TUE, 7 JUL 2020 19:12 Erbil, GMT +3\nSource: KRG-DFR DFR publication date: THU, 31 OCT 2019 12:14\nسەندیکای پارێزەرانی کوردستان، جگە لە کاری سەندیکاییی خۆی، لە ئەرکە نیشتیمانیەکانیشدا ئامادەییی بەرچاوی هەبووە، هەر لە بەشداریی ئەندامانى لە هەڵبژاردنە یەک لە دوا یەکەکانی کوردستان به سەرپەرشتیکردن و بەڕێوەبردنی وێستگە و بنکەکانی دەنگدانەوە، تا هاوکاریکردن لە ئامادەکردنی چەندین پرۆژەیاسای گرنگ بۆ پەرلەمانی کوردستان و ئەرکی دیکەی نیشتمانی، وه‌ك داكۆكیكردن و پاراستنى خۆبه‌خشانه‌ى مافه‌كانى ئه‌نفالكراوان، هه‌وڵه‌كانیان بۆ به‌جینۆسایدناساندنى ئه‌و تاوانانه‌ى كه ده‌رحه‌ق به گه‌لى كوردستان كراون، هه‌روه‌ها ئاماده‌ییان بۆ داكۆكیكردن له مافه ده‌ستوورییه‌كانى گه‌لى كوردستان له عێراقدا، ئه‌مانه هه‌موو ئه‌و شتانه‌ن كه جێی شانازیی ئێمه و جێی شانازیی خۆیانن و ده‌ستخۆشییان لێده‌كه‌م و سوپاسیان ده‌كه‌ین.\nکۆمەڵگەی دروست و پێشکەوتوو، زادەی کولتوورێکی سیاسی، فەرهەنگی و کۆمەڵایەتیی مرۆڤدۆستانەى سەردەمیانەیە کە دەستوور و یاسای گونجاو لەگەڵ ئەو کولتوورە، چوارچێوەی ماف و ئەرک و بەرپرسیارێتیەکانی تێدا دیاری دەکەن. کۆمەڵگەی کوردستان، خاوەن کولتوورێکی دەوڵەمەندی ژیاندۆستی، نەریت و بەهای جوانی مرۆڤایەتییە. وێڕاى شانازیکردنی بە ناسنامە و ڕەسەنایەتیی خۆیەوە، ئامادەیی و مەیلێکی بەهێزیشی بۆ کرانەوە و گەشەکردن و پێشکەوتن، هه‌یه.\nبەبێ سەروەریی یاسا و سەربەخۆییی دەسەڵاتی دادوەری، مەحاڵە کۆمەڵگا بە شێوەیەکی دروست ڕێکبخرێت و بەڕێوە ببرێت. ئێمە دەمانەوێت و مەبەستمانە کۆمەڵگای کوردستان بە دروستترین شێوە ڕێکبخرێت، بۆ ئەوەی کوردستانییان ژیان و گوزەرانێکی شایستەیان هەبێت.\nسەرۆکایەتیی هەرێمی کوردستان بە هەموو شێوەیەک پشتیوانی لە سەروەریی یاسا و سەربەخۆییی دەسەڵاتی دادوەری دەکات. سەندیکای پارێزەرانیش دەتوانێت ڕۆڵی گرنگ لەم بوارەدا ببینێت. سەروەریی یاسا، دڵنیایی دەبەخشێتە هەر تاکێک کە ژیان و مافەکانی پارێزراو دەبن. یەکسانی و دادپەروەری لە جێبەجێکردنی یاساکاندایه بە کردەیی پێویسته ڕەنگ بداتەوە، هەر بۆیە بە ئەندازەی گرنگیی خودی یاساکان، جێبەجێکردن و کارپێکردنیان بە شێوەیەکی دروست، گرنگن بۆ وڵاته‌كه‌مان.\nسەباره‌ت به دەستووری عێراق و ئەو گفتوگۆیەی لەوبارەیەوە ده‌كرێت، دەمەوێ ئه‌وه بڵێم: ئەو دەستوورەی بۆ عێراقی نوێ دانرا، بە بەراورد له‌گه‌ڵ ده‌ستوورى زۆربەی وڵاتانی ناوچەکە، بە دەستوورێکی پێشکەوتوو لە قەڵەم دەدرێت، بەڵام جێبەجێنەکردنی بەندەکانی، دۆخێکی وای خوڵقاند کە ئێستا قسە لەسەر هەموارکردنه‌وه‌ی ده‌ستوور دەکرێت، لە کاتێکدا کێشەی سەرەکی، ده‌ستوور نییه، به‌ڵكو كێشه‌ی سه‌ره‌كی له عێراقدا، فەرامۆشکردنی ئه‌و دەستوورەیە.\nدەبێ لای هەمووان ڕوون بێت کە دەسـتووری عـێراق بـە هەر هەموارکردن و دەستکاریکردنێکەوە، دەبێ ڕەنگدانەوەیەکی دروست و واقیعییانەی سەرجەم جیاوازی و تایبەتمەندیی پێکهاتەکانی بێت و مافی ڕەوای هەمووانی تیادا سەلمێنرابێت.\nئێمە ڕێگری لە هیچ هەموارێک ناکەین کە لەپێناو باشترکردنی ژیان و بەڕێوەبردندا بێت لە عێراق، بەڵام هەر هەموارێک نایەکسانی دروست بکات و زیان بە دیموکراسی و فیدرالی بگەیه‌نێت، دژی بەرژەوەندیی گەلی کوردستان و گەلی عێراقه و بە هیچ شێوەیەکیش لەگەڵ داخوازییەکانی خۆپیشاندەراندا یەک ناگرێتەوە. گەلی عێراق باشترکردنی بەڕێوەبردن و ژیان و گوزەرانى دەوێت، نەک ئاڵۆزکردنی زیاتری دۆخی عێراق.\nعێراق پێویستى به سه‌قامگیریى ئه‌منى و سیاسى هه‌یه و كێشه و قه‌یرانه‌كان به تێكچوونى ئارامى و سه‌قامگیرى چاره‌سه‌ر نابن، به‌ڵكوو ئاڵۆزتر ده‌بن. كێشه و قه‌یرانه‌كانى عێراق، كه‌ڵه‌كه‌بووى هه‌ڵه و خراپیى به‌ڕێوه‌بردنى ساڵانێكى دوور و درێژى حكوومه‌ته‌كانن، هیچ حكوومه‌تێك ناتوانێت له ساڵێكدا چاره‌سه‌ری ئه‌و كێشانه بكات.\nبه‌رژه‌وه‌ندیى نیشتمانیى عێراق و پێكهاته‌كانى، به كارى پێكه‌وه‌یى و هاوكاریى هه‌موو لایه‌نه‌كان ده‌كرێت. پاراستنى ئێستا و داهاتووى عێراق له ئه‌ستۆى هه‌موواندایه. دیالۆگ و لێكگه‌یشتن باشترین ڕێگه‌ى چاره‌سه‌رین بۆ چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌كان.\nئێمه له هه‌رێمى كوردستان پشتگیرى له هه‌نگاو و بڕیاره‌كانى حكوومه‌تى عێراق بۆ چاكسازى و چاره‌سه‌ركردنى كێشه و كه‌موكوڕییه‌كان ده‌كه‌ین.\nله كۆتاییدا ده‌مه‌وێ جارێكی دیكه ده‌ستخۆشى له سەندیکای پارێزەرانی کوردستان بكه‌م بۆ هەموو ئەو کار و تێکۆشانەی ئەنجامیان داوه له‌پێناو داکۆکیکردن لە ماف و خواستەکانی پارێزەرانی کوردستان و ئەرکە نیشتیمانیەکانیاندا.\nدووبارە پیرۆزباییی بەستنی ئەم کۆنگرەیەتان لێ دەکەم و هیوای سەرکەوتن بۆ خۆتان و کۆنگرەکەتان ده‌خوازم.


کوردپرێس :: Kurdpress News Aganecy - ئایا 2017 بۆ میدیاکانی تورکیا ساڵێکی باشتر ده‌بێت؟/ ئاره‌زوو گیبۆلایووڤا\nئایا 2017 بۆ میدیاکانی تورکیا ساڵێکی باشتر ده‌بێت؟/ ئاره‌زوو گیبۆلایووڤا\nبه‌شی تورکیا- ئامرازی سه‌ره‌کیی ده‌وڵه‌ت تۆمه‌تبارکردنی ڕۆژنامه‌وانان به پشتیوانی له ڕێکخراوی تیرۆریستیی فه‌تحوڵڵا گوله‌ن یان هەمان (FETO)یه. ده‌وڵه‌ت ئه‌و ڕۆژنامه‌وانانه‌ش که ڕووداوه‌کانی ناوچه کوردنشینه‌کانی باشووری ڕۆژهه‌ڵاتی ئه‌و وڵاته ڕووماڵ ده‌که‌ن به توندی سه‌رکوت ده‌کات.\nله حاڵێکدا ته‌نیا 2 حه‌فته له ساڵی 2016 مابوویه‌وه، عایشه نوور ئه‌سلان هه‌واڵنێری له مێژینه‌ی ته‌له‌فزیۆن له به‌رنامه‌یه‌کی ڕاسته‌وخۆدا ده‌ستی له‌کار کێشایه‌وه. ناوبراو ڕۆژی 16ی دێسێمبێر له لێدوانێک بۆ به‌رنامه‌ی میدیا ماحالسی (میدیایی ناوچه‌یی) له ته‌له‌فزیۆنی هالک تی.ڤی هۆکاری داخرانی به‌رنامه‌ی هه‌واڵده‌ری سیاسیی "ڕۆژانه"ی شرۆڤه کرد:\nئه‌و له وته‌گه‌لێکدا که له ماڵپه‌ڕی ئێنگلیزی زمانی "دقیقه"ی تورکیا بڵاو کرایه‌وه، وتی: جارجار، بێده‌نگی گه‌وره‌ترین هاواره. ئێمه گه‌یشتووینه‌ته کۆتایی میدیا ماحالسی. ناتوانم وابنوێنم که هه‌موو شتێک له تورکیادا ئاسایی و سروشتیه، له کاتێکدا 146 ڕۆژنامه‌وان له زینداندان. من به بێده‌نگی هاوار ده‌که‌م!\nبێ گومان ساڵی 2016 بۆ ڕۆژنامه‌وانیی تورکیا کاره‌سات بوو. ماوه‌یه‌کی کورت پاش ده‌ست له کار کێشانه‌وه‌ی ئه‌سلان، ئه‌حمه‌د شیک ڕۆژنامه‌وانی به‌رجسته‌ی ئه‌و وڵاته به تاوانی "بانگه‌شه بۆ ڕێکخراوێکی تیرۆریستی" و "خراپ کردنی ناوی کۆماری تورکیا و دام و ده‌زگاکانی" له تویته‌کان، وتاره‌کان و ڕاده‌ربڕینه گشتییه‌کانی ده‌ستگیر کرا.\nماوه‌ی چه‌ند ڕۆژ پاش ئه‌وه‌ش، شه‌ش ڕۆژنامه‌وانی دیکه قۆڵبه‌ست کران.\nجێگری به‌ڕێوه‌به‌ری FTHA Derja okatan (لێژنه‌ی پاڵپشتی له ڕۆژنامه‌وانان) و چوار ڕۆژنامه‌وانی دیکه‌ش له ماوه‌ی 4 ڕۆژدا قۆڵبه‌ست کران.\nله سه‌رده‌می ڕووداوه‌کانی 15ی جووڵایه‌وه که ده‌وڵه‌ت ڕایگه‌یاند کووده‌تا بووه و لانی که‌م 270 که‌سی تێدا کوژراون، هێرش بۆ سه‌ر میدیاکان به شێوه‌یه‌کی به‌ربڵاو به‌رز بۆته‌وه. به‌ڵام میدیا سه‌ربه‌خۆکان پێشتر له‌وه‌ش هه‌ر کێشه‌یان هه‌بوو.\nڕێکخراوی هه‌واڵنێرانی بێ سنوور که ناوەندەکەی له پاریسدایه له ڕاپۆرتی بارودۆخی میدیاکان له ساڵی 2016 (به‌پێی داتاکانی ساڵی 2015) نووسیی:\nڕه‌جه‌ب ته‌ییب ئه‌ردۆغان سه‌رۆک کۆماری تورکیا ده‌ستی کردۆته هێرش بۆ سه‌ر میدیاکانی ئه‌و وڵاته. ڕۆژنامه‌وانان ئازار ده‌درێن و زۆربه‌یان تۆمه‌تبار کراون به‌وه‌ی سووکایه‌تییان به سه‌رۆک کۆمار کردووه و ئینته‌رنێت به شێوه‌یه‌کی سیستەماتیک سانسۆر ده‌کرێت.\nدۆخی ناوچه‌که -شه‌ڕی سووریا و هێرشی تورکیا دژ به په‌که‌که- گوشاری زیاتری خستۆته سه‌ر میدیاکان. میدیاکانیش به تیرۆریزم تۆمه‌تبار کراون و به‌مه‌شه‌وه میدیا و کۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی به‌رامبه‌ر مڵهۆرییه‌تی ئه‌ردۆغان که هه‌ر ڕۆژه و زیاتریش ده‌بێت به‌رخۆدان ده‌که‌ن.\nبه‌رخۆدان تا که‌نگێ درێژه‌ی ده‌بێت؟\nئامرازی سه‌ره‌کیی ده‌وڵه‌ت تۆمه‌تبار کردنی ڕۆژنامه‌وانان به پشتیوانی له ڕێکخراوی تیرۆریستیی فه‌تحوڵڵا گوله‌نه. ئه‌نقه‌ره ئه‌م ناوه بۆ شوێنکه‌وتووانی بزووتنه‌وه‌ی گوله‌ن (که فه‌تحوڵڵا گوله‌ن زانای ئایینیی دانیشتووی ئه‌مه‌ریکا دایمه‌زراندووه) به کار ده‌بات.\nئه‌نقه‌ره ده‌ڵێت ڕێکخراوی گوله‌ن داڕێژه‌ری کووده‌تاکه‌ی 15ی جوولایه.\nده‌وڵه‌ت هه‌روه‌ها ئه‌و ڕۆژنامه‌وانانه‌ی ڕووداوه‌کانی ناوچه کوردنشینه‌کانی باشووری ڕۆژهه‌ڵاتی وڵات ڕووماڵ ده‌که‌ن به توندی سه‌رکوت ده‌کات.\nهێزه‌کانی ده‌وڵه‌ت به پێشێلکاریی سیسته‌ماتیکی مافی مرۆڤ له‌و ناوچه‌یه‌دا تۆمه‌تبار کراون.\nبۆ وێنه، پاش ئه‌وه‌ی پۆلیس سه‌لاحه‌ددین ده‌میرتاش و فیگن یۆکسکداغ هاوسه‌رۆکانی پارتی سه‌ر به کورده‌کان، HDP و 9 نوێنوه‌ری دیکه‌ی ئه‌و پارته‌یان قۆڵبه‌ست کرد، چه‌ند هێرشێک کرایه سه‌ر نووسینگه‌ی ڕۆژنامه‌کان و ده‌وڵه‌ت فه‌رمانی دا هه‌موو ته‌کنۆلۆژیاکانی بواری وێب دابخرێن.\nزۆرتر ئه‌و میدیانه‌ی که‌وتنه ژێر کاریگه‌ری ئه‌م فه‌رمانه که ئه‌و بابه‌ته هه‌ستۆکه‌یان ڕووماڵ ده‌کرد.\nته‌شه‌نه سه‌ندنی شه‌ڕی ئه‌نقه‌ره دژ به میدیاکان له چه‌ندین مانگ پێش کووده‌تای بێئاکامی جوولای پێشبینی ده‌کرا. نیشانه‌ی ئه‌و دۆخه له وتاره‌که‌ی ئه‌ردۆغان له ڕێکه‌وتی مانگی مارچی 2016 دیار بوو. ناوبراو داوای کرد پێناسه‌ی تیرۆریزم به‌ربڵاوتر بکرێته‌وه تا وه‌کوو پشتیوانانی تیرۆریش له خۆوه بگرێت. له‌و کاته‌وه تا ئێستا شرۆڤه‌ی زۆر له‌م ده‌سته‌واژه‌یه کراوه‌تەوە.\nئه‌م وتارانه ڕێک له‌و مانگه‌دا بوون که ده‌سته‌یه‌ک که‌سایه‌تیی ئاکادێمیک به تۆمه‌تی بانگه‌شه بۆ تیرۆریزم و داوا بۆ کۆتایی هێنان به ئۆپه‌راسیۆنی ئه‌منیی ده‌وڵه‌ت له باشووری ڕۆژئاوای ئه‌و وڵاته زیندانی کران.\nسه‌ره‌تاکانی مانگی مارچ ده‌وڵه‌ت ڕۆژنامه‌وی "زه‌مان"ی که گه‌وره‌ترین ڕۆژنامه‌ی تورکیا بوو و لایه‌نگری گوله‌ن ده‌ناسرا داخست. گوله‌ن هاوده‌نگی پێشووی پارتی ده‌سه‌ڵاتداری دادوگه‌شه بوو به‌ڵام کۆنتڕۆڵی نهێنی و به‌ربڵاوی به‌سه‌ر دادوه‌ره پایه‌به‌رزه‌کان، دادستێنه‌کان و هێزه‌کانی پۆلیس، ئه‌وی خسته به‌ره‌وڕووی ئه‌ردۆغان وه‌کوو ده‌سه‌ڵاتدارترین سیاسه‌توانی چه‌ند ده‌یه‌ی پێشووی تورکیاوە.\nته‌نانه‌ت پێش له توندوتێژییه‌کانی جوولای، فه‌رمانی سه‌رکوتی میدیاکان ببوویه داپه‌ڕێکی نه‌گۆڕی ده‌وڵه‌ت و له‌مدواییانه و دوای هێرشه‌که‌ی سه‌ری ساڵی نوی بۆ کلووپێکی شه‌وانه له ئه‌سته‌نبۆڵ- که ده‌گوترێت 39 که‌سی تێدا کوژرا- و هه‌روه‌ها تیرۆری باڵوێزی ڕووسیا له 19ی دیسێمبێر، یه‌کسه‌ر ته‌شه‌نه‌ی سه‌نده‌وه.\nسه‌رکوتی ئازادیی میدیاکان و سنووردارکردنی ئینته‌رنێت پێکه‌وه ئه‌نجام درا.\nبه‌پێی به‌ڵگه‌کانی ماڵپه‌ڕی Engelli، ماڵپه‌ڕێکی سه‌ربه‌خۆ که دۆخی ماڵپه‌ڕه داخراوه‌کانی تورکیا پێوشوێنگری ده‌کات، زیاتر له 115 هه‌زار ماڵپه‌ڕی تورکیا داخراون. ژماره‌ی ئه‌و ماڵپه‌ڕانه‌ی ساڵی ڕابردووش له تورکیا داخراون، 105 هه‌زار و 958 ماڵپه‌ڕ بووه.\nیه‌کێک له که‌یسه‌کانی داخستنی تۆڕه کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کان له‌م دواییانه پاش ئه‌وه بوو که داعش به‌رپرسیارێتیی کشتووبڕه تۆقێنه‌ره‌که‌ی کلووپی شه‌وانه‌ی ئه‌سته‌نبۆڵی وه‌ئه‌ستۆ گرت و گرته‌یه‌کی ڤیدئۆیی بڵاو کرده‌وه که تێیدا چه‌ند پیاو که به وته‌ی خۆیان سه‌ربازی تورکی بوون له به‌رده‌م کامێراکه ده‌کوژران.\nتورکیا پاش بڵاوبوونه‌وه‌ی ڤیدئۆکه‌ی داعش بۆ چه‌ند کاتژمێر تۆڕه کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کانی سنووردار کرده‌وه.\nکاربه‌ده‌ستانی تورکیا به شێوه‌یه‌کی به‌رفراوان به‌کارهێنانی نه‌رم ئامێری سه‌رهێڵی بێ ناو نیشانکار سنووردار ده‌که‌نه‌وه. ئه‌م نه‌رم ئامێرانه بۆ خۆدزینه‌وه له بڵوکه کران و داخران له لایه‌ن ده‌وڵه‌ته‌وه، که‌ڵکیان لێوه‌رده‌گیرێت.\nجێگای سه‌رسووڕمان نییه که یانه‌ی ئازادیی نیشته‌جێی واشنتۆن له ڕاپۆرتی ساڵی 2016 سه‌باره‌ت به "ئازادیی له ئینته‌رنێت" تورکیای به وڵاتێکی نائازاد ناساند. ئه‌و گرووپه له ساڵی 2014 و 2015 دۆخی ئینته‌رنێت له تورکیای خستوویه پله‌ی "تا ڕاده‌یه‌ک ئازاد"ه‌وه. به‌ڵام ئه‌ردۆغان ئاوڕ له ڕه‌خنه نێونه‌ته‌وه‌ییه‌کان ناداته‌وه و به‌م تازه‌ییانه‌ش ڕایگه‌یاندووه "هێڵی سووری" ئه‌ورووپا بۆ ئازادیی چاپه‌مه‌نییه‌کان بۆی گرینگ نییه. ئه‌و وته‌گه‌له نیشان ده‌ده‌ن ڕه‌نگه ده‌ستگیری و ته‌نانه‌ت سه‌رکوتێکی زیاتر له‌م ساڵه‌دا به‌چاو ببینین.\nسه‌رچاوه: گڵۆباڵ ڤۆیسێز\nوه‌رگێڕان له فارسییه‌وه: هیوا ڕوسته‌می زاده\nکۆدی بابه‌ت: 67602 | به‌روار: ۱۳۹۵/۱۰/۲۶ | کاتژمێر: 14 : 30


دوێنێ کاپیتۆڵ ھۆڵ، کۆنگریسی ئەمریکی، جێگای سەرنجی دونیا بوو. پرۆسەی گواستنەوەی دەسەڵات لە ئەمریکا لە چەندین دەیە و بگرە سەدەی ڕابوردودا ھەرگیز مایەی سەرنج نەبوە، بەڵام دوێنێ دەستاودەستکردنی دەسەڵات، یەکێک لە بنەما سەرەکیەکانی دیموکراسی توشی قەیران بوو.\nئاپۆڕەکە خەڵکێکی تایبەت بوون. ھەموو سپی پێست و ھەڵگری سیمبول و دروشمی تایبەت. کۆمێنتارە ئەمریکیەکان نەیاندەزانی چۆن ناویان بنێن، چۆن بیانناسێنن. ھەم روداوەکە و ھەم ئەنجامدەرانی لە ڕوی ناونانەوە مایەی کێشە بوو. ئایا ئەوەی ڕویدەدا کودەتا بوو، یان ناڕەزایی دەربڕین. کارێکی تیرۆریستی بوو، یان سیاسی؟؟ دەیڤید فرۆم کۆمێنتاری ناسراوی کۆمارییەکان وشەی پۆتچی ئەڵمانی بەکاردەھێنا. دیارە زمانی ئینگلیزی خۆی وشەی نیە بۆ کودەتا، کودەتا فەرەنسییە و پوتچ ئەڵمانییە، بەڵام ھەردوکیان بەکاردێن. کودەتا ئاماژەیە بۆ کارێکی ڕێکخرا، پوتچ ھەتا ئاستێکی زۆر ڕێکنەخراوە. ئایا ئەوەی ڕویدا ڕێکخراوبوو، یان ڕێکنەخراو؟ بێگومان بە ھەموو شێوەیەک ڕێکخراو دیاربوو. ڕەنگە ئەوە گەردەلولەکە بێت کە ترەمپ باسی دەکرد.\nئەگەر گوێ لە وتارەکەی ترەمپ بگریت زۆر شتت بۆ ڕون دەبێتەوە. ترەمپ دژ بە ناڕازییان نەبوو. پەیامی خۆشەویستی بۆ ناردن. بە پێی ھەندێک سەرچاوە، تەنانەت ئامادەنەبوو ئەو قسانەش بکات، بەڵام بە فشار، خەڵکانی دەروبەری پێیان کرد. ترەمپ باسی ئەوە دەکات کە وڵاتەکەیان لێدزراوە. ئەمە یەکێک بوو لە ھاوارەکانی ناڕازییان، ئەو دزییە بوەستێنە. ئەوە چیە دەدزرێت؟ دزی یانی بردنێکی نا شەرعی بە زۆر یان بە فێڵ. ئەمریکایەک ھەیە کە بەرەو کۆتایی دەچێت. ئەمریکای سپی پێست و ئەنگلۆساکسۆن و پرۆتسانت. ئەم ئەمریکایە خاوەنی ئەمریکا بوە لە دۆزینەوەی ئەمریکاوە ھەتا ئەمڕۆ. ئەمڕۆ نایەوێت دەستبەرداری بێت. بۆیە ھەست دەکات دزی لێدەکرێت.\nدیموکراسی ئەمریکی ھەر لە سەرەتاوە قەیرانی یونانی ھەبوو. قەیرانی یونانی بە مانای ئەوەی کە دیمو، کە یانی خەڵک مەبەست لێی ھەموو خەڵکانی ئەمریکا نەبوو، بەڵکو توێژێکی تایبەت بوو. ووردە ووردە ئەم توێژە تایبەتە بە ناچاریی و بە پێویستی بە سەر توێژەکانی تری کۆمەڵگادا کرایەوە، وەک خەڵکی ڕەش پێست، ئافرەت. بەلام ئەم کردنەوەیە بەو مانایە نەبوو، کە ئەوان خاوەن دەسەڵاتی ڕاستەقینەبن. بەڵکو ببنە بەشێک لە سیستەمێکی داڕێژراو. بەڵام ئێستا لە زۆر ڕوەوە ئەم وەرچەرخانە ڕودەدات، لە ڕوی دیموگرافی، جوگرافی، کۆمەڵایەتی. وەک زۆری شوێنی تری دونیا خەڵکی ئەمریکا بە زۆری دەبنە خەڵکی شارنشین.\nخەڵکی شار خاوەن ئیپۆسێکی جودایە لە خەڵکی گوند و شارۆچکەکان. ئەم بەریەککەوتنە لە کۆمەڵگای کوردیشدا ڕودەدات.\nئەم خەڵکانە ئەمڕۆ ھەست دەکەن نەک لە روی سیاسییەوە، بەڵکو لە ڕوی ئابوری و کۆمەڵایەتی و ئەخلاقیشەوە ئەمریکایەک سەرھەڵئەدات کە لە گەڵ ئەواندا ناگونجێت. ترەمپ بە ھیچ شێوەیەک سەر بەم خەڵکانە نیە. ترەمپ کەسێکی سێکویلاری، شاری، نمایشکارە. زۆربەی تەمەنی دیموکرات بوە و خەڵکی نیویورکە. بۆ زۆرینەی خەڵکی ئەمریکا نیویورک ئەمریکا نیە. بەڵام توانی ببێت بە نوێنەریان.\nدیارە ھەموو پشتیوانانی تەرمپ لەمانە نین، خەڵکی تریش بە ھۆکاری لۆکاڵی و تایبەت دەنگ بە ترەمپ دەدات. بەڵام ئامادەنیە بێت بۆ واشنتۆن بۆ توندوتیژی. دەنگدەری ئایدەلۆژی جودایە لە دەنگدەری دیموکراسی.\nلە نێو نوخبەی سیاسی ئەمریکیدا ترەمپ دۆستی کەمە. بەڵام لە بەر ئەوەی جەماوەری ھەیە، ئەوانەی، بە تایبەتی لە کۆمارییەکان، کە بە نیازی سودبینین بوون لە جەماوەری ترەمپ، پشتیوانی بوون. ھەندێکیش ھەبوو لە تویتەکانی دەترسا. بەڵام دوێنێ ئەم ھاوپەیمانییە فەیکە کۆتایی ھات. مایک پێنس پشتیوانی ترەمپ نەبوو. پێنس نوێنەری توێژێکی تایبەتی ئەمریکایە، کە بە ئیڤانجیلیکە مەیسحییەکان ناسراون. ھەروەھا لیندسی گراھام پشتی تێکرد.\nزۆرینەی ئەوانەی کە پشتیوانی ترەمپن لە کۆمارییەکان ئەوانەن کە بە نیازی خۆ پاڵاوتنن بۆ سەرۆکایەتی لە چوار ساڵی داھاتودا یان خۆ کاندیدکردنەوە بۆ کۆنگریس. وەک زۆر شوێنی تری دونیا بەشێکی زۆری کاری پەرلەمانی نمایش و شۆیە.\nلە نێو کۆمێنتارە ئەمریکییەکان حەپەسانێک ھەبوو. کە بە ڕاستی بۆ ھەر چاودێرێکی ئەمریکی ئەوەی ڕویدا مایەی حەپەسان نەبوو. ناسیونالیزمی ئەمریکی، لە ھەموو ساتێکی تری بەھێزترە. ئەم ناسیونالیزمە، توێژی جیاوازی ھەیە. لە دەیەی داھاتودا کاتێک ئەمریکا لە ڕوبەڕوبونەوەدایە لە گەڵ زلھێزێکی تری وەک چین، ئەم ناسیونالیزمە دەبێەت بەشێک لە سیاسەتی نێودەوڵەتی. لە ماوەی داھاتودا، بە خوێندنەوەیەک بۆ ھەردوو بیرمەندی گەورەی ئەمریکی، جۆن ئیکیبێری و جۆن مێرشمایەر، زیاتری باس لە ڕەھەندی فیکری ئەم پرسە دەکەم.\nڕیتچارد ھاس نوسیبوی کە سەردەمی ئەمریکی کۆتایی ھات. ڕستەیەکی ئاوس بە مانا و دڵتەنگی. بەڵام چاوەڕواننەکردنی ئەوەی ڕویدا لە ئەمریکا، جۆرێکە لە غرور و بە تایبەت وەرگرتنی ئەمریکا، ئەوەی پێی دەوترێت ئیکسێپشنالیزم.\nئەمریکا دوێنی لە بڕی ئەوەی مایەی سەرنج و لاسایی بێت مایەی نوکتەبوو. تەنانەت کەسێکی وەک مێرکڵ کە بە ھیچ شێوەیەک لە نوکتەباز ناچێت، نوکتەی کرد. مێرکڵ لە ماوەی داھاتودا کۆتایی بە ژیانی سیاسی دەھێنێت. لە توێتێکدا نوسیبوی دەستەبەرداربونی من لە سیاسەت زۆر بێتام یان مومل دەبێت، boring.\nبەڵام ئەوەی لە ئەمریکا ڕویدا تەنھا دیاردەیەکی ئەمریکی نیە. فاشیزیمی نوێ لە ئەڵمانیا زۆر بەھێز و ڕێکخراوە. سەرۆکی فەرەنسی باوەڕی خۆی بۆ دیموکراسی دوپاتکردەوە، بەڵام فەرەنسا قەیرانەکەی لە ئەمریکا قوڵترە. چەندین ساڵە فاشیزم یەکێکە لە ڕکەبەرە سەرسەختەکانی دەسەڵاتی فەرەنسی و بەردەوام لە لوتکەدایە.\nلە کاتێکدا خەڵک بە ئەمریکا پێدەکەنین لە ھەمانکاتدا خۆیانیان بیردەکەوتەوە. ئەوەی مەتریدارە ئەوەی لە ئەمریکا دەبێت ھەرزوو دەبێتە مایەی لاساییکردنەوە لە جێگاکانی تر.


تره‌مپ سوپاسی ئێران دەکات\nدۆناڵد تره‌مپ، سەرۆکی ویلایەتەیەکگرتووەکانی ئەمریکا سوپاسی كۆماری ئیسلامی ئێران ده‌كات له‌به‌رامبه‌ر ئازادكردنی هاوڵاتییه‌كی ئه‌مریكی كه له‌ساڵی 2018وە لەو وڵاتە زیندانیی كرابو.\nئاوێنه: مایکڵ وایت کە سەربازێکی پـێشوی هێزی دەریایی ئەمریکا بو لەساڵی 2018 سەردانی ئێرانی کرد بەمەبەستی بینینی خۆشەویستە ئێرانیـیەکەی لەشاری مەشهەد، بەڵام لەوێ دەستگیرکراو زیندانیی كرا.\nدواترو لەمانگی سێی ئەمساڵ لەناو زیندانێکی مەشهەد توشی نەخۆشی کۆرۆنا بو، بۆیە لەزیندان هێنرایە دەرێ و چارەسەری پـزیشکی بۆ دەکرا بە چاودێری دیپـلۆماتی سویسرا کە کاروبارەکانی نێوان ئەمریکا و ئێران بەڕێوەدەبات.\nبەرەبەیانی ئەمڕۆ هەینی دۆناڵد تره‌مپ لەگەڵ گەڕانەوەی مایکڵ وایت بۆ ئەمریکا لەتویتێكدا خۆشحاڵی خۆی دەربڕی و سوپاسی ئێرانی کرد وە هانی تارانیدا مامه‌ڵه‌یه‌كی نوێ لەگەڵ ئەمریکادا واژوبکات بەر لەهەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی ئەمریکا.\nتره‌مپ نوسیویه‌تی، "زۆر شتێکی مەزنە مایکڵ گەڕاوەتەوە بۆ وڵات. ئێستا گەیشتەوە. زۆر جێی خۆشحاڵیـیە. سوپاس بۆ ئێران. چاوەڕێ مەکەن بۆ دوای هەڵبژاردنەکانی ئەمریکا سەودایەکی گەورە بکەن. من وا دەیبەمەوە. ئێستا سەودایەکی باشتر دەکەیت!"\nمایکڵ وایت لەلێدوانێکیدا بۆ کەناڵی فۆکس نیوز رایگه‌یاندووه، ئێستا باری تەندروستی باشەو سوپاسی تره‌مپی کردووە.


وەزارەتی دادی ئەمەریکا: لێكۆڵینەوە لەسەر مردنی جۆرج فلۆید ئەرکی سەرەکییە\nپاش ئەوەی پیاوێکی ڕەشپێست کە لەلایەن پۆلیسەوە دەستبەسەرکرابوو بەهۆی هەڵەی پـۆلیسێک گیانیانی لەدەستدا، خۆپیشاندانی توندوتیژ لە میناسۆتا سەریهەڵدا و بۆ دوو ڕۆژە لەسەر یەک بەردەوامە. لە خۆپیشاندانەکانی شەوی چوارشەممەشدا پیاوێکی تر کوژرا و خۆپیشاندەران دوکانەکانی نزیک بنکەیەکی پۆلیسیان تاڵان کرد و گڕیان لە شتومەکەکان بەردا، هەتا سەرلەبەیانی ڕۆژی پێنجشەممەش بەردەوام دوکانەکان دەسوتان.\nپۆلیس دەڵێت لێکۆڵینەوە لەسەر مردنی ئەو کەسەش دەکات کە شەوی چوارشەممە کوژرا .\nخۆپیشاندان دەستبەجێ پاش نیوەڕۆی ڕۆژی سێشەممە لە نزیک سێهەم بنکەی پۆلیسی شارەکە لە بەشی باشوری ئەو شارەی کە جۆرج فلۆیدی تەمەن 46 ساڵان لە ڕۆژی دووشەممە تیایدا گیانی لەدەستدا دەستیپێکرد. ئەو لە کاتێکدا گیانی لەدەستدا کە ئەفسەرێکی پۆلیس چۆکی لەسەر گەردنی دانابوو هەتا بێهۆش بوو.\nگرتەیەکی ڤیدیۆیی دەستگیرکردنەکەی فلۆیدی بێچەک لە شەوی دووشەممە زۆر بە خێرایی بڵاوبۆوە کەلەلایەن کەسێکەوە لە شوێنی ڕووداوەکە گیراوە، تیایدا نیشان دەداتلەسەردەم پاڵکەوتووەو دەستەکانیشی بەستراوە و هاوار دەکات یارمەتی بدرێت بەدەوام دەڵێت " تکایە ناتوانم هەناسە بدەم" بەر لەوەی بێهۆش ببێت.\nبراکەی فلۆید ڕۆژی پێنجشەممە بە کەناڵی CNN ی ڕاگەیاند زۆر دڵگرانە کە دەبینێت پیاوە ڕەشپێستەکان دەکوژرێن و لە توڕەی خەڵکەکە تێدەگات بەڵام داوای کرد خۆپیشاندانەکان ئاشتیانە بن.\nئەو گوتی " بە پۆلیسیش دەڵێم ، دەمەوێت هەمو شتێک بەباشی بکەن، دەستبکەن بە کارەکانیان بە شێوەیەکی ڕاست چونکە هێشتا نەمبینیوە." لە کاتێکدا هەوڵی دەدا فرمێسکەکانی ڕاگرێت گوتیشی " دادپەروەریم دەوێت."


سوپای پاسدارانی ڕێژیمی کۆماری ئیسلامیی ئێران، قەرارە لە مانگی بانەمەڕی ساڵی داهاتوو‌دا،کۆنگرەیەک بۆ چەکدارە کوردەکانی سەربەو ڕێژیمە لە ژێر ناوی "کۆنگرەی ڕێزگرتن لە شەهیدانی پێشمەرگە موسوڵمانە کوردەکانی پارێزگەی کرماشان"پێک بێنێ.\nوەک لە لێدوانی دامودەزگاکانی پێکهێنەری ئەم بە ناوکۆنگرەیەڕا دەردەکەوێ، کۆنگرەکە بە بەشداریی چەکدارە کوردەکانی پارێزگەی کرماشان‌و بنەماڵەکانیان‌و، بە شێوەیەکی هاوکات لە چوار شاری سەلاسی باوەجانی، پاوه، جوانڕۆ‌و ڕەوانسەر، بەڕێوە دەچێ. دیارە بە وتەی یەکێک لە بەرپرسانی پێکهێنەری ئەم بە ناو کۆنگرەیە، کۆنگرەکە هاوکات کۆنگرەی ڕێز گرتن لە بە ناو شەهیدانی ئەهلی سوننەتیش دەبێ.\nبۆچی لە ئیستادا، سوپای پاسدارانی کۆماری ئیسلامی کەوتۆتەوە یادی بە ناو "پێشمەرگە موسوڵمانە کوردەکان"ی خۆی‌و ڕێوڕەسمی تایبەت بۆ بە ناو شەهیدانی ئەهلی سوننەت‌و بە ناو شەهیدانی ئەم چەکدارە کوردانەی خۆی، پێک دێنێ؟\nبا لە دەلاقەی ولامی ئەو پرسیارەوە بچینە نێو کێشەیەک کە بزووتنەوەی نەتەوەیی کوردستان‌و گەلی کورد لە ڕۆژهەلاتی کوردستان لە مێژە لە گەڵی بەرەوڕوویە. کێشەیەک کە دەکرێ بە ناوی کێشەی جاش‌و جاشەتی‌و، خۆفرۆشی بە دوژمن‌و، خەیانەت بە گەل‌و نەتەوە، پێناسەی بکەین.\nبەر لە هەر شتێک پێویستە وەبیر بێنینەوە ئەوانەی کۆماری ئیسلامی بە پێشمەرگەی موسوڵمانی کورد ناویان دەبا، لە نێو بزووتنەوەی کورد‌و خەڵکی کوردستان‌دا، ناوی پڕ بە پێستی خۆیان هەیە. ئەوانە پێیان دەگوترێ "جاش"و هەر بە جاشیش ناسراون. جگە لە کۆماری ئیسلامی، لەم ساڵانەی دوایی‌دا هێندێک ڕاگەیەن ومیدیاکاری کوردیش،بە هێندێک بیانووو پاساوی بێ‌جێ، خۆیان لە بە کارهێنانی ئەو ناوە بۆ ئەم خۆفرۆش‌و خەیانەتکارانە دەدزنەوە‌و پەنا دەبەنە بەر بەکارهێنانی هێندێک دەستەواژەی وەک"چەکداری خۆجێیی"! کە ئەمەیان بە هیچ جۆر ناچێتەی خانەی خزمەت بە خەڵکی کوردستان‌و بزووتنەوە نەتەوەیی‌و شۆڕشگێڕانەکەیان. لە راستیدا ئەمە هەوڵێکە بۆ داپۆشینی دزێویی کردەوەی خۆفرۆشی و خەیانەت‌و، خۆبواردنە لە بەڕەسمی ناسینی قەزاوەتی مێژوویی گەل‌و کۆمەڵگە لە بارەی ئەم خۆفرۆش‌و خەیانەتکارانە.\nکۆنگرە پێکهێنانی سوپای پاسداران بۆ جاشە کوردەکانی سەر بەم ڕێژیمە، لە هەلومەرجێک دایە کە پرسی کورد لەئاستی ناوچە‌و نێودەولەتی‌دا،چۆتە ئاستێکی بانتر لە هەمیشە. لە عێراق، کورد جگە لەوەی خاوەن هەرێم‌و ستاتووسی نەتەوەیی، سیاسی‌و ئیداریی تایبەت بە خۆیەتی، یەک لە سێ پێکهاتەی بنەڕەتیی دەسەڵات‌و دەولەتی ناوەندییشە. جگە لەمە هەرێمی کوردستان لە هاوکێشە سیاسی‌و ئابوورییەکانی ناوچەدا،ئەکتەرێکی دیار‌و شوێندانەرە‌و هیچ هێزێکی ناوچەیی‌و جیهانی، ناتوانێ پشتگوێی بخا. لە باکووری کوردستان، پرسی کورد توانیویەتی دەوڵەت‌و کۆمەڵگەی تورکیە ناچار بە داننان بەو پرسە بکا‌و کۆبوونەوەکانی کابینەی دەوڵەت‌و پارڵمان‌و شەقام بکا بە گۆڕەپانی هێنانە گۆڕی ئەم پرسە.لە خۆراوای کوردستان، پرسی کورد بە دوای ئەو ڕاپەڕین و بەرهەڵستییە جەماوەریانەی بە دژی ڕێژیمی دیکتاتۆر‌و دڕندەی ئەسەد دەستیان پێ کرد، چووەتە قۆناغێکی نوێوە‌و کورد لەم وڵاتە بە تایبەتی دوای پێکهێنانی کانتۆنەکان‌و خۆڕاگریی بێوێنە بەرامبەر بە داعش لە کۆبانێ، بووە بە فاکتەرێک کە تازە پاشەکشە‌و گەڕانەوە بۆ دواوە قبووڵ ناکا.\nلەم نێوە دا، تەنیا ڕێژیمی ئێرانە کە وەک ٣ دەیە‌و نیوی رابردوو، هەر وا خۆی لە داننان بە ڕاستییەک کە بندەستیی نەتەوەی کورد لەم ولاتەیە، دەبوێرێ‌و ئامادە نییە سەرەتاییترین مافەکانی کوردی ڕۆژهەلات بە ڕەسمی بناسێ‌و دابینیان بکا.ئەمەش لە کاتیک دایە کە سەرەڕای ئەم سیاسەتەی کۆماری ئیسلامی، وشیاریی نەتەوەیی و پێداگری لە سەر مافی نەتەوەیی، لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان ساڵ بە ساڵ‌و جار بە جار زیاتر بووە. تاکی کورد لە رۆژهەلاتی کوردستان، هەست بەم بێمافی‌و بندەستییە دەکا‌و خۆی بە ئەندامێک لەو نەتەوەیە دەزانێ کە خەڵکەکەی‌و سەرزەوییەکەی دابەش کراون،بەلام پرسەکەی لە گەشەکردن‌و بەرەوپێشچوون دایە. چالاکی‌و کۆبوونەوەکانی پشتگیری لە ئاوارەکانی شەنگال و کۆبانی لە شارەکانی ڕۆژهەلاتی کوردستان لەم دوایانە دا،ئەم راستییەیان بۆ جارێکی دیکە دەرخستەوە. لە لایەکی دیکە تاکی کورد لە رۆژهەلاتی کوردستان دەزانێ کە بزووتنەوەی نەتەوەیی کورد لە بەشەکەی خۆشی، خاوەن هێزی پێشمەرگە و خەباتکاری چەکدارە‌و، ئەم هێزە هەر وەک لە باشوور‌و باکوور‌و خۆراوای کوردستان، هەر ئیستا لە پارێزگاری لە مان‌و مەوجودییەتی نەتەوەکە‌و دەسکەوتەکانی‌دا دەور دەبینێ، لە ڕابردووی بزووتنەوەی کورد لە ڕۆژهەلاتی کوردستانیش‌دا، دەوری جێگای شانازیی هەبووە. لە داهاتووش‌دا، دەتوانێ بێتەوە مەیدان‌و لە بەرامبەر دەسەڵاتی سەرکوتکەرانە‌و جەهەننەمیی ڕیژیمی ئێراندا، وەک فاکتەرێک ڕۆڵ ببینێتەوە. کۆماری ئیسلامی کە دەیەوێ لە یارییە سیاسییەکانی ناوچە‌دا خۆی وەک دۆستی کورد لە بەشەکانی دیکە، نیشان بدا‌و بەم جۆرە یاری بە کارتی کورد بکا، نەک هەر شتێکی ئەوتۆی بۆ کورد لە وڵاتەکەی خۆی‌دا نەکردوە، کارنامەیەکی ڕەشیشی لە سەرکوت‌و دژایەتیکردنیان دا هەیە. هەر بۆیە بە وەڕێخستنی بە ناو کۆنگرەیەک بۆ جاشە کوردەکانی سەر بەو ڕێژیمە، دەیەوێ هاوکات چەند مەبەست بە جارێک بپێکێ:\nیەکەم: بە دنیا بڵێ کورد لە ئێران نەک هەر کێشەیەکیان لە گەڵ ڕێژیمی کۆماری ئیسلامی نییە بەڵکوو ئامادەن بە چەک بەرگری لەو ڕێژیمە بکەن و ئەوەتا ئیستاش، بۆ ئەم مەبەستە لە مەیدان دان!\nدووهەم: ئەوانەی چەکی جاشەتیان بۆ دژایەتیی خەباتی ڕەوای نەتەوەکەی خۆیان کردوەتە شان‌و خزمەت بەو ڕێژیمە کورد‌کوژە دەکەن،نەک تاقمێک مرۆڤی نزم وجینایەتکار، بەڵکوو کەسانی سیاسی‌و ئاگا‌و، خاوەن ڕێکخراو‌و کۆنگرە و پێگە و جیگەی سیاسی و کۆمەلایەتین!\nسێهەم: بەو چەکدارە کوردانەی خەیانەتیان بە نەتەوەکەی خۆیان‌و خزمەتیان بەو ڕێژیمە کردوە دەڵێ: خزمەتی ڕابردووی ئێوە بە خۆمانمان لە بیر نەچۆتەوە. ئیستاش کە پرسی کورد بە گشتی و وشیاری نەتەوەیی‌و تێکۆشان بۆ مافە نەتەوەییەکان لە نیوخۆی ڕۆژهەلاتی کوردستان لە هەڵکشان دایە، جارێکی دیکە کارمان پێتان دەبێتەوە.\nلە سەر هەموو تاکێکی دلسۆز‌و نیشتمانپەروەری کورد پیویستە بە وشیارییەوە لە گەڵ دیاردەی خەیانەت‌و خۆفرۆشی‌و کێشەی کورد بەکورد بەکوشتدان، بەرەوڕوو بێتەوە. خەڵکی کوردستان، هێزو ڕێکخراوە سیاسییەکان‌و تەنانەت بنەماڵە‌و کەسوکاری ئەوچەکدارە کوردانەش کە کۆماری ئیسلامی بە "پێشمەرگەی موسولمان" ناویان دەبا، لە ڕووبەڕوو بوونەوە لە گەڵ نیاز‌و بەرنامەکانی ئەو ڕێژیمە بە دژی بزووتنەوەی نەتەوەیی کوردستان‌دا، ئەرکیان لە سەر شانە. لە داهاتوو دا، لە سەر ئەم ئەرکانە پێکەوە پتر دەدوێین.


ژمارەیەك ئەفسەر لە پلە بەرزكرنەوەی سەربازی بێبەش دەكرێن\nژمارەیەك ئەفسەر لە پلە بەرزكرنەوەی سەربازی بێبەش دەكرێن و لیژنەی ئەمنی ئەنجومەنی نوێنەرانیش سەرسوڕمانی خۆی دەردەبڕێت.\nلە راگەیاندراوێكیدا كە وێنەی بۆ (هەواڵ) نێردراوە، لیژنەی ئەمنی لە ئەنجومەنی نوێنەران، سەرسوڕمانی خۆی لە بێبەشكردنی ژمارەیەكی زۆر لە ئەفسەرانی دەزگا ئەمنیەكان لە پلە بەرزكردنەوە سەربازی دەردەبڕێت، روونیشیكراوەتەوە؛ كە رێنماییەكانی لیژنەی پەیوەندیدار پێچەوانەی یاساییە.\nئەم هەڵوێستەی لیژنەی ئەمنی لە ئەنجومەنی نوێنەران، دوای راگەیاندنی لیستی پلە بەرزكردنەوەی ئەفسەرانی دەزگا ئەمنی و سەربازییەكان لە رۆژی (14)ـی ئەم مانگە هات، كە تێیدا ژمارەیەك زۆری ئەفسەران لە پلە بەرزكردنەوە بێبەشكرابوون.\nهەر لە راگەیاندراوەكەیدا لیژنەی ئەمنی، هۆكارەكانی ژمارەیەك لە ئەفسەرانی لە پلە بەرزكردنەوەی ئاشكراكردووە و رایگەیاندووە؛ كە ئەو رێنماییانەی لیژنەی پەیوەندیدار بۆ پلە بەرزكردنەوە دیاری كردووە، لە یاسایی تایبەت بە پلە بەرزكردنەوەی سەربازیی بوونی نییە، ئەمەش پێچەوانەی یاساییە.\nجێی باسە، حكومەتی عێراق ساڵانە لە (6)ـی كانونی یەكەم كە هاوكاتە لەگەڵ دامەزراندنی سوپای عێراق و رۆژی (14)ـی تەموز كە هاوكاتە لەگەڵ راگەیاندنی سیستەمی كۆماری لە عێراق، لیستی پلە بەرزكردنەوەی ئەفسەران رادەگەیەنێت.\n 3702 جار بینراوه\n7/22/2017 10:12:38 AM


دەرمانی لێ بوونەوەی ئەندامانی لەش - Mehr News Agency\n25 avrêlê 2018 - 08:01\nNews Code 18298\nبە یارمەتی بوونەوەرێکی ئاوژین؛\nدەرمانی لێ بوونەوەی ئەندامانی لەش\nلێکۆڵەران تێگەیشتوون جۆرێک پرۆتۆئین لە لەشی سالاماندری مەکزیکی و مرۆڤدا هەیەکە یارمەتیدەری چاک بوونەوەی برینی بڕبڕەی پشتە و دەیانەوێت بە کەڵک وەرگرتن لە ئەوە یارمەتی کەسە کەم ئەندامەکان بدەن تا دووبارە ساغ بنەوە.\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر لە تێلێگراف، لێکۆڵینەوە لە سەر جۆریک لە ماسییەکانی سالاماندردەتوانێت یارمەتیدەری کەم ئەندامان بێت تا دیسان ئەندامانەکانیان بە لەشیانەوە بلکێتەوە. سالاماندر بوونەوەرێکی دووژینەیە بە ڕواڵێتێک وەکوو مارمێڵک.\nAxolotl یا سالاماندری مەکزیکی توانایی بەرهەم هێنانی دووبارەی ئەندامانی لەش و تەنانەت بڕبڕەی پشتی خۆی پاش بریندار بوونەکەی هەیە.\nئێستا لێکۆڵەرانی زانکۆی مینە سوتا تێگەیشتوون ئاژەڵان چلۆن ئەو تواناییەیان وەدەست هێناوە و لە سەر ئەو باوەڕەن مرۆڤەکانیش دەتوانن هەر ئەو ڕەوتە ئەنجام بدەن.\nلێکۆڵەران تێگەیشتوون پرۆتۆئینێک بە ناوی c-Fos کە لە سالاماندر و مرۆڤ هەیە لە ڕەوتی زیندوو کردنەوەدا دەوری سەرەکییان هەیە. بەڵام لە مرۆڤدا بنەماڵەیەک لە پرۆتۆئینەکان بە ناوی Juns بەرگری دەکەن لە ئەو تواناییەی c-Fos.


<< < فلیمۆن 1 > >>\nنامەی پۆڵس بۆ فلیمۆن\n١ لە پۆڵسەوە کە لە پێناوی عیسای مەسیح بەند کراوە، هەروەها لە تیمۆساوسی برامانەوە،\nبۆ هاوکار و خۆشەویست فلیمۆن و ٢ خوشکە ئەپفییە و ئەرخیپۆس کە سەربازە لەگەڵمان، هەروەها بۆ ئەو کڵێسایەی لە ماڵەکەتدا کۆدەبنەوە:\n٤ هەمیشە سوپاسی خودام دەکەم کاتێک لە نوێژەکانمدا ناوی تۆ دەهێنم، ٥ چونکە باوەڕی تۆ بە عیسای خاوەن شکۆ و خۆشەویستی تۆم بۆ هەموو گەلی پیرۆزی خۆی بیستووە. ٦ نوێژ دەکەم کە باوەڕی هاوبەشمان کاریگەر بێت لە زانینی هەموو چاکەیەک کە لە پێناوی مەسیحدا بەشداری دەکەین. ٧ ئەی برا، بەهۆی خۆشەویستیتەوە زۆر شادبووم و هاندرام، لەبەر ئەوەی بەهۆی تۆوە دڵی گەلی پیرۆزی خودا گەشایەوە.\n٨ بۆیە هەرچەندە بەهۆی مەسیحەوە مافم هەیە بۆ ئەرکی بەجێ فەرمانت پێ بکەم، ٩ بەڵام لەبەر خۆشەویستی نێوانمان، منی پۆڵسی پیرەمێرد، ئێستا کە لە پێناوی عیسای مەسیح گیراوم، ١٠ داواکارییەکم لێت هەیە سەبارەت بە ئۆنسیمۆسی* کوڕم، ئەوەی لە بەندیخانە لە ڕێگەی منەوە باوەڕی هێنا. ١١ پێشتر بۆ تۆ بێ کەڵک بوو، بەڵام ئێستا کەڵکی بۆ من و بۆ تۆ هەیە.\n١٢ ئەو دەنێرمەوە لات، کە جگەرمە. ١٣ حەزم دەکرد لەلای خۆم بیهێڵمەوە، تاکو لە جیاتی تۆ خزمەتی منی کۆت و بەندکراو لە پێناوی مزگێنی مەسیح بکات. ١٤ بەڵام نەمویست بێ ڕەزامەندی تۆ شتێک بکەم، تاکو چاکەکەت بە خواستەوە بێت نەک بە ناچاری. ١٥ لەوانەیە لەبەر ئەمە بووبێت بۆ ماوەیەک لێت دوور کەوتەوە، تاکو بۆ هەتاهەتایە بگەڕێتەوە لات، ١٦ جا لە ئەمڕۆ بەدواوە کۆیلە نییە، بەڵکو لە کۆیلە باشترە، برایەکی باوەڕداری خۆشەویستە. ئەگەر برایەکی خۆشەویست بێت بۆ من، ئاخۆ چەند زیاتر دەبێت بۆ تۆ، کە بە لەش وەک مرۆڤ و لەگەڵ عیسای مەسیح وەک برا هاوبەشن.\n١٧ لەبەر ئەوە، ئەگەر تۆ من بە هاوبەش دادەنێیت، وەک من وەریبگرەوە. ١٨ ئەگەر خراپەیەکی لەگەڵ کردوویت یان قەرزێکت بەسەرییەوە هەیە، لەسەر منی بنووسە. ١٩ من پۆڵسم، بە دەستی خۆم نووسیومە، من دەیدەمەوە. نامەوێ پێت بڵێم تۆ خۆشت قەرزاری منی. ٢٠ برا گیان، لە پێناوی گەورەمان ئەم چاکەیەم لەگەڵ بکە، بە مەسیح دڵخۆشم بکە. ٢١ ئەمەت بۆ دەنووسم، چونکە دڵنیام گوێڕایەڵ دەبیت و دەزانم کە زیاتر لەوە دەکەیت کە داوات لێدەکەم.\n٢٢ لەگەڵ ئەمەشدا، ژووری میوانداریم بۆ ئامادە بکە، چونکە هیوادارم بەهۆی نوێژەکانتانەوه بە ئێوە ببەخشرێم.\n٢٣ ئەپەفراس کە لە پێناوی عیسای مەسیحدا لەگەڵ مندا بەند کراوە، سڵاوت لێدەکات، ٢٤ هەروەها مەرقۆس و ئەریستارخۆس و دیماس و لۆقا، کە هاوکارمن.\n٢٥ با نیعمەتی عیسای مەسیحی خاوەن شکۆ لەگەڵ ڕۆحتان بێت.


جۆرەكانى ئیرادە و ویستى خواى گەورە : ماڵپەڕی وەڵامەکان\nبیروباوه‌ڕجۆرەكانى ئیرادە و ویستى خواى گەورە\nجۆرەكانى ئیرادە و ویستى خواى گەورە\nجۆرەكانى ئیرادە و ویستى خواى گەورە كامانەن؟\nئیرادە دەبێت بە دوو بەشەوە:\nبەشى یەكەم: ئیرادەى كەونى یان گەردوونى.\nبەشی دووەم: ئیرادەى شەرعى.\nجا ئەوەى بە ماناى ویست بێت ئەوە ئیرادەى كەونیە، وە ئەوەشى بە ماناى خۆشویستن هات ئەوا ئیرادەى شەرعیە، جا نموونەى ئیرادەى شەرعى وەكو ئەم ئایەتە: ( وَاللَّهُ يُرِيدُ أَنْ يَتُوبَ عَلَيْكُمْ)(النساء:27) واتە: وە خواى پەروەردگار ئەیەوێت لە تاوانەكانتان خۆش بێت ، و چاوپۆشی بكات لە هەڵەكانتان. بۆیە ووشەى (یرید) لێرەدا بە ماناى خۆشویستن دێت و بەماناى ویست و مەشیئە نایەت، چونكە ئەگەر بە ماناى ویستن بێت و بڵێت: ((والله يشاء أن يتوب عليكم)) ئەوا دەبووایە لە هەموو خەڵكى خۆش بێت و ئەمەش كارێكى نائاساییە چونكە زۆربەى ئادەمیزاد بێباوەڕن، كەوابوو (يُرِيدُ أَنْ يَتُوبَ عَلَيْكُمْ) واتە: لێخۆشبوونتان و تۆبە لێ وەرگرتنتانى خۆشدەوێت.\nوە ئەمەش ئەوە ناگەیەنێت كە خۆشەویستى خوا بۆ شتێك لازمە ئەو شتە ڕووبدات لەبەر ئەوەى جارى وا هەیە حیكمەتى خوا وا دەخوازێت كە ڕوونەدات.\nوە نموونەى ئیرادەى كەونى وەكو ئایەتى: (إِنْ كَانَ اللَّهُ يُرِيدُ أَنْ يُغْوِيَكُمْ) (هود:34) واتە: خۆ ئەگەر خواى پەروەردگار بیەوێت گومڕاتان بكات و لەناوتان ببات. ئەوەش لەبەر ئەوەى خواى گەورە گومڕابوونى بەندەكانى خۆش ناوێت و كەوابوو نادروست و ناتەواوە كە ماناكەى وا لێك بدرێتەوە كە بووترێت : خواى گەورە گومڕابوونتانى خۆشدەوێت، بەڵكو ماناكەى واتە ئەگەر خواى گەورە ویستى لێ بێت گومڕاتان دەكات.\nبەڵام ئەوەى ماوەتەوە بڵێین: جیاوازى چیە لەنێوان ئیرادەى كەونى و شەرعى لەڕووى ڕوودانى مەبەستەكەوە؟\nدەڵێین: ئیرادەى كەونى دەبێت ڕووبدات ئەگەر خواى گەورە ویستى لەسەر بێت لەڕووى گەردونیەوە ڕووبدات، چونكە: (إِنَّمَا أَمْرُهُ إِذَا أَرَادَ شَيْئاً أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ) (يّـس:82) . واتە: خواى بەرز و باڵا كە بیەوێت فەرمان بە شتێك بكات پێى بڵێ : ( ببە ) ڕاستەوخۆ دەبێت ، وە لەوانەش مراندن و زیندووبوونەوە ، و لە گۆڕدەرهاتن و ئامادەبوون بۆ لێپرسینەوە .\nبەڵام ئیرادەى شەرعى جارى وا هەیە ڕوو دەدات و جارى واش هەیە ڕوونادات، بۆیە جارى واهەیە خواى پەروەردگار ئەو شتەى خۆش دەوێت لەڕووى شەرعیەوە بەڵام ڕوویش نادات چونكە شتى خۆش ویستراو بۆى هەیە ڕوونەدات و بۆى هەیە ڕوویش بدات.\nئەگەر یەكێك ووتى: ئایا خواى گەورە تاوان و سەرپێچى دەوێت؟\nدەڵێین: لەڕووى كەونیەوە دەیەوێت نەك لەڕووى شەرعیەوە، چونكە ئیرادەى شەرعى بەماناى خۆشویستن دێت، وە خواى گەورەش تاوان و سەرپێچى خۆش ناوێـت، بەڵام لەڕووى كەونیەوە دەیەوێت واتە ویستى لەسەرە، چونكە هەرچى لە ئاسمانەكان و زەویدایە هەمووى بەویستى خوایە.\nمانای وشەى عەقیدە چی یە ؟ دابەش كردنى دین بۆ توێكڵ و ناوەڕۆك خیلاف و جیاوازى لە دیندا چەند جۆرى هەیە؟ وە واجب و بەپرسیاریەتی موسوڵمانان چی یە لەبەرانبەر دینەکەیاندا ؟ ئەو کارانە کە پەیوەستیان بەکەین بە ویستەوە (مشیئە) ئیسلام چیە ؟ وە ئایا پێغەمبەرانیش پەیامەكانی خۆیانیان بەم مانایە باس كردووە و بە ئیسلامیان ناوبردووە؟\nسەردان: ٨٤٨ بەش: بیروباوه‌ڕ\nپرسیاری دواترپێناسە و حوکمى (مەنى ، مەزی ، وەدی ، میز)پرسیاری پێشترحوکمی ئەو کەسانەی باوەڕیان وایە کە پێغەمبەر نورێکە لە نوری خوا و مرۆڤ نییە


سه‌دام بۆ جاری چوارهه‌م له دادگا ده‌كرێته ده‌ره‌وه\nسه‌رۆكی دادوه‌ران له دادگایی كردنی سه‌دام حوسه‌ین سه‌رۆكی پێشووی عێراق به تاوانی ژینۆساید، جارێكی تریش سه‌دامی له هۆڵی دادگا كرده ده‌ره‌وه.\nدادوه‌ر موحه‌ممه‌د ئه‌لعرێبی، ڕۆژی سێشه‌ممه له ده‌می دادگایی كردنه‌كه دا و پاش ئه‌وه‌ی سه‌دام حوسه‌ین ئایه‌تێكی قورئانی به ڕووی دادوه‌ردا خوێند، دادوه‌ر كردییه ده‌رێ. هه‌روه‌ها یه‌كێ له هاوكاره‌كانی سه‌دامیش، حسێن ڕه‌شید ئه‌لتكریتی كرایه ده‌رێ پاش ئه‌وه‌ی به دادپارێزانی گوت "گه‌واد" و "خائینن" و چه‌پۆكێكیشی به كارمه‌ندێكی دادگادا كێشا.\nسه‌دام حوسه‌ین و شه‌ش كه‌سی تر به ئه‌نجامدانی شاڵاوی ژینۆساید دژی كورده‌كانی عێراق له كۆتایی ساڵانی هه‌شتاكاندا گوناهبار كراون.\nبه‌ر له كردنه ده‌ره‌وه‌كه‌ی ڕۆژی سێشه‌ممه، ژنێك له پشت په‌رده‌وه گه‌واهی خۆی ده‌دا و گوتی له گرتوخانه‌كانی عیراقدا، ژنانی كورد له لایه‌ن پاسه‌وانانی زیندانه‌كانه‌وه ده‌ستدرێژی كراوه‌ته سه‌ر ناموسیان.\nعه‌لی حه‌سه‌ن ئه‌لمه‌جید ئامۆزای سه‌دام حوسه‌ین كه به عه‌لی كیمیایش ناسراوه ڕووبه‌ڕووی هه‌مان گوناهباركردن بۆته‌وه و به دادوه‌ری گوتووه ده‌یه‌وێت به خێرایی دادگاییه‌كه ته‌واو بێت و هیواداریشه فه‌رمانی مردنی به‌سه‌ردا بدرێت.\nعه‌لی حه‌سه‌ن ئه‌لمه‌جید وادانراوه كه به‌رپرسه له ئه‌نجامدانی هێرشی كیمیایی دژی كورده‌كان له‌و شاڵاوه‌ی كۆتایی ساڵانی هه‌شتاكاندا.


هەسەدە ئامارى شەڕو پێکدادانى ٢٤ کاتژمێرى رابردووى راگەیاند\n08/11/2019 1126 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nهێزەکانى هەسەدە ئامارى شەڕو پێکدادانى ٢٤ کاتژمێرى رابردووى راگەیاندو لەماوە ٣٢ چەکدارى گروپەکانى سەر بە تورکیا کوژراون و بریندارکراون.\nهەروەها روونیکردەوە، سوپای تورکی داگیرکە و چەتەکانی سەرەڕای ئەوەی ئاگربەستیان ئیمزا کردووە، جارێکی تر بە هەموو هێز و توانایەکی تەکنیکیی زەمینی و ئاسمانیەوە لە سەرتاسەری سنووری رۆژئاوای کوردستان و باکورو رۆژهەڵاتی سوریا هێرشە داگیکەرییەکانی بەردەوام دەکات و پەیمانەکانیش بنپێ دەکات.\nسوپای تورکی داگیرکەر و چەتەکانی هەم زەمینی و هەم ئاسمانی هێرشەکانی بۆ سەر تل تەمر و دەوروبەری بەردەوام دەکات، سوپای تورکی داگیرکەر و چەتەکانی بە تانک و چەکی قوڕس هێرشێکی توندیان کردە سەر گوندی تل محمد.\nهەروەها سوپای تورکی داگیرکەر و چەتەکانی بە چەکی قوڕس و تانک و تۆپ، بە توندترین شێوە هێرشیان کردە سەر گوندەکانی خربەت فارس و شەڕگراک و زەنووبا و مەسعودیە و دبس و خربەت کەریم و قزعەلی و کەفیفا و وەبدێ. هێزەکانمان لە چوارچێوەی پاراستنی رەوا دا وڵامێکی توندی هێرشەکانیان دایەوەو شەڕێکی قوڕس لەو ناوچانە روویدا. لە ئەنجامدا لە نزیک رێگای نێودەوڵتی (M4) ٢ ئۆتۆمبیلی سەربازی وئۆتۆمبیلێکی دۆشکە هەڵگر و تانکێکیان تێکشکاندووە. هەورها دەستیان بەسەر رەختێک و ٣ چەکیشدا گرتووە.\nهەورها لە ئەنجامی بەرخۆدانی هێزەکانماندا ١٢ شەڕڤانەکانیان شەهید بوون و ٧ شەڕڤانیانیشیان بریندار بوون.


راگەیاندنی سكرتاریەتی كۆمەڵە سەبارەت بە هێرشی گەریلاكانی PKK بۆ سەر پێشمەرگەكانی حیزبی دیموكراتی كوردستانی ئێران – Giareng\nلە ماوەی دوو حەوتووی رابردوودا ژمارەیەك لە پێشمەرگەكانی حیزبی دیموكراتی كوردستانی ئێران بە پێی هەواڵەكان لە ناوچەكانی خنێلەو كێلەشین جێگیر ببوون.\nپاش جێگیربوونیان هەروەك لە زمان رێبەرانی حدكاوە بە میدیاكان راگەیەندرا لە لایەن هێزەكانی PKK پێیان رادەگەیەندرێ كە پێویستە لەو ناوچەیە نەمێنن و لە هەمان كاتدا بە ئیجازەی PKK لەوسنورانە هاتووچۆ بكەن. هەر بۆیە بۆ سەپاندنی داواكەیان دەكەونە گەمارۆدانی هێزەكەی حیزبی دیموكرات و پاش چەند رۆژ وتوویژی ناراستەوخۆی هەر دوولایەن بە داخەوە بەرەبەیانی ئەمڕۆ گریلاكانی PKK هێرش دەكەنە سەر پێشمەرگەكانی حیزبی دیموكراتی كوردستانی ئێران و لە ئاكامدا دوو پێشمەرگە شەهێد دەبێ و چەند پێشمەرگەیتریش بریندار دەبن.\nئێمە ئەم كردەوەی PKK مەحكووم دەكەین و هەروەها پشتگیری خۆمان بۆ حیزبی دیموكراتی كوردستانی ئێران دەردەبڕین. بە پێویستی دەزانین جارێكیتر رایبەگەیەنین چالاكی و هەڵسوڕان لە سەر خاكی كوردستانی رۆژهەڵات بە مافی رەواو بێ ئەملاولای حیزبەكانی رۆژهەلات دەزانین.\nساڵانێكە ئێمە بە دروست سەبارەت بە مەترسیەكانی سیاسەتی دەستێوەردانی نابەرپرسانەی PKK لە پارچەكانیتری كوردستان بە تایبەتی لە كوردستانی رۆژهەلات هوشداریمان داوەو رای گشتیمان لە زیانەكانی ئاگادار كردوەتەوە.


( خوێن له ئاو خه‌ستره ) بۆ شه‌هید سۆران مامه حه‌مه! …..نووسینی: جه‌لال قادر – Denegkan\n( خوێن له ئاو خه‌ستره ) بۆ شه‌هید سۆران مامه حه‌مه! …..نووسینی: جه‌لال قادر\nbydengekan\tFebruary 7, 2009\tچیرۆک\n( خوێن له ئاو خه‌ستره ) بۆ شه‌هید سۆران مامه حه‌مه!\nنووسینی: جه‌لال قادر\nقوتابیانی په‌یمانگای هونه‌ره‌جوانه‌کانی که‌رکوک حه‌زوخه‌ونه‌کانیان بێسنووره . یاده‌وه‌رییم له‌گه‌لیاندا کۆتایی نایه‌ت.\nدیمه‌نی ڕووداوێک ده‌گێرمه‌وه که شه‌هید سۆران تیا به‌شداربوو.\nملوانکه‌ی گیڤارا ئێستاش له ئه‌ورووپا و کوردستان له ناو چه‌ند گه‌نجێکدا مۆدیلیه‌تی. شه‌هید سۆران چه‌ند قوتابیتر له ملیان ده‌کرد. له لایه‌کیتر چه‌ند قوتابییه‌کی به‌شی شانۆ پرسیاریان ده‌کرد ئایه خوا هه‌یه یان نییه؟ چه‌ند قوتابییه‌کیتر خه‌ریکی قژ جوانکردن و دلداری بوون!\nمرۆڤه شه‌ڕ خوازه‌کان ئه‌م بابه‌ته‌یان کرده گرفتێ بۆ په‌یمانگا. په‌یمانگا بڕیاری ده‌رکرد:\n– که چیتر نابێ باسی خوا بکرێ به بوون و نه بوون.\n– نابێ قژدرێژ و خۆشه‌ویستی هه‌بێ.\n– نابێ هیچ جۆره میلوانکه‌یه‌ک ببینرێ به تایبه‌ت وێنه‌ی گیڤارا.\nچه‌ند ڕۆژیکی کورت دووای بڕیاره‌که:\n– قوتابیانی به‌شی شانۆ چیتر باسی خوایان نه‌کرد چونکه گه‌یشتنه وه‌لام!\n– قژدرێژه‌کان سه‌ریان که‌چه‌ل کرد بۆ خۆشه‌یسته‌کانیان.\n– بێ ملوانکه‌کان له کافیتریاکه دانشتبوون پۆسته‌ری گیڤارایان به دیواره‌کانه‌وه هه‌لواسیبوو.\n( له سه‌رمێزێکدا سۆرانم بیینی شیعری بۆ نیشتیمان ده‌خوێنده‌وه! )\nPrevious گۆڤاری نه‌وشه‌فه‌ق ژماره 64\nNext نمایشتى شانۆیى..خاڵــى گــەڕانــەوە……و/كـاردۆ


دەسەڵاتی سەر کەندەڵان\n1/2/2021 1:12:00 PM 554 جار خوێندراوەتەوە\nحکومەت: دەستور، یاسا، دامەزراوەی جیددی، کادروفەرمانبەری پسپۆڕو دلسۆزی دەبێت، واتە لەسەر کۆمەلێک پایەی پتەوبیناکراوە.\nئەوەی پێی دەگووترێ حکومەتی هەرێمی کوردستان، حکومەت نییە، بەڵکو دەسەلاتێکی کوردی پاوانخوازی دەسەڵاتخوازە، لە فۆڕمی حکومەت خۆی دەناسێنێ، ئەم جۆرە دەسەڵاتە هیچ کاتێک ناتوانێت ببێت بە فەرمانڕەوایی هەقیقی و وەک حکومەتێک کارەکانی ئەنجامبدات، پێکهاتەی دەسەڵاتەکە لە دوو یا سێ حیزبی سەرەکی و کۆپی وردە حیزب پێکهاتووە، ئەوانیش دابەش بوون بەسەر حیزبە سەرەکییەکان کە پێکهاتوون لە چەند بنەماڵەیەکی دەسەڵاتخوازی بەژەوەندخواز، هەمان ئەو ئەزموون و فۆرمەی حیزب بە باڵای دەسەڵات ( حکومەت) دا بڕاوە، کادران و فەرمانبەرانی ئەم دەسەڵاتەش لە ئەندامانی بنەماڵەی حزبی دەستڕۆیشتوو و دەست و پێوەندو کۆیلەکانیان پێکهاتوون، دەسەڵاتەکە بریتین لە دزو تاڵانچی، ئامانجی سەرەکیان: دابەشکردنی داهات ومانەوەیان لە حوکمرانی، بۆ بەردەوامی مانەوەیان: ناشەفافی و تەسلیم بوون بە داگیرکەرانی کورستان.\nلایەنەکانی نێو دەسەڵات هەمیشە لەگەڵ یەکتر ناکۆک و ناڕاست و لە جەنگدان، بۆیە ئەم جۆرە دەسەڵاتە بەردەوام لە دڵە راوکێی و مەترسیدایە، وەک ئەوە وایە بینایەکی پەڕپووت لەسەر کەندڵاندێک بیناکرابێت، هەر زریانێک یا شەپۆلێکی بەهێزبێت ڕای دەماڵێت. واتە دەسەڵاتی(حکومەتی) هەرێمی کوردستانی/ ئێراق، لەسەر کەندەڵان بیناکراوە.\nشۆڕشی کورد دەسەڵاتێکی دزو درۆزن و ناشەفاف و تیرۆرو تۆقاندنی هاوڵاتیانی بەرهەم هێنا، نموونەی: نازیزمی هیتلەر، فاشیزمی مۆسۆلینی و فرانکۆ، سۆشیالیزمی ستالین، تورکیزمی عوسمانی و کەمالی و ئەردۆغانی، ئێرانی اسلامی و زۆرێک لە وڵاتانی عەرەبی.\nدەسەڵاتدارانی کوردستان ستەمکاری پیادە دەکەن، کە شۆڕشیان کرد درووشمی ئازادی و سەربەخۆییان هەڵکردبوو، زۆرێک لەوانەی باوەڕیان بەم درووشمانە هەبوو بوونە قوربانی و شەهید بوون، ئەوانەی مانەوەش ئەوانەن کە ئێستا دەسەڵاتیان گرتۆتە دەست و کۆمەلێک درووشمی وەک: مافی مرۆڤ. دیموکراسی، تەبایی وبرایەتی، دادپەروەریی، ئاشتی، خۆشگوزەرانی، هەڵی کار، چاکسازی، دژە گەندەڵیان بەرزکردۆتەوە، ئەوەش تەنیا بۆ فریودان وخۆڵ کردنە چاوی هاوڵاتییانە، تاکی کورد بۆتە بوکەڵە بە دەستی حیزب وسەرکردەوپیاوانی ئاینییەوە.\nمڵملانێیەک نزیکەی شەست ساڵە ڕادەکێشت، کەس نازانێت لە پێناوی چییە، لە غەیری ماڵوێرانی بۆ کورد، زۆرینەی تاکی کورد خۆی ونکردووە، بوونەتە کۆیلە بەدوای حیزب و سەرکردە کەوتوون، دەسەڵاتی ستەمکار تەوای کۆمەڵگەی داگیرکردووە، ئازادی تاکی تا بیناقاقا خنکاندووە، کۆمەڵگەیەکی کۆیلەی نا هۆشیاری بنیاکردووە، کەتوونەتە ژێر کاریگەری دەسەڵاتێکی ئەقڵی پاوانخواز وکۆنەخوازو ژن کوژو ئازادی کوژ.\nلە هەقیقەتدا گوتاری دەسەڵات، هۆشیارکردنەوەو ڕزگارکردنی مرۆڤەکانە، نرخ و بەهای مرۆڤ بەرز سەیر بکرێت، خۆشگوزەرانیان بۆ دابینبکات، ئاسایشیان بپارێزیت، لەبری هەموو ئەم مافانە، دەبینین دەسەڵاتخوازی ستەمکار چی عەشرێک بە هاوڵاتیان دەکات.\nبەداخەوە ڕۆشنبیرانیش نەیانتوانیوە رۆڵی کاریگەری خۆیان ببینن لە هۆشیارکردنەوە، بەڵکو زۆرینەیان چوونەتە باوەشی دەسەڵات و لەشکری کۆیلانیان گەورەتر کردووە.\nئەوە خەڵکە دەسەڵاتێکی زاڵمیان درووستکردووە، لە جیاتی خۆ دروستکردن!، دەبێت دەسەڵاتی ڕەها لای گەل بێت، نەک لای ستەمکار، هەر کات پێویست بوو دەسەلات بگۆڕن، کەچی ژیانی مرۆڤی کورد وەک خواوەند بریاری دابێت بەشی پەنابردن بێت بۆ : خۆ کوشتن، کۆچکردن، دزیکردن، خیانەتکردن، گەندەڵی. مانایەک بۆ ژیانی تاک نەماوەتەوە وەک بەردەکەی سیزیف هەمیشە دەبێت لەسفرەوە دەست پێبکەنەوە، بۆ ئەبەد هەر لە عەزابدا بژین.\nباشترین چارەسەر ئەوەیە تاکی کورد بەدوای خۆیدا بگەڕێت و خۆی بدۆزێتەوە، خۆی دروستبکات، نەک زاڵم.\nئیرادەو شکۆی تاکی کورد تێک مەشکێنن\nجینۆسایدی کورد و تاوانباران کاڵایەک بۆ سیاسەت و بازرگانی\nخوێندکاران و دەسەڵاتی داپلۆسێنەرو و دووفاقی بەرپرسان\nخواکانی سەر زەوی هەرێمی کوردستان\nکۆتا بۆ پێکهاتەکان، دیموکراسییەت لەژێر پرسیاردا!


تائێستا وابڕیارە لە مانگی 6/ی ئەمساڵ، لە عێراقدا هەڵبژاردنی پێشوەخت بکرێ. زیاتر لە (٤٠٠) لایەن لە کۆمسیۆنی باڵای هەبژاردن، مۆڵەتیان داوا کردووە. یاسای هەڵبژاردن، بەپێی پلانی لایەنە شیعەکان، تایبەت سەدریەکان، لە یەك بازنەییەوە بۆ فرە بازنەیی گۆڕاوە. لەمەشدا، پێ دەچێ، سەدریەکان دوو هێندەی ئێستا کاندیدیان دەرچێ. لایەنەکانی تر رێژەیان وەکو خۆی نامێنێ.\nئەگەر سەدریەکان زۆرینە بهێنن، سەرۆک وەزیران دەسەپێنن. دوور نیە، سوننەکانیش پێ لەسەر سەرۆک کۆمار دابگرن.\nیەکێتی و پارتی، ئەم یاسایەیان پەسەند کردووە. گۆڕان کاریگەرییەکی ئەوتۆی لەم کەین و بەینە نەماوە. چونکە فرە ئاوازی سیاسین. ئەمەش دەمێکە رەچاو دەکرا.\nیەکێتی و پارتی کە سیستەمە نوێیەکەیان قبوڵە، ئایە چی دەکەن؟\n_ بەتەنها دادەبزنە کێبڕکێی هەڵبژاردن؟\n_ رێکەوتنی دووقۆڵی لەگەڵ لایەکی نزیکیان دەکەن؟\n_ یان، هاوپەیمانی سێ یان چوار قۆڵی؟\nوەکو تر.. ئایە، سیاسەتی ئەمجارەیان لە هەڵبژاردندا:\n_ تەنها لەناو لایەنە کوردستانییەکاندا، بیر لە لیستی هاوبەش دەکەنەوە؟\n_ یان لەسەر ئاستی عێراقیش، ئۆپشنیان هەیە؟ هەتا هەنوکە، وەڵامی ئەو پرسیارگەلە نادیارە، تەنها ئەوە دیارە ئەم هەفتەیە، پارتی لە هەولێرەوە دەستی بە جوڵە کردو یەکێتی لە سلێمانیەوە.\nیەکێتیش سەردانی گۆڕانی کرد، کە گۆڕان رێکەوتنی خۆجێیی لەگەڵ یەکێتی و رێکەوتنی کوردستانی لەگەڵ پارتی دا هەیە.\nئەمڕۆش پارتی، بە وەفدی ئاست دیاریکراو، سەردانی وەفدی ئاستی دیاریکراوی یەکێتی کرد. بە هیوام ئەم سەردانە زەمینە سازی سەردانی باڵاتر و رەخساندنەکەشی رێکەوتن بێ.. بەهیوا..!!\nئەوەی ڕۆشنە، لە کوردستاندا، هیچ لایەنێك لەناو رای گشتیدا، رێز و پێزی هەڵبژاردنەکانی ڕابردووی نەماوە. ئایە ئەم چەند مانگە چ لایەنێك دەتوانێ کایە سیاسییەکانی لە عێراق و کوردستاندا، باشتر بجوڵێنێ؟ ئەمیان وەڵامەکەی کەمێك دوابخەین باشە.\nوەکو پەرۆشییەك بۆ یەکێتی دەڵێین: چ لەسەر ئاستی کوردستان و چ لە پارێزگای سلێمانیدا، یەکێتی فریای لیستی هاوبەش لەگەڵ لایەکی بەهێز نەکەوێ، پێشبینی ناکرێ، لە بەرامبەر هەر لیستێکی هاوبەشی دوو یان سێ لایەنی تردا، تەنانەت لایەنە ئیسلامیەکانیش، سەرەنجامی هەڵبژاردنی یەکێتی باش بێ؛ ئەگەر سەرەنجامەکەش بۆ یەکێتی خراپ بێ.. لەسەر هەموو ئاستەکان.. ناو یەکێتی و دەرەوەی یەکێتی.. یەکێتی دوچاری کێشەی جۆراوجۆر دەبێ.. بەهیوا رێڕەو ون نەکەن!


دانیشتووە ئاوارەکانی دێرە زوور و خۆبەخشانی ئەنجومەنی مەدەنی رەققە خێوەت هەڵدەدەن لە کەمپێکی نوێ لە نزیك شاری عەین عیسای پارێزگای رەققە. [خاوەنی وێنە: ناوەندی میدیایی ئەنجومەنی سەربازی دێرە زوور]\nخێزانە جوتیارەکانی دەوروبەری دێرە زوور بەمدواییانە لە ناوچەکانی ژێردەستی رێکخراوی "دەوڵەتی ئیسلامی" (داعش) رایانکرد بە یارمەتی قاچاخچیەکان بۆ چوونەناو کەمپێكی کاتی لە شارۆچکەی عەین عیسا لە دەوروبەری پارێزگای رەققە.\nجوتیارێك بە ناوی عەبدولرەزاق محەمەد خەڵەف وتی سەرەڕای کەمیی کۆمەکی فریاگوزاری، ئێره زۆر باشترە وه‌ك لە ژیان لە ناوچەکانی ژێردەستی داعشدا کە مەترسیدارن بەهۆی شەڕی بەردەوامەوە.\nخەڵەفی تەمەن 60 ساڵی خەڵکی دەوروبەری دێرە زوور بە دیارونای وت خۆی و خێزانەکەی بەرەبەیانی 10 ئەیلول گەیشتنە ناوچەی عەین عیسا لە قافڵه‌یه‌كدا لەگەڵ پێنج خێزانی تر.\nوتیشی ئەو گروپە رێککەوتنێکیان لەگەڵ قاچاخچییەك کردووە بۆ رێبەریکردنیان بۆ ناوچەکانی ژێردەستی هێزەکانی سوریای دیموکرات بە 150,000 لیرەی سوری (290 دۆلار) بۆ هەر خێزانێك، ئاماژەشیدا بەوەی قاچاخچییەکە لە سەرەتادا داوای 50,000 لیرەی کردووە بۆ هەر کەسێك.\nخێوەتی نوێ دەگەنە عەین عیسا لە پشتی بارهەڵگرێكدا بۆ داڵده‌دانی شەپۆلیکی نوێی ئاوارەکان کە لە ناوچەکانی ژێردەستی داعش هەڵهاتون لە دەوروبەری دێرە زوور. [خاوەنی وینە: ناوەندی میدیایی ئەنجومەنی سەربازی دێرە زوور]\nخێزانێك لە دەوروبەری دێرە زوور هەڵدێت، کە تێیدا شەڕی دژی رێکخراوی 'دەوڵەتی ئیسلامی' (داعش) چڕبۆتەوە، لە پشتی بارهەڵگرێكدا. [ناوەندی میدیایی ئەنجومەنی سەربازی دێرە زوور]\nخەڵەف وتی: "رێگاکە پڕبوو لە مەترسی و ئەگەر به كۆمه‌كی قاچاخچیەکان نەبوایە، پێموانیە من و ئەوانی تر بمانتوانیایە بە سەلامەتی دەربچین."\nوتیشی بە درێژایی رێگا، رێگاکان مینڕێژکراون، ئاماژەشیدا بەوەی هەندێك رێگا مەترسی زیاتریان هه‌بوو بەهۆی بوونی نیشانگرانه‌وه.\nوتی لەگەڵ ئەوەشدا هەر جوڵەیەکی گومانلێکراو یان هەر شێوە روناکییەك دەبووە هۆی بۆردومانی ئاسمانی یان موشەك بۆ بە ئامانجگرتنی پێگەکانی داعش.\nهەزاران هەڵهاتن بۆ عەین عیسا\nخەڵەف وتی کاتێك گەیشتە قەراغ عەین عیسا توشی سەرسوڕمان بوو بە بینینی ئەوەی هەزاران ئاوارە پێشتر گەیشتبوونه ناوچەکە لە دەوروبەری دێرە زوور و شارەکانی ئەلبو کەمال و مەیادین و ئوقەیریبات.\nوتیشی: "ئەوان لە ناوچەیەکی نوێ کۆبوبونەوە له‌ته‌نیشت کەمپێكی کۆن چونکە کەمپە کۆنەکە توانای حەوانەوەی ئەو شەپۆلە نوێیەی ئاوارەکانی نەبوو."\nهەروەها وتی له هه‌ندێك كه‌سه‌وه كه سه‌ربه ئەنجومەنی مەدەنی رەققەن بیستوێتی کە 5,400 ئاوارە گەیشتونەتە کەمپەکە لەماوەی یەك هەفتەدا.\nوتی: "هیچ رێکخراوێکی مرۆیی لە کەمپەکەدا کار ناکات و توانایی رێکخراوە ناوخۆییەکان و ئەنجومەنی مەدەنی رەققەش زۆر سنوردارە."\nهەزاران مەدەنی ناچارکراون لە ده‌ره‌وه بخەون بۆ نزیکەی یەك هەفتەی تەواو و هەندێکیان تەنانەت لەژێر ئەو تراکتۆرە کشتوکاڵیانەدا ده‌خەوتن کە توانیویانە لەگەڵ خۆیان بیانهێننەدەر تا ئەنجومەنەکە دەتوانێت خێوەتیان بۆ دابینبکات.\nئەو خێوەتانە ئێستا هەڵدراون و دراون بە خێزانە ئاوارەکان.\nتا 19 ئەیلول، 200 خێوەت هه‌بوون کە لە روبەرێکی 30 دۆنمیدا (30,000 مەتر چوارگۆشە) بڵاوکرابوونەوە و لەلایەن ئەنجومەنەکەوە بۆ ئاوارەکان دابینکرابوون و ناویان لێبراوه "کەمپی نوێ" بۆ جیاکردنەوەی لە کەمپی ئاوارەکانی عەین عیسا.\nخەڵەف وتی رێکخراوە کۆمەکبەخشەکانی سەربە ئەنجومەنەکە دەستیانکردووە بە دابەشکردنی هاوکاری و پێداویستیە سەرەکیەکانی وەك ئاو و نان کە گرنگی سەرەکی دراوە بەو خێزانانەی منداڵ و خەڵکی پیریان تێدایە.\nهێزه‌كانی عێراق سه‌ركه‌وتنی خۆیان راگه‌یاند به‌سه‌ر رێكخراوی " دەوڵەتی ئیسلامی" (داعش)دا له موسڵ، 10 ته‌مموز، دوای هه‌ڵمه‌تێكی سه‌ربازی كه چه‌ند مانگێكی خایاند و چه‌ندین چه‌كداری گروپه‌كه تێیدا هه‌ڵهاتن به‌ره‌و سوریا.\nچالاکوانانی سوری وێنەی داعشە هەڵهاتووەکان بڵاودەکەنەوە\nبە ئاشکراکردنی ناو و روخساری داعشە راکردووە ناسراوەکان، چالاکوانان هیواخوازن لێپرسینەوەیان لێبکرێت بۆ ئەو تاوانانەی ئەنجامیانداوە و سزای یاسایی بدرێن.


لە ڕۆژئاڤا پەیوەندی نیوان کورد و ئەمریکا دوبارە بوەوە. بە زمانێکی تر؛ جارێکی تر خیانەتێکی تر. سەرەتا دەمەوێت لە چەمکی دوبارەوە دەست پێبکەم.\nلێرەدا ناچمە ناو وردەکاری ئەوەی چۆن و بۆچی ڕویدا: کە بەگشتی دوو دید هەیە: دیدێک کە ئەمریکا خواستی نەبوو ئەمە ڕوبدات، دیدێکی تر کە ئەمریکا پلانڕێژی بوو.\nدەکرێت زۆر لە سەر چەمکی دوبارە لە ئاستی فەلسەفیدا قسە بکەین، بەڵام لێرەدا رەنگە لادان بێت لە بابەتەکە، بۆ ئەوانەی خوازیارن کەسانی وەک کێرکیگارد، نیتچە، دۆلۆز، کاری باشیان لەم بارەوە کردوە. بەڵام دوبارە بۆ ئێمە لێرەدا جێگای بایەخە لە چەند ئاستێکدا. ئایا ئەمە چاوەروانکراوە بوو، بەوەی کە دوبارەبوو. دوبارە بە مانای ئەوەی کە ئەمە یەکەم جار نیە و دەبێت ئەزمونێک لەمبارەوە هەبێت لای کورد، یان هیچ نەبێت ئەگەرێکی وەها هەمیشە لە بەرچاو بگرێت.\nبونی پەیوەندی دوبارە و دوبارەکردنەوەی هەمان ئامانج، لای ئەوانەی کە نەیاری کوردن، وەها دەخوێندرێتەوە کە کورد ئەزمون وەرناگرێت. بەڵام ئایا پرسەکە یان دۆخەکە بەمجۆرەیە؟ پێش ئەوەی وەڵامی ئەم پرسیارە بدەمەوە دەمەوێت لە سەر پەیوەندی دوبارە لە ئاستێکی تردا ساتێک بوەستم. کاتێک هەمان ڕوداو دوبارە دەبێتە، سەرباری جیاوازی لە زۆر ئاستدا، ئەوا نەک هەر مانای ڕوداوەکە دەگۆرێت، بەڵکو مانای ڕوداوی یەکەم یان پێشتریش دەگۆڕێت. ئەگەر وەها دابنێین کە خیانەتی ئەمریکا لە کورد خیانەتی هەشتەمە، وەک هەندێک ئاماژەی پێدەکەن، بەڵام ئایا دوا خیانەت چ مانایەک دەدات بە ئەوانیتر؟ بۆ رونکردنەوە با نمونەیەک بهێنینەوە.\nئەگە شەڕی جیهانی دووەم ڕوینەدایە، ئەوا شەڕی جیهانی یەکەم، ڕوداوێکی تەواو جیاواز دەبو لە ئاگاییماندا. بەڵام چونکە شەڕی جیهانی دووەم ڕویدا، شەڕی جیهانی یەکەم سەرلەنوێ داڕێژرایەوە. بەم جۆرە دەتوانین بڵێین کە خیانەت یان کشانەوەی ئەمریکا لە سوریا سەرتاپا مانای ئەو کشانەوەکانی تریش دەگۆڕێت. ئەمەی کە لە سوریا لە نێوان کورد و ئەمریکادا ڕویدا، لە چەندا ئاستێکدا جیاوازە لەوەی کە لە ڕابوردودا رویدا. بە هۆکاری وەک بەردەست بونی زانیاری، نهێنی نەبوون، کرانەوەی کۆمەڵگای جیهانی.\nلە لایەکی ترەوە لە هەناو چەمکی دوبارەدا ئاگاییەک خۆی پەنهانداوە کە چۆن دەبێت کاری وەها ببێت؟ بۆچی ئەمە ڕویدا؟ ئەم پرسیارانە کە لە لۆجیک و ئایدەلۆژیاوە دێن، تەنها واقیعێکی لە قاڵبدراو دەخوێننەوە، نەک واقیعی ئاڵۆزی سەر ئەرز.\nبۆ ئەوەی تێگەیشتنێکی واقیعیمان هەبێت بۆ هۆکاری دوبارەبونەوە دەبێت دۆخی کورد و پێگەی ئەمریکا وەک خۆی ببینین و لە هەمانکاتدا دەرئەنجامە درێژخایەنەکان لە بەرچاو بگرین.\nیەکەم، کورد لە ڕۆژئاڤا، ئەو لایەنە بوو کە وڵاتێکی وەک تورکیا هەوڵی دەدا کە هیچ ڕۆڵ و پێگە و بونێکیان نەبێت. شەڕی داعش لە گەڵ کورددا و هاریکاری تورکیا بۆ ئەم شەڕە، بە ئامانجی ئەوەبوو کە کورد لە ناوچەکە بسڕێنەوە.\nدوەم، دۆخی گشتی جوگرافی و جیوپۆلەتیکی کوردی، هەمیشە هەمو سیاسیەکی کورد ناچاردەکات بە هەمان بژاردە، سەربارەی ئەوەی کە رەنگە پڕ لە مەترسی بێت.\nبەڵام سەرباری ئەمانە، دوبارە، دوبارە نەبوو. ئەگەر واقیعییانە لە پەیوەندی کورد و ئەمریکا بنواڕیت، بە تایبەتی لە مێژویەکی درێژتردا، وەک لە سەرەتای جەنگی جیهانی یەکەمەوە هەتا ئەمڕۆ، دەبینین کە پەیوەندییەکە گەشە دەکات. کورد سەرەتا لە چواردە خاڵەکەی ودرۆ ویڵسنەوە لە ئەمریکا بە ئاگابوە. ئەم خاڵانە کە ئاماژە بە کورد دەدەن، بەڵام بە ناو نا، سەرەتای دروستبونی پەیوەندی بوو.\nئەگەر ئێمە پەیوەندیەکە لە خاڵێکەوە دەست پێبکەین و هێڵێک بکێشین، دەبین لە ئایدیالێکەوە دەست پێدەکات، لە میانەی دوبارەبونەوەدا هەتا بێت بەرفراوان دەبێت. لە ئایدیالەوە بۆ کۆنتاک، پاشان پەیوەندی نهێنی، ئینجا پەیوەندی ناڕاستەوخۆ وەک دابینکردنی پاراستن، هەتا پەیوەندی نیمچە دەزگایی و لە هەموی گرنگتر پەیوەندی گشتی. ئەگەر لە ساتێک لە ساتەکاندا ئەمریکا نەیدەویست بە هیچ شێوەیەک کەس بە پەیوەندی بزانێت لە گەڵ کورددا ئەمڕۆ دۆخەکە بەو جۆرە نیە. بەڵام تراژیدیاکە بەردەوامە، هەرچەندە بە شێوازی جیاواز.\nئەم دۆخە چەند خاڵێکمان پێدەڵێت کە گرنگە لەم پەیوەندیە نا یەکسان و ناهاوسەنگ و مۆلەقەدا لە بەرچاوی بگرین. یەکەم، ئەمریکا، هەرگیز هێزێکی ناوەندی نیە کە هەمیشە خاوەن یەک بڕیار بێت. دووەم، ئەمریکا پەیوەندیەکانی لە ئاستی دونیادا بە لەبەرچاوگرتنی دۆخی جیهانی هەڵدەسەنگێنێت. سێیەم، دیموکراسی ئەمریکی لە کاتێکدا کە دەتوانێت بنەمایەک بێت بۆ ئەم پەیوەندییە، بەڵام لە هەمانکاتدا مەترسی لە سەر دروست دەکات. لە پەیوەست بە دیموکراسی و مەترسی دەمەوێت ساتێک لە سەر دیاردەی کشانەوە بوەستم.\nلە دوا کتێبیدا وەزیری پێشوی بەرگری ئەمریکی و جەنەڕاڵی ناسراو جیم ماتییەس بە وردی باس لە کشانەوە دەکات لە سەردەمی ئۆبامادا\n1-اJim Mattis and Bing West (2019) Call Sign Chaos: Learning to lead, Random House\nجیم کە دژ بە کشانەوە بوە لە عێراق و بە گونجاوی نەزانیوە، هەمیشە لە ڕەخنەکانیدا بەرامبەر کشانەوەی سوپای عێراق لە سەردەمی ئۆباما و مالیکدا، دید و بۆچونەکانی پەراوێزخراوە چونکە ئیدارەکە بریاری دابو کە بکشێتەوە و ئەوە بۆ هەڵبژاردنەوەی ئۆباما باش بوو. ڕەخنەکانی ماتییەس ئەوەبو کە کاتی کشانەوە نیە و عێراق بەرەو شەڕی ناوخۆ دەروات ئەگەر ئەمریکا بکشێتەوە چونکە مالیکی دەیەوێت وڵاتێکی ناوەندی دروست بکات.\nلەم روداوی کشانەوەیەدا چەند خاڵێک دەبینین: یەکەم، گرنگ نیە دۆخەکە لە سەر ئەرز چۆنە، ئیدارەی ئەمریکی، کە سیستەمێک سەرۆکایەتی هەیە و پێویستی بە هەڵبژاردنەوەیە، دەبێت بکشێتەوە چونکە کشانەوە بە سودە بۆ هەڵبژاردنەوە. ئەمە یەکەم خەسڵەتی پەیوەندی نێوان دیموکراسی و پەیوەندی دەرەوە. دوەم، کاریگەری ڕای گشتی. لە سیستەمی دیموکراسیدا، دەنگدەر خەمەکانی شەخسین و سنوردارن، بۆیە پەیوەندی ئاڵۆزی سەربازی و دیپلۆماسی هێندە لای کاریگەر نیە.\nبەڵام کاتێک کشانەوەی سەربازی وەها پێدەفرۆشرێت کە دەبێتە هۆی کەمکردنەوەی خەرجی و سەرفکردنی ئەو پارانە بۆ باشترکردنی ژیانی ئەو، ئەوا دەنگدەر ئەوەی بەلاوە گرنگە، بە تایبەتی کاتێک کە زانیاری کەمە لە سەر خەڵکانێک وەک کورد یان عێراقی، یان بەلایەوە هێندە جێگای بایەخ نیە. بۆیە لە میانەی پەیوەندی کورد و ئەمریکادا بونی کورد بە پرسێکی گشتی هەرە گرنگترین قۆناغە.\nکەواتە کشانەوەی سەربازی ئەمریکی لە کاتێکی تایبەتدا، دیاردەیەکی ناوخۆیی ئەمریکیەو بەشێکە لە نمایشی پرۆسەی دیموکراسی. لە ئەنجامدا خەڵکانێک لێی زیان بەخش دەبن و خەڵکانێش سودبەخش. ئەوەی خاڵێکی گەشە لە پرۆسەی کشانەوەی سوپای ئەمریکی لە ڕۆژئاڤا ئەوەیە کە ئەم کشانەوەیە ئەم پەیوەندیەی بردە ئاستێکی تر، کە ئاستی گشتی یان پەبلیکە کە گرنگترین قۆناغە. لە هەمانکاتدا دۆخێکی جیوپۆلتیکی ئاڵۆزی بەرهەمهێنا کە نەتوانرا بەبێدەنگی بهێڵرێتەوە. لە لایەکی ترەوە گەر بێتو بە شێوازی قوڵتر لە پرسەکە بنواڕین، لە هەناو سیستەمی ئابوری سیاسی ئەمریکی کە بە کۆمپلێکسی سەربازی پیشەسازی ناسراوە، ترسێک دروست بوو کە ئەمریکا بە تەواوی بەرەو ئەوا بروات کە ببێتە وڵاتێکی داخراو. ئەم ترسە وەک میتچ مەکنۆل لە ڕۆژنامەی واشنتۆن ٢ پۆست باسی دەکات بریتیە لە بێزاربون لە جەنگی ناکۆتا. ئەو ئەمە وەک ڕیتۆریکێک دەبینێت و دەڵێت لە ڕاستیدا شەڕ هەر لە خۆیەوە کۆتایی نایەت، شەڕ براوە و دۆراوی هەیە. شایانی باس کە مەکنۆل ئەندامی سێناتە لە کێنتاکی و سەرۆکی زۆرینەی کۆمارییەکانە لە سێنات.\nهەموو ئەمانە دەمانبات بۆ پرسیارێک: ئایا دەبێت سیاسەتی دەرەوەی ئەمریکا چۆن بێت، هەتا بە سودی کوردبێت؟\nبە کورتی دەتوانین بڵێی کە کورد حەزئەکات سیاسەتی دەرەوەی ئەمریکا وڵسنی بێت یان زیاتر سەربە قوتابخانەی ئایدیالیزم بێت. بەڵام سیاسەتی دەرەوەی ئەمریکا زیاتر لە یەک قوتابخانەی هەیە وەک واڵتەر میدس پۆلێنی دەکات سیاسەتی دەرەوەی ئەمریکا هامڵتۆنی و جێفرسۆنی و وێڵسۆنی و جاکسۆنیە.\nبۆ یە هەمیشە ناسەقامگیری و گۆڕانکاری لە سیاسەتی دەرەوەی ئەمریکادا چاوەروانکراوە. بە دیدێکی تر سیاسەتی دەرەوەی ئەمریکا دەکرێت لە نێوان داروینیزمێکی ڕوتدا لە گەڵ ئایدیالیزمێکی باڵادا جۆلانی بکات، وەک کۆڵن جویەک ئاماژەی پێئەدات.\nبەرەو پەیوەندی شەڕ\nخاڵێکی تری هەر گرنگی لە پەیوەندی نێوان ئەمریکا و کورددا پاش ئەزمونی ڕۆژئاڤا، گواستنەوەی جۆری پەیوەندیە بۆ پەیوەندی شەڕ. لە ڕابوردودا پەیوەندی نێوان ئەمریکا و کورد، پەیوەندی بوو لە پێناو دروستکردنی فشارێکی سنوردار، پەیوەندی پاراستن، بەڵام لە دۆخی ڕۆژئاڤادا دەگوێزرێتەوە بۆ پەیوەندی شەڕ. لێرەدا هەندێک قسەکانی دۆناڵد ترامپ بەوەی کوردی وەک شەڕکەی ناوبرد وەک جۆرێک لە سوکایەتی لە قەڵەمدا، بەڵام ئەم دیاردەیە دوو مێژوی تایبەتی هەیە.\nبنوارە ڕاپۆرتی سی ئای ئەی، کێشەی کەمینەی کورد، کە ساڵی ١٩٤٨ نوسراوە\nمێژوی یەکەم دەگەڕێتەوە بۆ کورد خۆی. لە سەرەتای پەیوەندی نێوان کورد و ئەمریکا، سی ئای ئەی کور وەک خەڵكێکی خێڵەکی، نیشتەجێی شاخ و شەڕکەر لە قەڵەم ئەدات. ئەمە دیدێکی کۆنی ئۆریانتالیستە ڕەگی دەگەڕێتەوە بۆ گزینەفۆن و سەفەری یونانیەکان بۆ وڵاتی فارس.\nڕەهەندێکی تری ئەم ناوزەدکردنە وەک شەڕکەر و لە ئەنجامدا دروستکردنی پەیوەندی شەڕکردنە، گرنگی و بایەخی توانای شەڕکردنە لە دروستکردنی پەیوەندی نێوان هێزێکی جیهانی وەک ئەمریکا و هێزێکی لۆکاڵی وەک کورد. ئەمە لە کەیسی پێشمەرگەشدا هەتا ئاستێک ڕەنگدەداتەوە. بۆ زیاتر تێگەیشتن لەم پەیوەندی شەڕ دەکرێت لە پەیوەندی وڵاتێکی تری ناوچەکە، کە ئیسرائیلە، لە گەڵ ئەمریکادا تێبگەین.\nعەزمی بشارە وەک شارەزایەک پرسی ئیسرائیل وەها باس لەم پەیوەندیە دەکات پاش شەڕی شەش ڕۆژەی ١٩٦٧ کە ساتەوەختێکی وەرچەرخێنەرە. بە دیدی ئەو ئەمریکا لە پاش شەڕی ١٩٦٧ پەیوەندی لە گەڵ ئیسرائیلدا بە وەرچەرخانێکی تەواودا تێپەڕی. بە جۆرێک هاوکاری ئەمریکا بۆ ئیسرائیل لە ساڵی ١٩٦٨ یەکسان بوو بە کۆی هەموو ئەو هاوکارییانەی کە ئەمریکا لە ڕۆژی دروستبونی ئیسرائیلەوە دابوی بە ئیسرائیل. دەرکەوتنی ئیسرائیل وەک وڵاتێک و هێزێکی شەڕکەر لە ئەنجامدا بوە جێگای متمانەی ئەمریکا .\nعزمي بشارة: سنة 1967 أصبحت إسرائيل مُقنعة ليهود العالم. لماذا؟\nلەم باسە کورتەدا چەند چەمکێکی تایبەت بە پەیوەندی کورد و ئەمریکا وروژێنراوە، کە بریتین لە: دوبارە، کشانەوە و شەڕکەر. ئەم چەمکانە لە کرۆکی پەیوەندی کورد و ئەمریکدان و لە کەیسی ڕۆژئاڤادا مانای تایبەتیان وەرگرت. هەرچەندە پەیوەندی کورد و ئەمریکا دوبارەبون بە تایبەت لە ئاستی ئەوەی پێی دەوترێت خیانەت، بەڵام وردبونەوە لە مێژوی پەیوەندییەکە، لە ڕاستیدا ناتوانرێت وەک دوبارە ببینرێت، چونکە پەیوەندی کورد و ئەمریکا لە هەردوو سەرەوە گۆڕاوە. گواستنەوەی پرسی بۆ کورد بۆ بواری گشتی، یەکێکە لەو خەسڵەتە گرنگانەی کە تایبەتمەندی تر دەدات بە پەیوەندیەکە بە تایبەتی لە دۆخی هەڵبژاردن و دیموکراسیدا. هەرچی پرسی کشانەوەیە، تەنها تایبەت نیە بە پەیوەندی کورد و ئەمریکا، وەک لەم باسەدا باسمانکرد، ئەمە لە کەیسی پەیوەندی عێراق و ئەمریکاش لە سەردەمی ئۆبامادا ڕویدا و پاشان تراژیدیای لێکەوتەوە.\nهەرچی پرسی شەڕکەرە ئەوا مێژویەکی قوڵی هەیە کە دەگەرێتەوە بۆ چلەکانی سەدەی ڕابوردوو. ئەم ناوزەدکردنی کوردە بە شەڕکەر لە لایەک دیدێکی ئۆریەنتالیستە، بەڵام لە لایەکی ترەوە پەیوەندی کورد و ئەمریکا دەگوێزێتەوە بۆ ئاستی پەیوەندی شەڕ. ئەم جۆرە پەیوەندیە وەک لە کەیسی ئیسرائیلدا دەردەکەوێت پەیوەندیەکی تۆکمەیە.\n2-Mitch McConnell 2019: Withdrawing from Syria is a grave mistake, Washington Post,c0a811a8-f1cd-11e9-89eb-ec56cd414732_story.html\n3-Walter Russell Mead (2001) SPECIAL PROVIDENCE: AMERICAN FOREIGN POLICY AND HOW IT CHANGED THE WORLD, Knopf.\n4-Colin, Dueck (2019) Age of Iron: On Conservative Nationalism, Oxford University Press\n5-CIA 1948 Kurdish Minority problems


ebdulrehman bamerni: ژن گوهورین\nدبێژن روژه‌كێ حاكمى گوته وه‌زیرێ خو وه‌ره دا دناڤ باژێرى دا بگه‌ریێن و ب زانین چ ل ناڤ باژێرێ چ چێدبیت.\nهه‌ر دۆكا، كار و جلكێن خو گوهورین و یێن بابه ده‌روێشا كرنه به‌ر خوه و كه‌تنه ناڤ باژێرى و ل ماله‌كێ بونه مێهڤان، دوێ مالێدا زه‌لام و ژنه‌ك بون، ئه‌و ژن هندا ل به‌ر خزمه‌تا زه‌لامێ خوه راوه‌ستیایى بو و هه‌ر تشتێ زه‌لامێ وێ ژێ داخازكربا له‌بێ و به‌لێ بو و دگاڤێ دا بو به‌رهه‌ڤ دكر.\nحاكمى گوته وى مروڤى ته ژنه‌كا گه‌له‌ك ب ئاقل یا هه‌ى و هه‌كه تو بهێى ئه‌م دێ ژنكێن خوه پێك گوهورین و من سێ ژن یێن هه‌ین و ئه‌ز دێ هه‌رسێ ژنێن خو ده‌مه ته و تو ژنكا خوه بده من.\nحاكمى هه‌رسێ كێماسیێن ژنكێن خو ژى بو گوتن.\nئه‌وى ژى گوتێ بلا و ب شه‌هده‌یا وه‌زیرى لسه‌ر ڤێ چه‌ندێ رێكه‌فتن و حاكمى ئه‌و ژنك بخو بر و هه‌ر سێ ژنێن خو بو فرێكرن.\nپشتى وى كابرایى كێماسیێن ژنێن حاكمى زانین، رابو هه‌مى كلیلێن مالێ و مال و پاره و هه‌ر تشتێ هه‌ى كرنه د ده‌ستێ وێ ژنكێ دا، ئه‌ڤا زویكا تشتان ژبیر دكه‌ت.\nهندى ژنكێ گوتێ ڤان تشتان نه ده ده‌ست من، ژبه‌ر كو ئه‌ز دێ ژبیردكه‌م و نزانم من چ دانایه كیرێ.\nزه‌لامى گوتێ باوه‌ریا من دڤێت ب ته بهێت كو دێ تو شێى مالا من پارێزى.\nژنكێ گوتێ پا ما ده‌م تو خودانێ ڤێ باوه‌ریێ ى، پا سوزبیت ئه‌ز یێدى هیچ تشته‌كى ژبیر نه‌كه‌م و هه‌مى زێهنا خوه ب ده‌مه كارى.\nروژا پاشتر وى زه‌لامى دوو پاله گرتن و هات دا لایێ پشتێ ژ دیوارێ مالا خو ده‌رگه‌هه‌كێ دى ئێخیتێ.\nژنكا وى ئه‌وا هه‌ر ده‌م چاڤ ل ده‌ڤه و زه‌لامێن خه‌لكى. گوتێ ئه‌ڤه دێ چ كه‌ى دێ بو خانیێ مه خراب كه‌ى.\nزه‌لامى گوتێ ما بو ته چ بێژم، ئه‌ز دێ پشتا خانى ده‌رگه‌هه‌كى ئێخمێ هه‌ر گاڤا ئه‌ز هاتمه به‌ر ده‌رگه‌هى و زه‌لامه‌كێ بیانى ل ده‌ف ته بیت و دا شه‌رما من و ته نه‌چیت، بلا ئه‌و زه‌لام د ده‌رگه‌هێ پشتێ را ب ده‌ركه ڤیت.\nژنكێ گوتێ پا ماده‌م تو خودانێ خو و ڤێ چه‌ندێ ى، پا سوز بیت ئه‌ز بتنێ بو ته بم و چاڤێ من نه‌چیته چ زه‌لامێن دى.\nزه‌لامى چه‌ند رێكه‌ك ل ژنكا پر بێژ و ئه‌زمان درێژ جه‌رباندن، چ چاره بو نه‌دیتن ئینا به‌ر دا و فرێكره مالا بابێ وێ.\nدبێژن پشتى هه‌یامه‌كى جاره‌كا دى حاكم و وه‌زیر بوى ره‌نگێ به‌رێ هاتن ل وێ مالێ بونه مێهڤان و دیت دوو ژنك بتنێ یێن ماین و پشتى پسیار ژێكرى كانێ ئه‌و كێماسى ل ده‌ف ماینه یا نه.\nوى زه‌لامى چیروكا خو و هه‌ر سێ ژنكا بو گوت و گوتێ بتنێ یا پر بێژ چ چاره‌سه‌ى بو نه‌بون.\nحاكمى ژى هه‌ر دوو ژنێن دى لێ پیروز كرن و خاترا خو ژێخاستن.


11/9/2019 7:52:00 PM 732 جار خوێندراوەتەوە\nروخاندنی رژێمی بەعس لە ساڵی ٢٠٠٣ یەکسان بوو بە قەیرانی قوڵی ئەمنی، سیاسی، ئابوری و کۆمەڵایەتی لە عێراق کە تا ئەمڕۆ بەردەوامن، بگرە ئاڵۆزتربوون بە شێوەیەک چارەسەرکردنیان ئەگەر ئەستەم نەبێت زۆر زەحمەتە. ئەمەش ئاکامی هەڵوەشاندنەوەی دامەزراوەکانی دەوڵەت بوو. واتا، جەنگی ٢٠٠٣ی ئەمریکا و هاوپەیمانەکانی روخاندن و گۆڕینی حکومەتی عێراق نەبوو بەڵکو روخاندنی دەوڵەت بوو لە روی سەربازی و ئیداری و ئابورییەوە. بە دوو هۆکار دەوڵەت هەڵوەشایەوە.\n١. حکومەت و دامەزراوەکانی عێراق هەمووی بەند بوو بە خودی سەدام حسێن-ەوە و لەگەڵ ون بوونی ئەو، دەوڵەت هەرەسی هێنا. بۆ نموونە، پاش داگیرکردنی بەغداد لە ٩ی نیسانی ٢٠٠٣، هیچ کەس نەبوو لە جیاتی عێراق یان سوپا رێکەوتنی خۆبەدەستەوەدان ئیمزا بکات.\n٢. ئەمریکا بڕیاری گۆڕینی تەواوی سیستەمی عێراقی هەبوو لە ریشەوە لە کاتێکدا دەکرا بنەماکانی دەوڵەت بپارێزێن. لە ئەنجامدا دامەزراوەکانی دەوڵەت هەڵوەشێنرانەوە. لە جیاتی بونی یەک حکومەت کە دەسەڵاتی بەسەر یەک ئابوری، یەک سوپا هەیە، کۆمەلێک پارتی سیاسی بە کاستێکی سیاسیەوە دەسەڵاتیان گرتە دەست کە خاوەنی ئابوری، هێزی سەربازی ، سیاسەتی و راگەیاندنی خۆیان بوون.\nسێ سەرچاوەی هێز و دەسەڵات لە عێراق\nیەکەم: هێزی ناوخۆیی\nسەرچاوەیەکی هێزی پارت و سیاسەتمەدارەکانی عێراق ژمارەی کورسی و قەبارەی فراکسیۆنی پەرلەمانیە. ژمارەی کورسی لە ئەنجومەنی نوێنەران رەنگدانەوەی توانای سیاسی و ئابوری و سەربازی و راگەیاندنی لایەنەکانە و دەرفەت بە پارتی نوێ نادات. جگە لەمە لە هەموو هەڵبژاردنەکاندا پارتە گەورەکان هەموو کاریگەری خۆیان دەگۆڕن بە ئامانجی گزی کردن و گۆڕینی ئەنجامی هەڵبژاردن بە بەرژەوەندی خۆیان. بەم هۆیە هەڵبژاردن نوێنەرایەتی خەڵک و ئیرادەی دەنگدەران ناکات و لە جیاتی چارەسەری قەیران، خودی هەڵبژاردن قەیران دروست دەکات. باشترین نموونە، سەرهەڵدانی خۆپیشاندان بوو لە پارێزگای بەسرە و شارەکانی دیکە راستەوخۆ دوای هەڵبژاردنی ١٢ی ئایاری ٢٠١٩، خراپترین و پڕ تەزویرترین هەڵبژاردن بوو.\nدووەم: هێزی مەرجەعیەتی باڵای شیعە\nمەرجەعیەتی باڵای شیعە لە کەسایەتی ئایەتوڵا عەلی سیستانی لە ساڵی ٢٠٠٣وە رۆڵێکی گەورەی هەبووە لە ئاراستەی سیاسی عێراق لە چەندین پرسی چارەنوسسازدا. لەوانە: نووسینەوەی دەستور بە جەختکردنەوە لە هەڵبژاردن وەک میکانیزمی دیاریکردنی لیژنەی نووسینەوەی دەستور و روتکردنەوەی روانینی ئەمریکا، دیاریکردنی و دانانی کەسی خوازراو بۆ سەرۆکی حکومەت بە تایبەت رەتکردنەوەی نوری مالکی لە ساڵی ٢٠١٤ و حەیدەر عەبادی لە ساڵی ٢٠١٨ بۆ مانەوەیان وەک سەرۆکی حکومەت، هەروەها لە رووبەڕووبوونەوەی داعش کاتێك سوپای عێراق هاڕەی کرد و یەک لەسەر سێی خاکی عێراقی چۆڵکرد بۆ داعش لە رێگەی دەرکردنی فتوا بۆ شەڕی دژ بە داعش، مەرجەعیەت هەمیشە هاوسەنگ مامەڵە دەکات و راستەوخۆ دەستێوەردان ناکات و هەوڵ دەدات وەک یەک لە هەموو شیعە بڕوانێت. ئێستاش دەتوانێت قسەی کۆتایی بکات لە ئاراستە و داهاتووی خۆپیشاندانەکانی عێراق.\nسێیەم، هێزی دەوڵەتانی دەرەکی بە تایبەت ئەمریکا و ئێران.\nهەڵوەشاندنەوەی دەوڵەتی عێراق بوو بەهۆی لە دەستدانی سەروەری عێراق. ئەمریکا بۆ چەند ساڵ راستەوخۆ عێراقی بەڕێوە دەبرد. بۆ نموونە، زاڵمای خەلیلزاد، باڵوێزی ئەو کاتی ئەمریکا لە عێراق، باسی کردووە چۆن نوری مالکی دەستنیشان کردووە بۆ سەرۆک وەزیران. ساڵی ٢٠١٤ مەرجی ئەمریکا بۆ پشتیوانی لە عێراق و هەرێمی کوردستان لە شەڕی دژ بە داعش رۆیشتنی مالکی و هاتنی حەیدەر عەبادی بوو. ئەم رۆڵە رووی لە لاوازی کرد چونکە ئەمریکا خواستی مانەوەی عەبادی هەبوو کە سەری نەگرت. هۆی ئەمەش رۆڵ و دەسەڵاتی ئێران بوو. ئێران لە قۆناغی دوای ٢٠٠٣ سیاسەتی شکستهێنان بوو بە ئەمریکا لە عێراق. بەهۆی ئەوەی شیعە لە حێراق زۆرینەن ئێران هەمیشە رۆڵی گرنگی هەبووە لە سەرکەوتن یان کەوتنی پارتێکی سیاسی یان سیاسەتمەدارێک ئێران بە مەترسی زانیبێت لەسەر بەرژەوەندییەکانی. بە تایبەت، دروستبوونی حەشدی شەعبی و بەڕێوەبردنی راستەخۆی لەلایەن ئێرانەوە و دواتر بەشدارییان لە هەڵبژاردن و پەیداکردنی پێگەی سیاسی بەهێز هێندەی دیکە ئێرانی بەهێز کرد لە عێراق. بەشێوەیەک ئاسان نییە بۆ هیچ سیاسەتمەرێک ببێت بە سەرۆک کۆمار، سەرۆک وەزیران و سەرۆکی ەئنجومەنی نوێنەران بەبێ پشتیوانی ئێران.\nخۆپیشاندانەکان و سیناریۆکانی ئایندە\n١. هیچ ناگۆڕێت\nتا ئەمڕۆ خۆپیشاندانەکان نەبوون بەهۆی دەرکەوتنی ئاماژەکانی گۆڕانکاری لە عێراق سەرەڕای کوژرانی سەدان کەس و بیرنداربوونی هەزاران کەس. راستە عادڵ عەبدولمەهدی خاوەنی فراکسیۆنی پەرلەمانی نییە بەڵام تا ئێستا مەرجەعیەت و ئێران پشتیوانی لە مانەوەی دەکەن و دژ بە سەدر و عەبادی و عەمار حەکیم کە داوای هەڵوەشاندنەوەی پەرلەمان و حکومەت و هەڵبژاردنی پێشوەخت دەکەن وەستاونەتەوە. ئەمریکا پشتیوانی بۆ خواستی خۆپیشاندەران دەربڕیوە بەڵام داوای هەڵوەشاندنەوەی پەرلەمان و حکومەت ناکەن. لانی کەم دوو فاکتەر لە بەرژەوەندی مانەوەی دۆخەکەن وەک خۆی بەبێ گۆڕانکاری.\n٢. حکومەتی ئێستا و ئەنجامدانی هەندێ چاکسازی\nراستە پێگەی عادل عەبدولمەهدی بەهێزترە لە چەند هەفتەی پێشوو کە خۆپیشاندانەکان توندوتیژی و خوێنڕشتنی زۆری لێکەوتەوە، بەڵام هەم مەرجەعیەت و هەم ئێران لە رێگەی عەلی خامنەیی رابەری ئێران، داواکانی خەڵک بە رەوا دەزانن. ئەمریکاش بەهەمان شێوە دژی توندوتیژی و بە بەرژەوەندی خەڵک بۆ ئەنجامدانی چاکسازی لە رێگەی مایک پۆمپیۆ، وەزیری دەرەوە، سیاسەتی خۆی خستەوەتەڕوو. ئەم سیناریۆ لە ئێستادا بەهێزترینە چونکە خودی سەرۆکی حکومەت، سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەران و مەرجەعیەت و تەنانەت ئێران وئەمریکا پشتیوانی ئەنجامدانی چاکسازی و بەردەوامی ئەم حکومەتە دەکەن. گۆڕانکاری و چاکسازی بووە بە ئەمری واقیع هەرچەندە هێشتا میکانیزمی ئەنجامدانی دیاری نەکراوە.\n٣. گۆڕینی سەرۆک وەزیران و مانەوەی پەرلەمان\nبەردەوامی خۆپیشاندانەکان و فراوانبوونی بەشێوەیەک رێگەی لە حکومەت بگرێت وەک پێویست کار بکات، دەبێتە هۆی گۆڕینی هاوکێشەکە. لەو حاڵەتەدا رەنگە عادل عەبدولمەهدی بکرێت بە قوربانی و کەسێکی دیکە ببێتە سەرۆکی حکومەت. مەرجەعەت و ئێران دەتوانن رۆڵی یەکلاکەوە ببینن بە تایبەت ئەگەر گەورەبوونی خۆپیشاندانەکان و زیاتربوونی وتندوتیژی ببێتە مەترسی بۆ سەر کۆی حکومەت و پێگەی شیعە. ئەمریکا ئەگەر هەوڵیش بدات ناتوانێت لە گۆڕینی سەرۆکی حکومەت بە تەنیا هیچی پێبکرێت. هەندێ ئامانجی ئەمریکا لە بەهێزبوونەوەی هەستی ناسیۆنالیستی عێراقی و بەرژکردنەوەی دروشمی دژ بە ئێران تا رادەیەک بەرەوپێش چوون. بەم هۆیە ئێران خۆپیشاندانەکان بە پیلانی ئەمریکا و دەوڵەتانی رۆژئاوا کە بە پارەی دەوڵەتانی عەرەبی، بە تایبەت سعودیە، دەبینێت.\n٤. هەڵوەشاندنەوەی حکومەت و هەڵبژاردنی پێشوەخت\nهەڵوەشاندنەوەی حکومەت و گۆڕینی سیستەمی سیاسی و ئەنجامدانی هەڵبژاردنی پێشوەخت داواکاری خۆپیشاندەرانن. سەرەتا داواکارییەکان بۆ هەلی کار و خزمەتگوزاری بوون و دواتر ئاستی خواستەکان بەرزبووەوە. لە ناوخۆ سەدر و عەبادی و حەکیم پشتیوانی ئەم داواکارییانەیان کرد. بەڵام دوای وتاری مەرجەعیەت و هۆشداری بۆ لایەنە ناوخۆی وهەرێمی و نێوودەوڵەتیەکان کە دەستێوەردان نەکەن، راستەوخۆ عەبادی و عەمار حەکیم پابەندبوونی خۆیان بە مەرجەعەتەوە دوبارە کردەوە. هەروەها حەشدی شەعبی بە هەمان شێوە پابەندبوونی خۆیان خستەڕوو. سەدر سەردانێکی کورتی ئێرانی کرد و زیاتر بێدەنگی هەڵبژاردووە. پێدەچێت نائومێد بووبێت لە جێبەجێ بوونی ئامانجەکانی.\n٥. توندوتیژی و شەڕی ناوخۆ\nلە خراپترین حاڵەتدا خۆپیشاندانەکان بەردەوام دەبن و تایبەتمەندی ئاشتیانەیان لە دەست دەدەن. ئەو کات توندوتیژی زیاتر دەبێت و پەلدەکێشێت بۆ رووداوای پێشبینی نەکراوە. سەدر لە مانگی رابردوودا لە پایەمێکدا بۆ عادل عەبدوڵمەهدی هۆشداریدا بە رەتکردنەوەی وازهێنانی، عێراق بەرەو شەڕی ناوخۆ دەچێت وەکو سوریا و یەمەن. ئەم سیناریۆیە دوورە روو بدات چونکە نە حوکمەت، نە مەرجەعیەت، نە ئێران و نە ئەمریکا لە بەرژەوەندییان نییە دۆخی عێراق بەو ئاراستە بڕوات. رەنگە دواجار خۆپیشاندانەکان لە رێگەی هێزەوە کۆتاییان پێبهێنرێت بەڵام نابێتە هۆی شەڕی ناوخۆ چوکە چەک لای حکومەت و حەشدی شەعبی هەیە کە هیچیان ئەو خواستەیان نییە.\nئەنجامگیری بۆ سیناریۆکان\nتایبەتمەندی ئەم گەڕەی خۆپیشاندانەکان رەتکردنەوەی سەرلەبەری سیستەمی سیاسی و تەوای پارتە سیاسی و کاستی سیاسیە. لۆژیک لە داواکاندا نیە بەوەی پەرلەمان وحکومەت هەڵبوەشێتەوە، کۆمسیۆن هەڵبوەشێتەوە، سیستەمی سیاسی بگۆڕدرێت بۆ سەرۆکایەتی، هەڵبژاردنی پێشوەخت ئەنجام بدرێت بەبێ بەشداری و رۆڵی یەکلاکەوەری کاستی سیاسی لە عێراق. دژ بە یەکی گەورە هەیە لە خواستەکاندا و خۆپیشاندەران ئامرازی بەدیهێنانی داواکانیان نییە. کێ و چۆن و کەی ئەم داواکارییانە جێبەجێ دەکات؟ نازانرێت. وانەی ئەزموونی رابردوو ئەمەیە: کاستی سیاسی تا بتوانن دژ بە ئەنجامدانی چاکسازی و گۆڕانکاری دەبن. لە حاڵەتی ناچاربووندا بۆ خۆیان چاکسازی کۆنترۆڵکراو ئەنجام دەدەن. سیستەمی سیاسی و ئابوری لە عێراقدا بەشێوەیەک تێکچووە و گەندەڵ بووە گۆڕینی وەک نەشتەرگەری مێشک ئاڵۆز و زەحمەتە.


نامەیەك بۆ دادوەرەكەی پایتەخت – Politic Press\nنامەیەك بۆ دادوەرەكەی پایتەخت\nدادوەری بەڕێز، نەدەبوو كە بكەویتە ژێرباری ئەو بڕیارە هەڵەیەوە؛ نەدەبوو خەباتی گەلەكەت كە سێ چارەكەسەدەیە تێكۆشان بۆ ئازادی و عەدالەت دەكات بكەیتە قوربانی رازیكردنی سەروخۆت كە روونە سیاسییەكی فیوداڵییە.\nجەنابی دادوەر، دڵنیام لەوەی كە خۆش بڕوات بەو بڕیارەت نییە! كە لە بارەی پێنج چالاك و رۆژنامەنوسەكەی بادینان و هەولێر داو…\nجەنابی دادوەر، ئەزانی مێژووت بە رەهای قڵپ كردەوە؛ هەموو خەبات و تێكۆشانی گەلەكەت خستە چوار چێوەی گومانەوە، بیرتە كە گەلەكەت تا پێش 2003 و 36 ساڵ بەدەستی جەلادەكانی بەعس لە دادگا كارتۆنییەكەی سەورە لە بەغداد چۆن ستەمیاندەكرد، 15 ساڵیان دەكردە 18 ساڵ و بە خواستی خۆیان تۆمەتیان ئاراستەئەكرد و دواتر بە بێ رەحمانە سزای رەمیی كردن و ئیعدامیان بەسەردا دەسەپاندن، بیرتە پارەی گولەی شەهیدەكانیان لە كەس و كاری شەهیدەكانی كوردستانیان دەسەندەوە و بەدزییەوە تەرمەكانیان پێ بەخاك دەسپاردن.\nجەنابی دادوەر، ئەگەر ئەوانە هەربەراستی جاسوس و بەكرێگیراوی وڵاتانن، كەی حكومەكەیان بەخێوكردنە تا ماوەی شەش ساڵ! بەڵكو دەبوو سزای مەرگیان بەسەردا بسەپانایە، كوا لەم وڵاتانەی خۆمان جاسوس بەخێو ئەكەن!\nیان لەخۆت بپرسیایە ئەگەر ئەمانە نزیكی وڵاتانی دەوروبەرن خۆ ئەوان بەفیعلی بەتانك و تۆپ و تەیارەوە لەبەردەم خۆتن و شارەكەت و وڵاتەكەت بستێكی نییە كە دەزگا نهێنییەكانی وڵاتانی لێنەبێت كواشتی نهێنی ماوە تا ئەوان لەبەرگروپی سۆشیال میدیا راپێچی زیندانبكرێن.\nجەنابی دادوەر، تەماشای فرمێسكی ئەو كیژۆڵە دڵشكاوانەت نەكرد؛ نەدتدی كە چۆن بۆ بڕیارە ئاراستەكراوەكە، چۆن دەگریان و فرمێسكیان بۆ سەربەستی و كوشتنی ئازادی لەم وڵاتە دەڕشت كە دڵنیام لێی ناحەسێنەوە.\nجەنابی دادوەر، چەند پرسیارێكت لێدەكەم؟\n• سزای ئەوانەی چییە لە یاسادا كە بەرۆژی روناك شەنگالیان دایە دەست داعش و ئەویش بەهەزاران هاوڵاتی سڤیلی ئێزیدیی قەتلوعام و جینۆساید كرد و كچ و ژنەكانیانی كردە دەستكەوتی شەڕو لەناوخۆیان وەك كاڵا لە بازاڕەكان دەفرۆشت؟\n• یاخود سزای ئەو كەسانە چییە كە تانكو زرێپۆشی بەعسیان لە 31 ئابی 1996 هێنایە سەرخاكی كوردستان؟\n• دەپرسم سزای ئەوكەسانە چییە كە سەروەت و سامانی ئەم وڵاتەیان بەهەدەرداوە و لەسەر لوتكەی چیایەكەوە تۆ و هەموو خەڵكی كوردستان بەكەیفی خۆیان ئاراستە ئەكەن؟\n• سزای ئەوكەسە چییە كە ریفراندۆمێكی فاشیلیكردو میزاجی خۆی سەپاندوو لە %51 خاكی كوردستانی پێلەدەستدا؟\nزۆر پرسیاری تر كەوەك ئەوەی ملۆسۆفیج، كەدەبوو دادگای پێگەرم كەیت نەك ئەم ئازادی خوازانەی تاوانیان هەر ئەوەیە وەك ئەوانی تر نەبوون.\nشەو شاد… جەنابی دادوەر، ئەم شەو تۆ لە ماڵەوەیت و ئەوانیش بێ هۆ لە زیندان و منداڵەكانیش هەردەگرین بۆ مەرگی ئازادی .\nعێراق لە ساڵی 2021 دا\nكازمی كارمەندی حكومەتە یا سەرۆكی حكومەت\nدەتوانن ژنی دووەم بھێنن پاشان یەكەم؟


70 % جیابوونەوەكان لەسەر داوای ژنان خۆیان بووە\nلە دوو ساڵی دواییدا ئامارەكان وادەردەخەن كە رێژەی تەڵاق لە عێراق لەئاستێكی زۆر بەرز تۆماركراون و 70% داواكاریەكانیش لەسەر داوای مێینەكان خۆیان بووە.\nبەپێی ئامارێك كە لەراپۆرتێكی رۆژنامەی حەیاتی لەندەنی بڵاوكراوەتەوە لە ساڵی 2016دا رێژەی تەڵاقی فەرمی و تۆماركراو لە عێراقدا 53182 حاڵەت بووە، لەساڵی 2015 شدا، تەڵاق بەرێژەی 52465 حاڵەت تۆماركراوە، بەمەش دەردەكەوێت كە لەساڵی 2016دا رێژەی تەڵاق بەرزبووەتەوە و زیادی كردووە.\nهەر بەپێی ئەو راپۆرتەی رۆژنامەی حەیاتی لەندەنی زۆربەی جیابوونەوەكانی عێراق لەتەمەنی گەنجێتیدان و هۆكارگەلێكی زۆر هەن بۆ ئەو جیابوونەوانە، هەروەها 70%ی جیابوونەوەكان لەسەرداواكاری مێینە خۆیان بووە.\nبوونی ئەم ئامارانە لە كاتێكدایە لە عێراق هاوسەرگیری دەرەوەی دادگاش هەیە بە تایبەت هاوسەرگیری پێشوەختەو جیابوونەوەی زۆریشی لێكەوتوەتەوە، بەڵام بەهۆی نەبوونی بەڵگەنامەی فەرمی ئامارێكی روون نییە بۆ ئەو جیابوونەوانە.\nشیرین ئەحمەد تەمەن 29 ساڵەو دایكی دوو منداڵ، كە لە ئێستادا لە هاوسەرەكەی جیابووەتەوە، بۆ (هەواڵ) وتی: “ ژیانێكی زۆر زەحمەت دەژیم و پێشموایە جیابوونەوە لە هاوسەرەكەم كارێكی هەڵەبووە”.\nئەو خانمە روونیكردەوە “هەرچەندە هاوسەرەكەم كەسێكی زۆر باش نەبوو، بەڵام منداڵەكانم بێ باوكی دەچێژن”.\nرونیشیكردەوە “هەرچۆنێك بێت من بەو گەنجییە بێوەژن كەوتووم و بوومەتە جێگەی باس و خراپ تێڕوانینی خەڵكی”.\nبەبۆچونی شیرین ئەحمەد “كێشەی تێكدانی نێوان دوو كەس دەوروبەریش رۆڵی بەرچاویان تێدا هەیە و وادەكەن بڕوا بە قسەكانیان بێنیت و هەر بە گەنجی ماڵ و حاڵی خۆت بشێوێنیت”.\nهەروەها وتی: “كاتێكیش كە بێوەژن كەوتی و لەتەمەنی گەنجێتیدا بوویت ئینجا قسە و بوختانت بۆ هەڵدەبەستن”.\nئەو خانمە باسی لەوەشكرد “ئەگەرچی من خۆم داوای جیابوونەوەم كرد و بەپێی یاسا كەیسەكەم بردەوە، بەڵام لەروی دەروونی و كۆمەڵایەتییەوە ئاسودەنیم و نابم”.\nئاماژەی بەوەشدا “ناتوانم هاوسەرگیری دووەم بكەم و منداڵەكانم بدەمە دەست چارەنوسێكی نادیار، گریمان گەر كردیشم و خراپ دەرچبوو ئەوا ناتوانم جارێكیتر جیاببمەوە، چونكە دەڵێن ئیتر فێربووە تەڵاق بدرێت ئا ئەوەیە كێشەی كۆمەڵگە”.\nیەكێكی تر لەو ژنانەی ئێستا بێ هاوسەرە دونیا ئەمینی تەمەن 20 ساڵە، بۆ (هەواڵ) وتی: “كە هاوسەرگیریم كرد تەمەنم تەنها 18 ساڵ بوو و پاشان دوای كەمتر لە ساڵێك لە هاوسەرەكەم جیابوومەوە”.\nئەو خانمە گەنجە وتیشی: “كە جیابوومەوە ئەو كات دوو گیان بووم، ئەوەی رویدا هەرگیز من بیرم لێنەكردبووەوە بەم تەمەنەوە كە تازە سەرەتای ژیانە من ببمە دایكێك كۆرپەكەی باوكی نەبینیبێت”.\nهەروەها دونیا وتی: “ژیان بەمجۆرە زۆر سەختە، بەڵام ئیتر ئەوەش چارەنووسە كە دەبێت ئەو تەمەنەی پێمان دراوە بە خۆشی و ناخۆشییەكانییەوە بەڕێی بكەین”.\nوتیشی: “ئەوەی بەسەر من و كەسانی وەكو مندا هاتووە كە دایكێكی تەمەن 20 ساڵی بێوەژن بوبێت یەكێكە لە تاقیكردنەوەكانی ژیان و بە خۆشی و ناخۆشییەوە ناچارین لەم وڵاتەدا بەڕێی بكەین”.\nلای خۆیەوە كوردستان خالید لێپرسراوی بەشی كۆمەڵایەتی یەكێتی ژنانی كوردستان لقی كەركوك لەسەر زیادبوونی رێژەی جیابوونەوەكان و بێوەژن بوونی ژنانی گەنج، بۆ (هەواڵ) رایگەیاند: “دوو جۆرە بێوەژنی گەنج و منداڵمان هەیە كە هەردووكیان زیاتر بێوەژنبوونیان لە ئەستۆی بنەماڵەكانیانە ئیتر بە هەر هۆكارێك بێ هاوسەر بووبن، ئەوەش ئەوانەی بەحەزی خۆیان بێ گوێدان هاوسەرگیری دەكەن یان ئەوانەی بەزۆر دەدرێنە شو بەتایبەت ئەوانەی دەرەوەی دادگا و هاوسەرگیری پێشوەختە”.\nلێپرسراوی بەشی كۆمەڵایەتی یەكێتی ژنانی كوردستان لقی كەركوك روونیكردەوە: “زۆربەی ئەوانەی تەڵاق دەدرێن یان داوای تەڵاق دەكەن بەرێژەیەكی بەرچاو گەنج و تەنانەت منداڵن”.\nهەروەها باسی لەوەشكرد “زۆرجار ئەو ژنانە لەسەر شتی وا كێشە دروست دەكەن كە پێكەنیناوییە و ئەمەش واتای ئەوەیە بە ناكامڵی هاوسەرگیریان كردووە یا بە شودەدرێن و بە گەنجی بێوەژن دەبن”.\nكوردستان خالید ئاماژەی بەوەشدا: “هەندێك لەوانەی هەر بە گەنجی جیابوونەتەوە، هەڵەی خێزانی تێدا بووە كە بەجۆرێك هەندێكیان پێش تەمەنی 18 ساڵی دراون بە شوو و ئێستا بێوەژن كەوتون”.\nوتیشی: “كێشەی سەرەكی تەڵاقی ژنانی گەنج ئەوانەن كە زوو هاوسەرگیری دەكەن و دواتر زوو پەشیمان دەبنەوە و ناچار جیادەبنەوە”.\n 1417 جار بینراوه\n11/4/2017 9:36:19 AM


پاسێکی بچوك کە ئاوارەکانی هەڵگرتبوو لەلایەن فڕۆکە جەنگیەکانی روسیا و سوریاوە بۆمبارانکرا له نزیك شاری مەعەرەت نوعمان. [خاوەنی وێنە: بەرگری شارستانی سوریا]\nئەو مەدەنیانەی لە ئیدلیب هەڵدێن دەکرێنە ئامانج لەلایەن هێرشە ئاسمانیەکانی فڕۆکە جەنگیەکانی روسیا و سوریاوە، زۆرێکیان کوژراون و برینداربوون لەکاتی جێهێشتنی ناوچەکانیاندا لە باکوری خۆرئاوای سوریا کە رووبەڕووی شەڕی سەخت بوونەتەوە، چالاکوانێکی ناوچەکە بە دیارونای وت.\nنەتەوە یەکگرتووەکان هەینی (27 کانونی یەکەم) رایگەیاند كه لە دوو هەفتەی رابردوودا زیاد لە 235,000 کەس لە ناوچەی ئیدلیب هەڵاتوون بەهۆی پەرەسەندنی هێرشەکانی رژێم و روسیاوە بۆسەر دوایین بنکەی سەرەکیی ئۆپۆزسیۆن.\nبەگوێرەی دەزگای مرۆیی نەتەوە یەکگرتووەکان (ئۆ سی ئێچ ئه‌ی) ئاوارەیی بەکۆمەڵ لەنێوان 12 و 25 کانونی یەکەمدا وایکردووە مەعەرەت نوعمان لە باشوری ئیدلیب "تاڕادەیەك چۆڵ ببێت".\nماوەیەکە ئه‌و شاڕێگە سەرەکییه‌ی باشوری ئیدلیب دەبەستێتەوە بە باکوری پارێزگاکەوە جەنجاڵە بەو پیکابانەی مەدەنیەکان دەگوێزنەوە لە ناوچەی شەڕه‌وه.\nئەو مەدەنیانەی لە ناوچە گوندنشینەکانی ئیدلیب ئاوارەبوون بەرەو ناوچە سنوورییەکان دەڕۆن بۆ هەڵاتن لە هێرشە ئاسمانیەکانی روسیا و سوریا. [خاوەنی وێنە: پەیجی فەیسبوکی ئیدلیب پڵەس]\nوێنەی وێرانبوونی شەقامێك لە شاری مەعەرەت نوعمان دوای ئەوەی کەوتە بەر چەند هێرشێکی ئاسمانیی چڕوپڕ. [خاوەنی وێنە: ناوەندی راگه‌یاندنی ئیدلیب]\nلە ناوەندی کانونی یەکەمەوە، هێزەکانی رژێم پشتیوان بە روسیا هێرشێکیان ده‌ستپێكردووه بۆسەر تووندڕەوان لە باشوری ئیدلیب، سەرەڕای رێکەوتنێكی ئاگربەست له مانگی ئابدا داوای هێوربوونەوە ده‌كات لەلایەن تورکیا و فەرەنسا و نەتەوە یەکگرتوەکانەوە.\nهێرشە ئاسمانیە چڕوپڕەکان لەکاتێکدان کە چەکدارانی هه‌واداری دیمەشق پێشڕەویی زەمینی بەدەستدەهێنن.\nلە 19 کانونی یەکەمەوە دەیان شارۆچکە و گوندیان لە تووندڕەوان سەندووە دوای چەند پێکدادانێك کە سەدانی لە هەردوولا تێدا کوژراوە.\nپێشڕەوییەکان بەڕادەی کەمتر لە چوار کیلۆمەتر لە مەعەرەت نوعمانی نزیککردوونه‌ته‌وه، كه یەکێك لە گەورەترین ناوەندە شارنشینەکانی ئیدلیبه.\nبەگوێرەی دەزگای مرۆیی نەتەوە یەکگرتووەکان، شەڕە بەردەوامەکان ئاوارەیی لەو ناوچەیە و شارۆچکەی سەراقیبی نزیکی زیاترکردووە.\nده‌زگاكه رایگەیاند: "خەڵکی سەراقیب و ناوچە گوندنشینەکانی رۆژهەڵاتی لەئێستادا هەڵدێن بەهۆی چاوەڕوانیی ئەوەی دواتر شەڕه‌كه راستەوخۆ زیانیان پێبگەیەنێت."\nئیدلیب لەلایەن هه‌واداری پێشووی قاعیدەوه، هاوپەیمانێتی تووندڕەوی تەحریر شام، دەستی بەسەردا گیراوە.\nسەرۆکی تەحریر شام ئەبو محەمەد جۆلانی لە 24 کانونی یەکەم لە بەیاننامەیەکدا وتی شەڕی ئێستا لە سوریا چیتر تەنیا دژی رژێم نییە، بەڵکو دژی روسیا و ئێرانی پشتیوانانێتی کە هەوڵدەدەن وڵاتەکە داگیربکەن.\nهێرشە ئاسمانیەکان مەدەنییە هەڵاتووەکان دەکەنه ئامانج\nچالاکوانێكی ئیدلیب، هەیسەم ئیدلیبی بە دیارونای وت ژمارەیەك مەدەنی کوژران و برینداربوون کاتێک ئۆتۆمبیلەکانیان بەر هێرشی فڕۆکە جەنگیەکانی روسیا و سوریا کەوتن لەسەر شاڕێگەی نیودەوڵەتی نزیك بە مەعەرەت نوعمان.\nوتی: "لەنیو ئۆتۆمبیلە بەئامانجکراوەکاندا تراکتۆرێك هەبوو کە زیاد لە 10 کەسی هەڵگرتبوو، سێ کەسیان کوژران و ئەوانی دیش بریندار بوون."\nئۆتۆمبیلێکی دیکە کە خێزانێکی هەڵگرتبوو لێیدرا و بووە هۆی مەرگی نەفەرێکیان.\nئیدلیبی وتی لە ئەنجامدا "دانیشتوان لەئێستادا بەدگومانن لە بەکارهێنانی شاڕێگەکە بۆ هەڵاتن بەرەو ناوچە سنوورییەکان لە گەڕانیاندا بۆ ئه‌منییه‌ت".\nهاوکات، هێرشە ئاسمانیەکانی روسیا کەمپێکی ئاوارەکانیان کردە ئامانج لە کەنارەکانی شارۆچکەی جۆباس لە سەراقیب، کە بەرگری شارستانی سوریا (کڵاوسپییەکان) رایگەیاند هەشت کەسی تێدا کوژرا، لەنێویاندا پێنج منداڵ.\nشەڕی تووند لە ناوچە گوندنشینەکانی ئیدلیب بەردەوامە، کە هێزەکانی رژێم و میلیشیا هاوسۆزەکانی بەردەوامن لە پێشڕەوی و شارۆچکەکانی تەح، بابولین و جەرجنازیان لە ناوچەی گوندنشینی باشوری ئیدلیب گرتووە.\nوتیشی ئەو ناوچانەی رووبەڕووی زۆرترین لێدان بوونەتەوە و زۆرترین زیانیان بەرکەوتووە بەهۆی تۆپباران و هێرشە ئاسمانیەکانەوە، بریتین له شارۆچکەکانی کەفر نەبل، ترەملا، خان سوبول، غەدفە و مەعسەران، کە پێنج کەسیان تێدا کوژراوە و ژمارەیەکی زۆری دیکە تێیاندا بریندار بوون.\nوتی: "ئەمە جگە لە شاری مەعەرەت نوعمان، کە لەئێستادا تاڕادەیەك چۆڵە لە دانیشتوان." ئاماژەیکرد بەوەش كه هەندێك لە گەڕەکەکانی شارەکە تاڕاده‌یه‌ك بەتەواوی رووخێنراون لە ئەنجامی تۆپباران و موشەکی زەمین بە زەمین و هێرشە ئاسمانیەکان و بەردانەوەی بۆمبی بەرمیلییەوە.\nئیدلیبی وتی هاوکات بەرگری شارستانی سوریا و خۆبەخشانی دیکە ئۆتۆمبیلەکانیان بەکاردەهێنن بۆ یارمەتیدانی گواستنەوەی دانیشتوانه سەرلێشێواوه‌كه بۆ ناوچەی ئه‌مینتر.


په‌ڕله‌مانی ئه‌ورووپی: زۆر له‌وه ده‌ترسین ئیسلامییه‌كان له میسڕ بێنه سه‌ر حوكم!!\nموضوع: په‌ڕله‌مانی ئه‌ورووپی: زۆر له‌وه ده‌ترسین ئیسلامییه‌كان له میسڕ بێنه سه‌ر حوكم!!\nپه‌ڕله‌مانی ئه‌وڕووپا ڕایگه‌یاند كه‌وا ئه‌وڕووپا نیازی نییه هێزی وشكایی بۆ لیبیا بنێرێت.. به‌م شێوه (جیزی بووزیك) سه‌رۆكی په‌رله‌مانی ئه‌وڕووپی له وته‌یه‌كی به ڕۆژنامه‌ی ئه‌هڕامی ڕایگه‌یاند.\nهه‌روه‌ها ڕایگه‌یاند كه‌وا قه‌ززافی خه‌ڵك و جه‌ماوه‌ری خۆی ده‌كوژێت، بۆیه مه‌به‌ستی سه‌ره‌كی له‌و هه‌ڵمه‌ته ئاسمانییه‌ی كه كراوه‌ته سه‌ر لیبیا، هه‌ڵسانه به وا‌جبێكی ئه‌خلاقیی له‌به‌رامبه‌ر ئه‌و جه‌ماوه‌رو ئه‌وخه‌ڵكه‌دا.\nسه‌باره‌ت به میسڕیش ڕایگه‌یاند كه‌وا میسڕ به قۆناغێكی زۆر گرنگدا ڕه‌ت ده‌بێت، شۆڕشی میسڕ؛ شۆرشێك بوو بۆ گێڕانه‌وه‌ی كه‌ڕامه‌تی ئینسان له‌و وڵاته‌دا..\nسه‌باره‌ت به ترسی له ئیسلامییه‌كانیش ڕایگه‌یاند كه ئێمه له په‌ڕله‌مانی ئه‌وڕووپی ترسی زۆرمان له به‌سه‌ركه‌وتنی ئیسلامییه‌كان هه‌یه.. وه له‌وه‌ش ئه‌ترسین كه ئیسلامییه‌كان له‌و وڵاته‌دا بێنه سه‌ر كورسی ده‌سه‌ڵات.. به‌ڵام میسڕییه‌كان ده‌توانن بۆخۆیان بڕیار بده‌ن.. به‌تایبه‌ت كه‌ئێستا به‌ره‌و قۆناغی هه‌ڵبژاردن هه‌نگاو ده‌نێن!\nالموضوع الأصلي : په‌ڕله‌مانی ئه‌ورووپی: زۆر له‌وه ده‌ترسین ئیسلامییه‌كان له میسڕ بێنه سه‌ر حوكم!! // المصدر : منتدياتحلبجةنت // الكاتب: كوردستان\nموضوع: رد: په‌ڕله‌مانی ئه‌ورووپی: زۆر له‌وه ده‌ترسین ئیسلامییه‌كان له میسڕ بێنه سه‌ر حوكم!!\nالموضوع الأصلي : په‌ڕله‌مانی ئه‌ورووپی: زۆر له‌وه ده‌ترسین ئیسلامییه‌كان له میسڕ بێنه سه‌ر حوكم!! // المصدر : منتدياتحلبجةنت // الكاتب: ibn islam\nپه‌ڕله‌مانی ئه‌ورووپی: زۆر له‌وه ده‌ترسین ئیسلامییه‌كان له میسڕ بێنه سه‌ر حوكم!! , په‌ڕله‌مانی ئه‌ورووپی: زۆر له‌وه ده‌ترسین ئیسلامییه‌كان له میسڕ بێنه سه‌ر حوكم!! , په‌ڕله‌مانی ئه‌ورووپی: زۆر له‌وه ده‌ترسین ئیسلامییه‌كان له میسڕ بێنه سه‌ر حوكم!! ,په‌ڕله‌مانی ئه‌ورووپی: زۆر له‌وه ده‌ترسین ئیسلامییه‌كان له میسڕ بێنه سه‌ر حوكم!! ,په‌ڕله‌مانی ئه‌ورووپی: زۆر له‌وه ده‌ترسین ئیسلامییه‌كان له میسڕ بێنه سه‌ر حوكم!! , په‌ڕله‌مانی ئه‌ورووپی: زۆر له‌وه ده‌ترسین ئیسلامییه‌كان له میسڕ بێنه سه‌ر حوكم!!\nإذا وجدت وصلات لاتعمل في الموضوع او أن الموضوع [ په‌ڕله‌مانی ئه‌ورووپی: زۆر له‌وه ده‌ترسین ئیسلامییه‌كان له میسڕ بێنه سه‌ر حوكم!! ] مخالف ,, من فضلك راسل الإدارة من هنا


ئاوێک بەم ئاگرەدا\nبۆ بەرپرسانی پارتی دیموکراتی کوردستان\nگۆڕان، پرۆژە یاسایەکی پێشکەشکرد بۆ ھەمواری یاسای سەرۆکایەتی ھەرێم.\nپارتی، دژی وەستایەوەو پەرلەمانی پەکخستوو وەزیرەکانی گۆڕانی دەرکرد.\nلە کاتێکدا ساڵی ٢٠١٣، ویلایەتی بارزانیتان دەریژکردەوەو ئێمەش دژی بووین و پرۆسەکەش خەلەلی زۆری یاسایی ھەبوو، بەڵام ھیچ ھەڵەیەکی گەورەمان نەکرد.\nدواتر گۆڕانتان تۆمەتبارکرد بە گرژی و ھەڵکوتانە سەر بارگاکان، لە کاتێکداو بە حزوری وەفدێکی پارتی لە ماڵ کاک نەوشیروان، مەلا بەختیار، وتی: من بەرپرسی لیکۆڵینەوە لەو فایلەبووم کەمترین خەڵکی گۆڕانی تێدابووە، بەڵام وەک بڕیارێکی پێشوەخت، بڕیارتاندا گۆڕان تۆمەتبار بکەن.\nپارتی، بەردەوام فشاری خستووەتە سەر ھەڵسوڕاوانی گۆڕان، بەڵام گۆڕان کەمترین کاردانەوەی ھەبوو.\nدواجار، پارتی گەیاندیە ئەو ئاستەی نەوشیروان مستەفا بە تیرۆر تۆمەتبار بکات. و بڵێت بڕیاری دەستگبرکردنی ھەیە.\nمن لێتان دەپرسم، ئەوەی ئێوە لە رابردوو بەرامبەر گۆڕان کردتان، بەرامبەر ئێوە کرابا چیتان دەکرد؟؟؟\nئەم ھەنگاوانە وایکرد، گۆڕان نەتوانێت لەمە زیاتر بێدەنگ بێت و پەنا بۆ ئەمجۆرە لە قسەکردن ببات.\nھەرچەندە من ھەمیشە لەگەڵ زمانی لۆژیک و یاسایی و دیکۆمێنت و داتادام، بەڵام دوای ھەموو ئەو ھەڵانەی پێشوو لە دەرکردنی سەرۆکی پەرلەمان و وەزیرو بەرپرسەکانی گۆڕان، بڕیاری دەستگیرکردنی کاک نەوشیروان وەک تیرۆرست بۆ ئێمە بڕیارێکی قبوڵنەکراوبوو،\nپارتی دیموکرات، لە رابردوردا دۆخێکی دروستکرد نەفەسێکی بۆ کارکردن نەھێشتەوە.\nئەوەی پارتی کردی پێش زیان گەیاندن بە کاک نەوشیروان و گۆڕان، زیانگەیاندن بوو بە کاک مەسعود.\nپێموایە ئێستاش کۆتایی دونیا نیەو دەکرێت دۆخی سیاسی و ژیانی خەڵکیش چارەسەر بکەین.\nیەکەم: پێکەوەکارکردن و سەرلەنوێ دابەشکردنەوەی پۆستەکان کوردستان بە پێی پێگەو قورسای لایەنەکان، چونکە ناکرێت سەرۆکی ھەرێم و حکومەت و راوێژکاری ئەنجومەنی ئاسایش و ناوخۆو بەرپرسی سوپاو پەیوەندی دەرەوەو نەوت و گازی سروشتی و داراییەکەی لای پارتی دیموکرات بێت...\nھاوبەشی حەقیقی ھەبێت، پێکەوە پلانێک بۆ دۆخی ئابوری و ژیانی خەڵک دادەنێین.\nدووەم: بڕیاردان لە لامەرکەزی ئیداری و مالی و ھەرلایەک ناوچەی ژێردەسەڵاتی خۆی بەباشترین شێوە بەڕێوە ببات.\nئەوەی من تێگەیشتووم لە ڕێککەوتنی یەکێتی و گۆڕان، نایانەوێت ئەم دۆخە بەمشێوە بەردەوام بێت..


ڤۆدگا و جنێو و ته‌نه‌که‌ی خۆڵ – Denegkan\nbyبه‌کر ئه‌حمه‌د\tOctober 14, 2008\tگشتی\nپه‌لامار بۆ سه‌ر گووزه‌ران و ژیانی ڕۆژانه‌ی هاوڵاتیان له دوای ڕووخانی بلۆکی خۆرهه‌ڵاته‌وه، به یه‌کێک له خوێناویترین په‌لاماره‌کانی بازار له قه‌ڵه‌م ده‌درێت بۆ سه‌ر مافه سه‌ره‌تاییه‌کانی هاوڵاتییان. له کۆتایی نه‌وه‌د و دوودا بۆ چه‌ند مانگێک له مۆسکۆ ده‌ژیام. له به‌رانبه‌ر ئه‌و ئاپارتمانه‌ی ئێمه‌ی لێده‌ژیاین، سه‌موونخانه‌یه‌کی لێبوو. چه‌ند جارێک ڕێککه‌وتووه که بۆ به‌یانییه‌که‌ی سه‌موونم به ده ڕۆبڵی رووسی کڕیوه و له ئێوارانیشدا، به په‌نجا. ئه‌م تێپه‌ڕاندنه له بازاڕی سه‌رمایه‌داری ده‌وڵه‌تییه‌وه بۆ بازاڕی ئازاد، زۆرینه‌ی هاوڵاتیانی کۆمه‌ڵگای ڕووسی و هه‌موو ده‌وڵه‌تانی سه‌ر به‌م بلۆکه‌ی تووشی شێزۆفرێنیایه‌کی کۆمه‌ڵایه‌تی کردبوو.\nله جاڕ و جه‌نجاڵی به تایبه‌تیکردنی که‌رته‌کانی به‌رهه‌مهێنانی ده‌وڵه‌تییه‌وه بۆ که‌رتی تایبه‌ت، شه‌پۆلێکی به‌رینی ناڕه‌زایه‌تی کۆمه‌ڵایه‌تی روسیای داگرت. یه‌کێک له هه‌واڵنێرانی رۆیته‌ر له شۆفێری تاکسییه‌کی مۆسکۆ ده‌پرسێت:" پێت وایه شۆڕشێکی دیکه به‌ڕێوه بێت له‌به‌رانبه‌ر ده‌سه‌ڵاتی سیاسی یه‌لتسیندا"، ئه‌و له وه‌ڵامدا ده‌ڵیت:" ئێستا نا، ئاخر هێشتا نرخی ڤۆدگا وه‌ک خۆیه‌تی"\n(تیۆدۆر کالیفاتیدێس) نووسه‌رێکی به ڕه‌چه‌ڵه‌ک یۆنانی نیشته‌جێی سویده. له په‌یوه‌ند به جیاوازییه کولتوریه‌کانی په‌نابه‌ران و کۆمه‌ڵگای نوێدا، سه‌رگوزشته‌یه‌کی خۆش ده‌گێڕێته‌وه. کاتێک کالیفاتێدێس له یه‌کێک له کارخانه‌کانی سویددا کارده‌کات، ده‌نگه‌ده‌نگێک ده‌که‌وێته نێوان ئه‌و و هاوکارێکی سویدییه‌وه. کالیفاتدێدێسێک که به کۆده کولتورییه‌کانی یۆنانه‌وه ده‌یه‌وێ بچیته وێزه‌ی ده‌مه‌قاڵێیه‌کی ساده‌ی کرێکارێکی سویدییه‌وه، به به‌هێزترین چه‌که‌کانی جنێوی یۆناییه‌وه، به‌رانبه‌ر هاوکاره کرێکاره‌که‌ی ڕاده‌وه‌ستێت و\nده‌ڵێ:" دایکت ده‌گێم". کرێکاره سویدییه‌که، به ساردییه‌کی پر له هێمنییه‌وه دێته وه‌ڵام:" پێموانییه دایکم پێیناخۆش بێت، ئاخر ئه‌و زه‌مه‌نێکه به ته‌نیا ده‌ژی و هاوڕێی پیاوی نه‌بووه.ڕه‌نگه پێویستیشی پێی بێت" کالیفاتێدێس، بێده‌نگ ده‌چێته‌وه سه‌ر کاره‌که‌ی. ئاخر چه‌که کاریگه‌ره‌که‌ی ئه‌و، نیشانه‌ی نه‌پێکا.\nهه‌موو کۆمه‌لگایه‌ک سنوورێکی تایبه‌تی ئازاری هه‌یه و زیاترکردنی فشاره‌کان له‌سه‌ر هاوڵاتییان، به "نه‌و" وتنێکی کۆمه‌ڵایه‌تی جه‌ماوه‌ری وه‌ڵامده‌درێته‌وه. بۆ کۆمه‌ڵگای ڕووسی، ڕه‌نگه به قسه‌ی شۆفێره‌که‌ی مۆسکۆ، ڤۆدگا بێت. بۆ کۆمه‌ڵگای سویدی، به‌شێکی گه‌وره‌ی له‌و تۆره به‌رینه کۆمه‌ڵایه‌تییه‌ی بیمه کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کانی هاوڵاتییاندایه که به سه‌روه‌رییه‌کانی سۆسیالدیموکراتی و بزووتنه‌وه چه‌په‌کانی دیکه‌ی کۆمه‌ڵگای سویده‌وه ده‌ناسڕێنه‌وه. ده‌ستبردن بۆ فشارهێنانێکی زیاتر له‌سه‌ر هه‌ندێک له‌و به‌ها گرنگانه‌ی کۆمه‌ڵگا که هاوڵاتییان پێیانوانییه ئاسان له‌ده‌ستی بده‌ن، سنووره‌کانی نێوان هاوڵاتییان و ده‌سه‌ڵاتی به ڕۆشنی دیاریکردووه.\nئه‌گه‌ر ده‌سه‌ڵات کۆمه‌ڵێک هێڵی سووری به‌ده‌وری هاوڵاتیاندا کێشاوه و به‌زاندنییان بۆ هاوڵاتییان به ده‌ردی سه‌ری ته‌واو ده‌بێت، هاوڵاتییانیش هێڵه سووره‌کانی خۆیان هه‌یه و ده‌بێ ده‌سه‌ڵات ئاسان نه‌توانێت ده‌ستیان بۆ به‌رێت. به‌ڵام چی له کۆمه‌ڵگای کوردستاندا  سنووری مافه‌کانی هاوڵاتییانه که دسه‌ڵات ناتوانێت ئاسان بیبه‌زێنێت؟\nنانه، کاره، کاره‌بایه، ئاوه، مافی بوونی خزمه‌تگووزاری پاککردنه‌وه‌ی شه‌قامه‌کانه؟ بۆ که‌سێک که له ده‌ره‌وه ته‌ماشای ئه‌م کۆمه‌ڵگایه ده‌کات، ئه‌م سنوورجیاکردنه‌وه‌یه‌ی هاوڵاتییان بۆ مافه‌کانیان نابینێت. ئاخر هیچ شۆفێرێکی تاکسی شاره‌کانی کوردستان، ناتوانێت وه‌ڵامی ڕۆژنامه‌نووسێکی بیانی بداته‌وه و بڵێ:" هێشتا نرخی نان وه‌ک خۆیه‌تی" یاخود:" هێشتا بیست و چوار سه‌عات کاره‌بامان هه‌یه:"\nهێشتا ئومێد به موه‌لیده، خه‌ونی کاره‌بای بیست و چوار سه‌عاته‌ی له هاوڵاتییان کڕیوه‌ته‌وه. که‌واته به کورتییه‌که‌ی، کۆمه‌ڵگای ئێمه سنوورێکی تایبه‌تی ئازاری نییه و ده‌سه‌ڵات به بێ هێچ دوو دڵییه‌ک چی ده‌وێت ده‌توانێت بیکات. له هه‌ر وڵاتێکی دنیادا، کاره‌با و ئاو وه‌ک کوردستان بوایه، ده‌سه‌لات، له نوکته‌شدا، جێگایه‌کی بۆ نه‌ده‌مایه‌وه.\nهاوڕییه‌کم له کوردستان گه‌ڕاوه‌ته‌وه و ده‌لێت:" له‌گه‌ڵ هه‌ر که‌سێکدا قسه ده‌که‌یت، ناڕازییه. ته‌نانه‌ت به‌رپرسیارانی ده‌سه‌ڵاتی سیاسی خۆشیان. ئه‌گه‌ر باسه‌که له‌سه‌ر گه‌نده‌ڵی داغانتربێت، کاکی مه‌نسوول، کۆمه‌ڵێک جنێوی ته‌ڕ له ناوگه‌ڵی خۆیه‌وه ده‌رده‌هێنێت و ئاڕاسته‌ی ناوگه‌ڵی ده‌سه‌ڵاته نێرانه‌که‌ی ده‌کات که خۆی نوێنه‌رایه‌تی ده‌کات." هاوڕێکه‌م له درێژه‌ی قسه‌کانیدا ده‌ڵێت:" میلله‌تێک و ده‌سه‌ڵاتێکت هه‌یه جنێوده‌دات. تاکه ئۆپۆزسیۆنی ڕاسته‌قینه‌ی ده‌سه‌لات، له‌شکرێک له جنێوفرۆشی به‌رهه‌مهێناوه که له خه‌یالی خۆیدا، ڕۆڵی ئۆپۆزسیۆن ده‌بینێت."\nبه‌ڵام کاتێک ده‌سه‌ڵات به که‌ره‌سته‌کانی ناوگه‌ڵی خۆی جنێو به ناوگه‌ڵ و پاشه‌ڵی خۆی ده‌دات، جنێو له‌وه ده‌که‌وێت که تووڕه‌بوونێکی کۆمه‌ڵایه‌تی و سایکۆلۆژی به‌رهه‌مبێنێت. کاتێک جنێوه‌کانی هاوڵاتییان له جنێوه‌کانی پیاوانی ده‌سه‌ڵات، بچووکتره، نه‌دانی باشتره. به‌ڵام له هه‌ردوو حاڵه‌تی جنێودانه‌کاندا، جنێوه‌کانی هاوڵاتییان و به‌رپرسیارانی ده‌سه‌ڵات به ده‌سه‌ڵاتی سیاسی، وه‌ک جنێوه‌کانی کالیفاتێدیسی لێ دێت. له باشترین حاڵه‌تیشدا، چۆن کالیفاتێدیس دڵشکاو ده‌گه‌ڕێته‌وه سه‌ر کاره‌که‌ی خۆی پاش ئه‌وه‌ی جنێوه‌کانی هیچ کاریگه‌رییه‌کی له دڵی به‌رانبه‌ره‌که‌یدا جێنه‌هێشت، هاوڵاتیانیش، دوای جنیوه‌کانیان، درێژه به ژیانی بێ ئاو وکاره‌بایی خۆیان ده‌ده‌ن و ئه‌م سوڕه بێمانایه‌ی ژیان به‌رده‌وام ده‌بێت.\nبه‌ڵام کۆمه‌ڵگای کوردستان و هاوڵاتییانی پێویستییان به دروستکردنی به‌هایه‌کی پیرۆزی کۆمه‌ڵایه‌تییه که هیچ ده‌سه‌ڵاتێک بۆی نییه، ئاسان ده‌ستی بۆ به‌رێ. لانی که‌م ، کێشانی هێڵی سوورێک له‌به‌رانبه‌ر ده‌سه‌ڵاتدا تا هیچ نه‌بێت،به بێ خه‌یاڵ هه‌ڵنه‌کوتێته سه‌ر سنووره‌کانی.\nعه‌زیز نه‌سین له چیرۆکی توالێتدا، له زمانی هاوڵاتییه‌کی تورکه‌وه، ته‌واوی کێشه جه‌نجاڵه‌کانی تورکیا کورتده‌کاته‌وه بۆ نه‌بوونی توالێت. تۆ بڵێی ئه‌م له‌شکره جنێوده‌ره‌ی کوردستان، سنوورێک به‌ده‌وری ته‌نه‌که‌ی خۆلدا بکێشێت و بڵێ: به‌ڵێ بۆ ته‌نه‌که‌ی خۆڵ که هه‌موو ڕۆژێک به‌تاڵده‌کرێت و له بۆگه‌نی لووتی خۆیدا، لووتی ناگیرێت. ده‌کرێ ته‌نه‌که‌ی خۆڵ، سنووره پیرۆزه‌کانی کۆمه‌ڵگای کوردی بیت و ده‌سه‌لات نه‌توانێت، ته‌نه‌که‌ی خۆله‌کان به شه‌خه‌ڵه‌کانی ناویه‌وه، له‌به‌رده‌رکه‌ی ماڵه‌کاندا بۆ ڕۆژێک بهێڵێته‌وه، ئه‌گه‌ر واشی کرد، نه‌ئێکی گه‌وه‌ره ڕووبه‌ڕووی ده‌بێته‌وه؟ پرسیارێکه و ده‌کڕێ ئاینده وه‌ڵامی بداته‌وه.\nPrevious ناتوانم لەخۆشەویستى دابڕێم\nNext شۆڕش و دارلاستیک… غیاسه‌دین نه‌قشبه‌ندی