شەهید بوونی 2 پێشمەرگەی حدکا لە شەڕ لە گەڵ کۆماری ئیسلامی دا – Peshmergekan\nبەپێی هەواڵی گەیشتوو بە ماڵپەڕی کوردستان میدیا؛ شەوی شەممە لە سەر یەکشەممە رێکەوتی ١٤ی گەلاوێژی ١٣٩٦ی هەتاوی، کاتژمێر ١١ی شەو،\nتیمێک لە هێزی پێشمەرگەی نێوشار سەر بە هێزی پێشمەرگەی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران لە کاتی ئەنجامدانی گەشت و مەئمووریەتێکی حیزبیدا لە ناوچەی پیرانشار کەوتنە نێو بۆسەیەکی چەکدارانی جەهل و نەزانی سەر بە سپای پاسداران و بەکرێگیراوانی سەر بەو سپایە و بەداخەوە لەم بۆسەیەدا 2 پێشمەرگەی لاو گیانی خۆیان فیدا کرد و هاتنە ریزی شەهیدانی راسانی حدکا.\nئێمە وەک بەڕێوەبەرانی سایتی پێشمەرگەکان، سەرەخۆشی خۆمان ئاراستەی رێبەری و کادر و پێشمەرگە قارەمانەکان و بنەماڵەی سەربەرزی شەهیدانی نوێمان دەکەین و خۆمان بە شەریکی خەمیان دەزانین.\nروحیان شاد بێ و بە هیوای گەیشتن بە ئامانجی شەهیدانمان\nلەو تێکهەڵچوون و شەڕە دەستەویەخەیەدا دوژمنانی ئازادی زەربەیەکی قورسیان بەرکەوت و بەپێی هەواڵی گەیشتوو چوار کەس سەر بە سپای پاسداران کوژران و شەش کەسی دیکەش بریندار بوونە؛ بەداخەوە لەم دەرگیرییەدا دوو پێشمەرگەی گیانفیدا و دڵسۆزی حیزبی دێموکرات بە ناوەکانی “یەعقووب مورادی و هێمن مەولان نژدا” شەهید بوون و درێژەی ڕێگاکەیان بە هاوڕێیانیان لە نێو حیزبی دێموکرات ئەسپارد.\nهاوڕێی شەهید هێمن مەولان نژاد كوڕی عوسمان ساڵی ١٣٧٣ی هەتاوی لە شاری مەهاباد لە دایك بوو؛ خوێندنی سەرەتایی و ناوەندی و دواناوەندی لە شاری مەهاباد تەواو كرد؛ پاشان وەك خوێندكار لە ڕشتەی مێعماری لە زانكۆی ئازادی مەهاباد درێژەی بە خوێندن دا. بە هۆی ئەندامەتی باوكی هێمن لە ڕیزەکانی حیزبی دێموکرات و پاش ئاشکرا بوونی چالاکییەکانی، بنەماڵەی ناوبراو ناچار بوون لە ساڵی ١٣٩٣ی هەتاویدا بێنە باشوری كوردستان و لە شاری قەڵادزێ گیرسانەوە. هاوینی ساڵی ١٣٩٤ هاوڕێ هێمن هاتە ڕێزی پێشمەرگەكانی حیزبی دێموكرات و لە مانگی ڕەزبەری هەمان ساڵ لە دەورەی ٢١٦ی سەرەتایی پێشمەرگە بەشداری كرد و بە سەركەوتوویی دەورەكەی تەواو كرد. لە پاییزی ساڵی ١٣٩٤ وەك پێشمەرگە لە هێزی تایبەت سازمان درا و دەستی بە خزمەتی پیرۆزی پێشمەرگایەتی كرد. لە ماوەی پێشمەرگایەتیدا چەندین ئەركی لە هێزی تایبەت وەئەستۆ گرت و دواجار ئەرکی سەرپەلی یەکێک لە پەلەکانی پێشمەرگەی لە هێزی تایبەت لەئەستۆ گرت. لە هاوینی ساڵی ١٣٩٥دا لە مەئمورییەتی پێشمەرگەكانی ناوەندی ٢ی كوردستان لە قوڵایی خاکی کوردستان بەشدار بوو و دەورێكی بەرچاوی گێڕا.\nشەهید هێمن لە مانگی گەلاوێژی ئەمسال( ١٣٩٦ ) هاوڕێ لەگەڵ ژمارەیەك لە پێشمەرگەكانی حیزب بۆ مەئمورییەتێكی حیزبی چوونە ناوچەی پیرانشار بەڵام بەداخەوە لەو مەئمورییەتەدا شەوی ١٤ی گەلاوێژ لە شوێنێك بە ناوی “سەری هەواری شێخە” دەكەونە كەمینی دوژمنانی ئازادی و هاوڕێ لە گەڵ پێشمەرگەیەكی گیانفیدای دیكەی حیزب بە ناوی “یەعقوب مورادی” شەهید دەبن و تێکەڵ بە کاروانی سوورخەلاتی شەهیدان بوو.\nیەعقوب مورادی كوڕی ئەحمەد لە دایك بووی ساڵی ١٣٦٣ی هەتاوی لە گوندی “تەپەبۆر” لە ناوچەی هەوشار؛ ناوبراو لە بنەماڵەیەكی هەژار لە دایك بووە. یەعقوب مورادی بەهۆی دەست كورتی بنەماڵەكەی و خراپی باری بژێوی و گوزەران نەیتوانیوە درێژە بە خوێندن بدات و بەمجورە توانیویە تەنیا قوناخی سەرەتایی خوێندن تەواو بكات. یەعقوب بەهۆی هەست كردن بە چەوساوەیی گەلەكەی، هەستی نیشتمانپەروەری هانی دەدا كە ببێتە پێشمەرگە بۆیە لە بەهاری ساڵی ١٣٨١ی هەتاوی دێتە ڕیزی پێشمەرگەکانی حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران و هەر لەو ساڵەدا لە دەورەی ١٤١ی سەرەتایی پێشمەرگە بەشدار دەبێ و دەورەكە بە سەركەوتوویی تەواو دەكات. پاش تەواو بوونی دەورەكەی وەك پێشمەرگەیەكی شارەزا لە كاروباری فەننی دەدرێ بە كۆمیسیۆنی ماڵی ـ خەدەماتی و لەوێ لە بەشی خەدەمات سازمان دەدرێ. هاوڕێ یەعقوب لە ماوەی ١٥ ساڵ كاركردن لە كۆمیسیۆنی ماڵی ـ خەدەماتی ٢ جار بە نووسراوە تەشویق كراوە و چەندین جاریش بە شێوەی جۆراوجۆر بەهۆی ڕەوشت بەرزی و سادق بوونیەوە خەڵات كراوە و ڕێزی لێگیراوە. لەو ماویەدا لە كۆمیسیۆنی ماڵی چەندین ئەركی ڕۆژانەی بەڕێوە بردووە كە لە هەموویاندا سەركەوتوو بووە، ساڵی ١٣٩٢ی هەتاوی بە هۆی لێهاتوویی پلەی كادری فەننی لە كۆمیسیۆنی ماڵی ـ خەدەماتی پێدرا.\nشەهید یەعقوب مورادی هاوینی ساڵی ١٣٩٥ لە جەرەیانی خەباتی نوێی حیزبەكەماندا ناسراو بە “ڕاسان” ٢ جار لەگەڵ پێشمەرگەكانی ناوەندی ٢ی كوردستان لە مەئمورییەتەكانی هێزی پێشمەرگەدا لە ناوچە بەشداری كرد و لەودا ڕۆڵێكی باش‌و بەرچاوی گێرا.\nڕێكەوتی ١٤ی گەلاوێژی ئەمسال هاوڕێ لەگەڵ ژمارەیەك لە پێشمەرگەكانی حیزب و لەکاتی ڕاپەڕاندنی مەئمورییەتێكی تایبەت لە ناوچەی پیرانشار بە داخەوە لە شوێنێك بە ناوی “سەری هەواری شێخە” دەكەونە كەمینی دوژمنی داگیرکەر و هاوڕێ لەگەڵ پێشمەرگەیەكی دیكە بە ناوی هێمن مەولان نژاد وەبەرپەلاماری ئازادیکوژان دەکەوێت و شەهید دەبێت.


١٥٩ cm (٥ ft ٣ in)\nلة ٢٠٠٦, کیم چووە ناو جیھانی بازرگانی لەگەڵ ھەر دوو خوشکەکەی وە فرۆشگایەکی کردەوە بە ناوی D-A-S-H لە کالەبۆسەس، کالیفۆرنیا. لە تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧، کیم لەگەڵ کریسی دایکی و برووسی زڕباوکی کە ناوی خۆی گۆڕی بوو بۆ کایتلین، وە خوشک و براکانی کۆرتنەی،کڵۆی و ڕۆب; وە زڕخوشکەکانی کێندەڵ و کەیلی، بوون بە ئەستێرەی تەلەفزیۆنی راستی لە زنجیرەی Keeping Up with the Kardashians. زنجیرەکە سەرکەوتوو بوو بۆ تۆڕی !E . لە کانونی یەکەمی ھەمان ساڵ، کیم چەند وێنەیەکی ڕووتی گرت بۆ گۆڤاری پلەی بۆی. لە ٢٠٠٧ کیم لەگەڵ ھەر سێ ھاوکارەکەی برایان لی، ڕۆبەرت شاپیرۆ و ئێم جەی ئێن کۆمپانیای شوودازڵیان دامەزراند.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=کیم_کارداشیان&oldid=804657»\nدواجار لە ١٦:٠٠ی ٢ی تەممووزی ٢٠٢١ دەستکاری کراوە\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٦:٠٠ی ٢ی تەممووزی ٢٠٢١ نوێ کراوەتەوە.


کام تیپ و گروپی موسیک وەڵامی لایە، پێمان بڵێت، بۆچی؟ ... ئاشنا عومەر\nلەهەر موسیککارێک، یان دەرونناسێکیش، پرسیار بکەیت: موسیک سودی چییە بۆ مرۆڤ؟\nپێت دەڵێت، ئارامی دەدات بەرۆح، یارمەتی دەدات بۆ لەیادکردنی گرفتە دەرونییەکان، بەڵام ئیستا لەکوردستاندا، موسیک نە ئارامی دەدات بەرۆح، نەکەڵی لێ وەردەگیرێت بۆ بچوککردنەوەی گرفتە دەرونییەکان.\nئێستا کوردستان لەدۆخێکدایە، سەیر نییە، کە بەهۆیەوە گرفتی دەرونی بۆ هەریەک لەتاکەکانی دروستبوبێت.\nناکرێ وڵاتێک قەیرانی دارایی کاریگەریی بچوک و گەورەی لەسەر ژیانی هەموو خەڵکەکەی دروستکردبێت، پێت وابێ، بێزاریی تێیدا سەری هەڵنەداوە.\nناکرێ وڵاتێک لەقۆناغی جەنگدا بێت، پێت وابێ قەلەقی هەموو تاکەکانی داگیرنەکردووە، قەلەقی بۆ سەرکەوتنمان بەسەر دوژمنێکی دڕندە، قەلەقیمان بۆ سەلامەتی پێشمەرگە.\nناکرێ سەرمای ئەم ساڵ دڵتەنگی نەکردبین، بۆ مناڵە ئاوارەکان، بۆ پێشمەرگە گیانفیداکان.\nپرسیار لێرەدا ئەوەیە، لەناو ئەم هەموو نیگەرانی و گرفتانەدا، کە رۆحی ئینسان ویران دەکات.\nکامەیە رۆڵی موسیک؟ ئەو موسیکەی کە هاوڕایی گەورە هەیە لەسەر ئەوەی، ئارامی دەدات بەرۆحی ئینسان، ئەی لێرەو لەناو ئەم هەموو نائارامییە رۆحییەدا، کامەیە هەوڵی هونەری بۆ ئارامی بەخشین بە میللەتێکی نائارام؟ کامەیە کارو پێگەو چالاکی موسیک لەکوردستان.\nهەولێر پایتەخت و گەورە شاری کوردستانە، هەم قەیرانی دارایی خەڵکەکەی نیگەران کردووە، هەمیش هاوسنوری لەگەڵ جەنگدا، قەلەقی لەم شارەدا خولقاندووە، هەمیش سەرمای ئەم ساڵی خەڵکەکەی دڵتەنگکردووە بۆ پێشمەرگەو ئاوارەکان، بەڵام لەم گەورە شارەدا کە جمەی دێ لەخەڵک، رۆحی خەڵکەکەشی جمەی دێت لەنائارامی موسیک بێ دەنگکراوە، نە ئێوارەیەک هەیە بۆ موسیک و نەچالاکییەکی موسیکی ئەنجام دەدرێت بۆ گێڕانەوەی ئارامی بۆ رۆحی خەڵکەکەی.\nئەو بێ دەنگکردنەی موسیک لەهەولێردا و لەم کاتە هەستیارەدا، تەنها ئەوە دەدات بەدەستەوە، کە بڵێین نە دەسەڵات و دەزگا تایبەمتەمەندەکان تێ دەگەن لەگرنگی موسیک، لە کاریگەری موسیک بەسەر رۆحی ئینسانەکانەوە، نە موسیککارانیش دەیانەوێ، رۆڵی موسیک بۆ موسیک بگێڕنەوە.\nلەم بێ دەنگکردنەی موسیکدا، دەزگا تایبەمەندەکانی موسیک ئەوە دەسەلمێنن، کەرای ئەوان پێچەوانەی هەموو را زانستییەکانە، لای ئەوان موسیک هۆکارنییە بۆ ئارامکردنەوەی رۆحی ئینسان.\nگەر وانییە، چی وایلێکردوون، لەم نا دۆخە پڕ نائارامییەی رۆحی هاونیشتیمانیاندا، موسیک بێ دەنگ بکەن و هاندەر نەبن بۆ ژەنینی موسیک، بۆ رۆحە ماندووەکان، بۆ رەواندنەوەی نیگەرانییە هاوردەکراوەکانی دەستی جەنگ.\nلەم بێ دەنگکردنەی موسیکدا، گروپ و تیپە موسیکییەکان ئەوە دەسلمێنن، کە بۆیان سەختە ئێوارەیەکی بێ پاداشتی موسیک سازبکەن، ئەو گومانە دەخولقێنن، ئالەتەکانی ئەوان هەمان ئالەتی ئەو موسیککارانە نییە، کەخۆ بەخشانە بۆ رۆحی ئینسان موسیک دەژەنن، گەر وا نییە، لەناو ئەو هەموو گروپ و تیپە موسیکەدا، کامیان کۆنسێرتێکی بۆ نائارامی خەڵک شار سازکرد، کامیان بیری لەوەکردەوە، موسیک هۆکارە بۆ ئارامکردنەوەی رۆحی ئینسان، تا لەناو ئەم هەموو نا ئارامییەی رۆحی هاونیشتیمانیاندا موسیک بۆ شار بژەنن.\nتۆ بڵێی دەزگاو دامەزاوە هونەرییەکانیش پێیان وابێ، موسیک تەنها بۆ شایی و سەمایە؟ پێیان وابێ ئیستا کە دۆخی جەنگە، ژەنینی موسیک، سازکردنی ئێوارە موسیک دەبێتە شەرمە بۆیان؟\nبۆ نا؟ گەر وانییە کامەیە بەرهەمی ئەوان بۆ خەمەکانی خەڵکی شار؟\nتۆ بڵێی گروپە موسیکییەکان وا تێبگەن، موسیک بۆ کاتی شادی و خۆشییە، پێیان وابێ، لەم دۆخەی وڵاتدا ژەنینی موسیک شورەییەو دەبێ ئەوانیش بەدیار خەمەکانی خەڵکەوە دانیشن؟\nبۆ نا؟ گەر وانییە، بۆچی بێ دەنگ بەدیار قەلەقی و نیگەرانییەکانی شارەوە دۆشداماون؟\nبۆچی هەر ئێوارەیەک و موسیک بۆ شەهید، بۆ پێشمەرگە، بۆ ئاوارەکان ناژەنن.\nمن وای دەبینم وەڵام ئەوەیە، کە سپۆنسەری کاریان دەستناکەوێت و ناشیانەوێ خۆ بەخشانە موسیک بۆ شەهید، بۆ پێشمەرگەو ئاوارەکان بژەنن، نایانەوێ خۆ بەخشانە موسیک بۆ رەواندنەوەی نیگەرانییەکانی خەڵک بژەنن؟\nگەر وانییە، فەرموو گروپێک، تیپێکی موسیک، وەڵاممان پێ بدات.\nتێبینی: منیش موسیککارم و لەو بوارەدا خوێندومە، ئەم رەخنەیە خودی خۆشم دەگرێتەوە، بەڵام ئەو کارانە زیاتر بەدەسەڵاتی ئەو بوارە، و بەگروپ و تیپە هونەرییەکان دەکرێ، نەک بەتاکێک.


بەهۆی دەستڕێژی کەسێک لە بەردەم نەخۆشخانەی ماریەمانە لە شارۆچکەی عەنکاوەی سەر بە پارێزگای هەولێر دوو کەس دەکوژرێن.\nسەرچاوەکان ئاماژە بەوە دەکەن پاش ئەوەی کەسێک شەوی چوارشەممە تەقەی کردووەو دوو کەسی کوشتووە کە برای یەکترن، هەڵاتووە و هەتا ئێستاش لەلایەن پۆلیسەوە دەستگیر نەکراوە.\nهۆگر عەزیز گوتەبێژی پۆلیسی هەولێر بە دەنگی ئەمەریکای ڕاگەیاند هێرشبەرەکە لە ناو ئۆتۆمبێلێکەوە دەستڕێژی کردووە. هەروەها گوتیشی "لە لێکۆڵێنەوە سەرەتاییەکاندا دەرکەوتووە ئەوان کێشەی کۆمەڵایەتییان لەگەڵ ماڵێکی تردا هەیەو هۆکاری ئەو دەستڕێژی گولەیەش بۆ ئەو کێشەیە دەگەڕێتەوە."\nسەبارەت بە هەوڵەکانی دەستگیرکردنی تۆمەتبارێک بەڕێز عەزیز دەڵێت " دەزانن کاتێک ڕووداوێکی لەو شێوەیە ڕوودەدات، تۆمەتبار لە شوێنی ڕووداو نامێنێت. ئێمە لە ئێستادا سەرقاڵی تەواوی شوناسی ئەو تۆمەتبارانەین کە تاوانەکەیان ئەنجامداوە و هەروەها فەرمانی دەستگیرکردنمان بەدەستگەیشتووە."\nڕێباز یوسف یەکێک لە ناسیارەکانی ئەو دووبرایەی کە کوژراون بۆ دەنگی ئەمەریکا دەدوێت و دەڵێت ئەوان کێشەی کۆمەڵایەتیان هەبووە و ئەو دوو کەسەی کوژراون چوار مانگ لەمەو بەر بە فەرمانی دادوەر ئازاد کران و ئەوان کێشەی دوژمنداری لە نێوانیان هەبووە.\nبەهۆی ئەم جۆرە ڕووداوانە ڕەخنەیەکی زۆر لە کاربەدەستانی حکومەتی هەرێمی کوردستان و لایەنە پەیوەندیدارەکان دەگیرێت بەهۆی ئەوەی چەکی نایاسایی لە دەستی خەڵکیدایەوە زۆرجار زیانی گیانی لێدەکەوێتەوە.\nزیا بترۆس سەرۆکی دەستەی مافی مرۆڤی هەرێمی کوردستان " بەبەردەوامی ئەم جۆرە شتانە ڕوودەدەن، ئێمە وەکو دەستەی مافی مرۆڤ بە حاڵەتێک ڕایدەگەیەنین کە یاسا سەروەر نییە و خەڵک پەنا بۆ یاسا نابات. چونکە پێویستە یاسا ئەم جۆرە کێشانە چارەسەر بکات."\nبەڕێز بترۆس دەشڵێت " چارەسەرکردنی ئەم کێشانە دوو شتن، یەکەمی کە سەرەکییە ئەوەیە ئەم چەکە نایاساییانە دەبێت بە شێوازێک کۆنتڕۆڵ بکرێت و نابێت لەبەردەستی ئەو خەڵکە بێت ئەمە یکە و دووهەم پێویستە پێداچوونەوە بکرێت بە سیستمی دادوەریدا و دادگاکاندا تا یاسا سەروەربێت."\nجێی باسە هەوردوو ئەو بنەماڵەیەی کە کێشەکە لە نێوانیاندا هەیە، خەڵکی کۆڕێی سەر بە پارێزگای هەولێرن.\nدەقی ڕاپۆرتی پەیامنێرمان لە هەولێر لەسەر ئەم ڕووداوە.


ریچارد بلاک گەورە سیناتۆری ئەمریکی چەند نهێنیەکی گەورە لەسەر تورکیا و داعش ئاشکرا دەکات. – Standard Kurd\nلەلایەن ستاندار Posted on شوبات 9, 2019 شوبات 9, 2019 2127 جار بینراوە 0 سەرنج\nریچارد بلاک رایدەگەیەنێت؛ کاتێک داعش بەشێکی زۆری سوریایی کۆنترۆڵکرد، تورکیا داوای لەئەمریکا کرد بێتە ناو هاوپەیمانی نێودەوڵەتی بۆ روبەروبوونەوەی داعش لەسوریا، بەڵام لەم شەرەدا تورکیا ئەوەندەی ەبەستی لێدانی کوردبوو ئەوەندە مەبەستی لێدانی داعش نەبوو.\nریچارد ئاشکراشی دەکات تورکیا ۳٠٠ جار ئۆپراسیۆنی فرۆکەوانی لەسوریا ئەنجامداوە ۲۹۷ ئۆپراسیۆن دژی کوردبووە بۆلێدان بووە لەهێزە کوردییەکان.\nزانیارییەکان لەرۆژنامەنووس نیاز حامد وەرگیراوە\nبڵاوکراوەی پێشوویەكێتی دووبارە ڕەتیدەكاتەوە كۆبونەوەی ئەنجومەنی كەركوك لە هەولیر بكریت\nبڵاوکراوەی نوێترنهێنی سەردانی نێچیرڤان بارزانی بۆ بەغدا


Wednesday, 10.16.2019, 23:20\nلە هەواڵەکاندا خوێندمەوە گوایە مەسرور بارزانی؛ سەرۆکی گچکە، نیازی وایە سەردانی سلێمانی بکات، وتویەتی کە (ئەوان قبوڵی ناکەن سەرۆکی هەرێمی کوردستان تەنها لە سەری ڕەش باڵادەست بێت). لەکاتێکدا کەس ڕیگریان نەبووە، بەڵکو ئەوە خۆیانن کە دەزانن لە زۆنی سلێمانیدا کەس خۆشیان ناوێن، بەلام ئەگەر نیازی سەردانیان هەبێت، ئەوا ئەتوانن وەک سەدام حسەین سەربانەکانی سلێمانی پڕبکەن لە گارد و سەردانی بکەن، یان بە پێشڕەوی تانک و جەدرمەی تورکیا.\nوەک بینیمان، پێش ئەوەی سەرۆکی گچکە ئەم قسەیە بدرکێنێت، فەرهاد پیربال کە تا ئەوساتە جنێوی بە نەوشیروان مستەفا ئەدا و لە سلێمانی تۆرابوو، خۆی گەیاندە سەرگۆڕی نەوشیروان. ئەو سەردانە بۆ کاکە فەرهاد شتێکی پێویست بوو، چونکە هەمو مرۆڤێک کاتێک دەکەوێتە حاڵەتێکی نا جێگیری دەرونیەوە، ئاشتبونەوە لەگەل دەوروبەرەکەیدا جۆرێک لە ئاسودەیی و هاوسەنگی پێ ئەدات. لای کریستیانیەکان بەمە دەوترێت: (ئاشتی لە ڕۆحدا). من هەمیشە فەرهادم بە کەسێکی ڕۆشنبیرو لێهاتو بینووە. وەک هەموومان دەزانین، ڕۆشنبیرو بیرمەندەکانیش، هەمیشە پیشبینی رووداوەکانیان کردووە، بۆیە ناومان ناون (پێشەنگ).\nپێدەچیت کاتێک تۆی خوێندەر ئەم وتانە دەخوێننەوە پرسیار لەخۆت بکەیت کە ئایا بە شۆخیەوە ئەم وتانە دەنوسم یان بە راستیمە؟؟ ئەوی ڕاستی بێت منیش هەمان پرسیارم لەخۆم کرد. بەڵام لە کۆتاییدا وتم باش نییە کە ئێمە هەمووشتێک بەدەسیسە ببینین، نابێت پارانۆیاک بین لە لێکدانەوەی ڕووداوەکاندا، چونکە پێدەچێت کە بە ڕێکەوت بێت، هەربۆیەش لە پەرلەمانی کوردستان وشەی (بەروار)یان گۆڕی بە (ڕێکەوت)، بۆئەوەی کە بڵین هەموشتێک رێکەوتە.\nبە ڕێکەوت سنوریان بەسەر ڕۆژاڤادا داخستوە\nبە ڕێکەوت پێشڕەوی سوپای تورکیا دەکەن لە قەندیل\nبە ڕێکەوت تورکیا کوردستانی باشوری داگیرکردوە\nهەر بە ڕێکەوتیشە هەتاوەکو ئێستاکە نەیان توانیوە بێنە سلێمانی.\nهەرچەندە ڕێکەوت فێنۆمێنێکی ڕێکەوتە! واتە دوو تەن لەهەمان کاتا لەیەک شوێندا بە یەکتری دەگەن یان بیر لە هەمان رووداو دەکەنەوە، ئەم دیاردەیەش دەتوانرێت بخولقێنرێت لەلایەن کەسانێکەوە بۆ مەبەستێکی تایبەتی، یان هەندێک جار بەڕێکەوت واتە بە لۆژیکی کات و شوێن، بە پێویستی، ئەو دوو تەنە بەیەک دەگەن، ئیتر جا ئەوە ناوی ڕێکەوت بێت یان بەروار.\nبەڵام هەر بەڕێکەوتیش گۆڕانکاریەکان وەهایان کرد، کە خێڵی بارزانی ناچار بن وەک ترەمپ تویت و قسەی پێچەوانە بەیەک بکەن، کە هەندێک جار جێگای پێکەنینە و سەرسوڕمانە، بۆ نمونە ؛ ئەگەر تورکیا هێرش بکاتە سەر ڕۆژاڤا ئیمە هەڵویستمان دەبێت . جا ئەگەر دکتۆرەکانی کوردستان شیکاری بۆ باعەباعەکانی ترەمپ دەکەن ئەوا باشترە شیکار بۆ ئەو قسە بێ مانانایەی پەرلەمان و بنەماڵەی بارزانیش بکەن کە نازانن چۆن ڕستەکانیان ڕێک بخەن هەتاوەکو دڵی تورکیا ڕازی بکەن و خەڵکی کوردستانیش وەک سەدام سەریان پان نەکەنەوە .


جەبار یاوەر دوایین ئاماری شەهیدانی پێشمەرگە رادەگەیەنێت\nلەلایەن رووداو 4/2/2015\nجەبار یاوەر لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا، ژمارەی شەهید و بریندارانی پێشمەرگەی راگەیاند.\nئەمینداری گشتی وەزارەتی پێشمەرگەی حکومەتی هەرێمی کوردستان رایگەیاند، کە هێزەکانی پێشمەرگە لە شەڕیشدا پەیڕەوی مافەکانی مرۆڤ دەکەن و ئاماژەی بە ژمارەی شەهیدانی پێشمەرگە کرد و گوتی، "تاوەکو ئێستا999 پێشمەرگە لە شەڕی دژی داعش شەهیدبوون".\nجەبار یاوەر، ئەمینداری گشتی وەزارەتی پێشمەرگەی حکومەتی هەرێمی کوردستان لە کۆنفڕانسێکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، کە بڵاوکردنەوە هەواڵە بینراوەکان لە سەنگەرەکانی پێشەوەی هێزەکانی پێشمەرگە، "دەبێتە هۆی ناردنی زانیاری بێ بەرامبەر بۆ گرووپە تیرۆریستییەکان".\nجەبار یاوەر لەبارەی بڵاوکردنەوەی گرتەیەکی ڤیدیۆیی، کە تێیدا چەند چەکدارێک سووکایەتی بە تەرمی چەکدارانی داعش دەکەن، رایگەیاند، کە وەزارەتی پێشمەرگە لێکۆڵینەوە لەو گرتەیە دەکات و ئەم کارە، "رەوشتی پێشمەرگە نییە".\nئەمینداری گشتی وەزارەتی پێشمەرگەی حکومەتی هەرێمی کوردستان ئاماژەی بەوەشکرد، کە لەو کاتەوەی چەکدارانی رێکخراوی دەوڵەتی ئیسلامی (داعش) هێرشیان کردووەتە سەر عێراق و باشووری کوردستان، واتە لە رۆژی 10ـی حوەزەیرانی 2014ـەوە تاوەکو ئەمڕۆ چوارشەممە 4ـی شوباتی 2015، 999 پێشمەرگە شەهیدبوون و 4596 پێشمەرگەش لەو شەڕانەدا برینداربوون.\nنیشانەکردن : جەبار یاوەر , شەهید\n10504 ژمارەی بینین


کاتی رێککەوتنی نێوان هەرێم وبەغداد ئاشکرا کرا\nوتەبێژی فراکسیۆنی پارتی لە پەرلەمانی عێراق رایدەگەیەنێت، دوای جەژن رێککەوتنی نێوان هەرێم و بەغداد دەکرێت.\nئارام ناجی بالەتەیی وتەبێژی فراکسیۆنی پارتی لە پەرلەمانی عێراق رایگەیاندووە، جیاوازی زۆر لە بۆچوونی نێوان هەرێم و بەغداد نەماوە لەبارەی کێشەکانەوە، تەنها خیلاف کە هەبێت لە بڕی ئەو پارەیەیە کە هەرێم داوایدەکات.\nروونیشیکردووەتەوە، دوای جەژن رێککەوتننامەکەی نێوانیان دەکرێت کە بۆ ماوەی یەک ساڵە.\nهاوکات ئاشکرای کردووە، ئەمڕۆ هەموو داتاو گرێبەستەکانی نەوت و پێشمەرگەو فەرمانبەرانمان پیشانی حکومەتی عێراق داون و ئێستا هەمو زانیارییەکانمان لەبەردەستی وەزیری نەوتی حکومەتی عێراقەو ئەو خۆی بۆچونێکی ئەرێنی دەربارەی شەفافیەتی گرێبەستەکان هەیە.\nئەوەشی خستۆتەڕوو، وەزیری نەوت بڕوای بە داتای کۆمپانیای دیلیۆت هەیەو یەکێکە لەو کۆمپانیایانەی کە لە بواری شەفافیەتدا خاوەنی سومعەیەکی گەورەیە، ئەو دانی بەو داتایانەدا ناوە، ئەمەش رێخۆشکەرە بۆ ئەوەی رێککەوتنی کۆتایی بکەین.


ڕۆژنامەگەریی چەپی کوردی\n* باشوری کوردستان:\nدامەزراندنی حزبی شیوعی عێراق، لە ساڵی١٩٣٤ دا، وەرچەرخانێکی مێژوویی گرنگ بوو لەنێو کۆمەڵگەی عێراقی بە گشتی و کوردستاندا بەتایبەتی. پێش بوونی ئەم حزبە، هەست کردن بە جیاوازی چینایەتی، جگە لەلای دەستەبژێرێک لە ڕۆشنبیرو خوێندەواران بەولاوە، بوونی نەبوو. بەهۆی خەباتی کادیرانی ئەم حزبە لەنێو چین و توێژە جیاجیاکانی کۆمەڵگاو، دواتر کردنەوەی بارەگا یاخود (هەرێمی کوردستان)ی ئەم حزبە لەشارە گەورەکانی کوردستاندا، ئیدی خەڵک هوشیار بۆوەو هەستی بەوە کرد کە لەپاڵ چەوساندنەوەی نەتەوایەتی کە لەلایەن دەوڵەتەوە دەرهەقیان ئەنجام دەدرێت، لەلایەن ئاغاو دەرەبەگ و خاوەن مولکە گەورەکانیش، ڕوبەڕوی جۆرە چەوساندنەوەیەکی تر دەبنەوە کە ئەویش، چەوساندنەوەی چینایەتییە. ئەوان، فیکری تازەو چمکی مۆدێرنی وەک: (یەکسانی ژن و پیاو، خەباتی کرێکاران، چەوساندنەوەی چینایەتی، مافی مرۆڤ، عەدالەتی کۆمەڵایەتی، …. تاد)یان، لە کوردستاندا، بڵاوکردەوە.\nهەر لەم سەرو بەندەو، هەشت نۆ ساڵێک دوای ڕاگەیاندنی ئەم حزبە، کۆمەڵێک ئەندامی چاڵاک و ڕۆشنبیری (حزبی هیوا)، کە خاوەن دیدو بۆچوونی فیکری چەپ بوون، لە (هیوا) جیابوونەوەو، لەساڵی ١٩٤٣ دا، ڕێکخراوێکیان بەناوی (کۆمەڵی میللەت)، دامەزراند، کە دەتوانین بە یەکەم ڕێکخراوی سەربەخۆی چەپی کوردی، ناوزەدی بکەین. ئەم ڕێکخراوە، هەرلەم ساڵەدا، بڵاوکراوەیەکیان بەناوی (دەنگی کورد)، بڵاوکردەوە، کە بە دەستنووس، بڵاودەکرایەوە. هەر لەهەمان ساڵدا، عەبدولسەمەد محەمەد ناسراو بە ( سەمەد مەنجەڵ)، ئەندامی ئەم ڕێکخراوە لە شاری کۆیە، بڵاوکراوەیەکی یەک لاپەڕەیی بە دەستنووس، بەناوی (بڵێسە)، بڵاو دەکردەوە. بەداخەوە، تا ئێستاکە دانەیەک لە هەردوو بڵاوکراوەکە: (دەنگی کورد) و (بڵێسە)، نەدۆزراونەتەوەو لەبەر دەستدا نین. ئەو زانیارییانەی هەشن هەر وردە زانیاری نێو یاداشت و پەراوێزی ڕوداوەکانە… هەتا ئەمەی دواییان (بڵێسە)، هەندێک دەڵێن هەر بوونی نەبووە، ( بۆ ئەم مەبەستە بڕوانە: بورهان حاتەم گۆمەتاڵی، ساڵح حەیدەری ١٩٢٢-٢٠٠١ ڕۆڵی سیاسی و ڕووناکبیریی، چاپی یەکەم، هەولێر،٢٠١٢ ، لاپەڕە ١٧٠).\nڕێکخراوی (یەکێتی تێکۆشین)ی عەرەبی، لەسێ ڕێکخراوو گروپی مارکسی لەساڵی ١٩٤٣ دا، دادەمەزرێت. لە هاوینی هەمان ساڵدا، بە مەبەستی یەکگرتن، پەیوەندی بە ڕێکخراوی (کۆمەڵی میللەت)ەوە، دەکەن. پاش گفتوگۆو دانوستاندن، هەردوولا، یەکدەگرن. مەرجی کوردەکان ئەوە بوو: کە لقێکی کوردی (وحدة آلنضال)، لە کوردستاندا بکەنەوەو ڕۆژنامەیەکیش بەزمانی کوردی بەناوی (یەکێتی تێکۆشین)، دەربکەن. یەکەم ژمارەی ئەم ڕۆژنامەیە، لەهاوینی ساڵی ١٩٤٤ دا، بڵاوکرایەوە کە (نافع یونس و سالح حەیدەری و عەلی عەبدوڵلا)، سەرپەرشتکارو لێپرسراوی بوون. بەشە کوردییەکەی ئەم ڕێکخراوە (یەکێتی تێکۆشین)، خۆیان هەڵوەشاندەوەو ناوی خۆیان کردە (حزبی کۆمۆنیست لە کوردستانی عێراق). لە کۆتایی ساڵی ١٩٤٤ دا، ئەم حزبەش، خۆی هەڵوەشاندەوە. دەبێ ئەوەش بگوترێت کە ڕۆژنامەی (یەکێتی تێکۆشین)، یەکەمین ڕۆژنامەی چەپی کوردییە لەمێژووی ڕۆژنامەگەریی کوردیدا. لەمە بەدواوە، کادیرو سیاسەتمەدارە کوردەکانی ناو ئەم حزبەو دەرەوەیدا، لەبواری ڕۆژنامەگەریی چەپی کوردی، درێژەیان بەخەبات کردندا.\nگرنگترین ئەم گۆڤارو ڕۆژنامەو بڵاوکراوە کوردییانەی کە لەنێوان ساڵانی (١٩٤٥-١٩٧٥)دا، دەرچووینەو دەچنە خانەی مێژووی ڕۆژنامەگەریی چەپی کوردییەوە، دەکرێت وا پۆلینیان بکەین:\n– ڕۆژنامەی (ئازادی): ساڵی (١٩٤٥) بەنهێنی دەرچووە. لەساڵی (١٩٥٩)دا مۆڵەتی وەرگرتوەو، بە ڕەسمی و ئاشکرا، بڵاوکراوەتەوە.\n– ئاڵای کارگەران: حزبی شێوعی عێراق (هەرێمی کوردستان- لقی سلێمانی)، بەنهێنی، دەریکردوە.\nپاش لێکترازانە مێژووییەکەی ساڵی (١٩٦٤)، باڵی جیابۆوە (پارتی دیموکراتی کوردستان- مەکتەبی سیاسی)، کە دواتر بە (جەلالی)، ناسران، ئەندام و هەوادارانی بەشێک لەم باڵە، خەریکی زەمینەسازی بوون بۆ دامەزراندنی ڕێکخراوێکی تازە. لەم پێناوەدا، لەساڵی (١٩٦٩)، ڕۆژنامەی ڕووناکی (آلنور)، بە عەرەبی و، گۆڤاری (ڕزگاری)یان بەکوردی، دەردەکرد. بڵاوکردنەوەی وتارو ڕەخنەو گفتوگۆکانی نێو ئەم دوو ڕۆژنامەو گۆڤارە، بوونە زەمینە سازییەک بۆ دروستبوونی (کۆمەڵەی مارکسی-لینینینی کوردستان)، لەساڵی ١٩٧٠ دا. دوای (آلنور)و (ڕزگاری)ش، (ئاڵای سوور- تەموزی ١٩٧٣، ئۆرگانی کۆمەڵەی مارکسی-لینینینی کوردستان) و، (بیری نوێ)ی حزبی شیوعی عێراق- هەرێمی کوردستان، لەساڵی ١٩٧٢ دا، بڵاوکرانەوە.\nلەدوای کارەساتی ئازاری (١٩٧٥)و، کۆتایی هاتنی شۆڕشی ئەیلول، هەر دوای ساڵێک، دووبارە خەباتی چەکداری دەستی پێکردەوەو، ئەمجارەیان لەجیاتی خەباتی تاک حزبی، زەمینەی ئەوە ڕەخسا کە کۆمەڵێک حزب و ڕێکخراوی جیا جیا دروست ببن و، درێژە بە کاروانەکە، بدەن. لەگەڵ بوونی هەرێمی کوردستانی حزبی شیوعی عێراق و، (کۆمەڵەی مارکسی-لینینینی کوردستان)، کە دواتر ناوەکەی بۆ (کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان)، گۆڕدراو، باڵی قیادەی مەرکەزی حزبی شیوعی عێراق، ڕیکخراوێکی تری چەپ بەناوی (بزوتنەوەی سۆسیالیستی دیموکراتی کوردستان) لە ساڵی (١٩٧٦)دا، دامەزرا. ئیدی لەمە بەدواوە، ڕێکخراوو گروپی بچووک بچووکیتر دروستبوون و تا ساڵی (١٩٨٥)، توانییان کۆمەڵێک گۆڤارو ڕۆژنامەو بڵاوکراوە دەربکەن، کە گرنگترینیان ئەمانە بوون:\n– ئاڵای یەکگرتن: ڕۆژنامەیەک بوو حزبی شیوعی عێراق ( باڵی قیادەی مەرکەزی)، بەزمانی کوردی، لەساڵی ١٩٧٦، لە سوید، دەریکردوە.\n– ڕەنجدەر: بڵاوکراوەیەکی نهێنی بوو، ڕێکخراوی ڕەنجدەرانی کوردستان، لە ساڵی (١٩٧٦)دا، دەریکردوە. ئەم ڕێکخراوە، هەر لەم ساڵەدا دامەزراوە.\n– ئاڵای شۆڕش: کۆمەڵەی مارکسی- لینینینی کوردستان، لەساڵی (١٩٧٧)دا، دەریکردوە.\n– کۆمەڵە: گۆڤارێک بوو، (کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان)، لەساڵی (١٩٧٨)دا، دەریکردوە.\n– تێکۆشان: ڕیکخراوی (تێکۆشانی ڕەنجدەرانی کوردستان)، کە شەهید (رەئوف ئاکرەیی) لێپرسراوی بوو، بە نهێنی لەشاری سلێمانی، لەساڵی (١٩٧٨)دا، دەریکردوە.\n– ڕاپەڕین: کۆمەڵەی مارکسی- لینینینی کوردستان- لقی ئەوروپا، لەساڵی (١٩٧٨)دا، دەریکردوە.\n– ڕێگای کوردستان: حزبی شیوعی عێراق- هەرێمی کوردستان، دوای دەرچوونیان بۆ شاخ، لەساڵی (١٩٨٠)دا، دەریانکردوە.\n– سۆسیالیست: گۆڤارێکی تیۆری بوو، (حزبی سۆسیالیستی کوردستان)، لەساڵی (١٩٨١)دا، دەریانکردوە.\n– ڕێگای ئازادی: ئۆرگانی ناوەندی حزبی سۆسیالیستی کوردستان بووە، لەساڵی (١٩٨١)دا، دەرچووە.\n– کار: بڵاوکراوەیەک بووە لەنێوان ساڵانی (١٩٨١-١٩٨٢)دا، نزیکەی سێزدە ژمارەی لێدەرچووە.\n– گۆڤاری (ڕێبازی زەحمەتکێشان)، لەنێوان ساڵانی (١٩٨٣-١٩٨٥)دا، یازدە ژمارەی لێدەرچووە.\nلەساڵی (١٩٨٥)، لەهەناوی (یەکێتی نیشتیمانی کوردستان) و (حزبی سۆسیالیستی کوردستان)دا، دوو ڕێکخراوی چەپ دروستبوون کە خۆیان لە دایکە چەپەکانیان بە چەپتر دەزانی، ئەمانە بریتیبوون لە:\n– ئاڵای شۆڕش: ساڵی (١٩٨٤) هەوڵیانداو لەساڵی (١٩٨٥)دا، بە ڕەسمی دروستبوونی خۆیان ڕاگەیاند. (مەلا بەختیار) ڕێبەرایەتی دەکردن.\n– حزبی سۆسیالیستی کوردستان-ئیتجاهی دیموکراتی شۆڕشگێڕ، لەساڵی (١٩٨٥)، بە ڕێبەرایەتی (قادر عەزیز و عەبدولخالق زەنگەنە)، دروستبوو. ئیدی ئەمانەش بە بڵاوکردنەوەی ئۆرگان و گۆڤارەکانیان، مێژووی ڕۆژنامەگەریی چەپی کوردیان، دەوڵەمەندتر کرد. لەساڵی (١٩٨٥)ەوە تاوەکو ڕاپەڕین، کۆمەڵێک گۆڤارو بڵاوکراوەی تر، چ لەلایەن ڕێکخراوە شۆڕشگێڕەکانی سەر گۆڕەپانی خەباتی چەکداری، یان لەلایەن ڕێکخراو و دەستەو گروپی تازە دروستبوو لەنێو شارەکانی کوردستاندا، بڵاوکرانەوە، بریتیبوون لە:\n– بیری نوێ: گۆڤارێک بوو، حزبی شیوعی عێراق- هەرێمی کوردستان، لەساڵی (١٩٨٥)دا، دەریکردوە.\n– سۆسیالیزم یان بەربەری: بڵاوکراوەیەکی کۆمۆنیستی بووە، لە مانگی ئابی (١٩٨٥)، لە سوید دەرچووە.\n– پێشکەوتن: گۆڤارێکی تیوری بوو، حزبی سۆسیالیستی کوردستان- ئیتجاهی دیموکراتی شۆڕشگێڕ، کە دواتر بوونە (حزبی زەحمەتکێشانی کوردستان)، لەساڵی (١٩٨٦)دا،دەریانکردوە. تەنها پێنج ژمارەی لێ بڵاوکراوەتەوە.\n– دەنگی کرێکار: بڵاوکراوەیەک بوو، ئاڵای شۆڕش لەساڵی (١٩٨٦)دا، دەریکردوە.\n– ڕێگای ئاشتی و سۆسیالیزم: گۆڤارێک بوو لە بنچینەدا بە زمانی عەرەبی دەردەچوو. چاپە کوردییەکەی لەلایەن حزبی شیوعی عێراق- هەرێمی کوردستان، لە ساڵی (١٩٨٦)، لە سوریاوە، بڵاودەکرایەوە.\n– ئاڵای ئازادی: ئۆرگانی ناوەندی حزبی سۆسیالیستی کوردستان- ئیتجاهی دیموکراتی شۆڕشگێڕ بوو و لە ساڵی (١٩٨٦)ەوە، بڵاو دەکرایەوە.\n– ڕابەر: گۆڤارێک بوو، (ئەڵقەی ئەدیبانی کۆمۆنیست)، بەنهێنی لە شاری هەولێر، بە دەستنووس ( بە کاربۆن لێی زیاد دەکرا) و بڵاو دەکرایەوە. لە ساڵی (١٩٨٧)، دەرچووە. ئەڵقەی ناوبراو، لەساڵی (١٩٨٧)، لەلایەن (عەبدوڵلا سلێمان مەشخەڵ، نەوزاد ئەحمەد ئەسوەد، جەمال کۆشش)، دامەزراوە.\n– ئاسۆی سۆسیالیزم: بڵاوکراوەیەک بوو، ڕێکخراوی (کۆمەڵەی تێکۆشەرانی کۆمۆنیست- کۆتک)، لەساڵی (١٩٨٧)، دەریاندەکرد. ڕێکخراوی ناوبراو، لە ساڵی (١٩٨٧)، لەلایەن (سالار ڕەشید، ڕەحمان داود، ڕێبوار ئەحمەد)، دامەزراوە. – پەیامی کرێکاران: ئاڵای شۆڕش- کۆنفرانس،(گروپی عیماد ئەحمەد و ئەبوبەکر خۆشناو)، لەساڵی (١٩٨٨)دا، دەریانکردوە. ڕێکخراوی ناوبراو، لە ئاڵای شۆڕش، جیا ببوونەوەو خۆیان بە (ئاڵای شۆڕش- کۆنفرانس)، دەناساند.\n– ئاڵا: ئاڵای شۆڕش- کۆنفرانس، لە ساڵی (١٩٨٨)دا، دەریدەکرد.\n– خەباتی کرێکار: (کۆمەڵەی کرێکارانی یەکی ئایار)، لە ساڵی (١٩٨٩)دا، دەریانکردوە.\n– ئاسۆی کرێکار: کۆمیتەی ڕێکخستنی هەولێری (ئاڵای شۆڕش)، بە نهێنی، لەناو شاری هەولێر، لە ساڵی (١٩٨٩)دا، دەریانکردوە.\n– ئاڵای شۆڕش: ڕۆژنامەیەکی قەبارە گەورە (ئەی سێ ) بوو، (ئاڵای شۆڕش)، لە ساڵی (١٩٩٠)دا، دەریاندەکرد.\n– نۆژەن: گۆڤارێکی تیوری بوو، (ئاڵای شۆڕش)، لە زستانی (١٩٩١)، یەک مانگ پێش ڕاپەڕین، دەریکردوە.\nلە دوای ڕاپەڕینی بەهاری (١٩٩١)، بەهۆی بەرقەرار بوونی ئازادی و نەمانی دەسەڵاتی ڕژێم لە کوردستاندا، چەندین گروپ و ڕێکخراوی چەپی مۆدێرن دروستبوون کە ئەندام و دامەزرێنەرانی زۆربەیان بە سیاسەتمەداری چەپی فارس (مەنسووری حیکمەت ١٩٥١-٢٠٠٢)، سەرسام بوون. لەژێر ڕۆشنایی نووسین و وتارەکانی ئەودا، خەباتیان دەکرد. گرنگترین گۆڤارو بڵاوکراوەی ئەم ڕیکخراوانە، لەم قۆناغەدا، ئەمانە بوون:\n– هەواڵنامەی کرێکار: بڵاوکراوەیەک بوو، (هەستەی کرێکارانی سۆسیالیست)، لە ساڵی (١٩٩١)دا، دەریاندەکرد. ڕێکخراوی ناوبراو، لە کۆتایی نیسانی (١٩٩١)دا، دامەزراوە.\n– بۆ پێشەوە: بڵاوکراوەیەک بوو، ڕێکخراوی (ڕەوتی کۆمۆنیست)، لەساڵی (١٩٩١)دا، دەریدەکرد. رەوتی کۆمۆنیست، لەساڵی ١٩٨٤دا، دامەزراوە.\n– پەیامی کرێکار: هەڵسوڕاوی بواری خەباتی چەپ لە کوردستان، تاهیر حەسەن، لە ساڵی ١٩٩١ دا، دەریدەکرد.\n– سەرنجی کرێکار: بڵاوکراوەیەک بوو، کۆڕو کۆمەڵ و ئەڵقە کرێکارییەکان لەساڵی ١٩٩١ دا، دەریاندەکرد.\n– ئەدەبی کرێکاری: گۆڤارێکی ئەدەبی، خاوەن ئایدیای چەپ بوو، عەباس شوان، لەساڵی ١٩٩١ ، لە شاری سلێمانی دەریدەکرد. (٣٣) ژمارەی لێدەرچووە.\n– پڕۆلیتاری: بڵاوکراوەیەک بوو، ڕەوتی کۆمۆنیست، لەساڵی ١٩٩١ دا، بڵاویدەکردەوە.\n– ڕێبازی کارکەر: بڵاوکراوەیەک بوو، (کۆمەڵەی خەباتی سور)، بە کوردی (کرمانجی خواروو)، لەساڵی ١٩٩١دا، دەریاندەکرد.\n– بڵێسە: بڵاوکراوەیەک بوو، (ئەڵقەی کۆمۆنیستی بڵێسە)، لەساڵی ١٩٩٢ دا، دەریاندەکرد. ئەڵقەی ناوبراو لەساڵی (١٩٨٥)دا، دروست بووە.\n– دەنگی بێکاران: ڕێکخراوی یەکێتی بێکاران، لەساڵی ١٩٩٢دا، لە هەولێر دەریانکردوە. ڕێکخراوی ناوبراو، لە (٢/٦/١٩٩٢)دا، لەلایەن (عەبدوڵلا سلێمان مەشخەڵ )ەوە، دامەزراوە.\n– شۆڕشی کرێکاری: بڵاوکراوەیەک بوو، (یەکێتی کرێکارانی کۆمۆنیست)، لەساڵی ١٩٩٢دا، دەریانکردوە.\n– نینا: گۆڤارێکی ئەدەبی پڕۆلیتاری بوو، لەساڵی (١٩٩٢)، لە هەولێر دەرچووە.\n– هاوپشتی کرێکاری: بڵاوکراوەیەکی ئەنتەرناسیۆنالیستی کرێکاری بوو، لەساڵی ١٩٩٢دا، دەرچووە.\n– دەنگی کرێکار: دەنگی ناڕەزایەتی کرێکارانی چیمەنتۆی شاری سلێمانی بوو، بەداخەوە نازاندرێ کەی دەرچووە. بەندە (نووسەری ئەم بابەتە)، ژمارە حەوتی بینیوە، بەڵام مێژووی دەرچوونی لەسەر نیە.\n– کرێکارانی کۆمۆنیست: بڵاوکراوەیەک بوو، نازاندرێ کەی دەرچووە. دەڵێن سێ ژمارەی لێدەرچووە.\n– زەنگ: بڵاوکراوەیەک بوو، یەک دوو ژمارەی لێدەرچووە. مێژووی دەرچوونی دیار نیە.\n* ڕۆژهەڵاتی کوردستان:\nلە ڕۆژهەڵاتی کوردستاندا، چەمکی چەپ و کۆمۆنیستی لەنێو کۆمەڵگەی کوردیدا، بۆ (حزبی تودەی ئێران، دەگەڕێتەوە. کۆمەڵێک لە ڕووناکبیرو تێکۆشەرانی کورد، کە دواتر هاتونەتە ڕیزی (حزبی دیموکراتی کوردستان-ئێران)، سەرەتای خەباتی سیاسییان لە (حزبی تودە)ەوە، دەست پێکردوە. دکتۆر عەبدولڕەحمان قاسملو و غەنی بلوریان، دوو سیاسەتمەداری دیاری کوردن و، سەرەتای کاری سیاسییان لە (حزبی تودە)وە، بووە. واتە، ئەوانە باکراوندێکی چەپ و کۆمۆنیستیان هەبووە. لە سەردەمی حوکمی (شا)دا، کۆمەڵێک گروپ و دەستەی هەڵگری ئایدیای چەپ لەساڵی (١٩٦٩)، (کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستانی ئێران- کۆمەڵە)، بە ڕەسمی ڕادەگەیەنن و درێژە بە خەباتی سیاسی، دەدەن.\nپاش ئەوەی کە شۆڕشی ئیسلامی ئێران لەساڵی ١٩٧٩دا، بە ڕێبەرایەتی (خومەینی)، دەسەڵات دەگرێتە دەست، نکوڵی لە مافە نەتەوایەتیەکانی کورد دەکات، لەپاڵ (حزبی دیموکراتی کوردستان- ئێران)، کە هەڵگری بیری ڕزگاریخوازی نەتەوەیی بوو، کۆمەڵێک خەڵکی تری کورد، (حزبی کۆمۆنیستی ئێران- کۆمەڵە)، لەساڵی ١٩٨٣دا، دادەمەزرێنن و لەسەر ڕێبازی مارکسیزم- لینینیزم، لەپێناو بنبڕکردنی چەوساندنەوەی چینایەتی و بەرقەرار کردنی کۆمەڵگایەکی ئازادو بنیاتنانی سۆسیالیزم، درێژە بە خەباتی خۆیان دەدەن.\nدوای ئەم (حزب و کۆمەڵە)یە، (مەنسوری حیکمەت)، لەساڵی ١٩٩٠دا، (ڕەوتی کۆمۆنیزمی کرێکاری)، دادەمەزرێنێت، کە دواتر کاریگەری کردە سەر کۆمەڵێک گەنجی ڕۆژهەڵات و باشوری کوردستان. لەژێر ڕۆشنایی نووسینەکانی ئەودا، کۆمەڵێک دەستەو گروپ و ڕێکخراوی کۆمۆنیزمی کرێکاری، هاتنە دامەزراندن. لەلایەن ئەم کۆمەڵ و حزبە چەپانەدا، کۆمەڵێک بڵاوکراوەو گۆڤار بڵاوکرانەوە، نموونەی:\n– (مردم)، یان (نامەی مردم): بڵاوکراوەیەک بوو (حزبی تودەی ئێران)، لە ساڵی ١٩٧٩، لە (تاران)دا، بە زمانی کوردی، بڵاویدەکردەوە. ئەم بڵاوکراوەیە، چاپی فارسیشی هەبوو.\n– شۆڕش: بڵاوکراوەیەک بوو، (سازمانی ئینقلابی زەحمەتکێشانی کوردستان- کۆمەڵە)، لە ساڵی ١٩٧٩دا، بە زمانی کوردی، بڵاویدەکردەوە.\n– خبرنامە: بڵاوکراوەیەک بوو، (سازمانی کوردستانی حزبی کۆمۆنیستی ئێران- کۆمەڵە)، لەساڵی ١٩٧٩دا، بە زمانی فارسی، بڵاویدەکردەوە.\n– پێشڕەو: ڕۆژنامەیەک بوو، هەمان سازمانی ناوبراو، لەساڵی ١٩٨٣دا، بە زمانی کوردی، بڵاویدەکردەوە.\n– پێشەنگ: گۆڤارێکی ئەدەبی کرێکاری بوو، لە پایزی ١٩٨٥دا، بە زمانی کوردی، لەلایەن (کۆمەڵە)وە، بڵاودەکرایەوە.\n* ڕۆژئاوای کوردستان:\nلە ڕۆژئاوای کوردستان (سوریا)دا، هەر لەگەڵ لێکترازانی (پارتی دیموکراتی کورد لە سوریا)، لە ناوەڕاستی شەستەکانی سەدەی ڕابردووەوە، باڵێک لەم پارتە جیابۆوەو، خۆیان بە هەڵگری بیری چەپ و سۆسیالیزم، ناساند. دوای ئەوان، کۆمەڵێک گروپ و ڕێکخراوی چەپ، چ ئەوانەی لەناو وڵات، یان ئەوانەی لە دەرەوەی وڵات، خەباتیان دەکرد، دروستبوونی خۆیان ڕاگەیاند، لە نموونەی:\n– گرێدانا مارکسیستێن کورد: ئەم گروپە لە ڕۆژئاوای کوردستان، لە شاری (عەفرین)، گۆڤارێکی ئەدەبی، کۆمەڵایەتی،یان بە ناوی (پێشەنگ)، بە زمانی کوردی، لەساڵی ١٩٧٦دا، بڵاودەکردەوە.\n– هەمان ڕێکخراو، لەساڵی ١٩٧٧، لە ئەڵمانیادا، ڕۆژنامەیەکی سیاسییان بە ناوی (ڕێیا ڕاست)، بە زمانی کوردی، بڵاو دەکردەوە، کە تا ساڵی (١٩٨٠)، توانراوە دوازدە ژمارەی لێدەربکەن.\n– ڕێک (آلطریق): گۆڤارێکی سیاسی و کولتوری ساڵانە بوو، (پارتیا سۆسیالیستا کورد ل سوریێ)، بە زمانی کوردی و عەرەبی، لەساڵی ١٩٧٧دا، دەریاندەکرد.\n– الاشتراکی: ڕۆژنامەیەک بوو، ئۆرگانی (پارتیا سۆسیالیستا کورد ل سوریێ) بوو. لە ساڵی ١٩٧٨دا، بە زمانی عەرەبی لە سوریا، بڵاودەکرایەوە. دواتر، شوێنی دەرچوونی بۆ ئەڵمانیا گواستراوەتەوەو، لەوێ بەردەوام بووە. ژمارە (١٤٥)ی لە ئەیلولی ١٩٩٩دا، دەرچووە.\n– (طریق الیسار) و (فکر الجدید)یش، بە زمانی عەرەبی لە ڕۆژئاوای کوردستانەوە، دەرچووینە.\n* باکوری کوردستان:\nلەم بەشە ستراتیژییەی کوردستاندا، لە ژێر کاریگەری پارتە سۆسیالیست و کۆمۆنیستەکانی تورکیادا، یەکەمین ڕۆژنامەی هەڵگری ئایدیای چەپ و سۆسیالیستی کوردی، لەساڵی ١٩٦٦دا، بە ناوی (ڕیبازی نوێ- یەنی ئاکیش)، لەلایەن (محەمەد عەلی ئەسڵان)ەوە بڵاوکراوەتەوە. دوای ئەوە، وردە وردە ئەو کوردە چەپانەی کە لە ڕیزەکانی (پارتی سۆسیالیستی تورکیا)دا، خەباتیان دەکرد، لەگەڵ هەندێک چەپی تورک، لەساڵی ١٩٦٩دا، لە ئەنقەرەو ئیستانبول، (یانەکانی کولتوری شۆڕشگێڕی ڕۆژهەڵات- دۆغو دەڤرمچی کولتور ئۆجاغی)، کە کورتکراوەکەی (د.د.ک.ۆ)، بوویان دامەزراند. زۆربەی هەرە زۆری ئەندامەکانی کورد بوون. هەر زوو لە شارەکانی باکوری کوردستاندا، لقیان کردەوەو لەناو خەڵکدا، دەستیان بە خەبات کرد. پاش (د.د.ک.ۆ)، هەندێک چالاکڤانی سیاسی تر، لەنێوان ساڵانی (١٩٧٤-١٩٧٥)دا، دامەزراندنی (کۆمەڵەی کولتوری دیموکراتی شۆڕشگێڕ- دەڤرمچی دەمۆکراتیک کولتورو دەرنەگلەری)یان، دامەزراند. ئیدی لەمە بەدواوە، ساڵ لەدوای ساڵ، گروپ و ڕێکخراوی کۆمۆنیستی و چەپ، لەلایەن کوردەکانەوە، دادەمەزران، نموونەی:\n– پارتیا سۆسیالیستا کوردستان- تورکیا: لە دێسێمبەری ١٩٧٤، لەلایەن ( کەمال بورکای)و چەند هەڤاڵێکی ترەوە، دامەزرا.\n– رێکخراوی ڕزگاری کوردستان: لەساڵی ١٩٧٦دا، زیاتر دەرکەوتن و ناسران. ئەندامەکانی، پێشتر لەچەند گروپێکی جیا جیادا، جیاببوونەوە وەک: (پارتی کرێکارانی تورکیا)، (یانەی کولتوری شۆڕشگێڕی ڕۆژهەڵات).\n– ڕێکخراوی کاوە: لە ساڵانی (١٩٧٦-١٩٧٧)دا، دامەزراوە.\n– کۆمەڵی تێکۆشین: لەساڵی ١٩٧٨دا، دروست بووە.\n– پارتی کرێکارانی کوردستان، کە دواتر ناوەکەی بۆ: (پارتی پێشەنگی کارگەری کوردستان) گۆڕدرا، لەساڵی ١٩٧٨دا، دامەزرا.\n– پارتی کرێکارانی کوردستان- پ.ک.ک: بە ڕێبەرایەتی (عەبدوڵلا ئۆجەلان- ئاپۆ)، لەساڵی ١٩٧٨دا، دامەزرا.\n– تەڤگەری سۆسیالیستی کوردستان: جولانەوەیەکی مارکسی- لینینی بوو، باوەڕیان بە سەربەخۆیی کوردستان هەبوو. ماوەیەک لەگەڵ (پ.ک.ک)، نێوانیان خۆش بوو. هەندێک هێزی چەکدارییان هەبوو کە لەژێر ناوی (لەشکری ڕزگاری کوردستان)، خەباتیان دەکرد. ڕۆژنامەیەکیان بەناوی (دەنگی وڵات)، دەردەکرد.\nهەموو ئەم ڕێکخراوانە، تا کودەتای سەربازی ١٢/٩/١٩٨٠، بە نهێنی و ناوە ناوەش بە نیمچە ئاشکرا، ئەم گۆڤارو ڕۆژنامانەیان دەردەکرد:\n– ڕێیا ئازادی (ئۆزگورلوک ێۆلو): پارتیا سۆسیالیستا کوردستان- تورکیا، لەساڵی ١٩٧٥دا، بە زمانی تورکی و کوردی، بڵاویدەکردەوە.\n– بروسک: ڕێکخراوی (مارکسیستێن- لینینیا کوردستان/باکور)، لەساڵی ١٩٧٧دا، بە زمانی کوردی و تورکی، بڵاویاندەکردەوە.\n– پێشەنگ بۆ شۆڕش: پارتیا پێشەنگا کارگەریا کوردستان- تورکیا، لەساڵی ١٩٧٧دا، بڵاویان دەکردەوە.\n– ئەم چی بکەین: (ڕێکخراوا مارکسیستێن شۆڕشگەرا کوردستان)، لەساڵی ١٩٧٨دا، بە زمانی کوردی و تورکی لە ئەڵمانیا، بڵاویاندەکردەوە.\n– ڕۆژا وەلات: پارتیا سۆسیالیستا کوردستان- تورکیا، لەساڵی ١٩٧٧دا لە تورکیا بڵاویدەکردەوە. پاش قەدەغەکردنی، لەساڵی ١٩٧٩، لە ئەڵمانیا درێژەی بە بڵاوکردنەوەدا.\n– کاڤا (کاوە): ڕیکخراوی کاوە، بۆ یەکەم جار لەساڵی ١٩٧٨ لە تورکیا، بڵاویدەکردەوە. دواتر گواسترایەوە سویدو بەزمانی کوردی و تورکی، بڵاودەکرایەوە.\n– ئاڵا ڕزگاری: ڕێکخراوی ڕزگاریا کوردستان، لەساڵی ١٩٧٩دا، بەزمانی تورکی بڵاویدەکردەوە. هەر زوو لەهەمان ساڵ بە بڕیارێکی عەسکەری، قەدەغە کرا.\n– سەرخوەبوون: پارتی کرێکارانی کوردستان، بە زمانی تورکی لەساڵی ١٩٧٩، دەریدەکرد.\nدوای ئەوەی کودەتاچییەکان، بە ڕێبەرایەتی جەنەراڵ (کەنعان ئێڤرین)، لە ١٢ی ئەیلولی ساڵی ١٩٨٠دا، کودەتای سەربازییان ئەنجامداو، دەسەڵاتیان گرتە دەست، پێش هەموو شتێک کەوتنە گیانی حزب و ڕیکخراوە چەپەکان، بە تایبەتیش کوردەکان. لەنێوان ساڵانی (١٩٨٠-١٩٨٣)دا، زیاتر لە حەڤدە هەزار کوردیان، زیندانی کرد. بەدەیان سیاسەتمەداریان لە سێدارەدا. لە ساڵی ١٩٨٢یشدا، دەستورێکی تازەیان نووسیەوە. لە ماددە سێی ئەم دەستورەدا هاتووە: (جگە لە زمانی تورکی، هەموو جۆرە زمانێکی تر بۆ قسە کردن و نووسین، قەدەغەیە. دەوڵەتی تورکیا خاک و میلەتەکەی یەک قەوارەیەو دابەش نابێت و زمانەکەشی تورکییە). هەروەها لە ماددەی (٤٢)یشدا هاتووە: (هیچ بڵاوکراوەیەک رێگەی پێنادرێ ئەگەر بە زمانێک بێت کە بە قانون قەدەغە کرابێت).\nلەسایەی ئەم دەستورو حوکمە عەسکەرتارییەدا، ئەم دەنگە کزانەی کە جاروبار لەملاو لەولا، دەبیستران و ناوە ناوە، ڕۆژنامە، یان گۆڤارێکیان بڵاودەکردەوە، ئەمەش نەما. بەشی زۆری چالاکڤانە چەپەکان، ئەوانەی زیندانی نەکرابوون، توانیان تورکیا جێبهێلن و ڕوو لە ئەوروپا بکەن. ئەوانە، لە هەندەران، درێژەیان بە خەباتی سیاسی و کولتوری شۆڕشگێڕی خۆیاندا. چەند ڕێکخراوێکی تازەی وەک: (یەکێتیا کۆمۆنستێن کوردستان) و (پارتیا کۆمۆنستێن کوردستان- ک.ک.پ)یان، لە دەرەوەی وڵات، دامەزراند.\nئەم ڕێکخراوانەی پێش و دوای کودەتای ئەیلول، دروستبوون، چ لە ناوەوەی وڵات، چ لە هەندەران، بە گوێرەی دەرفەت و زەمینەسازی، ئەم گۆڤارو ڕۆژنامانەیان، بڵاوکردۆتەوە:\n– دەنگێ کوردستان: پارتیا کۆمۆنستێن کوردستان (ک.ک.پ)، لەساڵی ١٩٨١دا، بەزمانی تورکی لە ئەڵمانیادا، بڵاویان کردۆتەوە.\n– سەرخوەبوون: پارتی کرێکارانی کوردستان لەساڵی ١٩٨٢، لە ئەڵمانیا، بە کوردی و تورکی، دەریکردوە.\n– بەرخودان: پارتی کرێکارانی کوردستان لەساڵی ١٩٨٣، لە سوید، بە کوردی و تورکی، دەریکردوە.\n– راستیا کوردستان: یەکێتیا کۆمۆنستێن کوردستان، لەساڵی ١٩٨٧دا، بەزمانی تورکی لە ئەڵمانیادا، بڵاویانکردۆتەوە.\n– ئاڵا یەکێتی: رێکخراوی کاوە، لەساڵی ١٩٨٨دا، لە ئەڵمانیا بەزمانی کوردی، بڵاویکردۆتەوە.\n– تێکۆشینا سۆسیالیست: کۆمیتەی ناوەندی ڕێکخراوی (تێکۆشینا سۆسیالیست)، بەزمانی کوردی، لە وڵاتی سوید، بڵاویانکردۆتەوە.\n– کوردستانلی مارکسیست: ئۆرگانی (بزوتنەوەی کۆمۆنیستی کوردستان) بووە. لەساڵی ١٩٩٠، بەزمانی تورکی لە بەریتانیادا، بڵاوبۆتەوە.\n– (کەندال نەزان)یش، وەک خوێندکارێکی چەپی سەربەخۆ، لەساڵی ١٩٧٦دا، گۆڤاری (ئازادی)، بەزمانی کوردی، لە فەڕەنسا (پاریس)دا، بڵاوکردۆتەوە.\n(١) هێنان و بڵاوکردنەوەی فیکری چەپ لە کوردستاندا، لەلایەن (حزبی شیوعی عێراق)ەوە،هاتۆتە کوردستان.\n(٢) یەکەم ڕێکخراوی چەپ لەسەرانسەری کوردستاندا، ڕێکخراوی (کۆمەڵی میللەت)،بووە، کە لەساڵی ١٩٤٣دا، دروستبووە. ئەندامەکانی، پێشتر لە ڕیزی (حزبی هیوا)دا، خەباتیان کردوە.\n(٣) لە نێوان ساڵانی (١٩٧٥-١٩٩٣)دا، (٦٧) ناوونیشانی: (گۆڤار، ڕۆژنامە، بڵاوکراوە)ی هەڵگری فکری چەپ و کۆمۆنیستی لە کوردستان و دەرەوەیدا، دەرچووینە، کە زۆرترینیان لە باشوری کوردستاندا بووەو ژمارەیان گەیشتۆتە (٤٠) ناوونیشان و، هەمووشیان بە زمانی کوردی بووینە. ئەوانی تریش: (لە باکور: ١٦، لە ڕۆژئاوا: ٦، ڕۆژهەڵات: ٥).\n(٤) لەڕوی ئەو زمانانەی کە بڵاوکراوەکانیان پێ بڵاوکراوەتەوە: ئەوانەی باشور، هەمووی کوردی بووینە. ئەوانەی تر: – باکور: شەش بە کوردی و تورکی، سێ بە کوردی، پێنج بە تورکی.\n– ڕۆژئاوا: سێ بە عەرەبی، دوو بە کوردی، یەک کوردی و عەرەبی بووە.\n– ڕۆژهەڵات: دوو بە زمانی فارسی، دوو بە کوردی، یەک بە فارسی و کوردی بووە.\n(٥) قەبارەی زۆربەی ناوونیشانەکان، قەبارەی فۆلسکاپ، بووە.\n(٦) هەندێک لە بڵاوکراوەکان بەدەست نووسراونەتەوەو تیراژیان سنوردار بووە.\n(٧) سێ تا چوار هەوڵی تاکە کەسییە، ئەوانەی تر لەلایەن ڕێکخراوی سیاسییەوە، بڵاوکراونەتەوە.\n(٨) رۆژنامە، یان گۆڤاری (یەکێتی تێکۆشین)، بەیەکەم ڕۆژنامەی چەپی کوردی لە سەرتاسەری کوردستان، دادەنرێت.


سوڵتانەکان تێک دەشکێن و گەلانیش رزگاریان دەبێت\nهیرشی سوپای تورکیا وگرتنی جەرابلوس، بە ئامانجی بەربەست دروستکردن و لێدانی پیشرەویەکانی کوردانی رۆژئاوا. بەشیک لە خەڵکی نائومیدکرد و کە جاریکی تر ولاتان بەپی بەرژەوەندی خۆیان رەفتاردەکەن و دەست بەرداری پشتیوانی رەوایی کیشەی گەلەکەمان دەبن. لە راستیدا لەم ئانوساتەدا کیشەکە هەروا ئاسان نییە بۆیە دەمەوی ئاماژە بۆ چەند خالیک بکەم:\n- پرسی کورد لە دۆخیکدا یە بە ئاسانی جاریکی تر ناتوان درێ فەرامۆشی بکرێت. لە بەر ئەوەی لە ئاستی نیو دەولەتی و گەلانی دونیا پالپشتیکی بە هیزی رەوایەتی دوای ئەنفال و کیمیایی و جینۆساید کردنی پیبەخشراوە.\n- بەرژەوەندی ولاتانی بەهێز، لە رۆژهەلاتی ناوەراست دا دوای گۆرانکاریەکان لە پشتیوانی پیکهاتەو نەتەوە ژیر دەستەکان دایە. گەلی کوردستانیش لە پێشەوەی ئەو گەلانە ئەگەر پیگەکەشمان لاواز بیت.\n- هەرکاتی پرسی کورد بە رەو بالای بجی داگیرکەران ئامادەی هەموو وەلاخستنیکی ناکۆکی خۆیانن بۆ لیدانی گەلانی ژیر دەستە، چونکە دەزانن بە رزگاری گەلی کورد نەخشەی داگیرکاری و قەلەم رەوی ئەوان هەلدەوەشیتەوە .ئەم هەماهەنگەشیان هەر لەو پێناوەیەو، بەڵام تا سەر نابێ و وەختیە و ناتوانی ناکۆکیە میژوویەکان و بەرژەوەندیە سولتانیەکانیان بسریتەوە .\n- ئەمەریکا; رەچاوی بەرژەوەندی خۆی لەو ولاتانی ناوچەکە دەکات، کە کوردی تیدایە، دوای جەنگی کەنداو 11 سێپتەمبەر کوردستانیش بنکەیەکی بەهیزی هەلسورانی سەرەکی مرۆی ئەمریکایە لە ناوچەکە دا بە ئارامی وسەقام گیریوە پیگەی خۆی تیدا دەپاریزی و. رووبەروی هیزی تیرۆر دەبیتەوە . هاوشانی بەرژەوەندیە ئابووری و بەرهینانەکانی لە کوردستاندا.\n- سەدەی بیست و یەک شکستی دەولەتانی شکست خواردوی ناوچەکەیە، ناچیتەوە دۆخی دروستکراوی دەستکردی چارانی. بۆیە ئەگەر کورد کیشەی حکومداری خۆی نەبیت کە زۆری هەیە، بە دلنیایەوە لە دارشتنەوەی نەخشەی ناوچەکە پیگەی خۆی هەیە .\n- ئەگەر پاشەکشیەکی کاتیش رووبەروی کوردانی رۆژئاوا ببیتەوە، کۆتایەکەی سەرکەوتنە و کۆمەلی نیودەولەتیش ناتوانن پشتیوانی گەلیک نەبن کە لە سەنگەری پیشەوەی پاراستنی ئاسایشی جیهانیە دژی تیرۆر .\n- بەردەوامی و موکوری تورکیا لەسەر ئەم سیاسەتە ملهورانەی تەڵەی زۆر ماوە بۆ قاچ گرتنی .\n- سەرکەوتنی گەلان بەندە بە ئیرادە و هۆنەری بەریوەبردنی گەلان خۆیانەوە، کوردانی رۆژئاواش خاوەنی ئەو ئیرادەیەن کە سەرکەوتنیان مسۆگەر دەکات سولتانەکان تیکدەشکین و گەلانی رزگاریان دەبێت.


ھەڵەی ناو ئەستێرەکانی بەختمان - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nھەڵەی ناو ئەستێرەکانی بەختمان (بە ئینگلیزی: The Fault in Our Stars) ڕۆمانێکە نووسراوە لەلایەن جۆن گرینی نووسەری ئەمەریکی کە لە کانوونی دووەمی ٢٠١٢ بڵاوکراوەتەوە. ناونیشانی کتێبەکە لە دەقێکی شانۆنامەی جۆلیۆس کایسەری شکسپیرـەوە وەرگیراوە کە تێیدا کارەکتەر کاسیەس بە بروتۆس دەڵێ (ھەڵەکە، بروتۆسی ئازیز، لە ئەستێرەکانی بەختماندا نییە، / بەڵکوو لەخۆمانە...). دواتر و لە ٦ی حوزەیرانی ٢٠١٤ دا فیلمێک دەرچوو بە ھەمان ناوی ڕۆمانەکە و بە چیڕۆکێکی وەرگیراو کە لەلایەن جۆش بوونەوە کاری دەرھێنانی بۆ کرابوو بە بەشداری ئەکتەران شەیڵین وودی و ئانسڵ ئێڵگۆرت و نات وۆف. ھەردووک ڕۆمان و فیلمەکە ھەم لە ڕووی ڕەخنەگرانەوە و لەڕووی ئابووریشەوە سەرکەوتنی باشیان بەدەستھێنا.\nھەیزل گرەیس، کە کچێکی ١٦ ساڵانە و تووشی شێرپەنجەی سییەکانی بووە، لەلایەن دایکی ناچاردەکرێ کە بەشداری لە گروپێکی پشتگیری شێرپەنجە بکات. لە گروپەکەدا ھەیزڵ کوڕێکی تەمەن ١٧ ساڵان دەناسێ بەناوی ئۆگەستس واتەرس، کە بەھۆی شێرپەنجەوە قاچی ڕاستەی لەدەستداوە. ھەیزڵ و ئۆگەستس یەکتر دەناسن و پەیوەندییەکی بەھێز لەنێوانیان دروست دەبێ، کە دوای یەکتر ناسینیان ئۆگەستس ڕۆمانێک دەبەخشێ بە ھەیزڵ بە ناوی بەھای کازیوە و ھەیزڵیش ڕۆمانی ئازارێکی مەزن پێشنیاردەکا بۆ ئۆگەستس کە ڕۆمانەکە لەلایەن پیتەر ڤان ھاوتنەوە نووسراوە و باس لە کچێکی تووشبووی شێرپەنجە دەکات بە ناوی ئانا، کە ڕەنگدانەوەی ژیان و ئەزموونی ھەیزڵی تێدایە. پاش ئەوەی ئۆگەستس کتێبەکە دەخوێنێتەوە سەرسام دەبێ بەوەی کە چیڕۆکی ڕۆمانەکە بێ کۆتاییە و ڕۆمانەکە لە نێوەندی ڕستەیەکدا کۆتایی پێ دێ، ھەیزڵیش ئەوەی پێ ڕادەگەیەنێ کەوا نووسەری ڕۆمانەکە تەنھا ئەو کتێبەی نووسیوە و لەوکاتەوە ھیچ ھەواڵی نییە. دوای ھەفتەیەک، ئۆگەستس بە ھەیزڵ دەڵێ کەوا یاریدەدەری پیتەر ڤان ھاوتنی دۆزیوەتەوە بە ناوی لیدەڤەی و لە ڕێی ئەوەوە توانیویەتی پەیوەندی بە ڤان ھاوتنەوە بکات. ھەیزڵیش بە ئیمەیڵ پرسیاری زۆر دەربارەی ڕۆمانەکە و کۆتایی ڕۆمانەکە و چیڕۆکی کاراکتەرەکانی تر دەکا، بەڵام ڤان ھاوتن ئەوە ڕادەگەیەنێ کەوا ناتوانێ بە شێوەی سەر ئینتەرنێت ئەو شتانە باسبکا مەگەر ڕووبەڕووی یەک ببنەوە و بەمەش خەونی ھەیزڵ لەناودەچێ چونکە ڤان ھاوتن لە ئەمستەردام، ھۆڵەندا دەژی. دواتر لە سەیرانێکدا ئۆگەستس بە ھەیزڵ ڕادەگەیەنێ کەوا لەڕێی ڕێکخراوی بەدیھێنانی ئارەزووەکانی تووشبووانی شێرپەنجە توانیویەتی گەشتێک ڕێکبخەن بۆ ئەمستەردام بۆ لای پیتەر ڤان ھاوتن بۆ ئەوەی خەونەکەی ھەیزڵ بێتە دی. کاتێ لە ئەمستەردامن، ئۆگەستس ددان بەوە دا دەنێ کەوا عاشقی ھەیزڵ بووە و زۆری خۆشدەوێ. دواتر و لە کۆتاییدا چاویان دەکەوێ بە پیتەر ڤان ھاوتن لە ئەمستەردام، بەڵام ئەوەیان بۆ دەردەکەوێ کەوا کەسێکی شێواو و بێ کەڵکی سەرخۆشە، کە ھەڵسوکەوتی زۆر ناشرینە بەرامبەر بە دوو گەنجەکە. لەبەر ئەمەش یاریدەدەرەکەی بە ناوی لیدەڤەی پێیان دەڵێ کەوا ئەو بووە کە چاوپێکەوتنەکەی ڕێکخستووە و بانگھێشتی ئەمستەردامی کردوون نەوەک پیتەر. پاش شەڕەقسەیەکی زۆر و سوکایەکی کردن بە ھەیزڵ لەلایەن پیتەر، ھەیزڵ و ئۆگەستس ماڵەکە جێدەھێڵن. دوای بینین و گەڕان لە ئەمستەردام ئۆگەستس بە ھەیزڵ دەڵێ کە نەخۆشییەکەی لە حاڵەتێکی زۆر خراپدایە و درۆی لەگەڵ ھەیزڵ کردووە بۆ ئەوەی نیگەران نەبێ. دەگەڕێنەوە بۆ ئەمەریکا و نەخۆشییەکەی ئۆگەستس خراپتر دەبێ کە وای لێدەکا چەند ڕۆژێک لە نەخۆشخانە بمێنێتەوە. پاش ماوەیەک و لە شەوێکدا نەخۆشییەکەی ھێرشی بۆ دێنێت و ئۆگەستس دەمرێ و پاش ئەم ڕووداوە تراژیدییە ڤان ھاوتن بەژداری پرسەی ئۆگەستس دەکا و داوای لێ بوردن لە ھەیزڵ دەکا. دواتر ھەیزڵ بەوە دەزانێ کە ئۆگەستس نامەیەکی بۆ بەجێھێشتووە وەکو کۆتاییەک بۆ چیڕۆکی ڕۆمانی ئازارێکی مەزن، باس لەوە دەکا کەوا ھەموو کەسێک لەم دنیایەدا تووشی ئازار دەبێ، بەڵام خۆمان ھەڵبژاردنێمکمان لەدەستە کە ڕێگە بە کێ دەدەین ئازارمان دەدا، وە دەشڵێ کە ئەو ڕازییە بە ھەڵبژاردنەکەی خۆی، کۆتا دەقی ڕۆمانەکەش بەوە دێ کەوا ھەیزڵ دەڵێ کە ئەویش ڕازییە بە ھەڵبژاردنەکەی خۆی.\nئەم ڕۆمانە لە ساڵی ٢٠١٦ و لەلایەن ژیوار جەوھەر وەرگێڕانی بۆ کرا بە ناونیشانی ھەڵەی ناو ئەستێرەکانی بەختمان کە لەلایەن دەزگای غەزەلنووس چاپ و بڵاوکرایەوە و داھاتەکەشی بۆ نەخۆشخانەی ھیوا دەچێ کە تایبەتە بە شێرپەنجە.\nچاپی وەرگێڕانی کوردی\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ھەڵەی_ناو_ئەستێرەکانی_بەختمان&oldid=805393»\nڕۆمانەکانی جۆن گرین


٥٦ه‌مین کۆنفرانسی ئاسایشی میونشن\n- كۆنفرانسه‌كه كه نوێنه‌رانی باڵا له بواره‌كانی سیاسیی، ئابووریی، سه‌ربازیی و هه‌واڵگریی به‌شداری تێدا ده‌كه‌ن، چاوه‌ڕوان ده‌كرێت ئه‌مساڵ ٣٠ سه‌رۆكی ده‌وڵه‌ت و حكوومه‌ت و نزیكه‌ی ٧٠ وه‌زیری ده‌ره‌وه و به‌رگری وڵاتان به‌شداری تیادا بكه‌ن.\nBahattin Gönültaş,Cüneyt Karadağ, | 14.02.2020\nله كاتێكدا ركابه‌ری نێوان ئه‌مریكا و چین كه گه‌وره‌ترین خاون ئابووریی جیهانن ره‌هه‌ندێكی نوێی گرتووه، كێشه‌كانی نێوان ئه‌مریكا و رووسیا قوڵتربوونه‌ته‌وه و له‌نێو نادیاری ئابووریی جیهانییدا ئه‌مڕۆ کۆنفرانسی ئاسایشی میونشن (MSC 2020) ده‌ستپێده‌كات كه یه‌كێكه له پلاتفۆڕمه گرنگه‌كانی جیهان و، تیایدا په‌یامی گرنگ بڵاوده‌كرێته‌وه.\nکۆنفرانسه‌كه كه به دیداری ''Westlessness'' ئه‌مساڵ ٥٦هه‌مینی رێكده‌خرێت و تا ١٦ی شوبات به‌رده‌وام ده‌بێت، له هۆتێل بایریشر هۆف له میونشن به‌ڕێوه‌ده‌چێت.\nكۆنفرانسه‌كه كه نوێنه‌رانی باڵا له بواره‌كانی سیاسیی، ئابووریی، سه‌ربازیی و هه‌واڵگریی به‌شداری تێدا ده‌كه‌ن، چاوه‌ڕوان ده‌كرێت ئه‌مساڵ ٣٠ سه‌رۆكی ده‌وڵه‌ت و حكوومه‌ت و نزیكه‌ی ٧٠ وه‌زیری ده‌ره‌وه و به‌رگری وڵاتان به‌شداری تیادا بكه‌ن.\nهه‌روه‌ها زیاتر له ٥٠٠ بانگهێشتكراو كه به‌ڕێوه‌به‌رانی باڵای ئه‌و كۆمپانیایانه‌ی له‌سه‌ر ئاستی جیهان چالاكیان هه‌یه، له‌گه‌ڵ ئاكادیمیست و نوێنه‌رانی رێكخراوه‌كانی نێوده‌وڵه‌تیان له‌نێودایه به‌شداری له كۆنفرانسه‌كه‌دا ده‌كه‌ن.\nله كۆنفرانسه‌كه‌دا قه‌یرانی ناوچه جیاوازه‌كانی جیهان، بابه‌ته‌كانی به‌رگری و سیاسه‌تی ده‌ره‌كی تاوتوێ ده‌كرێن.\nته‌وه‌ره‌كانی كۆنفراسه‌كه پێكدێن له: ٢٧ قه‌یرانی جیا، پڕۆژه‌ی ئه‌ورووپا، سیسته‌می لیبڕاڵی نێوده‌وڵه‌تی، به‌رگری له‌خۆكردنی یه‌كێتییی ئه‌ورووپا، ناكۆكییه‌كانی بازرگانی نێوده‌وڵه‌تی، گۆڕانكارییه‌كانی كه‌شوهه‌وا، ئاسایشی سایبه‌ر و ركابه‌ری ئابووری و ته‌كنه‌لۆژی كۆمپانیا زه‌به‌لاحه‌كانی جیهان و ئه‌گه‌ری كاریگه‌رییه‌كانیان.\nله كۆنفرانسه‌كه‌دا جگه له داهاتووی سیاسه‌تی ئه‌منی یه‌كێتیی ئه‌ورووپا و بابه‌ته په‌یوه‌ندیداره‌كان به ئه‌فریقا، رووسیا، لیبیا، ئێران و چین؛ هه‌روه‌ها تاوتوێی كاریگه‌ری گه‌رمبوونی زه‌وی له سه‌ر ئاسایش ده‌كرێت.\nئه‌م كۆنفرانسه سێ رۆژییه له‌لایه‌ن سه‌ركۆماری ئه‌ڵمانیا، فرانك واڵته‌ر شتاینمایر ده‌كرێته‌وه.\nجگه له وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی توركیا، مه‌ولود چاوشئۆغڵو؛ وه‌زیرانی ده‌ره‌وه‌ی هه‌ریه‌ك له رووسیا، ئه‌ڵمانیا، ئێران و وه‌زیرانی به‌رگری ئه‌ڵمانیا، كه‌نه‌دا و سینگاپور به‌شداری تیادا ده‌كه‌ن.\nله كۆنفرانسه‌كه‌دا هه‌ریه‌ك له سه‌ركۆماری ئازه‌ربایجان، ئیلهام عه‌لیێڤ؛ سه‌ركۆماری ئه‌فغانستان، ئه‌شره‌ف غانی؛ سه‌ركۆماری فه‌ڕه‌نسا، ئیمانوێل ماكرۆن؛ سه‌رۆكوه‌زیرانی كه‌نه‌دا، جه‌ستن ترۆدۆ گوتار پێشكه‌ش ده‌كه‌ن.\nئه‌مساڵ راوێژكاری ئه‌ڵمانیا، ئه‌نگێلا مێركڵ به‌شداری له كۆنفرانسه‌كه‌دا ناكات.\nهه‌روه‌ها سكرتێری گشتیی ناتۆ، یانس ستۆڵتێنربێرگ و به‌رپرس و به‌ڕێوه‌به‌ری چه‌ندین رێكخراو و دامه‌زراوه‌ی وه‌ك: رێكخراوی ته‌ندروستی جیهانی، ئینته‌رپول، به‌رنامه‌ی خۆراكی جیهانی و دامه‌زرێنه‌ی فه‌یسبوك به‌شداری له كۆنفرانسه‌كه‌دا ده‌كه‌ن.\nچاوه‌ڕێ ده‌كرێت له میانی كۆنفرانسه‌كه‌دا گه‌وره به‌رپرسانی هه‌واڵگری وڵاتان به‌یه‌ك بگه‌ن و ئه‌ڵمانیاش وه‌ك ئه‌و وڵاته‌ی كه میوانداری كۆنفرانسه‌كه ده‌كات به پێنج وه‌زیر و زیاتر له ٤٠ په‌رله‌مانتار به گه‌رمی به‌شداری له كۆنفرانسه‌كه‌دا بكات.\n- گرتنه‌به‌ری رێوشوێنی ئه‌منی توند\nبه‌هۆی كۆنفرانسه‌كه‌وه رێوشوێنی ئه‌منی توندوتۆڵ له ده‌وروبه‌ری هۆتێلی Bayerischer Hof گیراوه‌ته به‌ر.\nله پێناو پاراستنی ئاسایشی كۆنفرانسه‌كه نزیكه‌ی پێنج هه‌زار پۆلیس ئه‌ركدار كراون كه زیاتر له ٢٠٠ سه‌رباز پشتیوانیان ده‌كه‌ن. رێگاكانی ده‌وروبه‌ری هۆتێله‌كه‌ش به رووی هاتوچۆی ئۆتۆمبێلدا داده‌خرێن.\nچاوه‌ڕێ ده‌كرێت سبه‌ی له شاری میونشن نه‌یارانی ناتۆ و گرووپه چه‌په‌كان خۆپیشاندان ئه‌نجام بده‌ن.\nخۆپیشاندانه‌كان له ده‌ره‌وه‌ی پشتێنه‌ی ئه‌منی ده‌وروبه‌ری هۆتێله‌كه ئه‌نجام ده‌درێن.\nکۆنفرانسی ئاسایشی میونشن


مێزگرد: هەرێمی کوردستان لەبەردەم دەستور و یاساو تراژیدیادا\nپاش ریفراندۆم و هێرشەکانی سوپای عێراق و حەشدی شەعبی بۆ کەرکوک و ناوچە جێناکۆکەکان بارودۆخی سیاسی و هاوکات تەنگەژەکان زیاتر لەنێوان حکومەتی عێراق و هەرێمدا قوڵتر و ئاڵۆزتر بوونەتەوە. بەڵام ئایا ئەم روودداوە سیاسی و لەشکرییە تا ئەم سنورانە دەوەستن یان هەنگاوی خراپتر و ترژیدیدتر لەئارادایە، ئایا ئەم رووداوە چ جیاوازییەکی هەیە لەگەڵ کۆی رووداوە مێژووییەکاندا کە بەسەر کورددا هاتووە؟ ئایا بەهۆی ریفراندۆمەکەوە کورد جارێکی دیکە دەکەوێتەوە ژێر یەک چەتری یاسایی و دەستوری و ئابوورییەوە کە رێساو یاساکانی حکومەتی عێراقییەوە.\nئاسۆ جەبار سەبارەت بە پرسی کەرکوک و کۆی پرسە پەیوەندیدارەکان بەو پرسەوە مێزگردێکی راستەوخۆی لەگەڵ بەڕێزان نوسەر و لێکۆڵەرەوە ئاسۆ کەمال و پەرلەمانتاری عێراق لەسەر لیستی گۆڕان کاوە محەمەد و نوسەر و لێکۆڵەرەوە ئارام تەها سازکردووە...\nئاسۆ کەمال دەڵێت "حکومەتی عێراق و حەشدی شەعبی هێرشیان کردۆتەسەر کوردستان، خەڵکیان کوشتووە، کارەساتێکی ئینسانی گەورەیان دروستکردووە، خەڵکیان توشی دڵەڕاوکێ کردووە."\nدەشڵێت "حیزبی دەسەڵاتدار لەلایەن یەکێتی نیشتیمانی و بنەماڵەی تاڵەبانییەوە تەسلیمی حکومەتی عەبادی کرا، ئەمانە رێیان بۆ حەشدی شەعبی و سوپای عێراق کردەوە کە بێن." هاوکات ئاسۆ کەمال لەنێو مێزگردەکەدا کۆمەڵێک پرسی دیکەش دوروژێنێت...\nبەڵام کاک کاوە دەڵێت "ئەوەی لە 16 ی ئەم مانگەدا روویدا دەرئەنجامی ئەو ریفراندۆمە بوو."\nدەشڵێت "هەموو پشتیوانییە نێودەوڵەتییەکانیش بۆ کورد بەهۆی ئەو ریفراندۆمەوە لەدەستدرا."\nهاوکات کاوە محەمەد دەڵێت " مەسعود بارزانی دەهاتە سەر شاشەو باسی دروستکردنی دەوڵەتی دەکرد، هەموو دوژمنەکانی یەکخست و کردینی بەیەک بەرەی یەکگرتوو لەدژی هەرێمی کوردستان."\nهاوکات ئارام تەها لەدیدگایەکی یاساییەوە تیشکدەخاتە سەر تراژیدیاکەو دەڵێت "ئەم رووداوە رەگوڕیشەیەکی یاسایی و دەستوری و سیاسی پێشوەختی هەیە."\nهاوکات دەشڵێت "ئەم مامەڵەیە ئێمەی خسوتە ژێر سەقفێکی دەستورییەوە کە کۆمەڵیک ئەحکام و بنودی تایبەت بە خۆی هەیە، پەخش دەبێتەوە بەسەر بنەمای سەروەری دەستوری و بەسەر بست بەستی زەوی و ئاسمان و ئاو و خاکی عێراقدا."


به چه‌ند هه‌نگاوێك ده‌رونت به ته‌ندروستی بهێڵه‌ره‌وه\nزۆر چالاکی هەیە کە ڕۆتین و دووبارەن لە ژیانماندا و پاڵنەری سەرەکی مانەوەی مرۆڤن! وەکو خەو، خواردن، پاکوخاوێنی، سێکس، ... مرۆڤەکان ئەم کارانە بەشێوەی دووبارە ئەنجامدەدەن و ناتوانن خۆیانی لێبەدوربگرن، بەڵکو بەشێکی سەرەکییە لە ژیانیاندا،دكتۆر جەعفەر پزیشکی پسپۆڕی دەروونی گرنگترین ئه‌و چالاكیانه ده‌خاته ڕوو كه بۆ مانه‌وه‌ی ده‌روون به ته‌ندروستی پێویسته.\nزۆرجار تێکچوونی یەکێک لەم کارانە هۆکارە بۆ تێکچوونی دەرووندروستی، بۆنمونە؛ خەوی کەم و تێرخەونەبوون، کەمی بەشێك لە ماددە و ڤیتامینە پێویستەکان، پیسی لاشە و چڵکنی، ... هەموویان دەبنە هۆی دروستکردنی هەستی بێزاری و ناڕەحەتی لە لای تاک، بەشێوەیەک لەوانەیە توشی شڵەژانی دەروونی بکەن. لەبەرئەوە دەبێت بە وردی ئەو چالاکییانە ڕێکبخەینەوە، هەتا باری دەروونیمان باشتر و جێگیرتر بێت، لە خوارەوە چەند ڕێنماییەک دانراوە:\n1- خەوتن و هەستان لەکاتی خۆیدا؛ باشترین کاتی خەوتن شەوانە، هەوڵبدات خەوەکانی بکاتە کاتی تاریکیییەوە، هەروەها بە ڕۆژدا بە کەمی بخەوێت. بەیانیان لە کاتی خۆیدا هەستێت و تەمبەڵی نەکات.\n2- خەوی پێویست؛ دەبێت کاتی پێویست بخەوێت، مرۆڤی پێگەیشتوو نابێت لە ٧ سەعات کەمتر بخەوێت، کەتەکەشێ بەگوێرەی تەمەنەکان دەگۆڕێت.\n3- خواردنی تەندروست و پاک و چاک؛ هەوڵدان بۆ خوارنە تەندروستەکان و ئەو خواردنانەی کە بەشێوەیەکی دروست ئامادە دەکرێن، بەتایبەت گۆشت، شیر، هێلکە، ماسی، میوەکان، ... کە ماددە سودبەخشەکانی تێدایە بۆ دەرووندروستی مرۆڤ.\n4- خواردنی هەمەچەشن؛ پێویستە مرۆڤ هەموو جۆرە خواردنەکان بخوات هەتا سەرجەم ماددە خۆراکییەکان بەدەستبهێنێت. لەبەرئەوە نابێت واز لە خواردنێکی تایبەت بهێنێت.\n5- گرنگیدان بە پاکوخاوێنی جەستە: خۆشۆردن و پاکوخاوێنی جەستە و جلوبەرگەکانی بەشێوەیەکی بەردەوام و بەرنامەی تایبەتی هەبێت بۆ ئەم لایەنە.\n6- پاراستنی ددانەکان؛ ددانەکان جگە لە فەرمانی هەرسکردن و یارمەتیدانی خواردن، ئەرکێکی تریان بەخشینی جوانییە بە مرۆڤ، لەبەرئەوە پێویستە ددانەکان هەمیشە پاک و جوان دەربکەون هەتا تاک بە دەرووندروستی بمێنێتەوە.\n7- تێرکردنی دروستی ئارەزووی سێکسی؛ خاڵیکردنەوەی ئارەزووی سێکسی جگە لەوەی کە تێرکردنی لایەنێکی گرنگی ژیانە، لە هەمانکاتدا بەشێکی گرنگی ژیانی مرۆڤ پێکدەهێنێت، هەر لە بوونی ئارەزووی سێکسییەوە هەتا دەگاتە تێرکردن و چێژوەرگرتن! لەم ڕوانگەوە بۆ کەسانی سەڵت و خێزاندار شێوازی تایبەتی هەیە بۆ خاڵیکردنەوە و دەبێت خۆیان لە لادانەکان بپارێزن، چونکە لادان لەم لایەنەدا کاریگەری نەرێنی گەورە لەسەر دەرووندروستی تاک دادەنێت.\nکەواتە پێویستە تاک بەرنامە و پلانی تایبەتی هەبێت بۆ ئەو چالاکییانە و بە گرنگییەوە سەیریان بکات و هەوڵبدات شێوازی ژیانی تەندروست بێت.


📊 ئەنجامی هەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی ئامار و راپرسیا\n📅 دەمێ تومارکرنێ May 22 2014 11:53AM\n👁 ئەڤ بابەتە 8,430 جار هاتیە دیتن\nکۆمسیۆنی باڵای هەڵبژاردنەکانی عیراق ئەنجامی هە [ زێدە... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 74% ✍ هـ.ب. 22-5-2014 11:53:12\n📊 بەپێی راپرسیەک لە 68% بەشداربووان داوە دەکەن هەڤاڵ ئەبوبەکر بکرێتە پارێزگاری سلێمانی ئامار و راپرسیا\n📅 دەمێ تومارکرنێ May 31 2014 1:21PM\n👁 ئەڤ بابەتە 6,312 جار هاتیە دیتن\nبەپێی راپرسیەکی سایتی ئاوێنەنیوز کەماوەی هەفتەیەکی [ زێدە... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 79% ✍ هـ.ب. 31-5-2014 13:21:53\n📝 پارێزگاری سلێمانی بۆ کرێکاران داوای وەڵام لەحکومەت دەکات بەلگەنامە\n📅 دەمێ تومارکرنێ Apr 21 2020 11:40AM\n👁 ئەڤ بابەتە 625 جار هاتیە دیتن\nوەک پارێزگاری سلێمانی و لیژنەی باڵای ئۆپراسیۆنەکان [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ ب.ج. 21-4-2020 11:40:44\n📝 پارێزگاری سلێمانی پەیامێک ئاراستەی خۆپیشاندەران دەکات بەلگەنامە\n📅 دەمێ تومارکرنێ Dec 18 2020 2:59PM\n👁 ئەڤ بابەتە 268 جار هاتیە دیتن\nدەقی پەیامەکەی د. هەڤاڵ ئەبوبەکر پارێزگاری سلێمانی [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 18-12-2020 14:59:14\n📕 چەند هەنگاوێک بەرەو راگەیاندن پەڕتووکخانە\n📅 دەمێ تومارکرنێ Jun 10 2012 12:35PM\n👁 ئەڤ بابەتە 751 جار هاتیە دیتن\nهەڤاڵ ئەبوبەکر [ زێدە... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 60% ✍ ب.ج. 10-6-2012 12:35:12\n📝 دەقی رێککەوتنەکەی نێوان بزووتنەوەی گۆڕان و یەکێتی نیشتمانی کوردستان - 09-12-2014 بەلگەنامە\n📅 دەمێ تومارکرنێ Dec 9 2014 2:44PM\n👁 ئەڤ بابەتە 13,963 جار هاتیە دیتن\n1-حکومەتی خۆجێیی سلێمانی، حکومەتێکی بنکە فراوانە ل [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 91% ✍ هـ.ب. 9-12-2014 14:44:50\n📕 رۆژنامەوانیی لە سەردەمی جیهانگەریدا پەڕتووکخانە\n👁 ئەڤ بابەتە 1,504 جار هاتیە دیتن\nهەڤاڵ ئەبوبەکر [ زێدە... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✖ 58% ✍ ب.ج. 10-6-2012 12:35:15\n📖 لۆگۆی شاری سلێمانی وەک شاری داهێنەر بە فەرمی پەسەند کرا کورتەباس\n📅 دەمێ تومارکرنێ Jun 22 2020 2:01PM\n👁 ئەڤ بابەتە 390 جار هاتیە دیتن\nڕێکخراوی یونسکۆی سەر بە نەتەوە یەکگرتووەکان، لۆگۆی [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 99% ✍ ر.ف. 22-6-2020 14:01:51


سه‌رۆك بوش ده‌رباره‌ی ڕه‌وشی سۆماڵ نیـگه‌رانه\nسه‌رۆك بوش ده‌ڵێت نیگه‌رانه سه‌باره‌ت به‌وه‌ی له‌وانه‌یه سۆماڵ بـبێت به په‌ناگه‌یه‌كی تۆڕی تیرۆریستی ئه‌لقاعیده.\nڕۆژی سێشه‌ممه سه‌رۆك بوش گوتی ئه‌و به‌وردی چاودێری ڕووداو و پـێشـهاته‌كانی سۆماڵ ده‌كات. گوتیشی ئه‌و ده‌یه‌وێت دڵنیا بێت له‌وه‌ی ئه‌و وڵاته نابێت به بنكه‌یه‌كی داڕشتـنی نه‌خشه و پلانی هێرشی تیرۆریستان.\nله سۆماڵیش چه‌كداره ئیـسـلامیـیه‌كان به‌ره‌و شاری جه‌وهه‌ر به ڕێـكه‌وتوون پاش ئه‌وه‌ی توانیـیان له ڕۆژی دووشه‌ممه‌دا كۆنتڕۆڵی مه‌قادیشۆی پایته‌خت بكه‌ن. شایه‌تحاڵه‌كان ده‌ڵێن ڕۆژی سێشه‌ممه چه‌كداره‌كان نزیكه‌ی 20 كیلۆمه‌تر له باشوری جه‌وهه‌ره‌وه دووربوون و چاوه‌ڕێی فه‌رمانی هێرشـكردنه سه‌ر شـاره‌كه‌یان كردووه.\nشاری جه‌وهه‌ر قه‌ڵایه‌كی هاوپه‌یمانی عیلمانی لۆرده‌كانی شه‌ڕه كه له مه‌قادیشۆ شه‌ڕی ئیسـلامیـیه‌كانیان كردووه.\nهاوپه‌یمانی لۆرده‌كانی شه‌ڕ چه‌كداره ئیسـلامیـیه میلیـیه‌كانی به په‌یوه‌ندی كردن به قاعیده‌وه تاوانبار كردووه.\nهه‌ر ڕۆژی سێشه‌ممه‌ش له پایته‌ختی سۆماڵ به سه‌ده‌ها خۆپـیشـانده‌ر كۆبوونه‌وه بۆ ناڕه‌زایی ده‌ربڕین له دژی ده‌سه‌ڵاتدارێتی ئیسلامیـیه‌كان.\nزۆربه‌ی خۆپـیشـانده‌رانیش له هۆزی ئه‌بگاڵن كه ڕێبه‌رایه‌تی هێزی به‌رگری ده‌كه‌ن له باكوری مه‌قادیشۆ. ڕێبه‌رانی جه‌نگاوه‌رانی هێزی هاوپه‌یمانی لۆرده‌كانی شه‌ڕ سورن له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی شه‌ڕ له مه‌قادیشۆ ته‌واو نه‌بووه و ده‌ڵێن هێزه‌كانیان ده‌ست به چوون به‌ره‌و هه‌رێمه له ده‌ست چووه‌كان ده‌كه‌نه‌وه.


Vad är tidig intervention - Sorani\nکاری زوو چیە؟\nئایا "کاری زوو" واتای چیە؟\nکاری زوو واتە جێبەجێکردنی ستراتیجیەتێکی هەستیارانە بۆ پشتیوانیکردنی گەشەی منداڵەکە کاتێک هێشتا زۆر بچووکە. گرنگە کە هانی منداڵانی بچووک بدەیت دەست بە یاریکردن و پەیوەندیکردنی زوو بکات، لەبەرئەوەی ئەمە بناغەی گەشەی بەردەوامی منداڵەکە دروست دەکات. زۆرینەی منداڵان ئاگاداری گەشەی خۆیان دەبن لە ڕێگەی هەوڵدان بۆ پەیوەندیکردن بە کەسانی دیکە. کەسانی دیکە بەو شێوەیە کۆمەڵایەتی نین و دەرفەتی کەمتریان هەیە بۆ بەشداریکردن لە یاریکردن و پەیوەندیکردن. لە ڕۆژگاری ئەمڕۆدا منداڵان کاتی زۆر زیاتر لە بەردەمی شاشەکان بەسەر دەبەن. ئەمە واتە نزیکەی هەموو منداڵان دەرفەتی کەمتریان هەیە بۆ بەشداریکردن لە یاریکردن و پەیوەندیکردن بەراورد بەوەی پێویستیانە. ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی (WHO) ڕێنمایی دەکردووە کە منداڵانی ژێر تەمەنی دوو ساڵان نابێت هیچ کاتێک لە بەردەمی شاشەکان بەسەر ببەن.\nتوێژینەوەکان ئەوە نیشان دەدەن کە منداڵان زۆرینەی گەشەیان لە سێ ساڵی یەکەمی ژیانیانە. بۆیە گرنگە کە چاوەڕوانی منداڵەکانمان نەکەین بە دوای گەشەیانەوە بن، بەڵکو لە برى ئەوە دەتوانین پشتیوانیان بکەین. پێویستە کەسانی گەورە بەرپرسیاریەتی وەربگرن لە دڵنیاکردنی ئەوەی منداڵان دەرفەتێکی زۆریان هەیە بۆ پراکتیزەکردنی یاری و پەیوەندیکردن. دەتوانین ستراتیجیەتی جیاواز بەکاربێنین بۆ هاندانی منداڵان تا پەیوەندی بکەن و کارلێکمان لەگەڵ بکەن لە ماوەى ڕۆژدا. هەروەها ئەمە پەیوەندی نێوان منداڵ و کەسە گەورەکە بەهێز دەکات.\n"گەشەی نمونەیی" چیە؟\nزۆرینەی منداڵان بە خێرایی لە ماوەى ساڵەکانی سەرەتای ژیانیان گەشە دەکەن. گرنگی بە گەشەی خۆیان دەدەن لە ڕێگەی کارلێک کردن لەگەڵ خەڵکان و شتەکانی دەوروبەری خۆیان. بەم شێوەیە کارامەییەکانی جووڵە، توانای چارەسەرکردنی کێشە، توانای کارلێک کردن، کارامەییەکانی پەیوەندیکردن و توانای یاریکردن پەرە پێدەدەن. کاتێک منداڵان فێری کارامەیی نوێ دەبن، ئەمە دەرفەتی فێربوونی بەردەوام دەکاتەوە. بۆ نموونە، کاتێک منداڵان فێر دەبن ئاماژە بکەن، دەتوانن ئەم کارامەییە بۆ دەسپێشخەریە کۆمەڵایەتیە نوێکان بەکاربێنن. دەتوانن کاریگەری بخەنە سەر سەرنجی گەوران بۆ ئەوەی پێیان نیشان بدەن چی بە لایانەوە خۆشە، دەیانەوێت چیان هەبێت، یان پرسیار لە کەسێکی گەورە بکەن شتێک چی پێی دەوترێت. بەم شێوەیە، منداڵان بەردەوام دەبن لە فێربوونی شتە نوێکان.\nسەردانی 1177.se بکە بۆ زانیاری زیاتر دەربارەی ئەوەی منداڵان پێویستە بە شێوەیەکی نموونەیی لە تەمەنە جیاوازەکان فێری چی بن.\nئایا پێویستە نیگەران بم؟\nئەگەر منداڵێک کێشەی پەیوەندیکردن، یاریکردن و کارلێککردنی هەبێت، ڕەنگە ئەمە نیشانەیەکی زوو ئۆتیزم بێت. ئۆتیزم ناوی پەککەوتە نیورۆلۆجیە کە کار دەکاتە سەر ئەوەی منداڵێک چۆن ئەزموونی دەوروبەری خۆی دەکات و چۆن کارلێکی لەگەڵ دەکات.\nمنداڵانی ئۆتیزم کێشەیان لە کارلێکی کۆمەڵایەتی و پەیوەندیکردن هەیە. ئەمە زۆرجار لە تەمەنێکی زوو دەردەکەوێت لەلایەن منداڵێکە کە هێمای کەم دەکات، پەیوەندی چاوی نیە، حەز بە یاریکردن لەگەڵ کەسانی دیکە ناکات، و لە فێربوونی قسەکردن دوادەکەوێت. سەرەڕای ئەوەش، منداڵانی ئۆتیزم زۆرجار ڕەفتاری دووبارە و ویستی سنوورداریان هەیە. شتێکی باوە بۆیان شت یان چالاکی تایبەتیان بەلاوە گرنگ بێت، کە زۆر جار دووبارە و دووبارەی دەکەنەوە. منداڵانی ئۆتیزم دەکرێت کاتێکی زۆر بۆ چالاکیەکانی "جیھانی خۆیان" تەرخان بکەن. بەم شێوەیە دەبن بە کەسی شارەزا لە هەندێک چالاکی، بەڵام کێشەیان هەیە لە کارلێککردن، یاریکردن و پەیوەندیکردن لەگەڵ کەسانی دیکە.


لە سلێمانی فڕنێكی سەمون و خواردەمەنییەك داخران – تۆڕی میدیایی خەڵک\nلە سلێمانی فڕنێكی سەمون و خواردەمەنییەك داخران\n2019/04/30 - 4:23 PM\nبەهۆی نەبوونی مەرجی تەندورستی و مۆڵەتەوە فڕنێكی سەمون و خواردەمەنییەك لە سلێمانی داخران.\nبەڕێوەبەرایەتی چاودێری تەندروستی سلێمانی لە ڕاگەیەندراوێكدا، كە وێنەی دراوە بە (خەڵك) ئاماژەی بەوەكردووە، ئەمڕۆ سێ شەممە 30ی نیسان تیمەكانیان سەردانی فڕنی سەمونی حەجەری و خواردەمەنی و گەص-یان لە سلێمانی كردووە و بڕیاریی داخستنی ئەو شوێنانەیان داوە.\nڕاشیگەیاندووە، هۆكاری بڕیاری داخستنەكە دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی ئەو شوێنانە مەرجی تەندروستی و مۆڵەت-یان نەبووە.\nجەختیشی كردۆتەوە، كە ئەو شوێنانە ئاگادار كراونەتەوە تاكو مەرجە تەندروستیەكان جێبەجێ نەكەن شوێنەكانیان بۆ ناكرێتەوە .\nپارێزگای سلێمانیچاودێری تەندروستیخواردنسەمونفڕن\nعەبدولمەهدی لەسەر بڵابوونەوەی ڤیدیۆكەی بەغدادی هاتەدەنگ\nلە سۆران 6 كەس لەسەر دزی دەستگیر كران


توێژینەوەیەکی نوێ دەریدەخات گرتنەبەری هەنگاوەکانی جێبەجێکردنی ڕێککەوتنی پاریس بۆ کەشوهەوا دەتوانێت هەشت ملیۆن هەلی کار لەسەر ئاستی جیهان لەبواری وزەدا بڕەخسێنێت.\nپێگەی سل.کۆم توێژینەوەکەی بڵاوکردووەتەوە و ڕایگەیاندووە، داتا و زانیارییەکان لە 50 دەوڵەت کۆکراونەتەوە کە یەکێک لە داهاتە سەرەکییەکانیان سوتەمەنی بەردینە.\nبەپێی توێژینەوەکە، لەجیهاندا 18 ملیۆن کارمەند لەبواری وزەدا کاردەکەن، ئەگەر هەنگاوەکانی جێبەجێکردنی ڕێککەوتنی پاریس بگیرێتەبەر ئەو ژمارەیە بۆ 26 ملیۆن زیاد دەبێت.\nداتا و ژمارەکان بەپێی شوێنەکان و پێشکەوتنی تەکنەلۆژیا و ئامێرەکانی کارکردن لە وڵاتان جیاوازی هەیە بۆ نمونە دەرهێنانی یەک ملیۆن تۆن خەڵوز لە وڵاتی هیندستان پێویستی بە 725 کرێکار دەبێت، بەڵام لە ئەمریکا هەمان بڕ پێویستی بە 73 کرێکار هەیە.\nتوێژینەوەکە باس لەوەدەکات تا ساڵی 2050 کرێکارانی وزە ڕێژەی 84%یان لەبواری وزەی خاوێندا دەبن و 11%یشیان لەبواری سوتەمەنی بەردین و 5%یان لە وزەی ئەتۆمیدا دەبن.\nئەوانەی ئێستا لە بواری وزەی سوتەمەنی بەردین کاردەکەن، 80%ی کارمەندانی کەرتی وزەن لە جیهاندا، ئەمڕێژەیە بەردەوام روو لە کەمبوونەوە دەکات و لە ساڵانی داهاتوودا لەبواری وزەی خۆر و بادا سودیان لێوەردەگیرێت.\nتوێژینەوەکە دەڵێت، بەشێکی زۆر لە وڵاتان ئێستا گرنگی بە وزەی خاوێن دەدەن، بۆیە بەشێک لە کرێکارانی بواری وزە باوەکان کارەکانیان لەدەستدەدەن، دەبێت سود لەم کارمەندانە وەربگیرێت بۆ کارکردن لە وزەی خاوێندا.\nڕێککەوتنی پاریس بۆ کەشوهەوا\nنرخی دراوە بیانییەكان بۆ ئەمڕۆ دووشەممە 11ی کانونی دووەم، لە بازاڕەكانی هەرێم بڵاوکرایەوە، بەراورد بە نرخی پێشووی، دۆلار…\nدوای هەفتەیەک لە داخستنی نۆکەندی سوێس و ڕێڕەوێکی سەرەکی بازرگانی گواستنەوەی نەوت، بەیانی ئەمڕۆ کەشتییەکە ڕێککرایەوە بۆ جوڵە،…\nهەناردەی نەوتی عێراق بۆ ئەمریكا زیادیكردووە\nئیدارەی زانیارییەكانی وزەی ئەمریكی ڕایدەگەیەنێت، هەناردەی نەوتی عێراق بۆ ویلایەتە یەكگرتووەكان بەرزبووەتەوە و لە هەفتەی ڕابردوودا گەیشتووەتە 229…


لەم شارەی کوردستان ماتەمینی سەرتاسەری راگەیەندرا\nلە شاری سەقز ماتەمینی گشتی راگەیەندرا\nبەپێی هەواڵی میدیاکانی ئێران، دوای ئەوەی شەوی رابردوو لە شاری سەقزی رۆهەڵاتی كوردستان بەهۆی رووداوی تەقینەوەی غازێك لە كاتی بەڕێوە چوونی ئاهەنگێكدا ١١ كەس كوژراون و بریندارەكانیش نزیكەی ٤٠ كەس بۆ ٥٠ كەس دەبن، ئەمرۆ هەینی ٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ ماتەمینی گشتی راگەیەندرا.\nئەمەش لە کاتێکدایە شەوی رابردوو لە كاتی ئاهەنگێكی كۆمەڵایەتی بوكوزاوایەتی لە هۆڵی "مانگە شەو" كەپسولێكی غاز تەقیەوە و بەهۆیەوە ١١ كەس كوژراون، هەروەها بریندارەكانیش بەشێكیان مەترسیدارن و زیاترن لە ٤٠ كەس.\nبەپێی زانیارییەکان دۆخی تەندروستی سێ لە بریندارەكان سەختەو روداوەكە لە هۆڵێك بەناوی "مانگە شەو" رویداوە و بەهۆی كێشە لە سیستمی گازی هۆڵەكەدا تەقینەوە رویداوە.\nشاری سەقز یەکێکە لە شارەکانی پارێزگای کوردستانی ئێران. سەقز لە باکوور بۆ بۆکان، لە ڕۆژھەڵات بانە و لە ڕۆژاوا بۆ دیواندەرە و سنە ڕێگای ھەیە. ژمارەی دانیشتوانی شاری سەقز بە پێی دوایین سەرژمێری فەرمی ١٧٠/٠٠٠ کەس بووە. زمانی خەڵکی سەقز کوردی سۆرانیە. شاری سەقز ٨ ھەرێمی لە خۆ گرتووە کە بریتین لە: میرەدێ، تورجان، تیلەکۆ، خوڕخوڕە، سەرشیو، زێویە، کوڵتەپە.\nوەزارەتی تەندروستی هەرێم تووشبوونی زیاتر لە ٥٠٠ حاڵەتى نوێى بە کۆرۆنا راگەیاند


خەسارناسی مادەی هۆشبەر و لەشفرۆشی ژنان\nو: لیمۆ بایەزیدزادە\nدەرووناسان لەسەر ئەو باوەڕەن گیرۆدەبوون بە مادەسڕكەرەكان بەشێوەیەكی ناڕاستەوخۆ دژكردەوە و وڵامێكە ڕووخێنەر لە ئاست ئەو ئاكارە چاوەڕوانەكراوە دەروونی و دەرەكیەكان كە بەم شێوەیە كەسەكە هەوڵ دەدات ئازار و كێشە دەروونییەكانی خۆی وەكوو: پەشۆكاوی، خەمۆكی، دڵەڕاوكێ، بێچارەیی و بێبەشیەكانی خۆی كە لە كۆمەڵگادا تووشی هاتووە كەمكاتەوە یان ئەوەی كە بەشێوەی كاتی چارەسەریان بكات، كە ئەمە شێوازێكی نادرووستە بە مەبەستی هەڵاتن لەو راستیانەی كە بوونیان هەیە. لەڕاستیدا كەسی گیرۆدەبوو وەكوو كەسانی تر مرۆڤێكن كە پێویستیان هەیە بەوەی كە خۆشەویستی بكەن و خۆشیان بوێن ئەویش دەیهەوێت موحبەت بكات و موحیبەتی پێبكەن؛ دەیهەویت بوونی بۆ كەسانی دیكە بەسوود و كاریگەر بێت و هەروەها بوونی كەسانی دیكەش بۆ ئەو بەسوود و كاریگەر بێت. لەئاكامدا هەستی دەروونی داوای لێدەكات كە دەبێت ئاڵوگۆڕێك بەسەر خۆیدا بێنێت، گۆڕانێك كە ڕزگاری بكات لەهەموو ئەو كێشە و نەهامەتیانە و لەپێوەند لەگەڵ خۆی و ئەو كۆمەڵگایەی ژیانی تێدا دەكات ئەرك و ئەستۆی خۆی بگرێت. ئەگەر چی بەداخەوە بەهۆی كێشە و لادانی بنەماڵەیی و كۆمەڵایەتی و هەروەها نەبوونی سیستەمێكی بارهێنانی رێك و پێك كەسكە بەربەبەرە لەڕێگەی راستەقینەی خۆی دووردەكەوێتەوە و بە هەڵبژاردنی شێوە و پێوەری نادرووست و رووخێنەر لەگەل خۆی و كۆمەڵگاكەی بێگانە دەبێت و ئەو هەڵاتن و دووركەوتنەوە لەخۆی هانیدەدات لە سووچی ماڵدا خۆی قەتیس بكات و چاوی خۆی بەڕووی راستێكاندا ببەستێت.\nجێگای باسە كە ئیعتاد وڵامێكی فیزۆلۆژیكی جەستەیە بۆ بەكارهێنانی بەردەوامی مادە سڕكەرەكان. ئەم هۆگربوونە لەلایەك دەبێتە هۆی ئاسوودەی و ئارامی كاتیی و جارجارێكیش هاندەر و شادی هێنەرە بۆ كەسی گیرۆدەبوو و لەلایەكی دیكەوە دوای تەواوبوونی ئەم كاریگەریانە دەبێتە هۆی بەدواداچوونی سەرلەنوێی كەسەكە بۆ دۆزینەوەی مادەی سڕكەر و بە بەردەوامی هۆگر دەبێت بەمادەسركەرەكان. لەوەها حاڵەتێكدا كەسەكە هەم لە بواری جەستەیی و هەم لە بواری رەوانیەوە دەبێتە هۆگری مادەسڕكەرەكان و ناچارە كە بەرەبەبەرە رێژەی ئەو مادەسەركەرەی كە پێویستێتی رێژەكەی زیاد بكات، بەڵام بێخەبەر لەوەی كە ژنانیش وەكوو زۆربەی چێن وتوێژە جواوجۆرەكانی كۆمەڵگا بەهۆكاری جواوجۆر تووشی ئەم دیاردە دەبن.\nلەساڵانی زۆر پێشووتردا بازاری مادەسڕكەرەكان تەنیا دەیتوانی گرووپێكی بچووك لە ژنان لەخۆبگرێت لەكاتێكدا ئەمرۆ ئەم بازارە بەهۆی بوونی مادەی سڕكەری نوێ توانیوێتی ژنانێكی زۆرتر بخاتە بازنەی خۆیەوە. لەڕابردوودا بۆ قاچاخچیەكان دەستڕاگەیشتن بە ژنان دژوارتر لەمرۆ بوو لەبەر ئەوەی ئەوان زۆرتر لە ماڵەوە بوون، هەروەها مادەی سڕكەر بوونی نەبوو كە ژنان بتوانن بەئاسانی كەڵكی لێوەربگرن. بۆ وێنە ئەگەر ژنێك دەیویست تریاك بەكاربێنێت تەوەزەل باردەهات و لەكاری ماڵەوە دوادەكەوت و دەوروبەریەكانی زووبە ئاكارەكەیان دەزانی بەڵام ئێستا مادەی سڕكەری نوێ بوونی هەیە كە دەتوانێت ئەو ژنانەی كە لە كۆمەڵگادا چالاكن گیرۆدە بكات و بە رووكەش چالاك و هەڵسوور نیشانیان بدات.\nبەڵام دەبێ بیسەلمێنین كە ژنان لە سەرەكیترین قوربانیانی زۆرێك لە خەسار و لادانە كۆمەڵایەتێكانن و یەك لەوانەش ئیعتیادە. ئامارە نوێیەكان باس لەڕێژەی (نۆ بە یەك) دەكەن، واتە لەهەر دە گیرۆدەبوو یەكیان ژنە، بەڵام ئەم رێژەیە روولە زیادبوونە. هەرچەند كاتێكی زۆری ماوە كە رێژی ژنانی گیرۆدەبوو بە مادەسڕكەرەكان لەگەڵ پیاوان هاوسەنگی بكات لەبەر ئەوی كە هێشتا دۆخی ئەم دوو رەگەزە لە كۆمەڵگادا جیاوازە، بەڵام چارەسەری بۆ ژنی گیرۆدەبوو زۆر دژوارە چونكوو ژنێك كە گیرۆدەی مادەسڕكەرەكان دەبێت دەستبەجێ هەموو پردەكانی پشت سەری خۆی دەرووخێنێت؛ ئەو بۆ وەدەستخستنی نرخی كرینی مادەسڕكەرەكە ئامادەیە دەستبداتە هەموو كارێك بەبێ لەبەرچاوگرتنی دۆخی بنەماڵە، یاسا و تەنانەت لایەنی ئەخلاقی خۆشی لەبەرچاوناگرێت لەحاڵێكدا ئەم بابەتە لەنێو پیاواندا كەمترە و بەشێوازی جیاوازتر دەبینرێت.\nبەپێی قسەی بەرپرسانی بەندیخانەكانی ئێران، لە ئێستادا نیزیك بە شەست لە سەدی بەندكراوانی ژن لە پێوەند بە گیرۆدەبوون بە مادەسڕكەرەكانەوە لە گرتووخانەكاندان كە بەپێی قسەی ئەم بەرپرسانە ئەم رێژەیە لەم ساڵانەی دوایدا روولە زیادبوونە. بەڵام هۆكاری ئەوەی كە ژنانی ئێران رۆژ بە رۆژ زیاتر مەیلیان بەرەو مادە سڕكەرەكان دەچێت چیە؟ و هۆكاری سەرەكی گیرۆدەبوون لەنێو ژناندا چییە؟\nیەكێك لە هۆكارەكانی ئیعتیاد لە ژناندا پەرەنەسەندی شارەزایی و پسپۆری پێویست بۆ سەركەوتن لە ژیاندایە. نەبوونی توانایی تاكەكەسی پێویست بۆ وەدەستخستنی جێگە و پێگەی پیشەیش یەكێك لە هۆكارەكانە كە ژنان رووبكەنە مادەسركەرەكان و تووشی ئیعتیاد بن. هەست بەدۆراوبوون لە بەربەرەكانێ پیشەیەكان و بەدوای ئەودا هەستكردن بە بێتوانابوون لە گەیشتن بە سەركەوتن، هەست بە نائەمنیكردن، نایەكسان زانینیی سیستەمی كۆمەڵایەتی، هەستكردن بە توورەیی و بێمتمانەیی لەماڵ، شوێنی كار و قوتابخانە و... هەموو ئەمانە هەم هۆكارن و هەم كاریگەرن لە مەیلی ژنان بەرەو گیرۆدەبوون بە مادەسركەرەكان.\nكێشە رۆحی و دەروونیش لە رووتێكردنی ژنان بە ئیعتیاد و مادەسركەرەكاندا كاریگەرن. ژنانی مۆعتاد لە بەراورد لەگەڵ ژنانی دیكە بابەت و كێشەی دەروونی زۆرتریان هەیە. دیاریكراوە كە كێشەی خەمۆكی یان دڵەراوكێ بەربلاوترین نەخۆشییە لەلای ژنانی گیرۆدەبوو بە مادەسركەرەكانە. خۆێندنەوەكان نیشانیداوە كەهەڵسوكەوتەكانی وەكوو: خۆكوژی، باوەربەخۆنەبوون و لاوازبوون لەئاست كێشەكان لە ژنانی گیرۆدەبوودا زۆر زۆرترە لە كەسانیتر و تەنانەت زۆرێك لە ژنانی دیكەنتووشی كێشەی گەرانەوی خەمۆكی دەبن. توندووتیژی لەلایەن پیاوانی بنەماڵەوە بەشێوازی جۆراوجۆر لە هۆكارە زۆرەكانی دیكەی رووتێكردنی ژنانە لە بەكارهێنانی مادە سڕكەرەكان و هەروەها نەبوونی سیستەمیكی رێك و پێكی دەسەڵاتدار.


دەستەیەکی سەربەخۆی شارەزایانی تەندروستی ئەمەریکا بڕیارێکی کۆتایی سەبارەت بە ڤاکسینی کۆڤیدی 19 ی جۆنسۆن & جۆنسۆن دوا دەخەن لە کاتێکدا زانیاری زیاتر وەردەگرن لەسەر شیانی پەیوەندی زۆر دەگمەن بڵام مەترسیداری بە مەینی خوێنەوە.\nکۆمیتەی ڕاوێژکاری ڤاکسینی نێوەندی کۆنترۆڵکردن و ڕێگەگرتن لە نەخۆشییەکان (CDC) ، ڕۆژی چوارشەممە کۆبوونەوەیەکی بەپەلەی ساز دا، ڕۆژێک پاش ئەوەی CDCو بەڕێوەبەرایەتی خۆراک و دەرمانی ئەمەریکا بەیاننامەیەکی هاوبەشیان بڵاوکردەوە و تێیدا بەکارهێنانی ئەو ڤاکسینەیان ڕاگرت کە بە یەک بەش لێدەدرێت. ئەمەش پاش ئەوەی شەش ژنی تەمەن نێوان 18 بۆ 48 ساڵ پاش وەرگرتنی ڤاکسینەکە کێشەی خوێن مەینیان بۆ دروست بوو. یەکێک لەوانە گیانی لەدەست داوە و یەکێکی تریش لە نەخۆشخانەیەو لە ڕەوشێکی مەترسیداردایە.\nئەم شەش حاڵەتە لە نێو زیاتر لەو 7 ملیۆن کەسە بوو کە ڤاکسینی جۆنسن& جۆنسنیان لە ئەمەریکا وەرگرتووە.\nدکتۆر بێت بێڵ پسپۆڕی تەندروستی جیهانی لە زانکۆی واشنتن یەکێک بوو لەو ئەندامانەی کە لە بەرژەوەندی بەدەستهێنانی زانیاری زیاتر دا مشتومڕی لەسەر دەکرد. بەڵام بێڵ ڕووداوەکانی خوێن مەین بە " ڕووداوی زۆر دەگمەن " ناوزەند کرد و جەختی کردەوە کە ئەو نەیویستووە پەیامێک بنێرێت " کە لە بنەڕەتدا شتێکی هەڵە هەیە لەو ڤاکسینەدا ".\nبەڵام ڕاپۆرتەکان وایان کرد ئەو کۆمپانیا دەرمانسازییە گەورەیەی ئەمەریکا ڕۆژی سێشەممە ڕایبگەیەنێت کە دابەشکردنی ڤاکسینەکە لە ئەوروپا دوا بخات، لە کاتێکدا هەولی بەدەستهێنانی ڤاکسینەکە کێشەی تێکەوتووە بەهۆی گرفتە لۆژیکییەکان هەروەها کێشەکانی کەلە ڤاکسینی ئەسترازەنێکادا ڕاگەیەندراوە ئەوەیش بەهۆی مەینی خوێن.\nهەردوو ڤاکسینی ئەسترازەنێکا و جۆنسن & جۆنسن بە شێوەیەک دروست کراوە کەئەدینۆڤایرۆسی تێدا بەکارهاتووە تا بتوانێت بەرگری لەش بەهێز بکات دژ بە ڤایرۆسی کۆرۆنا.\nئەو کێشەیەی ئەسترازەنێکا و جۆنسن & جۆنسن وای کرد کە یەکێتی ئەوروپا ڕۆژی چوارشەممە ڕایبگەیەنێت 50 ملیۆن بەشە ڤاکسینی کۆڤید-19 ی فایزەر هەتا مانگی 6 بگات و پاشانیش داوای 200 ملیۆنی تری کردووە.\nلەلایەکی تریشەوە ڕۆژی چوارشەممە دانیمارک بوو بە یەکەم وڵاتی جیهان کە بە شێوەیەکی هەمیشەیی بەکارهێنانی ئەسترازەنێکا ڕابگرێت تەنها یەک مانگ پاش ئەوەی کاربەدەستانی تەندروستی گومانیان کرد کێشەی مەینی خوێن دروست دەکات.


باشترین بەرنامەکانی خوێندنەوەی کتێبی PDF لەسەر ویندۆز ١٠ – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/02/06 - 11:51 PM\nچەندین بەرنامە و ئەپی جیاواز هەن کە بەکاردێن بۆ کارپێکردنی پەرتووکی ئەلیکترۆنی کە PDF یشی پێدەوترێت و ئەمانەی خوارەوە سێ بەرنامەی پێشنیارکراون کە دەتوانن سوودیان لێ ببینن.\nبەرنامەی Adobe Acrobat Reader:\nیەکێکە لە بەناوبانگترین ئەپەکان و بەرهەمی کۆمپانیای ئەدۆبییە و بە خۆڕاییە و زۆربەمان بەکاریدەهێنین و بە ئاسانی دادەبەزێت لەسەر کۆمپیوتەرەکانمان.\nبەرنامەی: PDF-Xchange Editor\nئەم بەرنامەیە کێشی کەمە و خێرایە و بۆ هەموو سیستەمە وەگەڕخەرەکانی کۆمپیوتەر بەردەستە.\nبەرنامەی: Javelin PDF Reader\nبەخێراترین شێوە پەرتووکە PDF ییەکەت بۆ دەکاتەوە و کۆمەڵێک لیستی زیادەت پیشان نادات کە لە ڕاستیدا پێویستت پێیان نییە و سوودبەخش نین.\nئەم مۆبایلە بەهێزەی سامسۆنگت ناسیوە بۆ بارودۆخە سەختەکان؟


Diplomatic Magazine | چۆن ژماره‌ى كورد له كه‌ركووك كه‌مكرایه‌وه؟\nچۆن له سه‌رژمێرى گشتى 1957 دا له كه‌ركووك فێڵ له‌كورد كرا؟\nد. جه‌بار قادر - به‌شى دووه‌م\nبەڵگەی مێژوویی متمانە پێکراوم لە بەردەستدا نین، لێ گومانی زۆرم هەیە کە سەرچاوەکەی تورکیا بووبێت، چونکە کۆماری تورکیا لە یەکەمین سەرژمێرییەوە، کە لە ساڵی ١٩٢٧ ئەنجامدرا، زمانی دایکی کرد بە بنەما بۆ پۆلینکردنی دانیشتوان، لە ڕێگەی سیاسەتی تواندنەوەی کوردەوە( ئەسیمیلاسیۆن) ژمارەی ئەوانەی زمانی کوردییان بە زمانی دایکی خۆیان دادەنا ساڵ لە دوای ساڵ کەمتر دەبوون.\nتەنها بۆ نموونە بە پێی ئامارە فەرمییەکانی سەرژمێرییەکانی تورکیا، ژمارەی ئەوانەی زمانی کوردییان لە ساڵی ١٩٢٧ بە زمانی دایکی خۆیان دانابوو ١١٨٤٤٤٦ کەس بوون، لە ساڵی ١٩٣٥ ژمارەکە گەیشتە ١٤٨٠٢٤٦، کە لە هەردوو حەڵەتەکەدا دەیانکردە ١٠٪ هەموو دانیشتوانی تورکیا. سەیرەکە لەوەدایە لە ساڵی ١٩٤٥ ژمارەکەیان دابەزی بۆ ١٣٦٢٨٩٥ کەس، واتا ١١٧٣٥١ کەس کەمتر لە دە ساڵ لەوەو بەر، ئەمە لە کاتێکدا لەو ماوەیەدا دانیشتوانی تورکیا دوو ملیۆن و نیو زیادیان کردبوو. سەرچاوەی ئەم زانیارییانە سەرژمێرییە ڕەسمییەکانی تورکیایە، کە زیاتر لە چل ساڵ بەر لە ئەمڕۆ لە تێزی دکتۆراکەم بڵاوم کردوونەتەوە.\nنابێت ئەوەمان بەلاوە سەیر بێت کە کاربەدەستانی عیراق ویستبێتیان چاو لە سیاسەتەکانی تورکیای هاوپەیمان بکەن و هەوڵی جێبەجێ کردنی مۆدێلەکەی ئەو بدەن بۆ بێدەنگ کردنی کورد.\nلە پەنجاکان عێراق و تورکیا پەیوەندییەکی توندو تۆڵیان لە گەڵ یەکدا هەبوو. لە چوارچێوەی پەیمانی سێنتۆدا هاوپەیمان و هاوکار بوون، یەکێ لە تەوەرە سەرەکییەکانی هاوکاری و هاوئاهەنگیشیان ڕووبەڕووبوونەوەی بزووتنەوەی گەلی کوردستان بوو.\nنابێت ئەوەمان بەلاوە سەیر بێت کە کاربەدەستانی عیراق ویستبێتیان چاو لە سیاسەتەکانی تورکیای هاوپەیمان بکەن و هەوڵی جێبەجێ کردنی مۆدێلەکەی ئەو بدەن بۆ بێدەنگ کردنی کورد. ئەوەش نابێ لە بیر بکەین کە ئەو کاتە لە ترۆپکی دەسەڵاتی سیاسی عیراقدا کاربەدەستانێکی زۆر دانیشتبوون کە کاتی خۆی لە قوتابخانە سەربازی و مەدەنییەکانی دەروازەی باڵادا(بابی عالی) خوێندنیان تەواو کردبوو و زۆر جار لە بەینی خۆیان هەر بە تورکی قسەیان دەکرد.\nهەرچەندە بریتانیای هاوپەیمان دەیپاڕاستن، بەڵام دڵیان بۆ ئەستەموڵیش زۆر لێی دەدا. لە کاتێکدا تورکیا لە سەرەوە دۆست و هاوپەیمانی عیراق بوو، بەڵام لە ژێرەوە تۆڕی سیخوڕەکانی بە تایبەت لە کەرکوك زۆر بەهێز بوو، لە پشتی هەندێ گروپی توندڕەوی تورکمانەوە خۆیان حەشار دابوو و بەردەوام لە دژی کورد هانیان دەدان و ڕێنماییان دەکردن.\nهەر بە هانی ئەوان بوو کاتێ لە میانەی سەرژمێرییەکەدا هەندێ کێشە و ئاڵۆزی لە نێوان ماڵنووسە کورد و تورکمانەکاندا دروست بوون.\nدواتر لە دوای کودەتای ١٤ تەمموز ١٩٥٨ و بۆ تێکدانی بارودۆخی سیاسی کەرکوك و هەموو عیَراق و زەمینە خۆشکردن بۆ دەستێوەردانی دەوڵەتانی سێنتۆ ئاژاوەیەکی گەورەیان لە تەمموزی ١٩٥٩ نایەوە، کە ٣٢ کەس تییدا بوونە قوربانی، ٢٨ یان تورکمان و ٤ کەی دیکەشیان کورد بوون. ئەو ڕووداوە دڵتەزێنانە بوونە هۆی دووبەرەکی و ڕق و کێنەیەکی زۆر لە نێو پێکهاتەکانی شاردا، تا ئەمڕۆش هەموو لایەک باجی دەدەن.\nئەوەی مایەی تێڕامانەو پرسیارە لە فۆرم و خشتەکانی سەرژمێرییەکەدا لە جێگەی ئەوەی بنووسرێت زمانی تورکمانی زمانی تورکی نووسراوە.\nئەوەی مایەی تێڕامانەو پرسیارە لە فۆرم و خشتەکانی سەرژمێرییەکەدا لە جێگەی ئەوەی بنووسرێت زمانی تورکمانی زمانی تورکی نووسراوە. ئەمەش فێڵێکی ڕوونە و پێدەچێت لە ژێر فشاری تورکیادا کرابێت. زمانی تورکمانی و تورکی دوو زمانی جیاوازی سەر بە یەك خێزانی زمانەکانن. لە کاتێکدا زمانی تورکی بە پێتی لاتینی دەنووسرێت و زمانی تورکمانی، ئەم ساڵانەی دوایی لێ دەرچیت، هەر بە پیتی عەرەبی دەنووسرا، تورکمان و تورک بە ئەستەم لە یەک تێدەگەن.\nئەگەر بەو شیوەیە مامەڵە لە گەڵ زمانەکاندا بکرابایە دەبوایە لە جێگەی زمانەکانی ئازەری، کازاخی، قیرگیزی، تورکمەنی، ئۆزبەکی و تەتاری بنووسرایە زمانی تورکی، لە کاتێکدا ئەو زمانانە هەموو بە زمانی سەربەخۆ و جیاواز لە دونیا ناسراون.\nدیوێکی دیکەی ئەم فێڵە لەوەدایە ئەو کاتە هێشتا کۆمەڵێک خەڵک هەبوون کە لە بنەچەدا خەڵکی تورکیا بوون و دوای کۆتایی هاتنی شەڕی یەکەمی جیهانی لە کەرکوک مانەوە. تەنها وەک نموونە لە ساڵی ١٩٥٧، واتا چل ساڵ دوای نەمانی دەسەڵاتی عوسمانی لە کەرکوك، هێشتا لەو شارە بە پێی زانیارییەکانی سەرژمێرییەکە ١٣٥٣ کەس لە ژیاندا مابوون کە لە تورکیا هاتبوونە دونیاوە.\nئەی دەبێ لە ماوەی ئەو چل ساڵەدا چەندیان کۆچی دوایی کردبێت، ئەی دەبێ ژمارەی نەوەکانیان چەند بن، کە ئێستا خۆیان بە تاقە خاوەنی شار دەزانن؟!!!. کەواتا کەسانێکی زۆر هەبوون لە شار زمانی تورکیان دەزانی. باوەڕ ناکەم ئەمانە ئامادە بوونایە زمانی تورکمانی بە زمانی دایکی خۆیان قەبوڵ بکەن، بۆیە لە خانەی زمانی دایکدا تورکی نووسرا نەك تورکمانی.\nئەوەی گوایە لە سەد و بیست هەزار کەس، کە لە ساڵی ١٩٥٧دا هەموو دانیشتوانی شاری کەرکوكیان پێکدەهێنا، چل و پێنج هەزاریان زمانی تورکییان بە زمانی دایکی خۆیان داناوەو تەنها چل هەزار کەس کوردییان بە زمانی دایکی خۆیان زانیوە، بۆ من هەمیشە مایەی پرسیار و سەرسوڕمان بوو. ئێستا کە ئەو بەشەی سەرژمێرییەکەم لە بەر دەستدایە، کە تایبەتە بە کەرکوک و لە خشتە و داتاکان ورد دەبمەوە، وێنە گەورەکە دەبینم و وەڵامە دروستەکەم دەست دەکەوێت.\nئەوەش دەزانم کە خستنە ڕووی ئەم ڕاستییانە هیچ لە کێشە و کارەساتەکانی کەرکوك چارەسەر ناکەن و مەبەستیشم ئەوە نیە لە پێگەی هیچ پێکهاتە و گروپێک کەم بکەمەوە، بەڵام دەزانم تۆمار کردنی ڕاستییەکان بۆ مێژوو وەک خۆیان پێش هەمەر شتێکی دیکە ئەرکێکی زانستییە.\nسەیرو سەمەرەی زۆر لە سەرژمێری ١٩٥٧دا دەبینرێن، بە تایبەتی لە بواری پۆلینکردنی دانیشتوانی کەرکوکدا لە سەر بنەمای زمانی دایک،\nسەیرو سەمەرەی زۆر لە سەرژمێری ١٩٥٧دا دەبینرێن، بە تایبەتی لە بواری پۆلینکردنی دانیشتوانی کەرکوکدا لە سەر بنەمای زمانی دایک، کە ئەم بەشەی وتارەکە زیاتر بۆ لایەنە تەرخان کراوە. لە شوێنەکانی تریش کە دانیشتوانیان تێکەڵ و فرە ئەتنیک و کولتور بوونە ئەم فرت و فێلانە ئەنجام دراون، بەڵام لە بەر ئەوەی من هەر ئەم بەشەی کەرکوکم لە بەردەستدایە، بۆیە ناتوانم باسی شوێنەکانی دیکە بکەم.\nداتا سەیر و سەمەرەکان ئەوە دەردەخەن کە ئەوانەی ئەم کارەیان کردووە کەمێك نەزان بوونە، بەخت یاوەریانە لەوەی ئەو کارەیان لە دژی کورد کردووە، کوردیش گوێ بە شتەکان نادات و پەند لە مێژوو وەرناگرێت، بۆیە تا ئێستا نەیتوانیوە تیشکیان بخاتە سەر و ڕاستییەکان بۆ هەموو لایەک بە بەڵگە و دەکیومێتەوە ڕوون بکاتەوە.\nفاکتەرێکی گرنگ کە ڕۆڵی سەرەکی بینی لە ئەنجامدانی فێڵەکاندا، لە زۆریی ژمارەی ماڵنووسە تورکمانەکاندا بەرجەستە دەبوو.\nفاکتەرێکی گرنگ کە ڕۆڵی سەرەکی بینی لە ئەنجامدانی فێڵەکاندا، لە زۆریی ژمارەی ماڵنووسە تورکمانەکاندا بەرجەستە دەبوو. ئەو کاتە ئەوان لە هەردوو پێکهاتەی کورد و عەرەب خوێندەواریان زیاتر بوو، بە تایبەتی ئەوانەی دەیانتوانی لە پرۆسەیەکی لەو جۆرەدا بەشداری بکەن. بە هۆی ئەوەشی کە هەموو جومگەکان دەسەڵات لە کەرکوك لە دەستی ئەواندا بوو، زۆرتریان خەڵکی خۆیان خزاندە کارەکەوە. ئەم بارە ڕاستەوخۆ کاری کردە سەر ئەنجامەکان بە تایبەتی لە پرسی زمانی دایکدا.\nیەکێ لەو داتاو زانیارییە سەیرانە کە لەو خشتەیەدا تۆمار کراوە، کە باس لە پۆلیَنکردنی دانیشتوان لە سەر بنەمای زمانی دایک دەکات و لە لاپەڕەی ١٤٢ ئەم بەرگە تایبەتەی بە کەرکوك و سلێمانی بڵاوکراوەتەوە، ئەوەیە کە دەڵێت لە شاری کەرکوک، کە ئەو کاتە هەموو دانیشتوانی تەنها ١٢٠٤٠٢ کەس بوون، زمانی دایکی ٥١٤٦ کەس نەزانراوە!!!. دەبێ ئەم بوونەوەرانە بە چی زمانێ قسەیان کردبێت وا کەس نەیتوانیوە دیاری بکات؟!!!. تو بڵێی ئەمانە لە جەنگەڵەکانی ئەفریقاوە هاتبێتن بۆ کەرکوك وا کەس لێیان تێنەگەیشتووە؟!!!. چۆن دەکردێت ئەم ژمارە زۆرەی خەڵک نەیانزانیبێت بە چی زمانێک لە ماڵی خۆیاندا قسە دەکەن؟.\nئەگەر لەم ژمارەیە، کە گومانم نیە زۆرینەیان کورد بوونە، بەشێکیان بخرێنە سەر ژمارەی ئەوانەی زمانی کوردییان بە زمانی دایکی خۆیان داناوە، ئەوا وێنەکە بە تەواوی دگۆڕێت.\nئەوەشی کە جیاوازی نێوان تورکمانی زوبان و کوردی زوبان تەنها ٥٢٥٨ کەسە و ئەوانەشی کە زمانیان نەزانراوە لە ناو شار ٥١٤٦ و لە سەر ئاستی لیوا ٥٢٨٤ کەس مایەی پرسیار و تێڕامانە. بۆ چوار هەزار یا شەش هەزار نەبوون؟. پێموانیە ئەم ژمارانە تەنها بە هەڵکەوت وا لە یەکەوە نزیکن.\nخاڵێکی تری سەیر و سەمەرە لەم سەرژمێرییەدا تایبەتە بە زمانی دایکی مەسیحییەکانی کەرکوک. بە پێی ئامارەکانی سەرژمێرییەکە، ئەو کاتە لە شاری کەرکوك ١٢٦٩١ مەسیحی دەژیان و لە هەموو لیوای کەرکوک ژمارەکەیان ١٣١٥٠ کەس بوو. لەو ژمارە زۆرەی ناو شار تەنها ١٥٠٩ کەسیان سریانی و کلدانی بە زمانی دایک بۆیان تۆمار کراوە، ئەمەش هیچ جێگەی باوەڕ نیە.\nمەسیحییەکان لە باری ئاینی، زمان و کولتورەوە لە دانیشتوانی دیکەی سار جیاوازن، ڕیتوێل و سروتە ئاینییەکانیان بە زمانی خۆیان بەجێ دێنن و کەم کەسیان تێدا هەڵدەکەوێ زمانی خۆیان نەزانێ.\nئەگەر دەڵێن کلدانەکانی قەڵا بە تورکمانی قسەیان دەکرد، ئەوا ژمارەکەیان لە چاو مەسیحییەکانی شارەکە زۆر کەم بوو و باوەڕ ناکرێت تەنانەت ئەوانیش تورکمانییان بە زمانی دایکی خۆیان تۆمار کردبێت.\nهەر کەسێ چەند وشەیەکی تورکمانی زانبێت، ئەوا یەکسەر بە تورکمان ناونووسیان کردووە،\nئەگەر باسی فێڵەکانی دیکە نەکەین، وەک ئەوەی ناونووسەکان لە گەڵ خەڵکدا بە تورکمانی قسەیان کردووەو هەر کەسێ چەند وشەیەکی تورکمانی زانبێت، ئەوا یەکسەر بە تورکمان ناونووسیان کردووە، یا ئەوەی زۆربەی خەڵک نەخوێنەوار بوونە و ماڵنووسەکان بۆ خۆیان فۆرمەکانیان پڕ کردۆتەوە و ئەگەر بێویژدانیان کردبێت، ئەوا بە ئاسانی بۆیان چووتە سەر، دەڵێم ئەگەر باسی ئەو فێلانە نەکەین و تەنها لەم دوو ژمارەیە بکۆڵینەوە، واتا ژمارەی ئەوانەی گوایە زمانی دایکیان نەزانراوە کە(٥١٤٦) کەس بوونە و ئەو مەسیحییانەی زمانی دایکیان بۆ تۆمار نەکراوە کە دەکەنە(١١١٨٢) کەس بوونە، ئەوا دیمەنێکی زۆر جیاواز لەوەی لە خشتەکان تۆمار کراون دەبینین.\nبە وتەیەکی دیکە (١٦٣٢٨) کەس فێڵیان لێکراوە و زمانی دایکیان بۆ تومار نەکراوە. ئەمانەش دەکەنە نزیکەی شەش یەکی هەموو دانیشتوانی شارەکە. ئەگەر لە ئەنجامی پێلان و ڕێکەوتنێکی ژێر بە ژێر ژمارەی ئەم مەسیحییانە نیوە بە نیوە بە سەر پێکهاتەی عەرەب و تورکمانی شاری کەرکوکدا دابەش کرابێتن، ئەوا دەبێت لە هەر یەك لەو دوو پێکهاتە ٥٥٩١ کەس کەم بکەینەوە.\nلەو بارەدا ژمارەکان بە پێی زمانی دایک بەم شێوەیەیان لێ دێت کوردی: ٤٠٠٤٧، عەرەبی:٢١٥٢٦ و تورکمانیش دەبێتە: ٣٩٧١٥ کەس، خۆ ئەگەر ڕێژەیەک لەوانەی گوایە زمانیان نەزانراوە کورد بووبێتن، ئەوا ژمارەی کوردانی کەرکوك زۆر لەوەش زیاتر دەبن.\nلەو سەردەمانە ژمارەی خوێندەوار زۆر کەم بوون بە تایبەتی لە نێو دانشتوانی گەڕەکە کوردییەکاندا، بۆیە ماڵنووسەکان بە خۆیان فۆرمەکانیان بۆیان پڕ کردۆتەوە\nلەو سەردەمانە ژمارەی خوێندەوار زۆر کەم بوون بە تایبەتی لە نێو دانشتوانی گەڕەکە کوردییەکاندا، بۆیە ماڵنووسەکان بە خۆیان فۆرمەکانیان بۆیان پڕ کردۆتەوە و زۆر زانیاری نادروستیان تۆمار کردووە. بە مەبەست هەوڵی زیادکردنی ژمارەی پێکهاتەی تورکمان و تا ئاستێك عەرەبیشیان لە سەر حیسابی زۆرینەی کورد داوە. من بۆ خۆم لە گەڵ چەند برادەرێکدا قسەم کردووە، کە لەو سەرژمێرییەدا وەک ناونووس بەشدارییان کردووە، زۆر شتیان بۆ گێڕاوەمەتەوە کە ئەوە دەسەلمێنن فێڵی زۆر لە پرسی زمانی دایکدا ئەنجام دراون.\nوردە شتی دیکەش هەبووە، وەك ئەوەی لە یەك ماڵدا باوک و منداڵان لە سەر زمانی دایک بووبێت بە شەڕیان، باوک کورد بووە و ویستوویەتی زمانی کوردی بنووسرێت، بەڵام منداڵان و زۆر جار دایکیشیان پێیان لە سەر ئەوە داگرتووە کە ئەوان تورکمانن.\nهەندێ لەو شیواندن و فێڵانە هەر لەو ساڵەدا پەردەیان لە سەر هەڵماڵران و هەندێکی دیکەیان لە دوای بڵاوکردنەوەی ئەنجامەکانی سەرژمێرییەکە. زۆر جار و لە چەندین دۆست و برادەر گوێم لێ بووە کە ژمارەیەک لە کوردانی کەرکوك چوونەتە دادگا و لە دژی ئەوەی لە سەرژمێری ١٩٥٧دا بە تورکمان ناونووس کراون، داوایان تۆمار کردووە. کاک عەونی داودی لە پەیوەندییەکی تەلیفۆنیدا بۆی گێڕامەوە کاتی خۆی کۆمەڵی زانیاری لە جەمیل سەبری داروگا وەرگرتوە، کە لە کاتی سەرژمێرییەکەدا قومسێری پۆلیس(مفوچ) بووە لە کەرکوك. کاک عەونی لە وتارێکدا ئەو یادگاری و زانیارییانەی بڵاو کردۆتەوە، بەداخەوە وتارەکەمان بۆ نەدۆزرایەوە، بەڵام وتەکانی کاک جەمیل و شایەتی کاک عەونی بۆ من بەڵگە و سەرچاوەی متمانە پێکراون.\nکاک جەمیل سەبری بۆ کاک عەونی گێڕاوەتەوە کە هەر لە ساڵی ١٩٥٧ بەشێک لە فێڵ و شێواندنەکان ئاشکرا بوون، بە تایبەتی ئەوەی هەندێ خەڵک بە تورکمان تۆمار کرابون، لە کاتێکدا ئەوان کورد بوون. کاک جەمیل ئەوەشی گێڕاوەتەوە کە وەزیری نێوخۆی عیراق سەعید قەزاز هاتووەتە کەرکوك و زۆر لەو کردەوانە توڕە بووە و ڕووی دەمی کردووەتە بەرپرسەکان، بەتایبەتی تورکمانەکان و وتوویەتی: ئێمە لە بەغدا خەریکی دروستکردنی "نەتەوەی عیراقیین و ئێوەش لێرە خەریکی بڵاوکردنەوەی جوداکاری و ڕەگەزپەرستین".\nئەگەر ئاستی پەیوەندییە بەهێزەکانی تورکیا و عێراق لەو سەردەمەدا لە بەر چاو بگرین و ئاگاداری چالاکی دەزگا هەواڵگری و سیاسییەکانی تورکیا بین لە نێو تورکمانەکانی کەرکوكدا و دروستکردنی گروپی توندڕەو لە باو و باپیرانی بەرپرسانی ئەوڕۆی بەرەی تورکمانی، ئەوا ئاژاوانەی لە کاتی سەرژمێرییەکە و دوای ١٤ تەمموزی ١٩٥٧ ڕوویاندا، ئەوا دەکرێت بڵێین ئەم ئاین و ئۆینانە بە توندی بۆنی دەستێوەردانی تورکیایان لێ دێت.\nالجمهوریه العراقیه، وزاره الداخلیه، مدیریه النفوس العامه، المجموعه الإحصائیه لتسجیل عام ١٩٥٧، لوائی کرکوك والسلیمانیه، گبعت بمگبعه العانی، بغداد، بلا.ت\nالمملکه العراقیه، وزاره الشۆون الإجتماعیه، مدیریه النفوس العامه، إحصا‌و السکان لعام ١٩٤٧، الجز‌و الپانی، لوا‌و الموصل – لوا‌و کرکوك – لوا‌و السلیمانیه – لوا‌و أربیل، بغداد ١٩٥٤.\nالدکتور نوری گالبانی، منگقه کرکوك ومحاولات تغییر واقعها القومی، د.م، ١٩٩٩.\nدکتور جبار قادر، قچایا کردیه معاصره، کرکوک – الأنفال – الکرد وترکیا، أربیل ٢٠٠٦.\nدکتور جبار قادرمع ێخر، قرارات مجلس قیاده الپوره المنحل الخاصه بالکرد وکوردستان، أربیل ٢٠١٣.\nجەبار قادر، بزووتنەوەی نەتەوەیی کورد لە تورکیا لە نیوان هەردوو شەڕی جیهانیدا ١٩١٨ -١٩٣٩، مۆسکۆ ١٩٧٧. (تێزی دکتۆرای بڵاونەکراوە - بە زمانی ڕووسی).


موختار کەریمی: ڕۆ گەردوونی ئازاڎی چاپەمەن. – WtariKurd\nموختار کەریمی: ڕۆ گەردوونی ئازاڎی چاپەمەن.\n– Posted on 2019-04-30بابەتی: فەرهەنگ\nڕۆ سێنزەو مانگەو پاژەرەژی( یەرێ مانگەو مەی) گرد ساڵێو ڕۆ گەردوونی ئازاڎی چاپەمەنین. ئی ڕۆە(3 مانگەو مەی) جە ڕۆ 20 دێسامبروو ساڵەو 1993 جە لاو ڕیکوزیاو یونسکۆی سەر بە ڕێکوزیاو نەتەوە یۆگێرتەکا جە گلێرەوبەی گردی ئی ڕێکوزیایە پێسەو ڕۆ گەردوونی ئازاڎی چاپەمەنی دەسنیشان کریا. هۆکار، و ویەردەو دەسنیشانکەردەی ئی ڕۆیە گێڵۆە پەی جاڕنامەو یونسکۆی، ئەشناسیا بە جاڕنامەو شاروو ویندهۆکی جە وەلاتوو نامیبیای کە ڕۆ سێنزەو مانگەو پاژەرەژو ساڵەو 1991ی چا شارەنە لوا ڕاوە. جە سالەو 1994یەو گرد ساڵێو چی ڕۆنە بە سێمینارێ و مەراسمێ جۆراوجۆرێ باسوو ئازاڎی چاپەمەنی و ڕۆنامەوانی و گیروگرفتێ و وەربەسێ پێشەو ڕۆنامەوانی و بارودۆخو چاپەمەنیەکا جە سەرانسەرو دنیاینە کریۆ.\nیونسکۆ جە یاساو تایبەت بە ئازاڎی چاپەمەنی وێشەنە بە تێروتەسەڵی باسوو چەنی ڕاوەلوای و دەسەبەر کەردەی ئازاڎی چاپەمەنی شی کەرۆوە وپاگێری سەرو ئازاڎی ڕاپۆرت دای و ڕاپۆرت نویستەی پەی بەروەستەی ڕاسیەکا، پسەو بنەماو سیستێموو دێمۆکراسی کەرۆ. ئی ڕێکوزیا ھەرپاسە گرینگیەو تایبەت مڎۆ بە ھەرمانەی زانستیانێ و ھەر پاسە سەربەوێ بیەی دەسگاە ڕایاونەرەکا و دوورەو وستەیشا جە دەسەڵاتی سیاسی.\nجە ویەردێو نە فرە دووریچەنە دەمودەسگاو چاپەمەنی فرەتەر بە بەرهەمە چاپکریایەکا وچیێ، پێسەو ڕۆنامەی، گۆڤاری، پەڕتۆکێ(کتێبێ)، پلاکاتێ، برۆشۆرێ و….هتد. ئارۆ جە چوارچێوەو ئی نامێنە رادیۆ و تەلەڤزیۆن و ماباقی ڕایاونەرە گردیەکا، پێسەو ڕایاونەرە دیجیتاڵیەکایچ ڕاشا کریاینەوە. بە گردی و بە کورتی دەمودەسگاو چاپەمەنی پا ڕایاونەرا وچیۆ کە جە ڕاو دەسکردە تێکنیکیەکاوە بە مەخسەڎوو زانیاری یاونای، ویروڕا وەشکەردەی، چەمداری دەسەڵاتی، ڕەخنەگێرتەی جە دەسەلاتی و یان لایەنێو، ھۆشیارکەردەیەو کۆمەڵەگای سەرقاڵێنێ وچەنی تاکی و چەنی کۆمەڵی ئینای جە پێوەنڎی بەیناوبەینی یان بەردەوامینە. ڕایاونەرە گردیەکا ئارۆ پەی وێشا دەسەڵاتێو مرمانا کە بە دەسەڵاتی چوارەم نامێ بریۆ. ئەرکوو ئی ڕایاونەرا جە ڕاسیەنە یاونای زانیاری و.. بە گلێرگەین بە شێوازێو بابەتیانە و شارەزایانە گردیاوایانە.\nگڵیرگە مشۆ چی ڕایاونەرا و بابەتەکەشا و زوانیشا خاس بیاوۆنە و چی ڕایوە جە پێوەندیە گلێرگەیەکا، جە دیاردە کۆمەڵایەتی و سیاسی و ئابووری و… یاوۆنە، تا بتاوۆ وێش و ئەوەجەکاش و بەرژەوەندیەکاش دلێ ئی گلێرگەینە بێزۆوە و دۆس و دژمنو وێش بشناسۆ و جە واتەمانی سیاسی (دیسکورس) و ڕوەدایە سیاسیەکا و ئەوەفاڕیا گلێرگەیەکا بەش بە حاڵوو وێش بەشدار بۆ و شۆنی وێش بنیۆرە. چی وینگەوە مشۆ ڕایاونەرە گردیەکا وەڵ جە گردچیەنە سەربەوێ و بێلایەنی با، هەست و سۆزوو تایبەتی وێشا تێکەڵ بە هەرمانەی ڕایاونەریشا نەکەرا، ویر و پەیلواێ جیاوازێ وەڵا کەراوە و دوورەپەرێزێ با جە نرخنای ئی پەیلوایە جیاوازا. ئی نرخنایە بنیارە پەی تاک و کۆمەڵی. چوون بیەی ویر و پەیلواێ جیاوازێ یۆ جە کۆڵەکە هەرە گرینگەکاو سیستێمە دیمۆکراتیکەکانە.\nفرەپەیلوایی (پلوورالیسمی پەیلوایی) بۆ بە هۆکاروو ئانەیە کە تاک و کۆمەل پەی چارەسەری کێشە سیاسی و ئابووری و کۆمەڵایەتیەکاشا ڕاچارێ جۆراوجۆرێشا وەروودەسینە با، تا بتاوا گردیشا بەرئاورد کەرا و باشتەرین ڕاچاری پەی وێشا و گلێرگەیشا هۆرچنا. ئەگەر ئی حاڵەتە فرەپەیلوایە جە گلێرگەنە نەبۆ و تاک و کۆمەڵ دەرفەتوو هۆرچنیەیشا نەبۆ، بە ویر و پەیلوای تایبەتوو وێشاوە بەشدارێ ئەوەفاڕیایە سیاسیەکا نەبا، ئیتر ویەروو بڕیاردای گلێرگەیی نمەمەنۆ و هیچ مدرامانێو کۆمەڵایەتی وەش نمەبۆ. جە گلێرگایە چیمنەنە ڕا پەی دیکتاتۆری و ملهۆڕی دەسەڵادارەکا وەشە بۆ و گەندەڵی سیاسی و کۆمەڵایەتی و ئابووری و.. باڵی نەگریسش کێشۆ سەرو گلێرگەیرە.\nهەر وەڵاتیو پەی وێش بە پاو وەڵکەوتەی کۆمەڵایەتی و یا سیستێمی سیاسی وێش شەرت و مەرجێ تایبەتێ وێش پەی ئازاڎی یان وەربەسی چاپەمەنی ھەنێ. من چیگەنە کورتە ئیشارێو بە بنەماکاو یاساو چاپەمەنی (پرێسەکۆدێکس)و ئاڵمانی کەروو. پرێسەکۆدێکس یان “یاساێ بنەڕەتی چاپەمەنی” ئا بنەمایانێ کە شۆراو چاپەمەنی ئاڵمانی جە ساڵەو 1973 پسەسەنڎ و وەڵاوش کەردێنێوە:\n1- ڕاس واتەی و ڕیز گێرتەی جە بەها مرۆڤیەکا\nڕاس واتەی و ڕاس نویستەی و ڕێزگیرتەی جە بەها مرۆڤیەکا و یاونای زانیاری و ئاگاڎاری ڕاس و بێ کەم وکوڕی بە ویروڕای گردی یۆ جە ئەرکە گرینگەکاو دەم ودەسگا چاپەمەنیەکان. ھەر کەسێو کە چی ویەرەنە و سەروو ئی بنەمایە وەرپەرسانە ھەرمانە کەرۆ، تاوۆ یاگێ شیاێ و متمانە پەنەکەریایی ئی ڕایاونەرا پارێزنۆ.\nپەیجۆری وردوینانە جە هەرمانەو ڕایاونەرینە فرە پەیوازەن و وێپارێزنای چی هەرمانێ وردوینانێ شکۆ دەسگاو ڕایاونەری مارۆرە واری. هەر بابەت و زانیاریەو چەنی تەک بە تەکوو واتەکاشا(واژە)، و هەرپاسە چەنی وێنێ و گرافیک و… مشۆ بە وردوینی هۆرچنیا، ڕاسیشا پەشتراس کریۆوە و و سەلەمیۆ، ئیجا وەڵاوێ کریاوە. دلێنە و کاکڵەو ئی هەواڵ و زانیاری و وێنە و… مشۆ پێسەو وێشا بۆ و نمەبۆ بە سەلێقەو هەواڵنووسی پێج و پەناش وزیۆنە و فاڕیۆ. ئەگەر هەواڵێو یان باسێو بە دڵنایەوە پەشتڕاس نەکریابۆوە مشۆ پێسەو هەواڵێو یان باسێو پەشتراس نەکریای باسش وەنە کریۆ.\n3- ڕاسکەردەیەو هەواڵی چەوتی\nئەگەر هەواڵێو یان نویسیایەو بە تایبەت جە بارە کەسێوە بە ناڕاس بەربشۆ، مشۆ بە زووتەرین عان جە لاو وەڵاوکەروو ئا هەواڵیەو بە داواو چەنەویەردەی چا کەسەیە بە ناڕاس دریۆ قەلەم و دماتەر ڕاس کریۆوە.\n4- سنووروو پەیجۆری\nعانوو پەیجۆری، بە تایبەت پەیجۆری جەبارەو کەسێوە، مشۆ بێلایەنانە ھۆرزوکەوت کریۆ و جە شێوازێ بە ناهەق خەساردەرێ و وردکەرێ ئا کەسەیە وێپارێزی کریۆ.\n5- نهێنی پێشەیی\nڕایاونەرێ مشۆ درکنای نهێنی دەسگاو ڕایاونەرێ وێشا پەی لایڎەی پارێزنا. چی بارەوە پەنا بەرا بە یاساو “مافوو وێپارێزنای جە شاهێڎیدای” و بی ئیجازەی ڕەسمی ڕاوەبەروو دەسگای ڕایاونەری، زانیاری پێشەیی بە کەسی نەڎا. ڕێککەوتنامەو نھێنی پارێزنای ڕایاونەری سەروو بنەماو متمانێ بە یۆی مۆرە کریۆ و مشۆ پارێزیۆ.\n6- جیاکەردەیەو پێشەی ڕەسمی جە پێشەکاتەری\nھەواڵنوسێ و ھەواڵپێشکەشکەرێ و چاپگەرێ و….مشۆ وێشا جە پێشەکاتەری کە پێوەنڎیشا بە پێشەکەو وێشاوە نیەن دوورێ وزاوە، بە تایبەت چا پێشا کە با بە ھۆکاروو بێمتمانەیی بە دەمودەسگا رایاونەرەکیشا.\n7- جیاکەردەیەو بەشوو ڕێکلامی جە دلێنەو هەرمانەو دەسگاو ڕایاونەری\nوەرپەرسی دەمودەسگاو ڕایاونای وەرانوەروو ویروڕاو گردیەو پاسە موازۆ کە کاکڵەو هەرمانەو ڕایاونەری دوورە بۆ جە بەشوو ڕێکلاموو ئا دەسگای. هەرپاسە بە هیچ شێوازێو نمەبۆ بەرژەوەندی شەخسی و یا قازانجی ئابووری وەرپەرساو ئی دەسگای یان لایەنێتری سەروو هەرمانەی بابەتیانێ و بێلایەنانێ دەسگاو ڕایاونای شۆنی بنیۆرە. دەسەو ڕاوەبەری و هەرمانکەرێ ڕایاونای مشۆ هێڵەی سوورە مابەینوو هەرمانەو ڕایاونایشا و بەشوو ڕێکلامی و هەر جۆرە قازانجی شەخسی دیاری کەرا و هیچوەخت چا هێڵێ نەپڕاوە. ئی سنوورە مشۆ جە دلێنەو هەرمانەکێشانە بە زەقی پەی گردکەسی بەرگنۆ.\n8- پارێزنای کەسایەتی و ژیوای شەخسی تاکی\nڕایاونەر مشۆ هەمیشە “یاساو پارێزنای ژیوای شەخسی تاکی”، وەرچەم گێرۆ و سەروو ئی بنەماێ دەسدرێژی سەروو ژیوای شەخسی کەسی نەکەرۆ. تەنانەت عانێو کە کەسێو تووشوو تاوانیە بۆ و ئی تاوانێ پەی گلێرگەی خەسارئاوەرە نەبۆ، مشۆ نام و نیشانش جە ویروڕاو گردیەنە پاریزیا بۆ. بەڵام ئەگەر تاوانبار توشوو تاوانیە بیە بۆ و ئی تاوانێ پەی گلێرگەی فرە زەرەرمەنڎە بۆ، ئا وەختە کریۆ ئی تاوانبارە بە گلێرگەی بشناسیۆ تا خەڵک ئاگادار کریۆوە، هەم وێش پارێزنۆ، هەم ئەگەر تاوانبار نەگیریابۆ، خەڵک یاردی وەرپەرسا بڎۆ تا تاوانبار دەسبەسەر کریۆ.\n9- پارێزنای شکۆ و ئاوڕوو تاکی\nڕایاونەر مشۆ پابەنڎوو یاساو ڕایاونای و ھەرپاسە یاساو “مافوو لەکەدار نەکەردەی شکۆ و ئاوڕوو تاکی” بۆ و جە نویسایەکاشەنە نە بە واتێ و نە بە وێنە ئی مافیە لەکەدار نەکەرۆ و ئەوپەڕوو ھەوڵیش بڎۆ کە پارێزنۆش.\n10- ئایین، جەھان وینی، داب و نەریت\nڕایاونەر مشۆ جە ھەرمانەی ڕایاونەریشەنە وێش جە زامڎارکەردەی و وردکەردەی(تحقیر) باوەڕی ئایینی، جەھان وینی شەخسی و داب و نەرێتی کۆمەڵایەتی تاکی وکۆمەڵی پارێزنۆ.\n11- ڕاپۆرتی هەستیار و پارێزنای گەنج و زاڕۆی\nڕایاونەر مشۆ جە وەڵاوکەردەی ناوەرپەرسانەو ڕاپۆرتێ هەستیارێ، پیسەو نیشاندای زەبر و زۆری و کوشت و بڕی و… دوورەپەرێزی کەرۆ و ڕێز جە یاساو زاڕۆپارێزی گێرۆ و ئی یاسایە بی ئیلاو ئەولا بەرۆ ڕاوە.\n12- جیاوازی وستەی(تبعیچ)\nدەموودەسگای ڕایاونەر بەهیچ شێوازێو پەیش نیەن جیاوازی وزۆ بەینوو مرۆڤەکا بە بونەو جیاوازی ڕەگەزی( نێر و ما) و یان جیاوازی ئایینی، نەتەوەیی، پاگەی کۆمەڵایەتی، سەقەت و ساقی جەسەیی و ڕەوانی و….\n13- بێتاوانی وەڵ جە بڕیاری دادوەری\nهیچ لایەنێومافوو ئانەیشە نیەن کەسێوە وەڵ جە بڕیاریوو دادگای بە تاوانبار بڎۆ قەڵەم و چی بارەوە ھەواڵێو پەشتراسنەکریا وەڵاو کەرۆوە. گرد دەسگایە ڕایاونەرە مشۆ پابەنڎوو ئی یاسایە بۆ.\n14- ڕاپۆرتی پزشکی\nپەی وەڵاو کەردەیەو ھەواڵی پزشکی(چارەسەری و دەواو دەرمان) مشۆ وێپاریزی جە وەڵاو کەردەیەو ئا ھەواڵا کریۆ کە واڎە و بەڵێنی پێشوەخت، ناڕاس و ناتەمام بە خەڵکی مڎا. ھەر ھەواڵێو پزشکی ناتەمام کە گنۆ وەڵێ کۆتایی پەیجۆری پزشکی، بۆ بە ھۆکاروو ھێوایەو بێ بنەمای و یان تۆقنای خەڵکانێو کە پەیوازشا بە چارەسەری ھەن.\nهەر قازانجوازیەو، پێسەو ڕشفەت گێرتەی کە بۆ بایسوو بڕیارفاڕای ڕایاونەری بە قازانجوو ڕشفەتدەری، چەنی یاسا بنەڕەتیەکاو ڕایاونای یۆی نمەگێرۆوە و وەربەسەن. هەرکەس بە تەماعەو ڕشفەتگێرتەی وێش جە وەڵاوکەردەی ڕاسیەکا پارێزنۆ، وێش جە بێلایەن بیەی و ئازاڎی بڕیاردای ڕایاونەری لادان و شایانوو هەرمانکەردەی چی دەسگاینە نیەن.\n16- ئاشکرا کەردەی لادای جە یاساکاو ڕایاونەری\nهەر ڕایاونەرێو کە جە یاسا بنەڕەتیەکاو چاپەمەنی( پرێسە کۆدەکس)ی لا بڎۆ، گنۆ وەروو ڕەخنەو شۆراو چاپەمەنی. ئا ڕایاونەرە مشۆ ئی ڕەخنەیە کە گنۆ سەرش، بە نام ونیشان و ھۆکارشەو پەی وانەر، گۆشگێر یان وینەرەکایش بە نامێ پرێسەکۆدەکسیەو ئاشکرا کەرۆ.\nئەرشیڤی بەڕێز: موختار کەریمی


20:42 - 3 March 2021\nهەنگاو: هەر ساڵ و لە بەرەبەرەی هەشتی مارس ڕۆژی جیهانیی ژنان، ڕێکخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو ڕاپۆرتێکی ئاماری لەسەر خۆکوشتنی ژنان لە کوردستان بڵاو دەکاتەوە کە بەپێی ڕاپۆرتی ئەمساڵ، ڕێژەی خۆکوشتن بە بەراورد لەگەڵ ساڵی پێشووتر زیادی کردووە.\nبە پشتبەستن بە ئاماری تۆمارکراو لە ناوەندی ئامار و بەڵگەنامەکانی ڕێکخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو، لە مارسی ٢٠٢٠ هەتا مارسی ٢٠٢١، لانیکەم ١٠٨ ژن و کچ لە شارە جیاجیاکانی کوردستان کۆتاییان بە ژیانی خۆیان هێناوە کە ناوی تەواوی ئەو کەسانە لە ناوەندی ئاماری هەنگاو تۆمار کراوە.\nلە کۆی ئەو ١٠٨ کەسەی کە لەو ماوەیەدا خۆیان کوشتووە ٣٠ کەسیان واتە ٢٨٪ی کۆی حاڵەتەکان تەمەنیان ژێر ١٨ ساڵ و لەو ژمارەیەش و تەمەنی ١٠ کەسیشان ژێر ١٥ ساڵ بووە.\nبەپێی ئەم ڕاپۆرتە زیاترین خۆکوشتنی ژنان لە پارێزگای سنە تۆمار کراوە و کێشەی خێزانی هۆکاری ٨١ حاڵەت واتە ٧٥٪ی خۆکوشتنەکان بووە. لەو ماوەیەدا لانیکەم چوار کچ بە هۆی بەشوودانی زۆرەملی لەلایەن بنەماڵەکەیانەوە خۆیان کوشتووە.\nپارێزگای ئیلام: ١٧ حاڵەت کە دەکاتە ١٦٪ی کۆی حاڵەتەکان.\nپارێزگای کرماشان: ٢٥ حاڵەت کە دەکاتە ٢٣٪ی کۆی حاڵەتەکان.\nپارێزگای سنە: ٣٦ حاڵەت کە دەکاتە ٣٣٪ی کۆی حاڵەتەکان.\nپارێزگای ئورمیە: ٣٠ حاڵەت کە دەکاتە ٢٨٪ی کۆی حاڵەتەکان.\nکێشەی خێزانی: ٨١ حاڵەت کە دەکاتە ٧٥٪ی کۆی حاڵەتەکان.\nهەژاری و بێکاری: ١٠ حاڵەت کە دەکاتە ٩٪ی کۆی حاڵەتەکان.\nنادیار: ١٠ حاڵەت کە دەکاتە ٩٪ی کۆی حاڵەتەکان.\nخەمۆکی: ٣ حاڵەت کە دەکاتە ٣٪ی کۆی حاڵەتەکان.\nبەشووداری زۆرەملێ: ٤ حاڵەت کە دەکاتە ٤٪ی کۆی حاڵەتەکان.\nخۆهەڵوسین: ٦٢ حاڵەت\nخواردنی حەب: ٢٠ حاڵەت\nخۆخستنە خوارەوە لە بەرزانیی: ٨ حاڵەت\nخۆسووتاندن: ١٦ حاڵەت\nبە چەک: ٢ حاڵەت


ئاڵ و گۆڕی سنووری به ئینترنت له بانه ده‌ست پێ دەکات - Mehr News Agency\n24 February 2018 - 15:41\nNews Code 17096\nبه ئاماده بوونی پارێزگای کوردستان:\nئاڵ و گۆڕی سنووری به ئینترنت له بانه ده‌ست پێ دەکات\nفه‌رمانداری شاری بانه وتی: ڕۆژی دووشه‌مه‌ی ئه‌م حه‌وتەیە به ئاماده بوونی پارێزگای کوردستان گه‌ڵاڵه‌ی ئاڵ و گۆڕی بازرگانی بە ئینترنت له سنووری سه‌یرانبه‌نی بانه ده‌ست پێدەکات.\nبه ڕاپۆرتی ئاژانسی مێهر له په‌یوه‌ندییه گشتییه‌کانی فه‌رمانداری بانه، محه‌مه‌د فه‌لاحی وتی: ئاڵ و گۆڕی سنووری پیله‌وه‌ره‌کان به ئینترنت بۆ یه‌که‌م جار له سه‌یران به‌نی بانه ده‌ست بە کار دەکات و ۷ ڕه‌شه‌مێ به فه‌رمی ڕوونوێنی ده‌کرێت.\nئه‌و زیادی کرد: ئه‌مه‌ش ده‌بێته هۆی ئه‌وه‌ی که پیله‌وه‌ره‌کان و خه‌ڵکی ناوچه‌که زۆر باشتر و ئاسانتر بتوانن کاره‌کانی خۆیان جێبه‌جێ بکه‌ن. ئه‌مه‌ش به هۆی به‌دواداچوونی باشی نوێنه‌ری بانه و سه‌قز هاتووه‌ته دی که ڕێزمان بۆ ماندوو بوونی هه‌یه.\nفه‌لاحی وتی: ئه‌م گه‌ڵاڵه‌یه ده‌بێته هۆی ئاسانکاری زۆر زیاتر و ئاڵ و گۆڕه‌کان خێرایی زیاتری تێدا ده‌کرێت. ئه‌م کاره هه‌روه‌ها هاوته‌ریبه له‌گه‌ڵ په‌ره‌دان به ناوچه‌ی ئازادی بانه و ده‌توانێت هه‌لی کاری باش له ناوچه‌که‌ش بڕه‌خسێنێت.


( ته‌وافی ئافره‌تان به‌بێ تێكه‌ڵ بوونیان له‌گه‌ڵ پیاوان ) :: ماڵپه‌ڕی فه‌رمووده\n( ته‌وافی ئافره‌تان به‌بێ تێكه‌ڵ بوونیان له‌گه‌ڵ پیاوان )\nعن ابْن جُرَيْجٍ قال : ( أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ إِذْ مَنَعَ ابْنُ هِشَامٍ النِّسَاءَ الطَّوَافَ مَعَ الرِّجَال قَال : كَيْفَ يَمْنَعُهُنَّ وَقَدْ طَافَ نِسَاءُ النَّبِيِّ صَلى الله عَليْهِ وَسَلمَ مَعَ الرِّجَال ؟ قُلتُ : أَبَعْدَ الحِجَابِ أَوْ قَبْلُ ؟ قَال : إِي لعَمْرِي لقَدْ أَدْرَكْتُهُ بَعْدَ الحِجَابِ ، قُلتُ : كَيْفَ يُخَالطْنَ الرِّجَال ؟ قَال : لمْ يَكُنَّ يُخَالطْنَ ، كَانَتْ عَائِشَةُ رَضِي الله عَنْهَا تَطُوفُ حَجْرَةً مِنَ الرِّجَال لا تُخَالطُهُمْ ) . واه البخاري .(1539)\nواته : له ئیبن جوره‌یجه‌وه - ره‌زای خوای لێبێت – فه‌رمووی : عه‌طاء هه‌واڵی پێدام كه ئیبراهیمی كوڕی هیشام ئافره‌تانی قه‌ده‌غه كرد له‌ته‌واوف كردن له‌گه‌ڵ پیاوان ؛ وتی : چۆن قه‌ده‌غه‌یان ده‌كات له‌كاتێكدا خێزانه‌كانی پێغه‌مبه‌ری خوا – صلی الله علیه وسلم – ته‌وافیان له‌گه‌ڵ پیاوان كردووه ؟ وتم: دوای دابه‌زینی ئایه‌تی حیجاب یان پێش دابه‌زینی ؟ وتی : به‌ڵێ دوای دابه‌زینی ئایه‌تی حیجاب ؛ وتم : چۆن تێكه‌ڵی پیاوانیان ده‌كرد ؟ وتی : تێكه‌ڵی پیاوانیان نه‌ده‌كرد ؛ عائیشه - ره‌زای خوای لێبێت – له‌لایه‌كی پیاوان له‌دووره‌وه ته‌وافی ده‌كرد و تێكه‌ڵی پیاوانی نه‌ده‌كرد .\n_ ئه‌م فه‌رمووده‌یه به‌ڵگه‌یه له‌سه‌ر نادروستی تێكه‌ڵی ئافره‌تان و پیاوانی نامه‌حره‌م به‌یه‌كه‌وه ؛ ته‌نها له‌چه‌ند حاله‌تێكی ناچاری نه‌بێت ئه‌ویش به‌چه‌ند مه‌رجێك :\n1_ نابێت ئافره‌ته‌كان پۆشاكی ناشه‌رعیان له‌به‌ربێت .\n2_ نابێت سه‌یری یه‌كتر بكه‌ن .\n3_ نابێت ئافره‌تان ده‌نگی خۆیان ناسك بكه‌نه‌وه .\n4_ نابێت خه‌لوه و به‌ته‌نها مانه‌وه هه‌بێت .\n5_ نابێت ئافره‌ت بۆنی خۆش له‌خۆی بدات و خۆی بڕازێنێته‌وه .\n6_ نابێت گاڵته و پێكه‌نین له‌نێوانیاندا ڕوو بدات .\n7_ ده‌بێت له‌یه‌كتر دووربن و نابێت هیچ ئه‌ندامێكی لاشه‌یان به‌ریه‌ك بكه‌وێت .\nبەش: ڕوونکردنەوەی شەرعی سەردان: ٤٤


26/08/2019 837 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nدوای هێرشەكانی ئەم دواییەی ئیسرائیل بۆ سەر چەند پێگەیەك لە سوریا ، حەسەن نەسروڵڵای ئەمینداری گشتی حیزبوڵڵای لوبنانی بەزمانێكی توند هەڕەشەی لە ئیسرائیلییەكان كرد .\nنەسروڵڵا لەلێدوانێك وتی: بەدانیشتووانی باكووری فەلەستینی داگیركراو دەڵێم ئاسوودە مەبن و دڵنیا مەبن و بڕوا مەكەن، كە حیزبوڵڵا ڕێگە بە ڕێبازێكی لەو جۆرە بدات.\nنەسروڵڵا ئەو قسانەی لە ڤیستیڤاڵێكی جەماوەری كرد، كە بەبۆنەی بیرهێنانەوەی ئازادكردنی "جروود" لەتیرۆریستان ساز كرابوو، تییدا وتی: ئەو رۆژگارە بەسەرچوو ئیسرائیل لوبنان بۆردومان بكات و خۆشی لەئاسایشدا بێت.\nئەمینداری گشتی حیزبوڵڵای لوبنانی ئاماژەی بۆ ئەوەش كرد، دەبێت سوپای ئیسرائیل لەسەر سنوور چاوەرێی وەڵامێكی خێرا بكات، وتیشی: هێزەكانی حیزبەكەی پارێزگاری لە لوبنان دەكەن لە زەوی و دەریا و لە ئاسمانیش .\nشەوی رابردوو ئیسرائیل لەنزیك دیمەشق هێرشی كردە سەر ئامانجێك، لەو بارەوە دیمەشق رایگەیاند، كە ئەوان لەرێگای سیستەمی بەرگرییەكانیان بەرپەرچی ئەو هێرشانەیان داوەتەوە، جەختیشیكردەوە، دژە ئاسمانییەكان توانیویانە ژمارەیەك موشەكی ئیسرائیلی لە باشووری رۆژئاوای سوریا تێكبشكێنن .\nهەر لەو چوارچێوەیەدا، سوپای لوبنان رایگەیاند، دوای ئەوەی دوو فرۆكەی بێفرۆكەوانی دیدەوانی ئیسرائیلی ئاسمانی لوبنانیان بەزاند لەبەشی باشووی بەیرووت، یەكەم فرۆكەیان خرایە خوارەوە و دووەمیشیان هەر لەئاسمان تەقێنرایەوە .


هۆکارەکانی کردنە ئامانجی هەرێمی کوردستان لەلایەن داعشەوە - Mehr News Agency\nAP ١٤٠٠ Azar ١٦ ٢٠:٥٣\nNews Code 40244\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر ، تاریق جەوهەر لە ئەو بارەوە وتی: نەبوونی هەماهەنگی لە نێوان هەولێر و بەغدا لە هەبوونی دەرفەت بۆ داعش بۆ گەشە و پەرەپێدانی هێزی خۆیان کاریگەری زۆری بووە. ئەمە لە حاڵێکدایە کە ڕێککەوتنگەلێک لە نێوان دوولایەنەکە سەبارەت بە پێکهێنانی ژووری ئۆپراسیۆنی هاوبەش واژۆ کراوە. بەڵام هێشتا ڕێککەوتننامەکان واژۆ نەکراوە و ژوورەکانی ئۆپراسیۆن کە لە خولی شەڕ دژی داعش لە مەودای ساڵانی 2014 تا 2017 هەبوو، هێشتا چالاک نەکراونەتەوە.\nئەو کارناسە کوردە زیادی دەکات: ناوچەگەلێک کە داعشییەکان لەوێوە دەستیان بە ئۆپراسیۆن کردووە، ناوچەگەلێکی کێشە لەسەرن لە نێوان بەغدا و هەولێر و گرووپی تیرۆریستی داعش و گرووپە چەکدارەکانی دیکە لە ئەو بۆشاییە ئەمنیەتییە لە درێژەی ئامانجەکانی خۆیان بەهرەی لێ دەگرن.\nهەر بۆیە گومانی تێدا نییە کە هەندێک لە لایەنەکان لە ئەو دۆخە لە قازانجی خۆیان بەهرە دەبەن و داعشییەکانیش هەوڵ دەدەن تا لە ئەو ناوچە بۆ بووژانەوەی گرووپەکەی خۆیان کەڵکوەربگرن و لە ئەو ناوچەوە هێرش بکەنە سەر هێزەکانی پێشمەرگە، سوپای عێارق و خەڵکی سڤیل. جگە لە ئەوە، هەندێک لە گرووپە چەکدارەکانی دەرەوی دەسەڵاتیشخەریکی بەرەوپێش بردنی سیاسەتی بە عەرەب کردنی ناوچەکەن و ئەگەری هەیە جۆرێک هەماهەنگی و هاوکاری لەگەڵ داعش لە ئەو بارەوە هەبێت.\nتاریق جەوهەر هەروەها وتی: ئەو سیاسەتە لە ڕابردووەوە و لە کاتی پێکهێنانی وڵاتی عێراق هەبووە و زۆربەی ناوچە کێشە لەسەرەکان لە باری دیمۆگرافیاوە گۆڕدراون. هەوڵەکانی داعش لە ئەم قۆناغە، بە واتای پاڵپشتی و پشتیوانی بەربڵاو لە ئۆپراسیۆنی گۆڕینی دیمۆگرافیای ناوچەکە و دەرکردنی کوردەکان لەوێیە.\nئەو شرۆڤەکارە کوردە ڕاشیگەیاند: لە دوو ساڵی دوایی، هەندێک لە هۆزە عەرەبەکان، بنەماڵە و گوندنشینە کوردەکانیان خستووەتە ژێر گوشارەوە تا ناوچەکە بەجێ بهێڵن و عەرەبی ناوچەکانی دیکەیان بە سیاسەتی بەعەرەب کردنەوە هێناوەتە ناوچەکە. ئەمە هەمان سیاسەتی ڕژێمی پێشووی عێراق بۆ داگیر کردنی ئەو ناوچەیە و هەندێک لە وڵاتانی ناوچەکەش لە ئەو سیاسەتە پاڵپشتی دەکەن.\nتاریق جەوهەر سەبارەت بە هاوکاری داعش و پەکەکە وتی: پێم وانەبێت ئەو ڕووداوە ڕوو بدات، چونکوو پەکەکە لە کەرکووک و بەرزاییەکانی شەنگال دژی داعش شەڕی کرد و زۆربەی بنەماڵە ئیزدی و نا ئێزدییەکانیان لە دەستی داعش ڕزگار کرد. هەر بۆیە، پێم وانەبێت لەگەڵ ئەو گرووپە تیرۆریستییە هەماهەنگی هەبێت. پاگەندەکان کە هاتوونەتە ئاراوە لە ئەو بارەوە تۆمەتگەلێکن کە لەلایەن هەندێک گرووپی ناکوردییەوە دێتە ئاراوە. وادیارە هاوکاری نەکردنی جیدیی دەوڵەتی ناوەندی بەغدا بووەتە هۆی ئەوەی کە ئەو گرووپە تیرۆریستییە بتوانێت ئاوەها ئۆپراسیۆنێک ئەنجام بدات.\nسیاسەتی بەعەرب کردنی ناوچە کێشەلەسەرەکان


وه‌زاره‌تی گه‌نجینه‌ی ئه‌مه‌ریكا رایگه‌یاند، سزای نوێی ئابووریی به‌سه‌ر ژماره‌یه‌ك كۆمپانیا و به‌رپرسدا سه‌پاندووه، كه پێكهاته ئه‌لیكترۆنییه‌كان بۆ به‌رژه‌وه‌ندی دامه‌زراوه سه‌ربازییه‌كانی كۆماری ئیسلامی ده‌كڕن.\nنووسینگه‌ی چاودێری دراوی بیانیی سه‌ر به وه‌زاره‌تی گه‌نجینه‌ی ئه‌مه‌ریكا تۆڕێكی ده‌ستنیشانكرد، كه له 6 كۆمپانیا و 4 كه‌س پێكهاتوون كارئاسانییان بۆ كڕینی كاڵا هه‌ستیاره‌كان كردووه، له‌وانه‌ش ئه‌و پێكهاته ئه‌لیكترۆنیانه‌ی دروستكراوی ئه‌مه‌ریكین بۆ كۆمپانیای “ICI”ی ئێرانی بۆ په‌یوه‌ندییه‌كان ده‌كڕدرێن، ئه‌ویش بریتییه له كۆمپانیایه‌كی سه‌ربازیی ژێر فره‌مان و كۆنترۆڵی وه‌زاره‌تی به‌رگری و لۆجیستییه‌كانی هێزه چه‌كداره‌كانی ئێران.\nبه‌گوێره‌ی به‌یاننامه‌یه‌كی وه‌زاره‌تی گه‌نجینه‌ی ئه‌مه‌ریكا، له‌ناو كۆمپانیا ئامانجكراوه‌كاندا هه‌ریه‌ك له كۆمپانیای Hoda Trading، Proma Industry، Industry Co. Soltech، Naz Technology Co و چه‌ند كۆمپانیایه‌كی دیكه هه‌ن.\nلای خۆیه‌وه ستیڤن منوچین، وه‌زیری گه‌نجینه‌ی ئه‌مه‌ریكا گوتی: “رژێمی ئێران تۆڕێكی جیهانیی كۆمپانیاكان به‌كارده‌هێنێت بۆ به‌رزكردنه‌وه‌ی توانا سه‌ربازییه‌كانی، كه كاریان تێكدانی سه‌قامگیرییه”.\nئاماژه‌ی به‌وه‌شدا، “ئه‌مه‌ریكا له گرتنه‌به‌ری رێكاری دژ به‌و كه‌س و لایه‌نانه به‌رده‌وام ده‌بێت، كه هاوكاری هه‌وڵه سه‌ربازییه‌كان و رژێمی ئێران و بڵاوكردنه‌وه‌ی چه‌ك ده‌كه‌ن”.\nبابه‌تی پێشوو خانەوادەی کۆچکردوو د. نەجمەدین کەریم سوپاسى سەرۆک بارزانی دەکات\nبابه‌تی دواتر رۆژنامه‌ی خه‌بات 11-11-2020 ژماره 6038


دڵگران مەبە کاتێك هەست بەتەنهایی\nدڵگران مەبە کاتێك هەست بەتەنهایی دەکەیت\nزۆربەمان دەکەوینە ئەو بارەوە کە ئێمە لەوێدا پێمان وایە دەبوایە دەوروبەرمان زیاتر گرنگی پێبداینایە و هەواڵیان بپرسینایە و دەستی هاوکاریان بۆ درێژبکردینایە. یان بەهۆی ئەو بارەوە تەلەفونمان زیاتر بۆ بکرایەو لە تەندروستی و ئەحواڵمان پیانپرسیایە. باشە بۆ چی تەلەفونەکەمان وا بێدەنگە و کەس زەنگێك لێنادات؟ بەڵێ بەمشێوەیە، دەبێ هەندێجار هەست بەتەنهایی بکەین.\nئێمە زۆر ئاسان لە دەوروبەرمان بێ هیوا دەبین، بەڵام وا خێرا بەرەو ئەو ئاڕاستەیە مەڕۆ. لەبەر ئەوەی هیچ شتێك نیە کە لەو ئاڕاستەیەدا بەدەستی بهێنیت بێجگە لە توڕەبوون و خۆخوارنەوە و دوودڵیبوون لە کەسەکان. دڵنیابە هیچ پێویست ناکات بە پەست بوون.\nئەوەش ڕاستە کە لەوانەیە تۆ ئەو کەسانەت باشتر بۆ دەربکەوێ، کە ئەوان لەو هاوڕێیانە نەبوون کە تۆ پشتیان پێببەستیت. بەڵام پێویست ناکات لەو بارەیەوە زوو بڕیار بدەیت، خەڵك هەوڵدەدات ئەوەندەی لە توانایاندایە بیکەن. داواکاریەکانت با ئەوەندە زۆر نەبێ لەسەر خەڵك. لەبەر ئەوەی زۆربەمان نازانین چی بکەین لەو کاتانەدا.\nهەندێجار کەسانی دەروروبەرت لەوانەیە ئەوە نەبینن و هەستی پێنەکەن کە تۆ ئێستا پێویستت بە هاوکاری هەیە. لێرەدا پرسیارێك دێتە پێشەوە، کە ئایا تۆ ئەوەت بەڕوونی پیشانداوە کە تۆ پێویستت بە ئەوانە یان بە شاراوەیی هێشتوتەوە یان تەنها کەمێکت پیشانداوە. لەوانەیە وا پێویست بکات کە تۆ ئەو هاوڕێیانەت زیاتر و باشتر ئاگادار بکەیتەوە. بەو شێوەش بیر بکەرەوە کە لەوانەیە ئەوان وابزانن کە تۆ پێویستت بەوان نیە، یان تۆ وا بخوازیت کە ئەوان تۆ بێزار نەکەن. لەو کاتەدا تۆش بەرپرس دەبی لەو بارەی تۆی تیایە.\nلەم باس و ئەگەرانەدا ئەوەی دەردەکەوێت و بە سودە بۆت، ئەوەیە کە تۆ هەوڵبدەیت هۆگری پەیوەندیەکانت نەبی بە دەوروبەرتەوە و بروا بەخۆبوونی خۆت بەهێزتر بکەیت. خۆت بەهێزتر پیشانبدە، کە تۆ خۆت دەتوانی ئەو کێشەو ناڕەحەتیەت بەسەرکەوتوی تێپەڕێنیت. هەستە سەرپێ و بەس بەزەیت بەخۆتا بێتەوە، ئەوە پیشانبدە کە تۆ لەوە زیاتریت کە بۆڵەت لێوەبێت.\nلەوانەیە تۆ هەست بکەیت کە تەنهایت. ئێمە لەوە تێدەگەین کە تەنهای ئاسان نیە، بەڵام لەهەمان کاتیشدا زۆر خراپ نیە، تۆ هەندێجار پێویستت بەوەش هەیە کە تەنها بیت. خۆت تاقی بکەرەوە، ئەگەر توانیت بەبێ بیرکردنەوەی ناخۆش و بێ بۆڵە بۆڵکردن و کارکردنە سەر کەس، خۆت ئەو بارەت تێپەڕاند ئەوا تۆ گەشەت کردووە و توانایەکی باشت هەیە لەو بوارەی ژیاندا. هەموومان ڕۆژێك دێت کە لەوێدا تەواو تەنها دەبین، جا بۆیە ڕاهاتن لەو بوارەشدا بەئاگابوونت بەهێزدەکات و خۆت ئامادەدەکەیت بۆ ڕووبەڕوبوونەوەی تەنهایی بە شیوەیەکی ئارام.