ده‌روێشیان، به زیندوویی بوو به ئه‌فسانه‌ی نه‌مریی – Knwe.org\nسەرەکی » ئەدەب - سێبەر و سایە » ده‌روێشیان، به زیندوویی بوو به ئه‌فسانه‌ی نه‌مریی\nعه‌لی ئه‌شره‌ف ده‌روێشیان ساڵی ١٩٤١ له شاری كرماشانی رۆژهه‌ڵاتی كوردستان و له خێزانێكی هه‌ژار و له یه‌كێك له په‌راوێزترین و نه‌دارترین گه‌ڕه‌كه‌كانی ئه‌و شاره له دایك بووە. له ته‌مه‌نی شه‌ش ساڵییه‌وه خراوه‌ته به‌ركار. شاگردیی به‌قاڵی و ته‌نه‌كه‌چی و مسگه‌ری و ده‌ستگێڕیی و ده‌یان كاری جیاوازی ئه‌زموون كردووه. له‌گه‌ڵ خوێندندا كرێكاری كردووه هه‌میشه یارمه‌تیده‌ر و هاوكاری باوكی و ئه‌ندامانی خێزانه‌كه‌ی بووه تا زانكۆی ته‌واو كردووه و بووه به مامۆستا له گونده‌كانی كوردستان. ژیانی دژوار و ناخۆشی گوندنشینه‌كان و نه‌هامه‌تی و نه‌دارییه‌كانیان، ئه‌و زوڵم و سته‌مه‌ی لێیان ده‌كرا، كاریگه‌رییه‌كی زۆر له‌سه‌ر ژیان و ئه‌ندێشه‌ی ده‌روێشیان داده‌نێت و ئه‌مه‌ش واده‌كات هه‌ر له سه‌ره‌تای خوێندن و ده‌ستپێكی نووسینه‌وه، ئه‌و باوه‌ڕه‌ی لا دروست بێت، له خزمه‌ت خه‌ڵكدا بێت و ئه‌ده‌بیات و كار و چالاكی مه‌ده‌نی و سیاسی له پێناوی په‌رده هه‌ڵماڵین بێت له نادادپه‌روه‌ریی و نایه‌كسانی له كۆمه‌ڵگه‌كه‌یدا. ده‌روێشیان له‌و نووسه‌ره ده‌گمه‌نانه‌ی وڵاته‌كه‌ی بوو كه تاكۆتایی ژیانی به وه‌فا بوو به‌رانبه‌ر بیروباوه‌ڕی. جگه له ژینگه‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی و باری ئابووری خراپی خێزانه‌كه‌ی و به‌شێكی زۆر له كۆمه‌ڵگه‌كه‌ی، ئه‌وه‌ی وایكرد ده‌روێشیان ببێته یه‌كێك له دیارترین و كاریگه‌رترین نووسه‌ره به‌رپرسیاره‌كانی ئێران و ناوچه‌كه، ناسینی سه‌مه‌دی بێهره‌نگی و سیمینی دانیشوه‌ر و جه‌لال ئالی ئه‌حمه‌د و چه‌ندین نووسه‌ر و رۆشنبیری دیاری ئه‌و رۆژگاره‌بوو. بێهره‌نگیش كوڕی خێزانێكی هه‌ژاری ته‌برێزیی بوو له زانكۆی تاران، وه‌ك ده‌روێشیان زمان و ئه‌ده‌بیاتی فارسی و ده‌خوێند و دانیشوه‌ر و ئالی ئه‌حمه‌د به یه‌كیان ده‌ناسێنن و جگه له‌وه‌ی وه‌ك مامۆستا له زانكۆ وانه به‌م دوولاوه كورد و توركه ده‌ڵێنه‌وه، ماڵه‌وه‌شیان ده‌بێته جێگایه‌كی تر بۆ پێگه‌یاندن و ناسینی زیاتری مانای نووسین و به‌رپرسیارێتی.\nده‌روێشیان به‌ره‌و زیندانی ساواك\nهه‌ر له‌و قۆناغه‌دا چه‌ند جارێك ده‌روێشیان ده‌ستگیرده‌كرێت و ره‌وانه‌ی به‌ندیخانه ده‌كرێت، بێهره‌نگی گه‌ڕاوه‌ته‌وه گونده‌كانی ئازه‌ربیجان و له ژێرچاودێری به‌رده‌وامی ساواكدایه و چه‌ند جارێك له‌سه‌ر بیرو بۆچوونه‌كانی دوورده‌خرێته‌وه و به‌رده‌وام په‌روه‌رده سزای ده‌دات و له‌م گونده‌وه بۆ ئه‌و گوند و هیچ كات نایه‌ڵن سێ ساڵ له گوندێك وانه بڵێته‌وه. ده‌روێشیان له گونده‌كانی كوردستان دۆخێكی خراپتر له بێهره‌نگی هاوڕێی ده‌بێت و چه‌ندجارێك ده‌كرێته به‌ندیخانه‌وه و یه‌كه‌مین چیرۆكه‌كانی له به‌ندیخانه‌دا ده‌نووسێت و هه‌ر له‌وێش له‌ناو ده‌چن. پاش بڵاوبوونه‌وه‌ی یه‌كه‌م كۆمه‌ڵه چیرۆكی، ساڵی ١٩٧٤(له‌م هه‌رێمه‌دا) جارێكی تر په‌لكێشی به‌ندیخانه ده‌كرێته‌وه و به فه‌رمی نووسین و بڵاوكردنه‌وه‌ی لێ یاساغ ده‌كرێت. دووه‌م كۆمه‌ڵه چیرۆكی به ناوی خوازراوی له‌تیف ته‌ڵخستانییه‌وه، به ناونیشانی ئابشوران بڵاوده‌بێته‌وه و وه‌ك یه‌كه‌م كۆمه‌ڵه چیرۆكی، پێشوازییه‌كی زۆری له لایه‌ن خوێنه‌ران و ره‌خنه‌گرانه‌وه لێده‌كرێت و له ماوه‌یه‌كی كه‌مدا چه‌ندینجار به تیراژی بیست هه‌زار نوسخه چاپ ده‌كرێته‌وه. له پاش دووهه‌م كتێبه‌وه به هۆی چاودێری به‌رده‌وامی ساواكه‌وه به‌رهه‌مه‌كانی به چه‌ند ناوێكی خوازراوی تره‌وه بڵاده‌كاته‌وه. ئازار و نه‌داری و نادادپه‌روه‌ریی و سته‌مكاریی ده‌سه‌ڵاتدارانی وڵاته‌كه‌ی ده‌روێشیان ده‌كاته نووسه‌رێكی به‌رپرسیار و به‌ده‌ر له نووسینی وتار و چیرۆك بۆ منداڵان و گه‌وره و ده‌ركردنی گۆڤار بۆ منداڵان و مێرمناڵان، كار و چالاكی مه‌ده‌نی و سیاسی ده‌كات. گه‌رچی هیچ كاتێك نه‌بوو به ئه‌ندامی هیچ گروپ و حزبێكی چه‌پ به‌ڵام هه‌میشه وه‌ك نووسه‌رێكی به‌رپرسیار و خه‌باتگێڕێكی سۆسیالیست مایه‌وه و وه‌فادار بوو به‌رانبه‌ر به‌و رێبازه. ترسی رژێمی شاهه‌نشاهی له كه‌سانێكی وه‌ك ده‌روێشیان و بێهره‌نگی و ئه‌و جۆره نووسینه، كه راستگۆیانه و بێ هیچ سانسۆرێك و به زمانێكی كاریگه‌ر، نادادپه‌روه‌ری و گرفته كۆمه‌ڵایه‌تیی و ئابووری و سیاسییه‌كان ده‌خاته‌ڕوو. كاریگه‌ری له‌سه‌ر زۆرترین چین و توێژی كۆمه‌ڵگه داده‌نێت له ئاگاداركردنه‌وه و هوشیاركردنه‌وه‌یان له‌و دۆخه‌ی خۆیان و هانیشتمانییه‌كانیان تیایدا ده‌ژین. ئه‌و باوه‌ڕی به‌و روانینه‌ی كامۆ هه‌بوو كه ده‌ڵێت:» ئه‌وكه‌سه‌ی ئازادی لێ زه‌وت كردوویت هه‌ر ئه‌ویشه نانه‌كه‌تی زه‌وتكردووه». ریالیستی ره‌خنه‌گرانه‌ی ده‌روێشیان له كۆی به‌رهه‌مه‌كانیدا سه‌لمێنه‌ری ئه‌و راستییه‌یه كه ئه‌و چه‌شنه له ئه‌ده‌بیاتی هه‌ڵبژارد بۆ گه‌یاندنی بیر و هزری به تاكی كۆمه‌ڵگه‌كه‌ی، كه زۆرترین كه‌س هه‌ست به به‌رپرسیارێتی بكات به‌رانبه‌ر به ئازادی و یه‌كسانی و دادپه‌روه‌ریی كۆمه‌ڵایه‌تیی و مافه مه‌ده‌نییه‌كانیان.\nكاریگه‌ریی ئه‌فسانه و فۆڵكلۆر\nره‌نگه زیاده‌ڕه‌وی نه‌بێت گه‌ر بڵێم هیچ نووسه‌رێكی ئێرانی هێنده‌ی ده‌روێشیان نووسین و كۆڕو سیمینار و بابه‌تی جۆراوجۆری ده‌رباره‌ی ئازادی و سانسۆر و نادادپه‌روه‌ریی و مافه‌كانی مرۆڤ نه نووسیوه و به شێوه‌یه‌كی پراكتیكی خه‌باتی نه‌كردووه و نه‌جه‌نگاوه له پێناویدا. له به‌رهه‌مه‌كانیدا بۆ منداڵان ( ئاگر له كتێبخانه‌ی منداڵاندا، كه‌ی ده‌گه‌ڕێته‌وه كاكه گیان، گوڵته‌ڵاو كڵاشه سووره، ره‌نگینه، رۆژنامه‌ی دیواری قوتابخانه‌كه‌مان ، هه‌وری ره‌شی هه‌زارچاو ) كه درێژه پێده‌رێكی به‌وه‌فای رێگاو رێبازی سه‌مه‌دی بێهره‌نگی بوو، تا چیرۆك و رۆمانه‌كانی بۆ گه‌وره ساڵان، وه‌ك كۆچیرۆكی له نه‌داره‌وه تا دارا و رۆمانی ساڵانی هه‌ورین و رۆمانی قاوشی ١٨، ئه‌ده‌بیاتێكی به‌رپرسیارانه و ئاگایی به‌خش و ره‌خنه‌گرانه‌ن. له كۆی به‌رهه‌مه‌كانیدا كاریگه‌ری ئه‌فسانه و فۆلكلۆر به شێوه‌یه‌كی گشتی ده‌بینرێت و زۆر به جوانی له‌و بواره‌دا كاری كردووه، به‌تایبه‌تیش ئه‌فسانه و فۆلكلۆری كوردستان. ئه‌مه‌ش ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ خۆشه‌ویستی نووسه‌ر بۆ ئه‌و بوارانه كه ماوه‌ی زیاتر له چڵ ساڵ ئه‌فسانه‌ی كۆكردۆتەوه و لێكۆڵینه‌وه‌ی له‌باره‌وه نووسیوه و چالاكترین كه‌س بوو له‌و بواره‌دا، تا ئه‌و جێگایه‌ی له‌گه‌ڵ بڵاوبوونه‌وه‌ی هه‌واڵی مه‌رگی دا، رۆژنامه‌یه‌ك به مانشێتی گه‌وره ده‌نووسێت:» ئه‌فسانه‌ی ئێران بێ باوك كه‌وت». ئه‌زموونی ژیانی مامۆستایه‌تی له هه‌ژارترین گونده‌كانی كوردستان و منداڵی و مێرمنداڵی له هه‌ژارترین و په‌راوێزترین كۆڵانه‌كانی كرمانشاندا و ئه‌زموونی ساڵانێكی زۆری به‌ندیخانه، ناوه‌ڕۆكی گشتی به‌رهه‌مه‌كانی پێكده‌هێنن. ساڵانی هه‌ورین، قاوشی ١٨، كه‌ی ده‌گه‌ڕێیته‌وه كاكه گیان، ئاره‌زووه كاغه‌زه‌ییه‌كان و ده‌یان چیرۆكی تری به وردی ئازار و ئه‌شكه‌نجه‌دانی ناوبه‌ندیخانه‌كانی ئێران نیشان ده‌ده‌ن.\nهه‌رگیز ملكه‌چی زه‌ڕ و زۆر نه‌بوو\nئه‌گه‌ر بزورگی عه‌له‌وی یه‌كه‌م چیرۆكنووسه كه به دامه‌زرێنه‌ری ئه‌ده‌بیاتی زیندانی دابنێین، ده‌روێشیان دیارترین و كاریگه‌رترین نووسه‌ری هاوچه‌رخه له‌بواری ئه‌ده‌بیاتی زینداندا نووسیوێتی. هه‌ر ئه‌مه‌ش هۆكارێك بووه رژێمه سیاسییه‌كانی ئێران به‌رده‌وام گرفتیان هه‌بێت له‌گه‌ڵ نوسینه‌كانیدا و ساڵانێكی زۆر به‌شێكی زۆری به‌رهه‌مه‌كانی له پاش چاپ قه‌ده‌غه كراون، له‌وانه‌ش هه‌شت ساڵی سه‌ركۆماری ئه‌حمه‌دی نه‌ژاد به‌شی هه‌ره زۆری به‌رهه‌مه‌كانی قه‌ده‌غه‌كران. زۆر له چالاكانی سیاسی و مه‌ده‌نی و رۆژنامه‌نووسان و نووسه‌رانی ئێران، چ له سه‌رده‌می شادا، چ پاش شۆڕشی گه‌لانی ئێران له به‌ندیخانه‌كاندا و له ژێر گوشاردا تۆبه‌یان كردو ناو نران (ته‌واب) و پاشگه‌زبوونه‌وه له بیروباوه‌ڕ و بۆچوونه‌كانیان. ده‌روێشیان له‌به‌رهه‌مه‌كانی دا ئه‌مه‌ی له‌بیر نه‌كردووه‌و به جوانی تۆماری كردووه. به‌رپرسیارێتی به‌رانبه‌ر به مرۆڤ و ئازادییه‌كانی و خه‌باتكردن له پێناوی ئازادی بیرو راده‌ربڕیندا، ده‌روێشیانی كرد به ئه‌فسانه‌یه‌ك له ژیاندا به نه‌مریی بگات و تا كۆتایی ته‌مه‌نی ته‌سلیمی گوشار و زه‌ڕ و زۆرو نه‌بێت. چه‌ندین ساڵ سه‌رۆكی نووسه‌رانی ئێران بوو، ئه‌و ساڵانه‌ی هه‌مووان به ساڵانی زێڕینی ناوه‌ندی نوسه‌رانی ئێرانی ده‌زانن، ساڵانێك چه‌ندین شه‌هیدیان له پێناوی به‌رگری له ئازادی و یه‌كسانی و مافه ره‌واكانی گه‌لانی ئێراندا به‌خشی و هه‌رگیز پاشه‌كشیان نه‌كرد له ویست و داواكانیان. ئه‌وه‌ی ده‌روێشیانی كرد به‌و نووسه‌ره‌ی خۆشه‌ویستی هه‌مووان بێت و كاریگه‌ری له‌سه‌ر چه‌ندین نه‌وه دابنێت و هه‌مووان به سمبولی به‌رگری و راستگۆیی و ته‌سلیم نه‌بوونی بزانن، ته‌نیا نووسینی چیرۆك و رۆمان، كۆكردنه‌وه و لێكۆڵینه‌وه له ئه‌فسانه، ره‌خنه‌ی ئه‌ده‌بی و وتاری سیاسی و كۆمه‌ڵاتی نه‌بوو. راستگۆیی و نه‌ترسان و هه‌ڵوێستی ئازایانه و خۆنه‌ویستانه‌ی بوو. ته‌نانه‌ت ده ساڵی كۆتایی ژیانی و پاش ئه‌وه‌ی تووشی جه‌ڵته‌ی مێشك بوو، ماوه‌ی ده ساڵ به‌سه‌ر (ویلچر) عه‌ره‌بانه‌وه بوو، له بارێكی ئابووری زۆر خراپدا تا ئه‌و راده‌یه‌ی پاره‌ی ده‌رمان و دكتۆری نه‌بوو، هاوسه‌ره‌كه‌ی رۆڵی دكتۆری بۆ ده‌دی له ماڵه‌وه! هه‌ر ئه‌وه‌ش بووه هۆی ئه‌وه‌ی رۆژ به رۆژ لاوازتر بێت و به‌ره‌و مه‌رگ بڕوات، به‌و دۆخه‌شه‌وه هه‌رگیز بێده‌نگ نه‌بوو، گه‌ر ده‌ستی قه‌ڵه‌می نه‌ده‌گرت، به گفتوگۆ له‌گه‌ڵ میدیاكانی ده‌ره‌وه‌ی ئێراندا گفتوگۆی ده‌كرد و به توندترین شێوه گوشاری سه‌ر ژیانی نووسه‌ران و هاووڵاتیانی وڵاته‌كه‌ی مه‌حكوم ده‌كرد و هێزه ئه‌منییه‌كانیش چه‌ندین جار به عه‌ره‌بانه‌كه‌ی و له‌گه‌ڵ هاوسه‌ره‌كه‌یدا ده‌یان بردن و هه‌ڕه‌شه‌ی ئه‌وه‌یان ده‌كرد چیتر دۆخی ته‌ندروستی له به‌رچاوناگرن و زیندانی درێژخایه‌نی بۆ داده‌نێن. زۆر نووسه‌ر هه‌ن له ژیاندا به نه‌مریی ده‌گه‌ن و مه‌رگی فیزیكییان سه‌ر له‌نوێ له دایكبوونه‌وه‌یانه، زۆر نووسه‌ریش هه‌ن له ژیاندان و مردوون. ده‌روێشیان له چه‌شنی یه‌كه‌میانه، ئه‌و بۆ هه‌میشه له دۆناودۆن دایه و به‌رده‌وام له دایك ده‌بێته‌وه و هاوشێوه‌ی خۆی به‌رهه‌م دێنێته‌وه.


دەربارەی بەڕێوەبەرێتی ڕاگەیاندن\nگۆران و لۆردبایرن: دوو جوانپەرستی سەردەم نوسینی: زانیار کریم _ نوسه‌ر و مامۆستای زانكۆ مامۆستا گۆران وەک شاعیرێکی کوردی جوانپەرست ناودەبرێ ،(ئێستاتیکا)ی ناوبراو لە تەک ئەو وشە و وەسفە جوانانە دێت کە بۆ خانمان و سروشت نوسیوێتی. لە شیعری (جوانی بێ ناو ) دەڵێت: ڤژ کاڵێ، لێو ئاڵێ، پرشنگی نیگا کاڵ ئەی کچە جوانەکەی سەرگۆنا نەختێک ئاڵ ئەی ئەندام وردیلەی، نەرمۆڵەی ئێسک سوک ئەی بەرگی ساکارت دڵگیرتر لە هی بوک لێرەدا مامۆستا گۆران زومی کامێرا شیعریەکەی نزیکتردەکاتەوە تا بەوردی و ناسکتر وەسفی ژن نیشان بدات، بەمەش بیرۆکەی کانتی فەیلەسوف دەباتەوە کە دەڵێت ئێستاتیکا هەم گەردونیە، هەم بابەتییە: بەو مانایەی هەندێک شتی جوانی دیاریکراو بۆ هەندێک هەرجوانە بەبێ مەرج، وەک چۆن من یان هەندێک لە ئێوە هۆنراوەکەی بەلاوە جوانە، بەبێ گوێدانە مەرجی کلتوری وەک سەردەمی ڤیکتۆریەنی بریتانیا ...\nتم الإرسال في 24/02/2021, 5:32 ص بواسطة Hidayat Jamal Qadir\nسه‌نته‌ری كوردستانناسی – پ. د. عیزه‌دین مسته‌فا ڕه‌سوڵ له زانكۆی چه‌رموو یه‌كه‌مین كۆنفرانسی زانستیی نێوده‌وڵه‌تیی كوردستانناسی ئه‌نجامده‌دات سه‌نته‌ری كوردستانناسی – پرۆفیسۆر. د. عیزه‌دین مسته‌فا ڕه‌سوڵ له زانكۆی چه‌رموو یه‌كه‌مین كۆنفرانسی زانستیی نێوده‌وڵه‌تیی كوردستانناسی له ژێر دروشمی ( شارستانییه‌ت لێره‌وه تێپه‌ری) ئه‌نجامده‌دات. زانكۆی چه‌رموو به‌م كۆنفرانسه‌ی كه به ناونیشانی (شارستانییه‌ت لێره‌وه تێپه‌ری) ده‌یه‌وێت به دیدێكی نوێی زانستییانه ئه‌و ڕاستییانه له لاپه‌ره‌كانی مێژووی مرۆڤایه‌تی هه‌ڵێنجێ كه كوردستان هه‌روه‌كو چۆن شوێنه‌واره‌كانی ده‌بنه به‌ڵگه بۆی، پێگه‌یه‌كی دیاری خۆی هه‌بووه له هه‌موو شارستانیه‌تییه‌كانی ئه‌م ناوچه‌یه‌داو نه‌ته‌وه‌ی كوردیش چالاكانه به‌شداربوه له بنیاتنانیاندا.بڕیاره كۆنفرانسه‌كه ماوه‌ی دوو ...\nتم الإرسال في 23/02/2021, 8:09 ص بواسطة Hidayat Jamal Qadir\nزانكۆی چه‌رموو: پێشوازی له سه‌رۆكی یانه‌ی وه‌رزشی چه‌مچه‌ماڵ كرا ڕۆژی سێشه‌ممه ڕێكه‌وتی 23-2-2021 به نوێنه‌رایه‌تی سه‌رۆكی زانكۆی چه‌رموو، پ. ی. د. هونه‌ر ئه‌مین حه‌سه‌ن _ یاریده‌ده‌ری سه‌رۆكی زانكۆ پێشوازی له سه‌رۆكی یانه‌ی وه‌رزشی چه‌مچه‌ماڵ كرد. پ. ی. د. هونه‌ر ئه‌مین حه‌سه‌ن ــ یاریده‌ده‌ری سه‌رۆكی زانكۆ له وته‌یه‌كدا پاڵپشتی ته‌واوی زانكۆی بۆ یانه‌ی وه‌رزشی چه‌مچه‌ماڵ دووپاتكرده‌وه هه‌روه‌ها ڕایگه‌یاند سه‌ركه‌وتنه‌كانی یانه‌كه  ئێمه‌ی دڵخۆشكردووه پشتگیری مادی و مه‌عنه‌وی یانه‌ی وه‌رزشی چه‌مچه‌ماڵ ده‌بین پاشان وتی هیوادارین له ئاینده‌دا بتوانین كاری پێكه‌وه‌ی ...\nتم الإرسال في 23/02/2021, 7:48 ص بواسطة Hidayat Jamal Qadir\nزانكۆی چه‌رموو: ڕۆژى نێونەتەوەیی زمانى دایک پیرۆز ڕاگیرا ڕۆژی یه‌كشه‌ممه ڕێكه‌وتی 21-2-2021 به ئاماده‌بوونی ڕاگری كۆلێژی په‌روه‌رده و زمان و ڕاگری كولێژی زانسته‌كرداری و ته‌ندروستییه‌كان و ڕاگری سه‌نته‌ری ڕاهینان و تویژینه‌وه‌ی زانكۆی چه‌رموو هه‌روه‌ها ژماره‌یه‌ك له سه‌رۆك به‌ش و مامۆستایان و خوێندكاران و هونه‌ردۆستان له هۆڵی كتێبخانه‌ی ناوه‌ندی زانكۆ مه‌راسیمی یادی نێونه‌ته‌وه‌یی زمانی دایك به‌ڕێوه‌چوو.دكتۆر سۆزان سه‌عدوڵا ڕاگری كۆلێژی په‌روه‌رده و زمان وته‌یه‌كی پێشكه‌ش كرد و پیرۆزبایی رۆژی نیونه‌ته‌وه‌یی زمانی دایكی له ئاماده‌بووان كرد و گرنگی ئه‌م ڕۆژه‌ی خسته‌ڕوو.پاشان دكتۆر مسته‌فا ...\nتم الإرسال في 21/02/2021, 11:13 ص بواسطة Hidayat Jamal Qadir\nسەنتەری ڕاهێنانی پێداگۆجی زانكۆی چه‌رموو خولی یەکەمی پێداگۆجی ڕادەگەیەنێت سەنتەری ڕاهێنانی پێداگۆجی و پەرەپێدانی ئەكادیمی لە زانكۆی چەرموو خولی یەکەمی پێداگۆجی ڕادەگەیەنێت، بۆ ئەم مەبەستەش سەرجەم هەڵگرانی بڕوانامەی دكتۆرا و ماستەر ئاگادار دەكەینەوە، ئەوانەی خوازیاری بەدەستهێنانی نازناوی زانستین دەتوانن لە رۆژانی (۲۱-٢-٢٠٢١) تا ڕێكەوتی (٢-٣-٢٠٢١) دەتوانن ناو تۆمار بکەن.مەرجەكانی پێشكەشكردن:1. بڕوانامەی ئەكادیمی دكتۆرا یاخود ماستەر، بۆ ئەو بەڕێزانەی كە لەدەرەوەی وڵات خوێندویانە پێویستە بڕیاری یەكسانكردنی بڕوانامەیان هەبێت، هەر كەسێك بڕوانامەكەی لە پڕۆسەی یەكسانكردندایە، پێویستە پشتگیریەك لە وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی (بەڕێوەبەرایەتی یەكسانكردنی بڕوانامەكان) بهێنێت و ئامادەی بكات. 2. مەرجە پێشكەشكار نمرەی (٥) ی لە تاقیكردنەوەی توانستی زمانی ئینگلیزی ئایەڵس (IELTS)یاخود هاوتاكانی لە (PTE, TOEFL-IBT) یاخود بڕوانامەی توانستی زمانی ئینگلیزی لە سەنتەرەكانی زمانی زانكۆكانی هەرێمی كوردستان بەدەستهێنابێت بەو ئاستەی كە ...\nتم الإرسال في 21/02/2021, 2:49 ص بواسطة Hidayat Jamal Qadir\nإظهار نشرات 1 - 5 من 368. عرض المزيد »\nالصفحات الفرعية (1): پەیوەندی


هه‌بوونا رێژه‌يه‌كا نه‌كێم ژ قوتابخانێن فه‌لسه‌فى ل ڕۆژهه‌لات و ڕۆژئاڤايێ جيهانێ، ژ ڤى ده‌رئه‌نجامى هزر و بيرێن جودا هاتن هه‌بوونێ و ديتنا وان به‌رامبه‌ر مه‌سه‌له‌يێن (جيهان، هه‌بوون، خودا) ژ هه‌ڤ جودانه و هه‌ر ئێك ب نێرينه‌كێ به‌رێخوه‌دانێ ل ڤان مه‌سه‌لا و چه‌ندين مه‌سه‌له‌يێن ديژى دكه‌ت، (ئه‌خلاق) ژى ئێك ژ وان بابه‌تايه يێن ديتنا فه‌يله‌سۆف و قوتابخانێن گرێداى ب وانڤه ژ هه‌ڤ جودا.\nپه‌رتووكا (بنه‌مايێن فه‌لسه‌فا ئه‌خلاقى) يا نڤێسه‌ر (رابرت ال. هولمز) ده‌رباره‌ى ئه‌خلاقى و ديتنا قوتابخانێن فه‌لسه‌فييه ده‌رباره‌ى وى، نڤێسه‌ر تێدا هه‌ر ژ سه‌رده‌مێ يونانا كه‌ڤن و هه‌تا سه‌رده‌مێن نوى ژ فه‌لسه‌فا (فيمينيستى، كانت)ى تێدا به‌حس دكه‌ت، بابه‌تێ ل خارێ به‌شه‌كه ژ وێ په‌رتووكێ.\nئه‌و تيۆرێن دگوتن: درستيا ئه‌خلاقى (يێن كو د چارچوڤێ دادوه‌ريا ئه‌خلاقيدا نێرين دكرن) بێ هيچ گومانه‌ك ل سه‌ر بنه‌مايێ خێرێ هاتييه دانان (ئه‌ڤێن ل ژێر چارچوڤێ ب قيمه‌تبوونێ هاتين) دشێن ب ڤى ڕه‌نگى شرۆڤه بكه‌ين:\nأ- قيمه‌تبين: ئه‌و كارێ مرۆڤى يێ دروسته، بتنێ ئه‌و دروسته، ئه‌گه‌ر ديتنا وى بۆ باشيێ ب سه‌ر خرابيێ بكه‌ڤيت، ئانكو خێر ب سه‌ر شه‌رى (ڤێجا چ كار، يان ده‌رئه‌نجامێ كارى) بكه‌ڤيت. تيۆريا فه‌رمانكرنێ (تكليف نگر) دشێن ب ڤى ڕه‌نگێ ل خارێ پێناسه بكه‌ين:\nب- فه‌رمانكرن: هه‌ر تيۆره‌ك ده‌ربارى ئه‌خلاقى يا دروسته، بتنێ قيمه‌تبين نه‌بيت.\n1- ڕێژا بلند: خێرێ هيچ پايه‌يه‌ك د دروستيا ئه‌خلاقيدا نينه.\n2- ڕێژا كێم: خێرێ پايه‌يه‌كێ د دروستيا ئه‌خلاقيدا هه‌ى، به‌لێ ئه‌گه‌ر دانه‌دياركرنا دروستيا وى نينه. تيۆرێن تايبه‌ت ب ئه‌نجامديتنێڤه، دشێين ب ڤى ڕه‌نگى پێناسه و شرۆڤه‌بكه‌ين:\nج- ئه‌نجامبين: بتنێ ده‌رئه‌نجامێن دروست دشێن بێژن كێژ كريارا ئه‌خلاق دروسته.\nح- دژه ئه‌نجامبين: هه‌مى تيۆر ده‌رباره‌ى كريارێن ئه‌خلاقى د دروستن، ب تنێ ئه‌نجامبين نه‌بت.\n1- ڕێژا بلند: ئه‌نجامێن كارا د دروستيا ئه‌خلاقيدا هيچ پايه‌يه‌ك نينه.\n2- ڕێژا كێم: ئه‌نجامێن كارا د دروستيا ئه‌خلاقيدا پايه‌يێ خوه يێ هه‌ى، به‌لێ ئه‌گه‌ر دانه‌دياركرنا وى نينن. گرنگترين تيۆرێن قيمه‌تبين ب خێربوونا ئه‌نجامێن كارا، ب ڤى ڕه‌نگى دهێن پێناسه‌كرن: خ- ئارمانجبين: ئه‌و كارێ مرۆڤى، ب تنێ ئه‌و كار، دروسته يێكو چ نه‌بت، ئه‌نجامێن باش پێش ئه‌نجامێن نه‌باش دئێخت. شێوه‌يێن بنستر يێن تيۆرا ئارمانجبين پێكهاتينه ژ: الف: ئه‌خلاقياتێن بچويك: قيمه‌تێ ئه‌نجامان بۆ وان كه‌سێن ب ده‌ستڤه دئينن، دروستى وێ يه.\n1- خوه‌ته‌وه‌ريا ئه‌خلاقى(خودمحورى اخلاقى): ئه‌و كارێ مرۆڤى دروسته، ب تنێ ئه‌و دروسته، يێكو چ نه‌بت مرۆڤ تێدا خێرێ بگه‌هينت خوه.\n2- مفابين: ئه‌و كارێ مرۆڤى دروسته، ب تنێ ئه‌و دروسته، يێكو دڤێت ئه‌نجامێن باش ب سه‌ر يێن خراب بكه‌ڤن و باشى بۆ هه‌مى مرۆڤان بت. ب- ئه‌خلاقياتێن مه‌زن: قيمه‌تێ ئه‌نجامێن كارى بۆ هه‌ميان يان ژى ئه‌وێ ل پێشچاڤ داناى، دشێت بێژت كيژ كريارا ئه‌خلاقى دروسته. هه‌ر جۆره‌ك ژ تيۆرێن ئارمانجبين، كارێن پێدڤيه بكه‌ين، ب كار دبينن. ئه‌و كارن يێن مرۆڤ د ده‌مه‌كێدا ئه‌نجامبده‌ت و وى كه‌سى په‌يوه‌ندى پێڤه هه‌مى، يێن كريارا باش ب پێش كريارا خراب دئێخن. گوتن دهێت سه‌ر وێ يه‌كێ، ئه‌رێ كيژ قوتابخانێ د نوكه‌دا پتر گرنگيا خوه هه‌يه و پتر دويڤچوويێن خوه هه‌نه؟ د به‌رسڤدا دێ بێژين: تيۆرا قيمه‌تبين ژ هه‌مى تيۆرێن دى پتر دويڤچوو هه‌نه، د ئاليه‌كێدا به‌ر ب ئه‌نجامبينيێڤه دچت و ژ ئاليه‌كێ ديڤه‌ژى به‌ر ب دژه‌ئه‌نجامبينێڤه دچت، كه‌واته دوو ئالييه. ده‌رباره‌ى تيۆرێن فه‌رمانبين، پتريا وان نه‌ئه‌نجامبينن.\nئانكو دشێن بێژين ل به‌رامبه‌رى يه‌ك ڕادوه‌ستن، به‌لێ نه سه‌د ده‌ر سه‌د هه‌مى دژيه‌كه. هه‌روه‌سا گه‌له‌ك ژ تيۆرێن دادگه‌ريێ ژ وى رويێ دبێژن: ئه‌نجامێن كارا و چوون ل سه‌ر وان كارا دشێن داديێ بينن هه‌بوونێ، ئه‌نجامبينن. به‌لێ ئه‌و ديتنا دبێژت: ژ ئه‌نجامان خێر يا پێدڤيه ب ده‌ستڤه بێت، برياره‌كا بنه‌ره‌تى نينه، به‌لكو دابه‌شكرنا خێرێ – وه‌كى ديتنا فه‌رمانكريان- د ئه‌نجاماندا دياردبت. به‌رامبه‌رى د ناڤبه‌را ڤان تيۆراندا، ب ڤى ڕه‌نگى دياردبت: قيمه‌تبين فه‌رمانبين ئه‌نجامبين ئارمانجبين: خوه‌ته‌وه‌ريا ئه‌خلاقى مفابين ئه‌خلاقياتێن مه‌زن مفابينيا مافى به‌شه‌ك ژ تيۆرێن دادگه‌ريێ دژه‌ئه‌نجامبين واقعبين به‌شه‌ك ژ شێوه‌يێن ئه‌خلاقى يێن ل سه‌ر بنه‌مايێ فه‌زيله‌تێ هاتين ده‌ينان.\nقوتابخانا كانتى تيۆرا فه‌رمانا ئيلاهى به‌شه‌ك ژ تيۆرێن ل سه‌ر بنه‌مايێ مافان.\nشهودباوه‌ريا ئه‌خلاقى ژێده‌ر: مبانى فلسفه اخلاق، رابرت ال. هولمز(1385). ترجمه: مسعود عليا، تهران: نشر ققنوس، چاپ سوم.


ڤیدیۆ: 7 گرنگترین تایبەتمەندییەکانی دوا وەشانی ویندۆز 10 (Windows 10 October 2018 Update) – کەی ئای تی ئێن\nڤیدیۆ 13, كانونی دووه‌م 2019\nدوا وەشانی ویندۆز ١٠ ژمارەیەک لە تایبەتمەندی نایابی لەگەڵ خۆیدا هێناوە. بۆ ئەوەی بزانن باس لە کەم وەشان دەکەم ئەوا ئەم وەشانە لە مانگی ١٠ی ساڵی ٢٠١٨ـەوە بەردەست کراوە بە ژمارە ١٨٠٩ و ناسراوە بە Windows 10 October 2018 Update.\nلەم ڤیدیۆیەدا لەناو ئەو ژمارە زۆرەی تایبەتمەندییەکانی ئەم وەشانە، من باس لە ٧ گرنگترینیان دەکەم. ئێستاش لەسەرەوە بینەربن و تۆش ئەگەر تایبەتمەندیەکی گرنگ هەیە لە کۆمێنتەکان لەگەڵمان هاوبەشی پێ بکە. هەروەک سوپاس بۆ هەر تێبینی و سەرەنج و ڕەخنەیەک.\nتاگەکان features Windows10 ڤیدیۆ


دادگایی کردنی کرێکاران داغێکی شەرمەزاری تر بە نێوچاوانی ڕژیمی ئیسلامییەوە\nجولای 25, 2019 جولای 25, 2019 12\nڕژیمی کۆماری ئیسلامیی بڕیاره لە ڕۆژی ١٢ی مانگی گەلاوێژی ١٣٩٨ بەرابەر لەگەڵ ٣ی مانگی ئوتی ٢٠١٩ “ئیسماعیل بەخشی، عەلی نەجاتی”لە هەڵسوڕاوان و ڕێبەرانی کرێکارانی حه‌فت تەپە و “سپیدە قولیان، ساناز ئەڵاهیاری، ئەمیر ئەمیرقولی و ئەمیر حسێن محەممەدی فەرد” لە هەڵسوڕاوانی سیاسی و لە پشتیوانان و یارانی بزوتنەوەی کرێکاری ئێران لە یەکێک لە بێدادگاکانی خۆیدا محاکەمە بکات. ئەم هەڵسوڕاوە کرێکاریانە و پشتیوانە دڵسۆزەکانیان تەنیا تاوانیان دیفاع لە مافی کرێکارانێکە کە ٧ مانگە لە بارودۆخێکی دژواردا زیندانی کراون. لە کاتێکەوە کە ده‌ستوپێوه‌نده ئەمنییەتییه‌كانی ڕژیمی سەرمایەداری ئیسلامی لە مانگی ڕەزبەری ساڵی ڕابردووەوە و لە جەریانی مانگرتن و ناڕەزایەتیی یەکپارچە و یەکگرتوانەی کرێکارانی نەیشەکەری حه‌فت تەپە و فولادی ئەهواز لە هێرشێکی شەوانەدا نوێنەرانی کرێکارانی حه‌فت تەپە و زیاتر لە ٤٠ کەس لە کرێکارانی فولادی ئەهوازیان گرت و ڕەوانەی زیندانیان کردن، ڕژیمی ئیسلامی هەروەها گۆپاڵی زیندان و ئەشکەنجە و سەرکوتی بەسەر سەری کرێکارانەوە ڕاگرتووە. لەو کاتەوە تا ئێستا هەموو دەنگێکی ناڕەزایەتیی و زەمزەمەی وەڕیخستنی مانگرتنێک بەرگوێی دەزگا ئیتلاعاتییەکانی ڕژیم کەوتبێت، ناوەندە سەرکوت گەرەکانی ڕژیم بە بانگ کردن و هەڕەشە کرێکارانی ئەم دوو موجتەمەعە سەنعەتییەیان خستووه‌تە ژێر گوشارەوە. ڕژیم بە زیندانی کردن و محاکەمەی ڕێبەرانی کرێکاری و پشتیوانەکانیان لەهەوڵ دایە کە هەم چالاکانی بزوتنەوەی کرێکاری چاوترسێن بکات و هەم هەزینەی پشتیوانی و هەمراهی کردنی هەڵسوراوانی سیاسی و کۆمەڵایەتی لەگەڵ کرێکاران بەرز بکاتەوە.\nڕژیمی کۆماری ئیسلامی لە بەرخورد بە گیراوەکانی ڕۆژی جیهانی کرێکاریشدا هەر ئەم ڕەواڵ و سیاسەتەی بەرەو پێش بردووە. لە کۆبوونەوەی ڕۆژی کرێکاردا لە تاران کە زیاتر لە ٥٠ کەس لە کرێکاران و خانەنشین كراوان گیران بۆ هەمویان پەروه‌نده‌ی قەزایی تەشکیل درا. لەگەڵ ئەوەیکە زۆربەی ئەوانە بە دانانی وه‌سیقه ئازاد کران، بەڵام هەروا لە بەر مەترسی بانگ کردن و بازداشت و دەرکرانی ئەحکامی زیندان دان. لەم نێوانەدا ٤ کەس لە گیراوەکانی ڕۆژی جیهانی کرێکار بە ناوەکانی نێدا ناجی، مەرزیە ئەمیری، عاتفە ڕەنگڕیز و ئانیشا ئەسەدوڵڵاهی هێشتا لە بیلاتەکلیفی تەواودان.\nتوند بوونەوەی گوشارەکانی ڕژیم لەسەر هەڵسوراوانی بزوتنەوەی کرێکاری و پشتیوانان و یارانی دڵسۆزی کرێکاران لەسەر ناوەرۆکی درێژەی مانگرتن و خەباتی کرێکاران و ناڕەزایەتیی توێژی هەژاری کۆمەڵگا بێ وەستان لە ئارادایە. ئەم گوشارە پۆلیسیانە لە بارودۆخێکدا درێژەی هەیە کە لە ڕۆژی یەکشەممە ٣٠ مانگی پوشپەڕەوە تا ڕۆژی سێشەممە ١ی مانگی گەلاوێژی ١٣٩٨ واتە تەنیا لە ماوەی ٣ ڕۆژدا شایه‌تی لانیکەم ١٨ حاڵەت مانگرتن و ناڕەزایەتیی کرێکاری و ناڕەزایەتیی هەژارانی کۆمەڵگە بوین. بۆ نمونە دەکرێت ئاماژە بە ناڕەزایەتیی کرێکارانی کۆنتۆڕ سازیی قەزوێن، کۆبوونەوەی کارمەندانی ناوچەی تایبەتی ئابووری وزەی پارسی عەسەلویە، کۆبوونەوەی کرێکارانی قەراردادیی به‌شه‌كانی وەرگرتنی عەوارزی ئازادڕێی قەزوێن، کۆبوونەوەی خانەنشین کراوانی شیرکەتی مۆخابه‌راتی ڕێگای دووری شیراز، کۆبوونەوەی کارمەندانی شیرکەتی سەهامی عەداڵەت، کۆبوونەوەی مۆعه‌لیمانی حه‌قولته‌درسی ئیسفەهان، کۆبوونەوەی کارمەندانی نەخۆشخانەی ئاریا لە شاری ڕەشت، کۆبوونەوەی بێکارانی شارەستانی هوەیزە، کۆبوونەوەی کرێکارانی” میترو هۆڵدینگ” لە تاران لە ماوەی ئەم ٣ ڕۆژەدا بکرێت.\nئەم مانگرتن و ناڕەزایەتییانە نیشانی دەدات کە سەرەڕای کاریگەری نەرێنی بەرتەسک تر بوونەوەی ئاڵقەی تەحریمە نێونەتەوەییەکان و پەرەسەندنی هەژاری و فەلاکەتی ئابووری و توند بوونەوەی فەزای جەنگی و ئەمنییەتی لەسەر ڕەوتی درێژەی خەباتی کرێکاری و جەماوەری، ڕژیمی کۆماری ئیسلامیی ناتوانێ بە پشت بەستن بە شگردی سەرکوت بەر بە درێژەی ئەم مانگرتن و ناڕەزایەتییە کرێکاری و جەماوەریانە بگرێت. ئەم فاکتۆڕ و هۆکارە نه‌رێنییانه ئەگەرچی لە کورت ماوەدا ڕەوتی گەشە و پەرەسەندنی ئەم مانگرتنانە هێور دەکاتەوە، بەڵام ناتوانێ بەر بە بەردەوام بوونی بگرێت. کەوایە خەباتی کرێکاران، مۆعه‌لیمان و باقی چین و توێژە هەژارەکانی کۆمەڵ بە شێوەیەکی چارهەڵنەگر درێژەی دەبێت، لەبەر ئەوەی ئەو موسیبەت، بێ مافی و بێ بەشیانەی کە چینی کرێکار و توێژی هەژاری کۆمەڵی کێشاوەتە مەیدانی بەرەوڕوو بوونەوە و خەبات لەگەڵ کۆماری ئیسلامیی و ئەو داخوازیانەی کە ئاڵاکەیان هەڵکردووە بە قوڵی ڕیشەی لە مناسباتی سەرمایەداری، گەندەڵی نیهادینە بوو و قەیرانێکی هەمە لایەنە دایە کە سەرتاپای ئەم نیزامەی داگرتووە. کۆماری ئیسلامیی نە تەنیا لە وڵام دانەوە بەم داخوازی و مۆتاڵباتە دا داماوە، بەڵکوو بە توند کردنەوەی هەژاری و فەلاکەت و پەرەسەندنی بێکاری بواری عەینی بۆ پەرەسەندنی ئەم ناڕەزایەتییانەی فەراهەم کردووە. تا کاتێک کە بزوتنەوەی ناڕەزایەتیی و مۆتاڵباتی کرێکاران و توێژی هەژاری کۆمەڵگە درێژەی هەیە، ڕەوتی کامڵ بوونی ئەم خەباتەش درێژەی دەبێت. لەبەر ئەوەی کرێکاران تەنیا لە حاڵی بزووتنەوە و حەرەکەتدا دەتوانن بۆ کامل بوونی خەباتی خۆیان دەرفەت دروست بکەن و لە بارودۆخی ئێستای بزوتنەوەی ناڕەزایەتیی و مۆتاڵباتیدا کرێکاران باشترین دەرفەتیان بۆ کامڵ بوون و بەرەو پێش بردنی بزوتنەوەی کرێکاری دروست کردووە. دەستکەوتەکانی تا ئێستای بزوتنەوەی کرێکاری لە زەمینەی ڕێکخستن، پەروەردە کردنی هەڵسوراوان و ڕێبەرانی کرێکاری، دامەزراندنی پێوەندی لەگەڵ باقی بزوتنەوە پێشڕەوە کۆمەڵایەتییەکان و زاڵبوون بەسەر هەست کردن بە لاوازی و داماویدا ئەساسەن لە دەستکەوتەکانی ئەم بزوتنەوە ناڕەزایەتییانەن.\nکرێکاران لەناخی خەباتی ئێستادا، بە پشت بەستن بەم دەست کەوتانە و بە زاڵ بوون بەسەر هەستی داماویدا، کاتێک کە پێیان وایە کە ئیتر ناچنە ژێر باری ستەمەوە و لەسەر بنەمای ئەم دەرک و بەرداشتەی خۆیان دەست بەکار دەبن، شۆڕشێک دەخەنە دیمەنگاوە. ڕژیمی کۆماری ئیسلامیی بەپێی غەریزەی چینایەتی خۆیەوە ئاگاداری شوێن و پێگەیەکە کە بزوتنەوەی ئێستای کرێکاری و دەور و نەخشێکی کە هەڵسوڕاوان و پێشڕەوانی بزوتنەوەی کرێکاری و پشتیوانەکانیان هەیانە بۆیە لەدژیان شه‌مشیری لە کالان دەرکێشاوە. ئەگەر ڕژیمی کۆماری ئیسلامیی دەیەوێ بە گرتن و زیندانی کردن و ئەشکەنجە و محاکەمە ڕێبەرانی کرێکاری چاوترسێن بکات و هەزینەی پشتیوانی لە بزوتنەوەی کرێکاری بەرێتە سەرەوە، بزوتنەوەی کرێکاریش بە هیممەتی ڕیبەران و پشتیوانە دڵسۆزەکانی دەبێ هەوڵ بدات کە هەزینەی سیاسی ئەم هەوسار پچڕاویەی ڕژیمی کۆماری ئیسلامیی لەدژی بزوتنەوەی کرێکاری قورس تر بکات. دەبێ هەوڵ بدات هەر ئەو جۆرەی کە نەخشەی ئیعتیڕاف گیری لەژێر ئەشکەنجەدا بەناوی” تەڕاحی سوختە” بە ئامانجی ترساندنی هەڵسوراوانی کرێکاری کردە کەمپەینێکی سیاسی لەدژی جەنایەتەکانی ڕژیم، دادگایی کردنی هەڵسوراوانی کرێکاری و پشتیوانەکانی بزوتنەوەی کرێکاری لە ڕۆژی ١٢ی مانگی گەلاوێژیشدا بکەنە گۆڕەپانێک بۆ ڕێسوا کردنی هەرچی زیاتری ڕژیمی کۆماری ئیسلامیی و کوتانی داغێکی تری شەرمەزاری بە نێوچاوانی سەرانی ئەو ڕژیمەوە.


-ئافرەتی شۆڕشگێڕی كورد(رازیە حەسن خەتاب) ناسراو بە (دادە رازیە) ساڵی 1941 لە بنەماڵەیەكی كوردپەروەر و شۆڕشگێڕ لە دایكبووە .\n- لە تەمەنی منداڵیەوە هەستی نەتەوەیەواتی و نیشتمانپەروەری لە هزری چەسپاوە و هەستی بە ئازارەكانی كوردستان كردووە، لە تەمەنی لاوییەتی چوویتە ناو ڕیزەكانی پارتی و لە رێكخستنەكانی نهێنی پارتی شان بە شانی پیاوەكان كارەكانی راپەڕاندووە.\nئەندامی كۆنگرەی 9 و 10و 11و 12 پارتی دیموكراتی كوردستان بووە-\nلە سەردەمی شۆڕشی ئەیلوول ، دوای ئەوە هاوسەری دەچێتە شاخ بۆ ماوەی 9 ساڵان خۆی و منداڵەكەی بەرێوەدەبات و جگە لە كاری پارتایەتی، لەناو شاری هەولێرداو بەبەرگدرووری بژیوی ژیان بۆ منداڵەكانی دابین دەكات و دەبێتە ئافرەتێكی چاڵاك و بەشداری چەندین چالاكی و كۆنگرەی ئافرەتان دەبێت.\nخەباتێكی دوورودرێژ لە ناو ریزەكانی یەكێتی ئافرەتانی كوردستان هەبووە.\nلە ئاوارەیدا ژیانی گوزەراند و بەشداری چالاکیەکانی شۆڕشی گوڵانی نیشتمانی پێشکەوتنخوازی\nبنەماڵەی دادە (ڕازیە) وەکو زۆر لە خێزانە شۆڕشگێڕەکانی تر ئاوارەی ئێران دەبن و لەم شار بۆ ئەم شار دەگوازرێنەوەو دوایی لە جێگایەک نزیک شاری کەرەج ( کە بارەگای بارزانیی نەمر و پارتی دیموکراتی کوردستانی لێ بوو ) نیشتەجێ دەبن . هەر لەو گوندەشدا کۆڵی نەداوە ، لەگەڵ ئەوەی کە منداڵەکانی پەروەردە دەکات و پشتیوانی لە هاوسەرەکەی دەکات، واز لە چالاکیە حزبی و مەدەنیەکانی ناهێنێت.


2020-05-04 23:40 114 جار بینراوە کۆمێنت\nسەرەتا بۆئەوەی ھیچ ھەستیارییەك دروست نەكات و لێكدانەوەی سیاسی بۆ نەكرێت لامەركەزی «سەربەخۆیی دارایی و كارگێڕی» ئەوەی لەسلێمانی داوادەكرێت و دووبارە خراوەتەوە بەر باس و كار بۆ جێبەجێ كردنی دەكرێت، بەھەموو پێوەرێك بەواتای جیاكاری و جیاكردنەوەی دوو ئیدارەیی و چوونە باوەشی بەغدا نایەت وەك ئەوەی تۆمەتی ئاراستە دەكرێت، ھیچ كەسێك نیازێكی لەو شێوەیەی نییەو لەبنچینەشدا ئەوە تۆمەتێكی داتاشراوو هەڵبەستراوە، لەبەرئەوە ناكرێت ھەر لەئێستاوە ھەنگاوەكانی لامەركەزی بدرێتە بەر تیرو تۆمەت ئاراستەكردن و دژایەتی، ئەو پرۆژەیەی كە ئێستا لەسلێمانیەوە سەرچاوەی گرتووەو كاری بۆ دەكرێت تەنیا شۆڕكردنەوەو دابەشكردن و گەڕانەوەی بەشێك لەدەسەڵاتەكانە لەھەولێرەوە بۆ شارەكانی تر، ئەو دەسەڵاتە كارگێڕی و داراییانەی كە لەژێر ناو سێبەری سیستمی مەركەزی «ناوەندگەری» لەپایتەختەوە ھەموو جومگەكانی قۆرخ كردووەو ھەناسەی لەحكومەتە خۆجێیەكان بڕیوەو بەناوی "یەك جەمسەری و حكومەتی مەركەزی خاوەن بڕیار" دەسەڵاتی نایەكسانی خۆی بەسەر پارێزگاو ئیدارە سەربەخۆكاندا سەپاندووە، بەرھەمی ئەو مەركەزێتەی كە ئێستا شین بۆ بەرداوامیدانی دەكرێت رازاندنەوەی چەند شارێك و چەوساندنەوەو بەردەوامی دانە بەھەڵتەكاندنی ژێرخانی ئابووری و كاولكردنی چەند شارێكی تر ئەوەی پێی دەوترێت زۆنی سەوز، ئەو نادادپەروەرییەی كە لەچەند ساڵی رابردوو سیستمی مەركەزی لەھەرێمی كوردستان دروستی كردووە، ئەگەر چارەسەرنەكرێت كاریگەرییەكەی چەند ساڵێكی تر دەگاتە سێ ھێندەی ئێستاو بگرە زیاتر لەوەش.\nلەم پڕۆسەی مەركەزێتەی كە ئێستا حكومەتی هەرێم پەیڕەوی دەكات و بووەتە چەقی هەموو بڕیارو دەسەڵاتەكان قوربانی ھەرە گەورە ھاووڵاتیانی ناوچە پەراوێزخراوەكانە لە«زۆنی سەوز»، بەڵام ئەوەی كە رۆیشت تازە لەدەست چووەو قەرەبوو ناكرێتەوە ھەرچۆنێك بێت دەبێت ئەو زوڵمە رابگیرێت كە ساڵانێكی زۆرە لەم زۆنە دەكرێت و دەرئەنجامەكەی دواكەوتنی سلێمانی و پەراوێز خستنییەتی بەبەراورد بەشارەكانی تر كە لەسەر حسابی ئەم شارە باڵایان بەرزو روویان گەشاوەتر دەكرێت.\nلەم پرۆسەیەدا ئەوەی تا ئێستا روونە یەكێتی بەئاشكراو گۆڕان لەژێر پەردەوە لەگەڵ جێبەجێبەجێكردنی لامەركەزین و پارتیش بەئاشكرا لەگەڵی نییەو دژایەتیشی دەكات، لەنێو ئەم ململانێیەدا رەنگە وەك بەشێكی تر لەپڕۆسەو پڕۆژەكانی رابروو لامەركەزیش ببێتە قوربانی ململانییەو خواستی سیاسی، بەڵام ئەوەی ناكرێت بەئاسانی دەست لەم داوا رەوایە ھەڵبگرێت یەكێتییە، چونكە ئەمە سوودو بەرژەوەندی گشتی تێدایەو گرنگە ئەم حزبە فشارو داواكارییەكەی فراوانتر بكات نەك تەنیا لەسلێمانی بەڵكو داوا بكات لەسەرتاسەری هەرێمی كوردستان كار بەسیستمی لامەركەزی بكرێت، ئەمە رێگە راستەكەیەو جۆرێك لەڕەواییەتیش دەدات بەپڕۆژەكەی یەكێتی، لامەركەزی جگەلەوەی دەرفەت لەبەردەم دادپەروەری و یەكسانی كۆمەڵایەتی دەڕەخسێنێت و وادەكات لەسەر ئاستی حكومەتە خۆجێیەكان خزمەتگوزاری و كاروباری رۆژانەی خەڵك باشترو ئاسانتر بەڕێوەبچێت و رۆتینات و گەندەڵی كەمبكرێنەوە، جۆرێك لەمتمانەش بۆ دامەزراوەكانی حكومەت دەگەڕێنێتەوە، ھاوكات جۆرێك لەكێبڕكێش لەنێوان ئیدارەی پارێزگاكاندا دروستدەكات و ھەر لایەك لەھەوڵی باشتر خزمەتكردنی دانیشتوانەكەیدایە بەمەش سوودمەندی سەرەكی ھاووڵاتیان دەبن و تا ئاستێك بەشێك لەو داھاتەی كە تا ئێستا نازانرێت بۆ كوێ دەڕوات بۆ خزمەتی خەڵك دەگەڕێتەوەو وەك كێبڕكێیەك بۆ رازیكردنی هاووڵاتیان بەكاردەھێندرێت، ھەر ئەمەش كرۆكی بابەتەكەیەو لایەنی ھەرە باشی سیستمی لا مەركەزییە، لەكاتێكدا باس لەسیستمی لامەركەزی دەكرێت ئەوەی جێگەی سەرسوڕمانە ئەو لایەنەی كە دژایەتی لامەركەزی دەكات و ترسی لێنیشتووە و بەمەترسییەكی گەورەی دەزانێت بۆ سەر كیانی حكومەت و ھەرێمی كوردستان، زۆرترین رەخنەی لەمەركەزیەتی حكومەتی عیراق ھەیەو ھەمیشە بەغدا بەوە تۆمەتبار دەكات كە زیاد لەپێویست دەسەڵاتی خۆی بەسەر ھەرێمدا دەسەپێنێت و رێگەنادات ھەرێم گوزارشت لەدەسەڵاتەكانی خۆی بكات و سەربەخۆیی كارگێڕی و دارایی خۆی بەرجەستە بكات، بەپێچەوانەی ئەم خواستەوە بۆ ناوخۆی ھەرێمی كوردستان پێیان وایە سیستمی لامەركەزی ھەڕەشەیەو دروستكردن و قوتكردنەوەی حكومەتێكی ترە لە بەرامبەر حكومەتی ھەرێمی كوردستان، ترسە گەورەكەش ئەوەیە لەئەگەری گوێ نەگرتن لەداواكارییەكەی دوو پارێزگای ھەرێم «سلێمانی و ھەڵەبجە » راستەوخۆ مامەڵە لەگەڵ بەغدا بكەن و پشكی خۆی لەبودجەو مووچە لەڕێگەی حكومەتی ناوەندی عیراقەوە بەدەست بھێنێت، ھەرچەندە لەم قۆناغەدا ئەمە چاوەرواننەكراوە، بەڵام ئەگەر ئەم زوڵمەی كە لەزۆنی سەوز دەكرێت بەردەوامبێت رەنگە وەك دوایین رێگە چارە لەداهاتوویەكی دووردا ئەوەش بژاردەیەكی كراوە بێت، لەجێبەجێكردنی سیستمی لامەركەزیدا ناكرێت ھیچ لایەنێكی سیاسی ترسی لێ بنێشێت و بەجۆرێك لەكودەتا لەدژی خۆی بزانێت، چونكە لەبنچینەدا سیستمەكە ئامانج لێی باشتر خزمەتكردنی خەڵك و پێشكەشكردنی كارئاسانی و كەمكردنەوەی رۆتیناتی و گەندەڵییە، جگە لەوەش پێشتر لەڕێكەوتنە سیاسییەكان بۆ پێكھێنانی حكومەت ئاماژە بەم بابەتە كراوەو رەزامەندی پیشان دراوە، ئەگەر سیستمی وڵاتانی گەشەسەندووی دونیاش لەبەرچاو بگیرێت دەبینی لامەركەزی بەشێكی زیندووی شێوازی بەڕێوەبردنی دەوڵەتان پێكدەھێنێت، ئەگەر لامەركەزی لەھەرێمی كوردستان جێبەجێ بكرێت دەكرێت ببێتە سەرەتای وەرچەرخانی سیستمی بەڕێوەبردن و دابەشكردن و شوڕكردنەوەی بەشێك لەدەسەڵاتی حكومەتی ھەرێم بەقازانجی خەڵك، جگەلەوەش ئەمە بەشێك لەبەرپرسیاریەتی و ئەركەكانی حكومەت لەم قۆناغەدا كەمدەكاتەوەو تاقیكردنەوەیەكی گەورەشە بۆ حكومەتە خۆجێیەكان و تاودانی ئەسپی خۆیان بۆ باشتر خزمەتكردنی خەڵك وەك ئەوەی بانگەشەی بۆ دەكرێت، ئەو كات ئەو گلەییانەی كە ئێستا لەحكومەت دەكرێت كەمتر دەبنەوەو بەشێكی زۆری بەرپرسیارییەتیەكان دەكەوێتە ئەستۆی حكومەتە خۆجێییەكان و دەرەنجامی باش و خراپی كارەكانیش ھەر دەكەوێتە ئەستۆی ئەوان، لەبەر ئەوە نە حكومەت و نە لایەنە سەرەكییەكانی بەشدار لەحكومەت پێویست ناكات ئەوەندە بترسن و ھەر لەئێستاوە بەو پەڕی توانایانەوە دژایەتی بكەن، وەرن هەمووتان هاوكاربن و كار بۆ سەركەوتنی كار و پڕۆژەكانی حكومەتی هەرێم و حكومەتە خۆجێیەكان بكەن ئەگەر مەبەستان خزمەتكردنی خەڵكە ؟


ئەردۆغان پارێزگاری بانکی ناوەندیی وڵاتەکەی لە پۆستەکەی دوورخستەوە\nهەرچەندە تا ئێستا هۆکاری دوورخستنەوەی پارێزگاری بانکی ناوەندیی تورکیا بە فەرمی ڕانەگەیەنراوە، بەڵام هەواڵەکان ئاماژە بەوە دەکەن، ماوەیەکە ناکۆکییەکانی موراد چەتینکایە لەگەڵ ئەردۆغان و بیرات بەیرەق وەزیری دارایی و زاوای سەرۆکی تورکیا تەشەنەی کردووە.\nدوای دوورخستنەوەی چەتینکایە بانکی ناوەندیی تورکیا لە بەیاننامەیەکدا ڕایگەیاند، بە شێوەیەکی سەربەخۆ بەردەوام دەبێت بۆ وەدیهێنانی ئامانجی سیاسەتی دارایی.\nدوای دەستبەکاربوونی پارێزگاری نوێی بانکی ناوەندیی تورکیا لە وتەیەکدا ڕایگەیاند، خزمەت بەو کەناڵانەی پەیوەندی دەکات لەسەر بەرزترین ئاست لەپێناو پارێزگاریکردن لە جێگیرکردنی نرخ و وەدیهێنانی ئامانجی سیاسەتێکی جێگیری دارایی.\nچاوەڕوانیش دەکرێت پارێزگاری نوێی بانکی ناوەندیی تورکیا کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانی ڕێکبخات.\nبەگوێرەی هەواڵ، هەریەکە لە ئەردۆغان و وەزیری دارایی پێیانوایە کەمکردنەوەی بەهای ئەو سوودەی کە بانکی ناوەندی دەیدات لە بەرامبەر پارەی نەقدی بانکە بازرگانییەکان، ڕەوڕەوەی ئابووریی تورکیا دەباتە پێشەوە، بەتایبەت لەم کاتەدا کە قەیرانێکی ئابووریی قورس بەرۆکی ئەنقەرەی گرتووە، ئەویش بەهۆی نزمبوونەوەی بەهای لیرە و زیادبوونی ڕێژەی هەڵاوسان لە ئابووریی تورکیادا.\nپێشتر ئەردۆغان بەردەوام نیگەرانیی خۆی دەربڕیوە سەبارەت بە بەهای ئەو سوودەی کە وەک پێشتر ماوەتەوە، بەو هۆیەشەوە فشاری لە بانکی ناوەندیی وڵاتەکەی کردووە بۆ کەمکردنەوەی نرخ و بەهای سوود لەپێناو بوژانەوەی ئابووری، ئەوەش بەردەوام لەلایەن بانکی ناوەندیی تورکیاوە ڕەتکراوەتەوە بە مەبەستی پارێزگاریکردن لە جێگیرکردنی نرخ.\nئەو گۆڕانکارییە نوێیە لە پۆستی پارێزگاری بانکی ناوەندیی تورکیا لەکاتێکدایە، بەهۆی زیادبوونی ڕێژەی هەڵاوسان و دابەزینی بەهای لیرەی تورکی، ئابووریی تورکیا دووچاری پاشەکشە بووەتەوە.


مانگ چ كاریگه‌ری له‌سه‌ر ژیان و ته‌ندروستی مرۆڤه‌وه هه‌یه؟\n:: PM:09:45:14/09/2020 \nپێشتر بۆچوونێك هه‌بوو كه مانگ هۆی دروستبوونی ژیانه له‌سه‌ر زه‌وی و به بێ مانگ زه‌ویش وه‌ك هه‌ساره‌كانی تری لێ دێ و بۆ ژیان شیاو نابێت، مرۆڤه‌كانی پێشوو له‌و بڕوایه‌دابوون، كه دووگیانبوونی ژنان به‌هۆی بوونی مانگه‌وه‌یه، بۆیه به سه‌رچاوه‌ی مانه‌وه‌ی مرۆڤیش ناویان ده‌برد، هاوكات له‌و بڕوایه‌دابوون كه مانگ كاریگه‌ری له‌سه‌ر ته‌ندروستی مرۆڤ به گشتی و مێشكی مرۆڤ به تایبه‌تی هه‌یه، به‌ڵام ئایا ئه‌و بۆچوونانه‌ی كه مرۆڤه‌كانی پێشوو هه‌یانبوو تا چه‌ند ڕاستن و زانست و ته‌كنه‌لۆجیای ئێسته كه له‌وپه‌ڕی پێشكه‌وتندایه چی له‌باره‌ی ئه‌و بیركردنه‌وه و باوه‌ڕانه‌ی پێشووی مرۆڤ ده‌ڵێت؟\nتا ئێسته له ئه‌نجامی لێكۆڵینه‌وه‌كان، سه‌رجه‌م زانایان له‌و بڕوایه‌دان كه مانگ هیچ كاریگه‌ریییه‌كی له‌سه‌ر جه‌سته و ته‌ندروستی مرۆڤه‌وه نییه، بۆیه سه‌رجه‌م ئه‌و بیركردنه‌وه و باوه‌ڕه كۆنانه‌ی مرۆڤ به ئه‌فسانه و خه‌یاڵ ناو ده‌به‌ن و دووپات له‌وه ده‌كه‌نه‌وه كه به ته‌واوی دووره له ڕاستییه‌وه، به‌ڵام ئێسته جۆرێك له بیركردنه‌وه‌ی تر دروستبووه كه باس له‌وه ده‌كات، كه به‌ڵێ مانگ كاریگه‌ری وردی له‌سه‌ر ته‌ندروستی و مێشك و سیسته‌می خه‌وتنی مرۆڤه‌وه هه‌یه و به بێ بوونی مانگ، ژیانی مرۆڤایه‌تی تووشی كێشه و گرفتی زۆر ده‌بێت.\nكاتێك له ساڵانی په‌نجا و شه‌سته‌كانی سه‌ده‌ی ڕابردوو زانستی زینده‌وه‌رزانی كات وه‌ك لقێك له زانستی زینده‌وه‌رزانی باسی لێوه‌كرا و لێكۆڵینه‌وه‌ی له‌سه‌ر كرا، كه تایبه‌ته له كاریگه‌ری كات له‌سه‌ر زینده‌وه‌ران، به ته‌واوی زانایان گه‌یشتنه ئه‌و بڕوایه‌ی كه گۆڕانكارییه‌كانی كات كاریگه‌ری له‌سه‌ر ژیانی مرۆڤ و سه‌رجه‌م زینده‌وه‌ره‌كانی تره‌وه هه‌یه.\nساڵی 1954 فرانك براونی زانای زینده‌وه‌رزانی دووپاتی كرده‌وه، كه ماسییه‌كانی ده‌ریا به گوێره‌ی كات جووڵه ده‌كه‌ن و به ته‌واویش پابه‌ندن به كاتی خواردنه‌وه، ئه‌مه‌یش وا ده‌كات كه ئیتر ژینكردنی زینده‌وه‌ران پێوه‌ست بێ به كاته‌وه، بۆیه ئه‌م دۆزینه‌وه‌یه كاریگه‌ری گه‌وره‌ی له‌سه‌ر زانستی زینده‌وه‌رزانی دروست كرد و پێشڤه‌چوونی زۆری له بواره‌كه هێنایه كایه‌وه.\nباوه‌ڕه‌كانی پێشووی مرۆڤ هه‌ڵه نه‌بوون و مانگ و خۆر كاریگه‌ری ته‌واویان به‌سه‌ر جه‌سته و ته‌ندروستی مرۆڤه‌وه هه‌یه\nبڕاون بۆ زیاتر وردبوونه‌وه له كاریگه‌ری كات و كه‌ش له‌سه‌ر زینده‌وران، گوێچكه ماسییه‌كی خسته ژوورێكی تاریك و داخراوه‌وه و پله‌ی گه‌رمی ژووره‌كه‌یش ماوه ماوه بۆ جۆری جیاواز جیاواز ده‌گۆڕی، هاوكات له هه‌ندێ كاتیش ڕووناكی كه‌م كه‌م ده‌خسته ژووره‌كه‌وه و چاودێری كاریگه‌ری ئه‌و كارانه‌ی له‌سه‌ر جووڵه‌ی گوێچكه ماسییه‌كه ده‌كرد، دواتر پێوانه‌ی كاتی هه‌ڵكشان و داكشانی ئاوی ده‌ریای كرد كه له شه‌و و ڕۆژێكدا دووجار ڕوو ده‌دا و ئه‌م كاته‌ی پێوه‌ست كرد به جووڵه‌ی گوێچكه ماسییه‌كه له ژووره‌وه و دوور له ده‌ریا، تووشی سه‌رسڕمان بوو، كاتێك بینی گوێچكه ماسییه‌كه له هه‌مان ئه‌و چركه‌ساته‌ی هه‌ڵكشان و داكشانی ئاوی ده‌ریا دروست ده‌بێ، ئه‌میش جووڵه ده‌كات و دۆخی جه‌سته و مامه‌ڵه‌كردنی ده‌گۆڕێت، به گوێره‌ی لێكۆڵینه‌وه‌كانیش له‌گه‌ڵ ئاوابونی ڕۆژ و ده‌ركه‌وتنی مانگ جووڵه‌ی گوێچكه ماسییه‌كه جیاوازی هه‌بوو و هه‌موو ڕۆژێكیش له هه‌مان كات گۆڕانكارییه‌كان دووباره ده‌بوونه‌وه، ئه‌مه‌یش سه‌لمێنه‌ری ئه‌وه بوو كه ئیتر بوونی مانگ و دروستبوونی شه‌و و ڕووناكی مانگ كاریگه‌ری ته‌واوی به‌سه‌ر ژیانی مرۆڤ و سه‌رجه‌م زینده‌وه‌ره‌كانه‌وه هه‌یه.\nچه‌ند مانگێك كۆمه‌ڵێك مرۆڤ له تیشكی خۆر دوورخرانه‌وه كێشه‌ی زۆر له ته‌ندروستیان دروست بوو\nسه‌ره‌نجام براون گه‌یشته ئه‌و بڕوایه‌ی كه جووڵه و كردار و كارلێكی سه‌رجه‌م زینده‌وه‌ران پێوه‌سته به ئاماژه‌ی نهێنی گه‌ردوونییه‌وه كه شاراوه‌ن و هه‌ستیان پێ ناكه‌ین، دووپاتیشی له‌وه كرده‌وه كه جووڵه‌ی مانگ و ڕۆژ بووه‌ته هۆی دروستكردنی هه‌ماهه‌نگی له پرۆسه‌ی بیۆلۆجی جه‌سته‌ی مرۆڤ و زینده‌وه‌ران، واته مانگ و ڕۆژ پێوه‌ندی ته‌واوه‌تیان به جه‌سته و ته‌ندروستی و خۆراك و گه‌شه‌ی مرۆڤ و زینده‌وه‌رانه‌وه هه‌یه.\nبیركردنه‌وه‌كانی براون بۆ زاناكانی تر به ته‌واوی نامۆ و جیاواز بوو، بۆیه زۆرینه‌ی ڕه‌های زانایان ئه‌و بۆچوونانه‌یان ڕه‌ت كرده‌وه، دواتر زانای فسیۆلۆجی یۆرگن ئاشوف كه یه‌كێكه له زانا ناوداره‌كانی ئه‌ڵمانیا له ئه‌شكه‌وتێكی هه‌رێمی باڤاریا ده‌ستی به لێكۆڵینه‌وه له‌سه‌ر ئه‌و ده‌رئه‌نجامانه‌ی براون كرد، به‌ڵام نه‌ك له‌سه‌ر گوێچكه ماسی، به‌ڵكو له‌سه‌ر مرۆڤ، سه‌دان خۆبه‌خش به‌شداریان له تاقیكردنه‌وه‌كه‌ی كرد و بۆ ماوه‌ی چه‌ند مانگێك له نێو ئه‌شكه‌وته‌كه ژیان و به ته‌واوی له تیشكی ڕۆژ دوور كه‌وتنه‌وه، واته به هیچ شێوه‌یه‌ك ڕووناكی و تیشكی ڕۆژیان به‌رنه‌ده‌كه‌وت، دواجار گه‌یشته ئه‌و بڕوایه‌ی كه كێشه‌ی گه‌وره له سیسته‌می خه‌وتن و هه‌ستان و ڕژێنه‌كان و هۆرمۆنه‌كانی جه‌سته‌ی مرۆڤ دروست بووه، كه به ته‌واوی خه‌ریكه ژینی مرۆڤه‌كان ده‌گۆڕێت، به‌وهۆیه‌وه ئه‌میش گه‌یشته ئه‌و بڕوایه‌ی كه خۆر و مانگ پێوه‌ندی ڕاسته‌وخۆیان به مانه‌وه‌ی مرۆڤ له ژیان هه‌یه، به نه‌بوون و نه‌مانیان جه‌سته و ته‌ندروستی مرۆڤ ناتوانێ له زیندوو مانه‌وه و گه‌شه‌كردن به‌رده‌وامی هه‌بێت.


له‌لایه‌ن: - ئاکام ئەکرەم - به‌روار: 2021-02-23-22:13:00 - کۆدی بابەت: 2613\nنیشانە‌كانی دابە‌زینی شە‌كرە‌ی خوێن\nڕە‌نگە مرۆڤ ڕۆژانە تووشی چە‌ندان حاڵە‌تی بێھێزی و سە‌رسوڕان و ھێڵنج ھاتنە‌وە بێتە‌وە، ڕە‌نگە ئە‌وانە پیوە‌ست بن بە چە‌ند حاڵە‌تێكی ئاسایی وە‌یا نە‌خۆشییە‌وە لە‌وانە دابە‌زینی ڕێژە‌ی شە‌كرە‌ی خوێن.\nڕە‌نگە تۆ لە‌سە‌ر كاربی وە‌یا بە‌ڕێگە‌وە‌یت لە‌ناكاو ھە‌ست دە‌كە‌یت كە لە‌شت بێھێزە و دە‌لە‌رزیت و ئارە‌ق دە‌كە‌یت، ھاوكات لێدانی دڵت زیاد دە‌كات و توانای بیركردنە‌وە و ناسین و بیرھاتنە‌وە‌ت كە‌م دە‌بێتە‌وە، بێجگە لە ھە‌ستكردن بە برسێتییە‌كی زۆر و دە‌مارگیری و ھە‌ڵسوكە‌وتی نامۆ و سە‌یر و نائاسایی.\nگرنگە كە دە‌ركە‌وتنی ئە‌و نیشانانە بە ھێند وە‌ربگریت و فە‌رامۆشیان نە‌كە‌یت، چونكە بە‌ردە‌وامیان دە‌تگینێتە حاڵە‌تی خراپتر، تۆ ئە‌گە‌ر ڕێژە‌ی شە‌كری خوێنت دابە‌زی ئە‌و نیشانانە‌ی كە باس كران لێت بە‌دیاركە‌وت و ئە‌گە‌ر چارە‌سە‌ری نە‌كە‌یت تووشی دە‌مارگیری و لە‌ھۆشخۆچوون دە‌بیت.\nبۆیە بۆ دڵنییا بوونە‌وە لە‌وە‌ی ئە‌و ھۆكارانە‌ی كە باس كران بۆ دابە‌زاندنی ڕێژە‌ی شە‌كرە دە‌گە‌ڕێتە‌وە، پێویستە پشكنینی ڕێژە‌ی شە‌كرە‌ی خوێن بكە‌یت و ئینجا شتێكی شیرین وە‌یا شە‌ربە‌ت یان شە‌كراو بخۆیتە‌وە و خۆت چارە‌سە‌ر بكە‌یت.\nدابە‌زینی ڕێژە‌ی شە‌كرە واتە كە ڕێژە‌كە‌ی لە خوێن دە‌گاتە كە‌متر لە ٥٠ملگم/دیسیلیتر و ھۆكارە‌كە‌شی بۆ زیادبوونی چالاكی لە‌ش و ئە‌نسۆلین و وە‌رنە‌گرتنی بڕی پێویستی خۆراك لە دوای وە‌رگرتنی چارە‌سە‌ری شە‌كرە.\nبابه‌ته په‌یوه‌ندیداره‌كان به : نیشانە‌کانی دابە‌زینی شە‌کرە‌ی خوێن


"هەوڵدەدرێت پرسی سوتاندنی گەنمی جوتیاران ببرێتە دانیشتنی ئەنجومەنی نوێنەران"\nحەسەن ئاڵی ئەندامی لیژنەی هەرێم و پارێزگاكان لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق\nئەندامێكی لیژنەی هەرێم و پارێزگاكان لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق رایدەگەیەنێت، لەكارنامەی دانیشتنی داهاتووی ئەنجومەنی نوێنەران هیچ پرسێك نییە تایبەت بەسوتاندنی دەغڵ و گەنمی جوتیاران، بەڵام وەكو پەرلەمانتارانی كورد لە هەوڵی ئامادەكردنی پرۆژەیەكین لەوبارەیەوە.\nحەسەن ئاڵی ئەندامی لیژنەی هەرێم و پارێزگاكان لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق بە رادیۆ نەوای راگەیاند، رۆژی 11ی حوزەیران دانیشتنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق ئەنجامدەدرێت و لە كارنامەی دانیشتنەكەدا هیچ بابەتێكی تایبەت بەسوتاندنی دەغڵ و گەنمی جوتیارانی تێدا نییە، بەڵام وەكو پەرلەمانتارانی كورد هەوڵدەدەین پرۆژەیەك لەوبارەیەوە ئامادە بكەین تاوەكو ئەو پرسە لە ئەنجومەنی نوێنەران گفتوگۆی لەبارەیەوە بكرێت بەتایبەت بۆ ناوچە كێشە لەسەرەكان.\nباسی لەوەشكرد، لە چوارچێوەی قسەكردن لەسەر پرسی سوتاندنی دەغڵ و گەنمی جوتیاران لە هۆكارەكەی دەكۆڵینەوەو هەوڵی ئاشكراكردنی ئەو دەستە دەدرێت كە لەپشت ئەو كارانەن، دواتریش هەوڵدەدەین پرۆژە یاسایەك ئامادەبكرێت بۆ قەرەبووكردنەوەی ئەوكەسانەی زیانیان بەركەوتووە چونكە بژێوی زۆری جوتیاران و خێزانەكانیان لەسەر ئەو بەرهەمانەیە كە بۆیان بەرهەمدێت.


پرۆژەی ئامادەكردووە.. ئەمریكا روو لەیۆنان و پشت لەتوركیا دەكات\n13/07/2019 3516 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nئەو پرۆژە یاسایەی هەردوو حیزبی دیموكراتی و كۆماری پیشكەشی كۆنگرێسیان كردووە و لە لایەن لیژنەی پەیوەندییەكانی دەرەوەی ئەنجوومەنی پیرانەوە پەسەند كراوە، هەنگاوێكە بەرەو پەسەندكردنی (پڕۆژەی ڕۆژهەڵاتی ناوەند) لە یۆنیۆی داهاتوودا، ئەو یاسایە دەتوانی ڕووی هاوپەیمانی ئەمریكا بەرە و یۆنان وەرگێڕیت لەبری توركیا.\nئەگەر ئەو یاسایە پەسەند بكرێت، هەر چەندەش هاوپەیمانە كۆنەكەی واشنتۆن (توركیا) پێی ڕازی نییە، ئەمریكا ڕێگە بە یارمەتیدانی تەواوی هاوبەشبەندییە سیقۆڵییەكەی ئیسڕائیل و یونان و قوبرس دەدات، ئەمەش لەڕێگەی دەستپێشخەری هاریكاری لە بوارەكانی ووزە و بەرگری، یەكێك لە بەندەكانی یاساكەش هەڵگرتنی قەدەغەكردنی فرشتنی چەكە بە قوبڕس.\nتوركیا ئەو ناوچە ئابوورییەی ڕەتكردۆتەوە كە قوبڕس دیاریكردووە و دەوڵەتانی دەروبەریش پێی ڕازین، بەو پێیەی هەندێك لەو ناوچە ئابوورییەی دیاریكراوە دەكەوێتە بەشی توركیاوە، ئەنقەرە دەڵێت ئەو ناوچەیە لە لایەن قوبڕوسییە یۆنانییەكانەوە دەستی بەسەردا گیراوە كە ئەندامی یەكیەتی ئەوروپایە و پێشیلكاری مافی قوبڕوسییە توركەكانە كە تەنها توركیا دانی پێداناوە.\nتەنگژەی موشەكی ئێس 400 ی ڕووسی و تەنگژەی ناكۆكییە سیاسییەكان لە سوریا، واشنتۆنی ئەنقەری زیاتر لێك دوورخستۆتەوە، لەوانەشە ئاكامەكانی كارەساتباربن بۆ توركیا سەبارەت بە كۆششەكانی توركیا بۆ دەستكەوتنی بەشێك لە سامانی دەرامەتەكانی ووزەی ڕۆژهەڵاتی دەریای ناوەڕاست.\nسیبیل ئۆكتای مامۆستای زانستی ڕامیاری لە زانكۆی ئەلینۆی سبرینغفیڵد ووتی كە دەستپێشخەری گازی سرووشتی لە ڕۆژهەڵاتی دەریای ناوەڕاست هاوپەیمانی ئەو سێ دەوڵەتە (یۆنان، قوبڕس، ئیسرائیل) دیاری دەكات و توركیا بە تەواوی لەو هاوكێشە دوور خراوەتەوە... یاساكە هەر تەنها هاوكارییەكی ئەمنی نییە، بەڵكو هاریكاریشە لە بواری ووزەدا.\nلاندی زمندیس – ی ی سەرۆكی ئەنجومەنی سەركردایەتی ئەمریكی – هیلینی پێی وایە لە سەردەمی ئۆبامادا ڕۆڵی توركیا لەو ناوچەیە گرنگی پێدراوە و بەرژەوەندییەكانیان پارێزراو بوون، ئەو پشتبەستنە بە توركیا، ئەنجامەكانی پێچەوانەی بەرژەوەندییەكانی ئەمریكا بوون، چونكە لە ڕووی بەرژەوەندی و بەهاكانەوە ناكۆكی گەورە لە نێوان واشنتۆن و ئەنقەرەدا هەن... لە سوریادا واشنتۆن كوردەكانی بەلاوە گرنگن بۆ بەرەنگاربوونەوەی داعش، توركیاش وەك دوژمن لە كوردەكان دەڕوانێت. ئەمە پشتیوانییەش توركیای توڕە كردووە.\nزمیندیس دەڵێت: زیادبوونی ڕایەڵەی پەیوەندییەكانی توركیا لەگەڵ كێبڕكێكارانی ئەمریكادا، سەریەشەی زۆری بۆ واشنتۆن دروست كردووە. ئیدارەكانی ئەمریكا كاریان بۆ ئەوە كردووە كە هەژموونی ڕوسیا و ئێران لە ڕۆژهەڵاتی دەریای ناوەڕاست كەمكەنەوە، كەچی توركیا بۆتە بەردەبازێك بۆ زیادبوونی هەژموونی هەریەك لە تاران و مۆسكۆ لەو ناوچەیەدا. مامەڵەی موشەكی ئێس 400 و بەردەوامی بازرگانیكردن لەگەڵ ئێران، دوو نموونەی زەقی لارەملێی توركیان دژ بە واشنتۆن.\nزمندیس دەشڵێت: ستراتیژیەتی ئەمریكا لە ناوچەكەدا پشتبەستن بووە بە ئیسڕائیل و توركیا وەك دوو هاوپەیمانی سەرەكی و دێرین، بەڵام یاسای ڕۆژهەڵاتی ناوەند پشت بە یۆنان دەبەستێت لە بری توركیا، توركیا بۆتە هاوپەیمانێك كە متمانەی پێ ناكرێت و یۆنانیش پێچەوانەی توركیا هەنگاو هەڵدەگرێت، یۆنان هاوكاری و هەماهەنگی لەگەڵ دەوڵەتانی ناوچەكەدا هەیە، توركیاش گرفتی زۆری لەگەڵ هاوسێكانیدا هەیە.\nسەرباری گرفتەكانی لەگەڵ یۆنان و قوبڕس، سیاسەتی دەرەوەی توركیا ناكۆكی لەگەڵ كۆمەڵێك دەوڵەتی ناوچەكە ناوەتەوە. توركیا لە هاتنەسەركاری عەبدولفەتاح سیسییەوە لەگەڵ میسر ناكۆكە، بەردەوامیش ڕەخنەگرە لە سیاسەتەكانی ئیسڕائیل.\nئۆكتای وەكو زمندیس تیبینی ئەوەی كردووە كە یاساكە دۆخی یۆنانی وەك هاوبەشیكی متمانەپێكراوی ئەمریكا كاراتر كردووە، ئەو یاسایە دیدی ئەمریكای گۆڕیوە سەبارەت بەو هاوبەشانەی دەكرێت متمانەیان پێ بكرێت.\nیەكێك لە ئامانجەكانی یاساكە وەستاندنی ڕادەستكردنی فڕۆكەی ئێف 35 بە توركیا، ئەگەر ئەنقەرە مامەڵەی موشەكی ئێس 400 ی ڕووسی تەواو بكات و نەیوەستێنێت. سەرۆكی توركیاش دوا كۆبوونەوەی لەگەڵ هاوتا ئەمریكییەكەی لە تۆكیۆ، مكوڕبونی ووڵاتەكەی لە تەواوكردنی ئەو مامەڵەیە دووپاتكردەووە و ووتی واشنتۆن بە هۆی تەواوكردنی مامەڵەكەوە سزا بەسەر ئەنقەرەدا ناسەپێنێت.\nئۆكتای پێی وایە پڕۆژە یاساكە ڕێگە لە تڕەمپ دەگرێت ئاڵێنگاری كۆنگرێس بكات، ئەگەر تڕەمپ پڕۆژەكە بگێڕێتەوە بۆ ئەنجومەنی پیران، ئەوكات دەبێت ئەنجومەنی پیران سەرتا پەسەندی بكات و ئینجا ئەنجومەنی نوێنەرانیش هەمان شت بكات و سێیەكی دەنگەكانیش بەدەست بێنێت، بەمەش ڤیتۆكەی تڕەمپ كاریگەری نامێنێت.\nزمندیس پێی وایە دەبێت توركیا میتۆدی كاری خۆی بگۆڕێت و ئەو پەرەسەندنانەش قبوڵ بكات كە لە دەرەوەی هەژمونی ئەنقەرە بەڕێوەدەچن، توركیا توانستی ئەوەی نەماوە بەردەام بێت لە ڕێچكەی جارانی... لە كۆنگرە و دانیشتنەكاندا بێ ئەنقەرە یاسا و ڕێساكان پەسەند دەكرێن، ئەگەر توركیاش بیەوێت ببێتە بەشێك لەو سیستەمە هەرێمییە تازە دامەزراوە، دەبێت بە گوێرەی ئەو ڕێسایانە كار بكات كە زۆرینە دایڕشتوون ، نەوەك ئەوەی ئەنقەرە دەیەوێت.\nپرسیارەكەش ئەوەیە ئاخۆ توركیا چۆن ووڵامی ئەو سیستەمە تازە دەداتەوە كە لە ڕۆژهەڵاتی دەریایی ناوەڕاست پێكدێت؟\nسۆهیۆت كربوز – ی بەڕێوەبەری كۆمەڵەی ووزەی دەریای ناوەڕاست كە بارەگاكەی لە پاریسە ووتی ئەوەی پێویستە بكرێت ئەوەیە ئەنقەر ئاستی پەیوەندییەكانی لەگەڵ میسر و ئیسڕائیل بگەیەنێتە سازان و سازانكاری، كۆمپانیای پتڕۆڵی توركیا ڕۆڵێكی چالاكتر لە ناوچەكە بگێڕێت، ئەمەش بەوە دەبێت هاوبەشی بە كۆمپانیاكانی میسر و ئیسڕائیل و لوبنان بكات بۆ گەڕان و بەرهەمهێنانی ووزە لەو ناوچەیەدا.


هۆکارەکانی پێکهاتنی غازاتی ناوسک\n27/10/2021 01:55 PM\nهۆکارەکانی پێکهاتنی غازاتی ناوسک و هەست کردن بە قورسایی گەدە جۆراوجۆرن. بێگومان سیستمی خۆراک یەکێک لە هۆکارە سەرەکییەکانە چونکە هەندێک لە خواردنەکان راستەوخۆ ئەم کێشەیەیان لێدەکەوێتەوە، بۆ نموونە دانەویڵەکان. بەڵام چەندین هۆکاری دیکەش هەن کە لەوانەیە بیریشی لێنەکەنەوە. لەدرێژەدا ئاماژە بە چەند دانە لەم هۆکارە کەمتر ناسراوانە دەکەین.\nحەبی بەرگیری لە مناڵبوون: خواردنی حەبی دژە دووگیانبوون لە ژناندا هۆکارە بۆ پێکهاتنی غازاتی ناوسک و هاوکات لەگەڵ ئەوەی کارکردی هەندێک لە هۆرمۆنەکان دەگۆڕێت، دەبێتە هۆی بەرهەمهاتنی قورسایی گەدە و غاز لەناو سکدا.\nPMS (کۆنیشانەی بەر لە سووڕی مانگانە لە ژناندا): خانمان چەندین رۆژ بەر لە دەسپێکی سووڕی مانگانە هەست بە پێکهاتنی غازاتی ناوسک دەکەن.\nتەوەزەلی/ بێ جووڵەیی: ئەو کەسانەی حەزیان لە وەرزش کردن نییە و جووڵەیەکی ئەوتۆیان نییە بەگشتی غازاتێکی زیاتر لە ناو جەستەیاندا کۆ دەبێتەوە و ئەمەش قورسبوونی گەدەی لێدەکەوێتەوە.\nشێرپەنجەی ریخۆڵەی گەورە: یەکێک لە نیشانە مەترسیدارەکانی نەخۆشیی شێرپەنجەی ریخۆڵەی گەورە، غازاتی ناوسکە. ئەگەر ئێوەش بە ماوەیەکی زۆر هەست بە ئاوسان و قورسیی سک و گەدەتان دەکەن، کاتی ئەوەیە بەخێرایی سەردانی پزیشک بکەن و بەرگیری لە هەر چەشنە رووداوێکی نەخوازراو بکەن.


نەوزادى موهەندیس: عێراق لەبەردەم دەرگاى جەهەنەمدا! – WTARIKURD\nهەڵبژاردنى 12/5 و ئەنجامەکانى عێراقیان خستە بەردەم دووڕیانێکى مەترسیدار و یەکلایکەرەوە، بەوەى کە ئەو هەڵبژاردنە بوە هۆى دووکەرت بوون و دابەشبوونى سەرکردە و پارتە سیاسیەکانى عێراق بەکوردستانیشەوە بۆ دوو بەرەى دژ بەیەک و ناکۆک، بەرەیەک کە خۆیان بە براوەى گەمە سیاسیەکە دەزانن و ئەنجامەکانیان قبوڵە و داوادەکەن کە دادگاى فیدڕاڵى دانى پێدابنێت بۆ ئەوەى دەستبکەن بە گفتوگۆ بۆ پێکهێنانى حکومەتى ئایندەى عێراق. بەرەى دووەمیش بریتین لە دۆڕاوەکان و بەرەى دژ و ئەنجامەکان سەرتاپا ڕەتدەکەنەوە و خۆیان بە مەزڵوم دەزانن و داوا دەکەن یان هەڵبژاردن دووبارەبکرێتەوە یانیش دەنگەکان بەدەست ئەژمار بکرێنەوە بەو هیوایەى کە گۆڕانکارى لە ئەنجامەکاندا ڕووبدات و ئەمانیش بتوانن بەهێزەوە بەشدارى حکومەتى ئایندەى عێراق بکەن.\nبەم شێوەیە عێراق لە ئێستادا و دواى نزیکەى 40 ڕۆژ لە ڕاگەیاندنى ئەنجامەکان لەلایەن کۆمسیۆنى باڵاى هەڵبژاردنەکانەوە کەوتۆتە دۆخێکى سیاسى ئاڵۆز و ناجێگیر و شڵەژاویەکى قوڵەوە کە ئومێدى زوو پێکهێنانى حکومەتى لێناکرێت، لەلایەک لەبەر دوورى و ناکۆکى سیاسى کۆنى نێوان سەرکردە و پارتە سیاسیەکان و لەلایەکیشى تریشەوە دوورى و فراوانى نێوان بەرنامە و دیدگا و تێڕوانینى ئەو لایەنە سیاسیانەى عێراق لەسەر بەرنامە و کارى حکومەتى ئایندە، بۆیە پێکەوەنانى هاوپەیمانى و کوتلەى گەورەى پەڕلەمانى زۆر ئەستەم بوە تەنانەت لە نێوان لیستە براوە گەورەکانیشدا و لەناو یەک مەزهەبى ئاینیشدا. هەموو ئەمانەش دەگەڕێتەوە بۆ پەرتەوازەیى نێو ماڵى شیعەکان و سونەکان و کوردەکانیش و هەموانیش لە دیدگایەکى تەسکى حیزبایەتى بچوکەوە دەڕواننە مەسەلە گرنگەکان و هێندەى لەخەمى دەسکەوت و پلە و پۆست و ئیمتیازاتدان نیوهێندە لەخەمى نەتەوە و نیشتیماندا نین و هەریەکە گەرەکێتى گەورەترین بەشى بەربکەوێت.\nئاشکرایە لەدواى 30/6/2018وە ماوەى یاسایى ئەم خولەى پەڕلەمانى عێراق کۆتایى دێت و ئیدى گەر تەمەنى خۆى درێژنەکاتەوە ئەوا عێراق دەکەوێتە نێو بۆشاییەکى یاساییەوە و زەحمەتە بە ئاسانى کارەکان ڕێک بکرێنەوە و حکومەتیش دەبێتە حکومەتى کار بەڕێکەر و توانا و دەسەڵاتى بڕیارى گرنگ و چارەنوسسازى نامێنێت. ئەوکاتیش عێراق دەرگاى جەهەنەمێگى پڕ ئاگر و سوتێنەرى بەسەردا دەکرێتەوە و تەڕ و وشک پێکەوە دەسوتێنێت، چونکە دەوڵەت بونێکى مادى نامێنێت و داموزدەزگاکانیش مەرجەعێکى یاسایى و ئیداریان نامێنێت و وڵات دەبێتە پاشاگەردانى و سەرهەڵدانى میلیشیاى چەکدارى و تیرۆر و تۆقاندن و گەندەڵى و تاوان و هەموو دیاردە دزێوەکان سەرهەڵدەدەن و عێراق دەگەڕێتەوە بۆ چوارگۆشەى یەکەمى ساڵانى 2003 تا 2005 و هەڵایسانى شەڕى تایەفى و ئاینى و نەتەوەیى و ناوخۆیى. عێراق بەرەو وێرانبونى زیاتر و لێکترازان و جیابونەوەش هەنگاو دەنێت. ئەمە ئەو مەترسیانەیە کە ڕووبەڕووى عێراقى ئایندە دەبێتەوە، گەر سەرکردە و پارتە سیاسیەکان پەرۆشى و خەمخۆرى خۆیان دەرنەبڕن لە زوو پێکەوەنانى حکومەتى ئایندەدا.چونکە ناوچەى ڕۆژهەڵاتى ناوەڕاست بۆخۆى بۆتە جێگەى ناکۆکى و ململانێ جیهانیەکان و بەتایبەتیش لەنێوان ئەمریکا و ئێراندا کە هەردووکیان خاوەن نفوز و هەژموونى گەورەن لە عێراقدا و تەواوى ململانێکانى خۆیان چڕکردۆتەوە لەناو عێراقدا و خاک و ئاو و گەلانى عێراقیان کردۆتە گۆڕەپانى ململانێکانیان و ئەنجامیش تەنها عێراقیەکان دەبنە سووتەمەنى. کێشەکانى نێوان عەرەب _ئیسڕائیل و کێشەى سوریا و یەمەن و وڵاتانى کەنداو و تورکیا و..هتد.هەموو ئەمانەش دەبنە مەترسى بۆسەر عێراق و وا پێویست دەکات کە بۆ ڕووبەڕووبونەوەى هەموو ئەم مەترسیانە عێراق ببێتە خاوەن حکومەت و دەسەڵات و پەڕلەمانێکى بەهێزى وەها کە بتوانێت بەرەنگارى و وەڵامى هەموو ئەو مەترسیانە بداتەوە، چونکە عێراق وڵاتێگى گەورە و گرنگ و دەوڵەمەندى ناوچەکەیە و هەموو ئەو ئاڵنگاریانە بەباش یان خراپ کاریگەریان دەبێت لەسەرى.\nعێراق جگە لەم کێشە و ململانێ ناوخۆییانەى خۆى، ڕووبەڕووى کێشە گەلێگى گەورەتر بۆتەوە لەگەڵ وڵاتانى ناوچەکە و بەتایبەتیش ئێران و تورکیا بەوەى کەدەبێت وەڵامى هاتنە ناوەوەى سوپاى تورکیا بداتەوە و وەڵامى بڕین و گرتنەوەى ئاوى هەردوو ڕووبارى دیجلە و زێى بچوک بداتەوە لەلایەن ئێران و تورکیاوە کەهەموو ئەمانە پێشێلکردنى یاسا و ڕێکەوتنە نێودەوڵەتیەکانن و پێشێلکردنى سیادە و سەروەرى عێراقن و ئەرکى دەوڵەتى ناوەندیشن لە بەغداد نەک هەرێمى کوردستان.\nکوردیش لەم نێوەندەدا هەموو پڕیشک و ئازار و ململانێ و ناکۆکیەکانى عێراقى بەردەکەوێت و کاریگەرى زۆر خراپیشى لەسەر دادەنێن، چونکە نێوماڵى کوردیش زۆر پەرتەوازە و ناڕێک و لێکترازاوە، گەرەکە سەرکردە و پارتەسیاسیەکانیش زیاتر لەوانەى عێراق بەخەم و تەنگى کوردستانەوە بێن و هەوڵى ئاشتەوایى و لێکنزیکبونەوە و ڕێکخستنەوەى نێوماڵى کورد بدەن بۆئەوەى نەبنە سووتەمەنى هەموو ئەو ململانێ ناوچەیى و نێودەوڵەتیانە و بەرژەوەندى تەسکى حیزبایەتیش نەخەنە سەروو بەرژەوەندیە باڵاکانى نەتەوە و نیشتیمانەوە، گەرەکە کوردستان و کوردایەتى نەکەنە قوربانى چەند کورسیەکى پەڕلەمان و چەند دەسکەوتێکى کەموکورت لە بەغداد کە هیچ کاریگەرى گەورەیان نابێت بۆ مەسەلەى کوردایەتى، بۆیە گەر ئەو پەرۆشیە نەنوێنن ئەوا بەدڵنیایى دەرگاى جەهەنمێکى سووتێنەر بەسەر عێراق و کوردستاندا دەکرێتەوە و هەموانیش بێ جیاوازى لێى بەرپرسیار دەبن.


كورد له به‌غدا\nكورد له به‌غدا  سه‌رتیپ جه‌وهه‌ر 1/8/2017\nئه‌و پیاوه‌ی دونیایه‌كی تایبه‌ت‌و ئه‌فسون-ێكی تایبه‌تی هه‌بوو\nهه‌ر له‌شه‌قامی موته‌نه‌بی بووم، حه‌زمكرد دوكانه‌كه‌ی به‌شیر موشیر ببینمه‌وه، به‌پێی ئه‌و ناونیشانه‌ی له ژیاننامه‌ی ئوستاد به‌شیر موشیردا هاتووه، ده‌بێ دوكانه‌كه هه‌ر له‌نزیك مزگه‌وتی حه‌یده‌رخانه بووبێت، كه رێك ده‌كه‌وێته به‌رامبه‌ر شه‌قامی موته‌نه‌بی، نه‌مزانی كامه دوكانه‌كه‌یه‌تی، به‌ڵام ناكرێت باسی شه‌قامی ره‌شیدو موته‌نه‌بی به‌بێ به‌شیر موشیر بكه‌یت، ئه‌و پیاوه‌ی دونیایه‌كی تایبه‌ت‌و ئه‌فسون-ێكی تایبه‌تی هه‌بووه له‌مێژووی به‌غداو مێژووی جوڵانه‌وه‌ی كورد له په‌نجاكانی سه‌ده‌ی رابردوو.\nئه‌و پیاوه دوكانێكی به‌رگدرووی هه‌بووه له به‌غدا، به‌ڵام ته‌نها شوێنی به‌رگدرو نه‌بووه، به‌ڵكو شوێنی كۆبوونه‌وه‌و به‌یه‌كگه‌یشتنی ژماره‌یه‌كی زۆر له كه‌سایه‌تیی‌و مێژوونووس‌و سیاسییه زۆر دیاره‌كانی سه‌رده‌می خۆی بووه، بۆیه دواتر شوێنه‌كه‌ی كردووه به كتێبخانه.\nره‌نگه لێره‌دا نه‌كرێت ورده‌كاریی ژیانی ئه‌و پیاوه بخه‌ینه‌ڕوو، به‌ڵام مێژووی ئوستاد به‌شیر موشیر، به‌شێكی گه‌وره له‌مێژوو یاده‌وریی زۆربه‌ی كه‌سایه‌تییه دیاره‌كانی سه‌رده‌می خۆی پێكدێنێت، ئه‌و پیاوه هه‌م فه‌یله‌سوف، هه‌م شاعیر، هه‌م زه‌عیم‌و هه‌میش له‌سه‌رده‌می خۆیدا ئه‌وه‌نده تایبه‌ت بووه، خاوه‌نی موریدی زۆر بووه.\nپیاوێكی قسه‌خۆشی كه‌م وێنه بووه، بۆیه پێیان وتووه، زه‌عیم، فه‌یله‌سوف شاعیر، ده‌ڵێن خوێندكارو موژده‌به‌خش‌و خه‌لیفه‌ی زۆری هه‌بووه، ده‌ڵێن حه‌وتن، به‌ڵام ئه‌وانه‌ی خۆیان به‌موریدی ده‌زانن زۆرن، له‌سه‌رووی هه‌مویانه‌وه هه‌ڤاڵ مام جه‌لال و دواتر شه‌هید قاسملۆو ئه‌مین زه‌كی به‌گ، د. كه‌مال فوئاد، توفیق وه‌هبی، ئه‌مین رواندزیی، ئه‌سیریی، مه‌لا جه‌میل رۆژبه‌یانیی، عه‌لائه‌دین سوجادیی، حسێن حوزنی موكریانیی، پڕۆفیسۆر جه‌مال نه‌به‌ز، د.عزه‌دین مسته‌فا ره‌سوڵ، مه‌عروف چیاوگ، ره‌فیق حیلمی..تد، هه‌مووی خۆی به هه‌وادارو، ئه‌و حه‌وت خوێندكاره‌ی ئوستاد به‌شیر ده‌زانی.\nئه‌و پیاوه له‌ده‌یه‌ی ساڵی 1800 له‌دایك بووه‌و كه‌سایه‌تییه‌كی زۆر تایبه‌ت بووه، زۆربه‌ی كه‌سایه‌تییه دیاره‌كانی به‌غدا ناسیویانه، دوكانی به‌رگدروی هه‌بووه، دواتر كردویه‌تی به‌كتێبخانه، پیاوێكی قسه له‌ڕوو هه‌ق‌و ره‌ق‌و بۆچوون‌و تێگه‌یشتنی تایبه‌ت به‌خۆی هه‌بووه، قسه‌ی زۆری لێده‌گێڕدرێته‌وه‌و پیاوێك بووه هه‌میشه قسه‌كانی كورت‌و پڕ مانا بوون. له ساڵی 1963 كۆچی دوایی كردووه‌و هه‌ر له به‌غدا به‌خاكسپێردراوه.\nبه‌غدا سه‌رزه‌مینی خه‌باتی سیاسی‌و رۆشنبیریی كورد بووه\nكاتێك ته‌ماشای ئه‌و ناوانه‌ی سه‌ره‌وه ده‌كه‌یت، ئه‌و كه‌ڵه سیاسی‌و رۆشنبیرو رووناكبیرانه‌ی كورد له به‌غدا بوون، هه‌ریه‌كه‌یان ناونیشان‌و سومبول-ێكی گه‌وره‌ی خه‌باتی نه‌ته‌وه‌یی‌و رۆشنبیریی‌و ژیانی سیاسین، له‌وه ده‌گه‌ین كه سه‌رده‌مانێك به‌غدا سه‌رزه‌مینی خه‌باتی سیاسی‌و رۆشنبیریی كورد بووه.\nله‌لایه‌ك گه‌وره سیاسی و خه‌باتگیڕانی كورد له‌وێ بوون و له‌وێ په‌یامی كوردیان به‌ئاسانی و له‌نزیكه‌وه ده‌گه‌یانده حوكمڕانانی به‌غدا، له‌لایه‌كی دیكه به‌غدا گرنگییه‌كی گه‌وره‌ی هه‌بووه له به‌ره‌وپێشچونی بزووتنه‌وه‌ی رۆشنبیریی‌و چاپ‌و بڵاوكردنه‌وه‌ی كورد له قۆناغێكی دیاریكراودا.\nسه‌باره‌ت به سیاسییه‌كان، ئه‌وكاته سه‌رده‌مانێك مامۆستا برایم ئه‌حمه‌د، جه‌نابی مام جه‌لال، ساڵح یوسفیی، هه‌مزه عه‌بدوڵڵا، عه‌زیز محه‌مه‌د، نوری شاوه‌یس، عه‌ونی یوسف.. تد له‌وێ بوون‌و له‌نزیكه‌وه له‌گه‌ڵ حكومه‌ت‌و كاربه‌ده‌ستانی عیراق له‌ململانێی سیاسی‌و قانونیی بوون، بۆ به‌دیهێنان‌و چه‌سپاندنی مافی گه‌لی كورد، هه‌ر له‌وێ كۆنگره‌ی حزبییان ده‌كردو، له‌وێ بڕیاریان ده‌دا، بۆیه كاریگه‌رییان له‌سه‌ر بڕیاره‌كانی به‌غدا كه‌م نه‌بوو، نه‌خاسمه له‌ڕووخانی رژێمی پاشایه‌تیی‌و چه‌ند ساڵێك دواتری.\nله‌دوو سه‌رده‌مدا سه‌ركردایه‌تی كورد به‌ژماره‌و به‌سه‌نگه‌وه له‌به‌غدا بوونیان هه‌بووه، یه‌كه‌میان له‌ناوه‌ڕاستی په‌نجاكانی سه‌ده‌ی رابردوو تا كوژرانی عه‌بدولكه‌ریم قاسم له‌شوباتی 1963 ئه‌ویدیكه‌یان له‌دوای رووخانی سه‌دام له‌به‌هاری 2003.\nله‌هه‌ردوو قۆناغدا گفتوگۆو قسه‌كردنی راسته‌وخۆ له‌نێوان سه‌ركردایه‌تی كوردو حوكمڕانانی به‌غدا هه‌بووه،\nخۆ مشتومڕی چه‌سپاندنی مافی كورد له‌ده‌ستووری عیراق، له‌سه‌ره‌تادا له دوای رووخانی رژێمی پاشایه‌تی‌و له‌سه‌رده‌می عه‌بدولكه‌ریم قاسم دروستبوو، زۆربه‌ی ئه‌و بڕگه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ده‌ستووری هه‌میشه‌یی عیراق له 2005 هه‌بوو، پێشترو له‌سه‌رده‌می دوای 14 ته‌موزی 1958 هه‌بوو، بۆنموونه، ئه‌وكاته مشتومڕێكی زۆر هه‌بوو، له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی عیراق به‌شێكه له‌میلله‌تی عه‌ره‌ب یان عه‌ره‌بی عیراق به‌شێكه له میلله‌تی عه‌ره‌ب، هه‌روه‌ك له‌وكاته‌وه پرسی ده‌ستنیشانكردنی سنوری كوردستان جێی مشتومڕ بوو، ئه‌مه جگه له‌دابینكردنی مافه بنه‌ڕه‌تییه‌كانی دیكه‌ی نه‌ته‌وه‌یی بۆ گه‌لی كورد.\nتوانای كورد له‌حوكمڕانیی به‌غدا\nله‌دوای ساڵی 2003 سه‌ركرده كاریگه‌ره‌كانی كورد (مام جه‌لال و مه‌سعود بارزانی) له‌به‌غدا بوون، مانه‌وه‌ی مام جه‌لال بۆماوه‌یه‌كی درێژ كاریگه‌ری زۆر گه‌وره‌ی هه‌بوو له‌سه‌ر بارودۆخی كورد به‌گشتیی‌و قه‌باره‌و توانای كورد له‌حوكمڕانیی به‌غدا، هه‌روه‌ك كاریگه‌ری گه‌وره‌ی هه‌بوو له‌به‌دیهێنانی به‌شێك له‌ماف‌و به‌ركه‌وته‌ی كورد له‌به‌غدا، به‌ڵام له‌دوای نه‌خۆشكه‌وتنی مام جه‌لال و ئه‌و دوركه‌وتنه‌وه‌یه‌ی سه‌ركردایه‌تی كورد له‌به‌غدا، ده‌بینین به‌رده‌وام بارودۆخێكی گرژ له‌نێوان هه‌ولێرو به‌غدا هه‌یه. بێگومان به‌شێك له‌و خه‌تابارییه په‌یوه‌ندیی به‌تێگه‌یشتنی سه‌ركردایه‌تیی‌و حوكمڕانانی به‌غداوه هه‌یه بۆ ماف‌و به‌ركه‌وته‌ی كورد له‌عیراق، به‌ڵام به‌شه‌كه‌ی دیكه‌ی په‌یوه‌ندی به‌دووركه‌وتنه‌وه‌ی سه‌ركردایه‌تیی خاوه‌ن بڕیاری كورده‌وه هه‌یه له‌به‌غدا.\nبونی كورد له‌به‌غدا ته‌نها به‌قازانجی كورد نه‌بووه، به‌ڵكو عه‌ره‌به‌كانی سوننه‌و به‌شێك له شیعه‌كان ده‌ڵێن، ئه‌گه‌ر كورد له‌دوای 2003ه‌وه به‌شداریی حوكمڕانیی عیراقیان نه‌كردبا، ئه‌وا هاوسه‌نگی ئیتنی یان هه‌مه‌ڕه‌نگیی له‌عیراق به‌ته‌واوی لاسه‌نگ ده‌بوو، حوكمڕانیه‌كه‌ی ده‌بووه حوكمڕانییه‌كی مه‌زهه‌بی یان تایفیی.\nبه‌غدا له‌قۆناغێكی دیاریكراودا قوناغ‌و سه‌رزه‌مینی بزووتنه‌وه‌ی رۆشنبیری كورد بووه\nیه‌كه‌م: په‌یوه‌ندی به‌بوونی ژماره‌یه‌كی زۆر له شاعیرو رۆشنبیرو نووسه‌رو رۆژنامه‌نووسانی كورده‌وه هه‌یه له‌به‌غدا له‌قۆناغێكی دیاریكراو، بۆنموونه ئه‌مین زه‌كی به‌گ، د. كه‌مال فوئاد، توفیق وه‌هبی، ئه‌سیریی، مه‌لا جه‌میل رۆژبه‌یانیی، عه‌لائه‌دین سوجادیی، حسێن حوزنی موكریانیی، جه‌مال نه‌به‌ز، د.عزه‌دین مسته‌فا ره‌سوڵ، مه‌عروف چیاوگ، ره‌فیق حیلمی..تد.\nدووه‌م: بوونی سه‌ركردایه‌تی بزووتنه‌وه‌ی كوردایه‌تی له‌به‌غداو ده‌ركردنی به‌یان‌و رۆژنامه، هه‌روه‌ك به‌شێك له‌وانه‌ی له‌سه‌ركردایه‌تی كورد بوون خۆیان خه‌ڵكی رۆشنبیرو رووناكبیر بوون، ده‌ست‌و قه‌ڵه‌می به‌بڕشتیان هه‌بوو.\nله‌لایه‌كی دیكه‌وه، كرانه‌وه‌ی به‌غدا به‌ڕووی چاپی كوردی له‌گه‌ڵ رووخانی رژێمی پاشایه‌تیی، بێگومان به‌سه‌ریه‌كه‌وه كاریگه‌ری گه‌وره‌ی له‌سه‌ر بزووتنه‌وه‌ی رۆشنبیریی كورد هه‌بوو.\nئێزگه‌ی كوردی كۆماری عیراق له به‌غدا\nیه‌كه‌م رادیۆی كوردی له‌مێژوی كورد له‌سه‌رده‌می پاشایه‌تی له‌به‌غدا بووه، له 29ی كانونی دووه‌می 1939 له‌به‌غدا دامه‌زراوه، سێیه‌م رادیۆیه له‌عیراق، له‌دوای رادیۆی زهورو به‌غدا، سه‌ره‌تا وه‌ك به‌شێك بوو له رادیۆی به‌غدا، دواتر بووه رادیۆیه‌كی سه‌ربه‌خۆ.\nكاتێك رادیۆی كوردی به‌شێك بوو له رادیۆی به‌غدا، رۆژانه ته‌نها 15 ده‌قیقه ماوه‌ی كوردی بوو، به‌ڵام له 1984 رۆژانه گه‌یشته 18 كاتژمێر، زیاتربونی ماوه‌ی كوردی له‌رادیۆی كوردی به‌پێی خواست‌و كرانه‌وه‌ی رژێمه یه‌ك له‌دوای یه‌كه‌كانی عیراق بوو،\nساڵی 2003 به‌هۆی هه‌ڵمه‌تی هێزه‌كانی سوپای ئه‌مریكا بۆ رزگاركردنی عیراق له‌ده‌ست رژێمی به‌عس، باره‌گای رادیۆی كوردیش له‌به‌غدا بووه ئامانجی هێرشه‌كانی هاوپه‌یمانان‌و بۆردوومانكرا، زیانێكی زۆر به‌ر ئه‌رشیفه‌كه‌ی كه‌وت.\nبڵاوكراوه كوردییه‌كان له به‌غدا\nهه‌ر له‌گه‌ڵ رووخانی رژێمی پاشایه‌تیی له 1958 تاكۆتایی شه‌سته‌كانی رابردوو، ژماره‌یه‌ك بڵاوكراوه‌ی كوردی له‌به‌غدا ده‌رچوون، له‌وانه: خه‌بات (نیسانی 1959، به‌ڵام به‌زمانی عه‌ره‌بی ده‌چوو) زمانحاڵی پارتی دیموكراتی كوردستان، رۆژنامه‌ی ئازادی (حوزه‌یرانی 1959) رۆژنامه‌ی حزبی شیوعی، لقی كوردستان بوو، رۆژنامه‌ی ته‌ئاخی (نیسانی 1967) هه‌روه‌ها پاشكۆی برایی له‌هه‌مان ساڵ..تد.\nجاران هه‌ر له‌به‌غدا خانه‌ی بڵاوكردنه‌وه‌ی رۆشنبیری كوردی هه‌بوو، كۆڕی زانیاریی كورد هه‌بوو، ته‌نانه‌ت ژماره‌یه‌ك گۆڤارو رۆژنامه له‌لایه‌ن حكومه‌تی عیراقه‌وه ده‌رده‌كرا، له‌وانه ره‌نگین، به‌یان، یان رۆژنامه‌ی عیراق به‌كوردی ..تد\nئێستا له‌به‌غدا هیچ بڵاوكراوه‌یه‌كی كوردی له‌به‌غدا ده‌رناچێت، جگه له رۆژنامه‌ی ته‌ئاخی زمانحاڵی پارتی دیموكراتی كوردستان كه به‌زمانی عه‌ره‌بی له‌به‌غدا ده‌رده‌چێت، هاوكات رۆژنامه‌ی سه‌باح-ی عه‌ره‌بی، پاشكۆیه‌كی هه‌فتانه به‌زمانی كوردی ده‌رده‌كات له هه‌ولێر.\nله‌دوای رووخانی سه‌دام، له ساڵی 2003، یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان رۆژنامه‌ی ئیتیحاد-ی زمانحاڵی له سلێمانییه‌وه گواسته‌وه بۆ به‌غدا، كه له1992 تا 2015 ده‌رچوو، هه‌روه‌ك ته‌له‌فزیۆنێكی عه‌ره‌بی به‌ناوی حوڕیه له‌به‌غدا كرده‌وه، به‌ڵام ئه‌ویشی له‌ساڵی 2014 داخست. هه‌وڵی دیكه هه‌بووه بۆ ده‌ركردنی رۆژنامه، به‌ڵام ئه‌و رۆژنامانه هه‌مووی به‌زمانی عه‌ره‌بی بوون‌و به‌ناوه‌ڕۆك كوردی بوون، ئه‌و رۆژنامانه ئه‌وه‌نده‌ی وه‌ك بڵاوكراوه‌ی حزبیی‌و به‌یانی حزب‌و كۆمه‌ڵه‌و رێكخراوه‌كان بوون، ئه‌وه‌نده هه‌ڵگری كاری رۆژنامه‌گه‌ریی نه‌بوون،\nبۆنموونه، رۆژنامه‌یه‌ك به‌ناوی (شمس الحریه) له‌لایه‌ن كۆمه‌ڵه‌ی كورده فه‌یلییه‌كانه‌وه ده‌ركراوه، یان رۆژنامه‌ی (مستقبل الحر) له‌لایه‌ن چه‌ند كه‌سێكی نزیك له پارتی كرێكارانی كوردستانه‌وه ده‌ركراوه.\nوه‌كو پێویست سه‌ركه‌وتوو نه‌بووه\nهه‌وڵی كورد بۆ ده‌ركردنی رۆژنامه، یان دانانی ته‌له‌فزیۆن به‌زمانی عه‌ره‌بی، بۆ دواندنی شه‌قامی عه‌ره‌بیی بوه، به‌ڵام وه‌كو پێویست سه‌ركه‌وتوو نه‌بووه، چونكه ئه‌وه‌نده‌ی وه‌ك رۆژنامه‌ی حزب‌و له‌چوارچێوه‌یه‌كی دیاریكراودا جموجۆڵ‌و په‌خشیكردووه، ئه‌وه‌نده كراوه نه‌بووه تابتوانێت كلتورو په‌یامی خه‌ڵكی كوردستان بگه‌ینێت، ئه‌م هه‌وڵه ره‌نگه له‌لایه‌ن عه‌ره‌بیشه‌وه درابێت، به‌ڵام دیسان سه‌ركه‌وتوو نه‌بووه، چونكه میدیای عه‌ره‌بی له‌عیراق بۆخۆی نه‌یتوانیوه ئه‌و په‌یوه‌ندییه له‌گه‌ڵ هاووڵاتی كورد دروستبكات، چونكه هێشتا ناتوانن خۆیان له‌و چوارچێوه نه‌ته‌وه په‌رستیی‌و راسیستییه ده‌ربازبكه‌ن كه گیرۆده‌ی بوون، ئه‌و هه‌سته‌ی لای ئه‌وان هه‌یه كه گه‌لی سه‌رده‌ستن، بێگومان له‌میدیاو له‌شێوه‌ی گفتوگۆو دواندنی كوردو، نه‌ته‌وه‌كانی دیكه‌ی عیراق به‌ڕوونی ره‌نگی داوه‌ته‌وه.\nله‌لایه‌كی دیكه‌وه، چه‌ند هه‌وڵێكیشیان هه‌بوه بۆ ئه‌وه‌ی، بڵاوكراوه یان رۆژنامه به‌زمانی كوردی ده‌ربكه‌ن، وه‌ك رۆژنامه‌ی سه‌باح-ی كوردی، به‌ڵام دیسان سه‌ركه‌وتوونه‌بوون‌و هه‌وڵه‌كان نه‌زۆك بوون.\nله‌به‌غدا ژماره‌یه‌كی زۆر نووسه‌رو رۆژنامه‌نووسی كورد هه‌ن كه به‌كوردی نانووسن‌و به‌رهه‌مه‌كانیان عه‌ره‌بیه، زۆربه‌ی هه‌ره‌زۆریان له‌ڕۆژنامه‌و ته‌له‌فزیۆنه‌كانی به‌غدا كارده‌كه‌ن، ئه‌وانیش دابه‌ش بوون به‌سه‌ر میدیای عه‌ره‌بی سوننه‌و میدیای عه‌ره‌بی شیعه، ئه‌و كوردانه‌ی سوننه‌ن، له‌و رۆژنامه یان میدیایه كارده‌كه‌ن كه هی سوننه‌كانه، ئه‌وانه‌ش كه كوردی شیعه‌ن، له‌میدیای شیعه‌كان كارده‌كه‌ن.


هێزەکانی عێراق کە دژی "دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام" (داعش) دەجەنگن لە رۆژئاوای عێراق هەر دوو گوندی مەشەك و مەتبەجیان لە پارێزگای ئەنبار گرتەوە دوشەممە (9 کانونی دووەم)، فەرماندەی ئۆپەراسیۆنەکانی ئەنبار رایگەیاند.\nفەرماندەی ئۆپەراسیۆنەکانی ئەنبار، لیوا ئیسماعیل مەحلاوی، بە دیارونای وت: "هێزەکانی عێراق دوو گوندیان ئازادکرد دوای شەڕێکی سەخت و خێرا کە شەڕکەرانی داعشی ناچارکرد بکشێنەوە تەنیا لە دوای شەش کاتژمێر لە پێکدادان لەگەڵ هێزەکانماندا."\nگرتنەوەی ئەم دوو گوندە، کە دەکەونە نێوان حەدیسە و عانەی ژێر کۆنتڕۆڵی داعش، "زۆر گرنگە چونکە هێزەکانمان وەك بنکە بەکاریاندێنن بۆ پێشڕەویکردن بۆ ئازادکردنی عانە و شارەکانی تر کە هێشتا لەژێر کۆنتڕۆڵی داعشدان."\nبەگوێرەی فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنە هاوبەشەکان، 52 توندڕەو کوژراون لە ئۆپەراسیۆنەکاندا بۆ گرتنەوەی عانە، راوە، و قاییم لە دەستی داعش لەچەند رۆژی رابردودا.\nفەرماندەییەکە لە راگەیەندراوێکدا وتی کە بە هەماهەنگی لەنێوان فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنە هاوبەشەکان و هێزی ئاسمانی عێراق و خانەی هەواڵگیری هەڵۆکانی وەزارەتی ناوخۆ هێرشی ئاسمانی دروستیان دەستپێکرد لە 5-6 کانونی دووەمدا بۆ بەئامانجگرتنی پاشماوەکانی داعش لە حەدیسە.\nراگەیەندراوەکە وتی: "هێرشێکی ئاسمانی لەنزیك حەدیسە پێگەیەکی تاکتیکی داعشی کردە ئامانج -- حەشارگەیەك کە لەلایەن خۆکوژەکانەوە بەکاردەهات -- کە نۆ کەسی کوشت ... لەگەڵ سەرکردەکەیان بەناوی ئەبو دوعا جەزراوی."\nراگەیەندراوەکە وتی: "هێرشێکی تری ئاسمانی ئەنجامدراوە لە گەڕەکی شیشانی راوە، کەبووە هۆی کوژرانی 20 ئەندامی داعش."\nوتیشی: "یەکێك لە ئەندامە هەرە باڵاکانی داعش کە لەو هێرشەدا کوژرا ئەبو تەڵحە ئۆزبەکستانی بوو."\nهێرشێکی ئاسمانی لە گەڕەکی تیوانی قاییم کارگەیەکی دروستکردنی بۆمبی دەستی کردە ئامانج -- کە بە کارگەی ئەبو موسعەب زەرقاوی ناسرابوو -- و بووە هۆی کوژرانی هەشت ئەندامی داعش.\nلە راگەیەندراوەکەدا هاتووە کە یەکێك لە کوژراوان ئەندامێکی باڵای داعش بوو بەناوی موراد سەباح عەواد فەعوری ئەبو سلێمان عێراقی.\nهەروەها رایگەیاند کە هێرشە ئاسمانیەکە خانویەکی حەوانەوەی کردۆتە ئامانج کە بەشێك بوو لە "ویلایەتی بەناو فورات و بەغدا" لە قاییم و بووە هۆی کوژرانی 15 تیرۆرستی داعش و برینداربونی دوو ئەندامی تر.\nوتیشی: "یەکێك لە ئەندامە هەرە باڵاکان بەناوی عومەر حەمیدی کوژراوە کە بە ئەبو عەزام ناسرابوو و سەرپەرشتی تەواوی خانوەکەی دەکرد."


90%ی خه‌ڵك هه‌وای پیس هه‌ڵده‌مژن\n5/6/2018 03:23 PM\nله ڕاپۆرتێكی ڕێكخراوی ته‌ندروستی جیهانیدا هاتووه، ساڵانه به‌هۆی هه‌ڵمژینی هه‌وای پیسه‌وه زیاتر له‌حه‌وت ملیۆن كه‌س له سه‌رانسه‌ری جیهاندا گیان له ده‌ست ده‌ده‌ن.\nرێكخراوی ته‌ندروستی جیهانیی (who) له به‌یاننامه‌یه‌كیدا ده‌ڵێت» له شه‌ش ساڵی ڕابردوودا ئاستی پیسبونی هه‌وای ئازاد به‌رز بووه‌ته‌وه و جێگیریشه و له‌هه‌ندێك وڵاتی ئه‌وروپا و ئه‌مریكاشدا ئه‌و پیسبوونه زیاتر بووه»\nئه‌و ڕێكخراوه ڕوونیكردووه‌ته‌وه « له هه‌ر 10 كه‌سێك 9 یان هه‌وایه‌ك هه‌ڵده‌مژن كه ئاستێكی به‌رزی له‌پیسكه‌ره‌كان تێدایه» ئه‌مه‌ش هه‌مان ئه‌و ژماره‌یه‌یه كه له دوا ڕاپۆرتی ئه‌و ڕێكخراوه‌دا هه‌بووه كه به‌ر له دوو ساڵ بڵاوكرایه‌وه.\nئه‌و ئامارانه‌ی ڕێكخراوه‌كه پشتی به‌ستووه به جۆری ئه‌و هه‌وایه‌ی له 4300شاری 108 وڵاتی جیهانه‌وه تۆماركراوه، واته هه‌زار شاری زیاتره له‌وه‌ی له دوا ڕاپۆرتی ئه‌و ڕێكخراوه دا هه‌بووه كه پێشتر بڵاوكراوه‌ته‌وه.\nبه پێی زانیارییه‌كان، ساڵانه نزیكه‌ی 7 ملیۆن كه‌س به هۆی هه‌ڵمژینی ئه‌و هه‌وایه‌وه ده‌مرن كه ته‌نۆلكه‌ی وردی پیسی تێدایه و ئه‌مه‌ش ده‌چێته سییه‌كان و بۆرییه‌كانی دڵه‌وه و ده‌بێته هۆی جه‌ڵته‌ی دڵ و مێشك و نه‌خۆشیی مه‌ترسیداری سییه‌كان.\nئه‌وه‌ی پێویسته بوترێت ئه‌وه‌یه كه به‌ته‌نها چالاكییه مرۆییه‌كان سه‌رچاوه‌ی سه‌ره‌كیی پیسبوونی هه‌وا نین، به‌ڵكو گه‌رده‌لوله لمینه‌كانیش بۆخۆیان مه‌ترسین، به‌تایبه‌ت ئه‌وانه‌ی له نزیك بیابانه‌كانه‌وه هه‌ڵده‌كه‌ن.\nبه پێی داتاكانیش ده‌ركه‌وتووه ئه‌و ناوچانه‌ی به‌رزترین ڕێژه‌ی پیسبوونی هه‌وایان هه‌یه له خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست و باكوری ئه‌فریقیا و باشوری خۆرهه‌ڵاتی ئاسیادایه، كه تێكڕایه‌كی هێنده به‌رزی هه‌یه پێنج جار زیاتره له‌و تێكڕا ستاندارده‌ی ڕێكخراوی ته‌ندروستی جیهانی ده‌ستنیشانی كردووه.\nسه‌رچاوه : Reuters