چیلى؛ هێزە ئەمنییەکان چاوى 250 خۆپیشاندەریان بریندار کرد\n22:03 شه‌ممه 23 تشرینی دووه‌م 2019\nهێزە ئەمنیەکانى چیلی بەشێوەیەکی توند ڕووبەڕووی خۆپیشاندەران بوونەوە و زیاتر لە 250 خۆپیشاندەر لەلایەن هێزە ئەمنییەکانەوە چاویان بریندار کراوە.\nنزیکەی مانگێکە لە چەند شارێکی وڵاتی چیلی لە ئەمریکای باشور بەهۆی زیادبوونی کرێی گواستنەوەی شەمەندەفەر و بوونی گەندەڵی، خۆپیشاندان دەستی پێکردوە و هێزە ئەمنییەکانیش بەشێوەیەکی توند ڕووبەڕووی خۆپیشاندەران بوونەتەوە کە ناوەندەکانی مافی مرۆڤیان لەسەر ئاستی جیهان هێناوەتە سەر خەت.\nیەکێک لەو پێشێلکاریانەی بەرامبەر خۆپیشاندەران ئەنجامدراوە لەلایەن هێزەکانی پۆلیسی چیلیەوە، بەئامانجگرتنی چاوی خۆپیشاندەران بووە کە بەشیکی زۆرى خۆپیشاندەران چاوێک یان هەردوو چاویان بریندار کراوە و ئەو حاڵەتەش لەماوەی چەند رۆژی ڕابردودا بەشێوەیەکی بەرچاو زیادی کردوە.\nخۆپیشاندەران لەلایەن هێزە ئەمنییەکانەوە بە بەکارهێنانی چەکێک بریندار کراون کە گولەی پلاستیکی پێدەتەقێنرێت و لە یەک چرکەدا فیشەکەکە 100 مەتر دەڕوات.\nهەروەها حکومەتی چیلی بەفەرمی ڕایگەیاند: “لەسەرەتای خۆپیشاندانەکانەوە بەهۆی فیشەکەوە 220 خۆپیشاندەر چاویان بریندار بوە”.\nڕێکخراوی لێبوردنی نێودەوڵەتیش بەفەرمی حکومەتی چیلی و پۆلیسی وڵاتەکەی بەوە تۆمەتبار کردوە کە ئەوان بەرپرسن لەو پێشلکاریانەی ڕوودەدات و پۆلیسی چیلی بە ئەنقەست ئەو کارە ئەنجام دەدات تا خۆپیشاندەر بترسێنێت”.\nئیریکا گیڤارا بەرپرسی هەردوو کیشوەری ئەمریکای باشور و باکوری ڕێکخراوەکە ڕایگەیاندوە: “بەشێوەیەکی ئاشکرا پۆلیسی چیلی خۆپیشاندەرانی بە ئامانج گرتوە لەکاتی خۆپیشاندانەکاندا و تا ئێستا 250 خۆپیشاندەر بریندارن”.\nڕێکخراوەکە داوایکردوە بەشێوەیەکی خێرا لێکۆڵینەوە لەو پێشێلکاریانە بکرێت و ڕێگا نەدرێت دووبارە ببنەوە.\nماوەى دوو ڕۆژیشە خۆپیشاندەرانی چیلی بە بەستنی چاوێکیان خۆیان نمایش دەکەن و بەردەوامی بە خۆپیشاندانەکان دەدەن و دەیانەوەى بەو کارە حکومەتی وڵاتەکەیان شەرمەزار بکەن.\n21:39 چوار شه‌ممه 15 كانونی دووه‌م 2020\n10:57 یه‌ك شه‌ممه 12 كانونی دووه‌م 2020\n19:34 پێنج شه‌ممه 09 كانونی دووه‌م 2020\nڕۆژنامەیەکى ئەمریکی تێچووی شەڕەکانی ئەمریکا لە 100 ساڵی ڕابردوودا ئاشکرادەکات


سـاڵیادی مارتن لوثه‌ر كینگی خه‌باتكاری مافه‌كانی سڤیل له ئه‌مریكا\nی مانگی یه‌ک ٢١, ٢٠٠٨\nبه‌بۆنه‌ی ساڵیادی له‌دایكبوونی ڕێبه‌ری مافه‌كانی سـڤیل، مارتن لوثه‌ر كینگ، ڕۆژی دووشه‌ممه پـشوودانی فه‌رمی بوو له وڵاته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا.\nمارتن لوثه‌ر كینگ تێـكۆشه‌رێـكی بێ وچان بوو كه له سـاڵانی په‌نجا و شه‌سـته‌كانی سه‌ده‌ی ڕابردوودا خه‌باتی ده‌كرد له پـێناو به‌ده‌سـتهێنانی مافه سـڤیلیـیه‌كان و كۆتایی هێنان به جیوازی ڕه‌گه‌زی له ئه‌مریكا. له‌و سه‌رده‌مه‌دا جیاوازیـیه‌كی زۆر له نێوان خه‌ڵـكانی سـپی و ڕه‌ش پـێست له وڵاته یه‌كگرتووه‌كاندا هه‌بوو. جیاوازیـیه‌كان له ئاستـێـكدا بوو كه خه‌ڵـكانی ڕه‌ش بۆیان نه‌بوو له‌و چێشـتخانانه نان بخۆن كه سـپـیـیه‌كان نانیان لێ ده‌خوارد و بۆیان نه‌بوو له سه‌ر كورسـیـیه‌كانی ڕزی پـێشـه‌وه‌ی پاسه‌كاندا دابنیشن، منداڵی ڕه‌ش پـێست بۆی نه‌بوو له‌گه‌ڵ منداڵی سپـیـدا له یه‌ك خوێندنگه بخوێنێت.\nمارتن لوثه‌ر كینگ له یه‌كێـك له هه‌ره وتاره به‌ناوبانگه‌كانیدا كه له سـاڵی 1963 دا له واشـنتنی پایته‌خت پـێشـكه‌شی كرد گوتی ئه‌و خه‌ونی ئه‌وه‌یه كه ڕۆژێـك بێت وڵاته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا پابه‌ندی ئه‌و بیروباوه‌ڕه‌ی بێت كه ده‌ڵێت هه‌موو خه‌ڵـك به یه‌كسـانی بوون.\nپاش سـاڵێـك له‌و وتاره‌ی و دوابه‌دوای په‌سه‌ندكردنی یاسای مافه سـڤیلیـیه‌كان له ئه‌مریكا له 2 ی مانگی حه‌وتی 1964، دكتۆر مارتن لوثه‌ر كینگ له 10 ی دوانزه‌ی 1964 له ئۆسلۆی پایته‌ختی نه‌رویژ خه‌ڵاتی نۆبڵی بۆ ئاشتی پـێشـكه‌شكرا.\nمه‌خابن، ئه‌و پـیاوه مه‌زنه له‌و ده‌مه‌ی له 4 ی مانگی چواری 1968دا چووبوو بۆ پـشـتیوانیكردن له كرێـكارانی تایبه‌ت به كۆكردنه‌وه‌ی خۆڵ و خاشـاك له شـاری ممفسی سـتانی تێنسی تیرۆركرا.\nسه‌باره‌ت به‌م بابه‌ته هاوكارمان ناسكه زاده گفتوگۆیه‌كی له‌گه‌ڵ شـاره‌زای مافه‌كانی مرۆڤ ئیزبێـڵ ئنگهام له زانكۆی پـۆرتلاندی سـتانی ئۆریگن سـازكردووه و له‌سه‌ر ڕۆشـنایی قسه‌كانی ڕاپـۆرتێـكی ئاماده‌كردووه.\nهه‌روه‌ها هاوكارانمان له به‌شی كوردی دوو ڕاپـۆرتیان له‌و باره‌یه‌وه له ئینگلیزیـیه‌وه وه‌رگێڕاوه‌ته سه‌ر كوردی. ڕاپـۆرتێـكی ڤیدیۆیـیش به زمانی ئینگلیزی له لایه‌ن ڕۆبه‌رت ڕه‌فاڵ ئاماده‌كراوه. ده‌توانن ئه‌م ڕاپـۆرته بـبینن و هه‌روه‌ها گوێتان له‌وانی تر بێت له ڕێـگه‌ی كلیـكـكردنی ئه‌و فایلانه‌ی سه‌ره‌وه.\nده‌قی ڕاپـۆرتی ڕۆبه‌رت ڕه‌فاڵ به ئینگلیزی بـبینه - 5.78MB دایـبـه‌زێـنـه


– چاوەکانی قازی – | ماڵپه‌ڕی فەرمی جەلال مەلەكشا\nڕامان ژمارەی ٢٥ | کارەسات | جەلال مەلەکشا\nلە دەرەوە غەڵبە‌غەڵب و هەرا و هوریای خەڵک لە‌گەڵ شریخ‌وهۆڕی گوللە و ناڵە و هاواردا ئاوێتە ببوو. خرمە و زرمەی پێی، هەڵات‌هەڵات، نەڕەی پۆلیسە دەم‌شڕەکان و شیعاری خەڵک: (مەرگ بەر شا، مەرگ بەر شا).\nنایب عەباس خان، پەردەی پەنجەرەکەی دادا و لەنێو ژوورەکەدا دەستی بە هات‌وچوو کرد؛ بێ‌ئوقرە و بێ‌قەرار بوو.\n-کەی ئەم هەرا و بەزمە تەواو ئەوێ، کەی؟ کەی؟ نازانم بۆچە بەریان ناگرن؟! مشتێ مناڵەوردەڵە گەرەکیانە سەڵتەنەت لەناو بووەن، هەی تڕ هاو! ئەیژیتە شا داربەلەکە! کورە شاهەنشا گەرەکی نییە دەس لە ڕووی مەردما بکاتەوە، جا چۆن؟ مەگەر هەروا کەشکە! شا بەم گشتە دەم‌ودەزگاوە بە قوولە و فیکەی مناڵەوردکە دەس لە تاج و تەخت هەڵگرێ…!\nکوڕەکەی نایب عەباس خان بەدەم جل گۆڕینیەوە وتی:\n-باوکە گیان! مناڵە‌وردەڵەی چە؟ تواو مەردم هەڵساگن. سەرانسەر ئێران یەکپارچە خوێن و ئاگرە! تواشای ڕۆژنامە بکە، کار لە کار ترازیاگە! بێرە دەرەوە بزانە دنیا ها بە دەس کێوە؟!\nنایب عەباس خان هەر دوو چاوی پەڕییە تەوقی سەری و بەسەر کوڕەکەیدا نەڕاندی:\n-فڵتەفڵت قوڕمساق! جارێ‌تر لەم قسە مفتگەلە بکەی دەم‌ودیانت ورد ئەکەم! ئەمانە خائینن، نۆکەر بێگانەن، گەرەکیانە مەملەکەت بخەنە باوەش ڕووسە لادینەکان، قسەی قۆڕ! داس و چەکوش و سەرنێزە مەحکووم دەکا! ئەی نایکا! شیڕەی تێ! موسەدیق بەو گشتە شان‌وشەوکەتەوە تڕی گۆزەڵەی شای نەشکان! ئیسە چەن ئامووزگارە کوتەرە… لاالە الا اللە… پیاگ لە داخا سکی ئەماسێ!\nبەرەو لای پەنجەرەکە چوو، نەختێ پەردەکەی لادا و بۆ ناو شەقامی ڕوانی، شەقام چۆڵ ببوو، بۆنی لاستیکی سووتاو و دووکەڵ فەزای شەقامەکەی ئاخنیبوو. ئاخێکی هەڵکێشا:\n-تۆ نازانی ڕۆڵە، نازانی. مناڵی، هیچت نەدیگە. شا، بەم مناڵ‌بازیگەلە نالەرێتەوە. ئیمریکا، ئیمریکای لە پشتە. ئێرانی کردگە جبەخانە! تۆ چووزانی چەی هەس. من دەزانم، من! سی ساڵ خزمەتم کردگە، من ئەزانم پادگان‌گەل چەی هاتیا. ئاخر مشتێ مناڵە وردکە…دای لە قاقای پێکەنین:\n-کورە جا بێ و لە داخا مەمرە! هیشتا هێچێ نەوگە شوعار خودموختاریم بۆ ئان! خودموختاری! وا ئەزانن هەروا شۆخییە…ئەرێ وەڵڵا! نیاگیانە ناو سینی بۆتان! خودموختاری!!\nکوڕەکەی لەبەر دەرکەی ژوورەکەدا راوەستا بوو، بۆ دەرفەتێ دەگەڕا خۆی دەرباز کا، خۆی بۆ رانەکیرا و وتی:\n-باوکە، میللەت حەق خۆیان گەرەکە، چاو مەردم کریاگەسەو…ئەشێ بۆچە میللەتی کورد بە (30) میلیۆنەوە مافی دیاری کردنی چارەنووسی خۆی نەبێ؟..\n-فڵتەفڵت، بە زات خوا قەسەم جارێتر لەم قسە گەوجانە بکەی هەر بە شەق هارت ئەکەم! سیگارێکی گیراند و مژێکی قووڵیلێ دا و دووکەڵەکەی بە تووڕەییەوە بڵاو کردەوە. بۆ ساتێ چاوەکانی نووقاند و لەبەر خۆیەوە:\n-هە…خودموختاری! قازی موحەمەد بەو گشتە…ناوی قازی تەزێکی خستە گیانی\n-باوکە، ئەزانی مەردم لەبارەتەوە چ ئێژن؟ باوکە! وەختێ قازی موحەمەدیان لە دار دا تۆ لە مەهاباد بووی؟\n-مەردم چە ئێژن؟\nکوڕەکەی، بێ دەنگ سەری داخست. ئەم نەڕاندی:\n-وتم مەردەم چە ئێژن؟ لاڵی؟\n-ئێژن تۆ… تۆ… قسەکەی نەتوانی تەواو بکا، دای لە قوڵپەی گریان:\n-ئێژن تۆ ئەو رۆژە..باوکە! درۆوە…مەگەر نە؟ درۆوە…\nعەباس خان، سەری داخست. شریخەی دەسڕێژی گوللە و هەرا و هوریای خۆپیشاندەران، لە دەرەوە دەبیسرا، تەپەتەپی ڕاکردن و بوەستەی پۆلیس.\nتاریکی بەسەر شاردا زاڵ دەبوو، عەباس خان بۆ سەعاتە دیوارییەکەی روانی، کوڕەکەی وتی:\n-من ئەچمە دەرەو! عەباس خان وەک فیشەکە شێتە ڕاپەڕی.\n-بۆ کوێ؟ مەگەر نازانی حکوومەت نیزامییە، هەرکە بگرن نەجاتی ناوێ.\n-منیچ وەک ئەم گشتە!\n-دانیشە ڕۆڵە، دانیشە! خۆت مەخە ناو گێچەڵ. تلیفوون کە ماڵ خاڵۆت، بێژە دایکت و مناڵەکان ئیمشەو لە ماڵ خاڵۆتا دانیشن!\n-ئیمشەو تەزاهورات شەوانەس!\nعەباس خان وتی:\n-بەتۆ چ؟ یانێ ئەگەر تۆ نەچێ سەرناگرێ؟ مەگەر تۆ حەپەی بەر ڕانی؟ تۆ بە نان ئەم دەوڵەتەوە گەور ەبووگی، تۆ کوڕ…\n-ئەزانم، ئەزانم، من کوڕ نایب عەباس خانم! باوکە! ئەزانی ڕەفێقەکانم چۆن تواشام ئەکەن؟ بە چاو گومانەوە تواشام ئەکەن؟ چونکە کوڕ نایب عەباس خانم!\n-مەگەر من ساواکیم؟\n-کاشکایە ساواکی بوایی و…\n-بێدەنگ بە قوڕمساق\nکوڕەکەی دەرکەی کردەوە و خۆی خستە دەرەوە، عەباس خان دەلەرزی لە سەرما بوو یان…\n-کاشکای ساواکی بوایی. یانێ خەڵک لە بیریان ماگە؟ چەند ساڵە؟ دوای سی ساڵ…سی ساڵ! ڕەفێقەکانم بە چاو گومانەوە تواشام ئەکەن. کوڕ نایب عەباس خان. مەردم هیچێ فەرامۆش ناکەن. ئەگەر شا، بڕووخێ تەکلیف من چەس؟ ئەگەر مەردم لەبیریان ماوێ، ئەشێ لەم شارە بارکەم بڕۆم. وەلێ بۆ کوێ بڕۆم، بۆ کوێ سەرخۆم هەڵگرم؟!\nهەستی بە سەرما کرد. ددانەکانی یەکیان نەدەگرت؛ دەلەرزی. پاڵتوە نیزامییەکەی توند توند بە خۆیەوە پێچا.\nبەیانی زوو وەک جاران، لە ماڵ هاتە دەرەوە. پاڵتوەکەی بەخۆیەوە پێچابوو. بایەکی سارد پێستی چرچی مل و دەم‌وچاوی دەرزی ئاژەن دەکرد. نانەواخانە جمکوت بوو. نایب عەباس خان خۆی کرد بە نانەواخانەکەدا و بە دەنگێکی بەرز وتی: شاتر! چوار نانم بۆ بگرە\nخەڵکەکە ئاوڕیان بۆ دایەوە، شاتر وتی:\n-بە نۆگە! بە نۆگە نایب! ئەم گشتە بۆ نان وێسیاگن! بە قرپەی پێکەنینی چەند کەسێ تەرێق بووەوە بەڵام بە رووی خۆیدا نەهێنا و وتی:\n-دەی باشە باوکم! وا بۆچە! بێژە بە نۆگە!\nلە پاڵ دەرکەکەدا ڕاوەستا. سەری خستە خوارەوە و چووە ناو فیکرەوە. چەند نیگایەک وەک دەرزی دەچەقینە دەم‌وچاویەوە. لەدڵی خۆیدا وتی:\n-دەورەت نەماگە نایب عەباس خان خوا عەفووت کا!\nدوای سەعاتێک ئەم‌پا و ئەوپاکردن نانەکانی وەرگرت و گەڕایەوە. کاتێ گەیشتە بەر دەرکەی ماڵ، لەپڕ دڵی داخورپا؛ لەسەر دەروازەکە نووسرا بوو: (مرگ بر قاتل قاضی محمد).\nبە خەتێکی وردتر (نایب عەباس خان، قاتل قاضی محمد اعدام باید گردد)!\nنانەکان لە دەستی بەربوونەوە. دەست‌وپێی کەوتنە لەرزین. تەقەی ددانەکانی خۆی دەبیست. ڕەنگی بزرکابوو. دوای ماوەیە: هاتەوە سەرخۆی، بەپەلە چووە ماڵەوە. سەتڵێکی ئاو و کوتێ پەڕۆی هێنا. هەرچی کرد خەتەکە نەسڕایەوە. نەوتی هێنا. دوای سڕینەوەی خەتەکە. بە هەزار حاڵ خۆی هاویشتە ژوورەکەی؛ لەرزی گرتبوو، دڵی دەبوورایەوە.\n-ئەمکوژن، هەزار گیانم بێ، گیانێ دەرناکەم! کێ ئەم شوعاریە نووسیگە:( قاتل قاضی محمد). ڕووی باوکتان ڕەش بێ من بۆچە؟ مەگەر من کێ بووگم؟ چۆن تۆمەت و تاوان دروست ئەکەن! کوڕەکە وتی بەچاو گومان تواشام ئەکەن! کاشکای ساواکی بوایی… ئاخر من بۆچە؟ دادگا قازی موحەمەدی کوشت، بە فەرمانی شا، ئیمریکا، ئەرێ ئیمریکا. ئەو شەوە کابرای ئیمریکایی، نازانم ژنراڵ بوو، تەڕەماش بوو، هاتە پادگان. من تازە چووبوومە سەربازی، گرووبان سێ بووم.\nبە زڕەی زەنگ، مووچڕکێکی پێدا هات:\n-کێیە؟ ناشێ مناڵەکان بن، ئاژاوەچییەکان نەون، چ بکەم؟ مۆڵەتم بڕیاگە، ئەشێ لەم شارە بار کەم، ئەچم، ئەچمە شارێ کەس نەمناسێ!\nهەمیسان زڕەی زەنگی دەرکە مێشکی هەژاند:\n-نا، نایکەمەوە، ئاژاوەچین. زانیگیانە تەنیام. زانیگیانە کەس لە ماڵ نییە. ئەو کوڕە بەرەڵڵایچە لە ماڵ نییە! خوا ئەزانێ ئیسە خەریک چەس، ئەو ڕاپۆرتمی نەداوێ؟!\nزڕەی زەنگەکە ئەمجارە توندتر لە پێش، نایب عەباس خانی خستە لەرزە.\n-ئەوە بۆچە ئەونە ترسنۆکم تیا دەرهاتگە، لە پەنجەرەکەوە تواشا ئەکەم؛ ئەگەر ئەوان بن هاوار ئەکەم، خۆ شار بێ‌خاوەن نییە. جا ئەوە هاتوو هاواریچم کرد، لەم ڕۆمەڵخەزا کێ بە کێیە. مەردم بۆ سەرم ئەگەڕن، خۆ دیتان شاتر ئەولەسەن چۆن جواومی داوە. جاران نایب عەباس خانی کەر نەیدەکێشا!\nهەڵسا، بە هەنگاوی شل و لەرزۆکەوە چوو پەنجەرەکەی کردەوە، سەری کێشا دەرەوە، سپووری گەڕەک بوو. بە فەرخوونەکەیە، زەبڵ و زاڵی کۆدەکردەوە.\n-چەت گەرەکە کورە، بەم مەلا بانگدانە شێتمانۆ کرد.\n-ئەشخاڵ، ئەشخاڵ، قوڕمساق! وەختێ کەس درگا ناکاتەو یانێ ئەشخاڵ نییە، سپوورەکە سەری هەڵبڕی و وتی:\n-قوڕمساق هاوناوتە! باوەحیزی سەگ باوکە. شێت بووگی بە خۆتەوە جوێن ئەوەی؟ ئەگەر پیاگی پات بنەخوارەوە تا کەر بکێشم لە دایکت!\n-کورە ئەوە ئەزانی تەک کێیا قسە ئەکەی؟\n-ئەرێ، ئەزانم، تەک یابووە گەڕەکەی چەم قەساوخانە قسە ئەکەم.\nدەورتان نەماگە بە گیان ئاغە شاتان! جارێ‌تر لەم گووگەلە بخوەی کتک ئەخەمە ناو شواڵت، حاڵی بووی؟\nنایب عەباس خان ئاخێکی هەڵکێشا و پەنجەرەکەی پێوەدا و بۆی ڕاکێشا و چاوی بڕیە بن میچەکە:\n-خەریکم ئەلەرزم، تەکانم خواردگە..( قاتل قاضی محمد) هەی هاوار! بە کێ بێژم. من گورووبانە شڕەیەک بووم، من ئەو کارەم نەکردایە یەکێکی‌تر ئەیکرد. گشتمانیان جەم کرد هاوردمانیانە چوارچرا، تا ئیعدامییەکانیان نەهاورد نەمانزانی چ باسە. قازی موحەمەد کوایەکی شۆڕی لەبەر کردوو، بیجامەکەی چەرمگ بوو، ئەیژی دوێکە بوو. باڵابەرز و لاغر، گشتمان تواشامان ئەکرد. دارەکەیان هەڵخستوو، کابرای ئیمریکایی جل و بەرگی ئەرتەشی ئێرانی لەبەر بوو. سەرهەنگ هومایوونی ڕووی کردە گرووبانی مەهابادی و وتی:\n-تو گروهبان! تو طناب را به گردن آن یکی بینداز؛ ئیشارەی بۆ قازی کرد. گرووبانەکە ڕەنگی پەڕی وتی: قوربان من هەرگیز ئەو کارە ناکەم، من خەڵک مەهابادم، نا، هەرگیز. ئەگەر دەریشم کەن ئەو کارە ناکەم. سەرهەنگ بە هەر کەسی وت، کەس قبووڵی نەدەکرد. دوایی ڕووی کردە من و وتی:\n-تو اهل کجایی؟ (تۆ خەڵکی کوێی؟)\nوتی: اینجور کارها از هر کسی برنمیاد، مرد می‌خواد، مرد! تو مرد این کار هستی گروهبان!\nوتم: قربان هرچه شما بفرمائید! نازانم بۆچە نەمتوانی سەرپێچی کەم. ئەترسیام دەرم کەن. عومرێک هەژاریم کێشابوو، کرێکاریم کردبوو، برسییەتیم چەشتبوو، دەترسیام دەرم کەن.\nقازی بە لای چاو تواشایەکمی کرد، سینگم دابەرەو، بەڵام خوا ئەزانێ قاچم ئەلەرزی. چوومە سەر سەکۆکە وەختێ تەنافەکەم ئەخستە ملی زەردەخەنەیەکی کرد و وتی:\n-من بۆ پاراستنی میللەتی کورد ئەم دارەم هەڵبژارد بەڵام هەرگیز بە بیرمدا نەدەهات کوردێکی هەڵخەڵەتاو تەناف دەخاتە گەردنم!\nخەریکبووم تەنافەکە تووڕ بدەم و ڕاکەم، وەلێ وتم پێدەکەنن، دەرم دەکەن! تەنافەکەم خستە ملی ڕاست تواشای ناو چاومی کرد، ئەوەندە چاوگەلی بەهەیبەت بوون خۆم بۆ نەگیرا گمێزم بە خۆما کرد. ئیتر لەوزەمانەوە دوچار گمێزەچورتێ بووم. دوکتۆر نەما نەچمە لای، بێ‌فایدە، من مەعموور بووم.\nمەعموور و مەعزوور! جا گوناح من چەس؟ ئەی خوایە لەرز کوشتمی، بۆچە مناڵەکان نەهاتنەوە. تۆ بێژی ئەوانیش وەک مەردم لەبارەمەوە قەزاوەت ئەکەن! ئەی هاوار، ئەم غەڵبەغەڵبە چەس؟ چوارچرای مەهاباد، این کار مرد می‌خواد…ئای، نا، من سەرهەنگ هومایوونی، من ناتوانم، نا، خەریکن بەرەو ڕووم دێن. خەڵک تووڕەن. دەمیان کەفی کردگە، هاوار ئەکەن، وامەکە، واتواشام مەکە قازی موحەمەد! من … من مەعموورم، مەعموور و مەعزوور. ئای، واتواشام مەکە…ئەو تۆ لەو سرمیچە..چاوەکانی قازی.. ئامان، ئامان! قازی پێیان بێژە نەمکوژن، ئەوە خۆ هەتیمەکەی خوەیچم هالە تەکیانا، ئەی نمەک بە حەرام. خێزانم، کەنیشکەکانم، گشتیان کەفتگنە دوای قازی. ئەوە کێ تەنافەکەی پچڕی. دەرم ئەکەن، لە برسیا ئەمرم. ئیمریکاییەکە چێ پێ هات؟ بۆ کوێ چوو؟ سەرهەنگ هومایوونی بۆ کوێ ئەچێ؟ ئەی من؟ من تەنیام. مەردم وەک هێلانە زەردەواڵە خرۆشیاگن. ئای من بێگوناحم. مەکەن. مەکەن. ئەی نمەک بە حەرام. کوڕەکەی خوەم بە ئیشارەی قازی تەنافەکە ئەخاتە ملم، دەبمکوژن با ڕزگار بم لە چاوەکانی قازی، چاوەکان قازی، چاوەکان قازی!


کۆرۆنا یەک هەفتە لەسەر دەمامک ئەمێنێتەوە\n28/3/2020 04:06 PM\nڤایرۆسی کۆرۆنا بەپێچەوانەی بۆچوونەکانی پێشوو زۆر گیان سەختە و تەنانەت لە هەواشدا ئەمێنێتەوە. ئەگەرچی بەکارهێنانی دەمامک و دەستکێش مەترسیی تووشبوون بەم ڤایرۆسە تا رادەیەکی زۆر کەم ئەکاتەوە بەڵام بەکارهێنانی هەڵەی ئەم کەرەسانە، بۆ نموونە چەند جار بەکارهێنانی یەک دەمامک، ئەگەری تووشبوون زیاد دەکات.\nAlex Chin و هاوکارەکانی لەزانکۆی هۆنگ کۆنگ باس لە مانەوەی درێژماوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا لە پلەی گەرمی 4 دەرەجەی سەنتیگراددا ئەکەن. بە گوتەی ئەوان لە پلەی گەرمی 25 دەرەجەدا ئەگەر ژوورەکە رشتنی بۆ نەکرێت و پاک نەکرێتەوە تا 7 رۆژ ئەمێنێتەوە و دواتر لەناو ئەچێت. لەناوچوونی ڤایرۆسی کۆرۆنا لەدۆخێکی ئاوەها 14 رۆژ دەخایەنێت. ئەوەی کە کۆرۆنا بە ماوەی یەک هەفتە لەسەر رووکاری دەرەوەی دەمامکدا ئەمێنێتەوە خاڵێکی گرنگە کە نابێ فەرامۆشی بکەین.\nلەگەڵ بەرزبوونەوەی پلەکانی گەرما، توانستی مانەوەی کۆرۆنا لەشوێنە جۆراوجۆرەکان بەشێوەیەکی بەرچاو کەم ئەبێتەوە. ئەم ڤایرۆسی لە پلەی گەرمیی 65 درەجەدا نیو کاتژمێر و لە پلەی گەرمیی 70 دەرەجەدا تەنها 5 خولەک بەزیندوویی ئەمێنێتەوە.\nلەلایەکی دیکەوە توێژەرانی ئەمریکی ئەڵێن رادەی زیندوومانەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا لەسەر کاغەز 24 کاتژمێرە. گرنگی ئەم بابەتە لەوەدایە کە لەئێستادا کەسەکان لەجیاتی ئەوەی بڕۆنە دەرەوە، کەلوپەلەکانیان لە باکسی کاغەزیدا بۆ دەهێننە ماڵەوە. هاوکاوت رێکخراوی تەندروستیی جیهانی رایگەیاندووە ئەگەریی ژەهراویبوونی کاڵاکان کەمە.\nپێشتر توێژەرانی کالیفۆرنیایی ماوەی مانەوەی کۆرۆنایان بەم شێوەیە بەراورد کردبوو:\n*لە هەودا 3 کاتژمێر\n*لەسەر ئەو کەرەسانەی لە "مس" دروست کراون 4 سەعات\n*لەسەر کاغەز 24 کاتژمێر\n*لەسەر ئیستیل 2 بۆ 3 رۆژ\n*لەسەر پلاستیک 2 بۆ 3 رۆژ


چیاکانی باڵەکایەتی لە سێ وەرزی ساڵدا لەبارن بۆ خلیسکێنەی سەر بەفر – کوردی – RojNews.News\nچیاکانی باڵەکایەتی لە سێ وەرزی ساڵدا لەبارن بۆ خلیسکێنەی سەر بەفر\n23/06/2020 - 12:46:14 am\nهەینی, 24 أبر 2020 – 07:27 ڕۆژنیوز – زۆسك باڵەك\nپرژێ و حەساری سەکران و هەڵگورد، کە سەرجەمیان دەکەونە ناو زنجیرە چیای حەسارۆست و بەهۆی بەرزییان لە ئاستی ڕووی دەریا، سێ وەرزی ساڵ بەفریان تێدا دەمێنێتەوە.\nماوەی چەند ساڵێکە گروپێک لە وەرزشوان و شاخەوانانی باڵەكایەتی لەسەر بەفری ئەم چیایانە وەرزشی خلیسکێنەی سەر بەفر “سکی” دەکەن و بەشدارێکی کارای فێستیڤاڵی ساڵانەی سەر چیای پرژێن.\nسروشتی ناوچەکە بەجۆرێک هەڵکەوتووە کە لەبارە بۆ یاریی خلیسکێنەی سەر بەفر و ئەنجامدانی فێستیڤاڵ و چالاکییە وەرزشییەکانی سەر بەفر و لە هەمان کاتیشدا ڕاکێشانی گەشتیار بەو هۆیەوە بۆ هەرێمی کوردستان.\nڕامیار ئەحمەد سەرپەرشتیاریی ئەم گروپە دەکات کە هەفتەی دووجار دێن بۆ خلیسکێنە و ئەنجامدانی ڕاهێنان، بەڵام ئێستا چالاکیی و ڕاهێنانەکانیان بەهۆی قەدەغەی هاتووچۆ و بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆناوە کەمبووەتەوە.\nڕامیار دەبارەی سروشتی ناوچەکە و لەباربوونی بۆ خلیکسێنەی سەر بەفر و ئەنجامدانی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی لەو زنجیرە چیایانەدا وتی: باڵەكایەتی باشترین و شیاوترین شوێنە لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بۆ ئەنجامدانی مەشق و ڕاهێنان و نمایشی یاری خلیکسانێی سەر بەفر.\nلە دەوروبەری گۆمی بێكۆدیانیش کە تا ڕادەیەک لەئاست ڕووی دەریاوە بەرزە، بەهۆی مانەوەی بەشێكی زۆری بەفر تیایدا، دەتواندرێت لە وەزری هاوینیشدا ئەم یاریەی تێدا ئەنجام بدرێت.\nڕامیار باس لەوەشدەکات، حکومەتی هەرێم ناتوانێت سیاسەتی ڕاکێشان و زیادکردنی گەشتیار لە هەرێم پەیڕەو بکات و سوود لە ناوچە کوێستانیەکان وەرگرێت بۆ زیادکردنی داهاتی ناوخۆ.\nبەوتەی خۆی، ساڵانە پێشوازیی لە چەندین یاریزان و شاخەوانی بیانی دەكەن كە دێنە ناوچەکە بۆ ئەنجامدانی یاری خلیکسێنە و ڕاهێنان لەو وەرزانەی کە لە وڵاتەکانی خۆیاندا بەفر دەتوێتەوە.\nڕامیار ئەوەشی وت، کە ساڵانە بەشداریی چەندین ڤیستیڤاڵی تایبەت بە خلیسكێنەی سەر بەفر دەكەن و ئاستی باشیش بەدەست دەهێنن، دووپاتیشیدەکاتەوە کە لە توانایاندا هەیە لە فێستیڤاڵە نێودەوڵەتیەکانیشدا ئاستی بەرز بەدەست بهێنن.\nساڵانە لە سەرەتای مانگی شوباتدا ڤێستیڤاڵی خلیکسانێی سەر بەفر لەسەر چیای پرژێ لە سنووری چٶمان بەڕێوەدەچێت، کە تیایدا ٢٠ وەرزشوانی جیهانی و ٢٥ وەرزشوان و ڕاهێنراوی ناوخۆیی بەشداریی تێدا دەکەن.\nجگە لە خلیسکانێی سەر بەفر “سکی” سەرکێشی ئۆتۆمبێل و ڕاکردن لەناو بەفریش تیایدا ئەنجام دەدرێت، تا ئێستاش پێنج فیستیڤاڵ ئەنجامدراوە کە سێ فیستیڤاڵیان لە بناری چیایی کۆدۆ لە باڵەکایەتی و دوو فیستیڤاڵیان لە پڕژێی سنوری چۆمان ئەنجامدراوە.\nباڵەکایەتی لە ساڵی ۱۹٥۳ لەسەردەمی مەلیک فەیسەلی دووەمەوە ساڵانە ڤیستیڤاڵی خلیکسکێنەی سەر بەفری لێ ئەنجامدراوە.\nهاوڵاتیان داوادەکەن ئەو هێزانەی براونەتە زینی وەرتێ بکشێنەوە\nتەڤگەری ئازادیی لە یادی شەهیدانی قەڵادزێدا بەیاننامەیەکی بڵاوکردەوە


2021-01-27 [07:46 AM]\nمستەفا ئیلخانی‌زاده نووسەر و ماموستای تەمەن ٧٥ساڵی زمانی کوردی، رۆژی سێشەممە ٢٦ی کانوونی دووهەم، لە شاری بۆکانی رۆژهەڵاتی کوردستان لە لایەن هێزە ئەمنیەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێرانەوە دەستبەسەر کرا.\nبە گوێرەی هەواڵی ڕێکخراوەکانی تایبەت بە مافی مرۆڤ، هێزە ئەمنییەکانی ئێران هەڵیانکوتاوەتە سەر نووسینگەی کار و ماڵی مستەفا ئیلخانی زادە، نووسەر و شاعیر و مامۆستای زمانی کوردی و بەرپرسی ناوەندی کولتووری و فێرکاریی "ئەدەب" لە بۆکان و دەست‌بەسەریان کردووە.\nبە گوتەی سەرچاوەیەکی ئاگادار، هێزە ئەمنییەکان هاوکات لەگەڵ دەستگیرکردنی مستەفا ئیلخانی زادە، ماڵەکەی و شوێنی کارەکەیان پشکنیوە و دەستیان بەسەر مۆبایل و لاپتۆب و کەلوپەلە تایبەتەکانیشیدا گرتووە.\nبەپێی هەمان سەرچاوە مستەفا ئیلخانی زادە بە تۆمەتی بەڕێوە بردنی ڕێوڕەسمێک بە بۆنەی دووی ڕێبەندان، ساڵڕۆژی دامەزراندنی کۆماری کوردستان لە مەهاباد، لەنێو نووسینگەکەی خۆی لە نێوەندی "ئەدەب" دەست‌بەسەر کراوە.\nئەم نووسەرە کورده پاش دەستگیرکرانی بۆ شوێنێکی نادیار گوازراوەتەوە و چارەنووسی نادیارە.\nمستەفا ئیلخانی‌زادە، تەمەنی ٧٥ ساڵ و نووسەر، زمانەوانە و چەندین ساڵە لە بواری پەروەردەی زمانی کوردی و وەرگێڕان و نووسیندا چالاکە و چەندین کتێبی لە بواری زمانی کوردی و وێژەی منداڵاندا چاپ و بڵاو کردووەتەوە.\nلە چەند رۆژی رابردوودا، زیاتر لە ٩٠کەس لە شارەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان دەستبەسەرکراون. ئەم ناوانەی خوارەوە بەشێک لە دەست‌بەسەرکراوانی شاری بۆکانن:\n۳.محەمەد حاجی ڕەسووڵپور\n۱۲.محەمەد ئەمین ئەحمەدی\n۱۷.سەلاحەدین حاجی ڕەسوڵ


نەشتەرگەریی لووتی دووهەم جار - وبسایت دکتر میلانی جراح زیبایی بینی\nنەشتەرگەریی لووتی دووهەم جار\nوبلاگ مقالات نەشتەرگەریی لووتی دووهەم جار\nبە هۆی هۆکارەکانی جۆراوجۆر، چاوپێداخشاندنی ڕینۆپلاستی زۆر دژوارترە لە ڕینۆپلاستی یەکەم. یەکەم، بارودۆخی گۆڕاوی جوگرافیی لووتە. لە کاتی ڕینۆپلاستیی یەکەم، کڕکرۆچکەی تێکدراو لە ناو دەبردرێ هەتا لووت ساف بێ و کارلێهاتوویی خۆی بپارێزێ، هەر بۆیە لە چاوپێداخشاندنەوەی ڕینۆپلاستی، کڕکڕۆچکەی پێویست بۆ سازکردنەوەی لە نوێ بوونی نابێ. بەسەرنجدان بە ڕادەی کڕکڕۆچکەی ماوە، زیاتر لە یەکێک لە دوو گوێچە بۆ دروستکردنەوەی نێوان کڕکڕۆچکە قەرز دەکرێ.\nباوەکوو بڕینی سەرگوێ بە چاکی دەشاردرێتەوە و گۆڕانکارییەکان لە بیچم، ئەندازە، شکڵ و کارکردی ئەو کەسەی گوێ دەبەخشێ نابیندرێ دیسانیش قەرز وەرگرتن لە کڕکڕۆچکەی ئەندامێکی دیکە یانی بڕینێکی زیادی! (ئەوە لە نەشتەرگەریی پلاستیکی‌دا بە عەیب دێتە ئەژمار).\nشانەی لووت کە نەشتەرگەریی لەسەر ئەنجام دەدرێ، ئێستا شانەیەکی بریندارە، کە دیسان چاولێکردنەوەی ڕینۆپلاستی دوو هێندە دەکا. لەبەر ئەو هۆیانە، زەمانی پێویست بۆ چاوپێداخشاندنەوەی ڕینۆپلاستیی سەرەتایی درێژەی دەبێ.\nمەترسییەکی ڕینۆپلاستی سەرەتا بوونی تلانژکتازیی لەسەر پێستی لووتە. ئەو ڕەگانەی وەک جاڵجاڵووکەی چکۆلە دەچن کە بە شێوەی ئاسایی بەر لە نەشتەرگەریی نابیندرێن. بەڵام دوای ڕینۆپلاستی گرینگییەکی زیاتریان دەبێ. ئەو بارودۆخە بارودۆخێکی سروشتی نییە. بەو حاڵەوە، ئاشکرا بوونی تلانژکتازی لە ڕینۆپلاستی دووبارە سەختترە. ئەو شتە دەبێ بەر لە نەشتەرگەری تاوتۆی بکرێ و دوکتۆری ئێوە دەبێ بە گوێرەی جۆری پێستی ئێوە، شانە و ئەستووریی پێستی ئێوە بیروبۆچوونی خۆی ڕابگەیێنێ.\nدیسان چاو پێدا خشاندنەوەی ڕینۆ پلاستی ڕێ و شوێن و ئامادەکاریی تایبەتی خۆی هەیە. ئەگەر بەتەمای چاوپێداخشاندنەوەی ڕینۆپلاستیان هەیە حەتمەن سەردانی نەشتەرگەرێکی بە ئەزموون بکەن. بە گشتی بە هۆی ئەگەری بوونی زۆری نەشتەرگەریی دووبارەی لووت، باشترە ئەو کارە تەنیا لە بارودۆخی زۆر خراپی ئاڵۆزی هەناسە هەڵکێشان یان ڕواڵەتی لووتی نەخۆش بکرێت. لە بیرتان بێ کە ئاکامی نەشتەرگەرییەکی دووبارە تەنانەت بە دەستی نەشتەرگەرێکی زۆر شارەزاش بە شێوەیەکی زۆر ورد پێش بینی بۆ ناکرێت. پێداگری و دڵە ڕاوکەی نەخۆش لە چاکسازیی عەیبە چکۆلەکان دوای نەشتەرگەرییەکی ڕینۆپلاستی با سووک و هاسان دەتوانی موشکیلە و ئاستەنگەکانی ئەو چەند بەرابەر بکا.\nمقالاتنەشتەرگەرییەکان بۆ جوانکاری


رەفتارێن ب گومان یێن پەکەکێ ل بەرامبەر خوەپێشاندانێن ئیرانێ-5 - دارکا مازی\nرەفتارێن ب گومان یێن پەکەکێ ل بەرامبەر خوەپێشاندانێن ئیرانێ-5\nباشترین بەلگە ژ بۆ ڤێ چەندێ کو غیابا پارتیێن نەتەوی یێن رۆژهلاتێ کوردستانێ دەرفەت ژ بۆ وەرارا پەکەکێ دروستکریە ئەڤەیە کو د دەمەکێ دا کو بەردەوام سڤکاتی ب وان رێخستنا دکر و ب روونشتڤانێن کامپان ناڤێ وان دبر لێ بەلێ دەماکو د چەند سالێن رابووری دا هێزێن پێشمەرگە یێن رۆژهلاتێ کوردستانێ د دەستپێکا قۆناغەک نوو یا پێشمەرگاتیێ دا ل بن ناڤێ “راسان” دا ڤەگەریای چیایێن دناڤبەرا باشوور و رۆژهلاتێ کوردستانێ، بەری کۆمارا ئیسلامی یا ئیرانێ، پەکەکە ل دژی وان سەکنی و شەر ب وان فرۆت و هەژمارەک ژ وان پێشمەرگەیان شەهید و بریندار کرن. پشت را دەما کو پێشمەرگە بجی بووی ژی د بۆمبەبارانکرنا بارەگەهـ و ستارگەهێن وان دا پەکەکێ هاریکارییا رژێما ئیرانێ کر و کۆردینات (احداثیات) ب سوپایێ ئیرانێ ددان. خۆ ئەگەر گرووپەکی پێشمەرگەیان خواستبا ژ بۆ ئەنجامدایینا چالاکیەکی بچیتە ناڤ کووراهییا رۆژهلاتێ کوردستانێ دا پێدڤی بوو خوە ژ پەکەکێ ڤەشێرن، گەر نا یان پەکەکە دا رێگریێ ل وان کەت یانژی دا راپۆرتان ل سەر وان بۆ ئیرانێ فرێکەت.\nبەهانەیا وان ژی ئەڤە بوو کو دگۆت ئەڤ هێزە ب پلانا ترکیێ و پارتی هاتینە سنۆران و دخوازن هەدەپە د هلبژاردنێن پەرلەمانێ ترکیێ دا راستی شکەستنێ بهێت.! لێ د راستی دا هەدەپێ د وان هەلبژارتنان دا گەلەک دەنگ ئینان و بوو خوەدی 80 کورسی یێن پەرلەمانی و ئاستەنگا 10٪ دەرباس کر. لێ بەلێ ژ بەر سیاسەتێن شاش یێن گرووپا ئەنقەرێ ل قەندیلێ، ئەو بەشداری حکوومەتا ترکیێ نەبوون و جارەکا دی هەلبژارتن هاتنە کرن، د دوبارەکرنا هەلبژارتان دا هەدەپێ ب رێژەیەک بەرچاڤ دەنگێن خوە ژ دەست دان. ڤێ چەندێ ژی ئیسبات کر کو شەر فرۆتنێن پەکەکێ ب پارتیێن رۆژهلاتێ کوردستانێ هیچ پەیوەندیەک ب هەلبژارتنێن ترکیێ ڤە نەبوو بەلکو رێڤەبەرێن پەکەکێ دزانی ب ڤەگەرینا پارتیێن رۆژهلاتێ کورەدستانێ و بەرەڤ پێش برنا چالاکیێن وان دێ گەل ل رۆژهلاتێ کوردستانێ کێمتر تەڤلی ناڤا ریزێن پەکەکێ بن.\nسەدەمەکێ دی ژ بۆ تەڤلی بوونا گەنجێن رۆژهلاتێ کوردستانێ بۆ ناڤا رێزێن پەکەکێ، ڤەدگەریت بۆ سیاسەتا پۆپۆلیستی یا ڤێ رێخستنێ کو ئەو ژی دیسان ب هەڤکارییا رژێما ئیسلام یا ئیرانێ دهێتە جێبەجێکرن. ئەندامێن پەکەکێ گەر دگەل شیعەیەکی باژارێ ئیلامێ باخڤن وی دەمی ئاپۆ دێ کەنە شیعە، گەر د گەل یارسانیەکی باخڤن دێ بێژن ئاپۆ گەلەک ژ یارسانێ حەز دکەت و یارسانی یە، ب رەنگەکێ کو هندەک ژ کەسێن نێزیکی رژێما ئیرانێ پرتووکەک دەربارێ ئۆلێ یارسان ب زمانێ کوردی “دەڤۆکا کەلهۆری” و زمانێ فارسی نڤیساندبوو و رژێما ئیرانێ ئەو پرتووک د ناڤا یارسانیان ب ناڤێ ئاپۆ بەلاڤ دکر. پەکەکە د گەل مۆکرییانیان روودنن و خوە ب قۆتابیێن پێشەوا دیار دکەن و ل ناڤچەیێن ئۆرمیێ و خوێ و سەلماس باس ل دەڤۆکا کورمانجی دکەن.\nسەدەمەکا دی ئەڤەیە کو ئەڤ گەنجێن رۆژهلاتێ کوردستانێ دەما ب مەرەما تەڤلیبوون د شۆرەشێ دا بەرێ خوە ددەنە ناڤچەیێن سینۆری یێن باشوورێ کوردستانێ ژ لایێ هندەک ئالیێن هەڤپەیمانی و پەکەکێ و کۆمارا ئیسلامی یا ئیرانێ ڤە ب گەف خوارن و خاپاندنێ، تێنە شاندن ژ بۆ قەندیلێ و دەما کو دزانن ب شاشی هاتینە ئێدی نکارن خوە دەرباس بکەن. ژبەرکو د ناڤا پەکەکێ دە قوت بوونێ ئەنجامەکی گەلەکی گران هەیە و دبیت ب بوهایێ ژ دەست دایینا جانێ وان ب داوی بێت، ژ بەر ڤێ یەکێ کەس نکاریت ب ئاشکەرا ژ پەکەکێ قوت ببیت و ب نەچاری ل وێرێ دمینن.\nژ بلی وان کەسێن کو ب حەزا خوە تەڤلی پەکەکێ دبن یان تێن خاپاندن، پەکەکە وەکو پارچەیێن دی یێن کوردستانێ ل رۆژهلات ژی مفا ژ میتۆدا رەڤاندنا زارۆکان دبینیت. ژ بۆ ڤێ یەکێ ژی باشترین میناک رەڤاندنا چەند زارۆکێن گوندێ نێی یێ مەریوانێ نە. د تۆمارەکا ڤیدیۆیی دا کو ژ وان زارۆکان هاتیە بەلاڤکرن ب ئاشکەرا دیار دبیت کو ئەڤ زارۆکە هاتینە رەڤاندن. یەک ژ وان زارۆکێن کو هاتینە رەڤاندن خوە ناڤێ ئاپۆ ژی نزانیت و دەما دبێژنێ بێژیت: “بژی سەرۆک ئاپۆ”، ئەو دبێژیت بژیت سەرۆک ئاکۆ.!\nسەرپێهاتیا ئەسرین محەمەدی یا بەرنیاس ب سۆنیا، کچە کوردا 13 سالی ژ مالباتەک نیشتیمانپەروەرا سەردەشتا رۆژهلاتێ کوردستانێ، میناکەک دی یە ژ رەڤاندنا زارۆکان ل رۆژهلاتێ کوردستانێ ژ لایێ پەکەکێ ڤە. ئەسرین محەمەدی ل هاڤینا سالا 2017ێ دا ژ لایێ پەکەکێ ڤە هاتە رەڤاندن. مالباتا وێ کو گەلەک خزمەتا گەریلایێن پەکەکێ/پەژاکێ کربوو، گەلەک هەول دان جارەکێ زارۆکا خوە ببینن یان ژی هەر چ نەبیت بێژنە وان ئەو زارۆک ل کۆڤەیە لێ بەلێ وەکو هەموو خیزانێن گەریلایێن دی ئەو ژی بێ بەرسڤ مان. حەسەن محەمەدی و مەریەم خزری، باب و داییکێن ئەسرینێ، د سکالا نامەیا خوە دا کو دایە دەست حکوومەتا هەرێما کوردستانێ و ئیرانێ و سازیێن ناڤ دەولەتی داخوازێ ژ وان دکەن کو ل هەوارا وان بچن. لێ بەلێ سکالا نامەیا وان وەکو سکالا نامەیێن پرانیا نیشتیمانپەروەرێن دی کارتێکرنا خوە ل پەکەکێ ناکەت.\nد چەند مەهێن رابووری دا “مەریەم خزری” داییکا ئەسرینێ، ب رێیا تۆمارەک ڤیدیۆیی نووچەیا جان ژ دەست دانا کچا خوە راگەهاند و گۆت، هەرچەند کو پەکەکە بێ کو ئاماژە ب جیهێ وێ بکەن ب تەنێ راگەهاندیە کو ئەسرین شەهید بوویە، لێ بەلێ د راستی دا د دەمەکێ دا کو دخواست د ناڤا رێزێن پەکەکێ دا برەڤیت ژ لایێ وێ رێخستنێ ڤە هاتیە شەهید کرن.\nژ بلی چاڤکانیێن مرۆڤی، هەڤدەم سنۆرێن دەست چێکری یێن رۆژهلاتا کوردستانێ د گەل باشوور و باکورێ کوردستانی چاڤکانیەک گرینگە ژ بۆ پەکەکێ و وێ داهاتا کو ب رێیا کەرەستەیێن رێ پێ نەدایی و نە قانوونی (مادەیێن هشبەر و چەک و جبلخانە) ب دەست وان دکەڤیت، د وارێ ئابووری دا ژی پەکەکە گەهاندیە ئاستەک وەها کو بوویە یەک ژ دەولەمەندترین رێخستنان د ئاستێ جیهانی دا. بێ گومان هەر گوهەرینەک د ئیرانێ دا کو ببیتە سەدەما ژناڤچوونا رژێما ئیرانێ دێ ڤێ خەزینەیا بێ دوماهی ژی ژناڤ بەت.\nد بەشا دوماهیێ ژ ڤێ مژارێ ئەم دێ باس ل ترسا پەکەکێ ژ پاشەرۆژا پێگەها خوە ل رۆژهلاتێ کوردستانێ کین. دیارە ل گۆر فەلسەفەیا سیاسی یاکو پەکەکە بکار تینیت (فەلسەفەیا ماکیاڤێلی) پر هێسانە گەر بزانی ژناڤچوونا کۆمارا ئیسلامی راستیەک حاشا هەلنەگرە، پشتا وێ رژێمێ بەردەی. لێ بەلێ یا کو رێڤەبەرێن پەکەکێ نە رحەت کری ئەو ترسا وانە کو ژ پاشەرۆژێ هەیی. پەکەکە فام دکەت کو ل رۆژهلاتێ کوردستانێ بێ کۆمارا ئیسلامی رەوشا پارتییا وێ یا سیبەر ئانکو پەژاکێ دبیت ژ پەچەدەکە یا باشوور باشتر نەبیت. ژبەر ڤێ یەکێ ل دەستپێکێ دخوازیت کۆمارا ئیسلامی ژناڤ نەچیت، پشت را گەر هەر بریار بیت ئەو رژێم ژناڤ بچیت ب کەلەجان و خوەپێشاندانێن گرسەیی ژ ناڤ نەچیت. خەونا پەکەکێ ژ بۆ رۆژهلات سیناریۆیا رۆژئاڤایە. ب وێ واتەیێ کو ئیران ئەو قاس بێ هێز ببیت کو ناچار بیت برێڤەبرنا هندەک ژ ناڤچەیان بدەتە دەست دۆستا خوە یا ستراتەژیک پەکەکێ.


بەرێوەبەری گەنجینەی یەکی سلێمانی دەڵێت، ئامادەکاری کراوە و سبەینێ یەکشەممە دەست بە دابەشکردنی موچە دەکرێت.\nبەپێی ڕاگەیەندراوی وەزارەتی دارایی و ئابوری، سبەینێ یەکشەممە (24ی کانونی دووەمی 2021) دەست بە دابەشکردنی موچە دەکرێت و بەپێی لیستی پێشووش موچەی وەزارەتی تەندروستی، دیوان و لیواکانی وەزارەتی پێشمەرگە و یەکەکانی 70 و 80 دابەش دەکرێت.\nلەبارەی ئامادەکارییەکان بۆ دابەشکردنی موچە، حەسەن ڕەشید، بەڕێوەبەری گەنجینەی یەکی سلێمانی لە لێدوانیکدا بۆ "ناس کورد" (23ی کانونی دووەمی 2021) وتی، "ئامادەکاریمان کردووە و بۆ دابەشکردنی موچە و چەکی پارە لە گەنجینەکانە و هیچ گرفتێک نییە و سبەینێ دەست بە دابەشکردنی موچەی ئەو وەزارەتانە دەکرێت کە وەزارەتی دارایی ڕایگەیاندووە".\nوتیشی، موچە بە لێبڕینی 21% دابەش دەکرێت.\nبەپێی لیستەکەی وەزارەتی دارایی دابەشکردنی موچە بەمجۆرە دەبێت: یەکشەممە موچه‌ی وەزارەتی تەندروستی، دیوان و لیواکانی وەزارەتی پێشمەرگە یەکەی 70 و 80ی وەزارەتی پێشمەرگە، وه‌زاره‌تى دارایی و ئابووری.\nڕۆژی دووشەممە وەزارەتی ناوخۆ، هێزەکانی زێرەڤانی، هێزی بەرگری و فریاکەوتن، بەڕێوەبەرایەتی ڕەگەزنامەی هەرێم، لیوای نەوت وگاز، وەزارەتی شەهیدان و ئەنفالکراوان کەسوکاری شەهیدان و ئەنفالکراوان زیندانیانی سیاسی.\nڕۆژی سێشەممە موچەی وەزارەتی پەروەردە و ئەنجومەنی ئاسایش دەزگای گشتی ئاسایش دابەش دەکرێت.\nکەمئەندامان (خاوەن پێداویستی تایبەت)\nئەنجومەنی دادوەری دیوانی چاودێریی دارایی\nدەستەی ناوچە كوردستانییەكانی دەرەوەی هەرێم\nكۆمسیۆنی باڵای هەڵبژاردن و ڕاپرسی\nدەزگای گشتی كاروباری مین.\nوه‌زاره‌تى ئاوەدانکردنەوە و نیشتەجێکردن\nوه‌زاره‌تى ڕۆشنبیری و لاوان\nهەروەها ڕۆژی هەینی (29ی کانونی دووەمی 2021) بە دابەشکردنی موچەی خانەنشینانی شارستانی کۆتایی بە دابەشکردنی موچەی سەرجەم وەزارەتەکان و دەستەکان دێت.


1. بیركردنەوەی لەرادەبەدەر هۆكارێكە بۆتووش بوون بەجەڵتەی مێشك.\n2. ماسولكەكانی چاو لەیەك رۆژدا (100) هەزار جار جوڵە دەكات.\n3. ئەگەر سەری مرۆڤ لەجەستەی جیابوویەوە، ئەوا ماوەی (25) چركە چاوی مرۆڤ دەبینێت، دواتر هێزی لەبەرنامێنێت.\n4. مێشك ناتوانێت وێنەیەك دروستبكات كە نەیبنیبێت.\n5. ئەگەر كەسێك لەهەر رۆژێكدا پاكەتێك جگەرە بكێشێت، ئەوا لەماوەی هەر دە ساڵێكدا دوو ددانی لەدەست دەدات.\n6. رۆیشتنی خێرا دەبێتە مایەی كەمكردنەوەی ڕێژەی چەوری لەسك.\n7. تەنها سەیركردنی حەوت چركە بەسەر بۆ ئەوەی وێنەی كەسێك لەناو مێشكت بكێشیت.\n8. پیربوون نیشانەیەكی پیربوونە، مانای هەستكردنە بەبەرپرسیارێتی، نیشانەیەكی تەندروست بوونە.\n9. زۆر بازاڕكردنی ئافرەت ڕێگەیەكە بۆ خەمۆكی.\n10. ئەو كەسەی زۆر دەخوێندێتەوە، زووتریش لەناخی بەرامبەرەكانی دەگات\n10 سەیرو سەمەرە لەووڵاتی چینەوە\nچین ووڵاتێكی خۆرهەڵاتی دووری كیشوەری ئاسیایەو بەگەورەترین ووڵات لەرووی ژمارەی دانیشتوان ئەژمار دەكرێت.\nچین ژمارەی دانیشتوانەكەی (1.33) ملیار كەسەو خاوەنی سیستەمێكی شیوعی حوكمڕانەو یەك پارتی سیاسی بوونی هەیەو بەگشتی لە (22) هەرێم پێكدێت و پێنج ناوچە حوكمی خۆجێیان هەیەو ڕووبەڕەكەی دەگاتە (9.6) ملیۆن كیلۆمەتری چوارگۆشەیە.\nبەپێی سەرچاوە مێژووییەكان چین بەر لە شەش هەزار ساڵ پێشی میلاد خاوەنی سیستەمێكی سیاسی بووەو پاشاو بنەماڵەكانیان حوكمڕانیان كردووەو لەساڵی (1911) بنەماڵەی (شینگ) كۆتایی بەدەسەڵاتەكەیان هاتووەو پاشان چین بووە ووڵاتێكی كۆماری.\n1. لەووڵاتی چین (100) ملیۆن هاوڵاتی داهاتی رۆژانەیان یەك دۆلاری ئەمریكیە.\n2. لەووڵاتی چین (54) ملیۆن هاوڵاتی مەسیحی ژیان بەسەر دبەن.\n3. لەووڵاتی چین چوار هێندەی جیهان سزای لەسێدارەدان هەیە.\n4. بەهۆی یاساكانی ئەو ووڵاتە، ساڵانە یەك ملیۆن ئافرەت منداڵەكانیان لەبار دەبەن.\n5. لەووڵاتی چین (30) ملیۆن كەس لەئەشكەوتەكان ژیان بەسەر دەبەن.\n6. بەهۆی زۆری كارگەو پیشەسازی، ژین پیسترین ژینگەی هەیە.\n7. لەووڵاتی چین یاری كردنی پلەی ستەیشن قەدەغەیە.\n8. لەساڵی (1973) چین (10) ملیۆن ئافرەتی ووڵاتەكەی رەوانەی ئەمریكا كرد، بەمەبەستی بەرزكردنەوەی ڕێژەی لەدایك بووان.\n9. لەووڵاتی چین ساڵانە چوار ملیۆن پشیلە دەخورێت.\n10. شاری شەنگەهای چینی تووشی خنكان شەقامەكانی دەبێت بەهۆی زۆری ئۆتۆمبێلەكانی، بەشێوەیەك درێژییەكەی (62) میل دەبێت.\nبۆ ئەوەی تەندروستیت باش بێت، ئەم پشكنینانە بكە\nتەندروستی باش و دروست گرنگترین مایەو قازانجی مرۆڤە لەژیانیدا، بۆیە دەبێت هەردەم چاوی لەوەبێت بەتەندروستیەوە ژیان بەسەر ببات.\nرۆشنبیری تەندروستی بۆ مرۆڤ لەتەندروستی گرنگترە، چونكە مرۆڤ ناچار دەكات ڕێگری بكات لەوەی بەشێوەیەكی هەڕەمەكی و بێزانیاری تووشی چەندین جۆرە نەخۆشی و ناخۆشی ببێت و بەر لەوەی سەردانی پزیشك بكەی خۆت بپارێزی باشترە.\nپیاوان دەبێت ئاگاداری خۆیان ببن و لەچەند جۆرە نەخۆشییەك خۆیان بپارێزن، بەتایبەتی ئەو نەخۆشیانەی كە لەنێویاندا باوەو دیارە، بۆ ئەو مەبەستەش باشترین ڕێگە بۆ خۆ پارێزی كردنیان بریتییە لە پشكنین كردن، وەكو ئەمانەی خوارەوە :\n1. فشاری خوێن : بەرز بوونەوەو نزم بوونەوەی فشاری خوێن یەكێكە لەنەخۆشییە زۆر بەربڵاوەكانی ئێستاو دەبێت هەردەم بزانین چۆن خۆمانی لێدووردەخەینەوە.\n2. نەخۆشییەكانی پێست : ئەو جۆرە نەخۆشیانە تەشەنەیان سەندووەو ژمارەیەكی زۆری هاوڵاتیان پێیەوە گرفتاربوونە، بۆیە دەبێت مرۆڤ بزانێت چۆن خۆی لەو نەخۆشیانە دەپارێزێت.\n3. نەخۆشییەكانی قۆڵۆن : نەخۆشی سەردەمی ئێستایەو تووش بووانێكی زۆری هەیەو لەبنەڕەتەوە لەتەمەنی (50) ساڵی تووشی مرۆڤ دەبێت، بەڵام ئێستا لەخوار تەمەنی (30) ساڵش تووشی مرۆڤ دەبێت و هۆكارگەلێكی زۆری هەیە.\n4. چەوری : بەهۆی پێشكەوتنی ژیان و ماندونەبوونی مرۆڤ، چەوری لەجەستەی مرۆڤ كەڵەكە دەبێت و ئەوەش زۆر نەخۆشی بەدوای خۆیدا دەهێنێت، بۆیە دەبێت مرۆڤ زۆر ووریای خۆی بێت و نەكەوێتە داوی ئەو نەخۆشیانەوە.\n5. شەكرە : نەخۆشییەكی بەربڵاوەو لەئەنجامی زۆر هۆكار تووشی مرۆڤ دەبێت، بەڵام ئەوەی زۆر زەق بۆتەوە مەسەلەی بەرز بوونەوەی ئاستی شەكرەیە لەناو خوێندا.\nبەم خواردنە ڕێژەی شەكرەت ڕێك بخە\nپسپۆڕانی تەندروستی ئامۆژگاری ئەو كەسانە دەكەن كە نەخۆشی شەكرەیان هەیە رۆژانە بادەم وەكو چارەسەرێك بۆ رێكخستنی رێژەی شەكر لەخوێندا بەكاربهێنن.\nئەوانەی نەخۆشی شەكرەیان هەیە دوای ئەوەی ئەو خواردنانە دەخۆن كە كاربۆهایدراتی تێدایە وەكو نان، ئاستی شەكر لەخوێنیاندا بەشێوەیەكی خێرا بەرزدەبێتەوەو دواتر ئاستی شەكرەكە بەشێوەیەكی خێرا دادەبەزێت، بەڵام بادەم رێژەی شەكر لەخوێندا رێكدەخات و بەگوێرەی لێكۆڵینەوەیەك، هەركاتێك ئەوانەی نەخۆشی شەكرەیان هەیە لەدوای نانخواردن بڕێكی باش بادەم بخۆن، ئەگەری بەرزبوونەوەو دابەزینی رێژەی شەكر لەخوێنیاندا كەمدەبێتەوە.\nهەروەها بەگوێرەی لێكۆڵینەوەیەك، بادەم چەورییەكان لە لەشدا دەتوێنێتەوەو چارەسەرێكی باشە بۆ دابەزاندنی كێش.\nسوودەكانی بادەم پسپۆڕانی تەندروستی ئامۆژگاری ئەو كەسانە دەكەن كە نەخۆشی شەكرەیان هەیە رۆژانە بادەم وەكو چارەسەرێك بۆ رێكخستنی رێژەی شەكر لەخوێندا بەكاربهێنن.\nبەم ڕێگەیانە خۆت لەجەڵتە بپارێزە\nنەخۆشی خوێبەرەكانی دڵ (تاجی) بریتیە لە تەسكبوونەوە یاخود گیرانی خوێبەرەكانی تاجی بەهۆی رەقبوونیان كە كۆلسترۆڵ رێگە لە هاتوچۆی خوێن دەگرێت.\nنەخۆشیەكە بەدوو شێواز دەردەكەوێت: جەڵتەو زەبحە، هۆكارەكانیش بۆ تووشبوون گەلێكن و هەندێكیان دەسەڵاتمان بەسەریاندا نیە، وەك تەمەن و رەگەز و بۆماوەیی، ئەوانەش كە دەتوانین كۆنترۆڵی بكەین بریتین لە: جگەرەكێشان، بەرزبوونەوەی رێژەی كۆلیسترۆڵ، فشاری خوێن، شەكرە، تەمبەڵی و نەجووڵان، قەڵەوی ........ هتد.\nكەڵەكەبوونی چەوری لە خوێنبەرەكانی دڵدا دەبێتە هۆی جەڵتەو زەبحە، ئەگەری تووشبوونیش بەهۆی جگەرەكێشان و فشاری بەرزی خوێن و بەرزی كۆلیسترۆڵەوە دەبێتە دوو ئەوەندەو زیاتریش.\nگرنگ ئەوەیە بۆ كردنەوەو پاككردنەوەی خوێنبەرەكان بەبێ دەرمان ئەم چارەسەرە (چینی) یە سروشتییە بەكاربهێنین، ئیتر پێویست بە نەشتەرگەری قەستەرەو باڵۆن و جیسر ناكات.\nچارەسەرەكەش بەم شێوەیە دەبێت:\nگوشراوی لیمۆ (یەك كوپ)\nگوشراوی زەنجەبیل (یەك كوپ)\nگوشراوی سیر (یەك كوپ)\nسركەی سێو (یەك كوپ)\nئەم پێكهاتانە هەمووی تێكەڵ بكەو لەسەر ئاگرێكی هێواش بۆ ماوەی نیو كاتژمێر بیكوڵێنە، كاتێك دەگاتە بڕی سێ كوپ دایبگرە با سارد بێتەوە.\nپاشان سێ كوپ هەنگوینی سروشتی بهێنەو لەگەڵ تێكەڵەكەدا تێكەڵاوی بكەو بیخەرە ناو شووشەیەكەوە، هەموو بەیانیەك پێش نانخواردن كەوچكێكی چێشتی لێبخۆ بە بەردەوام (هەموو بەیانیەك).\nبەپێی شارەزایانی ئەو چارەسەرە بەو شێوەیە هەموو خوێنبەرەكان دەكرێنەوەو پاك دەبنەوەو چیتر پێویست بە نەشتەرگەری دڵ ناكات.\n(300) چەكداری هێزی ئەمنی و شیعە كوژراون\nلەپێكدادانی دوو رۆژی رابردووی نێوان گروپە چەكدارەكانی داعش و هێزە ئەمنییەكان و چەكدارە شیعەكان بەسەدان كەس كوژراون.\nشەڕی هێزە ئەمنییەكان و چەكدارە شیعەكان لەدژی گروپە چەكدارەكانی داعش كەوتۆتە سنووری هەردوو پارێزگای ئەنبارو سەڵاحەددین و بەپێی سەرچاوەیەكیش لەسوپای عێراقی تەنها لەماوەی (48) كاتژمێری رابردوودا زیاتر لە (300) چەكداری هێزە ئەمنییەكان و چەكدارە شیعەكان كوژراون و بەسەدانی تریش برینداربوونەو لەنێو كوژراوەكانیش (22) ئەفسەر هەیە.\nسەرچاوە سەربازییە عێراقییەكان باس لەوەدەكەن، تاكو ئێستا شەڕی شاری فەلوجە لەدژی داعش درێژەی هەیە، بەشێوەیەك تاكو ئێستا هێزە ئەمنییەكان نەیانتوانیوە بچنە نێو بەشێك لەگەڕەكەكانی باكوور، بەڵكو شەڕی تووند لەشا ڕێگەی نێوان فەلوجەو بەغدا لەئارادایە.\nبەپێی رێككەوتنەكەیان كاتی گۆڕینی دوو وەزیری یەكێتی و پارتی هاتووە\nدوو ساڵ تێپەر دەبێت بەسەر پێكهێنانی كابینەی هەشتەمی حكومەتی هەرێمی كوردستان و بەپێی رێككەوتنی نێوان پارتی و یەكێتی دەبێت دوو وەزارەت ئاڵوگۆر بكرێن لە نێوانیان و وەزیرەكانیان بگۆردرێن .\nسەرەتای پێكهێنانی كابینەی هەشتەم هەر یەكە لە پارتی و یەكێتی لەسەر ئەوە رێككەوتن كە پۆستی وەزیری ناوخۆو پۆستی وەزیری شەهیدان دوو ساڵ لەلای یەكێكیان بێت بە شێوەیەك دوو ساڵی یەكەم پۆستی وەزارەتی ناوخۆ لای پارتی و دوو ساڵی دووەم لای یەكێتی ، وە پۆستی وەزیری شەهیدان دووساڵی یەكەم لای یەكێتی و دوو ساڵی دواتر لای پارتی .\nلە ئێستادا دۆخی هەرێم بە چەقبەستووی و ناهەمواری تێپەردەبێت و وەزیرەكانی پشكی گۆران لەكارەكانیان دوورخراونەتەوەو پەرلەمانیش پەكخراوە .\nئەگەر بێت و وەزیرێكی نوێش دەستبەكاربێت دەبێت سوێندی یاسایی بخوات لە پەرلەمانەوە .\nبەڵام لە ئێستادا بەهۆی رێككەوتنی نێوان یەكێتی و گۆڕان دۆخەكە لەلای پارتی قورستربوەو تەنانەت لە چەند رۆژی رابردوو توندترین شەڕی راگەیاندنی نێوان گۆڕان و پارتی لێكەوتەوەو دواجار لەسەر داواكاری مامۆستا سەڵاحەدین، ئەمینداری گشتی یەكگرتووی ئیسلامی شەڕی راگەیاندن وەستێندرا كە لە پەیامێكی دا داوای لە مەسعود بارزانی سەرۆكی پارتی و نەوشیروان مستەفای رێكخەری گۆران كرد شەڕەكانی راگەیاندن و جنێو و تەشهیرەكان رابگیرێت .\nبەو هۆیانەشەوە لە ئێستادا روون نیە كە ئایە بەپێی رێككەوتنەكە ئەو پۆستانە ئاڵوگۆر دەكرێن یاخود نا .\nڤیدیۆ...داعش دیمه‌نی ڤیدیۆی شه‌ڕه‌كه‌ی خورماتوو بڵاوده‌كاته‌وه\nتیرۆرستانی داعش، گرتەی ڤیدیۆیی شەڕەكەی خورماتوی بڵاودەكەنەوە، كە تێیدا بەڕێوەبەری پۆلیس‌و جێگرەكەی شەهیدبوون.\nداعش، لە یوتوب، گرتەی ڤیدیۆیی شەڕەكەی نزیك خورماتوی بڵاوكردەوە، كە دەردەكەوێت شەڕێكی نزیك لەنێوان پۆلیس‌و داعش بەڕێوە دەچێت.\nنرخی نه‌وتی خاو به‌ڕێژه‌ی له‌سه‌دا 4 به‌رزبووه‌ته‌وه، ئه‌وه‌ش به‌هۆی لاوازی دۆلار‌و نیگه‌رانی كه‌متری وه‌به‌رهێنه‌ران له‌ئه‌گه‌ری چونه ده‌ره‌وه‌ی به‌ریتانیا له‌یه‌كێتی ئه‌وروپا.\nبه‌پێی ئاژانسی رۆیته‌رز، دوێنێ هه‌ینی نه‌وتی خاوی برینت به‌بڕی دۆلارێك‌و 98 سه‌نت كه ده‌كاته رێژه‌ی له‌سه‌دا 4.2 نرخه‌كه‌ی به‌رزبووه‌وه‌و نرخی به‌رمیلێك، گه‌یشته 49 دۆلار‌و 38 سه‌نت دوای ئه‌وه‌ی له‌دووشه‌ممه‌ی هه‌فته‌ی رابردووه‌وه به‌ڕێژه‌ی زیاتر له‌سه‌دا 3.6 دابه‌زینی به‌خۆیه‌وه‌بینی.\nهه‌روه‌ها نه‌وتی خاوی ئه‌مریكاش، به‌بڕی دۆلارێك‌و 77 سه‌نت به‌رزبۆوه‌و نرخی به‌رمیلێك نه‌وخی خاوی مامناوه‌ندی رۆژئاوای ته‌كساس گه‌یشته 48 دۆلار‌و 26 سه‌نت، له‌كاتێكدا پێشوتر به‌بڕی دۆلارێك‌و 80 سه‌نت نرخه‌كه‌ی دابه‌زی‌و هه‌فته‌ی رابردووش به‌ڕێژه‌ی زیاتر له‌سه‌دا 2 دابه‌زینی به‌خۆیه‌وه‌بینی.\nبه‌تاوانى سيخوڕى داعش گەنجێك بە شێوەیەكی زۆر دڕندانە ده‌كوژێت\nداعش بەردەوامە لە ئەنجامدانی تاوانە دڕندانەو دوور لە بەها ئایینی و مرۆییەكان و ئەمجارەیان گەنجێك بەتۆمەتی سیخوری كردن بە شێوەیەكی دڕندانە دەكوژن .\nپێگەكانی داعش بڵاویان كردۆتەوە كە لە شاری رەققە لە سوریا گەنجێكیان بەتاوی (محەمەد عەدنان) كوشتوە بەتۆمەتی ئەوەی وێنەی مۆڵگەكانی داعشی گرتوەو بۆ هاوپەیمانانی ناردووە .\nداعش گەنجەكەی لە شوێنێكی گشتی و بە بەرچاوی هاوڵاتیانەوە لە سێدارەداوەو پاشان چەقۆیەك لەسەر دڵی دەدەن و دوای مردنیشی گوللـەی لەسەری دەدەن .\nده‌ست به‌دابه‌شكردنه‌وه‌ی به‌شه‌خۆراكی هاوڵاتیان ده‌كرێته‌وه\nبه‌ڕێوه‌به‌ری كۆمپانیای دابه‌شكردنی خۆراكی سلێمانی ئاشكرایكرد، بڕیاره هه‌فته‌ی داهاتوو به‌شه خۆراكی سلێمانی بگاته ده‌ستیان و له‌ڕێگه‌ی بریكاره‌كانی خۆراكه‌وه به‌سه‌ر هاوڵاتیاندا دابه‌ش ده‌كرێت.\nشه‌وكه‌ت محه‌مه‌د، به‌ڕێوه‌به‌ری كۆمپانیای دابه‌شكردنی خۆراكی سلێمانی به وێستگه‌ی راگه‌یاند: بڕیاره هه‌فته‌ی داهاتوو به‌شه خۆراكی سلێمانی كه چوار ماده له خۆ ده‌گرێت (برنج، شه‌كر، زه‌یت و ئارد) ره‌وانه‌بكرێت.\nشه‌وكه‌ت محه‌مه‌د وتی: "تائێستا به‌هۆی نه‌بوونی وه‌زیری بازرگانی عیراق و واژۆنه‌كردنی گرێبه‌سته‌كانه‌وه، نه‌توانراوه به‌شه خۆراكه‌كان ره‌وانه‌ی پارێزگاكان بكرێت".\nبه‌گوێره‌ی نوێترین ئامار ژماره‌ی ئه‌و خێزانانه‌ی كه به‌شه خۆراك وه‌رده‌گرن له پارێزگای سلێمانیدا 470 هه‌زاره، 28 هه‌زار خێزانی ئاواره‌ش خۆراك وه‌رده‌گرن.\nپه‌رله‌مانتارێك:پاره‌ی ته‌واو به‌رده‌سته بۆ دابه‌شكردنی موچه\nئەندامێکى پەرلەمانى کوردستان لەبارەى هەبوونى پارە بۆ موچەى مانگى ئایار دڵنیایی دەدات و ڕاشیدەگەیەنێت، لەم هەفتەیەدا چەند وەزارەتێکى تر موچە وەردەگرن.\nئاواز حەمید ئەندامى پەرلەمانى کوردستان لە فراکسیۆنى پارتى، بۆ تۆڕى سلێمانى ڕایگەیاندووە، لەم یەک دوو ڕۆژەدا دابەشکردنى موچەى وەزارەتى پێشمەرگە کۆتایی پێ دێت و دەست بە دابەشکردنى موچەى وەزارەتەکانى تر دەکرێت.\nناوبراو ئاماژەى داوە بەوەى، پارەى پێویست بۆ موچەى مانگى ئایار لە بەردەستدایە، بەڵام هەندێک کێشە لە میکانیزمى دابەشکردنى موچە دروست بووە.\nئەو پەرلەمانتارە جەختى کردۆتەوە لەوەى، لەم هەفتەیەدا موچەى چەند وەزارەتێکى تر دابەش دەکرێت، تا ئێستا وەزارەتى دارایی ناوى ئەو وەزارەتانەى ئاشکرا نەکردووە.\nئەمڕۆ ڕۆژی شه‌ممه (2016/6/18) لە ساتی داخستنی بازاڕ نرخی دۆلار لە بازاڕەکانی هەرێمی کوردستان، ڕووی لە بەرزبوونەوە کرد و نرخی 100 دۆلاری ئەمریکی بە 127 هەزار و 500 دینار مامەڵەی پێوەکرا ، به‌ڵام به‌چه‌ند ساتێكی كه‌م نرخه‌كه دابه‌زیه‌وه و گه‌یشته‌وه 127 هه‌زار و 350 دینار.\nئەمە لە کاتێکدا لەگەڵ کردنەوەی بازاڕ، نرخی 100 دۆلاری ئەمریکی لە بەرامبەر 127 هەزار و 250 دیناربوو.\nسێ پێشمەرگە برینداربوون\nبەهۆی تەقینەوەی بۆمبێكی چێندراو بە هێزەكانی پێشمەرگە لە یەكێك لە گوندەكانی قەزای دووزخورماتوو سێ پێشمەرگە بریندار بوون.\nسەرچاوەیەك لەپۆلیسی قەزای دووزخورماتوو بۆ كوردیو ووتی، ئێوارەی ئەمڕۆ لەگوندی زەڕگەی سەر بە قەزاكە بۆمبێكی چێندراو بە هێزەكانی پێشمەرگەدا تەقییەوەو لە ئەنجامدا سێ پێشمەرگەی لیوای شەشی فەوجی چوار بریندار بوون.\nسەرچاوەكە ووتیشی، پێشمەرگەكان ناوەكانیان ئەمانەی لای خوارەوەن :\n1. ئیبراهیم رەسول حەمە\n2. عەلی ئیبراهیم حەمە\n3. موحەمەد مەلا موحەمەدئەمین\nپەڕەى 5069 لەکۆى 5464 پەڕەدا


ئەمریکا و هاوپەیمانان هۆشداری دەدەنە هەرێمی کوردستان لەسەر قەوارەی هەرێم\nلە سەر رێگای دەربەندیخان سلێمانی تانکەرێک وەرگەڕا و بەهۆیەوە ئاگرێکی گەورە کەوتەوە و شەش ئۆتۆمبێل سوتان، کەی ئێن ئێن لە راپۆرتێکدا هۆکاری سەرەکیی پشت روداوەکە دەخاتەڕو کە دەگەڕێتەوە بۆ کەمتەرخەمی کۆمپانیایەکی تورکی کە لەبواری دەرهێنانی نەوتدا کاردەکات.\nبەپێی زانیارییەکانی کەی ئێن ئێن، بارى ئەو تەنکەرە نەوت بوە، کە لەلایەن کۆمپانیایەکى تورکییەوە دەردەهێنرێت و ئەرکى گواستنەوەش سپێدراوە بە کۆمپانیایەکى دیکەى تورکیا.\nلەلای زۆرێک لە هاوڵاتیان روداوەکە وەکو هەر روداوێکی تری هاتوچۆیە و هۆکارەکەی بۆ خراپی رێگاوبان دەگەڕێنرێتەوە.\nبەڵام کەی ئێن ئێن ئەوەی زانیوە کە کەمتەرخەمی کۆمپانیای گواستنەوەی نەوتەکە کە کۆمپانیایەکی تورکییە، یەکێک بوە لە هۆکارە سەرەکییەکەی روداوەکە.\nئەو نەوتەی کە لە تانکەرەکەدا بوە لەلایەن کۆمپانیای پیت ئۆیلی تورکیەوە دەرهێنراوە کە وەربەرهێنان لە چەند کێڵگەیەکی نەوتی گەرمیاندا دەکات.\nپیت ئۆیل چەند رۆژێک پێش ئێستا گرێبەستی لەگەڵ کۆمپانیای ناترۆنا واژۆکردوە و روداوەکەش لە یەکەمین رۆژی دەستپێکی کاری کۆپانیا نوێکەدا بوە کە بەگوێرەی گرێبەستەکە 28/4/2022 یەکەمین رۆژی جێبەجێکردنی گرێبەستی نیوانیانە.\nکەی ئێن ئێن ئەو زانیارییەی دەستکەوتوە کە کۆمپانیا تورکییەکە بەشی سەلامەتی رێگاوبان کە بە (Road safety)ی ناسراوە نییە، کە ئەم بەشە بەرپرسە لە ئەنجامدانی پشکنینی گشتی بۆ تانکەرەکان، بۆئەوەی بزانرێت گونجاوە بۆئەوەی سوتەمەنی بگوازێتەوە و بە رێگا گشتییەکاندا بروات یاخود نەخێر.\nبەگوێرەی زانیارییەکانی کەی ئێن ئێن کۆمپانیا تورکییەکە چەندین کەموکورتی تری لە کارەکانی هەیە و لەلایەن بەرپرسانی وەزارەتی سامانە سروشتییەکانەوە چاوپۆشی لێکراوە و ئەوەش هۆکارە بۆئەوەی بەردەوام ئەگەری رودانی روداوی لەو جۆرە لەئارادا بێت.\nکۆمپانیاکە لە ساڵی 2003ەوە لە هەرێمی کوردستان کاردەکات و لە چوار کێڵگەی نەوتیدا وەبەرهێنانی کردوە و لە ئێستادا تەنها لە هەرێمی کوردستان کار دەکات.\nروداوەکە، راستییەکی دەرخست، ئەویش ئەوەیە کە حکومەتی هەرێمی کوردستان و بەرپرسانی، لەپێناو پاراستنی بەرژەوەندی خۆیاندا هەمو شتێک دەکەنە قوربانی، تەنانەت ئەگەر گیانی هاوڵاتیانیش بێت.


خواندنه‌ک بۆ ره‌وشا ده‌ڤه‌رێ ژ 1991 هه‌تا 2013 ز :: Sabri Silevani\nده‌ستپێک > خواندنه‌ک بۆ ره‌وشا ده‌ڤه‌رێ ژ 1991 هه‌تا 2013 ز\nژیانا کوردان نه ئیدیاله و داخواز ژی ئه‌و نینه ژبه‌ر کو پرسگرێک ل هه‌ر جهی هه‌نه، چو ملله‌ت نینن بێ پرسگرێک. لێ، دوور نینه هه‌ر پرسگرێکه‌ک گوهۆرینه‌کێ یان ژیانه‌کا نوو دگه‌ل خوه بهینت به‌لێ مرۆڤی کورد (رێژه‌دار) نه‌وێرت هزرا گوهۆرینێ یان ژیانه‌ک نوو بکت، دترست یا هه‌یی ژی ژ ده‌ست بدت له‌ورا هه‌رده‌م ب دۆرهێلی خوه رازییه و پرسگرێکان دنڤینت. ئه‌و د رابردوویی ده دژیت و رابردوو ژی حیرمان، ته‌په‌سه‌ری و چه‌وساندنه، دترست نه‌کو ئه‌و رابردوویه بزڤرت. هه‌تا راده‌یه‌کێ مافێ وی هه‌یه بترست. به‌لێ هه‌گه‌ر ئه‌و د داهاتوویی ده بژیت، ئانکو هێڤیخواز و خه‌ونه‌دار بت، هینگێ تۆ بێژی ئه‌و ب ئه‌ڤرۆیێ خوه رازی ببت؟! نه‌خوه، ترس ژ رابردوویی و نه‌بوونا ئینسیاتیڤێ (مبادرة) بۆ داهاتوویی، وی دکت مرۆڤه‌کێ کۆنزه‌رڤاتیڤ (محافزکار) کو هنده‌ک جاران خوه دگه‌ل دۆرهێلی دگونجینت، به‌لێ گه‌له‌کییا جاران خوه راده‌ستی وی دۆرهێلی دکت. دابرانه‌ک د ناڤبه‌را دوهی، ئه‌ڤرۆ و سوبایێ وی ده هه‌یه و ئه‌ڤه وه دکت ئه‌و مرۆڤه، ده‌ستڤالا، ل ده‌رڤه‌یی زه‌مه‌نی بمینت. ل به‌رفره‌هییان چو که‌س وی ناهینت بیرا خوه و ل ته‌نگاڤییان ژی هه‌رکه‌س ب سه‌ر فعلا وی هلبوویه، ده‌ستێ خوه ب سه‌رێ وی ده دهینت و ب هنده‌ک ئاخاڤتنێن خه‌مره‌ڤین وی قانع دکت. هنده‌ک جاران ئه‌ز دکه‌ڤم کومانێ، کو کورد نزانن کا وان چ دڤێت! ئاخاڤتن و کریار بوونه پارادۆکس، ره‌فتار و بریاران ژی چو په‌یوه‌ندی ب گه‌وهه‌رێ دۆزێ و میراتێ دیرۆکی ڤه نه‌مایه.\nنها، بوویه‌رێن هه‌ری مه‌زن دقه‌ومن و ئه‌م ب خه‌مساری وه‌ردگرن، دیارده په‌یدا دبن و دیسان ئه‌م خوه ب سه‌ر ڤه لێنادن، ده‌ڤه‌را رۆژهه‌لاتا ناڤه‌راستێ تێکشێلا و هه‌مدیسان ئه‌م موییه‌کێ ژخوه شاش ناکن... ئه‌م ژبیر دکن کو دونیا بوویه گونده‌کێ بچویک و هه‌ر تشتێ ل قورنه‌ته‌کێ بقه‌ومت، باندۆرێ ل قورنه‌تا دی دکت. ئه‌م ژی ل جهه‌کێ ل ڤێ دونیایێ ئاکنجی نه، ئه‌و جهه ژ هه‌ر جهه‌کێ دی پتر به‌رهه‌ڤه کو تووشی مه‌ترسی و کاره‌ساتان ببت، به‌لێ ئه‌م فێر بوونه یا خوه‌ش بۆ خوه بێژن (خوه بخاپینن). هه‌گه‌ر ئه‌م چو تشتی بۆ خوه نه‌کن خه‌م، ناهێته وێ مه‌عنێ کو ئه‌م پارازتینه و به‌لا دووری مه یه. بداخه، هێژ ئه‌م چو ژ خوه نزانن و دگه‌ل هندێ مه مێهڤانکییا خوه ل سه‌ر تراژیدییا خوه ڤه‌دا. یێ نزانت دێ بێژت مه ئمبراتۆرییه‌کا دامه‌زراندی، یان مه سه‌رێ ده‌جالی هینایه، یان ژی مه چو کێماسی ل خوه نه‌هێلانه و وه‌ک کو دبێژن: ب تنێ مرنا خوه‌دێ ژ مه کێمه! به‌لێ یا راست، سالا 2013 ژی قه‌دیا و هێژ مه کاغه‌زه‌ک ب قه‌د نڤشته‌کێ ژی وه‌ک به‌لگه‌نامه نینه، کو ئه‌ڤا هه‌یی ته‌کووز بکت. ب گۆتنه‌کا دی: ما ئه‌م (وه‌ک ملله‌ت و هه‌رێم) تشته‌کێ ژ چاره‌نڤیسێ خوه دزانن گه‌لۆ؟! هنده‌ک جاران هنده‌ک لایه‌نگرێن پارتێن سیاسی به‌ره‌ڤانییێ ژ هنده‌ک سه‌رکرده‌یێن خوه دکن و دبێژن: "ئه‌و چاره‌نڤیسێ مه کوردان دزانن!" به‌لێ هه‌گه‌ر راست بت بلا ئاشکه‌را بکن چونکی پرس پرسا ملله‌ته‌کی و وه‌لاته‌کی یه، نه پرسا که‌سه‌کێ یان پارته‌کا سیاسی یه. کی دبێژت کو د سیاسه‌تێ ده گرانتی هه‌نه؟ نه‌خوه ئه‌و ژ کویڤه دزانت؟! دبت هنده‌ک دۆست و هه‌ڤپه‌یمان هه‌بن، به‌لێ ئه‌م هه‌گه‌ر ئه‌م ل ناڤ ئه‌رشیڤێ خوه هه‌مییێ بگه‌رن ئه‌م وێ نڤشتێ نابینن. مه‌سه‌له ده‌ستکه‌ڤت و نڤیسینا دیرۆکێ یه، نه‌کو خوه‌زیک و ئه‌وهامن.\nگه‌وهه‌ر یان مه‌زهه‌ر؟\nئه‌م، خوه‌دانێن دیرۆکه‌کا تراژیدی زوو ب مه‌زهه‌ران هاتنه خاپاندن. ما که‌نگی پرسگرێکا ملله‌تێ کورد ڤلله، ترۆمبێل یان پارچه‌یه‌ک ئه‌ردی بوو؟ پرسگرێکا وی ب هه‌بوونا وی ڤه گریدایی بوو، ئانکو ب گه‌وهه‌رێ وی ڤه. به‌لێ مه گه‌وهه‌ر ژبیرکر، مه پویته و گرنگی هه‌می دایه مه‌زهه‌ری. ئه‌م ب بسته‌هی و جورئه‌ته‌کا زێده یارییان ب چاره‌نڤیسێ خوه دکن، ئه‌م ترسا خوه ل پشت هنده‌ک پۆسته‌ر و لافیتان ڤه‌دشێرن و دلێ خوه ب هنده‌ک ده‌ستکه‌ڤتێن بچویک و به‌روه‌خت، خوه‌ش دکن. مه قوربانییێن مه‌زن داینه، له‌ورا ژی پێدڤییه ئه‌م ب هه‌ر بوهایه‌کێ هه‌بت رازی نه‌بن. دیرۆکه‌ک ژ به‌رخوه‌دانێ، ب هزاران شه‌هید، به‌رده‌وام ده‌ربه‌ده‌ری و خوه‌لیسه‌ری، جینۆساید و وێرانی مه هه‌می ب جاره‌کێ بگۆری هنده‌ک مادده و مه‌زهه‌ران کر. مه هێڤێنی وژدان، کولتوور و ناسنامه بۆ خوه نه‌هێلا! هێژ ئه‌م دترسن و هێژ ئه‌م گونه‌هێ دکن د ستۆیێ داگیرکه‌ران ده، جار ژی دکن د ستۆیێ ده‌وله‌تێن مه‌زن ده، جار ژی دبێژن خوه‌دێ حه‌زکرییه. راسته داگیرکه‌ر و ده‌وله‌تێن مه‌زن نه‌بێگونه‌هن، به‌لێ ب درێژییا دیرۆکا مه، دفنا مه نه‌سۆتییه و مه دانپێدان نه‌کرییه کو سویجێ هه‌ری مه‌زن ئه‌م ب خوه نه، ئه‌مێن خائین و دویڤلانک. ستیڤان مالارمێ یێ هه‌لبه‌ستڤان ژمێژا گۆتییه: "هنده‌ک جاران کویچک ژ خوه‌دانێ خوه حه‌ز دکت و یێ داگیرکری ژی ژ داگیرکه‌رێ خوه حه‌ز دکت"، دیاره ئه‌م ژ داگیرکه‌رێن خوه حه‌ز دکن، باوه‌ر ناکن که‌نگی دێ خزمه‌تا وان کن و ئه‌م ب خوه هه‌ڤدوو تونه بکن. ئه‌ڤه د فرشکێ مه ده یه، له‌ورا ژی هه‌ر چه‌ند سالان جاره‌کێ ئه‌م ب خوه خه‌ونا خوه ئیغتیساب دکن، بوهایێن مه‌زن (وه‌ک کو هیگل دبێژت) ب گۆری ره‌فتار و بوویه‌رێن بچویک دکن. ب کوردی ئانکو، کۆدکێ تژی ل یێ ڤالا ددن. سه‌ره‌رایی ڤێ هه‌مییێ، ئه‌م خوه نادن ب چو که‌سی، ترانێن خوه ب حه‌زاره‌ت، ره‌وشه‌نبیری و کولتوورێ ملله‌تێن دی دکن. ئه‌و ملله‌تێن کو ب هزاره‌هان زانا و فیلۆسۆفان خوه کرینه شه‌هید و قوربان هه‌تا کو، نه ب تنێ ملله‌تێن وان، به‌لێ مرۆڤاتی، گه‌هشتییه ڤێ قووناغێ. ئه‌قلێ وان که‌سان ئه‌مێن مرۆڤ گه‌هاندن، به‌لێ "ئه‌قلێ کوردی" ئه‌م کورد گه‌هاندن کیرێ گه‌لۆ؟! دبت گه‌له‌ک سه‌ده‌م بۆ ڤێ ره‌وشێ هه‌بن، به‌لێ ئه‌ز ب خوه سه‌ده‌مێ سه‌بجێکتیڤ (زاتی) سه‌ده‌مێ هه‌ری بهێز دبینم.\nل ڤێده‌رێ ئه‌م دکارن پرسیاره‌کێ بکن: ما ملله‌تێ کورد ئه‌قلێ خوه - وه‌ک پێدڤی - ب کار هینایه به‌لێ نه‌گه‌هایه مافێن خوه، یان ئه‌قلێ خوه - وه‌ک پێدڤی - ب کار نه‌هینایه؟! ب هزرا من، هه‌گه‌ر ب کار هینابت لازمه گه‌هشتبت مافێن خوه، ژ خوه هه‌گه‌ر نه گه‌هشتبت مافێن خوه مه‌عنا وێ ئه‌وه کو ب کار نه‌هینایه. دبت مرۆڤێ کورد هنده‌ک به‌هانه هه‌بن، بۆ نموونه سه‌رده‌ست و داگیرکه‌ران نه‌دڤیان، نه‌دهێلان ئه‌و ئه‌قلێ خوه - وه‌ک پێدڤی - ب کار بهینت، به‌لێ نها کێ نه‌ڤێت، کی ناهێلت؟! نه به‌رئه‌قله کو ئه‌ڤ ملله‌ته تشته‌کێ ژ چاره‌نڤیس و پاشه‌رۆژا خوه نزانت، به‌لێ هه‌تا کو بزانت دڤێت ئه‌قلی پراکتیزه بکت ب تایبه‌ت ئه‌قلێ ره‌خنه‌یی، کو ئه‌قله‌کێ ره‌وشه‌نه و به‌رهه‌مێ وی ژی ژیان و هه‌بوونه‌کا ره‌وشه‌نه. ملله‌تێن وه‌کی مه بنده‌ست، ده‌لیڤه‌یا وان مه‌زنتره کو فینۆمین (دیارده) ل نک وان په‌یدا ببن، به‌لێ چما ب تنێ کریزه (قه‌یران) ل نک مه په‌یدا دبن؟ هه‌ر سالوه‌خته‌کێ رێبه‌ره‌ک یان نڤیسکاره‌ک یان ژی هونه‌رمه‌نده‌ک دێ ژ ناڤا گه‌ل سه‌ری هلدت، به‌لێ که‌نگی بوویه فینۆمین کو چه‌ند رێبه‌ره‌ک، یان چه‌ند نڤیسکاره‌ک، یان ژی چه‌ند هونه‌رمه‌نده‌ک پێکڤه سه‌ری هلدن، کو هه‌می پێکڤه پرۆژه‌یه‌کێ یان دیسکۆرسه‌کێ (خیتاب) ئاماده بکن؟ هه‌ما گه‌هشتن ئێک ژی، دووبه‌ره‌کی و بێتفاقی و تونه‌کرنا ئێکدوو ده‌ست پێ دکت. ئه‌ڤه هه‌می ژ چییه گه‌لۆ؟ دیسان ئه‌ز بۆ سه‌ده‌مێ سه‌بجه‌کتیڤ دزڤرینم، ئه‌و ژی کانسالا ئه‌قلی.\nکانسلا ئه‌قلی، ژ هه‌ر ئاله‌کی ڤه زیان گه‌هانده کوردان. ده‌مه کو ئه‌م زیانێن خوه بهژمێرن و ب ئاوایه‌کێ جددی سه‌ره‌ده‌رییێ دگه‌ل بکن. وی هه‌لویستی مرۆڤێ (ملله‌تێ) کورد کرییه قوربان، هندی تۆ دبینی کاغه‌زه‌که (ورقة رابحة) د ده‌ستێ هنده‌ک هێزان ده و چو که‌س ره‌حمێ ب وی نابت. نه‌خوه، ژبلی ئه‌قلی و هه‌ڤدوو، ئه‌م پشتا خوه ب کێ گه‌رم دکن؟! کانسلا ئه‌قلی بوو سه‌ده‌م کو مه‌ره‌قا لێگه‌ریان و ئیکتیشافێ ل جه‌م مرۆڤێ کورد نه‌مینت، روحا ئینسیاتیڤێ د ناڤ وی ده بمرت، ئیدی بوویه ئۆرگانه‌کێ پاسیڤ د هه‌بوونا خوه ده. نکارت چو مفایی بگه‌هینت جڤاکێ خوه. هه‌بوون و نه‌بوونا وی بوویه پرسه‌کا ماتماتیکی (هه‌ژماری)، نه‌کو پرسه‌کا فیلۆسۆفی و ئه‌خلاقی.\nمرۆڤێن سه‌رده‌م باوه‌ری ب گوهۆرینێ هه‌نه، گوهۆرین ب رامانا پروگرێسێ (پێشکه‌ڤتنێ). ل گۆر ده‌می ئه‌م ژی مرۆڤێن سه‌رده‌من، به‌لێ ژ ئالێ ئه‌قلی و پراکتیزێ ڤه ئه‌م کلاسیکن، گه‌له‌ک کلاسیک، له‌ورا ژی مه باوه‌ری ب گوهۆرینێ نینه. نه‌خوه، بێ باوه‌ری چاوان ئه‌م پێش بکه‌ڤن؟ هه‌تا کو ئه‌م گوهۆرینێ بکن (پیش بکه‌ڤن) گه‌ره‌که مه ئیمان ب گوهۆرینێ هه‌بت چونکی بێ ئیمان گوهۆرین دێ مه‌زهه‌ری، نه‌کو گه‌وهه‌ری بت. وه‌ک کو دیار مه‌زهه‌ر زوو دهێته گوهۆرین، ژ سه‌رهلدانێ (بوهارا 1991ز) و هه‌تا نها، مه‌زهه‌رێ گه‌له‌ک پێکهاتان د ناڤ مه ده وه‌کو خوه نه‌مایه، به‌لێ هه‌تا کیژان رادێ گه‌وهه‌رێ مه هاته گوهۆرین؟! ئه‌ڤه دسه‌لمینت کو مه ئیمان ب گوهۆرینێ نینه له‌ورا ژی گوهۆرینێ نه‌شیایه مه‌زهه‌رێ مه ببه‌زینت و ده‌ربازی گه‌وهه‌رێ مه ببت. ئه‌م ژبیر دکن، کو ئه‌و مرۆڤێ نه‌هێته گوهۆرین، نه‌شێت گوهۆرینێ په‌یدا ژی بکت. غاندی دبێژت: "تۆ ب خوه ببه ئه‌و گوهۆرینه یا کو ته دڤێت ببینی".\nپه‌یوه‌ندییه‌کا دیالێکتیک د ناڤبه‌را ئه‌قلی و گوهۆرینێ ده هه‌یه: گوهۆرین هه‌بوون و فانکسیۆنا (وه‌زیفه‌تا) ئه‌قلی دسه‌لمینت و ئه‌قل ژی (ئه‌قلێ ئازاد) گوهۆرینێ به‌رهه‌م دهینت. دبت خوانده‌ڤان پرسیار بکت، بێژت: گه‌لۆ مومکینه بێ ئازادی گوهۆرین په‌یدا ببت؟! به‌رسڤا وێ پرسیارێ په‌یوه‌ندی ب ئه‌قلگه‌رییێ (Rationalism) ڤه هه‌یه. هه‌گه‌ر ئه‌قل ده‌ورێ خوه ببینت هه‌لبه‌ت دێ گوهۆرین په‌یدا بت ژبه‌رکو به‌ری هینگێ ئه‌قلی ئازادی به‌رجه‌سته کرییه، به‌لێ هه‌گه‌ر ئازادی نه‌بت، رامانا وێ ددت کو ئه‌قلی ده‌ورێ خوه نه‌دیتییه، واته گوهۆرین ژی ب زه‌حمه‌ته هه‌گه‌ر نه‌بێژم نه‌کاره.\nبێ ئه‌قل و ئازادی، گوهۆرین ب تنێ په‌یڤه‌که‌کا مری یه وه‌ک گه‌له‌ک په‌یڤێن دی کو رۆژانه دمرن و مه های ژێ نینه. ئه‌و ب خوه، چو په‌یڤ نینن زیندی یان مری، به‌لێ مرۆڤ دکارت روحێ بدت هه‌ر په‌یڤه‌کێ، یان ژێ بستینت. ئه‌ڤه فیلۆسۆفییا زمانی یه، کو ئێک ژ بنه‌مایێن خواندنگه‌هێن فه‌لسه‌فی بوو ب تایبه‌ت خواندنگه‌ها فرانکفۆرتێ. زمان دکارت سه‌ره‌ده‌ری و تێکلییا مرۆڤان دگه‌ل هه‌ڤدوو ده‌ستنیشان بکت، هه‌روه‌سان دکارت به‌شداری زانینێ و به‌رهه‌مدانا ئه‌پستمی و چێکرنا رایێ گشتی ببت. ب سایا زمانی ئه‌م دشێن جۆرێن په‌یوه‌ندییێ د ناڤبه‌را مرۆڤێن ئێک جڤاکی ده بخوینن، کو ئه‌و ژی دوو جۆرن: په‌یوه‌ندییا ئاکتیڤ ( پاک و باش) و په‌یوه‌ندییا پاسیڤ (پیس و خراب). پرسیار ئه‌ڤه یه: گه‌لۆ کیژان په‌یوه‌ندی د ناڤبه‌را مرۆڤێن جڤاکێ کوردستانی ده هه‌یه؟! ب گۆتنه‌ک دی، ئه‌و کیژان په‌یوه‌ندییه مه دگه‌هینت هه‌ڤدوو؟! په‌یوه‌ندییه‌ک ل سه‌ر ئاستێ بوها، نرخ و پره‌نسیپێن نیشتیمانی و مرۆڤاتی (ئاکتیڤ)، یان په‌یوه‌ندی ل سه‌ر ئاستێ مادده و به‌رژه‌وه‌ندی (پاسیڤ)؟! هه‌تا کو ئه‌م به‌رسڤێ بزانن، گه‌ره‌که ئه‌م پرسیاره‌ک دی بکن، گه‌لۆ ژ سه‌رهلدانێ و هه‌تا نها، ئه‌قل چه‌ند پراکتیزه بوویه و ئه‌وێ کو پراکتیزه بوویی کیژان ئه‌قله؟!\nبه‌رێ و نها ژی، هه‌ر گاڤه‌کا کریزه‌یه‌ک یان پرسگرێکه‌ک هاته پێش، ئاخاڤتنێن مه‌زن، درویشم، موزایه‌ده، به‌رسڤێن ئاماده، ئیتیهام و خوه‌ژێکسافیکرن "تصفیة حسابات" هه‌می ده‌ست پێ دکن. ئانارشیزم و زمانه‌ک توند په‌یدا دبت، ئێدی که‌س د که‌سێ ناگه‌هت، که‌س گوهێ خوه نادت که‌سێ، هه‌می دبن زانا و نیشتیمانپه‌روه‌ر، هه‌می دبن سۆپه‌رکورد، به‌لێ هه‌می ل ئاله‌کی دمینن و راستی ل ئاله‌ک دی دمینت. ئالته‌رناتیڤ و چاره‌سه‌ری کێم دبن، بۆ هێڤێنی ژی ب ده‌ست ناکه‌ڤن. ئه‌ڤه ریاکسیۆنه بۆ کانسلا ئه‌قلی کو ڤاله‌هییه‌کا فه‌لسه‌فی، ره‌خنه‌یی و ئه‌پستمی د بنیاتا کارێکته‌را کوردی ده دورست کرییه. کارێکته‌را وه‌سان، نه‌شێت ببت بنسترا جڤاکه‌ک موکم و رێکخستی، جڤاکه‌ک کو ل سه‌ر پره‌نسیپێن ماف و دیمۆکراسی و عه‌داله‌تێ پروگرێسێ بکت. مرۆڤێ کوردێ ساده و به‌له‌نگاز، ل گۆر شیانێن خوه یێن زاتی درێغی نه‌کرییه، به‌رده‌وام بوها و قوربانی داینه، هه‌تا نها ژی که‌ڤته‌له‌فتێ دکت، به‌لێ هێژ پرسیار ژخوه نه‌کرییه کا ئه‌و هه‌می هه‌ولدان و قوربانی پێخه‌مه‌ت چ بوون؟ دبت پێخه‌مه‌تی ژیانه و که‌رامه‌تێ بت به‌لێ کانێ ژیان و که‌رامه‌تا کوردێ ساده و به‌له‌نگاز؟ یان پێخه‌مه‌تی هنده‌ک مافێن ساده و ڕه‌وا بن، به‌لێ گه‌له‌ک ژ خائین و نۆکه‌رێن دوهی بوونه قه‌هره‌مانێن ئه‌ڤرۆ و به‌رهه‌مێ خه‌باتا وی و مافێن وی دخون.\nیا هه‌ری باش ئه‌وه کو مرۆڤێ کورد مافێن خوه ناس بکت دا کو بشێت وان مافان ته‌کووز بکت، ئه‌قلێ خوه وه‌ک هێزه‌کا خوه‌سه‌ر پراکتیزه بکت و نه‌هێلت خائین و نۆکه‌ر موزایه‌دێ ل سه‌ر تراژیدییا وی بکن. ما هه‌تا که‌نگی دێ مرۆڤه‌کێ لاواز و بنده‌ست بت، مرۆڤه‌ک گونه‌هـ بت، خوه‌گرتی بت، هه‌ست ب کێماسییان بکت؟ ماده‌م کو ئه‌و ئاکنجییێ ڤی ئه‌ردی یه، نه‌خوه بلا خوه راده‌ستی هێزا قه‌ده‌رێ و غه‌یبێ نه‌کت. بلا بزانت کو سه‌رجه‌م پرس و پرسگرێکێن وی دونیایی نه وه‌ک داگیرکرن، براکوژی، گه‌نده‌لی، کوژتن، دزی، زکره‌شی، فیتنه، دیکتاتۆری و... هتد. ئه‌ڤه هه‌می پرس و بابه‌تێن ژیانا ل سه‌ر ڤی ئه‌ردی نه، نه‌کو پرسێن ئاسمانی یان ئاخره‌تی نه. به‌لێ چما ئه‌و مرۆڤه ده‌مێ کو ل چاره‌سه‌رییان دگه‌رت، ده‌ستێن خوه به‌ر ب ئاسمانی بلند دکت، ب زیماری لاڤلاڤێ دکت کو ئاسمان ل هاوارا وی بهێت؟ چو هێز یان ژیده‌رێن ئاسمانی راسپاردا وان دیاردێن کرێت و خراب ل مرۆڤان نه‌کرنه، چو هێز و ژیده‌ران نه‌گۆتییه وی مرۆڤی داگیرکری بمینه، گه‌نده‌لییێ بکه، برایێ خوه بکوژه، دزییێ بکه، فیتنێ بکه و... هتد! هه‌روه‌سان چو هێزێن ئاسمانی نه‌گۆتییه وی مرۆڤی بێ هه‌لویست بمینه، یان خوه بترسینه، یان چاره‌نڤیسێ خوه بکه د ده‌ستێ که‌یسباز و کاله‌ڤاژان ده. نه‌خوه، پرسگرێک پرسگرێکێن مه مرۆڤانن، په‌یوه‌ندیی ب ئه‌قلی ڤه هه‌نه. کوردان ژ مێژا گۆتییه: "چ یا دهێته سه‌رێ مرۆڤێ ژ بێئه‌قلییا مرۆڤی یه". به‌ری دوو هزار سالان و پتر، خه‌لکێ یوونانستانێ وه‌سان هزر دکر به‌لێ ژ نوو ئه‌م کورد وه‌سان هزر دکن. به‌رێ ل یوونانستانێ هزرا به‌ربه‌لاڤ هزرا قه‌ده‌ری بوو، کو مرۆڤی هه‌تا راده‌یه‌ک مه‌زن باوه‌ری پێ هه‌بوو. فه‌لسه‌فه ژی ب تایبه‌ت ل ده‌مێ به‌ری سوکراتی (ده‌مێ سوفستائییان) ب تنێ ل سه‌ر خوه‌زایێ رادوه‌ستییا، کو ئه‌و بنگه‌هه و هه‌تا کو مرۆڤ د خوه و هه‌بوونا خوه بگه‌هت، گه‌ره‌که په‌نایێ بۆ خوه‌زایێ ببت، ئه‌سێنس و پێکهاتنا وێ بخوینت ئه‌ڤجار ب هنده‌ک شیان و ئالاڤان حوکمی ل خوه‌زایێ بکت. به‌لێ دگه‌ل ز‌ێده‌بوونا پرس و پرسگرێکێن مرۆڤی و جڤاکی ل یوونانستانا دێرین، ب تایبه‌ت ل ئه‌سینایێ، فیلۆسۆفه‌ک وه‌ک "سوکراتی" هات و ده‌ستپێک و دوماهیک راگه‌هاندن، ده‌ستپێکا فه‌لسه‌فێ دگه‌ل مرۆڤی و دوماهیکا وێ دگه‌ل خوه‌زایێ. سوکراتی باوه‌ری هه‌بوو کو مرۆڤ بنگه‌هه و بوهاداره، هه‌رتشت سه‌خمه‌راتی فه‌زیله‌ت و میهره‌دارییا مرۆڤی هه‌یه، واته فه‌لسه‌فه ژبۆ کو مرۆڤ خوه ناس بکت، ئه‌رک و مافێن خوه بزانت، ژیانه‌کا به‌خته‌وه‌ر هه‌بت، له‌ورا ژی سوکرات بوو به‌رزه‌خه‌ک د ناڤبه‌را دوو سه‌رده‌مان ده. ل گۆر وی، چو که‌س نینه زیان (شه‌ر) بۆ خوه بڤێت، هه‌رکه‌س ژ خێرێ حه‌ز دکت، به‌لێ نه هه‌رکه‌س دزانت خێر یان شه‌ر چییه، له‌ورا خه‌لکه‌ک هانددا کو ل دویڤ زانینێ و ناسکرنێ بکه‌رن و به‌ری هه‌رتشتی گه‌ره‌که خه‌لک ب خوه خوه ناس بکت. ئه‌و فه‌لسه‌فه به‌رده‌وام دبت، سال و زه‌مان دبۆرن هه‌تا کو فه‌لسه‌فا نوو ل ئاورۆپا په‌یدا دبت و ئێدی هزرا قه‌ده‌رێ نامینت، به‌لێ هزرا مرۆڤێ خوه‌دان ئیراده و سه‌رکه‌ڤتی جهی دگرت. ل رۆژئاڤایێ، ئه‌قلگه‌ری هاته کریستالیزه‌کرن ب تایبه‌ت ل ده‌مێ رێنسانسێ، چاکسازییا دینی، شۆره‌شا فره‌نسی و شۆره‌شا پیشه‌سازی هه‌تا کو ئه‌و ئه‌قل ب خوه بوویه هێز و بوهایه‌ک مه‌زن. دگه‌ل رێنسانسێ جیهان و مرۆڤاتی هاته گوهۆرین (پێشکه‌ڤتن).\nهنده‌ک فیلۆسۆف دبێژن رێنسانس ژدایکبوونا سه‌رده‌مه‌کێ نوو بوو ژبۆ مرۆڤاتییێ، به‌لێ هنده‌کێن دی دبێژن ژدایکبوونا مرۆڤه‌ک نوو بوو، مرۆڤه‌ک کو ب هزر، خه‌یال و ئافراندنا خوه بشێت جیهانێ بگوهۆرت. دیسان دبێژم گوهۆرین ب واته‌یا پێشکه‌ڤتنێ. به‌لێ کیژان پێشکه‌ڤتن گه‌لۆ؟ پیشکه‌ڤتنا ماددی یا کو جڤاکێ مه - نها - تێره ده‌رباز دبت، کو هه‌رتشتێ گه‌وهه‌ری و ئیدیال به‌ر ب ماتریالیزمێ "Materialism" ڤه دچت؟ یان پێشکه‌ڤتنا ئه‌خلاقی؟ ئه‌و ئه‌خلاقێ کو ئه‌سێنسا وی بوویه مادده نه‌کو هزر؟ یان پێشکه‌ڤتنا خیتابه‌کا ئینشائی و ڤالا، کو ب چاڤه‌کێ کێم ل تراژیدییا مه بنێرت و هه‌می بوها و پره‌نسیپێن کو مه دگه‌هینن هه‌ڤدوو، تێک ددت؟ خیتابه‌ک کو ئاماده‌که‌رێن وێ ب خوه باوه‌ری پێ نینن، دبێژن به‌لێ ئه‌و ب خوه ناپێژن؟ پێشکه‌ڤتنا تاکه‌که‌سه‌کی ل ڤێده‌رێ و تاکه‌که‌سه‌ک دی ل وێده‌رێ د ناڤ جڤاکه‌ک کۆنزه‌رڤاتیڤ ده، کو به‌رهه‌ڤ نینه بۆ پرۆگریسێ و ل گۆر یاسا و زاگۆنێن که‌ڤنار سه‌ره‌ده‌رییێ دگه‌ل پێشهات و نووهاتان دکت و تاکه‌که‌سێن وی ژی ته‌حه‌مولا هه‌بوونا هه‌ڤدوو ناکن؟ یان ژی پێشکه‌ڤتنا مه‌زهه‌رێ کو گه‌وهه‌رێ مه نخاڤتی و ب سالان دڤێت ئه‌م کار بکن هه‌تا کو برینه‌کێ ب تنێ ژ برینێن گه‌وهه‌ری سارێژ بکن؟ پێشکه‌ڤتنا مرۆڤاتی و نیشتیمانی کو هه‌می ته‌خ و چینێن جڤاکێ کوردستانی ل دۆر پرۆژه‌یه‌ک مه‌زن بگه‌هینت ئێکدوو، یان پێشکه‌ڤتنا ئاینی کو دووبه‌ره‌کی و کۆنفلیکتێ ل شوینا هه‌ڤگرتن و سه‌قامگێری و روحا تۆلێرانسێ به‌رجه‌سته ببت؟ کانتێ فیلۆسۆف به‌ری نها به‌رسڤا مه دایه، ئه‌و دبێژت: "پێشکه‌ڤتن نه پێشکه‌ڤتنا تاکه‌که‌سه‌کی یه، به‌لێ پیشکه‌ڤتنا مرۆڤاتییێ یه وه‌ک تێگه‌هه‌ک به‌ردار و کاملانه د ناڤ مه (هه‌می تاکه‌که‌سان) ده، غایه‌ت ژ پێشکه‌ڤتنێ دامه‌زراندنا جڤاکێ سڤیله، کو ل ژێر سیها قانون و پره‌نسیپێن عه‌داله‌تێ تاکه‌که‌س دگه‌ل یێ به‌رانبه‌ری خوه بژیت". به‌لێ هه‌تا کو مرۆڤ بکارت وێ پێشکه‌ڤتنێ قازانج بکت، گه‌ره‌که ئه‌قلی بدت کاری. هینگێ دکارت زانین و نیاسینێ ب ده‌ست ڤه بهینت و وه‌ک که‌د و به‌رهه‌م بۆ وێ زانین و نیاسینێ (ئه‌وا سوکراتی گۆتی) ژیانه‌کا به‌خته‌وه‌ر هه‌بت. ده‌مه مرۆڤێ کورد بزانت، کو به‌خته‌وه‌ری نه د مه‌زهه‌ر و دابینکرنا پێداویستێن ژیانا رۆژانه ده یه، به‌لێ د رزگارکرنا مرۆڤی ژ سترێس و په‌ستانا وان پێداویستان ده یه. مرۆڤی کو پێویستی و داخوازێن وی گه‌له‌ک بن، به‌لێ کارین (شیان) و هلبژارتنێن وی کێم بن، نه‌کاره مرۆڤه‌ک به‌خته‌وه‌ر بت. د سه‌رده‌مێ رێنسانس و ره‌وشه‌نگه‌رییێ ده، سه‌رکارێ فه‌لسه‌فێ و ره‌وشه‌نبیرییێ ئه‌و بوو کو مرۆڤێ رۆژئاڤایی ژ وێ سترێس و په‌ستانێ رزگار بکن دا کو بگه‌هت رادێ زانین و به‌خته‌وه‌رییێ. زانین و به‌خته‌وه‌رییا کو ب گه‌وهه‌ر و بنگه‌ها وی مرۆڤی ڤه، نه‌کو ب مه‌زهه‌ر و پێداویستێن ژیانا رۆژانه ڤه، پابه‌ند. به‌لێ نها، سه‌رکارێ زانا و ره‌وشه‌نبیرێن مه بوویه مه‌زهه‌ر و دابینکرنا به‌رژه‌وه‌ندا که‌ساتی، ئه‌و نه ب تنێ به‌رژه‌وه‌ندخوازن، به‌لێ به‌رێ خه‌لکه‌کێ ژی ددن وێ رێکێ. جارنا قه‌له‌مێن خوه دکن پێسترک دا پێ بگه‌هن کورسیکێ جار ژی رێکا خوه ب پرتووکێن خوه دنخێڤن! دبت ئه‌و ڤێ جه‌ندێ ب سه‌ر خوه ڤه ببینن، به‌لێ ئه‌ز وه‌کو کێماسی د ده‌رهه‌قا زانا و ره‌وشه‌نبیرێن گه‌ردوونی ده دبینم، ئه‌و ژی مرۆڤ بوون، خوه‌دان به‌رژه‌وه‌ندی بوون، ته‌ماهی ل دونیایێ هه‌بوون، به‌لێ دره‌و و خیانه‌ت ل خوه و نه‌رخێن مرۆڤاتییێ نه‌کرن له‌ورا بوونه زانا و ره‌وشه‌نبیرێن زیندی، کو مرۆڤایه‌تی ب جاره‌کێ به‌ژنا خوه د به‌ر یادێ وان ده دته‌وینت. وان های ژ به‌رژه‌وه‌ندا که‌ساتی و پێداویستێن ماددی نه‌بوو، گه‌له‌ک ژ وان ب زکه‌ک تێر و دوو برسی دنڤستن، توندورستییا وان تێکدچوو ژی به‌لێ هزرا وان هه‌می ل سه‌ر مرۆڤ و مرۆڤایه‌تییێ بوو. ئه‌وان ملله‌تێن خوه تێگه‌هاندن کو پرس پرسا گه‌وهه‌ری یه، نه‌کو پرسا مه‌زهه‌ری و ماددێ یه. به‌لێ ئه‌ڤه بیست سال پتره ئه‌م ملله‌تێ خوه خه‌له‌ت تێدگه‌هینن، کو پرس پرسا مه‌زهه‌ر و ماددێ یه. مه خه‌لک فێری ره‌فتار و ئه‌خلاقێن هه‌ری نزم و له‌وتی کر، مه میمۆرییا وی ب پاره و پارچێن ئه‌ردێ تژیکر، ئێدی جهـ نه‌ما تۆڤه‌ک دی لێ بچوینن. ده‌ربارێ پێداویستان، ئه‌ز دبێژم: کاره‌ب بۆچییه هه‌گه‌ر مرۆڤ ل به‌ر نۆرها وێ پرتووکه‌کێ نه‌خوینت، کراسه‌کێ که‌ر نه‌کت، یان یێ به‌رانبه‌ری خوه نه‌بینت؟ سۆته‌مه‌نی بۆچییه هه‌گه‌ر پیس بت یان پرێمزان ب کچێن جحێل ڤه بته‌قینت؟ ته‌کنۆلۆژییا (مۆبایل، سه‌ته‌لایت و ئنته‌رنێت) بۆچییه هه‌گه‌ر ب تنی بۆ کوژتنا ده‌می بت؟ پارچێ ئه‌ردی بۆچییه هه‌گه‌ر مرۆڤی وه‌لاته‌ک رزگارکری نه‌بت و ... هتد ژ وان پێداویستێن ژیانا رۆژانه. نه‌کو ئه‌و نه گرینگن، به‌لێ مه‌زهه‌ری نه، نه گه‌وهه‌ری نه. هندی کو گه‌وهه‌ر ڤالا و خلووله بت، بێهووده یه پێداویستێن دونیایێ هه‌می وی دابگرن.\nپرسگرێکێن مرۆڤی رۆژئاڤایی قه‌ت پرسگرێکێن مه‌زهه‌ری نه‌بووینه، قه‌ت پێداویستێن ژیانا رۆژانه گه‌وهه‌رێ وی پێکنه‌هیناینه. کانسلا ئه‌قلی و مانده‌لایا زاتێ ئینسانان، ئه‌و پرسگرێک چێدکرن و ل جهێ زانینێ نه‌زانین و ل جهێ به‌خته‌وه‌رییێ خوه‌لیسه‌ری، په‌یدا دکرن. زانین و به‌خته‌وه‌ری به‌رێ مرۆڤی نادت ئه‌نارشیزمێ یان ئابزێردێ (عبثیة) به‌لێ به‌رێ مرۆڤی ددت ره‌خنێ کو ئه‌و ژی داخوازه‌کا خوه‌داوه‌ندی و خوه‌زایی یه. پێشکه‌ڤتن بێ ره‌خنه دره‌وه‌ک مه‌زنه. ره‌خنه نه ب تێگه‌ها مه یا رۆژهه‌لاتی، کو شکاندنا هه‌ڤدوو، هه‌لپه‌رستی، که‌یسدیتن و پێشێلکرنا ناڤ و سومعه‌تێ، نه‌خێر. به‌لێ ره‌خنه وه‌ک فه‌لسه‌فه، وه‌ک زانست، وه‌ک کۆنسێپته‌ک سه‌رکه‌ڤتی د بوارێ فێرکرن و په‌روه‌ردێ ده، وه‌ک به‌رسڤه‌ک بۆ وی ده‌نگێ (وه‌حی) کو د ناڤ مه هه‌میان ده ڤه‌ددت و دگه‌هت هه‌ر ده‌رێ. ده‌ربارێ فانکسیۆن و گرینگییا ره‌خنێ نیتشه دبێژت: "پراکتیزا هزرا مه یا ره‌خنه‌یی نه سودفه یه، یان ره‌فتاره‌کێ قودره‌تی یه، نابت ئه‌م وه‌سان بهزرینن. به‌لێ ده‌ربڕینه ژ وێ هێزا زیندی د ناڤا مه ده. مخابن، ئه‌م نزانن کو گه‌له‌ک پێکهاتێن زیندی د ناڤ مه ده هه‌نه و وان ژی دڤێت خوه بسه‌لمینن، هنده‌ک پێکهاته کو دوور نینه رۆژه‌کێ ژ رۆژان مه ژ گه‌له‌ک موسیبه‌تان قورتال بکن". دیاره ئه‌و باسێ هێزه‌کا خوه‌سه‌ر دکت، هێزه‌ک د ناڤ هه‌ر که‌سێ ده هه‌یه، به‌لێ نه هه‌رکه‌س جهێ وێ دزانت. ئه‌و هێزا کو ئه‌و باس دکت، ب هزرا من دکارت سه‌نه‌مان بشکینت، سینۆران ببه‌زینت، هه‌ڤگرتنێ پێک بهینت و غایه‌تا سه‌ره‌کی، کو دامه‌زراندنه، د دۆرهێلێ ژیانێ ده به‌رجه‌سته بکت. دیاره هه‌می مرۆڤان ئه‌و هێزه هه‌یه ژبه‌رکو هه‌می مرۆڤان ئه‌قل هه‌یه. مه‌سه‌له ئه‌و نینه، به‌لێ مه‌سه‌له ئه‌وه کو هه‌می مرۆڤان جه‌ساره‌ت و جورئه‌ت نینه ئه‌قلی بدن کاری و به‌رسڤا وێ هێزێ بدن پشتی کو دبینن. بکارهینانا وی ئه‌قلی و وێ هێزێ، گرانتی یه کو ده‌وله‌ته‌ک - وه‌ک هێڤیخوازی بۆ پڕانییا هه‌ڤوه‌لاتییان - پێک بهێت، ده‌وله‌ت ب خوه ژی گرا‌نتی یه کو دیمۆکراسییا لیبرال په‌یره‌و ببت، به‌لێ ب مه‌رجه‌کێ کو تاکه‌که‌س وێ دیمۆکراسییێ وه‌ک به‌رپرسیاری ببینت، کو بزانت ئه‌و خوه‌دان ئه‌رک و مافه، ئێکه ژ هه‌مییان نه‌کو ئه‌و ب خوه هه‌می یه، کو بزانت گه‌له‌ک پێکهاتێن دی ژی هه‌نه و دڤێت رێزێ ل وان بگرت، وان وه‌ک غایه‌ته‌ک ببینت نه‌کو وه‌ک ئالاڤه‌ک بۆ به‌رژه‌وه‌ندا خوه یا که‌سایه‌تی و ئه‌ڤه هه‌می پێدڤی ب هشیاری و په‌روه‌ردێ هه‌یه کو به‌رپرسیاری یه و دکه‌ڤت سه‌ر ملێ سیسته‌مان، سیسته‌مێ سیاسی و سیسته‌مێ حوکمرانی. بلا تاکه‌که‌س ل ناڤ و ده‌رڤه‌یی وان سیسته‌مان ل پێکهینانا زاتێ خوه بگه‌رت، به‌لێ ئه‌خلاق، بوها و پره‌نسیپێن سه‌ره‌که یێن ژیان و مرۆڤێن دی تێکنه‌دت. بلا ره‌خنێ وه‌ک سیلاحه‌ک ژبۆ هێزا ژیانێ د ناڤ خوه ده، نه‌کو ژبۆ هێزا مرنێ د ناڤ یێ به‌رانبه‌ری خوه ده، ب کار بهینت. پراکتیزا خه‌له‌ت بۆ ره‌خنه و ئازادییێ مرۆڤی به‌ر ب کۆله‌تییێ دبن، ڤه‌دگه‌رینن سه‌رده‌مێن مه‌شاعییا که‌ڤنار.\nدیاره ئه‌م وه‌کو کورد ئه‌قلی ب کار دهینن، نه‌کو ب کار ناهینن، به‌لێ دگه‌ل هندێ هێژ ره‌خنه و ئازادی به‌رجه‌سته نه‌بوونه، هێژ به‌خته‌وه‌ری خه‌ونه‌که، هێژ ماف نه‌هاتنه سه‌لماندن، هێژ جڤاکێ سڤیل نه‌هاتییه دامه‌زراندن، هێژ... و هێژ... و... هتد. نه‌خوه خه‌له‌تی د کیرێ ده یه گه‌لۆ؟ به‌ری هه‌یامه‌کێ دۆسته‌ک من، کو کارێ سیاسی دکت، گۆت: "مه ئه‌قلمه‌ند هه‌نه و ب شه‌ڤ و رۆژ کار دکن". مه‌به‌ستا وی ئه‌وه کو کارێ سیاسی ژبۆ حزبا وی دکن، ئانکو نیڤ - ته‌یۆریزه‌که‌ر و نیڤ - هزرمه‌ندن. دبت راست بت، کو هنده‌ک که‌س هه‌بن و وی کاری بۆ حزبا خوه، یان هه‌رتشته‌کێ دی یێ خوه بکن، به‌لێ کیژان ئه‌قلی ب کار دهینن گه‌لۆ؟ ئه‌قلێ ره‌وشه‌ن (Enlightened Mind) یان ئه‌قلێ ئالاڤی (Instrumental Mind)؟ ب هزرا من ئه‌و که‌س که‌سێن کۆنزه‌رڤاتیڤن له‌ورا ئه‌قلێ ئالاڤی ب کار دهینن، ئه‌و ئه‌قلێ کو ب تنێ ژبۆ پارازتنا ده‌ستهه‌لاتێ بت، دژی ئازادی و دیمۆکراسییێ بت. ئه‌و ئه‌قل وه دکت کو ده‌ستهه‌لات ببت ده‌ستهه‌لاته‌کا تۆتالیته و خوه ب تنێ ببینت، ئیمان ب گوهۆرینێ نینه، ئینسیاتیڤان ره‌د دکت، مافان پێشێل دکت، نرخێن ئازادی و عه‌داله‌تی بنپێ دکت، ئاڤ ل دۆر سه‌ری دگه‌رت هه‌تا کو ل دوماهیکێ جڤاکی و ده‌وله‌تێ به‌ر ب سته‌م، گه‌نده‌لی و کاڤلبوونێ ببت. گه‌له‌ک که‌س ب ناڤێ زانا و ره‌وشه‌نبیر ده‌ستهه‌لاتێ هانددن هه‌تا وێ رادێ کو ئه‌و که‌س دژی نرخ و بوهایێن گه‌ل و وه‌لاتێ خوه رابوه‌ستن سه‌خمه‌راتی پارچه‌یه‌کا ئه‌ردی، یان وه‌زیفه‌یه‌ک بلند، یان ژی هنده‌ک ئیمتیازات و پێداویستێن ماددی کو نکارن بهۆسته‌کێ ژ گه‌وهه‌رێ وان یێ خلووله دابگرن. ل ده‌مێ ئازراندنا پرسان ل جڤات و سه‌میناران، ئه‌و که‌س ب خوه باسێ گوهۆرینێ دکن، دبێژن: "گوهۆرینێ پێدڤی ب ته‌زحیاتان هه‌یه"، به‌لێ ئه‌و ب خوه ناخوازن "ته‌زحیاتان" بدن. مافێ وان هه‌یه، ژبه‌رکو هه‌رده‌م خوه ستۆخوار و مه‌لیل، پارسه‌ک و ره‌زیل، دویڤلانک و زه‌لیل، دیتنه. له‌ورا ژی، روحا ئینسیاتیڤێ ل نک وان په‌یدا نابت. ئه‌ز دبێژم، هه‌گه‌ر وان باوه‌رکربا کو ئه‌و ب خوه زانا و ره‌وشه‌نبیرێن گه‌ل و وه‌لاتێ خوه نه و ده‌ستهه‌لات ژی یا گه‌ل و وه‌لاتی یه، وان وه‌نه‌دکر. هه‌گه‌ر دزانن و وه دکن هینگێ ئه‌و تاوانبارن، ژخوه هه‌گه‌ر نزانن، نه‌خوه چاوا زانا و ره‌وشه‌نبیرن؟! به‌روڤاژی ئه‌قلێ ره‌وشه‌ن کو جڤاک و ده‌وله‌تێ به‌ر ب پیشکه‌ڤتن، ئازادی و عه‌داله‌تێ دبت.\nهه‌می فیلۆسۆف هه‌ڤده‌نگن کو ئه‌قلێ ئالاڤی ب خوه خوه تێک دبت، زوو یان دره‌نگ، ئه‌و ئه‌قله دێ زیانێ گه‌هینت خوه و خوه‌دانێن خوه ژبه‌رکو ل سه‌ر بنگه‌هه‌ک ڤالا ئاڤابوویه و چو په‌یوه‌ندی ب گه‌وهه‌ر و زاتی ڤه نینه. نه مومکینه مرۆڤ سیکۆلار بت و ئه‌قلێ ئالاڤی ب کار بهینت، كا چاوان نه مومکینه مرۆڤ مرۆڤه‌ک کۆنزه‌رڤاتیڤ بت و ئه‌قلێ ره‌وشه‌ن ب کار بهینت. پرسیار ئه‌وه، کی به‌رێ خه‌لکێ ددت کۆنزه‌رڤاتیزمێ "Conservatism"؟ کی خه‌لکێ کۆنزه‌رڤاتیزه دکت گه‌لۆ؟ کو مرۆڤ بێ هه‌لویست بت، روحا ئینسیاتیڤێ به‌رانبه‌ری جڤاک و دۆرهێلی نه‌بت، باوه‌ری ب هه‌ولدان و گوهۆرینێ نه‌بت، مایێ خوه د پرس و پرسگرێکان ده نه‌کت، ب تنێ حه‌زێن خوه یێن فیزیکی تێر بکت، گاڤا کو قه‌یران په‌یدا دبن ئه‌و خوه ڤه‌دشێرت و گاڤا کو ئافاتێن ڤه‌گر وه‌ک گه‌نده‌لی و نه‌عه‌داله‌تێ جڤاکی ڤه‌دگرن، ئه‌و خوه راده‌ستی قه‌زا و قه‌ده‌رێ دکت و پرسگرێکان ته‌ئجیل دکت، یان ب ئیرادا خوه‌دێ و ده‌ستهه‌لاتێ ڤه گرێددت، ژ نوو دبت نیڤداعیه و ترس و شیره‌تان ل ناڤ خه‌لکه‌کێ هه‌ژار و به‌له‌نگاز به‌لاڤ دکت. کۆنزه‌رڤاتیزم، ئانکو مانا د جهێ خوه ده و ئه‌ڤه دژی یاسایا خوه‌زایێ یه. که‌سێن کۆنزه‌رڤاتیڤ قه‌ت نکارن گوهۆرینان په‌یدا بکن، وان چو جار نه‌شیایه به‌شداری ئاڤاکرنا حه‌زاره‌تان ببن، له‌ورا دگه‌ل ده‌می هه‌ست ب کێماسی و درێغی و گونه‌هان دکن، دگه‌ل زاتێن خوه تووشی کۆنفلیکتان دبن، وه‌ک ریاکسیۆن، ڤێجا به‌شداری هه‌رفاندنا پچا مایی ژ حه‌زاره‌تان دبن، ئه‌ها وه‌سان سه‌باره‌ت ده‌وله‌تێ ژی. مرۆڤێن کو نه‌شێن به‌شداری ئاڤاکرنا ده‌وله‌تێ ببن دێ به‌شداری هه‌رفاندنا وێ بن دا کو وان گرێکێن پسیکۆلۆژی، ئه‌وێن کو دناڤ وی ده په‌یدا بووین، ڤه‌کت و هه‌ست ب هه‌بوونا خوه بکت. که‌سێن وه‌سان ناخوازن وه‌ک ئێتیم مه‌زن و په‌روه‌رده ببن. ئێتیم وه‌ک پرانییا ملله‌تی ژبه‌رکو ل ده‌رڤه‌یی ده‌ستهه‌لات و ئۆپۆزسیۆنێ خوه دبینن. ما به‌رئه‌قله گه‌لۆ، به‌هرا پتر ژ ملله‌ته‌کێ هه‌ست بکت کو ئه‌و ئێتیمه ب تنی چونکی ده‌رڤه‌یی بازنێ ده‌ستهه‌لات و ئۆپۆزسیۆنێ یه؟! ب سایا سه‌رێ وان، بورژوازییه‌کا ساڤا په‌یدا دبت و پرانییا تاکه‌که‌سێن جڤاکێ کوردستانی ل سه‌رده‌مێ بورژوازییا مه یا ساڤا هه‌ست دکن کو ئه‌و بێ کارێکته‌رن. وه‌ک ئاکام و چاره‌نڤیس، مرۆڤ سه‌قه‌ت دبن، بێ شه‌خسییه‌ت دبن، شه‌خسییه‌تا وان ژ ئێک ره‌هه‌ندی ب تنێ پێک دهێت و ئه‌ڤه ئاخاڤتنا مارکوزی (Marcuse) دسه‌لمینت ده‌مێ دبێژت: "مرۆڤێن بێ شه‌خسییه‌ت خوه د که‌لوپه‌لێن خوه ده (ترۆمبێل، خانی، زێر، جلک، ته‌له‌فۆن و... هتد) دبینن.


Tema Press - مێژوو-ئاوا-ناگێڕێتەوە،-کاک-عمر-سەید-علی-لەوتارێکدا-لەسەر-کۆمەڵێک-تەوەر-قسەی-کرد،-پێویستی-بەم-وەڵامە-ھەیە\n• مێژوو ئاوا ناگێڕێتەوە، کاک عمر سەید علی لەوتارێکدا لەسەر کۆمەڵێک تەوەر قسەی کرد، پێویستی بەم وەڵامە ھەیە\nمێژوو ئاوا ناگێڕێتەوە، کاک عمر سەید علی لەوتارێکدا لەسەر کۆمەڵێک تەوەر قسەی کرد، پێویستی بەم وەڵامە ھەیە\nمحەمەد عەلی / 17.03.2021\nمێژوو ئاوا ناگێڕێتەوە\nڕۆژی ٢٠٢١/٣/١٣، کاک عمر سەید علی لەوتارێکدا لەسەر کۆمەڵێک تەوەر قسەی کرد، پێویستی بەم وەڵامە ھەیە.\n-ھەوڵەکەی د. بورھان یاسین و تەوریسی سیاسی\nیەک: دڵسۆزی و جدییەتی دکتۆر بورھان یاسین لەسەرەتای دروستبوونی بزوتنەوەی گۆڕان و دەستلەکارکێشانەوەکەی و ھەوڵەکانی ئەم دواییەشی بۆ چارەسەری کێشە ناوخۆییەکانی ناو بزوتنەوەکە، جێگای دەستخۆشیە. تەوەرەیەکی گرنگی نامەی دەستلەکارکێشانەوەی دکتۆر بورھان زۆر ڕون و ڕاشکاو باس لە بوونی کێشەی تەوریسی سیاسیی دەکات.\nدو: لەھەوڵەکەشیان لەگەڵ کاک ئاکۆ وەھبی و کردنی واریسەکانی نەوشیروان مستەفا بە تەرەفی سێیەمی ململانێکان، بەڵگەی ئەوەیە ئەوانیش بەشێکن لە کێشە. بێگومان د. بورهان بانگهێشتی ئەوانی نەکردووە بۆئەوەی ببن بە حەکەم، بەڵکو بۆ ئەوە بووە کە ڕۆڵی حاکمێتیی ئەوان لەناو بزوتنەوەی گۆڕانی دوای باوکیان تاوتوێبکرێت.\n(سەبارەت بەھەمان پرۆژە، لە دانیشتنێکدا لەگەڵ کاک ئاکۆ لە ڕۆژی ٢٠٢٠/٩/٢دا، زیاد لە سێ سەعات گفتوگۆمان کردوە).\nسێ: سەید عومەر پشتگیریی لە پرۆژەکەی د. بورھان دەکات، بەڵام لەوتارەکەیدا نەک هەر باس لەم خاڵە زەقەی هەوڵەکەی د. بورھان ناکات، بەڵکو ئەسڵەن کۆمپانیای وشە و واریسەکانی نەوشیروان مستەفا بە کێشە نابینێت. سەید عومەر ئەمجارە بێ پێچوپەنا دەچێتە سەنگەری بەرگرییەوە لە خاوەن کارەکانی و واریسەکانی نەوشیروان مستەفا و شەرعییەت بەو واقیعە سیاسییەی دوای مردنی ناوبراو دەدات و بیانوەکەشی ئەوەیە کە گوایە ئەم واقیعە دۆخێکی یاسایی دروستیکردووەو، ئەم هەموو موڵک و پارەیە کە بە سەدان ملیۆن دۆلار دەخەمڵێرێت لەباوکیانەوە بۆیان ماوەتەوە، وەک ئەوەی تەوریسی سیاسیی پارتی و یەکێتی لە دراوسێکەیانەوە بۆیان مابێتەوە! یان گەندەڵی و بەدکارییەکانی ئەم وڵاتە بەیاسایی نەکرابێتن!.\nچوار: سەید داوای بەڵگە دەکات کە، کەی و چۆن کوڕەکانی نەوشیروان مستەفا تەداخولیان کردوە لە کاری بزوتنەوەکەدا. بۆئەوەی هەم سەید و هەم خاوەن کارەکانی و هەم خوێنەران بەرچاوڕوونتر بن، هەوڵدەدەم دەستەبژێرێک لە میکانیزمی ئاراستەکردن و کۆنترۆڵکردن و دیسپلینکردنی بزوتنەوەکە لەلایەن کوڕەکانی نەوشیروان مستەفا بخەمەڕوو:\nیەک. چۆن و کێ بریاریدا (کەی ئێن ئێن) لەبزوتنەوەکە بسەنرێتەوەو بخرێتە سەر کۆمپانیای وشەی کوڕەکانی نەوشیروان مستەفا؟\nدو. زەحمەت نەبێ چۆن و بۆچی (چۆمان محمد) لەبری (چێنەر عمر) کرا بەڕێکخەری ژوری یاسایی؟ سەڕەڕای ئەوەی کاک چێنەر بە ئەزموونتر و بەتواناتر بوو، بەڵام ڕای وابو کە لەڕوی یاساییەوە نابێ کەی ئێن ئێن بخرێتەوە سەر کۆمپانیای وشە.\nسێ. لە ڕۆژی ٢٠١٨/٩/٢٨ (واتە دو ڕۆژ پێش ھەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان)، ئاواتی شێخ جەناب نامەی دەستلەکارکێشانەوەی داوە بەخانەی ڕاپەڕاندن. ئەوکەسەی شەوەکەی سەردانی کردو ئاشتی کردوەو بەڵێنی پێدا کە دوای ھەڵبژاردن گۆڕان دەچێتە حکومەتەوە و دەیکەن بە وەزیری دارایی، ڕێکخەری گشتی نەبوو، بەڵکو چیاو نما بوون.\nچوار. لەمانگی ٧ی ٢٠١٨دا، خانەی ڕاپەڕاندن بڕیاری لادانی (ئاکۆ حەمەکەریم)ی دا لە پۆستی بەڕێوەبەری (کەی ئێن ئێن) و (مامۆستا جمال محمد) وەک سکرتێری جڤات، ڕاسپێراوە بڕیارەکە ڕابگەیەنێت بە ناوبراو، بەڵام کوڕی دوەمی نەوشیروان مستەفا لە لەندەنەوە تەلەفۆن دەکات و ڕێگری دەکات.\nپێنج. "ھەڕەشەی تەمویلنەکردنی گۆڕان بۆ ھەڵمەتی ھەڵبژاردن"، یەکێک بوە لەکارتەکانی دەستی خاوەنەکانی کۆمپانیای وشە. ئەم خاڵە دەرخەری ئەوەیە کە بزوتنەوەی گۆڕان بارمتەیەکی سیاسییە لەلای کۆمپانیای ناوبراو، ڕاگەیاندن و دارایی و بارەگا ھی کۆمپانیای وشەیەو ئۆتۆماتیکی خاوەنەکانی کۆمپانیا دەبنە خاوەن بڕیاری حەقیقیی، نەوەک سەید عومەر و دامەزراوەکانی تری بزوتنەوەکە.\nشەش. کێ سەرۆکی لیستی یەکلاکردوە بۆ ھەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان؟\nحەوت. بەفەرمی نەک بەواقیعی، کاک عومەر خودی خۆی سەرپەرشتی کەناڵی (کەی ئێن ئێن)ی دەکرد، کەناڵەکە ڕاپۆرتە ھەواڵێکی خراپی لەسەر کاک قادری حاجی عەلی بڵاوکردەوە. لەکۆبونەوەی جڤاتی ٢٠١٨/٣/١٢، عبدولرەزاق شەریف گلەیی کرد لەبڵاوبونەوەی ڕاپۆرتێکی لەو جۆرە، سەید عمر وتی: ئاگام لێ نیە. ئامادەش نەبوو نە داوای لێبوردن بکات نە موحاسابەی ئەوکەسانە بکات کە ئەو بەدکارییەیان کردوە. ( لەوتارەکەشیدا دەڵێ دەرگامان کراوەبوە بۆ رەخنەو دەنگی ناڕازی؟!).\nهەشت. ئەم دەردی ئاگادارنەبوونە پەیوەندی بە پیرییەوە نییە کە یەکێکە لە دەرکەوتەکانی بەساڵاداچوون و گلەیی و ڕەخنەی باڵی ریفۆرمی ناویەکێتی کە سەید عومەر خۆی یەکێک لەوانە، ئەوە بوو کە مام جەلال پیربووە و دەبێت دەست لەکار بکێشێثەوە. من نامەوێت ئەم موفارەقە گەورەیە باسبکەم کە بۆچی سەید عومەر بەو پیرییە دەست لەکار ناکێشێتەوە، بەڵکو دەمەوێت باس لەوەبکەم کە سەید لەوەتەی پۆستی رێکخەری گشتیی وەرگرتووە ئاگای لە زۆر شت نەماوە. ئەم ئاگادار نەبوونە لە ڕاپۆرتە هەواڵەکەی سەر کاک قادرەوە دەستپێناکات، بەڵکو دەگەڕێتەوە بۆ زۆر پێشتر. سەید عومەر لە چەندین دانیشتندا باسی ئەوەی کردووە کە ئاگاداری درێژکردنەوەی یاسای سەرۆکایەتیی و ئەنجومەنی ئاساییشی هەرێم نەبووە و بەبێ ئاگاداری ئەو ئەم کارانە کراون! سەیرە مرۆڤ رێکخەری گشتیی گەورەترین هێزی ئۆپۆزیسیۆن بێت کەچی ئاگاداری ئەوە نەبێت دوو یاسای دژ بە پرنسیپی بزوتنەوەکە بە دزیی ئەوەوە تێپەڕێنرێن! کێ بڕوا بەم حیکایەتە دەکات، بێگومان وەک سەید عومەر یان دەردی ئەلزهایمەری هەیە یان گوتنی ناڕاستیی بە میتۆدی خۆگێلکردن.\nنۆ. سەید عومەر ساڵانێکی زۆر هاوخەباتی شاخ و شار و دەسەڵات و ئۆپۆزیسیۆنی کاک ملازم عومەر و کاک قادر بووە. سەیر نییە مرۆڤ هێندە بەرپرسیارێتیی ئەخلاقیی تێدا نەمابێت و بەدەم هاوڕێکانییەوە بۆختان بڵاوبکاتەوە. سەید عومەر ئاگاداری هەموو شتەکانە و ڕاست ناکات کە ئاگاداری نییە، بەهەمان شێوە ئاگاداری ئەو راستییەشە کە نەوشیروان مستەفا لە دانیشتنێکدا لەگەڵ کاک قادر و کاک ملازم عومەر باس لە چارەنووسی یاسایی گردەکە دەکاتو پێشنیار دەکات کە بکرێت بە پشک و لەنێوان خۆیاندا دابەشی بکەن. ئەوەی دژ بەم پێشنیارەی کاک نەوشیروان بووە، هەم کاک قادر و هەم کاک ملازم عومەر بووە. تەبریری ئەوان بۆ ڕەتکردنەوەی پێشنیاری بەپشکردنی موڵکییەتی گردەکە بریتیی بووە لەوەی کە خاوەن کوڕن و گەر ئەوان بمرن، موڵکەکە دەڕوات بۆ کوڕەکانیان و ئەمانیش ئەو کارە ناکەن. ئەوان بە پێچەوانەی سەید عومەرەوە، لە سەرەتای دامەزراندنی بزوتنەوەکەوە دژ بەو پرنسیپەی حوکمڕانێتیی بوون کە پێی دەوترێت تەوریسی سیاسیی. ئێستاش سەید عومەر دەڵێت لەگەڵ کاک نەوشیروان رێکنەکەوتبوون. ڕاستیی بەهایەکە بە پۆست و پارە ناکڕدرێت و بە پۆست و پارەش ناشاردرێتەوە.\nدە. نکوڵیکردن لە کاریگەری کوڕەکانی نەوشیروان مستەفا و ڕەتکردنەوەی ڕۆڵیان لەبڕیاری سیاسی بزوتنەوەکە جۆرێکە لە گەمژاندن یان بە گەمژە زانینی بەرامبەر، ئەوان نەک ڕۆڵیان هەیە بەڵکو لەبڕیارە گرنگەکاندا قسەی یەکلاکەرەوە دەکەن. ڕەنگە لەدابەشکردنی پۆستەکانی ناو حزب و حکومەتدا جۆڕێک لەهاوسەنگیان پیادەکردبێت لەگەڵ کوتلەی ڕێکخەری گشتی، بەڵام لە مەکۆیەکەوە تا دەگاتە خانەی ڕاپەڕاندن قسەیان هەیەو خەڵکی خۆیان هەیە، لەهەموی گرنگتر بڕیاری کۆتایی لای ئەوانە کە کێ ئەبێ بەڕێکخەری گۆڕان. ئەوان بەئاشکرا کۆبونەوە بە ئۆرگانە حزبییەکان دەکەن، لەگەڵ باڵیۆزو کۆنسوڵ و وەفدی حزبەکان کۆئەبنەوە، ڕاستە ناونیشانی سیاسیان نییە بەڵام ساحێب ماڵ و قاسەوانن، ڕونە هەرکەسێکیش خاوەنی ئەم دوانە بو قسەی کۆتایی لای ئەوە.\nیەک: شەوی ڕیفراندۆمی ٢٠١٧/٩/٢٥، ھەتاوەکو یازدەی شەو جڤاتی نیشتمانی لەکۆبونەوەدا بوو، لەدوا دەرئەنجامدا بڕیاریدا کە دەنگدەرانی گۆڕان ئازادبکات بە بەڵێ یاخود نەخێر.\nدو: کێ بو کۆبونەوەکەی بەجێ ھێشت و چووە ژورەکەی خۆی و سکرتێری جڤات وتی: بزوتنەوەکە خەریکە لەت دەبێ و ڕێکخەری گشتیی بەم بڕیارەی جڤات ڕازی نیە.\nسێ: ھەمان شەو، کێ بو تاکڕەوانە دەستکاری بەیاننامەکەی گۆڕانی کرد و بەتەلەفۆن لەگەڵ شۆڕش حاجی، کە خۆم لەتەنیشتی بووم، ڕێکخەر وتی: ئەم جڤاتە وانابێ و دەبێ چارەسەری بکەین و بۆ سبەینێ و وەک تەحەداو بێ ڕێزگرتنی جڤات، لەسەر تەلەفیزێۆن وتی: دەنگمان بە بەڵێیە.\n-بەشداریی لەحکومەت و ڕەخنەگرتن\nیەک: کاک عومەر رەخنە لە گەندەڵی و خراپی حکومڕانی پارتی و یەکێتی دەگرێت، بەڵام بیری چوەتەوە دوساڵ و نیوە لە حکومەتن و لە ٢٠٠٩شەوە شەڕی چونە حکومەتی کردووە لەناو گۆڕان.\nا. ھەشت پۆستی گرنگی پەیوەست بەداھات و بازرگانی سنورەکان (ھەردو وەزیری بازرگانی-پیشەسازی و دارایی، ھەردو بەڕێوەبەری مەرزی باشماخ و پەروێزخان، قایمقامەکانی پێنجوێن و دەربەندیخان و کەلارو بەڕێوەبەری ناحیەی سەرقەڵا) لەلای بزوتنەوەی گۆڕانن.\nب. لەبری ھەڵای ئیعلامیی و خوتبەدان، بێزەحمەت لەڕێگای ئەم پۆستانەوە چیتان کردوە یاخود چی دەکەن بۆ ڕێگەگرتن لە کاری قاچاخی و نایاسایی ھەردو مەرزی باشماخ و پەروێزخان؟ ئەگەر دەسەڵاتیان نیە و ھیچ ناکرێ، بۆچی دەستلەکارناکێشنەوە؟ یان هیچ نەبێت مۆدێلێکی جیاوازترتان لە ئیدارەدانی پارتی و یەکێتی پێشکەشکردایە.\nج. لەبیریشتان نەچێت: بەپێی لێدوان و چاوپێکەوتنەکانیان بێت، وەزیرەکان و تیمی گۆڕان لە حکومەت و جێگری سەرۆکی ھەرێمەکەشیان، زۆر ڕازیی و ئاسودەن و ھیچ گلەییەکیان نیە لە سەرۆکی کابینەکە و جێگرەکەی و بگرە سەرسەختانەش بەرگری لەکارەکانی کابینەکە دەکەن.\nد. ئەگەر حکومەت خراپە بۆ ناکشێنەوە؟ مانگی پێشو، لەدیدارێکدا لەگەڵ ژمارەیەک خەڵکی ناڕازی کە داوای کشانەوەیان کردبوو لەحکومەت، لەوەڵامدا سەید وتوبووی: ئەوە ھێڵی سورە و قەد کاری واناکەین.\nح. قۆناغەکە گۆڕاوە و ئێوە بەشێکن لە حکومەت، ھاوکات سەردەمی دروشمبازی کۆتایی ھاتوە.\nدو: کاتی خۆی لەئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق دەنگدرا لەسەرلادانی (وشیار زێباری) لەسەر گەندەڵی، سەید نەیدەشاردەوە لەبەرئەوەی ناوبراو کوردە نابێ ئەندام پەرلەمانەکانی گۆڕان دەنگ لەسەر لادانی بدەن.\nسێ: مانگی یازدەی ٢٠١٦، دەنگۆ و بەڵگەی تێوەگلانی (دەرباز محمد)ی وەزیری ئەوسای کۆچ و کۆچبەرانی عێراق لەگەندەڵی، بابەتێکی گەرمبوو بڕیاریشبو ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق بانگھێشتی بکات بۆ لێپرسینەوە. چەندکەسێک بەرگریمان لەوبیرۆکەیە کرد: ئامادەبونی وەزیرێکی گۆڕان لە بەردەم پەرلەمانتاران، کارێکی زۆر باشدەبێ. سەید عومەر زۆر دژی ئەم بیرۆکەیە بوو، دواتر لەکۆبونەوەیەکی تری جڤاتدا لە کۆتایی ساڵی ٢٠١٨، سەید وتی: پارەی بۆ حیزب هێناوە!\n-بەرگرییەک لە دوو کەسایەتیی\nکاک قادری حاجی عەلی و کاک مولازم عومەر، لەساڵی ٢٠٠٠دا وازیان لە پۆست و ئیمتیازاتی یەکێتی ھێنا و یەکەمین کەسیشبون چونە پاڵ نەوشیروان مستەفا نەوەک داوای پارەیان لە جەلال تاڵەبانی کردبێت.\nجەنابی سەید عومەر ئەوە تۆ بوویت تاوەکو دواساتەکان (مانگی ٥ی ٢٠٠٩) لە مەکتەب سیاسیی مایتەوە و بێئومێدبوویت لە موصاڵەحەی تاڵەبانی و نیازت بوو بیبینیت، بەڵام سەفەری بەغدادی کرد و ئامادەنەبوو بتبینێ. ئەگەر ئەو دیدارە ڕویدابا، ئەگەری زۆربوو جەنابتان ئێستە لەشوێنکی تربوونایە. تۆ بوویت وتوبوت: بێین بۆ لای نەوشیروان مستەفا دەبین بەچی و چ پۆستێکمان دەبێ نەوەک قادری حاجی عەلی و مولازم عومەر.\nدەیان شاھیدیش زیندون لەبەرامبەر یارمەتییە ماددی و مەعنەوییەکانی ئەو دو کەسایەتییە بۆ میدیای ئەھلی و کۆمەڵگای مەدەنی و دەنگە ناڕازییەکان و دواتریش بۆ بزوتنەوەی گۆڕان. بەڵام لەو ماوەیەدا، بەڕێزتان لە مەڵبەندی سلێمانیی و مەکتەب سیاسیی سەرقاڵی پرۆسەی قبوڵ خاسی زانکۆ و قۆرخکردنی بازاڕبون لەڕێگای حیزبەوە. دواتریش بێ توانایی بەڕێزتان لە ئیدارەدانی کاری حیزبیی و سەرکردایەتی بزوتنەوەی گۆڕان.\nتۆمەتی (داواکردنی پارە لە تاڵەبانی)، وەفای بەڕێزتانە بۆ ئەو دوو کەسایەتییە دیار و کاریگەرە کە یەکێکیان وەک کەسایەتییەکی بەپرنسیپی ئۆپۆزیسۆن ژیا و مرد دوەمیشیان وەک کەسایەتییەکی پاک و وەک کەسێکی سەربەخۆ ژیانی شەخسیی خۆی دەژیی؟


نامەیەکی کراوە لە بەهادین نوریەوە بۆ یەکێتی\nگرنگترین وێستگەكانی ژیانی سەرۆكوەزیرانی نوێی عیراق\nبە تاوانی گەندەڵی 10 ساڵ زیندانی بۆ عومەر بەشیر بڕایەوە\nكەشوهەوای ئەمڕۆ و سبەینێی هەرێمی كوردستان\nجێگری یەکەمی سکرتێری گشتی ی ن ک کۆسرەت ڕەسوڵ\nباڤڵ تاڵەبانی و قوباد تاڵەبانی\nهەموو ئەندامانی مەکتەبی سیاسی وئەنجومەنی سەرکردایەتی یەکێتی ب / سکاڵای شەخسی لە زوڵم و نا عەدالەتی\nحەزم دەکرد لەباتی ئەم نامەیە سکاڵایەکی یاسایی لە دادگا تۆماربکەم . بەڵام مەخابن لە دۆخی نەبوونی دیموکراسی و لە سایەی ڕێرەوی حیزبایەتی تەسکدا ئەوە ناکرێ .\nلەسالی ١٩٤٢ دا باوکم ــ نوری بابەعلی ــ پارچەیەک زەوی (٩٤ ) مەتری لە تەنیشت مزگەوتەکەی خۆیەوە لە سلێمانی کڕی وکردی بە خانویەک بۆ خێزانی خۆی ــ بەرە دایکی من کەلەو خانوەدا ژیان هەتا ١٩٧٦ ، دواتر لەترسی ڕژێمی سەدام چۆڵیانکردو حکومەت حیجزی خستە سەری هەتا ڕووخانی ڕژێمی بەعس لە کوردستاندا . لەسالانی ئەو حیجزە دا ، کە هەتا نەمانی دەسەڵاتی بەعس لەهەرێمدا بەردەوام بوو ، بۆ چەند ساڵێ فیتەرێکی سەیارە ئیشی تێدا دەکرد و کرێکەیشی دەدایە شارەوانی . دوای نەمانی بەعس دوبرازام خانوەکەیان نۆژەنکردو چوونە ناوی ، چەند ساڵ تێیدا ژیان . لە ساڵی ٢٠١٣ دا لەسەر داوای وەرەسە ، خانوەکە فرۆشرا بە من و سورەت قەیدی خرایەسەر هاوسەرەکەم . منیش لەو کاتەوە دەستم کرد بە مەعامەلەی ڕەسمی بۆ کڕینی ئەو زەویە مەتروکەی عایدی شارەوانیەو دەرکەوت بەگوێرەی یاسا مەتروکەکە بۆتە زەوی من کە ( ٧٠ ) ساڵی بەسەردا تێپەڕیوە لەو کاتەوە باوکم کڕیوێتی . هەر لەو کاتەوە فۆادی بەرپرسی بەشی یاسا لە شارەوانی سلیمانی کەوتە هەوڵ و تەقەلا بۆ ئەوەی ئەو مەتروکەیە نەدرێ بە من . فۆاد بەبێ هیچ بنەمایەکی یاسایی ئەو مەتروکەیەی کرد بەڕێگەی تایبەت ( گریق خاص ) کە بە یاسا دەبێتە ملکی شارەوانی . حاکمی بەدائە( عمر احمد ) لێکۆڵینەوەی یاسایی کرد، بە ئامادەبوونی نوێنەرانی هەموولایەنانی پێویست ، داوای شارەوانی ڕەتکردەوە گوایە ڕێگەی تایبەتەو بڕیاریدا کە مەتروکەکە بۆتە مڵکی من ، چونکە هیچ بەڵگەیەک نیە لەسەر ئەوە کە ڕێگەی تایبەت بێ . فۆادی شارەوانی بەمە ڕازی نەبوو ، بڕیاری حاکم عمری تەمیز کرد . هەیئەتی ئیستینافیش بەسەرۆکایەتی( حاکم لەتیف ) و ئەندامێتی ( حاکم هاشم و حاکم خدر ) ، بەبێ هیچ لێکۆڵینەوەو بەڵگەیەکی یاسایی ، بڕیاری حاکم عومەر یان هەڵوەشاندەوە و زەویەکەی منیان کرد بە(ڕێگەی تایبەت) و بە کردەوە ئیسپاتیانکرد کە خەمخۆری یاسا و عەدالەت نین . من بڕیاری ئیعتیرازمدا ، بەو هیوایە کە خودی ئەو دادگایە لێکۆڵینەوە لە کەیسەکەدا بکات . بەیارمەتی پسپۆرێکی یاسایی یاداشتێکم پێشکەش کرد ، بەڵام مەخابن لەباتی ئەوەی تەمیز خۆی لێکۆڵینەوە لە پرسەکەدا بکات گەڕاندیەوە بۆ ئەو هەیئەتە کە بڕیاری هەڵوەشاندنەوەیان دابوو . چاوەڕوان کراوبوو کە حاکم لەتیف بڕیاری پێشووی خۆی بچەسپێنێ . منیش مەئیوس بووم لە جێبەجێکردنی یاسا وعەدالەت و ناچار داوام کرد لە ئەنجومەنی شارەوانی ئەو (١٠٤م)مەتروکەیەی خۆمم پێمبفرۆشێ . ئەنجومەن ڕازی بوو ، لیژنەی خەمڵاندنی شارەوانی بەسەرپەرشتی جێگری سەرۆکی شارەوانی ( ئاکۆ ) نرخی (١٠٤م) مەترەکەی بەنزیکەی ٣٠ ملیۆن دینار دانا. هەوڵمدا کەمی بکەنەوە . تەنها سێ ملوێنیان لێکەمکردەوە ، بەڵام ٥ / ٥٣ ملیۆنیان خستە سەری وەک کرێی ئەو زەویەی کە کەمتر لە شەش ساڵە بۆتە مڵکی من . واتە دەبێ ٨٠ ملیۆن دینار بدەم بە شارەوانی بەرانبەر بەو ١٠٤ مەترە کە بەهیچ کلۆژێ ڕۆژێ لە ڕۆژان ( ڕێگەی تایبەت ) نەبوەو بە نایاسایی لێمداگیرکراوە . جگە لەمەش ئەم 53,5¬ملیۆنە تەنها کرێی زەویە ( ١٠٤ م ) . شارەوانی هیچی لە دروستکردنی خانووەکەدا خەرج نەکردووە .\nبەڕێزان بەرپرسانی ینک !\nهەقوابوو ئێوەش کە دەسەلاتداری سلێمانی بوون بە دەستپێشخەری خۆتان خانوویەکی شایستە بدەن بەمن، وەک ئەو خانووە کە کردتان بۆ سکرتێری حیزبی زەحمەتکێشان قادر عزیز ، وەک ئەوەی مام جلال لە بناری هەیبەت سوڵتان(کۆیە) دای بە کریم احمد ، وەک ئەوخانووەی لە سلێمانی کڕی بۆ محمدی ملاکریم ، وەک ئەو دوخانووە ٦٠٠ مەترییەی مەسعود بەرزانی لەهەولیر دروستی کرد بۆ کریم احمد و یوسف حنا ، وەک ئەو دوخانووە ی پەرلەمان مسعود لەهەولێر دای بە کۆچکردو عزیزمحمد و بە عمری مامەشێخە . ئەوانە خانویان وەرگرتووە پیرۆزیان بێ ، مافی خۆیانە . منیش هاوشێوەی ئەوان بووم ، دانیشتووی سلێمانی بووم کە لە ١٩٩١ وە بۆتە ناوچەی دەسەلاتی ئیوە . ئاخر منیش زێتر لە ٧٠ ساڵە لە گۆڕەپانی خەباتدام ، بە خاوێنی و شەرەفمەندانە هێناومە دوور لە گەندەڵی و ساختەکاری ، لە پێناوی گەل و نیشتیماندا . منیش هیلاک بووم و قوربانیم داوە ، حوکمی ئیعدامم لە ١٩٥٣ بەسەردا سەپێنرا و دوایی کرا بە حەپسی ئەبەدی ، ٦ ساڵ لە سجندا مامەوە هەتا شۆرشی ١٩٥٨ . دەیەها ساڵ لە شارەکاندا خەباتی نهێنیم کردووە یان بە کەژو کێوەوە پێشمەرگە بووم لەژێر هەڕەشەی تۆپ وتەیارەی سەدامدا ... هتد . لەم ٢٨ ساڵەی حکومرانی کوردیشدا کە من دانیشتووی سلێمانی بووم ، هەشت ساڵی کرێچی بووم و ٢٠ ساڵیشی لە گەڕەکێکی شەعبی کۆن ، لەخانوویەکی سادەدا ، ( لە سابوونکەران ) ژیاووم ، کە هیچ کادرێکی پلە چواریش لەیەکێتی پێی ڕازی نابێ . منیش حەزم لێبوو لە خانویەکی باشتردا بژیایەم بەڵام پارەم نەبووە خانووی باش بکڕم ، چوونکە تەمەنم لە هەشتا تێپەڕی ئینجا مووچەی خانەنشینم بۆ بڕدرایەوە . دوای ئەوەش نەشتەرگەریەکی قورسم بۆکراو پێویستم بە عیلاج بوو لەدەرەوە . جارێک مسعود بەرزانی ناردمی بۆ عیلاج لە نەمساو چوار جاریش لەسەرگیرفانی خۆم چووم بۆ عیلاج لە ئەڵمانیاو لە هیندستان . چوارساڵیش لەوانەبووم کە پاشەکەوتی زۆرەملی مووچەیان سەپێنرا بەسەردا . ئیتر بەچی خانووی باش بکڕم ؟\nحکومەتی سلێمانیش لەباتی ئەوەی خانووم بۆ بکڕن ، ئەو (١٠٤م)ە زەویەشیان لێزەوتکردم کە بەیاسا بۆتە مڵکی خۆم . ئەمەش سزایەکە وەک تۆلە سەندنەوە لەسەر ئەوە کە هەڵوێستی سیاسیم لە هەرێمدا لەگەڵ ئۆپۆزسوێنی ئاشتیانەی دیموکراسیانەبووە بەرانبەر دەسەڵات .\nبەداخەوە حکومڕانانی هەرێمیش قەت بەشتی وەها ڕازی نەبوون و دیموکراسیانە لەگەڵ ئەم خەڵکە نەجوڵاون . هەمیشە پابەندبوون بەڕێڕەوی حیزبایەتی تەسکەوە ، ویستویانە هەمووکەس لەسەر ئاوازی ئەوان هەڵپەڕێ .\nتۆزێ ویژدان برادەرینە ! لەم ٢٨ ساڵەی حوکمڕانیتاندا چەند هەزار مەتر ، بەڵکو چەند هەزار دۆنم زەوی بەناعەدالەتی بەش کراوە ؟ چەند لە کادرەکانی هەردو حیزبی دەسەڵاتدار ٥ جار و ٦ جار زەویان وەرگرتووە و فرۆشتوویانە؟ لێپرسینەوەتان لەگەڵ کێ کرد لەوانە ؟ کێتان سزادا ؟ ئەی بۆچی لەگەڵ من هێندە توندن ، پارچە زەویەکی بچکۆلەی خۆیشم پێڕەوا نابینن ، دەبێ داگیری بکەن ؟\nتۆزێ ویژدان برادەرینە ! ئەمەی لەگەڵ منتانکرد پاداشتی ئەوەبوو کەمن لە ١٩٥٢ ، کاتێ کە سکرتێری حشع بووم ، ( مافی چارەنووسی گەلی کوردم ) لەنێو بەرنامەی حیزبدا تۆمارکرد و پرسی کوردم گواستەوە بۆ قۆناخێکی بەرزتر ؟ یان ئەمە پاداشتی ئەوەیە کەلە ١٩٨٣دا ، کاتێ بەرپرسی مەڵبەندی سلێمانی و کەرکوک بووم ، یەکەم کەس بووم لە کوردستاندا یاخی بووم لە سەرکردایەتی حیزبەکەم و ڕەفزم کرد بەشداری لە شەڕی براکوژیدا بکەم ؟\nحەزدەکەم ئەوە بزانرێ کەبەهیچ کلۆژێ من ٨٠ ملیۆن دینارم پێنادرێ بەشارەوانی بۆ کڕینی ١٠٤ مەترە زەوی کە لێمداگیر کراوە . ئەو مەتروکەو ٩٤ مەترە تاپۆدارەکەی خۆشـم لێدە سەندن بۆ شارەوانی فەرموو بیبەن . لەسەر ئەو ٨٠ ملیۆنە دەمخەنە بەندینخانە فەرموو بمخەن .\nمن داوایەکی سادەتان پێشکەشدەکەم لەم ٢ خالەی خوارەوەدا :\n١ـ لیژنەیەکی بێلایەن ، یان حاکمێکی بێلایەن ، دیاری بکرێ بۆ لێکۆڵینەوە لە کەیسەکەدا . ئەگەر ئیسپات بوو کە ئەو ١٠٤ مەترە ڕێگەی تایبەتە ئەوە بە ٩٤ مەترە تاپۆدارەکەی منیشەوە پیرۆزی شارەوانی بێ . ئەگەر پێچەوانەی ئەمەش ئیسپات بوو ئەوە دەبێ فۆادی بەرپرسی یاسا لە شارەوانی و ئاکۆی جێگری سەرۆکی شارەوانی و حاکمەکان(لگیف و هاشم و خدر)بخرێنە بەردەمی عەدالەت و سزای یاسایی خۆیان وەرگرن + داوای قەرە بووی ئەم زوڵم و زۆرە دەکەم بە کرێی پارێزەریشەوە .\n٢ـ داوای خانووتان لێناکەم چونکە زووتر داوام لێکردن ، لە ئێوەش و لە هەولێریش ، کەس نەهات بە دەممەوە . بەڵام من گەیشتوومەتە لیواری گۆڕ ، لە ٩٠ ساڵ تێپەڕیوم حەزدەکەم خانوویەکی باش بۆ مناڵەکانم بەجێبێڵم . لەبەر ئەوە خوازیارم لەئێوە پاشەکەوتی مووچەی ئەو ساڵانەی بڕدراوە لێم بمدرێتێ تا خانوویەکی پێبکڕم .\nلەگەڵ ڕێزم .\nسکرتێری پێشتری حشع ، تێکۆشەری دێرین\nبەهادین نوری باباعلی\nحوزەیرانی ٢٠١٩ - عێراق - سلێمانی\nبۆ سەرەکوەزیرانی هەرێم\nبۆ وەزیری دادی هەرێم\nبۆ سەرۆکی نەقابەی پارێزەران – لقی سلێمانی\nبۆ هەموو ڕۆژنامە و گۆڤارەکانی هەرێم\nتێبینی – ئەم نامەیە لە ٢٣ / ٦ دا نێردراوە بۆ بەرپرسانی یەکێتی . لەم سێ هەفتەی ڕابردوودا هیچ وەڵامێکم وەرنەگرتووە لەبەر ئەوە وەک نامەیەکی کراوە بڵاوی دەکەمەوە با هاوڵاتیانیش بیخوێننەوە . خۆزگە خوێنەران ڕای خۆیان لەسەر ئەم کەیسە دەردەبڕی .\n100 ڕۆژ و 100 هیوا\nتیشکێک لەسەر وتارەکەی سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان\nدانپیانان لە یاسای چاکسازیدا\n نابێ ژەهری ناسیۆنالیزم هێزەکانی سوریای دیموکراتیک بکوژێ\nدیموکراسی وحزبایەتیەکەی هەرێم!؟؟


ڕێژەی فرۆشتنی مۆبایلە هۆشمەندەکان بۆ چارەکی سێیەمی ئەمساڵ بڵاوکرایەوە – کەی ئای تی ئێن\nئەپڵ 18, تشرینی دووه‌م 2016\nڕێژەی فرۆشتنی مۆبایلە هۆشمەندەکان بۆ چارەکی سێیەمی ئەمساڵ بڵاوکرایەوە\nکۆمپانیای Gartner ـی لێکۆڵەر لە زانیارییەکانی تەکنەلۆژیا، دوایین ڕاپۆرتی خۆی لەسەر ڕێژەی فرۆشی کۆمپانیاکان لە بواری مۆبایلە هۆشمەندەکان بڵاوکردەوە. هەروەکو ئەوەی کە پێشبینی کرابوو، کۆمپانیای سامسۆنگ بە ڕێژەیەکی زۆر پاشەکشەی کردووە لە فرۆشتنی مۆبایلە هۆشمەندەکانی، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا لە پلەی یەکەمین ماوەتەوە، هەر تەنها سامسۆنگ نا، بەڵکو ئەپڵیش پاشەکشەی کردووە و بە پێچەوانەوە کۆمپانیاکانی تری وەک هواوی، ئۆپۆ و بی بی کەی و چەند کۆمپانیایەکی تر ڕێژەی فرۆشیی مۆبایلەکانیان زیادی کردووە.\nڕاپۆرتەکە تایبەتە بە چارەکی سێیەمی ئەمساڵ (مانگەکانی ٧، ٨ و ٩)، تیایدا ئەوە دەردەکەوێت کە ئەمساڵ زیاتر لە ٣٧٣ ملیۆن مۆبایل فرۆشراوە، ئەمەش نزیکەی ١٩ ملیۆن زیاترە بە بەراورد لەگەڵ ساڵی پار کە ٣٥٤ ملیۆن بوو. کۆمپانیای سامسۆنگ پشکی شێری بەرکەوتووە لەو ڕێژەیە و توانیویەتی ئەمساڵ لە چارەکی سێیەمدا ٧١.٧ ملیۆن مۆبایل بفرۆشێت، ئەمەش نزیکەی ١٢ ملیۆن کەمترە بە بەراورد لەگەڵ ساڵی پار کە بڕی ٨٣.٥ ملیۆن فرۆشرا. ئەمەش تا ڕادەیەک چاوەڕوانکراو بوو بۆ سامسۆنگ، چونکە لەدەستدانی فرۆشیی گالاکسی نۆت حەوت بووە هۆی زەرەرێکی زۆر بۆ ئەو کۆمپانیایە. کۆمپانیای ئەپڵیش، بەشێکی ئەو پاشەکشەیەی بەرکەوتووە و ئەمساڵ توانیویەتی بڕی ٤٣ ملیۆن مۆبایل بفرۆشێت، ئەمەش ٣ ملیۆن کەمترە لە ساڵی پار.\nئەوەی کە قازانجی کردووە لەم چارەکەدا، کۆمپانیا چینییەکانن. کۆمپانیای هواوی دوای سامسۆنگ و ئەپڵ زۆرترین مۆبایلی فرۆشتووە بە بڕی نزیکەی ٣٢ ملیۆن، ئەمەش ٥ ملیۆن زیاترە بە بەراورد لەگەڵ ساڵی پار کە تەنها ٢٧ ملیۆن بوو. کۆمپانیای ئۆپۆش سەرکەوتنێکی گەورەی بەدەستهێناوە و توانیویەتی نزیکەی ٢٥ ملیۆن مۆبایل بفرۆشێت، ئەمەش نزیکەی ١٣ ملیۆن زیاترە بە بەراورد لەگەڵ ساڵی پار! بە هەمان شێوە، کۆمپانیای BBK کە ئەویش کۆمپانیایەکی چینییە، بە ڕێژەیەکی زۆر قازانجی کردووە و توانیویەتی نزیکەی ٢٠ ملیۆن مۆبایل بفرۆشێت، کۆمپانیاکانی تریش بە گشتی ١٨١ ملیۆن مۆبایلیان فرۆشتووە.\nئەو ژمارانەی سەرەوە ئەوەمان پێ دەڵێن کە ئیدی خەڵک بەرەبەرە لە سامسۆنگ و ئەپڵ دووردەکەونەوە و ڕوودەکەنە کۆمپانیاکانی تر و بەتایبەتیش کۆمپانیا چینییەکان.


دۆخی ئاوارەکانی عێراق لە دوای داخستنی کامپەکانەوە - azadbun\nدۆخی ئاوارەکانی عێراق لە دوای داخستنی کامپەکانەوە\nوەرگێڕانی: ژیر دانا\nهەر لە سەرەتای هاتنی چەکدارانی داعش و دەستپێکردنی هێرشەکانیان، کەسانێکی زۆر ناچاربوون شوێنەکانی خۆیان بەجێبهێڵن و ئاوارەی شار و ناوچەکانی تر بن. بەشی زۆری ئەم کەسانە بەناچاری لە کامپی تایبەت ماونەتەوە کە لەژێر چاودێری حکومەتدا بوون. ئێستا کە چەکدارانی داعش ناوچەکانی ژێردەستی خۆیان لەدەستداوە و دەسەڵاتیان نەماوە، حکومەت دەیەوێت تەواوی کامپەکان دابخات و ئاوارەکانیش ڕەوانەی شوێنەکانی خۆیان بکاتەوە. بەڵام ئاوارەکان هێشتا ترسییان لە گەڕانەوە هەیە.\nتوقە عەبدوڵا و خێزانەکەی یەکێکن لەو چەندین ئاوارەیەی کە بۆ ماوەی سێ ساڵە لەدوای داخستنی هەر کامپێك، دەچن بەرەو کامپێکی تر، بەو هیوایەی کە بتوانن کاتێکی زیاتر بە سەلامەتی بمێننەوە و بگەن بەو ڕۆژەی کە توانای گەڕانەوەیان هەبێت بۆ ماڵ و خاکەکەی خۆیان بەبێ ئەوەی هیچ مەترسییەک لەسەر ژیانیان هەبێت.\nئەو تەمەنی تەنها چواردە ساڵ بوو ئەو کاتەی کە چەکدارانی داعش هێرشیان کردە سەر ناوچەکەیان و باوکی ناچاربوو هەموو خێزانەکە کۆبکاتەوە و لەو ناوچانە دووریانبخاتەوە. توقە لەپێش هاتنی داعشدا چەندین هەڵبژاردنی زۆری لەبەردەەستدا بوو بۆ ئەوەی کە داهاتووییەکی باش هەڵبژێرێت. بەڵام لە ئێستادا، هەڵبژاردنەکانی زۆر نین و هەرشتێک بکات بە ناچاری دەیکات. ئەو پێشتر لە ساڵی ٢٠١٧دا لە یەکێک لە هێرشی چەکدارانی داعش باوکی و براکانی لەدەستدا. دوات لەدەستدانی باوک و براکانی لەگەڵ ئەندامانی تری خێزانەکەی و ڕزگاربووەکانی دیکەدا توانیان خۆیان بگەیەننە یەکێک لە کامپەکان.\nلە کۆتاییەکانی ساڵی ٢٠٢٠ موستەفا کازمی سەرۆک وەزیرانی عێراق فەرمانی داخستنی کامپەکانی کرد و ئەوەی ڕاگەیاند کە ئاوارەکان پێویستە بگەڕێنەوە بۆ شوێنەکانی خۆیان. بەڵام زۆرینەی ئاوارەکان هێشتا لە سەلامەت ناوچەکانی خۆیان دەترسن و گومانیان لەوە هەیە کە چەکدارانی داعش جارێکی تر نەبنەوە بۆ مەترسی لەسەر سەلامەتییان. بۆیە بەردەوام گەڕانەوە ڕەتدەکەنەوە. توقە عەبدوڵا یەکێکە لە نموونەی ئەو ئاوارانەی کە نایەوێت بگەڕێتەوە. ئەو لەو کاتەی کە لە کامپی ئەلجەددەی ١ نیشتەجێبوو و کامپەکەی فەرمانی داخستنی بۆ دەرکرا، لەجیاتی ئەوەی بگەڕێتەوە بۆ ناوچەکەی خۆی لەگەڵ دایک و نەنک و خوشک و برا بچووکەکانی ڕۆیشتن بەرەو کامپی ئەلجەدەی ٥. توقە لە لێدوانێکیدا وتی “ئەگەر کامپەکان دابخرێن، ئێمە هیچ شوێنێکمان نامێنێت ڕووی تێبکەین.”\nحکومەتی بەغداد دەڵێت کە لەو ٤٧ کامپەی کە لە عێراقدا هەیە جگە لەناو هەرێمی کوردستان، هەستاون بە داخستنی هەموو کامپەکان جگە لە سێ دانەیان. وە ڕاشیانگەیاندووە کە دەیانەوێت لە سەرەتای ئەمساڵدا ئەو سێ کامپەیش دابخەن و زیاتر دوای نەخەن. بەڵام هێشتا دیار نییە کە ئەو ٢٦ کامپەی ناو هەرێمی کوردستان کەی دادەخرێن.\nلە دوایین هەڵمەتی داخستنی کامپەکاندا، ئاوارەیەک بەناوی ئەحمەد خەلیف لەگەڵ خێزانەکەیدا ناچاربوون کە شوێنی خۆیان بگوازنەوە بۆ کامپی ئەلجەدە ٥، لەکاتێکدا کە ئەم کامپە نوێیە تەنها ١٥ کیلۆمەتر لە ناوچەی نیشتەجێبوونەکەیان دوورە. ئەحمەدلەلێدوانێکیدا وتی “ئەگەر کامپی جەدە دابخرێت، هیچ شوێنمان نابێت بۆی بچین. تاکە ڕێگا لەبەردەممان خۆکوشتنە.”\nنەجم ئەلجبوری پارێزگاری نەینەوا ڕایگەیاند کە بەشێکی خێزانە ئاوارەکانی دەستی داعش بە سەلامەتی گەڕاونەتەوە ناوچەکانی خۆیان. ئەوەیشی ڕاگەیاند کە بەشێک لە خێزانەکان هەتا ئیستا گەڕانەوە ڕەتدەکەنەوە و هۆکارەکەیشی بۆ بوونی چەند کێشەیەک لەنێوان سەرۆک عەشیرەتەکان و ئاوارەکاندا دەگێڕێتەوە. بەپێی قسەکانی نەجم ئەلجبوری بێت تا ئیستا نزیکەی ١٠٠٠ خێزان بە ئاوارەیی ماونەتەوە و نایانەوێت بگەڕێنەوە بۆ ناو ناوچەکانی خۆیان.\nلە نزیک ناوچەی گەیارەوە کە کامپەکانی ئەلجەدەی تیادا دروستکرابوو، عەبدولکەریم وەجعە یەکێکە لەو سەرۆک عەشیرەتانەی کە بڕیاریان لەسەر چارەنووسی ئاوارەکان داوە لەوەی کە ڕێگە بە گەڕانەوەیان بدرێت یاخود نا. ئەم بڕیارە لە ساڵی ٢٠١٦ دەرچوو کاتێک کە سەرۆک عەشیرەتەکان کۆبوونەوە و بڕیاری ئەوەیاندا کە ڕێگە بە هیچ کەسێک نەدەن بگەڕێتەوە بۆ زێد و ناوچەی خۆی ئەگەر خزم و کەسە نزیکەکانی بووبێتن بە بەشێک لە چەکدارانی داعش و هاوکاری ئەوانیان کردبێت. ئەحمەد خلێف لەبەر ئەوەی کە لە کاتی دەسەڵاتی داعشدا بەردەوامبووە لە کارەکەی خۆی و کاری تاکسی کردووە، گومانی ئەوەی لەسەر دروستبووە کە نزیکایەتی لەگەڵ دەوڵەتی ئیسلامیدا هەبووبێت و لەبەر ئەو نزیکایەتییە ڕێگە بە کارکردنی درابێت. وە سێ کوڕەکەیشی لەئێستادا لە زینداندان بەهۆی تۆمەتی ئەوەی کە پەیوەندییان لەگەڵ دەوڵەتی ئیسلامیدا هەبووە.\nحوسێن عەلی کە کوڕی پارێزگاری نەینەوا و بەرپرسی کەیسەکەی ئەحمەد خلێفە لە لیدوانێکدا لەسەر کەیسەکە وتی “دەمانەوێت هەموو خێزانەکان بەزووترین کات بگەڕێنەوە شوێنەکانی خۆیان. بەڵام ئێمە ناتوانین گرەنتی سەلامەتی هیچ کەسێک بکەین.” ئەوەی جێگای سەرنجە ئەوەیە کە بەشێکی خێزانەکان بەبێ ئەوەی هیچ گومانێکی متمانە پێکراویشیان لەسەربێت، دژواری زۆر دەخرێتە ناو کاروبارەکانیانەوە، بەتایبەت لەکاتی جێبەجێکردنی کاروباری حکومی. بەتایبەت لە دەرهێنانەوەی بەڵگەی هاولاتیبوون و ڕەگەزنامە. توقە عەبدوڵا ڕایگەیاند کە لەگەڵ خێزانەکەیدا ناچارن ئەو بەشە خواردنە بفرۆشن کە لەناو کامپەکەیاندا پێیان دەدرێت، لەپیناو ئەوەی کە پارەی پێویست بۆ دەرهێنانەوەی بەڵگانەمەکانیان دەستبکەوێت.\nپارێزگاری نەینەوا خەمخۆری حکومەتی ڕاگەیاند بۆ ئەم باسە و ئاماژەی بەوەدا کە دەیانەوێت بەزووترین کات خێزانە دابڕاوەکان یەک بخەنەوە و یارمەتیان بدەن تا بە سەلامەتی بگەڕێنەوە بۆ زێد و ناوچەکانی خۆیان.\nسەرچاوە (کلیک بکە)


فەرموودە: پیاوێک پرسیاری لە پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- کرد: چی کردەوەیەک لە ئیسلامدا باشترین وچاکترینە؟ فەرمووی: خواردن ببەخشیت وسەلام بکەیت لە هەرمسوڵمانێک بیناسیت ونەیناسیت - فرەفەرهەنگی فەرموودە وەرگێڕاوەکانی پێغەمبەر -صلى الله عليه وسلم-\nفەرموودە: پیاوێک پرسیاری لە پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- کرد: چی کردەوەیەک لە ئیسلامدا باشترین وچاکترینە؟ فەرمووی: خواردن ببەخشیت وسەلام بکەیت لە هەرمسوڵمانێک بیناسیت ونەیناسیت\nپۆلێنکردن: فەزڵەکان وئادابەکان .\nلە عبداللەی کوڕی عەمرو -ڕەزای خوایان لێبێت- دەڵێت: «پیاوێک پرسیاری لە پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- کرد: چی کردەوەیەک لە ئیسلامدا باشترین وچاکترینە؟ -صلى اللە علیە وسلم- فەرمووی: «خواردن ببەخشیت وسەلام بکەیت لە هەرمسوڵمانێک بیناسیت یان نەیناسیت».\nهاوەڵێک پرسیاری کرد لە پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم-: چی کردەوەیەک باشترین وچاکترینە لە ئیسلامدا؟ واتا: چی ئادابێکی ئیسلام یان سیفەتێکی مسوڵمان باشترینە وزۆرترین پاداشت وسوودی هەیە؟ پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- وەڵامی دایەوە: بەخشینی خواردن بە هەژار وپێویستەکان وسەلامکردن لە خەڵکی لە هەرمسوڵمانێک بیناسیت یان نەیناسیت.\nفەزڵەکان وئادابەکان .


کورتە وەڵام! بۆ نەخێرەکان.\nلە وەڵامێکی مامۆستا ھەمە رەشید ھەرەسدا بە بەرواری ٢٣/٨/٢٠١٧ وتم (وادیارە ھەنێ کەس جیاوازی لە نێوان حکومەتو دەوڵەتدا ناکەن) مەبەستەکەم ئەوەبو، لەڕقی ئەم حکومەتەی ئێستای کوردستان، ھەندێ کەس دەنگ بە نەخێر ئەدەن لەگشتپرسییەکەی ٢٥/٩/٢٠١٧دا! بەم بیانوانە: گەندەڵی، بێ موچەیی، کورسییە ماوەبەسەرچوەکەی سەرۆک، پەرلەمانی پەکخراو، دوای سەربەخۆییش ھەر گەندەڵەکان فەرمانڕەوا ئەبن، تورکیا لەپشت ئەم گشتپرسییەوەیە، زۆر بیانویتر.\nلە٥/٩/٢٠١٧دا، بەڕێکەوت، حازم ێاغیە لەرۆژنامەی الحیاتدا وتارێک بەئەرەبی ئەنوسێ، تیایا ئەڵێ:\nھەمو حکومەتە یەکلەدوای یەکەکانی ئیراک لەگەڵ یەکدی ناکۆکبون، بەڵام ھەمویان لەسەر ئەوە کۆکبون (بەھەمو پێکھاتەکانی ئێستاشیانەوە) کەئەبێ کورد تاھەتایە ھەر ژێردەسەو خزمەتکاری ئیراکبن، ئەگینا ئەبنە ئیسرائیلی دوەمو خائنن!\nھەر لەم رۆژانەدا وتاری نوسەرێکی بەناوبانگی بەریتانی، رۆبەرت فیسک، بە ڤیدیۆ بڵاوبوەوە بەناونشیشانی (چەمکی حکومەت و نیشتمان تێکەڵ بەیەک مەکەن) لەھەندێ رستەیدا ئەڵێ:\n- ئەزانن بۆچی ناوماڵی ئەرەب زۆر پاکەو شەقامەکانیان زۆر پیسە؟ چونکە ھەستئەکەن ماڵەکانیان مڵکی خۆیانە بەڵام ھەستناکەن نیشتمانەکەیان مڵکی خۆیانە! ھۆکەش ئەوەیە چەمکی حکومەتو نیشتمان تێکەڵئەکەن! واتا بەیەک شتی ئەزانن، ئەوەش بەڵای گەورەیە!\n- حکومەت ئیدارەیەکی سیاسییە بۆ ماوەیەیەکی کورت لەچاو تەمەنی نیشتمانا. ھیچ حکومەتێ تاھەتا نامێنێتەوە، بەڵام نیشتمان مێژوەو جوگرافیایە، ئەو خاکەیە کەئێسکوپروسکی ئەژدادمانی تیایە، دابونەرێتەکانمانە. لەبەرئەوە ھەمو کەس مافی ئەوەی ھەیە رقی لەحکومەتەکەیبێ، بەڵام مافی ئەوەینیە رقی لە نیشتمانەکەیبێ. بەڵای گەورەتریش ئەوەیە: لەناوبردنی نیشتمان بەتۆڵە بزانین لەحکومەت وەک نیشتمان ھی حکومەتبێ نەک ھی میللەت!\n- ئەو گەلەی تۆڵە لەنیشتمانەکەی ئەکاتەوە، شایەنی حکومەتێکی باشترنیە.\n- ئەگەر بیر لەخۆمان بکەینەوە، ئەبینین کەس ئەوەندەی خۆمان زیان بەنیشتمانەکەمان ناگەیەنێ!\nکۆی ئەو وتانە، بەسەر ئێمەی کوردیشا ئەچەسپێ. ئەوەی دەنگ بە نەخێر ئەدا لەم گشتپرسییەدا، ئەوە تۆڵەنیە لەم حکومەتەی ھەرێمی کوردستان. ئەوە زیان گەیاندنە بەدەوڵەتی کوردی کە ئاشکرایە یەکێک لەپایەکانی دەوڵەت نیشتمانە، واتا کوردستان!\nمن ناڵێم دوای ئەم گشتپرسییە دەوڵەتێکی کوردیی عەیار ٢٤ دروستئەبێ. لەوانەیە دەوڵەتێکی عەیار ١ یش ھەر دروستنەبێو ئەم گشتپرسییە تەنیا بۆ موزایەدەو ھەڵبژاردنی گشتیی داھاتوبێ، ،یا بۆدرێژەدانبێ بەکورسییەکەی بارزانی، یا بۆئەوەبێ ئەو دەوڵەتە بچێتە ژێر باڵی تورکەوە، یا بۆ ھەر مەبەستێکیتر!.. کێشە گەورە ترسناکەکە لەوەدایە ئەگەر دەنگی نەخێر زیاتربێ لەبەڵێ، ئەم ئەنجامانەی بەدوادادێ:\n١- دروسبونی دەوڵەتی کوردی ١٠٠ ساڵیتر دوائەکەوێ.\n٢-ئەبێ، وەک حازم ێاغیە ئەڵێ، ھەر ژێردەسەو خزمەتکاری ئەرەب بین، ئەگینا خائنو سەر بەئیسرائیلین.\n٣- نەک ھەر ناوچە دابڕێنراوەکان، بەڵکو قەوارەکەی ھەرێمیشمان لەدەسئەچێو دەریایەکیش خوێنمان لێئەچۆڕێو شارەکانیشمان وەک موسڵ وێرانئەکرێ. (نەخێرخوازەکان)یش بەتەمای ئەوەنەبن ببنە جێگرەوەی حکومەتەکەی ئێستەی ھەرێم! پەڕوباڵی ئەوانیش ئەسوتێنن وەک ئەوکوردەی بەجلی کوردییەوە پڕوپاگەندەی بۆ ئەتاتورک کردو دوایی بەپێی یاسا لەسێدارەدرا چونکە جلی کوردیی لەبەرکردبو!!\n٤- ھیچ دەزگاو دەوڵەتێکیش لەسەرمان ھەڵناداتێو ئەڵێن خۆیان جیابونەوەیان لەئیراک نەویست، کەواتە ئەوە کێشەیەکی ناوخۆیی ئیراکەو بۆماننیە دەستی تێوەردەین!\nپێشتر لە کورتە وەلام ٢٢ و نوسینی تریشما وتومە: راگەیاندنی سەربەخۆیی، پێویستی بەگشتپرسی نیە.ئەوەتا بەھۆی جاڕدانی ئەم گشتپرسییەوە، گەلێ لایەنی دەرەکیو ناوەکی بونەتە نەیار! بەڵام ئەگەر ئەو گشتپرسییە ھەر کرا. ئەبێ دەنگ بە بەڵێ بدەین. دەوڵەتی کوردی، سەرەتا ھەرچۆنێبێ، وردەوردە بەرەو چاکی ئەچێ، رۆژلەدوایڕۆژ پشتگیریمان زیاترئەبێ، ئابوریمان بەھێزتر ئەبێ، چاکسازیش لەدەوڵەتدا باشتر ئەکرێ نەک لەژێردەستەیەتیو کۆیلەیەتیدا (ئێوە ئەزانن گەندەڵکارە گەورەکان بۆیە تێرنابن چونکە لەنائاگاییاندا خۆیان بەخاوەنی کوردستان نازاننو ھەر چاویان لەوەوەیە لەئاشبەتاڵێکیتردا خۆیان بگەیەننەوە ھەندارانو لەوێ وەک پاشا بژین!!) ئەوەش کەگوایە پیلانێکی تورکیبێ بۆئەوەی ولایەتی موسڵ بخاتەوە سەر تورکیا، خەونێکە ھەرگیز نایەتەدی. نە زلھێزەکان رێگەی ئەوەیئەدەن، نە کوردیش بەوە رازیئەبێ. کەواتە ئەرکێکی نەتەوەییو نیشتمانییە، دەنگ بە بەڵێ بدەین. بەڵام ئەگەر لەدوای گشتپرسییەکەوە تاپێش ھەڵبژاردنە گشتییەکەی پەرلەمانی کوردستان، سەربەخۆییەکە رانەگەیەنرا، ئەوا دەرئەکەوێ گشتپرسییەکە بۆموزایەدەبوەو داواکارم کەس دەنگ بەلایەنەکانی ئەم حکومەتەی ئێستەی ھەرێم نەدا.


جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «وتووێژ:شەوانی وەحشی لەگەڵ ئێمیلی» - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nجیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «وتووێژ:شەوانی وەحشی لەگەڵ ئێمیلی»\nوتووێژ:شەوانی وەحشی لەگەڵ ئێمیلی (دەستکاری)\nوەک پێداچوونەوەی ٢٠:٢٣، ٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠\n١٬٠١٩ بایت زیاد کرا ، ٢ months ago\nوەک پێداچوونەوەی ٠٦:١٩، ٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ (دەستکاری)\nهۆگر صڵاح (لێدوان | بەشدارییەکان)\nتاگەکان: دەستکاریی مۆبایل بە وێبی مۆبایل دەستکاری کراوە دەستکاریی مۆبایلیی پێشکەوتوو\nدوایین پێداچوونەوەی ٢٠:٢٣، ٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ (دەستکاری) (پووچەڵکردنەوە)\nکاک پیرەهەڵۆ، ئینگلیزی لەگەڵ کوردی لێک مەدەرەوە، چونکە ئینگلیزی چەنەها وشەی هەیە من و تۆ هەرگیز نەشمان بیستووە، تۆ دەڵێیت wild + nights واتایی ئەوەیە ببرتە وەحشی شەوان، ئەمە هەڵەیە، لەبەر ئەوەی هەنێک ڕستەی ئینگلیزی لەگەڵ کوردی ناگونجێت، لەسەرەوەش نوسییم، ئێستا بۆ کورد ئەمە مەعنایی نیە بەڵام لەوەیە بۆ ئینگلیز مەعنایی هەبێت، لەلایی کورد ئەبێت بڵێیت وەحشی شەوان لەگەڵ ئێمیڵی یان بڵێیت وەحشی شەوەکان لەگەڵ ئیمێڵی، ئێمە من و سەرچیا و هەریاد لەسەر یەک وشە قسەمان لەسەر ئەم بابەتە کرد، بەڵام بەتەنها من قسەم لەسەر ڕستەکە کرد، بیرت بێت وە دڵنیاشم بیرتە تەنها من و تۆ سەیری ئەم وتارە ناکەین، خوێنەر زۆرە، ئەمانە هەموو ڕونکردنەوەن بۆتۆ کاک پیرەهەڵۆ بێگومان دوژمنایەتی لەنێوانی ئێمە نابێت، سوپاس براکەم، ئەوەی تر لەسەر خۆتە. [[بەکارھێنەر:هۆگر صڵاح|هۆگر صڵاح]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:هۆگر صڵاح|لێدوان]]) ٠٦:١٩، ٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ (UTC)\n:wild ھاوەڵناوە بۆ nights. لە ئینگلیزیدا سەرەتا ھاوەڵناو دێ لە کوریدا پێچەوانە. یانی دەبێتە شەوانی وەحشی.\n:ھەروەھا wild بە کرمانجی دەبێتە ھۆڤ نەک ھۆڤی. ھۆڤ یانی وەحشی و دڕندە (بە ئینگلیزی savage). بەڵام ھۆڤی (یان ھۆڤیتی) یانی وەحشیگەری (بە فارسی توحّش و بە عەرەبی وحشيّة)، دڕندایەتی (بە ئینگلیزی savagery).\n:ھۆڤ لە کرمانجیدا ڕێک بەرامبەری wild نییە. بۆ نموونە لە Wildcatدا ناتوانی بڵێی ھۆڤ. ئەمە دەبیتە کووڤی. لە سۆرانیشدا کێوی.\n:-- [[بەکارھێنەر:Calak|'''چالاک''']] [[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''وتووێژ''']] ٢٠:٢٣، ٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ (UTC)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/wiki/تایبەت:MobileDiff/733618»