بەڕێوەبەرایەتی گشتی کارەبای نەینەوا، تۆڕی دابەشکردنی کارەبای گرعوزێری چاككردەوە و لە 5ی ئایار و دوای حەوت ساڵ بۆ یەكەمجار وزەی كارەبا بۆ ماڵەكان گەڕایەوە، ئەوەش هاوڵاتیانی دڵخۆشكردووە.\nلە ئابی 2014 چەكدارانی رێكخراوی دەوڵەتی ئیسلامی لە عیراق و شام ناسراو بە (داعش) ناحیەی گرعوزێر-یان لە خۆرئاوای نەینەوا كۆنترۆڵكرد، بەهۆی شەڕەوە و لەوكاتەوە تۆڕی كارەبای ناحییەكە وێران بوو، تا هەفتەی رابردوو چاككرایەوە.\nئیبراهیم خدر، یەكێك بوو لە خێزانە ئاوارەكانی ناحییەكە تا مانگی ئەیلولی 2020 گەڕایەوە گرعوزێر، وتی "گەورەترین كێشەمان چارەسەركرا، چەند مانگێكی زۆر ناخۆشمان لە بێ كارەباییدا بەسەربرد، لە هاویندا هەموو ئاواتمان ئەوەبوو ئاوێكی سارد بخۆینەوە، ئیتر ئەوە دەبینین".\nلە هاویندا هەموو ئاواتمان ئەوەبوو ئاوێكی سارد بخۆینەوە\n"ئیستا زۆر دڵخۆشین، شەو و رۆژ 16 كاتژمێر كارەبامان هەیە، كارەبا وادەكات ئاوارەی زیاتر بگەڕێتەوە بۆ گرعوزێر..."، ئیبراهیم خدر زیاتر وتی "لەوەتەی كارەبا گەیشتۆتەوە ناحییەكە چوار خێزان لە كەمپەكانی دهۆكەوە گەڕاونەتەوە و ژمارەیەك خێزانی تریش خۆیان بۆ گەڕانەوە ئامادەكردووە".\nخودێدا حەسەن، بەڕێوەبەری ناحیەی گرعوزێر بەوەکالەت بە (کەرکوک ناو)ی وت "وەكو قوناغی یەکەم تەنیا كارەبا بۆ ناحییەكە گەڕێنراوەتەوە، بەڵام قۆناغی دووەم تۆڕی كارەبای گوندەكانی دەوروبەریش چاكدەكرێنەوە"، لەگەڵ جەختكردنەوە لەوەی دابینكردنی كارەبا هانی زیاتری ئاوارەكان دەدات بۆ گەڕانەوە بۆ شوێنی خۆیان.\nتۆڕەكانی كارەبای ناحیەی گرعەزێر، لەلایەن حكومەتی خۆجێی نەینەواوە چاككراونەتەوە و رۆژانە 16 كاتژمێر كارەبا بە هاولاتیان دەدرێت.\nنەینەوا/ ئایاری 2021/ چاككردنەوەی تۆڕەكانی كارەبا لە ناحیەی كرعوزێر.\nگرعوزێر سەر بە قەزای شنگال لە (خۆرئاوای پارێزگای نه‌ینه‌وا) وه‌ك ناوچه‌كانی دیكه‌ی ئێزیدی له ئابی 2014دا روبه‌ڕوی هێرشی به‌رفراوانی داعش بونه‌وه و له ئه‌نجامدا وێرانكاریی زۆر و ئاواره‌یی به‌دواداهات.\nناحیه‌ی گرعوزێر له سێ كۆمه‌ڵگا پێكهاتووه؛ سیبا شێخ خدر، گرزه‌رك و ره‌مبوسیێ، زیاتر له 15 گوندیش له خۆده‌گرێت، بڕیارە لە ئایندەیەكی نزیكدا كارەبا بۆ تەواوی ئەو ناوچانە بگەڕێنرێتەوە.\nداود حەجی شەرۆ، لە تەمموزی 2020 گەڕاوەتەوە ناوەندی گرعوزێر، وتی "لە دۆزەخ رزگارمان بوو، ئێستا ئێمە لەناو بە هەشتداین، لە نەبونی كارەبا زۆر بێزاربوین... دەستخۆشی لە دەزگاكانی راگەیاندن و دواتر حكومەت دەكەین كە لە چارەسەركردنی ئەم كێشەیەدا رۆڵیان هەبوو".\nلە دۆزەخ رزگارمان بوو، ئێستا ئێمە لەناو بە هەشتداین\n(كەركوك ناو) لە ماوەكانی رابردودا چەند جارێك، بەدواداچونی بۆ گرفتەكانی بەردەم ئاوارە گەڕاوەكانی ناحیەی گرعوزێر كرد، لە نێویاندا بێ كارەبایی.\nخه‌ڵكی گرعوزێر بێ كاره‌با و بێ ئاون


یەکێتى لەبارەى دەستبەرداربوون لەپۆستى سەرۆک کۆمار بەرانبەر سەرۆکى پەرلەمان رونکردنەوە دەدا\nعەدنان موفتى ئەندامى ئەنجومەنى باڵاى سیاسی یەکێتى رایگەیاند، پێشبینى ناکات کورد دەستبەرداریی پۆستى سەرۆک کۆمار بێت و هەوڵى بەدەستهێنانى پۆستى سەرۆکى پەرلەمان بدات.\nعەدنان موفتى لەچاوپێکەوتنێکى تەلەفزیۆنیدا لەبارەى هەوڵدانى کورد بۆ بەدەستهێنانى پۆستى سەرۆکى پەرلەمان دواى هەڵبژاردنى پێشوەختە وتى "پێشبینى ناکەم کورد دەستبەرداریی پۆستى سەرۆک کۆمار بێت، هیچ گفتوگۆیەک تا ئێستا لەو بارەیەوە نەکراوە و هێشتا زووە بۆ قسەکردن لەسەر ئەو پرسە".\nهەروەها هۆشداریدا لەوەى هەڵبژاردنى ئەمجارە هەمان چارەنوسى هەڵبژاردنى 2018 ى هەبێت، کە بەوتەى ئەو لەو ئەگەردا هەمووان زیان دەکەن.\nعەدنان موفتى جەختیکردەوە لەسەر پێویستى لابردنى ترس و نیگەرانییەکان لەسەر ساختەکاریی.\nقسەکانى ئەو بەرپرسەى یەکێتى لەو بارەیەوە، دواى قسەکانى مانگى رابردووى وتەبێژى فراکسیۆنى یەکێتى لە پەرلەمانى عێراق دێت کە ڕایگەیاندبوو، سوننەکان داواى پۆستى سەرۆک کۆمار دەکەن و پێویستە کورد بەرانبەر ئەو پێشهاتە یەکگرتوو بێت، ئەگەرنا پۆستەکە لەدەست دەدەن.\nبەختیار شاوەیس 17 ئایارى 2021 لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ تەلەفزیۆنى فەرمى حزبەکەى وتى، "شتێکى تازە ڕوویداوە و محەمەد حەلبوسى لەم ڕۆژانەدا باسى ئەوەیکردووە کە داواى سەرۆک کۆمار دەکەن بۆ پێکهاتەى سوننە، بەڵام ئێمە هیچ بەهایەک بۆ ئەو قسانە دانانێین و کورد بەوە رازى نابێت".\nوتیشى، "کورد دەبێت ناوماڵى خۆى ڕێک بخاتەوە، حەلبوسى ئەو یارییەى دەستیپێکردووە و دەیەوێت خۆى ببێتە سەرۆک کۆمار".\n"ئەوە دەکەوێتە سەر کورد کە ئایا بەرانبەر ئەو پێشهاتە یەکگرتوو دەبێت یاخود ئەمجارەش بەدوو کاندیدەوە دەچێتە کێبڕکێ سەرۆک کۆمارەوە، کە ئەگەر وابێت و سوننەکانیش داواى بکەن ڕەنگە لەدەستى بدەین"، بەختیار شاوەیس وایوت.\nلەبارەى ئەگەرى کێبڕکێ پارتى لەسەر پۆستى سەرۆک کۆمار، وتەبێژى فراکسیۆنى یەکێتى باسى لەوەکرد، ناکرێت پارتى کە بەشى زۆرى پۆستە سیادییەکانى هەرێمى بەدەستەوەیە شەڕى پۆستى سەرۆک کۆماریش بکات.\nهەروەها لەبارەى پۆستى سەرۆک وەزیرانى داهاتووەوە، بەختیار شاوەیس وتى، "سەدرییەکان دەڵێن پێتان خۆش بێت یان نا سەرۆک وەزیرانى داهاتوو لە ئێمەیە، ئەوەش جۆرێکە لە هەڕەشە و پاکى هەڵبژاردنەکەش دەخاتە ژێر پرسیارەوە".\n2021.06.19 - 10:43


ئه‌لبه‌رادعی دەڵێت ئاسایشی ووزەی ناوەكی له پێشبڕكێدایه له‌گه‌ڵ كات - 2004-11-08\nموحه‌ممه‌د ئه‌لبه‌رادعی به‌ڕێوبه‌ری ئاژانسی ووزەی ناوەكی نێونه‌ته‌وەیی هۆشداری جیهان دەدات و دەڵێت ڕووبه‌رووی مه‌ترسی تیرۆرزمی ناوەكی دەبینه‌وە و بازاڕی ڕەشیش بۆ بازرگانی كه‌رەسته‌ی ڕادیۆ ئاكتیڤ به‌رەو زیادی دەڕوات.\nبه‌ڕێوبه‌ری ئاژانسی ووزەی ئه‌تۆمی نێونه‌ته‌وەیی دەڵێت جیهان له پێشبڕكێدایه له‌گه‌ڵ كات تاوەكو بڵاوبونه‌وەی كه‌رەسته‌ی ناوەكی كۆنتڕۆڵ بكات.\nئه‌مڕۆ دووشه‌ممه له ماوەی كۆبونه‌وەیه‌كی ئاسایشی نێونه‌ته‌وەییدا له سدنی ئه‌لبه‌رادعی گوتی هه‌نگاونان بۆ ڕێگه گرتن له بوونی بارودۆخێكی ته‌نگه‌تاوی ووزەی ناوبكی پێویسته و چاودێریكردنێكی زیاتر له هه‌موو جێگه‌یه‌ك و ته‌نانه‌ت له ئاسیاش پێویسته.\nئه‌مه مه‌ترسیه‌كه دەكرێت له هه‌موو شوێنێكدا هه‌بێت. ئێمه نابێت بوەستین له‌سه‌ر ئه‌وەی كه هێرشی تری وەك یانزدەی سه‌پته‌مبه‌ر یاخود ئه‌وەی وەك چێرنۆبڵ ڕووبدات تاوەكو كۆمه‌ڵگای نێونه‌ته‌وەیی كارێك بكات .\nبه‌ڕێز ئه‌لبه‌رادعی له درێژەی قسه‌كانیدا گوتی سه‌بارەت به كێشه‌ی به‌رنامه‌ی ناوەكی ئێران له پاریس گه‌یشتونه‌ته ڕێكه‌وتنێك و ئه‌مه‌ش هه‌نگاوێكه به ئاڕاسته‌یه‌كی ڕاستدا.\nبه‌ریتانیا و فه‌رەنسا و ئه‌ڵمانیا نزیكیش بونه‌ته‌وە له ئیمزاكردنی ڕێكه‌وتنێكی بازرگانی تاوەكو چاودێری تاران بكه‌ن له ڕاگرتنی هه‌وڵه‌كانی بۆ چڕكردنه‌وەی یۆرانیۆم كه دەتوانرێت بۆ دروستكردنی بۆمب به‌كاربهێنرێت.


ئەڵمانیا كاری ڕێکخراوێكی نێودەوڵەتی بۆ پارەدارکردنی گروپە تیرۆریستییەکان قەدەغە دەکات – Politic Press\nوەزارەتی ناوخۆی ئەڵمانیا ڕێکخراوی ئیسلامی نێودەوڵەتی بەناوی ئەنسار و قەوارە پەیوەندیدارەکانی قەدەغە کرد ئەوەش دوای تێوەگلانی لە پارەدارکردنی گروپە تیرۆریستییەکان و پشتیوانیكردنی ئەو گروپانە لەتێكدانی سەقامگیری ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا .\nهۆرست زێهۆڤەر، وەزیری ناوخۆی ئەڵمیان رایگەیاند، ڕێکخراوەکە بەو یارمەتیانەی کۆی دەکەنەوە، تیرۆر لە سەرتاسەری جیهان پارەدار دەكەن بۆیە هەروڵاتێك كە شەڕی تیرۆردەكات دەبێت سەرچاوەکانی داراییان ببنەبڕبكات.\nراشیگەیاندووە، رێكخراوەكە سەرقاڵی گواستنەوەی گروپە تیرۆریستییەکان بووە بۆ دەرەوەی وڵات كە بریتی بوون لە بەرەی نوسرە لە سوریا ، بزوتنەوەی حەماسی فەلەستینی و ئەلشوب لە سۆماڵ ، خەڵكیان فریوداوە كە ئەو پارانەی كۆی دەكەنەوە بۆ مەبەستی مرۆیی بەكاری دەهێنن.\nمیدیاکانی ئەڵمانیا ڕایانگەیاند، نۆ ڕێکخراوی لاوەکی دیكە كە یارمەتییان بۆ رێكخراوە تیرۆرستی و توندرەوەكان كۆكردۆتەوەوە قەدەغە کراون.\nئاماژە بەوەشكراوە، ئەو رێكخراوانە لەئەڵمانیان منداڵیان بۆ كاری توندڕەوی هانداوەو لە سیستەمی دەستوری ئەو وڵاتە لایانداوە.\nئەڵمانیا پێشوازی لە ژمارەیەک کۆچبەر دەکات\nئه‌ڵمانیا سوپا بۆ ڕوبه‌ڕوبونه‌وه‌ی كۆرۆنا ده‌جوڵێنێت\nئەڵمانیا دەیەوێت خۆی لەتورکیا رزگاربکات\nوڵاتێكی گەورەی ئەوروپا هۆشداری لە سێیەم شەپۆلی کۆرونا دەدات


وەزارەتی خەزێنەی ئەمریکا لەسەر داوای سەرۆکی ئەمریکا سزاکانی سەر بەرپرسانی تورکیای هەڵگرت.\nلەپاش وتارەکەی دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا لەبارەی دۆخی رۆژئاوای کوردستان و باکوری سوریا، وەزارەتی خەزێنەی ئەمریکا سزاکانی سەر هەردوو وەزارەتی بەرگری و وزەی تورکیای هەڵگرت کە بەهۆی لەشکرکێشییەکەی تورکیا بۆ سەر رۆژئاوای کوردستان بڕیاری لەسەر درابوو.\nبڕیارەکەی وەزارەتی خەزێنەی ئەمریکا لەکاتێکدایە کەمێک لەمەوبەر دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا وتارێکی پێشکەش کرد و تیایدا ئاماژەی بەوە کرد، داوایان لە تورکیا کردووە بەشێوەیەکی هەمیشەیە لە رۆژئاوای کوردستان ئاگربەست رابگەیەنێت".\nدۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا لەبارەی دۆخی رۆژئاوای کوردستان و لەشکرکێشی تورکیا بۆ سەر باکوری سوریا لەمیانەی وتارێکدا هۆشداری ئەوەیدایە تورکیا ئەگەر پابەند نەبێت بەو رێککەوتنەی لە تورکیا ئەنجامدرا، سزاکانی بەسەردا دەسەپێنن.\nترەمپ داواشی لە وڵاتانی ئەوروپا کرد بەندکراوە داعشەکانی وڵاتەکانیان وەربگرنەوە و لەدادگاکانی خۆیان دادگاییان بکەن.\nسەبارەت بە هەواڵی هەڵهاتنی ژمارەیەک لە چەکداری داعش لە زیندانەکانی هەسەدە لە ئەنجامی لەشکرکێشییەکەی تورکیا سەرۆکی ئەمریکا روونیکردەوە "مەزڵوم کۆبانێ، فەرماندەی گشتی هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە) دووپاتی ئەوەی کردووە کە داعشە زیندانیکراوەکان لەژێر کۆنترۆڵی خۆیاندایە و ژمارەیەک لە داعشیان دەستگیرکردۆتەوە کە لە زیندان هەڵهاتبوون.\nوتیشی "واچاوەڕوان دەکەین لە تورکیا کە وەفا بێت بەرامبەر بەڵێنەکانی".\nسەرۆکی ئەمریکا جەختیشی لەسەر ئەوە کردەوە "8 تریلیۆن دۆلاریان لە شەڕەکانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست خەرج کردووە".\nوتیشی "پێویستە سوریا و تورکیا پابەند بن بە نەگەڕانەوەی داعش بۆ ناوچەکە".\nئاماژەی بەوەش کرد "هێزەکانی ئەمریکا تەنها لەو کاتانەدا جوڵەیان پێدەکرێت کە بەرژەوەندییەکانی ئەمریکا بکرێنە ئامانج".


ئەمەریکا ئاگادارکردنەوەیەک بڵاودەکاتەوە سەبارەت بە گەشتکردن بۆ ئەوروپا\nوەزارەتی دەرەوەی ئەمەریکا ئاگادارکردنەوەیەکی بڵاوکردەوە سەبارەت بە گەشتکردن بۆ ئەوروپا و وتی هاوڵاتیانی ئەمەریکی دەبێت ئاگاداربن لەو هەڕەشە تیرۆریستیە بەردەوامانەی لەسەر ئەوروپا هەن.\nلە ئاگادارکردنەوەکەدا هاتووە وەزارەتی دەرەوەی ئەمەریکا ئاماژە بەو ڕووداوانە دەکات کە لەمدواییانەدا لە فەڕەنسا و ڕوسیا و سوید و بەریتانیا ڕوویانداوە و دەڵێت ڕێکخراوی داعش و قاعیدە دەتوانن پلان بگێڕن و کاری تیرۆریستی لە ئەوروپا ئەنجام بدەن.\nلە مانگی دوودا ئاگادارکردنەوەکەی پێسوو بۆ گەشتکردن بۆ ئەوروپا کۆتایی هات کە پێشتر لە کاتی پشووی زستاندا بڵاویکردبۆوە.\nکاربەدەستێکیش لە وەزارەتەکە وتی ئاگادارکردنەوەکە بەهۆی ئەوەوە نیە کە هەڕەشەیەکی دیاریکراو هەبێت بەڵکوو ئەمە بە بەردەوامی دەکرێت بەهۆی ئەو هەڕەشانەوە کە پێش پشووی هاوینە دەکرێن و مانگی نۆ ئاگادارکردنەوەکە تەواو دەبێت.\nلە بەیاننامەکەی وەزارەتی دەرەوەی ئەمەریکادا هاتووە کە بازاڕەکان و دەزگا حکومیەکان، ئوتێلەکان، یاریگاکان، چێشتخانەکان، پەرستگاکان، پارکەکان و فڕۆکەخانەکان هەموو ئەم شوێنانە ئەگەری ئەوەیان هەیە کاری تیرۆریستیان تێدا ئەنجام بدرێت.


شەوی ڕابردوو بە 14 موشەک کە “مینی کاتیۆشا” بوون هێرشکرایە سەر بنکەی سەربازی ئەمریکییەکان و چەند موشەکێکیش لەناو شاری هەولێر کەوتنەخوارەوە، بەپێی ئەو وێنانەی کە دژەتیرۆری کوردستان بڵاویکردووەتەوە داتا و نوسراوی سەر موشەکەکان ئاشکرا دەبێت.\nموشەکەکان “مینی کاتیۆشا”ن و لە چەندین وڵاتی وەک ، میسر و تورکیا و ئەفریقای باشور و کۆریای باشور دروست دەکرێنەوە، ئەگەرچی دروستکراوی سەرەکی ڕوسیا و چینن.\nسایتی “ئەلمەشریق” لەسەر ئەم جۆرە کاتیۆشایە پێشتر ڕاپۆرتێکی ئامادەکردووە و نوسیویەتی، “ئەم جۆرە کاتیۆشایە دروستکراوی ناوخۆی ئێرانە و لە کۆتایی سەدەی ڕابردوو ئەو وڵاتە دەستی بە دروستکردنی کردووە.\nئێران کۆمەڵەی موشەکەکانی “فەجری -1” ی هەیە کە ئەم کاتیۆشایەش لە چوارچێوەی ئەو کۆمەڵەیەدا دروست دەکرێت.\nپێشتریش چەند سایتێکی ئیسرائیلی لەسەر هەمان موشەک ئەوەیان ئاشکرا کردووە کە دروستکراوی وڵاتی ئێرانن و لەوێوە بۆ عێراق و سوریا و لوبنان و فەڵەستین دەنێردرێت.\nلەدوای هێرشکردنە سەر هەولێر گروپێکی چەکداری نزیک لە حەشدی شەعبی بەناوی “سریا اولیاء الدم” بەرپرسیارێتی خۆی لە هێرشەکە ڕاگەیاند.\nئەم گروپە خۆی وەک گروپێکی چەکداری شیعە ناساندووە و هەڕەشەی ئەوەی کردووە کە “ئەمە سەرەتای یارییەکەیە” لەگەڵ ئەمریکا و بەردەوام دەبن.\nنەتەوەیەكگرتووەكان داوای هەماهەنگیی نێوان هەولێر و بەغداد دەكات\nپۆلیسی سلێمانی بە تۆمەتی "دزیكردن" كەسێكی دەستگیر كرد\nمستەفا کازمی سەرۆک وەزیرانی عێراق لەگەڵ جۆ بایدن سەرۆکی ئەمریکا کۆبووەوە و كازمی ڕایگەیاند، پەرە بە پەیوەندییەکانمان لەگەڵ…\nڕێكخراوی یەكێتیی كەمئەندامانی كوردستان ئاشكرایكرد، چارەنوسی موچەی یەك ساڵی 89 هەزار كەمئەندام نادیارە، هۆشداریش دەدات لەوەی سكاڵا لەسەر…\nبەهۆی ئەوەی کۆتا شوێن، کە وەک دەسەڵاتی چەکدارانی داعش مابوو، بەشێك لە ڕۆژئاوای کوردستان بوو، منداڵان قوربانیی بیری…


رەخنە و رق\nکاتێک سیستمی هه‌ست له مرۆڤێکدا باڵاده‌سته، ئه‌وا سیستمی ئه‌قڵی له خزمه‌تی هه‌سته‌کانیدایه\nله باشووری کوردستاندا خه‌ڵکانێک هه‌ن، که ڕه‌گی هه‌موو کێشه‌کان ده‌به‌ستنه‌وه به ده‌سته‌ڵاته‌وه، به سیاسییه‌کانه‌وه، له‌کاتێکدا سیاسییه‌کان به‌رهه‌می کۆمه‌ڵگان و ده‌سته‌ڵاتیش به‌رهه‌می ئه‌و دیموکراسییه‌ی کۆمه‌ڵگایه. بۆ من ڕه‌گی هه‌موو کێشه‌کان وه‌هان، له ستراکتۆری کاراکتەری تاک خۆیدا. تاکێکی ته‌ندروست پراکتیزه‌ی سیاسه‌تێکی ته‌ندروست ده‌کات و کۆی کۆمه‌ڵێک که‌سایه‌تیی ته‌ندروستیش ده‌سته‌ڵاتێکی ته‌ندروست به‌رهه‌م دێنن. ته‌نانه‌ت ده‌ستدرێژیی سێکسی و کوشتنیش ده‌خه‌نه ئه‌ستۆی ده‌سته‌ڵات. ئه‌و خه‌ڵکانه هه‌موو نه‌وه‌ی حه‌فتا و هه‌شتاکانی سه‌ده‌ی ڕابردوون. واتا خۆیان له سه‌رده‌می به‌عسدا، لانیکه‌م ساڵانێکی زۆریان له‌ژێر فه‌رمانڕه‌وایه‌تیی به‌عسدا به‌ڕێ کردووه. له سه‌رده‌می به‌عسدا بەقه‌د تاڵه‌کانی مووی سه‌ر، خه‌ڵکانی هه‌تیوباز هه‌بوون و ڕۆژانه ده‌ستدرێژیی سێکسییان ده‌کرده سه‌ر منداڵان. خه‌ڵکانی پێدۆفیل هه‌بوون و ده‌ستدرێژییان ده‌کرده سه‌ر منداڵان. له سه‌رده‌می به‌عسدا له سێ کچدا، که سه‌ردانی دوکانه‌کانی زێڕنگه‌ر، پێڵاوفرۆش، جلفرۆشیان ده‌کرد، لانیکه‌م دانه‌یه‌کیان ده‌ستدرێژیی سێکسیی ده‌کرایه سه‌ر. ئێستا نازانم چۆنه، چونکه من له کوردستان ناژیم. له‌سه‌ر ڕێگای قوتابخانه ناوه‌ندیی و ئاماده‌ییه‌کان کچانی گه‌نج هه‌ڵده‌گیران و ده‌بران بۆ شوێنێکی نادیار و ده‌ستدرێژیی سێکسییان ده‌کرایه سه‌ر. لێ ئه‌و ده‌مه که‌س خه‌تای به‌عسی نه‌ده‌گرت، به‌ڵکوو ده‌یانگوت کچه‌کان خۆیان به‌ره‌ڵڵان، کوڕه‌کان خۆیان به‌ره‌ڵڵان. له سه‌رده‌می به‌عسدا، هه‌تیوبازێکم نه‌دی دادگایی بکرێت، پێدۆفیلێکم نه‌دی دادگایی بکرێت. له سه‌رده‌می به‌عسدا سه‌رانه له ده‌وڵه‌مه‌نده‌کان ده‌سێنرا، پاره‌داره‌کان ده‌کوژران. لێره‌دا ده‌گه‌ڕێمه‌وه بۆ سه‌ر تێزه‌که‌ی سه‌ره‌تای ئه‌م وتاره، که ده‌ڵێم ڕه‌گی هه‌موو کێشه‌کان وه‌هان له کاراکتەردا، کاراکتەرێکی باش پراکتیزه‌ی ژیانێکی باش ده‌کات، له ژیانی ڕۆژانه‌یدا پراکتیزه‌ی مۆڕاڵ ده‌کات. واتا پێشمه‌رگه‌بوونی تاکێک، تاک ناکاته خاوه‌نی مۆڕاڵ. تاکی بێ مۆڕاڵ پێشمه‌رگه بێت یان جاش بێت، هیچ له باسه‌که ناگۆڕێت و خاوه‌نی مامه‌ڵه‌یه‌کی نامۆڕاڵانه‌یه له ژیانی ڕۆژانه‌دا. ڕه‌خنه هه‌میشه فێنۆمێنێکی ئه‌قڵانییه، چونکه زۆرینه‌ی جار تووڕه‌بوون و ڕق له گرۆ و لایه‌نێک له تاکێک ده‌بێته هۆی لێکه‌وتنه‌وه‌ی ڕه‌خنه‌یه‌کی نائه‌قڵانی، چونکه هه‌سته‌کانمان کاریگه‌رییان له‌سه‌ر بیرکرنه‌وه‌مان ده‌بێت و بیرکردنه‌وه‌مان به ڕق هه‌ڵده‌سوڕێنێت.\nچه‌ند تێڕوانینێکم هه‌یه بۆ ژیان و مرۆڤ و سروشت، که هه‌میشه دووباره‌یان ده‌که‌مه‌وه، چونکه تێڕوانینگه‌لێکی بنچینه‌یی و گرنگن له ژیاندا، بۆ نموونه، ئه‌گه‌ر بلیمه‌تتریین که‌س بیت، ئه‌گه‌ر ئاینشتاینیش بیت، به‌ڵام له ژینگه‌یه‌کدا بژییت، که درکت پێ نه‌کرێت و ئینته‌رێسه‌ت نه‌جووڵێنن، ئه‌وا هیچ جیاوازییت نییه له‌گه‌ڵ خه‌ڵکانی ساده و ساکاری کۆمه‌ڵگادا. ئه‌مه‌ش ویستی تاک و کۆی کۆمه‌ڵگایه‌که، له ڕێگایه‌وه ڕێگا له هه‌ستی خۆبه‌که‌مزانین ده‌گرن. ئه‌و ئینته‌رێسه‌یه‌ی، که تاک و کۆی کورد بۆ هه‌ندێک نووسه‌ریان هه‌یه، بناغه‌ی خۆی له‌سه‌ر ڕێلاسیۆن لێ داوه، نه‌ک ئینته‌رێسه بۆ گه‌شه‌پێدان و گه‌یشتن به ئه‌قڵی نوێ. به‌م شێوه‌یه کۆیه‌ک ئینته‌گریره‌بوون له‌گه‌ڵ یه‌کتردا، هه‌ر بۆیه گرۆیه‌ک فڵانیین و گرۆیه‌کیش فیساریین، چونکه هیچیان له‌گه‌ڵ ئه‌وی دیکەیان نه یه‌کتری په‌سه‌ند ده‌که‌ن، نه ده‌شیانه‌وێت ئینته‌گریره‌ی یه‌کتر بکه‌ن.\nڕه‌خنه‌ی ڕه‌وان به ئه‌قڵ، به‌رهه‌می بیرکردنه‌وه‌ی ئیمانوێل کانته، کانت مرۆڤی ئه‌قڵ و لۆگیکه نه‌ک ئایین، مۆڕاڵه‌که‌ی کانت به‌رهه‌می بیرکردنه‌وه‌یه‌کی ئه‌قڵانییه نه‌ک ئایین، چونکه ناوک و بناغه‌ی مۆڕاڵه‌که‌ی کانت ویسته، بۆ ئه‌و هه‌ر ویستێک باش بێت، ئه‌وا خاوه‌ن مۆڕاڵه. ویست له مێشکدا به‌رهه‌م دێت له لیمبیشه سیستمدا. کانت ده‌ڵێ که مرۆڤ خاوه‌نی ئامڕازێکه بۆ به ڕاست وه‌رگرتن و خاوه‌نی ئه‌قڵه بۆ ستروکتیریزه‌کردنی جیهان و تێگه‌یشتن لێی. کانت زانای مێشک نه‌بووه، نۆیرۆلۆگ نه‌بووه، به‌ڵام زانیویه‌تی که له مێشکدا چی ڕوو ده‌دات. ئامڕازی به ڕاست وه‌رگرتن، یاخود ده‌رگای ئاگایی وا له‌ناو لیمبیشه سیستمدا. هه‌ر ئیمپولزێک لەده‌ره‌وه‌ی مرۆڤه‌وه ده‌گات به مرۆڤ، یاخود له‌ناو مرۆڤ خۆیدا، بۆ نموونه له ڕێگای پێریفێری سیستمه‌وه، کاتێک مرۆڤ برسییه‌تی، تینوویه‌تی، ده‌بێت میز بکات، دڕکێک چووه به پێیدا ....هتد. ئه‌م سیگناڵه له ڕێگای پێریفێری سیستمه‌وه ده‌گات به لیمبیشه سیستم و ده‌گات به ده‌رگای ئاگایی (ئه‌مه ئه‌و ئامڕازه‌یه، که کانت پێی ده‌ڵێ، مرۆڤ خاوه‌نی ئامڕازێکه بۆ به ڕاست وه‌رگرتن)، له ده‌رگای ئاگاییه‌وه ئه‌م سیگناڵه ده‌گات به تێمپۆڕاڵ کۆرتێکس، که تێیدا به ئه‌قڵ سیگناڵ ده‌گه‌ڕێنرێته‌وه بۆ سیستمی مۆتۆڕیک، که تێیدا مامه‌ڵه‌یه‌ک پراکتیزه ده‌کرێت. بۆ نموونه کاتێک که‌سێک له تووڕه‌ییدا له ده‌زگایه‌ک له وه‌زیرێک له وه‌زاره‌تێک، ئه‌وا هێرشێکی فیزیکی و ده‌روونیی ده‌کاته سه‌ر ده‌زگاکه و زیانی ماددییان پێ ده‌گه‌یه‌نێت، خۆشبه‌ختیی له‌م به‌دبه‌ختییه‌دا ئه‌وه‌یه، که هیچ که‌س زیانی گیانیی پێ ناگات. یاخود له‌سه‌ر نیقابپۆشێک کێشه‌یه‌کی گه‌وره و گران دروست ده‌که‌ن. له‌کاتێکدا ئه‌م نیقابپۆشه وێنه بگرێت و نه‌گرێت هیچ له باسه‌که ناگۆڕێت، چونکه که‌س نازانێت کێ لەپشت نیقابێکه‌وه شاردراوه‌ته‌وه. ئه‌مه له‌کاتێکیشدایه که خوێندن پێویسته بێلایه‌ن بێت و ده‌ستی ئایینی و سیاسیی تێدا نه‌بێت. له ئه‌وروپا له‌چک ئازاده له خوێندندا، لێ نیقاب به هیچ شێوه‌یه‌ک ئازاد نییه و ڕێگاپێدراو نییه.\nڕوونکردنه‌وه‌که‌ی کانت ڕوونکردنه‌وه‌یه‌کی ئه‌قڵانییه، که پڕه له زانستی مێشک. دوای زیاد له دوو سه‌د و سی ساڵ تێپه‌ڕبوون به‌سه‌ر شیکردنه‌وه‌که‌ی کانتدا، زانایه‌کی مێشکی وه‌کوو مانفرێد شپیتسه‌ر دێت شیکردنه‌وه‌ی دووه‌م به زانستی مێشک ده‌نووسێت. هه‌ر بۆیه شپیتسه‌ر شیکردنه‌وه‌که‌ی ناو ده‌نێت شیکردنه‌وه‌ی دووه‌م. شپیتسه‌ر بۆمان ڕوون ده‌کاته‌وه، که ئه‌وه‌ی کانت ده‌یڵێت، من به زانستی مێشک ده‌یسه‌لمێنم، که ته‌نیا و ته‌نیا خۆت له مامه‌ڵه‌کانت به‌رپرسیت، هیچ که‌س ناتوانێت یارمه‌تییت بدات خۆت نه‌بێت.\nکانت له شیکردنه‌وه‌که‌یدا ده‌ڵێ، چاوه‌ڕوانی خودا مه‌که‌ن، چونکه ڕزگارتان ناکات، تاکه ڕزگارکه‌رتان خودی خۆتانن. بیرکردنه‌وه‌تان بگۆڕن، بڕیاره‌کانتان ده‌گۆڕن و مامه‌ڵه‌کانتان ده‌گۆڕن، به‌م شێوه‌یه ژیانتان ده‌گۆڕن. هه‌ندێک تاکی کورد، به‌هۆی هه‌بوونی کێشه‌ی ته‌ندروستییانه‌وه، مه‌ترسییه‌کی گه‌وره له‌سه‌ر ژیانی خۆیان و ژیانی خه‌ڵکییش داده‌نێن. لێ به‌ڵێ ئه‌م تاکانه دیسان ده‌سته‌ڵات و فڵان و فیسار سیاسی تاوانبار ده‌که‌ن، به‌وه‌ی که ژیانیان به‌م شێوه‌یه ڕۆیشتووه، که بۆ ئه‌وان ژیانێکی ناخۆشه. ئه‌مانه له چاوه‌ڕوانیی چه‌ند سیاسییه‌کی دیکەدا بۆ یارمه‌تیدانیان و پێنه‌گه‌یشتنیان پێیان، تووشی شکۆکیک بوون، که هانی داون بۆ نزیکبوونه‌وه له خودا و له پێغه‌مبه‌ر و له ئایین، هه‌ر بۆیه کێشه‌ی کچه نیقابپۆشه‌که ده‌بێته ئارگومێنتێک بۆ ئه‌وان، بۆ ئه‌وه‌ی له ڕێگایه‌وه هێرش بکه‌نه سه‌ر حکوومه‌ت. گۆڕینی بیرکردنه‌وه له‌سه‌ر بناغه‌یه‌کی ئه‌قڵانی، که پێ له‌سه‌ر ویستی باش داده‌گرێت. باشه‌یه‌ک بۆ کۆی گشتیی هه‌موو مرۆڤایه‌تی، نه‌ک به ته‌نیا بۆ تاک خۆی. بۆ نموونه ئه‌گه‌ر که‌سێک بیر بکاته‌وه که‌سێکی تر بکوژێت، ئه‌وا بیر له‌وه ده‌کاته‌وه، بۆ نموونه، چه‌قۆیه‌کی گه‌وره و تیژ به‌کار بهێنێت. لێره‌دا چه‌قۆیه‌کی گه‌وره و تیژ باشه، به‌ڵام باشییه‌که‌ی له پراکتیزه‌کردندا، که بۆ کوشتنی مرۆڤێکه باشه‌یه‌ک نییه، بۆ کۆی گشتیی هه‌موو مرۆڤایه‌تی بێت، به‌ڵکوو باشه‌یه‌که ته‌نیا بۆ بکوژه‌که.\nکانت به‌و شێوه گه‌وره‌یه مرۆڤی ئه‌قڵه نه‌ک ئایین، که له ڕه‌خنه‌ی ڕه‌وانی هۆشیارییدا، ڕه‌وان ده‌ڵێ، که ویست فه‌رمانڕه‌وایه، سه‌رداره و ئه‌قڵیش نۆکه‌ریه‌تی. بۆ من هیچ تێزێک هێنده‌ی ئه‌م تێزه پڕ ئه‌قڵ نییه، چونکه ئیمڕۆ به زانستی مێشک ده‌سه‌لمێنرێت. هه‌روه‌ک چه‌ند جارێکی تریش قسه‌م له‌سه‌ر کردووه، له مێشکدا دوو سیستم هه‌یه، سیستمی هه‌ست و سیستمی لۆگیک، ویست له سیستمی هه‌ستدا به‌رهه‌م دێت، کاتێک سیستمی هه‌ست له مرۆڤێکدا باڵاده‌سته، ئه‌وا سیستمی ئه‌قڵی له خزمه‌تی هه‌سته‌کانیدایه. بۆ نموونه هه‌سته‌کانی ئادۆڵف هیتله‌ر به‌رامبه‌ر به یه‌هووده‌کان، پڕ بوون له تووڕه‌بوون و تۆڵه‌سه‌ندنه‌وه، هه‌ر بۆیه له‌به‌رامبه‌ریدا سیستمی ئه‌قڵ هیچی پێ نه‌کراوه، ئه‌قڵی هیتله‌ر له خزمه‌تی هه‌سته‌کانیدا بووه. هه‌روه‌کوو چۆن ئه‌قڵی به‌شێکی گه‌وره‌ی مرۆڤ له خزمه‌تی هه‌سته‌کانیدایه. کارکردنی پێکه‌وه‌ی ئه‌قڵ و هه‌ست، ڕۆشنبیریی ده‌وێت، ڕۆشنبیرییه‌ک له هه‌ردووکیاندا، که ده‌ست له‌ناو ده‌ست پێکه‌وه کار بکه‌ن، ئه‌مه‌ش به‌رهه‌می فێربوون و په‌روه‌رده‌کردنه له پێشینه‌ی منداڵییه‌وه، به‌م شێوه‌یه مۆڕاڵه‌که‌ی کانت وا له مێشکدا و به‌رهه‌می ئایین نییه.


سندوقی ڕەش (ڕەفسەنجانی) مرد یان کوژرا؟ – پەژاک\nعەلی ئەکبەر هاشمی ڕەفسەنجانی کە وەکو سندوقی ڕەشی کۆماری ئیسلامی دەناسرا، هەروەها یەکێک لەو پێنج کەسە نزیکانەی هاوڕێی خومەینی بوو، لە ڕەوشێکی گوماناویدا مرد.\nڕەفسەنجانی لەسەرەتای ساڵی ۱۹٦۰ بووە هاوڕێ و هەڤاڵی خومەینی و بە یەکەوە لەدژی شای ئێران ڕاوەستان. لە دامەزراندنی ڕژێمی کۆماری ئیسلامیدا خاوەن ڕۆڵێکی گەورەیەو لە تەنیشت ڕێبەری ئاینی ڕژێمەوە جێی گرت. کاتێ مرۆڤ لە مێژووی دروستکردنی ڕژێمی ئیسلامی ئێران ورد دەبێتەوە لەهەموو قۆناغێکی ئاڵوگۆڕ، دەستێوەردان، تیرۆرو بەڕێوە بردندا ڕۆڵی گێڕاوەو شوێن پەنجەی دیارە. بە دامەزراندنی کۆماری ئیسلامی لە دەستوەردانی کوردستان ، بوونە ئەندامی شاندی دانوستان کار، کۆمەڵکوژی و سەرکوت کردنی هێزە سیاسیەکاندا ناوی ئەو هەبوو. یەکێک لە دامەزرێنەرانی پارتی کۆماری ئیسلامی بوو کە دووای چەند ساڵێک خومەینی هەڵیوەشاندەوە.\nڕەفسەنجانی وەک سەرۆکی پاڕلەمان لە ساڵی ۱۹٨۰ – ۱۹٨۹ و دواتریش دوو خول وەکو سەرۆک کۆمار کاری کرد. هەروەها وەکو جێگری خومەینی، فرماندەی گشتی شەڕی ئێران و عیراق، سەرۆکی سوپای پاسدارانیشدا واژۆی ئەو لەسەر چەندین کۆمەڵکوژی هەبوو. ڕۆڵ و مسیۆنی ئیتلاعاتیشی وەکو ڕێکخستن و پشتگیری بەرزکردەوەو پشتگیری لە هەڵبژاردنی خاتەمی و ڕۆحانی بۆ سەرۆک کۆماری کرد. بەڵام هیچ کات ڕووی ڕاستی خۆی نیشان نەدا. کۆمەڵکوژی کردو بێدەنگ ما، بەپێچەوانەوە خۆی وەک ڕیفۆرمیست نیشاندا و لەڕاستیشدا ڕیفۆرمیست نەبوو. بووە هیوای گەلانی ئێران و دوژمنان، بەڵام لە بنەڕەتدا هیوا نەبوو، بەڵکو پارێزوانی ڕژێم و تەنانەت خودی ڕژێم بۆخۆی بوو.\nڕەفسەنجانی بەواتایەکی ڕاست دامەزرێنەر، بەرگریکار، سیاسەتمەداری ڕژێم و “سندوقی ڕەشی ڕژێم” بوو. ئەو یەکێک لەو سیاسەتمەدارانەی ڕژێم بوو کە توانی بووی لەهەمان کاتدا لەگەڵ ئیسرائیل و عەرەبستانی سعودی دۆستایەتی بکات و لەکاتی شەڕی ئێران و عیراقدا چەک لە ئیسرائیل وەربگرێت.\nڕەفسەنجانی لەدامەزراندنی دەزگا ستراتیژیکەکانی پاراستنی ڕژێمدا لێهاتوو و فێڵباز بوو. لە ژیانی سیاسی خۆیدا چەندین جار بێ دەنگ بوو، یەک لە زیندانی کردنی ئایەتوڵا مونتەزری لەماڵەوە لە کاتی هەبوونی خومەینی بێدەنگیان کرد و یەکێکی تریش لە زیندانی کردنی موسەوی لە ماڵەوە کە خۆی بۆ سەرۆک کۆماری پاڵاوتبوو لەسەردەمی ئەحمەدی نەژاد دا. بۆچی ڕەفسەنجانی گرنگ بوو دەبوایە حسابی خۆی بدایە؛ چونکە لە کۆمەڵکوژی و کوشتنی چالاکوانانی سیاسی لە سەرانسەری ئێران و بەتایبەت لە کوشتنی کورداندا خاوەن ڕۆڵێکی سەرەکی بوو. دەیتوانی لەهەموو لایەکەوە یاری بکات. ئۆپۆزسیۆنێکی ساختەی لە ئێران دروست کردبوو کە هەرکەس چاوەڕوانی دەکرد لە ئێران شتێکی نوێ بێتە ئاراوە. هەرکەسێکی بەخۆیەوە سەرقاڵ کردبوو خستبوونیە ناو خەیاڵەوە.\nئێستا بۆچی مردنی ڕەفسەنجانی گوماناویە؟ کاتێک مژاری مردی خامنەیی ببووە ڕۆژەڤ، نەخۆشیەکەشی لەلایەن ڕەفسەنجانیەوە ئاشکرا کرابوو، بەڵام بەشێوەیەکی سیاسی و زیرەکانە. وتی: “ئێستا لەم ڕەوشەدا کە تەندروستی ڕێبەر باش نیە، شەوانە خەو لە چاوم ناکەوێت، چونکە کەسی تر نیە لە جێگای ئەو ڕێبەرایەتی بکات.” بەو جۆرە هەم ئاشکرای کرد کە خامنەیی بەهۆی نەخۆشیەوە لە داهاتودا دەمرێت و هەمیش وتی کەس لایق و تێگەیشتوو نیە، بۆ دەسەڵاتداری شەڕ هەیە.\nئەوە بۆ ماوەیەکی درێژە لەنێوان ڕایەدارانی ڕژێمدا ناکۆکی هەیە. بۆیەش شەڕەکە گەیشتە ئاستی لەناوبردنی یەکتری. هەروەها دەسەڵاتداری ڕوحم بە نزیکترین هاوڕێش ناکات. لەو کەسانەی کە هاوڕێی هەرە نزیکی یەکترن و ڕۆژی دامەزراندن وایان باوەڕ دەکرد کە موسەوی ماوەو لەبەر ئەو شەڕەش ئێستا لە زیندانی ماڵەوەدایە.\nلەڕاستیدا شەڕی ناوخۆی بەرپرسانی ئێران کە مردن و لەنێوبردنی تریش لەگەڵ خۆیدا دەهێنیت شەڕێکی شاراوەیەو دەبینرێت. بەڵام “سندوقی ڕەش” نەما تا باسی ئەوە بکات و بۆخۆشی ڕۆیشت، ئەگەر بمایەو لەدادگایەکی عادیلانەی گەلانی ئێراندا دادگایی بکرایە، باشتر بوو لە مردنێکی شاراوە.\nتاگەکان:PJAKحەسەن روحانیشێرزاد کەمانگەرهاوسەرۆکایەتی


سێ جار گەڕانەوە، پاشان نەگەڕانەوە.. ژیار ئەسوەد – Dengekan\nbyDenegkan\tJuly 27, 2021\tGeneral, Literature\nباوکم چەند ساڵێک بوو لە بانکێک، شەوان چاودێری کامێرا بوو. گشت سبەینان بەو چاوە داتەپیوانەیەوە دەھاتەوە و ڕۆدەچووە خەوێکی قووڵەوە. بۆ ئەوەی بوو ھیچ کەسێک نەبینێ و نەدوێنێ، نەک لەبەر ماندوویەتی یاخۆ ئازارە لەبننەھاتووەکانی گەدەی.\nوێنەی لەنین، مارکس، گیڤارا و… نازانم کێی تر لەسەر بەرگەکانیانە. بۆ یەکەم جار ئەو ناوانەم لە زاری خۆیەوە بیست. ئەو سەردەمەی زیاتر قسەی دەکرد، ئافاتی دنیا و گەنجێتی و عاشقبوون و ھەڵاتن و کارکردن لەناو کایەی سیاسەتی بۆ دەگێڕامەوە و لەگەڵیدا باسی ئەوان. مێرمنداڵێکی بیرتیژ بووم، وێنای سیمایانم دەکرد: سەکسووک، کلێتەیەک بە ئەستێرەی سوورەوە، تفەنگی کۆن و… نازانم چی تر.\nزووتر لە وادەی خۆی دەردەچوو، درەنگتر لە وادەی خۆی بە ماڵێ دەکەوت. ئێمە کەم قسەمان دەکرد و چاومان بە چاوی یەکدی دەکەوت. پیاوێک وەھا بێ، ھەڵبەت ھەر وەھا دەبێ.\nزۆر تووڕە گوتی: «ناتوانم ناتوانم… سێ جار ھاتمە دەرەوە و گەڕامەوە. ھەمووی حەیواناتە».\nPrevious فلاشباک.. لە دەفتەری بیرەوەریی رۆژانەوە-4- ستیڤان شەمزینی\nNext سۆشیالیزم پێش مارکس.. ئەردەڵان عەبدوڵڵا


چین چیدی تەنها ناوی وڵاتێک نیە، بەڵکو ئاماژەیە بۆ دیاردەیەک، کە لە هەناو سەدەی بیستەوە دێت و هەوڵ دەدات سەدەی بیست و یەک لە قاڵب بدات. چین ئەمڕۆ هێزە، سەرمایەیە، خەونە، هەروەها مۆدێلێکە بۆ حوکمداری و ژیار. تەنها بیر لەم ژمارەیە بکەرەوە: لە ساڵی ١٩٧٨ کاتێک چین بڕیاری دا کە چەند ناوچەیەکی کەناراوەکانی بکاتەوە بە ڕووی سیستەمی سەرمایەداریدا، ژمارەی دانیشتوانی چین یەک ملیار بوو، ژمارەی ئەوانەی کە داهاتیان لە دوو دۆلار کەمتربوو لە ڕۆژێکدا، نزیکەی نۆ سەت ملیون کەس بوو. لە هەر دە چینی نۆیان هەژاربوون، ئەمڕۆ ئەم ژمارەیە تەواو بە پێچەوانەیە، ژمارەی ئەوەی کە هەژارن لە چین یەک لە دەیە. شایانی باسە کە بڕی دوو دۆلار لە ڕۆژێکدا وەک پێوەرێکی جیهانی دادەنرێت بۆ هەژاری.\nچین لە ژیانی ئێمەدا ئامادەیە. زۆربەی کاڵاکانی ژیاری ڕۆژانەی ئێمە چینین. ئەوانە کە تەمەن و یادەوەرییان هەیە، دەڵێن چین بە هەمان شێوازی یاباندا دەڕوات. سەرەتا کاڵای یابانی وەها دەبینرا کە سیمبولی خراپیە. بەڵام پاشان ژاپۆن بوو بە نمونەی چاکی و باڵایی. چینیش بە هەمانشێوەیە. ئەمجارە کە لە کوردستان بووم، زوو زوو لە زاری خەڵكێکی زۆرەوە ناوی هواویم دەبیست.\nعێراق بڕی یانزە لە سەتی پێداویستی نەوتی چین دابین دەکات. کۆمپانیا چینەیەکان هەر لە باشورەوە هەتا کوردستان لە بواری نەوتدا کاردەکەن: لە گەڵ سۆمۆ و کۆمپانیا بیانیەکان و هەروەها هەرێمی کوردستاندا گرێبەستیان هەیە. چین هەتا بێت زیاتر ئارەزوی نەوتی عێراق و ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەکات، چونکە زیاتر نەوتی شیرینە. نەوتی شیرین بەمانای ئەوەی بری بەنزینی زۆرە.\nیەکەم، چین هەوڵدەدات کە لەو جێگاو بوارانەدابێت کە ئەمریکا و ڕۆژئاواییەکان فەرامۆشیانکردوە، یان ئەگەر بکرێت هاوبەشیان بێت، وەک لە کەرتی نەوتدا لە عێراق دەیبین کە هاوکاری کۆمپانیا ڕۆژئاواییەکانە. ئەم جۆرە مامەڵەیە بۆ ئەوەیە کە چین نایەوێت توشی روبەرووبونەو و کێشە ببێت. هەروەها وەها خۆی دەردەخات کە هەڵکشانی بە هیچ شێوەیەک زیان بە سیستەمی لیبرالی جیهانی و هەژەمۆنیەتی ڕۆژئاوا ناگەیەنێت. لەم ڕوەوە تێز و تیورە زۆرن، لە داهاتودا باسیان دەکەین.\nدووەم، چینیەکان دەیانەوێت وەها دەربکەون کە ناسیاسین. ئەم ناسیاسی بوونە لە دوو ڕوانگەوە سەرچاوە دەگرێت: یەکەم خۆ بە دوورگرتن لە کێشە، دووەم، لەو باوەڕەوە کە ئابوری بنەمای سیاسەتەو ئەگەر پەیوەندی ئابوری باش بێت ئەوا پەیوەندی سیاسی باشی لێدەکەوێتەوە. دیارە پەیوەندی نێوان ئابوری و سیاسەت لە ئاستی جیهانیدا ئاڵۆزە. لە ڕۆژئاواش تێزی ئەوەی کە ئابوری باڵادەستی هەیە بە سەر سیاسەتدا دەمێکە قسەی لە سەر دەکرێت بە تایبەت تێزە کاریگەرەکەی کارل پۆلانی، لە کتێبی وەرچەرخانی مەزن. بەڵام چین لەم ڕووەوە ناتوانێت بۆ ماوەی درێژخایەن بەردەوام بێت لە ئاستی عەمەلیدا. ڕەنگە بۆ ماوەیەک لە ئاستی گوتاردا درێژە بەم دیدە بدات.\nسێیەم، چین کاتێک دەوڵەمەند و بەهێز دەبێت ئەوا خواستی تری دەبێت، ئەوەی کە ئیلیزابێپ ئیکۆنۆمی ناوی ناوە شۆرشی سێیەم، لە ژێر سایەی شی ژیاوپینگدا. ئەم خواستانە خۆی لە خۆ بینین لە هاوسەنگ بە ئەوانیتر، بیرکردنەوە لە پەیداکردن ون بونیادنانی هیزی سەربازی، پەنابردن بۆ ناسیونالیزم لە ئاستی ناوخۆدا: کە خۆی لە یەکگرتووی ناوەوە و نەیارێتی بۆ دەرەوەدا دەبینێتەوە. بەڵام چین توانای شەڕی نیە. ئەگەر ناچاری شەریش بکرێت ئەوا شەڕ بۆی ئاسان نابێت. بەڵام ترسی گەورەی چین لەوەوە نایەت کە رکەبەری دەکرێت، بەڵکو ئەو ناتوانێت جێگرەوەی ئەمریکا بێت لە ئاستی جیهاندا، بۆیە لاوازکردنی ئەمریکا، دەرئەنجام دەبێتە هۆکاری لاوازی چین. بەڵام چین دەیەوێت خۆی وەک رکەبەر دەربخات هەتا ئەو ئاستەی کە ئەمریکا پەرچەکرداری نابێت. تەنها بۆ نمونە: ئۆباما ڕێزی چینیەکانی دەگرت، ئەوان ڕێزیان نەدەگرت. ترەمپ ڕێزی چینیەکان ناگرێت، بەڵام چینیەکان بەردەوام داوای لێدەکەن کە بە نهێنی بکەوێتە دانوستان بۆ جێبەجێکردنی داواکارییەکانیان. بەڵام ترەمپ ئەگەر هەرشتێک لە میدیادا نەبێت لای ئەو هیچ قیمەتی نیە. بۆیە ترەمۆ دەیەوێت بەبەرچاوی هەموانەوە ناچاریان بکات.\nبە مانایەکی تر چین بەرهەمی ڕۆژئاوایە وەک هەندێک دەڵێن سیستەمێکی لینینی بازاڕە. شایانی باسە ئەزمونی چین ئەوەی دەرخست کە سۆشیالیزم باشترین بنەمایە بۆ سەرمایەدارییەکی دڕندە.


چۆن مەعجونی ددان دەگوشیت؟ ئەوە نهێنی کەسایەتیت ئاشکرا دەکات – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/09/14 - 11:14 AM\nکەسێکیت زایاتر حەزت لە تەنهاییە، زۆر بیردەکەیتەوە و بیرێکی داهێنەرانەت هەیە، کەسێکی هەستیاریت و لەگەڵ بارودۆخەکان ئاسانتر هەڵدەکەیت و زۆر بەخشندەشیت.\nکاتێک کەست دەستناکەوێت بە جوانی پشتت بشێلێت، لەسەر کورسیەک ئەم ڕاهێنانانە بکە\n2020/05/28 - 12:01 PM\nئەمەی خوارەوە چەند ڕاهێنانێکەی بەسوودە بۆ پشت کە دەتوانیت لەسەر کورسیەکەوە ئەنجامی بدەیت، بەتایبەت لەو کاتانەدا کە کەست دەستناکەوێت بە جوانی پشتت بشێلێت:\n-لەسەر کورسیەک دابنیشە و قۆڵەکانت بکەرە پشتەملت و دواتر سەرت بۆپێشوە ڕابکێشە تا دەتوانیت، دواتر بیگەڕێنەرەوە و ٥ جار دوبارەی کەرەوە.\n-ئەمجارە بەبێ دەستت تەنها ملت ببەرە خوارەوە و هەست بە کشانی شانەکانت بکە، ٨ جار دوبارەی بکەرەوە.\n-لەسەر کورسیەکە کەمەرت بە پەستانی شانت بۆ ئەملاو لا بجوڵێنە و لە هەر خولخواردنێکدا ٣٠ چرکە بوەستە، ٣ جار بۆ هەر لایەک.\n-ئەمجارە هەر بە دانیشتنانەوە لەسەر کورسیەکە قۆڵی چەپت بۆ لای ڕاستت بەرە و دواتر بە پێچەوانەوە، ١٠ جار بۆ هەر لایەک.\n-قاچێکت بخە سەر قاچەکەی دیکە و شانت بە رێکی بهێنە بۆ پێشەوە، ٣٠ چرکە بەوجۆرە بوەستە و ٢ بۆ ٣ جار دوبارەی بکەرەوە.\nئه‌م ژنه كێیه كه له سه‌ره‌تای هه‌موو فیلمه‌كاندا ده‌رده‌كه‌وێت؟\n2020/05/27 - 2:03 AM\nكۆمپانیای به‌ناوبانگی ئه‌مریكی كۆڵۆمبیا، ماوه‌ی زیاتر له 100 ساڵه له بواری وه‌به‌رهێنانی فیلمدا كارده‌كات و له ساڵی 1980 شه‌وه هێمای كۆمپانیاكه ژنێك بووه كه مه‌شخه‌ڵێكی هه‌ڵگرتووه و ئه‌و ژنه‌ش له سه‌ره‌تای سه‌رجه‌م فیلمه‌كانی ئه‌و كۆمپانیایه‌دا ده‌رده‌كه‌وێت.\nله سه‌ره‌تادا ئه‌و هێمایه په‌یكه‌رێك بووه، به‌ڵام دواتر و له ساڵی 1992 به شێوه‌ی زه‌یتی له لایه‌ن هونه‌رمه‌ندی ئه‌مریكی مایكل جی دیسی وێنه‌ی خانمێكی ڕاسته‌قینه كێشراوه‌ته‌وه.\nئه‌مه‌ش له كاتێكدایه كه ئه‌و خانمه ناوی جینی جۆزیفه‌و ته‌نها هاوڵاتیه‌كی ساده‌ی ئه‌مریكی بووه كه دایكی دوو منداڵه‌و له‌و كاته‌دا داوای لێكراوه وێنه‌ی بكێشرێته‌وه بۆ ئه‌وه‌ی ببێته لۆگۆیه‌ك بۆ كۆمپانیای به‌ناوبانگی سینه‌مای (كۆلۆمبیا).


شۆکبوون واتا پرسیار کردن و هەڵوێست وەرگرتن لەسەر ئەو ڕووداوانەی مایەی مەترسین بۆ تاک و کۆمەڵگە. ئێمە کەم شۆک دەبین بۆیە کەم پرسیار دەکەین و کەم هەڵوێست وەردەگرین، ئەمەش لایەنی سلبی کەسایەتییمانە.\nئەمە دەبێتە هۆی دروستبوونی کۆمەڵگەیەکی دەستەمۆ بە سیستەمە سیاسییەکە. دواتر دەبینە کۆمەڵگەیەکی مازۆخی بۆ دەسەڵاتێکی سادی.\nتۆ کە شۆکنەبووی ئەکتیڤ نامێنیت، دەجوڵێندرێیت نەک خۆت بجوڵێیت، تۆ خۆت نامێنیت بەڵکو ئەو دەبێتە خاوەنت. کاری دەسەڵاتە خۆسەپێنەکانیش بەتاڵکردنەوەی خودە لەخۆی.\nئێمە دەبێت لەڕێگەی شۆکبوونەوە خەریکی فەلسەفاندن و پرسیار کردن ببین. پرسیار بەرەو گومان و هەڵوێستمان دەبات. حیزبێک یان دووان سی ساڵە سوکانی سیاسەت و ئابوریی ئەم هەرێمەیان لایە و ئێستاش فەشەلیان هێناوە، بەڵام بەگشتیی ئێمە هێشتا متمانەمان پێیان هەیە و ئامادەین دەنگیان پێبدەین! بۆچی بە ئەزموونی فاشیلی چارەکە سەدەیەک حکوومڕانی شۆک نابین؟! ڕۆژنامەنوس تیرۆر دەکرێت شۆک نابین، داهاتی ئەم هەرێمە لەگیرفانی چەند خێزانێکدایە و هەر شۆک نابین. گەنجان لەدەریادا دەمرن شۆک نابین، ئای چەند کارەساتە تاک لەم هەرێمە دڵی بە مووچە ناتەواوەکەی خۆشبێت بەڵام پرسیار لەسەر داهاتیی ئەم هەرێمە نەکات!\nئێمە کێشەی بیرچوونەوەی دوێنێمان هەیە بۆیە بەردەوامین لەسەر شۆکنەبوون، دەبێت بزانین دوێنێ چیی بووە تا ئەمڕۆ باشتر بیر بکەینەوە بۆ داهاتوو. تۆ ئەو هەموو ڤیللا جوانانە نابینیت کە هاوڕێیانی باوکت کاتێک لەشاخ گەڕانەوە دروستیان کردوون؟ تۆش چاوەڕێی مووچەی شەهیدانەکەی باوکتی، لەکاتێکدا باوکت خەونی ڕزگاری ئێمەی هەبوو. بەڵام دەوروبەر هەر شۆک نابن! دەبێت بپرسی بۆچی ئەو هەموو نادادپەروەرییە؟ بۆچی کەمینەیەک خەنیی و زۆرینەیەک گەنیین؟\nمرۆڤ دەبێت شۆک ببێت بەو چاوەڕوان نەکراوانە، نابێت ڕێگە بدات دووبارە ببنەوە، چونکە ناکرێت کەمینە خەنیی و زۆرینە گەنیی بن، ئەمە دەستکەوتی بێدەنگی و شۆکنەبوونمانە. دەبێت لە خۆمان بپرسین بۆچی وچۆن و بەچی ئەم جیاوازییە چینایەتییە دروستکراوە؟ ئەم پرسیارانەن دەسەڵات دەترسێنن و دەسەڵات هەراسان دەکەن. بۆ دروستکردنی سیستەمێکی سیاسیی دادپەروەر دەبێت شۆک ببین لە بەرامبەر ناشیرینییەکانی دەسەڵات. نزیکترین پرسیار لەژیانی هەموومان ئەوەیە بۆچی کارەبای بیست و چوار کاتژمێریمان نییە؟ لەکاتێکدا نەوت و پارەیەکی زۆریش هەیە.\nشوکنەبوون دەمانکاتە هەنگوینی دەسەڵات، گەنجان دەبێت پێشڕەوی شوکبوون بن، ئەوەی ئەمڕۆ بوونی هەیە باجی بێدەنگی و شۆک نەبوونمانە بە گشتیی. دەسەڵات تا ئەمڕۆش دەزانێت شۆکبوونی جەمعی بوونی نییە، دەزانێت یاخی بوونی گەورە دروست نەبووە. شۆکبوونی جەمعی دەسەڵات دەستەمۆ دەکات و دەیترسێنێت، هەموو ناڕەواییەکانی سی ساڵ دەبێت وامان لێبکات شۆک ببین و سزایان بدەین، چونکە مرۆڤی دەستەمۆکراو مەترسیدارە و دەسەڵات هار دەکات. وەک کامۆ گوتی؛ من یاخیم کەواتە من هەم.\nشۆکبوون بەرە و پرسیار و گومانمان دەبات، ئەمەش هەڵویست درووست دەکات.


په‌رتوکا پیرۆز » 1 كورنتۆس » به‌شێ 6\nدۆزێن د ناڤبەرا باوەرداران دا\nما ئێك ژ هەوە، یێ دۆزەك ل دژی ئێكێ دی هەی، دوێریت بۆ دادكرنێ بچیتە نك گونەهكاران، نە نك پیرۆزكریان؟\nما هوین نزانن كو پیرۆزكری دێ دادكرنا جیهانێ كەن؟ ئەڤجا ئەگەر جیهان ب دەستێ هەوە بهێتە دادكرن، ما هوین بكێر ناهێن دادكرنێ ل سەر تشتێن بچویك ژی بكەن؟\nما هوین نزانن ئەم دێ دادكرنا فریشتەیان كەین؟ پا چەوا ئەم دادكرنێ ل سەر دۆزێن ڤێ ژیانێ ناكەین؟\nئەڤجا ئەگەر هەوە دۆز ل سەر كاروبارێن ڤێ ژیانێ هەبن، ما هوین دێ وان كەنە دادوەر یێن ژ لایێ جڤاكا باوەرداران ڤە ب كێم دهێنە دیتن؟\nئەز ڤێ دبێژم دا هوین شەرم ژ خۆ بكەن. ما ئێكێ ئاقلمەند د ناڤ هەوە دا نینە، بشێت دادڤانیێ د ناڤبەرا برایێن خۆ دا بكەت؟\nلێ برا ل دژی برای دۆزەكێ ڤەدكەت و د سەر هندێ را ل نك بێباوەران!\nب راستی دۆزڤەكرنا هەوە ل دژی ئێكودوو، بۆ هەوە دۆڕاندنەكا رەهایە. ما باشتر نەبوو هەوە ستەم ل سەر خۆ قەبیل كربا؟ ما باشتر نەبوو هەوە شەلاندن ل سەر خۆ قەبیل كربا؟\nلێ هوین ب خۆ ستەمێ و شەلاندنێ دكەن و د سەر هندێ را ل خویشك و برایێن خۆ.\nما هوین نزانن كو كەسێن خرابكار نابنە میراتگرێن پاشایەتیا خودێ؟ نەهێنە خاپاندن: بێنامویس، پووتپەرێس[a] ، دەهمەنپیس، ڵۆتی، نێرباز،\nدز، چاڤبرسی، سەرخۆش، ئەزمانڕەش یان ژی تالانكەر، نابنە میراتگرێن پاشایەتیا خودێ.\nهندەك ژ هەوە ژی د وەسا بوون. لێ هوین ب ناڤێ خودان عیسایێ مەسیح و ب گیانێ خودایێ مە هاتنە شویشتن، هوین هاتنە پیرۆزكرن، هوین هاتنە بێگونەهكرن.\nب لەشێ خۆ مەزناهیا خودێ دیار بكەن\nدبێژن: «هەمی تشت بۆ من د حەلالن»، لێ هەمی تشت ب مفا نینن. «هەمی تشت بۆ من د حەلالن»، لێ ئەز ناهێلم چ تشت ل سەر من زاڵ ببیت.\nدبێژن: «خوارن بۆ زكیە، زك ژی بۆ خوارنێیە» و خودێ دێ هەردوویان ژ ناڤ بەت. لێ لەش نە بۆ دەهمەنپیسیێیە، لەش بۆ خودانیە و خودان ژی بۆ لەشیە.\nخودێ، خودان ژ ناڤ مریان راكر و دێ مە ژی ب هێزا خۆ راكەت.\nما هوین نزانن، كو لەشێن هەوە ئەندامێن لەشێ مەسیحینە؟ ما ئەز ئەندامێن مەسیحی ببەم و بكەمە ئەندامێن لەشفرۆشەكێ؟ حاشا!\nما هوین نزانن یێ ب لەشفرۆشەكێ ڤە بنویسیێت، ل گەل وێ دبیتە ئێك لەش؟ نڤیسار دبێژیت: «هەردوو دێ بنە ئێك لەش.»[b]\nلێ یێ ب خودانی ڤە بنویسیێت، ل گەل وی دبیتە گیانەك.\nژ دەهمەنپیسیێ بڕەڤن! هەر گونەهەكا مرۆڤ بكەت، ژ دەرڤەی لەشیە، لێ یێ دەهمەنپیسیێ دكەت، گونەهێ د دەرهەقا لەشێ خۆ دا دكەت.\nیان ژی ما هوین نزانن كو لەشێ هەوە پەرستگەها گیانێ پیرۆزە، ئەوێ كو د ناڤ هەوە دایە، ئەوێ هەوە ژ خودێ وەرگرتی؟ هوین نە یێن خۆنە،[c]\nچنكو هوین ب بهایەكێ گران یێن هاتینە كڕین. ژ بەر ڤێ چەندێ وە بكەن كو ب لەشێ هەوە مەزناهیا خودێ دیار ببیت.\na. 6:9 q پووتپەرێس: صەنەمپەرێس\nb. 6:16 دەستپێكرن 2:24؛ مەتتا 19:5\nc. 6:19 1 كورنتۆس 3:16؛ 2 كورنتۆس 6:16


هێرشه ئاسمانییه‌كانی روسیا له باكوری خۆرئاوای سوریا له شه‌ودا بوونه هۆی كوشتنی پیاوێكی به‌ته‌مه‌ن، یه‌كه‌مین قوربانی له‌وكاته‌وه‌ی مۆسكۆ له 31 ئاب ئاگربه‌ستی رایگه‌یاند، ئاژانسی فرانس پرێس چوارشه‌ممه (11 ئه‌یلول) رایگه‌یاند.\nئاگربه‌سته‌كه، كه بۆردومانی ئاسمانی و تۆپبارانی چه‌ندین مانگه‌ی حكومه‌تی سوریا و روسیای هاوپه‌یمانی له پارێزگای ئیدلیب راوه‌ستاند، به‌رده‌وامبوو سه‌رباری چه‌ند مانۆڕێكی سه‌ربازیی زه‌مینی.\nبه‌گوێره‌ی رێكخراوی روانگه‌ی سوری بۆ مافه‌كانی مرۆڤ، سێشه‌ممه روسیا یه‌كه‌مین هێرشی ئاسمانیی له ناوچه‌كه ئه‌نجامدا له‌وكاته‌وه‌ی ئاگربه‌سته‌كه رایگه‌یاندراوه.\nرێكخراوه‌كه رایگه‌یاند كه بۆردومانه‌كان چوارشه‌ممه تا پێش به‌ره‌به‌یان به‌ردوامبوون له گوندی زه‌هر كه تێیدا پیاوێكی 75 ساڵ كوژرا. راشیگه‌یاند كه هێرشه ئاسمانییه‌كان له‌وكاته‌وه وه‌ستێنرابوون.\nپه‌یامنێرێكی ئاژانسی فرانس پرێس وتی قوربانییه‌كه -- ئه‌حمه‌د عیسا موسا -- چه‌ند ساڵێك پێش ئێستا له حه‌له‌به‌وه ئاواره‌ی ئیدلیب بووبوو.\nكوڕی قوربانییه‌كه، ئه‌بو ئه‌ناس وتی: "ئێمه له خه‌ودابووین... كاتێك گوێمان له ده‌نگی موشه‌كێك بوو كه 50 مه‌تر دوور له ئێمه‌وه كه‌وت."\nئه‌بو ئه‌ناس وتی باوكی نه‌یتوانی به‌خێرایی ماڵه‌كه‌یان به‌جێبهێڵێت به‌هۆی سه‌ختیی به‌پێڕۆیشتنه‌وه و كوژرا، كاتێك دووه‌مین هێرشی ئاسمانی له دوو مه‌تر ئه‌ولا ئه‌وی دا.\nهاوپه‌یمانێتی تووندڕه‌وی ته‌حریر شام كۆنترۆڵی زۆربه‌ی ئیدلیب ده‌كات له‌گه‌ڵ چه‌ند به‌شێكی پارێزگاكانی حه‌له‌ب و لازقیه.


سلێمانی؛ تۆمەتبارێک بە سێ ملیۆن دینارى ساختەوە دەستگیرکرا - باسک نێت\nدەستپێك/ هەواڵ/ كوردستان/سلێمانی؛ تۆمەتبارێک بە سێ ملیۆن دینارى ساختەوە دەستگیرکرا\nهێزە ئەمنییەکانی سلێمانی تۆمەتبارێکیان دەستگیرکرد، کە زیاتر لە سێ ملیۆن دیناری ساختەی پێبوە .\nبەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی سلێمانی رایگەیاند تۆمەتبارێکیان دەستگیرکردووە بە ناوی (أ ، م ، س)، کە بڕی سێ ملیۆن و بیست ھەزار دیناری عێراقی ساختەی لە جۆرى (10) هەزارى و (25) هەزارى پێبوە و بەنیازى ساغکردنەوەی بووە لەناو بازاری سلێمانیدا.\nئاسایشى سلێمانى رونیکردوتەوە کە تۆمەتبارەکە ئەو بڕە پارەیەی لەدەرەوەی هەرێمی کوردستان هێناوەتە ناو شاری سلێمانی و لە ئێستاشدا بە فەرمانی دادوەر و بە پێى مادەی ( 281 ) لەیاسای سزادانی عێراقی راگیراوە و لێکۆڵینەوە لەگەڵیدا بەردەوامە .\nتەندروستی سلێمانی: پزیشکان و کارمەندانی تەندروستی پارەی ئەوەیان پێنیە بێنە نەخۆشخانە


ئەو ئینسایکڵۆپیدیا ئازادەی کە ھەموو کەسێک دەتوانێت دەستکاریی بکات.\nھەنووکە ٢٣٬٥٥٣ وتار بە کوردیی ناوەندی (سۆرانی) ھەیە. پێڕستی وتارەکان · ڕێکخستنەکان\nلەبارەی ویکیپیدیا · سیاسەت و ڕێساکان · فێرکاریی خێرا · فێرکاری بە وێنە · پرسیارە دووپاتکراوەکان · ڕێنماییی خێرا\nھەینی، ٣ی ئایاری ٢٠١٩ (ز)؛ بەرامبەر بە ١٣ی گوڵانی ٢٧١٩ (ک)\nدەیڤد بێکام یاریزانێکی ئینگلیزە، ئەو لەدایکبووی ٢ی ئایاری ١٩٧٥ە، بێکام لەپێشوودا یاری بۆ ھەڵبژاردەی نیشتیمانیی تۆپی پێی ئینگلتەرا کردووە وێڕای یاریکردنیشی بۆ یانەکانی مانچستەر یونایتدی ئینگلیزی، ڕیال مەدریدی ئیسپانی، ئەیسی میلانی ئیتالی، لۆس ئەنجلەس گالاکسی ئەمریکی و پاریس سان جێرمانی فەڕەنسی. نابراو یەکێکبوو لە یاریزانە ئەزمووندارەکانی جیھانی تۆپی پێ، بێکام بە جێبەجێ کردنی لێدانە جێگیرەکانی وەک «لێدانی گۆشە (کۆڕنە)» و «لێدانی ناڕاستەوخۆ» ناسراوبوو. ئەو لە زۆربەی کاتەکان سێ ژمارەی دەپۆشی، ئەوانیش: «٧» و «١٠» و «٢٣» بوون. بێکام لە ئایاری ٢٠١٣ بە فەرمی وازی لە یاری تۆپی پێ ھێنا ئەمەش دوای ٢٠ ساڵ لەم پیشەیە، لەم ماوەیەشدا توانی ١٩ خەڵاتی جیاجیا بەدەست بھێنێت.\nبێکام لە ساڵی ١٩٩٩ دووەمی خەڵاتی بالۆن بوو، ھەروەھا دووجاریش بووەتە دووەمی خەڵاتی باشترین یاریزانی ساڵی فیفا. لەساڵی ٢٠٠٤ ناوی لەلایەن پێلیە ھێنرا لە ناو لیستی باشترین ١٠٠ یاریزانی زیندوو. ژیانی پڕۆفیشناڵی بێکام لەساڵی ١٩٩٢ لەتەمەنی ١٧ ساڵیدا دەستی پێکرد، ئەوکاتەی یەکەم یاری بۆ یانەی مانچستەر یونایتد ئەنجامدا.\n٢١ی نیسان – لە چەند تەقینەوەیەک لە کڵێسا و ئۆتێلەکانی سریلانکا بەلای کەمەوە ٢٥٠ کەس کوژران و ھەزارانی تریش بریندار بوون.\n١٥ی نیسان – ئاگرێکی بەھێز (لە وێنەکەدا) زیانی بە کڵێسای نۆوتردام لە پاریس گەیاند.\n١١ی نیسان – دامەزرێنەری ویکیلیکس، جولیان ئەسانژ لەلایەن دەستەڵاتدارانی بەریتانی دەستگیر کرا؛ دوای ئەوەی ئیکوادۆر پەناگەی لێ سەندەوە.\n٣ی نیسان – لەوەتەی کۆتایییەکانی مانگی ئازار، لافاوی بەربڵاو بەلای کەمەوە بووە ھۆی کوشتنی ٦٢ کەس لە ئێران.\n٢٥ی ئازار – لافاوی شیراز بەلای کەمەوە بووە ھۆی کوشتنی ٢١ کەس و برینداربوونی ١١٠ کەسی تر.\n٢١ی ئازار – بەھۆی نقومبوونی کاشینکێکی گەشتیاری لە ڕووباری دیجلە، شاری مووسڵ، عێراق، زیاتر لە ٩٠ کەس مردن.\n٢١ی ئازار – لە ناڕەزایی دەربڕین دژی پیلانی چاکسازیی مافی لەبەرگرتنەوەی یەکێتیی ئەورووپا، تەواوی ویکیپیدیای ئەڵمانی بەردەست نەبوو.\n١٥ی ئازار – بە تەقەکردن لە ناو مزگەوتی ئەلنوور و ناوەندی ئیسلامیی لینوود، لە کرایسچێرچ، نیوزلەندا بەلای کەمەوە ٤٩ کەس کوژران.\n١٠ی ئازار – فڕۆکەی گەشتی ژمارە ٣٠٢ی ھێڵی ئاسمانیی ئەسیوپی بە ماوەیەکی کورت دوای فڕینی لە ئادیس ئاباباوە بۆ نایرۆبی، کینیا، تێکشکا، و بووە ھۆی کوشتنی تەواوی ١٥٧ کەسەکەی ناو فڕۆکەکە.\n٨ی ئازار – حکوومەتی ھەرێمی کوردستان ھەڵوەشاندنەوەی سیستمی پاشەکەوتکردنی مووچەی ڕاگەیاند.\n٢٤ی شوبات – گرین بووک خەڵاتی ئۆسکاری بۆ باشترین وێنە بردەوە و ڕاپسۆدی بۆھیمی لە چوار پۆلدا (باشترین ئەکتەری ئامادە) خەڵاتی ئۆسکاری بردەوە.\nڕامین حسێن پەناھی\nپەڕەی سەرەکی • ئەرشیڤ...\nلە ٣ی ئایاردا:\n١٩٨٨ - هێزەکانی ڕژێمی بەعس چوارەمین شاڵاوی ئەنفالیان لە دۆڵی زێی بچوک دەستپێکرد. سەرەتای ئەو شاڵاوە بە کیمیابارانی گوندەکانی گۆپتەپە و عەسکەر دەستی پێکرد، لەو کۆمەڵکوژییەدا سەدان هاوڵاتی شارستانی ناوچەکە شەهیدکران\nزیاتر لەم ڕۆژەدا »\n→دوێنێ ئەرشیڤ سبەینێ←\nویکیپیدیا ئینسایکڵۆپیدیایەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی ناوەرۆکی ویکیپیدیا ئازادە. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لە سەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری ناوەندی (سۆرانی) لە زمانی کوردی (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت لە ٢٠٠٩ەوە لە ویکیپیدیای کورمانجی بە ھۆی چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە جیا بووەتەوە و ئێستا ٢٣٬٥٥٣ وتار و ٩٣ بەشداربووی چالاکی ھەیە.\nویکیپیدیای کورمانجی • ویکیپیدیای زازاکی\nویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوە زانیارییەکانمان لە یەک جێگەدایە. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی پاش ئاشنابوون لەگەڵ ویکیپیدیا سەرەتا دەبێ بتوانی کوردی بە باشی بنووسی و بە باشی تایپی بکەیت. خولی فێرکاری ببینە و لە پەڕەی خۆڵەپەتانێ ئەوەی فێر دەبی تاقی بکەوە. ویکیپیدیا ژمارەیەکی زۆری وتاری ھەیە بەڵام بۆ ھەر بابەتێک دەبێ تەنیا یەک وتار ببێت. بە دەستکاریکردن و چاککردنەوەی ھەڵەکانی وتارەکان ببە بەکارھێنەرێکی چالاک و پاشان بە سێحربازی وتارەکان خۆت لە سەرەتاوە وتار بنووسە. پرسیارەکانت لە پرسگا بنووسە تا بەکارھێنەرانی شارەزا وەڵامت بدەنەوە.\nپەڕەکانی ڕێنوێنی • فێرکاری بە وێنە • پرسیارە دووپاتکراوەکان\nتا ئێستا ٣٥٬٢٥٠ ھەژمار لە ویکیپیدیای کوردی دروستکراوە کە ٩٣ بەکارھێنەریان لە سی ڕۆژی ڕابردوودا بەشدارییان ھەبووە. ھەموو بەکارھێنەرێک لێرە بە خۆبەخشانە بەشداری دەکات و تەنیا لە سیاسەتەکان پەیڕەوی دەکرێ نەک لە ھیچ تاکە کەسێک. بۆ باشترکردنی وتارەکان بەکارھێنەران ھەردەم قسەوباس و خاڵەکانی خۆیان لە پەڕەکانی وتووێژی تایبەتدا دەردەبڕن. ویکیپیدیای کوردی پێشوازی لە بیروڕاکان و وتووێژەکانی ھەموو بەکارھێنەرێک دەکات سەبارەت بە ھەموو بەشەکانی.\nدەروازەی بەکارھێنەران • دیوەخان\nھەنووکە لە ویکیپیدیای کوردیی ناوەندی ٢٣٬٥٥٣ وتار ھەن، ئەمەش ئەوە دەگەیەنێت کە ئەو وتارەی کە تۆ دەتەوێت لە ویکیپیدیا بی نووسیت ئەگەری ھەبوونی ھەیە. پەڕەی گەڕان بەکاربھێنە بۆ ئەوەی بزانیت کە ئەو وتارەی دەتەوێت بی نووسیت ھەیە لە ویکیپیدیا یان نا، لەوانەیە لەژێر ناوێکی تر ھەبێت. ئەگەر وتارەکە ھەبوو ئەوا پێویست ناکات پەڕەیەکی نوێ دروست بکەیتەوە لەبارەی ھەمان بابەتەوە، چوونکە دەسڕدرێتەوە. بەڵام تۆ ئازادیت لە چاکسازیکردن لەو وتارە ھەرچۆنێک بێت. ئەگەریش نەبوو، ناوی وتاری خوازراو لەم سندووقەی خوارەوە بنووسە و دروستی بکە. بیرت نەچێت کە بە ئاگایییەوە دوای ڕێنمایییەکان بکەویت و سیاسەتەکان لەسەر نووسینی وتار و شێوازەکانی بخوێنیتەوە. وتاری بێبایەخ دەسڕدرێتەوە.\nشانۆی ڕۆمانی، هەواری شار لە سلێمانی\nوێنەگر: محەممەد سەردار\nمێزی زانیاری: بۆ پرسیار لە بەکارھێنەرانی دیکە سەبارەت بە بابەتە جۆراوجۆرەکانی زانست و زانیاری\nپرسگا: بۆ پرسیار سەبارەت بە بەکارھێنانی ویکیپیدیا\nدەروازەی بەکارھێنەران: بۆ ڕاگەیاندنی پرۆژەکان، چاوانەکان و ڕاپرسییەکانی ویکیپیدیا\nدیوەخان: بۆ وتووێژ لەسەر کێشە تەکنیکییەکان، سیاسەتەکان و چالاکییەکانی ویکیپیدیا\nھەواڵەکانی ماڵپەڕ: بۆ تۆمارکردنی مێژووی گۆڕانکارییە سەرەکییەکان و ناونیشانی بڵاوکراوە دەرەکییەکان سەبارت بە ویکیپیدیا\nداخوازی بەرامبەری کوردی: بۆ داواکردنی واتای وشەکانی زمانەکانی تر بە کوردی\nئامارەکانی ویکیپیدیای کوردی


د. مه‌حموود عوسمان: یه‌كه‌م جاره سه‌ركردایه‌تیى كورد به ئه‌مه‌ریكا ده‌ڵێ نه‌خێر\nئه‌و سیاسه‌توانه ناوداره‌ی كورد ده‌ڵێ، ئه‌نجامدانى ریفراندۆم له ناوچه كوردستانییه‌كاندا ده‌ستوورییه و كه‌س ناتوانێت بڵێت مه‌یكه‌ن و ئه‌مه‌ریكا و ئه‌وروپا هیچ به‌دیلیان بۆ ریفراندۆم نییه و ته‌نانه‌ت گه‌ره‌نتى مانه‌وه له چوارچێوه‌ی عێراقیش به كورد ناده‌ن.\nدكتۆر مه‌حموود عوسمان سیاسه‌توانی ناوداری كورد له دیدارێكى "وشه"دا، راى ده‌گه‌یه‌نێت، ئه‌وه یه‌كه‌مجاره له به‌رامبه‌ر ئه‌نجامدانى ریفراندۆمدا، سه‌ركردایه‌تى سیاسى كورد به ئه‌مریكا ده‌ڵێت نه‌خێر و ئه‌وه‌ش زۆر به گرنگ ده‌زانێت. ئه‌و پێى وایه، هیچ سیاسییه‌كى به‌غدا بوێرى ئه‌وه‌ى نییه دان به ریفراندۆمدا بنێت و ئاماژه به دژایه‌تى توركیا و ئێران بۆ ریفراندۆم ده‌كات و راى ده‌گه‌یه‌نێت، ئه‌گه‌ر یه‌كڕیزى هه‌بێت هیچ لایه‌نێك ناتوانێت به‌ره‌نگارى ئیراده‌ى میله‌تێك ببێته‌وه. د. مه‌حموود عوسمان به‌توندى ره‌خنه له‌و كه‌سانه ده‌گرێت بانگه‌شه‌ى نه‌خێر ده‌كه‌ن و ده‌ڵێ، "نه‌خێر شتێكى قۆڕه".\nوه‌ك كه‌سایه‌تییه‌كى سیاسی بۆچوونت له‌سه‌ر ریفراندۆم چییه؟\nپێم وایه ریفراندۆم دیراسه نه‌كراوه و زۆر به په‌له بڕیاری لێ دراوه، ته‌نانه‌ت رای منیش وه‌رنه‌گیراوه كه مافی خۆمه رام له‌سه‌ری هه‌بووایه و ته‌مه‌نێكمان له كوردایه‌تى به‌سه‌ر بردووه. ریفراندۆم دوو به‌شه، به‌شێكى پێوه‌نده به هه‌رێمى كوردستان، به‌شه‌كه‌ى ترشی پێوه‌نده به ناوچه‌كانى ده‌ره‌وه‌ى ئیداره‌ى كورستان. ئه‌وه‌ى پێوه‌ست به هه‌رێمه ساڵانى 2004 و 2005 كراون و ئه‌نجامه‌كه‌یشی دیاره و دراوه به نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان، بۆیه نه‌ده‌بوو بۆ هه‌رێمى كوردستان ریفراندۆم بكرێت، ئه‌ویتر پێوه‌ندی به ناوچه‌كانى ده‌ره‌وه‌ى ئیداره‌ى هه‌رێمى كوردستان، له جێی خۆیه‌تى و ده‌بێت بكرێت. ئه‌نجامدانى ریفراندۆم له‌و ناوچانه ده‌ستوورییه و كه‌سیش ناتوانێت بڵێت مه‌یكه، به‌مه‌ش سنووری كوردستان دیاری ده‌كرێت، له‌ناو خۆیشماندا یه‌كگرتوو ده‌بین و كه‌س ناڵێت نه‌خێر، بێگومان ئه‌مه‌ش به جۆرێك لێكتێگه‌یشتن له‌گه‌ڵ به‌غدا ده‌بێت و ئه‌مه‌ریكا و ئێرانیش ته‌نیا دژ نه‌بن، پێوه‌ند به توركیاش هیچ رۆڵێكى نییه و كه‌سیش حیسابی بۆ ناكات.\nله ماوه‌ى رابردوو له‌گه‌ڵ بارزانى یه‌كتان بینى، ئه‌مانه‌ت پێ گوت و رای چی بوو؟\nبڕیاره‌كه درابوو، وه‌ڵامى نه‌بوو. به‌ڕاى من ئه‌نجامدانى ریفراندۆم له ناوخۆى هه‌رێم هه‌ڵه‌یه و هه‌مان ده‌نگی ئه‌وكاتیش ناهێنێت، ته‌نانه‌ت نابێته كارتێكى پاڵه‌په‌ستۆیش بۆ پرسی ده‌وڵه‌ت، چونكه نه‌ك ئه‌وانه‌ى ئێسته له به‌غدا حوكم ده‌كه‌ن، به‌ڵكو سه‌دام حوسێنیش لاری نه‌بوو له‌سه‌ر ئه‌وه‌ى ئه‌و سێ پارێزگایه ببێت به ده‌وڵه‌ت، ئه‌وه‌ى ده‌بێته كارتى پاڵه‌په‌ستۆ ئه‌نجامدانیه‌تى له ناوچه‌كانى ده‌ره‌وه‌ى ئیداره‌ى هه‌رێمی كوردستانه.\nزۆر له وڵاتان داوای دواخستنى ده‌كه‌ن، سه‌ركردایه‌تیى كوردیش داوای به‌دیل ده‌كات، پێت وایه به‌دیل هه‌یه؟\nلای سیاسه‌تى ده‌ره‌وه‌ى ئه‌مه‌ریكا و یه‌كێتیى ئه‌وروپا، ئێران و رووسیا، عێراق یه‌ك ده‌وڵه‌ته و گۆڕانكاری به‌سه‌ر ئه‌و سیاسه‌ته‌دا نه‌هاتووه، بۆ خاتری كورد نایگۆڕن. بۆیه له گوتاره‌كانیان هه‌میشه ده‌ڵێن كێشه‌كانتان له‌گه‌ڵ به‌غدا چاره‌سه‌ر بكه‌ن، بۆیه به‌دیلیان بۆ ریفراندۆم نییه و ته‌نانه‌ت گه‌ره‌نتى مانه‌وه له چوارچێوه‌ی عێراقیش ناده‌ن. ئه‌وان هه‌موویان پاڵه‌په‌ستۆ له‌سه‌ر كورد ده‌كه‌ن و به‌لاى به‌غدا ده‌یشكێننه‌وه. به‌ڵام ئه‌مه یه‌كه‌م جاره كورد به ئه‌مه‌ریكا و زلهێزه‌كان ده‌ڵێت نه‌خێر و داواى گه‌ره‌نتى ده‌كات، ئه‌مه كارێكى زۆر باشه، چونكه هه‌ر ئه‌و ئه‌مه‌ریكایه بوو نه‌یهێشت ساڵى 2004 و 2005 ئه‌مه بكه‌ین، ته‌نانه‌ت نه‌یهێشت ده‌ستووری كوردستان بێته پێشه‌وه له ساڵى 2002، پێى گوتین كه‌ركووكتان كردووه به پایته‌خت ئه‌مه نابێت، سه‌ركردایه‌تیى كوردیش هه‌ر گوتوویه‌تى به‌ڵێ باش، ئه‌مه یه‌كه‌م جاره ده‌ڵێت نه‌خێر، ئه‌مه زۆر گرنگه.\nپێت وایه كورد ده‌توانێت ئه‌و نه‌خێره تا سه‌ر ببات و ریفراندۆم ئه‌نجام بدات؟\nبه‌هێزترین كارتى پاڵه‌په‌ستۆی كورد یه‌كڕیزییه‌تى، ئه‌گه‌ر یه‌كڕیزی هه‌بێت هیچ كه‌س ناتوانێت رێگری له خواستى میله‌تێك بكات. بۆ نموونه ساڵى 1992 به‌ره‌ى كوردستانى بڕیاری هه‌ڵبژاردنى دا، ئه‌مه‌ریكا و به‌ریتانیا دژ بوون، به‌ڵام ئێمه یه‌كڕیز بووین و كردمان، پاشان په‌رله‌مان بڕیاری فیدڕاڵی دا، دیسان ئه‌مه‌ریكا دژ بوو. مه‌به‌ستمه بڵێم یه‌كڕیزی چه‌نده گرنگه، بۆیه ئه‌گه‌ر یه‌كڕیز بین ده‌توانین كاریگه‌ریمان هه‌بێت به‌سه‌ر گۆڕانكاری له هه‌ڵوێستى ئه‌وانى تریش.\nمه‌به‌ستت ئه‌وه‌یه بڵێى ئه‌و هه‌وڵه‌ى ئه‌نجوومه‌نى باڵاى ریفراندۆم بۆ ده‌ره‌وه‌ی ده‌ده‌ن، بۆ ناوخۆ بیده‌ن به‌رهه‌می زیاتر ده‌بێت؟\nبێگومان، كاریگه‌ری له 100 گه‌شتى ده‌ره‌وه زیاتر ده‌بێت و له ده‌ست خۆماندایه، جگه له‌مه‌ش كارتێكى تریش به‌ده‌ست كورده‌وه‌یه كه بۆچوونى به‌غدایه، ئه‌گه‌رچی كارتێكى مسۆگه‌ر نییه.\nكه‌واته ته‌نیا سیاسه‌تى دیفاكتۆ ده‌توانێت گۆڕانكاری له نه‌خشه‌ى رۆژهه‌ڵاتى ناوه‌ڕاست بكات؟\nئه‌گه‌ر یه‌كڕیز بین، ئه‌گه‌رى چوونه‌سه‌ری زۆره وه‌ك ئه‌وه‌ى كۆسۆڤۆ كه هه‌موو دنیا دژى بوون، به‌ڵام خۆیان یه‌كگرتوو بوون و بۆیان چووه سه‌ر.\nزۆر دووپات له یه‌كڕیزی ده‌كه‌یته‌وه، له كوردستان ده‌نگی نه‌خێر هه‌یه و یه‌كڕیز نین؟\nئه‌گه‌ر ریفراندۆم بكرێت، شتێكى زۆر قۆڕه ده‌نگ به نه‌خێر بده‌یت، ئه‌و دروشمه زۆر بێ مانایه و خزمه‌تى نه‌یاری كورده. به‌ڵام ده‌بێت دیراسه‌ی ئه‌وه‌ش كرابێت كه ریفراندۆمه‌كه ئه‌نجامێكى هه‌بێت نه‌ك وه‌ك ئه‌وه‌ى 2004 و 2005 كران و ئه‌نجامیشی نه‌بوو.\nكاتێك له‌گه‌ڵ بارزانى دانیشتى، پرسیت كه ئه‌و ریفراندۆمه ئه‌نجامى ده‌بێت؟\nبارزانی به‌ڵێنی داوه كه ئه‌نجامه‌كه‌ى بۆ سه‌ربه‌خۆیییه، به‌ڵام مانای ئه‌وه‌ش نییه یه‌كسه‌ر دواى ته‌واوبوونى ریفراندۆم نابین به ده‌وڵه‌ت، به‌ڵكو ده‌بێت له‌گه‌ڵ به‌غدا دانیشتن بكرێت و كاری بۆ بكرێت.\nبوونى ده‌نگی نه‌خێر ده‌بێته به‌ربه‌ست له سه‌رخستن و به‌ره‌وپێشبردنى پرۆسه‌كه؟\nبه‌ڵێ ده‌بێته به‌ربه‌ست و زۆر سه‌ركه‌وتوو نابێت، ئه‌نجامه‌كه‌ى لاواز ده‌بێت بۆ سه‌ربه‌خۆیی و كێشه‌ى زیاتر ده‌بێت. هه‌ندێك ده‌نگ له كوردستاندا هه‌ن داوای دواخستنى ده‌كه‌ن بۆ كاتێكى تر، ده‌بێت گوێیان لێ بگیرێت، به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌شدا ده‌نگێكی نه‌خێر هه‌یه پێشوه‌خته بڕیاری داوه هه‌ر كارێك پارتى ته‌به‌نى بكات دژایه‌تى ده‌كات ئه‌گه‌ر باشیش بێت. هه‌یشیانه له‌گه‌ڵیه‌تى بێ ئه‌وه‌ى بزانێت باشه یان خراپه، ته‌نیا له‌به‌ر كاك مه‌سعوود، بۆیه ناكۆكییه سیاسییه‌كه تێكه‌ڵى پرسه نیشتمانییه‌كان كراوه، بۆیه گرنگه په‌رله‌مان كارا بكرێته‌وه و دیراسه‌ى بكات.\nكه‌واته بڕیاری فیدڕاڵی له 1992ی په‌رله‌مان، یه‌كڕیزییه‌كه‌ى فاكته‌ری به دیفاكتۆكردنى بوو، ئه‌گه‌ر ئێسته‌ش ئه‌و بڕیاره په‌رله‌مان بیدات، كاریگه‌ری له ناوه‌نده نێوده‌وڵه‌تییه‌كان و به‌غدایش ده‌بێت؟\nبێگومان كاریگه‌ریی زۆری ده‌بێت و حیسابێكى ترى بۆ ده‌كه‌ن.\nله ئاستى عێراقدا، پێت وایه له ناوچه‌كانى ده‌ره‌وه‌ى ئیداره‌ى هه‌رێمى كوردستان به‌ریه‌ككه‌وتن و شه‌ڕ دروست بێت؟\nئه‌و ئه‌گه‌ره هه‌میشه بوونى هه‌یه، به‌تایبه‌ت ئه‌گه‌ر بته‌وێ ریفراندۆم له ناوچه دووره‌كانى وه‌ك خانه‌قین و خوارووتر ئه‌نجام بده‌یت، ده‌بێت ئاماده‌كاری بۆ پاراستنى ناوچه‌كه‌ش بكه‌یت له هه‌ر جووڵه‌یه‌كی هێز به تایبه‌ت لاى حه‌شدی شه‌عبیه‌وه.\nله ئاستى هه‌رێمایه‌تى، نه‌خێری توركیا و ئێران وه‌ك یه‌كه؟\nنه‌خێری توركیا پیستره، ئێران رای روونه و به ئاشكرا ده‌ڵێت نه‌خێر. ئه‌گه‌ر توركیا له ژێره‌وه بڵێ زۆر دژ نین، مه‌به‌ستیه‌تى بتكات به ویلایه‌تێك له توركیا و شه‌ڕی په‌كه‌كه‌ت پێ بكات. ئه‌ردۆغان پیاوى ئه‌وه نییه متمانه‌ى پێ بكرێت، ره‌نگه له دژی ئێران جۆرێك نه‌رمی بنوێنن، به‌ڵام وه‌ك هه‌ڵوێست، دژی ریفراندۆمن.\nبه‌ڵام زۆرجار ده‌گوترێت وڵاتانى دنیا له ژێره‌وه دژ نین؟\nسیاسه‌ت ئه‌وه‌یه كه دێته راگه‌یاندن، نه‌ك ئه‌وه‌ى وه‌ك دووقۆڵی قسه‌ى لێ ده‌كرێت. ئه‌و كه‌سه‌ی پێی وایه موجامه‌له‌ى دووقۆڵی هه‌ڵوێستی سیاسی ئه‌و وڵاتانه‌یه، ئه‌وه هیچ له سیاسه‌ت تێنه‌گه‌یشتووه، ئه‌گه‌ر ئێسته ئه‌مه‌ریكا راشكاوانه بڵێت له‌گه‌ڵ ریفراندۆم و ده‌وڵه‌تى كوردستانین، چی له هه‌ڵوێستى نێوده‌وڵه‌تى دێته گۆڕین؟ نابێت به قسه‌ى چه‌ند سیناتۆرێكى خانه‌نشین خۆمان هه‌ڵخه‌ڵه‌تێنین، سیاسه‌تى ئه‌مه‌ریكا به‌لاى به‌غدا ده‌یشكێنێته‌وه و پاڵه‌په‌ستۆ له كورد ده‌كات.\nله‌گه‌ڵ ئه‌و هه‌موو ناكۆكییه‌ى له ناوخۆی شیعه‌كاندا هه‌یه به‌تایبه‌ت حزبی ده‌عوه كه ململانێی توند له نێوان مالیكى و عه‌بادی هه‌یه. پێت وایه سیاسییه‌ك له به‌غدا بوێرێ ئه‌و مافه به كورد بدات؟\nله‌گه‌ڵ هه‌موو ناكۆكییه‌كی ناوخۆیان، كه‌س ناتوانێ ئه‌وه بكات. عه‌بادی كه ئه‌مه‌ریكا زۆر پشتگیری ده‌كات و ده‌یه‌وێت بۆ خولى داهاتووش بمێنێته‌وه، له هه‌موو سه‌ركرده‌كانى شیعه نه‌رمتره، ناتوانێت ئه‌وه بكات، ئه‌گه‌ر بیكات ئه‌وا له‌ناو شه‌قامدا ده‌یسووتێنن.\nكه‌واته گفتوگۆ ئه‌نجامى چی ده‌بێت؟\nئه‌وه‌یان نازانم، ره‌نگه چاره‌سه‌ری هه‌ندێك له كێشه‌كانت له‌گه‌ڵ به‌غدا بكات، به‌ڵام ناگاته داننان به ئه‌نجامى ریفراندۆمه‌كه.\nئه‌م بابه‌ته 8610 جار خوێنراوه‌ته‌وه


بەشێک لە وتاری “بۆچی دەبێت سۆشیالیست بیت – hkkurdistan\nHome 6 ئەرشیفی بابەتەکان 6 بەشێک لە وتاری “بۆچی دەبێت سۆشیالیست بیت\nبەشێک لە وتاری “بۆچی دەبێت سۆشیالیست بیت\nڕۆب سوێڵ… وەرگێرانی هێمن خالید\nڕۆب سوێڵ ئیدیتۆری ( Socialist Appeal) ی بەریتانی خوێندنەوەیەکی وورد بۆ قەیرانە هەنووکەیەکانی سەرمایەداری و گەشەکردنی نایەکسانی لە جیهانی ئەمڕۆدا و پۆتانسێڵ بۆ گۆڕینی ژیانمان بە پشت بەستن بە تەکنەلۆژیای مۆدێرن، دەکات. هەروەها ڕوونی دەکاتەوە کە بۆ دەبێت پەیوەندی بە خەباتی شۆڕشی سۆشیالیستیانەی گۆڕینی کۆمەڵگەوە بکەیت.\n” ئێمە خاوەنی زیرەکی و عەقڵگەلێکین کە ڕۆکێت دەنێرێت بۆ دوورترین هەسارەی کۆمەڵەی خۆر لێمانەوە (پلۆتۆ) هەروەها ماشێنی بێ شۆفێر دادەهێنین، کەچی هێشتا لەبەرامبەر چارەسەری کێشەو گرفتە ڕۆژانەیەکانمان دەستەپاچە و کڵۆڵین”. ئەمە تا چەند ڕاست و ماقوڵە؟ سەیروسەمەرەکانی زانستی مۆدێرن سەرسوڕهێنەرن، بەڵام ناتوانین خانووی تەواو دابین بکەین تا خەڵک بوەستێنین ناچارنەبن لەسەر شەقامەکان بژین! یاخود کاری شایستە و گونجاو بۆ گەنجان دابین بکەین. ئەمە کێشەیەک نیە تەنها ڕووبەڕووی ئەو وڵاتانە بووبێتەوە کە لەڕووی سەرچاوەی سروشتی هەژار و دواکەوتوون، بەڵکو ئەو خەڵکانەی لە گڵاسگۆ و لەندەن و ساوپاولۆ و قاهیرەش دەژین ڕووبەرووی هەمان کێشەن. لەلایەکی ترەوە، بلیۆنێرەکانی هاوشێوەی دۆناڵد ترەمپی سەرۆکی ئەمریکا و هاوڕێ بزنسمانە سوپەر دەوڵەمەندەکانی لە لەندەن و شوێنەکانی تر، خاوەنی کۆشک و ئەپارتمانی ڕازاوە و یەختی پلەیەکی مەلتی ملیۆن دۆلاری و کەلوپەلی هونەری کۆکراوەی بەنرخ و سوپایەک لە ماشێنی گرانبەهان و بەفڕۆکەی تایبەت بەدەوری جیهاندا دەخولێنەوە. هەروەها خاوەنی شۆفێری تایبەت و چەندەها خزمەتکارن کە لەهەموو کاتەکانی ڕۆژ و شەودا لەژێر فەرماندان. کۆبوونەوە و کەڵەکەبوونی سامانی زۆر و دەسەڵات لە چەند دەستێکی کەمدا، بەڕاستی ژیانکوژ و تاقەتپڕوکێنە. بەتەنها هەشتاوپێنج لەو بلیۆنێرانە سەروەت وسامانیان لە کۆی سامانی زۆرینەی دانیشتوانی هەسارەکە زیاترە. لە لەکاتێکدا دەوڵەمەندەکان لە ڕێستۆرانتە ڕاقیەکان شەراب و ژەمی گرانبەها دەخۆن،، دایک و باوکە کرێکارەکان ژەمی مناڵەکانیان پێدابین ناکرێت تا بەبرسیەتی نەچن بۆ قوتابخانە. زۆرینەی خەڵکی ئاسایی لە ئێستادا ناچارن لەکاتی ناوەخت و دوورودرێژدا کاربکەن تەنها تا لەبرسا نەمرن، ئەویش ئەگەر شانسی تەواویان هەبێت لە دەسکەوتنی کارێک. لەکاتێکدا سوپەر دەوڵەمەندەکان سەرگەرمی ڕابواردن و کەیفخۆشین، لەولاشەوە نەخۆشی ئێسکەنەرمە) بەهۆی کەمی ڤیتامین D) و ئیفلیجی و سیل دووبارە لە شارە وێران و کاولەکانی پاشماوەی جەنگ دەردەکەونەوە. بەخێربێیت بۆ ناو کۆمەڵگای سەدەی بیست و یەک!!!. بەبێ ڕیتم یاخود ژیری لە کۆمەڵگاکەماندا( کۆمەڵگای گەشەی خێرای ئابوری و مایەپوچی ) مانیفاکتۆرەکان سات لەدوای سات دادەخرێن یاخود ” لەکاردەخرێن” و کرێکاران دەخرێنە سەر چارێتی ( خێر و سەدەقە) و چیتر کارامەیی و لێزانیان خوازراو نییە. کرێکارانی بێ ئیش چاودەبڕنە کارگە بەتاڵ و بێسوودەکان. ژمارەیەکی زۆری تریشیان بە مووچە و کرێی کەم خراونەتە سەر ئیشی پارت تایم، ئەمە وەک ئەوە وایە کە وڵات بە چەشنێک لە کارەساتی سروشتی وێران بووبێت. خەڵکی موحتاج و زەروورن، بەڵام توانای کڕینی هیچیان نیە. ئەرێ عەقڵانیەت لە کوێی ئەمە دایە؟ سازشکەر و بەرگریکارانی سەرمایەداری دەڵێن هیچ ئەڵتەرناتیڤێک بۆ ئەم ” وێرانکاری داهێنەرانە” creative destruction نیە و ئەمە تاکە ڕێگای ئیشکردنی بازاڕە_ وەک ئەوەی داخستنی کارگەکان و دەرکردنی خەڵک لە کارەکانیان هاوشێوەی وەرینی چەند گەڵای درەختێک بێت. ئەوان دڕێژەی پێدەدەن و دەڵێن بەڵام ئەمە خەسڵەت و سروشتی مرۆڤە و هەروابووە ( کە ئەمە هیچ ڕاست نیە) و لەبەرئەمە لەداهاتووشدا هەمیشە هەروا دەبێت. ئایا ئەمە خەسڵەت و سروشتی مرۆڤە کە ببینی خەڵکی لە کەلاوەکاندا ژیان دەگوزەرێن یاخود لەسەر شۆستە و شەقامەکان ململانێی مەرگ دەکەن، لەکاتێکدا ئەپارتمان و شوقەکان بەخاتری سەرمایەگوزاری چاوچنۆکانە چۆڵ و خاڵین؟ ئایا ئەمە سروشتی مرۆڤە کە ببینی خەڵک برسین، لەکاتێکدا جوتیاران پارەیان پێدەدرێت تا واز لە زەویە کشتوکاڵیەکانیان بێنن؟ ئایا ئەمە سروشتی مرۆڤە کە ببینی خەڵک تەنها لەبەرنەبوونی قودرەتی کڕینی دەرمان دەمرن؟ ئایا دەبێت وەک هەمیشە بەشێوەیەکی بەردەوام پێمان دەوترێت بە بەشی خۆمان ڕازی بین؟ بۆچی ناتوانین ژیانمان وا ڕێکخەین تا هەموو کەس لەو سامانەی کە هەیە سودمەند بێت لەجیاتی کەمینەیەکی خاوەن ئیمتیاز؟ خەڵکی تەواو مەشقپێکراو بەکارامەیی و لێزانی پێویستەوە هەیە تا گرفت و کێشەکە چارەسەر کەن، کە توانای ناردنی ڕۆکێتەکانیان بۆ ئەودیوی پلۆتۆش هەیە و دەتوانن کاری سەرسوڕهێنەر ئەنجام بدەن. لە ئێستادا بەشێویەکی ڕوون و ئاشکرا سەرچاوەی مرۆیی تەواو هەیە بەوانەشەوە کە چاریتی وەردەگرن. دروستکردنی خانووی تەواو تا خەڵک تێدا بژین دەبێت پرسێکی سەرەتایی بێت. بەس خولەکێک بوەستە! کۆمپانیاکانی خانووبەرە و خاوەن زەویە تایبەتەکان (private landlord ) بزنسمانن. ئەوان تا قازانجێکی مەزن و چەوریان لە بیناسازی و دروستکردنی خانووبەرە دەست نەکەوێت، خانوو شوێنی نیشتەجێ بوون بۆ ئەوانە دروست ناکەن کە پێویستیانە. هەموو ئەوەی ئەوان لایەن گرنگ و سەرنجڕاکێشە بریتیە لە پارە پەیداکردن. قازانج نەبێ خانووش نیە. فاکتەکە ئەمەیە، تا خانووبەرە کەمتربێت لیستی چاوەڕوانی زیاتر دەبێت و نرخ بەرزتر دەبێتەوە و پارەی زیاتر پەیدادەکەن. لەم جیهانە بێسەروبەر و فەوزەویەدا، تا سەختی و ئازار زیاتر بێت ئەوا پارەی زیاتری لێ بەرهەمدێنن. بەدڵنیایەوە ئەوان بەشێوەیەکی ڕوون و ئاشکرا بەم شێوەیە دەریناخەن، لەجیاتی ئەوە هەوڵ دەدەن ئەو شتە بشارنەوە کە ئێستا دەگوزەرێت.\nقومارخانەی سەرمایەداری سەرمایەدارەکان …ئەوانەی بەنزیکی خاوەنی هەموو شتەکانن، تەنها دڵبەست و حەیرانی یەک شتن- پارە پەیداکردن… واقیعەن ئەوان بەنزیکی هیچ کار ناکەن. زۆربەی سەرمایەگوزارە دەوڵەمەندەکان، بۆ سەرمایەگوزاری و چاودێری پارە کاشەکانیان، بەڕێوەبەر و ژمێریار بەکرێ دەگرن. بەڵام هەتا ئەگەر کۆششی جدیش بکەن، لەڕاستیدا هیچ شتێک لە بەهای کۆمەڵایەتیدا بەرهەم ناهێنن. سەروەت و سامانەکانیان لەکاری ئەوانیترەوە بەدەست دێنن. ئەوان بەهۆی کاری ئەوانی ترەوە خۆراک دەخۆن، پۆشاک دەپۆشن، لە مالەکاندا دەژین و لەبەرامبەریشدا هیچ نابەخشن. کرێکاران زۆر لەوە زیاتر بەرهەم دێنن کە لەبەرامبەردا وەک کرێ وەریدەگرنەوە، قازانجیش لەمەوە سەرچاوە دەگرێ. تەنها ئەوەندە وەردەگرن تا بگەنە کرێی داهاتوو. چەوسانەوەیەکی لەوچەشنە وەک سەدەکانی ناوەڕاست شەفاف و ئاشکرا نیە، کە سێرفەکان (ڕەعیەتەکان) بەزەبری هێز ناچاردەکران کاری خۆڕایی بۆ خاوەن زەویەکان بکەن، بەڵام لەجەوهەردا هەر یەک شتن. سەرمایەدارەکان بە هەموو ڕێگایەک پارە پەیدادەکەن، بەڵام ئەمە بە کاری کەمتر بەدەست دێنن. واقیعەن لەسەدەکانی پێشووتر سەرمایەدارەکان شتەکانیان بەرهەم دەهێنا، بەڵام ئەمڕۆ بەبێ بەرهەمهێنانی هیچ شتێک تەنها شت دەیانەوێت بریتیە لە پارە پەیدابکەن. ئەگەر سەیرێکی لیستی دەوڵەمەندەکانی ڕۆژنامەی سەندەی تایمز( Sunday times ) بکەی دەبینی کە زۆربەی دەوڵەمەندەکان پارەکانیان لە میرات و مڵک و زەوی وزار و بیمە و بانک و خزمەتگوزاری دارایی و شتی لەم بابەتە، دەستدەکەوێت. لەڕاستیدا ژمارەیەکی زۆر کەمیان شت بەرهەم دێنن. ئەوان دراوەکان یاخود بۆندەکان دەکڕن و دەفرۆشن، تەنانەت مامەڵە بە بۆندە ئێکسپایەر و کۆنەکانیشەوە دەکەن. نا نەخێر، ئەوان ئەو بۆندانە لە گەراجی کۆنی ماشێنەکان یاخود مەیدانی سکرابچیەکان هەڵناگرنەوە! بەڵکو بۆندی دارایین لەلایەن ئەو دامەزراوانەوە دروست کراون کە بە ڕیسکی گەورە حسابیان بۆ دەکرێت، لەبەرئەوەی بەشێکن لە قەرزە فێڵاویەکان (doggy debts). بازاڕی کاڵا و سەرمایە، هاوشێوەی قوماری قومارخانەیە، بەداخەوە ژیانی ملیۆنان مرۆڤ بە هەڵدانی زاری ناودەستی ملیاردێرێکی شیکپۆشەوە پەیوەستە. ئەمە چ شێواوی و فەوزایەکە؟ لەڕاستیدا بۆ ملیاردێرەکان هەرگیز ناکرێت خەسارەت مەندبن، چونکە بۆ ئەوان مامەڵەکردن گرنگە نەک بەرهەمهێنان. ئەمەش ڕێک ئەو شتەیە کە پارە پەیدا دەکات. دەسکەوت و مڵکیەت و فرۆشتنی پشکەکان: تۆ ناوی بنێ، هەرشتێک بێت دەیکەن، هیچ بەلایانەوە گرنگ نیە چی دەفرۆشن و چی دەکڕن، هەتا چەکی کۆمەڵکوژ و وێرانکەریش بێت، ئەوان تەنانەت داپیرەکانیشیان بۆ پارە و قازانج دەفرۆشن. هەروەکو سەرمایەگوزارێکی بانکی دەڵێت “هەموو شت لەلایەن چڵێسی و چاوچنۆکیەکی بێ ئەندازەوە کە بزنسەکەمان فراوان دەکات، یەکلای بۆتەوە و بڕیاری لێدراوە”


دیموكراسی و ئاڵوگۆری ئاشتیانەی دەسەڵات\nپابەندبوون بە پرنسیپی ئاڵوگۆری ئاشتیانەی دەسەڵات لە ئەمرۆدا بوەتە مەرجی سەركی دیمەكراسی و حكومەتی چاكەخواز. ئەو گەلانەی ناتوانن پرنسیپی ئاڵوگۆری ئاشتیانەی دەسەڵات پەیرەو بكەن، زۆر ئەستەمە بتوانن سیستمێكی دیموكراسی راستەقینە دامەزرێنن. بەواتە پرنسیپی ئاڵوگۆری ئاشتیانەی دەسەڵات مەرجی سەرەكی بونیادنانی دیموكراسیەكی راستەقینەیە، بە بێ ئەم چەمكە هەر قسەوباسێك لەمەر دیموكراسی و دەسەڵاتی رەشید بكرێت، دەبێتە پروپاگەندەی سیاسی جۆبلزی و ئامانجی راستی تیایدا تەفرەدانی كۆمەڵگا و جەماوەرە.\nگەلانی وڵاتانی عەرەبی و ئیسلامی بەگشتی و ئەم هەرێمە لاوازەی كوردیش بە تایبەتی، لە هەموو جیهان زیاتر گوزارشتەكانی دیموكراسی و مافی مرۆڤ و دادپەروەری و یەكسانی ... هتد، رۆژانە بەركاردێنن، تا وایلێهاتوە تەواوی ئەم گوزارشت و باسانە لای خەڵكی عەوام بسوێت و هیچ سەدا و كاریگەریەكی نەمێنێت. لەمەر ئفلیجكردنی پرنسیپی ئاڵوگۆری ئاشتیانەی دەسەڵات و بەرجەستەبوونی میراتی سیاسی لە پرۆسەی سیاسی كوردیدا، ئەم پرسە بە شێوەیەك تەشەنەی كردوە خەریكە دەبێت بە نەرێت. لە تەواوی وڵاتانی دواكەوتوو بە تایبەتی وڵاتانی عەرەبی و ئیسلامی سەرۆك تەنیا بە مردن دەستبەرداری كورسی دەسەڵاتەكەی دەبێت، ئەم ماریفەتە زۆر بە چڕی پەریوەتەوە ناو سیستمی سیاسی كوردیەوە. تەشنەكردنی ئەم نەخۆشیە و بێكەڵككردنی دیموكراسی و پەیرەونەكردنی پرنسیپی ئاڵوگۆری ئاشتیانەی دەسەڵات لای كورد ئەوەندە رۆچووەتە ناو جەستەی سیاسی و كۆمەڵایەتیەوە بووە بە گەرگەری و چارەسەری بە پرۆسەی ریفۆرمخوازی زۆر ئەستەم بووە. ئەم نەخۆشیە وەك ڤایرۆسێكی كوشندە بە تەواوەتی تێكەڵ بە شادەمارە ژیاریەكانی كۆمەڵگای كوردی بوەتەوەو بازنەی حكومەت و دەسەڵاتداریشی رەتكردوە، تەواوی رێكخراوەكانی كۆمەڵگای مەدەنی و راگەیاندنەكان بە ئازاد و ئۆپۆزسیۆنەوە بونەتە موڵكی كەسێتی و خێزانی وەك شمەك سەودا و مامەڵەی پێوە دەكرێت. پرسی ئاڵوگۆری دەسەڵات و ئیدارە لەم رێكخراوانەیش تەواو ئیفلیجكراوە. ئەم دیاردەیە بە بەرنامە كاری لەسەر دەكرێت و ئامانج تیایدا بەنەرێتكردنی میراتی سیاسیە لەم وڵاتەی ئێمە.\nریشاڵێكی ئەم قەیرانە دەگەرێتەوە بۆ سروشت و تەركیبەی كۆمەڵایەتی كۆمەڵگای كوردی و عەقڵیەتی ئیدارەدانی خێڵەكیانە و تاكرەوانەی فەرمانرەوای لە سەردەمی شۆرش و دوای شۆرشیشدا. فەرمانرەوای بە عقڵیەتی ئاغا و دەرەبەگایەتی سروشتی هەقیقی فەرمانرەوای ئەمرۆی سەركردایەتی سیاسی كوردە. لە واقعدا لە گەڵ ئەوەی كۆمەڵگای كوردی قۆناغی دەرەبەگایەتی رەتكردوە، بەڵام بە هۆی دواكەوتوی لە بواری هزر و كەمی وشیاری سیاسی تا ئەمرۆ عەقڵیەتی خێڵەكی فەرمانرەوای دەكات، هەر ئەمەیش هۆی سەرەكی ئەوەیە تا ئەمرۆ سیاسەتمەدارانی كورد كار لە سەر هێشتنەوەی كۆمەڵگا لە دۆخی دواكەوتووی و مانەوەو پارێزگاریكردن لە سروشتی خێڵەكیانە دەكەن و هانی خەڵك دەدەن بۆ گەرانەوە بۆ پەیوەستبوون بە ماریفەت و مۆراڵی خێڵەكی. ئەم واقع و سروشتە لە پرۆسەی سیاسی كوردیدا هاوشێوەی واقعی سیاسی وڵاتە كۆمەنیستەكانە لە دوای روخانی سیستمی كۆمەنیستی. لە ئەمرۆدا زۆرینەی رەهای ئەم وڵاتانە لە گەڵ ئەوەی سیستمێكی سیاسی و ئابوری جیاوازیان هەیە، بەڵام بەوەی سەركردەكانیان بە زۆری هەمان سەركردەو تێكۆشەرەكانی قۆناغی كۆمەنیزمە و هاوكات كۆمەڵگاكانیشیان نەیان توانیوە ماریفەت و عەقڵیەتی بەریوەبردنی مۆدێلی ستالینی ببرن. هەر ئەمەیش هۆی سەرەكی ئەوەیە، كە تەواوی پرۆسەی ئابوری و سیاسی ئەم وڵاتانە لە دۆخی قەیراناویدان و ناتوانن بونیادی هیچ پرۆژەیەكی ریفۆرمخوازی راستەقینە بنێن. سروشتی فەرمانرەوایان هەڵگری پاردۆكسێكە تەوای فاكتەرەكانی پێشكەوتن و گەشەكردنی توشی ئیفلیجی كردوە.\nئەم پارادۆكسە لە ئەزمونی فەرمانرەوای ئێمەدا هۆی سەرەكی ئیفلیجكردنی پرۆسەی سیاسی و هەموو هەوڵ و پرۆژەكانی ریفۆرمخوازیە.


رۆژی جیهانیی مافی مرۆڤ | پلاتفۆرمی زاگرۆس\nرۆژی جیهانیی مافی مرۆڤ\nرۆژی ١٠ ی دیسه‌مبه‌ر، یادی رۆژی جیهانی مافەکانی مرۆڤه. ئه‌مڕۆ ئه‌م یاده پێی ده‌نێته ناو ساڵی ٧١ یه‌مینیه‌وه، ٧١ ساڵ له‌مه‌وبه‌ر له ١٠ی دیسه‌مبه‌ری ساڵی ١٩٤٨ دا، هێشتا دونیا له سه‌روبه‌ندی دووكه‌ڵی خه‌ڵوز و خۆڵه‌مێشی جه‌نگی جیهانی دووه‌م نه‌جاتی نه‌بووبوو، بۆنه‌كه‌ی ده‌گه‌یشته به‌ر لووتی ماڵوێرانبوو و بریندار و جه‌رگسووتاوانی ئه‌و شه‌ڕه نه‌گریسه. هه‌ڵبه‌ت كوردستان و خه‌ڵكه‌كه‌یشی له نه‌هامه‌تی ئه‌و جه‌نگه بێ به‌ش نه‌بوون. چۆن له دوای جه‌نگیی یه‌كه‌مه‌وه خاك و نیشتیمانەکەی بووه قوربانی و كه‌وته به‌رشاڵاوی پارچه‌بوون و به‌سه‌ر چوار وڵاتدا دابه‌شكرا. هه‌ر ئاوه‌هاش له دوای جه‌نگی دووه‌می جیهانیشه‌وه، گه‌یشتنی به مافه‌كانی خۆی به حه‌ق نه‌زاندرا و بێ به‌ش بوو لێی، نموونه: روخانی كۆماری كوردستان له مه‌هاباد هه‌ر یه‌ك ساڵ پێش راگه‌یاندنی ئه‌م جارنامه‌یه بوو.\nئه‌م جارنامه‌یه له لایه‌ن كۆمه‌ڵه‌ی گشتیی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كانه‌وه به زۆرینه‌ی ده‌نگ په‌سند كرا و دوواتر به به‌رفراوانبوونی رێكخراوه‌كه و په‌یوه‌ستبوونی به زۆربه‌ی وڵاتانی جیهانه‌وه، وڵاتان به‌نده‌كانی ئه‌و جارنامه‌یان واژوو كرد. له‌ناو ئه‌و وڵاتانه‌شدا هه‌ر چوار وڵاته داگیركه‌ره‌كه‌ی كوردستانی تێدایه، واته پابه‌ندبوونیان به‌و به‌ندانه‌ی مافی مرۆڤه‌وه نیشان داوه.\nرۆژ له دوای رۆژی ئه‌م راگه‌یاندنه، بۆ ساتێكیش به‌بێ پێشێلكردنی مافه‌كانی مرۆڤی كورد و كوردستانی كه به قێزه‌ونترین شێوه‌ی دڕنده‌یی له لایه‌ن ده‌وڵه‌ته داگیركه‌ره‌كانی كوردستانه‌وه تێنه‌په‌ڕیوه. تا ده‌گاته ئه‌مڕۆ، له كاتێكدا رۆله‌كانی كوردستان له هه‌ر چوار پارچه‌یدا وه‌ك سه‌رقافڵه‌ی به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی هێزێكی دڕنده‌ی تیرۆرستی وه‌ك داعش و به‌رخۆدان له به‌رامبه‌ر ئه‌و ده‌وڵه‌ت و رژێمه نامرۆڤدۆستانه‌ی عێراق، ئێران، سووریا و توركیا دا به‌ها و نرخی مرۆڤایه‌تی هه‌موو جیهان ده‌پارێزن. هه‌ر له‌په‌راوێزی ئه‌م راستییه دا:\nئێمه وەک کومیتەی مافەکانی مرۆڤ له كۆنگره‌ی نه‌ته‌وه‌یی كوردستان –ك ن ك، ڕۆژی جیهانی مافەکانی مرۆڤ لە پێشدا لە گشت مرۆڤایەتی و مرۆڤدۆست و ئاشتیخوازان، ئەوانەی بۆ دەستەبەرکردنی مافەکانی مرۆڤ تێدەکۆشن پیرۆز ده‌كه‌ین.\nدیسانه‌وه، ئه‌و پێشێلكاریانه‌ی له دژی به‌نده‌كانی مافەکانی مرۆڤ ئه‌وانه‌ی له‌لایه‌ن ده‌وڵه‌تانی داگیركه‌ری كوردستان ئێران، توركیا، عێراق و سووریا وه ده‌كرێن، ده‌خه‌ینه به‌ر ده‌م وسینگی رێكخراوی جیهانی مافی مرۆڤ و هه‌روه‌ها بۆ هه‌موو ئه‌و وڵات و نه‌ته‌وانه‌ی كه ئه‌ندامن له نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان دا. چۆن ئێمه شه‌رمه‌زار و ریسوایان ده‌كه‌ین، ئه‌وانیش به‌هه‌مان شێوه به‌پێی به‌نده‌كانی ئه‌و جاڕنامه‌یه هه‌ڵسوكه‌وتیان له‌گه‌ڵدا بكرێت و سزابدرێن.\nدەوڵەتی داگیرکەری جمهوری ئیسلامی ئێران جگە لە زیندانیکردن، راوه‌دوونان و له‌سێداره‌دان، برسیكردن و هه‌موو جۆره پێشێلكردنه‌كانی مافی مرۆڤ له دژی گەلەکەمان رۆژهەڵاتی کوردستان بە رەوا نازانێت و لە بنپێکردنی بڕیارەکانی یەکێتی نەتەوەکان به‌رده‌وامه و گەلەکەمان له به‌رده‌م گه‌وره‌ترین مه‌ترسی و زوڵم و زۆرداری ئه‌م رژێمه شۆڤینی و نامرۆڤدۆسته‌دایه.\nده‌وڵه‌تی نه‌ژادپه‌رستی تورك، جگه له جوگرافیای ده‌وڵه‌تی توركیا، به‌به‌رچاوی دونیاوه ته‌نها سیاسه‌تی دژه كورد و ئه‌نتی دیموكراسی و مرۆڤایه‌تی پیاده ده‌كات. به‌ربووه‌ته گیانی خه‌ڵك، زیندانكردنی چالاكوانان بێ دادگاییكردن، قه‌تڵوعامی كۆمه‌ڵانی خه‌ڵك و خاپوركردنی شاروشارۆچكه‌كان و ماڵی هاوڵاتیان. ئه‌م رژێمه زۆربه‌ی ناوچه‌كانی كوردستانی به دۆخ و ناوچه‌گه‌لی تایبه‌ت كردۆته سه‌ربازگه و حاڵه‌تی شه‌ڕی تیادا راگه‌یاندووه. بەبەرچاوی دونیاوە کۆمەڵکوژی ئەنجامدەدات. هه‌روه‌ها زۆر به شێنه‌یی نیوه‌ی باشوری كوردستانی كردۆته سه‌ربازگه و ده‌زگا جاسووسیه‌كانی. به بێ منه‌تی سنووره‌كان ده‌بڕێ و شاخ و ده‌شت، گوند و ئاواییه‌كان بوردومان ده‌كات، تا ده‌گاته لێدان و بۆمبارانكردنی خه‌ڵكی سڤیلی كه‌مپی مه‌خمور و شەنگار و بە دڕندانە و بە چەکی قەدەغەکراوی نێودەوڵەتیی خەڵکی مەدەنی لە ژن و منداڵ لە رۆژاوای کوردستان قەتڵوعام دەکات. بە پلان و پیلان لەگەڵ گروبە تیرۆرستەکان دیمۆگرافیای رژاوای کوردستان دەگۆڕێت و خەڵکی ئاوارە و بێ مەسکەن ومەئوا دەکات.\nئه‌مانه و به چه‌ندین پێشێلكاری تری له‌و جۆره‌ی دژی مافه‌كانی مرۆڤ رۆژانه له لایه‌ن ئه‌م ده‌وڵه‌تانه‌وه به‌رامبه‌ر خه‌ڵك، هاوڵاتیان و ژیانی سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كانی مرۆڤی كوردستانی و به ژینگه‌ی كوردستانیشه‌وه ئه‌نجام ده‌درێن.\nئێمه له كۆنگره‌ی نه‌ته‌وه‌یی كوردستان ك ن ك، له رۆژێكی وه‌كو ئه‌مڕۆدا كه رۆژی جیهانی جاڕدانی مافی مرۆڤه. ته‌واوی ئه‌و پێشێلكاریانه  شه‌رمه‌زار و ریسوا ده‌كه‌ین. ئه‌وه‌ش ده‌ده‌ین به گوێ و به‌رچاوی ئه‌و وڵات و نه‌ته‌وانه‌ی كه ئه‌ندامن له رێكخراوی نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتووه‌كان، كه رێز له‌و به‌ندانه بگرن كه سوێندتان به مرۆڤایه‌تی خواردووه و واژووتان کردووە.\nسڵاو له گه‌لی كوردستان، ئه‌و گه‌له‌ی زیاتر له سه‌ده‌یه‌كه له‌به‌رامبه‌ر زۆرداری و پێشێلكاریه‌كانی ده‌وڵه‌ته داگیركه‌ره‌كان له خه‌بات و تێكۆشاندایه. به ملیۆنه‌ها مرۆڤی كورد و كوردستانی بۆنەته قوربانی و ژینگه‌و جوگرافیاكه‌ی كراوه‌ته مه‌یدانی ململانێی ده‌وڵه‌ته زۆردار و پاوانخوازه‌كان.\nسڵاو له پاكڕه‌وان، شه‌هیدان و ته‌واوی خه‌ڵكی كوردستان، ئه‌وانه‌ی به درێژایی ئه‌و مێژوویه سه‌ره‌ڕای ئه‌و هه‌موو نه‌هامه‌تی و وێرانكاییه، پێداری و سه‌روه‌ری و سه‌رفه‌رازی مرۆڤایه‌تیتان بۆ ماوه‌ته‌وه.\nسڵاو لە هەموو زیندانیانی سیاسی و چالاکوانانی مافەکانی مرۆڤی کوردستانی لە گرتوخانەکانی دەوڵەتە داگیرکەرەکانی کوردستان.\nسلاو له دونیای سێكۆلار و مرۆڤدۆستی جیهان و گه‌ل و نه‌ته‌وه ئاشتی و ئازادیخوازه‌كان.\nساڵیادی رۆژی جیهانی مافەکانی مرۆڤ پیرۆز بێت.\nکومیتەی مافی مرۆڤی کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان\n١٠ كانوونی یه‌كه‌م ، دێسه‌مبه‌ری ٢٠١٩\nکەژار: سیستەمی جمهووری ئیسلامی ئیران ئەهرۆمی زەخت و گوشارە لە سەر گەلانی ئازادیخواز\nفرهنگ و اخلاق میهن دوستی


یەک شەممە, 14. 9. 2014\tمەجید حەقی، فینلاند\nکەسی شۆرشگێر، مەرگیشی شۆرشگێرانەیە. وتەیەکی دکتۆر قاسملوو کە هەم ژیانی و هەم مەرگی خۆیشی شۆرشگێرانە بوو. کە باس لە میراتی رێبەرێک دەکرێت باس لە بەرهەمەکانی ناکرێت. سەرکەوتوویی رێبەری بە ژمارەی ساڵەکانی بوون بە کەسی یەکەمی رێکخراو، وڵات یان نەتەوە ناژمێردرێت. رێبەری بە واتای بەرپرسایەتی ئەنجامی کارگەلێک بۆ کۆمەڵگا، بنەماڵە، رێکخراو نەتەوە و ژینگە بۆ ئەوەی جیهانێکی چاکتر لە پێشوو وەدێ بێت. جیهانێکی چاکتر لە جیهانی رابردوو میراتی سەرەکی رێبەرە.\nئەوە دکتۆر سەعید بوو کە بە توانا کەموێنەکانی توانی سوکانی رێبەری حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران دوای نسکۆی تیرۆری دکتۆر قاسملوو بەدەستەوە بگرێت. کاتێک سێ رۆژ بەرلە کارەساتی بیست و دووی پووشپەر هێلێنی هاوسەری دکتۆر قاسملوو، کە ئاگاداری گفتگۆکانی نهێنی نێوان رێبەری حیزبی دێموکرات و کۆماری ئیسلامی بوو دەپرسێت ئەگەر شتێک بەسەرت بێ کێ حیزب بەرێوە دەبات؟ قاسملوو دەلێت: جارێ دکتۆر سەعید هەیە، ئەوانی دیکەش بەرە بەرە پێ دەگەن.\nرێبەری ئەرکێکی ئاسان نیە. جیا لە بڕیارە گرنگەکانی رۆژانە، بەشداری لە پرۆسەی بەرێوەبردن و ئەرکی قورسی گونجاندنی جیاوازیەکان بە یەکەوە، رێبەر زۆرجار بیر لەوە دەکاتەوە کە داخوا چ میراتێکی رێبەرایەتی بەجێ دێڵم؟\nمیراتی رێبەری بەرهەمی ئەو بڕیارانەیە کە بایەخ و بەهای ئەوان لە مێژوودا دەنووسرێت. دکتۆر سەعید لە هەلومەرجێکدا ئەرکی قورسی رێبەری حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێرانی بە ئەستوە گرت، کە بە هۆی شەهیدبوونی چاوەڕواننەکراوی دکتۆر قاسملوو حیزب و جۆڵانەوەی کورد تووشی شۆکێکی کاریگەر ببوو، بەرگری چەکدارانەی قورس لە کوردستان لە هەمبەر هێرشی کۆماری ئیسلامی ئێران بەرێوەبوو. بەهۆی شەری ناوخۆیی کوردستان و لێکدابڕانی دوای کۆنگرەی هەشتەمی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران، جۆڵانەوەی کورد لە هەمبەر تەنگەژەی بڕوا دەست و پەنجەی نەرم دەکرد. هاوکات رووخانی وڵاتانی یەکیەتی سۆڤیەتی پێشوو و شکست هێنانی ئایدیۆلۆجیکە تونداژۆکانی چەپ و سۆسیالیستی ببوو بە پرسێکی ناسنامەیی ناو ریزەکانی ئۆپۆزیسیۆنی ئێران و کوردستان و تەنانەت بەشێکی زۆر لە چەپە سوننەتیەکانی ناو ریزەکانی حدکا. دووساڵ دوای شەهید بوونی قاسملوو حیزبی دێموکرات بە ئاستێک خۆی گرتبوو کە کەمتر هەست بە بێ قاسملوویی دەکرا. دکتۆر سەعید ئەرکی خۆی بە شێوەیەک جێبەجێ کرد کە ئاکامەکانی لە هەموو بوارەکانی ژیانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێراندا دەبیندرا.\nمەرگی دکتۆر سەعیدیش شۆرشگێرانەبوو. ئەو رۆژێک کە ئەرکی قورسی رێبەری جۆڵانەوەی کورد لە رۆژهەڵاتی کوردستانی بە ئەستۆوە گرت، روو بە قاسملوو و هاورێیانی کرد و وتی: "ئێمە پەیمان نوێ دەکەینەوە کە رێگات درێژە بدەین یان هەوای پاکی ئازادی هەڵدەمژین یان سەربەرزانە دەگەینە لای تۆ." ئەو لەکاتێکدا شەهید کرا کە بەهێزێکی تەواوەوە خەریکی رێبەری جۆڵانەوەیەکی توند، کۆکردنەوەی ئۆپۆزیسیۆنی لێکدابراو و پڕشوبڵاوی ئێران بوو، کە ئێستاش لە دەستی پڕشوبڵاوی و بێناسنامەیی راستەقینە دەناڵێت. دادگای ناسراو بە میکۆنۆس و رەوتی لێکۆلینەوە و ئاکامەکانی دادگای تیرۆری ناجوانمێرانەی رێبەرانی کورد، بوو بەهۆی کۆتایی هاتنی تیرۆری فیزیکی رێبەران و چالاکانی سیاسی ئۆپۆزیسیۆن لە ئورووپا. شۆرشێک کە دکتۆر شەرەفکەندی بە شەهیدبوونی خۆی بەرپا کرد، کۆتایی هێنانی سێبەری ترس و تیرۆری رژێمێکی خوێنمژ بوو، کە بڕیاری دابوو هەموو ئەوانەی لە لایەن کۆماری ئیسلامیەوە نەخوازراو و دوژمنی خوان لە ناو ببات.\nدکتۆر سەعید لە رێگای هەوڵ و خەبات بۆ یەکگرتنەوە، یەکریزی و پێکەوە ژیان گیانی فیدا کرد. ئەو بەر لە شەهیدبوونی لە هەوڵێ دۆزینەوەی رێگا چارەی کەمکردنەوەی خەسارەکانی دوای کۆنگرەی هەشتەمی حیزب و کۆتایی هێنان بە دووبەرەکیەکانی ناو جۆڵانەوەی کورد بوو. 22 ساڵ دوای ئەو کۆستە گەورەیە جۆڵانەوەی کورد لە رۆژهەڵاتی کوردستان پڕشوبڵاوتر لە هەمووکات کاری بووتەوە دووپاتکردنەوەی دروشمی "یەکریزی و یەکیەتی" لە پێناو سەرکەوتندا. جێی خۆیەتی لە میراتگرانی ئەو رێبەرە بلیمەتەی کورد پرسیار بکرێت، ئاستی بەرپرسایەتی ئێوە بەرامبەر ئەو میراتانەی کە شەرەفکەندی بە کردەوە هەنگاوی بۆی هەڵدەهێنا چیە؟


شەممە٥ - ڕێبەندان - ١٣٩٨٠٩:٣٩\nSaturday25 - 01 - 202007:09\nئیسرائیل پێگەکانی کۆماری ئیسلامی ئێران دەکاتە ئامانج\n26 دێسامبر 2018\nدواین نوێکردنەوە 26 دێسامبر 2018\nلاوان میدیا: دەوڵەتی ئیسرائیل جارێکی دیکە، بنکە و بارەگاکانی کۆماری ئیسلامی و ڕێکخراوە تیرۆریستیەکانی سەر بە ڕێژمی ئێرانی کردە ئامانج.\nڕۆژی سێشەممە ٤ی بەفرامبار ۱۳۹۷ هەتاوی مووشەک و فڕۆکە شەڕکەرەکانی ئیسرائیل، جارێکی تر بنکەکانی سووپای قودس و حیزبووڵای ئێرانیان لە نزیک شاری دیمەشق کردە ئامانج، لەو هێرشانە دا چەندین کۆگای چەک و تەقەمەنی لە ناوچوون و خاپوور کراون.\nئەم هێرشانە لە کاتێک دایە کە ناتانیاهۆ سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل چەندین جار گوتوویەتی، ئێمە پێگەکانی کۆماری ئیسلامی ئێران لە سووریا دەکەینە ئامانج و شکستیان پێ دێنین.\nشایەنی باسە لەماوەی چەند ساڵی ڕابردوو دا چەندین جار هێزەکانی ئیسرائیل بە فڕۆکەی شەڕکەر و مووشەک هێرشیان کردووەتە سەر هێزەکانی ڕێژیم، زیانی زۆریان پێ گەیاندوون.\nتورکیا هەڕەشە لە کوردستانی گەورە دەکات\nلاوان میدیا: هەڕەشە و هێرشەکانی دوژمنانی کورد بۆ سەر کوردستان، کۆتاییان پێ نایە و، لە نوێترین هێرشەکان دا دەوڵەتی تورکیا دەی هەوێت نەخشەی کوردستانی گەورە بسڕێتەوە.\nبەپێی ڕاپۆرتێک کە لە میدیاکاندا بڵاو بووەتەوە، لە نوێترین هه‌وڵه‌كانی دەوڵەتی توركیا بۆ دژایه‌تیی كورد و كوردستان، ئانکارا به فەرمی داوای له كۆمپانیای "گووگڵ" كردووە، كه نه‌خشه‌ی "كوردستان" له‌سه‌ر خزمه‌تگوزاریی گه‌ڕانی سه‌ر نه‌خشه به ئۆڵاین بسڕێتەوە.\nکاربەدەستانی تورکیا دەڵێن: لەو نەخشەیە دا به‌شێک له توركیا خراوەتە سەر نەخشەی کوردستان.\n"كاهیت تۆران" وه‌زیری گواستنه‌وه و ژێرخانی تورکیا لەو بارەوە وتوویەتی: "ده‌سه‌ڵاتدارانی توركیا لەمێژە ئاگادارن، كه ئه‌و نه‌خشه‌یه له لایه‌ن گووگڵه‌وه خراوه‌ته سه‌ر نەخشەی جیهان و له پرۆگرامی گووگڵ ئێرسدا كار ده‌كات".\nناوبراو جەختی کردووەتەوە لەسەر داواکارییەكه‌مان لە گووگڵ، به‌رده‌وام ده‌بین.\nنەخشەی کوردستانی گەورە، لە گووگڵ بەشێک لە وڵاتانی توركیا، سووریا، ئێران و عێراقی له خۆ گرتووه، کە به ناوچه‌یه‌كی جێئۆگرافیی خاوه‌ن یه‌ك كولتوور داده‌نرێت.\nڕووسیا و تورکیا و ئێران بۆ لەناوبردنی كورد له سووریا ڕێک کەوتوون\nلاوان میدیا: ڕۆژنامه‌یەکی بەریتانی،لە ڕاپۆرتێکدا بڵاوی کردووەتەوە، سێ وڵاتی تورکیا، ئێران و ڕووسیا، بە تێکڕا ڕێک کەوتوون هەتا کورد لە سووریا لە ناو ببەن.\nبەپێی ڕاپۆرتی ڕۆژنامەی "تایمز"، له دوای كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی ئامریکا له سووریا و ده‌سبه‌هەڵگرتن له پشتیوانیكردنی لە هه‌سه‌ده، سێ وڵاتی تورکیا، ئێران و ڕووسیا ڕێک کەوتوون، هەتا به تێکڕا كورد له سووریە لەنێو ببەن.\nلەو ڕاپۆرتەدا هاتووە، توركیا، ڕووسیا و ئێران ده‌یانه‌وێ به‌ته‌واوەتی كورد له سووریه لە ناو ببەن، بۆ ئه‌م هه‌وڵه‌ش چاوه‌ڕێی چوونەدەرەوی هێزه‌كانی ئامریکا له سووریا دەکەن.\nویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كانی ئەمریکا، ٢ هه‌زار و ١٠٠ سه‌ربازی له سووریا دا هەیە و پشتیوانی سه‌ره‌كیی هێزه‌كانی سووریای دێموكرات "هه‌سه‌ده"ن.\nدوای بڕیاری كشانەوەی هێزەكانی ئەمریکا لە سووریا و ئەفغانستان، قسە و باس لەسەر كشانەوەی هێزەكانی ئەمریکا لە عێراق دەكرێت، بۆ ئەمە شارەزایەكی سەربازیی ئیسرائیلی هۆشداری دەداتە ئەمریکا و دەڵێت: كشانەوەی هێزەكانی ئەمریکا لە عێراق هەڵەیەكی ستراتیژی گەورە دەبێت و زیانێكی زۆر بەر هاوپەیمانانی ئەمریکا وەك كورد، سعوودیە و ئیسرائیل دەكەوێت، بەپێچەوانەوەیش مانەوەی هێزەكە دەبێتە بەربەستێكی گەورە لە بەردەم هەوڵی فراوانخوازیی رێژیمی ئێرانەوە.\nئەو شارەزا نیزامییە هاوڕایە لەگەڵ زۆرینەی شارەزایان و چاودێرە سیاسییەكان، كە كشانەوەی ئەرتەشی ئەمریکا لە سووریا، بە دیوەكەی تر سەركەوتنە بۆ ڕووسیا و ئێران و بۆ هاوپەیمانانی ئامریکا وەك كورد، سعوودیە و ئوردن و میسر و ئیمارات و ئیسرائیل دۆڕانە.\nئەمریکا هێزەکانی خۆی لە سووریا دەکشێنێتەوە\n19 دێسامبر 2018\nدواین نوێکردنەوە 19 دێسامبر 2018\nلاوان میدیا : ئەمریکا ڕایگەیاند کە سەرجەم هێزەکانیان لە سووریا دا دەکشێننەوە دواوە.\nئەمڕۆ چوارشەممە ۲٨ی سەرماوەز، کۆشکی سپی ئەمریکا ڕایگەیاند کە سەرجەم هێزەکانیان لە سووریا دەکشێننەوە دواو، ئەوەشیان ڕاگەیاندووە "کە چی دیکە خەلافەتی ئیسلامی ناسراو بە داعش لە سووریا بوونیان نەماوە، بۆیە پێویست ناکات هێزەکانمان لە سووریا دا بمێنەوە".\nپاش ئەم بڕیارە لەناکاوەی کۆشکی سپی ئەمریکا، هەر زوو لەلایەن هاوپەیمانەکانی ئەمریکا و سیاسەتوان و کەسایەتییە ئەمریکییەکان هەڵوێستی خۆیان دەربڕی\nبنیامین ناتانیاهۆ سەرۆکی حکومەتی ئیسرائیل ڕایگەیاند : ئەم بڕیارەی ئەمریکا کاریگەری لەسەر ئاسایشی ئیسرائیل دەبێت.\nهەروەها سیاسەتوان و سیناتۆری ئەمریکا لە کۆنگرێسی ئەمریکاش ڕایگەیاند : کشاندنەوەی هێزەکانی ئەمریکا لە سووریا، کورد دەخاتە مەترسییەوە.\nئەم بڕیارەی کۆشکی سپی ئەمریکا لەکاتێک دایە کە "دۆناڵد تڕەمپ" چەند ڕۆژ لەمەوبەر لە تویتێکی خۆی دا ڕایگەیاند : "داعش کۆتایی پێهات کات کاتی کشانەوەیە".\nبەڵام کۆشکی سپی ئەوەشی ڕاگەیاندووە کە دوای کۆتای هاتنی داعش کاری هاوپێمانان تەواو نەبووە.\nپەڕەى 4 لەکۆى 16 پەڕەدا


لە دۆزینەوەیەکی زانستیدا کە لەوانەیە "شۆڕشێک" دروست بکات، زانایان چینی چارەسەرێکی جیناتیان دۆزییەوە کە لەوانەیە دیاردەکانی پیری لە مرۆڤدا دوابخات، تاقیکردنەوەکان لەسەر مشک "سەرکەوتوو بووە".\nزاناکان توانیویانە بە تاقیکردنەوەی چارەسەرەکە لەسەر مشک، تەمەنى مشکەکان بۆ ماوەیەک درێژتر بکەنەوە و ئەو ئەنجامەش دەتوانرێت لەسەر مرۆڤ تاقى بکرێتەوە.\nبەپێى ئەنجامى توێژینەوەکە کە لە گۆڤارى (جۆرناڵ ساینس میدیسن)، زاناکان هەوڵیان داوە جینێک بە ناوی (کات 7) پەک بخەن کە بەشدارى سەرەکى هەیە لە پیرکردنی خانەکانی لەش.\nلاى خۆشیەوە، چۆ چینگ کە سەرپەرشى توێژینەوەیەکەى کردووە دەڵێت، ئەو چارەسەرە لەسەر ئاستى جیهان یەکەمین جۆرە و لەماوەى شەش بۆ هەشت مانگدا هەستیان بە بەرەوپێشچوون کردووە لە مشکەکاندا و تەمەنیان بەنزیکەى 25% درێژبووەتەوە.\nتیمى زانانی چینى لەڕێگەى پشکنینى هەزاران جینەوە گەڕاون بۆ ئەو پاڵنەرە بەهێزانەى کە دەبنە هۆى دروستبوونى خانەکانى پیرى.\nچۆ دەشڵێت، تیمەکەیان 100 جینیان لەنێوان 10 هەزار جیندا دیارى کردووە و بۆیان دەرکەوتووە جینی (کات 7) چالاکترین جینە کە بەشدارى لە پیربوونی خانەکاندا دەکات.\nهەر بەپێى قسەى زانایان، ئەو جینە یەکێکە لە هەزاران جین کە لەناو خانەى شیردەرەکاندا هەیە و توێژەرانیش سەرکەوتوبوون لە چاندنى ئەو جینە لە جگەرى مشکەکاندا، ئەوەش لەڕێگەى بەکارهێنانى گوێزرەوەى ڤایرۆسى لەسەرخۆ.\nسەرپەرشتیارى توێژینەوەکە باسى لەوەش کردووە، گەرچى لەئێستا ئەستەمە بتوانن ئەو تاقیکردنەوەیە لەسەر مرۆڤیش ئەنجامبدەن، بەڵام ئومێدیان هەیە ڕێگایەک بدۆزنەوە کە ببێتە هۆى دواخستنى پیرى لە مرۆڤدا گەرچى بۆ ماوەیەکى کەمیش بێت بتوانرێت تەمەنى درێژبکرێتەوە.\nکەمتر لە چوار هەزار توشبووی کۆرۆنا لە هەرێم ماون\n2021.01.31 - 14:49


مێژوی هاوڕێیەتی مرۆڤ‌و سەگ….! : چاوی گەل\nمێژوی هاوڕێیەتی مرۆڤ‌و سەگ….!\nئا: زاگرۆس زەردەشتی\nئاشکرایە کە سەگ یەکێکە لەو ئاژەڵانەی کە مێژوویەکی دووری لەگەڵ مرۆڤدا هەیە. سەرچاوە (ئۆرکۆلۆگیەکان) دێرین ناسان، ئەو راستیەیان سەلماندووە کە مرۆڤە سەرەتاییەکان، کە بە مرۆڤی (هۆمۆ سەپێنیس) ناسراون، 15000 ساڵ پێش زاین لە وڵاتی چیندا، سەگیان کەوی کردووە.\nلە 2100 پێش زاین لە وڵاتی میسۆپۆتامیادا، سەگ یەکێک بووە لە ئاژەڵە پیرۆزەکان، کاتێک کە لە بۆنەکاندا (نزا) لای خواوەندەکان کراوە، دەبوو ئەو نزایە لەسەر فۆڕمی لە قور دروستکراو، بە (پێی) سەگ مۆربکرایە. پاشان پێشکەش بە خواوەندەکان بکرایە.\nهەروەها رۆمەکان و یوپتیە میسریەکان، لاشەی سەگیان مۆمیا کردووە، یان لە شێوەی سیرامیکدا نەخشاندویانن. لە دۆزینەوەی وێنە و نیگاری سەر دیواری هەندێک لە ئەشکەوتە کۆنەکاندا، زۆر جار وێنەی سەگ و مرۆڤەکان لە کاتی راوکردن و پشوداندا، لە تەک یەکدا دەردەکەون. ئەو وێنانە ئەو راستیانەمان بۆئەگێڕنەوە و ئەسەلمێنن کە لە مێژە مرۆڤ و سەگ بە یەکدی ئاشنا و هاودەمن.\nگەلی کورد گەلێکی دێرینی شارستانیتێ میدیا و چیاکانی زاگرۆسن، بێگومان کورد رۆڵێکی کاریگەر و مەزنی لە شارستانیەتی مرۆڤایەتی لێزاوە. کەواتا کوردیش وەک ئەو مرۆڤانەی سەردەمی خۆی لە نزیکەوە بە ئاژەڵی سەگ ئاشنا بووە و لە ژیانی رۆژانەیدا، بۆ پاسەوانی و راوکردن و هاودەمی بەکارهێناوە. بێگومان سەگ لای زۆرێک لە مرۆڤی کورد، ئاژەڵێکی خۆشەویستە، بەتایبەتی لەلای گوندی و کۆچەریەکان، تەنانەت لە چیرۆکی فۆلکلۆری کوردیدا، باس لەوە دەکرێت ئاژەڵدارێک چەند سەر مەڕی بۆ سەگەکەی (نەزر) کردووە. ئەمەش خۆشەویستی نێوان سەگ و مرۆڤە.\nسەگ لە ناو زۆربەی گەلاندا و کولتوری گەلاندا، بە ئاژەڵێکی خۆشەویت و دڵسۆز ناوزەد کراوە.\nلەلای گەلانی ئاوروپی بە نزیکترین هاوڕێ ناسراوە. هەروەک چۆن (ئارەبەکان) مێژوویان لەسەر پشتی هوشترە، مرۆڤە (ئاسکیمۆیەکان) مێژوویان لەر پشتی سەگە.\nوەکو هێمامان بەوە کرد، کە گەلی کوردیش لە مێژە ئاشنایەتی و نزیکی لەگەڵ ئەو گیاندارە پەیدا کردووە، لە زۆر رووەوە، بەکاریهێناوە. لە کاتێکدا کە پێشمەرگە، زۆربەی جار شەوانە کە وەک مەفرەزە جوڵەیان ئەکرد، زۆر جار بە وەڕینی سەگەکان دەیانزانی کە نزیکی ئاوایین یان نزیکی بازگەی سەربازانی دەوڵەتی داگیرکارانی کوردستانن، هەر بۆیە بە دەنگی سەگەکان گیانی زۆر پێشمەرگە لە مەترسی رزگارئەبوون.\nگیانداری سەگ لە خزمەتکردن بە مرۆڤ و مرۆڤایەتی، رۆڵی مەزنی وازیکردووە. سەگ جگە لەوەی کە هاوڕێیەکی دڵسۆزە، بۆ راوکردن، پاسەوانی، هاودەمی، تەنانەت لە کاتی جەنگدا…هتد بەکارهێنراوە. بەڵام بەهرەی ئەم ئاژەڵە هەر لەم خەسڵەتانەدا نەمایەوە، بەهۆی بۆنکردن و هەستە بەهێزەکەیەوە، ئێستا لە کارەساتی بوومەلەرزە و دۆزینەوەی مادەی هۆشبەر و سڕکەرەکاندا، رۆڵی کاریگەر وازیدەکا و بە سەتان مرۆڤ لە مەرگ و کارەسات دەرباز ئەکات. وەک دەزانین، لە هەندێک لە وڵاتان، سەگ لە یارمەتی مرۆڤە نابینا و کەمئەندامەکاندا، چ خزمەتێکی گەورە بەم مرۆڤانە ئەکات. تەنانەت ئێستا سەگ لە رێچکەی تەندروستیشدا کاریگەری مەزنی هەیە بۆ دۆزینەوەی هەندێک دیاردەی نەخۆشی لە رێگای خوینێ مرۆڤەکانەوە، کەواتە مرۆڤ و مرۆڤایەتی گەلێک قەرزاری ئەم ئاژەلەن و پێویسە بە خۆسەویستی و رێزەوە پاداشتی بدەنەوە.\nبەڵام بە داخەوە لە نێو هەندێک کولتوری نەتەوانی تردا، ئەم ئاژەڵە سودمەندە، هەروەک هەندێک ئاژەڵی تر بە گڵاو و نەگبەت و دەنگ ناخۆش و پیس، ناوزەدکراون و کەوتونەتە بەر نەفرەت و سەرەنیزەی رکوکینەوە.\nئەوەی جێگای سەرنج و رامانە ماوەیەکە، هەندێک لە کەسان و خۆ بە روناکبیر و دەسەرلاتدار، فەرمانی کوشتنی بەکۆمەڵی ئەم ئاژەڵەیان رەواکردووە و هێرشیکی زۆر نارەوا بەرامبەر ئەم ئاژەلە لە ماڵپەڕەکان و سۆسیال میدیاوە، بەرپائەکەن، پێویستە ئەو بەڕێزانە ئەوە چاک بزانن، سەگ جگە لەو خەسڵەتانەی کە ئاماژەیان پێکراوە، ئێستا بەهەزاران کارگە و شوینی پەروەرەکردنی ئەم ئاژەلە بۆتە شوێنی دەستیکار و بە ملیۆنان مرۆڤ بژێوی ژیانیان لەسەر دروستکردنی کەلوپەل و دروستکردنی خواردن و کردنەوەی پێشانگا و رێکخستنی فێستیڤال و ریکلامی ئەم ئاژەلە پڕسود و بە بەهرەمەندەیە. بەڵام هەزاران مەخابن، تازە بە تازە لە کوردستانەکەی ئێمەدا بە شانازیەوە باسی بە کۆمەل کوشتنی ئەم ئاژەلە بەناوی نەخۆشی و گەڕیەوە و بە کۆمەڵکوژ ئەکرین و خوێنیان ئەڕێژریت..!\nوەکو تەنیا رێگا چارە بۆ ئەم ئاژەڵانە کوشتنی بەکۆمەڵیان بێت، لەبری ئەوەی کە شوین و جێگا و چارەسەری نەخۆشیەکانیان بۆبکرێت، ئاوا ئەم سامانە نەتەوەییە وەکو هەموو سامانەکانی ترمان، بێ بەها دەکرین… کورد گەلێک ئاژەڵی دانسقە و نایابی هەیە، پێویستە وەکو هەموو گەلانی دنیا، ئاژەڵە نەتەوەیەکانمان بپاریزین و شانازیان پێوە بکەین، بۆ نمونە (سەگی هەوشار) کە سەگێکی رەسەنی کوردیە، دەوڵەتی داگیرکاری تورک لە کنەی ئەوەدایە کە ئەوسەگەش بکەنە سەگی تورکی و مۆرکی تورک بوونی لێبدەن.\nپێویسە گەلی کورد بەرگری لەم ئاژەڵە و هەموو ئاژەلەکانی تر بکەن و (کۆمەڵەی بەرگری لە ئاژەڵانی کوردستان) سازبکەن. با ئەو کولتورە کۆنەپەرستیە، کە پێناسەی سەگ و گیان لەبەرانی تر بە ناشرینی ئەکات توردەنە ناو زبڵدانی مێژووەوە، پێویستە پەرلەمانی کوردستان یاسایەک بۆ بەرگری و رێزگرتن لەو ئاژەڵ و پەلەوەرانەی کوردستان دەرکات و سەرپێچیکاران رووبەرووی سزا بکرێنەوە.\nدەبیت ئەو گیانلەبەرانەی کوردستان مافیان لە ناو کۆمەڵگای کوردستاندا مەیسەر بکرێت، با چیدی ئەم گیان لەبەرانە ئەتک و قاچشکاو و گوێبڕا و چاوکویر و باڵشکاو و کلکبڕاو نەکرین. با ئەو گیانلەبەرانەی کوردستانیش لە ئەتمۆسفیرێکی هێمن و ئارامی و دڵنیایدا بژین…گیان لەبەرانی کوردستان، بە کایەی خۆیان بێبەش نەبوون لەو داگیرکردن و بەسوتماکردن و ئەنفالانەی کوردستان، ئەوانیش توشی کوشتن وراودوونان وکۆمەڵکوژی ئەنفالی شوم بوونەتەوە، ئەوانیش ئەو مێژووە رەشەی داگیرکاریە، لەتەک گوندنیشیناندا توشی بێلانەی و برسێتی و دەربەدەری بوونەتەوە. دەبا چیدی سەگ و ئاژەلەکانی ترمان ئاشتبکەینەوە، وەک بوونی خۆیان رێزیالێبگرین و ژیانایکی ئارامیان بۆ فەراهەم بکرێت.


له ٨ ی مارسدا، گه‌ڕانه‌وه بۆ مانیفێست – hkkurdistan\nHome 6 ئەرشیفی بابەتەکان 6 له ٨ ی مارسدا، گه‌ڕانه‌وه بۆ مانیفێست\nخێزانی ئێستا، خێزانی بۆرژوازی له‌سه‌ر چ بنه‌مایه‌ك دامه‌زراوه؟ له‌سه‌ر بنه‌مای سه‌رمایه و داهاتی شه‌خسی. ئه‌م خێزانه له شێوه هه‌ره پێگه‌یشتووه‌كه‌یدا ته‌نها له نێو بۆرژوازیدا بوونی هه‌یه. له كاتێكدا ته‌واوكه‌ری ئه‌م حاڵه‌ته‌ش نه‌بوونی به كرده‌وه‌ی خێزانه له‌نێو پرۆلیتاریا و له‌شفرۆشی گشتیه. خێزانی بۆرژوازی كاتێك له‌ناوئه‌چێ كه ئه‌م ته‌واوكه‌ره‌ی له‌ناوبچێ و ئه‌م دوانه‌ش ته‌نها به له‌ناوچوونی سه‌رمایه له‌ناوئه‌چن. ئایا ئێمه به‌وه تاوانبار ئه‌كه‌ن كه ئه‌مانه‌وێ كۆتایی به چه‌وسانه‌وه‌ی مناڵان له‌لایه‌ن دایك و باوكه‌وه بهێنین؟ ئێمه دان به‌م تاوانه‌دا ئه‌نێین. به‌ڵام ئێوه ئه‌ڵێن كه ئێمه پیرۆزترین په‌یوه‌ندیه‌كان له‌ناوئه‌به‌ین كاتێك په‌روه‌رده‌كردنی كۆمه‌ڵایه‌تی ئه‌خه‌ینه جێی په‌روه‌رده‌كردنی ناوماڵ. ئه‌ی په‌روه‌رده‌كردنی خۆتان چییه؟ ئایا ئه‌ویش كۆمه‌ڵایه‌تی نییه و به‌و هه‌لومه‌رجه كۆمه‌ڵایه‌تیه دیارینه‌كراوه كه له سایه‌یدا ئێوه له ڕێی ده‌ستێوه‌ردانی ڕاسته‌وخۆ یا ناڕاسته‌وخۆی كۆمه‌ڵگاوه له ڕێی قوتابخانه و شتی تره‌وه پێی په‌روه‌رده ئه‌كرێن؟ كۆمۆنیسته‌كان ده‌ستێوه‌ردانی كۆمه‌ڵگایان له په‌روه‌رده‌دا دانه‌هێناوه، به‌ڵام ته‌نها هه‌وڵ ئه‌ده‌ن كه شێوازی ئه‌م ده‌ستێوه‌ردانه بگۆڕن و په‌روه‌رده له كاریگه‌ری چینی ده‌سه‌ڵاتدار بپارێزن. قسه پوچه‌كانی بۆرژوازی سه‌باره‌ت به خێزان و په‌ره‌وه‌رده، سه‌باره‌ت به په‌یوه‌ندی پیرۆزی مناڵ و دایك و باوك ئه‌و كاته زیاتر قێزه‌ون ده‌رئه‌كه‌وێ كه به‌بۆنه‌ی كرده‌وه‌كانی پیشه‌سازی مۆدێرنه‌وه په‌یوه‌ندیه خێزانیه‌كانی پرۆلیتاریا له‌به‌ریه‌ك ئه‌ترازێ و مناڵه‌كانیان ئه‌بنه كه‌ره‌سه‌ی بازرگانی و ئامێری كار. بۆرژواكان تێكڕا هاوار ئه‌كه‌ن: ئاخر ئێوه كۆمۆنیسته‌كان ئه‌تانه‌وێ به كۆمه‌ڵایه‌تی كردنی ژنان بخه‌نه‌به‌رده‌م. كاكی بۆرژوا ژنه‌كه‌ی ته‌نها وه‌ك ئامڕازێكی به‌رهه‌مهێنان ئه‌بینێ. ئه‌و كه گوێی له‌وه ئه‌بێ كه ئامڕازه‌كانی به‌رهه‌مهێنان ئه‌بێ به كۆمه‌ڵ لێی به‌هره‌مه‌ند بن، ئیدی به شێوه‌یه‌كی خۆرسك به ئاكامێكی تر ناگات جگه له‌وه‌ی هه‌مان شت ژنانیش ئه‌گرێته‌وه. ئه‌و ئه‌سڵه‌ن هه‌ر به‌لای ئه‌وه‌دا ناچێت كه مه‌سه‌له‌ی بنه‌ڕه‌تی ئه‌وه‌یه ئه‌و هه‌لومه‌رجه نه‌هێڵی كه ژنان ته‌نها وه‌ك ئامڕازێكی به‌رهه‌مهێنان ببینرێن.‘‘ مانیفێستی حزبی كۆمۆنیست_ به‌شی دوو: پرۆلیتاریا و كۆمۆنیسته‌كان.\nمه‌سه‌له‌ی ژنان له كوردستان زۆر جار به شێوازی جیاواز باسی لێوه ئه‌كرێ. بۆ نمونه هه‌ندێك كه‌س ئه‌ڵێن كه ژن له كایه‌ی سیاسیدا كه‌مه. ئه‌ڵێن ڕێژه‌ی ژنان له په‌رله‌مان و حكومه‌ت و داموده‌زگاكان كه‌مه. ئه‌ڵێن عه‌قڵیه‌تی خێڵه‌كی و پیاوسالاری و باوكسالاری باوه بۆیه ژن وا وه‌زعی خراپه. ئه‌ڵێن خه‌تای ژن خۆیه‌تی و به‌ڵا به‌سه‌ر خۆی دێنێ و نایه‌وێ ڕزگار بێ. ئه‌ڵێن فه‌رهه‌نگ و كولتوری ژێرده‌سته‌یی ژن و ته‌نانه‌ت شه‌ریعه‌ت زاڵه ئه‌گینا ژن ڕزگاری ئه‌بوو. ئه‌ڵێن ژنان عه‌قڵیه‌تی ڕۆشنگه‌ریان پێویسته…. یان كاتێ به لێشاو ژنانێك ئه‌كوژرێن، باس دێته سه‌ر ئه‌وه‌ی كه ژن وه‌ك ئاژه‌ڵ سه‌یر ئه‌كرێ. ته‌نانه‌ت هه‌شن ئه‌ڵێن گه‌ر بگه‌ڕێینه‌وه بۆ بنه‌ماكانی ئیسلام ئیتر ژن موعه‌زه‌ز و موكه‌ڕه‌م و موحته‌ره‌م ئه‌بێ و ئیتر ’’به‌هه‌شت ئه‌كه‌وێته ژێر پێی ژنان ‘‘…… وه زۆر شتی تر كه به ناوی ژن و چه‌وسانه‌وه‌ی سه‌ری و ڕزگاریه‌كه‌یه‌وه ته‌واو ئه‌بێ. له‌سه‌ر ئه‌و جۆره له فیمینیزمی ئاینی كه گوایه ژن له‌ژێر سایه‌ی دیندا ڕێزداره، ئه‌مه‌وێ به یه‌ك دێڕ بڵێم پوچی ئه‌و قسه‌یه تاكه یه‌ك چركه‌ش هه‌ڵناگرێ قسه‌ی له‌سه‌ر بكه‌ی.\nگه‌ر ئێمه له مه‌سه‌له‌ی سه‌ره‌كی میتۆدۆلۆژی ماركس و به پێی لێكدانه‌وه‌ی ماتریالیزمی دیاله‌كتیكه‌وه سه‌یری بكه‌ین كه هیچ دیارده‌یه‌ك له خۆیه‌وه نایه‌ته بوون و له خۆشیه‌وه له‌ناو ناچێ، كه‌وایه ئه‌بێ له كۆمه‌ڵگای ئێستادا بۆ ڕه‌گوڕیشه‌ی چه‌وسانه‌وه‌ی دژ به ژنان بگه‌ڕێین. دوای ئه‌وه‌ی كه له‌سه‌ره‌وه به خودی مانیفێست ده‌ستمان پێكرد و نیشانمان دا كه بۆرژوازی خودی ژنان وه‌ك ئامڕازی به‌رهه‌مهێنان ئه‌بینێ، با چاوێكیش له به‌رنامه‌ی كۆمۆنیزمی كرێكاری، به‌رنامه‌ی دنیایه‌كی باشتر بكه‌ین. له دنیایه‌كی باشترا و له به‌شی دووی لانی كه‌مدا، یه‌كسانی ژن و پیاو، قه‌ده‌غه‌كردنی جیاكاری له‌سه‌ر بناغه‌ی ڕه‌گه‌زیدا هاتووه كه:’’خودی سته‌مكێشیی و پلەدوویی ژنان لە داهێنانی نیزامی سه‌رمایه‌داری نییه. به‌ڵام سه‌رمایه‌داری ئه‌م میراته نه‌فره‌تهێنه‌ره‌ی مێژووی له‌وه‌پێشی پەرەپێداوه و كردوویه‌تیه یه‌كێك له كۆڵه‌كه‌كانی په‌یوه‌ندیه ئابووری و كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كانی ئه‌م سه‌رده‌مه. ڕه‌گ و ڕیشه‌ی نایه‌كسانی و بێمافیه‌كانی ئه‌مڕۆی ژنان، ناگه‌ڕێته‌وه بۆ بیروباوه‌ڕی كۆن و میراتی فیكری و كه‌لتووریی نیزام و كۆمه‌ڵگا کۆن و له‌ناوچووه‌كان و په‌یامبه‌ران و دیانه‌ته‌كانی سه‌رده‌می جاهیلیه‌ت، به‌ڵكو ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ كۆمه‌ڵگای سه‌رمایه‌داری پیشەسازی و مۆدێرنی ئه‌مڕۆ. ئه‌و نیزامه‌ی كه وه‌كو فاكته‌رێكی گرنگی ئابووری و سیاسی ده‌ڕوانێته دابه‌شبوونی ڕەگەزی ئینسانه‌كان له‌مه‌یدانی به‌رهه‌مهێناندا بۆ زامنكردنی قازانجی سه‌رمایه. مرونه‌ت بەخشین بە هێزی كار لە کارپێکردن و دەرکردندا، پێكهێنانی دووبه‌ره‌كی و كێبه‌ركێ و كێشمه‌كێشی ناوخۆیی له‌نێو بەرەی خەڵکی كرێكاردا، زامنكردنی بوونی به‌شه بێبەشترەکان له‌نێو خودی چینی كرێكاردا كه له‌خواره‌وه ڕاگرتنی ئاستی ژیانی هه‌موو ئه‌م چینه مه‌یسه‌ر ده‌كات، و سه‌ره‌نجام له‌كه‌داركردنی هه‌ستی ئینسانی و چینایه‌تی كۆمه‌ڵانی كرێكار و زیندوو هێشتنه‌وه‌ی بیروبۆچوون و ئه‌فكار و ده‌مارگیریه كۆن و سواو و ئیفلیجكەره‌كان، ئه‌مانه خێروبه‌ره‌كه‌ته‌كانی سته‌مكێشیی ژنانه بۆ سه‌رمایه‌داری مۆدێرنی ئه‌مڕۆ و له‌هه‌مان كاتدا به‌شێكن له كۆڵه‌كه‌كانی كه‌ڵه‌كه‌ی سه‌رمایه له دنیای ئه‌مڕۆدا. به‌ده‌رله‌وه‌ی كه سه‌رمایه‌داری له‌زاتی خۆیدا و به‌شێوه‌یه‌كی گشتی له‌گه‌ڵ یه‌كسانی ژناندا دێته‌وه یان نا، سه‌رمایه‌داری كۆتایی سه‌ده‌ی بیسته‌م به‌شێوه‌یه‌كی دیاریكراو خۆی له‌سه‌ر ئه‌م نایه‌كسانیه بیناكردووه و به سووك و ئاسانی و به‌بێ بەرەنگاری سه‌رسه‌ختانه و زه‌بروزه‌نگاوی ده‌ستبه‌رداری نابێت.‘‘\nشیكردنه‌وه و وردكردنه‌وه‌ی وته‌كه‌ی ماركس و ئه‌نگڵس و ئه‌م به‌نده‌ی به‌رنامه به‌سه‌ر واقعیه‌تی كوردستاندا ئه‌توانێ له ڕاستی مه‌سه‌له‌كان نزیكمان بكاته‌وه. چی له‌وه ساده‌تره ژنان له‌سه‌ر كار ده‌ربكرێن و به بیانوی خێزان ڕه‌وانه‌ی ماڵه‌وه بكرێنه‌وه؟ واته كردنیان به به‌شێك له سوپای هێزی كرێكاری بێكاركراو! پاشان چیش له‌وه ئاسانتره كه ئه‌م به‌شه له چینی كرێكار كه ڕه‌وانه‌ی ماڵ كراوه و ته‌واوی كاری ماڵ، به‌خێوكردنی مناڵ، خواردن ئاماده‌كردن و جلشتن و ماڵداری به گشتی، كه به‌بێ كرێ ئه‌بێ ئه‌نجامی بدات، بكرێ به گژی چینی كرێكاردا؟ بۆرژوازی به‌مه دووبه‌ره‌كی و به‌گژدایه‌كردن ئه‌خوڵقێنێ. چ جای سوكایه‌تی و لێدان و توندوتیژی ناوماڵ و كۆمه‌ڵگا كه هه‌ستی ئینسانی و چینایه‌تی ئه‌م به‌شه له چینی كرێكار له‌كه‌دار ئه‌كات. چ جای ئه‌وه‌ی كه ژن ئه‌بێ قبوڵی بكات كه ئامڕازێكی به‌رهه‌مهێنانه، به‌رهه‌مهێنانی خواردن و هه‌موو خزمه‌تگوزاریه‌كان بۆ خێزان به خۆڕایی و له‌وه‌ش واوه‌تر ئامڕازی دووباره به‌رهه‌مهێنانه‌وه‌ی نه‌سڵی ئینسانیشه. ئه‌بێ سه‌رباری هه‌موو ئه‌و ئه‌رك و قورسایی و سوكایه‌تیه ئه‌وه‌ش له ئه‌ستۆ بگرێ كه نه‌وه‌كانی چینه‌كه‌ی خۆی بۆ سبه‌ینێی سه‌رمایه‌دار، بۆ ده‌سته‌به‌ركردنی قازانجی سه‌رمایه‌دار، بۆ زێده‌بایی دووباره به‌رهه‌م بهێنێته‌وه. ته‌نانه‌ت كوشتنی ژنان، كه له كۆمه‌ڵگای كوردستاندا كیمیابارانی هه‌ڵه‌بجه‌ش شان له شانی نادات بۆته ئه‌و زۆمبیه وه‌حشی و ترسناكه‌ی كه ژنانێك كه ناكه‌ونه ژێر چه‌قۆی ژه‌نگاوی پیاوسالاری و دڕه‌نده‌یه‌تی شه‌رفپاراستنه‌وه، ئه‌بێ كۆڵێك مه‌منون بن و به‌و جێگه‌وڕێگایه‌ی كه باسمان كرد ڕازی بن، ته‌نها به نرخی ئه‌وه‌ی له ژیاندا بمێننه‌وه و بتوانن دووباره به‌رهه‌مهێن بن. به‌رهه‌م بهێنن تاكو كرێكارێك كه سه‌رچاوه‌ی قازانج و كه‌ڵه‌كه‌ی سه‌رمایه‌یه بۆ چینی ده‌سه‌ڵاتدار هه‌میشه هه‌بێ، به‌رهه‌م بهێنن تاكو ته‌نانه‌ت سوپای چه‌كداری حزبه‌كان، حزبه‌كانی كوردایه‌تی و میلیشیاكانیان دابین بكه‌ن. به‌ڵێ، ژنان ئامڕازێكی به‌رپرسن له به‌رهه‌مهێنانه‌وه‌ی هێزی پێشمه‌رگه‌یه‌ك كه بۆ پاراستنی ده‌سه‌ڵات و پاره و سه‌روه‌ت و سامانی چینی باڵاده‌ستی كورد پێویسته.\nله ژنه كنگر فۆرشه‌كانی سه‌رشه‌قامه‌كانه‌وه تاكو ژنانی ئاواره‌ی ژێر جه‌مه‌لۆن و كوخه نایلۆنیه‌كان، تاكو كرێكاران و فه‌رمانبه‌رانی نه‌خۆشخانه‌كان، قوتابخانه‌كان، زانكۆكان، تاكو ژنه قه‌ڵه‌مبه‌ده‌سته‌كان، تاكو ژنه ناچاركراوه‌كان به له‌شفرۆشی…… هه‌مووی چاوی ته‌ماحی سه‌رمایه‌داری له‌سه‌ره وه‌ك ئامڕازێكی به‌رهه‌مهێن یاخود به‌رهه‌مهێنه‌ره‌وه تاكو نه‌وه له‌سه‌ر نه‌وه‌ی كرێكاری خامۆش و چاوله‌ده‌ست، هه‌رزان و له‌ژێر هه‌ڕه‌شه‌ی بێكاركردن و ته‌نانه‌ت میلیشیای پارێزه‌ری ده‌سه‌ڵات پێبگه‌یه‌نێت، جا چ به ئیستغلاكردن و لاقه‌كردن و ناچاركردنی ژنان به له‌شفرۆشی بێ یاخود به شێوازی تر… ئیتر ئه‌وه‌ی كه ئه‌ووترێت مه‌سه‌له فه‌رهه‌نگه، خێزانه، توندوتیژیه، وابه‌سته‌یی ژنه به ئابوری پیاو و شتی له‌و بابه‌ته‌وه، هه‌مووی ده‌رهاویشته‌ی دیارده‌یه‌كی بنه‌ڕه‌تیتر و بناغه‌ییترن نه‌ك ئه‌وه‌ی كه خه‌تای پیاوه وه‌ك ڕه‌گه‌زێكی تر و پیاوسالاری و شتی له‌م بابه‌ته‌یه، وه‌ك دیارده‌یه‌كی سه‌ربه‌خۆ. كه‌وایه گه‌ر هیچ دیارده و شتێك له خۆیه‌وه په‌یدا نابێ و هه‌رواش نافه‌وتێ مه‌بده‌ئێكی سه‌ره‌كی بێ، ئه‌توانین له‌وه تێبگه‌ین كه چه‌وسانه‌وه و پله‌دووی ژنان سه‌رچاوه‌كه‌ی ده‌سه‌ڵاتی بۆرژوازی كورده و كاری پێیه‌تی و ئه‌یپارێزێت و ئه‌یهێڵێته‌وه. به‌هۆی كۆمه‌ڵایه‌تی نه‌بوونی كاری ناوماڵه‌وه و نه‌دانی هیچ بیمه‌یه‌ك به ژنانی بێكار ده‌سه‌ڵاتی بۆرژوازی كورد ملیاره‌ها دۆلار بۆ خۆی گل ئه‌داته‌وه… ئیتر بوونی فه‌رهه‌نگی پیاوسالاری و پاراستنی یاسا و ڕێسا دینیه‌كان و ئه‌و یاسایانه‌ی بره‌و به ژێرده‌سته‌یی و پله‌دوویی ژن ئه‌ده‌ن سه‌رخانێكن كه بۆ ئه‌و ژێرخانه پێویستن. بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌م چه‌وسانه‌وه‌یه‌ش له‌ناوببرێ، ئه‌بێ ئه‌و سه‌رچاوه‌یه له‌ناوببرێ و هه‌ڵبوه‌شێنرێته‌وه هه‌روه‌ك ماركس و ئه‌نگڵس له مانیفێستدا جه‌ختیان له‌سه‌ر كردۆته‌وه، واته سۆشیالیزم كه ئه‌بێ هه‌موو ئه‌و دیاردانه‌ی سیستمی سه‌رمایه‌داری كوردستان هه‌ڵبوه‌شێنێته‌وه.


ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان: گەورە شادنێکی ئەمەریکا، کە لە نۆێنەرانی کۆشکی سپی و وەزارەتەکانی دەرەوە و بەرگری و بازرگانی پێکهاتوون، لە ڕۆژئاوای کوردستانن.\nگەورە شادنێکی ئەمەریکا، کە لە نۆێنەرانی کۆشکی سپی و وەزارەتەکانی دەرەوە و بەرگری و بازرگانی پێکهاتوون، لە ڕۆژئاوای کوردستانن.\nشەوی ڕابردوو، هاوکات لەگەڵ گەشتنی ئەردۆغان بۆ کۆشکی سپی و کۆبوونەوەی لەگەڵ دۆناڵد ترامپی سەرۆکی ئەمەریک بە فەرمانی ترامپ، گەورە شادندێکی وڵاتەکەی ڕەوانەی ڕۆژئاوی کوردستان کرا. ڕاگەیەندرا، شاندەکە، بەریت مەکگورک و چەند بەرپرسێکی وەزارەتەکانی دەرەوە، بەرگری و بازرگانی و چەندین گەورە بەرپرسی ئەمریکا لەخۆ دەگرێت و دەوترێت زاواکەی ترامیش لەگەڵیانە. ئامانج لەسەردانەکەش پتەوکردنی پەیوەندیە دووقۆڵیەکان و دانوستان لەسەر زیاترکاراکردنی ئۆپەراسیۆنی ڕزگارکردنی شاری ڕەقا و شەڕی داعشە و گروپە تەرۆرستیکانە. زانرا شاندەکە، لە ڕێگای ئاسمانییەوە گەیشتنە رۆژئاوای کوردستان.\nشاندەکە، ئەمڕۆ لەگەڵ ئەنجومەنی مەدەنی شاری ڕەقە کۆبوونەوە، ئەندامانی ئەنجومەنی مەدەنی ڕەقە پاش کۆبوونەوەکە وتیان، کە شاندەکەی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا بەڵێنیانداوە پشتگیری ئەو ئەنجومەنە بکەن بۆ ئاوەدانکردنەوەی ڕەقە.\nهەروەها وابڕیارە ئەمڕۆ ئەو شاندەی ئەمریکا لەگەڵ فەرماندەیی یەکینەکانی پاراستنی گەل و هێزەکانی سوریای دیموکرات و بەڕێوەبەرانی ڕۆژئاو و باکوری سوریا کۆببنەوە.\nئەمە سەردانە لەکاتێکدایە، دوێنی، ئەردۆغان لەگەڵ ترامپ-ی سەرۆکی ئەمریکا کۆبووەوە و نیگەرانییەکانی ئاکەپەی لەبارەی بڕیاری پڕ چەککردنی یەپەگە و پەیوەندی ئەمەریکا و ڕۆژئاوی کوردستانی بە ترامپ گەیاندبوو.\nبەرای چاودێرانی سیاسی، ئەم سەردانەی شاندی ئەمەریکی، بۆ ڕۆژئاوای کوردستان وەڵامدانەوەی ئەردۆغان و شکستی سەردانەکەی بوو بۆ ئەمریکا و بەم سەردانە هەموو هەوڵەکانی ئەردۆغان بۆ دژایەتیکردنی یەپەگە و ڕۆژئاو مایەپووچ بوونەوە و ئەمەریکاش ئەو پەیامەی بە تورکیا و ئەردۆغان دا، هاوپیەمانی و دۆستایەتی لەگەڵ کوردی ڕۆژئاوا ستراتیژیە و نەک دەسبەرداری نابن، بەڵکو پتەوتریشی دەکەن.\nله لایه‌ن ئاژانسی ده نگو باسی کوردستان ajansknews kl. ۲/۲۷/۱۳۹۶ ۰۱:۱۹:۰۰ بعدازظهر


به‌یانی ئه‌مڕۆ چوارشه‌ممه، نرخی دراوه‌كان له بازاڕه‌كانی هه‌رێمی كوردستان به‌م جۆره‌ی خواره‌وه‌یه؛ 100 دۆلار به 121 هه‌زار و 600 دیناره.100 یۆرۆ به 134 هه‌زار و 500 دیناره.100 پاوه‌ند به 156 هه‌زار و 850دیناره.100 هه‌زار تمه‌نی ئێرانی به 9 هه‌زار و 250دیناره.100 لیره‌ی توركی به 20 هه‌زار و 550 دیناره.\nئه‌مڕۆ راهێنه‌ری نوێی یانه‌ی به‌رشه‌لۆنه‌ى ئیسپانى گرێبه‌سته‌كه‌ى واژۆكرد، دوای ئه‌وه‌ی دره‌نگانی شه‌وی رابردوو یانه‌ی بلوگرانا ئێرنێستۆ ڤالڤێردی له پۆستی راهێنه‌رایه‌تیی یانه‌كه دوورخسته‌وه. یانەی بارسێلۆنا بە فەرمی دوورخستنەوەی ئێرنستۆ ڤالڤێردی لە پۆستی راهێنەرایەتی یانه‌كه راگەیاند و راستەوخۆش شوێنگرەوەکەی دیاریکرد، كه كیكێ سێتینی ئیسپانی و راهێنه‌ری پێشووی یانه‌ی ریال بێتیسه. ئه‌مڕۆ سێتین …\nڤیدیۆ.. پوتن سه‌ردانی مەزارگە ئیسلامیەكانی كرد لە سووریا\nسه‌رۆكایه‌تی سووریا، گرته‌ی ڤیدیۆیی سه‌ردانی سه‌رۆكی رووسیا، ڤلادیمێر پوتنی بۆ مزگه‌وتی ئه‌مه‌وی له دیمه‌شق بڵاوكرده‌وه، كه به یاوه‌ری سه‌رۆكی سووریا به‌شار ئه‌سه‌د، ئه‌نجامیدابوو. وه‌ك له ڤیدیۆكه‌دا ده‌رده‌كه‌وێت، سه‌رۆكی سووریا باسی مێژوو و شارستانیه‌تی دێرینی سووریا و مزگه‌وتی ئه‌مه‌وی بۆ ده‌كات. هه‌روه‌ها هه‌ردووكیان سه‌ردانی مه‌زارگه‌ی “یه‌حیای كوڕی زه‌كه‌ریا”یان له مزگه‌وته‌كه كرد. …\nسه‌رۆكی ئه‌مه‌ریكا له وتارێكدا وه‌ڵامی مووشه‌كبارانه‌كه‌ی ئێرانی دایه‌وه\nسه‌رۆكی ئه‌مه‌ریكا دۆناڵد تره‌مپ له وتارێكدا كه له كۆشكی سپی پێشكه‌شیكرد، وه‌ڵامی مووشه‌كبارانه‌كه‌ی ئێرانی دایه‌وه. دۆناڵد تره‌مپ، له ده‌ستپێكی وتاره‌كه‌یدا هێرشیكرده سه‌ر قاسم سوله‌یمانی دواتر باسی له به‌هێزی سوپای ئه‌مه‌ریكا و ئابووری ئه‌مه‌ریكا كرد. له‌و چوارچێوه‌یه‌دا تره‌مپ گوتی: “ئێمه به‌هێزین له رووی سه‌ربازی و ئابوورییه‌وه ئه‌مه باشترین پشتیوانییه بۆ ئێمه”. …\nبەهۆی قەرەباڵخییەوە 35 کەس لە رێوڕەسمی بەخاکسپاردنی قاسم سولەیمانی گیانیان لەدەستدا\nدوای ئەوەی تەرمی قاسم سولەیمانی گەیەندرایەوە شاری كرمان كە زێدی لەدایك بونی خۆیەتی، بەهۆیەوە 83 كەس بونە قوربانی بەهۆی دروست بوونی پاڵەپەستۆ. پیر حوسەین كۆڵیوەند، سەرۆكی ڕێكخراوی فریاكەوتنی ئێران، ئاشكرای دەكات بەهۆی زۆری ژمارەی بەشداربووانو دروست بوونی پاڵەپەستۆ لە شوێنی لەدایك بوونی قاسم سولەیمانی 35 كەس گیانیان لەدەستداوە و 48 …\nفەرماندەی گشتی سوپای پاسدارانی ئێران : تۆڵەیەكی تووند و كاریگەر لە ئەمەریكا دەكەینەوە\nحوسێن سەلامی، فەرماندەی گشتی سوپای پاسدارانی ئێران رایدەگەیەنێت، تۆڵەیەكی تووند و كاریگەر لە ئەمەریكا دەكەینەوە. ئەمڕۆ سێشەممە لە رێوڕەسمی بەخاكسپاردنی قاسم سولەیمانی فەرماندەی پێشووی فەیلەقی قودس. حوسێن سەلامی، فەرماندەی گشتی سوپای پاسدارانی ئێران رایگەیاند، قاسم سولەیمانی رێگری لە سەرجەم پیلانگێرییەكانی ئەمەریكا لە سووریا و عێراق و یەمەن كردبوو، ھەر بۆیە …\nپەڕە 1 of 8812345\t»\t102030...کۆتا »


تەلەفۆن و ئینتەرنێت - Telefon und Internet - We.Inform\nتەلەفۆن و ئینتەرنێت – Telefon und Internet\nHome/تەلەفۆن و ئینتەرنێت – Telefon und Internet\nتەلەفۆن و ئینتەرنێت – Telefon und Internetfranziska2018-02-08T12:30:42+00:00\nبنەما سەرەتاییەکان: گرێبەستی تەلەفۆنی لەگەڵ\nزۆربەی کات، لە ئەڵماندا چاکترە بۆخۆتان تەلەفۆنی لەگەڵتان هەبێت، لەم کاتەدا تێچوو کەمترە. بەوەشەوە، لە گرێبەستە درێژخایەنەکان دووری بکەن، لەم کاتەدا زۆربەی کات رەنگە بۆ 2 ساڵ، سنووردار بکرێنەوە بە پێشکەشکارێکی خزمەتگوزارییەکان و بەمجۆرە گۆڕانی نرخ زۆر هەستەمە.\nئەو گرێبەستانەی لە پێشدا پارەیان دەدرێت و ماوەیەکی نەگۆڕ لەوانەدا دیاریی ناکرێت، بە شێوەی ئاسایی چاکترن.بۆ کەڵکوەرگرتن لە گرێبەستێکی Prepaid (لە پێشدا پارەدراو)، سەرەتا بڕوادارییەک دەکڕن (بە شێوەی ئاسایی 10€)، که لەو رێگایەوە دەتوانن تەلەفۆن بکەن و لە ئینتەرنێتی لەگەڵ کەڵک وەرگرن. ئەگەر بڕوادارییەکە بەکارهێنرا، هەلی دیسان شارژکردنەوە هەیە. دەتوانن گرێبەستەکانی Prepaid لە دەرمانخانەکان، سوپەرمارکێتەکان و بەنزینخانەکان دابین بکەن. هەروەها ئێوە سیم کارتێک بۆ تەلەفۆنی لەگەڵ خۆتان وەردەگرن و دواتر دەتوانن بڕواداریی نوێ بکڕن.\nتەنیا کاتێک گرێبەستەکە واژۆ بکەن کە بەڕاستی لە ناوەڕۆکەکەی تێبگەن. کەسێک کە دەتوانێت ئەڵمانی قسە بکات لەگەڵ خۆ ببەن یان پێش واژۆ، گرێبەستەکە بە کەسێک کە دەتوانیت ئەڵمانی قسە بکات، پیشان بدەن. ئەم بابەتە، بەتایبەت بۆ ئەو گرێبەستانەی کە لەلایەن فەرمانبەرانی کۆمپانیاکانی پێشکەشکاری خزمەتگوزاریی، بە سەردانی شوێنی نیشتەجێبوونی ئێوەش پێشکەش دەکرێت، راستە.\nبە مەبەستی پڕکردنەوەی گرێبەستی تەلەفۆنی لەگەڵ، دەبێت ناونیشانی خۆتان بنێرنەناو. سەرەتا دەتوانن لە ناونیشانی Erstaufnahme (ناوەندی وەرگرتنی سەرەتایی) کەڵک وەرگرن. ئەگەر گواستتانەوە بۆ شوێنیکی نیشتەجێبوونی نوێ، دەبێت پێشکەشکاری خزمەتگوزاریی خۆتان لە ناونیشانی نوێ، ئاگادار بکەنەوە. ئێوە دەبێت لانی زۆر لە ماوەی سێ مانگدا، ناونیشانی نوێی بە پێشکەشکاری خزمەتگوزاریی خۆتان رابگەیەنن.زۆربەی کات، ئاگادارکردنەوەی ئێوە لە رێگای پەیامی دەقدارەوە جێبەجێ دەبێت.\nهەڵبژاردنی نرخ: پەیوەندی نێودەوڵەتی، بارستای داتا و پەیوەندی تەلەفۆنی لە ناوخۆی ئەڵمان\nکاتی هەڵبژاردنی گەڵاڵەیەکی نرخ، زۆر گرنگە کە پێشکەشکارە جیاوازەکانی خزمەتگوزاریی بەراورد بکەن. گرێدراوی ئەوەی کە دەتانەوێت پەیوەندی بە چ وڵاتێکەوە بکەن، تێچووەکان دەتوانن بە رادەی بەرچاو جیاواز بن. هەڵبەت هەموو کات دەبێت کۆمیسیۆنی مانگانە، بە رادەی 15 سێنت لە هەر وتووێژێکتان لەبەرچاو بێت. کەواتە، پەیوەندییە درێژخایەنەکانی تر، هەرزانترن. بە شێوەی ئاسایی، نرخەکانی زیاتر لە 35 سێنت لە خولەکدا، گران دێنە ئەژمێر.\nپێشکەشکارانی خزمەتگوزاریی ناسراو بۆ پەیوەندییە سەرەکییەکان بریتین لە Blauworld (عێراق)، Lebara (بۆسنە و هێرتسەگۆڤینا، عێراق، نیجەریا، پاکستان)،Lycamobile (ئۆردون، لوبنان، نیجەریا، پاکستان، سووریا، تورکیه)،Mobi (ئەریتره)، Mobilka،NettoKom (عێراق)، Ortel Mobile (ئەفغانستان)، و Star World (ئەڵبانیا، کۆزۆڤۆ، مەقدۆنیه، سێربستان). دەتوانن زانیاریی ورد لە رێگای ئینتەرنێت و راستەوخۆ لە پێشکەشکاری خزمەتگوزاریی وەرگرن. هەموو کۆمپانیاکانیش، هەندێ خزمەتگوزاریی بۆ ئینتەرنێتی لەگەڵ پێشکەش دەکەن، کە لەو رێگایەوە دەتوانن بە تەلەفۆنەکەی خۆتان بچنە سەرهێڵ (ئۆنلاین ببن). ئەم نرخانەش بەراورد بکەن!\nئەگەر پەیوەندییە ناوخۆییەکانی ئەڵمانی ئێوە زۆرن، بە شێوەی ئاسایی بە قازانجە کە گرێبەستێکی تەلەفۆنی لەگەڵی تریش دابین بکەن. پێشکەشکارانی خزمەتگوزاریی هەرزان لە بواری پەیوەندییە دەرەکییەکاندا، بە شێوەی ئاسایی نرخی تەواو گرانیان بۆ پەیوەندییە ناوخۆییەکانی ئەڵمان هەیە. ئەم بابەتە سەبارەت بە نرخی داتاش راستە. بۆ وێنە ئەگەر ئێوە تەنیا لە خزمەتگوزاریی چەت وەکو Viber،Whatsapp، یان Skype کەڵک وەردەگرن، گەڵاڵەی نرخی ئەڵمانی بەس و تەواوە. لەم کاتەدا ئێوە لە رێگای ئینتەرنێتەوە پەیوەند دەدرێن بە دەرەوەی وڵات، نەک لە رێگای رایەڵەی تەلەفۆنەوە.\nپێشکەشکارانی خزمەتگوزاریی سەرەکی ئەڵمان لە بواری گرێبەستەکانی Prepaid بریتین لە Congstar،AldiTalk،Telekom، O2،Vodafone و E-Plus. دەتوانن زانیاریی زیاتر بە شێوەی سەرهێڵ لە پێشکەشکاری خزمەتگوزاریی یان بە شێوەی خۆجێیی لە فرۆشگەکان وەرگرن.\nوای فای خۆڕایی\nFreifunk.Hamburg، هەلی دەسڕاگەیشتن بە وای فای خۆڕایی لە ئاستی شاردا دابین دەکات. بۆ ئەم کارە، رایەڵەی “Hamburg.freifunk.net” لە بەشی SSID/ناوی وای فای هەڵبژێرن. دەتوانن خاڵەکانی پەیوەندی لە ماڵپەڕی knotenkarte.de یان لە رێگای نەخشەی “freifunk” بۆ iOS و ئەندرۆید چاولێکەن.\nهەروەها، ئێستاکە، پێشکەشکارانی خزمەتگوزاریی ناوچەیی ئینتەرنێت، خەریکن رایەڵەی وای فای خۆڕایی MobyKlick دەخەنەڕێ. بۆ بەکارهێنانی ئەم رایەڵەی وای فای، “MobyKlick” لە بەشی SSID/ناوی وای فای و “Ich habe keine Benutzerdaten” لە بەشی خالی دەسڕاگەیشتن هەڵبژێرن. پاشان دەبێت ژمارە تەلەفۆنی لەگەڵی خۆتان بنێرنەناو. پاشان بە SMS، زانیاریی دەسڕاگەیشتنی خۆتان وەردەگرن.ئێستاکە دەتوانن بە شێوەی خۆڕایی تا نیوەشەوی رۆژی دواتر لە ئینتەرنێت کەڵک وەرگرن. دەتوانن خاڵەکانی دەسڕاگەیشتنی سەرەتایی لە رێگای ماڵپەڕی www.mobyklick.de/index.php?id=availability بدۆزنەوە.\nبەپێچەوانەوە، کافەکان و فرۆشگەکان کە وای فای خۆڕایی پێشکەشی مشتەریەکانی خۆیان دەکەن، زۆر کەمن. ئەم لاپەڕە کۆمەڵێکی فرەزمانە لەو فرۆشگانە لە هامبورگدا پیشان دەدات: www.hamburg-tourism.de/infos/mobile-angebote/w-lan-hotspots.\nلە وێستگەی سەرەکی هامبورگ و وێستگەکانی شەمەندەفەری Altona و Harburgدا دەکرێ بۆ ماوەی 30 خولەک بێبەرامبەر ئینتەرنێتی Telekom (ناوی SSID/WLAN: Telekom) بەکار بێنیت.


ئه‌مه‌ریكا... به‌خۆپیشاندان داوای جیاكردنه‌وه‌ی ته‌واوی ده‌نگه‌كان ده‌كرێت\n2020-11-05 [11:33 AM]\nخۆپیشاندەران لە هەندێک لە شارەکانی ئەمەریکا خۆپیشاندانیان کرد و داوایان کرد دەنگەکانی هەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی بەتەواوەتی جیابکرێتەوە، لەکاتێکدا کۆمەڵێک لە لایەنگرانی سەرۆک ترامپ لە دەرەوەی ناوەندەکانی دەنگدان لە میشگن و ئاریزۆنا خۆپیشاندانێکی هاوشێوەیان ئەنجامدا.\nپۆلیسی نیویۆرک دەیان کەسی دەستگیرکرد دوای ئەوەی خۆپیشاندانەکان ئاشتیانە بەڕێوەدەچوون، کاربەدەستانی شارەکە ئاماژە بەوە دەدەن کۆمەڵێک خەڵک " هەوڵیانداوە خۆپیشاندانەکە بگۆڕن بۆ کاری تێکدەرانە، ئەوەش لەڕێی ئاگرکردنەوە و پێکدادان لەگەڵ ئەفسەرانی پۆلیسدا."\nبە هەمان شێوە خۆپیشاندەران لە شیکاگۆ و لۆس ئانجلس و سیاتڵ و هیوستن و پیتسبێرگ و مینیاپۆڵیس و سان دیێگۆ ڕژانە سەر شەقامەکان، جیا لەوەی کە داوای جیاکردنەوەی دەنگەکانیان دەکرد، داوای یەکسانیشیان دەکرد لەنێوان ڕەگەزەکاندا.\nلەلایەکی دیکەشەوە لایەنگرانی سەرۆک ترامپ چوونە ناوەندێکی دەنگدان لە دیترۆیت، میشیگن و داوای ڕاگرتنی جیاکردنەوەی دەنگەکانیان کرد، ئەوانی دیکە لە فینیکس و ئاریزۆنا هاواریان دەکرد " ئەم دزیکردنە بوەستێنن."\nهۆکاری ئەم خۆپیشاندانە جیاوازانە ئەوەیە کە ئەنجامی هەڵبژاردنەکانی ڕۆژی سێشەممە هێشتا نادیارە، هەروەها سەرۆک ترامپیش ڕایگەیاند ساختەکاری لە ئەنجامەکاندا کراوە، لەکاتێکدا کۆمارییەکان کۆمەڵێک سکاڵای یاساییان دژی ئەنجامەکان تۆمارکردووە.\nئەم هەواڵە 397جار خوێندراوەتەوە