رەزا شوان: شانۆی گەڕۆکی منداڵان. – WTARIKURD\nشانۆی منداڵان، پەیامێکە، خۆشی و شادییەکی زۆر و چێژی هونەری و جوانناسی بە منداڵان دەبەخشێت. هۆکارێکی گرنگە بۆ گەشەکردن و فراوانکردن و زاخاودانی بیر هۆش و ئەندێشە و هەست و سۆز و توانای دەربین و گوزارشتکردنی منداڵان.. بۆ گەشەکردنی بەهـرە و ئارەزووەکانی منداڵان. بۆ دەوڵەمەندکردنی فەرهەنگی زمانیان.. هۆکارێکە بۆ رۆشنبیری کردنیان. هۆکارێکی زۆر گرنگیشە لە هۆکارەکانی فێرکردن و پەرەوەردەی نوێی منداڵان.. لە گەشەکردنی دروستی کەسایەتیان.\nدێینە سەر کرۆکی باسەکەمان گرنگییەکانی (شانۆی گەڕۆکی منداڵان). لە زۆربەی شارەکانی وڵاتانی جیهان دا، شانۆی گەڕۆکی منداڵان هەیە، کە منداڵان خۆیان رۆڵی سەرەکی نواندنی تێدا دەبینن.. کە لەسەر (لـۆری بارهـەڵگر)، یا یەکسەر بە شەلمان و تەختەدار دروستی دەکەن، بە دیکۆری جوانی سەرنج راکێش دەیڕازێننەوە، ساڵی چەند جارێک لە سەنتەری شار و شارۆچکەکان دا، نمایشی شانۆی منداڵان دەکەن.. لەپاڵ نمایشی شانۆش دا، منداڵان چەندین گـۆرانی و هەڵپەڕکی و دانس پێشکەش دەکەن.. پێشتریش ریکلام و ئاگاداری بۆ شوێن و کاتی نماییشکردنی شانۆکە دەکەن. میدالیا و خەڵات بە منداڵە بەشداربووەکان و بە دەرهێنەرەکانیش دەبەخشن. بێجگە لەوەی کە لە زۆربەی شارەکان دا هۆڵی تایبەت بە شانۆی منداڵان هەن.. هەروەها بەڕێوەبەرێتی هونەری منداڵانیش هەیە، ساڵانەش لە شارەکان دا، فیستیڤاڵی پێشبڕکی شانۆی منداڵان سازدەکەن.. چەندین تیپی شانۆیی منداڵان بەشداری تێدا دەکەن.


ئەز و ئەزاتی د هشمەندیا مرۆڤێ كورد دا – Malame\nئەز و ئەزاتی د هشمەندیا مرۆڤێ كورد دا\nد. شه‌عبان مزوری 21 كانونی یه‌كه‌م، 2021\n106 2 خوله‌كان\nیەك ژ كێشێن هەردەمێن كاراكتەرێ مرۆڤێ كورد، نەساخیا ئەز و ئەزاتیێ ژ وارێ تیۆری، دەربازی كریارێ کریە! ئەز و ئەزاتیا مە ب خوە ژی، ژ پاشبەندیێ دەسپێكریە و بەردەوامیێ پێ ددەت. لەورا نەبەس ئەزاتیێن سەختە بۆ تاکێ کورد هاتینە درستکردن، بەلکو ئەڤ ئەزا كۆپی و کەڤنار، ل سەر یێ دی دكەینە ئەزاتیا گشتی. ئانکو ئەڤ ئەزا “ئۆلی، نەتەوەی و ئیدیۆلۆگی”، دكەینە ئەزاتیا گەلەمپەری. سەرباری، ئەم ئیرۆ ل رۆژهلاتا ناڤین، ژ نەساخیا پارتان و ڤیروسا سیاسەتێ، کو خوە د ماسكێن ئازادیێ تاکو دگەهنە ماسكێن پەژیكا كۆرۆنا دا دبینیت. ژ بەر هندێ ژی، ئەڤ کاراکتەر ل هەموو دەرفەت و ئاستان، نکاریت تەندرست هزر و رەفتاران بکەت. ئها ئەڤ پاشخان و بنگەهە، جڤاکان وەک جەلەبێن بێ هزر و ئارمانج بەرهەڤ و ئاراستە دکەن. سەرباری کاربدەستێن مە ژی، هەموو رێک بکارئانین، تاکو ئەڤ گەلە گەهاندیە تۆنێلەکا دەرگرتی. ڤێ رەوشێ، هەژاری و ئارێشێن جڤاکی سەرهەڤکرینە. لەورا ل ڤێ دەڤەرێ، نەبەس گەندەلی و تالان پەیدابووینە، بەلکو ئێدی بووینە کولتور و زمانێ سەردەمی. ئها هوسا زمانێ “پەرلەمان، دادگەهـ و سیاسەتێ”، د گەریا پارت و سیاسەتا مە دا هاتینە داعویران. زێدەباری گەلێن دەڤەرێ، ل هەمبەر سەرهەڤیا بوویەر و پرسێن دیرۆکی و هێرشێن دژوارێن گلۆبالێ مالق مایە.\nب ڤێ یەکێ، ئەگەر مرۆڤ ب چاڤەکێ جڤاکناسی ل دیرۆک و خەباتا گەلێن رۆژهلاتا ناڤین بنێریت، دێ ب زەلالی خویا بیت، کو بزاڤ و کەدێن مەزن ل دەرفەت و جهێن شاش هاتینە مەزاختن. ئێدی ب ڤەگەریانێن دیرۆکێ دیار دبیت، کو فەلسەفە ل دەولەتا باژاری، ژ پرسیارێن سیاسەتێ ژ دایكبوویە، لەورا سیاسەتا بێ هزر و فەلسەفە، پرۆپاگەندە و درووشمێن ڤالانە. پارتێن مە ژی درووشمێن مەزن راكرن، لەورا ژ بلندی كەتن. ژ بەر هندێ ژی، کاراکتەرێن ڤان دەڤەران، کێماسیێن خوە ب درووشم و تێگەهێن مەزن پرکرینە! لەورا ئەم ل شوونا ل سەر سێکوچکێن: (“کار، کاپیتال و هێزا بەرهەمئینانێ”، “ئەقل، زانست و “ڤەکۆلینێن زانستی” و “ئێتنیک، نەتەوە و دەولەت”) براوستین و کار بکەین، مە گرانی و گرینگیا خوە دانایە سەر سێکوچکا “لاش، سێکس و خوەشیێ”!\nئەم نکارین واتە و ناڤەرۆکا تەڤگەرێن نەتەوەیێن کوردی، ژ دەرڤەی مۆدێل و پێلێن هنگی یێن تەڤگەرێن نەتەوەیێن دەردۆر فام بکەین. راستە کوردان پارت هەنە، بەلێ کێشا سەرەکی وەک پارت هزر و رەفتاران ناکەن! لەورا هێشتا ئەم ژێدەرێن خوە ژ هزرێن گەل ب گشتی وەردگرین، چونكو هێشتا ل نك مە ئێلیتە پەیدانەبوویە، داكو ببنە ژێردەرێن هزرێن گەل. ئها هوسا ئەو ئێلیتا هەی ژی، ژ دەرڤەی سینۆران دژیت و د بازنەكا ڤالا دا دژیت! ئها ئەڤە ژی، رەنگەكێ بێسەری و زڤرین د بازنەدا درست دکەت. ب ڤێ یەکێ، رەوشەنبیر و سیاسەتمەدارێن مە ژی، پتر کار ل سەر ئارگۆمێنتان، ژ شرۆڤەکرنا بوویەر و پێشهاتان دکەن. ئانکو رەوشەنبیر و سیاسەتمەدارین کورد، خەلکێ رادەستێ هزر و هشمەندیا ئەقلێ شکەفتێ کری. لەورا ئەڤ رەوشا دەڤەر تێرا دبۆریت، هشمەندیا خەلکێ مە ژ دیرۆکێ، بریە ئەفسانێ و ژ دوورهێلی چوویە چەڤەنگان/ سەرۆک. راستە مرۆڤێن مە وەک بوونەوەرێن جڤاکی، بزاڤێن پراکتیکی مینا کار دکەت، بەلێ پا هشمەندیەکا تیۆریا رۆهن بۆ ڤان بزاڤ و کاران نینە.ب کورتی، پشتی پێشکەتنا کەنالێن تەکنۆلۆژیایێ، تێگەهێ جادە دگەل ئۆپۆزسیۆن و پرۆسێسا هلبژارتنان هەڤ دگرن. ب تایبەتی ژی، پشتی مۆدێل و رۆلێ شۆرشێ ب واتەیا خوەیا کلاسیک لاوازبووی، هنگی جادێ رۆلەکێ سەرەکیێ نەرازیبوون و سەرهلدانان دیتیە. راستە ئیرۆ جادە، بوویە کەشەکێ گشتی و ڤەکریێ هەڤرکیێن سیاسی و ئۆپۆزسیۆنێ، بەلێ پا هێشتا کابووسێ ئەزاتیا پاشبەند یا ل سەر هشمەندیا جادێ زالە!


ئەفرین و پرسی مافی بەهێزتران لە سیاسەتی جیهانیدا\nSaturday, 03.24.2018, 22:49\nتیۆرییەکانی مافی سروشتی (Right of Nature) نزیکەی لە ناوەڕاستی سەدەی حەڤدەیەم بەدوواوە سەریانهەڵدا. نوێنەرەکانیان بۆ نموونە بریتی بوون لە تۆماس هۆبس، جۆن لۆک، ڕووسۆ، پوفندۆرف.\nبۆ ئەم پەیوەندییەی ئێرە هێندە بەسە کە ببێژین، فەیلەسوفای ئەم جۆرە تیۆرییە، سەرباری هەموو جیاوازییەکانیان، دەگەڕانەوە بۆ دۆخی سروشتی تاکو پرسی ڕێکخراوی سیاسی ئاوەڵابکەن، واتا ئەوان مرۆڤیان لەو دۆخەدا پێش سەرهەڵدانی دەسەڵات وەردەگرت. ئەوە کە لە دۆخی سروشتیدا باڵادەست بوو، بریتی بوو لە مافی بەهێزتران. بۆ نموونە دەشیا لە گوندێکدا باوکێک و حەوت کوڕەکەی بە دەسەڵاتتر بن لە چەند باوکێکی دی کە کوڕیان کەمتر بوو یان نەبوو. خاوەنموڵکێک دەسەڵاتی زیاتر بوو لە بێموڵکێک و هتد.\nئێمە ئەمڕۆ بۆ نموونە لە هەرێمی کوردستان ئەم پەیوەندییە سروشتییە بە ئاشکرا و بڵاوی دەبینین، واتا دەبینین کە چۆن مەسئولی سیاسی لە دەرەوەی یاسایە، یان مرۆڤ تۆڵە دەسێنێت، واتا یاسایەکی سروشتی پیادە دەکات کە پێچەوانەی یاسای پۆزەتیڤە (یاسای دانراوی مرۆڤی)، یان پێناسەی ناموس دەکات و هتد. لێ بۆ ئەم پەیوەندییەی ئێرە کە بابەتەکەی پرسی ئەفرینە، گەرەکە ببێژین: بمانەوێت و نەمانەوێت ئاوەزی سیاسەتی جیهانی ڕەچاوی بەهێزترەکان دەکات، چونکە بەو ڕێیەوە هەر ئەکتەرێک (دەوڵەتێک) ئاشتی بۆ خۆی دابین دەکات. پرسی گەلی چەوساوە ی مافمەند تەنیا کڕووزانەوەی داماوانی نێرینەی سەر ڕووی زەمینە، کە لە بنەڕەتدا و بە دیوێکی دیکەدا زۆردار و چەوسێنەرەوەی ژن و زارۆکی خۆیانن، وەک کوردەکانی ئێراق. بۆیە ئاساییە ئەمڕۆ نێوەندەکانی سیاسەتکردن لە جیهاندا کەم یان زۆر خۆبێدەنگکردنیان پەیوەند بە ئەفرینەوە هەڵبژاردووە یان تەنیا گەڤی تورکیا دەکەن. ئەوە هیچ لە بەرژەوەندیی ئەڵمانیادا نییە کە بۆ خاتری ئەفرین پەیوەندییە ئاڵۆزبووەکەی خۆی لەتەک تورکیادا ئاڵۆزتر بکات. تورکیا ژمارەیە لە سیاسەتی جیهانیدا، لێ کورد ژمارەی دوای کۆمایە، چونکە دەوڵەتی نییە.\nئاشکرایە کە لە پەیوەندیی بەم چەشنەدا تەنیا پشت بە خۆ بەستن مایەی مانەوە و تەنانەت ڕابوونە. لە ئاگایی بەم چەشنەوە ئیدی مرۆ لە داماوی و کڕووزانەوە ڕزگاری دەبێت. ئەمە بە پوختی لە ڕۆژئاڤا پیادەدەکرێت – لانی کەم تا ئەمڕۆ ئاوایە و پێدەچیت بەرهەڵستییەکە ستراتیژیی بێت نەک کەفوکوڵی کورد بە کوشتدەر.\nڕێکخراویی کەس، شێوەی گرتنی چەک و تەقاندنی، وەستان، ژست و هتد، سەراپا گەواهی دەدەن بۆ هەڵوێستی ئاگامەندانەی شەڕڤانان. ئەمەیە لە پرنسیپدا تورکیای بەگیرهێناوە. ئەم ئاگاییە دەبێژێت: جیهان چۆنە با وا بێت، گرنگ ئەوەیە یەک تۆز لێی ناپاڕێمەوە. هەمیشە مرۆڤ مێژووکرد بووە، منیش نامەوێت لە مرۆڤ نە زیاتر و نە کەمتر بم. نە پاڵەوانی فشەکەرم و لە تێکەوتندا کتوپڕ بکڕوزێمەوە یان حیکایەت بۆ هۆی تێکەوتنم بهۆنمەوە، نە داماوی پلیشاوەم کە تەنانەت تورک و ئاجەم و ئارەب بە سەرمدا بڕۆن! بە کورتی: مرۆڤی بەم چەشنە کە کەرامەت و ئیززەتی نەفسی لەدەستنەداوە، پێی نەنگییە خەڵکان بە بەزەییەوە لێی بڕوانن. لێ مەسەلەکە لەوەش زیاترە: ئەو هاتووە لە گۆڕینی جیهاندا بەشداری بکات. زۆر بە لایەوە ئاساییە کە چەندین کۆنفرانسی ئاشتی بۆ سوریا ببەسترین و ئەو بانگ نەکرێت. جا چییە؟ بۆ ئەو سیاسەتی نێوخۆ سیاسەتی دەرەوەیە.\nبێگومان نابێت ڕەوتی جیهان چۆنە، هەر ئەوها بێت. نابێت لە پرنسیپەوە مافی بەهێزتران هەبێت. لێ ڕەوشەکە خۆی بە هەڵوێستی پشتبەخۆبەستوو لێژ دەبێت. پرسەکە نەفیکردنی نامۆبوونی کەسی و ئەوجا بەر-خۆ-دانە، ڕابوونێکە کە زار کەمدووی کرۆکدەربڕ دەکات و لەشیش چالاک. جگە لەوە تەنیا ئەفرین لە مەترسیدا نییە، بەڵکو هەروەها تورکیاش. کەواتە بۆ هیچ کامیان گەرەنتی مانەوەی هەمیشەیی نییە. بۆ هیچ دەوڵەتێک گەرەنتیی مانەوەی هەمیشەیی نییە. ئەوەش هەمیشە مرۆڤی خالق بووە کە پەرجووی هێناوە نەک خودای مەخلوقی مرۆڤ.


سێزدەی مانگی هەفت، دووشەممە، ساڵیادی تیرۆرکردنی دکتور عبدولڕحمانی قاسملوو، سکرتێری گشتی حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێرانە\nسیانزەی مانگی هەفت، دووشەممە، ساڵیادی تیرۆرکردنی دکتور عبدولڕحمانی قاسملوو، سکرتێری گشتی حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێرانە.\nتێرۆرکردنی دکتور قاسملوو تا ڕادەیەک دەریخست کە هێزی دیپلۆماتیکی کوردی ئێجگار لاوازە. نە لە کاتی تێرۆرەکەدا و نەدواتر ئەم کارە کاریگەرییەکی زۆری لەسەر پەیوەندیی نێوان ئێران و ڕۆژئاوا دانەنا، هۆیەکانی ئەمە دەگەڕێننەوە بۆچی؟\nقاسملوو یەکێک بوو لە سیاسییە ڕۆشنبیرەکانی کورد. ئەمڕۆ مۆدێلی سیاسی ڕۆشنبیر بەرەو نەمان دەچێت، بەتایبەت لە خۆرهەڵاتی ناوەڕاستدا. ئاخۆ گرنگی قاسملوو لە ڕۆشنبیریی و جیهانبینی قاسملوودا بوو یان لە تاکتیک و ستراتیژی سیاسی ئەم مرۆڤەدا، پەیوەندی ڕۆشنبیر و سیاسی لە لای قاسملوو چۆنە؟\nبۆ وەڵامی ئەم پرسیارانە بەفراو نووری لەگەڵ جەعفەر حامیدی ئەندامی پیشووی کومیتەی ناوەندی حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران وتوویژێکی کردووە.


دڵشاد مەجید: فەرمان لەئەنقەرەیە.! – WTARIKURD\nبرادەرانێکی زۆر پرسیاری ئەوەم لێدەکەن، ئایا دۆسێی نەوت و بودجەی نێوان ھەرێم و ناوەند بەکوێ دەگا.؟ ئایا پارتی نەوت تەسلیم دەکا، ئەگەر تەسلیمی نەکا، بۆ نایکات.؟\nئایا عیراق لەو حاڵەتە چی دەکات.؟\nبەخوێندنەوەی خۆم کێشەی تەسلمیکردنەوەی 250 ھەزار بەرمیل بە بەغدا. ھیچ پەیوەندی بە ھاوکێشەو لێکەوتە ئیقلیمی و دەولییەکان نیە.. وەھەروەھا پەیوەندی بە گرژی و ئاڵۆزی نێوان ئەمریکاو ئێران نیە. جگە لەوە ھیچ پەیوەندیشی بەزھنیەتی فاشیانەی عەرەب نیە ( کەھەندێک ئەکادیمیست!) ئیدعادی بۆ دەکەن و دەیانەوێ ڕەھەندێکی نەتەوەیی بدەنێ، چونکە کێشەی نەوت و بودجە کێشەیەکی تەواو یاسایی و دەستووریە، کەڕێگا بەناوەند دەدات ئەو مافەی پەیڕەو بکا.\nپرسیار ئەوەیە، کەوابێ ھۆکاری (یاخیبوونی ) پارتی لەو پرۆسە یاساییە و دەستووریە چیە.؟\nئەم خۆ پچکراندنەوەی پارتی ئەوەندەی پەیوەندی بە کێشەی نێوان عیراق و تورکیا ھەیە، ئەوەندە پەیوەندی بەخەمخۆری مافە داراییەکانی خەلکی کوردستان نیە.\nئەم کێشەیە پەیوەندی بە دۆسیی شکایەتی عیراق لەتورکیاوە ھەیە کە لەساڵی 2014 عێراق لەسەردەمی نوری مالیکی، سکاڵایەکیان لەسەر تورکیا لە ژووری بازرگانی نێودەوڵەتی لەفەرەنسا (ICC)تۆمارکردووە. عێراق لەو سکاڵایەی داوای (26) ملیار دۆلار قەرەبوو لەتورکیا دەکاتەوە، چونکە تورکیا پێشێلی ئەو ڕێکەوتنامەیەی نێوان و خۆی عیراقی کردووە، کەبەبێ ڕازەمەندی عیراق کڕین و فرۆشتنی بەنەوتی عیراق ( ھەرێم )کردووە.\nئەوەبوو ئەو دادگایە لە بەرواری ۲٠۱۹\_٤\_۲٦ بانگھێشتێکی ئاراستەی حوسێن شەھرستانی کرد بەمەبەستی شایەتی دان لەو دادگایە سەبارەت بەو دۆسێیە. سەردانی فەرەنسا بکات..\nلەکاتی پرۆسەی بەرێوەبردنی دادگاکە، زاواکەی ئەردوغان ( بيرات بەیرەق) وەزیری دارایی و حەزینەی تورکیا، وەک نوێنەری تورکیا ئامادەی دادگاکە دەبێت و داوا لە حسێن شەھرستانی دەکات، کەئەم دادگایە بۆ چەند ساڵێک دوابخەن، لەبەرامبەر ئەوەدا لەبەیانیەوە ئێمە ڕێگا لەناردنە دەرەوەی نەوتی ھەرێم دەگرین.. و تەسلیمتان دەکەینەوە.\nبەڵام عیراق ئامادە نیە لەو مەسەلەیە ھیچ ساردی بنوێنێ، ئێستا رێکارو پرۆسەی کاری دادگاکە بەردەوامە.\nبۆ ئەومەبەستەش لەپەرلەمانی عیراق لیژنەیەک لەچوار لێژنەی پەرلەمانی، بۆ بەدواداچوونی ئەو دۆسێیە، کە لەئەندامانی لیژنەکانی ، (دارایی و دەرەوە و یاسا و ووزە ) پێکھاتووە..\nئەحمەدی حاجی ڕەشید لەپاڵ (فالح ساری و اخلاص الدلیمی )وەک نوێنەرانی لیژنەی دارایی بۆ ئەو لیژنەکە دەستنیشان کراون..\nلە لیژنەی نەوت و ووزەش دکتور غالب محمدی گۆران و دکتور جەمالی(حزبی فەزیلە) دەستنیشانکراون.\nمەلەفی ئەو شکایەتەی عیراق ( 72) لاپەرەو ئێستا لەبەردەستی ئەو لیژنەیە.\nبەگوێرەی زانیاریەکان نیاز وایە لەمانگی (یەکی ساڵی داھاتوو 2020 )ئەو دادگایە دوا بڕیاری خۆی لەبەرژەوەندی عیراق بدات.\nبۆیەشە تورکەکان هەست دەکەن و دڵنیان کە ئەو سکاڵایە دەدۆڕێنن بۆیە زۆر شپرز بوونە. بۆ ئەو مەبەستەش گوشاریێکی زۆریان بۆ پارتی ھێناوە، کە تا مەسەلەی ئەو سکاڵایە ڕانەگیرێ، نابێ نەوت تەسلیم بە عیراق بکەنەوە.\nچونکە لەو حاڵەتە عیراق دوو ئامانج دەپێکێ،یەکەمیان: نەوتی ھەرێمی دەکەوێتە بەردەست، دووەمیان: 26 ملیار دۆلاریش لەسەر تورکیا دەکاتە ماڵ. ئەمە جگەلەوەی بڕیاری ئەو دادگایە دەبێتە مایەی ئەوەی کە تورکیا وەک ووڵاتێک دەخرێتە ڕوو کە پێشێلی رێکەوتنامەکان دەکات.. لەو نێوەندەش تورکیا زەرەرمەندی یەکەم و کۆتایی دەبێت.. باجی ھەردوو حەماقەتی ، دەسەڵاتدارانی ھەرێم و ئەردوغان دەدات.\nتێبینی / بەکتابی فەرمی وەزارەتی نەوتی عیراق، ئەوە دووپات دەکاتەوە کە بەھیچ شێوەیەک ئەو داوایەو شکایەتە لەسەر دەوڵەتی تورکیا ڕاناگرێت و بەردەوام دەبێت لەسەر شکایەتەکە.دەقی بەڵگەنامەکە لای بەندە پارێزراوە.


نەبەز گۆران: حوكومەتێكی بێ متمانە. – WTARIKURD\nلە سەروەختی پەتاكەدا، بەشێك لە هاوڵاتییان رستەیەكیان بڵاودەكردەوە، ئەو رستەیە ئەو پەڕی متمانە نەبوون بوو بەم حوكومەتە، كاتێك سەرمایەداران دەیانوویست هاوكاری مرۆیی بۆ خەڵك ئامادەبكەن، زۆرێك دەیانووت: ” پارە و هاوكارییەكانتان مەدەنە دەست حوكومەت، چونكە دەستی پیسەو ئەو بڕە هاوكارییەش دەخوات.” هەڵبەتە خەڵك مافی خۆیەتی متمانەی بەم حوكومەتە حیزبییە نەبێت، چونكە ئەزموونی رابردوو فێریكردین ئەو دەستە و تاقمە حیزبیانەی حوكومڕانی ئەم هەرێمە دەكەن، هیچ كات دەستیان نەپاراستووە لە بردنی سەروەت و سامانی ئەم وڵاتە و هەمیشە وەك نمونەی دەست پیسی تەماشا كراون.\nفشارەكان لە رێگەی دونیای شاشەكانەوە كاریگەری خۆی هەیە، ئەو فشار و دەنگ بەرزكردنەوەیەش كپبكرێتەوە (كە خەونی رانتە سیخورەكان كپكردنەوەیەتی) بێگومان موچەی فەرمانبەرانیش كە دوا شتە دەیانەوێت دەستی بۆ ببەن، بەكپكردنەوەی دەنگەكان ئەو موچەیەش بە تەواوەتی دەكەوێتە مەترسییەوە. هاوڕێك نووسیبووی:” ئەم حوكومەتە لە وەكیلی ئارد دەچێت.” بێگومان حیزب و منداڵەكانی و دەستەو تاقمەكان گەیاندیانە ئەو ئاستە، ئیشی تەنها بووە بە دابەشكردنی موچە كە لە_بەغداد_ەوە دێت، كەچی هێشتا كەسانێك هەن ستایشی حوكومەتێك دەكەن لە یەكەم رۆژی پەتاكەوە موفلیس بوونی خۆی راگەیاند. حوكومەتێك بەم جۆرەبێت چاو ببڕێتە موچەی فەمانبەرەكانی، وەزیری دارایەكەی بێشەرمانە باس لە دەسكاریكردنی موچە بكات، بێگومان ئەو حوكومەتە هەرگیز جێگەی متمانەی خەڵك نابێت.


ئاژانسی ته‌ندروستی به‌رازیل، دوێنێ 21ی تشرینی یه‌كه‌م رایگه‌یاند كه یه‌كه‌م كه‌سی خۆبه‌خش كه وه‌رگری ڤاكسینی كۆرۆنا ڤایرۆسه گیانی له‌ده‌ستدا.\nڤاكسینی كۆمپانیای ئیسترا زینكا له‌به‌رازیل به‌رده‌وامه له‌سه‌ر توێژینه‌وه‌كانی ڤاكسینی كۆرۆنا ڤایرۆس له‌سه‌ر خۆبه‌خشان و نزیكه له قۆناغی كۆتایی.\nبه‌پێی هه‌واڵێكی ئه‌ی بی سی نیوز، رێكخه‌رانی ڤاكسینه‌كه ده‌ڵێن، هیچ شتێك نابێته هۆی وه‌ستاندنی توێژینه‌وه و تاقیكردنه‌وه‌كانیان له‌سه‌ر خۆبه‌خشه‌كان و ئاماژه‌شیان به‌وه‌داوه كه هۆكاری مردنی ئه‌و كه‌سه په‌یوه‌ندی نییه به ڤاكسینه‌كه‌وه.\nئاژانسی ته‌ندروستی به‌رازیل-یش پێیوایه كه رۆژی دووشه‌ممه 19ی تشرینی یه‌كه‌م مردنی كه‌سه‌كه‌یان زانیوه، به‌ڵام لیژنه‌ی هه‌ڵسه‌نگاندنی ئاسایشی نێوده‌وڵه‌تی و چاودێری، داوای له دادگا كردووه به‌هۆی هه‌ستیاری پزیشكی په‌له‌نه‌كات. ده‌شڵێت: "دیار نییه كه خۆبه‌خشه‌كه كه كه‌ی ڤاكسینه‌كه‌ی وه‌رگرتووه و به‌شێكی گرنگه له توێژینه‌وه‌كه".\nئاژانسه‌كه پێشیوایه هیچ شتێكی تر ئاشكرا نه‌كراوه به‌هۆی هه‌ستیاری په‌یوه‌ندی كه‌یسه‌كه‌وه به كاری پزیشكییه‌وه.\nهه‌روه‌ها دوێنی 21ی تشرینی یه‌كه‌م، زانكۆی ئۆكسفۆرد له به‌ریتانیا له راگه‌یه‌ندراوێكدا له رێگه‌ی نامه‌یه‌كی ئه‌له‌كترۆنییه‌وه كه سی ئێن ئێن بڵاویكرده‌وه ئاشكرای كرد كه هه‌موو روداوه پزیشكییه‌كان ئه‌بێت به‌هه‌ند وه‌رگیرێن، وێرای ئه‌وه‌ش دوای هه‌ڵسه‌نگاندنی ورد، به‌شێوه‌یه‌كی سه‌ربه‌خۆ، چاوخشێتراوه‌ته‌وه به به‌شداربوانی گروپی خۆبه‌خشی ڤاكسینی كۆڤید 19، له دوای روداوی حاڵه‌ته‌كه‌ی به‌رازیل، بۆیه هیچ ترسێكمان نییه ده‌رباره‌ی سه‌لامه‌تی توێژینه‌وه لێنۆرگه‌ییه‌كان. وتیشی: "وێرای ئه‌وه‌ی پێویسته رێكخه‌رانی ڤاكسینه‌كه له‌به‌رازیل له‌دوای پێداچوونه‌وه به‌رده‌وام بن له‌سه‌ر كاره‌كه‌یان".\nتا ئێستا په‌یمانگای دی ئۆر تاقیكردنه‌وه لێنۆرگه‌یی و توێژینه‌وه‌كان له ریۆ- ی به‌رازیل به‌رێوه‌ده‌بات كه 8000 خۆبه‌خشی له‌خۆگرتووه.\nوته‌بێژی كۆمپانیای ئیسترا زینكا بۆ دروستكردنی ڤاكسینی كۆرۆنا ره‌تیكرده‌وه لێدوان له‌سه‌ر ئه‌و راپۆرته بدات كه یه‌كێك له خۆبه‌خشه‌كانیان گیانی له‌ده‌ستداوه له‌كاتی توێژینه‌وه‌ی وه‌رگرتنی ڤاكسینه‌كه‌دا له‌به‌رازیل، به‌ڵام ئاماژه‌ی به‌وه‌دا هیچ شتێكی ئه‌وتۆ نه‌بووه و به‌هانه‌یه‌ك نییه بۆ وه‌ستاندنی توێژینه‌وه‌كان یاخود وه‌ستانێكی كاتی.\nهه‌رچه‌نده پسپۆرانی بواری ڤاكسین پێیانوایه خۆبه‌خشانی تاقیكردنه‌وه لێنۆرگه‌ییه‌كان ده‌شێت نه‌خۆش بكه‌ون یان بمرن به هه‌ر هۆكارێك و په‌یوه‌ندی به ڤاكسینه‌كه‌وه نه‌بێت.\nئایان جۆنز مامۆستای ڤایرۆلۆژی له زانكۆی ریدینگ-ی به‌ریتانیا ده‌ڵێت: "به‌بێ هیچ ورده‌كارییه‌ك، ئه‌سته‌نگه بتوانرێت بزانرێت چی رووده‌دات له‌م كێشانه‌دا، به‌ڵام له‌گه‌ڵ به‌رده‌وامی دادگا، ئێمه ده‌توانین بڵێین هۆكاری مردنی ئه‌و خۆبه‌خشه په‌یوه‌ندی به ڤاكسینه‌كه‌وه نییه".\nمانگی ئه‌یلول كۆمپانیای ئیسترا زینكا ئاشكرای كرد كه به‌شێوه‌یه‌كی كاتی توێژینه‌وه‌كانیان له جیهاندا له‌سه‌ر ڤاكسینی كرۆنا ڤایرۆس وه‌ستاندووه به‌هۆی نه‌خۆشكه‌وتنی خۆبه‌خشێكیانه‌وه.\nله‌ئه‌مه‌ریكا له 30ی ئاب-دا كۆمپانیای ئیسترا زینكا قۆناغی سێیه‌می توێژینه‌وه‌كانی له‌سه‌ر خۆبه‌خشه‌كانی ڤاكسینی كۆرۆنا ڤایرۆس كۆتایی پێهێنا.\nبه‌پێی هه‌واڵێكی زه نیویۆرك تایمز ئه‌و ژنه خۆبه‌خشه‌ی مردووه ته‌مه‌نی 35 ساڵه‌و نه‌خۆشی هه‌وكردنی دڕكه‌په‌تكی له‌گه‌ڵ بووه. رۆژی 5ی ئه‌یلول گه‌یه‌نراوه‌ته نه‌خۆشخانه و رۆژی 19ی تشرینی یه‌كه‌م مردووه.


هۆشیار عەبدوڵڵا: گەورەترین كارتی فشارمان لەدەستدا - ئاوێنه\n“عەبادی‌و سەلیم جبوری خۆیان پێ ناپارێزرێت چ جای ئێمە”\nهۆشیار عەبدوڵڵا: گەورەترین كارتی فشارمان لەدەستدا\nسەرۆكی فراكسیۆنی گۆڕان لەپەرلەمانی عێراق رایگەیاند “گەورەترین كارتی فشارمان لەدەستدا كە ئاسایكردنەوەی پڕۆسەی سیاسی بو”.\nئاوێنە، شۆڕش محەمەد: هۆشیار عەبدوڵڵا سەرۆكی فراكسیۆنی گۆڕان لەپەرلەمانی عێراق بەئاوێنەی راگەیاند “گەورەترین كارتی فشارمان لەدەستدا كە ئاسایكردنەوەی پڕۆسەی سیاسی بو”.\nوتیشی “دەكرا بەئەمریكیەكان‌و بەریتانیەكان‌و هەمو هێزە عێراقیەكانیش بڵێین هەتا لانی كەم سەرەتایەكی نوێ لەپەیوەندی نێوان هەولێر‌و بەغدا‌و هەتا شایستە داراییەكانی پێشمەرگە‌و شایستە داراییەكانی جوتیاران‌و شایستە داراییەكانی تر نەدرێت ناگەڕێینەوە”.\nلەبارەی كۆبونەوەكەیان لەگەڵ حەیدەر عەبادی، هۆشیار عەبدوڵڵا رایگەیاند “لەكۆبونەوەكەدا عەبادی هیچ بەڵێنێكی پێ نەداین‌و هیچ جیاوازییەكی نەبو لەگەڵ كۆبونەوەكانی پێشتر”.\nجەغتیش لەسەر ئەوە دەكاتەوە كە “عەبادی بەشێوازێك مامەڵە ناكات وەك ئەوەی سەرۆكی حكومەتی ئیتیحادی بێت”.\nوتیشی “بەپێی بڕیارێكی بەپەلە‌و دیراسەكراو گەڕاینەوە بۆ بەغدا‌و یەكێتی‌و پارتی بڕیاری ئەوەیان دابو بگەڕێنەوە بۆ بەغدا”.\nئەو ئاماژە بەوە دەكات كە “ئەگەر گەڕانەوەمان بخرایەتە كۆتایی هەفتە یاخود ناوەڕاستی هەفتەكەش هیچ لەمەسەلەكەی نەدەگۆڕی”.\nجەغتیش لەسەر ئەوە دەكاتەوە كە “ئیرادەیەكی نێودەوڵەتی هەبو كە یەكشەممە ئەو كۆبونەوەیەی پەرلەمان بكرێت”.\nلەبارەی ئەو گلەییانەی لێیان دەكرێت بەوەی بەگەڕانەوەیان كۆدەنگی كوردیان شكاندوە، هۆشیار عەبدوڵڵا وتی “ئەو گلەییە راستە‌و ئێمە وەكو فراكسیۆنی گۆڕان ئەو كۆدەنگییەمان نەشكاند‌و پێشتر یەكێتی‌و پارتیش بڕیاریاندابو كە دەگەڕێنەوە‌و بەشداری كۆبونەوەی پەرلەمان دەكەن”.\nوتیشی “ئێمە تادوا سات بڕیارمان نەدا‌و دواجار لەسەر بڕیاری حزب گەڕاینەوە بۆ بەغدا”.\nسەرۆكی فراكسیۆنی گۆڕان جەغت لەسەر ئەوە دەكاتەوە كە “گەورەترین كارتی فشاریان لەدەستدا كە ئاسایكردنەوەی پڕۆسەی سیاسی بو”و لەو بارەیەوە وتی “دەكرا بەئەمریكیەكان‌و بەریتانیەكانیش و هەمو هێزە عێراقیەكانیش بڵێین هەتا لانی كەم سەرەتایەكی نوێ لەپەیوەندی نێوان هەولێر‌و بەغدا‌و هەتا شایستە داراییەكانی پێشمەرگە‌و شایستە داراییەكانی جوتیاران‌و شایستە داراییەكانی تر نەدرێت ناگەڕێینەوە”.\nئەو لەرێگەی ئاوێنەوە ئەوە دەخاتەڕو كە “ئاسایكردنەوەی پڕۆسە سیاسیەكە بەجۆرێك لەجۆرەكان ئەجندای كەسیی تێدایە‌و هەستدەكرێت ئەوەندەی خودی سەلیم جبوری‌و حەیدەر عەبادی هەوڵ دەدەن بۆ پارێزگاری لەپۆستەكانیان پرۆسەكە ئاسایی بكەنەوە ئەوەندە پرسێكی بابەتی نییە لەلایان كە بەرژەوەندی سونە یان كورد یان بەرژەوەندی پێكهاتەی شیعەشی تێدابێت”.\nوتیشی “یارییەكە بەداخێكی زۆرەوە تەواو یارییەكی كەسییە‌و تەواو بەرژەوەندی كۆمەڵێك كەس لەبەرچاو دەگرێت نەك بەرژەوەندی پێكهاتەكانی خەڵكی عێراق”.\nئەو رەتیكردەوە كە داوایان لەعەبادی كردبێت پارێزگارییان لێ بكرێت‌و وتی “نەعەبادی‌و نە سەلیم جبوریش گرەنتی پاراستنی خۆیان نییە تا بتوانن ئێمە بپارێزن”.\nئەو نمونەی بەوە هێنایەوە كە كەسێك شتێكی نەبێت ناتوانێت بیبەخشێت‌و ئەوان ناتوانن خۆیان بپارێزن لەبەرئەوە داوای پارێزگاری لەكێ بكەین؟!”.\nتاگەکان: حه‌یده‌ر عه‌بادی، سه‌لیم جبوری، فراكسیۆنه كوردیه‌كان، كۆده‌نگی كورد، هۆشیار عه‌بدوڵا،


فیلمێک لە سەر کیمیابارانکردنی حەڵەبچە بەرهەم دێت | مەسعوود مەناف|Masoud Manaf\nماڵه‌وه > NNSROJ\t> فیلمێک لە سەر کیمیابارانکردنی حەڵەبچە بەرهەم دێت\nفیلمێک لە سەر کیمیابارانکردنی حەڵەبچە بەرهەم دێت\n4 حوزه‌یران 2011 Rojpress\tلێدوانێک بنووسە Go to comments\nدیمانەیی “دەنیز ئۆزەر” لەگەڵ “رەمەزان ئوزتورک”، خاوەنی وێنە ناسراوەکەیی “عومەر خاوەر”/ ڕۆژنامەی حوریەت\nلە میانەیی شەڕی ئێران و عێراق دا، فڕۆکەکانی عێراق هێرشی کیمیاییان کرده سەر شاری حەڵەبچە کە لە ئاکامی دا نیزێک بە ٦ هەزار مرۆڤ گیانیان لەدەست دا. رۆژنامەوان “رەمەزان ئۆزتورک”، لەو نێوە دا، که بە وێنەکانی و هەم بە ڕێپۆرتاژەکانی لەگەڵ بەرپرسانی پایەبەرزی هەرێمەکە، سات به سات لەگەڵ قەتڵوعامەکە ژیا، ئێستا دەیهەوێ ئەم بیرەوەریانەیی بکاتە فیلمێکی سینەمایی.\nلە ڕاستیدا هەموومان ناوبراو بەم وێنانە کە لە کارەساتەکەیی حەڵەبچەیی گرتبوون دەناسینەوە. بە تایبەت بە وێنەیەک کە بوو بە سەمبۆلی ئەم کوشتارە واتە” “شایەتی خامۆش” (عومەر خاوەر). رەمەزان ئۆزتورک، ئەم ڕۆژە خوێناویانەی لەوێ تێپەڕ کرد و بە وێنەکانیشی سەرکەوتنێکی مەزنی ڕۆژنامەوانیشی تۆمار کرد.\nلە حەڵەبچە شەش هەزار مرۆڤ ژیانی لەدەست دا. شار بوو بە وێرانە و لە یەکێک لە کۆڵانەکانی شار، وێنەیی پیاوێک کە خەریک بوو گیانی دەدا بەڵام بە دوایین هەناسەکانی لە بیری کۆرپەکەیی دابوو، دنیایی هەستاندە سەر پێ! گوتنی هاسانە، بەڵام ڕەمەزان ئوزتورک، هەشت ساڵ شەڕی ئێران و عێراقی لە دەسپێکەوە تا کۆتایی و لە جەبهەکانەوە تاقیب کرد. ئێستاش ناوبراو وێنەیی “شایەتی خامۆش”، کە بوو بە سەمبۆلی قەتڵوعامەکەی کردوە بە ناوی فیلمێک کە بڕیارە سەبارەت بە حەڵەبچە سازی بکات و دەڵێ “ئەمە دەبێتە یەکەم فیلمی نێونەتەوەیی کوردی، فیلمێک کە بە عەرەب و کورد و تورک و … هەرکەس سیناریۆکەیی بخوێنێتەوە دەگرێ”.\nلە میانەیی وتووێژەکە دا ئوزتورک زۆر هەیەجان و خۆشحاڵیەوە باس لە فیلمەکە دەکات و هەر وەها سەبارەت بە کوالیتی فیلمەکە زۆر بە ئیدعاوە دەدوێت. ڕۆژنامەوانی ساڵانی درێژ ڕەمەزان، باس لەوە دەکات کە فیلمەکەیی دە میلیۆن دۆڵاری تێچوو دەبێت و هەروەها زۆر وردەکاری تریش دەدرکێنێ کە بۆ یەکەم جار، لێرەدا دەبیسرێن.\nکەی بڕیارت دا ئەزموونەکانت لە سەر قەتڵوعامی حەڵەبچە بکێشیە سەر پەردەیی سینەما؟\nسازکردنی فیلمێک لە سەر ئەم ڕووداوە هەر مێشکم دابوو. کاتێک لە ساڵی ٢٠٠٩ وەکو شایەتحاڵێک بانگهێشتی دادگایی عەلی کیمیایی کرام، بۆ یەکەم جار لە بەغدا بە فەرمی بۆ تەلەڤزیۆنەکانم باسکرد کە فیلمێک لە سەر حەڵەبچە ساز دەکەم.\nدوو ساڵە کە لە سەر پڕۆژەیی فیلمەکە کار دەکەین. بەسەرهاتەکە ئامادەبوو بەڵام، سیناریۆمان نەبوو. پاشتر لەگەڵ “ئوناڵ کوپەلی” سیناریۆیەکمان بۆ نووسی. سیناریۆ ئامادەکراوەکە هەم لە عێراق و هەم لە تورکیا پێشوازی زۆری لێکرا. ساڵ و نیوێکیشە دوایی تەواوبوونی سیناریۆکە، خەریکی ئەنجامی کۆمەڵێک دیدار و بەدواداچوونم بۆ وەگەرخستنی پڕۆژەکە و دەسپێکی سازکردنی فیلمەکە.\nلە تورکیاوە پشتیـــــوانیم لێنەدەکرا\nفیلمەکە بە سەرمایەیی خۆتانەوە ساز دەکەن؟\nحکومەتی هەرێمی کوردستان یارمەتیمان دەدات. لە ئەساس دا، سیناریۆکە لە لایەن وەزارەتی ڕۆشنبیری حکومەتی هەرێمی کوردستانەوە چەند مانگ لێکۆڵینەوەیی لەسەر کرا، پاشان ڕەزامەندی لەسەر درا. یارمەتی دران لە لایەن ئەوانەوە (حکومەتی هەرێم.و) دروستترە، بەم هۆیە کە بەسەرهاتەکە، بەسەرهاتی ئەوانە. بەڵێ، من وەکو رۆژنامەوان، شایەتی ڕووداوەکان بووم، بەڵام وەک گووتم: بەسەرهاتەکە هی ئەوانە.\nباشە، گەلۆ بیرتان لە وەرگرتنی یارمەتی لە تورکیا نەکردەوە؟\nنەخێر، چوونکە یارمەتی نەدەدرا.\nپاش ئەوەیی کە سیناریۆکەیان خوێندەوە، چ هەڵوێستێکیان نیشان دا؟\nبە تایبەت، خەڵکی عێراق، زۆر کەیف خۆش بوون بەم سیناریۆیە. سەرەتا لە لایەن وەزارەتی ڕۆشنبیریەوە لێکۆڵینەوەیی لەسەر کرا. بەرپرسانی وەزارەتخانەکە وتیان کە “ئەمە بۆ ئێمە یەکەمین پڕۆژەیەوە لەم ئاستە دا، بەسەرهاتێکی فرەرەهەند و هەمەلایەنەیە.\nبەرپرسان، شەممەیی ڕابردوو بانگیان کردم و پێیان ڕاگەیاندم کە پڕۆژەکە لە ئاستی باڵا دا قەبووڵ کراوه. وتیان ” کە ئەم پڕۆژە، لە نێوان دەیان پڕۆژەیی ئامادەکراوی هاوشێوە لە سەر حەڵەبچە، تایبەتە و توانایی جێگرتن لە ئاستێکی نێونەتەوەیی دا هەیە. بۆیە ئێمە ئامادەین کە هەرچەشنە یارمەتیەکی بۆ تەرخان بکەین”. هەوەها باسیان لەوەش کرد کە ئەوان چاوەڕوانن کە خاوەنکارەکانیش وەکو پشتیوان (سپۆنسۆر) یارمەتی پڕۆژەکە بدەن.\nکەوابوو دەتوانین بڵێین یەکەم فیلمی نێونەتەوەیی کوردی لە لایەن تورکانەوە سازدەکرێت؟\nبەڵێ، فیلمەکە لە تورکیاوە دێتە دەر.\nبودجەیی فیلمەکە چەندە؟\n١٠ میلیۆن دۆڵار\nدەرهێنەری فیلمەکە کێیە؟\nدەرهێنەر، هەمان سێناریستی فیلمەکە “ئوناڵ کوپەلی”یە. بەڵام فیلمەکە تەنیا بە یەک دەرهێنەر ساز ناکەین. دەرهێنەرێکی بە ناوبانگی فەرانسەویش هاوکاری سازکردنی فیلمەکە دەبێت.\nئەکتەرەکان، لە ئاستی سینەمایی جیهانی دان\nفیلمەکە کەش و هەوایی فیلمێکی بەڵگەنامەییە یاخود گێڕانەوەی ئێوەیە لە قەتڵوعامی حەڵەبچە؟\nرەوتی سەرەکی فیلمەکە، چیرۆکی رۆژنامەوانیک (کە بۆخۆمم) و گێڕانەوەی ئەو سەبارت بە کارەساتەکە دەبێت.\nئەکتەرەکانی کە بڕیارە لە فیلمەکە دا رۆڵ بگێڕن دیاری کراون؟\nفیلمەکە دوو ئەکتەری سەرەکی هەیە. ڕۆژنامەوانێکی پیاو، یانی من، ئەوەی تریش خانمێک لە رێکخراوی پزیشکانی بێ سنوور. بەمەبستی پەیداکردنی دوو ئەکتەری گونجاو بۆ کایەکردنی ئەم دوو رۆڵە سەرەکیە، هەڤدیتنەکانمان بەردەوامن. هەر بۆیە گووتنی ناوەکانیان زۆر بە درووست نازانم. بەڵام دەتوانم بڵێم کە “ئەکتەرێک، کە لە فیلمە ئەورووپاییەکان دا رۆڵ دەگێڕێت، بەردەوام دەبینرێت و لایەنگری زۆریشی هەیە، لەگەڵمان دەبێت”.\nبۆ بیرتان لە ئەکتەری تورک نەکردۆتەوە بۆ فیلمەکەتان؟\nجگە لەم دوو ئەکتەرە سەرەکیە، ئەکتەرەکانی تر تورک دەبن. ئەوانیش هەروەها لە ناو کەسانێکی خۆشەویست و خاوەن ڕێزی کۆمەڵگا هەڵدەبژێردرێن.\nباشە بۆچی رۆڵە سەرەکیەکانتان نەدا بە ئەکتەری تورک؟\nبەم جۆرە وەڵامتان بدەمەوە: من لەو سەردەم (سەردەمی کیمیابارانکرانی هەڵەبچە)دا تەمەنم سی و یەک ساڵ بوو. لە ناو ئەکتەرە تورکەکان دا کەسیکی گونجاوی لەو تەمەنەم دا نەکەوتە بەر دڵ. لە ئەساس دا ئێمە ئەو فیلمە هەر بۆ تورکیا ساز ناکەین. بۆ سینەماکانی جیهانی سازدەکەین. هەر بۆیە دەبێ کاراکتێرە سەرەکیەکانیش لە نێوان ئەکتەرگەلێک هەڵبژێردرێن کە شایانی سینەمایی جیهان بن. بۆیە ئەو بژارەمان کردووە.\nلە تورکیا کەسیکی بە ئەزموون لە تەمەنی سی‌یەکان دا نیە کە بتوانێ ئەم رۆڵە بگێڕێ؟\nبۆ وێنە زۆرم حەز دەکرد کە کاراکتەری سەرەکی فیلمەکە، یانی لە جێگەی من، “شەنەر شەن” یا “هەلوک بیلگینەر” کایە بکات. بەڵام هەر وەک گووتم پێویستمان بە ئەکتەرێکی گەنجترە.\nکەوابوو فیلمەکە زۆرتر بەسەرهاتێکی ڕاستەقینەیە؟\n“ڕاستەقینە بوونی بەسەرهات”، سەرەکیترین تایبەتمەندی ئەم فیلمەیە. بەسەرهاتەکە لە “ڕفاندنی تەکنسیەنێکی تورک” لە لایەن تاڵەبانیەوە دەستپێدەکات و بە شایەتی دانی من لە دادگایی باڵایی عێراق دژ بە “عەلی کیمیایی” لە بەغدا، کۆتایی پێدێت. یانی فیلمەکە رەوتێکی ڕاستەقینەیی ٢٢ ساڵە دەگێڕێتەوە.\nدیمەنەکان لە کوێ هەڵدەگیرێن؟\nفیلمەکە لە لۆکێشنیکی تایبەت تۆمار ناکرێت. بەشە جیاوازەکانی فیلمەکە لە ٤ وڵات وێنەیان بۆ هەڵدەگیرێنەوە. سەتا هەشتایی وینەکانیش لە شوێنی ڕاستەقینەیی کارەساتەکە، واتە حەڵەبچە، تۆمار دەکرێن.\nمادام بەشێکی سەرەکی تۆمارکردنی فیلمەکە لە شوێنی کارەساتەکە دەبێت، کەواتە خەڵکیش بەشدار دەبن لەم فیلمەدا؟\nبەڵێ، هاوڵاتیانیش بەشیک لە ئەکتەرەکانی ئەم فیلمە دەبن. لەو شوێنانەیی کە بڕیارە فیلمەکە تۆمار بکرێن، لەگەڵ هاوڵاتیان قسە کراوە و تێگەیێندراون و لەم بابەتەوە کێشەیەک نیە.\nلە تورکیاوە خەڵاتێک بە من نادریت\nفیلمەکەتان وەکوو فیلمێکی “فیستیڤاڵ”ی یا فیلمێکی “گیشە”یی دەبینن؟\nهەموو فێستیڤاڵەکان تاقی دەکەینەوە. تەنانەت فیستیڤاڵی “کەن”یش. لەم بڕوایە دام کە فیلمەکە زۆر دەدیترێ و لە ئاستی “گیشە”ش دا، قسەیی دەبێ بۆ گوتن. ئەگەرچی “رەخنەگرانی سینەما” بڵێن کە ئەم دوو تایبەتمەندیە پێکەوە ناگونجێن، بەڵام ئەم فیلمە هەم “فیلمی فێستیڤاڵ و هەم فیلمی گیشە” دەبێت.\nبە بڕوایی ئێوە فیلمەکەتان لە تورکیا “خەڵات”ی دەستدەکەوێ؟\nنەخێر، لەم فکر ناکەم خەڵات بەم فیلمە بدەن. من لە سەر ئەم باوەڕە نیم کە خەڵاتەکان لە تورکیا دەدرێن بەم فیلمانە کە حەقیانە. ناشمهەوێ پێشداوەری بکەم بەڵام من، لە ساڵی ٨٨ەوە تا ئێستا، بەشداری هیچ کێبڕکێیەک لەم وڵاتە نەبوومە، کەوابوو فکر ناکەم خەڵاتێکیشم لە تورکیا پێبدرێ.\nئەردۆغان: من کاتی گیرانی ئۆجالان لە دەسەڵات دابام یا لەسێدارەم دەدا یا ئیستفام دەکرد لایەلایەی نیشتمان/ بە دەنگی مەزهەر خالقی


رەئیسی وەك هەشتەم سەرۆك كۆماری ئیران دەستبەكاربو\nئێوارەی ئەمڕۆ پێنجشەممە، ئیبراهیم رەئیسی، وەك سەرۆك كۆماری نوێی ئێران سوێندی یاسایی خواردو لە رێوڕەسمی سوێندخواردنەكەیشیدا، ئایەتوڵا خامەنەیی، رابەری باڵای شۆڕشی ئیسلامی ئێرانی بە "ئیمام" ناوبرد كە ئەوەش بۆ یەكەمجارە سەرۆكی وڵاتەكە خامەنەیی بە "ئیمام" ناوببات.\nئاوێنە: ئیبراهیم رەئیسی، لە رێوڕەسمی دەستبەكاربونیدا وەك سەرۆك كۆماری نوێی ئێران لەدوای سوێندخواردنی لە پەرلەمانی وڵاتەكە، وتەیەكی پێشكەش كرد.\nئیبراهیم رەئیسی كە ئەمڕۆ بوە هەشتەمین سەرۆك كۆماری ئیران، لە وتەكەیدا ئایەتوڵا خامەنەیی بە "ئیمام خامەنەیی" ناوهێنا كە بەوەش دەبێتە یەكەم سەرۆكی وڵات كە پێشگری "ئیمام" بۆ خامەنەیی بەكاردەهێنێت.\nپێشگری "ئیمام" یەكێك لەو ناونیشانە ئایینییانەی كە لە ئەدەبیاتی كۆماری ئیسلامی ئێراندا تاوەكو ئەمڕۆ تەنها بۆ ئەیەتوڵا خومەینی بەكارهێنرابو و بەرلەمە تەنیا میدیا توندڕەوەكانی لایەنداری خامەنەیی ئەویان بە "ئیمام خامەنەیی" ناوبردەبرد.\nرەئیسی یەكێكە لە كەسایەتییە دیارەكانی نزیك لە خامەنەیی.\nسەرۆك كۆماری نوێی ئێران لە بەشێكی دیكەی وتەكەیدا وتی، حكومەتەكەی پشتیوانی لە هەر پڕۆژەیەكی دیپلۆماسی دەكات بۆ هەڵوەشاندنەوەی سزاكانی سەر وڵاتەكەی.\nهەروەها جەختیشی كردەوە كە بەرنامە ئەتۆمییەكەی ئێران ئامانجی "ئاشتییانە"ی هەیەو حكومەتەكەیشی بەشوێن پەیوەندیی دۆستانەوەیە لەگەڵ وڵاتانی دراوسێ.\nوێڕای ئەوەی دەوترا كە ئەمڕۆ ناوی ئەندامانی كابینەكەی رەئیسی ئاشكرادەكرێن، بەڵام ئەو لە وتەكەیدا لە پەرلەمانی ئێران وتی، هەفتەی داهاتو ناوی ئەندامانی كابینەی حكومەتەكەی پێشكەش بە پەرلەمان دەكات.\nبەپێی ئاژانسی رەسمییەكانی ئێران، بۆ رێوڕەسمی دەستبەكاربونی رەئیسی، 115 كاربەدەستی وڵاتان لە 73 وڵاتەوە بانگهێشت كراوە، بەڵام بەپێی لیستی میوانانی ئامادەبوی رێوڕەسمەكە، دەركەوت كە هەمو ئەوانەی بانگهێشت كرابون، نەهاتبون.\nبەدروستی ژمارەی ئەو بەرپرسانەی وڵاتان نازانرێت كە بۆ رێوڕەسمەكە چونەتە تناران، بەڵام بەپێی بی بی سی، ئەوانەی ئەمڕۆ لە رێوڕەسمەكە ئامادەبون، زیاتر نوێنەریی پەرلەمانی وڵاتان بون تاوەكو نوێنەری حكومەتەكان.\nلە عێراق و هەرێمی كوردستانیشەوە چەندین بەرپرسانی باڵا ئامادەی رێوڕەسمەكە بون، لەوانە: بەرهەم ساڵح، سەرۆك كۆماری عێراق و نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكی هەرێم.


قوباد تاڵەبانی: كاك نەوشیروان هەمو ژیانی بۆ خەبات لە پێناو کورد و کوردستاندا تەرخانکرد - هيوای کۆرد\nفه‌ڕه‌نسا زیاتر له 800 په‌نابه‌ری هه‌رێمی کوردستان ده‌رده‌کات 8 خوله‌ك ago\nشاڵاو كۆسرەت ڕەسول، ئیدانەی رێگری كردن لە مەحموود سەنگاوی دەكات 15 خوله‌ك ago\nفڕۆکە جەنگییەکانی تورکیا ناوچەی حەفتەنینان بۆردوومان کرد 22 خوله‌ك ago\nHome هەواڵ کوردستانی قوباد تاڵەبانی: كاك نەوشیروان هەمو ژیانی بۆ خەبات لە پێناو کورد و کوردستاندا تەرخانکرد\nقوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆكی حكومەتی هەرێم لەیادی كۆچی دوایی رەوانشاند نەوشیروان مستەفا دەڵێت،”کەم سەرکردە و سیاسی وامان هەبوە وەک کاک نەوشیروان خاکی بێت، سادە و بێ تەماح بێت”.\nقوباد تاڵەبانی نوسیویەتی،” دوو ساڵ لەمەوبەر، گەلی کورد یەکێک لە سەرکردە دیارەکانی خەباتی خۆی لەدەست دا، كە کاک نەوشیروان بو. بەو پێیەی كۆچكردو سیمبولێكی شۆڕشی نوێی گەلەكەمانە، ژیانئاواییەكەی دڵی زۆربەی هەرە زۆری كوردی لە هەمو جێگایەكی دنیا داخورپاند”.\nجێگری سەرۆكی حكومەتی هەرێم راشیگەیاندوە،”كاك نەوشیروان هەمو ژیانی بۆ خەبات لە پێناو کورد و کوردستاندا تەرخانکرد، هەربۆیە دۆستەکانی خۆشیان دەویست و نەیارەکانیشی رێزیان لێ دەگرت”.\nلەبەشێكی دیكەی پەیامەكەیدا قوباد تاڵەبانی رایگەیاندوە،”بە درێژایی مێژوی سیاسیمان، کەم سەرکردە و سیاسی وامان هەبوە وەک کاک نەوشیروان خاکی بێت، سادە و بێ تەماح بێت، هاوکات خوێندەوار و ڕۆشنبیریش بێت”.\nسەبارەت بە رۆڵی نەوشیران مستەفا نوسیویەتی،”هەم لە بوارە مەیدانییەکەی سیاسەتدا کەسێکی دیاربو، هەم لە بوارە تیۆرییەکەیشدا لێهاتو و زانا بو. هەر لەبەر ئەمەشە لەسەرەتای ژیانی سیاسی و پێشمەرگایەتییەوە تا ئەو ڕۆژەی کۆچی دوایی کرد، لە بەشێکی زۆری دەستکەوتە سیاسی و گۆرانکارییە گەورەکاندا بەشداری بەرچاوی هەبوە”.\nقوباد تاڵەبانی لە بەشێكی دیكەی پەیامەكەیدا بەم شێوەیە باسی رەوانشاد نەوشیروان مستەفای كردوە، “کاک نەوشیروان بە ڕاستی بەتەنگ دۆزی گەلەکەیەوە بو، بەردەوام هەوڵی داوە ژیانی خەڵک باشتر بێت و بەم هۆیەشەوە ڕێز و خۆشەویستی خەڵکی کوردستانی بەدەستهێنا”.\nكوڕە بچوكەی مامجەلال تاڵەبانی لەدرێژەی پەیامەكەیدا نوسیویەتی،”کاکە نەوە” یەکێک بو لە نزیکترین هاوڕێکانی مام و چواردەیە لە خۆشی و ناخۆشیدا پێكەوە بون. ئەم دو هاوڕێیە دو عەقڵی گەورەی سیاسیی کوردستان و ناوچەکە بون، مێژو و دەستکەوتە مەزنەکانیان، خۆشەویستی جەماوەر بۆیان، ئەو ڕاستییەمان بۆ دەسەلمێنێت، کە هەتا کورد بمێنێت ئەم دو هاوڕێ و هاوخەباتە لەبیر ناکات”.\nقوباد تاڵەبانی دەشڵێت،”ئەوەی بەلای منەوە زۆر گرنگە ئەوەیە کاتێک لە جێیەکدا جیاوازییەک لە تێڕوانینی ئەم دو سەرکردەیەشدا دروست بوبێت، لە کۆتاییدا کاری نەکردۆتە سەر هاوڕێیەتییەکەیان و وەفایان بۆ یەکتری لە دەستنەدا. بۆیە تاکو ئەو ڕۆژەی جێیانھێشتین، هەر هاوڕێ و خۆشەویستی یەکتر بون”.\nلە كۆتایشدا رایگەیاندوە،”بە دڵنیاییەوە کاک نەوشیروان یەکێکە لەو سەرکردە سیاسییانەی کە هەرگیز نامرێت و هەرگیز لەبیر ناکرێت”٠\nTags: قوباد تاڵەبانیکوردستاننەوشیروان مستەفهەرێم


وتەبێژی پارتی دیموکراتی گەلان (هەدەپە) لابردنی سەرۆک شارەوانییەکانی ئامەد، وان و مێردین بە پەڵەیەک بە ناوچاوانی تورکیا ناودەبات و، داوادەکات دەسەڵات لەو بڕیارە پاشگەز ببێتەوە.\nگونای کوبیلای سەبارەت بە لابردنی سەرۆک شارەوانییەکان رایگەیاند، ده‌سه‌ڵات كه شكستی ٣١ی ئازاری پێ هه‌زم نه‌كراوه، په‌لاماری ئیراده‌ی گه‌لی داوه و ده‌یه‌وێت به‌و جۆره تۆڵه بكاته‌وه.\nوتەبێژی هەدەپە باسی لەوەش کرد، ده‌سه‌ڵات له قه‌یرانی شه‌رعیه‌تدایه و توانای به‌ره‌نگاربوونه‌وه و روبه‌ڕووبونه‌وه‌ی نییه لە زه‌مینه‌ی سیاسه‌تی دیموكراسیدا له‌گه‌ڵ هه‌ده‌په، بۆیە دەیەوێت هەدەپە له چالاكی بخات.\nگونای كوبیلای راشیگەیاند، "ئێمه وه‌ك هه‌ده‌په، بانگه‌واز له ده‌سه‌ڵات ده‌كه‌ین له‌م بڕیاره پاشگه‌ز ببێته‌وه و سه‌رۆك شاره‌وانییه‌كان بگه‌ڕێنێته‌وه بۆ سه‌ر ئه‌ركه‌كانیان و ئه‌م پەڵەیەی داویانه له نێوچاوانی وڵاته‌كه‌مان بیسڕنه‌وه."\nلە لایەکی ترەوە هەڵمەتی دەستگیرکردنی سەرکردە و ئەندامانی هەدەپە، کە لە رۆژی دووشەممەوە دەستیپێکردووە و زیاتر لە ٦٠٠ کەس دەستبەسەرکران، رۆژانی پێنجشەممە و هەینی لە ئیزمیر و ئیستانبوڵیش بەردەوامبوو، کە لەو هەڵمەتانەدا ٥٠ ئەندام و ٨ سەرکردەی هەدەپە دەستبەسەرکران.\nهاوکات قەیوومی شارەوانیی وان، هەژماری کوردیی شارەوانییەکەی لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی تویتەر سڕیوەتەوە.


سێ بەندکراوی سیاسی بەندیخانەی مەریوان بە مەرج ئازاد کران\n12:01 - 25 March 2020\nهەنگاو: سێ بەندکراوی سیاسی کورد کە لە بەندیخانەی مەریوان ڕاگیرابوون، بە مەرج ئازاد کران.\nبەپێی ڕاپۆرتی گەیشتوو بە ڕێکخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو، ڕۆژکی چوارشەممە ٦ خاکەلیوەی ٢٧٢٠ (٢٥ی مارسی ٢٠٢٠)، سێ بەندکراوی سیاسی کورد بە ناوەکانی ”ئارمان غەفووری“، عادڵ پیرووزی“ و ”سەلمان ئەفرا“ کە لە بەندیخانەی مەریوان ڕاگیرابوون بە مەرج ئازاد کران.\nعادڵ پیرۆزی، خەڵکی گوندی "سەردۆش"، مانگی رەزبەری ساڵی ٢٧١٨ دەستبەسەر کرابوو و لە لایەن دادگای شۆڕشی مەریوانەوە بە تۆمەتی " هاوکاری لە گەڵ حیزبی دێموکراتی کورستانی ئێران" حوکمی دوو ساڵ بەندکرانی بە سەردا سەپابوو.\nهەروەها، ئارمان غەفاری، رێکەوتی ٨ی گەلاوێژی ٢٧١٩، لە لایەن ئیتلاعاتی سوپاوە دەستبەسەر کرابوو و لە لایەن دادگای پێداچوونەوەی پارێزگای سنە بە تۆمەتی " هاوکاری لە گەڵ پارتی ژیانی ئازاد،پژاک" حوکمی ساڵێک بەندکرانی بە سەردا سەپابوو.\nسەلمان ئەفرا، خەڵکی گوندی "نێ" ی مەریوان، یەکێکی دیکە لەو بەندکراوانەیە کە سەرەتای رێبەندانی ساڵی ٢٧١٩، بۆ تێپەراندنی ماوەی حوکمەکە کە ساڵێک بەندبوون بوو، رەوانەی بەندیخانەی مەریوان کرابوو. ناوبراو خەزەڵوەری ساڵی ٢٧١٨ دەستبەسەر کرابوو و لە لایەن دادگای شۆرشی مەریوانەوە بە تۆمەتی " هاوکاری لە گەڵ حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران" بە ٥ ساڵ بەندکران حوکم درابوو کە دواتر ئەو حوکمە لە دادگای پێداچوونەوە بۆ ساڵێک بەندکران کەم کرایەوە.


ANF | شاخی بردە ژورەکەی خۆی و خۆی برد بۆ شاخ\nئەو ئایدنەی کە دەیوت،"کاتێک شاخ بێنیت بۆ ئەو شوێنەی لێی دەژیت، ئەوە لەگەڵ گەریلا دەژیت"، شاخی بردە ژورە بچوکەکەی و دواتر بەرەو شاخ بەڕێکەوت. ساڵی پار لە هەرێمی ئەرزەروم بەشداری کاروانی شەهیدان بوو.\nشه‌ممه, 17 Aug 2019, 18:15\nئەڤینا دلی من تویی ئاپۆ\nداستانا ژیانا من تویی ئاپۆ\nسۆند و پەیمان سۆزا مە سەرۆک ئاپۆ\nهێڤیا گەلی جیهانی ڕێبەر ئاپۆ...\nبەیانیانێکی سارد بو. ئەم گۆرانیە لە هەمو کوچە و کۆڵانەکان ئەبیسترا. جانتاکەم لە شان بو و بەرەو ڕێگای ئامەد دەچوم. کاتێک نزیک ئەو ناونیشانە بوومەوە کە دابویان پێم، دەنگی گۆرانێکە نزیکتر دەبۆیەوە. گەریلایەک بە ناوی هۆگر ئەو گۆرانیەی دەوتەوە. ساڵی٢٠١٢ بوو، پۆلیس لە هەمو کوچە و کۆڵانێک بڵاو ببون، بۆیە هەمو کەس نەیدەوێرا بەم شێوەیە ئەم گۆرانیە بلێتەوە.\nئێمە بەرەو ناونیشانەکە دەڕۆشتین و کاتێک سەرکەوتینە سەرەوە ئیتر منش لەبەرخۆمەوە دەسم کرد بە گۆرانی وتن. پیاوێک چایەکی بە دەستەوە بوو لە دەرگایەکی بچوکەوە دەرکەوت، چاویلکەیەکی لە چاو بو و جەمەدانیەکی سوری لە ملی ئاڵاندبو. خۆی نزیکی ئێمە کردەوە و وتی"خێر ئەما" و ئێمەش هیچمان نەوت پاشان وتی"ئێوە پرسیاری واتاکەی ناکەن، بە زازاکی پێتانم وت ئێوە بەخێر هاتن".\nلە کوردستان بۆ ئەوەی لەگەڵ یەکێکدا قسە بکەن پێویست ناکات کە ناوی شوێنتان و نەتەوە و باوەڕیتان باس بکەن. لەسەر ڕاگەیاندن و ڕەوشی گشتی کوردستان قسەی بۆمان ئەکرد، ئاشکرا بو کاتی پرۆسە بو و پاشان وتی: ئێوە حەزتان لێیە دیسان گۆرانێکە داگرسێنم؟ منش وتم زۆر باش ئەبێت. بە خێرایی چو گۆرانێکەی لێدایەوە و منش بەدوایا چومە ژورەکەی.\nدەسی بە قسەکردن کرد و وتی" گەنجان ڕێناکەن بەڵکو ڕادەکەن". لە دڵی خۆمەوە وتم،" بێ گومان ئەمە گەریلایە". لە ژورەکە وێنەیەکی گەورەی عەلی چیچەک هەڵواسرابو، ئەستێرەی سوری پێوەبو و ناوی بەرخۆدانی ڕۆژوی مردنی ١٤ی تەموز لەسەری نوسرابو. کاتێ تەماشای وێنەکانم ئەکرد وتی،"ئەوە فەرمانداری ئێمەیە، لە ١٧ ساڵی زیندان کرا" پاشان یەک یەک پێشەنگەکانی ژمارد و وتی ئۆزگور ڕۆنی، کورتای فەڕاشین، ئارژین چەم، باز موردەم و زۆر ناوی تر... من نەمەویست قسەکانی پێ ببڕم. خاوەن ئۆتۆریتەیەکی سروشتی بو، بێ ئەوەی مرۆڤ بێزار بکات، خۆی نزیکت ئەکردەوە. کاتی ئەوە هات باسی ئەوە بکرێت ئایە من بۆچی هاتوم ڕاستەوخۆ وتم،" بۆ ئەوە هاتوم تێکۆشانم بۆ ئازادی زیاتر بکەم" بە پێکەنینێکەوە وتی " مرۆڤ کاتێک تێکۆشانی خۆی بۆ ئازادی زیاتر بکات، بێ بۆ ئێرە، بە دەس بەتاڵی دێ؟" ئیتر من هەم شەرمم کرد و هەمیش پێکەنام.\nوتی"من ناوم ئایدنە". وەک ناوی خۆی بو. کاتێک چوینە ژورەوە، دەربارەی هەمو شتێک ئێمەی ئاگادار کردەوە. خاوەن هێزێکی جوان بو، ئایدن لە مێژوی کوردستان زۆر زیرەک بو، بە چاوی خۆم ئەمبینی کە چەن دڵسۆزبوو بۆ کوردستان و گەریلا. کاتێک پێم وت تۆ لەم ژورە بچوکە ناڕەحەت نابی، بێ ئەوەی بیرکاتەوە وتی،"کاتم نییە بۆ ناڕەحەتی. کاتێک شاخ بێنیتە ئەو شوێنەی لێی ئەژیت، لەگەڵ گەریلا کارئەکەی، ئەبیتە گەریلا."\nدوای دوو ساڵ ئێمە چوینە ئەو چیایانەی کە خەیاڵمان لەسەری بو، ئێستا ئێمە لە شاخ بەجێ بوین ئەو ئەیوت"شاخ، هەنگاوی گەڕانەوەیە بۆ خودی خۆت."\nوزەیەکی بەو شێوەیەی هەبو کە دەچۆیە هەر هەرێمێک ئەو هەرێمە هێزی لێوە وەردەگرت، ماوەیەکی زۆر لە چیاکانی باشوری کوردستان مایەوە و دواتر چو بۆ چیاکانی باکوری کوردستان. لەوانەیە سەختترینی هەڵبژاردبێ. لەبەر ئەوەی گەریلا ئەوەیە لە کاتی زەحمەتی ئامادەبێت. چونکە حەزی لە شوێنی زەحمەت بو بەڕێکەوت بۆ ئەرزەڕوم. هەڤاڵ ئایدن ساڵی پار لە گوندی داگلی لە هەرێمی ئەرزەڕوم بۆ هەمیشە ماڵ ئاوایی لێمان کرد و شەهید بوو."


له توركیا واده‌ی جێبه‌جێكردنی هه‌ڕه‌شه‌كانی دژ به ئه‌وروپایه\nتوركیا ئه‌نقه‌ره ئه‌ردۆغان تیرۆر داعش ئه‌وروپا دیل كه‌مپی هول هول هه‌سه‌ده یه‌كێتی ئه‌وروپا ناتۆ باكووری سووریا شه‌ڕی تیرۆر\nئه‌وروپاییه‌كان "كاتێكی كه‌میان" له‌به‌رده‌مدایه. مه‌ترسیی ئه‌وه‌یان هه‌یه، توركیا ده‌ستبكات به جێبه‌جێكردنی هه‌ڕه‌شه‌كانی، چه‌كدارانی ده‌ستگیركراوی داعش ره‌وانه‌ی وڵاته‌كانیان له ئه‌وروپا بكاته‌وه.\nئه‌نقه‌ره بڕیاری دا‌وه، سبه‌ی دووشه‌ممه (11ی تشرینی دووه‌م/ نۆڤێمبه‌ری 2019)، ده‌ستبكات به ناردنه‌وه‌ی (1200) چه‌كداری ده‌ستگیركراوی داعش، كه به ره‌چه‌ڵه‌ك خه‌ڵكی وڵاتانی ئه‌وروپان.\nوه‌زیری ناوخۆی توركیا، "سڵێمان سۆیلۆ"، رایگه‌یاند، "پێویسته ئه‌وروپاییه‌كان ئاماده بن بۆ ئه‌و كاته‌ی، توركیا ده‌رگای زیندانه‌كانی ده‌كاته‌وه. داعشه‌كانی ئه‌وروپا ره‌وانه‌ی وڵاته‌كانیان ده‌كاته‌وه".\nوه‌ك له هه‌ڕه‌شه‌كانیدا، ئه‌نقه‌ره ئاماژه‌ی پێكردووه، "له چه‌ند كاتژمێری داهاتوودا، ئه‌و بڕیاره جێبه‌جێده‌كرێت، جا ئه‌وروپاییه‌كان رازی بن، یان دژی بن".\nتوركیا هیچ زانیارییه‌كی له باره‌ی ئه‌و وڵاتانه‌ی ئه‌وروپاوه رانه‌گه‌یاندووه، به‌ڵام باسی ئه‌وه‌ی كردووه، داعشه ده‌ستگیركراوه‌كان له توركیا، "خه‌ڵكی (70) وڵاتی جیهانن. له‌و ژماره‌یه پێنج به‌شیان ره‌چه‌ڵه‌كنامه‌ی وڵاتانی ئه‌وروپایان هه‌یه".\nهه‌فته‌ی رابردوو، ده‌سه‌ڵاتدارانی توركیا رایانگه‌یاند، "ئاماده‌ن دیله‌كانی داعش ره‌وانه‌ی وڵاتانیان بكه‌نه‌وه، ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر ره‌چه‌ڵكنامه‌شیان لێسه‌ندرابێته‌وه".\nئه‌نقه‌ره ده‌ڵێت: له ئێستادا (1200) چه‌كداری داعش له زیندانه‌كانیدا هه‌ن. (270) چه‌كداری دیكه‌ش له چه‌ند رۆژی رابردوودا له میانی ئۆپراسیۆنی سوپای توركیا بۆ سه‌ر "باكووری سووریا" خۆیان راده‌ستی توركیا كردووه، دوای ئه‌وه‌ی له زیندانه‌كان هه‌ڵاتوون، یان په‌ڕاگه‌نده بوون و كه‌وتوونه‌ته ده‌ست سوپای توركیا.\nپێشتر له میانی ئۆپراسیۆنی سوپای توركیا بۆ سه‌ر "باكووری خۆرهه‌ڵاتی سووریا"، هێزه‌كانی سووریای دیموكرات(هه‌سه‌ده)ی هاوپه‌یمانی ئه‌مه‌ریكا، رایگه‌یاندبوو، "توركیا له پشت راكردنی هه‌زاران چه‌كداری داعشه له زیندانه‌كان. توركیا ده‌یه‌وێت كارئاسانی بۆ شكاندنی زیندانه‌كانی هه‌سه‌ده بكات، تا چه‌كداره ده‌ستگیركراوه‌كانی داعش بتوانن رابكه‌ن".\nهه‌سه‌ده پێشتر رایگه‌یاندبوو، (13) هه‌زار چه‌كداری داعش له زیندانه‌كانیدا ده‌ستبه‌سه‌رن و نزیكه‌ی (80) هه‌زار كه‌س له منداڵ و ژنانی سه‌ر به رێكخراوی داعش له كه‌مپی "هول"دا نیشته‌جێكراوون و له ژێر چاودێری هه‌سه‌ده‌دان.


١٣ی تشرینی دووەم\n١٧ی تشرینی دووەم\n٢١ی تشرینی دووەم\n٩ی تشرینی دووەم\n٢٤ی تشرینی یەکەم\n٣ی تشرینی یەکەم\n١٤ی کانوونی دووەم\n١ی کانوونی دووەم\n٢١ی کانوونی دووەم\n٢٣ی کانوونی دووەم\n٣١ی کانوونی دووەم\n٣ی کانوونی دووەم\n٥ی کانوونی دووەم\n١٩ی کانوونی یەکەم\n٢٤ی کانوونی یەکەم\n٢٥ی کانوونی یەکەم\n٢٧ی کانوونی یەکەم\n٢٨ی کانوونی یەکەم\nساردکردنەوە بە ئاو\nساردکردنەوە بە ڕۆن\nتورکەكان لەشكرێكی گەورەیان ناردە سەر دێرسم، تاوەكو كوردەكان سەركوت بكەن، لە ئەنجامدا 170 كەسیان لێ كوژرا و بریندار كرا. هاوینی ئەم ساڵ: دادگایەک بۆ كوردەكانی كازیجان سازكرا و لە 17 كەس، 7یان بەرەڵڵا كران و ئەوانی تر بۆ ماوەی جیاجیا زیندانی كران، ...\nمارك سایكس لە كاتی گەشتە بەنێوبانگەكەیدا لە شاری سلێمانی، ۱٥۰ دوكانی چەخماخسازیی ژماردووە. بەستنی یەکەمین کۆنگرەی کۆمەڵەی یەکێتی و پێشکەوتنی توركیا لە پاریس، كە دوو سەرۆكی كورد تێیدا بەشدار بوون، ئەوانیش عەبدولڕەحمان بەدرخان و حیكمەت بابان بوون. ...\nگیرانی چەند ئەفسەرێکی سوارەی حەمیدی، بە تاوانی ئەوەی کە یارمەتیی ڕێکخراوەکانی ئەرمەنیان داوە. ئەلبەرت فۆن لکۆیکش، چەند چیرۆکێکی کوردیی بە زمانی ئەڵمانی بڵاوکردەوە. دامەزرانی کونسوڵخانەی ڕووسی لە شاری وان. حوسەین قولیخانی نیزامولسەڵتەنەی ئازربایجا ...\nبڵاوکردنەوەی بەرهەمەکانی هۆزانەوان، مەلای جزیری بە لیتۆگراف لە ئەڵمانیا، لەلایەن هارتمانەوە. تۆفیق ئاغا بۆ ماوەی ساڵێك بووە فەرمانڕەوای سلێمانی. بڵاوبوونەوەی نەخۆشیی ڕشانەوە لە سلێمانی و دەوروبەریدا. شێخ سدیق پەلاماری سنووری ئێرانی دا و لە نێوچەی ...\nسووعاد محەممەد میسری. گۆرانیبێژێکی لوبنانی بووە و بەڕەچەڵەک باوکی میسری بووە و خۆشی خاوەنی ھەردوو ڕەگەزنامەی لوبنانی و میسریش بووە،\nئیمێلی بیاتریک ئیپای\nئیمێلی بیاتریک ئیپای کەسایەتی سیاسیی و فێرکەر لە کۆماری ئەفریقای ناوەندی. پێشتر وەزیر و ئەندام پەرلەمانی وڵات بووە. ئیپایی پارێزەربووە بۆ باشترکردنی حکوومەت، ئابووری، ئازادی کۆمەڵگای مەدەنی، بەرگریکردن لەمافەکانی مرۆڤ و گەیاندنی پەیامی یەکێتیی نە ...\nجیجی حەدید لە لۆس ئانجلەس لە دایک بووە، جیجی کچی گەشەپێدەری زەوی و زار محەممەد حەدید ە وەھەروەھا کچی کەسایەتی تەلەفزیۆنی و نمایشکار یەولۆندە حەدید ە، دایکی ھۆڵەندییە و باوکی فەڵەستینییە، جیجی خاوەنی سێ خوشک و برا یەکە بە ناوەکانی ماریلە، ئۆلانە ک ...\n١٨ی ئاب - پەروێز موشەرەف دەستی لە کار کێشایەوە لە سەرۆکایەتی پاکستان.\nعێراق لە ٢٠٠٩\n١ی کانوونی دووەم ویلایەتە یەکگرتووەکان باڵیۆزخانەی خۆی لە ئێراق کردەوە. ویلایەتە یەکگرتووەکان بە فەرمی بەرپرسیارێتی ناوچەی سەوزی دایە دەست هێزەکانی ئێراق. ٢٦ی کانوونی دووەم چوار سەربازی ئەمریکی مردن لە ئەنجامی کەوتنەخوارەوەی دوو ئەلیکۆپتەر لە باک ...\nئەسپەر، ئالان پەتریشی و ژەنەڕال مامۆستای سەربازەکان ھیداتیوس، کەشیشی ئەکوای فلاڤیای مۆدێرن چاڤیس، پوتوگال سۆزۆمێن، مێژووناسێکی مەسیحی سەلڤیان، نوسەری مەسیحی،\nجەنگی ئوحود جەنگێکبوو لە نێوان کافرەکانی مەککەدا و موسڵمانەکانی مەدینەدا.جەنگی ئوحود لە بەرواری ١٩ ئازاری ٦٢٥ ڕوویدا. کافرەکانی مەککە دەیانویست تۆڵەی جەنگی بەدر بکەنەوە کە تێیدا شکابوون هەروەها چەند پیاوێکی گەورەیان لە دەستدابوو. هێزی موسڵمانان ل ...\n١٩٦٠- کۆماری ئەفریقای ناوەندی سەربەخۆیی خۆی بەدەستھێنا و لە ژێڕ دەسەڵاتی فەڕەنسا ھاتەدەر. ١٩١٨- ئۆفا مەی جۆنز بووە یەکەمین ئافرەت کە پەیوەندی بە ھێزی پیادەی دەریاییی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکاوە بکات. ١٩٦١- دەستکرا بە کارکردن لەسەر درووستکردن ...\n١٩٦٠ - سەربەخۆییی کۆماری کۆنگۆ لە فەڕەنسا وە. ١٠٩٦ - شاڵاوی ھەژارەکان بۆ سەر پێگەی وڵاتانی ئەورووپا. ١٩٤٧ - سەربەخۆییی ھیندستان لە بریتانیا وە. ١٩١٤ - نۆکەندی پەنەما بۆ ھاتووچوو لە نێوان ئوقیانووسی ئاتلانتیک و ئوقیانووسی پاسیفی کرایەوە. ١٩٧٥ - کو ...\n١٩٤٥ - ئیندۆنیزیا سەربەخۆییی خۆی لەژێر دەستەڵاتداریی پۆڵەندا ڕاگەیاند. ١٥٥٣ - عوسمانییەکان دوورگەی کۆریکا و شاری کاتانیای وڵاتی ئیتالیا‌یان داگیرکرد. ١٩٩٩ - بوومەلەرزەیەکی ٧/٤ ڕیختەری لە ئیزمیت، تورکیا، زیاتر لە ١٧،٠٠٠ کەسی کوشت و ٤٤،٠٠٠ کەسی بری ...\n٢٠٠٣ – عەلی حەسەن مەجید ناسراو بە عەلی کیمیایی یەکێک لە سەرانی حیزبی بەعسی عێڕاق و کوڕەمامی سەرۆکی پێشووی عێراق سەددام، لە لایەن ھێزەکانی ئەمریکاوە دەستگیر کرا. ١٩١٥ – شەڕی جیھانی یەکەم: ئیتالیا شەڕ دژ بە دەوڵەتی عوسمانی ڕاگەیاند. ١٩٤٤ – بریتانیا ...\n١٩٦٦ – لەسێدارەدانی سەید قوتب یەکێک لە کەسە ناودارەکانی ئیخوان موسلیمین لە میسڕ. ٢٠٠٨ – کردنەوەی سەنتەری بازرگانی شەنگەھای نێودەوڵەتی. ١٩١٤ – خۆکوشتنی سەرکردەی سەربازی ڕووسی ئەلێکسەندەر سامسوونوف دوای ئەوەی ھێزەکەی تووشی شکستێکی گەورە ھات، لە بەر ...\n١٩٤٦ – ھێزەکانی بەریتانیا لە سوریا و لوبنان کشانەوە. ١٩٤٤ – ڕاگەیاندنی سەربەخۆییی ڤێتنامی باشوور. ١٩١٦ – دەوڵەتی عوسمانی بانگەوازی شەڕی کرد دژی ڕۆمانیا. ١٩١٤ – سوپای ئاڵمانیا دەستی گرت بەسەر شاری ئەمیانی فەڕەنسیدا، لەمیانەی جەنگی جیھانیی یەکەم. ١ ...\n١٩٤٠: سوپای ئیتاڵی دەستی کرد بە داگیر کردنی سۆماڵی بەڕیتانی لە جەنگی جیهانی دووەم 2014: شەنگاڵ لە باشووری کوردستان ، لە لایەن جەتەکانی داعش بە نیەتی لەناوبردنی ئیزەدیەکان هێرشی کرایەسەر و پێشمەرگەکانی بارزانی دوای چەک کردنی خەڵک ، ژن و منداڵیان ب ...\n۹ی ئاب ٢۲۱ەم ڕۆژی ساڵە. ١٤٤ ڕۆژی ماوە بۆ کۆتایی ساڵ. 1995- دانیشتنی نوێنه‌رانی پارتی دیموکراتی کوردتان و یه‌كێتی نیشتیمانی کوردستان له دەبلینی پایته‌ختی ئیرله‌ندا 1919- ئێران و ئینگلیزه‌كان رێكه‌وتننامه‌یه‌كیان به‌نێوی ئه‌نگلۆ - ئێرانییه‌وه مۆر ...\n١٩٢٢ - مەھاتما گاندی لە ھندستان دەستگیر کرا و بە شەش ساڵ زیندانی سزادرا. دوای دوو ساڵ بۆ نەشتەرگەرییەکی ڕیخۆڵەکوێرەسۆ ئازادکرا. ١٩٩١ - تەقتەق، ڕەواندوز، حاجی ئۆمەران و خەلیفان ئازادکران و لەدەست حکومەتی ئێراق ڕاپەڕین. ١٨٧٦ - ئەلێکساندەر گراھام بێ ...\n١٩٧٠ - ڕێکەوتننامەی ١١ی ئازار- ئۆتۆنۆمی بۆ کوردستان - لە نێوان پارتی دیموکراتی کوردستان و حکومەتی ئێراق بەسترا بە سەرۆکایەتی مەلا مستەفا بارزانی. ١٩١٧ - جەنگی یەکەمی جیھانی: شاری بەغدا کەوتە ژێر دەست ھێزەکانی ئینگلیزەوە. ٢٠١١ - بوومەلەرزەیەک بە ٨ ...\n٢٠٠٣ - زۆران جینجیج، سەرۆک وەزیرانی سڕبیا، تیرۆر کرا. ٢٠٠٤ - لە کۆمەڵکوژییەکی حکومەتی سوریادا بەرانبەر کوردەکان لە یاریگایەکی شاری قامیشلۆ ٢٩ ھاوڵاتی کورد شەھیدکراو و بە دەیانی تریش بریندار و زیندان کران. ١٩٩٣ - چەند تەقینەوەیەک لە شاری بۆمبایی ھ ...\n١٧٨١ - ویلیام ھێرشێڵ ھەسارەی ئۆرانۆسی دۆزییەوە. ١٩٩١ - شارەکانی ئاکرێ، زاخۆ و بەردەڕەش لەدەست ڕژێمی بەعس ئازادکران. ١٩٣٠ - ھەواڵی دۆزینەوەی ھەسارەی پلوتۆ گەیشتە زانکۆی ھارڤارد. ٦٢٤ - شەڕی بەدر، یەکەم شەڕ لە ئیسلامدا، ڕوویدا. ١٦٣٩ - کۆلێژی ھارڤارد ...\n١٩٣٩ - سلۆڤاکیا لەژێر فشاری ئەڵمانیادا سەربەخۆیی ڕاگەیاند. ١٩٩٤ - وەشانی ١.٠.٠ی ناوکی لینوکس وەشێندرا. ٢٠٠٣ - ڕەجەب تەیب ئۆردوگان سەرۆکایەتی تورکیای گرتە دەست. ١٩٩١ - شارەکانی ئامێدی و دھۆک لەدەست حکومەتی بەعس ڕاپەڕین. ١٩٦٧ - لاشەی سەرۆک جۆن کەنە ...\n١٩٨٨ - کیمیابارانکردنی شاری ھەڵەبجە دەستی پێکرد لەلایەن ڕژێمی بەعسی عێراقەوە. ٤٤ی پ.ز - جولیوس سێزار،دیکتاتۆری کۆماری رۆمانی لە لایەن مارکوس جونیوس بروتوس و چە ند سیناتۆرێکی تری رۆمانی کوژرا. ١٩٩٢ - ڕێکخراوی نەتەوەیەکگرتووەکان بە فەرمی کرداری پار ...\n١٩٣٩ - هاوسەرگیری نێوان شاژن فەوزییەی میسر و ڕەزا شای پەھلەوی، شای ئێران. ١٩٨٨ - کیمیابارانی ھەڵەبجە: لەلایەن دەسەڵاتدارانی حکوومەتی ئێراق، ڕژێمی بەعس، بە سەرکردایەتی عەلی حەسەن ئەلمەجید ناسراو بە عەلی کیمیایی، شاری ھەڵەبجە کیمیاباران کرا، زیاد ل ...\n١٩٦٢ - ئیمزاکردنی ڕێککەوتنەکانی ئیڤیان لە لایەنی حکومەتی کاتیی جەزائیر و فەڕەنساوە. ١٩٥٩ - کەنارەکانی ھاوای دەبێتە ویلایەتی ژمارە ٥٠ی وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا بەفەرمی ١٨ی ئاب بوو. ١٩٣٢ - کۆتایی شەڕ لە نێوان چین و ژاپۆندا. ١٩٣٩ - ھێزەکانی ژەنڕ ...\n١٩٦٢ - ئاگربەست لە جەزائیر ڕاگەیندرا دوای ئیمزاکردن لەسەر پەیماننامەی ئیڤیان. ١٨٧٧ - بەڕێوەچوونی یەکەم دانیشتنی پارلەمانی عوسمانی. ١٩٤٩ - ڕاگەیاندنی کۆماریئەڵمانیای میللی دیموکرات. ١٧٩٩ - سوپای ناپۆلیۆن بۆناپەرت شاری عەکای گەمارۆدا. ٢٠٢١– سامیە ح ...\n١٢٦٠ - ھولاکۆخان کوڕەزای جەنگیزخان شاری دیمەشقی ڕزگار کرد. ١٩٤١ - لە جەنگی جیھانی دووەمدا ئەڵمانیا وڵاتی بولگاریای داگیرکرد. ١٩٨٢ - کەشتی ئاسمانیی ڕووسی ڤینێرا١٤ Venera 14 لەسەر خاکی ھەسارەی ڤینۆسەوە Venus زانیاری نارد.\n١٩٤٨ - سینگاپور یەکەم ھەڵبژاردنی ئەنجام دا. ٢٠٠٣ - پڕۆسەی ئازادیی ئێراق، لە بەرەبەیاندا، ویلایەتە یەکگرتووەکان یەکەم کردەی سەربازی لە ئێراق ئەنجام دا بە تەقەکردن لە سەیارەیەک کە وا پێشبینی دەکرا بەرپرسێکی ئێراقی تیادا بێت و هەڵبێت. ١٩٩١ - شاری کە ...\n١٩٠٥ - ئاینشتاین، بۆ یەکەم جار بیردۆزی ڕێژەیی بڵاوکردەوە. ١٨٥٧ - بوومەلەرزەیەک لەتۆکیۆی پایتەختی وڵاتی ژاپۆنی دا کە زیاتر لە ١٠٠،٠٠٠ مردووی لێکەوتەوە. ١٩٦٣ - ئەلکاتراز، بەندیخانەی فیدڕاڵی لە دوورگەیەکی سان فرانسیسکۆ داخرا. ١٨٧١ - ئۆتۆ ڤۆن بزمارک ...\n٢٠٠٤ - ئەحمەد یاسین دامەزرێنەر و پێشەوای گرووپی سوننییەکان بزووتنەوەی حەماس لەگەڵ دوو پاسەوانی تایبەتی و ٩ شارستانی لە هێرشێکی ئاسمانی ئیسرایل لە غەزە کوژران. ١٩٨٨ - کیمیابارانکردنی سێوسێنان لەلایەن ڕژێمی بەعسەوە. ١٩٩٣ - ئینتێل یەکەم ئامێری پڕۆسێ ...\n١٨٨٦ - رۆبەرت کوخ، بەکتریای دۆزییەوە، کە دەبێتە ھۆی نەخۆشی سیل. ١٩٢٣ - وڵاتی یۆنان بوو بە کۆماری. ٢٠٠٣ - دەستەی وڵاتانی عەرەبی بڕیاریاندا بە کۆی ٢١ دەنگ کە ھێزی ئەمریکا و بەریتانیا یەکسەر و بێ مەرج لە عێراق بکشێنەوە.\n١٩٦٤ - بەھێزترین بوومەلەرزە لە مێژووی ئەمریکا بە ٩.٢ پلەی ڕێختەر دای لە ئەلاسکا، لە ئەنجامدا ١٢٥ ھاوڵاتی کوژران. ١٩٩٨ - بەڕێوەبەرایەتی خواردن و دەرمان ڤیاگرای پەسەندکرد وەک چارەسەرێک بۆ لاوازی زایەندیی نێرینە. ١٩٧٦ - یەکەم ڕێگای میترۆی واشینتۆن ب ...\n٢٠٠٥ - بومەلەرزەیەک لە وڵاتی ئیندۆزنیسیای دا بڕەکەی ٨،٧ بوو لە سالی ١٩٦٥ ئەمە بەھێزترین بوومەلەرزە بووە. ١٩٢٣ - یەکەم ژمارەی ڕۆژنامەی بانگی حەق لە ئەشکەوتی جاسەنە بڵاوکرایەوە.\n١٩٧٤ - ناسا یەکەم کەشتی ئاسمانی مارێنر١٠ی نارد لۆ هەسارەی عەتارد ١٩٣٦ - ئادۆڵف هیتلەر ، ٩٩% دەنگەکانی بەدەست هێنا بۆ دووبارە داگیرکردنەوەی رەینلاند ، لە کۆی ٤٥.٥ ملیۆن دەنگدەر ٤٤.٥ دەنگی بە دەست هێنا. ١٤٣٠ - سووپای عوسمانی بە سەرکردایەتی مورادی د ...\n٢٠٠٦ – تیرۆر لە بەڕیتانیا بوو بە یاسا. ١٩٨١ – رۆناڵد ریگان، تەقەی لێکرا لە دەرەوەی ئوتێلێک لە واشنتۆن لەلایەن جۆن ھینکلی کوڕییەوە. ١٨٢٢ – ھەرێمی فلۆریدا دروست کرا لە وڵاتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا.\n٢٠٠٤ - ٤ سەربازی ئەمریکی کوژران لە فەلوجە کە کاریان بۆ کۆمپانیای بلاک وۆتەر دەکرد، دووای ئەوەی کەوتنە بۆسەی تیرۆریستانەوە و لاشەکانیان شێواند. ١٨٨٩ - کردنەوەی بورجی ئیڤڵ.\n١٤٦١ - لەمیانەى جەنگى ئەلوەردەتەین هێنرى شەشەم ى شاى ئینگلیز لەلایەن ئالیورکى دەسەڵاتى لێسەندرایەوەو لەدواى ئەو ئێدواردى چوارەم دەسەڵاتى گرتە دەست. ١٩٣٣ - ئەنگلبێرت دۆلفۆس ى ڕاوێژکارى نەمسا پەرلەمانى هەڵوەشاندوە، و خۆى بەتەنها دەسەڵاتى گرتە دەست. ...\n٢٠١٠ - پرۆسەی ھەڵبژاردن لەسەرانسەری وڵاتی عێراق ئەنجامدرا، بۆ جاری سێیەم لەپاش ڕووخانی ڕژێمی دیکتاتۆری سەددامییەوە. ١٩٩١ - شاری سلێمانی ڕاپەڕی و شاریان لەدامودەزگا داپڵۆسێنەرەکانی ڕژێمی بەعسی فاشستی پاککردەوە.\n۱۸٥۸ - مینسۆتتا بوو بە ۳۲هەم ویلایەتی ئەمریکا. ۱۹۸۲ - لە چالاکییەکی قارەمانانەدا پێشمەرگەکانی کەرتی چواری جەباری بەسەرپەرشتی مامە ریشەی شەھید، داستانی حەمکیان تۆمارکرد. ۱٥۰۲ - کریستۆڤەر کۆڵۆمبۆس ، چوارەم گەشت و کۆتایی بۆ دوورگەی هندی ڕؤژئا ...\n١٩٩٣ - تۆنس ئاند ئای، گۆرانیبێژ و ئاوازدانەری ئوستراڵی ١٧١٧ – ماریا تریزا، ئارچدوک، شاژن، ئیمپراتۆرە ١٨٥٧ – ڕۆناڵد ڕۆس، فیزیکزان و بیرکاری زانی ھیندی-ئینگلیزی وەرگری خەڵاتی نۆبێل لە زانستی ئەرکی ئەندام و پزیشکی ١٩٨٣ – یەحیا تورێ، یاریزانی تۆپی پێ ...\nڕۆژی سەربەخۆیی پاراگوای ڕۆژی جیهانیی خێزان جیهان ڕۆژی زمانی کوردی کوردستان ڕۆژی مامۆستا مەکسیک لەگەڵ کۆریای باشوور ڕۆژی سوپای سلۆڤینی سلۆڤینیا\n١٩١٦ - ڕێکەوتنامەی سایکس–پیکۆ مۆرکرا. ١٩٩٩ - ئەمیری کوەیت شێخ جابر ئەحمەدی سوباح فەرمانێکی میری بڵآو کردەوە کە ڕێگە بە ژن دەدات بۆ خۆ کاندید کردن و ھەڵبژاردن، ئەمەش لە کاتی ھەڵبژاردنەکانی ئەنجوومەنی ئومەی کوەیت، ئەم بڕیارەش پەسەند نەکرا دووای لە ...\nڕۆژی خۆشەویستیی نەتەوەیی کۆماری چیک جەژنی جیھانی کرێکاران جیھان ڕۆژی یەکێتی نیشتیمانی کازاخستان ڕۆژی یاسا ویلایەتە یەکگترووەکان 11ی گوڵانی 2717ی کوردی\n۱۹٤۲ - عەلی بەشیر، یاریزان و ڕاهێنەری یاری کریکێتی باشووری ئەفریقی. ۱٦۸٦ - گابرێل فەهرەنهایت ، داهێنەری گەرمی پێو ۱۷۳٦ ۱۸۱۹ - شاژنە ڤیکتۆریا ، شاژنی بەڕیتانیا.\n۱۹۸۷ - هێزی پێشمەرگە شارۆچکەی تەق تەقیان لە دەست رژێمی بەعس ڕزگار کرد ، کە تیایدا پێشمەرگە ۱۰ شەهید بوون. ۱۹۹۹ - راگواستنی ۲۲ خێزانی کورد لە شاری کەرکووک و دەوروبەری لە لایەن رژێمی بەعسەوە.\n۱۹۸۲ - خوێندکارانی زانکۆی سەڵاحەدین لە کۆلێژەکانی ئەندازیاری ، پەروەردە و چەند کۆلێژیکی تر بە دەم دروشم و سروود وتنەوە ، ڕێپێوانێکیان بۆ ناو شار ئەنجام دا دژی ڕژێمی بەعس ، کە چەندەها خوێندکار تیایدا دەستگیر کرا لە لایەن ڕژێمەوە. ۱۹۸۲ - ڕانیە ،  ...\nبۆردومانكردنی شاری سلێمانی له‌لایه‌ن ئینگلیزه‌وه هێزى ئاسمانى به‌ریتانیا شارى سلێمانى بۆردمان كرد و له ئه‌نجامدا نزیكه‌ى حه‌فتاو پێنج ماڵى شاره‌كه وێران بوون و ژماره‌یه‌كیش بوونه قوربانى ئه‌وكات سلێمانى له ئه‌نجامى شۆڕشى دووه‌مى شێخ مه‌حوودى ...\n١٩٨٨ - ھێزەکانی ڕژێمی بەعس چوارەمین شاڵاوی ئەنفالیان لە دۆڵی زێی بچوک دەستپێکرد. سەرەتای ئەو شاڵاوە بە کیمیابارانی گوندەکانی گۆپتەپە و عەسکەر دەستی پێکرد، لەو کۆمەڵکوژییەدا سەدان ھاوڵاتی شارستانی ناوچەکە شەھیدکران. ١٩٤٧ - دەستووری نوێی ژاپۆن لەدو ...


شەڕ و شەڕی براکووژی. جەماڵ عەڵیاڵی – Giareng\nشەڕ و شەڕی براکووژی. جەماڵ عەڵیاڵی\nلە 31 May 2015\nچینی سەرمایەداری ئینگلیزی دەگەڵ چینی کریکاری ئەو وڵاتە ،دوو لایەنی جیاوازن، زۆر جاران شەڕیان لەناوبەینا هەڵگیرساوە. تازەترین شەڕی بەربڵاوی لەو چەشنە، لە سەر دەمی سەرۆکوەزیری مارگارێتا تاچێر بوو کە زەبریکی زۆر گرانی لە چینی کرێکاری ئەو وڵاتە دا. سەرکەوتنێک، کە بوو بە هۆی هەڵبژاردنەوەی تاچێر. ئەو شەڕە براوە و دۆڕاوی هەبوو. چینی کۆیلە لە رۆمی کەوندا بە دژی کۆیلەگەری، دوو لایەنی جیاواز، سەریان هەڵدا و بە یارمەتی بەشێکی کۆمەڵگا سەرکەوتن وسیستەمی کۆیلەتییان هەرچەند بۆ ماوەیەکی کورت، لابرد. ئەو شەڕەش، براوە و دۆڕاوی هەبوو. مێژووی نووسراو و نەنووسراوی مرۆڤایەتی، پڕە لەو چەشنە شەڕانە. لەبیرمان نەچێ کە مێژوو باسی شەڕ دەکات، براوە و دۆڕاوی شەڕەکەش هەڵدەبژێرێت. بەڵام بە شایتی مێژوو، تاقە یەک چەشنە شەڕ هەیە کە چ براوەیەکی نیە و تەنیا “دۆڕاو- دۆڕاو”ی هەیە، واتە هەر دوو لایەن؟ ی شەڕەکە دۆڕاون! ئەو چەشنە شەڕە، شەڕی براکووژییە. ئەوەشمان لە بیر نەچێ کە کاتێک شەڕێک ساز دەبێ و ئاکامەکەی دەبێتە “دۆڕاو- دۆڕاو” ئەوە بێگۆمان دەستی دەرەکی، بە واتای نەیار و دووژمنی تێدایە. ئەو بابەتە کوورتە هەوڵێکە بۆ لێکدانەوەیەکی خێرا بە سەر ئەو فەزا و دۆخەی کە پاش راگەیاندنی شەڕی کێلەشین هاتە ئاراوە.\nبە پێی هەواڵەکان چەند ڕۆژ لەمەو بەر شەڕێک لە نێوان چەکدارەکانی حدکا و پ ک ک لە سەر سنوورە دەستکردەکان پێکهاتووە و بە داخەوە شەڕەکە شەهید و برینداری لێکەوتۆتەوە. ڕووداوێک کە بۆ یەکەم جارلەو ساڵانەی کۆتاییدا هێڵی سووری تێکچڕژاند. لەوناوەدا یەکەم خاڵ ئەوەیە کە چ کەس و لایەنێک لەو شەڕە زەرەرمەند نابێت جگە لە نەتەوەی کورد و کوردستانیانی دلسۆز، چ کەس و لایەنێک بەو ڕووداوە کەیفخۆش نابێ جگە لە داگیرکەرانی کوردستان و نەیارانی. دووهەم خاڵ ئەوەیە کە ئایا ئەو ڕووداوە بە مەبەستی شاردنەوەی هەڵکەوتێک یاخود ڕووداوێکیتر نیە؟ سێهەم خاڵ ئەوەیە کە تاکوو گشت زانیارییەکانی پێویست کۆ نەکرێنەوە، شڕۆڤەی ئەو ڕووداوە، زیانی ڕووداوەکە زیاتر دەکات و دەبێتە بە هۆکارێک بۆ ئاڵۆزی دۆخی سیاسی ناوچەکە. کەواتە وەکی کورد کوتەنی پێویست ناکات پشوومان سواربێت! ئەوە وشیارێکی تایبەتییە لە سەر مەترسی سەرکەوتنی پیلانەکانی داگیرکەران! ئاخۆ نەیارانی کورد و کوردستانیان خەریکن لە پیلانەکانیاندا سەردەکەون؟ هەر بەو پێیە و بە پشت بەستن بە خولیای دێرین، تەنیا رێگەی چارە ئەوەیە کە بەرەو پتەو کردنی ریزەکانی نەتەوەکەمان هەنگاو هەڵگرین بۆ ئەوەی ببێتە بە وڵامێکی دەق بۆ داگیرکەران.\nڕۆڵی ڕوناکبیر لەو ناوەدا فاکتەرێکی گرینگە و لە سێ حاڵەتا بەدی دەکرێ، دژبەری، بێ لایەنی و لایەنگری. هەڵوێستی بێ لایەنی لە کۆتاییدا بە لایەکدا دەکەوێت. تەجرەبەی ساڵانی ڕابوردوو و بە تایبەت تەجرەبەی وڵاتانیتر، سەرەرای جیاوازی لە قۆناخی پێشکەوتنی کۆمەڵایەتی و ئابووری، لە ئاستی ناوچەیی و جیهانییەوە، ئەوەی سەلماندووە کە نەتەوەی بندەست لە لایەک بە هۆی بەهێزیی نەتەوەی سەردەست (هێزی داگیرکەر)، لە لایەکیترەوە، لاوازی و کزی سیاسی نەتەوەی بن دەست، هەردەم مەترسی ئەوەی هەیە کە بێ لایەنەکانی نەتەوەی بندەست، ڕاکێشی بەرەی دژبەر بکرێن. ئەوە ڕاستییەکی تاڵە بەڵام سرووشتییە.\nڕووناکبیر بە هەر دوو بەشی ئاراستە و نائاراستەیەوە، لە گۆێرەی سرووشتی، دۆخی فیکری و دەروونییەوە، هەرکات پڕە لە هەست و خوازیاری. ئەوە سرووشتی ڕووناکبیرە ئەگینا نەدەکەوتە خانەی ڕووناکبیر. بەڵام هەر ئەو “دڵناسکییە” دەتوانێ لە شۆێنی وەرچەرخاندا هەڵقووڵێ و ئاراستەی فیکری ڕووناکبیر بەلایەکیتردا بشکێنێتەوە. ڕێک ئالێرەدا مەترسی ئەوە هەیە کە ڕووناکبیر بکەوێتە داوێک کە مێدیای زەبەلاحی نەتەوەی سەردەست بۆی تەنیوە. ترسی نووسەر ئەوەیە کە ڕووداوەکەی کێلەشین رێک ئەو شۆێنە وەرچەرخانە بێت کە بەر چاوی ڕووناکبیر بگرێت و توانای فیکری ڕووناکبیر ئاراستەی لایەکیتر بکات بۆ ئەوەی “شتێکی”تری لە بەر چاو ون بێت. با سەیربکەین بزانین ئایا چ “شتێک”ی تایبەتی هەیە کە بۆ ئیسباتی ئەو چەند دێرە پشتی پێ ببەستین؟\nلە باشوور خەریکە مابەینی حکومەتی هەرێم و حکومەتی ناوەندی گۆرانکاری بەسەرا دێت. لە ڕۆژئاوا، پڕۆسەیەک دەستی پێکراوە کە هەرگیز نە لە سەرمان و نە لە برسان بەرەو دوا ناگەڕێتەوە. لە باکوور پڕۆسەیەک دەستی پێکردووە کە ئیتر نە لە سەرمان و نە لە برسان بەرەو دوا ناگەڕێتەوە. لە ڕۆژهەڵات خەریکە دۆخێک ساز دەبێت کە دەتوانێ ببێتە تەواوکەری بازنەی سیستەمێک بۆ گۆڕانکاری بنەڕەتی لە مێزۆپوتامیا. کەواتە “شتێک” نیە بەڵکوو “کۆمەڵێک شتە” کە دڵەڕاوکێ دەخاتە ناو ریزی داگیرکەری فرەڕەنگ. بەڕای نووسەر ئێستا کاتی ئەوە هاتووە کە داگیرکەر تەنانەت لە هەچەشنە هەڵکەوتێک کەلک وەرگرێ بۆ هەڵوەشاندنەوەی ئەو بازنە بەهێزە! ئەگەر داگیرکەربتوانێ هەست و ئیحساساتی ڕووناکبیر، ڕاستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆ بەکاربێنێت ئەوسا لە بەشێکی بەرچاوی پیلانەکەی سەرکەوتووە. بە گۆێرەی ئەو خۆێندنەوەیە کە پێویستە ڕووناکبیر بە وشیاری تەواو ڕۆڵی خۆی بگێڕێ و لە شڕۆڤەی ڕووداوەکاندا پەلە نەکات بۆئەوەی کە تووشی هەڵە نەبێت. تەجرەبەی چەند ڕۆژی ڕابووردوو، بە پشت بەستن بە تۆری مێدیاکان، ئەوەی سەلماند کە ڕووناکبیر مەترسی ئەوەی لە سەرە کە لەکاتی ناکاودا تووشی “شەوکۆێری” بێت و نەتوانێ ڕووداوەکان بەو چەشنەی کە هەن ببینێ.


کەڕ بوونیان نەبوو ڕێگر بۆ فێر بوونی قورئان\nکەڕ بوونیان نەبوو ڕێگر بۆ فێر بوونی قورئان\nبه رواری داگرتن : 2019-04-13 16:11\nغازی عه نتاب - لە شاری غازی عەتاب قوتابیەکانی کەڕ بە عەشق و خۆشەویستیێکی گەورە هەوڵ دەدەن فێری قورئانی پیرۆز و زانستەکانی ئایینی ببن.\nلە شاری غازی عەنتاب لە لایەن موفتیەتی شارۆچکەی شەهید کامل لە قوتابخانەی پەروەردەیی تایبەت بە ناوی عەلی سوزەر بۆ کەسانێک کەڕن کۆرسی تایبەت ئامادە کرا. ١١ قوتابی کەڕ بە عەشق و خۆشەویستیێکی گەورە هەوڵ دەدەن فێری قورئانی پیرۆز و زانستەکانی ئایینی ببن.\nعومەر کەسکین موتفی شارۆچکەی شەهید کامل سەبارەت بەم بابەتە لێدوانی بۆ ئاژانسی هەواڵەکانی ئیلکە دا. کەسکین باسی لەوە کرد: ٣-٤ ساڵ پێشتر بنەمای ئەو کۆرسانە ئامادە کردوە و تەواوی کەسانێک کە ئاستەنگدارن دەتوان سودیان لەو کۆرسە وەربگرن.\n"مافی هەموو کەسێکە فێر ئایینەکەمان بن"\nکەسکین لە بەردەوامی لێدوانی باسی لەوە کرد، لە ئەنجامی ئەو قۆناغەدا قورئان بە ئەلفوبێی بریل چاپ کراوە، وتی: جاری کۆتای بۆ هاوڵاتیان کەڕ کتێب بە ئالفۆبێی کەڕەکان ئامادە کرا. هەروەها هەوڵەکانی بەڕێوبەری گشتیی چاپەمەنی ئایینی سەرۆکایەتی کاروباری ئایینی بۆ ئامادە کردنی کتێبەکان سەبارەت بە نوێژ و سورەتەکان کورت و بابەتەکانی تر بۆ کەسانێک کە ئاستەنگدارن بەردەوامە.\n"ئەو برانەی ئێمە کە لە دڵیان هیچ ئاستەنگ و ڕێگرێک نییە فێری قورئانی پیرۆز دەبن"\nئەحمەد مەنسور بەڕێوبەری ئاستەنگدارانی موفتیەتی شاری غازی عەنتاب سەبارەت بەم بابەتە باسی لەوە کرد، بۆ ئاستەنگداران هیچ شتێک ڕێگر و ئاستەنگ نییە تاکو خودا و پێغەمبەرەکەی بناسن و فێری ئیسلام و قورئانی پیرۆز بن، وتی: ئەو برانەی ئێمە کە لە دڵیان هیچ ئاستەنگ و ڕێگرێک نییە فێری قورئانی پیرۆز دەبن.(İLKHA)\nبليته كان غازی عەنتاب قورئان قوتابی کەڕ


ماڵپەری فیردەوس | حوکمی وێنەگرتن بە عەبا و نیقاب و ڕیکلام کردن بۆ جل و بەرگ؟\nسەردێری پرسیار:حوکمی وێنەگرتن بە عەبا و نیقاب و ڕیکلام کردن بۆ جل و بەرگ؟\nبەرواری دانان :2020-12-09 کۆدی پرسیار:2274\nپرسیار: ئامۆژگاریتان چیە بۆ ئەو خۆشکانە کە زێدەڕەوی دەکەن لە وێنەگرتن بە عەبا و نیقاب؟ ئایا بێجگە ڕەنگی ڕەش دروستە لەبەربکات؟ ئایا دروستە ئافرەتێک دوکانێک دابنێت عەباو نیقاب بفروشێت لەگەڵ ئەوە ئافرەتێک ڕیکلام بکات بەفیدیۆ قسە لەسەر بکات؟\nوەڵام: سەبارەت بە جل و بەرگی ڕەش مەرج نیە بۆ حیجاب، بەڵکو جل و بەرگ هەر ڕەنگێک بێت مەرجەکانی حیجابی شەرعی تێدا بێت دروستە.\nحیجابی ئافرەت چەند مەرجی ھەیە:\n١- دەبێت حیجاب ھەموو لاشەی ئافرەت داپۆشێت.\n٢- دەبێت ئەستوور بێت و نابێت تەنک بێت ژێرەوەی دیار بێت.\n٣- دەبێت فراوان بێت نابێت تەسک بێت.\n٤- نابێت گولاوی لێ دابێت بۆنی ھەبێت.\n٥- نابێت جل و بەرگی وەک ھی پیاوان بێت.\n٦- نابێت جل و بەرگی وەک ھی کافرەکان بێت.\n٧- نابێت وێنەی ڕوح لەبەری لەسەر بێت وە خاچ و ھەر ھێمایەکی تر بیروباوەڕێکی پووچ.\n٨- نابێت جل و بەرگێک بێت شاز بێت و پێی بەناو بانگ بێت، واتە نابێت جل و بەرگی ناوبانگی بێت.\n٩- نابێت جل و بەرگێک بێت سەرنجی پیاوی ڕابکێشێت.\nدانانی وێنە و فیدیۆی ئافرەت لتۆڕی کۆمەڵایەتی بۆ ڕیکلام حەڕامە، چونکە:\n١-نەفی ئەو خۆ داپۆشینە دەکات کە خوای گەورە فەرمانی کردووە و سونەت باسی کردووە.\n٢-بە بڵاوکردنەوەی ئەم وێنە و ڤیدیۆیانە فیتنە دروست دەبێت، پیاو تووشی فیتنە دەبێت و ئافرەتەکەش تووشی فیتنە دەبێت.\nسەبارەت بەوە ئەگەر ئافرەت نیقاب بێت تەنها چاوی دیار بێت ئەگەر دانەنرێت باشترە، چونکە جار وایە چاو زۆر جوانە پیاوی بێگانە تووشی فیتنە دەکات، بەڵکو هەندێک دەڵێن چاو ترسناکترین ئەندامە و شەڕی گەورە لەسەر چاوە، هەندێک زانایان شافعی مەزهەب دەقیان هەیە حەڕامە سەیری ئافرەتی نیقاب بکەیت، بەتایبەتی ئەگەر جوان بێت.\nسەبارەت بەوە دروستە ئافرەت دوکان دابنێت کەل و پەل بفرۆشێت، ئەسل وایە دروستە ئەگەر پابەند بێت بە حیجابی شەرعی و تووشی بێ شەرعی نەبێت.\nسەبارەت بە زۆر وێنە گرتن ئەمە دەردێکە زۆر لە موسڵمان تووشی بوون، ئەوەی جێگای سەرسوڕمانە هەندێک لە پیاوانیش تووشی هەمان دەرد بوون، تەقوای خوا بکەن و خۆتان سوک مەکەن بە زۆر وێنە گرتن، ئەمە هەنگاوەکانی شەیتان، شەیتان تەنها بەمە ڕازی نابێت تووشی حەڕامت دەکات و ئەگەری فیتنەی هەیە، ئەو ئافرەتەی وێنە دەگرێت بە عەبا یان نیقاب ئەگەر جل و بەرگی جوان نەبێت و سەرنج ڕاکێش نەبێت وێنە ناگرێت، چونکە دەڵێت جوان نیە، یان لەبەر ئەوە وێنە دەگرێت چونکە چاوەکانی جوان بەدیار دەکەون لە وێنەی نیقاب، مەرجی حیجابی شەرعیش ئەوەیە نابێت سەرنج ڕاکێش بێت.


حکومەتی هەرێمی کوردستان ڕەتیکردەوە هیچ حاڵەتێکی ڤایرۆسی کۆرۆنا لە هەرێمی کوردستان تۆمارکرابێت و ڕایگەیاند، ئەوەی تا ئێستا هەیە تەنها بۆ خۆپارێزییە و هیچ حاڵەتێکی گوماناوی بە ڤایرۆسەکە تۆمارنەکراوە.\nلە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانیدا رێبەر ئەحمەد، وەزیری ناوخۆی هەرێم ڕایگەیاند: ” ئەوەی پێویستە و لە تواناماندایە بۆ رێگریکردن لە گەیشتنی ڤایرۆسی کۆرۆنا بە هەرێمی کوردستان جێبەجێی دەکەین، ئەوەی دیکەش داوای هاوکاریمان لە حکومەتی فیدراڵ و لە ئۆرگانەکانی UN کردووە”.\nهاوکات هەر لە کۆنگرە ڕۆژنامەوانییەکەدا، دەربارەی بوونی حاڵەتی ڤایرۆسەکە لە هەرێم، سامان بەرزنجی، وەزیری تەندروستی ئاماژەی بەوەکرد: “هیچ کەسێک بە گومانی کۆرۆنا نەخراوەتە نەخۆشخانە و چۆڵکردنی بەشێک لە نەخۆشخانەکانیش تەنیا ئامادەکارییە بۆ دۆخێکی نەخوازراو، چونکە ئێران چەندین دەروازەی لەگەڵ ئێمە هەیە”.\nهەروەها لەبارەی گەڕانەوەی هاووڵاتانی ئێران کە پێشتر چوونەتە ئێران، وەزیری ناوخۆی هەرێم ئاماژەی بەوەکرد: “خەڵکێکی زۆر لە هەرێمی کوردستان بۆ زۆر مەبەست سەردانی ئێرانیان کردووە، ئەوانە هاووڵاتی ئێمەن، سنوورەکان کراوەن بە رووی هاووڵاتیان. ئەو سنوورانەی بڕیاری لێدرا هاووڵاتیان بگەڕێنەوە کوردستان تەنها سێ سنوورن، ئەوانیش حاجی ئۆمەران، باشماخ و پەروێزخانن” هاونیشتمانییان تەنها لەو سێ رێگەیەوە دەتوانن بگەڕێنەوە”.\nڕێبەر ئەحمەد ڕونیشیکردەوە، هیچ شتێک لە هاووڵاتیان ناشارنەوە و هەر شتێک ئەگەر لە دەزگا فەرمییەکانی حکومەتەوە نەبێت، دوورە لە راستی.\n14:00 یه‌ك شه‌ممه 01 ئادار 2020\nکۆبوونەوەى پەرلەمانی عێراق بۆ ماوەیەک دواخرا.. کورد نە ڕێککەوتووە و نە هەڵوێستیشی یەکە


پشتیوانانی ئەمریکا چاوەڕوانی گورزی بە زەبری ئێران بن - Mehr News Agency\n5 rêbendanê 2020 - 12:44\nNews Code 30267\nپشتیوانانی ئەمریکا چاوەڕوانی گورزی بە زەبری ئێران بن\nوەزیری بەرگری وتی: ئەوانەی کە بە هەر شێوەیەک لایەنگرییان لە هەوڵی تیرۆریستیی ئەمریکا کردووە، لە بوارە جیاوازە نێودەوڵەتی و ناوچەییەکان تاوانەکەی دەدەنەوە.\nبە راپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، ئەمیر سەرتیپ ئەمیر حاتەمی وەزیری بەرگری و پشتیوانی هێزە چەکدارەکانی ئێران وتی: ئەوانەی کە بە شێوەیەک لایەنگرییان لە هەوڵی تیرۆریستی ئەمریکا کردووە، لە بوارە جیاوازە نێودەوڵەتی و ناوچەییەکان تاوانەکەی دەدەنەوە و چاوەڕوانی گورزی کوشندە بن.\nوەزیری بەرگری بە ئاماژە بە بێدەنگی و لایەنگری لە هەوڵی تیرۆریستی ئەمریکا لە لایەن هەندێک لە وڵاتەکانەوە وتی: ئەوانەی کە بەر شێوەیەک لە شێوەکان لەو بارەوە قسە دەکەن ئەبێ بزانن کە هەوڵەکانیان لە بیرەوەری خەڵکدا تۆمار دەکرێت.\nناوبراو جەختی کرد: لە بوارە جیاوازە نێودەوڵەتی و ناوچەییەکاندا و لە ئەو شوێنانەی کە ئەمڕۆ هێزەکانی بەرخۆدان هەن ئەبێ چاوەڕوانی ئەو تاوانە بن.\nئەمیر حاتەمی زیادی کرد: ئەوانەی کە پاڵپشتانە و لایەنگرانە لەو بارەوە قسە دەکەن، بزانن لە ئەو گەمژەییە مێژووییە بەشدارن. ئەبێ لەبیریان بێت کە ئەگەر سەردار سولەیمانی نەبووبا، بڕیار بوو داعش بێت و دەسەڵاتداری بکات.


٤٣مین هەڵبژاردنی پارڵمانی فیدراڵی کانادا رۆژی دوو شەممەی رابردوو بەرێوە چوو. لە ململانەیەکی پرکێشە و دژواردا جەستن توردۆ بۆ جاری دووهەم وەک\nسەرۆک وەزیرانی کانادا هەڵبژێرداریەوە بەڵام نەیتوانی زۆرینەی کورسیەکانی پارڵمان بەدەست بێينيت و ناچارە حکومەتی کەمینە پێکبێنێت.\nوەک لە خشتەی خوارە(١) دەبیندرێت حیزبی لیبراڵ بە رێبەری جەستن توردۆ ١٥٧ کورسی پارڵمان ، حیزبی کەنسرڤەتیڤ یا کۆنەپارێز بە رێبەری ئەندرو شێر ١٢١ کورسی ، بڵاک کەبێکوا ٣٢ کورسی، دێموکراتی نوێ ٢٤ کورسی، سەوز ٣ کورسی و یەک کەسیش وەک تاک و سەربەخۆ کورسی پارڵمانی بەدەست هێنا.\nحیزبەکان هەڵبژاردنی ٢٠١٩ هەڵبژاردنی ٢٠١٥ کەم و زیادکردن\nلێبراڵ ١٥٧ ١٨٦ ٢٩-\nکەنسرڤەتیڤ ١٢١ ٩٨ ٢٣+\nبڵاک کەبێکوا ٣٢ ١٠ ٢٢+\nدێموکراتی نوێ ٢٤ ٤٢ ١٨-\nسەوز ٣ ٢ ١+\nخەڵک ٠ ١ ٠\nسەربەخۆ ١ ١+\nبە پێی یاسا، پارڵمانی کانادا لە ٣٣٨ کورسی پێک دێت وهەر حیزبێک بۆ پێکهێنانی حکومت پێویستی بە ١٧٠ کورسی پارڵمان هەیە و کەمتر لەو رێژەیە حکومەتی کەمینە بە هاوپەیمانی یا هاوکاری یەک یا چەند حیزب پێکدێت. جەستن توردۆ دەتوانێت یا دەوڵەت بە هاوپەیمانی دەگەڵ حیزبەکانی دیکە پێکبێنێت یا دەوڵەت و کابینەی لیبراڵ دروست بکات و بۆ پەسەند کردنی هەر یاسایەک لە پارڵمان، حیزبەکانی دیکە رازی بکات کە ئەوە کاری سەرۆک وەزیرانی کانادا زۆر زەحمەتر لە پێشوو دەکات.\nحیزبی کەنسرڤەتیڤ لەو هەڵبژاردنەدا رێژەی ئەندامانی لە پارڵمان زیاد کرد بەڵام هەر وەک حیزبی ئۆپۆزیسیۆن مایەوە. براوەی سەرەکی ئەو هەڵبژاردنە یەس فرەنسس بلەنچت رێبەری حیزبی سەربەخۆیی خوازی بڵاک کۆبێکوا بوو کە بە سێ بەرابەر کردنی ئەندامانی بە بزوتنەوەی سەربەخۆیی خوازی لە هەریمی کەبێک روحێکی نوێی بەخشی و دەتوانێت لە ٤٣ هەمین پارلمانی کانادا دەنگێکی بەهێز بێت. حیزبی دێموکراتی نوێ بە رێبەری جەگمیت سنگ بەشێکی بەرچاوی ئەندامانی پارڵمانی لە بەروارد دەگەڵ هەڵبژاردنی ٢٠١٥ بە تایبەت لە هەریمی کەبێک لە دەست دان، بەڵام هەروەک حیزبی ئۆپۆزیسۆن مایە و دەتوانێت رۆڵی سەرکی و یەکلا کەرەوەی لە دەوڵەتی کەمینەی لیبراڵ و پەسەند کردنی یاساکان هەبێت. حیزبی سەوز بە رێبەری ئێلیزابێت مەی بە ٣ ئەندام بەشداری پارڵمان دەبێت و جوودی ویلسن وەزیری پێشووی دادی و ئەندامی پێشووی حیزبی لیبراڵ وەک ئەندامی سەربەخۆ دەچێتە پارڵمان.\nجەستن توردۆ لە ماوەی چوار ساڵ دەسەڵاتداری دەگەڵ کۆمەڵيک کێشە و گرفتی گەورە و بەجێ نەگەیاندنی بەشێک لە بەڵێنەکان وهەڵە و تەنانەت شەرمەزاری رووبەرو بۆوە و بەوحاڵەش توانی بەشێکیان تارادەیەک چارەسەر بکات. ئەوەی حیزبی لیبراڵ و جەستن توردۆی خستە مەترسی گەورە، کیشە و دووبەرەکی نێوماڵی حیزبەکەی و کابینەکەی بوو کە لە سەرتای ساڵی ٢٠١٩ دەستی پيکرد. کيشەی سەرۆک وه‌زیر و وەزیری پێشووی دادی کانادا و لابردن لەسەرکاری وەزیر و دواتر دەستلە کار کێشانەوەی جوودی ویلسن و هەروەها ژنە پارڵمانتارێکی ناسراوی دیکە لە حیزبی لیبراڵ زەبرێکی کاریگەر و ویرانکەر بوو لە پەیکەری حیزبی لیبراڵ. حیزبی لیبراڵی کانادا ئەوە یەکەم جار نیە کێشەی نێوخۆیی حیزبی باڵ دەکێشێتە سەر ئەو حیزبە. ساڵی ٢٠٠٣ دوای ١٠ ساڵ دەسەڵاتداری حیزبی لیبراڵ و خۆشەویستی جەماوەری ژان کرتییەن سەرۆک وه‌زیری ئەوکاتی کانادا، پاوانخوازی و کێشەی وەزیری دارایی ئەو حیزبە دەگەڵ سەرۆک وەزیر بوو بە هۆی دەست لە کار کێشانەوەی ژان کرتییەن لە رێبەری حیزبی لیبراڵ و سەرۆک وەزیری کانادا. پۆڵ مارتینی تینووی دەسەڵات، بوو بە ریبەری حیزب و سەرۆک وەزیرانی کانادا. حیزبی لیبرال بە رێبەری پۆڵ مارتین لە یەکەم هەڵبژادنی پارڵمانی لە ساڵی٢٠٠٦، زۆرینەی ئەندامانی لە پارڵمان لەدەست دا و دواتر شکەست و دارمانێکی گەورەی بەخۆیەوە بینی و تا ساڵی ٢٠١٥ دەسەڵات و حوکمرانی کانادای بۆ ماوی ٩ ساڵ بە حیزبی کانسرڤەتیڤ و ستیڤن هارپر سپارد.\nپلان و پلاتفۆرمی هەڵبژاردنی دوو حیزبی سەرکی کانادا\nپلاتفۆرمی هەردووک حیزبی لیبراڵی کانادا و کەنسرڤەتیڤ زیاتر لە ٢٠ بابەت و بەشی جیاواز لە خۆ دەگەرێت و لێرەدا تەنیا کورتەیەک لە بەشی پەنابەران و سیاسەتی دەروە و مێژووی پەیوەندی ئەو دوو حیزبە دەگەڵ کورد و رژیمی ئێران باس دەکرێت.\nحیزبی لیبراڵ لە هەموو حیزبەکانی دیکەی کانادا سەبارەت بە هێنانی پەنابەر بۆ کانادا باشترە و باوەشی کراوەترە. لە ساڵی ٢٠١٨، ٣٢١ هەزار و ٤٥ کەس هاتۆتە کانادا کە ئەوە خۆی لە دوای شەری یەکەمی جیهانی زۆرترین رێژەی وەرگرتنی پەنابەرە لە کانادا. ئەو حیزبە دەیهەوێت تا ساڵی٢٠٢١ ئەو رێژەیە لە ساڵدا بگەینێتە ٣٥٠ هەزار کەس.\nحیزبی کەنسرڤەتیڤ باسی رادە و رێژەی هێنانی پەنابەران ناکات و خوازیاری زیاد کردنی رێژەی پەنابەرانی کارناس و شارەزای بواری ئابوورین کە زیاتر وزە و قازانج دەگەینە بەشی کار و ئابووری کانادا. ئەو حیزبە رێگەی هێنانی پەنابەر بە کەرتی تایبەت زیاتر دەکات و بە توندی لە هاتنی پەنابەران لە رێگەی سنورەکان بە قاچاغ رێگری دەکات.\nلە پلاتفۆرمی هەردووک حیزبی لیبراڵ و کەنسرڤەتیڤ و تەنانەت حیزبەکانی دیکە، بە سیاسەتی دەرەوە کەمترین گرینگی و بایخ درا و هەروەها لە هیچکام لە دیبەیت و گفتگۆی بەرابەری رێبەران، باسی پلانی سیاسەتی دەرەوەی حیزبەکان نەکرا. ئەوەی کە جێگەی ئاماژەیە تەنیا حیزبی کەنسرڤەتیڤ لە پلاتفۆرمی حیزبەکەی باسی ئەوە دەکات کە ئەوان سپای پاسدارانی ئێران وەک رێکخراوێکی تیرۆریستی پێناسە دەکەن. بە تیرۆریست ناساندنی سپای پاسداران لە پارڵمانی پێشووی کانادا باس کراوە و لە لایان ئەندامانی هەردووک حیزبی لیبراڵ و کەنسرڤەتیڤ پەسەند کراوە.\nپەیوەندی کانادا و رژیمی ئێران و پێگەی پرسی کورد لە کانادا\nهەر لە سەرتای دامەزراندنی رژیمی مەلایان لە ساڵی ١٩٧٩ پەیوەندی نێوان کانادا وئێران کز و لاواز بووە. هەردوای هاتنە سەرکاری مەلاکان کانادا ٨٥٠ کارگەری خۆی لە ئێران هێنانە دەرەوە. ساڵی ١٩٨٠ دوای هێرش و بە بارمتەگرتنی باڵوێز و کارمەندانی باڵوێزخانەی ئەمریکا لە تاران، کانادا ٦ کارمەندی سەفارەتی ئەمریکای بە پاسپۆرتی کانادایی لە ئێران ناردنە دەرەوە و بۆ ماوەی ٨ ساڵ باڵوێزخانەی خۆی لە تاران داخست. یەکەم باڵوێزی کانادا ساڵی ١٩٩٦ هاتەوە ئێران و پەیوەندیەکان هەروا سارد و سڕ مانەوە. ساڵی ٢٠٠٣ رژیمی ئێران زارا کازمی رۆژنامەنوس و وێنەکێشی ئێرانی- کانادایی لە تاران دەسبەسەر کرد و دواتر لە ژێر ئەشکنجەدا کوشتی. بڵاو بوونەوەی هەواڵی کوشتنی زارا کازمی دەنگدانەوەی نێونەیەوەیی هەبوو و کانادا باڵويزی خۆی لە ئێران بانگ کردەوە. لەو کاتەوە کانادا هەموو ساڵێک گەلالەی پيشێلکاری ماڤی مرۆڤ لە ئێران بۆ نەتەوە یەکگرتووەکان ئامادە دەکات و پێشەنگی کۆمەڵگای نێونەتەوەیە بۆ مەحکومکردنی پێشێلکاری بەردەوامی مافی مرۆڤ لە ئێران. رۆژی ٦ی سێپتامبری ٢٠١٢ ، جان بێرد وەزیری دەرەوەی ئەو کاتی دەوڵەتی کەنسرڤەتیڤ رایەگەیاند کە هەموو پەیوەندیە دیپڵۆماتیەکانی دەگەڵ ئێران رادەگرێ و باڵويزخانەی ئێران لە کانادا دادەخات و باڵوێز و کارمەندانی ئێرانی لە ئۆتاوا دەردەکات. لە چەندین قۆناغ دا کانادا گەمارۆیی ئابووری و کەل و پەلی سەربازی توندی خستۆتە سەر رژیمی ئێران و ئێستاش بەشیکیان هەرماون. لە ٧ ساڵی رابردوو، کانادا و ئێران پەیوەندیەکانیان هەروا کزە و دەرگای باڵوێزخانەکانیان داخراوە.\nکانادا و کورد\nدوابەداوی هێرشی تیرۆریستانی داعەش بۆ موسڵ و دواتر بۆ کوردستان لە ساڵی ٢٠١٤، دەوڵەتی کەنسرڤەتیڤ سەرباز و چەکی رەوانەی کوردستان کرد و سەربازانی کانادایی تا ساڵی ٢٠١٧ لە کوردستان خەریکی راهێنانی پێشمەرگەی کوردستان بوون. لە بەهاری ٢٠١٥ نوێنەرانی دەوڵەتی کانادا و دوو مانگ دواتر ستیڤن هارپر سەرۆک وەزیرانی ئەو کاتی کانادا سەردانی کوردستانیان کرد. دوای هاتنە سەرکاری دەوڵەتی لیبراڵ، هەرجیت ساجان وەزیری بەرگری کاناداش سەردانی کوردستانی کرد. پەیوەندی ئابووری کانادا دەگەڵ کوردستان درێژخایەنە و تاکوو ئێستا ٦ کۆمپانیای گەوەری کانادا لە باشوری کوردستان لە کەرتی نەوت کار دەکەن.\nکانادا کونسولخانەی لە هولێر کردۆتەوە و بەداخەوە حکومەتی هەریم نوێنەرایەتی لە کانادا نیە. پەیوەندی کوردەکانی نیشتەجێی کانادا دەگەڵ دەسەڵاتداران و سیاسەتمەدارنی کانادا زۆر نوێیە و لە ئاستی پەیوەندی دۆستانە و تاکەکەسی دایە و بەو حاڵەش ئەو پەیوەندیانە لە ئاستێکی بەرزی دان و تەنانەت لە پارڵمانی پێشوو، گروپی پارڵمانتارانی دۆستی کورد پێکهاتبوو.\nلە نوێترین هێرشی لەشکەری داگیرکەری تورک بۆ رۆژئاوای کوردستان، دەوڵەتی لیبراڵ وسەرجەم رێبەرانی حیزبە سیاسیەکانی کانادا ئەو هێرشە درەندەی ئەندامی ناتۆیان ئێدانە و مەحکوم کرد.\n٢٣ی ئۆکتۆبری ٢٠١٩


کۆدی هەواڵ: 1206\nڕێکەوتی بڵاوکردنەوە: 18:24 - 2021/03/03\nوانەی چوارەەم: بزوێنەکان\nوەک لە وانەکانی پێشووتردا باس کرا ڕێنووسی کوردیی ئارامی بریتییە لە 37 دەنگ و واچ کە 29یان نەبزوێنن و 8یشیان بزوێنن.\nلە 8 بزوێنەکەی زمانی کوردیی کرمانجیی ناوەڕاست حەوتیان نیشانەیان بۆ دانراوە و یەکیان هیچ نیشانەیێکی نیە کە پێی دەگوترێت بزرۆکە.\n7 بزوێنە نیشانەدارەکەی کوردیی کرمانجیی ناوەڕاست بریتین لەمانەی خوارەوە:\nبزرۆکە پێشتریش باسمان کردووە و نیشانەی بۆ دانەنراوە بەڵام لە ڕێنووسی لاتینیدا بە نیشانەی "Î" دیاری کراوە.\nتێبینیی گرینگ: بزوێن بەردەوام پیتی دووهەمی بڕگەیە و هەرگیز لە سەرەتای بڕگەوە نایەت و ئەگەر بڕگە دوو پیت بێت بزوێنەکە هەمیشە پیتی دووهەمە و ئەگەر سێ پیت یان زیاتر بێت دیسان بزوێن لە پیتی دووهەمی بڕگەدا خۆ دەبینێتەوە. هەر بۆیە وەشەیێکی وەکوو "بەیان" دوو بڕگەیە و "ی" لەو وشەیەدا دەکەوێتە خانەی پیتە بێدەنگەکان چوونکە لە سەرەتای بڕگەدایە:\nلێرەدا دەنگەکان بە ڕەنگی سوور جیا کراونەتەوە.


حەسیب قەرەداخی - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\n٥ی کانوونی دووەمی ١٩٩٧\n«خەبات»، «بەھات» و «ئازا» کوڕ\nحەسیب کوڕی شێخ عەلی کوڕی شێخ عەبدولڕەحمان قەرەداخی ناسراو بە حەسیب قەرەداخی (لەدایکبووی ١٩٢٩ - مردووی ١٩٩٧) شاعیرێکی کوردی خەڵکی سلێمانی بوو.\n٢ شیعری حەسیب قەرەداخی\n٣ چەند نموونەیەک لە شیعری حەسیب قەرەداخی\n٣.١ پرس و خۆشەویستی\nلە ناوەڕاستی مانگی ئایاری ساڵی ١٩٢٩، لە گوندی (سۆڵەی چرچە قەڵا) ناوچەی قەرەداخی سەر بە شاری سلێمانی و لە ناو خێزانێکی خوێندەواری بنەماڵەی شێخانی مەردۆخی دا، ھاتووەتە ژیانەوە.\nلە ساڵی ١٩٤٧ لە ئاوەدانی مەحاویل لە ناوچەی حیللە بووە بەقوتابیی خانەی مامۆستایانی ھەرێمە کشتوکاڵییەکان.\nبەھۆی ڕووداوە سیاسییەکانی عێراق لە ساڵی ١٩٤٨ کە لە دواییدا بە وەسبە «وثبة» (ڕاپەڕین) ناوی دەرکرد زۆر چالاکانە بەشداری کرد لە ڕاپەڕینە سەرتاسەرییەکەی ئەوساڵەدا و بۆ یەکەمجار تێکەڵ بە کاروانی تێکۆشانی نیشتمانی و نەتەوەیی بووە. پاشان لەو خانەیە دەرکرا و گەڕایەوە سلێمانی.\nساڵی ١٩٤٩ بوو بەقوتابی قوتابخانەی ناوەندی لە سلێمانی بەھۆی کاری سیاسییەوە بۆی نەکرا تەواوی بکات و ناچار گەڕایەوە گوندی سۆڵە تا ساڵی ١٩٥٤ لەوێ ژیانی بردە سەر و چەندین جار کەوتووەتە ژێر فشاری ڕاوەدوونان و ناچار بووە خۆی بشارێتەوە، دوا جار لەو ساڵەدا دەگەڕێتەوە بۆ ناو شار و لە ساڵی ١٩٥٥دا، ژنی ھێناوە و یەکەم لانەی ھاوسەرێتیی لە سلێمانی پێکەوەناوە.\nتا شۆڕشی تەممووزی ١٩٥٨ ز، چەند جارێک بۆ ماوەی کورت کورت زیندانی کراوە. لەگەڵ بڵێسەی شۆڕشدا شاعیر دەبێتە یەکێ لە ناسراوترین وتارخوێنەکان و یەکێ لە ناودارترین شاعیرە داھێنەرەکانی ناو کەسانی کوردستان، ھەربۆیە لەگەڵ کودەتای بەعەسییەکاندا لە ساڵی ١٩٦٣دا، دەستبەجێ دەگیرێ و نزیکەی ٣ ساڵ لەگەڵ سەدان لاوی شۆڕشگێڕ و دەیان ڕۆشنبیر و شاعیر و نووسەر و ڕامیاری گەورەی کورد و عەرەبدا، لە زیندانی نوگرەسەلمان دەمێنێتەوە تا ساڵی ١٩٦٥.\nلە کۆتایی ساڵی ١٩٦٥ تا ١٩٦٩، لەگەڵ ھاوسەر و ھەرسێ کوڕە و ھەرسێ کچەکەیدا، بە دوورخراوەیی لە شاری بەغدا بە کولەمەرگی و کوێرەوەری؛ بەڵام بە سەربەرزی ژیان دەگوزەرێنن.\nلە سەرەتای ساڵی ١٩٦٩دا، لێبوردنێکی گشتی لە دەسەڵاتی بەغداوە دەرچوو لە بابەت ھەموو ئەو کەسانەی بەھۆی سیاسییەوە لە مووچەخۆری میری دوور خرابوونەوە. حەسیب پاش ٧ ساڵ زیندانی و دورخستنەوە، بەر ئەو لێبوردنە کەوت و بەمووچەخۆریەکی بچووک لە کارگەی چیمەنتۆی سەرچنار لە سلێمانی دامەزرا. لە ١٧ی حوزەیرانی ١٩٨٣دا، کەژاڵی کچی بەڕووداوێکی ئۆتۆمبیل و لەکۆتایی ١٩٨٤دا، بەھاری تازەنەمامی کچی بە نەخۆشییەکی کتووپڕی شێرپەنجە، گیان لەدەستدەدەن و زام و خەمێکی قووڵ و فرە سەختیان لە قووڵایی ھەست و بیر و سۆزی شاعیردا جێھێشت، کە تا دوا ڕۆژی تەمەنی، شوێن پەنجەیان ھەم بەسیمای خودی خۆی و ھەم بەسەر جیھانی ھۆنراوەیە و ئەدەبیاتییەوە دیار و ئاشکرابوو.\nلە ئێوارەیەکی تەڕوتووشی زستانی سلێمانیدا لە ٥ی کانوونی دووەمی ١٩٩٧ بۆ دواجار دڵی پڕ لە ژانی شێخی شاعیران، حەسیب قەرەداخی، لە لێدان کەوت و بۆ ڕۆژی دواتر لە گردی سەیوان لە سلێمانی بووە ھاوڕێی تا ھەتایی ھەردوو جوانەمەرگەکەی کەژاڵ و بەھار!\nشاعیری نەمر، سێ کوڕ «خەبات»، «بەھات» و «ئازا»، کچێک «نیگار»، ھاوسەرەکەی ناوی «عائیشە» لە دوا بەجێماوە.\nشیعری حەسیب قەرەداخی[دەستکاری]\nحەسیب قەرەداخی، بە شاعیری:\nمن ھیچ ناڵێم\nو دەیان و سەدان چامەی بەرزوباڵا، ناسراوە! دیوانێکی ٩٠٠ لاپەڕەیی لە دووبەرگدا لە دوا بەجێماوە.\nچەند نموونەیەک لە شیعری حەسیب قەرەداخی[دەستکاری]\nئەی شارەکەم …\nئەی شارە، کەم بەھارەکەم!!\nلەو ڕۆژەوە، منیش شەیدای چاوەکانتم\nگۆرانیم تۆی، ھەڵەبەستم تۆی\nسوڵتانم نایدەم بە یەڵدزت!\nکیسرا نایدەم بە ھەیوانت!!\nئەی ئەو شارەی دووسەد دەرەی زامت بڕی!\nئەی ئەو شارەی دڵی مێژووت لە ئەیلوول و حوزەیراندا بە چنگ دڕی!\nئەی ئەو شارەی کە دەروونت دەکرێتەوە، میھرەبانی!\nبووکێکی زۆر خان ومانی …\nکە ناوچاوت دێنیتەیەک …\nبوومەلەرزەیت و بورکانی !!\nئەی شارەکەم! تۆ، بێ تەختی\nمن، بێ بەختم!\nئیمام نوێژی ناڕەوایھ\nکەچی من بانگی ناوەختم!\nتۆ ھەر شار نیت، سەری شاری!!\nدووسەد ساڵە لەگەڵ لوورەی ڕەشەبادا\nدەجەنگێت و ھەر تۆ سوورای!\nخۆت کاروان و خۆت ھەواری!\nتۆ ھەر شار نیت، شاری شارانی!\nئاسمانیشت لێ زیز بێت\nخۆت فریشتەی و خۆت بارانی\nئەی شارەکەم … سلێمانی!!\nپرس و خۆشەویستی[دەستکاری]\nپرس و خۆشەویستی:\nویستم تێبگەم، خۆشەویستی… چەندێ جوانە؟\n(وەلی) وتی: باڵای (شەم)ە\n(مەم)یش وتی:... زین وەری گرت، بەژنی (مەم)\nخەجیش وتی: وەک زامەکەی (سیامەند)ە\nمامەیارە وتی:وەکو سەر گورشتەی دوانزدە سوارە\nلەلای حەزرەتی (مەولەوی) ش وەکو چاوڕەشی لای دەوار\nلەلای منیش وەکوو دوو قوڕسەکەم… کەژە و بەھارە\nکوردێ بانگی بەختی دەکرد: ئەرێ زووکە!\nلەخۆشەویستی جوانتریش، شارە گەرمەکەی کەرکووکە.\nمێژووی ئەدەبی کوردی، بەرگی حەوتەم، مارف خەزنەدار، لاپەڕەکانی ٦١٧ تا ٦٢٤، دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی ئاراس، ھەولێر:٢٠٠٦.\nکتێبی قوتابی (زمان و ئەدەبی کوردی، پۆلی دەیەمی ئامادەیی)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=حەسیب_قەرەداخی&oldid=841276»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٨:٠٢ی ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١ نوێ کراوەتەوە.


کۆشکی سپی: لەم مانگەدا پێنس سەردانی میسڕ و ئەردەن و ئیسڕائیل دەکات\nکۆشکی سپی ڕایگەیاند جێگری سەرۆکی ئەمەریکا مایک پێنس لە ماوەی 20 بۆ 23 ی مانگی یەکدا سەردانی میسڕ و ئەردەن و ئیسڕائیل دەکات، ئەم سەردانەش وابڕیاربوو لە سەرەتایی مانگی پێشوودا ئەنجام بدرێت دوای ئەوەی سەرۆکی ئەمەریکا دانۆڵد ترامپ قودسی وەکو پایتەختی ئیسڕائیل ناساند.\nکۆشکی سپی لە بەیاننامەیەکدا ڕایگەیاند مایک پێنس گفتوگۆ لەگەڵ سەرۆکی میسڕ عەبدول فەتاح سیسی و پاشای ئەردەن عەبدوڵا و سەرۆک وەزیری ئیسڕائیل بنیامین ناتانیاهودا دەکات.\nلە بەیاننامەکەدا ئاماژەش بەوە دراوە کە پێنس لایەنگرێکی بەهێزی بڕیارەکەی سەرۆک ترامپە سەبارەت بە قودس، هەروەها سەردانی دیواری ڕۆژئاوای شارەکە دەکات و وتەیەک لە بەردەم پەرلەمانی ئیسڕائیلدا پێشکەش دەکات.\nجێی ئاماژەیە نوێتری بڕیاری سەرۆک ترامپ سەبارەت بە قودس لە مانگی دوانزەی ساڵی ڕابردوودا بوو کاتێک قودسی وەکو پایتەختی ئیسڕائیل ناساند و وتی باڵیۆزخانەی ئەمەریکا لە تەل ئەڤیڤەوە دەگوازێتەوە بۆ قودس، ئەوەش کاردانەوەیەکی توندی لێکەوتەوە لەنێو وڵاتانی عەرەبی و ئیسلامیدا.\nوتەبێژی پێنس ئیلیسا فەرەح وتی " بەپێی بڕیاری سەرۆک ترامپ جێگری سەرۆک گەشت دەکات بۆ ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بۆ ئەوەی دڵنیاببێتەوە لە پابەندبوونمان بە کارەکانمانەوە لەگەڵ هاوپەیمانانی ئەمەریکا لە ناوچەکەدا لەپێناو لەناوبردنی توندڕەویی کە هەڕەشە لە نەوەکانی داهاتووش دەکات."\nوتیشی " وابەنیازە لەگەڵ هەر سێ ڕابەرەکەدا باس لەو ڕێگایانە بکەن کە دەکرێت بگرێنە بەر بۆ بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر و باشکردنی ئاسایشی نیشتیمانیمان."


25/02/2021 2240 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nفوئاد حسێن وەزیرى دەرەوەى عێراق ئاشکراى دەکات کە ئەو لایەن و گروپانەى هێرشە مووشەکییەکەى سەر هەولێریان ئەنجامدا بۆ هەموو لایەک ئاشکرا بوون و رووبەرووى دادگا دەکرێنەوە و بەتوندى سزا دەدرێن.\nفوئاد حسێن لە لێدوانێکدا بۆ کەناڵى فەرمى پارتى رایگەیاند" بەم نزیکانە شاندی هەرێمى کوردستان دەچنەوە بەغداو لەگەڵ حکومەت لەسەر پڕۆژە یاسای بودجە دەگەنە رێککەوتن، بەوەش لە حەوت رۆژى دیکەدا پرۆژە یاسای بودجە بۆ پەسند کردن دەچێتە پەرلەمان".\nوەزیرى دەرەوەى عێراق روونیشیکردەوە، پەیوەندییەکانى هەرێم و بەغدا باشن، بەڵام هەندێ کێشە هەن و لەئێستاشدا لەسەر ئەو کێشانە دانوستان هەیە.\nسەبارەت بە ئەنجامدەرانى هێرشە موشەکییەکەى سەر هەولێر فوئاد حسێن دەڵێت" ئەم هێرشە تیرۆرستى بوو دونیاى دەرەوەو ناوەوەش ئیدانەیان کرد، ئێستا هەم حکومەتى عێراق و هەم هەرێم و دەزگا ئەمنییەکانى هەردوولا دەزانن کێ ئەو هێرشانەى کردوە، زانیارى لەوبارەیەوە لەبەر دەستە".\nهەروەها وەزیرى دەرەوەى عێراق تەئکیدی کردەوە، ئەو کەسانەى ئەو هێرشەیانکردوە کارێکى تیرۆرستیانە بووە کە لەبەغداو لەناوچەکانى دیکەش کردویانە، بۆیە ئەوانە رووبەرووى دادگا دەکرێنەوەو بە توندى سزا دەدرێن.


هەواڵێکی خۆش بۆ دەرچووانی پۆلی 12.. کرێی زانکۆ و پەیمانگا تایبەتەکان کەمدەکرێنەوە\nکرێی زانکۆ و پەیمانگا تایبەتەکان\n2020.11.21 - 16:36\nبڕیارە لە چەند ڕۆژی داهاتوودا وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی کرێی خوێندن لە زانکۆ و پەیمانگا حکومییەکان کەمبکاتەوە و کۆتا بڕیارە لەوبارەیەوە بدات.\nلە هەفتەی ڕابردوودا، لیژنەی پەرەوەردە و خوێندنی باڵا لە پەرلەمانی کوردستان لەگەڵ چەند بەرپرسێکی وەزارەتی خوێندنی باڵا کۆبوونەوە و یەکێک لە تەوەرەکانی کۆبوونەوەکە کەمکردنەوەی کرێی خوێندنی زانکۆ و پەیمانگا تایبەتەکان بوو.\nموسلیم عەبدوڵا قەسرێ، جێگری سەرۆکی لیژنەی پەروەردە و خوێندنی باڵا (شەممە 21ی تشرینی دووەمی 2020) بە ناس کوردی ڕاگەیاند: "داوای کەمکردنەوەی کرێی خوێندنی زانکۆ و پەیمانگا تایبەتەکانمان کرد و بڕیارە لە چەند ڕۆژی داهاتوودا وەزارەتی خوێندنی باڵا لەوبارەیەوە بڕیاربدات."\nوتیشی: "کرێی خوێندنی زانکۆ و پەیمانگا تایبەتەکانیش کەمدەکرێنەوە، بەڵام هێشتا ڕێژەکەی دیارنییە و بە ئەگەرێکی زۆر ئەم هەفتەیە ئاشکرادەکرێت."\nپێشتریش وەزارەتی خوێندنی باڵا بڕیاریدا کرێی خوێندنی پارالێل و ئێواران لە زانکۆ حکومییەکان بەڕێژەی %45 کەمبکاتەوە.\nجێگری سەرۆکی لیژنەی پەروەردە و خوێندنی باڵا باسی لەوەشكرد: "هەروەها کێشەی نەکردنەوەی بەشە ناوخۆییەکانیشمان لەگەڵ وەزارەتی خوێندنی باڵا تاووتوێ کرد و ئەو کێشەیەش چارەسەردەکرێت و سەرجەم بەشە ناوخۆییەکان دەکرێنەوە."\nفوئاد حسێن سەرخۆشى لەئێران دەکات\n2020.11.29 - 20:04\nعێراق رێگاى وشکانى بۆ حەج دروستدەکات\n2020.12.01 - 09:07


سەرکەوت شەمسەدین: فوئاد حسێن لە کاتى تاوتوێی بودجەدا لە پەرلەمان ئامادە نابێت و چووەتە دەرەوەی وڵات\nفوئاد حسین وەزیری دارایی عێراق لە داڤۆسی سویسرا\n5268 جار خوێندراوەتەوە\nلە کاتێکدا پەرلەمانى عێراق تاوتوێى تێپەڕاندنى پڕۆژە یاسایی بودجەی ٢٠١٩ دەکات بەڵام فوئاد حسێن وەزیرى دارایى عێراق کە کوردە لەگەڵ چەند ئەندامێکى لیژنەى دارایى لە دەرەوەى وڵاتن.\nسەرکەوت شەمسەدین ئەندامی پەرلەمانی عێڕاق لە فراکسیۆنی نەوەی نوێ بە ئێن ئاڕ تی ڕایگەیاند، جێگەی داخە فوئاد حسێن وەزیری دارایی لە ئێستادا بەغدای جێهێشتووە، کە پرۆژە یاساکە پەیوەستە بە وەزارەتەکەی ئەوەوە.\nئاماژەی بۆ ئەوەشکرد، وەزیری دارایی عێراق لەلایەن بارزانییەوە دانراوە و دەبوو ئێستا لە پەرلەمانی عێراق بوایە بۆ گفتوگۆکردن لەسەر پرۆژە یاسای بودجە.\nزیاتر لە مانگێکە فراکسیۆنەکانى پەرلەمان تاوتوێى تێپەڕاندنى پڕۆژە یاساى بودجەى ٢٠١٩ دەکەن، بۆئەوەى بێ کەموکوڕى ڕەزامەندى و تێبینیەکانى هەموانى لەسەر وەربگیرێت تاوەکو دەنگى لەسەر بدرێت و تێپەڕێنرێت.\nنوێنەرانى کورد دەیانەوێت بەشە بودجەى هەرێم لەسەدا ١٧ کەم نەکرێتەوە تا سەرژمێرى دەکرێت، موچەى پێشمەرگە و فەرمانبەرانیش لەدەرەوەى ڕێککەوتنى نەوتى هەرێم و بەغدا بێت و نەبەسترێتەوە بە هەڵوەشاندنەوەى ڕێککەوتنەکانەوە.\nئەوە لەکاتێکدایە فواد حسێن وەزیرى دارایى عێراق و چەند ئەندامێکى لیژنەى دارایى، کە لایەنى یەکەم و بەرپرسن لە چۆنێتى مامەڵەکردن لەگەڵ بودجە، چونەتە دەرەوەى وڵات و بەشدارییان کردوە، لە کۆڕبەندى ئابورى جیهان ناسراو بە داڤۆس.


پزیشک و نوسەر\nهەڵبەتە ئەو جۆرە ستراتیژە لە ئایندەدا بۆ هەرێمی كوردستانیش پێویست دەبێ چونكە لە دەرەنجامدا ڤایرۆسەكە هەر دزە دەكات، بەڵام هەتا درەنگتر بێ ئەوا باشترە. بەداخەوە ئەو جۆرە ئەركە قورسە بۆ ئەو ماوە درێژە خەڵك و حكومەت تووشی ماندووبوونی دەروونی و كۆمەڵایەتی و ئابووری دەكات، بەڵام چارەش نییە، چونكە بۆ هەرێم تاكە رێگەی بەردەوامبوونە.\nشاراوە نییە كە سیستەمی تەندروستیی هەرێمی كوردستان لەو ئاستەدا نییە كە بەرگەی لێشاوێكی لەناكاوی نەخۆشی تووند یان كوشندە بگرێت، نە لە ئێستا و نە لە ئاییندە. بۆیە پێویستە حكومەتی هەرێمی کوردستان و خەڵكی هەرێمی کوردستان لە رێكارەكانی ئێستایاندا بەردەوام بن و بە پێی توانا و بۆ ماوەیەكی زۆر درێژ (چەند مانگێك) رێگە لە هاتنە ناوەوە و تەشەنەكردن بگرن.\nبە شێوەیەكی گشتی، لەو رۆژەوە كە ڤایرۆسی كۆرۆنا دەچێتە لەشی مرۆڤەوە، لە سەرەتادا بە خێرایی گەشە دەكات و تەشەنە دەكات و نیشانەكانی نەخۆش لە مرۆڤەكە سەرهەڵدەدات. دواتر كە بەرگری لەش دێت بەسەر نەخۆشیەكەدا زاڵ ببێت، ئەوا ژمارەی ڤایرۆسەكان روو لە كەمبوون دەكەن.\nلە دوای هەڵسانەوە و چاكبوونەوە هەتا چەند رۆژێك لیكاوی دەم و بەرغەم و پیسایی هەناوی نەخۆشەكە ڤایرۆس هەڵدەڕێژێتە دەوروبەر، بەڵام دوای ئەوە، نەخۆشەكە بە تەواوی چاك دەبێتەوە و بەرگری لە دژی ڤایرۆسەكە پەیدا دەكات و دەگەڕێتەوە ژیانی ئاسایی. ئیتر ئەو كەسە چیتر هەڕەشە نییە بۆ كۆمەڵگە و نابێتە سەرچاوەی بڵاوكردنەوەی ڤایرۆس. بە پێچەوانەوە، ئەوانە ئازادن و باشترین كەسن كە رێگەیان پێبدرێت تێكەڵاوی خەڵك بن، كار بكەن یان خزمەتی نەخۆشی نوێ بكەن.\nمایەی خۆشحاڵییە كە هاووڵاتیان و كۆمەڵگەی هەرێم ئاستی هۆشیارییان سەبارەت بە ڤایرۆسی كۆرۆنا و رادەی پابەندبوونیان بە رێنماییەكان تەندروستییەكان زۆر بەرزبووەتەوە، ئەوەش هاوكاری حكومەتی كردووە لە پاراستنی هەرێمی کوردستان.\nهاوكات خەڵك زیاتر لە جاران بیر لە پاكوخاوێنی و خۆپاراستن دەكەنەوە، كە لە هەڵسوكەوتی رۆژانەیان رەنگی داوەتەوە، بەڵام گرنگە كە رێكارەكانیان لەسەر بنەمای زانستی بن و بە پێی پێویست بن، بەبێ ئەوەی بگەنە رادەی وەسواسێتی یان رەفتاری هەڵە تێكەڵ بە هی راست بكرێ.\n*لەماڵپەڕى رووداو وەرگیراوە


سیرێ، بەراندێز - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nSîr - سیر - Sir\nپۆتانەکان: 37°28′09.5″N 45°02′05.5″E / 37.469306°N 45.034861°E / 37.469306; 45.034861پۆتانەکان: 37°28′09.5″N 45°02′05.5″E / 37.469306°N 45.034861°E / 37.469306; 45.034861\n١٬٦٩٢ مەتر (٥٬٥٥١ پێ)\nسیرێ گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری بەراندێز، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.\nسیرێ ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:\nلە باکوورەوە لەگەڵ گوندی جامسلی.\nلە باشوورەوە لەگەڵ گوندی شێخ مەزاری.\nلە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی ھەیدەرلی.\nلە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی شەمەلەکان.\nبە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠٠٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٣٤) کەس و (٣٢) خێزان بووە.\nپێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە ئەرمەنییەکان پێکھاتووە.\nبە ئەرمەنی دەدوێن.\nئایینی ئەم گوندە لە مەسیحی پێکھاتووە.\n^ سەرتیپ ڕیزمارا. فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا) (فارسی).\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=سیرێ،_بەراندێز&oldid=900495»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٧:٠١ی ٤ی شوباتی ٢٠٢٢ نوێ کراوەتەوە.


بەرپرسێكی وەزارەتی تەندروستی ڕایگەیاند، هێشتا زووە بۆ کردنەوەى دەرگاى تەواوى ناوەندەکانى خوێندن و ئەوانەى کراونەتەوە دەبێت زیاتر پابەندى ڕێنماییەکانى خۆپاراستن بن.\nبڕیارە لەکۆبوونەوەى سەرەتاى مانگى داهاتووى لیژنەى باڵاى کۆرۆنا هەڵسەنگاندن بۆ دۆخى کۆرۆنا بکرێت لەو قۆناغانەى کە دەوام تێیدا دەستیپێکردووەتەوە، تا بڕیار لەبارەى دەوامى قۆناغەکانى دیکە بدرێت.\nد.خاڵس قادر، بەڕێوەبەری گشتی دیوان لەوەزارەتی تەندروستی حكومەتی هەرێمی كوردستان بە ناس كوردی راگەیاند (25ى تشرینى یەکەمى 2020)، لەو كاتەی قوتابخانە و خوێندنگەكان كراونەتەوە و بەپێی داتاكانی لایان، حاڵەتەكانی توشبوون بەكۆرۆنا روو لەزیادبونن.\nوتیشى "بەگوێرەى زانیارییەكان پابەندبوون باش نییە لەلایەن مامۆستا و خوێندكارەوە، لەدەرەوەی پۆلیش تێكەڵبوونی زیاتر هەیە، بۆیە دەیانەوێت ئاگایى زیاتر لەسەر ئەوە بكەن كە پێویستە زیاتر پابەندبن".\nئێستا تەنها قۆناغی 12ی ئامادەیی و پۆلەكانی 1 و 2ی بنەڕەتی لەنێو خوێندنگەكان دەوام دەكەن، ئەوانی دیكەش بەشێوەی ئەلیكترۆنی، بەڵام لە پارێزگاکانى سلێمانى و هەلەبجە بەهۆى بایكۆتی مامۆستایانەوە دەوام دەستیپێنەکردووە.\nئالان حەمەسەعید، وەزیری پەروەردەی حكومەتی هەرێم پێشتر رایگەیاندبوو، تا رۆژی 1ی تشرینی دووەم چاوەڕێ دەكەن تا بزانن دۆخی كۆرۆنا بەكوێ دەگات دواتر بڕیار لەكردنەوەی پۆلەكانی دیكەش لەقوتابخانەكان دەدرێت.\nبەڵام د.خاڵس ئاماژەی بەوەكرد، بۆ كردنەوەی قوتابخانە و خوێندنگەكان لەو بەروارەدا جارێ زووە، وەك ئەنجومەنی وەزارەت و ئەنجومەنی باڵای راوێژكاریش لەسەر ئەو رایە بوون كە هێشتا زووە بۆ كردنەوەی قوتابخانە و خوێندنگەكان، ئەوانەشی تائێستا بڕیاری كردنەوەیان دراوە قسەیان لەسەریان هەیە كە دەبێت زیاتر پابەندی رێنماییەكان بن.\nجەختیشیکردەوە، دەبێت لەنێو خوێندنگەكان رێگە نەدرێت هیچ مامۆستا و فەرمانبەر و خوێندكارێك بەبێ دەمامك بچنە ژوورەوە و تەنانەت لەكاتی وانە وتنەوە و پرسیار و وەڵامیشدا نابێت دەمامك لاببرێت.\nدەشڵێت "پێشبینیمان دەكرد لەو قوتابخانانەى دەست بەدەوام کراوەتەوە باشتر پابەندی رێنماییەكان بن، بەڵام بەپێچەوانەوە دەیبینین و پێمانوایە ئەگەر جددیتر و باشتر پابەندی رێنماییەكان نەبن دەبنە مایەی سەرچاوەی بڵاوبوونەوەی زیاتری كۆرۆنا".


ڕۆیتەرز: مووشەكێك لەنزیك بنكەی ئاسمانی بەلەد كەوتەخوارەوە – تۆڕی میدیایی خەڵک\nڕۆیتەرز: مووشەكێك لەنزیك بنكەی ئاسمانی بەلەد كەوتەخوارەوە\n2020/01/09 - 11:00 PM\nئاژانسێكی ڕۆژنامەوانی بڵاویكردەوە، مووشەكێك لە نزیك بنكەی ئاسمانی بەلەد كەهێزەكانی ئەمریكای تێدایە كەوتووەتە خوارەوە.\nئاژانسی ڕۆیتەرز لەزاری سەرچاوەیەكی ئەمنی عیراقییەوە بڵاویكردەوە، ئێوارەی ئەمڕۆ پێنج شەممە 9/1/2020 مووشەكێك لە ناوچەی (فەزڵان)ی سەر بە شارۆچكەی (دوجەیل)ی سەر بە پارێزگای سەڵاحەدین كەوتووەتە خوارەوە.\nئاماژە بەوەشكراوە، ئەو ناوچەیە دەكەوێتە نزیك بنكەی ئاسمانی بەلەد كە هێزە ئەمریكاییەكانی تێدایە.\nسەرچاوەكە بە ئاژانسەكەی ڕاگەیاندووە، مووشەكەكە هیچ زیانێكی گیانی نەبووە و ناشزانرێت لەكوێوە ئاڕاستە كراوە.\nئەمریكابنكەی ئاسمانی بەلەددوجەیلڕۆیتەرزسەڵاحەدینمووشەك\n“گرووپێكی تیرۆریستیی بەناوی (سوفیانی) لە عیراق دروستدەبێت”\nستۆڵتنبێرگ: سەقامگیری ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست گرنگە


کێنز بە ئینگلیزی: Cairns و بە خوێندنەوەی یەکێکە لە شارەکانی\nⓘ کێنز بە ئینگلیزی: Cairns و بە خوێندنەوەی یەکێکە لە شارەکانی ویلایەتی کوینزلەند لە وڵاتی ئوسترالیا. ناوی ئەم شارە لە ناوی کەسێک بە ناوی ویلیام وێڵینگتۆن کێنز ەوە ..\nداروین لە نزیک کەنداوی بیگل و دەریای تیمۆر بنیاد نراوە و ١٦٦٠ کیلۆمەتری چوارگۆشە پانتایی هەیە. دانیشتوانی داروین لە ساڵی ٢٠٠٥ دا ١١١٣٠٠ کەس بووە. ئەم شارە لە ڕووی سەربازییەوە گرینگی هەیە و چەند بنکەی سەربازی لێیە. هەروەها کێڵگەی گیانلەبەری ئاوی وەکوو کرۆکۆدایل و ماسی یەکێکە لە سەرچاوە داهاتییەکانی ئەم شارە. لە دەورووبەری داروین پارکی پارێزراوی زۆری لێیە کە بە هۆی هەبوونی تیمساحی مەترسی دار ناوبانگی هەیە. زانکۆی چارلزی داروین گرینگترین ناوەندی خوێندنی باڵای ئەم شارەیە.\nکێنز بە ئینگلیزی: Cairns و بە خوێندنەوەی یەکێکە لە شارەکانی ویلایەتی کوینزلەند لە وڵاتی ئوسترالیا. ناوی ئەم شارە لە ناوی کەسێک بە ناوی ویلیام وێڵینگتۆن کێنز ەوە هاتووە، ئەو دواتر بوو بە پارێزگاری ویلایەتی کوینزلەند.\n1. لەبارەی کێنز\nدانیشتوانی ئەم شارە زیاترە لە ١٢٨ هەزار کەس کە ١٤چواردەهەمین شاری گەروەی ئوسترالیا هەژمار دەکرێ. کێنز خاوەنی لقێکی کۆمەڵە زانکۆکانی جێیمز کۆکە.\nدوای کۆتای شەڕی جیهانی دووەم ، شارەکە بەرە بوو بە ناوەندی توریزم و کردنەوەی فرۆکەخانەی نێودەوڵەتی کێنز لە ساڵی ١٩٨٤ دا شارەکەی کرد بە یەکێک لە ناوەندەکانی توریزم و گەشتیاری باکووری ئوسترالیا.\n3. پێکهاتەی شاری\n4. کەش و هەوا\n6. گواستنەوە و گەیاندن\n6.1. گواستنەوە و گەیاندن هات و چۆی گشتی\nهات و چوونی گشتی ئەم شارە لە ڕێگای ئۆتۆباس و مینیباس دەکرێت کە لە ناوەندی شار دەگاتە خاڵەکانی تر. خزمەتگووزاری تاکسیش بۆ هاووڵاتیان بەردەستە.\n6.2. گواستنەوە و گەیاندن هاتو چۆی هێڵی ئاسنین\n6.3. گواستنەوە و گەیاندن فرۆکەخانە\nفرۆکەخانەی نێودەوڵەتی کێنز لە ٧ کیلۆمەتری ناوەندی شار، خاوەنی پلەی ٧حەوتەم لە ڕێژەی فڕینی ناوخۆ و ٦شەشەم لە ڕێژەی فڕینەکانی دەرەوەیە. لە ساڵی ٢٠٠٥-٢٠٠٦ دا نزیکەی ٣،٦٧ ملیۆن گەشتیاری ناوەخۆ و دەرەوەی ئوسترالیا کەڵکیان لەم فرۆکەخانە وەرگرتووە.\n6.4. گواستنەوە و گەیاندن بەندەر\nکارگۆی بەندەری کێنز ساڵانە ١،١٣ میلیۆن تۆن شت و مەک بەخۆی دا تێدەپەڕێنێ کە نزیکەی ٩٠٪ی ئەوانە شت و مەکی بازرگانی و گشتین، وەکوو شەکر، کوودی کیمیاوی، کازی ئاوی و هتد.\n7. شارە خووشکەکانی


ANF | پارێزگاران سەرکەوتن، برێخیت جێبەجێ دەبێت\nبە وتووێژەکانی برەخت (دەرکەوتن لە ئەوروپا) لە هەلبژاردنی بەریتانیاندا، پارتی پارێزگارانی بە سەرۆکایەتی بۆریس جۆنسۆن کە پارێزگاری لە برەخیت دەکات، دەسەڵات دەگرێتە دەست.\nهه‌ینی, 13 Dec 2019, 20:15\nبە دەسەڵاتگرتنەدەستی جۆنسۆن بریتانیا کەوتە قۆناغێکی تازەوە لە بابەتی هاتنەدەرەوە لە یەکێتی ئەوروپا برەخیت مسۆگەر بوو. پارتی کرێکاران لە هەڵبژاردندا تووشی شکستێکی گەورە بوو، لە پەرلەمان ٣٧ کورسی لەدەست دا و جێرمی کۆربین ڕایگەیاند کە دەست لەکار دەکێشێتەوە.\nلە بریتانیان لە هەڵبژاردنی گشتی پێشوەخت لە ١٢ی کانونی یەکەم، پارتی پارێزگاران سەرکەوت. هەتا ئێستا بەگوێرەی ئەنجامە مسۆگەرەکانی ئاشکرا کراون ئاڤام کاماراسی ٣٦٤ کورسی بەدەستهێنا. ڕێژەی دەنگەکانی پارتی پارێزگاران نزیکەی ٤٥%بوو، ئەوەش لە ساڵی ١٩٧٩ بە بەرزترین ڕێژە دەژمێردرێت. پارتی کرێکاران نەیاریش ٢٠٣ کورسی بەدەست هێنا. پارتی نەتەوەی ئیکسۆچ ٤٩، پارتی لیبراڵ دیموکرات ١١، پارتی یەکێتی دیموکراتیک ٨، پلاید کیمرو ٤ و پارتی سەوز یەک کورسی و پارتەکانی دیکە ١٥ کورسیان بەدەست هێنا.\nجێرمی دەست لەکار دەکێشێتەوە\nلە هەلبژاردندا پارتی کرێکاران کە جێرمی کۆربین سەرۆکەکەی بوو، تووشی دۆڕانێکی سەخت بوو. پارتی کرێکاران لە ساڵی ١٩٣٥ەوە کەمترین کورسی بەدەست خست کە تەنیا ٢٠٣ کورسییە. سەرۆکی پارتی کرێکاران جێرمی کۆربین دوای ئەنجامی هەلبژاردن وتی: "لە هەڵبژاردنێکی دیکەدا من نابمە سەرۆکی حزبەکەم".\n٣١ی کانونی دووەم برەخیت جێبەجێ دەکرێت\nئەندامی کۆمسیۆنی ئەوروپی کە لێپرسراوی تیەری برەتۆن وتی: "بۆریس جۆنسۆن خاوەن زۆرینەیەکی گەورەیە. قەبولکردنی پەیمانەکە لەلایەن پەرلەمانەوە لۆژیکییە. لەو دۆخەدا هاتنەدەرەوە لە ٣١ی کانونی دووەم جێبەجێ دەبێت و ١ی شوبات دەکەوینە قۆناغی دوای برەخیت".


ئەمەریکا داوای ئازاد کردنی ڕێبەرانی ئۆپۆزسۆنی ئێران دەکات\nی مانگی دوو ١٤, ٢٠١٦\nوەزارەتی دەرەوەی ئەمەریکا داوای ئازاد کردنی سێ ئەندامی ئۆپۆزسیۆنی ئێران دەکات کە بەبێ ئەوەی گوناهبار بکرێن لە ماڵەکانی خۆیاندا دەستبەسەرن.\nمەهدی کاروبی و میر حوسەین موسەڤی هەردوکیان کاندیدی سەرۆکایەتی بوون لە هەڵبژاردنەکانی ساڵی 2009، پێنج ساڵیان بە دەستبەسەربوون لە ماڵەکانی خۆیاندا بەسەر بردووە لەگەڵ زەهرا ڕەهنەوەرد هاوسەری موسەڤی کە چالاکوانێکی مافی ژنانە.\nئەو دوو پیاوە ڕێبەرایەتی خۆپیشاندانەکانییان کرد پاش ئەوەی مەحمود ئەحمەدی نەژاد بوو بە سەرۆک لە هەڵبژاردنێکدا کە ئەوان دەیانگوت فێڵی تێدا کراوە. ئەوان لە 14 ی مانگی 2 ی ساڵی 2011 دەستگیر کران کاتێک کە پشتیوانەکانیان خۆپیشاندانێکی دژە حکومەتیان لە تارانی پایتەخت ئەنجام دا.\nلە بەیاننامەکەی ڕۆژی یەکشەممەی وەزارەتی دەرەوەدا هاتووە بە هاوبەشی لەگەڵ کۆمەڵگای نێنەتەوەییدا بەردەوام بوونی ئەو دەستگیرکردنەی ڕێبەرانی ئۆپۆزسیۆن و هەراسان کردنی ئەندامانی خێزانەکانیان شەرمەزار دەکات.\nگوتەبێژی وەزارەتی دەرەوە مارک تۆنەر دەڵێت وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا بە بەردەوامی داوا لە حکومەتی ئێران دەکات ڕێز لە وابەستەییە نێونەتەوەییەکانی بگرێت. هەروەها گوتیشی ئێمە داواکاری خۆمان دوپات دەکەینەوە بۆ دەستبەجێ ئازاد کردنی ئەم سێ کەسە و هەمو ئەوانەی کە بەهۆی بڕوای ئاینی یان سیاسییان لە زینداندان.


رۆحیانەتی ناو بیرەكە – Knwe.org\nسەرەکی » ئەدەب - سێبەر و سایە » رۆحیانەتی ناو بیرەكە\nرۆحیانەتی ناو بیرەكە\nبیرێك دیاره و بنكه‌یه‌كی پاسه‌وانییش له ته‌نیشت بیره‌كه‌وه‌یه. قه‌ره‌وێڵه‌یه‌كیان لای ده‌می بیره‌كه‌وه داناوه. هه‌ندێ حه‌بلی لوولكراو به بزماری دیواری بنكه‌كه‌دا هه‌ڵواسراوه. لای قه‌ره‌وێڵه‌كه‌وه، سه‌تڵێك ئاو، هه‌ندێك به‌رد و سه‌رقاپێكی گه‌وره بۆ سه‌ری بیره‌كه، بڕێكی زۆر دار و ورده و مرده له‌وێدا كه‌وتوون. له قووڵایی بیره‌كه‌وه ناڵه ناڵێكی یه‌ك ریتمی پیاوێك به‌رزده‌بێته‌وه. كابرایه‌كی پاسه‌وان له‌سه‌ر قه‌ره‌وێڵه‌كه دانیشتووه، خه‌ریكی كۆكردنه‌وه‌ی قابله‌مه‌ی خواردنه‌كه‌ی و شمه‌كه‌كانێتی، به كاوه‌خۆ ئه‌و پارووه ده‌جوێت كه له ده‌میدایه، له‌پڕ ناڵه ناڵی بنی بیره‌كه ده‌بڕێت. پاسه‌وانه‌كه ده‌می ده‌وه‌ستێت و پارووه‌كه‌ی ناجوێ، ئاوڕ ده‌داته‌وه و سه‌یری بیره‌كه ده‌كات. یه‌كسه‌ر هاوارێكی قایم به‌رز له بنی بیره‌كه‌وه دێته گوێ. پاسه‌وانه‌كه هێواش هێواش پارووه‌كه‌ی ده‌جوێ و گوێ هه‌ڵده‌خات. هاواره‌كه قایمتر ده‌بێت. پاسه‌وانه‌كه پارووه‌كه‌ی قووت ده‌دات. ئیتر هاواری بنی بیره‌كه گوێ كه‌ڕ ده‌كات. پاسه‌وانه‌كه هه‌ڵساوه، به تووڕه‌ییه‌وه دێته سه‌ر بیره‌كه و ده‌چه‌مێته‌وه. نه‌ڕه نه‌ڕه‌كه ده‌بڕێت. ده‌نگه‌كه پڕ له پاڕانه‌وه‌وه دێته گوێ: «كاكه، كاكه، كاكه!» پاسه‌وانه‌كه مشتێك به‌رد و كڵۆ له قه‌راغی بیره‌كه هه‌ڵده‌گرێ و ده‌یگرێته بنی بیره‌كه. ناڵه‌ی بنی بیره‌كه ده‌بێته هه‌ڕه‌شه و ده‌بێته: «هێی، هێی، هێی، ئه‌ها!» پاسه‌وانه‌كه هه‌ڵده‌سێت، سه‌یری سه‌عات ده‌كات و خۆی ئاماده ده‌كات، سه‌یرێكی ده‌وربه‌ری خۆی ده‌كات، چاوه‌ڕێی پاسه‌وانی دووه‌مه. ده‌نگی بنی بیره‌كه دووباره ده‌بێته‌وه به ناڵه ناڵ، ناڵه ناڵه‌كه ده‌بڕێت و دیسان نه‌ڕه نه‌ڕ ده‌ستپێده‌كات. پاسه‌وانه‌كه ئاوڕ ده‌داته‌وه، نه‌ڕه نه‌ڕه‌كه به‌رزتر ده‌بێته‌وه. پاسه‌وانه‌كه نزیك ده‌كه‌وێته‌وه و سه‌یری ناو بیره‌كه ده‌كات. ده‌نگی بنی بیره‌كه پڕه له پاڕانه‌وه: «كاكه، كاكه، كاكه!» پاسه‌وانه‌كه ده‌چه‌مێته‌وه و هاوار ده‌كات: «بێده‌نگ»، به تووڕه‌ییه‌وه سه‌ری بیره‌كه ده‌خاته‌وه سه‌ری. ده‌نگی بنی بیره‌كه ده‌بێته‌وه به هه‌ڕه‌شه: « ئه‌های، هێی، هێی!» چه‌ند ساتێك دوای ئه‌وه شتێك له بنی بیره‌كه‌وه، پاسه‌وانه‌كه به‌ردێك ده‌خاته سه‌ر سه‌ری بیره‌كه و ناڵه ناڵ له بنی بیره‌كه‌وه به‌رز ده‌بێته‌وه.\nپاسه‌وانی دووه‌م دێت. پاسه‌وانی یه‌كه‌م كۆڵه‌پشته‌كه‌ی هه‌ڵگرتووه و به خێرایی ده‌چێته ده‌ره‌وه. پاسه‌وانی دووه‌م كۆڵه‌پشته‌كه‌ی له‌سه‌ر قه‌ره‌وێڵه‌كه داده‌نێت و كڵاوه‌كه‌ی هه‌ڵده‌گرێت، ئاماده ده‌بێت. ناڵه ناڵه‌كه ئه‌وه‌نده به‌رزه سه‌رنجی پاسه‌وانه‌كه به‌لای بیره‌كه‌دا راده‌كێشێت. نزیك ده‌كه‌وێته‌وه. به‌ردی سه‌ر سه‌ری بیره‌كه لاده‌بات و سه‌ری بیره‌كه‌ش ده‌خاته لاوه. ده‌نگی ناڵه ناڵه‌كه ده‌بڕێت و ده‌بێت به پاڕانه‌وه: «كاكه، كاكه، كاكه!» پاسه‌وانه‌كه داده‌نه‌وێته‌وه و هاوار ده‌كات: «هێی.» ده‌نگی پاڕانه‌وه دێت: «كاكه، كاكه!» پاسه‌وانه‌كه هه‌ڵده‌سێت دێت و كۆڵه‌پشته‌كه‌ی ده‌كاته‌وه و پارچه‌یه‌ك نان ده‌بڕێت و هه‌ڵیده‌داته خواره‌وه، چاوه‌ڕێ ده‌كات، ده‌نگه‌كه نامێنێت. پاسه‌وانه‌كه ده‌گه‌ڕێته‌وه له‌سه‌ر قه‌ره‌وێڵه‌كه داده‌نیشێت و خۆی ئاماده ده‌كات بۆ نان خواردن. ده‌نگی پاڕانه‌وه دێت: «كاكه! كاكه!» پاسه‌وانه‌كه لاده‌كاته‌وه و له ژێر قه‌ره‌وێڵه‌كه مه‌تاره‌یه‌ك ده‌رده‌هێنێت، له ئاوی سه‌تڵه‌كه پڕی ده‌كات، ده‌مه‌كه‌ی داده‌خات، ده‌چێته قه‌راغی بیره‌كه و هاوار ده‌كات: «هێی.» مه‌تاره‌كه هه‌ڵده‌داته ناو بیره‌كه‌وه. ده‌نگه‌كه ده‌بڕێت. پاسه‌وانه‌كه ده‌گه‌ڕێته‌وه سه‌ر خوانه‌كه داده‌نیشێت. ده‌نگی ناڵه ناڵ دووباره له بیره‌كه‌وه دێت. پاسه‌وانه‌كه دێته‌وه قه‌راغی بیره‌كه. ده‌نگی پاڕانه‌وه: «كاكه! كاكه!» پاسه‌وانه‌كه هاوار ده‌كات: «هێی.» ده‌نگی بنی بیره‌كه: «كاكه، كاكه، كاكه!» پاسه‌وانه‌كه هه‌ڵده‌سێت و بیر ده‌كاته‌وه، ئاوڕده‌داته‌وه و سه‌یری حه‌بله لوولكراوه‌كه ده‌كات، دووباره به‌سه‌ر بیره‌كه‌دا ده‌چه‌مێته‌وه و هاوار ده‌كات: «هێی! هێی! هێی! « ده‌نگی پڕ له پاڕانه‌وه: «كاكه، كاكه، كاكه!» پاسه‌وانه‌كه ده‌ڕوات و به دوودڵییه‌وه حه‌بله‌كه له بزماره‌كه ده‌كاته‌وه و ده‌یهێنێت. بیرده‌كاته‌وه، سه‌یری ده‌وروبه‌ری خۆی ده‌كات، حه‌بله‌كه شۆڕده‌كاته‌وه بۆ ناو بیره‌كه. ده‌نگی ناو بیره‌كه هێواش هێواش ده‌گۆڕێت، خۆشحاڵ و ئومێده‌وار و مه‌منوونه: «كاكه، كاكه، كاكه!» پاسه‌وانه‌كه ده‌ستده‌كات به راكێشانی حه‌بله‌كه. به زه‌حمه‌ت حه‌بله‌كه هه‌ڵده‌كێشێت. ده‌نگی ناو بیره‌كه هێواش هێواش ده‌گۆڕێت، خۆشحاڵ و ئومێده‌وار، به رق و كینه و هه‌ڕه‌شه‌ئامێز ده‌بێت: «كاكه، كاكه، كاكه، كاكه!»دوو ده‌ستی زۆر گه‌وره، له لێواری بیره‌كه گیر ده‌بێت، كابرای پاسه‌وان ده‌سته‌وسان و تۆقێو، سه‌یری بیره‌كه ده‌كات. یه‌كسه‌ر حه‌بله‌كه به‌رده‌دات و بیر له چاره‌سه‌ر ده‌كاته‌وه. نه‌ڕه دێوێك به زۆر له ده‌می بیره‌كه‌وه سه‌رده‌كه‌وێت. پاسه‌وان له ترسا ده‌ست و پێی خۆی ون ده‌كات و ده‌قووچێنێت. دێوه‌كه داده‌نه‌وێته‌وه و دارێك هه‌ڵده‌گرێت و به قاقای پێكه‌نینه‌وه، دوای پاسه‌وانه‌كه ده‌كه‌وێت.\nسەرچاوە: نقد و تحلیل و گزیدە\nداستانهای غلامحسین ساعدی ص474-476


ANF | قەیومەکەى ئاکەپە لە ئیدر سیاسەتە فاشیستی و نەژادپەرەستییەکانى خستەکار\nئەنوەر ئونلو پارێزگاری ئیدر، کە دەستی بەسەر شارەوانیی ئیدری هەدەپەدا گرتووە، لە کارەکانى شارەوانیدا دەستی بە سیاسەتی نەژادپەرەستی کردووە. ئەو قەیومە شارەوانییەکەى کردووەتە بنکەى سەربازی.\nسێشه‌ممه, 26 May 2020, 10:46\nلە هەڵبژاردنی شارەوانییەکاندا لە ٣١ی ئاداری ٢٠١٩ لە تورکیا و باکووری کوردستان، لە ئیدر لە نێوان هەدەپە و هاوپەیمانیی فاشیستیی پێکهاتوو لە ئاکەپە، مەهەپە و ئیی پارتی ململانێ و بانگەشەى هەڵبژاردن بەڕێوەچوو. حیزبە فاشیستی و نەژادپەرەستەکانى ئاکەپە، مەهەپە و ئیی پارتی پاڵێوراوێکى هاوبەشیان بۆ هەڵبژاردنی شارەوانیی ئیدر دانا، بەڵام سەرباری ئەو هاوپەیمانییە و پشتیوانیی پۆلیس و جەندرمە و سوپا لەو هاوپەیمانییە فاشیستییە، هەدەپە سەرکەوتنى بەدەستهێنا و بە دەنگی گەل شارەوانیی ئیدری بردەوە.\nپاڵێوراوەکەى هەدەپە بە تەنها خۆی سەدا ٥٠.٧ ی دەنگەکانى بەدەستهێنا و پاڵێوراوە هاوبەشەکەى ئاکەپە، مەهەپە و ئیی پارتی سەدا ٤٦ی دەنگەکانى بەدەستهێنا. ئەو هاوپەیمانییە فاشیستییە لە دژی ئەنجامی هەڵبژاردنەکە ناڕەزایەتی هەبوو و سکاڵایان لە دژی هەدەپە و هەروەها بۆ دووبارە ژماردنەوەى دەنگەکان تۆمار کرد، سەرباری ناڕەزایەتییەکان و ژماردنەوەى دەنگەکان، بەڵام دووبارە دەنگەکانى هەدەپە هەندێک زیاتری کرد، چونکە پێشتر بەشێک لە دەنگەکانى هەدەپە لە سندوقە جۆراوجۆرەکاندا ئەژمار نەکرابوون. لە ئەنجامدا یاشار ئاککوش و ئەیلەم چەلیک لەلایەن هەدەپەوە بوونە هاوسەرۆکانی شارەوانیی ئیدر.\nگەلانی ئیدر بە هەدەپە دڵخۆشن، چونکە بزووتنەوەى سیاسیی کورد لە ئیدر ئاشتی، دادپەروەری و خزمەتى یەکسانی کردووەتە کاری یەکەم و لە پێشینەى خۆی. بەڵێنەکانى پێش هەڵبژاردنی جێبەجێ کرد و لە ماوەیەکى کورتدا ژمارەیەکى زۆر لە کێشەکانیان چارەسەر کرد.\nلە پشتیوانیى گەل بۆ هەدەپە ترسان\nهەدەپە بینای شارەوانیی کردە ماڵی گەل. پشتیوانی و بڕوای گەل بە هەدەپە رۆژ بە رۆژ زیاتر دەبوو. مۆدێلی هەدەپە لە ئیدر بۆ تورکیا ببوە نمونە. حکومەتى ئاکەپە و مەهەپە لەو دۆخە بێزاربوون و کودەتایان لە گەلی ئیدر کرد. شارەوانیی هەدەپەى ئیدر لەلایەن ئەو دەسەڵاتە فاشیستییەوە دەستی بەسەردا گیرا و ئەنوەر ئونلو پارێزگاری دەوڵەتى ئاکەپە لە ئیدر کرا بە قەیوم و بەسەر شارەوانیی هەدەپەى ئیدردا داسەپێنرا.\nئونلوی قەیوم کاتێک دەستی بەسەر شارەوانیدا گرت، کارمەندە کوردەکانى شارەوانیی نارد بۆ کاری پاککردنەوە و هەندێک لە بەڕێوەبەرەکانى لەسەر کارەکانیان دەرکرد و بە خێرایی لە شوێنەکانیاندا کەسانی فاشیستى سەر بە ئاکەپە و مەهەپەی دانا.\nشارەوانیی ئیدر کراوە بە بنکەى سەربازی\nقەیومەکەى دەوڵەتى ئاکەپە بەڕێوەبەری بەشی ئاوەدانکردنەوەى لەسەر کارەکەى لابرد و کەسێکى سەر بە ئاکەپە و مەهەپە لە شوێنەکەى دانا. قەیوم بەرێوەبەری کاروباری تەکنیکیی و بەڕێوەبەریی ژمێریاری لەسەر کارەکەى لابرد. بەشێک لەو کارمەندانەى لەسەر کارەکانیان دوورخرانەوە نێردران بۆ کاری پاککردنەوە و لەو شوێنى ئەو کارمەندانەدا پۆلیس دانراو کارەکانیان بە چەند پۆلیسێک درا. شارەوانیی ئیدر لە کاتی هەدەپەدا بۆ گەل کراوە بووە، بەڵام ئێستا بە ئۆتۆمبێلی زرێپۆشی پۆلیس و جەندرمە دورە دراوە و کردویانە بە بنکەى سەربازی.