بۆ مسۆگه‌ركرنا به‌خته‌وه‌ریێ هه‌ڤژینیێ دگه‌ل كێ پێكبینین؟ - وارمیدیا\nسوپایێ تورکیا و ئۆپۆزسیۆنا سوورییێ گوندێ مالکییێ بۆمبەباران کرن ڤە\nرۆژئاڤایێ کوردستانێ.. 2 پەقین ل حەسەکە و گرێ سپی چێبوون\nداعشییێ تورکیا دیپۆرتی بریتانیا کری، ئەڤرۆ دێ ھێت دادگەھکرن\nزرکان.. میلیشیایێن ئۆپۆزسیۆنێ 2 سڤیل رەڤاندن\nکۆمبوونا ئەستانە یا سووریێ ھات پاشخستن\nئزمیر.. 142 کۆچبەر ھاتن گرتن\nوه‌زاره‌تا ده‌رڤه یا ئه‌مریكا: پشته‌ڤانیا گه‌لێ ئیرانێ دكه‌ین\nبۆ مسۆگه‌ركرنا به‌خته‌وه‌ریێ هه‌ڤژینیێ دگه‌ل كێ پێكبینین؟\nمێژوویا به‌لاڤكرنێ: 2015/03/01 - 11:18 ص\n”هه‌كه‌ر كه‌سه‌كى په‌یوه‌ندیێن جڤاكى یێن سنۆردار هه‌نه، زێده‌تر ژ ژیانا ب تنێ خوه‌شییان دبه‌ت و دبیت دگه‌ل پێكئینانا هه‌ڤژینیێ ئاڕێشه هه‌بن”\nلێ د پێكئینانا خێزانێ و هه‌ڤژینیێ دا پتر ژ هه‌موویێ نیاسینا كه‌سایه‌تیێ دهێته بكارئینان. ئه‌ڤ چه‌نده كو من چو كه‌سایه‌تى هه‌یه و دگه‌ل چو كه‌سایه‌تییه‌كى دێ شێم ژیانه‌كا هه‌ڤپشك ببۆرینم.\nكه‌سایه‌تى كۆمه‌كا تایبه‌تمه‌ندیێن ئه‌خلاقى یێن كه‌سینه كو ب نیاسینا وان كه‌سێ ل به‌رانبه‌ر دێ هێته پێشبینیكرن، ژ تایبه‌تمه‌ندیێن كه‌سۆكى بگره تا تایبه‌تمه‌ندیێن جڤاكى و شێوازێ كاركرنا كه‌سى و جیهانا ده‌ردۆر بۆ بده‌ستڤه‌ئینانا ئارمانجێن خوه. بۆ نموونه ده‌مێ سه‌رنه‌كه‌ڤتن دهێته پێش، هنده‌ك كه‌س بزاڤێ دكه‌ن كو خالێن خوه یێن لاواز چاره‌سه‌ربكه‌ن و وان وه‌كو ده‌ره‌ج بكاربینن، لێ ل به‌رانبه‌ر هنده‌كێن دى دكه‌ڤن و بێ ئۆمێد دبن و هه‌تا دبیت كو په‌یوه‌ندییا خوه دگه‌ل كه‌سێن ده‌ردۆر ببرن و ئه‌ڤ هه‌موو هه‌لبژارتنه ب كه‌سایه‌تییا مرۆڤى ڤه گرێدایه.\nچو پێنه‌ڤێت ئه‌وێن ب كه‌سایه‌تیێن جودا كارتێكرنێ لسه‌ر كه‌سێن ده‌ردۆرا خوه دكه‌ن و ئه‌ڤ بابه‌ته ژى د پێكئینانا هه‌ڤژینیێ دا گه‌له‌ك ده‌نگڤه‌دانا خوه هه‌یه، ژبه‌ركو 2 كه‌س ده‌مێ بۆ ژیانێ دگه‌ل ئێك پێنگاڤان دهاڤێژن، دێ په‌یوه‌ندییه‌كا كوورتر دگه‌ل هه‌ڤدو هه‌بیت. ب ڤێ ئێكێ دڤێت حه‌ز و ڤیانێن وان ل هه‌دڤدو نێزیكبن. ب ڤێ ئێكێ ل ده‌مێ هه‌لبژارتنا هه‌ڤژینیێ، پتر ژ ڤێ ئێكێ كو هایدارى جوداهییان بن، دڤێت ب وه‌كهه‌ڤییان پتر گرنگیێ بده‌ن تا ئاسانتر دگه‌ل هه‌ڤژینێ خوه یێ ئاینده‌ى رێكبكه‌ڤن و ژ ژیانا خوه خوه‌شییه‌كا پتر ببه‌ن.\nبه‌رى هه‌ڤژینیێ چ دڤێت:\nژبلى بیاڤێ جڤاكى، كولتۆرى، ئابوورى و…هتد، دو خێزان كو دڤێت ل هه‌ڤدو نێزیكبن، ئێك ژ سه‌ره‌كیترین بابه‌تێن كو دڤێت هۆشیارى بن، جۆرێ په‌یوه‌ندییا جڤاكییا هه‌ڤژینێ ئاینده‌ییه. بۆ نموونه هه‌كه‌ر كه‌سه‌كى په‌یوه‌ندیێن جڤاكى یێن سنۆردار هه‌نه، چو ڤیان بۆ چوونا مێهڤانداریێ نینه، ژ ژیانا ب تنێ خوه‌شییان زێده‌تر دبه‌ت و دبیت دگه‌ل پێكئینانا هه‌ڤژینیێ ئاڕێشه هه‌بن، ژبه‌ركو ل قۆناغا ده‌ستپێكێ، پێكئینانا خێزانێ ژیانه‌كا هه‌ڤپشكه و ل قۆناغا لدووڤدا ده‌مێ دگه‌ل كه‌سه‌كى هه‌ڤژینیێ بكه‌ت كو حه‌ز ژ په‌یوه‌ندیێن جڤاكى یێن به‌رفره‌هـ دكه‌ت، چو پێنه‌ڤێت هه‌م ئه‌و و هه‌م هه‌ڤژینێ وى دێ تووشى ئاڕێشه‌یان بن. ئێك ژ بابه‌تێن دى كو دڤێت به‌رى هه‌ڤژینیێ دیار بیت، ئارمانجا وى یه. بۆ نموونه هه‌كه‌ر كه‌سه‌ك بیت حه‌ز ژ تمامیێ بكه‌ت تا بگه‌هیته ئارمانجێن خوه، ژ ژیانێ یێ رازى نابیت و دێ ده‌مه‌كێ پتر بۆ كارێ خوه ته‌رخانكه‌ت، لێ هه‌كه‌ر كه‌سه‌كێ كو هیڤیێن وى كێمتر بن، ڤیانێن كێمتر هه‌نه و ئه‌و هه‌موو كار و بزاڤ دێ بۆ وى یا ب زه‌حمه‌ت بیت. ب ڤێ ئێكێ هایدارى ڤێ خالا گرنگ ژى بن و ببینن د ڤى بیاڤى دا هوون چه‌ند نێزیكى هه‌ڤژینێ خوه‌نه.\nتایبه‌تمه‌ندیێن كو دبنه هه‌ڤڕكى:\nده‌مێ كو ئاخڤتن لسه‌ر هه‌ڤڕكیێ دهێته‌كرن، مه‌ره‌م ئه‌ڤه‌یه كو تایبه‌تمه‌ندیێن هاتینه گۆتن، وێنه‌یه‌كێ بارزتر و پر ره‌نگتر ب خوه‌ڤه دگرن و ب هه‌ڤڕكییه‌كا كه‌سه‌كى دهێته گوهۆڕین. د به‌رده‌وامیێ دا دێ جۆرێن هه‌ڤڕكییان ده‌ینه نیاسین، لێ به‌رى وێ ل بیرا هه‌وه بیت هه‌كه‌ر هه‌وه ب خوه یان كه‌سه‌كى كو لبه‌ر بیت ژیانا خوه دگه‌ل پارڤه‌بكه‌ن، تووشى ئێك ژ ڤان ئاڕێشه‌یانه، به‌رى هه‌ڤژینیێ ڤێ ئاڕێشه‌یێ چاره‌سه‌ربكه‌ن. ئێكه‌مین ئاڕێشه‌یا كو دڤێت چاره‌سه‌رببیت، نه‌رێكخستنا كه‌سێ گرێدایه. هۆشیاربن كه‌سێ هه‌لبژارتیێ هه‌وه بۆ په‌یوه‌ندییان، بڕیاردان و به‌رپرسیاریێن وى بشێت بێ پشته‌ڤانى و گرێدان ب كه‌سێن دى بژیت. ئه‌و هنده‌ك جاران ب ده‌ستهه‌لاتا كه‌سێن دى ژى رازى دبن تا پشته‌ڤانییا وان ژ ده‌ستنه‌ده‌ن و ل به‌رانبه‌ر ره‌فتارێن ئازارده‌ر یێن كه‌سێن دى بێده‌نگ دبن تاكو بهێنه وه‌رگرتن.\nئاڕێشه‌یێن كه‌سایه‌تى یێن دووركه‌ر، جۆره‌كێ دى ژ ئاڕێشه‌یانه كو كه‌سێ به‌رانبه‌ر هه‌رچه‌نده ژ لایێ جڤاكیڤه ژ په‌یوه‌ندیێن دگه‌ل كه‌سێن دى خوه‌شیێ دبینیت، ژ گرێدانا په‌یوه‌ندیێ دگه‌ل كه‌سێن دى دترسیت. ترس ژ ترانه‌پێكرنێ، خرابكاریێ د كۆمێ دا و … و ل دووماهیێ دووركرن رێگرێ گرێدانا په‌یوه‌ندییان دگه‌ل كه‌سێن دى دبیت. هه‌كه‌ر ئه‌ڤ ئاڕێشه‌یه یا دژوار بیت و بهێز بیت و سه‌روبه‌رێ نه‌خوه‌شیێ بخوه‌ڤه بگریت، بێگومان دێ بۆ كه‌سى و هه‌ڤژینا وى ئاڕێشه‌ساز بیت. هنده‌ك كه‌س ژى تووشى ئاڕێشه‌یێن كه‌سایه‌تى یێن هه‌ستیار یا نه‌چارى بووینه. ئه‌ڤ كه‌سه پڕانییا جاران گه‌له‌ك حه‌ز ژ تمامیێ دكه‌ن و ره‌خنه‌وه‌رگرتنا وان د ڤى بیاڤى دا گه‌له‌ك یا كێمه. ئه‌و حه‌ز دكه‌ن كه‌سێن دى كونترۆل بكه‌ن و ڤیانا تمامیێ د هه‌موو بیاڤێن ژیانا وان دا دهێته دیتن. ئه‌ڤ كه‌سه پڕانییا جاران په‌یوه‌ندیێن خوه یێن جڤاكى و خوه‌شى وه‌رگرتنێن خوه گۆرى ڤیانا خوه یا ب تمامى دكه‌ن و گه‌له‌ك ژ رادده‌ى بۆ كارێ خوه ده‌مى ته‌رخان دكه‌ن. گه‌له‌ك ژ رادده‌ى رێكخستى، هووربین و گه‌له‌ك ب زه‌حمه‌ت نه‌رمیێ دیاركه‌ن و هه‌تا دبیت كه‌سێن به‌خیل و ركوویى بن.


Kansalaisopistot.fi » سۆرانی / kurdi\nدەتەوێ فێری شتی نوێ ببیت؟\nدەتەوێ سەرگەرمیەکت هەبێت؟\nدەتەوێ لەگەڵ کەسانی نوێ ئاشنا ببیت؟\nkansalaisopisto (تێکەڵێکە لە دوو وشەی kansalainen کە بە فینلاندی یانێ «هاووڵاتی»، و opisto، کە بە فینلاندی یانێ «ناوەندی خوێندن»)، ڕێکخراوێکی پەروەردەییە کە کۆرسی جۆربەجۆر ڕێک دەخات کە بەشداریکردن تیایاندا بۆ هەموو دانیشتوانی فینلاند ئازادە. کۆرسەکان بۆ هەموو کەسێک کراوەن، بێ لەبەرچاوگرتنی تەمەن و مێژووی خوێندنیان. فێربوون بەپێی ئارەزووی هەرکەسێک بۆ فێربوونی شارەزایی نوێیە و ئامانج وەرگرتنی بڕوانامەی ڕەسمی نیە. تۆ دەتوانیت بە تەنیایی یان لەگەڵ هاوڕێیەک یان خزمێک لە کۆرسەکە دا بەشداری بکەیت.\nهەندێ لە خولەکانی kansalaisopisto تەنانەت گونجاون بۆ ئەو بەشداربووانەی کە زۆر زمانی فینلاندی نازانن. لە kansalaisopisto هەروەها خولی زمانی فینلاندی بەڕێوە دەچێت. دەتوانیت هەر لە بنەڕەتیەوە دەست پێ بکەیت، شارەزایی زمانی فینلاندیت باشتر بکەیت یان لە خولێک دا بەشداری بکەیت کە تەرکیز دەکاتە سەر ئاخافتنی فینلاندنی. هەروەها هەندێ خول هەن کە بۆ بەشداریکردن تیایاندا پێویستە زمانی فینلاندی بە باشی بزانیت.\nلە سەرانسەری فینلاند 200 kansalaisopisto هەن. ناوی فینلاندیی هەر kansalaisopistoیەک هەروەها ڕەنگە وشەی «työväenopisto» یان «aikuisopisto» یان تەنها «opisto»ی تێدا بێت.\nچەند نموونە لەو خولانەی کە لە kansalaisopisto هەن:\n– پیشە دەستیەکان (وەکوو دروومان و چنین، دارتاشی، کانزاکاری و هونەری دەستی)\n– مووزیک (وەکوو گۆرانیوتنی دەستەیی، گۆرانیوتنی تاک و ئامێرە جۆربەجۆرەکان)\n– چێشتلێنان (وەکوو فەرهەنگی خۆراکی فینلاند، خۆراکی سەوزەخۆران، نانکردن و پێداویستیە خۆراکیە تایبەتەکان)\n– زمان (وەکوو فینلاندی، ئینگلیزی و ژاپۆنی)\n– وەرزش و ڕاهێنانی جەستەیی (وەکوو یۆگا، سەما، لەشجوانی و ژیمناستیکی ژنان)\n– هونەر (وەکوو ڕەنگکاری، ڕەسمکێشان، سەرامیک)\n– تەکنەلۆژیای زانیاری (وەکوو بەکارهێاننی کۆمپیۆتر، وێنەگری و نەرمامرازە جۆربەجۆرەکان)\nخولەکانی هەر ناوەندێک جیاوازن و یەک خول لە هەموو ناوەندێکی kansalaisopisto پێشکەش ناکرێت. ئەو خولانەی کە بڕیارە لە نیوساڵی پاییز پێش کەش بکرێت ئاساییانە لە مانگی ئۆگست ڕادەگەیەنرێت.\nماوەی خولەکان ئاساییانە یەک نیوساڵە، یان بەهار یان پاییز. زۆربەی خولەکان هەفتەی جارێک بەڕێوە دەچن، یان ڕۆژ یان شەو، و هەر جار دوو کاتژمێرە. هەروەها هەندێ خول لە کۆتایی هەفتە دا بەڕێوە دەچن. هەروەها لە kansalaisopisto هەندێ وتار لەبارەی بابەتی جۆربەجۆر پێشکەش دەکرێن. کرێی هەریەک لە خولەاکن ئاساییانە چەند دە یۆرۆ یە، و هەندێ لە خولەکان ڕەنگە بەخۆڕایی پێشکەش بکرێن.\nنزیکترین kansalaisopisto لە خۆت لەسەر ئەم نەخشە بدۆزەوە. لە هەمان پەڕە لینکی ماڵپەڕەکانی kansalaisopisto و زانیاریەکانی تری پەیوەندیکردن هەیە. زانیاری لەبارەی ئەو خولانە کە پێشکەش دەکرێن لەسەر ماڵپەڕی هەریەک لە ڕێکخراوەکان هەیە. تۆ دەتوانیت پەیوەندی بکەیت بە نووسینگەی kansalaisopisto بۆ وەرگرتنی زانیاری لەبارەی ئەو خولانەی کە بۆ تۆ گونجاون. نووسینگەکانی kansalaisopisto هەروەها خزمەتەکانی مشتەری بە لانیکەم دوو زمانی فینلاندی و ئینگلیزی پێشکەش دەکەن. بۆ زانیاریی زیاتر لەبارەی چۆنیەتیی ناونووسین، تکایە پەیوەندی بکە بە نووسینگەی kansalaisopisto یان لێرە کلیک بکە (تەنها بە زمانی ئینگلیزی هەیە).\nئێمە چاوەڕوانین کە لە kansalaisopisto تۆ ببینین.\nخولەکانی kansalaisopisto لە پیشە دەستیەکانەوە بگرە هەتا مووزیک، چێشتلێنان، زمان، وەرزش و هونەر لە خۆت دەگرێت.


ئەمرۆ لەمێژوودا – History Of Kurdistan\nHome / ئەمرۆ لەمێژوودا\n2017-08-06\tئەمرۆ لەمێژوودا لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە ئــه‌مڕۆ لـه مــێژوو\nئــه‌مڕۆ لـه مــێژوو هەموو رۆژێک لە ماڵپەرى مێژووى کورد هەموو شتێک بزانە کەوا لەم رۆژە روویداوە لە سالانى رابردوو بە درێژایی مێژوو. 6 ئۆگه‌ست/ ئاب رووداوه‌كان: 1815: نه‌رویج و سوید یه‌كده‌گرن له چوارچێوه‌ی یه‌ك ده‌وڵه‌تدا، و ئه‌و یه‌كگرتنه به‌رده‌وام ده‌بێـت تا ساڵی 1905ز. 1825: بۆلیڤیا سه‌ربه‌خۆیی خۆی راده‌گه‌یه‌نێت له بیرۆ. …\n2017-07-30\tئەمرۆ لەمێژوودا لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە ئــه‌مڕۆ لـه مــێژوو\nئــه‌مڕۆ لـه مــێژوو هەموو رۆژێک لە ماڵپەرى مێژووى کورد هەموو شتێک بزانە کەوا لەم رۆژە روویداوە لە سالانى رابردوو بە درێژایی مێژوو. 30ی یۆلیۆ/ ته‌مووز رووداوه‌كان: 1836: دروستكردنی ئه‌نجومه‌نی مه‌عاریفی كوێت و ئه‌وه‌ش بۆ دانانی هێڵه سیاسیه‌ی فێركاریه‌كان و دیاریكردنی رێگاكانی راپه‌ڕاندنی، و سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نه‌كه‌ش شێخ عه‌بدوڵا جابر سوباح …\n2017-07-24\tئەمرۆ لەمێژوودا لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە ئــه‌مڕۆ لـه مــێژوو\nئــه‌مڕۆ لـه مــێژوو هەموو رۆژێک لە ماڵپەرى مێژووى کورد هەموو شتێک بزانە کەوا لەم رۆژە روویداوە لە سالانى رابردوو بە درێژایی مێژوو. رووداوه‌كان: 1148: لویسی حه‌وته‌م مه‌لیكی فه‌ره‌نسه ئابڵووقه‌ی دیمه‌شقی دا له میانی هه‌ڵمه‌تی دووه‌می خاچپه‌رسته‌كاندا. 1487: خه‌ڵكی (لیوواردن) له هۆڵه‌نده مانیانگرت به‌هۆی قه‌ده‌غه‌كردنی بیره‌ی بیانیه‌وه. 1534: جاك كارتییه كه‌نه‌دای …\n2017-07-23\tئەمرۆ لەمێژوودا لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە ئــه‌مڕۆ لـه مــێژوو\nئــه‌مڕۆ لـه مــێژوو هەموو رۆژێک لە ماڵپەرى مێژووى کورد هەموو شتێک بزانە کەوا لەم رۆژە روویداوە لە سالانى رابردوو بە درێژایی مێژوو. رووداوه‌كان: 750: كوژرانی دوا خه‌لیفه‌ی ده‌وڵه‌تی ئه‌مه‌وی مه‌روانی كوڕی محه‌مه‌د عه‌لی له‌سه‌ر ده‌ستی شوێنكه‌وتوانی عه‌باسیه‌كان. 1291: موسڵمانه‌كان شاری به‌یروتیان فه‌تحكرد كه له ژێر كۆنترۆڵی خاچپه‌رسته‌كاندا بوو. 1829: ویلیام …\n2017-07-20\tئەمرۆ لەمێژوودا لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە ئـه‌مڕۆ لــه مـێژوو\nئـه‌مڕۆ لــه مـێژوو هەموو رۆژێک لە ماڵپەرى مێژووى کورد هەموو شتێک بزانە کەوا لەم رۆژە روویداوە لە سالانى رابردوو بە درێژایی مێژوو. رووداوه‌كان: 1402: سوپای ته‌یموری له‌نگی مه‌غۆلی سه‌ركه‌وت به‌سه‌ر سوپای بایه‌زیدی یه‌كه‌م له (جبق ئاباد)، شه‌ڕه‌كه كۆتایی هات به شكستی عوسمانیه‌كان و ده‌ستگیركردنی سوڵتان بایه‌زیدی یه‌كه‌م. 1481: ئیڤانی …\n2017-07-19\tئەمرۆ لەمێژوودا لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە ئـه‌مڕۆ لــه مـێژوو\nئـه‌مڕۆ لــه مـێژوو هەموو رۆژێک لە ماڵپەرى مێژووى کورد هەموو شتێک بزانە کەوا لەم رۆژە روویداوە لە سالانى رابردوو بە درێژایی مێژوو. رووداوه‌كان: 656: هه‌ڵگیرسانی شه‌ڕی نێوان ئیمامی عه‌لی و مه‌عاویه. 711: روودانی شه‌ڕی دۆڵی (لكه) كه رێگه‌ی خۆشكرد بۆ موسڵمانان كه نیوه دوورگه‌ی ئه‌یبیریا فه‌تح بكه‌ن. 1799: دۆزینه‌وه‌ی به‌ردی …\n2017-07-18\tئەمرۆ لەمێژوودا لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە ئـه‌مڕۆ لــه مـێژوو\nئـه‌مڕۆ لــه مـێژوو هەموو رۆژێک لە ماڵپەرى مێژووى کورد هەموو شتێک بزانە کەوا لەم رۆژە روویداوە لە سالانى رابردوو بە درێژایی مێژوو. رووداوه‌كان: له‌رۆژێكی وه‌ك ئه‌مڕۆداو ساڵی 64 ئاگرێكی گه‌وره له رۆما كه‌وته‌وه. له‌رۆژێكی وه‌ك ئه‌مڕۆداو ساڵی 1919 سوپای روسیا له شاری ره‌واندوز له‌لایه‌ن شۆاشگێڕانی كورده‌وه ده‌ركران. له‌رۆژێكی وه‌ك ئه‌مڕۆداو …\n2017-07-17\tئەمرۆ لەمێژوودا لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە ئـه‌مڕۆ لــه مـێژوو\nهەموو رۆژێک لە ماڵپەرى مێژووى کورد هەموو شتێک بزانە کەوا لەم رۆژە روویداوە لە سالانى رابردوو بە درێژایی مێژوو. له‌رۆژێكی وه‌ك ئه‌مڕۆداو ساڵی 1921 رێككه‌وتن نامه‌ی فه‌دغه‌كردنی به‌كارهێنانی چه‌كی كیمیاوی دژ به مرۆڤ ئیمزا كرا. له‌رۆژێكی وه‌ك ئه‌مڕۆداو ساڵی 1994 هه‌ڵبژارده‌ی به‌رازیڵ سه‌ركه‌وت به‌سه‌ر هه‌ڵبژارده‌ی ئیتاڵیا له مۆندیالی جیهانی له …\n2017-07-16\tئەمرۆ لەمێژوودا لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە ئـه‌مڕۆ لــه مـێژوو\nئـه‌مڕۆ لــه مـێژوو هەموو رۆژێک لە ماڵپەرى مێژووى کورد هەموو شتێک بزانە کەوا لەم رۆژە روویداوە لە سالانى رابردوو بە درێژایی مێژوو. رووداوه‌كان: 16/7/622: سه‌ره‌تای ده‌سپێكی مێژووی كۆچی كه ده‌كاته 1/1/1…ی ساڵی كۆچی مانگی، واته به پێی بینینی مانگ. 16/7/1212: روودانی شه‌ڕی (العقاب) كه هه‌ره‌سی به (موه‌حیدون)ه‌كان هێنا و …\n2017-07-15\tئەمرۆ لەمێژوودا لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە ئەمرۆ لە مێژوو\nئەمرۆ لە مێژوو هەموو رۆژێک لە ماڵپەرى مێژووى کورد هەموو شتێک بزانە کەوا لەم رۆژە روویداوە لە سالانى رابردوو بە درێژایی مێژوو. رووداوه‌كان 15/7/446: دادوه‌ری فارس له كه‌ركوك (یه‌زدجه‌رد) بڕیاری گرتنی مه‌سیحیه‌كانی ده‌ركرد .. ئه‌و كاته كه‌ركوك زیاتر له 20 خێزان بوون 15/7/1099: كه‌وتنی شاری قودس به ده‌ستی خاچپه‌رسته‌كانه‌وه و …


ئەپڵ و گورزەیەکی ڕیکلامی لەژێر ناونیشانی بۆچی ئایفۆن؟ – کەی ئای تی ئێن\nئای ئۆ ئێس 17, ئازار 2013\nئەمڕۆ ئەپڵ هەستا بە دەرکردنی گورزەیەک لە ڕیکلام لە ژێر ناونیشانی بۆچی ئایفۆن؟ تییدا هەستاوە بە ڕونکردنەوەی ئەو هۆیانەی کە وا لە بەکارهێنەران دەکەن بکەونە خۆشەویستی بەکارهێنانی ئایفۆنەوە. ئەم گورزە ڕیکلامە بە وتەی بريقەدار و وێنەی جوان ڕازاندراوەتەوە کە بە ڕاستی وتەکانیان لە جێی خۆیەتی و سەرەنج ڕاکێشن. ئەمانە هەمووی لەسەر پەڕێکی تایبەت لەسەر پێگەی خۆیان ئەپڵ لەم لینکەوە.\nلەسەر پەڕی ناوبراو باسی چەندان تایبەتمەندی ناوازەی ئایفۆن هاتووە بە لەخۆگرتنی خەڵاتی J.D. Powerی بۆ ڕازی کڕیاران بۆ ٨ ساڵ لەسەریەک. بوونی تەواوی وردەکاری لەسەر ئایفۆن و شاشە ڕێتینای ئایفۆن و ماوەی پاتریەکەی و پرۆسێسەری A6ی چالاک و بەهێز و چەندان شتی تری ناوازە.\nجیگای ئاماژەکردنە کە ئەم گورزە ڕیکلامەیەی ئەپڵ دوو ڕۆژ لەدوای ڕاگەیاندنی سامسۆنگ گالەکسی ئێس ٤ دێت لەلایەن سامسۆنگی کۆرییەوە. کە شارەزایانی بواری تەکنەلۆژی ئەم جۆرە ڕیکلامانە بە وەڵام هەژماردەکەن بەرامبەر بە کۆمپانیاکانی وەکو سامسۆنگ و ئێچ تی سی و سۆنی و ..هتد. لە ڕاستیدا ئەم جۆرە ڕیکلامانە بۆ وەك وەبیرهێنانەوەیەکە کە ئەمانەن تۆ دەتوانیت لە ئایفۆنێکدا دەستت بکەون و دوایین تەکنەلۆژیای ئەپڵن کە تێیدا بەکارهاتوون.


خۆزێ مۆرینۆو ئەزموونێكی تازەی راهێنەرایەتی\nڕاپۆرتە ڕۆژنامەوانییەكان ڕایدەگەیەنن كە ڕاھێنەری پرتوگالی جۆزێ مۆرینیۆ دەیەوێت لە دەرگای خولێكی دیكەوە بێتەوە ناو دنیای ڕاھێنەرایەتی بەجۆرێك پێشتر كاری تێدا نەكردووە .\nڕۆژنامەی "میرەر"ی بەریتانی ڕایانگەیاند ، كە مۆرینیۆ پلانی مەشقدانەوەی یەكێك لە یانەكانی مۆناكۆ یا لیۆنی فەرەنسایی دادەڕێژێت، چونكە دەیەوێت كارامەیی كاركردنی لە پێنجەم گەورەترین خولەكانی ئەوروپا بخاتە گەڕ.\nپێشتر مۆرینیۆ ھەریەكە لە خولەكانی پرتوگال، ئینگلتەرا ، ئیتاڵیا و ئیسپانیای بردۆتەوە، بۆیە بەدوای خول و نازناوی تازەدا دەگەڕێت.\nئەگەر بێت و ئەو ھەواڵە ڕاستبێت ،ئەوا بێگومان مۆرینیۆ دووچاری كارێكی سەخت و دژاوار دەبێتەوە بە بوونی یانەیەكی گەورەو پارەداری وەك پاریس سانت جێرمان ، كە ماوەیەكی زۆرە كۆنتڕۆڵی تەواوی پاڵەوانێتییەكانی فەرەنسای كردووە، ھەروەھا جیاوازییەكی ھونەریی زۆر ھەیە لە نێوان پاریس سانت جێرمان و تەواوی یانەكانی دیكەی خولی فەرەنسا .\nھەروەھا خولی فەرەنسا لە نێوان پێنج خولە گەوروكەی ئەوروپا بە لاوازترین خول دادەنرێت ، بەجۆرێك ھیچ یانەیەكی فەرەنسا جگە لە یانەی مارسیلییا نەیتوانیوە خولی یانە پاڵەوانەكانی ئەوروپا بەدەست بھێنێت .\nمۆرینیۆ تەمەن ٥٦ ساڵ ، دوای ئەوەی كارەكەی لە مانگی دوازدەی پار ساڵەوە لەدەستدا ،لە ئێستا دا ھیچ ئەركێكی ڕاھێنەرایەتی لە ئەستۆدا نییە و بێ كارە ، كاتێك بەھۆی ئەنجامە خراپەكانییەوە لەلایەن ئیدارەی مانچێستەر یونایتدەوە دورخرایەوە.\nپێشتریش ڕاھێنەرە پرتوگالییەكە ڕایگەیاندبوو "دەمەوێت لە مانگی شەشدا بگەڕێمەوە كاری ڕاھێنەرایەتی لە یانەیەكی تازە و دەستپێكردنی وەرزێكی نوێ ، من بەتەواوی دەزانم چیم دەوێت و چیم ناوێت" .\nپێش دانانەوەی زێدان بە ڕاھێنەری ڕیاڵ مەدرید ،چەند جارێك ناوی مۆرینیۆ دەھات تا دووبارە مەشقدانەوەی ڕیاڵ مەدرید وەربگرێت ،بەڵام دواجار ئەو ئەركە بە زێدان سپێردرا.


پێنتاگۆن : 352 کەسی مەدەنی لە ئەنجامی هێرشەکانی هاوپەیمانان بۆ سەر داعش کوژراون\nی مانگی پـێنج ٠١, ٢٠١٧\nسوپای ئەمەریکا لە بەیاننامەیەکدا ڕایگەیاند لە ساڵی 2014 ەوە کاتێک هاوپەیمانان دەستیان کرد بە ئەرکە سەربازییەکانیان لە عێراق و سوریا بەلایەنی کەمەوە 352 کەسی مەدەنی کوژراون لە ئەنجامی هێرشەکانی هاوپەیمانان بۆ سەر ڕێکخراوی داعش.\nهێزی ئەرکە هاوبەشەکان لە هەڵسەنگاندنی مانگانەی خۆیاند سەبارەت بە کوژراوانی خەڵکی مەدەنی لە ئەنجامی هێرشەکانی هاوپەیمانان بۆ سەر داعش لە سوریا و عێراق وتییان هێشتا 42ڕاپۆرت ماوە هەڵیبسەنگێنن سەبارەت بە کوژرانی خەڵکی مەدەنی.\nوتیشی لە ماوەی نێوان مانگی یانزە و دوانزەی ساڵی 2016و مانگی سێی 2017 دا 45 کەسی مەدەنی کوژراون. هەروەها لە ماوەی نێوان مانگی هەشتی 2014ەوە تاکو ئێستا 80 کەسی مەدەنی کوژراون، وتیشی ئەمانە پێشتر ڕانەگەیەنراون، هەروەها لە ڕاپۆرتەکەدا هاتووە دەڵێت 26 کەسی مەدەنی لە ئەنجامی سێ هێرشی جیا جیادا لە مانگی سێدا کوژراون.\nشایەنی باسە ئەم ژمارانەی سوپا زۆر کەمترن لەو ژمارانەی کە کۆمەڵەکانی تر بڵاوییان کردوونەتەوە، کۆمەڵەی چاودێری “Airwars” بڵاویکردبۆوە کە نزیکەی 3000 کەسی مەدەنی لە ئەنجامی هێرشە ئاسمانییەکانی هێزەکانی هاوپەیماناندا کوژراون.\nوەزارەتی بەرگری ئەمەریکا " پێنتاگۆن " لە بەیاننامەیەکدا وتی " داوای لێبووردن دەکەین کە ئەو خەڵکانە بەرکەوتوون و سەرەخۆشی تەواوی خۆمان دەردەبڕین بۆ هەموو ئەو خێزان و زیانلێکەوتووەکانی دەرئەنجامی ئەم هێرشانە."


هیچ وەزیرێک، تەنانەت سەرۆک وەزیران و جێگرەکەیشی، هەروەها سەرۆک و جێگر و سکرتێری پارلەمانیش، هیچیان نە بە لێهاتویی خۆیان دانەنراون، نە لەڕێی میکانیزمی دیموکراتیکانەوە هەڵبژێردراون. کەسیشیان خاوەنی روئیایەک نین لەو بوارەی پۆستەکانیان وەرگرتوە. تەنها دو-سێ کەسی پاڵێوراویش بۆ پۆستەکان لە بوارەکەی خۆیاندا پسپۆڕییان هەیە، یان لەو بوارەدا کاریان کردوە و باکگراوندێکیی مەعریفیی و ئەزمونییان هەیە.\n- پێشمەرگەی میلیشیا و ئاساییشی چەوسێنەر بەنیشتیمانیی و پرۆفێشناڵ بکا،\n- بازاڕ لە دەستی چەتەکان بهێنێتە دەرەوە و بازرگان و بزنسمانە نیشتیمانییەکان رۆڵی تێدا ببینن،\n- باج بخرێتە سەر کۆمپانیاکان و دەوڵەمەندەکان،\n- دیموکراسیی پێشبخرێت و میدیای گەوجێنەری حیزب و کەسەکان و سێبەر بکرێتە میدیای پرۆفێشناڵ و نیشتیمانیی،\n- سنورێک بۆ بەتایبەتکردنی خوێندن و تەندروستیی دابنێت،\n- پڕۆژە خزمەتگوزارییەکان بۆ وڵاتییان فەراهەمبکات،\n- زەویی داگیرکراوی نیشتیمان بگێڕێتەوە بۆ حکومەت و گەل،\n- پەیوەندییە عێڕاقیی، هەرێمیی و جیهانییەکان بەنیشتیمانیی بکات،\n- دەرفەتی کار بۆ دەیان هەزار بێکار دروستبکات و دەرفەتی یەکسان بۆ وڵاتییان دابینبکا،\n- عەدالەتی کۆمەڵایەتیی و ئابوریی دابینبکات،\n- کەرتی کشتوکاڵ و ئاژەڵداریی گەشەپێبدا،\n- گواستنەوەی گشتیی ناو شارەکان و نێوان شارەکان دابینبکا،\n- کێشەی نیشتەجێبون چارەسەربکات،\n- باڵانسی جێندەریی دروستبکات،\n- کێشەی رێگاوبان و ئاو و ئاوەڕۆ چارەسەربکات -نامەوی دەیان کێشەی تر ریزبکەم-\nچۆن پارلەمانی کوردستان دیموکراسیی دەکوژێت؟\nمەسڕور بارزانی لەکوێیە؟


دەنگۆ: بەردەستکردنی هەندێک لە ئایفۆنە 5G ـیەکان و iPhone SE Plus دوادەخرێن – کەی ئای تی ئێن\n|کورتە هەواڵ| MAC OS X Mountain Lion وەشانی تەواوی ڕاگەیەنرا.\nکۆمه‌ڵێک پروشی جوان تایبه‌ت به نوسینی بسم الله الرحمن الرحیم\nئەپڵ 22, نیسان 2020\nپێشبینیکەری بەناوبانگ Ming-Chi Kuo ڕایگەیاند کە پێدەچێت بەردەستکردنی هەندێک لە ئایفۆنە 5G ـیەکانی ئەمساڵ و iPhone SE Plus بۆ چەند مانگێک دوابخرێن.\nدەنگۆکان دەڵێن کە لە کۆتاییەکانی ئەمساڵدا ئەپڵ 4 جۆر ئایفۆنی نوێ بە پشتگیری لە نەوەی پێنجەمی پەیوەندی 5G بەردەست دەکات، کە خاوەن بەرزترین تێکڕای شەپۆلی 5G دەبن. پێشبینیکەر Ming-Chi Kuo لەم بارەیەوە دەڵێت کە پێدەچێت ئایفۆنە 6.7 ئینجییەکەی ئەمساڵ و گەورەترینی زنجیرەکە، تاوەکو تشرینی یەکەم بەردەست نەکرێت، واتا مانگێک دوادەخرێت، لە کاتێکدا هەموو ساڵێک ئایفۆنە نوێیەکان لە مانگی ئەیلولدا نمایش دەکرێن و لە هەمان مانگدا بەردەست دەکرێن.\nلەگەڵ ئەوەشدا، Kuo دەڵێت جۆرێکی گەورەتر لە iPhone SE بە ناوی iPhone SE Plus تاوەکو چارەکی یەکەمی ساڵی داهاتوو بەردەست ناکرێت. دەنگۆکان دەڵێن ئەم ئایفۆنە نوێیە خاوەن ڕوونمایەک دەبێت بە قەبارەی 5.5 یان 6.1 ئینج، وە خاوەن هەستەوەری ناسێنەرەوەی پەنجەمۆری Touch ID دەبێت لەسەر دوگمەی هۆم لە جێگەی هەستەوەری ناسێنەرەوەی دەموچاوی Face ID. جێگەی باسە ئەپڵ iPhone SE ـی نوێی بە پڕۆسێسەری A13 Bionic و نرخی دەستپێکی 399$ ـەوە لە هەفتەی ڕابردوودا ڕاگەیاند.\nپێگەی 9to5Mac لە مانگی ڕابردوودا ژمارەیەک کۆدی لە کۆدە دزەپێکراوەکانی iOS 14 دۆزیبووەوە کە ئاماژەی بە ئایفۆنێکی نوێی قەبارە 5.5 ئینجی دەکرد، بەڵام iPhone SE ـە نوێیەکەی هەفتەی ڕابردوو قەبارەی 4.7 ئینج بوو، بۆیە پێشبینی دەکرێت iPhone SE Plus قەبارەی 5.5 ئینج ببێت.\nتاگەکان 5G Apple ئایفۆن ئایفۆنی نوێ ئەپڵ iphone iPhone 12 Pro IPhone SE iPhone SE 2 iPhone SE Plus دەنگۆ هەواڵ


بێشعوریی، خووە یان نەخۆشیی\nزۆر بە کەمی کتێبی دەروونی دەخوێنمەوە، بەتایبەت ئەو جۆرە کتێبەی کە وەکو رێنمایی کۆمەڵایەتیی و دەروونین و دەخوازن مرۆڤ ئاڕاستە بکەن. من خوێنەری لەو جۆرە کتێبانە نییە، کە رێگەکانی ژیان و هاوڕێیەتی و هاوسەرێتی و باشتر ژیان و سەرکەوتن، پیشانی مرۆڤ دەدەن. خوێنەری لەو جۆرە کتێبانەیە، کە بێشومار رێگە لەبەردەم خوێنەردا واڵا دەکەن و تا لەنێویاندا رێگەی خۆی هەڵبژێرێت.\nلەم چەند رۆژەی رابردوودا کتێبێکی "خاڤێر کریمێنت"م خوێندەوە لەسەر "بێشعوری" خوێندەوە کە "سەروەر عومەر" کردوویەتی بە کوردی و کتێبەکە، کتێبێکی دەروونی تەنزئامێزە لەسەر کەسانی بێشعور. ئەوەی سەرنجڕاکێشە لەم کتێبەدا ئەوەیە، کە نووسەری کتێبەکە هەر لە سەرەتای کتێبەکەوە دان بەوەدا دەنێت، کە خۆی یەکێک بووە لە بێشعورەکان و چەند ساڵێکی زۆری ژیانی بە بێشعوری بەسەر بردووە. نووسەر خۆی کاری پزیشکی یەکێک لە ئەندامەکانی جەستەی مرۆڤی کردووە و کلینکی تایبەتی خۆی هەبووە. بەڵام بێشعورێکی پلە یەکیش بووە. ڕۆژێک ڕووبەڕووی ئەوە دەکرێتەوە، کە ئەو بێشعورە، بەڵام ئەو لەسەرەتادا بۆی ئەستەمە قەبوڵی ئەوە بکات، بۆیە سەردانی پزیشکێکی دەروونی دەکات، هاوکات هاوڕێی خۆیشی بووە بۆ ئەوەی رای ئەو بزانێت. ئەویش هەمان شتی پێدەڵێت. بەڵام خاڤێر تووڕە دەبێت و ئەوە بە ئیهانە وەردەگرێت و بە دڵشکاوییەوە لە کلینکەکە دەچێتە دەرەوە. بەڵام بیرکردنەوە لە خۆیی و کردەوەکانی دوای شەش مانگ تەلەفوون بۆ پزیشکە دەروونییەکەی هاورێی دەکاتەوە و پێی دەڵێت،"من بێشعورم". ئەویش دەڵێت هەموومان دەمانزانی تۆ بێشعوری بەس خۆت ئەوەت نەدەزانی!\nدوای ئەوەی ئەم پزیشکە (نووسەری کتێبی بێشعوری) بەتەواوی تێدەگات، کە ئەویش یەکێکە لە بێشعورەکان ئیتر واز لە کاری پزیشکی دێنێت و ئەو کتێبانە دەست دەخات، کە باس لە بێشعورەکان دەکات و هەوڵی چارەسەرکردنی خۆی دەدات و پاشانیش کلینکێکی تایبەت بە چارەسەرکردنی بێشعورەکان دەکاتەوە. هەر لەو دەمەدا بیرۆکەی نووسینی ئەم کتێبەی لا دروست دەبێت.\nئەم کتێبە لە پێنج بەش پێکهاتووە، کە لە بەشی یەکەمدا نووسەر لەرێی بەسەرهاتی کەسێکەوە دەیەوێت پێناسەیەک بۆ بێشعوری بکات و دواتریش کورتەیەک لەسەر مێژووی بێشعورەکان دەخاتەڕوو، ئەمە بێجگە لەوەی لەم بەشەدا هەوڵی ئەوەشی داوە چەند رەفتارێکی دیاری کەسانی بێشعور بخاتەڕوو کە بەو رەفتارانەدا دەتوانرێن بە ئاسانی بناسرێنەوە. لە پێناسەی بێشعوریدا نووسەر دەنوسێت:\n"رەنگە نەتوانم پێناسەیەکی دروستی بێشعوری بکەم، بەڵام ئەگەر کەسێکی بێشعور ببینم دەیناسمەوە" دواتریش دەڵێت، "بێشعور کەسێکە بەشێوازێکی تەواو خۆپەسەندانە و بە ئەنقەست، بێشەرمانە و بێزراوانە رەفتار دەکات و لە دروستکردنی کێشە و گرفت لە کارەکاندا و ئازاردانی ئەوانی دیکە لە دڵەوە خۆشحاڵە."\nبەشی دووەم تەرخان کراوە بۆ جۆرەکانی بێشعوری. لەم بەشەدا هەر لە بێشعوری کۆمەڵایەتییەوە خراوەتە ڕوو تا بێشعوری عیرفانباز و بیرۆکرات. هەرچی بەشی دواتریشە تایبەت بە رەنگدانەوەی بێشعوری لەسەر لایەنەکانی دیکەی ژیان وەکو بازرگانی کاتێک دەبێتە جۆرێک لە بێشعوری، یان کاتێک دەوڵەت دەبێتە دەزگایەکی بێشعوری. بێگومان هەموو بەشەکانی ئەم کتێبە یەک لە یەکتری گرنگترن، بەڵام بۆ من بەشی چوارەم یەکێک بوو لە گرنگترین بەشەکان، چونکە ئەویش تەرخان کراوە بۆ "ژیان لەگەڵ بێشعورەکاندا"، لەم بەشەدا نووسەر پێنج نموونەی دیاری هێناوەتەوە یەکەمیان لەسەر کارکردن لەگەڵ بێشعورەکانە و دووەمیان لەسەر هاوڕێیەتی بێشعورەکانە و هەرچی نموونەی سێیەمە هاوسەرگیرییە لەگەڵ کەسانی بێشعور. دوو جۆرەکەی دیکەش تەرخان کراوە بۆ بێشعوری زگماک و منداڵانی دایک و باوکانی بێشعور. گرنگی ئەم بەشە تەنها لە خستنەڕووی ئەم پێنج جۆرەدا نییە، بەڵکو کۆمەڵێک رێنمایی تایبەت و گرنگی تێدایە بۆ چۆنێتی مامەڵکردن لەگەڵ کەسانی بێشعور.\nبەشی پێنجەم و کۆتایی ئەم کتیبە تەرخان کراوە بۆ قۆناغەکانی چارەسەرکردنی بێشعوری و سەرەتا نووسەر باس لە ئامرازەکانی چارەسەر دەکات و دواتریش چەند رێگەیەکی تایبەتی چارەسەر دەخاتەڕوو وەکو چارەسەری بە کۆمەڵ و چارەسەری تاکەکەسی...هتد.\nئەوەی لێرەدا خرایەڕوو ناساندنێکی کورت بوو بۆ کتێبەکە و دەرفەتی ئەوە نییە لەسەر تەواوی بەشەکانی کتێبەکە هەڵوەستە بکەین. نووسەر لە تەواوی کتێبەکەدا دەیەوێت بەدوای وەڵامی ئەو پرسیارەوە بێت ئایا بێشعوری خووە، یان نەخۆشی. لەکۆی کتێبەکەدا بۆ مان دەردەکەوێت، کە پێدەچێت زۆرجار وەکو خوویەک وابێت و زۆرجاری دیکەش نەخۆشییەکی کۆمەڵایەتی بێت. دەستخۆشی بۆ "سەروەر عومەر" و خانەی رێنما بۆ لە چاپدانی ئەم کتێبە.


کێ پێ ل دوگمەیا بوویەرێن ل باشوورێ کوردستانێ کر؟ - دارکا مازی\nکێ پێ ل دوگمەیا بوویەرێن ل باشوورێ کوردستانێ کر؟\nتێکۆشینا مرۆڤان یا ژ بۆ ژیانەکا باشتر، مووچەیێن بلند، و سیستەمەکێ دادپەروەر یێک ژ تێکۆشینا جیهانی یە کو مرۆڤ رێزێ ل بەرامبەر نیشان بدەت. لێ ھەر دەم ھندەک کەس کو دخوازن ڤێ تێکۆشینێ بەرەڤ ئاژاوەگێریێ ببەن دەردکەڤن. ژ بۆ ڤێ، ئەم پیدڤی دبینن کو راستیا بنگەھین یا تەڤگەرا گەلێری پر باش ببینن.\nیێن کو دخوازن پێوەندییێن ئەرێنی د ناڤبەرا کوردان دا پووچ بکەن ھەنە؟\nھلبژارتنێن ئەمریکایێ بوویەرەک گرنگ بوو کو گەلەک دەردۆر ب بالداری ل بەندێ بوون و ل گۆری وێ پلانسازیێن خوە چێکرن. ب سەرکەفتنا بایدن، ل رۆژھلاتا ناڤین ھەر کەسەکێ بەرێن ل کۆشا خوە دا ڤالاکرنە گۆرەپانێ. ترکیا ب داویبوونا پێڤاژۆیا ترامپ دخوازیت بکەڤیتە ھندەک جیھێن رۆژئاڤا و داگیربکەت. ل ئالیێ دی، ئیران ھەول ددەت کو گاڤەکا زوو باڤێژیت، دفکریت کو ل رۆژھەلاتا ناڤین ب چوونا ترامپ دێ نەئارامی ب داوی هێت. ھەر چەند ترامپ کوشتنا کەسێن وەکی قاسم سولەیمانی ئەرێ کر، لێ وی ژ بۆ ئیران، ئیراق و سووریێ زەمینە سازکر کو ل کوردستانێ ئەڤ دەولەتە دو گاڤا پێش و گاڤەکێ پاش باڤێژن. ئیرانێ دیت کو سەردەما بایدن ئەمریکا دێ تێکەلیەکا زێدەتر نیشانی کوردستانێ دەت، لەوما ژی بریار دا کو ب لەز تەڤبگەریت کو ڤێ پێڤاژۆیێ پووچ بکەت.\nژ بۆ ڤێ یەکێ ئیران ھەم ل ئیراقێ ھەم ژی ل کوردستانێ کەتە ناڤا بزاڤێ دا. دەستپێکێ، د ٢٨ێ چریا پاشین دا، ل بەغدا ئێریشی خوەپێشاندەران کر. ٧ کەس مرن و ٧٠ کەس ژی بریندار بوون. ئەو بوویەرێن کو چەند رۆژە گەلەک ل دۆرا سولەیمانی دمەشن ژی بەردەوامیا ھەمان پلانێ یە.\nئیسماعیل قاعانی ل بەغدا ل گەل کێ ھەڤدیتن چێکر ؟\nد ٢١ کانوونێ دا، ئیسماعیل قاعانی، جیگرێ قاسم سولەیمانی، چوو سەردانا بەخسەرەدانا بەغدایێ کر. پلانسازیا پیدڤی ل ڤێرە ھاتیە کرن. قاعانی د پلانسازیێن خوە یێن ل سەر ئیراقێ دا نە تەنێ شێعە وەزیفەدار کرن. وی ھەر وھا ھندەک کەس و رێخستنێن کو شریکێن ستراتەژیکێن دەولەتا ئیرانێ نە ژی وەزیفەدار کرن. ئیران د رێزا یەکەمین دا ل رۆژھەلاتا ناڤین و ئیراقێ دا پشتا خوە ددەتە، ھێزا چەکداریا حەشدا شەعبی . ھەڤپشکا ئرانێ یا ستراتەژک کو د رێزا دویەم دا دهێت رێخستنا پککێ یە. ھەموو داتا و پێشبینی ددەنە نشاندان کو بوویەرێن سلێمانییێ پەکەکە ب رێڤە دبەت. پەکەکە د خوازیت خوە بڤەشێریت لێ فتنەیا سلێمانییێ کارێ پککێ یە. لێ بەلێ، ھەمی داتایێن کو د دەستێ مە دا ھەنە دەستنیشان دکەن کو بوویەرا سلێمانیێ ب پیلانا پەکەکێ و ھەڤالبەندێن لاھۆر جەنگی و ھندەک دەردۆرێن دی یێن سیاسی پێک ھاتیە.\nد وان رۆژێن کو قاعانی ھاتیە بەغدا، ل بەغدایێ ھندەک کەسێن دی ژی ھەبوون. ئەو کەس لاھۆر جەنگی بوو. لاھۆر جەنگی د ١٦ێ چریا پاشیێ دا چوو بەغدایێ و ل گەل سەرۆکێ شیعا عەمار حەکیم ھەڤدیتنەک ئەنجام دا. دەما کو جێگرێ قاسم سولەیمانی ئیسماعیل قاعانی، ھاتییە بەغدایێ لاھۆر ژی ل وێرێ بوو و ل گەل لاھۆر ھەڤدیتنەک ئەنجام دا. د ھەمان رۆژان دا، کۆمەک ئەندامێن پەکەکێ ژی ژ بۆ کو رەوشا شنگالێ گۆتوبێژ بکەن ل بەغدا بوون. پەکەکێ سۆز دا ئیرانێ کو ل بەرامبەر ڤێ یەکێ کو ئەو ژ شنگالێ دەرنەکەڤن، ئەو دێ د حکوومەتا ھەرێما کوردستانێ دا ئالۆزییان دروست کەن.\nیەنەکە دخوازیت بەرپرسیاریا خوە د ئۆرگانیزەکرنا بوویەرێن سلێمانییێ دا ڤەشێریت\nئانکو، ل پشت بوویەرێن سلێمانیێ ھەڤدیتنێن ئیسماعیل قاعانی، یەنەکێ و پەکەکێ ھەیە. ئەڤ پیلان پاشێ د جڤینا دویەمین دا ژ لایێ تیمەکا ئیتیلاعاتێ، ھێزێن زانیاری و پەکەکێ دا ل قەلاچۆلان ژ بۆ پێتر ھوورگولییان نیقاش بکەن و پیلان بکەن، ھاتە کرن.\nنەخشەیا بنگەھین یا دەولەتێن ئیراق و ئیرانێ د پێڤاژۆیا رادەستکرنا کەرکووکێ دا ل خیانەتا ١٧ێ ئۆکتۆبەرێ دا ئەو بوو کو رێیا سەرەکەی یا د ناڤبەرا سلێمانیێ و ھەولێرێ دا بگرن و باژێرێ سلێمانیێ ژ حکوومەتا ھەرێما کوردستانێ جوودا بکەن. ب ڤی رەنگی، دێ ستاتویا حکوومەتا ھەرێما کوردستانێ ژناڤ چیت. یێن کو ئەڤ وەزیفە دایە سەر ملێن خوە تیما لاھۆر جەنگی و پەکەکێ بوون. تیمێن پەکەکێ و لاھۆر جەنگی ژ بوویەرێن ئیرۆ ل سلێمانیێ دقەومن بەرپرسیارن. ئەو دخوازن کو وەزیفەیێن خوە یێن د سالا ٢٠١٧ ێ دا ب جیهـ نەئینای ئیرۆ ب جیهـ بینن.\nیەنەکە دخوازیت بەرپرسیاریا خوە د ئۆرگانیزەکرنا بوویەرێن سلێمانییێ دا ڤەشێریت. ئەو سیاسەتەکا دوسەر ب رێڤە دبەن. ووسا خویا دکەت کو ھەڤسەرۆکێ یەنەکێ بافل تالابانی ھەول ددەت چارەسەریان ژ بۆ پرسگرێکان ب رێیا هەولێرێ ببینیت، لاھۆر جەنگی ژی ب بەرھەڤکرنا کەلەپیری ڤە مژوولە. دەما کو چەتە ل سلێمانیێ ب چەکان ئێریشان دبەنە سەر بنگەھێن پارتیێ، لاھۆرە جەنگی چوو بەغدایێ داکو دیسا هەڤدیتنێ ل گەل کەسێ کو بەرییا 20 رۆژان دیتی، ئانکو عەمار حەکیم ئەنجام بدەت.\nیێن ڤان بوویەرێن وێرانکەر ل سلێمانییێ ئەنجام ددەن، نە گەلێ کوردە، لایانگرێن دەولەتا ئیراق و ئیرانێ نە\nبێ گومان، د ڤێ یاریێ دا کەسێن دی ژی ھەنە. ئیران دەولەتەکە کو سیخورێن وان د ناڤا ئیسرایلێ دا ژی ھەنە. د ناڤا جیرانێن خوە ئانکو پارتی و سازیێن کوردستانێ دەا خوەدی سیخور و رێخستنکری یە. ب تایبەتی حیزبەکا وەکو کۆمەلە کو رێخستنەکا ئیسلامی یە، پەیوەندیێن وێ ل گەل ئیرانێ گەلەک زندی نە. د ناڤا باسکێ گۆران دا سەردەستە. بێ گومان، شاسووارعەبدولواحدێ نەوەی نووێ ژی ھەیە. وە خویایە کو یەنەکێ ئەڤ چەند رۆژن تەلەڤیزیۆنا NRT گرتیە. لێ بەلێ، ھەر دو ژی ل سەر یەک حەبل بزاڤێ دکەن. تیما شاسووار ژخوە ل گەل پەکەکێ د ناڤا تفاقێن ھەلبژارتنێ دایە. ھەمان خەتێ دپارێزن. خوشکا شاسووار عەبدولواحد، سروا عەبدولواحد کو پەرلەمانتارە، ل سەر ئەکوانتا خوە یا مەدیا جڤاکی، وێنەیێن بلندکرنا ئالا ئراقێ لسەر بنگەھێن پارتییێن کوردستانی، پارڤەدکەت.\nئانکو، یێن ڤان بوویەرێن وێرانکەر ل سلێمانییێ ئەنجام ددەن، نە گەلێ کوردە، لایانگرێن دەولەتا ئیراق و ئیرانێ نە. ھەکە ب راستی بنگەھێ بوویەران موچە بن، یێن کو موچە نا رێکەن دەولەتا ئراقێ یە. بلا ملیۆنەک کورد ل ھەولێرێ بجڤن و ئیراقێ شەرمەزار بکەن. گەر مەسەلە دۆزا کوردبوون و کوردستانی بیت، ھێزێن حەشدا شەعبی ل کەرکووکێ ژ گوندیێن پەلکانە یێن کورد خواستن کو د ناڤ ٢٤ دەمژمێران دا گوندێ خوە ڤالا بکەن، بلا ل کەرکوکێ رێگریێ ل ڤێ کۆچبەر کرنا کوردان بکەن.\nچو پەیوەندی د ناڤبەرا بوویەرێن ل سلێمانیێ دقەومن و خوەپیشاندانا دیمۆکراتیک یا حەق و دادپەروەریێ دا نینە. کۆمەک چەتە، ھێزێن پارامیلیتەر دکەڤنە ناڤا گەل و کریارێن تیرۆریستی دکەن. مەسەلە تێکدانا ستاتویا ھەرێما کوردستانێ یە.\nکەسێن کو د ڤان چالاکیان دا چەپ و راست گوللـەبارانێ دکەن کینە؟ “ھێزا پاراستنا باشوور” ل کووڤەیە؟\nھێزەکا ئامادەکری ھەیە کو د خوەپیشاندانا دا توندوتیژیێ و ئالۆزیان زێدەتر دکەن، ئەو ل ھەرێمێن سلێمانیێ وەکی پیرەمەگرون، چەمچەمال، کەلار، کفری دەست پێ دکەن. کۆمەک رێخستن کری و چەکدار دچیتە باژێرەکێ، پاشان دچیتە باژێرەکێ دی ئاگری بەردەتێ و دچیتە باژێرەکێ دی. ئانکو، ھەمان ھێز ل هەموو دەڤەران دگەریت. ئەڤ ھێزا رێخستی کییە؟\nئەڤ ھێزە “ھێزێن پاراستنا گەل یا باشوورێ کوردستانێ”یە کو ژ لایێ پەکەکێ ڤە د ٢٧ێ خزیرانا ٢٠١٩ ێ دا ھاتیە راگەھاندن. دەڤەرێن کو بوویەر لێ قەومینە ئەو دەڤەرن کو پەکەکە ژ سالا ٢٠١٥ ێ ڤە د بن ناڤێ گەنج و چاند و ھونەر دا پەروەردەیا چەکداری دایە جوانان. ل ڤێرە، ئەو کۆما چەکداری یا رێخستنکری یا پارامیلیتەر ل دژی رێڤەبەریا ھەرێما کوردستانێ وەکو دارکەکێ دهێتە بکارئانین. ب گۆتنەکا دی، “ھێزێن پاراستنا باشوورێ کوردستانێ”ێن پەکەکێ د راستیێ دا “ھێزێن بێ ستاتو هێلانا حکوومەتا ھەرێما کوردستانێ” نە.\nل سلێمانیێ، پەکەکە، یەنەکە، کۆما شاسووار عەبدولواحد، ب پیلانا دیکتاتۆری و داگیرکەری ڤە تەڤدگەرن\nنە حەوجەیە کو کەس خوە بخاپینیت. دڤێت ھەر تشت راست بهێتە ناڤ کرن. چالاکیەکا مرۆڤان کو ئابۆری پێ بهێتە سەرەراستکرن و بخوازن دادپەروەرییێ ل سلێمانیێ بنەجیهـ بکە نینە. ل سلێمانیێ، پەکەکە، یەنەکە، کۆما شاسووار عەبدولواحد، ب پیلانا دیکتاتۆری و داگیرکەری ڤە تەڤدگەرن، و ھێزەکا پارامیلیتەرن. ھێزا کو ل پیرەمەگرون پێنێ دەینە کادرێ پارتییێ یێ ٦٠ سالی، سەرێ ژنان بشکێنیت، ئاڤاھیا پارتیێ دشەوتینیت و ئالایێ ئیراقێ ل سەر بلند دکەت، ل چەمچەمال ب چەکێن کلاشینکۆفی بنگەھان گولەباران دکەن، و درووشمێن “بژی ئاپۆ” دبێژن نە دەنگێ گەلێ کوردستانێ یە. جاشێن ئیرانێ و ئیراقێ نە. ئەو کۆم کۆمەکە کو خیانەتێ ل کوردستانێ دکەت. دڤێت رەوشەنبیرێن کورد و وەلاتپارێزێن راستین ڤێ یاریێ ئیفشا بکەن و کوردستانێ بپارێزن.\nوەلاتپارێزێن راستین یێن کوردستانێ دڤێت مرۆڤ، پارتی و ھێزێن کو ئیراق پارێزی و ئیرانپارێزییێ دکەن ئیفشا بکەن و دژی ڤانا تەکۆشینا نەتەوپەروەری بمەشینن. حکوومەتا ھەرێما کوردستانێ یەکانە پارچەیا رزگارکری یا کوردستانێ یە کو ھەر چار دەولەتێن داگیرکەر دخوازن وێ وێران بکەن. دڤێت ئەم ھەمی ل دژی وان کەسێن کو ئێرشی حکوومەتا ھەرێما کوردستانێ دکەن ببینە یەک.


سۆز و په‌یبردن\nزانست 2018-09-26 کۆمێنت 902 جار بینراوە\nوه‌رگێڕانی: ئارام شاهۆ\nپێش ئەوەی باسی بابەتەكه بکەم دەمەوێ ئاماژە بە شتێک بدەم، وشەی په‌یبردن لە جێی وشەی (cognition)ی ئینگلیزی دانراوە. ئەم وشەیە پرۆسەی وەرگرتنی شتەکانی دەوروبەر و لێکدانەوە و بڕیاردان لەسەریان دەگرێتەوە، بە واتایەكی تر، پرۆسەی وەرگرتن و كه‌ڵه‌كه‌بوونی مەعریفە.\nهەوڵ بدە کاتێک بهێنە پێش چاوت کە تێیدا به‌توڕەییه‌وه ئۆتۆمبیل لێ دەخوڕیت، دەبینی شۆفێرەکەی پێشه‌وه‌ت زۆر به‌هێواشی ئۆتۆمبێله‌كه‌ی لێ دەئاژوێ و ئەوەندەی تر تووڕە ده‌بی، گەڕایتەوە ماڵ، پێشتر بڕیارت دابوو ئەم ئێوارەیە لەگەڵ هاورێیەکت بچیته ده‌ره‌وه، بەڵام ئێستا بڕیاره‌كه‌ت دەگۆڕی و حەوسەڵەی ئەوت نییە، دەزانی ئەمە لە کات بەسەربردن زیاتر هیچی دی نییە، ئەسڵەن ئەو بۆ كه‌یفی خۆی وا دەکات دەنا هیچ گرنگییەکت لای ئەو نییە.\nهەست ناکەی ئەم حاڵەتە نامۆ نییە؟\nهۆشت، دیقەتت، یادهێنانەوەت، بۆچوون و بڕیارەکانت، هەموو ئەمانە دەکەونە ژێر کاریگەریی ئەو بارە سۆزییەی کە تێیدای. گەر تێبینی بکەین کاتێ دەڵێین "سۆز کاریگه‌ریی لەسەر تێگه‌ییشتن هەیە" ئەوا ئێمە سۆز جیا دەکەینەوە لە پرۆسەیەکی وەک یادهێنانەوە. بەس ئایا لە ڕاستیدا سۆز و فام لە مێشکدا دوو پرۆسەی جیان؟ تۆ بڵێی سۆزیش جۆرێک له په‌یبردن نەبێ؟ لەوانەیە دووانه‌ی سۆز و درككردن به بوونی یه‌كه‌وه پێوه‌ست بن. لە هەردوو باردا، چۆن دەتوانین بڵێین کە سۆز کاریگەریی لەسەر درككردن هەیە؟\nئەم پرسە (ئایا سۆز و په‌یبردن دوو شتی جیان یان نا؟) بابەتی گفتوگۆی چەندین سەتەی فەیلەسووفان بووە. بەم دواییەیش، دەروونناسان ئاوڕیان لەم پرسە داوه‌ته‌وه. هەیه ده‌ڵێت کە سۆز و فام دوو سیستەمی جودان لە هزری مرۆڤدا، هه‌روه‌ها دەیشڵێن بوونی سۆز لە پێش دروستبوونی تێگه‌ییشتنەوەیە. بۆ هەنێكی تریش په‌یبردن پێش سۆز دەکەوێت و دەبێتە پێویستییەک بۆ بوونی -سۆز-.\nگرێی ناساندنی سۆز و په‌یبردن هێشتا نەکراوەتەوە و بە داخراوی ماوەتەوە. ئێمە ناتوانین وەڵامی ئەوە بدەینەوە کە ئایا سۆز و په‌یبردن جودان یان نا، گەر جودا بن، کامیان لە پێش ئەوی دی بوونی هەیە؟\nبۆ ئێسته‌مان بە‌وەندەوه ده‌وه‌ستین کە بڵێین سۆز و په‌یبردن هەردووکیان لەسەر یەکدی بەندن. پرۆسەی په‌یپێبردن لەوانەیە سۆز بگۆرێت. سۆزیش بە چەندین رێگا کار لەسەر فام دەکات و ڕێکی دەخات.\nسەرەتا بۆ ڕوونتر کردنه‌وه‌ی ئاسۆی تێگه‌ییشتنمان، باس لە -چۆنییه‌تیی كۆكرد‌نه‌وه زانیارییه سۆزییه‌كان له بیروهۆشی ئێمه‌دا- ده‌كه‌ین.\nلەم سەردەمەدا دوو مۆدێل دانراون بۆ ئەم باسە، مۆدێلی تۆڕی پەیوەندیدار (associative network models) و، مۆدێلی لاساییی بەرجەستەکراو (embodied simulation models). لێرەدا بە کورتی لەسەر هەر یەکێک لەم مۆدێلانە دەدوێین.\nمۆدێلی باو لە دەرونناسیی ئیدراکیدا، مۆدێلی تۆڕی پەیوەندیدارە. بە پێی ئەم مۆدێلە، بیرەوەرییەکان وەک تۆڕێکی چەمکە زارەکییەکان وان، ئەم چەمکانە وەسفی ڕووداو و شتەکان دەکه‌ن، واتا هەر ڕووداوێک یان شتێک بە کۆمەلێک وشەی وەسفی لە بیرەوەرییەکانمان تۆمارکراوە.\nبۆ نموونە: کاتێک تەماشای پشیلەیەک دەکەین، ئەوا زانیارییەکان سەرەتا لە سیستەمی هەستی دەبردرێن، ئەم سیستەمە بەرپرسە لەوەی کە بینین، بیستن و سۆزت، بەرانبەر شتەکان چۆن بێ، پاشان ئەم زانیارییە هەستییانە لە مێشکدا کۆ دەکرێنەوە و وەک یەکەیەکی زانیاری تۆمار دەکرێن، دەتوانین بڵێین ئەم یەکەیه وەکوو خانەیەکی دەماری (neuron) وایە، له‌وانه‌یه ئەم یەکەیه وشەی (پشیلە) تۆمار بکات، ئەم وشەیه‌یش بە چەند یەکەیەکی تره‌وه بەستراوە، کە خه‌سڵه‌تەکانی زۆربەی پشیلەکان هەڵ دەگرن، وەک -نەرموشلی و بێوەفایی و تاد...- پاشان کاتێک دەتەوێ بیر لە پشیلەیەک بکەیتەوە، ئەوەی لە یادەوریت دەری دەهێنیت و بە کاری دێنی تا پشیلەیەکی پێ دەستنیشان بکەی، بریتییە لەو چەمکانەی کە نیشانەن بۆ ناوی (پشیلە).\nلە مۆدێلی تۆڕی پەیوەندیداردا یەکەکان پێکەوە گرێ دراون، ئەم گرێدانەیش بە ئەزموون دروست دەبێت. بۆ نموونە: دیوار و دەرگە، دوو چەمکی جیاوازن بەڵام پێکەوە گرێ دراون. کاتێک یەکەیەک چالاک دەبێت، ئەوا ئەو یەکانەیش کە بەمەوە گرێ دراون چالاک دەبن، ئەم پرۆسەیه پێی دەڵێن: "بڵاوکردنەوەی چالاککردن (spreading activation)". بۆیە هەندێ جار کە بیر لە شتێکی دیاریکراو دەکەیتەوە، ئەوا ئەو شتانەی کە پەیوەندییان بەو بابەتەوە هەیە ئاسانتر دێتەوە یادت. هەموو یەکەکان لەگەل گرێدراوەکانیان، تەواوی یادەوەریی کەسێک دروست دەکەن.\n(گۆردن باوەر-Gordon Bower) زاراوەسۆزییەکانی بۆ ئەم مۆدێلە زیاد کردووە، ئەو پێی وایە کە ئێمە یەکەمان هەیە، تایبەتە بە ئەو باوەڕەی کە هەمانە بۆ بارە سۆزییەکان. تێبینیی بکە کە ئێمە باسی ئەوە دەکەین، لێکدانەوەی مێشکت بۆ سۆزەکان چییە، نەک خودی سۆزەکان. لە مۆدێلەکەی (باوەر)، هەر یەکەیەکی سۆزی لەگەڵ چەند یەکەیەکی نیشاندەری ئەو سۆزە بەستراوەتەوە. ئەو یەکانەیش بەرپرسن لەسەر ئەوەی چی لەسەر ئەو سۆزە دەزانین و، دەربڕینەکانی دەموچاو بۆ ئەو سۆزە چۆنە. ئەو هۆکارانەی کە وا ئەکەن ئەم سۆزە دروست ببێت، هه‌روه‌ها ئەو یادەوەرییانەی کە ئەم سۆزە تێیاندا دروست بووە. بۆ نموونە کاتێک یەکەی دڵخۆشی چالاک دەبێت، ئەوا چالاکییەکە بە نێو تۆڕەکەدا بڵاو دەبیتەوە، لەهەمان کاتدا یەکەی کاردانەوە، هەڵسوکەوت، یادەوەریی پەیوەست بە ڕووداوەکە و یادەوەریی خودی کەسەکە، چالاک دەبن. هەر بۆیە کەسێ کە دڵخۆش ببێ، باشتر وەسفی خۆشبەختی دەکات، هه‌روه‌تر بە بیرهێنانەوەی ئەو کاتانەی کە تێیدا دڵخۆش بووە، ئاسانتر دەبێت بۆی.\nباوەر، لە ١٩٨١ ئەوەیشی بۆ ئەم مۆدێلە زیاد کرد کە پەیوەندیی نێوان یەکەکان تەنها چالاککردن نییە، بەڵکوو هەندێ جار یەکەیەک دەبێتە هۆی وەستانی یەکەیەکی تر، بۆ نموونە، چالاکبوونی یەکەی خۆشبەختی، وا دەکات یەکەی خەمباری ناچالاک ببێ.\nدوو خاڵ هەیە لەسەر ئەم مۆدێلە کە شایەنی لەسەر وه‌ستانن. یەکەم: وشە تەنها نیشانەیەکە و ئەزموون لەگەڵ خۆی هەڵناگرێ، هەموویشمان ئەوەمان لا ڕوونە کە هەندێ جار شتانێک ئەزموون دەکەین، کە هیچ وشەیەک شک نابەین وەسفی بکات.\nدووەم: لەم مۆدێلە ئەوەی کە سەبارەت بە سۆز دەزانیت پەیوەندیی بە ئەزموونی جەستەییه‌وه نییە.\nمۆدێلی لاسایی بەرجەستەکراو ڕێگه‌یەکی دی هەیە بۆ ڕوونکردنەوەی چۆنیەتیی تۆمارکردنی سۆزەکان. لەم مۆدێلە زانیارییە سۆزییەکان لەگەڵ سیستەمی جووڵە و وەرگرەهەستییەکان (sensory-motor system) جودا نین، ئەمە واتای ئەوەیە کاتێ دەتەوێ ڕووداوێک یان شتێک بهێنیتەوە یادت، ئەوا بەشێکی سیستەمی جووڵە-وەرگری مێشک کە لە کاتی ڕووداوەکە یان بەرکەوتن لەگەڵ شتەکە دروست بووە، دووبارە کارا دەبێتەوە.\nواتای ئەوەیە بۆ ئەوەی لە سۆزی ڕووداوێک تێ بگەی، ئەوا بەشێکی ئەو سۆزە دروست دەکەیتەوە و کاریگەریی ئەو سۆزە لەسەر ڕوخسار، لاشە و دەروونت دەر دەکەوێ. ئەمە ئەوە ڕوون دەکاتەوە کە بۆ لە کاتی یادهێنانەوەی ڕووداوێکی دڵتەزێن، کەمێک خەمبار دەبین. لەوانەیە وەک کاتی ڕووداوەکە خەم نەخۆین، بەڵام ئەوەندە خەم دەچێژین، کە بتوانی بڕیار بدەین گەر کەسێکی تر بکەوێتە حاڵەتێکی وەکوو ئەوە، هەستی چۆن دەبێت.\nنموونەیەک تا زیاتر ڕوون ببێتەوە: کاتێک دەتەوێ باسی پشیلەیەک بۆ هاورێکەت بکەیت، ئەوا ئەو شتانەی بە پێنج هەستەکەت هەستت پێ کردوون، لەگەڵ ئەو جووڵانەی لەگەڵ پشیلەکە کردووتە، دێتەوە یادت، لەوانەیە دەنگی پشیلەکە دووبارە دروست بکەیتەوە یان ئەو هەستانەی کە پشیلەکە لە لات دروستی کردوون، دیسان دروست بکەیتەوە.\nلێرەدا زاراوەی پشیلە بریتییە لە کۆمەڵێک زانیاریی جووڵە و وەرگرەکان لەگەڵ ئەو کاریگەرییەی پشیلەیەک دروستی کردووە بۆت، بۆیە لە کاتی بیرکردنەوە لە پشیلەیەک شێوەی پشیلەکە و دەنگی و نەرمیی لاشەی لە کاتی دەستلێدانی و هەستی ئارامی یان ترس لە پشیلە دروست دەکرێتەوە لە مێشکت.\nلە ٢٠٠٩ تاقیکردنەوەیەک کرا و تێیدا بەشداربووان کۆمەڵێک وشەیان پێشکەش كرد کە واتایەکی سۆزییان هەبوو، وەک خۆشی (joyful)، تەمبەڵ (slug)، گەمژە (foul)، پاشان بۆ دوو کۆمەڵە دابەش کران، کۆمەڵەیەک سەبارەت بە شێوازی پیتەکان ئایا بە کەپیتاڵ یان سمۆڵ نوسراوە پرسیاریان لی کرا، هه‌روه‌ها کۆمەڵەکەی تر پرسیاری ئەوەیان لێ کرا کە ئایا ئەم وشەیە واتایەکی سۆزیی هەیە یان نا؟ لە کاتی تاقیکردنەوەکە، چالاکیی ماسولکەکانی دەموچاوی بەشداربووان بە ئامێری -EMG- پێوانە دەکران. ئەو کۆمەڵەیه‌ی کە پرسیارەکەیان سەبارەت بە شێوازی نووسینی وشەکان بوو، هیچ شتێکی وایان دەر نەخست کە جیاواز بێ لە حاڵەتی ئاسایی، بەڵام ئەوانەی وا داوای لێ کرا، واتای سۆزیی وشەکان چییە، بەشێوەیەکی خودکارانە و بێ ویستی خۆیان دەموچاویان ئەو سۆزەی دەردەبڕی کە واتای وشەکە بوو! ئەمە ئەوە دەردەخات کە ئەوان ئەو سۆزەیان لە ناخی خۆیاندا دروست کردەووە، بۆ ئەوەی بتوانن بڕیار لەسەر واتای سۆزیی وشەکان بدەن.\nئەم دوو مۆدێلەی پێشوو دوو رێگه‌ی سەرەکین کە باس لەوە دەکەن، ئەوەی ئێمە سەبارەت بە سۆز دەیزانین و دەیبینین چۆن لە مێشکدا تۆمار دەکرێن، هەردووکیان بە دوو شێوازی جیاواز ئەوە ڕوون دەکەنەوە، کە چۆن زانیارییە سۆزییەکان لە هەستەکانمان وەر دەگرین، چۆن تۆماریان دەکەین لە مێشکماندا و، چۆن دووبارە دەیانهێنینەوە یادمان تا ئەو زانیارییانە بەکاربێنین.\nلە بەشەکانی داهاتوودا پشت بە هەردوو مۆدێلەکە دەبەستین بۆ ڕوونکردنەوەی ئەوەی چۆن سۆز کار لەسەر پرۆسەی په‌یبردن دەکات.\nPsychology of Emotion (Second Edition):Paula M. Niedenthaland François Ric\n2018-09-26 کۆمێنت 902 جار بینراوە


لێدوانی بەکارھێنەر:Zardasht jwamer - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nلێدوانی بەکارھێنەر:Zardasht jwamer\nبەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا Zardasht jwamer!\nویکیپیدیا ئینسایکڵۆپیدیایەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی ناوەرۆکی ویکیپیدیا ئازادە. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لە سەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری ناوەندی (سۆرانی) لە زمانی کوردی (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە ٢٠٠٩ەوە لە ویکیپیدیای کوردیی باکووری (کورمانجی) بە ھۆی چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە جیا بووەتەوە و ئێستا ٢٨٬٢٣٨ وتار و ١٨٥ بەشداربووی چالاکی ھەیە.\n-- مادیوتووێژ ١٨:١٧، ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ (UTC)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=لێدوانی_بەکارھێنەر:Zardasht_jwamer&oldid=439882»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٨:١٧ی ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ نوێ کراوەتەوە.


ئەرشیفی دلاوەر عەلائەدین - ژیان و چاكبوونەوە\nكۆرۆنا: بەردەوامبوونی ژیان و چانسی چاكبوونەوە\nرووداو. ١٧ ئاداری ٢٠٢٠\nلە زۆربەی ئەو وڵاتانەی كە پەتایەكە تێیاندا خەریكی تەشەنەكردنە، هەوڵدراوە خێرایی تەشەنەكردنەكە كەمبكەنەوە و لووتكەی لێشاوی پەتاكە دوا بخەن، واتە لوتكەی كێرڤەكە پان بكەنەوە (سەیری وێنەكە بكە)، تاوەكو دەرفەت بدەنە سیستەمی تەندروستییەكەیان بە چارەسەری نەخۆشەكان رابگات. لەو نێوەشدا گرنگی زیاتریان بە بەرزكردنەوەی توانای سیستەمی تەندروستییان داوە.\nهەڵبەتە ئەو جۆرە ستراتیژە لە ئایندەدا بۆ هەرێمی كوردستانیش پێویست دەبێ چونكە لە دەرەنجامدا ڤایرۆسەكە هەر دزە دەكات، بەڵام هەتا درەنگتر بێ ئەوا باشترە. بەداخەوە ئەو جۆرە ئەركە قورسە بۆ ئەو ماوە درێژە خەڵك و حكومەت تووشی ماندووبوونی دەروونی و كۆمەڵایەتی و ئابووری دەكات، بەڵام چارەش نییە، چونكە بۆ هەرێم تاكە رێگەی بەردەوامبوونە. شاراوە نییە كە سیستەمی تەندروستیی هەرێمی كوردستان لەو ئاستەدا نییە كە بەرگەی لێشاوێكی لەناكاوی نەخۆشی تووند یان كوشندە بگرێت، نە لە ئێستا و نە لە ئاییندە. بۆیە پێویستە حكومەتی هەرێمی کوردستان و خەڵكی هەرێمی کوردستان لە رێكارەكانی ئێستایاندا بەردەوام بن و بە پێی توانا و بۆ ماوەیەكی زۆر درێژ (چەند مانگێك) رێگە لە هاتنە ناوەوە و تەشەنەكردن بگرن.\nئامارە بڵاوكراوەكان لە زۆربەی راپۆرتە پزیشكییەكان باس لەو نەخۆشانە دەكەن كە لە نەخۆشخانەكان خەوێندراون، نەك ئەوانەی لە ماڵەوەن و نەخۆشییەكەیان سووكە یان لەبنەڕەتەوە لە مرۆڤەكەدا بەدەر نەكەوتووە. دیارە جیاوازی نێوان خەڵك گەلێك زۆرە، جا هەر لە رۆژی توشبوونەوە هەتا دوا دەرەنجامی نەخۆشیەكە جیاوازی لەنێوانیاندا هەیە. بۆ نموونە:\nلەو كاتەی كە ڤایرۆسەكە دەگاتە لەشی كەسێكی ساخ، دوای چوار یان پێنج رۆژ نیشانە سەرەتاییەكان سەر هەڵدەدەن، بەڵام لە هەندێ كەسدا دوای دوو رۆژ و لە هەندێكی دیكە دوای دوو هەفتە بەدەردەكەون. ئەوەشە نهێنی ئەو دوو هەفتە كەرەنتینەی كە لە ئێستادا جێبەجێ دەكرێ.\nلە زۆربەی حاڵەتەكاندا، نەخۆشەكان هەست بە بێتاقەتی و تا و كۆكە دەكەن. هەندێكیان تەنگەنەفەسی، گەروو كەوتن، بەڵغەم و هێڵنج و سكچوویی تووش دەبن پێش ئەوەی تووشی هەوی سیپەلاك و بۆڕیەكانی هەناسە ببن. هیچ كام لەو نیشانانە لە سەدا سەدی خەڵك رووی نەداوە.\nدرێژەی نەخۆشییەكە و قورسییەكەی و قۆناخی چاكبوونەوەش دیسانەوە جیاوازن. هەیانە چەند رۆژێك دوای نەخۆشكەوتن چاك دەبنەوە و لە هەندێكیشیان دوو تاوەکو سێ هەفتە دەخایەنێ.\nبە واتایەكی دیكە، جیاوازییەكان بێ سنوورن لەنێوان خەڵك. ئەو جیاوازییانەش دەگەڕێنەوە بۆ جیاوازی تەمەن و ئاستی تەندروستی و ئاستی بەرگری لەشی نەخۆش، ژمارەی (جورعەی) ئەو ڤایرۆسانەی دەچنە لەشەوە، بارودۆخی نەخۆش، یان چۆنیێتی مامەڵەكردنی نەخۆشەكە لەگەڵ نەخۆشییەكەی و ئاستی خزمەتە پزیشكییەكەی دەستی دەكەوێ.\nبە شێوەیەكی گشتی، لەو رۆژەوە كە ڤایرۆسی كۆرۆنا دەچێتە لەشی مرۆڤەوە، لە سەرەتادا بە خێرایی گەشە دەكات و تەشەنە دەكات و نیشانەكانی نەخۆش لە مرۆڤەكە سەرهەڵدەدات. دواتر كە بەرگری لەش دێت بەسەر نەخۆشیەكەدا زاڵ ببێت، ئەوا ژمارەی ڤایرۆسەكان روو لە كەمبوون دەكەن. لە دوای هەڵسانەوە و چاكبوونەوە هەتا چەند رۆژێك لیكاوی دەم و بەرغەم و پیسایی هەناوی نەخۆشەكە ڤایرۆس هەڵدەڕێژێتە دەوروبەر، بەڵام دوای ئەوە، نەخۆشەكە بە تەواوی چاك دەبێتەوە و بەرگری لە دژی ڤایرۆسەكە پەیدا دەكات و دەگەڕێتەوە ژیانی ئاسایی. ئیتر ئەو كەسە چیتر هەڕەشە نییە بۆ كۆمەڵگە و نابێتە سەرچاوەی بڵاوكردنەوەی ڤایرۆس. بە پێچەوانەوە، ئەوانە ئازادن و باشترین كەسن كە رێگەیان پێبدرێت تێكەڵاوی خەڵك بن، كار بكەن یان خزمەتی نەخۆشی نوێ بكەن.\nئەوانەی كە بە تووندی دەیگرن كێن؟\nدوای شیكردنەوەی زیاتر لە 44 هەزار نەخۆشی چینی، ئامارەكانی كە لە مانگی شوبات بڵاوكرانەوە (لە لایەن CDC ئەمەریكی پوختەكراون) وای دەگەیەنن كە:\n- زیاتر لە سێچارەگی نەخۆشەكان تەمەنیان لە سەرووی 30 ساڵیەوە بوو، وە تەنیا سەدا دوویان لە ژێرەوەی 20 ساڵیدا بوون\n- لەوانە، نزیكەی یەك لە پێنج كەس بە تووندی نەخۆشیەكەی گرت و پێویستی بە نەخۆشخانە بوو\n- لەنێو ئەوانیشدا، دەوروبەری چارەگێكیكان (%30-20) پێویستی بە چارەسەری چڕ (ئینعاش) هەبوو\n- لەنێو ئەوانیشدا نیوەیان چاكبوونەوە\nبە شێوەیەكی گشتی، رێژەی چاكبوونەوە و مردن لەو كەسانەی كە بە تووندی نەخۆشییەكەیان گرت بەپێی تەمەنی نەخۆش و ئاستی تەندروستی (نەخۆشی پێشوەختە) جیاواز بوو. ئەو دوو خشتەیە پوختەی كۆمەڵێك بڵاوكراوەی وڵاتی چینن (مانگی شوبات):\nئەو دوو خشتەیە هەر بۆ تێگەیشتنە، ئەگینا رێژەكان لە بەپێی شوێن و كات و وڵات و جۆری توێژینەوەكان دەگۆڕین. ئامار و ئەزموونی وڵاتی چین و ئێران، ئیتاڵیا و بەریتانیا و ئەمەریكیا زۆر لێك جیاوزن.\nخۆ پاراستن لەناو ماڵ\nمایەی خۆشحاڵییە كە هاووڵاتیان و كۆمەڵگەی هەرێم ئاستی هۆشیارییان سەبارەت بە ڤایرۆسی كۆرۆنا و رادەی پابەندبوونیان بە رێنماییەكان تەندروستییەكان زۆر بەرزبووەتەوە، ئەوەش هاوكاری حكومەتی كردووە لە پاراستنی هەرێمی کوردستان. هاوكات خەڵك زیاتر لە جاران بیر لە پاكوخاوێنی و خۆپاراستن دەكەنەوە، كە لە هەڵسوكەوتی رۆژانەیان رەنگی داوەتەوە، بەڵام گرنگە كە رێكارەكانیان لەسەر بنەمای زانستی بن و بە پێی پێویست بن، بەبێ ئەوەی بگەنە رادەی وەسواسێتی یان رەفتاری هەڵە تێكەڵ بە هی راست بكرێ.\n- خێزان لە ماڵەوە: پێویستە ماڵ و كەلوپەل و خواردن بە گشتی بە پاكوخاوێنی رابگیردرێ، هەروەك رۆژانی ئاسایی، لەوە زیاتر پێویست نییە.\n- دوای گەڕانەوە بۆ ماڵ، دەستشوشتن بەبێ دواكەوتن زۆر گرنگە. ئەو شتومەكانەی لە دەرەوە هاتوون، بە پێی توانا خاوێن بكرێنەوە و ئەوەی شوشتنی بووێ بشۆردرێت.\n- پێویستە جلوبەرگی دەرەوە لەگەڵ هی ناوماڵ جیاواز بن، بەڵام پێویست ناكات جلوبەرگی دەرەوە زوو زوو بشۆردرێن، چونكە هەڵواسینیان شەو تا بەیانی (بۆ 12 سەعات) بە ووشكی لە كەنتۆردا بەسە بۆ ئەوەی هەر ڤایرۆسێكی لەسەر نیشتبێ بمرێ.\n- هەڵبەتە، ئەندامانی خێزان كە لەگەڵ یەكتر دەژین و هەمیشە تێكەڵ بەیەك دەبن، لە رۆژێكدا بە دەیان جۆر ئاڵوگۆڕی تەماس و هەناسە و كەلوپەلی ناوماڵ دەكەن، بۆیە زۆر زەحمەتە (بگرە مەحاڵە) بتوانن خۆیان لە یەكتر بپارێزن. خۆ ئەگەر یەكێكیان ڤایرۆسی تووشبوو ئەوا زەحمەتە ئەوانی دیكە لێی بپارێزرێن. بۆیە دەبێ زیاتر تەركیزی خێزان لەسەر ئەوە بێ كە ڤایرۆس لە دەرەوە نەیەتە ناو ماڵ. واتە، ئەگەر كەسی دیكە نەهاتە ناو ماڵ و خاوەنماڵیش نەچووە دەرەوە ئەوا پێویست ناكات بە زیادەوە ماڵ پاك بكرێتەوە وەیان هەر جارێك ئەندامانی خێزان دەستیان بەیەكتر كەوت دەست بشۆن.\n- كە سەردانی ماڵێك دەكەیت، باشترە بێ تەوقەكردن و بە دووە پەرێزیەوە لەگەڵ یەكتر دانیشن، وە بە زیادەوە خۆت لە ئەندامە پیر و نەخۆشەكانی خێزانەكە بپارێزی بۆ ئەوەی بیانپارێزی. هاوكات، پێویستە كەمترین كات لەو ماڵە بمێنیەوە و بە پێی توانا لە هەوای كراوە دانیشن یان لەكاتی دانیشتن لەناو ماڵدا دەرگە و پەنجەرەكان بۆ هەواگۆڕكێ بكەنەوە.\n- كە میوان رۆیشت، باشترە هەر كەلوپەلێكی دەستی پێكەوەتووە وەیان بەكاری هێناوە (كورسی و مێز و دەسكی دەرگا و قاپ و كەوچك هتد)، بسڕدرێتەوە یان بشۆردرێت. دوای ئەوە، بابەتەكە لەبیر بكرێت.\n- شوشتنی جلوبەرگ (بە جلشۆر- غەسالە) و قاپ و قاچاخ (بە شلە و سابوونی ئاسایی) بەسن بۆ ئەوەی لە ڤایرۆس پاك ببنەوە، بۆیە پێویست بە بەكارهێنانی هیچ ماددەیەكی دیكە ناكات. هاوكات دەستشوشتن بە سابوون بەسە بۆ ئەوەی ڤایرۆسی سەر دەست بكوژێ وەیان هەڵیخلیسكێنێ.\n- مەرج نییە خەڵك هەموو كاتەكەی لە دیوی ژوورەوەی ماڵ بەسەر ببات، بەڵكو دەكرێ پیاسە و وەرزش بەدەوروبەر و باخچە گشتییەكان و دەشت و دەر بكات، بەڵام بەبێ ئەوەی لە نزیكەوە لەگەڵ خەڵكی دیكە تێكەڵاو ببێ. هەڵبەتە مانەوەی ئەندامانی خێزان لەناو ماڵدا بۆ ماوەی درێژ و نادیار كارێكی ئاسان نییە، بەڵام باجێكی بچووكە لەچاو ئەو باجە مەزنەی كە لە دەرەنجامی بێباكی لەو پەتایە دەدرێ، كە لەوانەیە بە درێژایی تەمەن لەبیر نەكرێ.\nلە ماڵپەڕی رووداو.١٧ ئاداری ٢٠٢٠


بزووتنەوەی ژنانی سپی‌پۆش\n4/9/2021 02:27 PM\nحکومەتی کووبا لە مارسی ٢٠٠٣ و لە ماوەی سێ رۆژدا ، حەفتا و پێنج دژبەری سیاسی دەستبەسەر کرد. زۆرینەی ئەم کەسانە، رۆژنامەنووس، چالاکی مافی مرۆڤ و کتێبەوان بوون. زۆرینەی دەستبەسەرکراوان سەبارەت بە ژیان لە کووبا هەندێک راپۆرتیان ئامادە کردبوو و ناردبوویان بۆ میدیا نێودەڵەتیەکان. رژێمی کووبا لە سەرنجدانی بەردەوامی کۆمەڵگای نێودەوڵەتی بەم راپۆرتانە ترسابوو. حکومەت بە هۆی ترسی لەدەستچوونی توانایی کۆنتڕۆڵی خەڵک، بڕیاری دا ئەم کەسانە سەرکوت بکات. ئەم سەرکوتە دواتر ناوی نرا «بەهاری رەش». کاسترۆ بۆ شەرعیەتدان بەم سەرکوتە، دژبەرانی تۆماتبار کرد بە وەرگرتنی یارمەتیی ماڵی لە ئەمریکا بۆ شێواندنی دۆخی سیاسیی وڵات.\nدژبەران لە دادگایی کردنێکی یەک رۆژەدا حوکم دران و سزای زیندانی ٦ بۆ ٢٨ ساڵیان بۆ دەرچوو. ئەم کەسانە لە ماوەی زینداندا، لەگەڵ کۆمەڵێک ئازاری جەستەیی بەرەوڕوو بوونەنەوە، بۆ نموونە: پێدانی ئاو و خۆراکی تێکەڵ بە پیسایی و کرد و بێ‌بەشبوون لە خزمەتگوزاریی تەندروستی.\nگروپێک لە ژنان کە بە «ژنانی سپی‌پۆش» بەناوبانگ بوون، بڕیاریان دا دژایەتی خۆیان لەگەڵ ئەم سەرکوتە کە لە مێژووی ئەم دواییانەی کووبادا کەم وێنە بوو، ئاشکرا بکەن. ژنانی سپی‌پۆش وەکوو گرووپێک لە دایکان، خوشکان و خزمانی زیندانیان، کارەکەی خۆیان دەست پێکرد و هیوادار بوون بتوانن خۆشەویستانی خۆیان لە زیندان ئازاد بکەن.\nمیریام لیوا، یەکێک لە ئەندامانی ژنانی سپی‌پۆش دەڵێ: «ئێمە تەنیا یەک ئامانجی مرۆڤدۆستانەمان هەبوو؛ ئازادبوونی زیندانیانی مارسی ٢٠٠٣».\nژنانی سپی‌پۆش لە یەکەم کاردانەوەی خۆیان بەنیسبەت سەرکوتەکانی بەهاری رەش، خوازیاری ئازادبوونی ئەندامانی بنەماڵە و خۆشەویستانی خۆیان بوون. ئەوان هیوادار بوون ئەم خواستەی خۆیان بە رێکخستنی خۆپیشاندانێکی ئاشتیانە کە دوو هەفتە پاش ئەم سەرکوتانە دەستی پێکرد، بهێننە دی. ئامانجی سەرەتایی گروپەکە، ئازادکرانی ٧٥ زیندانی سیاسی بوو، بەڵام بەرپرسایەتیی گشتیی ژنانی سپی‌پۆش پەرەی سەند. کۆمەڵێک ژنی دیکەش کە راستەوخۆ لەژێر کاریگەریی سەرکوتەکانی بەهاری رەشدا نەبوون بەڵام دژی تاکتیک‌گەلی سەرکوتکارانەی حکومەتی کووبا بوون، تێکەڵ بەم گروپە بوون.\nلارا پۆلان، یەکێک لە ئەندامانی ژنانی سپی‌پۆش دەڵێ: «من خەباتەکەم لە سەرەتادا بۆ هاوسەرەکەم دەست پێکرد و لەدواییدا بۆ گروپ و ئێستا بۆ هاتنە ئارای کۆمەڵگایەکی باشتر». «ئێمە کۆمەڵێک تواناییمان لە خۆماندا دۆزیەوە کە پێشتر لێی بێ‌ئاگا بوویین».\nچلاکای ژنانی سپی‌پۆش بە بانگهێشت کردنی ئەو ژنانەی خزمی دەستبەسەرکراوان بوون لەلایەن بلانکا رێیس و لارا پۆلانەوە دەستی پێکرد. ئەوان لە ماوەی سێ هەفتەدا توانیان ٣٠ ژن کۆدەنگ بکەن؛ ژنانێک کە لەو کاتەوە تا ئێستا بێدەنگ نەبوون. ئاڵقەی رێبەریی ژنانی سپی‌پۆش جگە لە رێیس و پۆلان بریتی بوون لە: میریام لیوا، هاوسەری سپینۆزا چێپێ؛ بێرتا سۆلەر، هاوسەری ئانجێل مویا ئاکۆستا؛ لۆیدا والدێس، هاوسەری ئالفرێدۆ فلیپە فۆئێنتێس و خۆلیا نوێنس، هاوسەری ئادۆلفۆ فێرناندز سینز.\nحکومەتەکەی کاسترۆ لە سەرەتای بەدەسەڵات گەیشتنی حکومەتی کۆمۆنیستی لە ١٩٥٩ـدا، بەناوبانگە بە دەستبەسەرکردن، زیندانی و لەسێدارەدان. ئەم حکومەتە لە ١٩٩٩دا، بۆ بەرەنگاربوونەوەی ئاڵۆزی، کۆمەڵێک یاسای قورسی پەسەند کرد؛ چالاکییەکی وەکوو هاوردە کردنی دەق‌گەلێکی پێوەندیدار بە دیموکراسی لە سەرچاوە هەواڵییە نێودەوڵەتییەکانەوە دەیتوانی سزای تا بیست ساڵ زیندانی لێ بکەوێتەوە. جگە لە سنووردارێتیی یاسایی بۆ خەڵکی کووبا بۆ ئازادیی رادەربڕین و بڵاوکردنەوەی زانیاری، رژێم هەوڵ دەدا کەسایەتییە دژبەرەکان بە ناوزڕاندنیان وەکوو کەسانێک کە دەستوپێوەندی ئەمریکان، لاواز بکات و متمانەیان لێ بسێنێت. کاسترۆ دوای سەرکوتەکانی بەهاری رەش، بەهیوا بوو چاپەمەنیی ئازاد لەناو ببات؛ بەڵام سەرکوت بووە هۆی بەرزبوونەوەی پلە و پایەی رۆژنامەنووسانی سەربەخۆ. سەرکوتەکانی کاسترۆ، بووە کاتالیزۆرێک بۆ نووسەرانی دژبەر. زۆرینەی خەڵکی کووبا بەبێ دەست راگەیشتن بە ئینتەرنێت، چیرۆک و بەسەرهاتەکانی خۆیان بە شێوەی دەستنووس لەسەر کۆمپیتەری کۆنسوولخانە جۆراوجۆرەکان تایپ دەکرد.\nئەگەرچی چالاکییەکانی ژنانی سپی‌پۆش لە کەشی داخراوی سیاسی کووبادا خۆپارێزانە بوو، بەڵام لەگەڵ رێگرییەکی زۆری حکومەت رووبەڕوو بووەوە. حکومەت ئەوانی بە هاوکاری لەگەڵ ئەمریکا بە مەبەستی رووخاندنی رژێمی سوشیالیستی کووبا تۆمەتبار دەکرد و هەوڵی دەدا دەستبەسەریان بکات. بە گوتەی یەکێک لە بەرپرسانی حکومەتی کووبا: « ژنانی سپی‌پۆش لەلایەن ئەربابە یانکییەکانی خۆیانەوە ورووژێندراون».\nحکومەتی کووبا بە چڕی میدیاکان کۆنتڕۆڵ دەکات و لەم رێگەیەوە وێنەی ئاراستەکراوی ژنانی سپی‌پۆش بەلارێدا دەبات. لە ئاڤریلی ٢٠٠٨ چەند کەس لە ئەندامانی ژنانی سپی‌پۆش، مانگرتنێکیان بەڕێوە برد و بەم هۆیەوە کەوتنە بەر شەپۆلی سووکایەتی ١٠٠ کەس لە لاینگرانی حکومەت. پۆلیس، بە زۆری ژنەکانی سواری پاس کرد و لەو گەڕەکە دووری خستنەوە. تەلەفیزیۆنی حکومەت لەجیاتی پیشاندانی دەرکردنی زۆرەملی ژنان، بەشێکی هەڵبژێردراوی گفتوگۆی ژنانی سپی‌پۆش لەگەڵ ئێلنا راس لێتینن، ئەندامی کۆنگرێسی ئەمریکای بڵاو کردەوە. گفتوگۆی ئەم ژنەی ئەندامی گۆنگرێسی ئەمریکا هیچ پێوەندییەکی بەم مانگرتنەوە نەبوو و تەنها بۆ دەربڕینی هاودەنگی ئەو لەگەڵ ژنانی سپی‌پۆش بوو. بەم حاڵەوە حکومەتی کووبا گفتوگۆ تەلەفوونییەکانی تۆمار کرد و لە بەشی هەواڵی تەلەفیزیۆندا بڵاوی کردبووەوە بۆ ئەوەی ئیدعاکانی خۆی سەبارەت بە ژنانی سپی‌پۆش، کە ئەوان گروپێکی سیاسی «دژە شۆڕش»ـن لە جلوبەرگێکی دیکەدا و لەلایەن ئەمریکاوە کۆنتڕۆڵ دەکرێن، بسەلمێنێت. یەکێک لە خۆپیشاندەران دەیگوت: «ئەم چیرۆکە نمایشێکی گاڵتەجاڕانەیە و حکومەت خەریکە دەست لە زانیارییەکان وەردەدا. حکومەت وێنەی پێوەندیدار بە راکێشانی ئێمە بۆ ئەم بەر و ئەو بەر و بەرشەقدانی ئێمەی نیشان نەدا».\nئەو ژنانەی سەراپا سپی‌پۆشن هەموو یەکشەممەیەک کۆ دەبوونەوە و پاشان لە بێدەنگیدا، شەقامی پێنجەمی هاوانایان دەپێوا. هەر کامەشیان گۆڵێکیان بەدەستەوە بوو و کراسێکیان لەبەر دەکرد کە وێنەی زیندانیەکانی لەسەر بوو. ئەوان بەم خۆپیشاندانە، هیوادارن ئاگایی بەنیسبەت سەرکوتەکانی بەهاری رەش زیاد بکەن و بە حکومەت رابگەیێن کە خۆشەویستانی خۆیان لە یادە.\nشێوازی ئاشتیانەی ژنانی سپی‌پۆش، لەوانەیە کلیلی سەرکەوتنی ئەوان بێت. هەندێک لەسەر ئەو باوەڕەن ئەگەر ئەوان خۆپیشاندانەکانی خۆیان بە شێوەی ئاشتیانە بەڕێوە نەبردایە، بزووتنەوەکەیان بەخێرایی لەناو دەچوو. میریام لیوا یەکێک لە خۆپیشاندەران دەڵێ: «من لام وایە بەم هۆیەیە کە ئێمە لە کۆمەڵگای کووبادا جێگەمان هەیە و حکومەت دەبێ پیاسەکردنەکانی ئێمە لە شەقامەکان بۆ راگەیاندنی داواکارییەکانمان قەبووڵ بکات. ئەوە یەکەم جارە حکومەتی کووبا ئەم راستیەی قەبووڵ کردووە کە کەسێک مافی ئەوەی هەیە بێتە دەرەوە و لە کەشی گشتیدا قسەی خۆی بکات». ئەوان هەروەها چەندین نامەیان بۆ حکومەتی کووبا نووسی و خوازیاری ئازادکرانی زیندانیان بوون و داوای پشتگیریان لە دەوڵەتە بیانیەکان کردووە. تا ئێستا، ٢٢ کەس لە دەستبەسەرکراونی بەهاری رەش، ئازاد کراون و ژنانی سپی‌پۆش خەباتی خۆیان بۆ ئازادکرنی ئەو ٥٣ زیندانیەی دیکە درێژە دەدەن.\nژنانی سپی‌پۆش بۆ دروستکردنی هاوپەیمانی یان راکێشانی ناڕازیانی دیکە بۆ گروپەکەی خۆیان، هیچ کارێکیان ئەنجام نەداوە بەڵام کردەکانی ئەوان بووەتە ئیلهام‌بەخشی کەسانی دیکە بۆ بەشدارری ئەم بزووتنەوەیەدا. ژنان لە پارێزگانی دیکەوە، سپی‌پۆشینیان دەست پێکردووە و خۆپیشاندانی ناڕەزایی لەدژی سزادانی نادادپەرەوەرانەی ئەندامانی خێزانەکەیان بەڕێوە دەبەن. بەپێی راپۆرتەکان، هەندێک جار نزیکەی ١٠٠ ژن تێکەڵ بە خۆپیشاندەران بوون.\nژنانی سپی‌پۆش جگە لە گفتوگۆ لەگەڵ ژنانی سیاسەتمەداری ئەمریکی بۆ نموونە ئیلێنا لێتینن لە پشتگیریان دەکات، لەگەڵ مایک پارملی، سەرۆکی نووسینگەی پاراستنی بەرژەوەندەییەکانی ئەمریکا لە هاوانا دیداریان کردووە. پۆلان لەسەر ئەو باوەڕەیە کە بەشێک لە زیندانیان بەهۆی زەختە نێودەوڵەتییەکانەوە ئازاد کراون. ئەوان دەڵێن رزگاربوونی ئەوان «نەک نمایشی مرۆڤدۆسیئ حکومەت بەڵکوو جۆرێک دانوستانە بۆ راکێشانی یارمەتییەکانی ئەوروپا و بەتایبەت ئیسپانیا»/ ژنانی سپی‌پۆش بەهۆی هەوڵەکانیان لە ٢٠٠٥دا خەڵاتی ساخارۆفیان پێبەخشرا.


تیمێكی توێژه‌ره‌وانی زانكۆی بریگام یۆنگی ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا رایانگه‌یاند كه چوار جۆر به‌كارهێنه‌ری تۆڕی كۆمه‌ڵایه‌تی فه‌یسبووك هه‌ن.\nبه‌بۆچوونی ئه‌و توێژه‌ره‌وانه، جۆرێكیان خواستی دروستكردنی په‌یوه‌ندی نوێیان هه‌یه و جۆرێكیان زانیاری بڵاوده‌كاته‌وه و جۆرێكیان فزوڵی-ن.\nتوێژه‌ره‌وانی زانكۆ ئه‌مرییه‌كه له توێژینه‌وه‌یه‌كدا به‌ناوی "بۆچی فه‌یسبووك ناوبانگی ده‌ركرد؟"، به‌كارهێنه‌رانی فه‌یسبووكیان به‌سه‌ر چوار جۆردا به‌مشێوه‌یه‌ی خواره‌وه پۆلێن كردووه:\n1-ئه‌وانه‌ی خواستی دروستكردنی په‌یوه‌ندییان هه‌یه، ئه‌م جۆره كه‌سانه به‌رده‌وام نووسین بڵاوده‌كه‌نه‌وه و له‌سه‌ر بڵاوكراوه‌ی كه‌سانی تر كۆمێنت ده‌نووسن و فه‌یسبووك به درێژكراوه‌ی ژیانی واقیعی خۆیان و هۆكارێك بۆ په‌ره‌پێدانی په‌یوه‌ندییه‌كانیان ده‌زانن.\n2-ئه‌وانه‌ی زانیاری بڵاوده‌كه‌نه‌وه، ئه‌م جۆره ده‌یانه‌وێت زانیاری ده‌رباره‌ی ژیان و ئه‌و رووداوانه‌ی له‌سه‌ر گۆی زه‌وی رووده‌ده‌ن بده‌ن به‌كه‌سانی تر و زۆرباش له‌و بۆشاییه‌ی نێوان جیهانی واقیعی و خه‌یاڵی تێگه‌یشتوون.\n3-جۆری سێڵفی، بایه‌خ به خودی ده‌دات، وێنه و ڤیدیۆی خۆی بڵاوده‌كاته‌وه به ئامانجی سه‌رنجڕاكێشانی كه‌سانی تر و ده‌ستخستنی لایك و كۆمێنت.\n4-جۆری فزوڵی، ئه‌م جۆره به‌ده‌گمه‌ن زانیاری و هه‌واڵی خۆیان بڵاوده‌كه‌نه‌وه و ته‌نها خواستیانه زانیاری كه‌سانی تر بزانن و تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كه به په‌نجه‌ره‌یه‌ك بۆ چاودێریكردنی كه‌سانی تر ده‌زانن.\nشاره‌زایان پێیانوایه كه واباشه هه‌موو به‌كارهێنه‌رێك بزانێت سه‌ر به چ جۆرێكه به ئامانجی زیادكردنی رۆشنبیری خود... ئایا تۆ له‌كام جۆره‌یانیت؟\nئه‌م بابه‌ته 6898 جار خوێنراوه‌ته‌وه


چیرۆکی براندی ڕۆلێکس | کانیاو\nڕۆلێکس یەکێک لە کۆن‌ترین براندەکانی بەرهەمهێنانی سەعات لە سویسرایە کە لە ئێستادا خۆی کردوە بە بەنرخ‌ترین براندی سەعات لە جیهاندا.\nبراندی ڕۆلێکس بناسە\nڕۆلێکس (Rolex) براندێکی سویسرایە کە لە جیهاندا سەعاتی لۆکس بەرهەم دەهێنێت. ناوەندی کارو چالاکی ئەم براندە لە جنێڤە. چالاکی ئەم براندە بۆ ساڵی 1905 و دامەزراندنی کۆمپانیای Wilsdrof and Davis لە لەندەن دەگەڕێتەوە. براندی ڕۆلێکس لە ساڵی 1908، بۆ بەرهەمەکانی ئەو کۆمپانیا هەڵبژێردرا و هەتا ئەمڕۆش ئەم براندە هەر بە نێوی ڕۆلێکس دەناسرێت .\nمێژووی براندی ڕۆلێکس پڕە لە داهێنەری و بەرهەم کە لەبیر ناچنەوە. بڕێک لەم بەرهەمانە هەندێ شوناسی تایبەتیان هەیە، بۆ نمونە گران‌ترین سەعاتی جیهان یەکێک لە بەرهەمەکانی ڕۆلێکسە. سەرنج‌ڕاکێشە کە بزانین ڕۆلێکس یەکێک لە چەند براندی بەرهەم‌هێنانی سەعاتە کە لەناو ڕیزی 100 براندی میدیای فۆربزدایە.\nناوەندی بەڕێوەبەری ڕۆلێکس لە جنێڤ\nهانس ویلسدرۆف و ئالفرێد داویس ئەو کەسانە بوون کە بناغەی کۆمپانیای ڕۆلێکس‌یان دانا، بەڵام ویلسدرۆف بەناوبانگ‌ترە. لە هەندێ شوێن ئەو وەکو دامەزرێنەری کۆمپانیای ڕۆلێکس دەناسن کە لە ساڵی 1881 لە کۆلمباخ باواریا (Kulmbach) لە دایک بوو. دوای مردنی دایک و باوکی بە ناچار چوە جەرگەی کار و لە هەمان کاتدا بیرکاری و زمانی ئنگلیزی خوێند. لە تەمەنی 19 ساڵی‌دا وەکو وەرگێڕی ئنگلیزی لە یەکێک لە بەناوبانگ‌ترین کۆمپانیاکانی سەعات لە سویسرا ئیشی پەیدا کرد.\nهانس ویلسدرۆف لە تەمەنی گەنجی\nهانس ویلسدرۆف یەکەمین‌جار لە “La Chaux de Fonds”، کە یەکێک لە ناوچەکانی سویسرایە و ناوەندی بەرهەم‌هێنانی سەعات بە کوالێتی بەرزە، پیشەسازی دیزاین و دروست کردنی سەعاتی ناسی.\nویلسدرۆف دوای کۆچ بۆ لەندەن و 2ساڵ کار بۆ فرۆشگەیەکی سەعات، بە قەرز کردن لە خوشکەکەی و زاواکەی (ئالفرێد داویس) فرۆشگەی خۆی بە ناوی ویلسدرۆف و داویس (Wilsdrof & Davis) ڕێ‌خست. لەندەن لەو کاتەدا ناوەندی بازرگانی بوو، بۆیە شوێنێکی باش بۆ فرۆشگەی ویلسدرۆف بوو.\nیەکەمین سەعاتی ڕۆلێکس بە براندی Oyster\nویلسدرۆف بە خێرایی لە ٢ لایەنەوە پێش هەموو کۆمپانیاکان کەوت. بایەخی بە کوالێتی و دیزاین دەدا و بەڕێوەبەرایەتی و داهێنەری لە هەموو بەشەکان پێ گرنگ‌تر بوو. هەروەها لە بەرهەم‌هێنانی شتی تایبەتی وەکو سەعاتی دەست شارەزا بوو. سەعاتی دەست لە سەرەتادا زوو نمی دەکێشا و خراپ دەبوو و خەڵک بە دڵیان نەبوو، بەڵام ویلسدۆرف داهێنەری سەعاتی دژە ئاوی کرد و وەرزشوانەکان، گەنجەکان و دوای ئەوانیش هەموو خەڵک بوون بە لایەنگری ئەم سەعاتە دەستیانە. ڕۆلێکس لە سەرەتادا ئیشی خۆی لە لەندەن دەست پێکرد، بەڵام شتە پێویستەکانی لە سویسرا دەکڕی.\nڕۆلێکس لە دایک دەبێت\nلە ساڵی 1908 ناوی ڕۆلێکس هەڵبژێردرا، لەبەرئەوەی کە ئەم ناوە لە سەر زمان خۆش بوو و چونکە کورتە لەسەر سەعاتە دەستیەکان بە ئاسانی دەنووسرێت. هەروەها ئەم ناوە سەعاتەکانی لە سەعاتە هاوچەشنەکان جیا دەکردەوە. ویلسدۆرف خۆی دەڵێت:\nمن پیتەکانم لە لای یەک دادەنا و زۆرتر لە 100 وشەم دروست کرد کە هیچکامیان مانای نەبوو. ڕۆژێک بەسەر گاریێکەوە لە لەندەن دەڕۆشتم کە دەنگێک لە گوێچکەما وشەی ڕۆلێکسی وت.\nلە کاتێکدا کە کەس لە براندێک بۆ گشت بەرهەمەکانی کەڵکی نەدەگرت بە تایبەت بۆ سەعات، ویلسدرۆف ئەم کارەی کرد و پاش براندی ڕۆلێکس بەرهەم‌هێنەرانی دیکەش شوێن ئەم کارە کەوتن. ڕۆلێکس وشەیەکی کورت بوو کە لە گشتی زمانەکاندا بە ئاسانی وێژە دەکرا. ڕۆلێکس توانی ستانداردی کرۆنۆمێتێر (Chronometer) لە School of Horology لە سویسرا و Kew Observatory لە ئنگلیز بگرێت.\nبڕوانامەی کرۆنۆمێتێر لە سویسراوە\nسەعاتە دەستیەکانی ڕۆلێکس بۆ ماوەی 45 ڕۆژ لە 5 شوێنی جیاواز و 3 پلەی گەرما تاقی دەکرانەوە. ڕۆلێکس خۆی مادەی سەعاتەکانی بۆ 7 ڕۆژ تاقی دەکردەوە کە ئەگەر بەدڵی نەبوایەت، لەوە کەڵکی نەدەگرت. بۆیە ڕۆلێکس ناوبانگی بۆ کوالێتی بەرز داخست و هەمووان بڕوایان بە سەعاتەکانی بوو.\nکۆچ کردن بۆ سویسرا\nلە دوای شەڕی جیهانی دووهەم، ماڵیاتی بەرهەم‌هێنان لە ئنگلیز زۆر بوو. بۆیە ویلسدرۆف لە جنێڤی سویسرا کۆمپانیای Montres Rolex SA دانا و لقی ڕۆلێکسی لەندەنی وەکو لقی ژێرکۆمەڵی ئەم کۆمپانیا ناساند. بەکاربردنی کرۆنۆمێتێر لە دروست کردنی ڕۆلێکسدا، ناوبانگی جیهانی پێ‌بەخشی. لە ساڵی 1920، تەواوی کێشەکانی تەڕ بوون، تەپووتۆز و گەرما لە ڕۆلێکسدا چارەسەر کرابوو. ڕۆلێکس لەم ساڵانەدا سووک، دژە ئاو و قایم بوو. هەروەها بڕیار درابوو سەعاتی ئۆتۆماتیک لەم کۆمپانیا دروست بکرێت.\nڕای ڕۆلێکس بۆ بازاڕ دۆزینەوەی خۆی بە تەواوی لەسەر وەرزش و وەرزشوانەکان بوو. ئەوان لە ڕووداوە گرنگە وەرزشیەکان بۆ بازاڕ دۆزینەوەی زۆرتر کەڵکیان دەگرت. لە ساڵی 1925، هێمای بەناوبانگی تاج بۆ سەعاتەکانی ڕۆلێکس هەڵبژێردرا کە نیشان لە خۆشەویستی و ناوبانگ لە لای گرووپە تایبەتەکان و کەسە لێهاتوەکان لە بوارە جیاوازەکان بوو. ڕۆلێکس لە ساڵی 1926، گرنگترین داهێنەری خۆی بە ناوی Rolex Oyster ناساند کە دژە ئاو و تەپووتۆز و هەوا بوو. بۆ گەرم کردنی بازاڕی ئەم سەعاتە مێرسێدێس گلیتز لە کێ‌بەرکێی قارەمانی خۆی لە مەلەدا کە 15 کاتژمێر و 15خولەک بەردەوام بوو، ئەم سەعاتەی لە دەستدا بوو. هەروەها Rolex Prince بۆ پیاوە خۆش‌پۆش و شازادەکان دروست کرا.\nبەردەوام بوونی داهێنەری\nبە دەست پێکردنی دەهەی 1930، داهێنەری سەعاتی ڕۆلێکس زۆرتر بوو. یەکەمین بەرهەمی گرنگ لەم بوارەدا Rolex Oyster Perpetual بوو. ئەم بەرهەمە جگە لە دژەئاو بوون، ئۆتۆماتیک کاری دەکرد. سەعاتەکانی بەرلەمە ڕۆژی جارێک دەبوایەت کۆک بکرایەتن بەڵام ئەم سەعاتە بە جووڵەکانی دەستی ئەو کەسەی بەکاری دەهێنا کۆک دەبوو. بەڕێوەبەری تەکنیکی ڕۆلێکس ئەم داهێنانەی کردبو کە ڕێک و پێک‌تر لە سەعاتە پێشوەکان کاری دەکرد.\nمیکانیزمی کاری ئۆتۆماتیک Rolex Oyster Perpetual\nهاوسەری ویلسدرۆف لە ساڵی 1944 کۆچی دوایی کرد. ئەو منداڵی نەبوو و لەسەر کارەکەی ورد دەبوو و بنکەی Hans Wilsdorf Foundation دانا. ساڵی 1945 گۆڕانێکی گەورە ڕووی دا. بە تەکنۆلۆژیای Datejust بەکارهێنەر دەیتوانی لە قەراغی سەعاتەکەیدا ڕۆژژمێریش ببینێ.\nیەکەمین سەعات بە تەکنۆلۆژیای Datejust\nمۆدێلە گرنگ و بەبایەخەکانی ئەو ساڵانە بریتی بوون لە:\nDate Just لە ساڵی 1945\nRolex Moonphase لە ساڵی 1947\nRolex Day/Date/Month لە ساڵی 1949\nOyster Day/Date/Month لە ساڵی 1949\nخاڵێکی سەرنج ڕاکێش ئەوەیە کە هەتا ساڵی 1989، نیوەی ئەو سەعاتانەی کە کڕۆنۆمێتێریان وەردەگرت، بەرهەمی ڕۆلێکس بوون.\nگرووپی بازاڕدۆزینەوەی ڕۆلێکس، زۆربەی سەرنج‌یان لەسەر ڕووداوە وەرزشیەکان بوو. سەعاتی Oyster Perpetuals لەگەڵ گرووپی دۆزینەوەی بەریتانیا هەتا لووتکەی ئێڤێرێست دەچێت و بەردەوام کار دەکات. ڕۆلێکس لە دەهەی 1950، سەعاتێکی دروست کرد کە جگە لە نیشاندانی ڕۆژ و مانگ، ڕۆژی بە 26 زمان نیشان دەدا. سەعاتی Submariner لە ساڵی 1953 دروست کرا و هەتا 100 مەتر ژێر ئاو دژەئاو بوو. هەروەها GMT Master بۆ فڕۆکەوانەکان دروست کرا کە هاوکات دوو کاتی لە دوو ناوچە نیشان دەدا.\nسەعاتی ڕۆلێکس GMT Master II\nداهێنەری ڕۆلێکس هەر بەردەوام بوو. سەعاتی تایبەتی ڕۆلێکس لەگەڵ ژێردەریایەک هەتا 10 کیلۆمەتر ژێر ئاو چوو و بێ‌عەیب کاری کرد. لەو قووڵاییەدا پەستانی ئاو 7 تۆن لەسەر ئینچ بوو. هەروەها سەعاتی Dweller تا 350 مەتر ژێر ئاو دژە ئاوە.\nچەن ساڵی پێش و دۆخی ئێستای براندی ڕۆلێکس\nلە گرنگ‌ترین داهێنەریەکانی سەدەی ٢١ی ڕۆلێکس، دەتوانین کرۆنۆگرافی 4130 ناو بەرین. ئەم بەرهەمە کە لە ساڵی 2000 دروست کرا، تەنیا 290 تیکەی بوو.\n5 ساڵ دوای ئەوە ڕۆلێکس لە سیرامیکی سێراکرۆم Cerachrom لە قەراغی سەعاتەکانی و فەنەری Hairspring لە جۆری پاراکرۆم Parachrom لە ناو سەعاتەکاندا کەڵکی گرت. سەعاتی ڕۆلێکسی Rolex Sky-Dweller، ڕۆژژمێرێکی دووزەمانەی هەیە کە لە ساڵدا دەبێت یەک‌جار میزانی بکەی. ڕۆلێکس لە ئێستادا هێمای شێوازی ژیانی لۆکسە و لە وەرزشە تایبەتەکاندا وەکو: فۆرموول یەک، گۆڵف، ئەسپ سواری و … دەبینرێت.\nناوەندی بەرهەم‌هێنانی ڕۆلێکس لە سویسرا\nکاریگەری دروست کردنی سەعاتی ڕۆلێکس لەسەر سروشت یەکێک لە کێشە نوێکانی ئەم براندەیە. ئەم براندە لەم بوارەدا کارەکانی خۆی جوان ڕوون نەکردوەتەوە و هەروەها شێوازی دەرهێنانی مادە سەرەتایەکانی وەکو: تەڵا لە دڵەڕاوکێکانی لایەنگرانی سروشتە. لە جیهاندا لە سەدا 50ی تەڵای دەرهاتوو، لە پیشەسازی سەعات و ئکسسواراتدا بەکار دەڕوات. دەرهێنانی تەڵا دەتوانێت سروشت پیس کاتەوە و دارستانەکان لەناو بەرێت.


– 2017-07-10Posted in: مێژوو\nبڕگەیەک لە بەرگی سێیەمی گوتارى ناسیونالیزمی کوردى، ئەمڕۆ 10-7-2017 یادى تێپەڕینی 69 ساڵە بەسەر کۆچی دوایی ئەم مێژوونووسە گەورەیەى کورددا، کە 10-7-1948 کۆچی دوایی کرد.\nمحەمەد ئەمین حاجی عەبدورەحمان مەحمود 1880 لە گەڕەکی کۆیژەى شارى سلێمانی لە دایکبووەو ساڵی 1920 لە کۆلێژى سەرەبازى و ئەرکانی عوسمانی دەرچووە، تا ساڵی 1924 چەندین پلەى سەربازى لە سوپاى عوسمانیدا وەرگرتووە. ساڵی 1925 چووەتە بەغداو بووەتە دوو پشکنەرى فەرماندەی فێرگەى سەربازى. دە جار لە کابینەکانی سەردەمی پاشایەتیدا بووەتە وەزیرو دواجار ساڵی 1942 وازى لە کاری حکومەت هێناوە. لە 10-7-1948 لە سلێمانی کۆچی دوایی کردووە. لە دواى شەرەفخانی بەدلیسی دیارترین کەسە کە بە شێوەیەکی زانستیانە بەشێک لە مێژووى کوردى نووسیووەتەوە. کتێبە دیارەکانی لە بوارى مێژوودا بریتین لە :


گرژییەکی مەترسیدار لە عێراق\nهەفتەی ڕابردوو، شەپۆلی هێرشە مووشەکییە توند و بەردەوامەکان لە عێراق کە هێزەکانی ئەمریکا و بەرپرسانیان بەئامانج دەگرت درێژەی هەبوو.\nهەڵمەتێکی ڕێکخراو دژی ئەمریکا لەئارادایە، کێ بەرپرسە؟\nڕۆژی دووشەممە دوو مووشەکی کاتیۆشا لە گەڕەکی جەدریە لە بەغدا، نزیک لە ناوچەی سەوز کەوتنە خوارەوە، بەڵام هیچ زیانێکی گیانی لێ نەکەوتەوە.\nپێشتریش و لە 27ـی سێپتەمبەردا، پێنج کەسی سڤیل (دوو ئافرەت و سێ منداڵ) گیانیان لەدەستدا کاتێک کاتیۆشایەک کە بۆ فڕۆکەخانەی بەغدا هاوێژرابوو زوو کەوتە خوارەوە بەسەر ماڵێکی تایبەتدا. پێنج کوژراوەکە ئەندامی یەک خێزان بوون. لە 30ـی سێپتەمبەریشدا، لە بارگرژییەکی تردا، چوار مووشەک شاری هەولێری پایتەختی هەرێمی کوردستانیان بەئامانج گرت و لە نزیک فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی هەولێر کەوتنە خوارەوە.\nبەگشتی، لەماوەی ساڵی ڕابردوودا نزیکەی هێرشی مووشەکیی دژی ئەمریکا لە عێراق ئەنجام دراون. لەئێستاشدا هەڵمەتێکی ڕێکخراوی توندوتیژیی و گێچەڵ پێکردنیش دژی هێزەکانی ئەمریکا لە عێراق لەئارادایە.\nکەوایە کێ بەرپرسە لە بەرزبوونەوەی ڕێژەی هێرشەکان لەئێستادا، ئامانج لەو هێرشانەش چییە؟\nتەواوی ئەو ناوچانەی مووشەکەکانیان لێوە هاوێژراوە وا دەردەکەوێت ئەو ناوچە و شوێنانە بن کە لەژێر کۆنترۆڵی میلیشیا شیعەکانی سەر بە ئێران بن.\n"عصبە الثائرین"، کە پێشتر ڕێکخراوێکی نەناسراو بوو، بەرپرسیارێتیی بەشێکی زۆر لە هێرشەکانی لەئەستۆ گرتووە. ڕێکخراوەکە بەشێوەیەکی فەرمی لە 14ـی ئازاری 2020 دامەزراوە، هەمان ڕۆژی هێرشەکانی سەر بنکەی سەربازیی تاجی، کە هێزەکانی ئەمریکای تێدابوو.\n"عصبە الپائرین" نازناوێکی تاڕادەیەک گونجاوە بۆ چالاکییە یاخیبوونەکانی میلیشیا شیعەکان. بەتایبەتیش بزووتنەوەی 10،000 سەربازی "کتائب حزبولله"ـی، کە وا پێدەچێت شانە بەربڵاوەکانی لە عێراق، یاریکەری سەرەکی بن لەم چالاکیی یاخیبوونە تازە دەرکەوتووە. "عصائب الحق"ـیش بەشدارە، کە ئەمەیان گروپێکی بچووکترە. بەڵام ئەوە "کتائب حزبولله"ـیە کە وەک نەیاری سەرەکیی ئەمریکا لە عێراق دەردەکەوێت.\n"کتائب حزبوللە"، کە لەساڵی 2003 لەلایەن "ابو مهدی المهندس"ـی کۆچکردووەوە دامەزرا، لەنێو ئاپۆڕای گروپە چەکدارەکانی سەر بە هێزی قودسی کۆماری ئیسلامیی ئێران لە وڵاتی عێراق، وەک هێزێکی هەڵبژاردە و تایبەت لەخۆی دەڕوانێت. بەڵام دامەزراو و پتەو بیرۆکراسی نییە هاوشێوەی ڕێکخراوی بەدر، کە ڕۆلێکی سیاسیی ڕەسمی دەبینێت هاوشان لەگەڵ سیفەتی هێزە نیزامییەکەی (لەئێستاشدا بوونێکی ڕەسمیی هەیە لەنێو حکومەتی هەنووکەی عێراقدا).\nلە چاوی هێزی قودسی کۆماری ئیسلامیی ئێرانەوە، "کتائب حیزبوللە" ڕێکخراوێکی پەسەندە کە سوودمەندە لە پەیوەندیی ڕاستەوخۆی بەرفراوان و مەشق و ڕاهێنان لەلایەن دەستەی کۆماری ئیسلامیی ئێران و حیزبوڵڵای لوبنانی.\nبەپێی لێکۆڵینەوەیەک کە هەفتەی ڕابردوو لەلایەن "حەمدی مالیک"، لێکۆڵەری عێراقییەوە بڵاوکرایەوە، "مەرام و خواستەکانی "کتائب حیزبوللە" بەشێوەیەکی بەرچاو فراوانبوونییان بەخۆوە بینیوە، ئەو هێزە میلیشیایەش بۆیە بڕواپێکراوترین هێزی وەکیلی ئێران بۆ مەرامی زیاتری ئەو وڵاتە لە عێراقدا."\nحەمدی مالیک لە لێکۆڵینەوەکەدا دەشڵێت،"لە لوبنان، حزبوللە ئەو ڕۆڵە دەگێڕێت، لە یەمەن، ئەنساڕوڵڵای حووسییە کە هاوکاری فراوانکردنی هەژموونی ئێرانە. لە عێراقیش، "کتائب حیزبوللە " وەک گروپی سەرەکیی دەردەکەوێت لە جێبەجێکردنی مەرامەکانی ئێراندا. "\nهەروەها باس لەوەش دەکات، ئامانج و چالاکییەکانی ئەو میلیشیایە زۆر زیاترە لە هێرشی مووشەکیی ناوە ناوە. ئەو میلیشیایە، کۆنترۆڵی هێزی کارووباری ناوخۆیی حەشدی شەعبی کردووە، کە ئەمیان لە میلیشیا شیعە دیارەکان پێکهات بۆ جەنگی دژی داعش لە ساڵی 2014ـدا و لەئێستاشدا بەشێکی سەرەکیی هێزە ئەمنییە ڕەسمییەکانی عێراقە.\nبەپێی لێکۆڵینەوەیەکی تێروتەسەلی "هشام الهاشمی"ـی لێکۆڵەری عێراقی، "کتائب حیزبوللە" هەوڵی پاراستنی بەرژەوەندییە ئابوورییە بەرفراوانەکانی دەدات، کە بەشی زۆری ئەو بەرژەوەندییانە لەسەر بنەمای بەزۆر وەرگرتن بووە. "هشام الهاشمی" مانگی تەمموز لەلایەن میلیشیا شیعەکانەوە و بە ئەگەری زۆرەوە بەهۆی نووسینی ئەو لێکۆڵینەوەیەوە تیرۆر کرا، کە باس لە چالاکییەکانی میلیشیاکان دەکات لەم ڕووەوە.\nبەڵام ئەم ڕووە مافیائاسایەی چالاکییەکانی "کتائب حزبوللە" زۆر لەمێژە دەرکەوتووە. بۆ نموونە "هشام الهاشمی" لە مانگی حوزەیرانی ساڵی 2015دا باسی هەڕەشەکانی ئەو گروپەی دژ بە نەیارەکانی و بەزۆر زەوتکردنی موڵکی لەلایەن ئەو میلیشیایەوە لەشاری بەغدا کردبوو.\n"کتائب حزبوللە" کۆنترۆڵی دەروازەی سنووریی "القائم البو كمال"ـی نێوان عێراق و سووریایشی کردووە. ئەو خاڵە سنوورییە خاڵێکی بەیەکەوە بەستنەوەی گرنگە هاوشانی ئەوەی ڕێڕەوێکی وشکانییشە کە لەلایەن ئێرانەوە بۆ گواستنەوەی چەکدار و کەرەستەی سەربازیی لە وڵاتەکەی خۆیەوە بۆ بەرەکانی جەنگ لە سووریا و لوبنان بەکار دەهێنرێت." کتائب حزبوللە" لەم دەرزاوە سنوورییە زامنی ئەوەش دەکات کە هیچ نوێنەرێکی حکومیی عێراق و سووریا بەبێ مۆڵەتی هێزەکانی سەر بە ئێران نەتوانن نزیکی ئەم ناوچەیە بکەون.\n"کتائب حزبوللە"، هاوشان لەگەڵ گروپەکانی دیکەی سەر بە ئێران، ماوەی چەند مانگێکە دەستی بە تیرۆرکردنی نەیارە سیاسییەکانی کردووە، کە دیارترینی تیرۆرکرا وشەکان تا ئێستا "هشام الهاشمی" لێکۆڵەری لەوەوپێش ناوبراو بووە. بەڵام دەیان کەسی دیکەش لە چەند مانگی ڕابردوودا ون بوون، یاخود ناچار کراون ڕوو بکەنە هەرێمی کوردستان، کە میلیشیا شیعەکان دەسەڵاتیان بەو هەرێمە ناگات.\nلەنێو میلیشیا شیعەکانی عێراقدا، لەوە دەچێت لەئێستادا ئەمریکا " کتائب حزبوللە"ـی وەک دیارترین دووژمنی خۆی ناساندبێت. لە کۆتاییەکانی مانگی سێپتەمبەریشدا، مایک پۆمپیۆی وەزیری دەرەوەی ئەمریکا، نیازی ئەمریکای بۆ داخستنی باڵوێزخانەی وڵاتەکەی لە بەغدا (هەروەها گواستنەوەی باقی نوێنەرانی کونسوڵخانەی وڵاتەکەی بۆ شاری هەولێر لە هەرێمی کوردستان) ئاشکرا کرد ئەگەر هێرشەکان بەردەوام بن و حکومەتەکەی مستەفا کازمییش شکست بێنێت لە ڕووبەڕووبوونەوەی میلیشیاکاندا.\nڕۆژی 26ی مانگی ڕابردوو، "دێڤد ئیگناتیوس" ، لە پەڕاوی خۆی لە ڕۆژنامەی واشنتۆن پۆست لە بەپێی هەواڵی سەرچاوەیەکی میدیایی عێراق لە زاری پۆمپیۆوە ڕایگەیاندووە، "ئەگەر هێزەکانمان بکشێنەوە و باڵوێزخانەکە بەم شێوەیە دابخرێت، ئەوا حیسابەکانمان لەگەڵ هەموو کەسێک پاک دەکەینەوە کە تێوەگلانی لەو هێرشانە سەلمێنرابێت."\n"دێڤد ئیگناتیوس" ئاماژەی بەوەش کردووە کە بەپێی نووسراوەکە، مایک پۆمپیۆ بەدیاریکراوی ناوی "کتائب حزبوللە" و"عصائب اهل الحق"ـی هێناوە. تا ئێستا ئەگەرێکی دوورە کازمی ڕێکاری پێویست بگرێتە بەر، تەنانەت دەبێت خۆزگە بخوازێت کە بتوانێت. لە هەوڵەکانیدا، تا ئێستا بە گومانی تێوەگلان لە هێرشە مووشەکییەکان 13 ئەندامی "کتائب حزبوللە"ـی دەستگیر کردووە و پاش چەند ڕۆژێکی کەم بەهۆی گوشارەوە ئازادی کردوون.\nسەرۆک وەزیرانی عێراق بناغەیەکی سیاسیی پتەوی تایبەت بەخۆی نییە، گرنگیی ئابووریی پەیوەندیی عێراقیش لەگەڵ ئێران لەوانەیە ببێتە هۆی بەربەستێکی دیکە. بێگومان لایەنە ئابوورییەکانی پاراستنی پەیوەندییەکان لەگەڵ ئەمریکاش لە هی ئێران کەمتر نییە. سەرۆک وەزیرانی عێراقیش پێی باش بوو هەوڵی ڕازیکردنی هەردوولا بدات.\nوێڕای دەروازەی سنووریی "القائم"، هێزەکانی قودسی ئێران لە هەوڵی کۆنترۆڵکردنی ڕێڕەوێکی دووەمە تا لێیەوە بگاتە عێراق، لەڕێی دیالە، سەڵاحەددین و دەشتەکانی نەینەوا، پاشان بەرەو شەنگال و سنووری سووریا. ئەو موشەکانەش ئاڕاستەی هەولێر کران لەو شوێنەوە بوون.\n"کتائب حزبوللە" لەهەمانکاتدا خەریکی پەرەپێدانی توانا مووشەکەکانیەتی. بەڕای زۆرێکیش ئەو گروپە بەرپرسە لە هێرشەکانی مایسی ساڵی ڕابردووی سەر کۆمپانیای ئارامکۆی سعودی.\nئەوانەی پێیان وابوو کوشتنی قاسم سلێمانی و مهندس لە 3ـی کانوونی یەکەمی 2020 گورزێکی کوشندە بوو بۆ پڕۆژەی میلیشیا شیعەکانی ئێران لە عێراق پێویستە بە دەرەنجامی کۆتایییاندا بچنەوە.\nنووسەر بەڕێوەبەری جێبەجێکاری سەنتەری ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستە بۆ ڕاپۆرت و شیکاری و توێژەری کۆڕبەندی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و ئینستیتیوتی ئۆرشەلیمە بۆ ئاسایش و ستراتیژی. هەروەها نووسەری "ڕۆژەکانی کەوتن"ە، کە ناونیشانی گەشتێکی ڕۆژنامەوانییە جەنگەکانی بۆ عێراق و سووریا.


عومەر سەید عەلی: هاوڵاتیان پێویستە بەدەنگەكانیان سزای یەكێتی وپارتی بدەن\nعومەر سەید عەلی، رێکخەری گشتی بزوتنەوەی گۆڕان رایدەگەیەنێت؛ لەبری خزمەتکردن و پاداشت، یەکێتی و پارتی پشتیانکرد گوندنشینان و خاوەن پێداویستییە تایبەتەکان و زیندانیانی سیاسی و سزای میللەتیان دا، بۆیە هاوڵاتیان پێویستە بەدەنگەكانیان سزای ئەو دو حیزبە بدەن.\nلەكۆبونەوەیەكیدا لەگەڵ هەڵسوراوانی بزوتنەوەی گۆڕان لەناحیەی عەربەت، عومەر سەید عەلی، رێكخەری گشتی بزوتنەوەی گۆڕان رایگەیاند؛ گوندنشینان و خاوەن پێداویستییە تایبەتەکان و زیندانیان سیاسی پاڵپشتی سەرخستنی شۆڕش بون، بەڵام یەكێتی وپارتی پشتیانتێكردن وەك پێویست خزمەتیان نەكردن.\nوتیشی: یەکێتی و پارتی لەبری ئەوەی پاداشتی میللەت بدەنەوە، سزای میللەتیان دا، لەم هەڵبژاردنەش كاتی ئەوەیە میللەت بە دەنگەکانیان سزای ئەو دو حیزبە بدەن.\nرێكخەری گشتی گۆڕان داوای لە هاوڵاتیان کرد، رۆژی (12)ی ئایار بچنە سەرسندوقەكانی دەنگدان بۆئەوەی دەسەڵات نەتوانێیت فێڵیان لێ بكات.\nهەروەها بەپێویستیشی زانی ژنان رۆڵی كاریگەریان هەبێت لەگۆرانكاریەكان و بچنەسەر سندوقەكانی دەنگدان، بەگەشبینیشەوە وتی: ئەو دەسكەوت سەرکەوتنانەی لەهەڵبژاردنەكانی پێشو بەدەستهێنراوە، لەم هەڵبژاردنەش مەڵۆیەكی تری دەخەینە سەر.