من وەك فێرکارێك دەمێنم و تۆش زیندانەوان! – www.facebook.com/anarkistan.net ***** sekoy-anarkistani-kurdiy-zman@riseup.net ***** https://i-f-a.org\nمن وەك فێرکارێك دەمێنم و تۆش زیندانەوان!\nAnarchistan ئەنارکیستان\tوه‌رگێڕان\t 17 مارس 2010 12 مارس 2020 1 Minute\nمن وەک فێرکارێک دەمێنم و تۆش زیندانەوان!\nزووس، یەزدانی یەزدانان فەرمانیدا تاکو پرۆمتەی سەرپێچیگەر زیندانیبکەن، بەو جۆرە بوو بەسەرهاتی من و تۆ لەوێوە دەستیپێکرد.\nتۆ بوویت بە میراتگری زیندانەوانەکانی زووس تاکو ڕۆژانە ببیت بە پاسەوانی نەوەیەک لە دریژبوونەوەی خۆرەتاو و ڕۆشنیی و بۆ من و تۆ زیندان دوو واتای جیای پەیداکرد. دوو کەس لە پشت دوو دیوی دیوار، دەرگەیەکی ئاسنین و ڕۆژنەیەکی گچکە لەنێو ئەو، تۆ لە دەرەوەی بەندگە و من لەنێوی.\nباشتر دەبێت، کە یەکدی باشتر بناسین.\nمن فێرکار … نا نا.…\nمن فێریاری سەمەدی بیهرەنگی‘م، ئەوەی کە (ئەلدوز و قەلەڕەشان) و (ماسییە ڕەشە گچکەکە)ی نووسی، بۆ ئەوەی هەمووان فێری بزووتن بکات. ئەو دەناسیت؟ دەزانم کە ئەو ناناسیت.\nمن فێریاری خانعەلی‘م، ئەو فێرکارەی کە ئێمەی فێرکردین چۆن لەسەر تەختە ڕەشەی پۆلەکەی خۆمان خۆر نیگاربکێشین، بۆ ئەوەی ڕۆشنایی ئەو شەمشەمەکوێران ڕاوبنێت.\nمن هاوکاری بەهمەنی عیزەتی‘م، پیاوێک کە هەمیشە لە ئەو بۆنی باران دەهات و مرۆڤێک کە هێشتا خەڵکی کرماشان و دێهاتەکانی لەتەک یەکەمین پاییزە باران ئەویان بیردێتەوە، ئەرێ بەراست دەزانی ئەو کێ بوو؟ دەزانم کە نازانی.\nمنی فێرکار، لە فێریارەکانی خۆم خەندە و پرسیارکردن بۆ من بە میرات ماوە.\nئێستا کە تۆ منت ناسی، تۆش لە بارەی خۆت بە من بڵێ، هاوکارەکانی تۆ کێ بوون،لە چ کەسێکەوە توندوتیژی و نەفرەتت بۆ تۆ بە میرات ماوە، زنجیرەکانی دەست و پێی تۆ لە کێوە بەجێماون؟ لە سیاچاڵەکانی زوحاکەوە؟\nتۆش لە بارەی خۆت بڵێ، تۆ کێیت؟ من بە دەسبەند و زنجیر و شەلاق و دیوارە پتەوەکانی ٢٠٩، بە چاوە ئەلەکترۆنییەکانی زیندان، بە دەرگە پتەوەکانی مەترسێنە، ئیدی ئەو شتانە هیچ ترسێک لەنێو ناخی من دروستناکەن. توڕە مەبە، هاوار مەکە، بە مشتەکۆڵە بەسەر دڵی من مەکێشە، کە لەبەر چی سەری خۆم بەرز ڕادەگرم، بەسەرهاتی مشتەکۆڵەی تۆ و سەری ژنە زیندانییەکە لەنێو بیرەوەری من ماوە.\nلە من مەدە، کە بۆ چی گۆرانی دەبێژم، من کوردم، پێشینانی من ئەوینداریی خۆیان، دەردەکانی خۆیان، تێکۆشان خۆیان و بوونی خۆیان لەنێو گۆرانی و سروودەکان بۆ من بە یادگاریی بەجێهێشتووە. من دەبێت بێژم و تۆ ببیستی. تۆ دەبێت لە گۆرانییەکەی من گوێڕادێری، من دەزانم کە ئەوە تۆ ئازاردەدات.\nمن بەر کوتەکان مەدە، کە لەکاتی ڕێکردن دەنگی پێیەکانی من دێت، ئاخر دایکم منی فێرکردووە، بە هەنگاوەکانی خۆم لەتەک زەمین قسەبکەم، نێوان من و زەمین، پەیمانێک هەیە و پەیوەندییەک کە من زەمین پڕ لە جوانیی و خەندە بکەم. دەی کەواتەتۆ بهێڵە با ڕێبکەم، بهێڵە با ئەو دەنگی پێی من ببیستێت، بهێڵە زەمین بزانێت، کە هێشتا من زیندوو و هیوادار ماوم.\nپێنووس و کاخەز لە من یاساخ مەکە، دەخوازم بۆ زارۆکانی سەرزەمینی خۆم لایە لایە بهۆنمەوە، لێوانلێو لە هیوا، پڕ لە چیرۆکەکانی سەمەد و ژیانی ئەو، پڕ لە خانعەلی و ئارەزووەکانی، لە عیزەتی و فێریارانی، دەخوازم بنووسم، دەخوازم لەتەک خەڵک قسەبکەم، لەنێو ناخی بەندگەکەی خۆمەوە، لێرەوە، تێدەگەی چی دەڵێم؟ دەزانم تۆ فێرکراویت بەرانبەر ڕۆشنایی و جوانییەکان و هزر و بیرکردنەوە ڕکت هەبێت.\nبەڵام مەترسە وەرە نێو بەندگەکەی من، لەسەر خوانە گچکە و شڕەکەی من میوان بە، ببینە چۆن هەموو شەوێک من فێریارەکانی خۆم میواندارییدەکەم، چۆن بۆ ئەوان چیرۆک دەگێڕمەوە، بەڵام تۆ مۆڵەتت نییە ببینی، تۆ مۆڵەتت نییە ببیستیت، تۆ پێویستە ئەویندار بیت، ببیت بە مرۆڤ، دەبێت لە ئەم دیوی دەرگەکە بیت، تاکو تێبگەیت، کە من چی دەبێژم.\nتۆ من تەماشابکە تاکو بزانی جیاوازی من و تۆ چییە، من هەموو ڕۆژێک لەسەر دیواری بەندگەکەی خۆم دەستانی دڵدارەکەم، چاوە جوانەکانی ئەو نیگاردەکێشم، پەنجەکانی ئەو لەنێو دەستی خۆم دەگرم و گەرمیی ژیان لەنێو دەستەکانی و چاوەڕوانیی و شەیدایی لەنێو چاوانی ئەو دەخوێنمەوە، بەڵام تۆ هەموو ڕۆژێک بە کوتەکەکەی دەستی خۆت پەنجە نووساوەکانی سەر دیوار دەشکێنیت، چاوانی چاوەڕوانیی دەردەهێنیت و دیوارەکە ڕەش دەکەیتەوە.\nدونیای تۆ هەمیشە تاریکیی و زیندان دەبێت و “هەستی ڕۆشنایی” تۆ ئازاردەدات، چەند مانگێکە من دیتنی ئاسمانێکی پڕ ئەستێرە چاوەڕوانییدەکەم.\nلەتەک ئەستێرە یاخییەکان کە لەنێو تاریکایی لەم سەری ئاسمان بۆ ئەو سەری ئاسمان بکشێن و بە ڕۆشنایی سینگی تاریکیی شەقبکەن. بەڵام تۆ ساڵانێکە لەنێو تاریکیی دەژیت، شەوی تۆ بەبێ ئەستێرەیە، دەزانی ئاسمانی بێ ئەستێرە چ واتایەکی هەیە؟ ئاسمانی هەمیشە شەو واتای چییە؟\nئەم جارە کە بۆ بەنگەی ٢٠٩ گەڕامەوە، وەرە نێو بەندگەکەی من، من بۆ تۆ کۆمەڵێک ئارەزووم هەن، نەک لە ڕەنگی نزاکانی تۆ کە سەراپا ئاگرن و ترس لە دۆزەخ، ئارەزووەکانی من پڕن لە هیوا و خەندە و ئەوین. وەرە ناو بەندگەکەی من، تاکو نهێنیی دوا خەندەی عیزەتی لەبەردەم سێدارە بە تۆ بڵێم، دەزانم کە دووبارە دەبمەوە بەندی بەندگەی ٢٠٩، لە بارێک کە تۆ بە سەراپای بوونی پڕ کینەی خۆتەوە بەسەر من دەگوڕێنیت و هێشتا دڵی من بۆ تۆ و دونیایەکی هیچ کە لە دەوری تۆ دروستکراوە، دەسووتێت. من دەگەڕێمەوە لە بارێک کە فێرکارم و هێشتا خەندەی مناڵانی نیشتمانی خۆم لەسەر لێوەکانی من ماوە.\nبەندگەی نەخۆشانی (عفونی| ئیلتیهابی) زیندانی ڕەجایی شاری کەرەج\nوەرگێڕان لە فارسی: هەژێن\n١٧ی ئایاری ٢٠١٠\n١. بە پێچەوانەی لێکۆڵەرەکان، کە لەسەر ئەوەی من لەنێو بابەتی (نامەی) بەندگەی ٢٠٩، ئەوانم بە خێو ناوبردبوو، دڕندانە کەوتنە کوتەکاریی و جنێودان و سووکایەتیکردن بە من، ئەم جارە چەند کەسێک لە پاسەوانانی بەندگەی ٢٠٩ منیان ئازارنەدا.\n٢. بەهمەنی عیزەتی فێرکاریک بوو، کە لە سەرەتای شۆڕش(مەبەست شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێرانە – و. کوردیی) لە سێدارە درا، هێشتا خەڵکی دێهاتەکانی کرماشان و کامیاران یاداوەریی زۆریان لەبارەی ئەو هەیە، دەڵێن لە کاتی لەسێدارەدران لە وەڵامی بەرپرسان کە لە ئەو دەپرسن: لە مردن ناترسێیت؟ بە خەندەوە گوتویەتی: ئەگەر مردن پیاوە، با بۆ لای من بێت، تاکو من توند توند ئەو لە ئامێز بگرم.\n* سەمەد بیهرەنگی : فێڕکار، چیرۆکنووس و وەرگێڕ و لێکۆڵەری فۆلکلۆری ئازەربایجانی. ٣١ی ئۆگوستی ١٩٦٨ لە تەمەنی ٢٩ لەلایەن کارمەندانی دەوڵەتی ئێران [پاشایەتی موحەمەد ڕەزاشا] لەنێو ئاو خنکێندرا.\nسەمەد بیهرەنگی دانەری ئەلفابێتی ئازەری بوو، کە دەوڵەتی پاشایی لە ئەو پێشوازیدەکات، بەلام ئەو ئامادەی چاپکردنی پەڕتووکەکەی نابێت و هۆکاری ئامادەنەبوونەکەی بە براکەی دەڵێت “ئەگەر من ئەوە پەسەندبکەم، دەبێت لاپەڕەکانی سەرەتای پەڕتووکەکەم بۆ پێداهەڵدانی شا و شابانوو تەرخانبکەم”\n** بەهمەن عیزەتی : شۆڕشگەر و فێرکاری یەکێک لە فێرگەکانی کامیاران، پاش ئەوەی لە دەوروبەری (پاوە) لەلایەن چەکدارانی کۆماری ئیسلامی ئێران دەستگیردەکرێت و کۆمەڵێک لە خەڵکی پاوە بۆ لای ئەیەتوڵڵا خاڵخاڵی دەچن و داخوازی لەسێدارەنەدان و ئازادکردنی بەهمەن عیزەتی دەبن، خاڵخاڵی وەک نوێنەری حزب‌اللەی تازە بەدەسەڵاتگەییشتوو، فەرمانی لەسێدارەدانی ئەو دەردەکات و ڕۆژی\n٢١ی ئۆگوستی ١٩٧٩ لەتەک هەشت هاوڕێی خۆی لە هەمان شوێنی بەرەنگاریکردنی پاسداران، گوللەباراندەکرێت.\n*** خانعەلی : ئەبولحەسەن خانعەلی، فێرکاری ٢٩ ساڵەی وانەکانی فیلۆسۆفیی و زمانی عەرەبی لەنێو کۆبوونەوەی ناڕەزایەتیی فێراکاران لە مەیدانی بەهارستان بە گوللەی پۆلیسێک دەکوژرێت.\n**** ناڕەزایەتی بەرانەر زیندانیکردن و سزای لەسێدارەدانی (فەرزاد کەمانگەر) کۆمەڵگەی کوردنشین و سنوورەکانی ئێران تێدەپەڕاند و لەنێو وێرانەکانی جەنگی سی ساڵەی ئەفغانستان، لە کابووڵ دەیان ئازادیخواز دژی بڕیار و ملهوڕییەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران خۆنیشانداندەکەن.\nبڵاوكراوه‌ته‌وه 17 مارس 2010 12 مارس 2020\nPrevious Post مانگرتنی گشتی لە یەمەن دژ بە بەرزبوونەوەی نرخەکان\nNext Post بریتانیا: داددگه بڕیاری مانگرتنی کڕیاکارانی هێڵی ئاسمانی ڕه‌تده‌کاته‌وه


چوار حیزبی سه‌ره‌کیی تورکیه کۆبوونه‌وه – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / جیهان / چوار حیزبی سه‌ره‌کیی تورکیه کۆبوونه‌وه\nچوار حیزبی سه‌ره‌کیی تورکیه کۆبوونه‌وه\nدوو شه‌ممه 13 كانونی دووه‌م 2014\tجیهان 59 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nبه گوێره‌ی هه‌واڵی ماڵپه‌ڕی ئه‌نادۆڵی تورکی، ئه‌مڕۆ عه‌بدوڵا گویل سه‌رکۆماری تورکیه سێ لایه‌نی ئۆپۆزسیۆنی تورکیه‌ی بانگهێشت کردووه تا له کۆشکی سه‌رکۆماری کۆببنه‌وه.\nله‌و باره‌وه راگه‌یه‌نراوه سەرکۆماری تورکیا عەبدوڵا گویل بۆ وتوێژکردن لە سەر پرۆژە یاسای گۆڕانکاریی لە پێکھاتەی لیژنەی باڵای دادوەرو داواکارانی گشتی لە تورکیا، هەریەکە لە سەرۆکانی بەدەپە، جەھەپە‌و مەھەپەی داوەتی کۆشکی سەرکۆماری لە ئانکارا کرد.\nبە پێی ئەو زانیارییانەی لە کۆشکی سەرکۆمارییەوە بە ماڵپه‌ڕه‌که گه‌یشتووه، گویل ھەر یەکە لە کەمال کڵچدارئۆغڵو، سەرۆکی جەھەپە. دەوڵەت باخچەلی سەرۆکی مەھەپە‌و سەلاحەدین دەمیرتاش سەرۆکی گشتی بەدەپەی بانگهێشتی کۆشکی سەرکۆماری کردووە.\nسه‌رچاوه‌که هه‌روه‌ها له زاریماڵپه‌ڕی سەرۆکایەتیی کۆمار بڵاویکردەوە: عەبدوڵا گویل، کاتژمێر١:٣٠ی نیوەڕۆی ئه‌مڕۆ دووشه‌مه لەگەڵ کڵێجدار ئۆغڵو، کاتژمێر 3 لەگەڵ سەرۆکی مەھەپە‌و کاتژمێر 6 لەگەڵ سەرۆکی بەدەپە سەلاحەدین دەمیرتاش کۆ بووه‌ته‌وه.\nتا ئێسته له ئاکامی کۆبوونه‌وه‌کان هه‌واڵێک له به‌رده‌ست نییه.\nسێ شه‌ممه 6 ئه‌یلول 2016\t6,829


جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «چارڵی چاپلن» - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nجیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «چارڵی چاپلن»\nچارڵی چاپلن (دەستکاری)\nوەک پێداچوونەوەی ٠٠:٠٠، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣\n٢٤٧ بایت سڕایەوە ، ٨ years ago\nبۆت: سڕینەوەی بەستەری نێوانویکیی دابین‌کراو لەسەر ویکیدراوە: simple, zh-yue, no, roa-tara, bat-smg, ml, be-x-old, als\nوەک پێداچوونەوەی ٢١:٣٢، ٤ی ئابی ٢٠١٣ (دەستکاری)\nب (بۆت: گواستنەوەی بەستەری نێوانویکی، ئێستا دابین کراوە لەسەر ویکیدراوە لە d:q882)\nوەک پێداچوونەوەی ٠٠:٠٠، ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣ (دەستکاری) (پووچەڵکردنەوە)\nب (بۆت: سڕینەوەی بەستەری نێوانویکیی دابین‌کراو لەسەر ویکیدراوە: simple, zh-yue, no, roa-tara, bat-smg, ml, be-x-old, als)\n[[پەڕگە:Chaplin2.jpg|ڕاست|200px|وێنۆک|وێنەیەکی چارڵی چاپلن کە لە [[ئەمریکا]] گرتوویەتی بە گەنجی]]\nچارلی لە ساڵی ١٩٠٦ کاتێ کە ١٧ ساڵ تەمەنی بوو، لە شانۆی «شارلۆک ھۆڵمز» لە ڕۆڵی کوڕی ڕۆژنامە نووسێکا باش دەرکەوت و ئەو لە لایەن دەرھێنەر گەشەی پێدراو وڕەزامەندی تەماشاچیەکانی بە دەس ھێنا. لەمە بە دواوە لە گرووپێکی [[کۆمێدی]] بوو بە ئەندام و ڕۆڵی تەڵخەکی لە گرووپی شانۆی «فڕێد کاڕنو» بە خۆی دابین کرد .ساڵانی دوایی ئەو بە ئاواتی خۆی گەیشت و توانی لە گەڵ کۆمپانی «یونایتێد ئارتیست» لە ھالیوود گریبەست ببەسێ. ئەو  لە گەڵ لیتا ئەکتەری ھۆلیوود ژیانی ھاوسەری پێک ھێنا و بوو بە خاوەنی دوو منداڵ بەڵام دوای ماوەیێک لە یەکتر جیا بوونەوە. لە ساڵی [] بە دواوە، فیلمگەلێکی بێ دەنگی بەرھەم ھێنا. لە ڕاستی دا فیلمە کۆمێدییەکانی ئەو بێ دەنگ بوون بەڵام چارلی وەھا بە توانادەروونیەکانی خۆی و خۆشەویستی ڕۆڵی ئەبینی کە ھەموو جوڵەکانی ھەزاران مانای لەخۆ دەگرت.\nدوو مانگ لە دوای ناشتنی چارلی لە سێی مارس []ز، تەرمی چارلیان لە گۆڕستان دزی. دزەکان لە بەرامبەر دانەوەی تەرمی چارلی پارە یێکی زۆریان لە بنەماڵەی ئەویست ، بەڵام لە لایەن [[پۆلیس]] دەستگیر کران و پۆلیسی [[سویسرا]] تەرمی چارلی چاپلنیان لە [[دەریاچە]]ی ژنێو دۆ‌زییەوە و جارێکی تر لە مەراسیمێکی پڕشکۆ بە خاک نێژرا. ئونا ھاوسەری چارلی پاش مردنی چارلی رووی کردە مەشروب خواردن و لە ساڵی [] بە بۆنەی [[شێرپەنجەی گەدە]]وە کۆچی دوایی کرد.\nلەپاش نزیکەی ١٥ سال بەسەر کۆچی چارلی لە ساڵی ١٩٩٢ فیلمێک بە ناوی چاپلین کە لە ژیانی ئەو گیرابوو، ھاتە بەر‌ھەم کە «ڕیچاردئاتێنبێرگ» بەرھەم ھێنەری ئەم فیلمە [[خەڵاتی ئۆسکار]]ی بە دەست ھێنا. «ژۆراڵدین» کچی چارلی لەم فیلمە ڕۆڵی دایەگەوەی واتە دایکی چارلی چاپلینی دەگێرا. بەم شێوەیە ژیانی چارلی چاپلین ڕۆیشت بەرەو پەردەی [[سینەما]] و کاریگەری کرد لە سەر ھەمووان.\nچارلی جگە لەو کورتە فیلمە بێدەنگاینەی کە ھەموو جیهانی بەخۆ سەرسامکردوە نامەیەکی بۆ کچەکەی بە میرات جێھێشتووە ، کە ڕەنگ بێت بۆ ئەوەی چارلی بناسین پێویستە ئەم نامەیە بخوێنیەوە.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/wiki/تایبەت:MobileDiff/294015»


هاوار محەمەد, Author at ژنەفتن\nپێشانگاى هونەریى دیكۆمێنتا و سەرنجێك\n19ی حوزه‌یران، 2022\nدوێنێ، ڕێكەوتى ١٨ .٠٦ .٢٠٢٢ لە شارى كاسڵ لە ئەڵمانیا پانزەیەمین پێشانگاى هونەرى “دیكۆمێنتا” Documenta دەستى پێ كرد. دیكۆمێنتا پێنج ساڵ جارێك دەكرێتەوە و لەسەر ئاستى جیهان بە گەورەترین ڕووداوى هونەریى شێوەكاری دادەنرێت كە خەڵاتەكەى بۆ هونەر دەكرێت بە نۆبڵى ئەدەبیات و ئۆسكارى سینەما بەراورد بكرێت. كارەكان لەم پێشانگایەدا لە ڕووبەرێكى گەورەى ناوەندى شارەكەدا، لە…\n28ی ئازار، 2022\n( ١ ) دواى سى ساڵ زیاتر لە بەكارهێنانى بەرفراوانى وشەى “ڕەخنە” Critique لە ئەدەبیاتى نووسینى ئێمەدا، هێشتایش ماناى ئەم چەمكە ساكار و نەخەمڵیو ماوەتەوە؛ ڕەنگە گرنگترین هۆكار ئەوە بێت كە لە ماوەى ئەو ساڵانەدا ڕەخنە لە كولتوورى زارەكیى ئێمەدا بە پرۆسەیەكى درێژى بەدەنگكردندا تێپەڕیووە كە دەرەنجام بەبێ ئەوەى لە كایەى فیكردا بەرەو گەشەكردن و…\n14ی كانونی دووه‌م، 2022\nلە ناوەڕاستى مانگى سێپتێمبەرى ساڵى ڕابردوودا نووسەر و مامۆستاى زانكۆ “نەوزاد جەمال” وتارێكى بە ناونیشانى “سپینۆزا یان هیگڵ لە كوردستان؟” لە سایتى ژنەفتن بڵاو كردەوە كە تەنیا لەم دواییانەدا دەرفەتى تەواوم هەبوو كۆى وتارەكە بخوێنمەوە. لێرەدا ناوەڕۆك و كورتەى باسەكەى بۆ ئەو خوێنەرانە دەخەمە ڕوو كە وتارەكەیان نەخوێندووەتەوە، بۆ ئەوەى وێنایەكى گشتییان دەربارەى هەبێت: ڕۆشنبیرانى…\nكانییە مۆمیاكراوەكانى نەرسیس\n29ی ته‌مموز، 2021\n١ ماوەیەكى كورت بەر لەوەى كەشتیى ئاسمانى پێرسەفێرەنسى ئەمریكى لەسەر هەسارەى مەریخ بنیشێتەوە، گالیسكەى “الأمل”ـى وڵاتى ئیمارات بەرەوى هەمان هەسارە هەڵدرا. ئامانجى گەشتی گالیسكە عەرەبییەكە، وەك گەشتەكانى تر، گوایە كۆمەڵێك ئامانجى زانستین. گۆرانیى فەرمیى پرۆژەكە هونەرمەندى ناسراوى عێراقى كازم ساهیر چڕى و شیعرەكەیشى محەمەد بنڕاشد ئال-مەكتومى سەرۆكى ئیمارات نووسیویەتى. هۆنراوەكە سادەیە و تاڕادەیەك لە نەوەیەكى…\nناشیرینیى سامناك و ناشیرینیى ترسناك\n8ی ته‌مموز، 2021\n١ كەم ئەفسانەى یۆنانی هەن جوانى و ناشیرینی تێیاندا تێمایەكى سەرەكى نەبێت؛ جوانیى خودایان و پەرییان و مرۆڤەكان، یان بە پێچەوانەوە ناشیرینیی خودایان و تیتانەكان و دێوەكان. لەنێو ئەوانەدا دوو ئەفسانە هەن كە پێم وایە كاریگەرى گەورەیان لەنێو فەلسەفە و سەرجەم فیكرى ڕۆژئاوادا داناوە: یەكەمیان چیرۆكى سێوەكەى ئەفرۆدێت و دووەمیانداوەكەى هیفایستۆسـە. چیرۆكەكەى ئەفرۆدێت باسى سەرهەڵدانى…\nشوختێك لەسەر ئیمانى سفت\n26ی نیسان، 2021\nكچ و كوڕێكى گەنج لەسەر شەقامێكى گشتى ژێست دەنوێنن و لەنێو كۆمەڵگەیەكى دواكەوتوو و “دواخراو”دا، لە شەوێكى مانگى ڕەمەزاندا، بۆ چەند دەقەیەك سەما دەكەن. مومارەسەیەكى سادە و ئاسایى، بەڵام بۆ زەینى مرۆڤى موسوڵمان و كوردەوارى كە بە قەدەغە و حەرام، بە هەوەسبازییەكى شاراوە و گەنیوو، قانگ دراوە، دەبێتە “جەریمە”یەك و درزێك لە یەكپارچەیى موتڵەقى ئەخلاق…


گوڵاڵە مورادی دوای ساڵێک بەندکران بە بارمتە ئازاد کرا\n13:25 - 24 April 2022\nهەنگاو: بەندکراوێکی سیاسی ژنی خەڵکی پیرانشار دوای زیاتر لە ساڵێک بەندکران بە دانانی بارمتە و بە شێوەی کاتی لە بەندیخانەی ئورمیە ئازاد کرا.\nبەگوێرەی ڕاپۆرتی گەیشتوو بە ڕێکخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو، ڕۆژی یەکشەممە ٤ی بانەمەڕی ٢٧٢٢ (٢٤ی ئەپریلی ٢٠٢٢)، گوڵاڵە مورادی بەندکراوی سیاسی خەڵکی پیرانشار دوای یەک ساڵ و ٧ ڕۆژ بەندکران بە دانانی بارمتەی ٤٠٠ ملیۆن تمەنی و بە شێوەی کاتی لە بەندی ژنانی بەندیخانەی ناوەندیی ئورمیە ئازاد کرا.\nگوڵاڵە مورادی لەلایەن ناوەندە ئەمنییەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێرانەوە بە هاوکاری کردنی حیزبێکی کوردستانی دژبەری حکومەت تۆمەتبار کراوە.\nهەنگاو ماوەیەک پێش ئێستا تۆمارێکی دەنگی گوڵاڵە مورادی بڵاو کردەوە کە ناوبراو دەڵێت کە ناچاریان کردووم دانپێدانانی کوڕە مێرمنداڵەکەم دژ بە من و هەروەها ئەو ڕاپۆرتانەی کە دژ بە من دراوە قبووڵ بکەم و دوای هەڕەشەیەکی زۆر ئەو کارەم کردووە و فیلمیان لە من هەڵگرتووە.\nگوڵاڵە مورادی تەمەن ٤٨ ساڵ ڕۆژی شەممە ٢٨ی خاکەلێوەی ٢٧٢٠ (١٧ی ئەپریلی ٢٠٢١) هاوڕێ لەگەڵ دوو کوڕەکەی بە ناوەکانی مەتین بەزازی ١٤ ساڵە و تاهیر بەزازی ٢١ ساڵە لە لایەن هێزەکانی ئیتلاعاتی سوپا دەستبەسەر و بۆ ئورمیە گوازرانەوە. ناوبراو پاش ٤٥ ڕۆژ لێپرسینەوە بۆ بەندی ژنانی بەندیخانەی ناوەندیی ئورمیە گوازرایەوە. دوو کوڕەکەشی پاش ماوەیەک بە دانانی بارمتە و بە شێوەی کاتی ئازاد کران.\nئەم سێ کەسە دوای کوژرانی یەکێک لە کادیرەکانی سوپای پاسداران بە ناوی عوسمان حاجی حوسێنی (خەزووری تاهیر بەزازی) کە دواتر گرووپێک بە ناوی هەڵۆکانی زاگرۆس بەرپرسیارێتییەکی بە ئەستۆ گرت، دەستبەسەر کرابوون.\nگوڵاڵە مورادی لە ماوەی ساڵی ڕابردوودا لە مافی مرەخەسی بێبەش بووە.\nجێگای باسە کە سەفیە مامووشی پوور هاوژینی ئەو کادیرەی سوپای پاسدارانیش هەر لەو پەیوەندییەدا دەستبەسەر کرابوو کە دوای دوو مانگ بەندکران بە دانانی بارمتە ئازاد کرا.


ئەمڕۆ نرخی نەوت لە پێنج مانگی رابردوودا بەرزترین ئاستی بەخۆیەوە بینی - پرس میدیا\nHome ئابووری جیهان سڵایدشۆو گرنگ هەواڵ ئەمڕۆ نرخی نەوت لە پێنج مانگی رابردوودا بەرزترین ئاستی بەخۆیەوە بینی\nئەمڕۆ نرخی نەوت لە پێنج مانگی رابردوودا بەرزترین ئاستی بەخۆیەوە بینی\nپرس میدیا 8/26/2020 11:28:00 am ئابووری, جیهان, سڵایدشۆو, گرنگ, هەواڵ,\nدوێنێ بەرمیلێک نەوتی خاوی برێنت تا ٤٥ دۆلار و هەشت سەنت بەرزبۆوە و رۆژەکەی بە ٤٦ دۆلار و ٢٩ سەنت تەواو کرد، بەڵام بەیانی ئەمڕۆ نرخی نەوت بەڕێژەی سەدا ٠،١٩ بەرزبوونەوەی بەخۆوەبینی و بە ٤٦ دۆلار و ٣٨ سەنت مامەڵەی پێوەکرا.\nلە هەمان کاتدا بەرمیلێک نەوتی رۆژئاوای تێکساس نرخەکەی گەیشتە ٤٣ دۆلار و ٣١ سەنت.\nکەمبوونەوەی بەرهەمهێنانی نەوت لە کەنداوی مەکسیک بەهۆی گەردەلوول و زریانەوە کاریگەری بەرچاوی هەیە لەسەر بەرزبوونەوەی نرخی نەوت.\nبەڕێوبەرایەتی پاراستن و ژینگەی سەربە وەزارەتی ناوخۆی ئەمریکا رایگەیاند، بەرهەمهێنانی نەوت لە کەنداوی مەکسیک-دا بەڕێژەی لەسەدا ٨٤،٣ کەمی کردووە بەرهەمهێنانی غازی سروشتی بەڕێژەی لەسەدا ٦٠،٩٤ کەمی کردووە.\nبەرەوپێشچوونەکان لە چارەسەری کۆرۆنا و پەیوەندییە تەلەفۆنییەکەی نێوان کاربەدەستانی چین و ئامریکا سەبارەت بە رێککەوتنی بازرگانی "FAZ "ی یەکەم کاریگەری ئەرێنی هەیە لەسەر نرخەکانی نەوت.\nسەرەڕای ئەمانە راگەیاندنی چارەسەری کۆرۆنا لەلایەن کۆشکی سپییەوە کاریگەری ئەرێنی هەبوو لەسەر نرخی نەوت.\nبەپێی ئامارەکانی زانکۆی جۆنز هۆپکینس ژمارەی حاڵەتەکانی کۆرۆنا لە تەواوی جیهاندا نزیکبووەتەوە لە ٢٤ ملیۆن کەس و ژمارەی ئەو کەسانەی بەهۆی ئەم پەتایەوە گیانیان لەدەستداوە گەیشتە ٨٢٠ هەزار کەس.\nئەمریکا بە زیاتر لە پێنج ملیۆن و٧٠٠ هەزار حاڵەتەی تووشبوون بە کۆرۆنا لە ریزبەندی یەکەمی جیهاندایە، دوای ئەو بەڕازیل بە سێ ملیۆن و ٦٠٠ هەزار حاڵەتەوە لە پلەی دووەمدایە و هیندستان بە سێ ملیۆن و ٢٠٠ حاڵەتەوە لە پلەی سێیەمدا دێت.\nتاگەکان # ئابووری # جیهان # سڵایدشۆو # گرنگ # هەواڵ\nBy پرس میدیا at 8/26/2020 11:28:00 am\nLabels: ئابووری, جیهان, سڵایدشۆو, گرنگ, هەواڵ\nئابووری جیهان سڵایدشۆو گرنگ هەواڵ


بەفر بارین چەند ناوچەیەكی هەرێم دەگرێتەوە – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/01/19 - 6:22 PM\nكەشناسی هەرێم پێشبینییەكانی بۆ دۆخی كەشوهەوای سبەی دوو شەممەی بڵاودەكاتەوە و ڕایدەگەیەنێت، پلەكانی گەرما تاڕادەیەك دادەبەزن.\nبەڕێوەبەرایەتی گشتی كەشناسی و بوومەلەرزەزانی هەرێم لە ڕاپۆرتێكدا ئاماژەی بەوەكردووە، سبەی دوو شەممە ئاسمانی زۆربەی ناوچەكانی هەرێم هەور دەبێت و لەزۆربەی ناوچەكان باران دەبارێت، لەهەندێ ناوچەی شاخاویش بەفر دەبارێت.\nڕاشیگەیاندووە، بەهۆی هاتنی بارستە هەوایەكی ساردەوە پلەكانی گەرما دادەبەزن.\nڕوونیشی كردۆتەوە، خێرایی با لە نێوان 5 بۆ 15 كلیومەتر دەبێت لە كاتژمێرێكدا و مەودای بینین 8 ـ 9 كلیۆمەتر دەبێت.\nلای خۆشیەوە، عەلی جابر زیادی، شارزای كەشناسی عیراقی لە ڕوونكردنەوەیەكدا ئاماژەی بەوەداوە، بەپێی نەخشەی گشتی كەشوهەوا، ناوچەكانی وڵات پێشوازی دەكات لە نزمە پاڵەپەستۆیەكی بەهێز و چالاك لە ڕۆژانی سێ شەممە و چوار شەممەی ئەم هەفتەیە.\nڕاشیگەیاندووە، بەهۆی ئەو شەپۆلەوە، ناوچەكانی وڵات دەكەونە ژێر كاریگەری لێزمە باران و هەندێك كاتیش بارانی مام ناوەند و بارستە هەوایەكی ساردیشی لەگەڵ دەبێت.\nباران بارينبەفر بارینكەشناسی عیراقكەشناسی هەرێم


تاڵیبانی ئەفغانسـتان دەڵێت ئامادە بۆ دەسـتکردنەوە بە وتووێژ\nگروپی تاڵیبانی ئەفغان دەڵێت ئامادەی دەستبکاتەوە بە وتووێژێـک کە ئاکامی هەبێت بۆ کۆتایی هێنان بە جەنگ بەو مەرجەی تەواوی داواکاریـیەکانی جێبەجێ بکرێن.\nلەو بارەیەوە ڕۆژی پـێنجشەممە لە بەیانـنامەیەکدا کە بەشی میدیای تاڵیبان بڵاوی کردەوە، تیایدا نووسراوە بۆ کۆتایی هێنان بە جەنگ ئێمە ئامادەین دەست بە دانوستاندنی بە ئاکام لەگەڵ هەموو لایەنەکانی پەیوەندیدار بکەین.\nهاوکات ڕاگەیاندنەکەی تاڵیبانی ئەفغانی ئەوە دووپاتدەکاتەوە کە دەبێت کۆتایی بە هەموو شێوازەکانی داگیرکردنی ئەفغانستان لە لایەن ئەمەریکاوە بهێنرێت و دەوڵەتێکی ئیسلامی لە ئەفغانستاندا دابمەزرێنرێت و هەروەها نابێت هیچ دەستێوەردانێکی دەرەکی لە وڵاتەکەدا بمێنێت. لە درێژەی بەیانـنامەکەدا نووسراویشە کاتێک ئەفغانیـیەکان دەگەنە ئەو بڕوایەی کە داگیرکردنی وڵاتەکە کۆتایی دێت و هێزەکانی بیانی دەکشێنەوە، ئەو کاتە دەشێت بە ئاسانی سەرجەم کێشەکان چارەسەر بکرێن، لە ڕێگەی لێكتێگەیشتن و دیالۆگی نێوان سەرجەم ئەفغانیەکان.\nگروپی تاڵیبانی ئەفغانی ڕەخنەی لەو ڕاپـۆرتانەی ئەمەریکاو هاوپەیمانی ناتۆ گرتووە سەبارەت بە درێژکردنەوەی ئەرکی لەشکریان هەتا دوای ساڵی 2016 ، ئەمەش لە ئاکامی کۆنترۆڵکردنی شاری قندوز لە باکوری وڵات بۆ چەند ڕۆژێک لە لایەن چەکدارانی تاڵیبان، دوو هەفتە لەمەوبەر.


بۆ بەرچاو ڕوونی فتواچی یەکانی پشدەر دەوڵەتی عەلمانی – ناوەندی سێکۆلار لە کوردستان\nبیروڕا, خوێندن و پەروەردە, هەڵبژاردەیەک Leave a comment 334 Views\nبۆ بەرچاوڕوونیی فەتواچییەکانی پشدەر\nعەلمانیبوون سیستەمێکی سیاسییە، بە گژ دیندا ناچێتەوە، بەڵکوو بە پێچەوانەوە، بە گوێرەی یاسا ئازادیی دینداری بە یەکسانی بۆ هەمووان، بە چاوپۆشین لەوەی سەر بە کام دینن، دابین دەکات. دەوڵەتی دینی، نە دەخوازێت و نە دەتوانێت، ئازادی و یەکسانی دابین بکات، بەڵام دەوڵەتی عەلمانی لە هەمان دوورییەوە سەرنجی هەموو ئایینەکان دەدات و ڕێز لە هەموو ئایینێک دەگرێت، بەبێ ئەوەی هیج کامیان وەک دینی دەوڵەت بناسێنێت. عەلمانیبوون دژی دین نییە، دژی بە سیاسیکردنی دینە، دژی سەپاندنی دینە و دژی بە دینیکردنی دەوڵەتە.\nبۆچی ئیسلامی سیاسی، عەلمانیبوون وەک بێدینی لێک دەداتەوە؟ لەبەر ئەوە نییە کە عەلمانییەکان بێ دینن، لەبەر ئەوەیە عەلمانییەکان دژی بازرگانیکردنن بە ئایینەوە، دژی ئەوەن دین بۆ مەرامی سیاسی وەگەڕ بخرێت. ئەوە عەلمانییەکان نیین، دین دەشێوینن، ئەوە ئیسلامییەکانن بەراوەژوو سوود لە دین دەبینن و دینی خۆڕسکی خەڵک کە میانڕۆیە، بەرەو توندڕۆیی دەبەن. عەلمانیبوون بریتییە لەوەی دەسەڵاتی سیاسی و ئیداری، لەبن هەژموونی کەنیسە دەربهێنرێت و بدرێتە دەست خەڵک. عەلمانیبوون بە مانای دونیایی، هاوزەمانی و حوکمی خەڵک دێت، ئاخر کەنیسە بە ناوی خوا و ئەو دونیاوە حوکمی دەکرد. دونیا وەک چۆن خاڵیی نییە لە دین، هەر وایش بریتی نییە لە دین، عەلمانیبوون هەقی ئەو دونیای نییە، یاسا بۆ ئەم دونیا دادەڕێژێت، بە ڕەچاوکردنی ڕێزگرتن لە ئایین و باوەڕە جیاوازەکان.\nعەلمانیبوون و دیموکراتی دوو ڕووی هەمان دراون، بۆیە لە سیستەمی عەلمانیدا مافی هەموو هاووەڵاتییەک، بە چاوپۆشین لەوەی سەر بە کام ئایینە، پارێزراوە. سیستەمێک مافی هاووەڵاتی تێدا پارێزراو بێت، ناچارە عەلمانی بێت، ئاخر ئەوە تەنیا عەلمانیبوونە، مافی یەکسان بۆ هەمووان فەراهەم دەکات. عەلمانیبوون نە لایەنگرتنی دینێکە، نە دژایەتیکردنی هیچ دینێک، بە هەمان چاو سەرنجی هەموو دینەکان دەدات. عەلمانیبوون لە نێوان دینداری و لادینیدا، بێلایەنە، هاووەڵاتی لە دەوڵەتی عەلمانیدا، ئازادە لەوەی دیندارە، یان لادین. (فمن شاء فلیٶمن، ومن شاء فلیکفر. سوورەتی کەهف، ئایەتی ٢٩) دەستووری سیستەمی عەلمانی نە پشت بە دینێک دەبەستێت، نە دژی هیچ دینێک دەوەستێتەوە. خوێندن لە سیستەمی عەلمانیدا، بێلایەنانە و بە هەمان بایەخەوە ئایینەکان بەسەر دەکاتەوە.\nئەگەر عەلمانی بین، کەسێکی نێونەتەوەییمان لێ دەردەچێت، کەسێک دونیا بە وەڵاتی خۆی بزانێت، کەسێکی گەردوونی، کەسێک بەبێ گوێدانە پاشخانی دینی، ناسنامەی نەتەوەیی، یان ڕەنگی پێست، بە هەمان ڕێزەوە سەرنجی هەموو ئینسانێک بدات. لە سیستەمی عەلمانیدا، هەمووان لەبەردەم یاسادا یەکسانن، ئاخر یاسا بۆ هاووەڵاتی دادەڕێژرێت، ئیدی ئەو هاووەڵاتییە، دیندار بێت، یان لادین، جوولەکە بێت، یان گاور، شیعە بێت، یان سوننە، نێر بێت، یان مێ.\nسیستەمی عەلمانی نە فەزڵی دینێک دەدات بەسەر دینێکی دیکەدا، نە بە چاوی سووک سەرنجی شوێنکەوتووانی هیچ دینێک دەدات. لە ڕوانگەی عەلمانییەکانەوە دیندار و بێدین یەکسانن و وەک یەک هێژان، ئاخر ئایین مەسەلەیەکی تایبەتی و کەسەکییە، پێوەندیی بە ویژدانی تاکەکانەوە هەیە. لە سیستەمی عەلمانیدا، یەکسانی هەر لە بەردەم یاسادا ڕەچاو ناکرێت، بەڵکوو یەکسانی کولتوور و مۆراڵیشە. عەلمانییەکان دژی بەبەردبوونی باوەڕ و دژی توندڕۆیی ئایینی و دژی نایەکسانی و هەڵاوێردنن. لە هیچ ئایینێکدا ژن و پیاو یەکسان نیین، سیستەمی عەلمانی ژنی لەو ستەمە ڕزگار کردووە. سیستەمی عەلمانی هەڕەشەیە بۆ سەر ئیسلامی سیاسی، کە دەقی پیرۆز لە پێناوی دەستکەوتی سیاسیدا وەگەڕ دەخات. عەلمانیبوون دژی ئیسلام نییە، دژی دەوڵەتی دینییە کە خەونی ئیسلامییەکانە. لە سایەی سیستەمی عەلمانیدا، ئیسلام ئازادە، بەڵام ئەوە ڕێگەپێدراو نییە، حیزبێک پرۆژەیەکی سیاسی، بە پشتبەستن بە شەریعەت بەڕێوە ببات.\nکە لە ئەورووپا دین لە دەوڵەت جوێ کرایەوە، کەنیسەیەک دانەخرا، ئیدی ڤیکتۆر هۆگۆ (١٨٠٢ – ١٨٨٥) گوتەنی: (دین لە ماڵی خۆی و دەوڵەت لە ماڵی خۆی،) ڕەچاو کرا. لە سایەی دەوڵەتی عەلمانیدا، هاووەڵاتییان وەک ماف و ئەرک یەکسانن، ئایین مەسەلەیەکی کەسەکییە، یاسا دەیپارێزێت، کەسیش مافی ئەوەی نییە دینی خۆی لە ڕێی ترساندن و کافراندن و هەڕەشەی کوشتنەوە، بەسەر ئەوانی دیکەدا بسەپێنێت. عەلمانیبوون دونیاییەکی بەرینە جێی هەمووانی تێدا دەبێتەوە و شکۆی هەمووانی تێدا پارێزراوە.\nدەوڵەت دوو جۆر نییە، دەوڵەتی باوەڕدار و دەوڵەتی بێباوەڕ، ئەوە هاووەڵاتییانن هەیانە باوەڕدارە و هەیانە باوەڕی بە هیچ دینێک نییە. دەوڵەت مافی ئەوەی نییە لەبارەی باوەڕەوە لێپرسینەوە لە هاووەڵاتییان بکات، ئەوە ئیشی ئاسمانە. حیزبی ئیسلامی هەوڵی بۆ ئەوەیە، حوکمەکانی شەریعەت جێبەجێ بکات، بەڵام چونکە هەر یەکێک لەو حوکمانە چەندان لێکدانەوە هەڵدەگرێت، بۆیە چۆنییەتی جێبەجێکردنی شەریعەت، ڕەچاوکردنی یەکێکە لەو لێکدانەوانە، کە هیچ مەرج نییە دروست بێت، ئاخر هەر لێکدانەوەیەک بۆچوونی کەسێکە، کە دەشێت بکەوێتە هەڵەوە، چونکە کەس لە هەڵە بەدوور نییە. کەس مافی ئەوەی نییە، بە پشتبەستن بە حوکمەکانی ئیسلام فەرمانڕەوایی بکات، ئاخر تەنیا پەیامهێن (کە نێردراوی ئاسمان بوو،) ئەو مافەی هەبوو. ناکرێت گوتاری سیاسی، پشتی بە پەیامی پیرۆز قایم بێت، چونکە دەسەڵات پێویستە نوێنەری هەڵبژێردراوی چین و توێژەکانی کۆمەڵ بێت، نەک خۆی بە نوێنەری خوا بزانێت.\nعەلمانیبوون ئەوە نییە بێیت وەک ئەتاتورک (١٨٨١ – ١٩٣٨) حەرفی (عەرەبی) بگۆڕیت بە لاتینی، ئەوە نییە کوفر بکەیت، یان هەر لەبەر ئەوەی چەپ، یان مۆدێرنیت، ئیدی خۆت بە عەلمانی بزانیت. ئەوەیش پارادۆکسە، دەستوور بە (ئیسلام دینی فەرمیی دەوڵەتە) دەست پێ بکات و زۆرینەی بەندەکانی کۆپیی دەستووری فەرەنسایی بن. ئیسلام دینە، دەوڵەت نییە، ئیسلام پەیامێکی ڕووحییە، نەک سیاسی.\nئیسلامییەکان سوننە بن یان شیعە، هەوڵیان بۆ دامەزراندنی دەوڵەتی دینییە و ناکۆکییەکانیان لەسەر دەسەڵاتە، نە زادەی لێکدانەوەی جیاوازە بۆ دەق، نە پێوەندیی بە شێوازی فەرمانڕەوایییەوە هەیە. دەوڵەتی دینی لەبەر ڕۆشناییی شەریعەتدا دەستوور دەنووسێتەوە، دەستوورێک دژی تاک و ئازادییە کەسەکییەکانە و هیچ لەگەڵ هاووەڵاتیبوون و مافەکانی مرۆڤدا کۆی ناکاتەوە، بە پێچەوانەی دەوڵەتی عەلمانییەوە کە بە یاسا هەم ماف و ئازادییەکانی تاک دیاری دەکرێن و هەم ئەرکەکانیشی. لە دەوڵەتی دینیدا، نە باسێک لە تاک هەیە، نە لە ئازادییەکانی، ئاخر تاک تێیدا لە بازنەی شەریعەتدا زیندانی دەکرێت. لە دەوڵەتی دینیدا ئازادیی تەفکیر نییە، ئازادیی تەکفیر هەیە، هەر تاکێک سنووری فیکری فەرمیی بەزاند، وەک کافر سەرنج دەدرێت.\nلای شیعە پێوەندییەکی ئۆرگانیکی وەها لە نێوان دین و دەوڵەتدا هەیە، کە لە هیچ سیستەمێکی تیۆکراتی دیکەدا نییە، ئاخر شیعە هەر بەوە قایل نەبووە، دین و دەوڵەت پێکەوە گرێ بدات، بەڵکوو دەوڵەتی کردووە بە یەکێک لە پایەکانی دین. ڕێبەری دەوڵەت لای شیعە، ئیمامێکە قەت ناکەوێتە هەڵەوە، هەموو دەسەڵاتێکی هەیە و ڕاستەوخۆ بە ناوی خواوە دەپەیڤێت. مەترسیی گەورەی دەوڵەتی دینی لەوەدایە، لێکدانەوەی تێکستی پیرۆزیشی قۆرخ کردووە کە بەو هۆیەوە سواری سەری ئازادی بووە. جان جاک ڕۆسۆ (١٧١٢ – ١٧٧٨) گوتوویەتی: (کەنیسە ستەمکارترین شێوازی حوکمی پێشکەشی دونیا کرد.)\nلە دەوڵەتی دینیدا لێ ناگەڕێن تاک بیر بکاتەوە، ئاخر دەوڵەت لەبری تاک بیر دەکاتەوە، تاک نە شکۆی پارێزراوە، نە هیچ مافێکی دابین کراوە و نە هیچ ئازادییەکی هەیە، ئاخر دەوڵەتی دینی هێشتا ملکەچی ڕێساکانی سەردەمی کۆیلایەتییە. دەوڵەتی دینی، بە پشتبەستن بە شەریعەت، ژنانی ئێزدی بە دیل دەگرێت و وەک کۆیلەی سێکسی مامەڵەیان پێوە دەکات. لە دەوڵەتی دیندا وێڕای دووانەی کۆیلە و ئازاد، کار بە دووانەی نێر و مێ، موسوڵمان و ناموسوڵمانیش دەکرێت، نێر باڵاترە لە مێ و موسوڵمان هێژاترە لە ناموسوڵمان.\nلە دەوڵەتی عەلمانیدا، هاووەڵاتیبوون دەکەوێتە سەنتەرەوە، هاووەڵاتییان ماف و ئازادییان هەیە و لەبەردەم یاسادا یەکسانن، بەڵام لە دەوڵەتی دینیدا، هاووەڵاتی بوونی نییە، ڕەعیەت هەیە، کۆمەڵ لە دوو کاتەگۆری پێک دێت، عەوام و خەواس، خەواس بە ناوی ئاسمانەوە حوکمی عەوام دەکات، ئاخر پاشا، خەلیفە، سوڵتان یان میر، خۆیان بە سێبەری خوا دەزانن لەسەر زەوی و دژایەتیکردنیان کوفرە و دەکەوێتە خانەی دژایەتیکردنی خواوە.\nعەلمانیبوون سیستەمێکی جێگیر و نەگۆڕ نییە، خۆی لەگەڵ هەموو هەلومەرجێکدا دەگونجێنێت، بزاڤێکی کۆمەڵایەتییە، لەگەڵ واقیع و کاروباری دونیا خەریکە، هەقی بەسەر غەیب و لایەنە ڕووحییەکانەوە نییە. عەلمانیبوون کە دەسەڵات لە دین و پاشا لە پەرستگە، جیا دەکاتەوە، بەوە شکۆی زەوتکراو بۆ تاک دەگەڕێنێتەوە. سپینۆزا (١٦٣٢ – ١٦٧٧) گوتوویەتی: (دەوڵەت بەردەوام لە گۆڕاندایە و پێویستی بە نوێکردنەوە هەیە، بە پێچەوانەی شەریعەتەوە کە ملکەچی یاسای گۆڕان نییە، بۆیە پێویستە دەستوور بە کۆمەکی یاساکانی دادپەروەری و ئازادی و یەکسانی بنووسرێتەوە، نەک لەبەر تیشکی شەریعەتدا.)\nسێیەمین سەرۆکی ئەمریکا، تۆماس جیفەرسۆن (١٧٤٣ – ١٨٢٨) دەڵێت: (زۆرەملێ لە ئاییندا ستەمکارییە، پێویستە ئازادیی ویژدان و بیروباوەڕ بۆ خەڵک دابین بکەین.) عەلمانیبوون ئەوەیە، دەوڵەت ناسنامەیەکی دینی نابێت و هیچ مەرج نییە جومگە گرنگەکانی دەسەڵات، بە دەست ئەوانەوە بن کە سەر بە دینی زۆرینەن. عەلمانیبوون نە ئایدۆلۆجیاییە، نە باوەڕ، شێوازی فەرمانڕەوایییە، شێوازێک کە دین ناکاتە سەرچاوەی داڕشتنی یاسا و دەستوور. عەلمانیبوون دژی دین نییە، ئێستایش لە فەرەنسا، زۆر لە پشووەکان بۆنەی دینین و هێشتا خوێندن لە قوتابخانەی دینیدا، بە پارەی باجدەر بەڕێوە دەچێت.\nدەوڵەتی عەلمانی دژی تیۆکراتییە کە دەسەڵات تێیدا لەبن هەژموونی توێژێک لە پیاوانی ئاییندایە، پیاوانێک کە فەرمانڕەوایی بە مافێکی خودایی خۆیان دەزانن و بە پاساوی داکۆکیکردن لە ویستی خوا، ویستی خۆیان بەسەر هەموو جومگەیەکی دەوڵەتدا دەسەپێنن و لێ ناگەڕێن یاساگەلێکی گونجاو لەگەڵ ڕەوتی مێژوودا دابڕێژرێن. عەلمانیبوون ئەوەیە، دین مافی ئەوەی نییە، دەست وەربداتە ژیانی تایبەتی هاووەڵاتییانەوە و ئازادییەکانی تاک بەرتەسک بکاتەوە. سیستەمی عەلمانی وەک چۆن دین لە دەوڵەت جیا دەکاتەوە، ڕێ بە فیکری چەقبەستوویش نادات، دزە بکاتە نێو دەوڵەتەوە. سیستەمی عەلمانی پشت بە ئەزموونی دەوڵەمەندی گەلان و بە زانست دەبەستێت، نەک بە نەریت و بە غەیب.\nهەر ئەم یان ئەو کاهین خەو بە خواوە نابینن، (جۆرج بوش)یش کە پەلاماری عێراقی دا، گوتی: خوام لە خەونمدا دیتوە و داوای لێ کردووم، هێرش بکەمە سەر عێراق. بۆچی میری حیزبی ئیسلامی و سەرۆک هاوخەونن؟ چونکە دەسەڵاتی دینی و بەرژەوەندی، یەک گیانن لە دوو جەستەدا. ئەنارشیستە دێرینەکان: پروودۆن (١٨٠٩ – ١٨٦٥) و باکونین (١٨١٤ – ١٨٧٦) دەیانگوت: (دەوڵەت و دین و موڵکی تایبەتی، ستەم بەرهەم دەهێنن، تا خۆمان لەبن هەژموونی ئەو سێکۆچکەیە قوتار نەکەین، نە دیموکراتی سەروەر دەبێت، نە دادپەروەری.) سیکولاریزم ئایین نییە، تا ئایینێکی دیکە ڕەت بکاتەوە، یان بکەوێتە شەڕەوە لەگەڵیدا، سیکولاریزم دژی بە سیاسیکردنی دینە کە لە باشترین دۆخیدا ئیخوان بەرهەم دەهێنێت، ئیخوانێک کە دایکی شەرعیی هەموو بزووتنەوە تیرۆریستییە ئیسلامییەکانە.\nدزێوترین تیرۆر و تاوان و جینۆساید بە ناوی دینەوە کراون، بە ناوی دینەوە مۆزە و شوێنەوار و کەلەپووری مرۆڤایەتی تێک دراون. تا دین لە سیاسەت جوێ نەکرێتەوە، تاوانی گەورە هەر درێژەی دەبێت، ئاخر دین و سیاسەت پێکەوە، قاعیدە و تالیبان و داعش بەرهەم دەهێنن. سیکولاریزم کرۆکێکی ئینساندۆستانەی هەیە، ئیشی ئەوە نییە، دین بسڕێتەوە، ئاخر بەگژدا چوونەوەی دین، لەگەڵ دیموکراتیدا نایەتەوە. سیکولاریزم کولتوورێکی گەردوونییە، ئینسانێک بەرهەم دەهێنێت، ڕێز لە بەهاکانی ئەوی دی و لە جیاوازییەکان بگرێت. دین یەکێکە لە پێکهاتە ڕووحی و دەروونییەکانی تاک، سیکولاریزم خوێندنەوەی تایبەتی بۆی هەیە، بەڵام نیازی ئەوەی نییە ڕیشەکێشی بکات.\nعەلمانیبوونی و ئیلحاد شتێک نییین، دوو شتی تەواو جیاوازن، لە سایەی سیستەمی عەلمانیدا، ئازادین دەچین بۆ پەرستگە یان نا. لە فەرەنسادا کە دەوڵەتێکی عەلمانییە، لە ٢٠٠٨دا ٢٢٦٠ مزگەوت هەبووە. جیاوازیی سەرەکیی نێوان دەوڵەتی دینی و عەلمانی ئەوەیە، یەکەمیان تەنیا ڕێز لە دینی زاڵ دەگرێت و دینەکانی دیکە سەرکوت دەکات، بەڵام لە دووەمیاندا هەموو دینەکان هەمان ڕێز و بایەخیان هەیە. دەوڵەتی عەلمانی، دەوڵەتێکی ئیلحادی نییە، ئاخر لە دەوڵەتی ئیلحادیدا هەموو دینێک قەدەغەیە، بەڵام لە دەوڵەتی عەلمانیدا هەموو دینێک ئازادە. لە دەوڵەتی عەلمانیدا، هاووەڵاتی بە چاوپۆشین لەوەی سەر بەکام ئایین، یان ئایینزایە، هەمان ڕێز و هەمان مافی هەیە. لای عەلمانییەکان، ئیسلام کێشە نییە، حیزبی ئیسلامی کێشەیە، ئیسلام کە وەک بەشێک لە کولتووری لێ هاتووە، سەرچاوەی تیرۆر نییە، ئەوە حیزبی توندڕۆی ئیسلامییە کە سەرچاوەی تیرۆرە. ئەوە ڕەچاوکردنی سیاسەتی کافراندنی ئەوانی دیکەیە، ئەم یان ئەو دین وەک سەرچاوەی تیرۆر پیشان دەدات، نەک عەلمانییەکان. لە ئەورووپا لەمێژە شەڕی نێوان ڕۆشنگەران و تاریکبیران، لە قازانجی بەرەی یەکەم کۆتایی پێ هاتووە، بەڵام لە گەلێک وەڵاتی دونیای ئیسلامدا، هێشتا دین لەژێر چەپۆکی حیزبی ئیسلامیدایە.\nعەلمانیبوون ئەوەیە، وەک چۆن پێڕەوی هەر دینێک بکەیت، ئازاد و ڕێزلێگیراویت، هەر وایش ئازاد و ڕێزلێگیراویت، ئەگەر پێڕەوی هیچ دینێکیش نەکەیت. کانت (١٧٢٤ – ١٨٠٤) گوتوویەتی: (دینێک جاڕی شەڕ لەگەڵ عەقڵدا بدات، بە تێپەڕینی کات، ناتوانێت خۆی لە بەردەم عەقڵدا ڕابگرێت.) ئیسلامییەکان چونکە وەک دوژمنی عەقڵ خۆیان بە دونیا ناساندووە، لەسەر ئاستی ئەورووپا و ئەمریکا، دوژمنێکی زۆریان بۆ موسوڵمانان پەیدا کردووە و مەترسیی ئەوە لە ئارادایە، لە ڕوانگەی بەشێکی بەرچاو لە خەڵکەوە، موسوڵمانبوون وەک تۆمەتی لێ بێت. ئەوە ئەرکی ڕۆشنفیکرانە، لێ نەگەڕێن (عەق)یدە بەسەر (عەق)ڵدا زاڵ ببێت. بۆچی ئیبن ڕوشدیان (١١٢٦ – ١١٩٨) کافراند و کتێبخانەکەیان سووتاند؟ چونکە دەیویست بۆ لێکدانەوەی دەق، عەقڵ بەگەڕ بخەین، نەک پشت بە نەقڵ ببەستین و شتی کۆن کاوێژ بکەینەوە.\nجۆن لۆک (١٦٣٢ – ١٧٠٤) دەیگوت: (دین بۆ ئەوە دانەهاتووە، سرووتەکانی جێبەجێ بکەین، یان بە هۆیەوە دەست بەسەر دەوڵەتدا بگرین، یان بە ناوییەوە هانا بۆ ستەم ببەین، بۆ ئەوە داهاتووە، ژیانی ئینسان ڕێک بخات و جوانتری بکات.) دین مافی ئەوەی نییە بەسەر عەقڵ و ویژدانمانەوە چاودێر بێت و مافە سەرەتایییەکانمان لێ زەوت بکات. عەلمانیبوون بەها بۆ ئینسان دەگەڕێنێتەوە و پێ لەسەر ئەوە دادەگرێت، ئەوە ئینسان خۆیەتی، خۆی ڕزگار دەکات، نەک ئەم یان ئەو ئایین. ڤۆلتێر (١٦٩٤ – ١٧٧٨) دەڵێت: (چونکە دەمارگیری زادەی هەمەجیبوونە، بۆیە کەس مافی ئەوەی نییە دەمارگیر بێت. پڵنگی برسی بۆیە نێچیرەکەی لەتوپەت دەکات بۆ ئەوەی بیخوات، بەڵام ئینسانی دەمارگیر، بە حوکمی ئەم یان ئەو دەق، نەیارەکەی سەردەبڕێت!)\nهەیە هیچ شک نابات پێشکەشی مرۆڤایەتیی بکات، غەیری هەندێک دەقی دینی، کە ئینسان بۆ کوشتوبڕ و خوێنڕشتن هان دەدەن. (ئەگەر نەهاتە سەر دینی تۆ، یان سەرانەی نەدا، بیکوژە!) بۆچی ئەو بێتە سەر دینی من؟ بۆچی سەرانەی لێ بسەنم؟ بۆچی بیکوژم؟ ئەوە چۆن یاسایەکە، ئەو مافانە بە من ڕەوا دەبینێت؟ بۆ ئەوەی سنوور بۆ کوشتوبڕ دابنرێت، بۆ ئەوەی بەر بە لافاوی خوێن بگیرێت، بۆ ئەوەی ڕێزگرتن لە جیاوازی، جێی دەمارگیری بگرێتەوە، سیکورلاریزم سەری هەڵدا، کە نەک هەر دژایەتیکردنی ئایین نییە، بەڵکوو لە بەهایەکی دینییەوە کە (لێبوردەیی)یە، دەستی پێ کرد.\nبەڵام لێبوردەیی چارەسەر نییە، عەقڵ چارەسەرە، عەقڵ هێژاترە لە دەق، ئاخر ئەوە عەقڵە ئینسان لە زیندانی لاهووت ئازاد دەکات. ئینسان ئەگەر ئازاد نەبێت، ئینسانبوونی خۆی لە دەست دەدات، بۆیە ئامانج، ئینسانی ئازادە. هەموو شتێک پێویستە لە خزمەتی ئینساندا بێت و هیچ شتێک لەسەروو ئینسانەوە نەبێت، ئاخر ئینسان تا ئازاد و ڕێزلێگیراو نەبێت، لە دەست دەمارگیری و وەهم ڕزگاری نابێت. ئەگەر ئەوانەی بازرگانی بە دینەوە دەکەن، لێ بگەڕێن، بێباوەڕ و باوەڕدار، دەتوانن بە ئاشتەوایی پێکەوە بژین.\nلە زووەوە گوتراوە: دین هی خوایە، بەڵام وەتەن هی هەمووانە. مەبەست ئەوەیە، ئایین شتێکە تایبەت بەم یان بەو تاک، شتێکە لە نێوان تاک و خوادا، بەڵام سیاسەت گشتییە، تایبەت نییە بەم یان بەو هاووەڵاتی. لە دەوڵەتی تیۆکراتیدا، سەرۆک هەر فەرماندەی سیاسی نییە، باوکی ڕووحیشە، ئەمەیش بە قەدیسکردنی سیاسەتمەدارە. کە (مەسیح)یش گوتوویەتی: بەشی قەیسەر بۆ قەیسەر و بەشی خوایش بۆ خوا، هاوزەمان بەگژ دەمارگیریدا چووەتەوە و تەکەزی لەسەر ئەوەیش کردووە کە قەیسەر نوێنەری خوا نییە لەسەر زەوی.\nکە موحەممەد عەبدە (١٨٤٩ – ١٩٠٥) گوتی: با خەلیفە فەرمانڕەوایەکی مەدەنی بێت، لەوە بە دواوە لە میسر، لەبری دەوڵەتی دینی، دەوڵەتی مەدەنی، بوو بە یەکێک لە خواستەکانی میللەت. ساتیع ئەلحوسرەی (١٨٧٩ – ١٩٦٩) کە یەکێکە لە دامەزرێنەرانی عورووبە، دەڵێت: (تەنیا خەڵکی نیمچە دوورگەی عەرەب، سەر بە عورووبە نیین، هەر کەسێک لە وەڵاتێکی عەرەبیدا بژی، سەر بە عورووبەیە. هەر کەسێک بە عەرەبی بپەیڤێت، بە چاوپۆشین لەوەی موسوڵمانە یان نا، سەر بە عورووبەیە.) چونکە دامەزراندنی سیستەمی عەلمانی، لە سەربەخۆیی دوورەدەستترە، بۆیە بۆ کورد و تورکمان و کریستیان، وا باشترە چی زووترە خۆیان لەبن هەژموونی دەوڵەتی عەرەب ڕزگار بکەن. کوردستان تا لەبن هەژموونی عێراقدا بێت، کە دەوڵەتێکی تیۆکراتی شیعە مەزهەبە، نابێتە خاوەنی سیستەمێکی عەلمانی.\nلە ئەورووپا لە سەدەی هەژدەیەم بەدواوە، شێوازێکی نوێی فەرمانڕەوایی هاتە ئاراوە، شێوازێکی نادینی، کە نوێنەرایەتیی خوای نەدەکرد و فەرمانڕەوا خۆی بە سێبەری خوا نەدەزانی، سیستەمی عەلمانی بۆ ئەو سەردەمە دەگەڕێتەوە. نە عەلمانی، مولحیدە و نە عەلمانیبوون، ئیلحاد، لە سەرهەڵدانییەوە تا هەنووکە، سیکولاریزم دژی دین نەبووە و ئازادیی بیر و باوەڕی بۆ هەموو هاووەڵاتییان بە یەکسانی دابین کردووە. لە سایەی سیکولاریزمدا، نە دین دەست وەردەداتە سیاسەت، نە سیاسەت سواری سەری دین دەبێت. گەوهەری سیکولاریزم ئەوەیە کە جیاوازی لە نێوان فەزای گشتی و فەزای تایبەتیدا دەکات، هەر ئەمەیشە جیاکردنەوەی دین لە دەوڵەت. دەوڵەتی عەلمانی ڕەنگدانەوەی خواستی ئازادی خەڵکە، بە تۆپزی بەسەریاندا نەسپێندراوە. فەزای گشتی، گرێبەستێکی کۆمەڵایەتییە کە هاووەڵاتییانی خۆویستانە پێکەوە گرێ داوە. فەزای تایبەتی، ژیانی ڕووحی تاکەکانە کە دەسەڵات مافی ئەوەی نییە، دەستی تێ وەربدات. ئەوە ئەتککردنی فەزای تایبەتییە کە واعیزێک جۆری خۆراک و پۆشاک، بۆ هاووەڵاتییان دیاری بکات، یان لێخوڕینی ئۆتۆمۆبیل بۆ ژن بە تابوو لە قەڵەم دەدات.\nسەپاندنی دەسەڵات بە ناوی دین و دابونەریتەوە و بە میراتی مانەوەی دەسەڵات لە باوکەوە بۆ کوڕ، مۆدێلی حوکمی سەدەکانی ناوەڕاست بوون، لە سایەی سیستەمی عەلمانیدا، ئەوە هاووەڵاتییانن متمانە بە دەسەڵات دەبەخشن، یان لێی وەردەگرنەوە. ئەوە نسکۆی سیستەمی عەلمانییە، ئەگەر دەسەڵات شەرعیبوونی خۆی لە کوودەتا یان شۆڕشەوە وەرگرتبێت، یان بەهۆی جاڕدانی باری نائاساییەوە، درێژە بە حوکم بدات. لە دەوڵەتی عەلمانیدا دەستاودەستکردنی دەسەڵات، ئاشتییانە ڕوو دەدات، ئینسان سەرکوت ناکرێت و زەبروزەنگی شۆڕشگێڕانە لە ئارادا نییە. سپینۆزا (١٦٣٢ – ١٦٧٧) گوتوویەتی: (مەبەست لە ڕۆنانی دەوڵەت، بە کۆیلەکردن و ئامێراندنی هاووەڵاتییان نییە، بەڵکوو ئازادکردنی وزە شاراوەکانیانە و هاندانیانە بۆ ئەوەی بە ئازادی بیروڕای خۆیان دەرببڕن.) مەترسیی گەورەی دەوڵەتی ستەمکار، کوشتنی تاکی ناڕازی نییە، بەڵکوو بە مێگەلکردن و مل پێ کەچکردنی خەڵکە. لە دەوڵەتی عەلمانیدا عەقڵێکی ڕەخنەگرانە سەروەرە کە بەردەوام کۆمەڵ بەرەو پێشەوە دەبات.\nدەمارگیریی دینی کە دوژمنە سەرسەختەکەی سیکولاریزمە، ئیش لەسەر شێواندنی ویژدان و دەروون دەکات. هەر دەوڵەتێک دین بکات بە ئایدۆلۆجیا و شەرعیبوونی خۆی لە دینەوە وەربگرێت، خۆی بە پیرۆز و نەیارانی بە دژەدین لە قەڵەم دەدات. دەوڵەتی وا فەزای گشتی بە دینی دەکات، ئیدی هەر لە حیزب و سەندیکاوە، تا زانکۆ و شانۆ. دەوڵەتی عەلمانی بە کۆمەکی کاوێژکردنەوەی کەلەپوور و وەڵامە دێرینەکان دانامەزرێت، لەڕێی ورووژاندنی پرسیاری نوێ و داهێنانەوە دێتە ئاراوە. سیکولاریزم، مامەڵەکردنێکی واقعییە لەگەڵ ئینسان و کاروبارە دونیایییەکاندا، مامەڵەکردنێکی بەدەر لە هەژموونی دین، بەڵام کێشەکە ئەوەیە، دینداری دەمارگیر، بڕوای بەوە نییە، شتێک هەبێت نەکەوێتە ژێر چەتری لێکدانەوەی خۆیەوە بۆ دین.\nکە وەڵاتێکی وەک یەکێتیی سۆڤیەتی جاران، ئازادیی لەبەردەم ئەم یان ئەو دیندا بەرتەسک دەکردەوە، لە عەلمانیبوونییەوە نەبوو، لە سۆنگەی ئەوەوەبوو، ئەوسا لەوێ یەک گوتار زاڵبوو، یەک کولتوور سەروەربوو، پەرستنی یەک کەسیش باوبوو. جیاکردنەوەی دین لە دەوڵەت، بەردی بناغەی دامەزراندنی سیستەمی عەلمانییە، بەڵام بە ڕەچاوکردنی تایبەتمەندیی وەڵاتانەوە. لە سایەی سیستەمی عەلمانیدا ڕێز لە هەموو دینێک دەگیرێت و کەس ناچار ناکرێت بچێتە سەر دینێکی دیکە، بەڵام دەوڵەتی دینی، ئەو شێوازی ژیانە بەسەر خەڵکدا دەسەپێنێت کە بانگاشەی بۆ دەکات و ڕێ لە هەموو دەنگێکی جیاواز دەگرێت، تەنانەت ئەگەر دەنگێکی ڕیفۆرمخوازی سەر بە دینی فەرمییش بێت. عەلمانیبوون جاڕدانی جەنگ نییە لە دژی دین، قەبووڵکردنی ئەوی دیکەیە، سەر بە هەر ئایین و کولتوورێک بێت. عەلمانیبوون دیالۆگێکی هەمە لایەنەیە، لە گۆشەنیگا جیاوازەکانەوە، بە مەبەستی شکاندنی ئەو تابووانەی جەهل بەرهەمی هێناون و عەقڵی خەڵکانێکی زۆریان سڕ کردووە.\nدەقی پیرۆز سیستەمێکی دیاری نەکردووە تا دەوڵەت پابەندی بێت، بەڵکوو موسوڵمانانی سەرپشک کردووە، ئەو سیستەمە ڕەچاو بکەن کە لەگەڵ هەلومەرجیاندا دەگونجێت. گرنگ ئەوەیە سیستەمەکە دادپەروەر بێت، ئازادی و یەکسانی لەبەر چاو بگرێت، نە سیاسەت بکات بە دین و نە دین بکات بە سیاسەت. دەوڵەتی عەلمانی شەرعیبوونی خۆی لە پیاوانی ئایینەوە وەرناگرێت، لەڕێی هەڵبژاردنەوە لە هاووەڵاتییانی وەردەگرێت. لە سیستەمی عەلمانیدا، نە دەوڵەت دەست وەردەداتە کاروباری ئایینەوە، نە ئایین دەست لە بینی دەوڵەت گیر دەکات.\nسیستەمی عەلمانی نە گوێڕایەڵی ئەو جیهادیستانە دەبێت کە لە دەستی عەدالەت هەڵاتوون، نە ملکەچی ئەو ئیسلامیستانەی لە پەرلەمانەوە بەگژ نیشتماندا دەچنەوە و نە ڕێز لەو واعیزانە دەگرێت کە مزگەوتیان وەکوو کارگەی بەرهەمهێنانی داعش لێ کردووە. ناکرێت خۆمان بە عەلمانی بزانین و لافی دیموکراتی لێ بدەین، کەچی گوتاری ئایینێک بەسەر فەزای گشتیدا زاڵ بێت. دەوڵەتی دینی بۆیە لەسەر ئاستی دونیا شکستی هێناوە، چونکە ڕێز لە بەها ئینسانییەکان ناگرێت.\n(١) علي مبروک، العلمانیة ذات جوهر إنساني، الملحق الثقافي لجریدة الإتحاد ١٠ أب ٢٠١٧ أبوظبي.\n(٢) د. ألفة یوسف، الدولن الدینیة خارج العصر، الملحق الثقافي لجریدة الإتحاد ١٠ أب ٢٠١٧ أبوظبي .\n(٣) حنا عبود، الخروج علی الأیدولوجیا، الملحق الثقافي لجریدة الإتحاد١٠ أب ٢٠١٧ أبوظبي .\n(٤) أحمد فرحات، حرکة تحریر من عمی التعصب الدیني، الملحق الثقا في لجریدة الإتحاد١٠ أب ٢٠١٧ أبوظبي.\n(٥) أم الزین بنشیخة المسکیني، کانت ونقد التعصب، الملحق الثقافي لجریدة الإتحاد ١٠ أب ٢٠١٧ أبوظبي.\n(٦) هاشم صالح، هذه هي العلمانیة، الملحق الثقافي لجریدة الإتحاد ١٠ أب ٢٠١٧ أبوظبي .\n(٧) الفاهم محمد، الفکر العلماني، الملحق الثقافي لجریدة الإتحاد ١٠ أب ٢٠١٧ أبوظبي.\n(٨) محمود عبداللە، صحافة تنویریة، الملحق الثقافي لجریدة الإتحاد ١٧ أب ٢٠١٧ أبوظبي.\n(٩) أمین مسعود، الظلمة والدیاجیر، الملحق الثقافي لجریدة الإتحاد ١٧ أب ٢٠١٧ أبوظبي.\nPrevious هەڕەشە و هاندانی توند تیژی ” لیژنەی فەتوای شەرعی ڕانیە وقەڵادزێ ” سەرکۆنە دەکەین !\nNext ئيسلام هيچ شتيكي نويي باشي بۆ مرۆڤايه‌تي نه‌هيناوه\nتاوانباران لە هۆڵی پەرلەمان بوون !\nتاوانباران لە هۆڵی پەرلەمان بوون ! لە یادی ٢٢ سالەی تیرۆری هاوڕییانم شاپور و قابیل …


هونەرى کۆنکریت | Lafarge - Cement, concrete and aggregates\nسێریسی ئارتیڤیا »\nکۆنکریتی بارستەى دەرکەوتوو\nئارتیڤاى تى ئێم دەرکەوتوو جۆرێکە لە کۆنکرێتى بارستەى دەرکەوتوو لە مەودایەکى فراوانى ڕەنگ و پێکهاتەدا، بریتیە لە کۆنکریتێکى متمانە پێکراو کە دیمەنێکى دەرەکى جیاوازى هەیە و لە ڕووى جوانییەوە شێوەیەکى دلًگیر دەبەخشێت.\nڕێگاوبانى ئۆتۆمبیل و پیادە.\nئەو شوێنانەى کە بەرزى و نزمى دەگرنەخۆ.\nبازنەکانى هاتوچۆ و ڕێگاو بان و ناوەندى شار و شۆستەی پیادەڕۆ.\nئەو شوێنانەى کە چواردەوریان دیاریکراوە.\nڕێڕەو و شوێنى پارکەکان.\nدەرچوونەکانى شار و سەکۆلەکانى دانیشتن.\nڕاڕەوى ناو باخچەکان و ڕۆخى مەلەوانگەکان.\nدیمەنێکى سروشتى هەیە.\nبەرگەگرە (تایبەتمەندییەکى بەردەوامبوونى نایابى هەیە)\nتا ئەوپەڕى پێویستى بە کەمترین ێیانە هەیە - دوورە لە زیان.\nڕوکارەکەى ڕێگە لە خلیسکان و خزان دەگرێت.\nڕۆناچێت وەک شوێنە کۆنکرێتکراوە ئاساییەکان - مەترسى گەشتى ڕێگاوبان کەم دەکاتەوە.\nهەلى بوونى بارستەى ڕەنگاو ڕەنگ لەخۆ دەگرێت.\nکەمترین ئاوی پیادا تێدەپەڕێت.\nئارتیڤا تى ئێم یەکێکە لە باشترین کۆنکریتەکانى لافارج بۆ دیکۆر هەروەها بۆ پێشکەشکردنى ڕووکارى تەلارسازى، بۆیە مەودایەکى جوانکارى فراوان پێشکەش بە بیناسازان و بەڵێندەران دەکات سەرەڕاى بەرگەگرتن و هەرزان بەهایى.\nئارتیڤا تى ئێمى دەرکەوتو بە هەمان شێوەى کۆنکریتى پلەى بێ ڕەنگ کاردەکات سەبارەت بە بەکارهێنان و کاتى کارکردنى. هەروەک گشت جۆرە کۆنکریتەکانى تر پێویستە مەرجى جوڵاندن سەبارەت بە دانانى توێژاڵى جۆینت بۆ چوونە یەک و کشان رەچاو بکرێت.\nقووڵیى هەڵکەندن / بەرکەوتن دەشێت جۆراو جۆر بێت.\nئارتیڤا تى ئێم دەرکەوتوو دەتوانرێت بدرێتە دەست بەپێى داخوازى بەو جۆرەى کە بە ڕێژەى تەواو ڕەنگى هەبێت. ئاو پیاکردن لە شوێنکاردا دەشێت ئەنجام نەدرێت چونکە ئەو کارە کاریگەریى زۆرى دەبێت لەسەر ڕەنگ.\nکاتێک کە کۆنکریتى ڕەنگ کراو بەکاردەهێنرێت پێویستە بۆ ئەو شوێنانەى کە زۆر فراوانن دوو چین ڕەچاو بکرێت کە ئەستورى لە 125 ملم زۆرتربێت. لانى کەمى قوڵى بەشى سەرەوەى دەبێت 70 ملم بێت.\nپێویستە تێبینى ئەوە بکرێت کە لە ڕووى ڕەنگ و نموونەوە بەپێى شوێن جیاوازى هەیە ئەوەش دەبێت وەک دەرئەنجامێکى بەکارهێنانى کەرەستەى خاوى جیاواز لە هەر بەشێکى وڵاتدا پێشبینى بکرێت. بارستە کەرەستەیەکى سروشتییە، ئەوەش دەبێتە هۆى ئەوەى کە ڕەنگ و قەبارەکان لە کۆتاییدا جۆراو جۆربن.\nکۆنکریت کەرەستەیەکى گیراوەیە بۆیە لەگەڵ ئەوپەڕى هەوڵداندا بۆ ئەوەى کە کەرەستەکان تا ئەوپەڕى توانا پێکەوە گونجاوبن بەڵام هێشتا دەشێت کە ڕەنگى هەر بارێک جیاوازییەکى تایبەتى خۆى هەبێت. ئارتیڤا تى ئێمى دەرکەوتو نابێت بۆ پارێزگارى لێکردن بەکاربهێنرێت.\nبە هەمان شێوەى گەلێک لە کارەکانى کۆنکریت، جۆرێتیى و گونجاندنى کارە ئەنجامدراوەکە کاریگەریى بەهێزى هەیە لەسەر دواین بەرهەم. ئێمە پێشکەشکردن و دابینکردنى ئەم بەرهەمەمان پەسەند کردووە بەو مەبەستەى کە باشترین دەرئەنجام لە بەرهەمى ئارتیڤا تى ئێمى ئێمەوە بێتەدى.\nکۆنکریتى ئارتیڤا تى ئێم بەهەمان شێوەى کۆنکریتیى ئاسایى کاردەکات. بەڵام پێویستە هەمیشە کە کارئەنجامدانى باش لە شوێنکاردا ڕەچاوبکرێت.\nلەوە دڵنیابە ئەو کۆنکریتەى کە داوات کردووە لەگەڵ کارەکەى تۆدا دەگونجێت و دەشێت بە ڕاست و دروستى بەکاربهێنرێت.\nڕێژەى ئاوى چیمەنتۆى کۆنکریتەکە کاریگەرییەکى زۆرى هەیە لەسەر ڕەنگەکەى. بۆیە پێویستە خۆت لەوە بەدوور بگیرێت کە لە شوێنکاردا ئاوى بکرێتە سەر چونکە ئەوە ڕەنگەکەى دەگۆڕێت و هێزى کۆنکریتەکە کەم دەکاتەوە.\nگیراوەیەکى باش کوتراوە کارێکى بنەڕەتییە بۆ بەرگەگرتنى کۆنکرێتى تێکراوى نوێ. پێویستە گیراوەکە لانى کەم 100 ملم ئەستور بێت و یەکسان بێت بە قوڵى کۆنکرێتەکە.\nدڵنیابوون لە گونجان و دانان چونکە جۆراو جۆر کردن دەشێت کاریگەریى هەبێت لەسەر ڕەنگ. شێوەى جۆراو جۆرى دانان و ێافکردن کاریگەریى هەیە لەسەر دواین شێوەى کۆنکرێتەکە.\nواباشە ڕووى کۆنکریتەکە بە ماددەیەکى خاوێن بهەنرێت بۆ پاراستن لە پیسبوون.\nئارتیڤا تى ئێم دەرکەوتو ڕیشاڵى ورد بەکاردەهێنێت بۆ کەمکردنەوەى درز بەهۆى چوونە یەک.\nبەکارهێنانى چاویلکەى سەلامەتى و دەستکێش هەروەها پێڵاوى تایبەت پێویستە لە کاتى دانانى کۆنکرێتدا.


رێکەوتی بڵاوکردنەوەی فیلمی "ئانچارد" دووبارە دواخرا\n27/1/2020 03:45 PM\nتا ئێستا رێکەوتگەلێکی زۆر بۆ بڵاوبوونەوەی فیلمی "ئانچارد" راگەیەنراوە. ستۆدیۆی "کۆلۆمبیا پیکێرز سۆنی" لەنوێترین هەواڵی خۆیدا رایگەیاندووە کە ئەم فیلمە لە رێکەوتی 5ـی مارسی 2021ـدا بڵاو ئەکرێتەوە.\nفیلمی Uncharted لەڕاستیدا لەڕووی کایەیەکی کۆمپیتەرییەوە بەرهەم هاتووە و ستایل و شێوازەکەی هاوشێوەی فیلمەکانی "ئیندیا جۆنز"ـە. کۆمپانیای "ناتی داگ" وەکو بەرهەمهێنەری ئەم کایەیە، یەکێک لە لقەکانی گەورە کۆمپانیای ژاپۆنی واته "سۆنی"ـیە. چیرۆکی "ئانچارد" سەبارەت بە کارەکتەرێکی زۆر جوان و شیرینە بەناوی "نیتین" کە حەزی لە دۆزینەوەی ئاڵتوونه.\nئەم کارەکتەرە لەگەڵ راهێنەرە قژ سپییەکەی خۆی واتە "ڤیکتۆر سالیوان" سەردانی ناوچە سێحراوییەکان ئەکەن بۆ ئەوەی "گەنج و ئاڵتوون" بدۆزنەوە کە لەم گەشتەدا تووشی رووداوی جۆراوجۆر ئەبن. فیلمی "ئانچارد" زیاتر باسی ژیانی "نیتین"ـی گەنج و چیرۆکەکانی ئەوە و لەوانەیە دەسپێکەری زنجیرە فیلمێکی نوێ بێت بۆ کۆمپانیای سۆنی. لەلایەکی دیکەوە سۆنی هیچ روونکردنەوەیەکی سەبارەت بە ئەم دواخستنە زۆرانه نەداوە، بەڵام ئەتوانین بڵێین یەکێک لە هۆکارەکانی ئەم کێشەیە، جیابوونەوەی دەرهێنەری ئەم فیلمە واتە "تراویس نایت" لە پرۆژەی "ئانچارد"ـە. گۆیا سۆنی هێشتا کەسێکی شیاوی بۆ ئەم مەبەستە نەدۆزیوەتەوە کە جێگای "نایت" بگرێتەوە و بەرهەمهێنانی فیلمەکە لەماوەی کەمتر لەساڵێکدا بەکۆتایی بگەیەنێت. ئەم پرۆژەیە ئەوەندە دوور و درێژ بۆتەوە کە "مارک والبرگ" کە کاتی خۆی بۆ رۆڵی نیتین هەڵبژێردرابوو، ئێستا بڕیارە رۆڵی سالیوان بگێڕێت!\nهەڵبەت دەبێ ئەوەش بزانین کە هەندێک پێشکەوتن لەم پرۆژەیەدا هاتۆتە ئاراوە. بەپێی راپۆرتی Deadline، پێدەچێ کە دەرهێنەری فیلمی "Zombielan/ وڵاتی زامبییەکان" باشترین بژاردە بێت کە ئەرکی دەرهێنەریی ئەم فیلمەی پێ بسپێردرێت. ئەوە لەحاڵێکدایە کە ئەکتەرە سەرەکییەکانی ئەم فیلمە بۆ نموونە: "مارک وابرگ" و "تام هالند" لەجیگای خۆیاندا ماونەتەوە. سێناریۆی ئەم فیلمە لەلایەن "ریف جادکینز" و "ئارت مارکۆم" و "مەت هالۆوی"ـیەوە نووسراوە.


کۆبوونەوەی لایەنە سیاسییەکانی هەرێم بەردەوامە سەبارەت بە هەڵبژاردنە پێشوەختەکەی عێراق، هەروەها تاوتوێكردنی پرسی دەستوری هەرێمی كوردستان، بڕیارە ئەمڕۆ نێجیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان سەردانی شاری سلێمانی بکات.\nوەک پێشبینی دەکرێت سەردانی نێچیرڤان بارزانی بۆلای یەکێتی نیشتمانی کوردستان و بزوتنەوەی گۆڕان بێت لە سلێمانی.\nسەردانەکەی نێچیرڤان بارزانی لە کاتێکدایە، کە دوێنێ سەررۆکی هەرێم لەگەڵ کۆمەڵی دادگەریی کوردستان و یەکگرتووی ئیسلامیدا کۆبووەوە، پرسی دەستوری هەرێمی كوردستان بابەتی سەرەكیی گفتوگۆكان بووە، جگە لە هەڵبژاردنی پێشوەختەی عێراق.\nبەپێی ڕاگەیەندراوی کۆبوونەوەکان لەو دیدارانەدا جه‌خت له گرنگيى به‌رده‌واميى كارى پێكه‌وه‌يى و هه‌وڵدانى هه‌مه‌لايه‌نه‌ى لايه‌ن و پێكهاته‌كانى هه‌رێمى كوردستان له پێناو يه‌كڕيزى و ته‌باييدا كراوەتەوە.\nلە ئەمڕۆوە سایلۆكانی هەرێم دەست بە وەرگرتنی گەنم دەکەن\nوەزارەتی بازرگانی و پیشەسازیی هەرێم ڕایگەیاند، لە ئەمڕۆوە دەست بە وەرگرتنی گەنمی جوتیاران دەكەن، ئەمەش دوای ئاگادارکردنەوەیان لەلایەن…\nبانکی خوێنی هەڵەبجە تۆمەتی وەرگرتنی پارە بەرامبەر بە پێدانی خوێن ڕەتدەكاتەوە\nبانکی خوێنی هەڵەبجە تۆمەتی پزیشكێك ڕەتدەكاتەوە، كە ڕایگەیاندبوو، بەرامبەر پێدانی خوێن، پارە لە نەخۆش وەرگیراوە. لە چەند ڕۆژی…\nبەڕێوبەرایەتی پۆلیسی ڕاپەڕین، ڕایگەیاند، شۆفێرێک کە بارهەڵگرێکی پێبووە دوای گەڕانەوەی بۆ قەڵادزێ لە ڕێگەدا کۆنترۆڵی لە دەستداوە و…


ئۆبامای کوردان چۆن بووە دوژمنی ئەردۆغان؟ – Politic Press\nسەڵاحەدین دەمیرتاش، هاوسەرۆکی پێشووی پارتی دیموکراتی گەلان، کە ماوەی چوار ساڵە دەستگیرکراوە، چۆن بووە دوژمنی ئەردۆغان؟\nلەڕاستیدا، دەمیرتاش پێشتر لەلایەن دادگاوە ئازادکرا، بەڵام جارێکی دیکە فەرمانی دەستگیرکردنی لەلایەن دادگایەکی دیکە بۆ دەرچوو بەر لەوەی ئازاد بکرێت.\nلەگەڵ ئەوەشدا، دادگای ئەوروپی بۆ مافەکانی مرۆڤ چەندین جار وتویەتی بەندکردنی دەمیرتاش پێشێلکاری مافەکانێتی، بەڵام دادگای تورکیا بڕیارەکانی دادگای ئەوروپی پشتگوێخستووە.\nساڵانی گەنجێتی دەمیرتاش وەک بەرگریکارێکی مافەکانی مرۆڤ مامەڵەی کرد، لە ساڵی ٢٠٠٦ کاتێک سەرۆکی کۆمەڵەی دیاربەکر بوو بۆ مافەکانی مرۆڤ، لە تورکیا ناوبانگی بۆ خۆی دروستکرد لەبواری روبەڕوبوونەوەی پێشێلکاری مافەکانی مرۆڤ.\nشێوازی پیشەگەرانەی وەک بەڕێوەبەری لقی تورکیا لە هەریەکە لە رێکخراوەکانی لێبوردنی نێودەوڵەتی و دامەزراوەی مافەکانی مرۆڤی تورکیا، دەمیرتاشیان گۆڕی بۆ کەسایەتییەکی سیاسی دیار.\nساڵی ٢٠١٠ چالاکییەکانی لەناو بزوتنەوەی سیاسی کورد، بووەهۆی ئەوەی ببێتە سەرکردەی پارتی دیموکراتی گەلان لە تورکیا.\nبەپێچەوانەی سەرکردە کوردەکانی پێش خۆی، دەمیرتاش تایبەتمەندی ئەوەی هەبوو سیاسەتێکی دادەنا تەنیا پەیوەست نەبوو بە دۆسیەی کوردەوە، بەڵکو پەیوەست بوو بە خەڵکی گشتی تورکیا.\nهەر ئەمەش هۆکار بوو پارتی دیموکراتی گەلان لەژێر دەستی ئەودا توانی ٪١٠ی دەنگەکان بەدەستبهێنێت و ببێتە خاوەنی کورسی لە پەرلەمانی تورکیا.\nسەرکەوتنی دەمیرتاش لە ٧ی حوزەیرانی ٢٠١٥ سەرەتایەک بوو بۆ سەرهەڵدانی زەنگێکی ئاگادارکردنەوە دژبە دەمیرتاش.\nدەمیرتاش یەکەم سەرکردەی سیاسی بوو لەسەر ئەردۆغان هاتەدەنگ و وتی: “ناتکەین بە سەرۆک”\nکاتێک تورکەکان دەنگیاندا بە سیاسییەکی کورد، هاوسەنگی سیاسی لە تورکیا بەتەواوەتی گۆڕا.\nئەوەبوو لەو هەڵبژاردنەدا پارتی دیموکراتی گەلان توانی شەش ملیۆن دەنگ بەدەستبهێنێت و ئەمەش لێدانێکی چاوەڕوان نەکراو بوو بۆ ئەردۆغان.\nجەماوەر بەشێوەیەکی ئەرێنی وەڵامدانەوەیان بۆ قسەکانی دەمیرتاش هەبوو دژی زۆردارییەکانی ئەردۆغان، بۆیە لەوکاتەدا پارتی داد و گەشەپێدان چانسی ئەوەی لەدەستدا حکومەتی نوێ بەتەنیا پێکبهێنێت، ناچار هاوپەیمانی لەگەڵ پارتی نەتەوەپەرستی تورکیا دروستکرد بۆ مانەوە لە دەسەڵات.\nئەردۆغان دەیزانی دەمیرتاش شوێنی عەبدوڵـڵا ئۆجەلانی گرتووەتەوە و کاریگەری گەورەی لەسەر دەنگدەرانی کورد داناوە، بۆیە بیری لەوەکردەوە، وەکچۆن عەبدوڵـڵا ئۆجەلان لە زینداندا دەستبەسەر کرا، دەمیرتاشیش بەهەمان شێوە زیندان بکرێت.\nئەردۆغان دەیزانی پارتی داد و گەشەپێدان لەدوای هەڵبژاردنی حوزەیرانی ٢٠١٥ هێزی خۆی لەدەستداوە و دەمیرتاش هۆکاری سەرەکی ئەو شکستە بووە.\nلەکاتێکدا تورکیا ئامادەکاری دەکرد بۆ هەڵبژاردنی داهاتوو، ئەردۆغان چەکی بەڕووی کوردەکاندا بەرزدەکردەوە، لەو ژمارەیەی گۆڤاری نوکتا کە لە ١ی ئایاری ٢٠١٥ دەرچوو، وێنەیەکی ئەردۆغان بڵاوکرابووەوە تیایدا دەردەکەوێت بۆمبێکی دەستی بە دەستەوەیە، گۆڤارەکە ئاماژە بەوە دەکات، کڕینی ئەو بڕە زۆرەی چەک هێمایەکە بۆ کۆتاییهاتنی پڕۆسەی ئاشتی نێوان دەسەڵات و کوردەکان و هەڵگیرسانی شەڕ لە شارە کوردییەکان.\nپێشتر ئەردۆغان بینیبووی چۆن پارتەکەی بڕێکی زۆر جەماوەری لەدەستداوە، بۆیە لە کۆتاییدا هەر ئەوە روویدا و شەڕ هەڵگیرسا.\nلەردوای ئەوەوە، چیتر ئەردۆغان وەک هاوبەشێک لە کوردەکانی نەدەڕوانی، راستەوخۆ دوای هەڵبژاردنەکان، ئۆپەراسیۆنی سەربازی لە ناوچە کوردییەکانی تورکیا دەستیپێکرد و هەزاران هاوڵاتی مەدەنی بوونە قوربانی و سەدان هەزاری دیکەش ئاوارە بوون.\nهێشتا دەمیرتاش مەترسی لەسەر ئەردۆغان دروست دەکرد، بەهۆی ئەو شەڕ و پێکدادانەی ناو شارە کوردییەکانیش، وردە وردە کوردەکان توڕە بوون نەک تەنیا لە دەوڵەتی تورک بەڵکو لە پارتی کرێکارانی کوردستانیش.\nئەوان بڕوایان بە پڕۆسەی ئاشتی هەبوو، بەڵام دوای ئەم ڕووداوە بێهیوا بوون، هەرچەندە دەمیرتاش کە هەموو هەوڵێکی دەدا بۆ هێشتنەوەی ئاشتی و ئاگربەست، نەچووەژێر کاریگەری ئەو بێهیواییەی دروست بووبوو.\nدەمیرتاش لەتوانایدا بوو سیاسەتەکان لە بەرژەوەندی خەڵکی گشتی دابڕێژێتەوە، ئاشکرا بوو لەگەڵ زیادبوونی لەشکرکێشییەکانی ئەردۆغان، جەماوەری دەمیرتاش تابێت زیاددەکات.\nبۆیە، ئەردۆغان پەنایبردە بەر دەستگیرکردنی سەرۆکی شارەوانییەکان بەشێوەی یاسایی و نایاسایی و دەمیرتاشیشی کردەئامانج کە وەک دوژمنێکی نوێ بۆ دەسەڵاتەکەی دەیبینی.\nساڵی رابردوو زیاتر لە 600 کەس لە عێراق خۆیان کوشتووە\nپەرلەمان دانیشتنەكانی لەبارەی بودجە بەكراوەیی دەهێڵێتەوە\nلە هەرێم رێكاری یاسایی توند دەگیرێتەبەر\nلە كەركوك سەنتەرێكی هەماهەنگی هاوبەش پێكدەهێنرێت\nخوێندكارانی زانكۆ خوێندنی ئەلكترۆنیان رەتكردەوە


گه‌ڵاڵه‌ی به ئه‌منیه‌تی کردنی گونده‌کانی بناری چیای سوورێن له مه‌ریوان درێژه‌ی هه‌یه | Lawan Deutschland\nگه‌ڵاڵه‌ی به ئه‌منیه‌تی کردنی گونده‌کانی بناری چیای سوورێن له مه‌ریوان درێژه‌ی هه‌یه\nناوچه سنوورییه‌کان مه‌ریوان و هه‌ورامان، به توندی له‌لایه‌ن رێژیمی ئیسلامیی ئێران ئه‌منیه‌تی کراوه.\nبه‌پێی هه‌واڵی گه‌یشتوو به ماڵپه‌ڕی کوردستان میدیا، رێژیمی ئێران له گونده‌کانی چیای سوورێن، وه‌کوو «وه‌یسه» و «ده‌گا شێخان» له ناوچه‌ی مه‌ریوان به توندی ئه‌منیه‌تی کردووه و خه‌ریکی نۆژه‌ن کردنه‌وه‌ی پایگا نیزامییه‌کانی خۆی له‌و ناوچه‌یه دایه.\nبه‌پێی وته‌ی دانیشتوانی گوندی «ده‌گا شێخان»، رێژیم به نیازه پایگایه‌کی دیکه له نێو ئه‌و گونده‌دا دابمه‌زرێنێت و بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ش بڕی ٢٠ میلیۆن تمه‌نی بۆ کڕینی زەوی ته‌رخان کردووه.\nرێژیم هه‌ر له سه‌ره‌تای هاتنه سه‌رکارییه‌وه هه‌تا ئیستا ناوچه‌ی مه‌ریوان و هه‌ورامانی به توندی له ژێر چاودێری نیزامیی داناوە و هاتوچۆی هاوڵاتییانی بۆ ئه‌و ناوچانه قه‌ده‌غه کردووه و ئەو رەوته‌ش ئێستا هه‌ر درێژەی هه‌یه.\nناوچه و سه‌یرانگا و گونده‌کانی بناری چیای سوورێن، سه‌یرانگای قه‌ڵاخانی له گوندی «ده‌ره‌کێ»ی ناوچه‌ی هه‌ورامان و … هتد له‌و شوێنانه‌ن که رێژیم زیاتر له شوێنه‌کانی دیکه چڕتر بۆته‌وه و چاودێری سنوور و بازارچه سنوورییه‌کان ده‌کات.\nئه‌و کرده‌وه‌گه‌له له حاڵێکدا ئه‌نجام ده‌درێت که جێگری پلان دانانی پارێزگاری کرماشان له کۆبوونه‌وه‌ی لیژنه‌ی ئابووریی عێراق گوتبووی: چاودێریی هه‌میشه‌یی بازارچه سنووریکانی نێوان هه‌رێم و رێژیمی ئێران، ده‌بێته سه‌ره‌کی‌ترین به‌رنامه‌ی کارییان.\nبه‌پێی وته‌ی دانیشتوانی ناوچه، چاودێریی سنووره‌کان به شێوه‌یه‌کی توندوتۆڵ و له ژێر پاساوی نه‌بوونی ته‌ناهیی و کونترۆڵی سنووره‌کان ئه‌نجام ده‌درێت، به‌ڵام ئێستا رێژیم به‌نیازه له ژێر ئەو پاساوە، مانۆڕی نیزامی له گونده‌کانی بناری چیای سوورێن و هه‌روه‌ها ناوچه سنوورییه‌کانی هه‌ورامان به‌ڕێوه ببات.\nله‌لایه‌کی دیکه‌شه‌وه هاتوچۆی کاسبکاران له‌سه‌ر سنوور قه‌ده‌غه کردووه و به گوللـه و بۆسه دانان و ده‌سڕێژی و له ئاکامدا کوشتنی کۆڵبه‌ران و کاسبکاران پێش به هاتوچۆیان ده‌گرێت.\nله‌و پێوه‌ندییه‌دا به‌هاری ئه‌مساڵ ٤ هاووڵاتیی گوندی «دزڵی»ی سه‌ربه ناوچه‌ی هه‌ورامان، له نزیک سنووری نه‌و‌سوود به شێوه‌یه‌کی گوماناوی گیانیان له‌ده‌ست دا که مانگێک دواتر ته‌رمه‌که‌یان دۆزرایه‌وه.\n← عضویت نیرو‌های اطلاعات و سپاه در کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس نهم\nلە ئێران٨٢%ی ژنان به ئاگاداریی هاوسه‌ره‌کانیان تووشی ماده سڕکه‌ره‌کان بوون →


بەرپرسێكی گەورەی عیراقی لە ڕووداوێكی هاتووچۆدا لە هەرێم گیانی لەدەستدا – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/03/15 - 9:06 AM\nدەستەی نەزاهەی عیراق، گیانلەدەستدانی دادوەر عیزەت تۆفیق سەرۆكی دەستەكە لە ڕووداوێكی هاتووچۆدا لە هەرێمی كوردستان ڕادەگەیەنێت.\nبەپێی بەیاننامەیەكی كورتی دەستەی نەزاهە كە ئاماژەی بە گیانلەدەستدانی سەرۆكەكەی كردووە لە رووداوەكەدا، ڕایگەیاندووە كە دادوەر عیزەت تۆفیق لە شاری موسڵ نیشتەجێیە، و لە هاوینی ڕابردوودا پۆستەكەی وەرگرتووە.\nلەو رووداوەدا كە لەسەر رێگەی باعەردێ- شێخانی سەر بە پارێزگای دهۆكی هەرێمی كوردستان ڕویدا، دوو كەس گیانیان لەدەستدا و پێنجی تریش برینداربوون.\nلەو بارەیەوە ئازاد تەها، بەرپرسی ڕاگەیاندنی بەڕێوەبەرایەتی گشتی پارێزگای دهۆك ڕایگەیاندووە، ڕووداوەكە بەهۆی زۆری بارانبارین و پابەندنەبوونی شۆفێرەكانەوە بووە بە رێنماییەكانی هاتووچۆ.\nبەوتەی بەرپرسی ڕاگەیاندنی هاتووچۆی پارێزگای دهۆك، ڕووداوەكە لەئەنجامی پێكدادانی دوو ئۆتۆمبێلی جۆری تویوتا بووە كە یەكێكیان تایبەت و ئەوی تر سەربازی بووە.\nپارێزگای دهۆكدەستەی نەزاهەڕووداوی ھاتووچۆعيراقهەرێمی كوردستان\nپەیوەندی بە كوشتنی خاشقچییەوە هەیە\nئینتەرپوڵ فەرمانی دەستگیركردن بۆ 20 سعودی دەردەكات


15/04/2021 2218 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nهاوپەیمانی فەتح لەئەنجومەنی نوێنەران ڕایده‌گه‌یه‌نێت، لەپێناو دابەزاندنی بەهای دۆلارو جێگیرکردنی 100 دۆلار لەنێوان 119 بۆ 125 هەزار دینار، هەوڵدەدەن لەدانیشتنی داهاتوودا واژۆی پەڕلەمانتاران کۆبکەنەوەو لێپرسینەوە لەبەڕێوەبەری بانکی ناوەندی عێراقیش بکەن، پەڕلەمانتارێکی کوتلەی بەدریش ئۆباڵی بەرزبوونەوەی بەهای دۆلار دەخاتە ئەستۆی دوولایەن.\nموختار موسەوی پەڕلەمانتاری هاوپەیمانێتیی فەتح لەلێدوانێکی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاندووە، هەر لەیەکەم دانیشتنی داهاتووی پەڕلەماندا دەستدەکەن به‌کۆکردنەوەی واژۆی پەڕلەمانتاران، بۆئەوەی لێپرسینەوە لەبەڕێوەبەری بانکی ناوەندی بکەن.\nجەختیشیکردۆتەوە، ئەگەربێت‌و وەڵامەکانی بەڕێوەبەری بانکی ناوەندی قەناعەتپێکەر نەبوو، ئەوە کار لەسەر دوورخستنەوەی لەپۆستەکەی دەکەن.\nئاماژەی بەوەشکرد، گوشار دەخەنەسەر بەڕێوەبەری بانکی ناوەندی بۆئەوەی بەهای 100 دۆلاری ئەمریکی لەنێوان 119 بۆ 125 هەزار دیناردا جێگیربکات.\nلای خۆیشیەوە، سیهام موسەوی پەڕلەمانتاری کوتلەی بەدر لەئه‌نجومه‌نى نوێنه‌ران باسی لەوەکردووە، بڕیاری دابەزاندنی بەهای دینار بەرامبەر بەدۆلاری ئەمریکی کاریگەریی نەرێنی‌و مەترسیداری لەسەر هەژاران هەبووە.\nڕوونیشیکردۆتەوە، دوو لایەن بەرپرسیارێتی ئەوکارەیان دەکەوێتەسەرشان، کە ئەوانیش وەزیری دارایی‌و بەڕێوەبەری بانکی ناوەندین.\nموسەی ئاماژەی بەوەشکردووە، چینی هەژاران تاکە زەرەرمەندی دابەزاندنی بەهای دینارن، ئەوە جگەلەوەی بڕیارەکە کێشەی گەورەی لەناو بازاڕە ناوخۆییەکاندا درووستکردووە.


چەند جوانین - قەڵەم\nما 696 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم\nکەسایەتیی ریالیزمی سۆسیالیستی\nماکسیم گورگی لە بیرەوەرییەکانی خۆی سەبارەت بە تۆلستۆی دەڵێ کە تۆلستۆی لە بابەت کەسایەتیی چیرۆکەکانی ئەودا دەیگوت ئەوان زۆر لە خەڵکی ئاسایی ناکەن و جۆرێک لە دەستکردبوونیان پێوەدیارە (لێرەدا مانا گواستراوەتەوە).\nمطالعه بیشتر: کەسایەتیی ریالیزمی سۆسیالیستی\nسوررئالیسم و راڤەی ئەقڵانی\nچیرۆکە سورریالیستییەکان لەگەڵ ئەوەی وەک تێم باس لە کێشە و بابەتەکانی ژیان و مرۆڤ دەکەن، بەڵام بەشێوەی نائاسایی بەسەرهاتەکانمان بۆ دەگێڕنەوە. ئەم شێوازە لە دەق بەشێوەیەکی بان رئال رووداو دەخوڵقێنێ و هەوڵدەدا پێوەندییە ئەقڵانییەکانی ناو دیاردەکان تێک بدا و بە جۆرێکی تر رەوایەتمان بۆ بکا.\nمطالعه بیشتر: سوررئالیسم و راڤەی ئەقڵانی\nدەق و خودسانسۆڕی\nچاڕڵز چایکۆوسکی، نووسەری ئاڵمانی ـ ئامریکایی خاوەن زمانێکی سادە و راستەوخۆیە لە رۆمانەکانیدا. لەوە دەچێ لای ئەم نووسەرە هیچ چەشنە وشەیەک نیە کە نەکرێ لە چیرۆکدا کەڵکی لێ وەرنەگیردرێ. هەموو ئەو وشە و دەستەواژانەی وا مرۆڤ لە ژیانی رۆژانەیدا لە هەموو ساتەوەختە رۆحییە جۆربەجۆرەکانیدا بەکاری دێنێ، لای ئەم نووسەرە لە دەقەکانیدا دەگوترێنەوە. بگرە ئەو وشانەیشی وا زۆر جار خۆمانی لێ دەبوێرین.\nمطالعه بیشتر: دەق و خودسانسۆڕی\nلە سەردەمێکدا دەژین هێزی چەک دەوری سەرەکی دەگێڕێ. بەکارهێنانی وەها هێزێک لە لایەن روسیاوە لە دژی ئۆکراین ئەم راستیە بە جوانی لە ئاستی جیهانیدا دەسەلمێنێ. دیارە دەتوانین بڵێین کە ئەمە یەکەم جار نیە و لەوە پێش ئامریکا و هاوپەیمانەکانی ئەم کارەیان بە چەندین جار کردووە. راستە، بەڵام جیاوازی ئەم جارە لەوەدایە کە روسیا بە پێچەوانەی ئامریکا و هاوپەیمانەکانی کە قسەی سەرەکی لە بواری ئابووریشدا دەکەن، تەنیا لە هێزی چەک بۆ گۆڕینی ژیۆپۆلیتیکی جیهان کەڵکی وەرگرت و ئەو توانا ئابوورییەی وڵاتانی رۆژئاوای نەبوو.\nمطالعه بیشتر: سەردەمی چەک\nچەند ناسکین و چەند وریا\nهەمان کۆتر بە هەمان گمە و بە هەمان فڕین\nدەمانباتەوە هەمان باغ\nتا بەدەستی باغەوان بکوژرێینەوە.\nلە هەمان ئاهەنگ و بە هەمان ئاواز و هەمان سەما\nلە داوەتی هەمان تاریکیدا\nبە هەمان سیحر و بە هەمان نیگا\nچەند بێباکین و چەند پڕ ئەڤین،\nهەمان مەعشوق، لە هەمان جێگا و لەگەڵ هەمان ئەغیار،\nهەمان تیری خیانەت دەداتەوە لە جەرگمان.\nچەند بەجەرگین و چەند ئازا\nلە هەمان کێڵگە و لە هەمان وەرز و\nلە ژێر هەمان هەوردا، گەمارۆ دەدرێینەوە.\nچەند ناسکین و چەند ووریا\nلەوانەیە ئاهەنگ، ئاواز یان سەما بگۆڕێن،\nبەڵام لە داوەتی هەمان تاریکیدا\nسەد جار دەستگیردەکرێینەوە.\nلەوانەیە هەمان سیحر، هەمان نیگا و هەمان جێگا نەبێت،\nبەڵام هەمان مەعشوق لەگەڵ هەمان ئەغیار\nسەدان تیر دەداتەوە لە جەرگمان.\nدەشێت کێڵگە بگۆڕێ، وەرزیش بگۆڕێ\nبەڵام لە ژێر هەمان هەور و هەمان ئاسمان\nبێهەژمار گەمارۆ دەدرێینەوە\nدەشێت کۆتر ببێتە کەناری، گمە ببێتە نەغمەیەک و\nهەمان فڕینیش نەبێت،\nبەڵام بەدەستی هەمان باغەوان لە نێو هەمان باغ سەد جار دەکوژرێینەوە.\nمیللەتێکی خۆڕاگر و قارەمان.\nدەتوانین بەنێو دڕک و زیبەندەکاندا\nبە ڕووتی و بە سکەخشێ تێپەڕین.\nهەموو خەیاڵمان لە بریقانەوەی کەوشی\nهەموو تێڕامانمان تەرخانبکەین بۆ شکۆمەندی\nپێمانخۆشە نەخەوین و ئێشکگری\nشوراکانی جوامێری و\nقەڵاکانی پڕ حیکمەتی\nئای کە بەوەفاین، ئای چەند ملکەچین\nئەوەی دەیەوێت لە گوێڕایەڵی تێبگات\nبابێت لە ئێمەوە فێر ببێت.\nئاخر ئێمە چیین ئەگەر سەرۆکەکانمان نەبن؟!\nئاخر ئێمە وون دەبین و سەرگەردان،\nئەگەر پاشاکانمان نەبن؟!\nئێمە لە بریسکەی کانزای ملکەچی و\nلە ڕوونیی و سازگاریی ئاوی نوشتانەوە\nناتوانین هیچیتر ببین.\nڕەنگەکان بێڕەحمانە ناپاکبوون بە ئێمە\nڕەنگی تر دادەهێنین.\nوەک سەگێک ڕۆژی چەند جار\nبەڵام قیرسچمەییمان و وەفامان،\nدەمانبەنەوە بەر قاپی سەروەرانمان و\nبەسەر پێکانیاندا دەکەوین\nئێمە سیحرێکین بۆ ئەبەد کەشف نابین.\nتاریخ ایجاد در 01 اسفند 1396\nئەو نامەیەی قەد نەگەشت\nژیان لە گوێن دانێ (١٠)\nئێمه زۆر پێك ده‌چین\nلە نێوان روحانیەت و عەقڵانیەتدا\nچاوەکانت بەشوێنمدا دەگەڕێن\nشیعری یەک دێڕ\nژیان لە گوێن دانێ بەشی(٩)\nخورافە و زانست\nسەیری سەرەتای ژیانی مرۆڤ و خوێندنەوەی مێژوو وای پیشاندەدات کە بیر و باوەڕی هەڵە وەک جل و بەرگی رەش هەموو باڵای ژیانی مرۆڤی پۆشیوە و هەموو رەهەندەکانی ژیانی بەم باورانە تەنراوە. باوڕ بە بوونەوەرانەی کە کەس نەیانیبینیبوو، بەڵام وەک هۆی سەرەکی بۆ زۆر شتی ژیانی مرۆڤ دەناسران، باوڕ بە دێو و درنج و پەری و شەیتان و جن و هەزاران شتی لەم چەشنە بیر و بۆچوونەکانی کۆمەڵگای چڕ و پڕ تەنیبوو.ئەم بوونەوەرە خەیاڵیانە وەک هۆی نەخۆشینە جەستەییەکان و دەروونییەکان، شکست و سەرکەوتنەکان، تەنانەت هۆی باران بارین و نەبارین، هۆی بومەلەرزە و تۆفان و با، خۆر و مانگگیران، لافاوهەستان و وشکساڵی و ... هتد دەناسران.\nمطالعه بیشتر: خورافە و زانست


دۆناڵد ترامپ : لە هەر كوێ كێشە هەبێ، رژیمی ئێران لە پشتیەوەیەتی سازمانی خه‌بات کوردستانی ئێران\nدۆناڵد ترامپ : لە هەر كوێ كێشە هەبێ، رژیمی ئێران لە پشتیەوەیەتی\nرۆژی 4ی بانەمەڕی 1397 دۆناڵد ترامپ سەرۆک کۆماری ئامریکا لە كۆبوونەوەیەكی هاوبەشدا لەگەڵ سەرۆک کۆماری فەرانسە لە کۆشکی سپی ووتی :باسی ئێمە لەبارەی رژیمی ئێران و زۆربەی بابەتانی دیکە وەکو تروریزم بە شێوەی گشتی و لەبارەی رێکەوتنی ناوکەیی لەگەڵ رژیمی ئێرانە.\nئێمانۆئێل ماکرۆن دەیهەوێ باس لەسەر ئەوانە بکرێ ، و ئێمە لەبارەی بابەتانی جۆرواجور باس دەکەین .\nدۆناڵد ترامپ لە وەڵامی ئەو پرسیارە کە ئێوە بەهیوان لە رێکەوتنی ناوکەیی بمێننەوە ؟ ووتی: خەڵک بووچونی من لەبارەی ئەم رێکەوتنە دەزانن ئەم رێکەوتنە زۆر خراپە. ئێمە ۱٥۰ملیار دولارمان داوە بە رژیمی ئێران ، یەکو سێ دەهەم میلیار دولار بە شێوەی نەقد ، و سەندوقی دراوەی نەقدی، ئەمە هەڵەیە و نابێ دوبارە بێتەوە.\nئێمانوئێل ماکرۆن لە وەڵامی پرسیارێك لە بارەی رێکەوتنی ناوکەیی رژیمی ئێران و بە دۆناڵد ترامپ چی دەڵێن ؟ ووتی:من پێی دەڵێم بابەتی رێکەوتن بابەتێکی گرینگە ، بەڵام ئێمە دەبێ بە شێوەی گشتی تر لە هێڵی پاراستنی ناوچەکە و دۆخی سوریە و هەڵبژاردنی داهاتوی عێراق ، پاراستنی هاوڕێیانمان ببینین و كاری ئێمە لەسەر کەم کردنەوەی هێژموونی رژیمی ئێران لە ناوچەکەیە و بەرجام بەشێک لەم وێنە گشتیەیە.\nلە درێژەدا دۆناڵد ترامپ ووتی : لە خۆرهەڵاتی ناوەراست لەهەرکوێ كێشە هەبێ رژیمی ئێران لە پشتیەوەیەتی. لە یەمەن و سووریە جیاوازی نیە و رژیمی ئێران لە پشتی ئەو کێشانەیە.\nچاو لە هێزە شەڕکەرەكان بکەن رژیمی ئێران هەموکات لەوێیە و ئێمە نابێ بهێڵین کردەوە تایبەتیەکان کە ئێستا هەیە درێژە پێ بدرێ.\nرێکەوتنی رژیمی ئێران کارەساتە ، و موشەک تاقی دەکەنەوە ، مانای چیە ؟ ئێوە دەبینن موشەکی بالستیک تاقی دەکاتەوە ،ئەمە چ شێوە رێکەوتنێكە کە ئێوە بۆتاقی کردنەوەی مووشەک لە هەمو شوێنێکدا رێگەتان داوە.\nچاو لێ کەن هەموو كردەوەیەكی خورهەڵاتی ناوەراست دەستی رژیمی ئێرانی تێدایە.\nئەمە چ رێکەوتنێکە ئێمە ئەم رێکەوتنە خراپەمان بەستوە ، وێڕای ئەوە باسی لەسەر دەکەین .\nسەرۆک کۆماری ئامریکا لە وڵام بۆ پرسیارە کە رژیمی ئێران وتویە ئەگەر رێکەوتن هەڵوەشێتەوە چالاکی ناوکەیی خوۆی دەس پێ دەکات ووتی: لەداهاتودا دەیبینین ، بۆئەوان کارێکی ئاسان نیە کەدوبارە دەس پێ بکەنەوە ، و نابێ دوبارە دەس پێ بکەنەوە.\nئەگەر دوبارە دەس پێ کاتەوە کێشەی گەورەی بۆ درووس دەبێتەوە ،گەورەتر لەوەی کە پێشتر هەبوە و ئەوان ئەگەر پڕۆگرامی ناوکەیی خۆیان دەس پێکەنەوە ،کێشەوگرفتی زۆرتر لەوانەی پێشتر دێتە رێگایان .\nڕێکه‌وت: 2018-04-25 18:44:14


بژاردەكانی بەردەم پرۆسەی سیاسیی عیراق\nهێشتا هیچ كام لە دوو جەمسەرە گەورەكەی عیراق، واتە سەدر-عەبادی و مالیكی– عامری، هاوپەیمانییەكی گەورەیان پێ دروست نەكراوەو هێشتا هەردووكیان لە قۆناغی چڕكردنەوەی هەوڵەكانیان دان بۆ پێكهێنانی فراكسیۆنە گەورەكەی ناو ئەنجومەنی نوێنەران.\nگەورەترین كێشەی بەردەم پێكهێنانی فراكسیۆنە گەورەكە ئەوەیە كە جیاوازییەكی كەم لە ژمارەی كورسیدا لە نێوان هەردوو جەمسەردا هەیە كە ئەمەش هەردوولا ناچار دەكا هەوڵی راكێشانی لیستەكانی تر بەلای خۆیاندا بدەن. بەڵام كێشەی لیستەكانی تر لەوە دایە كە پشتگیری كردنی هەر كام لەم دوو جەمسەرە دەشێ ببێتە مایەی تێوەگلانیان لە گیروگرفتی گەورە. ئەمەش هانیان دەدا پەلە نەكەن تا ئەو كاتەی بەرچاویان بە باشی روون دەبێتەوە. دۆخێكی نزیك لە هاوسەنگی و ترس لە نێوان هەردوو جەمسەردا هەیە كە ئەگەری پێكدادان بەرەو هەڵكشان دەبات. ئەمە دەستەواژەكەی "هاوسەنگیی ترس" دێنێتەوە یاد كە لیستەر پێرسن لە ساڵی 1955 دا لە گەرمەی ململانێی نیوان ئەمریكاو یەكێتیی سۆڤێتدا بەكاری هێناوەو بەو جۆرە گوزارشتی لێ كردووە كە" هاوسەنگیی ترس جێی هاوسەنگیی هێزی گرتۆتەوە."\nئەوەی كە دۆخەكەی ئاڵۆزتر كردووە، جیاوازیی تێڕوانینی ئێران و ئەمریكایە بۆ مەسەلەی عیراق. عیراق بۆ هەردوولا گرنگە و هیچ لایەكیان نایەوێ عیراق بۆ لایەنەكەی تر بەجێ بێڵێ. لەهەمووی خراپتر ئەوەیە كە هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق هاوكات بوو لەگەڵ خراپترین قۆناغی ململانێی نێوان ئێران و ئەمریكا‌و بەدڵنیاییەوە ئەم ململانێیە رەنگدانەوەی لەسەر دۆخی عیراق دەبێ.\nهێزی سەدر لە شەقام دایە، لەكاتێكدا هێزی عامری لە حەشدی شەعبی دایە. ئەمە بەم مانایە دێت كە هەر حكومەتێك جەمسەری مالیكی- عامری پێكی بهێنێ، روبەروی خۆپیشاندانە ملیۆنییەكانی سەدر دەبێتەوەو وڵات تا ماوەیەكی دورودرێژ لە دۆخێكی ناجۆردا دەژی. هەر حكومەتێكیش سەدر- عەبادی پێكی بهێنن، دەبێ چاوەڕێی یاخیبونی حەشدی شەعبی و پێكدادانی چەكدار بكات. لە هەردوو سیناریۆدا عیراق سەقامگیریی خۆی لە دەست دەداو دەرفەتێك بۆ سەرهەڵدانەوەی پاشاگەردانی و پەیدابونی گروپە چەكدارەكانی داعش دێتە ئاراوە.\nهەردولا دەزانن لایەنەكەی تر لێ ناگەڕێ بە ئاسودەیی حوكمڕانی بكات. ئەمەش خۆی لە خۆیدا رەنگە ببێ بە هاندەر بۆ كاركردن بۆ گەیشتن بۆ چارەسەرێكی مامناوەنجی. كەس نازانێ ئەو چارەسەرە مامناوەنجییە چۆن دەبێ، بەڵام دەشێ بگەن بە جۆرە دابەش كردنێكی دەسەڵات كە هەردوولا تێیدا لە ژێر چەتری یەك حكومەتدا كۆ ببنەوەو هەر یەكێكیان بۆ دوو ساڵ پۆستی سەرۆكی حكومەتی لە لا بێ. هەروەها دەشێ هەردوو جەمسەر لەسەر یەك كاندید بۆ پۆستی سەرۆكی حكومەت رێك بكەون كە سەر بە هیچ یەكێ لە دوو جەمسەرەكە نەبێ. هەرچەند عەبادی و سەدر لە جەمسەرێكدا كۆبونەتەوە، بەڵام هێشتا ئەوە رون نەبۆتەوە كە ئاخۆ سەدر پشتگیریی عەبادی دەكات بۆ بەدەستهێنانی پۆستی سەرەك وەزیران یان نا. رەنگە كێشەكە لەوەدا بێ كە عەبادی وەك كاندیدی ئەمریكا ناوی دەركردووە، لەكاتێكدا سەدر خراپترین پەیوەندیی لەگەڵ ئەمریكادا هەیە. بەڵام ئێستا عەبادی، بە بەراورد لەگەڵ پێشبینییەكانی پێشتر، چانسێكی كەمتری بۆ بەدەست هێنانی پۆستی سەرەك وەزیران هەیە و زۆرتر پێویستی بە پشتیوانیی سەدر هەیە.\nلەلایەكی ترەوە، زۆر ئەستەمە حكومەتی داهاتوو بەبێ بەشداریی فراكسیۆنی سەدر پێك بهێنرێ. لە راستیشدا بەرژەوەندیی عیراق لەوە دایە فراكسیۆنەكەی سەدر لەكابینەی تازەدا بێ، نەك هەر لەبەر ئەوەی فراكسیۆنی سەدر گەورەترین لیستی براوەی هەڵبژاردنە، بەڵكو هەروەها لەبەر ئەوەی بونی ئەو فراكسیۆنە لە حكومەتدا مەرجێكی سەرەكیی دابین كردنی سەقامگیرییە لەماوەی چوار ساڵی داهاتوودا، بە رەچاوكردنی پێویستیی جێبەجێ كردنی هەندێ لە مەرجەكانی سەدر. بونی نوێنەرانی سەدر لە ناو حكومەت، دەشێ رۆڵی هەبێ لە هیۆركردنەوەی دۆخی نێوان حكومەت و شەقامدا.\nچاوەڕوان دەكرا عیراق لە چوار ساڵی داهاتوودا بەشێكی زۆری كێشە هەڵپەسێردراوەكانی چارەسەر بكات، بەڵام ئەمە بەبێ دابین كردنی سەقامگیری نایەتە دی. رەنگە ئەمەش ببێ بە مایەی هاندانی لایەنە سیاسییەكان بۆ كەمكردنەوەی دووبەرەكییەكانیان بە مەبەستی دەستەبەركردنی سەقامگیری.


پێشبینی بورجەکان بۆ ئەمڕۆ 2ی تەمموز لە خەندان لایفەوە بخەوێنەرەوە.\nزانیاری نوێ وەردەگریت، بێگومان ئەوەش یارمەتیت دەدات ئەزموونێکی باشتر هەبێت، کەمێک بیرکردنەوەکانت ئاڵۆزە لەرووی سۆزدارییەوە و نائارامیت، هەوڵبدە کەمێک لە کاتەکانت بەتەنیا لە شوێنێکی ئارامدا بەسەربەرە، بۆ ئەوەی کەمێک بحەوێیتەوە.\nمامەڵەت لەگەڵ هاوپیشەکانت بە نەرمی کاریگەری ئیجابی هەیە لەسەر تەواوی کارەکانتان، هەوڵبدە زیاتر بایەخ بە خۆشەویستەکەت بدە بەتایبەت لەو ساتانەی کارێکت نییە، لە شەواندا بەکارهێنانی ئامێرە ئەلکترۆنیەکان کەمبکەرەوە.\nرەنگە ماوەیەک بێت بارودۆخی کارکردن ئارامبێت و ئاسایی بەڕێوەبچێت، بەڵام گۆڕانکاری رودەدات و هەوڵبدە بۆ خواست و ئامانجەکانت، کاتێکی زیاتر بدە بە خۆشەویستەکەت و هەستەکانت راستگۆیانە دەربڕە، هەمیشە کاتێک تەرخانبکە بۆ حەوانەوەی خۆت.\nتوانایەکی باش هەیە و داهێنان دەکەیت، سۆزێکی زۆر دەبەخشیتە خۆشەویستەکەت پێکەوە لە کەشێکی رۆمانسیدا کۆدەبنەوە، هەوڵبدە رێگامەدە رۆتینی رۆژانە ماندووتبکات، گۆڕانکاری دروستبکە.\nتوانایەکی باش هەیە و هەوڵبدە لە بەرژەوەندی خۆت، ئەو هەلانەی دێتەپێش بەکاریبهێنە، لەگەڵ خۆشەویستەکەت لە بۆنەیەکدا کۆدەبنەوە و کاتێکی خۆش بەڕێدەکەن، گرنگە بایەخ بە حەوانەوە بدەیت.\nئەمڕۆ رەنگە کەسانێکی نوێ بناسیت، لە رێگایەوە ئامانجەکانت بەدیبهێنیت، هاوڕێیەکی منداڵی رەنگە بببینیتەوە و یادگاریەکانی منداڵی دڵخۆش بکات، رەنگە وەرزشکردنی زۆر ماندووی کردبێتی، بەڵام تێدەپەڕێت.\nبەهۆی توانا و بیرۆکەکانی خۆتەوە، لایەنی ماددیت بەرەوپێش دەچێت، هەوڵبدە لەگەڵ هاوبەشی ژیانت بچیتەدەرەوە و کاتێکی خۆش بەسەربەریت، هەمیشە ئارام و لەسەرخۆبە، رێگامەدە کەسێکی دیکە دەرونت تێکبدات و بێزاربیت.\nبەهۆی باشبوونی بارودۆخی پیشەیت، سەرکەوتنی گەورە تۆماردەکەیت و ئاسوودە دەبیت ئەم ماوەیە، پەیوەندی سۆزداری گۆڕانکاری بەسەردادێت، بەهۆی هەوڵدانی هەردولاوە، توانایەکی باش هەیە بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان.\nئەمڕۆ کاتێکی گونجاوە بۆ ئەوەی پرۆژە نوێیەکانت جێبەجێ بکەیت، یادگاریەکانی رابردوو کەمێک بێزارت دەکەن، بەڵام تەندروستیت زۆر باشە و هەوڵبدە لەکاتی گونجاودا بحەوێرەوە.\nئەزموونی نوێ دەکەیت و بە بیرۆکەکانت هەمووان سەرسامدەکەیت، هەستدەکەیت رۆتینی ژیانی سۆزداریتی تێکداوە، هەوڵبدە گۆڕانکاری بکە، کەشوهەوا کاریگەری لەسەر تەندروستیت دەبێت، ئەگەر ئاگادارنەبیت.\nتوانایەکی باش هەیە بۆ چارەسەری کێشەکان و گۆڕینی، لەدوای ناکۆکیەکی زۆر لەگەڵ خۆشەویستەکەت، پێکەوە کاتێکی خۆش بەڕیدەکەن و پەیوەندیتان چالاکدەبێتەوە، گرنگە بایەخ بە تواناکانی خۆت بدەیت لەرێگای پرۆژەی جیاوازەوە.\nهەوڵدەدەیت و بەدواداچوونی ورد بۆ پرۆژە و کارەکان دەکەیت، کێشەکانی نێوان خۆت و خۆشەویستەکەت کۆتاییان دەێت، رەنگە ئازاری پشت ماندووت بکات، بەهۆی دانیشتنی زۆرەوە.\nئه‌م بابه‌ته 50639 جار خوێنراوه‌ته‌وه


وا بۆ چه‌ند مانگـێـک ده‌چێت باس له ئاڵوگۆڕی کابینه‌ی حکومه‌تی هه‌رێمی کوردسـتانی عێراق ده‌کرێت. له لایه‌کی دیکه‌وه قسه و باس هه‌یه که‌وا سه‌رۆکی حکومه‌ت دکتۆر به‌رهه‌م سـاڵح ده‌ست له‌کارکێشـانه‌وه‌ی خۆی پـێشـکه‌ش کردووه. به‌ڵام سه‌ره‌ڕای ئه‌مانه بێ ده‌نگێـکی فه‌رمی هه‌یه.\nکه‌مال ڕه‌ئوف سه‌رنووسه‌ری ڕۆژنامه‌ی هاوڵاتی له گفتوگۆیه‌کدا له‌گه‌ڵ ده‌نگی ئه‌مه‌ریکا له‌و باره‌یه‌وه ده‌ڵێت ئه‌و بێ ده‌نگیـیه هه‌تا ڕاده‌یه‌ک ده‌گرێته‌وه بۆ ئه‌وه‌ی بڕیاربوو کۆبوونه‌وه‌یه‌کی پـێـنج قۆڵی له نێوان سێ لایه‌نه‌که‌ی ئۆپـۆزسیۆن و دوو پارتی ده‌سه‌ڵاتدار پارتی و یه‌کێتی ئه‌نجام‌بدرێت، تیایدا تیشک بخرێته سه‌ر پـێـکهێنانی کابینه‌ی حه‌وته‌م و هه‌روه‌ها هه‌ڵوێسـتی ئۆپـۆزسیۆن بزانرێت ئایا به‌شـداری له حکومه‌تی نوێدا ده‌که‌ن یان نا. ده‌ڵێت سـاز نه‌دانی ئه‌و کۆبوونه‌وه‌یه ئاماژه‌یه بۆ ئه‌وه‌ی ئۆپـۆزسیۆن هه‌تا ئێسـتا ئاماده نیـیه به‌شـداری کابینه‌ی حه‌وته‌م بکات.\nکه‌مال ڕه‌ئوف له درێژه‌ی قسه‌کانیدا ده‌ڵێت یه‌کێـک له‌و مه‌سه‌لانه‌ی هه‌تا ڕاده‌یه‌ک پارتی نیگه‌ران کردووه ئه‌وه‌یه پـێـیان باش نیـیه سه‌رۆکایه‌تی حکومه‌تێـک بکه‌ن که ته‌نها له‌و لایه‌نانه‌ی ئێسـتا حکومه‌تیان له‌ده‌سـتدایه پـێـکبهێنرێت. ده‌ڵێت چونکه پـێـیان وایه هه‌لومه‌رجه‌که دژواره و پـێویستی به‌وه‌یه ئۆپـۆزسیۆن هاوکاریان بێت نه‌ک دژایه‌تیـیان بکات.\nده‌توانن گوێبیسـتی درێژه‌ی ڕاپـۆرته‌كه بن له ڕێـگه‌ی كلیـكـكردنی ئه‌و فایله ده‌نـگیـیانه‌ی سه‌ره‌وه‌ی ده‌سته چه‌پ، ماوه‌كه‌ی 10:05 خوله‌كه.


تەنکبوونی قژ و وەرینی بەردەوام چ بەهۆی نەخۆشی یان خواردنی دەرمان و گۆڕانی هۆڕمۆنەکانەوە بێت ڕوودەدات، کە دەکرێت سوود لە پێکهاتە سروشتییەکان وەربگیرێت بۆ چارەسەری ئەم گرفتە.\nچۆنییەتی ئامادەکردنی ماسکی زەردەچەوە بۆ سپیبوونەوەی پێست\nزەردەچەوە کاردەکات بۆ نەهێشتنی خانە مردووەکانی پێست کە ئەمەش وەك تەقشیرێکە بۆ پێست کە وادەکات گەنجتر و گەشاوەتر بێتەوە.\nلەبەر ئەم هۆکارانە هەموو رۆژێک ماکیاج بەکارمەهێنە\nماکیاج گومانی تێدا نییە کە جوان و سەرنجڕاکێش دەرت دەخات و بڕوا بەخۆبوونت زیاد دەکات، بەلام رۆژانە ئەنجامدانی کاریگەری نەرێنی لەسەر پێست دروست دەکات.\nچۆنیەتی بەکارهێنانی تۆوی کەتان بۆ درێژبوونەوەی قژ\nخانمان زۆر ئارەزووی درێژبوونەوەی قژیان دەکەن بەڵام بەشێوەیەکی بەهێز و سەرنجڕاکێش، بۆ ئەم مەبەستە ماددەی کیمایی هەمە جۆر بەکاردەهێنن کە هەندێک کات هیچ سوودێکی نییە، تووۆی کەتان بە هۆی هەبوونی بڕێکی باش لە پێکهاتەی ماددەی خۆراکی بە سوود هۆکارە بۆ درێژبوونەوەی قژ بە شێوەیەکی سروشتی.\nسێ گیراوەی سروشتیی بۆ پتەوبوون و درێژبوونی نینۆکەکان\nبەشێک لە خانمان خاوەنی نینۆکی نەرمن کە زۆرجار لەکاتی ماڵ پاککردنەوە یان کاتێک بەر شتێکی ڕەق دەکەوێت دەشکێت، دەتوانرێت بە گیراوەی سروشتی نینۆک پتەو ڕەق بێت.\nچۆن کۆتایی بە قژی چەور دەهێنیت؟\nزۆرێك لە خانمان گرفتیان لەگەڵ چەوری قژیانداهەیە، بەردەوام دەیانەوێت بەشێوەیەكی ڕەونەقدار دەربكەوێت، بەڵام لە چەوریی بەردوام ڕزگاریانبێت.\nخوێ تەنها بۆ خواردن ئامادەکردن بەکارنایەت، چەندین سودی گرنگی هەیە تەنانەت بۆ قژیش، دەتوانیت بیکەیتە شامپۆکەتەوە، چەند گرفتێکت بۆ چارەسەر دەکات.\nئەم هەڵانە وا لە پیاوان دەکەن شێوەیان بەتەمەنتر دەربکەوێت\nلە راستیدا هەڵەی زۆر هەن کە پیاوان ئەنجامی دەدەن و بەتەمەنتر دەریان دەخات و دەیانخاتە هەڵوستی ئابڕووبەرەوە لەوانەیە بەهۆی جلوبەرگ یان شێوەی رووخسارەوە بێت.\nهۆکارەکانی زوو چرچبوونی پێست چین؟\nکۆمەڵێك هۆکار هەن کە وادەکەن پێست پێش کاتی خۆی چرچ ببێت و نیشانەکانی پیری لێدەربکەوێت، کە بە دیاریکردنیان دەتوانرێت ئەو نیشانانە کەمبکرێنەوە.\nبەم پێکهاتەیە موخوڕکەی قژت مەهێڵە\nبەهۆی زۆر بەکارهێنانی ئامێرەکانی قژ خاوکردن و لولکردن و گۆڕینی ڕەنگی قژ کە مادەی کیمایی زیان بەخشیان تێدایە، قژ بێهێز دەبێت و سەری تاڵەکانی قژ تووشی موخۆرەکە دەبێت.\nپسپۆڕێک: لەکاتی پشوودا بەمجۆرە گرنگی بە پێست بدە\nپسپۆڕێکی تەندروستیی تایبەت بە پێست رایگەیاندووە، وەرزی هاوین و کاتەکانی کارکردن رۆڵیان هەیە لە تێکچوونی پێست بەتایبەت ئەگەر کرێمی دژە خۆر بەکارنەهێنرێت، هەر بۆیە گرنگە لە کاتە پشووەکاندا جگە لە دووبارەکردنەوەی رۆتینەکانی رۆژانە، گرنگی زیاتر بە پێست بدرێت.\nچۆن دەبیتە خاوەن برژانگی پڕ و درێژ\nئاشکرایە کە خانمان گرنگییەکی زۆر دەدەن بە لایەنی جوانکاری، برژانگ یەکێکە لەو بەشانەی کە دەبێت گرنگییەکی زۆری پێبدریت چونکە بەشێکی زۆری جوانی دەموچاو نیشاندەدات.\nدوو گیراوەی سادە بۆ سپیکردنەوەی بنباڵ\nلە وەرزی هاویندا هەندێک لە خانمان یان کوڕان پۆشاکی بێ قۆڵ یان قۆڵ کورت دەپۆشن، بەهۆی تێکچوونی رەنگی پێستی بنباڵیان هەست بە شەرم دەکەن و رێگەی جیاواز تاقیدەکەنەوە بۆ سپیبوونەوەی پێستی ئەو بەشەی جەستە، کە دەکرێت بە پێکهاتەی سادە ئەو گرفتە نەهێڵن.\nئەو شتانە چین هیندییەکان پەیڕەوی دەکەن بۆ مانەوەی جوانیان؟\nزۆر رێگە هەن کە دەتوانیت ئەنجامی بدەیت بۆ ئاگاربوون لە جوانی و تەندروستیت، خەڵکانی هیندستان چەند رێگەیەکی جیاواز پەیڕەودەکەن کە بەهۆیەوە پارێزگاری لە جوانی و تەندروستی خۆیان دەکەن.\nشاجوانی پێشووی بەڕازیل بەهۆی نەشتەرگەرییەکی ئاسانەوە گیانیلەدەستدا\nشاجوانی بەڕازیل دوای ئەویە لەسەر رەزامەندی خۆی و بڕوابەخۆبوونەوە دەچێتە هۆڵی نەشتەرگەرییەوە، بەڵام نەشتەرگەرییەکەی سەرکەوتوو نابێت و گیانیلەدەستداوە، ئەم هەواڵەش خەڵکی بەڕازیلی نیگەران کردووە.\nچەند گیراوەیەك بۆ سپیکردنەوەی ناوچە هەستیارەکان\nگۆڕینی ڕەنگی هەندێک لە ناوچە هەستیارەکانی جەستە زۆرجار بەهۆی ئارەقکردنەوەی زۆر یان قەلەقی یاخود زیادەی کێشی جەستەی بەشێک لە خانمانەوەیە کە هەندێک لە ناوچە هەستیارەکانی جەستە ڕەنگی قاوەیی دەبێت.\nبە مۆز و شیری وشک ئاوساوی و چرچی ژێرچاوت مەهێڵە\nلەگەڵ هەڵکشانی تەمەن چرچی و ئاوساوی لە ژێر چاودا دەردەکەوێت، زۆرکاتیش هۆکارەکانی وەک کەم خەوی و نیگەرانی بەردەوام و نەخۆشی چرچی و ئاوساوی ژێر چاو زیاد دەکەن، کە دەکرێت بە کەرەستە سروشتییەکان چارەسەر بکرێت.


بەرز بوونەوەی پلەی گەرما لە نێوان ساڵانی (١٨٨٠–٢٠١٠)\nگەرم بوونی زەوی (بە ئینگلیزی: Global Warming) بریتییە لە بەرزبوونەوەی تێکڕای پلەی گەرمیی بەرگە ھەوای زەوی و زەریاکان و بەردەوامبوونی بەرزبوونەوەکە. لە (١٠٠) ساڵی ڕابردوودا تێکڕای پلەی گەرمای زەوی نزیکەی (٠٬٨ س)یان (١٫٤ف) بەرز بووەتەوە.\n١ گەرمبوونی جیھان چییە؟\nگەرمبوونی جیھان چییە؟[دەستکاری]\nگەرمبوونی جیھان یان پەنگخواردنەوەی گەرمی دیاردەی بەرزبوونەوەی پلەی گەرمیی زەوییە. بەھۆی زۆربوونی ئەو گازانەی کە لە ئەنجامی چالاکیی پیشەسازی بە شێوەیەکی ناڕێکەوە پەیدا دەبن، لە ٩٠٪ی پەنگخواردنەوەکە بەھۆی کارگە و پیشەسازییە دەستکردەکانی مرۆڤەوەیە. تەنھا لە ساڵی ١٩٥٠ەوە تا ئێستا، لە ١١٪ی گازی دوانەئۆکسیدی کاربۆن (CO2) زیادی کردووە. لە ساڵی ٢٠١١ زۆرترین CO2 خراوەتە نێو ھەوا بە ڕێژەی ١٠٠٠ گەن لە چرکەیەک؛ ئەمە ڕێژەیەکی مەترسیدارە، بەکارھێنانی بەرھەمە پیشەسازییەکانی دەستکردنی مرۆڤ کە باوترینیان ئۆتۆمبێلە و کاریگەریی تەواوی لەسەر ئەم دیاردە ھەیە بە شێوەیەک بڕینی ٦ کیلۆمەتر بە ئۆتۆمبێل نزیکەی ١ کیلۆگرام CO2 بۆ ھەوا زیاد دەکات، بەمەش پلەی گەرمی لە دوایین ساڵەکان بە شێوەیەک بەرز بووەتەوە کە گەرمترین دە ساڵ بە مەزندەی زانایان ساڵی ٢٠٠٠–٢٠٠٩ تا نزیک ٢٠١٠ یە.\nتواندنەوەی بەفری بەستەڵەکی ھەردوو جەمسەری باکوور و باشووری گۆی زەوی ئەمەش لە ئەنجامدا دەبێتە ھۆی لافاو و زۆربوونی ئاوی دەریا و زەریاکان و نقوم بوونی شارەکانی سەر کەنارەکان.\nگۆڕانی کەش و ھەوای سروشتی لە جیھان واتا ئەو ناوچانەی بە جۆرە کەش و ھەوایەکی مامناوەندی یان گەرم یان سارد و باراناوی ناسراون لە ھەر وەرزێک لە وەرزەکانی ساڵ، ئاوھەواکەیان دەگۆڕێت و تێکدەچێت.\nبە بیابانبوونی ڕووبەرێکی گەورەی زەوی، چونکە کشتوکاڵ لە پلەی گەرمی بەرز ناکرێت بە تایبەتی ئەو کشتوکاڵانەی پشت بە ئاوی ژێر زەوی ژێر زەوی دەبەستن و ئاوەکەش زۆر گەرم بووە.\nسووتانی دارستانەکان کە ئەمەش دەبێتە ھۆی مایەی ئازاردانی ئاژەڵەکان کە تێیدا دەژین.\nبڵاوبونەوەی نەخۆشییە کوشندەکان کەوا لە ڕێگەی مێرووە زیانبەخشەکان دەگوازرێنەوە و لە ھەوای گەرم و شێداردا زیاد دەکەن.\nبڵاوبونەوەی برسییەتی لە جیھاندا.\nچالاکییەکانی مرۆڤ وەک دەرھێنانی نەوت، دووکەڵی ئۆتۆمبێل و کارگەکان.\nزیادەڕۆیی کردن لە سووتاندنی خەڵوزو پووش و پەڵاش و نەوت، ئەمەش بووەتە ھۆی زیادبوونی گازی دوانەئۆکسیدی کاربۆن لە ھەوادا.\nزۆربوونی ئەو پیشەسازیانەی کە ھەندێک گازی ژەھراویی و زیانبەخش دروست دەکەن و لە ئاسمانی گۆی زەوی کۆ دەبنەوە وپلە گەرمییەکەی زیاد دەکەن.\nکەمی دارستان و درەختەکان، کەوا گازی دوانەئۆکسیدی کاربۆن ھەڵدەمژن.\nبوونی بەفر لە ھەردوو جەمسەرەکانی زەوی و لەسەر لووتکەی چیاکان.\nبوونی شێداری لە خاکدا.\nئاوی ڕووبار و دەریا و زەریاکان کەوا زۆربەی ھەرە زۆری ئەو گەرمییەی خۆر کە بەر زەوی دەکەوێت ھەڵدەمژن.\nبا و ڕەشەبا کەوا گەرمی پەرت و بڵاو دەکەن و لە شوێنێکەوە دەیگوازنەوە بۆ شوێنێکی تر.\nئەم دیاردەیەی پەنگخواردنەوەی گەرمی تا ئەم ساتەش بەردەوامە بەھەمان شێوە توانەوەی بەفری جەمسەرەکان و سەر لووتکەی چیاکان، ئەمەش لە ئەنجامی چالاکییە پیشەسازییە ناڕێک و بێ چاودێرەکانی مرۆڤەوەیە.\nپرۆفیسۆری فیزیا ستیڤن ھۆکینگ بە ناڕاستەوخۆیی مەترسی ئەم دیاردەیەی بۆ جیھان دەرخست، لەم ماوەیەی پێشتر لە ھۆڵی ئۆپێرای سیدنی لە ئوستورالیا بەھۆی تەکنەلۆجیای ھۆلۆگرافیک ستیڤن ھۆکینگ بە ئامادەبووانی ڕاگەیاند کە مرۆڤ پێویستە شوێنێکی تر لە گەردوون بدۆزێتەوە چونکە مرۆڤایەتی تا ھەزار ساڵی تر ڕووبەڕوی لەناوچوون دەبێتەوە، ھەرچەندە مەبەستی ھۆکینگ لە خودی دیاردەکە نەبوو ھۆکینگ زیاتر لێکۆڵینەوەکانی سەبارەت بە گەردوونە ئەشێ مەبەستی لە مەترسییەکانی دەرەوەی زەوی بێ کە ڕووبەڕومان دەبنەوە واتا دیاردەکانی پەیوەست بە گەردوون، بەڵام مەبەستی سەرەکی لەو دیاردە و پێشھاتانەن کە پێشبینی دەکرێ مرۆڤایەتی لەناوببەن.\n6th report from IPCC\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=گەرمبوونی_زەوی&oldid=931821»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٢٢:٣٢ی ١٤ی ئازاری ٢٠٢٢ نوێ کراوەتەوە.


نەبەز گۆران: بمرێت سەرۆك. | wtarikurd\nنوسینی : نەبەز گۆران | 18.08.2017 5:31 PM | بەشی: ئەدەبی | بێ کۆمێنتە\nپاڵەوانی ڕۆمانەكە كاتێك لەكار دەگەڕێتەوە و دەچێتەوە ناو ژوورەكەی خۆی، لەناو تیانووسی یاداشتەكانیدا ئەم ڕستەیەی دێتە بەرچاو: مەرگ بۆ ڕێبەری گەورە!” ئەم رستەیە لە خەیاڵدانیدا پانتاییەكی زۆری داگیر كردووە. رستەیەكە لەناو واقیعدا تەنانەت خەیاڵكردن لێی كوشتنی بەدوادادێت. بەڵام ئەو ژیانە واقیعیەی كە بە وێنە و وتەكانی سەرۆك یان رێبەری گەورە داپۆشراوە، بوونەتە فشارێكی زۆر بۆ سەر خەیاڵ و ئەندێشەیی و لە پەرچەكرداری ئەم فشارەدا، خەیاڵی هەمیشە لەسەر ئەوە دەوەستێت مەرگی رێبەر بببنیت.\nرۆژانە لەناو یاداشتەكانی ئەم رستەیە دەنووسێتەوە. رستەیەكە بە دەركەوتنی، یان بە بینینی لەلایەن كەسێكی ترەوە، راستەوخۆ مەرگی بنووسەكەی مسەوگەر دەكات. هەرچۆن لەناو دونیای حیزبی كوردیدا، مەرگی سەرۆك، رێبەر، لە خەیاڵی كارەكتەری حیزبیدا جێگەی نابێتەوە و مەرگ دەبێتە مەرگی هەموو حیزب. بەهەمان شێوە هیچ كات كارەكتەری حیزبی كوردی ناتوانێت تەنانەت لە دەرەوەی ژیانە واقیعییەكەش بیر لەو مەرگە بكاتەوە. یەكێك لە قورسترین رستەكان، مەرگی سەرۆكی حیزبە. نەك تەنها مەرگی بەڵكو بیماربوونی بیماربوونی حیزبە. ئەو پەیوەندییە بەهێزەی لەنێوان سەرۆك و حیزبدا هەیە، بەجۆرێك ئاوێزانبووە، جوڵە و دیمەنەكانی سەرۆك دەبنە جوڵە و دیمەنی حیزب. لەو چركەساتەی سەرۆك پێدەكەنێت و دڵی خۆشە، حیزب پێدەكەنێت و دڵی خۆشە. لەو چركەساتەی سەرۆك ناوچاوانی دەدات بەیەكدا، تەواوی سایكۆلۆژیای حیزب تێكدەچێت و دەمووچاوی حیزب دەدرێت بەیەكدا.\nئەو پەیوەندییە ناجۆر و ناتەندروستەی لەنێوان حیزب و سەرۆكدا هەیە، لە چوارچێوە سروشتییەكەی خۆی تێدەپەڕێت و چوارچێوەیەكی (هەندێكجار عیرفانی_ هەندێكجار پیرۆزكراو) وەردەگرێت. راستەوخۆ ئەندامانی حیزب رۆحی حیزب و ئایدۆلۆژیا پەیوەست دەكەنەوە بە رۆحی سەرۆكەوە. بەشێكی ئەم پەیوەستبوونە زۆر كۆمیدییە، بەشێكی دیكەی كارەساتبارە. ئەوە تەنها حیزبی فاشییە بەم مۆدێڵە پەیوەندی حیزبی و سەرۆك دروستدەكات، هەر ئەویشە سەرۆكی حیزب دەخاتە شوێنێك نە دەبێت بیر لەمەرگی بكرێتەوە نە دەبێت بیر لە رۆیشتنی بكرێتەوە. خەمی گەورەی حیزبی فاشیی خەمی مەرگ و بیماریی سەرۆكە. ئەم خەمە تەواوی حیزبی كوردی گرتوەتەوە.\n(جۆرج ئۆروێڵ) لە بەشی دووهەمی ئەم رۆمانەدا، دەست دەخاتە سەر ئەو خەمە ئایدۆلۆژییە. (بەرێزان ئایدۆلۆژیا لێرەدا بەمانا فەلسەفییەكەی بەكار ناهێنرێت كە دەكاتە_ئایدیا و_ لۆژیك_ بەڵكو بەمانا لەقاڵبدراوە فاشییەكەی بەكار دەهێنرێت، كە كاردەكات بۆ بەجەماوەریكردنی تاك، كاڵكردنەوەی رەنگەكان و دروستكردنی خودێكی ئاراستەكراو لەناو چوارچێوەیەكی دیاریكراو.) لە بەشی دووهەمی رۆمانەكەدا، دیوێكمان پیشاندەدات ئەو دیوە لەناو حیزبی كوردیدا رووبەرێكی فراوانی داگیركردوە. مەرگی سەرۆك، یان رێبەر، مەرگێكی ئاسان نییە وەك مەرگی مرۆڤەكانی دیكە، مەرگی حیزبێك و ئایدۆلۆژیاییەكە. ئەم دیوە حیزبی كوردی هەر لەسەرەتاوە تاكو ئێستا كاری لەسەركردوە. بۆیە هەمیشە حیزب نایەوێت ددان بەوەدا بنێت سەرۆك دەمرێت، دەیەوێت وێنەیەكی نەمری بۆ سەرۆك پیشانبدات، وێنەیەك بەردەوام سەرۆك بەزیندویەتی بهێڵێیتەوە و لە وتارەكانی خۆیدا باس لە زیندویەتی سەرۆك بكات، چونكە پێی وایە زیندویەتی حیزب پەیوەستە بە زیندویەتی سەرۆكەوە. مەرگی سەرۆكیش مەرگی حیزبە.\nئەم وتارە فاشییە، تەنانەت رووبەروو مەرگێك دەبێتەوە كە حەتمییە. ئەم رووبەروو بوونەوەیەی بۆ خزمەتكردنی ئایدۆلۆژیاییەكە، ئایدۆلۆژیاكە مەرگی هەمووان وەك شتێكی ئاساییی دەبینێت و هەندێكجاریش هەمووان هاندەدات بۆ ئەوەی لەپێناو سەرۆك و حیزبدا بمرن، بەڵام لەبەرامبەر ئەوەدا خودە ئاراستەكراوەكان وا پەروەردە دەكات ئەوەی تەنها نەمرە و هەمیشە دەمێنێتەوە سەرۆكە. مرۆڤەكانی دیكە دەبێت بمرن، دەبێت لەبیربكرێن، بەڵام سەرۆك نەدەمرێت و نە لەبیردەكرێت. نەمردنی سەرۆك لە زۆربەی حیزبی كوردیدا پەیوەندیی بەو میراسە فیكرییەوە نییە دوای خۆی جێدەهێڵێت و دەبێتە هۆی زیندوومانەوەی، بەڵكو پەیوەندی بە وتارێكی بەتاڵی فریودەرانەوەیە. وتارێك تەنها بە وێنەكان و بە چەند رستەیەكی كۆنكرێتی سوواو لەگەڵ زەمەنەكاندا دەكەوێتە شەڕەوە. ئەم رستە سواوانەی كە میراسی سەرۆكەكانی حیزبن، دەبنە دینەمۆیەك بۆهەمیشە دەوترێنەوە و هیچ مانایەكی نوێش نابەخشن. (زۆركەمن ئەو سەرۆك حیزبانەی دوای خۆیان لەرێگای كتێبەكانەوە میراسی فیكری جێدەهێڵن و ئەو میراسە دەبێتە هۆی زیندویەتیان نەك رستەی دیوەخانی.) كەچی بۆ خودە ئاراستەكراوەكەی ناو حیزب، ئەم رستە سواوانە دەیان مانا وەردەگرن و هەموو ماناكانیش كۆمیدین. خودە ئاراستەكراوەكە پرسیار دروستكەر نییە، بیركەرەوە نییە، خودێكی توتوی ئاساییە بۆ دووبارە وتنەوە و دووبارەكردنەوەی وێنەكان. بۆیە هەرمانایەك لای ئەم خودە، مانایەكی كومیدییە.\n(دەمانەوێت لە سێدارەدان ببینین… لە سێدارەدان ببینین!) ئەمە یەكێك لەو رستانەی بەشی دووهەم، كە راماندەوەستێنێت و راستەوخۆ دەمانگەڕێنێتەوە بۆناو ئەو شەیدایی و دێوانەبوونەی حیزبی كوردی. شەڕی ناوخۆی حیزبی كوردی لە شەستەكانەوە تا ئەم دواییە، هەزاران رستەی لەوە سەختر، لەوە تاڵتری تێدا وتراوە. هەزاران دیمەنی ترسناكی تێدا دووبارەكراونەتەوە. ئەم شەیدابوونە بۆ ئایدۆلۆژیایەكی فاشیی، ئەم دێوانەبوونە بۆ جێژبینین لە مەرگی ئەویتر، یان بۆ جێژبینین بۆ شكاندن و تیرۆركردنی ئەویتر، بەشێكی مێژووی حیزبی كوردییە. شەیدابوونێك لەناو حیزبی كوردیدا هەیەو بە دێوانەبوونێكی نەرجسی كۆتایی دێت. گەر كەمێك سەیری ئێستا بكەین، بەتایبەتی لەناو دونیای شاشەكاندا. لەم دونیایەدا كە حیزب هاتووەتە ناوی، رۆژانە دەرگیری ئەم شەیدابوون و دێوانەبوونە نێرجسییە دەبیینەوە. حیزبی كوردی بە هەموو تایبەكانییەوە سەرقاڵی بەرهەم هێنانی خودێكە، ئەم خودە شەیدایە بە وێرانكردنی ئەویتری دەرەوەی خۆی، شەیدایە بە شكاندنی ئەویتری دەرەوەی خۆی، دێوانە و بیمارە بە جێژبینین بۆ مەرگ و نەمانی ئەویتر. هەرچۆن لە رۆمانەكەدا ئەم شەیدایی و جێژە دەردەخات بۆمان، كە خودێك بەرهەم هاتووە جێژ لەوە دەبینێت مەرگی ئەویتر ببنێت. لەناو حیزبی كوردیشدا هەمان دیمەن بە چەندین فۆرمی جیاجیاوە دووبارە دەبێتەوە.\nسەرۆك و تەمەنە ئەزەلییەكەی، باڵی بەسەر ئایدۆلۆژییایەكی مەترسیداردا گرتووە و، لەرێگەی خودە ئاراستەكراوەكانەوە دەیەوێت ئەو شەیدایەی خۆی بۆ دەسەڵات و هێز، بكاتە شەیداییەك بۆ جێژبینن بۆ مەرگی ئەویتری دەرەوەی خۆی. سەرۆكی حیزبی كوردیی تایبەترین سەرۆكە كە جێژ لە شكاندن و نەمان و سڕینەوەی ئەویتری بەرامبەر خۆی دەبینێت. ئەم شەیدابوونە لە ئەوەوە دێتە خوارەوە و خودە ئاراستەكراوەكان دووبارەی دەكەنەوە. ئەو خودە ئاراستەكراوەی بەرهەمی ئەو ئایدۆلۆژاییەیە، هەمان ئەو خودەیە لە بوونی سەرۆكدا هەیە بە رەنگێكی ترەوە.\n(لەو جێیە یەكتر دەبینین، كە تاریكی لێ نییە!) خودە ئاراستەكراوەكە و سەرۆكی حیزب و حیزب و ئایدۆلۆژیاكە، هەمیشە دەبێت لەیەك شوێن یەكتری ببینن، ئەو شوێنەش ناو فەزا تایبەتییەكەی سیستەمە. ناو ئەم فەزایە نابێت شوێنێكی تاریكبێت (لێرەدا تاریكی بە مانای نەزانی نایەت) دەبێت شوێنێكی روناكبێت، شوێنێك بێت خودە ئاراستەكراوەكە بە روونی دەركەوێت و نەتوانێت چ لە جەستە، چ لەناو خەیاڵیدا تاقە شوێنێك بهێڵێتەوە پەنهانبێت لە حیزب و سەرۆك. ئەو شوێنەی حیزب داوای دەكات روتكردنەوەی خەیاڵ و بیركردنەوەی كەسی حیزبییە. ئەوە شوێنێكە ئیدی كارەكتەری حیزبی بۆی نییە لەدەرەوەی حیزب، خەیاڵێك، بیركردنەوەیەك دروستبكات خزمەت بە خودی سەرۆك و ئایدۆلۆژیا نەكات. ئەوە شوێنێكە حیزب دەیەوێت خودەكە بەروتی بەهەموو دیوە شاراوە و ئاشكراكانییەوە، ببینرێت.\nئەم شوێنە روناكەی حیزب، خود لە هەموو بەهاكان دادەماڵێت. كاتێك حیزبی كوردی بەردەوام گومان و پرسیار دەخاتە سەر كارەكتەرەكانی ناوخۆی، هەمان ئەو شوێنەیە كە لە رۆمانەكەدا ئاماژەی پێدەكرێت و، پێماندەڵێت: حیزب دەیەوێت تۆ وەك مرۆڤ شوێنێك، خەیاڵێك، بیركردنەوەیەكت نەبێت بۆ خۆت. تۆ ئیدی مرۆڤێكی حیزبی ئایدۆلۆژیت. مرۆڤێكیت تەواوی بوونت پەیوەستە بە حیزبەوە. تەنانەت حیزبی كوردی تائەو شوێنە دەروات كە مانەوەی حیزب و بەردەوامی حیزب، دەبەستێت بەمانەوە و بەردەوامی ژیانی مرۆڤەكانەوە. یانی ئەگەر لەشوێنێك حیزب نەما ژیانیش نامێنێت و بوون و كەرامەتیش نامێنێت. ئەم دیدگا فاشییەی حیزب بووەتە یەكێك لە تارماییە مەترسیدارەكانی سەر ژیانی گشتی. حیزب نازانێت بە هەمان زمان و هەمان میتۆدی ناو رۆمانی (1984) ناو لە بكەر و لە شوێن و لە كردەكان بنێت، چونكە ئاستی تێگەیشتنی هێندە باڵانییە، ئەما دێت بە فۆرمێكی دیكە دووبارەیاندەكاتەوە.\nرونتر بڵێین: وەك لە بەشی دووهەمی رومانەكەدا دەڵێت: ” هیچ شتێكت هی خۆت نییە.”\nئەمە تەنها رستەیەكی ئاسایی ناو رۆمانێك نییە. ئەمە بریارێكی حیزبییەو لەناو حیزبی كوردیدا، بەتایبەت لە ئێستادا حیزب دەتوانێت بە هەموو خودە ئارستەكراوەكانی ناوخۆی ئەم رستەیە بڵێت. چەندیجار دیومانە حیزب كاتێك لە كارەكتەرێكی ناو خۆی نیگەران دەبێت بەهۆی ئەوەوە كە لەناو تاریكیدا ماوەتەوە و كەشف نەبووە، یان روون نەبووە، بریاریداوە ئەو كارەكتەرە بكاتە دەرەوەی خۆی و هەموو ئەو شتانەی لێوەربگرێتەوە لە ژیانیدا لەناو حیزبدا دەستیكەوتووە. بەم بریارەی حیزب ئەو رستەیە دێنێتەوە ناو بیركردنەوەمان و دەزانین هەموو ئەو شتانەی خودە ئاراستەكراوەكانی حیزب هەیانە هی خۆیان نییە و، حیزب هەركاتێك بیەوێت لێیان وەردەگرێتەوە. رۆژانەش بە زمانی جیاجیا هەمان رستە لەلایەن حیزبەوە دەدرێت بەگوێی خودە ئاراستەكراوەكانی ناو حیزبەوە.\nبەشی یەکەم: سەردەمی ڕق لێبوونەوە\n– تیبینی: ماویەتی.


قه‌ڵه‌وی له منداڵاندا هه‌ڕه‌شه له داهاتوویان ده‌كات\nتوێژینه‌وه‌یه‌كی ته‌ندرووستی ده‌ریخستووه، ئه‌و منداڵانه‌ی كێشیان زۆره، زۆرتر رووبه‌ڕووی مه‌ترسییه‌كانی جه‌ڵته‌ی دڵ و مێشك ده‌بنه‌وه، ئه‌و كاته‌ی ده‌گه‌نه نیوه‌ی ته‌مه‌نیان.\nرۆژنامه‌ی ده‌یلی مێلی به‌ریتانی له زاری توێژه‌رانی زانكۆی ئۆكسفۆرد بڵاویكرده‌وه، به‌رزبوونه‌وه‌ی فشاری خوێن و كۆلیسترۆڵ و جگه‌ره كێشان به‌ر له ته‌مه‌نی 19 ساڵی مه‌ترسییه‌كانی تووش بوون به جه‌ڵته زیاتر ده‌كه‌ن.\nتوێژینه‌وه‌كه ده‌ریخستووه، ژیانی قۆناغی منداڵی كاریگه‌ری زۆری هه‌یه له‌سه‌ر ته‌ندرووستی مرۆڤ له قۆناغه‌كانی دیكه‌ی ته‌مه‌ندا.\nتوێژینه‌وه‌كه له كۆنگره‌ی كۆمه‌ڵه‌ی ئه‌وروپایی بۆ نه‌خۆشییه‌كانی دڵ له پاریس خراوه‌ته‌ڕوو. تێیدا پشت به‌ستراوه به شیكاری زانیاری تۆماری منداڵانی 3 تا 19 ساڵی ده‌یه‌ی حه‌فتاكانی سه‌ده‌ی رابردوو. له‌و توێژینه‌وه‌یه‌دا، 42 هه‌زار كه‌س له ئه‌مه‌ریكا و ئوسترالیا و فنله‌ندا تا ته‌مه‌نی 50 ساڵی وه‌ك نموونه وه‌رگیراوون و ده‌ركه‌وتووه، 290 كه‌س به ده‌ست كێشه‌كانی دڵ و جه‌ڵته و گیرانی خوێنبه‌ر و خوێنهێنه‌ره‌كانه‌وه ده‌ناڵێنن.\nهه‌روه‌ها ده‌ركه‌وتووه، هه‌ر له سه‌دا 10یه‌كی زیادبوونی چه‌وری و كۆلیسترۆڵ له منداڵیدا به رێژه‌ی له سه‌دا 20 مه‌ترسییه‌كانی تووشبوون به نه‌خۆشی دڵ و گیران ده‌ماره‌كانی خوێن له قۆناغه‌كانی دیكه‌ی ته‌مه‌ن زیاتر ده‌كات.\nئه‌و منداڵانه‌ی به ده‌ست كێشی زۆره‌وه ده‌ناڵێنن و ئه‌گه‌ر له قۆناغی پێگه‌یشتنیشدا هه‌ر كێشیان زۆر بێت، ئه‌وا مه‌ترسی تووشبوونیان به جه‌ڵته پێنج هێنده زیاتر ده‌بێت، به به‌راورد له‌گه‌ڵ منداڵانی دیكه.\n01 ره‌چه‌ته‌یه‌كی سه‌یری پزیشكێك پارێزگار و وه‌زاره‌تی هێناوه‌ته ده‌نگ\n02 باوکێک 20 ساڵ گەورەبوونی کچەکەی دەکاتە دوو خولەک\n03 به‌هۆی هه‌ڵه‌ی پزیشكانه‌وه نه‌خۆشێك به زیندوویی بۆ گۆڕستان ده‌پێچرێته‌وه\n04 پزیشکێکی کورد دڵی مردوو بۆ زیندوو دەگوازێتەوە\n05 بەهۆی بەرزی باڵای لە هۆتێل جێی ناکەنەوە\n06 20 زانیاری سەیر لەبارەی مرۆڤ\n01 باوکێک 20 ساڵ گەورەبوونی کچەکەی دەکاتە دوو خولەک\n02 به‌هۆی هه‌ڵه‌ی پزیشكانه‌وه نه‌خۆشێك به زیندوویی بۆ گۆڕستان ده‌پێچرێته‌وه\n03 پزیشکێکی کورد دڵی مردوو بۆ زیندوو دەگوازێتەوە\n04 ره‌چه‌ته‌یه‌كی سه‌یری پزیشكێك پارێزگار و وه‌زاره‌تی هێناوه‌ته ده‌نگ\n05 پڵنگ و بزنێکی کێوی دەبنە دوو هاوڕێی سەیر\n06 بەهۆی زۆری یاریی کردن هەرزەکارێک گیان لەدەست دەدات\n01 بەهۆی زۆری یاریی کردن هەرزەکارێک گیان لەدەست دەدات\n03 ڤیدیۆ.. پــادشـــا هاوســه‌ره‌كـــه‌ی دامـــاڵـــی\n04 ئه‌وه‌ی نه‌تدیوه له خۆپیشاندانه‌كانی لوبنان بیبینه\n05 لەبارەی خواردنی كێكە توركییەكە روونكردنەوە دەدرێت\n06 پزیشکێکی کورد دڵی مردوو بۆ زیندوو دەگوازێتەوە


ژیاننامەی ڕیچارد ڤاگنەر، بەشی یەکەم » DidiMn\nسەرەتا / ڕاپۆرت/موزیک / ژیاننامەی ڕیچارد ڤاگنەر، بەشی یەکەم\nویلهیلم ڕیچارد ڤاگنەر، لە بەرواری ٢٢\_٥\_١٨١٣، لە کاتی جەنگی ناپۆلیۆن پۆناپارت لە دژی هاوپەیمانە ئەوووپیەکان لە شاری لایپزیگ لە وڵاتی ئەڵمانیا، لەدایک بووە. نۆیەم منداڵە لە خێزانەکەیدا و باوکی، کارڵ فریدریک ڤاگنەر، فەرمانبەری پۆلیسی لایبزیگ بوو، دایکی ناوی یۆهانا ڕوزینی بوو.\nلە دوای لەدایکبوونی ڕیچارد بە شەش مانگ، باوکی بە نەخۆشیی گرانەتا، کە ئەو کاتە لە شارەکەدا بڵاو بوو، کۆچی دوایی دەکات. لە دوای مردنی کاڕڵ، یۆهانا لەگەڵ هاوڕێیەکی کاڕڵ ژیان بەسەر دەبات کە ئەکتەر، شانۆنامەنووس و شێوەکار بووە بد ناوی لودڤیگ گایرە، لە مانگی ئابی ساڵی ١٨١٤ یۆهانا و لودڤیگ هاوسەرگیری دەکەن. گایەر دەیسەلمێنێت کە باوکێکی باشە بۆ ڤاگنەر و مێردێکی باشە یۆهانا. ڕیچارد تاکو بوو بە چواردە ساڵیش بە ویلهیلم ڕیچارد گایر ناوی دەرکردبوو، هەندێک لە توێژەران هێشتا کۆک نین لە سەر ئەوەی کە کاڕڵ باوکی ڤاگنەر بێت.\nگایەر زۆر ڕیچاردی خۆش دەویست، بەڵام نەیدەزانی چی لێ بکات و چۆن مامەڵەی لەگەڵ بکات، چونکە منداڵێکی زۆر یاخی و کەلـلەڕەق بوو، نە وانەکانی دەخوێند، نە وێنەی دەکێشا و نە پیانۆی دەژەند، ئیدی گایەر هەموو جارێک دەیبردە دەرەوە بۆ باخچە و یاریی لەگەڵ دەکرد.\nبە بۆنەی ئەوەی کە گایەر گرنگیی زۆری بە کارەکەی دەدا، کاریگەریی لەسەر خێزانەکەی درووست کردبوو. ئیدی ڤاگنەر وردەوردە خۆشەویستیی بۆ شانۆ زیادی کرد، تا وای لێ هات گایەر لە هەندێک شانۆدا ڕۆڵی پێ گێڕا؛ ڤاگنەر لە ژیاننامەکەی خۆیدا نووسیویەتی کە جارێک ڕۆڵی فریشتەی بینیوە لە شانۆیەکدا.\nڕیچارد خوویەکی زۆر سەیری هەبوو، هەموو جارێک گەر بیویستایە چیرۆکێک دەربارەی دێو بنووسێت ئەوا زڕ خوشکەکەی، کە ناوی سیلیسیا بوو، هەمیشە یارمەتیی دەدا و چیی بویستایە بۆی دەخوێندەوە، چیرۆکی شەیتان و دێوی دەنووسیەوەوە و گفتوگۆ و نواندنی لە نێوانیاندا دروست دەکرد. کاتێک کە گایەریش نەخۆش کەوت، گوێی لێ بوو کە ڕیچارد هەوڵ دەدات پیانۆ بژەنێ! ئەو دەمە بە یۆهانای گوت: “ئایا دەکرێت ڕیچارد بەهرەمەند بێت؟” لە دوای مردنی گایەریشەوە دایکی هەمیشە بە ڕیچاردی دەگوت: “گایەر دەیویست بتکات بە هونەرمەند.”\nڤاگنەر لە تەمەنی پێنج ساڵیدا بوو بە خوێندکار لە خوێندنگەیەکی موزیک لە پۆسێندۆرف نزیک دریسدن، هەروەها لەوێ هەندێک وانەی پیانۆی لە مامۆستایەکی لاتینی وەرگرت.\nلە دوای مردنی گایەر لە ساڵی ١٨٢١، ڕیچارد نێردرا بۆ کروزچولە و لەوێ نێردرایە بەر خوێندن لە خوێندنگەەی شەو و ڕۆژی درێزنەر لە کروزچۆر بۆ خوێندنی موزیک، براکەی گایەر ئەرکی خوێندنەکەی گرتە ئەستۆ.\nلە تەمەنی نۆ ساڵیدا زۆر سەرسام بوو بە ڕەوشتی ئەکتەر کارڵ ماریا ڤۆن لە شانۆییی تیر ئەندازەکە. لەو ساتەدا ڤاگنەر ئارەزووی دەکرد ببێتە شانۆنامەنووس، کە یەکەم هەوڵی بریتی بوو لە بەرهەمێکی تراژیدی بە ناوی لویباڵد، کە هەوڵێکی ڤاگنەر بوو لە نێوان ساڵانی ١٨٢٧ بۆ ١٨٢٨ و کاریگەریی شەکسپیر و گۆتێی بەسەرەوە بوو. لەو کاتەی کە هێشتا لە خوێندنگە بوو نووسیبووی.\nلە ساڵی ١٨٢٧ خێزانەکەی ڤاگنەر گەڕانەوە بۆ لایپزیگ و لە نێوان ساڵانی ١٨٢٧ بۆ ١٨٣٢ لەوێ لەگەڵ کریستیان گۆتلێب مولەر یەکەم وانەی هاڕمۆنی و خوێندنەوە ی نۆتەی وەرگرت.\nزۆر حەزی بە توێژینەوەکردنی شەکسپیر، مێژوو، ئەفسانە کۆنەکان و هونەری یۆنانییەکانی دەکرد. سەروەختێک کە ڕیچارد دەبێ بە دوازدە ساڵان، ١٢ بەش لە ئەفسانەی ئۆدیسەی هۆمیرۆس وەردەگێڕێت و نماییش دەکرێت. لە کاتی نماییشەکەدا دەیان کەس دەمرن، جگە لە تەنها یەک کەس نەبێت، ئەویش لە کۆتاییدا لە شێوەی ڕۆحێکدا دێتەوە. ڤاگنەر توێژینەوەی ئەو تراژیدیایە بۆ بابەتێکی هارمۆنی کردبوو و زۆریش پێی سەرسام بوو، وای دەزانی، کە وێبەر گەورەترین ئاوازدانەری سەر زەویە وە ئۆپێرای\nمەزنیرین ئۆپێرایە.Der Freischütz\nلە مانگی کانوونی دووەمی ساڵی ١٨٢٨، بۆ یەکەم جار گوێی لە سەمڤۆنیای حەوتەمی بێتهۆڤن بوو، لە مانگێ ئاداری هەمان ساڵدا دیسان گوێی لە سەمفۆنیای نۆیەمی دەبێ و ئیتر بێتهۆڤن دەبێتە گەورەترین ئیلهامی ڤاگنەر و دەست بەسەر هزر و دڵیدا دەگرێت، لە داهاتوشیدا سەمفۆنیای نۆیەمی بێتهۆڤن بۆ سۆلۆپیانۆ بە شێوەیەکی زۆر لێهاتوو ئامادە دەکات. ڤاگنەر کاتێکی زۆری بۆ دەمێنێتەوە بۆیە لەو کاتانەدا دەست دەکات بە ژەنینی پارچە موزیکەکانی بێتهۆڤن، کاتێک تەمەنی گەشتە سەروو هەژدە ساڵ، کەس نەبوو وەک ئەو هێندە لە ناو بێتهۆڤندا قووڵ بووبێتەوە. زۆری حەز بە خوێندنی وانە کلاسیکییەکان نەبوو، هەموو هزری گۆڕا بۆ لێکۆڵینەوە لە موزیکە جیهانییەکان بۆ زانینی بنەچە و نهێنییە شاراوەکانی. ئەوکات ئاهەنەگی موزیک و شانۆ لە لایپزیگ زۆر پێشکەش دەکرا، ئەوە بووە یارمەتیدەرێکی زۆر باشی ڤاگنەر و ڕیگەی ئەوەی پێدا تاکو زیاتر لە ئۆرکێسترا و چۆنیەتی بەڕێوەبردنیدا شارەزا ببێت.\nلە ساڵی ١٨٣١، ڤاگنەر چووە زانکۆی لایپزیگ، لەوێ بووە یەکێک لە ئەندامانی گروپی خوێندکارانی سەکسۆن. ڤاگنەر هەمیشە وانەی ئاوازدانانی لە تۆماسکانتۆر ویلینگەوە وەردەگرت، ویلینگ هێندە بە ڤاگنەر سەرسام بوو کە پارەی خوێندنی لە ڤاگنەر وەرنەدەگرت. ساڵێک دوای ئەوە ڕیچارد یەکەم سۆناتا بۆ پیانۆ و یەکەم سەمفۆنیای خۆی نووسی و پێشوازییەکی زۆری لێ کرا، هەر لە دوای ئەویش یەکسەر دەستی کرد بەنووسینی ئۆپرای هاوسەرگیری، کە هەرگیز تەواوی نەکرد.\nلە ١٨٣٣ ڤاگنەر لەگەڵ براکەی، ئەلبێرت، چوون بۆ وۆرزبۆرگ بە مەبەستی ئەوەی کە ڤاگنەر ببێتە مامۆستای موزیک. ڤاگنەر ئەوکاتە ٢١ ساڵ دەبوو، یەکەم ئۆپێرای خۆی بە ناوی پەرییەکان نووسییەوە، کە لە دوای نیوسەدە لە کۆچی دوایی ڤاگنەر لە میونخ نماییش کرا.\nلە دوای گەڕانەوەی بۆ لایپزیگ، ڤاگنەر لە ماڵی ئۆپرا لە ماگدیبورگ کورتەچاوپێکەوتنێکی لەگەڵ دەکرێت، ئاشکرای دەکار کە ئەو ماوەیەی لە وۆرزبۆرگ بووە ئۆپێرای خۆشەویستیی نووسیوە بۆ شانۆیی پێوانە بۆ پێوانەی شەکسپیر، کە دەبێتە مایەی گاڵتەجاڕی بۆ گروپەکە و زەرەر کردنیان.\nهەر لە هەمان ساڵدا لە ماگدیبۆرگ ڤاگنەر دەکەوێتە داوی ئەویندارییەوە لەگەڵ کچە شۆخێک بە ناوی مینا پلانێر، کە یارمەتیی دەدات لە پیشەکەیدا لە ڕووی ماددیەوە، هەروەها لە دوایدا و لە ٢٤\_٩\_١٨٣٦ لەگەڵ مینا پلانێردا لە کەنیسەی تراغیم هاوسەرگیری دەکەن.\nمینا چوار ساڵ لە ڕیچارد گەورەتر بوو، لە ساڵی ١٨٠٩ لەدایک بووبوو، ئەکتەرێکی ئەڵمانی و کچێکی جوان و نەشمیلە بوو و کەمێک کلاسیکییش بوو، ڤاگنەر لە ئاوات و خەونە گەورەکانی مینا نەدەگەیشت، کاتێک ڤاگنەر لە ٢٢ـهەم ساڵی تەمەنیدا دەبێت، دەست دەکات بە نووسینەوەی ژیانی خۆی و لە جێیەکدا دەڵێ: “لە سەرەتاوە زانیم کە کەسێکی مەزنە، بەڵام کێیە ئەو کەسەی لە کارەکەیدا دەیسەلمێنێت!”\nڕیچارد توشی یەکەم شکست هات لە هاوسەرگیریەکەیدا و لە مانگی مایسی ساڵی ١٨٣٧ مینا ڤاگنەری بەجێ هێشت و لێی جودا بووەوە، لە دوای ئەو ڕووداوە ڤاگنەر بەڕێ دەکەوێ بۆ ڕیگا، پایتەختی لاتیڤیا، کە گەورەترین شاری هەمان وڵاتە و ئەو کاتە لە ژێر دەسەڵاتی ئیمپڕاتۆرییەتی ڕوسیادا بوو، لەوێ دەبێتە بەڕێوبەری موزیکی ئۆپێرای ناوچەکە. هەر لەوێ بە ڕێکەوت تووشی خوشکێکی مینا دەبێت بە ناوی ئامێللی، کە ئەویش گۆرانیبێژێکی شانۆیییە، ئیدی کەم تا زۆر پەیوەندی لەگەڵ مینادا دروست دەکاتەوە. ڤاگنەر لە ڕیگا تووشی قەرزارییەکی زۆر دەبێت، ئەو هەموو ژیانی بە قەرزاری بەسەر دەبات، ئیدی لە ڕێگەیەکی ئاوی مەترسیدارەوە دەڕوات بۆ لەندەن. کاتێک بەناو دەریای باکووردا ڕۆیشتن، تۆفان و شەپۆلی بە‌هێز هێندەی نەمابوو کەشتییەکە تێک بشکێنێت. لە کاتی گەشتەکەیاندا دەریاوانەکە باسی چیرۆکی هۆڵەندییە فڕیوەکەی بۆ ڤاگنەر دەکرد، ئەو چیرۆکەی کە سوور بووە لەسەر ئەوی گەشتکردن بە لای رأس الرجاء الصالحدا ترسناک و دژوارە. ئەم تۆفانە سێ هەفتەی خایاند و لە دوای سێ هەفتە گەشتنە لەندەن. لە لەندەن ڤاگنەر چاوی بە کارێکی هینریک هاینە دەکەوێت بە ناوی یادداشتەکانی مستەر سچنابیلۆپسکی و دەبێتە ئیلهام بۆی و ئۆپێرای هوڵەندییە فڕیوەکە دەنووسێت، تێکەڵ بەو دەنگەی دەکات کە لە دەریاکەدا گوێبیستی بوو.


2020/01/23 - 12:33 PM\nئەمڕۆ بۆ جارێكی دیكە خۆپیشاندانی فراوان دەستی پێكردەوە.\nمیدیاكانی عیراق بڵاویانكردەوە، لە شارەكانی بەغدا، بابل، دیوانیە، ناسرییە و بەسرە خۆپیشاندانی فراوان بەڕێوەدەچێت.\nخۆپیشاندەران لە ناسرییە چەند ڕێگایەكی سەرەكی و لە دوانیەش فەرمانگەكانی حكومەتیان داخستووە.\nلە ماوەی هەفتەی ڕابردوودا جارێكی دیكە خۆپیشاندانەكان توندوتیژی لێكەوتەوە و بەپێی ئامارەكان 10 كەس كوژران و نزیكەی 33 كەسیش برینداربوون.\nبەغداپارەكەی بەغداپارێزگاری بەغدافەرماندەی ئۆپراسیۆنەكانی بەغدا\nڕۆژنامەنوسانی عیراق زەوی وەردەگرن\nهەواڵە خۆشەكەی جوتیاران گەیشت\nتەندروستی15 خولەک پێش ئێستا


عومەر ئۆجالان پەرلەمانتاری هەدەپە: دەبێ کۆمیتەی سی.پی.تی لە دژی گۆشەگیریی سەر ئیمراڵی هەڵوێست نیشان بدات - Aryen News\nنیسان 8, 2021 نیسان 8, 2021 6\nعومەر ئۆجالان پەرلەمانتاری هەدەپە دەڵێ کەس نازانێ لە دوورگەی ئیمراڵی چی دەقەومێت. ئەو هەروەها ڕەخنە لە بێهێڵوێستیی سی پی تی و یەکێتیی ئەورووپا لەبەرامبەر گۆشەگیریی سەر ڕێبەری گەلی کورد عەبدولڵا ئۆجالان دەگرێت و دەڵێ بەو گۆشەگیرییە تورکیا دەخەنە ناو چاڵێکی قووڵەوە.\nعومەر ئۆجالان پەرلەمانتاری هەدەپە لە گفتوگۆیەکدا لەگەڵ ئاژانسی هەواڵی فوڕات سەبارەت بەو دەنگۆیانەی ماوەیەک لەمەوبەر لەبارەی تەندرووستیی ڕێبەری گەلی کورد عەبدولڵا ئۆجالانەوە بڵاو کرایەوە، وتیی: “بەداخەوە بە شێوەیەکی بەرنامە بۆ داڕێژڕاو و چەواشەکارانە دەنگۆی لەو چەشنە بڵاو دەکەنەوە.”\nئەو پەرلەمانتارەی هەدەپە کە لە هەمانکاتدا برازای ڕێبەر ئاپۆیە وتی: زیاتر لە ساڵێکە هیچ زانیارییەک لەبارەی بەڕێز ئۆجالان لەبەردەست نییە. ساڵێکە پارێزەران و بنەماڵە بەردەوام داوای چاوپێکەوتن دەکەن. کەچی هەموو جارێ ڕەتی دەکەنەوە.”\nعومەر ئۆجالان سەبارەت بە پەیوەندییە تەلەفۆنییە کورتخایەنەکەی ئەمدواییەش وتی: دوای چوار پێنج خولەک پەیوەندییەکەیان پچڕاند. ئەوە قەت نابێتە دیدار و چاوپێکەوتن. دەوڵەت بە ئەنقەست ئەو کارە دەکات.\nئەو پەرلەمانتارەی هەدەپە تەئکیدی کردەوە کە دەبێ کۆمیتەی ئەورووپایی بەرەنگاربوونەوەی ئەشکەنجە ناسراو بە سی.پی.تی لەدژی گۆشەگیری هەڵوێستی جیددیی هەبێت.\nعومەر ئۆجالان وتی: “سی پی تی ئیدعا دەکات کە گوایە دژی ئەشکەنجەیە. لە ئیمراڵی ئەشکەنجەی دژوار هەیە. نابێ ئەوە قبووڵ بکات. ڕێکخراوە حقووقییە نێودەوڵەتییەکان کوان؟ ئەوانەی خۆیان پێ دیموکڕاتە و دەڵێن گوایە دژی ئەشکەنجەن، لە کوێن؟ دەبێ سی پی تی هەڵوێست نیشان بدات ئەرکی خۆی بەجێ بهێنێت.دەبێ کۆنسەی ئەورووپا، یەکێتیی ئەورووپا و دادگای مافی مرۆڤی ئەورووپایی گوشار بخەنە سەر تورکیا.\nپەرلمانتاری هەدەپە هەروەها بەبیری هێنایەوە کە گۆشەگیری تەنانەت لە بەرژەوەندیی تورکیاش نییە. لەو بارەیەوە وتی: بە سەپاندنی گۆشەگیریی لەسەر ڕێبەر ئۆجالان تورکیایان خستووەتە چاڵێکی قووڵەوە.\nعومەر ئۆجالان تەئکیدی کردەوە کە کێشەی کورد بە ڕێگای دیالۆگ چارەسەر دەکرێت. بۆ ئەو بابەتەش ڕێبەر ئاپۆ بەردەنگە.\nسەبری ئۆک: هەتا ڕێبەر ئاپۆ ئازاد نەبێت نە کوردستان ڕزگار دەبێت و نە تورکیا دیموکراسی دەبینێت