چیرۆكە شێواوەكانی ژیان – Denegkan\nچیرۆكە شێواوەكانی ژیان\nbydengekan\tJuly 10, 2008\tگشتی\nدەمەوێ گومان لە نێو هەموو هەقیقیەتێكدا بچێنم تا ئەو رادەیەی یەقین لە نێو هزرمان جێینەبێتەوە. ئەمەم بۆ جێلەقكردنی باوەڕە جیاجیاكان نیە، بەڵكو بۆ ئەوەمە ئیدی لەوە بگەین كە دنیا پڕە لە سەربردەو سەرگوزشتە شێواو و شێوێنراوەكانی ژیان. دەستەمۆبوونی لاوان بۆ چیرۆكە تەقلیدییەكان جگە لە یاتاخ راخستن لە قەفەس مانایەكی دیكە نابەخشێ. مێژووی ئێمەی مرۆڤ چۆن نووسراوەتەوەو ئەوە كێن ئەوانەی حیكایەتەكانی دوورو نزیكمان بۆ دەگێڕنەوە؟\nتوینبی، مێژوونووسێكی دیاری جیهانە. بەیانییەك لەماڵەكەی دێتەدەرەوەو تەماشادەكا رووداوێك روویداوە. تا دەگاتە شوێنی رووداوەكە لە چەند كەسێك لەبارەی رووداوەكە دەپرسێ. بەڵام زانیاری جیاجیای بەردەستدەكەوێ. بەڵێ زانیاری جیاواز لەسەر رووداوێك كە كەمێك پیشتر روویداوەو لە رووبەرێكی بچووكی جوگرافی. ئەم رووداوە هەروەستەیەكی جدی بە توینبی كردو لەخۆی پرسی رووداوێك لە پانتایییەكی وابچووك و زەمەنێكی وا كورت بەم شێوەیە بگێڕدرێتەوە، دەبێ رووداوە مێژووییەكان چۆن سەروگوێلاكیان شكابێ تاكو گەیشتوونەتە ئەمڕۆ.\n• كێ هەیە لە ئێمە شەوانی تاقیكردنەوەی مێژوو بەدەست ئەو هەموو ساڵ و پێناسەو ناوی پادشا سوومەرییەكان چاوی سوورو مێشكی پڕنەبووبێ. كەچی بەمدوادواییە مێژوونووسێكی ئێراقی لەدووتوێی كتێبێكی زیاتر لە 400 لاپەڕەیی دەڵێ سومەرییەكان هیچ بوونێكیان نیەو زادەی وەهمی چەند مێژوونووسێكن.\n• شكسپیر كێیە؟ هەمووتان دەڵێن گەورەترین شاعیری شانۆنووسی ئینگلیزە. بەڵام ئێستا چەند توێژەرەوەیەك پەیدابوون دەڵێن شكسپیر بوونی نەبووە. كەسایەتییەكی خەیاڵییە لە جیهانی ئەدەبی ئینگلیزی. هەندێكیش دەڵێن شكسپیر ناوی خوازراوی ژنە شاعیرێك بووە ئەو كات نەیوێراوە بە ناوی خۆی ئەم شاكارانە بڵاو بكاتەوە.\n• ساڵانێكی زۆر دەیانگوت ئەنیشتاین گوتوویەتی هێزێكی غەیبی زاڵتر لە ئێمە بوونی هەیە. كەچی مانگێك پێش ئێستا نامەیەكی دەستنووسی ئەنشتاین بە 400 هەزار دۆلار فرۆشراو تێیدا بۆ هاوڕێیەكی نووسیوە كە بڕوای بە هیچ شتێكی غەیبی نیەو ئەوەی لە كتێبە دینییەكان لەبارەی گەردوون هاتووە تەنیا لە خەیاڵی منداڵان دەچێ.\n• دەزانن كێ یەكەم كەس چووە سەر مانگ؟ ئارمسترۆنگ. ئەو كابرا داماوە چیان بۆ هەڵبەست؟ منداڵ بووم گوێم لەو چیرۆكە بوو دەیانگوت رۆژێك ئارمسترۆنگ (پاش ئەوەی لەسەر مانگ دێتەوە) لە خەرتووم گوێی لە بانگی الله اكبر دەبێ. سەرسام دەبێو دەپرسێ. دەڵی ئەرێ ئەمە چیە ئەم دەنگە؟ سودانییەكانیش دەڵێن ئەمە بانگی پیرۆزی موسڵمانانە لە مزگەوت. بۆ دەپرسی؟ ئارمسترۆنگ دەڵێ: من ئەو دەنگ و سەدایەم بەگوێی خۆم لەسەر مانگ بیستووە. ئەم بەسەرهاتە لە گۆڤاری العربی كوەیتی بڵاودەبێتەوە. من چەن مانگێك پێش ئێستا لە رێی نووسینی نووسەرێكی راستگۆ لە سایتی سبەی زانیم كە دواتر ئلرمسترۆنگ نامەیەك بۆ گۆڤاری ناوبراو دەنێرێ و دەڵێ: برای بەڕێزینە لەگەڵ رێزو حورمەتم بۆ هەموو دین و پیرۆزییەكانی مرۆڤەكان، بەس باوەڕ بكەن بە ژیانم نە خەرتومم دیتوە، نە ئەو بەسەرهاتە هەڵبەستراوە ئەسڵ و ئەساسی هەیە. سەیر لەوەدایە ئەم روونكردنەوەی ئارمسترۆنگ پاش 18 ساڵ ئینجا بڵاو كرایەوە.\n• شاعیری داماوی كورد نەما بەسەر شان و شەوكەت و هێزو بازووی لەبن نەهاتووی كاوەی ئاسنگەر هەڵنەدا. كەچی دواتر هەندێ مێژوونووس گوتیان كاكە ئێمە زۆر یاغنیشین كاوە كۆرشی فارسەو زوحاكی داماویش شتیاكی كوردە. شتەكان ئاوەژوو مەكەن.\n• جۆشو خرۆشی كوردایەتی فێری كردبووین كە كورد ئازاترین نەتەوەی سەرزەمینەو بەرگری هەموو داگیركەرێكیان كردوە. دواتر یاداشتەكانی زەینەفوونمان خوێندەوە كە دەڵێ پێش ئەوەی بگەینە هەر دێهاتێكی كوردی گوندەكانیان چۆڵ دەكردو دەچوونە پەنا شاخەكان ئێمەش بە ئارەزووی خۆمان لە شەرابە هەرە نایابەكانی ئەوانمان دەخواردەوە. دواتر تەیموری لەنگ دیسان لە یاداشتەكانیدا دەڵێ: كوردەكان كەسانی شوانكارەی بێوەی بوون بەلایان رەتدەبووین. هیچ كێشەیەكیان نەبوو. ئەهلی شەڕو جەنگ نەبوون.\n• ئای ئەبو هورەیرە. چەند بە ئەزبەركردنی گێرانەوەی حەدیسەكانی پێغەمبەر لەزاری تۆوە خەریكبووین لە دەرسی تەربیەی ئیسلامی. دواتر كە گەورەبووین چەند زانایەكی دیكەی ئیسلاممان خوێندەوە پێیانگوتین ئەبوهورەیرە بەژیانی چەند سەعاتێك لە مەجلیسی پیرۆزی پێغەمبەر دانەنیشتوە.\nلیستی چیرۆكە شێواوو شێوێنراوەكانی مێژوو ئەوەندە زۆرن بەكۆتا ناگەن. بۆیە پێویستمان بە تێڕامانە لە هەموو ئەو شتانەی كە بۆمان دەگێڕنەوە. تێڕامانێك كە بونیادی كۆنكریتی لەسەر هیچ مەسەلەیەك دروستنەكەین و تەنیا مرۆڤایەتی و ژینگەپارێزی ئامانج بێ لە ژیان.\nPrevious بەشوێن پێكانی گەنجێكی دەست بەتاڵدا\nNext به‌راورد له نێوان جاڕنامه‌ی جیهانی مافه‌کانی مرۆڤ و قورئان


گەریلاکان لە هەفتانین و خواکورک چالاکیان ئەنجامدا – کوردی – RojNews.News\n02/07/2020 - 10:19:36 am\nپێنجشەممە, 2 يول 2020 – 18:25 ڕۆژنیوز – ناوەندی هەواڵەکان\nئەمڕۆ ناوەندی راگەیاندن و چاپەمەنی هێزەکانی پاراستنی گەل- هەپەگە، لە بارەی زنجیرە چالاکییەکانی گەریلاوە ڕاگەیەندراێکی بڵاو کردەوە.\nزانیاریەکان لە بارەی چالاکیەکانی هێزەکانمان لە چوارچێوەی هەنگاوی شۆڕشگێڕی جەنگی هەفتانیندا لە دژی سوپای داگیرکەری تورک کە لە هەرێمی هەفتانینی سەر بە هەرێمەکانی پاراستنی میدیا دەستی پێکردووە، بەم شێوەیەیە؛\nیەکینەکانمان لە بەشی پاراستنی ئاسمانی، لە ١٩ی حوزەیران “مانگی شەش” لە گردی شەهید بێریڤان و لە ٢٨ی مانگ لە گردی دووپشک و لە ١ی ئەم مانگەش کاتژمێر ٠٨:٤٠ خولەک لە ناوچەی خانتور لە دژی داگیرکەران چالاکیان ئەنجامدا، لە ئەنجامی ئەو چالاکیانەدا، ژمارەی کوژرا و بریندارەکانی دوژمن نەزانراوە.\nدوێنێ ١ی مانگ کاتژمێر ١٦:٠٠ هێزەکانمان لە دەڤەری خانتور لە دژی هێزی داگیرکەران چالاکیان ئەنجامدا. لەو چالاکیەدا کە هێزەکانمان لە دوو قۆڵەوە بە توندی لە یەکینەکانی دوژمنیاندا، لە بارەی ژمارەی کوژراو و بریندارانە هیچ زانیاریەک بەدەست نەخراوە. دوای چالاکییەکە هێزەکانمان دوو جاری دیکە ڕووبەڕووی یەکینەکانی دوژمن بوونەوە و شەڕیان کرد. لەو شەڕانەشدا ژمارەی کوژراو و بریندارەکانی دوژمن نەزانرا.\nهاوکات هێزەکانمان لە دژی یەکینەکانی دوژمن لە گردی شەهید ئادار چالاکیەکیان ئەنجامدا. لەو چالاکیەدا کە بە توندی هێرش کرایە سەر دوژمن، سەربازێکی دوژمن کوژرا.\nلە دەڤەری دووپشک پێنج سەنگەر تێکشکێنران\nهەمان رۆژ کاتژمێر ١٧:٠٠ هێزەکانمان لە دەڤەری گردی دووپشک لە دژی هێزی داگیرکەران چالاکیەکیان ئەنجامدا. لە ئەنجامی ئەو چالاکیەدا کە لە دوو قۆڵەوە هێرش کرایە سەر سەنگەرەکانی دووژمن، پێنج سەنگەر تێکشکێنران و چەندین سەربازیش سزا دران.\n٢٦ و ٣٠ی مانگی رابردوو ‘حوزەیران’ لە ئەنجامی هێرشێکی ئاسمانی سوپای داگیرکەری دەوڵەتی تورکدا لە دەڤەری خانتور دوو لە هەڤاڵانمان بە ناوەکانی شۆڕشگەر و وڵات شەهید بوون.\nلە راگەیێنراوێکدا لە ٢٨ی حوزەیران ڕامانگەیاندبوو، لە ئەنجامی شەڕی ناوچەی شەشداردا هەڤاڵێکمان بە ناوی سەما شەهید بووە. ئەو هەڤاڵەمان دوای ئەوەی لە شەڕدا بریندار دەبێت، لە لایەن دوژمنەوە بە دیل دەگیرێت.\nلە خواکورک ڕادارێک تێکشکێرا\nهێزەکانمان لە چوارچێوەی هەنگاوی شۆڕشگێری شەهید باگەر و شەهید ڕونیادا، ڕادارێکیان لە گردی شەهید ئاخینی سەر بە هەرێمی خواکورکی هەرێمەکانی پاراستنی مەدیا کردە ئامانج. لەو چالاکیەدا ڕادارەکە تێکشکێنرا. دوای چالاکیەکە هێزی داگیرکەران دەوروبەری ناوچەکەیان دایە بەر دەستڕێژی گولـلە.\nچالاکیەک لە دژی ئۆتومبێلێکی زرێپۆشی سەربازی\n٢٩ی حوزەیران کاتژمێر ٢٣:٠٠ هێزەکانمان لە دژی ئۆتۆمبێلێکی زرێپۆشی سەربازی لە سەر رێگای گەڤەری سەر بە جولەمێرگ، چالاکیەکیان ئەنجامدا. لە ئەنجامی ئەو چالاکیەدا کە بە توندی هێرش کرایە سەر ئۆتۆمبێلە سەربازییەک، ژمارەی سەربازە کوژراو و بریندارەکان نەزانراوە. لەو چالاکیەدا هەڤاڵێکمان بە ناوی پارتیزان کە بە قارەمانانە جەنگا، شەهید بوو.\nناسنامەی ئەو هەڤاڵە شەهیدەمان بەم شێوەیەیە:\nنازناو: پارتیزان بۆتان\nناوی تەواو: عادل ئاکیورەک\nناوی دایک و ناوی باوک: حانیفە – جەمال\nشوێن و بەرواری شەهیدبوون: جۆلەمێرگ – ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٠\nهەڤاڵ پارتیزان لە دژی سیاسەتەکانی قڕکردن و تواندنەوەی دەوڵەتی تورک لەسەر گەلی کورد و گەلانی ناوچەکە، ساڵی ٢٠١٢ بەشداری لە ڕیزەکانی گەریلادا کرد. هاوڕێ پارتیزان لەو ڕۆژەوەی بەشداری لە ڕیزەکانی گەریلادا کرد، بەردەوام خۆی پەروەردە کردووە و پەرەی بە تواناکانی خۆی داوە و لە ماوەیەکی کەمدا جێگای لە ناو دڵی هەموو هاوڕێکانیدا کردووەتەوە. دوایین جار زاگرۆس شوێنی ئەرکەکانی بووە، هاوکات هەمیشە لە بەرەی پێشەوە و لە ناو تێکۆشاندا بوو. تا ئەو ساتەی شەهید بوو، هەموو ئەرک و بەرپرسیارێتیەکانی خۆی بە شێوەیەکی سەرکەوتووانە جێبەجێکرد. هاوڕێ پارتیزان ملیتانێکی نمونەیی بوو، لە ناو هاوڕێکانیدا بە دڵپاک، خاکی و فیداکار دەناسرایەوە.\nبەم بۆنەیەوە بە تایبەت سەرەخۆشی خۆمان ئاڕاستەی خانەوادەی هاوڕێ بەنرخەکەمان و گشت گەلی کوردستان دەکەین و بەڵێنیش دەدەین، کە تێکۆشانی شەهیدانمان دەگەیێنینە ئاستی سەرکەوتن.\nدوێنێ “١ی تەمموز” سوپای داگیرکەری تورک لە دژی هەرێمەکانی پاراستنی مەدیا هێرشێکی ئاسمانی ئەنجامدا، لەم چوارچێوەیەدا؛\nکاتژمێر ١٥:٠٠ تا ١٥:٣٠ خولەک فڕۆکە جەنگیەکان شاخی رەشیان لە هەرێمی زاپ، گردی جەهەنەم، گردی ساجا و ناوچەی کارکەرانیان بوردومان کرد.\n٢٣:٥٠ خولەکیش فڕۆکە جەنگیەکان دەوروبەری گردی یەک ماڵەی سەر بە هەرێمی گارەیان بوردومان کرد.\nلە ئەنجامی ئەو بوردومانانەدا هیچ زیانێک بەر هێزەکانمان نەکەتووە.


پێکهێنانی ناوچەی ئەمن کوردی سووریا ئیفلیخ دەکات - Mehr News Agency\n17 gelawêjê 2019 - 12:36\nNews Code 27901\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر لە نەشناڵ ئینترستس، وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا سەرەتاکانی ئەم مانگە ڕایگەیاند کە لێژنەی سەربازی تورکیا و ئەمریکا لە سەر پێکهێنانی ناوچەی ئەمن لە باکووری سووریا، بۆ نیشتەجێ کردنی ئاوارە سوورییەکان کە لە ساڵی ٢٠١١ بە هۆی شەڕەوە لە ئەو وڵاتە هەڵاتوون، ڕێککەوتوون.\nیەکێک لە کێشەکانی ئەو ڕێککەوتنە ئەوەیە کە ئەو ناوچە پێشنیار کراوە لە ناوچەیەک کە ئێستاکە لە ژێر کۆنترۆڵی هێزە کوردییەکانە جودا دەبێتەوە. واشنتۆن هێزە کوردییەکان هاوپەیمانی سەرەکی خۆی لە شەڕ دژی داعش دەزانێت بەڵام ئەنقەرە ئەوان بە لقێک لە کوردەکانی تورکیا دەزانێت کە لە ١٩٨٠ وە لە گەڵ دەوڵەتی تورکیا شەڕ دەکەن.\nنزیک بە ٤ ملیۆن ئاوارەی سووری لە تورکیان. تورکیا دەیەوێت بە پێکهێنانی ناوچەی ئەمن لە باکووری سووریا، ئاوارەکان بگەڕێنێتەوە تا لە گوشارێک کە ئەو ئاوارانە خستوویانەتە سەر سەرچاوە ناوخۆییەکانی تورکیا و هەروەها دروست کردنی کێشەی سیاسی،خۆی ڕزگار بکات. بەڵام بە پێی لێکدانەوەکانی تورکیا، پێکهێنانی ناوچەی ئەمن دەرفەتێکە بۆ ڕاونانی هێزە کوردییەکان لە سنووری تورکیا و بەم شێوەیە، دەرفەتی کۆبوونەوەی شوناسی کوردی کە بیانەوێت ناوچە ڕۆژهەڵاتییەکانی ئەو وڵاتە بگرنەوە، لە ناو دەچێت. کەواتە ڕێککەوتنی ئەم دواییە یاریەکی هەمە لایەنە براوە بۆ تورکیا لە بەرانبەر ئاڵۆزتر بوونی دۆخی کوردەکان دەبێت.\nکوردەکان لە هەموو لایەکەوە لە بن بەست و گەمارۆدان. تورکەکان ئەوان بە تیرۆریستێک ناو دەبەن کە بە دوای جودا کردنەوەی بەشێک لە خاکی تورکیان، دەولەتی سووریاش هەر بە ئەو چاوەوە دەڕواننە کوردەکان و ئەوانە بە لەمپەرێک بۆ کردەیی کردنەوەی بەڵێنی بەشار ئەسەد بۆ کنترۆڵی بست بە بستی خاکی سووریا دەزانن.\nڕکابەرەکانی تر لە ناوچەکە لەوانە پاشماوەکانی داعش و ئەلقاعیدە و هێزە ئۆپۆزیسیۆنەکانی تر لە گرووپە ئیسلامگەراکانی تر و هەروەها گرووپگەلێکی تری بیانی کە لە خاکی سووریان. هەموو ئەم ئەکتەرانە بەردەوام هەول دەدەن بۆ کۆنترۆڵ کردنی پاشماوەی پێکهاتەکان لە سووریا و ئەمە لە حاڵێکدایە کە کوردەکان لە نێوانیاندا گیریان کردووە.\nئەمریکا دەیەوێت گوشارەکان لە سەر کوردەکان لابەرێت و ئەوان لە لەناوچوون ڕزگار بکات. بەڵام لە لایەکەوە، ئەمریکا باش دەزانێت کە کوردەکان شەڕکەری باشن و کاریگەرترین ئامێری خۆجەیین کە لە ڕێگای ئەوانە دەتوانن ئەو گرووپانە کە هێرش دەکەنە سەر بەرژەوەندییەکانی ئەمریکا، سەرکوت بکەن.\nکەواتە ئەبێ چ بکەن؟ تا کاتێک کە ئەو شەڕە لە سووریا درێژەی هەیە، ئەم ئاوارانە پێویستیان بە گیان پەنایەک هەیە و کوردەکانیش شەریکێکی بەنرخ لە ڕەوتی شەڕی ئەمریکا لە گەڵ داعش و بەرگری لە بەرژەوەندییەکانی ئەمریکا لە سووریان. ئەمریکا نابێت ئیزن بدات کە ئەوان ببنە قوربانیی دەوڵەت.


بۆ کاک ئایدین مەعروف… زۆر بە کورتی!\nعادەتێکی زۆر خراپی ئێمەی کورد ئەوەیە، کە بۆ ئەوەی دڵی شۆڤێنیستی عەرەب و تورکمان لێ نەڕەنجێت، شانازی بە کورد بوونمانەوە ناکەین. بستێکی خاکی پیرۆزی کوردستان لەبن دەستی خۆمانە، کەچی بەم ڕۆژگارە خەریکی دڵڕاگرتنی ئەم و ئەوین بۆ ئەوەی دان بەوەدا بنێن کە کوردستان تۆزقاڵە زاڕەیەکیش موڵکی کوردە. لە عێراق و هەرێمی کوردستانیش حیزبی قەومی (نەتەوەیی) تورکمان، ئاشوری و عەرەبی بونیان هەیە، کە چی هەتا ئێستا لە کوردستان حیزبێک نیە بەناوی پارتی نەتەوەیی یان بزوتنەوەی نەتەوەیی کورد.\nلە ڕاگەیاندنەکاندا بۆ چوونێکی کاک ئایدین مەعروف بڵاوبۆتەوە کە (لابد منها) پێویستە هەڵوێستەی لەسەر بکەین. کاک ئایدین پێی وایە کە ئەم ئاڵایەی ئێستای کوردستان و سرودی ئەی ڕە قیب زیادە ن و لەگەڵ کۆمەڵگەی فرەنەتەوەیی ئێستای کوردستان ناگونجێت. جارێ پێش هەموو شتێک ئینسان لە خۆی دەپرسێت: عەجەبا لە ئێستادا کە تورکمان لە کەمینەدان (لە ڕوی ژمارەوە) کاک ئایدین بەم جۆرە قسەمان لەگەڵ دەکات… ئینجا خۆ ئەگەر زۆرینە بونایە هەرچی بیگوتایە کوردم نەیاندەدایە بەر شەق؟!\nکاک ئایدین دەبێت بزانێت کە لە پێناو شەکانەوەی ئەو ئاڵایەدا لەشکرێک ئینسانی کورد شەهید بوون، کەم ئەندام بوون، بە هەتیوی گەورەبوون و ئاوارە ی وڵاتان بوون. کاک ئایدین دەبێت بزانێت کە لە جەلادخانەکانی بەعسدا ئافرەت و پیاوی شۆڕشگێڕی کورد ملوانکە شەرە فمەندەکەی پەتی سێدارەیان دەکرایە مل، بە سرودی ئەی ڕە قیبەوە دە چونە بەهەشتی بەرینی شەهیدانەوە. بۆیە دەبێت کاک ئایدین لەوڕاستیە ڕەهایە تێبگات کە ئاڵا و ئەی ڕەقیب هێڵی سورن و تەنانەت قابیلی موناقەشەش نین. کاک ئایدین دەبێت بزانێت کە هەر کەس باسی لەناوبردنی پیرۆزیەکانی کورد بکات، نەک سەری خۆی، سەری باوک و باپیرانیشی دای لە بەرد. هەرکەس و لایەنێکیش موساهەمە لەسەر ئاڵاو ئەی ڕەقیب بکات ئەوا خائینە بە خەڵک و خاکی پیرۆزی کوردستان.


بایگانی‌های کردهای ایران - دیدبان حقوق بشر کردستان ایران\nبایگانی برچسب ها: کردهای ایران\nپەژاک ماڵ و گیانی خەڵک دەسووتێنێت. ئەم رەستە، کورتکراوەی راپۆرتێک بوو کە چاودێری مافی مرۆڤی کوردستانی ئێران لەرێبەندانی 1399 بڵاوی کردەوە. راپۆرتەکە بەڵگە و وێنەی تاوانێکی ئابووری، لەسووتاندن و تێکدانی دارایی چالاکێکی ئابووری و بەڵێندەرێک پیشان دەدا. تێرۆریستان پەژاک؛ لەبێدەنگییەکی سەیردا و نەبوونی دەوڵەتی ئێران کە زۆر نیگەران کەرە؛ هێرشیان کردە سەر کارگەیەکی ئابووری بەڕێز […]


📅 06-08-2017 رێکەوت و رووداو\n📅 دەمێ تومارکرنێ Aug 6 2017 8:55AM\n👁 ئەڤ بابەتە 6,938 جار هاتیە دیتن\n- ماوەی دوو ڕۆژە بەهۆی تۆپبارانانەوە ئاگر لە ناوچە [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 4 16 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 6-8-2017 8:55:15\n📊 658 کەسی ئاڵودەبوو بە مادەی هۆشبەر لەچاکسازییەکاندان ئامار و راپرسیا\n📅 دەمێ تومارکرنێ May 6 2011 10:40AM\nدواڕِۆژ، ئاوارە حەمید وەزیری کاروکاروباری کۆمەڵای [ زێدە... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 93% ✍ هـ.ب. 6-5-2011 10:40:46\n📊 97 پڕۆژەی ستراتیژی و سەرەکی لەهەرێمی کوردستان پەکیانکەوتووە  ئامار و راپرسیا\n📅 دەمێ تومارکرنێ Aug 6 2017 9:19AM\n👁 ئەڤ بابەتە 2,719 جار هاتیە دیتن\nبەرپرسێکی وەزارەتی ئاوەدانکردنەوە و نیشتەجێکردن، ئ [ زێدە... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 91% ✍ هـ.ب. 6-8-2017 9:19:34\n📊 بریکاری وەزارەتی کارەبا: هەرێم کارەبا نافرۆشێت ئامار و راپرسیا\n📅 دەمێ تومارکرنێ Aug 6 2017 7:40PM\n👁 ئەڤ بابەتە 3,007 جار هاتیە دیتن\nدواڕۆژ، عیسا عەبدولقەهار بریکاری وەزارەتی کارەبای [ زێدە... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 91% ✍ هـ.ب. 6-8-2017 19:40:01\n📊 چاودێری بازرگانی سلێمانی لەسەر گرانبوونی بەنزین روونکردنەوە دەدات ئامار و راپرسیا\n📅 دەمێ تومارکرنێ Aug 7 2017 9:02AM\n👁 ئەڤ بابەتە 2,809 جار هاتیە دیتن\nدواڕۆژ، زریان محەمەد نرخی بەنزین چەند هەفتەیەکە ب [ زێدە... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 91% ✍ هـ.ب. 7-8-2017 9:02:36\n📝 دەزگای دواڕۆژ هیوای زوو چاکبوونەوە بۆ ماهیر حەسەن دەخوازێت بەلگەنامە\n📅 دەمێ تومارکرنێ Aug 6 2017 8:34PM\n👁 ئەڤ بابەتە 5,861 جار هاتیە دیتن\nلەدوای ئەنجامدانی نەشتەرگەری قەستەرەی دڵ بۆ هونەرم [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 1 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 6-8-2017 20:34:34\n📊 زیاتر لە 150 کۆمپانیای ئێرانی لقیان لەسلێمانی هەیە ئامار و راپرسیا\n📅 دەمێ تومارکرنێ Aug 6 2017 9:21AM\n👁 ئەڤ بابەتە 2,831 جار هاتیە دیتن\nدواڕۆژ، زریان محەمەد بەدەر لەوەی هەناردەی کاڵاکان [ زێدە... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 93% ✍ هـ.ب. 6-8-2017 9:21:54\n📊 وەزیری تەندروستی: 2.2%ی هاوڵاتیانی هەرێم ئالودەی مادەی هۆشبەرن ئامار و راپرسیا\n📅 دەمێ تومارکرنێ Aug 6 2017 7:37PM\nدواڕۆژ، ئاوارە حەمید سەرۆکی لیژنەی باڵای ماددەی ه [ زێدە... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 91% ✍ هـ.ب. 6-8-2017 19:37:25


ســەرکۆ یونس: بەهای دۆلـــار، مۆتەکەی ئابووری عێراق. – WTARIKURD\nســەرکۆ یونس: بەهای دۆلـــار، مۆتەکەی ئابووری عێراق.\nدوابەدوای تویتەکەی موقتەدا سەدر، سەبارەت بەبەرزکردنەوەی بەهای دیناری عێراقی بەرامبەر دۆلار، لەسەر پێشنیاری سەدر، جێگری یەکەمی سەرۆکی پەرلەمان، داوای بانگکردنی هەریەک لەوەزیری دارایی و پارێزگاری بانکی ناوەندی بۆ ئەنجومەنی نوێنەران کرد.\nلەوەڵامدا، عەلی عەلاوی نامەیەکی بۆ سەرۆک وەزیران نارد، لەناوەرۆکی نامەکەدا، دەعوەتەکەی ڕەدکردەوە و ووتی ئامادە نابم، بەم وەڵامەی وەزیر، حاکم زاملی داوای قەدەغەکردنی گەشتی دەرەوەی لەوەزیری دارایی بەرزکردەوە.\nپارێزگاری بانکی ناوەندی، کەتاڕادەیەک لەڕەوتی سەدرەوە نزیکە، چووە ئەنجومەنی نوێنەران و لەگەڵ جێگری سەرۆک و سەرۆکی کوتلەپەرلەمانییەکان کۆبویەوە و گفتوگۆیان لەبارەی بەرزکردنەوەی بەهای دینارەوە کرد و ڕایگەیاند، کەتا سێ ساڵی تر، ناتوانن دەستکاری بەهای دینار بەرامبەر دۆلار بکەن.\nئاشکرایە، بانکی ناوەندی، بەپێ ی دەستور، دامەزراوەیەکی سەربەخۆی بێ لایەنە، بەرپرسە لەسیاسەتی نەختینەیی و پاراستنی بەهای دراوی نیشتیمانی بەرامبەر دراوەکانی تر، تەنها لەبەردەم نوێنەرانی گەل(ئەنجومەنی نوێنەران) تاڕادەیەک ملکەچە.\nبەرزکردنەوەی بەهای دینار بەرامبەر بەدۆلار، هەروا کارێکی ئاسان و ساکار نی یە، پێویستە هەر سێ لایەن، وەزارەتی دارایی و بانکی ناوەندی و ئەنجومەنی نوێنەران، بەڕاوێژ لەگەڵ ڕێکخراوە جیهانییە دارایی و نەختینەییەکانی وەک (سندوقی نەختی نێودەوڵەتی و بانکی جیهانی) بەڕەچاوکردنی بارودۆخی ئابوری و سیاسی و کۆمەڵایەتی، ئەنجام و جێ بەجێدەکرێت.\nجێگای وەبیرهێنانەوەیە، لەکۆتاییەکانی(2020)دا، حکومەت و بانکی ناوەندی و ئەنجومەنی نوێنەران و بەئاگاداری لایەنەسیاسییەکان، بڕیاری دابەزاندنی بەهای دیناریان بەرامبەر دۆلار جێ بەجێکرد، بەمەبەستی چەند ئامانجێک:\nیەکەم/ پڕکردنەوەی کورتهێنانی بودجەی گشتی، لە2020دا، نزیکەی(58) ترلیۆن دینار کورتهێنان بووە، دوای ئەوەی نرخی بەرمیلی نەوت دابەزی بۆ نزیکەی 30 دۆلار، حکومەت توانای دابینکردنی مووچەی مووچەخۆران و خەرجیەگشتییەکانی نەمابوو، هەربۆیە بەم سیاسەتە، وەزارەتی دارایی لەڕێگای گۆرینەوە دیناری زیاتری دەستکەوت، کەساڵانە بە نزیکەی 13 بۆ 14 ترلیۆن دینار دەخەمڵێنرێت.\nدووەم/ کەمبوونەوەی یەدەگی دۆلار، مەترسی لەسەر دروست بوو، چونکە حکومەت ناچار بوو بۆ دابینکردنی مووچەو خەرجییەکان، دۆلاری یەدەگ بفرۆشت، بەمەش یەدەگی دۆلار بەرەوکەمبونەوە چوو، لەزیاتر(70) ملیار دۆلارەوە دابەزی بۆ نزیکەی (48) ملیار دۆلار، کەجێگای مەترسیە بۆ ئابوری گشتی عێراق. سەرەڕای قەرزەکان، کەمبونەوەی یەدەگی دراو، ئابوری عێراق بەرەو داڕمان دەبات، خەرجکردنی یەدەگ، دەرئەنجامی خراپی لێ دەکەوێتەوە.\nسێ یەم/ بوژانەوەی کەرتەکانی ئابوری عێراق، هەستانەوەی بەرهەمی نیشتیمانی و کەمکردنەوەی قەبارەی هاوردەکردن لەماوەی درێژخایەندا، یەكێکە لەئامانجەئابورییەکانی ئەم سیاسەتە.\nڕاستە، بەم سیاسەتەی بانکی ناوەندی، بەڕێژەیەکی بەرز، ئاستی گشتی نرخەکان بەرزبوونەتەوە، بەپێی ئاماری وەزارەتی پلاندانانی عێراق، هەڵاوسان نزیک بووەتەوە لە(7%) کۆی گشتی نرخەکان، بارگرانی بۆ دانیشتوان بەگشتی وچینی ناوەندو هەژاران زیاتر بووە، هێزی شتکڕینی دینار دابەزیوە. بەڵام کێشەکان هەرئەم هۆکارە نین، توانای بەرهەمهێنانی کەرتەئابوریەکانی دەوڵەت، لەوئاستەدا نین، کەخواستی هەموولایەکی ناوخۆ لەپێداویستیەکان پڕ بکاتەوە، بۆیە عێراق بەناچاری پشت بەهاوردە دەبەستێت و ئامارەکان باس لەهاوردەکردنی ڕێژەی (90%) پێداویستیەکان دەکەن!\nلەسەروبەندی پێکهێنانی حکومەتی نوێدا، پێمان وایە، ئامانجی سەدر وەک براوەی یەکەمی هەڵبژاردن، کەداوای حکومەتی زۆرینەی نیشتمانی دەکات، لێدان بێت لەئێران، بەتایبەت لەڕووی داراییەوە، چونکە وەک دەوترێت قەبارەیەکی گەورەی دۆلار لەعێراقەوە ڕەوانەی ئێران دەکرێت، عێراق بووەتە سەرچاوەیەکی گرنگی دەستکەوتنی دۆلار.\nئەم هەنگاوە، بەسیاسی کراوە، چونکە بابەتی بەرزکردنەوەی بەهای دینار، بابەتێکی تەواو دارایی و نەختینەیی یە، لایەنێکی سیاسی بەتەنها ناتوانێت دەستوەربداتە گۆڕینی بەهای دینار. ئەوەشمان لەبیرنەچێت، ئەم بەڵێنە یەکێک بووە لەبەڵێنەکانی ڕەوتی سەدر لە بانگەشەی هەڵبژاردنەپێشوەختەکەی ساڵی ڕابردوو.\nئەوەی ڕوودەدات لەبازاڕەکانی عێراق و هەرێمدا، تەنها پشێوی وشڵەژانە، نەبوونی متمانە ونادڵنیایی خەڵکە بەواقعی ئابوری عێراق. هەندێجار قوستنەوەی هەندێ کەس ولایەنە بۆ قازانجکردنیان لەمیانەی گۆڕینەوەی دینار بەدۆلار.\nبەداخەوە ترسی تاک وکۆمەڵگا، کاریگەری ڕاستەوخۆی هەیە لەم لایەنەوە، بەشێکی زۆری هاوڵاتیان، دۆلارەکانیان دەکەنەوە بەدینار، بەمەش قەبارەی خستنەڕووی دۆلار زیاتر دەبێت.\nگومانی تێدا نی یە، هەمیشە دۆلار لەدینار باشترو بەبەهاترە. دۆلار، لەئێستادا تەنها بەدراوی ئەمەریکا نەماوەتەوە، بەڵکو بووە بەدراوێکی نێودەوڵەتی و زۆربەی مامەڵە بازرگانی و دارایی و قەرزو حەواڵەکان بەدۆلار ئەنجام دەدرێت و تەنانەت وڵاتان یەدەگی دراوەکانیان بەدۆلار هەڵدەگرن.\nئەمە لەکاتێکدایە، هێشتا حکومەتی نوێ پێک نەهاتووە و عێراق یاسای بودجەی گشتی، بۆ ساڵی دارایی 2022 نی یە!\nهەربۆیە، بەهای دۆلار بۆ ئابوری عێراق، بووەتە مۆتەکەیەک لەبەردەم بوژانەوەو گەشەپێدانی کەرتەئابورییەکان وبارگرانی بەسەر تاک وخێزان وکۆمەڵگاوە…\nبوکێ لەگەڵ تۆمە، خەسو گوێت لێبێ. تێگەیشتنێک لەسەر جەنگی ئۆکرانیا.\nسەردەشت محەمەد: پەیامی بێکردار، ڕۆژی زمانی دایک وەک نموونە.


تکایە کاك مەسرور لەئێستادا سەردانی تورکیا مەکە\nلاپەرەکانی فەیسبووك پرە لەبابەتێك سەبارەت بەکەسێك بەناوی حەسەن خەیری. زۆر بەکورتی بابەتەکە بەم شێوەیە، هاوپەیمانانی سەرکەوتو لەجەنگی جیهانی یەکەم بەسەر ئیمپراتۆری عوسمانی دۆڕاو لەشەر لەبیری ئەوەدان دەولەتی کوردستان هاوشێوەی دەولەتی تورکیا، عیراق، ئوردن، سوریا...تاد دروست بکەن.\nئەم هەولە بەپێی بەندەکانی ئەو پەیمانامەیە بو کە لەشاری سیڤەری فەرنسی بەسەر ئیمپراتۆری عوسمانی فەرزکراوە کە تیادا هاتوە ئیمپراتۆری دۆڕاو دەبێت ڕازی بێت بەئۆتۆنۆمی بۆ کوردەکان، دروستکردنی دەولەتی یۆنان‌و سەربەخۆیی بۆ ئەرمەنیەکان. ئەم رووداوە لەسەروبەندی پەیمانامەی لۆزان بووە.\nکاتێك نوێنەری تورکەکان لەدانیشتنەکانی لۆزان بەم بابەتە دەزان بەپەلە دەکەونە خۆو هەوالەکە دەگەێنن بەئەتاتورك. ئەتاتورکیش حەسەن فەخریی لەدژ سەربەخۆیی کوردستان بەکاردێنێت بەمشێوەیە:\nکەمال ئەتاتورک سەرۆک کۆماری تورکیا بانگی حەسەن خەیریی، نوێنەری ئەوکاتەی شاری دەرسێم، دەکات‌و پێی ئەڵێت سبەینێ بەجلی کوردییەوە وەرە بۆ پەڕلەمان‌و لای ئاژانسە بیانییەکان بڵێ: ئێمەی کورد دەوڵەتی سەربەخۆمان ناوێت، دەمانەوێت لەگەڵ تورکی برامان بمێنینەوە.\nحەسەن فەخریش ئەم کارەی ئاتاتورك پێی دەسپێرێت دەکات‌و لەئەنجامدا هاوپەیمانان بریاردەدەن دەوڵەتێك بۆ کوردان پێویست نییە. دواتر کە حەسەن فەخری هەست بەو ناپاکیە گەوەرەیە دەکات لەنەتەوەکەی، خۆی نەعلەت لەخۆی دەکات بەشێوەیەك کە وەسیەت دەکات لەکاتی مردنی لەسەر ڕێگایەکی گشتی بینێژن بۆ ئەوەی هەرکەس بەم ناوەیە تێپەرێت سوکایەتی بەگۆڕەکەی بکات.\nدیارە لەکۆتایشدا ئاتورك حەسەن خه‌یریی لەسێدارە دەدات بەتاوانی خیانەتی گەوەرە لەنیشتمان چونکی بەجلی کوردی هاتۆتە پەرلەمان. تا ئێرە کورتەی بەسەرهاتی حەسەن خەیریە کە لەفەیسبوك بڵاوکراوەتەوە.\nهەواڵەکانی کوردستان باس لەوە دەکەن کە ئوردوگان بانگهێشتی مەسرور بارزانی دەکات بۆ تورکیا لەکاتێکدا کە نزیك بەهەموو دونیا دژی ئوردوگانە.\nتورکەکان بەمەبەستی سیاسی ئەو بانگهیشتنە لەئێستادا دەکەن. ئەوان لەئێستادا لەجیهان بەوە پێناسە دەکرێن کە لەهەولی پاکتاوی نه‌ژادی کورداندان. ئامادەبونی مەسرور بارزانی بیانو دەداتە دەست تورکان بۆ ئەوەی بەدونیا بڵێن ئێمە دژی کورد نیین، بەڵکۆ دژی یەپەگەین (YPG) لەڕۆژئاوا. ئەم بیانوە ئەگەر دەستەبەر بێت بۆ تورکەکان هاوشێوەی باسی ئامادەبونی حەسەن خەیریی لەپەرلەمانی تورکیایە، ئەم بابەتە رەنگە زۆر زەرەرمەند بیت بۆ دۆزی کورد بەگشتی و دۆزی ڕۆژئاواش بەتایبەتی.\nلەو کاتەی مەسرور بارزانی بۆتە سەرۆك وەزیرانی هەرێمی کوردستان هاوسەنگی بۆ سیاسەتی دەروەی هەرێمی کوردستان تارادەیەکی باش گێراوەتە. ئەو وەك هەرێمێك لەعیراق کاردەکات لەگەڵ هێشتنەوەی پەیوەندیەکی ئاسایی لەگەڵ تورکیا. هەروەها ئەو دژایەتیەی لەڕابردو دژی ڕۆژئاوای کوردستان هەبو ئێستا هەستی پێناکرێت. ئەمانە هەموی پۆزەتیڤن، هیوادارام بەسەردانێك بۆ لای ئوردوگان تێك نەچێت.\nبیانو یان خۆدزینەوە بۆ نەکردنی ئەم سەفەرەی تورکیا زۆرە. بۆ نمونە، هەرێمی کوردستان دەتوانێت وەلامی تورکیا بداتەوە کە بەپێی ئەو ئاڵوگۆرانەی ئەو دوایە لەپەیوەندی نێوان هەرێمی کوردستان‌و بەغدا رویداوە، مەسەلەکانی دەرەوە پەیوەندی بەحکومەتی عیراقەوە هەیە. ئەگەر هەر کارێکیان هەیە ئەوە بێگەێنن بەعیراق‌و پەیوەندیەکانی دەروەی عیراق لەدەسەلاتی ئێمە نییە...\nجێگای خۆیەتی ئەوە بەبیر هەموان بێنینەوە، کە ئۆردوگان بەچاوێکی دوژمنکارانە دەڕوانیتە هەمو کورد. بۆ نمونە، ئوردوگان لەڕابردو بەبەرێز مەسعود بارزانی دەوت تیررۆیست. فەرمون سەیری ئەم چاوپێکەوتنەی برێت ماکگورك بکەن کە لەنیۆرکەر بلاوکراوەتوەو چۆن ئوردگان بەبەرێز مەسعود بارزانی دەڵێت تیرۆریست‌و لەبریت ماکگۆرك دەپرسیت بۆچی لەگەڵ تیرۆیست هاوکاری دەکەن.\n"hes a terrorist, and why do you work with that terrorist?.\nڕەنگە ئێستاش هەروا بڵێت. من خۆم پێموایە مەسرور بارزانی ئەم سەردانە بۆ تورکیا لەئێستادا ناکات، هیوادارم نەیکات.\nپرۆفسۆری یاریدەدەر، زانکۆی لۆریە واترلو، کەنەدا


یاسا نوێیەکانی ڕووسیا بۆ دونیا – خاکی کوردیا\nو: پژواک کوکەبیان\nپەیوەندی ڕووسیا لەگەڵ ڕۆژئاوا(غەرب) تەواو بووە. جیابوونەوەیک که زۆر لە تەواوبوون نزیکه. لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا هەمان شتمان لە هەموو سەرکردە گەورەکانی ڕووسیا بیستووە، “ڕۆژئاوا ئێستا بە یاساکانی ئێمە دەبێت یاری بکات.”\nله خۆتان پرسیار بکەن، ئایا ڕووسیا چێک دەنووسێت کە نەیتوانیە نەختی بکات، بەڵام بە وتەی وەزیری دەرەوە سێرگی لاڤرۆڤ کە بە ڕاشکاوی [و شۆک] بە بی بی سی وتووە، “ئێمە گرنگی بە ڕوانینی ڕۆژئاوا نادەین.” ئەمە لەکاتێکدا وا لاڤرۆڤ هەمیشە بەئەدەب و بێژەرێکی دیپلۆمات لە کاتی مامەڵەکردن لەگەڵ میدیای ئەوروپادا بووە .\nبە چاوپێکەوتنەکەی لە بی بی سی، دوژمنایەتی ئاشکرای ئەو بەرامبەر نەک هەر هەست پێدەکرا، بەڵکو سەخت بوو لەگەڵیدا موناقەشە بکرێت. ئەو بەم شێوەیە بەدواداچوونی بۆ بابەتەکە کرد:\nلاڤرۆڤ وەڵامی دایەوە: “پێموانییە تەنانەت ئیتر مەودایک بۆ زمان و مانۆڕی دیپلۆمات [نێوانمان] مابێت”.\n“چونکە هەردوو [بۆریس] جۆنسۆن سەرۆکوەزیران و [لیز] وەزیری دەرەوە بە ئاشکرا دەڵێن: ’دەبێت به ڕووسیا شکست بێنین، دەبێت ڕووسیا بە چۆک بێنین. کەواتە بڕۆ، بیکە.”\nسەرکردایەتی ڕووسیا هەرگیز بەو شێوەیە بە ئاشکرا و بێباک قسەی نەکردووە. نزیکە وەک ئەوە وایە لاڤرۆڤ وەکوو کەناڵی کۆمیدی دێنیس میلەر بکات کە پێشتر دەیگوت “ئەگەر پێتوایه بۆقی (قورواق) دەی باز به و بفڕه.”\nبزانە بۆ کوێ دەتگەیەنێت.\nڕووسیا دەزانێت ڕۆژئاوای لەسەر پەتەکان داناوە. ئێمە پێویستمان بەو شتانە هەیە کە ڕووسیا بەرهەم دەهێنن و ئێستا بڕیاریانداوە بە پێ یاسای ڕووسەکان کە کێ چی بەدەست دەهێنێت و بە چ نرخێک (ڕووسیا نەوت، گەنم و زۆربەی کانزا خواردەمەنی لەدەست دایە). دەزانێت کە سەرکردەکانی ئەوروپا بە ئەژنۆلێداوی، بووکەڵەی دەستی کلاوس شواب(داڤۆس) بوونەوەتە.\nوە دەزانێت داڤۆس هیچ کاریگەری لەسەر کردارەکانی ڕووسیا نییه.\nئەمەش دەمباتە سەر ئەو لێدوانانەی کە لە سەرەوە لە پانێڵێکدا لە کۆڕبەندی وەبەرهێنانی ئابووری سان پترسبۆرگ، لەلایەن ئەلێکسی میلەر بەڕێوەبەری جێبەجێکاری کۆمپانیای گازپرۆمەوە، (SPEIF) قسەی کرد کە دۆخەکەی بە توندترین زمان دەرخست.\nئاماژەی بەوەشکردووە، “یاری بە بەهای فەرمی پارە کۆتایی هاتووە، بەو پێیەی ئەم سیستەمە ڕێگە نادات کۆنترۆڵی سەرچاوەی کاڵا بکرێت. …بەرهەمەکەمان هی ئێمەیە، یاساکانمانیش. ئێمە بەو یاسایانە یاری ناکەین کە دروستمان نەکردووە”.\nپێویستە قسەکانی میلەر وەک بەیاننامەیەکی بنەمایی لە هەموو کردەوەکانی ئێستای ڕووسیا بیری لێبکرێتەوە. ئەمە تەنها غازی سروشتی یان نەوت ناگرێتەوە. ئەمە هەموو شتێک لێئەگرێتەوە، هەموو مامەڵەکانی ڕووسیا لەگەڵ ڕۆژئاوا [و دونیای] دەرەوە بە مەرجەکانی ئەو دەبێت نەک ڕۆژئاوا.\nئەمە بە ڕوونی گەورەترین پەنجەی ناوەڕاستی(middle finger) جیۆپۆلیتیکە لە قۆناغی دوای جەنگی دووەمی جیهانیدا (کە ڕووسیا بە ڕۆژئاوا و غەرب نیشانی داوە).\nمیلەر بە ڕوونی یاساکان بۆ سیستەمێکی دراوی نوێ کە کاڵا-سەنتەری دادەنێت، سیستەمێک لەسەر بنەمای ئەوەی کە زۆڵتان پۆزاری کرێدیت سویس ناوی لێنا ‘پارەی دەرەوە outside money’ – کاڵا، زێڕ، تەنانەت بیتکۆین – نەک ئەو بەکارهێنانی خراپی ‘پارەی ناوەوە’ لەلایەن ڕۆژئاواوە. فیات یا هەمان پارەی ناوەوە کە لەسەر بنەمای قەرز – بۆ بەردەوامکردنی ڕەفتاری کۆنی کۆلۆنیالیزم کە کات و تەمەنی بەکارهێنانی تێپەڕیوە.\nمن لە بابەتێکمدا لە مانگی ئازاردا (مارچ) کێشەی بنەڕەتیم خستەڕوو دوای ئەوەی ڕووسیا بە ئارامی پارەی خۆی ڕوبڵی بە زێڕەوە بەستەوە.\nستانداردی ئەمڕۆی “پارەی ناوەوە” کە بە شێوەی ئاخاوتنی بە ستانداردی یەدەگی دۆلار ناسراوە، لە ڕاستیدا ئەوەیە کە من حەزم لێیە ناوی بنێم “کابوسی میڵتۆن فریدمان”.\nسیستمی پارەی غەرب و ڕۆژئاوا هیچی تر نییە، جگه لە کۆمەڵک بەرنامە و ئسکریپت بۆ ئاڵوگۆڕی پارەی بێبەهای لەسەر بنەمای قەرز (debt-based fiat money) کە بەردەوام یەکتر نزم و بەتاڵ دەکەنەوە وەکوو خواردنەوەی لێوان وپەرداخ مڵکشێکی یەکتر تا پەرداخ هەمووان بەتاڵ دەبێتەوە.\nمیلەر بە دڵنیاییەوە ئێستا وەکوو مڵکشێکی پڕە.\nئەم لێدوانانە دوای ئەوە هات کە گازپرۆم بە بیانووی چاککردنی تۆرباینەکانی غازی چاککراو کە لە کەنەدای فاشیست گیریان خواردبوو (بەهۆی سزاکانەوە نەتوانرا بنێردرێتەوە بۆ سیمێنس) و دەستی کرد بە کەمکردنەوەی ڕۆیشتنی غاز بۆ ئەوروپا لە ڕێگەی بۆری نۆردستریم 1.\nئێستا ئەڵمانیا و کەنەدا بۆوەرگرتنەوەی ئەم تۆرباینانە هەوڵ دەدەن بزانن چۆن گەمارۆکان دەور بدەن.\nلە هەمان کاتدا میلەر بەڵێنی غازی زیاتری بە چین دا (بە ڕێژەی ٦٧% لە ساڵێکدا تا مانگی ئایار زیادی کردووە) چونکە ڕووسیا ئارەزووی سەقامگیری وزە دەکات بۆ دۆستەکانی، لە کاتێکدا دوژمنەکانی با برسی بن.\nڕۆیتەرز لە ڕاپۆرتێکدا بڵاویکردەوە کە “ئەلێکسی میلەر بەڕێوەبەری جێبەجێکاری کۆمپانیاکە ڕۆژی پێنجشەممە ڕایگەیاند کە “گازپرۆمی ڕووسیا لە پێنج مانگی یەکەمی ئەمساڵدا بە ڕێژەی ٦٧% دابینکردنی غازی بۆ چین زیادکردووە.”\nهه‌روه‌ها ڕۆژی چوارشه‌ممه بوو كه ڤلادیمێر پوتین سه‌رۆكی ڕووسیا و شی جین پینگ سه‌رۆكی چین دووه‌مین په‌یوه‌ندی ته‌له‌فۆنییان له دوای ده‌ستپێكردنی شه‌ڕی ئۆكرانیا ئه‌نجامدا. بە پێ پەخشی دەوڵەتی CCTV،\nشی بە پوتینی وتووە کە چین “ئامادەیە بەردەوام بێت لە پێشکەشکردنی پشتگیری هاوبەش (بۆ ڕووسیا) سەبارەت بەو پرسانەی کە پەیوەندییان بە بەرژەوەندییە سەرەکییەکان و نیگەرانییە سەرەکییەکان، وەک سەروەری و ئاسایشەوە هەیە” وەک وەرگیراوە.\nهەموو کات خۆبەزلزانینی کۆمیسارەکانی یەکێتی ئەوروپا سەرسامم ئەکەن. هەمووی ئەم کەسانە وا شەڕ دژی ڕووسیا ڕادەگەیەنن و دواتر وەکوو کەسێک بێ‌خەبەر ، بە شۆکەوە ڕەفتار دەکەن (شۆک، دەڵێم!) کە ڕووسیا دواتر بەو شێوەیە مامەڵەیان لەگەڵ کردووە.\nهەمان ڕۆژ کە چوار ئەندامی کۆمیسیۆنی یەکێتی ئەوروپا – فەرەنسا، ئیتاڵیا، ئەڵمانیا و ڕۆمانیا – خێرا داواکاری ئەندامێتی ئۆکرانیان پەسەند دەکرد، ئیمانوێل ماکرۆنی فەرەنسا داوا لە سەرۆکی ئۆکرانیا دەکات ڤۆلۆدیمیر زێلێنسکی بچێتە سەر مێزی موزایەدە لەگەڵ ڕووسیا.\nتەنانەت ئەگەر زێلێنسکی ئەو پێشنیارانە پێشکەش بە ڕووسیا بکات، بە لەبەرچاوگرتنی لێدوانە ناخۆشە گشتیەکانی سەبارەت بەوەی کە مەرجەکانی چییە، ئەگەری ڕازی بوونی ڕووسیا بۆ گفتوگۆکان، هیچە.\nلەم خاڵەدا هیچی تر نابینم لەوەی کە ڕووسیا بەردەوام بێت لە وردکردنی سوپای ئۆکرانیا، چ خاکێک بگرێتە دەست و دواتر لە ڕێگەی هەڵبژاردنە ناوخۆییەکانەوە لەلایەن خاکی داگیرکراوەوە ڕازیان بکات بۆ ئەوەی یان ببێتە دەوڵەتی سەربەخۆ یان بەشێک لە ڕووسیا.\nپێدەچێت لەم خاڵەدا ئەم دووەمیان بێت چونکە ئێستا ڕووسیا پاسپۆرتی ڕووسی لەو ناوچانە دەردەکات کە لە ئۆکرانیا وەریانگرتووە، بێگومان یەکێتی ئەوروپا ڕەتیدەکاتەوە لەو پاسپۆرتانە ڕێز بگرێت و ڕووسیایش لە پاسپۆرت دەرکردن بەردەوام دەبێت تا چیتر کەس گرنگی نادات یەکێتی ئەوروپا چی دەڵێت.\nیاساکان کایە و حوکمی دونیا بە خێرایی لە گۆڕاندان. بە سەیرکردنی پێشەوە مەترسییەکی ڕاستەقینە هەیە کە ئەوەی ڕووسیا خستوویەتییە بواری جێبەجێکردنەوە، ببێتە هۆی شتێک کە کەس نایەوێت بیری لێبکاتەوە. بێگومان غەرب و ڕۆژئاوا یارمەتی دروستکردنی ئەم دۆخەی دا بە ناچارکردنی پوتین بۆ داگیرکردنی ئۆکرانیا،لە کۆتاییدا کێ تاوانبارە سەبارەت بەوەی کە ئەمە هەموومان بەرەو کوێ دەبات، ڕەنگە پرسیارێکی بێ قازانج بێت.\nبا هیوامان ئەوە بێت کە ئەو دەنگە دەنگانەی لە ڕۆژئاواوە دێن سەبارەت بە توند کردنی سزاکان لەسەر ڕووسیا کە زۆریش توند ڕۆیشتوون، و دەنگی نیۆکانە توندڕەوان ئەمریکا و بەریتانیا لەلایەن ئەو کەسانەوە وا پەنجەکانی نزیک لە کۆدەکانی بۆمبی ناوەکین، به جددی وەرنەگیرێن.\nئەگەر ئەوە بێت، ئەم یاسا نوێیانە دوای ئەوەی سنوورێکی زۆر دووبارە کێشراوەتەوە تەنها بە ناڕەزایی قبوڵ دەکرێن، هاوپەیمانی نوێ دروست دەبێت و نەزمێکی جیهانی جیاواز دائەمەزرێت.\nلەم بەیانییە، سەرۆک پوتین نەزمی جیهانی کۆنی بە مردوو ڕاگەیاند. وتارەکەی وا تەواو کرد کە تێیدا وردەکارییەکانی چۆنیەتی خۆکوشتنی ڕۆژئاوا بۆ ئەوەی لەگەڵ خواستەکانی جەماعەتی داڤۆس بگونجێت بەم لێدوانە یەکلاکەرەوەیەی خوارەوە خستەڕوو: ئاماژەی بەوەشکردووە،\n“ڕووسیا وەک وڵاتێکی خاوەن سەروەری بەهێز دەچێتە سەردەمی داهاتوو. بە دڵنیاییەوە ئەو دەرفەتە نوێیە زەبەلاحانە بەکاردەهێنین کە کات بۆمان دەکاتەوە. وە لەوەش بەهێزتر دەبین”.\nپوتین لێرەدا ڕاست دەکات. ڕووسیا ڕۆژ بە ڕۆژ بەهێزتر دەبێت. ڕۆژئاوا باشترین لێدانی خۆی لە وێرانکردنی ڕووسیادا گرت و ئەو شوێنەی [دیالۆگ لە گەڵ ڕووسیا] لەدەست دا. پوتین بە ڕوونی هۆکاری ڕاستەقینەی کێشەکانی ئەوروپا و ئەمریکای دەستنیشان کرد، ژێردەست‌بوونیان بۆ گرووپێک ئۆلیگارک کە پێیان وایە مافی حوکمڕانی جیهان هی ئەوانه.\nکاتێک شەڕ دەستی پێکرد لەسەر ئەوە نووسیم کە پێم وابوو مەبەستی پوتین چییە. پاشان قسە و باس بوو:\nڕووسیا لە دانوستانەکاندا لەسەر ئۆکرانیا هەموو کارتەکانی لە دەستدا بوو و ئێمە سیاسەتی سووکایەتی و پڕوپاگەندەی ئاماتۆریمان پەیڕەو کرد، ڕەتمان کردەوە باوەڕمان بەوە هەبێت کە ڕووسیا دوا هەڵوێستی خۆی نەخاتە ڕوو. ڕووسیا بە دانانی پێڵاو لەسەر زەوی، فڕۆکە لە ئاسمان و هەناردنی مووشەک بۆ سەری هەموو دامەزراوەیەکی سەربازی ئۆکرانیا لە سەرانسەری وڵاتەکەدا، ئارگیومێنتی ‘دەنگە ڕاستەقینەی’ی ئەمریکا و ئەوروپای خستە قازانجی خۆی. یارییەکە گۆڕاوە چونکە یاساکان گۆڕاون. چیتر گەمەی مریشکی لە قسەکان و ئاماژەدان فەزیلەت نییە.\nئەوە کاری ژیانی بووە کە ڕووسیا بکاتە دەوڵەتێکی ‘سەروەر’ ئازاد لە ڕۆژئاوا.\nلە ڕوانگەی ڕووسیاوە ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکەیان لە ئۆکرانیا جاڕنامەی سەربەخۆیی ئەوان بوو لە ‘فەرمانی بنەمادار بە یاسا’ کۆنەکانی سەردەمی دوای جەنگی دووەمی جیهانی. ڕەوا بێت یان نا، ئێستا لە سەردەمێکی نوێداین.\nئەمڕۆ ئەوە ڕاستییە. کاتێک پوتین هەنگاوەکەی خۆی خستە سەر ئۆکرانیا ئامانجی کۆتایی کۆتایی هاتنی ئەوە بوو کە ڕووسیا وەک یەکسانێک مامەڵەی لەگەڵ ڕۆژئاوا بکات و پێشەنگی وڵاتانی باشووری جیهان بکات لەو شتەی کە ناوی لێناوە “کۆێلەکراو”. هۆکاری ڕق لە پوتین ئەوەیە کە درک بەوە دەکات کە دوو جۆر وڵات هەیە، “سەروەر” و “کۆیله”.\nپرسیارەکە ئێستا ئەوەیە، چەند وڵات لەناو سەروەرەکاندا دەمێننەوە.\nچرا مشروطه بودن و مشروطه ماندن نظام پادشاهی در ایران نامحتمل است؟\nPrevious ئایا خەڵکی کوردستان، لەبەر هەژاری و برسیەتی، واز لە سەربەخۆیی دێنێت؟\nNext چۆن چاپی پارە ئەرجەنتین وێران کرد و دەتوانێت ئەوانی دیکە لەناو ببات


له‌شـكری ئه‌مریكی ده‌ڵێت ئێران كۆمه‌كی گروپه یاخیبووه‌كانی ناو عێراق ده‌كات\nله‌شـكری ئه‌مریكی به به‌ڵـگه ده‌یسه‌لمێنێت كه ئیتلاعاتی ئێرانی به هه‌ردوو یاخیبووانی سوننی و شیعه له عێراق چه‌ك و ته‌قه‌مه‌نی ده‌دات و مه‌شـقیان پـێده‌كات.\nگوته‌بێژی له‌شـكری ئه‌مریكی له عێراق ژه‌نه‌ڕاڵ ولیه‌م كاڵدوێـڵ له ڕاگه‌یاندنێـكدا ڕۆژی چوارشه‌ممه له به‌غدا كۆمه‌ڵـێـك چه‌كی نیشـاندا و گوتی ئه‌مانه له ئێرانه‌وه هاتووه.\nژه‌نه‌ڕاڵ ولیه‌م كاڵدوێـڵ گوتیشی له ڕێـگه‌ی ئه‌و چاوپـێـكه‌وتنانه‌ی كه له‌گه‌ڵ یاخیبووه ده‌سـتگیركراوه‌كاندا ئه‌نجامدراوه ئاشـكرا بووه كه ئێران مه‌شق به شه‌ڕكه‌ره عێراقیـیه‌كان ده‌كات كه چۆن بۆمبی لاڕێی به‌هێزی جۆری EFP ببه‌سـتن و بیته‌قێنـنه‌وه.\nبۆمبی جۆری Explosively Formed Penetrator ئه‌گه‌ری ئه‌وه‌ی هه‌یه زرێپـۆش كون بكات.\nله لایه‌كی تره‌وه له‌شـكری ئه‌مریكی هه‌ر ڕۆژی چوارشه‌ممه ڕایگه‌یاند كه‌وا 2 سه‌ربازی تری ئه‌مریكی له به‌غدا كوژراون.\nده‌سه‌ڵاتدارانی عێراقیش ده‌ڵێن به درێژایی ڕۆژی سێشه‌ممه شه‌ڕ و پـێـكدادانێـكی سه‌خت له گه‌ڕه‌كی فه‌ضڵی شـاری به‌غدا له نێوان هێزه‌كانی ئه‌مریكا و عێراق له دژی یاخیبووانی سوننی ڕوویداوه، وه له ئاكامدا 20 چه‌كدار كوژراون. له‌شـكری ئه‌مریكیش ده‌ڵێت 16 سه‌ربازی ئه‌مریكی له‌و شه‌ڕه‌دا به سوكی بریندار بوون.\nله به‌ره‌ی سـیاسـیشه‌وه، ڕه‌وتی مه‌لای توندڕه‌وی شیعه موقته‌دا ئه‌لسه‌در له‌سه‌ر ڕه‌تكردنه‌وه‌ی نوری ئه‌لمالكی بۆ دانانی خشـته‌یه‌كی كاتی بۆ كشـانه‌وه‌ی هێزه‌كانی ئه‌مریكا له عێراق هه‌ڕه‌شه‌ی كشـانه‌وه‌ی خۆیان له حكومه‌ت ده‌كه‌ن.


(leukemia) شێرپەنجەی خوێن\nشێرپەنجەی خوێن چی یە ؟\nشێرپەنجەی خوێن بریتی یە لە درووست بونی شێرپەنجە لەوخانانەی کە خوێن درووست دەکەن .\nبەشێوەیەکی ئاسایی ھەموو خانەکانی خوێن ( خرۆکە سوورەکان , خرۆکە سپیەکان ,پەڕەکەکانی خوێن ) لە مۆخی ئێسکەوە درووست دەبن ,ھەموو خانەیەکی خوێن دوای تەواوبوونی تەمەنی خۆی تێک دەشکێت و دەفەوتێت . .\nبەڵام لەو کەسانەی کە دووچاری شێرپەنجەی خوێن دەبن پرۆسەکە بەم شێوەیەی لێ دێت\nمۆخی ئیٍَسک خانە و خرۆکەی نائاسایی درووست دەکات , ئەم خانانەش بریتین لە خانەی شێرپەنجەیی.\nئەم خانە شێرپەنجەییانە سیفەتێکی نەخوازراویان ھەیە ئەویش ئەوەیە کە تێک ناشکێن و نافەوتێن و بڵاو دەبنەوە بەناو خانە ئاسییەکانی تری خوێن و دەبنە کۆسپ لەبەردەم ئیشی خرۆکە ئاساییەکانی خوێن .\nلەساڵی ٢٠٠٠ دا ٢٥٦٠٠٠ کەس تووشی شێرپەنجەی خوێن بوون کە ٢٠٩٠٠٠ کەسیان مردن بەھۆی ئەو نەخۆشیەوە .\nتەنھا لە ساڵی ٢٠٠٨ لە ئەمریکا ٤٤,٢٧٠ حاڵەت دەستنیشان کرا.\nکوڕ زیاتر تووشی ئەم نەخۆشیە دەبێت بەراورد بە کچ.\nRudolf Virchow and John Hughes Bennett\nئەو دوو زانایە لەساڵی ١٨٤٥ نەخۆشی شێرپەنجەی خوێنیان دۆزیەوە .\nEmil J. Freireich Jr. and Emil Frei III\nئەو دوو زانایە لەساڵی ١٩٦٢ چارەسەری کیمیاویان بەکارھێنا بۆ چارەسەری نەخۆشی شێرپەنجەی خوێن وە سەرکەوتوبون لە کارەکەیان.\nجۆرەکانی شێرپەنجەی خوێن:\nشێرپەنجەی خوێن بەگوێرەی ئەوەی کامیان زووتر و خێراتر گەشەدەکات و خراپتر دەبێت دابەش دەکرێت .\nئەویش یا درێژ خایەنە ( کەلەسەرخۆ گەشەدەکات و خراپ دەبێت ), یا کورت خایەن ( کەبەخێرایی گەشەدەکات و خراپ دەبێت )\nھەروەھا شێرپەنجەی خوێن دابەش دەکرێت بە گوێرەی جۆری ئەو خانە خرۆکە سپیەی کە شێرپەنجەکەی لێدرووست دەبێت , لە (خانە ی لیمفی خوێن یان لە مایلۆید سێڵ)ەوە درووست دەبێت .\n١- Chronic lymphocytic leukemia (CLL):\nکاردەکاتە سەر لیمفە خانەکان و بەھێواشی گەشەدەکات, ھەموو ساڵێک ١٥٠٠٠ کەس تووشی ئەم جۆرە لە شێرپەنجەی خوێن دەبن.ئەوکسانەی تووشی ئەم جۆرە لە شێرپەنجەی خوێن دەبن تەمەنیان لەسەرووی ٥٥ ساڵەوەیە . ھەرگیز لە منداڵدا ڕوونادات.\n٢- Chronic myeloid leukemia (CML):\nکاردەکاتە سەرمایلۆید سێڵەکان و بەھێواشی گەشەدەکات, ھەموو ساڵێک ٥٠٠٠ کەس تووشی ئەم جۆرە لە شێرپەنجەی خوێن دەبن. ئەم جۆرە لە شێرپەنجەی خوێن لەکەسانی پێگەیشتوو لەتەمەن دا ڕوودەدات .\n٣- Acute lymphocytic (lymphoblastic) leukemia (ALL):\nکاردەکاتە سەر لیمفە خانەکان و بەخێرایی گەشەدەکات, ھەموو ساڵێک ٥٠٠٠ کەس تووشی ئەم جۆرە لە شێرپەنجەی خوێن دەبن. ئەم جۆرە لە شێرپەنجەی خوێن بەشێوەیەکی سەرەکی لەمنداڵدا ڕوودەدات .لە گەورەشدا ڕوودەدات.\n٤- Acute myeloid leukemia (AML):\nکاردەکاتە سەر مایلۆید سێڵەکان بەخێرایی گەشەدەکات, ھەموو ساڵێک ١٣٠٠٠ کەس تووشی ئەم جۆرە لە شێرپەنجەی خوێن دەبن. ئەم جۆرە لە شێرپەنجەی خوێن لە منداڵ و گەورەشدا ڕوودەدات\nجۆرێکی دەگمەنە لە شێرپەنجەی خوێن کەبە ھێواشی گەشەدەکات .\nئەو ھۆکارانە چین کەدەبنە ھۆی درووست بوونی شێرپەنجەی خوێن ؟\nلەڕاستیدا تائێستا بەتەواوی نەزانراوە ھۆکاری سەرەکی تووشبوون بە شێرپەنجەی خوێن چی یە؟ وەنەشزانراوە بۆچی ھەندێک کەس تووشی شێرپەنجەی خوێن دەبن و ھەندێکی تر تووش نابن .بەڵام ھەندێک ھۆکاری مەترسیدار ھەیە کەئەگەری تووشبوون بە شێرپەنجەی خوێن زیاتر دەکات . ئەم ھۆکارانەش لە جۆرێکەوە بۆ جۆرێکی تری شێرپەنجەی خوێن دەگۆڕێت .\nRisk Factors ھۆکارە مەترسیدارەکان/\n١- تیشکدان " ئەوکەسانەی بەر تیشک دەکەون ئەگەری تووشبوونیان بە شێرپەنجەی خوێن زیاترە.\n-وەکو ئەوانەی کە بەر بۆمبی ئەتۆمی دەکەون کە بڕێکی زۆر تیشکی لێ دەردەچێت بۆ نمونە ئەوەی لەیابان ڕوویدا لە جەنگی دووەمی جیھانیدا .ئەوکەسانەی بەرتیشکی بۆمبی ئەتۆمی دەکەون ئەگەری تووشبوونیان بە شێرپەنجەی خوێن زیاترە بەتایبەتی ئەگەر لەمنداڵیدا بەریان بکەوێت.\n- ھەروەھا ئەوتیشکەی کە بۆ چارەسەرکردنی نەخۆشی شێرپەنجە بەکاردێت ئەگەری تووش بون بە شێرپەنجەی خوێن زیاددەکات .\n-تیشکی ئێکس ڕەی/ x ray\nلێکۆڵینەوە تازەکان دەریانخستووە گرتنی ئەشیعەی بەشەکانی لەش وەکو ئەشیعەی سنگ و شوێنەکانی تر ئەگەری تووش بوون بە شێرپەنجەی خوێن زیاتر دەکات .بەتایبەتی ئەگەر زۆر بەکاربێت.\nئەو کەسانەی جگەرە دەکێشن ئەگەری تووشبوونیان بە شێرپەنجەی خوێن زیاتر دەبێت .\n٣- بەنزین /\nئەو کەسانەی ئیشی بەنزین دەکەن ئەگەری تووشبوونیان بە شێرپەنجەی خوێن زیاتر دەبێت .\n٤- چارەسەری کیمیاوی /\nئەو کەسانەی کە چارەسەری کیمیاوی وەردەگرن بۆ نەخۆشی شێرپەنجە ئەگەری تووشبوونیان بە شێرپەنجەی خوێن زیاتر دەبێت .\n٥-مەغۆلی / down syndrome\nئەو کەسانەی کە مەغۆلیان ھەیە ئەگەری تووشبوونیان بە شێرپەنجەی خوێن زیاتر دەبێت .\n٦- ئەوکەسانە کە لەخێزانەکەیاندا کەسێک ھەیە دووچاری شێرپەنجەی خوێن بووە ,ئەگەری تووشبوونیان زیاترە.\nبوونی یەکێک یان زیاتر لەو ھۆکارانە مانای ئەوەنییە کەئەوکەسە تووشی شێرپەنجەی خوێن دەبێت بەڵام ئەوانە ھۆکاری مەترسیدار و یاریدەدەرن.\nکەسی واھەیە ئەو ھۆکارانەشی تیایە و تووشی شێرپەنجەکەش نابێت.\nنیشانەکانی تووشبوون بە شێرپەنجەی خوێن/\nخانەی شێرپەنجەیی لە خوێندا ھەروەکو ھەرخانەیەکی تری ئاسایی خوێن دەتوانێت ھاتوچۆ بکات بە ھەموو شانە و خانەکانی لەشدا.نیشانەکانی نەخۆشیەکە پەیوەندی ھەیە بە ژمارەی ئەو خانە شێرپەنجەییانەوە .\nئەوکەسانەی نەخۆشی شێرپەنجەی خوێنی درێژخایەنیان ھەیە لەوانەیە ھیچ نیشانەیەکی نەخۆشیەکەیان تێدا دەرنەکەوێت بەڵام پزیشکەکە لەکاتی پشکنینی ڕۆتینی دەیدۆزێتەوە.\nبەڵام ئەو کەسانەی نەخۆشی شێرپەنجەی خوێنی کورت خایەنیان ھەیە عادەتەن دەچن بۆلای پزیشک لەبەرئەوەی ھەست بەنەخۆشی دەکەن ,ئەگەر مێشک تووش بوبو ئەوا نەخۆشەکە ئەم نیشانانەی دەبێت / سەریەشە ,ڕشانەوە ,توانای ماسولکەکانی لەدەست دەدات ,پەرکەم.\nھەروەھا شێرپەنجەی خوێن کاردەکاتە سەر ئەندامەکانی تری وەک / کۆئەندامی ھەرس , گورچیلەکان , کۆئەندامی ھەناسە , دڵ.\nلەبڵاوترین نیشانەکانی شێرپەنجەی خوێن بریتیە لە/\n١-ئاوسان و گەورەبوونی لیمفە خانەکان بەتایبەتی لە مل و بنباڵ بێ بوونی ئازار .\n٢-بوونی تا و ئارەقکردەنەوە لەشەودا .\n٣-زوو زوو تووشی ئیلتیھابات ( سۆ) دەبن .\n٤-ھەست کردن بە ھیلاکی و لاوازی .\n٥-خوێن بەربوون بەئاسانی وەک خوێن بەربوون لە پووک ,دەرکوتنی پەڵەی سوور لەژێر پێست .\n٦- ئازار و نارەحەتی و ئاوسان لە ناو سک ( ئاوسانی سپڵ و جگەر)\n٧- دابەزینی لە پڕی کێشی لەش بێ بوونی ھۆکارێکی دیاریکراو .\n٨-بوونی ئازار لە ئێسک وجومگەکانی لەشدا .\nتێبینی / ئەم نیشانانەی باسمان کردن مەرج نییە تەنھا لەشێرپەنجەی خوێندا ھەبن بەڵکولەچەندین نەخۆشی تری لەشدا ڕوودەدەن , تەنھا پزیشک دەتوانێت دڵنیات بکات .\nدەست نیشان کردنی نەخۆشی شێرپەنجەی خوێن/\nھەندێک جار پزیشک نەخۆشی شێرپەنجەی خوێن لەکاتی پشکنینی ڕۆتین بۆ نەخۆشەکە دەیدۆزێتەوە.\nھەرکاتێک نەخۆش ھەستی کرد یەکێک لەو نیشانانەی سەرەوەی تێدایە ئەوا پێویست بە زووترین کات سەردانی پزیشکی تایبەت بکات بۆ دڵنیابوون .\nڕێگاکانی دەست نیشان کردنی نەخۆشی شێرپەنجەی خوێن/\n١- پشکنینی سەرەتایی/\nلەم پشکنینەدا پزیشکەکە دەگەڕێت بەدوای گەورەبوونی لیمفەکان و سپڵ و جگەر .\n٢- پشکنینی خوێن /\ncomplete blood count ( CBC ):\nبۆ زانینی ژمارەی خرۆکە سپیەکان, خرۆکە سوورەکان , پەرەکانی خوێن .\nلە شێرپەنجەی خوێندا ژمارەی خرۆکە سپیەکان زۆر زۆر زیاد دەکات بەڵام ژمارەی خرۆکە سوورەکان و پەرەکانی خوێن کەم دەکات .\n٣- بایۆپسی /\nبایۆپسی / بریتییە لەوەرگرتنی پارچەیەک لەلەشی زیندوو بۆ دیاریکردنی جۆری نەخۆشی.\nلەم تێستەدا پزیشکەکە پارچەیەک شانە لە مۆخی ئێسک لە ئێسکی حەوز یان ھەر ئێسکێکی تر وەردەگرێت ( بەنجی مەوزوعی بۆ ئەو ناوچەیە دەکرێت کە پارچەکەی لێوەردەگرین بۆ ئەوەی ئازاری نەبێت ) پاشان پارچەکە دەنێرین بۆ پزیشکی شانەزان (پاسۆلۆجیست) بۆ دیاریکردنی جۆری شێرپەنجەکە . ( ئەم ڕێگەیە ڕێگەیەکە زۆر دەقیقە لە دیاریکردن شێرپەنجە)\n٤- گرتنی تیشکی ئێکسی سنگ /\nکەتێیدا ئاوسانی لیمفەکان دەردەخات .\nلەم تێستەدا پزیشکی شانەزان (پاسۆلۆجیست) لەو پارچەیەی بۆی نێردراوە بۆ پشکنین کە لە مۆخی ئێسک وەرگیراوە , لەو پارچەیەدا دەگەڕێت بۆ بوونی کرۆمۆسۆمی نائاسایی کەلەھەندێک جۆری شێرپەنجەی خوێندا ھەیە . بۆ نمونە بوونی کرۆمۆسۆمی فیلادیلفیا لە شێرپەنجەی خوێنی جۆری CML\nلەم ڕێگەیەوە پزیشک دوای پێدانی بەنجی مەوزوعی لە پشتی نەخۆشەکەو دەرزیەکی باریکی درێژ بەکاردێنێت بۆ وەرگرتنی شلەی CSF لە بڕبڕەی پشت دەینێرێت بۆ پزیشکی شانەزان (پاسۆلۆجیست)\nبۆ دیاریکردنی خانەی شێرپەنجەیی لەو شلەیەدا .\nچارەسەری شێرپەنجەی خوێن :\nچارەسەری شێرپەنجەی خوێن بەگوێرەی قۆناغی شێرپەنجەکەو جۆرەکەی دەگۆڕێت ھەروەھا بە گوێرەی تەمەنی نەخۆشەکە و بوونی خانەی شێرپەنجە لە شلەی CSF\nمەرج نییە کە جۆرێک چارەسەر بۆ کەسێک باشبێت ئیتر بۆ کەسێکی تریش باش بێت , واتە جۆری چارەسەرەکە بەگوێرەی جۆری شێرپەنجەکە دەگۆڕێت , ئەم جۆرە چارەسەرانەمان ھەیە :\n١- چارەسەری بەتیشک .\n٢- چارەسەر بایۆلۆجی .\n٣- چارەسەری کیمیاوی .\n٤- نەشتەرگەری یان لابردنی سپڵ لەکاتی ئاوسانی .\n٥- زەرعی ( چاندنی ) مۆخ .\nلەوانەیە کەسی تووش بوو یەکێک یان زیاتر لەو چارەسەرانەی بۆ بکرێت.\nچارەسەر بە نەشتەرگەری و تیشک شێرپەنجەکە لادەبات لەشوێنی خۆی .\nبەڵام چارەسەر بە کیمیاوی و ھۆرمۆن بەھۆی دەرمانەوەیە کە دەکرێتە ناو سوڕی خوێنەوە و بەو شێوەیە چارەسەری شێرپەنجەکە دەکات.\nچارەسەرکردنی شێرپەنجەی خوێن کاری یەک پسپۆڕ نییە بەڵکو کاری کۆمەڵێک پسپۆڕە وەک(پسپۆڕی شێرپەنجە , پسپۆڕی چارەسەری تیشک, پسپۆڕی نەشتەرگەری , پسپۆڕی دەروونی )\nتێبینی: لەکاتی چارەسەری کیمیاویدا نەخۆشەکە پێویستی بە چارەسەری یارمەتیدەر ( ئازار شکێن و ئەنتیبایۆتیک ) ھەیە و پێی دەدرێت.\n4790 جار خوێندراوه‌ته‌وه


یوتیوب بۆ قوتابخانەکان کرایەوە | kurditgroup\nیوتیوب بۆ قوتابخانەکان کرایەوە\nگەورە ماڵپەڕی ڤیدیۆیی یوتیوبی کە ئێستا گووگڵ خاوەنیەتی، پرۆژەیەکی تایبەتی بۆ قوتابیان و وانەی خوێندنیان بە ناوی "یوتیوب بۆ قوتابخانەکان"ی دەست پێکرد. هەروەها پورتاڵێکیش بە ناوی "یوتیوب بۆ مامۆستایان" بۆ پێداویستییەکانی مامۆستایان بە شێوەی سەرهێڵ، پێشکەش بە مامۆستاکان دەکا.\nرەنگە هۆکاری ئەم پرۆژەیە ئەوە بێ کە خەڵکێکی زۆر سکاڵایان دەبردە بەر یوتیوب کە گوایە زۆر لە ڤیدیۆکانیان بۆ ئەوە نابێ منداڵان سەیریان بکەن. هەربۆیە بڕیار دراوە کە یوتیوبێکی تایبەتی بۆ منداڵان و قوتابیان بکرێتەوە.\nگووگڵ بەوە هیوادارە کە ئەم لاپەڕە نوێیەی تایبەت بە منداڵان بتوانێ سەرنجی قوتابخانەکان بۆ لای خۆی رابکێشێ. لە زۆربەی قوتابخانەکانی ئامریکا و ئەوروپادا، ناکرێ لە کومپیۆتەرەکانی کلاسەکانەوە بڕۆنە نێو یوتیوب. بەڵام ئەم خەزمەتگوزارییە نوێیە ئەو هەل و دەرفەتە بۆ تۆڕی قوتابخانەکان دەڕەخسێنێ کە قوتابیان تەنیا بڕٶنە نێو "یوتیوب بۆ قوتابخانەکان"...\n1 / Asozalmi\nسپاس بۆ تۆ کاکە ئاسۆ گیان. راستەکەت دەوێ من هەموو هەواڵەکەم وەرنەگێڕاوە. ئەوەی کە تۆزێک گرینگی هەیە، ئەوە بوو کە گوایە لەو بەشەیدا کە بۆ قوتابییەکان ئامادە دەکرێ، ئەو ڤیدیۆیانەی کە بۆ منداڵان نابن، بسڕێنەوە. لە بەشی مامۆستایانیشدا، ئەوە ڤیدییانەی کە مامۆستاکان پێیان باشن، پێشنیار دەکەن و پاشان یوتیوب لە بەشی قوتابخانەدا بۆیان دادەنێ.\n3 / Dlovansoftware\nدەستی خۆشت خۆش بێ دلۆڤان. بژیت


سیاسەتی کوردی لە نێوان شاخ و شاردا |\nHome بیروڕا سیاسەتی کوردی لە نێوان شاخ و شاردا\non: تشرینی دووه‌م 02, 2019 In: بیروڕا, ناوخۆیی\nلە سەرەتای نەوەدەکان گفتوگۆیەکی هاکەزایی هەبوو لە سەر شاخ و شار، بەڵام لە بەر لاوازیی دونیای ڕۆشنبیریی کوردی هیچی ئەوتۆی لێ بەرهەم نەهات. سیاسەتی شاخ خەسڵەت و ئاگایی و ڕەفتار و مامەڵە و ئەکتەری جیاوازی هەیە لە سیاسەتی شار. بەڵام لە هەمان کاتدا بۆ ماوەیەک، یان ڕەنگە هەتا ئێستاش، پرسی ئەوە لە ئارادا بوو کە ئایا ئێمە شارمان هەیە؟ ئەم پرسیارەش وەک زۆر پرسیاری تری جددی هێندەی لێ بەرهەم نەهات لەبەر نەبوونی هیچ ڕۆشنبیرێکی قووڵ و تایبەتمەند لە دونیای کوردیدا.\nلە ئەدەبیاتی گەشە، یان ئەدەبیاتی دونیای سێ بە تایبەتی دیاردەی گواستنەوە لە گوندەوە بۆ شار دیاردەیەکی جێگەی بایەخە، لە هەر جێگەیەک بە هۆکاری جیاواز، بەڵام ئەمەش لای ئێمە جێگەی پرس نەبووە هەتا ئیستا. ئەمە لە کاتێکدایە کە زانکۆکانی کوردستان ساڵانە بە تەن خوێندکار لە بواری زانستە مرۆییەکانی وەک جوگرافیا، مێژوو، سیاسەت، کۆمەڵناسی، ئابووری، هەڵدەڕژێنن.\nمن لێرەدا دەمەوێت ختووکەی ئەم بابەتە بدەم کە ئێجگار بەرفراوانە و پێویستی بە لێکۆڵینەوەی مەیدانی هەیە. گریمانەکەی من ئەمەیە، کۆمەڵگەی کوردی، هەروەها کۆمەڵگەی عێراقی بە گشتی، زیاتر لە ٧٠٪یان شارنشینە، ئەم وەرچەرخانە خێرایە، هەموو شتێک لە دونیای ئێمەدا دەگۆڕێت، بەڵام ئێمە هەست بە ئەم گۆڕانکارییە ناکەین. من لێرەدا تەنها ڕووناکییەکی کز دەخەمە سەر ڕەفتاری سیاسی.\nلە ڕۆژانی ڕابردوودا جەنەڕال مەزڵوم لە گۆڤاری فۆرین پۆلەسی بابەتێکی نووسی لە سەر بژاردەکانی. ئەو هەرچەند بژاردەی ئاسانی نەبوو، بەڵام ناچاربوو کە خەڵک هەڵبژێرێت. ئەم ناونیشانە دەربڕی سیاسەتی شارە، جیاواز لە سیاسەتی شاخ. سیاسەتی شار، بە مانای ناچاربوون بە بەرپرسیارێتیی دێت بەرامبەر دانیشتوان، بەرامبەر خەڵکی ناو شار. ئەمە لە سیاسەتی شاخدا بەو جۆرە نییە. سیاسەتی شاخ بەرپرسیارێتیی تیادا نییە بەرامبەر خەڵك و دانیشتوان و شار. بەڵام ئەمە تەنها لە کاتی جەنگ و مەترسیدا نییە، سیاسەتی شار، ئەگەر لە کاتی شەڕدا ئەولەویەتی پاراستن و بەرگرییە، ئەوا لە ساتەوەختی ئاشتیدا بگرە زۆر سەختترە.\nسیاسەت لە شاردا یانی حکومداری بە مانا فراوانەکەی. حکومداری یانی هێنانەئارای کۆمەڵێک میکانیزم کە ئەندامانی کۆمەڵگە بە جۆرێکی وەها هەڵبسوڕێن کە بتوانن دەستیان بگاتە داهات و سامانەکان هەتا بتوانن پێداویستییەکانی خۆیان دابین بکەن. ئەمە لە میکانیزمی سوڕانەوەدا دەیبینین. سوڕانەوەی پارە، خۆراک، شمەک، هەروەها چێژ و پێداویستییەکان. درککردن بە ئەمە و هەوڵدان بۆ دەستەبەرکردنی کرۆکی هونەری حکومدارییە. هیچ کام لەمانە لە شاخدا بوونیان نییە. لە شاخ ئەوەند بەسە قارەمان بیت، ئیتر هەموو شتەکانی تر ڕێچکەی خۆیان دەگرن. لە شار قارەمان درووست نابێت، چونکە سەردەمی قارەمانبوون تێپەڕیوە. ڕەنگە لە میانەی لاوازیی دیموکراسی و لاوازیی ئاگایی و ناپەرپرسیارێتیی خەڵکدا قارەمان درووست بێت بە تایبەتی لە کایەی شەڕ و پۆپۆلیزمدا، بەڵام هەموو پاڵەوانی کاغەزی و شاشەیین.\nئەم هەویرە ئاو زۆر زۆر دەکێشێت، بۆیە لە خوارەوە کۆمەڵێک سەرەقەڵەم ئاماژە پێ ئەدەم و هەڵی ئەگرم بۆ ئەوەی بڕێک زیاتر بترشێت.\nیەکەم، شار و شەڕ پێکەوە نایانکرێت. کورد هێشتا نەیتوانیوە شەڕەکانی شاخ تێپەڕێنێت، بۆیە شارەکانی هەڵدەئاوسێن بەڵام گەشە ناکەن. شار بە سروشت کراوەیی و پەیوەندی و پەیوەستی و جوڵە و پێداویستی بەرهەم دەهێنێت. بەڵام شاری ژێر خێوی شەڕ ئەمانەی تیایدا چرۆ ناکات.\nدووەم، شار ناوەندێکە، بۆ ئەوەی بژی، هەمیشە پێویستی بە بەهرەی نوێ و وزەی نوێ و نوێبوونەوەیە. سەیر نییە کە شاری مۆدرێن لە سایەی بۆرژوازی و سەرمایەداریدا گەشە دەکات. چۆن شار دەبێت بە ناوەند؟ شار کاتێک دەبێت بە ناوەند کە بنەما و ژێرخانەکانی تیادا بێت بۆ ئەوەی بەهرە و هونەری خەڵکانی بەهرەمەند و هونەرمەند بە مانا بەرفراوانەکەی بەرجەستە بکات.\nسێیەم، شار دژ بە قۆرغکاری یان مۆنۆپۆلە. ئەگەر لە جێگەیەکدا کە ئازادی نەبوو گەشە و داهێنان و نوێبوونەوە و بیرکردنەوە نابێت. لە جێگەیەکی وەهادا ناتوانرێت باس لە شاری سەردەمییانە بکرێت. دەکرێت ئۆردووگایەکی گەورە بێت.\nدیارە بێگومان گەشە و دیموکراسی و بوونی تەکنەلۆجیا و زانیاری، زیادبوونی دیموگرافیا، شلبوونەوەی دونیا، زۆر هۆکاری تر، وەها دەکەن کە شار وەک شاری جاران نەبێت. بە شاربوونی کوردستان لە ئاستی بەرهەمهێنانەوەی کۆمەڵگەی ئێمەدا ڕۆڵی سەرەکیی دەبێت کاتێک زۆربەی داهات لە شارە، بە تایبەتی شارە گەورەکان. ئەمە دەرئەنجامی کۆمەڵێک هۆکارە، نەوت، نیولیبرالیزم، بەرخۆری، نەخۆشیی هۆڵەندی و زۆر هۆکاری تر.\nلێکه‌وته‌کانی هێرشی سه‌ر ڕۆژئاوا


فه‌یله‌سوف چۆمسکی : ناردنی پێشمه‌رگه بۆ کۆبانی سیاسه‌تێکی قێزه‌ونه . – WTARIKURD\nفه‌یله‌سوف چۆمسکی : ناردنی پێشمه‌رگه بۆ کۆبانی سیاسه‌تێکی قێزه‌ونه .\nیه‌که‌مین کۆنگره‌ی هاوبه‌شی زانکۆکان بۆ زمانی ئینگلیزی ، وێژه و زمانناسی له‌لایه‌ن زانکۆی سوله‌یمان ده‌میرێڵ له شاری ئیسپارتای تورکیا سازکرا .\nکۆنگره‌که له 21 و 22 – 10 – 2014 ئه‌نجامدرا .\nفەیلەسوف و زمانناسی ناوداری جیهان، نوام چۆمسکی ده‌بوو له هۆڵی کۆنگره‌که ئاماده‌بووایه و به‌شداری بکردایه به‌ڵام به‌هۆی کێشه‌ی ته‌ندروستی نه‌یتوانی بچێته ئه‌وێی و له‌ڕێی ته‌له‌کۆنفرانسێک به‌شداری کۆنگره‌که‌ی کرد و به‌رنامه‌ی خۆی پێشکه‌ش کرد و پاشانیش وڵامی پرسیاری خوێندکار و ئه‌کادیمسیانانی دایه‌وه .\nله‌سه‌ر مه‌سه‌لی کۆبانی و گۆڕانکاری له‌سیاسه‌تی حکومه‌ت به مۆڵه‌تداینی تورکیا به پێشمه‌رگه تا بچێه ڕۆژئاوای کوردستان، پرسیار له چۆمسکی کرا و ناوبراویش وڵامی دانه‌وه .\nله‌وباره‌یه‌وه چۆمسکی یه‌په‌گه و کوردانی کۆبانی وه‌ک ئۆپۆزسیۆنی تورکیا و پێشمه‌رگه‌شی وه‌ک هاوپه‌یمانی تورکیا پێناسه‌کرد و له‌و ڕه‌وه ئاماژه‌ی به‌وه‌کرد که تورکیا هیچ گۆڕانکاریه‌کی له سیاسه‌تی پێشوویدا نه‌کردوه .\nسه‌باره‌ت به چوونی پێشمه‌رگه بۆ کۆبانی له‌خاکی تورکیاوه بۆ کۆبانی چۆمسکی وتی، ” تورکیا ده‌یه‌وێت هاوپه‌یمانه‌کانی خۆی (پێشمه‌رگه)، له هه‌رێمه‌کانی په‌یه‌ده جێگیریان بکات، به‌وه‌شدا ده‌رده‌که‌وێت که تا ئێستا تورکیا سیاسه‌تی خۆی نه‌گۆڕیه‌وه “.\nچۆمسکی وتی ” سیاسه‌تی تورکیا هه‌ر له ڕابردوو تا ئێستا به‌رامبه‌ر کورد نه‌رێنی بووه، ناردنی پێشمه‌رگه‌ش بۆ کۆبانی سیاسه‌تێکی قێزه‌ونه ، من هیوادارم له‌سیستمی نوێی جیهاندا تورکیا به‌رده‌وام نه‌بێت له‌م ڕۆڵه‌ی ئێستا ده‌یبینێت، ئه‌مه‌ی ئێستای تورکیا ده‌یکات پۆزسیۆنێکی خراپه و ئه‌نجامی خراپ و ترسناک به‌دوای خۆیدا دێنێت “.\nله‌سه‌ر مه‌سه‌له‌ی کورد به‌به‌راورد له‌گه‌ڵ ئێستادا چۆمسکی سیاسه‌تی ساڵانی نه‌وه‌تاکانی ده‌وڵه‌تی تورکیای به‌بیرهێنایه‌وه و بانگی له‌تورکیا کرد که پێویسته به‌زوترین کات ئه‌و سیاسه‌ته‌ی خۆی بگۆڕێت .\nڕۆژنیووز – سه‌لاح خدر\nئارام قزلەریی : کەچەڵ حەسەن .. حەسەن کەچەڵ .


ئەنجومەنى دادگاى باڵاى عێراق روونکردنەوەیەکى بڵاوکردەوە و تیایدا جەخت لەسەر ئەوە دەکاتەوە ئەو دادوەرانەى بۆ ئەنجومەنى کۆمسیۆنى هەڵبژاردنەکان دانراوون سەر بە هیچ پارتێکى سیاسى نیین و لە هەڵبژاردنەکانى پێشووشدا بەربژێر نەکراوون.\nئەنجومەنەکە لە روونکردنەوەکەیدا کە ئەمڕۆ (سێشەممە) بڵاوى کردەوە، نیگەرانى خۆى دەردەبڕێت لەبڵاوکردنەوەى ئەو دەنگۆ “ناڕاستانەى” کە باس لەوە دەکەن ئەو دادوەرانەى لەتیروپشکى هەڵبژاردنى ئەنجومەنى کۆمسیۆنى هەڵبژاردنەکان بەربژێرى پارتە سیاسیەکان بن.\nوەک بەڵگەیەک بۆ سەلماندنى ناڕاستى ئەو هەواڵ و دەنگۆیانەش کە جەخت لەسەر ئەوە دەکەنەوە ئەو دادوەرە کوردانەشى کە بۆ ئەنجومەنەکە دیاریکراوون بەربژێرى هەردوو پارتە دەسەڵاتدارەکەى کوردستان بن، دادگاى باڵاى عێراق روونیدەکاتەوە “ئەنجومەنى دادوەرى هەرێمى کوردستان هەتا ئێستا هیچ دادوەرێکى بەربژێر نەکردووە و تائێستاش تیروپشکى تایبەت بە دادوەرەکانى هەرێمى کوردستان ئەنجام نەدراوە”.\nلەبارەى دادوەرە هەڵبژێردراوەکانیش دادگاى باڵاى عێراق لە راگەیەندراوەکەیدا جەخت لەسەر سەربەخۆیى ئەو دادوەرانە دەکاتەوە و ئاماژە بەوە دەکات “بەگوێرەى مادەى 98 بڕگەى 2ى دەستور، نابێت دادوەر لایەنگرى هیچ پارتێکى سیاسى بێت یاخود کار لە هەر چالاکییەکى سیاسیدا بکات”.\nهەروەها لە روونکردنەوەکەدا هاتووە “تەنانەت ئەگەر یەکێک لەو دادوەرانە لایەنگرى سیاسى هەبووایە ئەوا لەبنەڕەتدا لە دادگا نەدەمایەوە و لە کارەکەى دووردەخرایەوە چونکە کارکردن و لایەنگرى سیاسیانەى دادوەران بەگوێرەى دەستور قەدەغەیە و رێگەپێنەدراوە”.\nئەنجومەنى دادوەرى هەرێم\nدادگاى باڵاى عێراق


له‌سه‌ر سه‌ردانه‌كه‌ى رووحانى ئه‌مه‌ریكا هۆشداریى به عێراق ده‌دات\nبراین هۆك نێرده‌ى تایبه‌تى ئه‌مه‌ریكا بۆ كاروبارى ئێران داوا له عێراقییه‌كان ده‌كات هێنده گه‌شبین نه‌بن به سه‌ردانه‌كه‌ى حه‌سه‌ن رووحانى و ده‌بێت پابه‌ند بن به سزادانى ئێرانه‌وه.\nدواى سه‌ردانه‌كه‌ى حه‌سه‌ن رووحانى بۆ عێراق، ئه‌مڕۆ شه‌موو 16ى ئادار براین هۆك نێرده‌ى تایبه‌تى ئه‌مه‌ریكا بۆ كاروبارى ئێران له لێدوانێكى رۆژنامه‌وانى هۆشداریى به عێراقییه‌كان ده‌دات له‌وه‌ى زۆر گه‌شبین نه‌بن به‌سه‌ردانه‌كه‌ى حه‌سه‌ن رووحانى.\nهۆك ده‌ڵێ "حكووه‌مه‌تى ئێران به‌رهه‌مى بۆ گه‌له‌كه‌ى خۆى نییه، ئه‌ى چۆن ده‌كرێت عێراق پێشبینى بكات ئێران هاوكارى عێراق و گه‌له‌كه‌ى بكات".\nئه‌م به‌رپرسه ئه‌مه‌ریكییه له‌سه‌ر لێدوانه‌كه‌ى به‌رده‌وام ده‌بێت و ده‌ڵێ، "كاره‌كانى ئێران له ناوچه‌كه و ده‌ستوه‌ردانى به‌رده‌وامى له كاروبارى وڵاتانى دراوسێ چه‌ند راستییه‌كن ده‌ریده‌خات ئه‌م وڵاته سه‌قامگیریى ناوچه‌كه تێك ده‌دات".\nدواتر داوا له عێراقییه‌كان ده‌كات، رێ نه‌ده‌ن ئێران بوارى دارایى عێراق بۆ مه‌به‌ستى خۆى به‌كار بهێنێت و دووپاتیشى ده‌كاته‌وه ده‌بێت عێراق پابه‌ند بێت به‌و سزایانه‌ى له‌لایه‌ن ئه‌مه‌ریكاوه به‌سه‌ر ئێران سه‌پێنراون.\nهه‌فته‌ى رابردوو حه‌سه‌ن رووحانى سه‌رۆكى ئێران سه‌ردانى عێراقى كرد و سه‌ردانه‌كه‌ى سێ رۆژى خایاند.


شێخ مەحمودی حەفید، مەلیکی ڕۆژگارە سەختەکان – کوردی – RojNews.News\nشێخ مەحمودی حەفید، مەلیکی ڕۆژگارە سەختەکان\n09/10/2020 - 7:19:57 am\nشێخ مەحمودی مەلیک\nپیاوێکی مشکی بەسەری کەواوسەڵتە لەبەر، کوردپەرەوەر و شۆڕشگێڕ، شێخ مەحمودی حەفید هەموو شتێکی کرد تا کورد بگەیەنێتە سەربەخۆیی و لە ژێر چەپۆکی بێگانە ڕزگاری بکات.\nشێخ مەحمود یەکەم حکومەتی کوردیی دامەزراندن و بۆ یەکەم جار زمانی کوردی کردە زمانی فەرمیی دامودەزگاکانی وڵات، بۆ یەکەم جار ڕۆژنامەی لە کوردستان بە زمانی کوردی دەرکرد.\nسێ جار بناغەی حکومەتەکەی دانا، دوورخستنەوە و فشارەکان نەیانتوانی دووریبخەنەوە لە ئامانجەکانی، سڵی لە فڕۆکەی بەریتانی و شمشێری عوسمانی نەکردەوە و هەرگیز سازشی لەسەر مافی گەلەکەی نەکرد.\nشێخ مەحمودی حەفید ئامادەنەبوو ڕووی لولەی چەکەکەی بکاتە هیچ کوردێک، بەڵام هۆزە کوردییەکان لە تەنگانەدا پشتیان لێکرد و لەپشتەوە خەنجەری ژەهراوییان لێدا.\nشێخ مەحمودی حەفید یان مەلیک مەحمود، ئەو مەلیکەی مێژوو بەپیتی زێڕیین ناوی تۆمارکردووە، هەموو ژیانی ئاوێتەی شۆڕش و تێکۆشان کرد لە پێناو بەدەستهێنانی سەربەخۆیی بۆ کوردستان.\nبەڵام وا ٦٤ ساڵ بەسەر کۆچی دواییدا تێپەڕدەبێت و هێشتا خەونەکانی بۆ پڕکردنەوەی کەلێنەکانی ناوماڵی کورد و بەدیهێنانی سەربەخۆیی بۆ نیشتمانەکەی بەدینەهاتوون.\nمەلیک، سیاسیی بوو، شاعیر و ئەدەب دۆست بوو، سوارچاک و فەرماندەیەکی لێهاتوو بوو، ملی بۆ هەڕەشە و فشار نەدەدا و ڕادەستی ئیرادەی بێگانە نەبوو.\nمەحمود شێخ سەعیدی کوڕی شێخ محەمەدە بچکۆلەی کوڕی حاجی کاک ئەحمەدی شێخ ناسراو بە شێخ مەحمودی حەفید، ساڵی ١٨٨١ لە سلێمانی لەدایکبووە.\nساڵی ١٩٠٨ بە پیلانی ئیتیحاد و تەرەقی عوسمانیی، شێخ سەعیدی باوکی و شێخ ئەحمەدی برای لە موسڵ شەھید دەکرێن، بەوهۆیەشەوە شێخ مەحمود ئەرکی بەڕێوەبردنی کاروباری بنەماڵەکەیانی دەکەوێتە ئەستۆ.\nگەنجێکی هەڵکەوتوو و دنیادیدە بووە، شۆرەت و ناوبانگی هەرزوو بە کوردستاندا بڵاوبووەتەوە، هەستێکی بەرزی نیشتمانپەرەوەریی هەبووە و هەوڵیداوە کۆتایی بە داگیرکاریی عوسمانییەکان بهێنێت لەسەر کوردستان.\nدوای جەنگی یەکەمی جیهانیی، کەڵکەڵەی داگیرکردنی باشوری کوردستان دەکەوێتە مێشکی بەریتانییەکانەوە، بەریتانییەکان چاویان بڕیبووە جیۆپۆلەتیکی باشوری کوردستان و سامانی سەرزەوی و ژێر زەوییەکەی، بۆ ئەو مەبەستەش بەشێکی هێزەکانیان لە هندستانەوە دەکشێننەوە بۆ عێراق.\nشێخ مەحمودیش بۆ ڕزگارکردنی باشوری کوردستان لە چنگی عوسمانی، داوای ڕێککەوتن لە ئینگلیزەکان دەکات، بەڵام تورکەکان بەمە دەزانن و دووریدەخەنەوە بۆ کەرکوک و بڕیاری لەسێدارەدانی بۆ دەردەکەن.\nدواتر بۆ ڕاکێشانی سۆزی خەڵکی باشوری کوردستان، لە بڕیارەکە پاشگەزدەبنەوە و شێخ ئازاد دەکەن.\nپاش ئازادبوونی، شێخ مەحمود پەیوەندیی بە سەرۆک هۆزە کوردەکان و ڕۆشنبیرەکان و کەسایەتییە عەرەبەکانی نزیک خۆی دەکات و بڕیاری بەرپاکردنی شۆڕش دژی تورکەکان دەدەن.\nساڵی ١٩١٨ شێخ مەحمود شۆڕشەکەی دژ بە تورکەکان دەستپێکرد و ئەفسەرانی تورک لە سلێمانی خۆیان ڕادەستی هێزەکەی شێخ مەحمود کرد، دواتریش لە کەرکوک و هەولێر و موسڵیش تورکەکان کشانەوە بۆ تورکیا.\nشێخ مەحمودیش بەئاشکرا خۆی وەک سەرۆکی باشوری کوردستان ڕاگەیاند و حکومەتێکی کاتیی پێکهێنا.\nدوای دەرکردنی تورکەکان، ئینگلیزەکان دەچنە سلێمانی و پێچەوانەی ئەو ڕێککەوتنەی شێخ مەحمود لەگەڵیاندا ئەنجامی دابوو، دەستیان وەردەدایە کاروباری حکومەتەوە، ئەوەش وایکرد کاروبارەکانی حکومەتەکەی کوردستان بەباشیی بەڕێوەنەچێت.\nبەریتانییەکان کاریان لەسەر سەرۆک عەشیرەتەکانی باشور و ڕۆژهەڵاتی کوردستان دەکرد، بۆ ئەوەی لە شێخ مەحمود دووریان بخەنەوە و پشێویی دروستبکەن و دژایەتیی شێخ بکەن.\nدوای ئەوەی شێخ مەحمود بەمانە دەزانێت، نامەیەک بۆ میر مەحمودی خانی هەورامی نارد و داوای لێکرد بەناوی سەردانی مەزاری کاک ئەحمەدی شێخەوە بێنە سلێمانی و سوپاکەیان بێنن، کە ژمارەی چوار هەزار سەرباز دەبێت.\nڕۆژی ٢٣ی ئایاری ١٩١٩ لەکاتی گەیشتنی ئەو هێزە خۆپیشاندانێکی گەورە لە سلێمانی ڕێکخرا و خەڵک چوونە بەردەم ماڵی شێخ مەحمود و هاواریان دەکرد “تۆ لەگەڵ تاجی ئینگلیزی یان لەگەڵ ئێمەی”، شێخ مەحمودیش دەچێتە ناو خۆپیشاندەران و پێیان دەڵێت:”هەتا دوا هەناسە لەگەڵ ئێوەدا دەبم”.\nتوڕەیی جەماوەر بەرزدەبێتەوە و پەلاماری سەرایان پیاوانی ئینگلیز دەدەن و دەچنە ژوورەوە، چەند ئەفسەرێکی کورد لە سوپای بەریتانیی دەچنە سەربانی سەراکە و ئاڵای ئینگلیز دادەگرن و ئاڵای کوردستان لەجێی هەڵدەکەن.\nبەوشێوەیەش یەکەم حکومەتی مەلیک مەحمود لە سلێمانی دادەمەزرێندرێت.\nبەریتانییەکان هەمان ساڵ بە ٢٠ هەزار سەرباز و فڕۆکە و چەکی قورسەوە هێرش دەکەنە سەر سلێمانی و شێخ مەحمود و هێزەکەی لە دەربەندی بازیانەوە ڕووبەڕوویان دەبنەوە و هێزەکەی ئینگلیز تێکدەشکێنن.\nلەوکاتەدا کۆمەڵێک لە سەرۆک هۆزەکان خیانەت لە شێخ مەحمود دەکەن و هێزەکەی شێخ لاواز و پەرتەوازە دەبێت، ئینگلیزەکان ئابڵۆقەی هێزەکەی شێخ مەحمود دەدەن و دوای شەڕێکی زۆر، مەلیکی کوردستان بریندار دەکرێت و بەدیلیی دەکەوێتە دەست ئینگلیزەکان.\nدواتر بەریتانییەکان شێخ مەحمودیان دوورخستووەتەوە بۆ هیندیستان و کۆتاییان بە حکومەتەکەی هێناوە، پاش سێ ساڵ ئینگلیزەکان لە ساڵی ١٩٢٢ شێخ مەحمود دەگەڕێننەوە بۆ کوێت، پاش چەند ڕۆژێک شێخ مەحمود دەگەڕێتەوە بۆ سلێمانی.\nڕۆژێک دوای گەڕانەوەی بۆ سلێمانی، شێخ مەحمودی حەفید، دووەمین حکومەتی خۆی دامەزراند، بەناوی حکومەتی کوردستان خۆشی وەک سەرۆکی حکومەتەکە ناساند.\nزمانی فەرمی دامودەزگاکانی وڵات کوردی دەبێت و سوپاکەی ناوی ‘سوپای نەتەوەی کورد دەبێت’، جارێکی دیکە ئینگلیزەکان بەهێزێکی زۆرەوە هێرش دەکەنەوە سەر سلێمانی و لە ڕۆژی ١٦ی ئایاردا سلێمانی داگیردەکەنەوە.\nلە مانگی ١٠ی ساڵی ١٩٢٤ بۆ جاری سێیەم حکومەتی دامەزراند و لێخۆشبوونی گشتی بۆ هەموو ئەو کوردانە دەرکرد، کە هاوکاریی ئینگلیزەکان کردووە.\nبەڵام لە ١٦ی مانگی ١١ی ساڵی ١٩٢٥دا کۆمەڵەی نەتەوەکان سنووری نێوان تورکیا و عێراق-یان جیاکردەوە، بەوەش باکور و باشوری کوردستان لەیەک جیاکرایەوە و حکومەتەکەی شێخ مەحمودیش بۆجاری سێیەم ڕووخا.\nلە ٣ی ١١ی ١٩٣٠ شێخ مەحمود شەڕ دژی بەریتانیا و عێراق دەستپێدەکات و هەتا ئاداری ١٩٣١ دەخایەنێت، لەو شەڕانەدا هێزەکانی شێخ مەحمود سەردەکەون و ڕۆژ بەڕۆژ پاشەکشە بە حکومەت دەکەن.\nئێران و عێراق دژی شێخ مەحمود ڕێکدەکەون و پێکەوە هێرش دەکەنە سەر شێخ مەحمود و لە هەردوو دیوەوە هێز کۆدەکەنەوە، لە ١٤ی ٥ی ١٩٣١دا شێخ مەحمود خۆی ڕادەست دەکات و دووری دەخەنەوە بۆ سەماوە و ناسرییە، لەوە بەدوا شێخ مەحمود بەیەکجاریی دەستی لە خەباتی سیاسیی هەڵگرت.\nڕۆژی ٩ی مانگی ١٠ی ساڵی ١٩٥٦ شێخ مەحمودی حەفید دوای مێژووییەکی دوورودرێژ لە تێکۆشان، بەهۆی نەخۆشییەوە لە بەغدا کۆچی دواییکرد و دواتر تەرمەکەی گەڕێندرایەوە بۆ سلێمانی و لە مزگەوتی گەورەی سلێمانی بەخاکسپێردرا.\nڕۆژی هێنانەوەی تەرمەکەی بۆ سلێمانی، ڕاپەڕینێکی گەورە لەلایەن خەڵکی شارەکەوە ئەنجامدرا و تێیدا چەند کەسێک بە گوللـەی ئینگلیزەکان شەهیدکران.\nلە هەڵەبجە بەرهەمهێنانی فستق ڕوو لە زیادبوونە\n“پەرلەمان لەبەرامبەر حكومەت بێ دەسەڵاتە و عەیب و عارەكانی دادەپۆشێت”\nئەو کوردانەی کەوتنە داوی عوسمانییەکانەوە\n6 كانونی دووه‌م 2021\nهێزی ڕۆژ کێن و خەرجییەکانیان چەندە؟\n31 كانونی یه‌كه‌م 2020\nپانۆراما-٩.. ڕۆژهەڵاتی کوردستان و ئێران\nپانۆراما-٨: ڕووداوەکانی عێراق\nپانۆراما-٧..مەخمور لە ساڵێکدا\nپانۆراما-٦.. لە ٢٠٢٠دا لەشەنگال چی ڕوویداوە؟\n"پەرلەمان لەبەرامبەر حكومەت بێ دەسەڵاتە و عەیب و عارەكانی دادەپۆشێت"


پێش 3 هەفتە 383 جار خوێنراوەتەوە\nدوای چه‌ند سه‌عاتێك له بڵاوبوونه‌وه‌ی هه‌واڵی ده‌رچوونه‌وه‌ی له هه‌ڵبژاردنه‌كاندا، سه‌رۆكی چاد له به‌ره‌كانی جه‌نگ دژ به یاخیبووه‌كان كوژرا.\nته‌له‌فزیۆنی فه‌ڕمیی سوپای وڵاتی چاد هه‌واڵی كوژرانی (ئیدریس دیبی ئیتنۆ) سه‌رۆكی وڵاتی له به‌ره‌كانی جه‌نگ دژ به هێز و گرووپه یاخیبووه‌كانی ڕاگه‌یاند.\nله درێژه‌ی هه‌واڵه‌كه‌ی سوپادا ئاماژه به‌وه كراوه (ئیدریس دیبی)ی 68 ساڵ، دوای ئه‌وه‌ی هێزه‌كانی وڵاته‌كه‌ی له باكووری چاد به‌سه‌ر كرده‌وه بریندار بووه و دواتر گیانی له‌ده‌ست داوه.\nبه‌پێی زانیارییه‌كان، سه‌رۆكی كۆچكردووی چاد خۆی سه‌رپه‌رشتی شه‌ڕه‌كانی دژ به هێز و گرووپه چه‌كدارییه‌كان كردووه.\nسوپای چاد ڕایشگه‌یاند: ئه‌نجوومه‌نێكی سه‌ربازی ڕاگوزه‌ر به سه‌ركردایه‌تی (محه‌ممه‌د ئیدریس دیبی) كوڕی سه‌رۆك بۆ ماوه‌ی 18 مانگ وڵات به‌ڕێوه ده‌بات.\nچاد وڵاتێكی ناكه‌ناراوی نێوه‌ڕاستی ئه‌فریقیایه، چه‌ند ڕۆژێكه له ناوچه‌ی (زیكی) هه‌رێمی (كانم)ی باكوور شه‌ڕ له‌نێوان سوپا و گرووپه چه‌كدارییه‌كان به‌رده‌وامه، به‌و هۆیه‌شه‌وه سه‌دان كه‌س كوژراون.\nئه‌وه‌ی جێی سه‌رنجه كوژرانی (ئیدریس دیبی) سه‌رۆكی چاد له‌كاتێكدایه ئێواره‌ی ڕۆژی ڕابردوو لیژنه‌ی هه‌ڵبژاردنه‌كان هه‌واڵی ده‌رچوونی ناوبراوی بۆ خولی شه‌شه‌می سه‌رۆكایه‌تی له هه‌ڵبژاردنه‌كانی 11ی ئه‌م مانگه، ڕاگه‌یاند.\nبەشێک لە خەڵکی ئەو وڵاتە گومانیان هەیە سوپا خۆی کودەتای کردبێت و سەرۆکەکەیان کوشتبێت و دەڵێن "بۆچی دەبێت سەرۆکی وڵات بچێتە بەرەی پێشەوەی جەنگ و لەنێوان ئەو هەموو پاسەوان و سەربازانەدا، بکوژرێت".\nسه‌رۆككۆماری توركیا و میری قەتەر تاوتوێی پێشهاتەکانی مزگەوتی ئەقسا دەکەن\nئه‌مریكا.. به‌هۆی هێرشی ئه‌لیكترۆنییه‌وه، كۆشكی سپی باری نائاسایی له 17 ویلایه‌تدا راگه‌یاند\nسه‌رۆكه مسوڵمانه‌كه‌ی شاره‌وانی له‌نده‌ن بۆ دووه‌مینجار پۆسته‌كه‌ی برده‌وه\nزەریاى هندى.. موشه‌كه له كۆنترۆڵ ده‌رچووه‌كه‌ی چین كه‌وته خواره‌وه\nیه‌كێتی ئه‌وروپا: لەبارەى زیندووكردنه‌وه‌ی رێككه‌وتننامه ئه‌تۆمییه‌كه‌ی ئێران کاتێکى دیاریكراو نیە


بەڕێوەبەری سایلۆی نه‌جه‌ف: ئه‌و گه‌نمه‌ی دیار نه‌ماوه باڵندە خواردویەتی\nوەزارەتی بازرگانی عێراق رایگەیاند، بڕی گەنمی دزراو لە سایلۆی نەجەف 752 تۆنە و کارمەندانی وەزارەتەکەی دەستیان لەو دزیکردنە هەبوە.\nئاوێنه: پێشتر دەستەی دەستپاکی عێراق رایگەیاندبو، لە ئەنجامی لێکۆڵینەوە لە سایلۆی نەجەف بۆیان دەرکەوتوە زیاتر لە 750 تۆن گەنم دیار نەماوە، کە نرخەکەی دەکاتە زیاتر لە 400 ملیۆنن دۆلار، بەرێوەبەری سایلۆکە بە لیژنەی لێکۆڵینەوەکەی وتبو باڵندە ئەو بڕە گەنمەی خواردوە.\nبەڕێوەبەرایەتی چاودێری بازرگانی و ئابوری وەزارەتەکەیان دو هەفتە پێش ئێستا دەستیان بەسەر بڕێک گەنمی دزارو لە سایلۆی ستونی نەجەف گرتوە، لەدوای لێکۆڵینەوە لە روداوەکە دەرکەوتوە بڕی زیاتر لە 752 تۆن لە گەنمەکە دزراوە.\nلە دەقی راگەیەندراوەکەدا هاتوە، لەژێر فەرمانی بەڕێوەبەری گشتی بەڕێوەبەرایەتی چاودێری بازرگانی و ئابوری و بە پێی یاداشتنامەیەک کە لە رێکەوتی 24/3/2020 دەرکراوە، گەنمی ناو سایلۆی ستونی پێوانەکراوەتەوە، بەشێوەیەکی راستەوخۆ بە سەپەرشتی لیژنەی هاوبەشی لقی چاودێری دارایی لە نەجەف و بە ئامادەیی بەڕێوەبەری سایلۆکە و بەرپرسانی کۆنتڕۆڵی جۆرێتی و بەرپرسی پۆلی هونەری و ئەنجامەکەی بەم شێوەیە بوە.\nگەنمی دەرەجە یەکی ناوخۆی (هاوردە بۆ کڕیاران) بڕەکەی 12810.560 تۆن بوە.\nگەنمی دەرەجە یەکی ناوخۆ (نێردراو) بڕەکەی 1038.840 تۆن بوە.\nگەنمی دەرەجە یەکی ناوخۆ (نێردراو بۆ کڕیاران) بڕەکەی 22155.842 تۆن بوە.\nبڕی کەمی گەنمی دزراو لەسایلۆکە 752.498 تۆنە.


دوکەڵ حەشارگەیەکی داعش بەرزدەبێتەوە لەو بیابانەی نەینەوا دوای ئەوەی لەلایەن هێزەکانی عێراقەوە لە 21 تشرینی دووەم 2019 کرایە ئامانج. [خاوەنی وێنە: وەزارەتی بەرگری عێراق]\nهێزەکانی عێراق بەردەوامن لە گوشار خستنە سەر پاشماوەكانی ئەندامانی رێکخراوی "دەوڵەتی ئیسلامی" (داعش) لە بیابانی حەزەر لە باشوری خۆرئاوای پارێزگای نەینەوا.\nکارگێڕیی قەزای حەزەر رایگەیاند كه پاشماوەکانی داعش "هیچ مەترسی نین" و هەواڵی ئەوەی هەوڵدەدەن بیابان بەکاربهێنن بۆ خۆڕێکخستنەوە "نادروستە".\nقائیمقامی قەزای حەزەر بەسمان ئەحمەدی پێنجشەممە (26 کانونی یەکەم) بە دیارونای وت: "هێزە ئەمنیەکان بەردەوام بیابانه‌كه کێوماڵ دەکەن و گەڕانی بەرفراوان ئەنجامدەدەن بۆ حەشارگەکانی تیرۆریستان."\nوتی دوایین ئۆپەراسیۆن کە ئەنجامدرا لە 23 کانونی یەکەم بوو.\nسەربازانی عێراق بۆ پاشماوەکانی داعش دەگەڕێن لە بیابانی قەزای حەزەر و ناوچەکانی نزیکی لە ئەیلولی 2019. [خاوەنی وێنە: وەزارەتی بەرگری عێراق]\nیەکەکانی فیرقەی 20ی سوپای عێراق لە فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنەکانی نەینەوا و لیوای 44ی هێزەکانی حەشدی شەعبی کنەوپشکنینیان بۆ بیابانەکە کرد بە پشتیوانی هێزی ئاسمانی عێراق.\nئۆپەراسیۆنەکە ناوچە بیابانییەکانی رووماڵکرد بەدرێژایی سنووری کارگێڕیی پارێزگای ئەنبار و باکوری وادی سەرسار و سەریکیشا بۆ دۆزینەوە و تێکشکاندنی پێنج تونێلی داعش.\nئەحمەدی وتی: "ئەو تیرۆریستانەی خۆیان لە بیابانه‌كه‌دا شاردۆتەوە ژمارەیان چەند کەسێکە و هیچ مەترسییەکی سەرەکی دروستناکەن بۆ قەزاکە." ئاماژەیکرد بەوەی ئۆپەراسیۆنە ئەمنیە بەردەوامەکان "رێگەیان پێنادەن لەوێ بە سەلامەتی بمێننەوە و ئەوەی دەوترێت دەربارەی هەوڵی خۆڕێکخستنەوە و گروپ دروستکردن نادروستە".\nپاشماوەکانی داعش 'بێهێزن'\nراپۆرتە رۆژنامەوانییەکان بەمدواییانە هۆشدارییان دا لە زیادبوونی هێرشەکانی پاشماوەکانی داعش لە حەزەر و وتیان گوایە هەوڵی "زیادکردنی ئامادەیی خۆیان" دەدەن لە بیابانی قەزاکە، کە درێژدەبێتەوە بۆ سەر سنووری عێراق و سوریا.\nئەحمەدی وتی: "پاشماوەكانی چەکدارانی تیرۆریست لە بیابان بێهێزن و هێرشەکانیان بێکاریگەریین و هەمیشە بە شکست کۆتاییان دێت."\nوتیشی: "چەند رۆژێك لەمەوبەر، هەوڵیاندا هێرش بکەنە سەر یەکەکانمان کە کەنارەکانی شاری حەزەر دەپارێزن، بەڵام هێزەکانمان چاودێرییان کردبوون لەڕێگەی کامێرای وزەبینەوە و هەوڵەکەیانیان تێکشکاند."\nئاماژەیکرد بەوەی هێزە ئەمنیەکان "وریان لە ئەنجامدانی کارەکانیان بە سەرکەوتوانە" و جەختیکردەوە لەوەی "گوندە دوورەدەستەکانی قەزاکە پارێزراون و هیچ چالاکیەكی تیرۆریستی لەوێ بوونی نییە".\nئەحمەدی وتی: "ژمارەی پێویست له پۆلیس هەیە بۆ پاراستنی ئاسایشی شارەکە و 200 ئەندام بەمدواییانە پەیوەندییان کردووە بە [به‌ڕێوبه‌رێتی پۆلیسی] حەزەرەوە، کە کۆی گشتی ژمارەیانی گەیاندۆتە زیاد لە 360."\nوتیشی شارەکە "لەڕێگەیدایە بەرەو داخستنی قۆناغی کێشەی ئاوارەیی،" چونکە 800 خێزان لە کۆی 1200 تا ئەمڕۆکە گەڕاونەتەوە و گروپی نوێی دانیشتوانیش بەردەوامن لە گەڕانەوە.\nئەحمەدی پێشوازیکرد لە فشاری بەردەوام بۆسەر پاشماوەکانی داعش لە ناوچەکە "چونکە هەر ئۆپەراسیۆنێکی ئەمنی قازانجێکە بۆ قەزاکە و بۆ عێراق بەگشتی".\nقەزای حەزەر له نەینەوا چالاکی بونیادنانەوە به‌خۆوه‌ده‌بینێت دوای داعش\nبەڕێوبەرێتی خۆجێیی قەزاکە هەڵمەتێک به‌رپاده‌كات بۆ دووبارە بەگەڕخستنەوەی خزمەتگوزاریەکان و بونیادنانەوەی بینا حکومییە رووخاوه‌كان.


بێبەشیی زیندانییەکان لە ئێران لە مافی بیمەی دەرمانی – چاونیوز\n۱ی رەشەمەی , ۱۳۹۵\tچاو نیوز ناردنی کۆمێنت 419 جار سەردانی ئەو بابەتە کراوە\nلە ئێران هەموو زیندانییەک کە پێی کەوتە زیندانەوە لە مافی بیمەی دەرمانی بێبەری دەکرێ.\nوەزیری بێهداشت کە ڕەخنەی توندی لە بڕینی بیمەی زیندانییەکان دوای گرتنیان گرتوە، دەڵێ ئەگەر دەزگای قەزایی ناتوانێ بەرعۆدەی بیمەی دەرمانیی زیندانییانەکان بێ، وەزارەتی بێهداشت دەتوانێ بێتە پێشێ.\nهاشمی گوتی هەموو دەزانین کە بارودۆخی بێهداشتیی زیندانەکان چەندە خراپە و نەخۆشییەکان چۆن لە هەموو زیندانەکاندا بڵاو بوونەتەوە، ئیدی لەو دۆخەدا بەپێی چ مەنتیق و ئیستدلالێک بیمەی دەرمانیی زیندانییەکان هەڵدەوەشێننەوە و زیندانی لەو مافەی بێبەری دەکرێن؟\nوەزیری بێهداشت بە ئاماژە کەمیی شوێن و زۆریی زیندانییەکان گوتی تێخزاندنی ئەو هەمووە زیندانییە لەو کەمە زیندانە نە ئینسافە و نە دروستە، بۆیە بە لەبەرچاوگرتنی ڕاستییە نەخوازراوەکان، دەبێ لە هەوڵی ئەوە دابین زیندانەکان زیاتر بکەین.\nئەو قسانەی وەزیری بێهداشت لە حاڵێک دایە کە ئەسغەر جەهانگیر، سەرۆکی ڕێکخراوی زیندانەکانی وڵات بە ڕاگەیاندنی ئاماری زیندانییەکان لە ئێران دەڵێ دوو ساڵ لەوە پێش نیزیک بە ۶۰۰ هەزار زیندانی لە زیندانەکانی وڵاتدا بەند کرابوون کە ئێستا دوای هەندێ چاکسازی ئاماری زیندانەکان گەیشتۆتە ۴۵۰ هەزار کەس.\nبوونی ۴۵۰ هەزار کەس لە زیندانەکانی ئێران لە حاڵێک دایە کە هەموو زیندانەکانی ئێران زەرفییەتی ڕاگرتنی ۸۵ هەزار کەسیان هەیە.


ANF | ئێران و سووریا ١١ په‌یمانی ئابوورییان ئیمزا كردن\nڕژێمی ئێران و سووریا ١١ په‌یمانی ئابوورییان ئیمزا كردن. به‌شار ئه‌سه‌د ڕایگه‌یاند، ئه‌و په‌یمانانه له دژی شه‌ڕی ئابووریی وه‌ڵاتانی ڕۆژئاوا پاڵپشتییه‌كی به‌هێزه.\nسێشه‌ممه, 29 Jan 2019, 19:52\nدوێنێ (دووشه‌ممه) كاربه‌ده‌ستانی تاران و شام له‌سه‌ر ١١ په‌یمانی هاوكاریی ئابووریی «ستراتیژ و ماوه‌درێژ» ڕێككه‌وتن. ئه‌م په‌یمانانه هانی وه‌به‌رهێنه‌رانی ئێران ده‌ده‌ن بۆ ئه‌وه‌ی ڕوو له سووریا بكه‌ن.\nبه گوێره‌ی ئاژانسی هه‌واڵی سانا به‌شار ئه‌سه‌د سه‌رۆكی سووریا ڕایگه‌یاندووه، ئه‌م په‌یمانانه ستراتیژین و پایه‌یه‌كی پته‌وی ئابوورین. به گوته‌ی ئه‌سه‌د، به‌م په‌یمانانه دوو وه‌ڵات خۆیان به‌هێز ده‌كه‌ن له دژی شه‌ڕی ئابووری كه وه‌ڵاتانی ڕۆژئاوا له‌گه‌ڵیان ده‌كه‌ن. ئه‌م لێدوانه‌ی ئه‌سه‌د دوای ئه‌وه هات كه ئیسحاق جیهانگیری جێگری سه‌رۆك كۆماری ئێران سه‌ردانی شامی كرد.\nئیمزاكردنی ئه‌و په‌یمانانه له‌نێوان تاران و شام، له دوای سه‌پاندنی گه‌مارۆی زیاتری حكوومه‌تی ئه‌مه‌ریكایه به‌سه‌ر ئێراندا. دوای گه‌مارۆدانی ئێران، زۆر كاربه‌ده‌ستی حكوومه‌ت، كارساز و كۆمپانیای سووریا خراونه‌ته لیستی ڕه‌شی ئه‌ورووپا و ئه‌مه‌ریكا.\nپەرلەمانتارێک بە ئۆتۆمبیل لە کەسێکی دا و گیانی لەدەست دا\nسەرچاوە ئەمریکییەکان: ئێران مووشەکێکی تاقیکردووەتەوە


ئەو کەسەی لە پارێزگایەکی کوردی تورکیا کوژرا نوێنەری ئاک پارتی بوو بۆ هەڵبژاردنەکانی ٢٤ی حوزەیران – ئیسلامی\nسه‌ره‌تا/ جیهانی ئیسلامی/ئەو کەسەی لە پارێزگایەکی کوردی تورکیا کوژرا نوێنەری ئاک پارتی بوو بۆ هەڵبژاردنەکانی ٢٤ی حوزەیران\nئەو کەسەی لە پارێزگایەکی کوردی تورکیا کوژرا نوێنەری ئاک پارتی بوو بۆ هەڵبژاردنەکانی ٢٤ی حوزەیران\nتەرمی مەولود بە کوژراوی\nبەپێی زانیاریی سەرچاوە تورکییەکان مەولود بێنگی ئەو کەسەی کە چەند ڕۆژێک بەر لە ئێستا لە پارێزگای ئاگری (کە پارێزگایەکی کوردیی تورکیایە) کوژرا، نوێنەری ئاک پارتی بووە بۆ هەڵبژاردنەکانی تورکیا.\nڕۆژنامەی حوڕیەت دەیلی نیوزی نزیک لە جەهەپە باسی لەوە کردووە کە پەکەکە لەپشت کوشتنی مەولودەوە بووە، و ئاماژەی بەوەش کردووە کە مەولود بەقاڵ بووە و دانیشتووی گوندێکی سەربە پارێزگای ئاگری بووە.\nڕۆژی ٢٦ی حوزەیران و دوو ڕۆژ دوای بەڕێوەچوونی هەڵبژاردنەکانی تورکیا تەرمی مەولود بێنگی تەمەن ٤٥ ساڵ لە نزیک گوندێکی سەربە پارێزگای ئاگری دۆزرایەوە کە دەستەکانی لە پشتەوە بە عەمودێکەوە بەسترابوونەوە و فیشەک بە سەریەوە نرابوو.\nهاوکات بەپێی ڕۆژنامەکە پەیامێکیش لە پارچە کاغەزێکدا جێهێڵرابوو کە تیایدا نوسرابوو “ئەو (واتە مەولود) کوژراوە لەبەر ئەوەی لە ٢٠١٥وە فەرمانبەری دەوڵەتە”.\nبەپێی بەدواداچوون و لێکۆڵینەوە سەرەتاییەکانی دادوەریش دەرکەوتووە کە بکوژەکان سەربە پەکەکەن، کە پەکەکە لەلایەن هەریەکە لە تورکیا و ئەمریکا و یەکێتی ئەوروپاوە بە “گروپێکی تیرۆریستی” ناسراوە.\nداود کە بەقاڵ بووە لەو گوندەی سەربە پارێزگای ئاگریدا، لە ناوەندێکی دەنگداندا نوێنەری ئاک پارتی بووە بۆ ڕۆژی هەڵبژاردنەکانی ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٨، بەڵام دوای کوژرانی داود و دەرنەکەوتنی لە ڕۆژی هەڵبژاردنەکانی ٢٤ی حوزەیراندا ئاک پارتی کەسێکی تری بۆ شوێنەکەی دیاریکردووە.\nبەگوێرەی سەرچاوەکان پەروین بوڵدان هاوسەرۆکی هەدەپە باسی لەوە کردووە کە لەسەر کوژرانی ئەو پیاوە لەلایەن وەزیری ناوخۆی تورکیاوە هەڕەشەی لێکراوە، هاوکات هەریەکە لە جەهەپە و ئیی پارتیش ئیدانەی کوشتنەکەیان کردووە.\nمەولود و منداڵەکانی\nدانیمارک نیقابپۆشان زیندانی دەکات\nپێش و پاش کودەتاکەی میسر بە ئامار


بەرەی هاوپەیمان لە لادێکەی ئانی لیۆفی پارتی ناوەندی کۆ ئەبنەوە - Radio Sweden Kurdish - ڕادیۆی سوید - Radyoya Swêdê | Sveriges Radio\nبەرەی هاوپەیمان لە لادێکەی ئانی لیۆفی پارتی ناوەندی کۆ ئەبنەوە\nبڵاو کرایه‌وه måndag 25 februari 2013 kl 10.26\nهایدی ئاڤەلان سەرنوسەری سیاسیی لە ڕۆژنامەی سیدسڤەنسکانی لیبەراڵی بێلایەن دەڵێت کاتێک ماود ئولوفسۆن بەرپسری پارتی ناوەندی centerpartiet بوو، بەرەی هاووپەیمان هەمیشە وێنەیەکی وایان دەدا کە پێکەوە گوونجاون و کارەکەی خۆیان بەلاوە خۆشە، بەڵام ئێستا وا نەماوە، هەموو ماندوو دیارن.\nهاوینی پێشوو بوو کاتێک، ئانی لیۆف لە هەفتەی سیاسەتوانان لە ئالمەدالێن سەرۆکپارتەکانی بەرەی هاوپەیمانی داوەت کردە مارامیۆ گووندەکەی خۆی لە هەرێمی سمۆلاند. لیۆف دەیویست لەم کۆبونەوەیەدا، وەکو بەرەیەکی هاوپەیمان بەهێزتر بن، چوونکە بە بڕوای لیۆف، خواستی ڕێفۆرمکردن لە ناویاندا نەماوە. ئەم قسانەی لیۆف تووڕەیی لە ناو بەرەی هاوپەیماندا دروست کرد و ئەو کات کەس گوێی نەدایە، بەڵام دوای هەشت مانگ ئەوا کۆبوونەوەکە ئەمڕۆ ساز دەکرێت .\nهیوای هەمووان لەم کۆبونەوەیە ئەوەیە کە دەستکەوتێکی باشی وەک ئەوەی ٢٠٠٤ وەرگرن، ئەو کاتیش ماود ئولوفسۆن سەرۆکی هەموو پارتە بورژواکانی داوەت کردە گووندەکەی خۆی لە ڤەستەربۆتەن. لەو کۆبوونەوەیەدا بەرەی هاوپەیمان سازدرا و هەر دوای ئەوەش هەڵبژاردنەکەی ٢٠٠٦ یان بردەوە.\nبەڵام ئەمجار لەگەڵ شتی جیاوازتر لەو کات ململانێ ئەکەن، خاڵێکی هاوبەش لەگەڵ ئەو کاتدا ئەوەیە، کە ئەمجارەش ئەبێت ستراتیژییەک داڕێژن و لەسەر خاڵە هاوبەش و ناکۆکەکان ڕێک کەون. ئەمە بە بڕوای هایدی ئاڤەلان و دەڵێت، دیارە بۆ پارتە بچووکەکان قازانجە کە ڕیبازی خۆیان هەبێت. لە ئامارگیرییەکانی ئەم دواییاندەدا پارتی ناوەندی و مەسیحییە دیموکراتەکان دەنگی باشیان نەهێناوەتەوە و لە ژێر سنووری ٤ دەرسەدییەوەن، تا بتوانن بێنە ناو پەرلەمان.\nبەڵی ئەگەر پارتەکانی تریش پرسی خوێندنیان کردوەتە پرسێکی گرنگی دێباتەکانیان بەڵام بەرەی هاوپەیمان ئیزن دەدات پارتی گەل Folkpartiet هەر وەکو پارتی تایبەت بە پرسی خوێندن بمێنێتەوە. پارتی ناوەندی Centerpartiet پرسی ژینگەی ئەخرێتە ئەستۆ و مەسیحییە دیموکراتەکانیش بەردەوام ئەبن لە سەر سیاسیەتی کۆمەڵایەتی و پارتی مۆدەێراتەکانیش ڕۆڵی بەڕێوەبەری دەوڵەت ئەگێڕن، کە سوێدییان بە ئابووریەکی بەهێزەوە لە قەیرانێکی ئابووری دەرباز کردووە. دیسان هایدی ئاڤالان.\nئەو دۆخەی کە ئێستا مۆدێراتەکان تێیدان هەندێک ئاڵۆزە، بۆ نموونە ئەگەر بێت و مۆدێراتەکان لە کاتی هەڵبژاردندا خۆیان زۆر ببەنە پێش و دەرکەون، ئەگەری ئەوە هەیە دەنگی پارتەکانی تری بەرەی هاوپەیمان بۆ خۆیان ڕاکێشن. ئەگەر وای لێ بێت، ئەگەری ئەوە هەیە یەکێک لە پارتەکان نەیەنە ناو پەرلەمان. ئەگەر یەکێکیش لە پارتەکان نەیەنە ناو، بەرەی هاوپەیمانییەتیەکە سەر ناگرێت. هەر بەم هۆیانەوە پێویستە مۆدێراتەکان ڕۆڵیکی کەم بگێڕن و ڕیگە بدەنە پارتەکانی تر دەرکەون. بەڵام بە بڕوای هایدی ئاڤەلان، ئەگەریش مۆدێراتەکان نەوێرن خۆیان دەرخەن مەترسی ئەوە هەیە وەکو پارتی سۆسیالدیموکراتەکانیان بە سەر بێت لە هەڵبژاردنەکەی ٢٠٠٦ و سەرکەوتن بە دەست نەهێنن. ئاڤەلان دەیشڵێت، ئەگەر بێت و مۆدێراتەکان هەر باسی ڕابردوو و ئێستا بکەن، ئەوا دەنگەکان لە دەست ئەدەن هەر وەک هەڵبژاردنەکەی ٢٠٠٦ و یۆران پەرشۆن.\nئایا چەندە شانسی ئەوە هەیە کە دیسان بەرەی هاوپەیمانی بۆرژوا ٣ جار لە سەر یەک هەڵبژاردن بەرێتەوە، ئەکەوێتە سەر ئەوەی کێ ڕەقیبیان بێت بە بڕوای هایدی ئاڤەلان. هێشتا ئەم پرسە نادیارە، چوونکە هاوکارییەکەی نێوان پارتە سوور و سەوزەکان هەڵوەشاوەتەوە و سوسیالدیموکراتەکانیش لە زۆر پرسدا لە ناو خۆیاندا لەتن. بەڵام بە بروای ئاڤەلان، دەبێت گۆڕانکاری لە بەرەی بۆرژوای هاوپەیماندا بکرێت، چوونکە تا ئێستا ئیدە و دیدەکانی ئایەندەیان شاراوەن، یان هەر هیچ ئیدەیەکیان نەماوە.


"سن" زیانی گەورە بە گەنمی جووتیارانی شارەزوور دەگەیەنێت\nلە سنووری پارێزگای سلێمانی و لە ناوچەی شارەزوور "سن"ی گەنم سەریهەڵداوەتەوە كە بەهۆیەوە زیان لە گەنمی جووتیاران دەدات و گوڵە گەنمەكانی دەخۆن و گەنمەكەیش خراپ و بێ كەڵك دەبێت.\nساڵانە لەگەڵ بەرزبوونەوەی پلەكانی گەرما مێرووی "سن" سەرهەڵدەدات لە كاتی دروستبوونی شیلەی گەنمەكە، سنەكە ئەو شیلەیە هەڵدەمژێت و گەنمەكە بێ ناوك دەمێنێتەوە و زیانێكی زۆر لە گەنمی جووتیاران دەدات و جوتیارێكیش دەڵێت، ئەگەر زوو فریای نەكەوی زیانی یەكجاری لەگەنمەكە دەدات.\nكەمال رەحیم جووتیارێكی سنووری شارەزوور بە "وشە"ی راگەیاند، لە سنووری شارەزوور "سن" سەریهەڵداوە و داویەتی لە گەنمی جووتیاران، جووتیارانیش دەستیان بە رشتنی دەرمان كردووە تا زیانەكانی زیاتر نەبن.\nروونیشی كردەوە كە "سن" لەگەڵ بەرزبوونەوەی پلەی گەرما دروست دەبێت و كاتێك لە گەنمەكە دەدات گەرا دادەنێت و دواتر ئەو گەرایە لەكاتێكدا گەنمەكە گوڵ دەكات دەست بە خواردنی شیلەی گەنمەكە دەكات تا گەنمەكە خۆی دەگرێت و رەق دەبێت ئەو سنە بەردەوام دەبێت لە خواردنی.\n" چارەسەری ئەو سنە ئاسانە و جووتیاران دەتوانن بە كەمترین كات و بە بڕێك پارەی كەم بە خێرایی رێگری لە تەشەنەكردنی ئەو سنە بگرن ئەویش بە رشتنی دەرمانی دژە سن كە گیراوەیەكەو لە بازاڕدا زۆرەو هەرزانە". جووتیارەكە وای گوت.\nهەروەك ئاماژەی بەوە كرد، ماوەی چەند ساڵە هیچ هاوكارییەك لە لایەن حكوومەتەوە ناكرێن لە پێدانی دەرمان و دابینكردنی بۆیان تەنیا خۆیان ئەو دەرمانە دابین دەكەن.\nئیبراهیم ئەحمەد جووتیارێكی ترە بە "وشە"ی راگەیاند، ساڵانە مێرووی سن دەدات لە گەنمی جووتیاران و زیانێكی زۆر لە دوای خۆیان بەجێ دەهێڵێ، لە كوالێتی گەنمەكە كەم دەكاتەوە و بەهۆی ئەو مێرووەوە ساڵانە زیان دەكەین و لە نرخی خۆی بە كەمتر گەنمەكان دەفرۆشرێ.\nلە ئێران رێژەی هەڵاوسان گەیشتە 42%\nجووتیارێکی گەنج كەلەرم و قەرنابیت بەرهەم دەهێنێت


پەیامی کریستیانۆ رۆناڵدۆ بۆ هاندەرانی مانچێستەر یونایتد - ڕێژنه میدیا\nسەرەکى/وەرزش/پەیامی کریستیانۆ رۆناڵدۆ بۆ هاندەرانی مانچێستەر یونایتد\nپەیامی کریستیانۆ رۆناڵدۆ بۆ هاندەرانی مانچێستەر یونایتد\nکریستیانۆ رۆناڵدۆ، شەوێکی مێژوویی پێشکێشی هاندەرانی یانەی مانچێستەر یونایتد کرد، دوای ئەوەی لە خولەکی 95 گۆڵی بردنەوەی بەرامبەر یانەی ڤیاریال تۆمارکرد.\nمانچێستەر یونایتد لە گەڕی دووەمی قۆناخی کۆمەڵەکانی چامپیۆنزلیگدا رووبەڕووی یانەی ڤیاریالی ئیسپانی بووە، یانە ئینگلیزییەکە دوای رکابەرییەکی بەهێز و زەحمەت یارییەکەی بە دوو گۆڵ بەرامبەر گۆڵێک بردەوە.\nلە نیوەی یەکەمدا ڤیاریال ئاستێکی نایابی پێشکێشکرد، بەڵام لە هەژاندنی تۆڕدا سەرکەوتوو نەبوو و نیوەی یارییەکە بەیەکسانبوون بە ئەنجامێکی سپی کۆتاییهات.\nلە خولەکی 53 پاکۆ ئەلکاسێر گۆڵێکی بۆ یانەی میوان، ڤیاریالی پاڵەوانی یۆرۆپالیگ تۆمارکرد، بەڵام زۆری نەبرد لە خولەکی 60 ئالێکس تێیێس بەلێدانێکی بەهێز ئەنجامەکەی بۆ مانچێستەر یونایتد یەکسانکردەوە.\nیارییەکە بەرەو کۆتایی دەچوو، هەمووان چاوەڕێ بوون ناوبژیوان فیکەی کۆتایی لێبدات، بەڵام کریستیانۆ رۆناڵدۆ لە دوایین خولەکدا دەرکەوت و گۆڵێکی یەکلاکەرەوە و گرنگی بۆ یانەکەی تۆمارکرد و مانچێستەر یونایتدی کردە خاوەنی یەکەم سێ خاڵ لە چامپیۆنزلیگدا.\nرۆناڵدۆ لەم یارییەدا یاریی ژمارە 178 لە چامپیۆنزلیگدا ئەنجامدا، پێشتر هیچ یاریزانێک ئەو ریکۆردەی تۆمار نەکردووە.\nکریستیانۆ رۆناڵدۆ بەبردنەوەی یارییەکە بووە خاوەنی 250 لە کاروانی یارییکردنی خۆیدا.\nرۆناڵدۆ بەشێوەیەکی گشتی 790 گۆڵی لە کاروانی خۆیدا تۆمارکردووە.\n450 گۆڵ لەگەڵ ریال مەدرید، 123 گۆڵ لە مانچێستەر یونایتد، 111 گۆڵ لەگەڵ پۆرتوگال، 101 گۆڵ بۆ یوڤێنتۆس و 5 گۆڵیش بۆ یانەی سپۆرتینگ لیشبۆنە.\nدوای یارییەکە کریستیانۆ رۆناڵدۆ دڵخۆشیی خۆی بەبردنەوەی یارییەکە پێشاندا و گوتی ” زۆر دڵخۆشم بەوەی لە خولەکی 90+5 گۆڵم تۆمارکرد، لینگارد هەوڵیدا تۆپەکە بۆ من بگەڕێنێتەوە، من هەلێکم هەبوو و منیش کارەکەم کرد، بەڵام ئەمە باشترین یاریی من نەبوو و ئەمە تۆپی پێیە.”\nرۆناڵدۆ زیاتر گوتی “هەندێکجار باش یارییدەکەم و گۆڵ ناکەم، بەڵام لەم یارییەدا باش یارییم نەکرد و گۆڵم تۆمارکرد، کۆمەڵەکەمان زۆر کراوەیە بۆ گەیشتن بە قۆناخی داهاتوو.”\nکریس بە رۆژنامەڤانانی گوت ” ئەوەی من لە یارییەکەدا کردم کاری منە، بۆ ئەوە گەڕاومەتەوە مانچێستەر یونایتد، بۆ ئەوەی مێژوویەکی دیکە لەگەڵ یانەکە بنووسمەوە.”\nرۆناڵدۆ زیاتر دەڵێت “یارییەکەمان بەرامبەر ڤیاریال زەحمەت بوو، بەڵام دوای گۆڵەکەی تێیێس هەستمدەکرد دەتوانین شتێک بکەین، من بەر لە یارییەکە بە یاریزانەکانم گوتبوو کە ئێمە متمانەمان بە یاریگە و مێژووی خۆمان هەیە و دڵخۆشبووم کە لە دوایین خولەکدا گۆڵی بردنەوەم تۆمارکرد.”\nئۆلێ گونار سۆڵشایەر، راهێنەری یانەی مانچێستەر یونایتدیش لەبارەی گۆڵەکەی دۆن رۆناڵدۆوە گوتی “ئەوە کریستیانۆ رۆناڵدۆیە، چەندجارێکی دیکە ئەمەی کردووە، پێش مانگێک بەرامبەر ئیرلەندا لێدانی سزای لەدەستدا، بەڵام لە دوایین ساتەکاندا بە دوو لێدانی سەر دوو گۆڵی تۆمارکرد، ئەمە ئەو شتەیە کە هەمیشە پیشەی خۆی بووە.”


پێش 3 هەفتە 821 جار خوێنراوەتەوە\nدەمەتەقێی گرووپی گوڵنار\nلەگەڵ فەرھاد شاکەلی"شاعیرو نووسەر"\nزایەڵەی ڕووداو... شۆپی ساڵان\nفەرھاد شاکەلی نزیکەی چل ساڵە لە وڵاتی سوێد نیشتەجێیە و مامۆستای زانکۆ و نووسەرێکی ورد و بەسەلیقەیە، بەتایبەت لە بواری شیعرو زمانی کوردیدا توانیویەتی خزمەتێکی جوان و زۆر بەو بوارانە بکات بەھۆی کۆچی دوایی باوکی بەڕێزیانەوە گەڕابووەوە گوندەکەی خۆیان.\nگرووپی گوڵنار زۆر بە باشی زانی چەندان کیلۆمەتر بڕوات و بەم گەنجینە بە بەھاو پڕ بەرھەمەی میللەتەکەمان بگات و، دەمەتەقێیەکی لەگەڵدا ساز بکات، ھەرچی لەبارەی تەوازوع و ڕووخۆشی و میواندۆستی و یەکڕوویی و ڕاشکاویی ئەم پیاوە بەڕێزەوە بگوترێت، ھێشتا کەمە، ئەم سیفەتە جوانانەی ئەم پیاوە، وایکرد دووری و ماندووێتیی ڕێگامان لەسەر کەم ببێتەوە، ھەست بە شادمانی و ئارامی بکەین، جارێکی تریش سوپاس بۆ خاتوو گێلاسی خێزانی بەڕێزیان بۆ ماندووبوون و میواندۆستییەکەی.\nگوڵنار: باسێکی (گرووپی ڕوانگە و گرووپی کفری) بکەین، کە لەو کاتەدا ململانێیەکی سەخت و دژوار لە نێوانتاندا ھەبووە، بگەڕێینەوە بۆ ئەو سەردەمە بزانین ھۆکارەکانی ئەو ناکۆکییانە چی بوون، وە ئێستا جەنابتان گەیشتوونەتە ئەم تەمەنەو چل ساڵ بەسەر ئەو مێژووەدا تێپەڕیوە، چ لەبارەی ئەو دوو گرووپەوە دەڵێن؟\nشاکەلی: من پێم وایە ئەوە تازە بووەتە بەشێک لە مێژوو، بەڵام مێژوویش دەکرێ دووبارە بەسەر بکرێتەوە، بۆ ئەوەی ھەندێ ڕاستی بۆ خەڵکی دەرکەون. ھیچ گومان لەوەدا نییە کە ئێمە پێشدەست و پێشەنگ بووین بۆ تازەکردنەوەی شیعری کوردی. تەنانەت برادەرانی (گرووپی ڕوانگە)یش خۆیان دانیان بەو ڕاستیەدا دەنا. کاک (شێرکۆ بێکەس) زۆر برادەرم بوو، لە حەفتاکانەوە تا نەخۆشکەوتن وکۆچکردنەکەیشی پێوەندیمان ھەر ھەبووەو سەردان و ھاتوچۆمان ھەبووە پێکەوە. لەم ساڵانەی کۆتاییشدا (شێرکۆ) خۆی دانی بەوەدا دەناو دەیگوت کە ئێوە (گرووپی کفری) پێش ئێمە بوون لە تازەکردنەوەی شیعری کوردیدا، ئەوە ھیچ گومانێکی تێدا نییە. ھەروەھا بەتێکست، ئەگەر مێژوو بە دەم نەگێڕدرێتەوە، خۆ بە تێکست دیارە، من تێکستم ھەیە ساڵی ١٩٦٩ یا ١٩٧٠ نووسیومە، بەراوردی بکە بەو تێکستانەی کە (شێرکۆ بێکەس و جەلالی میرزا کەریم) نووسیویانە، تێکستەکانی ئێمە لە ھیی ئەوان پێشکەوتووترن، دیارە کە لایەنی تازەگەریی پێوە دیارە، خوالێخۆشبوو کاک (شێرکۆ بێکەس) لە کاتێکدا کە بانگەشەی تازەگەریی کردووە، تا ساڵی ١٩٧٣یش ھەر لە ژێر کاریگەریی (گۆران)دا بوو.\nگوڵنار: ئەی ھۆکاری ناکۆکی و کێشەی نێوانتان چی بوو؟\nشاکەلی: خۆشبەختانە ناکۆکیی نێوان شاعیرو نووسەر ناکۆکیی شەڕەتفەنگ نییە، بە دەردی مامۆستا (مەسعوود موحەممەد) دەفەرمووێت: کاغەزو مەرەکەبی تێدا سەرف دەبێت، نە فیشەکەو نە بارووتەو، نە خوێنی تێدا دەڕژێنرێت..! موناقەشەی گەورە ھەبووە لە نێوانماندا، ھەم ئەوان شتیان نووسیوەو ھەم ئێمەیش، تا ڕادەی بریندارکردنی یەکتریش چووە، من لە بیرمە یەکێک لەو چاوپێکەوتنانەی کە بۆ ئەوە تەرخان کرابوو، لە گۆڤاری (ھەنار)دا بڵاو کرایەوە، زۆربەی تەرخان کردبوو بۆ ئەو مەسەلەیە. من لە زۆر شوێندا بە ڕەقی قسەم کردبوو، دوای ئەوە من تا ماوەی ساڵێک کاک (شێرکۆ)م نەبینی، دیار بوو زویر بووبوو، دەمزانی کە زویر بووە، بەڵام خوا ھەڵناگرێ، دەبێ پیاو ئەو ھەقیقەتە بڵێ کە (شێرکۆ) پیاوێکی دڵپاک بوو، دوای ئەو ماوەیە کە یەکترمان بینییەوە باوەشی پێدا کردم و ئەملا و ئەولای ماچ کردم، دەیزانی ئەمە مەسەلەیەکی فیکرییە، خۆ شەڕەتفەنگمان نەکردبوو...\nگوڵنار: ئەگەر ئێوە زیاتر لەسەر ھەق بوون و زیاتر ڕۆڵتان ھەبوو لە تازەکردنەوەی شیعری کوردیدا، کەچی (گرووپی ڕوانگە) زیاتر ناسرا؟\nشاکەلی: من پێم وایە دوو لایەنی ھەیە، یەکێک لە ھۆکارەکان ئەوەیە کە ئەوان بە تەمەن لە ئێمە گەورەتر بوون، ئەوان لەناو سیاسەتدا بوون و نزیک بوون لە سیاسەتەوە. ئێمە دوور بووین لە سیاسەتەوە، ئەوسایش و ئێستایش من و (لەتیف) ھەر دوور بووین لە سیاسەتەوە، ئەوەی کە ڕۆڵێکی گەورە لە سیاسەتدا ببینین، ئەوەمان نەبووە، من خۆم فەترەیەک کەوتمە ناو سیاسەتەوە، بەڵام بە ڕاستی سیاسەتم بەکار نەھێنا بۆ مەبەستی شیعرو شاعیری. لایەنی دووەم، شاری (سلێمانی) ھەمیشە بارودۆخێکی جیاوازی ھەبووە، ئەوان (سلێمانی)یان بۆ ئەو مەبەستە بەکار ھێناوە، باشیشیان بەکار ھێناوە، ئێمەیش بە حوکمی ئەوەی (گەرمیانی) بووین، فەقیرو بێدەسەڵات بووین، ئەوەیش کاریگەریی خۆی ھەبووە.\nگوڵنار: (گرووپی ڕوانگە) لەو بەیانەی کە بڵاوی دەکەنەوە، بانگەشەی خۆ ڕووتکردنەوەی ئافرەت و دژایەتیی جل و بەرگی ئیسلامیی و مەلاو مزگەوت و ئەم شتانە دەکەن، پێت وا نییە ئەمە ھۆکارێک بوو بۆ ناساندنیان؟\nشاکەلی: ئەوەی جەنابت باسی دەکەیت بەیانی دووەمیانە، بەیانی یەکەمیان بەیانێک بوو لە گۆڤاری (ڕوانگە) و حەفتەنامەی(ھاوکاری)دا بڵاو کرایەوە. ئەگەر بەیانەکەی ئەوان و ئێمەت خوێندبێتەوە، جیاوازییەکی زۆر ھەیە لە نێوانیاندا، بۆ ئاگاداریتان ئێمە ناومان لە بەیانەکەمان نابوو (بەیانی شێتەکان). ئێمە لە بەیانەکەماندا ئاماژەمان بەوە داوە کە (شیعر) چۆنە، ئەوان یەک وشەیان تێدا نەنووسیوە ئاماژە بەوە بکەن کە شیعر چۆنە؟ چییە؟بەیانەکەی ئەوان بەیانێکی سیاسی و کۆمەڵایەتی بوو، زیاتر لەوەی کە بەیانێکی ئەدەبی بێت، ھیچ باسی ئەوە ناکات کە شیعری باش چییە، یا شیعری کلاسیکی کورد چییە؟ باسی ئەوە ناکات نوێکردنەوە دەبێت چۆن بێت لە شیعردا؟ ھیچ لەو بارەیەوە ناڵێت، خۆیشیان دان بەوەدا دەنێن. من دیدارێکی کاک (شێرکۆ)م لایە دەڵێت: ڕاستە بەیانەکەی ئێمە باسی ھیچ شتێکی لەبارەی شیعرەوە تێدا نییە. بەڵام ئێمە، من و ھەڵمەت، ئاماژەمان بە ھەموو ئەوانە داوە، ئەوەیش جیاوازییەکی ئاشکرایە لە نێوان بەیانی ئێمەو ئەواندا...\nگوڵنار: وەڵامی پرسیارەکەت نەداینەوە کە ئایا یەکێک لە ھۆکارەکانی ناساندنی ئەوان ئەوە نەبوو کە دژایەتیی ئایین و ڕەمزە ئاینییەکانیان دەکرد؟ ئەگەر ئەوە ھۆکار نەبوو، بۆچی ئەوان پەنایان بردە بەر ئەو کارە؟\nشاکەلی: بێگومان. ئەو ھەڵوێستەی ئەوان بوو بە ھۆی تووڕەبوونی خەڵکێکی زۆر و بەوەیش خۆیان وەک کەسانێکی ''پێشکەوتنخواز'' بە کۆمەڵگەی ئەو سەردەمەی کوردستان ناساند. ئەوەیشت لە بیر نەچێت، کە ڕێژیمی ئەو کاتەی بەعس زۆری پێ خۆش بوو، بەرژەوەندیشی لەوەدا بوو، لە کوردستاندا ئاژاوە دروست بکات. بە کورتییەکەی، ئەو دۆستانە ھەمیشە لەوەدا لێھاتوو بوون کە سیاسەت بۆ سوودی خۆیان بە کار ببەن.\nگوڵنار: لە سەردەمی حەفتاکاندا زۆربەی شاعیرانی کورد ڕووگەیان دەبێتە سۆڤیێت، بە واتایەکی تر دەبنە سۆڤیێتپەرست، بە شان و باڵی یەکێتیی سۆڤیێتدا ھەڵدەدەن، ھۆکاری ئەمە چی بوو؟\nشاکەلی: باش و خراپ مەسەلەیەکی مێژووییە، بەڵام بۆچی وا بوو؟ ئێمە لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاستدا دەژیاین، لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاستدا کۆمەڵێک ڕێژێم ھاتوونەتە سەر دەسەڵات، کە لەلایەن ڕۆژئاواوە پاڵپشتی کراون، لەبەر ئەوە زۆر سرووشتییە کە تۆ سوود لە دوژمنی ڕۆژئاوا وەربگریت، دوژمنی ڕۆژئاوا لەو کات و سەردەمەدا بە پلەی یەکەم شیوعییەت و سۆڤیێت بوو، خەڵک پێی وابوو بۆ ئەوەی ڕزگارت بێت لە ڕۆژئاواو لە ڕێژیمی پاشایەتیی عێراق، کە لەو کاتەدا بەشێک بوو لە پەیمانی (سێنتۆ)، لەژێر ئینتیدابی ئینگلیزدا بوو، سووریا لە ژێردەستی فرانسادا بوو، تورکیاو ئێرانیش سەر بە ئەمریکا بوون، ئەم ناوچەیە ھەمووی بەدەست ڕۆژئاواوە بووە، لەبەر ئەوە زۆر ئاسایی بووە ئەو کەسانەی شۆڕشگێڕ بوون، ئەو کەسانەی دەیانەویست ئەم ڕێژێمانە بگۆڕن و ژیانی خەڵک بگۆڕن، پەنا ببەنە بەر ھێزێکی تر، ھێزەکەی تر سۆڤیێت بوو.بەڵام تەنانەت ئاڵمانیای نازیست، ئاڵمانیای ھیتلەریش لایەنگری ھەبوو. کەسانێک کە دژی ئینگلیز بوون، ئامادە بوون پەنا بۆ ھیتلەر و نازیزمیش ببەن. تۆ چیرۆکی (ئەڵەمان کوردی)ی خوالێخۆشبوو دۆکتۆر مارف خەزنەدار بخوێنەوە، دەبینی لەناو کورددا کەسانێک ھەبوونە ھەر لە خۆوە عاشقی ئاڵمانیا و ھیتلەر بوون.من کە ئێستا ئەم قسانە دەکەم مەبەستم خۆم نییە، من خۆم بە درێژایی ژیانم دژی سۆڤیێت بووم، نەک لە ڕوانگەی ڕۆژاواوە. ئەو سەردەمانە من شەش حەوت ساڵێک مارکسی بووم و خۆم بە مارکسی زانیوە. ئەو کاتانە من (ماویست) بووم، واتە سەر بە ئایدلۆژیای (ماوتسیتۆنگ)ی چین بووم.دژی سۆڤیێت بووم و، پێم وابووە سۆڤیێت درۆ دەکا لەگەڵ میللەتانی دونیادا، چەندە ئیمپریالیزمی ئەمەریکی و ئینگلیزی و فرانسی خراپە دەکەن بەرامبەر میللەتانی ئەم ناوچەیە، سۆڤیێت بۆ ڕزگاریی میللەتانی ناوچەکە درۆ دەکاو ھیچ شتێکی لەدەست نایەت و ناکات، ئەویش تەنھا ئامانجی ئەوەیە ئەوان لا ببات و، خۆی بچێتە جێگەکەیان...! مەسەلەی سۆڤیێت بەداخەوە ئەوە بوو، خەڵک پێی وابوو کە سۆڤیێت ڕەنگە بتوانێت شتێکی بۆ بکات، وایاندەزانی ئایدلۆژیای سۆڤیێت مژدەدەرە، مژدەیەکی تازەی پێیە، کۆمەڵگایەکی یەکسان دروست دەکات، ئافرەت ڕزگار دەکات، کرێکارو جووتیار دەتوانن ببنە خاوەن دەسەڵات و سەرمایەی خۆیان، کۆمەڵێک لەو قسانە ھەبوون لە ئایدلۆژیای سۆڤیێتدا، ئەمانە کاریگەرییان کردبووە سەر خەڵک، خەڵکێک کە خۆی بە ڕووناکبیر دەزانی، لای وابوو دەبێ خۆی بە مارکسیست بزانێت...\nگوڵنار: پێمان خۆشە دوای بواری شیعر، باسێک لە (تەسەووف) بکەین، لەو پرسیارەوە دەست پێدەکەین، ئێوە شاعیرێکی دیارن، بەڵام لە شیعری ئەم ساڵانەی دواییتاندا ڕوئیایەکی سۆفیگەری بە شیعرەکانتانەوە دیارە، چۆن بوو جەنابتان لە چەپێکی ماویستەوە بەرەو سۆفیزم ھاتن؟\nشاکەلی: ئەوە پەیوەندییەکی ڕاستەوخۆی بە ژیانی فیکری و فەرھەنگیی منەوە ھەیە. تا لە کوردستان بووم، تا ڕادەیەک نزیک بووم لە سیاسەتەوە، نزیکەی پێنج شەش ساڵێک کاری سیاسیم کردووە، مارکسیست بووم، ماویست بووم، بەشێوەیەکی چالاکانەیش بەھاری ١٩٧٤ تا بەھاری ١٩٧٥ پێشمەرگە بووم. ئەو ماوەیەیش کە شۆڕش ھەرەسی ھێنا و گەڕابووینەوە عێراق، من ھەر بەردەوام بووم لە کاری سیاسی. دواییش کە چوومە سووریا، نزیکەی ساڵێک یا ساڵ و نیوێک ھەر لە نێو سیاسەتدا بووم، بەو شێوەیە ئەو ماوەیەیش من زۆرتر شیعری سیاسیم دەنووسی. بەڵام کە چوومە ئەورۆپا بە نیازی ئەوەی بەردەوام بم لە شتێک پێوەندیی بەخوێندنی کوردییەوە ھەبێت، پێوەندیی بە ئەدەب و زمانی کوردییەوە ھەبێت، چوومە زانکۆی (ئوپسالا)، زانکۆی (ئوپسالا) تاکە زانکۆیەکە لە سوێد کە زمانانی ئێرانیی تێدا بخوێنرێت. ئیدی من چوومە ئەوێ بۆ کاری لێکۆڵینەوەو شتی وا. بۆ تێزی ماستەرەکەم ئەوەم ھەڵبژارد لەسەر مەم و زینی خانی بنووسم. من کە (مەم و زین)م ھەڵبژارد، دیسانیش دەگونجێت ھەر پاشماوەی عەقڵە سیاسییەکەم بووبێت کە حەزم کردووە ئەو لایەنە ھەڵبژێرم، واتە ناسیۆنالیزمی کوردی لە مەم و زیندا، بەڵام کە مەم و زینم خوێندەوە، سەیرم کرد ئەمە تێکستێکە تەنھا سیاسەت و کوردایەتی نییە، شتی تری زۆر تێدایە. وردە وردە ئاشنای شیعرو فکری (خانی) بووم، بینیم (خانی) باسی شاعیری تری کوردی پێش خۆی دەکات، یەکێک لەو شاعیرانەی باسیان دەکات، (مەلای جەزیری) بوو. با ئەوەیش بۆ قسەکانم زیاد بکەم؛ من بە حوکمی سیاسەتکردنم، تێکەڵاویم لەگەڵ کوردانی باکوور و ڕۆژاوای کوردستاندا ھەبوو، کرمانجییەکی باش فێر بووبووم، ئێستا کرمانجی و کوردیی ناوەندی (سۆرانی) وەک یەک و بەباشی دەزانم، پێیان دەنووسم و پێیان دەخوێنمەوە. ئەوەیش کاریگەرییەکی باشی ھەبوو کە من لە (مەم و زین) تێ بگەم و، دواییش ھەوڵ بدەم کە مەلای جەزیری بخوێنمەوە. کە مەلای جەزیریم خوێندەوە، تێگەیشتم شاعیرێکی سۆفیی زۆر گەورەیە و شاعیرێکی نەقشبەندیشە. ئەوە وای لێکردم کە بمەوێ (تەسەووف)یش بناسم، نەک تەنھا (تەسەووف) لە شیعردا بناسم، بەڵکە ھەوڵ بدەم وەک فکرو فەلسەفە بیناسم. ئیتر دەستم کردە خوێندنەوەی سەرچاوەکانی (تەسەووف). خۆشبەختانە لەبەر ئەوەی ھەم فارسییەکی باشم دەزانی، ھەم ئینگلیزی و عەرەبی و کرمانجی، باشترین سەرچاوەو زمانیش بتەوێ لەبارەی (تەسەووف)ەوە بخوێنیتەوە، زمانانی ئینگلیزی و فارسییە. عەرەبی شتی باشی زۆرتێدا نییە لەبارەی (تەسەووف)ەوە، بەڵام فارسی زۆر دەوڵەمەندە.\nتیۆریی (وەحدەتئەلوجوود) کە یەکێکە لە تیۆرییە مەزنەکانی (تەسەووف)، ھەوڵمداوە تێی بگەم، دەزانم لە کوردستان ڕەخنەگری کورد، یا نووسەر و توێژەری کورد کە باسی (تەسەووف) دەکا، یەکسەر دەڵێت (وەحدەتئەلوجوود). ھەر شتێکی دەست بکەوێت ھەر دەڵێ ئەمە (وەحدەتول وجوود)ە، لە کاتێکدا وا نییە، (وەحدەتول وجوود) ئەو شتە ئاسانە نییە وا ئەوان لێی تێگەیشتوون. کە شاعیرێک قسە دەکا لەبارەی شتێکەوە، دەڵێ ئەمە مەبەستی (وەحدەتول وجوود)ە، بەڵامبە خوا برا ئەوە مەبەستی (وەحدەتول وجوود) نییە، قسەیەکی ڕۆژانەیەو خەڵک بۆ خۆی دایھێناوە. (وەحدەتول وجوود) فەلسەفەیە، تۆ ئەگەر لە فەلسەفە تێ نەگەی لە (وەحدەتول وجوود)یش تێ ناگەیت. بە ھەرحاڵ ئەوە بووە ھۆی ئەوەی من لە ڕووی تیۆرییەوە ھەوڵ بدەم لە (تەسەووف) تێ بگەم، بیخوێنمەوە، بەڵام ئەوەت لە بیر نەچێت (تەسەووف) دوو لایەنی ھەیە، لایەنێکی تیۆرییە، لایەنێکی بەرھەمە، لە بەرھەمی سۆفییەکاندا زۆر لە باوەڕەکانیتەسەووف ڕەنگ دەداتەوە، بەڵام شیعر بە دەرەجەی یەکەم، سۆفییەکان زۆربەیان شاعیر بوون، لە (مەولانا جەلالەدینی ڕۆمی)یەوە بیگرە تا دەگاتە (جامی)، ھەموویان ھەم سۆفی بوون و ھەم شاعیریش.\nگوڵنار: کەواتە سۆفیگەری (خودا)ی بۆ دۆزییتەوە؟\nشاکەلی: بەڵێ. من لە دیدارێکدا گوتوومە، ئیمامی عەلی قسەیەکی ھەیە زۆر جوانە، دەفەرمووێت (ئەگەر سەرپۆشی نھێنییەکان لاببرێت، یەقینی من لە ئێستا زیاتر نابێ: لو کشف النقاب ما ازددت یقینا)، واتە ئەوەندەی یەقین ھەبووە و ھێندە بڕوای پتەو بووە. خۆشبەختانە منیش ھەمان قەناعەتم ھەیە. سوپاس بۆ خودا ئەوەندەم یەقین ھەیە کە پێویستم بە بەڵگە و بەڵگەکاری نەبێت.\nگوڵنار: تەسەووف لای جەنابتان چییە.؟ ئایا تەسەووف بۆ خوداناسینە یا بۆ خودناسینە؟ تەسەووف وا لە مرۆڤ دەکا خودا بناسێ یا خۆی بناسێ؟\nشاکەلی: ئەوەی کە بۆ خوداناسین بێ نا، چونکە تۆ کاتێک دەست بە تەسەووف دەکەیت کە خودات ناسیبێ، ئەگەر خودات نەناسیبێ باسی چ شتێکی خودا دەکەی، تەسەووف بێ خوداناسین نابێت. تۆ ناتوانیت عاشق بیت، ئەگەر کەسێک مەعشووقت نەبێت. بەڵام بە خوێندنەوەی ئەدەبییاتی تەسەووف و بیرکردنەوە لە پرسیارەکانی تەسەووف، ناچاریت بۆ خودا بگەڕێیت.\nگوڵنار: بۆچی زۆربەی چەپەکان کە تەنانەت بڕوایشیان بە خودا نییە، لایەنگری تەسەووف و سۆفیگەرین؟\nشاکەلی: من پێم وایە ئەوانە قەناعەتیان بە سۆفیگەری نییە، زۆربەیان قەناعەتیان پێی نییە و، ناشتوانی بڵێیت لە تەسەووف گەیشتوون. ئەوان یەک لایەنی تەسەووف دەبینن، ئەوان یەک لایەنی تەسەووف دەخوێننەوە و ھەوڵ دەدەن تێی بگەن، ئەویش بەرھەمی تەسەووفە، واتە داھێنان و بەرھەمی شاعیرانی سۆفی، تەنھا ئەو لایەنەی دەناسن. (مەولانا) شاعیرێکی جوانە، شاعێرێکە شتی زۆر جوانی گوتووە، ڕەنگە سەرسوڕمانی ئەو چەپانە لەو لایەنەوە بێت، تەسەووف ئەگەر نەیبەستیتەوە بە خوداناسییەوە، ھیچ مانایەکی نییە. ئەودەم دەبێتە یەکێک لە مۆدەکانی ئەم سەردەمە کە زوو دێن و زوو لە ناو دەچن.ئێ خۆ دەزانیت. مادۆننای ئەمەریکاییش شیعری مەولانای کردووە بە گۆرانی. ئایا مادۆننا سۆفییە؟\nگوڵنار: دیدو تێڕوانینی جەنابتان بۆ حەللاج چییە؟ چۆن دەیناسێنن، ئایا پێتان وایە حەللاج یەکەمین مۆدێلی سۆفیزمی ئیسلامی بووە؟\nشاکەلی: یەکەمین مۆدێل نییە، ئەگەر ڕەگوڕیشەی تەسەووف بگەڕێنیتەوە بۆ خودی (پێغەمبەر)، ئەوا پێغەمبەر یەکەمین مۆدێلی ئەو تەسەووفەیە، بەدەر لە (پێغەمبەر) ئەوا (ئەبو زەڕی غەفاری) نموونەیەکی ترە، (ئەبو زەڕ) لە (مەککەو مەدینە) دەرکرا، ناردیان بۆ سەحراو بیابان، چونکە (عوسمان) دەریکرد، ئەگەر بێیتە سەر ئەوە، (ئەبو زەڕ) شەھیدی یەکەمی تەسەووفە، (بیلال)یش وا بوو، ھیچیان دەست نەدەکەوت، (بیلال) لە بانگدان بەولاوە ھیچی پێ نەبڕا! بۆیە (حەللاج)یش بەھۆی تەسەووفەوە، بە ھۆی گوتنی ڕاستییەوە گەیشتە ئەو ئەنجامەی کە پەل پەلی بکەن و، دوایی بیسووتێنن و، خۆڵەمێشەکەی بدەنە دەم ڕووباری دیجلەوە. ئەو پلەی نەمریی دەست کەوت و بکوژەکانیشی کەوتنە بەر لەعنەتی مرۆڤایەتی.\nگوڵنار: باس لە پەیوەندییەک (تا ڕادەیەک پەیوەندییەکی جەستەیی و ماددی) دەکرێت لە نێوان مەولانای ڕۆمی و شەمسی تەورێزیدا، جەنابتان لەو بارەیەوە چی دەڵێن.؟!\nشاکەلی: من باوەڕم بەوە نییە، ئەوە کەسانێک کە دژی ئیسلام و دژی تەسەووفن دروستیان کردووە. ناکرێ پێوەندیی نێوان مەولاناو شەمسی تەبریزی پەیوەندییەکی جەستەیی بووبێ، قەت شتی وا ناگونجێ. ئەگەر وابووایە، ئەو ھەموو بەرھەمەی لێ درووست نەدەبوو. جنس شتێکی بە کەف و کوڵەو لەوە دەچێ لە ماوەیەکی کورتدا دابمرکێتەوە، ئەی ئەو ھەموو نووسینە و ئەو ھەموو بەرھەمەچۆن و لە کوێوە ھاتن؟ ئەوە تەفسیرێکی دوژمنانەیە پێم وابێت! بە ھەر پێوەرێکی زانستی و نازانستی، سایکۆلۆگی، پزیشکی یا فەلسەفی، بەرھەمەکانی مەولانا شی بکەیتەوە، ھێندەی سەرەدەرزییەک ھێما و بەڵگەت دەست ناکەوێت، کە گومان بخاتە سەر پێوەندیی مەولانا و شەمسی تەبریزی.\nگوڵنار: ئایا کورد لە کوێی شارستانەتیی ئیسلامیدایە، ئایا کورد چ شتێکی بە شارستانییەتی ئیسلامیی داوە؟\nشاکەلی: کورد بەشدارییەکی باشی ھەبووە، ئەگەر لە ڕووی مێژووییەوە تەماشای بکەیت، کورد بەشداریی کردووە لە بڵاوبوونەوەی ئیسلامدا، لە بەھێزکردنی ئیسلامدا، لە زۆر لایەنی ئیسلامدا کورد بەشداریی کردووە. ئێستا ئەو ڕۆڵەی کورد لاواز بووەو نەماوە، بە حوکمی ئەوەی کە ئیدیۆلۆگیی تر پەیدا بوون، ئەوە وای کردووە ئەو بەشدارییە لاواز ببێت. سیاسەتی کوردیش دەور دەبینێت، سیاسەتی ئەمڕۆی کوردستانیش ڕۆڵی ھەیە، من پێم وایە لە تەواوی ئەو وڵاتانەی دونیادا، ئەوانەی کە زۆربەی خەڵکەکەی موسڵمانن،کەمیان ھەیە ھێندەی کوردستان دژایەتیی ئیسلام بکات. کوردستان یەکێکە لەو وڵاتانەی کە زۆر دژی ئیسلامە!\nگوڵنار: ئایا ڕۆژئاوا عەسکەرو جەللادی تری دەست ناکەوێ لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاستدا بۆ ئەوەی جەنگی ئیسلامی بۆ بکەن و نەیخەنە ملی کوردەوە؟\nشاکەلی: ڕقی گەورەی ڕۆژئاوا لە کورد، یەکێک لە ھۆکارە سەرەکییەکانی سەلاحەددینە، سەلاحەددینی ئەییووبی. ئێستایش شکان و ڕووخانیان لە جەنگی سەلیبییەت و شکانیان و سەرنەکەوتنیان کە قودس بگرن، ئەو ڕقەیان لە سەلاحەدین ھەر ماوە. سەلاحەدینیان خۆش ناوێت، ئەگەرچی بە سەرسوڕمانیشەوە باسی دەکەن. وەک پیاوێکی بە شەھامەت و ئازاو بوێر ناوی دەھێنن، بەڵام خۆشیان ناوێت. ئەوە یەکێک لە ھۆیەکانە.\nگوڵنار: لەوەتەی ئیسلام وەکو پەیامێکی زیندوو دەرکەوتووە، زۆربەی ئیمپراتۆریا و دینەکان ململانێی چڕیان ھەبووە لەگەڵ ئیسلامدا، بەڵام لە ئێستادا ململانێیەکی سەختترو توندتر ھەیە لەگەڵ ئیسلامدا لەلایەن ئەورووپاوە، ئەم ململانێیە چۆن دەبینن؟\nشاکەلی: ململانێ لەگەڵ ئیسلام تازە نییە، لە کاتی سەلیبییەکانەوە دەستی پێکردووە، لە کاتی ھاتنی خودی ئیسلامیشداھەر ھەبووە، کە بینیویانە ئیسلام بووەتە ھێزێکی سیاسی و عەسکەری و شارستانەتی، ئەوان ھەستیان بە مەترسی کردووە، بەڵام ڕەنگە وەک ئەمڕۆ یەکگرتوو نەبووبێتن. ئەمڕۆ خراوەتە قاڵبێکی سیاسی و عەسکەری و شارستانییەوە، تەنانەت فەرھەنگییشەوە. بۆیە ئێستا ئیمپریالیزم لە ماڵی ھەموو کەسێکدا ھەیە، لە ژووری دانیشتن و لە ژووری نانخواردن و تەنانەت لە جێگەی خەوتنی ھەموو کەسێکیشدا بوونی ھەیە. ئیمپریالیزم لەڕێی میدیاو تەلەڤیزیۆنەوە، لە ڕێی مۆبایل و ئیمەیڵ وسکایپ و دەیان تەکنیکی دیکەوە ھاتۆتە ناو ژیان و جوگرافیای ھەموو خەڵکەوە. ئەوان شەڕێکی زۆر گەورەیان دەستپێکردووە بەرامبەر بە ئیسلام، بەتایبەتی دوای نەمانی کۆمونیزم، چونکە دوژمنێکیان لە کۆڵ بووەوە، خۆیان تەرخان کردووە بۆ دوژمنەکەی تر کە ئیسلامە.ئەم شەڕە شەڕێکی شارستانەتییشە لە نێوان شارستانەتییەکی ئیسلامیی – ڕۆژھەڵاتی، لەگەڵ شارستانەتییەکی ئەورۆپاییدا.ئەنجامی ئەم شەڕە من نازانم بە چ ئاراستەیەکدا دەشکێتەوە، کەسمان ناتوانین پێشبینی بکەین داھاتوو چۆن دەبێت، بەڵام شەڕێکی زۆر ناحەق و ناڕەوا و بێویژدانانەیە بەرامبەر ئیسلام دەکرێت.\nگوڵنار: قسەت بۆ پێکدادانی شارستانییەتەکان و سەروەریی ئەمریکا چییە بەتایبەت لە تیۆری و پێشبینییەکانی فۆکۆیاماو سەمۆئیل ھانتیگتۆن؟\nشاکەلی: لە کتێبی (دەرزیئاژن)دا من لێکۆڵینەوەیەکی دوورودرێژم لەسەر ئەو بابەتە نووسیوە [شەڕی شارستانەتییەکان یا لە یەکگەیشتنیان، دەرزیئاژن، لل: ١١٥-١٤٧]. ئێستا ئیتر پێویست ناکات لە گفتوگۆیەکی ئامادەنەکراوی وەک ئەمەدا، سەرلەنوێ لەسەری بدوێم، چونکە باوەڕ ناکەم بەو ڕێکوپێکییەی لەوێ نووسیومە و بیرەکانی خۆمم دەربڕیون، بتوانم ئێستا بدوێم و بیرەکانم گەڵاڵە بکەم.\nگوڵنار: پێت وایە ئەوروپا ھاوشێوەی کۆمۆنیزم، ئیسلامیش بە چۆکدا دەھێنێت؟\nشاکەلی: باوەڕ ناکەم ھەرگیز بتوانێت. کۆمونیزم بە ھێزی چەک و ئەتۆم و دەستگای جاسووسی و تەکنیک خۆی ڕاگرتبوو، بەڵام ھێزی ئیسلام لە دڵ و مێشکی باوەڕداراندایە.\nگوڵنار: کەواتە بەدیل و دوژمنی بەھێزی سەرمایەداری کێیە؟\nشاکەلی: ئیسلام دەتوانێ ئەو ڕۆڵە بگێڕێت، دەتوانێت ببێتە ھێزێک ھەم سەرمایەداری لاواز بکا، ھەم بۆ خەڵکیشی ڕوون بکاتەوە کە چییە، بەڵام ئیسلامی ئەمڕۆ، ئیسلامی ڕەسمی، ئەو توانستەی نییە. بەڵام ھیچ بە دووری نازانم لە داھاتوودا بەرەیەکی فراوان دروست ببێت، کە گەلانی ژێردەستە و زۆرلێکراو و چەوساوەکانی دنیا یەک بگرن و ئیسلام ببێتە ڕێبەر، یا ھێزی سەرەکیی ئەو بەرەیە.\nگوڵنار: کێ دەتوانێت ببێتە بەدیل و جێگرەوەی سەرمایەداری؟\nشاکەلی: من نازانم ئەمڕۆ بەدیلی سەرمایەداری کێیە؟ بەڵام دەبێت سیستەمێک بدۆزرێتەوە نەک یەکسانی بەو مانایەی خۆیان دەیڵێن، بەڵکە عەدالەتی تێدا بێت، بەشێک لەوەی کە ئیسلام دەیڵێت دادپەروەرییە، بەڵام ئەو ئیسلامەی کە ئێستا خەڵکی باسی دەکات و، سەلەفی و داعش خۆیان بە خاوەنیئەو ئیسلامە دەزانن، وەھا و ناتوانێت ئەو ڕۆڵە بگێڕێت.\nگوڵنار: لە کۆتاییدا ئەم چەمک و زاراوەو کەسایەتییانەت لێدەپرسین و، جەنابیشت بە چەند وشەو دێڕێک سەرنج و پێناسەی خۆتیان لەسەر بڵێ!\nئیسلام: یەکێکە لە ئایینەکانی دونیا، دوا ئایینی مرۆڤایەتییە، ئیسلام پێم وایە زۆر لایەنی ڕاستگۆیی و مرۆڤێتی و دادپەروەریی تێدایە، کە لە ئایینەکانی تردا بەو شێوەیە نابینرێت.\nموعتەزیلە: گرووپێک بوون ویستیان فەلسەفە تێکەڵ بە ئایین بکەن و کاری باشیان کردووە.\nژن: جوانترین داھێنانی خودایە.\nمەم و زین: شاکارێکی زۆر مەزنی مرۆڤایەتییە، بە زمانی شیرینی کوردی.\nمەحوی: شاعیرێکی سۆفیی گەورەی کورد.\nمەولەوی: شاعیرێکی سۆفیی ناسک، عاشق بوو، عاشقێکی گەورەی سروشت و جوانی و زمان.\nنالی: شاعیرێکی زۆر گەورەی کورد، چەندە بیرەکانی قووڵ و داھێنەرانەن، زمانیشی ھیندە ورد و ناسک و ھونەرمەندانەیە.\nمەسعوود موحەممەد: بیریار و موفەکیرێکی زۆر گەورەی کورد. دوژمنە فکرییەکانی ئێستایش لێی دەترسن. چەندە بیری قووڵ و ورد بوو، ڕەوشتی دە ھێندەیش بەرز بوو.\nقازی موحەممەد: شەھیدێکی گەورەی کوردە. پیاوێکی زۆر دێمۆکرات و خوێنەوار. زۆر پێش زەمانی خۆی کەوتبوو.\nکاک ئەحمەدی موفتی زادە: پیاوێک بوو دەیویست ھەم موسڵمانێکی باش بێت، ھەم کوردێکی باش. لەو کەسانە بوو ھەر زوو دەیویست کوردایەتی و ئیسلام لە جوگرافیایەکدا کۆ بکاتەوە.\nئەم دیدارە بەشێکە لە دیدارێکی درێژ، دیدارێکی ٤٠ لاپەڕەیی گرنگ لەسەر زۆر بواری نووسین و زمان و شیعرو تەسەووف، لەگەڵ ڕۆشنبیرو نووسەری گەورەی کورد، دکتۆر فەرھاد شاکەلی، گرووپی گوڵنار لێرەدا تەنھا کورتەیەکی خستووه‌ته بەر دیدەی خوێنەرانی و، ماوەوەکەی هه‌ڵگرتووه بۆ ئەو پەرتووکەی کە بە نیازی چاپکردنییەتی.


بڕیارە ئەمڕۆ ئەنجومەنی وەزیران كۆبوونەوەی ئاسایی هەفتانە ئەنجامبدات، پرسەكانی وەرگرتنی دەرچووان لە زانکۆ و پەیمانگاكان و قەرەبووكردنەوەی زیانلێكەوتووانی لافاوەكەی چەند ڕۆژی ڕابردوو و لێکۆڵینەوە لە هۆکارەکانی ڕوودانی زیانەكان تاوتوێ دەكات.\nفەرمانگەی میدیا و زانیاری بڵاویكردەوە، “ئەمڕۆ چوارشەممە ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێمی کوردستان کۆبوونەوەی هەفتانەی خۆی ئەنجام دەدات”.\nلە کۆبوونەوەکەدا ئەم بابەتانەی خوارەوە گفتوگۆیان لەبارەوە دەكرێت:\nیەکەم: خستنەڕووی ڕەشنووسی (پەیڕەوی ئەنجومەنی باڵای گەشەپێدانی خانمان لە هەرێمی کوردستان – عێراق) بە میوانداریی ئەمینداری گشتیی ئەنجومەنی باڵای خانمان.\nدووەم: خستنەڕووی بابەتی وەرگرتنی دەرچووانی ئامادەییەکان لە زانکۆ و پەیمانگاکانی هەرێمی کوردستان بۆ ساڵی خوێندنی 2021 – 2022 و چارەسەری زیادبوونی ژمارەی دەرچووان کە تێکڕای نمرەی بەرزیان بەدەستهێناوە لە تاقیکردنەوەی وزاریی ئامادەییەکان و توانای سنوورداری زانکۆ و پەیمانگاکان بۆ وەرگرتنی دەرچووان بەپێی داخوازیی خۆیان.\nسێیەم: خستنەڕووی بابەتی قەرەبووکردنەوەی زیانی هاوڵاتییان لە ئەنجامی لافاوی ڕۆژی 2021/10/30 و ڕاسپاردنی وەزارەت و لایەنە پەیوەندیدارەکان بۆ لێکۆڵینەوە لە هۆکارەکانی ڕوودانی ئەو زەرەر و زیانانە و چۆنیەتیی چارەسەرکردنیان.\nوەرگرتنی دەرچووانی ئامادەیی