یادێک لە ڕاپەڕینی باشوری کوردستان! بەشی چوارەم! له نووسینی : محه‌ممه‌د بایزیدی – سه‌رده‌شت\n« یادێک لە ڕاپەڕینی باشوری کوردستان! بەشی سێهەم! له نووسینی : محه‌ممه‌د بایزیدی\nیادێک لە ڕاپەڕینی باشوری کوردستان! بەشی پێنجەم! له نووسینی : محه‌ممه‌د بایزیدی »\nیادێک لە ڕاپەڕینی باشوری کوردستان! بەشی چوارەم! له نووسینی : محه‌ممه‌د بایزیدی\nیادێک لە ڕاپەڕینی باشوری کوردستان! بەشی چوارەم!! له نووسینی : محه‌ممه‌د بایزیدی\nبە هۆی زۆری ژمارەی ئاوارەکان لە دەورووبەری ئێمە- گوندێکی چکۆڵەی چەند ماڵی کە جاری وابوو بە ساڵ و دوو ساڵ کەسی لێ نەدەمرد، وەک شارێکی گەورەی تەمگرتوو لە نێۆ کەلاوەکانی چۆلەوانییەکدا دەهاتە بەرچاو. گۆڕستانە چکۆڵە و کەمتر ئاوەدانەکەی ئەوێ ڕۆژ نەبوو، پێشوازی لە یەک یان دوو و هێندێکجار سێ میوانی تازە لە ڕۆژێکدا نەکات. هەر لە منداڵی ساوا کە بە هۆی نەخۆشی، بەد خۆراکی، بێ هێزی دایکی لە تێرکردنی یان سارد و سەرماوە بگرە تا پیرە پیاوێک کە بە هۆی قەڵەباڵغی ڕێگاوە نەیتوانی لە کاتی خۆیدا بگاتە دوکتۆر و بە هۆی ڕێخۆڵەکوێرە، “Apandicit” ەوە گیانی لە دەستدا، بۆ هەتا هەتایێ لەو قەبرستانەدا ئارامیان گرت. دەنگۆی ئەوە هەبوو، کە ڕۆژەکانی سەرەتای هاتنی شەپۆلی ئاوارەکان، کەسێک منداڵەکە چەند ساڵانەکەی کە توانای ڕۆیشتنی نەماوە لێ بەربۆتاوە و کەوتۆتە نێو چۆمی خوار ئێمەوە. خاوەنەکەی کە دیتوویەتی منداڵەکە کەوتۆتە نێو ئاوەکە و توانای ڕزگارکڕدنی نیە، زۆر بە لە سەرەخۆیی درێژەی بە ڕێگاکەی داوە و لەوە زیاتر ئاوڕی لێ نەداوەتەوە. ڕۆژانە دەنگۆی ئەو\nجۆرە ڕووداوانەمان وەبەر گوێ دەکەوت.\nدەکرێ وەک نمونە بیرەوەری یەکیک لە پێشمەرگەکانی حیزب لەو بنکەیەی ئەوێ کە وەک کۆمێنت بۆ بەشی سێهەم نووسیبووی بێنینەوە. ناوبراو بۆخۆی دیمەنەکەی دیتووە.\n”…من و شەهید ساڵە قەلەرەشیو و برادە رێکی تر کە ئستا لە ناو خۆی وەڵاتە بەناوی ح سێبەسێ دەچوین بۆکوزەڵە کاینیکی لێبو ئەگەر دەچووی بولای کۆنە سوونی کوزەڵەی چاکی لێبو لە کاتی گەرانەوە دا لە نێوان مەقەرەکەمان و پردەبەر دین پۆلە دارێکی لێ بوو پیاوکی زۆر پیر لەدارە میتێک دابو وەمان زانی مردوە ئەگەر چوینە سەری زۆر بەهیواشی هەناسی دەدا کۆمەڵێک ماڵی لیبون لەودەو روبەرە پێمان گوتن ئەو پیاوە ئکێیە گوتیان ئئەو ماڵەیە پێمان گوتن بۆوالە بەر ئەو بارانە فرێتان داوە خۆنەمردوە گوتیان نابابە مردوە ناکاکە نمر دوە ئستا هەرزندوە جاچی لی بکین ناچارن هەر دەبێ بمرێ.” عوسمان زەردەکانی\nبە دڵنیاییەوە ئەو دیمەنانەی دەتواندرا باسیان لێوە بکرێت، زۆر دیمەنی دڵتەزێن لە ڕێگای لێنزی دووربین و شاشەی تەلەویزیۆنەکانی دەرەوە بڵاو دەکرانەوە، کە ئەودەم ئێمە نەماندەتوانی بیانبینین. ئێمە تەنیا لە ڕێگای ڕادیۆکانەوە گوێبیستی ئەو هەواڵانە دەبووین. تەنیا دیتنی ئەو دیمەنانەی لای خۆمان بەس بوو بۆ ئەوەی وەک نمونەی ئەو ڕووداوانە لە شێوەی فیلمێکی بەڵگەنامەیی بیهێنینە بەر چاوی خۆمان. دیمەنی ئەو خەڵکەی کە لە چاوەڕوانی هاوکاری خێرخوازانی نێونەتەوەییدا، پاڵەپەستۆیان دەخستە سەر یەکتر و زۆرجاریشلە سەر پاکەتێک خواردەمەنی دەبوو بە شەڕ و کێشە.\nدوای چەند ڕۆژێک لە هاتنی بە لێشاوی ئاوارە و بڵاوبوونەوەیان بەو ناوچەدا، دەنگۆی هاتنی ژمارەیەک برینداری شەڕەکانی کەرکوک و ئەو ناوچانەی کە پێشمەرگە لە بەرامبەر هێرشی هێزەکانی ئەرتەشی ئێراقدا برینداربووبوون بڵاو بۆوە. بە هۆی کۆڕەوەکەوە بەشێکی زۆری نەخۆشخانەکان دەکرێ بڵێین چۆل کرابوون و دوکتۆر و کادری دەرمانیشیان ببوونە بەشێک لەو ئاوارانە. بەم هۆیەوە زۆر بریندار دوای چەند ڕۆژ لە بریندار بوون هێشتا برینەکانیان تیمار نەکرابوون، یان دوای تیمارێکی سەرەتایی تازە دەرفەتی پانسمانی دووبارەیان بۆ نەڕەخسابۆوە. یەکێک لەو ڕۆژانە بوو کە ژمارەیەک چەکدار هاتنە لای ئێمە و داوایان کرد کە بریندارێکیان هەیە حاڵی باش نیە. ئەگەر بەشی دەرمانیمان هەیە هاوکاریان بکەین. دوای خۆناساندن دەرکەوت کە پێشمەرگەی حیزبی سۆسیالیستی کوردستانی باشورن. ئێمە لە هاتووچۆی زۆر بۆ نێو ئەو خەڵکە خۆمان دەپاراست. ئەویش بە هۆی ناخۆشی ئەو دیمەنە دڵتەزێنانەوە بوو کە ڕۆژانە باسیان دەکرا. ئەو کاتە شەهید ڕەئوف ئیبڕاهیم زادە، ” ڕەئوف شۆکە” وەک کادری دەرمانی لە گەڵ ئێمە بوو. ئێمە پێمانوابوو بریندارەکە بەمزووانە دەگاتە لای ئێمە. ئەوان گوتیان بریندارەکە بە ماشێن دێت، ئێمە بۆیە زووتر هاتووین تا ئێوە ئاگادار بکەینەوە و ئەگەر یاڕمەتیمان نەدەن، لە شوێنێکی دیکە بۆ دەرمانکردنی بریندارەکەمان بگەڕێین. بەشی دەرمانییەکانی حیزب هەردەم و بە پێی توانا و دەرەتان هاوکاری خەڵکیان بێ جیاوازی کردووە. تەنانەت لە ئاستەمترین هەل و مەرجیش دا برینداری هێزەکانی پارچەکانی دیکەی کوردستانیان دەرمان کردووە. لە نەخۆشخانەکانی حیزب پێشمەرگەی لایەنەکانی باشوری کوردستان لە سەردەمی ڕێژیمی بەعسدا چارەسەریان وەرگرتووە. تەنانەت ماوەیەکی زۆریش لەوێ خەوێندراون . لە ماوەی برینداری خومدا لە نەخۆشخانەی ۲۵ی گەلاوێژ لە کارێزە، پێشمەرگەیەکی یەکیەتی نیشتیمانی لە تەختەکەی تەنیشت من خەوێندرابوو. ئەو ڕۆژەش هەر لە بەردەوامی ئەو ڕێچکەیەدا ئامادەیی خۆمان بۆ هاوکاری دەربڕی. تیمێک لە پێشمەرگەکان، بۆ ئەوەی زووتر بگەنە بریندارەکە لە گەڵ پێشمەرگەکانی حیزبی سۆسیالیست وەڕێ کەوتن. دواتر من و شەهید ڕەئوف ئیبڕاهیم زادە بە یەکەوە ڕۆیشتین. هەر کە لە بنکەکەی خۆمان ڕا وەڕێکەوتین، بە تایبەت لە “سونێ” ڕا، ئەو ناوە هەمووی پڕ بوو لە خەڵک. تەواوی جادەی “قەڵادزێ-سونێ” پڕ بوو لە خەڵک. ڕۆیشتن بە پێ زۆر ئاسانتر بوو لە سواربوونی ماشێن. ئەوانەی شارەزای ئەو ناوەن دەزانن مەودای نێوان “شیوەڕەز-سونێ” بە مااشێن چەندە. ئەو کەسانە کە بریندارەکەیان جێ هێشتبوو، پێش ئەوەی بگاتە شیوەڕەز لە ماشێنێک دا بەجێیان هێشتبوو. بە هۆی کۆڕەوەکە ڕێگا بە ماشێن نەدەدرا بێت. ئەوان بەهۆی کەمی نەفەراتیش نەیانتوانیبوو بە شان هەڵیگرن. ئەو نەفەرانە بە پێ هاتبوونە لای ئێمە و لەوێش ڕا هەر بە پێ هاتنەوە. لە سەریەک لانیکەم ۲ کاتژمێری پێچوو تا گەیشتنەوە لای بریندارەکە. لەو ماوەدا ماشێنەکە تەنیا توانیبووی ۲۰۰میتر بێتە پێش.\nئەو پێشمەرگانە هیچ ئەمرازێکی پێوەندیان پێ نەبوو تا ئاگاداری یەکتر بن. ئێمەش دوو دەزگا بێسیمی ICOM مان پێبوو، کە یەکیان لای من بوو و ئەوی دیکەش لای پێشمەرگەکانی دیکە بوو. بە هۆی قەڵەباڵغی ڕێگاکەوە من و شەهید ڕەئوف تا شیوەڕەز هاتین و لەوێ چاوەڕوان بوویەن تا ئەوان بگەنێ و هەر لەوێ برینی بریندارەکە تماڕ بکەین. دواتر پێشمەرگەکان ئاگاداریان کردینەوە کە بریندارەکەیان بە شان هەڵگرتووە و بەرەو سونێ وەڕێکەوتوون. ئێمە هەروا بۆ ئەوانمان دەڕوانی تا بەڵکو یەکتر بگرینەوە. لە شوێنێک بە نێوی “قەبری عوسمانی” لە پشتی جادە ڕاوەستابووین و بۆ ئاوانمان دەڕوانی، کارێک کە بە هۆی زۆری خەڵکەکەوە ئەستەم بوو. لە ناکاو کۆمەڵێک خەڵک لە دەورەمان کۆبوونەوە. دوو پێشمەرگەی بەرەی کوردستانی -یان هەر وا خۆیان دەناساند- لە ناو حەشاماتەکە هاتنە دەر و داوای”هەویە” کارتیان لێکردین. زۆرم هاوارکرد کە پێشمەرگەی دێموکڕاتین و بەدوای بریندارێکی حیزبی سۆسیالیست دا هاتووین، دادی نەدا.\nئەو کاتە دەنگۆی ئەوە هەبوو، کە موجاهیدینی خەڵق، شانبەشانی هێزەکانی گاردی کۆماری ئێراق هێرشیان کردۆتە سەر کەرکوک و ناوچە ڕزگارکراوەکانی دیکە. خەڵک زۆر ڕقی لە موجاهیدین بوو. تەنانەت ڕقی ئەوەشیان هەر لێ بوون کە گۆیا ئەوان لە پڕۆسەی بەدناوی “ئەنفال”یشدا بەشدار بووبوون. من ئەو ڕۆژە بە هەڵکەوت کەواو پانتۆڵێکی نیزیک لەوانم دەبەردابوو، عەینەکێک لە چاو بە خۆم و بێسیمێکی ICOM، کە ئەوکات موجاهیدینیش هەر ئەو بێسیمانەیان پێبوو، زۆر وەک ئەوان دەچووم. خەڵک پێیانوابوو بۆ جاسوسی هاتوومە ئەوێ و بێسیم بۆ فڕۆکەی ئێراقی دەکەم ئەوێ بۆردوومان بکات. ئاپۆرای خەڵک هەروا زیاتر و زیاتر دەبوو. هەر کەسە و بە شێوەیەک دەیەویست ئێمە لە نێو بەرێ.\nیەک دەیگووت؛ “کوڕە بۆ ڕاوەستاون، لەت لەتیان بکەن”\nیەک لەو لای هەڵی دەدایێ؛ “لە جێگای منداڵانی کەرکوکێ بیانسووتێنن”\nیەکی دیکە هاواری دەکرد؛ “لە دەست خەڵکیان بنێن تا لە\nسێدارەیان بدەن. هەر دەبێ تێزابیان پێداکەن.”\nسەرەڕای ئەو هەڕەشانەش جنێوی جۆراوجۆر دەکرانە نێوئاخنی ڕاوێژی بەشێک لە حەشاماتەکە. جنێودانەکە وەک کۆڕسی لێ هاتبوو بەشێکی زۆر دووپاتیان دەکردەوە.\nهاوڕێیان لە کۆمیتەی شارستان ڕا لە سەر خەت بوون. نەمدەویست کێشەکە بگاتە ئەوێش. لە ڕاستیدا لەوێ ڕا هیچیشیان لە دەست نەدەهات. دەبووایە هەر لەوێ و بۆ خۆمان چارەسەری بکەین. بە دەستێک بێسیم، بە دەستێک گەڕان بە دوای کارتی پێشمەرگایەتیدا، هاوکات وشیاربوون لەوە کە نەکا خەڵک بە تەمای چەک کردن پەلامارمان بدەن، زیاتر دۆزینەوەی کارتی پێشمەرگایەتی وەدواخست.\nسەیر ئەوە بوو کارتی شەهید ڕەئوفیان بە تەنیا قەبووڵ نەبوو. تا من کارتەکەی خۆم دیتەوە و بە پێشمەرگەکانی بەرەم نیشاندا بڕێکی پێچوو، خەڵکەکە زیاتر وەشک کەوتبوون کە ئەوەش جۆرێک خافڵاندن بێت. هەڕەشەکان هەروا بەردەوام بوون و ئاپۆرای خەڵکەکە زیاتر نیزیک دەبوونەوە. لە تەواوی ئەو ماوەدا شەهید ڕەئوف زۆر بە هێمنی هەوڵی هێورکردنەوەی بارودۆخەکەی دەدا. زۆری شێرو ڕێوی هێنانەوە کە ئەوە بەرپرسمانە، بەڵام هیچی نەیدەخوارد.\nهەر کە کارتەکەیان دیت، داوای لێبووردنیان کرد. ئێمە پێمان گوتن کە ئێوە حەقی خۆتانە پرسیار بکەن. خەڵکەکە کە زانی ئێمە پێشمەرگەی حیزبین، بڵاوەیان لێکرد. چیتر باس لە پارچە پارچەکردن نەما. ئێمەش لە گەڵ ئەوان بووینە هاوڕێ و بەرەو بنکەکەمان گەڕاینەوە. جیاوازی ئێمە لە گەڵ ئەوان ئەوە بوو کە دەبووایە دووبارە خێرا بڕۆیین تا دەگەینەوە بریندارەکە و ئەرکی خۆمان بە جێ بگەیەنین. لە ڕێگای گەڕانەوە بەرەو بنکەکەمان، دەبووایە کێشەکە بۆ کۆمیتەی شارستان ڕوون بکەمەوە. بێسیمەکەم بە دەستەوە بوو. هاشە هاشی بێسیمەکە بوو بە هۆی ترساندنی چەند کەسێک، کە زۆرم پێ ناخۆش بوو. ئەو خەڵکە هێندە لە فرۆکەکەی شەڕکەر ترسابوون، پێیانوابوو هەر هاشەیەک کە دەهات ئەوە دەنگی فڕۆکەیە. هەستێکی زۆر ناخۆش باڵی بە سەر بیرکرنەوەکانمدا کێشابوو. سەرەڕای ئەو هەموو نەهامەتییەی ئەو خەڵکە تووشی بووە، لێرەش، کە تەنانەت هیچ باسێک لە فڕۆکەی شەڕکەر نیە، ئەوان دەبێ ئاوا ترسیان هەبێت. دەرکەوت کە بەشێکی زۆری ئەوانەی وا بە دەنگی بیسیمەکە دەترسان خەڵکی کەرکوک و دەورووبەری بوون. ئەوان دیتبوویان چۆن فڕۆکە شەڕکەرەکانی ئێراق شار و گوند و هەموو ڕێگاوبانێکیان بۆردومان کردوە. باسی بۆمبارانی ڕێگای کەرکوک-سلێمانی لە لای ناحیەی “قەرە هەنجیر” لە سەرەتای دەست پێکردنی کۆڕەوەکەدا دەکرا.بەشێکی زۆری\nئاوارەکانی لای ئێمەش لە لای ئەوێ و کۆیە ڕا هاتبوون.


Home›هەواڵ›کوردستان›پەروەردەی رۆژهەڵاتی سلێمانی چەند رێنماييەکی بڵاوکردەوە\nبەڕێوەبەرێتیی پەروەردەی ڕۆژھەڵاتی سلێمانی، چەند ڕێنماییەكی بۆ مامۆستایان و خوێندكاران وەكو خۆپارێزی لە كۆرۆنا لە خوێندنگاكان دەركرد.\nبەڕێوەبەرێتیی پەروەردەی ڕۆژھەڵات لە ئاگادارییەکدا كە ئاراستەی سەرجەم خوێندنگاكانی کردووە، بەمەبەستی ڕێگریکردن لە بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا لە ناوەندەكانی خوێندندا چەند ڕێنماییەكی دەركردووە، کە بريتين لە:\n1- ھاتن و ڕۆیشتنی قوتابیان بۆ قوتابخانە ڕێکبخرێت و لیژنە بۆ ئەو مەبەستە دروستبکرێت و قەرەباڵغی لە دەرەوەی قوتابخانە دروستنەکرێت.\n2- سەرجەم کۆبوونەوەکان و کۆبوونەوەی گۆڕەپانی قوتابخانە ڕێکبخرێت و مامۆستای پۆل سەرپەرشتیی پۆلەکان بکات و وەستانی قوتابییان لە گۆڕەپان مەرجی خۆپارێزیی تێدابێت.\n3- سەرجەم مامۆستایان و قوتابییان دەمامک ببەستن.\n4- پاکكەرەوە لە تەوالێت و دەستشۆرەکان دابنرێت.\n5- مامۆستایان ڤاکسین وەربگرن.\n6- فرۆشگا بەمەرجەکانی خۆپارێزی بکرێتەوە و خۆراکی تەندروست بفرۆشێت و لیژنەی تایبەت ڕۆژانە سەردانیان بکات.\n7- لەکاتی بوونی گیروگرفت و ئاستەنگ بە نووسراو بەڕێوەبەرێتیی لێئاگاداربکرێتەوە.\n8- لیژنەی پاکوخاوێنی و لیژنەی بەرەنگاربوونەوەی کۆرۆنا دروستبکرێت و لەکاتی بوونی حاڵەتی نەخۆشی کۆرۆنا لەناو مامۆستایان و قوتابییاندا ڕێکارە تەندروستییەکان بگیرێنەبەر و بەڕێوەبەرێتیی پەروەردە و بنکەی تەندروستیی گەڕەکی لێئاگاداربکرێتەوە.\nناوەرۆکی هەمواری یاسای بەخاوەنکردنی زەوییە زێدەڕۆکان دەخرێتەڕوو\nناوی کانیدانی وەزارەتە بەتاڵەکان گەیشتە ئەنجومەنی نوێنەران\nترەمپ: دەبێت بایدن دەستلەکاربکێشێتەوە


هادی عه‌لی سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی سه‌ركردایه‌تی یه‌كگرتوی ئیسلامی كوردستان جه‌ختده‌كاته‌وه، بێباكی لایه‌نه‌كانی ده‌سه‌ڵات سه‌باره‌ت به بژێوی و خه‌می خه‌ڵك، هه‌موو سنورێكی به‌رپرسیارێتی یاسایی و ئه‌خلاقیی تێپه‌ڕاندوه.\nهادی عه‌لی له تویته‌ری خۆیه‌وه نوسیویه‌تی " دوای راگرتنی مه‌رجداری شایسته داراییه‌كانی په‌یوه‌ست به موچه‌ی فه‌رمانبه‌رانی هه‌رێم، حكومه‌تی هه‌رێم هیچ هه‌وڵێكی جدی بۆ چاره‌سه‌كردنی ئه‌و كێشه‌یه نه‌داوه".\nهه‌روه‌ها ده‌ڵێت "بێباكی لایه‌نه‌كانی ده‌سه‌ڵات سه‌باره‌ت به بژێوی و موعاناتی خه‌ڵك، مه‌خابن هه‌مو سنورێكی به‌رپرسیارێتی قانونی و ئه‌خلاقیشی تێپه‌ڕاندوه".\nرۆژی 12ی ئه‌م مانگه، په‌رله‌مانی عیراق به‌بێ كورد پڕۆژه‌یاسای وه‌رگرتنی قه‌رزی په‌سندكرد، به‌پێی یاساكه‌ش ده‌بێت له‌به‌رانبه‌ر ره‌وانه‌كردنی پاره بۆ هه‌رێمی كوردستان، حكومه‌تی هه‌رێم بڕێك له نه‌وت و 50%ی داهات ره‌وانه‌ی به‌غدا بكات.\nله پاش په‌سندكردنی ئه‌و یاسایه، كێشه بۆ ره‌وانه‌كردنی 320 ملیار دیناری موچه‌ی فه‌رمانبه‌رانی هه‌رێم دروستبوه و سه‌ره‌ڕای رێككه‌وتنی پێشوی هه‌رێم و به‌غدا، به‌ڵام پاره‌كه تائێستا نه‌هاتوه و چاره‌نوسی موچه‌ی مانگی 10ی فه‌رمانبه‌رانیش دیارنییه.


Sunday, 01.10.2021, 18:13\nوشەی دکتۆر لە کوردستان جێگای وشەی حاجی گرتۆتەوە، وەک چۆن ئەگەر نەچویتایە بۆ حەج لەلایەن موسڵمانانەوە ڕێزت لێ نەدەگیرا، ئەوا ئەمڕۆ بەهەمان شیوە ئەگەر دکتۆر نەبێت بۆت نییە بدوێیت و ڕێزت لێ ناگیرێت. راستە وەک ئەریستۆت دەڵێت:\n(ژیانێک بە بێ تاقیکردنەوە، ئەوە ناهێنێت بژیت ).\nتاقیکردنەوە فێرت دەکات کە توانای خۆت و خۆت بناسیت، لەهەمان کاتدا بچیتە ناو شکڵێک لەجۆری دەربڕینی راو بۆچون. بەڵام هێندە گوێم لە وشەی دکتۆرە لە کوردستان لەهێچ شوێنێکی ئەم زەویەدا گوێم لێ نەبووە. لە ئەوروپا لە پەراوێزی وتارێکدا دەنوسرێت فڵانە کەس دکتۆرای لەو باسەدا وەرگرتوە، یان کاتێک بانگهێشتی بەرنامەیەک دەکرێت، دەڵێن فڵانەکەس دکتۆرای لەو باسەدا وەرگرتوە بۆیە بانگهێشت کراوە، ئیتر کەس ئەوی تر بە دکتۆر بانگ ناکات، جگە لە دکتۆری خەستەخانە نەبێت.\nبەرای من زۆر ناشایستەیە و شەرمە کەسێک وشەی دکتۆر بەناوەکەیەوە بنوسێنێت کاتێک ئەو هیچ بەرهەمێکی نییە، چونکە ئەمڕۆ دکتۆرا بە چەند دەفتەرێک دۆلار بەئاسانی دەست دەکەوێت، شتێکی وەها گران نییە. لە ئەوروپاش بیانییەکان بەئاسانی دەتوانن دکتۆرا وەربگرن لەبەر ئەوەی خەمیان نییە و دەڵێن خۆ لە وڵاتی ئێمە دەرس ناڵێتەوە، دەنا ئەو هەمو دکتۆرە لە کوردستان، کوانێ وتارێکی گرنگ لەسەر باسێک ! یان لەسەر ئەو باسەی کە دکتۆرایان تێدا هێناوە ؟\nدەستەواژەی: دکتۆر، کە بە هەموو ناوێکەوە دەلکێت لە ڕۆژهەڵات، گرنگی بە کەسێک ئەدات پیش ئەوەی ئەو کەسە گرنگی فکر و کاری خۆیمان بۆ نمایش بکات، هەمان دەوری جیاکردنەوەی چینێکە لە چینێكی تر، بۆ ئەوەی کە پێمان بڵێن ئەم کەسە مرۆڤێکی ئاست بەرزە و بۆی هەیە تڕیش لێ بدات، وەک ئەو دکتۆرەی بە ناوی رەوانبێژیی لە قسەکانی مەسعود بارزانی تێزێکی کرد. بێگومان دەتوانین لەسەر وتاری مەسعود بارزانی و لەسەر گونی مێشولەش تێز بکەین، بەلام بە بێ ئەوەی ئەو تیزە بیخوێنینەوە، دەزانین ئەو کەسە، ئەو کۆیلەیەیە، کە تەنها مەبەستی پیا هەڵدانە، نەک لێکۆڵینەوە، بۆیە لکاندنی دکتۆر بە ناوەکەیەوە هەر هەمان مەبەست دەگەیەنێت. من لە جێگای هەر دکتۆرێک بم، لە دوای ئەو تێزەوە ئیتر دەستەواژەی دکتۆر لە ناوەکەم دەکەمەوە.\nبێگومان لێرەدا نامەوێت ڕۆڵی خوێندن و دکتۆرا بە بێ بەها بچوێنم، چونکە ئەگەر کەمیش بن، کەسانێک هەن کە شایەنی ئەو دکتۆرا و ئەو خوێندنەن، بەڵام ئەمڕۆ جیهان گۆڕاوە و زانیاری وەدەست هەمو کەسێک دەکەوێت کاتێک بیەوێت بەدوای زانیاریدا بگەڕێت. هەرچۆنێک بێت باشتر وایە لەبری ئەوەی نازناوی دکتۆر وەک حاجی بنوسێنن بەناوەکەیەوە باشتر وایە وتارێک، شیکارێکی گرنگ بخەنە بەردەم خوێندەر نەک بڕوانامەیەک، کە هیچت پێ نادات، جگە لە خۆ بە گەورەیی زانین نەبێت.\nلە هەرێمێکی وەک کوردستان. سەرنجیشم داوە ئەوانەی کە بەرهەمی گرنگیان هەیە باسی دکتۆرای خۆیان ناکەن.\nدیسان مرۆڤی نێندەرتال و گۆڕان


قەیس خەزعەلی: کەرکوک عێراقییە، نوقتە سەری دێر\n36568 جار خوێندراوەتەوە\nدوای پەیامەکەی دوێنێی مەسعود بارزانی سەرۆکی پارتی سەبارەت بە شاری کەرکوک، قەیس خەزعەلی ئەمینداری گشتیی گروپی عەسائیبی ئەهلی حەق ڕایگەیاند، کەرکوک عێراقییە و بەهێزکردنی پەیوەندیی لەگەڵ هەرێم نابێت لەسەر حسابی جێبەجێکردنی یاسا بێت.\nخەزعەلی ئەمڕۆ یەکشەممە (١٤ی تەموزی ٢٠١٩) لە تویتێکدا لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی تویتەر بڵاویکردەوە، "کەرکوک عێراقییە، نوقتە سەری دێر."\nئەمینداری گشتیی گروپی عەسائیبی ئەهلی حەق، کە یەکێکە لە گروپە چەکدارەکانی ناو هێزەکانی حەشدی شەعبی دەربارەی شاری کەرکوک ڕایگەیاندووە، "بەهێزکردنی پەیوەندیی لەگەڵ هەرێم بە مانای ئەوە نییە ئەو کارە لەسەر حسابی جێبەجێکردنی یاسا و ڕێزگرتن لە سەروەری دەوڵەت بێت."\nخەزعەلی نوسیوویەتی، "بەردەوامیی هەرێمی کوردستان، لەسەر فرۆشتنی ٦٠٠ هەزار بەرمیل نەوت لە ڕۆژێکدا، بێ ئەوەی داهاتەکەی ڕادەستبکات، بەڵگەیە لەسەر ئەوەی هەرێم جدی نییە بۆ مامەڵەکردن بەگوێرەی یاسا و دەستوور."\nلە کۆتایی تویتەکەیدا وەک هەڕەشەیەک ئەمینداری عەسائیبی ئەهلی حەق ئاماژەی بەوە کردووە، پێویستە لایەنە پەیوەندیدارەکان بزانن کە ئەم بارودۆخە ئەستەمە بەردەوامبێت.\nئەو وتانەی خەزعەلی لە کاتێکدایە، دوێنێ مەسعود بارزانى ڕایگەیاند، پێویستە كێشەكانی كەركوك بە پارێزگاریشەوە سەرەتا لەنێوان هەولێر و بەغدا یەكلاییبكرێتەوە و چارەسەربكرێت، هەر ئەنجامێكیش كە هەبێت دەبێت جێگەی ڕەزامەندیی هەموو پێكهاتەكانی كەركوك بێت.\nدوێنێش ١٣ی تەموزی ٢٠١٩ حەیدەرعەبادی سەرۆک وەزیرانى پێشووى عێراق رایگەیاند، هەرێم نزیکەى دوو هێندە لەو بڕە نەوتە هەناردە دەکات کە پێشتر رێککەوتنى لەسەر کراوە.\nلە چاوپێکەوتنێکیدا لەگەڵ ئاژانسی فرانس پرێس حەیدەر عەبادی ئاماژەى بەوە کردووە، هیچ کێشەیەکی لەگەڵ کورددا نییە، بەڵام کێشەی لەگەڵ هەندێک لە حزبەکاندا هەیە کە کۆنترۆڵی هەرێمەکە و سەروەت و سامان و نەوتەکەیان کردووە.\nئەو وتانەی خەزعەلی لەکاتێکدایە ڕۆژی ١٢ی ئەم مانگە، دژى دیاریکردنى پارێزگارى کەرکوک لەلایەن پارتى و یەکێتییەوە، ژمارەیەک هاوڵاتیی عەرەب لەبەردەم باڵەخانەى پارێزگا گردبوونەوە.\nحاتەم ئەتائى وتەبێژى ئەنجومەنى عەرەبى، کە سەرپەرشتى گردبوونەوەکەى کەرکوکی دەکرد بە ئێن ئاڕ تیى ڕاگەیاند، فەرامۆشکردنى پێکهاتەى عەرەبى لە کەرکوک و کاندیدکردنى پارێزگارێک لەلایەن پارتى و یەکێتییەوە ڕەتدەکاتەوە.\nهەر ئەو ڕۆژە ئەرشەد ساڵحی سەرۆکی بەرەی تورکمانی رایگەیاند، پێویستە پۆستی پارێزگاری کەرکوک بە کەسایەتییەکی پێکهاتەی تورکمان بدرێت، بەو پێیەی کورد بۆ ماوەی ١٥ ساڵ و عەرەبی سوننەش بۆ ماوەی دوو ساڵ ئەو پۆستەیان هەبووە.\nئەوەش لەکاتێکدایە، دوای ناکۆکییەکی زۆر و چەندین لێدوان لە دژی یەکتر، پارتی و یەکێتی دواجار لەسەر ئەوە ڕێککەوتن کە ئەندازیار تەیب جەبار ببێتە کاندیدى لیستى برایەتى بۆ پۆستى پارێزگارى کەرکوک و بڕیارە بەمنزیکانە ئەنجومەنی پارێزگا بۆ دەنگدان بەو کاندیدە کۆببێتەوە.


پارێزگاری سلێمانی كۆنگرەی ڕۆژنامەوانی قەدەغەكرد – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/03/22 - 6:50 PM\nپارێزگاری سلێمانی ڕایدەگەیەنێت، لە پێناو پاراستنی ژیان و تەندروستی ڕۆژنامەنووسان و میدیاكاران بڕیاردرا بەقەدەغە كردنی هەموو كۆنگرەیەكی ڕۆژنامەوانی.\nد.هەڤاڵ ئەبوبەكر، پارێزگاری سلێمانی لە ڕاگەیەنراوێكدا، ئاماژەی بەوەكردووە، لە پێناو پاراستنی ژیان و تەندروستی ڕۆژنامەنووسان و میدیاكاران، بڕیاردرا بەقەدەغەكردنی هەموو كۆنگرەیەكی ڕۆژنامەوانی.\nئاماژەی بۆ ئەوەشكردووە، ئەوەی كراوە بۆ پاراستنی گیانی ڕۆژنامەنووسانە، لەمەودوا ڕاگەیاندنی دامەزراوەكان لێدوانەكان تۆمار دەكەن و دەیگەیەننە دەزگا میدیاییەكان.\nئاشكراشیكرد، بۆ لەمەبەدوا هەر پەیامێكی گرنگ هەبێت لە ڕێگای فریكوێنسیەوە بەشێوەی ڕاستەوخۆ دەدرێتە كەناڵەكان.\nپارێزگاری سلێمانیكۆنگرەی ڕۆژنامەوانی\nتاپۆكردنی زەوی و خانووە زیادەڕۆكان لە سلێمانی دەستپێدەكات


ڤيديۆ.. 12 كه‌س دەستدرێژی سێکسی ده‌كه‌نه سه‌ر کچێکی 17 ساڵ\n2018-09-01 [05:28 AM]\nهێزە ئەمنییەکانی مەغریب دەستگیرکردنی 12 کەسیان بە تۆمەتی دەستدرێژیکردنە سەر کچێکی 17 ساڵان راگەیاندووە، کچەکە دەڵێت بۆماوەی دوو مانگ بە گرووپ دەستدرێژی سێکسیان کردووەتە سەر.\nبەگوێرەی هەواڵێکی رۆژنامەی گاردیان، کچەکە ناوی خەدیجەیە، لە مانگی رەمەزان سەردانی ماڵی خزمێکیان دەکات، دواتر لەلایەن چەند پیاوێک دەڕفێندرێت و لە شوێنێک زیندانی دەکرێت. کچە جیا لەوەی نانی زۆر کەم دراوەتێ، لەدوای دەستدرێژیکردنە سەری، بە جگەرە جەستەی سوتێندراوە و ئەشکەنجەی زۆر دراوە.\nلە هەڤپەیڤینێکیدا لەگەڵ یەکێک لە کەناڵەکانی مەغریب خەدیجە دەڵێت:" ئەوە سامناک بوو، ئەوان بۆ نزیکەی دوو مانگ منیان زیندانیکرد. دەستدرێژی سێکسیان دەکردە سەرم و ئەشکەنجەیان دەدام، هەرگیز لە بیریان ناکەم، ئەوان منیان تێکشکاند".\nخەدیجە سەرەتا لەلایەن دوو پیاوەوە رفێندراوە، بەڵام دواتر بە خەڵکی تر لە بری پارە و ماددەی هۆشبەر فرۆشراوە. چەند جارێکیش هەوڵی راکردنی داوە، بەڵام گیراوە و ئازاردراوە.\nئەم هەواڵە کاردانەوەی زۆری لە مەغریب بەدوای خۆیدا هێناوە و تووڕەیی و نیگەرانی خەڵک تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانی تەنیووە، تاکو ئێستا 71 هەزار کەس لە مەغریب واژۆیان کۆکردۆتەوە بۆ پشتگیریکردن لە سزادانی ئەو تۆمەتبارانە. بەتایبەتیش بەرگریکاران لە مافەکانی ئافرەتان بە تووندی دژی ئەمە وەستاونەتەوە.\nئەم هەواڵە 69772جار خوێندراوەتەوە


ئاشکراکردنی عیسای مەسیح 11\n<< < ئاشکراکردنی عیسای مەسیح 11 > >>\n١ پاشان قامیشێکی وەک داری پێوانەم پێدرا، خوداش پێی فەرمووم: «هەستە، پەرستگای خودا و قوربانگا بپێوە و ئەو خەڵکانە بژمێرە کە تێیدا کڕنۆش دەبەن. ٢ بەڵام واز لە حەوشەی پەرستگا بهێنە و مەیپێوە، چونکە بە ناجولەکەکان دراوە، چل و دوو مانگیش شاری پیرۆز پێشێل دەکەن. ٣ هەروەها توانا و دەسەڵات بە دوو شایەتەکەم دەدەم بۆ هەزار و دوو سەد و شەست ڕۆژ بە جلوبەرگی گوشەوە پەیامی خودا ڕابگەیەنن.» ٤ ئەمانە ئەو دوو دار زەیتوونە و ئەو دوو چرادانەن کە لەبەردەم پەروەردگاری جیهاندا ڕاوەستاون. ٥ ئەگەر یەکێک بیەوێت زیانیان پێ بگەیەنێت، ئاگر لە دەمیانەوە دەردەچێت و دوژمنانیان دەخوات. ئەگەر یەکێک بیەوێت زیانیان پێ بگەیەنێت دەبێت بەم شێوەیە بکوژرێت. ٦ ئەمانە دەسەڵاتی ئەوەیان هەیە کە لە کاتی ڕاگەیاندنی پەیامی خودا ئاسمان دابخەن، تاکو باران نەبارێت. هەروەها دەسەڵاتیان بەسەر ئاودا هەیە کە بیکەنە خوێن و زەوی تووشی هەموو بەڵایەک بکەن، هەر کاتێک بیانەوێ.\n٧ کاتێک شایەتییەکەیان تەواو کرد ئەو دڕندەیەی لە بیری بێ بن دێتە دەرەوە، لەگەڵیان دەجەنگێت، دەیانبەزێنێت و دەیانکوژێت. ٨ هەروەها تەرمەکانیان لەسەر شەقامی شارە گەورەکە دەبێت کە ناوی مەجازی سەدۆم و میسرە، لەوێش گەورەکەیان لە خاچ درا. ٩ بۆ ماوەی سێ ڕۆژ و نیو خەڵکانێک لە هەموو گەل و هۆز و زمان و نەتەوەکان تەماشای تەرمەکانیان دەکەن و ناهێڵن تەرمەکانیان بنێژرێن، ١٠ هەروەها دانیشتووانی سەر زەوی پێی شاد دەبن و شایی دەگێڕن و دیاری بۆ یەکتری دەنێرن، چونکە ئەم دوو پێغەمبەرە دانیشتووانی سەر زەوییان ئازار دابوو.\n١١ بەڵام پاش سێ ڕۆژ و نیو هەناسەی ژیان لە خوداوە چووە ناویان، ئەوانیش هەستانەوە لەسەر پێیەکانیان و ترسێکی گەورە کەوتە سەر ئەوانەی تەماشایان دەکرد. ١٢ دەنگێکی بەرزیشیان لە ئاسمانەوە بیست، پێی دەفەرموون: «سەربکەونە ئێرە.» ئەوانیش لەبەرچاوی دوژمنانیان لە هەوردا بۆ ئاسمان سەرکەوتن.\n١٣ هەر لەو کاتەدا بوومەلەرزەیەکی گەورە ڕوویدا و دەیەکی شارەکە داڕما. حەوت هەزار کەس بە بوومەلەرزەکە کوژران، ئەوانی دیکە ترسان و ستایشی خودای ئاسمانیان کرد.\n١٤ نەهامەتی دووەم نەما، ئەوەتا نەهامەتی سێیەم زوو دێت.\n١٥ فریشتەی حەوتەمیش کەڕەناکەی لێدا و چەند دەنگێکی بەرز لە ئاسمانەوە هاتن و گوتیان:\n«شانشینی جیهان بووە شانشینی پەروەردگارمان و مەسیحەکەی* ،\nمەسیحیش بۆ هەتاهەتایە پاشایەتی دەکات.»\n١٦ ئەو بیست و چوار پیرەی کە لەبەردەم خودا لەسەر تەختەکانیان دانیشتبوون، خۆیان بە زەویدا دا و کڕنۆشیان بۆ خودا برد، ١٧ گوتیان:\n«سوپاست دەکەین، خودای پەروەردگاری هەرە بە توانا،\nئەوەی هەیە و هەبووە،\nچونکە هێزە گەورەکەی خۆتت وەرگرت و\nدەستت بە فەرمانڕەوایی کرد.\n١٨ نەتەوەکان تووڕە بوون،\nبەڵام کاتی تووڕەیی تۆش هاتووە.\nکاتی لێپرسینەوەی مردووان هات،\nبۆ پاداشتکردنی بەندە پێغەمبەرەکانت و\nگەلە پیرۆزەکەت کە لە ناوی تۆ دەترسن، بە گەورە و بچووکەوە،\nهەروەها بۆ لەناوبردنی ئەوانەی زەوی لەناودەبەن.»\n١٩ پەرستگای خوداش لە ئاسمان کرایەوە و سندوقی پەیمانەکەی لە پەرستگاکەی دەرکەوت. لەوێدا بووە هەورە بروسکە و دەنگەدەنگ و هەورەگرمە و بوومەلەرزە و تەرزەی قەبارە گەورە باری.


بیستۆکی نوێی Apple Powerbeats 4 لە دواین وەشانی iOS 13 ـدا بەدیارکەوت – کەی ئای تی ئێن\nدەرکەوتنی چەند تایبەتمەندییەکی گالەکسی Note 9 لە فرۆشگەی فڵیپکارتی هیندستان\nئامێرە هەمەجۆرەکان 31, كانونی دووه‌م 2020\nلەگەڵ بەردەستکردنی وەشانی نوێی iOS 13.3.1 لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا لە لایەن ئەپڵەوە، وێنەی نەوەی نوێی بیتسۆکی Apple Powerbeats لە وەشانە نوێیەکەی iOS 13 ـدا بەدیارکەوت.\nوێنەکە لە لایەن پێگەی MacRumors ـەوە دۆزراوەتەوە، کە دیزاینی Apple Powerbeats 4 دەردەخات. لە وێنەکاندا دەردەکەوێت کە جووت بیستۆکەکە بە هەمان شێوەی نەوەی پێش خۆی، کە لە 2016 بەردەستکرا، بە وایەرێکەوە پەیوەست دەبن و لە ڕێگەی Bluetooth ـەوە بە مۆبایلەوە پەیوەست دەکرێن.\nبە بەراورد بە بیستۆکی Powerbeats 3، وا دیارە گۆڕانکاری لە دیزاینی بیستۆکی Powerbeats 4 ـدا کراوە و لە جیاتی ئەوەی وایەرەکەی لە پێشەوە بڕواتەوە پشت گوێ، ڕاستەوخۆ لە پشت گوێوە دەچێتە پشتەوە.\nپێگەی MacRumors ڕایگەیاندووە کە پێشبینی دەکرێت بیتسۆکە نوێیەکە خاوەن چیپی H1 ببێت، بەمەش پشتگیری لە تایبەتمەندییەکانی “Hey Siri” و “Announce Messages with Siri” دەکات.\nئەمە یەکەمجار نییە کە وەشانێکی نوێی iOS وێنەکانی بیستۆکە نوێیەکانی ئەپڵمان بۆ ئاشکرا دەکات. لە کۆتاییەکانی مانگی ئاداری پار ساڵدا، وەشانی iOS 12.2 وێنەکانی بیستۆکی بێوایەری نوێی Powerbeats Pro ـی بۆ ئاشکرا کردین و لە سەرەتاکانی مانگی نیسانی هەمان ساڵدا ڕاگەیاندرا. لە سەرەتاکانی تشرینی یەکەمی پار ساڵدا، بیستۆکی بێوایەری AirPods Pro لە وەشانی نوێی iOS 13.2 بەدیار کەوت، لە دوای مانگێک بەردەستکرا.\nلەسەر بنەمای ڕێکەوتی بەردەستکردنی بیستۆکەکانی Powerbeats Pro و AirPods Pro لە دوای دەرکەوتنیان لە وەشانە نوێیەکانی iOS ـدا، پێشبینی دەکرێت بیستۆکی Powerbeats 4 لە کۆتاییەکانی مانگی داهاتوودا نمایش/بەردەست بکرێت.\nتاگەکان Apple Apple Powerbeats 4 ئای ئۆ ئێس ئەپڵ iOS 13 iOS 13.3.1 بیستۆک هەواڵ


وتەبێژى حکومەتى هەرێمى کوردستان ڕایگەیاند، وەڵامى وەزارەتى نەوتى عێراق دەدەنەوە لەبارەى پرسی داهاتى نەوتى هەرێمەوە.\nجوتیار عادل ئەمڕۆ چوارشەممە (5ی ئایاری 2021) لە لێدوانێکیدا بۆ پێگەى "گاڤ نیوز" وتى، "بەهۆى قسەکانى وەزارەتى نەوتى عێراق لەبارەى ڕاستنەکردنى داهاتى نەوتى هەرێمەوە، بەم نزیکانە وەڵامى وەزارەتەکە دەدەینەوە".\nعاسم جیهاد، وتەبێژى وەزارەتى نەوتى عێراق دوێنێ سێشەممە بە ئاژانسى فەرمى عێراقى ڕاگەیاند، وەزارەتى نەوت تا ئێستا هیچ بڕە داهاتێکى نەوتى هەرێمى ڕادەستنەکراوە لە چوارچێوەى بەندەکانى پڕۆژەى بودجەدا.\nوتیشى، حکومەت تانەى لەچەند ماددەیەکى پڕۆژەى بودجە داوە.\nلە پڕۆژەى بودجەى عێراقدا، هەرێم پابەندکراوە بەوەى داهاتى 250 هەزار بەرمیل نەوتى رۆژانە رادەستى بەغدا بکات لەگەڵ نیوەى داهاتە فیدراڵییەکان، لەبەرانبەر وەرگرتنى پشکەکەیدا کە بە نزیکەى 12 ترلیۆن دینار دەخەمڵێنرێت.\nکۆى بەرهەمى نەوتى هەرێم لە بودجەى عێراقدا بە 460 هەزار بەرمیل نەوت دیاریکراوە، دواى لێدەرکردنى داهاتى 250 هەزار بەرمیل نەوت، داهاتى 180 هەزار بەرمیلى بۆ دەمێنێتەوە. بەڵام بەهۆى ئەوەى هەرێم بە 10 دۆلار نەوت کەمتر دەفرۆشێت پێویستە نەوتێکى زیاتر بفرۆشێت بۆ ئەوەى داهاتى 250 هەزار بەرمیل پڕبکاتەوە.


چۆن بازێک دەمرێت - بابەت\nمیرووی جێگا چییە\nسەرەکی ⁄ ئاژەڵ و رووەک ⁄ چۆن بازێک دەمرێت\n1 چۆن بازێک دەمرێت :\n1.2 مەرگی هاوکسەکان:\n1.3 جۆرەکانی بازوو:\nچۆن بازێک دەمرێت :\nفاڵچیه که ی سه ر به ( بە ئینگلیزی:Falcon) تا پلەی باڵندەی نێچیر و بنەماڵەی فاڵچی یان فاڵکە ، درێژییەکەی لە 25 تا زیاتر لە 60 سم دەبێت و زیاتر لە چل جۆر بە قەبارەی جیاواز هەیە کە بەناوبانگترینیان شاهین و فالکۆنی ڕەشن .\nفاڵچیەکە بە شارەزایی ماسی گرتن و بینایی تیژ و تیژ و پاقڵە ی ئاماژە تیژەکەی کە توانای گرتنی چەندین جۆری نێچیری بچووکی هەیە وەک جرج و بۆق و باڵندە و ماسی و فالووکە یەکێکە لە خێراترین بوونەوەرەکانی سەر زەوی، هەروەک دەگاتە خێرایی خۆی لەکاتی نقومکردنی نێچیرەکەی بۆ 200 مایل لە کاتژمێرێکدا، بە سوپاس بۆ شێوەی لەشی شلەی کە توانای ئەوەی هەیە زۆر بە خێرایی لە هەوادا بجوڵێ، باڵەکانی ئاماژەشی کرد کە نەرمی ی پێ دەدەن، و ڕێگە دەدات بە گۆڕینی ئاڕاستەی لە هەوایەکی بەرزدا.\nفاڵکۆنیش وەک زیندەوەرە زیندووەکانی دیکە تەمەنێکی دیاریکراو دەژین و دواتر دەمرن، هەروەها پشت بەو تەمەنە دەبەستێت کە فاڵکۆن ەکان دەتوانن بگەنە سەر ڕەگەزەکانیان؛ لەسەر دەستی مرۆڤەکان\nفالکۆن لە کێوییەکان لە ماوەی ساڵانی یەکەم و دووەمی ژیانیاندا چەندین ڕووداوی لە بەر دەستدا دەبێت کە دەیانکوژێت، چونکە لەو تەمەنە سەرەتاییەدا نەبوونی زیرەکی پێویست بۆ مانەوە یان زیندووبوونەوە، تیمێکی زیندەوەرزانیش بە شوێن 986 فالکۆندا گرنگترین هۆکاری مردنی فاڵچییان خوێند؛ بۆ ئەو مردنانەی بەهۆی پێکدادان ەوە لەگەڵ شەمەندەفەر و ئۆتۆمبێلدا دروست بوون، هەروەها چەند هۆکاری دیکە بۆ گیان لە دەستدانی فاڵکۆن ەکان بە تەنی جێگیرەوە، وەک: پەنجەرەکان، هەوربڕەکان ، وایەری پردەکان ، وایەری کارەبایی ، جگە لە بەرکەوتنە بەر ئاگر ، یان کاریگەری لەسەر پەرژینی مێش ، لەوانە ئەوانەی کە لە ئەنجامی خۆراک بە مێرووەکان کە مێرووەکان کە مێروویان خواردووە ، بە هۆی انەوە کە مێروویان خواردووە ، شایانی باسە کە ئەم مێرووی بێسکویدی DDT بووە هۆی گیان لە دەستدانی چەندین شاهین ی شاهن فالکەکان زیاتر لە نیو سەدە پێش ئێستا ، لە ئەنجامدا ژمارەیەکی زۆر مێروو کەم بوونەوە و تووشی لەناوچوون بوون ، تووشی لاوازی لەناوچوون بوون .\nزۆرێک لە فاڵکۆنەکان لە ئەنجامی نەخۆشی جۆراوجۆردا دەمرن، کە وا بڕوا دەکرێت 14% ی مردنی فاڵکۆن بەهۆی نەخۆشی ڤایرۆسیبێت، وەک ئەنفلوەنزای باڵندە، نەخۆشی نیونیوکاسڵ یان تاعوی نیمچە مریشک، هەروەها فالکۆنتووشی نەخۆشی بەکتریایی دەبن بەڵام کەمتر لە نەخۆشییە ڤایرۆسییەکان، لەوانە: سالیلۆز، سیلی باڵندە، نەخۆشی ەکانی سەروسیلی باڵندە، و نەخۆشیەکانی سەر ووکیوی فالکۆن: ئەسپەریگلیتیاز، نەخۆشی کانیدا یان سالین، و ئەو نەخۆشیانەی بەهۆی مشەخۆری فالکۆنەکانەوە دروست دەبن. تریکمۆنیاسی ، کۆکسیدیا ، پاپیلۆشن و کرمی سیومۆنی .\nفاڵکۆنەکان پۆلێن کراون بۆ سێ یان چوار گروپ بەپێی سیستمی پۆلێنکردن کە بەکارهاتووە (بە ئینگلیزی: kestrels) وە برژاندنەکان (بە ئینگلیزی:hobbies) وە شاهێن (بە ئینگلیزی:peregrin) وە فاڵچی پیرۆزەکان (بە ئینگلیزی:hierofalcons)چوار گروپەکە ئەم جۆرەیان لەخۆ دەکەویت:\nئه سۆک ماداگاسکار (بە ئینگلیزی:Madagascar kestrel) زانستیانە ناسراوە بە (Falco newtoni).\nئەسوکا سەیسێلی (بە ئینگلیزی:Seychelles kestrel) زانستیانە ناسراوە بە (Falco araea)\nسۆوک مۆریتیۆس (بە ئینگلیزی:Mauritius kestrel) زانستیانە ناسراوە بە (Falco punctatus).\nبازاری خاڵدار (بە ئینگلیزی:Spotted kestrel) زانستیانە ناسراوە بە (Falco moluccensis).\nئەسوکی نانکین (بە ئینگلیزی:Nankeen kestrel): زانستیانە ناسراوە بە (Falco cenchroides)\nخۆشەویستی هاوبەش یان هاوکی کوللەی باو یان هاوکی کوللە (بە ئینگلیزی: Common kestrel): زانستیانە ناسراوە بە (Falco tinnunculus).\nگەورەترین بازارکار (بە ئینگلیزی:Greater kestrel): زانستیانە ناسراوە بە (Falco rupicoloides).\nبازاڕی فۆکس (بە ئینگلیزی:Fox kestrel) زانستیانە ناسراوە بە (Falco alopex).\nبازاڕی بچووکتر (بە ئینگلیزی:Lesser kestre) زانستیانە ناسراوە بە (Falco naumanni).\nبازاری خۆڵەمێشی (بە ئینگلیزی:Grey kestrel) زانستیانە ناسراوە بە (Falco ardosiaceus).\nئەسوک دیکنسۆن (بە ئینگلیزی:Dickinson’s kestrel) زانستیانە ناسراوە بە (Falco dickinsoni).\nنەخشە بژارکراوەکە (بە ئینگلیزی:Banded kestrel) زانستیانە ناسراوە بە (Falco zoniventris).\nبازووی سەر سوور (بە ئینگلیزی:Red-necked Falcon) زانستیانە ناسراوە بە (Falco chicquera).\nلازق یان هاوکی سوور (بە ئینگلیزی:Red-footed Falcon) زانستیانە ناسراوە بە (Falco vespertinus).\nسه قر ئه مووریا (بە ئینگلیزی:Amur Falcon) زانستیانە ناسراوە بە (Falco amurensis).\nفالکۆن یان فالکۆنی نۆرا (بە ئینگلیزی:Eleonora’s falcon) زانستیانە ناسراوە بە (Falco eleonorae).\nفالکۆنی خۆرئاوا یان فالکۆن (بە ئینگلیزی: Sooty Falcon): زانستیانە ناسراوە بە (Falco concolor).\nبازاڕی ئەمریکی (بە ئینگلیزی:American kestrel) زانستیانە ناسراوە بە (Falco sparverius).\nسه قر ئه پولمادۆ (بە ئینگلیزی:Aplomado falcon) زانستیانە ناسراوە بە (Falco femoralis).\nئەلئەوێد یان دۆڤ هووک (بە ئینگلیزی:Merlin, or pigeon hawk) زانستیانە ناسراوە بە (Falco columbarius).\nفاڵکۆن بات (بە ئینگلیزی:Bat falcon) زانستیانە ناسراوە بە (Falco rufigularis)\nبازووی پرتەقاڵی (بە ئینگلیزی:Orange-breasted falcon) زانستیانە ناسراوە بە (Falco deiroleucus).\nشۆیهین ، یان شاهین فالکۆنی ئوسترالی (بە ئینگلیزی:Eurasian Hobby) زانستیانە ناسراوە بە\nسه قر شاهین الشه رقی (بە ئینگلیزی:Oriental hobby) زانستیانە ناسراوە بە (Falco subbuteo)\nسه قر شه هین ئه فریقا (بە ئینگلیزی:African hobby): زانستیانە ناسراوە بە (Falco severus).\nشۆهین فالکۆنی ئوسترالی (بە ئینگلیزی:Australian hobby): زانستیانە ناسراوە بە (Falco cuvierii).\nفالکۆنی نیوزیلەندا (بە ئینگلیزی:New Zealand falcon) زانستیانە ناسراوە بە (Falco longipennis)\nقاوەیی فالکۆن (بە ئینگلیزی:Brown falcon) زانستیانە ناسراوە بە (Falco novaeseelandiae).\nهاوکی خۆڵەمێشی (بە ئینگلیزی: Grey falcon) زانستیانە ناسراوە بە (Falco berigora).\nهاوکی ڕەش (بە ئینگلیزی: Black falcon): زانستیانە ناسراوە بە (Falco hypoleucos).\nفالکۆنی ئۆکاری (بە ئینگلیزی: Lanner Falcon) زانستیانە ناسراوە بە (Falco subniger).\nسه قر لاگه ر (بە ئینگلیزی:Laggar falcon) زانستیانە ناسراوە بە (Falco biarmicus).\nفالکۆنی ئازاد (بە ئینگلیزی:Saker falcon) زانستیانە ناسراوە بە (Falco jugger).\nسینگار یان مارین شاهین (بە ئینگلیزی:Gyrfalcon) زانستیانە ناسراوە بە (Falco cherrug).\nفالکۆن میدۆوس (بە ئینگلیزی:Prairie falcon) زانستیانە ناسراوە بە (Falco rusticolus).\nبۆ شاهین، یان مۆبایل فالکۆن، یان دەک بوز (بە ئینگلیزی:Peregrine falcon) زانستیانە ناسراوە بە (Falco peregrinus).\nسه قر ته یتا (بە ئینگلیزی:Taita falcon) زانستیانە ناسراوە بە (Falco fasciinucha).\nئاژه‌ڵچۆن بازێک دەمرێت\nپیرۆزبایی کردن لە منداڵ بوون و وەڵامەکەی


ڕاگەیەندراوی ناوەندی مافی مرۆڤ بۆ ڕۆژهەڵاتی کوردستان بە بۆنەی گیان لەدەست‌دانی سێ ژینگە پارێزی “ژیوای” پاوە\nتاوانەکانی کۆماری ئیسلامی دەرحەق بە چالاکانی کورد و ژینگەی کوردستان مەحکووم دەکەین و ڕێژیم بە بەرپرسیاری سەرەکیی شەهیدبوونی ژینگەپارێزان دەزانین.\nبنەماڵەی سەربەزری شەهیدانی ژینگە!\nبە بۆنەی هەواڵی شەهیدبوونی گوماناویی سێ ژینگەپارێزی ئەنجومەنی “ژیوای” پاوە لە کاتی کوژاندنەوەی ئاگری دارستانەکانی “بووزین” و “مەرەخێڵ” سەرەخۆشی و هاوخەمیی خۆمان ئاراستەی خەڵکی ئەمەگناسی کوردستان، سەرجەم ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی بەتایبەت ژینگەپارێزانی ڕۆژهەڵاتی نیشتمان دەکەین.\nبەداخەوە لەمێژ ساڵە ئاگرکەوتنەوە لە دارستانەکانی کوردستان کە بەپێی نیشانە و بەڵگەکان زۆربەی ئەو ڕووداوانە دەستی بەئانقەستی لە پشتە، بووەتە بەڵایەکی گەورە بۆ سروشتی کوردستان. جیا لەو زیانەی هەموو جارێ بە هۆکاری ئاگرکەوتنەوە لە دارستانەکانی کوردستان وە ژینگە و سروشتی نیشتمان دەکەوێ، ئەمجارەیان ئاگرکەوتنەوە لە دارستانەکانی “مەرەخێڵ” گیانی سێ ڕۆڵەی نیشتماندۆست و ژینگەپارێزی دەروەستی کوردستانیشی ستاند.\nئێستا ئیدی لە کەس شاراوە نییە، کاربەدەستانی ڕژیمی کۆماری ئیسلامی بەهۆی کەمتەرخەمی و زۆرجاریش بەئەنقەست و بە پیلانی پێشوەخت ژینگە و دارستانەکانی کوردستان دەکەنە ئامانج. ڕێژیمی کۆماری ئیسلامی لە چوار دەیەی ڕابردوودا قۆڵی تاڵانی سەرچاوە، سامان و خاپوورکردنی کوردستان و سروشتەکەی هەڵماڵیوە و لە بەرامبەردا ئەوە ڕۆڵە نیشتماندۆست و ژینگەپارێزانی کوردستانن کە لە چوارچێوەی ڕێکخراوە ژینگەپارێزییەکاندا بە کەمترین ئیمکاناتی بەردەستیان هەوڵی پاراستنی ژینگەی کوردستان دەدەن و بە دەستی بەتاڵەوە بوون بە پارێزەرانی ژینگە و نیشتمان.\nئەو ڕێکخراوانە و ئەندامەکانیان زۆر جار کەوتوونەتە بەر غەزەبی ناوەندە ئەمنیەتییەکان و، بۆ زۆر لەوان پەروەندەسازی کراوە؛ بەڵام ئەو بەرەنگاری و دوژمنکارییە کۆڵی پێ نەداون، هەنگاوی پێ شل نەکردوون. “شەهیدبوونی شەریف باجوەر”، “ئومید حوسێن‌زادە”، “ڕەحمەت حەکیمی‌نیا” و “محەممەد پەژووهی” لە ساڵانی ڕابردوودا و ئەمجارەشیان شەهیدبوونی “موختار خەندانی”، “یاسین کەریمی” و “بیلال ئەمینی” بەڵگەن بۆ، خۆنەویستی و ئیرادەی پێشمەرگەئاسای ڕۆڵەکانی ئەم گەلە.\nناوەندی مافی مرۆڤ بۆ ڕۆژهەڵاتی کوردستان سیاسەتی تاوان و دوژمنکارانەی کۆماری ئیسلامی دەرحەق بە کۆمەڵانی خەڵکی کورد و سروشت و ژینگەی کوردستان مەحکووم دەکا و ڕێژیم بە بەرپرسیاری سەرەکیی شەهیدبوونی ئەم ژینگەپارێزانە دەزانێ.\nسڵاو لە گیانی پاكی ئەوانەی ژیانی خۆیان لە رێگەی نیشتمان بەخت كردووە،\nسڵاو لە روحی بەرزەفڕی شەهیدانی ئەنجومەنی “ژیوای” پاوە و،\nبە هیوای چاكبوونەوەی بریندارانی دیکەی ئەم ڕووداوە.\n٩ی پووشپەڕی ١٣٩٩ی هەتاوی


ئەمەریكا بۆ ڕووبەرووبوونەوەی "هواوی" كۆمپانیاكانی ئیریكسۆن و نۆكیا دەكڕێت\n12/02/2020 355 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nویلیام باری وەزیری دادی ئەمەریكا رایگەیاند، ئەمەریكا و هاوپەیمانەكانی بەمەبەستی ڕووبەڕووبوونەوەی زاڵبوونی كۆمپانیای "هواوی" چینی بەسەر تەكنەلۆژیای نەوەی پێنجەم لە بوارەكانی پەیوەندییە بێتەلەكاندا، هەڵسەنگاندن بۆ كڕینی "پشكی كۆنترۆڵكردن"ی كۆمپانیاكانیاكانی نۆكیای فینلەندی و ئیریكسۆنی سویدی دەكەن.\nوەزیری دادی ئەمەریكا لەكۆنگرەیەكی تایبەت بەسیخوڕیكردنی ئابوورییانەی چین وتی: بۆ رەواندنەوەی نیگەرانییەكانمان لەزاڵبوونی چین بەسەر ئەو جۆرە تەكنەلۆژیایە چەند پێشنیازێك هەیە، ئەویش لەڕێگای هاتنی ئەمەریكا بۆ پاڵ كۆمپانیاكانی نۆكیا و ئیریكسۆن.\nبار روونیكردەوە، ئەو هاتنەپاڵە لەڕێگای خاوەنداری ئەمەریكا دەبێت بۆ پشكەكانی كۆنتڕۆڵكردنی ئەو كۆمپانیایانە جا بەشێوەی راستەوخۆ بێت یاخود لەڕێگای كۆمپانیا تایبەتەكانی ئەمەریكا و وڵاتە هاوپەیمانەكانی ئەمەریكاوە .\nوتیشی: وەستان لەپشت یەكێك، یان هەردوو كۆمپانیاكە لەناو بازارە زەبەلاحەكەمان و هێزە داراییەكەمان وادەكات ركابەرێكی زۆر بەهێزتر بن و پاڵنەرەكانی نیگەرانیش دەڕەوێننەوە.\nبەهای بازاڕی هەردوو كۆمپانیاكە نزیكەی ٥٠ ملیار دۆلارە، هێشتا نازانرێت سەرچاوەی دارایی ئەو پارەیەی ئەمەریكا بۆ كڕینی ئەو پشكانە لەكوێوە دێت.\nكۆمپانیای ئیریكسۆنی سویدی ئامادە نەبوو هیچ لێدوانێك لەبارەی ئەو هەنگاوەی ویڵاتە یەكگرتووەكانەوە بدات ، هەروەك كۆمپانیای نۆكیاش هێشتا هیچ سەرنجێكی نەداوە، هەروەها دوای ئەو لێدوانەی وەزیری گەنجینەی ئەمەریكا پشكی كۆمپانیاكە لەبازاڕەكانی ئەوروپا بەرزبوونەوە.


مستەفا هیجری: رێژیمی ئێران لە هەوڵدایە کۆسپ بخاتە بەردەم یەکگرتنەوەی حیزبی دێموکرات\n15:01 - 24 بەفرانبار 2714\nکوردستان میدیا: حەفتەنامەی رووداو لە ژمارە ٣٤٢ی خۆیدا، وتووێژێکی لەگەڵ، مستەفا هیجری، سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران پێک هێناوە کە تێیدا پرۆسەی یەکگرتنەوە حیزبی دێموکرات و هەروەها دۆخی خەباتی گەلی کوردی لە کوردستانی ئێران خراوەتە بەر باس.\nرووداو: هەنگاوەكانی یەكگرتنەوەی هەردوو لایەنەكەی دیموكرات بەكوێ گەیشتوون؟\nمستەفا هیجری: ئێمە پێشنیازمان كردووە بنەما و پەسەندكراوەكانی كۆنگرەی ١٣ی حیزبی دیموكراتی كوردستانی ئێران كە دوایین كۆنگرەی پێش جیابوونەوە بوو، راپۆرتی كۆنگرەش كە بە تێكڕای دەنگی ئەندامانی بەشدار پەسندكرا، بكرێنە بناغەی دەستپێكردنی وتووێژەكانی نێوانمان و ئێستاش لە پەیوەندی لەگەڵ ئەو پرسە دانوستاندنەكان درێژەیان هەیە و بڕیاریشە لە داهاتوودا دەفتەری سیاسی هەردوو لایەن بە بەشداریی سكرتێرەكان كۆببنەوە.\nرووداو: لەسەردەمی سكرتێریی ئێوەدا جیابوونەوەكە روویدا، هیوایەكتان هەیە كە هەر لە سەردەمی سكرتێریی خۆتاندا یەكگرتنەوە رووبدات؟\nمستەفا هیجری: بەڵێ ئەو هیوایە هەیە و بێگومان وەك چۆن ئەو دابڕانە خەڵكی بێزار كرد، بۆ منیش وەكو بەرپرسێك لە هەموان زیاتر بەوە ناڕەحەت بووم و یەكگرتنەوەیەك كە لەسەر بنەمای دروست بنیات بنرێ و زەمینەی ئەوە پێكبێنێ كە جیابوونەوەیەكی دیكە بەو فۆرمە نەیەتە ئاراوە، ئارەزووی منە و هەر ئەوە دەتوانێ برینی جیابوونەوە ساڕێژ بكاتەوە.\nرووداو: مەترسی ئەوەتان هەیە كە حكوومەتی ئێران كۆسپ بخاتە بەردەم پرۆسەی یەكگرتنەوە؟\nمستەفا هیجری: كۆماری ئیسلامیی ئێران نەیارێكی بەهێزی ئێمەیە، بۆیە هەمیشە لەدانیشتنەكاندا لەگەڵ ئەو هاوڕێیانەدا و هەروەها لە دانیشتن لەگەڵ ئەندامانی رێبەری حیزبی خۆشماندا، جەخت لەسەر ئەوە دەكەمەوە كە ئێمە تاوەكوو دوایین قۆناغی وتووێژەكان كە بە ئەنجامێكی كۆتایی دەگەین، باشتر وایە وردەكارییەكان لە راگەیاندندا باس نەكەین. یەكێك لە هۆكارەكانیش ئەوەیە كە من ئاگادارم كۆماری ئیسلامی زۆر بە جیدی بەدواداچوون دەكات بۆئەوەی بزانێ بابەتی یەكگرتنەوە بەكوێ دەگات. ئەگەر رێژیمی ئێران بۆی بكرێ كە بەداخەوە ئیمكاناتیشی زۆرە، هەوڵدەدا كێشە بخاتە نێو پرۆسەی دانوستانەكە. مەبەست لەوەی كە نامانەوێ ئەو شتانە بڵاوبنەوە، ئەوە نییە كە شتی نهێنیمان هەبێ و بمانەوێ لە خەڵكی بشارینەوە. ئێمە لەبەر ویستی خەڵك و بە قازانجی بزووتنەوەی كورد لە رۆژهەڵاتی كوردستان یەكدەگرینەوە، بەڵام هاوكات كە خەڵك دۆستمانە و پێی خۆشە یەكگرتوو بین، كۆماری ئیسلامیش نەیاری ئێمەیە و كەڵك لەو باسكردنانە وەردەگرێت.\nرووداو: حیزب و لایەنەكانی پارچەكانی دیكەی كوردستان بۆ سەرگرتنی پرۆسەی یەكگرتنەوە‌ی ئێوە هیچ هەوڵێك دەدەن؟\nمستەفا هیجری: هەروەكوو لەسەرەتای جیابوونەوەكە بەڕێز مەسعود بارزانی و یەكیەتیی نیشتمانیی كوردستان هەوڵیاندا یەكبگرینەوە، كە بەداخەوە جیبەجێ نەبوو، ئێستاش ئەو حیزب و لایەنانەی یەكڕیزیی كوردیان دەوێ، هەمیشە داوایانكردووە و هانمان دەدەن یەكبگرینەوە، بەڵام بۆخۆشمان گەیشتوونەتە ئەو قەناعەتەی كە دەبێ یەك بگرینەوە.\nرووداو: خالید عەزیزی، سكرتێری گشتی حیزبی دیموكراتی كوردستان ماوەیەك لەمەوبەر كە سەردانی ئامریكای كردبوو، بە (رووداو)ی گوت كە حكوومەتی واشنگتون داوای لێكردوون حیزبی دیموكرات یەكبگرێتەوە، ئەمریكا یان وڵاتانی دیكە داوایەكی بەو شێوەیان لە ئێوەش كردووە؟\nمستەفا هیجری: تا ئێستا ئامریكا داوایەكی لەو شێوەیەی لە نوێنەری ئێمە نەكردووە، بەڵام هەندێك وڵاتی ئەوروپایی كە پەیوەندیمان پێیانەوە هەیە، ئەو داوایەیان لێكردووین.\nرووداو: دوای جیابوونەوە، هەندێك جیاوازی سیاسیش لەنێوان دوو لایەنەكەی دیموكرات بەدی دەكرێ، ئەوە دوای یەكگرتنەوە بۆتان نابێتە كێشە؟\nمستەفا هیجری: ئەگەر رۆژێك یەكبگرینەوە كە هیوادارم وابێ، لەسەر بابەتە جیاوازەكان قسە دەكەین و لەنێوخۆماندا دەیانخەینە بەرباس و بیروڕایان لەسەر ئاڵوگۆڕ دەكەین. گرینگ ئەوەیە بزانین دوای ٣٥ ساڵ، حكوومەتی كۆماری ئیسلامی بۆ هەموو لایەنەكان روون بووەتەوە كە ئەو حكوومەتە مافی كورد و نەتەوەكانی دیكەی نە بۆ گرینگە و نە دەیەوێ لەگەڵیان رێك بكەوێ.\nدوای دەستبەكاربوونی حەسەن رۆحانیش وەكو سەرۆك كۆمار و سەرەڕای ئەوەی كە هەندێك بەڵێنیشی دان، بەڵام هیچ ئاڵوگۆڕێك رووینەداوە. ئەوان وەكو نەتەوە بە فەرمی دان بە كورددا نانێن و هیچ نیشانەیەك لەگۆڕێدا نییە بۆ ئەوەی كە پرسی كورد لە رۆژهەڵات لەرێگەیەكی ئاشتیانەوە چارەسەر بێت. تەنانەت ئەو گوتوبێژانەش كە كاك خالید عەزیزی باسی كردوون، دواتر وەزیری ئیتلاعاتی ئێران رایگەیاند كە لەچوارچێوەیەكی ئەمنیدا بوونە.\nرووداو: ئێران كە دەیگوت حیزبەكانی دێموكرات و كۆمەڵە هەڵوەشاونەتەوە، هۆی چی بوو باسی دانوستاندنیان لەگەڵ ئەو حیزبانە هێنایەوە گۆڕێ؟\nمستەفا هیجری: هۆكاری زۆرن. یەك لەوان ئەوەیە كە دەیانەوێ كێشە لەنێو حیزبەكانی رۆژهەڵاتدا دروست بكەن. كۆماری ئیسلامی بیری لەوە كردووەتەوە كە ئەگەر لەگەڵ لایەنێك قسە بكات، بەوە كێشە و ناكۆكی دەخاتە نێو حیزبەكانی رۆژهەڵات. لەلایەكی دیكەشەوە رەنگە ئەوان بیریان لەوە كردبێتەوە كە ئەو جوڵانەوە مەدەنییەی ئێستا پێكهاتووە، بێ كاریگەری بكەن.\nرووداو: ئێوە لەبارەی دانوستاندن لەگەڵ حكوومەتی ئێران هیچ ناكۆكییەكتان لەگەڵ حیزبی دێموكراتی كوردستان بۆ پەیدا بووە؟\nمستەفا هیجری: لەگەڵ ئەوەی كە تاوەكوو ئێستا چەندین دانیشتنمان لەگەڵ هاوڕێیانی پێشوو هەبووە، بەڵام هیچكات باسی ئەو بابەتەمان نەكردووە كە بۆ وتووێژتان كردووە یان لەوێدا باسی چیتان كردووە.\nرووداو: كۆمەڵەی شۆڕشگێڕی زەحمەتكێشانی كوردستانی ئێران پێشنیازی بە ئێوە و چەند حیزبێكی دیكەی رۆژهەڵاتی كوردستان كردووە كە پێكەوە كۆنگرەیەكی نەتەوەیی تایبەت بە رۆژهەڵاتی كوردستان ببەستن، بەباشی دەزانن ئەو كۆنگرەیە ببەسترێ؟\nمستەفا هیجری: یەكگرتنی كورد بە پێویست دەزانین بەتایبەت لەسەردەمی ئێستادا. وەكوو ئەوكات بۆ كۆنگرەی نەتەوەییش هەوڵی زۆرماندا سەربگرێ ، بۆ كۆنگرەی خۆرهەڵاتی كوردستانیش ئەو بۆچوونەمان هەیە. بەڵام ویست و ئارەزوو و پێویستی لەگەڵ واقیع جیاوازە كە ئێمە وەكو حیزبێكی سیاسی دەبێ ئەو جیاوازییانە ببینین. گرینگ ئەوەیە بزانین ئەو پرۆژە و بۆچوونانە تاوەكو چەند دەرفەتی جێبەجێكردنیان هەیە و ئێمە چەندمان هەوڵ بۆ داوە. هەروەك بینیمان كۆنگرەی نەتەوەیی بەهۆی ئەوەی كە بەستێنی بۆ نەڕەخسابوو، سەری نەگرت. كۆنگرەی رۆژهەڵاتیش هەر بەو جۆرەیە. جیابوونەوەكانی نێو كۆمەڵە و جیابوونەوە لە حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران كۆسپێك بوونە لەبەردەم نزیكبوونەوەی ئەو حیزبانە و هێشتاش نەمانتوانیوە ئەو كۆسپە هەڵبگرین.\nماوەیەك هەوڵماندا بەرەیەك پێكبێنین، بەڵام تێیدا سەرنەكەوتین لەبەر ئەو كێشە و ناكۆكییانەی كە جیابوونەوەكان پێكیانهێناوە. پێموایە پێش باسكردنی كۆنگرەیەكی لەوجۆرە پێویستە ئەو حیزبانەی لێك جیابوونەتەوە هەوڵبدەین ئەگەر یەكیشنەگرنەوە، لانیكەم بكرێ لێكنزیك بنەوە و پێكەوە كار بكەن. راستییەكەی لەباری سیاسییەوە بە لەبەرچاوگرتنی رەوشی هێزەكانی كوردی ئۆپۆزسیۆنی حكومەتی ئێران، كۆنگرەی خۆرهەڵات لە ئێستادا بە شتێكی عەمەلی نازانم.\nرووداو: هەست دەكرێ پەیوەندییەكانی ئێوە لەگەڵ پارتی كرێكارانی كوردستان گۆڕانكاری بەسەرداهاتووە؟\nمستەفا هیجری: پەیوەندی ئێمە لەگەڵ پەكەكە پەیوەندییەكی باش بووە و كێشەی تێدا نەبووە، بەڵام دوای ئەوەی كە بەهاری رابردوو لەگەڵ بەڕێز جەمیل بایك لە قەندیل كۆبوومەوە، پەیوەندییەكان گەرموگوڕتر بوونە و تاوەكو ئێستا چەندینجار وەفدی پەكەكە سەردانی ئێمەی كردووە و لەبارەی پرسەكانی رۆژ و تایبەت بە كورد ئاڵوگۆڕی بیروڕامان كردووە.\nرووداو: لەو دواییانەدا وەفدێكی پەكەكە سەردانی كردوون و باسی بەستنی كۆنگرەی نەتەوەیی لەگەڵ كردوون، وەڵامتان چی بوو؟\nمستەفا هیجری: لەدوایین دیداردا باسی زیندووكردنەوە و كاركردن بۆ كۆنگرەی نەتەوەییان كرد. ئێمەش لەگەڵ ئەوە هاوڕاین، بەڵام گرینگ ئەوەیە كە بەستێنی جێبەجێكردنی هەیە یان نا. لە دانیشتنی یەكەمی كۆنگرەی نەتەوەییش لە سەلاحەدین باسمكرد كە گەورەترین بەڵا و گەورەترین كۆسپ كە دەتوانێ ئەو كۆنگرەیە بێ ئاكام بكات، پرسی هەژموونخوازییە و بەداخەوە دیتمان كە وابوو، تاوەكو ئێستاش هەروایە. تا ئەو كاتەی حیزبێك بیەوێ رێوشوێن بۆ حیزبێكی دیكە دیاری بكا، یان بەشێكی كوردستان بیەوێ رێوشوێن بۆ بەشێكی دیكە‌ی كوردستان دیاری بكات، ئەو جۆرە هەوڵانە سەرناگرن. ئێمە دەمانەوێ كۆنگرەی نەتەوەیی لە خزمەتی نەتەوەی كورددا بێت و هەموو بە مافی یەكسان لەو كۆنگرەدا بەشدار بن و كۆنگرەكە بە یەكسانی ئاوڕ لە هەموو بەشەكانی كوردستان بداتەوە. لە رەوشی ئێستای سیاسی كوردستاندا ئەوە نابینم و وەڵاممان بۆ پەكەكەش ئەوە بووە و هیوادارین كە ئەو بەستێنە بڕەخسێت. ئەگەر لایەنێك بیەوێ ئەو كۆنگرە پێكبێ و بیخاتە خزمەت ئامانجەكانی خۆی، من دەڵێم سەركەوتوو نابێ، ئەگەر سەركەوتووش بێ نابێتە كۆنگرەی نەتەوەیی دەبێتە كۆنگرەی حیزبێك.\nرووداو: دروشمی كۆنگرەی ١٤ تان كە زیاتر لە شەش ساڵ لەمەوبەر بەسترا، بە جەماوەریكردنی خەبات بوو، توانیوتانە ئەو دروشمە بێننەدی؟\nمستەفا هیجری: بەلەبەرچاوگرتنی ئەو رەوشە ئەمنییەی لە رۆژهەڵاتی كوردستان لە ئارادایە و ئەو گوشارەی كە لەسەر تێكۆشەرانی كورد لەوێ هەیە، تا رادەیەك خەبات بووەتە جەماوەری. ئێستا دەبینین كە چەندین ریكخراوی مەدەنی و NGO پێكهاتوون و خەڵك لە هەر دەرفەتێك بۆ دەربڕینی ناڕەزایەتی كەڵك وەردەگرێ. هەر لەو رۆژانەدا لەهەندێك شار خەڵك بۆ پشتیوانی لەزیندانیانی سیاسی مانگرتووی ورمێ دوكان و بازاڕەكانیان داخست.\nرووداو: بەڵام دەگوترێ ئێوە پەیوەندییەكی باشتان لەگەڵ چالاكڤانانی مەدەنی نێوخۆی رۆژهەڵاتی كوردستان نییە؟\nمستەفا هیجری: لەپێشدا دەبێ پێناسەیەكی چالاكڤانانی سیاسی و مەدەنی بكەین. بە بۆچوونی ئێمە چالاكڤانانی سیاسی كورد لەنێوخۆ ئەو كەسانەن كە لە هەموو دەرفەتێك كەڵك وەردەگرن بۆ ئەوەی خواست و داخوازییەكانی كورد بێننەگۆڕێ و هەوڵی بەدیهێنانیان دەدەن. ئێمەش پشتیوانییان لێدەكەین و دەمانەوێ بەهێزیان بكەین و پێمانوایە كە تێكۆشانی چالاكڤانانی مەدەنی لەنێوخۆی رۆژهەڵات، نەك هەر لەگەڵ حیزبەكان ناتەبا نییە بەڵكو تەواوكەری یەكترین، بەڵام ئەو پشتیوانییە بە ئاشكرا نییە، چونكە دەكەونە ژێرگوشاری ناوەندە ئەمنییەكان. جگە لەوانەش، هەندێك خەڵك بەناوی چالاكی سیاسی لە سەروبەندی هەڵبژاردنەكاندا سەرهەڵدەدەن كە دەیانەوێ رواڵەتی كۆماری ئیسلامی ئێران بڕازێننەوە و رواڵەتی دیموكراتیكی پێبدەن و بۆ قازانج و بەرژەوەندی تاكەكەسی خۆیان، پروپاگەندە بۆ رێژیم دەكەن كە ئێمە ئەوان بە چالاكڤانی سیاسی نازانین.\nرووداو: عەلی یوونسی، یاریدەدەری سەرۆك كۆماری ئێران بۆ كاروباری پێكهاتە جیاوازە نەتەوەیی و ئاینییەكان لەماوەی رابردوودا لەگەڵ ژمارەیەك چالاكڤانی سیاسی كورد كۆبووەتەوە، ئەو دانیشتنانە چ ئاكامێكیان دەبێ؟\nمستەفا هیجری: لەوەتای رۆحانی هاتووەتە سەركار و یونسی ئەو پۆستەی وەرگرتووە، دوو دانیشتن كراوە: یەكیان لەگەڵ ئەو لایەنەی پێی دەڵێن بەرەی یەكگرتووی كورد و یەكێكی دیكەش لەگەڵ ژمارەیەك هەڵكەوتە و چالاكڤانی مەهاباد بووە. ئێستا كە جموجۆڵی مەدەنی لە رۆژهەڵات زەقتر بووەتەوە، كۆماری ئیسلامی دەیەوێ لەو رێگەیەوە بڵێ كە سەرقاڵی گوتوبێژە بۆ چارەسەری پرسی كورد.\nلەوانەش گرینگتر ئەوەیە كە ساڵی داهاتوو هەڵبژاردنی پەرلەمانی بەڕێوەدەچێ و دەیانەوێ بەڵێنەكانیان لەبیر خەڵك ببەنەوە و پێیان بڵێن هێشتا كار لەسەر بەڵێنەكانیان دەكەن و دەیانەوێ خەڵك رابكێشن بۆ سەر سندوقەكانی دەنگدان و ئەو دانیشتنانە لەچوارچێوەی بازاڕگەرمی بۆ هەڵبژاردن دەبینم. پێموانییە بەڵێنەكانی رۆحانیش جێبەجێ بكرێن، چونكە تاوەكو ئێستا چەندینجار بەڵێن بەخەڵك دراوە لانیكەمی داخوازییەكانیان جێبەجێ بكەن، بەڵام هەمیشە رەوشی كورد خراپتر بووە.\nرووداو: هیچ پلانێكتان هەیە بۆ كاریگەری دانان لەسەر پرۆسەی هەڵبژاردنی داهاتووی پەرلەمانی ئێران؟\nمستەفا هیجری: لە دانیشتنەكانی دوایی دەفتەری سیاسیدا باسمان لەوە كردووە كە بەدواداچوون بۆ رەوتی هەڵبژاردنەكە بكەین، بەڵام هێشتا دیار نییە كە چۆن هەڵسوكەوت لەگەڵ ئەو هەڵبژاردنە دەكەین.\nرووداو: پێتان باشە دووبارە فراكسیۆنی نوێنەرانی كورد لە پەرلەمانی ئێران پێكبێتەوە؟\nمستەفا هیجری: بەڵێ پێمان باشە لە پەرلەمان یان هەر شوێنێكی دیكە كە دەنگی دەبیسترێ، دەنگی كورد بێتە ئارا و ستەمەكانی سەر كورد باسی لێبكرێت.\nرووداو: بزووتنەوەی كورد لە رۆژهەڵات، ئێستا بەرەوپێش دەچێ یان بەرەو پاش؟\nمستەفا هیجری: سەرەڕای هەموو زەخت و زۆرێك كە لەسەریەتی، لە هەموو كات زیاتر بەرەو پێش دەچێ و نابێ زۆر رواڵەتەكان لەبەر چاو بگیرێن. گرینگ ئەوەیە كە لەژێرەوە خەڵك ئامادەیی هەیە بۆ ناڕەزایی دەربڕین و لە هەموو مەجالێك بۆ ئەو مەبەستە كەڵك وەردەگرێ.\nرووداو: دابەزینی بەهای نەوت چ كاریگەری لەسەر داهاتووی ئێران دەبێ؟\nمستەفا هیجری: رەوشی ئابووریی ئێران رۆژ بەڕۆژ خراپتر دەبێ. رێژەی بێكاری زیاتر بەرزبووەتەوە.\nنرخی نان كە پێداویستی سەرەكی رۆژانەی خەڵكە نزیكەی ٤٠ لەسەد بەرز بووەتەوە. راوێژكاری بەرزی رێبەر خامنەیی دانی بەوەدا ناوە كە ئابووریی ئێران بە رادەیەك خراپە تەنانەت ئەگەر گەمارۆكانیش لەسەری لابچن، هێشتا بەهۆی دابەزینی بەهای نەوت لە دۆخێكی خراپدا دەمێنێتەوە. جگە لەوانەش ئێستا كە بەپێی پلان نرخی نەوت دابەزیوە، كۆماری ئیسلامی ئێران زیاتر لەجاران ترسی لێ نیشتووە. رێژەی هەناردەی نەوتی ئێرانیش رۆژ بە رۆژ بەهۆی خراپبوونی چاڵە نەوتییەكان و نەبوونی تەكنیكی سەردەمیانەی بەرهەمهێنانی نەوت، كەمتر دەبێتەوە.\nئەوەش لەكاتێكدایە كە ئەو بڕە پارەیەی كە لە فرۆشی نەوت دەبێ وەریبگرێ، بەدەستی ناگات و لەجێگەی پارە وڵاتانی وەكو هیند، رووسیە و چین كەلوپەل و كاڵای پێدەدەن. ئەوانەش بوونەتە هۆكارێك بۆ كەمبوونەوەی زیاتری داهاتی ئێران كە بە لەبەرچاوگرتنی تێچووەكانی ئەو رێژیمە بەتایبەت ئەو خەرجانەی كە كۆماری ئیسلامی لەچوارچێوەی پرۆژەی هەناردەكردنی شۆڕشی ئیسلامی دەیكات، وەكو دابینكردنی تێچووی شەڕی سووریا، پشتیوانی لە حیزبوڵڵای لوبنان و حەماسی فەلەستین و چەندین گرووپی دیكە، فشاری زۆر خراوەتە سەر ئابووریی ئێران.\nرووداو: ئەگەری ئەوە هەیە بەهۆی ئەو كێشە ئابووریانەوە ناڕەزایەتی جەماوەری سەرهەڵبدات؟\nمستەفا هیجری: بەڵێ ئەو ئەگەرە لەئارادایە. راستە كۆمەڵێك كەس كە لە ترۆپكی دەسەڵاتدان و ئەو وڵاتە بەهەموو شتێكەوە بە هی خۆیان دەزانن و گەندەڵی دەكەن و خەڵك دەكوژن، بەڵام خەڵكی ئێران وەكو خەڵكی كۆریای باكوور نین كە رێژیم توانیبێتی لە قاڵبیان بدا. خەڵك ناڕازین و لەگەڵ زیادبوونی ناڕەزاییەكان نابێ پێمان وابێ كە خەڵك هەروا قبوڵی دەكات، پێموایە دەگاتە خاڵێك كە وەختێك ژیانی بۆ نامێنیتەوە، ئامادەیە خۆشی بەكوشت بدات بۆ ئەوەی كە رزگاری بێت.�


ئێمه بۆ ده‌نووسین؟ …. ئارام شێخ وه‌سانی – Dengekan\nbyAram Shexwasani\tFebruary 21, 2017\tGeneral, Literature\nتایبه‌تمه‌ندییه‌كانی ئه‌م سه‌ده‌یه ڕوونن. مرۆڤ ڕووتكراوه‌ته‌وه و خراوه‌ته به‌رده‌م واقیعێك كه ته‌نیا به‌وه سه‌بووری دێت ڕاسته‌وخۆ به‌ر شته‌كان بكه‌و‌ێت. ده‌كرێ بڵێین: پێشكه‌وتنی زانستی هۆكاری سه‌ره‌كی ئه‌م دۆخه‌ی مرۆڤه. فه‌لسه‌فه فۆڕمه كۆنه‌كه‌ی خۆی به‌جێ هێشتووه. ئه‌ده‌ب گۆڕانكاری گه‌وره‌ی به‌خۆیه‌وه بینیوه. وێڕای هه‌موو ئه‌مانه‌یش هێشتا دڕدۆنگ و شڵه‌ژاوین به‌رانبه‌ر به ئه‌ركی نووسین. ئایدۆلۆژیا سێبه‌ره‌كه‌ی گۆڕاوه و مرۆڤی خستووه‌ته ناو پنتێكی جیاواز. ناچارییه‌ك ده‌بینرێت، ده‌بێ بۆ ئه‌وانه بنووسین كه له ده‌ورمانن و له‌گه‌ڵمانن، به زمانێكی ڕوون. نووسن ڕۆژ به ڕۆژ له ئاستی قسه نزیك ده‌بێته‌وه، ئه‌وه‌یش زه‌بری ئه‌م سه‌ده‌یه‌یه. قسه‌مان له‌سه‌ر خه‌ڵكی ئاسایی نییه، باس له نوخبیه‌كی دیاریكراو ده‌كه‌ین، له‌ناو ئه‌و نوخبه‌یه‌شدا باس له نووسه‌ران ده‌كه‌ین.\nكاتێك نووسین و كاردانه‌وه‌كانی چۆمسكی و ژیژك له‌باره‌ی ئه‌م سه‌ده‌یه‌وه ده‌خوێنینه‌وه و ده‌بینین، تێده‌گه‌ین له به‌رده‌م ئه‌زموونێكی جیاوازداین. سه‌رده‌می جه‌نگی یه‌كه‌م و دووه‌می جیهان، مرۆڤ جیاواز له ئێسته بیری ده‌كرده‌وه. ئه‌وكات نووسه‌ران زیاتر خۆیان ده‌كوشت و ڕه‌شتر له مرۆڤ و ژیانیان ده‌ڕوانی. له ڕووباری خوێن، ڕووباری پووچی ژیانیان ده‌دۆزییه‌وه و خۆیان ده‌خسته ناوی. كاریگه‌رییه‌كانی هه‌ندێ جۆر نووسین هاوشان و بناغه‌ی گۆڕانكاری و شۆڕشی كۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسی بوون. كه‌چی هێشتا نووسه‌ران به‌رانبه‌ر هێزی ئه‌ده‌ب و نووسین به‌گشتی بێهیوا بوون. ئێسته هه‌مان ڕووباری خوێن هه‌یه، به‌ڵام نووسه‌ر و نووسین له شوێنێكی دیكه‌ن. ئه‌گه‌ر وه‌ك تاك هه‌ر یه‌كه‌مان، دوای ئاره‌زووه‌كانی بكه‌وێت، خه‌ڵكانێك خولیا و به‌هره‌ی نووسین له خۆیاندا بدۆزنه‌وه و دواتر په‌ره‌ی پێبده‌ن و ببن به نووسه‌ر، شتێكی ئاساییه… چۆن كه‌سێك حه‌زی له پیشه‌یه‌كه، ئاواش نووسه‌ربوون له دیوێكه‌وه، هه‌وڵه بۆ فێربوون و قاڵبوون.\nبێگومان وه‌ك هه‌ر كارێكی دیكه ئه‌زموون گرنگه. مرۆڤ له ڕێگه‌ی ئه‌زموونی خۆیه‌وه ده‌كارێت شریتی ڕابردووی خۆی لێبداته‌وه و داهاتووی خۆی پێ به‌هێزتر بكات. ڕه‌نگه له دنیادا نووسه‌ربوون له هه‌موو پیشه‌یه‌ك جیاوازتر بێت. به دیوێكدا نووسه‌ر ناوێرێت هه‌ندێ پرسیار له خۆی بكات. به دیوێكیشدا پرسیار له‌ده‌یان شت ده‌كات و سێبه‌ری گومانیان ده‌خاته سه‌ر. نووسه‌ربوون به مانایه‌ك، واتا له‌دژی خۆوه‌ستانه‌وه و شه‌ڕ به‌خۆ فرۆشتن و خۆكوشتنی شاراوه. ئه‌رێ ئه‌وه تۆ له پێناو چی و بۆچی هه‌موو ژیانی خۆت ته‌رخان كردووه له‌گه‌ڵ نووسین و خوێندنه‌وه؟ هه‌ڵبه‌ت ناڵێین وه‌ڵام بۆ ئه‌و پرسیارانه قاتییه، نا، به‌ڵام ئاسان نییه و جێگه‌ی باوه‌ڕ نییه، نووسه‌ران خۆیان به‌و وه‌ڵامانه‌ی خۆیان دڵئارام و جێگیر بن.\nسندووقی ئه‌زموون و ژیانی نووسه‌ران شتی جیاوازمان پێده‌ڵێن، به‌ڵام له ڕووێكی شاراوه‌دا هه‌موویان له‌یه‌ك ده‌چن. ئه‌رێ ئه‌وان چیان له نووسین ده‌ست كه‌وتووه؟ نووسه‌ران له قۆناغێك بۆ قۆناغێكی دیكه، بیركردنه‌وه‌یان ده‌گۆڕێت، ئه‌وه‌یش بۆ هه‌موویان ڕاسته. سه‌رنجی من ئه‌وه‌یه زۆرینه‌یان له كۆتایی ته‌مه‌ننیاندا، هه‌یه به په‌نهانی و هه‌شه به ئاشكرا به گژ بیركردنه‌وه‌كانی خۆیدا ده‌چێته‌وه و ئاخ بۆ به‌سه‌ربردنی چركه‌كانی ده‌خوات. دیوێكی خۆكوشتنی نووسه‌ران، كه زۆر به‌كه‌می به‌هه‌ند وه‌رگیراوه، پێوه‌ندی به‌و پرسیارانه‌وه هه‌یه، یان پێوه‌ندی به‌و وه‌ڵامانه‌وه هه‌یه كه چیتر نووسه‌ر خۆی پێناخه‌ڵه‌تێ. ئیستاتیكا و چێژی به‌ركه‌وتن به‌وانی دیكه بۆ قۆناغێكی نووسه‌ر گرنگن، ناوبانگ و خه‌ڵات و داهاتیش هه‌ر بۆ قۆناغێك گرنگن، وێڕای ئه‌وانه‌یش هه‌ستكردن به به‌رپرسیاریه‌تییه‌كی گه‌ردوونی وه‌ك مرۆڤ، تاچه‌ند و به چ شێوازێك به‌شدار ده‌بێت له ئاوه‌دانكردنه‌وه و بره‌ودان به ژیان، گرنگه. وه‌ك چۆن له سه‌ر ئاستی زانستی، خه‌ڵكانێك ڕۆژ و شه‌و كار ده‌كه‌ن له پێناو خزمه‌تگوزارییه‌كی مرۆیی، به‌هه‌مان شێوه له نووسینیشدا ئه‌وه هه‌یه و خاڵێكی گرنگیشه بۆ زۆرێك له‌و نووسه‌رانه‌ی هێشتا قسه‌یه‌كیان ماوه له پێناو نووسین. به‌ڵام له‌م سه‌رده‌مه‌دا ئه‌وه‌یش سێبه‌ری گومانی له‌سه‌ره. خۆبوون و خۆپه‌رستی توخمێكی نه‌مرن له‌ناو مرۆڤدا، بزرده‌بن وه‌لێ له‌ناو ناچن.\nزۆرینه‌ی نووسه‌ران وه‌ڵامی ئه‌و پرسیاره‌یان داوه‌ته‌وه كه له پێناو چیدا ده‌نووسن، وه‌ك لۆڕانس ده‌یگوت له ڕێگه‌ی نووسینه‌وه، پێوه‌ندییه پچڕاوه‌كانی خۆم به‌جیهان ده‌به‌ستمه‌وه. بۆ خۆدۆزینه‌وه و تێگه‌یشتن له خود و ده‌ورووبه‌ر، هه‌ڵبه‌ت بۆ قۆناغێك باشه، به‌ڵام دواتر ئه‌وه‌یش هه‌ر ڕوون ده‌بێته‌وه و حه‌قیقه‌تی پووچییه‌كه‌ی ده‌رده‌كه‌وێت. ئه‌م قسه‌یه وه‌ك نموونه‌یه‌ك وه‌رده‌گرم، مرۆڤ كه بیر له پووچی ژیان ده‌كاته‌وه، تێده‌گات ئه‌م قسه‌یه چه‌ند بێمانایه، ده‌زانێت كه ته‌رخانكردنی ته‌مه‌نێك بۆ وه‌همێك كه گوایه، مرۆڤ پێویسته ڕایه‌ڵه‌كانی خۆی به جیهان ببه‌ستێته‌وه، بێگومان ئێمه قسه له‌سه‌ر ئه‌و دیوه قووڵ و شیكاریه ناكه‌ین كه فه‌لسه‌فه بۆ چوارچێوه‌ی نووسین و شته‌كانی دیكه دایڕشتووه، هه‌روه‌ك چۆن سارته‌ر له كتێبی ئه‌ده‌ب چییه، هاتووه وه‌ڵامی ئه‌و سێ پرسیاره‌ی داوه‌ته‌وه، له‌باره‌ی نووسینه‌وه. بێگومان سارته‌ریش له گرنگی ئه‌و پرسیارانه‌وه هاتووه كتێبێكی ته‌رخان كردووه بۆ وه‌ڵامدانه‌وه‌ی ئه‌و سێ پرسیاره، له باره‌ی نووسین. \nبه ڕوونی لێره‌وه ده‌یڵێم، من ئه‌و وه‌ڵامانه‌ی سارته‌ر به هه‌ڵاتن ده‌زانم له پرسیاره‌كان، نه‌ك به وه‌ڵام. بۆ ئه‌م دۆخه ددانپیانان گرنگه، چونكه جێگه‌ی خۆكوشتنی پڕاكتیكیه. فلیپ ڕۆس، چیرۆكنووس و ڕۆماننووسی ئه‌مریكی، كه خاوه‌نی ناوبانگ و داهات و خه‌ڵاتیشه، ئێستا له ڕۆژه‌كانی كۆتایی ته‌مه‌نیدایه، له لێدوانێكیدا بۆ گاردیان گوتوویه‌تی:” ئه‌وه‌ی كردم، كردمو ته‌واو بوو، ژیان شتی زیاتر و گرنگتری تێدایه له نووسین، من له ساڵی2009 یه‌ك وشه‌م نه‌نووسیوه. به دره‌نگه‌وه به هه‌ندێ شت ڕاگه‌یشتووم. له جیاتی نووسین، مه‌له‌وانی و یاری به‌یسبۆڵ ده‌كه‌م. سه‌یری فیلم ده‌كه‌م و گوێ له میوزیك ده‌گرم. ده‌خۆم و ده‌گه‌ڕێم و هاوڕێكانم ده‌بینم. تێكه‌ڵی سرووشت ده‌بم.”\nدێمه‌وه سه‌ر بابه‌ته‌كه، ئه‌رێ ڕێچكه‌ی نووسه‌ربوون كۆتاییه‌كه‌ی داخراوه؟ ئه‌و شۆك و په‌شیمانی و پووچییه چییه كه دووچاری نووسه‌ران ده‌بێت؟ ئه‌م قسانه‌ی ڕۆس، جۆرێك نین له خۆكوشتن، خۆكوشتنی مۆدێرن؟ دواجار دیوێكی ڕوون له‌و بابه‌ته‌دا دیاره، مرۆڤ ناتوانێت هه‌موو ته‌مه‌نی له‌گه‌ڵ خه‌یاڵ و وه‌هم و خه‌وندا بێت، دره‌نگ یان زوو، مرۆڤ ده‌گه‌ڕێته‌وه سه‌ر توخمه ڕه‌سه‌نه‌كه‌ی خۆی. ئه‌و توخمه‌ی كه ڕاسته‌وخۆ به‌ر شته‌كان ده‌كه‌وێت و مامه‌ڵه‌یان له‌گه‌ڵ ده‌كات. له ڕاستییتدا خودی ئه‌و نووسینه، هه‌وڵه بۆ ڕاكردن له پرسیاری ئه‌وه‌ی ئێمه بۆ ده‌نووسین؟\nPrevious نامه‌یه‌كی كراوه بۆ سه‌باح ڕه‌نجده‌ر … عه‌بدولڕه‌زاق بیمار\nNext حەسارو سەگەکانی باوکم …. نۆڤلێت …. شێرزاد حەسەن


مه‌لا … به‌ختیار محه‌مه‌د – Dengekan\nمه‌لا … به‌ختیار محه‌مه‌د\nbyBaxtyar Muhamad\tJuly 7, 2017\tGeneral\nئه‌مڕۆ له یه‌كێك له كه‌ناڵه ئاسمانییه ئیسلامییه‌كاندا، چه‌ند خوله‌كێك گوێم له گوتاری مه‌لایه‌ك گرت. ته‌وه‌ری سه‌ره‌كی گوتاره‌كه‌ی شوكرانه‌بژێری بۆ خوا بوو. ئه‌و گوتی ئێمه ده‌بێ هه‌موومان سوپاسی خوا بكه‌ین، كه نیعمه‌تی ئارد و نان و ئه‌من و ئامانی پێ به‌خشیوین (گه‌ڕایه‌وه بۆ نموونه‌ی ته‌نگانه‌ی سه‌رده‌می گه‌مارۆی ئابووری سه‌ر كوردستان و عێراق، كه چۆن ئه‌و سه‌رده‌مه نیعمه‌تی نان و ئارد به ئه‌سته‌م ده‌ست ده‌كه‌وت)؛ گوتیشی وڵات هه‌یه ڕۆژانه ته‌قینه‌وه له‌دو ته‌قینه‌وه‌ی تێدا ڕوو ده‌دا و به سه‌دان خه‌ڵكیان لێ ده‌كوژرێ و ده‌كه‌ونه ژێر خانییه‌كانیان (بێ گومان ئه‌مه هه‌مووی ڕاسته و واقیعی حاڵه)؛ به‌ڵام مه‌لا له‌بیری كرد، ئێمه به‌بیری ده‌هێنینه‌وه (نازانم هیچ كه‌سێكیش له‌و سه‌دان گوێگره ئاماده‌بووه‌ی له‌وێ بوون ئه‌م پرسیاره‌یان به‌خه‌یاڵدا هاتووه؟)؛ پرسیاره‌كه‌ش ڕووی له مه‌لایه و ده‌ڵێ: باشه، ئه‌گه‌ر ئێمه ئه‌من و ئارامی و نان و ئاردمان هه‌یه سوپاسی خوا بكه‌ین، ئه‌دی خه‌ڵكی ئه‌و شار و وڵاتانه‌ی، كه ته‌قینه‌وه له‌سه‌ر ته‌قینه‌وه‌یان تێدا ڕوو ده‌دا و خه‌ڵكه‌كه‌ی ده‌كه‌ونه ژێر دار و په‌ردووی خانووه ڕووخاوه‌كانیان، له ئاست خوادا چ بكه‌ن و چ بڵێن؟ ئه‌وانیش هه‌روه‌كو ئێمه‌ومانانی خاوه‌ن ئه‌من و ئارامی و نان و ئارد سوپاسی بكه‌ن و بڵێن: ئه‌ی خوا، سوپاس بۆ نیعمه‌ت و به‌شت، كه پێت داوین؟ ئایا سوپاسی خه‌ڵكی وڵاتی ئارام و وڵاتی نائارام هه‌روه‌كو یه‌كن؟…\nئای چ حه‌ماقه‌تێك لێره ده‌گوزه‌رێ، كه هه‌زاران و ملیۆنان مرۆڤی كردۆته كۆیله‌ی خۆی! ئاخۆ ئه‌م فه‌لسه‌فه خورافییه چ په‌یامێكی پێیه، جگه له گێلكردنی مرۆڤ و ڕازی بوون به واقیعی تراژیدیی باو و له بنه‌ڕه‌تیشدا ئه‌م سوپاسكردنه سوپاسكردنی ئه‌م واقیعه‌یه، نه‌ك خوا: لێره‌دا تۆ، كه فێر ده‌كرێی سوپاسی خوا بكه‌ی، واته له‌سه‌ر ئه‌وه ڕاده‌هێنرێی، كه سوپاسی واقیعی باو (واقیعی نه‌گۆڕ) بكه‌ی… ئه‌ی ئه‌گه‌ر هاتو خوانه‌خواسته ڕۆژێك له ڕۆژان خه‌ڵكی كوردستان ئه‌و هه‌موو ناز و نیعمه‌ته‌ی لێ تێك بچێ، كه به قه‌ولی مه‌لا خوای به‌خشنده پێی به‌خشیوه، ئه‌وسا ده‌بێ چ بكا؟ دیاره دیسان هه‌رده‌بێ سوپاسی خوا بكا، به‌ڵام كه‌س نازانێ سوپاس بۆ چی؟ هه‌ڵبه‌ته لێره سوپاسكردن بۆ خوا هێمایه، كه تۆ سوپاسی ئه‌م واقیعه بكه‌ی، كه به هه‌ر جورێكه هه‌یه؛ واته ته‌سلیم بیت و ڕازی بیت به‌وه‌ی، كه هه‌یه!…\nعاده‌ته‌ن ئه‌م مه‌لایه‌ش وه‌ك هه‌موو مه‌لایه‌كانی دیكه له گوتاره‌كه‌یدا هاته‌وه سه‌ر پرسی ((فه‌لسه‌فه‌ی؟)) سه‌رپۆش و نه‌یتوانی ئه‌و گرێ كوێره‌یه‌ی ده‌روونی بشارێته‌وه (كه مێژوو و شارستانیه‌تی ئیسلامه‌تی له‌م سه‌رده‌مه‌شدا له به‌رانبه‌ر ڕه‌گه‌زی مێدا هه‌یانه): سه‌رپۆش ڕه‌مزی دواكه‌وتوویی كۆمه‌ڵگه‌كانی ئیسلام و نیشانه‌ی زه‌لیلی و به‌كه‌مزانی و كه‌سایه‌تی نه‌رێنی ئافره‌ته. سه‌رپۆش هه‌ر له سه‌ره‌تاوه هێمای – له ڕووی ئه‌خلاقی و كۆمه‌ڵایه‌تییه‌وه – تاوانباركردنی ئافره‌ته. واته ئه‌گه‌ر ئافره‌ت سه‌رپۆش نه‌كا، ئه‌وه له ئاست خوا و پیاودا گوناهبار و تاوانباره. لێره‌وه ئافره‌ت بیه‌وێ و نه‌یه‌وێ مه‌حكومه به پره‌نسیپی گوناح؛ تا به ڕه‌هاییش گوناهبار نه‌بێ، ده‌بێ سه‌رپۆش (ڕه‌مزی پێناسه‌ی گوناهی ئافره‌ت) له‌سه‌ر بكا. زۆربه‌ی ئافره‌تان هه‌ر له‌به‌ر ئه‌م هه‌سته (ئه‌م حوكمه ئه‌خلاقییه ئایینییه زاڵمانه‌یه) سه‌ریان داده‌پۆشن. كۆمه‌ڵگه‌ی پاتریاركی ئیسلامی له‌م ڕێگه‌یه‌وه، له ڕێگه‌ی ڕه‌مزی گوناهه‌وه، ئافره‌ت تاوانبار و گوناهبار ده‌كا. لێره‌وه سه‌رپۆش ڕه‌مزی زه‌لیلی و جیاكارییه دژی ئافره‌ت.\nPrevious ئه‌ستێره‌یه‌کی گه‌ش له ئاسمانی سیسته‌می په‌روه‌ده و پێگه‌یاندنی منداڵانمانا، به‌داخه‌وه که گوێی ڵێ نه‌گیراوه\nNext بۆچی پارتی گومانی هه‌مووان له‌مه‌ر ریفراندۆم ناره‌وێنێته‌وه ؟! … عیماد عه‌لی\nغەوار … پشکۆ ناکام\nJan 31, 2017\t0\nئەوەی نابێ بگوترێ، دەبێ بگوترێ … ئەمجەد شاکەلی


پەیامی 3 زیندانی سیاسی كورد بە بۆنەی ئازادكردنی كۆبانێ – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / کوردستان / پەیامی 3 زیندانی سیاسی كورد بە بۆنەی ئازادكردنی كۆبانێ\nپەیامی 3 زیندانی سیاسی كورد بە بۆنەی ئازادكردنی كۆبانێ\nپێنج شه‌ممه 29 كانونی دووه‌م 2015\tکوردستان, هەواڵ 54 جار خوێنراوه‌ته‌وه\n3 زیندانی سیاسی كورد لە زیندانی شاری میناب بە بۆنەی ئازادكرانی شاری كۆبانێ لە لایەن خەڵكی قارەمانی ئەو شارەوە بە دژی چەكدارە توندرەوەكانی داعش راگەیەندراوێكیان بڵاو كردۆتەوە.\nدەقی ئەو راگەیەندراوە بەو چەشنەیە:\nكۆبانی هێڵی سووری وەچەكوژانی كوردە\nخەڵكی ئازادیخوازو بە ئیرادەی كورد!\nبیستمان كە كۆبانی لەدەست هێزە ڕەشپۆشەكانی داعش پاك بۆتەوەو شەڕڤانانی بوێری كورد، هێزەكانی بەرگریی لە خەڵك و شۆڕشگێرانی ڕێگەی ئازادی، كۆبانیان ئازاد كرد. بیستنی ئەم هەواڵە بۆ ئێمە زیندانیانی سیاسی لە زیندانەكانی داعشی ئێران، جێی هیواو خۆشحاڵی بوو. ئەم سەركەوتنە لە هەموو خەڵكی كوردستان و جیهان پیرۆز بێ.\nخەڵكی كۆبانی لە ماوەی هێرشەكانی یەك ساڵی ڕابردووی دوژمنكارانەی توركیە، سووریە، ئێران و عێراق و بیانیدا، توانیان داعش وەدەرنێن، داعشێك كە نوێنەری توندئاژۆیی و دڕندەترین بیری دژە مرۆیی نەتەوەی كوردبوو. زۆر لە مێژە لە لایەن دەوڵەتانی ناوچەوە بوونی كوردستان ئینكار و كورد بە دەستی هێزە دەمارگرژ و وشكەمەزهەبییەكان، ئەنفال و ژینۆساید دەكرێ.\nكۆبانێ هێڵی سوورە بۆ ئەوانەی كە دەیانەوێ وەچەكوژیی كورد بكەن. سەرەنجام كۆبانێ دەستی داگیركەران و توندڕەوەكانی پەڕاند.\nخۆڕاگریی ژنان و پیاوانی كۆبانی نیشانەی یەكیەتیی، یەكگرتوویی و ئیرادەی نەتەوەیەكە كە دەیهەوێ لەسەر پێی خۆی ڕاوەستێ و پشت بەهیچ هێزێك لە نێوخۆ و دەرەوەی كوردستان نەبەستێ. كۆبانی دڵی ئازادیخوازانی جیهانە و باكوور و باشوور و ڕۆژهەڵاتی كوردستان و هەروەها زۆربەی گەلە ژێردەستەكانی خۆرهەڵاتی ناوەڕاست و سەرتاسەری جیهانیش دەبێ ئۆلگوو لە خەباتی ژنان و پیاوانی ئەم شارە وەربگرن.\nگیراوانی سیاسیی كورد لە زیندانی میناب:\nعەلی مرادی، كەماڵ شەریفی و محەممەدحوسێن ڕەزایی\n7ی ڕێبەندانی 1393ی هەتاوی – 27 ی ژانویەی 2015ی زایینی


شانۆ: (ئه‌وێ)یه‌ک لێره، (ئه‌ودیو)ێک له‌مدیو – Denegkan\nشانۆ: (ئه‌وێ)یه‌ک لێره، (ئه‌ودیو)ێک له‌مدیو\nbydengekan\tOctober 6, 2010\tشانۆ\nئه‌فسوون و ئاماده‌بوونی ئه‌کته‌ر\nمن وشه کوردیه‌که‌ی (ئه‌فسوون)م پێ جوانتره بۆ ئاماژه‌دان به‌و بارگاویبوون و بارگاویکردنه‌ی ئه‌کته‌ر ئه‌نجامی ده‌دات و پێی ناسراوه.\nله که‌لتووری میلله‌تانی هه‌موو دنیادا، ته‌نانه‌ت ئه‌و میلله‌تانه‌شی شانۆیان، ناڵێم نیه (چونکه میلله‌ت نیه شانۆی نه‌بێت، یان جۆره‌ها چالاکی نه‌بێت که بنه‌مایه‌کی شانۆئامێزو شانۆئاسایان هه‌یه) به‌ڵکو نه‌بوه‌ته دامه‌زراوێکی کۆمه‌ڵایه‌تی یان ده‌وڵه‌تی، له که‌لتووری هه‌مویاندا وشه‌ی ئه‌کته‌ر وابه‌سته‌ی وشه‌ی ئه‌فسوونه. شانۆکاران خۆشیان له زۆربه‌ی زمانه‌کاندا به‌م دیارده‌یه ده‌ڵێن (ئاماده‌بوونی ئه‌کته‌ر).\nئه‌فسوون یان ئاماده‌بوونی ئه‌کته‌ر له کوێوه دێ؟ چۆن پێناسه ده‌کرێ؟ ئایا ئه‌کته‌ر ده‌توانێ فێریبێ، یان به کارکردن پێی بگات؟\nزۆر له ده‌رهێنه‌ره ڕۆژیاواییه‌کان له‌گه‌ڵ وشه‌ی ئه‌فسووندا نین، وشه‌ی ئاماده‌بوونیان پێ ڕاستتره، پێیان باشتره به ئه‌کته‌ره‌کانیان بڵێن، ئێستاو لێره، واته له ئێستادا لێره‌به. چونکه ئه‌وه‌ی ڕووده‌دات، ئێستا ڕووده‌دات و لێره، تۆش خه‌ریکی نواندن نیت، تۆ له ئێستادایت، وه درۆ مه‌که بڵێیت لێره نیم، یاخود دیوارێک له‌نێوان خۆت و بینه‌ردا دروست مه‌که (دیواری چواره‌م).\nئێمه به شتێک ده‌ڵێین ئه‌فسووناوی، که دڵنیا نه‌بین له بوونی ڕاسته‌قینه‌ی ئه‌و شته، یان که دڵنیابین له‌وه‌ی ناتوانین ده‌ستی لێ بده‌ین. شتێک له ده‌ره‌وه‌ی یاسا فیزیاییه‌کان بێت، خۆی بڕیار بدات له‌سه‌ر بوون و نه‌بوونی خۆی. به شتێکیش ده‌ڵێین ئاماده، که دڵنیابین له بوونی ڕاسته‌قینه‌ی، دڵنیابین ده‌توانین ده‌ستی لێ بده‌ین و هه‌ستی پێ بکه‌ین، شتێکه په‌یڕه‌وی هه‌مان ئه‌و یاسا فیزیاییانه ده‌کات که بوونی خۆمان په‌یڕه‌ویان ده‌کات. باشه چۆن ئێمه ده‌توانین به شتێک بڵێن ئاماده‌و له هه‌مان کاتدا ئه‌فسووناوی؟ چۆن شتێک له دژه‌که‌یه‌وه له‌دایک ده‌بێت؟ چۆن شتێک له هه‌مان کاتدا ده‌توانێت ڕاستی خۆی بێت و باس له نه‌بوونی خۆی بکات؟\nتا به‌رتۆڵد برێخت، له شانۆی ڕۆژئاوادا، ئه‌فسوون بریتیبوو له: دیواری چواره‌م، وه شێوه‌یه‌کی زیاده‌ڕه‌وانه له نواندن. که برێخت ئه‌و دیواره‌ی تێکشکاند، واته ئه‌کته‌ر وا خۆی پیشان نادات لێره نیه و له‌به‌ر ده‌م بینه‌ردا ئاماده نیه، ته‌نهایه له هۆڵه‌که‌داو بینه‌ری لێ نیه، وایکرد ئه‌کته‌ره‌کانی به شێوه‌یه‌کی سروشتیتر بدوێن و بجوڵێن. بینیمان هیچ له ئه‌فسوونیان که‌م نه‌ده‌بوه‌وه. که‌واته ئه‌فسوونی ئه‌کته‌ر نه له دیواری چواره‌مه‌وه دێت و نه له شێوازێکی زیاده‌ڕه‌وانه له نواندنداو نه له ئاماده نه‌بوونیدا له ئیستاداو لێره‌دا.\nشانۆی ڕۆژئاوا زۆر هه‌وڵی تێگه‌یشتنی ئه‌م دیارده‌یه‌ی داوه، وه هه‌وڵی پێناسه‌کردنی داوه، به‌ڵام تا ئێستا که‌س له‌گه‌ڵ که‌سدا کۆک نیه له‌سه‌ر پێناسه‌و سروشتی ئه‌م دیارده‌ی ئه‌فسوونی ئه‌کته‌ره. کرابێتیش، وه‌ک هه‌وڵه‌کانی ستانیسلاڤسکی و گرۆتۆڤسکی، ئه‌وا هه‌میشه گه‌ڕان و گه‌ڕانه‌وه بووه بۆ ئه‌و شانۆیانه‌ی به درێژایی چه‌ند سه‌ده‌یه‌ک کاریان به‌م دیارده‌یه کردووه، ئه‌وانه‌ش شانۆکانی ڕۆژهه‌ڵاتی دوورن (دوورگه‌ی بالی، هیندستان، چین، ژاپۆن).\nبه‌ڵام ژنوپیاوه گه‌وره‌کانی شانۆ هه‌میشه ویستویانه په‌ی به‌م نهێنیه ببه‌ن. ستانیسلاڤسکی هه‌وڵیداوه له ڕێی ناسینی شێوه شانۆی چینی (ئۆپێرای پکین)ه‌وه له‌م نهێنیه بگات، به‌هۆی هاوڕێیه‌تی له‌گه‌ڵ مامۆستاو ئه‌کته‌ری گه‌وره‌ی ئۆپێرای پکین (مای لافانگ)ه‌وه، ئه‌گه‌ر به‌وردیش سه‌رنجی ڕاهێنان و مێتۆده‌که‌ی بده‌ین کاریگه‌ریه‌کان ده‌بینین. گرۆتۆڤسکی سه‌فه‌رێکی تایبه‌تی کرد بۆ هیندستان بۆ تێگه‌یشتن له‌م دیارده‌یه، وه‌هه‌ر له شانۆی کاتاکالی و سه‌مای به‌هاراتاناتیامه‌وه ڕاهێنانه‌کانی خۆی وه‌رئه‌گرت بۆ په‌روه‌رده‌کردنی ئه‌کته‌ره‌کانی، به‌شکوم بگه‌نه ئه‌وه‌ی به خواستی خۆیان ئه‌م ئه‌فسوونه فێربن و به‌کاربێنن.\nکتێبه به‌نرخه‌که‌ی یۆجێنیۆ باربا (ئێنێرژیه‌ک له سه‌مادا) هه‌وڵێکه بۆ تێگه‌یشتن و ڕونکردنه‌وه‌و په‌رده‌لابردن له‌سه‌ر ئه‌م دیارده‌ی ئه‌فسوونی ئه‌کته‌ره. له‌م کتێبه‌دا له‌سه‌ر کۆمه‌ڵێک له گه‌وره ژنوپیاوانی نواندن کارکراوه، چارلی چاپلین، ئێتیێن دوکرو (داهێنه‌ری پانتۆمیمی مۆدێرن) جۆن ئیروین (ئه‌کته‌ری گه‌وره‌ی ئینگلیزی سه‌ده‌ی نۆزده) ڕێتسار چیسلاک (ئه‌کته‌ری سه‌ره‌کی گرۆتۆڤسکی) وه کۆمه‌ڵێک ئه‌کته‌ری شانۆی ده‌مامکی بالی و سه‌مای هیندی به‌هاراتا ناتیام و…هتد. له‌م کتێبه‌وه تێده‌گه‌ین ته‌نها ڕۆژهه‌ڵاتیه‌کان هێنده قووڵبونه‌ته‌وه له‌م دیارده‌یه‌و توانیویانه نهێنیه‌کانی تا ڕاده‌یه‌ک ئاشکراکه‌ن و ڕژێمێکی ڕاهێنان و کارکردن بدۆزنه‌وه بۆ ئه‌کته‌ره‌کانیان، تا ڕاده‌یه‌کیش بگه‌نه به‌ده‌ستهێنانی ئه‌فسوون.\nمه‌یێرخۆڵد بۆ تێگه‌یشتن له ئاماده‌بوونی ئه‌کته‌ر، ئه‌کته‌ر به کرێکارێکی کارگه به‌راورد ده‌کات. کرێکارێک له کاتێکدا خه‌ریکی ئه‌نجامدانی کارێکه، چی له‌له‌شیا ڕووده‌دات؟ له‌شی له چ بارودۆخێکدایه؟\nئه‌و باس له کۆمه‌ڵێک یاسای فیزیایی ده‌کات له‌شی کرێکاره‌که به‌بێ زانین یان ناسینی زانستیانه بۆ ئه‌م یاسایانه، په‌یڕه‌ویان ده‌کا. بۆ نمونه: کرێکار هه‌میشه کاری به هاوسه‌نگی هه‌یه، ئه‌گه‌ر له هاوسه‌نگیه‌کی ته‌واودا نه‌بێت، ناتوانێت ته‌واوی هێزی له‌شی بخاته گه‌ڕ بۆ ئه‌نجامدانی کاره‌که‌ی. یه‌کێکی تر له یاساکان یاسای کێشمه‌کێشه، کرێکار هه‌میشه له نێوان ڕاکێشان و پاڵپێوه‌داندایه بۆ ئه‌نجامدانی هه‌ر جۆره کارێک. قاڵبوون، کرێکار ئه‌گه‌ر قاڵ نه‌بێت به‌سه‌ر کاره‌که‌یه‌وه هه‌ڵه ده‌کات، خۆ ئه‌گه‌ر ئه‌و کاره مه‌ترسیداربێ، تووشی کاره‌سات ئه‌بێ. ئه‌مانه‌و هه‌ندێ یاسای تر.\nئه‌مه‌یه وامان لێده‌کات کرێکارێکی ده‌سڕه‌نگین ده‌بینین بتوانین بۆ ماوه‌یه‌کی زۆر ته‌ماشای بکه‌ین، وه جووڵه‌و ده‌ست و له‌شی له کاتی کارکردندا وه‌ک موگناتیس چاوه‌کانمان بۆ لای خۆیان ڕاکێشن. من ئه‌م دیارده‌یه‌م زۆر بینیوه‌و خۆشم چه‌نده‌هاجار چووم بۆ دوکانی هه‌ندێ هاوڕێی کڵاشکه‌ر، جۆڵا، یان دارتاش، وه بینیومه که‌سانێک ته‌نانه‌ت له دوای ڕۆژێکی کارکردن شه‌که‌تبوون، هاتوون له‌لای ئه‌م وه‌ستایانه به ته‌ماشاکردنیان ده‌رونیان هێمن بکه‌نه‌وه، وه ئه‌م ته‌ماشاکردنه پشووی پێداو‌ن. ئایا ئه‌مه له‌و ئه‌فسوونه ناچێت ئه‌کته‌ر هه‌یه‌تی، وه کارتێکردنی له‌سه‌ر بینه‌ره‌که‌ی، له‌و کاسارسیسه ناچێ ئه‌ریستۆ باسی ده‌کات؟\nئه‌فسوونی ئه‌کته‌ر له لایه‌نێکه‌وه وه‌ک شاعیریه‌تی شاعیرێک یاخود جوانی ئافره‌تێک وایه، به ڕاهێنانی دنیا پێی ناگه‌ین، وه‌ک میوانێک وایه که‌ی ویستی خۆی بڕیار ده‌دات سه‌ر له کێ بدات. کاری ئه‌کته‌ر ئه‌وه‌یه هه‌ـیشه ماڵه‌که‌ی ڕازاوه‌و پاکوته‌میز ڕاگرێت هه‌رکاتێک ئه‌م میوانه ئازیزه سه‌ری لێدا بتوانێ پێشوازی لێ بکات. ئه‌م میوانه‌ش وه‌ک هه‌موو میوانه‌کانی تری دنیا، زۆرتر ڕوو له ماڵێک ده‌کات بزانێ ده‌توانێ تێیدا ئازادو ئاسوده‌بێ، ماڵێکه پڕه له خۆشی و میواندۆستی، جێی خه‌وو خواردنی هه‌یه، جێی یاریکردنی هه‌یه، ماڵێکی ده‌وڵه‌مه‌نده به هه‌موو شتێک، هه‌موو شتێک سه‌لیقه‌یه‌کی گه‌وره پیشان ده‌دات لای دانیشتوان و خاوه‌ن و که‌یبانوی ماڵ.\nپێش ئه‌وه‌ی باسی ئه‌فسوونی ئه‌کته‌ر بکه‌م له شانۆی ڕۆژهه‌ڵاتی دووردا، پێویسته به چه‌ند دێڕێک هه‌ندێ باسی شانۆکه‌یان بکه‌م.\nشانۆی میلله‌تانی ڕۆژهه‌ڵاتی دوور، وه‌ک شانۆ به‌گشتی، دوو سه‌رچاوه‌ی هه‌یه، یه‌کێک ئاسمانی، یه‌کێکیش زه‌مینی. ئاسمانی سه‌رچاوه‌که‌ی له ئایینه‌کانه‌وه‌یه، له په‌رستگاکاندا په‌یڕه‌و کراوه، ئێستاش شێوه‌گه‌لێکی شانۆ هه‌یه له هیندستان و بالی، وه‌ک که‌شی ئایینی په‌یڕه‌و ده‌کرێت و ته‌ماشاچیش وه‌ک ئه‌رکی به‌جێهێنانی نه‌ریته ئایینیه‌کان ئه‌چێت بۆ ته‌ماشای. ئه‌کته‌ری ئه‌م شانۆیانه‌ش ناوێکی وه‌ک ده‌روێش یان پیاوی ئایینی هه‌یه‌و پێی ناڵێن ئه‌کته‌ر، بگره ئه‌وه ڕۆژئاواییه‌کانن به‌م چالاکیه ئایینیانه ده‌ڵێن شانۆ، ئه‌وان خۆیان ناوێکی گشتیان نیه بۆی. ئه‌م شانۆیه که له په‌رستگاکان هاته ده‌ره‌وه له کۆشکی پاشاکاندا خۆی گرته‌وه، بوه سه‌رچاوه‌ی شێوه‌شانۆکانی کابوکی و (نو)ی کۆنی ژاپۆنی و کاتاکالی هیندی، له ڕۆژئاواش بوه بنه‌مای شێوه‌شانۆی تراژیدیا.\nئه‌و شانۆیانه‌ی سه‌رچاوه‌یه‌کی زه‌مینیان هه‌یه، دوو جۆرن، یه‌کێک کۆمێدی، که زۆرتر بۆ خه‌ڵکی گشتی پێشکه‌ش ده‌کرێت و ئامانجی سوککردنی باری سه‌ختی ژیانی کرێکارو جووتیار و هه‌ژارانه. نمونه‌ی ئه‌م جۆره شانۆیه (کیۆگێن)ی ژاپۆنیه. دووه‌میان سۆزئامێزه، وه‌ک سه‌مای (باهاراتا ناتیام)ی هیندی که له‌لایه‌ن سۆزانیه‌کانه‌وه په‌یڕه‌و ده‌کرا، نه ته‌نها بۆ بینه‌ری پیاو بگره بینه‌ری ئافره‌تیش. نمونه‌یه‌کی تر، هونه‌ری گه‌یشاکان (جۆرێک له سۆزانی)ی ژاپۆن، ئه‌م جۆره له سه‌رده‌می سۆمه‌ریه‌کانیشدا له مێزۆپۆتامیادا هه‌بووه. به ڵام شێوه شانۆ گرنگه‌کان له تێکه‌ڵبوونی ئه‌م دوو جۆره شانۆیانه‌دا دروستبوون، وه‌ک شانۆی (نۆو کیۆگێن)ی ژاپۆنی، شانۆی (کاتاکالی)ی هیندی، له ڕۆژئاواشدا، شانۆی ئیسپانی و ئیتالی سه‌ده‌کانی ناوه‌ڕاست که بونه سه‌رچاوه بۆ (شانۆی زمانی باڵا)ی فه‌ڕه‌نسی.\nئه‌کته‌ر له‌م شانۆیانه‌ی ڕۆژهه‌ڵاتدا نزیکه له فه‌لسه‌فه‌ی ئاینیه‌وه، ڕاهێنانه‌کانیشی په‌یڕه‌وی ئامانجه باڵاکانی فه‌لسه‌فه ڕۆژهه‌ڵاتیه‌کان ده‌که‌ن، بنه‌ماکانی بیری فه‌لسه‌فی بونه‌ته بنه‌ما بۆ جیهانبینی و کارکردنی. له‌و شانۆیانه‌دا ئه‌کته‌ر له‌خۆی ناپرسێت بۆ شانۆ ده‌کات، ئامانجی چیه. فه‌لسه‌فه‌ی قووڵ و فراوانی ڕۆژهه‌ڵات چه‌نده‌ها سه‌ده پێش ئه‌و ئه‌م پرسیارانه‌ی کردوه‌و وه‌ڵامیشی داونه‌ته‌وه. ئه‌و پرسیاره‌ی (من بۆ شانۆ ده‌که‌م) وه‌ک پرسیاری (من بۆ ده‌ژیم) وایه بۆ هه‌ر مرۆڤێک ئه‌کته‌ر نیه.\nچونکه له‌وێ، وه‌ک بۆ هه‌موو پیشه‌کانی تر، شانۆ بۆماوه‌یه له باوکه‌وه بۆ مناڵه‌کانی. که پیشه‌ی خێزانێک شانۆبوو هه‌موو ئه‌ندامه‌کانی ئه‌و خێزانه بێ ویستی خۆیان و هه‌ر له منداڵیه‌وه ده‌بنه ئه‌کته‌ر. ئێستا که له هه‌موو جیهاندا دابونه‌ریتی میلله‌تان له گۆڕاندایه، خوێندنگای فێربوونی شانۆ درووسسبوون و خێزانه شانۆکاره‌کانیش له زۆر شوێن که‌م بونه‌ته‌وه، هه‌ر خێزانێک پیشه‌ی شانۆ نه‌بێت و بیه‌وێت مناڵه‌که‌ی بنێرێت ببێت به ئه‌کته‌ر بۆی هه‌یه، ئه‌و شته تا سه‌ده‌یه‌کیش له‌مه‌و پێش نه‌ده‌کرا. ته‌نانه‌ت له ژاپۆن شه‌ش سه‌د ساڵه تا ئێستاش شانۆی (نو) پیشه‌ی ته‌نها پێنج خێزانه‌و هه‌موو که‌س بۆی نیه به ئاره‌زوی خۆی ببێته ئه‌کته‌ری (نو).\nبه‌و پێیه ئه‌کته‌ری باش یان گه‌وره له شانۆی ڕۆژهه‌ڵاتدا ئه‌و ئه‌کته‌ره نیه گۆڕان له هه‌موو ڕاهێنان و یاساکانی شانۆکه‌دا درووست ده‌کات، به‌ڵکو ئه‌و ئه‌کته‌ره‌یه زۆرترین شاره‌زایی هه‌یه له دابونه‌ریتی شانۆکه‌یدا، وه نزیکترینه له کۆنترین شێوه کارکردنی باوباپیرانی. بۆیه کرداری دوباره‌کردنه‌وه و لاسایی کردنه‌وه، مێتۆدی ئه‌م شانۆیانه‌ی ڕۆژهه‌ڵاته. کارکردنیان له کارکردنی مۆزیککاره‌کانی خۆمانه‌وه نزیکه، قوتابی به دوباره‌کردنه‌وه‌و لاسایی کردنه‌وه‌ی ئوستاده‌که‌ی ده‌گاته پله‌ی سه‌ربه‌خۆیی هونه‌ری، واته دوای ئه‌وه‌ی هه‌موو وانه‌کانی ته‌واو هه‌رسکرد، گه‌یشته ئه‌وه‌ی نه‌هاوه‌ند جیاکاته‌وه له عه‌جه‌م و به‌یاتی و حیجازو کوردی و نه‌واو ڕاست و سه‌باو سێگا، که زانی هه‌ر یه‌ک له‌م ده‌زگاو مه‌قامانه لقوپۆپی هه‌یه‌و هه‌ندێکیان بونه‌ته مه‌قامی سه‌ربه‌خۆو ناکرێ تێکه‌ڵ بکرێن، ئه‌گه‌ر بشکرێن ته‌نها ئوستادێک ئه‌توانێ ئه‌م کاره بکات. ئه‌کته‌ری شانۆی ڕۆژهه‌ڵاتیش چه‌نده‌ها کۆدو یاسا به ڕاهێنانێکی سه‌خت و درێژخایه‌ن له‌به‌رئه‌کات ئینجا ده‌بێته ئه‌کته‌ر.\nکتێبی (کتێبی نهێنی نۆ)ی کانزێ مۆتۆکیۆ زێئامی، سه‌ده‌ی 14 له ژاپۆن نوسراوه‌و یه‌که‌م کتێبه باس له بنه‌ماو یاساکانی پیشه‌ی ئه‌کته‌ر بکات. ئه‌م کتێبه بۆ ماوه‌ی شه‌ش سه‌د ساڵ ته‌نها گه‌وره‌ی خێزانه‌کانی شانۆکاری (نو) بۆیان هه‌بوو هه‌یانبێت، ته‌نانه‌ت ئه‌کته‌ره گه‌نجه‌کانیش بۆیان نه‌بوو ڕاسته‌وخۆ بیخوێننه‌وه. له ساڵانی سی سه‌ده‌ی ڕابردوو، له ژاپۆن کۆمه‌ڵێک هه‌ڵبژارده‌ی ده‌قه‌کانی ئه‌م کتێبه بڵاوکرانه‌وه، له ساڵانی حه‌فتاکانیشدا له فه‌ڕه‌نسا به‌شێکی وه‌رگێڕدرایه سه‌ر فه‌ڕه‌نسی، ئێستا ئه‌م کتێبه بۆ زۆر له زمانه‌کان وه‌رگێڕدراوه‌و به نهێنی نه‌ماوه‌ته‌وه.\nله‌م کتێبه‌دا، به پێی زێئامی ئه‌کته‌ر له دوای 15 ساڵ فێربوون ئینجا بۆی هه‌یه له‌به‌رده‌م بینه‌ردا نواندن بکات. هه‌ڵبه‌ته ئه‌کته‌ره‌کانی نو، وه‌ک ئه‌کته‌ره‌کانی تری شانۆ ڕۆژهه‌ڵاتیه‌کان، له مناڵیه‌وه ده‌ست به فێربوون ده‌که‌ن. هه‌ر به‌پێی زێئامی، ئاماده‌بوون یان ئه‌فسوونی ئه‌کته‌ر، که ئه‌و پێی ده‌ڵێت (گوڵی ناسکی ئه‌کته‌ر) له‌ڕێی کۆمه‌ڵێک ڕاهێنانی درێژخایه‌نه‌وه به‌ده‌ست دێت. کاری سه‌خت به‌ده‌ستهێنانی ئه‌و گوڵه نیه به‌ته‌نها، به‌ڵکو سه‌ختتر له‌وه پاراستنی ئه‌و گوڵه‌یه. بۆیه زوربه‌ی ئه‌کته‌ره‌کان له هه‌ڕه‌تی لاویدا جۆره جوانیه‌کیان هه‌یه زۆر له‌م گوڵه ده‌چێت، به‌ڵام چاوێکی شاره‌زا ده‌توانێت ببینێت ئایا ئه‌مه گوڵه ڕاسته‌قینه‌که‌یه یان نا. گوڵی ڕاسته‌قینه (ئه‌فسوونی ڕاسته‌قینه) وشک نابێت و تا ته‌مه‌نی 80 ساڵیش ئه‌توانێت هه‌ر سه‌وز بێت، به‌ڵکو له پیریدا زۆرتر سه‌رنجی بینه‌ر ڕاده‌کێشێت، چونکه وه‌ک گوڵێکی نایاب وایه به‌سه‌ر دارێکی پیره‌وه، ئه‌م داره له‌هه‌ر باخێکدابێت، خه‌ڵک به‌سه‌ر هه‌موو گوڵه‌کانی تردا ده‌ڕۆن بیبینن. بۆیه لای زێئامی بۆ پاراستنی ئه‌م گوڵه یان ئه‌فسوونه هه‌ر ته‌مه‌نه‌و ڕاهێنانی خۆی هه‌یه.\nئامانجی ئه‌کته‌ر له شانۆی ڕۆژهه‌ڵاتیدا وه‌ک له فه‌لسه‌فه‌ی ڕۆژهه‌ڵاتی (بودایی، هیندۆیی، تاویزم..هتد) به یه‌ک گه‌یشتنی جه‌سته‌و ئه‌ندێشه‌یه، واته بوون به یه‌کی ئه‌م دوانه، له ڕۆژئاوادا به‌مه ده‌وترێت (ئۆرگانیه‌ت، ئۆرگانیبوون). لای ئه‌کته‌رێکی ئۆرگانیک، کاتێک خه‌ریکی نواندنه، هه‌موو ئه‌ندامه‌کانی ده‌ره‌وه‌و ناوه‌وه‌ی له‌شی به‌شدارن، ئه‌مه‌ش پێچه‌وانه‌ی نواندنی (ژیرانه)یه، ئه‌و نواندنه‌ی پشت به بیرکردنه‌وه‌و عه‌قڵ ده‌به‌ستێ. بۆیه ستانیسلاڤسکی ده‌ڵێت (له‌سه‌ر شانۆ ئه‌کته‌ر بیرناکاته‌وه).\nئه‌کته‌ر که له‌سه‌ر ته‌خته‌ی شانۆیه، ئه‌بێ هه‌میشه له په‌یوه‌ندیه‌کی نه‌پچڕاودابێ له‌گه‌ڵ ده‌وروبه‌رو له هه‌مان کاتدا له‌گه‌ڵ ناخی خۆیدا. هێڵێک له شێوه‌ی په‌تێکی راکێشراو سه‌رێکی به‌سترابێته‌وه به دوورترین شوێنی گه‌ردونه‌وه‌و سه‌ره‌که‌ی تریش به قووڵترین شوێن له ناخیدا. ئه‌م هێڵه‌ش به بینه‌ر و دیکۆرو ئه‌کته‌ره‌کانی ترو تێکست و..هتد، تێده‌په‌ڕێت، وه له‌هه‌ر شوێنێکدا بپچڕێ کوتوپڕ ئه‌فسوونی شانۆ نامێنێ. بیرکردنه‌وه گه‌وره‌ترین مه‌ترسیه بۆسه‌ر ئه‌م هێڵه، وه‌ک مه‌قه‌ستێک وایه له چرکه ساتێکدا ده‌توانێ بیقرتێنێ، ئه‌گه‌ر ئه‌کته‌ر بیر له خۆی بکاته‌وه یان بیر له ده‌ره‌وه‌ی خۆی بکاته‌وه.\nبیرکردنه‌وه په‌یوه‌ندی و په‌یوه‌ندیکردن نیه نه به ده‌ره‌وه نه به ناوه‌وه‌ی ئه‌کته‌ر، بیرکردنه‌وه وه‌ستانه به‌رامبه‌ر به شته‌کان و هه‌وڵدانی شیکردنه‌وه‌و تێگه‌یشتنیانه. بۆیه، که ئه‌کته‌ر بیر ده‌کاته‌وه ده‌بێت له‌شی ببه‌ستێته‌وه‌و ته‌نها سه‌ری کاربکات، ته‌نها ته‌ماشاکه‌ری ده‌ره‌وه‌ی خۆیه‌تی. له‌سه‌ر شانۆ، بیرکردنه‌وه ناتوانێ خۆی بیربکاته‌وه، که‌واته ئه‌کته‌ر له خۆی داده‌بڕێ. به‌م پێیه نه له خۆیدایه‌و نه په‌یوه‌ندیشی به‌ده‌ره‌وه‌ی خۆی هه‌یه.\nئه‌و ئه‌کته‌ره‌ی له‌سه‌ر ته‌خته‌ی شانۆ بیرده‌کاته‌وه لێره نیه، له ئێستادا نیه، ئه‌و ته‌نها نیه، ئه‌مه‌ش پێچه‌وانه‌ی ئاماده‌بوونه. بیرکردنه‌وه واته نه‌کردن، کاری ئه‌کته‌ریش درامایه، واته ڕوودان، ئه‌نجامدان، ژیان. بۆیه ته‌نها به ئۆرگانیبونی ئه‌کته‌ر ئاماده‌بوون دێته ئاراوه، ئه‌کته‌ری ئۆرگانیک له په‌یوه‌ندیه‌کی به‌رده‌وامدایه، چ له‌گه‌ڵ ده‌ره‌وه چ له‌گه‌ڵ ناوه‌وه‌ی خۆیدا. له هونه‌ری (تایچی چوان)ی چینیدا به له‌شێکی ئۆرگانیک ده‌ڵێن (له‌شێکی به‌خه‌به‌ر).\nوشه‌ی ئۆرگانیبوون له وشه‌ی ئۆرگانه‌وه هاتوه، ئه‌ویش له وشه‌ی (ئۆرگانوس)ی لاتینیه‌وه هاتوه، واته ئه‌ندامه‌کانی له‌شی زینده‌وه‌ر یان گیاندار. دواتر ئه‌م وشه‌یه چوه ناو زۆر بواره‌وه، وشه‌ی ئۆرگانیسیزمی لێ دروستبوو. له بواری ته‌ندروستیدا ئۆرگانیسیزم به ڕێبازێک ده‌وترا باوه‌ڕی وابوو هه‌موو نه‌خۆشیه‌ک هۆکه‌ی کێشه‌یه‌کی ناوچه‌ییه، تووشی ئه‌ندام (ئۆرگان)ێک هاتووه له ناو ئۆرگانیزم (ئه‌ندامه‌کان)ی ناوه‌کی له‌شدا. له بواری فه‌لسه‌فه‌دا به‌و تیۆریه ده‌وترا که هه‌موو دامه‌زراوو ڕێکخراوێکی مه‌ده‌نی به له‌شێکی زیندوو به‌راورد ده‌کرد، بۆیه له کۆتایی سه‌ده‌ی نۆزده به‌دواوه وشه‌ی (ئۆرگانیزم) بۆ هه‌موو دامه‌زراوێکی ده‌وڵه‌تی و ڕێکخراوێکی سه‌ربه‌خۆو پارتێکی سیاسیش به‌کاردێ.\nهه‌ر له کۆتایی سه‌ده‌ی نۆزده‌وه ئه‌م وشه‌یه هاته ناو شانۆشه‌وه. له شانۆدا بۆ ئه‌کته‌رێک به‌کار دێ له کاتی نواندندا، هه‌موو هه‌سته‌کانی و ئه‌ندامه‌کانی ده‌ره‌وه‌و ناوه‌وه‌ی له‌شی به هه‌ماهه‌نگیه‌کی ته‌واو بکه‌ونه‌کار. کارو کاردانه‌وه‌کانی ڕاسته‌وخۆ به‌سترابنه‌وه به ڕژێمی هه‌ستیاری ده‌رونییه‌وه. ئه‌کته‌رێک عه‌قڵ و هۆش و بیرو جه‌سته‌و هه‌سته‌کانی ته‌واو به‌خه‌به‌ربن و هیچ ناکۆکیه‌کیان له‌نێواندا نه‌بێ له کاتی نواندندا.\nئه‌کته‌ری باش یان ئه‌کته‌ری گه‌وره له شانۆی ڕۆژئاوادا به ئه‌کته‌رێک ده‌وترێت ته‌واو پێچوانه‌ی ئه‌کته‌ری ڕۆژهه‌ڵاتی کار ده‌کات بۆ گه‌یشتن به هه‌مان ئامانج که ئۆرگانیبوونه. ڕیگاکان جیاوازن به‌ڵام هه‌مویان ده‌چنه‌وه سه‌ر یه‌ک شوێن. ئه‌مریکیه‌کان وشه‌یه‌کی تریان هێنایه کایه‌وه له سه‌رده‌می (ئه‌کته‌ر ستۆدیۆ)دا، ئه‌ویش (ئه‌کته‌ری ئاژه‌ڵئاسا)یه، ئه‌کته‌رێک کرداره‌کانی له‌کاتی نواندندا وه‌ک ئاژه‌ڵه‌کان ده‌روونین، ده‌روون نه به مانای ده‌رونناسی به‌ڵکو ده‌روونی دووری مرۆڤ، واته ئه‌و شوێنه‌ی مرۆڤ ده‌گاته‌وه به ڕه‌چه‌ڵه‌کی خۆی که ئاژه‌ڵه. ئه‌مه‌ش هه‌مان سه‌رچاوه‌ی فه‌لسه‌فه ڕۆژهه‌ڵاتیه‌که‌ی هه‌یه له‌وه‌دا که له‌ش و ناخ تێکه‌ڵی یه‌ک ده‌بن. ئاژه‌ڵه‌کان، که ئه‌وان وه‌ک ئێمه له سروشت دوور نه‌که‌وتونه‌ته‌وه، له‌شیان ڕاسته‌وخۆ فه‌رمانه‌کانی خولیا ده‌رونیه‌کانیان جێبه‌جێ ده‌کات. ئه‌م وشه‌یه‌ش له ده‌رهێنه‌رێکی سینه‌مای ئه‌مریکیه‌وه هات بۆ ناو شانۆ، له وه‌سفکردنی ئه‌کته‌ری گه‌وره‌ی هۆڵیوود (مارلۆن براندۆ)دا وشه‌ی نواندنی ئاژه‌ڵانه‌ی به‌کارهێنا.\nئاریان منوشکین دژی ئه‌م وشانه‌ی ئه‌فسوون یان ئاماده‌بوونه، چونکه وشه‌کان هه‌میشه ئاراسته‌یه‌ک پیشان ده‌ده‌ن زۆرتر به‌رهه‌می شانۆکاران خۆیان نیه، به‌ڵکو به‌رهه‌می ڕه‌خنه‌گرانه یاخود به‌رهه‌می بینه‌رانه. له‌وه‌وه دێت ئه‌وان له‌ده‌ره‌وه‌ی شانۆوه ناوی شتێک ده‌نێن، زۆرتر ناوی وێنه‌ی شتێکه نه‌ک بوونی شتێک وه‌ک ته‌نێکی هه‌ستپێکراو. به تایبه‌ت که بینه‌رو ڕه‌خنه‌گران ئه‌فسوونی ئه‌کته‌ر به شتێک ده‌بینن هیچ په‌یوه‌ندیه‌کی به کارکردنه‌وه نیه‌و گفتێکی ئاسمانیه‌و هیچی تر.\nقوتابی ئه‌کته‌ریش کاری به‌و ناوانه نیه له ده‌ره‌وی کارکردنی خۆیه‌وه دروسده‌کرێن، وه‌ک چۆن نازناوێک یان ناووناتۆره‌یه‌ک پێناسه نیه بۆ که‌سێک. وه قوتابی ئه‌کته‌ر کاری ڕه‌خنه‌و فه‌لسه‌فه نیه کاتێک له‌سه‌ر ته‌خته‌ی شانۆیه. بێگومان ئه‌کته‌ر ده‌بێ ڕۆشنبیربێ، به‌ڵام ئایا گرنگ ئه‌وه‌یه ئه‌کته‌ر هه‌موو شتێک له‌باره‌ی خۆشه‌ویستیه‌وه بزانێت، یان هه‌ست به خۆشه‌ویستی بکات؟ ئه‌گه‌ر هه‌موو کتێبه‌کان له‌سه‌ر شکسپیرو هاملێت بخوێنێته‌وه، ئه‌گه‌ر باوک مردن، دوودڵی، ڕاڕایی، گومان، په‌یوه‌ندی کوڕودایک… هه‌موو ئه‌مانه له ڕوانگه‌ی فه‌لسه‌فه‌و ڕه‌وانناسی و کۆمه‌ڵناسی و هه‌موو زانسته مرۆییه‌کانه‌وه تاوتوێ بکات، له‌سه‌ر شانۆ هه‌ستی به هیچ نه‌کرد بێسووده. ئه‌کته‌ر کتێبخانه نیه، ئه‌کته‌ر بونه‌وه‌رێکی زیندوه، وه‌ک بینه‌ره‌که‌ی له گۆشتوئێسقان پێکهاتووه.\nئاریان منوشکین زۆرتر وشه‌ی ژیان به‌کار ده‌هێنێت بۆ کاری ئه‌کته‌ر له‌سه‌ر ته‌خته‌ی شانۆ، واته تۆ نانوێنیت، پیشان ناده‌یت، تۆ ده‌ژی که له‌سه‌ر شانۆیت. ئه‌گه‌ر ئه‌کته‌ر به شێوه‌یه‌کی خۆڕسک ئه‌فسوون یان ئاماده‌بونی هه‌بێ، ئه‌وا ته‌نها بۆ ماوه‌یه‌کی کورتی ژیانی ئه‌کته‌ری ده‌کرێ میوانی بێ، بۆیه بۆ پاراستنی، که له بوونی گرنگتره، پێویستی به پێشکه‌وتنی به‌رده‌وامه، ته‌نهاش به کارکردنی درێژخایه‌ن و ڕووبه‌ڕووبونه‌وه له‌گه‌ڵ بینه‌ردا پێشده‌که‌وێت.\nئه‌گه‌ر له ڕۆژهه‌ڵاتدا، مۆرکی بنچینه‌یی شانۆ شوێنپێ هه‌ڵگرتنه‌وه‌و درێژه‌پێدانی کاری باوباپیران بێت، له شانۆی ڕۆژئاوادا دروسکردنی دابڕانه له‌گه‌ڵ کارکردنی پێشتردا. هه‌ر ده‌ر‌هێنه‌رێک هه‌وڵی دۆزینه‌وه‌ی شێوه‌یه‌ک له کارکردن ده‌دات ده‌ربڕینی جیهانبینی خۆی و بینینی تایبه‌تی خۆی بێ بۆ شانۆ. بۆیه به‌پیی ڕێبازو شێوه‌کارکردنه‌کان، ده‌رهێنه‌ره‌کان ناو له پێکهێنه‌ره‌کانی شانۆکانیان ده‌نێن. لای هه‌ندێک کاری ئه‌کته‌ر نواندن و پیشاندانه، لای هه‌ندێکی تر به‌رجه‌سته‌کردنه، لای هه‌ندێکی تر ژیانکردنه، لای هه‌ندێکی تر په‌یوه‌ندی دروستکرنه بۆ گه‌یاندنی وشه‌کانی نوسه‌ر. ناوی کاره‌کته‌ریش لای هه‌ندێ که‌سایه‌تییه، لای هه‌ندێکی تر که‌سه، له‌ی هه‌ندێکی تر فیگه‌ره، لای هه‌ندێکی تر ته‌نێکی بارگاویه به ئاماژه‌کان..هتد به‌ڵام شانۆکاران بۆ ئه‌وه‌ی له‌یه‌ک تێبگه‌ن ناوێکی گشتی هه‌ڵده‌بژێرن، یاخود خۆی خۆی ده‌سه‌پێنێت به‌سه‌ر ناوه‌کانی تردا له هه‌ر زمانێکدا. ئه‌وه‌ی نواندن ده‌کات پێی ده‌وترێ ئه‌کته‌ر، ئه‌وه‌ی ئه‌کته‌ر پێی هه‌ڵده‌ستێ پێی ده‌وترێ نواندن، ئه‌وه‌ی ئه‌کته‌ر به‌رجه‌سته‌ی ده‌کا له‌سه‌ر ته‌خته‌ی شانۆ پیی ده‌وتری که‌سایه‌تی (کاراکته‌ر).\nله مێژووی شانۆدا ناو زۆره ده‌یه‌وێ بڵێ ئه‌کته‌ر ده‌بێ وابێ، تا پێی بڵێن ئاماده، ئه‌فسووندار. ناوه‌که خۆی له‌خۆیدا چۆنیه‌تی و سیفه‌تی سه‌ره‌کی ئه‌م دیارده‌یه ده‌سنیشان ده‌کات لای شانۆکاره‌کان. هه‌ندێک نمونه‌ی ئه‌م ناوانه: ئه‌کته‌ری ماریۆنێت لای گۆردۆن کرێگ، ئه‌و ئه‌کته‌ری باش ده‌شونهێنێ به ماریۆنێت. ئه‌کته‌ری سه‌رئاوکه‌وتوو لای یۆشی ئۆیدا، ئه‌کته‌ر ده‌شوبهێنێ به له‌شێکی سه‌رئاوکه‌وتوو که خۆیداوه‌ته ده‌ست شه‌پۆله‌کان. ئه‌کته‌ری توندوتیژو گه‌یه‌نه‌ری ئافه‌ت لای ئه‌نتۆنان ئارتۆ، ئه‌کته‌ری ڕوناک، ئه‌کته‌ری نه‌بینراو..هتد. ئه‌مانه هه‌ریه‌ک بینینێکی جیاوازیان هه‌بوه بۆ چۆنیه‌تی بوونی ئه‌کته‌ر، وه به‌پێی ئه‌و وێنه‌یه‌ی هه‌یانبووه بۆی ناویان ناوه، ئه‌و ناوانه‌ش هه‌ریه‌ک ئه‌کته‌ر له شێوه‌یه‌کدا وێنا ده‌که‌ن، وێنه‌کانیش دروسبووی ساڵانێکی گه‌ڕان و کارکردنن بۆ گه‌یشتن به ئاماده‌بوون و ئه‌فسوونی ئه‌کته‌ر. به‌شی یه‌که‌م ته‌واو.\nPrevious ئه‌مریكا رۆیشت به‌ڵام….\nNext تابلۆ شێواوه‌كه‌ی هه‌ولێر …. سه‌لام مارف


10:01 - 31/03/2021\nپاراستنی شنگال؛ چاوی حەشد دەستی تورکیا دەبڕێت؟\nلەگەڵ ئەوەی دۆخی شنگال ئارامی بەخۆیەوە بینیوە، بەڵام ژێر بەژێر ھەوڵی لایەنەکان بۆ سەپاندنی ھەژموونی خۆیان بەردەوامیی ھەیە. ھۆزەکان نیگەرانن و حەشی شەعبیش دەیەوێت بیانووی تورکیا بۆ ھیرشژردنە سەر شنگال ببڕێت، تورکیاش دەیەوێت تۆڵەی گارە بکاتەوە.\nحەشد بیانووی تورکیا دەبڕێت\nھێزەکانی حەشدی عێراقی، ھەوڵەکانی بۆ کەمکردنەوەی جوڵە و ئامادەیی ھێزەکانی نزیک لە پارتی کرێکارانی کوردستان (پەکەکە) لە شنگال چڕ کردووەتەوە، ئەمەش لەپێناو رێگرتن لە ھەر ھێرشێکی تورکیا بۆ سەر ناوچەکە.\n(مزاحم الحويت) وتەبێژی ھۆزە عەرەبییەکانی ناوچەکەش جەخت لەسەر ھەوڵەکانیان بۆ رێگرتن لە ھەر ھێرشێکی تورکیا دەکاتەوە.\nھۆشداریدان بە تورکیا\nگروپەکانی ناو حەشدی شەعبی بە کردەی و لە رێگای راگەیەندراوەکانیانەوە چەند جارێک ھۆشدارییان بە تورکیا داوە لە ھەر ھێرشێک و رایانگەیاندووە رووبەڕووی ھەر پەلامارێکی تورکیا بۆ سەر ناوچەی شنگال دەبنەوە.\nحەشدی شەعی دەڵێت، رێگا نادەن بە بیانووی لێدان و ھێرشکردنە سەر پارتی کرێکارانی کوردستان، شنگال و ھیچ بەشێکی خاکی عێراق لەلایەن تورکیاوە داگیر بکرێت.\nلەگەڵ ھۆشداریدان بە تورکیا، بەشێک لە گروپەکانی ناو حەشدی شەعبی رەخنە لە حکومەتی عێراق دەگرن کە نەیتوانیوە رێگربێت لە پێشێلکردنی سەروەری عێراق لەلایەن تورکیاوە.\nگروپەکانی حەشدی شەعبی ھەر بە ھۆشداریدان نەوەستاون، لە چەند مانگی رابردووەوە بەردەوام ھێزیان رەوانەی شنگال و دەورووبەری کردووە و ئامادەیی خۆیان بۆ بەرگریکردن لە شنگال دەربڕیوە.\nگەڕاندنەوەی ھەژموونی دەوڵەت\nپێگەی روسیا الیوم لە زاری وتەبێژی ھۆزەکانی ناوچەکەوە بڵاویکردووەتەوە کە فالح فەیاز سەرۆکی دەستەی حەشدی شەعبی لە سەردانەکەیدا بۆ پارێزگای نەینەوا بەڵێنی بە سەرۆک ھۆزەکان داوە کە چارەسەری کێشەی شنگال لەنێوان بەغدا و ھەولێردا دەکەن، ھەژموونی دەوڵەت دەگەڕێننەوە و گەریلاکانی پارتی کرێکارانی کوردستانیش لە ناوچەکەدا دەردەکەن.\nحەشدی شەعبی دەیەوێت بیانووەکانی تورکیا بۆ ھێرشکردنە سەر شنگال بنەبڕ بکات، بۆیە ھەوڵ دەدات دەرکەوتن و بوونی ئاشکرای پەکەکە لە ناوچەکەدا کەم بکاتەوە.\nئێران بە قوڵی لە دەستوەردانەکانی تورکیا لە خاکی عێراق و ھەرێمی کوردستان نیگەرانە، بۆیە بە چڕی ھەوڵ دەدات ئەم دەستوەردانانە کەم بکاتەوە.\nبڕوا وایە ھاتنی لەناکاوی ھێزەکانی سەر بە حەشدی شەعبی بۆ شنگال و دەورووبەری، وەخۆکەوتنی تارانە بۆ بڕینی دەستی تورکیا لە ھەرێم و عێراق و کۆتاییھێنان بە دەستوەردان و ھێرشەکانی تورکیا لە عێراقدا.\nئێران بە ئاشکرا لە رێگەی ئیرەج مەسجدی باڵیۆزی ئێرا لە بەغدا بە توندی دژایەتی خۆی بۆ پلانی تورکیا بۆ ھێرشکردنە سەر شنگال دەربڕی، ئەم لێدوانەش ئاڵۆزی خستەوە پەیوەندییەکانی نێوان تاران و ئەنقەرە.\nبەھێزی ھەژموونی پەکەکە\nبەھێزی ھەژموونی پەکەکە و ئامادەیی بەھێزیان لای حەشدی شەعبی روون و ئاشکرایە، چونکە بەپێی لێدوانی وتەبێژی ھۆزەکان، سەرۆک ھۆزەکان بە فالح فەیازیان وتووە، "لە ترسی پەکەکە ناوێرن بگەڕێنەوە بۆ ناوچەکانیان."\nئەمە لە کاتێکدایە ھەفتەی رابردوو، عەبدولئەمیر شەمەری جێگری فەرماندەی ئۆپراسیۆنە ھاوبەشەکانی عێراق رایگەیاند، تەواوی قەزای شنگالی سەر بە پارێزگای نەینەوا لەژێر کۆنترۆڵی ھێزەکانی حکومەتی ئیتیحادیدایە.\nپەکەکە لە شنگال و دەورووبەری ئامادەیی و بوونێکی بەھێزی ھەیە، ھۆکارەکەشی دەگەڕێتەوە بۆ بەرگریکردن لە خەڵکی شنگال لە کاتی ھێرشی داعش و پاککردنەوەی ناوچەکەش لە چەکدارانی داعش.\nبەشداریکردنی ھێزەکانی سەر بە پەکەکە لە ئۆپراسیۆنی عێراق بۆ رزگارکردنی ناوچەکانی ژێر دەستی داعش و شنگال لە سەردەمی کابینەکەی حەیدەر عەبادی، ھێندەی دیکە پێگە و ھەژموونی پەکەکەی لە شنگال زیاتر و بەھێزتر کرد.\nحکومەتی تورکیا لە چوارچێوەی ھێرشەکانی بۆ سەر گەریلاکانی پارتی کرێکارانی کوردستان، ھەوڵ دەدات ھێرش بکاتە سەر ناوچەی شنگال، بەڵام تاکو ئێستا نەیتوانیوە ئەم ھێرشە ئەنجام بدات.\nشنگال بۆ پارتی کرێکارانی کوردستان پێگەیەکی ستراتیژی زۆر بەھێزە، چونکە خاڵی پێکەوەبەستنی قەندیلە بە رۆژئاوای کوردستانەوە، ئەمەش ترسە ھەرە گەورەکەی تورکیایە، بۆیە ئەنقەرە ھەوڵ دەدات ئەم ئەڵقەی پێکەوەبەستنەی قەندیل و رۆژئاوا ببڕێت.\nتورکیا پێش ئۆپراسیۆنی سەر گارە پلانی بۆ ھێرشکردنە سەر ناوچەی شنگال دانابوو، خولوسی ئاکار وەزیری دەرەوەی تورکیا بۆ ئەم مەبەستە سەردانی ھەولێر و بەغدای کرد تاکو رەزامەندی ھەردوولا بۆ ھێرشکردنە سەر شنگال وەربگرێت.\nئۆپراسیۆنی تورکیا لە گارە بۆ رزگارکردنی بارمتەکانی رووبەڕووی شکست بوویەوە، ھەڵمەتەکە بە کوژرانی ١٣ بارمەتەکەی کۆتایی ھات و ناوچەی گارەی بەجێھێشت، بۆیە ئەنقەرە ھەوڵ دەدات بە ھێرشکردنە سەر شنگال، تۆڵەی شکستی گارە بکاتەوە.\nشکستی گارە حکومەتی تورکیا و رەجەب تەیب ئەردۆغانی خستە دۆخێکی سەخت و دژوارەوە، ئۆپۆزسیۆنی تورکی رەخنەی توندیان لە حکومەت گرت و حکومەت و ئەردۆغانیان بە بەرپرسی کوژرانی ١٣ بارمتەکەیان ناو برد، بۆیە ئەردۆغان دەیەوێت بە شنگال، گارە لەبیر بباتەوە.


مەستوورەی خانی ئەر‌دەڵان\nمەستوورەی ئەر‌دەڵان شاعیرو مێژوونووسی کوردە ناوی خۆی (ماە شەرەف خانم) بووە و نازناوی مەستوورە بووە. لەدەوروبەری ساڵی ١٨٠٤ی زاینی لەبنەماڵەی قادرییەکانی سنەدا، کە ئەوسا زۆر لای والییەکان بەقەدربوون، لەشاری سنە ھاتووەتە دنیاوە.\nپوختەیەک لە ژیاننامەی مەستورە خاتوون\nناوی (ماە شەرەف خانم)و نازناوی (مەستوورە) بووە لەدەوروبەری ساڵی (١٨٠٤ز) لەبنەماڵەی قادرییەکانی سنە، کە ئەوسا زۆر لای والییەکان بەقەدربوون، لەشاری سنە ھاتووتە دنیاوە.\nباوکی، ئەولەسەن بەگ (ئەبولحەسەن بەگ)، لەپیاوە ڕەسەنەکانی سنە بووەو (ماە شەرەف خانمی) ناردووتە بەر خوێندن تا وەھای پێگەیاندووە کە ناو دەربکات لەزەمانی خو‌سرەو خانی ئەردەڵان، والیی سنە، کە بەناکام ناوبراوە، خان و ماڵە قادرییەکان لەیەکتر ڕەنجاون و ئاشتبوونەوەو بوونەتە خزم.\nمەستوورە بووتە خێزانی خوسرەوخان خانیش لەشیعرداناندا لەخانم نزیکبووتەوە لەدیوانی ھەردووکیاندا شیعر بەیەکدا ھەڵدانیان زۆر بەرچاوە.\nماە شەرەفخانم جگە لەوەی ژنێکی شاعیر و بە توانا بووە، خاوەنی تاعەت و عیبادەتێکی باشیش بووە و، زۆر بە حەیا و حورمەت بووە. ژنێک بووە بە خەتخۆشیش ناسراوە و، سیفەتی بیرمەندی و وەچاخزادەیی تێدا بووە.\nمەستورەی کوردستانی لە ژیانیدا (٢٠) ھەزار بەیتە شیعری بە زمانی فارسی داناوە. بەڵام دیوانی شیعرەکانی بە ھۆی کێشە و قەیرانی ناو میرایەتی ئەردەڵانەوە ونبووە.\n"حاجی شێخ یەحیا" ھەوڵێکی زۆری داوە کە ئەو بەیتە شیعرانەی مەستورە بدۆزێتەوە، بەڵام لە (١٠٠٠) بەیت زیاتری بۆ نەدۆزراوەتەوە. حاجی شێخ یەحیا ئەو شیعرانەی لە دیوانێکدا کۆکردۆتەوە و ناوی لێناوە "دیوانی ماە شەرەفخنامی کوردستانی" و، لە تاران بە چاپی گەیاندووە.\nجگە لە شیعر مەستورەی کوردستانی وەک مێژوونوسێک کتێبێکی مێژوویی بە ناوی "مێژووی کوردستان" داناوە. ھەروەھا کتێبی دینی دەرکردووە لە بواری عەقیدە و شەرعدا، کتێبەکانی نیشانەی قوڵبوونەوەی بووە لە دینداریدا و خۆشی دوانزە عیلمی تەواو کردووە و، وەک ھەر کەسێکی تری قوتابی دینی یان بڵیین وەکوو هەر فەقێیەک کە حوجرە تەواو دەکات زمانی عەرەبیشی خوێندووە. مەستورە خاتوون ئیجازەی دوانزە عیلمی وەرگرتووە.\nلەقەسیدەیەکیدا کە بەم بەیتەوە دەستپێدەکات:\nبریندارم بەنێشی سینەدۆزی تیری موژگانت\nھەروەھا مامۆستا مەولەویی تاوەگۆزی لەپەسنی ئەو‌دا ئەم شیعرەی وتووە:\nخورشیدەکەی ناز، ئەوجی بورجی سەور\nسەرتوغرای دەفتەر مەحبووبان جەدەور\nھا لەخانەکەی بورجی شەرەفدا\nنوورئەفشانیشەن وە ھەر تەرەفدا\nمەستورە ھاوسەردەمی نالی شاعیر بووە و نالی ھۆنراوەیەکی غەزەلی بە سەر مەستورەدا ھەڵداوە و، ئەو ھۆنراوەیە جەدەلێکی گەورەی تاکو ئەمڕۆش دروست کردووە.\nھەندێک ئەو ھۆنراوەیان بە ھەل زانیوە تا ھێرش بکەنە سەر نالی ھۆکاری دانانی ئەو ھۆنراوە نەزانراوە و، پێدەچی ئارەزوویەکی کاتی سەدەمی لاوی نالی بووبێت و لەو کاتەدا بووبێت کە نالی قوتابی بووە لە شاری سنە.\nماە شەرەفخانم لە ساڵی ١٨٤٨ وەفاتی کردووە و ھەر لە سنە بەخاک سپێرراوە .\n4 ساڵ پێشتر - Jan 27 2018 5:27PM


میترۆ و IMS پێشوازییان لە سەرنوسەری دامەزراوەی میدیایی درەو كرد\nرێكخراوی IMS و سەنتەری میترۆ پێشوازییان لە سەرنوسەری دامەزراوەی میدیایی درەو (محەمەد رەئوف) كرد.\n(هنریك ئەندرسن) بەرێوەبەری بەرنامەكانی عێراقی رێكخراوی پاڵپشتی میدیای نێودەوڵەتی IMS (نەجات عەبدوئەلحەق) بەرپرسی بەشی چاودێری،بەخێرهاتنیان كرد هیوایان خواست لە نزیكەوە هەمئاهەنگی هەبێت بە ئامانجی كاری هاوبەش.\nسەرنوسەری دامەزراوەی میدیایی درەو (محەمەد رەئوف)باسی لە 20 ساڵی رابردوو بە تایبەتش پاش 2003 و ئەو گۆرانكاری چۆنایەتی و چلۆنایەتی روویانداوە بە تایبەتیش ئەوەی پەیوەستە بە پێشكەوتنەكانی میدیای نوێ لە هەرێمی كوردستان لە پێشكەشكردنی زانیاری خێرا بۆ هاوڵاتیان هەروەها كاریگەری لەسەر ناوەندەكانی بریاری سیاسی.\nلای خۆشییه‌وه رێكخەری سەنتەری میترۆ باسی لەوە كرد كە درەو میدیا مۆدیلێكی نوێی كاری میدیایی ئازادە كە بەكەمترین هێزی مرۆیی زۆرترین زانیاری و ناوەرۆكی میدیای بابەتیانەو پیشەیی پێشكەش دەكەن.\nكۆبونەوەكە كاتژمێرێكی خایاندو چەندین تەوەری گرنگ قسەیان لەسەر كرا بەتایبەتیش پشتیوانی رێكخراوە نێودەوڵەتییەكان بۆ میدیای ئەهلی.\n(هنریك ئەندرسن) بەرێوەبەری بەرنامەكانی عێراقی رێكخراوی پاڵپشتی میدیای نێودەوڵەتی IMS پشتیوانی خۆی بە بۆ ئازادی كاری میدیاكاران راگەیاند و سەرسامی خۆی بۆ پێشكەوتنی میدیای نوێ لە هەرێمی كوردستان دەربڕی و هیوای خواست درەو میدیا زیاتر گەشە بكات.


زەین - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nزەین لە مانا بەربڵاوەکەیدا، بریتییە لە گشت دیاردەگەلی سەر بە ڕەوانناسی و ھێزی تێگەیشتن لە بوونەوەرێکی زیندوودا، واتە سەرجەم سیستمە ئاکاری و ھەستی و ئیدراکی و مەعریفەتییەکانی. بە زمانێکی تر، زەین تەڤاھییەکی ڕێکخراوە لە پرۆسە ڕەوانییەکان و ئەو پێکھێنە مەعریفەتی و کارکردی و پێکھاتەیییانەی پرۆسەکان پشتی پێ ئەبەستن. بەڵام، زاراوەکە مانایەکی بەرتەسکیشی ھەیە کە تەنیا چالاکیگەلی سەر بە مەعریفەت و ناسیاری وەکوو پێزانین و بیرکردنەوە و فێربوون و وەیادھێنانەوە و چارەسەریی پرس و زمان لە خۆ ئەگرێت.\nنەخشەیەکی فرێنۆلۆژیکاڵ لە مێشک. فرێنۆلۆژی (کەللەسەرناسی) یەکێ لە ئەوەڵین ھەوڵەکانی مرۆڤە بۆ پێکەوەگرێدانی کارکردەکانی زەین و بەشەکانی مێشک.\nمەبەست لە توانایییە زەینییەکان (Mental faculties) کارکردە جۆراوجۆرەکانی زەینە، یا ئەو کارانەی زەین ئەتوانێ بیکا.\nتێفکرین یەکێ لە کارەکانی زەینە کە ڕێگە ئەدات ئینسان شتەکانی ناو ئەم دنیایە بۆ خۆی مەعنادار بکاتەوە و لیان تێ بگات و، بە جۆرێ لێکیان بداتەوە کە لەگەڵ پێداویستییەکان و داخوازەکان و ئامانجەکانیدا زۆرتر ڕێک بکەون.\nوەبیرسپاردن و وەبیرھێنانەوە یەکێکی تر لە توانایییەکانی زەینە کە بریتییە لە ھەڵگرتن و پاراستنی زانیارییەکان و ئەزموونەکانی بەرسەرداھاتوو و، دواتر بانگھێشت و ھێنانەوەیان لە کاتی پێویستدا.\nخەیاڵکردن بە مانای وەبەرھێنان یا دروستکردنی وێنە و ئایدیا و جێی نوێ و تازەیە لە ناو زەیندا.\nھۆش واتە دەرککردنی پێوەندیی نێوان خۆ و دەوروبەر.\nناوەرۆکە زەینییەکان (Mental contents) ئەو بابەتانەن کە بڕوا وایە لە «ناو» زەیندا بن و پرۆسە و لێھاتووییەکانی زەین شێوەیان پێ ببەخشن و دەساژۆیان بکەن و کایەیان لەگەڵا بکەن. ھزر، چەمک، بیرەوەری، باوەڕ و ھەروەھا کۆی ئەو شتانەی ھەستیان پێ ئەکرێ یا نیەتیان لێ ئەکرێ چەن نموونەیەکن لەو چەشنە بابەتانە.\n^ فەرھەنگی ڕەوانناسیی کۆمەڵەی ڕەوانناسانی ئەمریکایی (APA Dictionary of Psychology) ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.\n^ Causal Theories of Mental Content ٦ی ئابی ٢٠١٩ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە., Stanford Encyclopedia of Philosophy\n^ Mental Content ١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە., glossariumBITri\nئەم «فەلسەفە» وتارە کۆلکەیەکە. دەتوانیت بە فراوانکردنی یارمەتیی ویکیپیدیا بدەیت.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=زەین&oldid=900007»\nدواجار لە ١٤:٥٨ی ٤ی شوباتی ٢٠٢٢ دەستکاری کراوە\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٤:٥٨ی ٤ی شوباتی ٢٠٢٢ نوێ کراوەتەوە.


هەڕەشەی دادستانیی شاری کرماشان لە کاسبکاران و هاووڵاتییانی ئەو شارە\n12:10 - 29 خەزەڵوەر 2720\nڕۆژی چوارشەممە ٢٨ی خەزەڵوەر، بەهۆی شەڕ و دەمەقاڵێی دووکانداران و کاسبکارانی شاری کرماشان لەگەڵ مەئموورانی شارەداری، دادستانی گشتی و ئینقلابی ئەو شارە، هەڕەشەی سزای لە کاسبکاران کرد.\nکێشە و دەمەقاڵێ مەئموورانی شارەداری لەگەڵ دووکانداران و کاسبکارانی شەقامی "دەبیر ئەعزەمیـ"ـی شاری کرماشان و بڵاوبوونەوەی فیلمی ئەو دەمەقالێیە لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا، دژکردەوەی شارام کەرەمی، دادستانی ئەو شارەی لێکەوتووەتەوە.\nئەو بەرپرسە حکوومەتییە بەنیسبەت بڵابوونەوەی ئەو فیلمەی کێشەی نێوان مەئموورانی شارەداری و دووکانداران و هاووڵاتییان، هەڕەشە سزای دانی ئەو کەسانەی کرد کە ئەو فیلمانەیان لە تۆرە کۆمەڵایەتییەکاندا بڵاو کردووەتەوە.\nشارام کەرەمی، بڵاوکردنەوەی ئەو فیلمانەی لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا خستووەتە سەر کاناڵە دژبەرەکانی حکوومەت و ڕایگەیاندووە؛ هێندێک لە کاناڵە دژبەرەکانی نیزامی کۆماری ئیسلامیی ئێران، بە بڵاوکردنەوەی ئەو فیلمە، باسیان لە ئامادەبوونی هێزە ئەمنییەتییەکان و هەڵسووکەوتی ئەو هێزانە لەگەڵ دووکاندارن و خەڵک کردووە، کە هیچ کام لە هێزە نیزامی و ئەمنییەتییەکان لە شوێنی ڕووداوەکە نەبوونە.\nدادستانی گشتیی کرماشان هەڕەشە توندی لە هاووڵاتییان و دووکانداران کردووە و ڕایگەیاندووە: "لەگەڵ ئەو کەسانە کە هەوڵی دروستکردنی ئەو ڕووداوەیان داوە، بەپێی یاسا لەگەڵ هەڵسووکەت دەکەین".\nشارام کەرەمی هۆکاری هاتنە ئارای کێشە و دەمەقالێی مەئموورانی شارەداری و دووکاندارن و هاووڵاتییانی، بۆ لە بەرچاونەگرتنی ڕێوشوێنی تەندروستی و کۆرۆنایی گەڕاندووەتەوە و ئەمە لە حالێکدایە کە کاسبکاران ئەو وتانەی دادستان ڕەت دەکەنەوە.


هاوژین ڕەشید/ چی بکەین تا کوردستان لە مەترسی توندڕەوی ئاینی بپارێزین؟\nلابردنی وێنەیەکی هونەری لە زانکۆ بەبیانووی ڕووتی یەوە چ زەنگێکی مەترسیدارە! بەڵام گلەیی لە زانکۆ مەکەن عزیزانم. وەرن هەرکەس لەخۆمانەوە دەست پێ بکەین! وەرن ئەی ئەوانەی خۆتان بە ڕۆشنبیر دەزانن با کارگەلێك بکەین، تا کوردستان نەبۆتە تاڵیبان و ئەڤغانستان و وای لێ نەهاتووە تێزاب بکرێت بە قاچ و قل و دەم و چاوی ژناندا! وەرن با:\n١- حکومەت ناچارکەین هەرچی کەناڵی ئاینی هەیە دایخەن یانیش شێوازی کارکردنیان بگۆڕن. چونکە لە نزیکەوە چاودێریم کردووە شتگەلێك پیشان دەدەن پڕە لە توندو تیژی و شێواندنی دەروونی تاك.\n٢- فشار بخەینە سەر حکومەت تا ڕێگە نەدات ئاین دەست وەرداتە دەسەڵات. هەر کەس ئازاد بێ چ بیر و باوەڕێکی هەیە، بەڵام با شوێنی ئایین تەنیا ناو پەرستگا و مزگەوت و .....تد بێت نەك ناو هەموو جومگەکانی دەسڵات و حوکمڕانی.\n٣- سانسۆر بخرێتە سەر وتاری مامۆستایانی ئایینی بۆ ئەوەی لە وتارەکانیاندا هانی توند و تیژی نەدەن. با کارێك نەکەن کە دەرونی تاکی کورد هێندە لاواز بکەن، گوایە بینینی پەیکەرێك حەرامە و پیاوان دەوروژێنێت! ئاخر مرۆڤەکان بۆ خۆیان نابێ ئەوجۆرە سوکایەتیە قبوکەن. چۆن دەبێ ڕازی بم بەوەی یەکێك بێ لەجیاتی من بڵێ فڵا کەس ناتوانێ بەسەر خۆیدا زاڵ بێت و ئیللا فڵان کار دەکات! نەخێر مرۆڤ زۆۆر لە سەرووی ئەوەوەیە و ئەو کەسەی نەتوانێت خۆی کۆنتڕۆڵ بکات ئەوە پێویستی بە چارەسەری دەروونی هەیە کە بێ گومان ئەویش لای پزیشکی پسپۆڕی دەروونی دەبێت نەوەك لەلای پیاوانی ئایینی.\n٤- چاو بخشێنینەوە بە پڕۆگرامی خوێندندا. جا یان وانەی ئاین لابەین، یان هەموو دینەکان بڕێکی کەمی تەنیا وەك زانیاری بە قوتابیان بوترێتەوە ئەویش لەلایەن کەسانێکەوە نا کە دەبنە هۆی ترس و تۆقاندنی قوتابی!\n٥- چالاکی حزبە دینیە سیاسیەکان سنووردار بکرێت بەپێی یاسا.\n٦- پێویستناکات هەر منداڵێك لەدایك بوو لەسەر ناسنامەکەی بنوسرێ مسوڵمان یان مسیحی یان .....تد. لێ گەڕێن ببێتە ١٨ ساڵ. ئەوکاتە خۆی بڕیاردات چ دینێك هەڵدەبژێرێت و چۆن ژیانی بەسەر دەبات.\n٧- دیسان دەبێ لە پڕۆگرامی خوێندنەوە دەست پێ بکەین و سەر لەبەر گۆڕانکاری ڕیشەیی بکەین. بۆ وێنە لەبری ئەوەی ئەو پاشا گەردانیەی ئێستا بەردەەوام بێت، با کارێك بکەین لە باخچەی ساوایانەوە منداڵ وا فێرکەین کە هەموو کەس خۆشی دەوێت و دەبێ ئەویش هەموو کەسی خۆش بوێت. نەك بڵێین خودا دەتخاتە دۆزەخەوە!!!! ئاوا نەبێ، مرۆڤێکی ترسنۆك و دەروون نەخۆشی لی دەردەچێت.\n٨- بە پەلەو زۆر بە خێرایی کۆنفڕانسێکی گەورەی سەرتاسەری لە کوردستان ئەنجام بدرێت بەرلەوەی توند و تیژی ئاینی لەوە زیاتر پەرە بستێنێت.\nزۆر هەنگاویتر هەن کە دەکرێت کۆمەڵگای کوردی ١٨٠ پلە پێچەوانە بکاتەوە ئەگەر بگیرێنە بەر.


لەدوای رووداوەكانی 16ی ئۆكتۆبەرەوە، رۆژ لە دوای رۆژ كێشەكانی كەركووك ئاڵۆزتر دەبن و دەرفەتەكانی چارەسەر بەرتەسكتر دەبنەوە. لایەنی كوردی كە هێشتا هەر یەكێتی و پارتی نوێنەرایەتی دەكەن، هیچ بژارە و پلانێكیان نییە بۆ چۆنێتیی مامەڵەكردن لەگەڵ كەركووك، نە بەدوای چارەسەرێكی تازەدا دەگەڕێن، نە هەوڵی لابردنی ئەو كۆسپانە دەدەن كە وەك لەمپەر لەبەردەم نەخشەڕێی چارەسەرەكانی پێشوودا دروست بوون.\nلایەنی پارتی بایكۆتی كۆبوونەوەكانی ئەنجوومەنی پارێزگای كەركووكی كردووە و بەهۆیەوە ئەنجوومەن پەكیكەوتووە، یەكێتیش هەموو كێشەی كەركووك و چارەسەرەكانی لەوەدا بەرتەسك كردووەتەوە كە پارتی بێنێتە سەر ئەو رایەی بێنەوە بۆ ئەنجوومەن و پۆستی پارێزگار بۆ یەكێتی دەستەبەر بكەن. ماوەی زیاتر لە هەشت مانگە لەگەڵ دەستپێكردنی گفتوگۆكانی نێوان ئەم دوو هێزە سیاسییە بۆ پێكهێنانی كابینەی نوێی حكومەتی هەرێمی كوردستان، مشتومڕی نێوان ئەم دوو حیزبە لەسەر كەركووك لە بازنەیەكدا دەخولێتەوە: (ئایا یەكەمجار پارێزگار دابنرێت پاشان هەوڵی ئاساییكردنەوەی دۆخەكە بدەن، یان سەرەتا هەوڵی ئاساییكردنەوە بدرێت و دواتر پارێزگار دابنرێت). رێك وەك ئەوەی (ئایا مریشك لە هێلكەیە یان هێلكە لە مریشكە).\nئەگەر ئەم هەشت مانگە پێكەوە لەگەڵ بەغدا گفتوگۆیان لەسەر كێشەكانی ئێستای كەركووك بكردایە، یاخود بەدوای نەخشەڕێ و چارەسەرێكی تردا بچووبان، دوور نەبوو ئێستا بەشێك لە كێشەكانی چارەسەر بكرایە. بەڵام كە هیچ رێگەیەكی تر ناگرنەبەر، بەڵگەی ئەوەیە كە نایانەوێ چارەسەر بێت. لەم دۆخەی ئێستادا هەریەكە لەلایەك جۆرێك بەرژەوەندیی حیزبی لە نەوتی كەركووك بۆ دروست بووە، پارتی بە هەناردەكردنی نەوتی كەركووك لەڕێی بۆڕیی كوردستانەوە بۆ بەندەری جەیهان، یەكێتیش لەڕێی تانكەری قاچاخەوە سوودمەندن. لەلایەكی تریشەوە هەردوولا دەیانەوێ شكستی كەركووك بۆ مەبەستی شكاندنی یەكتری بەكاربەرن. پارتی دەیەوێ بیكاتە تۆڵەی 16ی ئۆكتۆبەر و دەڵێت: (یەكێتی كەركووكی تەسلیم كردووە، من بۆ پاداشتیان بدەمەوە). یەكێتیش دەیەوێ ئەو شكستانەی وەك دەرئەنجامی 16ی ئۆكتۆبەر رووبەڕووی كەركووك دەبنەوە، پارتی تێدا بكاتە شەریك و بەرپرسیار و دەڵێت: (خەتای پارتییە كە نایەوێ پارێزگارێكی كورد لە شارەكە هەبێت و بەهۆی بایكۆتی ئەوەوە پارێزگارێكی تەعریبچی حوكمی كەركووك دەكات).\nجگە لەم تۆمەتباركردنانەی یەكتری بەدوای هیچ رێگاچارەیەكی تردا ناگەڕێن. ئێستا لە ئەنجامی ئەو پێداگیرییەی هەردوولایان لەسەر بۆچوونەكانیان بۆ كەركووك، خەریكە بەو هۆیەوە هەرێمی كوردستانیش رووبەڕووی ناكۆكی و كێشەیەكی قووڵتر دەكرێتەوە و مەترسی كەوتووەتە سەر یەكپارچەیی هەرێمی كوردستانیش. بێ ئەوەی بیر لەوە بكرێتەوە ئایا لە حەقیقەتدا كێشەی دانانی پارێزگار هەروا بە ئاسانی دەتوانرێت بە رێككەوتنی پارتی و یەكێتی دابنرێت؟ ئەی ئەگەر سبەی ئەم دوو حیزبە رێككەوتن و بڕیاریاندا لیستی برایەتی هەموویان بچنەوە بۆ كۆبوونەوەكانی ئەنجوومەن، ئەگەر ئەمجارە توركمان و عەرەب بایكۆتیان كرد، بڕیاری لیستی برایەتی وەك زۆرینەی ئەنجوومەن ئیعتیباری یاسایی ئەوەی دەبێت تەعبیر لە بڕیاری هەموو ئەنجوومەن بكات؟ لە كاتێكدا نموونەی پێشووترمان هەیە كە نەخێر. چونكە چەندین بڕیار هەن لە ئەنجوومەنی پارێزگا بە دەنگی لیستی برایەتی و غیابی پێكهاتەكانی تر دەركراون و دواتر لەلایەن بەغداوە رەتكراونەتەوە. هەڵكردنی ئاڵای كوردستان بە بڕیاری زۆرینەی ئەنجوومەنی پارێزگا بوو، لەوكاتەشەوە هیچ بڕیارێك لە ئەنجوومەن دەرنەچووە پێچەوانەی ئەو بڕیارەی پێشوو، ئەی كەواتە بۆچی ئاڵای كوردستان لە كەركووك هێنرایە خوارەوە؟ هۆكارەكەی روونە كە توركمان و عەرەب لە دژی بوون. لە هەلومەرجێكی وەك ئێستاشدا ئەو دوو پێكهاتەیە جارێكی تر ئەوە پەسەند ناكەنەوە پارێزگار بەو جۆرە بدرێتەوە بە كورد. ئەی كەواتە ئەم دوو حیزبە كە هیچ بەرچاوڕوونییەكیان لەوبارەیەوە نییە، بۆچی خەریكە ماڵی كورد وێران دەكەن؟\nباش وایە پارتی و یەكێتی بەدوای چارەسەری گەورەتردا بگەڕێن بۆ كێشەی كەركووك، بژارە و رێگای جۆراوجۆر زۆرن بۆ ئەوەی لەگەڵ پێكهاتەكانی تر بكەوینە گفتوگۆ، كە هەم رەوشی كەركووك ئاسایی بكاتەوە و هەم ئیدارەش بەجۆرێك دابڕێژرێتەوە، كورد و ئەوانی تریش هەست بەهاوبەشیی راستەقینە بكەن بە زامنكردنی پۆستی پارێزگاریشەوە بۆ كورد. لێرەدا مەبەستمە پرسی مادەی 140 بێنمەوە بەرباس وەك رێگایەكی دەستووری كە پێشتر هەموو لایەنە عێراقییەكان رەزامەند بوون لەسەری و شەرعیەتێكی دەستووری هەیە بۆ چەسپاندنی دەرئەنجامی رێكارەكانی. دەبێت بەدوای ئەو هۆكارانەدا بچین كە بۆچی لە رابردوودا ئەو نەخشەڕێگا دەستوورییە جێبەجێ نەكراوە؟\nكۆسپەكانی بەردەمی چی بوون؟ چۆن دەتوانین جارێكی تر ئەم رێگە دەستوورییە بكەینەوە بە ئامرازی دەستمان بۆ گۆڕینی هاوكێشەكانی كەركووك لەو دۆخە مەترسیدارەوە بۆ قۆناغێكی باشتر كە دەرفەت بداتەوە كورد دەست بۆ ریشەی كێشەكانی بەرێت.\nپوختەی مادەی 140 ئەوە بوو كە بە چەند قۆناغێك عەرەبی هاوردە بڕۆنەوە شوێنی پێشوویان، كوردی راگوێزراو بگەڕێنەوە زێدی خۆیان. دەستكارییە ئیدارییەكانی دوای ساڵی 1968 وەك پێشووتریان لێبكرێتەوە، سەرژمێری بكرێت و دواتر بە راپرسییەك بڕیار لە چارەنووسی ئەو ناوچانە بدرێت كە لەگەڵ بەغدابن یان هەرێمی كوردستان. هەڵەی كورد لەم رێگا دەستوورییە ئەوە بوو كە چارەنووسی خاكی بەستەوە بە دڵی خەڵكەوە. دەبوو كێشەی خەڵك لە كێشەی خاك جیابكرایەتەوە.\nبەتایبەتیش كە ئەمریكا و كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بووبوون بە تەرەف لە كێشەكەدا، بۆ ئەوان زۆر قورس بوو لەوە تێبگەن كە عەرەبێك دوو پشتی لەكەركووك لەدایك بووە و كوردێكیش دوو نەوەی لە زاخۆ یان پێنجوێن ژیاوە، عەرەبەكە كەركووكی نییە و كوردەكە كەركووكییە. بەتایبەتیش كە لە كۆمەڵگاكانی ئەواندا مەسەلەی هاووڵاتیبوون بەسەر ناسنامەی نەتەوەدا زاڵ بووە، بۆ دەرەوەی خۆشیان كەسێك دەچووە وڵاتەكانیان بەماوەیەكی كەم دەبووە خاوەن رەگەزنامەی ئەو وڵاتە، بەلایانەوە سەیر بوو كورد داوای ئەوە دەكات ئەو عەرەبانەی نیشتەجێی كەركووكن، دەربكرێن و ئەو كوردانەی نیشتەجێی هەولێر و سلێمانی و دهۆكن بێن لە كەركووك بژین. پێیانوابوو كورد لەوەدا زوڵم لە عەرەب دەكات و لە سیاسەتە درێژخایەنەكانی پاكتاوی رەگەزی نەدەگەیشتن. بۆیە عەرەبی دەسەڵاتدار ئەمەیان قۆستەوە بۆ رێگری لە دەركردنی عەرەب، كوردیش بەو حاڵەوە مەترسی ئەوەیان هەبوو كە ئەگەر بەشێكی تر لە جوگرافیا و ئیدارەی شارۆچكەكانی تری هەرێم بخرێتەوە سەر كەركووك، رەنگە ئەوانیش چارەنووسیان بخرێتە مەترسییەوە، بۆیە كاریان نەكرد بۆ ئەوەی چەمچەماڵ و كفری و كەلار بخرێنەوە سەر كەركووك.\nئێستا دەبێت دوای ئەو شكستانەی بەسەرمان هاتن، جارێكی تر دەستبگرینەوە بە مادەی 140وە، بەڵام هەوڵبدەین لەگەڵ لایەنەكانی تر رێككەوتنێكی سیاسی لەسەر بكەین بۆ دەستبەرداربوون لەو بڕگەیەی كە لەسەرەتاوە بووە لەمپەر لەبەردەم جێبەجێكردنی و بۆ كوردیش ئەو هەڵەیە راست بكاتەوە كە كێشەی خاك و خەڵك لەیەك جیابكەینەوە. ئەگەر دەرئەنجامی ئەو پرۆسە دەستوورییە دەستەبەری پارێزگاری لە ناسنامە و جوگرافیا بكاتەوە بۆ كوردستان، كەی كێشەیە چەند عەرەب لەوێ دەژین؟


نەجمەدین کەریم نهێنیەکانی داگیرکردنی کەرکوک ئاشکرا دەکات\nYou are at:Home»تەوەر»هەواڵ»تایبه‌ت»نەجمەدین کەریم نهێنیەکانی داگیرکردنی کەرکوک ئاشکرا دەکات\nBy nuche.net on\t 2017/10/20 تایبه‌ت, کوردستان, گرنگ\nد. نەجمەدین کەریم، لەبارەی رێککەوتنی بافڵ تاڵەبانی و قاسم سولەیمانی بۆ کشانەوەی هێزەکانیان لە کەرکوک نهێنییەک ئاشکرا دەکات و رایگەیاند “رۆژێک پێش 16 ی ئۆکتۆبەر هەموو شتێکیان بڕاندووەتەوە”.\nنەجمەدین کەریم، پارێزگاری لەکارلادراوی کەرکوک، لە چاوپێکەوتنێکیدا لەگەڵ ئاژانسی بلومبێرگی ئەمریکی رایگەیاندووە “ئێستا پلانی ئەوەم نییە بگەڕێمەوە بۆ کەرکوک، ئەگەر بگەڕێمەوە ژیانم دەکەوێتە مەترسییەوە”.\nنەجمەدین کەریم باس لەوە دەکات، کە میلیشیا شیعەکان چوونەتە سەر گەڕەکە کوردنشینەکان و خەڵکیان ئازارداوە و هەزاران کەسیش شارەکەیان جێهێشتووە.\nهەندێک لە میدیا ئەمریکییەکان باسی رۆڵی ئێران و قاسم سولێمانی، فەرماندەی فەیلەقی قودسی سوپای پاسدارانی ئێران لە شەڕی کەرکوکدا دەکەن. ماڵپەڕی بلومبێرگ دەنووسێت: رۆژی یەکشەممە قاسم سولێمانی، لەگەڵ هێرۆ ئیبراهیم ئەحمەد و برازاکانی جەلال تاڵەبانیدا رێککەوتووە.\nهەروەها نەجمەدین کەریم دەڵێت “ئەوان گەیشتنە تێگەیشتنێک بۆئەوەی فەرماندەکانی پێشمەرگە لە شەڕەکەدا بەشدار نەبن، ئەوەش کاتێک هێزە عێراقییەکان هاتنە نێو کەرکوکەوە. رۆژێک پێش هێرشەکە، بافڵ، کوڕە گەورەی مام جەلال و لاهور، برازاکەی و ئاراز، براگەورەی لاهور، هاتنە کەرکوک و لەوێ لەگەڵ نوێنەری قاسم سولەیمانی کۆبوونەوە. نوێنەرەکەی سولێمانی دوایین پەیامی خۆی پێڕاگەیاندن و گوتی، ئێوە یان پێگەکانتان بەجێدەهێڵن یان هێرشتان دەکەینە سەر”.\nبلومبێرگ دەنووسێت: هەندێک لە پێشمەرگەکان شەڕی سوپای عێراقیان کرد، بەڵام پاشەکشەی یەکە سەرەکییەکان، واتای ئەوەبوو، کە سوپای عێراق توانی بە ئاسانی کەرکوک بگرێت. بەڵام نەجمەدین کەریم دڵنیایە لەوەی رۆژێک ئەم بارودۆخە دەگۆڕێت و دەڵێت: “رۆژێک دەگەڕێینەوە بۆ کەرکوک، دڵنیا نیم ئەو گەڕانەوەیە کەی دەبێت، بەڵام هەر دەگەڕێینەوە”.


سەرۆک ترامپ: لە ئەمڕۆوە پەیوەندیـیەکانی نێوان ئەمەریکا و ڕووسیا گۆڕانکاری بەسەرهات\nسەرۆک ترامپ گەشبینی خۆی بە پەیوەندیـیەکانی ئایندەی نێوان ئەمەریکا و ڕووسیا دەربڕی و دەڵێت پـێشتر هەرگیز وەها خراپ نەبوو، بەڵام لە ئەمڕۆ لە پاش کۆبوونەوەی هێلسنگی گۆڕانکاری بەسەرهات.\nئەمڕۆ دووشەممە لە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانی هاوبەش لەگەڵ ڤلادیمیر پـوتن سەرۆکی ڕووسیا، سەرۆک ترامپ گوتی دیپـلۆماسیەت و وتووێژکردن باشترە لە ناکۆکی و دژایەتیکردن. گوتیشی ئامادە نیـیە وەکو سەرۆکی ئەمەریکا بڕیارێکی سیاسی بدات تەنیا بۆ قایلکردنی ژمارەیەک لە ئەندامانی هەردوو پارتی کۆماری و دیموکرات.\nپاشان سەرۆک ترامپ جارێکی دیکە ڕەتیکردەوە ڕووسیا بە مەبەستی پشتیوانیکردن لێی دەسـتێوەردانی لە هەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی ساڵی 2016 ی ئەمەریکا هەبووبێت. گوتی بوونی بە سەرۆک لە ئەنجامی هەڵمەتی سەرکەوتووی هەڵبژاردنەکانی بووە.\nسەرۆکی ڕووسیاش لای خۆیەوە ڕەتیکردەوە ئەوان وەکو حکومەتی ڕووسیا دەسـتێوەردانیان لە هەڵبژاردنەکانی ئەمەریکادا هەبووبێت.\nسەبارەت بە سوریا، سەرۆک ترامپ گوتی وتووێژێکی دورودرێژیان لە بارەی سوریاوە ئەنجامداوە. جەختی لەوە کرد کە بۆ سەرۆکی ڕووسیای ڕوونکردووەتەوە ئەمەریکا بە هیچ شێوەیەک ڕێگە نادات ئێران سوودمەندبێت لە هەڵمەتی شەڕی داعش. گوتیشی لەگەڵ پوتن ڕێکەوتووە لەسەر بەردەوامبوونی کۆبوونەوەی ئەندامانی ئەنجومەنی نیشتمانی هەردوو وڵات لە بارەی سوریاوە.\nسەرۆک ترامپ باسی لەوەش کرد ئەمەریکا و ڕووسیا یارمەتی دەدەن لە پاراستنی ئاسایشی دەوڵەتی ئیسرائیل.