Sardasht.com www.sardasht.net: (بەشی سێزدەهەم) (١٣) ئەو ڕۆژانەی قەت لە بیرناچنەوە له نووسینی: خدر پاکدامه‌ن (خدربه‌گ )\nپه‌رگه‌ی بابه‌ت: (بەشی سێزدەهەم) (١٣) ئەو ڕۆژانەی قەت لە بیرناچنەوە له نووسینی: خدر پاکدامه‌ن (خدربه‌گ )\n(کاته‌گۆری: ئــــــــــەم ڕۆژانـــــــەی لـــەبـــیــر نــــاچــنـــەوە : خــدر پاکدامه‌ن)\nچوارشه‌ممه 10 گه‌لاوێژ 1397 - 14:08:50\n(بەشی سێزدەهەم) (١٣) ئەو ڕۆژانەی قەت لە بیرناچنەوە له نووسینی: خدر پاکدامه‌ن (خدربه‌گ )\nهەروەک لە بەشی پێشوودا باسی چۆنیەتی هاتنی هێزی پێشمەرگە وجێبەجێ کردنی هەمووکارەکانمان بۆ تۆمارکردنی چالاکیەکی دیکەی پێشمەرگە کانی هێزی گیاڕەنگ لە ناوچەی سەردەشت کرد،\nئێستا لە دوایین بڕگەی ئەم بەشەدا دابەشکردنی تیمەکان و کۆتایی ئەم عەمەلیاتە بۆ خوێنەرانی خۆشەویست باس دەکەم. لەو عەمەلیاتەدا گورزێکی وەها وەهێزی دووژمن کەوت کە هەرگیز فەرامۆش ناکرێ .\nئێستایش ناخۆشییەکانی شەوی پێشم هەر لە یادە. بەتایبەتی بێ‌ئاوی و تینوێتی .\nرۆژی دواتر وەک هەمیشە فەرماندەکان کۆ بوونەوە بۆ ئەوی چۆنیەتی دەستبەسەرداگرتنی ئەو دوو مۆڵگە جێبەجێ بکەن و هەموو ڕێکارەکان بگرنە بەر بۆ ئەوی هەم گورزی خۆمان بوەشێنین و هەم تا بۆمان بکرێ زەربە نەخۆین .\nبە لەبەر چاوگرتنی هەموو ئەگەرەکان، هەموو پێشمەرگەکان لە چەند تیمی جیاوازدا سازمان دران هەر تیمە و شوێنی خۆی پێ ئیبلاغ کرا، نەفەراتی خۆی پێ ناسێندرا. ئەگەر هەڵەم نەکردبێ هەموو پێشمەرگەکان بە سەر هەشت تیم‌دا دابەش کران.\nتیمی یەکەم بۆ گرتنی پایەگای پشتی ماڵان، بە سەرپەرستی کاک حوسێن پەیرەوان و هاوکاری چەند کادر و فەرماندەی دیکە کە بەداخەوە ناوی هەموویانم لە بیر نیە، وەک کاک عومەر باڵەکی، کاک ڕەحمان شۆکە. ڕەسووڵی عەزیزی ناسری ئازەری غەفوورواوەی عەلی باساوەی خالید نێوچوانی کاک نەبەزی مستەفاپوورم لە بیر چوبووکە بەڕاستی ئەویش وەک فەرماندەری لک ڕۆڵی باشیگێڕا بۆ دەست بەسەر داگرتنی ئەو دوو پایەگایە. منیشن لەو تێمەدا بووم.\nتیمی دووهەم بۆ گرتنی جاشخانەی نێو گوند، بە سەرپەرستی کاک ساڵە ڕەبەتی و هاوکاری کاک خدرمیراوەیی و چەند کەس لە فەرماندە و پێشمەرگەی دیکە .\nتیمێکی تێکەڵاو؛ هەم وەک تیمی فەرماندەیی و تیمی پشتیوان بۆ لێدانی تەعمینەکانی نێو قەبرستانی پێش ماڵان کە دواتر ئەوانیش لێک جیا بوونەوە و هەر بەشەی بەرەو شوێنی خۆی چوو .خودی کاک مەلا حسن شیوەسەڵی کە فەرماندەی گشتیی حەمەلیاتەکەی لەئەستۆ بوو لە گەڵ ئەو تیمە بوو بۆ ئەوەی پانتایی شەڕەکەی لە بەرچاوی بێ .\nچوار تیمی دیکەیش بۆ لێدانی پایەگاکانی هەڵوێ، گەڵوو، بێشاسپ، نارەست و ئەستێرۆکە دیاری کرابوون، لەو تیمانەش دا چەندین پێشمەرگەی تێکۆشەر و ئازا سازمان درابوون تا هێزی دوژمن نەتوانێ بە هاواری هێزەکانی لە گوندی زێوە بگات.\nئێوارەکەی دوای ماڵئاویی لە یەکتر کردن و خواحافیزی هەموو تیمەکان بەرە و شوێنی خۆمان وەڕێ کەوتین. لە شوێنی مانەوەی ڕۆژێ تا دەوروبەری گوندی زێوە زۆر دوورە، لە نیوە شەوێکی درەنگ‌دا هەموومان چوینە شوێنی مانەوەی خۆمان. ئێمە لە پاش ماڵی زێوە ماینەوە شوێنی مانەوەی ئێمە زۆر لە و پایەگایە دوور نەبوو کە دەمان هەویست هێرشی بۆ بکەین. ڕۆژەکەی ماینەوە و هەموومان چاوەڕوانی ئەوەمان دەکرد تا لە لایەن فەرماندەری عەمەلیاتەوە دەستووری هێرش بگات\nبۆ سەعاتی چوار تا پێچ هەموو تیمەکان لە شوێنی خۆیان ئامادە بوون .\nسەرنجام لە لایەن فەرماندری عەمەلیاتەوە دەستووری هێرش بۆ سەر دووژمن ڕاگەیاندرا. لە هەموو قۆڵەکانەوە بەپانتایەکی زۆر، هێزی دووژمن کەوتە بەرهێرشی پێشمەرگە تێکۆشەر و چاونەترسەکانی هێزی گیاڕەنگ. لە سەرەتاوە هەردوو مۆڵگەی پێشەوەی ڕێژیم لە لایەن هێزی پشتیوانەوە ئاگرباران دەکران، دوای کزبوونی ئاوری هێزی پشتیوان، هەڵمەتی تیمەکانی هێرش بۆ سەر هەردووک مۆڵگە دەستی پێ کرد. لەماوەیەکی کورت دا دوای شەڕێکی سەخت و دژوار کە پێشمەرگەکان کردیان، چونکی ئەفرادی ناومۆگەکەش شەڕیان دەکرد تا مۆڵگەکەیان نەکەوێتە دەستی هێزی پێشمەرگە، بەڵام هەرچی کردیان نەیانتوانی پێش بە هەڵمەتی شۆڕەسوارانی دێموکرات بگرن. سەرەنجام هەردوو مۆڵگەی دووژمن لە گوندی زێوە دەستیان بەسەر داگیرا و زۆربەی ئەفرادی نێو مۆڵگەکان یان کووژران یان بەدیل گیران و چەک و چۆڵێکی زۆریش کەوتە دەستی هێزی پێشمەرگە. ئەگەربە هەڵەدا نەچووبێتم، 17کەس بەدیل گیران و ئەوانی دیکەش لە نێومۆڵگەکان‌دا کوژران.\nپاشان هەردوو مۆڵگە لە لایەن هێزی پێشمەرگەی کوردستانەوە ئاوریان تێ‌بەردرا، ئاگر و دووکەڵی سووتانی دوو پایەگاکە لە تەواوی ناوچە کە دیار بوو و دەبینرا .\nتا ئەو جێگایەی لە بیرم بێت هێزی پێشمەرگە هیچ زیانێکی پێ نەکەوت. ئەمە عەمەلیاتە یەکێک لە بە بەرنامەترین و پڕ دەسکەوتترینی عەمەلیاتەکانی ساڵی ١٣٦٦ی هەتاوی دەهاتە ئەژمار.\nدوای تەوابوونی عەمەلیات هەموومان لە گوندی دیواڵان کۆ بووینەوە و دوای خواردنی نان و چای، بەرەو شوێنی مەبەست وەڕێ کەوتین .\nبۆمانەوە هاتینەو شوێنی ڕۆژی پێشوو. لەوێ ماینەوە هەموو دیل و دەسکەوتەکانمان لە گەڵ خۆمان هێنا بوون. بەیانیەکەی کاک مەلاحسنی شیوەسەڵی وەک فەرماندەری گشتی قسەی بۆ پێشمەرگەکان کرد و دست خۆشی لێ کردین پاشان بەسێ زمانی فارسی، کوردی و تورکی لە سەر سیاسەتەکانی حیزب و پیلانەکانی کۆماری ئیسلامی قسەی بۆ دیلەکان کرد و ئەوان دوای تێگەیاندنیان لە ئامانجەکانی خەڵکی کوردستان و حیزبی دێموکرات و هەروەها سیاسەتە دژی گەلییەکانی رێژیم، ئازاد کران.\nئێوارێ، پێش گەڕانەوە، ئێمە تیمێک لە پیشمەرگەکان ئیجازمان وەرگرت تا سەردانی ناوچەی بکەین و هێندێک کاری شەخسی کە هەمان بوو جێبەجێی بکەین. بۆیە ئەوان بەرەو قەندیل و ئێمەو بەرەو زەلێ و نێوچوان وەڕێ کەوتین.\nدوای چەند ڕۆژێک مانەوە لە ناوچە .ڕۆژێک چوین بۆ گوندی کۆدەڵێ. پاشان بە مەبەستی گەڕانەوە، لە کاتێک دا خەریک بوو لە گوند وەدەرکەوین، هێزێکی دووژمن هاتبووە پێش ماڵان. بێ ئەوەی هەستی پێ بکەین تەقە یان لێ کردین، بەڵام توانیمان بە بێ ئەوەی زیانمان پێ بکەوێ لەو شوێنە دەرباز بین بۆ شەوەکەی هاتینە گوندی مامکاوێ وبۆ بەیانی گەڕاینەوە بۆ سونێ .\nعەمەلیاتی زێوە یەکێک لە گەورترین چالاکییەکانی هێزی پێشمەرگەی کوردستان لە ساڵی 66دا بوو.\nئێستا کە سی ساڵ بە سەر ئەو عەمەلیاتەدا تێ‌دەپەڕێ، سڵاو دەنێرم بۆ ئەو فەرماندە و پێشمەرگانەی کە ئەم داستانە قەت لەبیر نەکراوەیان تۆمار کرد. سڵاو بۆ گیانی پاکی هەموو ئەو پێشمەرگانەی کە بەشداری ئەم داستانەیان کرد و لە ساڵانی دوایی دا شەهید بوون .\nسڵاو بۆ هەموو ئەو کادرو پێشمەرگانەی کە بەشداری ئەم عەمەلیاتە بوون و تا ئێستایش لە ریزەکانی حیزبی دێموکرات‌دا درێژەدەری رێگای شەهیدانن.\nدەستخۆشی لە فەرماندە، ئەدیب و سیاسەتوانی تێکۆشەر، مامۆستا مەلا حەسەن شیوەسەڵی دەکەم کە بەڕاستی بە لێزانی و کارامەیی توانی زۆر داستانی بێ‌وێنە و لەبیر نەکراو بەهاوکاریی هاوسەنگەرانی تۆمار بکات کە تا ئێستا وێردی سەر زمانی خەڵکی ناوچەکەن .\nوێنەکان شەهید ڕەسووڵی عەزیزی شەهید سەعدون مارەغانی\nوێنەی دووهەم لە چەپەوە حوسێن پیرەوان شەهید حەمەخان عەوڵا شەخسە خوسێن شیوەسەڵی .\nوێنەی سێ یەم حوسێن پیرەوان حسن غەمبار عەوڵا شەقاز ئەوی دیکە نا ناسم\n( http://www.sardasht.com/kurdish/news.php?extend.617 )


چۆن بزانین ئه‌و گۆشته‌ی ده‌یکڕین تازه‌یه یان کۆن؟\n26/04/2020 ژمارەی بینراو 341\nگۆشتی سور یەکێکە لەگرنگترین سەرچاوە خۆراکیەکان و سەرچاوەی سەرەکی پڕۆتین و هەریەکە لەتوخمەکانی وەک زینک و ئاسن وفۆسفۆڕ و سلینیۆم ..هتد و وڕێژەیەکی باش لە ڤیتامینی تێدایە بەتایبەتی ڤیتامین B1 و B12 .\nبەشێوەیەکی گشتی گۆشت دابەش دەبێت بو دوو جۆری سەرەکی :\n1-گۆشتی سور وەک گۆشتی مانگا و گوێرەکە وبەرخ و مەڕ و بزن.\n2-گۆشتی سپی وەک گۆشتی مریشک و قەل و قازو پەلەوەرەکان بەگشتی .\nگۆشتی سپی بەگشتی کێشەیان کەمترە لەکاتی کڕینیاندا بەڵام گۆشتی سور کەمێک زانینی گرانە و بەباشی نازانرێت تازەیە یان کۆن بویە ئێمە لێرەدا باسی ئەو مەرج و سیفاتانە دەکەین کە دەبێت لە گۆشتی سوردا هەبێت لەکاتی کڕیندا .\n-چەندین سودی تەندروستی هەیە لەوانە\n1- پێدانی پڕۆتین و ووزە بەلەشی مرۆڤ.\n2-یارمەتی بنیادنانەوەی شانە لەناو چووەکانی لەش دەدات.\n3-بەهۆی بوونی ئەو مادە کانزانییانەی کەتێیدایە کالۆرییەکی زور بەلەش دەدات.\n4- بەهێزکردنی یادەوەری و مێشک.\nئەمانەو چەندین سودی جۆراو جۆری دیکە کە لەگوشتی سوردا هەن\nبەڵام دەبێت ئاگاداری ئەوەبین سەرەڕای سودە جۆراوجۆرەکانی گۆشت دەبێت بەڕێژە بخورێت چونکە زور خواردنی زیانی زوری هەیە و دەبێتە هۆی چەندین نەخۆشی لەوانە گیرانی مولولەکانی خوێن و جەڵدەی دڵ و پەککەوتنی گورچیلەکان بەهۆی بەرزی پڕۆتین تێیدا بویە دەبێت بەڕێژە بخورێت و بەلایەنی کەمەوە لەهەفتەیەکدا 1 بۆ 2 جار بخورێت.\nماوەی سەرەکی کرداری هەرسکردنی گۆشت 3-4 کاتژمێری دەویَت.\nسیفه‌ت ومه‌رجە ته‌ندروستیه‌كانی گۆشت به‌شێوه‌یه‌كی گشتی:-\n1- ڕه‌نگی گۆشت نیشانه‌یه‌كی زۆر باشه بۆ جیاكردنه‌وه‌ی گۆشتی تازه له گۆشتی كۆن، ده‌بێت سورێكی كاڵ یان تۆخ بێت به‌پێی ته‌مه‌نی ئاژه‌ڵه‌كه.\n2-ده‌بێت به‌سته‌ره‌شانه‌كانی گۆشته‌كه پته‌و توند بن.\n3-ده‌بێت چه‌وری گۆشتی ئاژه‌ڵه‌كه به‌لای ڕه‌نگی زه‌رددا بڕوانێت.\n4- ده‌بێت له‌كاتێكدا به په‌نجه یان ده‌ست په‌ستان ده‌خه‌یته سه‌ر پارچه‌یه‌ك له گۆشته‌كه له‌دوای لابردنی ده‌ستت هیچ شوینه‌وارێك به‌جێ نه‌مێنێت.\n5- له‌و شوێنه‌ی كه گۆشت به ئێسقانه‌كانه‌وه لكاوه نابێت په‌ڵه‌ی شین (شین بونه‌وه یان خوێن تێزان) به‌چاو ببینرێت.\n6-ده‌بێت بۆنێكی شیاوی هه‌بێت، واته پێچه‌وانه‌ی بۆنی سروشتی خۆی نه‌بێت كه هه‌ستی بۆنكردنی ئێمه‌ی پێ ڕاهاتوه، باشتر وایه له‌كاتی تاقیكردنه‌وه‌ی گۆشتی مانگادا بۆنی جێگایه‌ك بكه‌یت كه نزیك بێت له ئێسقانه‌كانیه‌وه، چونكه ئه‌و جێگایانه خێراترین و زۆرترین شوێنه بۆ خراپ بوون، هه‌روه‌ها ئه‌ندامه‌كانی تری ناوپۆشی سك وه‌ك ڕێخۆڵه‌و ئه‌ندامه‌كانی تر زووتر خراپ ده‌بن ده‌بێت ووریا بین له‌كاتی كڕینی گۆشتدا.\n7-نابێت له‌نێوان گۆشت و چه‌وری دا كڕكڕاگه هه‌بێت، چونكه هه‌بونی كڕكڕاگه هێمایه‌كه بۆ پیری گۆشته‌كه، ئاماژه‌یه‌كه بۆ گه‌وره‌یی ته‌مه‌نی ئاژه‌ڵه‌كه.\n8-خۆت به‌دوور بگره له‌كڕینی گۆشتێك كه‌شینبونه‌وه‌ی پێوه‌دیاره، چونكه هه‌ندێك جار ئه‌و حاڵه‌ته هێمایه‌كه بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌و ئاژه‌ڵه مرداره‌وه بووه پێش سه‌ربڕین.\n9-ئه‌و گۆشته‌ی ڕه‌نگی په‌مه‌ییه‌كی كاڵه هێمایه‌كه بۆ نه‌خۆشی ، گۆشتی خراپ بوو ڕیشاڵه شانه‌كانی كه‌مێك به‌لای ڕزیویدا ده‌ڕوات.\n10- جگه له‌م چه‌ند حاڵه‌ته‌ی له‌سه‌ره‌وه ئاماژه‌مان پێدان، ده‌بێت سه‌رنج بده‌یت له‌بونی مۆری ئه‌و لیژنانەی پزیشکانی ڤێتێرنەری په‌یوه‌ندیدارن به‌چاودێری سه‌ربڕینی ئاژه‌ڵه‌وه واتە دەبێت موری پێوەبێت .


بەمەبەستی کەمکردنەوەی رۆتین ئه‌نجوومه‌نی وه‌زیران نوسراوێك ئاڕاسته‌ی وه‌زاره‌ته‌كان ده‌كات | دەزگاى زارى کرمانجى\nئەنجوومەنی وەزیرانی هەرێمی کوردستان له نوسراوێكدا ڕایده‌گه‌یه‌نێت بەمەبەستی کەمکردنەوەی رۆتین و رێکخستنی ئەو نووسراوانەی لەلایەن وەزارەت و دامودەزگاکانی حکوومەت ئاراستەیان دەکرێت بڕیارێکی بۆ وەزارەتەکان دەرکرد.\nئاماژه به‌وه‌كراوه “بە رەچاوکردنی بارودۆخی دارایی هەرێم و رێکخستنی میلاکات و خەرجییەکان، پێویستە هەموو لایەک پابەندی ئەوەبن، ناوەرۆکی نوسراوی چه‌ند بابه‌تێك ئاراستەی ئەم سەرۆکایەتییە نەکرێت”، بە پێچەوانەوە نووسراوەکان لە وەرگرتەی ئەنجوومەنی وەزیران وەرناگیرێن و بۆتان دەگەڕێندرێتەوە، ناوەرۆکی بابەتەکانیش ئەمانەن:\nدامەزراندن تا ئەوکاتەی لەچوارچێوەی یاسای بوودجەی ساڵانەدا لەلایەن ئەنجوومەنی راژە رێک دەخرێت.\nگەڕاندنەوەی فەرمانبەران بۆ راژەی سەربازی و شارستانی، تەنها ئەو فەرمانبەرانە نەبێت کە بەهۆی حوکمی دادگا یان دۆسیەیەکی دادوەرییەوە لە راژە دادەبڕێن.\nگواستنەوەی تەنسیب کردنی فەرمانبەران لە دەرەوەی هەرێم بۆ دامودەزگاکانی هەرێم.\nگواستنەوەی فەرمانبەران لە یاسای خزمەتی سەربازی بۆسەر یاسای خزمەتی شارستانی و بەپێچەوانەشەوە.\nدرێژکردنەوەی ماوەی خزمەتی ئەو فەرمانبەرانەی تەمەنی یاساییان تەواو کردووە.\nبەرزکردنەوەی پلەی فەرمانبەران بەدەر لە رێنماییەکان .\nتەرخانکردن و نوێکردنەوەی رەزامەندی و گواستنەوەی زەوی نیشتەجێکردن- نووسراوەکانی تایبەت بە قەرەبووکردنەوە کە وەزارەت و دامودەزگاکانی هەرێم لێی بەرپرسیارنین.\nکڕینی ئۆتۆمبێل بۆ بەکارهێنانی تایبەتی.\nنووسراوەکانی تایبەت بە هاوکاری دارایی بۆ هەر مەبەستێک


شەش سەربازی تورک کوژران - RojNews\nلە ئەنجامی چالاکییەکانی گەریلاکانی هەپەگە لە جولەمێرگ و لێلکان، شەش سەربازی سوپای تورک کوژران.\nئەمڕۆ ناوەندی ڕاگەیاندنی هێزەکانی پاراستنی گەل- هەپەگە، لە سەر ماڵپەڕیی فەرمییدا سەبارەت بە چالاکیی گەریلاکان لە جولەمێرگ و لێلکان ڕاگەیەندراوی بڵاوکردەوە.\nهەپەگە رایگەیاند: دوێنێ کاتژمێر ٠١:٠٠ی نیوەڕۆ، لە دژی یەکینەیەکی سوپای تورک لە دەوروبەری چەلێی سەربە جولەمێرگ چالاکییەک ئەنجامدرا، لەو چالاکییەدا زیاتر لە سێ سەربازی سوپای تورک کوژران و چواری دیکەش برینداربوون.\nلە بەردەوامیدا هەپەگە ڕایگەیاند: ئێوارەی ٢٢ی نیسان گەریلاکانمان لە دژی یەکینەیەکی سوپای تورک کە لە سەر گردی لێلکان لە سەر سنوورەکانی باشوری کوردستان جێگربوبوون چالاکییەکیان ئەنجامدا، لەو چالاکییەدا دوو سەرباز کوژران و دووانی دیکە بریندارون.\nلە کۆتاییدا ڕاگەیەندراوە، کە دوێنێ کاتژمێر ١١:٠٠ی نیوەڕۆ لە سەر گردی عەلی درێژ هەر لەو ناوچەیەدا، چالاکییەکی بە قەناس لە دژی هێزەکانی سوپای تورک ئەنجامدرا، لەو چالاکییەشدا سەربازێکی دوژمن کوژرا".


گۆڕان چۆن بەشداری لە حکومەتی هەرێمدا دەکا؟\nبزوتنەوەی گۆڕان جوڵانەوەیەکی جەماوەری سیاسییەو گۆڕانکاری لە سیستمی حوکمڕانی‌و چاکسازی لە جومگەکانی دەسەڵات لە کوردستانی عیراق ئامانجی سەرەکییەتی. بزوتنەوەی گۆڕان، تا ئەم ساتە وەختەش، خەباتی مەدەنی بە شاڕێی گوڕانکاری دەزانێ لە کوردستانی عیراق. لەبەر رۆشنایی ئەو راستییەش بەرنامەی سیاسی‌و شێوازی کاری خۆی داڕشتوەو بەو پێیەش هەنگاوەکانی داهاتوی دیاری دەکات. بۆیە، هەر هەوڵێک کە لەپێناوی جێبەجێکردنی ئەو ستراتیجەدا بێ گۆڕان پشتیوانی دەکاو هەر هەنگاوێکیش لەو ئامانجەی دور بخاتەوە رەتیدەکاتەوە. گفتوگۆو دانوستاندنەکانی ئەم دواییەی پێکهێنانی حکومەتی هەرێمی کوردستان دەچنە ئەو خانەیەو بزوتنەوەی گۆڕان بەو شێوەیە مامەڵەی لەگەڵ دەکات.\nدانوستاندنەکانی ئێستای نێوان لایەنە سیاسییەکان لە دوای راگەیاندنی ئەنجامی هەڵبژاردنی ٣٠ی سێپتەمبەری ٢٠١٨ دەستیپێکرد. لە کەسیش شاراوە نیە، کە هەڵبژاردنەکان پڕ بون لە تەزویرو ساختەکاری. هەروەها رێژەیەکی کەمی هاوڵاتیان بەشداریان لەو پرۆسەیەدا کرد. هەر بۆیە ژمارەی کورسی‌و دەنگی راگەیانراوی لایەنە سیاسییەکان گوزارشت لە سەنگ‌و پێگەی راستەقینەی لایەنەکان ناکەن. سەرەڕای ئەوەش بزوتنەوەی گۆڕان، وەک هێزێکی سیاسی، بەرپرسیارانە پێشوازی لە بانگهێشتی پارتی دیموکراتی کوردستان کرد بۆ گفتوگۆکردن لەسەر پێکهێنانی کابینەی نوێ.\nبەشداریکردن لە حکومەتی داهاتوی هەرێم یان بون بە ئۆپۆزیسیۆن دو بژاردەی وەک یەک کراوەن لەبەردەم بزوتنەوەی گۆڕاندا. هیچکام لەو دو بژاردەیەش سەد لە سەد باش‌و ئەوەکەی تر بەتەواوی خراپ نیە تاکو بتوانرێ بە ئاسانی یەکێکیان هەڵبژێردرێ. هەردو بژاردەکە لایەنی باش‌و خراپی هەیەو دور نیە لێکەوتەکانی هەڵبژاردنی هەر بژاردەیەکیان وا دەرنەچێ کە چاوەڕوان دەکرێ. بەڵام ئەوەی کە پرەنسیپێکی نەگۆڕە لای بزوتنەوەی گۆڕان ئەوەیە، کە هەر شتێک لە بەرژەوەندی خەڵکی کوردستان بێ‌و لەگەڵ ئامانج‌و بەڵێنەکانی بزوتنەوەی گۆڕاندا یەک بگرێتەوە ئەوە دەکاو ئەگەر وا نەبێ رەتیدەکاتەوە.\nبزوتنەوەی گۆڕان کاتێک بەشداری لە حکومەتی داهاتوی هەرێمدا دەکا کە رۆڵی هەبێ لە دانانی بەرنامەی کاری ئەو کابینەیە بۆ ئەوەی داکۆکی لێبکاو کار بۆ جێبەجێکردنی بکات. بەرنامەیەک کە پاکێجەکانی چاکسازی‌و، بەنیشتیمایکردنی دامەزراوەکانی هەرێم‌و، هەنگاونان بۆ گێڕانەوەی کەرکوک‌و ناوچە کوردستانییە دابڕێنراوەکانی تر بۆ سەر هەرێم‌و، باشکردنی بژێوی خەڵك‌و خزمەتگوزارییەکان‌و بنبڕکردنی گەندەڵی بەپێی خشتەیەکی زەمەنی دیاریکراو لەخۆ بگرێ. هەروەها کە پێگەی گۆڕان لەو کابینەیە وەک شەریکێکی راستەقینە مسۆگەر بکرێت.\nناکرێ‌و نابێ چیتر چاوپۆشی لەوە بکرێ کە دوای بیستوحەوت ساڵ لە حوکمڕانی کوردی ئێستاش حکومەتی هەرێم خاوەنی هێزی چەکداری نیشتیمانی‌و دەزگای ئاسایشی نیشتیمانی نەبێ‌و ئەزمونەکەمان، کە بە خوێن‌و فرمێسکی سەدان هەزار کەس بەدەست هاتوە، هەمو ساتێک لەبەردەم ترس‌و دڵەراوکێی ئەگەری بەکارهێنانی هێزی چەکداری حیزبی دژ بەیەک‌و لەتکردنی ئەو بەشە بچوکەی هەرێم دابێ، کە لە نیوە کەمتری خاکی کوردستانی عیراق پێکدەهێنێ؛ یان داهاتی هەرێم نادیار بێ‌و بڕەکەی بە پێشبینی‌و بۆچونی ئەم‌و ئەوو بخەمڵێنرێ؛ یاخود ئاوو کارەباو خزمەتگوزاری تەندروستی‌و پەروەردە لە نزمترین ئاستدا بن. ناکرێ‌و نابێ چیتر کار بۆ سەربەخۆیی دادگاکان نەکرێ‌و سەرەڕای بونی هەزاران پارێزەرو یاساناس‌و سەدان دادوەری شارەزاو دڵسۆز، کەچی هاوڵاتیان متمانەیان بە سیستمی دادوەری لە هەرێم نەبێ.\nبا کێبڕکێی لەمەودواو پێوەری بەهێزیی حیزبەکان ئەوە بێ کە کێ لەو پرسە نیشتیمانییانەدا سەرمەشق دەبێ. هەر کەس‌و لایەنێکی سیاسی ئەگەر دەیەوێ پشتیوانی هاوڵاتیان‌و ستایشی مێژو بەدەست بهێنێ، وا چاکە کار لەسەر ئەم چمکانە بکات. بزوتنەوەی گۆڕان بەو چاوە تەماشای روداوەکان‌و دانوستان‌و ئەنجامی گفتوگۆکان دەکات.\nهەر بۆیە، ئەگەر ئاراستەی گفتوگۆکان بەو ئاقارە بێ‌و ئەو نیەتە لە لایەنی بەرامبەر بەدی بکرێ، ئەوا جڤاتی نیشتمانی بڕیاری ئەرێنی لەسەر بەشداریکردن لە حکومەت دەداو کاندیدی بەرکەوتەی پۆستەکانی خۆی دەستنیشان دەکا. بەپێچەوانەوە، بزوتنەوەی گۆڕان لەجاران شێلگیرانەتر وەک هێزێکی ئۆپۆزیسیۆنی کاریگەر داکۆکی لەو پرەنسیپانە دەکاو هەمو شێوازێکی خەباتی گونجاو دەگرێتە بەر بۆ گەیشتن بەو ئامانجانە. چونکە ئەو داواکاریانەی گۆڕان لە خزمەتی گەلەکەمان‌و بەرەو پێشبردنی ئەزمونەکەمانە.\nبا رۆژئاوا یەکمان بخات نەک پەرتمان بکات\nبزوتنەوەی گۆڕان لەبەردەم دوڕیانێکی چارەنوسسازدایە\nبزوتنەوەی گۆڕان لەبەردەم دوڕیانێكی چارەنوسسازدایە\nچمکی گۆڕانخوازی لەبەردەم مەترسی تێکشکان‌و هیوای سەرکەوتندا\nبۆ یادی ئەنفال


نەبەز گۆران: توندوتیژی زمان لە نەفرەت لە شاجوانەوە تا شیوەنگێران بۆ سوتانی خانمێك. – WTARIKURD\nنەبەز گۆران: توندوتیژی زمان لە نەفرەت لە شاجوانەوە تا شیوەنگێران بۆ سوتانی خانمێك.\nنە ئەو توندوتیژییەی زمان بەرهەمیدەهێنێت و پاشان دەبێتە كردە، لەرێگەی جێندەرەوە چارەسەر دەبێت، نە ئەو دیدگا نەریتییەی دژی هەموو فۆرمێك و جەوهەرێكە جوڵە و ئازادی تێدابێت بۆ ژن، لەرێگەی جێندەرەوە چارەسەر دەكرێت. بۆئەوەی بنەوانی هەردوو بیركردنەوەكە بناسین، پێش ئەوەی قسە لەسەر ئەو زمانە بكەین خەریكی بەرهەمهێنانی توندوتیژییە، قسە لەسەر خودی _جوانی_ ئەخلاق_ نەریت_ دەكەین و پاشان دێین لەو گۆشە نیگاییەوە بە شێوەیەكی خێرا سەیری ئێستای كۆمەڵگەكەمان دەكەین.\nپرۆسەی _شاجوان_ پرۆسەیەكە لەچوارچێوەی فۆڕمدا. ئەم پرۆسەیە لەنێوان چەند كەسێكی خۆهەڵبژێردا ئەنجامدەدرێت و، لەو پرۆسە شانۆییەدا یەكێك لە خۆهەڵبژێراوەكان بۆ كاتێكی دیاریكراو دەچێتە ئەو شوێنە_شاجوان_ (شاجوانی شوێنێكە وەك هەموو شوێنەكانی دیكەی ناو سیستەم، ئەرك و جوڵەكانی دیاریكراون.) گەربێین ئەم پرۆسەیە بەو واتاییە ببینین كە ئەمە: هەڵبژاردنی جوانترینە لەكۆی جوانانی ئەو وڵاتە، ئەوا نە پرۆسەكەمان ناسیوە، نە لەئەرك و شوێنەكە تێگەیشتووین. تەواوی ئەوانەی پرۆسەكەیان بەنەفرەتكرد، چ لە ژنان و كچان، چ لە پیاوان و واعیزەكان، كێشەیان لەگەڵ خودی پرۆسەكە نەبوو، هێندەی كێشەیان لەگەڵ ئەوەبوو ئەخلاقی كۆمەڵگەیەك كورتبكەنەوە بۆ جەستەی چەند كەسێكی خۆهەڵبژێدراو. كورتكردنەوەی ئەخلاق بۆ جەستە، ئەشێت تەنها ئیشی ئەو نەریتخوازانەبێت، ئەخلاق وەك خۆی ناناسن و لە دیدگایەكی نێرسالارییەوە ئەخلاقی گشتی دەبەستن بە جەستەی ئەویتری ژنەوە! هیچ كام لە دژەكانی _شاجوان_ و پرۆسەكە لە دەرەوەی سیستەمی سەرمایەداری نین. ئەو كەرەستانەی دژەكان بەكاری دەهێنن بۆ دیمەنێكی كاتی فۆرمئاسا، كەرەستەی سیستەمی سەرمایەدارین. سیستەمەكە لەگەڵ خۆیدا دونیایەك شت دەهێنێت، لەو دنیایەدا دیمەنی هەڵبژاردنی _شاجوانیش_ دەهێنێت. یان نابێت سیستەمەكە قبوڵبكەيت و بەكۆی كەرەستەو دونیاكەیەوە رەدی بكەیتەوە، یان كە سیستەمەكەت قبوڵكرد دەبێت ئەو فۆرمانەش قبوڵ بكەیت لەگەڵ خۆی دەهیهێنێت.(ئەم سیستەمە رێگەت نادا دوو فاقبیت لەگەڵی، یان دەتخاتە ناوخۆی یان دەتكاتە دەرەوەی خۆی.)\nمن لێرەدا كەمێك بە خێرایی لەسەر هەندێك رستەی كۆمیدی دژەكان دەوەستم. بە حساب هونەرمەندێك(ئەگەر هونەرمەندبێت) نووسیوویەتی: ” پرۆسەكە زۆر لۆكاڵی بوو!” وەك بڵێیت بوونی كورد خۆی لە چوارپارێزگادا و لەچوارچێوەی هەرێمێكی بچوك زۆر جیهانیبێت. كورد وەك مەخلوقێك لەم جیهانەدا خۆی لۆكاڵییە، دەكرێت لەم لۆكاڵیبوونە داوای بە جیهانی بوونی پرۆسەیەكی لەو جۆرە بكەین؟ دەبێت ئەو هونەرمەندە چۆن لە لۆكاڵی بوون و بەجیهانی بوون تێگەیشتبێت؟!\nیەكێك لەخانمەكانی ناو رێكخراوەكانی كۆڕوسیمینار نووسیوویەتی: ” شاجوانی من گەریلایە.” ئەم خۆشاردنەوەیە لەپشت جەنگاوەرێكەوە كە فكرێك و پەروەردەیەك بەرهەمیهێناوە، هیچ نییە جگە لە خاڵیكردنەوەی گرێكی ژنانە دژی ئەویتری ژن. هەر ئەو خانمەی ناو هۆڵ و سیمینارەكان، ئامادە نییە بۆ ساتێك بچێتە شوێنی ئەو گەریلایە و، ئامادەنییە بۆ ساتێك ئەو پەروەردەیە وەربگرێت گەریلایەك لەسەری پەروەردە بووە. (پەروەردەیەك دور لە غەریزە، دور لە خۆویستی، هەڵچنراو لە بەرگری و شۆرش.) هەرچۆن كچانی سەرشانۆی پرۆسەی _شاجوان_ كەمێك نمایشدەكەن بۆ ئەوەی دیوێكی خۆیان دەرخەن، ئەم خانمەی ناو هۆڵ و سیمینارەكانیش، بەم نمایشە فریودەرانەیە دیوێكی بیركردنەوەی خۆی بۆ دەرخستین، كە خاڵییە لە پشكنین و نمایشێكە وەك هەموو نمایشەكان.\nواعیزێكی ناو دونیای شاشەكانیش كە خۆی پارێزەری دەسەڵاتەكەیە هاوار دەكات: ” ئەوانە بێ ئەخلاقن.” ئەم واعیزە زمانە توندوتیژەكەی، زمانە ئاست نزمەكەی، زمانە پڕ لەجێنوەكەی، كۆڵەكەیەكە بۆ بەلارێدابردنی ئەخلاقی گشتی. ئەخلاقی گشتی كاتێك گورزی گەورەی بەردەكەوێت لە رێگەی زمانێكی لەم جۆرەوە تەفسیربكرێت. ئەم زمانە بەرهەمەكەی نزمكردنەوەی ئاستی گوێگرەكان و دنەدانی توندوتیژییەكە هیچ پەیوەندی بە ئەخلاقەوە نییە. ناشكرێت گومان لە غیابی عەقڵ بكەین بەم جۆرە سەیری ئەخلاق دەكات. ئەشێت ژن لای ئەم هاواركەرە بریتبێت لە كارەكتەرێكی داپۆشراو، رازی، خزمەتكار بە نێرسالاری، لە دەرەوەی ئەم سێ روانینە دەركەوتنی شوێنێكی جەستەی ژن، جوڵەیەكی ناجۆری ژن، ئیدی ئەخلاقی كۆمەڵگە دەكەوێتە ژێر مەترسییەوە! لەكاتێكدا ئەخلاقی كۆمەڵگە لەو تایپەیە لە ئەخلاق پەیوەندی بە جەستەی داپۆشراو یان جەستەی نیوە دەركەوتەوە نییە. خودی واعیزەكە لە هەموو شوێنێكدا خزمەت بەو دەسەڵاتە دەكات، كە بوەتەهۆی شێواندنی ئەخلاقی كۆمەڵگە و دروستكردنی جیاوازی چینایەت و، وێرانكردنی ماف و ئازادییەكانی تاك و، بەرهەمهێنانی مرۆڤی سەركز و بێ پرسیار و بێ بیركردنەوە و دورستكەری نمایش و تێكدەری جەوهەر، ئەما واعیز خۆی دەرگیری ئەم كێشە گەورانە ناكات و وەك پۆلیسێكی ئەخلاقی كۆمەڵگە خەریكی پەخشكردنی توندوتیژی و پەخشكردنی چاكە وخراپە، رەش و سپییە بەسەر تاكەداندا. وا وێنای خۆیدەكات شوناسی ئەخلاق لای ئەوە و هەرچی ئەو بیڵێت ئەخلاقە و هەرچی ئەو رەدی بكاتەوە بێ ئەخلاقییە! بەڵام هەرگیز نایەت خۆی ماندوبكات و رەگوڕیشە قوڵەكانی ئەخلاقمان بۆ رونبكاتەوە، چونكە بیركردنەوە لە خودی ئەخلاق بە ئەركی خۆی نازانێت. (بەداخەوە ئێستا لە دوو شوێنەوە جنێو، ئەویتر ناشیرینكردن پەخشدەكرێت، یەكیان مینبەرەكان، ئەویتریان شاشەكان، هەردووكیان لە رێگای زمانی ئاست نزمەوە خەریكی وردوخاشكردنی ئەخلاقن بە واتا راستەقینەكەی، بەڵام ئەوان ئەو زمانە نزمەی خۆیان بە زمانی بەرهەمهێنانی نائەخلاقی نازانن و واوێنای ئەخلاق دەكەن پەیوەندی بە زمانەوە نییە و تەنها پەیوەندی بەو دونیابچوكە چەقبەستووەی ئەوانەوە هەیە!)\nرۆژنامەنووسێكی بێئاگا لە سیستەم و لە چەمكە نەرییتییەكان نووسیوویەتی: ” ژن دەكەن بە كاڵا تا خزمەتی دەسەڵاتدارەكان بكات و، شاجوانیش ناشیرنیترین كەسی ئەم وڵاتەیە!” خودی رۆژنامەنووسەكە لەناو دەزگایەكی دەسەڵات ئیشدەكات و لە رێگەی دەزگاكەیەوە رۆژانە خەریكی جیاكردنەوەی كۆمەڵگەیە لەنێوان دوو ئایدۆلۆژیای حیزبیدا. كێشەی ئەو لەگەڵ بەكالابوونەكە نییە وەك خۆی باسیدەكات، چونكە خۆی كاڵایەكە و لەناو مەكینە گەورەكەدا وزەی خۆی بەكار دەهێنێت بۆ برەودان بەو بەكاڵابوونەی مرۆڤ بۆ پاراستنی ئایدۆلۆژیایەك. كێشەی ئەو لەگەڵ دەسەڵاتیشدا نییە وەك خۆی باسیدەكات، بەڵكو نێرسالاریییەكەی جوڵاوە و ناتوانێت دیمەنەكە وەك پرۆسەیەك ببینێت و، دەیەوێت لەپشت ئەم رستە فریودەرانەوە وێنەیەكی جوانی بەرگریكارانە بۆخۆی دروستبكات و، ئەویتری ناو پرۆسەكە بە نەفرەتبكرێت. بەهەمان شێوە یەكێكی دیكە نووسیوویەتی: ” لەپێشچاوی عالەم خۆیان بادەدەن و سەما دەكەن!” پێش هەموو شت، سەما و هەڵپەڕكێ هیچ جیاوازییەكی جەوهەریان نییە، هەردووكیان جوڵەیەكن مرۆڤ لەكاتی خۆشیدا ئەنجامی دەدات و لەكتلووری هەموو میللەتێكیشدا هەیە. تەنها جیاوازییەك لەنێوان سەماو هەڵپەركێ هەبێت، ئەوەیە: كورد بەهۆی گروپ گروپ بوونی، هەڵپەركێكەی دەستگرتنی تیایە و كەمتر لە ئازادی تیاییە تا زۆرتر نەجوڵێت، میللەتەكانی دیكە هەڵپەركێكانیان جیاوازە و زۆرتر _تاك_ تێیدا ئامادەیی هەیە و تێیدا جوڵە دەكات. ئەگەر بەپێی نەریتخوازەكان بێت_سەما_ دەرچوونبێت لەسنوورەكان، ئەشێت بەهەمان نەریتەوە_هەڵپەركێش_ دەرچوونبێت.بەشێك لە میللەتەكان پێكەوە هەڵدەپەڕن، بەشێكی تریان بە تاك. بۆ نمونە: فارسێك، یان عەرەبێك، یان توركێك_ زۆرجار بەتەنیا هەڵدەپەڕێت و ئێمە ناویدەنێن سەما. لەناو فیكری سۆفیگەریشدا_سەما_ هەیە. ئەو سەمایە بناغە دانەرەكەی _مەولانا_یە. لەبەرئەوەی _مەولانا_ فەرهەنگ و رۆشنبیرییەكەی فارسی و توركییە، هەمان _سەما_ دەهێنێت دووبارەی دەكاتەوە و كەمێك لە جوڵەكانی گۆڕانكاری بەسەردادەهێنێت هەر ئەو سەمایە كچێكی كورد بە جل و بەرگی كوردییەوە بیكات، بێگومان نەریتخواز ئەوە بە بێئەخلاقی دەزانێت، چونكە پێیوایە ئەوە دەرچوونە لە سنوور! بە هەمان شێوە لەناو فیكری سۆفیگەری كوردیدا بەتایبەت تەریقەتی _قادری_ هەمان سەما هەیە، بەس بەشێوازی هەڵپەركێی كوردی. كۆمەڵێك دەروێش بە شێوە بازنەیی كۆدەبنەوە جوڵەكان دەكەن. شێوازەكەی لە هەڵپەركێوە وەرگیراوە، هەرچۆن _مەولانا_ سەماكەی لە سەمای فارس و توركەكانەوە وەرگرت. ئەم دوو جۆر لە سەما و هەڵپەركێكە، چ لە دەرەوەی سۆفیگەری چ لە ناوەوەی سۆفیگری، بەشێكن لە جوڵەی مرۆڤ. یەكێكیان كاتێك دەكرێت مرۆڤەكە لە خۆشیدابێت، ئەویتریان كاتێك دەكرێت مرۆڤەكە لە زیكردابێت. بەڵام لە جەوهەردا هەر سەما و هەڵپەركێیە و لەناو كلتوورەوە وەرگیراوە و سۆفیگەری بەرگێكی ئایینی كردوەتە بەریان. ناكرێت بۆ یەكێكیان وێنەی ئەخلاق بنەخشێنرێت و بۆ ئەویتریان وێنەی نا ئەخلاقی. من لەوە تێدەگەم ئەوانەی بەم جۆرە لە زمان قسە لەسەر شتەكان دەكەن، ئەندامی هەمان ئەم كۆمەڵگەیەن پڕە لە توندوتیژی. هەمان ئەو عەقڵەشە بە هەموو هێزی خۆی خەریكی پاراستنی نەریتەكانە تا مانایەك بە نێرسالاری بدات و، پێیوایە كۆمەڵگە كاتێك ئەخلاقی پارێزراوە نێرسالاری باڵادەست بێت و جیاوازییەكانی ناو كۆمەڵگە ئەخلاق كۆتایی پێدەهێنن و، دەركەوتنی كچێك یان ژنێك، ئیدی نەمانی ئەخلاقە! تۆچۆن قبوڵتە لە شاییەكدا لە شوێنێكدا هەڵپەری، قبوڵی بكە ئەوتریش لە شوێنێكدا هەڵپەڕێت. ئەگەر تۆ هەموو ئازادییەكی دەرەوەی نەریت رەد دەكەیتەوە، ئەمەیان خوێندنەوەیەكی دیكەیە. ئەگەر پێشتوایە تۆ نێدراوی بۆ پاراستنی ئەخلاق و ئەوانیتر نێدراون بۆ تێكدانی ئەخلاق، باشتروایە كەمێك بە فریای دونیا وێرانەكەی ناو بیركردنەوەت بكەویت. (پێشنیار دەكەم لەبارەی ئەخلاق ناسییەوە ئەو پاسەوانانەی ئەخلاق ئەم بیركەرەوانە بخوێننەوە: نیچە، ، سپینۆزا، گوستاو لوبون، دیڤید هیوم، واینت بیرگ، داریوشی ئاشوری… هتد.)\nپاش ئەم سەرنجانە دێین پرسیار لە جوانی دەكەین. جوانی چییە؟ رێژەییە یان موتڵەق؟ بۆ ئەوەی جوانی وەك خۆی ببینین دەبێت دەسكاری كوێ بكەین؟ بۆ وەڵامی ئەم پرسیارانە هەنگاوێك دەگەرێمەوە دواوە و لەرێگەی نمونە سادەكانەوە رێگا خۆشدەكەم بۆ ئەوەی ئێستا وێنابكەم. ” یەكەمین هۆكاری سەرهەڵدانی مرۆڤ، هەوڵێك بووە كە مرۆڤ بۆ جوان دەرخستنی خۆی ئەنجامیداوە. ویل دیورانت.” بە بڕوای ئەم مێژوونووسەی شارستانییەتەكان و میللەتانی سەرزەوی، هونەر كاتێك دەستپێدەكات، مرۆڤ بیری لەخۆ جوانكردن كردبێتەوە. چونكە مرۆڤە سەرتاییەكان نە ئایدیایەكیان بۆ جوانی و خۆ جوانكردن هەبوو، نە جوانی بەشێك بوو لە ژیانیان. بەڵام كاتێك مرۆڤ بیری كردەوە خۆی جوانبكات، ئیدی لەو بیركردنەوەیەوە هونەر لە دایك دەبێت و هونەر گەر ئەركێكی ناساندنی حەقیقەتبێت، ئەركێكی دیكەی جوانكردنی ئەویتری دەرەوەی خۆیەتی. لەیەكێك لە سەرۆك خێڵەكانی هندییە سورەكان دەپرسن: كام ژنت لا جوانە؟ لە وەڵامدا دەڵێت: ” هیچ بیرم لە شتێكی وا نەكردوەتەوە!” جوانی لەناو خێڵە كۆنەكان شوێنی بیركردنەوە نەبووە، چونكە بناغەی خێزان لەسەر ئابووریی و بەرهەمهێنانی منداڵ دروستبووە. ژنێك باشبوە بتوانێت كاربكات و منداڵی هەبێت، ژنێك بۆ خێڵە سەرەتاییەكان گرنگ نەبووە جوانە یان نا، ئەوەی گرنگ بووە چیدەكات بۆ خێزان و بۆ منداڵ. بەڵام لە شوێنێكی دیكە و سەردەمێكی دیكە جیاوازییەكە بۆ بینینی ژن و جوانی دەگۆڕێت. (ریچارد) دەڵێت: ” لەناو خێڵە رەشەكاندا ئەو ژنانە جوانن لاوازن.” كەچی (مانگۆ پارت) دەنووسێت: ” لەناو بەشێك لە خێڵەكانی نەیجیریا جوانترین ژن ئەو ژنەیە قەڵەوترین بێت!.” لە پاڵ ئەمەدا (سراندرو سیمس) باس لەوەدەكات، :” ژنانی هیتنتون جوانترینیان ئەوانەن وەرگێكی شۆڕیان هەبێت و ناشرینترین ژن ئەو ژنەیە ورگی شۆڕی نەبێت!” هەندێك لە ژنانی ینكا_ نزیكەی پەنجاكیلۆ ئاڵتون و كەلوپەلی خۆرازاندنەوەیان هەبوو. مەلیكەی خێڵی وابوینا ئەڵقەیەكی مس لە دەوری ملیی بوو كێشەكەی دەكیلۆبوو، ناچار زۆربەی ژیانی بە پاڵكەوتنەوە بەرێدەكرد. لەناو خێڵە كۆنەكانی ئوسترالیا خۆجوانكردن بۆ ژن نییە، بۆ پیاوە. ویل دیورانت.”\nئەم نمونانە بۆ بینینی جوانی لە خێلەكانەوە، دەمانبات بۆ ئەو شوێنەی بزانین جوانی وەك حەقیقەت رێژەییە. لەناو یەك كەس و لەناو یەك چوارچێوەدا كۆنابێتەوە. هەرچۆن حەقیقەت دابەشدەبێت، جوانیش دابەشدەبێت. ناكرێت لەناو پرۆسەیەكدا لەنێوان چەند كاندیدێكدا جوانێك هەڵبژێدرابێت ئیدی پێمانوابێت ئەمە جوانترینە لەناو هەموو جوانەكاندا. ئەمە جوانترینە لەناو پرۆسەكەدا. بەكارهێنانی جوانی بۆ نەفرەتكردن، بۆ بەرهەمهێنانی زمانێكی توندوتیژ، بۆ خۆی خزمەتكردنە بەو نەریتخوازییەی نایەوێت ژن ببێتە كائینێك خۆی بێت. ئەشێت ئەوەی لای من جوانبێت، لای تۆ جوانی نەبێت و ئەوەی لای تۆ جوانیبێت، لای من جوانی نەبێت. _نالی_شاعیر لە شیعرێكیدا بۆ بەرگریكردن لە جوانی _حەبیبە_ دژبوون بەو نەریتی یەكجۆر بینینە، باس لەوەدەكات خێل و خیچی لە _حەبیبەدا_ نییە، ئەوە ئێوەن خێل و خیچن و ئەو تیلە نازە نابینن لە چاوەكانی ئەودا هەیە. بەیتەكەی _نالی_ بەیتێكە جوانی بینین دەگۆڕێت. لەم بەیتەدا تەنها گومان ناخاتە سەر شێوازی بینینی گشتی بۆ جوانی، گوماندەخاتە سەر كۆی بینینی جەماعی بۆ شتەكان. بینینێك هەیە زۆرینە بەو بینینەوە سەیری ئەویتر دەكەن، ئەم زۆرینەیە بەشوێن شەپۆلەكەدا دەڕۆن و پرسیار لە بینینەكە ناكەن. شاعیر دێت سەرتاپای ئەو بینینە هەڵدەوەشێنێتەوە و بینینێكی دیكە دەخاتە شوێنی. ئەو بینینەی دەیخاتە شوێنی بینینە نەریتییەكە نییە، بینێكی گومانكەر و پرسیاركەرە. زۆرینە هەمیشە لەگەڵ نەریتێكدا دەڕۆن، _نالی_ ئەو نەریتەی زۆرینە دەبینێت بۆیە دێت لە رێگەی وێرانكردنی بینینی گشتییەوە بینینێكی دیكە دەخاتە شوێنی. ئەكرێت بۆ هەمان بینین، دێرە شیعرەكەی _سوهراب_ یارمەتیمانبدات بۆ جۆرێكی تر لە بینین. ” باچاوەكانمان بشۆین، جۆرێكی تر بڕوانین.” هەر یەك لە ئێمە پێویستی بە شۆردنی چاوەكانییەتی تا جۆرێكی تر بڕوانێت، روانینێك دونیابینی نوێ لەگەڵ خۆی بهێنێت، نەك روانینێك خزمەت بەو دونیابینیە بكات هەموو جیاوازییەك تێدا دەكرێتە دەرەوە. چاوەكان بۆ ئەوە ناشۆدرێن دووبارە بینینی نەریتی بەرهەمبهێنێتەوە، بۆ ئەوە دەشۆدرێن تەجاوزی ئەو جۆرە لە بینین بكات.\nنەقرەتكردن لە جوانی كچێك چونكە چوەتە ناو پرۆسەیەك ناوی _شاجوانە_ نەفرەتكردنە لە كۆی ئەو ئازادیانەی رێگە نادەیت ئەویتر وەك خۆی بژیت و وەك خۆی بیربكاتەوە. بەراوردكردنی دونیاكەی خۆت بە دونیاكەی ئەوان، دەتكاتە دژێكی بێ پرسیار، دژێك لەگەڵ هەموو جوڵەیەكی ئەویتردا كە لەچوارچێوەی دونیاكەی تۆدا جێی نابێتەوە، بەر نەفرەتی بكەیت. لەو كاتەی دەبیتە نەریتخوازێك و نەفرەت لە هەموو جوڵەیەك دەكەیت دونیا چەقبەستووەكەت دەلەرزێنێت، لەوكاتەدا خەریكی گەورەكردنی فەزایەكی توندوتیژی لێدروست دەبێت، دەبیتە كارەكتەرێك بە كۆمەڵێك رستەی نەریتخوازانەتەوە دژی تەواوی ئەو ئارگۆمێنتانە دەوەستیتەوە روانینێكی ترت پێدەبەخشن. بەشێكی زۆری ئەوانەی پرۆسەی شاجوانیان بە نەفرەتكرد و بوونە پۆلیسی ئەخلاقی نەریتی و خۆیانكرد بە پاسەوانی پاراستنی ئەخلاق و جوانییەكان، دوای چەند شەوێك بوونە شیوەنگێری سوتاندنی خانمێك! ئەم شیوەنگێرانە نازانن شەوانی پێشو لەگەڵ واعیزەكان دژی ژن و جوڵەی ژن و ئازادییەكی فۆڕمییانەی ژن بوون، نازانن خۆیان لەناو ئەو زمانە توندوتیژەدا توندوتیژیان بەرهەمهێنا و بۆ شەوێكی دیكە خۆیان دەكەن بە شیوەنگێر. ئەم شیوەنگێڕانە لەگەڵ روداوەكاندا دەمامكەكانیان دەگۆڕن، ئامادەنین بۆ ساتێك بوەستن و پرسیار بكەن، پرسیار لە رووداوەكە بكەن، گرنگ ئەوەیە لە ساتێكدا دەبنە نەریتی و لە ساتێكی تردا دەبنە مەشخەڵی ئازادی ژن. لە ساتێكدا دژی هەر جوڵە و دەركەوتنێكی ژنن نەریتەكانیان بشێونێی، لەكاتێكی تردا لەگەڵ هەموو ئازادییەكدان بۆ ژن! ئەوەی بەلام ئەمانەوە گرنگ نەبێت، بیركردنەوەیە لە ساتەكان و بیركردنەوەیە لە رووداوەكان و لە دونیاكەی بەردەمیان. گەر گرنگی بیركردنەوە لای ئەم لەشكرە هەبوایە، شەوێك دژی جوڵەی ژن و ئازادییەكی ژن نەدەبوون و شەوێك مەشخەڵی ئازادی بۆ ژن و نەفرەتكردن لە پیاویان هەڵنەدەگرت.\nیەكێك لەوژنە شاعیرانەی (كە دڵنیام نازانێت شیعر چییەو رووبەری شیعر كوێیە.) هەندێك رستەی شیوەن ئاسای نووسییبوو، ئەو شیوەنانەی رۆژانە بەناوی شیعرەوە بۆ ئەم و ئەو دەكرێن، لەناو شیوەنەكەیدا هەموو پیاوێك بە شەیتان وەسفدەكات و ژنەی سوتاویش بە فریشتە. من لێرەدا پرسیار لە ئەركی شیعر ناكەم. پرسیار لە بەكارهێنانی دوو چەمك دەكەم_فریشتە و شەیتان_ كارەكتەرێك گەر شاعیربێت، گەر بۆ یەكجاریش لێكۆڵینەوەی شیعری خوێندبێتەوە، دەزانێت چەمكی شەیتان و فریشتە، دوو چەمكن بە ئاگاییەوە بەكاریان نەهێنیت خزمەت بە نەریتێك دەكەیت، ئەو نەریتە خۆی دژی شیعرە!\nكاتێك ئەدەبێك بەردەوام گەشە بەم چەمكە نەریتیانە بدات، كاتێك زمانی نووسین نەتوانێ جیاكاری بكات لە نێوان چەمكەكاندا، بێگومان چاوەرێی ئەوە دەكرێت توندوتیژی لە زمانەوە ببێتە كردە. ژنێكی سوتاو، تا لەژیاندا بووە خزمەتكار، لەترسی زمانی كۆمەڵگەی نێرسالاری نەیتوانییوە جوڵەیەك بكات لە دەرەوەی نەریت بێت، لەسەر گومانێك بسوتێنرێت و دیسانەوە تۆ بە ئەدەبێكی نەریتییەوە بیكەیتەوە بەخزمەتكار و بێ پرسیار و هەموو پیاوێكیش بكەیت بە دژی، ئەمە چ ئەدەبێكە؟ ئەم ئەدەبە چییە جگە لە خزمەتكردن بەو نەریتەی ژن دەسوتێنێت؟ تۆیەك هێشتا نەزانیت یاخی بوون و پرسیار و گومان و مەعریفە و كەشفكردن ئیشی ئەدەبە و، بێیت لە رێگەی دوو چەمكی كۆنی نەریتییەوە و شیوەنكردن بەناوی شیعرەوە وێنای ئێستای دیمەنێك بكەیت، ئەمە گەر دووبارە وزەخستنەوە نەبێت ناو دونیای نەریت بۆ وێرانكردنی هەمووئەو ئازادیانەی كە ژن دەیەوێت، دەبێت چی بێت؟ خۆ بە ئەدیب زانێك بەم جۆرە بیرنەكردنەوەیە ببێتە شێوەنگێرێكی وەك هەموو شیوەنگێرەكانی دیكە، حەتمەن كۆتایی چیرۆكەكان تراژیدیا دەبێت.\nگەركمنییە لەم سەرنجە كورتكورتانەدا بچمە ناو ئەو توندوتیژیەی زمان لە رێگەی خێزان و پەروەردەوە دەیگوازێتەوە ناو كۆمەڵگە. گەر كاتم هەبێت بە پشتبەستن بە كۆمەڵێك سەرچاوە، لێكۆڵینەوەیەك لەسەر ئەو جۆرە لە توندوتیژی دەكەم لە خێزان و پەروەردەی ئێمەدا هەیە و لەناو كۆمەڵگەدا پیاوان و ژنان بە كردە پیشانی دەدەن. لەم كۆمەڵە سەرنجە كورتەدا ویستم بڵێم: زۆرێك بە ئاگاو بێئاگا، خزمەت بە نەریتێك دەكەن ئەو نەریتە نە شوێنێكی تێدایە بۆ بیركردنەوە، نە رێگەدەدات درزێك دروستبێت بۆ ئازادی مرۆڤەكان بە ژن و پیاوەوە تا مومارەسەی ئازادی خۆیان بكەن. ئەو توندوتیژیانەش كە رودەدەن، چ لە سوتاندنی خانمێك و منداڵەكانی، چ لە كوشتنی ژن، چ لە لێدان لە منداڵ، چ لە كوشتنی گیانلەبەرەكانی ئەم هەرێمە، كۆی ئەو توندوتیژیانە سەرەتا لە زمانەوە بەرهەم دێن و پاشان دەبنە كردە. كردەكان بە زمانی توندویژ كۆتاییان نایەت، بە چەمكی جێندەریش كۆتاییان نایەت. گوتاری رۆشنبیری و گوتاری هوشیاری تاك، پێویستی بە زیندوكردنەوە و خوێندنەوەی نوێیە. ئەو سیستەمی دەسەڵاتەی كە هەیە سیستەمێكە قاچێكی لەناو نەریتدایە و قاچێكی لەناو نمایشدا، ئەو سیستەمە بە وزە خستنەوە ناو یاسا و بە رهەمهێنانی گوتارێكی جیاواز دەتوانێت كەمێك لەو توندوتیژییە كاڵبكاتەوە. زۆربەمان دەركی دەكەین فاشیەتێك لە ئارادایە زۆرینەی كۆمەڵگەی بارگاوی كردووە. ئەشێت ئەم فاشییەتە بەشێوەی پچڕپچڕ لەشوێنان بیبین خۆی دەردەخات، ئەما گەر دەریچەیەك نەدۆزرێتەوە بۆ بەرگرتن لێی، لەشوێنێكی دیكە بەشێوەیەكی فراوانتر خۆی دەردەخات و كارەساتی گەورەتر لەگەڵ خۆی دەهێنێت. هەتا ئەدەب و نووسین، هەتا قسەكەر و واعیز ، هەتا میدیا و شاشەكان، خزمەت بە چەمكە نەریتییەكان بكەن، هەموو جوڵەیەكی ژن لە دەرەوەی ئەو سنوورە بەرنەفرەت دەكرێت و هەموو توندوتیژییەكیش دژی ژن شیوەنی بۆ دەگێڕدرێت. لە هەردوو دیوەكەدا، چ نەفرەتلێكەران و چ شیوەنگێڕان، نایانەوێت روانینێكی دیكە بخەنە شوێنی نەروانینەكانیان. دداننان بەوەی كۆمەڵگەی ئێمە بەردەوام بارگاوییە بە توندوتیژی و بەرهەمهێنانی مرۆڤی دوفاقی، دداننانە بەراستییەكدا هێشتا نەمانتوانییوە سەرلەنوێ كلتوور و پەروەردە و ئایین بە باشی بخوێنینەوە.\nلوقمان غه‌فوور: باراك ئۆباما – ش سەرقاڵە!


توێژ و ئەدەبیات - ئەدەبیاتی کرێکاریی سوێد.\nئیوارلۆ یوهانسۆن و: هێمن ئەمانی\nمێژووی ئەدەبیاتی سوێد لە ساڵی ١٩٢١ بە ووشەیەکی نوێ بە ناوی "نوسەری پرۆلیتاری" دەوڵەمەند بوو. داهێنەری ئەو ناوە ڕیچارد ستیڤان زانای ئەدەبیات بوو لە زانکۆ. مەبەستێکی خراپی نەبوو، ئەو ئەو ووشەیەی لە ناساندنی چەند کرێکارێک کە خۆیان فێری ئەدەبیات کردبوو بەکارهێنا. ئەوان چەند بەرهەمێکی ئەدەبیان بڵاو کردبۆوە، هەندێکیان ئەو نازناوەیان پی خۆش بوو، بەڵام ئەوانەی تر بەتایبەت بەناوبانگترینەکانیان ئەو نازناوەیان پەسەند نەبوو، ئەوان دەیانویست هەر "نووسەر" بمێننەوە.\nنازناوی "نووسەری پرۆلیتاری" جێکەوت. دەساڵ دواتر ژمارەیان لە سوێد دەگەیشتە بیست نووسەر. وردە وردە دەزگا ڕەسمیە هونەرییەکان تەنگیان پێ هەڵچندرا. کاتێک کە نەیانتوانی بە توندی کردەوە بێدەنگیان بکەن بەربەستیان دەخستە بەردەم ئەو نووسەرە ئەدەبیانە. بە بڕوای ئەوان شاعیرەکان جێگەی ترس نەبوون.\nلە سوێد جیاوازی چینایەتی زۆر بەهێز بوو، کاتێ دەرکەوت کە خەریکە نووسەرە کرێکارییەکان جێگای نووسەرە کۆنە سەرمایەداریەکان دەگرنەوە، ترسی خۆیان دەربڕی. بە خێرایی مۆری کۆمۆنیست بوونیان نا بە ناوچاوانیانەوە. ئیتر ئاسایی بوو، بەبێ ئەوەیکە نرخی جوانی ناسی چیرۆکە کرێکارییەکان و یان خاڵەکان بخەنە ژێر پرسیارەوە، ڕایانگەیاند کە ئەوان لاسایی ئەدەبیاتی شۆڕەوی دەکەنەوە. بە دژایەتیەوە دەستیان کرد بە ناساندنی شێوازەکانیان وەکوو "ئەدەبیاتی ریئالیسمی سوسیالیستی".\nئەمە کە ڕاست نەبوو، بەڵام دەستیان هەڵنەدەگرت. هیچ جۆرە رێنوماییەکی دەوڵەتی لە چیرۆکەکاندا پێش نەهاتبوو. لە شۆڕەوی هەر لە سەرەتاوە لە کۆنفرانسێکی ئەدەبی ساڵی ١٩٣٤ سەبارەت بە "ریئالیسمی سوسیالیستی" قسەیان کردبوو. ماکسیم گورکیش کەڵکی لەو مانایە کە چەند ساڵێک بەربڵاو بوو وەرگرتبوو. شٶڕەویەکان بۆچوونیان ئەوە بوو لە شۆڕەویدا پرۆلیتاریا بوونی نییە لەبەر ئەوەی هەوادارانی شۆڕەوی خۆیان خاوەنی هەموو زەوی و ئامێرەکانن. لەوێ کەسێک بە مانای پرۆلیتار کە هیچ شتێکی نەبێت بوونی نەبوو. بە پێچەوانەوە لە وڵاتێکی سەرمایەداری وەک سوێد پرۆلیتاریا بوونیان هەبوو، لەبەر ئەوە لێرەدا زۆر ڕاست و جێگای خۆی بوو کە باسی نووسەرانی کرێکاریی بکرێت.\nلە لایەنی مێژووییەوە پێکانە ئەدەبیەکان هەمیشە دەمێننەوە. بەڵام وردە وردە لەبەر هەندێ هۆکار نووسەری پرۆلیتاری گۆڕدرا بۆ "نووسەری کرێکاریی". ئەدەبیاتەکەیان بە نووسینە کڕیکاریەکان ناو لێنا. نووسەری پرۆلیتاری بوو بە نازناوێکی ناشرین وسوکایەتی هەروا درێژەی هەبوو. دیار بوو کە سوێد لە پێکهاتنی نووسەری پرۆلیتاری شەرمەزار بوو. چارەسەر کردنی کێشەکە قورس بوو، مەبەست لە پێناسەی ووشەی "کرێکار" چییە، زۆرینەی خەڵک بە گشتی خەریکی کارێک بوون و هەندێک کات دیاری کردنی سنووری نێوان کاری جەستەیی و کاری کەمێک هاسانتر زۆر دژوار بوو.\nنووسەرە کرێکارییەکانی سوێد دوای ئەوەیکە دەبوونە نووسەر، کرێکارییان وەلا دەنا. هاوکات خۆیان وەکوو مەیل و خواستی خوێنەرە بورژواکن دەگونجاند. سەیر نەبوو چوونکە ئەوان بە باوەشی ئاوەڵاوە وەریان دەگرتن. "گەڕاوە"کانی نووسەری کرێکاریی بەڵام پلەی بەرزی کۆمەڵایەتیان وەردەگرت.\nڕوون بوو کە ئەوان لەبەرچاوی خۆمانەکان بە لەخۆڕاپسکابوو دەناسران، سێ کەسیان بە توندی لەلایەن کرێکارانەوە مەحکومکران. بابەتەکە ئەوەندە هەستیار بوو کە لە سەردەمی پاکسازیدا، مافی لادەرەکان جێگەی باس نەبوو. دواتر کە شتەکان هێور بوونەوە، وە لەخۆبوردویی چینی کرێکار زیاتر بوو، ڕادیکاڵەکانیش دەستیان پێکرد بە نووسینی بابەت لە رۆژنامەی بۆرژوازەکاندا، بەڵام پێچەوانەکەی هیچکات ڕووی نەدا.\nجیاوازیەک کە لە نێوان ئەدەبیاتی کرێکاریی و بورژوازیە وێردە خۆمانەکان لە سوێد بوونی هەیە دەتوانین باسی ئەدەبیاتی دوو چین و فەرهەنگ بکەین. ئەوانەی کە ئیدەعای ڕەوا بوونی جیاوازیی چینەکان دەکەن بێ ئاگاکانن. هەر ئەوەندەی کە سەیری کتێبەکان بکەن تەواوە. تەنیا وڵاتێک لە جیهاندا کە پڕە لە ئەدەبیاتی کرێکاریی هەمەلایەنە و گرنگ لە لایەنی کۆمەڵایەتی و جوانی ناسیەوە، وڵاتی سوێدە. کە ناویان لێنا"ڕووخانی ئەدەبیات" و گرنگترین ڕووداوی سەدەی ١٩٠٠ لە سوێد. هێشتاش زۆرێک لە بەشەکانی ئەدەبیاتی کرێکاریی سوێد لێکۆڵینەوەی لەسەر نەکراوە. ئەدەبیاتی کرێکاریی بۆ حاکمانی لێکۆڵینەوەکانی زانکۆ گونجاو نەبووە. بەڵام نرخی تاکانەی هەندێک لە نووسەرەکان بە ڕەسمیەت ناسرا، هاوکات نرخی ئەدەبیاتی کرێکارییان وەکوو خۆنوێنی کۆمەڵایەتی هێنایە خوار و یان ئەوەیکە بێ گرنگیدان بەسەریان تێپەڕین. نەک تەنیا ئەوانە تەنانەت نەشبووە کە نووسەرێک بە پاراستنی کەرامەت و کەسایەتیەوە لەلایەن دەزگاکانی سەرمایەداریەوە بە ڕەسمیەت بناسرێت.\nلە هەرکام لەم دوو شارستانیەتە، سەرمایەداریی و کرێکاریی، نزیکەی نیوەی کۆمەڵگایان جێ دەبێتەوە. ماوەیەکی زۆری پێچو تا چینی کرێکاریی سوێد توانیان باسی کتێبێک بکەن. چاوەڕوانیەکی زۆریش لەگۆڕێ نەبوو. کەسیش پێی وانەبوو کە شارستانیەت گرنگی هەیە، چوونکە نیشانەیەکیش کە بەرچاوبێت لەخۆی جێ نەهێشتبوو، نە قەڵایەک، تەنانەت مێز و کورسیەک، نە چەند دانە کتێبێک. دەکرا سەبارەت بە شارستانیەتی جوتارەکان قسە بکرێت، ئەوەی لە پیشانگای باخچەی ئاژەڵان بوو، بەڵام بەرهەمێک لە یادەوەری شارستانیەتەکانی دیکە دیار نەبوو. لە ساڵەکانی سی کەسایەتیە سەرمایەدارەکان لەسەر شەقامەکانی شار بە نزیک بوونەوەی کرێکار لێیان، هەستیان بە ترس و هەندێکجار بێزاری دەکرد. کرێکاران هێشتاش بۆ ئەوان ڕەگەزێک لە مرۆڤی نەناسراو بوو. تەنیا ئەو کەسانەی کە کاری ئازادیان هەبوو وەک نووسەران و هونەرمەندان، گرنگیان بە سنوورە چینایەتیەکان نەدەدا.\nکەسایەتیەکی خوێندەوار لە چینەکانی سەرەوەی کۆمەڵگا کە دەیهەویست کرێکارێک لە ماڵەکەیدا ئامێرە شکاوەکان چاک بکاتەوە داوای ڕینمایی لە هاورێیەکی کرد. ئایا دەکرێ لەگەڵی بە تەنیا لەماڵەوە بێت. ئایا پیشنیاری پێکێکی پێ بکات. دەبێ عارەق هەبێ یان هەر بیرە تەواوە؟ یان لەوانەیە بیرە باشتر بێت؟ ئایا ئەو کەسە هەموو قوتوەکە بە یەکجار دەخواتەوە. دانانی پەرداخێک بۆی سوکایەتی بە ئەژمار نایەت؟ کرێکارێک کە لە بینادا کاردەکات تۆ بڵێی شت بدزێت! ئەمەی ئیتر نەپرسی. هەڵبەتە دەکرا هەستی پێبکرێت کە پرسیارەکە نەوەک لە داهاتوویەکی زۆر دوور بەڵکوو لەسەری زمانیدایە. لە فەرهەنگە (فەرهەنگی یارمەتی دەری زمان لەکاتی سەفەردا) گیرفانیەکانی ئاڵمانی و فەرانسەیی کە قەرار بوو سوێدیەکان لەکاتی سەفەردا لەگەڵ خۆیان هەڵی بگرن، ووشەیەک هەبوو کە دەکرا مانای لەو شێوەیەی لێوە دەربهێندرێت: "ئایا پێڵاوەکانی منیان باش بۆیاخ لێداوە؟، وە یان، بە دڵنیاییەوە تۆ هیچت لە پێخەفەکانی ئێمەدا نەدزیوە؟".\nئەو کۆمەڵگایەی کە من لێی گەورە بووم بە گشتی دوو چینی هەبوو، هەوار نشین و ڕەعیەتە هەژارەکان لەگەڵ ئەشراف و پارەدارەکان. من هەمیشە پێم وابوو کە لاوەکان لەناو قەڵاکاندا ئازادترن و هەر کارێک کە حەزیان لێبێت دەتوانن بیکەن. دواتر لە کتێبێکدا لەسەر کوڕی ئەربابەکان، هاوتەمەنەکانی خۆم خوێندەوە کە لە قەڵاکاندا گرفتاری ترس و دڵەڕاوکێ ببونەوە، سەرم سوڕما. تا تەمەنی چواردەساڵی لەکاتی نان خواردندا دەبوو لەسەر پێ بوەستن و لەبەر شتە لاوەکیەکان سزا دەدران. شتێک کە ئێمە تەنانەت بیریشمان لێ نەدەکردەوە. بۆم دەرکەوت باوکی من کە نەیدەتوانی سادەترین ووشەش بنووسێت، هاوکات فەرهەنگێکی جوانیشی بەڕێوە دەبرد.\nگوڵی سەرسەبەتەی حازر لە هەموو شوێنێک سەر بە چینی ناوەڕاست بوو بەڵام وێنایەک لە چینی سەرەوە بوو، ئەو دەیوت:\nمن دەمرم ئەگەر کاتێ گوڵە بەهاریەکان دەپشکوێن لە پاریس نەبم، وە خۆشی وەها دەردەخست و پیشان دەدا کە کەمێکیش جەماوەریە. لەگەڵ ئەوەی زمانی فەرانسەویشم بەو باشیە نییە کە دەبوو ببێت.\nجیاوازی چینایەتی هێشتاش بوونی هەیە، لەگەڵ ئەوەی ئیتر ناتوانرێت بە هاسانی لە رێگە ڕۆیشتن، کەیف، و جلەکاندا ببیندرێت. کرێکارەکانیش دەتوانن وەکوو بەرێوەبەرانی کۆمپانیاکان چاویلکە لەچاو بکەن و جلی جوان لەبەر بکەن بە کراوات و کراسی زرشکیەوە. بەڵام ئێستا ئیتر سەرۆک وەزیران و سەرۆکی حکومەتەکانی وڵاتانی دوورە دەست لە ئافریقاش کراوات و کراسی زرشکی لەبەر دەکەن. ئیتر کرێکار لەبەر خاوەن کارەکەی ناچێتە ناو چاڵەوە. بەڵام هێشتاش ڕق لەچاوانیدا دەبریسکێتەوە. ئەوە نیشانەی دوژمنی و یان بە زمانێکی نەرمتر بێگانەیی دوو ئەدەبیات و شارستانیەتە. هەر توێژێک لە کۆمەڵگا کۆدی خۆی هەیە، ئەویش هەر لەسەرەتای ژیانەوە بێ ئەوەی کەسێک ووشەیەک بهێنێتە سەر زمانی، فێر دەبێت.\nنە دایە گەورەم و نە بنەماڵەی دایکم و لەگەڵ ئەواندا تەنانەت باوکیشم خوێندن و نووسینی نەدەزانی. لە ماڵەوە جگە لە ئینجیل و کتێبی دوعا کە هیچکاتیش نەکرابوونەوە هیچ کتێبێکی تر دەست نەدەکەوت. حیسابەکانیشیان بە یارمەتی وێنە رێنماییەکان حیساب دەکرد.\nهیچ ڕۆژنامەیەکیش دەست نەدەکەوت، جیاوازی هەژار و دەوڵەمەند ئەوەندە زۆر بوو کە هیچکەس بیریشی لێ نەدەکردەوە. وەکوو هەوا و با بوو، مەبەست ئەوەیە کە نەدەکرا هیچ کارێکی بۆ بکرێ. هەلومەرجەکە ماوەیەکە کە بەردەوامە، وە بە گشتی هەژارەکان بوون کە موحافزەکار بوون. ڕەنگدانەوەشیان دەتوانرێت لە خواست و حەزیاندا بۆ درێژەپێدانی رێگایان لەلایەن منداڵەکانیانەوە، ببیندرێت.\nبۆچوونی باوکم و دایکم ئەوە بوو کە من سەرکەوتوو نەبوم چوونکە لە رۆژنامەکاندا دەمنووسی، وە هەوڵم دەدا کە کتیبێک بڵاو بکەمەوە. کارەکانم سەیر بوون، لەبەرئەوەی نەمدەویست رێگای ئەوان درێژە پێ بدەم. لە لاوێتیدا هەمیشە دژم بوون کتێبخانەیەک کە ئەویش نیو مەتر پان بوو و هیچ جێگایەکی ئەوتۆی نەدەگرت بۆ ماڵەوە بکڕم. ئەوان دەترسان کە بەوەفا نەبم بۆ هەژاری.\nلەگەڵ ئەوەی کە هەژاری و دەوڵەمەندی بوونیان هەبوو، من هەوڵم دەدا لە ڕادە و ئاستە رێزمانیەکەیان خۆ بەدوور بگرم. بینیم کە باوکم و دایکم هەڵە دەکەن. بەڵام هێشتاش بۆم ڕوون نەبوو کە من چۆن ئەدەبیات و فەرهەنگی ئەوان دەخەمە مەترسیەوە و هەست بە شتی تر دەکەم. دەی ئەوانە چ پەیوەندیەکی بە چیرۆک نووسیی کرێکارییەوە هەیە؟ بەو مانایەیە کە جیاوازی چینایەتی هەبوو و هێشتاش هەیە، تەنیا بە زمانێکی تر باس دەکرێت. چینی کرێکار خۆی خاوەنی ئەدەبیاتێک بوو، وە لەگەڵ فەرهەنگی سەرمایەدارەکان جیا بوو. لە سەرەتا رەنگدانەوەی کرێکاران بوو کە کاریگەری لەسەر ئەدەبیات دادەنا.\nبیر و هەستی کرێکاران جۆرێکی تر بوو و لە لایەنە گرنگەکاندا لەگەڵ شێوازی بیر کردنەوەی سەرمایەداران جیاواز بوو. تەنانەت لە ڕوکاریشادا یەکتریان نەدەخوێندەوە. بنەماڵەی سەرمایەداران میوانیان بۆ هاورێکانیان دەدا، دەچوون بۆ ئۆپێرا، وە کتێبیان دەخوێندەوە بەو شێوەیەی کە عادەت و خوویان بوو. کرێکاران دەچوونە مەیخانە و نمایشخانە، یاری کارتیان دەکرد، گۆڤارە حەوتانەکان و یان زنجیرە درامایان دەخوێنەوە، وە یان هیچیان نەدەخوێنەوە. لەوانەشە بڵێم هیچیان قاچیان نەگەیشبووە بەردەم کتێبفرۆشێک. لەناو کتێبخانە وون دەبوون، کە لەوێ دۆزینەوەی شتێک بۆ هەموان زۆر دژوار بوو. کۆمەڵ ئەگەر نەتوانێت لە ماوەی ژیانیدا جیهانبینی خۆی بدۆزێتەوە، دەبنە ئەنجومەنێک کە بۆچوونی خۆیان تەنیا ئەندامی سنوورداری خۆیان لێی تێدەگەن. لە ئەدەبیاتدا زۆر پەرێشانی درووست دەکات، بۆ نموونە دەبێ دەست لە دادگایەک بشۆین کە هەردوو لایەن زمانی یەکتر تێناگەن.\nکرێکارە رۆشنبیرەکانیش بوونی هەبوو. ئەوان لە ئەدەبیات باشترینیان هەڵبژارد و دەخوێندەوە. لەکاتێکدا بەشێک لە خاوەن پارەکان بەسەندەیان بە نووسینە پوچەکان کرد. هەڵبەتە ئەوانە تایبەتی بوون، کرێکاران خراپترین بەشی سەرمایەداریان هەڵبژارد، لە بەرانبەردا سەرمایەدارەکان ووردە ووردە باشترین بەشەکانی ئەدەبیات و فەرهەنگی کرێکارییان بەرەو خۆیان ڕاکێشا، بۆ نموونە کۆمەڵ و سازمانداندا. هەردوو فەرهەنگ هەندێجار لەیەک نزیک دەبوونەوە، هەڵبەتە بەبێ ئەوەی لەگەڵ یەک تێکەڵبن. حیزبە سیاسیەکان دەرخەری کەمێک لەو پەیوەندیانە بوون. بەڵام ئەدەبیات بوو کە سەردێڕی ڕوون بوونەوەی هەموو پەیوەندیەکان بوو.\nکاریگەریشی لە ناوەرۆکی کتێبەکاندا چۆن دەکرێ هەستی پێ بکرێت. ساڵەکانی سی لەلایەنی کوالیتی لەژێر چاوەدێری خۆ ڕاهێنەرەکاندا بوو. دەزگای موحافزەکارەکان هەرچی لەدەستیان هات بەربەستیان خستە بەردەمیان، هێزیشیان زۆر بوو. دەیانزانی کە سەردەکەون. دەزگاکان بە خواستی خەوخۆشەکان چینی کرێکاریان بە رەسمیەت دەناسی. نووسەرە لاوەکانی ساڵی چل کەمتر لە ئەندامانی بنەماڵە خۆش گوزەرانەکان بوون و هەروەها کەمینەیەک خوێندنی زانکۆیان تێپەڕاندبوو، لەبەر ئەوە نووسینەکانیان بە هاسانی بڵاو دەبۆوە. بەڵام لە ساڵەکانی هەشتا دووبارە گەڕاینەوە بۆ هەلومەرجێکی هاوشێوە، نووسەرە کرێکارییەکان کیشەی بڵاو کردنەوەیان دەهاتە بەردەم سادەتر بیڵێم هەموو دەرگاکانیان بەڕوودا داخستن.وە ئەگەریش چیرۆکی کرێکاریی چاپ دەبوو کەمترین رەخنە و بۆچوونی دەهاتەوە سەر. وە لەبەر ئەوە ڕووبەڕووی کێشەی بازاڕی دەبوونەوە. کتێبی "گوزارش لە سەتڵی پاککردنەوە" بەرهەمی "مایائێکلۆند" بەرهەمی ساڵی ١٩٧٠، بڵاو کرانەوەی لە ساڵی هەشتا و حەوت لەلایەن دەزگای چاپ و پەخشی سەرەکی و کرێکاریی ڕەد دەکرایەوە.\nڕوون نییە کە ئێمە لە داهاتوودا کرێکاریی لەو شێوەیەمان هەبێت، ئامانج نووسەرێتی کرێکاریی نییە. بەڵام ئەوە هۆکار نییە کە حاشا لە بوونی ئەدەبیاتی کرێکاریی بکەین و لەو نیشانانەی کە کەم و زۆر دەبیندرێت لە ژیان هەڵبەتە لە هەلومەرجێکی دژوار درێژەی دەبێت. چەوساوە و چەوسێنەر لەهەرحاڵدا هەمیشە هەن. ئێمە زیاتر پێویستمان بە نووسەرە ڕادیکالەکانە کە لەباتی نووسەرە کرێکارییەکان تا ڕابردوو پر بکەنەوە کە یارمەتی ڕاپەرینی چەوساوەکان بدەن. ئامرازی تەکنیکی نووسەرەکان دەگۆردرێت، بەڵان ئەو ئەرکەی کە وایان لێدەکات قسە بکەن هەمیشە بەردەوامە و هەیە.


کەسێکی نزیکی عەللاوی: لایەنە کوردستانییەکان یەکگرتوون و ناتوانین بیانکەینە دوو بەش\n2020-03-01 [07:31 AM]\nکەسێکی نزیکی سەرۆک وەزیرانی راسپێردراوی عێراق رایدەگەیەنێت، لایەنە سیاسییە کوردستانییەکان بە یەکگرتوویی کۆبوونەوە دەکەن و ئەوان ناتوانن لایەنە کوردستانییەکان بکەنە دوو بەش.\nمحەمەد خالیدی، سەرۆکی کوتلەی بەیاریقولخەیر لە پەرلەمانی عێراق، کە میدیا عێراقییەکان بە کەسێکی نزیک لە محەمەد عەللاوی ناوی دەبەن، رایگەیاندووە، عەلاوی بۆ درێژەدان بە گفتوگۆ لەگەڵ لایەنە کوردییەکان، داوای دواخستنی کۆبوونەوەی پەرلەمانی کرد.\nمحەمەد خالیدی هەروەها رایگەیاندووە، لایەنە شیعەکان بە مەرجی رازیکردنی لایەنە کوردستانییەکان، دەنگ بە کابینەکەی عەللاوی دەدەن.\nئەو پەرلەمانتارە عێراقییە ئاماژەی بەوەش کردووە، کە شیعەکان تەنیا رازیکردنی کوردیان لەسەر محەمەد عەللاوی کردووەتە مەرج، چونکە لایەنە کوردستانییەکان پێچەوانەی سوننەکان، داواکانیان یەک خستووە و ناتوانرێ بکرێنە دوو بەرە.\nبڕیارە کاتژمێر 1ـی دوای نیوەڕۆی ئەمڕۆ یەکشەممە 1-3-2020، پەرلەمانی عێراق کۆبوونەوەیەکی نائاسایی بۆ دەنگدان بە کابینەی نوێی حکوومەتی عێراق بە سەرۆکایەتیی عەللاوی، ساز بکات.\nئەو کۆبوونەوەیە رۆژی پێنجشەممەی رابردوو ئەنجام درا، بەڵام بەهۆی ئامادەنەبوونی رێژەی یاسایی پەرلەمانتاران،کۆبوونەوەکە بۆ رۆژی شەممە (دوێنێ) دوا خرا و دواتر لەسەر داوای محەمەد عەللاوی، خرایە ئەمڕۆ یەکشەممە.\nتا ئێستا کورد و بەشێکی سوننە لە کابینەی محەمەد عەللاوی رازی نین و باس لەوە دەکەن، کە عەللاوی تاکڕەوی کردووە و حکوومەتەکەی بە پەراوێزخستنی کورد و سوننە، پێک دەهێنێت.\nچاودێران پێیان وایە ئەگەر کابینەکەی عەللاوی لە کۆبوونەوەی رۆژی یەکشەممە متمانە بەدەست نەهێنێت، ئەوا محەمەد عەللاوی چانسی وەرگرتنی پۆستی سەرۆکایەتیی حکوومەتی کاتیی عێراق لەدەست دەدات.\nئەم هەواڵە 12709جار خوێندراوەتەوە


ڕوونوێنی له دوو ده‌ستکه‌وتی ناڤۆکی و سێ بنکه‌ی ناڤۆکی گرنگ - Mehr News Agency\n9 avrêlê 2017 - 20:13\nNews Code 9240\nبە بەشداریی ڕۆحانی:\nڕوونوێنی له دوو ده‌ستکه‌وتی ناڤۆکی و سێ بنکه‌ی ناڤۆکی گرنگ\nسه‌رۆک کۆماری ئێران ئه‌مڕۆ له میانه‌ی به‌شداری کردنی نوێنه‌رانی وڵاتانی جیهان له دوو ده‌ستکه‌وتی گرنگی ناڤۆکی ڕوونوێنی کرد.\nبه ڕاپۆرتی ئاژانسی مێهر، حسه‌ن ڕۆحانی، سه‌رۆک کۆماری ئیران ئه‌مڕۆ له میانه‌ی به‌شداری کردنی نوێنه‌رانی وڵاتانی جیهان له دوو ده‌ستکه‌وتی گرنگی ناڤۆکی ڕوونوێنی کرد.\nبه پێی ئه‌م ڕاپۆرته، ئه‌م دوو ده‌ستکه‌وته بریتی بوون له دروست کردنی سانتریفیۆژی به‌رد و دروست کردنی پۆمپی کۆندانس بۆ ئێزگه‌ی ناڤۆکی بووشێهر.\nجێگه‌ی ئاماژه‌یه که سانتریفیوژی به‌رد له که‌رتی دۆزینه‌وه‌ی نه‌وت به کار دێت و ده‌توانێت به وردی ئاست و قه‌واره‌ی نه‌وتی ژێر زه‌وی دیاری بکات. هه‌روه‌ها پۆمپی کۆندانس یه‌کێکه له گران ترین به‌شه‌کانی ئێزگه ناڤۆکییه‌کان و ئێران له ئێستادا ئه‌م ئامێره به نرخی چوار به‌رنابه‌ر که‌متر له کاتی سه‌ندن به‌رهه‌می دێنێت و له داهاتووشدا ده‌توانێت هه‌نارده‌ی بکات.\nله درێژه‌ی ده‌ستکه‌وته ناڤۆکییه‌کان سێ ناوه‌ندی رادیۆده‌رمانی سیکلۆترۆن له دوو پارێزگای ئه‌لبورز و قه‌زوین کرایه‌وه.\nئه‌م سێ ناوه‌نده ناڤۆکییه کارامه‌یی ده‌رمانیان هه‌یه، به تایبه‌ت له ده‌رمانی شێرپه‌نجه‌دا کارامه‌یی باشیان هه‌یه و که‌ڵکیان لێده‌برێت.\nهه‌ر هه‌موو ئه‌م ده‌ستکه‌وته ناڤۆکیانه ئه‌مڕۆ به شێوه‌ی ڤیدیۆ کۆنفڕانس له لایه‌ن سه‌رۆک کۆماری ئێرانه‌وه به فه‌رمی ده‌ستیان به کار کرد که ده‌توانن ئاستی توان و زانستی ناڤۆکی ئێران تا ڕاده‌یه‌کی باش به‌رز بکه‌نه‌وه.\nهه‌روه‌ها له ته‌نیشت ئه‌م ڕێوڕه‌سمه‌دا پێشانگایه‌ک بۆ به‌شدارابوونی به‌رنامه‌که له ده‌ستکه‌وته ناڤۆکییه‌کانی ئێران نمایش کرا و له‌م پێشانگایه دواین ده‌ستکه‌وته زانستی و ناڤۆکییه‌کانی ئێران خرایه به‌رده‌ست.


دیمانە لەگەڵ کامەران لەتیف؛ ناسراو بە مامۆستا کامەران. بەڕێوەبەری سەنتەری بەرگری لەمافەکانی مناڵانی کوردستان بەبۆنەی ڕۆژی جیهانی مناڵان… – hkkurdistan\nHome 6 ئەرشیفی بابەتەکان 6 دیمانە لەگەڵ کامەران لەتیف؛ ناسراو بە مامۆستا کامەران. بەڕێوەبەری سەنتەری بەرگری لەمافەکانی مناڵانی کوردستان بەبۆنەی ڕۆژی جیهانی مناڵان…\nکامەران لەتیف: ڕاکێشانی مناڵان بۆ جیهانی سیاسەت یان هەربیروباوەڕ و ئایدیۆلۆژیایەک بێت، یاخود ناچارکردنیان بەپۆشینی حجاب و نوێژ و ڕۆژووگرتن بێت، پێشێلکاریەکی ڕاستەوخۆی مافەکانی مناڵانە…\nبۆپێشەوە: بەجیا لە ستەمی کۆمەڵایەتی دەوڵەتەکان لەسەر مناڵان، ستەمی دایک و باوک لەسەر مناڵان لە ترساندنەوە تاوەکو لێدان و توندوتیژی، هێشتا وەقعیەتی خێزانە دەمارگیرەکانە بە دین ناسیۆنالیزم… چۆن دەڕواننە ئەو دیاردەیە؟\nکامەران لەتیف: ستەمی دايك وباوك لەسەر مناڵان هەروەک خۆتان ئاماژەتان پێدا، لە ترساندن و توندوتیژی و سوکایەتی و کارپێکردن و بارهێنانیان بەفەرهەنگی دواکەوتووی ناسیۆنالیزم و بیری پیاوسالاری و چەندین بیروبۆچوونی دواکەوتوانەی تری ناوکۆمەڵگە، بەداخەوە بەشێکی دانەبڕاوە لە واقعی ئەمڕۆی کوردستان. بێگومان ئەوەش ڕەگو ڕیشەی هەیە.\nبەداخەوە مناڵان هەمیشە بوونەتە قوربانیەکی گەورەی ئەم ستەمەی کە لەناو خێزاندا خۆی بەرهەم دێنێتەوە، و زۆر بەئاسانی تێدەپەڕێت. دایک و باوک بەبێ مەبەست بەشێکن لەو ستەمە دواکەوتووەی کە ستەم لەسەر مناڵان ئەکەن، و ڕۆژانە بەبەرچاومانەوە چەندین توندوتیژی و سوکایەتی بەمناڵان دووبارە دەبێتەوە!\nبۆپێشەوە: چۆن دەڕواننە ڕاکێشانی منداڵان بۆ ناو جیهانی سیاسەت یان حجاب کردنیان و ناچارکردنیان بە کردنی نوێژ و ڕۆژوو و نەریتەکانی دیکەی ئایینی؟\nکامەران لەتیف: ڕاکێشانی مناڵان بۆ جیهانی سیاسەت یان هەربیروباوەڕ و ئایدیۆلۆژیایەک بێت، یاخود ناچارکردنیان بەپۆشینی حجاب و نوێژ و ڕۆژووگرتن بێت، پێشێلکاریەکی ڕاستەوخۆی مافەکانی مناڵانە. چونکە پێویستە مناڵان بەدووربگیرێن لەهەر هەوڵێک بۆ بەکارهێنانیان بۆ مەبەستی سیاسی یان ئایینی… و پێویستە ئەمە بەیاسا ڕێکبخرێت، کە مناڵان نەخزێنرێنە نێو جیهانی سیاسەت و هیچ ئایدیۆلۆجیایەکی دیکە، بەتایبەت لە خوێندنگا و دامودەزگا فەرمیەکانی حکومەتدا. بەجیا لەمەش پێویستە دەوڵەت لێپرسینەوە و سزاو ڕێکاری یاسایی توند بەکاربێنێت لەبەرامبەر ئەوکەسانەی کە مناڵان بۆ ئەو مەبەستانە بەکاردێنن. ئەم دیاردەیە بەزۆری لەنێو کۆمەڵگە دواکەوتووە داخراوەکاندا بوونی هەیە، ئەمەش فرسەتێکی باش ئەڕەخستێنێت بۆ ئەو گروپ و دەستەوتاقمە ئیسلامییە توندڕەوانەی لە ئایندەدا گەشە بەئەندام و لایەنگرانی خۆیان دەدەن، چونکە زۆر کارئاسانی دەبێت بەوەی لەپێشتردا کاریان لەسەر بیروهۆشی مناڵانێک کردبێت، لەگەورەبووندا بەئاسانی دەبێتە ئەندام و لایەنگریان. پێویستە مناڵ؛ ژیانی مناڵی خۆی بەسەربەرێت و چێژی لێوەرگرێت وبەدوور بێت لەهەموو ئەم پێشێلکارییانە.\nبۆپێشەوە: کێ بەرپرسە لە پەروەردەی مناڵ؛ دایک و باوک یان دەوڵەت؟\nکامەران لەتیف: بەدڵنیاییەوە دەوڵەت بەرپرسی یەکەمە لەپەروەردەی مناڵان. دیارە پەروەردەی مناڵان ئەرکێکی کۆمەڵایەتی و هەمەلایەنەیە کە دەوڵەت ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەبینێت، باوک و دایکیش ڕۆڵی خۆیان هەیە و هاوکار دەبن لە چوارچێوەی ئەو پرۆسەیەدا.\nلە وڵاتانی پێشکەوتوودا مناڵ پەروەردەکردن پرۆسەیەکی پەروەردەییە، واتە تەواوی دامودەزگا پەروەردەییەکان پێویستە بچنە خزمەتی پەروەردەوە. هەروەها دەوڵەت لە پێناوەدا بودجەی پێویست دابین بکات بۆ بەرەوپێشبردنی گەشەی هزر و بەدەنی مناڵ لەڕووی پەروەردە و خوێندن و تەندروستی و تەواوی بوارەکانی ترەوە.\nبۆپێشەوە: هەلومەرجی نەخوازراوی ئابووری چ کاریگەریەکی لەسەر منالان هەیە؟\nکامەران لەتیف: هەلومەرج و خراپی باری ئابووری؛ گەورەترین فاکتەرە کە کاریگەری لەسەر کۆمەڵگە و مناڵان بەتایبەتی دادەنێت. کاریگەری ئابووری چەندین کێشەی کۆمەڵایەتی دروست دەکات کە ڕاستەوخۆ ڕەنگدانەوەی خراپی دەبێت لەسەر مناڵ. بۆ نموونە: کاتێک خێزانێک بەهۆی قەیرانی ئابووریەوە یاخود کەمی داهاتیان و کەمدەرامەتیان، بەناچاری مناڵەکانیان دەخەنە بەرکارکردن بۆپڕکردنەوە و دابینکردنی بژێوی ژیانی خێزانەکە، ئەمەش دەبێتە هۆکاری دوورخستنەوەی مناڵ لە خوێندن و پەروەردە، کە دواتر مناڵەکە ڕەنگە تووشی دەیان کێشەی تر ببێتەوە لە دەرەوەی دەسەڵاتی خێزان…\nبۆیە هەلومەرجی ئابووری خێزان، یەکێکە لە بنەماسەرەکییەکانی کۆمەڵگەی تەندروست، و لە وڵاتە پێشەکەوتووەکاندا مناڵ تادەگاتە تەمەنی ١٨ ساڵی بڕێکی دیاریکراو مووچەی مانگانەی هەیە کە دەدرێتە بەرپرسی بەخێوکەرەکەی (دایک و باوک یا هەرکەسێکیتر). لەکوردستاندا لە چوارساڵی ڕابردوودا زۆر بەڕۆشنی خراپی باری ئابووری کاریگەری لەسەر تەواوی کۆمەڵگە و خێزانەکان دروستکردبوو بەتایبەتیش مناڵان. شایەدی چەندین ڕووداوی کۆمەڵایەتی نەخوازراوی بەدوای خۆیدا هێنا، هەر بەم پێیەش ڕووداوەکانی (کوشتن ،دزی، تاوانە جۆراوجۆرەکان…تاد) ڕوویان لەزیادبوون دەبێت. هەروەها زۆرێک لەخێزانەکان لەبەر باری ناهەمواری ئابووری ناچار بوون کچەکانیان لە تەمەنێکی زووتردا بەشوو بدەن، کەئەمەش لەداهاتوودا کێشەی کۆمەڵایەتی و هەندێکجار تەندروستیشی لێدەکەوێتەوە.\nبۆیە دەوڵەت ئەرکیەتی کە ژیان و گوزەرانی هاوڵاتیان بەرەوباشتر بوون بەرێت، تاوەکو خراپی باری ئابووری کاریگەری لەسەر تاک و لەدواییشدا کۆمەڵگە نەبێت.\nبۆپێشەوە: دەمارگیری ئایینی و بیروباوەڕی باوی خودی خێزانەکان، چ کاریگەرییەکی لەسەر مناڵان و مافەکانیان هەیە؟\nکامەران لەتیف: دەمارگیری ئایینی خێزانەکان و کاریگەری لەسەر مناڵان بەتایبەتی ئەو خێزانانەی زۆر پەیوەستن بە ئایینەوە، ڕەنگدانەوەی لەسەر مناڵەکان زۆرە… بەداخەوە لەلایەن هیچ دامودەزگایەکەوە کۆنتڕۆڵ نەکراون، واتە خێزانێک ئەگەر موسوڵمان بێت ڕاستەوخۆ مناڵەکانیشیان دەکەنە موسوڵمان، و ئەگەر مەسیحیش بێت بەهەمان شێوە مناڵەکان دەکەنە مەسیحی… واتە مناڵ هیج دەسەڵات و هەڵبژاردەیەکی نییە لە دیاریکردنی ئایین و بیروباوەڕەکەی. بەپێچەوانەوە کاریگەری خێزانەکان بەسەر مناڵەوە لەژێر فشار و هەندێکجار بەزەبری توندوتیژی و هەڕەشە مناڵەکان دەبێ ببنە کەسێکی ئایینی!\nدیسانەوە حکومەت هیچ ڕۆڵیک نابینێت لەم پێشێلکارییانەی بەرامبەر مناڵان دەکرێت، بەپێچەوانەوە حکومەت ئاسانکاری دەکات لەم پڕۆسەیەدا. بە نموونە: وەختێک پشووی هاوین دەستپێدەکات بەدەیان فیرقەی قورئان خوێندن لەمزگەوتەکان دەکرێنەوە، کە سەرجەمیان لەلایەن حکومەتەوە ڕێگەپێدراون و مۆڵەتیان هەیە! ئەمەش پێشێلکارییەکی دیکەیە لەبەرامبەر مناڵان، و لەڕووی نێودەوڵەتییەوە ڕێگەپێنەدراو و قەدەغەکراوە. لە کوردستان مناڵ لە تەمەنی(٥،٤) ساڵیەوە ئاڵودە دەکرێت بەئایینەوە، چ لە خوێندنگا یاخود لە نێو خێزانەکان یان لە مزگەوت و شوێنە گشتیەکان. ئەوەی جێگەی زۆر نیگەرانییە ئەوەیە کە ئەم پێشێلکارییانەی لەبەرامبەر مناڵان دەکرێت، زۆر بەکاریکی ئاسایی تەماشایان دەکرێت!\nبۆبنەبڕکردنی ئەم دیاردەیە؛ پێویستە ڕێکخراوەکانی مناڵان و ئازادیخوازان و تەواوی چین و توێژەکانی کۆمەڵگە هەستیار بن بەمافەکانی مناڵان و کار لەسەر هۆشیاری تاک بەتاکی کۆمەڵگە بکەن و ئاستی ڕۆشنبیریان بچێتە سەر.\nتێبینی: ئەم دیمانەیە لە بۆپێشەوەی ژمارە ٥٣ بەرواری ١/٦/٢٠١٩ دا بڵاوکراوەتەوە…


لە روناکییەو بۆ تاریکی.! 30-34\nناریک داهات، جوڵەو ھاتووچۆ لەدەرەوە دەستی پێکرد، وەك شەوەکانی پێشتر، ھاوار بەرزە دەبوەوە لەژوری ئەشکەنجەدان، بۆ ماوەیەك خامۆش دەبوو، دووبارە دەستی پێ دەکردەوە.\nھەستم راگرت لە بەردەم دەرگای ژورەکەم، بێدەنگ و بێ چرکە، ھەوڵم ئەدا لە درزی نێوان دەرگاکەو چوار چێوەکەیەوە، شتێك بەدی بکەم، چاوەڕێ دەکەم ئێستا نا، تۆزێکی دیکە، دێن و دەمبەن، بەتایبەتی لەو کاتانەدا کە دەنگی ھاوار لەژوری ئەشکەنجەداندا کپ دەبوو.\nوا ئەمشەویش بەرەو تەواو بوون دەڕوات، ئەمەش ئەوە دەگیەنێت کە، سیانزەی مانگ ئەوە ڕوینەدا کە من لێ دەترسام، ئەوەی مەبەستم بوو، زانیاریان هەبێت دەربارەی دیدارەکەی من وشەھید سعدون، بەمە یەکێك لەگومان ومەترسی ودڵەڕواکێم کەم دەبێتەوە.\nدوو شەو رابوورد، من لێپرسینەوەم لەگەڵدا نەکرا، نازانم ئەم شەوچۆن دەبێت. من دوو خواستی جیاوازم هەیه، لەلایەك پێم خۆشە کە نامبەن بۆلێکۆلینەوە، لەلایەکی دیکەوە ئارزوومە بزانم، چی تازە دەزانن دەربارەی من.\nئەوە بوو ھاتن و بردیانم، بەڵام ئەمشەو بۆ ژوری ئەشکەنجەدان نەبوو، بۆ حەوشەی بەندیخانەکەبوو رائید ریاچ لەسەر کورسیەك دانیشتبوو، ئەوانەی کە ھاوینان لە باخچەکاندا بەکاردەهێنرا، گوتی دانیشە، منیش لەسەر زەویەکە دانیشتم، ئاخر کورسیی دیکەی لێنەبوو هەتا لەسەری دانیشم، دەستی کرد بەقسەکردن وگوتی(ابنی رزگار لەتعژب نفسك ولتعژبنا ویاك .........)٫کوڕم رزگار خۆت ئازار مەدە وە ئێمەش بەخۆتەوە ئازار مەدە، ئێمە دەزانیین تۆ ئەم دەمانچەیەت بۆ زاهیر ھێناوە، گوتم زاھیر کێیە؟ بەتوڕەییەکەوە گوتی ھەر بەردەوامی لەسە درۆکردن؟\nپێتخۆشە زاھیر بێنمە بەردەمت؟ گوتم بەڵێ.\nبۆجاری دووەم بەتوڕەییەوە گوتی(لەتصیر زمال)٫ کەر مەبە٫ تۆ شتت لە ماڵی زاهیر دانابوو، گوتم شتی چی؟\nئەمجارە ھەستایە سەر پێ وگوتی، گوێ بگرە ڕزگار، برۆ بیرکەرەوە تا سبەینێ، ئەگەر ھەمان وەڵامەکانی ئەم شەوت ھەبێت، ئەوا خراپت بەسەر دێنم، بەپاسەوانەکانی گووت بیبەنەوە.\nپاسەوانەکان منیان بردەوە بۆ ژورەکەم، ئەوەی ئێستا دڵنیام لێی ئەوەیه کەزاهیر دەستی هەیه لەدەستگیر کردنەکەمدا، هەرچەندە من لەسەرەتاوە گومانم لێی هەبوو، بەڵام نەمئەویست بڕوا بەخۆم بهێم، ئێستا گومانم لا نەما.\nزاھیر لە جیاتی ئەوەی تۆڵەی شەھید ئەکرەمی برای لەجەلادەکانی بەعس بکاتەوە، منی دایە دەستیان، هەرچەنده من ویستم یارمەتی بدەم.\nئێستا ئەبێت من نەخشەکەم بگۆرم، بەپێی ئەم ناپاکییە. بەپێ لیێکدانەوەم زاھیر بەتەنها نییە، ئەبێت یەکێک یاخود چەند کەسێکی دیکەی لە پشتەوە بێت، ئاخر بەبڕوای من زاھیر لە توانایدا نەبوو راستەوخۆ پەیوەندی بە ئاسایشی گشتی( امن العامە)وە بکات، ئەگەر لە رێگای یەکێکی دیکەوە نەبێت .\nبۆ ڕۆژی دوایی شەوەکەی، ھەر لەگەڵ دەرگا کردنەوەیان، دایان گرتمەوە بە شەق و زلەو جنێو، هەتا بەردەمی رائید ریاچ، لە ژوری ئەشکەنجەدان، رائید ریاچ گوتی بیرت کردەوە؟\nگوتی زۆر باشە، دەمەوێت لە دەمی خۆتەوە بیبستم، بۆ ئەو دەمانچەیەت دا بە زاھیر؟\nگوتم شتی وانییە، ھەر شتێکیان گوتبێت درۆیە، لەڕاستیدا من پێم خۆشبوو بڵێم وایە، بەڵام چاک دەمزانی کە ئەم مەسەلەیە لێرەدا کۆتایی نایەت، شتی دیکەی بەدوادا دێت، لەبەر ئەوە ئەو درۆیەی کەلە سەرەتاوە کردوومە ئەبێت بەردەوام بم لەسەری تاکۆتایی، نابێت کەسی دیکە بێتە ناو ئەم بازنەیەوە، ئەگینا بە ھیچ جۆرێك کونترۆڵ ناکرێت. گوتی زاھیر دەهێنمە بەرامبەرت، گوتم ھەر کەسێك دەهێنیتە بەرامبەرم بیھێنە، وەڵامی من هەرئەوەیه، لەبەر ئەوەی من راستییەکەم بەئێوە گوتووە.\nئەوان دەیانویست لە خالێکەوە لەگەڵ من دەست پێبکەن ئەگەر بێتوو بچوکیش بێت، بۆ ئەوەی بتوانن بەکلیلێک هەموو دەرگاکان بکەنەوە، منیش لە ھەوڵی ئەوەدا بووم کە ئەو کلیلەیان نەدەمێ، ھەرچەندە ئەوان دەرگاکانیان لێوە دیارە.\nدەستیان کرد بە ئەشکەنجەدانم، بەھەڵواسین و کێبلکاری دەستی پێکرد، بە کارەبا لێدان وبە بورانەوە کۆتایی ھات.\nلەڕووناکییەوە بۆ تاریکی .!\nچاوم کردەوە لەسەر چرپایەك (قەروێڵە) ڕاکشابووم، دەستی راستم بەستراوەتەوە بە چرپاکەوە، پاسەوانێكم لەلاوەیە، لەشوێنەکە ورد بومەوە، ھۆڵێکە دەورو پشتم ھەر ھەمووی قەرەوێڵەیەو نەخۆشیان لەسەرە، دکتور وبرینپێچی لێیەو خەریکی چارە سەریانن، چەند کەسێک بەجلی سەربازیەوە ھاتوو چۆ دەکەن، ئێستا تێگەشتم کەمن لە نەخۆشخانەم، بەپێی دەموچاوەکان وجلو بەرگەکانیان بێت، ئەمە نەخۆشخانەی سەربازییە.\nزۆرم تینوو بوو، ڕوومکردە پاسەوانەکەو داوای ئاوم لێکرد، گوتی ئەوە بەئاگا هاتیتەوە؟ گوتم بەڵێ، گوتی ئەبێت لەدکتور بپرسم، پاسەوانەکە دورکەوتەوە بۆئەوەی لە دکتور بپرسێت، قەروێلەکەی تەنیشتم چۆڵ بوو، بەڵام ئەوەی ئەولاتر نەخۆشێکی لەسەر بوو، زۆر بە خێرایی لێم پرسی ئێرە کوێیە؟ گوتی نەخۆشخانەی سەربازی سلێمانییە، گوتم من ناوم رزگارەو ماڵمان لەسەرچنارە، بەدەرفەتم زانی وا بڵێم، ئەگەری ئەوەم دانا لەئەملاو ئەولا باسی بکات و بگاتەوە بەدەمی یەکێک کەمن بناسێت.\nپاسەوانەکە ھاتەوەو دکتورەکەی لەگەڵدا بوو، ھەندێک پرسیاری دەربارەی تەندروستیم لێکردم، منیش وەڵامم دایەوە، پشکنینی لێدانی دڵی بۆکردم، گوتی ئێستا باشتری، وادیاربوو چەند دەرزییەکیان لێدابووم، ھەستم بەدەستەکانم و قاچەکانم نەدەکرد، دکتۆرەکە گوتی دەتوانێت یەك پەرداخ ئاو بخواتەوە.\nزۆری پێ نەچوو ھاتن بۆ ئەوەی بمبەن، ھەرچەندە دکتورەکە گوتی، ھێشتا مەترسی لەسەرماوە، گوتیان فەرمانە، دوکتور گوتی کەواتە ئەبێت ئەم حەبانە وەرگرێت.\nھەڵیان گرتم و فڕێیاندامە ناو ئۆتۆمبیلێکەوە بەرەو فەرمانگەی ئاسایشت(دائرە الامن)، دوای ئەوە بۆ ژورکەی خۆم، بەبەردەوامی ئازارم زیاد دەبێت، ئێستا ھەست دەکەم قاچم پێوەیە، بەڵام ھەردوو دەستەکانم لە قوڵمەوە هیچ هەستێکم پێ نەدەکرن، ئیفلیج بوون، زۆر تینومەو ژانە سەرەرێکی زۆر بە ھێزم ھەیە.\nلەژورەکەی تەنیشتمەوە ژمارەکەم بانگکرا، ھێزم کۆکردەوەو وەڵامم دایەوە، گوتی ئەوە چیت لێھات؟ گوتم لە نەخۆشخانە بووم، گوتی لە دوێنی شەوەوە، ئەوکاتە زانیم ئەمە ئەو شەوە نییە کەبردیانم بۆ لێکۆڵینەوە، شەوی دوای ئەوەیە.\nرۆژ بوەوە، بەو هەموو ئازارەوە ھەرچۆنێك بوو چووم بۆ سەرئاو، پێش ھەموو شتێك دەمم نا بەبەلوعەی ئاوەکەوە، زۆرم تینوو بوو، دەستەکانم ئیش ناکەن، داوام لە پاسەوانەکە کرد دەرپێکەم بۆ ھەڵکێشێتەوە.\nدوای ئەوە خواردنیان ھێنا، بەڵام نازانم چۆن بیخۆم، بەپەنجەکانم ئەتوانم شت بگرم، بەڵام توانای جوڵاندنی مەچەک و دەستم نەبوو، لەبەرئەوە دەمم دەبرد بۆخواردنەکە.\nدەرگاکە کرایەوە پاسەوانەکە هاتە ژورەوەو حەبێکی بەدەستەوە بوو، گوتی دەمت بکەرەوە، دەمم کردەوە و حەبەکەی خستە ناو دەممەوە، گوتی قوتیدە، منیش قوتمدا.\nواچەند رۆژێکە کەس نایەت بەلامدا، چەند حەبم کۆکردۆتەوە لەو حەبانەی رۆژی سێدانەیان پێئەدام، بەدەستی خۆیان ئەیانکردە دممەوە، ئەبوایە چاویان لێبێت تاقوتی ئەدەم، بەڵام من جارجار لەدەممدا دەمھێشتەوە، لە دواییدا دەرم ئەهێناو هەڵم دەگرت، بۆ ئەوەی ئەگەر ھەر توانای بەرگریم نەما خۆمی پێبکۆژم.\nمن دەمزانی درباز بونم نییە لەمردن، بەڵام دەبێت بەسەر بەرزی بمرم.\nبیرم لەوە دەکردەوە چۆن بێ ئومیدیان بکەم، بەبیرمدا هات نەخشەیەکی نوێی چەواشەکارییان بۆ دابڕێژم، لە لێپرسینەوە لەو ئەحمەدەی کەخۆم بە درۆ دروستم کردبوو، بەم شێوەیە توانیم جێبەجێی بکەم.\nبردیانم بۆ ژوری ئەشکەنجەدان، بە زۆر خوم ڕادەگرت لە سەرپێ، جارجار خەریک بوو بکەوم، سەرم ئەلەرزی، لەبەر ئاوساوی دەموو چاوم بە حال توانای بینیم هەبوو بەچاوی چەپم، برین و جێگای کێبڵ بە سەرتاپای لەشمەوەیە.\nرائید ریاچ گوتی، ئەتەوی دابنیشیت لەسەر ئەو کورسیەو راستیەکانمان پێ بڵێیت یاخود هەڵت واسین، گوتم بروابکە راستیم گوتوە، سەرێکی جولاندەوە، وەک ئاماژە کردنێك بۆ جەلادەکان بۆ هەڵواسین، دوانیان ھاتن ھەڵیان واسیم، کەوتنە لێدان، واپێشانم دا کە خەریکە ئاگام لەخۆم نامێنێت، داوای ئاوم کرد، یەکێکیان سەری کێبڵەکەی ھێنایە لای دەممەوەو گوتی(ھاك اشرب مای)٫ ھا ئاو بخۆرەوە، من وام پێشاندان کە وا دەزانم سۆندەی ئاوە، دەمم برد بۆ کێبڵەکە وەك بڵێیت ئاو بخۆمەوە، ھەندێکیان دەستیان کرد بە پێکەنین، منیش وەك یەکێك لە خەودا بێت و قسە بکات، ئەم گوت(عگشان٫عگشان) تینومە، جارجار دەمکرد بەکوردی، ئاو تینومە، رائید ریاچ گوتی، راستیمان پێ بڵی ئاوت ئەدەمێ، منیش چاوەڕێی ئەو قسەیەم دەکرد، لەدڵی خۆمدا گوتم ئێستا کاتیەتی، گوتم ئەحمەد گوتی ئەگەر نەھاتمەوە بۆ مەزاتخانەکە، بست و شەشی مانگ وەرە بۆ ھەولێر، رائید ریاچ گوتی سەعات چەند؟ گوتم یانزە، گوتی لە کوێ؟ گوتم لای قەڵا، وام پێشان دان ئیتر ئاگام لە خۆم نەماوە، بۆ ئەوەی پرسیاری دیکەم لێ نەکەن، پەرداخێك ئاویان ھێنا بۆلای دەمم، وەڵامدانەوەم نەبوو، ھەندێک ئاویان کرد بەدەم وچاومدا، ھیچ سودی نەبوو، دوای ماوەیەکی کەم دایانگرتم وبردیانم بۆ ژورەکەم.\nلەرووناکییەوە بۆ تاریکی،!\nئەمرۆ ئەو رۆژەیە کە ماوەیەکی زۆرە بیرو هۆشمی داگیرکردوە، لەدڵی خۆشمدا دەڵێم ئاخۆ چی ڕووبدات؟\nبست و شەشی مانگە، لەوشەوەوە کە من سیناریۆی دیدارم لەگەڵ ئەحمەد لەهەولێر بۆ داڕشتوون، کەس لەمنی نەپرسیوەتەوە، نازانم چەند بروایان بەوڕێنەکەم هێناوە!\nگزنگی بەیان دەرکەوت، لەدوای ھاوارو ئازاری ئازادی لێزەوتکراوەکان، بێدەنگی باڵی کێشاوە بەسەر ناڵەی بەندکراوەکاندا.\nجارجارە چۆلەکەیەك یاخود دووان، دەنیشێنەوە و دەدەن لەشەقەی باڵ، لەسەر ئەو بۆشاییەی کە لە دیوارەکەی بەرامبەر ژورەکەی مندایە، ئەوەندەی ئەم ماوەیەی کەمن لێرەم و تەماشای ئەو چۆلەکەکانە دەکەم، لە درزی ئەم دەرگا داخراوەوە، لە ھەموو ژیانمدا لە سروشتی ئازاددا بەو جۆرە تەماشام نەکردوون.\nدەرگای ژورەکەم کرایەوە، بەڵام ئەمڕۆ زووتر لەڕۆژانی پێشتر، یەکێکی باڵا بەرز گووتی(انهچ اتلع بره)٫ ھەستە وەرە دەرەوە، لەدواییدا زانیم، ئەمە مفەوز تاریقە(گارق)، پێشتر ناویم بیستبوو کە، مرۆڤێکی زۆر بێ ڕەووشتە، بەڵام ئەمە یەکەم جارە من دەیبینم، منی بردە دەرەوەو سەرئاوی پێکردم، بەدەستی خۆی لەسەر حەوزی بەلوعەکان سەرو دەموو چاوی شتم، کراس و پانتوڵی لەبەرکردم، قژیشی شانە کردم، دوای ئەوە منی بردەوە بۆ ژورەکەی خۆم.\nسەر شتنەکەم زۆر پێخۆش بوو، ھەرچەندە برینەکەی سەرم کولایەوە، بەڵام لەوەش زیاتر سەرمی خستە بیرکردنەوەیەکی قوڵتر لەوەی، کە ئاخۆ ئەمڕۆ چی ڕووبدات؟! وادیارە بروایان بەوە هێناوە کە من دیدارم ھەیە لەگەڵ ئەحمەد، نازانن کە ئەحمەد لەڕاستیدا بوونی نییە، چ جای دیداری لەگەڵدا سازبکەم .\nزۆری پێنەچوو جارێکی دیکە دەرگاکە کرایەوە، هەرلەو دەرگا بچوکەوە کە بۆ یەکەمین جار من و براکانم (سەلام و ھەندرین)یان لەوێوە هێنا بۆ ئێرە، منیان لەوێوە بردەوە دەرەوە.\nدوو ئۆتۆمبیلی قەمەرەی جۆری مارسیدس وەستابوو، ژمارەیەك ئەمن بە جلی کوردییەوە، بەتەنها رائید ریاچ، بەکراس و بانتوڵەوە بوو، دووانیان کڵاشنکۆفیان پێبوو، ئەوانی دیکە دەمانچە.\nمنیان لە پشتەوەی یەکێك لە دوو ئۆتۆمبیلەکە سوارکرد، دوو کلاشنکۆف بەدەستەکەش، لە ئەملاو ئەولای منەوە دانیشتن، یەکێکیش لە پێشەوە، رائید ریاچ و ئەوانی تر لە ئۆتۆمبیلەکەی دیکەدا بوون، وەڕێ کەوتین.\nشار ھێشتا خامۆشە بە تەواوەتی جوڵەی تێنەکەوتوە، ھەرچەندە دوانەکەی تەنیشتم، بە بەردەوامی پێم دەڵێن سەر دانەوێنە، بەڵام من لە تەماشاکردنی خانوو و شەقام و ئەو خەڵکە کەمەی ھاتوچۆ دەکەن چاو ھەڵناگرم، هەروەکوو ئەوە وایە بۆ یەکەم جارە شار دەبینم، لەبەردەم نانەواخانەیەك ژن و پیاو منداڵ وەستابوون بۆ نان کرین، نانی گەرم و پیاڵە چا، سۆزی گەرمی خێزانم بیرکەوتەوە. بەلای دەستی راستمدا شاخی پیرەمەگروونم لێدیارە، منداڵی هێنایەوە یادم، بیرمە ماڵی ئێمەو چەند خێزانێکی دیکە، بۆ گەشتی ھاوینان ئەهاتین و دوو ھەفتە لەوێ دەماینەوە، لەهەمان کاتدا شەڕی قزلەرم ھاتەوە یاد.\nلە شار دەرچوین بەرەو رێگای کەرکوك، نزیك چەمچەماڵ لە چێشخانەیەك لاماندا، ھەموویان دابەزین من لەناو ئۆتۆمبیلەکەدا مامەوە، یەکێک لەوانەش کە لە تەنیشتمەوە دانیشتبوو، لەدەرەوەی ئۆتۆمبیلەکەدا وەستابوو، دوای ماوەیەك سینییەکیان خەستە بەردەمم، دوو شیش گوشت و دوو نانی لەسەر بوو، ئەوەی لەدەرەوە وەستابوو رۆیشت و ئەوەی سینیەکەی هێنا لەگەڵمدا مایەوە، ھەموو ئەوانەی لەگەڵ منن کوردن، گوتی بۆ ناخۆی؟ گوتم من بەبێ کەلەپچە ناتوانم دەستم بەکاربهێنم ئیستا بە کەلەپچەوە زۆر گرانە، یارمەتی دام و پلە گۆشتەکانی بۆ درکردم لە شیشەکان و نانەکەی بۆ کردم بە چەند پارچەیەك، وە کەوتە قسەکردن.\nدوای ئەوە پیاڵەیەک چایان بۆ ھێنام، بڕواناکەم هیچ کەس تامی ئەو چایەی کردبێت، بەو جۆرەی کەمن لەوکاتەدا تامم کرد.\nنامەوێت لەم کاتەدا کەس من بینێت، نەوەک ئەوکەسە نەزانێت من گیراوم، بێت و لێرەدا چاک و چۆنیم لەگەڵدا بکات، چونکە زۆربەی ئەو خەلکەی من دەناسن کەسانی ئاسای نیین یان پێشمەرگەن یا رێکخسن، یاخود دۆستی حزبە.\nھەر ھەموو سواربوون و کەوتینە ڕێ، دوای ماوەیەک گەیشتینە شاری ھەولێر، وادیارە ئێرە فەرمانگەی ئاسایشی هەولێرە، ئۆتۆمبیلەکان چوونە ژوورەوە، رائید ریاچ ھاتە لای ئۆتۆمبیلەکەوە و لێی پرسیم، دیدارەکەت لەگەڵ ئەحمەد کاتژمێری یازدەیه لەلای قەڵا؟گوتم بەڵی، گوتی لە کوێی قەڵا؟ گوتم کەسەرئەکەوی بۆ سەر قەڵا، لای ئەستونێک(عامود)ی کارەباوە.\nدوای ماوەیەک ئەو ناوە، بەشێوەیەکی نائاسایی چۆڵ بوو، چەکدارێکی زۆر بە جەل و بەرگی جۆراوجۆرەوە(مەدەنی و سەربازی) سواری چەند ئۆتۆمبیلێک بوون، دووان لەگەڵ رائید ریاچ بوون، ھاتن و تەماشایەکی منیان کرد، وا پێدەچوو ئەوانە ئەفسەری ئەمنی ھەولێرن، ئەم جارە رائید ریاچ لە پێشەوەی ئەو ئۆتۆمبیلە سواربوو کەمنی تێدام.\nئۆتۆمبیلەکەی ئێمە کەوتە جووڵە، ئەوانی دیکە بەدواماندا، گەیشتینە لای ئەو رێگایەی کە، سەردەکەوێت بۆ سەر قەڵا، رائید ریاچ لێی پرسیم کام عامودە؟ منیش لەخۆمەوە گوتم ئەم عامودە.\nچەکدارەکانیان دابەشکرد بەوناوەدا، ھەندێکیان لە ناو ئۆتۆمبیلەکەدا مانەوە، ھەنێکی دیکەیان لە ناو دوکانەکانی سەرشەقامەکە بڵاوە پێکرد بە جلی مەدەنییەوە، رائید ریاچ لەبەردەم دوکانێكدا لەسەر کورسییەك دانیشت کە بەرامبەر ستونی کارەباکە بوو، دووانیش لە جلی کوردی لەبەرەکانی کەلەگەڵ مندا لەسلێمانیەوە هاتبوون، منیان بردە ئەوبەری شەقامەکەوە، لای ستونی کارەباکەوە، یەکێکیان کە کورد بوو، لەلای دەستی راستم، بەدووری دوومەتر بە چیچکانەوە دانیشت و پاڵی دا بە دیواری قەڵاوە، ئەوی دیکە کە ناوی عەلا‌و بوو، عەرەب بوو بەڵام کوردی دەزانی، بەلای دەستی چەپمدا بە دووری دوو مەتر و نیو، بە پێوە وەستا بوو.\nنازانم کاتژمێر چەندە، بەڵام بێگومانم لەوەی کە پێش کاتژمێری یازدەیە، ھەموومان لە چاوەڕوانی ئەحمەد داین، کە بە تەنھا من دەزانم کە ئەحمەد بوونی نیە، هەتا بێت بۆ ئێرە.\nلەرووناکییەوە بۆ تاریکی .!\nماوەیەکە من لێرە وەستاوم، بیر لەوە دەکەمەوە، ئاخۆ ئەبێت چ لێدانێکم لێبدەن، لەسەر نەهاتنی ئەحمەد، کاتێک کە دەگەرێینەوە بۆ سلێمانی، دەگەڕام بەدوای وەڵامدا، بۆ وەڵامی ئەو پرسیارانەی کە ئەگەری پرسینی هەیە، وەك ئەوەی، ئەحمەد بۆ نەھات؟ یاخود بۆچی درۆت لەگەڵ ئێمەدا کرد؟\nنازانم بۆچی ریشیان نەتاشیم، ھەرچەندە من لەو رۆژەوەی کەدەستگیر کراووم، ڕوخساری خۆمم نەدیوە، بەڵام گومانم نییە لەوەی کە شێوەم زۆر گۆڕاوە، ئەمەیش دەبێتە بییانویەکی باش، بۆ ئەوەی بڵێم لەوانەیە ئەحمەد منی نەناسیبێتەوە، یاخود گومانی کردووە، کاتێک منی بەم سەرو ریشەوە بینیوە. بەدرێژای کاتەکەش لەوە دەترسم کە یەکێکی ناسیاو بمبینێت و بێت بۆ لام، هەر ئەم هۆکارە بوو زیاتر وایلێکردم کە پێیان بڵێم کە، چاوپێکەوتم لەگەڵ ئەحمد لە ھەولێرە نەک لە سلێمانی، من لە ھەولێر خەڵکێکی زۆر ناناسم.\nلەوبڕوایەدام کاتژمێر یازدەی تێپەر کردوە، ئەو ناوە زۆر قەڵەباڵغ بوو، چەند جارێك بیرم لەڕاکردن کردەوە، بەڵام نەمکرد، یەکەم لەبەرئەوەی توانای جەستەییم نەبوو، دووەم هۆکاریش بیرم لە سەلام وھەندرێنی برام دەکردەوە، هەرچەندە بێ گومانم لەوەی کە هیچ ئەگەری دەرباز بوونم نییە، مەگەر ھەر بۆ ئەوە بوو بێت کە تەقەم لێبکەن.\nلەو بەر شەقامەکەوە جل کوردی لەبەرێک ھات بۆ لام، گوتی رائید ریاچ دەڵێت ئەحمەدت نەبینوە لەم دەوروو پشتە؟ گوتم نەخێر .\nھەتا دێت توانای بەپێوە وەستانم نامینێت، نازانم ئێستا ئەوان چۆن بیر دەکەنەوە! ئاخر ئەو کاتەی من دامنابوو بەسەرچوو، ئەی ئاخۆ چاوەڕێی چی دەکەن؟\nدوو ئافرەتی کورد منداڵێکیان پێبوو، کەوتنە چاك و چۆنی لەگەڵ عەلا‌و، کە لە دەستە چەپم وەستاوە، گلەییان لێدەکرد کە بۆچی دیارنییە، ئەویش لەوەڵامدا گوتی، ئیستا من لێرە نەماوم، عەلا‌و لەوانی پرسی لە جێێ خۆتان ماون؟ ئەوانیش گوتیان بەڵی، لەگەڵ قسکردنەکەیاندا پێئەکنین و گاڵتەیان لەگەڵ عەلا‌و دەکرد، ئەویش قسەی سێکسی لەگەڵ دەکردن، بە داخەوە ئەم ژنانە لەش فرۆش بوون، بەدرێژای قسەکردنیان من چاوم لەسەر منداڵەکەبوو، لەو بارە نالەبارەی خۆم و لەو بێ هیواییەدا، من بێرم لە دوارۆژی ئەو منداڵە دەکردەوە، ھەستێکی زۆر تاڵ و ناخۆشم لا درووست بوو، خۆم لە لوتکەی لاوازیدا دەبینی، ھەستم بەسوکایەتیەکی گەورە دەکرد، پێم خۆش بوو ئێستا لە ژوری ئەشکەنجەدە بومایە، بەڵام ئەو دیمەنەم نەبینیایە.\nهەرچۆنێک بێت لەلای ئەستونی کارەباکەوە کەمێک کشامە دواوە، پشتم دا بە دیواری قەڵاوە، هەتا خۆمی پێوە راگرم، ھەرچەندە ئاماژەیان بۆ کردم، کە لە جێیگاکەی خۆمدا نەجوڵێم، من لەوکاتەدا بێباك بووم، چیتان لەدەست دێت بیکەن.\nوادیار بوو رائید ریاچ بێ ئومید بوو، بڕیاری کشانەوەی دا، منیان بردەوە ناو ئەو ئۆتۆمبیلەی، کە لە سلێمانییەوە پێی ھاتبووم، بە ھەمان سەر نشینەوە، بەرێ کەوتین ھەتا سلێمانی نەوەستاین، بەدرێژایی رێگاکە یەك قسەیان لەگەڵ مندا نەکرد.\nوا دیسانەوە لە ژورەکەمم، چاوەڕێ دەکەم شەو دابێت و بانگم بکەن، ئێستا نا تۆزێکی دیکە دێن، بەڵام ئەم شەو نەھاتن.!\nبو شەوی دوایی بردیانم بۆ ژوری ئەشکەنجە، رائید ریاچ ھاتوچۆی دەکرد لە ژورەکەدا، دوایی دەستی کرد بەقسە، پێم بڵی چەند کەس بوون نیازی کاری تێکدەری(تخریب)تان، ھەبوو لە ڕۆژی لەدایك بوونی(سید الرئیس)، مەبەستی صدام بوو؟\nگوتم من نازانم تۆ دەربارەی چی دەدویت، لێدان دەستی پێکرد، بەڵام ئەم جارە لێدانێکی سەر پێی بوو، مەبستم لەوەی کە، نە فەلاقەی تیدا بوو، نە ھەڵواسین، نە کارەبا، هەروەها زۆریشی نەخایاند، وادیار بوو ئەفسەرێکی دیکە ژورەکەی پێوست بوو.\nپێم سەیر بوو، ئەو شتەی من لێی دەترسام رووی نەدا، بە ھیچ شێوەیەك باسی ئەحمەدیان نەکردەوە، بە لێکدانەوەی خۆم، رائد ریاچ پێ وابوو سوکایەتی پێکراوە، ئەگەر وا پێشان بدا کە، ھەڵخەڵەتاوە لە لایەن زیندانییەکەوە، ئەو ئەفسەرێکی ئەمنی عامەیە بەپلەی رائید، ئەو ھەموو ھێزە تەرخان بکات و لە سلێمانییەو بروات بۆ ھەولێر، بۆ ئەو ئەوە بووە خاڵێکی لاواز، لەبەر ئەوە بوو ویستی، وا پیشانی بدات کە ئەوەی بەمنی درکاندوە راست بووە، بەڵام ئەحمەد خۆی نەھاتووە، لە بەر ھەرچ ھۆکارێک بووبێت، ئەمەش لە بەرژەوەندی مندایە، ئەگەر ئەم بۆچونەی من راستبێت، ئیتر ئەحمەد کوتایی پێ ھات.\nبردیانم بۆ حەوشەکە و لەسەر زەویەکە دایان نیشانم، کورسی و تەپڵەکێکیان ھێنا، رائید ریاچ لەسەر کورسیەکە دانیشت، منیش بەرامبەری، سینییەکیان بۆ ھێنا چەند پارویەکی لەسەر بوو، گوتی ڕزگار(خلی نصیر اصدقا‌و)با ئێمە ببین بە برادەر٫ منیش گوتم بۆ نا، بەڵام دەبینە برادەریکی نا ھاوتا، گوتی چۆن؟\nگوتم وەک ئەوەی تۆ ئێستا لەسەر کورسی دانیشتویت، منیش لە سەر زەوی، گوتی(ماعلینا ھەسە خلینا ناکول)، دەی حەقمان نییە، با نان بخۆین، دەستی برد لەسەر سینیەکە پارویەکی هەڵگرت و دایە دەستم، پاروی گەس بوو، نازانم چۆن چۆنی لێكی بدەمەوە، کەمێك پیش ئێستا لەژێر لێداندا بوم، ئێستایش نانم دەداتی، ئەبێت ئەم هەڵوێستەی لایەنە مرۆڤایتیەکەی بێت؟ یاخود شتێکی دیکە؟\nجارێ نانەکەم تەواو نەکرد بوو، دوانیان ھێنا یەکێکیان پێاویک بوو نزیکی پەنچا ساڵ دەبوو، ئەوی دیکەیان گەنج بوو، بەوانیان گووت ئەمە دەناسن؟ گوتیان نا، دوای ئەوە بەمنیان گوت، ئەمانە دەناسی، پێش ئەوی وەڵام بدەمەوە، بەمەبەست کەمێك تێم ڕوانین، ئنجا گووتم نا.\nلە ڕووناکییەو بۆ تاریکی .!\nلە دوایدا زانیم، ئەو دووانەی کە پێشانی منیان دان کێ بوون، پیاوە بەتەمەنەکە، هاوڕێ علی حامید بوو، کوڕە گەنجەکەش، مەلا شەوکەت بوو.\nئەم دوو ھاوڕێیە لەگەڵ، کۆمەلێک لە هاوڕێیانی ڕێکخستنەکانی حزبدا، بەپلانی خۆفرۆشێکی ناوخۆیان بەناوی فارووقە\nلە شوێنی جیا جیا لە(سلێمانی٫ بغداد٫ شارەزور)، دەستگیر کراون.\nچواردە هاورێی بوون بەم ناوانە(علی حامد، محمد عارف، ئاشتی، نەرمین، پەیمان، فازیل، سەعدون، سامان، شەوکەت، نزار، خدر، نەبەز، کەمال، لوقمان)، وە هەروەها(سالارمەجید)کە، ژن برای فازیل بوو، بەڵام ئەو دوای شەش مانگ ئازاد کرا.\nخۆشبەختانە بەهۆی خۆڕاگری ئەم هاوڕێیانەوە کەسی دیکە دەستگیر نەکرا.\nئەوەی زیاتر بارقورسی بۆ ئەم هاوڕێیانە دروستکرد، دەست بەسەرداگرتنی کومەڵێک(بەڵگە، چەک، نارنجۆک و مۆر)، کە لەناو بتلە گازدا حەشار درابوو، لە ماڵی هاورێ فازیل.\nئەتوانم بڵێم خۆڕاگری هاوڕێ فازیل و هاوڕێ سعدون، کاریگەری گەورەی هەبوو، لەسەر خۆڕاگری هاوڕێکانی دیکە، لەگەڵ ئەوەی ئەم ھاوڕێیانە، نزیکەی سالێک دەبوو، لە ژێر لێکولێنەوە و ئەشکەنجەداندا بوون، بە شێوازی جۆراو جۆر(دەرونی و جەستەیی)٫ ئەشکەنجە دەدران.\nهاوڕێ علی حامد بەهۆی ئەشکەنجە و دژواری بارودۆخی زیندانەوە، بینای هەر دوو چاوی لە دەست دا، وە هەروەها زۆربەی هاوڕێیان بەهۆی ئەشکەنجەوە، توشی زیانی جەستەیی بوون.\nهەندێک لەو هاوڕێیانە خزم و کەسی یەکتری بوون، فازیل و کەمال و نەرمین خوشک و برا بوون، ئاشتی کچی پوریان بوو، پەیمان خوشکی سامان بوو.\nدوای زیاتر لە یازدە مانگ، لەمانگی ۱۹۹٠/٤دا، دران بەدادگای بەناو شۆڕش( محکمە الپورە)، لە دادگاییەکی خێرادا، دادگاییەکەیان دواخرا، لە ۷/٥/۱۹۹٠دا و لەدادگاییەکی کارتۆنیدا کە(عواد البندر) سەرۆکی بوو، بەم شێوەیەی خوارەوە سزادران:\n-فازیل و سعدون؛ سزای لە سێدارە دانیان بەسەردا سەپێنرا٫ خۆش بەختانە دووای ماوەیەک لە مانەویان لە بەشی لە سێدارەدان(قاگع الإعدام)، بە فەرمانی کۆماری( مرسوم الجمھوری)، سزاکەیان گۆڕدرا بۆ هەتاهەتایی(الموئبد)\n-محمد عارف،لوقمان ، شەوکەت ، سامان، علی حامد، خدر، کەمال)؛ سزای هەتا هەتای دران٫ ساڵی ۱۹۹۱، بەلێبوردن ئازاد کران.\n-(پەیمان، نەرمین، ئاشتی، نەبەز، نزار)٫ بە پانزە سال زیندانی، سزا دران٫ لە کوتایی ساڵی ۱۹۹۱، بە لێبوردن ئازاد کران.\nهێشتا تاریکی شەو دانەهاتووە، خواردنی ئێوارەم وەرگرت، بەڵام ھێشتا نەم خواردووە، خواردنەکە بریتییە لە(ھێلکەیەك٫ لەتێک خەیار،تەماتەیەك).\nدەرگای ژورەکەمیان کردەوە و یەکێکیان هێنایە ژورەوە، گوتیان قسەی لەگەڵ نەکەیت، دەرگایان داخست، سڵاوم لێکرد، من لەسەرەوی ژورەکەو، ئەو لە خوارەوەی بوو، بەڵام هەر لەتەنیش یەکین، ئاخر ژورەکە بچوکە.\nهاوڕێکەی ژوورەکەم شەلەژاوی و تاساوی پێوە دیارە، وەك ھەرکەسێك کە تازە دەستگیر دەکرێت، بەڵام من دەبێت ئەگەری ئەوە دابنێم کە، لەوانەیە ئەمە پلانێك بێت.\nئێمە کەوتینە گفتوگۆ، گوتی لە سەفەر بووم، تازە لە بغدادەوە گەیشتبوومە ماڵەوە، منیان ھێناوە بۆ ئێرە و نازانم بۆ! من بازرگانم، ناوم نزارە، کوڕی مستفا چاوجوانم.\nبێگومان بەووریاییەوە قسەی دەکرد، پێوەی دیار بوو ترسی ھەیە لەمن، ھەرچەندە ڕوخسارو بارودوخی من ئاشکرابوو کە زیندانیم، شوێنەواری ئەشکەنجەدان، بەسەرتاپای جەستەمەوە بوو، گوتی زۆر میزم دێت، پێش ئەوەی بگەمە سلێمانی، لای دەربەندی بازیان لە گازینۆیەک لامدا، لەوێ بیرەم خواردەوە، گوتم دەتوانی لەو سەتڵەدا میزکەت بکەیت، ئاماژەم کرد بۆ سەتڵی ماستەکە، ئەوەی من ڕۆژانە بۆ میزکردن بەکاری دەهێنم، ھەستمکرد شەرم دەکات لە بەردەمی مندا میز بکات، گوتم ئاساییە، ئاخر لێرە ھیچ رێگایەکی دیکە نییە، پشتم تێ بکە و میزی خۆت بکە، کارەکەی خۆی ئەنجام دا. ویستم کارێک بکەم بۆ ئەوەی ھەست بە ئارامی بکات و لە ترس و شڵەژاویەکەی کەمتر بکەمەوە، خواردنەکەی ئێواری خۆمم خستە بەردەمی، بۆ ئەوی بیخوات، سوپاسی کردم، بەڵام من ھەستم دەکرد کە، ئەو لە دڵی خۆیدا گاڵتەی پێدێت، ئاخر پێش چەند کاتژمێرێك، خواردنی خۆش و خواردنەوەی زۆری لە بەردمدابووە، ئێستا من فەرمووی، لەتێک خەیار و تەماتەیەکی رزیوی لێدەکەم. لەبەر ئەوەی من ترسی ھەندێک شتم نەمابوو، پێم گووت من لەسەر شیوعییەت گیراوم، ئەمە لە جیاتی ئەوەی ئارامی بکاتەوە، زیاتر ترساندی، ئەو گوتی من کارم بەسیاسەتەوە نییە، کابرایەکم خەریکی کاسبیم.\nلەو کاتەوەی کە من لە زینداندام، ئەمە یەکەم جارە، ڕوو بەڕووی مرۆڤێك دانیشم، تازە لە جیھانی دەرەوەی زیندان ھاتبێتە ژوورەوە، هەر لەبەر ئەوە بوو، دەمویست ھەموو شتێك بزانم، بەڵام وا دیار بوو، بارودۆخی نزار زۆر یارمەتی دەر نەبوو، ناهەقیشی نەبوو، جگە لەوەی متمانەی بەمن نەبوو، ھەندێک شت ھەیە لە ژێر کونترۆلی مرۆڤدا نییە وەك، ترس و بیرکردنەوە. سەرباری ھەموو ئەمانە، ئەمە گۆرانکاریەکی گەورە بوو بۆ من، ئاخر لە تەنیایی منی کەم کردەوە، ھەوڵمدا ئەو شارەزاییەی هەمە پێی ڕابگەێنم وە تۆزێک لە ورەی بەرزبکەمەوە.\nھەر چۆنێك بوو، ئەو شەوەمان بەیەکەوە بەڕێکرد.


سکاڵای چین لە ئەمریکا بۆ ڕێکخراوی تیجارەتی جیهانی - IUVMPRESS\nوەزارەتی بازرگانیی چین سکاڵای لە ئەمریکا بردە ڕێکخراوی تیجارەتی جیهانی.\n“گائۆ فێنگ” وتەبێژی وەزارەتی بازرگانیی چین ئەمڕۆ چوارشەممە لەنێو پەیامنێرانی ناوخۆیی و دەرەوەیی لە پیکەن ڕایگەیاند، پیکەن پرۆسەی چارەسەریی کێشە لەگەڵ ئەمریکا لەبارەی بەرهەم وبەرووبووی وزە نوێکان و ئەو وزانەی سەرلەنوێ بەکاردەهێنرێنەوە، لەڕێکخراوی تیجارەتی جیهانی دەس پێ کردووە.\n“گائۆ فێنگ” وتی: ئەمریکا سەتا سی نرخی گومرکی لەسەر کاڵاگەلی بەرهەم هاتووی بواری ئەو وزانەی سەرلەنوێ بەکاردەهێنرێنەوە، داناوەو سوبسید دەدا بە بەرهەم هێنەرانی ئەو جۆرە کاڵایانەو کاڵای دیکەی هاوپێوەند بە وزە نوێکان لە ئەمریکا کە بەزیانی بەرژەوەندییە بازرگانییەکانی چینە.\nوتەبێژی وەزارەتی بازرگانیی چین داوای لە ئەمریکا کرد ڕێز بگرێ لە یاساوڕێساکانی ڕێکخراوی تیجارەتی جیهانی و جێ بەجێ کرانی ڕێوشوێنی نادروست ونەگونجاو ڕابگرێ.\nبەرەوڕووبوونەوەی تیجاریی ئەمریکاو چین پاش بڕیاری دۆناڵد ترەمپ سەرۆک کۆماری ئەمریکا لەمەڕ زیادکردنی نرخی گومرکی بۆ وێنە، لەسەر پۆڵاو ئەلمنیۆمی هاوردەکراو لە چین لە هەشتی مانگی مارسی٢٠١٨ دەس پێ بووە.\nدوابەدوای سەپێندرانی سزای زیادتری گومرکیی ئەمریکا لەسەر کاڵاهاوردەییە چینیەکان لەدوو حەوتەی ڕابردوو، شەڕی تیجاریی نێوان دوو وڵات پەرەی سەندووە.


پاکستان سەرجەم ناوەندەکانی پەیوەندیدار بە گولەن دادەخات - Mehr News Agency\n23 tîrmehê 2016 - 17:32\nNews Code 4450\nباڵوێزی تورکیا لە ئیسلام ئاباد:\nپاکستان سەرجەم ناوەندەکانی پەیوەندیدار بە گولەن دادەخات\nباڵوێزی تورکیا لە ئیسلام ئاوا داوای کرد کە پاکستان سەرجەم ئەو بنکانەی کە پەیوەندی بە " فەتحوڵڵا گولەن " ەوە هەیە دابخات.\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر بە گێڕانەوە لە " داون نیوز "، " سادق بابر " باڵوێزی تورکیا لە ئیسلام ئاوا لە وتووێژ لەگەڵ میدیاکاندا وتی: تورکیا لە سەرجەم وڵاتانی دۆست داوای کردووە کە بنکەکانی پەیوەندیدار بە "فەتحوڵڵا گولەن " ەوە دابخات.\nئێمە لە ئیسلام ئاوا چاوەڕوانیمان هەیە کە ناوەندە فێرکارییەکانی پەیوەنددار بە ناوبراوەوە داخراو ڕابگەیێنێ.\nناوبراو لە درێژەدا زیادی کرد: دەوڵەتی تورکیا بەڵگەی بەدەستەوە هەیە کە نیشان دەدا " فەتحوڵڵا گولەن " لە کوودەتا شکستخواردووەکەی تورکیا دەستی هەبووە.\nناوبراو ڕاشیگەیاند: ڕێکخراوە و ناوەندەکانی سەر بە فەتحوڵڵا گولەن لە چەند دەیەی رابردوو لە پاکستان چالاکییان هەیە. ۲۱ قوتابخانە، یەک ئەنجومەنی مەولاناناسی و ناوەندێکی وتووێژی هزری و فەرهەنگی پێوەندیدار بە " فەتحوڵڵا گولەن " لە پاکستان بوونیان هەیە کە ئەبێ دەوڵەتی ئیسلام ئاوا چالاکیەکانیان ڕابگرێ.\nشیاوی باسە " فەتحوڵڵا گولەن " دژی دەوڵەتی تورکیا دێتە ئەژمار کە لە ئەمریکا بەسەر دەبات و دەوڵەتی ئەنقەرە ئیدعای هەیە کە ئەو لە کودەتا شکستخواردووەکەی ئەم دواییانەی وڵات دەستی هەبووە و لە دەوڵەتی ئەمریکا داوای کردووە فەتحوڵڵا گولەن ڕادەستی تورکیا بکاتەوە.


تەندروستی عیراق؛ لە 24كاتژمێردا زیاتر لە 7 هەزار و 500 حاڵەتی نوێی كۆرۆنا تۆماركراوە - تۆڕی میدیایی خەڵک\nوەزارەتی تەندروستی عیراق ئاشكرایدەكات، 7817 حاڵەتی نوێی تووشبوون بە ڤایرۆسی كۆرۆنا تۆماركراوە و 4883 كەسیش چاكبوونەتەوە و 34 حاڵەتی مردنیش هەبووە .\nوەزارەتی تەندروستی عیراق لە بەیاننامەیەكدا ئاماژەی بەوەكردووە، كە لە 24 كاتژمێری ڕابردوودا 49 هەزار و 388 پشكنینی تایبەت بە كۆرۆنا ئەنجام دراوە و دەركەوتووە 7817 كەس تووشی ڤایرۆسی كۆرۆنا بوون و ئەنجامەكانیان پۆزەتیڤ بوون.\nئاشكراشی كردووە، كە زۆرینەی تووشبووەكان لە بەغدا بوون، هەروەها لە كەركوك 215 سلێمانی 404 و هەولێر 263 حاڵەت و دهۆك 425 حاڵەت تۆماركراوە.\nڕوونیشی كردۆتەوە ، كە 4883 تووشبوو بە پەتاكە چاكبوونەتەوە، كە زۆرینەیان لە بەغدا بوون و هەروەها لە سلێمانی 102 و هەولێر 92 و دهۆك 289 و كەركوك 75 كەس چاكبوونەوە.\nڕاشیگەیاندووە، 34 كەس بە پەتاكە گیانیان لەدەستداوە ولە سلێمانی 2 كەس و هەولێر 2 كەس و دهۆك 1 حاڵەت تۆماكراوە بەوەش ژمارەی مردووان گەیشتۆتە 14606 كەس.\nخەڵك- وەزارەتی تەندروستی عیراق، هۆشداریی دەدات لە بەردەوامبوونی زۆربوونی تووشبوون بە ڤایرۆسی كۆرۆنا، هۆكاریی ئەمەش بۆ پشتگوێخستنی ڕێكارەكانی…


ئاڵوگۆڕ و جێگۆڕکێ لە ڕەوتی خەباتدا – کوردستان و کورد\nئاڵوگۆڕ و جێگۆڕکێ لە ڕەوتی خەباتدا\nو: مەنسوور مروەتی\nستراتیژیستەکان دەبێ ئەوەیان لە بیر بمێنێ کە ئەو کێشمەکێش و ململانێیانەی کە تێیدا کەلک لە خەباتی سیاسی وەردەگیرێ، لە بەر ئەو کردەوە و دژکردەوانەی کە تێیدا دەکرێ، بەتەواوی لە ئاڵوگۆڕدایە و هیچ شتێک نەگۆڕ نییە. دەسەڵاتەکان بەخێرایی ئاڵوگۆڕیان بەسەردا دێ. بەڵام ئەمە بە بەشداریی خەڵکانێک کە پێداگری لەسەر خەباتی ناتوندوتیژ دەکەن وەدی دێ.\nهێز و دەسەڵاتە جۆراوجۆرەکانی هەر دوو لای ئەم جۆرە خەباتە لەبەر خێرایی ڕووداوەکان و لێکەوتە گرینگە سیاسیەکانی، زۆر ئاڵۆزتر لە خەباتی توندوتیژە. بەم هۆکارە وا دیارە چالاکییەکانی ئازادیخوازەکان ئاکامەکانی زۆر بەربڵاوتر لە کات و شوێنی ئەو ڕووداوانەیە کە لەوێ ڕوو دەدەن. ئاکامی ئەم چالاکییانە لە بەهێز کردن یا بێهێز کردنی گرووپێک یا لایەنەکەی بەرانبەری دەردەکەوێ.\nجگە لەمە، گرووپی ناتوندوتیژ لە ڕێگای چالاکییەکانیەوە دەتوانێ کاریگەریی زۆر زیاتر لە خەباتی توندوتیژ لەسەر لایەنی بەرانبەری دابنێ. بۆ وێنە بەرگریی ناتوندوتیژی ڕێکوپێک و نەترسانە لە بەرانبەر دڕندەییەکانی دیکتاتۆردا، لەوانەیە هەستی ناڕەحەتی، بێ‌مەیلی و بێ‌متمانەیی و تەنانەت ڕاپەڕین لە نێو سەربازەکانی دیکتاتۆر و خەڵکدا دروست بکا.\nئەم ئەم ڕاوەستانە لە بەرانبەر دیکتاتۆردا هەڵوێستە نێودەوڵەتییەکان بە مەبەستی شەرمەزارکردنی دیکتاتۆر زیاد دەکا. جیا لەوە کەلک وەرگرتنی بەردەوام و ڕێکوپێک و شارەزایانە لە خەباتی سیاسیی ناتوندوتیژ دەبێتە هۆی بەشداریی زیاتری خەڵکانێک کە لە حاڵەتی ئاساییدا پشگیریی دیکتاتۆر دەکەن یا بێلایەنی هەڵدەبژێرن.\nچوار میکانیزمی ئاڵوگۆڕ\nخەباتی ناتوندوتیژ لە چوار ڕێگاوە ئاڵوگۆڕ دروست دەکا. یەکەم میکانیزم ئەگەری کەمترە هەرچەند لە هەندێ شوێن ڕووی داوە. ئەویش ئەوەیە کە ئەندامانی لایەنی بەرانبەر بە دیتنی ئەو ئازار و ئەزیەتانەی کە بە هۆی سەرکوتەکانەوە بە سەر خەڵکی ئازادیخوازدا دێ، هەستیان دەبزوێ و بەو ئاکامە دەگەن کە ئامانجی ئازادیخوازەکان ڕەوایە و ویست و ئامانجەکانیان قەبووڵ دەکەن. ئەم مکانیزمە گۆڕینی ڕێبازی پێ دەڵێن. چەند جارێ لە ئاکامی خەباتی ناتوندوتیژدا گۆڕینی ڕێباز ڕووی داوە بەڵام زۆر بە کەمی. لە زۆربەی کێشەکاندا شتی وا یا هەر ڕوو نادا یا ئەگەریش ڕوو بدا زۆر بە کەمی و بەربڵاو نابێ.\nئەوەی کە زۆرتر ڕوو دەدا ئەوەیە کە خەباتی ناتوندوتیژ بەو ئاڵوگۆڕەی لە ڕەوتی خەباتەکەی لە کۆمەڵگەدا دەیکا، لایەنی بەرانبەری ناتوانێ بەئاسانی هەر کارێک کە دەیەوێ بیکا.\nهەر ئەم ئاڵوگۆڕەیە کە سێ میکانیزمەکەی دیکە دروست دەکا: پێکەوە سازان، ملدان بە ناتوندوتیژی و لێک هەڵوەشان. ئەوەی کە کام یەک لەمانە ڕوو بدا، پێوەندیی بە ڕادەی ئاڵوگۆڕ لە ڕێژەی دەسەڵات و هێزدا هەیە.\nئەگەر هۆکاری ناکۆکیەکان زۆر بنەڕەتی نەبن. خواستەکانی ئۆپۆزیسیۆن و چالاکیەکانیان نابێتە هەڕەشەیەک بۆ دەسەڵات و تا ڕاددەیەک ئاڵوگۆڕێک دروست دەکا. لەم حاڵەتەدا کێشمەکێشەکە لەوانەیە ببێتە هۆی ڕێکەوتن و ئاشتەوایی. ئەم شێوازە پێکەوسازانی پێ دەڵێن. بۆ وێنە زۆربەی مانگرتنەکان بەم شێوازە کۆتاییان پێ دێ. هەر کام لە لایەنەکان بە بەشێک لە خواستەکانیان دەگەن نە هەموو ئەوەی کە دەیانەوێ. دەوڵەت لەوانەیە لە بەر هەندێ مەبەستی تایبەتی وەکوو چاک نیشاندانی خۆی لە دنیای دەرەوە، وەدووی ئەم جۆرە ڕێکەوتنانەیە. هەر بۆیە پێویستە زۆر بەوردی بیر لەمە بکرێتەوە. چونکە ئەمە شێوازی بە چۆکدا هێنانی دیکتاتۆر نییە.\nخەباتی ناتوندوتیژ لەوانەیە زۆر لە میکانیزمەکانی گۆڕینی ڕێباز و پێکەوە سازان بەهێزتر بێ. هاوکاری نەکردن و خەباتی بەربڵاوی خەڵک دەتوانێ دۆخی سیاسی و کۆمەڵایەتی و جمکەکانی دەسەڵات بەتەواوی بگۆڕێ. بە جۆرێک کە دیکتاتۆر توانایی کۆنترۆڵی لێکەوتەکانی سیاسی، ئابووری و کۆمەڵایەتیی دەوڵەت و کۆمەڵگەی نامێنێ. هێزە چەکدارەکان لەوانەیە ئیتر گوێ بە فەرمانی سەرەوەی خۆیان بۆ سەرکوتی خەڵک نەدەن. بەڵام ڕێبەرانی ئازادیخوازان لە جێگای خۆیان دەمێننەوە و بۆ گەییشتن بە ئامانجەکانیان تێ دەکۆشن. ئەم دۆخە ئیجباری ناتوندتیژی پێ دەڵێن.\nلە هەندێ حاڵەتی جیددتردا ئیجباری ناتوندوتیژ هێندە بەربڵاو دەبێ کە دیکتاتۆر توانایی خۆی لە دەست دەدا و دەسەڵات تێک دەڕووخێ. خۆبەڕێوەبەریی ئازادیخوازان، هاوکاری نەکردنی ئەوان و خەباتی سیاسی وەها پەرە دەستێنێ کە لایەنی بەرانبەریان تەنانەت بەڕواڵەتیش کۆنترۆڵیان نامێنێ. بە جۆرێک کە ڕکەبەرە نێوخۆییەکانیشی بە ڕێبەر قەبووڵی ناکەن. پۆلیس و هێزە چەکدارەکانیش شۆڕش دەکەن، و خەڵک و تەنانەت پشتیوانەکانیشی ئیتر پشتی تێ دەکەن و هەموو دەسەڵاتێکی لێ وەردەگرنەوە. هەربۆیە هاکاری و گوێڕایەڵییەکانی جاران نامێنێ.\nچوارەمین میکانیزمی ئاڵوگۆڕ واتە تێکڕووخانی سیستم تا ئەو ڕاددەیە کاریگەرە کە دیکتاتۆر تەنانەت هێزی تەسلیم بوونیشی نامێنێ و ڕێژیم بە ئاسانی تێک دەڕووخێ و لەبەین دەچێ.\nلە گەڵاڵەکردنی ستراتیژییە ئازادیخوازانەکان دەبێ بەردەوام ئەم چوار میکانیزمە لە بیر نەکرێ. ئەم میکانیزمانە جاری وایە هەر بە هەڵکەوت سەردەکەون. بەهەرحاڵ هەڵبژاردنی یەکێک یا چەند دانە لەم شێوازانە دەبێتە هۆی داڕشتنی چەند ستراتیژییەکی تایبەت بۆ بەهێزتر کردنی خەبات. جا چ مکانیزمێک هەڵبژێردرێ، ئەوە پێوەندیی بە هەندێ فاکتەری پێوەندیدار بە هێزی گرووپە خەباتکارەکان و ئامانجەکانی ئەوانەوە هەیە.\nئاکامەکانی دێموکراتیزە کردنی کۆمەڵگە بە خەباتی سیاسی\nبە پێچەوانەی یەک لایەنە بوونی خەباتی توندوتیژ، کەلک وەرگرتن لە تکنیکەکانی خەباتی ناتوندوتیژ دەبێتە هۆی ئەوەی کە کۆمەڵگە لە چەند ڕێگاوە بەرەو دێموکراسی بڕوا.\nبەشێک لە ئاکامەکانی دێموکراتیزەکردنی کۆمەڵگە ئەوەیە کە بە پێچەوانەی شێوازی چەکداری، ئەم تیکنیکە پێش بە دروست بوونی هێزێکی سەرکوتگەر دەگرێ کە لە ژێر فەرمانی چەند کەسێکدا بن بۆ دروست کردنی دیکتاتۆر یا درێژەدانی دەسەڵاتی دیکتاتۆرێی تازە.\nڕێبەرانی بزووتنەوە سیاسییەکان دەتوانن لەسەر لایەنگرانی خۆیان کاریگەرییان هەبێ یا تەنانەت فشاریشیان بۆ بێنن، بەڵام ئەگەر دژایەتیشیان بکرێ توانایی زیندانی کردن و لە سێدارەدانی خەڵکیان نییە.\nبەشێکی دیکەی کاریگەریی دێموکراتیک ئەوەیە کە خەباتی ناتوندوتیژ هەندێ ڕێگا پیشانی خەڵک دەدا کە لەو ڕێگایەوە بتوانن دەستیان بە هەندێ ئازادی ڕابگا و لە بەرانبەر دیکتاتۆردا پارێزگاری لە خۆیان لێ بکەن.\nهەندێ لەوانە بریتین لە:\n– ئەزموونی کەلک وەرگرتن لە خەباتی ناتوندوتیژ دەبێتە هۆی ئەوەی کە خەڵک لە بەرانبەر هەڕەشە و سەرکوتەکانی ڕێژیمدا هەستی متمانە بە خۆیان زیاتر بێ.\n– خەباتی ناتوندوتیژ هەندێ ڕێگا بۆ هاوکاری نەکردن و خەبات پیشانی خەڵک دەدا کە لەو ڕێگایەوە دەتوانن لە بەرانبەر هەرچەشنە چاوەدێرییەکی نادێموکراتیک لە لایەن دیکتاتۆرەوە بەرگری لە خۆیان بکەن.\n– لە بەرانبەر چاوەدێرییە سەرکوتکەرانەکاندا دەکرێ لە ڕێگای خەباتی ناتوندوتیژەوە بەرگری لە ئازادییە دێموکراتیکەکانی وەکوو ئازادیی ڕادەربڕین، ئازادی چاپەمەنییەکان و ڕێکخراوە سەربەخۆکان بکرێ.\n– هەروا کە پێشتر باس کرا خەباتی ناتوندوتیژ لە لە هێشتنەوە و ژیاندنەوە و بەهێزکردنی گرووپە سەربەخۆ و ڕێکخراوە کۆمەڵایەتیەکان ڕۆڵێکی گرینگی هەیە. ئەم گرووپانە لە ڕێکخستنی خەڵک و پێشگرتن لە دیکتاتۆری زۆر کاریگەرن و بۆ دێموکراسی زۆر پێویستن.\n– خەباتی ناتوندوتیژ هەندێ ڕێگا پیشانی خەڵک دەدا تا لەو ڕێگایەوە بتوانن هێزی خۆیان لە بەرانبەر پۆلیس و هێزەکانی دیکتاتۆردا وەگەڕ بخەن.\n– خەباتی ناتوندوتیژ هەندێ ڕێگا پیشان دەدا کە لەو ڕێگایەوە خەڵک و ڕێکخراوەکان دەتوانن پێش بە دەست پێڕاگەییشتنی دەسەڵات بە سەرچاوەکانی هێز بگرن و لەم ڕێگایەوە توانایی دەسەڵات بۆ درێژەدانی ڕێژیمەکەی کەم بکەنەوە.\nئاڵۆزی و پێچەڵپێچیی خەباتی ناتوندوتیژ\nهەروا کە لەم باسەدا دیتمان خەباتی ناتوندوتیژ تیکنیکێکی ئاڵۆز و پێچەڵپێچ لە چالاکییە کۆمەڵایەتیەکانە کە چەندین شێواز و میکانیزمی ئاڵوگۆڕ لە خۆ دەگرێ کە بۆ شوێندانەر بوون لە بەرانبەر دیکتاتۆردا پێویستیان بە ئامادەیی و بەرنامەڕێژی ورد هەیە.\nبەشداران دەبێ بزانن چ چاوەڕوانییەک لەوان هەیە، سەرچاوەکان دەبێ پێشتر ئامادە کرابێتن، و ستراتیژیستەکان دەبێ چۆنیەتیی پێکهێنانی کاریگەرترین ئاڵوگۆڕیان لە ڕێگای ناتوندوتیژەوە بەتەواوی لێک دابێتەوە.\nلە بەشەکانی دواییدا باس لە بابەتێکی گرینگ دەکەین، ئەویش پێویستیی داڕشتنی ستراتیژییە…


مۆبايلەکانتان بکەن بە کۆنتڕۆڵی تەلەڤزيۆن - Yeane.Org ماڵپەری یانی\nزۆرجار لەکاتی سەيرکردنی تەلەفزيۆندا رەنگە کۆنتڕۆڵەکەيمان لە بەردەستدا نەبێت و بشمانەوێت بيگۆڕين يان هەر گۆنکارييەک بمانەوێت لەسەری ئەنجام بدەين.\nبەهۆی پێشکەوتنی تەکنەلۆژياشەوە زۆرينەی کات مۆبايلەکانمان پێيە و لە گيرفان يان ناو دەستماندايە، هەربۆيە دەتواندرێت بۆ زۆر مەبەست بەکاربهێندرێت کە يەکێک لەوانە وەک کۆنتڕۆڵە.\nلەم سەردەمەی ئێستادا زۆرينەمان مۆبايلی زيرەکمان پێيە بەتايبەت ئەو ئامێرانەی سيستمی ئای ئۆ ئێس يان ئەندرۆيديان لەسەرە واتە گالاکسی و ئايفۆن و ئێچ تی سی و سۆنی ئێريکسۆن و چەندانی ديکەش.\nدەکرێت ئەو مۆبايلانە بکرێن بە کۆنتڕۆڵ و کاری گۆڕين و کوژانەوەی تەلەڤيزيۆنەکانی پێ ئەنجام بدرێت ئەمەش تاڕادەيەک کارئاسانی لەلای بەکارهێنەرانی دروست دەکات.\nئەنجامدانی ئەو کارەش لەلايەن چەند بەرنامەيەکەوە دەکرێت، بەڵام باشترينی ئەوانەش ئەمانەن:\nئەم چوار بەرنامەيە تەنيا بۆ ئەندرۆيد دەبن:\n１- Smart IR Remote – AnyMote\n２- Easy Universal TV Remote\n３- Smart TV Remote\n４- Android TV Remote Control\nئەم بەرنامەيەش بۆ ئايفۆن دەبێت:\nبۆ دابەزاندنی هەر يەکێک لەو بەرنامانە دەتوانن بچنە (ئاپ ستۆر ، پلەی ستۆر) لە مۆبايلەکانتان، دواتر ناوی ئەو بەرنامەيە بنووسن کە مەبەستتانەو دواتريش ئينستاڵی بکەن، يان راستەوخۆ لەناو بابەتەکە کليک لەسەر ناوەکەی بکەن.\nدوای ئينستاڵ کردنی دەبێت جۆری ئەو تەلەڤزيۆنە هەڵبژێرن کە دەتانەوێت وەک کۆنتۆڕۆڵەکەی بەکاريبهێنن.


ساڵی (1930) و بەردەرکی سەرای شار ..\nوەک چۆن، حەوزی پانوبەرینی زەریاکان، لە تنۆکەتنۆکەی بارانی ئاسمان پێکهاتوون، خۆشەویستیی (کوردستان)یش، لە خۆشەویستیی ماڵ، کۆڵان، گەڕەک، گوند و شارەکانەوە دەسپێدەکا. بێچووە مەلی خۆشەویستیی جیهانیش، لە گەرای خۆشەویستیی دایکی نیشتمانەوە سەردەجووقێنێ. چونکە هەر کەسێ، شارەکەی خۆی خۆش نەوێ، هەرگیز ناتوانێ، تۆوی خۆشەویستیی نیشتمانەکەی، لە ئینجانەی دڵ و دەروونیدا بڕوێنێ. هەر کەسێ، نیشتمانەکەی خۆی خۆش نەوێ، هەرگیز ناتوانێ، پەریی ڕازاوەی بووکی ئەندێشەی جیهان، لە جۆلانەی دڵە ساواکەی خۆیدا ڕاژێنێ!\nئەوەتەی شاری (سولەیمانیی) درووستکراوە، لەنێو گۆمی خوێن و فرمێسکدا نقوومبووە. بەڵام هەرگیز ڕۆژێ لە ڕۆژان، چاوی ڕۆڵەکانی نەنووستووە، گەر نووستبێتیش، دڵی بەخەبەربووە. بۆیە نەمردووە و ناشمرێ، مەگەر وەک درەخت بیبڕنەوە و بە پێوە بمرێ!\nمێژووی کورد، لە مێژووی زەریایە خوێن دەچێ، کە لە بەرەبەیانی مێژووەوە، لە جەستەی نەتەوەی کورد دەچۆڕێ! ئەو نەتەوەیەی ستەم و زۆرداریی داگیرکەرانی نیشتمانەکەی بیرچێتەوە، دیارە، بیرەوەریی نەتەوەیی زۆر لاوازە، یا کوێربووتەوە! لەبەرئەوە هەمیشە تووشی ئازار و ئەشکەنجەی دیکە دەبێ، پێش ناکەوێ و زۆر باش ناژی. بۆیە نابێ، هیچمان بیرچێتەوە! چونکە هەر نەتەوەیەک، مێژووی خۆی بە باشیی نەزانێ، ڕەگوڕیشەی خۆی ناناسێ و نازانێ، لە کوێوە هاتووە، نازانێ، چ جۆرە ڕۆڵێکی کاریگەر و باش، لەنێو کۆمەڵگەی مرۆدا ببینێ!\nڕۆژژمێری ڕۆژەکانی ساڵ!\nگەر ڕۆژەکانی ساڵ، (365) ڕۆژ بێ، ئەوا بە دڵنیاییەوە دەڵێم: بۆ نەتەوەیەکی خاک داگیر و دابەشکراوی ژێردەسی چەوساوەی وەک کورد، پتر لە (80%)ی، لە کۆمەڵێ ڕۆژی ڕەش، سوور، ناخۆش، دەردیسەریی، چەوساندنەوە، ڕاونان، گرتن، کوشتنوبڕێن، وێرانکاریی، کاولکردن، تاڵانکردن، جینۆساید، کیمیاباران، ئەنفال، ڕاپەڕین و شۆڕشی چەکداریی خوێناویی پێکهاتووە. چونکە شەوی مێژووی هیچ نەتەوەیەک، هێندەی شەوی نەتەوەی کورد تەماویی و لێڵ، تاریکونووتەک نەبووە و نییە. هێندە دوورودرێژ نەبووە و نییە، هێندەش لە خوێن و فرمێسک هەڵ نەکێشراوە!\nبەڵێ، نەتەوەی کورد لە بەرەبەیانی مێژووی نەتەوەیی خۆیەوە، ئەوا پتر لە (2700) ساڵ دەبێ، هەر کەسێ هاتووە، پەلاماریداوە، خاکەکەی داگیرکردووە، کوشتوویەتی و بڕیوێتی، دەسی بۆ ئابڕووی کیژ و ژنانی درێژکردووە، سەروەت و سامانەکەی تالانکردووە، گوند و شارەکی ژێروژوورکردووە، ڕاویانناوە و ڕایانگواستووە، هەر تێهەڵدراو و سەر و گوێ شکاوبووە، هەر لانک بە کۆڵ و دەربەدەر بووە، هەر ستەمی لێ کراوە و بە هەموو شیوەیە چەوسێنراوەتەوە. سەرەڕای ئەوەش، لە هەموو قۆناغەکانی ژیانی نەتەوەکەدا، چەن کوردزمانێکی بێ فەڕ و خۆفرۆشی تێدا هەڵکەوتووە، ئابڕووی خۆی و نیشتمانەکەی، بە داگیرکەران فرۆشتووە!\nکەچی بە ئەو شێوەیە و بە ئەو ڕەنگەش، کورد هەر ماوە و نەتواوەتەوە، زمان و کەلتووری خۆی پاراستووە،، وەک سرێش، بە خاکی زید و نیشتمانەکەی خۆیەوە نووساوە. ئاخر گەر وا نەبووایە، چ مانگێ لە مانگەکانی ساڵ، لە ڕۆژژمێری نەتەوەی کورددا، لە چاو هەواڵی ناخۆش و جەگبڕدا، هەواڵێکی خۆش و گەشی تێدا دەبینرێ؟!! یەکێ لە ئەو ڕۆژە سەخت و خوێناوییانەش، ڕاپەڕینە مەزنەکەی ڕۆژی (6. 9. 1930)ی، بەردەرکی سەرای شارە زیندووەکەمانە!\n(عەبدولمحێدین مەلابراهیم 1901-1930)، ناسراو بە (عەولەسیسی) قارەمان، یەکێ لە خۆپیشاندەرە قارەمانەکانی ڕاپەڕینەکەی بەردەرکی سەرای شاری (سولەیمانیی)، ڕۆژی ڕەشی (6. 9. 1930) بوو. ئەم کوردە مەردە، هێندە هەستی نەتەوەیی و نیشتمانپەروەریی بەهیزبوو، لە ڕاپەڕینەکەدا پەلاماری سەربازێکی تاوانباری دەوڵەتی داگیرکەری ئینگلیزی دا و کوشتی. لە ئەنجامدا خۆشی لە تەمەنی (29) ساڵیدا ڕەوانشادکرا ... ئیستە لەنێو نەتەوەی کورددا، بە سیمبۆڵی بەرگریی و قارەمانی ڕاپەڕنەکە دەژمێررێ.\nئەوڕۆ (90) ساڵی ڕێک، بەسەر ئەو ڕاپەڕینە نەتەوەییەدا تێپەڕدەبێ. لە ئەم یادە پیرۆزەدا، سەری ڕیز و نەوازش، بۆ ڕەوانشاد و زیانلێکەوتووانی شارەکەم دادەنەوێنم ....\n2020. 9. 6\n* ساڵی (2003)، سەبارەت بە ڕاپەڕینەکەی بەردەرکی سەرای شارەکەم، لە دووتوێی (120) لاپەرەدا، پەرتووکی (پەیماننامەیەکی ڕەش و ڕۆژێکی سوور)م، چاپ و بڵاوکردەوە. کۆڵینەوەیەکی نوێ بوو، وەڵامی هێندێ بیر و بۆچوونی هەڵەم دایەوە، ڕووناکبیر و خوێنەوارانی کوردیش، بە شێوەیەکی باش پێشوازییان لێ کرد!