خوێندنەوەی گوڵی جاکاراندا\nکات 10/05/1384 234 بازدید\nیه‌کێک له خه‌سڵه‌ته گرینگه‌کانی چیرۆک، وێنا کردنی دیمه‌نه ده‌گمه‌نه‌کانی ژیانه. فه‌رۆخ نێعمه‌تپوور له رێگای وه‌رگێڕانی کۆمه‌ڵه چیرۆکێکی نه‌رویژییه‌وه ده‌یه‌وێت شێوه‌یه‌کی نوێمان له چیرۆک پێ‌بناسێنێت، ئه‌ویش چیرۆکی هاوچه‌رخی نه‌رویژییه. ئێمه له رێگای وه‌رگێڕانه‌وه ئاگامان له هه‌ندێک نموونه‌ی ئه‌ده‌بی گه‌لانه، به تایبه‌ت ئه‌ده‌بی فه‌رانسی. ئه‌گه‌رچی ئه‌ده‌بی نه‌رویژی یه‌کێکه له ئه‌ده‌به هه‌ره باڵاکانی ئه‌وروپا، به‌ڵام به هۆی لاوازی وه‌رگێڕانه‌وه ئێمه ئاگامان له‌و داهێنانانه نییه، که له زۆرێک له وڵاتانی دنیادا به‌رهه‌م ده‌هێنرێن. له‌به‌ر ئه‌وه ئاساییه ئه‌م کۆمه‌ڵه چیرۆکه فه‌ڕۆخ بۆی کردووینه‌ته کوردی به دیدگامان نامۆ بێت، هه‌ست بکه‌ین ئه‌و جۆره‌مان له ژیان نه‌ناسیوه.\n پێده‌چێت له چه‌ند ساڵی ئاینده‌دا کرده‌ی وه‌رگێڕان هه‌نگاوی جیددی به خۆیه‌وه ببینێت‌و بتوانین له هه‌موو ئه‌و ئه‌ده‌ب‌و فکره نامۆیانه بگه‌ین که له ده‌ره‌وه‌ی ئێمه به‌رهه‌م دێت.\nکاتێک چیرۆکه‌کان ده‌خوێنیته‌وه، هه‌ست به دنیایه‌کی ته‌واو جیاواز ده‌که‌یت بۆ وڵاتێک که یاده‌وه‌ری‌و خه‌یاڵی ئێمه به شێوه‌یه‌کی‌تر وێنای کردووه. له چیرۆکی سه‌رتاشه حه‌سووده‌که‌دا، مرۆڤێک ده‌بینین کت‌و مت له خۆمان ده‌چێت، که‌م بڕوای به گۆڕان هه‌یه، هه‌ر بۆیه هاوڕێی که‌سانێکه که هه‌مان دیدگای ئه‌ویان هه‌یه. ئه‌مه جگه له‌و ده‌ره‌نجامه چاوه‌ڕوان نه‌کراوه‌ی له ناو کۆمه‌ڵێکی وه‌ستاودا بۆ ژیان هه‌یه. هه‌روه‌ها چیرۆکه‌کانی ئه‌م کۆمه‌ڵه‌یه ئه‌وه‌نده‌ی دیدێکی مرۆییانه به‌سه‌ریاندا زاڵه، ئه‌وه‌نده ته‌کنیک یان بنه‌مای فانتازی به‌سه‌ریاندا زاڵ نیه. بۆ نموونه چیرۆکی گوریس، ئه‌و منداڵه‌ی هه‌موو کاتی خۆی بۆ چاوه‌ڕوانی هه‌ڵدانی گوریسی ده‌ریاوانه‌که ته‌رخان کردو، له کۆتایی‌دا هه‌ڵه‌ی ده‌ریاوان بووه هۆی کۆتایی ژیانی. ئه‌مه جگه له بوونی ئه‌و دیدگا قووڵه‌ی له‌م چیرۆکه‌دا بۆ ژیان هه‌یه.\nئه‌م کۆمه‌ڵه چیرۆکه جارێکی‌تر ئه‌وه‌مان لا روون ده‌کاته‌وه که ژیان چه‌نده پێویستی به‌وه هه‌یه داهێنانی نوێ له ناو خۆیدا ئه‌ژمار بکات، به هه‌مان راده پێویستی به‌وه‌شه چۆن کار بۆ هه‌سته مرۆییه‌کانی خۆی بکات. فه‌ڕۆخ کۆمه‌لیک چیرۆ‌کنووسمان پێده‌ناسێنێت که پێشتر نه‌مانناسیون، له‌به‌ر ئه‌وه خوێندنه‌وه‌ی ئه‌م کتێبه چێژی تایبه‌تی خۆی هه‌یه.


یابان هەڵدەستێ بە دابین کردنی 3.5 ملیۆن دۆلاری ئەمریکی وەک هاوکاری بۆ بەهاناوەچوونی حکومەتی هەرێمی کوردستان بۆ قەیرانی IDP\nیەک شەممە, 21 شوبات 2016 10:01\nهەولێر، 14ی شوباتی 2015-حکومەتی یابان دوو پڕۆژەی نوێ ی ڕاگەیاند بۆ هاوکاری بەهاناوەچوونی قەیرانی ڕاگوێزراوانی ناوخۆیی (IDP) لە عیراق.\nلە سەرەتای 2014، لێشاوی هاتنی زیاتر لە 1 ملیۆن IDP بۆ ناو هەرێمی کوردستانی عیراق ئەرک و فشاری گوزەران و سیستەمی ئاسایش لە پارێزگاکانی باکووری عیراق زیاتر کردووە. پڕۆژەکان لەلایەن ئۆفیسی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ خزمەتگوزاریەکانی پڕۆژە (UNOPS) جێبەجێ دەکرێن، بە هاوبەشی لەگەڵ حکومەتی هەرێمی کوردستان (KRG)، بۆ هاوکاری کردن لە بە هاناوەچوونی پێداویستی فریاگوزاری لێشاوی زۆری IDP.\nسەرەڕای دابین کردنی ڕووناک کەرەوەی شەقامی ووزەی خۆری نوێ و نوژەنکردنەوە و دابین کردنی کەل و پەلی بنکەکانی پۆلیسی کۆمەڵگەیی، حکومەتی یابان یارمەتی دەدات لە زیادکردن و باشتر کردنی بەدەستهێنانی سەلامەتی ئاسایش بۆ IDP و پەنابەران و کۆمەڵگاکانی میواندار لە باکووری عیراق.\nسەربەرزیەکی گەورەیە بۆ من ڕابگەیێنم کە حکومەتی یابان بڕیاری داوە بە زیادکرنی کۆمەکی هاوکاری (3،400،000 دولاری ئەمریکی) لەڕێگەی UNOPS بە مەبەستی یارمەتیدانی زۆرینەی خەڵکی ڕووبەڕووی مەترسی لە عیراق، "ڕێزداری هێژا بەڕێز فومیو ئیوای باڵوێزی یابان لە عیراق فەرمووی." "لەم پڕۆژانەدا، زیاتر لە 300 ڕووناک کەرەوەی شەقامی ووزەی خۆر دادەمەزرێن لە ناوچەکانی زۆر پێویست و دروست کردن و نوژەنکردنەوەی 30 بنکەی پۆلیسی کۆمەڵگەیی لە هەرێم ئەنجام دەدرێن. بە دڵسۆزیەوە هیوادارم ئەم کۆمەک بەخشینەمان مایەی بەهێزکردنی سەلامەتی و ئاسایش بێت لە هەرێم."\nلە 2015، حکومەتی یابان یارمەتی زیادکرد لەڕێگەی UNOPS بە دابین کردنی 20 ئەمبیۆلانس کە ئەمەش دەبێتە هۆی باشترکردنی گەیشتنی IDP و خەڵکانی ڕووبەڕووی مەترسی بە خزمەتگوزاری فریاگوزاری تەندروستی.\nUNOPS لە 2004 ەوە بوونی هەیە لە عیراق، کاردەکات لە بوارەکانی بەڕێوەبردنی پڕۆژە، مافەکانی مرۆڤ، گەشەسەندنی کۆمەڵگای مەدەنی، هەڵبژادنەکان، ڕۆلی یاسا، وە هاوکاری عەمەلی ئاژانسەکانی UN. UNOPS لە 2014 وە یارمەتی بەهاناوەچوونی قەیرانی IDP دەکات لە عیراق.\nIDP نزیکەی 20 لەسەدی دانیشتوانی هەرێمی کوردستانی عیراق پێکدەهێنن. بە کۆی گشتی، حکومەتی هەرێمی کوردستان یارمەتی دابین دەکات بۆ نزیکەی 1 ملیۆن IDP و پەنابەر.\nبۆ داواکاری ڕۆژنامەوانی، تکایە پەیوەندی بکە بە: کەریم ئەلبەیار، ئەم ئیمەیڵە پارێزراوە لە سپام, پێویستە جاڤا سکریپت چالاک بکەیت بۆ بینینی. ، تەلەفۆن: 9647510149245+


له په‌راوێزی کارنامه‌ی ده‌وڵه‌تی ئێران – هه‌ڵوێست\nسه‌ره‌تا / بابه‌تی نوێ / له په‌راوێزی کارنامه‌ی ده‌وڵه‌تی ئێران\nله په‌راوێزی کارنامه‌ی ده‌وڵه‌تی ئێران\nسەعی سەقزی 2017-11-03 بابه‌تی نوێ, سیاسیی لێدوانێك بده 39 بینراوه\nله په‌راوێزی کارنامه‌ی ده‌وڵه‌تی ئێران و هه‌ڵوێستی به‌ڕێزان فه‌رهاد شاكه‌لی و ئه‌مجه‌د شاكه‌لی\nئه‌و چه‌ن دێڕه‌ی خواره‌وه: به‌ناوی:ده‌وڵه‌تی ئێران، له كامێرای به‌رێزان (شاكه‌لی) دا له رۆژی (31/8/2004) به یارمه‌تی چه‌ن سایتی نه‌نترنێتی کوردی که‌وتوه‌ته به‌ر ده‌س سه‌روه‌رانی خوێنه‌ر.\nبه‌هۆی رووداوه‌کانی پاش پروسه‌ی ریفراندۆمی رۆژی (25/9/2017) گه‌لی کورد بۆ چاره‌نووسی سیاسی ئه‌و به‌شه‌ی کوردستانی ژێر ده‌سته‌ڵاتی ئێراق که به رێژه‌ی زیاتر له (90%) خوازیاری ئه‌وه‌ن چاره‌نووس و ده‌سه‌ڵاتی سیاسی و ئابووری و فه‌رهه‌نگیان به‌ده‌س خۆیانه‌وه بێت و وه‌ک دوو دراوسێ له‌گه‌ڵ ده‌وڵه‌تی ئێراقدا بژین و پاشان هێرشی ده‌وڵه‌تی ئێراق به یارمه‌تی راسته‌وخۆی ده‌وڵه‌تی ئێران به دژی رفراندۆمه، هاته ئاراوه.\nپێش ئه‌وه‌ی خودی نووسراوه‌که بخه‌مه به‌رده‌ستان، هیوادارم له داهاتوویه‌کی نزیکدا به‌پێی توانا چه‌ن دێڕیک سه‌باره‌ت به‌و رفراندۆمه و بارودۆخی پاش (رفراندۆم) که بۆچ وه‌های به‌سه‌ر هات، ئاماده بکه‌م.\nده‌وڵه‌تی ئێران، له كامێرای به‌رێزان (شاكه‌لی) دا\nپێناسه‌ی ده‌وڵه‌تی ئێران سه‌باره‌ت به كوردستان ته‌نیا یه‌ك پێناسه‌یه، داگیركه‌ری كوردستان! كارنامه‌ی ئه‌م سیستمه ئیسلامییه‌یش كه ئه‌مڕۆ له ده‌سه‌ڵاتدایه بیریتییه له فتوای جهاد، غه‌نیمه‌ت و جارییه، گولله‌باران كردن و ترۆر و ره‌شه‌كوژی كورد له كوردستان و له جهاندا. له ترسی ئه‌و سیاسه‌ته‌ی ده‌وڵه‌تی ئێران كوردێكی زۆر بۆ ده‌رباز كردنی گیانیان له‌م جهانه به‌رینه‌دا ئاواره‌ن. جگه له‌و كارانه، ده‌وڵه‌تی ئێران به‌رده‌وام له پیلان گێڕیدایه بۆ له ناو بردنی ئه‌و نیمچه ده‌سه‌ڵاته سیاسییه‌ی كه له باشوری كوردستاندا هاتوه‌ته ئاراوه.\nبه‌ڕێز فه‌رهاد شاكه‌لی ده‌وڵه‌تی ئێران\nوه‌ک ئه‌زانین له رۆژی (16/3/1988) هه‌ڵه‌بجه له لایه‌ن ده‌وڵه‌تی ئێراقه‌وه بوومبارانی شیمیای كرا. سه‌باره‌ت به‌و بوومبارانه گه‌لێ وتار له چاپه‌مه‌نی کوردی و چاپه‌مه‌نی جهانیدا بڵاو کرایه‌وه. له گۆڤاری (مامۆستای كورد) که سوید و له شاری ستۆکهۆڵم ئاماده ئه‌کرا، نووسراوه‌یه‌ک به پێنووسی فه‌رهاد شاکه‌لی سه‌رنووسه‌ره‌كه‌ی به ناوی: (1988… هه‌ڵه‌بجه‌و بادینان) چاپ كراوه.\nکورته‌یه‌کی نووسراوه‌که به‌و جۆره نووسراوه:\nله ناو ئه‌و وڵاتانه‌ی عێراقیان تاوانبار كرد و هاوده‌رییان پیشانی گه‌لی كورد دا، ئێران و ئیسرائیل له هه‌مووان زیاتر به پیره‌وه هاتن. له هه‌ر دوولا ته‌نانه‌ت رۆژێكیش پرسه‌ی ره‌سمی دانرا. ژماره (7) لاپه‌ره (8).\nبا بزانین ئه‌و هه‌ڵوێستانه‌ی ده‌وڵه‌تانی ئیسرائیل و ئێران له كوێوه سه‌رچاوه ده‌گرێت، ئه‌و هه‌ڵوێسته خۆی نووسراوه‌یه‌كی تایبه‌تی پێویسته، به‌ڵام لێره‌دا زۆر به‌كورتی ئاماژه‌ی پێ ئه‌كه‌م.\nئه‌وه‌ی كه ده‌وڵه‌تی ئیسرائیل ئه‌و هه‌ڵوێسته‌ی گرتووه، سێ هۆكاری هه‌یه.\n1 ـ به هۆی ئه‌وه‌ی یه‌هودییه‌كان (جوله‌كه) ماوه‌یه‌كی دوور و درێژ له لایه‌ن نازییه‌كانه‌وه كه‌وتبوونه قۆناغێكی سه‌ختی ژیان و هه‌ر رۆژه به‌ره‌و مه‌رگ و نه‌مان ئه‌بران و به هه‌زار هه‌زار له‌ناو ده‌چوون، ده‌كرێت بڵێین ده‌وڵه‌تی ئیسرائیل له‌و پرسه و ماته‌مینه‌ی كه بۆ خه‌ڵكی هه‌ڵه‌بجه‌ی داناوه، ئه‌و رۆژه سه‌خت و دژوارانه‌ی خۆیانی وه‌بیر هاتبێته‌وه.\n2 ـ به هۆی ئه‌و سیاسه‌ته چه‌وت نا دیمكراتیانه‌ی ده‌ڵه‌ته عه‌ره‌بییه‌كان و رووناكبیرانی دنیای ئیسلام له به‌رانبه‌ر ده‌وڵه‌تی ئیسرائیل، كه ده‌ڵێن:\nده‌بێت ده‌وڵه‌تی ئیسرائیل له ناوببرێت و بخرێته ده‌ریاوه.\n3 ـ بۆ ئه‌وه‌ی زه‌ختی سیاسی بكه‌وێته سه‌ر ده‌وڵه‌تی ئێراق و ده‌وڵه‌ته عه‌ربییه‌كان!\nده‌وڵه‌تی ئێران، وه‌ک ده‌وڵه‌تێ كه فتوای جهادی میلله‌تی كوردی دابێت و به‌رده‌وام به دژی ئه‌و میلله‌ته له پیلانگێڕیدا بوو بێت، پرسه‌و ماته‌مینی بۆ كورد دا ئه‌نێت؟!\nئه‌و هه‌ڵوێسته‌ی ده‌وڵه‌تی ئێران و ئه‌و پرسه دانانه‌ی له پێناو به‌رژه‌وه‌ندی سیاسی خۆیدا بووه، بۆ ئه‌وه بووه كه ئیمتیاز له ئێران وه‌ر بگرێت و به‌س! ده‌وڵه‌تی ئێران نه‌ك پێی ناخۆش نییه ئه‌و سیاسه‌ته توند و كۆنه‌په‌ره‌ستانه‌یه بۆ میلله‌تی كورد به‌كار ببرێت، به‌ڵكو ئاواته خوازی ئه‌و رۆژه‌یه كه كورد به تێكرا له ناو بچێت!\nنووسه‌ری میلله‌تانی دیكه درۆ و ده‌له‌سه و فیرۆكاری دوژمنه‌كانیان ئاشكرا ئه‌كه‌ن و به هه‌ڵوێستی ئه‌ده‌بی و سیاسی … به‌رپه‌رچیان ئه‌ده‌نه‌وه و رسوایان ئه‌كه‌ن!\nئه‌مجه‌د شاكه‌لی و ده‌وڵه‌تی ئێران\nرۆژی شه‌مه 21/8/2004 رادیۆ زایه‌ڵه، رادیۆی كوردی ره‌سمی ده‌وڵه‌تی سوید، وتووێژێكی له گه‌ڵ كاك ئه‌مجه‌د شاكه‌لی ئه‌نجامدا. به‌شێك له وتووێژه‌كه ـ\nرادیۆ زایه‌ڵه: ئه‌مجه‌د شاكه‌لی نووسه‌ری كوردی نیشته‌جێی ستۆكۆڵم له‌م رۆژانه‌دا له سه‌فه‌ری كوردستان گه‌ڕایه‌وه سوید و له وتووێژێكدا له گه‌ڵ زایه‌ڵه دیتنی خۆی له سه‌ر وه‌زعی كولتوری، كۆمه‌ڵایه‌تی و ئابوری كوردستانی پارچه‌ی ئێراق باسكرد. وێنه‌یه‌ك كه وێناچێ بكاری ئاسۆیه‌كی زۆر روونی لێبه‌دی بكه‌ی.\nشاكه‌لی: “دیاره پێش هه‌ر شتێك ده‌بێت ئه‌وه بڵێم كه من له ئێرانه‌وه چوومه‌وه ئه‌و جاره. ئێران ـ تاران ـ رۆژهه‌ڵاتی كوردستان، پاشان چوومه‌وه باشوری كوردستان. ئه‌وه‌ی كه ده‌بێ پیاو له‌به‌ر چاوی بگرێ، من یه‌ك دوو تێبینم هه‌بوو له سه‌ر ئێران و تاران و رۆژهه‌ڵاتی كوردستانیش، حه‌ز ده‌كه‌م پێشه‌كی ئه‌وه بڵێم. چونكه ئه‌گه‌ر چوومه‌وه مامه‌وه. ئێران من دیاره له 91وه تا ئێستا ئه‌مه جاری یه‌كه‌مه بیا ده‌چمه‌وه به‌ره‌و كوردستان. (91)یش نه چوومه‌وه كوردستان به‌س له باشوری كوردستان. ته‌نیا له رۆژهه‌ڵاتی كوردستان بووم.\nله‌وێ دیاره زۆر گۆڕانێكی زۆر سه‌یر بووه، یه‌عنی من ساڵانیتر كه چوومه‌تۆ ئێران پشكنین و فرۆكه‌خانه و پاستار، چۆرێكی سه‌یر بووه، ئیستا ئه‌و شتانه ته‌قریبه‌ن نه‌ماون، تا راده‌یه‌ك ئه‌و ساك و ماكانه‌ی كه تۆ لێره ده‌یخه‌نه ناو ئه‌وه‌كه، كه له (Arlanda ئارلاندا) سواری فرۆكه ده‌بێت، له‌ویش هه‌ر وه‌ك خۆی وه‌ری ده‌گریته‌وه، به‌بێ ئه‌وه‌ی بیكه‌نه‌وه، بێ ئه‌وه‌ی كه‌س پرسیارێكت لێ بكات. هه‌رچی وه‌زعی رۆژهه‌ڵاتی كوردستانیشه گه‌شه‌كردنی فه‌رهه‌نگی زۆر به‌ربڵاو به‌خۆیه‌وه ده‌بینێ، كه زۆر له به‌رچاوه، دیاره. بڵاوكراوه‌ی كوردی زۆر له‌وێ ده‌رئه‌چن. گرنگی به فه‌رهه‌نگ و ئه‌ده‌ب و زمانی كوردی ئه‌وانه زۆر ده‌درێت. خه‌ڵكانێكی زۆر باش ئه‌و كارانه ئه‌كه‌ن، رۆژهه‌ڵاتی كوردستان خه‌ڵك زۆر سه‌رقاڵی مه‌سه‌له‌ی كاری فه‌رهه‌نگی ئه‌وانه‌یه. یه‌عنی بزاڤێكی سه‌رتاسه‌ری، ئه‌توانی بڵێی له ئیلام و كرماشان و سنه و سه‌قز و بانه و مهاباد و ئه‌وانه بروات تا ده‌گاته ورمێ و ئه‌و ناوه هه‌مووی گرتووه‌ته‌وه. خۆشی له‌وه‌دایه لورستان و كوردستانی هه‌موو به‌ستوه‌ته یه‌كه‌وه، یه‌عنی كورده‌كه‌ی كردوه‌ته یه‌كه‌وه، ئه‌وه زۆر موهیمه به‌لای منه‌وه. ……”.\nبه‌بێ ئه‌وه‌ی له لایه‌ن رادیۆ زایه‌ڵه‌وه پرسیارێك سه‌باره‌ت به باردۆخی سیاسی ـ كۆمه‌ڵایه‌تی و فه‌رهه‌نگی ئێران له به‌ڕێز شاكه‌لی كرا بێت، بۆ خۆیان باسی ئێران دێننه پێشه‌وه و به‌جۆره ئه‌كه‌ونه وه‌سفكردنی.\nئه‌گه‌ر به‌ڕێوه‌به‌ری ئه‌و وتووێژه، ژورنالیستێكی وردبین و هوشیار ببوایه، ده‌یتوانی به هێنانه گۆڕێی چه‌ند پرسیار، ریسه‌كه‌ی پێ بكاته‌وه به خوری! لێره‌دا سه‌رنجی كاك ئه‌مجه‌د بۆ ئه‌و خاڵانه‌ی خواره‌وه راده‌كێشم.\n1 – بۆچ ئه‌و هه‌موو خه‌ڵكه به‌گشتی و كورده‌كانی ژێر ده‌ستی ئێران به‌تایبه‌تی له ئێران رایان كردووه و له ده‌ربه‌ده‌ری و ئاواره‌یدا ئه‌ژین؟\n2 – هه‌ر كه‌سێك سه‌رنجی ماسمێدیای ئێران و جهان بدات تا له كێشه سیاسییه‌كانی ئێران ئاگادار بێت، یه‌ك پرۆسه‌ی سیاسی به‌ناوی “خودی و غیره خودی” واته (خۆمانه و بێگانه ـ دۆست و دوژمن) له نێو سیستمی سیاسی ئێراندا ده‌بینێت! ئه‌وه‌ی كه به‌ڕێز شاكه‌لی باسی ئه‌كات كه لێپرسینه‌وه و پشكنین نییه، ئه‌وه راست و دورسته!\nبه‌ڵام ئه‌وه بۆ “خودی ها” واته( خۆمانه‌كان) له به‌رچاو ده‌گیرێت! بۆ “غیره خودی” واته (بێگانه‌كان ـ دوژمنه‌كان) نه‌ك ته‌نیا ساك و ماكه‌كانیان ده‌پشكنن، به‌ڵكو لێپرسینه‌وه‌یه‌كی وه‌هایان لێ ده‌كه‌ن كه ئه‌وه‌ی له دڵ و ده‌روونیاندا هه‌یه ده‌بێت باسی بكه‌ن و به‌وردی به‌یانی بكه‌ن، ده‌نا كاریان به جێگه‌یه‌ك ده‌گات كه دڵبه‌ران دڵیان درفێنن!\n3 – به‌ڕێز شاكه‌لی له سه‌ر ئه‌و باوڕه‌یه له رۆژهه‌ڵاتی كوردستان بڵاوكراوه‌ی كوردی زۆر ده‌رئه‌چن و گرنگی به فه‌رهه‌نگ و ئه‌ده‌ب و زمانی كوردی ئه‌درێت، بزاڤێكی فه‌رهه‌نگی وه‌ها مه‌زن له رۆژهه‌ڵاتی كوردستان له ئارادایه كه لورستان و كوردستانی به‌یه‌كه‌وه به‌ستووه. لێره‌شدا سه‌رنجیان بۆ ئه‌و چه‌ند دێره راده‌كێشم\nكاتێك ده‌وڵه‌تی ئێران قوتابخانه و زانستگای كوردی یاساخ ئه‌كات و به‌هۆی ئه‌و سیاسه‌ته‌ی ده‌وڵه‌تی ئێرانه‌وه كورده‌كانی ئه‌و به‌شه‌ی كوردستان نازانین به كوردی بنووسین و بخوێنین، ئه‌و ڵاوكراوه كوردییانه بۆ كێ چاپ ده‌كرێت؟!\nكاتێك جه‌نابی “خرازی” (خه‌رازی) وه‌زیری ده‌روه‌ی ئێران له رێكخراوه‌ی نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتووه‌كاندا به ده‌می خۆی هاوار ئه‌كات و ئه‌ڵێت: ئێمه مه‌سه‌له‌یه‌كمان به‌ناوی مه‌سه‌له‌ی كورد نییه!\nئێوه باس له بزاڤی فه‌رهه‌نگی ئه‌كه‌ن؟!\nئه‌وه‌ی كه چه‌ن كوردێكی خه‌مخۆر و تێكۆشه‌ری ئه‌و میلله‌ته له‌و رێگایه‌دا هه‌وڵ ئه‌ده‌ن، ئه‌وانه ده‌یانه‌وێت به‌رپه‌رچی ئه‌و سیاسه‌ته كۆنه‌په‌ره‌ستانه‌ی ده‌وڵه‌ته‌كانی ئێران به سیستمی پادشایی و ده‌سه‌ڵاتداره‌تی ئیسلامی كه زمانی كوردی و ئه‌ده‌بیاتی كوردییان به‌ره‌و نه‌مان بردووه، بده‌نه‌وه!\nئه‌وه بزاڤی فه‌رهه‌نگی نییه، ئه‌وه په‌له‌قاژه‌ی میلله‌تێكه كه له ژێر چنگی دێوی مه‌رگی شۆڤییه‌نیستی و داگیركه‌ریدا گیری كردووه! بزاڤی فه‌رهه‌نگی ده‌سه‌ڵاتداره‌تی سیاسی ئه‌نجامی ئه‌دات، كۆڕی زانیاری ئه‌ده‌بی بۆ رێك ئه‌خات، كۆمه‌ڵه‌ی فه‌رهه‌نگستانی بۆ بنیاد ده‌نێت تا ئه‌و زمانه نه‌ك به‌ره‌و مه‌رگ و نه‌مان بروات، به‌ڵكو گه‌شه بكات!\nبۆ ئاگاداری به‌رێز شاكه‌لی، له بری بزاڤی فه‌رهه‌نگی له رۆژنامه و ته‌له‌ڤزیۆنی ره‌سمی ئێراندا سوكایه‌تی به گه‌لی كورد ئه‌كه‌ن!!\nبه‌ڵێ وایه، له ئێراندا بزاڤی فه‌رهه‌نگی فارسی له ئارادایه، ده‌وڵه‌ت په‌یتاپه‌یتا قوتابخانه و زانكۆ و زانستگای فارسی … دائه‌مزرێنێت، فه‌رنگستانی داناوه تا وشه‌ی تازه‌ی فارسی له جێگه‌ی وشه بێگانه‌كان دابنن. ئه‌وه‌یه بزاڤی فه‌رهه‌نگی.\nله کۆتاییدا ئه‌و چه‌ن رسته وه‌ک پاشکۆ بۆ ئه‌م بابه‌ته‌ی ئێستا:\nئه‌وه سیاسه‌ت و پیلانگێڕی ده‌وڵه‌تی ئێران سه‌باره‌ت به کورد و کوردستان و ئه‌وه‌یش هه‌ڵوێستی رووناکبیر و سیاسییه‌کانمان له ئوروپا، نه‌ک له (ژێر ده‌سه‌ڵاتی دوژنم)دا؛\nئه‌شكی خواكان دوو ره‌نگه\nیه‌كێ جه‌نگ و یه‌ك نیره‌نگه\nئێمه به جه‌نگ نه‌دۆڕاوین\nهه‌ر به نیره‌نگ فه‌وتاوین!\nتاگه‌كانباشووری کوردستان توێژینەوە رەخنە رۆژهه‌ڵات سیاسیی كوردستان\nده‌رباره سەعی سەقزی\nپێشوو کەرکوک لە “شا ئیسماعیل سەفەوی”یەوە بۆ “حاجی” قاسم سلێمانی\nدواتر هيرش بو كه‌ركووك ، ده‌رئه‌نجامه‌كانى ؟


هیزی تا ئارو جمهووری ئیسلامی\nساڵه‌کا هه‌زار و نوسه‌د و حه‌فتایه‌نه، سه‌رهوردای مه‌ردموو ئیرانی ڕژیموو پاشایه‌تیش تلنا بی ده‌ردیوۆ که په‌ی غه‌ربیچ ده‌رمان نه‌کریی. چا سه‌رده‌مه‌نه گردوو ئامانجوو غه‌ربی ئاما بی سه‌روو ئانه‌یه تا به هه‌رجوریؤ بیه‌ن کومه‌ڵگاو ئیرانی ئارام که‌روؤه و وه‌ر به شوڕشوو مه‌ردموو ئیرانی گیرو. جا پا بونۆ هه‌ر پاسه که دیما جه خومه‌ینی و به په‌له ئانه‌شا وه‌ش که‌رد که په‌ی ئا وه‌ختی ده‌رده‌شا وه‌ری و دیاروو چه‌ما مه‌ردموو دنیایۆ به ته‌یاره‌و ویشا ئاوردشاؤه خیابانیو که خیابانی ئۆ دیمینشه‌نه حاکمیه‌توو شای بی و ئا حاکمیه‌تشا ده‌س به‌سه و ته‌ماشاگه‌ر ئاستۆ. چه‌نی ئینیشایچه گرد،  وه‌ر به شوڕشی نه‌گیریا و شوڕشوو ئیرانی ڕژیموو پاشایه‌تیش ماڵاره و لوای لوی تا به سه‌ر ئه‌نجاموو ویش بیاؤو.\nبه‌ڵام دار و ده‌سه‌ی مه‌زهه‌بی به په‌شت به‌سه‌ی به خورافاتوو به‌شیو جه مه‌ردمی ئه‌بزاروو سه‌رکوتیش گرت ده‌سۆ و گرد ته‌لاشیؤش که‌رد تا ئا زیاده ڕه‌وی مه‌ردموو ئیرانیه باروؤه یاگی و په‌ی ئینه‌یچه جه گرد په‌شتیبانیؤوو غه‌ربی به‌شدار بی.\nجه پاڵوو ئینیشانه، جمهووری ئیسلامی، هه‌ر چا ڕوا ئه‌وه‌ڵیۆ، په‌یش به‌ر کۆته بی که جه دنیاو ئارویه‌نه لکیوه‌ی ناقڵوکاره‌نه و مشیو لا بشو. جا به پاو ئی په‌نه زانایشه، ئی ڕژیمه هه‌ر چا وه‌ختۆ، مه‌جبور بیه‌ن جه دوی جبهینه بێؤه په‌نجی. یه‌که‌م جه جبهه‌ی داخڵیه‌نه و دژ به خواستا و ئاره‌زوا مه‌ردمی. دوه‌م جه جبهه‌ی به‌ینه‌للمله‌لیه‌نه و سه‌روو که‌ی نه‌دریایش و قه‌بووڵ نه‌کریایش.\nئی حکوومه‌ته ویش زانانش و مزانۆ که جه ته‌وانشه‌نه نیا جوابوو خواستا هیچکام چی ته‌ره‌فا بدوؤه. نه متاؤو جه وه‌راوه‌روو مه‌ردموو ئیرانیۆ کوتا بی و نه جه وه‌راوه‌روو قانوونا به‌ینه‌للمله‌لیۆ.\nئی ڕژیمه چوون وه‌ختوو ویش په‌ی ئه‌وه گیڵنای و ئه‌ره مه‌رزنای به حه‌ساب ئارامشی ئاوریا بی، چامای په‌ی ئانه‌یه برمانو که هه‌رمانه‌ش هه‌ر مه‌نینه‌و لازما جاریو هه‌ر مه‌نوؤه، فره جاری ویش به ده‌سی ویش وه‌زعه‌ش خرابنێنه و هه‌رمانیش په‌ی ویش تاشتینی. چی ویه‌ڕیچه‌نه ده‌ر هه‌ق به مه‌ردموو  ئیرانی جه هیچ بی ڕیزییؤی کوتاییش نه‌که‌رده‌ن. هه‌میشه گه‌ره‌کش بیه‌ن به دنیای برمانو که ئه‌گه‌ر ئا ڕژیمه نه‌بو ئی مه‌ردمه به هیچ وه‌ر مه‌گیریو.\nخواستی مه‌ردموو ئیرانی هه‌ر پیسه باقی مه‌ردموو وه‌رلوا‌و دنیای، ئازادی، به‌رابه‌ری و خواستی ئینسانیی بیینی. به‌ڵام جمهووری ئیسلامی ئی جوره خواستا به سه‌ره وه‌ری منیوره و مه‌تاؤو ملشا دو په‌نه.\nکۆمه‌ڵگاو به‌ینه‌لمله‌لیچ پیسه ئه‌نجمه‌نیوی جه‌هانی یاسێ ویش هه‌نیش و کشوه‌ریؤش به ئه‌ندام قه‌بووڵا که ڕیز په‌ی ئا یاسایا بنیوره و به‌روشا ڕاوه. که‌چی جمهووری ئیسلامی گه‌ره‌کشا به قانونی ویشۆ بێنه ئی میدانه و میدان داری که‌رو.\nدنیاو غه‌ربیچ ئه‌گه‌ر ڕؤیو جه ڕوا و جه دۆرانو بلوک به‌ندی ئا وه‌ختوو دنیایه‌نه به ناچاری کشوه‌رانیو پیسه جمهووری ئیسلامی تامڵ که‌ری ، ئارو ئیتر گه‌ره‌کش نیا و مه‌که‌رو. بلوکوو شه‌رقی نه‌مه‌نه‌ن و وه‌زعه‌ی تازی چیویوته‌ر موازو. گلوبالیزم سیاسه‌تی پیسه سیاسه‌توو جمهووری ئیسلامی به کوسپی سه‌روو ڕێ منیوره.\nئه‌ڵبه‌ت جه گوزه‌روو به‌ر خورد به جمهووری ئیسلامیه‌نه سیاسه‌توو غه‌ربی یه‌ک ده‌س نه‌بیه‌ن. بڕیو جه کشوه‌ره ئورووپاییا سیاسه‌توو لینی که‌رده‌یشا هورچنیه بی و به ته‌مێ بینی ئامووزشش بدا و ئاوه‌و شارستانیه‌تیش کیشا، تا به‌ش سه‌رۆکووی لابه‌رده‌یش نه‌گنونه وه‌رشا.\nبه‌ڵام یانزه‌و سپتامروو2001 ئی ڕاویشه وسه‌نه قوناخیوه‌ته‌ره. ئامریکا هه‌ر چا ڕوا ئه‌وه‌لیۆ به ته‌مامی چه‌نی ئی ڕژیمیه نیاشه‌نه که‌مان و جه لیستوو رژیمه تروریستانه نام نویسیش که‌رد.\nئیسه ئانا ئی کیشه یاوان به ئۆ په‌ڕوو باریکی. جه لێوۆ  غه‌رب جمهووری ئیسلامیش به سه‌رچه‌مه‌و تروری و پاڵپه‌شتوو تروری به دنیای ئه‌شناسنان و به‌رنامه‌یچشه‌نه هه‌ن که ترور نازو و چۆ لایچۆ جمهووری ئیسلامی ئینا شونه‌و ئانه‌یۆ بومبی ئه‌تومیی وه‌شی که‌رو.\nهه‌ر چند به پاو قانوونا سازمانوو مله‌لی، گرد کشوه‌ریوی په‌یش هه‌ن ده‌سڕه‌سیش به علموو هه‌سته‌یی بۆ، به شه‌رتیو ئا کشوه‌ره جه میدانو که‌یه‌و کشوه‌ر داری دنیایه‌نه قانوونه‌کا ئی که‌یی به‌رو ڕاوه. که‌چی ئیران چی میدانه‌نه هیچ یاگی باوه‌ڕیش په‌ی ویش ناستینۆ و گه‌ڕی چندین ساڵه‌یش کاریوشا که‌رده‌ن تا که‌س چی بازاره‌نه ئیمانش په‌نه نارو.\nجیا چینیشا جمهووری ئیسلامی به شه‌هید په‌روه‌ری و تاریفی ئۆ دنیای یاونانش یاگیو که به‌شوو فره‌و مه‌ردموو جه‌هانی ئاما‌ن سه‌روو ئا باوه‌ڕیه که ئه‌گه‌ر ئی ڕژیمه ده‌سه‌ڵاتشه‌نه بو چانیشانه ئی دنیایه نابود که‌رو. جا پۆکه‌ی حکوومه‌ته‌کی غه‌ربی جه کیشه چه‌نی جمهووری ئیسلامی په‌شتیوانییوی به‌رینی دنیاییشا هه‌ن.\nئارو گرد چیو حه‌کایه‌ت چانه‌یه که‌رو که غه‌رب سه‌روو لابه‌رده‌ی ئی حکوومه‌تیه ته‌مام وه‌نه بڕیان و حه‌تمه‌ن چی ڕانه گرد ته‌وانیووو ویش مارونه ڕا.\nجمهووری ئیسلامی ویچش مزانو که جه‌نگوو غه‌ربیش په‌نه مه‌کریو، به‌ڵام چه‌کی ئه‌تومی خراب که‌ره‌سیو نیا تا جه وه‌راوه‌رو تاقیبوو غه‌ربیۆ زوو زوو نیشانه‌و گه‌رده‌نو مه‌ردمو به گرۆگان گیریاو ئیرانیش بدو.\nئی حکومه‌ته چه‌نی فکر که‌رووه که‌یفوو ویشا وه‌لی گردوو ڕاسیا ئینه‌یه مرمانا که غه‌رب تا ددانی ئی مار‌وو سه‌روو ڕێشه نه‌کیشو ئارام مه‌نیشوره.\nجا خاس ئانه‌نه که مه‌ردموو ئیرانی ویش ده‌س دو وه‌رۆ و ئی ڕژیمیه لا به‌رو تا گیچه‌ڵیش چێو زیاته‌ر که‌له‌به‌ره‌ش وه‌نه نه‌گیرا.


رێگاي ئێوه ئابوري » ئه‌حمه‌د رامي: پشتيواني ئه‌مريکا له باڵي سوري پ‌ك‌ك له‌راستيدا لايه نگري کردنه له‌ئيسرائيل\nوتووێژي په يامنێري کوردھه واڵ له گه ڵ ئه‌حمه‌د رامي نووسه ر و لێکۆڵێنه ري راديۆ ئيسلامي سوئن له باره ي پرسه شاراوه کاني دياريکردني خه ڵات بۆ ده ستگيري سه رکرده کاني په که که.\nکوردھه واڵ: به رێز رامي ھه روه ک ده زانن ئه مريکا بۆ وه رگرتني زانياري له باره ي سێ که س له سه رکرده کاني په که که خه ڵاتي دياري کردووه بۆچووني ئێوه له مباره وه چييه؟\nئه‌حمه‌د رامي: چاولێکه ن ئه مريکا بۆ خۆي گرووپي جياخوازي په که که ي پڕچه ک کردووه. له بواري داريشه وه يارمه تي ده دات و ئه وه ي دياره ئه وه يه که په که که بێ پشتيوانيه دارايه کاني ئه مريکا ناتوانێت بووني ھه بێت و به ڕاي من ئه م کرده وه ي ئه مريکا بلۆفه بۆ ئه وه ي له سه رده مێکي کورتدا تورکيا رازي بھێڵێته وه.\nکوردھه واڵ: ئه مريکا بۆ خۆي ده زانێت که سه رکرده کاني په که که له کوێ خۆيان شاردووته وه به ڕاي به ڕێزتان ئه م ژسته چييه؟\nئه‌حمه‌د رامي: ئه وه ي که مايک په مپه ئۆ وه زيري ده ره وه ي ئه مريکا رايگه ياندووه ئارمانجي فريوداني تورکيايه. چوونکه تورکيا به رده وام نارازي بوو له يارمه تيه کاني ئه مريکا بۆ په که که و ئه مه له کاتێکدايه که تورکيا بۆ خۆي ئه ندامي ناتۆيه. ئێستا ئه مريکا ھه وڵ ده دات تا به جۆرێک تورکيا رازي بکات و له لايه کي ديکه وه ئه مريکا ھه وڵ ده دات بۆ سڕينه وه ي پرسي خاشقچي له پێناو سياسه ته کاني عه ره بستان رازي بووني تورکيا به ده ست بھێنێت و تره مپيش ده يه وێت به رزگارکردني بن سلێمان جارێکي ديکه ميليار دۆلار له عه‌ره بستان وه ربگرێت. ته نانه ت ده گوترێت ئه مريکا ده يه وێت فه تحۆڵاگوله ن راده ستي تورکيا بکاته وه. ئارمانج له ھه موو ئه مانه به ده ست ھێناني رزايه تي تورکيا له ناوچه که يه. ده زاني که فه‌تحۆڵا گوله ن له لايه ن ئه مريکاوه پشتيواني ده کرێت. تورکياش به ڵگه ي تاوانباربووني بن سلێمان له پرسي خاشقچي دا ھه يه. پرسي خه ڵات بۆ سێ سه رکرده ي په که که ش به شێکه له به رنامه ي سه عووديه کان تا به مجۆره و به نێوه ندگه رايي ئه مرياک تورکيا رازي بکه نه وه.\nکوردھه واڵ: له سێ سووچي ئه مريکا و تورکيا و عه‌ره بستان قسه ده کرێت. تورکيا دژي په که که و ئه مه له کاتێکدايه که ئه مريکا و عه‌ره بستان لايه نگرين. بۆچووني ئێوه چييه؟\nئه‌حمه‌د رامي: به ڕاي من ئه مريکا له ناوچووه. ئه م وڵاته ئازاد و سه ربه خۆ نييه. ئيسرائيل به جێگاي ئه مريکا بڕيار ده دات. ئايپه ک ده زگاي سه ھيۆنيستي له ئه مريکا بڕيار ده دات. ئارمانجي ئسيرائيلش له ناوبردني سوريايه چونکه سوريا ھاوپه يماني نێزيکي ئێرانه. واته گرنگي ئيسرائيل بۆ له ناوبردني سوريا و زه ره ر گه ياندنه به ئێران. ده يه وێت ئێران و حزبوڵا له سوريا نه بن. کرده وه کاني ئه مريکاش له ناوچه که به س له پێناو به رژه وه نديه کاني ئيسرائيله.\nکوردھه واڵ: ئايا لايه نگري ئه مريکا له په که که له سوريا بۆ به ديھێناني ئه م پرۆژه ي ئيسرئيله نييه؟\nئه‌حمه‌د رامي: رێک وايه. نه تانياھۆ سه رۆک وه زيراني ئيسرائيل به فه رمي رايگه ياندووه که خوازياري دامه زراندني ده وڵه تي کورديه له سوريا تا ئێرانه. ئه مه به جۆرێک گورز وه شاندنه له ئێران. ھه رئه و به ڵايه که به سه ر ئێراق و سورياي ھێنا. دواتر سره ي تورکيايه. ئيسرائيل خوازياري لاوازکردني وڵاتاني ئيسلاميه. لايه نگري له کوردان بۆ گورزوه شاندني له تورکيا و سوريا و ئێراق و ئێرانه. ئارمانجي ئه وه يه موسڵمانان له به رانبه ر ئيسرئيل لاواز ببن و لايه نگري ئه مريکا له باکووري سوريا له تێرۆريسته کورده اکن له راستيدا لايه نگريه له ئيسرائيل. تره مپ و وه زيري ده ره وه ي ته نيا له ھزري دۆلاردان تا لابيه سه ھيۆنيسته کان گيرفانيان پڕبکه ن. راي گشتي ئه مريکا شي ژه ھراوي کردووه تا ئاگاي له راستيه کان نه بێت. لايه نگري ئه مريکا له ئيسرائيل له به رژه وه ندي ئه مريکا دا نييه. سياسه تي ده ره کي ئه مريکا له تێل ئاڤيڤ ديارده کرێت و له راستيدا ئه مريکا له لايه ن ئيسرائيله وه داگيرکراوه.\nبرچسب ها : apo , pkk , pyd , serpk , tevdem , ypg , ئه‌حمه‌د رامي , ئه‌مريكا , ئيسرائيل , ئێراق , ئێران , پ‌ك‌ك , پ‌ي‌د , توركيا , سوريا , ي‌پ‌گ


ئاسیاسێڵ 25% ی پشـکه‌کانی خۆی ده‌فرۆشێت\nدووه‌م گه‌وره‌ترین کۆمپانیای ته‌له‌فونی مۆبایلی عێراق (ئاسیاسێڵ) ئه‌مڕۆ یه‌کشه‌ممه 25% ی پـشـکه‌کانی خۆی خسته بازاڕه‌وه و چاوه‌ڕوان‌ده‌کرێت قازانجی نزیکه‌ی 1.3 ملیار دۆلاری لێـبکه‌وێته‌وه.\nته‌ها ئه‌حمه‌د ئه‌لڕوبێعی به‌ڕێوه‌به‌ری جێبه‌جێکاری بازاڕی پشـک و دراوه‌کان له عێراق ده‌ڵێت کۆی پشـکه‌کان ده‌کاته 67 ملیار و 503 ملیۆن پشـک و هه‌ر پشـکێـک له سه‌ره‌تادا به 22 دیناری عێراقی ده‌فرۆشرێت.\nئه‌لڕوبێعی ده‌ڵێت له‌وه‌تای سـاڵی 2008 وه ئه‌مه گه‌وره‌ترین بڕی پـشـکه بخرێته بازاڕه‌وه له ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستدا.\nئه‌لڕوبێعی ئاماژه‌ی به‌وه‌دا فرۆشتنی ئه‌م پـشـکانه ڕه‌نگه سه‌رمایه‌ی کۆمپانیاکه، که له ئێسـتادا نزیکه‌ی 4.7 ملیار دۆلاره، دوو هێنده لێـبکات. ده‌شڵێت هه‌ر پاش یه‌ک کاژمێر و نیو له ده‌سـتپـێـکردنی فرۆشتنه‌که، 35 ملیار پشـک فرۆشراون.\nجێی ئاماژه‌یه کۆمپانیای زه‌ین که به‌شێـکه له زه‌ینی کوه‌یت، یه‌که‌م کۆمپانیای ته‌له‌فونی مۆبایلی عێراقه و 12 ملیۆن به‌شـداری هه‌یه. کۆمپانیای ئاسیاسێڵ که تیلکۆمی قه‌ته‌ری پشـکێـکی زۆری تێدا هه‌یه، به پله‌ی دووه‌م دێت و 9 ملیۆن به‌شـداری هه‌یه.


بۆ ئەو کەسانەی تاسن، سەریان شەوق دەداتەوە؟ | ڕێکخراوەی زانستی فەرهەنگیی هۆژان\nسەرماوەز 15, 2718 سەرماوەز 15, 2718 Hojan تەندروستی و زیندەورناسی, زانیاری, هەواڵ و زانیاری 0\nبۆ ئەو کەسانەی تاسن، سەریان شەوق دەداتەوە؟\nئەوە هەمووی بە هۆی گەندەمووەکان و ڕژێنە چەورییەکانە.\nپرسیارەکە ئەمەیە کە بۆ ئەو کەسانەی تاسن، سەریان شەوق دەداتەوە. لە کاتێکدا پێستی شوێنەکانی دیکە شەوق ناداتەوە؟\nزۆرینەی پێستی لەشی مرۆڤ بە مووی وردەوردە کە ناویان گەندەمووە داپۆشراوە کە دەبێتە هۆی ئەوە پێست وەک تووکی قۆخ ببینرێت. لە پیاوە تاسەکاندا، کیسەکانی قژ دەبنە خانەی پێست و هیچ قژێک(حەتا گەندەمووش) نابینرێت.\nپێستی سەر بە هۆی ڕژێنە چەورییەکانەوە دەدرەوشێتەوە. ئەم ڕژێنانە ڕۆن و چەوری ئازاد دەکەن و لە هەموو شوێنێکی لەشدا دەبینرێن، بەڵام پێستی سەر ژمارەیەکی زۆر زیاتری لەو ڕژێنانە هەیە و ئەوە دەبێتە هۆی ئەوەی کە هەمووی پێست بەو ڕۆنە(چەورییە) داپۆشرێت و ڕووبەرێکی یەکسانی شەوقدەرەوە ساز بکات. هەروەها خوێندنەوەکان دەڵێن کە چالاکیی زۆری ئەم ڕژێنانە لە لەدەستدانی قژدا ڕۆڵیان هەیە.\nگەندەموو Vellus hair\nکیسەکانی قژ Hair follicles\nئەو کەسانەی قەبارەی مێشکیان گەورەیە، پێکھاتەی مێشکیی جیاوازیان ھەیە\nئەو کەسانەی قەبارەی مێشکیان گەورەیە، پێکھاتەیەکی مێشکیی جیاوازیان ھەیە ! توێژەران لە ئەنستیتۆی سڵامەتیی مێشک…\nھەواڵە گرینکەکانی ھەفتەی ڕابردوو


سەعدی ئەحەمەد پیرە لەبارەی موچەی دوو مانگی داهاتووەوە روونکردنەوە دەدات\nهەواڵی / 16/11/2020 259 جار بینراوە\nهاوسەرۆکی یەکێتی:دڵنیاین موچەی ئەم دوو مانگەی فەرمانبەران دەدرێت\nئەندامێکی مەکتەبی سیاسی یەکێتی لە زاری هاوسەرۆکی یەکێتیەوە رایگەیاند، "دڵنیاین موچەی ئەم دوو مانگەی فەرمانبەران دەدرێت"، دەشڵێت، "پارتی بە پلەی یەکەم دواتر یەکێتی پارەیەکی زۆری خەرجکرد بۆ ئەوەی سوننە پشتگیری بکات لە مەوقیفی سیاسیدا، بەڵام دواتر خەنجەریان لە پشتماندا."\nسەعدی ئەحمەد پیرە ئەندامی مەکتەبی سیاسی یەکێتی لە تاوتوێی ئێن ئاڕ تیدا رایگەیاند، "ئێمە لەگەڵ عێراق رێککەوتنمان کردووە نەوت رادەستی سۆمۆ بکەین، بەڵام پێوەی پابەند نەبووین"، هاوکات، لە زاری هاوسەرۆکی یەکێتیەوە دەڵێت، "دڵنیاین موچەی ئەم دوو مانگەی فەرمانبەران دەدرێت."\nراشیگەیاندووە، "پارتی بە پلەی یەکەم دواتر یەکێتی پارەیەکی زۆری خەرجکرد بۆ ئەوەی سوننە پشتگیری بکات لە مەوقیفی سیاسی بەڵام دواتر خەنجەریان لە پشتماندا."\nئاماژەی بەوەشکردووە، "ناکرێت خۆمان فەقیر بکەین بڵێین بەغدا زوڵمی لێکردووین دەبێت هەوڵی رێککەوتن بدەین و کەمتەرخەمیەکە لەخۆمانە، کە پێوست بە هەرەشەی ئاو و جیابونەوە ناکات لە دژی بەغدا."\nئەوەشی خستووەتەڕوو، "ئەگەر لایەنە عێراقییەکان بۆچوونی شەقام دەکەن بە بنەما بۆ دژی کورد تەنیا بارەگای حزبێکی کوردی نەسوتاوە، رۆژانە خەڵک دژی سوننە و شیعە لە بەغدا خۆپیشاندان دەکەن و پەلارماری بارەگا حزبییەکانیان دەدەن."\nدەشڵێت، "راستە پارتی هێزی یەکەمی حکومەتی هەرێمە، بەڵام کێشەی هەرێم و بەغدا تەنها بە پارتی و یەکێتی چارەسەر نابێت، بەڵکو دەبێت سەرجەم حزبەکان هاوکاربن."


دیبالا باسی پەیوەندی خۆی‌و میسی‌و رۆناڵدۆ دەكات\n27/11/2019 364 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nپاولۆ دیبالا جەختی لەسەر ئەوە كردەوە، كە یاریكردن لەیەك تیمدا لەگەڵ كریستیانۆ ڕۆناڵدو و لیۆنیل میسی فاكتەرێكی ئەرێنییە بۆ ئەو و یارمەتی دەدات بەباشی لێیان بكۆڵیتەوەو لێوەیان فێرببێت.\nیاریزانە ٢٦ ساڵەكە لەگەڵ ئەستێرەی بەرشەلۆنا میسی، لەئەرجەنتین لە ساڵی ٢٠١٤ وە یاریكردووە، لەكاتێكدا لەگەڵ ڕۆناڵدۆدا ساڵی پار، كە پەیوەندی بە یانەی یۆڤانتۆسەوە كرد یاریان كردووە.\nهەرچەندە هاوڕێكانی گاڵتەیان پێدەكرد، كە ناتوانێت لە هەردوو تیمەكە ئاستی ڕاستەقینەی خۆی دەرخات بەهۆی ئەوو دوو ئەستێتەوە، بەڵام دیبالا ئەمە بە هەڵیكی زۆر گەورە دەزانێت بۆ ئەوەی زیاتر پەرە بەخۆی بدات لە یاریگادا.\nلەچاوپێكەوتنێكدا لەگەڵ EL Pais، دیبالا وتی: هاوڕێكان ڕاهاتبوون، كە پێم بڵین تۆ باشترین یاریزان لە هەڵبژاردەكەت یاری دەكات و ئێستاش دانەیەكی دیكە لە یانەكەت.\nوتیشی: "من پێم وتن بۆ من ئەمە هەڵێكی ئەرێنییەو دەتوانم هەموو ڕۆژێك وانەیەان لێوەربگرم، كێ نایەوێت لەگەڵ باشتریندا یاری بكات".\nهەروەها وتی: ئێمە باسی دوویاریزانی دیاردەكەین، كە یەك یاخود دوو هەنگاو لەپێش هەموو یاریزانەكانی دیكەوەن، لەڕووی دەروونی و یاریكردنیشەوە، ئەوەش ئاسان نییە، كە لەگەڵ هەمان ئاست بەردەوام بڕۆیت و ٤٠ گۆڵ لەهەموو وەرزێكدا تۆمار بكەیت.\nهەروەها وتی: من پەیوەندیەكی زۆر باشم لەگەڵ كریستیانۆدا هەیە، زۆر قسە دەكەین بەیەكەوە، باسی یوڤی دەكەین، باسی هەڵبژاردەكانمان دەكەین و هەندێك جاریش باسی شتی تر دەكەین، كە پەیوەندی بە تۆپی پێوە نییە.\nبەهەمان شت لەگەڵ لیۆشدا هەر بەو جۆرەیە پەیوەندیمان زۆرتر دەبێت.\nروحانی: جیهان هەرگیز دیاردەی ئاڵۆزی وەك ڤایرۆسی كۆرۆنای بەخۆیەوە نەبینیوە\nترامپ رۆژ بەرۆژ ئەوروپا و ئەمەریكا لەیەكتر دووردەخاتەوە


نەحەمیا 6 – Kurdi Sorani Standard (KSS) | Biblica\nنەحەمیا 6 – Kurdi Sorani Standard (KSS)\nدژایەتییەکانی دیکە لە بنیادنانەوە\n1ئەوە بوو کە سەنڤەلەت و تۆڤییا و گەشەمی عەرەبی و پاشماوەی دوژمنەکانمان بیستیانەوە کە شووراکەم بنیاد ناوەتەوە و هیچ کەلێنێکی تێدا نەماوە، هەرچەندە هەتا ئەو کاتە هێشتا دەرگام لە دەروازەکاندا دانەنابوو، 2سەنڤەلەت و گەشەم پەیامیان بۆ ناردم و گوتیان: «وەرە با لە یەکێک لە گوندەکانی دەشتی ئۆنۆ پێکەوە کۆببینەوە.»\nئەوان بیریان لەوە دەکردەوە خراپەم لەگەڵدا بکەن. 3منیش چەند نێردراوێکم بۆ لایان نارد و گوتم: «من خەریکی کارێکی گەورەم و ناتوانم دابەزم بۆ لاتان. بۆچی کارەکە بوەستێت، دەستی لێ هەڵبگرم و بێمە لاتان؟» 4جا چوار جار هەمان پەیامیان بۆ ناردم، منیش هەمان وەڵامم دانەوە.\n5پاشان بۆ جاری پێنجەم، سەنڤەلەت خزمەتکارەکەی بە هەمان پەیامەوە ناردە لام و نامەیەکی کراوەی بەدەستەوە بوو، 6تێیدا نووسرابوو:\n«لەنێو نەتەوەکاندا بیستراوە و گەشەم دەڵێت، تۆ و جولەکەکان بیر لە یاخیبوون دەکەنەوە، لەبەر ئەوە شووراکە بنیاد دەنێیت. هەروەها بەپێی ئەم هەواڵانە دەبیتە پاشایان، 7چەند پێغەمبەرێکیشت بۆ خۆت ڕاگرتووە هەتا بەناو ئۆرشەلیمدا بانگەوازت بۆ بکەن و بڵێن: ”لە یەهودا پاشا هەیە!“ ئێستاش ئەم هەواڵانە بە پاشا ڕادەگەیەنرێت، ئێستا وەرە با پێکەوە ڕاوێژ بکەین.»\n8منیش ئەم وەڵامەم بۆ نارد: «هیچ کام لەو شتانەی کە تۆ باسیان دەکەیت ڕووی نەداوە، بەڵکو هەڵبەستراوی دڵی خۆتە.»\n9هەموویان هەوڵیان دەدا بمانترسێنن و دەیانگوت، «دەستیان لە کارەکە سارد بووەتەوە و کارەکە ناکرێت.»\nبەڵام نزام کرد: «ئەی خودایە، ئێستاش دەستم بەهێز بکە.»\n10ئیتر ڕۆژێک چوومە ماڵی شەمەعیای کوڕی دەلایای کوڕی میهێتەبێل کە لە ماڵەکەی خۆی دەستبەسەر بوو، گوتی: «با لەناو ماڵی خودا کۆببینەوە، لەناوەڕاستی پەرستگادا و دەرگاکانی پیرۆزگا دابخەین، چونکە بۆ کوشتنت دێن، بە شەو دێن بتکوژن.»\n11منیش گوتم: «ئایا پیاوێکی وەک من هەڵدێت؟ ئایا کەسێکی وەک من دەچێتە ناو پەرستگاوە هەتا بژیێت؟ ناچمە ژوورەوە!» 12بۆم دەرکەوت کە خودا نەیناردووە، بەڵکو بە درۆ پێشبینیی لەسەر من کردووە، چونکە تۆڤییا و سەنڤەلەت بە کرێیان گرتبوو. 13بەکرێ گیرابوو هەتا بمترسێنێت و ئاوا بکەم و گوناهبار بم، ئینجا بەوە ناوم بزڕێنن و ئابڕووم ببەن.\n14ئەی خودای من، بەگوێرەی ئەم کردەوانەیان تۆڤییا و سەنڤەلەتت لەبیر بێت، هەروەها نۆعەدیای پێغەمبەرە ژن و پاشماوەی ئەو پێغەمبەرانەی کە دەمترسێنن! 15شووراکە لە بیست و پێنجی ئەیلول تەواو بوو، بە ماوەی پەنجا و دوو ڕۆژ.\n16کاتێک هەموو دوژمنەکانمان بیستیان، هەموو نەتەوەکانی دەوروبەرمان ترسان و متمانەیان بە خۆیان نەما، زانییان کە ئەم کارە لەلایەن خودامانەوە کراوە.\n17هەروەها لەو ڕۆژانەدا زۆربەی خانەدانەکانی یەهودا نامەیان بۆ تۆڤییا دەنارد و لە تۆڤییاشەوە بۆ ئەوان دەهاتەوە، 18چونکە زۆر لە یەهودا هاوپەیمانی بوون، لەبەر ئەوەی ئەو زاوای شەخەنەیای کوڕی ئارەح بوو، یەهۆحانانی کوڕیشی کچی مەشولامی کوڕی بەرەخیای هێنابوو. 19هەروەها لەبەردەممدا باسیان لە کارە چاکەکانی ئەو دەکرد و قسەکانی منیان بۆی دەگێڕایەوە. ئینجا تۆڤییا چەند نامەیەکی نارد بۆ ئەوەی بمترسێنێت.\nKSS : نەحەمیا 6


پێشا‌نگە‌ی په‌رتووکی ئه‌نارکستی (2013)ی له‌نده‌ن – www.facebook.com/sekoy.anarkistan ***** anarkistan@riseup.net\n12/10/2013 Anarchistan ئەنارکیستان\nپێشا‌نگە‌ی په‌رتووکی ئه‌نارکستی (2013)ی له‌نده‌ن\nیه‌که‌م پێشانگه‌ی په‌رتووکی ئه‌نارکستی له ساڵی (1983)دا له Wapping، كرایەوە. که‌س چاوه‌ڕوانی نه‌ده‌کرد، که سێ ده‌ھه دواتر ، ئه‌م پێشانگه‌یه ، نه‌ك هه‌ر به‌رده‌وامبێت، به‌ڵکو ساڵ به ساڵ به  سه‌رنجڕاکێشانی زیاتر له (3000) که‌س هه‌ر له‌و ڕۆژه‌دا به‌هێزتر و قه‌ره‌باڵختر بێت. ئه‌مه‌ش سه‌رکه‌وتنێکی گه‌وره‌یه بۆمان، ئاهه‌نگگێڕانێکیشه بۆ مێژوومان و هیوایه‌کیشه بۆ داهاتوومان.\nله ساڵه‌کانی دەھەی (80)دا پارێزگاری و به‌گژاچوونه‌وه‌یه‌کی به‌ربڵاوی چینی کرێکارانمان له مانگرتنی میلتانته‌کان و ڕاپه‌ڕینی شاره‌کاندا به‌رچاوکه‌وت، دواتریش تێشکان و به‌زاندنی سیسته‌می سەرانە (پۆڵته‌کسی Poll Tax)ی به‌دووی خۆیدا هێنا. له کۆتایی نه‌وه‌ده‌کاندا پارتی له‌یبه‌ری ده‌سه‌ڵاتدار، له‌پێناوی نه‌وتدا به‌خێرایی خۆی له جه‌نگه‌کانه‌وه گلان، دواتریش که هێزی هاوپه‌یمان، که له پارتی تۆری و پارتی لیبراڵ – دیمۆکرات پێکهاتووه ، شوێنیانگرتنه‌وه و ئێستا به‌هۆی مه‌ترسی هه‌ره‌سهێنانی ئابوورییه‌وه جه‌نگی دژی هه‌ژاران ده‌که‌ن.\nهیچ که‌سێك ناتوانێت به تەواوەتی بڕوا و متمانه به ڕامیارییه‌کان و شانۆگه‌ری په‌ڕله‌مان له دابینکردنی پاشه‌ڕۆژ یا داهاتوودا بکات. ناڕه‌زایی و به‌گژاچوونه‌وه له شه‌قامه‌کان، له‌شوێنیه‌کانی کارکردن، له شوێنی ژیانی خوێندکاراندا، دیسانه‌وه له گه‌شه‌کردندایه، کاری هاوبه‌شی ئه‌مانه‌ش خۆ-ڕێکخستنیانه به‌خۆیان، چونکه زۆر ئاشکرایه، هه‌رکاتێك بمانه‌وێت، که جه‌نگی به‌رهه‌ڵستی و به‌گژاچوونه‌وه  به‌رپابکه‌ین، پێویستمان به‌وه هه‌یه که به خۆمان بیکه‌ین.\nیه‌کێك له قسه‌که‌ره‌کانی پار ساڵ سه‌باره‌ت به پێشانگه‌ی په‌رتووکی ئه‌نارکستی له (له‌نده‌ن)دا، وتی “ڕه‌نگه ئه‌م بۆنه‌یه له جیهاندا گه‌وره‌ترین ڕوداوی ساڵانه‌ی ئه‌نارکیسته‌کان بێت. ئێمه ئه‌م ڕوداوه واده‌بینین، که ده‌نگێك و به‌شێکی زۆر بچووکی بزوتنه‌وه‌که‌یه، که به‌شداریده‌کات و وزه‌یه‌ك به به‌رهه‌ڵستیکردن و ھاوپشتی ده‌دات. شوێنێکه که باس له بیرۆكەکانمان، ئه‌زموونه‌کانمان ، لێدوان و بەڵگه‌کانمان ده‌که‌ین، بۆ ئه‌وه‌ی تێکه‌ڵبین و خۆمان یه‌کخه‌ین، تاکو نیشانیبده‌ین ده‌وڵه‌ت هه‌رچییه‌کمان به‌رامبه‌ر بکات، ناتوانێت په‌راوێزمانبخات، یا له‌نێومانبه‌رێت. ئه‌م ڕۆژه زیاتر له هه‌موو کاتێك به‌ختی بینینی خه‌ڵکانی دیكەمان بۆده‌ڕه‌خسێنێت؛ ئه‌وانه‌ی که ده‌یانه‌وێت دونیایه‌کی نوێ دروستبکه‌ن، دیسانه‌وه ئه‌وه‌ش ده‌سه‌لمێنێت، که ئه‌نارکسته‌کان ڕێکخستن به‌که‌م ناگرن.\nبۆ زانیاری زیاتر، تکایه کرته له‌سه‌ر ئه‌م به‌سته‌ره‌ی خواره‌وه بکه:  \nPrevious Postكێ له نێوەندگه‌رایی سوودمه‌ند ده‌بێت ؟Next Postخەمی نان و خەونی ئازادی / کەشکۆڵی یەکەم


عەلی عابدی بەتەنیا جێ مەهێڵن | AvaToday\nعەلی عابدی بەتەنیا جێ مەهێڵن\nترسی کۆماری ئیسلامی لە هونەرمەندانی نیشتیمان پەروەر و سەربەخۆ تازە نییە، سەرەتا هەوڵ ئەدەن بە پوڵ و پارە دەستەمۆیان بکەن، نەکرا بە هەڕەشە و ترساندن، زەخت و گوشار و ئەگەریش هەر نەکرا دوور نییە هەوڵی لە ناوبردنیان بدەن.\nیەکێک لەو مامۆستایانەی هونەر و ئاهەنگی کوردی عەلی عابدیە کە سەربە خۆ بوون و نەچوونە ژێر باری خیانەت بۆتە هۆی ئەوەی ژیانی لێ تاڵ بکەن و بەردەوام گووشاری بخەنە سەر.\nمامۆستا عەلی عابدی لە دایک بووی ساڵی ١٣٤٨ هەتاوی لە شاری سەردەشت، ئاهەنگساز، شاعیر، ژەنیاری ڤیۆڵۆن و لێکۆڵەری موسیقایە و لە ساڵی ٦٤ی هەتاوییەوە تێکۆشانی هونەری خۆی دەست پێ کردووە.\nتا ئێستا زیاتر لە ١٥٠ گۆرانی، چەندین کاری بێ کەلام و موسیقای شانۆ و ئاهەنگسازی کردووە و بۆ گۆرانیبێژی جۆربەجۆر وەک نەجمەدین غولامی، کامران عومەر، ژاڵە و تارا ڕەسوڵ و هیتر. ئاهەنگسازی کردووە یان هۆنراوەی بۆ ئاوازەکانیان داناوە.\nجگە لەمە زیاتر لە ٤٠ سرودی نیشتیمانی بە ناوی خوازراو" مستعار" ساز کردووە، بۆ وێنە بۆ تراژدی هەڵەبجە" بە تەنیا جێم مەهێڵن"ی ساز کردووە. مامۆستا عابدی ٤ کتێبی موسیقا و ئاوازی نووسیوە و زۆر بەرهەمی دیکەشی هەیە. ٢١ ساڵە ئیزنی بڵاوکردنەوەی هیچ بەرهەمێکی نوێی پێ نادرێ لە کۆنسێرتەوە هەتا دەگاتە پێکهێنانی فیستیڤاڵ و کۆڕی شێعر و .....\nجیا لەوە ماوە بە ماوەش هەڕەشەی لێ دەکرێ و بیانووی پێ دەگرن.\nمامۆستا عەلی عابدی کە ئێستا نیشتەجێی سەقزە لەو هونەرمەندە نیشتیمان پەروەرە دەگمەنانەیە کە گەلی ئێمە پێویستە قەدری بزانێ و بەرامبەر بە زەحمەت و تێکۆشانی ئەمەگناس بێت. پێویستە پشتیوانی مادی و مەعنەوی لەو مامۆستایە بکرێت بۆ ئەوەی بتوانێ درێژە بە خزمەت و تێکۆشانی بە سودی بە ئاواز و موسیقای گەلەکەمان بدات.\nئێمەش نابێ مامۆستا عەلی عابدی" بەتەنیا جێ بهێڵین"!\nNYT: official says world must thank Israel for killing Iran nuke chief\nTehran says Israel used remote system to hit its nuclear chief


به‌زاندنی سنوور له لایه‌ن ئێرانه‌وه رای جیاوازی له‌ناو عێراقدا لێده‌كه‌وێته‌وه | Institute for War and Peace Reporting\nله چوارچێوه‌ی لێكۆڵینه‌وه‌یه‌كدا له‌سه‌ر ئه‌م باسه، IWPR په‌یوه‌ندی به چه‌ند به‌رپرسێكی عیراقه‌وه كرد و رای ته‌واو جیاوازیان هه‌بوو سه‌باره‌ت به مه‌به‌ستی دوایین په‌لاماره‌كانی ئێران دژی قاچاغچیان له ناوچه‌ی پێنجوێن.\nجیاوازی له بیروبۆچوونی ئه‌و به‌رپرسانه له‌وه‌وه سه‌رچاوه‌ی گرتبوو ئاخۆ ده‌بێت ئه‌و كاره‌ی ئێران به پێشێلكردنێكی مه‌ترسیدار بۆ سه‌ر پیرۆزیی سنووره‌كانی عێراق دابنرێت یان وه‌ك پێشێلكاریی بچووك له‌سه‌ر سنووری باش دیارینه‌كراوی ئه‌و ناوچه‌یه لێك بدرێته‌وه.\nبه‌رپرسان له‌وه‌شدا هاوڕا نه‌بوون ئاخۆ ئه‌ركی پاراستنی سنوور ده‌كه‌وێته ئه‌ستۆی حكومه‌تی ناوه‌ندی یان حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان. هه‌ندێ له به‌رپرسان وتیان تا له لایه‌ن IWPRه‌وه چاوپێكه‌وتنیان له‌گه‌ڵدا نه‌كرابوو، ئاگایان له په‌لاماره‌كانی سه‌ر سنوور نه‌بوو.\nئه‌و زانیاریانه‌ی په‌یامنێرانی IWPR له هه‌رێمی كوردستان كۆیان كردۆته‌وه ئاماژه بۆ ئه‌وه ده‌كه‌ن كه ئێران هه‌وڵه‌كانی خۆی بۆ به‌گژداچوونه‌وه‌ی قاچاغچیان له‌ده‌ره‌وه‌ی سنووری خۆی فراوان كردووه.\nهێزه ئه‌منییه‌كانی ئێران به‌به‌رده‌وامی سه‌دان مه‌تر هاتوونه‌ته ناو خاكی هه‌رێمی كوردستان و سنووری قه‌زاكانی باشوور و رۆژهه‌ڵاتی پارێزگای سلێمانیان به‌زاندووه.\nله قه‌زای پێنجوێن، پاسه‌وانانی سنووری ئێران هێرشیان كردۆته سه‌ر عه‌ماری كاتیی قاچاغچییه‌كان و شت و مه‌كێكی زۆریان تێك شكاندووه، له‌وانه‌ش ده‌به‌ی سووته‌مه‌نی و خواردنه‌وه‌ی كحولی و كه‌لوپه‌لی جوانكاری. قاچاغچییه‌كانی سنووری قه‌زاكه، كه كوردی ئێرانن و بۆ قاچاغ دێنه ناوچه‌كه، ئاماژه‌یان بۆ ئه‌وه‌ش كرد كه له‌ناو خاكی عێراق هێزه‌كانی ئێران ته‌قه‌یان لێ ده‌كه‌ن و لێیان ده‌ده‌ن و ده‌ستگیریان ده‌كه‌ن.\nپه‌یمانگای رۆژنامه‌وانیی جه‌نگ و ئاشتی چه‌ند به‌رپرسێكی حكومه‌ت و ئۆپۆزسیۆنی له به‌غدا و هه‌لێر هێنایه گفتوگۆ ده‌رباره‌ی ئه‌و راپۆرتانه‌ی باس له به‌زاندنی سنوور له‌لایه‌ن هێزه‌كانی ئێرانه‌وه ده‌كه‌ن.\nبه‌رپرسانی سنوور له هه‌رێمی كوردستان و عێراق به‌گشتی و دبلۆماتكارانی ئێرانیش له هه‌ولێر و سلێمانی چاوپێكه‌وتنیان له‌گه‌ڵدا كرا.\nهیچ كامێك له‌م به‌رپرسانه هه‌بوونی رێكه‌وتنێكی ره‌سمی یان هه‌ر جۆرێكی تریان پشتڕاست نه‌كردوه كه رێگا به ئێران بدات له‌ناو خاكی عێراقدا هێرش بكاته سه‌ر قاچاغچییه‌كان.\nبه‌رپرسه‌كانی ئێران نكۆڵیان له‌و راپۆرتانه نه‌كرد كه باس له هاتنه‌ژووره‌وه‌ی هێزه‌كانی ئێران بۆ ناو خاكی هه‌رێم ده‌كه‌ن، به‌ڵام به‌شێوه‌یه‌كی راسته‌وخۆش قسه‌یان له‌سه‌ر ئه‌و راپۆرتانه نه‌كرد. گشت ئه‌و به‌رپرسه عێراقیانه‌ی كه بۆچوونیان وه‌رگیراوه وتیان به‌گشتی به هه‌ر جۆره هاتنه‌ژووره‌وه‌یه‌كی ئێران ناڕازین.\nبه‌ڵام به‌رپرسانی عێراق ناكۆك بوون له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی ده‌بێ كێ له كۆتاییدا رێوشوێن به‌رامبه‌ر به‌و پێشێلكاریانه بگرێته‌به‌ر. حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان و حكومه‌تی ناوه‌ندی له به‌غدا ته‌واوی به‌رپرسیارێتییه‌كه‌یان ئه‌خسته ئه‌ستۆی یه‌كتر.\nجگه له‌مه‌ش، ناكۆكییه‌كی ئێجگار توند له‌نێوان به‌رپرسانی حكومه‌ت و ئۆپۆزسیۆن له به‌غدا سه‌باره‌ت به‌وه‌ی ئایا ئه‌و ده‌ستدرێژیانه هه‌ڕه‌شه‌ی راسته‌وخۆن له‌سه‌ر سه‌روه‌ری عێراق یان نا هه‌ستی پێكرا.\nدووبه‌ره‌كی به‌هۆی ئێرانه‌وه\nنه‌بوونی هه‌ڵوێستێكی روون و یه‌كده‌نگ به‌رامبه‌ر به پێشێلكارییه‌كانی سه‌ر سنوور له كاتێكدایه كه په‌یوه‌ندیی عێراق له‌گه‌ڵ ئێران پێ ناوه‌ته قۆناغێكی گرنگه‌وه و له ئێستادا هاوكاریی قووڵ و مشتومڕی توند له‌نێوان هه‌ردوولادا هه‌یه.\nكاروباری بازرگانی له‌نێوان هه‌ردوو ووڵات خه‌ریكه گه‌شه‌ده‌كات و هه‌ردوولاش به‌یه‌كه‌وه هه‌وڵی چاره‌سه‌كردنی كێشه ئه‌منییه‌كان ده‌ده‌ن. تاران هێرشه‌كانی خۆی له‌ناو سنووری عێراق زیادكردووه و ده‌ڵێت مه‌به‌ست له‌و هێرشانه بنكه و پێگه‌كانی گه‌ریلاكانی پژاكن. هه‌رچه‌نده عێراق ناڕه‌زایه‌تی به‌رامبه‌ر به‌و هێرشانه ده‌ربڕیووه، به‌ڵام وه‌ڵامی سه‌ربازی به‌دوور ده‌زانێ و له‌بری ئه‌وه داوای كردووه پژاك خاكی عێراق به‌كارنه‌هێنێ.\nهێشتا چه‌ندین خاڵی ناكۆك له‌نێوان هه‌ردوولادا وه‌ك خۆیان ماونه‌ته‌وه. كێشه‌ی سنووری شه‌ڕی نێوان عێراق و ئێرانی لێكه‌وته‌وه له ساڵانی ١٩٨٠كاندا و هه‌ندێ له‌و كێشانه‌ش تا ئێستا چاره‌سه‌ر نه‌كراون. له كۆتایی كانوونی یه‌كه‌م، هێزه‌كانی ئێران بۆ ماوه‌یه‌كی كورت بیره‌نه‌وتی فه‌ككه‌یان له‌ناو خاكی عێراق داگیركرد. دوای زنجیره‌یه‌ك چالاكی دیبلۆماسی و به‌ڵێنی هاوبه‌ش له نێوان هه‌ردوولا له‌پێناو دۆزینه‌وه‌ی چاره‌سه‌رێكی ئاشتیانه بۆ ناكۆكییه مێژووییه‌كان، هێزه‌كانی ئێران كشانه‌وه.\nئێستا له به‌غدا هه‌ڵوێستی هێزه سیاسیه‌كانی عێراق به‌رامبه‌ر به ئێران له‌دوو جه‌مسه‌ردا كۆبوه‌ته‌وه، هه‌روه‌ك چۆن هه‌ڵوێستی ئه‌و هێزانه به‌رامبه‌ر به واشنتۆن پێشتر له دوو جه‌مسه‌ردا گردببوویه‌وه.\nحزبه سه‌ره‌كییه‌كانی شیعه و كورد په‌یوه‌ندیی مێژووییان له‌گه‌ڵ ئێراندا هه‌یه و كاتێك به‌رهه‌ڵستی رژێمی سه‌دام حوسێنیان ده‌كرد ئه‌و په‌یوه‌ندیانه به‌ره‌و توندوتۆڵی چوون. هه‌ندێ له سه‌ركرده‌كانی ئه‌و حزبانه ئێران به هاوپه‌یمانێكی سروشتیی وڵاته‌كه‌یان داده‌نێن.\nبه‌رپرسانی تری عێراق، به‌تایبه‌تی سوننه‌كان و شیعه عه‌لمانییه‌كان، هه‌میشه له رژێمی ئایینیی ئێران ده‌ترسن و نیگه‌رانن له‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاته‌كانی ئێران له عێراقدا زیاد بكات كاتێك ئه‌مریكا زۆربه‌ی هێزه‌كانی خۆی ئه‌مساڵ له عێراق ده‌كێشێته‌وه.\n"ئێران رێز له سه‌روه‌ری و ویستی خه‌ڵكی عێراق ناگرێت،" سه‌لمان جومه‌یلی، ئه‌ندامی په‌رله‌مانی عێراقه و سه‌ر به حزبی بزوتنه‌وه‌ی نیشتیمانیی عێراقی ئۆپۆزسیۆنه، وتی.\n"له داهاتوودا ئێران مه‌ترسی گه‌وره بۆ سه‌ر عێراق دروست ده‌كات،" جومه‌یلی وتی. "ئێران پێویستی به رێكه‌وتن نییه، جا ره‌سمی بێت یان زاره‌كی، بۆ زیادكردنی هێرشه‌كانی سه‌ر سنوور چونكه كاره‌كانی له‌لایه‌ن چه‌ند لایه‌نێكی به‌هێزی ناو حكومه‌ته‌وه ده‌شاردرێنه‌وه."\nبزوتنه‌وه‌ی گۆڕانیش پێی وایه كه هاوپه‌یمانانی ئێران له عێراق له قه‌باره‌ی پێشێلكارییه‌كانی سنووریان كه‌م كردۆته‌وه. "هه‌ندێ له هێزه‌كانی عێراق كه په‌یوه‌ندیی باشیان له‌گه‌ڵ ئێراندا هه‌یه... نایانه‌وێ به‌هۆی سنووره‌وه گرژی و ئاڵۆزی دروست بێت،" سه‌ردار عه‌بدوڵڵا، كاندیدی لیستی گۆڕانه بۆ هه‌ڵبژاردنی داهاتووی په‌رله‌مانی عێراق، وتی. بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان به لیستێكی سه‌ربه‌خۆ به‌شداری له هه‌ڵبژاردنی داهاتووی په‌رله‌مانی عێراقدا ده‌كات.\n"سه‌ره‌ڕای ده‌ركردنی چه‌ندین به‌یاننامه له‌لایه‌ن حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان و حكومه‌تی به‌غداوه، هێرشه‌كانی سه‌ر سنوور بوونه‌ته شتێكی ئاسایی" عه‌بدوڵڵا وتی. "ئه‌و هێرشانه هه‌ڕه‌شه‌ن بۆ سه‌ر سه‌روه‌ریی وڵات."\nله به‌غدا، ره‌زا جه‌واد ته‌قی، ئه‌ندامێكی باڵای ئه‌نجومه‌نی باڵای ئیسلامی عێراقه كه به‌هێزترین حزبی شیعه‌یه، ره‌تیكرده‌وه به‌زاندنی سنوور له لایه‌ن هێزه‌كانی ئێرانه‌وه له داهاتووی دووردا هه‌ڕه‌شه‌ی لێبكه‌وێته‌وه.\nته‌قی وتی له‌وانه‌یه ئێران په‌لاماری "سنووردار" ئه‌نجام بدا، به‌ڵام پێده‌چێ ئه‌و هێرشانه كاری "چه‌ند ئه‌فسه‌رێك و سه‌ربازێك بن".\nئه‌نجومه‌نی باڵای ئیسلامی عێراق وه‌زاره‌تی ناوخۆی عێراقی به‌ده‌سته‌وه‌یه و به‌رپرسیارێتیی ته‌واوی هێزه‌كانی سنووریش له ئه‌ستۆی ئه‌و وه‌زاره‌ته دایه. له هه‌ڵبژاردنی داهاتوودا، ئه‌و حزبه رووبه‌ڕووی هاوپه‌یمانیی سه‌رۆك وه‌زیرانی عێراق نوری مالیكی ده‌بێته‌وه.\nته‌قی وتی هیچ راپۆرتێكی ده‌رباره‌ی به‌زاندنی سنوور له‌لایه‌ن ئێرانه‌وه له ناوچه‌ی پێنجوێن به‌ده‌ست نه‌گه‌یشتووه و ئه‌وه‌شی وت كه ئه‌گه‌ر شتی وا روویدابێ ئه‌وا پێی رازی نییه. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا، ئه‌و وتی، "ئێمه پێمان وایه ئێران رێز له سه‌روه‌ریی عێراق ده‌گرێت".\n"پێم وا نییه له داهاتووی دوور یان نزیكدا ئێران هه‌ڕه‌شه‌یه‌ك بێت بۆ سه‌ر عێراق چونكه ئێران ده‌یه‌وێ په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ عێراقدا له‌سه‌ر بنه‌مانی به‌رژه‌وه‌ندیی هاوبه‌ش و هاوكاریی ئابووری دروست بكات،" ته‌قی وتی.\nحه‌یده‌ر عه‌بادی، به‌رپرسێكی باڵایه له هاوپه‌یمانیی ده‌وڵه‌تی یاسا، ته‌ئكیدی كرده‌وه كه حكومه‌ت ئه‌و په‌لامارانه پشتگوێ ناخات.\n"نكۆڵی له‌وه ناكه‌ین كه ئێران ره‌نگه له هه‌ندێ حاڵه‌تدا پێشێلكاری له‌سه‌ر سنووردا ئه‌نجام بدات. به‌ڵام به‌مه رازی نین،" عه‌بادی به IWPRی وت.\nله‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا، عه‌بادی وتی كێشه سنوورییه‌كان له‌گه‌ڵ ئێران ئاڵۆزن و ده‌گه‌ڕێنه‌وه بۆ سه‌رده‌می سه‌دام حوسێن. ئه‌و به‌رپرسانه‌ی له مالیكییه‌وه نزیكن ده‌یانه‌وێ كۆمیته‌یه‌كی هاوبه‌شی تایبه‌ت به سنوور ناكۆكییه‌كان چاره‌سه‌ر بكات.\n"حكومه‌ت ده‌یه‌وێ په‌یوه‌ندی باش له‌گه‌ڵ ئێران له‌سه‌ر بنه‌مانی به‌رژه‌وه‌ندیی به‌هێز و هاوبه‌ش دروست بكات، به‌ڵام نه‌ك له‌سه‌ر حسابی سه‌روه‌ریی عێراق،" عه‌بادی وتی.\nقاچاغچییه‌كان ناڕه‌زایی ده‌رده‌بڕن\nده‌یان ساڵه ئه‌و چاقاغچییانه له سنووری پێنجوێندا هاتوچۆ ده‌كه‌ن و یاری مشك و پشیله له‌گه‌ڵ پاسه‌وانانی سنووردا ده‌كه‌ن كاتێك سووته‌مه‌نی به نرخێكی هه‌رزان ده‌هێننه ناو عێراق و خواردنه‌وه‌ی كحولی و كه‌لوپه‌لی جوانكاری له‌گه‌ڵ خۆیاندا ده‌به‌نه‌وه. هه‌رچه‌نده له‌مێژه هێزه ئه‌منییه‌كانی ئێران له‌ناو خاكی عێراقدا راوی قاچاغچیان ده‌نێن، به‌ڵام به‌پێی ئه‌و راپۆرتانه‌ی له پێنجوێنه‌وه هاتوون تاكتیكی هێزه‌كانی ئێران به‌م دواییانه توندتر كراون.\nهه‌ندێ له‌و قاچاغچییانه وتیان به‌هۆی رێوشوێنه تونده‌كانی ئێرانه‌وه هێنان و بردنی كه‌لوپه‌لی قاچاغ له هه‌ندێ مه‌رزی قه‌ره‌باڵغدا كه‌م بۆته‌وه و له هه‌ندێ حاڵه‌تدا رێژه‌ی دابه‌زینه‌كه له‌م ساڵانه‌ی دواییدا گه‌یشتۆته ٩٠ له سه‌دا. كۆڵبه‌ران كه پێشتر به ئازادی و به درێژایی رۆژ هاتوچۆیان ده‌كرد ئێستا به‌پێی راپۆرته‌كان ته‌نها له شه‌ودا ده‌رده‌چن.\nئه‌حمه‌د فه‌ره‌ج، خاوه‌نی باڕخانه‌یه له مه‌رزێكی پێنجوێن و قاچاغچییه‌كان پشووی لێ ده‌ده‌ن ، وتی له مانگی كانوونی یه‌كه‌م پاسه‌وانانی ئێران سنووری گوندی بالیكه‌ده‌ریان به‌زاندووه و ٨٠ باره ئه‌سپیان سووتاندووه كه گشتی كه‌لوپه‌لی جوانكاری بووه و قاچاغچیان ویستوویانه بیانبه‌ن بۆ ئێران.\n"هه‌روه‌ها دوو ئه‌سپی خزمه‌كانی منیشیان كوشتووه،" فه‌ره‌ج وتی. "ئه‌گه‌ر حكومه‌تین، چۆن ده‌بێ ئێران بێته خاكمان و بێده‌نگ بین؟"\nبه‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی پۆلیسی سنوور له شاری سلێمانی ئه‌وه‌ی پشتڕاست كرده‌وه كه پاسه‌وانانی ئێران له ٣ی كانوونی یه‌كه‌م هه‌ندێ كه‌لوپه‌لیان له گوندی بالیكه‌ده‌ر سووتاندووه. تۆمارێكی ساڵی ٢٠٠٩ی ئه‌و به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییه، كه IWPR بینیویه‌تی، ده‌ریده‌خات ئێران ٢٢ جار له پێنجوێن و قه‌زاكانی ده‌وروبه‌ری هاتۆته ناو خاكی عێراقه‌وه.\nمه‌فره‌زه‌كانی ئێران، كه هه‌ندێ جار ٢٠ كه‌س ده‌بن، به‌قووڵایی ٢٠٠ مه‌تر تا دوو كیلۆمه‌تر هاتوونه‌ته ناو خاكی عێراق. به‌گشتی هه‌ر هاتنه‌ژووره‌وه‌یه‌ك كاتژمێرێك ده‌خایه‌نێت و پاسه‌وانانی ئێرانیش ته‌قه له قاچاغچییه‌كان ده‌كه‌ن و كه‌لوپه‌له‌كانیان تێك ده‌شكێنن.\nله ٢٦ی كانوونی یه‌كه‌م، هێزه‌كانی ئێران هاوڵاتییه‌كی عێراقیان به قووڵایی ٣٠٠ مه‌تر له‌ناو خاكی هه‌رێمی كوردستانی عێراق ده‌ستگیركرد و له‌گه‌ڵ خۆیان بردیان بۆ ئێران. ئه‌و پیاوه هه‌فته‌یه‌ك دواتر ئازادكرا و گه‌ڕایه‌وه عێراق.\nدبلۆماتكارێكی ئێرانی له هه‌ولێر وتی رێوشوێنه تونده‌كانی وڵاته‌كه‌ی دژی قاچاغچیان یاسایین – هه‌روه‌ها ئه‌وه‌شی وت كه ده‌سه‌ڵاتدارانی عێراق پاڵپشتییه‌كی زۆریان لێده‌كه‌ن.\n"له‌گه‌ڵ هه‌ریه‌كه له حكومه‌تی عێراق و حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان هه‌ڵسوكه‌وت ده‌كه‌ین،" ئه‌عزه‌م حوسێنی، قنسوڵی ئێران له هه‌ولێر، وتی. "هاوكاریی دبلۆماسی و سیاسی و سه‌ربازی له‌نێوانماندا هه‌یه. ئه‌گه‌ر هه‌ردوولا هاوكاری یه‌كتر نه‌كه‌ین، پارێزگاری له سنووره‌كه ناكرێت."\nهه‌رچه‌نده حوسێنی به‌شێوه‌یه‌كی راسته‌وخۆ قسه‌ی له‌سه‌ر ئه‌و راپۆرتانه نه‌كرد كه باس له هاتنه‌ناوه‌وه‌ی هێزه‌كانی ئێران بۆ ناو خاكی عێراق ده‌كه‌ن، به‌ڵام ته‌ئیكیدكرده‌وه كه وڵاته‌كه‌ی هیچ یاسایه‌كی پێشێل نه‌كردووه. حوسێنی قاچاغچییه‌كانی به‌وه تۆمه‌تباركرد كه گوێ به سنووری ره‌سمی ناده‌ن و ئه‌وه‌شی وت كه ده‌بێ قاچاغچییه‌كان خۆیان روونكردنه‌وه له‌سه‌ر پێشێلكارییه‌كان بده‌ن.\n"مه‌رزی ره‌سمی واتای دوو وڵات ده‌به‌خشێت. قاچاغچییه‌كان به‌شێوه‌یه‌ك مامه‌ڵه ده‌كه‌ن هه‌ر وه‌ك ئه‌وه‌ی له‌ناو یه‌ك وڵاتدا بن،" حوسێنی وتی. "نابێت پرسیار له پۆلیسێك بكرێت كاتێك تاوانێك رووده‌دا. ده‌بێ له بری ئه‌وه پرسیار له تاوانبار بكه‌ین."\nموقه‌ده‌م شه‌وكه‌ت محه‌مه‌د،فه‌رمانده‌ی هێزه‌كانی سنوور له هه‌رێمی كوردستان، وتی هێزه‌كانی ته‌نها له‌كاتی شه‌ڕدا ده‌توانن وه‌ڵامی هێزه‌كانی ئێران بده‌نه‌وه.\n"خاڵه‌كانی سنوور نوێنه‌رایه‌تی سه‌روه‌ریی وڵات ده‌كه‌ن، بۆ شه‌ڕكردن له‌سه‌ر سنوور دانه‌نراوان،" محه‌مه‌د، به IWPRی وت.\nمحه‌مه‌د ئاماژه‌ی بۆ ئه‌وه‌شكرد كه ئه‌گه‌ر پاسه‌وانانی ئێران به به‌رد یان فیشه‌كیش هێرش بكه‌نه سه‌ر خاڵه سنوورییه‌كانی عێراق، مه‌رج نییه هێزه‌كانی عێراق به‌هه‌مان شێوه وه‌ڵامیان بده‌نه‌وه.\n"ته‌نها راپۆرتێك كه باس له رووداوه‌كه و كاته‌كه‌ی ده‌كات به‌رزده‌كرێته‌وه،" محه‌مه‌د وتی و ئاماژه‌ی بۆ ئه‌وه‌ش كرد كه دوای ئه‌وه به‌رپرسانی وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی عێراق له‌گه‌ڵ هاوشانه ئێرانیه‌كانیان باس له‌و كێشانه ده‌كه‌ن.\nنوری عوسمان، سه‌رۆكی دیوانی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان، وتی حكومه‌تی ناوه‌ندی به‌رپرسیاره له‌وه‌ی وه‌ڵامی پێشێلكارییه‌كانی سه‌ر سنوور بداته‌وه.\n"ده‌بێ پرسیار له حكومه‌تی عێراقی بكرێت كه بۆچی عێراق رێگا به‌و په‌لامارانه ده‌دات. پاراستنی سنووری عێراق له باشووره‌وه تا هه‌رێمی كوردستان ئه‌ركی حكومه‌تی عێراقه."\nعه‌بادی وتی ده‌سه‌ڵاتدارانی كورد رۆڵێكی سه‌ره‌كییان هه‌یه له ئارامڕاگرتنی سنووره‌كانی هه‌رێمه‌كه.\n"پاراستنی سنوور ئه‌ركی هاوبه‌شی نێوان حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان و هێزه‌كانی سنووری عێراقه،" عه‌بادی وتی. "به‌ڵام له‌وانه‌یه هێزه‌كانی هه‌رێم بتوانن باشتر پارێزگاری له هه‌ندێ ناوچه‌ی دوور و شاخاوی بكه‌ن چونكه ئه‌وان خۆیان له‌و شوێنانه‌ن و نهێنییه‌كانی ئه‌و شوێنانه ده‌زانن."\nعه‌بادی ئه‌وه‌شی وت كه پاسه‌وانانی سنووری هه‌رێمی كوردستان و هێزه‌كانی سنووری عێراق به‌ته‌واوی رێگه‌یان پێدراوه "به‌رپه‌چی پێشێلكردنی خاكی عێراق له لایه‌ن هه‌ر لایه‌كه‌وه بێت بده‌نه‌وه".\nبه‌رپرسه باڵاكانی هه‌ولێر و به‌غدا وتیان ئاگایان له‌و راپۆرتانه نییه كه باس له هاتنه‌ژووره‌وه‌ی هێزه‌كانی ئێران له ناوچه‌ی پێنجوێندا ده‌كه‌ن.\nعوسمان وتی هاتنه‌ژووره‌وه‌ی هێزه‌كانی ئێران بۆ ناو خاكی هه‌رێمی كوردستان هه‌ڕه‌شه‌یه‌كی مه‌ترسیداره بۆ سه‌ر سه‌روه‌ریی عێراق و زیاتر وتی، "هیچ زانیارییه‌كه‌م نییه له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی پاسه‌وانانی ئێران تا چه‌ند هاتوونه‌ته ناو خاكی هه‌رێمی كوردستانه‌وه".\n"له‌وانه‌یه هێزه‌كانی ئێران هه‌ندێ جار سنووری هه‌رێمی كوردستانیان به‌زاندبێت و له‌وانه‌یه ده‌ستیان به‌سه‌ر كه‌لوپه‌لی قاچاغچییه‌كاندا گرتبێت،" عوسمان وتی.\nفه‌رمانده‌ی هێزه‌كانی سنووری عێراق له به‌غدا لیوا موحسین كه‌عبی وتی ئاگای له هیچ په‌لامارێكی ئێران له ناوچه‌ی پێنجوێن نییه، هه‌رچه‌نده نووسینگه‌كه‌ی "له‌نزیكه‌وه هاوكاری" له‌گه‌ڵ هێزه‌كانی حكومه‌تی هه‌رێم له مه‌سه‌له‌ی ئاسایشی سنووردا ده‌كات.\n"له‌وانه‌یه پاسه‌وانانی ئێران سنووریان به‌زاندبێت به‌ڵام هیچ تۆمارێكمان له‌و باره‌یه‌وه یاخود تێكدانی موڵك و زه‌وی و زار له هه‌رێمه‌كه لا نییه،" كه‌عبی به IWPRی وت.\nكه‌عبی وتی هێزه‌كانی عێراق ئه‌وپه‌ڕی هه‌وڵیان ده‌ده‌ن تا سنووره‌كان بپارێزن به‌ڵام بودجه‌ی ته‌واو و ئامێری پێویستیان نییه - به‌تایبه‌تی بۆ ده‌ركردنی ده‌وریه له‌و شوێنانه‌ی سنوور كه به‌ڕێكی دیاری نه‌كراون و سه‌ختن.\nشاره‌زایان ده‌ڵێن دراوسێكانی عێراق بێ هێزیی عێراق له‌ڕووی سه‌ربازییه‌وه ده‌قۆزنه‌وه و ده‌زانن به‌غدا جگه له دبلۆماسییه‌ت رێگاچاره‌ی تری له‌به‌رده‌ستدا نییه بۆ چاره‌سه‌ركردنی كێشه سنوورییه‌كان.\n"عێراق هۆكارێكی ئه‌وتۆی له‌به‌رده‌ستدا نییه تا به وڵاتانی دراوسێ بڵێ به وریاییه‌وه مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵدا بكه‌ن،" عه‌بدولسه‌تار جابر، لێدوانكاری رۆژنامه‌ی موئته‌مه‌ڕه له به‌غدا و ره‌خنه‌گری حكومه‌ته،" وتی. "كۆسپه‌كانمان سه‌ربازی نین به‌ڵكو سیاسی و ئابوورین."\nكه‌ریم حه‌واس، لێدوانكارێكی سیاسیی گۆڤارێكی چه‌پڕه‌وه له به‌غدا، وتی عێراق ناتوانێت پارێزگاری له سنووره‌كانی بكات، "عێراق له‌به‌رامبه‌ر هه‌موو دراوسێكانی هه‌ست به‌لاوازی ده‌كات."\nله‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا، عه‌بادی سووربوو له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی به‌غدا پارێزگاری له سه‌روه‌ریی خۆی ده‌كات. "عێراق به‌هه‌مان شێوه مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ ئێران و درواسێكانی تریدا ده‌كات. كه‌س چاوپۆشی له پێشێلكارییه‌كانی هێزه‌كانی ئێران ناكات،" ئه‌و وتی.\nنیڵ ئاڕون، موحه‌ریری IWPRی عێراقه له هه‌ولێر و شۆڕش خالید، رۆژنامه‌نووسێكی راهێنراوی IWPRه له سلێمانی، ئه‌م راپۆرته‌یان نووسیوه. عه‌لی كه‌ریم و فالیح حه‌سه‌ن و باسم شه‌رع، سێ رۆژنامه‌نووسی راهێنراوی IWPRن له به‌غدا و هۆگر حه‌سه‌ن، موحه‌ریرێكی ناوخۆیی IWPR ه له هه‌ولێر و خالید مه‌حمود، رۆژنامه‌نووسێكی راهێنراوی IWPRه له سلێمانی، به‌شداریان له نووسینی ئه‌م راپۆرته كردووه.


خۆپیشاندەران لە ناوچەکانی دەوروبەری ئیدلیب لە باشور داوای ئازادکردنی پارێزەر یاسر سەلیم دەکەن کە لە 23 ئەیلول دەستگیرکرا لە ماڵەکەی خۆیدا لە کەفر نەبیل لەلایەن تەحریر شامەوە و براوە بۆ زیندانی عیقاب. [خاوەنی وێنە: موسعەب عەساف]\nچالاکوانان لە باکوری سوریا خۆپیشاندانیان چڕکردۆتەوە دژی تەحریر شام ، داوای ئازادکردنی سەدان لە زیندانیەکانی گروپەکەیان کرد لەگەڵ وەستاندنی ئەو دەستگیرکردنانەی رۆژانە لە ناوچەكانی ژێردەستیدا روودەدەن.\nهاوپەیمانێتیە توندڕەوەکە زۆرێك لەو کەسانەی دەستگیرکردووە و لە زیندانەکانیدا هێشتونێتیه‌وه کە دژایەتی سیاسەت و كرده‌وه‌كانیان كردووه بەرامبەر مەدەنیەکان، بەتایبەتی لە پارێزگای ئیدلیب.\nهەینی رابردوو (28 ئەیلول)، خۆپیشاندانەکان داوای ئازادکردنی ئەو زیندانیە سیاسیانەیان کرد کە لەلایەن رژێمی سوریاوە دەستگیرکراونلەگەڵ هەموو لایەنەکانی دیکەی نێو شەڕەکە، موسعەب عەسافی دانیشتووی ئیدلیب بە دیارونای وت.\nوتی ئەم خۆپیشاندانانە پشت بە رووماڵی بەرفراوانی میدیای ناوچەکە و دونیا دەبەستن و ئاماژەیکرد بەوەی چالاکوانانی باکوری سوریا، بەتایبەتی لە ئیدلیب، هەماهەنگی لەگەڵ یەکتر دەکەن بۆ فشارخستنە سەر تەحریر شام.\nچالاکوانان لە باکوری سوریا خۆپیشاندانێکیان سازکرد لە 28 ئەیلول و داوای ئازادکردنی دەستبەسەرکراوەکانی ژێردەستی تەحریر شام و گروپەکانی دیکەیان کرد. [خاوەنی وێنە: موسعەب عەساف]\nعەساف وتی لە زۆر شوێن خۆپیشاندان ئەنجامدراوە و پۆستەری ئەو کەسانە بڵاوکراونەتەوە کە داوای ئازادکردنیان دەکەن.\nلەکاتی خۆپیشاندانه‌كه‌ی هەینیدا، بەناوی "هەینیی ئازادی دەستبەسەران"، چالاکوانان پۆستەر و وێنە و ناوی ئەو زیندانیانەیان بڵاوکردەوە کە لەلایەن تەحریر شام و رژێمەوە دەستبەسەرکراون، لەگەڵ لافیتەی سەرکۆنەکردنی ئەو دەستگیرکردنانە.\nوتی: "داوای ئازادکردنی هەموو زیندانیەکانیان کرد، سەرەڕای ئەو مەترسیانەی رووبەڕوووی چالاکیەکانیان دەبێتەوە لەگەڵ ئەگەری ئەوەی دەکرێت خۆیان لەلایەن تەحریر شامەوە دەستگیربکرێن."\nوتی چالاکوانان ئەو کەسانەیان ژمارد کە لە زیندانەکانی تەحریر شامدا بوون لە ماوەی ساڵی رابردوودا و ئاماژەیکرد بەوەی "1,700 کەس بەگشتی دەستگیرکرابوون" و "1,500یان هێشتا لە زیندانن".\nوتیشی لەنێویاندا "65 ژن و کچ و 25 منداڵی خوار تەمەنی 16 ساڵ، لەکاتی زیندانیکرانیاندا، هەیە".\nعەساف وتی به‌دووكه‌وتنی رکابەران لەلایەن تەحریر شامەوە بەتایبەتی مانگی رابردوو زیادیکرد.\nوتیشی لەنێو ئەو چالاکوانه بەناوبانگانەی داوای ئازادکردنیان دەکرێت فەواز شەعبوق، حەمود سەنکەر، سوبحی سەنکەر، رەفعەت سەرمینی، خالید موسا، فادی موسا، عوبەیدە دەلۆ و مەجید کەرمان هەن، لەگەڵ یاسر سەلیم سەمیر سەلوم و مەروان حەمید.


14:35 - 26 پووشپەڕ 2719\nئاژانسی کوردپا: بەهۆی تەقینەوەی مین لە ناوچەی سنووریی \_"میمک\_" لە پارێزگای ئیلام، فەرمانبەرێک بریندار بوو.\nبەپێی ڕاپۆرتە بڵاو کراوەکان، ڕۆژی دووشەممە، ٢٤ی پووشپەڕ، بەهۆی تەقینەوەی یەکێک لە مینە بەجێماوەکانی شەڕی ٨ ساڵەی ئێران و عێراق، یەکێک لە ئەندامانی گرووپی \_"کوژراو و بێسەروشوێنەکان\_" لە ئێران، بە ناوی \_"یەعقووب حاجی پوور\_"، بریندار بوو.\nئەو ڕووداوە لە بەرزاییەکانی \_"کەلە قەندی\_" لە نزیک پایگای \_"دراجی\_" لە ناوچەی سنووریی پارێزگای ئیلام ڕووی داوە و ئەو فەرمانبەرە تەمەنی ٤٩ ساڵە.\nبە وتەی \_"حوسێن ئەحمەد نیاز\_"، ١٦ ملیۆن مینی پووچەڵنەکراو لە ئێراندا بوونی هەیە و زۆربەی مینە چێندراو و هەڵنەگیراوەکان، لە پارێزگاکانی ورمێ، سنە، کرماشان، ئیلام و خووزستاندایە، کە ئەمەش پانتایی جوغرافیایەکی زۆری لە خۆ گرتووە.\nبە وتەی ئەو پارێزەرە کوردە، زۆربەی مینە چێندراوەکان، لە شوێنە نیزامییەکان چێندراون و هەتا ئێستا کۆ نەکراونەتەوە.


كه‌یوان ئازاد 08/12/2021\n7- دەركەوتن و بڵاوبوونەوەى ئايينى مەزدەك\n(ئایینى مەزدەكی) بۆ پێشەواكەی (مەزدەكی كوڕی بامداد/ 468-536ز) دەگەڕێتەوە، كە لاى هەندێ کەس بە پەیامبەرێكى فارسى و لای هەندێكی تر بە چاكسازێكی ئایینى ناسرا. ئەو پێشتر مووغێكى زەدەشتی و بۆ ڕزگابوونی ئایینەكەى و كۆمەڵگای ساسانی لە لەناوچوون، بە پەیامێكی نوێوە هاتە مەیدان و لە بەرگێكی نوێدا خۆی پیشان دا،بەناوی خۆیشیەوە ناو نراوە (مەزدەكی).\n(مەزدەكی كوڕی بامداد) لە سەردەمی بیستەمین پادشای ساسانی بە ناوی (قوبادی كوڕی پیرۆز/ 488-532ز)، كە بە (قوبادی یەكەم) ناسرا، بانگەشەی بۆ پەیامەكەی كرد. دواتر لەلایەن پادشای ساسانی، وەك ئایینى فەرمیی دەوڵەتەكەی قبووڵ كرا. تەنانەت (قوبادی یەكەم) بۆ ماوەی (دە) ساڵ باوەڕی پێ هێنا و پشتیوانیی بڵاوكردنەوەی لێ كرد، تا كۆمەڵگای ساسانی لەو كێشە ئاریشانە ڕزگار بكات كە تێی كەوتبوو. هەر بۆیە ئەو ماوەیە بە سەردەمی زێڕێنی (ئایینى مەزدەكی) ناسرا.\nلەو ماوەیەشدا ئایینەكە گەیشتە ئەو ناوچانەی كوردستان و مەڵبەندە كوردنشینەكان، كە كەوتبوونە ژێر دەسەڵاتى ئیمپراتۆڕیی ساسانی، بەڵام بەو پێیەی پەیامەكە نوێ و دوور بوو لە باوەڕ و تێگەیشتنی كۆمەڵگای ئەو سەردەمە، بۆیە ئاستی بڵاوبوونەوەی سنووردار بوو. هۆكاری دووریى پەیامەكەشی لە واقیعی ئایینى و كۆمەڵایەتیی سەردەمەكە ئەوە بوو، كە (مەزدەك) ئايينەكەى لەسەر (دوو) بنەماى سەرەكی داڕشتبوو. یەكەمیان گێڕانەوەی داهات و دارایی و سامانى وڵات بوو بۆ تێكڕایی كۆمەڵگا، نەوەك بۆ پێكهاتەیەكی دیاریكراو. دووەمیان ئازادی دان بوو بە ئافرەت، بەوەی ئازادە شوو بە چەند پیاوێك دەكات و چەند پیاو دەكاتە هاوسەری خۆى؟\nدیارە ئەگەرچی (مەزدەك) پەیامەكەى بەو شێوەیە نەخستە ڕوو، تا سامانی گشتی ئازاد بكات و ژنانیش وەك پیاوان مافی فرەیان هەبێت، بەڵام دواجار وا كەوتەوە، ڕاستییەكەی (مەزدەك) پێى وابوو، ناكرێت كەمینەیەك دەست بەسەر داهات و سامانی زۆرینەی كۆمەڵگادا بگرن، چونكە ئەو سامانەی بەرپرسان و خاوەن موڵك و دەرەبەگ و بازرگانان پێكەوەیان ناوە، بەشێكی لەسەر خوێن و هێز و بازووی كاسبكار و جووتیار و زەحمەتكێشان بنيات نراوە. هەروەها باوەڕشی وابوو، وەك چۆن پیاوان مافی ئەوەیان هەیە چەند ژنێك بهێنن، ئەوا ژنانیش مافی ئەوەیان هەیە شوو بە چەند پیاوێك بكەن.\nهەروەها (مەزدەك) ویستی لە ڕێگای ئەو (دوو) پەیامەوە زۆرینەی كۆمەڵگا لەسەر حیسابى كەمینەكەى ڕازی بكات، بەوەی زۆرینەی كۆمەڵگا هەژار و كەمینە دەسەڵاتدار و ساماندار بوون. هەروەها پیاوانیش وەك ڕەگەزی نێر، تەواوی ئازادییەكانیان لە كچان و ژنان، واتە ڕەگەزی مێ سەندبوو، بۆیە ویستی بەو (دوو) پەیامە و وەك ئەركی ئایینى، زۆرینەى كۆمەڵگا ڕازی بكات و مافەكانیان لە كەمینە بۆ وەربگرێتەوە، بەڵام كێشەی گەورە ئەوە بوو، كە لەلایەك گەیاندنی ئەو (دوو) پەیامە بۆ وەها ڕۆژگارێك سەخت و دژوار بوو كە زۆرینەیان نەخوێندەوار و باوەڕداری ئایینەكانی تر بوون.\nلە لایەكی دیكەوە، پەیڕەوانی توانای گەیاندنی ئەو پەیامەیان وەك خۆى نەبوو، بەڵكوو بەپێچەوانەوە، هەژارانیان كرد بەگژ خاوەن موڵك و ساماندارەكان و دواجار بێسەروبەری و پاشەگەردانیی كۆمەڵگای لێ كەوتەوە. لەلایەكی دیكەوە، شووكردنى چەند كچێك بە چەند پیاوێك، یان كۆكردنەوەی چەند پیاوێك لەلایەن ژنێكەوە، نەك هەر بۆ باوك و پیاوەكان سەخت و قورس و قبووڵنەكراو بوو، بەڵكوو بۆ خودی كچان و ژنانی ئەو سەردەمەش سەخت و دژوار بوو.\nبەتایبەت بۆ كۆمەڵگای كوردى و كوردستانی لەو سەردەمەدا، كە كۆمەڵگایەكی خێڵەكی و هۆزایەتی و تیرەگەری و ناوچەگەری بوو. ئەمەو سەرباری باڵادەستیی سیستەمی دەرەبەگایەتی و باڵادەستیی ئایینەكانی وەك (جوو، زەردەشتی، مەسیحی، مانى)، لەپاڵ بوونی ئایینەكانی (ئێزدی و كاكەیی) بەسەر كوردستانەوە، چونكە هیچ یەك لەو ئایینانە، پەیامەكەی مەزدەكیان نەك هەر قبووڵ نەبوو، بەڵكوو بە دژی خواستی خودا و پێچەوانەی ئایینەكەیان و كۆمەڵگاكەیان دەزانی.\nلەگەڵ هەموو ئەوانەشدا، ئەو توێژە هەژار و زەحمەتكێشانەی كۆمەڵگای كوردی وەك پێكهاتەكانی ترى نێو ئیمپراتۆڕیی ساسانی، كە بەدەست ستەم و چەوساندنەوەی بەرپرسانی ساسانی و دەرەبەگ و خاوەن موڵك و بازرگان و پیاوانی ئایینییەوە گیریان كردبوو، بە پەیامەكەی مەزدەك خۆشحاڵ بوون و پشتیوانییان لێ كرد، بۆیە بەشێكیان باوەڕیان پێ هێنا و بوونە پەیڕەوکاری.\nتەنانەت لە هەندێ ناوچە، بەتایبەت شارەكان، پشتیوانیی لێ كرا، بەڵام گوندنشینەكان بەهۆی نەخوێندەوارییان و باڵادەستیی خاوەن موڵك و دەرەبەگەكان لەلایەك و پیاوانی ئایینى لەلایەكی دیكە بەسەریانەوە، نەیانتوانی ڕووبەڕووی ئەو دۆخە ببنەوە و باوەڕ بە پەیامەكە بهێنن. هەر بۆیە ئەوانەی لەو دۆخە تووڕە و نیگەران بوون، پەیامەكەی مەزدەكیان قۆستەوە و لە ڕێگای بەتاڵانبردنی سەروماڵى دەرەبەگ و خاوەن موڵك و بازرگانان، باوەڕیان بە ئایینەكە هێنا.


شێخ عەبدولسەلام بارزانی 14ێ کانوونا 1914ێ ب دەستێ عۆسمانیان ھات دارڤەکرن - دارکا مازی\nشێخ عەبدولسەلام بارزانی 14ێ کانوونا 1914ێ ب دەستێ عۆسمانیان ھات دارڤەکرن\nسەرۆکێ سەرھلدانا یەکەما بارزان یا ل دژی دەولەتا عۆسمانیان شێخ عەبدولسەلام بارزانی، پشتی کو ب هاریکاریا ئینگلیزان دهێتە دیلگرتن 14ێ کانوونا 1914ێ ب بریارەکا ب لەز یا دادگەھەکا ل مووسلێ ل بەر چاڤێ برایێ وی مەلا مستەفا بارزانی ھاتە دارڤەکرن.\nشێخ عەبدولسەلامێ کورێ شێخ ئەحمەدێ بارزانی سالا 1887ێ وەک ئەندامەکێ مالباتا شێخێن بارزان ھاتیە سەر دنیایێ.\nشێخ عەبدولسەلام، د سەرھلدانا یەکەم یا بارزان ل سالا 1908ێ دا سەرۆکاتی کریە و گەلەک جاران زۆرا ھێزێن عۆسمانیان بریە، لێ عۆسمانیان ب هاریکاریا ئینگلیزان تەڤگەرا شێخ عەبدولسەلام دایە راوەستاندن و پشترا ژی ھاتیە دیلگرتن.\nشێخ عەبدولسەلام ژ بەر کو بابێ وی ژ لایێ دەولەتا عۆسمانی ڤە هاتە نەفی کرن ژ بۆ بەدلیسێ، پرانیا زارۆکاتیا خوە ل بەدلیسێ دەرباس کریە. پشترا ل گەل مالباتا خوە ڤەگەریایە بارزانێ. پشتی وەفاتا بابێ خوە سەرۆکاتیا عەشیرا بارزان کریە. عەشیرا بارزان د بن سەرۆکاتیا وی دا پێشکەفتنێن بەرچاڤ بدەست خستینە. ھەموو لایەنێن عەشیرێ ب ھەڤ ڤو گرێدایە و ئەو کرنە یەک.\nدەما سەرۆکاتیا خوەیا کورد دا ل گەل گەلەک عەشیرێن کوردان تێکلیێن خورت دروست کرن. د رێیا رزگاری و خەلاسکرنا وەلاتێ کوردان و ئاخا وان ژ بن زلمێ و داگرکەریێ خەبات کریە.\nل گەل رێخستنێن وەکی جەمعیەتا کورد تەعالی و تەرەقی، ھێڤی و جەمعیەتا سەرکەفتنا کوردستانێ پەیوەندی دروست کرینە. ل گەل شێخ مەحموودێ بەرزەنجی، شێخ عەبدولقادرێ نەھری، ئیسماعیل ئاغایێ شکاک ل سەر مەسەلا کوردان ھەڤدیتن پێک ئانینە.\nشێخ عەبدولسەلام بارزانی، د بھارا سالا 1907ێ دا ل گەل سەرۆکێن عەشیرێن کوردان تەلەگرافەک کو داخوازێن کوردان تێدا هاتبوون نڤیساندن ژ بۆ دەستھەلاتداریا باب-ێ عالی عۆسمانی شاندن و ئەڤ داخواز رێز کرنە:\nپێدڤیە زمانێ کوردی ببیتە زمانێ فەرمی\nل کوردستانێ پەروەردە ب زمانێ کوردی بیت\nپێدڤیە کارمەندێن ل کوردستانێ کوردی بزانن.\nدادگەھ ل گۆری شەرعیەتێ بریاران بدەن.\nپێدڤیە باجێن کو ژ ھەرێمێ تێنە ستاندن ل ھەرێمێ بێتە خەرجکرن.\nشێخ عەبدولسەلام، پشتی کو دهێتە دیلگرتن 14ێ کانوونا سالا 1914ێ ل مووسلێ ب بریارەکا ب لەز یا دادگەھا مووسلێ ھاتە دارڤەکرن. وی دەمی پارێزگارێ مووسلێ سولەیمان نەزیف بوو کو بخوە ژی کورد بوو، لێ بریارا دارڤەکرنا شێخ عەبدولسەلام بلەز بجھ ئانی.


هەردوو هاوسەرۆکى یەکێتى رایانگەیاند، چیتر رێگەنادرێت کێشمەکێش و قەیرانەکان کاریگەرییان لەسەر ژیان و گوزەرانی خەڵک ھەبێت و بەرنامەکەیان بۆ چاکسازیی دەخەنە بوارى جێبەجێکردنەوە.\nئەو هەڵوێستە هاوبەشە لەکۆبوونەوەیەکدا راگەیەنرا کە ئەمڕۆ (پێنجشەممە 17ی کانوونی یەکەمی 2020) لەنێوان بافڵ تاڵەبانی و لاھور شێخ جەنگی ھاوسەرۆکانی یەکێتی، محەمەد حاجی مەحمود سکرتێری حزبی سۆسیالست لە دەباشان بەڕێوەچوو.\nبەپێی راگەیەنراوى کۆبوونەوەکە کە وێنەیەکى دەست "ناس کورد" کەوتووە، لەکۆبوونەوەکەدا ھاوسەرۆکان بەڕاشکاوی ئاماژەیان بەھەستیاری دۆخەکە کرد و جەختیان لە بڕیاری یەکێتی کردەوە بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان لەگەڵ بەغدا و یەکخستنی ھەڵوێستەکان.\nدەشڵێن "دەمانەوێت پێکەوە ماڵی کورد رێکبخەینەوە و بەرنامەی چاکسازی جێبەجێبکەین، لەگەڵ بەغدا کێشەکانمان لەسەر بنەمای دەستوور چارەسەربکەین و ژیان و گوزەرانی کۆمەڵانی خەڵکیش باشتربکەین".\nهاوسەرۆکانى یەکێتى جەختیانکردووەتەوە، چیتر رێگەنادرێت کێشمەکێش و قەیرانەکان کاریگەرییان لەسەر ژیان و گوزەرانی خەڵک ھەبێت "بۆ ئەوەش یەکێتی بەرنامەکانی بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان و قەیرانی دارایی لە ئەرزی واقیعدا جێبەجێدەکات".\nهەروەها رونیان کردووەتەوە "لەیەکەم ھەنگاوماندا لە بەغداوە دەستمانپێکردووە، بە چەند قۆناغێکش پرۆسەی چاکسازی کە بەرنامەی یەکێتییە دەیخەینە بواری جێبەجێکردنەوە".


وەزیری دەرەوەی ڕوسیا: كورد لە عیراق و سوریا ڕۆڵێكی گرنگی لە شەڕی تیرۆریستان هەبوو – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/10/07 - 10:29 PM\nمەسرور بارزانی سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان و قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆكی حكومەت ئێوارەی ئەمڕۆ دووشەممە 7/10/2019 لە هەولێر، لەگەڵ سێرگی لاڤرۆڤ وەزیری دەرەوەی ڕوسیا كۆبوونەوە.\nلە كۆبوونەكەدا جەخت لە سەر پەرەپێدانی پەیوەندییەكانی هەرێمی كوردستان و ڕوسیا كرایەوە و سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كورستان ئاماژەی بەوەدا:”پێشوازی لە بەهێزبوونی پەیوەندییە ئابوورییەكانمان لەگەڵ ڕوسیادا دەكەین”.\nلایخۆیەوە سێرگی لاڤرۆڤ وەزیری دەرەوەی ڕوسیا ستایشی سەقامگیریی دۆخی ئاسایشی هەرێمی كوردستانی كرد و ئامادەیی وەبەرهێنەرانی وڵاتەكەشی دەربڕی بۆ سەرمایەگوزاریكردن لە هەرێمی كوردستان . هەروەها پشتگیریشی لە هەبوونی گەشتی ڕاستەوخۆ لە نێوان هەولێر و مۆسكۆ كرد.\nلە تەوەرێكی كۆبوونەوەكەدا باس لە جموجۆڵ و هەڕەشەكانی داعش كرا لە چەند ناوچەیەكی عیراق و سوریا. هەردوولا هاوڕابوون كە داعش هێشتاش مایەی هەڕەشەیە لەو ناوچانە.\nهەروەك لاڤرۆڤ ستایشی ڕۆڵی گرنگی پێشمەرگە و كوردی كرد لە عیراق و سوریا لە شەڕی دژ بە تیرۆریستانی داعش و ئامادەیی ڕوسیاشی دەربڕی بۆ هەر هاوكارییەك كە لە مبارەیەوە پێویست بێت.\nهەروەها لە كۆبوونەوەدا گفتوگۆ دەربارەی بارودۆخی سوریا كرا .ئاماژە بەوە درا كە گرژبوونی زیاتری دۆخەكە زیانێكی زۆر بە خەڵكی ناوچەكە دەگەیەنێت. هەردوولا هاوڕابوون كە كورد ڕۆڵی خۆی لە داهاتووی سوریادا هەبێت.\nسەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان تیشكی خستە سەر گفتوگۆكانی نێوان هەرێمی كوردستان وحكومەتی فیدراڵی و ئاماژەی بەوەدا كە گفتوگۆكان بە ئامانجی گەیشتن بە ڕێككەوتن بەردەوامن. وەزیری دەرەوەی ڕوسیا پشتگیریی وڵاتەكەی بۆ گفتوگۆكانی نێوان هەردوولا دەربڕی .\nحكومەتی هەرێمی كوردستانداعشڕوسیاسێرگی لاڤرۆڤعيراققوباد تاڵەبانیمەسرور بارزانیمۆسكۆهەولێر\nفڕۆكەخانەی نێودەوڵەتی سلێمانی هۆشداریدەدات


Mewda Media | قۆناغی گواستنەوە بەرەو یەکسانی\nنێرینە و پیاوەتی، دوو دەستەواژەی جیاوازن، هەرچەندە هەندێ کەس تێکەڵیان دەکەن و جیاوازی لەنێوانیاندا ناکەن.\nنێرینە؛ خەسڵەتێکە لە کاتی لەدایکبوونی کەسەکەدا دەردەکەوێ، کۆئەندامی زاووزێ و هەندێ جیاوازیی جەستەیی و فیزیکی دەیکات بە نێر، بەڵام پیاوەتی کۆمەڵە خەسڵەتێکە بەهۆی پەروەردە و هەڵوێست و پرنسیپەکانی رەوشت و توانا و هێز بەدەستدەهێنرێن. هەروەها دەستەواژەی پیاوەتی لە سەردەمێکەوە بۆ سەردەمێکی تر، لە کۆمەڵگەیەکەوە بۆ کۆمەڵگەیەکی تر جیاوازن و دەگۆڕێن.\nلە کوردەواریدا؛ پیاوەتی مانای بەهێزی و توانا و ئازایەتی و هەڵوێست وەرگرتن و ئامادەبوونیان لە کاتی رووداو و کێشە و زەحمەت و لێقەومانەکاندا، یان دڵفراوانی و دەستکراوەیی و میواندۆستی، یاخود پێشەوایی و بڕیاردەر و رابەرایەتیکردن بە شێوازێکی پەسند. ئەمانە و دەیان خەسڵەتی تر، نێرینە دەکات بە پیاوی ناو پیاوان. لەگەڵ هەموو ئەمانەشدا، نەتوانراوە هاوڕایی لەسەر یەک بۆچوون و پێناسە بکرێت.\nنێرسالاریی، خەسڵەتێکی ترە، توندوتیژی و دەمارگیری و خۆسەپاندن و خۆبەزلزانین و...هتدە، بەتایبەتی بەرانبەر بە رەگەزی مێ.\nلە لایەک بەهۆی ئەو گۆڕانکارییانەی بەهۆی پێشکەوتنەکانی تەکنەلۆژیا و جیهانگیری و خوێندن بەدەستهاتوون، لە لایەکی تریش بەهۆی داڕمانی دەیان کولتوور و بارگرانیی ژیان و ئابووریی ناجێگیر و چوونی ژنان بۆ گۆڕەپانی کار و پێشبڕکێ لەگەڵ پیاواندا، وایانکردووە تێگەیشتنەکان سەبارەت بە یەکسانیی نێر و مێ و ئەرکەکانیان گۆڕانکارییان بەسەردا بێ و بەرەو قۆناغێکی تازە هەنگاو بنێن. هەرچەندە سەرەتایە، بەڵام دیاردەکان دەرکەوتن و دەتوانین بڵێین قۆناغی وەرچەرخانە، قۆناغی گواستنەوەیە بەرەو یەکسانبوون لەنێوان هەردوو رەگەزەکەدا.\nئەو دیاردانەی کە دەرکەوتوون، سەرەتای ئەو گواستنەوەیەیە و بەهۆیانەوە دەیان چەمکی تازە هاتوونەتە ئاراوە، لەوانە: چەمکی جێندەری، دادپەروەریی کۆمەڵایەتی، مافی مرۆڤ و مافی ژنان و...هتد. هەروەها دەیان رێکخراوی خۆجێیی و نێودەوڵەتیی لەم بوارەدا پەیدا بوون. شەڕە لەنێوان کولتووری نێرسالاری و دەسەڵاتیان بەسەر مێیینە و بەدەستهێنانی مافەکانی ژنان و هەنگاونان بەرەو یەکسانبوون، (وڵاتە پێشکەوتووەکان هەنگاوی باشتر و زیاتریان ناوە بۆ ئەم مەبەستە، بۆیە دەبینین ژنان زیاتر چوونەتە ناوەندەکانی دەسەڵات و پیشە و ئەرکی گرنگیان لەئەستۆ گرتووە).\nدەبینین لایەنە دژەکانی یەکسانبوون و هاتنی ژن بۆ نێو گۆڕەپانی پێشبڕکێ، دژایەتی دەکەن و توندوتیژتر دەبن بەهۆی مەترسیی لەدەستدانی دەسەڵات، کە وەک هەموو دەسەڵاتێکی تر، دژایەتی گۆڕانکاری دەکرێت تیایدا. دەشبینین لە کەناڵ و دەزگاکانی راگەیاندن چۆن هەندێ لەو دژانە بە ناووناتۆرەی خراپ و هاندانی کەسانی تر چ بەناوی ئایین و شەرعەوە یان بەناوی کولتووری پاتریاکیەت و ئەقڵیەتی نەریتخوازییەوە، لەو رێگەیەوە دەیانەوێت هەست و سۆزی خەڵک بەشێوەیەکی مەبەستدار ببزوێنن. هەندێ جاریش گوێمان لێ دەبێت دەڵێن پیاوەتی نەماوە. ئەمە هەڵەیەکی گەورەیە، پیاوەتی وەک خۆی ماوە، ئەوەی گۆڕانکاریی بەسەردا هاتووە؛ پێناسە و بنەماکانیەتی. یاخود هەندێ جار پیاوان هەست بە لاوازیی دەکەن، ئەم دیاردەیەش لاوازیی نییە، بەڵکو بەهۆی وەرچەرخانی قۆناغەکەیە کە ئەم جۆرە هەستانە لەگەڵ خۆیدا دەهێنێت.\nئەوان رێگر دەبن، بەڵام ژنان دەبێ هوشیارانەتر بیر بکەنەوە، دەبێت هەوڵبدەن دژەکان کەم بکەنەوە و دۆست بۆ پرۆژەی یەکسانیبوون پەیدا بکەن، نەک دژایەتی بکەن.\nژنان دەبێ بزانن لە قۆناغی وەرچەرخاندا ئەمانە دیاردەی سروشتین و دەبێ پشوودرێژ بن. پیاوانیش دەکرێت خۆیان لەگەڵ ئەم گۆڕانکارییانەدا بگونجێنن.\nچیتر پیاو شمشێر بەدەست و ژنانیش کۆیلە نین، چیتر باوک لە دەرەوە نییە و ژنانیش لە پشت تەباخ. ژیانی ئێستا هاوبەشییە، بەیەکەوە بڕیارەکان دەدەن، هەردووکیان لە مەیدانی کاردان و کاری ماڵ بەیەکەوە ئەنجام دەدەن.\nئەم وەرچەرخانە، تەنانەت گۆڕانکاریی بەسەر شێوازی جلوبەرگ و ستایلی ژیان و رووخساریشدا هێناوە و هاوبەشیی زۆری پەیدا کردووە. قۆناغەکە وا دەخوازێ بەیەکەوە و شانبەشانی یەکتری کۆمەڵگەیەکی تەندروست لەسەر بنەمای رێزگرتن لەیەکتری بەدەستبهێنن و توانای یەکتری بەهەند وەربگرن و چیتر دژایەتی یەکتر نەکەن.\nئەمە قۆناغی سەرەتاییە و هیی باشتر لەپاشترە.


ئەمەریكا هواوی دەخاتە لیستی رەش و چین بەدەنگ دێت\n:: PM:01:12:16/05/2019 \nدوای ئەوەی ئەمەریكا كۆمپانیای هواوی و 70 كۆمپانیای تری چینی خستە لیستی رەش، گوتەبێژی وەزارەتی بارزگانی چینی رای گەیاند، وڵاتەكەی بە توندی دژی ئەو بڕیارە تاكلایەنییەی واشنتن دەوەستێتەوە.\nئەمڕۆ پێنجشەم 16ی ئایار، وەزارەتی بازرگانی ئەمەریكی رای گەیاند كە هواوی تەكنەلۆجیز و 70 كۆمپانیای تری چینیان خستووەتە لیستی رەش، بەمەش رێ بە كۆمپانیاكە نادرێت دەستی بگات بە هەندێك پێكهاتەی تەكنەلۆجی لە كۆمپانیا ئەمەریكییەكان بێ رەزامەندی حكوومەتی ئەمەریكا.\nبەرانبەر بە بڕیارەكەی ئەمەریكا، قاو فنغ گوتەبێژی وەزارەتی بازرگانی چینی نیگەرانی توندی پەكینی لەسەر بڕیارەكەی دژ بە هواوی راگەیاند.\nگوتەبێژی وەزارەتی بازرگانی چین گوتی، "دژی هەر بڕیارێكی تاكلایەنە دەوەستینەوە لەسەر كۆمپانیا چینییەكان". زیاتر گوتی "چەمكی ئاسایشی نەتەوەیی لە ئەمەریكا خراپ بەكار دەهێنرێت و پێویستە بەمجۆرە بەكار نەهێنرێت دژ بە كۆمپانیا بیانییەكان بكرێت بە پارێزبەندییەك بۆ كۆمپانیا ناوخۆییەكان".


11 نهێنی شاراوەی ئینستەگرام بزانە – کەی ئای تی ئێن\nتۆڕە کۆمەڵایەتییەکان 8, تشرینی دووه‌م 2018\n11 نهێنی شاراوەی ئینستەگرام بزانە\nلە ئێستادا ئینستەگرام یەکێکە لە بەربڵاوترین تۆڕەکانی سەر ئینتەرنێت. بە شێوەیەک ڕۆژانە بە ملیۆنان بەکارهێنەر ڕووی تێدەکەن و وێنە و ڤیدیۆیی تێدا بڵاودەکەنەوە، هەروەها لە ڕێگەیەوە لەگەڵ هاوڕێیانیان گفتوگۆ و چات دەکەن. بەڵام زۆربەی بەکارهێنەران بە هەندێک لە بەشە گرنگ و زانیاریە شاراوەکانی ئەم تۆڕە ئاشنا نین. بەم بۆنەیەوە ١١ نهێنی شاراوەی تۆڕەکە و ئەپەکەی بۆ ئێوە دەخەینە ڕوو بە مەبەستی باشتر بەکارهێنان و سود وەرگرتنی لە ئاستێکی باشتر.\n١- وێنە لە پێش و پاش دانانی فلتەر\nزۆربەی کات کە لە ئەپی ئینستەگرام لە کاتی بڵاوکردنەوەی وێنەیەک فلتەر لەسەر ئەو وێنەیە دادەنێیت، دەتەوێت بزانیت پێش و پاش دانانی فلتەرەکە وێنەکە چۆنە. ئێمەش ڕاستەوخۆ دەگەرێینەوە ناو گەلەری مۆبایلەکەمان و لەوێ سەیری وێنە ئەسڵیەکە دەکەین. بەڵام تۆ نەتزانیوە کە لەو کاتەی فلتەرەکە جێگیر دەکەیت دەتوانیت لەسەر وێنەکە پەنجە بۆ ماوەیەکی درێژ ڕابگریت و دەبینیت وێنەکەت پێش دانانی فلتەر پێشان دەدات و بە لابردنی پەنجە وێنەکەت بە فلتەرەوە پێشان دەدات.\n٢- بەکارهێنانی فلتەری زیاتر\nبێگومان لەگەڵ داگرتنی ئەپی ئینستەگرام کۆمەڵێک فلتەر خۆکارانە جێگیرکراون. بەڵام زانیوتە کە ئینستەگرام خاوەنی فلتەری زیاترە. بۆ چالاککردنیان پەنجە لە دوگمەی + بدە بۆ زیادکردنی وێنەیەک و پاشان بڕۆ بۆ بەشی دانانی فلتەر و لەوێ وەرە کۆتایی فلتەرەکان و پەنجە لە Manage بدە بۆ چالاککردنی ئەو فلتەرانەی ماون. وێنەکان زیاتر ڕوونی دەکەنەوە.\n٣- بینینی ستۆریەکان پێش هەمووان\nبێگومان گشت تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان بژاردەی چالاککردنی Notificationsـیان هەیە بۆ بڵاوکراوە و کۆمێنت و هەر شتێکی تر. ئەمڕۆش بە هۆی بەربڵاوی ستۆرییەکان خەڵکی ڕۆژانە ئارەزووی بینینی ستۆرییەکانی یەکتری دەکەن بەڵام دەبێت ئەپی ئینستەگرام بکەیتەوە و دانە دانە سەیریان بکەیت. ئەی چی ئەگەر تۆ بتەوێت هی چەند کەسێکی تایبەت لەگەڵ دانانی Notificationـت بۆ بێت لەگەڵ دانانی و پێش هەمووان بیبینیت. بەم بۆنەیەوە ئینستەگرام ڕێگەت پێدەدات بە چالاککردنی نۆتیفیکەیشن واتە ئاگاهی بۆ ئەو کەسە یان پڕۆفایلەی کە گرنگە بەلای تۆوە و دەتەوێت ستۆریەکەی پێش هەمووان ببینیت. بۆ ئەم مەبەستە بڕۆ بۆ پڕۆفایلی خوازراو و پاشان پەنجە بە سێ خاڵی لای سەرەوە دابگرە و پاشان Turn On Story Notifications دابگرە.\n٤- سەیرکردنی ئامارەکانی هەژمارەکەت\nلە ڕاستیدا پڕۆفایلی کەسی ئەم تایبەتمەندییەی نییە، بەڵام کە بیگۆڕیت بە Business Account کۆمەڵێک تایبەتمەندی بۆ پڕۆفایلەکەت بەردەست دەبێت. ئەگەر خاوەنی کارێکیت یان پڕۆفایلێکت هەیە کەسی نیە و دەتەوێت ئاگاداری ئامارەکانی بیت وا باشترە بیکەیتە Business Account و پاشان سود لە تایبەتمەندی Insights وەربگریت بۆ ئەوەی ئاگاداری وردەکارییەکانی ئەو سەردان و کارلێکانە بیت کە بەکارهێنەران لەگەڵ پڕۆفایلەکەت کردوویەتی.\n٥- داگرتنی زانیارییەکانت لە ئینستەگرام\nلە ڕێگەی بژاردەی داگرتنی زانیارییەکان لەسەر ئینستەگرام دەتوانیت داوای داگرتنی گشت ئەو زانیاریانە بکەیت کە ئینستەگرام سەبارەت بە تۆ دەیزانێت، لەوانە وێنەکان و ستۆری و پەیامەکان و کۆمێنتەکان و لایک و …هتد. بۆ ئەنجامدانی ئەم کارە لە ئینستەگرام بڕۆ بۆ Settings پاشان بڕۆ بۆ Data Download و ئینجا لەوێ ئیمەیڵێک بنوسە و داوای داگرتنەکە بکە. دوای ئەوە بە ئیمەیڵێک بە فایلێکی زیپ بۆت ڕەوانە دەکرێت.\n٦- ناچالاککردن و شاردنەوەی دوایین دەرکەوتن Last Seen\nماوەیەکە ئینستەگرام تایبەتمەندی دوایین دەرکەوتنی بۆ تۆڕەکەی زیادکردووە، کە تایبەتمەندیەکی هاوشێوەی وەتسئەپ و تێلەگرام و مێسنجەرە. ئەگەر ناتەوێت هاوڕێیانت بزانن لەسەر هێڵێت و چەندێک دەبێت لەسەر هێڵ بوویت، ئەوا دەتوانیت ئەم تایبەتمەندیە ناچالاک بکەیت. بۆ ناچالاککردنی بڕۆ بۆ Settings و پاشان Activity Status و لەوێ Show Activity Status ناچالاک بکە.\n٧- ئەو بابەتانەی کە لایکت کردوون\nزۆرێکن لەوانەی ئەم تایبەتمەندیەیان نەبینیوە یان درکیان پێ نەکردووە. لە ڕێگەی Settings پاشان Posts You’ve Likes دەتوانیت ئەو پۆست و بابەتانەی کە پێشتر لایکت کردوون گشتی لەوێ ڕیزکراون.\n٨- کەمتر بەکارهێنانی یەکەی ئینتەرنێت\nئەم تایبەتمەندییە بۆ کەمتر بەکارهێنانی ڕێژەی گێگابایت واتە یەکەی ئینتەرنێتەکەتە. ئەمە زیاتر کاتێک سودی هەیە بۆت ئەگەر ئینتەرنێتەکەت سنورداربێت و بتەوێت کەمتر یەکەی ئینتەرنێتەکەت بەکاربهێنێت. بۆ ئەم مەبەستە ئینستەگرام ئەم تایبەتمەندیەی بەردەست کردووە و لە ڕێگەی Settings پاشان Data Usage ئينجا Use less data چالاک بکە.\n٩- چالاککردنی دوو هەنگاوی دڵنیاکردنەوە Two Factor Authentication\nهەر وەکو فەیسبووک و گووگڵ و تویتەر و جگە لەوانەش، ئینستەگرامیش خاوەنی ئەم تایبەتمەندیەیەوە. لە ڕێگەیەوە دەتوانیت هەژمارەکەت زیاتر پارێزراو بکەیت چونکە دەتوانیت هەژمارەکەت لەگەڵ ژمارە تەلەفۆنەکەت ببەستیتەوە و لەگەڵ هەرجارێک چوونە ژوورەوە بۆ ناو ئینستەگرام کۆدێک بۆ ژمارە تەلەفۆنەکەت بێت ئینجا دوای تێنوسکردن واتە داخڵکردنی کۆدەکە بتوانیت بچیتە ژوورەوە. بۆ چالاککردنی ئەم تایبەتمەندییە لە Settings پاشان بچیتە Two Factor Authentication و لەوێ Text Message چالاک بکە و کۆدێکت بۆ دەنێرێت داخڵی بکە و بەم شێوەیە ئەم تایبەتمەندیە دەکەوێتە کار.\n١٠- سەلماندنی هەژمار واتە داواکردنی سەحە شینەکە Blue Badge\nلە ڕێگەی ئەم بەشەوە دەتوانیت داواکاری پێشکەش بە ئینستەگرام بکەیت بە مەبەستی بەدەست هێنانی باجی شین واتە سەحە شینەکە. لە ڕاستیدا لە دوای پێشکەش کردن مەرج نییە پێت ببەخشرێت چونکە بە هەموو کەسێک نابەخشن. بۆ ئەوەی داواکاری پێشکەش بکەیت پێویستە بچیتە Settings پاشان Request Verification، کە لەم بابەتە بە وردی باسکراوە، کرتە بکە بۆ کردنەوەی.\n١١- دەربارەی ئەم هەژمارە About this Account\nئەم تایبەتمەندیە لەم دواییانە بەردەستکراوە و لە ڕێگەیەوە دەتوانیت بزانیت هەژماری مەبەست کەی دروستکراوە، لە چ وڵاتێکەوەیە، هەروەها هیچ جارێک ناوی گۆڕدراوە و … هتد. بۆ گەیشتن بەم بەشە دەبێت پڕۆفایلی مەبەست بکەیتەوە و پاشان سێ خاڵەکەی سەرەوە بەشی دەستە ڕاست دابگریت، ئینجا لە لیستەکە About this Account هەڵبژێرە بۆ بینینی زانیاریەکانی پڕۆفایلی دیاریکراو.


مانگی نیسان تورکیا ریفراندۆم ئەنجام دەدات\nسەرۆك كۆماری توركیا رەجەب تەیب ئەردوغان یاسای ھەمواركردنەوەی دەستووری وڵاتەكەی واژۆ كرد و بۆ حكومەتی نارد.\nپرۆژەی ھەمواركردنەوەی دەستوور بە ھاوبەشی ھەر یەك لە پارتی دەسەڵاتداری توركیا داد و گەشەپێدان ـ ئاكپارتی و پارتی ئۆپۆزسیۆنی بزووتنەوەی نەتەوەیی ـ مەھەپە ئامادە كرا و رۆژی 20 كانوونی دووەمی رابردوو بە دەنگی پەرلەمانتارانی ھەردوولا پەسندكرا.\nئەردۆغان ئەمڕۆ ھەینی یاسی ھەمواركردنەوەی دەستووری ئیمزا كرد و بۆ حكومەتی نارد كە بە پێی یاساكانی توركیا لە رۆژنامە بڵاو دەكرێتەوە و دوای 60 رۆژ دەخرێتە راپرسی كە دەكاتە رۆژی 16 نیسانی داھاتوو.\nبە پێی دوایین راپرسی كە رۆژی 4 شوباتی 2017 بڵاوكرایەوە، 58.2% دەنگدەرانی توركیا دەستووری نوێ رەت دەكەنەوە و تەنیا 41.2% بە بەڵێ دەنگی پێ دەدەن.\nھەر لەم راپرسییەدا 68.7% دەنگدەرانی مەھەپە بە "نا" دەنگ بە ھەمواركردنەوەی دەستوور دەدەن، لە كاتێكدا حزبەكەیان ھاوبەشی ئامادەكردنی پرۆژە یاسای ھەمواركردنەوەی دەستوورە.


ڕوانگه‌ی سوری بۆ مافه‌كانی مرۆڤ ڕایگه‌یاند، لە بۆردومانێکدا بۆ سەر نەخۆشخانەیەکی شاری عەفرین 16 کەس گیانیان لەدەستدا، کە ژمارەیەکیان پزیشک و کارمەندی نەخۆشخانەکەن.\nلە ڕاگەیەندراوێكدا، ڕوانگه‌ی سوریی بۆ مافه‌كانی مرۆڤ بڵاویكردەوە، بەهۆی بۆردومانكردنی نه‌خۆشخانه‌ی “الشفا‌و” لە عه‌فرین، 16 كەس كوژران، كه یه‌كێكیان پزیشكە و سێ ژنه كارمه‌ندی تیمی پزیشكیشی تێدایە و ژمارەیەكی زۆریش برینداربوون.\nڕونیشیكردووەتەوە، لەنێو كوژراوەكان سەرکردەیەکی گرووپە چەکدارەکان و منداڵێك هەیە.\nڕوانگەكە باسیلەوەشكردووە، تیمه‌كانی فریاگوزاری سه‌رقاڵی ده‌رهێنانه‌وه‌ی برینداره‌كانن له‌ژێر بینای نه‌خۆشخانه ڕووخاوه‌كه.\nتا ئێستاش هیچ لایه‌نێك به‌فه‌رمی به‌رپرسیارێتی خۆی له‌و هێرشه‌ی سه‌رنه‌خۆشخانه‌كە ڕانه‌گه‌یاندووه.\nدوای ئەوەی تۆڕی میدیایی ئێستا ڕاپۆرتێکی لەبارەی باوک و کچێکەوە لە کەرکوک بڵاوکردەوە کە بژێوی ژیانیان بە کۆکردنەوەی…


له‌لایه‌ن: - ڕاوێژ نورالدین - به‌روار: 2020-08-28-16:35:00 - کۆدی بابەت: 426\nزۆربەی خانەكان لە لەشی مرۆڤدا پەیوەندییان بە دەوروبەری ژینگەی دەرەكی نییە، كۆئەندامی سوڕان وەك هۆكاری گواستنەوە لە نێوان ئەو خانانەدا كاردەكات، لە ڕێگەیەوە دوو شلە دەگوازرێتەوە ئەوانیش خوێن و لیمفن. دڵە لوولە كۆئەندام، لە خوێن و دڵ و لوولەكانی خوێن پێك دێت و لیمفە كۆئەندام لە لیمف و لیمفە گرێ و لیمفە لوولەكان پێكدێت و هەردوو دڵە لوولە و لیمفە كۆئەندام بەیەكەوە كۆئەندامی سوڕان پێك دەهێنن. كۆئەندامی سوڕان خۆراكە ماددە و هۆڕمۆن و گازەكان دەگوازێتەوە، و پاشەڕۆكان دەردەكات و پارێزگاری لە چەسپاندنی پلەی گەرمی لەش دەكات.\nدڵ ئەندامێكی ناوەندییە لە دڵەلوولە كۆئەندامدا، و دڵ ئەندامێكی ماسوولكەییە، قەبارەكەی دەگاتە نزیكەی قەبارەی مشتەكۆڵەیەك. دڵ لە شوێنەكەیەوە لە ناو سنگە كەلێندا، لە پشت ئێسكە كۆڵەی نێوان سییەكانەوە، پاڵ بەخوێنەوە دەنێت لە ڕێی تۆڕێك لوولەی خوێن. پەردەیەكی دوو توێی بەتین كە لە تورەگە دەچێت و پێی دەڵێن پەردەی دڵ دەوری دڵ دەدات. پەردەی دڵ شلەیەك دەردەدات كە لێكخشاندن كەم دەكاتەوە، لە كاتی گرژبوونی دڵدا.\nستوونە بەربەرستی دڵ كە دڵ بۆ دوولا دابەشدەكات، لای ڕاست و لای چەپ. هەر لایەكیش بۆ ژوورێكی سەروو كە پێی دەوترێت گوێچكەڵە، ژوورێكی خواروو كە پێی دەوترت سكۆڵە، دابەشكراوە. زمانەكان لە لۆچن كە تەنها بە یەك ئاڕاستەدا دەكرێـنەوە. گوێچكەڵە – سكۆڵەی زمانەی ڕاست، ناودەبرێـت بە زمانەی سێ پەڕەیی. بەڵام گوێچكەڵە – سكۆڵە زمانەی چەپ ناودەبرێت بە زمانەی دوو پەڕەیی. كاتێك هەردوو سكۆڵە پاڵ بە خوێنەوە دەنێن، پەستانی خوێن دەبێتە هۆی داخستنی.\nهەردوو زمانەی دوو پەڕەیی و سێ پەڕەیی، بۆ ڕێگرتنی گەڕانەوەی خوێن بەرەو هەردوو گوێچكەڵە. سكۆڵەكان پاڵ بەخوێنەوە دەنێن بۆ دەرەوەی دڵ بۆ ناو لوولە خوێنە فراوانەكان، دوو زمانەی كەوانەیی هەردوو سكۆڵە لە لوولە خوێنە فراوانەكان جیادەكەنەوە، لە هەر لایەكی دڵدا زمانەی كەوانەیی ڕاست بە ناوی سییەزمانەوە، زمانەی كەوانەیی چەپیش بە شاخوێنبەرە زمانەوە ناو دەبرێـت. هەردوو زمانە كەوانەییەكان بەرگری گەڕانەوەی خوێن دەكەن بۆ هەردوو سكۆڵەكان لە ماوەی خاوبوونەوەی دڵدا.\nسوڕانی خوێن لە ناو دڵدا\nبەدوای ڕێبازی خوێن بكەوە كە بەناو دڵدا دەسوڕێتەوە. ئەو خوێنەی كە لەبەشەكانی لەشەوە بۆ دڵ دەگەڕێتەوە، جگە لە سییەكان بە خەستییەكی بەرزی دوانۆكسیدی كاربۆن و خەستییەكی نزمی ئۆكسجین دەناسرێت.\nهەنگاوەكان (لەوێنەكەدا ڕوونكراوەتەوە)\nخوێنی كەم ئۆكسجین دەچێتە گوێچكەڵەی ڕاستەوە\nسكۆڵەی ڕاست خوێنی كەم ئۆكسجین بۆ گوێچكەڵەی ڕاست پاڵدەنێت.\nماسولكەكانی سكۆڵەی ڕاست گرژ دەبن و بە هێزەوە پاڵ بەخوێنەوە دەنێن بۆ سییە خوێنبەرەكان.\nسییە خوێبەر خوێن بۆ سییەكان دەگوازێتەوە و لەسییەكانەوە دوانۆكسیدی كاربۆن بۆ دەرەوەی خوێن بڵاودەبێتەوە و ئۆكسجینیش بۆ ناو خوێن بڵاودەبێتەوە.\nخوێنی تێر ئۆكسجین بۆ گوێچكەڵەی چەپی دڵ دەگەڕێتەوە.\nپاشان خوێنی تێر ئۆكسجین بۆ ناو سكۆڵەی چەپ پاڵدەنرێت.\nگرژبوونی دیوارە ماسولكەییەكانی سكۆڵەی چەپ بە هێزەوە پاڵ بەخوێنەوە دەنێن بۆ ناو لوولە خوێنێكی گەورەوە كە شاخوێنبەرە.\nلە شاخوێنبەرەوە خوێن بۆ هەموو بەشەكانی لەش دەگوازێتەوە.\nدیواری سكۆڵەی چەپ بەوە دەناسرێتەوە كە لە هەموو بەشەكانی دڵ ئەستورترە، بەمەش بەشداری دەكات لە پاڵنانی بەهێزی خوێن بۆ هەموو بەشەكانی لەش.\nخوێنی تێر ئۆكسجین بە بەڕەنگی سووری كاڵ جیادەكرێتەوە، و خوێنی كەم ئۆكسجین ئاسایی بەڕەنگی شین دەنوێنرێت، بەڵام ئەم بۆچوونە هەڵەیە، كاتێك ئۆكسجین بە هیمۆگلۆبینەوە دەبەسترێت ڕەنگی سووری كاڵ پێكدێنێت. بە نەبوونی ئۆكسجین ڕەنگی خوێن سوور تێر دەبێت، كە لە ڕووی پێست و دیواری خوێنهێنەرەكان شین دەردەكەوێـت.\nبابه‌ته په‌یوه‌ندیداره‌كان به : دڵ


رەگەز یان جێندەر و پرسیاری ژنان.\nمارتا لینا مۆڕۆو لۆویس\nوەرگێڕانی لە ئینگلیزییەوە: هێمن ئەمانی\nمەیلی هەندێک کەس بۆ بەهەڵە گرتنی پرسیاری ژنان لەگەڵ پرسیاری جێندەر دەرخەری بێئاگایی و نەزانیی زانستی و تێنەگەیشتنی بنەما بنەڕەتیەکانی ئەو دوو کێشەیەیە.\nلەوانەیە لە نێوان ئەو دوانەدا پەیوەندییەک هەبێت، بەڵام بە هیچ شێوەیەک هاومانای یەکتر یان هاوشێوە نین. ڕەگەز یان جێندەر لە تەیبەتمەنییەکانی پیاو و هەروەها ژنیشە، وە باسکردن یان تاوتوێ کردنی ئەو بابەتە هەردوولا واتە پیاو و ژنیش دەگرێتەوە. ئەگەر بۆچوونی پرۆفیسۆر لێستێر فرانک وارد "کۆمەڵناسی ناسراوی جیهانی" ڕاست بێت، دەستەواژەی جێندەر پەیوەندی زیاتری لەگەڵ پیاو هەیە تاکوو ژن.\nبۆچوونەکەی پرۆفیسۆر وارد ئەمەیە کە ژن واتە مێینە، بناغەی سەرەکیە، سەرەتای ڕەچەڵەکە و هەروەها ژن خودی ڕەچەڵەکە. بە شێوەیەکی سادە پیاو لەسەر ڕێگای سرووشت و پێگەیشتن بۆ مەبەستی جیاوازی و جیاکاریە، هەروا بە واتای تەواوەتی زیندەزانی "بایۆلۆجیکی"، پیاو واتە ڕەگەز "جێندەر".\nبەڵام لە جیهانی مرۆیی و کۆمەڵایتیدا پێگە و پەیوەندی ژن و پیاو ئاوەژوو بۆتەوە. هەرچەند ناتوانین کە جیاوازیەکانی نێوان پێکەی زیندەزانی "بایۆلۆجیکی" و ڕوانینی باو و کۆمەڵایەتی بۆسەر پێگەی ژنان لە کۆمەڵگادا تەنیا بخەینە ئەستۆی هەوەسبازیەکانی زەینی مرۆڤ. بەڵام بڕوا یان وەها بۆچوون و ڕوانگەیەک کە بەو ڕادەیە جێکەوتوو بووە، دەبێت بۆ خوڵقانی ڕوونکردنەوە و پاساوێک یان هۆکارگەلێک هەبێت، دەنا نەیدەتوانی هەتا ئەمڕۆش بەسەر پێوە بمێنێتەوە. ڕاستیە زیندەزانی و بایۆلۆجیکیەکان ناتوانرێت لەناوببرێن، بەڵام ڕوانگە زەینیەکان بەشێوەیەکی بەربڵاو دەکەونە ژێر کاریگەری هۆکارە ئابووریەکان لەژیاندا، وە ئەگەر بەڕادەی پێویست لێکۆڵینەوەی قوڵی لەسەربکەین بەدڵنیاییەوە هۆکار و بناغەیەکی مادی بۆ هەموو بوارە کۆمەڵایتی و زەینیەکان دەدۆزینەوە.\nلە کوێوە ئەو خواستە بەردەوام دروست دەبێت کە پرسیاری ژن لەگەڵ پرسیاری جێندەری ڕەگەزی بەهەڵە وەربگیرێت؟\nناساندن و پێکهێنانی بنەچەی خاوەندارێتی تایبەتی "خاوەندارێتی تایبەتی واتە خاوەندارێتی تاکە کەسی بەسەر شتێک، ناوچەیەک و تەنانەت کەسێکدا"، پێگەی ژنانی لە کۆمەڵگادا بە تەواوی گۆڕی. مافی خاوەندارێتی تایبەتی ئەو هەلەی لەگەڵ خۆی هێنا بۆ دەوڵەمەندبوون و هەروەها خواستی گواستنەوەی ئەو موڵکە بۆ نەوەکانی داهاتوو. ئەم دەسەڵات و سیستمە ئابووریە نوێیە گۆڕانکاری زۆری لە پەیوەندی خێزانی و بنەماڵەییدا پێکهێنا. بۆ ئەوەی کە پیاوان بزانن کێ دەبێتە بەشبەر یان واریسەکانی ئەوان کێ دەبن، تاکهاوسەری بوو بە پێوسیتی و نیازێکی گرنگ، لانیکەم بۆ ژنان. کۆنتڕۆڵکردنی هێزی سێکسی و سێکشوالیتی ژنان، خواستی کۆمەڵایەتی بۆ ڕێکخستنی کارلێکی دایکایەتی، سەرچاوەکەی لە خواستی غەریزی و دەروونی بۆ پاراستنی خاوەندارێتی تایبەتیدایە.\nلە پێگەی دەسەڵات و سەرۆکی بنەماڵە یان عەشیرەوە، لەگەڵ بوونی مافی تەواوەتی بۆ ژیانێکی تەواو و کامڵ بۆ مرۆڤ، ژنان کەوتنە بازنەیەکی تەنگی کۆمەڵایەتیەوە کە بەگشتی لەلایەن کارتێکەرەکانی دایکایەتیەوە دیاری دەکرا. پێکهێنانی ژیانی هاوسەری و شوو کردن بوو بە بابەتێکی گرنگ لە ژیانی ژناندا. زمانی ئێمە سەلمێنەر و بەڵگەی ئەوەیە کە کاتێک دەڵێین " پیاو و هاوسەرکەی". ووشەی "هاوسەری ژن" تەنیا باس لە پەیوەندی سۆزداری لەگەڵ یەک پیاودا دەکات و پێوانەی بوونی ژنە. هیچ کەس بیر لە ناوهێنانی ژن و مێردێک ناکاتەوە بەواتای "مێرد و ژن". پێگەی ژنان یان پێگەی کۆمەڵایەتی ژنان تا ئاستێکی زۆر لەسەر بناغەی جێندەری ئەو دیاری دەکرێت و گرنگی کۆنترۆڵکردنی ئەم بابەتە بۆ پاراستن و ڕاگرتنی بناغەی خاوەندارێتی تایبەت پێویست و گرنگە. ئەو خواستە بۆ کۆنترۆڵ و ژێردەستە کردنی ڕەگەزی ژن لە ڕوانگەی کۆمەڵایەتیەوە زیاتر لە کاتی هەوڵدانی ژنان بۆ هاتنە ناو ئاڕاستەکانی تری هەڵسوڕان و کارە کۆمەڵایتیەکان خۆی نیشاندەدات. کاتێک کە کرێکارانی پێشڕەوی مافی دەنگدان بۆ ژنان هەڵسوڕان و خەباتی خۆیان بۆ مافی یەکسان دەستپێکرد، یەکێک لەو بەڵگانەی کە بە شێوەی بەربڵاو کەڵکی لێ وەردەگیرا بۆ دژایەتیان ئەوە بوو کە ئەوان بە" ژنانی بێ ئەخلاق" نێو دەبران. هەر ماوەیەک لەمەوبەر یادی زیاتر لە سەدساڵەی لەدایک بوونی ئەو پیاوەمان جێژن گرت کە بۆ یەکەمین جار لە ویلایەتی مین ژنی وەکوو مونشی لە دووکانی خۆی دامەزراند. ئەم پیاوە لەلایەن کۆمەڵگاوە پەراوێز خرا و ئەو ژنانەی کە لەلای ئەو کاریان دەکرد بەلای پیاوانی "بەڕێزی" ئەو کاتەوە بە ژنانی "خراپ" نێر لێندران. هەر جۆرە هەوڵ و تێکۆشانێکی ژنان بۆ دەرباز بوون لەو ژیانە بەرتەسکە نالەبارەی بەهۆی ڕەگەز یان پیشەی دایکایەتی بۆی دیاری کرابوو بە ناشیرینترین و تاڵترین شێوە دژایەتی دەکرا.\nئەگەر کۆنتڕۆڵ یان دیاری کردنی پەیوەندی ڕەگەزی سێکشواڵی ژنان لە خواستەکات و پێویستیەکانی خاوەندارێتی تایبەت تێپەڕێت، کەواتە لە لایەنی لۆژیکیەوە وامان بۆ دەردەکەوێت کە کلتووری ناوبراو ئەم پێویستیە زەروریە وەلا دەنێت و ژن توانای ئەوەی دەبێت کە ژیانێکی شیاوی مرۆڤێکی کامڵی هەبێت. هەموو جۆرە یاسا و ڕێساکان یان پێکهاتنی کۆمەڵگایەکی کۆنتڕۆڵکراوی سێکشواڵیتی ڕەگەزی لە سیستمێکدا کە شوێنکەوتووی یاسای سەرمایەداریە، لەلایەن ئەو خواست و پێویستیە ئابووری و کۆمەڵایتیانەی کۆمەڵگای ئەوکات دیاری دەکرێت. ئەم سیستمە ئابووریە تازەیەی کە ئێمە بە خێرایی خەریکین بەرەولای تێدەپەڕین، پێکهێنەری وەها پەیوەندیەکی کۆمەڵایەتی دەبێت کە دەبێتە هۆی پێشکەوتن و پارێزگاری کۆمەڵگا.\nئەخلاقی سەرمایەداری ئەو کاتە لەناو دەچێت کە سیستمی خاوەندارێتی تایبەتی تێپەڕێنین و لەناوی بەرین. قازانچی کۆمەڵایەتی هاوبەش ئەخلاق و ستانداردێکی بەرزتری مۆڕاڵی بە ئێمە دەبەخشێت.\nکورتەی ژیانی مارتا لینا مۆڕۆو لۆویس:\nلینا مۆڕۆو لۆویس لە ساڵی ١٨٦٨ لە شارۆچکەی وارن لە ویلایەتی ئیلینۆی ئەمەریکا لەدایک بوو و هەر لەوێش خوێندی دواناوەندی تەواو کرد و لە ساڵی ١٨٩٢ بڕوانامەی زانکۆی بەدەست هێنا.\nناوبراو کە بە لینا دەناسرێتەوە، وەک ئەدیب و وتەبێژی ڕێکخراوی یەکێتی ژنانی مەسیحی یەکسانی تا ساڵی ١٨٩٨ کاری کردووە و دوای ساڵی ١٨٩٨ دەستی داوەتە خەبات بۆ بەدەستهێنانی مافی دەنگدان بۆ ژنان. لە ساڵی ١٩٠٠ چوو بۆ ئۆرۆگان و وەک کرێکارێکی ژن بۆ یەکەمجار هەوڵی ڕاکێشانی سەرنجی بزووتنەوەی بەهێزی یەکێتیە کرێکاریەکانی شیکاگۆیدا بۆ خەبات بۆ بەدەست هێنانی مافی دەنگدان بۆ ژنان.\nلینا لە ساڵی ١٩٠٢ چووە ناو حیزبی سۆسیالیستی ئامریکا، وە خەباتی خۆی لە مافی دەنگدان بۆ ژنانەوە بەرەو سۆسیالیزم گۆڕی. وەکوو ڕێکخەر و سازماندەری سیاسی لە حیزبی سۆسیالیستدا دەستی بەکار کرد و لە نێوان ساڵەکانی ١٩٠٨-١٩١٤ لە هەموو ویلایەتەکانی ئامریکا قسەی دەکرد، هەروەها لە کانادا و ئینگلاندیش بەشداری لە بەشە ڕیکلامیەکاندا دەکرد. لە ساڵی ١٩٠٥ وەکوو ئەندامی کومیتەی میللی ژنانی حیزبی سۆسیالیست لە کالیفۆرنیا هەڵبژێردرا.\nزیاتر لە ٢ ساڵ ڕۆژنامەنووس و سەرنووسەری ڕۆژنامەی ساندەی مۆرنینگ پۆست و هەروەها ڕۆژنامەی کرێکاری ڕێکخراوی ویلایەت، هەواڵی کرێکاری ئالاسکا بوو.\nساڵی ١٩٢٥ وەکوو وەزیری کاروباری دەرەوەی وڵاتی حیزبی سۆسیالیستی کالیفۆرنیا هەڵبژێردرا تا ساڵی ١٩٣٠ و لەو ماوەیەدا سەرنووسەری ڕۆژنامەی سۆسیالیستی (Labor World) بوو. ئەو لەو ماوەیەشدا ئەندامێکی کارای نێودەوڵەتی ژنان بۆ ئاشتی و ئازادی و یەکێتی ژنانی دەنگدەر بوو. ساڵی ١٩٢٦ کاندیدی حیزبی سۆسیالیست بوو بۆ فەرمانداری "قائیم مقام" کالیفۆرنیا، هەروەها لە ساڵی ١٩٢٨ کاندیدی سۆسیالیستەکانی کالیفۆرنیا بوو بۆ مەجلیسی سێنای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئامریکا.\nلینا لە ساڵەکانی ١٩٣١ بوو بە ئەندامی کومیتەی میللی ئیجرایی حیزبی سۆسیالیستی ئامریکا و لە ساڵی ١٩٣٦ لە حیزبی سۆسیالیست جیا بۆوە بۆ ئەوەی بچێتە ناو فێدراسیۆنی سۆسیاڵ دیمۆکرات کە بەهۆی جیاوازی ئایدۆلۆژیەوە لە حیزبی سۆسیالیست جیا ببۆوە. ئەو لە ساڵەکانی کۆتایی ژیانیدا خەریکی بەڕێوەبردنی کتێبخانەی کۆلێژی زانستی کۆمەڵایەتی ڕەند بوو کە بۆ فێرکردن و خوێندنی سۆسیالیزم پێکهاتبوو.\nلینا لە ساڵی ١٩٥٠، وە لە تەمەنی ٨١ ساڵیدا ماڵئاوایی لە ژیان کرد. ئەگەرچی ئەو زۆرینەی ژیانی خۆی لە ڕێبەرایەتی حیزبی سۆسیالیستدا بوو بەڵام ژیاننامەی خۆی هیچکات نەنووسیەوە، لەگەڵ ئەوەشدا لینا خاوەنی زۆر نووسین و بابەتە کە لە کتێبخانەی تامیمن لە ئاڕشیوی ڕابێرت واگنێر لە زانکۆی نیۆیۆرک هەڵگیراون.


کۆریای باکور ده‌زگایه‌کی ناوه‌کی سه‌ره‌کی له ماوه‌ی 60 ڕۆژی داهاتوودا داده‌خات\nله دانوستاندنه چڕوپڕه شه‌ش ڕۆژییه‌که‌ی سه‌باره‌ت به کۆتایی هێنان به به‌رنامه‌ی چه‌کی ناوه‌کی کۆریای باکور ئه‌نجامدرا، لایه‌نه به‌شداربووه‌کان توانیان بگه‌نه ڕێکه‌وتنێک له‌و باره‌یه‌وه. کورت ئاچین په‌یامنێری ده‌نگی ئه‌مه‌ریکا له په‌کین ه‌وه ڕاده‌گه‌یه‌نێت که‌وا نوێنه‌رانی کۆریای باکور به‌ڵێنیان داوه به‌وه‌ی ده‌ستبه‌جێ هه‌نگاو بنێن له پێناو هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی ده‌زگاکانی ریاکتۆری ناوه‌کی له ووڵاته‌که‌یاندا.\nیاریده‌ده‌ری وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مه‌ریکا، کریستۆفه‌ر هیڵ ده‌ڵێت ئه‌و"زۆر دڵخۆش" بووه به‌رامبه‌ر ئه‌و ڕێکه‌وتنانه‌ی توانیویانه بیگه‌نێ سه‌باره‌ت به هه‌نگاوه‌کان بۆ کۆتایی هێنان به تواناکانی کۆریای باکور له بواری چه‌کی ناوه‌کی‌دا.\nهه‌روه‌ها گوتی " له ڕاستی‌دا، ئه‌مه ته‌نها کۆتایی سه‌ره‌تای ئه‌و پرۆسه‌یه‌یه، به‌ڵام من باوه‌ڕم وایه ئه‌م هه‌نگاوه بۆته هانده‌رێکی زۆر بۆ هه‌موومان."\nهیڵ سه‌رۆکی دانوستانده‌رانی شاندی ئه‌مه‌ریکایه که به‌شداری له ووتوێژی شه‌ش لایه‌نی تایبه‌ت به ڕاگرتنی به‌رنامه‌ی چه‌کی ناوه‌کی کۆریای باکوردا ده‌کات له به‌رامبه یارمه‌تی ئابوری و دیپلۆماسی.\nهیڵ و شانده‌کانی چین و ژاپۆن و ڕووسیا و کۆریای باشور توانیان باوه‌ڕ به کۆریای باکور بهێنن که ڕازی بێت به ده‌ستبه‌جێ جێبه‌جێکردنی ژماره‌یه‌ک ئه‌رک له پێناو به‌دیهێنانی ئامانجه‌که‌یان بۆ ڕاگرتنی به‌رنامه‌ی ناوه‌کی کۆریای باکور.\nناوه‌ڕۆکی ڕێکه‌وتنه‌که‌ش بریتی‌یه له‌وه‌ی که پیۆنگ یه‌نگ به‌ڵێنی داوه به‌وه‌ی ده‌زگاکانی ریاکتۆری ناوه‌کی یۆنگبیۆن له ماوه‌ی 60 ڕۆژی داهاتوودا دابخرێت، مۆری سووری لێ بدرێت و چۆڵ بکرێت. هه‌روه‌ها ئه‌و ده‌زگایانه ده‌خرێنه ژێر چاودێری و پشکنینی ئاژانسی ووزه‌ی ئه‌تۆمی نێونه‌ته‌وه‌یی. له به‌رامبه‌ردا، پێنج ووڵاته‌که‌ی تری به‌شدار له دانوستاندنه‌که‌دا بڕی 50 هه‌زار ته‌ن له سوته‌مه‌نی نه‌وت به کۆریای باکور ده‌به‌خشن به‌هۆی که‌می سه‌رچاوه‌ی ووزه له ووڵاتی ناوبراودا.\nهه‌روه‌ها هیڵ گوتی کۆریای باکور ده‌توانێت تاوه‌کو بڕی یه‌ک ملیۆن ته‌ن نه‌وتی ده‌ست بکه‌وێت ئه‌گه‌ر هاتوو هه‌نگاوێکی تری ئه‌و ڕێکه‌وتنه جێبه‌جێ بکات که بریتی‌یه له " له کارخستنی هه‌موو ده‌زگا ناوه‌کی‌یه‌کان و پێشکه‌شکردنی ڕاگه‌یاندنێکی ته‌واو سه‌باره‌ت به به‌رنامه ناوه‌کی‌یه‌کانی کۆریای باکور."\nڕێکه‌وتنه‌که داواش له ئه‌مه‌ریکا و ژاپۆن ده‌کات له پێناو دامه‌زراندنه‌وه‌ی په‌یوه‌ندی دیپلۆماسی، هه‌ردوولا ده‌ست به ووتوێژکردن له‌گه‌ڵ کۆریای باکوردا بکه‌نه‌وه.\nله 19 ی مانگی سێی داهاتووشدا، بڕیاره ووتوێژی شه‌ش لایه‌نی ده‌ست پێ بکاته‌وه و هه‌موو لایه‌نه‌کان هیوادارن له ماوه‌ی دوو مانگی داهاتوودا، کۆبونه‌وه له‌سه‌ر ئاستی وه‌زیرانی ده‌ره‌وه‌ی هه‌ر شه‌ش ووڵات‌دا ئه‌نجام بده‌ن.


جاك لویس داڤید Jacques-Louis David\n2/4/2020 - 10:15\nلەو بەرهەمەدا بە پۆشاكێكی ئیمپراتۆریانە كە وەك پاكیزەی قشتالە دیارە\nداڤید: خانمەكەم پێویستە بزانی هونەرمەندانیش شانازی بە كار و كەڕامەتی خۆیان دەكەن. عیزەتی نەفسیان هەیە، ئەگەر لە دەستی بدەن، هەموو شتێكیان لە دەستدەچێت.\nجاك لویس داڤیدJacques-Louis David لە فەرەنسا بەیەك لە بلیمەتەكانی نیگار دادەنرێت. بەهۆی گەڕان بە دوای كەلەپوری كلاسیكی گریكی و رۆمانی كۆن و داڕێژتنەوەیان بە شێوەی نوێ، توانی قوتابخانەی كلاسیكی نوێ دابمەزرێنی. بەو كارەشی شۆڕشی بەسەری رێڕەوی رۆكۆكۆ كرد. لە كاتی هەڵگیرسانی شۆڕشە مەزنەكەی فەرەنساش، زیاد لە هەموو نیگاركێشێكی دیكە، رۆڵی دیاری گێڕا و مكوڕانەش بانگەوازی بۆ چاكسازی سیاسی رادیكالی و راماڵینی دەسەڵاتی ستەمكار دەكرد.\nئینجا وەك ئەندامی كۆنگرەی نیشتیمانی واژوی لەسەر لەسێدارەدانی هەریەك لە لویسی شانزدەهەم و ماری ئەنتوانێتی ژنی كرد. لەبەر ئەوەی هاورێی رۆپسپێربوو، بۆیە دوای لە سێدارەدانی رۆپسپیر، داڤید خرا زیندان. دواتر بە فەرمانی لێبوردنی گشتی، ئازادكرا. دوای دوورخستنەوەی ناپیلۆن و گەڕانەوەی بنەماڵەی بۆربۆن بۆ سەر تەختی پاشایەتی، لەبەر ئەوەی ناوی كەوتبە ناو لیستی قەغەكراوان، بۆیە بەناچاری سەری خۆی هەڵگرت و ئاوارەی شاری برۆكسلی بەلژیكابوو و لەوێشدا مرد.\nداڤید كۆمەڵێك تابلۆ و پۆرترێتی كێشاوە كە لە بەرهەمە جیهانیەكان پۆلینكراون، لەوانە تابلۆكانی (سوێندخواردنی برایانی هۆراس Le Serment des Horaces) و (مردنی سوكرات La Mort de Socrate) و (جوپیتر و ئانتیۆپ Jupiter et Antiope) و (كیوپید و پسیشە Cupid et Psyché). هەروەها وەك نیگاركێشی تایبەتی ناپلیۆن بۆناپۆرتیش كۆمەڵێك تابلۆی بۆ ئەو كێشاوە، لەوانە (بۆناپۆرت لە تەنگەبەری سان برنار Bonaparte franchissant le Grand-Saint-Bernard) و (ناپلیۆن بە جلی ئیمپراتۆری de Napoléon en costume impérial) و (تاج لەسەردانانی ناپلیۆن Le Sacre de Napoléon) و (ناپلیۆن لە نوسینگەكەی Napoléon dans son cabinet de travail) ...\nساڵی 1800 پۆرترێتی (مەدام ریكامییە madame Récamier) ی كێشا. خاتو ئۆجین فرانسواز جۆلێیت ریكامییە 1777- 1849 ی ناسراو بە مەدام ریكامییە، ژنێكی جوان و ژیر بوو. لە هاوسەرەكەی سامانی بۆ جێمابوو كە بۆ یاریكردن بە عەقڵ و هۆشی پیاوانی سیاسەتمەدار و هزرمەند و هونەرمەند و ئەدیب، لە تەك جوانیەكەی بەكاریدەهێنا. سالۆنێكی كردبۆوە كە مەكۆی كۆبوونەوەی كەسایەتییە ناودارەكانی ئەو رۆژگارەی پاریس بوو. ناپلیۆن بە چیایەكی سەركێش ناوی دەبرد، هەرچەندە دواتر لەبەر نانەوەی كێشە دژی شۆڕش، دووریخستەوە. زۆر هونەرمەند تابلۆ و پەیكەریان بۆ كێشاوە.\nلەو بەرهەمەدا بە پۆشاكێكی ئیمپراتۆریانە كە وەك پاكیزەی قشتالە دیارە، لەسەر قەنەفەیەكی نایاب راكشاوە و سەری بۆ دواوە سووڕاندووە تاكو لە بینەر بڕوانێ.\nبەڵام بەر لە تەواوكردنی ئەو كارە داڤید چاوی بە پۆرترێتێكی دیكەی خاتونی ناوبراو كەوت كە (فرانسوا جیرار François Gérard) ی قوتابی خۆی كاری لەسەر دەكرد. ئەوسا داڤید كەل و پەلەكانی كۆكردەوە و لە كاغەزێك بۆی نووسی (خانمەكەم.. من دەزانم ئافرەتە جوانەكان زۆر سەرقاڵی جوانی و شەنگی خۆیانن، بەڵام پێویستە بزانی هونەرمەندانیش شانازی بە كار و كەڕامەتی خۆیان دەكەن. عیزەتی نەفسیان هەیە، ئەگەر لە دەستی بدەن، هەموو شتێكیان لە دەستدەچێت. بۆیە رێگەم پێبدە لەو ئاستەدا بوەستم). بەو جۆرە كارەكە زۆر وردەكاری مابوو و دەستیلێهەڵگرت، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا وەك بەرهەمێكی جیهانی سەنگی خۆی هەیە، تەنانەت لە هەموو ئەو كارانەش كە بۆ ریكامییە كێشراون، ناودارترە.\nمن لای خۆمەوە ئەو هەڵوێستەی نیگاركێش بە لوتكەی كەسایەتیەكەی دەبینم. ئەوساتەیە كە مرۆڤ لەپێناو داكۆكیكردن لە خود، شەق لە پارە و بەرژەوەندی دەدات. هاوكات تڕۆكردنی ئەو كەسانەشە كە وەها دەزانن بەرامبەرەكەیان خزمەتكاریەتی.\n• ئەو بابەتە كورتەیەكە لە وتارێكی درێژی یەك لە دەستنووسەكانم كە تایبەتە بە هونەری شێوەكاری و ئامادەیە بۆ چاپكردن.\nن / ئاكۆ عه‌بدوڵا


Tuesday, 09.08.2020, 21:03\nبۆ ساتێک بهێنە بەر چاوی خۆت کە لە ساڵی ١٩٠٠زایینی لە دایک بوویت، تەمەنت ١٤ ساڵە کە جەنگی جیهانی یەکەم دەست پێ دەکات و کاتێک دەبیت بە ١٨ ساڵ و دوای تۆمار کردنی بیست و دوو ملیۆن قوربانی جەنگ کۆتایی پێدێت ( نزیکەی نیوەی دانیشتوانی ئێستای عێراق و چوار ئەوەندەی دانیشتوانی ئێستای کوردستان).\nزیاتر لە چەند مانگێک پێناچێت کە پەتاوی ئیسپانی بەسەردا دێت و دوو ساڵ دەخایەنێت و ئەمجارە پەنجا ملیۆن کەس دەکاتە قوربانی...تۆ تازە بوویت بە بیست ساڵ.\nتاکو ئەو ساتەی کە تەمەنت بەرەو سی ساڵ دەڕوا، هەموو ژیانت تێپەریوە لە نێو شەرێکی جیهانی و پەتایەکی مەرگەساتبار و - تۆزێک دوای ئەو- لە نێو قەیرانێکی سەختی ئابووری کە نزیکەی ١٠ ساڵ ئابووری دونیای قوپاندووە و جیهانێکی پر لە بڕسێتی، ناخۆشی و بێکاری پاش خۆی بەجێدەهێلێت.\nسێ ساڵ دوای قەیرانە ئابووریەکە، ڕژیمی دڕندەی نازی لە ئەڵمانیا دێتە سەر دەسەڵات و دەبێتە هۆی هەڵگیرسانی شەرێکی تری جیهانی و شەست و پێنج ملیۆن کەسی تر لە ئەرز دەدات ( نزیکەی یەک و نیو ئەوەندەی دانیشتوانی ئێستای ئێراق، وە زیاتر لە ١٠ ئەوەندەی دانیشتوانی ئێستای کوردستانی باشور). تۆ هێشتا گەنجیت و تەمەنت ٤٥ ساڵە.\nکاتێك ٥٢ ساڵتە، شەری کۆریا دەست پێدەکات، کاتێ دەبیت بە ٦٤ ساڵ شەری ڤیەتنام دەست پێدەکات و کۆتایی نایەت تاوەکۆ ئاودیت نەکات بۆ ٧٥ ساڵی.\nهەرباش نەبوو چیاکان وەک دۆستی هەمیشەیی ئەملاو ئەولامانی گرتبوون بە کەنگر،کوارک، مازی، گوێزی دەم کانی و رەوشی کوێستانەوە، کاتێک لە ولاتانی تری جیهان لە ئەرد و ئەسمان نەکبەت دەباری؟! ئەمە دەکڕێت بە نوکتە بگۆترێت کاتێک دوای خوێندنی ئەم سێناریو تڕسناکە ئاخێکی شڵەژێنەر بە هەناسەت ئازاد دەکات . بەڵام، بەڕاست، کە بە زوومێکی بەرین تر سەیری جیهان و رووداوەکانی دەکەم، پرسیاری ناخ هەژێن بەلامەوە دروست دەبێت. پێداچوونەوەیکی جیاواز لە هۆکاری ئازارەکانی کورد کە هاوسەردەمن لەگەل ئەم رووداوانە، چۆن دەشێت داهاتوو ڕوونتر بکات؟\nهەڵبەت، پێش سەدەی بیستەمیش جیهان لە مانگی هەنگوێندا بەسەری نەبردووە، بەڵکو بەردەوام دوچاری شەر و ناخۆشی جۆراوجۆر بووە. هەرچی ئەمەی سەرەوەیە، باسی ڕۆژگاری سەدان ملیۆن لە دانیشتوانی ئەمریکا و ئاسیا و ئەوروپا بووە لە نێوان ساڵەکانی ١٩١٤ تاکو ١٩٨٠ ز . لێرەدا باسی ئەو چەند سەد ملیۆنەی ناکەم کە کوژڕاون یاخود بە دەربەدەری و ناخۆشی مردوون. باسی ئەو زیندووماوانە دەکەم کە سەرەڕای دەیان ساڵ ماڵوێرانی و ئاوارەیی و بڕسێتی، بۆ ئاشتی و ئاوەدانی بیریان کردووتەوە. ئەوانەی کە بەسەرهاتیان وەک نەخشە رێگایەکی ڕوون بۆ نەوەی داهاتوو داڕشت تاوەکو ئەوان ڕێچکەیان بۆ ئاسۆی سەختی هاوشێوە لاڕ نەبێتەوە.\nنەهامەتیکانی سروشتیش نەخراونەتە ئەستوی سروشت ، ڤایرۆس و بەکتریاکانی، بەڵکو "ئامادەنەبوون بۆ بەرەنگاربوونەوەی کارەساتەکانی کت و پڕ" بە سەرچاوەی کێشەکان زانراوە و دواتر کار لەسەر کراوە. بە کورتی، شی کردنەوەی وورد و بێ پێشداوەری بۆ هەموو ڕووداوەکان کراوە؛ شی کردنەوەیەکی بەسوود بۆ ڕێگرتن لە دووبارە بوونەوەی کارەساتەکان. خۆ بە راستیش پێداچوونەوە لە ڕابردوو بێجگە لە ڕێگری کردن لە دووبارە بوونەوەی دەبێت چ سوودێکی تری هەبێت؟ خوودی دووبارە نەبوونەوەی ئەم کارەساتانە ڕەنگە دڵنیاییمان پێ نەدات بۆ داهاتوویەکی باشتر لە ڕابردوو بەڵام دڵنیام تاڕادەیەک فێرمان دەکات چۆن قوول تر بیر بکەینەوە کاتێک بارودۆخێک و کاردانەوەیکی هاوشێوەی سیاسی و کۆمەڵایتی بەدی دەکەین. بارودۆخ و کاردانەوەیەک کە لە ڕابردوو ووڵاتی بەرەو وێرانی بردووە.\nمن، ئەندامی کۆمەڵگایەک کە (لەدوای ڕاپەرینی ١٩٩١) بەلای کەم هیچ نەبێت ساڵانە دەیان ملیون دۆلاری خەرجی پەروەردە و خۆیندی باڵا کردووە چاوەڕوان بووم ببینم کە خوێندنەوی ئەکادەمیک و زانستیانەتر بۆ مێژووی کورد کراوە. هەر بۆ نموونە؛ بە دەگمەن کاردانەوەکانی سیاسی کورد بۆ ڕوداوەکانی هاوچەرخی دەوراپشتی هەلەسەنگێنراوە.کاردانەوەکانی سیاسی ناکۆکیئامێزی کورد، ئەوجا چ بە ناو نیشتیمانی یا خۆد تەڤگەری نەگەیو بووبێت - بە ناچار لە چوارچێوەی خەباتی نیشتیمانخوازی پۆلین کراوە.\nباس نەکراوە کە ئایا پێنگاوەکانی سۆزداری سیاسی کورد بۆ مافەکانی گەل بە ڕاستی لە بەرژەوەندی گەلی کوردستان بووە یاخود - لە دەرەجەی یەکەم بۆ جێبەجێ کردن ئەجندای دەرەکی بووە ( هەر بۆ نموونە؛ ئەجندای یەکێتی سوفیەت دژ بە ئوسمانیەکان، ئەتاتورک دژ بە بەریتانیا، و پاشان بەریتانیا دژ بە ئەتاتورک تا دەگات بە ئەمریکا، ئیسرائیل و شای ئێران، دواتر مەلاکان دژ بە سەدام و بەعس؛ حافیظ ئەسەد دژ بە تورکیا، و ئێستاش هی ئوردوگان و خامنە ای دژ بە حکومەتی فیدرالی ئێراق و ئەمریکا و ئیسرائیل و بە پێچەوانەوە).\nئایا هێزی ئیرادەی خەلک - چ کورد لە کوردستان، چ عەرەب لە باشور - بۆ چەقاندنی ئەجیندای دەرەکی لە ناوچەکە بەکار نەهاتووە؟ ئایا کاتێک لە کەش و هەوای باراناوی، سارد و مژاوی، لە ریگایەکی خراپ سەیارە دەهاژوویت، هیچ ئەولەویتێک هەیە کە گرینگتر بێت لە "بە سەلامەتی لێ دەرباز بوون"؟ بێگومان نەخێر، ئەگەر خودی مرۆڤ بەهایەکەی لە ئاڵا و ئایدۆلۆجیا بەرزتر بێت کەواتە لە هەموو گەمەکانی سیاسی و ئابووری، دەبێت و دەبووایە، گیان و کەرامەتی مرۆڤ بە ئەولەویەت بەرچاو بگیرێت. دەبێت و دەبووایە هاوکێشەکان وا دەستکاری بکرێت کە دەرەنجامەکەی پاراستنی گیانی مرۆڤ و ئاسوودەیی تاکەکان بێت. بۆیەش ئالتێرناتیڤەکانی بەردەم گەڵی کورد هەرگیز زانستیانە وە لەبەرژەوەندی تاکی داماوی کورد شی نەکراونەوتەوە؛ بەدیلێکی سیاسی مروویی هەلنەبژێردراوە کە ئەنجامەکەی شتێک بێت بێجگە لە مەرگ و ئاوارەیی.\nئەشیرەتگەری و تاک


“كرماشان” بەرەوڕووی كەمی بودجە بووەتەوە – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / کوردستان / “كرماشان” بەرەوڕووی كەمی بودجە بووەتەوە\n“كرماشان” بەرەوڕووی كەمی بودجە بووەتەوە\nشه‌ممه 22 تشرینی دووه‌م 2014\tکوردستان, هەواڵ 64 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nتەرخان كردنی بودجە بۆ پڕۆژە درێژخایەنەكان بۆ ساڵی داهاتوو لە پارێزگای كرماشان نزیك بە ٤٠% بە بەراورد لەگەڵ ئەمساڵ كەم بۆتەوە.\nئەو بودجەیەی كە بۆ ساڵی داهاتوو لەبەرچاو گیراوە نزیك بە 3 هەزار میلیارد تمەنە.\nجێگری بەڕێوەبەرایەتی ئاوەدانكردنەوەی پارێزگای كرماشان، بە هەواڵنێریی حكومەتیی مێهری راگەیاندووە، كە نزیك بە ٢٠٠ پڕۆژە و داواكاری گرینگ لە پارێزگای كرماشان بوونی هەیە.\nموجتەبا نیك كردار، باسی لەناردنی ٦٠ نامە بۆ وەزارەتەكانی دەوڵەت كردووە و داواشی لە بەرپرسانی پارێزگاكە كردووە بە مەبەستی وەدیهێنانی ئەو داواكاریانە سەرجەم رێكارەكان بگرنە بەر.\nئەو وتانە لەحاڵێكدایە كە نزیك بە ٥ هەزار پڕۆژەی نیوەكارە لە پارێزگای كرماشان هەیە و بۆ تەواو كردنیان ٢٠ هەزار میلیارد تەمەن بودجە پێویستە.\nیەكێك لە نوێنەرانی كرماشان لەمەجلیسی كۆماری ئیسلامی، ماوەیەك لەمەوبەر وتبووی، كە نرخی نەوت گرینگترین ئاستەنگی بەردەم بودجەی ساڵی ٩٤ بوو و ئەگەری ئەوە هەیە دەوڵەت ئەم كورت هێنانی بودجەیە، لە پارە تەرخان كراوەكانی ئاوەدانكردنەوە قەرەبوو بكاتەوە.\nنرخی نەوت لە مانگی رابردوودا گەیشتە نزمترین ئاستی خۆی و بوشكەی بەكەمتر لە ٨٠ دۆلار فرۆشراوە.\nكەم كردنەوەی ٤٠% بودجە ئاوەدانكردنەوەكانی پارێزگای كرماشان هاوكاتە لەگەڵ قسەكانی فەرماندەی سپا كە بودجەی ئەو ناوەندە نیزامیەیەی لەو پارێزگایە زیاتر لە ٢٠ میلیارد تمەن راگەیاندووە.\nسپای پاسداران لەژێر ناوی هێندێ ناوەند پڕۆژەی گەورەی ئابووریی بەدەست هێناوە و ئەمەش لەحاڵێكدایە كە حەفتەی رابردوو جێگری قەرارگای ” خاتم الانبیا ” وتبووی لە گەمارۆكاندا گەوەرترین زەربەمان لە كەسانی خۆمان بەركەوتووە.


خواشتان دەوێت و خورماش!\nچەند جارێك باسی ئەو سایكۆلۆژیا و سیاسەتە زاڵەمان كردووە كە هەندێك حیزبی پۆپۆلیستی كوردی دروستیان كردووەو، شەقام و جەماوەریان پێ سیخناخ كردووە.\nهەر یەك لەتوێژەران و ڕۆشنبیران لەمەترسی ئەو ڕیتمە لەسیاسەتكردن دوواون و، مەترسییەكانیان ڕوون كردۆتەوە، كەچی ئەوەی جێگەی ، ئەو ڕیتمە بەردەوام لەگەشەدایەو، زەنگەكانی مەترسی هیچ كاریگەرییەك لەسەر ڕاوەستاندنی دروستناكەن.\nلەسەرەتای هاتنی ئەدەبیاتی كۆمۆنیزمی كرێكاریدا، لەناو چەپەكانی كوردستاندا مەقولەیەك بڵاوبوو كە دەیگوت: ئەگەر لەناو كۆمەڵگەدا ململانێ نەبوو، ئەوا پێویستە ماركسییەكانی دروستی بكەن، تاكو پرۆلیتاریا سودی لێوەربگرێت!.\nلێرەدا بناغەیەكی فیكری دادەنرێت بۆ نەخۆشینێكی كۆمەڵایەتی و فەرهەنگی، چونكە ئێمە بێ سانسۆر كاتێ ئەو مەقولەیە دەكەینە بەرنامەی سیاسی، ئیتر هەموو شت تێكدەچێت و خودی مەقولەكەش لە مەبدەئێكی ئابوریی سۆسیالیستییەوە، دەگۆڕێت بۆ فەرهەنگی كۆمەڵایەتی و، داینامیكییەتی هێزەكانی دیاری دەكات.\nئیستا لەكوردستاندا، وێنەیەك لەو پڕنسیپە دەبینین كە شۆڕبوەتەوە بۆ نێو سایكۆلۆژیای گشتی و خەریكە شیزۆفرینیایەكی ئاشكرا لەناخی تاك و شەقامی سیاسیشدا دروست دەكات.\nلەسایەی ئەم ئەدەبیاتە سیاسییەوە، تاك و شەقامی سیاسی لەم هەرێمەدا كەوتوونەتە نێو ململانێیەكی دەرونی ترسناك، بۆشاییەكی وا گەورە لەنێو وشیاریی تاكدا دروست بووە كە حیزبە پۆپۆلیستەكان دەتوانن بۆ مەرامی خۆیان یاری تێدا بكەن و یاری پێ بكەن.\nسەیر دەكەین تاك وای لێهاتووە، لەهەمان كاتدا شتێكی دەوێت و دژەكەیشی دەوێت، ساتێ داوایەك دەكات، ساتێكی تر داوایەكی تەواو پێچەوانە دەكات.\nسەرنج بدە، لەسەروبەندی ڕیفراندۆمی پڕشكۆی خەڵكی كوردستاندا، هەندێ خەڵك داوایان دەكرد لەترسی داخستنی سنورەكان و كاردانەوەی وڵاتانی داگیركەری كوردستان، با ڕیفراندۆمەكە نەكرێت! كەچی كە ڕیفراندۆم كرا، هەرهەمان ئەو خەڵكە ڕەخنەی ئەوەیان گرت كەبۆچی ئەو ڕیفراندۆمە ڕاگەیاندنی دەوڵەتی بەدوادا نەهات.\nلەسەرەتای جینۆسایدی بڕینی بودجەو موچەی خەڵكی كوردستانەوە تا ئەمڕۆی نوسینی ئەم چەند دێڕە، هەندێك حیزب و كەسایەتی و خەڵكی شەقام، داوا دەكەن كورد نەوتەكەی ڕادەست بكات و لەگەڵ بەغدا ڕێك بكەوێت. هەمیشە جەختیان لەوە كردۆتەوە كە نان گرنگترە لەئازادی و لەهەموو بەهاكانی تر، تێركردنی سكی برسییەك لە سەروی هەموو شتێكی ترەوەیە، كەچی كاتێ شاندی حكومەتی هەرێمی كوردستان چەند جارێك سەردانی بەغدا دەكەن و دەیانەوێت ڕێك بكەون، هەمان ئەو حیزب و كەسایەتییانە، دێنە سەر شاشەكان و، دەڵێن: ئەها چۆن تەسلیمی بەغدا بوون!.\nلەلایەكەوە فشار لەحكومەت دەكەن نەوتەكە ڕادەست بكات، كاتێ حكومەت دەیەوێت ڕێك بكەوێت، دێنەوە سەر ستەیچەكەو دەڵێن: ئەها حكومتان پێناكرێت! چۆن دەبێت نەوت ڕادەست بكەن!.\nئەم پارادۆكسە كوشندە و مەترسییدارەو، خەریكە بەتەواوی دەبێتە فەرهەنگێكی میللی، لەو حاڵەتەشدا مەترسی نائۆقرەیی و نائارامی كۆمەڵایەتی، ئەگەرێكی هەرە نزیكە.\nچونكە تاكی كۆمەڵگە بەجۆرێك تەلقین كراوە، هەم شتێكی دەوێت وهەم دژەكیشی دەوێت، واتە ئەو ئیدیۆمە كوردییەیان بەسەردا دەبڕێت كە دەڵێت: خوایشی دەوێت و خورماشی دەوێت!.\nباشە ئێوە خۆتان نەتان دەگوت: دڵسۆز كەسێكە دەرۆزە بۆ میللەتەكە بكات؟! ئەی بۆ كاتێك شاندی حكومەتی هەرێم چەند جارێك دەچێتە بەغدا، ئەوە ناو دەنێن دەرۆزەكردن و خۆبەدەستەوەدان و سەركۆنەی دەكەن؟! ئەم ململانێ دەرونی و سیاسیەی شەقامی كوردی، كێ لێی بەرپرسە و كێ دەتوانێت چاری بكات؟.


ئاسانترین ڕێگە بۆ نەهێشتنی ڕەشی ژێر چاوەكانتان\nزۆر كرێم و نەرمكەرەوە هەن، گوایە ڕەشی ژێر چاوەكان بە كۆتا دێنن و ڕزگارتان دەبێ لەم گرفتە، بەڵام پێویست ناكات پەنا بۆ كرێمی كیمیایی ببەن، زۆر چارەسەر لە ماڵەوەی خۆتان هەیە و بە ئاسانترین شێوە و ڕێگە ئەم گرفتە بە كۆتا دێنن.\nگرنگترین ئەو ڕێگەیانەی بە شێوەیەكی سروشتی چارەسەری نەمانی ڕەشی ژێر چاو دەكەن\nئاوی لیمۆ یارمەتی كاڵكردنەوەی پێستی هەیە، بەهۆی بوونی تایبەتمەندی سپیكردنەوە و زۆری ڤیتامین C ترشی ستریك. یارمەتی توند كردنەوەی پێستی ژێر چاوەكان دەدات.\nبۆ چۆنیەتیی ئامادەكردنی گیراوەیەك لە ئاوی لیمۆ بۆ چارەسەری ئەو كێشەیە، پێویستە لیمۆیەك بگووشن و ئاوەكەی جیا بكەنەوە, ئنجا بە پارچەیەك لۆكە ئاوی لیمۆكە لە ژێر چاوەكانت بدە، بە تایبەت ئەو شوێنەی هەست بەوە دەكەیت، ڕەشهەڵگەڕاوە. لێی بگەڕێن لیمۆكە بۆ ماوەی 15 خولەك بە ڕووخسار بمێنێتەوە، ئنجا بە پارچەیەك پەرۆی تەڕ بیسڕنەوە.پێویستە ڕۆژانە دوو تا سێ جار ئەم ڕێگەیە دووبارە بكەن.\nتایبەتمەندی سپیكردنەوەی هەیە و یارمەتی ڕووناك كردنەوەی پێست دەدات، بەتایبەتی ژێر چاوەكان، هەروەها ئاسانە بۆ بەكارهێنان و نەرمە. ڤیتامین B تێدایە كە یارمەتی تازەكردنەوەی پێست دەدات، هاوكات ڤیتامین A نێو تەماتە دەبێتە لابردنی پێستی مردووی سەر ڕووخسار.\nپێویستە كەوچكێكی چا ئاوی تەماتە لەگەڵ نیو كەوچكی چا ئاوی لیمۆ تێكەڵی یەكتر بكەن، ئنجا ئەو تێكەڵەیە لە دەوری چاوت بدە و لێی بگەڕێ بۆ ماوەی 10 خولەك بە دەوری چاوەكانت بمێنێتەوە، پاشان بە ئاوی سارد بیشۆن، دەشتوانن ئاوی تەماتە بخۆنەوە، پێویستە بە لایەنی كەم دوو جار لە رۆژێك ئەم كارە دووبارە بكەنەوە و ماوەی دوو تا سێ هەفتە بەردەوام بن لەسەری.\nسێیەم :پەتاتەی خاو.\nپەتاتە گرنگە بۆ سپیكردنەوە، ئەگەر بەخاوی بەكاربهێنرێت،یارمەتی سپیكردنەوەی ڕەشی ژێر چاو دەدات بازنەی چاوەكان ڕووناك دەكاتەوە.\nپەتاتەیەك بە باشی بشۆنەوە، ئنجا بیخەنە بەفرگرەوە بۆ ماوەی چەند خولەكێك تا سارد دەبێ، پاشان بیكەن بە دوو قاشی ئەستوور، ئنجا بیخەنە سەر چاوەكانت، بەجۆرێك دەوروبەری چاو دابپۆشێ، بەمشێوەیە ڕەشی ژێر چاوەكان ناهێڵێت.دەبێ بۆ ماوەی 20 تا 25 خولەك بە سەر چاوتانەوە بمێنێتەوە، ئنجا بە ئاوی سارد بیشۆن.\nئه‌م بابه‌ته 1231 جار خوێنراوه‌ته‌وه