زاراوه‌ی (الشريعة) له قورئاندا\nله زاراوه گرنگه‌كانی قورئانی پیرۆز زاراوه‌ی "الشريعة" یه، بگره یه‌كه له نازناوه‌كانی سووره‌تی "الجاثية"ش بۆیه هێندێ جار پێی ئه‌ڵێن: سووره‌تی "الشريعة\n"الشريعة" له بنه‌ڕه‌تی زماندا بریتییه له جێگای ئاوخواردنه‌وه یان ئه‌و ڕێگه‌یه‌ی پێ ئه‌ڵێن كه ئه‌تگه‌یه‌نێته سه‌رچاوه‌كه‌ی یان به‌كار ئه‌برێت بۆ ئه‌و ڕێگه‌یه‌ی كه خوای گه‌وره دایناوه. هه‌ر له‌م شه‌ریعه‌شه‌وه‌یه كه ڕێگاكانی دینی تیا نیشان ئه‌درێت، وه‌ك خوای گه‌وره ده‌فه‌رموێت: لكل جعلنا منكم شرعة ومنهاجا "المائدة:٤٨ " واته: بۆ هه‌ر لایه‌كتان به‌رنامه‌و پڕۆگرامی تایبه‌تمان بڕیار داوه. یان ده‌فه‌رموێ: ثم جعلناك على شريعة من الأمر فاتبعها "الجاثية: ١٨" واته:له‌وه‌و دوا تۆمان خستۆته سه‌ر به‌رنامه‌یه‌كی ڕاست و ڕه‌وان شوێنی بكه‌وه‌و لێی لا مه‌ده.\n"ولما رأت أن الشريعة همُّها وأن البياض من فرائصها دامي"\nیان هه‌ر له‌مڕووه‌وه ئه‌ڵێت: "أشرعتُ الرمح نحوه إشراعًا" نێزه‌كه‌م ڕووه‌و حوشتره‌كه وه‌شاند، یان ئه‌ڵێت [ أشرعت طريقا ] واته ڕێگه‌كه‌م بۆ خۆشكرد، ئه‌وه ئه‌گه‌ر ویستم ڕێگه‌كه ئاوه‌ڵاكه‌م. هه‌روه‌ها ئه‌و ئه‌ندازه‌ی كه حوشتر ئاوی لێ هه‌ڵئه‌ڵووشێت هه‌مدیس پێی ده‌ڵێن: شه‌ریعه.\nهه‌روه‌ها "الشَّرِيعَة" و" الشِّرْعَة" : بریتیه له‌و ڕێبازه‌ی كه خوا دیاری كردووه‌و فه‌رمانی گرتنه به‌ری داوه، وه‌ك ڕۆژوو و نوێژو حه‌ج و زه‌كات وتێكرای كرده‌وه چاكه‌كانی تر. وه‌ك خوای گه‌وره ده‌فه‌رموێ: ثم جعلناك على شريعة من الأمر فاتبعها " الجاثية:18" (پێشتر ماناكراوه).\nهه‌روه‌ها ده‌فه‌رموێ: لكل جعلنا منكم شرعة ومنهاجا "المائدة: ٤٨" (پێشتر ماناكراوه). له "ابن عباس" خوای لێ ڕازی بێت سه‌باره‌ت به ڕاژه‌ی ئه‌م ئایه‌ته ده‌فه‌رموێ: " الشرعة: ما ورد في القرآن، والمنهاج: ما ورد في السنة" واته: شیرعه: هه‌موو ئه‌وانه‌ن كه له‌قوڕئاندا هاتوو ون، مینهاجیش، هه‌موو ئه‌وانه‌ن كه له سوننه‌دا هاتوو ون. هه‌روه‌ها هه‌ر له‌مانای ئه‌م ئایه‌ته‌دا ده‌فه‌رموێت: "شرعة ومنهاجًا" واته: ڕێگه‌و سوننه‌ت، هه‌روه‌ها قه‌تتاده ئه‌ڵێت: واته: تاكه ئایینێك و چه‌ند شه‌ریعه‌تێك.\nوه هێندێ كه‌س له ڕاژه‌ی ئه‌م ئایه‌ته‌دا ئه‌ڵێن: "الشِّرْعَة" واته: ئایین، "المِنهاجُ " واته: ڕێگا، وه ده‌ڵێن: "الشرعة" و "المنهاج " تێكڕا واتای ڕێگا ئه‌ده‌ن، ڕێگه‌ش لێردا واته: ئایین، هێندێ ئه‌ڵێن: "شِرْعَةً" واته: سه‌ره‌تای ڕێگا، "المنهاج" واته: ڕێگایه‌كی ڕاست و ڕوون.\nهه‌روه‌ها خوای گه‌وره ده‌فه‌رموێ: ثم جعلناك على شريعة من الأمر فاتبعها "الجاثية:18" " الفراء" ده‌ڵێت: "على شريعة من الأمر" واته: له‌سه‌ر ئایین و مه‌نهه‌جی ئیسلامی.\nهێندێك ئه‌ڵێن: "على شريعة" له‌سه‌ر هاوشێوه‌و مه‌زه‌ب، وه‌ك ئه‌ڵێن: " شَرَعَ فلان في كذا وكذا" ئه‌وه ئه‌گه‌ر شتێَكی لێَ هه‌ڵێَنجێَت. وه ده‌ڵَێَن: "يَشْتَرِعُ شِرْعَتَهُ، ويَفْتَطِرُ فِطْرَتَهُ، ويَمْتَلُّ مِلَّتَه" واته: فولان كه‌س ڕووی له سه‌رچاوه‌كه‌ی خۆی كردو شوێن سرووشتی خۆی كه‌وت و ته‌مسیلی ئایینه‌كه‌ی خۆی كرد.\nهه‌روه‌ها خوای گه‌وره ده‌فه‌رموێ: شرع لكم من الدين ما وصى به نوحا "الشورى:13" "ابن الأَعرابي" ئه‌ڵێت: "شرع" واته: به‌دیار كه‌وت، وه له ڕاڤه‌ی شرعوا لهم من الدين ما لم يأذن به الله "الشورى:21" ئه‌ڵێت:"شرعوا لهم" واته: بۆی به دیار خستن.\nوه ده‌رباره‌ی چیڕۆكی "أصحاب السبت" یشدا ده‌ڵێت: إذ تأتيهم حيتانهم يوم سبتهم شرعا "الأعراف:163" واته: له ڕۆژی شه‌موانیاندا ماسیه‌كان وه‌كو چه‌تر سه‌رئاویان ده‌گرت, له ڕاڤه‌كه‌ی هاتووه "یوم سبتهم شرعا" واته: ئه‌و كاته‌ی كه ماسیه‌كان سه‌ریان بڵند ئه‌كرده‌وه‌و سه‌ریان له ئاو به دیار ئه‌كه‌وت، وه ده‌ڵێن "رمح شُراعيٌّ" واته: درێژ.\nهه‌ڵبه‌ت زۆر زاراوه‌ی تری قوڕئانیش هه‌ن كه هاو مانای شه‌ریعه‌ن، وه‌ك زاراوه‌ی "الملة" كه زاراوه‌یه‌كی قوڕئانیه‌و له ڕووی ماناوه هێندێ جاریه‌ك ئه‌گرنه‌وه. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی له هێندێ شوێنانیشدا هاومانای یه‌كتر نابن.


دەوڵەتی فاشیستی تورکیا بەمەبەستی جێبەجێکردنی بەرنامەی سیاسی خۆی وەکو هێزێکی ناوچەیی کاریگەر به‌پاساوی دەرپەڕاندنی هێزەکانی پەیەدە کە بە درێژکراوەی پەکەکەیان دەزانێت دەستی داوەتە هێرش و لەشکرکێشی سەربازی بۆسه‌ر شاری عه‌فرین لە کوردستانی سوریا. لەلایەکەوە تۆپخانەکانی بە خەستی تۆپببارانی شارو گوندەکانی ناوچەکە دەکەن و لەلایەکی دیکەشەوە بەکرێگیراوانی خۆی بەناوی سوپای ئازادی سوریاوە ئامادەکردوە بۆ هێرش کردنە سەر ناوچەکە.\nدەوڵەتی تورکیا لەماوەی شەڕی ناوخۆی سوریادا بەردەوام هەوڵی داوە دەستوەربداتە ناو بارودۆخی سیاسی ئەو ووڵاتە.\nدەورانێك لەرێگای هاوکاریکردنی رێکخراوی تیرۆریستی داعشەوە ئەوکارەی دەکرد. دوای شکست و دەستبەرداربوونی لە داعش بەناوی کردەوەی قەڵغانی فوراتەوە خۆی هێرشی کردە سەر ناوچەی جەرابلوس و بەهاوکاری “سوپای سوریای ئازاد” ناوچەکەی داگیرکرد. ئێستاش دوبارە بەهاوکاری هەمان بەکرێگیراوەکانی لە سوپای ئازادی سوریا هێرشێکی فراوانی بۆ سەر کانتۆنی عەفرین دەست پێکردوە.\nتورکیا بە دەرپەڕاندنی پەیەدە لە کانتۆنی عەفرین بەشێکی فراوان و گرنگی سنورەکانی خۆی لە دراوسێیەکی مەترسیدار دوور دەخاتەوە. هاوکات ناوچەیەکی گرنگی سوریا دەخاتە ژێر دەسەڵاتی هێزە بەکرێگیراوەکانی خۆیەوە کە لەورێگایەوە دەتوانێت دەوری خۆی وەکو یاریزانێکی نەخشەی داهاتوی سوریا بچەسپێنێت.\nئەم هێرش و لەشکرکێشیەی تورکیا بۆ سەر کانتۆنی عەفرین، لەناو بارودۆخی سیاسی ئاڵۆز و شەڕی ناوخۆی سوریاو دەستێوەردانی دەوڵەتان و ململانێی دەوڵەتە ئیمپریالیستیەکانی ئەمریکاو روسیادا دەچێتە پێشەوە.\nهەریەکە لەم هێزو دەوڵەتانە لەسەر بەشی خۆیان لە داڕشتنەوەی هاوکێشەی سیاسی و ئابوری ناوچەکەدا پێشبڕکێ لەسەر کاولکردنی زیاتری سوریاو ئاوارەکردن و کوشتاری خەڵکەکەی دەکەن.\nپەلاماری دەوڵەتی تورکیا و بەکرێگیراوەکانی لە “سوپای سوریای ئازاد” بۆسەر عەفرین جگه‌له‌وه‌ی کارەساتێکی مرۆیی روبەرووی خەڵکی ئەو ناوچەیە دەکاتەوە هاوکات دۆخی ناهه‌مواری جه‌نگ و کاولکاریه‌ك که به‌سه‌ر خه‌ڵکی سوریا داسه‌پاوه، به‌رینترو درێژترده‌کاته‌وه. ڕێگاگاکانی کۆتایی هاتنی شەڕەکەش حەواڵەی کاتێکی نادیارده‌کات و له‌نێو کێشمه‌کێشی سیاسی و سه‌ربازی هێزه ئیمپریالسیتی و ناوچه‌ییه‌کاندا گیرۆدەی ده‌کات .\nئێمە لە حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی کوردستان ملهوڕی و لەشکرکێشی دەوڵەتی کۆنەپەرست و فاشیستی تورکیا بۆسەر خەڵکی عەفرین بە توندی ئیدانەو سەرکۆنە دەکەین و داوای دەستبەجێ راوەستانی دەکەین.\nهەموو بیانوەکانی دەوڵەتی تورکیا بۆ سەپاندنی جەنگێکی دڕندانە بەسەر خەڵکی عەفریندا بێ بنەماو تاوانێکی ئاشکرایە بەرامبەر بە دانیشتوانی ئەو ناوچەیە.


بە وێنە.. میکانیزمی قەدغەی هاتووچۆ تاوەکو ١٠ی نیسان چۆن دەبێت؟ – Türkmen Basın Ajansı\n6 نیسان 2020 تـەبا\tکۆمێنت0 کۆڕۆنا، هەولێر(ئەربیل)،\nژووری ئۆپەراسیۆنی پارێزگای هەولێر(ئەربیل) میکانیزمێکی نوێی راگەیاند بۆ قەدەغەی هاتووچۆ کە بڕیار وایە تا ١٠ی مانگی نیسان بەردەوا بێت.\nبەپێی میکانیزمەکەی پارێزگای هەولێر(ئەربیل)، کاتەکان بۆ ٤ کاتی جیاواز دابەشکراوە و سەرەتا لە کاتژمێر ٦ی بەیانی تاوەکو ١٢ی نیوەڕۆ دەستپێدەکات و دواتر ١٢ی نیوەڕۆ بۆ ٦ی ئێوارەیە.\nهاوکات لەو نێوەندەدا کاتژمێر ٦ی ئێوارە تاوەکو ١٢ی شەو هەموو جۆرە هاتن و چوونێک لەو شەش کاتژمێرەدا قەدەغە دەکرێت جگە لەو خاڵانەی کە لە خوارەوە بەدەر کراون.\nدواتر کاتژمێر ١٢ی شەو بۆ ٦ی بەیانی دووبارە کۆمەڵێک هاتووچۆ دەبێت کە لە خشتەکەی خوارەوە ئاماژەی پێکراوە.\nلەلایەکی دیکەوە لە میکانیزمەکەدا هاتووە، هەر لایەنێکی رێگەپێدراو لە کات هاتووچۆکردندا رێنمایی تەندرووستی جێبەجێ نەکات، دووچاری سزای یاسایی دەبێتەوە.\nخشتەکە بەو شێوەیەی خوارەوەیە:\n« لە سلێمانی ژمارەیەک بڕیاری نوێ دەرکرا لەبارەی قەدەغەی هاتوچۆۆوە\nژمارەی مردن بەهۆی ڤایرۆسی کۆڕۆنا لە ئەمریکا ١٠ هەزار کەسی تێپەڕاند »\nسلێمانی..چلەی ماتەمینی ژەنەڕاڵی پایز بەرێوەچوو\n30 تشرینی دووه‌م 2019 ئاژانسی میدیایی تورکمان\t0\nئەنجوومەنی وەزیران پرسی بودجە و کارەبا تاوتوێ دەکات\n4 كانونی یه‌كه‌م 2019 ئاژانسی میدیایی تورکمان\t0


ناتوانم ره‌خنه له "مه‌ریوان وریا قانع" بگرم\nئێستا له‌نێو نووسه‌ر ئه‌مریكاییه‌كاندا، دیڤد برۆكس-ی ستووننووسی رۆژنامه‌ی زه نیویۆرك تایمز، لای من باشترین نووسه‌ره له ئه‌مریكا و هه‌فتانه‌ش وتاره‌كه‌ی له‌و رۆژنامه‌یه ئه‌خوێنمه‌وه. ره‌نگه نووسه‌ری تری باشیش زۆربن وه‌ك خاتوو كاسلین پاركه‌ر و ئی جه‌ی دیۆن له رۆژنامه‌ی واشنتۆن پۆست، یاخود مات مۆرای له وۆڵ ستریت جۆرناڵ. به‌ڵام نووسینی هیچیان وه‌ك دێڤد برۆكس رامناگرێت.\nره‌نگه پرسیار بێت بۆچی سه‌رسامم به‌م نووسه‌ره، ئه‌م پیاوه جگه له‌وه‌ی زمانێكی جوانی نووسینی هه‌یه، دڵخۆشه به سه‌ركه‌وتنی نووسه‌ره‌كانی تر. كاتێك مانگی پێشوو كتێبه تازه‌كه‌ی "مایكل وۆلف" به‌ناوی "ئابلوقه: تره‌مپ له‌ژێر ترس-دا" ده‌رچوو، فرۆشێكی بێوێنه‌ی هه‌بوو. برۆكس وتارێكی له‌سه‌ر نووسی كه گوزارشتی له زیندوێتی خوێنه‌ری كتێب كرد و خۆشحاڵ بوو به‌وه‌ی كه دنیای نووسینی سیاسی وه‌ك سیاسییه‌كان تووشی داڕزان و داخزان نه‌بووه.\nئه‌م هه‌سته‌ی برۆكس سه‌رسامی كردم، چونكه له‌وه گه‌یشتم هێشتا زووه ئێمه‌ی خۆرهه‌ڵاتی له‌و مه‌ودا دڵخۆشییه‌ی هاوڕێ نووسه‌ره‌كانمان تێبگه‌ین. له‌كاتێكدا من زۆرجار پێچه‌وانه‌كه‌ی له نێو خۆرهه‌ڵاتی و به‌تایبه‌تی كورددا ده‌بینم كه هه‌وڵه‌كان ئه‌وه‌نده‌ی بۆ ملشكاندن و بڕینی رێگه‌ی یه‌كتر و ئه‌تككردنی وشه‌ی یه‌كتره، ئه‌وه‌نده بیركردنه‌وه نییه له‌دنیای داهێنانی نوسین و ستایشی ریتمه‌ی ئه‌و نووسه‌ره یاخود هه‌ڵزنان به شێوازی بیركردنه‌وه‌یدا و راڤه و لێدانه‌وه‌ی بیری نووسه‌ر.\nله دنیای نووسینی ئێمه‌دا كه‌مجار هه‌ڵده‌كه‌وێت چه‌ند نووسه‌رێك دنیای نووسین كۆیانكاته‌وه كه له ئه‌مریكا ئه‌مه زۆر پێچه‌وانه‌یه. ره‌نگه ژینگه‌ی ئه‌مریكا گه‌لێك جودا بێت، به‌ڵام رۆحێكی تریش خۆی ئه‌خزێنێته ناو ئه‌م دنیایه‌وه ئه‌ویش ئه‌وه‌یه ئه‌توانن یه‌كتر تێپه‌ڕێنن. چونكه دڵنیام ئه‌گه‌ر دیڤد برۆكس بیتوانیایه مایكل وۆلف تێپه‌ڕێنێت له‌نووسیندا ئه‌وه دڵنیام روانینێكی تری ده‌بوو بۆ نووسه‌ر، چونكه كاتێك برۆكس كه كتێبی "شاخی دووه‌م: پشكنین له‌سه‌ر ژیانی ئه‌خلاقی" له مانگی ئه‌پرل-ی 2019 بڵاوكرده‌وه ئه‌و پڕ فرۆشییه‌ی به‌خۆیه‌وه نه‌دی. هه‌رچه‌نده وه‌ك برێت ستیڤنس-ی هاوڕێی برۆكس ئه‌ڵێت: "كه بیركردنه‌وه‌كانی ئێمه جیاواز بوو ئه‌وا به‌دڵنیایی خوێنه‌ره‌كانیش دابه‌شده‌بن، به‌ڵام هێشتا نه‌مانتوانیوه مایكل وۆلف تێپه‌ڕێنین، ده‌شێت ره‌خنه له بیركردنه‌وه‌ی سیاسیانه‌ی بگرین، به‌ڵام ناتوانین كاره‌كه‌ی به‌مه‌زن نه‌گرین".\nئێستا من بازێك ده‌ده‌م و ده‌گه‌ڕێمه‌وه ناوجه‌رگه‌ی كوردستانی باشوور و ده‌ڵێم ناتوانم ره‌خنه له مه‌ریوان وریا قانع بگرم، چونكه ناتوانم ئه‌و تێپه‌ڕێنم، خۆ ئه‌گه‌ر رۆژێك من توانیم ئه‌و تێپه‌ڕێنم ئه‌وه به‌دڵنیایی واته له‌و باشتر ئه‌نووسم. من كاتێك سه‌رسام ئه‌بم به دیڤید برۆكس هه‌ر له‌خۆوه نییه، تێكسته‌كانی بۆنی تێكسته‌كانی مه‌ریوان قانع-ی لێدێت، هه‌سته‌كه‌م مه‌ریوان قانع-ه‌و به ئینگلیزی ئه‌نووسێت.\nجا ئه‌م ده‌سته‌واژه‌یه بۆ ئه‌وانه‌ش راستن كه زۆرجار ره‌خنه‌ده‌گرن له‌كاری ئه‌وانی دیكه بێئه‌وه‌ی خۆیان توانای ئه‌وه‌یان هه‌بێت به‌قه‌د به‌رامبه‌ره‌كه‌یان پێشكه‌ش بكه‌ن. له‌كاتێكدا كه‌س ده‌ستی و قاچی هیچ یه‌كێكمانی نه‌به‌ستۆته‌وه تا چوارپه‌لمان نه‌جوڵێنین و هه‌نگاو نه‌نێین. من نایشارمه‌وه ئه‌گه‌ر به‌یانی من بتوانم وه‌ك برۆكس به ئینگلیزی بنووسم، بێدوودڵی وه‌ك چۆن چه‌ندین جار پرسیاری زمانه‌وانیم لێكردووه ئه‌وكات كێبڕكێی نووسینی سیۆسیۆلۆجی- سیاسی له‌گه‌ڵ ده‌كه‌م، به‌ڵام ئه‌خلاقم رێگه‌منادا به كۆمێنت بیشكێنم.\nمن زمانم وا هاته‌گۆ له‌سه‌رئه‌نجامدا بڵێم: كه‌س ده‌ستی كه‌سی نه‌گرتووه ئه‌گه‌ر كه‌سێك وتارێكی به زمانی فه‌ره‌نسی له‌سه‌ر كورد نووسی و سایتێكی فه‌ره‌نسی هه‌ژاند. من ده‌ستی كه‌سم نه‌گرتووه كه‌سێك بتوانێت وتارێك بنووسێت و ببێت به بۆمبێك له میدیای كوردیدا كه من دركم پێنه‌كردبێت وه‌ك ئه‌وه‌ی من هه‌فته‌ی پێشوو كردم. بۆیه ئه‌گه‌ر بیربكه‌ینه‌وه و نووسینی ده‌ره‌وه‌ی دنیای كوردستان بخوێنینه‌وه و ته‌نانه‌ت لاسایشی بكه‌ینه‌وه، دیوی فراوانتر و داهێنانی جوانتر ده‌كه‌ین، به‌ڵام ئه‌گه‌ر له دیوه كلاسیكییه‌كه‌ی دنیای سه‌رده‌می رۆژنامه‌ی هاوكاری و گۆڤاری ره‌نگین-ی سه‌رده‌می به‌عس و نووسینی نه‌وه‌ده‌كانی دوای راپه‌ڕین بیربكه‌ینه‌وه، ئه‌بێت هه‌ر سه‌رقاڵ بین به نووسینی داڕشتنه‌وه.\nڤیدیۆ.. کەژێ هاوتا بە شۆخیەوە گاڵتە بەژیانی هاوسەرێتی دەکات


سەرۆک بارزانی پەیامێكی بۆ رای گشتیی عێراق و هەرێمی کوردستان بڵاوکردەوە\n2020-03-02 [12:55 PM]\nسەرۆک بارزانی پەیامێكی بۆ رای گشتیی عێراق و هەرێمی کوردستان بڵاوکردەوە و رایگەیاند، پڕ بەدڵ سوپاسی هەموو لایەنە سیاسییەكانی هەرێمی كوردستان دەكەم كە سەرباری بوونی بۆچوونی جیاوازی سیاسی بەڵام لە بابەتی پێدان و پێنەدانی متمانە بە حكومەتی تازەی عێراق یەكڕیزبوون. ئەم یەكهەڵوێستییە دەستكەوتێكی مێژووییە بۆ گەلی كوردستان و جێگەی پێزانینە.\nپەیامێك لە سەرۆك بارزانی بۆ ڕای گشتیی عێراق و هەرێمی كوردستان\nپڕ بە دڵ سوپاسی هەموو لایەنە سیاسییەكانی هەرێمی كوردستان دەكەم كە سەرباری بوونی بۆچوونی جیاوازی سیاسی بەڵام لە بابەتی پێدان و پێنەدانی متمانە بە حكومەتی تازەی عێراق یەكڕیزبوون. ئەم یەكهەڵوێستییە دەستكەوتێكی مێژووییە بۆ گەلی كوردستان و جێگەی پێزانینە.\nهاوتەریبیش سوپاسی هەموو ئەو هێزە سیاسییە نیشتیمانپەروەرانەی عێراق دەكەم كە بە هەڵوێستی ڕاست و مەنتقیی خۆیان ڕێگریان كرد لەوەی قەیرانەكانی عێراق هێندەی تر قووڵ ببننەوە و عێراق بەرەو كارەسات بڕوات. ئەم هەڵوێستەیان ڕێزگرتن بوو لە بنەماكانی دیموكراسی و، هەروەها ڕەچاوكردنی ویستی هەموو پێكهاتەكانی عێراق بوو بۆ ڕاستەڕێكردنی پڕۆسەی سیاسی.\nلەدوای ئەمە عێراق كەوتووەتە بەردەم قۆناغێكی نوێ كە تێیدا دەكرێ دەرفەت بۆ جێبەجێكردنی داوا ڕەواكانی خۆپێشاندەران بڕەخسێت و زەمینەیش بۆ سازانێكی گشتگیری نیشتیمانی و لەیەكنزیكبوونەوەی لایەنەكان فەراهەم ببێت.\n٢ـی ٣ـی ٢٠٢٠\nئەم هەواڵە 1912جار خوێندراوەتەوە


6360 جار بینراوە\nپۆستکراوە لە لایەن : roman anwar\nئەستێرەی بەناوبانگ و ئەکتەری بواری سینەما ئەنجێلینا جولی لە ٤ی تەموزی ١٩٧٥ لە شاری لۆس ئانجیلۆسی ویلایەتی کالیفۆرنیای ئەمریکی لە دایک بووە. کچی هەردوو ئەکتەری ئەمریکی 'جۆن ڤۆیت' و 'مارشلین بێرتاند'ە. خوێندنی دواناوەندی لە ئامادەیی 'باڤیلی هیڵس' لە کالیفۆرنیا تەواو کردووە. پاشان لە پەیمانگای شانۆیی 'لی ستراسبێرگ' وەرگیراوە. لە تەمەنی ١٤ ساڵی وازی لە خوێندنی ئەکادێمی هێنا وەک نمایشکەر لە شارەکانی لەندەن، نیو یۆڕک ، لۆس ئانجیلۆس کاری کردووە.\nلە تەمەنی ١٨ ساڵیدا یەکەم ڕۆڵی سینەمایی پێدرا لە فیلمی '\nهەرچەندە جولی حەزی لە بواری نواندن نەبوو ، وە لە یەکەم بەشداریکردنی فیلمیشدا شکستی هێنا و ئیتر بێهوابوو و بڕیاریدا جارێکی تر بەشداری لە هیچ فیلمێکدا نەکات.\nبەڵام لە سالی ١٩٩٥ جولی ڕۆڵێکی گرنگی پێدرا لە فیلمی Hackers جولی بە دوو دڵی یەوە بەشداری لەو فیلمەدا کرد، بەڵام توانا و نواندی جۆلی بە سەرکەوتنێکی گرنگ دانراو ڕۆلەکەی زۆر بە باشی پەسند کرا. لە دوای ئەو سەرکەوتنەش بڕیاریدا هەنگوای زیاتر لە بنێ لە پێشەسازی فیلم و سینەما لە ژمارەیەک فیلم بەشداری کرد وەک :\nPlaying God, Love is All There is, Mojave Moon\nبەڵام هیچکام لەم فیلمانە نەیانتوانی توانا و بەهرەی جوڵی دەربخات و ناوبانگ پەیا بکات.\nدواتر جوالی بەشداری کرد لە فیلمی George Wallace\nلەساڵی ١٩٩٧ و ڕۆڵیCornelia Wallace\nی بینی. ئەو فیلمە بووە هۆی سەرکەوتنی جولی و لە بواری سینەمادا بەدەرکەوت\nسالێک دوای ئەو سەرکەوتنەو لە ساڵی ١٩٩٨ بەشداری کرد لە فیلمی دۆکیومێنتاری Gia\nجارێکی تر خەڵاتی\nی وەرگرتGolden Glove Award\nجوڵێ لەتەمەنێکی بچووک چەند خەڵاتێکی وەرگرت ، هەتا ئەو کاتەی وازی لە نواندن هێنا و پەیوەندی بە زانکۆی نیو یۆرکەو کرد بۆ خوێندنی فیلمسازی و نووسینی سکریپت، بەڵام دووبارە ڕای خۆی گۆڕی و گەڕایەوە بواری ڕۆل بینین و بەشداری کرد لە فیلمی : ''\nHell’s Kitchen, Pushing Tin, The Bone Collector\nوە بە بەشداری کردنی لە فیلمیGirl Interrupted دووبارە ناوبانگی پەیدا کردەوە و\nخەڵاتیAcademy Awardی وەرگرت وەک باشترین ئەکتەری کچ\nجولی لە سەرانسەری ئەمریکا ناوبانگی پەیدا کرد بە ڕۆڵە باشەکانی. بەڵام پاش دەرچونی فیلمی Tomb Raider و بینینی ڕۆلیLara Croft ، جولی بووە ئەستێرەیەکی جیهانی. فیلمەکە ٢٧٥ ملیۆن دۆلاری بەدەست هێنا، جولی لەو فیلمەدا ئەوەی نیشان دا کە چۆن کچێک دەتوانێت لە فیلمێکی ئاوادا سەرکەوتنی گەورە بەدەست بێنێت.\nیەکێکی تر لە فیلمە سەرکەوتوەکانی جولیMr. & Mrs. Smith بوو لە ساڵی ٢٠٠٥ کە توانی ٤٧٠ ملیۆن دۆلار کۆ بکاتەوە ببێتە شاژنی بۆکس ئۆفیس و ببێتە گران بەهاترین ئەکتەری هۆلیود.\nبەشێک لە پڕ داهاتترین فیلمەکانی جولی:\nwanted 2008 , 340 Million $\nSalt 2010, 290 Million $\nThe Tourist 2010, 270 Million $\nKung Fu Panda, i.2 Billion $ کە جوولی بە دەنگی بەشداری تێدا کردووە\nMaleficent 2014, 773 Million $\nبە پێی گۆڤاری فۆربیس جولی گرانبەهاترین ئەکتەری کچی هۆلیود بوو بۆ ساڵەکانی ٢٠٠٩ و ٢٠١١ و ٢٠١٣ و داهاتی ساڵانی ٣٠ ملیۆن دۆلارە.\nجگە لە کاری نواندن و سینەما جولی ڕۆڵێکی گرنگی هەیە لە کاری خێرخوازی و یارمەتیدانی هەژاران. و بەشداری و سەرپەرشتی دەیان پڕۆژەی خێرخواز کردووە.\nئەنجێلینا جولی هاوسەریگیری لەگەڵ ئەستێرەی بەناوبانگ براد پیت داکردووە و خاونی ٦ مناڵە، ٣یان مناڵی ڕاستەقینەی خۆیەتی و ٣یانی لەخۆ گرتووە.\nKids Choice 2015\nJean Hersholt Humanitarian 2013\nStanley Kramer 2012\nRembrandt, Teen Choice 2011\nSatellite, Saturn 2008\nFreedom, Silver Berlin Bear 2007\nMTV Movie, Glamour 2006\nTeen Choice, Peoples Choice 2005\nAcademy, Golden Globe, Screen Actors Guild, Critics Choice 2000\nGolden Globe, Screen Actors Guild, Satellite 1999\nGolden Globe, National Board of Review 1998\nوەرگێڕان و ئامادەکردنی: محەمەد عارف


نرخی نەوت لە بازاڕی جیهانیدا نزمە\n08:32 - 22/07/2021 44 جار خوێندراوەتەوە\nنرخی نەوت له بازاڕەکانی جیهاندا رووی له دابه‌زینە و لە دەوروبەری 71 دۆلار مامەڵەی پێوەدەكرێت.\nسه‌رله‌به‌یانی ئه‌مڕۆ پێنجشه‌ممه نرخی به‌رمیلێك نه‌وتی برێنت بە 71 دۆلارو 84 سه‌نته‌و خاوی ئه‌مریكیش به 69 دۆلار و 97 سه‌نته.\nرۆژی 6-7-2021 نرخی یەک به‌رمیل نه‌وتی برێنت 77 دۆلاری تێپەڕاندو ئه‌وه‌ش تۆماركردنی نرخێكی به‌رزی پێوانه‌ییی بوو له دووساڵی رابردودا.\nدابه‌زینی ئه‌مجاره‌ی نرخی نه‌وت دوای رێككه‌وتنی وڵاتانی ئۆپیك پڵه‌س هات له‌سه‌ر ئەوەی لە سەرەتای مانگی داهاتوەوە ئاستی بەرهەمهێنانی نەوت زیاد بکەن.\nبەپێی رێککەوتنەکە، پشکی ئیمارات لەزیادکردنی بەرهەمهێنانی نەوت سێ ملیۆن و (500) هەزار بەرمیل دەبێت لە رۆژێکدا، هەروەها بەشداربوانی کۆبونەوەکە رێککەوتون لەسەر ئەوەی لەمانگی ئایاری ساڵی (2022)وە هەریەک لە سعودیە و روسیا (11.5) ملیۆن بەرمیل نەوت لە رۆژێکدا بەرهەم بهێنن.\nهەروەها عێراق و کوەیتیش ئاستی بەرهەمهێنان لە رۆژێکدا (150) هەزار بەرمیل زیاد دەکەن، ئەو رێککەوتنە تاکو مانگی ئایاری ساڵی (2022) بەردەوام دەبێت.


کاتێک کوڕی سەرکردەکان درێژە بە ڕێبازی گەندەڵی و توندوتیژی دەدەن – History Of Kurdistan\nHome / مێژووى جیهان / کاتێک کوڕی سەرکردەکان درێژە بە ڕێبازی گەندەڵی و توندوتیژی دەدەن\nگۆران حكيم 2018-11-17\tمێژووى جیهان, نهێنیەکانى مێژوو لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە کاتێک کوڕی سەرکردەکان درێژە بە ڕێبازی گەندەڵی و توندوتیژی دەدەن 2,673 Views\nئەوان لەبەر ناوی خێزانەکانیان دەسەڵاتیان گرتە دەست، بەڵام بەهۆی ڕەفتارەکانیانەوە کە بە ناوی خێزانەکانیانەوە ئەنجامیاندەدا لەناوچوون.\nتێکەڵەیەکی ژەهراویی لە خراپ بەکارهێنانی دەسەڵات و مافخواردنی هاوڵاتیان پێناسەی کوڕانی زۆرێک لە سەرکردە دیکتاتۆرەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستبووە.\nجەمال خاشقچی، نوسەر و ڕۆژنامەنوسی سعودی، لە ئیستەنبوڵ بە دەستی کەسانێک تیرۆرکرا کە پەیوەندیان لەگەڵ محەمەد بن سەلمانی کوڕی مەلیک عەبدوڵای سعودیە خرایە ژێر پرسیارەوە و ئەگەری تێوەگلانی بین سەلمان هاتە ئاراوە.\nپێش ئەوەی کوشتنی جەمال خاشقچی لە جیهاندا دەنگبداتەوە ڕەخنەیەکی زۆر لە محەمەد بین سەلمان دەگیرا بە هۆی دەستگیرکردن و ڕەشبگیری چەندین میری سعودی و کەسانی ڕۆشنبیر کە ڕەخنەیان لێ دەگرت. جگە لەمەش خوڵقاندنی جەنگێکی نەگریس لە یەمەن و دەستوەردان لە سیاسەتی لوبناندا و ڕفاندنی سەرۆک وەزیرانی ئەو وڵاتە دەدرایە پاڵ بن سەلمان.\nدورخستنەوەی محەمەد بین سەلمان لە چەقی دەسەڵات لە ئێستادا کاتێک باوکی لەسەر کورسی پاشایەتی سعودیەیە، پێناچێت ئەگەرێکی مەنتیقی بێت.\nبەڵام دیاردەی نەوە بێ بەزەیی و چاوچنۆکەکانی سەرکردە سیاسیەکان لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا، شتێکی دەگمەن نیە. بەناوبانگترین خێزانی دیکتاتۆر لە جیهاندا خێزانی (کیم)ە لە کۆریای باکور کە بە هیچ شێوەیەک پێناچێت بڕوخێت، دوای ٧٠ ساڵ لە فەرمانڕەوایی. هاوشێوەی ئەوانیش، لە وڵاتی کۆنگۆی ئەفریقا کورسی دەسەڵات لە (لۆرێنت کابیلا)ی سەرۆکی ئەو وڵاتەوە دوای کوشتنی لە ٢٠٠١ دا گوازرایەوە بۆ (جۆزێف)ی کوڕی لە ٢٠٠١دا.\nبەڵام ژیان و کردەوە ستەمکاریەکانی کوڕەکانی چەند سەرکردەیەکی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست کە لەم چەند دەیەیەی کۆتاییدا دەنگی داوەتەوە و گەر هاتبنە سەر دەسەڵات یاخود نا، جێ دەستی گەندەڵی و توندوتیژییان بەسەر وڵاتەکانیانەوە جێ هێشتوە و چونەتە بیرەوەری گەلەکانیانەوە لەگەڵ سەرەتای سەدەی ٢١ دا.\nجێریمی سەری، کە پرۆفیسۆری مێژوو و تەوەرە گشتییەکانە لە زانکۆی تێکساس لە ئەمریکا دەڵێت کە پشتاوپشتکردنی دەسەڵات دەگمەن نیە لە دەوڵەتە دیکتاتۆرەکاندا بەڵام لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست زیاتر خوێنڕێژییان لێ دەکەوێتەوە. ئەمەش بۆ ئەوە دەگەڕێنێتەوە، کە لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست ململانێیەکی بەهێزی دەسەڵات بوونی هەیە و کەمبونەوەی هەژموونی سەرکردەکان، وایکردوە کە سەرکردەکان لە کورسییەکانیان بترسن و کۆمەڵگای نێودەوڵەتیش، زۆر جار بڕیاریداوە ڕوو وەرگێڕێت لەم ڕووداوانە.\nئەو دەڵێت «ئەوان زۆر بە زەبر و زەنگن و لە ترسی نەمانی دەسەڵاتیاندا، هێزێکی بێشومار بەکاردێنن تا دەسەڵاتی خۆیان بهێڵنەوە.»\nلێرەدا تەماشایەکی نەوەی سەرکردەکانی عێراق و سوریا و لیبیا و میسڕ دەکەین.\nعودەی و قوسەیی سەدام حسێن\nلەو ڕۆژەدا کە ئەمریکا هێرشی کردە سەر عێراق لە ٢٠٠٣ دا جۆرج بوشی سەرۆکی ئەوکاتی ئەمریکا ٤٨ کاتژمێری دا بە سەدام حسێن و کوڕەکانی تا عێراق جێبهێڵن. ئەوان بەمە ڕازی نەبوون. عودەی و قوسەی چوار مانگ دوای ئەوە و لە شەڕێکی قورسدا لە موسڵ کوژران. وێنەی جەستە خوێناوی و ئاوساوەکانیان لە جیهاندا بڵاوبوویەوە و نیشانەیەکی ڕووخانیان بوو بۆ سەرانسەری جیهان. سەدامی باوکیان بە زیندووی دەستگیرکرا و دوای سێ ساڵ لەسێدارەدرا. پێش ڕوخانیان، عودەی یەکێک لە مەترسیدارترین و تۆقێنەرترین کەسایەتیەکان بوو کە بەناوبانگبوو بە ڕەفتارە پڕ توندوتیژی و شێتێ و ناهاوسەنگیەکانی.\nچیرۆکی زاڵمی ئەو لە ناو گەلی عێراقدا دەگێڕدرایەوە کە هەموو بە ترسی کوشتن و ئەشکەنجەدانەوە ژیانیان بەسەردەبرد. عودەی کە پاسەوانی یەکەمی باوکی کوشتبوو و لە چەندین کەیسی دەستدرێژی سێکسیەوە تێوەگلابوو، جارێک هەوڵی دەستکوژیی درابوو و بە هۆی پێکرانیەوە تا مرد دەشەلی. کوڕەکەی تری سەدام، قوسەی دەوترێت خۆشەویستتر بوە لە لایەن سەدامەوە و بە هۆی ئەوەی کەسایەتییەکی لەسەرخۆتری هەبووە سەدام ئەوی بە جێگرەوەی خۆی داناوە.\nبەشار ئەسەد لە سوریا\nبەشار، کە دکتۆری چاوبوو هەرگیز بژاردەی حافز ئەسەدی باوکی نەبوو تا جێگەی بگرێتەوە وەک سەرۆکی سوریا. حافز (باسل)ی کوڕە گەورەی بە جێگرەوەی خۆی دەزانی بەڵام ئەو لە ڕووداوێکی هاتووچۆدا لە ساڵی ١٩٩٤ دا گیانی لەدەستدا. کاتێک حافز ئەسەد لە ٢٠٠٠ دا و دوای ٢٩ ساڵ حوکمداری کۆچی دوایی کرد، بەشار ئەسەد جێگەی گرتەوە.\nهەندێک لە ڕۆژئاواییەکان پێیان وابوو بەشار ئەسەد، دەکرێت دۆستێکی باشیان بێ لە ناوچەکە ، بەڵام ئەم بۆچونە لە دوای بەهاری عەرەبی پێچەوانە بوویەوە دوای ئەوەی بە سەدان هەزار گیانیان لەدەستدا و بە ملیۆنان بێ لانە بوون و وڵاتیان جێهێشت و هاوکات بارودۆخی سوریا تێکچوو.\nئەسەد لەم کاتەدا لە لێواری لەناوچووندابوو وەک سەدام، بەڵام سوپای ڕوسیا پشتگیرییان کرد و گەمەکەیان بە بەرژەوەندی ئەو گێڕایەوە. لە ئێستادا کە جەنگی سوریا بەرەو قۆناغەکانی کۆتایی دەڕوات، پێدەچێت حوکمداری ئەسەد بەردەوامبێت.\nسەیفولئیسلامی کوڕی قەزافی\nموعەمەر قەزافی زیاد لە سێ دەیە لە لیبیا حوکمداری کرد، بەڵام دوای شۆڕشەکەی ٢٠١١ی وڵاتەکەی و دوای چەندین پێشێلکاری مافەکانی مرۆڤ لە لایەن دەسەڵات و لایەنە ئۆپۆزسیۆنەکانەوە دەسەڵاتەکەی کۆتایی پێ هات. کوڕەکەی، سەیفولئیسلام، کە ساڵانێکی زۆر وەک جێگرەوەی لە قەڵەمدەدرا دەستگیرکرا دادگایی کرا لەسەر هەوڵەکانی بۆ دژایەتی شۆڕش.\nهێزە ڕۆژئاواییەکان لایەنگری شۆڕشەکەیان کرد و بۆردمانە ئاسمانییەکانیان هۆکارێکی سەرەکی ڕوخانی ڕژێمەکەی قەزافی بوون. قەزافی بەشێوەیەکی قێزەون و بە سوکایەتیەوە کوژرا و وێنە و ڤیدیۆکانی بە جیهاندا بڵاوبوویەوە، سەیفی کوڕیشی دەستگیرکرا و دواتر لە لایەن پەرلەمانی ئەو وڵاتەوە لێخۆشبوونی بۆ دەرکرا و لەو کاتەوە نەبینراوەتەوە.\nلە سایەی حوکمداری چەندین دەیەی باوکیاندا، جەمال و عەلا، دوو کوڕەکەی حوسنی موبارەک سامانی وڵاتیان تەخان و بەخشان دەکرد. جمال لە چەندین کاتدا وەک جێگرەوەی باوکی لەقەڵەمدراوە هەرچەندە وەک جێگرەوەیەکی جدی لە لایەن گەلەکەیەوە تەماشا نەدەکرا. لە دوای بەهاری عەرەبی لە ٢٠١١دا هەردوو کوڕ و باوکیان دەستگیرکران و بە زۆرەملێ لە کورسی دەسەڵات دورخرانەوە.\nهەردوو کوڕانی موبارەک دادگایی کران و سزای سێ ساڵ زیندانیکردنیان بەسەردا درا و لە ٢٠١٥ دا ئازادکران و باوکیشیان ساڵی پار ئازادکرا. کوڕەکانی دوای ئازادکردنیان چەندین جار دەرکەوتوون و لە لایەن هەوادارانیانەوە بە گەرمی پێشوازییان لێکراوە، بەڵام دەرکەوتنیان بووەتە جێی ناڕەزایی پاڵپشتە بەهێزەکانی عەبدولفەتاح سیسیی سەرۆک کۆمار.\nئەسۆشیەیتد پرێس، هاوڵاتی\nPrevious هۆزو تیره‌و تایفه‌ی كورد له كوردستانی ئه‌رده‌ڵان\nNext مێژووی ئێران له سه‌ره‌تاوه هه‌تا هاتنی ئیسلام


ئێران، مردن بە كۆرۆنا 84 هەزار كەسی تێپەڕاند - تۆڕی میدیایی خەڵک\nوتەبێژی وەزارەتی تەندروستی ئێران ڕایدەگەیەنێت، لە 24 كاتژمێری ڕابردوودا 12717 كەس تووشی كۆرۆنا بوون.\nسیما سادات لاری وتەبێژی وەزارەتی تەندروستی ئێران لە كۆنفڕانسێكی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند، لە 24 كاتژمێری ڕابردوودا 12717 كەس لە ئێران تووشی ڤایرۆسی كۆرۆنا بوون و 142 كەسیش گیانیان لە دەستداوە.\nوتیشی”لە سەرەتای دەركەوتنی ڤایرۆسەكە تاكو ئەمڕۆ 3 ملیۆن و 192 هەزار و 809 كەس لە ئێران تووشی كۆرۆنا بوون”.\nئاماژەی بۆ ئەوەش كرد، هەر بەهۆی ڤایرۆسەكەوە تا ئێستا 84 هەزار و 127 كەس لە ئێران گیانیان لە دەستداوە.\nلەپی دەستت بدە لە یەک، با بۆت بخوێنینە و بزانین لە پەیوەندیدا چۆنیت!\nعێراق، زیاتر لە 7 هەزار كەس تووشی كۆرۆنا بوون\nخەڵك- وەزارەتی تەندروستیی و ژینگەی عێراق ڕایدەگەیەنێت، لەماوەی 24 كاتژمێری ڕابردوودا پشكنینی پزیشكی بۆ 41 هەزار و 896 كەس ئەنجامدراوە و 7 هەزار و 202…\nوێنە..هەڵوێستی سەرۆكەكان، لە ڕۆژی جیهانی منداڵان\n01 حوزەیران 2021 2.00 pm\nخەڵك- ئەمڕۆ 1-6 ڕۆژی منداڵانە، ڕۆژێكی جیهانییە و تایبەتە بە توێژی منداڵ لە زۆربەی وڵاتانی جیهان یادی دەكرێتەوە…\nئێران، 136 كەس بەكۆرۆنا گیانیان لەدەستدا\n21 حوزەیران 2021 3.15 pm\nخەڵك پەیوەندییەكان گشتییەكان لە وەزارەتی تەندروستی ئێران ڕایدەگەیەنێت، لە 24 كاتژمێری ڕابردوودا زیاتر لە 10 هەزار…


❌- ئای ددانی سپی واتە ددانی تەندروست؟\nـ وەڵام: ڕەنگ و سپێتی ددان پەیوەندی ڕاستەوخۆی بە باشی تەندروستی ددانەکانت نییە. دکتۆری ددان لە ڕێگای گەڕان لە دوای کلۆر بوون و نەخۆشی پوك و ئێسکی دەوروبەری ددان ھەڵسەنگاندن بۆ تەندروستی دەم و ددانەکانت دەکات. تەندروستی ددان ئامانجی سەرەکیت بێت نەك جوانی.\n❌- ئایاخوێن ھاتن لە پوک شتێکی ئاساییە، لای ھەموو کەسێك رودەدات؟\nـ وەڵام: خوێن ھاتن لە پوكت ھێمای نەخۆشی پوکە و مانای ئەوەیە دەمێکە سەردانی دکتۆری ددانت نەکردووە بۆ شوشتن و خاوێن کردنەوەی ددانەکانت. کۆبوونەوەی کلس لە لێواری ددان و پوك دەبێتە ھۆی دروست بوونی نەخۆشی پوک و کلۆر بوونی ددان، ئەم کلسە لە ڕێگای شوشتنی ددان لای دکتۆر لادەدرێت.\n❌- ئایا ئەگەر بە فڵچەو ھەویری ددان ددانەکانم بشۆم پێویست ناکا داوی ددان بەکار بێنم؟\nـ وەڵام: فڵچەی ددان تەنیا ٦٥% ڕووی ددانەکانت پاك دەکاتەوە، ئەو ٣٥% ماوە شوێنی نێوان ددانەکانتە و تەنیا بە داوی ددان پاك دەکرێتەوە. ڕۆژانە ددانەکانت بە داوی ددان پاك بکەوە چونکە پشتگوێ خستنی دەبێتە ھۆی دروست بوونی کلۆری نێوان ددان کە لات دیار نابێ تا دەگاتە بەشی زیندووی ناوەوەی ددان و دەبێتە ھۆی دەستپێکردنی ئازار.\n❌- ئایا ددانی شیری منداڵ پێویست بە چارەسەر ناکا چونکە پاش کاتێکی کەم دەکەوێ و ددانی ھەمیشەیی لە جێی دێ؟\nـ وەڵام: ددانی شیری بە قەد ددانی ھەمیشەیی گرنگە بۆ داھاتووی تەندروستی ددان. کلۆر بوون و پشتگوێ خستنی کلۆر دەبێتە ھۆی دروست بوونی ئازار لە ددانی منداڵەکەت و ئەگەر چارەی نەکەیت ناچار دەبی ددانەکە دەربێنی. ددانی شیری وەك ڕێ نیشاندەرێكن بۆ ددانە ھەمیشەییەکان، لەکاتی دەرھێنانی ددانی شیری پێش لە کاتی کەوتنی سروشتی خۆی، ددانە ھەمیشەییەکان لە شوێنی خۆیان دەناچن و بە شێوەیەکی ناڕێك دەردەچن کە پێویستی بە چارەی ئالۆز دەبێ لە داھاتوو بۆ ڕاست کردنەوەی.\n❌-ئایا دکتۆری ددان = ئازار .........؟!!!!\nـ وەڵام: زۆربەی خەڵک لە دکتۆری ددان دەترسن چونکە سەردانی دکتۆری ددان بە ئازار و ژان دەبەستنەوە. ڕاستی ئەوەیە کە زۆربەی چارە ڕۆتینیەکان وەك شوشتن و پڕ کردنەوەی ددان لە زۆربەی کات پێویست بە سڕ کردنیش ناکات چونکە ئازارێکی ئەوتۆی نییە. دواخستنی چارەسەر ئەگەری ئاڵۆز بوونی کێشەکە زیاد دەکا کە دەبێتە ھۆی زیاد بوونی کات و نرخی چارەسەرەکە و زۆربوونی ئەگەری ئازار لە کاتی چارەسەر.\n❌- ئایا شوشتن و پۆلیش کردنی ددان لای دکتۆر دەبێتە ھۆی ڕمان و ڕووتانەوەی ددان؟\nـ وەڵام: ھەر شتێك بە زیاد بکرێت زیانی بۆت دەبێت. شوشتن و پۆلێش کردنی ددان ھیچ زەرەرێکی بۆ ددانەکانت نابێ ئەگەر کاتی پێویست بخرێتە نێوانیان. ٦ مانگ چاوەڕێ کردن دوای شوشتنی ددان بۆ دووبارە شوشتنی دەبێتە مایەی تەندروست ڕاگرتنی پوکت بێ ئەوەی زەرەر بگەیەنی بە ددانەکانت.\n❌-ئایا نرخی چارەسەر کردنی ددان زۆرە و ناتوانم چارەی بکەم..!\nوەڵام: تاکە ھۆکاری زۆر بوونی جۆر و نرخی چارەسەری ددانەکانت پشتگوێ خستنی کێشەکانە لە سەرەتای سەرھەڵدانی. باشترین ڕێگا بۆ خۆ دوورخستن لە چارەسەری ئاڵۆز و درێژخایەن و نرخی گران، خاوێن ڕاگرتنی ددان و پوکت و سەردان کردنی دکتۆری ددانە بۆ شوشتنی ددانەکانت، ھەروەھا پشکنینی ددانەکانت بۆ چارەسەر کردنی کێشەکانت لە سەرەتای سەرھەڵدانی لە ڕێگەی چارەسەری سادە و بێ ئازار.\nچاندنی ددان چییەو چۆن ئەکرێت؟\nداشکاندنی لە ٣٠٪ کراوە بۆ سپی کردنەوەی ددان\nبۆچی گرنگە ھەموو ٦ مانگ جارێک سەردانی پزیشکی ددان بکەین ؟\nکاتێک ترست ھەیە لە دکتۆری ددان سەردانمان بکە\nدروستکردنی ددانی ڤینیر\nسپیکردنەوەی ددان بە لەیزەر\nچاندنی ددانی سەرئێسک\nسەردانی خوێنکارانی زانکۆی کەرکوک بەشی پزیشکی ددان بۆ دێنتاڵ سەنتەر .


بۆچی هەندێک کەس ڕێجیمیش دەکەن و کێشیان دانابەزێت؟\n14577 جار خوێندراوەتەوە\nزۆر کەس ئەگەرچی پەیڕەوی خشتەی خۆراکی تەندروست و وەرزش دەکەن، بەڵام کێشی لەشیان دانابەزێت، کە کۆمەڵێک هۆکار لە پشتییەوەیەتی.\nماڵپەڕی مێدیکا فۆروم لە بابەتێکی تەندروستیدا ئاماژەی بەوەکردووە، هۆکاری دانەبەزاندنی کێشی لەش لەدوای ڕێجیمێکی سەخت و خۆراکی تەندروست، ماندوێتی زۆر و کەم خەوییە، جەستە درەنگ وەڵامدانەوەی بۆ خەو دەبێت هۆکارەکەشی گرفتی دەروونییە، ئەمەش لە کەسێکەوە بۆ کەسێکی تر دەگۆڕێت.\nهۆکارێکی تری زیادبوون یان دانەبەزینی کێشی لەش تێکچوونی چالاکییەکانی ڕژێنەکانی سەر گورچیلەیە، کە گرفت لە دەردانی هۆڕمۆنی کۆرتیزۆڵ دەدات و برێکی زۆر لەو هۆڕمۆنە لە جەستەدا دەردەدات، کە بەرپرسە لە دڵەڕاوکێ و ئارەزووی خواردن.\nگرفتی تێکچوونی چالاکییەکانی غودەی دەرەقی و کەمی ڤیتامین D3 هۆکارێکی ترە بۆ دانەبەزاندنی کێشی لەش، چونکە ئەو ڤیتامینە هەڵدەستێت بە مژینی کالسیۆم کە بۆ بەهێزی ماسولکەکان گرنگن و ڕۆڵی لە ماددە خۆراکییە تەندروستییەکان هەیە.\nبەپێی ڕای پزیشکانی خۆراک، باشترین بیرۆکە بۆ دابەزاندنی کێشی لەش لە رێگەی بەهێزکردنی ماسولکەکانەوەیە، ماسولکەکان ڕۆڵی سەرەکی دەبینن لە تواندنەوەی چەوری لەش.


فه‌لسه‌فه وه‌ك چه‌كێكى شۆڕشگێڕانه- گفتوگۆ له‌گه‌ڵ ئاڵتۆسێر\n(4,952) جار خوێندراوەتەوە\nفه‌لسه‌فه وه‌ك چه‌كێكى شۆڕشگێڕانه به فايلى pdf بيخوێنه‌وه\nهه‌شت پرسيار له "لويى ئاڵتۆسێر"\nزه‌رده‌شت نوره‌دين، وه‌ليد عومه‌ر\nئاڵتۆسێر ساڵى 1918 له نزيكى ئه‌لجه‌زيره له‌دايكبووه. ساڵى 1940 ده‌بێته ديلى جه‌نگ و پاش ئازادبوونى، له ئيكۆڵ‌نۆرماڵ تێزى دكتۆراكه‌ى ده‌رباره‌ى فه‌لسه‌فه‌ى هيگڵ ده‌نوسێت و ساڵى 1948 ده‌بێته مامۆستاى فه‌لسه‌فه. هه‌ر له‌و ساڵه‌دا ده‌بێته ئه‌ندامى حيزبى كۆمۆنيست. دواى 1960 ده‌ستده‌كات به توێژينه‌وه‌كانى له‌مه‌ڕ ماركسيزم. له به‌رهه‌مه‌كانى: 1)بۆ ماركس 2)لينين و فه‌لسه‌فه 3)خوێندنه‌وه‌ى سه‌رمايه 4) ئايدۆلۆژيا و ده‌زگا ئايدۆلۆژييه‌كانى ده‌وڵه‌ت. ئاڵتۆسێر به‌درێژايى ژيانى به‌ده‌ست نه‌خۆشيى ده‌روونييه‌وه ده‌ناڵێنێت. خۆى له ساڵى 1976دا ده‌ڵێت: ڕه‌نگه 15 ساڵى ڕابردووم له نه‌خۆشخانه‌دا بردبێته سه‌ر. له مانگى 11ـى 1980 دواى خه‌مۆكييه‌كى قووڵ و درێژ، هاوسه‌ره‌كه‌ى خۆى ده‌خنكێنێت كه ناوى ڕێتمانه و كۆمه‌ڵناسه و ئه‌ندامى پێشووى "بزووتنه‌وه‌ى به‌ره‌نگارى"ـه. دواتر ده‌ركه‌وت كه ئالتۆسێر ناتوانێت به‌رگرى له خۆى بكات، بۆيه له‌به‌ر دۆخى ده‌روونى لێى خۆش ده‌بن. ده ساڵى كۆتايى خۆى له نه‌خۆشخانه‌دا ده‌گوزه‌رێنێت و ده‌ست له نوسين هه‌ڵناگرێت. ساڵى 1990 كۆچى دوايى ده‌كات.\nپرسيارى يه‌كه‌م: ١- دەکرێت کەمێک لە مێژووی شەخسیى خۆتمان بۆ باس بکەيت؟ چۆن هاتیتە ناو فەلسەفەی مارکسییەوە؟\nئاڵتۆسێر: لە ساڵی ١٩٤٨ بووم بە مامۆستای فەلسەفە و پەیوەنديیم کرد بە حیزبی کۆمۆنیستی فەڕەنساوە. فەلسەفە هیوایەتم بوو و حەزمدەکرد بیکەمە پیشەى خۆم. تامەزرۆی سیاسەت بووم و هەوڵمدا ببم بە خەباتگێڕی کۆمۆنیست. ماتریاڵیزم و ڕۆڵ‌وكاركرده ڕەخنەیيەکەی لە فەلسەفەدا سەرنجی منی بە لای خۆیدا ڕاکێشا بۆ مەعریفەی زانستی لە دژی هەموو به‌عيرفانيكردن و ته‌مومژاويكردنێكى مەعریفەی ئایدۆلۆژی. ئه‌ويش لە دژی كه‌موكورتيى ئەخلاقيی ئوستورەکان و ناڕاستیيەکان بەئاراستەی ڕەخنەكردنی عەقڵانی و وردياندا. ئەوەی لە سیاسەتدا سەرنجی منی ڕادەکێشا بریتی‌بوو لە غەریزە، زیرەکی، ئازايه‌تى و قارەمانێتيی شۆڕشگێرانەی چینی کرێکار لە ململانێی چینایەتیدا بۆ [بنياتنانى] سۆسیالیزم. جەنگ و ساڵانی دوورودرێژی زیندان ئەو ده‌رفه‌ته‌ى بۆ ڕەخساندم په‌يوه‌ندى له‌گه‌ڵ کرێکاران و جووتياراندا درووستبكه‌م، و به خەباتگێڕە کۆمۆنیستەکانی ئاشناكردم. ئەوە سیاسەت بوو بڕیاری لەسەر هەموو شت دا، سیاسەت بەگشتی نا، بەڵکو سیاسەتی لینینیزم-مارکسیزم. سەرەتا پێویست بوو ئەو سیاسەتە بدۆزمەوە و بەباشی لێی‌تێبگەم. ئەم کارە هەمیشە بۆ ڕۆشنبیر زۆر سەختە. [ئەم کارە] لە پەنجاکان و شەستەکانيشدا، لەبەر چەند هۆيه‌ك کە خۆيشتان ده‌يزانن سەخت بوو؛ [وەک] ده‌ره‌نجامه‌كانى "پیرۆزكردنى تاكه‌كه‌س"، کۆنگرەی بیستەم[ـى حيزبى كۆمۆنيستى سۆڤيه‌ت] و پاشان قەیرانی نێودەوڵەتيی بزووتنەوەی کۆمۆنیست. سەرەڕای ئەمانە، شتێكى هه‌روا سادە و ئاسان نەبوو کە لەبەرامبەر بڵاوبوونەوەی ئایدۆلۆژیای هيومانیزمی هاوچەرخ و هێرشەکانی تری ئایدۆلۆژیا بۆرژوازیەکانی تردا بۆ سەر مارکسیزم، بەرخۆدان و به‌رهه‌ڵستيت بکردایە.\nکاتێک کە لە سیاسەتی لینینی-مارکسی باشتر تێگەشتم، ئيدى فەلسەفە زیاتر سەرنجی ڕاکێشام و سه‌ره‌نجام توانیم لە تێزە گەورەکەی مارکس و لینین و گرامشی تێبگەم: ئەو تێزەی کە ده‌ڵێت «فەلسەفە هه‌ر له‌بنچينه‌وه سیاسیيە». ئەوەی لەسەرەتادا بەتەنیا و پاشان بە هاوکاريی دۆستان و هاوڕێیانی گەنجترم نوسیم، سەرەڕای په‌تى‌بوون و ئەبستراکتبوونی وتارەکانمان، كه‌چى بەدەوری پرسە کۆنکرێتیەکاندا دەسوڕێتەوە.\nپرسيارى دووه‌م: دەکرێت تۆزێك وردتر ئەوە ڕوونبکەیتەوە کە بۆچی بەگشتی کۆمۆنیست‌بوون لە فەلسەفەدا هێنده سەختە؟\nئاڵتۆسێر: کۆمۆنیست‌بوون لە فەلسەفەدا بریتیيە لە بوون به لایەنگر و بەکارهێنانى فەلسەفەی مارکسى-لینینی: ماتریاڵیزمی دیاله‌کتیکی. ئاسان نیە بوون بە فەیلەسوفی مارکسى-لینینى. مامۆستای فەلسەفە وەک هەر ڕۆشنبیرێکی تر، وردەبۆرژوایە. کاتێک مامۆستای فەلسەفە دەم‌دەکاتەوە ئەوه بزانه ئایدۆلۆژیای وردەبۆرژوازيیە[له گه‌رووى مامۆستاکەوه] قسەدەکات. فێڵ و تەڵەکە و سەرچاوەکانى بێ‌کۆتاییه. تۆ دەزانیت لینین چی لەبارەی ڕۆشنبیرانەوە دەڵێت! ڕۆشنبیران له‌ئاستى شه‌خسيدا تاكه‌تاكه‌يان تيايه کە دەشێت شۆڕشگێر و جوامێر بن(لەڕووی سیاسيیەوە)، بەڵام كوتله و کۆمەڵی ڕۆشنبیران لەڕووی ئایدۆلۆژیيەوە بەشێوەیەکی بێ‌چاره‌سه‌ر و ڕاستنه‌بووه‌وه وه‌ك وردەبۆرژوا دەمێننەوە. خودی "ماكسيم گۆرکی" کە گه‌رچى لينين ستایشی زیرەکييه‌كه‌ى دەکرد، به‌ڵام پێشی‌دەوت شۆڕشگێڕی وردەبۆرژوا. بۆ بوون‌بە "ئایدۆلۆژیستی چینی کرێکار" (بەمانا لینینیەکەی) یان "رۆشنبیری ئه‌نداميى پرۆلیتاریا" (بەمانا گرامشییەکەی)، ئه‌وا دەبێت شۆڕشێکی ڕادیکاڵ لە ئایدیا و بۆچوونه‌کانی خۆیاندا بکەن. دووبارە پەروەردەکردنەوەیەکی دوورودرێژ، قورس و ئازاراوی. ململانێیەکی نه‌بڕاوه‌ى ناوەکی و دەرەکی. پرۆلیتاره‌كان خۆیان هه‌ڵگرى "غەریزەی چینایەتین" کە پەڕینەوە بۆ پێگه چینایەتیەکان ئاسان‌دەکات، بەپێچەوانەوە ڕۆشنبیرەکان هەڵگری غەریزەی چینایەتيی وردەبۆرژوان کە بەتوندی لەبەرامبەر ئەم پەڕینەوەيه‌دا بەرهه‌ڵستى‌دەکەن. پێگه‌ى چینایەتيی پرۆلیتاریا لە "غەریزەی ڕووتى چینایەتی"ـى پرۆلیتاریا زیاترە و تێده‌په‌ڕێت. ئەم هه‌ڵوێسته چینایەتيیە بریتیيە لە پراکسیس و هۆشيارى کە لەگەڵ واقیعی بابه‌تيى ململانێی چینایەتيی پرۆلیتاریادا یەکدەگرێتەوە. غەریزەی چینایەتی، شتێكى زاتى و خۆڕسکە. پێگه‌ى چینایەتی، شتێكى بابه‌تى و عەقڵانییە. پێگه‌ى چینایەتيی پرۆلیتاریا بۆ پەڕینەوە به‌ره‌و غەریزەی چینایەتيی پرۆلیتاریا تەنیا پێویستی بە پەروەردەکردنە. لە بەرامبەردا، غەریزەی چینایەتيی وردەبۆرژواکان کە هاوکات غەریزەی چینایەتيی ڕۆشنبیرانیشە، دەبێت شۆڕشی بەسەردا بکرێت. لە دوا هه‌نگاودا، ئەم پەروەردەکردنە و ئەم شۆڕشە، لەلایەن ڕێبەرایەتيی ململانێی چینی پرۆلیتاریاوە لەسەر بنەمای پره‌نسیپەکانی تیۆری مارکسى-لینینی دەستنیشان‌دەکرێت. وه‌كچۆن "مانیفێست"یش دەڵێت، ئەم تیۆرە دەتوانێت یارمەتیدەر بێت بۆ پەڕینەوەی هەندێك لە ڕۆشنبیرەکان به‌ره‌و پێگه‌ى چینی کرێکار. تیۆری مارکسی-لینينی لە زانستێک (ماتریاڵیزمی مێژوویی) و فەلسەفەیەک(ماتریاڵیزمی دیاله‌کتیکی) پێکدێت. کەواتە فەلسەفەی مارکسیزم یەکێكه لە دوو چەکه تیۆرييه زه‌روورييه‌كه بۆ ململانێی چینایەتيی پرۆلیتاریا. پێويسته خەباتگێڕانی کۆمۆنیست بنەما تیۆريیەکانی(زانست و فەلسەفە) فێر بن و بەکاری‌بهێنن. هەروەها شۆڕشی پرۆلیتاریا پێویستی بە خەباتگێڕانی زانا (ماتریاڵیزمی مێژوویی) و فەیلەسوف (ماتریاڵیزمی دیاله‌کتیک)ـه بۆ به‌رگريكردن له تيۆر و په‌ره‌سه‌ندنى تیۆرى.\nڕێكخستن و په‌روه‌رده‌كردنى ئەم فەیلەسوفانە دوو کێشەی گەورەی لەبەردەمدایە:\nکێشەی یەکەم: سیاسییە. فەیلەسوفێکی پیشەیی کە لە حیزبدا خۆى ناونووس دەكات، لەڕووی ئایدۆلۆژیيه‌وە بە وردەبۆرژوایی دەمێنێتەوە. بۆ ئەوەی بتوانێت پێگه‌وپايه‌ى چینایەتيی پرۆلیتاریا لە فەلسەفەدا وەربگرێت ئه‌وا دەبێت شۆڕشێک لە بیرکردنەوەی خۆیدا درووست‌بکات. ئەم کێشە سیاسیيە لە دواهه‌نگاودا هێجگار گرنگ و يه‌كلاكه‌ره‌وه‌يه. ٢- کێشەی دووەم: تیۆرییە. دەزانین بە چ ئاراستەیەکدا و بە چ پره‌نسيپێک کاربکەین تا پێگه‌ى چینایەتی لە فەلسەفەدا پێناسەبکەین. بەڵام دەبێت گەشە بە فەلسەفەی مارکسی بدەین؛ لەڕووی تیۆری و سیاسیيەوە ئەمە کارێکی زەرووری و خێرا و ده‌موده‌سته، کەواتە ئەم ئیشە ئیشێکی به‌رفراوان و سەختە. لەبەر ئەوەی لە تیۆری مارکسیدا فەلسەفە له‌دواى زانسته‌وه دێت. ئێستا ئەمە لە وڵاتانی ئێمەدا [فه‌ڕه‌نسا و ئيتاليا و...] کێشەیەکی زه‌ق و زاڵە.\nپرسيارى سێيه‌م: کەواتە تۆ لە تیۆری مارکسیدا جیاکاری له‌نێوان زانست و فەلسەفەدا دەکەیت؟ وەک خۆيشت دەزانیت، ئه‌مڕۆ زۆرجار دراوه‌ته به‌ر گله‌يى و سكاڵا [و به‌رپه‌رچدانه‌وه].\nئاڵتۆسێر: دەزانم. بەڵام ئەم "تانه و سكاڵا"يه حه‌كايه‌تێكى کۆنە! زۆر به‌کورتى دەتوانین بڵێین کە لە مێژووی بزووتنەوەی مارکسیدا هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ى ئەم جیاکارى و جياوازييه دەرخەری لادانێكی ڕاستگەرایانە یان چەپگەرایانەیە. لادانی ڕاستگەرایانە فەلسەفە پشتگوێدەخات و تەنیا زانست دەمێنێتەوە (پوزەتیڤیزم)، و لادانی چەپگەرایانەش زانست پشتگوێدەخات و تەنیا فەلسەفە دەمێنێتەوە(سوبێکتیڤیزم يان خودگه‌رايى). هەندێ ئاوارتە(ئيستيثنا) هەیە (حاڵەتی ئاوەژووبوونەوە)، بەڵام ئەوانەش "پشتڕاستكه‌ره‌وه و سه‌لمێنه‌ر"ـى ڕێساكه‌ن. سه‌ركرده گەورەکانی بزووتنەوەی مارکسی لە مارکس و ئەنگڵسەوە تا سەردەمی ئێمە به‌رده‌وام باسيان له‌وه كردووه كه ئەم لادانانە دەرەنجامی کاریگەری و زاڵبوونی ئایدۆلۆژیای بۆرژوایین بەسەر مارکسیزمدا. ئەوان هەمیشە بەرگريیان لەو جیاکاريیەی نێوان زانست و فەلسەفە کردووە. تەنیا لەبەر هۆکارە تیۆریيەکان نیە بەڵکو لەبەر هۆکارە حەیاتیيە سیاسيیەکانیشە. بیر لە لینین بکەرەوە لە کتێبی "ماتریاڵیزم و ڕەخنەگەرایی ئەزموونی" و "نەخۆشيی منداڵی"دا. هۆكار و بيانووه‌كانى، به‌رچاو و به‌ڵگه‌نه‌ويستن.\nپرسيارى چواره‌م: چۆن پاساو بۆ ئه‌م جياكارى و جياوازييه دێنيته‌وه له‌نێوان زانست و فه‌لسه‌فه له تيۆرى ماركسيدا؟\nئاڵتۆسێر: به هێنانه‌وه‌ى چه‌ند تێزێكى كورت و كاتى، وه‌ڵامت ده‌ده‌مه‌وه.\nپه‌يوه‌ندى و تێهه‌ڵكێشبوونى تيۆرى ماركسى له‌گه‌ڵ بزووتنه‌وه‌ى كرێكاريدا، گه‌وره‌ترين ڕووداوى تێكڕاى مێژووى ململانێى چينايه‌تييه، واته به‌فيعلى كۆى مێژووى مرۆڤايه‌تى(يه‌كه‌م ده‌ره‌نجام: شۆڕشى سۆسياليستى).\nتيۆرييه ماركسييه‌كه(زانست و فه‌لسه‌فه)ده‌رخه‌رى شۆڕشێكى بێ‌وێنه و بێ‌پێشينه‌يه له مێژووى مه‌عريفه‌ى مرۆييدا.\nماركس زانستێكى نوێى بنياتناوه: من ئه‌مه به‌شێوازێكى وێنه‌يى و ميتافۆرئامێز به‌كاردێنم. ئه‌و زانستانه‌ى ده‌يانناسين، له‌سه‌ر ژماره‌يه‌ك "قاڕه"ى گه‌وره جێگيرن و جێكه‌وتوون. به‌ر له ماركس، له‌به‌رامبه‌ر مه‌عريفه‌ى زانسيتيدا دوو قاڕه كرابووه‌وه: قاڕه‌ى بيركارى و قاڕه‌ى فيزيا. يه‌كه‌ميان له‌لايه‌ن يۆنانييه‌كانه‌وه(تاليس) و دووه‌ميشيان له‌لايه‌ن گاليلۆوه. ماركس له‌به‌را‌مبه‌ر مه‌عريفه‌ى زانستيدا، قاڕه‌ى سێيه‌مى كرده‌وه: قاڕه‌ى مێژوو.\nكردنه‌وه‌ى ئه‌م قاڕه نوێيه، شۆڕشێكى له فه‌لسه‌فه‌دا به‌رپا كردووه. ئه‌مه ياسايه‌كه: فه‌لسه‌فه به‌رده‌وام په‌يوه‌سته به زانسته‌وه.\nفه‌لسه‌فه(لاى ئه‌فلاتون) به كردنه‌وه‌ى قاڕه‌ى بيركارى له‌دايكبوو و به كردنه‌وه‌ى قاڕه‌ى فيزياش(لاى ديكارت) گۆڕانى به‌سه‌رداهاتووه. ئه‌مڕۆ فه‌لسه‌فه به‌هۆى كردنه‌وه‌ى قاڕه‌ى مێژووه‌وه له‌لايه‌ن ماركسه‌وه، ڕووبه‌ڕووى شۆڕش بۆته‌وه. ئه‌م شۆڕشه ناوى ماترياڵيزمى دياله‌كتيكييه. گۆڕان و وه‌رچه‌رخانه فه‌لسه‌فييه‌كان هه‌ميشه كاردانه‌وه‌يه‌كن به‌ڕووى دۆزينه‌وه گه‌وره زانستييه‌كاندا. بۆيه هه‌ر له‌بنه‌ڕه‌ته‌وه ئه‌م وه‌رچه‌رخانانه، له‌پاش تێپه‌ڕينى كات ڕووده‌ده‌ن. له‌به‌ر ئه‌مه‌يه كه له تيۆره ماركسييه‌كه‌دا، فه‌لسه‌فه ده‌كه‌وێته دواى زانسته‌وه. هه‌ندێك هۆكارى ديكه هه‌ن كه هه‌موان لێى ئاگادارن به‌ڵام حاڵى حازر ئه‌م هۆكاره سه‌ره‌كيترينيانه.\nوه‌ك كوتله و كۆمه‌ڵه، ئه‌وه ته‌نيا خه‌باتگێڕانى پرۆليتاريان كه مه‌رام و مه‌به‌ستى دۆزينه‌وه زانستييه‌كه‌ى ماركسيان ناسيوه و دانيان پياناوه. پراكتيكه سياسييه‌كه‌يان، له‌سايه‌ى ئه‌م دۆزينه‌وه‌يه‌دا گۆڕانى به‌سه‌رداهاتووه.\nئا لێره‌دايه ده‌گه‌ينه سه‌ر گه‌وره‌ترين فه‌زاحه‌ت و ئابڕووچوونى تيۆريى مێژووى هاوچه‌رخ.\n بەپێچەوانەوە، ڕۆشنبیران له كوتله و كۆمه‌ڵى خۆياندا، هەرچەندە پیشەکەیان وادەخوازێت کە (پسپۆڕانی زانستە مرۆیيەکان، فەلسەفە)بن كه‌چى پانتايی بێ‌پێشینەی دۆزینەوە زانستیيه‌كه‌ی مارکسیان ئیدانە کردووە و گاڵتەیان پێکردووە و کاتێک لەبارەیەوە دوواون بەخراپی باسیانکردووە، و دانيان پيانه‌ناوه، و سڵيان له ناساندن و دانپيانانى كردۆته‌وه. چەند ئاوارتەیەکى لێده‌رچێت، ئێستاش ڕۆشنبیران سەد ساڵ پاش سەرمایەی مارکس هەر خەریکی "پینەوپەڕۆن" لە پانتايیەکانی ئابوريی سیاسی و کۆمەڵناسی، ئەنسرۆپۆلۆجی و دەروونناسيی کۆمەڵایەتی و هتددا. هه‌ر به‌و جۆره‌ى كه فیزیاناسه ئەرستۆيیەکان پەنجا ساڵ پاش گالیلۆ خەریکی "پینەوپەڕۆ" بوون لە پانتايی فیزیادا. تیۆرەکانیان بریتین لە ئاناکرۆنیزمی ئایدۆلۆژی کە لەڕێگەی فزووڵيى ڕۆشنبیرانە و تەکنیكە بیرکاريیە تەواو تازەکانه‌وه ڕەنگ‌وڕه‌ونه‌قيان وەرگرتووە .کەواتە ئەم ئابڕووچوونه تیۆريیە بە هیچ جۆرێک نابێتە ئابڕووچوون، بەڵکو خۆی به‌رەنجامی ململانێی ئایدۆلۆژیای چینایەتیيە. لەبەر ئەوەی ئەوە ئایدۆلۆژیا و کەلتوری بۆرژوایە کە سەرچاوەی دەسەڵاتە و هەژمونی خۆی پیادەدەکات. ڕۆشنبیران و زۆربەی ڕۆشنبيره کۆمۆنیست و مارکسیيەکان جگە لە چەند ئاوارتەیەک، لە تیۆرەکانیاندا کەوتونەتە ژێر کاریگەريی ئایدۆلۆژیای بۆرژواییيه‌وه. "زانستە مرۆيیەکان"یش هه‌ر وایە، جگە لە چەند ئاوارتەیەک.\nهه‌مان دۆخى ئابڕووبه‌ر له فه‌لسه‌فه‌شدا باڵاده‌سته. چ كه‌سێك له‌و شۆڕشه سه‌يروسه‌مه‌ره تێگه‌يشتووه كه له كه‌شف و دۆزينه‌وه‌كه‌ى ماركسه‌وه سه‌رچاوه‌ى گرتووه؟ ته‌نياوته‌نيا خه‌باتگێڕانى پرۆليتاريا و ڕێبه‌ره‌كانى. به‌پێچه‌وانه‌وه، ڕۆشنبير [و فه‌يله‌سوفه] پيشه‌يى و پرۆفيشناڵه‌كان، له كوتله و كۆمه‌ڵه‌ى خۆياندا، بگره گومانيشيان پێ نه‌بردووه. كاتێك باس له كارل ماركس ده‌كه‌ن، جگه له كۆمه‌ڵێك ئاوارته‌ى زۆر ده‌گمه‌ن، يان بۆ ئيدانه‌كردن و داپڵۆسينێتى ياخود بۆ "به‌رگه‌گرتن و هه‌ڵمژين"ێتى، يان بۆ چه‌وساندنه‌وه و قۆستنه‌وه و پياچوونه‌وه‌يه به تێڕوانينى ئه‌و كه‌سانه‌دا كه به‌رگرييان له ماترياڵيزمى دياله‌كتيكى كردووه. له‌گه‌ڵ لينين و ئه‌نگڵسدا، مامه‌ڵه‌يه‌كى وه‌ها كراوه، وه‌ك بڵێى له‌ڕووى فه‌لسه‌فييه‌وه هيچ به‌ها و بايه‌خێكيان نيه. به‌ڵام له هه‌مووى ڕيسواتر و ئابڕووبه‌رتر ئه‌وه‌يه كه هه‌ندێك له فه‌يله‌سوفه ماركسييه‌كان به‌ناوى «دژه دۆگمابوون»ـه‌وه ته‌سليمى ئه‌م درم و په‌تايه بوون. لێره‌شدا هه‌مان هۆكار هه‌يه كه باسكرا: شوێنه‌وار و كاريگه‌ريى ململانێى چينايه‌تيى ئايدۆلۆژى. چونكه ئه‌وه ئايدۆلۆژيا و "كه‌لتور"ـى بۆرژوازييه كه زاڵ و باڵاده‌سته.\n7. ئامانجى بنچينه‌يى بۆ بزووتنه‌وه‌ى كرێكارى له پانتايى تيۆردا:\n- دانپيانان و ناساندنى ئامانجى تيۆرى و شۆڕشگێڕانه‌ى زانست و فه‌لسه‌فه‌ى ماركسى-لينينى.\n_ خه‌بات دژى جيهانبينيى بۆرژوازى و ورده‌بۆرژوازى، به‌به‌رده‌وامى هه‌ڕه‌شه‌ى له تيۆره ماركسييه‌كه كردووه و ئه‌مڕۆ به‌قووڵى دزه‌ى تێكردووه. فۆرمه گشتييه‌كانى ئه‌م جيهانبييه ئه‌مانه‌ن: ئيكۆنۆميزم(ئه‌مڕۆش "ته‌كنۆكراتى")، "ته‌واوكه‌ره ڕۆحييه‌كه‌ى" كه ئايدياڵيزمى ئه‌خلاقييه(و ئه‌مڕۆش "هيومانيزم"ـه). ئيكۆنۆميزم و ئايدياڵيزمى ئه‌خلاقى، هه‌ر له‌سه‌ره‌تاى سه‌قامگيربوونى بۆرژوازييه‌وه، بنه‌ڕه‌تيترين جمك و جه‌مسه‌رى جيهانبينيى بۆرژوازى پێكدێنێت. فۆرمه فه‌لسه‌فييه هه‌نوكه‌ييه‌كه‌ى ئه‌م قوتابخانه‌يه بريتييه له پوزه‌تيڤيزمى نوێ و ته‌واوكه‌ره ڕۆحى و مه‌عنه‌وييه‌كه‌شى بريتييه له سوبێكتيڤيزم(خودگه‌رايى) و فينۆمينۆلۆژيا(ديارده‌ناسى) و ئه‌گزيستيانسياڵيزم(بوونگه‌رايى).\nنوسخه تايبه‌ته جێگره‌وه‌كه‌ى له زانسته مرۆييه‌كاندا، ئه‌و ئايدۆلۆژيايه‌يه كه پێى ده‌وترێت بونيادگه‌رى(structuralism).\nزاڵبوون به‌سه‌ر زۆرينه‌ى زانسته‌كاندا و له پێش هه‌مووشيانه‌وه زانسته كۆمه‌ڵايه‌تييه‌كان، له‌به‌رژه‌وه‌نديى زانست، چونكه زانسته ناوبراوه‌كان، جگه له چه‌ند ئاوارته‌يه‌ك، به فێڵ و ته‌ڵه‌كه قاڕه‌ى مێژوويان داگيركردووه، ئه‌و قاڕه‌يه‌ى كه ماركس كليله‌كانى داوينه‌ته ده‌ست.\nفراوانكردنه‌وه و په‌ره‌پێدانى زانستى نوێ به وردبينى و ئازايه‌تيى پێويسته‌وه، و گرێدانه‌وه‌يان به زه‌رووره‌ت و داهێنانه پراكتيكه‌كانى ململانێى چينه شۆڕشگێڕه‌كانه‌وه.\nله پانتايى تيۆردا، گرنگترين لينك و هه‌ڵقه له ئێستادا: فه‌لسه‌فه‌ى لينينى-ماركسييه.\nپرسيارى پێنجه‌م: تۆله ڕواڵه‌تدا دوو شتى ناكۆك و دژبه‌يه‌كت وت: 1) فه‌لسه‌فه هه‌ر له بنه‌ڕه‌ته‌وه سياسييه 2) فه‌لسه‌فه وابه‌سته‌يه به زانسته‌كانه‌وه. چۆن له‌م په‌يوه‌ندييه دووجا و دووقاته تێده‌گه‌يت؟\nئاڵتۆسێر: لێره‌دا به يارمه‌تيى چه‌ند تێزێكى كورت و كاتى، وه‌ڵام‌ده‌ده‌مه‌وه.\nئه‌و پێگه چينايه‌تييانه‌ى له ململانێى چينايه‌تيدا ده‌كه‌ونه به‌رامبه‌رى يه‌كتره‌وه، ئه‌وا له پانتايى ئايدۆلۆژيا پراكتيكييه‌كاندا(ئايدۆلۆژيا دينى، ئه‌خلاقى، ياسايى، سياسى، جوانيناسى، ئايدۆلۆژييه‌كان) له‌لايه‌ن ئه‌و جيهانبينييانه‌وه «نوێنه‌را‌يه‌تى ده‌كرێن» كه ئينتيماى ناته‌با و دژيه‌كيان هه‌يه: دواجار بريتين له جيهانبينيى ئايدياڵيستى(بۆرژوازى) و ماترياڵيستى(پرۆليتارى). هه‌ر مرۆڤێك به‌شێوه‌يه‌كى خۆڕسكانه هه‌ڵگرى جيهانبينييه‌كه.\nجيهانبينييه‌كان له پانتايى تيۆردا(زانسته‌كان، زانسته تيۆرييه‌كان كه زانست و زانايانى تيا گه‌مارۆدراوه) به‌هۆى فه‌لسه‌فه‌وه نوێنه‌رايه‌تى ده‌كرێن. فه‌لسه‌فه، نوێنه‌رى ململانێى چينايه‌تييه له پانتايى تيۆردا. به‌م هۆيه‌وه، فه‌لسه‌فه خه‌بات و ململانێيه‌كه(كانت ده‌يوت جه‌نگه)، ململانێيه‌كى له‌بچينه‌وه سياسى: ململانێى چينايه‌تى. هه‌موو كه‌سێك له‌خۆيه‌وه نابێته فه‌يله‌سوف، به‌ڵام دووريش نيه هه‌موو كه‌سێك واى لێ‌بێت.\nهه‌ركه پانتاييه‌كى تيۆرى بوونى هه‌بوو، ئه‌وا فه‌لسه‌فه‌ش بوونى ده‌بێت(زانستيش، به ماناى ته‌واوى وشه‌كه). به‌بێ زانسته‌كان، فه‌لسه‌فه‌ش بوونى نيه، ته‌نيا جيهانبينييه‌كان هه‌ن. ده‌بێت پشك و بابه‌تى شه‌ڕه‌كه له مه‌يدانى شه‌ڕه‌كه جيابكه‌يته‌وه، دوايين بابه‌تى ململانێى فه‌لسه‌فى بريتييه له ململانێى نێوان دوو ئينتيماى سه‌ره‌كيى جيهانبينى(ـى ماترياڵيستى و ئايدياڵيستى) له‌سه‌ر هه‌يمه‌نه و باڵاده‌ستى. سه‌ره‌كيترين مه‌يدانى ئه‌م شه‌ڕ و ململانێيه، بريتييه له مه‌عريفه‌ى زانستى(يان فه‌لسه‌فى). بۆيه شه‌ڕى فه‌لسه‌فيى پله يه‌ك، له سنورى نێوان پرسى زانستى(the scientific) و پرسى ئايدۆلۆژى(the ideological)دا ده‌گوزه‌رێت. فه‌لسه‌فه ئايدياڵيستييه‌كان، به‌هۆى خراپ‌به‌كارهێنانى زانسته‌كانه‌وه دژى فه‌لسه‌فه ماترياڵيستييه‌كان كه له خزمه‌تى ئه‌م زانستانه‌دايه، ده‌جه‌نگن. ململانێى فه‌لسه‌فى، به‌شێكه له ململانێى چينايه‌تيى نێوان جيهانبينييه‌كان. له‌ڕابردوودا، ماترياڵيزم به‌به‌رده‌وامى ژێرده‌سته‌ى ئايدياڵيزم بووه.\n4. ئه‌و زانسته‌ى له‌لايه‌ن ماركسه‌وه بنياتنراوه، له پانتايى تيۆردا گۆڕانى ته‌واو به‌سه‌ر دۆخه‌كه‌دا دێنێت. ئه‌م زانسته، زانستێكى نوێيه: زانستى مێژوو. به‌م جۆره و بۆ يه‌كه‌مجار ئه‌م زانسته، ئه‌و جيهانبينيانه‌مان پێده‌ناسێنێت كه فه‌لسه‌فه له پانتايى تيۆردا نوێنه‌رايه‌تييان ده‌كات، و فه‌لسه‌فه‌شمان پێده‌ناسێنێت، و ئامرازه‌كانى گۆڕينى جيهانبينييه‌كانيش ده‌سته‌به‌ر ده‌كات(ململانێى چينه شۆڕشگێڕه‌كان به ڕێبه‌رايه‌تيى بنه‌ما تيۆرييه ماركسييه‌كان). له‌به‌ر ئه‌مه فه‌لسه‌فه دووقات شۆڕشگێڕانه بۆته‌وه. ماترياڵيزمى ميكانيكى(واته ماترياڵيزمى ئايدياڵيست له پانتايى تيۆردا )، گۆڕاوه بۆ ماترياڵيزمى دياله‌كتيكى. په‌يوه‌نديى هێزه‌كان ئاوه‌ژووبۆته‌وه و ئه‌مێستا ماترياڵيزم ده‌توانێت ئايدياڵيزمى فه‌لسه‌فى بخاته ژێر هه‌ژموونى خۆيه‌وه، و له‌و كاته‌دا كه هه‌لومه‌رجى سياسى دێته‌دى، ده‌توانێت له ململانێى نێوان جيهانبينييه‌كاندا شه‌ڕ بۆ هه‌ژموون و باڵاده‌ستى بكات.\nفه‌لسه‌فه‌ى ماركسى-لينينى، يان ماترياڵيزمى دياله‌كتيك له پانتايى تيۆرى‌دا، نوێنه‌رى ململانێى چينايه‌تيى پرۆليتاريايه. له يه‌كبوون و يه‌كگرتنى تيۆرى ماركسيستى و بزووتنه‌وه‌ى كرێكاراندا(باڵاترين واقيع كه تيۆر و پراكتيكى تيا يه‌كده‌گرێت)، هه‌روه‌ك ماركسيش باسى‌ده‌كات فه‌لسه‌فه چيتر ڕووى له «ته‌فسيركردنى جيهان» نيه به‌ڵكو ده‌بێته چه‌كێك بۆ «گۆڕين»ـى جيهان: شۆڕش.\nپرسيارى شه‌شه‌م: ئايا هه‌ر له‌به‌ر ئه‌م هۆيانه‌يه كه وتووته پێويسته ئه‌مڕۆ سه‌رمايه بخوێنينه‌وه؟\nئاڵتۆسێر: به‌ڵێ. پێويسته كتێبى سه‌رمايه بخوێنينه‌وه و لێى‌بكۆڵينه‌وه:\nبۆ ئه‌وه‌ى هه‌ر به‌ڕاستى له مه‌به‌ست و مه‌رامه‌كه‌ى به‌گشتى و هه‌موو ده‌ره‌نجامه زانستى و فه‌لسه‌فييه‌كانى تێبگه‌ين. ئه‌مه‌ش هه‌ر ئه‌و شته‌يه كه خه‌باتگێڕانى پرۆليتاريا له ماوه‌يه‌كى دوور و درێژدا و له پراكتيكدا پێى‌گه‌يشتوون: خه‌سڵه‌تى شۆڕشگێڕانه‌ى تيۆره ماركسييه‌كه.\nبۆ ئه‌وه‌ى بتوانين به‌رگرى له‌م تيۆره بكه‌ين دژى هه‌موو ته‌فسيره‌كان، واته پياچوونه‌وه و چاكسازييه بۆرژوازى و ورده-بۆرژوازييه‌كان. له‌پێش هه‌مووشيانه‌وه به‌رامبه‌ركێى ئيكۆنۆميزم/ هيومانيزم كه ئه‌مڕۆ به‌قووڵى هه‌ڕه‌شه‌ى لێده‌كات.\nبۆ ئه‌وه‌ى بتوانين په‌ره به تيۆره ماركسييه‌كه بده‌ين و چه‌مكى زانستيى پێويست بۆ شيكردنه‌وه‌ى ململانێى چينايه‌تى له‌مڕۆدا به‌رهه‌م‌بێنين، چ له وڵاتانى خۆمان و چ هى ئه‌وانيتريش.\nشتێكى حاشاهه‌ڵنه‌گره كه ده‌بێت سه‌رمايه بخوێنينه‌وه و لێى‌بكۆڵينه‌وه. ده‌بێت ئه‌وه‌شى بخه‌مه سه‌ر، كه ناچارين لينين و هه‌موو ئه‌و ده‌قه مه‌زنه كۆن و\nتازانه بخوێنينه‌وه و لێيان‌بكۆڵينه‌وه كه ئه‌زموونى ململانێى چينايه‌تيى بزووتنه‌وه‌ى ئينته‌رناسيۆنالى كرێكارانيان پێ سپێردراوه. پێويسته به‌رهه‌مه پراكتيكييه‌كاتى بزووتنه‌وه‌ى كرێكاران له واقيعى خۆياندا بخوێنينه‌وه، له گرفته‌كان و ناكۆكى و دژيه‌كييه‌كانياندا: مێژووى ڕابردوو و ئێستاشيان بخوێنينه‌وه و لێى‌بكۆڵينه‌وه.\nئه‌مڕۆ له وڵاتانى خۆماندا شاره‌زايى و سه‌رچاوه‌يه‌كى زۆروزه‌به‌ند هه‌يه بۆ ململانێى چينايه‌تيى شۆڕشگێڕانه، به‌ڵام ده‌بێت له‌و شوێنانه‌دا بۆى بگه‌ڕێين كه هه‌ن: له‌ناو خه‌ڵكانى چه‌وساوه‌دا. ناتوانين به‌بێ په‌يوه‌نديى نزيك له‌گه‌ڵ خه‌ڵكدا و به‌بێ چه‌كى تيۆرى ماركسى-لينينى ئه‌م بانگه‌شه چينايه‌تييانه "كه‌شف‌بكه‌ين". چه‌مكه ئايدۆلۆژييه بۆرژواييه‌كانى وه‌ك «كۆمه‌ڵگاى پيشه‌سازى»، «سه‌رمايه‌داريى نوێ»، «چينى نوێى كرێكار»، «كۆمه‌ڵگاى سه‌روه‌تمه‌ند»، «نامۆبوون» و هتد، دژه‌زانستى و دژه‌ماركسين و بۆ لێدانى شۆڕشگێڕان به‌كارده‌هێنرێن.\nبا تێبينييه‌كى تر بخه‌مه‌ڕوو، كه له باقيى تێبينييه‌كانى تر گرنگتره.\nبۆ ئه‌وه‌ى له‌و شتانه تێبگه‌ين كه له‌م به‌رهه‌مه تيۆرى و سياسى و مێژووييانه‌دا "ده‌يخوێنينه‌وه و ده‌كۆڵينه‌وه"، ئه‌وا ده‌بێت ڕاسته‌وخۆ خۆمان دوو ڕاستى و واقيع ئه‌زموون‌بكه‌ين، كه خه‌سڵه‌ت ده‌به‌خشێته جێگه‌به‌جێگه‌ى ئه‌و به‌رهه‌مانه: واقيعى پراكتيكى تيۆرى(زانست و فه‌لسه‌فه)، له دۆخه كۆنكرێتييه‌كه‌ى خۆيدا، له‌گه‌ڵ واقيعى پراكتيكى ململانێى چينايه‌تيى شۆڕشگێڕانه له دۆخه كۆنكرێتييه‌كه‌ى خۆيدا و په‌يوه‌نديى نزيكى به كۆمه‌ڵانى خه‌ڵكه‌وه. چونكه تيۆر ئه‌و ده‌رفه‌ته‌مان پێده‌دات له ياساكانى مێژوو تێبگه‌ين. ئه‌وه ڕۆشنبيران(و ته‌نانه‌ت تيۆريستانيش)نين كه مێژوو درووستده‌كه‌ن به‌ڵكو كۆمه‌ڵانى خه‌ڵكن؛ پێويسته له تيۆره‌وه شت فێر بين، به‌ڵام هاوكات له كۆمه‌ڵانى خه‌ڵكيشه‌وه فێر بين و ئه‌وه‌ش مه‌سه‌له‌يه‌كى بنچينه‌ييه.\nپرسيارى حه‌وته‌م: تۆ گرنگييه‌كى زۆر به وردبينى(rigour) ده‌ده‌يت، بۆنمونه وردبينى له وشه‌كاندا، بۆ؟\nئاڵتۆسێر: تاكه وشه‌يه‌ك ده‌توانێت ڕۆڵ‌وكاركردى بنچينه‌يى پراكتيكى فه‌لسه‌فى له‌خۆيدا پوخت‌وچڕ بكاته‌وه. ئه‌ويش بۆ كێشانى هێڵێكى جياكه‌ره‌وه له‌نێوان ئايديا درووسته‌كان و ئايديا نادرووسته‌كاندا(يان له‌نێوان چينه دژيه‌كه‌كاندا)، له‌نێوان دۆستان و دوژمنانى چينايه‌تيماندا. ئا ئه‌و ته‌نيا وشه‌يه. هێڵى جياكه‌ره‌وه‌ى سياسيى نێوان خه‌ڵك(پرۆليتاريا و هاوپه‌يمانه‌كانى) و دوژمنانى خه‌ڵك.\nفه‌لسه‌فه بريتييه له نوێنه‌رى ململانێى چينايه‌تيى خه‌ڵك له پانتايى تيۆردا. له‌به‌رامبه‌ردا، فه‌لسه‌فه يارمه‌تيى خه‌ڵك ده‌دات تاكو له پانتايى تيۆر و له كۆى بيرۆكه(سياسى و ئه‌خلاقى و ئێستاتيكى يان هونه‌رى و هتده‌كاندا) بيرۆكه‌ى ڕاست له بيرۆكه‌ى هه‌ڵه جيابكاته‌وه. بۆچى فه‌لسه‌فه شه‌ڕ له‌سه‌ر وشه‌كان ده‌كات؟ "ئايديا و بيرۆكه‌كان" نوێنه‌رى واقيعى ململانێى چينايه‌تيين و وشه‌كان نوێنه‌رى ئايدياكانن له به‌ڵگه و بورهانه زانستى و فه‌لسه‌فييه‌كاندا، وشه‌كان(واته چه‌مكه‌كان و كاتيگۆرييه‌كان)، "ئامراز و كه‌ره‌سته"ـى زانين و مه‌عريفه‌ن. به‌ڵام له ململانێ سياسى و ئايدۆلۆژى و فه‌لسه‌فييه‌كاندا، وشه‌كان بۆخۆيان چه‌كن، ته‌قه‌مه‌نيين، يان ئارامكه‌ره‌وه‌ن يان ژه‌هر. هه‌ندێ جار تێكڕاى ململانێى چينايه‌تى ده‌توانێت له ململانێ له‌پێناوى وشه‌يه‌ك يان دژى وشه‌يه‌كدا كورتبێته‌وه. هه‌ندێ وشه‌ى تايبه‌تى خه‌بات هه‌ن، دوژمنايه‌تى له‌نێوانياندايه. وشه‌كانى تر جێى گومان و ته‌مومژن. به‌ره‌نجامى شه‌ڕێكى سوور و دڵنيا، به‌ڵام جێى گومانيش.\nبۆنمونه: كۆمۆنيسته‌كان شه‌ڕ بۆ هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ى چينه‌كان، و كۆمه‌ڵگاى كۆمۆنيستى ده‌كه‌ن، ئه‌و كۆمه‌ڵگايه‌ى كه ڕۆژێك دێت مرۆڤه‌كان تێيدا ئازاد ده‌بن و ده‌بنه برا. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا، كۆى نه‌ريتى كلاسيكى ماركسى له‌وه سڵى كردۆته‌وه بڵێت ماركسيزم بريتييه له هيومانيزم و مرۆڤگه‌رايى. بۆ؟ چونكه له كردار و پراكتيكدا، له ئه‌مرى واقيعدا، وشه‌ى هيومانيزم له‌لايه‌ن ئايدۆلۆژياى بۆرژوازييه‌وه به‌كارهاتووه، ئه‌ويش له‌و پێناوه‌دا په‌لامارى وشه‌يه‌كى ڕاسته‌قينه و زيندوو بدرێت و له‌ناوببرێت.\nبۆ نمونه: شۆڕشگێران ده‌زانن كه له دواساتدا هه‌موو شتێك په‌يوه‌ست نيه به ته‌كنيك و چه‌ك و هتده‌وه، به‌ڵكو په‌يوه‌سته به خه‌باتگێڕان و هۆشياريى چينايه‌تى و ئازايه‌تييانه‌وه. كۆى نه‌ريتى ماركسى، سڵى له‌وه كردۆته‌وه بڵێت ئه‌وه "مرۆڤ"ـه مێژوو درووستده‌كات. بۆ؟ چونكه له پراكتيكدا و له واقيعدا، ئه‌م شته له‌لايه‌ن ئايدۆلۆژياى بۆرژوازييه‌وه به‌كارهێنراوه تاكو ده‌ربڕينێكى ڕاسته‌قينه‌ى ديكه و زيندوو بۆ پرۆليتاريا بداته به‌ر په‌لامار و له‌ناوى ببات: ئه‌وه كۆمه‌ڵانى خه‌ڵكن مێژوو درووستده‌كه‌ن. هاوكات فه‌لسه‌فه، ته‌نانه‌ت له درێژترين به‌رهه‌مه تيۆرييه ئاڵۆز و ئه‌بستراكته‌كانى خۆيشيدا، له‌پێناوى وشه‌كاندا ده‌جه‌نگێت: دژى وشه‌كانى درۆ، وشه ته‌مومژاوييه‌كان، و له‌پێناوى وشه درووسته‌كاندا. فه‌لسه‌فه له‌پێناوى "ناكۆكييه لاوه‌كييه‌كان له بۆچووندا" ده‌جه‌نگێت.\nلينين ده‌ڵێت «ئه‌وه ته‌نيا كه‌سانى كورتبين واده‌زانن مشتومڕى گرووپه‌كان و فراكسيۆنه‌كان و دياريكردنى "ورده ناكۆكييه‌كان له بۆچووندا" شتانێكى زياده و وه‌ڕزكه‌رن. ئاينده‌ى سۆسيال‌ديموكراسيى ڕووسيا بۆ ساڵانێكى دوورودرێژ په‌يوه‌نديى به تۆكمه‌كردنى ئه‌م يان ئه‌و ناكۆكيى بچووكه‌وه هه‌بووه له بۆچوون و تێڕوانيندا».\nئه‌م شه‌ڕه فه‌لسه‌فييه له‌پێناوى وشه‌كاندا، به‌شێكه له خه‌بات و ململانێى سياسى. فه‌لسه‌فه‌ى لينينى-ماركسى ناتوانێت كارى تيۆرى، په‌تى و ئه‌بستراكت، ڕێك و وردى خۆى بگه‌يه‌نێته‌ئه‌نجام گه‌ر ئه‌و شه‌ڕه‌ى بۆ وشه "زانايانه"كانى وه‌ك(چه‌مك، تيۆر، دياله‌كتيك، نامۆبوون...)ده‌يكات، هاوكات بۆ وشه ساده‌كانى وه‌ك (مرۆڤ، كۆمه‌ڵانى خه‌ڵك و جه‌ماوه‌ر، ململانێى چينايه‌تى)يش نه‌يكات.\nپرسيارى هه‌شته‌م: تۆ به چ شێوازێك كارده‌كه‌يت؟\nئاڵتۆسێر: من له‌گه‌ڵ سێ‌چوار دۆست و هاوڕێدا وه‌ك مامۆستاى زانكۆ ئيشده‌كه‌ين.\nئاشكرايه كۆى ئه‌و شتانه‌ى ده‌ينوسين گوزارشته له بێ‌ئه‌زموونى و نه‌زانيمان و بۆيه‌شه هه‌ڵه و بێ‌ديقه‌تييان تيايه. به‌م جۆره ده‌ق و هاوكێشه‌كانى ئێمه كاتيين و ده‌بێت چاكبكرێنه‌وه. پانتايى فه‌لسه‌فه وه‌ك پانتايى سياسه‌ت وايه: به‌بێ ڕه‌خنه‌كردن، چاكسازى بوونى نابێت. ئێمه خۆمان ده‌مانه‌وێت ڕه‌خنه‌ى ماركسى-لينينيمان لێ بگيرێت.\nئێمه ته‌واوى ڕه‌خنه‌كانى خه‌باتگێڕانى ململانێى چينايه‌تى له‌به‌رچاوده‌گرين. بۆنمونه هه‌ندێك له‌و ڕه‌خنانه‌ى كه به‌شێك له خه‌باتگێڕان له چوارچێوه‌ى دانيشتنى كۆميته‌ى ناوه‌نديى ["حيزبى كۆمۆنيستى فه‌ڕه‌نسا"]دا له ئه‌رژانتوى لێيان گرتين، كۆمه‌كێكى گه‌وره بوو به ئێمه. ڕه‌خنه‌كانى تريش هه‌ر به‌و جۆره‌يه. له پانتايى فه‌لسه‌فه‌دا و به‌بێ پێگه‌ى ململانێى چينايه‌تى، ناتوانرێت هيچ بكرێت. به‌بێ تيۆرى شۆڕشگێڕانه، بزووتنه‌وه‌ى شۆڕشگێڕانه‌ش بوونى نابێت. به‌ڵام به‌بێ بزووتنه‌وه‌ى شۆڕشگێڕانه‌ش، تيۆرى شۆڕشگێڕانه بوونى نابێت- به‌تايبه‌ت له فه‌لسه‌فه‌دا. ململانێى چينايه‌تى و فه‌لسه‌فه‌ى ماركسى-لينينى، وه‌كو گيانێكن له دوو جه‌سته‌دا.\n.ئاناکرۆنیزم، ناهارمۆنيبوونه لە ڕێکخستنی مێژوویيدا بە گوێرەی کات، بە تایبەتی لە تەنیشت یەک‌دانانی چەند کەسێک، چەند ئۆبێکتێک یان چەند رووداوێکی جیاوازی چەند برگەیەکی مێژوویی جیاوازدا کە دەشێت بە مەبەست یان بێ‌مەبەست بێت. وەک بەکارهێنانی شمشێر لە شەری ئەمرۆدا کە هی ئەم سەردەمە نیە-و\n. shades of opinion\n. (What is to be Done?).


دەسپێك ئەکادیمی کۆلیژ كولیژا دەرمانسازی تایێن زانستى فارماكولوجى\nزانکویا دهوک- کولیژا دەرمانسازى\nزانستێ دەرمانان ئێکە ژ لقێن زانستێن دەرمانسازى کو گرنگیێ ب خواندن و ڤەکولینا دەرمانان ددەت، ژبەرکو دەرمان هەر گەردیلەکە یا هاتى چێکرن ب شێوێ سروشتى یان دەستکرد یان هاتیە بەرهەمئینان ژ لەشێ مرۆڤی و کارتێکرنەکا کیمیاوى - زیندى و فیسیولوژى ل سەر خانە و شانە و ئەندام و بونەوەرێن زیندى هەیە.\nزانستێ دەرمان و دەرمانێن ژەهراوى دهێنە هژمارتن ژ زانستێن زیندى یێن گرنگیێ ب تاقیکرنا پێکهاتێن کیمایی و رولێ ئەوان ل گەل سیستەمێن زیندى ددەت. ئەڤ زانستە رادبیت ب پێدانا بنیاتەکێ زانستى ژبو کارێ کیمایی د زانستێ تەندروستى دا، وەکە بکارئینانا دەرمانان وەکو ژێدەر ژبو چارەسەریان یان کەرەستە ژبو ڤەکۆلینان، دیسان پێشڤەبرن و چاڤدێری ل سەر بەرهەمێن دەرمانسازىێ دکەت. هەروەسا دویرئێخستن ژ پاشماک و ژینگەها جڤاکى دسروشتى دا دکەت.\nئەو تشتێ گرێداى ب لایەنێ زانستى و پراکتیکى ڤە ئەوە کو قوتابى رادبن ب چێکرنا چەندین ئەزموونێن جیاواز لسەر گیانەوەرێن لابورى ژبو زانینا کارتێکرنا جیاواز یا جورێن دەرمانان ل سەر سیستەمێ ژیانێ.\nبەشێ دەرمانان ب ئێک ژ بەشێن گرنگ ل کولیژا دەرمانسازى دهێتە هژمارتن، ل زانکویا دهوکێ، کو ئەڤ بەشە ل سالا ٢٠٠٩- ٢٠١٠ ێ هاتیە دامەزراندن، نوکە ئەڤ بەشە دکەڤیتە قاتێ دووێ ل ناڤ ئاڤاهیێ کولیژێ، ئەڤ بەشە یێ پێگیرە ل دور رولێ چالاک ب بجهئینانا مەرەم و پەیاما کولیژا دەرمانسازى و پشکداریا چالاک د زانستێن کولیژا دەرمانسازى دا.\nسەرەراى خاندنا قوتابیێن سەرەتایی، بەش رادبیت ب فێرکرنا قوتابیێن کولیژا دەرمانسازى ل گەل قوتابێن کولیژا پزیشکى، پزیشکیا ددانان و قوتابێن پەرستاریێ، دیسان بەشێ فارماکولوژى دەلیڤا خواندنێ ژبو قوتابێن خاندنا بلند ب زانستێ دەرمانان و ئەو زانستێن گرێداى ب ئەڤى بەشى ڤە ژبو قوتابیان دابین دکەت.\nڤەکۆلینێن زانستى ل بەشى دهێن کرن ژبو خزمەتکرنا پێشئێخستنا دەرمانان و چارەسەریێ ژبو نەخوشان ب شێوەیەکێ باش و ب رێکەکا نموونەیى. هەروەسا ئەندامێن بەشى د هاریکارن ل گەل هەڤالان ل هەمان بەشێن بنەرەتى و کلینیکى ژبو زانستخوازیا بەردەوام.\nهەمى ئەندامێن بەشى ب هەمى هەول و شیانێن خوە بزاڤێ دکەن ژبو پێشئێخستنا پێدڤیاتێن کولیژێ و زانکویێ و هەروەسا کومەلگەهێ ب شێوەیەکێ گشتى ب چالاکیێن جوراو جور کو ئەڤە حەزەکا گشتى یە ل دەڤ هەر تاکەکى ب هەر شێوەیەکێ هەبیت پێشکێش دکەت.\nپێشڤەبرن و خواندنا زانستێن دەرمانان ب شێوەیەکێ تەواو دگەل زانستێن پزیشکى و تەندروستى یێن بنەرەت د کولیژا دەرمانسازى و کومەلا ژزیشکى ب شێوەیەکێ گشتى ، زێدەبارى گەشەپێدان و گرنگیدان ب چالاکیێن ڤەکۆلینێن زانستى، کو ئەڤە ئارمانجا سەرەکى یا هەر تاکەکێ بەشى یە.\nبەشێ دەرمانان ل کولیژا دەرمانسازى- زانکویا دهوک بەشەکێ نموونەیى یە دبوارێ زانستێ دەرمانان و ژهراوى یێدا ل سەرانسەری کوردستانێ ب شێوەیەکێ تایبەت و ل عێراقێ ب شێوەیەکێ گشتى ، ئەوژى دبوارێ پێدانا باشترین شێوێ زانستى و پراکتیکى بۆ قوتابیێن کولیژا و دەرمانسازیێ و پزیشکى و خواندنا بلند.\nبەردەوامى دان ب دابینکرنا ژینگەهەکا فێرخواز ژ جورێ پێشکەفتى ل سەر بنەمایێ فێرکرنا کومەلێ.\nپێشئێخستن و بجهئینانا یەکەیێن فێرکرنێ ئەوژى ژلایێ بکارئینانا کەرەستێن دەرمانسازی یێن هەڤچەرخ و ستافێ دی یێ پزیشکى و ساخلەمى دبنەمایێ فێرکرنێ دا.\nدانانا خالێن ل دویڤ چونێ بو قوتابیان و ژێگرتنا رێکێن باش و گهورینا بەردەوام بەرەڤ باشتر.\n٢ - ڤەکۆلینێن زانستى\nدەولەمەندکرنا بەرهەمێن بەشى ژلایێ ئەکادیمى وڤەکۆلینانڤە، دیسان دووپاتکرنا بەرنامێن پێشکەفتى ل کولیژێ.\nکارکرن ل سەر بکارئبنانا قوتابیان دچالاکیێن ئەکادیمى و ڤەکۆلینان وپشکداریکرنا وان دپێشخستنا زانستى دا.\nئاسایکرنا هاریکاریێ ل گەل ڤەکۆلەرا ل بەشى و کولیژو زانکو و دامودەزگەهێن دیتر.\n٣- چاڤدێریا نەخوشان و خزمەتگوزاریێن گشتى\nپێدانا دەرفەتێن فێرکرنێ ژبو قوتابیان داکو د پشکداربن ژبو چاڤدێریا نەخوشان و مفا وەرگرتن ژئەڤان دەرفەتان ل داهاتوى دا.\nبەردەوامى دان ب دابینکرنا بەرنامێن فێرکرنێ ل ناوچێ ژبو پێشئێخستنا داهاتێ ساخلەمیێ.\nدیارکرنا ناوچێن کێم خزمەت گوزاریێن و پێزانیێن ساخلەمیێ و هاریکاریا ئەوان.


خنکان ڕووده‌دات کاتێک ته‌نێکی بێگانه جێگیرده‌بێت له قووڕگ یاخود به هه‌ڵه ده‌که‌وێته ڕێڕه‌وی هه‌ناسه، ده‌بێته هۆی ڕگرتن له هاتووچۆی هه‌ناسه. له که‌سێکی پێگه‌یشتوو زۆربه‌ی جار پارچه یاخود نوقڵه خۆراک هۆکاری خنکانه، به‌ڵام له که‌سانی گه‌نج هۆیه‌کی زیاتر هه‌ڵمژینی ته‌نێکی بچووکه. هه‌رکامیان بێت، ده‌بێته هۆی نه‌چوونی ئۆکسجینی پێویست بۆ مێشک، بۆیه فیریاگوزاری یه‌که‌می پێویسته ده‌ست به‌جێ بکرێت.\nنیشانه‌ی جیهانی خنکان بریتیه له بردن و لوولدانی ده‌ست له ده‌وری مل. ئه‌گه‌ر ئه‌م نیشانه‌یه‌ت نه‌دیت له که‌سی قوربانی، ئه‌وا به‌دوای نیشانه‌ی تر بگه‌ڕی وه‌ک؛ نه‌توانین له قسه‌کردن، گران هه‌ناسه‌دان یاخود هه‌ناسه‌دانی به فیزه‌فیز، نه‌توانێ بکۆخێ به به‌هێزی، پێست و لێو و نینۆک شین هه‌ڵگه‌ڕان، له‌دستدانی هۆشداری.\nئه‌گه‌ر خنکان ڕوویدا "فریاگوزاری یه‌که‌می بۆ خنکان"؛\nیه‌که‌م/ پێنج شه‌ق به پاژنه‌ی ده‌ستت له پشتی که‌سه‌که بده، له نێوان هه‌ردوو شانه‌کانی.\nپاشان/ پێنج جار زگی که‌سه‌که پاڵبده.\nگۆڕینه‌وه/ پێنج شه‌ق له پشتی که‌سه‌که پاشان پێنج جار زگی پاڵ بده، دووباره بکه‌وه به به‌ده‌وامی تاکو ته‌نه بێگانه‌که له ده‌رده‌چێت.\nئه‌گه‌ر تۆ به ته‌نها که‌سی ڕزگارکه‌ر بووی، ئه‌وا ده‌ست به‌جێ ئه‌م فریاگوزاریه‌ی سه‌روه بکه، ئه‌گه‌ر دووکه‌س بوون یه‌کێکتان ته‌له‌فۆن بۆ فراکه‌وتن بکات ئه‌وه‌ی تریش فریاگوزاریه‌که بکات.\nچۆنه‌یه‌تی پاڵنان به زگی که‌سی قوربانی؛\nله پشته‌وه‌ی که‌سه قوربانیه‌که ڕاوه‌سته؛ قۆڵه‌کانت به ده‌وری که‌مه‌ری که‌سه‌که لوولبده به شێوه‌یه‌ک ده‌سته‌کانت بگه‌نه‌وه یه‌کتر. که‌سه‌که که‌مێک به‌ره‌و پێشه‌وه بچه‌مێنه‌وه. مستێک دروست بکه به ده‌ستێک که‌مێک له سه‌روی ئاستی ناوکی که‌سه‌که. پاشان ده‌سته‌که‌ی ترت بخه‌ره سه‌ر ده‌ستی مسته‌که‌ت و پاڵ به زگی که‌سه‌که بنێ به خێرایی و به‌هێز- به‌شێوه‌یه‌ک هه‌روه‌ک هه‌وڵی ئه‌وه بده‌ی که که‌سه‌که به‌رزبکه‌یه‌وه. ئه‌م کرداره 5 جار بکه.\nچۆنیه‌تی پاڵنانی زگ بۆ خۆت "ئه‌گه‌ر خۆت قوربانیه‌که بوویت"؛\nبه ده‌ستێک مستێک دروست بکه که‌مێک له سه‌روی ئاستی ناوکت. به ده‌سته‌که‌ی ترت مسته‌که بگره و خۆت بچه‌مێنه‌وه له‌سه‌ر ڕوویه‌کی ڕه‌ق یاخود کورسیه‌ک. پاڵ بده به مسته‌که‌ت به‌ره‌و ناوه‌و و به‌ره‌و سه‌ره‌وه.\nپاک کردنه‌وه‌ی ڕێڕه‌وی هه‌ناسه بۆ که‌سێکی دووگیان یاخود قه‌ڵه‌و؛\nده‌سته‌کانت که‌مێک به‌رزتر دابنێ وه‌ک له‌وه‌ی له‌و پاڵنانه‌ی که بۆ که‌سێکی ئاسایی ئه‌نجام ده‌درێت وه‌ک له سه‌ره‌وه باس کراوه، به نزیکه‌ی له بنکه‌ی ئێسکی سینگ. پاشان پاڵ بده به سینگی که‌سه‌که به خێرایی و به‌رده‌وام به تاکو ته‌نه بێگانه‌که ده‌رده‌چێت.\nپاک کردنه‌وه‌ی ڕێڕه‌وی هه‌ناسه بۆ که‌سێکی بێ هۆش؛\nکه‌سه‌که نزم بکه‌وه له‌سه‌ر پشتی بۆ سه‌ر زه‌وی. پاشان ڕێڕه‌وی هه‌ناسه پاک بکه‌وه، ئه‌گه‌ر هه‌ر ته‌نێکت بینی له گه‌رووی که‌سه‌که به په‌نجه ده‌ری بهێنه، ئاگاداربه نه‌که‌ی ته‌نه‌که زیاتر به‌ره‌و خوار پاڵبده‌ی. پاشان ده‌ست بکه به کرداری "بووژاندنه‌وه‌ی دڵ و سیه‌کان – ب د س" به‌ڵام له کاتی کردنی ئه‌م کرداره ناوه ناوه سه‌یری ناو ده‌می که‌سه‌که بکه.\nپاک کردنه‌وه‌ی ڕێڕه‌وی هه‌ناسه بۆ ساوا "منداڵ ته‌مه‌نی بچووکتر له 1 ساڵ"؛\nساوایه‌که له‌سه‌ر زگ بخه‌ر سه‌ر ڕانه‌کانت به شێوه‌یه‌کی ساوایه‌که ڕووی له زه‌وی بێت. پاشان به پاژنه‌ی ده‌سته‌کانت له ناوه‌ڕاستی پشتی ساوایه‌که‌ت بده. ئه‌گه‌ر ته‌نه‌که هه‌ر ده‌رنه‌چوو ئه‌وا ڕووی ساوایه‌که‌ت بسوڕێنه "ڕووی له ئاسمان بێت" به‌ڵام سه‌ری ساوایه‌که له خواری له‌شی بێت، پاشان به دوو په‌نجه له ناوه‌ڕاستی ئێسکی سینگی ساوایه‌که پاڵبده پێنج جار. دووباره ئه‌مه‌ی سه‌ره‌وه بکه‌وه "شه‌ق لێدان له پشتی و پاڵدان له سینگی" ئه‌گه‌ر ساوه‌یه‌کت هه‌ناسه نه‌هاته‌وه ئه‌وا ته‌له‌فۆن بۆ فریاکه‌وتن بکه و پاشان ده‌ست بکه به کرداری "بووژاندنه‌وه‌ی دڵ و سیه‌کان – ب د س".\nئه‌وه‌ی ماوه بیڵێن فێربوونی ئه‌م کردارانه‌ی سه‌ره‌وه پێوستی به کردنی خولێک هه‌یه.


شاندەكێ رێڤەبەریا كاروبارێن ئایینێ ئیسلامێ ل دهۆك سەرەدانا بنگەهێ لالش كر - رۆژناما بنگەهێ لالش\nالتاريخ: تشرینی یه‌كه‌م 21, 2019\nشێخ شامۆ:”هه‌لویستێ مامۆستایێن ئایینی و گۆتاربێژێن پارێزگه‌ها دهۆكێ د هاندان و خزمه‌تكرنا خه‌لكێ لێقه‌ومیایێ شنگالێ دا مێژویی یه و چ جار نایێ ژبیر كرن”\nتۆرا لالش یا راگەهاندنێ/دهۆك\nئیرۆ 21ی ئوكتۆبەرا 2019ێ شاندەكێ رێڤەبەریا ئەوقاف و كاروبارێن ئایینی لگەل كۆمەكا مەلا و گۆتاربێژان ل دهۆكێ ب سه‌رپه‌رشتیا مه‌لا رێبه‌ر سەرەدانا دەستەیا بلندا بنگەهێ لالش یێ رەوشەنبیری و كۆمەلایەتی كرن.\nشاندێ رێڤەبەریا ئەوقاف و كاروبارێن ئایینی ژبال بەرێز”شێخ شامۆ” سەرۆكێ دەستەیا بلندا بنگەهێ لالش یێ رەوشەنبیری و كۆمەلایەتی ڤە هاتە پێشوازیكرن ب ئاماده‌بونا ئه‌ندامێن ده‌سته‌یا بلند و رێڤه‌به‌رێ ئه‌وقافا ئێزدیا ل دهۆك.\nدهەڤدیتنێ دا شاندی پیرۆزباهی ل بەرێز شێخ شامۆ كر ب هەلكەفتا وەرگرتنا پۆستێ راوێژكارێ سەرۆكێ حكومەتا هەرێمێ بۆ كاروبارێن ئێزدیان،ل پێرا هەردوو لایان بەحس ل خورتكرنا گیانێ لێبۆرین و پێكڤەژیانێ كر.\nژئالیێ خۆ ڤە سەرۆكێ بنگەهێ لالش سوپاسیا رۆلێ مەلا و گۆتاربێژان كر ل دەمێ دەربەدەر و ئاوارەبوونا ئێزدیێن شنگالێ دەرگەهێ مزگەفت و مالێن خۆ بۆ خەلكێ لێقەومیایی ڤەكرن بۆ خزمەتكرنا ڤی خەلكی.\nهەروەسا شێخی بەحس ل خورتكرنا گیانێ لێبۆرین و پێكڤەژیانێ كر و ئەڤ سەرەدان ب گرنگ ل قەلەم دا.\nالسابق: شانده‌كێ بنگه‌هێ لالش سه‌ره‌دانا باژێرڤانيا خانكێ كر\nالتالى: سه‌رۆك بارزانى زارۆیێ بریندار یێ رۆژئاڤا هنارت فره‌نسا


سەد ساڵ سینەما، سەد دەرهێنەر: جەنگی چەتە و پۆلیس لە ناوجەرگەی پاریس‌دا » DidiMn\nسەرەتا / سینەما / سەد ساڵ سینەما، سەد دەرهێنەر: جەنگی چەتە و پۆلیس لە ناوجەرگەی پاریس‌دا\nسەد ساڵ سینەما، سەد دەرهێنەر: جەنگی چەتە و پۆلیس لە ناوجەرگەی پاریس‌دا\nفیلم: فانتۆماس ، ١٩١٣/١٩١٤\nدەرهێنەر: لوی فۆییاد\nساڵی ١٩١٣، دوای ئەوەی کە دەرهێنەری فەڕەنسی لوی فۆییاد بۆ زیاتر لە حەوت ساڵ کاری دەرهێنانی سەدان کورتەفیلمی کۆمیدی و درامایی و مێژووی دەکات، بۆ یەکەم جار دەست دەکات بە دەرهێنانی زنجیرەفیلمێکی تاوانی لە ژێر ناوی فانتۆماس‌دا.\nکۆی کارەکان لە پێنج فیلم و زیاتر لە پێنج کاتژمێر پێک هاتوون و سەرچاوەکەیان کتێبە پڕفرۆشەکانی نووسەرانی فەڕەنسی مارسیل ئالەین و پییر سۆیڤیسترە؛ چیرۆکی تاوانبارێکی فیڵبازی زیرەکە بە ناوی فانتۆماس کە خەریکی کردای چەتەیی ئەڵماس و ئاڵتوون و کاری تێکدەرانەیە، هەروەها ئەو پۆلیسە نهێنییەی کە هەمیشە لە هەوڵی گرتنیدایە، جۆڤ و هاورێ زیرەکە ڕۆژنامەنووسەکەی، فاندۆر (وەک شارلۆک هۆڵمز و دکتۆر واتسن).\nئەم سێ کەسە هەمیشە لە گەمەیەکی بێ کۆتایی ڕاکردن و خۆحەشاردان و دۆزینەوەی یەکتردان، هەمیشە لە بازنەیەکدا بە دوای یەکتردا دەخولێنەوە کە هیچیان لەم جەنگەدا براوە نین؛ فانتۆماس کاتێک کە کرداری چەتیی و دزینی ئاڵتوون و ئەڵماس ناکات، کاری تێکدان و تیرۆرریستی دەکات، لە تەقاندنەوەی شەمەندەفەرە، ئۆتۆمبێل، ماڵ، دوکان و بانک بۆ لەناوبردن و کوشتنی دوژمنەکانی.\nزۆر لە گرتەکانی فیلمەکە تێکەڵبوونێکی سروشتی و ڕاستەقینانەی وێنەگری سەر شەقام و کۆڵانەکانی شاری پاریس‌ە لەگەڵ وێنەگری فانتەسی ناو ستۆدیۆکاندا. ئەم تێکەڵبوونی سروشتی و فانتەسییە دەگەرێتەوە بۆ کاریگەریی کورتەفیلمەکانی دوو لە دەرهێنەرانی سینەمای فەڕەنسی کە لە تەمەنی لاوێتیدا فۆییاد ئاشنای فیلمەکانیان دەبێت، لە فیلمە فانتەسییەکانی دەرهێنەر جۆرج میلی و فیلمە سروشتی و دۆکیۆمێنتارییەکانی براکانی لومیردا.\nیەکێک لە بیرۆکە سەرەکییەکانی زنجیرەفیلمە تاوانەکەنی فۆییاد هەمیشە جەنگی نێوان چاکە و خراپەیە کە تیایدا هەردوو لا بە یەکسانی دەجەنگن و لە کۆتایدا هیچیان بەسەر ئەوی تریاندا زاڵ نابێت و جەنگەکە هەمیشە بەردەوامە، هەر کاتێک یەکێک لە تاوانبارەکان دەستگیر دەکرێت. ئەمە دەبێت بە هەنگاوێکی نوێ بۆ دۆزینەوەی چەتەکانی لەوان گەورەتر، یان هەمان تاوانبار ڕادەکات و جارێکی تر جەنگی نێوانیان دەست پێ دەکاتەوە. لەم دنیایەدا بە خێرایی کەسان دین و دەڕۆن، زۆر لە کارەکتەرە سەرەکییەکان لە ناو دەچن و کەسانی تر جێگەیان دەگرنەوە و جەنگی سەر شەقامەکان ناو شارەکانی فەڕەنسا هەر بەر دەوامە.\nزیاتر لە کارەکانی پێشتری تری فۆییاد، زنجیرەفیلمەکانی فانتۆماس بینەرێکی زۆریان دەبێت لە سینەماکانی فەڕەنسا و وڵاتانی ئەوروپادا و ئەمە دەبێتە هۆی ئەوەی کە بۆ فیلمەکانیی داهاتووی، فۆییاد بەردەوام بیت لەسەر دروستکرنی زنجیرەیەکی نوێی فیلمی تاوانیدا؛ ئەم جارە لە زنجیرەفیلمی لیس ڤامپیریس‌دا.\nFantomas, Karzan Kardozi, One,


دوایین تێکۆشەری کۆماری کوردستان لە مەریوان کۆچی دوایی کرد\nزایینی: ١٩-٠٥-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٦/٠٢/٢٩ - ١٢:٥٧ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nکوردستان میدیا: ئەحمەد خانی کانیسانان کەسایەتی ناسراو و دوایین تێکۆشەری کۆماری کوردستان لە مەریوان ماڵئاوایی لە ژیان کرد.\nبە پێی هەواڵی گەیشتوو بە ماڵپەری کوردستان میدیا، رۆژی پێنج‌شەممە، رێکەوتی ٢٨ی بانەمەڕی ١٣٩٦، کاک ئەحمەد خانی کانیسانان کوری مەحمود خانی کانیسانان لە تەمەنی ٩٤ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد.\nتەرمی کاک ئەحمەد خانی کانیسانان لە نێو ئاپۆرای خەڵکی تێکۆشەر و نیشتمانپەروەری مەریواندا، لە گوندی کانیسانان، بە خاکی نیشتمان سپێردرا.\nشایانی باسە کاک ئەحمەد خان، هاوڕێ لەگەڵ ٧٠ کەس لە نیشتیمانپەروەرانی مەریوان لە رۆژی دامەزرانی کۆماری کوردستان دا، لە مەهاباد ئامادە بوو و پەیمانی کوردایەتییان لەگەڵ پێشەوای مەزن دا بەست.\nناوبراو دوایەمین کەس بوو لەو ٧٠ کەسایەتییەی ناوچەی مەریوان کە لە ژیاندا مابوو و تاسەر وەفادار بوو بەرێبازی پێشەوا قازی محەممەدی نەمر.\nحیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران سەرەخۆشی لە بنەماڵە، خزم و کەس و کاری ناوبراو دەکات و خۆی بە شەریی خەمیان دەزانێت.


لاهور شێخ جەنگی - Mehr News Agency\nپارتى هەر زوو بڕیاریداوە ئەم گەلە بەقوربانی حزبەکەیان بکەن\nلاهور شێخ جەنگی له‌په‌یامێكدا هۆشداریی به‌یه‌كێتى‌و گۆڕان ده‌دات‌و هه‌ڕه‌شه‌ى ئه‌وه‌یان لێده‌كات ئه‌و یه‌كه‌م کەس ده‌بێت ڕووبەڕوویان دەبێتەوە.\nچەند کەسی نەناسراو تەقەیان لێ کردووە؛\nفەرماندەیەکی نزیک لە لاهور شێخ جەنگی تیرۆر کرا\nئێوارەى ئەمڕۆ لە شارى رانیە تەقە لە فەرماندەیەکى نزیک لە لاهور شێخ جەنگی کراو کوژرا و کەسی دیکەش لەگەڵیدا کوژراون و تەرمەکانیان براوە.\nدوای تەقینەوەی کێشەکانی لە گەڵ لاهور شێخ جەنگی؛\nبافڵ تاڵەبانی باس لە هاتنی یەکێتیەکی نوێ دەکات\nهاوسەرۆکی بەبۆنەی جەژنی قوربانی پیرۆزەوە پەیامێکی بڵاوکردەوە و تێیدا هاتوە، ئێمە لە یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بە سیاسەت و ستراتیژێکی نوێوە پەرۆشیی خۆمان بۆ یەکخستنی هێز و تواناکان بۆ خزمەتکردنی هەرێمەکەمان دەردەبڕین.\nلە کۆبوونەوە لەگەڵ بافڵ و قوباد تاڵەبانی بڕیار درا\nلاهور شێخ جەنگى بە هاوسەرۆکى یەکێتى دەمێنێتەوە بەڵام بە مەرجێک\nمەکتەبى سیاسى یەکێتى نیشتیمانى کوردستان بە ئامادەبوونى هاوسەرۆکى یەکێتى کۆبووەو تیایدا بریار درا کە لاهور شێخ جەنگى بە هاوسەرۆکى یەکێتى بمێنێتەوە، بەڵام بە مەرج.\nمەسعود بارزانی دوو هەفتە پێش وتبووی لاهور کۆتایی هاتووە\nلاهور شێخ جه‌نگى "هاوسه‌رۆكى یه‌كێتى" ڕایگەیاند:مەسعود بارزانی دوو هەفتە پێش وتبووی لاهور کۆتایی هاتووە.\nسیخوڕ لە ماڵی مام جەلال تاڵەبانی گیرا\nمیدیای فه‌رمى یه‌كێتى ڕایگەیاند: "له‌ناو ماڵى مام جه‌لال له‌ده‌باشان سیخوڕ گیراوه"، جه‌ختیكردۆته‌وه، ئه‌و سیخوڕه كارى بۆ هاوسه‌رۆكى پێشوى یه‌كێتى كردوه.\nچارەنووسی کورانی جەنگی تاڵەبانی نادیارە؛\nسیستەمی هاوسەرۆکی لە ناو یەکێتی نیشتیمانیی کوردستان هەڵوەشایەوە\nپێشنیارێک بۆ هەڵوەشاندنەوەی سیستەمى هاوسەرۆکى لەناو یەکێتى و گۆڕانکاریکردن لە مەکتەبى سیاسى ئەو حزبەدا گفتوگۆی لەسەر دەکرێت و لاهور شێخ جەنگیش دەخرێتە دەرەوەى گۆڕانکارییەکان.\nشەڕی ناو یەکێتی گەرمتر دەبێت؛\nدوایین زانیاری لە سەر هێرش بۆ سەر کەناڵەکەی لاهور شێخ چەنگی\nدامه‌زراوه‌ى ڕاگه‌یاندنى ئاى پڵه‌س ڕایگه‌یاند: هێزێكى ئه‌منى نزیكه‌ى 50 چه‌كدار ده‌بون چونه‌ته سه‌ر كه‌ناڵه‌كه‌و هه‌ندێك كه‌ره‌سته‌یان شكاندوه‌و رۆژنامه‌نوسه‌كانیان ده‌ستبه‌سه‌ركردوه، دواى ئازادكردنى رۆژنامه‌نوس و كارمه‌نده‌كان هێزه‌كه له باڵه‌خانه‌كه ماوه‌ته‌وه.\nهاوسەرۆکانی یەکێتی بۆ سەید ئیبراهیم ڕەیسی:\nناوچەکە پێویستی بە ژیری ئێوە هەیە بۆ دروست کردنی ئاشتی و ئارامی\nهاوسەرۆکانی یەکێتی نیشتمانیی کوردستان پەیامی پیرۆزبایی سەرکەوتن لە هەڵبژاردنیان بۆ سەید ئیبراهیم ڕەیسی نارد.\nهاوسەرۆكی یەكێتی :\nچارەسەری ستراتێژی کێشەی هەرێمی کوردستان ڕێككەوتن لەگەڵ بەغدایە\nهاوسەرۆكی یەكێتی رایدەگەیەنێت: زەمینەیەكی لەبار و فراوانی هەماهەنگی لەگەڵ بەغدا هەیە لەسەر كۆمەڵێك دۆسیەی وزەو ئەمنی و چارەسەری ستراتیژیش گەیشتنە بەڕێككەوتن لەگەڵ بەغدا.\nچارەنووسی گەلی کوردستان کرایە قوربانیی غروری چەند سیاسییەکی کاڵفام\nهاوسه‌رۆکی یه‌کێتیی نیشتمانیی کوردستان له‌ساڵیادی ڕیفراندۆم په‌یامێکی بڵاوکرده‌وه و ڕایگه‌یاند: "چاره‌نوسی گه‌لی کوردستان کران به‌قوربانیی غروری چه‌ند سیاسییه‌کی کاڵفام".\nلە دوو پەیامی جودا دا؛\nپیرۆزبایی سەرکۆنسوڵی ئێران لە سلێمانی بۆ هاوسەرۆکانی یەکێتی\nسه‌ركونسوڵی كۆماری ئیسلامی ئێران له سلێمانی پەیامێکی پیرۆزبایی بۆ هاوسه‌رۆكانی یه‌كێتی نیشتیمانیی كوردستان نارد.\nبە زۆرینەی دەنگ;\nهەریەکە لە بافڵ تاڵەبانی و لاهور شێخ جەنگی بە هاوسەرۆکانی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان هەڵبژێردران.


زلزلەگەی کرماشان و ... kdpmedia.org\nزلزلەگەی کرماشان و ...\nلە ئوردووگاکەی ڕومادی کە بیمن، من مناڵ بیم و فرە نەمەنیمەوە لەورە، بەڵام وە یاد دیرم کە سازمان ملەل لەورە فەعالیت داشت و مەردم نارد کە بچن ئەڕا خارج. مەردم فرەییگ ناونویسان و چین. وەتن وە ماڵ ئیمەش کە ناونویسی بکەیمن بەڵام باوام قەبوول نەکرد. وەت دوس دیرم بچمەو ئەڕا کوردستان لەسەر خاک و ئاو خوەمان گاوانی بکەم و ترخینە بخوەم تا بچمە وڵاتی ترەک لە غوربەت زندگی بکەم. کەس هیچ نەوەت. ماڵ و مناڵەگانی قەبوول کردن و هاتیمەوە ئەڕا ئەو خاکەی کە ئفتخار وەپی کردیمن.\nوەختیکیش لە ئوردووگای بانگەڕ – ئووردووگاکەی ئیران- مورەخەسمان کردن و چیمەو ئەڕا دەشت زەهاو، چەند ماڵ لە خیڵ سەوزە هەفتەییگ قەبڵ ئەز ئیمە بچیمەو ئەوان چووبوون لەورە چادر هەڵدابووین وە خەیاڵ یە کە ئیمە لە ئەراقیم و ئەوان لەورە زندگی بکەن. مامۆوەیلم و خاڵووەیلم وەتن کە ئیوە بایەد لیرە بچن. وەتن ئیرە خاک و ڕووستای ئیمەس. خولاسە وە قسە و خواهش و ئڵتماس چین و ماڵ باوام و خاڵووەیلم وەک زەمان ئنسانەیل ئەوەڵیە لە ناو کەپر و چادر شرو وە زندگی کردن. و هەروەک زەمان قەدیم بڕیک پەز و پۆڵ هاوردن و خوەیان مەشغووڵ وە دامداری کردن. لە ساڵ ١٣٦٧ خورشیدی کە جەنگ ئیران و ئەراق تواو بووی، تا ساڵ ٧١ و ٧٢ مەنتەقە جەنگی بی و کەس ئجازەی نەیاشت بچیتە ئەورە. ئیمە کە ئەوەڵ کەسەگان بیمن چیمەو، فرە تەعەجوب کردیم، ئنگار ئەسڵەن ئنسان وەورە زندگی نەکردووی. چک و چووڵ بووی، غەیر ئەز ئاسار جەنگ ئاسار زندگی قدیم چشتیگ نەمابی. یەعنی ئی ئحساسە لام دروس بی وەک یە کە تازە ئنسان هاتیە سەر ئی خاکە. مەنزوورم یەسە کە حەتا ئەو وەختەش کە لە زەمان شا لەورە زندگی کردن، خاوەن ماڵ و ساختمان موحکەم و دروس و حسابی نەوین کە سەد دویست ساڵ مقاومەت بکەیتن. ماڵەگانیان وە خشت و دار دروس کردووین.\nبدون ئینکە حکوومەت کومەکیان بکەیت، یواش یواش هەروەک زەمان شا، دوبارە هەروەوجورە لە ئاوەگەی سەرئاوزەهاو خشت بڕین و ماڵ وەپی دروس کردن. ماڵەگان فرە سەخت نەوی دروس بووت. خشت هاوردن و بدون ئینکە زەویەگە بکەنن، یەک دەس کوچک دانان و دیوار لەسەری بڵند کردن و دار وە بانی نان و تەیمانەگەی چنین و تەواو بی! دوو ئوتاق و حاڵیگ و ئاشپەزخانەییگ. ئاو بارە و دەست بشوورە. یە تەواو هونەر و معماری ئەوان بی!\nئی خانگانە کە دروس کردن، لە هەر فەسڵ ساڵ موشکڵ خوەی داشت، مەخسوسەن زمسان کە فرە وە واران و لافاو ترسان، وە تاوسانەیل لە مار و مور بن پاسار دیوارەگان ترسان. پاییزەیلیش ناچار بین خەرگ بگرن وەسەر خانگەیلیان ئەڕا یە کە سقفەکەی چکە نەکەیتن و نەڕمیت.\nوەختیک من گەورەتر بیمن ئەڕام بیە سوئاڵ کە ئەڕا مەردم ئیمە ماڵەگانیان ئیجورەسە؟ ئەڕا ماڵەیلیگ گەورە و ئاوەدان دروس نەکردن؟ ئەڕا مللەت کورد کە خاوەن تاریخ گەورەییگە ئیقەرە خار و زەلیل بیە کە هونەر و معماری خاسیگ لە ناو ساخت و ساز ماڵەگانیان نیەوینریت؟ یانە سوئاڵ من بین. وەلی کەسیگ نەوی کە جواو من بەیتەوە. تا جایی کە وەلی فکر کردم و خوەم ئەڕام چشتەیلیک ڕووشنەو بیەوە.\nباوام موسوڵمان بی، نەماز خوەند و ڕووزە گرت، وەلی سەرسەخت نوی. یەک ئنسان عادی و بیوەی و بیمزەڕەت بی. قسەییگ کە ئویشن مناڵ کە باییت ڕووزی خوەی تێری وەگەرد خوەی. باوای منیش یە جوورەییلیک لە زەمان حاڵ و زەمان قیامەت بی. مەنزوورەم یەسە کە ئەڕای موهم نەوی کە چە بووت و چە نیەوت لەئایەندە. فکر کرد کە دونیا ئەرزش نەیری و فانیە. فکر وەیە نەکرد کە مناڵەیل خوەی و مانڵ مناڵەیلی لە ئایەندە وە جا و مەکان گەورە نیاز دیرن. خوڵاسە فکر قەیامەت و فەنا و مردن و قەبر وە یەلا، لەولاشەو شەڕ و ئاوارەییەگان و ئقتساد خراو باعس بینە کە نەتوینن زندگی دروس بکەن و بووینە خاوەن فەرهەنگیک کە خەلاق و زندوو بووتن.\nهەر ئی جوورەش بی، چەند ساڵ بەعد ئەز مەرگ باوام ئیتر ماڵەگە وە دەرد یە نەخوارد کە وەناوی زندگی بکەیت. مامۆوەلمیش کە ژن خواستووین نیاز وە ماڵ خوەیان داشتن. وەلی ماڵ دروس کردن ئەڕایان فرە سەخت بووی، نەک تەنیا ئەڕا ئەوان، ئەڕا گشت مەردم مەنتەقە ماڵ دروس کردن سەخت بی. تا ئینکە وە بەدبەختی و کارگەری لە شارەگان و کشاوەرزی لەسەر زەویەگانیان بەعد ئەز مودەت توولانییگ توانستن وەک باوام ماڵیگ دو ئوتاقی دروس بکەن کە بیشتر لە بیست سی ساڵ زیاتر دەوام نیەتیریت!.\nخولاسە مامۆوەیل زندگی کردن و خوەش بین تا ڕووژیک کە زلزلە گەورەگە هات و ماڵ و موڵکیان خراو کرد و دووبارە وەک ئنسانەیل ئەوەڵیە هاتنەوە ناو چادر و کەپر یا وە قسەی خوەیان هاتنە سەر ساجەگەی عەلی.\nتلفۆن ئەڕا ماموم کردم وەتم حاڵتان چووینە خاسن؟\nخەنی، وەت کورە ئیمە عادەت کردیمە وەی نەگبەتیە! وەت ئیمەی کورد ئیقەرە ماڵ و زندگی وەلیمان خراو بیە ئی زلزلە ئەڕامان چشت گەورەییگ نەوی.\nوەتم خو چە کەیت ئەڕا دروس کردنی ماڵ تازە؟\nوەت؛ دەنگ و باس یە هەس کە سپای پاسداران تەرحیگ دیری کە ماڵەیل هەفتاد متری ئەڕا مەردم درووست بکەیت وەلی مەبلەغ کەمیک وە پوویلەگە دەیت و مەبلەغیگیش وام دەیت.\nمنیش وەتم ماموو شتیک بوویشم؟\nوەت بوویشە ماڵەگەم. وەتم فارسەگان قسەییگ دیرن ئووشیت؛ شتر در خواب بیند پنبە دانە. گهی لپ لپ خورد گە دانە دانە.\nلە ئنگلیس وە لە دەوران مەلەکە ڤیکتۆریا کە دەوران ئاغاز ئنقلاب سەنعەتی بی و جنب و جووش کەوتوویە ناو زندگی ڕووستایی و مەهاجرەت ئەڕا شارەگان، دەسڵات دەس کرد وە دروس کردن خانووەیلیک کە وە خانووەیل دەوران ویکتۆریا(Victorian house) ناسیاس، کە تا ئەلان یانە ئفتخار وەپی کەن، ئەڕایان مایەی سەربڵندیە کە ئیجورە تاریخیگ و مەلەکەیەییلیگ داشتن و دیرن کە خەم مللەتەگەی خوەیان خواردیە و خزمەت وەپیان کردیە.\nلای خوەمانیش لە ئیران و نزام جمهوری ئسلامی کە ئفتخار وە ئنقڵاب ساڵ پەنجاوهەفت کەن کە تا ئەلان کەچوار دەهە وەلی گوزەر کەیت، حکوومەت ئاخوندی نەتوانستگە کە تاریخیگ سەربڵند ئەڕا خوەی دروست بکەیت و مەردم وەپی شاد بووت. بەڵکە بەرعەکس، فرەییگ لە پوویل و سەرمایەی مللەتەگە یا دزینەی چین ئەڕا خارج، یا خەرج حوزە علمیەگان کردن، یا کردنە تووپ و ئەسڵەحە ناردنەی ئەڕا وڵاتە عەرەبیەگان ئەڕا جەنگ.\nئنسان حەقیش بوویشیت باشە، ئیانە کارەیلیگ کردنە، حکوومەت ئیران لە زەمان ئەحمەدی نژاد چەند بەرنامە داشتنە. یەکیک لەوانە یارانە بیە. دووەم بەرنامەی خانووەیل یا مەسکەن مهر بیە.\nئیمە لەی ساڵەیلە شاهد بیمن کە بە موشکڵ تەوەڕم و گرانی یارانە جواو مەردم نەیایەسەو. خانووەیل مهریش کە دانەسەی عدەییگ خاس، لە شار سەرپوڵ شاهد بیمن کە دەر موقابڵ زلزلە هیچ موقاومەت نەیاشت وعدەییگ زیاد مردن. هەریە باعس کوڵییگ ئنتقاد بی وەلییان.\nمن لەیرە بایەد ئشارە وە چشتیگ بکەم کە فرە موهمە. حکوومەت ئەحمەدی نژاد کە خاوەن ئی بەرنامە مەردمیانە بی- دکتور خانەوادە و مەسکەن مهر و یارانە- ئەڕا بەرنامەگانی کوپی لە ئنگلیسەگان گرتن یا بهتر یەسە بوویشم تەقلید وەوان کردن، یەعنی ئلهام گرتن و تەقلید کردن لە دوژمنەگانیان، وەگ پەرچەمەگەیان کە هندیە، ناو نزامەگەیان کە جمهوریە ئیتر ئیدامەی داستان کە لە کورەو هاتیە. گشتمان زانیمن کە فرەییگ لە وەزیر و وزەرای کابینەگان ریاسەت جمهوری لە خارج خوەندنە و مەدرەک گرتنە.\nچەند ساڵ پیش کە سەردانی شوماڵ ئیران کردم، چیم سەردان کاخەگەی ڕەزا شا کردم کە مەردم وەگ موزە سەردانی کردن. یەعنی کاخ بە تەمام مەعنا بووی. چشتەییلیک کە سەد ساڵ پیش ئەو داشت، مەردم ئیران سەد ساڵ تریش نیەتوانن دەسترەسی وەپی پەیدا بکەن. یەکیک کە لەورە کار کرد، وەت؛ ڕەزا شا فەقەت سە ڕووژ لە ساڵ هاتیا ئەڕا ئیرە ئەوەش لە تاوسان! وەت لەهەر نوقتەییگ لە ئیران کاخ و باخ داشتیە و هەر فەسڵێگ لە یەکیگیان خوەشگوزەرانی کردیە.\nئەلانیش ئیمە دوینیمن کە گووڕەگەی خومەینی چە وەلی کردنە. کردنەسەی جاییگ موقەدەس و موجەللەل کە مەردەم بچیت تەوافی بکەیت. مردگگەگانیشیان پوویل مللەت خوەیت. نەک تەنها وەورە، بەڵکە وە تمام شار و مەنتەقەیل شیعەنشین مەرقەد و ئیمامزادە دروس کەن و بە خەیاڵ خوەیان تاریخسازی کەن و ریشەی مەردم وەگەرد دین شیعە قایمتر کەن. خوبە منیش بوویشم؛ زهی خیال باطل.\nلە شار سەرپوڵ زەهاو مەرقەد ئەحمەد ئبن ئسحاق کردنە جاییگ ئەڕا خەرج کردن پوویل و خەر کردن مللەت بەدبەخت و مەزڵووم


چارەنووسی مامۆستایەکی کورد دوای تێپەڕوونی زیاتر له یەک مانگ ناڕوونه\n13:14 - 22 سەرماوەز 2718\nئاژانسی کوردپا: ٣٢ ڕۆژ لە دەسبەسەرکانی مامۆستایەکی قوتابخانەی شاری دیواندەر تێپەڕ بوو و هەتا ئیستا چارەنووسی ناڕوونه.\nڕۆژی پێنجشەممە ٢٢ی سەرماوەز، ٣٢ ڕۆژ لە دەسبەسەرکرانی \_"ئومید شامحەممەدی\_" مامۆستای کورد، خەڵکی شاری دیواندەر تێپەڕ دەبێت و چارەنووسی ناڕوونە.\nشۆرای هاوئاهەنگیی دامەزراوە سێنفییەکانی فەرهەنگیانی ئێران دەسبەسەرکردنی ئەو مامۆستا کوردەی \_"نایاسایی\_" لە قەڵەم داوە و ڕایگەیاندووە: \_"فەرهەنگیان نیگەرانی سڵامەتیی مامۆستایانی بەندکراون\_".\nئەو مامۆستا کوردە ڕێکەوتی ٢١ی خەزەڵوەر یەک ڕۆژ دوای مانگرتنی مامۆستایان لە لایەن هێزە ئیتلاعاتییەکانەوە دەسبەسەر کرا.\nناوبراو دوای دەسبەسەرکرانی بۆ گرتنگەی قەرارگای سپای شارامفەری سنە ڕاگوێزرا.\nئومید شامحەممەدی، لە شاری دیواندەر خاوەنی کتێبفرۆشیی \_"زانکۆ\_"یه و بۆ چالاکترکردنی لقی ئەنجوومەنی سێنفی مامۆستایانی کوردستان لە دیواندەرە لەگەڵ چەند مامۆستای دیکە لە شاری سەقز دیدار و چاوپێكکەوتنی هەبووە.


نەتەوە یەکگرتووەکان: موسوڵمانەکانی ڕۆهینجیا هێشتا لە دەست ئەشکەنجەدان و توندوتیژی لە میانمار هەڵدێن\nنوێنەری مافەکانی مرۆڤی سەر بە نەتەوە یەکگرتووەکان ئەمیر زەید بن ڕەعد وتی موسوڵمانەکانی ڕۆهینجیا هێشتا لە دەست توندوتیژی و کوشتن و سوتانی ماڵەکانیان لە ویلایەتی ڕاخینی میانمار هەڵدێن.\nلە کۆتا لێدوانەکانیدا لەبەردەم ئەنجومەنی مافەکانی مرۆڤی سەر بە نەتەوە یەکگرتووەکان پێش ئەوەی لە 31 ی مانگی هەشتدا واز لە کارەکەی بهێنێت، ئەمیر زەید بن ڕەعد گومانی هەبوو لەسەر لێدوانەکانی بەرپرسانی میانمار کە دەڵێن حکومەت پابەندە بە بەرگریکردن لە مافی هەمووان نەک تەنها یەک نەتەوەی دیاریکراو.\nوتی " لە ماوەی ئەو چوار ساڵەدا کە وەکو نوێنەری مافەکانی مرۆڤ کارم کردووە گوێم لە زۆر لێدوانی نا لۆجیکی بووە. ئەم لێدوانەش زۆر سەیرە. تۆ شەرم ناکەیت بەڕێز، شەرم ناکەیت؟ ئێمە گەمژە نین."\nبەرپرسی وەزارەتی دەرەوەی میانمار کیاو مو تون وەڵامی لێدوانەکانی ئەمیر زەیدی نەدایەوە کە ماوەی دوو کاتژمێری خایاند.\nلە ماوەی ڕابردوودا کیاو لە میانەی دانیشتنێکدا وتی زانیاریەکانی ئەمیر زەید هەڵەن و زیادەڕۆییان تێدا کراوە. هەروەها لۆمەی ئەو چەکدارانەی کرد کە هێرشیان کردبووە سەر هێزەکانی حکومەتی میانمار.\nکیاو وتی " هۆکاری سەرەکی ئەم کارەساتە تیرۆر و تیرۆرە و ناکرێت لە ژێر هیچ بارودۆخێکدا پشت گوێ بخرێت."\nئەمیر زەید وتی لە دەستپێکی ئەمساڵەوە 11432 هەزار ڕۆهینجیا گەیشتوونەتە بەنگلادیش و زیاتر لە 700 هەزار ماڵ و حاڵیان بەجێ هێشتووە لەو کاتەوەی کە ئەرکە سەربازییەکەی حکومەتی میانمار دەستی پێکرد لە ویلایەتی ڕاخین.\nوتیشی " چەندێک قسە زیاتر بکرێت ناتوانیت بیانوو بۆ ئەم ڕاستیان بهێنیتەوە. هێشتا خەڵک لە دەست کوشتاری و توندوتیژی ڕاخین بەجێ دە‌هێڵن و هێشتا ئامادەن ژیانی خۆیان بخەنە مەترسییەوە لە ناو دەریادا تاوەکو بتوانن هەڵبێن."\nوتیشی زۆربەی پەنابەرانی ڕۆهینجیا باسیان لەوە کردووە کە ڕووبەڕووی فشار بوونەتەوە لەلایەن بەرپرسانی میانمارەوە.\nکیاو وتی " ئەرکی سەرەکی حکومەت دۆزینەوەی چارەسەرێکی هەمیشەییە لە ڕاخین." وتیشی لەگەڵ بەنگلادیشدا ڕێکەوتووە تاوەکو دوو ساڵی تر هەموو پەنابەرەکان بنێردرێنەوە بۆ میانمار.


گواردیۆلا به توندی هێرش ده‌کاته سه‌ر ڤینگه‌ر – یاریگا سپۆرت\nHome/هه‌واڵه‌كان/خوله‌كانی ئه‌وڕوپا/پرێمەرلیگ/گواردیۆلا به توندی هێرش ده‌کاته سه‌ر ڤینگه‌ر\nگواردیۆلا به توندی هێرش ده‌کاته سه‌ر ڤینگه‌ر\nهێرش جەعفەر 2017/05/16\nیاریگا-پیپ گواردیۆلا ره‌خنه‌ی توند له ئارسن ڤینگه‌ر ده‌گرێت له‌سه‌ر لێدوانێکی پێشووتری راهێنه‌ره فه‌ڕه‌نسییه‌که.\nبه دوو هه‌فته پێش کۆتایی پریمه‌رلیگ، مانچسته‌ر ستی به سێ خاڵ له پێش ئارسناڵه و ئه‌و یانه‌یه‌ی بێبه‌شکردووه له چامپیۆنزلیگ. ڤینگه‌ر سه‌باره‌ت به هۆکاری له‌ده‌ستدانی پله‌ی چواره‌م وتبووی “یانه‌یه هه‌یه هه‌میشه له پشوودان چونکه له پاڵه‌وانێتییه‌کانی دیکه کراونه‌ته ده‌ره‌وه و سه‌رنجیان ته‌نیا له‌سه‌ر خوله”.\nکاتێک رۆژنامه‌نووسان داوای لێدوانیان له گواردیۆلا کرد له‌سه‌ر ئه‌و وته‌یه ، وتی “تێناگه‌م چۆن راهێنه‌ره‌کان به‌وجۆره باس له تیمه‌کانی دیکه ده‌که‌ن . ئه‌وان بۆ ئه‌وه موچه وه‌رده‌گرن ئاگایان له تیمه‌کانی خۆیان بێت نه‌ک هی دیکه. بڕۆ هه‌وڵبده خۆت یاری زیاتر ببه‌یته‌وه یانیش خولی پاڵه‌وانه‌کان ببه‌ره‌وه و پێویستت به‌وه نابێت قسه له‌سه‌ر ئه‌وانی دیکه بکه‌یت”.\nئارسناڵ ڤینگه‌ر گواردیۆلا مان ستی


ھەواڵێکی خۆش بۆ ئەو ژنانەی تووشی شێرپەنجەی مەمک بوون | ڕێکخراوەی زانستی فەرهەنگیی هۆژان\nجۆزەردان ۲۱, ۲۷۱۸ جۆزەردان ۲۱, ۲۷۱۸ Hojan تەندروستی و زیندەورناسی, زانیاری, هەواڵ و زانیاری 0\nھەواڵێکی خۆش بۆ ئەو ژنانەی تووشی شێرپەنجەی مەمک بوون\nھەواڵێکی خۆش بۆ ئەو ژنانەی تووشی شێرپەنجەی مەمک بوون / زۆربەی ئەو ژنانەی شێرپەنجەی مەمکیان ھەیە پێویستیان بە چارەسەری کیمیایی (شیمی درمانی) نییە.\nتوێژینەوەیەکی نوێ دەریخست کە نزیکەی ٧٠٪ی ئەو ژنانەی وا تووشی جۆرێکی تایبەتی شێرپەنجەی مەمک دەبن لەوانەیە پێویستیان بە چارەسەری کیمیایی نەبێت.\nبە ھۆی کێشەکانی پاش چارەسەری کیمیاییەوە وەک دڵ تێکەڵھاتن، قژ وەرین و کەمخوێنی، دەربازبوون لە کێمۆتراپی کردن ڕەنگە ببێتە ھۆی ئاسوودەیی زۆربەی ئەو ژنانەی وا تووشی شێرپەنجەن مەمک بوون.\nلەم توێژینەوەدا کە چەند ڕۆژ لەمەوبەر لە جورنالی پزیشکیی نیو ئێنگلەنددا بڵاو بووەتەوە، زیاتر لە دە ھەزار ژنی توشبووی یەک جۆری شێرپەنجەی مەمک* بەشدار بوون. بەپێی توێژەران ئەم جۆری شێرپەنجەیە بەربڵاوترین جۆری شێرپەنجەی مەمکە.\nھەموو ژنەکان لەم توێژینەوەدا لە تاقیکارییەک بەناوی TAILORxدا بەشدارییان کرد. ئەم تاقیکارییە چاودێریی ٢١ جین دەکات و پێشبینی دەکات کە لە سفر تا سەدەوە چەندە ئەگەری گەڕانەوەی شێرپەنجەی مەمک پاش نەشتەرگەری ھەیە!\nتوێژەران زۆرتر لەسەر ئەو ژنانەی وا نومرەی ١٠ تا ٢٥یان لە تاقیکارییەکە گرتووە -ئەو نومرەی وا کەمترین ئەگەڕی گەڕانەوەی شێرپەنجەیان پاش نەشتەرگەری ھەیە- لێکۆڵینەوەیان ئەنجام داوە.\nئەو ژنانەی کە ژێر ١٠یان گرتووە پاش نەشتەرگەری پێویستیان بە چارەسەری کیمیایی نییە و دەتوانن لەجیاتی ئەو تەنیا چارەسەری ھۆرمون دەرمانی** بەکار بھێنن.\nلە نومرەی سەروو ٢٥ەوە جگە لە ھۆرمون دەرمانی، چارەسەری کیمیایی پێویست دەبێت.\n*ئەو جۆرەی وا زوو دەستنیشان دەکرێت، وەرگری ھۆرمونەکەی پۆزەتیڤ و وەرگری HER2ی نێگەتیڤ:\nearly-stage, hormone-receptor-positive, human epidermal growth factor receptor 2 (HER2)-negative\n** ھۆرمون دەرمانی چارەسەرێکە کە ئەندازەی ئەو ھۆرمونە تایبەتانەی جەستە وا یارمەتیی شێرپەنجە دەدەن گەشە بکات، بلۆکە یان کەم دەکاتەوە.\nبۆ ئەو کەسانەی تاسن، سەریان شەوق دەداتەوە؟ ئەوە هەمووی بە هۆی گەندەمووەکان و ڕژێنە چەورییەکانە.…\nئەو دەمانەی کات دەوەستێت !\nبە خێرایی چاو لە کاتژمێرێکی ئانالۆگ بکەن. ڕەنگە هەست بکەن کە دەستەی چرکەژمێرەکە سەرەتا بۆ…


مروارییە بچووكەكان | ماڵێک لە ئاسمان\n- هیچ كاتێك نەمویستووە ببمە نووسەر بەڵام بووم، ئەمڕۆ خوێنەرانێكی زۆرم هەن لە چەندین وڵاتی جیاوازەوە، بڕوام وەهایە ئەمەش موعجیزەیەكە، هەربۆیە پێویستە زۆر متەوازیع بم دەربارەی ئەم توانایە. من شانازیی پێوە دەكەم و چێژم پێ دەبەخشێ، شتێكی سەرسامكەرانەیە بەمجۆرە قسەبكەم بەڵام ڕێزی لێ دەگرم.\n- لە ژاپۆن ئوسلوبی واقیعیەتیان لا پەسەندە. ئەوان حەزیان لە پرسیار و دەرئەنجامەكانە، بەڵام چیرۆكەكانی من ئەم شتانەیان تێدا نییە، چونكە من ئەمەوێت هەمیشە چیرۆكەكانم بەسەر هەموو ئەگەرێكدا كراوە بن، بڕواشم وەهایە خوێنەرەكانم لەم كرانەوەیە تێ دەگەن.\n- لە ژاپۆن زۆر ئەستەمە تەنها بیت.\n- هیچ شتێك نییە ناوی نووسینی تەواوەتی بێت وەك چۆن هیچ نائومێدییەكی تەواوەتیش بوونی نییە.\n- لە جیهاندا لەمجۆرەی دڵتەنگیی زۆرە كە ناتوانرێت بە فرمێسك تەعبیری لێ بكرێت وە ناتوانرێت لە لایەن هیچ كەسێكەوە تەفسیری بۆ بكرێت، وە كاتێكیش ناتوانێت بە هیچ شێوەیەك خۆی دەربخات، لە قوڵاییەكانی دڵدا دەمێنێتەوە وەك ئەو بەفرەی لە شەوێكدا دەبارێت كە هەوای نییە.\n- لانی كەم هەمیشە تیشكی خۆر بەخۆڕایی دەمێنێـتەوە.\n- مردن دژە ژیان نییە، ئەو بەشێكە لە ژیان.\n- زاكیرە بە راستی شتێكی سەرسوڕهێنەرە، خانەكانی پڕیەتی لە شتگەلێك كە هیچ پێویستییەكمان پێیان نیە و مانایان نییە، بەڵام مرۆڤ جار لە دوای جار لەو شتە پێویستانە لەبیر دەكات.\n- بەڵام مرۆڤەكان هەمووجار بیر لەوە ناكەنەوە كە ئەوەی لای ئەمان ڕوو دەدات لای خەڵكانێكی دیكەش ڕوو دەدات.\n- فزوڵ جەرائەت لە هێلانەی خۆی دەردەهێنێ و وخەبەری دەكاتەوە، بەڵام لە زۆربەی جارەكاندا فزوڵ بە خێرایی نامێنێت، لەسەر جەرائەت پێویستە بەتەنها بڕوات، ئەمجۆرەی فزوڵ وەك هاوڕییەكی خۆشی وەهایە كە ناتوانرێت متمانەی پێ بكرێت، چونكە ئەو هانت دەدات كەچی دواتر لەساتی تەنگانەدا هەڵدێت، بەمجۆرە پێویستە لەسەر مرۆڤ بە تەنها بە ڕێی خوێدا بڕوات تاوەكو ئەو جەرائەتە بەدەست دەهێنێت.\n- هەندێ جار سەعات دوو یاخود سێی بەرەبەیان خەبەرم دەبێتەوەو ناتوانم بخەوم، لە جێگاكەم هەستام و خۆم گەیاندە مەتبەخەكە، پێكێك ویسكیم تێكرد و ڕۆشتم بەرەو ڕووی تیشكی لایتی ئۆتۆمبیلەكانی شەقامەكە و قەبرستانە تاریكەكەی ئەوبەری شەقامەكە. ئەو ساتانەی كە شەوی دەگەیاند بە رۆژ دریژ و تاریك بوون، ئەگەر بمتوانیبایە بگریم ئەوا حاڵم باشتر دەبوو، بەڵام بۆ چی شتێك بگریم؟ بەسەر كێدا؟ زۆر تەركیزم كردە سەر خۆم، هەر بۆیە بۆ كەس نەگریام، من زۆر پیرترم لەوەی تاوەكو بۆ خۆم بگریم.\n- جارێكی تر چاوەڕێ دەكەین، بێهودانە، موعجیزە، كات بەسەردەبەین و دڵەكانمان لاواز دەبێت و لەیەكتری جیادەبینەوە.\n_ مرۆڤ چارەنوسی خۆی دیاری ناكات، بەڵكو ئەو چارەنوسە مرۆڤ دیاریدەكات.\n_ بیرەوەرییەكان لەناوەوە ئینسان دەكوڵێنێ بەڵام لەهەمانكاتدا زۆر بەتوندی پارچە پارچەی دەكات بۆ چەند بەشێك.\n- ئازار بێ هیچ گومانێك شتێك حەمیمی تێدایە.\n- مناڵان دڵێكی نەرمیان هەیە و دەتوانرێت مرۆڤ هەرچۆنێكی بوێت بیشێوێنێت.\n- زۆرجار ڕوو دەدات تەنها داهاتوو ئەوەمان بۆ دەردەخات كە چی شتێك مانای هەبووە.\n- ئایا تەنهاییت خۆشدەوێت؟ هیچ كەسێك تەنهایی خۆشناوێت. هەموو ئەوەی هەیە ئەوەیە من هاوڕێیەتیم بەسەر كەسدا ناسەپێنم، چونكە دەبێتە هۆی بێهیوایی.\n- كاتێك زەمەن كێشی راستەقینەی خۆی دەردەخات فشاری زیاتر دەخاتە سەرت وەك خەونێكی پڕمانا، تۆ بێ وەستان دەجوڵێیت تاوەكو نەجاتت بێت، ئەگەر تۆ بڕۆیت بۆ كۆتایی دونیا ئەوا ناتوانی لەدەستی هەڵبێیت، بەڵام سەرەڕای ئەوەش پێویستە تا كۆتایی جیهان بڕۆیت، چونكە چەند شت هەیە كە ناتوانیت ئەنجامی بدەیت ئەگەر بێت تاوەكو كۆتایی جیهان نەرۆیت.\n- ئەگەر تۆ هەستت بەم بێماناییە كرد كەواتە ئەمە بەڵگەیە بۆ ئەوەی تۆ مرۆڤێكی ئاساییت و پێویستە ڕازیی بیت لە خۆت.\n- زامە هەڵچووەكان ئەو نرخەی كە پێویستە بیدەیت بۆ ئەوەی خاوەن سەربەخۆی بیت.\n- سەرەڕای هەموو شتێك هەستكردن بە تەنهایی وەك ئەوە وایە ترشێك لە پیاڵەیەكەوە بڕوات، بێ ئەوەی دەسەڵاتت هەبێت دڵ دەكوڵێنێ و لە كۆتایشدا دەیتوێنێتەوە.\n- ئاسۆی تەنگ، لەكاركەوتنی خەیاڵ و هەڵچوون هەمووی وەك مشەخۆرەكان وەهایە كە شێوە و خاوەنەكەی دەگۆڕێت بەڵام بۆ هەتا هەتایی دەژی.\n- دوای خوێندنەوەی چەندین جارەی كتێبێك هەندێ جار چاوەكانم دادەخەم و هەوایەك هەڵدەمژم، هەڵمژین بەتەنها و دەست لێدانی پەڕەكان وام لێ دەكات ئاسوودە بم.\n- تێڕوانێكی نادیارم هەبوو بەوەی كە ئەوكاتەی بمەوێت جیدی بم ئەمە بە زەرورەت بەمانای ئەوە نایە كە لە حەقیقەت نزیك بوومەتەوە.\n- هەموو كەسێك بەشێوەیەك دەمرێت، چەندین جۆری مردن هەیە. بەڵام لە كۆتایدا ...هیچ شتێك نامێنێتەوە سەحرا نەبێت.\n- هەرچەندێك درێژتر بژین دیواری زیندانەكانمان تاریكییەكی درێژتر لە خۆ دەگرێت.\n- زۆر شت هەیە نازانین بەڵام وا دەردەكەوێت لامان كە ئێمە نە زۆرتر دەزانین نە كەمتر.\n- بە نیسبەت مرۆڤەوە ساتی مردن ساتێكی گرنگە، چونكە هیچ كەسێك لەدایكبوونی خۆی بە ئارەزوی خۆی نەبووە بەڵام دەتوانرێت مردنی خۆت هەڵبژێریت.\n- بیر لەوە دەكەمەوە ئەمە كارێكی باش دەبێت كە بەم شێوەیە بمرم: لەعەسرێكی هاویندا بخۆمەوە و لەسەر نوێنەكە پاڵبكەوم، دیاریش نەبێت كەی بەئاگادێمەوە یاخود هەرگیز خەبەرم نابێتەوە.\n- ئێمە لە جیهانێكدا دەژین كە ئاستی فیعلی زۆر لەوە خاوترە كە لە جیهانی نافیعلیدا هەیە، ئەمە ئەگەر بەفەوزا وەسف نەكرێت چی لێ ناوبنێین؟\nسەرچاوە: سایتی (ادب و فن) و.عەرەبی/ عدنان المبارك\n* لە ژمارەی رۆژی 30ی حوزەیرانی ئەدەب و هونەری كوردستانی نوێ بڵاوبووەتەوە


ژمارەی داواكاری پەنابەری لە ئەوروپا كەمی كردووە\n14.03.2019 07:47 PM\nلە ساڵی رابردوودا، 580 هەزار و 800 كەس داوای مافی پەنابەرێتییان لە یەكێتیی ئەوروپا كردووە و بە گوێرەی ئامارە ئاشكرا كراوەكانیش ژمارەی پەنابەران بۆ رەوروپا كەمی كردووە و و گەیشتوەتەوە دۆعی چەند ساڵی رابردوو.\nنووسینگەی ئاماری ئەوروپا، رایگەیاند: لە ساڵی 2018دا، 580 هەزار و 800 كەس داوای مافی پەنابەرێتییان لە یەكێتیی ئەوروپا كردووە، بە شیوەی ئێستا ژمارەی پەنابەران گەیشتوووەتەوە دۆخی ساڵانی پێشووتری.\nداواكردنی مافی پەنابەرێتی لە ساڵی 2018دا لە چاو ساڵی 2017دا، بەڕێژەی 11% كەمیكردووە و لەچاو 2015دا، بۆ نزیكەی نیوە دابەزیوە.\nبەگوێرەی زانیاریە ئاشكرا كراوەكان هاولاتیانی سوری زۆرترین ئەو كەسانەن كە داوای مافی مانەوەیان كردووە لە وڵاتەكەدا ژمارەكەشیان بە 80 بۆ 90 هەزار كەسە، دوای ئەوانیش ئەفغانستانییەكان بە 41 هەزار و عێراقییەكان بە 39 هەزار كەس دێن.\nهەر بەگوێرەی ئەو ئامارانەی بڵاو كراونەتەوە، 33%ی ئەو پەنابەرانە داوای مافی پەنابەرێتییان لە ئەڵمانیا كردووە و دوای ئەویش وڵاتانی فەڕەنسا، یۆنان، ئیسپانیا و بەریتانیا دێن بەپێی ریزبەندییەكەیان.


گۆڕان‌و تارماییەکانی شەڕی ناوخۆ: چەند تێڕامانێک\nیەکەم، تارماییەکانی شەڕی ناوخۆ لێرەن، لە گەڵماندان. گۆڕان هەوڵێکە بۆ دور کەوتنەوە لەم تارماییانە. گۆڕان هێزی پۆست-شەڕی ناوخۆیە، بەوەی چەکداری نیە. ئەم دیدە فەلسەفیە پراکتیکیە، تەنها ئەوەنیە کە چەکدارت نەبێت، بەڵکو بە هیچ شێوەیەک زەمینەساز یان بەشێک نەبێت لە شەڕی ناوخۆ بە نەرم و رەقیەوە. لەم روانگەیەوە گۆڕان ئەو هێزەیە کە دەیەوێت شەڕی ناوخۆ تێپەڕێنێت، کۆتایی پێبهێنێت. شەڕی ناوخۆ ئاستی ئابوری، مێژویی، جوگرافی، سیاسی، کۆمەڵایەتی و شوناسی هەیە، بۆیە کار و کاتی زۆری دەوێت.\nدوەم، پەیوەندی گۆڕان لە گەڵ هێزەکانی تردا دەبێت پەیوەندی سیاسی بێت. پەیوەندی سیاسی بە مانای ئەوە دێت کە پەیوەندی توندوتیژی و چاوسورکردنەوە نیە. پەیوەندی سیاسی ئەو جۆرە پەیوەندیەیە کە تێکەڵەیەکە لە هاوپەیمانی و رکەبەری. ئەم تێکەڵەیە دەکرێت بە پێی سات و دۆخ بگۆڕێت. لە هەمانکاتدا دەکرێت لە یەک کاتدا هاوپەیمان و ڕکەبەربێت.\nسێیەم، لە کوردستان و عێراقدا پەیوەندییەکی ئاڵۆز لە نێوان توندوتیژی و سیاسەت و فیشەک و وشەدا هەیە. کە چەک هەبو سیاسەت نیە، بەڵام هێزە سیاسیە چەکدارەکان دۆخێکیان دروستکردوە کە لە سایەی چەکدا سیاسەت دەکەن. ئەم دۆخە بێڕێزیە بە را و خواستی خەڵک و دیموکراسی. گۆڕان نە چەکی دەبێت، نە لە پشتی چەکی کەسی تر سیاسەت دەکات.\nچوارهەم، رەنگە بۆشاییەک هەبێت لە نێوان گۆڕان وەک ئایدیایەک و گۆڕان وەک واقیع، بەڵام دەبێت هەمیشە پێداگری لە سەر ئایدیا بکەین، سەرباری ناجۆری واقیع.\nپێنجەم، هێزی سیاسی و هێزی توندوتیژی و سیاسەتکەر، بە ئاسانی پێکەوە نایانکرێت. بەڵام مانای ئەوە نیە کە دەبێت دور لە یەک بن. هاوپەیمانێتی جۆرێکە لە هەنگاونان بۆ گەیشتن بە ئامانج، یان هیچ نەبێت بۆ هێورکردنەوەی دۆخەکە. چونکە تەنها لە دۆخێکی مەدەنیدا هێزی مەدەنی بەهای دەبێت. گۆڕان لە حکومەتدا دەبێت پێداگری لە سەر هێورکردنەوە و خزمەتگوزاری بکات . هێورکردنەوە بە مانا ئابوریەکەی کە خۆی لە دابینکردنی کاردا دەبینێتەوە، لە بوژانەوەی بازاڕ، لە کەمکردنەوەی رێگرییەکان.\nشەشەم، گەرچی هێزی چەکدار وەها دەردەکەوێت کە بەهێزە، بەڵام هەرگیز خاوەن بڕیاری سەربەخۆی خۆی نیە. هێزی چەکدار پێویستی بە دراوە بۆ بژێوی هێزەکانی و هەروەها هەمیشە پشتیوانییەکی دەرەکی هەیە. ئەم دو هۆکارە لە سەربەخۆییان کەم دەکاتەوە. بەڵام هێزی سیاسی لە ژێر ئەم فشارانەدا نیە.\nحەوتەم، هێزی بێچەک دەیەوێت حکومەت هەبێت، هێزی چەکدار دەیەوێت حکومەت کۆنترۆڵ بکات.\nشەڕی ناوخۆ هەمیشە لێرەیە، نە ئەم روداوەی ئیستا هۆکاریەتی و نە هۆکارەکانی تر. شەو و ڕۆژ سوپا ئەلکترۆنیەکان بەردەوامی پێئەدەن. باڵەکان زەخیرەی بۆ دەهێنن، میدیاکان دەبنە مەتەرێز، بەڵام خۆشبەختانە خەڵکی بە ئاگان.\n10 میرکڵ: قەیرانی سەرکردە\n11 بایدن و ئەردۆگان: پاش دیدار\n12 ئەخلاقی دار\n13 بایدن و ئەردۆگان\n14 ئایا ئێمە دەتوانین حوکمی خۆمان بکەین؟\n15 ئایا سنوری تورکیا و عێراق دەگۆردرێت؟\n16 ئایا خاکی کوردستان فرۆشراوە؟\n17 ئایا مەترسی لەئارادایە؟\n18 بایدن‌و جینۆسایدی ئەرمەنی؟\n19 کەی کۆمەڵگه‌ی نێودەوڵەتی دێتە قسە؟\n20 سیستەمی جوت پانتایی\n21 بۆچی پاپا دێت بۆ عێراق؟\n22 وەڵامی چەند پرسیارێک دەربارەی ڕۆشنبیر\n23 سیاسەتی دەرەوەی بایدن\n24 خوێندنەوەی ئاهەنگی بەسەرۆک بونی بایدن\n25 کەسی ئەمریکی\n26 نوکتەکەی پۆمپیو\n27 کازمی لە ئەنقەرە و لاشەی کورد\n28 ئەم هەموو دڵرەقییە بۆ؟\n29 نەگبەتییەکە لەکوێیە؟ شوێنە فەرامۆشکراوەکان\n30 پرۆفایلی وەزیری دەرەوەی نوێی ئەمریکا: ئەنتۆنی بلینکین\n31 فەلسەفەی سیاسی بزوتنەوەی گۆڕان\n32 خودنەفرەتی: رەیسیزمی ناوەکی\n33 بۆچی ئیمارات دەیەوێت بچێت بۆ مەریخ‌و ئێمەش دەمانەوێت بگەڕێینەوە بۆ کەپکی حەمەد ئاغا؟\n34 تورکیا و کورد: چی دەگوزەرێت؟\n35 گەوجاندنی پۆستمۆدرێن\n36 بۆ هاوڕێم کاک عەزیز ڕەئوف، رەخنە لەنەوشیروان مستەفا\n37 ئەفیونی کشتوکاڵ\n38 کوردستانی باشور لەسەدەی بیست یەکەدا\n39 کۆمەڵگای پڕ دوکتۆرا\n40 موچەو نادادپەروەری\n41 کۆتایی دیاردەیەک\n42 ترەمپ‌و حەشد\n43 دیدی کورد لەدونیای ئەمڕۆدا\n44 چەند سەرنجێکم لەسەر دۆخی عێراق\n45 بۆچی ئێستا کاتی دروستکردنی شاندێکی دیپلۆماسی کوردییە بۆ سەردانی پایتەختەکانی بڕیار لە دونیادا؟\n46 خوێندنەوەیەکی سەرەتایی بۆ بڕیارەکەی ترەمپ\n47 ساتەوەختێکی هەستیار لە پەیوەندی ئەمریکا و ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست\n48 حەشد بەرەو کوێ؟\n49 دانوستانەکانی ناوچەی ئارام\n50 جینۆسایدی ئێزیدییەکان\n51 مەرگی مورسی؟!\n52 تێگەیشتن لەئاڵۆزی قەیرانی ئێران‌و ئەمریکا لەناوچەکە


10:20 - 07/01/2022\nپێشبینی بورجەکان بۆ ئەمڕۆ 7ی كانونی دوەم لە خەندان لایفەوە بخوێنەرەوە.\nدۆخەکان کەمێک بە هەستیاری وەربگرە و بیرکردنەوەی رەخنەگرانەت هەبێت، باوەڕ بەهەر شتێک مەکە کە دەیبیستیت، هەندێک لە ئەرکە گرنگەکانت تەواو دەکەیت و ئەمەش زیاتر وادەکات هەست بە ئاسودەیی بکەیت، لەپێناو تەندروستیت هەندێک گۆڕانکاری لە رۆتینی رۆژانەت ئەنجامبدە، گرنگی تایبەت بە تەندروستیت بدە، یۆگا سودت پێدەگەیەنێت.\nلەلایەنی پیشەییەوە هەست بە ماندوبون دەکەیت و پێویستت بە پشو وەرگرتن هەیە، باشترە خۆت فەرامۆش نەکەیت، دەنا کاریگەری لەسەر تەندروستیت دروستدەکات، پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکانت زۆر باشە، وریای تەندروستیت بە.\nکارە گرنگەکانت تەواو دەبن بەهاوکاری خۆشەویستەکەت، ئەگەر کات لەگەڵ خۆشەویستەکەت بەسەر بەریت زیاتر لە سترێس بەدوردەبیت، ئەمڕۆ لەهەندێک روەوە رۆژی بەختت نابێت و هەست دەکەیت تەواوی شتەکان لە دژی تۆیە، رەنگە واپێویست بکات لەدواخولەک پلانەکەت بگۆڕیت.\nئەگەر کارەکانت لەکاتی خۆیدا ئەنجامبدەیت و هیچ کارێک بۆ سبەینێ دوانەخەیت ئەوا هەنگاوی نوێ دەنێیت و زیاتر بەرەوپێشەوە دەچیت، لەلایەنی داراییەوە هیچ شتێکی تایبەت رونادات، لەپێناو بەهێزبونی لەلایەنی سۆزدارییت پێویستە هاوسەنگی لە نێوان پیشەکەت رابگریت و بە تەواوی خۆشەویستەکەت فەرامۆش نەکەیت.\nبەهۆی زیرەکی و لێهاتوییتەوە لەلایەنی پیشەییەوە هەمو شتێک باش دەبێت، ئەمڕۆ دوربکەوەرەوە لە دەمەقاڵێ، بچوکترین دەمەقاڵێ کێشەی گەورەت بۆ دروستدەکات، لەگەڵ ئەوەی رۆژێکی سەرقاڵت هەیە بەڵام پڕ وزەیت.\nلەلایەنی پیشەییەوە رۆژێکی باش نابێت، رەنگە خاوەن کارەکەت هەست بە باشی نەکات، بۆیە واز لە تەمبەڵی بهێنە و سەرنجت بخەرە سەر کارەکەت، متمانە پەیوەندی سۆزدارییت بەهێزدەکات و هەرگیز متمانەی خۆشەویستەکەت لەدەستمەدە، بە مێشکێکی ئارامەوە دەتوانیت کێشەکانت چارەسەر بکەیت.\nوزەیەکی زۆرت هەیە هەست بە متمانەبەخۆبون دەکەیت، ئەمەش سەرکەوتنی بەدواوە دێت، ئەرکەکانی سەرشانت لەلایەنی پیشەییەوە کەمدەبنەوە، لەلایەنی سۆزدارییەوە ئەمڕۆ زیاتر کات لەگەڵ خۆشەویستەکەت بەسەر بەرە بۆ ئەوەی هەست بە نیگەرانی نەکات.\nلەلایەنی پیشەییەوە ئەمڕۆ رۆژێکی زۆر باش نابێت، بچوکترین هەڵە بارێکی قورس دروستدەکات، ئەگەر بە وریایی کاربکەیت کەمترین هەڵە ئەنجامدەدەیت، ئەندامانی خێزانەکەت کەمێک لە رەفتارەکانت نیگەرانن باشترە وریاتر رەفتاربکەیت، ئەمڕۆ تەندروستیت باشە.\nلە ژیانی تایبەتیتدا روبەڕوی هەندێک کێشە دەبیتەوە، ئەمەش کاریگەری لەسەر لایەنی دەرونیت دروستدەکات، وریای شێوازی مامەڵەکردنت بە لەگەڵ خۆشەویستەکەت، کارێک مەکە نیگەرانی بکەیت، بۆئەوەی لەلایەنی تەندروستییەوە وزەیەکی زۆرت هەبێت لەپاڵ کارەکەت پشو وەربگرە.\nباشترە کۆنترۆڵی توڕەبونەکانت بکەیت دەنا دەکەویتە کێشەوە، خۆت لە کێشەی کەسانی دیکەوە مەئاڵێنە و زیاتر سەرنجت لەسەر ژیانی خۆت بێت، ئەمڕۆ سود لە کاتەکانت ببینە و بەشداری کۆبونەوە خێزانییەکان بکە.\nپەیوەندی سۆزدارییت بەرەو باشی دەڕوات، لەگەڵ خۆشەویستەکەت زیاتر لەیەکتر نزیک دەبنەوە، لەلایەنی ئابورییەوە شتەکان بەرەو باشی دەڕۆن ئەمەش لەئەنجامی هەوڵەکانتەوە لەلایەنی پیشەییەوە، ئەمڕۆ تەندروستیت باشە و وزەیەکی زۆرت هەیە.\nلەلایەنی سۆزدارییەوە داوای لێبوردن بکە لە خۆشەویستەکەت ئەگەر پێویست بو، بۆئەوەی کۆتایی بە ناکۆکیەکان بهێنن باشترە گرفتەکانی رابردو لەبیربکەن، هیچ بڕیارێک لە توڕەییدا مەدە، ئەمڕۆ دەرفەتی ئەوەت دەبێت کات بۆ خۆت تەرخان بکەیت و پشو وەربگریت.


ده‌سه‌ڵاتدارنی سعودی پیاوێک به گومانی هاندان بۆ نائارامی ده‌ستگیر ده‌کات\nهێزه‌کانی پۆلیس له عه‌ره‌بستانی سعودی پیاوێکیان ده‌ستگیر کردوه و بڕوا ده‌کرێت ئه‌م که‌سه سه‌ر به‌و گروپه شیعه‌یه بێت ئه‌وه‌ی ئۆباڵی هاندان بۆ ئه‌نجامدانی کاری ناره‌زایی و خولقاندنی پشێویی له پارێزگای خۆرهه‌ڵاتی نائارامی ئه‌و وڵاته ده‌خرێته ئه‌ستۆی.\nله‌و باره‌یه‌وه وه‌زاره‌تی نێوخۆی شانشینی سعودی ئه‌مرۆ رایگه‌یاند که" مونته‌زه‌ر عه‌لی سالح " دوێنێ له گوندی عه‌وامیه‌ی شیعه نشین ده‌ستگیرکرا. گوندی ناوبراو له ساڵی 2011 وه چه‌قی گرژی ونائارمی بوه و داوای ئه‌نجامدانی چاکسازی دیموکراتیانه‌یانه ده‌که‌ن، هه‌روه‌ها کوتایهێنان به‌سیاسه‌تی فه‌رق وجودایکردن له لایه‌ن حکومرانی شاهانه‌ی سونه ی سعودی.\nئه‌وه‌ی جێی ئاماژه‌یه مونته‌زه‌ر عه‌لی سالح یه‌کێکه له کۆی ئه‌و 23 که‌سه‌ی شانشینی سعودی به کارکردن بۆ جێبه‌جێکردنی ئه‌جندای ده‌ره‌کی له نێو سعودیه‌دا تۆمه‌تباری کردوون . مه‌به‌ستی سعودیه له زاره‌وه‌ی کارنامه‌ی ده‌ره‌کی ئاماژه‌یه‌که بۆ ئێران. ده‌سه‌ڵاتدارانی سعودی ده‌ڵین ئێران هانی خولقاندنی نائارامی له نێوان هاوڵاتیانی شیعه‌ی سعودیدا ده‌دات