حكومه‌تی هه‌رێم: ده‌ستبه‌سه‌ركردنی هه‌ڕه‌مه‌كی پیاوان وهه‌رزه‌كارانی ئاواره‌ی | Human Rights Watch\nگەڵاڕێزان 27, 2016 12:00ب.ن. EDT\nئه‌وانه‌ی له موسڵ و حه‌ویجه‌وه هه‌ڵهاتون به‌بێ بیانوو ده‌ستبه‌سه‌ركراون\n(به‌یروت)- هیومان ڕایتس ۆوچ له ڕاپۆرته‌كه‌ی ئه‌مڕۆیدا ووتی، هێزه ئه‌منیه‌كانی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان هه‌ستاون به‌ده‌ست به‌سه‌ركردنی پیاوان و هه‌رزه‌كارانی سه‌رو ته‌مه‌ن ١٥ ساڵی ئاواره‌ی ناوچه‌كانی موسڵ و حه‌ویجه كه له‌كاتی هێرشه‌كانی دژ به گروپی به داعش هه‌ڵهاتوون له شوێنێكی نزیك كامپی دێبه‌گه.\nئه‌و پیاو و گه‌نجانه‌ی له‌ناوچه‌كانی ژێر ده‌سه‌ڵاتی داعش هه‌ڵهاتوون بۆ ناوچه‌كانی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان بۆ ماوه‌یه‌كی نادیار ده‌ستبه‌سه‌ر ده‌كرێن سه‌ره‌ڕایی ده‌رچونیان له پشكنینه سه‌ره‌تاییه‌كانی هێزه ئه‌منیه‌كانی حكومه‌تی هه‌رێم سه‌باره‌ت به بوونی هه‌رپه‌یوه‌ندیه‌كیان له‌گه‌ڵ (داعش). له‌كاتی پرۆسه‌ی لێكۆڵینه‌وه‌ی زیاتر له‌لایه‌ن به‌رپرسانی حكومه‌تی هه‌رێم، هه‌ندێك جار بۆ ماوه‌ی چه‌ند هه‌فته‌یه‌ك ده‌ستبه‌سه‌ر ده‌كرێن و له بوونی پارێزه‌ر بێبه‌ش ده‌كرێن ئه‌مه سه‌ره‌ڕایی ئه‌وه‌ی تۆمه‌تی هیچ تاوانێكیان لێناكرێت. به‌پێی یاسای عێراقی، ته‌نها بنه‌مای یاسایی بۆ ده‌ستبه‌سه‌ركردن گومانی ئه‌نجامدانی تاوانه له‌لایه‌ن كه‌سه‌كه‌وه‌و ده‌بێت پرۆسه‌كه له‌ژێر چاودێری سیستم و یاسای دادگای تاوانه‌كان بێت.\nده‌ره‌وه‌ی كامپی ئاواره‌ی “دێگه‌به" كه تێیدا پیاو كوڕی سه‌رو ته‌مه‌ن ١٤ ساڵی ئاواره‌ی ناوچه‌كانی حه‌ویجه‌و موسڵی تێیاندا بۆ ماوه‌ی هه‌رچه‌ند هه‌فته‌یه‌ك به‌شێوه‌یه‌كی هه‌ڕه‌مه‌كی ده‌ستبه‌سه‌رده‌كرێن\nلا‌ما فه‌قیه، جێگری به‌ڕێوه‌به‌ری هیومان ڕایتس ۆوچ له خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست ووتی، ''به ده‌ستبه‌سه‌ركردنی تێكڕایی پیاوان و گه‌نجانی سه‌رو ته‌مه‌ن ١٥ ساڵ كه له‌ناوچه‌كانی ژێر كۆنترۆڵی داعشه‌وه هه‌ڵهاتوون به گومانی تیرۆر، به‌رپرسانی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان پرۆسه‌ی بنه‌ما یاساییه سه‌ره‌تاییه‌كان وه‌ك له یاسای عێراقی و نێوده‌وڵه‌تیداهاتووه پشتگوێ ده‌خه‌ن. ته‌نها له حاڵه‌تێكدا ده‌ستبه‌سه‌ركردن ڕێگه‌ی پێده‌درێت ئه‌گه‌ر ئه‌گه‌ر هۆكار هه‌بێت له گومان لێكردنی كه‌سێك به ئه‌نجامدانی تاوان.''\nهیومان ڕایتس ۆوچ چاوپێكه‌وتنی له‌گه‌ڵ پێنج ژن و هه‌شت پیاو كرد كه به‌م دواییانه له ناوچه‌كانی ژێر ده‌ستی داعش هه‌ڵهاتوون و ئێستا له كامپی دێبه‌گه‌ن. هه‌مویان ووتیان پاش لێكۆڵینه‌وه‌و پشكنینی سه‌ره‌تایی له خاڵه‌كانی پشكنین كه تێیدا چه‌ند پیاوێك ده‌ستگیر كراون، باقی خه‌ڵكه‌كه هێنراون بۆ كامپه‌كه‌و لێره هه‌موو پیاو گه‌نجێكی سه‌رو ته‌مه‌ن ١٥ ساڵ له خێزانه‌كانیان جیاكراونه‌ته‌وه‌و له ناوچه‌یه‌كی به ته‌لبه‌ن ده‌وره‌دراودا ده‌ستبه‌سه‌ر ده‌كرێن بۆ لێكۆڵینه‌وه‌ی دووه‌م كه هه‌ندێك جار چه‌ند هه‌فته‌یه‌ك ده‌خایه‌نێ.\nله ١٧ی تشرینی یه‌كه‌م، حكومه‌تی ناوه‌ندی عێراق و حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان به هاوكاری هێزی هاوپه‌یمانان ئۆپراسیۆنی كۆنترۆڵكردنه‌وه‌ی موسڵیان ڕاگه‌یاند. موسڵ دووه‌م شاری عێراقه‌و له مانگی حوزه‌یرانی ٢٠١٤ له‌لایه‌ن داعشه‌وه كۆنترۆڵكرا. هه‌روه‌ها ئه‌و هێزانه‌ی له دژی داعش ده‌جه‌نگێن گه‌مارۆی شاری حه‌ویجه‌شیان داوه كه به‌دووری ٥٧ كیلۆمه‌تر ده‌كه‌وێته ڕۆژئاوای كركوك و ١٢٠ كیلۆمه‌تر باشوری ڕۆژهه‌ڵاتی موسڵ. داعش له مانگی حوزه‌یرانی ٢٠١٤ ئه‌م شارۆچكه‌یه‌شی كۆنترۆڵكرد. له‌سه‌ره‌تای ده‌ستپێكردنی ئۆپراسیۆنه‌كان ژماره‌ی دانیشتوانی ناو موسڵ به نزیكه‌ی به ١.٢ ملیۆن و دانیشتوانی ناو حه‌ویجه به ١١٥ هه‌زار كه‌س خه‌مڵێنراوه. له‌دوای ده‌ستپێكردنی ئۆپراسیۆنه‌كه‌وه، لانی كه‌م له ٨٩٤٠ هاووڵاتی بۆ باكوری سوریا و هه‌رێمی كوردستان و ناوچه‌كانی تری عێراق ئاواره بوون.\nدكتۆر دیندار زێباری سه‌رۆكی كۆمیته‌ی پێداچونه‌وه‌و وه‌ڵامدانه‌وه‌ی ڕاپۆرته نێوده‌وڵه‌تیه‌كان ڕونكردنه‌وه‌ی بۆ هیومان ڕایتس ۆوچ دا له‌سه‌ر پرۆسه‌ی پشكنین و لێكۆڵینه‌وه‌ی هێزه‌كانی حكومه‌تی هه‌رێم بۆ ئه‌و ئاوارانه. ڕونكردنه‌وه‌كانی سه‌باره‌ت به ماوه‌ی پرۆسه‌ی لێكۆڵینه‌وه‌ی دووه‌م و دواكه‌وتنی له پرۆسه‌ی لێكۆڵینه‌وه‌كان هاوتابوون له‌گه‌ڵ ووته‌و ئه‌و ئاوارانه‌ی هیومان ڕایتس ۆوچ چاوپێكه‌وتنی له‌گه‌ڵ كردن، به‌ڵام جه‌ختیشی كرده‌وه كه حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان پاپه‌ند ده‌بێت به پاراستنی مافه‌كانی مرۆڤ.\nدكتۆر زێباری ووتی، هه‌موو ئه‌و كه‌سانه‌ی ئاواره‌ی ناوچه‌كانی كوردستان ده‌بن له خاڵه‌كانی پشكنین لێكۆڵینه‌وه‌و پشكنینیان بۆ ده‌كرێت و ناو ناسنامه‌كانیان له‌گه‌ڵ ئه‌و زانیاریانه‌ی ده‌زگا هه‌واڵگری و ئه‌منیه‌كان كۆیانكردونه‌ته‌وه به‌راورد ده‌كرێت . زێباری ووتیشی جگه‌له‌وه‌ش ئه‌و كه‌سانه‌ی كه له‌ناوچه‌كانی ژێر كۆنترۆڵی داعشه‌وه هه‌ڵدێن لێكۆڵینه‌وه زیاتریان له‌گه‌ڵ ده‌كرێت. ووتی بۆ ئه‌م كه‌سانه لێكۆڵینه‌وه‌ی زیاتر ده‌كرێت له‌سه‌ر بنه‌مای ده‌زگا هه‌واڵگری و ده‌زگای ئاسایشی نه‌ته‌وه‌یی و ده‌زگا ئه‌منیه ناوخۆییه‌كانی ئه‌و ناوچانه.\nسه‌باره‌ت به كامپی دێبه‌گه، به‌پێی ووته‌ی ئاواره‌كان، هیومان ڕایتس ۆوچ له‌وبڕوایه‌دایه كه لێكۆڵینه‌وه‌كان له ناوچه‌یه‌كی ده‌وره‌دراو به ته‌لبه‌ن وچه‌ند مه‌ترێك له ده‌ره‌وه‌ی كامپه‌كه ئه‌نجام ده‌درێت، به‌ڵام ته‌نها بۆ پیاوان و گه‌نجانی سه‌رو ته‌مه‌ن ١٥ ساڵ.\nدكتۆر زێباری نه‌یگوت كه لێكۆڵینه‌وه‌ی دووه‌م چه‌ند ده‌خایه‌نێ، به‌ڵام ڕوونی كرده‌وه له پاش ئه‌وه‌ی پیاوان و گه‌نجانی سه‌رو ته‌مه‌ن ١٥ ساڵ له لێكۆڵینه‌وه‌كان ده‌رده‌چن ده‌گوازرێنه‌وه بۆ ناو كامپه‌كان. هه‌روه‌ها دانی به‌وه‌نا كه ڕه‌نگه پرۆسه‌كه ماوه‌یه‌ك بخایه‌نێ به‌هۆی زۆری ژماره ئاواره‌كان و چڕی پرۆسه‌كه وه‌ك كۆكردنه‌وه‌ی زانیاری هه‌واڵگری له‌سه‌ر ئه‌و كه‌سانه،'' به‌ڵام دووپاتی كرده‌وه‌كه حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان وهێزه‌كانی ئاسایش هه‌موو هه‌وڵێكی جدی ده‌ده‌ن له پاپه‌ندبوون به ستانده‌رده نێوده‌وڵه‌تیه‌كانی مافی مرۆڤ له‌كاتی پرۆسه‌كه‌دا.\nزێباری ووتی، ئه‌گه‌ر زانرا كه‌سێك مه‌ترسی بۆ سه‌ر ئاسایشی ناوچه‌كه هه‌یه، ده‌بێت له ماوه‌ی ٢٤ كاتژمێردا بگوازرێته‌وه بۆ دادگایه‌كی تایبه‌ت و له‌وێ تاوانه‌كه‌ی دیاری ده‌كرێت، به‌ڵام دانی به‌وه‌نا كه له چه‌ند كه‌یسێكی كه‌مدا، پرۆسه‌ی یاسایی بۆ ئه‌وانه‌ی گومانی په‌یوه‌ندی بونیان به داعشه‌وه لێكراوه دواكه‌وتوه به‌هۆی زۆری ژماره‌ی ئاواره‌كان كه له‌ناوچه‌كانی ژێرده‌ستی داعشه‌وه هه‌ڵهاتوون بۆ ناوچه‌كانی هه‌رێمی كوردستان، هۆكارێكی تری دواكه‌وتنی پرۆسه‌كه نه‌بوونی ژماره‌ی پێویسته له ئه‌ندامانی هێزه ئه‌منیه‌كان  بۆ به‌ڕێوه‌بردنی پرۆسه‌ی لێكۆڵینه‌وه‌كان و نه‌بوونی سه‌رچاوه‌ی دارایی پێویست.\nته‌نها بنه‌مای یاسایی بۆ ده‌ستبه‌سه‌ركردن وه‌ك له یاسایی عێراقیدا هاتووه گومانه له ئه‌نجامدانی تاوان نه‌ك له‌سه‌ر بنه‌مای ئه‌گه‌ری دروستكردنی هه‌ڕه‌شه‌ی ئه‌منی به‌هۆی شوێنی نیشته‌جێبوونیان، هه‌دوه‌ها ده‌بێت ده‌ستبه‌سه‌ركردن له‌ژێر سیستم و یاسای دادگای تاوانه‌كاندا بێت.\nده‌بێت به‌رپرسانی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان ده‌ستبه‌جێ ده‌ستبه‌سه‌ركراوه‌كان ئاگادار بكه‌نه‌وه له بوونی هه‌ر تۆمه‌تێك له دژیان و ڕێگه‌یان پێبده‌ن له‌به‌رده‌م دادگایه‌كی سه‌ربه‌خۆ به‌رگری له كه‌یسه‌كانیان بكه‌ن وه‌ك له یاسای عێراقیدا هاتووه. هیومان ڕایتس ۆوچ ووتی، ده‌ستگیركردن و دادگایی بكرێن ده‌بێت ته‌نها له حاڵه‌تێكدا بێت گه‌ر گومانی ئه‌نجامدانی تاوانیان لێكرابێت.\nبه‌پێی یاسا نێوده‌وڵه‌تیه‌كان ده‌بێت ده‌ستبه‌سه‌ركردنی منداڵان دوا ڕێگه‌چاره بێت و بۆ ماوه‌یه‌كی زۆر كورت بێت. هه‌روه‌ها به‌پێی ستانده‌رده نێو ده‌وڵه‌تیه‌كان، ئه‌و منداڵانه‌ی گومانیان لێده‌كرێت له‌لایه‌ن داعش به چه‌كدار كرابن یان به‌كارهێنرابن ده‌بێت وه‌ك قوربانی مامه‌ڵه‌یان له‌گه‌ڵ بكرێت و هاوكاری بكرێن له پرۆسه‌ی چاكسازی و گه‌ڕانه‌وه‌یان بۆ ناو كۆمه‌ڵگا له‌بری سزادانیان.\nلاما فه‌قیه ووتی، ''له پێویستی لێكۆڵینه‌وه‌ی ئه‌منی تێده‌گه‌ین، به‌ڵام ده‌ستبه‌سه‌ركردنی هه‌موو پیاو گه‌نجێكی ته‌مه‌ن ١٥ ساڵ و سه‌رو ته‌مه‌ن ١٥ ساڵ ته‌نها له‌به‌ره‌وه‌ی خه‌ڵكی كوێن و له‌كوێوه هاتوون جیاكاری كردنه له‌به‌رامبه‌ریان و ئه‌م كه‌سانه كه له‌بارودۆخ و گوزه‌رانێكی قورسدان وه‌ك پێویست پارێزگاریان له‌ناكرێت. به‌ڕه‌چاوكردنی ئه‌و بارودۆخه‌ی پێیدا تێپه‌ڕیوون، ده‌بێت پرۆسه‌ی لێكۆڵینه‌وه‌كان به‌خێرا بكرێت و ڕێز له مافه‌كانیان بگیرێت.''\nچاوپێكه‌وتن له‌گه‌ڵ ده‌ستبه‌سه‌ركراوان و خێزانه‌كان\nهیومان ڕایتس ۆوچ چاوپێكه‌وتنی له‌گه‌ڵ پێنج ژن و هه‌شت پیاو كرد كه به‌م دواییانه له ناوچه‌كانی ژێر ده‌ستی داعش هه‌ڵهاتوون و ئێستا له كامپی دێبه‌گه‌ن كه به‌دووری ٤٠ كیلۆمه‌تر ده‌كه‌وێته باشوری هه‌ولێر. هه‌موویان ووتیان كه له خاڵه‌كانی پشكنینی پێشمه‌رگه و هێزه ئه‌منیه‌كانی عێراق وه‌ستێنراون بۆ پشكنین له‌كاتی هاتنیان بۆ ناوچه‌كانی ژێر ده‌سه‌ڵاتی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان. ووتیان كه هه‌موو ئاواره‌كان به ژنان ومنداڵانیشه‌وه پشكێنراون و لێكۆڵینه‌وه‌یان له‌گه‌ڵ كراوه له‌لایه‌ن ئه‌و ژنانه‌ی له خاڵه‌كانی پشكنین كارده‌كه‌ن. هێزه‌كان داوایان له پیاوان كردووه كراس و پێڵاوه‌كانیان داكه‌نن و پاشان پێشمه‌رگه ناسنامه‌كانیان بردون و له داتای كۆمپیوته‌ر به‌راوردیان كردوون به ناوی ناو لیستی گومان لێكراوه‌كان.\nدوو پیاوی حه‌ویجه ووتیان كه پاش گه‌ڕان به‌ناو لیسته‌كه‌دا، هێزه‌كانی پێشمه‌رگه له نزیكه‌ی ٥٠٠ كه‌سی خاڵی پشكنینه‌كه دوو پیاو به تۆمه‌تی بوونی په‌یوه‌ندیان له‌گه‌ڵ داعش ده‌ستگیر ده‌كه‌ن. ئه‌و دوو پیاوه‌ی كه چاوپێكه‌وتنیان له‌گه‌ڵ كرا ووتیان ڕه‌نگه دوو پیاوه ده‌ستگیركراوه‌كه كاریان له‌گه‌ڵ چاكدارانی داعش له‌شاره‌كه كردبێت.\nژنێكی خه‌ڵكی موسڵ ووتی كه هێزه ئه‌منیه‌كانی عێراق له گروپێكی گه‌وره ١٠ پیاویان ده‌ستگیر كرد. پاشان باقی گروپه‌كه نێردران بۆ كامپی دێبه‌گه به‌ڵام خێزان و منداڵی ١٠ پیاوه‌كه له‌وێ مانه‌وه. ئه‌و ژنه نه‌یزانی ئایا ئه‌و پیاوانه په‌یوه‌ندیان به داعش هه‌بووه یان چی به‌سه‌ر خۆیان و خێزانه‌كانیان هاتووه.\nهه‌ركه ئاواره‌كان گه‌یشتنه كامپی دێبه‌گه، هێزه‌كانی ئاسایشی حكومه‌تی هه‌رێم هه‌موو پیاو گه‌نجێكی سه‌رو ١٥ ساڵ له ژنان منداڵان جیاده‌كه‌نه‌وه. پاش ده‌ستگرتن به‌سه‌ر ناسنامه‌كانیان ده‌یانبه‌نه شوێنێكی جیاواز كه ته‌لبه‌ن ده‌وره‌دراوه‌وچه‌ند مه‌ترێك له كامپه‌كه‌وه دووره‌و له‌لایه‌ن هێزه‌كانی ئاسایش پاسه‌وانی ده‌كرێن.\nهیومان ڕایتس ۆوچ سه‌ردانی كامپی دێبه‌گه‌ی كردو تێبینی ئه‌و شوێنه‌ی له‌به‌شی ئه‌و دیوی ته‌لبه‌نده‌كه‌وه كردو له‌وێوه توێژه‌رانی هیومان ڕایتس ۆوچ توانیان چاوپێكه‌وتن له‌گه‌ڵ سێ پیاو له‌به‌شی ئه‌ودیوی ته‌لبه‌نه‌كه‌وه بكه‌ن. ئه‌و كه‌سانه ده‌یانتوانی به ئازادی له‌ناو شوێنه‌كه‌دا جموجول بكه‌ن و له‌ژێر خێمه‌دا ده‌خه‌وتن و ئاو كاره‌بایان هه‌بوو هه‌روه‌ها جلی ئاساییان له‌به‌ردا بوو. جگه‌له‌وه‌ش، له نێو ته‌لبه‌نه‌كانه‌وه ڕێگه‌ی قسه‌كردنیان له‌گه‌ڵ خێزانه‌كانیان پێده‌درا. ئه‌و سێ پیاوه‌ی هیومان ڕایتس ۆوچ چاوپێكه‌وتنی له‌گه‌ڵ كردن هیچ گازنده‌یه‌كیان له‌سه‌ر خزمه‌تگوزاری و كه‌شی ناو شوێنه‌كه نه‌بوو. به‌ڵام دیار نه‌بوو ئه‌و منداڵانه‌ی خزم و كه‌س و كارێكیان له‌گه‌ڵ نیه جیاكرابنه‌وه له پیاوه‌كان وه‌ك له ستانده‌رده نێوده‌وڵه‌تیه‌كاندا هاتووه.\nكه‌سێك كه له‌ناو كه‌مپه‌كه‌دا كاری ده‌كرد به هیومان ڕایتس ۆوچی ووت، ده‌كرێت له ماوه‌ی دوو كاتژمێره‌وه تا چه‌ند هه‌فته‌یه‌ك لێره بمێننه‌وه. ئه‌و سێ پیاوه‌ی هیومان ڕایتس ۆوچ قسه‌ی له‌گه‌ڵ كردن ووتیان، ماوه‌ی ١٥ تا ٢٠ ڕۆژه له‌و شوێنه‌دان و هێشتا نازانن كه‌ی ئازاد ده‌كرێن. یه‌كێكیان ووتی كه دوو پیاوی ناو ئه‌و شوێنه ده‌ناسێ ماوه‌ی زیاتر له ١٠٠ ڕۆژه له‌وێ ماونه‌ته‌وه. ئه‌و پیاوه ده‌ست به‌سه‌ره ووتیشی، نزیكه‌ی ٤٠٠ پیاو گه‌نجی سه‌رو ١٥ ساڵ له‌و شوێنه‌دان و كه‌سیان ڕێگه‌یان پێنه‌دراوه له بوونی پارێزه‌ری به‌رگریكار. هه‌موویان ووتیان كه ئه‌وه‌نده‌ی ئه‌وان بزانن هه‌موو پیاو گه‌نجێكی سه‌رو ته‌مه‌ن ١٥ ساڵ كه له‌ناوچه‌كانی ژێر كۆنترۆڵی داعشه‌وه ده‌گاته كامپی دێبه‌گه له‌م شوێنه ده‌ستبه‌سه‌ر ده‌كرێ به‌رله‌وه‌ی ڕێگه‌ی چوونه ناو كامپه‌كه‌یان پێ بدرێت.\nئه‌ندامێكی تیمه‌كه‌ی ده‌زگای خێرخوازی بارزانی كه كامپه‌كه به‌ڕێوه‌ده‌به‌ن به هیومان ڕایتس ۆوچی ووت هه‌رچه‌نده كه ئه‌وان و كۆمسیۆنی باڵای په‌نابه‌ران و ڕێخراوه‌كانی تری سه‌ر به نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان ڕێگه‌ی چوونه ناو ئه‌و شوێنه‌یان پێده‌درێت بۆ دابینكردنی خواردن و پێداویستی، شوێنه‌كه له‌ژێر كۆنترۆڵی ئاسایشدایه. ووتیشی نازانێ چه‌ند كه‌س له‌و شوێنه‌دا ده‌ست به‌سه‌ركراوه.\nهه‌موو ئه‌وانه‌ی چاوپه‌كه‌وتنیان له‌گه‌ڵ كرا ووتیان كه ئاسایش جارێك یان دووجار لێكۆڵینه‌وه له‌گه‌ڵ ئه‌و كه‌سانه ده‌كات له‌ماوه‌ی دوو ڕۆژی یه‌كه‌م ده‌گه‌نه ئه‌و شوێنه له لێكۆڵینه‌وه‌كان پرسیاری شه‌خسیان لێده‌كرێت و له‌گه‌ڵ بوونی هه‌رپه‌یوه‌ندیه‌كیان به داعش.\nگه‌نجێك ووتی كه خوێندكاری كۆلێژی ئه‌ندازیاری بووه له زانكۆی موسڵ به‌رله كۆنترۆڵكردنی شاره‌كه له‌لایه‌ن داعش و دوو ساڵی خوێندنی له ده‌ست چووه. له سه‌ره‌تای تشرینی یه‌كه‌می ٢٠١٦ له موسڵ هه‌ڵدێ له‌به‌ره‌وه‌ی ده‌یه‌وێت له زانكۆی كه‌ركوك ده‌ست به خوێندن بكاته‌وه. پاش گه‌شتێكی سه‌خت له كۆتاییدا ده‌گاته خاڵێكی پشكنینی پێشمه‌رگه‌و له‌وێوه ده‌برێت بۆ شوێنی ده‌ستبه‌سه‌ركردنی نزیك كامپی دێبه‌گه. هیوای سه‌ركه‌وتنیان له خوێندنه‌كه‌ی بۆ خواستووه‌و دڵنیایان كردۆته‌وه كه له ماوه‌ی دوو ڕۆژدا ئازاد ده‌كرێ و ده‌توانێ بچێته كه‌ركوك بۆ خوێندن.\nبه‌ڵام كاتێك هیومان ڕایتس ۆوچ چاوپێكه‌وتنی له‌گه‌ڵ كرد بۆ ماوه‌ی ١٨ ڕۆژ بوو له‌و شوێنه‌دا مابووه‌وه به‌بێ ئه‌وه‌ی هیچ به‌ڵگه‌یه‌كی نیشان بدرێت له هه‌بوونی په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ داعش و ڕێگه‌ی بوونی پارێزه‌ری پێنه‌دراوه. ئه‌و ووتی كه ناسنامه‌ی زانكۆی نیشانی ئه‌فسه‌رانی ئاسایش داوه‌و پێیگوتون كه ده‌یه‌وێت بچێته‌وه زانكۆ، به‌ڵام ڕه‌تیان كردۆته‌وه ئازادی بكه‌ن.\nبه‌پێی ووته‌ی ئه‌وانه‌ی چاوپێكه‌وتنیان له‌گه‌ڵ كرا، زۆرێك له‌و كه‌سانه‌ی له‌ناو ئه‌و شوێنه‌دان ئازاد ده‌كرێن و په‌یوه‌ندی به خێزانه‌كانیانه‌وه له كامپی دێبه‌گه یان كامپه‌كانی تر ده‌كه‌نه‌وه. ووتیان پاشا ئه‌وه‌ی كه پیاو منداڵه‌كان ئازاد ده‌كرێن ده‌توانن به ئازادی له‌ناو كامپی دێبه‌گه هاتوچۆ بكه‌ن، به‌ڵام دانیشتوانی ئه‌و كامپانه ڕێگه‌یان پێنادرێت كه‌مپه‌كه جێبهێڵن ته‌نها له‌و كاته‌دا نه‌بێت كه به‌رپرسان بیانگوێزنه‌وه بۆ جێگایه‌كی تر. له ٢١ی تشرینی یه‌كه‌م هیومان ڕایتس ۆوچ ڕاپۆرتێكی له‌سه‌ر سنوورداركردنی نایاسایی هاتوچۆو جموجۆڵی ئاواره‌كان له‌كامپی نازاراواو له‌یلانی نزیك كه‌ركوك بڵاوكرده‌وه.\nبه‌ڵام له‌هه‌ندێك كه‌یسدا، ده‌ست به‌سه‌ركراوه‌كان ڕێگه‌ی چوونه ناو كه‌مپه‌كه‌یان پێنه‌دراوه. ده‌ست به‌سه‌رێك ووتی كه بینیوویه‌تی ئاسایش دوو پیاوی حه‌ویجه‌یان بردۆته شوێنێكی ده‌ره‌وه‌ی كه‌مپه‌كه. ئه‌و نه‌یزانی دوای ئه‌وه چیان به‌سه‌ر هاتووه. ژنێكی خه‌ڵكی گوندی كارده‌هاری ناحیه‌ی مه‌خمور ووتی، مانگێك له‌مه‌وبه‌ر كوڕه ته‌مه‌ن ٣٠ ساڵه‌كه‌ی كه كرێكاره‌و هیچ په‌یوه‌ندیه‌كی به داعشه‌وه نه‌بووه له شوێنه‌و دوای ١٨ ڕۆژ بێسه‌روشوێن بووه. ئاگادر نیه له‌وه‌ی بۆ كوێ بردراوه‌و بۆچی و ده‌ترسێ پرسیار له ئاسایش بكات ده‌رباره‌ی شوێن و حاڵه‌تی كوڕه‌كه‌ی.\nدكتۆر زێباری ووتی كه حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان پاپه‌نده به ئاگاداركردنه‌وه‌ی خێزانی ده‌ست به‌سه‌ركراوه‌كان له شوێن و پێگه‌یان، به‌ڵام جارێكی تر ووتی به‌هۆی كه‌می ئه‌ندامانی هێزه‌كانی ئاسایش و نه‌بوونی سه‌رچاوه‌ی دارایی ئه‌م كاره‌ش ماوه‌یه‌كی پێده‌چێ و قورسه.\nهومان ڕایتس ۆوچ داوا له به‌رپرسانی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان ده‌كات ڕێگه به ده‌ستبه‌سه‌ركراوه‌كان بدات له په‌یوه‌ندیكردن به خێزانه‌كنیان تا ئاگادار بكرێنه‌وه له شوێن و هۆكاری ده‌ستبه‌سه‌كردنیان. ده‌بێت هۆكارێكی یاسایی ڕوون هه‌بێت بۆ ده‌ستبه‌سه‌ركردنی خه‌ڵك و به‌خێرایی تۆمه‌ته‌كانیان ڕوبه‌ڕوبكرێته‌وه له‌به‌رده‌م دادوه‌ر یان ئازاد بكرێن. نابێت هیچ ده‌ستبه‌سه‌ركراوێك له بوونی پارێزه‌ر بێبه‌ش بكرێت.\nپێویسته حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان ڕێگه به چاودێرانی سه‌ربه‌خۆی مافه‌كانی مرۆڤ بدات له چوونه ناو سه‌نته‌ره‌كانی لێكۆڵینه‌وه‌و ده‌ستبه‌سه‌ركردن. ده‌بێت به‌رپرسانی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان و حكومه‌تی عێراقی ژماره‌ی ئه‌و كه‌سانه‌ی له خاڵه‌كانی پشكنین و سه‌نته‌ره‌كان ده‌ستبه‌سه‌ركراوون ئاشكرا بكات و ڕوونكردنه‌وه بده‌ن سه‌باره‌ت به‌وه‌ی له‌سه‌ر چ بنه‌مایه‌كی یاسایی ده‌ست به‌سه‌ركراون و ژماره‌ی ئه‌و كه‌سانه‌ی تۆمه‌تی ئه‌نجامدانی تاوانیان ڕوبه‌ڕوكراوه‌ته‌وه چه‌نده.\nده‌بێت به‌رپرسان هه‌موو هه‌وڵێك بخه‌نه‌گه‌ڕ له پێناو ڕێگه‌دان به مانه‌وه‌ی منداڵان له‌گه‌ڵ دایك و باوكیان له‌كاتی لێكۆڵینه‌وه‌و له‌ماوه‌ی ده‌ستبه‌سه‌ریدا. ده‌بێت ئه‌فسه‌ری به‌رپرس له هه‌موو حاڵه‌تێكدا دایك و باوكی منداڵان ئاگادار بكاته‌وه له ده‌ست به‌سه‌ركردن و گواستنه‌وه‌ی منداڵان بۆ شوێنه‌كانی تر، هه‌روه‌ها ئاگادار بكرێنه‌وه له چۆنیه‌تی پێدانی زانیاری له‌باره‌ی شوێن و بارودۆخی منداڵه‌كانیان. ده‌بێت ئه‌فسه‌رانی ئاسایش به ئاماده‌بوونی دایك و باوكی منداڵه‌كان لێكۆڵینه‌وه له‌گه‌ڵ ئه‌و منداڵانه بكه‌ن.\nده‌بێت ئه‌و منداڵ و هه‌رزه‌كارانه‌ی كه‌سیان له‌گه‌ڵ نیه له گه‌وره‌و زگورته‌كان له شوێنی لێكۆڵینه‌وه‌كان و له كامپه‌كان جیابكرێنه‌وه‌و به‌پێی ته‌مه‌نیان مامه‌ڵه‌ی گونجاویان له‌گه‌ڵ بكرێت.\nله غیاب و نه‌بوونی به‌ڵگه‌ی سه‌ره‌تایی له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی كه‌سێك پێشێلكاری یاسای عێراقی كردووه، ده‌بێت به‌رپرسان ده‌ست به‌جێ ئازادیان بكه‌ن بیان گوێزنه‌وه بۆ شوێنێكی سه‌لامه‌ت و هه‌موو هه‌وڵێك بده‌ن له شادكردنه‌وه‌یان به خێزانه‌كانیان. بۆ منداڵان، ده‌بێت به‌رپرسان دایك و باوكی ئه‌و منداڵانه ئاگادر بكه‌نه‌وه له ئازادكردنیان و هاوكاریان بكه‌ن له شادبوونه‌وه‌یان به خێزانه‌كانیان .\nده‌بێت هه‌وڵی تایبه‌ت بدرێت له شادكردنه‌وه‌ی خێزانه‌كان به یه‌كتر له‌و شوێنانه‌ی كه ژنان و منداڵان گوێزراونه‌ته‌وه له كامپی ده‌به‌گه بۆ شوێنێكی تر.\nئه‌گه‌ر به‌رپرسان زانیان منداڵێك تاوانی ئه‌نجامداوه، بۆ لێكۆڵینه‌وه‌ی زیاتر ده‌بێت ده‌ستبه‌جێ بیگوێزنه‌وه بۆ سه‌نته‌رێكی گونجاو كه تێیدا چاودێری و پارێزگاری منداڵانی تێدا ده‌كرێت یان ئازادیان بكه‌ن تا له‌ژێر چاودێری كه‌سێكی گونجاودابن وه‌ك خزم و كه‌س و كاریان له كاتی پرۆسه‌ی لێكۆڵینه‌وه‌و دادگایكردن. ئه‌گه‌ر به‌رپرسان بۆیان ده‌ركه‌وت منداڵێك ده‌بێته هه‌ڕه‌شه له‌سه‌ر ئاسایشی نیشتمانی، ده‌بێت ئه‌و منداڵه بده‌نه ده‌ست پۆلیسی مێرد منداڵان و ئه‌وانیش منداڵه‌كه به‌رنه به‌رده‌م دادگای مێرمنداڵان بۆ لێكۆڵینه‌وه وه‌ك له یاسای تاوانه‌كانی عێراقدا هاتووه. له هه‌موو حاڵه‌تێكدا، ده‌بێت ده‌ستبه‌سه‌ركردن و به‌ندكرنی منداڵان دوا ڕێگه چاره بێت هیچ ڕێگایه‌كی تر نه‌بێت وماوه‌كه‌ی زۆر كورت بێت و جیابكرێنه‌وه له گه‌وره‌كان و ڕێگه‌ی سه‌ردان و په‌یوه‌ندیان له‌گه‌ڵ خێزانه‌كانیان پێبدرێت.\nده‌بێت به‌رپرسان هاریكاری پرۆسه‌ی چاكسازی و گه‌ڕاندنه‌وه‌ی ئه‌و منداڵانه‌ی بوونه‌ته قوربانی به چه‌كداركردن بۆ ناو كۆمه‌ڵگا بكه‌ن. پره‌نسیپه‌كانی پاریسی ساڵی ٢٠٠٧ له‌سه‌ر ئه‌و منداڵانه‌ی په‌یوه‌ندیان به هێزو گروپه چه‌كداره‌كانه‌وه هه‌بووه ده‌ڵێ، ''ئه‌و منداڵانه‌ی به ئه‌نجامدانی تاوان تۆمه‌تبارده‌كرێن له‌كاتی بوونی په‌یوه‌ندیان به هێزو گرووپه چه‌كداره‌كان ده‌بێت وه‌ك قوربانی پێشێلكاری یاسا نێوده‌وڵه‌تیه‌كان ته‌ماشا بكرێن ؛نه‌ك وه‌ك تاوانبار. ده‌بێت به‌پێی یاسا نێوده‌وڵه‌تیه‌كان مامه‌ڵه‌یان له‌گه‌ڵ بكرێت له چوارچێوه‌ی چاكسازیكردنیان و گه‌ڕاندنه‌ویان بۆ ناو كۆمه‌ڵگا.''


هەواڵ / ئابوری :: 14/12/2019 :: 8425 جار بینراوە\nلە دوای ئەوەی لە رێگەی دوو نوسراوی جیاوازەوە ناوی ھەزار و سی و سێ (1033) ھاووڵاتی کەمدەرامەت و خاوەن پێداویستی تایبەت و شایستەی شاری کەرکوک ئاڕاستەی وەزیری کار و کاروباری کۆمەڵایەتی کرا، رەزامەندی درا لەسەر دابینکردنی ھاوکاریی کۆمەڵایەتی بۆیان.\nئەڵماس فازڵ، ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق بە دواڕۆژی راگەیاند: لەدوای هەوڵەکانمان لەماوەکانی رابوردوودا، خۆشبەختانە وەزیر رەزامەندی لەسەر نووسراوەکانمان دەربڕی و لە ئێستاشدا لەلایەن لیژنە و تیمە تایبەتەکانی بەڕێوەبەرایەتی کار و کاروباری کۆمەڵایەتی کەرکوک رێکارە یاساییەکان بۆ ئەو مەبەستە گیراونەتەبەر.\nوتیشی: "رۆژانە لە رێگەی تەلەفۆنەوە پەیوەندی بەو خێزانانەوە دەکرێت و دواتریش سەردانی ماڵەکانیان دەکەن تاوەکو بەزووترین کات کارە پێویستەکانیان بۆ ئەنجامبدەن و سودمەند بن و ئاستی بژێوی ژیانیان باشتر بێت".


نوێترین زانیاری ده‌رباره‌ی عه‌بدوڵا ئۆجالان\nعه‌بدوڵا ئۆجالان له‌گه‌ڵ براكه‌ی دیداری ئه‌نجامدا\nپارتی دیموكراتی گه‌لان "هه‌ده‌په" رایگه‌یاند كه رێبه‌ری پارتی كرێكارانی كوردستان له گرتووخانه‌ی ئیمراڵی چاوی به برایه‌كی كه‌وتووه.\nپارتی دیموكراتی گه‌لان "هه‌ده‌په" رایگه‌یاند كه محه‌مه‌د ئۆجالان له گرتووخانه‌ی ئیمرالی چاوی به عه‌بدوڵا ئۆجالان رێبه‌ری پارتی كرێكارانی كوردستان "په‌كه‌كه" كه‌وتووه.\nدوای گه‌ڕانه‌وه‌ی له گرتووخانه‌ی ئیمرالی، محه‌مه‌د ئۆجالان له لێدوانێكدا بۆ رۆژنامه‌نووسان رایگه‌یاند كه ته‌ندروستی عه‌بدوڵا ئۆجالان باشه و له قۆناغی داهاتوودا ورده‌كاری زیاتری ده‌خاته ڕوو.\nهه‌ر له‌سه‌ر دیداره‌كه، په‌روین بوڵدان، هاوسه‌رۆكی گشتی هه‌ده‌په وتی: "ئه‌مڕۆ محه‌مه‌د ئۆجالان برای ئۆجالان چوه‌ته ئیمرالی و چاوی به ئۆجالان كه‌وتووه، من ده‌مه‌وێت ئه‌وه رابگه‌یه‌نم كه ته‌ندروستی ئۆجالان باشه و هه‌تا چه‌ند رۆژێكی دیكه گه‌له‌كه‌مان له هه‌موو شتێك ئاگادار ده‌كه‌ینه‌وه".\nئه‌و دیداره له كاتێكدایه، كه دوایین چاوپێكه‌وتنی محه‌مه‌د ئۆجالان و عه‌بدوڵا ئۆجالانی برای له 11ی ئه‌یلولی 2016دا بوو، له‌و كاته‌وه تاوه‌كو ئه‌مڕۆ، ده‌وڵه‌تی توركیا رێگای به هیچ یه‌كێك له ئه‌ندامانی بنه‌ماڵه‌كه‌ی نه‌دا سه‌ردانی ئۆجالان بكه‌ن.\nله 27ی ته‌مموزی 2011وه رێگه‌نه‌دراوه عه‌بدوڵا ئۆجالان چاوی به پارێزه‌ره‌كانی بكه‌وێت و تا ئێستا 780 جار داواكارییان بۆ سه‌ردانی گرتووخانه‌ی ئیمرالی ره‌تكراوه‌ته‌وه.\nئه‌م سه‌ردانه ده‌رئه‌نجامی مانگرتنی له‌یلا گۆڤه‌ن هاوسه‌رۆكی كه‌جه‌ده و په‌رله‌مانتاری هه‌ده‌په و 600 زیندانی تره له خواردن له گرتووخانه‌كانی توركیا دژی گۆشه‌گیریی رێبه‌ری پارتی كرێكارانی كوردستان.\nلە 15ی شوباتی 1999 دوای دەرچوونی لە یۆنان بەرەو ئەفریقا، عه‌بدوڵا ئۆجالان رێبه‌ری پارتی كرێكارانی كوردستان لە شاری نایرۆبی پایتەختی کینیا دەستگیرکرا و رادەستی تورکیا کرایەوە و له‌و كاته‌وه له زینداندایه.


ده‌سته‌یه‌ك له‌هونه‌رمه‌ندان‌و چین‌و توێژه جیاوازه‌كان بانگه‌وازى خۆپیشاندانێكى سه‌رتاسه‌رى‌و به‌رفراوان ده‌كات له‌شارى سلێمانیه‌وه، ناسرى ڕه‌زازیش ده‌ڵێت هه‌ر كوردێك كه‌رامه‌تى نه‌ته‌وه‌یی هه‌بێت ده‌بێت پشتیوانى ئه‌و ڕێپێوانه بكات".\nئاوێنه: ده‌سته‌یه‌ك له‌هونه‌رمه‌ندان‌و چین‌و توێژه جیاوازه‌كان له‌كۆنگره‌یه‌كى ڕۆژنامه‌وانیدا ئه‌نجامدانى خۆپیشاندانێكى سه‌رتاسه‌رى‌و به‌رفراوانى له‌شارى سلێمانى ڕاگه‌یاندو ئاماژه‌ی به‌وه‌دا، كاتژمێر 5ى سه‌رله‌ئێواره‌ى پێنجشه‌ممه 17ى 6ى 2021 له‌به‌رده‌م باخى گشتیی كۆده‌بنه‌وه‌و به‌ڕێپێوانێكى هێمنانه به‌ره‌و شه‌قامى سالم (سه‌هۆڵه‌كه) ده‌ڕۆن.\nله‌و ڕوه‌شه‌وه به‌یاننامه‌یه‌كیان بۆ ڕاى گشتى خوێنده‌وه‌و ئاماژه‌یان به‌وه‌دا، "وه‌ك چۆن دژى هێرشى توركیاین بۆسه‌ر خاكى به‌خوێن ئازادكراوى كوردستان، هاوكات دژى هه‌رلایه‌نێكین كه ببێته هۆكار بۆ ڕشتنى خوێنى براكان".\nله‌په‌یامێكیشدا بۆ ڕاى گشتى هونه‌رمه‌ند ناسرى ڕه‌زازى ڕایگه‌یاند، "هه‌ر كوردێك كه‌رامه‌تى نه‌ته‌وه‌یی هه‌بێت، ده‌بێت پشتیوانى ئه‌و ڕێپێوانه بكات‌و به‌شداربێت بۆ ئه‌وه‌ى په‌یامى ئه‌وه بگه‌یه‌نین ڕێگه نه‌ده‌ین خاك‌و وڵاتمان داگیربكرێت‌و ڕێگریش بین له‌شه‌ڕى براكوژى".


بێرین سات دەچێتە ئەمریکا\nخانمە ئەکتەری بەناوبانگی تورکیا "بێرین سات" بەرەو ئەمریکا کۆچی کرد، بەمەبەستی دانانی منداڵی بلوری و بڕیاڕە تا دوایی لەدایکبوونی منداڵەکەی نەگەڕێتەوە.\nدوای ئەوەی دەنگۆی وازهێنانی بێرین سات لە درامای بەناوبانگی تورکیا "سوڵتانە کۆسیم" گەڕێندرایەوە بۆ دووگیانبوونی ئەکتەر، بەڵام دایکی هاوسەرەکەی جەختی لەوەکردەوە کە بێرین دووگیان نییە و ئەگەر دووگیان بووایە یەکەم کەس دەیزانی، لەگەڵ ئەوەشدا لەگەڵ بڵاوبوونەوەی ئەو دەنگۆیانە لە میدیاکان بێرین زۆر توڕە بوو هۆشداریدا لەوەی ئەو کەسانەی ئەو هەواڵەیان بڵاوکردووەتەوە دەبێت سزا بدرێن، بەڵام پیدەچێت ڕۆژنامەنووسان بەردەوام بووبێتن لە زانینی ڕاستی هەواڵەکە و بەگوێرەی سەرچاوەکانی میدیاکانی تورکیا بێرین سات و هاوسەرەکەی بەمەبەستی دانانی منداڵی بلوری کۆچیان بەرەو ئەمریکا کردووە و لەئێستادا هاوسەرەکەی گەڕاوەتەوە تورکیا و بڕیارە تا لەدایکبوونی منداڵەکەی بێرین سات نەگەڕێتەوە و لەئەمریکا بمێنێتەوە.\nبێرین سات تەمەنی 32 ساڵە، خەڵکی ئەنقەرەیە، یەکێکە لە سەرنجڕاکێشترین و بەناوبانگترین ئەکتەرانی تورکیا و خاوەنی هەوادارێکی زۆرە لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، هاوسەری "کینان دۆغلۆیە" لەماوەی ڕابردوودا لەگەڵ هاوسەرەکەی لە ئەمریکا یادی ڕۆژی هاوسەرگیریان کردەوە.\nبەهۆی ناکۆکی سیاسی نێوان بێرین و پاڵێوراوێکی گەورەی سیاسی هەڵبژاردنەکان و گەل و حکومەتی تورکیا، چەندین هەوڵدرا بۆ ناشرینکردنی کەسایەتی ئەو خانمە لەنێو هەوادارانیدا بە پڕوپاگەندە و قسەی نەشیاو، وەک تۆمەتبارکردنی بە ناپاکی هاوسەرگیری.\nئه‌م بابه‌ته 13074 جار خوێنراوه‌ته‌وه


مەترسی هەیە داعش مەخمور داگیربکاتەوە | ROJnews\nچوؤرشەممە, 22 ماي 2019 - 08:15\nداعش لە مەخمور خۆی ڕێکدەخاتەوە، هاوڵاتیان باس لەوە دەکەن، کە داعش مەترسی لەسەر ژیانیان دروستکردووە و چەند خولەکێک لە ناوەندی مەخمورەوە دوورن، بەرپرسێکی حزبیش بەگومانەوە دەڵێت، دیار نییە داعش چۆن خواردنیان پێدەگات!، هەروەها باس لەوە دەکات، کە دەستی وڵاتانی هەرێمییان لە پشتەوەیە و کەی بیانەوێت ئاڵۆزیی دەخنەوە عێراق.\nهەرچەندە کۆتاییهاتنی داعش لە عێراق و سوریا ڕاگەیەندرا، بەڵام لە عێراق و باشوری کوردستاندا جوڵەیان دەستپێکردووەتەوە، بەتایبەت لە سنووری پارێزگاکانی، کەرکوک، موسڵ و دیالە، تا ئێستاش جگە لە ئۆپەراسیۆنی ناوبەناوی سوپای عێراق، هاوپەیمانی نێودەوڵەتی هیچ هەنگاوێکی ئەوتۆی نەناوە.\nشارۆچکەی مەخمور، کە کەمتر لە ١٠٠کم، لە شاری هەولێرەوە دوورە، لە ئێستادا لەلایەن چەتەکانی داعشەوە مەترسیی زۆریی لەسەرە، بەپێی قسەی هاوڵاتییەکی سنوورەکە بۆ ڕۆژنیوز، چەتەکان نزیکەی دەخولەک لە مەخمورەوە دوورن، بەردەوام دەغوڵودانی هاوڵاتیانی سنوورەکە دەسوتێنن و بە ئاشکرا دەگەڕێن، کە لە ئێستادا و دوای ڕووداوەکانی ١٦ی ئۆکتۆبەر، فیرقەی ١٤ی سوپای عێراق لە سنوورەكەیە و ئاسایش ئەوان لێی بەرپرسن، ئیدارەی شارەكە گەڕاوەتەوە و هەمان ئیدارەی پێش ١٦ی ئۆکتۆبەرە.\nیەکێک لە مەڕدارانی سنوورەکە، کە بەهۆی مەترسییەکانی سەر ژیانییەوە نەیتوانی بە ئاشکرا ڕووبەڕووی کامێرا بدوێت، لەسەر ئەو دۆخەی لە دەوروبەری مەخموردایە دەڵێت: ئێستا ئێمە لە شارۆچكەی مەخمورین و دۆخمان زۆر خراپە، ناتوانین بە ئارەزووی خۆمان لە سنوورەكە بگەڕێین و چەكدارانی داعش دەغڵ و دانمان دەسوتێنن ئۆتۆمبێل و دەڕاسەمان دەسوتێنن.\nئەو هاوڵاتییە داوایکرد، کە پێشمەرگە بگەڕێتەوە بۆ سنوورەکەیان، چونکە پێی وایە، سوپای عێراق لە مەخمور ڕێکخستوو نیین و بێسەروبەرن، دەشڵێت، کاتێک پێشمەرگە لە سنوورەکە بووە ئەوان کێشەیان نەبووە.\nئەو هاوڵاتییە کە ناوەکەی لە ڕۆژنیوز پارێزراوە، باس لەوە دەکات، کە چەتەکانی داعش ١٠ خولەک لە مەخمورەوە دوورن، ئەو دەڵێت "هەر لە پشت سایلۆكەوە بە ئارەزووی خۆیان دێن و دەچن و كەس لێپێچینەوەیان لەگەڵدا ناكات، ئەوە ئێستا هاتوونەتەگوندەکانی 'گردە شین، مەلا غانی، گرگراو و كورتان دروو'، زۆر سەیرە، ئێستا لە چیای قەرچوغ چەند هێز هەیە، لە سەرەوەی چیاکە پێشمەرگە و لە ناوەڕست داعش و لە خواروەی چیاكەش سوپای عێراقی لێیە، ئێمە نازانین ئەم فیلمە چۆن بەڕێوەدەچێت".\nناسر لەتیف، هاوڵاتییەکەی دیکەی مەخمورە، باس لەوە دەکات، کە هەبوونی چەتەکانی داعش لە چیای قەرەچوغ مەترسیی بۆ سەر گوندەكانی سنوورەكە دروستکردووە، "بەڵام تا ڕادەیەك ئەو مەترسیە لە ناو مەخمور كەمترە".\nڕەشاد گەڵاڵی، بەرپرسی كۆمیتەی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان- ی ن ک، لە مەخمور، باس لە ژمارەی چەتەکانی داعش لە سنووری مەخمور دەکات و دەڵێت: چیای قەرەچوغ یەكێكە لەو شوێنانەی كە ساڵێك دەبێت داعش تێیدامەشق و ڕاهێنان دەکات و خۆی ڕێک دەخاتەوە، ژمارەیان زیاتر لە 300 چەكدارە.\nڕەشاد گەڵاڵی زانیاری زیاتری دەربارەی چەتەکان لایە و ئاشکرای دەکات، کە چەتەکان زۆرینەیان عێراقین و بیانیشان لەگەڵدایە، هەروەها دەڵێت "سەرکردەکانیان ژنانی ئێزیدیشیان لەگەڵ خۆیان هێناوە، كە سێ بۆ چوار ژن دەبن، هەروەها منداڵی بچوکیان لەگەڵدایە، چەکەکانیشیان هەمەجۆرن، لە نمونەی كڵاشینكۆف، بی كەی سی، قەناس و ئاڕ پی جی".\nبەرپرسەکەی یەکێتی گومان لەوە دەکات، کە ئەو هێزانە بەکاربهێندرێن، لەم بارەیەوە دەڵێت: ئەو چەکدارانە بەكاردەهێندرێن، لە داهاتوودا لەهەر ئەگەرێكی نەخوازراودا وڵاتانی هەرێمایەتی و هاوپەیمانی نێودەوڵەتی، دەتوانن شڵەژانێك تووشی عێراق بكەن و ئەو كاتە ئەو ناوچانە زۆر بەئاسانی وەكو پێشتر دەكەونە ژێر دەستی چەكدارانی داعش.\nرەشاد گەڵاڵی بەبێ ئەوەی ناوی هیچ لایەن و وڵاتێک بهێنێت دەپرسێت:"زیاتر لە ٣٠٠ چەکدار لە چیای قەرەچوغ چۆن دەژین؟، هەموومان دەزانین چیای قەرەچوغ ئاوی نییە و هیچ سەرچاوەیەكیش نییە بۆ ئامادەكردنی خۆراك، ئەم پرسیارە بۆ ئەو كەسانە بەجێدەهێلم و کە دلێنیام لە قسەكانم تێدەگەن!".


جاکی شان کیە… – دەنگی کورد\nماڵەوە/ئەدەب و هونەر/جاکی شان کیە…\nجاکی شان کیە…\nناوی راستیی ئەكتەری كۆمیدی، فیلمساز، دەرهێنەر، بەرهەمهێنەری دیاری جیهانی( جاكی شان)، شان كۆنگ سانگ-ەو لە 7-4-1954 لەناوچەی ڤیكتۆریا پیك لەدورگەی هۆنگ كۆنگ لەدایكبووەو كوڕە تاقانەی خێزانە هەژارەكەی بووە.\nجاكی شان لەفیلمەكانیدا بە شێوازی پاڵەوانانەو كۆمیدی و بەكارهێنانی چەكی خۆبۆئامادەنەكردوو، ناسراوەو لەساڵەكانی 1960ەكانەوەو بەدیاریكراوی لە 1962 ەوە تائێستا لەبواری نواندندا كاردەكات و لەزیاتر لە100 فیلمدا دەركەوتووە.\nسەرەتا خوێندنی جاكی شان لەڕووی مادییەوە زۆر لەسەر خێزانە هەژارەكەی كەوتووە بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا خۆشەویستی دایك و باوكی بۆ ئەوەی كە جاكی بچێتە قوتابخانە لەخۆشەویستییان بۆ كات بەسەربردنی كوڕەكەیان به یاریكردنەوە، زیاتربووە، هەر بۆیە جاكی پاش ملكەچكردن بۆ واقیع پەیوەندیكردووە بەقوتابخانەی سەرەتایی ناهـ هوا لەدورگەی هۆنگ كۆنگ بەڵام هەر لەیەكەم ساڵی خوێندنییەوە شكستی هێنا هەر بۆیە دایك و باوكی لەو قوتابخانەیە هێنایانە دەرەوە.\nلەساڵی 1960 شارلیز شان-ی باوكی جاكی، كۆچی كرد بۆ شاری كانبێرای پایتەختی ئوسترالیاو لەوێ تاڕادەیەك دەرگای خۆشگوزەرانیی بەڕووی ئەو خێزانە هەژارەدا كرایەوەو شارلیز لەباڵیۆزخانەی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمەریكا لەئوسترالیا بووەتە شێف و بەو هۆیەوە رەوشی ماددیان باش بوو، هەر بۆیە باوكی بڕیاریدا جاكیی كوڕی بخاتە قوتابخانەیەكی باشتر لەناهـ هوایەوەو لەتەمەنی حەوت ساڵیدا بەمەبەستی خوێندن جاكی شان نێردرا بۆ ئەكادیمیایەكی چینی بەناوی قوتابخانەی بەیجینگ بۆ ئۆپێرا.\nقوتابخانەی بەیجینگ بۆ ئۆپێرا گرنگی بەهونەرە جیاكانی وەك سەما، گۆرانی، وێنەكێشان، نواندن، كۆنگ فۆ دەداو لەلایەن یو جیم یوێن-ەوە بەڕێوەدەبرا كە یەكێك بوو لەئەكتەرە لێهاتووەكان لەو سەردەمەدا.\nهەر یەك لەسامو هانگ، یوێن بیاوۆ كە ئێستا لەئەكتەرە ناودارەكانی ئەم سەردەمەن، لەو قوتابخانەیەدا بوونە هاوڕێی نزیكی جاكی و دواتر هەرسێكیان پێكەوە بە (سێ براكە) یان (سێ ئەژدیهاكە) ناسران.\nجگە لەو قوتابخانەیە یوێن دامەزرێنەری گروپێكی هونەریش بوو بەناوی (تیپی حەوت خاوەن چانسەكە) كە سامو هانگ و یوێن بیاوۆو جاكی شانی لەخۆگرتبوو، ئەو گروپە بەوە ناسراو بوو كە ئەندامەكانی جوڵەی مەترسیداریان ئەنجامدەدا، پاش گەورەبوونی ئەندامانی گروپەكە هەر یەكێكیان رێچكەی كاركردنی خۆیان گرتەبەر.\nسەرەتای كاری هونەریی جاكی\nلەساڵی 1962 كە دەستپێكی مێژووی كاری نواندنی جاكی شانە، تەمەنی تەنها 8 ساڵ بوو كە لەفیلمێكدا بەناوی Big and Little Wong Tin Bar هاوڕێ لەگەڵ سامو هونگ دەركەوت بەڵام ئێستا هیچ كۆپییەكی ئەو فیلمە نەماوەو بەتەواوەتی ونبووە، ساڵی دواتریش لەفیلمێكدا بەناوی The Love Eterne دەركەوت كە رۆڵێكی لاوەكی تێدا بینی بەڵام خودی فیلمەكە سەركەوتنێكی باشی بەدەستهێناو چەند خەڵاتێكیشی بردەوە.\nلەساڵی 1966 لەفیلمێكی دەرهێنەری چینی بەناوبانگ كینگ هوو-دا بەناوی Come Drink with Me بەشداریكرد، چوار ساڵ دواتر واتە لە 1971 بەشداریكردنی لەفیلمێكی تری هوودا بەناوی A Touch of Zen، بووە دەستپێكی قۆناغی پێگەیشتووی بەشداریكردنی جاكی شان لەفیلمسازیداو ئەوەش بووە سەرەتای پەیوەندیكردنی بەكۆمپانیای گرەیت ئێرس كە تایبەت بوو بەبواری فیلمسازی.\nفیلمی A Touch of Zen كە فیلێمیكی ئەكشنە، سەركەوتنێكی باشی بەدەستهێناو چەند خەڵاتێكیشی مسۆگەركرد.\nهەر لەو ساڵەدا جاكی شان كە تەمەنی 17 ساڵان بوو، بەڕۆڵێكی دیار لەفیلمەكانی Fist of Fury و Enter the Dragonی ئەستێرەی بواری كۆنگ فۆ، بروس لیدا دەركەوت. لەكۆتایی 1971یشدا رۆڵی سەرەكی لەفیلمێكدا بەناوی Little Tiger of Canton پێ درا بەڵام فیلمەكە پێشوازییەكی جەماوەریی كەمی لێ كرا.\nفیلمەكانی سەرەتای ژیانی هونەریی جاكی شان هەرچەند پڕبوون لەسەركەشی بەڵام لەڕووی بازرگانییەوە شكستیان هێنا هەربۆیە، جاكی لەساڵی 1975 رۆڵی ئەكتەری پلەیەكی لەفیلمێكی سێكسیی كۆمیدیدا پێ درا كە یەكەم فیلم و رەنگه كۆتا فیلمیشی بێت كە تێیدا بەڕوتی دەركەوتووە.\nفیلمەكە كە ناوی All in the Family یە، لەبەرهەمهێنانی كۆمپانیای گۆڵدن هارڤەست Golden Harvest و دەرهێنانی موو ژوو و نوسینی كێن سوما بوو و جگە لە جاكی شان سامو هونگ- ی هاوڕێشی بەشداری تێدا كردو لە 8-2-1975 بۆ یەكەمین جار لەسینەما نمایشكرا.\nلەساڵی 1976دا جاكی شان هۆنگ كۆنگی جێهێشت و چوو بۆ لای دایك و باوكی لە كانبێرای پایتەختی ئوسترالیاو لەوێ بەمەبەستی كاركردن پەیوەندی كرد بەكۆلێژی دیكسۆن و ماوەیەك وەك كرێكار كاری تێدا كرد، بەرپرسی جاكی شان لەكارەكەدا لەو كۆلێژە پیاوێك بوو كە هەر ناوی جاك بوو هەربۆیە جاكی شان نازناوی Little Jack ی لێنرا واته جاكی بچوك، دواتریش نازناوەكەی بۆ ئەو جاكی- یە كورتكرایەوە كە ئێستا پێی ناسراوە.\nكاری نواندنی جاكی لە 1976-1979\nلەساڵی 1976 جاكی شان بروسكەیەكی لە فیلم بەرهەمهێنەرێك لەهۆنگ كۆنگ بەناوی ویلی شان-ەوەپێگەیشت كە پێشنیازێكی خستبووە بەردەم بۆ رۆڵ بینینی لەفیلمێكی دەرهێنەر لۆ وەی، لۆ پێشتر لەفیلمی Hand of Deathی هەمان ساڵدا نواندنی جاكی شانی بینیبوو و پێی سەرسام بوو بۆیە پلانی دانابوو كە شان لەفیلمێكی هاوشێوەی Fist of Fury ی بروسلیدا، پاش مردنی بروسلی، بەناوی New Fist of Furyی رۆڵ بینێت، جاكی لەو فیلمەدا رۆڵەكەی بینی بەڵام شكستی هێنا چونكە وەك چاودێرانی هونەریی دەڵێن ستایڵی بروسلی بەتەواوەتی لەستایڵی جاكی جیاوازە.\nسەرباری شكستی ئەو فیلمە بەڵام وەی لەبەرهەمهێنانی فیلمی لەو شێوە لەگەڵ جاكیدا بەردەوام بوو بەشێوەیەك كە توانی هەندێك لەفیلمەكانی پێشكەوتن لەڕیزبەندی باشترین فیلمەكاندا لەڕووی زۆرترین داهاتەوە واتەبۆكس ئۆفیس بەدەست بهێنن.\nدوو ساڵ دواتر واتە لەساڵی 1978دا جاكی شان لەفیلمی Snake in the Eagle's Shadow دا رۆڵی سەرەكی پێ درا كە لەدەرهێنانی یوێن وو پینگ بوو و بۆ یەكەم جار لە1-3-1978 دا لەسینەما نمایشكرا، بەدوای ئەودا جاكی لەفیلمی Drunken Master بەشداریكرد كە ئەمیش هەر لەدەرهێنانی یوێن وو پینگ بوو و لە5-10-1978دا لەسینەما نمایشكرا. Drunken Master داهاتێكی چاوەڕواننەكراوی هەبوو و ماوەیەك لەڕیزی پێشەوەی فیلمەكاندا بوو لەڕووی داهاتەوە.\nجاكی شان لەساڵانی 1980-1987\nشوێنی بەرهەمهێنانی فیلمەكانی جاكی شان تەنها هۆنگ كۆنگ نەبووە بەڵكو چەندین جار جاكی شان هەوڵیداوە كە هۆڵییوود فیلمی بۆ بەرهەم بهێنێت هەرچەندە لەسەرەتادا داواكارییەكانی پشتگوێ خراوە بەڵام هەرگیز كۆڵی نەداوە تا دواجار توانیویەتی ئەو ئاواتەی بهێنێتەدی.\nیەكەم فیلمی جاكی شان لەهۆڵییوود ناوی Battle Creek Brawl بوو كە بەرهەمی ساڵی 1980 ە.\nلەساڵی 1981 شان لەفیلمێكی تردا بەناوی The Cannonball Run رۆڵی ناسەرەكی بینی كە لەسەرتاسەری جیهاندا 100 ملیۆن دۆلاری دەسكەوت بوو، بەڵام لەساڵی 1985دا جاكی شان لەفیلمی The Protectorدا توشی شكستێكی بازرگانی گەورە بوو هەربۆیە بەشێوەیەكی كاتی وازی لەهەوڵدان بۆ شكاندنی بازاڕی ئەمەریكی هێناو گەڕایەوە بۆ هۆنگ كۆنگ لەبواری نواندندا.\nهەر لەساڵی 1985 جاكی شان بەدەرهێنان و نواندن فیلمی Police Story ی بەرهەم هێنا كە فیلمێكی ئەكشن و كۆمیدییەو لەمیانەی خەڵاتەكانی هۆنگ كۆنگ بۆ ساڵی 1986 خەڵاتی باشترین فیلمی بردەوە.\nلەساڵی 1987دا جاكی شان فیلمی Armour of God ی خستەنێو شاشەی سینەماوە كە لەنوسین و دەرهێنان و نواندنی خودی خۆی بوو و دەسكەوتێكی زۆر باشی هەبوو.\nرەوتی هونەریی جاكی شان لەكۆتایی هەشتاكانەوە تائێستا\nلەكۆتایی ساڵەكانی هەشتاكان و سەرەتای نەوەدەكاندا جاكی شان وەك ئەكتەری سەرەكی، لەچەند فیلمێكدا رۆڵی سەرەكی گێڕا لەوانەPolice Story 2 ، Armour of God II: Operation Condor\nPolice Story 3: Super Cop كە بەهۆیەوە جاكی لەفێستیڤاڵی ئەسپی زێڕین بۆ فیلم، خەڵاتی باشترین ئەكتەری پێ دراو بەو شێوەیە ساڵ لەدوای ساڵ و فیلم لەدوای فیلم سەركەوتنەكانی جاكی شانیان زیاتر دەردەخست.\nسەركەوتنەكانی جاكی بەردەوام بوو و تا لەناوەڕاستی نەوەدەكانی سەدەی رابردوودا جارێكی تر لەدەرگای هۆڵییودی دایەوە، بەڵام ئەمجارەیان بەختی جاكی باش بوو و داواكارییەكەی پشتگوێ نەخرا.\nئەوە بوو لەفیلمی Mr.Nice Guy رۆڵی بینی و دواتریش لەفیلمی Rush Hour لەگەڵ كریس تاكەردا رۆڵی بینی كە سەركەوتنێكی چاوەڕاوننەكراوی بەخۆوە بینی و قازانجێكی زۆری لەسینەماكانی ئەمەریكادا بەدەستهێنا.\nهەر لەهۆڵییود لەفیلمی Shanghai Noon رۆڵی لەگەڵ ئۆین ویڵسۆن بینی بەمەش جاكی توانی چنگی لەفیلمە ئەكشنەكۆمیدی یان فیلمە كۆنگفۆ كۆمیدییەكاندا گیربكات، دواتریش لەفیلمی The Spy Next بەشداریكرد.\nهەروەها جاكی لەچەندین فیلمی تری بەناوبانگی هۆڵیوددا وەك ئەكتەری سەرەكی بەشداری كردووە لەوانە:\nجاكی شان تەنها بەدەرهێنان و نواندن لەفیلمدا نەوەستاوەتەوە بەڵكو تەنانەت خودی خۆی كۆمپانیایەكی تایبەت بەبەرهەمهێنانی فیلمی هەیە.\nلەڕووی كۆمەڵایەتیشەوە جاكی شان لەساڵی 1982ەوە لەشاری لۆس ئەنجلوس ژیانی هاوسەرگیری لەگەڵ ژنەئەكتەرێكی تایوانی بەناوی لین فێنگ جیاوۆ پێكهێناوە كە بەتەمەن ساڵێك لەجاكی گەورەترەو هەمان ساڵ كوڕێكیان بووە بەناوی جایسی شان.\nبڵاوبونەوەی هەواڵی ژنهێنانی جاكی چەندین كچی هەواداری توشی شۆك كرد بەشێوەیەك كە كار گەیشتە ئەوەی یەكێكیان خۆی كوشت و یەكێكی تریشیان هەوڵی خۆكوشتنی دا بەڵام رزگاركرا.\nلین له 30ی حوزەیرانی ساڵی 1953 لەشاری تایپێی پایتەختی تایوان لەدایكبووە، لەساڵی 1972 تا ساڵی هاوسەرگیریی لەگەڵ جاكی شان، واته 1982، لەكاری نواندندا كاری كردووەو لەماوەی ئەو 10 ساڵەدا لە70 فیلمدا دەركەوتووە.\nجایسی-ی كوڕیشان لە3ی دیسەمبەری ساڵی 1982 لەشاری لۆس ئەنجلوس لەویلایەتی كالیفۆرنیا لەئەمەریكا لەدایك بووەو ئەكتەرو ئاوازدانەرەو لەساڵی 2004 ەوە تائێستا لەبواری هونەردا كاردەكات.\nلەڕووی ئاینیشەوە جاكی شان بوزییەو سەرباری هەردوو زمانی چینی و ئینگلیزی، چەندین زمانی تر دەزانێت و بەهۆی لێهاتووییەوە لەساڵی 2009دا زانكۆی كەمبۆدیا بڕوانامەی دكتۆرای فەخری پێبەخشیوە.\nباڵای ئەم هونەرمەندە رۆحسوكە مەترێك و 74 سانتیمەترە.\nجاكی شان دوور لەكاری هونەری"\nجاكی شان كە خاوەنی سەدان ملیۆن دۆلارە، بەشێوەیەكی راستەوخۆ بەشداری لەچەندین پرۆژەی خێرخوازیی وەك قوتابخانەو زانكۆ لەشوێنە جیاكانی جیهاندا كردووەو چەندین دامەزراوەی گشتی جیای بەناوی خۆیەوە كردووەتەوە، جگە لەوەش جاكی باڵیۆزی نیازپاكی رێكخراوی یونیسێفە.\nجاكی لەم ساڵانەی دواییشدا هەڵمەتی لەدژی مامەڵەكردنی خراپ لەگەڵ گیانداران و پیسبونی ژینگەو فریاكەوتنی زیانلێكەوتوانی كارەساتی تسونامی لەساڵی 2004 ، رێكخستووە.\nلەوتەكانی جاكی شانەوه:\n+ هەوڵ مەدە ببیت بەجاكی\n+ زۆر گرنگە تەنها یەك جاكی هەیە، لەباتی ئەوە كۆمپیوتەر بخوێنەی\nگرنگە لەکاتی نواندندا توشی ئازار ببم\n+ من شێتم بەڵام بێ عەقڵ نیم\n+ من نامەوێت ببم بەئەستێرەیەكی ئەكشن، ژیانی ئەستێرەی ئەكشن زۆر كورتە، من دەمەوێت ژیانم درێژتر بێت، دەمەوێت كارەكانم زۆرتر بمێننەوە، من هەرگیز نەمویستووە ببمە بروسلییەكی تر، من تەنها ویستومە ببمە یەكەم جاكی شان\nپەیجی جاكی شان لەفەیسبوك\nپەیجی ئەم هونەرمەندە لەسەر ماڵپەڕی فەیسبوك یەكێكە لەدەوڵەمەندترین پەیجەكانی فەیسبوك و خاوەنی نزیكەی 65 ملیۆن فانە.


:: PM:01:54:23/01/2022 \nحكوومه‌تی ئێسته‌ی عێراق هیچ پێوه‌ندییه‌كی به پڕۆژه‌یاسای بودجه‌وه نه‌ماوه و ئه‌و بابه‌ته پێوه‌سته به حكوومه‌تی داهاتوو. به گوته‌ی په‌رله‌مانتارێكی عێراق، پێویسته تا ئه‌و كاته‌ی پڕۆژه‌یاسای نوێ په‌سند ده‌كرێت، مانگانه 200 ملیار دیناره‌كه‌ی هه‌رێم بنێرێت.\nئه‌مڕۆ یه‌كشه‌م 23ی كانوونی دووه‌م، جه‌مال كۆچه‌ر ئه‌ندامی ئه‌نجوومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق، به ''وشه''ی راگه‌یاند، ئه‌م حكوومه‌ته‌ی ئێسته‌ی عێراق پێوه‌ندی به پڕۆژه‌یاسای بودجه‌ی ساڵی 2022 نه‌ماوه، ئه‌و حكوومه‌ته‌ی دێت یان پێكده‌هێنرێت، ده‌بێت پڕۆژه‌یاسای بودجه ئاماده بكات و ره‌وانه‌ی په‌رله‌مانی عێراقی بكات.\nهه‌روه‌ها گوتی، له‌به‌رئه‌وه‌ی ئێسته بودجه‌ی نوێ په‌سند نه‌كراوه، حكوومه‌ت یه‌ك له‌سه‌ر 12ی بودجه‌ی ساڵی رابردوو خه‌رج ده‌كات بۆ بودجه‌ی به‌كاربردن، ته‌نیا بودجه‌ی وه‌به‌رهێنان راده‌وه‌ستێت و كاری پێ ناكرێت تا ئه‌وكاته‌ی بودجه په‌سند ده‌كرێت.\nهه‌رێم ئه‌و پاره‌یه بۆ مووچه به‌كار ده‌هێنێت و له‌و حاڵه‌ته‌شدا وه‌ك بودجه‌ی به‌كاربردن حیسابی بۆ ده‌كرێت.\nوه‌ك جه‌مال كۆچه‌ر خستیه ڕوو، به‌پێی ئه‌و رێككه‌وتنه‌ی له نێوان هه‌رێم و به‌غدا كراوه، ئه‌ركی حكوومه‌تی عێراقه تا ئه‌وكاته‌ی بودجه په‌سند ده‌كرێت یان رێككه‌وتنی نوێ ده‌كرێ، مانگانه ئه‌و 200 ملیار دیناره بۆ هه‌رێم بنێرێت، چونكه هه‌رێم ئه‌و پاره‌یه بۆ مووچه به‌كار ده‌هێنێت و له‌و حاڵه‌ته‌شدا وه‌ك بودجه‌ی به‌كاربردن حیسابی بۆ ده‌كرێت.\nجێی باسه ساڵی رابردوو حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان و حكوومه‌تی عێراق، له‌سه‌ر ئه‌وه رێككه‌وتن حكوومه‌ت مانگانه 450 هه‌زار به‌رمیل بفرۆشێت و پاره‌ی 250 هه‌زار به‌رمیلی به نرخی سۆمۆ له‌گه‌ڵ نیوه‌ی داهاتی ناوخۆ به عێراق بدرێت، له به‌رانبه‌ردا پشكی خۆی له بودجه وه‌ربگرێت. به‌پێی رێككه‌وتنه‌كه، حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان مانگانه له به‌غداوه 200 ملیار دیناری پێ ده‌درێت و به‌مه‌ش هه‌ردوولا هچ مافێكی داراییان لای یه‌كتر نامێنێت.


10:44 - 25/09/2020 69 جار خوێندراوەتەوە\nوێنە بڕبڕەی پشتی شیعرە، واتە بۆ ئەوەی ڕێكردن و سەركەوتنێكی تەندرووستانە لە شیعردا هەنگاو بنێین، دەبێت بایەخێكی فرە بەوێنەی شیعریی بدەین. لەبەر گرنگی وێنە جاحز لە كتێبی (الحیوان)دا دەربارەی ئەم ڕەگەزە دەنووسێت: (شیعر داڕشتنێكی تایبەتییە و جۆرێكە لە وێنەكێشان.) بەهۆی گەڕان و بینینی شوێن و ئاخێزگەی جیاواز و كولتوور و شارستانی جودا و فیلم و تابلۆوە ئەمە بە دیدێت. شیعر داگیرساندنەوەی ڕۆشنایی پرسیار و جوانییە، بە گەڕان و وردبوونەوە، خەیاڵاندن، خوێندنەوە، لایەنە ژیربێژی و ڕەوانبێژییەكان گەشە دەكات. شیعر كاركردنێكی ڕاستەقینەیە لەناو بوون، گەمە و ژیانكردنە لەگەڵ زمان. ئەگەر بێت و شیعر بناسێنین، ئەوە دەكرێت بنووسین: زیندووكردنەوەی بەهای مرۆڤانەیە. شیعر ناتوانێت هەموو بابەتێك باس بكات، چونكە زمانی شیعر مەجازە، مەجازیش وادەكات شیعر نەتوانێت بە ئازادانە قسەی خۆی بۆ هەموو شتێك هەبێت. مەبەستم نییە موڵكی مەجاز لە شیعر وەربگرمەوە، ئەگەر كارێكی وامانكرد ئەوا كۆڵكەیەكی بڕبڕەییمان لە شیعر هێناوەتە خوارەوە. بەڵكوو دەمەوێت ڕایببگەیەنم، كە مەجاز نەبرێتە سەرەوەی هونەرەكانی تری شیعر و هاوسەنگییەك لە نێوانیاندا چێبكرێت.\nشیعر بە بەراورد بە ڕۆمان و چیرۆك، مەودایەكی ئازادانە و بەرینتری بۆ وتن پێ نییە. هەرچۆن بێت شیعر ناتوانێت پەنا بباتە بەر گێڕانەوەیەكی پەخشانیی نا شیعرییەت، ئەمە بۆ چیرۆك و ڕۆمان دەست دەدات، بەڵام بۆ شیعر ناشێت و هاوكێشەكە لە شیعردا پێچەوانە دەبێتەوە. ئەمەش هۆكارەكەی لەوەدایە شیعر زادەی كورت و چڕییە، چ لەڕووی وشە و چ لە ڕووی ڕستە و چ لە درێژەی داڕشتندا. دەقی شیعریی هەر چەندە هزر بەرهەمهێنەر بێت، هێشتا ناتوانێت پێبخاتە سنووری پەتییبوونەوە. شیعرییەتی ڕستە وادەكات شیعر بهزرێت، پاش شیعرییەتی ڕستە ئەوەی دێت فۆرمە، كەوا دەكات دەقی شیعریی هەناسە بدات، لەگەڵ ئەوەشدا هەموو فۆرمێك ڕیتمێكی تێدایە، ئەوەش وشە دەیئافرێنێت.\nبەشێك لە قەیرانی شیعری كوردی لەدوای هەفتاكانەوە، بۆ خۆ دووبارەكردنەوەی ناوەڕۆكی زمان دەگەڕێتەوە. زمانی شیعریی قۆناغی پێش هاتنی شاعیرانی هەفتاكان، لە دەربڕیندا زمانێكی كۆنكرێتی بووە. نەوەی دەیەی حەفتاكانیش بەهەمان شێوە زمانێكی هونەری تا ئاستێك ڕوونیان بەكارهێناوە. وردتر بڕوانین شیعری كوردی لە قۆناغی دەیەی هەشتاكان –نەوەدەكان، بە دیاریكراوی نەوەدەكان، تا مەودایەكی بەرچاو توشی زمانێكی ئەبستراكت و شەتەحاتیانە لە دەربڕیندا دەبێتەوە، زمانی شیعریی بازنەیەكی خولاوەی هەندێكجار بێزاركەر وێنەدەكات. شیعری قۆناغی دەیەی هەشتاكان و دوای ڕاپەڕین، فۆرمی زمان تازە دەكەنەوە، ئەوەی مافی خۆی پێنادرێت ناوەڕۆكی زمانە، كەمتازۆر بەشێكی دیاری شیعری ئەو نەوه‌يه وەكو دیاردەیەك لەڕووی ناوەڕۆكی زمانەوە لێكدەچن. جیاوازی زۆر لەنێوان فۆرمی زمان و ناوەڕۆكی زماندا هەیە، ناوەڕۆكی زمان لە كەرەستەی بەكارهاتووی بەرەو باوچوون و هەناسەی میتافیزیكانە و باسكردن و دەستبردن بۆ بابەتە واتایی و ناواتاییە بەرهەستەكان و وێنەسازی دەرەهەست پێكدێت. گرفتی بەشێك لەشیعری كوردی بۆ دوولایەن دەگەڕێتەوە، هەم لەگەڵ كەرەستە بە شیعریكراوەكان ناژی و هەمیش زمان لەدەقدا یان لێڵە و مەیلی بولێڵی هەیە، یان پوخت و خاو نەكراوەتەوە.\nناونیشان و دەق دوانەیەكی لێكدانەبڕاون، هەردوولا یەكتر تەواودەكەن. دەق بە بێ ناونیشان تەواوكۆ نابێت، هەروەها چەپەوانەكەشی. ناونیشان پوختكردنەوەی دەقە بۆ وشە یان گرێ یان ڕستەیەك، كەواتە ناونیشان دەقێكیترە و لكاو بە ناولێنراوەوە. ناونیشان لە پایە گرنگەكانی ژیانە، بازاڕ و دامودەزگاكان سوودمەندی سەرەكین لە تابلۆ ناونیشانییەكان. ئەو تابلۆ ناونیشانانە، ڕۆڵی ناساندن دەگێڕن و تەنانەت ناونیشانە ئاماژەییەكانی بواری هاتوچۆش. تابلۆ ئاماژەیەكانی هاتوچۆ زمانی نیشانە و ناساندن و بەرچاو ڕۆشنییە. ئەمە دەبێتە كارئاسانی بۆ لێخوڕەر و گەشتیاران، بۆ ڕاپەڕاندنی كارەكانیان. بیربكەوە لەوەی ناونیشانەكان نەبن، شار دەكەوێتە چی تەنگەژە و دژوارییەكەوە. چاوی شارەكان، تابلۆ ناونیشانەكانن بە هەموو جۆرەكانییەوە.\nناونیشان ڕەگەز و پاژێكی پێویستی ئەدەبی و زانستییە، وەك جومگەیەك لەگەڵ دەق جمك دەبێتەوە. خەسڵەتمەندی خۆی هەیە و بایەخدارترینی بۆ جیاكردنەوەی دەقە لە ونبوون و تێكەڵ نەبوون. دواتریان سودێكە بۆ برەوپێدان و هەوڵێكی بالگاشانەیە(ڕیكلام) بۆ دەق. ناونیشان یانی لە تاریكییەوە بۆ ڕۆشنایی، ئەمە گرنگترین ئەركێتی لە دەقدا. ناونیشان لە شیعردا ڕۆڵێكی گرنگی هەیە، ڕەگەزێكی بنچینەییە و بە فەرامۆشكردنی ناتەواوی دەخاتە پێكهاتەی بۆتەی دەقەكەوە. بایەخی ناونیشان لای گۆڵدمان، وەكو چراخانی دەقە و پاشان ناونیشان چڕكراوی واتای دەقە، ئەوەی دەق هەندێجار ماناكانی خۆیمان لێ دەشارێتەوە، دەكرێت لە ناونیشاندا بەدوایدا بگەڕێین. وەك وتمان ڕێكدەكەوێت ناونیشان ئاماژە شاراوەكانی پشتەوەی دەقمان بۆ ڕۆشنبكاتەوە و كۆدەكانی بیشكێنێت. ناونیشان پێشباسی دەقە، یەكەمین دەروازەیە بۆ چوونەژوورەوە بەرەو دەق. جۆرە ناونیشانێك هەن ڕستەیین و ماناگەیەنەرنین، ئەمە پتر لە شیعری هاوچەرخی ڕۆژهەڵاتی كوردستان دەبینرێت. ئەم جۆرە لە ناونیشان، لاوازییەكەی لە دەستنەگرۆیی ئابووری وشە و ئەویتریش نەك لە تێكشكاندنی باوێتی زمان، بەڵكو لە پێنەدانی تەزووی واتایە بە وەرگر. ئەم شێوە ناونیشانە بارگرانیی دەقن، نەبوونیان شتێكی وا زیان لە دەق نادەن. نابێت ناونیشان پارسەنگیی جوانیسازی و زمانەوانی و ڕستەسازییەكەی نا هاوتابێت. ناونیشانی كرداریی كەمتر لە یادگەدا دەمێنێتەوە و مەزغزا ئاشكراكەرە. هاتنی فه‌رمان واتا( ناونیشانی فه‌رمانیی و داخوازى) بۆ ناو ناونیشان، دووركەوتنەوەیە لە چڕی و سفتی زمانەوانی، زمان كە خوڵقێنەری جوانیسازی و ژیربێژی و ڕەوانبێژییە.\nلەگەڵ ئەوەشدا قورئان داهێنەری ناونیشانی پیتییە. ئەركی ناونیشان لە قورئاندا ئەوەیە هەڵتداتە ناو پانتایی دەقەوە، پەلكێشی خوێدنەوەت بكات، بەجۆرێك وەك تەلیسم لە وەرگر. ناونیشانی تاك وشەیی لە سادەترین پێناسەیدا دەتوانین بڵێین: دالێكی ناپەسنیی مەدلوول گشتێنراوی كۆخوازە، وەك ئەوەی لە ناونیشانی گرێیدا ئامادەیی هەیە. لە قورئاندا (114) ناونیشان هاتوون، هەر ناونیشانێك لەگەڵ دابەزینی ئایەت و تەواوبوونی سورەتەكە، فەرمانی دانان و دەستنیشانكردنی ناونیشانەكەی دەركراوە. لەو سەد و چواردە ناونیشانە سەربەخۆیانە، سەد و سیازدەیان تاك وشەیین، تەنیا ناونیشانێك بە گرێ هاتووە، ئەویش ناونیشانی (ال عمران)ە، كە دەكاتە (خانەوادەی عیمران). لە قورئاندا ناونیشانەكان بەپێی ناوەڕۆك دیاریكراوە و هەڵبژێردراوە.\nجگە لەمانە ناونیشانەكانی( طه، ق، ص، یس)، جۆرەكانیان بە ناونیشانی پیتی ناوزەند دەكرێت. ئەمجۆرە ناونیشانانە ئاڵۆزن، ئاماژە بە هیچ ڕووداو یان چیرۆكێك نادەن. ناڕوونن و خزمەتێكی جوانكاری بە ناوەڕۆكی سورەتەكە نابەخشن، ئاسانكاری بۆ خوێنەر ناكەن و شیكاری ناوەڕۆك ناخەنە بەرباس، تەنیا ئەوەیە بەرەو ڕامان و پرس و وردبوونەوەت دەبەن. وەك ئەوەی كۆدەنگییەك هەیە لەسەر ئەوەی ئەم پیتانە بۆ بەرانبەركێ و بەزاندنی لاسایكەرانە، ئەمەش وەك ئایەت، ئایەتێكی سەربەخۆ، نەك ناونیشان. هاتنی ئەم پیتانە وەك سەردێڕ و مانشێتی سورەتەكان، ئەوەمان بیر دەهێنێتەوە، كە هەموو وشەیەك لە پیت درووستبووە، پیتەكان دایكی وشەن، وشە كاتی گەردانكردنی دەچێتەوە سەر بنچینەكەی، كە پیتە. بۆیە دەكرێت پەندی هاتنی ئەم پیتانە و هەڵبژاردنی وەك ناونیشان، ئاماژەبێت بۆئەوەی هیچ شتێك نییە بەدەر بێت لە بنەڕەت. ناونیشانە تاك وشەییەكانی قورئان، دوورن لە كەمایەتی، ئەمەش بە هۆكاری ئەوەی ڕاتدەكێشن و دەتجوڵێنن بەرەو دەق، ناباون، چیرۆكین، سەرنجبەر و ڕامانخوازن. ئەم هۆكارنەن وادەكەن بە ناونیشانی سەركەوتوو ناوزەندی بكەین.\nلێرەوە دەگەڕێینەوە سەر ناونیشان لای سەباح ڕەنجدەر و سەرجەم ناونیشانی كتێب و دەقەكان دەخەینە بەرباسی شیكار و ڕاڤە، لە دوو بەرگ، كە دەكاتە دە كتێبی شیعری و لێی دەكۆڵینەوە. (زێوان)، ناونیشانی كتێبە شیعرییەكەیە، دەقەكان بە ژمارە هاتوون، كۆمەڵە شیعرییەكەی ناو (زێوان)، چامەیەكی دابەشكراوە بەسەر ژمارەدا. (زێوان) ناونیشانێكی تاك وشەییە و لە جۆری گڕە دەنگەكانە و وشەیەكی كەم بەكارهاتووە. زێوان بەمانای پاسەوانی گۆڕستان دێت و ئەم ناونیشانە كیمیای وشەسازی كرابا، هونەریتر دەبوو، وەك لەوەی تاك وشەیی بێت. لەڕووی سازان لەگەڵ ناوەڕۆك، پڕاوپڕ تەبا و خۆگونجێنە، لەناو چامەكەدا ڕاستەوخۆ خۆی بەیان ناكات، ئەم ناونیشانە دەكرێت بە هۆكاری نامۆبوونی وشەكە و هاوڕایەڵی لەگەڵ ناواخنی دەق، كەمتر خاڵی لاوازی خۆیمان پێ پێشان بدات، بەڵام هونەری نییە و ئارەزووبەر نییە.\nئەوەی لە كەلەپووری ئیسلامیدا باوە و هەیە، كە مرۆڤ مرد ڕۆح بەرزدەبێتە سەرەوە و جەستە دەپوكێتەوە، دواتر ڕێوڕەسمی ناشتنی تەرم و بەڕێكردنییەتی بەرەو گۆڕستان. بەڵام ڕوانگە زیندەوەرزانییەكە پێماندەڵێت: پاش لە دەستدانی ئاگایی و ڕۆح، لەش دەچێتە سوڕی لەناوچوون و خانەكانی لەش دەفەوتێن و وزە كارەباییەكەی لەش دەوەستێت و شتێك نامێنێت بەناوی ئاگامەندی مێشك و جوڵە. ئەم ناونیشانە هاوكات سوودمەندبووە لە چیرۆكە ئاینییەكە و لە ڕووی ئەدەبییەوە جوانی و سەرنجبەری و ئەدایەكی مۆسیقی تێدایە. شاعیر توانیویەتی چیرۆكەكە بەشێوەیەكی ئەرێیانە دابڕێژێتەوە. دووەم ئاماژەی واتایی (مردوویەك)، مەبەست لە چاخی تازە و شارستانییەتی نوێ و پۆست مۆدێرنەی ژیانی گۆڕاو بە ئامێر بێت. ئەگەر هەیە ئەم ناونیشانە سوودی لەو دەستەواژەی نیتشە وەرگرتبێت، كە دەلێت:(خودا مرد)!\nباشی ئەمجۆرە لە وەرگرتن و كاریگەرییە لەوەدایە، كە ناونیشانەكە بە نوسراو نییە و نەبووەتە ناونیشانی كتێبێكی دیاریكراو، بەڵكو بەشێوەی زارەكی و میللی لەناو خەڵكدا بەكاردەهێنرێت. (ساڵی سفر)، ناونیشانێكی جوانپەروەرە و تەرزێك لە پەنهانی لە هەناویدایە. هەم وێكدێتەوە لەگەڵ ناواخن، هەمتریش لە یادگەی خوێنەر هەرس دەبێت و دەمێنێتەوە. (سروودی زەوی)، ناونیشانی ڕووبەرگی كتێبەكە و یەكێكە لە ئەدەبیترین و جوانكار و پڕ ماناترین ناونیشانەكان. بەهێزی و وزەیەكی سەرسامكەرانەی كۆكردووەتەوە. ناونیشانی دەقەكانی كتێبی (سروودی زەوی) ئەمانەن (لە كتێبخانەی تایبەتی بابا تاهیری هەمەدانیدا – هەڵاتن لە گۆرانی – دیداری خوداوەندە ناكامەكان – كەوانەیەك بۆ ناوی لەبیركراوەكان – ژیانی دووبارەی ئادەم – بەئارەزووی زەوی ناو لە درەختەكان نرا).\nگرنگە ئەوەش بەرباسبدەم، كە شاعیر لەچەند ناونیشانێكی دیاریكراودا، ئاوڕی لە وێنەسازی و مەجازیبوونی ناونیشان نەداوەتەوە و تەنیا وێنە واقیعییەكەی گواستووەتەوە. ئەمەش نموونەیەتی (دووبارەبوونەوەی پیت – ناسینی هێز – هەواڵپرسین – باوك و دایكم – گەرمایی ناوچەوان – ئاوڕشێنی دەموچاو – شەڕی ناوەخۆ).\nلە دەرەنجامدا ئەوەی لە ئەزموونی شیعریی سەباح ڕەنجدەر بۆمان یەكانگیر دەبێتەوە، ئەوەیە بایەخێكی باشی بە ڕەگەزی ناونیشان داوە و مامەڵەی بازاڕگەری لەگەڵ ناونیشاندا نەكردووە. ناونیشان لای ئەم شاعیرە بەپێی قەبارەی دەقە و زیادەڕەوی و فریودان نابینرێت. ناونیشانە فریودەرەكان دەبنە هۆكاری پەرتی لە نێوان خوێنەر و نوسەردا و متمانە كەم دەكاتەوە. زۆرینەی ناونیشان و دەقەكانی شاعیر، خوێنەر كەمەندكێش دەكەن بۆ كێوماڵكردن و بەدواداچوون. چەواشەكەرنین و هەڵقوڵاوی پاژ یان پوختەی ناوەڕۆكن. ڕەنجدەری شاعیر، هەرێمی ناونیشان و دەق خاوەن مۆركی خۆیەتی و كارسازی تێداكراوە و ڕژدانە ڕووبەڕووی ناونیشان هەڵبژاردنی دەق بووەتەوە و چووەتە بنكۆڵ، لە هەمانكاتیشدا بێبەری نەبووە لە خاڵی لاواز و ناونیشانی نا هونەری.


ئۆپراسیۆنه هاوبه‌شه‌كان:هێزه‌كانمان له‌هه‌موو جێگایه‌كن بۆ ڕاوه‌دوونانى پاشماوه‌كانى تیرۆرستانى داعش » پێگەی تۆڕی میدیای عێراقی\nئۆپراسیۆنه هاوبه‌شه‌كان:هێزه‌كانمان له‌هه‌موو جێگایه‌كن بۆ ڕاوه‌دوونانى پاشماوه‌كانى تیرۆرستانى داعش\nفه‌رمانده‌یی ئۆپراسیۆنه هاوبه‌شه‌كان،ئه‌مڕۆ هه‌ینى،دووپاتیكرده‌وه،هێزه ئه‌منییه‌كان پێداگیرى ده‌كه‌ن له‌بڵاوه‌پێكردن له‌هه‌موو جێگایه‌ك بۆ ڕاوه‌دوونانى پاشماوه‌كانى تیرۆرستانى داعش.\nلیوا ته‌حسین خه‌فاجى وته‌بێژى فه‌رمانده‌یی ئۆپراسیۆنه هاوبه‌شه‌كان بۆ ئاژانسى هه‌واڵى عێراقى(اه‌ع)ڕایگه‌یاند"فه‌رمانده‌یی ئۆپراسیۆنه هاوبه‌شه‌كان به‌رده‌وامن له‌به‌دواداچوونى پاشماوه‌كانى تیرۆرستانى داعش و ڕاوه‌دوونانیان،وهێزه ئه‌منییه‌كان پێداگیرى ده‌كه‌ن له‌بڵاوه‌پێكردن له‌هه‌ر جێگایه‌ك تیرۆرستانى هه‌وڵى مانه‌وه تیایدا بده‌ن"،وتیشى"فه‌رمانده‌یی ئۆپراسیۆنه هاوبه‌شه‌كان پرۆسه‌ى هه‌مه‌جۆرى به‌رپاده‌كات وپلان داده‌ڕێژێت بۆ له‌ناوبردنى تیرۆرستان ،وسه‌ركه‌وتوو بووه له‌سیاسه‌تى كاركردن دژى تیرۆر،به‌تایبه‌ت ڕێكاره په‌یڕه‌وكراوه‌كان وهه‌نگاوه‌كانى هه‌واڵگیرى وئه‌منى كه‌ڕۆڵى هه‌بووه له‌نه‌هێشتنى تیرۆرستان".\nخه‌فاجى وتیشى"تیرۆرستانى داعش هێشتا مه‌ترسیین،چونكه كرده‌وه‌ى تیرۆرستى ئه‌نجامده‌ده‌ن به‌مه‌به‌ستى تێكدان وكارتێكه‌رى كردن له‌ڕه‌وشى ئه‌منى"،ڕوونیشیكرده‌وه"زۆربه‌ى كرده‌وه‌كانى داعش دژه مرۆڤایه‌تییه،چونكه برتییه له‌كرده‌وه‌ى تیرۆركردنى خه‌ڵكى بێتاوان،وڕفاندنى منداڵان،وداواكردنى به‌رتیل،وترساندنى هاوڵاتیان،ووه‌رگرتنى پاره‌ى زۆره‌ملێ".\nڕوونیشیكرده‌وه"ئه‌وه‌ى گروپه تیرۆرستییه‌كانى داعش له‌گه‌نعوس ئه‌نجامى ده‌ده‌ن هه‌ڕه‌شه‌یه‌كه بۆ هاوڵاتیانى ئارام له‌میان وه‌رگرتنى پاره‌ى زۆرملێ،هه‌روه‌ها ڕفاندنى هاوڵاتیان وتیرۆركردنیان وبۆمبڕێژكردنى ته‌رمه‌كانیان له‌پێناو زیادكردنى زیانه‌كان له‌میان ئه‌م كرده‌وه تاوانكارییانه".


مردن لەئەمریكا زۆر گرانە بەپێی راپۆرتی گۆڤارێكی ئەمریكی باس لەوە دەكات خەرجییەكانی ناشتنی مردوو هەندێك جار دەگاتە 10,000 هەزار دۆڵار كەچەند قۆناغێك لەخۆی دەگرێت وەك " مەراسیمی بەرێكردن‌و ناشتن‌و دەستنیشانكردنی شوێنی ناشتن".\nگۆڤاری " موونی " لەبارەی ئەو بابەتە كەراپۆرتێكی لەسەر كردووە دەڵێت " ئەوانەی بەدوای خزمەتگوزاری ناشتنی مردووەكان دەگەڕێن چەندین جار تووشی قۆڵبرین دێن‌و زۆرجاریش زانیاری هەڵەیان پێ دەدرێت كەدەبێتە هۆی زیاد بوونی خەرجییەكانی ناشتنی مردوو".\nبەرپرسێكی باڵای ئەمریكی لەبارەی ئەو پرۆسەیە كەحكومەت ناوی لێناوە " خزمەتگوزاری مردن"، ئاماژەی بەوەداوە كە " لیستی خەرجییەكانی ئەو مەراسیمە زۆر گرانبەهایەو خاوەن نووسینگەكانی سوود لەو ساتە وەردەگرن كەخەڵكی پێویستیان پێیانە بۆ ناشتنی مردووەكانیان".\nگۆڤارەكە وەكو خۆی باسی لێوە دەكات كەنزیكەی سێ مانگ راپۆرتی لەسەر " خزمەتگوزاری مردن" كردووە گەیشتۆتە ئەو باوەڕەی كەئەم پیشەیە كەوتۆتە ژێر فشاری نەمانی داهات بەهۆی ئەوەی خەڵك ئێستا بەرەو سووتاندنی " تەرمەكانیان" دەچن چونكە خەرجییەكی كەمی تێدەچێت.\nڕێکه‌و 2012-11-23 08:44:52\nبه‌شی ( هه‌واڵی جیهان )


سەلیم شوشکەیی: " بەپێی خۆم چومە دادگا، سكاڵام له‌سه‌ر به‌ڕێوه‌به‌ری ئاسایشی هەولێر تۆماركرد\nبه‌ڕێز -سه‌لیم شوشكه‌یی-كاندیدی ده‌رچووی په‌رله‌مانی عێراق، له‌فراكسیۆنی كۆمه‌ڵی ئیسلامی\nسه‌لیم شوشكه‌یی كاندیدی ده‌رچووی په‌رله‌مانی عیراق له‌سه‌ر لیستی كۆمه‌ڵی ئیسلامی ده‌ڵێت " فەرمانی ده‌ستگیركردنه‌كه‌م په‌یوه‌ندی نیه به‌و " ڕوداوه نه‌خوازراوه‌ی هه‌ولێر " ، به‌ڵكو مێژووی ئه‌و فەرمانی ده‌ستگیركردنه‌م ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ ساڵی(٢٠١٤)، به‌ڵام ئه‌وكات دادوه‌ره‌كه پێی وتم" تۆ بێتاوانی و تۆمه‌ته‌كه تۆمه‌تێكی سیاسیه" ده‌شڵێت" ئێستا خۆم لە دادگا هاتمەوە سكاڵام له‌سه‌ر به‌ڕێوه‌به‌ری ئاسایش تۆماركرد، باس له‌وه‌ش ده‌كات" له‌چه‌ند ڕۆژی ئاینده‌دا ده‌گه‌ڕێته‌وه شاری هه‌ولێر هه‌تا ده‌چێته به‌رده‌م دادگا، سه‌لیم شوشكه‌یی ئه‌وه‌ش ده‌ڵێت" به‌شێكی دادگا و دادوه‌ره‌كان سه‌ربه‌خۆ نین له‌كوردستان له‌كاتی ململانێ سیاسیه‌كاندا حیزبی ده‌سه‌ڵات به‌كاریده‌هێنێ دژی نه‌یاره‌كانی به‌تایبه‌ت له‌بابه‌تی تیرۆر، ته‌نانه‌ت ئه‌و دادوه‌ره‌ی ئێستا فرمانی ده‌ستگیركردنه‌كه‌ی بۆ ده‌ركردوم هه‌مان ئه‌و دادوه‌ره‌یه كه كاتی خۆی فرمانی ده‌ستگیركردنی به‌تاوانی"تیرۆر" دژ به "خوالێخۆشبوو كاك نه‌وشیروان مسته‌فا" ده‌ركرد."\nله‌باره‌ی تۆمه‌تباركردنی به تیرۆر و په‌یوه‌ندی به ڕوداوی هێرشكردنه سه‌ر بینای پارزگای هه‌ولێر كه ئێستا فەرمانی ده‌ستگیركردنی بۆ ده‌رچووه بەوته‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری ئاسایشی هه‌ولێر، سه‌لیم شوشكه‌یی كاندیدی ده‌رچووی په‌رله‌مانی عیراق له‌فراكسیۆنی كۆمه‌ڵی ئیسلامی له‌میانه‌ی وتوێژێكدا له‌گه‌ڵ ژیار محه‌مه‌د له‌به‌شی كوردی ده‌نگی ئه‌مریكا وتی" فەرمانی ده‌ستگیركردنه‌كه‌م په‌یوه‌ندی نیه به‌و ڕوداوه نه‌خوازراوه‌ی هه‌ولێر، به‌ڵكو ساڵی(2014) كه له‌هه‌ڵبژاردنه‌كانی په‌رله‌مانی عیراق ده‌نگێكی زۆرم هێنا خه‌ڵكی هه‌ولێر زۆر پشتیوانیان لێكردم، تا ئه‌م ساته‌ش ئیتر به بیانوی ئه‌وه‌ی له‌وتاره‌كانمدا توند و تیژی هه‌بووه فەرمانی ده‌ستگیركردنیان بۆ ده‌ركردم، من خۆم ئه‌وكاته به‌پێی خۆم چومه به‌رده‌م دادوه‌ر به‌ڵام ئه‌وكات دادوه‌ر هیچ لێپرسینه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ نه‌كردم چونكه وتی ئه‌وه تۆمه‌تی سیاسیه بۆت دروستكراوه، ئێستاش دۆخی ته‌ندروستیم ناجێگیره هه‌ركات باشبووم له‌زوترین كاتدا و له‌چه‌ند ڕۆژی ئاینده‌دا ده‌گه‌ڕێمه‌وه بۆ شاری هه‌ولێر ئه‌گه‌ر پێویست بكات ده‌چمه‌وه به‌رده‌م هه‌مان دادوه‌ر تا بێ تاوانی خۆم بۆ هه‌موو دنیا بسه‌لمێنم."\nشوشكه‌یی وتیشی" به‌شێك له‌دادگاكان و دادوه‌ره‌كان له‌هه‌رێمی كوردستان سه‌ربه‌خۆ نین، به‌ڵكو هه‌میشه ئه‌و به‌شه‌یان له‌كاتی ململانێ سیاسیه‌كاندا به‌كارده‌هێنرێن دژی لایه‌نی نه‌یاری خۆیان به‌تایبه‌ت له‌بابه‌تی تیرۆر ، هه‌ر وه‌ك به‌ڵگه بڵێم، ئه‌و دادوه‌ره‌ی فەرمانی ده‌ستگیركردنی بۆ من ده‌ركردووه هه‌مان ئه‌و دادوه‌ره‌یه فەرمانی ده‌ستگیركردنی بۆ "خوالێخۆشبوو" نه‌وشیروان مسته‌فا ده‌ركرد به‌ڵام له‌دوای كۆچی دوایی، سه‌رۆكی حكومه‌ت چووه سه‌ر گۆڕه‌كه‌ی و تاجه گوڵینه‌ی برده سه‌ر گۆڕه‌كه‌ی ."\nهه‌فته‌ی ڕابردوتر په‌رله‌مانی هه‌رێمی كوردستان یاسای تیرۆری له‌هه‌رێمی كوردستان به‌ده‌نگی زۆرینه‌ی په‌رله‌مانتارانی هه‌مواركرده‌وه، كۆمه‌ڵی ئیسلامی كه زیاتر وەك هاوپه‌یمانێكی گۆڕان ده‌رده‌كه‌وێت ده‌نگیان به هەمواری یاساكه نه‌دا، به‌ڵام فراكسیۆنی گۆڕان ده‌نگی دا.\nله‌باره‌ی ئه‌وه‌ی بۆچی فراكسیۆنی گۆڕان كه‌هاوپه‌یمانتانن ده‌نگی به‌هه‌مواری ئه‌و یاسایه دا له‌كاتێكدا خۆت ده‌ڵێی ده‌سه‌ڵات دژی نه‌یاره‌كانی به‌كاریده‌هێنێ؟ سه‌لیم شوشكه‌یی ڕه‌خنه‌ی له‌و هه‌ڵوێسته‌ی فراكسیۆنی گۆڕان گرت و وتی" ده‌نگدانی فراكسیۆنی گۆڕان به‌هه‌مواری یاسای تیرۆر، پێچه‌وانه‌ی بیروباوه‌ڕه‌كانی "كاك نه‌وشیروان" بوو چونكه من خۆم قسه‌م له‌گه‌ڵ كاك نه‌وشیروان كرد له‌كاتی خۆیدا له‌سه‌ر ئه‌و یاسایه به‌ڕێزیان پێی وابوو ئه‌و یاسایه بۆ كۆمه‌ڵكوژی نه‌یارانیان دانراوه."\nهه‌روه‌ها وتیشی" باشه ئه‌گه‌ر من داعش بم چۆن خۆم كاندید ده‌كه‌م بۆ په‌رله‌مان؟ خۆ خه‌ڵكی توندڕه‌و و داعش بڕوایان به‌و دامه‌زراوانه نیه!"\nله‌سه‌روبه‌ندی خۆپیشاندانه‌كانی هه‌ولێردا، نه‌وزاد هادی پارێزگاری هه‌ولێر له‌لێدوانێكیدا بۆ ده‌نگی ئه‌مریكا ڕایگه‌یاندبوو" كۆمه‌ڵ و گۆڕان به ئاشكرا له‌پشت ئه‌و خۆپیشاندانانه‌وه‌ن، ته‌نانه‌ت په‌رله‌مانتارێكی كۆمه‌ڵ به‌ده‌مانچه‌وه و وتنه‌وه‌ی" ئه‌ڵلاهوئه‌كبه‌ر" هاتۆته ناو خۆپیشاندانه‌كان."\nبه‌ڵام سه‌لیم شوشكه‌یی ڕه‌تیكرده‌وه و ڕایگه‌یاند" من له‌ناو خۆپیشاندانه‌كانی هه‌ولێر ده‌مانچه‌م هه‌ڵنه‌گرتووه به‌ڵكو وه‌ك په‌رله‌مانتارێك مافی هه‌ڵگرتنی ده‌مانچه‌م هه‌یه به‌ڵام له‌ناو ئۆتۆمبێله‌كه‌م دامنابوو كه پێنج سه‌د مه‌تر دوربوو له‌شوێنی خۆپیشاندانه‌كه‌وه ، دووه‌م وتنه‌وه‌ی دروشمی"ئه‌ڵاهوئه‌كبه‌ر" مه‌به‌ست لێی ته‌كفیركردنی لایه‌نی به‌رامبه‌ر نه‌بوو به‌ڵكو بۆ هۆشیاركردنه‌وه ڕزگاركردنی خه‌ڵك بو له‌گه‌نده‌ڵی و نادادپه‌روه‌ری؟ وه له‌كوێی یاسایی خۆپیشاندانه‌كاندا هاتووه؟ هه‌تا له ئه‌مریكاش له‌یاسادا نه‌هاتووه وتنه‌وه‌ی دروشمی "ئه‌ڵڵاهو ئه‌كبه‌ر" تاوان بێت."\nسه‌لیم شوشكه‌یی كه سه‌ر له ئێواره‌ی دوێنێ چوارشه‌مه، به‌كاتی هه‌رێمی كوردستان قسه‌ی بۆ ده‌نگی ئه‌مریكا كرد وتی" ئێستا هاتمه‌وە من چومه به‌رده‌م دادگا و سكاڵام له‌سه‌ر به‌ڕێوه‌به‌ری ئاسایشی هەولێر تۆماركرد كه پێش وه‌خته حوكمی به‌سه‌ردا دام و وتی"داعش"ه پێش ئه‌وه‌ی دادگا تۆمه‌ته‌كه‌م به‌سه‌ردا ساغ بكاته‌وه."\nشوشكه‌یی كه له‌خولی ڕابردوو په‌رله‌مانتاری كۆمه‌ڵی ئیسلامی بوو به‌پێی یاسا پارێزبه‌ندی" حه‌سانه"ی هه‌یه ئه‌وه‌شی وت" تا ئێستا له‌هه‌ولێره‌وه شه‌ش جار داوای هه‌ڵگرتنی پارێزبه‌ندی( حه‌سانه)م له‌سه‌ر كراوه به‌ڵام لیژنه‌یه‌ك پێكهات له په‌رله‌مانی عیراقه‌وه و به‌توندی وه‌ڵامی هه‌ولێریان دایه‌وه."\nدوێنێ چوارشه‌ممه نه‌وزاد هادی پارێزگاری هه‌ولێر له‌میانه‌ی وتووێژكدا له‌گه‌ڵ ژیار محەمه‌د له‌به‌شی كوردی ده‌نگی ئه‌مریكا له‌باره‌ی ئه‌نجامده‌رانی هێرشه‌كه‌ی سه‌ر بینای پارێزگای هه‌ولێر له‌ڕۆژی دووشه‌مه‌ی ڕابردوو، وتی"یه‌كێك له‌و "تیرۆریستانه"ی هێرشی كرده سه‌ر بینای پارێزگای هه‌ولێر ناسنامه‌ی حیزبێكی ئیسلامی هه‌رێمی كوردستانی پێبوو ئه‌ندامی ئه‌و حیزبه بوو هه‌تا له‌بانگه‌شه‌ی هه‌ڵبژاردندا بانگه‌شه‌ی بۆ ئه‌و حیزبه‌كرد هه‌روه‌ك وێنه‌كانیان بڵاوكرایه‌وه، زانیاری زیاتریش له‌سه‌ر دوو ئه‌ندامه‌كه‌ی تر له‌دوای ته‌واوبونی لێكۆڵینه‌وه‌كان ئاشكراده‌كرێن، هه‌روه‌ها ده‌شڵت" كرده‌وه‌كه‌ی هه‌ولێر مه‌به‌ستێكی سیاسی به ئاشكرا له‌پشت بوو."\nسه‌لیم شوشكه‌یی وەڵامی ئەو قسانەی دایەوە و وتی" ئه‌وه‌ی نه‌وزاد هادی وتی له‌ده‌نگی ئه‌مریكا له‌سه‌ر گه‌نجه‌كه "درۆیه‌كی شاخداربوو" ده‌یانه‌وێت ده‌ستی چه‌وری خۆیان له‌شكستی ئه‌منی به لایەنێكی تر بسڕن ، جێگه‌ی سه‌رنجه پارێزگایه‌كی گه‌وره دوو كه‌س به‌نه‌عله‌وه بتوانن بۆ ماوه‌ی چه‌ند كاتژمێرێك كۆنترۆڵی بكه‌ن هه‌ست ده‌كرێت كه‌مته‌رخه‌می زۆر له‌م بابه‌ته‌دا هه‌یه."\nچه‌ند میدیایه‌كی لۆكاڵی هه‌رێمی كوردستان له ئێستادا باس له‌وه‌ده‌كه‌ن"سه‌لیم شوشكه‌یی" هه‌ڵهاتووه بۆ سلێمانی و له‌لایه‌ن باڵێكی ناو یه‌كێتی نیشتمانی كوردستانه‌وه پارێزگاری لێده‌كرێت، به‌ڵام سه‌لیم سوشكه‌یی به‌توندی ڕه‌تیكرده‌وه و وتی" داوای هاوكاریم له‌كه‌س نه‌كردووه بڵێم مه‌ترسی له‌سه‌ر ژیانمانه وه هه‌ڵ-یش نه‌هاتووم من ئێستا له‌سه‌فه‌رم و بۆ چاره‌سه‌ری نه‌خۆشی له‌ده‌ره‌وه‌ی وڵاتم ، باری ته‌ندروستیم ته‌واو نیه له‌ژێر چاودێری پزیشكدام، ئه‌وكاته‌ی سه‌فه‌رم كرد به ئۆتۆمبلی خۆم چومه مه‌تار پارێز به‌ندیشم نه‌بوو ده‌یانتوانی پێشتریش كه‌له‌هه‌ولێربوم ده‌ستگیرم بكه‌ن نازانم بۆچی ئه‌وكات هیچ باس نه‌بوو؟! به‌ڵام من ده‌ڵێم ئه‌م هه‌وڵانه‌یان ته‌نها بۆ ئه‌وه‌یه من نه‌گه‌ڕێمه‌وه شاری هه‌ولێر،ئه‌گه‌رنا بۆ پێشتر هیچ باسێكیان نه‌كرد؟"\nسه‌لیم شوشكه‌یی ئه‌وه‌شی ڕاگه‌یاند" ئێمه ده‌رچوین بۆ ئه‌م خوله‌ی ئاینده‌ی په‌رله‌مانی عیراق بۆیه ئه‌گه‌ر كه‌سێك بیه‌وێت هه‌ڵكوتێته سه‌رمان و شه‌ڕمان پێ بفرۆشێت هه‌م حكومه‌تی عیراق، هه‌م دادگای فیدراڵی وه‌هه‌م په‌رله‌مانی داهاتووی عیراق له‌سه‌ر ئێمه دێنه جواب."\nده‌قی وتوێژه‌كه‌ی ژیار محه‌مه‌د له به‌شی كوردی ده‌نگی ئه‌مریكا له‌گه‌ڵ به‌ڕێز سه‌لیم شوشكه‌یی


هۆکارەکانی تەقینەوەی دۆخی سیاسی هەرێمی کوردستان - Mehr News Agency\nAP ١٣٩٩ Azar ١٨ ١٤:٥٥\nNews Code 35114\nئاژانسی هەواڵی مێهر،بەشی نێودەوڵەتی: ئەوەی لەم چەند ڕۆژەی رابردوودا لە هەرێمی کوردستان ڕوویداوە و هێشتاش بەردەوامە، تەقینەوەی دۆخێکی مەترسیدارە و هەڕەشەیەکی گەورەیە لە چییەتی هەرێمی کوردستان وەکوو حکومەتێکی فیدڕاڵی لە باکووری عێراق.\nخەڵکی تووڕە و ناڕازی لە هەرێمی کوردستان چی دیکە ناتوانێ گەندەڵی، گوشاری ئابووری، نەبوونی خزمەتگوزاری پێویست، بێ پارەیی ، گیرفان بەتاڵی ، دانەمەزراندنی دەرچوانی زانکۆ و بێکاری بەرفراوان، بێ مووچەیی و هەدەردانی سامانی گشتی لە لایەن دوو بنەماڵە و چەند حزبی بچوکی هەرێمی کوردستان قبووڵ بکات.\nلەم چەند ڕۆژەدا خۆپیشاندەران نیشانیان دا کە دۆخی هەرێمی کوردستان وەکوو بوتڵە گازێکە لە ژێر گوشاردا و هەر ئان و سات ڕەنگە بتەقێنتەوە و هەموو شتێک بسووتێنێت تەنانەت ئەو دەستکەوتە سیاسی و هەرێمیانەش کە کەم و زۆر تا ئێستا وەدەست هاتووە لە باکووری عێراق.\nکاتێک خەڵک بێ یەک و دوو و بێ ترس هێرش دەکەنە سەر بنکە و بارەگای حزبەکان و بەشداریی دەسەڵات و ئۆپۆزسیۆن پێکەوە دەسووتێنن و ئاڵا و لۆگۆی هەموویان دەخەنە ژێر پێیان؛ مانای ئەوەیە کە هیچ کۆمەڵگایەک بۆ هەتا هەتایە لە ژێر گوشاردا تاقەت ناگرێت و بۆ هەمیشە گەندەڵی سەرکردە و بەرپرسان و بنەماڵە دەسەڵاتدارەکان قبووڵ ناکرێت.\nخەڵکی هەرێمی کوردستان سەرەتا لە دژی دواکەوتنی موچەی مووچەخوران هاتنە دەنگ؛ موچەیەک کە سەرەڕای داهاتی زۆر و لە ژمارە نەهاتووی هەرێمی کوردستان، نادرێت.\nهەرێم داهاتی زەبەلاحی ناوخۆیی و داهاتی دەروازە سنوورییەکانی هەیە و پارەی زۆری لە هەناردە کردنی نەوت و بودجەی مانگانەی بەغدا دەستدەکەوێت، بەڵام لە بەر گەندەڵی ،دزی، موچەی بندیوار ، دوو موچە و سێ موچە کە زیاتر لە 85 هەزار کەسن، پاش چەند مانگ دواکەوتن بە نیوە بڕێ پارە دەداتە خەڵک و فەرمانبەران و مامۆستایان و...... کە ئەمەش بووەتە هۆی ئەوەی خەڵک لە هیچ نەترسێت و سینگی خۆی بداتە بەر گولـلە.\nئێستا خەڵکی هەرێمی کوردستان و ئەو خۆپیشاندەرانەی لە شەقام هێزە ئەمنییەکان و پاسەوانانی بارەگای حزبەکان تەقەیان لێدەکەن، داوای هەڵبژاردنی پێشوەخت و وازهێنانی حاکمانی ئێستای هەرێمی کوردستان دەکەن و سوورن لە سەر ئەوەی کە چی دیکە ئەم حوکمڕانانەی هەرێمی کوردستان شەرعییەتی ئەوەیان نییە سەروەت و سامانی گشتی هەرێمیان بە دەستەوە بێت و وڵات و خەڵک بەرگەی گەندەڵی و بە هەدەردانی سامانی گشتی ناگرێت.\nخۆپیشاندەران لە دروشم و لێدوانیان بۆ مێدیاکان بە تایبەت لەم ڕۆژانەدا و لە گۆڕەپانی خۆپیشاندانەکان، بە ئاشکرا هاوار دەکەن حکوومەتی هەرێمی کوردستان سامانی وڵات بە هەدەر دەدات و هیچ هەوڵ و پلانێکی نییە بۆ چاکسازی و کەمکردنەوەی خەرجییەکان و زیادکردنی داهاتی ناوخۆ.\nبەو بۆنەوە دۆخەکە بەرگەی نەگرت و گرژی و توندوتیژی لە خۆپیشاندانی ناڕەزایەتی خەڵک دروست بوو. چونکوو خەڵک متمانەی بە حکومەت نەماوە و بە بەڵین و قسە و بەیننامەی حزبەکان و بەرپرسان واز ناهێنن. متمانە نامێنێت لەبەر ئەوەی تا ئێستا هیچ کابینەیەکی حکوومەتێکی هەرێمی کوردستان پڕۆژەی چاکسازی بەهەند وەرنەگرتووە و هیچ کارێکی بۆ چاکسازی و نەهێشتنی گەندەڵی نەکردووە.\nحکومەتی هەرێمی کوردستان پەیکەری کابینەکەی بچووک ناکاتەوە و سامانی گشتی خەرج دەکرێت بۆ ئەو پۆست و مەقامە بێ کەڵکە حزبیانەی کە دروست کراون و بوونەتە باری گران بە سەر بودجەی هەرێمەوە . داهاتی نەوت لە هەرێمی کوردستان دەچێتە خەزێنەی حیزبەکان ، داهاتی دەروازە سنوورییەکان و شیوازی خەرجکردنی ئەو بودجەیەی هەرێمی کوردستان کە بەغدا دەینێرێت شەفاف نییە و خۆیا نەبێ کەس ئاگاداری نییە، گرێبەست و ڕێککەوتنە نەوتییەکانی هەرێمی کوردستان لە گەڵ وڵاتانی دیکە بە تایبەت ڕێککەوتنی 50 ساڵی لە گەڵ تورکیا هەمووی ناڕوون و لێڵە. بنەماڵە حاکمەکان و ئەوانەی بەو بنەماڵانەوە پەیوەستن هەموویان لە دۆخێکی تەواو خۆش و پڕ لە ئاسایش و خۆشگوزەرانی و بژێوی سەرسووڕهێنەردا دەژین؛ کەچی خەڵکی سەرشەقام بێکار و گریفان بەتاڵە!\nهەموو ئەم هۆکارانە سەرباری شەڕی سیاسی و ململانێی دەسەڵات و سەروەت کۆکردنەوەیە کە بەرۆکی حزب و ڕەوتە سیاسییەکانی هەرێمی کوردستانی گرتووە و خەڵکی گەیاندووەتە ئاستێک کە بارەگا و ئاڵای هەر هەموویان پێکەوە بسووتێنێت!\nسووتاندنی بارەگای حزبەکان\nسووتاندنی بارەگای دەسەڵات و ئۆپۆزسیۆن پێکەوە مانای چییە


پەیڕەو عومەر ئەحمەد : ئایا بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان بزاڤێكی فاشیلی گۆرانخوازین ؟ – WTARIKURD\nپەیڕەو عومەر ئەحمەد : ئایا بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان بزاڤێكی فاشیلی گۆرانخوازین ؟\nوه‌ك رونكردنه‌وه سه‌ره - وتاری ئه‌م بابه‌ته به‌هیچ جۆرێك بۆ ناشیرین كردن و ناوزراندنی بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان نیه ، ته‌نها چه‌ند پێداچونه‌نه‌وه‌یاكمه به‌سه‌ر بزاڤی نوێی سیاسی ئه‌م بزوتنه‌وه‌یه و هه‌ڵسه‌نگاندنی به‌رنامه سیاسیه‌كه‌یانه . به پێچه‌وانه‌وه به‌كارهێنانی وشه‌ی ره‌خنه ئامێزی وه‌ك “فاشیل ” له‌كۆمه‌ڵگای دیموكراسیدا ده‌ربری رق و كینه نیه كاتێك به لێكدانه‌وه‌ی لۆژیكیانه و هاوسه‌نگ پاڵپشتی كرابێ .\nنه‌وشیروان موسته‌فا سه‌رده‌مێك وه‌ك كه‌سایه‌تی دووه‌می یه‌كێتی نیشتیمانی ناسرابوو ، به‌ڵام مێژووی شۆرشگێری سیاسی له‌نگه‌رێكی تری ره‌وتی به‌ره‌و پێشچوونی به خۆیه‌وه‌گرت ، كاتێك به هه‌ڵوێستێكی كت و پڕ بزوتنه‌وه‌ی گۆڕانی هێنایه گۆره‌پانی سیاسی كوردستان . ئه‌م كاره‌ی بوو به جێگای پرسیارێكی زۆر و ترس و نادیاری كاردانه‌وه‌ی پارته باڵاده‌سته‌كان له ناسه‌قامگیركردن و تێكدانی بارو و دۆخی باشووری كوردستان . به‌ڵام سه‌رده‌مه‌كه ته‌نگه‌ژه‌یه‌كی كه‌می هێناییه‌كایه‌وه و ده‌ستپێكێكی نوێی سیاسه‌تكردنی به كوردستان ناساند .\nگۆڕان بوو به هۆكاری خستنه سه‌ركاری چه‌نده‌ها گه‌نج و چالاكوانی خۆماڵی ، “ده‌رگا داخراوه‌كانی ” به‌سه‌ر رووی كوردستانیاندا كرده‌وه و خه‌ڵكیان ئاشناكرد به چه‌ند مافێكی سه‌ره‌كی كۆمه‌ڵگای دیموكراسی . به‌ڵام ئایا ئه‌م راوه‌شاندنه‌ی هه‌ست و نه‌ستی خه‌ڵكی به رێكارێكی راست ئه‌نجامدرا ؟ ئایا ستراتیژی گۆڕانخوازی به چاو ته‌قاندنی خه‌ڵكی ده‌كرێت یان به چاو رۆشنكردن ؟\nبۆ وه‌رگرتنی وه‌ڵامی پێویست ، ناو و مانهه‌جی گۆڕان یه‌كه‌م فاكته‌ری شیكاركردن ده‌بێت . وشه‌كاری “ گۆڕان ” به مانای هه‌ڵاویرده‌كردنی شت ، مه‌نهه‌ج یان بارودۆخ دێت ، به‌ڵام ئه‌م گۆڕینه ده‌كرێت بۆ ئامانجێكی باش یان خراپ بێت . به‌پێی بنه‌ماكانی گۆڕان  “ده‌سه‌ڵات ده‌بێت ده‌سه‌ڵاتی خه‌ڵك بێت نه‌ك پارت و بنه‌ماڵه‌ی سیاسی ” لێره‌دا مه‌به‌ستی گۆڕان مه‌به‌ستێكی باش ده‌رده‌كه‌وێت . به‌ڵام پرسیاری هه‌ره گه‌وره ئه‌وه‌یه گۆڕان ئاڕاسته‌ی گۆڕینه‌كه‌ی هاوته‌ریبه له‌گه‌ڵ مه‌نهه‌جه‌كه‌ی ؟ وه‌ڵامه‌كه با بۆ تۆی خوێنه‌ر بێت ، من لێره تیشك ده‌خه‌مه سه‌ر چه‌ند فاكته‌رێكی بنه‌ره‌تی و سه‌ره‌كی كه بۆ گۆڕانخوزی – به‌دیموكراسیكردنی كۆمه‌ڵگا و موئه‌سه‌سات كاریگه‌ر ده‌بێت . وه‌ك ده‌ستپێك، كۆمه‌ڵگا جێگای هێز و پاڵپشتی بزوتنه‌وه‌كه‌یه ، بۆیه یه‌كه‌م هه‌نگاوی گۆڕانكاری ده‌بێت لێره سه‌رچاوه بگرێت .\nبنه‌ره‌تی كۆمه‌ڵگاش نیشنگه‌یه و سێ چه‌مكی سه‌ره‌كی نیشینگه دروستده‌كه‌ن ، خاك و هه‌وا و دانیشتووان . به‌ڵام له‌مه گرنگتر بنه‌ماكانی یه‌كتر قبوڵكردن ، هه‌ره‌وه‌ز و هاوكاری بۆگه‌شتن به ئامانجێكی سودبه‌خش بۆهه‌موو لایه‌ك نیشنگه‌یه‌كی ته‌ندروست دروست ده‌كات . كۆمه‌ڵگای كوردی تائه‌مرۆش به‌دووره له‌م بنه‌مایانه به جۆرێك تا سوودمه‌ندی سه‌ره‌كی منبم تۆ گرنگن نیت ، كورد حه‌زی له هه‌ڵته‌كاندنی شه‌رواڵیه‌تی و پاره‌ی لێببارێت ، نه‌ك هه‌رەوه‌ز و هاوكار له دڵی تاكه‌كان وشك بووه به‌ڵكو هه‌مووی به‌دڵنیای و به‌ئاشكرا ده‌ڵێن تۆش ببیته ده‌سه‌ڵاتدار ده‌ستده‌كه‌یت به دزی و چه‌وساندنه‌وه! له‌سه‌رووی ئه‌مانه‌ش كوردستانی باشوور نیشنگه‌یه‌كی هه‌مه‌چه‌شنه له چه‌نده‌ها نه‌ته‌وه و ئایینی جیاواز پێكدێت ، وه‌هه‌روه‌ها كوردستان ده‌روازه‌ی نێوده‌وڵه‌تی له هه‌موو لایه‌كه‌وه بۆ كراوه‌ته‌وه و تاكه‌كانی ئاشنای جیهانیزه‌بوون “ globalization ” بوون ، كه‌چی قبوڵی هیچ كامێك له‌م راستیانه نه‌كراوه ! كه‌مه نه‌ته‌وه‌كان رۆڵه‌ی ئه‌م هه‌رێمه‌ن به‌ڵام بێگانه ده‌رده‌كه‌ون كاتێك ناسنامه‌ی خۆیان ئاشكرا ده‌كه‌ن ، جیهانیزه‌بوون ئێستاش له زۆرێك له میمبه‌ره‌كان و قسه‌ی ناو خه‌ڵك به ده‌رگای دۆزه‌خ ده‌چوێنرێت .\nبۆیه یه‌كه‌م هه‌نگاوی هه‌ر گۆڕان خوازێك بێت ، ده‌بوو داچه‌سپاندنی بنه‌ماكانی كۆماڵگایه‌كی ته‌ندروست بێت ، به‌شێوازێك تاكه‌كان له مێشكبه‌ندی خۆپه‌رستی و دژایه‌تی یه‌كتر بنبڕبكرێن . گۆڕانخواز سیسته‌می خوێندن راست ده‌كاته‌وه ، گۆران خواز كۆمه‌ڵگا وشیارده‌كاته‌وه له راماڵینی ده‌مارگیری و دیكتاتۆری و خۆسه‌پاندن . “ ده‌سه‌ڵاتی خه‌ڵك بۆ خه‌ڵك ” سودی چیه ئه‌گه‌ر خه‌ڵكه‌كه یه‌كتری بنبڕبكه‌ن بۆ خۆپه‌رستی و نه‌فامی ؟ به وردی ئه‌مه پێی ده‌گوترێ هه‌ڵاوێرده‌كردنی ده‌سه‌ڵاتی دیكتاتۆری بۆ ده‌سه‌ڵاتێكی تری نوێی دیكتاتۆری .\nدووه‌م فاكته‌ر، كۆڵه‌كه‌ی مێژو و راستی به‌رجه‌سته‌كراوی بارودۆخی رامیاری كوردستانی باشووره . باشوور هه‌ر له كۆنه‌وه تاراوگه‌ی سه‌قامگیری و رۆشنبیری و جیهانیزه‌بوون بووه ! ده‌سه‌ڵاتی دیكتاتۆری رێگری په‌ره‌سه‌ندنی هێز و دادپه‌روه‌ری سیاسه‌تمه‌دارانی كوردبووه كه له سیمای هۆز و ناوچه‌وه به‌رزببێته‌وه بۆ مێشكبه‌ندی نێوده‌وڵه‌تی . به‌جۆرێك كه سه‌رهه‌ڵدانه‌وه‌ی ناوچه‌ی زه‌رد و سه‌وز له داهاتوویه‌كی حاشاهه‌ڵنه‌گر ده‌چێت نه‌ك له هێلی سووری سیاسی . چۆن و بۆچی ؟ ناوچه‌ی سه‌وز بۆته ده‌شتی چه‌ند خاوه‌نماڵێك كه باوه‌ڕیان به هێشتنه‌وه‌ی ئاسایشی بازرگانی و ده‌سه‌ڵاتیانه ، ناوچه‌ی زه‌ردیش بۆته پاییزی هۆزێكی باڵاده‌ست كاتێك چاو له چاویان هه‌ڵبڕی به‌ڕوون و ئاشكرا پێت ده‌ڵێن “با به‌شیبكه‌ین ”! لێره مره‌كه‌بێكی شین به‌سه‌ر ناخشه‌كه داڕێژرا ، به‌ڵام گۆڕانكاری رووی نه‌دا ! باشه چی شتێك گۆراوه كه تا دوێنی په‌رۆكان زه‌رد و سه‌وزبوون ، به‌ڵام ئه‌مڕۆ ره‌نگی شین زیادبوو ؟\nله‌گه‌ڵ ته‌نگه‌ژه‌كانی ئه‌م دواییه نه‌وشیروان سه‌لماندی كه هه‌ر له‌سه‌ره‌تاوه تۆكمه‌كاری له بنیادنانی گۆڕانخوازیه‌كه‌ی دانه‌بووه. باڕاستگۆ بین، گۆڕان بۆچی قبوڵی رێككه‌وتنبوو له‌گه‌ڵ پارتی، به‌ڵام له‌ناكاو ده‌ستی دایه‌وه قیژه قیژی میدیایی و خه‌ڵكی هه‌ڵوروژاند و له‌ئاكامدا چه‌ن گه‌نجێك ماڵ وێرانكران! ئاخر دیاره ئوه به‌ڕێزانه سوودمه‌ندی سه‌ره‌كی ده‌بن له داته‌كاندنی خۆپێشانده‌رانێكی ساویلكه . باشه كه‌من هاتم پێم گوتی ئه‌م پارته سیاسیه دز و نانبڕی تۆ و هه‌موو كه‌سێكی به‌دبه‌خت و داماوه ، به‌ڵام وشیاركردنه‌وه‌ی خۆ به‌دورگرتنی له ده‌مارگیری له‌گه‌ڵ دانه‌بوو ، كاتێك پێم نه‌گوتی به به‌ردبارانكردنی هێچ ده‌ستكه‌وتێك به‌ده‌ست نایه‌ت چیم كرد به چی ؟ ئه‌گه‌ر ئه‌وكات شه‌ری براكوژی گوله به‌رامبه‌ر گوله بوو ، ئێستا شه‌ره‌كه‌یان كرد به به‌رد به‌رامبه‌ر گوله .\nئازاد حەمدی : ئێستاتان سەرەتایە ، چیتان دەووت .


له ئه‌نجامی ته‌قینه‌وه‌ی ئۆتۆمبیلێـك له نزیـك فه‌للوجه 2 كه‌س ده‌كوژرێن\nی مانگی دوازده ٢٨, ٢٠٠٨\nكاربه‌ده‌سـتانی عێراقی ده‌ڵێن ڕۆژی یه‌كشه‌ممه به‌هۆی ته‌قینه‌وه‌ی ئۆتۆمبیلێـك له ده‌ره‌وه‌ی ناوه‌ندی شـاری فه‌لـلوجه 2 مه‌ده‌نی كوژران و 4 ی تریش برینداربوون.\nله ڕۆژی شه‌ممه‌ش دوو ئۆتۆمبیلی بۆمبڕێژكراو له عێراق ته‌قینه‌وه و له ئه‌نجامدا به لایه‌نی كه‌م 25 كه‌س كوژران و چه‌ندان كه‌سی تریش برینداربوون.\nپـۆلیسی عێراقی ده‌ڵێت یه‌كێـك له ته‌قینه‌وه‌كان له نزیـك وێزگه‌ی تاكسی و پاس له ناوچه‌ی كاظمیـیه‌ی زۆرینه شیعه‌نشینی به‌غدا ڕوویدا كه له‌و ته‌قینه‌وه‌یه‌دا به لایه‌نی كه‌م 22 كه‌س كوژران و زیاد له 50 كه‌سی تریش برینداربوون.\nله ته‌قینه‌وه‌ی دووهه‌مدا پـۆلیس ده‌ڵێت سه‌ربازێـكی عێراقی و دوو ئه‌ندامی پاسه‌وانی خۆجێی كوژراون له كاتێـكدا هه‌وڵیان دابوو بۆمبێـك به قه‌د ئۆتۆمبیلێـكه‌وه پـوچه‌ڵ بكه‌نه‌وه له شـارۆچكه‌ی موسه‌یه‌بی باشوری به‌غدا.\nهه‌ر له ڕۆژی شه‌ممه ڕاپـۆرتێـك بڵاوكراوه‌ته‌وه كه تیایدا نیشـان ده‌دات له‌مسـاڵدا زیاد له 8 هه‌زار مه‌ده‌نی عێراقی كوژراون، ئه‌مه‌ش به به‌راورد له‌گه‌ڵ سـاڵی 2006 بۆ سـاڵی 2007 زۆر كه‌متربۆته‌وه. له‌و سـاڵه‌دا 48 هه‌زار مه‌ده‌نی له عێراق كوژرابوون.


هێزەکانی ڕزگاریی عەفرین: لە ١٠ ڕۆژدا ٧٢ سەرباز و چەکداری سەر بە تورکیا کوژراون\nهێزەکانی ڕزگاریی عەفرین ئاماری چالاکییەکانی ١٠ ڕۆژی ڕابردوویان لە عەفرین بڵاوکردەوە، بەپێی ئامارەکەش لەو ١٠ ڕۆژەدا ٧٢ سەربازی تورکیا و چەکدارە ئیسلامیەکانی نزیک لەو وڵاتە کوژراون.\nئەمڕۆ، هێزەکانی ڕزگاریی عەفرین ئاماری چالاکییەکانی ١٠ ڕۆژی ڕابردووی هێزەکانیان لە عەفرین و دەوروبەری بڵاوکردەوە و بەگوێرەی ئامارەکە، لە ١٠ ڕۆژی ڕابردوودا "هێزەکانی ڕزگاریی عەفرین ١٤ چالاکییان دژ بە سوپای تورک و چەتەکانی ئەنجامداوە، کە حەوتیان شەڕی دەستەویەخە بوون، هاوکات هێرشێکی زەمینیی سوپای تورک و چەتەکانیشی تێکشکێندراون".\nهەر بەپێی ئامارەکە، لەو ماوەیەدا سوپای تورکیا نۆ هێرشیان بە چەکی قورس و هێرشێکیشیان بە فڕۆکەی بێ فڕۆکەوان ئەنجامداوە.\nهێزەکانی ڕزگاریی عەفرین ئەوەشیان خستووەتەڕوو، کە لە ماوەی ١٠ ڕۆژی ڕابردوودا "بەهۆی پێکدادانەکانەوە ١٠ سەربازی تورک و ٦٢ چەتەی سەر بە دەوڵەتی تورک لە عەفرین کوژراون و ١٩ سەرباز و چەتەی دیکەش برینداربوون".\nهێزەکانی ڕزگاریی عەفرین "تکێشکاندنی تانکێک، ٢ چەکی قورس، ٤ ئۆتۆمبێل، ٢ ماتۆڕ و ١ ئۆتۆمبێلێکی کار"یان ڕاگەیاندووە، هاوکات دەستیشیان بەسەر "٩ چەکی جۆری ئەی کەی – ٤٧، ٢ چەکی جۆری (PKM)، ١ چەکی جۆری (B-7)، ١ چەکی قەناس، ١ دووربینی شەو، ١ دووربینی لەیزەر، ٢٠ مەخزەنی (AK-47)، ٦ ڕەخت، ژمارەیەکی زۆر گولـلەی (PKM)، ٢ مۆبایل، ٤ مووشەکی چەکی (B-7) و کۆڵەپشتێکی چەکی (B-7)، ٢ جانتای سەربازی و ژمارەیەکی زۆر بەڵگە و ناسنامەدا" گرتووە.\nهەر لە ڕاگەیەندراوەکەدا هاتووە: هێزەکانی ڕزگاریی عەفرین ئاماژەیان بە کاریگەریی چالاکییەکانیان کردووە لە دژی سوپای تورک و چەتەکانی و هاتووە: بە چالاکی و بەرخۆدانی هێزەکانمان لە دژی دەوڵەتی تورکی داگیرکەر و چەتەکانی و ئەو گرووپە چەتانەی لە عەفریندا لە دژی گەلەکەمان هەموو جۆرە هێرشێک ئەنجام دەدەن و هەموو شێوازێک بۆ لەناوبردنی هەموو بەها و دیمۆگرافیای گەلەکەمان دەگرنەبەر، گورزی قورسیان بەردەکەوێت، لە عەفرین هەر یەک لە گروپە چەتەکان یاسای خۆی بەکاردەهێنێت، لە ڕفاندنی خەڵکەوە بگرە هەتا بە ئەنقەست کوشتنى خەڵک و تیرۆرکردنیان، بەوەش هەموو یاسای نێودەوڵەتییەکان و مافە بنەڕەتییەکانی مرۆڤ پێشێل دەکەن و لە بەرامبەریشدا ئاستی چالاکییەکانی بەرخۆدانمان بەرزتر دەبنەوە.\nئه‌م بابه‌ته 380 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nهێزەکانی ڕزگاریی عەفرین


نێچیرڤان بارزانى و برێت مه‌کگۆرک چه‌ندپرسێک ده‌رباره‌ى دۆخى ناوچه‌که تاوتوێ ده‌که‌ن\nپاشنیوه‌ڕۆى ئه‌مڕۆ دووشه‌ممه 17ى کانونى یه‌که‌مى 2018، نێچیرڤان بارزانى سه‌رۆک وه‌زیرانى هه‌رێمى کوردستان، پێشوازى له‌برێت مه‌کگۆرک نوێنه‌ى سه‌رۆکى ئه‌مه‌ریکا بۆ هاوپه‌یمانێتیى نێوده‌وڵه‌تیى شه‌ڕى دژى داعش و دۆگلاس سیلیمان باڵیۆزى ئه‌مه‌ریکا له عێراق و کونسولى گشتیى ئه‌مه‌ریکا له هه‌رێمى کوردستان و شاندێکى یاوه‌ریان کرد.\nله دیدارێکدا دوا پێشهاته‌کانى دۆخى ناوچه‌که و عێراق، پێکهێنانى کابینه‌ى نوێى حکوومه‌تى عێراق، پاڵپشتیى هێزه سیاسییه‌کانى هه‌رێمى کوردستان له پرۆسه‌ى سیاسیى عێراق و حکوومه‌ته‌که‌ی، په‌یوه‌ندییه‌کانى هه‌ولێر و به‌غدا و دانوستانه‌کانى نێوان هێزه سیاسییه‌کانى هه‌رێمى کوردستان به‌مه‌به‌ستى پێکهێنانى کابینه‌ى نوێى حکومه‌تى هه‌رێمى کوردستان، تاوتوێ کران.\nمه‌کگۆرک پیرۆزبایى له نێچیرڤان بارزانى کرد بۆ پاڵاوتنى بۆ پۆستى سه‌رۆکى هه‌رێمى کوردستان و هیواى سه‌رکه‌وتنى بۆ خواست.\nلاى خۆیه‌وه سه‌رۆک وه‌زیرانى هه‌رێمى کوردستان سوپاسى ئه‌و سه‌ردانه‌ى کرد و جه‌ختى کرده‌وه که دیالۆگى نێوان هێزه سیاسییه‌کانى هه‌رێمى کوردستان بۆ پێکهێنانى کابینه‌ى نوێى حکوومه‌تى هه‌رێمى کوردستان به‌رده‌وامه و دووپاتى کرده‌وه کابینه‌ى داهاتووى حکوومه‌تى هه‌رێمى کوردستان له‌لایه‌ن هێزه سه‌ره‌کییه‌کانه‌وه پێکده‌هێنرێت.\nتاوتوێکردنى چه‌ند پرسێک ده‌رباره‌ى دۆخى ناوچه‌که و په‌یوه‌ندییه دووقۆڵییه‌کان، لایه‌نێکى دیکه‌ى دیداه‌رکه بوو.\nحکومه‌تى هه‌رێم رۆژى چوارشه‌ممه ده‌کاته پشووى فه‌رمى\nنێچیرڤان بارزانى : ئاوه‌دانکردنه‌وه‌ى زێد و باشترکردنى هه‌لومه‌رجى ژیانی که‌سوکارى ئه‌نفاکراوان له ئه‌ستۆى ئێمه‌دایه\nقایمقامى نوێى دوکان ده‌ستبه‌کاربوو\nمه‌راسیمى به‌خشینى دکتۆراى فه‌خرى به کۆچه‌ر بیرکار به‌ڕێوه‌چوو


کێن ئەو کوردستانیانەی تاراوگە کە دەتوانن لە ریفڕاندۆم دەنگ بدەن؟ - Yalla\nکێن ئەو کوردستانیانەی تاراوگە کە دەتوانن لە ریفڕاندۆم دەنگ بدەن؟\nدوایین نوێكردنه‌وه ئیلول 11, 2017\nسەرەرای گوشارە هەرێمی و نێودەوڵەتیەکان بۆ دواخستنی ریفراندۆمی باشووری کوردستان بەڵام تاوەکو ئێستا سەرکردایەتی سیاسی کورد سوورە لەسەر ئەوەی کە لە ٢٥ی ئەیلول لە هەرێمی کوردستان و ناوچە کوردستانیەکانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێم بە کەرکووکیشەوە ریفراندۆم ئەنجامدەدرێت و لەسەر بنەمای ئەنجامی ریفراندۆمەکە گفتوگۆ لەگەڵ بەغداد دەست پێدەکەنەوە.\nکۆمیسیۆنی باڵای هەڵبژاردن و راپرسی هەرێمی کوردستان ئامادەکاری تەواوی کردووە بۆ بەڕێوەچوونی ریفراندۆم لەرۆژی ٢٥ی ئەیلول و وەک ئەوان دەڵێن بەبێ هیچ کێشەیەک و بەتەواوی ئامادەکارییەکانەوە دەتوانن لە رۆژی دیاریکراو پرۆسەی ریفراندۆم بەڕێوەببەن و سەرجەم پێداویستی لۆجستیش بۆ ئەم مەبەستە ئامادەکراون و بەکردنەوەی وێبسایتێکیش ئاسانکاری بۆ دەنگدەران کراوە بۆئەوەی بەئاسانی شوێن و بنکەی دەنگدانی خۆیان بدۆزنەوە، لە وێبسایتەکەدا دەنگدەر ناوی سیانی و ژمارەی فۆڕمی خۆراکی خۆی دەنووسێت و راستەوخۆ ناوی شوێن و ئەو بنکەیەی کە دەنگدەرە دەتوانێ دەنگی لێبدات دەدۆزێتەوە.\nهەرچی بۆ کوردستانیانی تاراوگە نشینە کۆمیسیۆن بەبێ دانانی سندوقی دەنگدان لەو وڵاتانی دەرەوە مافی دەنگدانیان بۆ کوردستانیان دەستەبەر کردووە ئەویش بەرێگەی ئۆنڵاین .\nکوردستانیانی دەرەوەی وڵات بە رێگەی ئۆنلاین و تەنانەت لەسەر مۆبایلەکانیشیانەوە دەتوانن بەشداربن لە ریفراندۆمی سەربەخۆیی باشووری کوردستان دوای ئەوەی کە لەرێگەی ئەو وێبسایتەی کە کۆمیسیۆن بۆ دەنگدانە ئۆنڵاینەکە ئەکتیڤی کردووە ناوی خۆیان تۆماردەکەن، بۆ دڵنیا بوون لەوەی ئەوانەی بەرێگەی ئۆنڵاین دەنگ دەدەن مافی دەنگدانیان هەیە کۆمیسیۆن داوای چوار بەڵگەنامەی لە کوردستانیانی دەرەوەی وڵات کردووە ، ئەوانیش ناسنامە،رەگەزنامەی عێراقی، پاسپۆرت و کارتی نیشتیمانی .\nبەڵام هەبوونی یەکێک لەو بەڵگەنامانە بەس نیە بۆئەوەی بتوانی راستەوخۆ دەنگ بدەیت و دەنگەکەش هەژمار بکرێت بەڵکو لەگەڵ یەکێک لەو بەڵگەنامانە پێویستە فۆرمی خۆراکی هەبێت کە ئەوش کێشەی بۆ بەشێکی زۆر لە کوردستانیانی دەرەوەی وڵات درووستکردووە و چونکە بەگوێرەی یاساکانی کۆمیسیۆن، هەر کەسێک فۆرمی خۆراکی نەبێ ناتوانێ دەنگبدات، چونکە بەراوردکردنی ناوەکان بەگوێرەی ژمارەی فۆرمی خۆراکە بۆ ئەوەی لە دۆزینەوە و گۆڕینی ناوەکان تێکەڵبوون دروست نەبێت ، بەو شێوەیەش بێت ژمارەیەکی زۆر لە کوردستانیانی تاراوگە لە مافی دەنگدان بێبەش دەبن چونکە بەشێکی زۆریان فۆرمی خۆراکییان نیە بۆیە ئەگەر دەنگیش بدەن\nدەنگەکانیان هەژمار ناکرێت .\nلینکی دۆزینەوەی ناوی دەنگدەر لە باشووری کوردستان\nلینکی خۆ تۆمارکردنی کوردستانیانی تاراوگە\nshort URL: https://yallairaq.com/ku/1JLlR\nهێزێکی تایبەتی سەر بە وەزارەتی ناوخۆ بڕوانامەی نێودەوڵەتیان پێ دەبەخشرێت\nدرۆم له‌گه‌ڵ ده‌کات !


لاندای شیعرو ژیانی ژنانی پەشتون – CHRA.TV\nسەرەتا / ئەدەبی / لاندای شیعرو ژیانی ژنانی پەشتون\nڕانانی/ سەدیق سەعید ڕواندزی\nبەشێکی زۆر لە خوێنەرانی کورد، ئاشنایەتییەکی باشیان لەبارەی ئەدەبی نەتەوەی ئەفعان ھەیە،بە تایبەتیش لە ڕێگەی خوێنەوەی ڕۆمانەکانی خالید حوسێنی وڕۆماننووسەکانی تر. کە ھەمیشە لە ڕۆمانەکانیاندا، ئازارو مەینەتی ئەو گەلە و ئەونیشتمانە دەخەنە ڕوو، کە شەڕو ئاشووب و خوێن، بەشێکن لە مێژووەکەی.وەلێ ئەمجارەیان لە ڕێگەی شیعرەوە ئازاری ئەفغانییەکان و خەون و ھیواکانیان دەبینین.کتێبی(لاندای شیعرو ژیانی ژنانی پەشتون) بژاردەیەکە لە شیعری پەشتونەکان، لەنێویشیاندا ڕەگەزی مێ. پەشتونەکان، کە زۆربەی دانیشتووانی ئەو وڵاتە پێکدێنن، کولتوورو پاشخانی کۆمەڵایەتی و فەرھەنگی تایبەت بە خۆیان ھەیە و تاڕادەیەکی زۆر نەتەوەیەکی داخراو،نەریتخوازو ئایینین کە پارێزگاریی لە نۆڕمە کۆمەڵایەتی وخێزانی و پەروەردەییەکانی خۆیان دەکەن.ھەمیشەش بە ھۆی شەڕە یەک لە دوای یەکەکانەوە، ڕووبەڕووی کۆچکردن و نەھەماتی و ئازاری زۆر بوونەتەوە. ئەم کتێبە کە لە شێوەی نامیلکەیەکدایە، بژاردەیەکە لە شیعری ژنانی پەشتون کە وێرای ئەوەی لە جەنگدا ژیاون، بەڵام خەونی گەورەیان ھەیە. کاتێ ئەو شیعرانە دەخوێنینەوە، درک بەوە دەکەین کە پەشتونەکان چەند ژیاندۆستانە دەڕواننە ژیان و چەندیش خاک و نیشتمانی خۆیان خۆشدەوێت، ئەگەرچی ھیچ کاتێکیش نەیانتوانیوە بە ئاسوودەیی ھەناسەیەکی ئارامی تیادا ھەڵمژن.ژنانی پەشتون لە شیعرەکانیاندا، ژیان بە جۆرێکی دیکە دەبینن. ئەگەرچی ژنانی پەشتون وەک ھەر ژنانێکی دیکەی خۆرھەڵات، لە ژێر ستەمی پیاوسالاری و نێر سالاری دانەوخۆشەویستی و سەربەستییان نییە، بەڵام لە شیعردا وێنای جیھانێکی دیکە دەنەخشێنن. ئەم شیعرانە بە زمانێکی سادە نووسراون وەلێ لە وێنەی ھونەری و دەربڕینی شیعریدا ، شیعرەکان ھێندە حوان و سەرنج ڕاکێشن کە خوێنەوەیان چێژێکی زۆر بە خوێنەر دەبەخشێت.ئەو شیعرانە بە شێکی زۆریان لە سەروبەندی داگیرکردنی ئەفعانستان لەلایەن سوپای سۆڤیەتەوە لە کۆتایی ھەفتاکانی سەدەی ڕابردوو نووسراون. بۆیە بەشێکییان ڕەنگدانەوەی ئەو واقیعە سیاسییەی ئەو کاتن وژنانی پەشتون بە شیعرھانی ڕۆلەکانیان دەدەن کە بەرگری لە خاک و نیشتمانییان بکەن. تەنانەت ئەوان خۆشەویستی نیشتمان لە ئاست خۆشەویستی کۆرپەکانیان دەبینن و خۆڕاگرن لەوەی کە کوڕەکانیان لە پێناو خاکدا خوێنیان بڕێژن. وەک ئەوەی لە شیعرێکدا دەڵێن:_\nنەفرەت لەو شیرەش دەکەم کەلە سینەمدایە..\nژنانی پەشتون، کوڕەکانیان دەخەنە ژێر بەرپرسیاریەتییەکی ئەخلاقی و مێژوویی گەورە، کە ئەویش خۆبەختکارییە لە پێناو ئازادی و سەربەستیدا.دایکێک ئامادەیە نەفرەت لەو شیرەش بکات کە کوڕەکەی پێ گۆشکراوە ئەگەر ھاتوو شەڕەکە جێبێڵێت. بەڵکو دەبێ تا دوا چرکە لە سەنگەردابێت. ناکرێ نیشتمان لە ژێر چەپۆکی داگیر کەران دابێت و ڕۆلەکانی ئەوانیش بەرگری نەکەن. ژنانی پەشتون، شیعر دەکەنە ھاندەرێک بۆ بەرزکردنەوەی گیانی بەرگری و خۆڕاگری نەوەکانیان.ئەوان چونکە ھەمیشە ھاوشێوەی ئێمەی کورد لە ژێر ستەمی داگیرکاری و چەوسانەوەی سیاسیدا ژیاون، ئیدی لە بەھاو نرخی ئازادی دەگەن. بۆیە ژیانی بێ ئازادییان بەلاوە، ژیانێکی بێ نرخە لەو سۆنگەیەشەوە، ھانی کوڕەکانیان دەدەن کە لە پێناو ئازادیدا گیانی خۆیان بەخت بکەن. ژنێکی دیکەی پەشتون لە شیعرێکی دیکەدا، بەھەمان شێوەی ئەوانی تر لەبارەی بەرگریکردن لە خاکەوە دەڵێت:_\nتەنانەت ئەگەر پشتت ببێت بە بێژینگ…\nبێگومان لە شەڕو بەرگریدا، ڕێسایەک ھەیە کە پێکانی سینگ دەکەنە نیشانە و گەواھی شەڕکردنەکە. بەومانایەی ئەگەر گوللەکە بەرسینگی کەوتبوو، ئەوا لە سەنگەری پێشەوە و ڕووی لە دوژمنەکەی بووە، بەڵام ئەگەر پێکانەکە لە پشتی بوو، ئەوا مانای وایە ھەڵاتووە و بەرگری نەکردووە.بۆیە شاعیر دەبێ دڵنیا بێت لەوەی کە برینەکە و پێکانەکە لە سنگییەتی.بەوشێوەیە ژنانی پەشتون، گیانی خۆڕاگری و بەرگری لە ڕێگەی شیعرەوە دەڕوێنن و شیعر دەکەن چەکێکی دیکەی بەرەنگاربوونەوەی دوژمنەکانیان. بێگومان وە نەبێت کە ژنانی پەشتون خەیاڵی شیعرییان ھەر تەنھا لای چەک و بەرگری و سەنگەرەکانی شەڕ بێت، بە پێچەوانەوە بەڵکو لەنێو ئەو ھەموو نەھامەتی و مالوێرانییەشدا، ھێشتا خەیالییان لای عشق و خۆشەویستیشە. ئەگەرچی بۆ ئەوان قەدەغەیە و لەڕوانگەی پەشتونەکانەوە ژنان مافێکی ئەو تۆیان نییە، چونکە پێکھاتەیەکی نەریتخوازن. وەلێ کاتێ سەرنج لەو شیعرانەدەدەین، ئەوا وەک خوێنەرێک دەیان وێنەی شیعری جوان ودەربڕینی ڕۆمانسییانە دەبینین کە گوزارشت لە خەیاڵی شیعری ژنانی پەشتون دەکات.بۆنموونە لەشیعرێکدا ژنێکی پەشتون دەڵێت:_\nخودایە دەتوانی لە ئێستاوە کوێرم بکەی…\nخۆشەویستەکەم ڕۆیشتووەو نامەوێ..\nشاعیر،وێنەی ھەموو دنیا لە ڕوخساری خۆشەویستەکەی دەبینێت. ئەو بە ئەندازەیەک عاشقی خۆشەویستەکەی بووە، کە دنیا تەنھا لە بوونی ئەودا ببینێت. ڕۆشنایی چاوەکانی ئەو، گلێنەکانی نین، بەڵکو ڕوخساری خۆشەویستەکەیەتی، خۆشەویستیی لێرەدا سەرچاوەی ڕووناکی و بینینە، کاتێکیش بەھەر ھۆکارێکەوە بێت خۆشەویستەکەی لە دەست دەدات، ئیدی بە بڕوای ئەو دنیا کۆتایی ھاتووە، بۆیە نایەوێت ڕوخساری کەسی تر ببینێت.بەدەربڕینێکی تر، لای شاعیر کوێربوون ئەوە نییە چاوەکانت لە دەست بدەی، بەڵکو ئەوەیە ئیدی خۆشەویستەکەت نەبینیتەوە، بۆیە شاعیر بێ باکانە نزا دەکات خودا کوێری بکات. چونکە ئەو چیتر ئامادە نییە بە چاوانێک دنیا ببینێت کە ئیدی ڕوخساری خۆشەویستەکەی پێ نابینێت. زۆر نموونەی دیکەی وێنەی جوانی شیعری لەو نامیلەکەیەدا ھەن. بۆنموونە شاعیرێکی تر دەڵێت:_\nڕوخسارت گوڵێکە..چاوەکانیشت دوومۆم..\nدووچار ماوم..ببم بە پەپوولە..یان ببم بە کرمی ئاوریشم..\nلەڕاستیدا، کاتێ خوێنەر شیعری ژنانی پەشتون دەخوێنێتەوە، سەرسام دەبێت لەو ھەموو جوانییەی لە شیعرەکانیاندا ھەیە. زمانێک سادە وەلێ پڕ لە قوڵایی. خەیاڵی ژنانی پەشتون لە شیعردا، خەیاڵێکی ھێندە جوانە، ھەموو ناشرینییەکانی ژیان و شەڕو ئاشوبی ئەفعانییەکان لە بیر دەباتەوە. خوێنەر کە ئەو شیعرانە دەبینێت، دەگاتە ئەو ڕاستییەی کە ئەگەر شەڕ تا بەر دەرگای ماڵەکانیشمان بێت، ھێشتا دەشێ لە کلاوە ڕۆژنەیەکی بچووکەوە جوانییەکانی ژیان ببینین. ژنانی پەشتون لەنێو ئەو ھەموو شەڕو ناشرینییەدا، شیعرێک دەنووسن، لێوان لێو لە جوانی و ئومێد.ئەو ژنانە چەند خەمەکانیان گەورە بێت، چەند ژیان نائومێدییان بکات و تەنگییان پێ ھەڵچنێ، چەند ڕۆڵەکانیان لە شەڕدا لەدەست بدەن، ھێشتا بە ئاواتەوە دەژین و ژیان بە جۆرێکی دیکە دەبینن.ئەوان سوھراپ وتەنی لەدوای ھەر کارەساتێک، چاوەکانیان دەشۆن بۆ ئەوەی بە جۆرێکی دیکە ژیان ببینن. ئەگەر وانەکەن، بێگومان ناتوانن ئەو شیعرانە بنووسن. زۆر شیعری دیکەی جوانتریش لەنێو ئەو کتێبەدا ھەن، کە ھیوادارم خوێنەران بیخوێننەوە و چێژی لێ وەربگرن.دواجار کاتێ بەراوردی دنیابینی ژنانی پەشتون،بەدنیابینی بە شێکی زۆر لە ژنی کورد دەکەی،تێدەگەی کە شیعر لای ژنانی پەشتون، چ پەیامێک و مانایەکی جوانی ھەیە. بەپێچەوانەی بەشێکی زۆری ئەو ژنانەی لە نێو ئێمەدا شیعر دەنووسن کە بەداخەوە ھەر تەنھا کروزانەوە و نوزانەوەیە.لە داھاتوودا بەدرێژی ئەو بەراوردکارییە دەکەین. لەکۆتاییدا دەست خۆشانە لەناوەندی ئەندێشە و وەرگێڕی شیعرەکانیش دەکەم، کە بە ڕاستی کتێبێکییان ھەڵبژاردووە بۆ وەرگێڕان، شایەنی خوێنەوە و چێژ لێوەرگرتنە..\n*پەراوێز:ناوی کتێب/ لاندای ژیان و شیعری ژنانی پەشتون/ نووسینی(سەعید بەھوەدین مەجروح)/وەرگێڕانی(توانا حەمە نوری) /بڵاوکراوەی ناوەندی ئەندێشە ٢٠١٨….


https://1baiser.com ڕۆژئاوای کوردستان و بازنەی هاوپەیمانێتییەکان |\nHome بیروڕا ڕۆژئاوای کوردستان و بازنەی هاوپەیمانێتییەکان\nئەو بارودۆخە سیاسی و ئەمنییەی کە ئێستا لە ڕۆژئاوای کوردستان درووست بووە و هێزە سەرەکییەکانی ئەو ناوچەیەی کردووە بە کارەکتەرێکی نادەوڵەتیی گرنگ و کاریگەر لە سوریا و هاوپەیمانیی نێودەوڵەتی دژ بە داعش کە بە شێوەیەکی فەرمی مامەڵەی لەگەڵ دەکەن و لە ڕۆڵ و کاریگەرییەکانی تێگەیشتوون، ئەو قۆناغە قۆناغێکی قورس بوو تاوەکی هێزەکانی سوریای دیموکرات و لەناویاندا هێزی کاریگەر و خاوەن نفووزی یەپەگە و یەپەژە زۆرینەی پێک دەهێنن، کە توانییان ئەوە بکەن کە ئێستا بەرهەمەکەی لە لایەک پیشانی جیهانیان داوە خاوەن ئیرادەی شەڕکەرن کە نوێنەرایەتیی هەموو پێکهاتە نەتەوەییەکانی سوریا ئەکەن، لە لایەکی تر تەنها هێزن لە یەک کاتدا ڕوسیا و ئەمەریکا لەسەریان کۆکن و لە ئێستادا ئەمەریکا بڕیاری کۆنگرێسی هەیە و سەرۆکی ئەمەریکاش بڕیاری داوە کە بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ چەک و پێداویستییە سەربازییەکانیان بۆ دابین بکات، ئەوە جگە لەوەی بۆ زیاتر لە ساڵێکە ئەمەریکییەکان بە ڕێگەی ڕاوێژکارەکانیان ڕاهێنان و هاوکاریی سەربازی بە هێزەکانیان دەکەن.\nوێنەی ئەم دۆخە تازەیە زۆر دەگەمەنە لە مێژووی ئەم ناوچەیە، کە هێزێک سەرەڕای هەموو ئەو مەترسی و هەڕەشە دەرەکی و نەیارە جۆراوجۆرەکانی لە ناوخۆدا و لە دەرەوەش تورکیا کە بە هەمو ڕێگەیەک هەوڵی گەمارۆدانیان دەدات، بەڵام لەسەروو ئەم فشارانەوە توانیوێتی جێگەی کۆکردنەوەی دوو دەوڵەتی گەورەی وەکو ڕوسیا و ئەمەریکا بێت، ڕاستە کە ئەم دوو هێزە بەرژەوەندییان لە پشتیوانیی هێزە کوردییەکاندا هەیە، بەڵام قسەکە لێرەدا ئەوەیە کورد لە ڕۆژئاوای کوردستان چۆن دەتوانن هاوسەنگی ڕابگرن و لە نێوان ئەم دوو هێزەدا یەکیان هەڵنەبژێرن و ئەوی تر بکەن بە نەیار و بەرژەوەندییەکانیان پشتگوێی بخەن، بۆ ڕوسیا ئەوە گرنگە کە دۆخی ڕۆژئاوا وەکو ئێستا بێت، بوونی هێزەکانی سوریا و بەشار ئەسەد نەکەوێتە مەترسییەوە، ڕاستە تاوەکو ئەو هێزانە لە ڕۆژئاوای کوردستان بن، ئەوا مەترسییەکانی لەسەر ئەو پارچەیە بەردەوامە و مانەوەی ئەسەد و بەرگریکردن لە مانەوەی واتای ئەوەیە لە جیاتی داعشێکی ئیسلامی داعشێکی قەومی و دیکتاتۆر ماوەتەوە، بەڵام ئەبێت ئەم بابەتە وەکو بارێکی تەکتیکی مامەڵەی لەگەڵدا بکرێت .\nئەوەی کە چاوەڕوانکراوە، لە هاتنەکایەی بابەتی مامەڵەی ڕاستەوخۆی ئەمەریکا بۆ هێزەکانی ڕۆژئاوای کوردستان زیادبوونی نیگەرانییەکانی تورکیا و هاوپەیمانەکانییەتی، واتە ئەو هێزە کوردی و عەرەبییانەیە کە بە ئیعازی تورکیا دەجووڵێنەوە و ناویان لە خۆیان ناوە ئۆپۆزسیۆن، تورکیا بە هەموو ڕێگەیەک لە هەوڵی بەردەوامدایە بۆ ساردکردنەوەی ڕوسیا و ئەمەریکا، لەسەردانەکەی ئەردۆگان بۆ لای پوتین ئامانجی ئەوە بوو کە ڕوسیا بکاتە نەیاری ڕۆژئاوای کوردستان و ئەو ناوچە ئەمنییەی درووست کراوە لە دژی ڕۆژئاوا بەکار بهێنرێت، بەڵام سەرکەوتو نەبووە، چونکە هاوکێشەی تر هەیە کە هاوکێشەی (ئێران+ ڕوسیا+ قەندیل)ە، ئەم هاوکێشەیە زەمانەتی مانەوەی گەورەترە، لە چاو کاریگەرییەکانی تورکیا، ڕەنگە دواهەوڵی تورکیا بۆ ئەم مەبەستە جگە لە هەڕەشە سەربازییەکانی و ناساندنی پەیەدە وەکو درێژکراوەی باڵی سەربازیی پەکەکە، جموجۆڵی چاوەڕوانەکراو بکات بە تایبەتی فراوانترکردنی پشتیوانییەکانی بۆ گرووپە توندڕەوەکان و تەنانەت ئەگەری ئەوەش هەیە تورکیا بیر لە هاوپەیمانێتیی تازە لەگەڵ هێزەکانی نزیک لە بەشار ئەسەد بکاتەوە، سەردانەکەی ئەردۆگانیش بۆ ئەمەریکا گەیاندنی نیگەرانییەکانییەتی بە دۆناڵد ترەمپ، بەڵام ئەوەی گرنگە ئەوەیە هەرچەندە دوژمنەکانی ڕۆژئاوای کوردستان زۆر بن و بازنەکانی فراوان بێت، گرنگە هێزە کوردییەکانی سوریا بیر لە ڕێگەی تر بکەنەوە بۆ پەیوەندییەکانیان، کە تا ئێستا سەرکەوتوو بوون و دۆستەکانیان ڕۆژ بە ڕۆژ لە زیادبووندایە.


ئاستی بازرگانی ئێران لەگەڵ هێندوستان ٩٤ لە سەد دابەزیوە\nپەیامی کورد ... ئاستی بازرگانی ئێران لەگەڵ هێندوستان ٩٤ لە سەد دابەزیوە\nئامارەکانی وەزارەتی دارایی هێند کە دوێنێ پێنجشەممە ٢٨ی مەی ٢٠٢٠ بڵاو بووەتەوە، نیشان دەدات کە هاوردەکردنی ئەم ووڵاتە لە ئێران لە ماوەی ٣ مانگی یەکەمی ساڵی ٢٠٢٠ زیاتر لە ٩٤ لەسەد دابەزیوە و گەیشتووەتە ژێر ٨٠ ملیۆن دۆلار.\nئەوە لە حاڵێکدایە کە لە ماوەی هاوشێوەی ساڵی ڕابردوو، ئەم ڕێژەیە زیاتر لە دوو میلیارد دۆلار بووە.\nهەروەها ئامارە فەرمییەکانی هێند ئەوە نیشان دەدات کە ڕێژەی هەناردەکردنی ئێران لە ٣ مانگی یەکەمی ساڵی ٢٠٢٠ گەیشتووەتە نزیکەی ٨٠٨ ملیۆن دۆلار کە لەچاو ماوەی هاوشێوەی لە ساڵی ڕابردوو، ٣٨٪ دابەزیوە.\nبەم پێیە پێش گەمارۆوەکان بۆ سەر ئێران، ڕێژەی هەناردەکردنی ئێران بۆ ووڵاتی هێند نزیکەی ٥ بەرامبەری ڕێژەی هاوردەکانی لەو ووڵاتە بوو، بەڵام لە ٣ مانگی یەکەمی ساڵ ٢٠٢٠ هەناردەکردنەکانی هێند بۆ ئێران ١٠ بەرابەر لە ڕێژەی هاوردەکانی لە ئێران بەرزتر بووەتەوە.\nهیند دوای وڵاتی چین، دووەمین کڕیاری گەورەی نەوتی ئێران بوو کە لە نیوەی ساڵی ڕابردوو بەهۆی گەمارۆکانی ئامریکاوە کڕینی نەوتی لە ئێران ڕاگرت.\nسندووقی نێونەتەوەیی دراو پێشبینیی کردووە کە هەناردەکردنی نەوتی و غەیرە نەوەتی و خزمەتگوزارییەکانی ئێران لە ئەمساڵدا دەگاتە ٤٦ میلیارد دۆلار کە ئەم ڕێژەیە کەمتر لە نیوەی هەناردەکردنەکانی لە ساڵی ٢٠١٨یە.


فۆڕمی تۆمارکردنی بابەت | ئیحسان یاسین محەمەد ئەمین - ئیحسان زەڵمی\n•\tساڵی 1975 لە گوندی زەڵمی بناری هەوامان سەر بە قەزای هەڵەبجەی شەهید لە دایکبووە. •\tزمانی فارسی و عەرەبی دەزانێت. •\tخاوەنی بڕوانامەی بەکالۆریۆسە لە زانکۆی بەغداد زانستە ئیسلامییەکان. •\tزیاتر لە 10 ساڵە لە بواری کۆمەڵگەی مەدەنیدا چالاکی ئەنوێنێت. •\tبەشداری زۆرێک لە کۆنگرەو کۆنفرانسەکانی تایبەت بە کێشەو گرفتەکانی قوتابیان خوێندکاران و لاوانی کردووە. •\tبەشداری چەندین لە خولو ۆرک شۆپی بواری پەیوەندییە رێکخراوەییەکاندا کردووە. •\tدەیان بابەتی لە سەر کێشە پەیوەندیدارەکانی قوتابیانو گەنجان لە رۆژنامەو مێدیاکاندا بڵاوکردۆتەوە. •\tئێستا ئەندامی چالاکی فیدراسیۆنی رێکخراوە قوتابیو خوێندکارییەکانە. •\tبەرپرسی بەشی پەیوەندییەکانی رێکخراوی قوتابیانی کوردستان (K.S.O). ئیمێڵ: mailto:ehsanzalmi@yahoo.com


راگەیەندراوی یەکیەتیی لاوان، سەبارەت بە دۆخی باشووری کوردستان\nهەینی٢٣ - سەرماوەز - ١٣٩٧١٤:٠٨\nFriday14 - 12 - 201811:38\nلاوانی نیشتمانپەروەر لە باشووری کوردستان\nخەڵکی تێکۆشەری باشوری ولات\nروانین و خوێندنەوەی ئەو دۆخەی ئیستای کورد لەگەڵی بەرەوڕووە وەکوو هێزێکی ئازادیخواز و دژی تیرۆر لە هەموو جیهاندا ناسراوە و لە ناوەندەکانی بڕیاری نێونەتەوەییدا بە ئەرێنی لێی دەڕوانرێت، پێویستی ئەوە دەخوازێت لە هەڵویست و کاردانەوەکانمان دا رچاوی هەلوومەرجی ناوچەیی و جیهانی و ئاسایشی نەتەوەیی گەلەکەمان بکرێت\nلەگەڵ ئەوەیدا بەشێک لە قەیران و کێشەکانی کۆمەڵگای باشوور جیگەی رەخنەن و دەکرێ نارەزایەتی بە شێوەیەکی دێموکراتیک و هێمنانەی بەرامبەر بکرێت.\nبەیانکردنی خواست و رەخنە لە کەمووکوڕییەکان و دەربڕینی ئیعترازەکان مافێکی رەوا و سرووشتی هەموو تاکێکە، بەڵام ئەوەی ئیستا لە باشوور روودەدات و خوێندنەوەکان ئەوە دەردەخەن کە ئەگەری دەستێوەردانەکان زۆر سانایە و دەکرێ ئێعترازاتی بەرحەقی کۆمەڵگای باشووری کوردستان ئاراستەی دیکە بەخۆ بگرێ و خاوەنهەڵویست و مافخوازەکانی باشوور و بە گشتی گەلەکەمان، زەرەرمەند بێت.\nداواکارین لەسەرجەم لاوانی نەتەوەکەمان لە باشووری ولات، ئێمه هه‌موو ناچارین و چاره‌نوسیشمان ئه‌وه‌یه كه پێكه‌وه بژین، بۆیە پێویستە زمانمان نه‌رمتر بێت و زیاتر بیر له سبه‌ینێى نه‌وه‌كانى داهاتوومان بكه‌ینه‌وه و ئاراستەی خۆپیشاندان و دەربڕینی ئیعترازاتەکانتان رووی هێمنانە و شارستانیانە بەخۆوە بگرێ، سه‌ره‌نجام سه‌ركه‌وتن مسۆگه‌ر ده‌بێت.\nگەلی کورد لە باشووری کوردستان دەتوانێ بە پێڕەو کردنی سیاسەتی دروست و دێموکراتیک داهاتوویەکی گەش بۆ خۆیان و بە گشتی نەتەوەکەمان دابین بکەن.\nلە کۆتاییدا ئێمە وەک رێکخراوەیەکی تایبەت بە توێژی لاو و گۆڕانخوازی کوردستان داواکارین لەسەرجەم خەڵکی بەشەرەفی باشووری کوردستان بە تایبەت لاوانی ئەو بەشەی نیشتمان بە دانبەخۆداگرتن خواست و داواکارییەکانتان بە شێوەیەکی هێمنانە وئاشتیخوازانە بەدوور لە هەرچەشنە توندوتیژییەک دەربڕن و هەنگاو بۆ پێکەوەهەڵکردنی ئاشتییانە و بەهێزکردنەوەی ئاسایشی نەتەوەیی، هەڵبگرن.\n١٩ی رەزبەری ٢٧١٥ی کوردی


ئه‌م ئه‌په له لایه‌ن تویتێر دروست بووه. به تایبه‌ت ده‌توانین بڵێن زۆر ساده وساكار دروستیكردووه وه‌به‌كارهێنه‌ر ئه‌توانێت به ساده‌یی زۆر كاری پێ ئه‌نجام بدات.ئه‌م ئه‌په بۆ وشانی Windows 8/RT له فروشگای ویندۆز دانراوه .\nبۆ داگرتنی برنامه بڕۆنه نێو فروشگای ویندۆز پاش دامه‌زراندنی به‌رنامه كاشیه‌كه‌ی له په‌ڕه‌ی ستارت ده‌رده‌كه‌وێت.وه كاتێك ده‌چنه نێو برنامه‌كه ده‌بێ هه‌ژماره‌ی به‌كارهێنه‌ریتان له تویتێر و وشه‌ی نهێنی بنووسن تا ده‌چنه نێو برنامه‌ی دامه‌زراوه‌تان.\nله په‌ڕه‌ی فه‌رمی ئێوه چوار به‌ش له لای راست ده‌رده‌كه‌وێت به‌م ره‌ستانه Home, Connect, Discover , Me .ئه‌م رووكاره ساده‌یه زۆر به ساده‌یی هه‌موو به‌شه‌كانی كارپێكردنتان بۆ ده‌خاته به‌رچاو.\nبۆ ده شتپێگه یشتن به به كارهێنه ران وه رێكخستنه كانی تر بڕۆنه نێو چارمه كان ئینجا به شی Settings وه ئه م ره سته یه هه ڵبژێرن following Options (بۆتاته‌بژمێره‌كان). بۆ كامپیوتریش ئه‌توانن به بردنی مشك بۆ سه‌ر وخواره‌وه مێنۆی چارمه‌كان ده‌ربخه‌ن وه‌كاری پێبكه‌ن.وه‌رده‌اری ناهه‌وێت زۆر كار كردنی ئاسانه به‌ڵام كاتێك په‌یامێكی نوێتان بۆ دێت وه‌ك كاشی ئیمه‌یل ئه‌م كاشیه (كاشی تویتێر) نیشانی ئه‌دات.


tags وتار Archives - google-site-verification=1H8dUp6kyXrXTEE4YVMpOM6bkOVZfoiX-pHKnKeL6uw\nراستە دەمەکە ژهەوە دیرم و دشێم بێژم هەر چ بابەتەک من نە نڤێسیە یان ژی نە ئینایە رۆژەڤێ ئەگەر ژی بۆ وێ چەندێ دزڤرن، باوەرم کۆ هەر کەس جار و جارا دڤێ ژیانێ دا مۆژیلێ هنەک ژ کار و بارێن خوو یێن کەسی دبیت، دا گەلەک درێژ نەبیت من دڤێت ب رێکا ئەڤی وێنەیی ژ ئەرشیفێ خوو یێ بەری ( 2015 )ێ کۆ رۆژا جەژن بوو چەند بیرهاتنا و پەیامەکێ پێ بگەهینم.\nهەر کەس ژمە دەمێ کار و خەباتەکێ دهەلبژێریت، مەرەم ژێ چەند خالەکن:\nڤیانا کارێ ھەلبژارتی\nپێشئێخستنا کاری د پراکتیکیدا\nپاریێ ژین و ژیارێ،\nئەز دێ ل سەر خالا دوماهیێ راوەستم :\nکار و ئارستە و ڤیانا کارێ هەلبژارتی و شیان و پێشئێخستنا کاری دپراکتیکیدا ئەڤە هەمی ل ئالیەکی و خالا دووماهیێ ئەوا من ل سەری باس لێکریی کۆ پاریێ ژین و ژیارێ یە ل ئالیەکێ دیتردا. ژبەرکۆ پتریا مەدیاکار و رۆژنامەنڤیسێن مە ئەڤرۆ خوو پێشنەئێخستینە بەلکۆ دجێهدا ماینە و مژۆیلێ پاریێ ژین و ژیارا خوونە.\nگەلەک یا جوانە مرۆڤ هزر دڤێ خالێ دا بکەت لێ گەلەک یا لەنگە مرۆڤی ئەو خالێن من ل سەری دیارکرین ل دەف نەبن، ئەها لڤێرێ ئاریشێن جڤاکی مەزن دبن ژ بەرکۆ رۆژنامەنڤیس مۆژیلێ پاریێ ژین و ژیارا خوو دبن و نەشێن درۆست کاربکەن. و ئەڤ نەبوونا کریارێ بۆ سازیێن مەدیایێ د بیتە خالەکا ئەرینی و دبەرژەوەندیا وان دا یە، د بەرامبەردا بۆ جڤاکی ب نەرینی دزڤریت ژ بەرکۆ دەستهەلاتا چارێ پیتەیی پێنادەت، کۆ دراستی دا ئێک ژ کارێن وێ پیتەدانە ب جڤاکی.\nل دوماھیێ دێ بێژم:\nدڤێت جڤاک ب هشیاری سەرەدەریێ دگەل رۆژنامەڤانان بکەت و بزانیت دێ چەوا نەچارکەت کێشا وی گەهینیت و ل دویڤ چیت تا دەرئەنجامی ئەگەر نە دێ جڤاک دجێهدا مینیت و پاشکەفتن دێ هەر بەهرا وان بیت.\nمن چجار پرسیار بۆ مێهڤانێن خوو بەری پەخشێ زندی ئامادە نەدکرن داکۆ مێهڤانێن من داخوازا پرسیارا ژ من نەکەن. گرۆڤە ل سەر گۆتنا من دڤی وێنەیدا کۆ دزڤریت بۆ پێنج خولەکا بەری پەخشێ زندی و ئەز مۆژیلێ نڤێسینا چەند سەرخالەکا ژتەوەرێ ئامادەکریی یێ پرۆگرامی بووم.\nدمژمێر ٠٣:٥٦ بەرێ سپێدێ بوو!\nل وی دەمی دەمژمێر 03:56 خۆلەکێن بەرێ سپێدێ بوو چ دەنگ ژ جهێ کاری نەدهاتن ژبەرکۆ نەدەمێ ئاسایی یێ کاری بوو، بەلکۆ ئەو پتر ژ (11) دەمژمێرابوو ئەز ژ دەواما خوو یا کاری ب دوماهیک هاتبووم وەک ئەرکێ رۆژانە، لێ ژبەرکۆ راپۆرتێن بەرهەڤکریی نە هاتبوونە تمامکرن ئەز ژی نەچاربووم وەکی پتریا جارا ژ دەمێ خوو یێ مالباتێ و ژیانا تایبەت بدەمە کاری و راپۆرتێن پەخشێ خەلەکەیا زندی ئامادەبکەم. لڤێرێ دبیت هووینێن خواندەڤان وەسان هزر بکەن کۆ من دڤێت تیشکێ بدەمە سەر گرنگیا کارێ خوو و کا ئەز چەندێ خەمخۆربووم دکاری دا! دێ بەرسڤا من ژی نەخێر بیت. بەلکۆ من دڤێت دیاربکەم بۆچی من و وان هەمی هەڤکارێن خوو ئەوێن کۆ ئەو کەنال ب هێز و شیانێن خوو ئینایە هەبوونێ دەست ژێ بەردا و ئەوێن دیتر من نەڤێت ب ناڤ و پلا کاری دیاربکەم کا کینە هێشتا ل جهێ خوو نە و دبەردەوامن بۆ وەرگرتنا مووچە و پاداشتێن خوو ئانکۆ کار و خزمەتا جڤاکی یا بەرەڤ پاشڤەبری نەک پێشڤە. ئەگەر پرسیارا تەیێ/یا خواندەڤان ژ من ئەو بیت بۆچی هەوە بزاڤ نەدکر وان ژ کارێ وان لادەن دێ بەرسڤا من ئەڤە بیت. ما کەنگی نەزاهەت و دادوەریێ ل کوردستانێ جهێ خوو دیتیە ب درستاهی، تاکۆ ل سازیەکا راگەهاندنێ رۆلێ خوو ببینیت. دیسا دێ بێژم ما ئەگەر کانیا ئاڤێ ل سەری یا شێلی بیت، ما چ ژمن و تە دهێت. لەورا گەلەک دبێژن:\nگۆنەهە ئەڤ کەنالە نەمینیت.\nئەو کەنالێ دەنگێ بەهدینانە.\nبەهدینان یا ل پشت گۆهاڤێتیە.\nخزمەت بۆ بەهدینان نە د ئاستێ پێدڤی دانە.\nقەبیل ناکەین سۆرانیەک ببیتە سەرپەرشت و رێڤەبەرێ سازییەکا بەهدینان.\nو ب دەهان ژ ڤان مانشێتێن بێ رامان و بێ مفا. لڤێرێ من دڤێت بێژم: ئەرێ باشە ما دێ کەنگی خەلکێ مە هشیار بیت و زانیت کۆ مەهانە کۆژمێن زەبەلاح ل ڤان جورە سازیان دهێنە مەزاختن بێکۆ دەرئەنجامێن ئەرینی هەبن. ئەرێ هووین دزانن چەند کەس ل ڤان جهان کاردکەن بێکۆ ئێک رۆژ دەوامێ فەرمی بکەن و ئەگەر بکەن ژی بتنێ ل سەر کیستێ خودان بەهرە و هێز و شیان و باوەرنامە دمافدارن نە زێدەتر.\nبەلگە ل سەر گۆتنێن من ب سەدان گرۆڤە هەنە کۆ دەستەیێن ئیداریی یێن ڤان جورە سازیان نەشێن کەسەکی بکەنە بەرپرسێ بەشەکی ئەگەر مەلاق وڤەشارتی و گۆهدارێ گۆتن و کریارا وان نەبیت. یان ژی ئەگەر پسمام و خال و خارزا نەبیت. ژ بلی ئەگەر ب سەر وی لایەنی ڤە نەبیت و ئەگەر ئێک وەک من یێ کۆ ب سەر چ لایەنا ڤە نەبیت هەما ئەو ب شانس یێ هاتیە وەرگرتن و ب پشت راست دبێژم نەمانا وی/وێ ل وێرێ ئەڤرۆ یە بەر سبەهی.\nل دوماهیێ دێ بێژم نەمان باشترە ژ هەبوونەکا نەیی.\nبۆ زانین ئەڤ وێنە د ژوورا من ئەوا کۆ تەرخانکری بۆ ئامادەکرن و مونتاژکرنا ئێک ژ پرۆگرامێن من ڤە ل دەمژمێر (٠٣:٥٦)ێ بەرێ سپێدێ هاتیە کێشان.\nمن چجار نە گوتیە کەسێ بیرا تە دهێت دەمێ تو…\nلێ گەلەک جارا ژی یا پێدڤیە تو بۆ رایا گشتی دیاربکەیی دێ چەوا مرۆڤ خوو پێشئێخیت نەخاسمە دەمێ ئەو کەسێن من پێ مەرەم ژ ئەڤی بابەتی کۆ ددەمەکی دا ئەو: سادە، تەپەسەر، بێ ماف، چنەزان، تۆزوبا، وەکی ئەم ب کوردی دبێژینێ گۆلک بوون و مە هەمی شیان دانە کاری رۆژانە وەک باب و برا ژیان بۆ شرۆڤەدکر لێ ل دوماهیێ وەک هەر کەسەکێ پیس رەڤین و خوو ب چمبلکێ کەسێن نووی ڤە گرتن و هوسا خوو ددەنە دیارکرن کۆ ئەو هەر تشتی دزانن ژ وان یێن کۆ ب کەدا دەست و مێشکێ مە وەرگرتين.\nگەلەک کەس دشێن ببنە شاهـ لێ شاهێ درۆست ئەوە یێ مێشکێ شاهی ئاڤاکریی و کەرەک ل سەر زالکری بێکۆ ئەو بزانيت.\nئانکۆ دەما کەسی/ێ فێردکەی هەر تشتی نیشابدە بتنێ وێ خالێ نیشانەدە کۆ ئەو دێ چەوا خوو ل سەر تە زالکەت.\nمن هوسا خوو یێ نياسى و دێ هوسا مینم. دهۆکی مە، بەهدینی مە، کورێ کلیا فرعینی و شەدایێ مە، هەلکێشێ بایێ گەلی مە، ڤەخاریێ رۆیبارێ هشکە روویمە، کۆرێ دهۆکا چارمالی مە، کۆرێ کەلها مفتیمە، کۆرێ باژێرێ دوازدە تاخی مە، کۆرێ دێرا کەمبەلانی، مزگەفتا مەزن و مفتی و شێلێ ل بەری هەر تشتیمە، کورێ سیکا بن عەردیمە. نەڤیچرکێ مەلا شێخ شوکریمە و صالحی مە، ئەو زاروویێ نەخووشێ دەستێ دکتورا باجی قودرەت و جمیل منەشێ ئبراهیمێ جووهی و مستر جان و کەمبەلان و برووندیی و محەمەد دارتاش و ئاسنگەر و ددان هەلکێشێ دهوکیمە.\nنەخووشێ دەرمانێ دەردێ حەفت دەرمانکی مە. ئەو زاروومە یێ ل کورا شمک زەرا یاریا کابانێ، تەبەلانێ، گوویانێ یا سێ شەقی دکر. گەرووکێ باژێرێ دوو ترۆمبێلا مارسیدسا ئاوروویی و جەجوویێ فەلە مە و پاشی پاصا عەتوویمە. سەرتراشێ بەردەستێ مامێ کەریم و شوکری و عوبەید و مامێ صالحێ نەشئەتم ل وێ دکانا تاری بەرامبەر مزگەفتا مفتیمە. پیرۆزکریێ ئێکەم گێرانا نەرۆزا فەرمیا دهۆکیا ل تەنیشت کورا ماوتییامە. کورێ باژێرێ بەفرێ مە و چێکریێ پێرجووکێن هەڤرستیمە. کورێ دەهواتیێن باژێری محەمەدێ ستیێ، محەمەد تاهر، سعیدێ زەلیخێ، مستێ یێ ئەحمەدێ گوویی، صالحێ زێرووی، صەمەدی، شەوکەتی، تارقی، شاکری، رەشیدێ عالیایێ مە. کورێ باژێرێ چەلاکێن ١٢ فانووسانیمە. کورێ باژێرێن کەدا دەستیمە کۆ کاموویێ حەمال و جەجوو، ئالامان، تیتوو، ئوسمان، ئێلیاسیمە. کورێ باژێرێ ئەحمووی، صالوویی، میروویێ دینم.\nئەڤان سەر خالان بخووینە دا باشتر بۆ تە رۆهنببیت:\nدهۆکا چارمالی – دهۆکا کەڤن ژ چار مالان پێک دهات / سیکا بن عەردی – سەردابا نۆکە یا فێقی و زەرزەواتی.\nمەلا شێخ شوکری – زانایەکێ تژی زانست د بیاڤێن جوودا جوودا دا.\nهندەک ژ پەرستار و نوژدارێن دهۆکی یێن کەڤن – دکتورا باجی قودرەت، جمیل منەشێ ئبراهیم جووهی، مستر جان، کەمبەلان، برووندی، محەمەد دارتاش.\nحەفت دەرمانک – ئێک ژ وان دەرمانان بوو ل دهۆکا کەڤن دهاتە ب کار ئینان.\nکورا شمک زەرا – جهێ پرا شمک زەرا یا نۆکە.\nسەرتراشێن دهۆکا کەڤن – کەریم، شوکری، عوبەید، صالحێ نەشئەت.\nکورا ماوتییا – گورستانا دهۆکا کەڤن جهێ ئاڤاهیێ پارزگەها دهۆکێ ل تەنیشت ئاڤاهیێ دادگەها دهۆکێ یا کەڤن\nپێرجووکێن هەڤرستی – دارەکێ درێژە وەکی دەستکێ مەرکا کۆلانێ یە چقلکەکێ ب سەرێ وی دار ڤە، دا وی داری د ئەردی قووتن ل رۆژێن بەفرین داکۆ شیانێن و چوونێ هەبان ل سەر بەفرێ هەبان.\nچەلاکێن فانووسان – ل سالا ١٩٤٢ ل دهۆکێ ١٢ فانووس دهاتنە هەلاویستن ل سەرێن هەمی کۆلانێن دهۆکێ ب رێکا چەلاکەیەکێ درێژ کۆ ( عامودە ) ژ داران هاتبوونە چێکرن بۆ هەلاویستنا فانووسان.\nحەمالێن دهوکێ – جەجوو، ئالامان، تیتوو، ئوسمان، ئێلیاسیمە / شێتێن دهۆکێ – ئەحموویێ دین ژ فیتکا توورە دبوو. صالوویێ دین ب روویدانەکا ترۆمبێلێ گیانێ خوو ژ دەست دا. میروو خەلکێ دەڤەرا (قافقات )بوو و ئێک ژ لەشکەرێن عوسمانیان بوو کۆ مابوو ل دهۆکێ ژ بێخوودانی و دەهر و کۆل و خەما دینببوو.\nوێنە ژ ئەلبووما دھۆکا کەڤن ھاتینە ڤەگوھاستن\nهندەک وێنێن دهۆکا کەڤن:\nHogir Silevanai لە گۆڤارا ڤایە\nHogir Silevanai لە ما من نەگوتە تە؟\nucretsiz لە ما من نەگوتە تە؟\nturkce لە گۆڤارا ڤایە\nد ١٥ سالییێ دا بو من دیاربو کو من بەھرەیا نگارکێشانێیا ھەی و ھێز و شیانێن کارێ راگەھاندنێیێن ھەین. لەوما د ناڤ خواندنا خودا دەمێ من سەھدکرە خو و ھەڤالێن خو من ددیت کو ئەوان بتنێ شیانێن نگارکێشییێیێن ھەین و د بەرامبەردا من کارێ راگەھاندنێ ب کێسانا تابلویێن کاریکاتۆران نیگار د کێشان.\nوتار (6) پرۆگرامێن تیڤی (2) پێشانگەهێن هونەری (4) گۆڤارا ڤایە (1)\n©مافێ بەلاڤکرنێ دپاراستینە 2020\nزمان کوردی English العربية\nد ١٥ سالییێ دا بۆ من دیاربوو کۆ من بەھرەیا نیگارکێشانێ یاھەی و ھێز و شیانێن کارێ راگەھاندنێ یێن ھەین. لەوما دناڤ خواندنا خوودا دەمێ من د دیت کۆ ئەوان بتنێ شیانێن نیگارکێشیێ یێن هەین و دبەرامبەردا من کارێ راگەهاندنێ ب کێشانا تابلوویێن کاریکاتێری نیگاردکر.


ته‌یموری ئه‌نفال: ناهێڵم روفاتی كه‌سوكارم له سه‌ماوه بگه‌ڕێنرێته‌وه بۆ كوردستان\nته‌یموری ئه‌نفال، تاقانه رزگاربووه‌كه‌ی ئه‌نفال ئاماژه به‌وه ده‌كات له ئه‌مریكاوه ده‌گه‌ڕێته‌وه و پاسه‌وانی روفاتی كه‌سوكاره‌كه‌ی ده‌كات كه له گۆڕێكی به‌كۆمه‌ڵ له سه‌ماوه نێژراوون و ناهێڵێت بیانگه‌ڕێننه‌وه بۆ هه‌رێمی كوردستان.\nسه‌ره‌ڕای نیگه‌رانی و توڕه‌یی ته‌یمور، ئه‌مڕۆ (سێشه‌ممه) به هه‌ماهه‌نگی وه‌زاره‌تی شه‌هیدان و كاروباری ئه‌نفالكراوانی هه‌رێم و حكومه‌تی عێراق ده‌ستكرا به هه‌ڵدانه‌وه و هه‌ڵگرتنه‌وه‌ی روفاتی گۆڕه به كۆمه‌ڵه‌كانی سه‌ماوه كه ته‌یمور ئاماژه به‌وه ده‌كات سه‌رجه‌میان كه‌سوكاری ئه‌ون.\nپێشتریش ته‌یمور نیگه‌رانی خۆی ده‌ربڕی به‌وه‌ی كه به‌بێ ئاگاداری ئه‌و ده‌ستكراوه به هه‌ڵدانه‌وه‌ی گۆڕه‌كه به‌بێ ئه‌وه‌ی ئه‌می لێ ئاگادار بكرێته‌وه.\nبه‌گوێره‌ی وته‌ی به‌رپرسانی فه‌رمانگه‌ی هه‌ڵدانه‌وه‌ی گۆڕه به كۆمه‌ڵه‌كانی به‌غدا، گۆڕه به‌كۆمه‌ڵه‌كه‌ی سه‌ماوه نزیكه‌ی 70 بۆ 80 روفاتی ئه‌نفالكراوانی كوردستانی تێدایه و زۆرینه‌یان ژن و منداڵن.\nله‌باره‌ی پڕۆسه‌كه‌ی ئه‌مڕۆش، ته‌یموری ئه‌نفال له هه‌ژماری خۆی له فه‌یسبوك نووسیویه‌تی "له‌سه‌ر هه‌ڵدانه‌وه‌ی گۆڕی كه‌سوكارم له سه‌ماوه قسه‌م ده‌بێت".\nته‌یمور هۆكاری رێگریكردن له هێنانه‌وه‌ی روفاتی كه‌سوكاره‌كه‌ی له سه‌ماوه‌وه بۆ كوردستان بۆ ئه‌وه ده‌گه‌ڕێنێته‌وه كه "هێشتا له كوردستان ئه‌و جاش و موسته‌شارانه دادگایی نه‌كراوون كه ده‌ستیان له‌پڕۆسه‌ی ئه‌نفالدا هه‌بوو".\nته‌یمور له‌و باره‌یه‌وه ده‌ڵێت "هەتا جاش و موستەشارەکان، کە ئێستا لەناو حزبەکاندا پۆست و پلەی بەرزیان هەیە، دادگایی نەکرێن، ڕێگە نادەم ڕووفاتەکان بگەڕێندرێنەوە کوردستان، سەرەتا بەڕێگای یاسایی هەوڵی خۆم دەدەم، ئەگەر پێویستیش بکات خۆم دەچمە ئەوێ و پاسەوانیی گۆڕەکان دەکەم".\nعارف قوربانی، نووسه‌ر و رۆژنامه‌نووس كه كتێبێكی له‌باره‌ی ته‌یمور نووسیوه، له باره‌ی گۆڕه به‌كۆمه‌ڵه‌كه‌ی سه‌ماوه، له هه‌ژماری خۆی نووسیویه‌تی "هەموو بەڵـ‌گەو ئاماژەکان ئەوە دەسەلمێنن گۆڕە بەکۆمەڵەکەی سەماوە هەمان ئەو گۆڕی بەکۆمەڵەیە کە تەیمور تیایدا رزگاری بووە".\nقوربانی ئاماژه به‌وه ده‌كات، پێشتریش هەر تەیمور لەڕێگەی بنەماڵەی ئالعئشم ئەو خێزانە عەرەبەی رزگاریان کردبوو رێی بردەوە سەر شوێنی بەکۆمەڵکوشتنی خوشک و براو دایک و کەسوکارەکەی.\nجه‌ختیش ده‌كاته‌وه، ئێستا ئەو لەهەموو کەس زیاتر مافی ئەوەی هەیە ئامادەیی هەبێ لە پرۆسەی هەڵدانەوەو بڕیاردان لە چارەنوسی روفاتەکان.\nبه‌وته‌ی عارف قوربانی، بڕیارە سەرەتای هەفتەی داهاتوو ته‌یمور لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکاوە بگەڕێتەوە.\nهیوای ئه‌وه‌ش ده‌خوازێت دەسەڵاتدارانی عێراق و کوردستان موراعاتی هەست و برینەکانی بکەن و یارمەتیدەریبن لەڕەواندنەوەی نیگەرانییەکانی کە لەئێستایا ئەو نیگەرانە لەوەی بەبێ موراعاتکردنی ئەو بڕیار لەبارەی روفاتی کەسوکارەکەیەوە بدرێت.


گۆڕان داوای پێكهێنانی لیژنەیەك دەكات بۆ لێكۆڵینەوە لە داهاتی پارێزگاكان – کوردی – RojNews.News\nگۆڕان داوای پێكهێنانی لیژنەیەك دەكات بۆ لێكۆڵینەوە لە داهاتی پارێزگاكان\n14/05/2022 - 8:25:58 am\nسەرۆكی فراكسیۆنی گۆڕان لە پەرلەمانی هەرێمی كوردستان بە گرنگی دەزانێت، سەرۆكایەتیی پەرلەمان لیژنەیەك لە فراكسیۆنە جیاوازەكان دروستبكات بۆ ڕاست و دروستی كۆكردنەوەی داهاتی ناوخۆ و دەڵێت: ئەرکی هەردوو پارتەکەیە داهات بە ڕێکوپێکی و شەفافی ڕادەستی وەزارەتی دارایی بکەن، بۆ ئەوەی بتوانن هەموویان سوودمەندبن لە داهات و خزمەتگوزاریی.\nداهات لە هەرێمی کوردستاندا، یەکێکە لەو گرفتانەی بووەتە قسەوباسی ڕۆژ و یەنەکە و پەدەکە یەکتر تۆمەتبار دەکەن، بەوەی هۆکارن بۆ دابەشنەکردنی مووچەی مووچەخۆرانی سنووری سلێمانی و هەڵەبجە.\nلەوبارەیەوە، گوڵستان سەعید، سەرۆکی فراکسیۆنی گۆڕان لە پەرلەمانی هەرێمی کوردستان بە ڕۆژنیوزی وت: گرنگە سەرۆکایەتیی پەرلەمان لیژنەیەكی هاوبەش لە کۆی فراکسیۆنەکان پێکبهێنێت، بەزووترین کات سەردانی ناوچە سنوورییەکانی هەرێمی کوردستان بکات، بۆ ئەوەی ئەو سنوورانەی مەرزیان تێدایە و داهات کۆدەکەنەوە بۆ هەرێمی کوردستان، بزانرێت گرفت و ئاستەنگییەکان چین، کە داهات کەم دەکات لە ناوچەیەک، تاکو بتوانرێت گرفتی مووچە چارەسەربکرێت، هەروەها پێویستە حکومەتی کوردستان ئەم ئەرکە لە ئەستۆ بگرێ.\nسەرۆكی فراكسیۆنی گۆڕان بە پێویستی دەزانێت، پارتی و یەکێتیش هەماهەنگبن لەوەی داهات بە ڕێکوپێکیی کۆبکەنەوە، بتوانن ئەو داهاتە ڕادەستبکەن بەپێی ئەو ڕێژەی ڕێککەوتنەی خۆیان داویانە، کە لە پێشتردا وەها ڕێکەوتوون لە ٤٣٪ لە دەڤەری سلێمانی داهات ڕادەست بە وەزارەتی دارایی بکات، هەروەها لە دەڤەری هەولێر و دهۆک ٥٧٪ی ئەو داهاتە ڕادەستبکرێت، بۆ ئەوەی بتوانن بە هەماهەنگیی لەگەڵ پارەی نەوت و ئەو پارانەی لەگەڵ هاوپەیماناندا و ئەو ٢٠٠ملیارەی لە عێراقەوە دێت، بتوانن لە کات و ساتی خۆیدا مووچە دابەشبکرێت و خزمەتگوزارییەکان بە هاوڵاتییەکان.\nوەزیری دارایی لە پشکی بزووتنەوەی گۆڕانە، بۆیە گوڵستان سەعید، دەڵێت: هەردوو پارتی دەسەڵاتدار خۆیان بەڵێنی ئەوەیاندا، کە یارمەتیدەربن بۆ وەزیری دارایی و داهات بخەنە بەردەستی، من دەپرسم ئێستا ئاستەنگ چییە بۆ ئەوەی داهات ناخەنەوە بەردەستی؟، بۆچی وادەکەن شەرمەزاریی بۆ هەموومان درووستببێت و خەڵکی هەرێمی کوردستان، لە بارێکی ناهەموار و قەیراناوی و پڕ نەهامەتی ژیان بەسەربەرێت؟، یاخوود لەکاتی خۆیدا مووچە دابەشناکرێت، ئەرکی هەردوو پارتەکەیە داهات بە ڕێکوپێکی و شەفافی ڕادەستی وەزارەتی دارایی بکەن، حکومەتی کوردستان حکومەتی کۆی کوردستان بێت.\nڕۆژنامەنووسانی هەولێر: هێزێکی کوردیی دەرگای باشووری بۆ تورکیا کردووەتەوە\nدەستگیرکراوانی بادینان دوای ئازادبوونیشیان لەژێر چاودێرییدا دەبن\nپەرلەمانتارێک: حکومەتی عێراق بەشەخۆراکی ناردووە، بەڵام حکومەتی هەرێم دابەشی نەکردووە\nچۆن کێشەی داهاتی نەوت لەنێوان بەغدا و هەرێم یەکلایی دەکرێتەوە؟