\nخوایه شه‌هیدیمان به قسمه‌ت بکه‌و له خوێن و ماڵ و کاته‌کانمان ببه هه‌تا لێمان ڕازی ده‌بیت..\nئه‌نصاری ووتی: "ئامیین".\n(1) سُورَةُ التّوبَة "52".\n(2) سُورَةُ الحَجّ "41".\n(3) سُورَةُ الصف "10-13".\n(4) سُورَةُ النساء "59".\n(5) سُورَةُ الصَّافات "171-172".\n(6) سُورَةُ التّوبَة "14".\n(7) سُورَةُ التّوبَة "111".\n(8) سُورَةُ الاٴنفَال "60".\n(9) سُورَةُ الاٴنفَال "7".\n(11) مسلم والبخاری.


شه‌هید عه‌لی وه‌یسی شۆڕه‌سوارێكی مه‌یدانی خه‌بات – Knwe.org\nسەرەکی » ئاراستە » شه‌هید عه‌لی وه‌یسی شۆڕه‌سوارێكی مه‌یدانی خه‌بات\nشه‌هید عه‌لی وه‌یسی شۆڕه‌سوارێكی مه‌یدانی خه‌بات\nله دامێنی چیای سه‌ركه‌شی به‌كاو، جێ شانازی باپیران چیای باپیركوژناو، له به‌هاری زێده جوانی و ته‌ڕو پاراو، سه‌ریان ده‌رهێناوه، كڵوكه حاجیله، گیابه‌ند و خاو، له ده‌شتی ڕه‌نگین گوڵاڵه‌ی سوورباو، ده‌نگی شالوور و مه‌ل له ترسی داو، پڕده‌ماخه سروشت، شنه‌با ده‌ڕژێنێ گوڵاو.\nله مێژساڵه بێنازه چیای گرده‌بێناز، سه‌ر به‌رزه چیای گۆڕهێلكه، دیمه‌نی جوانی گه‌وه و لاپاڵ، گابه‌رد و لوتكه، وه‌ك زیوی قاڵ به‌فری سپی به‌گه‌ردنی چیاوه بۆته ملوانكه، له‌سه‌ربه‌دان قاسپه‌ی كه‌و، له په‌ڕپه‌ڕۆچكه‌ی ئاسمانێ له‌نگه‌ری باشولكه، له‌بن تاوێر و ڕه‌وه‌زان بێژان و شلێر و مه‌ندۆكه، داوه‌تی گوڵانه ئێستا نۆره‌ی هه‌ڵز و بیزا و شه‌نگ و پیشۆكه.\nبێناسه‌و ئه‌حمه‌نده‌و قوڵه‌شار، گرده‌شێخاڵ و ئاوه‌كه‌و مڕه‌ش له بنار، مایه‌ی شادی دێنشینانه پاوان و لێڕه‌وار، چریكه‌ی بولبول، له‌گه‌ڵ هاژه‌ی شه‌تاوی ڕووبار، ئاوازی سروشته، له‌مێرگی گوڵان، هه‌ست ده‌تاسێنێ هه‌وارگه‌ی دڵان.\nله به‌ژنی به‌رزو زراڤی چیاوه دێنه‌خوارێ جۆگه‌له ئاو، سه‌ماده‌كه‌ن، تێكه‌ڵ ده‌بن، به‌لرفه و هاژه ده‌بنه شه‌تاو، ناره ناری لاوی بزۆز، نازی كیژۆڵه‌ی به‌ڵه‌ك چاو، فیته‌ی شوان، ئۆحه‌ی گاوان له دێبه‌ر و به‌راو، ده‌نگی زاووماك، بۆڕه‌ی مانگای تازه‌زاو، له‌ناو ئه‌م به‌هه‌شته ڕه‌نگینه گو‌ندی هێرۆ به‌شكۆوه خه‌مڵیوه ته‌واو.\nمێرگ و سه‌رچاوه و كانی به‌هه‌شتێكی ڕه‌نگینه هێرۆ، له دامێنی سه‌قر و بازه، له لوتكه و به‌رزایی چیا پیره‌هه‌ڵۆ، خه‌ڵكی قاره‌مانه، له‌هیچ سڵ ناكه‌ن، درۆیه درۆ، له‌به‌ر زامی دوژمنانی قه‌ت نه‌یكردووه هه‌یڕۆ، نانبده‌و میواندۆستن، عه‌جه‌ب دڵیان هه‌یه، نه‌ك یه‌كێك سه‌دان گوڕناڵیان هه‌یه.\nساڵی 1957 له گوندی هێرۆ شۆڕه‌سوارێك هاته دنیا، له‌به‌ر خۆشه‌ویستی ناویانا عه‌لی وه‌یسی، هێرۆ ناوه‌ندی جوڵه‌ی ڕۆشنبیران بوو، شاره‌دێیه‌ك له‌و بناره جێ ئومێدی هه‌مووان بوو، ڕێكخستنه‌كانی ی.ن.ك وه‌ك پووره‌ی هه‌نگ له بزاوتن و جوڵان بوو، نه‌تره‌ی چووبوو دوژمن، هه‌تره‌شی به‌عسیان بوو، عه‌لی وه‌یسی حه‌سه‌ن له ساڵی 1977 یه‌ك له ڕێكخستنه‌كان بوو، لاوێكی ڕۆشنبیر و جێ ئومێدی نیشتمان بوو، وه‌ك خه‌نجه‌ری ده‌بان مایه‌ی ترسی دوژمنان بوو، به‌هه‌ستێكی ئه‌ویندارانه وێردی زمانی كوردستان یانه‌مان بوو.\nلێره‌وه گه‌شه‌ی كرد، عه‌لی وه‌یسی چاوی له ئاسۆ بڕی، به‌ئومێده‌وه له شه‌قه‌ی باڵیدا و به‌ره‌و به‌رزایی فڕی، له ساڵی 1978 بۆته پێشمه‌رگه و قردێله‌ی شه‌ره‌فی بڕی، له ساڵی 1983 بۆته ڕابه‌ر سیاسی تیپی 43ی ئاسۆس و له 1985 بۆته سه‌رتیپی 83ی هه‌ورێ، له 1987 بووه سه‌رتیپی 99ی بیتوێن و له دوژمنی به‌دخوی ڕاخوڕی.\nپێشمه‌رگه و فه‌رمانده‌ی قاره‌مان عه‌لی وه‌یسی، له دوای ئه‌نفاله‌كان له خۆشه‌ویستی و هه‌ڵوه‌دای نیشتمانی، نه‌ڕۆیشت، مایه‌وه، له بیتوێن وه‌ك لێپرسراوی مه‌فره‌زه‌ی پارتیزانی، هاوكاری خواست، یارمه‌تیدرا له ناو شار و ڕێكخستنه‌كانی، چیای كێوه‌ڕه‌شی كرده شوێن خۆحه‌شاردان و وچانی، ئازاری دی، به‌ڵام نه‌به‌زی به‌یاوه‌ری هاوڕێكانی، هه‌ربۆیه بووه خاوه‌ن مه‌دالیای پارتیزانی.\nشه‌هید عه‌لی قاره‌مانی ماندوونه‌ناس، له شه‌ڕه‌كانی گرده‌بێناس، قه‌یوان-ماوه‌ت، گرجان و مه‌رگه دیار بوو، له‌شه‌ڕه‌كانی سه‌ردایه‌تی، گرتنی ڕه‌بایه‌ی قۆپی سه‌ری سه‌رگه‌ی میراوه له شه‌قڵاوه به‌شدار بوو، له ماوه‌ی پێشمه‌رگایه‌تی 7 جار بریندار بوو، له ڕاپه‌ڕینی به‌هاری 1991 له گرتنی فه‌وجی قادراوا ده‌ستبه‌كاربوو، شێرانه هه‌ڵمه‌تی برده‌سه‌ر ده‌زگاكانی به‌عس تا كه‌ركوكی قودسی كوردستان كه دوا شاربوو، ئیتر خاكی نیشتمان له پێی گڵاوی دوژمن ڕزگار بوو.\nشه‌هید عه‌لی پێشمه‌رگه‌ی تێكۆشه‌ری دێرین، بێ خه‌بات ئۆقره ناگرێ، له ساڵی 1992 ده‌كرێته جێگری فه‌رمانده‌ی له‌شكری بادینان و لێپرسراوی میحوه‌ری ئاكرێ، هه‌تا مردن له‌سه‌ر ڕێبازه پیرۆزه‌كه‌ی مام و یه‌كێتی بوو، ئه‌و هه‌ڵوێسته به‌رزه‌ی قه‌ت له‌بیر ناكرێ، تێكۆشا بۆ به‌رزی گه‌ل و ڕزگاری نیشتمان، بۆیه هه‌رگیز شه‌هید نامرێ.\nبه‌داخه‌وه له 17/ 10/ 1992 له‌شاخی باتوفه‌ی ناوچه‌ی زاخۆ له شه‌ڕێكی نه‌خوازراودا گیانی پیرۆزی به‌خشی و گه‌یشته كاروانی نه‌مران.


پێنج ھۆکار وادەکات مێشوولە وەک موگناتیس لێت نزیک بێتەوە\nبە بڕوای زۆربەمان مێشوولە ھێرش دەکاتە سەر نزیکترین کەس لێوەی،بەڵام زانایان ئاماژە بۆ ئەوە دەکەن %85 ھۆکاری پێوەدانی مێشوولە بە مرۆڤەوە بۆماوەییە،بۆ ئەوەی مێشوولە کەمتر لێت نزیک بێتەوە دەتوانیت سود لەم کۆمەڵە ئامۆژگاریە وەربگریت:\n١-بەکتریای سەر پێست: بۆنی ئارەقی مرۆڤ بەتەنھا مرۆڤەکان لە نێوان خۆیاندا ھەستی پێدەکەن ئەگەر ئەم بەکتریایە لەسەر پێست نەبێت، بە بوونی ئەم بەکتریایە وا دەکات مێشوولە بۆنی زیاتر ڕابکێشێت و بە مرۆڤەوە بدات.\nمێشوولە ئارەزوی ئەوە دەکات لە بۆنە جیاوازەکانی جەستە نزیک بێتەوە،ھەربۆیە زیاتر بە قاچ و دەست و پێیەکانەوە دەدات،ھەندێک کات ڕاستەوخۆ بە ڕان و بنباڵەوە دەدەن.\nباشترین چارەسەریش بۆ ڕزگاربوون لەم دۆخە بەکارھێنانی بۆنی بەھێزی دەرکەرە.\nدەرکەوتوە مێشوولە بەوکەسانەوە دەدات کە جۆری خوێنەکەیان "O" یە،مێشوولە بۆنی دەردراوەکانی پێست دەکات بۆ ئەوەی جۆری خوێنەکەی دیاریبکات،ئەمەش یارمەتی دەدات لە ھەڵبژاردنی ئەو کەسانەی کەبەلایەوە تایبەتن.\nلەپاش خوێنی "O" ئارەزوی خوێنی جۆری "B" و"A" دەکات.\nمێشوولە زیاتر بە ناوچەوان،قۆڵ،مەچەک،ملەوە دەدات، گەرمی لەش دەقۆزێتەوە بۆ ئەوەی بگاتە باشترین شوێن،ھەربۆیە ئاگاداری خۆت بە، بە ماوەیەکی کورت دوای ئەنجامدانی وەرزش چونکە لەش لەم باردە لە ھەموو کات زیاتر گەرم دەبێت و بەمەش مێشوولە زیاتر لێت نزیک دەبێتەوە.\nدووگیانەکان بە شێوەیەکی سروشتی زیاتر دوانە ئۆکسیدی کاربۆن دەردەن و پلەی گەرمی لەشیشیان بەرزە بۆیە ئەگەری پێوەدانی مێشوولەیان زیاترە.\nکردنەوەی ئارەق ھۆکارە بۆ نزیکبوونەوەی مێشوولە لە مرۆڤ، ئەگەر ئارەق بۆ ماوەی ڕۆژێک یاخود دووڕۆژ لەسەر لەش بمێنێتەوە بەکتریایەکی زۆر لەسەر لەش گەشەدەکات و مێشوولەیەکی زیاتریش بەلای خۆیدا ڕادەکێشێت،ھەربۆیە گرنگی دان بە خۆشتن ڕاستەوخۆ دوای ئارەقکردنەوە گرنگە بۆ خۆ پارێزی لە نزیکبوونەوەی مێشوولە.\n11 مانگ پێشتر - Jul 31 2017 3:21PM


ئەندامێکی سەرکردایەتیی یەکگرتووی ئیسلامی ڕەتی دەکاتەوە تاوەکو ئێستا هیچ بڕیارێکی فەرمیان هەبێت بۆ کشانەوە لە حکومەتی خۆجێیەکانی سلێمانی و هەڵەبجە بەڵام "ئەگەرێکی کراوەیە لە بەردەمماندا".\nدوای ئەوەی دوێنێ دووشەممە، 21ی ئەیلولی 2020، لەدوای هەڵوەشاندنەوەى ڕێککەوتنی پارتی و یەکگرتوو لە حکومەتی خۆجێی دهۆک، دەنگۆی کشانەوەی ئەو یەکگرتوو لە سلێمانی و هەڵەبجەش هاتووەتە ئاراوە.\nسەمیر سەلیم، ئەندامی سەرکردایەتیی یەکگرتووی ئیسلامی کوردستان بە ناس کوردی ڕاگەیاند: "تاوەکو ئێستا هیچ شتێکی فەرمی نییە بۆ کشانەوەی یەکگرتوو لە حکومەتی خۆجێیی سلێمانی و هەڵەبجە، سەرکردایەتیی یەکگرتوو کۆنەبووەتەوە تاوەکو پێشنیازێکی لەوشێوەیە خرابێتەڕوو، بۆیە ئەو دەنگۆیانە دوورن لەڕاستییەوە."\nوتیشی: "لەگەڵ ئەوەشدا هەموو ئەگەرێک بە کشانەوەمان لە سلێمانی و هەڵەبجەش کراوەیە و لەد اهاتوودا دەکرێت هەر بڕیارێکی دیکە بدەین."\nئەو بەرپرسەی یەکگرتوو ئاماژەی بەوەشكرد: "لەئێستادا ئێمە چاوەڕوانی ڕووداو و کاردانەوەکانی پاش کشانەوەمانین لە دهۆک، بزانین چی ڕوودەدت، دواتر بیر لەوەدەکەینەوە کە چی بکەین."\nیەکگرتووی ئیسلامی لەڕووی ژمارەی دەنگەوە لەسنوری پارێزگای دهۆک حزبی دووەمە لەدوای پارتی دیموکراتی کوردستان و چەندین پۆستی لەحکومەتی خۆجێیی ئەو پارێزگایە هەبوو.


سه‌رۆكى پێشوى ریاڵ باس له هۆكارى نه‌هێنانه‌وه‌ى مۆرینۆ ده‌كات\n3/12/2019 1:00:56 AM\nبینراوه : 269\nسه‌رۆكى پێشوى یانه‌ى ریاڵ مه‌ردیدی ئیسپانى، باس له هۆكارى دوباره نه‌گه‌ڕاندنه‌وه‌ى مۆرینۆ بۆ راهێنه‌رایه‌تى یانه شاهانه‌كه و پشت به ستن به زه‌یدان ده‌كات و ده‌ڵێت: به‌رپرسانى ژورى خۆگۆڕین ئه‌و بڕیاره‌یان داوه.\nپێش ده‌ستبه‌كاربونى زه‌یدان دوێنێ به‌شێوه‌یه‌كى فه‌رمیی وه‌كو راهێنه‌رى یانه‌ى ریاڵ مه‌درید پاش 9 مانگ له جێهێشتنى ئه‌و ئه‌ركه، قسه‌یه‌كى زۆر له‌ئارادابو به‌وه‌ى ریاڵ مه‌ردید جارێكى تر جۆزێ مۆرینیۆ ده‌گه‌ڕێنێته‌وه بۆ راهێنه‌رایه‌تى.\nبه‌وته‌ى سه‌رۆكى پێشوى یانه‌ى ریاڵ مه‌ردید، كالدیرۆن، به‌رپرسانى ژورى خۆگۆڕینی یاریزانانى ریاڵ، دژى هاتنه‌وه‌ى مۆرینۆ بون و هه‌ربۆیه نه‌گه‌ڕێنرایه‌وه.\nئاماژه‌ى به‌وه‌شكرد كه مۆرینیۆ ریاڵ مه‌ردیدی به كۆمه‌ڵێك كێشه‌وه به‌جێهێشت، پێیوایه ئه‌گه‌ر بگه‌ڕایاته‌وه ئه‌وا ئه‌و كێشانه سه‌ریان هه‌ڵده‌دایه‌وه.\nوتیشی: گه‌ڕانه‌وه‌ى مۆرینیۆ هه‌نگاوێك بو به‌ره‌و دواوه، چونكه كاتێك له‌وێ بو زۆر كێشه رویدا.\nله‌باره‌ى بڕیاری ده‌ستنیشانكردنى زه‌یدانیشه‌وه، كالدیرۆن ئاماژه‌ى به‌وه‌كرد كه زه‌یدان راهێنه‌رێكى خۆشه‌ویسته و یاریزانه‌كان خۆشیان ویستوه و توانیویه‌تى زۆر بیروڕاى سه‌رده‌مه‌كانى مۆرینیۆ و بینیتیز بگۆڕێت.\nژماره‌ی سه‌ردان 3549362 میوان 180


یەکیەتیی نەتەوەیی دێموکراتی کوردستان لە پەیامێکدا پیرۆزبایی ٧٥ـەمین ساڵیادی دامەزراندنی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێرانی کرد.\nڕۆژی هەینی ١٧ی گەلاوێژ، حیزبی یەکیەتیی نەتەوەیی دێموکراتی کوردستان لە ساڵیادی دامەزراندنی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێراندا و بەبۆنەی یووبیلی ئەڵماسیی حیزبەوە، لە پەیامێکدا پیرۆزبایی ئەو بۆنەیەیان کرد.\nبرای بەڕێزمان كاک "مستەفا هیجری" لێپرسراوی گشتیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران\nبەڕێزان؛ بەناوی خۆمان و ئەندامانى مەكتەبی سیاسی و كۆمیتەی سەركردایەتی و تەواوی هەڤاڵانی یەكیەتیی نەتەوەیی دێموكراتی كوردستان (YNDK)، بەبۆنەی "یووبیلى ئەڵماسیـ"ـی حەفتاوپێنجەمین ساڵیادى دامەزراندنى حيزبە تێكۆشەرەكەتان (حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران)، جوانترین و گەرمترین پیرۆزبایی ئاراستەی ئێوەی بەڕێز و تەواوى هەڤاڵانى حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران دەكەین و ئومێد دەكەین یووبیلى ئەڵماسیی حيزبتان ببێتە فاكتەری پێشڤەچوون و خاڵی وەرچەرخان و سەركەوتنی زیاتر لەپێناو خزمەتكردنی دۆزی ڕەوای گەلەكەمان.\nبەڕێزان؛ یووبیلى ئەڵماسىی حيزبتان لە كاتێكدایە كەوا كوردستان و ڕۆژهەڵاتی ناڤین بە شێوەیەكی گشتی و بەتایبەت ڕۆژهەڵاتى كوردستان لە ڕەوشێكی زۆر ناسک و هەستیاردان و چاوەڕوانی هاتنەپێشی كۆمەڵێک ئەگەر و پێشهات و گۆڕانکاریى مەزن دەكرێت، بۆیە لەسەر هەموو لایەكمان پێویستە ڕەچاوى بەرژەوەندیی باڵاى نەتەوەیى و نیشتمانى بکەین و لەپێناو یەكیەتی و یەكدەنگیی كوردان و سوود وەرگرتن لە گۆڕانکارییەکان خەبات بكەین، بێگومان یەکبوون و یەکدەنگیمان کاریگەرترین چەکمانە بۆ ڕووبەڕووبوونەوەى پیلانى دوژمن و ناحەزانمان، لە هەمان کاتدا كاركردنمان بە ئاراستەى یەکیەتىی نەتەوەیى بەرەو سەرکەوتن و سەرفیرازیمان دەبات، بە باوەڕی ئێمە لەم پێناوەشدا پێکهێنانى بەرەیەک بۆ هێزەکانى ڕۆژهەڵاتى کوردستان و بەستنی كۆنگرەیەکی نەتەوەیی سەرتاسەرى دەبێتە فاكتەری سەرەكیی یەكڕێزیمان، بۆیە پێویستە هەموو لایەكمان لەپێناو ئەم ئامانجەدا تێبكۆشین.\nلە كۆتاییدا؛ دووبارە هیوای سەركەوتنتان بۆ دەخوازین و سڵاو لە خەبات و بەرخودانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان دەكەین و بە چاوی ڕێزەوە لێی دەڕوانین و هیوای پێشڤەچوون و سەركەوتنی زیاتر بۆ خەباتی ڕۆژهەڵاتى وڵات دەخوازین و جەخت دەكەینەوە لەسەر پتەوكردن و پێشڤەبردنی پەیوەندیی برایانەی نێوانمان لەپێناو زیاتر خزمەتكردن و پێشڤەبردنی دۆزی ڕەوای گەلی كوردستان و گەیشتنمان بە مافە ڕەواكانمان. لەگەڵ سڵاو و ڕێزى دووبارەماندا .\nهەر بژین و سەركەوتوو بن بۆ كورد و كوردستان.\nیەکێتى نەتەوەیى دێموکراتى کوردستان YNDK\n٧ی ئاگوستی ٢٠٢٠ی زایینی


ڕاپۆرتی دیلۆیت دەربارەی نەوت و گاز لە ھەرێمی کوردستان\n2018-01-17 [03:38 AM]\nوەک پێشتر حکوومەتی ھەرێمی کوردستان بەڵێنی دابوو، لەپێناو دابینکردنی زیاتری شەفافیەت لە تەواوی پرۆسەی بەرھەمھێنان، ھەناردەکردن، فرۆشتن و داھاتی نەوت و گاز لە ھەرێمی کوردستان، ئەمڕۆ لە چوارچێوەی پڕۆژەی گشتگیری وردبینیی سەرتاسەریدا، یەکەم ڕاپۆرتی کۆمپانیای وردبینیی نێودەوڵەتیی دیلۆیت بۆ ئەنجامی وردبینیی شەش مانگی یەکەمی ساڵی ٢٠١٧ بۆ ڕای گشتیی ناوخۆ و دەرەوە دەخرێتە ڕوو کە مافی ھاووڵاتیانە تەواوی زانیارییان لەسەر ئەم پرۆسەیە ھەبێت.\nڕاپۆرتەکە تەواوی زانیارییەکان بە داتا و ژمارەی وردبینیکراو لەخۆ دەگرێت بۆ شەش مانگی یەکەمی ٢٠١٧ کە بڕی داھاتی بەدەستھاتوو دوای داشکاندنی خەرجییەکان بریتی بووە لە (سێ ملیار و سێ سەد و بیست و ھەشت ملیۆن و دووسەد و یازدە ھەزار و سەد و نۆزدە) دۆلار، بە تێکڕای نرخی (چل و یەک) دۆلار و (بیست و نۆ) سەنت، بۆ یەک بەرمیل نەوتی ھەناردەکراو بە بۆری، لە کاتێکدا تێکڕای نرخی برێنت نزیکەی (پەنجا و یەک) دۆلار و (حەفتا و یەک) سەنت بووە.\nئەم پڕۆژەیە بە بڕیاری ئەنجومەنی وەزیرانی ھەرێمی کوردستان ژمارە (٧٣) لە بەرواری ٣ی شوباتی ٢٠١٦ و لەبەر ڕۆشناییی یاسای نەوت و گازی ھەرێم و یاسای سندووقی کوردستان بۆ داھاتە نەوتی وگازییەکان، چووەتە بواری جێبەجێکردنەوە.\nلە پرۆسەیەکی شەفافدا و بەپێی پێوەرەکانی بانکی نێودەوڵەتی، دوای بانگھێشتکردنی چوار کۆمپانیا جیھانییە باوەڕپێکراوەکانی بواری وردبینی، کۆتاییی ساڵی ٢٠١٦ لەلایەن ئەنجومەنی ھەرێمی بۆ کاروباری نەوت و گازەوە، گرێبەست لەگەڵ گەورەترین دوو کۆمپانیای جیھانیی (دیلۆیت) و (ئی وای) واژۆ کرا. بەپێی ھەردوو گرێبەستەکە، وردبینیی سەرجەم داھات و خەرجی و پرۆسەکانی نەوت و گاز لە ھەرێمی کوردستان ئەنجام دەدرێت بە چالاکییەکانی ساڵانی ڕابردووشەوە، بۆ داھاتووش بەردەوام دەبێت.\nحکوومەتی ھەرێمی کوردستان ئەم پڕۆژەیە بە ھەنگاوێکی گرنگ لە قەڵەم دەدات بە ئاراستەی پەرەپێدانی شەفافییەت لە کەرتی نەوت و گاز لە ھەرێمی کوردستان. حکوومەت پێشنیارەکانی کۆمپانیای دیلۆیتی پەسەند کردووە بۆ گەشەپێدانی پرۆسەکە، نەھێشتنی کەموکورتییەکان و وەرگرتنی ڕێکاری پێویست بۆ جێبەجێکردنیان. حکوومەتی ھەرێمی کوردستان کاری لەسەر ڕاھێنانی ژمێریار و وردبینی دامەزراوەکانی چاودێریی دارایی لە ھەرێمی کوردستان لە چوارچێوەی ئەم پڕۆژەیەدا کردووە تاکو لە داھاتوودا سوود لە تواناکانیان وەربگرێت.\nبۆ یەکەمجارە لە ھەرێمی کوردستان پڕۆژەیەکی گشتگیری پێداچوونەوەی کەرتی نەوت و گاز و وردبینیکردنی ژمارە و داتاکانی نەوت و گاز لەم شێوەیە و بە بەشداریی کۆمپانیایەکی دیار و باوەڕپێکراوی نێودەوڵەتی، ئەنجام دەدرێت. چاوەڕوان دەکرێت لە داھاتوویەکی نزیکدا بە ھەمان شێوە ڕاپۆرتی وردبینیی شەش مانگی دووەمی ساڵی ٢٠١٧ و ڕاپۆرتی وردبینی بۆ ساڵەکانی ٢٠١٤ و ٢٠١٥ و ٢٠١٦ی داھات و خەرجییەکانی نەوت و گازی ھەرێمی کوردستان بخرێتە بەردەم ڕای گشتی کە ئێستا دیلۆیت کاری لەسەر دەکات.\nبۆ ھەر سەرەنج و تێبینی و پرسیارێک لەسەر ئەم ڕاپۆرتە و ڕاپۆرتەکانی داھاتووش، لە دەرفەتێکی نزیکدا میکانیزمێکی پەیوەندی دەستەبەر دەکرێت.\nدەتوانن لەم لینکەدا دەقی ڕاپۆرتی دیلۆیت بە ئیمزاکراوی و بە فۆرمی PDF سەبارەت بە وردبینیی ھەناردەکردن، بەکارھێنانی ناوخۆیی، داھات و خەرجییەکانی نەوت و گاز لە ھەرێمی کوردستان بۆ شەش مانگی یەکەمی ساڵی ٢٠١٧ بە ھەرسێ زمانی کوردی، عەرەبی و ئینگلیزی دەستبخەن.\nدەتوانن لەم لینکەدا بە فۆرمی PDF نامیلکەیەکی ھاوپێچ بە ھەردو زمانی کوردی و ئینگلیزی دەستبخەن کە (٢٧) پرسیار و وەڵامی لەخۆ گرتووە بۆ ڕوونکردنەوەی پێویست و ئاسانکاریی تێگەیشتن لە بڕگەکانی ڕاپۆرتی دیلۆیت.\nلەم لینکەدا بە فۆرمی PDF بە لاپەڕەیەک دەتوانن داتا و زانیارییە سەرەکییەکانی ڕاپۆرتی دیلۆیت سەبارەت بە وردبینیی ھەناردەکردن، بەکارھێنانی ناوخۆیی، داھات و خەرجییەکانی نەوت و گاز لە ھەرێمی کوردستان، بەتایبەتی تێکڕای ڕۆژانەی ھەناردەکردن و نرخی بەدەستھاتوو لە فرۆشی یەک بەرمیل نەوتی ھەرێمی کوردستان بە بەراورد لەگەڵ نرخی برێنت بۆ شەش مانگی یەکەمی ساڵی ٢٠١٧ بە ھەرسێ زمانی کوردی، عەرەبی و ئینگلیزی دەستبخەن.


فێستیڤاڵی ڕه‌نگه‌كان له هه‌ولێر عه‌یبی چی بوو ؟\n1576 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nئه‌م جۆره كۆبوونه‌وه و فێستیڤاڵانه له هه‌موو دنیا هه‌یه با له كوردستانیش هه‌بێت . كۆمه‌ڵگای كوردی به ئازاد كردنی بیر و ئه‌ندێشه‌ی خه‌ڵك به تایبه‌تی چینی گه‌نجان به كچان و كوڕانه‌وه كاول نابێ و دوا ناكه‌وێ به‌ڵكوو ئه‌وه حزبه‌كانن خه‌ڵكیان كۆت و به‌ند كردوه و خه‌ڵكی كوردستانیان دابڕاندوه جیهان ،\nده‌بینم ڕه‌خنه و ته‌نانه‌ت قسه‌ی نه‌شیاویش به‌رامبه‌ر ئه‌م فستیڤاڵی ڕه‌نگانه ده‌كرێت و به داخه‌وه له‌وه‌ش ناخۆشتر خه‌ریكه گیانی شارچتی زاڵ ده‌بێت هه‌ولێریه‌كان قسه له سه‌ر شه‌ڕه ئاوه‌كه‌ی سلێمانی و سلێمانی قسه له سه‌ر فێستیڤاڵی ڕه‌نگه‌كان له هه‌ولێر ده‌كه‌ن ، كه له بنه‌ڕه‌تدا هه‌ردوو فێستیڤاڵه‌كه زۆر ئاسایی و زۆر باشیشن كه هه‌بن ، وه‌ك چۆن عه‌شیره‌ت و ناوچه جیاوازه‌كان فێستیڤاڵی تایبه‌ت به خۆیان هه‌یه وه‌ك چۆن دین و دیانه‌ته‌كان ته‌جه‌مووعی تایبه‌ت به خۆیان هه‌یه با ئه‌مه‌ش هه‌بێ خۆ نه كفره نه زه‌ره و زیان به خه‌ڵكیش ده‌گه‌یه‌نێ ، وه نه ئیجباریشه ده‌توانی به‌شداری بكه‌یت ده‌توانی به‌شداریش نه‌كه‌یت.\nپاراستنی كه‌لتووری كوردی و به زیندوویی هێشتنه‌وه‌ی ئه‌ركی سه‌ر شانی یه‌ك به یه‌كمانه به‌ڵام ئه‌مه ئه‌وه ناگه‌یه‌نێ كه خۆمان له هه‌ر حه‌وت قاڕه‌كه‌ی دنیا داببڕێنین و تێكه‌ڵاوی ژیانی ئه‌م سه‌رده‌مه نه‌بین ، ئاخر یان با ئینته‌رنێت و ته‌له‌فۆن و مۆبایل یاساغ بكه‌ن یان نابێ ڕێگری بكرێ و ئه‌م جۆره دیمه‌ن و فێستیڤاڵانه ڕه‌خنه باران بكرێن.\nكاتێك ژنێك ده‌كووژرێ به باش و خراپه‌وه به ژن كوژ و ژن دۆسته‌كانیشه‌وه دێنه قسه و فرمێسكی تیمساحیان بۆ هه‌ڵده‌ڕێژن ، كاتێك له ناوه‌ڕۆكدا سه‌یری ئه‌و هۆكارانه ده‌كه‌یت كه ژنه‌كه‌ی له سه‌ر كوژراوه هۆكارگه‌لێكن كه ئه‌سڵه‌ن شایانی ئه‌وه نییه ژیانی كۆتایی پێ بهێنرێ له سه‌ری. به‌ڵام ئه‌شی كوژن و دوایی هه‌زاران ووتار و شی كردنه‌وه‌شی له سه‌ر ده‌نووسن و ده‌ڵێن ئه‌مه به دووره له كه‌لتووری كورده‌واری. ئێ مادام ئه‌وه كه‌لتووری كوردی نییه واته ئێمه له نێوه‌نده‌كه‌داین دا با واز بێنین له هه‌ر دوو جۆره‌كه‌مان هه‌بێت، ده‌بێت خێزانی كورد ئه‌گه‌ر مه‌به‌ستیانه نه‌وه‌كانیان له ئاستێكی باشی په‌روه‌رده‌ییدا بن ده‌بێت خۆیان به ئه‌و ئه‌ركه هه‌ڵبستن و خۆیان نه‌وه‌كانیان په‌روه‌رده بكه‌ن. له دنیادا باوه حكومه‌ت نه‌وه‌ی داهاتوو پێده‌گه‌یه‌نێ و په‌روه‌رده‌یان ده‌كات به‌ڵام له وڵاته‌كه‌ی ئێمه حكومه‌ته‌كه‌مان و فه‌رمانڕه‌واكانمان خۆیان بێ ئه‌زموون و بێ په‌روه‌رده‌ن ،\nله وڵاتێكی وه‌ك به‌ریتانیا ساڵانه سه‌دان فێستیڤاڵی له‌و شێوه‌یه هه‌یه سه‌دان گۆرانیبه‌ژی عه‌ره‌ب و فارس و تورك و كورد و نه‌ته‌وه‌كانی غه‌یره ئینگلیز دێنه ئه‌م وڵاته و كۆنسێرت ده‌كه‌ن ، نه ده‌بێته بابه‌ت نه خه‌ڵكیش له بیری ڕێكخستنی مزاهه‌ره‌یه له دژی .\nمن له ڕه‌خنه و ناڕه‌زایی خه‌ڵك تێده‌گه‌م ، ده‌زانم خه‌ڵك له بارێكی خراپی دارایدایه ، ده‌بینم له كوردستان گه‌نده‌ڵی و مشه‌خۆری وه‌ك ڕۆژی ڕووناك له به‌ر ده‌م په‌نجه‌ره‌ی هه‌موو ماڵێكه و خه‌ڵك ئه‌ی بینێ . له كوردستان یه‌كسانی له ژیان و ماف و ئه‌ركدا نییه ، بۆیه خه‌ڵك له دڵپڕی خۆیه‌وه به‌رامبه‌ر به فه‌رمانڕه‌واكانی كوردستان وه له ناچاری خۆیان ئه‌و دیمه‌ن و فێستیڤاڵانه ڕه‌خنه باران ده‌كه‌ن له تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كان كه تاكه شوێنه خه‌ڵكی كوردستان تێیدا ئازاده.\nقسه كردنی خه‌ڵكی سلێمانی له سه‌ر شاری هه‌ولێر و به پێچه‌وانه‌وه خه‌ڵكی هه‌ولێر له سه‌ر خه‌ڵكی شاری سلێمانی به‌دڕه‌وشتییه و ده‌ردێكی كه‌شنده‌یه و ده‌بێت هه‌رچیی زووه خه‌ڵكه ڕۆشنبیره‌كه له سه‌ر ئه‌م دیارده‌یه بێته ده‌نگ و نه‌هێڵن ته‌شه‌نه بسێنێ.\nكوردستان له زۆر به‌ها داماڵراوه با به‌هایی پێكه‌وه ژیان و خۆ به خاوه‌ن زانینی كوردستان له ناو هه‌ستی تاكی كورد دا نه‌مرێ.\nقسه كردن له سه‌ر حزبه‌كان و ڕه‌خنه باران كردنیان وه ته‌نانه‌ت سوكایه‌تی پێ كردنیشیان حه‌ڵاڵه به‌ڵام كاتێك له ئه‌م سنووره تێده‌په‌ڕێ و ده‌بێته شارچێتی ده‌چێته خانه‌ی به‌دڕه‌وشتیه‌وه و ده‌بێت ئینسانی كورد ئه‌گه‌ر به‌و شێوه‌یه بیری كردبێته‌وه به خۆیدا بچێته‌وه .


پەرلەمانتارێک: هەولێر لەبەردەم گەورەترین کارەساتدایە – کوردی – RojNews.News\nپەرلەمانتارێک: هەولێر لەبەردەم گەورەترین کارەساتدایە\n18/06/2022 - 3:00:16 pm\nعەلى حەمە ساڵح ڕایگەیاند، هەولێر لەبەردەم گەورەترین مەترسییدایە، چونکە قوڵای بیر لە ماوەی ٢٦ ساڵدا لە هەولێر لە ١٢٠ مەترەوە گەشتووەتە ٧٠٠ مەتر و دوو ساڵى دیکەش دەگاتە هەزار مەتر، دەشڵێت: پێویستە هاوڵاتیان هۆشیار بکرێنەوە لەبارەى بەفیڕۆنەدانى ئاو.\nعەلى حەمە ساڵح، ئەندامى پەرلەمانى هەرێمى کوردستان لە فەیسبووکی خۆی سەبارەت بە سەرهەڵدانى گرفتى ئاو لەشارى هەولێر بەمجۆرە زانیارى خستووەتەڕوو.\nلە سەرەتاى نووسینەکەیدا ئەو ئەندامەى پەرلەمانى هەرێمى کوردستان ئاماژەى بەوەکردووە: قوڵایی بیر لە ماوەی ٢٦ ساڵدا لە هەولێر لە ١٢٠ مەترەوە گەشتووەتە ٧٠٠ مەتر، لەکاتێکدا ساڵى ڕابردوو قوڵایی بیر ٥٠٠ مەتر بووە و دوو ساڵی دیکەش قوڵای بیر لەو پارێزگایە دەگاتە نزیکەی هەزار مەتر و پاشانیش بە یەکجاریی نیوەی دانیشتوانى هەولێر بێ ئاو دەبن، چونکە زۆرینەى هاوڵاتیانى ئەو سنوورە پشتیان بە ئاوى ژێر زەوى بەستووە.\nعەلى حەمەساڵح، دەشڵێت: هۆکاری سەرەکیی کەمبونەوەى ئاوى ژێر زەوى لێدانی بیرێکی ئێجگار زۆرە، چونکە شوقە و پرۆژەکانی نیشتەجێبوون پشتیان بە ئاوی ژێر زەوی بەستووە و بە ئارەزووى خۆیان قوڵیان کردووە و لە هەمانکاتیشدا ژمارەیەکی زۆر باخ لە دەوروبەری هەولێر بەویستی خۆیان بیریان لێداوە.\nئەو پەرلەمانتارە وتوشیەتى: پێویستە پەلەبکرێت لە ڕاکێشانی بۆری ئاو بۆ سەرجەم ئەو گەڕەک و پرۆژە نیشتەجێبوونانەی، کە پشتیان بە ئاوی ژێر زەوی بەستووە و لەناوخۆشدا تۆڕی ئاو دابندرێت و پێویستە هاوڵاتیان هۆشیار بکرێنەوە لەبارەى بەفیڕۆنەدانى ئاو.\nلەپاش دەربڕینى ناڕەزایەتى لەلایەن چالاکوانان و ڕێکخراوەکانى بوارى ژینگە لە بەرامبەر زیادبوونى هەڵکەندنى بیر، دواتر بە مەبەستى ڕێگری لەو هەنگاوە وه‌زاره‌تى ناوخۆى حكومه‌تى هه‌رێمى كوردستان له مانگى ٦ى ساڵى ٢٠١٨ دا بڕیاریدا، كه خاوه‌ن ئامێرى بیر هەڵکەندنن ئامێره‌كانیان بگوازنەوە بۆ ده‌ره‌وه‌ى كوردستان، به‌پێچه‌وانه‌وه ده‌ستیان به‌سه‌ردا ده‌گیرێت و سزا دەدرێن، بەڵام بەپێیى وتەى شارەزایان تا ئێستاش هەڵکەندنى بیر بەچەند ڕێگایەکى جیاواز و نهێنێ بەردەوامە و ئەوەش بووەتە هۆى کەمبوونەوەى ژێر زەوى لە هەرێمى کوردستان.\nکۆمیتەی پاراستنی ڕۆژنامەنووسان داوای ئازادکردنی ڕۆژنامەنووسانی باکوور دەکات\nغەیاس سورچی: لایەنەکان نەگەیشتوونەتە هیچ چارەسەرێک لەسەر هەڵبژاردن


دوای ئەوەی لە 25/2/2018 خولی ساڵانەی تۆپی پێی زانكۆی گەشەپێدانی مرۆیی، بەسەرپەرشتی یانەی تۆپی پێی یەكەی كاروباری خوێندكاران و، بە بەشداری (34) تیپ كە نوێنەرایەتی بەش و قۆناغەكانی كۆلێجەكانی زانكۆیان دەكرد دەستی پێكرد، ئەمڕۆ دوا یاری خولەكە ئەنجام درا.\nرێورەسمی كۆتایی خولەكە ئەمڕۆ پێنج شەممە 5/4/2018 بە ئامادەبوونی بەڕێز پرۆفیسۆر د. مەریوان أحمد رەشید سەرۆكی زانكۆو ئەندامانی ئەنجوومەنی زانكۆو ژمارەیەكی زۆر لە مامۆستایان و خوێندكاران، لە یاریگای سەرەكی زانكۆ لە كەمپی بناری گۆیژە ئەنجامدرا.\nلە دوا یاری خولەكە هەردوو تیپی بەشی ئایتی قۆناغی یەك و بەشی ئینگلیزی قۆناغی دوو بەریەك كەوتن، دوای یارییەكی بەهێزو جوان بە یەكسان بوونی هەردوولا بە 3 گۆڵ كۆتایی هات، دواتر بە لێدانی یەكلاكەرەوە تیپی بەشی ئایتی توانیان ببنە پاڵەوانی خولەكە.\nدواترو بە ئامادەبوونی ئەندامانی ئەنجوومەنی زانكۆ، بەڕێز سەرۆكی زانكۆ وتەیەكی پێشكەشی خوێندكاران و سەرپەرشتیارانی خولەكە كردو تیایدا وێڕای پیرۆزبایی لە هەردوو تیپ، ئەوەی خستە ڕوو كە یاریەكە لە ئاستێكی زۆر بەرزو جواندا بوو، مایەی دڵخۆشییە كە خوێندكارانی ئێمە لەگەڵ ئەوەی لە بواری خوێندن و ئەكادیمی بووندا پێشەنگن هەرواش لە بواری وەرزش و چالاكییەكانی دیكەدا سەركەوتوو پێشەنگن. بەڕێزیان ئەوەی وت كە ئێمە وەك سەرۆكایەتی زانكۆ ئامادەی هەموو پاڵپشتی و هاوكارییەكین بۆ ئەوەی خوێندكارانمان لە هەر جۆرە چالاكییەكی وەرزشی یا هونەری لە دەرەوەو ناوەوەی زانكۆ بەشداربن و بتوانن سەركەوتن بەدەست بهێنن.\nشایانی باسە ساڵانە زانكۆی گەشەپێدانی مرۆیی لەڕێی یەكەی كاروباری خوێندكارانەوە، بە مەبەستی پەرەپێدان بە تواناو بەهرەكانی خوێندكارانی زانكۆ چەندین خولی وەرزشی جۆراوجۆر دەكاتەوە.\nبۆ بینینی وێنەی زیاتری ئەم چالاکییە سەردانی فۆتۆگەلەری بکە..


دالكورد به سێ خوله‌ك سێ خاڵى له‌سوپێرتانى یانه‌كانى سویدى به‌ده‌ستهێنا · Kurdsport\nدەستپێک/هەواڵ/دالكورد به سێ خوله‌ك سێ خاڵى له‌سوپێرتانى یانه‌كانى سویدى به‌ده‌ستهێنا\n270 بە خولەکێک دەخوێندرێتەوە\nله‌یارییه‌كانى ئه‌م هه‌فته‌یه‌ى خولى پله یه‌كى تۆپى پێى سه‌رتاسه‌ریی یانه‌كانى سوید (سوپێرتان)ى ساڵى 2020دا، یانه‌ى دالكورد-ى كوردان له‌نێو یاریگاى خۆیدا ته‌نها به سێ خوله‌ك سێ خاڵى به‌ده‌ستهێنا.\nئه‌مڕۆ شه‌ممه 10-10-2020 له‌چوارچێوه‌ى یارییه‌كانى هه‌فته‌ى 22ى قۆناغى دووه‌مى سوپێرتانى ساڵى 2020ى یانه‌كانى سوید، یانه‌ى دالكورد له‌نێو یاریگاى خۆیدا (تێرناس) له‌شارى ئۆپسالا له‌میوانداری كردنی یانه‌ى یۆنگشیله سه‌ركه‌وتوو بوو، كاتێك به‌ئه‌نجامى 2-0 لێى برده‌وه و چواره‌م بردنه‌وه‌ى خوله‌كه‌ى پێبڕا.\nله‌نیوه‌ى یه‌كه‌مى یارییه‌كه‌دا هه‌ردوولا به‌بێ گۆڵ یه‌كسانبوون و یارى به‌ره‌و كۆتایی ده‌چوو، هه‌ریه‌كه له عیرفان جاساریڤیچ و ئاریان كاباشى له‌خوله‌كه‌كانى 82 و 84دا دوو گۆڵیان له‌ماوه‌ى ته‌نها 3 خوله‌كه‌دا بۆ یانه‌ى دالكورد تۆماركرد و 3 خاڵى گرنگ و چواره‌م بردنه‌وه‌ى خوله‌كه‌یان پێشكه‌شى یانه‌كه‌یان كرد.\nبه‌م بردنه‌وه‌یه‌ش یانه‌كه‌ى كوردانى سوید گه‌یشته پله‌ى 11ى ریزبه‌ندى خولى پله یه‌كى تۆپى پێى سه‌رتاسه‌ریی یانه‌كانى سوید به 22 خاڵ له 22 یاری (4 بردنه‌وه، 10 یه‌كسانبوون، 8 دۆڕاندن) و (28-29 گۆڵ).


نارین فه‌قه: په‌نابه‌ر دكارن ڤه‌گه‌ڕنه ئاخا خوه - وارمیدیا\nنارین فه‌قه: په‌نابه‌ر دكارن ڤه‌گه‌ڕنه ئاخا خوه\nمێژوویا به‌لاڤكرنێ: 2015/01/14 - 10:38 ص\nنارین هونه‌رمه‌ندا خودان شیان خه‌لكا دیریكێ یه ژ كوردستانا رۆژئاڤا نهو مژوولى كاره‌كێ نوویه وه‌ك كلیپ ب ناڤێ (په‌نابه‌رێن وه‌لاتى دكارن ڤه‌گه‌رن) كو ب دوماهیئینایه، له‌ورا د سایتێ خوه یێ تایبه‌ت دا نارینێ چه‌ندین رۆنكرن ل سه‌ر ڤێ كلیپێ داینه.\nنارینێ گۆتیه: نهو ئه‌ز ژ ده‌رڤه‌یى وه‌لاتى مه، لێ دلێ من دناڤا وه‌لاتى دایه و نه‌شێم بنڤم ژ به‌ر خه‌مێن وه‌لاتى و په‌نابه‌ربوونا خه‌لكێ مه ئه‌ز بێزاركرمه له‌ورا من ب تنێ شیا خه‌مێن خوه بكمه ستران و بكمه دیارى بۆ هه‌ر په‌نابه‌ره‌كێ كورد.\nسه‌باره‌ت كارێ سترانا نوو ناڤبریێ گۆت: من ب تنێ ڤیا ئه‌ز كاره‌كى بكم كو په‌نابه‌رێن مه بزانن ئه‌و ناهێن ژبیركرن، ژ به‌ر وێ یه‌کێ من سترانه‌ك ب ناڤێ په‌نابه‌رێن وه‌لاتى دكارن ڤه‌گه‌رن دروستکریه كو تێكستێ وێ یێ ئه‌مین بوتانیه و ئاواز یا من ب خوه‌یه و عه‌لى شاكر دابه‌شكرنا مۆزیكێ بۆ ئه‌نجامدایه،\nپه‌نابه‌رێن وه‌لاتى دكارن ڤه‌گه‌رن بدوماهیهاتیه د چه‌ند رۆژێن بهێن دا دێ هێته به‌لاڤكرن، دیسا ئه‌گه‌رێ گیرۆبوونا ڤى به‌رهه‌مى ناریێ گۆت: من ڤیا كاره‌كێ جودا ژ كارێن خوه یێن دن بكم ژبه‌ركو ئه‌ڤه ب من ڤه نه گرێدایه، به‌لكو ب په‌نابه‌ران ڤه گرێدایه، لێ دشێم بێژمه په‌نابه‌ران هوون دكارن ڤه‌گه‌رنه ئاخا خوه ژبه‌ركو ئاخ یا وه‌یه ودێ بۆ وه زڤرت.\nنارین فه‌قه خه‌لكا كوردستانا رۆژئاڤایه و خودانا چه‌ندین به‌رهه‌م و كلیپانه ب هه‌ردوو زاران بادینى و سۆرانى و شییایه چه‌ندین سترانێن سینگل دروست بكت و ل ڤێ دوماهیێ شییایه سترانه‌كێ ب شێوه‌یێ كلیپ بۆ په‌نابه‌ران به‌رهه‌مبینت.\nئەلبۆما نوو یا تەیلەر سوێفت هاته بەلاڤکرن\n2019/08/24 - 6:47 م\nئەمریکا.. 2 زەلام ب تۆمەتا دزیێ ژ مالێن هونەرمەندان هاتنه دەستەسەرکرن\n2019/08/24 - 6:46 م\nلیام هێمسوێرسی ب فەرمی داخوازا جودابوونێ ژ مایلی سایرۆس کر\n2019/08/22 - 7:23 م


بەیاننامەی كۆمەڵەی مافی مرۆڤی كوردستان لەسەر راگرتنی پەخشی كەناڵە كوردییەكان\nكۆمەڵەی مافی مرۆڤی كوردستان لە بەیاننامەیەكدا رایگەیاند "دوابەدوایی قۆڵ بوونەوەی هێرش و داگیركاریەكانی ئێران و توركیا بۆ سەر گەلی كورد و كوردستان، ئەو دو حكومەتە لە پلانێكی هاوبەش دا هەڵ دەدەن دەنگ و رەنگی كوردان بسرنەوە و بۆ ئەو پلانەش لە هەوڵ دان، مێدیا و تەلەویزیۆنەكانی كوردی لە ناوەندە پەخشەكانی وەك هاتبێرد، یوتێل سەت دابخەن".\nلەو بەیاننامەیەدا كە وێنەیەكی بۆ (خەڵك) نێردراوە، كۆمەڵەی مافی مرۆڤ دەڵێت "ئەوە لە كاتێك دایە كە شیركەتی یوتێل سەت بڕیاری هاوكاری لە گەڵ ئەو دوو وڵاتە داوە و خۆی كە دەبێ ناوەندێك بێت بۆ بڵاو كردنەوەی دەنگ و رەنگی ئازاد، بۆتە جەمسەر و سەركوت و پێش دەگرێ لە ئازادی بڵاوبوونەوەی دەنگەكان".\nهەروەها دەڵێت "ئەوە لە كاتێك دایە كە ئێران لە پلەی 169 و توركیا لە پلەی 148 جیهانی ئازادی مێدیا و رۆژنامەكانن و رەوشی ئازادی ڕادەربڕین و ئازادی مێدیاكان لەو دو وڵاتە زۆر حەستەمە".\nئاماژە بەوەش دەكات "ئەو هەوڵەی یوتێل سەت و هاوكاری ئەو ناوەندە لە تەك وڵاتانی ئێران و توركیا، رێك هەنگاو و هەوڵ دان دژی ئازادیە و رێگەخۆشكەری بۆ دیكتاتۆریەت و خیانەت لە ئازادیە".\nكۆمەڵەی مافی مرۆڤی كوردستان "وێرایی ئیدانەكردنی ئەو هەڵوێستە، داوا لە یوتێل سەت دەكات، كار و ئەركی خۆیی كە دەبی بڵاوبوونەوەی ئازادانەی رەنگ و دەنگە جیاوازەكان بێت ، بەجێ بێنێت و نەبێتە داردەسی حكومەت و دەوڵەتانی دیكتاتۆر كە بە سەدان رۆژنامەنووس، نوسەرى خستۆتە زیندان و بە دەیان تی وی و ڕادیۆیان داخستوە".\nئاماژە بەوەش دەكات "تەلەویزیۆنی نەورۆز ناوەندێكە بو گەیاندنی دەنگی گەلی كوردستان بە جیهانیان و ناوەندێكی سەربەخۆیە كە هەوڵ دەدات داگیركاری و دیكتاتۆریەتی وڵاتانێك وەك ئێران وتوركیا بە دونیا بناسێنێت و هەوڵ دەدات روون كردنەوە و ئاگاهی بداتە خەڵك".\nجاڕنامەی مافی مرۆڤ بە ئاشكرا دەبێژێ كە هەر كەسێك بە پێی یاسا مافی ئازادانەی دەربڕینی بیڕ و ڕای خۆیی هەیە، ئەو مافە نابێ لە لایەن هیچ لایەن، دەوڵەت و وڵاتێك پێشێل بكرێت. هاوكات یەكێتی ئەوروپاش تەكید لەسەر ئازادی رۆژنامە و مێدیاكان دەكات و دەبێژێ هەموو خەڵكێك مافی ئازادی بیر و ڕا، نووسین و بڵاوكردنەوەی نووسین لە رۆژنامە و مێدیاكانی هەیە.\nبۆیە كۆمەڵەی مافی مرۆڤی كوردستان داوا لە ناوەندەكانی پاراستنی ئازادی رۆژنامەگەری، ئازادی مێدیاكان، رۆژنامەنووسان و مێدیاكاران دەكات ئەو كردەوەی یوتێل سەت ئیدانەكەن و بە پشتگری یەكتر پێش لەو كردەوەیە بگرن.\nئێران توركیا ئەوروپا\n1544 جار بینراوە\nئەوروپا هەوڵی چارەسەركردنی كێشەی بەرنامەی ئەتۆمی ئێران دەدات\nبەریتانیا هەوڵ دەدات لە بواری هەواڵگریدا پەیماننامەیەكی نوێ لەگەڵ یەكێتیی ئەوروپا واژۆ بكات\nوڵاتێكی ئەوروپا 10 هەزار كۆچبەری دیكە وەردەگرێت\nئەمریكا و ئەڵمانیا دەركردنی دبلۆماتكارە ڕوسییەكانیان دەست پێكرد


ریاڵ مه‌درید تووشبوونی ڤارانی به كۆرۆنا راگه‌یاند – Knwe.org\nسەرەکی » وەرزش » ریاڵ مه‌درید تووشبوونی ڤارانی به كۆرۆنا راگه‌یاند\nریاڵ مه‌درید تووشبوونی ڤارانی به كۆرۆنا راگه‌یاند\nبه‌ر له چه‌ند سه‌عاتێك له یارییه‌كه‌ی به‌رامبه‌ر به یانه‌ی لیڤه‌رپوڵ، یانه‌ی ریاڵ مه‌درید رایگه‌یاند رافائێل ڤارانی به‌رگریكاری یانه‌كه تووشی نه‌خۆشی كۆرۆنا بووه، به‌هۆی ئه‌مه‌ش بۆ ماوه‌یه دوور ده‌كه‌وێته‌وه.\nئه‌و یاریزانه به پێی پرۆتۆكۆلی یه‌كێتی تۆپی پێی ئه‌وروپا رۆژی پێش یارییه‌كه پشكنینی بۆ كراوه‌و ئه‌نجامه‌كه‌شی به پۆزه‌تیڤ هاتۆته‌وه به‌هۆی ئه‌مه‌ش ئه‌و یاریزانه ده‌بێت به لایه‌نی كه‌مه‌وه بۆ ماوه‌ی 10 رۆژ كه‌ره‌نتینه بكرێت.\nدووركه‌وتنه‌وه‌ی ئه‌و یاریزانه‌ش له كاتێكدایه كه ریاڵ مه‌درید كێشه‌ی له هێڵی به‌رگری هه‌یه، ئه‌ویش به‌هۆی پێكانی سێرجیۆ رامۆس كه ده‌بێت ریاڵ مه‌درید یاری كلاسیكۆ و یاری گه‌ڕانه‌وه‌ش به‌رامبه‌ر به لیڤه‌رپوڵ به‌بێ ئه‌و 2 یاریزانه ئه‌نجام بدات.\nئه‌وه‌ی جێگه‌ی سه‌رنجه ڤاران رۆژی دوو شه‌ممه به‌شێوه‌ی ئاسایی به‌شداری راهێنانی یانه‌كه‌ی كرد و ناویشی له پێكهاته‌ی تیپه‌كه‌ی بوو، به‌ڵام رۆژی سێ شه‌ممه ئه‌نجامی پشكنینه‌كه‌ی ئاشكرابووه، به‌مه‌ش ترس له دڵی زینه‌دین زێدان دروستبووه كه چه‌ند یاریزانێك تر له ڤارانه‌وه توشی نه‌خۆشییه‌كه بن.\nئه‌وه‌ی جێگه‌ی سه‌رنجه ڤاران رۆژی یه‌كشه‌ممه پشكنینی بۆ كراوه‌و نێگه‌تێڤ بووه، به‌ڵام دوای ئه‌وه كه‌سێكی نزیكی پێی راگه‌یاندوه كه به‌ركه‌وتنی له‌گه‌ڵ كه‌سێك هه‌بووه كه هه‌ڵگری ڤایرۆسه‌كه‌یه، بۆیه ڤاران چووه له ریزی یانه‌كه‌ی پشكنینێكی تری ئه‌نجامداوه‌و ئه‌نجامه‌كه‌شی پۆزه‌تیڤ بوو.\nریاڵ مه‌درید به‌بێ رامۆس و ڤاران\nته‌نها ئه‌و كاته‌ی وا هه‌ست ده‌كه‌ی دۆخه‌كه ناكرێت له‌وه خراپتر بێت خۆت له دۆخێكی زۆر خراپتر ده‌بینیه‌وه، ئه‌مه به ته‌واوی له‌سه‌ر ریاڵ مه‌درید و زینه‌دین زێدان جێ به‌جێ ده‌بێت كه ره‌نگه له دۆخێكی له‌م شێوه‌یه‌دابێت.\nڤاران له گرنگترین هه‌فته‌ی یانه‌كه له‌م وه‌رزه به‌شداری ناكات و ده‌چێته پاڵ سێرجیۆ رامۆس كه ئه‌ویش پێكانی هه‌یه.\nریاڵ مه‌درید ئه‌م وه‌رزه 20 یاری به ئاماده‌بوونی رامۆس كردوه كه 13 یاری براوه بووه‌و 3 یاری دۆڕاوه‌و 4 یاری یه‌كسانبووه، له‌و یارییانه‌ش 38 گۆڵی كردوه‌و 20 گۆڵی لێكراوه.\nبه‌ڵام كاتێك رامۆس یاری ناكات یانه‌كه له 20 یاری 12 یاری بردۆته‌وه‌و 5 یاری دۆڕاوه‌و 4 یه‌كسانبووه، له‌و یارییانه‌ش 33 گۆڵی كردوه‌و 18 گۆڵیشی لێكراوه.\nڤاران ئه‌م وه‌رزه زۆرترین به‌شداری له یارییه‌كان هه‌بووه‌و هیچ پێكانیكی نه‌بووه كه به‌شداری 36 یاری كردوه‌و یانه‌كه 22 یاری براوه بووه‌و 7 یاری یه‌كسانبووه‌و 7 یاریش دۆڕاون، له 3 یاری به‌شدار نه‌بووه كه 2 یاری براوه‌بوون و یارییه‌ك دۆڕاوه.\nكاتێكیش هه‌ردوو یاریزانه به‌یه‌كه‌وه به‌شداریان نه‌كردوه یانه‌كه 2 یاری كردوه یه‌كه‌م بردنه‌وه بوو له ئیبار، دووه‌م یاریش به‌رامبه‌ر به ئه‌لكۆیانۆ پله 3 بوو كه یانه‌كه دۆڕاو ماڵئاوایی له جامی شا كرد.\nله چامپیۆنس لیگیش دوا یاری كه هه‌ردوو یاریزان به‌شداریان نه‌كردوه یانه‌كه به 3 گۆڵی بێ به‌رامبه‌ر به سیسكا مۆسكۆ دۆڕاوه.\nبه‌رامبه‌ر به لیڤه‌رپوڵ ریاڵ مه‌درید به‌بێ ڤاران یاری یه‌كه‌می برده‌وه، به‌ڵام له كلاسیكۆش ناتوانێت به‌شداری بكات و به‌پێی پرۆتۆكۆلی یوفاش كه یاریزان دوای گه‌ڕانه‌وه‌ی ئه‌نجامی پشكنینه‌كه‌ی به پۆزه‌تیڤ ده‌بێت 10 رۆژ كه‌ره‌نتینه بێت ئه‌وا له یاری گه‌ڕانه‌وه‌ش یاری ناكات.


تەقەکەرێک لە تکساس مارکێتێک دەکاتە کوشتارخانە\nلەیەکێک لە مارکێتەکانی شاری ئێلپاسۆلە ولایەتی تکساس لە دەستڕێژێکی گوللەدا ٢٠ کەس دەکوژرێن و ٢٦ی دیکە بریندار دەبن.\nدادوەری شارەکە گریج ئابوتڕوداوەکەی بە جۆرێک وەسف کرد کە یەکێکە لە ڕۆژە ھەرە خویناویەکان لە مێژوی شارەکەدا .\nکۆمەڵکوژیەکە لە مارکێتێ واڵمارت ڕویدا، کە دەکەوێتە نزیک (سیلۆ ڤیزا مۆڵ) بە دووری چەند میلێک لە سنوری ئەمریکا –تکساس .\nلە ئێستادا گەنجێکی تەمەن ٢١ ساڵان دەست بەسەرە و پۆلیس دەڵێت کە گومان لێکراوەکە دانیشتوی شاری (ئالین)ە لە ناوچەی داڵاس لە دووری ٦٥٠ میل لە باکوری شاری ئێلپاسۆ. لەلایەن میدیاکانی ئەمریکاوە بە پاتریک کروسیوس ناوبراوە.\nCCTV ئاماژەی بەوە کردووە کە گەنجەکە چەکدار بووە ھەروەھا میدیاکانی ئەمریکا وێنەی پیاوێکیان بڵاو کردووەتەوە کە تیشێرتێکی تاریکی لەبەردایە و گوێیەکانی داپۆشیوە و شێوە و ستایلی لە تالانچیەکان دەکات.\nدۆناڵد ترامپ، سەرۆکی ئەمریکا ھێرشەکە بە کارێکی ترسنۆکانە وەسف دەکاتو لە تویتەری خۆی ئەوەی بڵاو کردەوە کە لەدژی ئەو کارە قێزەونە دەوەستێتەوە و پاڵپشتی خەڵکی شارەکە دەکات بۆ ئیدانەکردنی ھەر کارێکی لەم شێوەیە، چونکە ھیچپۆزشێک نیە بۆ کوشتنی کەسانی بێ تاوان.\nئاژانسی ھەوڵی رۆیتەرز ڕایگەیاند کە ھێشتا ناوی قوربانیانی ھێرشەکە ئاشکرا نەکراوە، لەگەڵ ئەوەشدا مانوێل لۆپێس سەرۆکی مەکسیک وتی کە لەناو قوربانیەکاندا سێیان مەکسیکین.\nئەم کارە خێناویەش پاش ئەوە دێت کە لە ھەفتەی ڕابردوودا لە ڕووداوێکی ھاوشێوەدا ھەرزەکارێکی چەکدار لە کالیفۆرنیا ٣ کەسی کردە قوربانی، بەڵام ڕوداوەکەی تکساس بە خویناویترینیان دادەنرێت لەم ماوانەی دواییدا.\nجێگای باسه هه‌ڵگرتنی چه‌ك له ئه‌مه‌ریكا به‌پێی ده‌ستوور ڕێگه پێدراوه و هه‌موو كه‌س ده‌توانێت چه‌ك هه‌ڵبگرێت، ئه‌مه‌ش بووه‌ته دیارده‌یه‌كی خراپ و كاریگه‌رییه‌كی یه‌كجار خراپی له‌ژیانی ئه‌مه‌ریكاییه‌كان به‌جێ هێشتووه.


Diplomatic Magazine | دیاردەی خۆفرۆشی و نەبوونی لێپرسینەوە لە مێژووی کورددا\nلە ساڵانی حەفتاکان‌و هەشتاکاندا دیاردەی جاشایەتی سیما هەرە دیارەکەی کۆمەڵگەی كوردی بوو\nدەوڵەتانی دونیا لە ڕێگەی دەستورو قانونەوە پێناسەی هەموو ئەو کردەوانەیان کردووە کە دەچنە چوارچێوەی خیانەتەوە. هەر بە قانونیش ڕێکارەکانی مامەڵەکردن و سزادانیان لە گەڵ ئەنجامدەرانیدا دیاری کردووە. هەموو ئەو کەسانەی بە یارمەتی لایەنێکی دەرەکی هەوڵی تێکدانی ئاسایشی نیشتمانی دەدەن، پەیوەندی نهێنی لە گەڵ هێزو دەوڵەتانی دیکەدا دەبەستن، لە تەك هێزی بیانیدا لە دژی وڵاتەکەی خۆیان شەڕ دەکەن یاخود زانیاری هەستیارو نهێنی دەوڵەت بۆ دەزگاو دەوڵەتانی بیانی دزە پێدەکەن، بە پێی قانونی زۆربەی هەرە زۆری وڵاتان بە خیانەتکار پێناسە دەکرێن و کردەوەکانیان بە خیانەت یا تەنانەت خەیانەتی گەورە و ترسناك دادەنرێن.\nهەموو ئەو حاڵەتانەی کە لە سەرەوە ئاماژەیان پێکراوە، خیانەت بە ئاسایشی نیشتمانی و سەروەری دەوڵەتەوە گرێدەدەن. لە بار ودۆخی کورد و کوردستاندا مرۆڤ ڕوو بە ڕووی کێشەیەکی میتۆدۆلۆژی دەبێتەوە. جارێ کورد خاوەن دەوڵەت و قەوارەی خاوەن سەروەری نیە، شتێكیش بە ناوی ئاسایشی نیشتمانی و نەتەوەیی لە کۆمەڵگەی کوردیدا لە ئارادا نەیە. بۆیە هەموو ئەو پێناسانە نەك هەر بۆ باری کورد ناگونجێن، بەڵکو ئەگەر بەم پێوەرانە بێت، ئەوا زۆربەی کردەوە سیاسییەکانی کورد و بزاڤە نەتەوەییەکانی لە نیو سەدەی ڕابردوودا بە لای دەوڵەتانی داگیرکەرەوە دەچنە خانەی خیانەت و خیانەتکارییەوە. ئەمە دۆخێکی نالەباری بۆ کورد و بزاڤەکەی دروست کردووە.\nسەرچاوەی سەرەکی ئەم دۆخە ستاتوی قانونی کوردستانە لە چوارچیوەی دەوڵەتانی داگیرکەر و لە سەر ئاستی نێودەوڵەتیشدا. هیچ گومان لەوەدا نیە کە ئەوان یەك پێناسەیان هەیە ئەویش داگیرکەرەو بەم پێیەش کوردستان داگیرکراوە، واتا کۆڵۆنیا یا بە وتەی زانای بەویژدانی تورک ئیسماعیل بێشکچی کۆڵۆنیایەکی نێودەوڵەتی. لە سەر ئاست و قانونی نێونەتەوەیی سەرباری هەموو کارەساتەکانی کورد، ئەم ستاتووە بە کوردستان ڕەوا نەبینراوە، کوردیش کەمترین هەوڵیداوە بۆ ئەوەی وڵاتەکەی بە کۆڵۆنیا پێناسە بکات. ئەگەر وڵاتەکەت ستاتوی کۆڵۆنیای هەبێت، ئەو دەمە بەرگری کردنت و تەنانەت خەباتی چەکداریت لە پێناوی ڕزگاری نیشتمانیدایە و ئەستەمە دونیا ناوی دیکەت لێ بنێت. پێچەوانەکەی ئەوەیە کە تۆ دۆزێکی ناوخۆییت هەیە و زۆر بە ئاسانی ناو و ناتۆرەی خراپەکار، تێکدەر، جوداخواز، تیڕۆریست ..تاد لێدەنرێت. ڕابەرە سیاسییەکانی کورد لە سەد ساڵی ڕابردوودا کەمترین باسیان لە داگیرکاری و ستاتووی کۆڵۆنی کوردستان کردووە. زیاتر باسیان لە دڵسۆزی خۆیان بۆ یەکێتی ئەو وڵاتانە کردووە و زۆریش بەرگرییان لەوە کردووە کە گوایە بزاڤی نەتەوەیی کورد بەشێکی دانەبڕاوی بزاڤی نیشتمانی و دیموکراتی ئەو وڵاتانەیە. ئێستاش لە گەرمەی شکستی ئابڕووبەرانەی ١٦ ئوکتۆبەردا و هێنانی جانەوەرەکانی حەشدی خوێنڕێژ بۆ ناو جەرگەی کوردستان، دەنگی کەوا سورانی بەر لەشکری داگیرکەر بۆ یەکێتی خاكی عیراق زوڵاڵە و ئەم بازاڕە گەرمە.\nلە عیراقدا بە درێژایی سەدەی بیستەم عەرەبی سوننە خاوەن دەسەڵاتی ڕەها و هاووڵاتی پلە یەك بوون، هەرچی عەرەبی شیعە و کوردیش بوون، ئەوا لە پلەی دووەم و سێیەمدا بوون. ئێستا لە نێو عەرەبی عیراقدا بارودۆخەکە پێچەوانە بووەتەوە، بەڵام کورد وەك خۆی بە پلە سێ ماوەتەوە.\nلە دەرئەنجامی ئەم بارەدا کورد ناچار کراوە ببێتە "هاووڵاتی" ئەم وڵاتانە، بەڵام بەبێ ئەوەی مافی تەواوی هاووڵاتێتی هەبێت. سیاسەتە دژ بە کوردەکانی داگیرکەرانیش لە سەد ساڵی ڕابردوودا وایانکردووە، هیچ کوردێك نەتوانێت لە دڵەوە هەست بە ئینتیمای ڕاستەقینە بۆ هیچ یەکێ لەم وڵاتانە بکات و خۆی بە هاووڵاتییەکی پلە یەکیان بزانێت.\nئەگەر مرۆڤ هاووڵاتی بێت ئەوا هەر خزمەتێك پێشەکەش بە وڵاتەکەی بکات مایەی ڕێزلێنانە لە لایەن دەوڵەتەوە و بۆ خۆیشی شانازی پێوە دەکات. لە بارودۆخی ئاساییدا کاتێك مرۆڤەکان هاووڵاتی پلە یەکن کارەکە بەم شێوەیە، بەڵام بۆ کورد قەت بارەکە بەم جۆرە ئاساییە نەبووە، بۆیە کارکردنی کورد لە تەك دەوڵەتی داگیرکەردا زۆر جار لە لایەن خەباتگێڕانی بزاڤی کوردییەوە بە کردەوەی خۆفرۆشی لە قەڵەم دراوە. لە بارودۆخی کوردا تاڵێکی دەزووی زۆر بارێك خۆفرۆشی و نیشتمانپەروەری لێك جودا دەکاتەوە.\nئا لێرەوە بارێکی دەروونی، سیاسی و قانونی سەیر بۆ گەلی کورد بە گشتی و تاکی کورد بە تایبەتی دروست بووە. کورد بە درێژایی سەدەی بیستەمین لە دژی ئەو دەوڵەتانە خەباتی کردووە. ئەوانەی لە جەنگدا بوونە لە دژی داگیرکەر وەك جەنگاوەری ئازادی و شۆڕشگێر سەیر کراوەن، لە بەرامبەردا دەسەڵاتی داگیرکەر بە خۆفرۆش، تێکدەر، جوداخواز، پیاوی بێگانە ...تاد تاوانباری کردوون. لە بەرامبەردا ئەو کوردانەی لە تەک داگیرکەردا لە دژی گەلەکەی خۆیان شەڕیان کردووە وخەڵك ناوی جاشی لێیان ناوە، هەر ئەم کەس و گروپانە لە لای داگیرکەر بە "نیشتمانپەروەر و دڵسۆز بۆ یەکێتی خاکی نیشتمان" پێناسە کراون. تەنانەت خزمەتی سەربازی کە لە هەموو ئەو ڵاتانە بە بەزۆر بووە و ئێستاش لە زۆربەیان بە زۆرە، کاتێك کورد دەبێت بە سەرباز و دەنێردرێت بۆ ئەوەی لە دژی خەباتگێڕانی گەلەکەی خۆی شەڕ بکات و لە وێرانکردنی کوردستانا بەشدار بێت، کێشییەکی گەورەی بۆ دروست دەبێت و نازانێت چی بکات، لە کۆتاییدا ناچار دەبێت ڕابکات بۆ نیو پێشمەرگە. لە ماوەی یەك کاتژمێردا لە لایەك لە نیشتمانپەروەرەوە دەبێتە تێکدەر و جوداخواز و لە لایەکەی بەرامبەرەوە لە کوردێکی پیاوی دەوڵەتەوە دەبێتە جەنگاوەرێکی خەباتی ڕزگاری. باسی جاشێتی لە کوردستان بە هەموو جۆرەکانێوە بابەتێکی فرە ڕەهەندە و هەڵوەستەی تایبەتی و هەمەلایەنەی دەوێت.\nچەمکی خۆفرۆشی و خیانەت و کوردایەتی ئەم ڕۆژانە بە شێوەیەكی زۆر خراپ تێکەڵ بەیەك کراون بە جۆرێك سەریان لێ دەرناکرێت. ئەگەر نوێنەرێکی حکومەت بچێتە لایەك بۆ دان و سان، نوێنەری حیزبە نەیارەکەی دەڵێت بۆ بۆ ئێوە ئاساییە و بۆ ئێمە نابێت. کەسانێك لە خۆیانەوە بە بێ ئەوەی کەس ڕایسپاردبن و نوێنەرایەتی گەلی کوردستان بکەن، خەریکی دان و سانن لە سەر چی کەس نازانێت. هەموو ئەمەش وەك کوردایەتی بە خەڵك دەفرۆشنەوە گوایە دەیانەوێت ئەوەی ماوە ڕزگاری بکەن.\nبونیادی خێڵەکی کۆمەڵگا هەمیشە ژینگەیەکی لە بار بووە بۆ خیانەت و خۆفرۆشی. نەبوونی لێپرسینەوەش لە خۆفرۆشان بارودۆخێکی وای ئەفراندووە کەسانێکی زۆر بە ئاسانی خۆیان بە دەوڵەت، دەزگای نهێنی، هێزی دەرەکی بفرۆشن.\nیەکێك لە هۆکارە سەرەکییەکانی دیکەی دیاردەی خۆفرۆشی لە کوردستان ڕەگ و ڕیشەکانی دەگەڕێنەوە بۆ بونیادی خێڵەکایەتی کۆمەڵگەی کوردی. داگیرکەران بە درێژایی چەند سەدەیەك لە ڕێگەی سەرەک هۆز و دەرەبەگەکانەوە توانیویانە هەموو ئەندمانی خێڵ ملکەچ بە خوستەکانی خۆیان بکەن. خێڵایەتی بونیادێکی کۆمەڵایەتی کۆنی بەر لە گەل و نەتەوەیە، دواکەوتوو، داخراو و دژ بە خێڵەکانی دیکەیە. هەوڵی بەردەوامی ڕابەرانی خێڵ و هۆز بۆ ئەوەیە ئەوەی خۆیان باڵادەست بێت و دەستی بەسەر ئەوانی دیکەدا بڕوات. پاراستنی یەکێتی ڕیزەکانی خێڵ لە سەرووی هەموو شتێكەوە دێت و لە دژی هەر هەوڵێك دەوەستێتەوە کە بیەوێت ئەو یەکێتییە لاواز بکات. ئەندامان خۆیان بە برا و خزمی یەكتر دەناسێنن و بە هەستی دوژمنایەتی سەیری خێڵەکانی دیکە دەکەن. خێڵایەتی خەسڵەتێکی سەرەکی گەلانی دواکەوتوو و پریمیتیڤە "بدائی". مانەوەی ئەم بونیادە تا ئەندازەیەکی زۆر گرێدراوە بە ڕەوتی مێژوویی، گەشەی ئابوری، سیاسی و کولتوری گەلانەوە. داگیرکاری بیانی، پەرتەوازەیی جوگرافی، نەخوێندەواری ونەبوونی هۆشیاری و بزووتنەوەی سیاسی هاوچەرخ، ئەو ژینگە لە بارەن بۆ مانەوە و درێژەدان بە بەردەوامی ئەم بونیادە لە کۆمەڵگەکان. هەموو ئەم دیاردە و مەرجانە لە کۆمەڵکەی کوردیدا بە زەقی ئامادەن. دابەشبوونی کوردستان لە کاتێکدا بوو کە کۆمەڵگەی کوردی هێشتا لە ئاستی خێڵەکیدا بوو و دەربازی بونیادێکی باڵاتر نەبووبوو کە گەل و نەتەوەیە و دەوڵەتی نیشتمانی خۆیشی وەك گەلانی دیکە دانەمزراند. لە چوارچیوەی هەر پارەچەیەکی کوردستاندا چەندین هۆز و خێڵی دژ بەیەک کۆکرابوونەوە، کە لە شەڕ و ئاژاوەی بەردەوامدا بوون، داگیرکەران ئەم ناکۆکییانەیان بەکار دەهێنا و تا پێیان کرابێت قووڵیان کردوونەتەوە.\nئەوەی لە دونیادا باوە بە گەشەکردنی ئابوری، پرۆسەی خوێندن و پەروەردەی هاوچەرخ، خزمەتی سەربازی لە ڕیزەکانی سوپا و لە سێبەری دەوڵەتی قانون و کارگێڕی هاوچەرخدا، خێلەکان تێکەڵ بە یەك دەبن و هەست دەکەن کە بەشێکن لە بونیادێکی گەورەتر کە گەل و نەتەوەیە. بە درێژایی دوو سەدەی ڕابردوو لە کوردستان و کۆمەلگەی کوردی ئەو فاکتەرانە بەو شیوەیە لە ئارادا نەبوونە کە بتوانن ئەم ئەرکە بە دی بێنن. نەك هەر ئەوە، بەڵکو زۆر جار ڕۆلی پێچەوانەیان گێڕاوە.\nئەرکی سەرەکی دەزگاکانی دەوڵەتانی داگیرکەر خۆی لەوەدا دبینێتەوە کە کورد زیاتر دابەشبن و بونیادی خێڵەکی و هۆزگەرێتی لە نێو ڕیزەکانیاندا بە هێزتر بکەن. لە کاتی ڕژێمی بەعسدا ئەم بونیادە بە شیوەیەك بە هێزکرا، ئەنجامەکەی زیاتر لە ٢٥٠ هەزار جاشی لێ کەوتەوە. هێشتا حەشدی شعبی لە بەغدا نەجووڵا بوو، جاشی حەشد لە کوردستان و دەور و بەری پەیدا بوون. لێرەدا باسی جاشەکانی حەشد لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق ناکەم. دوێنێ برادەرێك هەواڵی ئەوەی دامێ کە پرۆسەی بوون بە حەشد لە نێوان کوردانی هەندێك لە دەڤەرە تازە داگیرکراوەکاندا دەستی پێکردووە. خۆ لە نێو کوردانی فەیلی، شەبەك و ئێزیدی هەر زوو حەشدی شەبەکی و ئێزیدی پەیدا بوون.\nباری کارەساتاوی پەروەردە و پەرەسەندنی نەخوێندەواری لە قوتابخانە و زانکۆکانی کوردستان بەرجەستەی شکستی تەواوی ئەم دەسەڵاتە کوردییەیە. نە فەلسەفەیەکی فێرکردن و نە پەروەردەیەکی نیشتمانی لە دەزگاکانی خوێندندا لە ئارادان ونەیانتوانیووە هیچ ڕۆڵێك ببینن لە لاوازکردنی بونیادی خێلەکی و گەشەکردنی هەستی نیشتمانی و نەتەوەیی. سوپاش لە کوردستان هێزی سەر بەحیزب و سەرکردە و دەڤەرەکانە، بۆیە ئەویش نەیتوانیوە ئەو ڕۆڵە ببینێت کە لە وڵاتانی دێکەدا سوپا دەیگێڕێت بۆ ئاوێتەبوونی ئەندامانی گەل و کۆمەلگە لۆکاڵییەکان.\nلە بیست و حه‌وت ساڵی دەسەڵاتی کوردیدا بونیادی خێڵەکی نەك لاواز نەکرا، بەڵکو لە بەرامبەر پشتگیری کردنیان لە حیزب کەرەستەی مادی و مەعنەوی زیاتر خرانە بەردەست سەردارانی هۆزەکان بۆ ئەوەی بونیادی خێڵایەتی و هۆزگەرێتی بەهێزتر بکەن. دێوەخانانە و فیستیڤالی قەومانی فڵانە تیرە و فیسارە هۆز بووە سیمایەکی ناحەزی کۆمەڵگەی کوردی. ڕێکخەرانی ئەم جۆرە ئاهەنگانە بە شێوەیەكی زۆر بێ تام لاسایی گەڵانی دیکەیان دەکردەوە، کە چەند سەدەیەکە لە لای ئەوان باسی خێڵ و هۆز لە ئارادا نەماوە. ئەوان ئەم کارانە بۆ پاراستنی کولتورە لۆکاڵییە دێرینەکان دەکەن کە لە ژیانی خەڵکدا شوێنەواریان نەماوە. لە کاتێکدا کولتوری خێڵ و ئاوایی لە کوردستان نەک هەر لە لادێ ئامادەیە، بەڵکو ژیانی شارەکانیشی داگیرکردووە. چۆن خۆت لە گەڵ گەلانێکدا بەراورد دەکەیت کە بەلای کەمەوە زیاتر لە دوو سەدەیە پرۆسەی بە نەتەوەبوونیان کامڵ بووە و هیچ مەترسییەکی دابەشبوون و پەرتەوازەییان لە سەر نەماوە. لە کاتێکدا بۆ کورد کە هێشتا لە دەسپێکی ئەم پرۆسەیەدایە ئەنجامەکەی ڕاست پێچەوانەیە، بەو واتایە کە ناسنامە بچووك و لاوەکییەکان بۆ ژمارەیەكی زۆری کورد دەبنە ناسنامەی سەرەکی و کوردێتی دەبێتە ناسنامەیەکی لاوەکی و پلە دوو.\nلە چوارچیوەی حکومەت و دەوڵەتیشدا لە کۆمەڵگە خێڵەکییەکان، خێڵ هەوڵدەدات هەرچی پۆستی سەرەکی و گرنگ هەیە بە کادیرانی خۆی پڕیان بکاتەوە. لێرەدا نەوە نوێکانی خێڵ لە سەرداری هۆزەوە دەبن بە کادری دەوڵەت لە دەزگا مەدەنی و سەربازییەکان وەك وەزیر، بەڕێوەبەری گشتی، ڕاوێژکار و ئەفسەرانی باڵای سوپا و پۆلیس و ئاسایش. لە بیست و شەش ساڵی ڕابردووی دەسەڵاتی کوردیدا داگیرکردنی هەموو پۆست و پلە گرنگ و باڵاکانی حکومەت، دەسەڵاتی قانووندانان و دادوەری لە لایەن کوڕان و کچانی سەرەك هۆز و خێڵەکانەوە لە کوردستان بووە بە دیاردەیەکی زەق و بەرچاو. بەدەگمەن نەوەی سەرەک هۆزێك دبینیت پلەیەکی باڵای داگیر نەکردبێت. زۆربەی هەرە زۆری ئەمانەش بە لێهاتوویی نەگەیشتوونە ئەو پلە و پایانە، بۆیە بە شێویەکی زۆر خراپ بۆ بەرژەوەندی خۆیان و خزمەکانیان بەکاری دێنن.\nبەلای سەردارانی خێڵەوە بەرژەوەندی خێڵ لە پێش هەموو شتێکی دیکەوەیە، بۆیە ئامادەیە لە پێناوی ئەو بەرژەوەندییەدا هەموو شتێك بکات، با زیان بە گەڵ و نیشتمان بگەیەنێت.\nبەلای سەردارانی خێڵەوە بەرژەوەندی خێڵ لە پێش هەموو شتێکی دیکەوەیە، بۆیە ئامادەیە لە پێناوی ئەو بەرژەوەندییەدا هەموو شتێك بکات، با زیان بە گەڵ و نیشتمان بگەیەنێت. دیاردەی جاشایەتی لە هەموو پارچەکانی کوردستان لە پەنجا ساڵی ڕابردوودا بە تەواوی بەرجەستەی ئەم تێڕوانینە دەکات. لە باشوری کوردستان لە دەسپێکی شەستەکانەوە، کاتێ جاشی سەلاحەدین (فرسان صلاح الدین) دروست کران و دواتر لە حەفتاکان و هەشتاکان دیاردەی جاشایەتی و بەعسێتی بوو بە سیما هەرە دیارەکەی کۆمەڵگەی خێڵەکی کوردی.\nنەك هەر لێپرسینەوە لەو هەموو خۆفرۆش و جاشانە نەکرا، بەڵکو دەرگاکانی حیزبیان لە بەردەمدا کرانەوە و ئێستا ژمارەیەکیان بە ناوی ئەو حیزبانەوە کوردایەتی بە خەڵک دەفرۆشنەوە. پێموایە ئەمانە دەرفەتیان بۆ هەڵکەوێت دە جاری دیکەش خۆیان دەفرۆشنەوە. هەندێ لەوانەی ئەمڕۆ لە بەغدا دەمیان زۆر گەرمە و پشتگیری هەموو هەنگاوە دژ بە کوردەکانی مالیکی و حەشد دەکەن، لە منداڵییەوە لە گلائع و ڕێکخراوی قوتابیانی بەعس بوون و وێنەی سەدامیان لە خۆپیشاندانەکاندا لە کەرکوك بەرز دەکردەوە و کەم کەس هەن لە کەرکوک چیرۆکەکانیان نەزانن. ئەمە بەرهەمی ڕاستەوخۆی لێنەپرسینەوەیە.


ڕاوێژی بۆڵتۆن سه‌باره‌ت به کشانه‌وه‌ی ئه‌مریکا له سووریا - Mehr News Agency\n29 berfanbarê 2018 - 09:12\nNews Code 23933\nله ئه‌نقه‌ره و تلاڤیڤ ئه‌نجام ده‌بێت؛\nڕاوێژی بۆڵتۆن سه‌باره‌ت به کشانه‌وه‌ی ئه‌مریکا له سووریا\nڕاوێژکاری ئه‌منیه‌تی نیشتمانی کۆشکی سپی ڕایگه‌یاند که له میانه‌ی سه‌ردانی بۆ تورکیا و ئیسڕائیل سه‌باره‌ت به کشانه‌وه‌ی ئه‌مریکا له سووریا له‌گه‌ڵ هاوپه‌یمانه‌کانیان گفتوگۆ ده‌کات.\nبه ڕاپۆرتی ئاژانسی مێهر، جان بۆڵتۆن، ڕاوێژکاری ئه‌منیه‌تی نیشتمانی کۆشکی سپی ڕایگه‌یاند که مانگی ژانڤییه‌ی 2019 سه‌ردانی تورکیا و ئیسڕائیل ده‌کات و له‌گه‌ڵ به‌رپرسانی تورک و ئیسڕائیلی کۆده‌بێته‌وه.\nئه‌و له په‌یامێکی تویتری جه‌ختی کرد: دوای کشانه‌وه‌ی ئه‌مریکا له سووریا، واشنتۆن ده‌یه‌وێت سه‌باره‌ت به هه‌نگاوکانی داهاتووی خۆی بۆ ڕووبه‌ڕوو بووه‌نه‌وه‌ی قه‌یرانه ئه‌منییه‌کان له ناوچه‌که له‌گه‌ڵ هاوپه‌یمانه‌کانی خۆی گفتوگۆ بکات.\nهه‌روه‌ها ڕۆژی چوارشه‌مه وته‌بێژی پارتی داد و گه‌شه‌ی تورکیا ڕایگه‌یاند: جان بۆڵتۆن، ڕاوێژکاری ئه‌منیتی نیشتمانی کۆشكی سپی بڕیار وایه که ژانڤییه‌ی 2019 سه‌ردانی تورکیا بکات و پێکه‌وه سه‌باره‌ت به دواین گۆڕانکارییه‌کانی سووریا گفتوگۆ بکرێت.


لە شانۆگەریی ئافرەت لە دۆزەخدا فرمێـسکی گەرمم بۆ ئازار و ئەشـکەنـجەدانی ئافرەتانی وڵاتـەکەم ڕشت\nوەزیری کشتوکاڵ و سەرچاوەکانی ئاو: لە هەوڵداین کێشەی بەبازاڕکردنی بەرهەمی جووتیاران نەمێنێت\nپێویستیی عێراق بە گازی ئێران سزاکانی سەر ئەو وڵاتەی سووک کردووە\nپرۆژە تەواو نەكراوەكان تەواو دەكرێن\nئەڵمانیا جەخت لە پەیوەندی سیاسی و سەربازی لەگەڵ کوردستان دەکاتەوە\nوەزیری بەرگریی ئەڵمانیا لەگەڵ وەزیری ناوخۆی هەرێم کۆبۆوە\nوەزیری بەرگریی ئەڵمانیا: شانازییە بۆ ئێمە ڕۆڵمان هەبێت لە سەقامگیری هەرێمی کوردستان\nئاب 23, 2019\nیادێكی زیندوو بۆ هونەرمەندی شاری هەولێر ئەسكەندەر عوسمان\nدیوی دووەمی سینەما\n(خالقی دەنگێك بۆ هەمیشە)\nئاب 04, 2019\nھونەر ڕێگایەکە بۆ گەیشتن بە دیوە تاریکەکە\nشوبات 03, 2019\nئێوارەیەکی جوان بوو، کاتێک ژوانێکی ھونەرییمان لەگەڵ ئەکتەرێکی بەرچاوی شانۆ و سینەما و وشەی جوان بەست، ئەو تەنیا ھونەرمەندێکی شانۆکار نیە، بەڵکو لە شیعر نووسینەوە دەستی پێکرد و حەز و خوولیاکانی خۆشی لە نێو ھونەردا بینیەوە، تەنانەت خەونی زۆری ھەیە بۆ گەشەسەندنی ھونەری سینەما و شانۆ، دەرچوون لە قاڵبی لۆکاڵ دا، بۆیە (ئەژین ئەبوو بەکر سارمەمی)، کە لە نێوەندی ھونەری و دنیای شیعردا بە (ئەژین بێلاف) ناسراوە، ڕاشکاوانە تیشک دەخاتە سەر کارە ھونەرییەکانی و بەشێک لە ژیانی تایبەتی خۆی و گەورەیی شانۆگەرییەکەی (ئافرەت لە دۆزەخ)ـی (ھیوا سوعاد)ـدا، کە بوو بە ناونیشانی سەرکەوتن لە ژیانی ئەودا.\n• یەکەم ئەزموونی ھونەری تۆ لە کوێوە دەستی پێکرد؟\nلە یەکەم وێستگەدا لە فیلمی (بیر) بەشداریم کرد، کە لە نووسین و دەرھێنانی نووسەر و ڕووناکبیر (د.فەرھاد پیرباڵ) بوو، کە ئەمە بوو بە زەمینە خۆشکەرێک بۆ ھاتنە نێو بزووتنەوەی ھونەر و دۆزینەوەی تواناکانی خۆم لە نێو ھونەردا.\n• وەک ئەکتەرێک بە ئەزموون لە سەر تەختی شانۆی ھەولێردا بینرای، بەشداربوونت لە شانۆگەریی ئافرەت لە دۆزەخدا لەسەر داوای کێ بوو؟\nدیارە، مامۆستا (ھیوا سوعاد)، ھەمیشە وێڵە بە دوای توانا شاراوەکان و ھێنانە پێشەوەی ئافرەت بۆ نێو شانۆ، بۆ ئەو شانۆگەرییە، کە چەند ڕۆژێکی کەمی مابوو، ھونەرمەند (لەیلا مەجیدی) منی بۆ ئەو ڕۆڵە پێشنیارکرد، منیش بە خۆشحاڵییەوە ڕەزامەندی خۆم دەربڕی و لەگەڵ ئەو دەرھێنەرەدا چەند ڕۆژێک لە مەشقدا بووم، تا بتوانم جوانترین شت پێشکەش بکەم، ھەرچەندە لە سەرەتادا ترسم لەوەدا بوو، کە ڕۆڵەکەم لاوازی پێوە دیار نەبێ، چونکە بەڕاستی شانۆگەرییەکە جەماوەرێکی بەرچاوی ھەبوو، لەو نێوەندەشدا کاری ئەکتەر سەختتر دەبێ، ھەر بۆیەش دەبێ زۆر بە ژیرانە بچێتە نێو ڕۆڵەکە و بە تەواوی کەسایەتی ئەو کەسە بەرجەستە بکات، کە بۆت دیاریکراوە، سوپاس بۆ خوا کە توانیم بە باشی بچمە نێو قوڵایی بەرھەمەکە و وەک یەکێک لە کارەکتەرە دیارەکانی نێو شانۆگەرییەکە ببمە جێی سەرنجی بینەری شانۆگەرییەکە.\n• لەو شانۆگەرییەدا ڕۆڵی کچە نووسەرێکتان ھەبوو، ھیچت لە بارەی چیرۆکی ئەو نووسەرە خوێندبۆوە؟\nبێگومان، ھەمیشە حەز بە خوێندنەوەی کتێب و چیرۆکە تراژیدی و ڕۆمانەکان دەکەم، بۆ ئەوەی زیاتر لە ژیان ببیستم و فێری وانەکانی ژیان ببم، بەتایبەت ئەوانەی کە لە ژێر حوکمی ئازار و چەوسانەوەدا خۆیان دروست کردووە و بوون بە کەسایەتیەکی جوانی نێو کۆمەڵگا، بۆیە چیرۆکی ئەو کچە نووسەرەم لەلا ڕوون بوو، کە باوکێک دڕندا دەستدرێژی دەکردە سەری و خەونی کچێنی ئەو کچەی لە باربرد.\n• ترست لە شانۆدا نەبوو؟\nبڕوای تەواوم بەخۆم ھەیە، بۆیە ھیچ ترسێکم لە کامێرا و ڕووبەڕووبوونەوەی خەڵکدا نیە، بەڵام ئەوەی کە ترسی لە دڵم دروست کرد بوو، ئەوەبوو کە لەسەر تەختی شانۆگەرییەکەدا کە ٣ ڕۆژ بوو، بەھۆی منەوە بۆشاییەک دروست نەبێ و لە ڕۆڵەکەمدا لاوازییەکم پێوە دیار بێت، ئەمەش بۆ خۆم نا وەک ئەکتەر، بەڵکو کڕچ و کاڵ نەبوونی بەرھەمە شانۆییەکەی (ئافرەت لە دۆزەخ)ـدا.\n• ھونەر لە ھزری تۆدا چ مانایەک ھەڵدەگرێت؟\nھونەر، خۆشەویستیە، ژیانە و خاڵی کردنەوەی ئازارەکانی ڕۆحی مرۆڤە، بێ ھونەریش ئەستمە ھەنگاو بۆ پێشکەوتن بنێین و خۆشیەکانی خۆشم بە تەواوی لە نێو ھونەردا دەبینمەوە.\n• شارەزاییت لە نووسینی تێکستی شانۆییدا ھەیە؟\nبەڵێ، چونکە بەر لەوەی ببم بە ھونەرمەندێکی شانۆکار، یان فیلمساز، ھەمیشە سەرگەرمی نووسینی شیعر بووم، بەردەوامیش بەدوای دەقی جوان دەگەڕێم و لە ڕووی زمانەوانیشەوە سوودی لێدەبینم.\n• چ ھەستێکت ھەبوو، کە ڕۆڵی ئافرەتێکی مەزڵومت دەبینی لە شانۆگەرییەکەدا، یان تەواوی ئەو شانۆگەرییە سەربوردەی ئافرەتە بێتاوانەکانی دەگێڕایەوە؟\nنایشمارمەوە، بەتەواوەتی چووبمە نێو قووڵایی بابەتەکانەوە، ئازار و ئەشکەنجەی ئەو ئافرەتانەش فرمێسکی گەرمی پێ ڕێشتم، چونکە زۆر بە وردی لەوە تێگەیشتم کە ئافرەتی کورد چەندە بە ئازارەوە قۆناغەکانی ژیانی تێپەڕاندووە.\n• نهێنی سەرکەوتنی خۆت لە کوێدا دەبینیەوە؟\nبە بڕوا و متمانە بە خۆبوون دەتوانم بگەم بە خاڵی سەرکەوتن و ھەموو ئامانجەکانم بپێکم و بگەم بە ھەموو ئەو خەونانەی کە لە خەیاڵمدا گوزەر دەکەن.\n• بە کام لە ئافرەتە شانۆکارەکان زۆر سەرسامی؟\n(تەلار ھیرانی)، کە ھەم مامۆستایە و ھەم شانۆکارێکی جوان و بە ئەزموونە، دەتوانم سوود لە ئەزموونی ئەو ئافرەتە بوێرەدا ببینم، کە ژیانی خۆی پێشکەش بە شانۆ کردووە.\n• کێ ھاوڕێ و دۆستی نزیکی تۆیە لە نێو ھونەردا؟\nمامۆستایان (ڕێبوار عەبدوڵا)ـی دەڤژەن، (خالید ڕەشید)، (ئاری محەمەد)ـی گۆرانیبێژ و (ڕێبین جەمال)ـی موزیکژەن، کە وەک ناوێکی جوان لە دڵی مندا دەمێننەوە.\n• چی تۆ و ڕێبوارعەبدوڵا کۆدەکاتەوە؟\nجگە لە سینەما و شانۆ، من قوتابیەکی مامۆستا (ڕێبوار عەبدوڵا)ـم، کە ھەمیشە ماندووە لەگەڵم بۆ فێربوونی ژەنینی (دەڤ)، کە ئەویش یەکێکە لە حەزەکانی من.\n• ڕوخسار تا چەند ڕۆڵ دەبینێ لە نێو شانۆ و سینەمادا؟\nلام وایە، ئەم بۆچوونە ھەڵەیە، کە دەگوترێت، جوانی بووەتە بەشێک لە وەرگرتنی شانۆکار یاخوود سینەماکار بۆ بەرھەمەکان، نموونەشم بۆ ئەو قسەیە ئەوەیە، کە مامۆستا (ھیوا سوعاد)، ھەمیشە پێم دەڵێت: شپڕزەییەکەت لەوە جوانترە کە بە ماکیاژ دەرکەویت و ڕوخساری خۆت بە جۆرێکی تر نیشان بدەی.\n• لە دوای ئەو شانۆگەرییە بۆ ھیچ بەرھەمێکی تر داوایان لێنەکردووی ڕۆڵ ببینی؟\nدوای نمایشی ئەو شانۆگەرییە، (گەرمیان گلی)، بۆ بەرھەمێکی نوێ داوای لێکردم، کە وەک ئەکتەرێک ڕۆڵ ببینم، بەڵام ھێشتا بڕیارم لەوبارەیەوە نەداوە، بەڵام ئەو وەک گەنجێک خاوەن ڕوئیایەکی جوانە و ھەمیشە بە دوای نوێگەریی دا دەگەڕێت و ھەمیشە دەیەوێت کارێکی ناوازە پێشکەش بکات.\n• ھەست بە بوونی کەمی بینەری ئافرەت ناکەیت؟\nبەداخەوە، کە پێ دەنێیتە نێو ھەر شانۆگەرییەک یان کارێکی ھونەری، بە زوویی ھەست بە نەبوونی ئافرەت و ڕێژەی کەمی بەشداربوونی ئافرەت دەکەیت، کە ئەمەش جێگەی داخە، ئەگەر بمانەوێ ڕۆڵی ئافرەت لە کارەکان دەرخەین دەبێ بەشداری زۆرمان ھەبێ لە ھەموو پرسەکاندا نەک تەنیا ھونەریش.\nئەوەی جێی سەرنجی من بوو، لە میانی پێشکەش کردنی شانۆگەرییەکەدا، چەند ئافرەتێک ئامادەی بینینی ئەو شانۆگەرییە بوون، کە ئەوانیش ھەر خۆیان ھونەرمەندی شانۆ بوون!.\n• خۆت زیاتر حەز بە چ ڕۆڵێک دەکەیت؟\nخەونی من ئەوەیە، کە فرسەتێک بڕەخسێ بەشداربم لە کارێکی سینەمایی ترسناکدا، کە ھەر خۆم سینارست و پاڵەوانی بەرھەمەکەش بم، بۆ ئەوەی ببێتە یەکەم بەرھەمی سینەمایی ترسناکی کوردی، لە ئاستێکی باڵادا ببینرێت.\n• پێت وایە سەردەمی زێڕینی شانۆ گەڕایەوە؟\nنەک گەڕایەوە، بەڵکو شانۆ جارێکی تر ھەم و کۆت و بەندەکانی شکاند و ھەموو ئەو قسە ڕووتانەشی لە گۆڕنا، کە گوایە شانۆ لە ھەولێر مردووە، بە شانۆگەریی (ئافرەت لە دۆزەخدا)، ئەو قسانە ھەموو پێچەوانە بوونەوە و سەردەمی وەچەرخانی شانۆی نوێ لە دایک بوو.\n• شیعر بۆ کێ دەنووسی؟\nبۆ خۆشەویستی و عەشق و جوانی و نیشتمان.\n• کێ ھاوکاری بەرھەمە شیعرییەکانت بووە؟\nبە پلەی یەکەم باوکم، کە ھاندەرێکی باش بووە بۆ نووسینی تێکستەکانم، لە دوای ئەویشدا (سابات و ساوێن و بەرھەم)، کە وایان لێکردووم درێژە بە نووسینی شیعر بدەم.\n• شیعرێک ھەیە بۆ ھاوژینەکەت نووسی بێ؟\nبێگومان، بە خۆشەویستیەوە ژیانی ھاوسەرگیریم لەگەڵ (بەرھەم) پێکھێنا، ئەوەش وایکرد، کە وشەی جوان بۆ خۆشەویستی ئەو لە ھۆنراوەکانم دا دەربڕم، ھەمیشەش خامەکەم بۆ جوانی ژیان و خۆشەویستی بەکاردێنم.\n• ئەی کێ نازناوی بێلافی خستە پاڵ تۆ؟\nسەرسامیم بە شیعر و ھۆنراوە جوانەکانی (عەبدولڕەحمان بێلاف)ـی شاعیر وای لێکردم، کە ئەو نازناوە بە ناوەکەی خۆمەوە بلکێنم، چونکە لام وایە، بە ناوی کەسایەتیەکی جوانی شیعرییەوە نووساوە، ھاوکات بە خۆشەویستیەکی زۆریشەوە شیعرەکانی (سەرکەوت ڕەسوڵ) دەخوێنمەوە، کە پڕن لە عەشق و جوانپەرستی.\n• ئەو وشانە زۆر بە کورتی پێناسە بکە شانۆ، دایک، عەشق، نیشتمان، خۆشەویستی، موزیک و گۆرانی، شانۆ، سینەما، ئافرەت، ھەولێر؟\nدایک، ھەموو ژیانمە، عەشق بەردەوام بوونی ژیانە، نیشتمانیش ھەموو شتێکە، خۆشەویستی، ھەم دەردە و ھەم دەرمانە، شانۆ، متمانە بەخۆ بوونە، موزیک و گۆرانی ژیانیان جوانتر کردووە، سینەما ھەنگاوێکە بۆ مانەوەی ژیان، ھەولێر، مەڵبەندی خۆشەویستی و جێ شانازیمە، ئافرەت کۆمەڵگەیە.\nو ناوانە لە ژیانی تۆ چۆن وەسف دەکرێن فەرھاد پیرباڵ، تەلار ھیرانی، ھیوا سوعاد؟\nتەلار ھیرانی، مامۆستایەک بۆ تەختی شانۆ، فەرھاد پیرباڵ، مامۆستا و قوتابخانەیەک بۆ تێگەیشتن لە کەسە جیاوازەکانی نێو کۆمەڵگە، ھیوا سوعاد، ھێندە گەورەیە بە ھیچ شتێک پێناسەی ناکرێت و تەنیا ئەوە دەڵێم بۆ من بوو بە کێوێک!.\n• لەگەڵ وەرزشدا پێوەندیت چۆنە؟\nوەرزش بەشێکی گەورەیە لە ژیانی مندا، بەتایبەت لەشجوانی، کە ئێستا وەک قوتابیەک بەشدار دەبم لە خوولێکی ڕاھێنان بۆ لەشجوانی، چونکە وەرزش ڕوخسارێکی دیکەمان پێدەبەخشێ، جگە لە تەندروست بوونی مرۆڤ و بە گرنگیەکی زۆریشی دەزانم بۆ ئافرەتان.\n• شەرمنی نەبووەتە ھۆکارێک بۆ لاوازی ڕۆڵی ئافرەت؟\nشەرمنی یەکێکە لە خاسیەتە جوانەکانی ئافرەت، بەڵام بەڕێژەیەک، کە نەبێتە ھۆکارێک بۆ لەدەست دانی خواستەکان، چونکە ھەندێ جار پێویستیمان بەوە ھەیە ئەو شەرمەنیە بشکێنین بۆ بەرجەستەکردنی ڕۆڵەکان و بەدیھێنانی خەونەکانی ئافرەت.\n• ڕقت لە کێ دەبێتەوە؟\nلەو کەسانەی کە بەبێ ئەوەی لە نزیکەوە بمناسن بڕیار لەسەر ژیانم دەدەن و بە ویستی خۆیان ھەڵمدەسەنگێنن.\n• قەد تووشی تانە و توانج بوویتەوە؟\nزۆرجار تووشی توانجی گەنجان بوومەوەتەوە، بەڵام کەسایەتی من، لە ئافرەت ناچێ، چونکە ھەمیشە شەڕاوییم و دەگەڕێمەوە و بە چەند قسەیەک وەڵامی ئەو توانجانەیان دەدەمەوە.\n• ئەگەر بگەڕێمەوە بۆ شانۆ و بپرسم تۆ ھەوڵداوە سوود لە کام ھونەرمەندی نێوخۆیی و جیھانی ببینیت؟\nلە کوردستان دەمەوێ ببم بە (بەیان زەریفی)ـیەکی تر و لە ئاستی جیھانیش، (ئەفسانە پاکروو، گول شفتەی فرھانی)، کە کەسایەتی گەورە و فرە جوانن لە دنیای ھونەر و سینەمادا.\n• کەی واز لە ھونەر دێنی؟\nھەرگیز ناتوانم لەو دنیایە جوانە دابڕێم، مەگەر مەرگ دوورم بخاتەوە، ئەگینا بڕیارم داوە تا دوا ھەناسە لە ھونەرەکەم بەردەوام بم.\nشیڤان شێرزاد - هەولێر\nئەكتەرێكی كورد باشترین ئەكتەری ئێرانە\nڕێبین جەمال بە ئیشقەوە كلارنێتەكەی ماچ دەكات\nمافیاكان ئەلیسای لوبنانی دەوەستێنن


ژیان | عێراق | كۆمسیۆن: هه‌ژمارا به‌ربژێرێن هەلبژاردنێن به‌روه‌خت گەهشتە 847 كه‌سان\nكۆمسیۆن: هه‌ژمارا به‌ربژێرێن هەلبژاردنێن به‌روه‌خت گەهشتە 847 كه‌سان\n2021-04-25 | 260 جار خوێندراوەتەوە\nكۆمسیۆنا بلندا سەربەخۆیا هەلبژارتنێن عێراقێ ڕاگەهاند، دێ بەردەوام بیت ل پارڤه‌كرنا کارتا تۆمارا بایۆمەتری ل هزار و 79 بنگەهێن تۆمارکرن و وەرگرتنا تۆمارا هەڤپەیمانێن سیاسی و وەرگرتنا لیستا به‌ربژێرێن تاکە کەسی هه‌یا كو ١ێ مەها داهاتی دێ بەردەوام بیت.\nکۆمسیونا بلندا سەربەخۆیا هەلبژارتنێن عێراقێ ڕاگەهاندیە ژی، هژمارا به‌ربژێرێن هەلبژاردنێن به‌روه‌خت گەهشتیە 847 کەس و 122ئالی هاتینە تۆمارکرن کو دڤێت پشكداریا هەلبژارتنێن داهاتی یێن پەرلەمانێ عێراقێ بکەن.\nبه‌حسا وێیه‌كێ ژی كریه، هه‌یا نها 847 به‌ربژیرێن تاکەکەسی، کو پێكهاتنه ژ شەش به‌ربژێرا ژ ل پێکهاتا ئێزدی، هەشت به‌ربژێرێن دی ل پێکهاتا سابێی مایندا، هەڤدەم 12 به‌ربژێر ل پێکهاتا کوردێن فەیلی و16 ل پێکهاتا مەسیحی و دوو ل پێکهاتا تۆرەکمانینه و257 به‌ربژێرێن ئالیێن سیاسی کو ل چارچۆڤێ 122 ئالیادانە.\nبریارە رۆژا 10ێ تشرینا ئێکێ یا ئەڤسالە 2021ێ هەلبژارتنێن به‌روه‌خت ل عێۆاقێ برێڤەبچیت.


کەیسی دەرهێنان و لابردنی پەکەکە وەک ڕێکخراوێکی تیرۆریستیی بیانیی\nالبحث... دەستپێك هەواڵ كوردستانی جیهانی وتار مافی چارەنوس دیمانە و راپۆرت مێژوو كتێبخانە هەمەرەنگ ئێمە پەیوەندی نوسەران عه‌بدوڵڵا عاڵايی مسعود عبدالخالق ئامانج هەرتەلی ئـــاری عه‌بدوڵڵا بەهرۆز جەعفەر بەختیار شارەزورى فەرمان ڕەشاد هاورێ توانا مێرگه‌سه‌ری محمد هەریری نەوزادى موهەندیس سه‌لام نـاوخۆش یونس سیڤەر کەیسی دەرهێنان و لابردنی پەکەکە وەک ڕێکخراوێکی تیرۆریستیی بیانیی\nالزيارات: 6494\tنوسینی دەیڤد فیلیپس و کێلی بێرکڵوەرگێڕانی لە ئینگلیزییەوە: ئەحمەد ساڵەح جافماستەر لە پەیوەندیی نێودەوڵەتیی و ئاسایشی جیهانیی\nلادانی پارتی کرێکارانی کوردستان (پەکەکە) وەک ڕیکخراوێکی تیرۆریستی بیانی لە ستەیت دیپارتمێنتی(وەزارەتی دەوڵەت) ئەمریکا دۆخێکی وادەخولقێنێت، دەتوانێت ببێتەهۆی گیانبەبەرداکردنی ئاسایشێکی سەقامگیر لەنێوان وویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا و پارتی کرێکارانی کوردستان بۆ بەرەنگاربونەوەو هاوکاریکردنی یەکتر لەجەنگ لەدژی دەوڵەتی بەناو ئیسلامی (داعش) لەئێراق و سوریا. لەبەرامبەر لادانی ناوی پەکەکە وەک تیرۆریست، دەکرێت داوا لە پەکەکە بکرێت تێکشاندن، وێرانکردن، لەناوبردنی گروپی تیرۆریستی داعش بکاتە ئەولەوییەتی کارەکانی و بەشێوەیەکی فەرمی دەست لەکاری توندوتیژی هەڵگرێت و بەردەوامی بدا بە کامپەینی سیاسی بۆ بەدیهینانی ئامانجە ڕامیارییەکانی. زیادلەوەش لادانی ناوی پەکەکە ڕێگە خۆشکەردەبێت بۆ ڕاپەڕاندنی گفتوگۆو، وتوو ووێژ لەنێوان حکومەتی تورکیا و پەکەکە، ئەمەش دەبێتەهۆی خۆڕێکخستن و زیادبونی سیکیوریتی (ئاسایش) لە تورکیا و لەهەمانکاتدا دەبێتەهۆی دەسەبەرکردن و پەرەسەندنی زیاتری مافەکانی کورد لەڕووی سیاسی و کەلتورییەوە. پێشکەوتنەکانی پەکەکە پەکەکە لەساڵی 1974 دامەزرا لەژێر ڕۆشنایی ئایدۆلۆجی مارکس-لینین، عەبدوڵا ئۆچالان شۆڕشی چەکداری لەساڵی 1984 دەستپێکرد، بۆ بنیادنانی کوردستانی گەورە لەو تێریتۆریانەی کە کوردی تێدا دابەشبوە ئەوانیش( تورکیا، ئێراق، ئێران و سوریا)ن. ساڵی 1997 پەکەکە وەک گروپێکی تیرۆریستی بیانی دەستنیشانکرا بەهۆی بەکارهێنانی توندوتیژی دژی سەربازی تورکی و ئەوکوردانەی بەشێوەیەکی فەرمی وەک گروپ هاوکاربون لە گەڵ دوژمن یان بەشێک بون لە سترەکچەی سیکورتی تورکیا (وەك پێکهاتەیەک لەڕێکخستنی ئاسیشی تورکیا). لەکاتێدا تورکیا وای چاوەڕواندەکرد دەتوانن بەکامپەینی سەربازی تەواوی هاوکارییەکانی پەکەکە بوەستێنن و قەڵاچۆیانبکەن، بەڵام پەکەکە لەترۆپکی شۆڕشی چەکداری خۆیدا لە ساڵانی نەوەدەکان هەستا بەڕفاندن و تەقینەوەو کاری خۆکوژی دژی حکومەتی تورکیا، ئەنجامی ئەم بەریەککەوتن و بەیەکدادانە تائەمرۆ بوەتەهۆی کوشتنی زیاد لە چل هەزار مرۆڤ لەنێوان پەکەکە و دەوڵەتی تورکیا. لە ساڵی 1999، پاش دەسگیرکردنی عەبدوڵا ئۆچالان بڕیاری دا واز لە سەربەخۆیی کوردستانی گەورە بهێنێ، بەرامبەر مافی کوردو سیستەمی خۆبەڕێوەبەری و دیموکراسی لە تورکیا، پەکەکە ئاگربەستی تاک لایەنانەی ڕاگەیاند لەساڵی 1999 کەبەردەوامی هەبوو تا ساڵی 2004.\nلە مانگی جوڵای 2007 پارتی داد و گەشەپێدان (ئاکەپە) خۆی وەك تاکە حیزب و خاوەن هێز چەسپاند، لەدوای ئەوە لەساڵی 2009 لەژێر دەسەڵاتی ڕەجەب تەیب ئەردۆگان وەک سەرۆک وەزیران، حکومەتی تورکیا هەنگاوی دەستپێشکەری دیموکراتیکی ڕاگەیاند، وایان گەیاند پرۆسەی دەسپێشکەری دیموکراتیک دە ببێتەهۆی پێشخستنی مافی هەموو هاووڵاتیانی تورکیا بە کوردیشەوە. سەرەتای گفتوگۆکان لەنێوان دەزگای زانیاری تورکیا (میت) و نوێنەری پارتی کرێکارانی کوردستان لە ئۆسلۆ، پایتەختی ووڵاتی نەرویج دەستیپێکرد لەنێوان ساڵانی 2009-2011، بەرهەمی ئەم گفوگوانە، سەرەنجام بوەهۆی ڕاگەیاندنی ئاگربەست لەلایەن عەبدوڵا ئۆچالان، ئەم گفتوگۆو ئاگربەستە بەردەوامبوو لە 2013 تاکو جوڵای 2015.\nلەهەڵبژرادنەکانی مانگی جونی 2015 ئاکەپە توانی تەنیا ڕێژەی 40.9ی کۆی دەنگەکانی تورکیا بەدەستبهێنێت، ئەمەش ئەنجامێکی زۆر چاوەڕوان نەکراوبو بۆ دەسەڵاتدارانی ئاکەپەو کاریگەری نێگەتیڤی هەبوو بۆ بەدیهێنانی خەون و هەوڵی ئەردۆگان بەمەبەستی دامەزراندنی سیستەمی سەرۆکایەتی و لێدانی سیڤیڵ سەسایەتی (ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگای مەدەنی). بەپێچەوانەوە گەورەترین براوەی هەڵبژاردنەکان پارتی کوردان بوو-پارتی دیموکراتی گەلان (هەدەپە) کەتوانی 13.1 کۆی دەنگەکانی تورکیا بهینێت، واتا بوبە خاوەنی هەشتا کورسی پەرلەمانی لەپەرلەمانی تورکیا. هەریەک مانگ دواتر لە 20ی جوڵایی لەشاری سوروج خۆکوژێک بوەهۆی کوشتنی 33 گەنج و بریندارکردنی سەدان گەنجی کورد کە گەنجانی کوردی خەباتگێڕو چالاکوانی کۆمەڵگای مەدەنی کردە ئامانج، لەکاتی خۆئامادەکردندا بۆ پلاندانان و بەهاناوەچوونی شاری کۆبانی. زۆربەی کوردان بڕوایان وایە دەزگای میت دەستی لەپشت ئەم خۆکوژێیەوە هەبو یان بەلای کەمەوە دەزگای میت کارئاسانی بۆیان کردوەو چاویان لەڕاستی کارەساتەکەو نوقاندوە. لەتۆڵەی بکوژانی سوروج، گەنجانی ڕادیکاڵی شۆڕشگێڕ دوو پۆلیسی هێزەکانی تورکیایان کوشت. لەوەڵامدا ڕەفتاری تورکیا لەڕادەبەدەر توندوتیژ بوو، بەسەدان گەنجی خستەبەندینخانەو دەستی بەبۆردومانی کوردەکان کرد لەڕێگەی فرۆکەجەنگیەکانیەوە. تورکیا لە22 هەمان مانگ ڕێگەیدا بەبەکارهێنانی فرۆکەخانەی ئێنجەرلیک لەلایەن وویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا لەباشوری ڕۆژهەڵاتی ووڵاتەکەی، تورکیا ئەم هەلەی قۆستەوە وەک کۆمەککردنی بۆ لێدانی پارتی کرێکارانی کورتدستان لەکوردستانی ئێراق و باشوری ڕۆژهەڵاتی تورکیا. لەمانگی ئۆگەستی 2015ەوە دەوڵەتی تورکیا دەستی کرد بەکوشتنی سەدان خەڵکی سڤیل و بەسەدان هەزار خەڵک ئاوارەو دەربەدەربوون لەماڵەکانیان.. سەرۆکی تورکیا ئۆردۆگان دووپاتیکردەوە کە'' ئەوجەنگە بەردەوام دەبێت تاکوو پاکتاوکردنی پەکەکە، بەمانایەکیتر بەردەوامی بەو جەنگەدەدەن دژی چەکدارانی پەکەکە تاکو یەک چەکداریان مابێت'' بەردەوامیدان بەم جەنگە هیچ بواری بۆ هێنانەکایەی پرۆسەی ئاشتی نەهێشتوەتەوە لەنزیک مەودادا. ئەردۆگان ئەم جەنگەی گواستۆتەوە بۆ گۆڕەپانی سیسایش دژ بەکورد. ئاکەپە پەلەیکرد بۆئەوەی هەڵبژاردنێکی لەپڕ بهێنێتەکایەوە لەمانگی نۆڤەمبەری 2015 بەمل نەدان بۆ حکومەتێکی یەکگرتووی نیشتیمانی. کامپەین و پلاتفۆرمی ئەردۆگان وابوو گوایە کۆتای بەتیرۆریزم دەهێنێ و دەتوانێت ئارامی و ئاسیش بۆتورکیا بگەڕێنێتەوە، سەرەنجام ئاکەپە دەنگی 49.5ی تورەکیای بەدەستهێنا، بەزۆرینەی دەنگ ئاکەپە هێزی ئەردۆگانی چەسپاند بەدامەزراندنی سەرۆکۆمارێتی ئیمپراتۆری.\nبەسەرداسەرکەوتن و تێکشکاندنی داعش پرایۆرەتییە لەئەرک و کارە هەرەگرنگەکانی بەڕێوەبەرایەتی ئۆباما، بۆئەم ئامانجە پشتگیری هێزە کوردییەکانکراوە هەم لەڕێگەی دابیکردنی چەک و تەقەمەنی هەم لەڕێگەی هێزی ئاسمانی، بەهێز( پەکەکە)ەشەوە بۆ پاراستن و بەرگریکردنی کۆبانی. بەڕێوەبەرایەتی ئۆباما لەنزیکەوە کاردەکات لەگەڵ پارتی یەکێتی دیموکرات (پەیەدە) کەپارتیێکی کوردیە نوێنەرایەتی کوردانی سوریا دەکات، لەکاتێکدا ئەردۆگان پەیەدە بە لقێک لە پەکەکە دەزانێت و دژی کاری پێکەوەییە لەگەڵ وویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا.\nکوردەکان ئەوەیان سەلماندووە کەباشترین هاوپەیمانی ئەمریکا لەجەنگی دژی داعش لەسوریا و ئێراق ئەوانن. سەرەڕای ئەوەی پەیەدە لە کۆنفرانسی ئاشتی ژنێڤ بەشداری پێنەکرا، بەڵام نوێنەری تایبەتی سەرۆکی وویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا چاوی بەنوێنەرانی پەیەدە کەوت لەمانگی فەبریوەری لە سوریا. ئەمریکا و پەیەدە لەسەر تاکتیکی شەڕەکەو، یەکخستن و ڕێکخستنی ستراتیچی سیاسی و ئایندەی دیسێنترەڵایزیدی دیموکراسی بۆ دوای ئەسەد لە سوریا گەشەپێدا. حکومەتی ئەمریکا مامەڵەکردنی لەگەڵ پەیەدە جیاوازەو بەهێزێکی جیاشی دەزانێت لەپەکەکە لەبارەی یاساوە، سەرەڕای کارو لینکی (پەیوەندی) مێژووییان.\nهەندێك کاری لە پێشینەو بەڵگەی باش هەیە دەکرێت لەنێوان تورکیا و پەکەکەدا بەکاربهێنرێت بۆ گەشەسەندنی نێوانیان. پەکەکە لەڕابردوو ئامادەیی ڕێکەوتن و ئاگربەست بو لەساڵانی 1999 و 2013، لەهەمانکاتدا حکومەتی تورکیا وویستی خۆی پیشانداوە بۆ ڕێکەوتن و دایەلۆگی سیاسی لەگەڵ نوێنەرانی پەکەکە هەم لە ئۆسلۆو هەم لەگەڵ عەبدوڵا ئۆچالان لە دورگەی ئیمراڵی، ئەوشوێنەی لێی بەندە. بێگومان قەوارەی سیاسی تورک و کورد هەستیان بەوەکردوە بەریەککەوتنەکان بەرەو ئاڵۆزی دەچن کاتێك تورکیا یان پەکەکە هێزی سەربازی وەک بژاردە دەبینن.دەرهێنانی ناوی پەکەکە لەلیستی تیرۆر باشترین هۆکارە بۆ ئاشتی لە تورکیا، لەبەرامبەردا دەکرێت پەکەکە دەست هەڵگرێت لە توندوتیژی سیاسی، وویستی خۆی دوپاتبکاتەوە بۆ دەستپێکردنەوەی ڕاگرتنی شەڕ لەگەڵ تورکیا و جارێکیتر بگەڕێنەوە بۆ گفتوگۆسیاسییەکان. ئەمەش بەرامبەر پێدانی مافی تەواوی سیاسی و کەلتوری بۆ کورد لە تورکیا، لەم ڕیگەوە ئاشتی و سەقامگیری بۆ ووڵات دەگەڕیتەوە. وەک مەرج بۆ دەرهینانی ناوی ، پێوویستە پەکەکە دڵنیای بدات بۆ لەناوبردن و پالپشتی تێکشکاندنی داعش و گروپە تیرۆریستییەکان. دەرهێنانی ناوی پەکەکە دەبێتەوهۆی بەرهەمی باشتر لەشەڕ دژی داعش، وە دەبێتەهۆکاری ئاسایشی باشترو کاریپێکەوەیی لەنێوان وویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریک او پەکەکە.\nDesignating Foreign Terrorist Organizations (FTO-فتۆ ) . دەستنیشانکردنی ڕێکخراوی تیرۆریستی بیانی بڕیاری لادانی زیاتر بناغەیەکی سیاسی و سەکیورتی هەیە( ئاسایشیە) چونکە هەرلەدەسپێکەوە پرۆسەی دەستنیشانکردنی ڕیکخراوی تیرۆریستی بیانی خۆی لە ئاگادارکردنەوەو تێگەیشتنی یاسایی و گرفتی تێکنیکی دەبینێتەوە. ماددەی 219ی قانونی نیشتیمانی ئەمریکا ڕیگەدەدات بە وەزیری دەرەوە بۆ دیاریکردنی ناوی هەر گروپێك وەک ڕێکخراوێکی تیرۆریستی بیانی. بۆ دڵنیای هەرگروپێک پێوویستە وەزیری دەرەوە ڕەچاوی ئەم خاڵانە بکات: 1) گروپەکە ڕێکخراوێکی بیانییە. 2) ئەو گروپە چالاکی و کاری تیرۆریستی ئەنجام داوە یان تواناو ئامانجی ئەنجامدانی کاری تیرۆریستی هەیە. 3) چالاکی ئەو گروپە تیرۆریستییە هەڕەشەیە بۆ هاونیشتیمانیانی ئەمریکا و ئاسایشی نەتەوەیی ئەمریکا. پێش دانانی ناوی ڕێکخراوەکە وەزیری دەرەوە ڕاوێژ بە وەزیری دارایی و وەزیری داد دەکات. ئامانج لە دەستنیشانکردنی هەرگورپێک لەژێر ناوی ڕێکخراوی تیرۆریستی بیانی بۆ ئەوەیە زەخت بخەنە سەرگروپەکە، دایببڕن لەجیهانی دەرەوەو لەوڕیگەوە هەوڵبدەن بۆ ڕیگرتن لە چالاکی ئابوری و هەرکارێکیتر کە دەیکات. دەشکرێت وەک ئاماژەیەکی ڕەخنە ئامێزی ئەمریکا تەماشابکرێت بۆ حکومەتەکانیتر کە چۆن دەڕوانێتە ئەو گروپە.\nهەر ڕێکخراوێک دەتوانێت داوای پێداچونەوەی یاسایی بکات لە دادگای پێداچوونەوە لەهەرێمی کۆلۆمبیا لەماوەی 30 ڕۆژدا، لەڕۆژی ناساندنی وەک تیرۆریست. لەڕابردودا هەندێک ڕێکخراو ئەم بابەتەیان جوڵاندوە بۆ پێدچونەوەی یاسایی ، وەك ڕێکخراوی موجاهیدینی خەلق و ڕێکخراوی پڵنگی ئازادی لە سریلانکا ،(Mujahedin-e Khalq (“MEK”) Liberation Tigers of Tamil Eelam (“LTTE”) . . دادگا پێداچونەوەی تەنیا بۆ دوو خاڵی یەکەمی مادەکەکرد، چونکە سێ یەم ئامرازی داخوازییەکەوە ئەوەی ئایا چالاکی ئەو گروپە تیرۆریستییە هەڕەشەیە بۆ هاونیشتیمانیانی ئەمریکا و ئاسایشی نەتەوەیی ئەمریکا، بۆیە دادگا کێسەکەی ڕەوانەی لایەنی پەیوەندی دارکردبوو. وەزارەتی دەوڵەت زۆرجار ناوی ڕێکخراوی تیرۆریستی زیاد دەکات و یان ناویان دەردەهێنێت بەپێی داواکاری خۆیان، هەنوکە ناوی 59 گروپ لەم لیستەدایە. داواکاری حوکمی بەژمارە 13224 ڕێگەدەدات بەدیاریکردن و دەستنیشانکردنی نەک بەس گروپ و ڕێکخراو بەڵکو تاکەکەسیش لەسەر ئاستی جیهان بۆئەوەی وەک تیرۆریست ناونوسبکرێن. لەکاتێکدا وەزارەتی دەوڵەت توانای هەیە گرووپ یان تاکەکەس دەستنیشانبکات وەک تیرۆریست، بەڵام وەزیری دارایی تەنیا توانای دیاریکردنی ڕێکخراوهەیە وەک تیرۆریست. داواکاری حوکمی بەژمارە 13224 لە سێپتەمبەری 2001ه وە کاری پێدەکرێت، بەڵام مێژووی ڕێکخراوی تیۆریستی بیانی (فتۆ) پێشترە، بۆیە لەهەمانکاتدا پێکەوە ئەم بڕیارانە پەکەکە ناگرێتەوە. هەردوو یاساکە هەم لەسەرئاستی تاکەکەسی و هەم بۆ ڕێکخراوە توانای فریزو بلۆککردنی هەموو موڵکوماڵێکی هەیە. بەڵام یاسایی ڕێکخراوی تیرۆریستی بیانی زیاتر ڕوونکردنەوەدەدات تەنانەت سنور بۆ بواری پەنابەریش دادەنێت، هەموو هاوکارییەکی مەتیاریاڵی و ڕیسۆرسێک (مادی و مەعنەوی) یاساغ دەکات بۆ ڕێکخراوە تیرۆریستیەکان، مەبەست لە مەتیاریاڵ هەمووشتێکی وەک موڵک، زانیاری، مەشقکردن، ڕاوێژ، هاوکاری یان دابینکردنی ئامرازی پەیوەندیکردن و چەك و تەقەمەنی، یارمەتی تاکەکەسی و گواستنەوەو زۆرشتیتر.\nلەساڵی 2010 دادگای باڵای نەتەوە یەکگرتوەکان دۆسییەی پێداچونەوەی بۆ پشتگیری ماتێریاڵی و پرۆژەی قانونی مرۆیی کردەوە، داواکار وویستی لەم ڕێگایەوە خزمەتێک بە پەکەکە و پڵنگی ئازادی لە سریلانکا بکات. ئامانج لەم پێداچونەوە قانونییە بۆئەوە بوو کەلایەنگران و ئەندامانی پەکەکە بتوانن چالاکی مرۆیی، مەدەنی و سیاسی نا توندوتیژی ڕێکبخەن لەتاراوگەو ناوخۆی تورکیا بۆ هاوکاریکردن و پشتگیریکردنی دۆسسیەی گەلی کورد. هەروەها ڕێکخستنی مەشق و ڕاهێنان بە ئەندامانی پەکەکە بۆ بەکارهێنانی یاسا نێوەدەوڵەتییەکان بۆ چارەسەرکردنی گرفتەکانیان بەشێوەیەکی ئاشتیانە و سود وەرگرتن لە کامپەین و ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتوەکان . ئاکام و کۆتا بڕیاری دادگا وەک خۆی مایەوە بەبیانووی ناڕۆشنی لەچالاکی و پشتگیری مەتێریاڵی، بەبەهانەی ئەوەی تەنانەت چالاکی ئاشتیخوازانەش نابێت ڕێگەی پێ بدرێت بەناوی ئازادی ڕادەربڕین (فریدەم ئۆف سپیچ) لەلایەن ڕێکخراوی تیرۆریستی بیانی.\nTerrorist Designation of the PKK and Post-Designation Developmentsدەسستنیشانکردنی پەکەکە وەک تیرۆریست و گەشەسەندنی پەکەکە دوای دەرهێنانی وەک تیرۆریستبۆئەوەی هەڵسەنگاندنێکی باش بۆ لێهاتووی پەکەکە بکەین، گرنگە لەسەرەتای باروودۆخی پەکەکە تێبگەین بۆئەوکاتەی وەک ڕێکخراوێکی تیرۆریستی بیانی ناسێنرا. پەکەکە وەک ڕێکخراوێکی تیرۆریستی بیانی ناسێنرا بەهۆی چالاکییە توندوتیژییەکانی لەنێوان ساڵانی 1980- 1990. پەکەکە هێرشی دەکردە سەر هێزی سەربازی تورکیا، سڤیل و ئەوکوردانەی کە هاوکاری تورکیایان دەکرد یاخود بەشێک بوون لە دامەزراوەکانی تورکیا. لە 8ی ئۆکتۆبای 1997 وەزارەتی دەوڵەت لە ئەمریکا 30 ڕێکخراوی وەک ڕێکخراوی تیرۆریستی بیانی ناساند،( پەکەکە)ش یەکێک بوو لەو ڕێکخراوانە. جارێکیتر لە30ی ئۆکتۆبای 2001 پەکەکە وەک ڕێکخراو ناویان خستە سەر لیستی تیرۆریستی جیهانی. وەزارەتی دەوڵەت ناوی هەریەک لە کۆنگرەی گەل و ئازادی بۆ کوردستان و دیموکراسی بۆگەل خستە سەر هەمان لیست. لە ساڵی 2002 یەکێتی ئەوروپاش ناوی پەکەکەی خستە سەر لیستی تیرۆر، هەروەها بەریتانیا، نیوزیلاند، کەنەدا و ئوسترالیاش.\nلەمانگی فەبریوەری 1999 هێزەکانی تورکیا (عەبدوڵا ئۆچالان)یان لە شاری نایرۆبی پایتەختی کینیا بەدیلگرت. لەپرۆسەی دادگایکردنەکەیدا عەبدوڵا ئۆچالان داوای لێبوردنی لەخانەوادەی ئەوکەسانەکرد کە ڕۆڵەکانیان لەجەنگی پەکەکە و تورکیا کوژراوە. عەبدوڵا ئۆچالان داوای خۆشی بۆ پرۆسەی چارەسەری دیموکراتی لە تورکیا دوپاتکردەوە، پەکەکەش ئاگربەستی یەک لایەنەی ڕاگەیاند. کە تاکوو جونی 2004 بەردەوام بوو. لە مارچی 2013 عەبدوڵا ئۆچالان جارێکیتر ئاگربەستی ڕاگەیاند و داوایکرد هێزەکانی پەکەکە لەشارەکان بکشێنەوە لەبەرامبەر چاکسازی سیاسی (پۆلەتیکڵ ڕیفۆرم).\nبەگوێرەی ڕاپۆرتی دەزگای دژەتیرۆر (کاونتە تێرەریزم)ی ئەمریکی ساڵی 2014'' دوای سێ دەیە جەنگ لەگەڵ پەکەکە، لەکۆتای ساڵی 2012 حکومەتی تورکیاو ڕابەرو سەرۆکی پەکەکە عەبدوڵا ئۆچالان دەستیان بەگتوگۆکردن کرد لەپێناو پرۆسەی ئاشتی. ئەم گتوگۆکردنەوە بەردەوام بوو لە ساڵی 2014. لە مارچی 2013 پەکەکە داوای ئاگربەستی ڕاگەیاند، سەرەڕای، بەردەوامی گفتوگۆی ئاشتی بوەهۆی کەمکردنەوەو نەمانی توندوتیژی لەنێوان پەکەکەو هێزەکانی حکومەتی تورکیا، ئەگەرچی لەهەندێک شوێن و ذورەدەست ڕووداوی نەخوازراو بەردەوامبوو. بەڵام لەگەڵ دەرچونی ئەم ڕاپۆرتە، زۆری نەخایاند توندوتیژییەکان زۆر بەدراماتیکی (خێرای) تەشەنەی سەند.\nProcess for Revoking an FTO Designation پرۆسەی هەڵوەشاندنەوەی ڕێکخراوی تیرۆریستی بیانی دیاریکراو یاسای کۆچووپەنابەری و نەتەوەیی ماف دەدات بە کۆنگرێس بۆ بلۆکردن یان هەڵوەشاندنەوەی ڕێکخراوی تیرۆریستی بیانی دیاریکراو. هەروەها، وەزیری دەروەی وویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا، دەسەڵات و توانای ئەوەی هەیە، کاربکات لەژێر هەمان یاسادا، بۆ هەڵوەشاندنەوەی ئەو یاسایە لەهەر کاتێکدا بیەوێت. ئەمەش بەدوو ڕێگەی تایبەت دەکرێت:\nیەکەم: ئەکرێت ئەو ڕێکخراوە پێتیشن (سکاڵانامە) پێشکەش بکات بۆئەوەی ناوی لەسەر لیستی ڕێکخراوی تیرۆریستی بیانی دەربهێنرێت. ئەو ڕێکخراوە دەبێت بەڵگەو زایناری پێوویست دابینبکات و ڕوونی بکاتەوە کەبارودۆخی ئەمڕۆی جیاوازە لە قۆناغ و کاتی دەست نیشانکردنی وەک ڕێکخراوی تیرۆریستی، هەنوکە ئەو یاسایە هەڵوەشاوەتەوە. پێتیشن یان سكاڵانامە دەکرێت دوای دووساڵ، لەناو نوسکردنی ڕێکخراوەکە بکرێت. دەشبێت پاش دووساڵ لە سکاڵانامەی یەکەم بۆ هەڵوەشاندنەوەی ئەویاسایە پێتیشن دووبارەبکرێتەوە. وەزیری دەرەوە کەبە سێکرێتەری ستەیت ناسراوە دەبێت لەماوەی 180 ڕۆژدا بڕیاری کۆتەی بدات. ئەگەر ڕێکخراو سکاڵانامە پێشکەش نەکات بۆ پێداچونەوە، ئەوا سێکرێتەری دەوڵەت، پێنج ساڵ جارێک پێداچونەوە بەناوی ئەم ڕێکخراوانەدا دەکات.\nوەزیری دەرەوە، توانای هەڵوەشاندنەوەی ئەو یاسایەی هەیە، پاش دیراسەکردن و بەراوردکردن، لەنێوان قۆناغی پێشتر و ئێستای ڕێکخراوەکە. هەروەهانابێت، ئاسایشی نەتەوەیی، وویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا، ڕێگربێت لەهەڵوەشاندنەوەی ئەم یسایە. ئەگەر وەزیری دەرەوەی وویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا، سکاڵانامەکەی ڕەتکردوە، دەکرێت، ڕێکخراوەکە، داوای پێداچونەوەی یاسای بکات، لەدادگا، لەماوەی 03 ڕۆژدا. تا ئەمڕۆ، وەزارەتی دەوڵەت، ناوی 12 ڕێکخراوی لە لیستی تیرۆریستی بیانی هەڵوەشاندۆتەوە. ڕۆژ و کاتی دەستنیشانکردنی 9 لەوڕێکخراوانەش، هاوکاتە لەگەڵ ناونوسکردنی پەکەکە وەک تیرۆریست لە 8ی ئۆکتۆبای 1997. 8 لەو ڕێکخراوانەش، کەناویان دەرهێنراوە وەک تیرۆریست، لەسەر ئادیۆلۆجی چەپ و مارکس-لینین بوون. سێ لە ڕێکخراوانەش، گروپی ئیسلامی بونە. یەکێک لەو گروپانەش گروپی ڕاستڕەوەکانی کۆڵۆمبیا بوو.دەرهێنان و لابردنی ناوی ئەم ڕێکخراوانە، لەسەر لیستی تیرۆریستی، تەنیا گۆڕانکاری نەبوو بۆ ئەم گروپانە بەڵکو، کاریگەری باش و پۆسەتیڤیان هەبوو بۆ ئاسایشی نەتەوەیی وویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا. لادانی ناوی ئەم ڕێکخراوانە وەک تیرۆریست، ئاماژە نیە، بۆ سەلماندنی ئەم ڕیکخراوانە، بەڵکو کاریگەری هەیە لەسەر جۆری بڕیاردان. کاتێک ئەم یاسایە هەڵدەوەشیتەوە، بێگومان گەشە بە ئاسایشی نەتەوەیی و ئامانجی سیاسی دەدات.\nJapanese Red Armyو Túpac Amaru Revolutionary Movement بۆ نمونە کاتێک لە ژاپۆن و پێرو باشوری ئەمریکا ناویان لەسەر لیستی تیرۆریستی لادرا، لەساڵی 2001، وەزیری دەرەوەی ئەوکات، کۆڵین پاوەڵ ئاماژەی بەوەکرد'' ئەم بڕیارە، مانای قبوڵکردنی، ئەو کارە توندوتیژیانە نیە کە لە ڕابردودا پێی هەستاون، بەڵکو ئەو تیرۆریستانەی بەکاری تیرۆریستی هەستاون، هەر بەرپرسیارن بۆ ئەنجامدانی کارەکیان. بەهەمان شێوە، کاتێک موجاهیدینی خەلق، ناوی لە لیستی تیرۆر دەرهێنرا لەساڵی 2012، وەزارەتی دەوڵەت ، بەڕوونی ئاماژەی بۆ ئەوەکرد ''کارە تیرۆریستی و چالاکییە تیرۆریستییەکانی موجاهیدینی خەلقان، بیرناچێتەوە ، بەڵکو ئێمە ڕێکخراوەکەمان وەک موجاهیدینی خەلق بۆ گرنگە، نەک کارە تیرۆریستیەکانی ڕابردوی''.\nپێداچونەوەو لێکۆڵیەنەوە بۆ پەکەکە وەك ڕێکخراوێکی تیرۆریستی بیانی Reconsidering the PKK’s Designation as an FTOوەزیری دەرەوە دەتوانێت،ناوی پەکەکە وەك ڕێکخراوێکی تیرۆریستی لادات، لەڕێگەی بەکارهێنانی توانای یاسای خۆی یاخود، وەک وەڵامێك بۆ سکاڵانامەیەک، کەدەکرێت لەبری پەکەکە، ئەم سکاڵانامەیە بەرزبکرێتەوە. پێداچونەوەی ئەم بڕیارە، بۆ ئاسایشی نەتەوەیی ئەمریکا یەکجار گرنگە. مێژوو باردۆخی ئەمڕۆی پەکەکە، ئێجگار جیاوازە، لەو مێژوو قۆناغەی پەکەکە ی وەک ڕێکخراوێکی تیرۆریستی بیانی تێدا ناسێنرا. سەرهەڵدان و دەرکەوتنی داعش یان دەوڵەتی بەناو ئیسلامی،گۆڕانی بەسەر ئەولەویەتی وویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکای لە ڕۆژهەڵاتی ناویندا هێنا، بۆیە لەناو بردنی داعشی کردە لەهەر پێشترین ئەرکەکانی. شەڕی پەکەکە لەگەڵ داعش، خزمەتێکی باشی بەسیاسەتەکانی ئەمریکاو، سیاسەتی دژەتیرۆر کردوە لە سوریاو ئێراق. پەکەکە توانی بەرگریکارێکی زۆر باش بێت لە ناوچەکە، توانی ناوچەکانی مەخمور، شەنگال، کەروکوك لە ئێراق ئازاد بکات، هەروەها کۆبانی ئازادکرد لە باکوری سوریا. لە ئۆگەستی 2014، پەکەکە تەنیا هێز بوو، توانی ببیتە سەرچاوەی دامەزراندنی تونێلێک بۆ ڕزگارکردنی دەیان هەزار یەزیدی، کەلەلایەن داعشەوە چواردەور درابون لە چیای شەنگال.\nلەگەڵ ئەوەی سەرکەوتنی بەدەست هێناوە لە جەنگی داعش، دەشتوانێت وەك پارتێکی سیاسی خزمەت بەپرۆسەی دیموکراسی بکات لە تورکیا. پەکەکە ئێستا کار بۆ ئۆتۆنۆمی دیموکراتی دەکات لە تورکیا. بەڕێوەبردن و فەرمانڕەوایی ڕۆژاڤا لە سوریا، پەیوەندی باشی بەپەکەکە هەیە، کەلەلایەن پەیەدەوە سەرۆکایەتی دەکرێت.نمونەیەکی باش و پۆسەتیڤی دیموکراسیە، ڕۆڵێکی گرنگی بەپێگە و بەهێزی ژنان داوە، ژینگەیەکی سەقامگیری هەیە. لە پرێس کۆنفرانسێکدا لە ئۆکتۆبەری 2015، ووتەبێژی وەزارەتی دەرەوە، لەوەڵامی پرسیارێکدا، گوایا، '' ئەو ئاگادارە کە زۆر لە چەکدارانی پەکەکە پەیوەندی دەکەن بە هێزەکانی یەکینەکانی پاراستنی گەل (یەپەگە)'' وەڵامی ئەوەبوو، کە وەزارەتی دەوڵەت ''جیاوازییەکی ڕوون دەبینێت لەنێوان هەردووگروپ)'' لەکاتێکدا ئەردۆگان، ئەو جیاوازییەی ئەمریکا نابینێت، بەڵکو پەکەکەو یەپەگە وەک تیرۆریسات دەبینێت.\nزۆر لە شارەزایان، ئەکادیمیەکان، سیاسەت مەدارانی ئەوروپا، چینی ڕۆشنبیری ووڵاتانی ڕۆژاوا داوا دەکەن پەکەکە ناوی لە لیستی تیرۆر دەربکرێت. ئاماژە بەوەدەکەن، کە ڕۆڵی پەکەکە زۆر گرنگە بۆ شەڕی داعش. پێتیشن، (سکاڵانامە) بەرزکراوەتەوە، دانراوە لەماڵپەڕی فەرمی کۆشکی سپی، دەڵێت '' ئێمەی خەڵك'' بەرنامەیەکە کە زیاتر لە 33000 کەس واژۆی لەسەرکردوە. ئەگەر پەکەکە هەنگاوێکی ڕەزامەندیانە بنوێنێ بۆ ئەم پێتیشنە، بۆئەوەی وەزارەتی دەوڵەت ئەم قانونە پوچەڵبکاتەوە، ئەوکات پێتیشنەکە، پێ دەنێتە قۆناغی چوارەمەوە، بۆ پشتگیریکردنی ئەو گۆڕانکاریانە لەسەربناغەی نوێ و بەیاننامەی دەستهەڵگرتن لە توندوتیژی سیاسی، کەدەکرێت پشتگیری بکرێت لە کۆمیتەی ناوەندی پەکەکەوە. بەیاننامەی پەکەکە دەکرێت وەک بەڵێنێک بێت بۆ پشتگیری جەنگیهاوپەیمانی فرەنەتەوەیی کە ئەمریکا ڕابەرایەتی دەکات دژ بە داعش. لەگەڵ نزیکبونەوەی حکومەتی ئەمریکا لە پەکەکە، دەبێت هەمەئاهەنگی بۆ هەمان پرۆسەبکرێت لەگەڵ ووڵاتانی هاوپەیمانان وەک بەریتانیا، کەنەدا، و ئوسترالیا. پشتگیری باش و زۆر بەرچاو هەیە بۆ هەمان پرۆسە لە پەرلەمانی یەکێتی ئەوروپا.\nبەهۆی مامەڵەو هێرشە ناپەسەندەکانی ئەم دواییانەی میلیتەری تورکیا دژ بە پەکەکە، کە بونە هۆی قوربانی خەڵکی سیڤیل، واپێوویست دەکات، نزیک بونەوەو مامەڵەی جیاواز لەگەڵ پەکەکەد بکرێت. ڕێبازێکی پراگماتیکی لە کۆمەڵگای نێودەوڵەتییەوە بەئاڕاستەی پەکەکە، هاندەردەبێت بۆ گۆڕین و ڕیفۆرمی سیاسی لەناو پەکەکەدا. هێشتنەوەی هەرگروپێک ڕێکخراوێکی تیرۆریستی، کاریگەری نێگەتیڤانەی دەبێت، لەوانەشە ببێتەهۆی، دروستبونی گروپی ڕادیکاڵتر و توندوتیژتر لەناوخۆیدا. دەرهێنان و لادانی ناوی پەکەکە لەناو لیستی تیرۆریستی وەك ڕێکخراو، دەبێتەهۆی زیاترپتەوکردنی ڕۆڵی پەکەکە دژی داعش. لەگەڵ ئەوەشدا، دەبێتەهۆی فاکتەرێکی بەهێزی سیاسی، بۆ گفتوگۆکردن لەگەڵ تورکیا. ئاسایشی تورکیاش، سەقامگیری زیاتر بەخۆیەوە دەبینێ، لەڕێگەی چارەسەری سیاسیەوە، مافی سیاسی زیاترو کەلتوریش بۆ کورد دەسەبەردەبێت.\nکورتەیەک لەسەر هەردوو، نوسەر دەیڤد فیلیپس و کێلی بێرکڵدەیڤد بەڕێوەبەری پرۆگرامی بونیادنانی ئاشتی و مافی مرۆڤە لە زانکۆی کۆڵۆمبیا. وەک ڕاوێژکارو پسپۆری نێودەوڵەتی لە وەزەراەتی دەرەوەی ئەمریکا لەسەردەمی، جۆرج بۆش، بیل کلینتۆن و باراک ئۆباما خزمەتی کردوە.کێلی پارێزەرەو شارەزای بواری تیرۆریزمە لە کۆلێژی جەی، لەزانکۆی نیویۆرک بەشی قانونی خوێندوە، لەبواری ئاسیشی نەتەوەی لە فۆردهام لۆسکوڵ خزمەتیکردوە\n.بۆ خوێندنەوە یان بینی ڕاپۆرتەکە بە زمانی ئینگلیزی، ئەم بەستەرە کلیک بکە


06:25 - 14/08/2019\nئەو کەسانەی لە ئاکپارتی جیادەبنەوە، سیمبولی دیموکراسی نین\nسەلاحەدین دەمیرتاش هاوسەرۆکی پێشووی پارتی دیموکراتی گەلان "هەدەپە" لە چاوپێکەوتنێکدا لە گەڵ ڕۆژنامەی "بیرگیون"ی تورکی باسی لە دوابڕیاری دادگای باڵای مافی مرۆڤی ئەوروپا کردووە لەبارەی ئازادکردنی خۆی و هەروەها تاوتوێی کێشە ناوخۆییەکانی پارتی داد و گەشەپێدان "ئاکەپە" و پرسە گرنگەکانی تورکیا کردووە.\nئاکەپە وەک نەعامە سەری لەناو زیخا دەشارێتەوە\nدەمیرتاش لەبارەی بەڕێوەبردنی کەمپینێک لە سۆشیاڵ میدیادا بۆ ئازادکردنی ڕایگەیاندووە، لە تورکیا بە هەزاران گیراوی سیاسی هەیە. کۆمەڵگای تورکیا و کۆمەڵگای نێودەوڵەتیش ئاگاداری بارودۆخی تورکیان. دەسەڵاتی ئۆتۆریتەری ئاکپارتی هەرچەندە وەک "نەعامە" سەری خۆی لە ناو زیخا دەشارێتەوە، بەڵام هەموو کەسێک کردەوە شۆڤێنیەکانی دەبینێت. بەهۆی ئەوەوە کەمپینی ئازادی دەمیرتاش کە منیان وەک هێمایەک بۆ گیراوە سیاسیەکانی دیکە دیاریکردووە، پارچەیەکە لە خەباتی سیاسی و دیموکراسی. هەتا دیموکراسی و ئازادیش لە تورکیا بەرجەستە نەبێت، ئازادکردنی گیراوە سیاسیەکانیش کارێکی زەحمەت دەبێت و ئازادی و قەدەری ئێمەش بە ئازادی و قەدەری خەڵکەوە بەستراوەتەوە.\nسوپاسی ئەو کەسانەش دەکەم کە پشتگیریان لە کەمپینی ئازادی بۆ گیراوانی سیاسی کردووە و هیوادارم خەباتیان لە پێناو دیموکراسی لە تورکیا بەردەوام بێت.\nناچارن بڕیاری دادگای مافی مرۆڤی ئەوروپا قبوڵبکەن\nهاوسەرۆکی پێشووی هەدەپە دەڵێت،" دەبێت ئەوە بزانرێت، هیچ دادگایەکی تەواو سەربەخۆ کە نەکەوێتە ژێر بڕیاری سیاسییەوە نییە. دادگای مافی مرۆڤی ئەوروپاش بە تایبەتی لەو چەند ساڵەی دواییدا، کەوتووەتە ژێر کاریگەری بڕیارە سیاسی و ئابورییەکانی ولاتانی ئەوروپا و نەیتوانی هەندێک بڕیاری دروست بدات، یان بڕیارەکانی لە کاتی خۆیدا نەداوە. دەتوانین بڕیارەکانی ئەوروپا لەبارەی پەنابەرانەوە کە لە بەرژەوەندی تورکیادا داویەتی و دوورن لە ئەخلاق و یاساکانی یەکێتی ئەوروپا بە ڕوونی ببینین. هەرچەندە دادگای ئەوروپا وەک دەزگاکانی دیکەی یەکێتی ئەوروپا خۆی لەو ڕێکەوتن و بڕیارانە پاراستووە، بەڵام ناتوانین بڵێین نەکەوتووەتە ژێر کاریگەری بڕیارەکانەوە.\nلە ٢٠ تشرینی دووەمی ساڵی ٢٠١٨ دا هەرچەندە دادگای مافی مرۆڤی ئەوروپا بڕیاری ئازادکردنیدام، بەڵام بەهۆی هەڕەشە و فشارەکانی ئاکپارتیەوە، نەیتوانی بڕیارەکەی جێبەجێبکات. ئێمەش سکاڵامان لە دادگای باڵای مافی مرۆڤی ئەوروپا تۆمار کرد. بەڵگە یاساییەکانمان زۆر بەهێزن. ئەگەر دادگا بڕیارێکی سەرسوڕهێنەر و هەڵە نەدات، لەو بڕوایەدام، بڕیارەکە لە دژی حکومەتی ئاکەپە دەبێت. ئەوەش دەبێتە وڵامێکی باش بۆ دادگاکانی تورکیا و ڕێ لە ئۆتۆریتەبوونی دادگاکانی ئەوروپا دەگرێت.\nتورکیا خاوەنی هێزێک نییە کە بتوانێت، بڕیارەکانی دادگای مافی مڕۆڤی ئەوروپا و دادگای باڵای ئەوروپا ڕەتبکاتەوە. ئێمە دەزانین دەسەڵاتی ئاکپارتی هیچ بڕیارێک قبوڵناکات کە لە بەرژەوەندی ئەودا نەبێت، بەڵام خەباتی سیاسی و یاسایی ئێمەش لە هەموو بارودۆخێکدا بەردەوام دەبێت. هەروەها بڕیاری دادگای مافی مرۆڤی ئەوروپا لەبارەی منەوە، دەبێتە بڕیارێک بۆ هەموو گیراوە سیاسییەکان.\nبەبێ هەدەپە "کۆمارێکی دیموکراتی" دروست نابێت\nسەلاحەدین دەمیرتاش لە بەشێکی دیکەی چاوپێکەوتنەکەدا ئاماژەی بە کاری ڕێکخستنی پارتی دیموکراتی گەلان "هەدەپە" کرد و دەڵێت،" هەدەپە لە هەموو قۆناخێکدا بۆ ڕەخنەگرتن لە خۆی کراوە بووە. نەتەنها لە کاتی هەڵبژاردندا بەڵکو لە هەموو قۆناخێکدا پەرەی بە پەیوەندییەکانی لە گەڵ جەماوەرەکەی داوە. بەر لە کۆنگرەکەی کە بڕیارە لە ساڵی ٢٠٢٠ دا ئەنجامبدرێت، هەدەپە کێشە ناوخۆییەکانی بە شێوەیەکی بوێرانە تاوتوێ کردووە و ئەنجامێکی باشیشی بەدەستهێناوە. هەدەپە باسی لەوە کردووە، پیویستە جەماوەرەکەی لە ناوەندی سیاسەتدا بێت. پێویستە دیموکراسی لە پارتەکەیدا بناغەی کارکردن بێت، پێویستە گرنگییەکی زیاتر بە ڕۆڵی ژن و گەنجان بدرێت و پێویستە هەموو کەسێک لەپێناو دەستوورێکی نوێ و هاوپەیمانییەکی دیموکراسی و ئاشتی و لە دژی شەڕ لە تێکوشاندابێت. دەبێت هەموو کادرێک و ئەندامێکی هەدەپە بە عارەقی ناوچەوانیان و بە گوڕ و تینەوە لە خەباتەکەدا بەشدار ببن. بەو شێوەیە سیاسەتی ئاشتی و چارەسەری هەدەپە زیاتر جێی خۆی دەگرێت و گەورە دەبێت. لە بەر ئەوەی بێ هەدەپە "کۆمارێکی دیموکرات" دروست نابێت و بە دڵنیایەوە هەدەپە ئامادەیە".\nئەو کەسانەی لە ئاکەپە جیادەبنەوە، سیمبولی دیموکراسی نین\nدەمیرتاش ڕاشیگەیاند،" ئێمە نازانین، ئەو کەسانەی لە ئاکەپە جیادەبنەوە خاوەنی چ پرۆگرام و کادرێکن. نازانرێت دەتوانن کاریگەری لە سەر هێز و پێگەی ئاکەپە دروست بکەن یان نا؟ بەڵام دەتوانم بڵێم، ئەو کەسانە هێمای دیموکراسی نین. لایەنێک کە لەسەر بنەماکانی چەپ کار نەکات، ناتوانێت ببێتە ئەلتەرناتیف و هیوای گەل.\nبەڵام ئەگەر لایەنێکی ڕاستڕەوی لیبەراڵ لە ئاکەپە و مەهەپە جیاببێتەوە، بێگومان کاریگەری دروست دەبێت. هەدەپەش هەموو کاتێک لە سەر خەباتی دیموکراسی و ئاشتی بەردەوام دەبێت. لێرەدا ڕۆڵی جەهەپە گرنگە و هەستیارە. پێویستە جەهەپە لە هەڵوێستە پراگماتییەکانی دوور بکەوێتەوە و بە شێوەیەکی ئاشکرا و شەفاف ببێتە بەشێک لە بەرەی دیموکراسی. ئەگەر درەنگ بکەوێت یان خۆی بە دوور بگرێت، فاشیزم سەردەکەوێت".\nسیاسەتی تورکیا لەبارەی سوریاوە لە سەرەتاوە و تا ئێستاش هەڵەیە\nدەمیرتاش لەبارەی سیاسەتی تورکیا لە بەرامبەر سوریا و دروستکردنی ناوچەی ئارامەوە ئەوەی خستەڕوو، " سیاسەتی تورکیا لە سوریا لە سەرەتاوە هەڵە بووە و ئێستاش هەڵەیە. تورکیا سیاسەتی دەرەوەی خۆی لە سوریا لە سەر لەناوبردنی کوردەکان و ئەسەد بنیاتنابوو و ئەمەش بووە هۆی لەناوچوونی سیاسەتی خۆیان. پێویستە سیاسەتی تورکیا لە سەر لەناوبردنی لایەنەک لە سوریا نەبێت، پێویستە بۆ سەرکەوتنی تورکیا بێت. دەبێت پەرە بە دانوستانەکانی نێوان کوردەکان و ڕژێمی سوریا و هەموو لایەنەکانی قەیرانی سوریا بدرێت.\nبەڵام هەڵوێستێکی نەتەوەپەرست و مەزهەبی و سیاسەتێکی هەڵە، وایکرد تورکیا پشتگیری لە گروپە جیهادییەکان بکات. کوردەکانی سوریا هەوڵیاندا لە گەڵ تورکیا پەیوەندییەکانیان باش بکەن، بەڵام ئاکەپە گروپە جیهادییەکانی هەڵبژارد و ئەو سیاسەتەش وایکرد کوردەکان ڕوسیا و ئەمریکا هەڵبژێرن.\nهەرچەندە کارێکی قۆرسە، بەلام باشترین ڕێگاچارە ئەوەیە، تورکیا ڕاستەوخۆ دانوستان لە گەڵ کوردەکانی سوریادا بکات. شەڕ و داگیرکاری مەترسی زیادتر لە سەر تورکیا دروست دەکات. پێویستە سیاسەتی شەڕ بەلاوەبنرێت و دەست بە دانوستان بکرێت. هیوادارم لە کۆنفرانسی سوریادا کە جەهەپە بەڕێوەی دەبات، کوردەکان لەبیرنەکرێن. دەزانم بۆچی پەیەدە بۆ کۆنفرانسەکە بانگ ناکرێت، بەڵام پێویستە نوێنەری کوردەکانیش لە کۆنفرانسەکەدا هەبێت.\nژینگەی تورکیا بە شێوەیەکی بێبەزەیی دەفرۆشرێت\nهاوسەرۆکی پێشووی هەدەپە لە کۆتایی چاوپێکەوتنەکەیدا باسی لە مەترسییەکانی سەر سروشت و ژینگەی تورکیای کرد و وتی،" دەسەڵاتی ئاکەپە، کردەوە کاپیتالیستی و نیۆلیبرالیزمییەکانی ٢٠ – ٣٠ ساڵی ڕابردوو، لە وڵاتەکەدا پەیڕەو دەکات. وڵاتە کاپیتالیستەکانی وەک ئەڵمانیا و فەڕەنسا و بەریتانیا و کەنەدا و ژاپۆن هەوڵی دۆزینەوەی ڕێگاچارەیەک بۆ کەمکردنی هەڕەشەی سەر ژینگە و سروشت دەدەن.\nتورکیا بە هیچ شێوەیەک ناتوانێت، بچێتە کەنەدا و دارەکان ببرێت و بەدوای "زێر"دا بگەڕێت، بەلام کەنەدا لە تورکیا ئەو کارە دەکات. ئەمرۆ دەبینرێت، جوانیەکانی سروشتی تورکیا بە شێوەیەکی بێشەرمانە پێشکەشی سەرمایەداری دەکرێت. حکومەتی ئاکەپەش ئەمە وەک هێنانی سەرمایەی دەرەکی و سەرکەوتن پیشانی خەڵکەکەی دەدات. نیۆلیبرالیزم هەموو سەرچاوەکان بۆ خزمەتی خۆی بەکاردەهێنێت. لە کاتێکدا کە قەیرانی ئابوریش قۆڵتردەبێت، دەسەڵاتی ئاکەپە زیادتر دەست بە کارەساتی ژینگەیی دەکات. ئێمە بۆ ژیان و داهات و دۆزینەوەی دەرفەتی کار، پێویستیمان بە کاپیتالیزم نییە.


خۆپەرستیی دەسەڵاتی سیاسی کوردستان.\nهیچ بوونەوەرێک لەم سەر ڕووی زەمینە هێندەی مرۆڤ خۆپەرست نییە.\nوا پێدەچێت مەسەلەی خۆپەرستیی تا ئاستێک سروشتی بێت لە مرۆڤدا و هێندە خەسڵەتێکی خراپ و ناشیرین نەبێت، ئەگەر وا لێکماندایەوە کە خۆپەرستیی بۆ خۆپاراستنە، بۆ خۆژیاندنە، بۆ بەرگریکردنە لە منداڵ و نەوە و جگەرگۆشەکان، بۆ پاشەکەوتکردنە بۆ ڕۆژانی تەنگانە.\nواش پێدەچێت ئەم خسڵەتە، خەسڵەتێکی خۆرسکی بێت لە مرۆڤ و هەرچ بوونەوەرێکی تردا، کەواتە تا ئێرە ئاساییە و دەبێت بە ئاسایی وەربگیرێت. بەڵام کاتێک ئەم خۆپەرستییە بە جۆرێک شۆڕش دەبێتەوە بە ناو ناخ و عەقڵ و بیرکردنەوەی مرۆڤدا، کە لە بچووکترین هەڵسوکەوتیدا بێ ئەوەی بە خۆی بزانێت دەردەکەوێت، بۆ نموونە لە کاتی دەستبردن بۆ نانخواردن، دەستبردن بۆ ئەو میوە و سەوزە و خۆراکەی کە لەبەردەمیدایە، هێندە نەوسننانە و خۆپەرستانە دەستی بۆ دەبات، ئەگەر بە وردی چاودێری بکەیت وا دەزانیت کە هەرچی لە بەردەمیدایە لە ئان و ساتێکدا دەیماشێتەوە، بۆیە ئەگەر جگەرگۆشەکەی خۆشی بە تەنیشتییەوە بێت بیری ناکەوێتەوە، یان دوای یەک دوو پاروو ئنجا بیری دەکەوێتەوە. ئەم حاڵەتە بە تایبەتی لە کاتی خواردنە بە تام و بە چێژەکاندا دەردەکەوێت. ئیتر لێرەوە ئەم خەسڵەتە دەبێت بە خەسڵەتێکی ناشیرن و دزێو و نا ئاسایی.\nخۆپەرستیی ئەگەر بەری پێنەگیرێت و تەشەنە بکات ئەوە زۆر جار بێ ئەوەی بە خۆمان بزانین و بێ ئەوەی بە وردی بیرمان لێکردبێتەوە، یەکێکە لە سەرچاوە سەرەکییەکانی ململانێ و پێکدادان و شەڕ و شۆڕ، جا ئەو ململانێ و پێکدادان و شەڕ و شۆڕە، ئەگەر لە نێوان دوو کەسدا، یان چەند کەس و چەند خێزانێکدا، یان لە نێوان تاقم و دەستەو گروپەکاندا، یان لە نێوان ئەم دەوڵەت و ئەو دەوڵتەدا بێت، ئەوە قەوارە و گەوەرەیی بە گوێرەی خۆی دەردەکەوێت، ئەمەش سەرچاوەکە ناگۆڕێت، بەڵکو ئەم سەرچاوەیە بە گوێرەی بچووکی و گەورەیی قەوارەکەی میکانیزمەکانی و ڕەهەندەکانی کەم و زۆر و بچووک و گەورە دەبن و دەردەکەون، هەتا خۆپەرستیی و چاوچنۆکیەکە گەورەتر بێت ڕەهەندگلێکی دیکە وەردەگرێت و لە خوێندنەوەیدا ڕەنگە بە خەسڵەت و کردەوەی دیکە لە قەڵەم بدرێت، بەڵام لە بنەڕەتدا هەر خۆپەرستییە.\nترسناکی ئەم سەرچاوەیە بە گوێرەی کەمی و بچووکی و گەورەیی دەگۆڕدرێت، هەتا خۆپەرستییەکە زیاتر و گەورەتر بێت زیاتر ترسناکتر دەبێت.\nخۆپەرستیی بێ ویژدانی دروستدەکات، ئەخلاقی کۆمەڵایەتی و سیاسیی لاواز دەکات، خەسڵەتە مرۆییەکان ورد ورد دەهاڕێت و دەسڕێتەوە، خۆشەویستی لە نێو تاکەکاندا دەسڕێتەوە، لە جێگەی خۆشەویستی ئۆخەی ئۆخەی هەرکەس بۆ خۆی دروستدەکات، زۆر جار ئەم خەسڵەتە دزێوە مرۆڤ دەگەیەنێتە ئەو بیرکردنەوە چاوچنۆکییەی کە وارەفتار دەکات: "ئەوەی خۆم بۆ خۆم ئەوەی تۆش دەخۆم".\nهۆکار و فاکتەرێکی بنەڕەتی بۆ لابردن یان ڕێگەگرتن لە گەورەبوونی خۆپەرستیی، خودی خێزانەکان خۆیانن، لە ناو خیزانەکاندا ئەگەر پەروەدەیەکی زانستیانە و عەقڵانییانە و دیموکراتیانە هەبێت بۆ کۆرپەکان هەر لە تەمەنی یەک ساڵییەوە تا تەمەنی شەش ساڵی ئەوە بێگومانی خۆپەرستیی کەم دەکاتەوە. فەیلەسوف و بیرمەند بێرتراند ڕەسڵ دەڵێت:"منداڵ لە تەمەنی یەکساڵیەوە تا تەمەنی شەش ساڵی، ئەوەندە شت فێر دەبێت کە بە درێژایی تەمەنی ئەوە فێر نابێت" کەواتە ئەم فێربوون و ڕاهات و پەروردەیەی تەمەنی منداڵی دەبێت بە بناغەیەکی پتەو بۆ گەورە بوون.\nهۆکار و فاکتەری دووەم، بۆ کەمکردنەوە و لابردنی خۆپەرستیی، پەروەردە و سیستمی پەڕوەردە و فێربوونە، پەروەردە و سیستمی پەروەردە ئەگەر لەسەر بنەمایەکی مرۆڤدۆستی و خۆشەویستی و دیالۆگ و دیموکراتی دامەزرابێت، ئەوە بە دڵنیاییەوە فاکتەر و هۆکارێکی گرنگ و سەرەکیە بۆ نەهێشتنی خۆپەرستیی، یان گەورەنەبوونی خۆپەرستیی لە مرۆڤەکاندا.\nفاکتەر و هۆکارێکی سیەیەم، کە خۆپەرستیی بسڕێتەوە لای مرۆڤەکان، مسۆگەرکردنی ژیانێکی بەختەوەر و دادپەروەر و یەکسانە لە لایەن حوکمڕانەکانەوە کە ڕێکخستنی ژیانی تاک و کۆمەڵگەیان لەسەر شانەو و ئەرکیانە. هەڵبەت بۆ ئەمەش ئەبێت دەسەڵاتی سیاسی و حوکمڕانەکان بە ڕاستی لە خودی گەل و خەڵک خۆیەوە بێت و بە دڵ هەڵیانبژاردبێتن و متمانە و بڕوای تەواو لە نێوانیاندا هەبێت.\nترسناکترین خۆپەرستیی، خۆپەرستیی حاکم و حوکمڕانەکان و دەسەڵاتە سیاسییەکانە، چونکە دەسەڵاتی سیاسیی وحوکمڕانەکان بۆ ئەوە هاتوونەتە بەرهەم کە ژیانی تاک و کۆمەڵگە رێکبخەن، کاتێک دەسەڵاتێکی سیاسی ـ لە وێنەی دەسەڵاتی سیاسیی ئێستای کوردستان ـ خۆپەرست دەبن، ئیتر زوڵم و ستەم دروستدەکەن و دەربەستی ژیانی گشتی خەڵک نایەن. خۆپەرستییەکەیان پاڵیان پێوە دەنێت هەرچی ستەمە بیکەن لە پێناوی دزین و تاڵانی سەروەت و سامانی خەڵکدا. لێرەشەوە نادادپەروەری و نا یەکسانی و نا بەرابەری و چەوسانەوە بە جۆرێک دروست دەبێت، کە چەندین زیندانی سیاسیی و کۆمەڵایەتی دروستدەکەن بۆ ئەوانەی هەڵدەگەڕێنەوە لێیان، یان بۆ ئەوانەی کە لە تاو بێدەرەتانی و نەبوونی و هەژاری کاری نەشییاوی وەک دزی و کوشتن و پەلامار و هێڕش بۆ سەر کەسان و خێزانەکانی تر دروست دەکەن، دەسەڵاتی سیاسی و حاکم و حوکمڕانەکان کە خۆپەرستبوون بێ سڵەمینەوە گوێ نادەن بە هیچ بەها و ئەخلاقێکی سیاسی و کۆمەڵایەتی، خوێنی خەڵک دەڕێژن لەسەر بچوکترین هەڵگەڕانەوە، لەسەر بچووکترین ناڕەزایەتی و ڕەخنەگرتن.\nدەسەڵاتی خۆپەرست چەند ترسنۆکە هێندەش دڕندەیە، چونکە دڕندەییەکەی لە ترسنۆکییەوەیەتی، ترسنۆکیەکەشی لە ترسی لە دەستدانی دەسەڵاتەکەیەوەتی، لە دەستدانی دەسەڵاتەکەشی لە خۆپەرستییەوەتی.\nئێوە تەماشاکەن، کاتێک دەسەڵاتی سیاسیی و حیزبە حوکمڕانەکانی وەک پارتی و یەکێتی لە شاخدا بوون بە ناوی شۆڕشەوە، چەند خۆپەرستیش بووبێتن زۆر خۆپەرستییەکەیان دەرنەدەکەوت، چەند ترسنۆکیش بووبێتن ترسنۆکیەکەیان دەرنەدەکەوت، دیارە بە هۆکاری ئەوەی سەروەت و سامانێکی گەورەیان لە بەردەستدا نەبوو تا ترسنۆکانە و دڕندانە بیخۆن و بەرگری لێ بکەن. بەڵام کاتێک بوون بە حکومڕان و سەروەت و سامانی کوردستان کەوتە بەردەستیان بوون بەو دز و جەردەیەی کە هیچ ئەخلاقێکی سیاسی و کۆمەڵایەتی و بەهای مرۆڤبوونیان تێدا نەماوە. ئەم دەسەڵات سیاسییە خۆپەرستە، درۆزن و ساختەچێتی گەورەش دەکەن لە پێناوی مانەوەیاندا. کارێکیان کردووە کە کۆمەڵگە و ژیانی ئاسایی خەڵکیان شێواندووە.\nئەم دەسەڵاتە سیاسییە دزێو و خۆپەرستە، دوا کارت کە لەمڕۆدا بە دەستیانەوەیە کارتی ڕیفراندۆم و دامەزراندنی دەوڵەتە. کە بە ئاشکرا یاریی و مەرامە سیاسییەکانی ئەو دیوی ئەم دروشم و بانگهێشتە ڕازاوە و جوانانەیان دیارە، مەگەر لای ئەوانە دیار و ئاشکرا نەبێت کە بوون بە کۆیلە و شایەر بۆ ئەم دەسەڵاتە ستەمکار و خۆپەرستە.