مێژوو و فه‌لسه‌فه‌ی یارسان(بەشی دووەم)\nبۆ راڤه‌كردنی ئه‌ندیشه، ئایدیا و وته‌كانی ئه‌م ئایینه، ده‌بێ ئاشنایه‌تیمان له‌گه‌ڵ هه‌موو شاخه‌كانی مرۆڤناسی بێت. ئه‌ڵبه‌ت ئه‌و باسه كه سه‌باره‌ت به ئه‌هلی حه‌ق ده‌كرێت كه گوایه یه‌كێك له شاخه‌گه‌لی "غه‌لات"ه یان ئه‌فكار و ئه‌ندیشه‌گه‌لی سوفیانه‌تیدا ده‌ستی باڵای هه‌یه ناتوانێ دروستبێت له‌به‌رئه‌وه‌ی كه زۆریه‌ك له ئایین و ئه‌ندیشه‌كان به‌بێ ئه‌وه‌ی هه‌ڵگری بیروبۆچوونی یه‌كتربن له‌بڕێك رێوڕه‌سمدا له‌یه‌كده‌چن، هه‌روه‌ها به‌پێی ئه‌م روانگه‌یه یارسان له قۆناغی حه‌قیقه‌تدایه و جگه‌له حه‌قیقه‌ت و قووڵترین ئه‌ندیشه‌كان، هیچكیتر قبووڵناكات و له‌به‌رئه‌وه‌ی هه‌موو ئایینه‌كان ـ چ ئاسمانی و چ نائاسمانی ـ هه‌ڵگری به‌شێك له حه‌قیقه‌تن، ئایینی یارسانی به هه‌ڵگرتنی حه‌قیقه‌تی ئایینه‌كانیتر ده‌گه‌یه‌ته ئه‌وپه‌ڕی پێگه‌یشتن و كه‌ماڵ.\nئه‌م باروودۆخه بووه‌ته هۆی ئه‌وه كه زۆربه‌ی پسپۆڕان، وینینی یارسانی وه‌ك یه‌ك ئایین تێكه‌ڵاو له "میهرپه‌رستی"، "زه‌رده‌شتیگه‌ری"، "زروانیسم"، "هیندۆدیسم"، "بوودیسم"، "ئایینی كۆنفۆسیۆسی"، "خاچپه‌رستی"، "مانه‌وییه‌ت"، "مه‌زده‌كیسم"، "ئیسلام"، "ئیسلامی سوفیگه‌رانه" یا "ئایینزاگه‌لی غالی"و ته‌نانه‌ت فه‌لسه‌فه‌ی مودرنیسمیش پێناسه‌بكه‌ن. ئه‌ڵبه‌ت نابێ ئه‌وه له‌بیربكه‌ین كه بۆ لێكچوونی یارسان له‌گه‌ڵ ئه‌م ئایینگه‌له له‌باری ئه‌ندیشه و ئایدیۆلۆژی، ده‌توانین نیشانه‌گه‌لێك فره له كه‌لامی سه‌ره‌نجام¬دا بدۆزینه‌وه. یه‌كێكیتر له هۆكارگه‌لی ئه‌م جۆره روانین و پێناسه له‌لایه‌ن پسپۆڕانه‌وه، تێنه‌گه‌یشتن له ره‌مز و رازی وینینی ئه‌هلی حه‌ق بووه. له‌به‌رئه‌وه‌ی كه ئه‌م ئایینه به‌دریژایی هه‌بوونی خوی، باسی داهاتوو و ته‌وه‌رگه‌لی جوراوجور ده‌كات، بۆنموونه "شاخوشین" "سه‌ده‌ی چواره‌م"، "باباسه‌رهه‌نگ" "سه‌ده‌ی پینجه‌م".. یا "باباناوس سه‌رگه‌تی" "سه‌ده‌ی شه‌شه‌م" كه سه‌ریهه‌ڵداوه هه‌موو شایه‌تی له‌سه‌ر سه‌رهه‌ڵدانی سوڵتان ئیسحاق له سه‌ده‌ی حه‌وته‌م ده‌ده‌ن.\nله‌واقیعدا، یارانی تایبه‌ت به‌دریژایی زه‌مه‌ن، له ئیسلام به‌ره‌و ئه‌ملا، ورده‌كاریگه‌لی سه‌ره‌تایی سه‌رهه‌ڵدانی سوڵتان ئیسحاقیان وه‌دیهناوه و ته‌نانه‌ت له‌م كه‌لام¬گه‌له‌یش¬دا "كه‌لامگه‌لی پێش پردیوه‌ر" ناوگه‌لی زاتیان له پردیوه‌ردا وتووه و دوای ئه‌وش كه‌سانێك هاتوون كه له‌سه‌ر ته‌وه‌ری ئاینده‌بینی پیداگریانكردووه ئه‌مه له‌حاڵێكدایه كه هیچكام له ئایینزاگه‌لی "غه‌لات" پێشتر ئه‌م باسه‌یان نه‌هیناوه‌ته‌ئاراوه. له‌واقیعدا ئه‌مه ئایینزانی "غه‌لاته" كه به‌شێكه له ئه‌هلی حه‌ق له‌به‌رئه‌وه‌ی كه ناوونیشانی هه‌موو ئه‌م ئایینزاگه‌له ئه‌هلی حه‌قدا هه‌یه و هه‌موو ریبه‌رانی له‌باری ده‌روونی و پیوه‌ندی مه‌عنه‌وی گه‌یشتوونه‌ته ناوه‌ندی بنیاتی ئه‌هلی حه‌ق و له‌گه‌ڵ ریبه‌ران و گه‌وره‌كانی ئه‌هلی حه‌قدا یه‌كیكن هه‌ر ئه‌وجۆره كه پێشتر باسكرا بنه‌ڕه‌تی ئه‌م روانگه‌یه هه‌ڵده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ پێش له‌دایكبوونی زه‌رده‌شت و له‌واقیعدا خه‌ڵكانی دانیشتووی زاگروس به پاراستنی بیروبوچوون و بڕواگه‌لی سه‌رده‌می خۆیان تا سه‌رهه‌ڵدانی شاخوشین، له هه‌ر روانگه و وینینی ئایینی كه له دریژه‌ی مێژوودا سه‌ری هه‌ڵداوه به‌هره‌یان وه‌رگرتووه و ئه‌گه‌رچی به‌شێك له حه‌قیقه‌ته‌كانی ئه‌و ئایینه‌یان وه‌رگرتووه به‌ڵام بڕواگه‌لی كۆن و ره‌سه‌نی خۆیان هه‌روا پاراستووه.\nكه‌وایه به‌پێی وته ـ به‌ڵگه‌ی "ئه‌بومه‌نسورعه‌بدولقاهیر به‌غدادی" یارسانییه‌كان له مه‌جووسن كه ده‌بنه چوار گرووپی "زروانیان"، "مه‌سخیان"، "خوره‌میان"و "به‌ئافه‌ریدان" كه هه‌ر چوار گرووپی تێكه‌ڵاوه ئایینی یارسانی ده‌بن، به‌مجۆره "یارسانی" ئه‌و "مه‌جووسانه‌ن" كه قورئان له سووره‌تی حه‌ج ئایه‌تی17 ئاماژه‌یپێده‌كات و ئه‌وان وه‌ك "ئه‌هلی كتێب" پێناسه‌ده‌كات، هه‌روه‌ها ده‌توانین به سه‌رزه‌وی زاگروس به‌تایبه‌ت هه‌ورامان و ریگا شاخاوییه‌كه‌ی ئاماژه‌بده‌ین كه دێرتر له ناوچه‌گه‌لیتر ته‌سلیمی ئیسلام ده‌بن. له‌م به‌شه له باسه‌كه‌ماندا چه‌ند ژێرشاخه‌ی ئایینی وه‌ك "عه‌له‌وییه"، "به‌كتاشییه"، "سه‌فه‌وییه"، "حروفییه"، "موشه‌عشه‌عییه"، "نووربه‌خشییه"، "حه‌یده‌رییه"و پیوه‌ندی كۆمه‌ڵایه‌تی و لێكچونگه‌لی فیكری هاوبه‌ش نێوان ئه‌و ئایینزا و ئایینی یارسانی ده‌خه‌ینه‌به‌ر لێكولینه‌وه ئه‌ڵبه‌ت یارسان له‌گه‌ڵ كه‌سایه‌تیگه‌لی سه‌ربه فه‌لسه‌فه و ئایینی جۆربه‌جۆریش لێكچوونگه‌لێكی هه‌یه كه هه‌ر له‌سه‌ره‌تا تا سه‌رده‌می قاجار ده‌توانین ناویانلێببه‌ین. یه‌كێك له‌وانه "ئیبن عه‌ره‌بی"یه كه فه‌لسه‌فه‌ی فیكری ئه‌و "وه‌حده‌تولوجود" بووه یان "شیخ¬الدین سهروردی" كه باس له دوو ته‌وه‌ری عه‌قڵ و عیشق ده‌كات و له تیۆری خوداناسیدا فه‌لسه‌فه و باوه‌ڕی خوی پێناسه‌ده‌كات.\nیارسانیش به قایلبوون به "وه‌حده‌تولوجود" ئه‌ڵبه‌ت به روانین به یه‌كتاپه‌رستی ئه‌ژماری و هه‌بوونی ته‌واوییه‌تی یه‌كتاپه‌رستی ئیشراقی ـ گرینگیده‌دات به دوو ته‌وه‌ری عه‌قڵ و عیشق، به‌واتا هه‌م یاسا و ئه‌خلاقی هه‌یه كه روانگه‌ی كۆمه‌ڵناسی ئه‌وه‌یه و هه‌م عیشق و ئوستوره‌ی هه‌یه كه باسی میتافیزیك ده‌كات. له توركیای ئه‌مڕۆدا كه به‌شێكه له ئیمپراتۆرییه‌تی عوسمانی پیشوو، چه‌ند ئایین و رێبازی فیكری په‌ره‌یانسه‌ندووه و تا هه‌نووكه‌ش بوونیان هه‌یه كه له‌وانه ده‌توانین ئاماژه به به‌كتاشییه(5)، عه‌له‌وییه، ئه‌هلی سوننه و ئه‌هلی شه‌ریعه‌ت بكه‌ین. ئایینی سوننه ئایینی فه‌رمی و گشتگیری توركیای عوسمانی بوو و رێبازی به‌كتاشییش، به‌هۆی بڵاوبوونه‌وه‌ی له‌ناو سوپای توركیا "یه‌نیچری"یه‌كاندا له‌لایه‌ن حكومه‌تی عوسمانییه‌وه پشتگیریلیده‌كرا. له توركیای ئه‌م سه‌رده‌مه‌دا جیا له ئایینی فه‌رمی، به‌كتاشیگه‌ریی و عه‌له‌وییه دوو رێبازی فیكری به‌رچاو و دیاریكراو بوون كه به‌نهێنی سیریمونیای ئایینی خۆیان به‌ڕێوه‌ده‌برد و له‌سه‌ره‌تادا په‌یوه‌ندییه‌كی ئه‌وتۆشیان له‌گه‌ڵا یه‌كدا نه‌بوو.\nبه‌كتاشییه‌كان له ناوچه‌كانی "رۆمئیلی"واته له به‌شی رۆژئاوای عوسمانی و له ناوچه داگیركراوه‌كانی ئه‌ورووپادا نیشته‌جێبوون و عه‌له‌وییه‌كان كه "قیزیلباش"یشیان پێده‌گوترا، له به‌شی رۆژهه‌ڵاتی عوسمانی، نزیك سنووره‌كانی ئێران نیشته‌جێبوون، به‌ڵام به‌پێچه‌وانه‌ی رێبازی به‌كتاشییه كه له‌لایه‌ن حكومه‌ته‌وه پشتگیری لێده‌كرا، عه‌له‌وییه‌كان به‌هۆی نزیكی بیروبۆچوونه‌كانیانه‌وه له ئایینی فه‌رمی حكومه‌تی "سه‌فه‌ویه" له‌لایه‌ن حكومه‌ته‌وه وه‌ك دوژمن سه‌یریانده‌كراو رووبه‌رووی عه‌زیه‌ت و ئازار ده‌بوونه‌وه. دوژمنایه‌تی له‌گه‌ڵا عه‌له‌وییه‌كاندا كه ئیشق و قیزیلباش و رافزیشیان پێده‌گوترا، به‌تایبه‌ت له‌سه‌رده‌می سوڵتان سه‌لیمدا گه‌یشته ئه‌وپه‌ڕی خۆی. په‌یڕه‌وانی ئه‌م ئایینزایه، به‌مه‌به‌ستی سووككردنه‌وه‌ی گوشاری حكومه‌ت، نكۆڵیان له ناسنامه‌ی نه‌ته‌وایه‌تی خۆیان ده‌كرد و خۆیان وه‌ك تورك ده‌ناساند، ئه‌م نكۆڵیكردنه تا هه‌نووكه‌ش هه‌ر ده‌بینرێت، به‌ڵام به‌به‌رده‌وامی له‌سه‌ر بیروباوه‌ڕی ئایینی خۆیان پێداگرییانكردووه.\nئه‌ڵبه‌ت ئه‌و گوشار و سه‌ركوتكردنانه‌ش بێبه‌رپه‌رچ نه‌بووه و تائێستا بووه‌ته هۆی چه‌نده‌ها سه‌رهه‌ڵدان و شۆڕشی عه‌له‌وییه‌كان له كوردستاندا. زۆربه‌ی عه‌له‌وییه‌كان له شار و ناوچه‌كانی سیواس، ده‌رسیم، تكه، حه‌مید و زولقه‌در نیشته‌جێن. ئه‌ڵبه‌ت نه ئه‌وه‌ی كه هه‌موو قیزیلباش و عه‌له‌وی به‌ته‌واوی كورد بزانین به‌ڵكو له كتێب و په‌رتووكه‌كاندا نیویك له كوردبوونی عه‌له‌ویان نه‌براوه و وه‌ك "توركی قیزیلباش" پێناسه‌كراون، بۆنموونه "گردلیفسكی" ده‌نووسیت: "گومان له‌وه¬دا نییه كه قیزیلباشه‌كان، له توركه شێعه‌كانن كه له‌ژێر كاریگه‌رییه‌تی خاچپه‌رستی "كه‌نیسه‌ی گریگوری ئه‌رمه‌نی"و باوه‌ڕگه‌لی مێژینه‌یی ئاسایی كۆندا ریگه‌ی نویی ئایینی خویان دۆزیوه‌ته‌وه. ده‌رباره‌ی سه‌رهه‌ڵدانی عه‌له‌ویگه‌ری ده‌بێ بڵیین كه ئه‌و بزووتنه‌وه‌یه وه‌ك زۆربه‌ی سه‌رهه‌ڵدانه‌كانیدیكه‌ی كوردستان ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ سه‌ده‌ی سیهه‌می زایینی واته سه‌رده‌می سه‌رهه‌ڵدانی "مانی" كه له‌ژێر كاریگه‌رییه‌تی ئیسلام، ئه‌ندیشه و بیروبوچوونی سوفیگه‌ری و خاچپه‌رستیشی له‌نێو خویدا جیگه‌كردووه‌ته‌وه. عه‌له‌وییه‌كان بڕوایان به گه‌ڕانه‌وه و دوورنادووریش هه‌یه و رێبه‌ری ئایینی خویان به "ده‌ده" ناوده‌به‌ن یه‌كێك له رێبه‌رانی عه‌له‌وییه "چه‌له‌بی ئه‌فه‌ندی"یه كه له سه‌ده‌ی بیسته‌مدا ژیاوه. ده‌ده له بنه‌ماڵه‌یه‌كی تایبه‌ت به‌ناوی "شیخ خویبار"ه و ماڵی ئه‌و زۆرتر جێگای كۆبوونه‌وه‌گه‌لی ئایینی "جه‌مه".\nله رێوڕه‌سمی جه‌م كه "ده‌ده" به‌رپرسایه‌تیده‌كات "سه‌ماع"یش ده‌كریت و به‌وجۆره‌یه كه "ده‌ده" سروودی ئایینی ده‌رباره‌ی پله‌ی به‌رزی حه‌زره‌تی عه‌لی ده‌خوینیت و هاوكات له‌گه‌ڵ ئه‌و سرووده جۆریك "سه‌ماع"ی عیرفانی په‌یداده‌بێت. عه‌له‌وییه‌كان هه‌موو پینج شه‌بانه به‌ڕۆژوو ده‌بن و هۆی ئه‌و رۆژووگرتنه، شه‌هیدبوونی حه‌زره‌تی عه‌لی له رۆژی پێنج شه‌ممه ده‌زانن. كه‌عبه‌ی عه‌له‌وییان مه‌رقه‌دی حاجی به‌كتاشه كه رۆژی ده‌یه‌می مه‌حه‌ره‌م، كاتی به‌ڕێوه‌چوونی رێو¬وڕه‌سمی حه‌جی ئه‌وان ده‌بێت به‌ڵام نابێ له‌بیربكه‌ین كه مه‌رقه‌دی گه‌وره‌پیاوانی موسڵمان و سه‌ییده‌كانیش بۆئه‌وان جێگای رێزو حورمه‌ته و پایه‌به‌رزانه سه‌یریده‌كه‌ن كه ئه‌مه‌ش هه‌بوونی پیوه‌ندی نێوان یارسانی و عه‌له‌وییه ده‌سه‌لمینێت. "بیورووك" یان "بیارق" كتیبێكه كه په‌ندی ئایینی و مه‌سایلی دینی عه‌له‌وییه‌كانی تیدایه و كتێبی پیروزی ئایینی رێزی ده‌گیردرێت. "زۆربه‌ی كتێبه پیرۆزه‌كانیان له كاتی شه‌ڕی تورك و رووس له‌ناوچووه".\nقیزیلباشه‌كانی توركیا له ئاخافتندا خویان وه‌ك "عه‌له‌وی" پێناسه‌ده‌كه‌ن. ده‌روێشیكی ئه‌هلی حه‌ق به منی وت: له توركیا ئیمه به‌نێوی عه‌له‌وی ده‌ناسن.. نووسه‌رانی به‌شی كوردستانناسی له ئینسیلكوپدیای بریتاینكا "سیرئیح. راولیسنون و سیر چارلز ده‌بلیو ویلسون"، عه‌لیئلاهی دویسم و ئه‌هلی حه‌قی زاگروس له ته‌نیشت یه‌كدا وه‌سفده‌كه‌ن. پێویسته ئاماژه‌بكرێت كه له‌سه‌رچاوه كۆنه‌كاندا هیچ ئاماژه‌یه‌ك به كوردبوونی عه‌له‌وییه‌كان نه‌كراوه و به‌به‌رده‌امی به "قیزیلباشی تورك" ناویانلێبراوه. به‌هه‌رحاڵا، سه‌رهه‌ڵدانی رێبازی عه‌له‌وی ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ سه‌ده‌كانی حه‌وته‌م و هه‌شته‌م، واته ئه‌و سه‌رده‌مه‌ی كه پیربنیامین رووده‌كاته توركستان و له‌و وڵاته چالاكی ئایینی ده‌نوێنێت. ئه‌ڵبه‌ت له توركیای ئه‌و سه‌رده‌مه‌دا، بێجگه‌له "ئه‌حتییه"كان و په‌یڕه‌وانی "شێخییه"، فه‌لسه‌فه‌ی یه‌كبوویی و عیرفانیش به‌شێوه‌یه‌كی زانستیانه له ته‌كیه و خانه‌قاكاندا ده‌گوترایه‌وه، به‌ڵام به‌هۆی چالاكییه ئایینییه‌كانی "شێخ عه‌لی سیاپۆش"و "شێخ حه‌یده‌ر"و "شێخ جونه‌ید"وه كه هه‌رسێكیان له‌لایه‌ن ده‌وڵه‌تی سه‌فه‌وییه‌وه پشتگیریانلێده‌كرا، له ناوچه‌ی ئاناتۆلی په‌ره‌یسه‌ند، هه‌روه‌ها ده‌توانین ئاماژه به چالاكی كه‌سایه‌تییه یارسانییه‌كان له‌و ناوچه‌یه بكه‌ین.\nوه‌ك "حسه‌ینی سیاكووهی" كه له‌سه‌رئه‌نجامدا به "گڵێمه‌كۆڵا" ناویلێبراوه و له‌گه‌ڵا یارانی خۆیدا رووده‌كه‌نه بۆچوونه‌كانی "پردیوه‌ر"، هه‌روه‌ها "شاوه‌یس قولی"ش له وڵاتی توركستاندا، له‌و ناوچانه‌ی كه عه‌له‌وییه‌كان نیشته‌جێبوون، چالاكی ده‌نواند. دوای ئه‌وان ده‌توانین ئاماژه به "یه‌عقووبی قووشچی ئۆغلی" بكه‌ین كه به‌باوه‌ڕی هه‌ندێك لایه‌ن، یه‌كێك له "بازبان"ـه‌كانی سوڵتان سه‌لیم بووه و به‌هۆی رووداوێكه‌وه ده‌ست له كاره‌كه‌ی هه‌ڵده‌گرێت و ده‌بێته یه‌كێك له یارانی "شائیبراهیم"و پاش ماوه‌یه‌ك ده‌چێت بۆ توركستان، هه‌روه‌ها كوڕی یه‌عقووبی قووشچی ئۆغلی كه یه‌كێك له شاعیران و "كه‌لام"زانان و گه‌وره‌كانی یارسانی له وڵاتی توركستان بووه، ئه‌م كه‌سایه‌تییه له‌كاتی خۆیدا سه‌رئه‌نجامی وه‌رگێڕاوه‌ته‌سه‌ر زمانی توركی.\nله دوای ئه‌م كه‌سایه‌تییانه ده‌توانین ئاماژه به "محه‌ممه‌د به‌گ"و نه‌وه‌كانی، وه‌ك "خانئاته‌ش" بكه‌ین كه له ناوچه‌ی ئاناتۆلیدا چالاكی ئایینیان بووه. به‌هه‌رحاڵا لێكچوویی و پێوه‌ندی یارسانییه‌كان و عه‌له‌وییه‌كان تاڕاده‌یه‌كه كه زۆرێك له توێژه‌ران و كه‌سایه‌تییه سه‌ره‌كییه‌كانی عه‌له‌وی به ئاڵاهه‌ڵگرانی یارسان داده‌نێن. ئه‌ڵبه‌ت هه‌روا كه پێشتر ئاماژه‌مپێداوه، كه‌سایه‌تییه سه‌ره‌كییه‌كانی یارسان له‌سه‌رچاوه‌كاندا به "نازناو" ناویانلێبراوه و هه‌رئه‌مه‌ش وایكردووه كه هیچ به‌ڵگه‌یه‌ك به‌ده‌سته‌وه نه‌بێت بۆ سه‌لماندنی ئه‌وه‌ی كه ئایا ئه‌و كه‌سایه‌تییانه له‌سه‌رهه‌ڵدانه‌كانی عه‌له‌وییه‌كانی ئاناتۆلیدا به‌شدارییانكردووه یان نا؟ به‌ڵام نكۆڵی له په‌یوه‌ندیی و لێكچوونی باوه‌ڕه ئایینییه‌كانیان ناگرێت و ده‌ركه‌وتنی شاوه‌یس قولی و قووشچی ئۆغلی و محه‌ممه‌د به‌گ له‌و شوێنانه‌ی كه عه‌له‌وییه‌كان نیشته‌جێن، رێخۆشكه‌ربووه بۆئه‌وه‌ی كه "خان ئاته‌ش" هزری یارسانیان باشتر پێبناسێنێت و باوه‌ڕه‌كانی ئه‌م ئایینه زۆرتر لێكنزیكببێته‌وه. هه‌رئه‌مه‌ش وایكردووه كه تائێستاش ئه‌و ئاواته‌ی بۆ ناساندنی عه‌له‌وییه‌كان به‌كارده‌برێت، زۆربه‌یان ناوی بنه‌ماڵه و كه‌سایه‌تییه یارسانییه‌كان بن.\nله‌وانه: ئه‌بداڵا به‌گ، ئاته‌ش به‌گ، نه‌بی لی، عه‌لی ئه‌ڵڵاهی و.. هتد، هه‌روه‌ها داخستنی "جه‌م"و قوربانیكردن له‌ناو عه‌له‌وییه‌كاندا له یارسانه‌وه وه‌رگێراوه. سیریمونیای "سه‌ماع"یش له "چۆپی ره‌مزباری" یارسانه‌وه وه‌رگێراوه، به‌كارهێنانی "ته‌مبووره"ش له بۆنه ئاینییه‌كاندا، لێكچوونێكی ته‌واوی له‌گه‌ڵا به‌كارهێنانی ئه‌و سازه‌دا له‌لایه‌ن یارسانییه‌كانه‌وه هه‌یه. دانانی "سمێڵا"یش وه‌ك ره‌مزێكی ئایینی له‌ناو هه‌ردوو ئاییندا باوه. سه‌باره‌ت به به‌كتاشییه‌كان ده‌توانین بڵێین هه‌رچه‌ند له درێژایی مێژوویاندا بێگیروگرفت نه‌بوون، به‌ڵام به‌به‌راورد له‌گه‌ڵا عه‌له‌وییه‌كاندا له بارودۆخێكی باشتردا ژیاون.\n"به‌كتاش" به‌باوه‌ڕی یارسانییه‌كان و به‌پێی سه‌رچاوه كه‌لامییه‌كان، هه‌مان "سوڵتان سه‌هاكی به‌رزنجی"یه كه له‌نێوه‌راستی ده‌ره‌ی پردیوه‌ردا سه‌ردانی باكووری كوردستانی كردووه و له ئاسیای بچووكدا بناغه‌ی "به‌كتاشییه" داناوه و دواتر له‌لایه‌ن "بالیم سۆڵتان"و گه‌وره شاعیرانیتره‌وه، وه‌ك "قایغوسزئه‌بدال"(6)وه كه "بنیامینی مێهمان" بوو و هه‌روه‌ها "پیر سوڵتان ئه‌بدال"و "مرید قول هیمه‌ت په‌ره‌یپێدراوه. پیرئیسماعیلی كه‌وه‌لانی "یه‌كێك له حه‌فتا و دوو پیر" له‌مباره‌وه ده‌فه‌رموێ:\nبارگه‌ی شام وه‌سته‌ن ئه‌و به‌كتاشیان\nنه پردیوه‌ردا شام وه‌سته‌ن سـڕخان\nنه حاجی به‌كتاش بروزدا نیشان\nنییاش تـه‌ریقه‌ت دین عه‌له‌ویان\nهه‌فته‌نان چـه‌وگا یورتشان زییان\nقایاقسز بنیام چه‌وگا بی عه‌یان\nگول بابا داوود میرد رووی مه‌یدان\nشاهین بیانی مـوسی ده‌فته‌رخوان\nموسته‌فا چه‌وگا نامش بی عوریان\nره‌مزبار بی عبدال ئیسمش بی ویران\nزه‌رده‌جام غه‌زه‌ل ده‌ده‌بی سولتان\nئه‌یوه‌ت نامش بی توراب ئه‌و زه‌مان\nهه‌فته نان ئید بی چه‌وگا یورتشان\nپادشام هه‌ر وه‌ختی ره‌نگی دا نیشان(7)\nبه‌پێی نامیلكه‌ی "بساتی" كه له‌سه‌رده‌می "شاته‌هماسب"ی سه‌فه‌ویدا نووسراوه و عه‌له‌وییه‌كان به"مناقب و فرمایش بزرگ" ناویلێده‌به‌ن، وا ده‌رده‌كه‌وێ كه بنه‌ماكان و بۆچوونه بنه‌ڕه‌تییه‌كانی به‌كتاشییه هه‌مان بنه‌ماكانی رێبازی "ئه‌خییه"ن و بیری "ئه‌وپه‌ڕگری" تێیدا ره‌نگیداوه‌ته‌وه، هه‌روه‌ها سه‌رچاوه مێژووییه‌كان ده‌ریده‌خه‌ن كه به‌كتاشییه له كۆندا له‌گه‌ڵا یه‌كێك له رێبازه سۆفییه‌كان كه به "ئه‌یدالانی رۆم" ناوبانگیان ده‌ركردبوو، په‌یوه‌ندییان هه‌بووه. هه‌ر به‌م بۆنه‌وه به‌كتاشییه‌كان به "ئه‌بدالانی به‌كتاشی"ش ناویانلێبردراوه. له رێبازی به‌كتاشییه‌شدا، وه‌ك رێبازه سۆفییانه‌كان و ئه‌وپه‌ڕگره‌كان، هه‌ندێك له عیباداتی تایبه‌ت له‌جیاتی حوكمه شه‌رعییه‌كان داده‌نرێت وه‌ك: ناردنی سه‌ڵه‌وات بۆ دوانزه ئیمامی شیعه له هه‌موو به‌یانی و ئێواره‌یه‌كدا. خویندنی دوعای "نادعه‌لی"، نه‌خواردنه‌وه‌ی ئاو له ده‌رۆژی ده‌ستپیكی مانگی موحه‌ڕه‌مدا. داننان به هه‌ڵه و گوناهه‌كان له‌لای "باباشێخ" له‌دوای مانگی مه‌حه‌ڕه‌م، هه‌روه‌ها به‌شێوه‌ی یارسانه‌كان رۆژی یه‌كه‌می ساڵا، واته ئه‌وڕۆژه‌ی كه هه‌تاو له "بورجی حه‌مل"دا نیشته‌جێده‌بێت، به رۆژی له‌دایكبوونی سوڵتان سه‌هاك ده‌زانن.


هێرشێکی تیرۆریستی کرایە سەر شانزەلیزەی پایتەختی فەرانسا - RojNews\nهێرشێکی تیرۆریستی کرایە سەر شانزەلیزەی پایتەختی فەرانسا\nشەوی ڕابردوو هێرشێکی چەکداری کرایە سەر شەقامی شانزەلیزە پاریسی پایتەختی فەرەنسا کە لە ئەنجامیدا پۆلیسێک گیانی لەدەستدا.\nهاوکات کە فرانسوا ئۆلان، سەرۆککۆماری فەرەنسا وتی دڵنیایە ئەو هێرشە تیرۆریستی بووە، چەتەکانی داعش بەرپرسایەتی ئەو هێرشەیان گرتە ئەستۆ.\nپۆلیسی شاری پاریس ڕایگەیاندووە، کە شەوی ڕابردوو کاتژمێر ٩:٠٠ هێرشێکی چەکداری کراوەتە سەر شەقامی شانزەلیزەی پاریسی پایتەخت و لە ئەنجامی ئەو هێرشەدا پۆلیسێک گیانی لە دەستداوە و دوو پۆلیسی دیکەش برینداربوو، هێرشکەرەش دەستەبجێ تەقەی لێکراوە و کوژراوە.\nپیەر ئاندێ، وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی فەرەنسا لەم بارەیەوە وتوویەتی، کە کاتژمێر ٩:٠٠ی شەو ئۆتۆمبێلێک لە تەنیشت پاسی پۆلیسەوە وەستاوە و پاشان کەسێک لە ئۆتۆمبێلەکە دابەزیوە و دەستیکردووە بە دەستڕێژی گولـلە لە پاسەکە.\nلە ئەنجامی دەستڕێژییەکەدا پۆلیسێک گیانی لە دەستداوە و دوو پۆلیسی دیکە برینداربوون و هێرشکەرەکە ویستوویەتی هەڵێت کە لەلایەن پۆلیسەکانەوە بە ئامانج گیراوە و کوژراوە.\nفرانسوا ئۆلان، سەرۆککۆماری فەرەنسا پاش هێرشەکە ڕایگەیاند، کە دڵنیایە ئەمە بە ڕێکەوت نەبووە و هێرشەکە چەکداری بووە، کەمێک دوا ئەو ئاژانسی ئەعماقی سەربە چەتەکانی داعش ڕایگەیاند، کە چەتەیەکی داعش ئەو هێرشەی ئەنجامداوە.\nکۆبوونەوەی دۆناڵد ترامپ و کیم جۆنگ ئوون هەڵوەشایەوە\nدادگای نێودەوڵەتی پاریس تورکیای بە تاوانبار لەقەڵەم دا\nکۆریاى باکور تونێله‌کانى تاقیکردنه‌وه‌ى چه‌کى ئه‌تۆمیی له‌ناوبرد\nلە وڵاتانی جیهان خۆپیشاندان بۆ عەفرین بەڕێوەدەچێت


ئایا دروستە کارەبا بدرێت لەدەرگا لە ترسی دز؟: ماڵپەڕی وەڵامەکان\nهەمەجۆرئایا دروستە کارەبا بدرێت لەدەرگا لە ترسی دز؟\nئایا دروستە کارەبا بدرێت لەدەرگا لە ترسی دز؟\nدروست نی یە کارەبا لەدەرگار بدرێت بۆ ڕێگری کرن لەدز ؛ چونکە ئەو کار چەند زیانێکی هەیە ، وە ئەو کارە دەبێتە هۆی تووش بوونی کەسێک لەخاوەن ماڵەکە ، چونکە دوور نی یە لەبیریان بچێت و دەرگاکە بکەنەوە و کارەبا بیان گرێت ، وە لەسەرەتادا ڕێگری لەدز دەکرێت بەشتی سوک و دەس بۆ ئەو شتانە نابرێت کەدەبێتە هۆی کوشتنی دزەکە .\nدروست نی یە کارەبا لەدەرگار بدرێت بۆ ڕێگری کرن لەدز ؛ چونکە ئەو کار چەند زیانێکی هەیە :\nیەکەم : ئەو کارە دەبێتە هۆی تووش بوونی کەسێک لەخاوەن ماڵەکە ، چونکە دوور نی یە لەبیریان بچێت و دەرگاکە بکەنەوە و کارەبا بیان گرێت .\nوەهەروەها : ڕەنگە دراوسێکان بگرێت یاخود ئەو کەسانەی سەردانیان دەکەن ، تەنانەت ئەو کەسانەش کە بەوێدا تێپەڕ دەبن ، دوور نی یە کەسێکیان دەست بدا لەشوێنی کارەباکە بەنەزانین یاخود لەبیری بچێت کە کارەبای لێ درواوە .\nئەبو سَعيدٍ الخُدريِّ رضي الله عنه : دەڵێ : پێغەمبەر ﷺ ، فەرمووی : ( لا ضَرَرَ ولا ضِرارَ ) رواه الحاكم (2 / 57 - 58) وقال صحيح الإسناد على شرط مسلم، وصححه الألباني في " سلسلة الأحاديث الصحيحة " (1 / 498). واتە : نا بێ نە زیان بەخۆت بگەیەنیت و نە بەخەڵکیش .\nدروست نی یە زیانێک لا ببرێت بەزیانێکی تری هاوشێوەی، یاخود زیاتر لەخودی زیانەکە ، و زیانێک کە گومان بکرێت ڕوو بدات لەماڵدا نابێ بەزیانێکی گوماناوی تر ڕێگری لێ بکرێت کە ڕەنگە توشی خودی مرۆڤ ببێت .\nوە گێڕدراوەتەوە کە کەسێک کارەبای لەدەرگاکەی دابوو بۆ ڕێگری کردن لەدز ، بەڵام بووە هۆی گیان لەدەس دانی منداڵێک کە بەوێدا تێپەڕ بوو بوو .\nزیانى دووەم : ڕێگری لەدز دەکرێت بەشتی سوک لەسەرەتادا و دەس بۆ ئەو شتانە نابرێت کەدەبێتە هۆی کوشتنی دزەکە ؛ چونکە کوشتنی دز لەبەر زەرورەت دروستە بۆیە دەبێ بەپێی پێویست دەست بۆ ئەو زەڕوڕەتە ببرێت .\nزانای پایەبەرز محمد بن صالح العثیمین - رحمه الله - دەڵێت :\nزانایان دەفەرموون دەبێ ڕێگری لەکەسی دز و جەردە بکرێت تا بگونجێت بەشتی سەرەتایی و ئاسان .\nبۆ نموونە: گەر گونجا بەهەڕەشە لێ کردن ، وەک ئەوەی بڵێی : شکاتت لێ دەکەم گەر واز نەهێنی ، لەو حاڵەتەدا پێویست بەلێدان ناکا ، خۆ گەر سودی نەبوو ، ئەوا گەر گونجا بیگرێت و قۆڵبەست بکرێت ، هەر پێویست بەلێدان ناکات ، خۆ ئەگەر ئەمەش سوودی نەبوو و زانرا بەلێدان دوور دەکەوێتەوە با لێی بدرێت ، خۆ ئەگەر لێدانیش سووددی نەبوو ، وە ویستی خاوەن ماڵ بکوژێت ، ئەوا بۆی هەیە بیکوژێت" .\nتەنها لەحاڵەتێکدا نەبێت کە ترسی هەبێت ئەو زوو بێتە دەست و بیکوژێت ئەوا لەو حاڵەتەدا دەتوانێت یەکسەر دەس پێشخەری بکات و بیکوژێت .\nانتهى من "شرح بلوغ المرام" (4 / 429).\nجا بۆیە نابێت یەکسەر دەس بۆ کوشتنی دز ببرێت ، تەنها لەبەر دزیەکەی .\nزیانی سێ یەم :\nگەر کەسی دز لەو حاڵەتەدا مرد ، ئەوا لەو حاڵەتەدا قورسە بزانرێت و بسەلمێنرێت بۆ دزی هاتووە ، لەو حاڵەتەدا کەسی خاوەن ماڵ کەسێکی کوشتووە بەبێ بەڵگە ، خۆی تووشی سزا دەکات .\nوە ئەم شێوازە جودایە لەوەی لەفەرموودەکەدا هاتووە ، ئەبوو هوریرە دەڵێ؛: پیاوێک هات بۆ لای پێغەمبەرى خوا ﷺ گوتی : ئەی پێغەمبەری خوا صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ گەر کەسێک هات و ویستی ماڵەکەم بەریێت پێغەمبەر صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ پێی فەروو : (فَلَا تُعْطِهِ مَالَكَ) .\nماڵەکەتى مەدەرێ .\nگوتی : أَرَأَيْتَ إِنْ قَاتَلَنِي؟\nئەی ئەگەر شەڕی لەگەڵ کردم ؟\nفەرمووی : (قَاتِلْهُ) .\nتۆش شەڕی لەگەڵ بکە\nکابرا گوتی : أَرَأَيْتَ إِنْ قَتَلَنِي؟\nئەی ئەگەر کوشتمی ؟\nفەرمووی: (فَأَنْتَ شَهِيدٌ).\nتۆ شەهیدی لەو حاڵەتدا .\nکابرا گوتی: أَرَأَيْتَ إِنْ قَتَلْتُهُ؟\nئەی ئەگەر کوشتم ؟\nفەرمووی : (هُوَ فِي النَّارِ) "\nئەو لەئاگردایە .\nرواه مسلم (140).\nجا کەسی بکوژ لەفەرموودەکەدا دڵنیا بووە کەسی دز بەهیچ شێوەیەک ناتوانرێت ڕێگری لێ بکرێت جگە لەکوشتن خۆ گەر ئەم ئەوی نەکوشتایە دروو نی یە و ڕەنگە کەسی دز خاوەن ماڵی بکوشتایە ، بەڵکو دڵنیا بووە لەوە.\nوە لەگەڵ ئەم زیانانەش دا : ئەم ڕێگایە وەک پێویست نابێتە هۆی پاراستنی ماڵ لەدز ، چونکە لەگەڵ بڵاو بوونەوەی ئەم باسەدا دوور نییە دزەکان حەزەری خۆیان وەر گرن ، وچەندین ڕێگا بۆ دەرباز بوون لەو کارەبایە بگرنە بەر ، هەروەک لەگەڵ کامێرای چاودێری دەیکەن .\nهەر بۆیە ئەم ڕێگایە زۆر نابێتە ڕێگر لەبەردەم دزەکاندا ، لەگەڵ ئەوەی دەبێتە هۆی گیان لەدەس دانی کەسانی بێ تاوان .\nجا بۆمان دەرکەوت کە بەکار هێنانی ئەو ڕێگایە زیانی زیاترە ، بۆیە پێویستە موسوڵمان لێی دوور کەوێتەوە و خۆی و دراوسێکانی توشی زیان نەکات .\nوە پێویستە لەسەر خاوەن ماڵ بەدوای ڕێگایەکی تردا بگەڕێت بۆ پاراستنی ماڵەکەی لەدز .\nمەبەست چیە بە فیتنە ؟ وه فیتنەیەی کە پێویستە خۆمانی تێوە نەگلێنین کامەیە؟ بەكارهێنانى سەیارە و شتى دائیرە بۆ ئیش و کارى شەخسى خۆت تا چەند ڕێگە پێدراوە لە شەرعدا؟ حوكمى گەشت كردن بۆ وڵاتى بێباوەڕان ئایا سونەتە کاتێک بەسەر پایەدا "دەرەجە یان قادرمە " سەر دەکەوی اللە أکبر بڵێیت وە کاتی ھاتنە خوارەوە سبحان اللە بڵێیت ؟ حوکمى دەرچوونى فەرمانبەر لە دائیرە پێش تەواو بونى کاتى دەوام چیە؟\nسەردان: ١,٨٦٢ بەش: هەمەجۆر\nپرسیاری دواترهەندێ شتم کڕی بە قەرز لە دوکانێک کاتێک ویستم پارەکەى بۆ ببەمەوە دوکانە لەو جێگایە نەمابوو ئایا چی بکەم؟پرسیاری پێشترئایا کەراماتی پیاو چاکان حەقە و بوونی هەیە ؟


20 هەزاری تێپەڕاند سعودیە 1266 حاڵەتی توشبوونی نوێی بە كۆرۆنا ڕاگەیاند – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/04/28 - 6:30 PM\nوەزارەتی تەندروستی سعودیە، تۆماركردنی 1266 حاڵەتی توشبوونی نوێ بە ڤایرۆسی كۆرۆنا لە ماوەی 24 كاتژمێری ڕابردوودا لە شانشینی عەرەبی ڕادەگەیەنێت، بەمشێوەیەش كۆی گشتی ژمارەی تووشبوان دەگاته 20077 كەس.\nوتەبێژی وەزارەتی تەندروستی سعودیە لە كۆنفرانسێكی ڕۆژامەوانیدا ڕایگەیاند” ڕێژەی توشبووە سعودییەكان بە ڤایرۆسی كۆرۆنا لە وڵاتدا 23% و لەنێوان نیششتەجێبووەكانیشدا 77% كە عەرەبی و بیانیین”.\nوتەبێژی وەزارەتی تەندروستی سعودیە دەڵێت”ژمارەی ئەوانەی لەماوەی 24 كاتژمێری ڕابردوودا نەخۆشییەكەیان پەڕاندووە و چاكبوونەتەوە 253 كەسن، بەمشێوەیە كۆی گشتی حاڵەتەكانی چاكبوونەوە گەیشتە 2784 كەس”.\nوتەبێژی وەزارەتی تەندروستی سعودیە، ئاماژەی بە تۆماركردنی 8 حاڵەتی نوێی گیانلەدەستدانیش كرد كە كۆی گشتی ژمارەی قوربانیانی كۆرۆنای لە وڵاتەكەدا گەیاندە 152 كەس.\nپێویستە هەرێم بۆ دابینكردنی مووچە چی بكات؟\n“بژاردەكانی بەردەم عیراق بۆ تێپەڕاندنی قەیرانی دارایی مەترسیدارن”


زانکۆی هەڵەبجە بۆ پرۆگرامێکی ڕاهێنانی بالیۆزخانەی ئەمریکا لە بەغداد هەڵدەبژێردرێت - زانکۆی هەڵەبجە\nزانکۆی هەڵەبجە بۆ پرۆگرامێکی ڕاهێنانی بالیۆزخانەی ئەمریکا لە بەغداد هەڵدەبژێردرێت\nزانکۆی هەڵەبجە - چالاکییەکان - زانکۆی هەڵەبجە بۆ پرۆگرامێکی ڕاهێنانی بالیۆزخانەی ئەمریکا لە بەغداد هەڵدەبژێردرێت\nبالێۆزخانەی ئەمریکا لە بەغداد لە چوارچێوەی هاوکارییەکانی بۆ کەرتی خوێندنی باڵای هەرێمی کوردستان و بە تایبەتی ئاشناکردنی خوێندکارانی زانکۆکان بە بازاری کار و کارسازی پرۆژەی پەرەپێدانی تواناکانی خوێندکارانی قۆناغی چواری بۆ ٣ لە زانکۆ حکومیەکانی کوردستان ڕاگەیاند کە زانکۆکانی (هەڵەبجە ، گەرمیان ، چەرمۆ) لە خۆ دەگرێت.\nپرۆگرامەکە ماوە درێژە و نزیکەی نۆ مانگ درێژە دەکێشیت ، پرۆگرامەکە لە هەر زانکۆیەک ٥٠ خوێندکارا هەڵدەبژێرێت و لە رێگای ترەینین و ۆرکشۆپەوە ئایدیا و فیکرەکانی کارسازیان دەخاتە سەرپێی و هاوکاریان دەبێت تا ببنە خاوەنی کاری خۆیان لە داهاتوودا .\nلە ئێستادا پرۆگرامەکە چەند قۆناغێکی بڕیوە ، پرۆگرامەکە لەلایەن رێکخراوی (CIPE) ی ئەمریکیەوە سەرپەرشتی دەکرێت و رێکخراوی (KEDO) ڕاستەوخۆ بە هاوکاری سێنتەری گەشەپێدانی کار(CDC) لەو سێ زانکۆیە جێبەجێی دەکات. لە هەنگاوی یەکەمدا ڕاهێنەرەکان خولی ڕاهێنانیان بۆ کراوەتەوە و لە قۆناغی داهاتووشدا لە ڕێگەی فۆڕمەوە کە بەسەر خوێندکارانی قۆناغی چوارەمدا دابەش دەکرێت پەنجا خوێندکاری بەشدار بوو هەلدەبژێردرێن.


به‌ڕێگه‌یه‌كی ئاسان چاره‌سه‌ری به‌رزی په‌ستانی خوێنت بكه\n2020-01-12 10:23 365 جار بینراوە کۆمێنت\nنه‌خۆشخانه‌یه‌ك له‌ئه‌ڵمانیا ڕێگه‌یه‌كی ئاسان و سروشتی بۆ چاره‌سه‌ری به‌رزی په‌ستانی خوێن ئاشكرا كردوه كه ده‌كرێت ئه‌و كه‌سانه سوودی لێ ببینن كه گرفتی به‌رزی په‌ستانی خوێنیان هه‌یه.\nبیرنهارد كرامر وه‌ك به‌ڕێوبه‌ری ئه‌م نه‌خۆشخانه‌یه ده‌ڵێت:په‌یڕه‌وكردنی سیستمی ژیانی ته‌ندروست به‌سه بۆ ئه‌وه‌ی ڕێگری بكه‌یت له‌به‌رز بوونه‌وه‌ی په‌ستانی خوێن و هاوكات ده‌كرێت بڕی ئه‌و ده‌رمانه‌ی كه هۆكاری دابه‌زاندنی په‌ستانی خوێن ده‌كات كه‌متر بخورێت.\nئه‌م پزیشكه ده‌شڵێت هه‌فتانه 150 خوله‌ك له‌ڕاهێنانی وه‌رزشی زۆر به‌سووده بۆ ئه‌و كه‌سانه‌ی كێشه‌ی به‌رزی په‌ستانی خوێنیان هه‌یه و دابه‌زاندنی كێشی له‌ش یه‌كێكی دیكه‌یه له‌ڕێگاكان بۆ چاره‌سه‌ری به‌رزی په‌ستانی خوێن.\nكرامر ده‌شڵێت،ئه‌و كه‌سانه‌ی په‌ستانی خوێنیان به‌رزه باشتر وایه له خواردنی خوێ دوربكه‌ونه‌وه و له‌جیاتی ئه‌وه به‌هارات به‌كاربهێنن و سه‌وزه و به‌رهه‌مه‌كانی شیر كه چه‌وریان كه‌مه له‌گه‌ڵ شه‌ربه‌تی چه‌وه‌نده‌ر و سیر زۆر بخۆن.


ناوى من ناوى دایكمه\nبه‌به‌راورد به‌و خه‌باته مێژووییه‌ى ژنان له‌سه‌رئاستى جیهاندا ده‌ستیان داوه‌تێ ، ده‌ستكه‌وته‌كان مایه‌ى دڵخۆشى نین و مافه‌كان له‌به‌رده‌م هه‌ڕه‌شه‌ى به‌رده‌وامدان. ئاشكرایه له‌وپه‌ڕى رۆژئاواوه بۆ ئه‌وپه‌ڕى رۆژهه‌ڵات ژنان خاوه‌نى كه‌یسێكى هاوبه‌شن له نادادپه‌روه‌ریی و به‌زاندنى سنورى ئازادییان ، هه‌رئه‌مه‌شه وایكردووه نامه‌كانى ناڕه‌زایی ژنان هێنده زۆربن كه هه‌ندێ جار نازانرێت كامیان پێش كامیان بۆ ده‌سه‌ڵاتداران یان په‌یوه‌ندیداران به‌رزبكرێته‌وه.\nله‌وڵاتێكى زلهێزى وه‌ك ئه‌مریكادا ، ژنان سه‌رمه‌شقى خه‌بات و خۆپیشاندان بوون له‌هه‌مبه‌ر داواكردنى مافه‌كانیان وه‌لێ له‌دواى نزیكه‌ى دووسه‌ده هێشتا ته‌نیا ژنێ نه‌یتوانیوه وه‌ك سه‌رۆك پێ بنێته كۆشكى سپی یه‌وه و بگره هه‌ربه‌شیان ته‌نیا خانمى یه‌كه‌م بووه و تا ئه‌مڕۆشى له‌سه‌ربێ 23%ى ژنان ئه‌نجومه‌نى پیران و هه‌مان رێژه‌ش بۆ په‌رله‌مان پێكده‌هێنن.\nله‌كاتێكدا خۆپیشاندان و ناره‌زاییه‌كانى ئه‌وان بوو له‌سه‌ره‌تاى سه‌ده‌ى نۆزده‌دا و به‌تایه‌تیش سوتانى (140) ژنى ئه‌مریكى له‌كارگه‌ى رستن و چنین له نیۆیۆرك ، كه وایكرد سه‌رنجى نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتووه‌كان بۆ لاى خۆى رابكێشێ تا رۆژى (8) ى مارس بكاته رۆژى جیهانى ژنان ، وه‌ك سمبولى بۆ خه‌باتى نه‌پساوه‌ى ژنان له‌سه‌رتاسه‌رى جیهاندا. هاوكات وله‌گه‌ڵ هه‌موو ئه‌مانه‌شدا هێشتا ژنان له ئه‌مریكا باجى جیاوازى له نرخى ده‌ستى كاردا ده‌ده‌ن كه له‌وێ رۆژه‌وه شه‌رى بۆ ده‌كه‌ن .\nهه‌روه‌ها له‌وڵاتێكى ئه‌سكه‌نده‌نافى وه‌ك سوید ژنان 45% په‌رله‌مان پێكدێنن له‌به‌رانبه‌ردا هه‌موو ده‌قه‌یه‌ك توندوتیژى به‌رانبه‌ر ژنێ تۆمارده‌كرێ له‌و وڵاته‌دا به‌هه‌موو جۆره‌كانییه‌وه .\nناونیشانى بابه‌ته‌كه‌م (ناوى من ناوى دایكه) له رۆژئاواوه ده‌مانگێڕێنێته‌وه بۆ رۆژهه‌ڵاتى نێوه‌ندو له‌ویش تایبه‌تتر بۆ نێو خاكى عیراق ، لێره‌ش له‌كۆى دوو قوبه‌ى په‌رله‌مان ، ژنان توانیویانه به كۆتا (25%) هه‌ریه‌ك له‌و دووپه‌رله‌مانه ده‌سته‌به‌ر بكه‌ن ، له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌شدا ره‌وشى ژنان له‌خراپترین ساته‌كانیدایه و عیراق به‌گشتى و ناوه‌ڕاست و باشورو ناوچه جێناكۆكه‌كانیش به‌تایبه‌تى بۆته به‌ندیخانه‌یه‌كى گه‌وره‌ى ژنان، كه تیایدا ژنان ده‌ستدرێژى سێكسى و لێدان و سوكایه‌تى و به‌سه‌بایا گرتن و فرۆشتن و مامه‌ڵه پێوه‌كردن و هاوسه‌رگیرى مێردمنداڵ و هه‌موو جۆرێكى ترى بێدادى به‌رانبه‌ریان كراوه‌و ده‌كرێت.\nئه‌م واقیعه پێمان ده‌ڵێت كه گه‌یشتنى ژنان به كورسى ده‌سه‌ڵات و به‌ده‌ستهێنانى هه‌ندێ پێگه‌ى سیاسى هۆكارێك نه‌بووه بۆ به ده‌ستهێنانى مافه‌كانى ژنان له‌سه‌رجه‌م كایه‌كانى تردا به‌تایبه‌ت مافه یاسایی و كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان ، به‌داخه‌وه ئه‌مه‌شمان له‌هه‌ردوو په‌رله‌مانى عیراق و كوردستانیش به‌فیعلى بینی كه له‌م وڵاته‌دا جگه له‌وه‌ى به به‌هانه‌ى جۆراوجۆر ناهه‌قى ده‌رهه‌ق به ژنان ده‌كرێت ، هه‌ندێ جار ژنان خۆشیان به‌ربه‌ستن له‌به‌رده‌م به‌دیهێنانى ئامانجه‌كانیان و به‌هۆى كه‌رانه‌وه‌یان بۆ ئه‌جینداى حیزب، غه‌در له هاوره‌گه‌زه‌كانیان ده‌كه‌ن به‌نمونه .... هه‌ندێ له ژنانى عیراق ده‌یانویست ده‌نگ بده‌ن به پرۆژه بریارى به‌شوودانى منداڵى نۆ ساڵ ، هه‌روه‌ها ده‌یانه‌وێ ده‌نگ بده‌ن به پرۆژه بریارى لێسه‌ندنه‌وه‌ى منداڵى (7) له دایكى له كاتى جیابوونه‌وه‌و هه‌ڵۆه‌شاندنه‌وه‌ى خێزان گه‌ر شووبكاته‌وه.\nئه‌مه بۆ كوردستانیش راستبوو كاتێ بینیمان كه هه‌ندێ له ژنان دژى یاساى نه‌هێشتنى فره‌ژنى وه‌ستانه‌وه‌و ده‌نگیان پێنه‌دا ، هه‌ڵبه‌ت هه‌ردوو حاڵه‌ته‌كه‌ش ده‌گه‌رێته‌وه بۆ هه‌ژموونى حیزب و به‌تایبه‌تیش هه‌ژموونى دین به‌سه‌ر ده‌سه‌ڵاتى په‌رله‌مانه‌وه كه وایكردووه ژنان له‌نێوان بیروبه‌وه‌رى و مافه‌كانیاندا، دژ به مافه‌كانى خۆیان بوه‌ستنه‌وه و هۆكاربن بۆ پێشخستنى . به پیًچه‌وانه‌وه ده‌بوو ژنان دوور له‌هه‌ر ئایدیایه‌كى حیزبى و له‌سه ربنه‌ماى هاوبه‌شى له خه‌مدا وه‌ك له سه‌ره‌تادا ئاماژه‌مان پێدا له‌سه‌رئاستى جیهان یه‌كگرن و مافى مرڤبوون بكه‌نه بنه‌ماى به‌ده‌ستهێنانى مافه‌كانیان.\nهه‌ربۆیه له‌داهاتوودا پێویسته ژنان خۆیان هه‌م له كۆتوبه‌ندى كۆتا رزگاربكه‌ن هه‌م كۆتوبه‌ندى كاندیدى حیزب ، گه‌رنا ده‌بێ هه‌میشه كه‌مینه‌ى په‌رله‌مان بن و له‌ژێر ره‌حمه‌تى حیزب بن و له‌پێناو ئه‌جینداى حیزب قوربانى به ئه‌جیداى ژنان بده‌ن هه‌ر ئه‌م هۆكاره‌یه كه تا ئێستا ناتوانراوه كۆده‌نگى بۆ دۆزى ژن له‌نێو هه‌ردوو په‌رله‌ماندا دروستبكرێ هه‌رچه‌نده بۆ ئه‌م قۆناغه و به به‌راورد به وڵاتێكى زلهێزى وه‌ك ئه‌مریكا ئاماده‌یی یه‌ك له‌سه‌ر چوارى ژنان له هه‌ردوو په‌رله‌مان گه‌ر كارتۆنى نه‌بووایه ده‌سكه‌وتێكى گه‌وره‌یه له كاتێكدا گه‌ر له‌عیراقدا ته‌نیا ژنان خۆیان ده‌نگ به خۆیان بده‌ن ئه‌وا زۆریى ریژَه‌ى ژنان له‌م ووڵاته‌دا ده‌مانگه‌ێنێته رێژه‌ى به‌شدارییه‌كى كاراى وه‌ك په‌رله‌مانى وڵاتى روانده كه 49% یان ژنن ، نه‌ك وڵاتى ئه‌مریكا.\n(ناوى من ناوى دایكمه)كه‌یسێكى سیاسیی– كۆمه‌ڵایه‌تی و پرۆژه‌ى سێ ساڵ له‌مه‌وبه‌رى كۆمه‌ڵه ژنێكى ده‌سته خوشكمه له‌سه‌رئاستى كوردستان و عیراق كه ئێستا له په‌رله‌ماندا پێویشتى به كۆده‌نگى ژنانى فێمێنیزم و پیاوانى فێمێنیزمه ، ئه‌م ده‌سته خوشكه‌م له‌م هه‌وڵه‌یاندا ده‌یانه‌وێ مافى به‌ده‌ستهێنانى شوناس بگه‌ڕێنێته‌وه بۆ (4)هه‌زار منداڵ كه به‌داخه‌وه له‌برى ووشه‌ى تازه له‌دایكبوو پێیان ده‌وترێ (مجهول النسب) ئه‌م منداڵانه زۆربه‌یان له‌دایكبووى سه‌رده‌مى جینۆسایدى شه‌نگالى كوردانن و له‌سه‌رده‌ستى تاوانبارانى داعش.\nئه‌م ژماره‌یه (4)هه‌زار له‌لایه‌ن(حیدر العبادى) سه‌رۆك وه‌زیرانى پێشووترى حكومه‌تى عیراق كه له سه‌ردانێكیدا بۆ وڵاتى نه‌مسا دانى پێداناو پشتڕاستى كرده‌وه ، ئاشكرایه له‌مێژووى دوورى مرۆڤایه‌تیدا له‌كۆى جه‌نگه ناوخۆى و ده‌ره‌كییه‌كاندا ژن و منداڵ قوربانى یه‌كه‌مى جه‌نگن به‌تایبه‌تى ژنان كه ئێستاشى له‌سه‌ربێ وه‌ك كاڵایه‌ك ماڵه‌یان پێوه‌ده‌كرێت، له‌جیونۆسایدى شه‌نگالدا كه به یه‌كێك له ره‌شترین رۆژه‌كانى مێژووى كورد و عێراق داده‌نرێت به‌ده‌ستى تاوانباران و خوێنڕێژانى داعش، تیایدا جگه له‌ئاواره‌كرانى هه‌زاران كورد و ژماره‌یه‌كى زۆریش بوونه قوربانیى و (6300) شه‌ش هه‌زارو سێ سه‌د ژن بێسه‌روشوێنكران و وه‌ك كاڵا مامه‌ڵه‌یان پیوه‌كرا، له‌لایه‌ك بۆ تێركردنى حه‌زوئاره‌زووى ئه‌و روو ره‌شانه به‌كارهێنران و له‌لایه‌كیش ژماره‌یه‌كى زۆریان له‌بازاڕه‌كانى موسل و ره‌قه‌دا مامه‌ڵه‌ى كڕین و فرۆشتنیان پێوه‌كرا، یاخود وه‌ك كارگه‌ى خستنه‌وه‌ى نه‌وه‌ى داعش به‌گه‌رخران.\nئه‌وه‌تا ئه‌مڕۆ له‌لایه‌ك ژنان و له‌لایه‌كیش منداڵه‌كانیان باجى تاوانێك ده‌ده‌ن كه تێیدا به‌شدارنه‌بوون و ئێستاش دواى ئه‌و كاره‌سات و نه‌هامه‌تی و باره‌ده‌روونییه‌ى له‌ماوه‌ى (7)ساڵى رابردوودا به‌سه‌ریان هاتووه ئه‌وا ئه‌مڕۆ به‌گه‌رانه‌وه‌یان به‌خێرهاتن ناكرێن و خۆیان و منداڵه‌كانى ئامێزیان باجى كلتوورو شه‌رع و یاسایه‌كى كۆنى تۆز لێنیشتوو ده‌ده‌ن ، باجى كاره‌ساتێ ده‌ده‌ن كه هه‌رگیز جگه له‌و دڕندانه كه‌س ئه‌م چاره‌نووسه‌ى به ئاوات نه‌خواستووه.\nله‌ڕاستیدا ئه‌وباجه‌ى ئه‌مڕۆ ژنانى كوردى شه‌نگال و ژنانى ترى عیراق ده‌یده‌ن و بوونه‌ته قوربانى جه‌نگه یه‌كله‌دوایه‌كه‌كان و سوكایه‌تى و به‌سه‌بى گرتن و فرۆشتن و كوشتن و دوا وێستگه‌ش ناوناتۆره‌ى دایكى منداڵانى بێ نه‌سه‌ب، شتێكى نوێ نییه ! بگره به‌درێژایى مێژوو له‌ژێرناوى دیندا ئه‌م تاوانانه به‌رانبه‌ر ژنان كراوه ، له‌كۆمه‌ڵگه‌ى رۆژئاوایدا بوبێت یانرۆژهه‌ڵاتى.\n(ڤای كینگه‌كان) وه‌سه‌نییه‌كان له‌مێژودا ناسراون، كه‌له‌نێوان سه‌ده‌ى (8 - 11)له‌نه‌رویجى ئه‌سكه‌نده‌نافیاوه، هێرشیان كردۆته سه‌ر وڵاتانى ئینگلته‌ره‌و فه‌ڕنساو اسپانیا و...هتد و قه‌تڵوعامیان كردوون و ژنیان به‌سه‌بى گرتوون و دواتر منداڵیان لێیان بووه ، یان له‌بازاڕه‌كانى ئه‌وساى مه‌یدانى نیشته‌جێبونیاندا مامه‌ڵه‌ى كڕین و فرۆشتنیان پێوه‌كراوه ، كه دواتریش ئه‌و ژنه ناچاربووه له‌گه‌ڵ كۆمه‌ڵگه‌ى نوێ خۆى بگونجێنێ جا ژنى كێیه و له‌چ ماڵێكدایه سه‌بى بێت یان به‌نده ده‌بێ بژى ، هیچ ژنێ خاوه‌نى سه‌ربه‌خۆى خۆى نه‌بووه‌و ئه‌م سیناریویانه‌ش له كۆنه‌وه بۆ ئه‌مرۆ به‌رده‌وام بووه دوا كاره‌ساتیش (3-8-2014)بووه.\nهه‌ربۆیه ده‌بێ له‌خۆمان بپرسین له‌نێوان ئه‌م دوو مێژووه‌دا و له سه‌رده‌مى به جیهانیبووندا و له‌دواى نزیكه‌ى سیازده سه‌ده هێشتا ره‌وشى ژنان نه‌گۆره‌و هه‌مان كرده‌وه به‌رانبه‌رى ده‌كرێت و به سه‌بى ده‌گیرێت ؟! له رزگاربونیشیادا هه‌مان مامه‌ڵه‌ى توند ده‌كرێن و كۆمه‌ڵگه ره‌تیان ده‌كاته‌وه .پاشان له سه‌رده‌مى فتوحاتى ئیسلامیشدا هه‌مان سیناریۆ ،كلتورێكى شه‌رعیى ئیسلام و یاساى جه‌نگ بووه‌و له‌سه‌رجه‌م جه‌نگ و فتوحاته‌كانیاندا دواى سه‌ركه‌وتن یه‌كه‌م هه‌نگاویان دابه‌شكردنى ده‌ستكه‌وتى جه‌نگ بووه له‌نێویاندا ژن و مه‌ڕوماڵات هه‌مان مامه‌ڵه‌یانبووه.\nئه‌وه‌تا له نزیكترین مێژوودا له ژێر ناوى ده‌وڵه‌تى به‌ناو ئیسلامى له‌عیراق و شام (داعش) ئه‌م كاره‌ساته به‌سه‌ر شه‌نگال و شه‌نگالییه‌كاندا هات و به‌هه‌زاران ژنیان رفاندو ده‌ستدرێژى سێكسى و منداڵ خستنه‌وه‌و هه‌موو جۆره‌كانى توندوتیژییان به‌رانبه‌ركردن، كه‌ئه‌مڕۆ كۆمه‌ڵگه‌ى كوردى و عیراقى باجه‌كه‌ى ده‌ده‌ن و كۆمه‌ڵێك منداڵى بێتاوان به‌بێ ویستى نه‌خۆیان و نه‌دایكیان هاتونه‌ته دنیاوه ، كه‌هه‌ندێ جار به‌بیژوو وه هه‌ندێ جار به بێ نه‌سه‌ب ناوده‌برێن دوایین هه‌وڵى ئه‌م ده‌سته‌خوشكانه‌ش بۆ گێڕانه‌وه‌ى شكۆى ئه‌م دایك و منداڵانه‌یه‌و ده‌یانه‌وێ له‌په‌رله‌مان شه‌رعیه‌ت بۆ ناو وشوناسیان وه‌ربگرن و له (مجهول النسب) بیاكه‌ن به تازه‌له‌دایك بوو هه‌روه‌ها ناویان بكه‌نه سه‌ر ناوى دایكیان هه‌ر وه‌ك ئه‌وه‌ى له كۆچكردندا دوا به‌یه‌كمان به نێوى دایكه‌وه بانگده‌كرێین.\nلێره‌وه داوا له‌سه‌رجه‌م مرۆڤدۆستان له‌نێو په‌رله‌مان و ده‌ره‌وه‌ى په‌رله‌ماندا ده‌كه‌ین پشتگیرى له‌م كه‌یسه بكه‌ن و بۆ ئه‌وه‌ى نه‌وه‌یه‌ك نه‌بنه قوربانى تاوانێك كه هه‌رگیز ده‌ستیان نه‌بووه تیایدا.


نوسینگه‌ی سه‌رۆك وه‌زیران ناوه‌ڕۆكی كۆبوونه‌وه‌ی عه‌بادی له‌گه‌ڵ سێ لایه‌ن سیاسییه‌كه‌ی هه‌رێم ئاشكراكرد : چاوی گەل\nنوسینگه‌ی سه‌رۆك وه‌زیران ناوه‌ڕۆكی كۆبوونه‌وه‌ی عه‌بادی له‌گه‌ڵ سێ لایه‌ن سیاسییه‌كه‌ی هه‌رێم ئاشكراكرد\nنوسەر : chawigal لەبەرواری : کانونی دووهەم - 4 - 2018\nنوسینگه‌ی حه‌یده‌ر عه‌بادی سه‌رۆك وه‌زیرانی عێراق، ناوه‌ڕۆكی كۆبوونه‌وه‌كه‌ی عه‌بادی له‌گه‌ڵ شاندی بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان و كۆمه‌ڵی ئیسلامی و هاوپه‌یمانی بۆ دیموكراتی و دادپه‌روه‌ری ئاشكراكرد.\nبه‌گوێره‌ی ڕاگه‌یه‌ندراوێكی نوسینگه‌ی سه‌رۆك وه‌زیرانی عێراق، حه‌یده‌ر عه‌بادی له‌میانی كۆبوونه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ سێ لایه‌نی سیاسی هه‌رێم ڕایگه‌یاندوه، “حكومه‌تی ناوه‌ندی كار له‌سه‌ر ئه‌وه ده‌كات موچه‌ی فه‌رمانبه‌رانی هه‌رێم به‌شێوه‌ی شه‌فاف‌و دادپه‌روانه، هه‌روه‌ها میككانیزمێكی ورد بۆ هه‌رێم بنێرێت”.\nهاوكات عه‌بادی له‌كۆبوونه‌وه‌كه‌دا دڵنیایداوه له “ناردنی پاره‌ی گه‌نمی جوتیارانی هه‌رێم له‌لایه‌ن وه‌زاره‌تی بازرگانی و پیشه‌سازی هه‌رێمه‌وه”.\nسه‌رۆك وه‌زیرانی عێراق جه‌ختیشيكردوه‌ته‌وه له‌یه‌كێتی خاكی عێراق، له‌گه‌ڵ پاراستنی فره‌ڕه‌گه‌زی و فره مه‌زهه‌بی”.\nئێواره‌ی دوێنێ چوارشه‌ممه شاندێك كه پێكهاتبوون له نوێنه‌ری زوتنه‌وه‌ی گۆڕان و كۆمه‌ڵی ئیسلامی و هاوپه‌یمانی بۆ دیموكراتی و دادپه‌روه‌ری، سه‌ردانی شاری به‌غدایان كرد، ئه‌ویش به‌مه‌به‌ستی ڕێگه خۆشكردن بۆ ده‌ستپێكردنی دانوستانی نێوان هه‌رێم و به‌غدا، وا بڕیاریشه شانده‌كه چاوی به‌زۆرێك له‌به‌رپرسانی باڵای عێراق بكه‌وێت.\nهاوكات شانده‌كه‌ی هه‌رێم له‌ڕاگه‌یه‌ندراوێكدا پاش كۆبوونه‌وه‌كه‌یان له‌گه‌ڵ عه‌بادی ئاشكرایانكرد ، “لەكۆبوونەوەكەمان لەگەڵ حەیدەر عەبادی، سەرۆك وەزیرانی عێراق باسمان لەپاراستنی دەستكەوتەكانی خەڵكی كوردستان‌و چوارچێوەی سیاسی هەرێم كرد، لەگەڵ چەسپاندنی شەراكەتی ڕاستەقینە لەناوەندی بڕیاڕی سیاسی‌و دۆزینەی چارەسەرێكی ڕیشەیی بۆ تەواوی كێشەكان لەڕێی ئەنجامدانی گفتوگۆیەكی جدی لەنێوان هەرێم‌و بەغدا لەسەر بنەمای دەستوری عێراق”.\nهاوكات زەرورەتی ئەنجامدانی هەڵبژاردنەكان لەوادەی دیاریكراوی خۆیدا تەوەرێكی تری كۆبوونەوەكەیان بووە لەگەڵ سەرۆك وەزیرانی عێراق‌و رایانگەیاندووە “مەرجی سەرەكی ئەنجامدانی هەڵبژاردنێكی پاك‌و بێگەرد، كە دەنگ‌و ئیرادەی خەڵك تێدادا ڕەنگبداتەوە لەپاككردنەوەی تۆماری دەنگدەرانەوە دەستپێدەكات”.


.....هەر وەک چۆن ئەوترێت" عسی ان تکرهوا شیئێ و هو خیر لکم / بەڵکو ڕقتتان لە شتێک بێتەوە کە خێری بۆتان تیا بێ " بەو شێوەیە سەرەڕای هەموو نەهامەتی و لێقەوماوییەک ، خەڵکی کوردستان دوای ئاش بەتاڵ ئەیان ووت بەڵکو ئەمە خوایە بەم ئاش بەتاڵە بنەماڵەمان لەکۆڵ بێتەوە قیروسیا لەو نەگبەتییەی بەسەرمانا هاتوە ، ئەگینا ئاش بەتاڵ دوو و سێ بارە ئەبێتەوە..ئەوە دیمان چۆن بە نیازی ئاش بەتاڵ کردن بە خەڵک و مقاوەمەی ڕۆژهەڵات ئەو بنەماڵەیە و پارتی بوون بە بەشێک لە سوپای پاسداران و لە کوردستانی خۆشمان بەدەیان مەفارزییان بوون بە بەشێک لە سوپا و ئیستخباراتی بەعس لەسەر نەزەرییەی " گەر شۆڕشمان پێ نەکرێت، پێمان تێکئەرێت..!!".. ڕۆژگار هات و ڕۆژگار ڕۆشت ، بەهۆی گەمژەییەکی "صدام" کۆێت داگیرکرا و لە ڕزگار کردنیا ڕاپەڕینی کۆمەڵانی خەڵکی کوردستانی لێ کەوتەوە ، بە سنگ فراوانیەکی خەڵک و "ی.ن.ک" کە ئەو سنگ فراوانیە زۆر لەسەر خەڵک و خودی یەکێتی کەوتوە بە ئێستاشەوە ، بنەماڵە و پارتی پاشکۆی هێنرانەوە سەر سفرەی حازر، لە جیاتی ملکەچی بۆ خەڵک سەبارەت بە ئاش بەتاڵ ،مەرامە خێڵەکی و تاک ڕەویی و ڕەفتار مافیانەی بنەماڵە و ئەو سوپەر مارکێتەی ناوی لێ ناوە پارتی کەوتە ڕوو، لەسەر داهاتی گومرک دەبابەی بەعس بوون بە پۆلیسی فریاکەوتنی ڕێبازە پیرۆزەکەی باوکی ڕۆحی کورد..!! دوای لابردنی بەعس لەسەر حوکم دیسانەوە ئەمجارە بە سنگ فراوانیەکی تاک لایەنانەی یەکێتی بنەماڵە و پارتی پاشکۆی عەرزیان بۆ تەخت بوو لە هەرێما کەوتنە چەتەیی داهاتی هەرێم ( یەکێتیش لێی بێ بەش نەبوە ) بە حوکمی پارە کەوتنە جێبەجێ کردنی ( ما ورا‌و الکوالیس) ،و هەتا ئەمڕۆ بنەماڵە و پارتی پاشکۆی دوو دڵی ناکەن لە هیچ شتێک بێ ئەوەی حیساب بۆ بچوکترین کەس و لایەن بکەن و لووت بەرزی و خۆ بە عەنتەر زانینیان وای کردوە هەرێم غەرقی ئەزمە و نا جێگیریی و کارەساتێکی بێ شومار ببێت ، " دیارە یەکێتیش بەرپرسیارێتی خۆی بەر ئەکەوێت"..ئێستا خەڵک جۆش داماوە : چی بکرێت تا لە مۆتەکەی بنەماڵە و پارتی پاشکۆی نەجاتمان بێ ؟! هەرچی ڕێگە و شێواز هەیە تاقی کراوەتەوە ، شەڕ..ڕێکەوتن ، خیشکردن ، ..گلەیی.. ناوبژی دۆست و نەیارانیش..پاڕانەوە و هەڕەشە..ڕیسوا کردن و پیاهەڵان..و..هتد.. تەنانەت گۆڕانیش بەناوی چوار ساڵ ئارامی فۆرمێکی تری ڕێکەوتنی لە گەڵیانا تاقی کردەوە بەوە کۆتایی هات کە بەسەرۆکی پارلەمانیان ووت : ڤیزەکەت ئێکسپایەر بوە و بۆت نیە بچیتە هەولێر! هەموو شتێک تاقی کراوەتەوە بە ئەوەی بەدوو ئیدارەییشەوە ناو ئەبرێت ، ئێستا بنەماڵە و پارتی پاشکۆی لە خۆ بایی بوونێکیان لە ئاستێکایە خۆیان بە فیرعەونی هەرێم بزانن و بێ بنەماڵە و کوڕە ئازاکەی!! ڕیفڕاندۆم هیچ کەس و لایەنێک بۆیان نیە بۆ هیچ پۆستێکی هەرێم و بەغا دەست نیشان بکەن ئەگینا غەزەبی بنەماڵە وەک ڕەشەبا هەرێم وێران ئەک ، هەرێم دەمێکە دوو ئیدارەیە کەچی بەگەڕانەوەی دوو ئیدارەیی هەڕەشە ئەکەن ، وەک ئەوەی ئێستا دوو ئیدارەیی نەبێت، گەر سەرۆکی بنەماڵە شارێکی گەورە و دێرین و مێژوویی وەک سلێمانی بە هەرێمێکی تر نەزانێ ناڵێت" با بۆ خۆیان بڕۆن هەڵپەڕن.." ، گەر ئێستا دوو ئیدارەیی نیە هەڵبەتە شارێکی وەک سلێمانی یان هەڵەبجە یان گەرمیان بەقەد زاخۆ یان بلە و بارزان بودجەی ئەبوو و ئاوەدان ئەکرانەوە، کۆیلەیەک ئەڵێ گەر دوو ئیدارەیی دروست بێتەوە ناوچەی سلێمانی بە شەش مانگ ئێسک و پروسکی نامێنێ، دیارە ئەو داماوە لە حیزبەکەی خۆیەوە سەیر ئەکا بۆ ئەوەی تووشی ناڕەحەتی نەبێ ئامادەیە لە خزمەتی هەر دەوڵەت ولایەک بێ بە چەک هەڵگرتنیشەوە ، بەڵام لێرەیا هیچ ناڵێین با مێژوو شایەتی لەسەر ڕۆحی مقاوەمە و خۆ نە دۆڕاننی ڕۆژانی میحنەتی سلێمانی بات ، ئەوە سلێمانی نیە بۆ بژێوی خۆی ئەزمڕ و شارەزوور و بکات بە سەربازگەیەکی تورکی.. لە کاتێکا بنەماڵە و پارتی پاشکۆی هەڕەشەی دوو ئیدارەیی ئەکات کەس بەقەد ئەوان لە دوو ئیدارەیی زەنگەقی چوو بێ لەبەر دوو هۆی زۆر بچوک ، بچوک تر لە مێشکی ئەوان :\n- گەر بنەماڵە ئیدارەیەکی خۆی لەو ناوچانەی ئێستای هەبێ ، بەتەواوەتی لە بەغا دائەبڕێ چونکە هەموو ئەزانین بنەماڵە و پارتی پاشکۆی چەن لای ناوەند مەحبوبن وبەغا بەدوای بچوکترین فورسەتەوەیە کە تۆڵەی کۆنکەنەکەی ڕیفرابدۆمیان لێ بکاتەوە\n- کە بەغا پشت بکاتە پارتی وبنەماڵە ، بۆ ئەوەی ئیشیان بڕوات ئەبێ بەتەواوەتی بچنە باوەشی تورکیاوە و ئەویش لە دۆخێکی ئاوایا زیاتر چۆکی پێ دائەیا و وەک تەسبیح مامەڵەیان لەگەڵ ئەکات و بنەماڵە و پارتیش بۆ لەدەست نەیانی بەرژەوەنیە ئابورییەکانیان ( کالعادە ) نقە لە خۆیان ئەبڕن.\nکەواتە ئەم یارییەی ئەوان تەنها ترساننێکی مناڵانانەیە ، دەنا فەرموو ڕایگەیەنن ، چونکە دەمێکە سلێمانی بە دەست بنەماڵەوە ئەتلێتەوە ،،لە شەستەکانەوە بەردەوامە ،،کە هیچ چارەسەرێکیش دادی خەڵک لە بەرامبەر بنەماڵەیا نەیات ، بە یەقینەوە دوو ئیدارەیی حەلێکی نمونەییە، یۆگسلافیا دوای شەڕی بالاکان بوو بە چەن دەوڵەتێکیش نەک هەر هەرێم و دونیاش نەڕوخا، دوو یەمەن ،،دوو کۆریا ، بیست و قسور ووڵاتی یەک نەتەوە کە عەرەبە ، تەنانەت دوو برا لەیەک ماڵا جێیان نەبێتەوە ئەبێ بیر لەوە بکرێتەوە هەریەکەیان ماڵی خۆی بۆ خۆی" هەرچەنە ئێمە و بنەماڵە و پارتی پاشکۆی نە براین و نە ئەشبین و ئەو پەیوەندییەش کە هەیە علوجە ،،وابزانم کات بەسەر بردن و خۆهەڵخەڵەتاننە ، با ڕاپرسییەکی جدی بکرێ کە باشتر نیە سلێمانی و هەڵەبجە و گەرمیان ببێ بە هەرێمێکی سەربەخۆ ؟گومانم نیە زۆرینە ئەڵێت: بەڵێ ، پێچەوانەی " بەڵێ" کەی ریفراندۆم کە قوڕی کرد بەسەر خەڵکا ، گەر هەرێمەکەی بنەماڵەش پێیان خۆش بوو ئەکرێ لبەو دوو هەرێمە کۆنفیدراڵیەکش بێتە کایە ، هەر چەنە ئەمە زۆر زەحمەتەچونکە بنەماڵە حاکمی موتڵەق نەبێ هیچ فۆرمێکی حوکمڕانی قبوڵ نیە..کاتی ئەوە هاتوە حیزب و لایەنەکانی ئەم دیو دێگەڵە بەرامبەر هەڕەشە و هەیمەنەتی بنەماڵە و پارتی پاشکۆی پلات فۆرمێکی سیاسی دروست بکەن بۆ بیر بیر کردنەوە لەو بار و دۆخە ناهەموارەی هەیە کە دەسەڵاتدارانی هەولێر بەرپرسی یەکەمن لێی، نە لە ڕووی تەئریخی و نە جوگرافییشەوە توانراوە خەڵكی کورد و بنەماڵە پێکەوە هەڵکەن،،گەر خەتای ئێمەیە ئەوا بە دوو هەرێمیی ئەوان نەجاتیان ئەبێ لە دەستمان ، گەر خەتای ئەوانیشە ئەوا حوکمی بنەماڵە و پارتی پاشکۆیمان لە کۆڵ ئەبێتەوە " خۆش بەختانە "... بۆ یەک جار بەدڵی داخوازی بنەماڵە بکەین و بۆ دوو هەرێم" ئیدارە" کار بکەین ، بەرکەوتنی ئێمە و ئەوان وەک سارد و گەرم هەر موسیبەتە بۆ خەڵک.ئەمە موقەدەری ئەم هەرێمەیە ،، با میدیا حیزبی و ئەهلیەکان لەناو خەڵکا ڕاپرسی بکەن کە بوونی هەرێمێکی سەربەخۆی سلێمانی و گەرمیان و هەڵەبجە چۆن ئەبینن ، گەر وەک هەڵبژاردنەکان تەزویری تیا نەکرێت ڕوون ئەبێتەوە کە دڵی خەڵک چی تیایە و زەرورەتی مێژوویی چی فەرز ئەکات بە سەرمانا ، خەڵک چی یاوە لەنەوت و ئابووری هەرێمێک کە بۆ ئەوان نەگبەتیە و بۆ بنەماڵە و پارتیەکی پاشکۆی نیعمەت بێ..؟ ڕەنگە داماوی وا هەبێت پرۆژەی هەرێمێکی سەربەخۆ بە "سلێمانچێتی " لەقەڵەم بات ، بنەماڵەیەک بننەماڵەچێتی بکات ، پارتیەک پارتچێتی بکات ، کە تۆش دەمت کردەوە بڵێن ئەمە شارچێتیە ، بەڵێ لەم حاڵەتەیا تاسەرئێسقان شارچێتی خۆم ئەکەم کە بزانم بە قازانجی ئەو شارە بێ کە لەوەتەی هەیە قوربانی بوە بۆ ئەوانەی لەسەر حسابی ئەو درێژه بە ژیانیان ئەیەن ، بنەماڵەیەک بۆ یەک کەسی سەر بەخۆیان کە فەشەلی کرد ببێ بە سەرەک کۆمار ئامادەن دوو هەرێمی دروست بکەن ، ئەی منێکی بەش خوراوی گیرفان. بڕاو بۆ مافی داواکردنی هەرێمێکی تایبەت بە خۆمم نەبێ کە بە جدی یەک هەرێمیی ماڵی وێران کردووم ..؟.بڕۆن لە خەڵک بپرسن خێر و بەرەکەتی بنەماڵە و پارتی پاشکۆی بۆ خەڵکی سلێمانی تا ئێستا چی بووە؟ گەر یەک لاپەڕەی فلوسکاپیان پێ پڕ کرایەوە ، دیارە


سەقز.. كچێكی تەمەن 14 ساڵ كۆتایی بە ژیانی خۆی هێنا – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / کوردستان / سەقز.. كچێكی تەمەن 14 ساڵ كۆتایی بە ژیانی خۆی هێنا\nسەقز.. كچێكی تەمەن 14 ساڵ كۆتایی بە ژیانی خۆی هێنا\nپێنج شه‌ممه 22 ئه‌یلول 2016\tکوردستان, کۆمەڵایەتی, هەواڵ 132 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nدوێنێ لە شارەكی دانشگای شاری سەقز كچێكی تەمەن 14 ساڵ بە ناوی هەستی كۆتایی بە ژیانی خۆی هێنا.\nبەپێی ئەو هەواڵەی بە زاگرۆسپۆست گەیشتووە “هەستی” لەماڵەكەی خۆیان لە گەڕەكی مێهر لەشارەكی دانشگای سەقز لەكاتێكدا دایك‌و باوكی لەماڵەوە نەبوون بە چارشێوەكەی دایكی خۆی هەڵواسی‌و كۆتایی بە ژیانی خۆی هێنا.\nبە پێی زانیارییەكان هەستی توشی نەخۆشی خەمۆكی ببوو.


دۆناڵدۆ ترامپ پەیوەندی زۆر خراپی لەگەڵ وەرزشکاران هەبووە · Kurdsport\nدەستپێک/هەواڵ/دۆناڵدۆ ترامپ پەیوەندی زۆر خراپی لەگەڵ وەرزشکاران هەبووە\n164 بە خولەکێک دەخوێندرێتەوە\nلەکاتێکدا دۆناڵد ترامپ ماڵئاوایی لە کۆشکی سپی دەکات ئاژانسەکانی هەواڵ راپۆرتیان لەسەر پەیوەندی 45مین سەرۆکی ئەمریکا کردوە لەگەڵ وەرزشکاران کە رەنگە خراپترین پەیوەندی بێت لە مێژووی سەرۆکایەتی ئەمریکا.\nترامپ لەماوەى 4 ساڵ سەرۆکایەتی ئەمریکا لە کۆشکی سپی پێشوازی لە چەندین کەسایەتی وەرزش و وەرزشکاران کرد لە کۆشکی سپی بەڵام دوژمنی زۆریشی بۆ خۆی دروست کرد لە بواری وەرزشدا.\nلە ئەمریکا واباوە هەر یانەو تیپێک نازناو بباتەوە سەردانی کۆشکی سپی دەکات بەڵام لەماوەى سەرۆکایەتی ترامپ چەندین وەرزشکار رەتیان کردەوە سەردانی کۆشکی سپی بکەن ئەمەش بەهۆی ترامپ.\nیەکەم بەرکەوتنی ترامپ لەگەڵ وەرزشکاران کاتێک بوو کە ترامپ یاریزانێکی تیپی سان فرانسیسکۆ فۆرتی نانیرزی بە سەگ ناوبرد ئەوەش بەهۆی لە کاتی سرودی نیشتمانی ئەمریکا کەوتە سەر یەک ئەژنۆ، بەهۆی ئەمەش زنجیرەیەکی گەورەی ناڕەزاییەکان دژی ترامپ بەڕێوەچوو.\nساڵی 2020یش رکابەری بەهێز و گەورە لەنێوان ترامپ و ئەستێرەکانی ئێن بی ئەی سەری هەڵدا ئەمەش کاتێک ئەستێرەکان داوای چاکسازی کۆمەڵایەتی و دادپەروەری کرد.\nتەنانەت وەرزشە خۆشەویستەکەى ترامپ کە یاری گۆڵفە ترامپ لەماوەى سەرۆکایەتی ناکۆکی لەگەڵ ئەستێرەو بەرپرسان دروستکرد بەهۆی ئەمەش هەردوو دەستەی یاریزانە پیشەگەرەکانی ئەکریکای باکوور و بەریتانیا رەتیان کردەوە پاڵەوانێتی لەو یاریگایانە بکەن کە ترەمپ خاوەنیەتی\nبه‌ختیار له‌په‌تاى كۆرۆنا چاكبۆته‌وه و بۆ یارى كردن چاوه‌ڕێى پشكنینێكى تره


نەوزادی موهەندیس : دەوڵەتی كوردی لەنێوان خەون و دروشمبازیدا . – WTARIKURD\nكەمتر لە 3 مانگی تر 100 ساڵی تەواو تێپەڕ دەكات بەسەر ڕێكەوتنی سایكسبیكۆی ساڵی 4/1916دا كە تیایدا و لە ئەنجامی جەنگی جیهانی یەكەمەوە و سەركەوتن و باڵادەستبونی هاوپەیمانان بەسەر وڵاتانی میحوەردا و داگیر و دابەشكردنەوەی میراتی دەوڵەتی عوسمانی ( پیاوە نەخۆشەكە ) ، كوردستانی گەورە بە خاك و نەتەوەوە داگیر و دابەشكرایەوە بەسەر چوار وڵاتی ناوچەكەدا لە توركیا و ئێران و عێراقی هێشتا دروستەنەكراو و سوریاشدا . بەم شێوەیە سەد ساڵی ڕێكە كورد خەون و خەبات دەبینێت و دەگێڕێت بۆ وەدەستهێنانەوەی سەربەخۆیی و ئازادی و دەوڵەتی نەتەوەی خۆی . بەڵام تائێستا ئەو خەونەمان وەدینەهاتوە و نەگەیشتونەینەتە دوا مەنزڵی سەركەوتن و ترۆپكی ئاوات و خواستە ڕەوا نەتەوەییەكانمان وەكو نەتەوە سەردەست و هاوشانەكانی خۆمان ، كورد وەك نەتەوە گەلێك دواكەوتوە لەبەدەستهێنانی خواستە ڕەواكانیدا لە پێكەوەنان و دامەزراندنی دەوڵەتی سەربەخۆی خۆی ، ئێمە لەكاتێكدا نەمانتواینوە كە دەوڵەتێك ڕابگەیەنین كە سەردەمی نەتەوەپەرستی و تۆخبونەوەی سنورەكان و داڕشتنیان بوە ، ئیدی لە ئێستادا چۆن بتوانین كە دەوڵەتی كوردی ڕابگەیەنین كە سەردەمی جیهانگیری و نەمانی سنورەكان و كاڵبونەوە و تێكەڵاوبونی شارستانێتیەكان و كۆمەڵگا مرۆڤایەتیەكانە .ئێمە كە ماوەی 100 ساڵە نەمانتوانیبێت خەونێك بهێنینە دی و بیكەینە دیفاكتۆ و بیسەپێنینە سەر هەموان لەناوچەكە و دونیاشدا ، ئیدی دەبێت چ ئومێدێكمان بە ئایندە هەبێت و خەباتی زیاتری بۆ بكەین .\nپرسیار لێرەدا ئەوەیە ، ئەرێ بەڕاستی بۆچی كورد تا ئێستا نەگەیشتۆتە ئەو خەون و ئاواتەی كە 100 ساڵە هەوڵی بەدیهێنانی دەدات كە ئەویش دامەزراندنی دەوڵەتی سەربەخۆی نەتەوەیی خۆیەتی؟ زۆر بەكورتی و بەكوری ، بەداخەوە سەرەڕای هەموو سەركەوتن و شۆڕش و ڕاپەڕین و قوربانیدانە زۆرەكانی كورد لەو پێناوەدا ، بەڵام هەمیشە خاڵی گرنگ بۆ نەگەیشتنی كورد بەو ئاواتەی تەنها و تەنها كورد خۆی بوە ، سەرەڕای هەبوونی فاكت و هۆكاری دەرەكی لەتوانا و وزەی كورددا، بەڵام ڕاستیەكی مێژوویی هەیە كە بریتیە لەوەی كە هیچ گەل و نەتەوەیەك ناتوانێت بگاتە ئامانج كاتێك بڕوای تەواوی بە توانا و وزە و قوربانیدانەكانی گەلەكە و جەماوەرەكەی خۆی نەبێت و سەركردە و جەماوەر متمانەی پتەویان لە نێواندا نەبێت و لەگەڵ یەكتریشداڕاستگۆ نەبن ، بەداخەوە كورد و مەسەلەكەی هەمیشە و لەهەموو قۆناغەكانی خەباتدا بۆتە قوربانی ململانێ حیزبیە تەسكە ناوخۆییەكانی و خۆخۆری و دووبەرەكی و پەرتوبڵاوی لەكار و كردار و گوتاریدا و هەمیشە ڕۆحیەتی خۆ بەزلزانین و خۆ سەپاندن و قۆرخكاری ئامادەگی هەبووە لەنەستی سەركرە كوردەكاندا و گەر خاوەنی بچوكترین دەسەڵات بوبن هەمیشە جەماوەر و توانا و متمانەیانی لەدەست داوە لە پێناو دەسكەوت و دەسەڵاتی خۆی و حیزب و بنەماڵەكەی. هەمیشە كوردایەتی لەنێوان دروشمبازی لایەن و سەركردەكاندا ڕێڕەوی ڕاستەقینەی خەباتی خۆی ونكردوە و كەوتۆتە بەر ڕاكێش ڕاكێشی سەركردە و لایەنەكان و بەداخیشەوە هەموانیان هەمیشە بەرژەوەندیە تەسك و كەمەكانی خۆیان لا بەرزتر و پیرۆزتر بوە لە مەسەلە گەورەكەی كورد و كوردایەتی .\nلەئێستاشدا و دوای سەد ساڵ لەخەبات و قوربانیدان ، هێشتاكە كورد نازانێت خەونە لە مێژینەكەی چۆن بهێنێتە دی و بیكاتە ئەمری واقیع یاخود چۆن واز لەدروشمبازی بهێنێت و بەڕاستی و ڕاستگۆیی دەستبگرێتە ئەڵقەی دەوڵەتی سەربەخۆدا. و لەم پێناوەشدا چۆن بتوانێت ئیجماعێكی سیاسی و كۆدەنگیەكی میللی لەدەوری كۆبكاتەوە و بتوانێت هەموان بەهەموو ئاڕاستە و گوتار و كردارە جیاوازەكانەوە كۆبكاتەوە و زۆر بەتوندی و بەهێزەوە و بەبێ شەرم و ترسنۆكی داوای دامەزراندنی دەوڵەتی كوردی سەربەخۆ بكات و پەردەی شانۆگەری تراژیدیای كورد و مەسەلەكەی لە كۆتاییدا بە سەركەوتن و ڕاگەیاندنی دەوڵەتی كوردی بەكۆتا بهێنێت و مافی خوراوی سەدساڵەی ڕابووردوومان بۆ بگێڕێتەوە و خوێن و فرمێسكی ڕژاوی خەم و كارەساتەكانمانی سەد ساڵەمان بۆ بگۆڕێتەوە بە فرمێسكی خۆشی و سەركەوتن.\nدەبێت ئەو ڕاستیەمان لەبیر نەچێت كەئەم قۆناغە هەڵكەوتوەی كورد كە بەژیرانە خۆی خزاندۆتە ناو بەرەی جەنگی دژە تیرۆرەوە و لەو پێناوەشدا قوربانی و خەباتی زۆری داوە و پێشمەرگە و شەڕڤانان و گەریلا بونەتە سیبمولی سەركەوتن و دژە داعش و كۆنەپەرستی و ترس و تۆقاندن و لە ئێستادا كە باشوور و ڕ‌وژئاوا ڕزگار و سەرفرازن و باكوریش لە ژانێكی قورس و سەختی لەدایكبونێكی نوێدایە دەروازیەكی گەورە و فراوان كراوەتەوە لەسەر كورد و مەسەلەكەیدا و ئەوەی كە بەدرێژایی 100 ساڵی ڕابووردوو وەك فاكتی دەرەكی و ناوچەیی دژمان بوە لەئێستادا ئەو فاكتە بەتەواوەتی لەگەڵ كورد و مەسەلەكەیدایە و بە مادی و مەعنەوی لەگەڵ سەرخستن و پشتیوانی كوردان و بۆیە ئەوەی ماوەتەوە لە ئێستادا هۆكای ناوخۆیی خۆمانە كە بەداخەوە لەهیچ بەشێكی كوردستاندا ناوخۆیەكی پتەو و بەهێز و یەكگرتوومان نیە . ئەوەتا لە باشوور تازە بەتازە ململانێ حیزبیەكان و بەرژەوەندیە حیزبیەكان تۆخ دەكەینەوە دژی یەكتری و لەهەوڵی لەباربردنی هەموو دەسكەوتی 24 ساڵەداین و تازە بەتازە خەریكی خۆسەپاندن و قۆرخكارین لەدەسەڵات و سەرقاڵی دەڕپەڕاندنی ئەوانی ترداین ، لەڕۆژئاواشدا بە ئاشكرا ململانێكان دیارەو بونەتە دوو بەرەی دژ بەیەكتر و هەموو كارە باشەكانی یەكتریان پێخراپە و لەهەوڵی خۆسەپاندن و دەرپەڕاندنی خەڵكانی تردان ، لەباكوور خۆشبەختانە تاڕادەیكی زۆر باش ڕیزەكان یەك و یەكگرتوون سەرەڕای بوونی بڵقە سەر ئاوكەوتوە لاوازەكان . بۆیە لەئێستادا دەوڵەتی كوردی زۆر نزیكە لەدوا مەنزڵ و ڕاگەیاندنی ، بەڵام ماوەتەوە سەرخۆمان كە چۆن زەمینە و زەمانی گونجاوی بۆ بڕەخسێنین و كاری گەرموگوڕی بۆ بكەین و هەموو لایەنە سیاسی و ئابوری و سەربازی و كۆمەڵایەتی و دەروونیە ناوخۆیەكانی بۆ ئامادە بكەین ، چونكە ڕِاگەیاندنی دەوڵەتێكی كوردی سەربەخۆ لەم ناوچە گرینگەی ڕۆژهەڵاتی ناویندا كارێكی سەرپێی و ڕاگوزەرو سان نیە و ناشبێت ، بەبێ ئەوەی تەداروكاتی تەواوەتی بۆ ئامادە بكرێت ، خاڵی گرنگ ئەوەیە كە هەموان واز لە دروشمبازی بێنین و دوور بكەوینەوە لە خود و خۆپەرستی و زاڵكردنی بەرژەوەندیە حیزبیەكان بەسەر بەرژەوەندیە باڵاكانی نەتەوە و نیشتیماندا ـ چونكە قۆناغەكە هێندەی پێویستی بەكار و كردارە نیوهێندە پێویستی بەدروشمبازی و تەكتیكاتی حیزبی نیە ، ئەگینا بەپێچەوانەوە سەدساڵی ئایندەشمان تاریك و تون و خوێناویتر دەبێت و دەگەڕێینەوە بۆ چوار گۆشەی یەكەم و خاڵی سفر .


سمایل زارعی: تا دەتوانین بە زمانی كوردی له هه‌موو بواره‌كان دا به‌رده‌وام بین | Roji Kurd ڕۆژی کورد\nماڵەوە وتووێژ سمایل زارعی: تا دەتوانین بە زمانی كوردی له هه‌موو بواره‌كان دا...\nسمایل زارعی: تا دەتوانین بە زمانی كوردی له هه‌موو بواره‌كان دا به‌رده‌وام بین\nزنجیرە وتووێژ (8)\nبە بۆنەی ڕۆژی جیهانی زمانی دایکی و هەروەها ئاوڕدانەوە لە گرنگی پەروەردەبوون بە زمانی زگماکی، زنجیرە وتووێژێک لەگەڵ چەند کارناس و پسپۆرێکی بواری زمانی کوردی ئەنجام دراوە و لە بەشێکی دیکەی ئەو زەنجیرە وتووێژەدا کاک (سمایل زارعی، نووسەر و وەرگێڕ) وەڵامی پرسیارەکان دەداتەوە.\nسمایل زارعی: سه‌یر و سه‌مه‌ره له‌وه‌دایه زمان هاوكات له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دا كه جیاوازی له نێوان مرۆڤه‌كاندا به‌رهه‌م دێنێ، كه‌چی خه‌ونی هه‌موو لایه‌كیش به هه‌موو جیاوازییه‌كانه‌وه وه‌دی دێنێ. له‌وه‌ش سه‌یرتر ئه‌وه‌یه كه زمان مه‌ودایه‌كه له نێوان جیاوازییه‌كانی مرۆڤدا، كه‌چی خۆشه كه ده‌بینین لاولاوه‌ی چه‌په‌ڕه‌ی تێگه‌یشتنه‌كان و خه‌ونه جیاواز و ئایدیا جیاجیاكانی مرۆڤه جیاوازه‌كانیشی له‌سه‌ر هه‌ڵده‌سووڕێ. به ده‌گمه‌ن شتێكیترمان وه‌ك زمان پێ‌شك دێ كه له نێو ئه‌و شتانه‌ی وه‌ك میراتی مرۆڤ له‌سه‌رتاوه هه‌وڵی پاراستنی و راگواستنی بۆ تۆره‌مه‌كانی دواتر هه‌بوو بێ، ره‌ساڵه‌تی خۆی پاراستبێ، ئه‌ویش به تێبینی ئه‌و هه‌موو گۆڕانكارییانه‌ی كه به میلیۆنان ساڵ ته‌مه‌نیانه. لێگه‌ڕێ بڵێین له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا كه ره‌ساله‌تی خۆی پاراستووه، كه‌چی به‌ده‌گمه‌ن شتیشمان به‌بیردا دێ كه وه‌ك زمان گۆڕابێ و گۆڕانی بۆ مرۆڤیش له‌گه‌ڵ خۆی هێنابێ. به‌ڵـێ، زمان ده‌مانگۆڕێ، كه‌چی ئێمه‌ش زمان ده‌گۆڕین. ئه‌م ئاشه تا دێ تووندتر ده‌سووڕێ و پتریش ده‌هاڕێ. كه‌چی مرۆڤ له‌گه‌ڵ ئه‌م ئاشی زمانه‌دا وا سازاوه كه: بمانهاڕه، بمانگۆڕه، ده‌تگۆڕین.\nزمان هاوكات له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی ده‌توانێ «فه‌لسه‌فه» بێ، ده‌توانێ «فه‌لسه‌فی»ش بێ. زمان فه‌لسه‌فه‌یه وه‌ك فه‌لسه‌فه‌كانیتر، فه‌لسه‌فیشه وه‌ك هه‌موو ته‌وه‌ره‌كانیتر. واته هه‌م ده‌توانێ ئامێرێك بێ بۆ كارپێكردن له‌هه‌مبه‌ر هه‌موو به‌شه‌كانیتری مه‌عریفه‌ی مرۆڤ و هه‌میش ته‌وه‌رێك بۆ بیركردنه‌وه وه‌ك هه‌موو ته‌وه‌ره فیكری و فه‌لسه‌فه‌كانیتر كه مێشكی مرۆڤی به‌خۆیه‌وه خه‌ریك كردوه. بۆیه‌شه فه‌لسه‌فه‌ی زمان به هه‌موو لق و پۆپه‌كانییه‌وه ئێستا وه‌ك زانستێك زۆرانی به‌خۆیه‌وه خه‌ریك كردوه.\nزمان هێنده‌ی حه‌ز و هۆگرییه، هێنده‌ش تێوڕمان و خه‌مڵاندنی ژیانه. تێوڕمانه به‌و واتایه كه ده‌رفه‌تێكه بۆ رامان و تێفكرینمان و، خه‌مڵاندنه به‌و واتایه كه زمان خه‌ره‌ندێكه بۆ خلۆربوونه‌وه بۆ نێو شیوی ئامرازه‌كانی پێشكه‌وتنی مرۆڤ. من زمانم پێ هه‌مبانه‌ی تێگه‌یشتنی مرۆڤایه‌تی و خۆشبژی مرۆڤه‌كانه. به بێ زمان، نه‌ك یه‌كتر، ته‌نانه‌ت خۆشمان ـ وه‌ك خود ـ ناناسین، له‌بۆیه‌ش زمان هۆكارێكه بۆ مان و نه‌مان، به‌شێكه له هزر و بیر، ئامرازێكه بۆ تواندنه‌وه ـ ئه‌وه‌ی ناسیۆنالیزم و شۆڤه‌نیسم كاری پێده‌كا ـ و خوێنه به ده‌ماری ئه‌وانه‌شدا ده‌گه‌ڕێ كه نایانه‌وێ بتوێنه‌وه.\nزمان بۆ من چێژه و هیچیتر (هه‌ڵبه‌ت له‌م رسته‌دا زمانی كوردیم مه‌به‌سته). ئه‌و له‌ززه‌ته‌ی خڕۆڵه‌كانی به ده‌ماره‌كانی مرۆڤدا ده‌گه‌ڕێن و له زاری یه‌كێكه‌وه بۆ زاری یه‌كیتر ده‌گوازرێته‌وه. مرۆڤ هیچ شتێك به‌قه‌درا زمان ده‌كار ناهێنێ. وه‌ك هه‌سانێك كه به‌رده‌وام بۆ ده‌مه‌زه‌ردكردنه‌وه‌ی په‌یوه‌ندی، تێگه‌یشتن، كار و كرده‌وه، تێڕوانین و ته‌نانه‌ت خه‌ونه‌كانیشمان پێویسته. چێژی به‌رده‌وام ده‌كارخستنه‌وه‌ی زمانه كه وای له مرۆڤ كردوه له ژیاندا به‌رده‌وام بسوێ و قه‌تیش له ده‌م نه‌كه‌وێ.\nسمایل زارعی: ئیزنم بده‌ن پرسیاره‌كه‌تان بكه‌مه دوو به‌ش و له دوو به‌شدا وڵام بده‌مه‌وه:\nیه‌كه‌م: ئه‌وه‌ی ئێمه بڵێین به درێژایی مێژوو (به تایبه‌تی ره‌نگه مه‌به‌ست له مێژوویه‌كی دوور و درێژی چه‌ندین سه‌ده بێ) ره‌نگه به ته‌واوی راست نه‌بێ، چونكه ئه‌گه‌ر ئاوڕێكی كورت له مێژووی ته‌نیا هه‌زار یان دوو هه‌زار ساڵ له‌مه‌وبه‌ری مرۆڤ ـ هه‌ر بۆ وێنه مێژووی كوردستان و وڵاتانی ده‌ورووبه‌ری ـ بده‌ینه‌وه كه له چاو “درێژایی مێژووی مرۆڤایه‌تی” مه‌ودایه‌كی مێژوویی زۆر كورتیشه، بۆمان ده‌رده‌كه‌وێ كه زمان ئه‌و رۆڵه‌ی ئه‌مڕۆی نه‌بووه تا ئه‌و زه‌بر و زه‌نگ یان روانگه نامرۆڤانه‌شی له‌سه‌ر بووبێ. بۆ وێنه كاتێك ئیمپراتۆرییه‌ك له هه‌ر كوێی ئه‌و دنیایه هاتۆته سه‌ر كار، ره‌نگه توانبێتی شارێك یان چه‌ند شارێك كاول بكا و دانیشتوانه‌كانیشی بكوژێ ـ دیاره دووریش نه‌بووه كه زمانه‌كه‌شی قه‌ده‌غه كردبن ـ به‌ڵام ئه‌وه سیستماتیك نه‌بووه و وا نه‌بووه و واش نه‌كراوه كه كون و قوژبنی وڵاتێك كه زمانێكی جیاوازی تێدایه بكه‌وێته ژێر كاریگه‌ری ئه‌و ده‌سه‌ڵاته‌وه. هه‌ر به گشتی مێژووی قه‌ده‌غه‌كردنی زمانێك ته‌نانه‌ت بۆ چه‌ند سه‌ده له‌مه‌وبه‌ریش دوورتر ناگه‌ڕێته‌وه. ره‌نگه یه‌كێك له كۆنترینی ئه‌و قه‌ده‌غه‌كردنه‌ی زمانی زگماك یان زمانی خه‌ڵكی خۆجێی وڵاتێك ئه‌وه بێ كه ئه‌ورووپاییه‌كان ـ هۆڵه‌ندییه‌كان و دوایه‌ش ئینگلیزییه‌كان ـ ئه‌وستڕاڵیایان له سه‌ده‌ی شازده و حه‌ڤده‌دا دۆزییه‌وه و داگیریان كرد و زمانی خه‌ڵكی خۆجێی ئه‌و وڵاته‌یان به‌ره به‌ره قه‌ده‌غه كرد. كه‌وابوو من له‌گه‌ڵ ئه‌و به‌شه له‌گه‌ڵ پرسیاره‌كه‌دا كێشه‌م هه‌یه. نموونه‌یه‌كی نزیك له خۆمان و تۆزێكیش له‌باری زه‌مه‌نییه‌وه دوورتر بێنینه‌وه. خراپ نیه نموونه‌ی ئه‌و پانتاییه‌ش له‌به‌رچاو بگرین كه زمانه ئێرانییه‌كان دایانگرتووه ـ ئێستا ئه‌وه نزیك به سه‌ده‌یه‌ك ده‌بێ وڵاتێك به ناوی ئێرانیشی تێدا درووست بووه ـ. ته‌نانه‌ت له‌م وڵاته‌ی به‌شێك له‌و پانتاییه‌ی زمانه ئێرانییه‌كانی داگرتووه و ناوی ئێرانیشیان لێناوه شته‌كه هه‌ر ئه‌و جۆره‌یه. له هیچ كام له به‌ڵگه‌نامه مێژووییه‌كاندا شتی وا وه‌به‌رچاو ناكه‌وێ كه ده‌سه‌ڵاتێك ـ هه‌تا پێش ده‌سه‌ڵاتی شاهه‌نشاهی كه دوایین ده‌سه‌ڵاتی بنه‌ماڵه‌یی و شاهانه بوو ـ سیاسه‌تی قه‌ده‌غه‌كردن یان نه‌هێشتنی زمانه‌كانیتری هه‌بووبێ. خراپ نیه لێره‌دا ئاماژه به گه‌شه‌ی بیری نه‌ته‌وه‌یی و نه‌ته‌وه‌سازیش بكه‌ین. ئه‌گه‌ر زمان خوێنی نه‌ته‌وه‌یه‌ك بێ، ئێمه بیر و سیاسه‌تی نه‌ته‌وه‌سازی له سه‌رده‌مه كۆنه‌كانمان وه‌به‌رچاو ناكه‌وێ. مه‌سه‌له‌ن كه‌ی “ماده‌كان” ده‌یانویست له پانتایی ده‌سه‌ڵاته‌كه‌یان دا كه ئێستا حه‌وت هه‌شت وڵاته هه‌مووان به هه‌مووان بكه‌نه كورد؟ یان ئاڵێكساندێری گه‌وره كه‌ی له مه‌كدۆنییه‌وه هه‌ستا و ویستی هه‌مووان بكاته مه‌كدۆنی و هه‌موو زمانه‌كانیتر قه‌ده‌غه بن جگه له زمانی زگماك یان زمانی فه‌رمی ئه‌و؟ هه‌ر به گشتی ته‌وه‌رێك وه‌ك “نه‌ته‌وه” جێی باس نه‌بووه تا “زمان” وه‌ك یه‌كێك له توخمه گرینگه‌كانی بكه‌وێته به‌ر سه‌رنجه‌وه. دیاره به‌رده‌وام و به درێژایی مێژوو “گه‌شه‌ی زمان”ه‌كان وه‌به‌رچاو ده‌كه‌وێ، جا ره‌نگه كاریگه‌ری و توانایی زمانێك وایكردبێ كه زمانێكیتر له‌نێو چوو بێ. یان ده‌سه‌ڵاتێك و داگیركاری ناوچه‌یه‌ك له لایه‌ن خه‌ڵكانێكی‌تره‌وه وایكردبێ كه زمانی ئه‌و ناوچه‌یه بگۆڕدرێ به زمانی داگیركه‌ر، به‌ڵام ئه‌وه سیستماتیك نه‌بووه و ناتوانین ئه‌وه وه‌ك به‌شێك له مێژووی سیاسی زه‌بروزه‌نگ یان سیاسه‌تی له‌نێوبردنی زمانێك بێنینه‌به‌رچاو. خۆ هه‌رچه‌ند نابێ ئه‌وه‌شمان له‌بیر بچێ، له‌و سه‌رده‌ی كۆندا، تاكه هۆكارێك بۆ جیاوازی نێوان دوو نه‌ته‌وه زمان بووه و به‌س، كه‌چی به‌و حاڵه‌شه‌وه زمان هه‌میشه كێشه‌ی سه‌ره‌كی ده‌سه‌ڵاته‌كان و خاڵی سه‌ره‌كی گۆڕانكارییه‌كان نه‌بووه.\nدووهه‌م: هه‌ر وه‌ك باسمان كرد، سیاسه‌تی قه‌ده‌غه‌كردنی زمانه‌كانیتر جگه له زمانێك له وڵاتێكدا زۆر كۆن نیه. ئه‌و سیاسه‌ته هه‌ر به ته‌نیا له ئێراندا نیه، له زۆر وڵاتیتریش هه‌بووه و ئێستاش هه‌یه. به‌ڵام خاڵی جێی سه‌رنج ئه‌وه‌یه كه به‌شێكی هه‌ره به‌رچاوی دنیا له‌گه‌ڵ ئه‌و سیاسه‌ته ـ نه زۆر كۆنه‌دا ـ نیه و به ته‌واوی دژیشی ده‌وه‌ستنه‌وه و ده‌شزانن كه سیاسه‌تێكی زۆر هه‌ڵه‌یه، كه‌چی به‌داخه‌وه له وڵاتی ئێراندا كه له‌م چه‌ند ده‌یه‌ی رابردوودا ئه‌وه‌نده‌ی هه‌وڵ بۆ وه‌به‌رهێنانی شۆڤه‌نیستمی ئێرانی ـكه سه‌رچاوه‌كه‌شی نه‌ته‌وه‌ی فارس و زمانی فارسییه ـ دراوه، كار بۆ هیچ شتێكیتر نه‌كراوه. بۆیه من ئه‌وه هه‌ر به سیاسه‌تی كۆماری ئیسلامی نازانم، به‌ڵكه به به‌شێك له میراتی سیاسه‌تی شۆڤه‌نیستمی ئێرانی كه له‌سه‌رده‌می شاهه‌نشاهی‌دا سه‌ریهه‌ڵدا و به خوێنی نه‌ته‌وه‌ی فارسدا ده‌گه‌ڕێ ده‌زانم كه ئه‌و میراته ئێستا به ده‌سه‌ڵاتی ئیسلامیش له وڵاتی ئێراندا گه‌یشتوه. هه‌مووان ئاگادارین كه زمانیش وه‌ك زۆر شتیتر بۆته پرسێكی ته‌واو سیاسی و حقوقی. من لێره‌دا ده‌ڵێم به‌داخه‌وه وای لێهاتووه، بۆیه‌ش ده‌ڵێم به‌داخه‌وه چونكه سیاسه‌تی تواندنه‌وه له زمانێكدا (و دواجار له نه‌ته‌وه‌یه‌كدا) وای له ئێمه‌ش كردوه كه ته‌نانه‌ت نه‌توانین خۆ له‌و سیاسیبوونه‌ش ده‌رباز بكه‌ین و ئه‌و مافه كه مافێكی بێ‌ئه‌ملاوئه‌ولامانه وه‌ك بابه‌تێكی ته‌واو جیاواز بێنینه گۆڕێ. ـ دیاره له‌م چه‌ند ساڵه‌ی رابردوودا به‌ڕوونی دیاره كه له رۆژهه‌ڵات خه‌ڵكێكی زۆر به‌دوای ئه‌وه‌وه‌ن كه پرسی زمانی كوردی و پرسی سیاسه‌تی دژه كوردبوون له یه‌كتری هه‌ڵاوێرن. ـ هه‌رچه‌نده له بنه‌ڕه‌تدا ئه‌وانه ته‌واو لێكگرێدراون، كه‌چی هونه‌ر و بوێری زۆران له‌و باره‌وه جێی شانازی و ده‌ستخۆشییه و ده‌وڵه‌تیش زۆر باش له‌و بابه‌ته گه‌یشتووه، به‌ڵام چ بكا له‌گه‌ڵ ئه‌و هه‌موو ئیراده‌یه بۆ پاراستنی زمانی كوردی؟ مه‌گین وه‌ك هه‌میشه كوشتن و بڕین، ده‌نا هیچ، به‌ڵام ته‌نانه‌ت ده‌وڵه‌ت به‌خۆشییه‌وه به‌و كوشتن و بڕینه‌ش راناگات.\nئیزنم بده لێره‌دا بۆ كۆكردنه‌وه‌ی هه‌ردوو به‌شی وڵامه‌كه‌م باسی ئه‌وش بكه‌م كه ئه‌گه‌ر “فیرده‌وسی” ـ به كتێبی شانامه ـ هه‌وڵی دا له رێگای ده‌سه‌ڵاتی ناوه‌ندی‌یه‌وه زمانه‌كه‌یان زیندوو راگرێ، چه‌ند سه‌ده دواتر “سه‌عدی” ـ به كتێبه‌كانی گوڵستان و بووستان ـ هه‌وڵی دا له رێگای مزگه‌وت و شه‌قامه‌كانه‌وه په‌ره به زمانه‌كه‌یان بدات. من به زه‌حمه‌ت ده‌توانم شك له‌وه بكه‌م كه ئه‌و دوو كه‌سه ناسیۆنالیزمێكی فارس بوون، به‌ڵام هه‌ركیان خه‌مخۆر و زمانزانێكی فارس بوون كه هیچ شكم له كاریگه‌ریی بێ‌وێنه‌یان له‌سه‌ر زیندووڕاگرتنی زمانی فارسی نیه. ئه‌وان به بێ ئه‌وه‌ی به ده‌ست خۆیان بێ ئه‌و دوو فاكته‌ره گرینگه‌یان به‌ده‌سته‌وه بوو و كاریان پێكرد. زمانی كوردییش پێویستی به‌و دوو رێگایه هه‌یه. یان ده‌سه‌ڵات پشتی بگرێ ـ كه ده‌ركه‌وتووه نایگرێ و زه‌ربه‌شی لێده‌دا ـ یان خه‌ڵكه‌كه‌ی پشتی بگرن ـ كه ده‌ركه‌وتووه له‌و پێناوه‌دا زۆر بوێر و جێی شانازین ـ. من پێم وایه هه‌رچه‌ندی ده‌سه‌ڵاتی ئێران دژ به قه‌ده‌غه‌كردنی زمانی كوردی بێ، مادامی خه‌ڵك له كۆڵان، له شار، له شه‌قام، له ماڵ و له هه‌موو شوێن و قوژبنێك هه‌وڵی پاراستنی زمانه‌كه‌یان بده‌ن ئه‌و سیاسه‌تی دژی كه‌مینه‌زمانه‌كان له وڵاتی ئێراندا سه‌رناگرێ و پووچه‌ڵیش ده‌بێته‌وه. ئه‌وه نه‌ك بۆ كوردی، بۆ زمانه‌كانی دیكه‌ش هه‌ر وایه، به‌ڵام من ئه‌و هه‌ڵوێست و تواناییه‌ی له خه‌ڵكی كوردیدا ده‌بینم به‌داخه‌وه له به‌شه‌كانیتری وڵاتی ئێرانی‌دا نابینم، بۆیه‌ش وێده‌چێ زمانه‌كانیتری وه‌ك بلووچی، ئازه‌ری و… له‌و باره‌وه پتر زیانیان وێكه‌وێ. هه‌روه‌ك ئاماژه‌م پێدا، ته‌نیا و ته‌نیا رێگای پاراستن و په‌ره‌پێدانی زمانی كوردی خه‌ڵكی خۆمان راهێنانه بۆ فێربوون و پاراستنی زمانه‌كه‌مان. جا ئه‌وه به كردنه‌وه‌ی قوتابخانه‌ی ناده‌وڵه‌تی، كۆرس و خولی تایبه‌تی، چاپكردنی كتێب و به‌رهه‌م و … ده‌كرێ‌و خۆ ئه‌گه‌ر له پاڵیشه‌وه هه‌وڵ بدرێ بۆ چه‌سپاندنی ئه‌و شتانه له كاری په‌روه‌رده‌ی ده‌وڵه‌تیدا ئه‌وه ئیتر هێنده باشه كه هه‌ر نه‌بڕێته‌وه. ـ به خۆشییه‌وه من ئه‌و ره‌وته له رۆژهه‌ڵاتی كوردستان به‌ڕوونی ده‌بینم و زۆریشی پێ‌گه‌شبینم، له به‌رامبه‌ریشدا به هیش شێوه‌یه‌ك پێم وانیه كۆماری ئیسلامی حه‌ز به‌و هه‌وڵانه بكات و ده‌رفه‌تێك بۆ پاراستنی زمانی كوردی بهێڵێته‌وه ـ.\nسمایل زارعی: هه‌رچه‌ند به‌شێكی به‌رچاو له وڵامی ئه‌م پرسیاره‌شم له وڵامی پرسیاری پێشوودا داوه‌ته‌وه، به‌ڵام خراپ نیه ئه‌وه‌ندۆكه‌شی بخه‌مه سه‌ر كه پێم وایه ئه‌وه نه‌ك هه‌ر ئه‌ركی ئه‌وانه‌ی له‌نێوخۆی وڵاتن، به‌ڵكه به هی هه‌مووانی ده‌زانم. زمان هێنده به‌هێزه كه هیچ سنوورێك بۆ گه‌شه‌كردن و په‌ره‌گرتنی ناناسێ، به دیوێكیتردا، ئه‌وانه‌ش كه كاری زمانه‌وانی له زمانێكدا ده‌كه‌ن ـ به لوتفی چڕبوونه‌وه‌ی په‌یوه‌ندییه‌كان و مۆدێرنیته‌بوون ـ له هه‌ر كوێی دنیا بن ده‌توانن كاریگه‌ری خۆیان هه‌بێ، به‌ڵام له كرده(پڕاكتیك)دا كاری ئه‌وانی له نێو كۆمه‌ڵانی خه‌ڵكدا كه راسته‌وخۆ له بن سێبه‌ری ساردی ئه‌و سیاسه‌ته نامرۆڤانه‌ی كۆماری ئیسلامی‌دان ئه‌سته‌متر و زۆرتره. هه‌روه‌ك پێشتریش ئاماژه‌م پێدا، كاری هه‌موومان ـ چ ناوخۆ و چ ده‌ره‌وه ـ به‌ر له هه‌موو شتێك داماڵینی پرسی زمانی كوردی بێ له پرسی سیاسه‌تی دژی “زیدی ئینقلاب”ی كۆماری ئیسلامی. به‌و واتایه كه هه‌ر كه‌س كاری بۆ زمانی كوردی كرد، تاوانی دژی ویلایه‌تی فه‌قی و هتدی لـێ نه‌درێ و له سێداره نه‌درێ، و هاوكاتیش ئه‌وانی ده‌رفه‌تی ئه‌وه‌یان هه‌یه ئه‌و پرسه له ئاستی ده‌سه‌ڵات و ده‌وڵه‌تدا بێننه گۆڕێ كار بۆ ئه‌و بابه‌ته بكه‌ن. دووهه‌م، چاوه‌ڕوانی ده‌ستی ره‌حمه‌تی كۆماری ئیسلامی ـ كه قه‌ت نه‌یبووه و قه‌تیش نایبێ ـ نه‌بین. بۆخۆمان و هه‌موومان قۆڵی لـێ هه‌ڵماڵین. هه‌ر كه‌س و به هه‌ر شێوه‌یه‌ك. كردنه‌وه‌ی قوتابخانه‌ی تایبه‌تی ناده‌وڵه‌تی، په‌رده‌دان به بڵاوكراوه به زمانی كوردی ـ جا كتێب، كۆڤار، رۆژنامه یان هه‌ر شتێكیتر بێ ـ، دیاره له‌گه‌ڵ هه‌موو ئه‌وانه‌شدا، باشووری كوردستان وه‌ك پشتخانێك بۆ باشتركاركردن له‌و بواره‌دا یه‌كجار یارمه‌تیده‌ر بووه. شه‌پۆلێك كه له دوای راپه‌ڕینی باشوور بۆ زیندووڕاگرتنی زمانی كوردی هه‌ستاوه، رۆژ له دوای رۆژ پتر هه‌ڵده‌ستێ و به‌خۆشییه‌وه نه‌ك هه‌ر رۆژهه‌ڵات، باكوور و رۆژئاواشی گرتۆته‌وه. دیاره گرفت زۆرن، به‌ڵام سه‌ركه‌وتن له‌و بواره‌دا به‌و گرفتانه‌ی به‌رده‌مانه‌وه شیرینتر ده‌بێ. من پێم وایه بۆ پاراستن و په‌ره‌پێدانی زمانی كوردی، ته‌نیا رێگایه‌ك كه له‌به‌رده‌مماندایه ئه‌وه‌یه كه تا ده‌توانین له كاركردن به زمانی كوردی له هه‌موو بواره‌كان دا: به‌رده‌وام بین، دیسان به‌رده‌وام بین، هه‌میسان هه‌ر به‌رده‌وام بین.\nبابەتی پێشوو بەشداریکردن ڕەوایەتی دانە بە لەسێدارەدان!\nبابەتی دواتریەکێتى ئوروپا پشتیوانى لە هیچ ڕێکاری جیا بۆ کوردەکانى عێراق و سوریە و تورکیە ناکات


جێژنی ساڵڕۆژی دامەزراندنی حیزبی دێموکرات لە وڵاتی نۆروێژ بەڕێوە چوو\n17:01 - 11 خەرمانان 2717\nکوردستان میدیا: بە بەشداری نوێنەرانی حیزب و ڕێکخراوە کوردستانی و نۆروێژییەکان، ئەندامان و لایەنگران و دۆستانی حیزب جێژنی ساڵڕۆژی دامەزراندنی حیزبی دێموکرات لە وڵاتی نۆروێژ بەڕێوە چوو.\nئێوارەی ڕۆژی شەممە، ڕێکەوتی ٤ی خەرمانانی ١٣٩٦ی هەتاوی، بە بۆنەی ٢٥ی گەلاوێژ، ساڵڕۆژی دامەزرانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران، ئیوارە شەوێکی کوردی، بە بەشداری نوێنەرانی حیزب و رێکخراوە کوردستانی و نۆروێژییەکان، ئەندامان و لایەنگران و دۆستانی حیزب و هەروەها ڕەوەندی کوردی، لە شاری مۆس، نزیکی ئۆسلۆ بەرێوە چوو.\nسەرەتای ڕێوڕەسمەکە بە خوێندنەوەی سروودی نەتەوەیی ئەی ڕەقیب لە لایەن پۆلێک لە کیژ و کوڕانی نێو ڕیزەکانی یەکیەتیی لاوانی دێموکراتی کوردستانی ئێران دەستی پێکرد.\nپاشان بۆ رێزگرتن لە گیانی پاکی شەهیدانی ڕێگای ئازادی و ڕزگاری گەلەکەمان، جەماوەری بەشدار لە جەژنەکەدا، ساتێک بە بێدەنگییەوە بە پێوە ڕاوستان.\nدواتر پەیامی کومیتەی گشتیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران، بەو بۆنەوە لە لایەن سالح وەلیزادە، ئەندامی کومیتەی گشتیی حیزب خوێنرایەوە.\nلە پەیامی کومیتەی حیزبدا، وێڕای باس لە تایبەتمەندییەکانی حیزب و پێداگرتنەوە لەسەر کار و خەبات بۆ وەدیهێنانی ئامانجەکانی حیزب، راگەیەنرابوو کە لە دەستپیکردنی ساڵێكی دیکە لە تەمەنی حیزبەکەماندا، بە حەماسەتێکی زۆرترەوە و وزە و توانا تەشکیلاتییەکان و جەماوەری حیزبەکەمان بۆ بردنە پێشی بزووتنەوەی میللی ـ دێموکراتیکی خەڵکی کوردستان وە کار دەخەین.\nدواتر پەیامی هاوبەشی یەکیەتییەکانی لاوان و ژنان و کۆمەڵەی کولتووری گشتی لە لایەن میلاد مه‌ریوانی خوێنرایەوە.\nپاشان حیزب و ڕێکخراوە کوردستانی و نۆروێژەکانی بەشدار لەو ڕێوڕەسمەدا وتار، برووسکە و پەیامیان پێشکەش کرد کە بریتین لە:\nـ په‌یام و چه‌پکه گوڵی پارتی دێموکراتی کوردستان\nـ یه‌کیه‌تیی نیشتمانیی کوردستان\nـ کۆمه‌ڵه‌ی شۆڕشگێری زه‌حمه‌تکێشانی کوردستانی\nـ کۆمه‌ڵه ـ ڕێکخراوی کوردستانی حیزبی کومۆنیستی ئێران\nـ نوێنه‌رایه‌تی ده‌ره‌وه‌ی و‌ڵات پارتی دێموکراتی کوردستانی باکوور\nـ سازمانی خه‌باتی کوردستانی ئێران\nـ کومیته‌ی هاوکاری هێزه سیاسییە کوردستانییه‌کان\nـ ڕێکخراوی ئۆست‌فۆڵدی پارتی دێموکراتی کوردستان\nـ په‌یامی حیزبی کاری نۆروێژ\nـ حیزبی سۆسیالیستی چەپی نۆروێژ\nـ حیزبی سەوزەکانی نۆروێژ\nـ په‌یامی پارتی چه‌پ (ڤێنسترا) حیزبی لیبڕاڵەکانی نۆروێژ\nلەو پەیام و برووسکانەدا، پشتیوانی و هاوپێوەندیی سیاسیی و خەباتگێڕانە، لەگەڵ حیزبەکەمان ڕاگەیەنرابوو. هەموو ئەو حیزب و رێکخراوانە لە پەیامەکانیاندا باسیان لە گرنگی ڕۆلێ حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئیران لە بزووتنەوەی کوردستاندا کردبوو و ئامادەیی ئەوەیان نیشان دابوو کە لە داهاتووشدا هەمیشە وەک دۆست و هاوخەباتی حیزبەکەمان لە خەبات بۆ وەدەستهێنانی ئازادی و دێموکراسیدا دەمێننەوە.\nڕێوڕەسمەکە بە شایی و هەڵپەڕکێی بەشداربووان و گۆرانیبێژان نه‌جمان سندی و شێرکۆ مەریوانی کۆتایی پێهات.


رێکخراوی ئازادبوون داوا دەکات دادگای ته‌مییز دوور له‌هه‌ر ده‌ستتێوه‌ردانێكی سیاسی بەدۆسیەی زیندانیان بادیناندا بچێتەوە\nرێکخراوی ئازادبوون کە رێکخراوێکی کۆمەڵگای مەدەنیەو ئۆفیسی سەرەکی لە سلێمانیییە، داوا دەکات " دادگای ته‌مییز دادپه‌روه‌رانه و دوور له‌هه‌ر ده‌ستتێوه‌ردانێكی سیاسی بەدۆسیەی گیراوەکانی بادینان بچێتەوەو ماف بۆ سزادراوەکان بگێڕێتەوە".\nلەو بەیاننامەیەدا کە ئەمڕۆ سێ شەممە بڵاوکرایەوەو ئاراستەی دامەزراوە ناوخۆییەکان و نوێنەرایەتی نەتەوە یەکگرتووەکان و قونسڵی وڵاتان لە هەولێر کراوە، رێکخراوی ئازادبوون دەڵێن" تیمی یاسایی رێکخراوی ئازادبوون پێ وایە، ئەرکی دادوەرانی هەرێمی کوردستانە سەربەخۆیی خۆیان و دادگاکان بپارێزن، رێگەنەدەن بەرپرسانی حزب و حکومەت بڕیاریان پێدەربکەن".\n-\tئه‌نجوومه‌نی دادوه‌ری\n-\tپه‌رله‌مانی كوردستان\n-\tئه‌نجومه‌نی وه‌زیران\n-\tنه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان\n-\tبالیۆزخانه‌و كونسوڵخانه‌كان له‌عێراق و هه‌رێمی كوردستان\n-\tرێكخراوه‌كانی كۆمه‌ڵی مه‌ده‌نی\n-\tده‌زگاكانی راگه‌یاندن\nله كاتێكدا به‌هۆی هێرشه تیرۆریستیه‌كه‌ی سه‌ر شاری هه‌ولێر له‌ڕێی هاویشتنی موشكه‌وه، وڵاتانی جیهان و بالیۆزخانه و میدیاكان چاویان له‌سه‌ر هه‌رێمی كوردستان بوو، لە رۆژی 16ی شوبات هه‌واڵی بڕیارێكی نا دادپه‌روه‌رانه‌ی دادگا بۆ پێنج چالاكوان و رۆژنامه‌نووسی بادینان (شێروان شێروانی، ئه‌یاز كه‌ره‌م، شڤان سه‌عید، گوهدار زێباری، هاریوان عیسا)، به سه‌پاندنی شه‌ش ساڵ زیندانیكردن و پێنج ساڵ چاودێریكردنیان له لایه‌ن پۆلیسه‌وه له دوای ته‌واوكردنی ماوه‌ی سزاكه‌یان، رووماڵی دیمه‌نه‌كانی له شوێنی كه‌وتنه‌خواره‌وه‌ی موشه‌كه‌كانه‌وه گواسته‌وه بۆسه‌ر فرمێسك و گریانی به‌رده‌م دادگا وهۆكاره‌كانی پشتەوەی ده‌ستگیركردنیان...\nبەپێی ئەو بڕیارەی دادگا كه كۆپییه‌كی لای رێكخراوی ئازادبوونه، جگە لە سزاکانی سەرەوە، دادگا بڕیاریداوه به‌پێی مادده‌ی 240 له یاسای سزادانی عێراقی و مادده‌ی 21 له‌یاسای مافی هه‌ڵگرتنی چه‌ك له عێراق، گوهدار زێباری بۆ دوو دۆسیه ببرێتەوە لێكۆڵینه‌وه، هەروەها به‌پێی مادده‌ی 308 له یاسای ئسوڵی دادگاكانی عێراق، ئامێره ده‌ستبه‌سه‌ردا گیراوه‌كان وه‌ك مۆبایل و لاپتۆپ و كامێرای وێنه‌گرتن، موساده‌ره بكرێت و بنێردرێت بۆ وه‌زاره‌تی دارایی تا هه‌ڵسوكه‌وتی پێوه‌بكات، کە ئەم بڕیارانە جیێ گومان و سەرسوڕمانە !\nله‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی له‌سه‌ره‌تای ده‌ستگیركردنی رۆژنامه‌نووسان و چالاكوانانی مه‌ده‌نی له (هه‌ولێر، سلێمانی، دهۆك، هه‌ڵه‌بجه و ناوچه‌كانی تر) ناڕه‌زایی زۆری به‌دوای خۆیدا هێنا و ئەو کاتیش ئێمە لە رێکخراوی ئازادبوون لە رۆژی (17/10/2020) بە بە یانێک داوای کۆتایی هێنان بەو دۆخەمان کرد، به‌تایبه‌ت هێشتنه‌وه‌ی مامۆستایان و خۆپیشانده‌ران و رۆژنامه‌نووسان و چالاكوانانی مه‌ده‌نی بادینان بۆ ماوه‌ی زیاتر له‌حه‌وت مانگ له‌ناو زیندانه‌كان. به‌ڵام ئه‌و مه‌ترسیانه‌ی له‌سه‌ره‌تاوه دركی پێكرا رووبدات، له‌ڕێی بڕیاری دادگا جێبه‌جێكرا، به‌بێ ئەوەی هیچ به‌ڵگه‌یه‌كی سه‌لمێنه‌ر و قایلكه‌ر هه‌بێت بۆ تاوانباركردنیان.\nدەبوو ئەنجومەنی دادوەری هەڵوێستی لەبارەی لێدوانە رۆژنامه‌وانییه‌كه‌ی سه‌رۆكی حكومه‌ت هه‌بوایه، كه هه‌فته‌یه‌ك پێش ده‌ستپێكردن به‌پرۆسه‌ی دادگاییكردن وتی "ئه‌وان رۆژنامه‌نووس و چالاكوانی مه‌ده‌نی نین، هه‌وڵی ته‌قاندنه‌وه‌ی باڵه‌خانه و كوشتن و رفاندنی دیپلۆماتكارانی بیانیان داوه و سیخوڕییان كردووه له‌هه‌رێمی كوردستان". بەتایبەتیش دوای ئەو لێدوانەی سەرۆکی حکومەت دادگای دووی جینایه‌تی هەولێر سزای قورسی به‌سه‌ر تۆمه‌تباراندا سه‌پاند، له‌كاتێكدا به‌پێی نه‌بوونی به‌ڵگه‌كان ده‌بوو ئازادبكرێن.\nئەگەر مامەڵەیەکی یاسایی لەگەڵ ئەو دۆسێیەدا بکرایە، دەبوو قسەکانی سەرۆکی حکومەت رەتبکەنەوە لەبەرئەوەی بنەمای یاسایی ئەوەیە، کە "تۆمەتبار بێ تاوانە تا بەبەڵگە تاوانەکەی لەدادگا دەسەلمێندرێت"، کەچی بەداخەوە سەرۆکی حکومەت و دادوەران و ئەنجومەنی دادوەریش ئەم بنەما یاساییەیان پێشێلکرد، کە مافێکی سەرەتایی هەر تۆمەتبارێکە.\n1-\tدادگای ته‌مییز دادپه‌روه‌رانه و دوور له‌هه‌ر ده‌ستتێوه‌ردانێكی سیاسی بەدۆسێکەیاندا بچێتەوەو ماف بۆ سزادراوەکان بگێڕێتەوە.\n2-\tجه‌خت له‌هه‌مان داواكاری خانه‌واده‌ی سزادراوانی بادینان ده‌كه‌ینه‌وه، به‌وه‌ی "بڵاوكردنه‌وه‌ی ڤیدیۆی دانپیادانانی سزادراوان ره‌تده‌كه‌ینه‌وه. دروستكردنی ڤیدیۆ له‌ژێر هه‌ڕه‌شه‌و ئه‌شكه‌نجه‌دان كارێكی نایاسایی و نامرۆییه" بۆیه نابێت په‌نای بۆ ببرێت.\n3-\tئەرک و به‌رپرسیارێتی حکومەتی هەرێم و ئەنجومەنی دادوەریی و دادوەرانیشە، گوێ لەدەنگی ناڕازی خەڵک و مافناسان و رێکخراوەکانی مافی مرۆڤ بگرن، تەنیا بەپێی یاسای رۆژنامه‌گه‌ری ژمارە ٣٥ی ساڵی 2007و یاسای ژماره 11ی ساڵی 2010ی رێكخستنی خۆپیشاندان، مامەڵە لەگەڵ رۆژنامەنوسان و خۆپیشانده‌ران بکەن، پێچەوانەكه‌ی واده‌كات، داگاكان له‌بری ئه‌وه‌ی ببنه شوینێك بۆ به‌دیهێنانی دادپه‌روه‌ری ده‌بنه شوینێك بۆ تۆڵه‌كردنه‌وه‌ی سیاسی.\n4-\tپێویسته په‌رله‌مانی كوردستان به‌دواداچوونی جددی بۆ جیبه‌جێكردنی یاساكان بكات.\n5-\tئەرکی حکومەتی هەرێمی کوردستانە زەمینەی ئازادی بیروڕا سازبکات، مەوداکانی ئازادی تاک وهاونیشتمانی فراوان بکات، چونکە ئەوەی رەوایەتی بەحکومەت دەدات دەنگ و رەزامەندی خەڵکە نەک هێزی چەک وداپڵۆسین.\n23ی شوباتی 2021\nئاگر لە بەشە ناوخۆییەکی هەولێر کەوتەوە


ناتانیاهو ئه‌مەریکا له مه‌ترسی سیاسه‌تی ئێران ئاگادار ده‌کاته‌وه\nWednesday, 03.04.2015, 17:22\nئه‌مڕۆ 3/3/ 2015سه‌رۆک وه‌زیرانی ئیسرائیل بینیه‌مین نه‌ته‌نیاهو له دانیشتنی کۆنگرسی ئه‌مریکادا پێچه‌وانه‌ی خواستی ئیداره‌ی دیموکراته‌کان و به تایبه‌ت باراک ئۆبامای سه‌رۆک کۆماری ئه‌مریکا ده‌رباره‌ی مه‌سه‌له‌ی هه‌سته‌یی (نووی) ئێران پێشکه‌شکرد که تێیدا په‌نجه‌ی خسته سه‌ر کۆی ئه‌و مه‌ترسیانه‌ی که په‌یوه‌ستن به هه‌وڵی ئێران بۆ گه‌یشتن به ئاستی به‌رهه‌مهێنانی چه‌کی هه‌سته‌یی nuclear weapon، له‌م نوسینه‌دا هه‌ڵبژارده‌یه‌ک له وتاره‌که وه‌رگێڕدراوه‌ته سه‌ر زمانی کورد به مه‌به‌ستی سه‌رنجڕاکێشانی خوێنه‌رانی کورد بۆ ئه‌و بابه‌تانه‌ی ئه‌م وتاره له خۆی گرتوه به تایبه‌تی له‌و درکه‌وه که ئه‌و خاڵانه‌ی ئه‌م وتاره له خۆی گرتوه گرێدراوه به ئاینده‌ی ئێمه‌ی کورده‌وه له‌م جه‌نگه‌ڵستانه‌ی نێوی خۆرهه‌ڵاتی نێوه‌نده.\nپاش ستایشکردنی ئه‌مریکا بۆ پشتیوانی له ئیسرائیل نه‌ته‌نیاهو وتاره‌که‌ی به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه ده‌ستپێده‌کات:\nڕژێمی ئێرانی دژی جوله‌که نیه به ته‌نها هه‌روه‌ک چۆن نازیزم به ته‌نها مه‌ترسی نه‌بوو بۆ جوله‌که که شه‌ش ملیۆن جوله‌که بوونه قوربانی به‌ڵکو ئه‌وان ته‌نها به‌شێک بوون له‌و شه‌ست ملیۆنه‌ی بوونه قوربانی جه‌نگی جیهانی دووهه‌م به‌هۆی نازیه‌کانه‌وه.\nبۆ ئه‌وه‌ی له مه‌ترسی بوونی چه‌کی ئه‌تۆمی لای ئێران بگه‌ین ده‌بێت به ته‌واوی له ماهیه‌تی ئه‌و ڕژێمه تێبگه‌ین، ئێران ته‌نها مه‌ترسی نیه له سه‌ر ئیسرائیل به‌ڵکو مه‌ترسیه له سه‌ر ئاشتی له جیهاندا.\nله پاڵ قسه‌کانیدا ده‌رباره‌ی ئێران ناتانیاهو ئاماژه به‌وه ده‌دات که "خه‌ڵکی ئێران خه‌ڵکێکی یه‌کجار لێهاتون و نه‌وه‌ی یه‌کێک له مه‌زنترین شارستانیه‌ته‌کانن به‌ڵام له ساڵی 1979 له لایه‌ن ڕژێمێکی ئاینی فه‌ناتیکه‌وه و له لایه‌ن سیستمێکی دیکتاتۆری دڕنده‌وه ده‌ستیان به سه‌ردا گیرا. هه‌ر له‌و ساڵه‌دا هه‌ڵگرانی ئه‌و ئایدیۆلۆژیا توندڕه‌وه ڕه‌شنوسی ده‌ستورێکی نوێیان بۆ ئێران داڕشت که له ڕێگایه‌وه پاسه‌وانانی شۆڕشی ئاگادارده‌کرده‌وه که ئه‌وان نابێت ته‌نها سنوری ئیران بپارێزن به‌ڵکو ده‌بێت په‌یامی ئایدیۆلۆژیی جیهادی جێبه‌جێبکه‌ن. ئایه‌توڵا خومه‌ینی هانی شوێنکه‌وتوانی ده‌دات که هه‌نارده‌ی شۆڕشه‌که بۆ سه‌رتاپای جیهان بکه‌ن".\nوتاره‌که به‌م شێوه‌یه به‌رده‌وام ده‌بێت:\n"ئه‌مڕۆ من له واشنتن وه‌ستاوم جیاوازییه‌که زۆر به‌رچاوه، ده‌ستوری ئه‌مریکی هه‌ڵگری موژده‌ی ژیان و ئازادی و به‌خته‌وه‌ری پێیه، ده‌ستوری ئێرانی په‌یمانی مه‌رگ و ستامکاری و جیهادی پێیه. له کاتێکدا ده‌وڵه‌تانی خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست یه‌ک له دوای یه‌ک ده‌که‌ون، ئێران له هه‌وڵی ئه‌وه‌دایه که ئه‌و بۆشاییه بۆ جێبه‌جێکردنی ئه‌و ئه‌جێندایه‌ی به‌کاربهێنێت.\nشه‌قاوه‌کانی ئێران له غه‌زه، نۆکه‌ره‌کانی له لوبنان، پاسه‌وانانی شۆڕشه‌که‌ی له به‌رزاییه‌کانی جۆلان له هه‌وڵی ئه‌وه‌دان له ڕێگای تیرۆره‌وه ده‌ستبگرن به سه‌ر ئیسرائیلدا، به پشتیوانی ئێران به‌شار ئه‌سه‌د قه‌تڵ وعامی سوریه‌کان ده‌کات، به پشتیوانی ئێران میلیشیا شیعه‌کان سه‌رقاڵی ئاژاوه‌ن له سه‌رانسه‌ری عێراقدا، به پشتیوانی ئێران حوسیه‌کان خه‌ریکن ده‌ست به سه‌ر یه‌مه‌ندا ده‌گرن، ڕاڕه‌وی ستراتیجی ده‌ریای سوریان خستۆته مه‌ترسیه‌وه که له‌گه‌ڵ ده‌روی هورموز ئه‌و هه‌له بۆ ئیران ده‌ڕه‌خسێنێت ده‌ست له گه‌روی دوو ده‌روازه‌ی به‌رهه‌مهێنانی نه‌وت له جیهاندا توند بکات".\nله پاش ئه‌وه ناته‌نیاهو چه‌ندین نمونه له سه‌ر هێرشه‌کانی ئێران بۆ سه‌ر ئه‌مریکا باس ده‌کات له چه‌نده‌ها جێگای جیاواز له ماوه‌ی 36 ساڵی ڕابردودا که دوا دانه‌یان هه‌فته‌ی ڕابردوو بوو کاتێک له نزیک هورموز په‌لاماری " مۆک" ی دا که که‌شتیه‌کی فڕۆکه هه‌ڵگری ئه‌مریکی بوو، نه‌ته‌نیاهو ده‌ڵێت: "ئه‌مه هه‌فته‌ی ڕابردوو ڕویدا له کاتێکدا ئه‌مریکا له‌گه‌ڵ ئێران سه‌رقاڵی گفتوگۆ بوو له سه‌ر هه‌سته‌یی (nuclear) ئێران". پاشان سه‌رۆک وه‌زیرانی ئیسرائیل باس له‌وه ده‌کات که "له ئێستادا ئێران له خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستدا هه‌ژمونی خۆی به سه‌ر چوار پایته‌ختی عه‌ره‌بیدا سه‌پاندوه، بغداد، دیمه‌شق، به‌یروت و سه‌نعا که به دڵنیاییه‌وه ئه‌گه‌ر ئێران ئه‌م ده‌ستدرێژیانه‌ی به بێ لێپرسینه‌وه بۆ بچێته سه‌ر ئه‌وه به دڵنیاییه‌وه وڵاتانی دیکه‌ی به‌دوادا دێت. له کاتێکدا هه‌ندێک ئومێدیان وایه ئێران دێته ڕیزی جڤاتی نه‌ته‌وه‌کانه‌وه ئێران سه‌رقاڵی داگیرکردنی نه‌ته‌وه‌کانه".\nوتاره‌که به‌م جۆره به‌رده‌وام ده‌بێت:\n"پێویسته ئێمه هه‌موو پێکه‌وه دژ به ڕه‌وتی داگیرکردن و ملکه‌چپێکردن و تیرۆری ئێران ڕابوه‌ستین. دوو ساڵ به‌ر له ئێستا داوامان لێکرا که هه‌لێک بده‌ین به ڕۆحانی و وه‌زیری ده‌ره‌وه 'زه‌ریف' که گۆڕانکاری و میانه‌ڕه‌وی بۆ ئێران بهێنن. هه‌ندێک گۆڕانکاری! و هه‌ندێک میانه‌ڕه‌وه‌ی! حکومه‌ته‌که‌ی رۆحانی هوموسیکسواله‌کان له سێداره ده‌ده‌ن، مه‌سیحیه‌کان ڕاوده‌نێت، ڕۆژنامه‌نوسان زیندانی ده‌که‌ن و له جاران زیاتر سزای سێداره به سه‌ر زیندانیاندا ده‌سه‌پێنن".\nپاشان له په‌یوه‌ند به په‌یوه‌ندی نێوان ئێران و داعش، ناته‌نیاهو ده‌ڵێت "خۆتان له گێلی مه‌ده‌ن شه‌ڕی ئێران له‌گه‌ڵ داعش ئێران ناکاته دۆستی ئه‌مریکا. ئێران و داعش شه‌ڕ له سه‌ر عه‌رشی ئیسلامی جیهادی ده‌که‌ن. یه‌کێکیان خۆی ناوناوه کۆماری ئیسلامی و ئه‌وی تریان ده‌وڵه‌تی ئیسلامی. هه‌ردوکیان ده‌یانه‌وێت له سه‌ره‌تادا ئیمپراتۆریه‌تی ئیسلامی بسه‌پێنن به سه‌ر ناوچه‌که‌دا و دواتریش به سه‌ر جیهاندا. ناکۆکی ئه‌وان ته‌نها له سه‌ر ئه‌وه‌یه که کێ فه‌رمانڕه‌وای ئیمپراتۆریه‌ته‌که ده‌بێت. له‌م گه‌مه کوشنده‌یه له پێناو عه‌رشدا جێگایه‌ک نیه بۆ ئه‌مریکا یان بۆ ئیسرائیل، ئاشتی نیه بۆ مه‌سیحی و جوله‌که یان ئه‌و موسوڵمانانه‌ی هه‌ڵگری دۆگمای ئیسلامگه‌رای سه‌ده‌کانی ناوه‌ڕاست نین، ماف نیه بۆ ژنان و ئازادی نیه بۆ هیچ که‌سێک. که‌واته کاتێک دێته سه‌ر ئێران و داعش دوژمنی دوژمنه‌که‌ت دوژمنته".\nبۆ نیشاندانی جیاوازی ئێران له داعش به‌م شێوه‌یه نه‌ته‌نیاهو درێژه به وتاره‌که‌ی ده‌دات:\n"جیاوازیه‌که ئه‌وه‌یه داعش پڕچه‌که به چه‌قۆی قه‌ساب و ده‌ستیگرتوه به سه‌ر چه‌ک و یوتیوبدا، له کاتێکدا ئێران به‌و زوانه پڕچه‌ک ده‌بێت به موشه‌کی کیشوه‌ر بڕ و بۆمبی هه‌سته‌یی. پێویسته هه‌میشه له یادمان بێت- جارێکی تر ئه‌مه دوباره ده‌که‌مه‌وه- گه‌وره‌ترین مه‌ترسی که ڕوبه‌ڕوی جیهان ببێته‌وه زه‌واجی نێوان ئیسلامی جیهادی و چه‌کی هه‌سته‌ییه. ڕێگا بدرێت ئێران چه‌کی هه‌سته‌یی هه‌بێت ته‌نها له به‌رامبه‌ر ئه‌وه‌ی شکست به داعش بهێنرێت وه‌ک ئه‌وه وایه که جه‌وله‌یه‌ک له شه‌ڕه‌که ببه‌یته‌وه به‌ڵام کۆی جه‌نگه‌که بدۆڕێنیت، ئێمه ڕێگا ناده‌ین ئه‌وه ڕوو بدات".\nپاشان ناتانیاهو باس له کاریگه‌ری و مه‌ترسیه‌کانی ڕێکه‌وتنێکی له‌و جۆره له‌گه‌ڵ ئێران ده‌کات که سه‌رباری له ناوبردنی هه‌ندێک له پێکهاته‌کانی چه‌کی هه‌سته‌یی پایه‌ی بونیات نانی ئه‌و چه‌که بۆ ئاینده به‌هێزتر ده‌بیت، هه‌روه‌ها ئێران به‌راورد ده‌کات به کۆریای باکور که چۆن له پێنج ساڵی داهاتودا ده‌توانێت بۆمبی هه‌سته‌یی دروستبکات.....نه‌ته‌نیاهو چه‌نده‌ها به‌ڵگه ده‌هێنێته به‌رده‌ست که ئێران چۆن فێڵی له لیژنه‌کانی پشکنین کردوه و چۆن پلانی دروستکردنی بۆمبی هه‌سته‌ییان هه‌یه و چۆن پاش ده ساڵ که ڕێککه‌وتنه‌که به سه‌رده‌چێت ئێران ده‌توانێت به ئاسانی ئه‌و چه‌که دروستبکات به بێ هیچ قه‌ید و به‌ندێک و ئه‌مریکا ئاگادار ده‌کاته‌وه له نه‌گۆڕی ماهیه‌تی ڕژێمی ئێرانی و له حاڵه‌تی لابردنی ئابڵوقه‌دا ئێران ئابوریه‌که‌ی له ناوخۆدا به‌هێز ده‌بێت و هه‌رگیز ئاماده‌ش نیه ده‌ستبه‌رداری پشتیوانیکردن بێت له هێزه تیرۆریستیه‌کان له جیهاندا..... له دیدی نه‌ته‌نیاهوه‌وه سه‌ودا و مامه‌ڵه‌یه‌کی له‌م جۆره ڕێگری له ئیران ناکات بۆ دروستنه‌کردنی بۆمبی هه‌سته‌یی به‌ڵکو به پێچه‌وانه‌وه قیرتاوکردنی ڕێگه‌که‌یه بۆی...\nله درێژه‌ی قسه‌کانیدا ناته‌نیاهو باس له‌وه ده‌کات که ناکرێت ئێمه گره‌و له سه‌ر ئه‌منیه‌تی جیهان بکه‌ین له به‌رامبه‌ر ئه‌و ئومێده‌ی که ئێران پاش لابردنی ئابڵوقه له سه‌ری ده‌گۆڕێت، ئه‌و ده‌ڵێت: "ناشێت ئێمه قومار له سه‌ر ئاینده‌ی خۆمان و منداڵه‌کانمان بکه‌ین، ده‌بێت ئێمه سوور بین له سه‌ر لانه‌بردنی فشاره‌کان له سه‌ر پڕۆگرامی هه‌سته‌یی ئێران تا ئێران ده‌ستبه‌رداری داگیرکاری و ده‌ستدرێژیه‌کانی بۆ سه‌ر ناوچه‌که و بۆ سه‌ر جیهان نه‌بێت، به‌ر له لابردنی فشاره‌کان پێویسته داوا له ئێران بکرێت که سێ کار بکات، یه‌که‌م ده‌ستدرێژیه‌کانی بۆ سه‌ر دراوسێکانی له خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست بوه‌ستێنێت، دووهه‌م، ده‌ستبه‌رداری پشتیوانیکردنی له تیرۆریزم له جیهاندا ببێت، و سێهه‌م ده‌ستبه‌رداری هه‌ڕه‌شه‌ی له ناوبردنی وڵاتی ئیسرائیل ببێت که تاکه ده‌وڵه‌تی جوله‌که‌یه له جیهاندا".\nناتانیاهو جارێکی تر ده‌گه‌ڕێته‌وه سه‌ر ئه‌وه‌ی که پێویسته به‌ر له ئیمزاکردنی هه‌ر ڕێککه‌وتنێک ده‌بیت دڵنیا بن له‌وه‌ی ئێران سلوکی خۆی ده‌گۆڕێت، ئه‌گه‌ر ئێران بیه‌وێت وه‌ک ده‌وڵه‌تێکی ئاسایی مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵ بکرێت پێویسته وه‌ک ده‌وڵه‌تێکی ئاسایی مامه‌ڵه بکات. له دیدی ناتانیاهوه‌وه نه‌بوونی هیچ ڕێککه‌وتنێک له‌گه‌ڵ ئێران باشتره له هه‌بوونی ڕێککه‌وتنێکی خراپ، ئه‌و ده‌ڵێت "زۆر جار پێمان ده‌ڵێن به‌دیلی ئه‌م ڕێککه‌وتنه خراپه ته‌نها شه‌ڕه، به‌ڵام له دیدی ئێمه‌وه به‌دیلی ئه‌م ڕێککه‌وتنه خراپه ڕێککه‌وتنێکی باشتره که بریتیه له هێشتنه‌وه‌ی فشاره‌کان له سه‌ر ئێران تا کاتی ده‌ستبه‌رداربوونی له ده‌ستدرێژییه‌کانی، به‌دیلی باشتر پێنه‌دانی ڕێگه‌ی ئاسانه به ئیران بۆ دروستکردنی بۆمب، به‌دیلی باشتر ئه‌وه‌یه که ئێران سه‌رباری ئه‌وه‌ی ئیسرائیل و دراوسێکانی خۆش نه‌وێت بتوانێت له‌گه‌ڵیان هه‌ڵبکات".\nله کۆتایدا ناته‌نیاهو باس له دوو ڕێگا ده‌کات که یه‌کێکیان بریتیه له ڕیککه‌وتنێکی خراپ که بۆماوه‌یه‌ک له‌وانه‌یه تاسه‌ی ئه‌تۆمی ئێران بۆ ماوه‌یه‌ک دوا بخات به‌ڵام به‌ئێرانێکی پڕچه‌ک به ئه‌تۆم کۆتایی دێت و که له پاڵ ده‌ستدرێژیه‌کانیدا به جه‌نگ کۆتایی دێت. ڕێگای دووهه‌م ئه‌گه‌رچی سه‌خته به‌ڵام له‌وانه‌یه به‌رئه‌نجامی باشتری لێبکه‌وێته‌وه که ڕێگری له پڕچه‌کبوونی ئێران به ئه‌تۆم بکرێت و خۆرهه‌ڵاتێکی ناوه‌ڕاستی خاڵی له ئه‌تۆم دروستبکریت. ئه‌و ده‌ڵێت "پێویستمان به خوێندنه‌وه‌ی ڕۆبه‌رت فرۆست نیه تا بزانین، پێویسته ژیان بژیت تا بزانیت ڕێگه سه‌خته‌که ئه‌وه‌یه که که‌مترین خه‌ڵک سه‌فه‌ری پێدا ده‌کات، به‌ڵام به‌رئه‌نجامێکی ته‌واو جیاوازی بۆ ئاینده‌ی وڵاته‌که‌ی من ده‌بێت، و بۆ ئاسایشی خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست و ئاشتی جیهان، ئه‌و ئاشتیه‌ی که هه‌موومان تاسه‌ی ده‌که‌ین".\nپاشان له هه‌نگاوێکی زۆر هه‌ست بزوێنه‌ردا نه‌ته‌نیاهو ڕووده‌کاته که‌سایه‌تیه‌ک له نێوئاماده‌بواندا و به‌م شێوه‌یه درێژه به وتاره‌که‌ی ده‌دات:\n"هاوڕێیان، وه‌ستان له به‌رامبه‌ر ئێراندا ئاسان نیه، به‌ره‌نگار بونه‌وه‌ی تاریکی و ڕژێمه خوێنمژه‌کان هه‌رگیز ئاسان نیه. ئه‌مڕۆ لێره ئیلی ویسلمان ئاماده‌یه (Elie Wiesel)، که ڕزگاربوونی هۆلۆکۆست و براوه‌ی خه‌ڵاتی نۆبله بۆ ئاشتی"\nله‌م کاته‌دا ئیلی هه‌ڵده‌ستێته سه‌رپێ و چه‌پڵه‌یه‌کی زۆر بۆ لێده‌درێت و نه‌ته‌نیاهو ڕوده‌کاته ئه‌و و ده‌ڵێت:\n"ئیلی ژیانی تۆ و کاره‌کانت ئیلهامبه‌خشه و مانا ده‌دات به‌م وشانه: هه‌رگیز جارێکی تر نا" به‌و واتایه‌ی جارێکی تر ڕێگا نادرێت جوله‌که جینۆساید بکرێت، هه‌روه‌ها ده‌ڵێت: " خۆزگه بمتوانیایه به‌ڵێنی ئه‌وه‌ت پێبده‌م که وانه‌کان له مێژووه‌وه فێر بووین، ته‌نها ده‌توانم داوا له سه‌رکرده‌کانی جیهان بکه‌م که هه‌ڵه‌کانی ڕابردوو دوباره نه‌که‌نه‌وه، قوربانی به ئاینده نه‌ده‌ن له پێناو ئێستادا، توندو تیژی و ده‌ستدرێژیه‌کان قبوڵ نه‌که‌ن له پێناو به ده‌ستهێنانی ئاشتی وه‌همیدا، به‌ڵام ده‌توانم گره‌نتی ئه‌وه‌ت بده‌مێ که ڕۆژانی پاسڤ بوونی جوله‌که له به‌رامبه‌ر دوژمنی جینۆسایدکاردا به سه‌رچوون، ئێمه چیتر دابه‌ش نه‌بووین به سه‌ر نه‌ته‌وه‌کاندا، بێده‌سته‌ڵات نین له به‌رگری کردن له خۆمان، ئێمه سه‌ربه‌خۆیه‌تی خۆمان له سه‌ر زێدی خۆمان به ده‌ستهێنایه‌وه، وه ئه‌و سه‌ربازانه‌ی به‌رگری له ئێمه ده‌که‌ن بێسنور بوێرن، بۆ یه‌که‌م جار له سه‌د نه‌وه‌دا ئێمه‌ی جوله‌که ده‌توانین به‌رگری له خۆمان بکه‌ین، هه‌ر بۆیه وه‌ک سه‌رۆک وه‌زیرانی ئیسرائیل ده‌تونم به‌ڵێنیێکی دیکه‌تان پێبده‌م که ئه‌گه‌ر پێویستی کرد ئیسرائیل به ته‌نها بوه‌ستێت، ئه‌وا ئیسرائیل به ته‌نها ده‌وه‌ستێت.\nبه‌ڵام ده‌زانم که ئیسرائیل به ته‌نها ناوه‌ستێت، ده‌زانم که ئه‌مریکا له‌گه‌ڵ ئیسرائیل ده‌وه‌ستێت، من ده‌زانم که ئێوه له‌گه‌ڵ ئیسرائیل ده‌وه‌ستن، ئێوه له‌گه‌ڵ ئیسرائیل ده‌وه‌ستن له‌به‌رئه‌وه‌ی ئێوه ده‌زانن که چیرۆکی ئیسرائیل ته‌نها چیرۆکی جوله‌که نیه به‌ڵکو چیرۆکی مه‌عنه‌ویه‌تی مرۆڤه که هه‌میش ڕه‌تیکردۆته‌وه ملکه‌چی ترس و تۆقاندنه مێژووییه‌کان ببێت"\nپاشان له کۆتایدا ناتانیاهو ڕوو ده‌کاته ڕه‌سمه‌که‌ی موسا و ده‌ڵێت ئه‌و ڕێنومایی جوله‌که‌ی کرد له کۆیلایه‌تیه‌وه بۆ ده‌روازه‌ی پرۆمیسد لاند، وه به‌ر له‌وه‌ی خه‌ڵکی ئیسرائیل داخلی خاکی ئیسرائیل ببن موسا ئه‌و په‌یامه‌ی پێگوتین که بۆ هه‌زاره‌ها ساڵ ئیراده‌ی به‌هێز کردین که ئه‌مڕۆ له‌گه‌ڵ ئه‌و په‌یامه به‌جێتان ده‌هێڵم ئه‌ویش بریتیه له: به‌هێزبن وخاوه‌ن ئیراده، هه‌رگیز لێیان مه‌ترسن و قه‌له‌ق مه‌بن به‌رامبه‌ریان"\nلێره‌دا نه‌ته‌نیاهو ئه‌و په‌یامه‌ی موسا ده‌به‌ستێته‌وه به په‌یوه‌ندی خۆیان و ئه‌مریکاو به‌م جۆره کۆتایی به وتاره‌که‌ی ده‌هێنێت:\n"هاوڕێیان، هیوادارم ئیسرائیل و ئه‌مریکا هه‌میشه پێه‌که‌وه بوه‌ستن، به‌هێز و خاوه‌ن ئیراده، هیوادارم نه ترس و نه قه‌له‌قیمان هه‌بێت به‌رامبه‌ر ته‌حه‌داکانی به‌رده‌ممان، هیوادارم به هێزه‌وه به‌ره‌وڕووی ئاینده ببینه‌وه به متمانه به‌خۆبوون و به هیواوه" .\nئه‌و شوێنانه‌ی که ده‌بنه شوێنی تێڕامان و گنگڵ خواردنی ئێمه وه‌ک کورد و نیشته‌جێی خۆرهه‌ڵاتی نێوه‌ند ده‌شێت له‌م خاڵانه‌دا کورتبکرێنه‌وه:\nله په‌یوه‌ند به کورده‌وه نه‌بوونی دونیابینی سیاسی و پاشکۆیه‌تی بۆ ڕژێمه‌کانی ناوچه‌که گه‌وره‌ترین مه‌ترسه‌یه له سه‌ر بوونی کورد. نه‌بوونی ڕابه‌ر و سیاسه‌تمه‌داری نیشتمان په‌روه‌ر و داکۆکیکار له خه‌ڵکی خۆ و غیابی ئیراده‌ی نه‌ته‌وه‌یی و داکۆکی نه‌کردن له ئاسایشی نه‌ته‌وه و له ئازادی و سه‌ربه‌خۆیی و داکۆکی نه‌کردن له ئاینده‌ی خۆ ئه‌و ڕاستیانه‌ن که کاریگه‌ریان له سه‌ر کۆی پێکهاته‌ی کۆمه‌ڵگای کوردی داناوه. ئه‌گه‌رچی کورد هاوشێوه‌ی جوله‌که خاوه‌نی پاشخانێک له چه‌وساندنه‌وه و کۆژانه، خاوه‌نی هه‌ڵه‌بجه و ئه‌نفاله، به‌ڵام خاوه‌نی سیاسه‌تمه‌داری به‌شکۆ نیه که سه‌رسه‌ختانه داکۆکی له که‌ینونه‌ی نه‌ته‌وه‌که‌ی بکات.\nله په‌یوه‌ند به ناوچه‌که‌وه، ئالوده‌یی کۆمه‌ڵگا عه‌ره‌ب نشینه‌کان و به ئاین ئیسلامه‌کان به کلتوری داڕزیوی به‌ده‌ویه‌ت و داڕزانی هه‌شتسه‌دساڵه‌یی به ناو شارستانیه‌تی ئیسلامی هه‌لو مه‌رجێکی کلتوری سیاسی وای دروستکردوه که ئه‌گه‌ری له دایکبونی کلتورێکی باڵا و سیستمێکی سیاسی پشتئه‌ستور به مافه‌کانی مرۆڤ و ئازادییه سیاسی و مه‌ده‌نیه‌کان مه‌حاڵ بێت. هه‌ر ئه‌م ڕاستیه‌یه وای کردوه که ئیسلامی جیهادی له فۆرمی جیاوازی وه‌ک ده‌وڵه‌ت و گروپی تیرۆریستیدا خۆیان مانیفێست بکه‌نه‌وه.\nپه‌یامه‌که بۆ خۆرئاوا بریتیه له هه‌وڵی ڕاچڵه‌کاندنی سه‌رۆکی وڵاته خۆرئاواییه دیموکراتیه‌کان له به‌رامبه‌ر مه‌ترسی سیستمه دیکتاتۆریه‌کانی خۆرهه‌ڵاتی نێوه‌ند به تایبه‌ت ئه‌وانه‌یان که هه‌ڵگری ئایدیۆلۆژیان ئیسلامگه‌رایین، هه‌روه‌ها زه‌نگێکه بۆ هۆشداری دان به‌رامبه‌ر به‌هه‌ند وه‌رنه‌گرتنی وانه مێژووییه‌کان و خۆگێل کردن له ئاست فاشیزمی ئیسلامیدا.


📝 MEPs urge the EU and UN to take action for Afrin курдские документы\n📅 Добавлен Feb 7 2018 9:37AM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 2,226\nMembers of the European Parliament released a “Dec [ Больше... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 95% ✍ H.B. 7-2-2018 9:37:04\n✌ Mitab El Kurdî - Polat мученики\n📅 Добавлен Mar 2 2018 11:21PM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 1,854\nNasnav: Polat Nav û Paşnav: Mitab El Kurdî Navê [ Больше... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 94% ✍ S.E. 2-3-2018 23:21:50\n👫 ئارام شێخ محەمەد биография\n📅 Добавлен Feb 17 2010 10:48PM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 14,479\nساڵ و شوێنی لەدایک بوون/ 1975 سلێمانی بڕوانامە/ ب [ Больше... 👁] ✖ ✖ 2 6 ✔ 99% ✍ H.B. 17-2-2010 22:48:52\n📝 بيان مكتب المرأة في حزب الاتحاد الديمقراطيPYD بمناسبة اليوم العالمي للمرأة курдские документы\n📅 Добавлен Mar 10 2018 11:05AM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 1,917\nبروح مقاومة العصر وبروح آفستا خابور وبارين كوباني [ Больше... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 95% ✍ H.B. 10-3-2018 11:05:18\n📝 بەهۆی پێشێلکردنی بنەماکانی رەفتاری پەرلەمانی و پەکخستنی کارەکانی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، سێ پەرلەمانتاری کورد سزادران курдские документы\n📅 Добавлен Feb 7 2018 11:26AM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 4,736\n07-02-2018 [ Больше... 👁] ✖ ✖ 1 0 ✔ 99% ✍ S.E. 7-2-2018 11:26:14\n📊 تورکیا ئامارێکی نوێی لەبارەی شەڕی عەفرین راگەیاند Статистика и опросы\n📅 Добавлен Feb 7 2018 11:35AM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 1,935\nسوپای تورکیا رایدەگەیێنێ، لە شەڕی عەفریندا 999 شەڕ [ Больше... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 97% ✍ S.E. 7-2-2018 11:35:43\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 1,732\n✌ ميتاب الكردي - بولات мученики\n📅 Добавлен Mar 2 2018 11:23PM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 1,998\nالاسم الحركي: بولات الاسم الحقيقي: ميتاب الكردي [ Больше... 👁] ✖ ✖ 0 3 ✔ 94% ✍ S.E. 2-3-2018 23:23:31\n✌ میتاب کوردی - پۆڵات мученики\n📅 Добавлен Mar 2 2018 11:20PM\nناوی ڕێکخراوەیی: پۆڵات ناو و پاشناو: میتاب کوردی [ Больше... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 84% ✍ S.E. 2-3-2018 23:20:11\n✌ نوروز فيان (نادية محمد) мученики\n📅 Добавлен Jun 20 2018 11:10AM\nالاسم الحركي: نوروز فيان الاسم الحقيقي: نادية محم [ Больше... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 92% ✍ M.B. 20-6-2018 11:10:47


وەزیری كارو كاروباری كۆمەڵایەتی ، لەگەڵ ڕۆب واڵەر ،کونسوڵی گشتیی ویلایەته یەكگرتووەكانی ئەمەریكا كۆبۆوه\nهەولێر، هەرێمی کوردستان، عێراق (GOV.KRD)- رۆژی ٢٠٢١/٤/٥ کوێستان محمد ، وەزیری کار و کاروباری کۆمەڵایەتی و زەکیە سید صالح بریکاری وەزارەت ،سەردانی کونسوڵگەری گشتیی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکایان كردو لەگەڵ ڕۆب واڵەر ،کونسوڵی گشتیی و ستافی باڵای کونسوڵگەری کۆبوونەوە.\nله كۆبوونەوەكەدا وەزیری كارو كاروباری كۆمەڵایەتی چەندین بابەتی گرنگی خستەڕوو لەوانه هۆكارەكانی زیادبوونی رێژەی بێ كاریی و چۆنیەتی چارەسەرکردنی و بنیادنانی سەنتەرێک بۆ شیاندنەوە و چارەسەرکردنی ئەو کەسانەی ئاڵودەی ماددە ھۆشبەرەکان دەبن و ئاماژەی به بەرنامەو پلانی وەزارەت كرد لەم رووەوه.\nلەلایەكی دیكەوه وەزیری كارو كاروباری كۆمەڵایەتی ، باسی لەوه كرد كه وەك وەزارەت دەیانەوێت لەداهاتوودا زیاتر گرنگیی به چاکسازیەکان، شەڵتەرەكان، سەنتەرەکانی ئۆتیزم ،منداڵانی سەرشەقام ، بدەن ئەمەش له رێگەی دروستكردنی شوێنی گونجاوتر و شیاوتر بۆ ئەم چینانەی کۆمەڵگه.\nله بەرامبەردا کونسوڵگەری گشتی سوپاسی وەزارەتی کار و کاروباری کۆمەڵایەتی كرد بۆ ئەو سەردانەیان و داواکاریی و پێشنیارەکانیان خستەڕوو بۆ هەماهەنگی و هاوکاری نێوانیان، بە مەبەستی گەیاندنی زۆرترین خزمەت بەسێکتەرەکانی پەیوەست بە وەزارەت، هەروەها ئامادەیی خۆیان دەربڕی کە لەداهاتوودا بەپێی پێویستیی وەزارەت و توانای دارایی کونسوڵگەریی هاوکار و هەماهەنگ دەبن لەگەڵ وەزارەتدا.


ئه‌گه‌ر هه‌یه هه‌ڵبژاردنی په‌رله‌مانی عیراق جارێكی تر دوابخرێت\n2021-01-25 20:37 90 جار بینراوە کۆمێنت\nمه‌سه‌له‌ی هه‌ڵبژاردنی پێشوه‌خته زیاتر له ساڵێكه جێگای گفتوگۆ و مشتومڕه له عیراق و پڕۆژه‌ی بۆ ئاماده‌كراو یاسای بۆ دانرا، ئینجا كۆمسیۆن و قانونی ته‌مویلی هه‌ڵبژاردن ده‌ركرا.\nبۆ ئه‌و مه‌سه‌له‌یه سه‌دان كۆبونه‌وه به‌ڕێوه‌چوو، به‌ڵام هێشتا دیار نییه ئه‌نجامه‌كه‌ی چی ده‌بێت!\nدوای ئه‌وه‌ی بوو به كێبركێ له‌نێوان سه‌رۆكایه‌تیی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران و سه‌رۆكایه‌تی په‌رله‌ماندا به‌تایبه‌تی كه كام لایان ده‌توانێت ره‌زامه‌ندیی شه‌قام به‌لای خۆیدا رابكێشێت، به ده‌ستنیشانكردنی كاتی ئه‌نجامدانی هه‌ڵبژاردنی پێشوه‌خت (مبكر) و پێشوه‌ختتر (ابكر ) بۆ په‌رله‌مانی عیراق، مانگی تشرینی یه‌كه‌می 2021 له‌لایه‌ن كومیسیۆنه‌وه پێشنیازكرا.\nده‌ستنیشانكردنی كاتی هه‌ڵبژاردن بۆ حزب و لایه‌نه‌كان و كاندیده‌كان له عیراقدا بایه‌خ و گرنگیی خۆیی هه‌یه، هه‌ندێك بۆنه‌و یادكردنه‌وه هه‌ن كه كاریگه‌رییان له‌سه‌ر ده‌نگده‌ر هه‌یه و ده‌بنه هۆی راكێشانی سۆز و هه‌ست. ئه‌مه‌ش یان رق و تووڕه‌یی، دواجار كه‌م و زیادكردنی ده‌نگی لێ دروست ده‌بێت.\nله ئه‌مریكا رۆژی هه‌ڵبژاردن به یاسا ده‌ستنیشان كراوه و هه‌موو چوار ساڵ جاریك له یه‌كه‌م سێشه‌ممه‌ی مانگی تشرینی دووه‌مدا هه‌ڵبژاردن به‌ڕێوه‌ده‌چێت.\nله وڵاتكی وه‌كو عیراقدا كه بۆنه‌ی ئاینیی زۆری تێدایه، هه‌روه‌ها یاده‌وه‌ریی ده‌ستپێك و كۆتایی جه‌نگ و هه‌روه‌ها یادكردنه‌وه‌ی رۆژانی كۆمه‌ڵكوژیی و رۆژانی خوێناویی زۆر كه بۆ كه‌فوكوڵی هاندانی ده‌نگده‌رانی مه‌زهه‌بێك دژ به مه‌زهه‌بێكی تر به‌كار ده‌هێنرێن.\nمانگی تشرین به (راپه‌ڕینی تشرین) چووه مێژووی عیراقه‌وه، له‌م مانگه‌دا راپه‌رین دژبه گه‌نده‌ڵیی و نادادپه‌روه‌ریی و برسێتی ده‌ستیپێكرد. ناوه‌نده‌كه‌شی گۆڕه‌پانی (ته‌حریر) بوو كه پێرار ده‌ستیپێكرد و حكومه‌تیان گۆڕی و نزیكه‌ی 700 شه‌هیدیان دا.\nله به‌غداو پارێزگاكانی باشووری عیراق بۆ ماوه‌ی چه‌ند مانگێك به هه‌زاران كه‌س چوونه سه‌ر شه‌قام، گۆڕه‌پانه‌كانی ئه‌و شارانه‌یان كۆنترۆڵ ده‌كرد و باره‌گای حزب و فه‌رمانگه‌كانی حكومه‌تیان ده‌سووتاند.\nراسته ئه‌م خۆپیشاندانانه چه‌ند مانگێكی خایاند و به سه‌دان گه‌نج و لاو شه‌هیدكران و بریندار و كه‌مئه‌ندام بوون و بووه هۆی رووخانی كابینه‌ی حكومه‌ت، به‌ڵام هێشتا لێكه‌وته‌كانی هه‌ر به‌رده‌وامن له‌چه‌ندین ئاستدا.\nئه‌م راپه‌رینه‌ی تشرین چه‌ندین كه‌سایه‌تیی تێیدا ده‌ركه‌وتن و بوون به قاره‌مانی شه‌قام، تائێستا چه‌ندین حزب و لیست و هاوپه‌یمانیی نوێ به‌ناوی راپه‌ڕینی تشرینه‌وه خۆیان ناونووس كردووه بۆ هه‌ڵبژاردنی پێشوه‌خت.\nده‌ستنیشانكردنی واده‌ی هه‌ڵبژاردنه‌كان له مانگی تشرین به قازانجی ئه‌م لیستانه‌یه، بۆ هه‌موو ئه‌و لایه‌نانه‌ی به‌شداربوون له‌و راپه‌ڕینه‌دا، جووڵاندنی هه‌ستی ده‌نگده‌ر و كه‌سوكاری قوربانیان ده‌بێته هۆی به‌ده‌ستهێنانی ده‌نگی زیاتر.\nزۆر حزب له هه‌وڵی راكێشانی كه‌سایه‌تییه ده‌ركه‌وتووه‌كانی ئه‌م راپه‌رینه‌دان بۆ نێو لیسته‌كانیان.\nده‌ستنیشانكردنی ئه‌م واده‌یه ناڕه‌زایی زۆری به شوێن خۆیدا هێناوه و زۆرێك له لایه‌نه‌كان داوای گۆڕینی ده‌كه‌ن.\nهێشتا 10 مانگی ماوه بۆ واده‌ی ئه‌و هه‌ڵبژاردنه چاوه‌ڕوانكراوه، گرژیی و ئاڵۆزییه‌كان ده‌ستیپێكردۆته‌وه، ده‌یانه‌وێت ده‌ستی حكومه‌ت ببه‌ستنه‌وه كه نه‌توانێت هه‌ڵبژاردنه‌كه له‌و واده‌یه‌دا بكرێت كه دیاریكراوه به رۆژی 10/10/2021.\nدۆخی ئه‌منی رۆڵی گرنگی هه‌یه له‌وه‌ی هه‌ڵبژاردن بكرێت یان نا. بۆیه ته‌قینه‌وه و جموجوڵی داعش و په‌لاماری مووشه‌كی بۆسه‌ر فڕۆكه‌خانه‌ی به‌غدا سه‌ره‌تایه‌كی خه‌ته‌رناكه.\nجگه له په‌تای كۆرونا كه عیراق و جیهانی دابڕیووه و جموجوڵی زۆر كه‌م كردۆته‌وه.\nنائارامیی سیاسییش رۆڵی هه‌یه له به‌ڕێوه‌چوون یان به‌ڕێوه‌نه‌چوونی هه‌ڵبژاردن.\nئه‌م هه‌ڵبژاردنه‌ی په‌رله‌مانی عیراق ده‌رفه‌ت ده‌داته هێز و كاره‌كته‌ری نوێ به‌تایبه‌تی ناڕازییه‌كان و ئه‌وانه‌ی سه‌ركردایه‌تیی خۆپیشاندانه‌كانیان كرد. چانسی چه‌ندین هێزی سیاسیی و كه‌سی كۆن ده‌سووتێنێت.\nكازمی سه‌رۆك وه‌زیران خۆی له به‌ره‌ی خۆپیشانده‌ران ده‌زانێت، پێیوایه له ئه‌نجامی خۆپیشاندانی ئه‌وانه‌وه هاتۆته سه‌ر كورسی و به ره‌زامه‌ندیی ئه‌وان ئه‌و پۆسته‌ی وه‌رگرتووه، بۆیه ئه‌وكاته به خواستی دڵی خۆی ده‌زانێت. لایه‌نه‌كانی تریش به كاتێكی كوشنده‌ی ده‌زانن. له‌به‌ر ئه‌و هۆكارانه‌ی كه باسم كرد.\nئه‌گه‌ر هه‌یه هه‌ڵبژاردنی پێشوه‌خته له عیراق له‌و كاته‌ی كه بۆی دیاریكراوه نه‌كرێت و جارێكی تر دوابخرێت، بێگومان هۆكاری دواخستنه‌كه‌ش ناوده‌نرێك كێشه‌ی هونه‌ری (فنی).\n2021-02-27 18:13 64 جار بینراوە\n2021-02-25 11:00 78 جار بینراوە\n2021-02-23 09:32 41 جار بینراوە\n2021-02-06 11:48 73 جار بینراوە\n2021-01-11 11:27 76 جار بینراوە\n2021-01-09 21:14 70 جار بینراوە\n2021-01-02 16:10 95 جار بینراوە\n2020-12-27 22:22 88 جار بینراوە\n2020-12-12 14:55 89 جار بینراوە\n2020-12-05 18:11 68 جار بینراوە\n2020-11-23 23:04 109 جار بینراوە\n2020-11-07 17:39 91 جار بینراوە\n2020-10-25 16:15 85 جار بینراوە\n2020-06-29 21:36 133 جار بینراوە\n2020-03-31 20:16 241 جار بینراوە\n2020-02-29 20:30 251 جار بینراوە\n2020-02-24 09:22 171 جار بینراوە\n2020-02-10 17:42 265 جار بینراوە\n2019-12-07 09:53 238 جار بینراوە