سه‌ركرده نوێیه‌كه‌ی گۆڕان گه‌مه‌كه ده‌گۆڕێت – Standard Kurd\nسه‌ركرده نوێیه‌كه‌ی گۆڕان گه‌مه‌كه ده‌گۆڕێت\nلەلایەن ستاندار Posted on ته‌مموز 16, 2017 ته‌مموز 16, 2017 10963 جار بینراوە 1 سەرنج\nقادری حاجی عه‌لی كێیه؟\nقادر حاجی عه‌لی له كوردستان ناوێكی نوێ نییه و زۆربه‌ی میدیاكاران و سیاسییه‌كانی كوردستان ئاشنای پێگه و كاریگه‌ریی ئه‌ون، به‌ڵام ئه‌و لای بیانییه‌كان وه‌ك پێویست ناسراو نییه به هۆی ئه‌وه‌ی زۆربه‌ی كات وه‌ك پیاوی پشتپه‌رده ماوه‌ته‌وه. ئه‌گه‌ر له گوگڵ بۆ زانیاریی به‌دوای پرۆفایلی قادری حاجی عه‌لی بگه‌رێیت كه‌مترین زانیاریی به‌ده‌ستده‌كه‌وێت.\nئه‌گه‌ر نه‌وشیروان موسته‌فا به باوكی دامه‌زرێنه‌ر و خاوه‌نی تیۆری گۆڕان بناسرێت، ئه‌وها قادری حاجی عه‌لی به دابینكه‌ری سه‌رچاوه‌ی دارایی و “سندوقی” پڕ له زانیارییه‌كه‌ی گۆڕان دادەنرێت.\nئه‌و ته‌مه‌نی 60 ساڵه، و دو جار هاوسەرگیریی كردوه، و خاوه‌نی سێ منداڵه. هەڵگریبڕوانامه‌ی به‌كالۆریۆسه له جیولۆجی، و له‌دایكبوی شاری سلێمانییه، ئه‌مه‌ش بۆ لایه‌نگرانی گۆران گرنگه.\nقادری حاجی عه‌لی ئێستا به دوەم به‌هێزترین کەسایەتیی گۆڕان دەناسرێت له‌دوای نه‌وشیروان موسته‌فا. هه‌رچه‌نده ئه‌و ئه‌ندامی دامه‌زرێنه‌ری گۆڕانه، و له رابردوشدا به یه‌كێك له عه‌قڵه “موده‌بیره‌كانی” یه‌كێتیی ئه‌ژمار ده‌كرا، به‌ڵام ئه‌و ئێستا خاوه‌ن هیچ پۆستێكی سیاسیی فه‌رمیی نییه له ناو گۆڕان؛ نه ئه‌ندامی جڤاتی گشتییه و نه جڤاتی نیشتیمانیی، كه دو باڵاترین دامه‌زراوه‌ی بزوتنه‌وه‌ی گۆڕانن. رۆژنامه‌نوسێكی كورد ئه‌و به “سیستانی”ی گۆڕان دادەنێت به‌وه‌ی بێ ئه‌وەی هیچ پۆستێكی سیاسیی هه‌بێت به‌ڵام به‌هێز و خاوه‌ن پێگه‌یه له ناو بزوتنه‌وه‌كه‌دا.\nقادری حاجی عه‌لی دامه‌زرێنه‌ری ده‌زگای زانیاریی یه‌كێتییه، كه ده‌زگایه‌كی هه‌واڵگرییه و له ئێستادا ئه‌م ده‌زگایه یه‌كێكه له دو پایه‌كه‌ی دامه‌زراوه‌ی هه‌واڵگری كوردستان. ئه‌و سه‌رپه‌رشتیار و پلاندانه‌ری میدیای یه‌كێتیی بوه له ساڵاتی 1990 كه ئه‌و كاتانه به سه‌رده‌می زێڕینی ئه‌و میدیایەیە. ئه‌و ئه‌ندامی گروپی ریفۆرمخوازان بو له‌ناو یه‌كێتیی كه نه‌وشیروان موسته‌فا دروستكه‌ری بو، و یه‌كه‌مین ئه‌ندامی مه‌كته‌بی سیاسیی یه‌كێتییه كه خۆبه‌خشانه وازیهێنابێت، ته‌نانه‌ت به‌ر له دروستكردنی بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان. ئه‌و كوڕی خێزانێكی زه‌نگینی سلێمانییه. حاجی عه‌لی باوكی به یه‌كێك له كه‌سه ده‌وڵەمه‌نده‌كانی شاری سلێمانیی ئه‌ژمار ده‌كرێت له سه‌رده‌می خۆیدا. ئه‌و برای هونه‌مه‌ندی ناوداری كوردستان و پێشمه‌رگه‌ی دێرین، محمد جه‌زایه.\nبۆچی قاردی حاجی عه‌لی؟ بۆچی ئێستا؟\nچه‌ندین خاڵی هاوشێوه و جیاكه‌ره‌وه له‌نێوان قادری حاجی عه‌لی و نه‌وشیروان موسته‌فادا هه‌یه كه وا ده‌كات ئه‌و له هه‌ركه‌س زیاتر به‌رچاوتر بێت. هه‌رچه‌نده ئه‌و نه‌وشیروان موسته‌فا به هاوڕێ و “مامۆستا”ی خۆی ده‌زانێت، به‌ڵام جیاوازییه‌كانی له‌گه‌ڵی وایكرد ساڵی 2012 بزوتنه‌وه‌ی گۆران به‌جێبهێڵێت. ئه‌و له‌گه‌ڵ هاوڕێكانی، عوسمانی حاجی مه‌حمود، سالار عه‌زیز، سه‌ڵاح ره‌شید بزوتنه‌وه‌كه‌یان به‌جێهێشت به‌هۆی ناكۆكییان له‌گه‌ڵ نه‌وشیروان موسته‌فا لەسەر چۆنیه‌تیی به‌ڕێوه‌بردنی بزوتنه‌وه‌كه. ئه‌و له‌گه‌ڵ عوسمانی حاجی مه‌حمود هه‌تا جێهێشتنی كوردستان له‌لایه‌ن نه‌وشیروان موسته‌فا له ساڵی 2015، خۆیان له كاركردن له‌گه‌ڵ ئه‌و بزوتنه‌وه‌یه به‌دورگرت.\nهاوشێوه‌ی نه‌وشیروان موسته‌فا، ئه‌و به بونی رابردویه‌كی “پاك” له شاخ و له شار ناسراوه. هه‌روه‌ها به‌هۆی په‌یوه‌ندیی دۆستانه و بایه‌خدانی به میدیا وه‌ك به‌هێزترین كه‌سایه‌تیی سیاسیی بۆ پشتیوانیی میدای ئازاد ناسراوه. به هۆی په‌یوه‌ندیی له‌گه‌ڵ رۆژنامه‌نوسه ئازاده‌كان و دەستگەیشتنی به دۆكیۆمێنتی نهێنیی، زۆرترین به‌ڵگه‌نامه‌ی تایبه‌ت به گه‌نده‌ڵیی، تێوه‌گلانی به‌رپرسان له په‌یوه‌ندیی به به‌عس، و زانیاریی له‌سه‌ر مه‌له‌فی نه‌وت گه‌یاندۆته راگه‌یاندنه‌كان به‌تایبه‌ت راگه‌یاندنی ئه‌هلیی. هاوشێوه‌ی نه‌وشیروان موسته‌فا، ئه‌و دژی رێكکه‌وتنی “ستراتیژی”ی یه‌كێتیی و پارتیییه چونكه ئه‌و پێی وایە ئه‌و رێكکه‌وتنه حیزبەکانی تر له ده‌ره‌وه‌ی ده‌سته‌ڵات ده‌هێڵێته‌وه.\nجیاوازییه‌كانی له‌گه‌ڵ نه‌وشیروان موسته‌فا\nبه‌هۆی بونی جیاوازیی له‌گه‌ڵ نه‌وشیروان موسته‌فا ماوه‌ی چه‌ند ساڵێك له بزوتنه‌وه‌كه دوركه‌وته‌وه. ره‌خنه‌كانی ئه‌و له شێوازی ئیداره‌دانی گۆڕان، ناڕێكخراوه‌یی، و لاوازیی ستراتیژیی میدیایی، و نه‌بونی روئیایه‌كی ئابوریی رون بون. به‌ڵام پێده‌چێت ئه‌و خاوه‌ن توانایه‌كی گفتوگۆكردنی باش بێت. ئه‌و له‌گه‌ڵ هاوڕێكانی، عوسمانی حاجی مه‌حمود، و موسته‌فا سه‌ید قادر، توانیان یه‌كه‌مین رێكکه‌وتنی ئاشتبونه‌وه و پێكه‌وه‌كارکردن له‌گه‌ڵ یه‌كێتیی بێننه ئاراوه، كه دواتر رێکكه‌وتنامه‌ی ده‌باشانی هێنایه ئاراوه، و دواتریش رێكکه‌وتنه‌كه له‌نێوان جه‌لال تاڵه‌بانی، سكرتێری گشتیی یه‌كێتیی، و نه‌وشیروان موسته‌فا ئیمزا كرا.\nپەی‌وه‌ندیی له‌گه‌ڵ حیزبه‌كانی تر\nبه پێچه‌وانه‌ی نه‌وشیروان موسته‌فا، قادری حاجی عه‌لی خاوه‌ن تۆڕێكی فروانی په‌یوه‌ندیی نه‌ك به ته‌نیا له‌ناو گۆڕان، به‌ڵكو له‌ناو حیزبه‌كانی تریشە. سه‌ركرده و به‌رپرسه باڵاكانی حیزبه‌كانی تر زۆر مامه‌ڵه‌یه‌كی تایبه‌تیی له‌گه‌ڵ ده‌كه‌ن به هۆی ئه‌و زانیارییه زۆره‌ی ئه‌و هه‌یه‌تی ده‌رباره‌ی دو گرنگترین مه‌له‌فی كوردستان، ئه‌وانیش مه‌له‌فی نه‌وت و هه‌واڵگرییه. هیچ سه‌ركردیه‌كی تری گۆران، ته‌نانه‌ت نه‌وشیروان موسته‌فاش، خاوه‌نی دەستگەیشتن نییە به‌و زانیارییانە له‌و دو بواره‌دا هێنده‌ی قادری حاجی عه‌لی.\nكاریزماتیک نییه، به‌ڵام پراكتیكیی و رێكخراوه\nیه‌كێك له ره‌خنه‌كانی ئه‌و له نه‌وشیروان موسته‌فا ئه‌وه بو كه كاره‌كانی ناڕێكخراو بون، و هه‌مو كاره‌كانی به‌ته‌نیا ده‌كرد. به‌ڵام قادری حاجی عه‌لی به عه‌قڵێكی بزنسکارانەی به‌هێز و پشتیوانیی داراییی بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان ئه‌ژمار ده‌كرێت له سه‌ره‌تای ئه‌م بزوتنه‌وه‌یه‌وه. به‌ر له دامه‌زراندنی بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان ئه‌و سه‌رپه‌رشتیی میدیای كۆمپانیای وشه‌ی كرد و بنه‌مای كاركردنی كه‌ناڵی كه‌ی ئێن ئێنی داڕشت كه دواتر ئه‌م كه‌ناڵه بویه به‌هێزترین ده‌زگا به ده‌ست بزوتنه‌وە‌كه‌وه بۆ روبه‌ڕوبونه‌وه‌ی هه‌ژمونی میدیایی پارتی وی یه‌كێتیی كه خاوه‌نی چه‌ندین كه‌ناڵ بون. به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا خۆی به‌كه‌می له شاشه‌ی تیڤی و روپه‌ڕی رۆژنامه‌كانه‌وه به‌دیار ده‌كه‌وێت.\nئه‌و په‌یوه‌ندییه‌كی باشی له‌گه‌ڵ هه‌ریه‌ك له سه‌ركرده به‌ته‌مه‌نه‌كانی گۆڕان و نه‌وه‌ی نوێی گۆڕاندا هه‌یه، كه ئه‌مه گرنگه بۆ به‌هێزكردنی یه‌كڕیزیی گۆڕان كه له ئێستادا بۆشایی نێوان ئه‌و دو رەوتە له گه‌شه‌كردن دایه و كاریگه‌ریشی كردۆته سه‌ر ئه‌دای بزوتنه‌وه‌كه.\nئه‌و خاوه‌نی توانایه‌كی به‌هێزی قسه‌كردن و وتاردان نیه، به‌ڵام سه‌ركرده‌ی گه‌نجی زۆری لەگەڵ دایە كه بتوانن له‌گه‌ڵ جه‌ماوه‌ر گفتوگۆ بكه‌ن و ئه‌م بۆشایییه‌ی بۆ پڕبكه‌نه‌وه. كه‌سێكی ساده‌یه، به‌ڵام هاوشێوه‌ی نه‌وشیروان موسته‌فا كه‌سایه‌تییه‌كی كاریزماتیک نییه، به‌ڵام به هۆی توانای دانوستان و ئه‌زمونی زۆری، ده‌توانێت له‌ڕێی رێكکه‌وتنی نوێوه گه‌مه‌ی سیاسیی بگۆڕێت، هاوشێوه‌ی ئه‌وه‌ی له رێكکه‌وتنی ده‌باشان هێنایه ئاراوه، تا راده‌یه‌ك سه‌ره‌تایه‌ك بو بۆكۆتایی هاتن به په‌یوه‌ندیی “دوژمنكارانه‌ی” یه‌كێتیی و گۆڕان.\nله كوردستان ورده ورده رۆڵی تاك-سه‌ركرده و سه‌ركرده‌ی كاریزماتیک به‌ره‌و پوكانه‌وه ده‌ڕوات. له ئێستادا زۆرینه‌ی کورسییەکانی پارلەمان و به‌شی زۆری پۆسته وه‌زارییه‌كانی كوردستان له‌لایه‌ن نه‌وه‌ی نوێوه كۆنترۆڵ كراون. سه‌ركرده گه‌نجه‌كان ده‌توانن باشتر له‌گه‌ڵ ده‌نگده‌ر و نه‌وه‌ی نوێ په‌یوه‌ندیی دروستبكه‌ن و وه‌ڵامده‌ره‌وه‌ی داواكارییه‌كانیان بن وه‌ك له سه‌ركرده به‌ته‌مه‌ن و شۆڕشگێڕه‌كان. بۆیه سه‌ركرده نوێیه‌كه‌ی گۆڕان، قادری حاجی عه‌لی، ده‌توانێت به كۆكردنه‌وه‌ی نه‌وه‌ی نوێ و سه‌ركرده به‌ته‌مه‌نه‌كان باشتر روبه‌ڕوی پلانه‌كانی داهاتوی پارتیی و یه‌كێتیی ببێته‌وه، زیاتر رۆڵی پێشه‌نگ بدات به سه‌ركرده گه‌نجه‌كان كه رۆڵی كاریگه‌ر ببینن وه‌ك داینه‌مۆی سه‌ره‌كیی ئه‌م بزوتنه‌وه‌یه.\nدۆستی بازاڕ و میدیای ئازاد\nمیراتی خانه‌واده‌كه‌ی له بازرگانیكردن و شاره‌زایی له دۆخی بازاڕی كوردستان ئه‌و ده‌رفه‌ته‌ی به ئه‌و داوه كه به‌باشیی له دۆخی ئابوریی هه‌رێمی كوردستان تێبگات، به‌تایبه‌ت هه‌ردو كه‌رتی نه‌وت و وه‌به‌رهێنان. هاوڕێكانی و كه‌سه نزیكه‌كانی ئه‌و به یه‌كێك له هانده‌ره سه‌ره‌كییه‌كانی په‌ره‌پێدانی كه‌رتی نه‌وت ئه‌ژمارده‌كه‌ن له كوردستان. به هۆی په‌یوه‌ندییه‌كانی توانی هانی كۆمپانیای وێسترن زاگرۆس بدات تا وه‌به‌رهێنان له كه‌رتی وزه‌ی كوردستان بكات. پاشان كارئاسانی بۆ هاتنی كۆمپانیای دانه‌غاز بكات بۆ كوردستان. ئه‌و باوه‌ڕی به بازاڕێكی كراوه و رو له بازرگانییه به‌ڵام دژی ئه‌وه‌یه كه بازاڕ له‌لایه‌ن كۆمپانیا حیزبییه‌كان قۆرخبكرێت و ده‌رفه‌تی كێبڕكێ نه‌مێنێت. هه‌ندێك رایان وایه هه‌ر بۆ ئه‌م مه‌به‌سته و به‌هۆی ده‌ستڕاگه‌یشتنی به داتا و زانیاریی له‌سه‌ر دۆخی ئابوریی و بازاڕی كوردستان، قادری حاجی عه‌لی توانیویه‌تی چه‌ندین به‌ڵگه‌نامه دزه‌پێبكاته ناو میدیاكان به‌تایبه‌ت میدیای ئازاد بۆ ئه‌وه له‌م رێگه‌یه فشار بۆ سه‌ر به‌رپرسه‌كانی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان زیاتر دروستبكات. ئه‌و پێیوایه بونی ئه‌م فشارانه له میدیاكانه‌وه كاریگه‌ریی هه‌بوه له زیاتركردنی شه‌فافیه‌ت له حوكمڕانی هەرێمی كوردستان و دروستبونی فشاری خه‌لك بۆ ئه‌وه‌ی ده‌رفه‌تی زیاتر بۆ بازرگانیكردنی كه‌سانی تر دروستببێت.\nپه‌یوه‌ندیی له‌گه‌ڵ ئه‌مریكا\nپه‌یوه‌ندیی له‌گه‌ڵ وڵاتانی رۆژاوا ره‌نگه خاڵی لاوازی قادری حاجی عەلی بێت. به هۆی ئه‌وه‌ی وه‌ك پیاوی پشت-په‌رده له گۆڕاندا كاریكردوه و به‌ده‌گمه‌ن له كۆبونه‌وه فه‌رمییه‌كانی گۆڕان له‌گه‌ڵ به‌رپرسانی ئه‌مریكیی به‌دیاركه‌وتوه. به‌ڵام ئه‌و باوەڕی وایه بونی په‌یوه‌ندییه‌كی به‌هێز له‌گه‌ڵ ئه‌مریكا بۆ كوردستان زۆر گرنگه نه‌ك ته‌نیا بۆ دۆخی ئاسایش، به‌ڵكو بۆ به‌ره‌وپێشبردنی دیموكراسیی. بۆ ئه‌م مه‌به‌سته له چوارچێوه‌ی پێداچونه‌وه به دامهوده‌زگاكانی گۆڕان، ئه‌و به‌نیازه په‌یوه‌ندییه دیپلۆماسییەکانی گۆڕان دابڕێژێته‌وه به شێوه‌یه‌ك بتوانێت په‌یوه‌ندیی له‌گه‌ڵ وڵاتانی رۆژئاوا زیاتر به‌هێز بكات. ئه‌و ده‌یه‌وێت په‌یوه‌ندیی له‌گه‌ڵ ئه‌مریكا و وڵاتانی رۆژئاوا ته‌نیا له‌گه‌ڵ حكومه‌ت نه‌بێت به‌ڵكو رێكخراوه‌كان، ناوه‌نده‌كانی بیركردنه‌وه و وڵاتییان په‌ره‌یپێبدرێت. بیرۆكه‌ی ئه‌وه‌ی هه‌یه كه سود له توانا و په‌یوه‌ندیی كوردانی ده‌ره‌وه وه‌ربگرێت بۆ به‌هێزكردنی په‌یوه‌ندییه نێوده‌وڵه‌تییه‌كانی گۆڕان. هه‌روه‌ها په‌یوه‌ندی زۆر باشی ئه‌و له‌گه‌ڵ به‌رهه‌م ساڵح، جێگری دووه‌می سكرتێری یه‌كێتیی، ره‌نگه هاوكاریی بكات تا زیاتر به ده‌ره‌وه بناسرێت.\nپه‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ یه‌كێتیی و پارتیی\nقادری حاجی عه‌لی دارێژه‌ری رێكکه‌وتنی ده‌باشان بوه و پشتیوانیی به‌شداریكردنی گۆران بو له كابینه‌ی هه‌شت. ئه‌و له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی په‌یوه‌ندییه‌كی ئاشتییانه له‌گه‌ڵ هه‌ریه‌ك له پارتیی و یه‌كێتیی هه‌بێت. بۆ ئه‌م مه‌به‌سته ستراتیژی میدیای بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان داده‌ڕێژێته‌وه به شێوه‌یه‌ك كه كار له‌سه‌ر په‌ره‌پێدانی دونیابینیی گۆڕان بكات له‌م قۆناغه‌دا. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا ئه‌و به‌ته‌واوی باوه‌ڕی به‌وه‌یه كه سیستەمی پارله‌مانیی له كوردستان بچه‌سپێت، و سیستەمی لامه‌كه‌زیی ئیداریی به‌ته‌واوه‌تی پیاده‌بكرێت كه له‌مه‌دا هه‌مان بیروڕای نه‌وشیروان موسته‌فای هه‌یه. به‌ڵام ئه‌و ده‌یه‌وێت كۆتایی به‌و ده‌نگۆیانه بێنێت كه گۆڕان مه‌به‌ستی دروستكردنی هێزی چه‌كدار و راپه‌ڕینی هه‌بێت، به‌ڵكو ئه‌و ئێستا كار بۆ دروستكردنی به‌ره‌یه‌كی نوێ و هێنانه ئارای دۆخی سیاسیی كراوه‌تر ده‌كات كه تێیدا كۆتایی به به‌ره‌ی ته‌قلیدی دو حیزبیی و یان سێ حیزبیی بێت. ئه‌و ئێستا به فریادڕه‌سی نوێی گۆڕان دادەنرێت و ره‌نگیشە ئه‌مه هاوكاریی بكات كه هه‌ریه‌ك له پارتیی و یه‌كێتیی بیانه‌وێت قۆناغێكی نوێ له‌گه‌ڵ بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان ده‌ستپێبكنه‌وه و هه‌رێمی كوردستان له ئه‌گه‌ری روبهڕو‌بونه‌وه‌ی توندوتیژیی ناوخۆیی به‌دور بگرن.\nبزوتنەوەی گۆڕان قادری حاجی عه‌لی\nبڵاوکراوەی پێشووخـوڕافەی (زانسته‌كانی فه‌رمووده)\nبڵاوکراوەی نوێترد. کەمال میراودەلی: ڕیفراندۆم هیچ مەرجی دەستووریی، یاسایی، نێونەتەوەیی تێدا نییە\nته‌مموز 20, 2017 له 11:37 am\nمن ئێستە ئەم پیاوەم ناسیوە ،بەڵام ئەوە ئەزانم ،کە پێویستی ژیانی نەبووە کە بەتەمای حزب بێت بیژیێنێ،بۆ خزمەتکردنی کوردستان چوەتە شاخ ،کە ئەمانە زۆر کەمن،هەریەک بە دەردێکەوە ڕۆیشتوەو ئێستە کوردایەتیمان پێ ئەفرۆشن.،\nکەواتە شیاوە بۆ سەرکردایەتی گۆڕان، بێگومان خەڵکیش پشتگیری تەواوی ئەکەن.\nPosted on ئایار 10, 2020 0 264\nPosted on ئایار 14, 2020 0 1106\nوەڵامێكی توند لە یەكێتیەوە بۆ پارتی ” ئەم تۆنی قسەكردنە هی رەوتێكە لەناو پارتی”\nPosted on ئایار 19, 2020 0 8389\nمامۆستایانی ناڕازی بۆچی ؟\nPosted on ئایار 23, 2020 0 268\nئاشكرابونی هەوڵێكی ئەنجومەنی نوێنەران لەبارەی ناردنی 400 ملیار دینارەكە\nPosted on حوزه‌یران 1, 2020 0 2033


یه‌كخستنه‌وه‌ى عێراق له چوار فیدراڵیه‌تدا\nماڵپه‌ری پۆله‌تیك 2020.11.10 05:03 PM\n270 جار خوێندراوەتەوە\nلە ١ی ئایاری ٢٠٠٦دا جۆ بایدن و لەزلی گێڵب پرۆژەیه‌کیان لە نیویۆرک تایمزدا دەربارەی فیدراڵیزەکردنی عێڕاق بڵاوکردەوە. دوای سەرکەوتنی بایدن لە هەڵبژاردنەکاندا، جارێکی تر پرۆژەکەی بووە جێگای مشتومڕی سۆشیال میدیای کوردی. لەمیانەی مشتومڕەکەدا سێ هەڵەی زەق رەواجی پێدەدرێت، هەوڵ دەدەم ئەو سێ هەڵەیە راست بکەمەوە.\nپرۆژەکەی بایدن بۆ دابەشکردنی عێڕاقە بەسەر سێ وڵاتدا.\nئەم تێگەییشتنە تەواو پێچەوانەی پرۆژەکەی بایدنە.\nبایدن چی دەڵێت؟\nـ پرۆژەکەی بەناوی "یەکێتی لە رێگای ئۆتۆنۆمیی لە عێڕاق"ە. ناوەرۆکی پرۆژەکەشی رێک رەنگدانەوەی ناونیشانەکەیەتی.\nـ پرۆژەکە لە پێنج بڕگە پێک هاتووە، هەموو بڕگەکان پێداگری لەسەر بە فیدراڵیزەکردنی عێڕاقە نەک دابەشکردنی.\nـ پرۆژەکە بە ئەزموونی کۆسۆڤۆ و رێککەوتنامەی دایتۆن دەست پێدەکات کە جۆرێک لە خۆسەری دایە سربی و ئەلبانی و کرواتی و بەمجۆرە هەم کۆتایی بە شەڕ و ماڵوێرانی هات و هەم کۆسۆڤۆش بەیەکگرتوویی مایەوە.\nـ بەهەمان شێوەی کۆسۆڤۆ پرۆژەکە داوای چوار هەرێمی فیدڕاڵی بۆ عێڕاق دەکات، کوردستان و ناوچە سوننی و شیعیەکان لەگەڵ بەغداش وەک هەرێمێکی هاوبەش.\nـ پاراستنی سنوور و پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان و ئیدارەی نەوت دەداتە بەغدا و باقی دەسەڵاتەکان بۆ ئەو سێ هەرێمە جێدێڵێت.\nـ پرۆژەکە ئاماژە بە یاسای فیدڕاڵی دەستوری عێڕاقیش دەکات.\nـ بۆ ناوچە کێشە لەسەرەکان داوای هێزی نێونەتەوەیی دەکات بۆ جیاکردنەوەی ناوچەکان.\nـ باقی پرۆژەکەش رۆڵ و ئەرکی ئەمریکا دەستنیشان دەکات.\nبەمجۆرە، پرۆژەکەی بایدن دابەشکردنی عێڕاق نییە بۆ سێ وڵات، بەڵکو دابەشکرندییەتی بۆ چوار فیدڕاڵی سوننە و شیعە و کوردستان و بەغدا، تەنانەت، لە وەڵامی رایان کرۆکەر سەفیری پێشوی ئەمریکا لە عێڕاق کە گوتبووی بایدن دەیەوێت عێڕاق دابەش بکات بە توندی بەرپەچی دەداتەوە.\nبایدن دەسبەرداری پڕۆژەکەی بووە.\nئەمە یەکێکی ترە لەو هەڵانەی هەندێک نوسەری کورد. لەراستیدا یەکێک لە گەورەترین کار و پرۆژە جوانەکانی بایدن دەرهەق بە عێڕاق بە یاساکردنی پرۆژەکەی بوو.\nـ بایدن لە ٢٦ی ئەیلولی ٢٠٠٧ پرۆژەکەی بردە سێناتی ئەمریکا و وەک بڕیارێکی پابەند نەبوو لە لایەن سێناتەوە بە دەنگی ٧٥ سێنات و نارەزایی ٢٣ سێنات و دەنگنەدانی دوو سێنات تێپەڕێندرا.\nـ بڕیارەکەی سێنات هەمان پرۆژەکەی بایدنە.\_\nگەورەترین رێگر لە بەردەم پرۆژەکەی بایدندا سوننەکانی عێڕاق بوون كه هێشتا ئومێدی سەپاندنەوەی دەسەڵاتیان بەسەر عێڕاقدا لە دەستنەدابوو\n🔻 هۆکاری جێبەجێ نەکردنی بڕیارەکە، لە کاتی خۆیدا:\nـ ئەو ٢٣ سێناتەی دژی بوون هەموویان کۆمارییەکان بوون و بەهەمان شێوە جۆرج بۆشیش لە کۆماریەکان بوو.\nـ جۆرج بۆش پێویستی بە سەرکەوتنێک بوو، ئەم پرۆژەیەش سەرکەوتنەکەی بۆشی لە کەدار دەکرد.\nـ لەو سەردەمدا گەورەترین رێگر لە بەردەم پرۆژەکەی بایدندا سوننەکانی عێڕاق بوون و هێشتا ئومێدی سەپاندنەوەی دەسەڵاتیان بەسەر عێڕاقدا لە دەست نەدابوو.\nپرۆژەکەی بایدن لەبارچووە و کۆتایی هاتووە. ئەم تێگەییشتنەش هەڵەیە، لەبەر ئەم هۆکارانە.\nـ ئەو بڕیارانەی لە لایەن سێناتەوە دەردەچن، مەرج نییە دەسبەجێ جێبەجێکرێن، بەڵام هەمیشە وەک پلانی B و لەکاتی خۆیدا پەنای بۆ دەبرێت.\nنزیکترین نموونە یاسای رزگاری عێڕاقە کە کۆنگرێسی ئەمریکی لە ٢٩ی ئەیلولی ١٩٩٨دا دەری کرد. بە گوێرەی بڕیارەکە، ئەمریکا دەبێت رژێمەکەی سەدام بڕوخێنێت و رژێمێکی دیموکراتی لە جێگای دابنێت. هاوشێوەی پرۆژەکەی بایدن پرۆژەی رزگارکردنی عێڕاقیش وەک پلانی B مامەڵەی لەگەڵ کرا. بەڵام دوای پێنج ساڵ لە ٢٠٠٣ دا جێبەجێ کرا. جۆرج بۆش پرۆژەی رزگارکردنی عێڕاقی ١٩٩٨ی وەک ئەساسێک بۆ داگیرکردن/رزگاردنی عێراق بەکار هێنا.\n🔻ئێستا زەمینەی جێبەجێکردنی پرۆژەکەی بایدن لە ئارادایە، چونکە:\nـ بایدن، خاوەنی پرۆژەکە، چاوەڕوانی وەرگرتنی کلیلی کۆشکی سپی دایە.\nـ سوننەکانی عێڕاقیش دەمێکە کەوتوونەتە جمووجۆڵی دامەزراندنی هەرێمێکی فیدڕاڵی.\nـ ئەمریکای کۆمارییەکانیش چەند جارێک هەڕەشەی نەک هەر کشانەوەی سەربازەکانیان بەڵکو باڵوێزخانەکەشیان لە عێڕاق کردووە.\nگرنگترین فاکتەر لە ئێستادا بۆ جێبەجێکردنی پرۆژەکەی بایدن لۆبییەکی بەهێزە، هەڵبەت دوای دەسبەکاربوونی بایدن


کۆیلەی تەکنەلۆژی .. شاشەی گەردونیی مرۆڤی دوای هەقیقەت » پێگەی تۆڕی میدیای عێراقی\nو/ صباح کوردستان\nجیهان لەساتی خەلەلێکی گەورەدایە، گومان لەمەدا نیە، ئەمەش هۆی زۆرە، هەندیکیان ئایدیۆلۆژیین؛ ئایدیۆلۆژیا دینێو زەمینییەکانی سەرفرازبوون سەرسمیان داوە، بەڵام وەک هەندێک بۆی دەچن، هێشتا نەمردوون. تا ئێستا تارماییەکانیان زەینەکان شلوێ دەکەن. چاوبرسێتی بازاڕە گەورەکان، ئابورییە جوگرافیاو کۆمەڵگا بەزێنەکان، هەژمونی لۆژیکی هێزی ئابوریی‌و سەربازیی (تا ئاستی شەقاوەیەتی) و زاڵبوونیان بەسەر هێزی ڕەوشت‌و مەیلە مرڤدۆستانەکان لەهزرو کارو پەیوەندییەکانی نێوان دەوڵەتان‌و لەناو کۆمەڵگا گەورەو بچووکەکاندا؛ هەموو ئەمانە هێزەکانی خراپەیان لەلۆژیکی هێزدا بەرهەڵدا کردووە، دەستیان دەگاتە ئەو ناوچانەش کە تا ئەم نزیکانە لە خراپەکارییەکانی بەدوور بوون.\nئەوەتاین لەسەر خاکی تەکنەلۆژیای ئەفسوناویی لە جیهانی دوای پیشەسازیدا، هەموو شت قابیلی گۆڕان‌و جیاوازبوونە، گۆڕان لە چاوتروکاندن خێراترە. ئێمە کە جارێک لەکتیبی "نەتەوەی عەرەب" و جارێکی تر لە "هەزارو یەکشەوە" هاتوینەتە دەرەوە، چۆن بیر لەخۆمان بکەینەوە؛ لەجیهانێکدا نەخشەکانی زۆر گۆڕاون، ئەو نیشانەو هێمایانەی لێ کەوتووە کە واماندەزانی نەمرن. لەسەر داروپەردووی ئەو نەخشەیە کۆمەڵێک بۆچوونی جیاواز لەدەرگای ئەقڵ دەدەن، باوەڕەکان لەق دەکەن، بگرە دەیانڕووخێنن وەک بڵێی دینێکی تازە بەڕێوەیەو کەس بەرەنگاریی بۆ ناکرێت.\nئەمە جیهانی پاش تەکنەلۆژیایە، پاش ڕاست‌و چەپ، خۆرەڵات‌و خۆراوا، بەڵکو پاش خودی هەقیقەتە. ئێمە لەساتی تەکنەلۆژیایەکداین کە بەرەو لوتکەی جیهانی ژوور جوگرافیا مل دەنێت، لەوێ چارەنوسی مرۆڤەکانی خۆرەڵات بەر چارەنوسی خۆراواییەکان دەکەوێت، هەسارەکەمان دەبێتە تۆپێکی گڕگرتوو کە لە خولگەی ناماقووڵدا بەرەو ئایندەیەکی نەزانراو دەسوڕێتەوە.\nلەجیهانێکی ئاوادا، چۆن دەتوانین ململانێی مرۆیی بخوێنینەوە، لەکاتێکدا خودی هێزە بەگژیەکداچووەکان سروشتێکی ئاڵۆزو بەقووڵاچوویان بۆ دروست بووە. پێویستیی بە کەشفکردن‌و خوێندنەوە هەیە، بە زمان‌و زاراوەی نوێ تا پێناسەی بکەن. ئەگەر ئێستا پرسیارە جەوهەرییەکە ئەمە بێت: جیهان بەرەو کوێ دەڕوات؟ ئەوە پرسیاری جەوهەریتر بۆ ئێمە ئەوەیە: چۆن بیر لە ئێستاو ئایندەمان بکەینەوە، لەکاتێکدا خەریکین دەڕوانینە دروستبوون‌و خۆ دروستکردنەوەی مەتەلەکان لەسەر تابلۆی زەبەلاحی تەکنەلۆژیای جیهان؟ لەسەر ئەو شاشە گەردونییە، ئەوەی دەردەکەوێت‌و پەرش دەبێتەوە، بۆ ئەوەیە کە لەوێنەی نوێدا دەربکەوێتەوە. ئێستا هەسارەی زەوی لەناو شتە زۆر واقیعییەکاندا، بەدەست مەتەڵێکەوە گیری خواردووە کە بەهۆیەوە هەقیقەتی شتەکان داخراون و سروشتی مرۆیی فڕێدراوەتە ناو بۆشاییەکەوەو نیشانەکانی لێ بزر بووەو قورسایی‌و کێشی نەماوە. هەقیقەتەکان بوونەتە پارچەی وەهم لە کەلـلەی خەڵکانێکدا کە پڕێتی لە دێوەزمە.\nلەسایەی ساتەوەختێکی جیهانیدا کە تێیدا بیرۆکەی ڕاست‌و چەپ درزی تێکەوتووە، ئەوەی ڕوویدا.. ڕوویداو بەردەوامیشە لە ڕوودان؛ وادیارە جیهان پێویستی بە هزری نوێیە تا وەڵامی پرسیارە ئایندەییەکان بدەنەوە، کە لە پرسیارە پوواوەکانەوە سەریانهەڵداوە. کەچی لەبری دەرکەوتنی ئەم هزرانە، تەکنەلۆژیا دەرگای درنجی ڕەگەزپەرستی‌و فاشیزمی کردەوە تا سەرلەنوێ ملەقوتە بکات، هەڕەشە لەجیهان بکات، خراپتر لەوەی پێشترو بەتایبەتی لە نیوەی یەکەمی سەدەی ڕابردوودا کردوویەتی‌و بەهۆیەوە دوو جەنگی گەورە ملیۆنەها مرۆڤیان هاڕی.\nئەوەتا دیسان تەکنەلۆژیا دەماندوێنێت‌و دەیەوێت فریومان بدات. بە ڕووکەش گوتارەکەی هیچ لە زبریی‌و ناقۆڵایی "برا گەورە"کەی ناو کتێبەکەی ئۆروێل ناچێت، بەڵام هەمان پلان‌و زۆرێک لە تەکنیکە سەمەرەکانی ئەوی هەیە. ئێستا پرسیارەکە ئەمەیە: ئێمە چین جگە لەکۆمەڵێک دیلی نمونەیی بۆ پەرەسەندنێکی تەکنەلۆژیی تۆقێنەر، کە زۆر خێراو سەرسوڕهێنەرە، دەرفەتی تێڕامان لەوەی مرۆڤ لەم تاودانە خێرایەی ناو جیهانە تەریبەکان چی لەدەست دەچێت، بۆ بەرهەمهێنەرانی‌و بەکاربەرانی ناهێڵێتەوە؛ ئەم خێراییە مرۆڤی نامۆ کردووەو دەسەڵاتی لێ بڕیوەو گۆڕیوێتی بۆ "مرۆڤی بەدینەهاتوو" واتە کۆیلەی تەکنەلۆیا. هەروەها پرسیارەکە ئەوەشە کە ئایا ئێمە لە حاڵی پاشەکشەکردنی بەهاکانداین کە مرۆڤ دەگەڕێنەتەوە بۆ "سەردەمانی زووتر"، یان لە ساتێکداین کە تێیدا ئاگایی مرۆڤ لە ئێستای خۆی تێپەڕیوەو مرۆڤ بەرەو ڕووبەرە کراوەکان دەبات؟\nئەمڕۆ، هەموو شتێک تەماوییە، بەو پرسیارە گەورانەشەوە کە هوشیاریی شارستانێتیان پێکهێناوە. ئێمە لە ساتی نشوستیداین، نشوستیی هەموو ئەو هزرانەی باوەشمان پێداکردبوون، ئەمانە هەموویان دواترەکانیان بەرهەمهێناوە وەک دوای "ڕاست" و دوای "چەپ"، دوای "خۆرەڵات" و دوای "خۆراوا". ئیتر هزرە گشتگیرەکان، ئاسمانیی بن یان زەمینی، هەموویان ڕمان و بۆشایی گەورەیان جێهێشت. وتەزاکان‌و پێچەوانەکانیان داڕمان. ئەوەتا جیهانی سەراسیمەو دۆش داماو دیسانەوە دەبێتەوە بە مەتەڵێکی قورس و دانیشتوانی سەر ئەم هەسارەیە دیسان پێویستییان بە هەڵهێنانی مەتەڵەکە دەبێت.\nکەواتە با ڕێکبکەوین لەسەر ئەوەی جیهان لە ژانێکی زەحمەتدایە، دەبێت مرۆڤ دەرچەیەکی ڕزگاربوونی هەبێت، تەکنەلۆژیا بەتەنها وەڵامەکەی لا نیە، مەسەلەکە هەر ئەوەندە نیە پێوەست بێت بە پێشکەوتنی زانستی، یان زلهێزەکانەوە، بەڵکو پێوەستیشە بەو نەتەوانەی چەوسێنراونەتەوەو پەراوێزخراون، ئەمە بەسەر ئێمەدا وەک نەتەوەیەکی خاوەن ڕابردووی کۆن بەهێزو ئیستای لاواز کە یان ئەوەتا بە ئاگری دواکەوتن‌و ستەمکاری دەسوتێت، یاخود لەناو جیهاندا وێڵ دەبێت.\nجوگرافیای عەرەب گرنگییەکی زۆری هەیە، سامانیان زۆرە، ئەمەش یەکێکە لەو نەفرەتانەی لە سەردەمی نوێدا پێیانەوە لکاوە، بەڵام ئەمەندە بەس نیە، پێویستە دەسبەرداری وەهمەکانی ڕابردوو ببن، لە غەفڵەتی خۆیان بێدار ببنەوە، کە زۆری کێشاوە، تا بوونی خۆیان بپارێزن‌و بەشداریی بکەن لە دروستکردنی ئایندەدا.\nئەو ململانێ‌و شەڕو شۆڕانەی لە جیهاندا ڕوودەدەن، هەرگیز لەو ئەنجامە کارەساتاوییانەی چەقبەستنی هزریی مرۆڤایەتی بەدەر نیە. ئەوەی لە کۆمەڵگا حەرەبییەکانیشدا، بەتایبەتی لە خۆرەڵاتی عەرەبی ڕوودەدات، بەشێکی زۆری ئۆباڵەکەی لەپاڵ ستەمکارەکاندا، لەئەستۆی ئەو دەستەبژێرە ڕۆشنبیرەشە کە بوێریی هزریی‌و ئاکاریی بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی واقیع نەبووە، لەسایەی ململانێیەکی لاسەنگدا لەنێوان هێزەکانی ڕابردوو و هێزەکانی ئایندەدا، هیچیان پێ نەکراوە.\nئێمە ئەمڕۆ باجی هەڵە کەڵەکەبووەکانی هێزە کۆمەڵگاییەکانی ناو ئەو وڵاتانە دەدەین کە دەستەبژێری فەرمانڕواو دەستەبژێری ئۆپۆزیسیۆنیش ملکەچبوون بۆ کۆمەڵێک هێڵ کە زلهێزەکان لەماوەی جەنگی سارددا بۆیان کێشاون، کە تا ئێستاش دەستاڕەکانیان دەمانهاڕن. ئێمە ئەگەر ئیرادەی بیرکردنەوەی ئازادو کاری داهێنەرانەی دەستەجەمی و تاکانەمان نەبێت، ئەگەر مرۆڤی ئێمە باوەڕی بە گرنگیی پاراستنی خاسییەتە تایبەتەکانی خۆرەڵاتیبوونی خۆی نەبێت‌و بەسەر هەرچوارلای جیهان و کەلتورو ڕۆشنبیرییەکانیدا نەکرێتەوە، ئەوە نابینە خاوەنی کۆمەڵگای وەها کە بتوانێت لەژێر هەتاوی سەردەمدا بژی، ناتوانێت نەتەوەیەک بێت شایستەی کەلەپورەکەی خۆی بێت، کێبڕکێی نەتەوە خاوەن خواستە شارستانێتییەکانی تری پێ بکات.\nزاراوەی چەپ و ڕاست مێژوویەکی زانراویان هەیە. لای ئێمە بە زاراوەیەک دەبینرێت کە لە دەرەوە دراوەتە پاڵ کەلتوری هزریماندا. بۆیە تا ڕادەیەک وەک زاراوەیەکی مۆلەق و فشەڵ ماوەتەوەو مانایەکی وای نیە کە وەربگێڕدرێت بۆ واقیع. لەهەموو حاڵەتێکدا، دەبێت دان بەوەدا بنێین کە ئەم زاراوەیە داڕزاوەو لەوانە هەر بە تەواوەتی لەناو چووبێت. نە چەپی جیهانی عەرەبی چەپە، نە ڕاستیش لای خۆیەوە ڕاستە. بەڕاستی پێویستە سەرلەنوێ پێناسەی نوێ بۆ زاراوەو چەمکەکان بکەین، تا خەڵک لەم وێڵی‌و پشێوییەی وتاری سیاسی‌و هزریی ئێستامان قوتار ببن.\nبەچەپ و ڕاستدا ئەم دوو زاراوەیە نەماون. بینیشمان چۆن سەرکردەی جیهانی دەرکەوتن خۆیان سەر بە جوڵانەوەو پارتەکانی چەپ بوون، بەڵام لە ململانێی جیهانیدا رەوتێکیان گرتۆتە بەر کە تایبەت بوون بە ڕاست، لەوانیش ڕاستڕەوترو وەحشیتر بوون، وەک نمونەی تۆنی بلێر لە بەریتانیا.\nهەندێک سەرکردەی جوڵانەوەی ڕاستڕەوانەشمان بینیوە، وەک مێرکلی ئەڵمانی، بەڵام بەشێوەیەکی زۆر میانڕۆیانەتر ڕەفتاری کردو لەململانێ جیهانییەکاندا زۆر مرۆڤانەتر بوو، بەرامبەر ئەو کارەساتانەی ئێخەی مرۆڤیان گرتووە، نەرمتر بووە، بەتایبەتی لە ناوچەی خۆرەڵاتی عەرەبی، بەتایبەتی ڕەفتاری بەرامبەر ئەوانەی لە جەنگەکان هەڵاتوون. بۆیە پێویستە دیسانەوە پێناسەی ئەو چەمکانە بکەینەوە کە ئەم دوو زاراوەیە لەخۆیانی دەگرن.\nجیهان لە قۆناغێکی نیگەرانیی زۆری هزری‌و ڕۆحیدایە، ئەگەر ئەو چاڵە گەورەو تۆقێنەرەی نێوان هزرو ویژدان پڕ نەکرێتەوە، ئەوە مرۆڤایەتی وەک کۆمەڵ و وەک تاکیش خۆی نادۆزێتەوە. ئیمڕۆ هزر لەبەردەمی پرسیارەکانی ویژداندا دەستەوسانە، مادام مرۆڤی سەردەمەکەمان تێوەگلاوەو هێز و چاوبرسێتی‌و خۆپەرستی بەسەریدا زاڵ بوون کە کۆمەڵگای بەکارهێنان سەپاندوونی. ویژدان ئاوێنەیە. بەڵام مەسەلەکە پێویستیی بە پەروەردەیەکی ڕۆحیی نوێیە، ئاگاییەکی بە بەهاکانی شارستانێتی دەوێت، تا لەوێوە بەهاکانی هاوکاری‌و بەشداریی بەکاربهێنین، کە مرۆڤ لەوانە زیاتری نیە، لەگەڵ ئەوەشدا لەنێوان مرۆڤەکاندا کەسانێک هەن کە بەشدارن لە وێرانکردنی ئەم هەسارەیەدا.\nبەڵێ، جیهان نمونەیی نیە، زلهێزەکان لەبەردەم وشەکانی داناییدا چۆک دانادەن، بەڵام نابێت ئەمە ئێمەی بیرمەندو ڕۆشنبیرو خوێنەوار سارد بکاتەوە لە بەردەوامیدان بە بیرکردنەوەو گەڕان و کارکردن بۆ نەهێشتنی خراپەکارییەکانی سەر زەوی، ئیتر سەرچاوەکەی هەرچی بێت. مادام گەیشتوینەتە ئەوەی زەمانی تەکنۆلۆژیا ئاینێکی نوێیەو جێگەی ئایدیۆلۆژیا ڕووخاوەکانی گرتۆتەوە، دەیەوێت کورسی ئاینەکانیش داگیربکات، بەجۆرێک لەم سەر زەمینەدا تەنها ئەوە دەمێنێتەوە کە سودی بۆ خەڵک هەیە.\nهیچ داناییەک لەوەدا نیە کە دژی پەرەسەندن بین، چونکە یاسای ژیانە، شتێکی لۆژیکی نیە وا ئەندێشەی زانست بکەین کە باوەڕدارە یان کافرە، چونکە زانست سەرچاوەکەی هەرچی بێت، ئەوە هەر زانستە، دەبێت ئەو ئاماژە مەزنە بکەینە ڕێنمامان کە دەڵێت "بەدوای زانیندا بڕۆن ئەگەر لە چینیش بێت." مادام دانایی زانست و هزر زانستە، بۆیە دانایی لەوەشدایە کە لە دورترین شوێنەوە پەیدای بکەین.\nهزرێکی نوێ، لەسایەی جیهانێکی بەردەوام گۆڕاودا. ئایا ئەمە داواکارییەکی واقیعییانەیە؟ یاخود وەهمی ناو پەرستگاکان پێڕەو بکەین کە دەمانبەنە پاشەکانەوە: پاش واقیع و پاش مرۆڤ.\nڕینە جیرار.. لە توندوتیژیی پیرۆزەوە بۆ توندوتیژیی نادینی\nئافرەت ... خاتونی شارستانێتییەکانی سەرەتا\nدۆزەخ یان بەهەشتی گومان؟


چرای ماڵانە قاسملوو\nعەلی بداغی 6 / 7 / 2019\nسی ساڵە قاسملووی ڕێبەرمان بەجێی هێشتووین، بەڵام کۆڵان و شەقامەکانی شار هەر وا پڕن لە ناوی ئەو. سی ساڵە قاسملووی ڕێبەریان بە دەستی غەدر و تاوان لێ ستاندووین، بەڵام ئەوان ئێستاش زراوچووی پیلانی نگریسیانن و؛ لای ئێمەش ڕۆژ نییە قاسملوو لەگەڵ هەڵهاتنی خۆر لەدایک نەبێتەوە و ئێواران نەبێتەوە چرای ماڵان و سەر بە هەموو ژوانگەیەندا نەکاتەوە.\nسی ساڵە شەنگەسوارمان گلاوە، بەڵام کاروانی ڕیزبەستووی ڕووەو خۆری ئەو هەر بەپێوەن؛ هەر بەڕێوەن... پێیان وابوو دەرکی فێرگەمان لێ گاڵە دەدەن، بەڵام نەیانزانی هەموو ئەم نیشتمانە پەیڤی قاسملووە، و هەموو کوردستان وانەکانی ئەون. لە ئێوارەیەکی پووشپەڕدا دەستی ئەهریمەن بە پیلان و دەهۆ گەیشتە خوای خۆشەویستی، خستی؛ بەڵام ئەو هەموو بەیانییەک لە ناخماندا دەژێتەوە و ئێوارانیش بە سبەینێی ڕزگاریمان دەسپێرێ...\n30 ساڵە قاسملووی ڕێبەرمان لە پێرلاشێز، سووچێکی ناوداری ئەم دنیایەدا ئارامی گرتوە، بەڵام ئەوەی هەدا نادا ڕووحی نەسرەوتووی و هزری لەبڕاننەهاتوویەتی کە هەموو ئان و ساتێ سەر بە ماڵی دڵاندا دەکا و دەمانلاوێنێتەوە...


گەڕانەوەی ئەفشار فەتحی پاش کۆتایی ماوەی مەرەخەسی بۆ زیندان - كۆمه‌ڵه‌ی مافی مرۆڤی کوردستان\nگەڕانەوەی ئەفشار فەتحی پاش کۆتایی ماوەی مەرەخەسی بۆ زیندان\n05.04.2021 05.04.2021 Kurdistan Human Rights Association\t85 Views\nدووشەممە 16ی خاکەلێوەی 2721ی کوردی، چالاکێکی مەدەنی خەڵکی گوندی تەنگیسەر سەر بە ناوچەی ژاوەرۆ بە ناونیشانی ئەفشار فەتحی پاش کۆتایی ماوەی مەرەخەسییەکەی سەرلەنوێ بۆ زیندانی ناوندی حکوومەت لە سنە گەڕایەوە.\nبە گوێرەی هەواڵەکە، ئەفشار فەتحی کە کۆتاییەکانی ڕەشەمەی ساڵی ڕابردوو چبوو بۆ مەرەخەسی بە مەبەستی درێژەی حوکمەکەی پاش کۆتایی گەیشتن بە مەرەخەسییەکەی بۆ زیندانی کۆماری ئیسلامی ئێران لە سنە گوازرایەوە.\nشیاوی باسە کە ناوبراو ڕێکەوتی 19ی ڕەزبەری 2720ی کوردی، بۆ تێپەڕاندنی ماوەی حوکمی یەکساڵەی خۆی بۆ زیندان ڕەوانە کرا.\nحوکمی 5 ساڵەی ئەم چالاکە مەدەنییە لە دادگای پێداچوونەوەی کۆماری ئیسلامی ئێران لە سنە بە تۆمەتی” ئەندامەتی لە حیزبێکی ئوپوزیسیۆنی حکوومەتی ئێران” پوچەڵ، بەڵام حوکمی یەکساڵەی زیندانی ناوبراو بە تۆمەتی” هەوڵدان دژی ئاسایشی نەتەوەیی” لە دادگا وەکوو خۆی پەسند کرا.\nئەفشار فەتحی خەرمانانی 2719ی کوردی، لە لایەن لقی یەکی دادگای ئینقلابی حکوومەت لە سنە بە تۆمەتی ” ئەندامەتی لە حیزبێکی کوردی ئوپوزیسیۆنی حکوومەتی ئێران” بە پێنج ساڵ زیندانی تەعزیری و بە تۆمەتی” هەوڵدان دژی ئاسایشی نەتەوەیی” بە ساڵێک زیندانی تەعزیری مەحکووم کرابوو.\nئەم چالاکە مەدەنییە لە ناوەڕاستەکانی ڕەشەمەی ساڵی 2718ی کوردی، بە تۆمەتی” هاریکاری حیزبێکی کوردی ئوپوزیسیۆنی ئێران” لە لایەن هێزە ئەمنییەکانی کۆماری ئیسلامی ئێران دەستبەسەر و لە 7ی خاکەلێوەی2719ی کوردی بە دانانی بارمتەی 500 ملوێن تمەنی بە شێوەی کاتی ئازاد کرا.\n← کوڵبەرێک لە نەوسوود بریندار بوو\nدوو هاولاتی کۆتاییان بە ژیانی خۆیان هێنا →


ئەمریکا دەست بۆ هێڵی سووری چینییەکان دەبات | KURDPLAT\nئەمریکا دەست بۆ هێڵی سووری چینییەکان دەبات\nکوردپلات 8/16/2020 01:46:00 م ليست هناك تعليقات\nتایوان بە فەرمی ڕایگەیاند ڕێککەوتنێکی بۆ کڕینی ٩٠ ئێف-١٦ لەگەڵ کۆمپانیای چەکسازی لاکهید مارتینی ئەمریکی کردووە، کە ماوەی ڕێککەوتنەکە دە ساڵە و بەبەهای ٦٢ملیار دۆلار بووە. ئەم ڕێککەوتنەش گرژی دیپلۆماتیکی نێوان واشنتۆن و پەکین زیاتر دەکات.\nهەفتەی ڕابردوو (ئەلێکس ئازار) وەزیری تەندروستی ئەمریکا لە گەشتێکی فەرمیدا ڕۆشتە تایوان. لەنزیکی ٤٠ ساڵی ڕابردوودا ئەمە یەکەم بەرپرسی باڵای ئەمریکایە کە تایوان میوانداری کردووە لە وڵاتەکەیدا.\nلەساڵی ١٩٩٢ بەدواوە ئەمە یەکەمجارە لە وڵاتی تایوان ئامێری جەنگی پێشکەوتووی لەم جۆرەی دەستبکەوێت. بەم کارە بەدڵنیاییەوە تووڕەیی چینییەکانی بەدواوە دەبێت.\nچین جەخت دەکاتەوە لەوەی تایوان کە ٢٣ ملیۆن خەڵکی تێدایە بەشێکە لە قەڵەمڕەوی چین و هەڕەشەی کردووە کە ئەگەر بەدوای سەربەخۆییەوە بێت، هەڵوێستی توندیان دەبێت.\nئەمریکا لە ساڵی ١٩٧٩ەوە بەشێوەیەکی فەرمی ڕایگەیاندووە کە پشتیوانی تایوانێکی سەربەخۆ دەکات، بەڵام لەوکاتەوەی ترەمپ هاتووەتە سەر دەسەڵات پشتیوانییەکانی ئەمریکا بۆ تایوان لەژێر ناوی پتەوکردنی پەیوەندی دیپلۆماسی دوو هێندە زیادبووە و ئەم بابەتە گرژی نێوان چین و ئەمریکای زیاترکردووە.\nتایوان دەکەوێتە ناوچەیەکی ستراریژییە کە لەڕێگەی دەریاییەوە لە ڕۆژئاواوە هاوسنووری چینە، بۆیە چین سەبارەت بە تایوان زۆر هەستیارە.\nئەمریکا و چین لە دەریای باشوری چین\nدەریای باشووری چین دەریایەکە کە بەشێکی گەورەی ئۆقیانۆسی ئارام هەژمار دەکرێت و نزیکەی ٣.٥ ملیۆن کیلۆمەتری چوارگۆشە لە سەنگاپوورەوە تا گەرووی تایوان دەگرێتەوە.\nئەمریکا مانۆڕێکی سەربازی بە کەشتییەکی فڕۆکەهەڵگرەوە بەناوی «یو. ئێس. ئێس. رۆنالد ریگان»، لە ناوچەی جێناکۆکی دەریای باشووری چین کردووە.\nجیا لە ئەمریکا، سوپای چینیش چەند ڕۆژی ڕابردوو وەک وەڵامێک بۆ سەردانەکەی وەزیری تەندروستی ئەمریکا بۆ تایوان، مانۆڕێکی سەربازی لە گەرووی تایوان کردووە و چین ئەمەی وەک پەیامێک بۆ سەربەخۆییخوازانی تایوان ئەنجامداوە. ئەمە یەکەم مانۆڕ نەبووە بەڵکو چین پێشتریش چەندین جار مانۆڕی سەربازی ئەنجامداوە هەر بۆ هەمان مەبەست.\nلەلایەکی دیکەوە ئەمریکا بۆمبهاوێژی لە پێگەی دیەگۆ گارسیا لە ١٢٠٠کیلۆمەتری باشووری ماڵدیڤ جێگیرکردووە و ئەمەش شەپۆلێکی نیگەرانی بەدوای خۆیدا هێناوە و چین لەو بڕوایەدایە کە ئەم کارانەی ئەمریکا بەمەبەستی ترساندنی چینە.\nوەک دەردەکەوێت تایوان بەهۆی ئاڵۆزی پەیوەندی سیاسی چین لەگەڵ ئەمریکا، بەنیازە سوود لە ئەمریکا ببینێت و وەکو قەڵغانێکی بەهێز لەدژی چین بەکاریبهێنێت. ترەمپیش وەک لە چەند ساڵی ڕابردووی خۆیدا دەریخستووە کە ئەم جۆرە هەلانە لەدەستنادات بۆ لێدان لە نەیارەکانی خۆی.\nئەمریکا تەنگی بە چین هەڵچنیەوە و لەهەوڵێکی دیکەدا بەنیازی قەدەغەکردنی دوو ئەپلیکەیشنی چینی تیکتۆک و ویچاتی داوە و بەرپرسانی چین لەو باوەڕەدان ئەم هەنگاوانەی ئەمریکا مەبەست و ئامانجی سیاسی لە پشتەوەیە.\nڕێککەوتنەکەشی لەگەڵ تایوان لەکاتێکدا بەئاشکرا بڵاوکراوەتەوە کە چین ڕۆژی چوارشەممە هۆشداری توندی دابوو بە ئەمریکا لەوەی نزیکبوونەوە و پەیوەندی دیپلۆماسی لەگەڵ تایوان نەبێتەوە. وتەبێژی دەرەوەی چین وتبووی "یاری بەئاگر مەکەن، ئەوەی یاری بە ئاگر بکات، دواجار خۆی لەو ئاگرەدا دەسووتێت."\nچین داوای لە ئەمریکا و یاوەرە ڕۆژئاواییەکانی کردبوو ڕێز لە سەروەری چین بگرن و دەستوەردان نەکەن و پشتیوانی بۆ جووڵانەوە سەربەخۆییخوازەکان لەناوچەکانی تایوان، هۆنگ کۆنگ، ماکائو و تبت نەکەن.\nبەڵام ئەمریکای سەردەمی ترەمپ دەستی بۆ هێڵی سووری چین بردووە، بەمەبەستی وەستاندنی هێز و پێشڕەوی چین، کۆمەڵێک هەنگاوی هاویشتووە کە وێڕای جەنگی دیپلۆماتیکی، مەترسی جەنگی سەربازی نێوان هەردوو وڵاتەکەش زیاتر دەکات.\nچین ئێستا بووە بەپێشڕەوی گەورە لە بواری بازرگانی جیهاندا، بەتایبەت چاوەڕوان دەکرێت لەسەردەمی دوای کۆرۆنا چین ببێتە لۆکۆمۆتیڤ و پێشڕەوی ببینێت لە بووژانەوەی ئابووری لە جیهاندا.\nچین لەئێستادا لەسەردەمی کۆرۆناشدا بازاڕی بەڕووی جیهاندا کردووەتە کە ئەمە یەکێکە لە هۆکارەکانی بەهێزبوونی چین، بەتایبەت کە بەهۆی کۆرۆنا بەشێکی زۆری وڵاتان سنووری خۆیان سنووردارتر کردووە.


پەیامی کورد ... تانکی پەلەوەر ، خەیاڵێک کە لە شەورەوی کرا بە ڕاستەقینە\nلە ماوەی شەڕی جیهانی دووهەم ، یەکیتی شەورەوی پیلانی تانکی پەلەوەری داڕشتبوو کە بڕیار بوو ڕاستەوخۆ لە مەیدانی شەڕدا بێتە خوارەوە .\nبڵاوکراوەی فینلاندی " تەکنیک یەن مائالما " دەنووسێ : ئۆڵگ ئانتۆنۆف دیزاینەری فڕۆکە ، لە ساڵی ١٩٤٠ ، پێشنیاری کرد کە بالەکانی بە تانکەوە بلکێندرێن تاکوو بتوانێ بفڕێت و لە مەیدانی شەڕدا تاقی بکرێتەوە . ئەم پێشنیار و پڕۆژەیە زۆر سەرنجڕاکێش هاتە بەرچاو ، بەڵام لە ڕاستیدا کێشەگەلێک بوونیان هەبوو .\nکاتە دژوارەکان زیرەکی مرۆڤەکان بۆ دۆزینەوە و درووست کردنی شتی نوێ پەرە پێدەدات و کاتی دژوارتر لە کاتی شەڕ بە دەست نایەت . شەڕی جیهانی دووهەم لەگەڵ دەستکەوتگەلێکی زانستی و تەکنۆلۆژیایی خۆی لە مێژوودا هێشتوەتەوە و ماندگار بووە .\nهەندیک دەستکەوت ، وەکوو تەکنۆڵۆژیای مووشەکی – جیهانی بۆ تا هەتایە گۆڕیوە .\nئەنتۆنۆف داهێنەری شەورەوی تانکی پەلەوەر ی А-40 ی دیزاین و ئامادە کرد . ئامانجی ئەم داهێنانە نوێیە ئەمە بوو کە لەم ڕێگایەوە خستنە ڕێگەی مۆدیلی نوێی تانکەکە کارێک بکات کە شێوەی گواستنەوەی تانکەکان بۆ مەیدانی شەڕ خێراتر بکرێت . ئەرتەشی ووڵاتانی جۆراجۆر دەیانویست ئەم ڕەوەندە تەنانەت پێش شەڕی جیهانی دووهەم باشتر بکەن و پەرەی پیبدەن .\nتانکی گەورە بۆ هەڵگرتن و گواستنەوەی ئاسمانی زۆر قورس و گران دەبوو . تانکگەلی بچووکتریش لە جێگای خۆی بەهای وێرانگەری لەناکوی بۆمبهاوێژی دوژمن یان نەبوو . دەیانویست تانکی قورس لە ڕێگای ئاسمانەوە بە خێرایی بگەێننە مەیدانی شەڕ و بە چەتری ڕزگاری یا بە بێ ئەوە هێنانە خوارەوەی لە مەیدانی شەڕدا بکەنە ڕاستی و ئەنجام بدرێت . تاقیکردنەوەگەلێک بۆ گەیاندنی خەدەمە – هاوڕا لەگەڵ تانک یا بە شێوەی جیاواز یش ئەنجام بوو .\nلە ساڵی ١٩٤٠ ، ئۆڵگ ئانتۆنۆف دیزانەری فڕۆکە بیرۆکەیەکی بە تەواوی جیاوازی خستە ڕوو چ دەبێت ئەگەر ئێمە باڵەکان بە تانکەکەوە بلکێنین و ئیزن بە تانکەکە بدەین کە خۆی بۆ شوێنی شەڕەکە بفڕێت ؟؟؟\nبیرۆکەی ئانتۆنۆف تەنیا دوو ساڵ دوای دەرکەوتنی ئەو ، کاتێک کە ئاڵمانیا هێرشی کردە سەر یەکیتی شەورەوی ، کەوتە بەرچاو و گریگییەوە .\nنموونەی سەرەتایی تانکی پەلەوەر ی А-40 بە گوێرەی تانکی جۆی سووک ی T-60 درووست کرا کە باپەڕینێک لەگەڵ دوو ڕیزە باڵ پێوەی پەیوەند کرابوو . بڕیار بوو ئەم تانکە لە لایەن بۆمبهاوێأیکی قورسەوە بۆ ناوچەی شەڕ بگوازرێتەوە – بۆ نموونە ، لە لایەن بۆمب هاوێژی جۆری Petlyakov Pe-8 یا Tupolev TB-3. بە پێی هەژمار و حیساباتەەکان ئانتۆنۆف ، لە دوای نیشتنەوە ، دەتوانرێ لە ماوەی چەند خوولەک دا لە تانکەکە لە ئۆپراسیۆنی سەربازی دا کەڵکی لێوەربگیرێت .\nهەر بەم بۆنەوە باپەڕینەکان تەنیا بۆ یەکجار بە کار دەهاتن .


دەرکەوتنی زیپکە لە هاویندا؛ هۆکار و چارەسەرەکان\n11/7/2021 03:37 PM\nگەرما و شێداری لە ماوەی هاویندا هۆکارە بۆ عارەقەکردنەوەی بەردەوام و هەر بۆیە تەپ و تۆز و شتی لەم چەشنە بە پێستەوە دەنووسێت و بەم جۆرە ستی ئوکسیجەنی ژێرەوەی پێست کەم دەبێتەوە و رێگە خۆش دەبێت بۆ گەشەی بەکتریاکان و ئەمەش ورووژانی پێست و دەرکەوتنی زیپکەی لێدەکەوێتەوە.\nخۆتان لە بەکارهێنانی هەندێک لە خواردن و خواردنەوەکان بپارێزن: هاوینان رێژەی خواردنی خواردنەوەی شیرین بەرز دەبێتەوە. ئەگەرچی شێدارکردنی جەستە لە وەرزی هاویندا زۆر گرنگە بەڵام نابێ بۆ ئەم مەبەستە خواردنەوە شیرینەکان بخۆنەوە چونکە ئەگەری دەرکەوینی زیپکە بەم هۆیەوە یەکجار زۆرە.\nدەست لە دەموچاوتان مەدەن: لە وەرزی هاویندا تا ئەتوانن دەست بە دەموچاوتاندا مەهێنن چونکە بەهۆی عارەقەکردنەوە دەبن بە شوێنی گەشەی بەکتریا و قارچک. کەوابوو هەوڵ بدەن بە بەەردوامی دەستەکانتان بشۆن.\nکرێمی دژەخۆری ناچەور بەکار بێنن: لە هاویندا دەبێ لە دژەخۆرە سووک و ناچەورەکان کەڵک وەرگرن چونکە دژۆخۆرە چەورەکان، ئاستی چەوری پێست بەرز دەکەنەوە و رێگەی هەناسەدانی پێست دەگرن.\nخۆتان لە تیشکی خۆر بپارێزن: سووتانەوەی پێست بە هۆی تیشکی خۆرەوە رێگە خۆش دەکات بۆ شێرپەنجەی پێست و هەروها هۆکارە بۆ ورووژانی پێست دواجار دەرکەوتنی زیپکە.\nلەپاش عارەقە دەکەنەوە حەمام بکەن: عارەقەکردنەوە هەر وەک باس کرا رێگە بۆ گەشەی بەکتریا زیاندەرەکانی سەر پێست خۆش دەکات. کەوابوو ئەگەر عارەقەتان کردەوە بەخێرایی حەمام بکەن.\nجلی فێنک بپۆشن: لە وەرزی هاویندا هەوڵ بدەن جلێک بپۆشن کە فێنک بێت و قوماشەکەی لە مەوادی سروشتی بەرهەم هاتبێت. چونکە ئەو قوماشانەی لە مەوادی دەسکرد بەرهەم دێن هیچ کونێکیان تێدا نییە و ئەمەش بەرگیری لە هەناسەدانی پێست دەگرێت.


مەیدانێكی گازیی لە “ئیلام” 150 كرێكاری خۆی دەردەكات – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / کوردستان / مەیدانێكی گازیی لە “ئیلام” 150 كرێكاری خۆی دەردەكات\nمەیدانێكی گازیی لە “ئیلام” 150 كرێكاری خۆی دەردەكات\nهه‌ینی 16 كانونی دووه‌م 2015\tکوردستان, هەواڵ 54 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nلە ماوەی رۆژانی كۆتایی ساڵدا، مەیدانی گازیی باریكەی بیجاڕ لە پارێزگای “ئیلام” پتر لە 150 كرێكاری خۆی لە بەشی خزمەتگوزاریی دەر دەكات.\nبە پێی هەواڵی ماڵپەڕی “ئیلامی بیدار”، ئەو 150 كرێكارە كە بڕیارە لەسەر كار دەربكرێن، خوازیاری بەدواداچوونی داواكارییەكانی خۆیان لە لایەن كاربەدەستانی پارێزگای ئیلامەوە بوون.\nدەوترێ، زۆربەی ئەو كرێكارانە ژیانی هاوبەشیان پێكهێناوە و ئەگەر لەسەر كارەكانیان دەربكرێن بەرەوڕووی كێشەی زۆری بنەماڵەیی دەبنەوە.\nجگە لەوەش، زۆرێك لەو كەسانەی پێشینەی 9 تا 11 ساڵ كاریان لەو بەشەدا هەیە.\nزۆربەی كرێكارانی مەیدانی گازیی باریكەی بیجاڕ، لە نامەیەگەلێكی جیاجیادا خوازیاری بەدواداچوونی نوێنەرانی پارێزگای ئیلام لە مەجلیسی كۆماری ئیسلامی، فەرمانداریی و پارێزگا بە مەبەستی چارەسەركردنی كێشەكانیان بوون.\nدەوترێ بڕیارە كرێكاری نوێ لە جێگای ئەو كرێكارانە دابنرێت و هۆكاری.\nشایانی باسە، زۆربەی هەرەزۆری كرێكاران لە كوردستان و ئێران لە هەبوونی بیمەی كار بێبەرین و هەر ئەمەش وا دەكات، كە زۆر جار كرێكارانی كاتی و ئەو كرێكارانەی كە لە هەبوونی بیمەی كاریی بێبەرین بە هۆی درێژ بوونەوەی پێشینەی كاریی لە لایەن خاوەنكارانەوە لەسەر كار دەربكرێن.


كوڕێك دایكی خۆی بە بەرد دەكوژێت\n2019-05-07 [10:18 AM]\nلە گوندی توڕەقی سەر بە هەولێر، كوڕێك دایكە 52 ساڵەكەی بەردباران دەكات و دەیكوژێت، پۆلیسی هەولێر دەڵێت گەنجەكە ماوەی كەمتر لە مانگێكە لە زیندان ئازاد كراوە كە بەتۆمەتی بەكارهێنانی ماددەی هۆشبەر دەستگیر كرابوو.\n(م.بەكر) تەمەنی 22 ساڵ، تاقانەی شەش خوشكە، تاوەكو قۆناغی ناوەندی خوێندووە و وازی لە خوێندن هێناوە. كەسوكارەكەی دەڵێن گەنجێكی دەستڕەنگین و سەرتاشێكی كارامە بووە، بەڵام دواتر ئاڵوودەی ماددەی هۆشبەر بووە.\nبۆچی دایكت كوشت؟ (م) لەژێر لێوەوە گوتی: "ئیشم كرد، دەمویست بە پارەكەی مزگەوت دروست بكەم، بەڵام دایكم پارەكەی لێخواردم، ریشم هێشتەوە تاوەكو ببمە دەروێش، بەڵام مامم بە زۆر ریشی تاشیم، ئەوان خەونەكانی منیان لەنێوبرد".\nئەو دەڵێت كاری خۆی هەبووە و هیچ كێشەیەكی نەبووە "بەڵام بەهۆی هاوڕێی خراپ فێری كێشانی ماددەی هۆشبەر بووم، سەرەتا حەب و دواتریش كریستاڵم دەكێشا، دوای ساڵێك هاوڕێیەكم بەگرتنیدام. شەش مانگ لە ئاسایشی هەولێر بووم، بەڵام نەك هەر حەب و كریستاڵم لەبیرنەكرد، بەڵكو زیاتر شەیدایان بووم و خەونم پێوە دەبینی".\n(م) دوای ئازادكردنی لە گومرگی هەولێر كرێكاری دەكرد. لەوبارەوە دەڵێت: "دەمویست بە پارەكەی گومرگ، مزگەوتێك دروست بكەم، پارەكەم لەلای دایكم دانابوو، داوای پارەكانی خۆمم لە دایكم كرد، بەڵام ئەو نەیدامەوە و لێی خواردم".\nرۆژی 30ی نیسان (م) دایكی خۆی بە بەرد دەكوژێ. ئەو دەڵێت: "ئەو رۆژە نازانم چۆن و چیم كردووە، تەنیا دەزانم نیوەڕۆ بوو، دایكم بانگی كردم بچمە ماڵەوە نان بخۆم، بەڵام من رامدەكرد و ئەویش بەدوامدا دەهات. منیش تووڕە بووم و بەردبارانم كرد بۆ ئەوەی چیدی دوامنەكەوێت. ئەو كەوتە سەر زەوی و منیش تاوەكو هێزم تێدا هەبوو بەردم تێگرت، نازانم چی بەسەرهات، تەنیا بینیم خوێن بە سەر و ملییەوە بوو. بەدیاریەوە دانیشتم تاوەكو خەڵك و پۆلیس هاتن و دایكمیان برد، منیش گیرام".\nبەكر محەممەد، باوكی (م) كە تەمەنی 50 ساڵە، پێیوایە كوڕەكەی بەهۆی بەكارهێنانی ماددەی هۆشبەرەوە هۆشی لەدەستداوە "كوڕەكەم گیرۆدەی ماددەی هۆشبەر ببوو، هیچی بەبیر نایەتەوە، هەرچەندە ماوەی شەش مانگ لە چاكسازی بوو، بەڵام لەبری چاكبوونەوە و پاكبوونەوە، بەپێچەوانەوە بە تەواوی تێكچووبوو".\nسەبارەت بە مامەڵەكردنیشیان لەگەڵ (م)، باوكی گوتی: "ئەو تاقانەی شەش خوشكە، بۆیە زۆرمان خۆشدەویست، بەتایبەت لەگەڵ دایكی زۆر یەكتریان خۆشدەویست. هەموو كەس سەرسام بوون بە رەوشت و دەستڕەنگینیی كوڕەكەم و دەلاكێكی زۆر كارامە بوو، بەڵام تووشی ئەو ماددە پیسەیان كرد".\nبەكر كە هێشتا شۆكی رووداوەكە بەرینەداوە، سكاڵای لەسەر كوڕەكەی نییە: "ئێمە بە قەزاوقەدەری خوا رازین، كوڕەكەم كەسێكی بێهۆشە و خۆشی نازانێ چی كردووە، سكاڵای چی لەسەر تۆمار بكەم؟".\n(م. خ) دانیشتووی گوندی توڕەق و هاوڕێی پێشتری (م)، دەڵێت: "كاتێك كە دەلاك بوو، بوو بە خاوەنی پارە، بۆیە كەسانی خراپ لێی نزیكبوونەوە. لە جگەرەكێشانەوە بەرەو بەكارهێنانی ماددەی هۆشبەریان برد، ئەگینا كوڕێكی زۆر بە رەوشت بوو، دایكیشی زۆر خۆشدەویست".\nگوتیشی: "لەبەرئەوەی نەخۆشخانەیەكی تایبەت بە چارەسەری ئاڵوودەبووانی ماددەی هۆشبەر نەبوو، بۆیە بۆ چارەسەركردن دەیانبردە لای شێخ و مەلا".\nرائید هۆگر عەزیز، گوتەبێژی پۆلیسی هەولێر لەبارەی ئەو كەیسە راگەیاند: "رۆژی 30/4/2019 پۆلیس ئاگاداركرایەوە لەحاڵەتێكی كوشتن لە گوندی توڕەق كە دایكێك لەلایەن كوڕەكەیەوە بە بەرد كوژراوە، هەر ئەوكاتە كوڕەكە دەستگیركرا".\nگوتیشی: "ئەو گەنجە پێشتر بەهۆی ئاڵوودەبوون بە ماددەی هۆشبەر دەستگیركرابوو، دوای تەواوبوونی ماوەی حوكمەكەشی نزیكەی مانگێك بوو ئازاد كرابوو".\nئەم هەواڵە 44989جار خوێندراوەتەوە


واڵاپرێس: باوه‌جانی: بەو ٣ رۆژەی کاری کۆنگرە هەموو شتتێک ناکرێت!\nباوه جانی : بەو ٣ رۆژەی کاری کۆنگرە هەموو شتتێک ناکرێت!\nسازدانی : گۆران سلێمان\nوابڕیاره له رۆژانی داهاتوودا واته (24ی ئاب) كۆنگره ی نه ته وه یی كورد له شاری هه ولێر به ڕێوه بچێت. مشتومڕی جیاواز له سه ر ئه و كۆنگره یه هه یه ، هه ندێك له چاودێران پێیانوایه ئێستا كاتێكی گونجاو نییه بۆ ئه نجامدانی كۆنگره ، به ڵام زۆربه ی هێز و لایه نه سیاسییه كان پێداگریی ده كه ن له وه ی ئێستا كاتێكی گونجاوه و پێویستی كۆنگره ی نه ته وه یی ئه نجامبدرێت و ئاوڕ له كه یسه كوردیه كان بداته وه له وانه ش كه یسی رۆژئاوای كوردستان.\nواڵاپرێس له م دیمانه یه دا له گه ڵ عارف باوه جانی سه رۆكی پارتی سه ربه ستی كوردستان تیشك ده خاته سه ر كۆمه ڵێكی بابه ت و دۆزی گرنگی په یوه ست به كۆنگره ی نه ته وه یی و كورد.\nواڵاپرێس: چۆن باسی گرنگی کۆنگرەکەمان بۆ دەکەیت، ئایا پێشتر پێشبینیت دەکرد کۆنگرەی نەتەوەیی کورد بەرێوه بچێت لەکاتێكدا کە هێشتا سێ پارچەی کوردستان لەژێر دەستی داگیرکەراندان؟\nوه ڵام: ئەمە کۆنگرەی نەتەوەیەکی مەزنی وڵاتداگیرکراوە، هەمێشە چاوەروانی جووڵەی مەزنی لێدەکرێت. ئەمە کۆنگرەی نەتەوەییەکی زیاد لە ٥٠ملۆینی ودابەشکراوە، پرش وبڵاوکراوە، بە گژی یەکدادراوە، وڵات و خاک و سەروەت و سامان داگیرکراوە. جا لەبەر ئەو هۆکارانە بێگومان ئەم کۆنگرە گرنگی تایبەت بەخۆی هەیە. ئەم نەتەوە دوای ئەو هەموو ساڵانە کە بە هۆی پلان و دەستێوەردان و دروستکردنی ناکۆکێ لە نێوانیان، نەیانتوانیوە لە نزیکەوە پێکەوە هەموو کوردەکانی جیهان کۆببنەوەو بیرێک لە یەکدەنگی و یەکگوتاری و پێناسەی نەتەوە مەزەنەکەی خۆیان بکەنەوە. ئیستا لە ئایندەیەکی نزیکدا هەموو پێکەوە کۆدەبنەوە، ئەوە بۆ خۆی گەورەترین دەستکەوت و شانازی مێژووی یەکبوون و لە یەکنزیکبوونی کوردستانیانە لە جیهاندا. هەر لە ساڵی ١٩٩١ کە بەشێکی خاکی باشوری کوردستان ڕزگار بوو ئیدی کاتی بەستنی کۆنگرەی نەتەوەیی هاتبوو، بەڵام تا ٢٠٠٣ بە هۆی زۆر ڕووداوی ناخۆش لەو بەشەی کوردستان کۆسپی سەر ڕێگای کۆنگرە زۆر بوو. بەڵام لە پاش پرۆسەی ئازادی ئێراق لە ٢٠٠٣ بۆ سەرەوە وەزعەکە گۆراو و چاوەروانییەکان دیسان سەری هەڵداوە. ئیدی لەو کات بەو لاوە دیسانەوە ئەوە باسە هاتە ئاراوە تا بە خۆشێیەوە لەم ساڵدا کرا بە ئەمری ڕاستەقینەو ئامادەکاری بۆ دەکرێت.\nواڵاپرێس: ئەوەندەی تۆ ئاگاداریی کۆنگرەی نەتەوەیی خۆی لەقەرەی کام بابەت و باسانە دەدات؟\nوه ڵام: وەک باسی لێوە دەکرێت کە قەرارە لە زۆر بواری گرنگدا هەنگاو بنێت. وەک یەکخستنی ماڵی کورد و وتاری کوردی لە ئاست جیهاندا. دروستکردنی چەترێکی سەرتاسەری کوردستان بۆ کۆکردنەوەی کوردستانیان لە دەوری یەک، لە پێناو هەر ڕووداو پێشهاتی کوردستانی. دۆزی شەری براکوژی بۆ هەمیشە لە کوردستان کۆتایی پێ بێت، پشتیوانی لەهەموو بەشەکانی کوردستان لە ڕێگەی سیاسی و دیپلوماتی و هێزیشەوە، وەک نموونەی ئیستای ڕۆژئاوای کوردستان.\nواڵاپرێس: پێتوایە کۆنگرەی نەتەوەیی دەتوانێت چی بکات؟\nوه ڵام: بە بۆچوونی من کۆنگرە دەتوانێ زۆر هەنگاوی گرنگ لە مێژوودا بنێت. دیارە پێویستە سەرەتا ئەوە بڵێم بەو ٣ رۆژەی کاری کۆنگرە هەموو شتتێک ناکرێت بەڵام لەو ٣ رۆژە دەتوانێ لە ڕێگەی دروستکردنی هیندیک لیژنەوە هەنگاو بۆ ئەم خاڵانەی خوارەوە بۆ کارەکانی پاش کۆنگرە بنێت. لێژنەی ئاسایشی نه ته وه یی کە ئەرکی بنبر کردنی شەری براکوژی کورد بە کورد و ئاشتەوایی هەمیشەیی لە نێۆ گەلی کورددا دروستبکات. لێژنەی جۆغرافیایی گشتی کوردستان کە پێناسەیەکی سەرتاسەری خاک و زێدو سەرژمیری گشتی کوردستان بکات. لێژنەی بە دوادا چوونی زمان وزاراوە کوردییەکان. لێژنەی بە دواداچوونی کوردە دابڕاو و دوورخراوەکان. لێژنەی بە دوادا چوونی گشت ئاسەوارە مێژووییەکانی کوردستان. لێژنەی پووچەڵکردنەوەی گشت ئاسەوارە خراپەکانی داگیرکەرانی کوردستان. لێژنەی بە دواداچوونی ژنانی ناودار و چالاکی بوارە جیاوازەکان و دروستکردنی فیدراسێۆنی سەرتاسەری ژنانی کوردستان. لێژنەی کۆکردنەوەی ئاکادیمی کارانی کوردستان، بۆ ئەوەی کەڵک لە تواناو زانستەکانیان بۆ کوردستانێکی لێهاتوو پێگەیشتوو وەربگیرێت. لێژنه ی نووسینه وه ی مێژووی کورد له دیدی نه ته وه ییه وه . هەروەها کۆنگرە دەتوانێت داوا لە گشت کوردستانیان بکات، کە گرنگی زۆر بە بووژاندنەوەی کشت و کاڵی کوردستان بدەن، بۆ ئەوەی پەنا بۆ کرینی بەرهەمی کشت وکاڵی وڵاتانی دراوسێ نەبەن، و خاکی بە پیت وبەرەکەتی خۆمان بێبەرهەم نەمێنێتەوە. هیوادارم لە کۆنگرەدا هەوڵبدرێت بۆ کاناڵێکی سەرتاسەری کوردستانی و رۆژنامەیەکی گشتی بە زمانەکانی کوردی و ئینگلیزی، بۆ یەکەخستنەوەی ماڵی کوردی وبڵاوکردنەوەی هەواڵەکانی کوردستان بە گۆیی جیهاندا.\nواڵاپرێس - چی دەڵێیت بەو لایەن و هێزانەی کە گلەیی و گازندەیان هەیە؟\nوه ڵام: ڕاستە کە بۆ ئامادەکردنی کۆنگرەی نەتەوەیی لە ماوەیەکی واکەمدا کەم و کوری زۆر دێتە ئاراوە، ئەو کەم و کوریانەش گلێێ و گازندە دروستدەکەن. بەڵام پێویستە گەورەیی کۆنگرەی نەتەوەیی لە شتە بچووکانەوە نەبینین، هەر کەس گلێێ هەیە، مافی خۆیەتی بە شێوەیەکی باش گلێێ خۆی لە لیژنەی ئامادەکار بکات. بەڵام نابێت لەبەر ئەوەی کەسێک یا لایەنێک بەرامبەری کەمکاری کراوە، ئیدی لە گەورەیی کۆنگرە کەم بکاتەوە. بەو هیوایە لیژەنەی ئامادەکاریش زیاتر خۆی ماندوو بکات و هەوڵبدات هیچ جێن وتۆژێکی کوردستانی لە بەشداری ئەم کۆنگرە نەتەوەییە لە بیر نەکات. نموونە وەک کوردە شیعەکان، فەیلییەکان. یارسانییەکان، زەردەشتییەکان، جوولەكەکان، ئێزییدییەکان، لوڕەکان. هەروەها پێویستە نۆینەری کوردە دوورخراوەکانی لای وڵاتانی سۆڤیەتی پێشوو کە چەند وڵاتێکە، کوردەکانی خۆراسان. کوردەکانی لوبنان و چەند شۆێنی دیکەش بۆ ئەم کۆنگرە بانگهێشت بکرێن.\nواڵاپرێس- دوا قسەت چیە بۆ کۆنگرە یان چ پێشنیاریکت هەیە؟\nوه ڵام: تەنیا ئەوە دەڵێم کە هەموومان بە ڕۆحێکی نەتەوەییەوە بەرەو پێشوازی ئەم کۆنگرە بچین، پشتیوانی لێژنەی ئامادەکاری کۆنگرە بین. وریا بین ڕێگە نەدەین پلانی داگیرکەران و نەیارانی کوردستان، کەبە چەکی مەترسیداری هەمیشەیی کە پێێ دەڵێن ( چەکی نانەوەی ناکۆکی و ئاژاوە لە ناوکوردەکان بۆ خۆیان) ئەمجارەش ئەو چەکەمان بە سەردا تاقیکەنەوە، بۆ تێکدانی کۆنگرە. با هەموو پێکەوە بەرەنگاری هەر جۆرە کردەوەیەکی فیتنەیی کورد بە کورد بینەوە.\nواڵاپرێس: سوپاس بۆ وه ڵامه كانتان\nسوپاس بۆ ئێوەی بەڕێزیش بۆ پێکهێنانی ئەم دیمانەیە.\nتێبینی: ئه م دیمانه یه تایبه ته به سایتی والاَپرێس،.\nڕێکه‌و 2013-08-20 17:14:43


شەرێ مە یێ مەزن، شەرێ ل دژی پێشمەرگەیە! - دارکا مازی\nشەرێ مە یێ مەزن، شەرێ ل دژی پێشمەرگەیە!\nپەکەکە دخوازیت ب هاریکاریا حەشدا شەعبی وان ناڤچەیێن کوردستانی کو ب ناڤچەیێن ماددەیا 140 تێنە ناسکرن ژ پێشمەرگە ڤالا بکەت.\nسەعید حەسەن، یەک ژ فەرماندارێن هێزێن پەکەکێ ل شنگالێ کو نها ل بەغدایە، د هەڤدیتنەکی دا د گەل یەک ژ کەنالێن تەلەفزیۆنی یێن نێزیکی نووری مالکی دا دبێژیت: “ئەم دێ د گەل حەشدا شەعبی دا، ب تایبەت “عەسائیبی ئەهلی حەق” ئامادەکاریان دکەین ژ بۆی کو ڤان ناڤچەیان “ناڤچەیێن ماددەیا 140 کو ب ناڤچەیێن کوردستانی یێن دەرڤەی سنۆرێ هەرێما کوردستانێ دهێنە ناسین” ژ داعش و پێشمەرگەیان پاقژ بکەین.\nناڤبووری بەردەوام دکەت و دبێژیت: “شەرێ مە یێ مەزن دێ شەرێ ل دژی پێشمەرگەیان بیت، ژبەرکو ئەو ئامادە نابن ژ ڤان ناڤچەیان ڤەکێشن و دخوازن وان ناڤچەیان داگیر بکەن و بێخنە سەر هەرێما کوردستانێ ڤە”.\nئەڤ داخویانیا فەرماندارێ پەکەکێ یێ ل شنگالێ تشتەکێ نوو نینە، فەرماندارێن پەکەکێ گەلەک جاران ئەڤ ئاخافتنە ل جیهێن جودا دوبارە کرنە و خوە ژ ڤان ئاخافتنان نادەنە پاش.\nگەلۆ سەعید حەسەن کیە؟!\nسەعید حەسەن سەعید خزر، کەسەک ئێزدییە و ژ هۆزا هەبابایە، ئەو خەلکێ گوندێ زومانێ یێ سەر ب شنگالێ یە، نها وەکو بەرپرسێ گشتی یێ یەبەشێ ئەرکدارە، ئەو ب مەزنترین بەرپرسێ ئێزدی یێ د ناڤ پەکەکێ دا ل شنگالێ دهێتە ناسین کو خەلکێ ئیراقێ بیت.\nسەعید حەسەن، پاش رۆخاندنا رەژێما بەعس ل 9/4/2003ێ تەڤلی رێزێن پەکەکێ بوویە و وەکە کەسەک سیاسی د ناڤا پەکەکێ دا کار کریە. کەچا وی ل سالا 2017ێ ب بۆردۆمانا بالافرێن جەنگی یێن ترکیا ل قەندیلێ هاتیە کوشتن.\nئەو بابێ 5 زارۆکانە، د ناڤا پەکەکێ دا ب کۆد ناڤێ “باهۆز” دهێتە ناسکرن و بەرپرسێ ئیستیخباراتا پەکەکێ یە ل شنگالێ.\nب یەک ژ وان کەسان دهێتە ناسکرن کو داخویانیێن هەری توند و نەرەوا ل دژی پەدەکێ و هەرێما کوردستانێ ددەت و هەردەم هەول ددەت د ناڤبەرا ئێزدیان و حکوومەتا هەرێما کوردستانێ دا جوداهیان دروست بکەت و ئێزدیان ل دژی کوردستانێ تەحریک بکەت.\nژ لایێ ماددی ڤە ب کەسەک دەولەمەند دهێتە ناسکرن، دەولەمەندیا وی ژ نزیکاتیا وی ژ پەکەکێ و کارێن بازرگانی یێن نەیاسایی کو ل ژێر سیبەرا پەکەکێ و ب پشتەڤانیا رێڤەبەرێن پەکەکێ ئەنجام ددەت، دهێت.\nئەڤە جارا یەکەمین نینە کو سەعید داخویانیەکا ب ڤی ئاوا ددەت، پێش نها ژی چەند جاران ل سەر ئەکرانێن تیڤیان دا دەرکەتیە و ب توندی ل دژی حکوومەتا هەرێما کوردستانێ و کوردان داخویانی دانە، ئەو دبێژیت کو ئێزدی نە کوردن و کوردستانێ ژی ناخوازن.


دارایی لەسەر خشتەی دابەشكردنی مووچە ڕوونكردنەوە دەدات - تۆڕی میدیایی خەڵک\nوەزارەتی دارایی و ئابووری هۆكاری دابەشنەكردن و ڕانەگەیاندنی خشتەی مووچە ئاشكرادەكات و جەختدەكاتەوە، كە بە 30 ڕۆژ جارێك مووچە دابەش دەكرێت.\nمیدیاكانی بزووتنەوەی گۆڕأن لە زاری سەرچاوەیەكی وەزارەتی داراییەوە بڵاویانكردەوە، بەهۆی كەمبونەوەی داهاتی ناوخۆ لەم مانگەدا و كەمی پارەی بەردەست (سیولە)، دابەشكردنی مووچە چەند ڕۆژێك درێژ دەكرێتەوە.\nسەرچاوەكە دڵنیاییش دەدات، “حكومەت پابەندە كە هەر (30) ڕۆژ جارێك مووچە دابەش بكات”.\nئاشكراشیكرد، هەریەك لە سەرۆكی حكومەت و جێگرەكەیی و وەزیری دارایی لەسەر هێڵن بۆ ئەوەی چارەسەری ئەو بابەتە بكەن و بە زوترین كات ئەو كورتهێنانە لە پارەی بەردەست پڕبكەنەوە.\nئەمە لەكاتێكدایە، كە ئەمڕۆ 25ی مانگە و دەبوو مووچەی چەند وەزارەتێك دابەش بكرێت، بەڵام بە ئەمڕۆ و سبەینێ تەنها مووچەی تەندروستی دەدرێت و هیچ وادەیەك بۆ مووچەی وەزارەتەكانی دیكە دیاری نەكراوە.\nپێشتر (خەڵك) لە ڕاپۆرتێكدا بڵاویكردەوە، كە ناكۆكی یەكێتی و پارتی، كە لە لێدوانی پەڕلەمانتارەكانیانەوە سەرچاوەی دەگرێت و هەریەكەیان ئەوی دیكە بە نەگێڕانەوەی پارە بۆ خەزێنەی گشتی تۆمەتبار دەكات بۆتە هۆی دواكەوتنی دابەشكردنی مووچە.\nچەند قسەیەک کە بە گاڵتەش نابێت بە ژنەکەتی بڵێیت


ئاڵای عێراق بەسەر دیجلەدا دەشەکێتەوە و هێزەکان شەڕی دوایین پاشماوەکانی داعش دەکەن لە موسڵ\nفەرماندە سەربازییەکان رایانگەیاند هێزەکانی عێراق دووشەممە لە شەڕێکی 'سەخت'دا بوون لەگەڵ پاشماوەکانی داعش، بەڵام شەڕەکە نزیك بە کۆتایی بوو.\nئاژانسی فرانس پرێس و دیارونا\nئەندامێکی پۆلیسی فیدراڵی عێراق کچێكی منداڵ ماچدەکات لە موسڵی کۆن، 9 تەمموز، لەکاتێکدا هێزەکان ئاهەنگدەگێڕن دوای جاڕدانی "ئازادکردن"ی ئەو شارە به‌شه‌ڕ وێرانبووه لەلایەن حکومەتەوە لەدەست رێکخراوی 'دەوڵەتی ئیسلامی'. [فازل سینا / ئاژانسی فرانس پرێس]\nهێزەکانی عێراق شەڕیانکرد بۆ لەناوبردنی دوایین پاشماوەکانی بەرگرییکاریی رێکخراوی "دەوڵەتی ئیسلامی" (داعش) لە موسڵ، دووشەممە (10 ته‌مموز) دوای ئەوەی سەره‌كوەزیران سەردانی شارە وێرانبووەکەی کرد بۆ پیرۆزباییکردن لە هێزەکان بەبۆنەی دەستەبەرکردنی سەرکەوتنەوە.\nلەکاتێکدا توندڕەوان لە ناوچەیەکی بچوکی موسڵی کۆندا دەوریانگیراوە، سەرنج دەخرێتە سەر ئەرکی سەختی بنیاتنانەوەی شارەکە و یارمەتیدانی مەدەنییەکان، گروپەکانی کۆمەکیش هۆشداریی دەدەن لەوەی قەیرانی مرۆیی عێراق زۆری ماوە تەواو ببێت.\nسەره‌كوەزیران حەیدەر عەبادی یەکشەممە سەردانی موسڵی کرد و ستایشی "قارەمانێتی هێزە شەڕکەرەکان"ی کرد دوای چەندین مانگ لە شەڕی سەخت کە زۆربەی شارەکەی وێرانکرد.\nبەتایبەت موسڵی کۆن وێران بووە، زۆر بینا تەنیا کۆنکرێتیان لێ بەجێماوە و داروپەردوو لەسەر شەقامەکانن.\nئەندامانی پۆلیسی فیدراڵی عێراق ئاڵای نیشتیمانیی عێراق دەشەکێننەوە لەکاتی ئاهەنگگێڕانیاندا لە موسڵی کۆن لە 9 تەمموز. [فازل سینا / ئاژانسی فرانس پرێس]\nوێنەیەك لە 9 تەمموز گیراوە كه دیمەنێکی گشتی وێرانکاری نیشاندەدات لە موسڵی کۆن. عێراق بەمزوانە جاڕی دوایین سەرکەوتن دەدات لە شەڕێكدا كه نزیکەی نۆ مانگی خایاند بۆ گرتنەوەی موسڵ لەدەست رێکخراوی 'دەوڵەتی ئیسلامی'، ئاهەنگگێڕانیش لەنێو هێزەکانی پۆلیسدا لە شارەکە دەستیپێکردووە. [ئەحمەد روبەیعی / ئاژانسی فرانس پرێس]\nبە گەیشتنی بە شارەکە، نوسینگەی عەبادی رایگەیاند سەردانی موسڵی "ئازادکراو" دەکات بۆ پیرۆزباییکردن لە هێزەکان بەبۆنەی "سەرکەوتنێکی مه‌زن"ەوە.\nدواتر سەره‌كوەزیران وتی لەکاتێکدا "سەرکەوتن حەتمییە"، ئەو خۆی بەدووردەگرێت لە جاڕدانی فەرمی "بەهۆی رێزگرتن و پێزانین بۆ ... هێزەکانمان کە بەردەوامن لە ئۆپەراسیۆنی پاککردنەوە".\nفەرماندە باڵاکان دووشەممە رایانگەیاند کە هێزەکانی عێراق بەردەوامن لە شەڕی "سەخت" لەگەڵ پاشماوەکانی داعش، بەڵام شەڕەکە لە کۆتاییەکانی نزیك بوو.\nفەرماندەی ئۆپەراسیۆنەکانی نەینەوا، فەریق عەبدولئەمیر رەشید یارەڵڵا، بە دیارونای وت هێزەکانی عێراق ئاڵای عێراقیان لەسەر روباری دیجلە بەرزکردۆتەوە.\nوتی: "ئێمە هەواڵی خۆشی سەرکەوتنی چاکە بەسەر خراپەدا لە موسڵ دەگەیەنین بە گەلی عێراق."\nوتیشی: "هێشتا هەندێك پاشماوەی تیرۆریستان ماون كه لە ماڵەکاندا خۆیان شاردۆتەوە و هەوڵدەدەین لەناویانبەرین پێش ئەوەی بە فەرمی ئازادکردن و کۆتایی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان رابگەیەنین."\nهه‌روه‌ها وتی ئێستاکە هێزەکانی عێراق ئۆپەراسیۆنی کنە و پشکنین ئەنجامدەدەن و دانیشتوان دەگوێزنەوە و كۆمه‌كیان بۆ دابینده‌كه‌ن.\nفەریق سامی عارزی لە هێزە تایبەتەکانی دەزگای دژەتیرۆر رایگەیاند كه توندڕەوان پاشەکشەیان پێکراوە بۆ ناوچەیەك لە موسڵی کۆن کە تەنیا 100 بۆ 200 مەتر دەبێت.\nعارزی بە ئاژانسی فرانس پرێسی وت: "ئەوان خۆڕادەستکردن قبوڵناکەن."\nوتی بەڵام "ئۆپەراسیۆنەکان لە دواقۆناغدان" و "ئەگەری زۆر هەیە (شەڕەکە) ئەمڕۆ تەواوببێت".\nعارزی وتی هێزەکانی زانیارییان هەبووە دەربارەی بوونی 3,000 بۆ 4,000 مەدەنی لە ناوچەکەدا، بەڵام نەیانتوانیوە ئەوە پشتڕاستبکەنەوە.\nبە پاڵپشتیی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی، هێزەکانی عێراق لە تشرینی یەکەمدا هه‌ڵمه‌تێكیان دەستپێکرد بۆ گرتنەوەی موسڵ، کە لە ناوەڕاستی 2014 لەلایەن توندڕەوانەوە گیرا لە هێرشێکدا کە بووە هۆی دەستبەسەراگرتنی بەشێکی زۆر لە عێراق و سوریای دراوسێی.\nسوپا و پۆلیس و هێزە تایبەتەکان، بە پاڵپشتی هێرشە ئاسمانییەکان، بەشی خۆرهەڵاتی شارەکەیان لە کانونی دووەمدا گرتەوە و شەڕیان دەستپێکرد بۆ بەشی خۆرئاوا لە مانگی دواتردا.\nشەڕەکە سەختتر بوو کاتێك هێزە ئەمنییەکان چوونەنێو موسڵی کۆنه‌وه، كه دانیشتوانێكی زۆری لێده‌ژیا، لە بەشی خۆرئاوا له‌سەر رووباری دیجلە کە شارەکە ده‌كات به دوو به‌شه‌وه و شەڕی شەقام بەشەقامی سەختی بەدواداهات.\nباجی سەرکەوتن گەورە بوو: زۆربەی موسڵ وێران بووه، بە هەزاران مردوو یان بریندارن و نزیکەی نیوەی خەڵکی شارەکە ناچاربوون شوێنی خۆیان جێبهێڵن.\nنەتەوە یەکگرتووەکان رایگەیاند 920,000 کەس لە شوێنی خۆیان هەڵاتون لەکاتی ئۆپەراسیۆنی موسڵدا و لەکاتێکدا هەندێکیان گەڕاونەتەوە، زۆرینەی زۆریان هێشتا ئاوارەن.\nبەرپرسی هەماهەنگیی مرۆیی نەتەوە یەکگرتووەکان لە عێراق، لیز گراندێ، لە بەیاننامەیەکدا رایگەیاند: "ئەوە هەستێکی خۆشە زانیمان هه‌ڵمه‌تی سەربازی لە موسڵ کۆتایی دێت. شەڕەکە رەنگە تەواوببێت، بەڵام قەیرانیی مرۆیی تەواو نابێت."\nئاژانسی ئاوارەکانی نەتەوە یەکگرتووەکان دووشەممە رایگەیاند رەنگە چەند مانگێکی پێبچێت پێش ئەوەی مەدەنییەکان بتوانن بگەڕێنەوە سەر ماڵوحاڵی خۆیان.\nئاژانسەکە لە بەیاننامەیەکدا رایگەیاند: "ئەگەری ئەوە هەیە بە هەزاران کەس ناچاربن لە کەمپی ئاوارەکاندا بمێننەوە بۆ ماوەی چەند مانگی داهاتوو."\n'هیچ شتێك نیە بۆی بگەڕێنەوە'\nئاژانسەکە رایگەیاند: "زۆرێك هیچیان نیە بۆی بگەڕێنەوە بەهۆی وێرانکاریی زۆری کاتی شەڕەکەوه، لەکاتێکدا خزمەتگوزارییە سەرەتاییەکانی وەك ئاو، کارەبا و ژێرخانە گرنگەکانی دیکە، لەوانه خوێندنگە و نەخۆشخانە، پێویستیان بە بنیاتنانەوە و چاککردنەوەیە."\nبیست و هەشت گروپی کۆمەك کە لە عێراق کاردەکەن بەیاننامەیەکیان بڵاوکردەوە و داوای پاڵپشتیی نێودەوڵەتییان کرد بۆ هەوڵەکانی بنیاتنانەوە و تکایان لە دەسەڵاتداران کرد فشار لە مەدەنییەکان نەکەن بۆ گەڕانەوە.\nبەیاننامەیەك کە كۆمه‌ڵێك گروپ واژۆیان کردبوو، لەنێویاندا [رێکخراوی] نەرویجیی ئەنجومەنی ئاوارەکان و ئۆکسفام و رێکخراوی منداڵپارێزی جیهانی، رایگەیاند: "نەبوونی ئاسایشی بەردەوام؛ نەبوونی خزمەتگوزارییە سەرەتاییەکان؛ بڵاوبوونەوەی مەترسیی تەقەمەنی و زیانکەوتن بە ماڵەکان و دوكانوبازاڕ و ژێرخانی گشتی -- لەنێویاندا خوێندنگە ونەخۆشخانەکان -- هەموو ئه‌مانه دەبنە کۆسپ له‌بەردەم گەڕانەوەدا."\nبەیاننامەکە هەروەها هۆشداریشی دا دەربارەی ئەو عێراقیانەی هێشتا لەژێردەستی داعشدان، لەنێویاندا شارۆچکەکانی تەلەعفەر و حەویجە لە باکور، لەگەڵ چەند ناوچەیەك لە خۆرئاوای پارێزگای ئەنبار.\nئه‌و گروپە خێرخوازییانه رایانگەیاند: "بۆ هێرشه چاوەڕوانکراوه‌كا ن بۆسه‌ر حەویجە و تەلەعفەر و خۆرئاوای ئەنبار، کە بە خەمڵاندن هێشتا 150,000 مەدەنی له‌وێدا گیریانخواردووە، گرنگە لە وانەکانی شەڕەکانی رابردووەوە فێرببین." هه‌روه‌ها داوایانکرد سەلامەتی و کۆمەك پێگەیاندنیان بکرێتە یه‌كه‌م هه‌نگاوی پێشوه‌خت.\nیەکشەممە فەرەنسا و بەریتانیا و یەکێتی ئەوروپا پیرۆزباییان لە هێزەکانی عێراق کرد، یەکێتی ئەوروپا ستایشی [سەرکەوتنەکەی کرد] بەوەی "هەنگاوێکی یەکلاییکەرەوەیە لە هه‌ڵمه‌تی لەناوبردنی دەسەڵاتی تیرۆر لە چەند بەشێکی عێراقدا".


جارێکی تر و زۆرجاری تریش سەردەشت عوسمان \nلە مێژووی ھاوچەرخی ئێمەدا کەم شەھید ھەیە ھێندەی سەردەشت عوسمان ڕووخسارە ھەرە ناشیرین و ھەرە دزێوەکانی کوردبوونمان نیشاندبات. ھێما بۆ ئەو دیوە نەخۆش و پۆخڵ و تاریکانەی کوردبوون بکات کە وەک تارماییەکی گەورە بۆ کوشتن و وێرانکردن بەسەر سەری ھەمووانەوە، ئامادەیە.\nکە بیر لە مەرگی سەردەشت دەکەینەوە بیر لە جوڵەی عەقڵیەتێک دەکەینەوە لە سەدە تاریکە کۆنەکانەوە ھاتوە و لە سەدەی بیست و یەکەمدا ھەم بازرگانیی و سیاسەتی بەیەکتری تێکەڵکردوە، ھەم تەکنیکە زۆرەکانی کوشتن و پایەکانی دەسەڵاتدارێتییەکی دزێو.\nلەم ئاستەدا مەرگی سەردەشت عوسمان، شوناسی ئەو عەقڵیەت و سەردەم و دەسەڵاتدارێتییە درۆزنە کەشفدەکات کە ساڵانێکی درێژە حوکمڕانیی نیشتیمانێکی بریندار دەکات و قوربانی بە دوای قوربانیدا و کارەسات بەدوای کارەساتدا بەرھەمدەھێنێت. بە دەیەھا شێوازی جیاوایش کۆمەڵگا پارچەپارچە و وردوخاش و پەراوێز، دەخات، بڕێکی گەورە، ھێجگار گەورە، لە نائومێدیی و ڕەشبینییش، لە کوێدا بۆیبکرێت، دەچێنێت.\nدیوی ئەودیوی مەرگی سەردەشت ھێما بۆ ڕووکارە ڕووناک و بەرپرس و ئەخلاقییەکانی کوردبوون دەکات، ڕووکارە خوێندەوار و ڕەخنەیی و چەقنەبەستوەکانی کوردبوون، ڕووکارە پاکژەکەی لە سەردەمێکدا پارەی دزراوی نەوت خەونی ئەوە دەبینێت و پلانی ئەوەشی ھەیە، ھەموو خانەیەکی ئەو کۆمەڵگایە، وەک عەقڵ و دەرونیی دەسەڵاتدارەکانی، پیس و بۆگەن بکات.\nسەردەشت نوێنەری ئەو نەوە خوێندەوارە ئازا و بەرپرس و ئەخلاقییەیە کە لە.داڵانە تاریکیەکانی ئەو دونیایەدا لەدایکدەبێت و گەورەدەبێت و بیردەکاتەوە و دەنووسێت. نەوەیەک خەون بەوەوە دەبینێت دەسکاریی ئەو تاریکاییە گەورەیە بکات، ڕوخسارێکی ئینسانیی بەخۆی و بەو کۆمەڵگایە ببەخشێت کە تیایدا دەژیی، شتێک لە کەرامەت بۆ ژیانی خۆیان و ژیانی ھاونیشتمانییەکانیان، بگەڕێننەوە.\nسەردەشت عوسمان نوێنەری ئەو دیوە ڕووناکەی کوردبوونە کە پڕە لە ئومێد و وزە و خەون، پڕە لە خواستی دەسکاریکردن و دروستکردنی دونیایەکی نوێ. دونیایەک جیاواز لە دونیای سیاسییە بازرگانەکانی دونیای دوای ڕاپەڕین کە لەشکرێک بەڵتەجیی و پیاوکوژیان بۆ پاراستنی خۆیان و منداڵ و منداڵی منداڵەکانیان دروستکردوە.\nسەردەشت عوسمان بەرھەمە ھەرە پاکژ و بەرپرس و ئەخلاقییەکەی کۆمەڵگای ئێمەیە.


گیارەنگ سایتێکی مولتەزیمە و لە بڵاوکردنەوەی بابەتەکانی دا سنووری دیاری کراوی خۆی هەیە. کوێستان فتووحی\nسەرەتا بەبۆنەی 10 ساڵەی تەمەنی پڕلە بەرهەمی سایتی گیاڕەنگ وهەڵکردنی مۆمی 11 ساڵەی تەمەنی، جوانترین پیرۆزبایی لە بەڕێوەبەری ئەو سایتە جوانە، کاک حەمەڕەسووڵی زەحمەتکێش دەکەم، هیوادارم کاک حەمەڕەسووڵ هەر تەمەن درێژ بێ بۆ خزمەتی زیاتر بە کاری رۆژنامەوانی. لە پێوەندیی لەگەڵ خزمەتەکانی گیاڕەنگ‌دا دەبێ بلێم\nلەگەڵ ئەوەی هیچ کارێک بێ کەموکووڕی نیە، بەڵام گیاڕەنگ سەرەڕای ئەوەی زمانحاڵی هیچ حیزبێک نیە و نووسین و بابەتەکانی دەربڕی بیروبۆچوونی خاوەنەکانیانن، لەگەڵ ئەوەش‌دا سایتێکی مولتەزیمە و لە بڵاوکردنەوەی بابەتەکانی دا سنووری دیاری کراوی خۆی هەیە. هەوڵی داوە و پڕنسیپەکانی رۆژنامەوانی بپارێزێ. رێزی لە بیروباوەڕە جیاوازەکان گرتوە و بێ دەمارگرژانە بابەتی نووسەران بەجیاوازییەکانیانەوە بڵاو کردۆتەوە. ئەوەش یەکێکە لە پڕنسیپەکانی کاری رۆژنامەوانی. بەڵام ئەگەر وەک سایتێکی سەربەخۆ چاوی لێ بکەین، دەکرێ بڵێم سەربەخۆیی لە کاری رۆژنامەوانی‌دا شتێکی نیسپییە. لە هیچ راگەیەنێک‌دا ئەوەبەتەواوی ئیمکانی نیە. دیارە بە نیسبەت گیاڕەنگەوە بەتایبەتی کە بەڕێوەبەرەکەی کەسێکە خەباتکاری رێگەی ئازادی نەتەوە، بێگومان زۆرتر گرنگی دەدا بە مەسەلە نەتەوەییەکان.\nهەر لێرەوە جارێکی‌تر ئارەزووی بەردەوامی بۆ گیاڕەنگ و ماندوونەبوونی لە کاک حەمەڕەسووڵ و دەسخۆشی لە شلێر خانم کە بە دڵنیاییەوە هاوکار و هاوڕییەکی باشی کاک حەمەڕەسووڵە بۆیە کاک حەمەڕەسووڵ توانیویەتی ئەم رێگا سەختە تا ئێرە ببڕێ.


بەرەی شیعە و سوننە: “قەرسەقوڵ بەکەرتک بی هەردووکی بەنەعلەت بی”! » KadirShorsh\n« مەسعود بارزانی و بانگاشەی “سەربەخۆیی” بە “لاگونێک”! | هاتنی ژمارەی زیاتری سەربازی تورکیا بۆ باشوری کوردستان و ئەگەر و پرسیارەکان »\nبەرەی شیعە و سوننە، “قەرسەقوڵ بەکەرتک بی هەردووکی بەنەعلەت بی”!\n“سعودیای خودانی تیرۆر هاوپەیمانی ئیسلامی دژ بە تیرۆر ڕادەگەیەنێ”! سعودیا یەکێکە لەو وڵاتە ئیسلامییە دەوڵەمەندانەی کەنداو کە بەشیکی زۆری داهاتی نەتەویی بۆ پشتگیری تیرۆر و دەستوردان لە وڵاتانی جیهان لەژێر ناوی ئیسلامدا تەرخانکردووە. واتە پشتگیری ڕێکخراوە سەلەفیەکان و میانڕەوەکانی جیهان دەکات، مزگەوت و خوێندگەی ئیسلامی لە وڵاتان دروست دەکات، هەموویشی بەمەبەستی ئیسلامیزەکردن و لانیکەم کۆنەپارێزکردن.\nلەهاوپەیمانیەکەدا ٣٤ وڵات هەن لەوانە تورکیا شوێنی دیارە. وڵاتانی بەرەی سوننە لە هاوپەیمانیەکدا کۆبوونەتەوە و بەیەکەوە بەهیوای گەیشتنن بە ئامانجەکانیان. شایانی گوتنە تورکیا و سعودیە و قەتەر و ولاتانی دیکە، هەروەها دەوڵەمەندە سوننەکانی تورکیا و وڵاتانی کەنداو بە ئاشکرا و نهێنی پاڵپشتی سەرەکی رێکخراوی تیرۆرستی ئیسلامی داعش بووین.\nئەوانەی لەو هاوپەیمانیەدا کۆبوونەتەوە، مەبەستیان لە خەبات دژی تیرۆر ئەوە نییە کە ئێمە مانان بیری لێدەکەینەوە، ئەوان بیر لە پاراستنی بەرژەوەندی ناسیونالیستانەی وڵاتانی ئیسلامی دەکەنەوە و دژی خەباتی ئازادی و رزگاری گەلانی ژێردەستەی وڵاتانی موسوڵمان بەئەگەری زۆر دەوەستنەوە. بۆنمونە دژی خەباتی کوردانی باکوری کوردستان دەوەستنەوە و هەموو هاوکاریەک پێشکەشی تورکیا دەکەن.\nدیارە رژێمی ئیسلامی شیعەی ئێران کە جەمسەرێکی دیکەی پشتگیری و هاوکاری گروپە سەلەفی و میانڕەوەکانی جیهانە، ئەویش لەلایەن خۆیەوە درێغی لە هەناردەکردنی شۆڕشی ئیسلامی و ئیسلامیزەکردن بە ڕیگەی تایبەت بە خۆی نەکردووە. ئێران هاوکاری و یارمەتی زۆر لە رێکخراوە تیرۆریستەکانی جیهان دەدات، هەروەها دەست لە کاروباری ناوخۆی وڵاتان وەردەدات، مزگەوت و خوێندگە لە وڵاتان لەژێرناوی کاری خێرخوازیدا دروست دەکات، ئێرانیش هەوڵی ئیسلامیزەکردن و کۆنەپارێزکردن دەدات.\nئاشکرایە ئێران و تورکیا و وڵاتانی کەنداو بەخەستی دەستیان خستۆتە ناو کاروباری ناوخۆی کوردستان و ئێراق. یاری بە چارەنوسی رامیاری و ئابوری خەلک دەکەن. بەداخەوە دەبوایە کوردستان بەهەمووشێوەیەک دژی دەستێوەردانی ئەو وڵاتانە بوەستێتەوە و کار بۆ پاراستنی سەربەخۆیی سیاسی خۆی بکات.\nبەرژەوەندی کورد هەرگیز لەگەل بەرەی ئیسلامی کۆنەپارێز و پێشێلکار نییە، ئەوجا چ شیعە یا سوننە. هەردوو بەرە دژی بەرژەوەندی ناسیونالیستانەی کوردستانن و گەرەکیانە کورد بۆ مەبەستەکانی خۆیان بەکار بهێنن. پێویستە کورد بەهەموو شێوەیەک خۆی لە بەرەی سوننە یا شیعە بپارێزێت. پیویستە کوردان دژی دەستێوەردانی هێزەکانی سەر بەو بەرانە لە کوردستان بوەستنەوە. تەبایی و یەکگرتوویی و ڕێککەوتنی ناوخۆیی کورد دەتوانێ کورد لەنیوان ئەو دوو بەرداشەدا ڕزگار بکات.


◄ ئەنجام: Found 529, page 1 of 53 Items per page: 🗐 1 🗐 5 🗐 10 🗐 25 🗐 50 🗐 100\n📊 10 منداڵ بەروداوی هاتوچۆ لە گەرمیان گیانیان لەدەستداوە ئامار و ڕاپەرسی\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی Jul 11 2015 7:57AM\n👁 ئی بابەتە 7,996 جارێ وینیان\nبەپێی ئامارێکی بەڕێوەبەرایەتی هاتوچۆی گەرمیان، لەم [ زیاتەر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✖ 58% ✍ هـ.ب. 11-7-2015 7:57:45\n📊 100 ئاسک لە نەوەد ڕۆژدا لە گەرمیان کوژراوە ئامار و ڕاپەرسی\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی Feb 4 2016 9:02AM\n👁 ئی بابەتە 10,364 جارێ وینیان\nهۆشداریدان بۆ راوەستاندنی ڕاوکردنی ئاسکەکانی سن [ زیاتەر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 91% ✍ س.ئـ. 4-2-2016 9:02:19\n📊 100 خانی نایاسایی بەخێوکردنی ئاژەڵ لە سلێمانی ڕوخێندران ئامار و ڕاپەرسی\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی May 10 2017 9:07AM\n👁 ئی بابەتە 5,637 جارێ وینیان\nهەڵمەتی پاککردنەوەی شاری سلێمانی بۆ لابردنی شوێنی [ زیاتەر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 95% ✍ هـ.ب. 10-5-2017 9:07:49\n📊 12 تەنکەر بەنزینی کوالێتی خراپ گەڕێندرانەوە ئێران ئامار و ڕاپەرسی\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی Nov 8 2017 11:46AM\n👁 ئی بابەتە 3,533 جارێ وینیان\nبەشی راگەیاندن و پەیوەندییەکان لە کۆمەڵگەی دەروازە [ زیاتەر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 95% ✍ هـ.ب. 8-11-2017 11:46:31\n📊 12 هاوڵاتی بەتۆمەتی راوکردن و خەڵوز دروستکردن دەستگیرکراون ئامار و ڕاپەرسی\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی Sep 21 2015 8:38AM\nبەڕێوەبەری راگەیاندنی بەرێوەبەرایەتی پۆلیسی پاراست [ زیاتەر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 66% ✍ هـ.ب. 21-9-2015 8:38:16\n📊 13 پێشێلکاری هەڵبژاردن لەهەرێمی کوردستان تۆمارکراون ئامار و ڕاپەرسی\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی Apr 18 2018 11:30AM\n👁 ئی بابەتە 2,373 جارێ وینیان\nبەرپرسێکی کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان ئا [ زیاتەر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 91% ✍ هـ.ب. 18-4-2018 11:30:12\n📊 13 تۆمەتبار دەستگیرکران ئامار و ڕاپەرسی\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی Jun 14 2015 2:41PM\n👁 ئی بابەتە 6,237 جارێ وینیان\nبەڕێوبەرایەتی پۆلیسی دارستان و ژینگەی پارێزگای سلێ [ زیاتەر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 81% ✍ هـ.ب. 14-6-2015 14:41:09\n📊 15 تەنکەری دیکە دەگەڕێندرێتەوە ئێران ئامار و ڕاپەرسی\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی Jun 7 2017 10:11AM\n👁 ئی بابەتە 5,752 جارێ وینیان\nدواڕۆژ، دەشتی ئەنوەر بەڕێوەبەری نەوت و کانزاکانی [ زیاتەر... 👁] ✖ ✖ 16 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 7-6-2017 10:11:19\n📊 15 هەزار کەس ئازادکراون کە لەسەر زێدەڕۆیی دەستگیرکرابوون ئامار و ڕاپەرسی\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی Dec 9 2018 4:28PM\n👁 ئی بابەتە 1,266 جارێ وینیان\nسەرۆکی داواکاری گشتی هەرێم ڕایدەگەیەنێت، ساڵانە ژم [ زیاتەر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 89% ✍ هـ.ب. 9-12-2018 16:28:58\n📊 1500 تۆمەتباری عەرەب لە زیندانەکانی هەرێمی کوردستانن ئامار و ڕاپەرسی\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی Aug 13 2018 1:54PM\nدواڕۆژ، کۆچەر عەلی بە پێی ئامارێکی وەزارەتی کارو [ زیاتەر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 93% ✍ هـ.ب. 13-8-2018 13:54:39\n📊 ئامار بابەتەکێ 382,492


کۆریای باکوور، گەورەترین مەترسی لەسەر جیهان لە 2021ـدا\n23/2/2021 06:36 PM\nبەپێی راپۆرتێک کە لەلایەن ئەمریکاوە بڵاو بووەتەوە سەرەکیترین ناوەندی ئەتۆمی کۆریای باکوور لە سەرەتای زستانەوە تا ئێستا بەشێوەی بەردەوام خەریکی چالاکی بووە. ئەو وێنانەی لە سەتەلایتەکانەوە وەرگیراون دەریدەخەن لەم ماوەیەدا ئۆتۆمبێل و بارهەڵگرەکان لە دەوروپشتی ئەم ناوەندە لە هاتوچۆدا بوون. هەڵبەت هیچ بەڵگەیەکی ئەوتۆ سەبارەت بەوەی کە رێئاکتۆرەکانی ئەم ناوەندە چالاک کرابنەوە لەبەر دەست نییە.\nئاژانسی هەواڵدەریی Yonhabـی کۆریای باشوور باس لەوە دەکات ئەم وێنانە نیشانەی چالاکیی بەردەوامی وزەخانەی پیتاندنی ئۆرانیۆمە لە ماوەی زستاندا. سەرەتاکانی ئەم مانگەش چەندین راپۆرت بڵاو بوونەوە کە دەریدەخەن کۆریای باکوور هەڕەشەیەکی کارەساتبارە بۆ سەر جیهان. کارناسان هۆشداری دەدەن کە چەکە ئەتۆمییەکانی ئەم وڵاتە و هەروەها ئەو تاقیکاریانەی بە بەردەوامی لەسەر سارۆخە باڵستیکەکان ئەنجام دەدرێن گەورەترین هەڕەشەیە لەسەر ئارامیی جیهان لە 2021ـدا.\nجێی ئاماژەیە کیم جونگ ئوونی رێبەری کۆریای باکوور لە دانیشتنێکدا لەگەڵ ئەندامانی پارتی کرێکارانی کۆریای باکوور رایگەیاندووە کە ئەمریکا سەرەکیترین دوژمنی ئەم وڵاتەیە. ئەو لە قسەکانیدا بە توندی رەخنەی لە سیاسەتەکانی ئەمریکا بەنیسبەت بنەماڵەی پاشایەتییەوە گرتووە. لە مانگی ئۆکتۆبەری ساڵی رابردوو کۆریای باکوور پەردەی لە ساروخێکی باڵستیک لادا کە بە گوتەی کارناسان دەتوانێ ئەمریکا لەناو ببات.\nپەردەلادان لەم ساروخە رێک بەر هەڵبژاردنەکانی ئەمریکا ئەنجام درا و دەتوانێ هۆشدارییەکی ئاشکرا بێت بۆ بەرپرسانی نوێی کۆشکی سپی.


درامای رەباب، تراژیدیای کوردە فەیلییەکان\n19/6/2020 10:13 AM\nلەماوەی پێشوودا بەبۆنەی مانگی رەمەزانەوە کەناڵە کوردیی و عەرەبییەکانیش کۆمەڵێک درامایان پەخش کرد، یەکێک لەو درامایانە کە هەر لە سەرەتاوە سەیرم کرد و مایەی سەرنج بوو لام، زنجیرە درامای " رەباب" بوو، کە کەناڵی کوردسات پەخشی دەکرد و کاری دۆبلاژی بۆ کرد بوو.\nتراژدیای کوردە فەیلییەکان\nزۆر نەتەوە لە رێگەی درامای تەلەڤزیۆنی یان فیلمەوە هەوڵیانداوە باسی مێژوو یان تراژیدیاکانی خۆیان بکەن، خەڵکێکی زۆر لە رێگەی فیلمی ستالینگرادەوە ئاشنایی پاڵەوانێتی و قارەمانی گەلی روسیا بوون لەکاتی جەنگی دووەمی جیهانیدا. خەڵکێکی زۆر لە رێگەی فیلمی عومەر موختار کە لە نواندنی ئەکتەری بەناوبانگی ئەمریکی "ئەنتۆنی کوین"بوو، ئاشنایەتیان بە خەباتی رەوای گەلی لیبیا پەیدا کردووە. جوولەکەکان لەرێگەی فیلمەوە توانییان جیهان بە تراژیدیاکانیان ئاشنا بکەن، لە هەمانکاتیشدا دڵڕەقیی و نامرۆڤی رژیمی هیتلەریشیان پیشانی جیهان داوە. بەداخەوە ئێمەی کورد لەمەدا دواکەوتووین و نەمانتوانییوە هونەرە جوانەکان بۆ ناسینی خۆمان بەکاربهێنین.\nدرامای رەباب باسی تراژیایدی کوردە فەیلییەکان، بەراستی ئەم درامایە بەشێوەیەکی هەقیقی باسی رووداوەکانی ژیانی خەڵکی بێتاوانی کوردە فەیلییەکان دەکات، کە چۆن بەبێئەوەی بزانن بۆچی و لەبەر چی، رژێم لە ماڵ و حاڵی خۆیان دەریان دەکات و ڕەوانەی سنووری ئێرانیان دەکات. بەراستی ئەم درامایە زۆر بە جوانی توانییویەتی مەبەستی سەرەکی دراماکە بگەیەنێتە دیدی بینەران، لەهەمانکاتیشدا دڕندەیی رژێمی بەعس پیشان بدات.\nدڕندەیی رژێمی بەعسی فاشیستی\nخاڵێکی گرنگی تر بەلای منەوە پیشاندانی رووی هەقیقی رژێمی بەعسی سەدامی بوو، بەداخەوە بەهۆی خراپی سیستەمی حوکمڕانی ئێستای کوردیی و چالاکی بەردەوامی بەعسییەکان، خەریکە دووبارە رووی قێزەون و خوێناوی بەعس لای نەوەی نوێ جوان دەکەن. ئەم درامایە هەوڵیداوە رووی هەقیقی رژێمی بەعس پیشان بددات، کە ڕژێمێکە لەسەر بنەمای ترس و تۆقاندن و پێشێلکردنی مافی مرۆڤ، دیکتاتۆری، گەندەڵی، ناهەقی و ستەمکاری دامەرزاوە. لە رێگەی ئەم درامایەوە، ئێمە زیندان و لێدان و تاوان و ئەشكنەجەدان و ستەمکاری دەبین. هەروەها بۆمان دەردەکەوێت کە ئەو ڕژێمە چەندە دوژمنی مافەکانی مرۆڤ و ئازادیی و دادپەروەری بووە. هەروەها چۆن سڵی نەکردۆتەوە لە ئەتکردنی شەرەف و نامووسی خەڵکیش. بەداخەوە ئێستا بەهۆی بڵاوبوونەوەی گەندەڵییەوە، خەڵکانێک وا هەست دەکەن، کە لە رژێمی بەعسیدا گەندەڵی نەبووە، بەڵام لە راستیدا لە سایەی رژێمی بەعسیشدا گەندەڵی زۆر هەبوو، بەڵام کەس نەیدەوێرا باسی لێوە بکات چونکە ئازادی نەبوو.\nخاڵێکی جوان و سەرنجراكێشی تریش کەمایەی خۆشحاڵیم بوو،لەم درامایەدا وێنەیەکی جوانی خەڵکی کورد و خاکی کوردستانی پیشانی بینەرانی داوە، ئەمەش گرنگە بەتایبەتی بۆ بینەری عەرەبی چونکە ماوەیەکی زۆر رژێمی بەعس کاری لەسەر ناشیرینکردنی کورد کردووە، هەروەها بەداخیشەوە هەڵەکانی حکومەتی هەرێم و هەندێک پارتی کوردی، وێنەی کوردی لای عەرەبی عیراقی ناشیرین کردبوو. بەڵام لەم درامایەدا ئێمە وێنەیەکی جوان و باشی کورد دەبینین. باسی رۆحی هاوکاریی و گیانفیدایی و میواندۆستی کورد دەکات، چۆن کوردەکان هەوڵی رزگارکردنی ئەو خەڵکانە دەدەن کە لە دەستی رژێمی بەعس دەکرد، کوردستان لێرە دەبێتە پەناگەیەک بۆیان.\nدرامایەکی تەواو خۆماڵی\nلەم درامایەدا کۆمەڵێک ئەکتەری بەناوبانگ و بەتوانای عیراقی دەوریان تێدا گێڕاوەو هەمووشیان لەرووی نمایش و توانای هونەرییەوە، زۆر سەرکەوتووبون، بەتایبەتی ژنە ئەکتەری بەناوبانگی عیراقی " ئاسیا کەمال" هەروەها لە رووی سیناریۆشەوە، زۆر بەهێز بوو، کە لە لایەن سیناریست و هونەرمەندی عیراقی " باسل شبیب" نووسراوە. نووسەر هەوڵیداوە تاڕادەیەکی باش، باسی ژیانی کۆمەڵگەی عیراقی لەسایەی ڕژێمی بەعس بکات.\nلەلایەکی ترەوە هیوادارم ئەم درامایە هانی ئەکتەر و نووسەر و کەناڵە کوردییەکان بدات، تاوەکو درامای زیاتر لەبارەی تراژیدیای کوردە فەیلییەکان و کارەساتەکانی تر بکەن، کە ڕژیمی بەعس بەسەر گەلی کوردا هێناویەتی. لەهەمانکاتیشدا داواکارم لە وەزارەتی رۆشنبیری، ڕێزلێنان و دەستخۆشییەک لە ستافی ئەم درامایە بکات، چونکە ئەمە لە ڕووی مەعنەوییەوە هانی هونەرمەندانی عیراق دەدات، کە لە مجۆرە کارانە بکەن.


لەگەڵ ڕووداوەکاندا: دێگەڵە لە پێکهێنانی کابینەی نوێی هەرێمی کوردستانی عێراقدا\nلەگەڵ ئەوەشدا کە هەڵبژاردن لە هەرێمی کوردستانی عێراق کرا و بەگشتی هەموو لایەنەکانیش ئەنجامەکانی ئەو هەڵبژاردنەیان پەسەندکرد، بەڵام پێناچێت پێکهێنانی کابینەی نۆی هەرێم هەروا ئاسان بێت.\nناکۆکییەکان لە نێوان پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتی نیشتمانی کوردستاندا زۆرن و هەروادێ و قوڵتریش دەبنەوە. میدیاکانی هەردوو لایەن ڕاستەوخۆو ناڕاستەوخۆیانە کەوتوونەتە هێرشکردنە سەر یەکتر و یەکتر گوناهبارکردن بە خیانەت و گەندەڵی و کەمتەرخەمی.\nبڕيار بوو لە هەفتەی ڕابردوودا پارتی و یەکێتی کۆبوونەوەیەک بکەن بۆ تاووتوێ کردنی شیانەکانی پێکهێنانی کابینەی نوێ، بەڵام ئەوکۆبوونەوەیە نەکرا و هێشتاش نازانرێت ئایا ئەو کۆبوونەوەیە دەکرێت یان نا!\nهەندێک دەزگای هەواڵ باسیان لەوە دەکرد پارتی داوای کردووە نابێت هەندێک ئەندامی یەکێتی بەشداری لەو کۆبوونەوەیەدا بکەن، یەکێتیش بەو مەرجە ڕازی نەبووە.\nلە هەڵبژاردنەکەی ڕۆژی 30 ی مانگی نۆی ساڵی پاردا، پارتی دیموکراتی کوردستان 45 کورسی پەرلەمانی بەدەستهێناوە، واتە زۆرینەی کورسییەکانی پەرلەمانی هەرێم، بەڵام بەوەشەوە ناتوانێت بە تەنیا حکومەت پیکبهێنێت.\nدکتۆر ئومێد ڕەفیق، پسپۆڕی زانستە سیاسییەکان لە زانکۆی جیهان\nلێرەدا پرسیار ئەوەیە ئایا پارتی دەتوانێت بەبێ گەڕانەوە بۆ لایەنەکانی تر حکومەت پێکبهێنێت؟! هەرچەندە قسەش زۆرن لەسەر ئەوەی ژمارەیەکی زۆری کۆتاکان نزیکن لە پارتییەوە، هەروەهاش لەسەر نزیکی نێوان بزووتنەوەی گۆڕان و پارتیش.\nیەکێک لە کێشەکان لە هەرێمی کوردستان نەبوونی متمانەیە لەو ڕوانگەیەوەی ئایا بەشداریکردن لەسەر بنچینەی هاوبەشیکردنێکی ڕاستەقینەیە لە پرۆسەی سیاسی هەرێمدا یان بەشداریپێکردنە بۆ پڕکردنەوەی پۆستەکانی کابینەی نۆ.\nپارتی و یەکێتی لە ماوەی 27 ساڵی ڕابردوودا فەرمانڕەوای هەرێمی کوردستان بوون و ئەوەی ئەمڕۆ لەو هەرێمەدا ڕوودەدات وەک کێشە سیاسییەکان و قەیرانی دارایی و نەبوونی سەروەری یاسا، کەمی یان نەبوونی خزمەتگوزارییەکان و هتد، وەک زۆرێک لە چاودێر دەڵێن بەرەنجامی خراپی چۆنیەتی بەڕێوەبردنی هەرێمی کوردستانە لەو زیاتر لە 27 ساڵەی پاش ڕاپەڕینەکەی ساڵی 1991 ەوە، دەشڵێن هەرێم بۆتە مەیدانێک بۆ ڕمبازی و زۆرانی نێوان ئەم دوو لایەنە کە هیچ یەکێکیشیان کەمتەرخەمییان نەکردووە لە پەنابردنە بەر هێزی دەرەکی (بەغدا، تاران، ئانکەرە) بۆ خستنی نەیارەکەی.\nهەرچۆنێک بێت ئەم دوو زلهێزەی هەرێم کە هەر یەکەیان خاوەنی ناوچەی تایبەت بە خۆیانن و هاوشێوەی دابەشکردنی دەسەڵات و داهات، هەرێمی کوردستانیشیان بەسەر دوو ناوچەدا دابەشکردووە، دەڤەری زەرد و دەڤەری سەوز.\nئەگەرچی زۆر دەگوترێت هیچ دیاردەیەکی دوو ئیدارەیی لە هەرێمدا نەماوە بەڵام تەنها بە یەک سەیرکردنی ئەمدیو یان ئەودیوی "دێگەڵە" بە ڕوونی و ئاشکرایی هێڵێکی ڕەشتاڵەی سنوری نێوان ئەو دوو دەڤەرە دەبینرێت.\nئەم دوو هێزە خاوەنی هێزی چەکدار و عەمباری گەورە گەورەی چەک و تەقەمەنی و میدیای زەبەلاحن و بەردەوامیش لە بۆسەدان بۆ یەکتر. پارتی و یەکێتی لەگەڵ ئەوەشدا کە ژمارەیەکی زۆری ڕێککەوتنیان لە نێواندایە بە ڕێککەوتنە ستراتیژیەکەشیانەوە بەڵام تا ئێستاشی لەگەڵدا بێت نەیانتوانیوە شوێنەوارەکانی شەڕی ناوخۆ بسڕنەوە یان هەر هیچ نەبێت ڕێگەنەدەن بیرەوەریەکانی ئەو شەڕە ناوخۆییە بە بیرکردنەوە بۆ بەرنامەڕێژیی ئایندەی هەرێمدا گوزەر بکات.\nئایا ململانێکانی نێوان پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتی نیشتمانی کوردستان بە کوێ دەگەن؟\nئایا پێکهێنانی کابینەی نوێ، هەرێمی کوردستانی عێراق دەخاتە بەردەم قەیرانی ترەوە؟\nئایا لایەنە سیاسییەکانی تری هەرێم دەتوانن کاریگەرییان هەبێت بەسەر ڕەوشی سیاسی هەرێمەوە؟\nدکتۆر ئومێد ڕەفیق، پسپۆڕی زانستە سیاسییەکان لە زانکۆی جیهان وەڵامی ئەم پرسیارانە و پرسیار و سەرنجەکانی ئێوەی ئازیزیش دەداتەوە:


له‌لایه‌ن: ڕاوێژ نورالدین - به‌روار: 2020-09-30-02:42:00 - کۆدی بابەت: 507\nمەندل لە یەكێك لە تاقیكردنەوەكانیدا ڕووەكی تیر یەك ڕەگی ڕووخسار كەلوو سەوزی لە ڕووەكێكی تیرە یەك ڕەگی ڕووخسار كەلوو زەرد پەڕاند. تۆوە پەیدابووەكانی ئەم پەڕینەش لە وەچەی یەكەمدا تەنها ڕووەكی كەلوو سەوزی پەیدا كرد. هیچ كەلوو زەردێك دەر نەكەوت لەگەڵ ئەوەی یەكێك لە دوو باوانەكە تیرە یەك ڕەگ بوون هەڵگری ڕووخساری كەلوو زەرد بوون. كەواتە لە وەچەی یەكەمدا تەنها یەك ڕووخسار لە دوو ڕوخسارە بنەچەی وەچەی باوان دەركەوت.\nلە دواییدا مەندل ڕووەكەكانی وەچەی یەكەمی بەجێهێشت بۆ پەڕینی خۆیی و تۆوە پەیدابووەكانی چاندەوە، ڕووەكی وەچەی دووەم پەیدا بوو. سەرنجی دا سێ لەسەر چواری ڕووەكەكانی وەچەی دووەم كەلوو سەوز و نزیكەی چارەكێكیان كەلوو زەرد بوون. ئەو تێبینیانەی مەندل ئەنجامی دان، وە ئەو داتایانەی كە تۆماری كردن وەكو كورتەیەك بۆ تاقیكردنەوەكانی بەرەو دانانی گریمانەیەكی برد، كە دەڵێت لە ناو ڕووەكی پۆڵكەدا هۆكاری كۆنترۆڵكردنی سیفەتەكان هەن ناوینان هۆكارەكان، هەر ڕووخسارێك بە هۆی هۆكارێك لە هۆكارە سەربەخۆكانەوە دەمێنێتەوە، وە لەبەر ئەوەی هەر ڕووخسارێك خاوەن دوو شێوازی جێگرەوەن، مەندل لۆژیكیانە گەیشتە ئەوەی كە هەر سیفەتێك دوو هۆكاری بۆ ماوەیی دەستی بەسەردا دەگرن.\nڕوخساری زاڵ و ڕووخساری بەزیوو\nهەركاتێك مەندل دوو تیرەی جووتكردبێت، یەكێك لە ڕووخسارەكانی باوان لە ڕووەكەكانی وەچەی یەكەمدا دەر نەدەكەوت و ون دەبوو. لە هەر جارێكدا ئەو ڕوخسارە شاراوەیە لە وەچەی دووەمدا دووبارە دەردەكەوتەوە بە ڕێژەی 1:3 . ئەم شێوازە لە هەزاران كرداری جووت بووندا دەركەوت ئەمەش وای لە مەندل كرد كە بگاتە ئەو بەرەنجامەی كە یەكێك لە جووتە هۆكارەكان كاریگەر دەبێت و ڕێگری هۆكاری دووەم دەكات. مەندل گریمانەیەكی دانا كە دەڵێت ئەو ڕووخسارەی لە وەچەی یەكەمدا دەركەوتووە دەكەوێتە ژێر كۆنترۆڵی هۆكاری زاڵەوە، چونكە ئەم هۆكارە كاریگەری هۆكارەكەی دیكە دادەپۆشێت. بەڵام ئەو ڕووخسارەی كە لە وەچەی یەكەمدا دەرنەكەوت، لە وەچەی دووەمدا دووبارە دەركەوتەوە، مەندل وای دانا كە كۆنترۆڵ كراوە بە هۆی هۆكارێكی بەزیو . بەم جۆرە ئەو ڕوخسارەی كە هۆكارێكی بەزیوو كۆنترۆڵی دەكات هیچ كاریگەرییەكی دیاری لە ڕوخساری دەرەوەی ئەو زیندەوەرەدا نابێت كە هۆكارە زاڵەكە كۆنترۆڵی دەكات.\nمەندل دەرەنجامی كرد كە دوو هۆكارە بۆماوەییەكەی هەر سیفەتێك لە یەكتری جیادەبنەوە لە كاتی درووستبوونی گەمیتەكاندا بۆیە هەر گەمیتێك یەك هۆكاری بۆ هەر سیفەتێكی بۆ ماوەیی تێدا دەبێت. كاتێك دوو گەمیتەكە لە كرداری پیتێندا یەك دەگرن لە وەچەكاندا دەبنە دوو هۆكار بۆ هەر سیفەتێك. دەقی یاسای جیابوونەوە جووتە هۆكارەكانی بۆمارە لێك جیا دەبنەوە لە كاتی دروستبوونی گەمیتەكان .\nیاسای دابەشكردنی سەربەخۆ\nمەندل لێكدانی لە نێوان ئەو ڕووەكانەدا كرد كە لە دوو سیفەتدا جیاوازبوون، وەك ڕەنگی گوڵ و ڕەنگی تۆو. داتاكان ئەوەیان دەرخست كە ئەم جوتكردنانە زۆر ئاڵۆزن، ئەو ڕوخسارانەی لە هۆكارە زاڵەكانەوە پەیدا دەبن مەرج نییە پێكەوە دەربكەون.\nدەكرێت پۆلكەیەكی كەلوو سەوز كە بە هۆكارێكی زاڵ پەیدا دەبێت، لە ڕووەكێكی پۆلكەی گوڵ سپییەوە پەیدا ببێت. مەندل بۆی دەردەكەوێت ئەو هۆكارانەی بۆ سیفەتەكانی تاك دەگەڕێنەوە بەیەكەوە نەبەستراون، لەبیرت بێت، كە جیابوونەوەی هەرەمەكی كرۆمۆسۆمە لێكچووەكان ناودەبرێت بە دابەشكردنی سەربەخۆ. دەقی یاسای دابەشكردنی سەربەخۆ هۆكارەكانی بۆماوە لە یەكتری جیادەبنەوە بە شێوەیەكی سەربەخۆ لە كاتی دروستبوونی گەمیتەكاندا.\nبابه‌ته په‌یوه‌ندیداره‌كان به : ئەنجامی تاقیكردنەوەكانی مەندل و بەرەنجامەكانی


ئێران پرۆتۆکۆلی پاشکۆ لە 5ی ڕەشەمەوە بە تەواوەتی ڕادەگرێت\nسەرۆکی مەجلیسی شۆرای ئیسلامی ئێران لە لاپەڕەی تویتەری خۆیدا نووسیویە: بەڕێوەبردنی پرۆتۆکۆلی پاشکۆ لە 5ی ڕەشەمەوە بە تەواوەتی ڕادەگیرێت.\nلە کۆنگرەی ڕۆژنامەڤانی لە فڕۆکەخانەی ڤیەنا؛\nگروسی: لەگەڵ ئێران ئەنجامی باشمان وەدەست هێنا\nبەرپرسی گشتی ئاژانسی نێودەوڵەتی وزەی ناڤۆکی لە کۆنگرەی ڕۆژنامەڤانی لە فڕۆکەخانەی ڤیەنا لە بەردەوام بوونی چالاکییە دڵنیاکەرەوەکانی ئەو بنکەیە لە ئێران بۆ ماوەی سێ مانگی داهاتوو هەواڵی دا.\nدوای سەردانی ڕافائیل گروسی بۆ تاران؛\nبەیاننامەی هاوبەشی ئێران و ئاژانسی نێودەوڵەتی وزەی ناڤۆکی\nدوای دیداری دوێنێی رافائیل گروسی لەگەل بەرپرسانی ئێرانی، جێگری سەرۆک کۆمار و سەرۆکی ڕێکخراوی وزەی ناڤۆکی ئێران و بەرپرسی گشتی ئاژانسی نێودەوڵەتی وزەی ناڤۆکی بەیاننامەیەکی هاوبەشیان بڵاو کردەوە.\nلە تویتەر بڵاوکرایەوە؛\nپەیامی چەواشەکارانەی وەزیری دەرەوەی ئەمریکا سەبارەت بە ئێران\nسەرەڕای ڕاپۆرتی بەردەوام ئاژانسی نێودەوڵەتی وزەی ناڤۆکی لەسەر ئاشتیخوازانە بوونی بەرنامەی ناڤۆکی ئێران، وەزیری دەرەوەی ئەمریکا بە بڵاو کردنەوەی پەیامێک هەوڵی چەواشەکاری دژی ئێران دەدات.


دوو كارمەندی تەندروستی بە كۆرۆنا گیانیانلەدەستدا\nلە ماوەی 24 كاتژمێردا، دوو كارمەندی تەندروستی كەركوك دوای توشبونیان بە ڤایرۆسی كۆرۆنا گیانیانلەدەستداوە و دەیانی تر لەژێر چاودێری تەندروستیدان.\nئەمڕۆ سێشەممە 23ی حوزەیران، كارمەندێكی كارگێڕی لە فەرمانگەی تەندروستی كەركوك، بەناوی نەجات رەشید محەمەد، دوای چەند رۆژێك لە توشبونی بە كۆرۆنا گیانیلەدەستدا.\nئەوەش دووەم حاڵەتی گیانلەدەستدانی كارمەندانی تەندروستی بوو لە ماوەی 24 كاتژمێری رابردودا، دوای ئەوەی دووشەممە 22ی حوزەیران، یەکەم کارمەندی تەندروستی كەركوك گیانیلەدەستدا كە لە بەشی پەرستیاری نەخۆشخانەی گشتی كەركوك دەوامی دەكرد.\nسەرچاوەیەك لە فەرمانگەی تەندروستی كەركوك، بۆ (كەركوك ناو)، جەختیكردەوە لە گیانلەدەستدانی ئەو دوو كارمەندەی تەندروستی و وتیشی "دەیانی تریش هەڵگری ڤایرۆسەكەن و لەژێر چادێریدان، دووكەسی تریش دووشەممە دوای ئەوەی گومانیان لێكراوە هەڵگری ڤایرۆسەكەبن، پشكنینیان بۆ كراوە و هێشتا ئەنجامەكەی نەگەڕاوەتەوە".\nئەمڕۆ سێشەممە 23ی حوزەیران، شانەی قەیران لە كەركوك چەند بڕیارێكی نوێی ئیداری دەركرد لە خاڵێكیاندا فەرمانگەی تەندروستی كەركوكی شەرپشككردووە لە دابەشكردن و گواستنەوە ئەو كارمەندانەی نایانەوێت لە نەخۆشخانەی گشتی كەركوك بمێننەوە.\nئەوەش دوای ئەوە هات شەممەی رابردوو 20ی حوزەیران، شانەی قەیران بڕیاریدا نەخۆشخانەی گشتی كەركوك تایبەت بكات بە توشبوانی كۆرۆنا، بەهۆی بەرزبونەوەی ئامارەكانی توشبوان.\nبەپێی دواین ئامارەكانی وەزارەتی تەندروستی عیراق كە دووشەممە بڵاوكرایەوە 749 حاڵەت لە كەركوك تۆماركراوە، لەو رێژەیە 27 كەس گیانیانلەدەستداوە و 212 كەسیش چاكبونەتەوە.


ڕه‌گه‌کان،پێشاندانی په‌ڵه‌یه‌کی ڕه‌ش به نێوچاوانی سپیپێستانه‌وه – Denegkan\nڕه‌گه‌کان،پێشاندانی په‌ڵه‌یه‌کی ڕه‌ش به نێوچاوانی سپیپێستانه‌وه\nbyئه‌مجه‌د شاکه‌لی\tDecember 21, 2008\tگشتی\nتاریکولێڵه‌یه‌کی به‌یانییه‌کی زووی به‌هاری ساڵی 1750، پێش یه‌که‌م قووله‌ی که‌ڵه‌شێری ئاوایی و پێش نوێژی به‌یانی، له گوندی جه‌ففور(Juffure)، چوار ڕۆژه ڕێیه‌ک دوور له که‌ناری گامبیای، ڕۆژاوای ئه‌فریقا، مه‌لۆتکه‌یه‌کی ساوای نێرینه، بۆ ئۆمۆرۆ کینته(Kinte Omoro)ی باوک و بینتا کینته(Binta Kinte)ی دایک، له‌دایک ده‌بێت. منداڵێکی ڕه‌ش ڕه‌ش, وه‌ک بینتای دایکی، په‌ڵه‌په‌ڵه و شلوشاو و لینج، خوێنی بینتای تێدا ده‌جووڵا. به ده‌م ژان و خۆگوشین و زۆرله‌خۆکردنی بینتاوه، به قیژه و زریکه‌وه، منداڵه‌که له‌دایک ده‌بێت. ئه‌و منداڵه ده‌بێته هۆی خۆشی و مایه‌ی فه‌ڕ بۆ خێزانه‌که‌ی. ئه‌و ناوه‌ی له دواییدا لێی ده‌نرێت، ده‌بێته ناوێکی دیار و له‌به‌رچاو و به‌ناووبانگ. یه‌که‌م ده‌نگێک،  به‌رگوێی منداڵه‌که ده‌که‌وێت، ده‌نگی که‌ڵه‌شێر و ده‌نگی هه‌ردوو مامانه‌که‌ی دیار سه‌ری بوون، تێکه‌ڵ به ده‌نگی هاوه‌ن و ده‌سکهاوه‌ن، که ته‌قه ته‌ق و زرمه‌زرمی ده‌هات و ژنانی گوند به‌و که‌وه‌شه‌به‌قه، خه‌ریکی کوتانی کوسکوس بوون، بۆ ئه‌وه‌ی له سه‌ر سێکوچکه به‌ردینه‌کان و کوانووه‌کاندا بیکه‌ن به هه‌ریسه و دواتر بیخۆن. هه‌ردوو مامانه له‌ڕ و پێست چه‌ڵق و چرچولۆچه‌کان، ئنیۆ بۆتۆ(Nyo Boto) و یاییسا(Yaisa)ی نه‌نکی منداڵه‌که، دیتیان منداڵه‌که کوڕه، ئیدی له خۆشییاندا، ده‌ستیان به قاقا و پێکه‌نین کرد. به سه‌ر خانووه قوڕه بۆرڕه‌نگه‌کانی گونده‌وه، دووکه‌ڵێکی شین پێچی ده‌خوارد. که که‌جالی دیمبا(Kajali Demba)، ئیمام و مه‌لا و پێشنوێژی گوند، به ده‌نگه منگنه‌که‌ی بانگی دا و "الله اکبر الله اکبر، الله اکبر الله اکبر، أشهد ان لا اله الا الله و أشهد ان محمدا رسول الله…" ی ته‌واو خوێند، پیاوان به کراسه شۆڕ و درێژه‌کانیانه‌وه، ده‌ستیان به نوێژکردن کرد. که له نوێژ بوونه‌وه، ڕوویان کرده‌وه ناو دێ . پێش ئه‌وه‌ی هه‌ریه‌که‌و ڕێگه‌ی ماڵی خۆی بگرێته به‌ر، ئۆمۆرۆی تازه‌باوک، به هه‌ڕا، خۆی گه‌یانده لای پیاوه‌کان، هه‌واڵی له‌دایکبوونی نۆبه‌ره‌که‌ی دانێ و ئه‌وانیش پیرۆزباییان لێکرد و دوعای خێریان بۆ کرد. به پێی باوباپیران، نۆبه‌ره، که کوڕ بێت، پیرۆزیی و به‌ره‌که‌ت و فه‌ڕ و میهره‌بانی خودا، ده‌ڕژێته سه‌ر، نه ته‌نیا باوک و دایکی منداڵه‌که، به‌ڵکه باپیران و داپیرانی منداڵه‌که‌یش. پیاوه‌کان، که چوونه‌وه ماڵێ، هه‌ریه‌که‌و به‌شه هه‌ریسه‌ی خۆیان، که پێشتر ژنان ئاماده‌یان کردبوو، وه‌رگرت. ژنان پێشتر خۆراک ده‌ده‌نه منداڵه‌کانیان و گه‌وره‌کان دواتر خۆراک ده‌خۆن. دوای ناشتا و هه‌ریسه‌خواردن، هه‌ر پیاوه، پاچ و بێڵ و قوڵنگه‌ی خۆی هه‌ڵگرت و چووه نێو کێڵگه‌که‌ی خۆی، بۆ ئاماده‌کردنی خاک و تۆو و چاندنی دانه‌وێڵه. ئۆمۆرۆ، ده‌یویست ناوێکی مێژووی و مژده‌به‌خش و به‌ڵێنده‌ر بۆ نۆبه‌ره‌که‌ی بدۆزێته‌وه، که مایه‌ی خێر و خۆشی و فه‌ڕ بێت، نه‌ک ته‌نێ هه‌ر بۆ خێزانه‌که‌ی خۆیان، به‌ڵکه بۆ هۆزه‌که‌یشیان ماندینکاس(Mandinkas). به گوێره‌ی نه‌ریتی خێڵ و هۆز، له‌گه‌ڵ ناوی ئه‌و منداڵه‌دا حه‌وت تایبه‌تمه‌ندیی هه‌ن و ئه‌و تایبه‌تمه‌ندییانه‌ش گه‌شه ده‌که‌ن. له هه‌شته‌م ڕۆژی له دایکبوونی منداڵه‌که‌یدا، ئۆمۆرۆ به ناوی خۆی و ژنه‌که‌یه‌وه، بانگهێشتنی هه‌موو خه‌ڵکی گوند و ته‌واوی خێزانه‌کانیانی کرد، بۆ گوێزه‌بانه و ناونانی منداڵه‌که. له‌و بۆنه‌یه‌دا، وه‌ک نه‌ریت، باوک و باپیری منداڵه‌که ئاماده ده‌بن و که منداڵه‌که ناودێر کرا، ئیدی ده‌بێته ئه‌ندامێکی خێڵ. باپیر و داپیری منداڵه‌که له هه‌ردوو سه‌ره‌وه، لایه‌نی باوکی و لایه‌نی دایکی، هه‌ر لایه‌نه و دوو قوتووی پڕ له شت دێنن، که یه‌کێکیان شیری ترش و ئه‌وی دیکه‌یان تێکه‌ڵه‌یه‌کی هه‌نگوین و برنجی تێدان. له‌گه‌ڵ ده‌نگی لێدانی ته‌پڵدا و ئاماده‌بوونی ئه‌و پیاوه‌ی ڕۆژێک له ڕۆژان و له داهاتوودا، ده‌بێته مامۆستای منداڵه‌که و ئاماده‌بوونی براکانی ئۆمۆرۆ، واته: مامه‌کانی منداڵه‌که، بینتای دایکی منداڵه‌که، مه‌لۆتکه‌که له باوه‌ش ده‌گرێ و ئه‌وانیش که‌مێک له پرچی منداڵه‌که ده‌تاشن. ئه‌وجا پیاوان په‌نجه‌یه‌ک له‌و هه‌نگوین و برنجه هه‌ڵده‌ژه‌نن و ده‌یخۆن و ئیمامیش(مه‌لای گوند)، دوعای سه‌رکه‌وتن و ته‌مه‌ندرێژی و ده‌وڵه‌مه‌ندی و به‌خته‌وه‌ری، بۆ منداڵه‌که و ماڵباتی منداڵه‌که و گوند و خێڵ ده‌کا و ده‌خوێنێ. ئۆمۆرۆ، له ژنه‌که‌ی نێزیک ده‌بێته‌وه و منداڵه‌که‌ی لێ وه‌رده‌گرێت و منداڵه‌که به‌رز ده‌کاته‌وه و سێ جاران ناوی منداڵه‌که، ئه‌و ناوه‌ی بۆی هه‌ڵبژاردووه، ده‌دات به گوێی منداڵه‌که‌دا. ته‌پڵلێدان ده‌ستپێده‌کات و ئۆمۆرۆ ناوی منداڵه‌که ده‌چپێنێته گوێی بینتای ژنیشیدا. ناوه‌که، به ده‌مڕاست و کوێخای گوندیش ده‌ڵێ. منداڵه‌که ناونرا کونتا(Kunta). ناوی کونتا، خۆشی و به‌خته‌وه‌ری و شادیبه‌خش بوو، بۆ ته‌واوی خێزان و هۆز و سه‌رکه‌وتن و فه‌ڕ و به‌رده‌وامی و ژیانیشی له‌گه‌ل خۆیدا ده‌هێنا. ئه‌و ناوه له باپیره گه‌وره‌ی ئۆمۆرۆوه مابووه‌وه و له بنجوبناواندا، ناوێکی مۆریتانیی بوو. ئه‌و کونتایه، کاتی خۆی هاتووه و خه‌ڵکی ئه‌و گونده‌ی له برسییه‌تی ڕزگار کردووه. ئه‌و کونتایه له‌کن خه‌ڵکی گوند، پیاوێکی پیرۆز بووه. ئه‌و ناوه(کونتا) ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ چه‌ندین باوباپیرانی پێشتر. شه‌وی گوێزه‌بانه‌ی کونتا، شه‌وی هه‌شته‌می له‌دایکبوونی، له ژێر ئاسمانێکی مانگه‌شه‌و و پڕئه‌ستێره‌دا، ئۆمۆرۆ، کونتای نۆبه‌ره‌ی هه‌ڵده‌گرێت و بڕێک له گوند دووری ده‌خاته‌وه و ده‌چێته نێو سروشت و له‌وێ، کونتا تا ئاستی ڕوومه‌تی خۆی به‌رز ده‌کاته‌وه و ڕووی له ئاسمان ده‌کات و ئاماژه بۆ ئاسمان ده‌کات و مه‌به‌ستی ئاسمانه، به زمانی خۆیان پێی ده‌ڵێ:" Fend kiling dorong leh warrata ka iteh tee "ته‌ماشاکه! تاکه شتێک، که له تۆ گه‌وره‌تره..".\nڕه‌گه‌کان، ئه‌و چیرۆکه مێژووه‌یه، که له له‌دایکبوونی کونتا کینته‌وه، له گوندێکی گامبیای ئه‌فریقا، له ساڵی 1750 وه ده‌ستپێده‌کات و حه‌وت نه‌وه دوای ئه‌وه، له ناشتن و به‌خاکسپاردنی ته‌رمی پرۆفێسسۆرێکی سیاپێستدا، ته‌واو ده‌بێت. منداڵه‌کانی ئه‌و پرۆفێسسۆره، مامۆستا، ئه‌ندازیاری که‌شتی و زه‌ریا، یاریده‌ری به‌ڕێوه‌به‌ری ده‌سگه‌ی زانیاری ئه‌مه‌ریکا و نووسه‌رێکن، نووسه‌ره‌که ئالیکس هه‌یلی(Alex Haley)، نووسه‌ری ڕه‌گه‌کانه.\nڕه‌گه‌کان، له ڕاستیدا شاکارێکی ئه‌ده‌بی مه‌زنه و سه‌یریش نییه، که ساڵی 1976، کاتی بڵاوبونه‌وه‌ی سه‌رکه‌وتنێکی گه‌وره و بڵاوبوونه‌وه‌یه‌کی یه‌کجار به‌رینی به خۆیه‌وه بینی و له جیهانیشدا به میلیۆنان نموونه‌ی لێ فرۆشرا. له سه‌ر به‌رگی کتێبی ڕه‌گه‌کان، چاپه ئه‌سڵییه ئینگلیزییه‌که‌ی، نووسراوه(The saga of an American Family)، واته: چیرۆکی خێزانێکی ئه‌مه‌ریکایی.\nڕه‌گه‌کان، وێنه‌یه‌کی زۆر ڕوون و زه‌ق و به‌سه‌رهات و مێژوویه‌کی داڕێژراوی بازرگانیکردنه به کۆیله‌وه. کتێبه‌که به ڕاوه کۆیله‌یه‌ک له گامبیا ده‌ستپێده‌کات و به هه‌ڵگرتن و لابردنی کۆیله‌یه‌تیی ته‌واو ده‌بێت. که‌سی سه‌ره‌کی چیرۆکه‌که کۆیله‌یه‌کی سیاپێسته، کونتا کینته(Kunta Kinte) ، و چیرۆکه‌که، دیرۆکی ئه‌وه، که دواتر، نه‌وه له دوای نه‌وه ده‌مێنێته‌وه و ده‌ماوده‌م ده‌گێڕدرێته‌وه، سه‌ره‌تا له کچه‌که‌ی کونتا خۆیه‌وه و دواتر له کوڕی ئه‌و کچه‌یه‌وه و ئیتر به‌و جۆره تا له دواییدا، مێژووی کونتا کینته، له ئه‌فریقاییه‌که‌وه، که به ئازادی له‌دایکبووه، تا ده‌گاته ئه‌وه‌ی وه‌ک کۆیله‌یه‌کی ڕه‌شی ئه‌مه‌ریکایی بمرێت، ده‌که‌وێته ده‌ست و ده‌گاته لای ئالیکس هه‌یلی(Alex Haley). دوای دوازده‌ساڵان گه‌ڕان به دوای باوان و ڕه‌گوڕیشه‌ی خۆیدا، ئالیکس هه‌یلی، توانی ئه‌م کتێبه له‌مه‌ڕ باوباپیرانی خۆیه‌وه بنووسێت و بگه‌ڕێته‌وه بۆ ڕه‌گوڕیشه و بنجوبناوانی خۆی و دیرۆکی کونتا کینته و پاشماوه‌کانی، به هه‌موو جیهان بگه‌یه‌نێت.\nڕه‌گه‌کان باسێکی سه‌رسووڕهێنه‌ر و خه‌مناک و ئازاراوی کۆیله‌یه‌تییه و ڕه‌وتار و هه‌ڵسوکه‌وت و مامه‌ڵه و دیتن و چۆنیه‌تی، سه‌یرکردنی سپیپێستان به‌رانبه‌ر سیاپێستان، پێشان ده‌دات. کتێبێکی یه‌کجار به‌هێز و ده‌وڵه‌مه‌نده، که به شێوازێکی وه‌ستایانه و لێزانانه و زۆر ڕوون، له لایه‌که‌وه ئه‌و دیتنه تاوانکارانه و ئه‌و ڕه‌وتار و هه‌ڵسوکه‌وته نامرۆڤانه‌یه‌ی له گۆڕێدا هه‌بوو و، چه‌وساندنه‌وه و ئه‌شکه‌نجه‌دان و ئێش و ئازارێکی ئه‌وتۆی، له‌گه‌ڵ خۆدا ساز کرد و ئافراند و هێنایه گۆڕێ، که مرۆڤ ناتوانێت تێیبگات و، له لایه‌کی دیکه‌یشه‌وه یه‌کگرتوویی، خۆشه‌ویستی، سۆزێکی بێوێنه و باڵا و ئومێدێکی هه‌میشه‌یی، وه‌ک خواست و په‌رۆش و چاوڕێکردنێکی سووتێنه‌ر بۆ ئازادی و داد، له‌گه‌ڵ ته‌قه‌لا و خه‌باتێکی به‌رده‌وام و بێپسانه‌وه بۆ ژیان، پێشان ده‌دات و ده‌گه‌یه‌نێت.\nڕه‌گه‌کان، مێژووی بازرگانیکردنه به کۆیله‌وه. مێژووی به‌ناووبانگی کونتا کینته‌ی حه‌ڤده ساڵانه، که ڕۆژێکیان له کاتێکدا که له ده‌رێیه، له ده‌رێی ئاواییه‌که‌ی خۆی جه‌ففور(Juffure) له گامبیا و منه‌ی ئێزنگ ده‌کات بۆ دروستکردنی ته‌پڵ و لێدانی ته‌پڵ، له پڕ ده‌ستگیر ده‌کرێت و ڕه‌وانه‌ی ئه‌مه‌ریکا ده‌کرێت و له‌وێ وه‌ک کۆیله‌یه‌ک ده‌فرۆشرێت. کونتا کینته، ساڵی 1767 له گامبیا ڕفێنراوه و گوێزراوه‌ته‌وه بۆ ده‌ڤه‌ری مه‌ریلاند(Maryland) له ئه‌مه‌ریکا و وه‌ک کۆیله‌یه‌ک له‌وێ فرۆشراوه. ئه‌م کتێبه، مێژووی حه‌وت وه‌چه و نه‌وه، له نه‌وه‌کانی کونتا کینته‌یه، تا ده‌گاته نووسه‌ری کتێبه‌که ئالیکس هه‌یلی خۆی. دوای خانه‌نشینبوونی، هه‌یلی ده‌ستی به پشکنینی مێژووی خێزانه‌کی خۆی ده‌کات و ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ ئه‌فریقا، بۆ ئه‌وه‌ی مێژووی زاره‌کی و گێڕانه‌وه‌کان، له باره‌ی خێزانه‌که‌یه‌وه و پاشخانی خێزانه‌که‌ی، که له ڕێگه‌ی نه‌وه‌کانه‌وه جه‌ختی له‌سه‌ر ده‌کرێت، بدۆزێته‌وه. هه‌یلی نه‌وه‌ی حه‌وته‌می کونتا کینته‌یه. نووسینی ئه‌و ڕۆمانه بۆ هه‌یلی 10 ساڵێکی پشکنین و له‌دووگه‌ڕان و منه‌کردن و گه‌شتی پێچووه. هه‌یلی گه‌ڕاوه‌ته‌وه بۆ ئاوایی جه‌ففور، که کونتا کینته‌ی لێ له‌دایک بووه و گه‌وره بووه. ئه‌و گونده ئێستایش ماوه. هه‌یلی له‌وێ گه‌لێک له چیرۆکی گوندی و خێڵه‌کانی ئه‌و ناوه ده‌ژنه‌فێت و به‌هۆی پشکنین و لێگه‌ڕانیشه‌وه پاشماوه‌ی ئه‌و که‌شتییه‌ی، که باپیرانی گواستووه‌ته‌وه بۆ ئه‌مه‌ریکا و ناوی (The Lord Ligonier) بووه، ده‌دۆزێته‌وه.\nکونتا کینته‌ی، باپیره‌گه‌وره‌ی هه‌یلی و قاره‌مانی ڕه‌گه‌کان، که ده‌گه‌ینرێته ئه‌مه‌ریکا و ده‌کرێته کۆیله، چه‌ند جارێک هه‌وڵی هه‌ڕاکردن و خۆده‌ربازکردن و هه‌ڵاتن ده‌دات له کۆیله‌یه‌تی و یه‌خسیری، ئه‌وده‌می چه‌ند په‌نجه‌یه‌کی پێیه‌کانی ده‌بڕنه‌وه و به هۆی ئه‌وه‌وه تووشی ئازارێکی یه‌کجار زۆر ده‌بێت. ئه‌وده‌می، که هه‌وڵی ئه‌و هه‌ڵاتنه ده‌دات، ژنی هه‌یه و کچه‌که‌یشی له‌دایک بووه. سیاپێستان، که ده‌کرانه کۆیله، که ده‌کرانه یا ده‌بوونه فه‌له، که ده‌گوێزرانه‌وه بۆ وڵاتانی ئه‌وروپا و ئه‌مه‌ریکا، که ده‌خرانه به‌رخوێندن و فێرگه‌ی ئه‌وروپایی، که ده‌بوونه هاووڵاتی ئه‌مه‌ریکایی و ئه‌وروپایی، ئیدی ده‌سبه‌جێ، ده‌بوو ناوه‌کانیان بگۆڕدرێت، بۆ ناوه‌یلێکی عیسایی و ئه‌وروپاییانه. ماندێلایش، باس له‌وه ده‌کات، که کاتێک نراوه‌ته به‌رخوێندن له فێرگه‌یه‌کی ئینگلیزی، چۆن ناوه‌که‌یان له ناوێکی ئه‌فریقاییه‌وه کردووه به نیلسۆنێکی ئه‌وروپایی. کونتا کینته هێنده خۆڕاگر و وره‌به‌رز و بڕوابه‌خۆبوو و سه‌ربه‌رز ده‌بێت، به پاشخان و بۆماوه‌یه‌کی، که هه‌یبوو، نه‌یده‌ویست به ناوی تۆبی(Toby)، به‌ڵکه ده‌یویست هه‌ر به ناوێ خۆیه‌وه، کونتا، بانگ بکرێت.\nڕه‌گه‌کان، گێڕانه‌وه‌یه‌که له‌مه‌ڕ، سته‌م، ئازارچه‌شتن، سه‌رپێشۆڕکردن، ئێش، ده‌رد و چه‌پاندن، که دووسه‌د ساڵی مێژووی ئه‌مه‌ریکا و مێژووی پڕشه‌رمه‌زاری و تاوانی کۆیلایه‌تی و بازرگانیکردن به کۆیله و چه‌وساندنه‌وه‌ی مرۆڤ، ده‌خاته به‌رچاو.\nبازرگانیی به کۆیله‌وه سه‌دان ساڵ درێژه‌ی کێشا. ئه‌مه‌ریکاییه‌کان بۆ ماوه‌یه‌کی زۆر دوورودرێژ پێشه‌نگ بوون له‌و بواره‌دا. ساڵی 1863 دوای جه‌نگی نێوه‌کیی ئه‌مه‌ریکا، بازرگانی به کۆیله‌وه له ته‌واوی ئه‌مه‌ریکادا، به بڕیارێکی ئه‌براهام لینکۆڵن(Abraham Lincoln)ی سه‌رۆکی ئه‌مه‌ریکا، قه‌ده‌غه کرا و وڵاتانی دیکه‌ی ئه‌وروپاییش چاویان له‌وه کرد، لێ ئه‌و قه‌ده‌غه‌کردنه له ڕاستیدا ته‌نێ ڕواڵه‌تی بوو و تا ڕاده‌یه‌ک هه‌ر به‌رده‌وام بوو و به‌ره‌به‌ره به‌ره‌و نه‌مان چوو، ئه‌ویش دوای هه‌زاران قوربانی و ژیان له‌ده‌ستدان. کۆیله‌یه‌تیی به واتای ئه‌وه دێت، که که‌سیک ده‌توانی ببێته خاوه‌نی مرۆڤێکی تر و که‌سێکی تر و وه‌ک کاڵا و شتومه‌کی خۆی ته‌ماشای ئه‌و کۆیله‌یه ده‌کات و بۆی هه‌یه ئه‌و کۆیله‌یه بفرۆشێت یا هه‌ر چییه‌کی لێ بکات. کۆیله وه‌ک که‌سێک یا شتێکی که‌مبایه‌خ و که‌مبه‌ها سه‌یر ده‌کرا. کۆیله‌کان به ناخۆشترین شێواز و دژوارترین جۆر و دزێوترین ڕه‌وتار و سه‌ختترین هه‌لومه‌رج، بران بۆ ئه‌مه‌ریکا و شوێنه‌کانی دیکه. هه‌مووده‌م له ژێره‌وه‌ی که‌شتییه‌کاندا، ئه‌و به‌شه‌ی، که له نێو ئاودایه، له‌ترسی هه‌ڵاتن و یاخیبوون، دوو دوو پێکه‌وه ده‌به‌سترانه‌وه و شه‌ته‌ک ده‌دران. ئه‌وه زۆرجاران ده‌بووه هۆی شه‌ڕ و ناکۆکی له نێوان کۆیله‌کان خۆیاندا. ئه‌و جێگه‌یه‌ی کۆیله‌کانی تێدا بوون هه‌ر یه‌کجار پیس و قرێژ و گه‌مار بوو و ئاوده‌ستخانه‌کانی هه‌میشه پڕ بوون له پیسایی. بۆشاییه‌کانی نێوان کۆیله‌کان، که یه‌کجار که‌م و به‌رته‌سک بوون، هه‌میشه پڕ بوون له پیسی. جێگه‌ی هه‌ر کۆیله‌یه‌کی پیاو، که هه‌یبوو، 183 سه‌نیمیتر درێژی و 40 سه‌نتیمیتر به‌رینی و 80 سه‌نتیمیتر به‌رزی بوو. ئه‌مه بۆ ڕێگه‌یه‌کی ئاویی زه‌ریایی، که له که‌مترین حاڵدا، که‌متر له سێ حه‌فته‌ی نه‌ده‌خایاند و هه‌ندێ جاریش ده‌گه‌یشته چوار مانگ، گه‌لێک سه‌خت و ئازاربه‌خش بوو. کۆیله‌کان زۆر چڕ و پڕ ده‌خزێنرانه ژێر ئه‌و که‌شتییانه‌وه و بازرگانان هه‌وڵیان ده‌دا هه‌رچی زۆرتر کۆیله‌یه بارکه‌ن و ببه‌ن. ئه‌وان، کۆیله‌کان، ده‌بوو پیساییه‌کانی، خۆیان پاک بکه‌نه‌وه. ده‌بوو مردووه‌کانیان فڕێ بده‌نه نێو زه‌ریاوه. تاکه کاتێک ده‌یانتوانی له‌و کونه‌ی تێیدا ده‌ژیان، ده‌رچنه ده‌رێ، به‌یانیان بوو، له نێوان کاتژمێر 8-9 به‌یانی، ئه‌وده‌م ده‌یانتوانی تۆزیک بجووڵێنه‌وه و بای باڵیان بده‌ن. کۆیله‌کان له ئه‌مه‌ریکا له خۆرهه‌ڵاتنه‌وه تا خۆرئاوابوون کاریان پێ ده‌کرا. په‌موویان ده‌چنی، مه‌ره‌زه‌یان دره‌و ده‌کرد، داریان ده‌بڕی، گیایان ده‌بڕی، گه‌نمیان تۆو ده‌کرد. که ده‌هاتنه‌وه ماڵیش ده‌بوو ئاگایان له منداڵه‌کانی خۆیان بێت، شیو لێبنێن، جل بشۆن، گسک بده‌ن، که زۆرجاران 20 که‌س له ژوورێکدا ده‌خه‌وتن. هیچ که‌س نازانێت ژماره‌ی ئه‌و سیاپێستانه‌ی له ئه‌فریقاوه گوازراونه‌ته‌وه بۆ ئه‌مه‌ریکا و ئه‌وروپا و کراونه‌ته کۆیله، چه‌ندن. هه‌ندێک، ژماره‌یان به په‌نجا میلیۆن و هه‌ندێک ژماره‌یان به سه‌د میلیۆن کۆیله ده‌قرسێنێت. ئه‌و ژماره‌یه هه‌موو ئه‌و که‌سانه‌ش ده‌گرێته‌وه، که له ڕێگه‌ی گواستنه‌وه‌دا یا له هه‌ڵاتن و جه‌نگدا مردوون و کوژراون. \nڕه‌گه‌کان چ وه‌ک کتێب و چ وه‌ک درامایه‌کی ته‌له‌ڤزیۆنی، یه‌کیک له داهێنان و ڕاستی و مێژووه گرنگه‌کانی مرۆڤایه‌تییه. ڕه‌گه‌کان، کۆمه‌ڵگه‌ی ئه‌مه‌ریکایی هه‌ژاند و خه‌ڵکی خسته ڕه‌وشێکه‌وه، که بیر له کردار و په‌رچه‌کردار بکه‌نه‌وه و ده‌مه‌ته‌قه و گوتوبێژێکی گه‌رمی سیاسی و ڕه‌گه‌زی و جڤاکی و فه‌رهه‌نگی هێنایه گۆڕێ. کتێبی ڕه‌گه‌کان پتر له یه‌ک میلیۆنی له ساڵی یه‌که‌مدا لێ فرۆشرا و دوو خه‌ڵاتی به‌ناووبانگی کتێبیشی وه‌رگرت. ڕه‌گه‌کان مێشکی ئه‌مه‌ریکاییه‌کانی، به هه‌موو ڕه‌نگه‌کانیان و هه‌موو جۆره بیروباوه‌ڕێکیانه‌وه کرده‌وه و به‌شێک له ڕابوردوو و مێژووی تاریک و پڕسته‌م و چه‌وساندنه‌وه‌ی وڵاته‌که‌یانی وه‌بیر هێنانه‌وه.\nڕه‌گه‌کان له شێوه‌ی درامایه‌کی ته‌له‌ڤزیۆنی سه‌رکه‌وتوودا، که 130 میلیۆن بینه‌ری بۆ خۆی مسۆگه‌ر کرد، پێشان درا.\nڕه‌گه‌کان، له پتر له 500 کۆلێژ و زانستگه‌ی ئه‌مه‌ریکاییدا وه‌ک کۆرس و زانیارییه‌کی بنگه‌یی بۆ تێگه‌یشتن له مێژووی سیاپێستان و کۆیله‌یه‌تیی ده‌خوێندرا و بۆ به هۆی زیندووبوونه‌وه و بووژانه‌وه‌ی مێژووی سیاپێستان و باسکردنی. هه‌یلی ئه‌وه‌ی پێشاندا، که کۆیله‌کان هه‌رگیز ده‌ستبه‌رداری پێوه‌ند و ڕه‌گوڕیشه‌کانی خۆیان به فه‌رهه‌نگی ئه‌فریقاوه نه‌بوون و گیانی گاڵته و ڕووخۆشی و گۆرانی و وشه و بڕوا و نه‌ریته گه‌لێرییه‌کانی خۆیان هه‌میشه پاراستووه.\nئالیکس هه‌یلی(Alex Haley)، نووسه‌ری ڕه‌گه‌کان، نووسه‌رێکی ئه‌مه‌ریکایی بوو، 11/8/1921 له ئیتاکا، نیویۆرک، ئه‌مه‌ریکا، له‌دایک بووه و 10/2/1992 له سییاتڵ، واشنگتن، ئه‌مه‌ریکا، کۆچیدوایی کردووه. هه‌یلی، ماوه‌ی پێنج ساڵی ته‌مه‌نیشی له تێنێسسی ژیاوه. ماوه‌ی بیست ساڵ له هێزی پاسه‌وانیی که‌نار زه‌ریای ئه‌مه‌ریکادا کاری کردووه. له 1959وه وه‌ک ڕۆژنامه‌وانێکی ئازاد کاری کردووه. هه‌یلی، له ژیانیدا سێ جاران هاوسه‌رگیریی کردووه و وه‌ک خۆی جارێکی ددانی پێدا ناوه، له‌وانه نه‌بووه، که پێوه‌ندی سێکسیی له‌گه‌ڵ زۆر ژندا هه‌بێت و ڕایبواردبێت. ساڵی 1992، به له‌پڕ ڕاوه‌ستانی دڵ مردووه. ڕه‌گه‌کان، ناسراوترین کتێبێتی، که باس له باوپیرانی خۆی ده‌کات، له کونتا کینته‌وه ده‌ستپێده‌کات، که له گامبیاوه وه‌ک کۆیله‌یه‌ک ده‌گاته ئه‌مه‌ریکا، تا ده‌گاته هه‌موو نه‌وه‌کانی و ئه‌م خۆی، واته: هه‌یلی. هه‌یلی، بۆ نووسینه‌وه‌ی بیره‌وه‌رییه‌کانی ماڵکۆلم ئێکس(Malcolm X)ی، سه‌رۆکی نه‌ته‌وه‌ی ئیسلام، له ئه‌مه‌ریکا، دوای کوژرانی، کۆمه‌کی به بیتی شاباز(Betty Shabazz)ی ژنی ماڵکۆلم ئێکس، کرد و ئه‌و کاره‌ی ئه‌نجام دا. هه‌یلی له خێزانێکی ئه‌مه‌ریکایی به ڕه‌چه‌ڵه‌ک ئه‌فریقایی له‌دایک بوو، دوو برای له‌خۆی گچکه‌تری هه‌بوون. باوکی سایمۆن هه‌یلی(Simon Haley) و دایکیشی بێرتا پاڵمه‌ر(Bertha Palmer) بوون. گه‌لێک له کتێبه‌کانی باس له چارلی تایله‌ر(Charlie Taylor)ی هاوڕێی منداڵیی ده‌که‌ن. باوکی هه‌یلی، سایمۆن ئه‌لیکسانده‌ر هه‌یلی(Simon Alexander Haley)، پرۆفێسسۆری کشتوکاڵ بوو.\nئالیکس هه‌یلی، لاو ئالیکس هه‌یلی، گه‌وره‌ساڵ ئالیکس هه‌یلی، گه‌وره‌ساڵ\nهه‌یلی به نووسینی ڕه‌گه‌کان، بناخه‌ی مێژوویه‌کی دیکه‌ی له‌بری میژووه ڕه‌سمییه‌که دانا، مێژوویه‌ک، که ئێش و سته‌م و چه‌وساندنه‌وه و چه‌پاندن و هه‌ژاری و لێقه‌ومانی سیاپێستانی ئاشکرا ده‌کرد.\nماڵی ئالیکس هه‌یلی له تێنێسسی گۆڕی ئالیکس هه‌یلی له تێنێسسی\nبۆ نووسینی ئه‌م گوتاره، سوودم له‌م دوو سه‌رچاوه‌یه‌ی خواره‌وه وه‌رگرتووه :\n1. Haley, Alex, Roots.\nPrevious له ووڵاتێکدا که ژن خاوه‌نی له‌شی خۆی نه‌بێ ده‌بێ چۆن …..!\nNext هەنگاوێك بۆ پێشەوە دوو هەنگاو بۆ پاشەوە….سمكۆ عەبدولكەریم


ڕۆژی ٨/١١/٢٠١٧ لە شاری لاهەی هۆلەند تێکۆشەر ئەحمەد مەولا نیسی لە نزیک ماڵەکەی خۆی لە گەڵ دوو کەس، کەوتە بەر هێرشی تێرۆریستیانەی کەسێک و گیانی لە دەست دا.\nدیکتاتۆرەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوین لە سەدەی ڕابردوو تا ئێستا بەدوای ڕابوونی گەلان و هەستانەوەی کۆمەڵایەتیان تیرۆری تێکۆشەران لە ناوخۆی وڵات و دەرەوەی وڵاتیان بە ئامرازێکی بنەڕەتی بۆ خۆیان بە بنەما وەرگرتووە. بە گرتنەبەری شێوازی سیاسەتی کوشتن و تێرۆر لە بەرانبەر دژبەرانی خۆیان تەنیا قین و توڕەیی خەلک و خەباتکاران زیادتر دەکەن و ئاستی پێداگریان بۆ تێکۆشان بەرز دەکەنەوە.\nئەمە لە کاتێکدایە کە زۆربەی کردەوە تیرۆریستیەکانی دیکتاتۆرانی ڕۆژهەڵاتی ناوین لە ئوروپا لە لایەن دەوڵەتانی ئوروپا گرنگی ئەوتۆی پێ نەدراوە. تیرۆری ئەحمەد مەولا نیسی لە لاهە وەک شارێکی ناسراو بە پارێزگاری لە مافی مرۆڤ مەترسیەکی گەورەیە لەسەر هەموو دەستکەوتەکانی کۆمەڵگای ئوروپایی و هەموو مرۆڤایەتی و ئەو کەسانەی کە لە پێناو مافی مرۆڤ تێکۆشانیان کردووە. بەم هۆیەوە بانگ لە چالاکانی سیاسی و کۆمەڵایەتی و ڕێکخراوی چاودێری مافی مرۆڤ لە ئەوروپا دەکەین کە پێداگر بن لەسەر لێکۆڵینەوە و دەرخستنی ڕاستیەکانی ئەو تیرۆرانەی لە ئەوروپا ڕوویانداوە.\nوەک پاڕتی ژیانی ئازادی کوردستان هەر جۆرە کردەوەی تێرۆریستی بەرانبەر ئەو تێکۆشەرانە ئیدانە دەکەین و پێمان وایە هیچ هێز و دەسەڵاتێک ناتوانێت بە تێرۆریزە کردنی کۆمەڵگا و کردەوەی تێرۆریستی لە بەرانبەر چالاکانی سیاسی و مەدەنی بۆ درێژخایەن دەستەڵاتی خۆی ڕابگرێت و بە تایبەت تێرۆری ئەحمەد مەولا نیسی و هەموو ئەو خەباتکار و تێکۆشەرانەی گەلی عەرەب لە ئەحواز کە لە پێناوی مافە ڕەواکانی گەلەکەیان تا ڕۆژی ئەمڕۆ تیرۆر کراون مەحکوم دەکەین.\nئێمە پێمان وایە بۆ کۆتایی پێ هێنانی تیرۆر لە ڕۆژهەڵاتی ناوین پێویستی بە سیستەمێکی دێمۆکراتیک، فرەڕەهەند، سکولار کە یەکسانی ژن و پیاو ئەساس دەگرێت لە ئێران، تورکیا، سوریا و ئێراق و هەموو وڵاتانی ناوچەکە هەیە بۆ ئەوەی ڕۆڵەکانی هیچ گەلێک بۆ مافە ڕەواکانی نەتەوەکەی خوێنی نەڕژێت. ئێمە پشتیوانی هەمو هێزیکی ئازادیخواز دەکەین کە لە چوار چێوەی داهاتویەکی دێمۆکڕاتیک و سکۆلار بۆ ئێران و ناوچەکە تێکۆشان دەکات.\nلە کۆتایی دا لە گەڵ بنەماڵەی ئەحمەد مەولا نیسی خۆمان هاوخەم دەزانین و سەرەخۆشی لە هاوخەباتکارانی بەڕێزیان و بەتایبەت لە بزوتنەوەی خەباتی عەڕەبی ئەلئەحواز دەکەین و پێمان وایە خوێنی ئازادیخوازان پاراوی داری ئازادی دەکات.\nمەجلیسی پاڕتی ژیانی ئازادی کوردستان (پژاک)


(بەوێنە) پاڵەوانێتی جیهانی گۆڕەپان و مەیدان لە دەوحە بەبێ هاندەر ! – تۆڕی میدیایی خەڵک\n(بەوێنە) پاڵەوانێتی جیهانی گۆڕەپان و مەیدان لە دەوحە بەبێ هاندەر !\n2019/10/02 - 4:38 PM\nپاڵەوانێتی جیهانی گۆڕەپان و مەیدان لە شاری دەوحەی پایتەختی قەتەر بەردەوامە و میدیاکان ڕەخنە لە ڕێژەی ئامادەبوونی جەماوەری دەگرن.\nسەرەڕای ئەوەی قەتەریەکان سەرکەوتو بوون لە دابینکردنی تەواوی پێداویستی تیمی هەڵبژاردەکان و یاریزانان، هەروەها لەڕووی ڕێکخستن و تەنانەت دابینکردنی کەشی گونجاو بۆ یاریزانانیش سەرکەوتو بوون، بەڵام ئەوەی جێی تێڕامانی هەمووانە، ڕێژەی ئامادەبوونی هاندەرە لەنێو یاریگاکاندا کە زۆر لاوازە بەشێوەیەک کە لە هەندێک ڕۆژی کێبڕکێکاندا تەنها چەند کەسێک بەدیار دەکەون، کە ئەوانیش خەڵکانی وڵاتانی ڕۆژئاوان.\nڕۆژنامەی “دەیلی مەیڵ”ی بەریتانی لەم بارەیەوە نوسیویەتی، ئەوەی لە دەوحە ڕوودەدات کارەساتە، لەکاتێکدا ڕاکەر و یاریزانە جیهانیەکان بەردەوامن لە شکاندنی ڕیکۆرد و ژمارەکان و هاندەرێکی بێشومار نییە پاڵپشتیان بکات !\nمێسی و ڤاڵڤێردی له‌سه‌ر یارییه‌که‌ی ئه‌مشه‌و به‌رامبه‌ر ئینته‌رمیلان ڕێناکه‌ون !


سێ ناوچە قەدەغەكردنی هاتووچۆی گشتیان تێدا دەكرێت - تۆڕی میدیایی خەڵک\nسێ ناوچە لە عیراق، نزیكن بۆ ئەوەی قەدەغەكردنی گشتیان تێدا بكرێت، هۆكاریی ئەمەش بۆ بەرزبوونەوەی ڕێژەی تووشبوون بە ڤایرۆسی كۆرۆنا تێیاندا دەگەڕێتەوە.\nجەواد موسەوی، بڕیاردەری شانەی قەیران لە پەرلەمانی عیراق، لە بەیاننامەیەكدا ڕایگەیاند”لە حاڵەتی بەرزبوونەوەی ژمارەی تووشبوون بە كۆرۆنا، بە تایبەت جۆرە نوێیەكەی، دەستەواژەیەكی گەورەی مەترسی دەگەیەنێت و گوشارێكی زۆر دەكەوێتە سەر سیستمی تەندروستی لە عیراق”.\nبە وتەی موسەوی”لە سایەی ئەم ڕەوشەدا، بەرەو قەدەغەكردنی هاتووچۆی گشتی دەچین لە ناوچەكان و پارێزگەكان كە ژمارەی تووشبوون تێیاندا ڕووی لە بەرزبوونەوە كردووە”.\nبڕیاردەری شانەی قەیران لە پەرلەمانی عیراق، بەری كەرخی بەغدا و پارێزگەكانی نەجەف و كەربەلای دیاریی كرد كە وەك سێ ناوچە لە وڵاتدا زۆرترین ژمارەی تووشبونیان تۆماركردووە و ئەگەری ئەوە هەیە قەدەغەكردنی هاتووچۆی گشتیان تێدا بسەپێنرێت.\nکۆمەڵێک کەرەستەی ناوماڵ کە نابێت ڕەزیلی تێدا بکەیت و شتی خراپی بۆ بکڕیت\n21 کانونی دووهەم 2021 10.13 pm\nخەڵك – بەشی هەواڵ جێگری یەكەمی سەرۆكی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق ئاشكرایكرد، دەیان دۆسیەی گەندەڵیی وەزارەتی…