ڤەکڕنا ژمارەیا بانکی بۆ فەرمانبەر و هاوەلاتیان\nجەگەر محەمەد رێكانی\nل ناڤەراستا هەیڤا سێ، حکومەتا هەرێمێ وەکو بەشەک ژ یاسایا چاکسازیێ دێ دەست ب ڤەکڕنا ژمارەیا بانکی کەت، بۆ سەر جەم فەرمانبەر و هاوەلاتیان. چەند سەرنج و زانیاریەك:\nبانک و سیستەمێ بانکی شەنگستەیێ ئابوورا ب هێز و سەردەمە، سەرچاوێ پارەداکڕنا کەس و کومپانیانە.\nمفایێن ڤەکڕنا ژمارەیا بانکی، بۆ خەلکی:\nـ پاراستنا پارەیێن خەلکی ژ دزین و سوتن و بویەرێن دی.\nـ ئاسانکڕنا بازرگانیا هاوەلاتیان، ل هەر جهێ تەبڤێت ل نیزیکترین بانک دشێن پارەیان وەرگرن یان ب دانن ل بانکێ.\nـ راکێشانا برە پارەیا پێتڤی، و رێکخستنا ژمێریاریا کەسی و خێزانی.\nب مفایێن ڤەکڕنا ژمارەیا بانکی، بۆ حکومەتێ:\nـ رێکخستن و مەرکەزیەتکڕنا ژمێریاریا گشتی.\nـ درێژ بوونا ژیێ سیولەیا بانکی.\nـ ئاسنکڕن و ئەکتیف بوونا ئالاڤێن سیاسەتا نەختینەی.\nهوکارێن سەرکەفتنا پروژەیی: باوەریی بوون:\nباوەریی بوون شاهستینا سیستەمێ بانکیە، پشتی قیرانا دارایی و دەست بڕن بۆ سیولەیا بانکی، باوەریا سەرمایەدار و بەلێندەران ب سیستەمێ بانکی نەما، جونکە نەشیان پارەیێن خو ل دەمێ پێتڤیبوونێ ژ بەنکان راکێشن، دڤێت دوبارە سیستەمێ بانکی باوەریا خەلکی ئاڤابکەتەڤە، ب رێکا چەندین یاسایان ژ وانا دەست نەبڕن بۆ سیولەیا بانکی، دانا رێژەیەکێ ژ سەرجەمێ پاشکەفتا ل هەر بانکەکێ ل بانکەکەکا دایک (ناڤەندی).\nهوشیار بوون و روشەنبیریا بانکی:\nڤەکڕنا خول و سیمناران و ژ بۆ کارمەندێن بانکان، چاوانیا سەردەریێ ل گەل هاوەڵاتیان ژلایەکێ و چاوانیا سەردەریێ دگەل سیستەمێ نوی ژلایەکێ دیڤە، هەروەسا روشەنبیرکڕنا خەلکی ب شێوەیەکێ گشتی، داکو گرنگی و رولێ بەنکێ بزانن ل ئابوورا وەلاتی دا، و هەروەسا چاوانیا سەردەریکڕنێ دگەل بەنکان ژلایەکێ دیڤە، بەشەکا ڤێ ژی دمینیت ل سەر دەزگەهێن راگەهاندنێ.\nدەزگایێ راکێشانا ئەلکترونی:\nراکێشان و دانانا پارەیان دێ ب رێکا دەزگەهیێن تایبەت بن، کو دێ هێنە دانا ل جهێن تایبەت، ل چ دەم و جهێ تەبڤێت، تو دشێی پارەیان ب دانیە سەر ژمارەیا خو یان ڤەگوهێسی بۆ ژمارەیەکا دی، یان پارەیان راکێشی ژ ژمارەیا خو ب گوێرەی پێتڤی و حەزا تە.


خۆت ببە بە دکتۆری پێستی خۆت، چۆن دەزانیت کە نەخۆشیەکەت چییە؟ - تۆڕی میدیایی خەڵک\nپێست یەکێکە لە هەستیارترین بەشەکانی جەستەی مرۆڤ و دەشتوانین لە ڕێگایەوە ئاماژەی زۆر نەخۆشی لە جەستەماندا دیاری بکەین، ئەمەی خوارەوە کۆمەڵێک لە دیارترین ئەو نەخۆشیانەن کە لە ڕێگای پێستەوە دەیزانیت و پێویستە لە کاتی دەرکەوتنیدا چارەسەری پێویست وەربگریت:\nئەم پەڵانە ڕەنگە هێمابێت بۆ نەخۆشی ئەدیسۆن، یاخود نەخۆشی کەڕووی جەستە، گەر ئازاری هەبوو مەترسیدارە و پێویستە لە هەردوو دۆخەکەشدا بچیتە لای پزیشک.\nئەم پەڵانە لە کاتی توشبوون بە نەخۆشی vitiligo دروستدەبێت، پێویستە پزیشکی پسپۆڕی پێست ببینیت.\n-زپکەی ورد و زۆر\nلە کاتی هەوکردن یاخود حەساسیەت بە خواردنێکی دیاریکراو دروستدەبێت کە خوروشی لەگەڵدایە.\nئەم نیشانەیە لە کاتی بونی نەخۆشی غودی دەرەقیدا دروستدەبێت، پێویستە ڕاستەوخۆ سەردانی پزیشک بکەیت.\nگەر خاڵەکانی جەستەت قەبارەیان گەورەبێت و ژمارەیان نائاسایی زیاد بکات پێویستە پشکنین بکەیت و سەردانی دکتۆر بکەیت.\nهۆکاری دەردانی زیپکە زۆرە، لە چەوری پێست بۆ نا هاوسەنگی هۆڕمۆن و کێشەی هەرسکردن، بۆ چارەسەری پێویستە سەرەتا هۆکارەکەی بدۆزیتەوە.\nهۆکاری سەرەکی بۆ ئەم دیاردەیە بەهۆی کەمی ڤیتامینەوەیە لە جەستەدا، جگە لە ناهاوسەنگی هۆڕمۆنەکان و حەساسیەت.\nهۆکاری ئەم دیاردەیە ڕەنگە بەهۆی کێشە لە غودەی دەرەقی بێت بەهۆی ژەهراوی بونی.


بۆچی زیاتر له‌هاویندا تایه‌ی ئۆتۆمبێل ده‌ته‌قێت؟\nفوئاد جه‌لال ـ ترافیك ئێف ئێم\nتایه به‌شێكی گرنگی ئۆتۆمبێله‌و پێویسته به‌شێوه‌یه‌كی به‌رده‌وام پشكنینی بۆ بكرێت‌و چاودێریی بكرێت، له‌به‌رئه‌وه‌ی كه‌مته‌رخه‌می كردن له‌ته‌ماشاكردنی تایه‌كان، ژیانی شۆفێرۆ سه‌رنشینه‌كان ده‌خاته مه‌ترسیه‌وه.\nلێردا ئه‌وه‌تان بۆ ڕوون ده‌كه‌ینه‌وه كه بۆچی زیاتر تایه‌ی ئۆتۆمبێل له‌هاویندا به‌به‌راورد به‌وه‌رزی زستان ده‌ته‌قێت.\nكاتێك شۆفێر به‌شێوه‌یه‌كی به‌رده‌وام چاودێریی تایه‌كانی ئۆتۆمبێله‌كه‌ی ده‌كات‌و دڵنیا ده‌بێته‌وه له‌وه‌ی كه تایه‌كان ڕاده‌ی پێویست هه‌وایان تێدابێت‌و هاوكات تایه‌كان كۆن‌و ستۆك نه‌بوون، له‌و ئه‌گه‌ره‌دا شۆفێر گرفتی تایه‌كانی نابێت.\nبه‌ڵام كاتێك تایه‌كان ڕاده‌ی پێویست هه‌وای تێدا نه‌بێت، ئه‌وا به‌تایبه‌تی له‌وه‌رزی هاویندا لێخشان‌و فشاری تایه‌كان كه هه‌وایان كه‌مه زیاتر ده‌كات‌و گه‌رم ده‌بن، ئه‌مه‌ش ده‌بێته هۆی ته‌قینی تایه‌كه‌و كه‌وتنه‌وه‌ی ڕووداوی هاتوچۆ‌و كاره‌سات.


مەرج و یاساکان\t1. بەکارهێنانی خزمەتگوزارییەکان\nلە کاتی بەکارهێنانی ماڵپەری کۆنتاکس و خزمەتگوزارییەکانی (بەگشتی بە "خزمەتگوزارییەکان"ناودەبرێت) ئەم مەرج ویاسایانە پەیرەو دەکرێت. کۆنتاکس نیشانەیەکی بازرگانی تۆمارکراوی HTT SASە، کە نووسینگەی سەرەکی کەوتۆتە 216 Route de Neufchatel ، 76420بیهۆرێل، فەرەنسا.\n2. زمانی مەرج و یاساکان\n2.1. تەنها چاپی فەرەنسی مەرج و یاساکان دەکرێت پەیرەو بکرێت لەسەر خزمەتگوزارییەکان کە دابین کراوە لە لایەن کۆنتاکسەوە. هەموو وەرگێڕدراوەکانی چاپە فەرەنسییەکەی مەرج و یاساکان ئامادە کراوە بۆ کاتی شیاو لەلایەن کۆنتاکسەوە تەنها بۆ زانیاری.\n2.2. لەکاتی هەبوونی کێشە لە نێوان یاساکانی چاپە فەرەنسییەکەو چاپە وەرگێردراوەکان، یاساکانی چاپە فەرەنسییەکە پەیرەو دەکرێت.\n3.قایل بوون بە مەرج و یاساکان\nبەکارهێنانی خزمەتگوزارییەکان قایل بوونی تۆ پیشان دەدات لەسەر هەموو مەرج و یاساکان\nجیهان بگۆڕه‌به ئاشکرا کردنیکۆمپانیا ئه‌هلیه‌کانی گه‌یاندن سپۆنسه‌رکه به Kontax HTT © 2011-2017 مەرج و یاساکانپەیوەندیKontax Language Projectمن رۆژنامەنووسم


لەسەر کۆبوونەوەی ئەنجومەنی سەرکردایەتی چی دەڵێت؟\nکۆبوونەوەی عەلی باپیر و لاهور شێخ جەنگی\nلاهور شێخ جەنگی هاوسەرۆکی یەکێتی لەگەڵ عەلی باپیر کۆبۆوە و ڕایگەیاندووە، "هیچ کارێک ناکەین پێچەوانەی پەیڕەوی ناوخۆی یەکێتیی بێت" دەشڵێت،" هەوڵمانداوە هەموو کێشەکان لەچوارچێوەی کۆبوونەوەی ئەنجومەنی سەرکردایەتی حزبەکەم چارەسەر بکرێن".\nلاهور شێخ جەنگی، هاوسەرۆکی یەکێتی لە ئەژماری خۆی بڵاویکردۆتەوە، ئەمڕۆ لە شاری سلێمانی، پێشوازیمان کرد لە مامۆستا عه‌لی باپیر سه‌رۆكی كۆمه‌ڵی دادگه‌ریی كوردستان و وەفدێکی هاوڕێی. ئەو ئاماژەی بەوەشکردووە، "لە دیدارێکدا گفتوگۆمان کرد دەربارەی پەرەپێدانی پەیوەندییەکانی نێوان هەردوولا و کێشەکانی ناوخۆی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان و هەوڵەکانی تایبەت بە چارەسەرکردنیان".\nئەوەشی خستۆتەڕوو، "سوپاسی پەرۆشی و هەوڵی برایانەی مامۆستا عەلی باپیرم کرد بۆ پشتیوانیکردن لە یەکێتیی و چارەسەرکردنی کێشەکان، دڵنیام کردەوە کە هیچ کارێک ناکەین پێچەوانەی پەیڕەوی ناوخۆی یەکێتیی بێت".\nئەوە ئاشکراشیدەکات، " هەوڵمانداوە هەموو کێشەکان بە ڕێگای حزبی و لە چوارچێوەی کۆبوونەوەی ئەنجوومەنی سەرکردایەتیی حزبەکەم چارەسەر بکرێن".\nلاهور شێخ جەنگی، دەشڵێت، باسی هەڵبژاردنەکانی داهاتوومان کرد و جەختمان لە یەکڕیزی و تەبایی نێوان سەرجەم هێز و لایەنە کوردستانییەکان کردەوە بۆ ئەوەی پێگەی کورد لە بەغدا بەهێز بێت و بە یەکدەنگی پشتیوانی لە مافە نەتەوەیی و نیشتمانییەکان بکەن.


داخرانی دەرگای ئینتەر بەڕووی بەرشەلۆنەدا\n28/1/2020 03:09 PM\nیانەی ئینتەرمیلانی ئیتاڵی وەڵامێکی نەرێنی یانەی بەرشلۆنە دەداتەوە و ڕاهێنەری ئەو یانەیەش بڕیار لەسەر کڕینی هێرشبەرێکی ئەزمونداری خولی ئیسپانیا دەدات.\nڕۆژنامەی "سپۆرت"ـی کەتەلۆنی ئاشکرای کردووە، ئیدارەی یانەی ئینتەرمیلانی ئیتاڵی تەواوی داواکاریەکانی یانەی بەرشلۆنەیان بۆ گواستنەوەی "لاوتارۆ مارتینێز"ـی هێرشبەری ئەرجەنتینی ڕەتکردۆتەوە و دووپاتیانکردۆتەوە، کە بەهیچ نرخ و شێوازێک دەستبەرداری هێرشبەرەکەیان نابن.\nهەمان سەرچاوە ئاماژەی بە هەڵوێستی "کیکی سیتین"ـی ڕاهێنەری یانەی بەرشلۆنە کردووە و نوسیویەتی، ڕاهێنەرە نوێیەکە خواستی لەسەر "رۆدریگۆ مۆرینیۆ"ـی هێرشبەری یانەی ڤالێنسیا بووە و لەبەر چەند هۆکارێک داوای کردووە وەک شوێنگرەوەی "لویس سوارێز" گواستنەوەی پێبکرێت.\nبەبۆچونی سیتین، ڕۆدریگۆ لەدەرەوەی ناوچەی سزا باشتر لە مارتینێز جموجۆڵ دەکات و جگە لەوەش لە خولی ئیسپانیا ئەزمونێکی باشی بەدەستهێناوە و باشتر لەهەر یاریزانێکی دیکە توانای خۆگونجاندنی لەڕیزەکانی یانەی بەرشەلۆنە دەبێت.\nمۆرینۆ لەم وەرزەدا 28 یاریی بەجلوبەرگی یانەی ڤالێنسیاوە ئەنجامداوە و چوار گۆڵی تۆمار کردووە و 10 گۆڵیشی دروست کردووە. ئەم ڕێژە و شێوازی یاریکردنەش بۆ خۆگونجاندن لەپاڵ لیۆنەل میسی و گریزمان باشتر ئەبێت لە تەنها هێرشبەرێکی گۆڵکار.


رووداوەکانی زاخۆ و دەڤەری بادینان.\nبەدوای وتاری مەلای مزگەوتێکی شاری زاخۆ، لە نوێژی ھەینی دووی دێسەمبەردا، جەماوەرێک لە شکڵی خۆپێشاندنێکدا بەڕێپێوان ڕوەو ناوبازار دەڕۆن و دەکەونە بەردەباران کردن و ئاگر تێبەردانی چەند کۆگایەکی مەیفرۆش و ماساج و ئەو ئوتێلانەی کە بۆ گەشتوگوزارکەرانی بیانی تەرخان کراون. ئەم ھەڵمەت و ھێرشە ھەر بەشاری زاخۆوە ناگیرسێتەوە بەڵکو پەل دەھاوێت بۆ شارۆچکەکانی دەوروبەریش. پێویستە ئەوە بێنینەوە یاد کە زوربەی دوکانە مەیفرۆشەکانی ئەو دەڤەرە لەلایەن کەسانێکەوە بەڕێوە دەچن کە موسوڵمان نین، ئێزیدی و یا مەسیحی و سەر بە ئایین و مەزھەبەکانی ترن. ھەربۆیە ترس و دڵەڕاوکێ لە ڕەشەکوژی غەیرە موسوڵمانان و ھەڵگیرسانی شەڕوپێکدادانی مەزھەبی ئەو دەڤەرەی گرتۆتەوە.\nبەدوای ئەو ڕوداوەدا، بنکە و بارەگاکانی "یەکگرتووی ئیسلامی" لە دھۆک و چەند شارۆچکەیەکی ئەو دەڤەرە دەکەونە بەر پەلامار و بەردەبارانکردن. لەم نێوەدا چەند ھەڵسوڕاوێکی یەکگرتووی ئیسلامییش دەستگیر دەکرێن. پاشان ھەریەک لە "پارتی" و "یەکگرتوو" لە ڕاگەیاندنەکانی خۆیاندا دەکەونە تاوانبارکردنی یەکتری.\nشایەنی باسە لە دوو ھەفتەی ڕابردووەوە پەیوەندی ئەو دولایەنە گرژی تێکەوتووە لەسەر ئەوەی کە "دەزگای خێرخوازی بارزانی" دەستی گرتوە بەسەر بڕە پارەیەک کە "یەکگرتوو" لە میرنشین و شێخ نشینەکانی کەنداو وەریگرتوە، و بەناوی خێر و سەدەقەی ئیسلامیەوە بەسەر مناڵانی خانەوادە ھەژار و دەستکورتەکاندا دابەشیان دەکات، کە لە ڕاستیدا نفوزی سیاسی خۆی لەم ڕێگەیەوە دەفرۆشێت بەو بنەماڵانەی کە دەستکورت و ھەژارن، و لایەنگری و دەنگەکانیانیشیان دەکرێت، بەتایبەت کە باس لە نزیک بونەوەی ھەڵبژاردنی موحافەزاتەکان دەکرێ.\nخەڵکی دەڤەری بادینان وەک باقی ناوچەکانی تری کوردستان کە لەدەست دەسەڵاتی گەندەڵ و سەرکوتگەری "پارتی" و "یەکێتی" وەتەنگ ھاتوون، لەفرسەتێک دەگەڕێن توڕەیی و ڕق و قینی خۆیان ھەڵڕێژن. بەڵام ئەو باروزروفە سیاسیەی کە ئەو ھەلە لە دووتوێدا ڕەخساوە لە ئێستادا، ئەو ڕق و توڕەییەی جەماوەری کەناڵێزە کردوە بە ئاقارێکی ئیسلامی سیاسی کۆنەپەرستانەدا، کە لە پەرەسەندنی خۆیدا بزوتنەوەیەکی جەماوەری کۆنەپەرستانەی ئیسلامی سیاسی دژی شارستانیەت و ئازادیە فەردی و مەدەنیەکانی لێ پاشەکەوت دەبێت. ئەو خۆپێشاندانە گەرچی لەڕوی شکڵیەوە وەک بێزاری و توڕەیی جەماوەر بەرامبەر بە گەندەڵی و دەسەڵاتی سەرکوتگەری "پارتی" دێتە بەرچاو، بەڵام شکڵێکی سەلبی دەربڕینی ناڕەزایەتی جەماوەری و ناوەڕۆک کۆنەپەرستانەیە. ھەربۆیە سەیر نیە لەناو ئەم خۆپێشاندانەدا ھیچ جۆرە شیعار، ھوتاف و خواستێکی ئازادیخوازانەی سیاسی، ئابووری و کۆمەڵایەتی ڕەوای تیا نابیندرێت. لە ھەناوی بزوتنەوەیەکی ئاوادا، نەک گوڵی ئازادی و بەختەوەری خەڵکی کوردستان، بەڵکو سەرکوتی فکری ئازاد، خوڕافە، جەنگی مەزھەبی، ڕەشەکوژی و کۆیلەکردنی ژنان تیا دەپشکوێ.\nلەم نێوەدا "پارتی" ھاوڕای ئەوەی کە لەسەرەوە خۆی وەک پێشەنگی مۆدێرنیەت و بەرگری لە ئازادیە مەدەنیەکان نیشان ئەدات، لەژێڕەیشەوە ھەوڵدەدات ھەرچی زیاتر سەرکوت و فەزای خنکێنەری سیاسی و پۆلیسی بەسەر ناوچەکەدا پەرەپێبدات، تا دەڤەری بادینان لەھەرجۆرە ڕکەبەرێکی سیاسی خۆی پاکبکاتەوە، وە لەو پێناوەشدا سڵ ناکاتەوە لە دەستوەشاندنی خوێناوی لە نەیارەکانی خۆی وەک پیشەی ھەمیشەیی کە لەو دەڤەرەدا گرتویەتیەبەر تائێستا.\nڕێگەی ئازادیخوازانە ھاتنەمەیدانی جەماوەرە بە خواستی ڕەوا و خۆڕێکخستنەوە لە ڕێکخراوە جەماوەری و پیشەییەکاندا بۆ پاشەکشەکردن بە دەسەڵاتی ملھور و گەندەڵی پارتی، یەکێتی و حکومەتی ھەرێمیان. نەک گلانە ناو داوی ئیسلامی سیاسیەوە.\nھێنانەمەیدانی بزوتنەوەیەکی سەربەخۆی جەماوەری، بەخواستی ئازادیخواز و عەدالەتخوازی ڕۆشنی خۆیەوە لەدەرەوەی ئۆپۆزیسیۆنی ئیسلامی و ناسیونال-لیبرال، بەدژی دەسەڵاتی گەندەڵ و سەرکوتگەری ئەمرۆی کوردستان، ئەرکی دەستبەجێی ئازادیخوازان، بزوتنەوەی چەپ و کۆمۆنیستی کوردستانە. ھەر ئەم ڕێگا عەمەلیەشە، بەردەگرێت بەوەی فەزای جەنگ و کێشمەکێشی ناسیونالیزمی سەرکوتگەر و ھێزە ئیسلامیە کۆنەپەرستەکان خەباتی ڕەوای جەماوەر دژی ئەم دەسەڵاتە لەبار ببا.\nرەوەندی سۆشیالیستی کرێکاریی


سەرۆک ترامپ بەڕێوبەری ئێف بی ئای لە پۆستەکەی دووردەخاتەوە\nسەرۆک ترامپ جەیمس کۆمی بەڕێوبەری دەزگای لێکۆڵینەوەی فیدڕاڵی ئێف بی ئای لە پۆستەکەی دوورخستەوە و وتی ئەو چیتر ناتوانێت بە باشی بەڕێوبەرایەتی دەزگاکە بکات.\nسەرۆک ترامپ لە نامەیەکدا بۆ کۆمی کە کۆشکی سپی بڵاویکردەوە وتی " ئەوە زۆر گرنگە سەرکردەیەکی تر بدۆزینەوە بۆ ئێف بی ئای کە بتوانێت متمانەی خەڵک بەدەست بهێنێتەوە و متمانەی بە ئەرکەکانی هێزەکانی پۆلیس هەبێت."\nکۆشکی سپی ڕایگەیاند " گەڕان بەدوای سەرکردەیەکی تردا یەکسەر دەست پێدەکات."\nوتەبێژی کۆشکی سپی شان سپایسەر بە ڕۆژنامەنووسانی وت " سەرۆک ترامپ داواکەی دادوەری گشتی و جێگری دادوەری گشتی پەسەند کردووە سەبارەت بە لابردنی بەڕێوبەری دەزگای لێکۆڵینەوەی فیدڕاڵی."\nشایەنی باسە بەڕێوبەرەکانی ئێف بی ئای بۆ ماوەی دە ساڵ بۆ ئەو پۆستە دیاریدەکرێن، کۆمی تەمەن 56 ساڵ چوار ساڵ لەمەوبەر دیاریکرا بۆ ئەو پۆستە.\nئێف بی ئای ئەمڕۆ کۆنگرێسی ئاگادارکردەوە لەوەی کۆمی زیادەڕۆیی کردووە لە یەکێک لە هەرە گرنگترین بابەتەکانی لێکۆڵینەوە لە ئیمەیڵەکانی هیلاری کلینتن کە لەماوەی گەواهیدانەکەیدا بۆ کۆنگرێس کۆمی وتبووی یاریدەدەرەکەی کلینتن هوما ئابیدن " سەدان هەزاران" ئیمەیڵی کلینتنی ناردووە بۆ هاوسەرەکەی کە ئەنتۆنی واینەری ئەندامی کۆنگرێسە، کاربەدەستانیش دەڵێن ژمارە ڕاستەکە زۆر لەوە کەمتر بووە.\nمانگی حەوتی ساڵی ڕابردوو کۆمی وتی کلینتن زۆر کەمتەرخەم بووە لە پاراستنی ئەو ئیمەیڵانەی کە پەیوەست بووە بە ئاسایشی نیشتیمانیەوە لەکاتێکدا باڵاترین سیاسەتمەداری ووڵاتەکە بووە بەڵام هیچ تۆمەتێکی نەخرایە پاڵ.\nدواتر لە مانگی دە ی ساڵی ڕابردوودا پێش هەڵبژاردنەکان کۆمی لێکۆڵینەوەکانی دووبارە دەست پێکردەوەچونکە ئێف بی ئای ئیمەیڵەکانی کلینتنی لەناو کۆمپیوتەرەکەی واینەردا دۆزیبۆوە.\nکلینتن لۆمەی کۆمی کرد لەسەر ئەوەی دووبارە لێکۆڵینەوەکانی دەست پێکردۆتەوە کە کاتەکەی زۆر نزیک بوو لە ڕۆژی هەڵبژاردنەکانەوە لە هەشتی مانگی یانزەدا و ئەوەش یەکێک بوو لەو هۆکارانەی کلینتن هەڵبژاردنەکەی دۆڕاند. دوو ڕۆژ پێش هەڵبژاردنەکان بەڕێوبەری ئێف بی ئای وتی دوای ئەوەی لێکۆڵەرەوەکان پێداچوونەوەیان بۆ کۆمەڵێک ئیمەیڵی تر کردووە هیچ شتێکی نوێیان نەدۆزیوەتەوە و لە کۆتاییدا بەهەمان شێوە هیچ تۆمەتێک نەدرایە پاڵ هیلاری کلینتن.


مرکز قلب امید – ناوەندی دڵی کۆرپەڵە و منداڵی ئومید\nBut we are proud to say that مرکز قلب امید contributed 13 entries already.\nئەندۆکاردیتی چڵکی، چڵک کردنی نێو قووڵکەکانی دڵ(ئەندۆکارد) یان دەلاقەکانی دڵە. ئەو نەخۆشیە بە هۆی بوونەوەرانی میکرۆسکۆپی (بە شێوەی بەرچاو باکتریەکان و جاری وایە کارگەکان(قارچک) و زۆربەی بوونەوەری میکرۆسکۆپی) سەر هەڵدەدات. لەو فلیمەی ژێرەوە ئێوە دەتوانن ئەو نەخۆشیە بناسن و ڕێگەی پێش گرتنی بە هۆی ئێکۆکاردیۆگڕافی(ئێکۆی دڵ) باشتر بناسین. ڕێز و سپاس بۆ هاوکاری بەڕێزمان […]\nپریکاردیسی بە تەوەژم کە دەوروبەری دڵی داگرتووە پڕیکاردی شانەی پێکەوە نووساوی وەک کیسەیەکە دڵ و سەرەتای ڕەگە گەورەکان دادەپۆشێ و50 میلی لیتر ئاوەمەنی سەوز لە خۆی دەگرێ. لەو فلیمەی ژێرەوە ئێوە دەتوانن ئەو نەخۆشیە بناسن و فێری پێش گرتنی بە هۆی ئێکۆکاردیۆگڕافی(ئێکۆی دڵ) باشتر بناسن. ڕێز و سپاس بۆ هاوکاری بەڕێزمان بەڕێز دوکتۆر محەممەدڕەزا […]\nئاڵۆزی جۆراوجۆر دەتوانێ ببێتە هۆی ئازار و ژانی دەفەی سینگ. پڕمەترسیترینیان پێوەندی بە دڵ و سییەکانەوە هەیە هەر بۆیە هۆی ئەو ئێشە بە وردی ڕوون نیە. لەو فلیمەی ژێرەوە ئێوە دەتوانن ئەو نەخۆشیە بناسن و شێوەی پێش گرتنی بە هۆی ئێکۆگاردیۆگڕافی باشتر بن. ڕێز و سپاس بۆ هاوکاری بەڕێزمان بەڕێز دوکتۆر محەممەدڕەزا ڕاد گودەرزی […]\nڕۆماتیسمی دڵ بە دۆخێک دەکوترێ کە لەودا بە هۆی تووش بوون بە تای ڕۆماتیسمی، زیانی هەمیشەیی بە دەلاقەی دڵ دەگەیێنێ. لەو فلیمەی ژێرەوەدا ئێوە دەتوانن ئەو نەخۆشیە و شێوە پێیگیری کردنی بە هۆی ئێکۆکاردیۆگڕافیی دڵ باشتر بناسن کە بە ئێکۆکاردیۆگڕافی(ئێکۆی دڵ) گیراوە. ڕێز و سپاس بۆ هاوکاری بەڕێزمان بەڕێز دوکتۆر محەممەدڕەزا ڕاد گودەرزی کە […]\nدەنگدانەوەی دڵ یان ئێکۆکاردیۆگڕافی بە زمانی ئینگلیزی ( Echocardiography): شێوەی جیا لە هەڵمەتە کە بە کەڵک وەرگرتن لە شەپۆلی دەنگ، وێنە لە ناخی دڵ هەڵدەگرێ و لە ڕاستیدا وەک ستاندار دەبێتە هۆی توێژینەوە لە سەر نەخۆشیەکانی دڵ. لەو فلیمەی ژێرەوەدا ئێوە دەتوانن لە ڕێگەی ئێکۆکاردیۆگڕافی (ئێکۆی دڵە) وە زانیاری زۆرتر بە دەست بێنن. ڕێز […]\nبەربوونەوەی دەلاقەی میتڕاڵ چەشنێکە لە ئاڵۆزی لە کاری دەلاقەی میتڕاڵی دڵ. ئەو لەتانە گەورە دەبن و بەرەو بەشی نێو داڵانی چەپ دەخزێن کە جاری وایە لە ماوەی گیرانی کتوپڕدا بە دەنگەوە دەداخرێ و ڕەنگە ببێتە هۆی گەڕانەوەی خوێن بۆ داڵانی چەپ(چوونە دواوە). لەو فلیمەی ژێرەوەدا ئێوە دەتوانن ئەو نەخۆشیە بناسن و فێری شێوەی پێش گرتنی […]\nنەخۆشی کاوازاکی واسکۆلیتێکی سیستەمێکی سەختە، بەو مانایە کە هەوکردنی دیوارەی دەمارەکانی خوێنبەر دەتوانێ ببێتە هۆی گوشادبوونەوەی (ئونوریسم) یەک یەکی هەر یەک لە خوێنبەرەکان بە ڕادەی مام ناوەند لە نێو لەشدا بە تایبەت خوێنبەرەکانی کرۆنێری. لەو فلیمەی ژێرەوەدا ئێوە دەتوانن ئەو نەخۆشیە بناسن و فێری شێوەی پێش گرتنی بەهۆی بە ئێکۆکاردیۆگڕافی(ئێکۆی دڵ) ئاشنا ببن. ڕێز […]\nتترالۆژی فالوت یەکێکە لە ناودارترین ئاڵۆزیی زگماکیی دڵ. لەو نەخۆشیەدا 4 ئاڵۆزی گەورە بوونی هەیە. لەو فلیمەی ژێرەوەدا ئێوە دەتوانن ئەو نەخۆشیە بناسن و فێری شێوەی پێش گرتنی بە هۆی ئێکۆکاردیۆگڕافی(ئێکۆی دڵ) زیاتر ئاشنا بین. ڕێز و سپاس بۆ هاوکاری بەڕێزمان، بە ڕێز دوکتۆر محەممەد ڕەزا ڕاد گودەرزی کە زەحمەتی هەڵگرتنی ئەو فلیمەیان وە […]\nکوارێکتاسیۆنی ئائۆرت(Coarectation of theaorta) بە تەنگ بوونی بەشێک لە ڕووپەڕی ئائۆرت دەڵێن کە دەبێتە هۆی بەرگرتن لە گەڕانی خوێن. ئەو تەنگییە مومکینە لە هەر بەشێک لە ئائۆرت(گەورەترین سوورەدەمار) دروست بێ بەڵام لە زۆربەی کاتەکاندا تەنگ بوون دوای جوێ بوونەوەی سوورەڕەگی ساب کلاوینی چەپ لەو ڕووداوەدا هەر بۆیە ڕادەی گەڕانی خوێنی ئەندامەکانی خوارەوە و لاق کەم […]\nASD یان قوڵکی نێوان داڵانی چەپ و ڕاست لە باوترین نەخۆشیەکانی زگماکی دڵە کە لە ژناندا زۆرتر دەبیندرێ و زیاتر نیشانەکانی لە تەمەنی گەورەیی و بەرەوژوورەوە دەردەکەوێ. لە فلیمی خوارەوەدا ئێوە دەتوانن لەگەڵ ئەو نەخۆشییە و ڕێگەی بەرگرتنی بە هۆی کاردیۆگرافی(ئێکۆی دڵ) زیاتر ئاشنا بن. بە سپاس لە هاواڵ و هاوکاری بەڕێزمان ڕێزدار دوکتۆر […]


یەك ئیدارەیی یان دوو ئیدارەیی؟\nلەم ماوەیەی دواییدا كە خیلافات لەنێوان پارتی و یەكێتیدا توندتربوو پرسی ( یەك ئیدارەیی) و ( دوو ئیدارەیی) كەوتە سەرزاری زۆركەس لە هەرێم. كەباس لەم پرسە دەكرێ زۆرینەی خەڵك دوو ئیدارەیی سەردەمی نەوەدەكانی سەدەی پێشوویان بیردەكەوێتەوە كە لە ئەنجامی شەڕی چڕی براكوژیدا، هەرێم بەم بچوكییەی خۆی بوو بە دوو دەوڵەتۆكە لە بواری سەربازی و جوگرافی و ئابووری و ئیداریدا، سەرۆكێكیان مەسعود بارزانی‌و ئەویدی جەلال تاڵەبانی .\nپێش نەوەدەكانیش، لەساڵانی خەباتی چەكداریدا، ئەم دوو ئیدارەییە پێشینەی هەبوو: لە شەڕی براكوژی نێوان مەلایی‌و جەلالیدا، لەساڵی ١٩٦٤، مەلایی سەركەوتن و جەلالی هیچ جێگەیەكیان لە كوردستاندا بۆنەماو ناچار چوون بۆ ئێران-هەمەدان. دواتر بوو بەیاسا كە لایەنی سەركەوتوو، لە جەولەكانی شەڕدا، دەستبگرێ بەسەر ئەوناوچەیەداو لایەنی دۆڕاویش هەڵێت. ئەوەی ڕوویدا دوای ڕاپەڕینی ١٩٩١ هەر درێژەی ئەو شەڕانە بوو، بەڵام لە دۆخێكی دیكەدا كە دەسەڵاتی سەدام لەشارەكانی هەرێم نەمابوو. تائێستا كە باسی دوو ئیدارەیی بكرێ ئەم خەڵكە شێوازی دوو ئیدارەیی نەوەدەكانیان دێتەبیر و مووچڕكە بە لەشیاندا دێت. لەمەدا هەقیانەو دەبێ ئەوجۆرە لە دوو ئیدارەیی ڕەتبكرێتەوە، بەڵام دەپرسرێ: ئایا هیچ شێوازێكیتر لە دوو ئیدارەیی نییە؟ بۆچی ناكرێ بەبێ شەڕی براكوژی دوو ئیدارەیی دامەزرێندرێ؟.\nئەو دوو ئیدارەییەی لە نەوەدەكانی شەڕی براكوژیدا لەم هەرێمەدا بەرپاكرا تا ئەم چركەیەش هەر زیندووە لە چەند پێگەیەكی سەرەكیدا لە نێو ئەم كۆمەڵگەیەدا:\n- هەردوولا هێزی چەكداری -میلیشیایی- خۆیان پاراستووەو هەركات پێویستبێ بەكاری دەهێنن بۆ بەرگری لە دەسەڵاتی خۆیان.\n- هەروەها ناوچەی جوگرافی -ئیداریی خۆیان پاراستووە- زۆنی زەرد و زۆنی سەوز.\n- سیستمی بانكی و ئابووری و كۆمپانیای تایبەتی خۆیان پاراستووە. خۆشبەختانە ئێستا بەس شەڕە تفەنگ نییە. ئەگینا هیچ كام لەو دوو لایەنە دەسەڵاتی گواستنەوەی پۆلیسێكی نییە لە زۆنەكەیتر.\nئاخر ئەمەچیە ئەگەر دوو ئیدارەیی نەبێ؟ ئایا ئێمە، هەموو هاوڵاتیانی هەرێم، بە درێژایی ئەم 20 ساڵەی ڕابردوو لە سایەی دوو ئیدارەییدا نەژیاوین؟ ئایا لەم 20 ساڵەدا هیچ چاكسازییەكمان بۆ كرا؟ حوكمڕانیی قەرەقوشی گۆڕدرا بە دیموكراسی؟ ئەم یەك ئیدارەییە ڕووكەشە، كە هەر بەناو یەك ئیدارە بوو، بە ناوەڕۆك دوو ئیدارەیی بووە، تەنها لە خزمەتی دەسەڵاتداراندا بووە، هیچ كەڵكێكی بۆ ئەم میللەتە بەشخوراوە نەبوو .\nهەموو كەسێ دەزانێ كە باشترین بژاردە یەك ئیدارەیی دیموكراتی شارستانییە، دوور لە قۆرخكاری و خۆسەپاندن و گەندەڵكاری. دەبێ خەبات بەردەوام بێ بۆ ئەم جۆرە حوكمڕانییەو حەتمەن لە كۆتاییدا هەرئەمەش سەردەكەوێ. بەڵام دوپاتی دەكەمەوە كە ئەم هەرێمە لەنەوەدەكانەوەو تا ئەم چركەیەش بە قۆناخی دوو ئیدارەییدا تێدەپەڕێت.\nئاخر كە دوو تاقمی جیا جیا لە وڵاتدا حوكم بكەن، بە دوو هێزی چەكداری جیاوازەوە، لە دوو ناوچەی جوگرافی جیاوازدا، بە دوو سیستمی بانكی-ئابوورییەوە، بە هەوڵ و كۆششێكی چڕەوە هەركەسێ لە پێناوی قورسكردنی سەنگی خۆیدا دژبەویتر، ئەگەر ئەمە دوو ئیدارەیی نەبێ ئەی چی دوو ئیدارەییە؟.\nبەڵێ برادەرینە ئەمە بەكردار دوو ئیدارەییەكی زەق‌و زیندووە. بەڵام بەسەرپۆشێكی چڵكن و خۆڵاوی داپۆشراو، بەهیوای شاردنەوەی. هیچ سوودێكیش لەم شاردنەوەدا نابینرێ. بەپێچەوانەوە سوودی بۆ حوكمڕانان بووەو بەس. بارزانی سوودی لەو سەرپۆشە وەرگرت بۆ تێپەڕاندنی بڕیاری ڕیفراندۆمە كارەساتەكەی ٢٥ی ئەیلولی ٢٠١٧. لەژێر ئەو سەرپۆشە چڵكنەدا بەرپرسیارێتی لە هەندێ هەڵەو پۆخڵەواتی گەورە بزركراوەو دەكرێ. لە هەموو شتیش خراپتر ئەوەیە كە ئەو سەرپۆشە تۆزاوییە ڕێگرە لە هەموو كێبڕكێیەكی سوودبەخش لە نێوان هەردوو تاقمی حوكمڕاندا كە بەرژەوەندیی ئەم جەماوەرەی تێدابێ. بۆنموونە؛ كام لایەن دەتوانێ كێشەی كارەبا چارەسەر بكات یان، لانیكەم، سووكتری بكات؟.\nمن لە قۆناخی ئێستادا دوو ئیدارەییەكی بێسەرپۆشی ئاشكرام پێباشترە لەمەی ئێستا هەیە. ئەوە لەبەرژەوەندیی میللەتدایەو تەنانەت بەرژەوەندیی هەندێ دەسەڵاتداریشی تێدایە. ئەمە ڕێگە بەرەو دیموكراسی كورت دەكاتەوە. ئەمە دوو ئیدارەیی داپۆشراو دەكات بە دوو ئیدارەییەكی سادەو ئاشكرا وەكو لەواقیعدا هەیە.\nدوو ئیدارەیی ڕۆژانی شەڕی براكوژیمان تاقی كردەوە، دوو ئیدارەیی بێشەڕی سەرپۆش بەسەرمان تاقی كردەوە، دەبا دوو ئیدارەیی سادەی ئاشتیانەش تاقیكەینەوە!


20:45 - 9 پووشپەڕ 2715\nلەژێر سێبەری قەیران و بێ هەڵوێستی حکومەت ولاوازی وەزارەتی ئەوقافدا، کۆلکە مەلا و ئیسلامیە سیاسیەکان. بە فتواو بۆچونی بێ بنەما ئەم هەرێمەیان تەنیوە. گەر لەهەر گۆشە نیگایەکەوە خوێندنەوەیان بۆ بکەین. ئەم فڵتە فڵتە و بۆچونانە نەک فتوا نین بەڵکو لە وڕێنەش ناچن. دە دەستم دامێنتان پیاوە پیرۆز و ڕۆشنبیرەکانی ئیسلام سەرفرازبن گەر بوێرن، بەڵێ گەر بوێرو ترسنۆک نین لەم مانگی ڕەمەزانە شەرمێ لەخواکەی خۆتان بکەن و هەڵوێستێ وەربگرن. بەڕاستی شەرمە بۆ ئەم هەرێمە مەلایەکی بوێری تیا نەبێ لەسەرئەم گاڵتە جاریە بێتە دەنگ.\n١- لەم ڕۆژانەدا لەگرتەیەکی ڤیدۆیدا مەلاشوانی مام ڕێویم بینی پیرۆز بایی لە خۆکوژێکی سەر لێ شێواو دەکرد و مژدەی بەهەشتی پێ دەبەخشی. دەکرێ بپرسین ئەگەر مەلاشوان خۆی گومانی نیە لەو بەهەشتە بۆ خۆی خۆی ناتەقێنێتەوە؟ یا بۆ کەسمان تا ئێستا سەرکردەیەکی ئیسلامی تووند ڕەوی نەدی خۆی بتەقێنێتەوە، بێگومان ئەمانە دوورن لەڕاستی تەنها گەوجاندنە، دەنا کەی بەرپرس و سەرکردە ئەوەندە بەویژدان و شەریف و ناجنسی بووە خەڵکی نەخوێندەوارو هەژار پێش خۆی بنێرێتە لای حەفتاو حەوت حۆری ڕووت.\n٢- وەک دەزانین مامۆستایانی ئایینی هەزار جار ئەوەیان پشت ڕاست کردۆتەوە بەئایەت و حەدیس کە هەرکارێک یا ڕووداوێک ویستی خوا گیانی لەسەر نەبێت، نابێت. وە ئەوەی لەچارەمان نووسراوە هەرئەوەیە و گەر لەشوشەی فەرحانیشدا بین خوای گەورەش لە سورەتی النساء دەفەرموێ (أَيْنَمَا تَكُونُواْ يُدْرِككُّمُ الْمَوْتُ وَلَوْ كُنتُمْ فِي بُرُوجٍ مُّشَيَّدَة). منیش لەمنداڵیەوە باوەڕم بەوە هێنابوو، کەچی بەم تەمەنەوە وا خستیانمە گومانەوە. ئاخر چۆن گومانم لا دروست نەبێ، لەبابی (أخذ بالاسباب)ە وە دکتۆر عبدالتیفی سەلەفی ئیمانی لەق بووەو بەپێچەوانەی فەرموودەکانی خوای گەورەو حەدیسەوە سەیارەیەکی درعی کڕیووە بۆ قوتار بوون لەمردن. واتە دکتۆر عبدالتیفی سەلەفی ئەوەمان پێ دەڵێ دەتوانین لەو مردنە قوتار بین کەخواگیان بۆی داناوین. گەر وانیە بۆ هیچ مەلایە فزەی لێ نایە.\n٣- ئێمە بە باپیرانیشمانەوە شانازیمان بەجەژنی نەورۆزەوە کردوە وەک بۆنەیەکی نەتەوەی و مێژوویی سەیریمان کردوە. وەلێ تازە بەتازە مەلا عەبدولسەمەد فتوای حەرام کردنی نەورۆز دەر دەکات و پێمان دەڵێ بیدعەیە و ناشەرعیە و بەوەشەوە ئارامی نەگرتوە دەڵێ هەرکەسێ لەنەورۆزدا بەشداری بکات یا شتێک بکڕی کافر دەبێ. من نازانم ئەم ئیجتهادەی لەکام بنەمای گەوجاندنەوە وەر گرتووە چونکە نەورۆز لەلای کوردو گەلانی ئێران وئەڤغان و ئاسیای ناوەڕاستەوە وەک بۆنەیەکی مێژوویی ونەتەوەیی سەیر دەکرێ نەک وەک بۆنەیەکی ئاینی، مەلا عەبدولسەمەد دەڵێ هەرچی پێغەمبەرو خەلیفەو سەحابەکان نەیان کردبێ، بکرێ حەرامە وعاقیبەی ئاگری جەهەنەمە، ئێ ئاخر مامۆستا ڕەحمێ بکە خۆ لەو زەمانەدا نە مۆبایل هەبووەو نە کارەباو نە سەیارەو کامیراو مایکرۆفۆنەکەی بەردەمی بەڕێزت هەبووە!\n٤- مەلا علی خانیش لەم ڕۆژانەدا لەکەناڵی ئامۆژگاری فەرمووی بەئیتیفاقی هەموو عولەما ئەوەی نوێژ نەکات خوێنی حەڵاڵە. ئەمە نەقسەی جاهیلە و نە درۆو دەلەسەیە، ئەمە ڕاست و درووست وایە. گەر ڕاست و درووست نیە بۆ وەزارەتی ئەوقاف فزەی لێ نایە. گەر هیچ نەبێ جیاوازی مانای ( آمرت آن آقاتل الناس) و (آمرت آن آقتل الناس) بۆ مامۆستا ڕوون بکاتەوە.\nئەمەی کە دەگوزەرێ کارەساتە و بە کافر کردنی کۆمەڵگایە هەموو بوارێکیشیان بۆ ڕەخساوە. بۆ نمونە تەنها لە پارێزگای سلێمانی زیاتر لە ٢٠ کەناڵی تیڤی و ڕادیۆی ناوخۆیی ئیسلامی هەیە. هەر هەمووشیان لەسەر ورگی حکوومەتە بێ ئاگاکەمان دەژین و دەکەن دەرئەنجامیش نەوەیەکی داعشی بۆ بەرهەم دێنن.\nهەموان زۆرێکمان بینیووە خۆ بەخشانە دەجەنگێن دژبەداعش کە دوژمنی ئیسلامە، وە زۆرێکمان لەدکتۆرەکان بینیووە کە ئیسلامیش نین چارەسەری خانوادەی پێشمەرگە دەکەن بەخۆڕایی، منداڵەکانی زۆرێکمان دەخیلەکانیان بەخشی بۆ کۆمەکی پێشمەرگە بەڵام کەسمان نەی بیستوەو نەی بینیووە یەکێ لەو کۆلکە مەلایانەی کەوڕێنەی وادەکەن یا ئیسلامێکی سیاسی بڵێ لەپرسەی شەهیدانی پێشمەرگەدا بەخۆڕایی قورئانی پیرۆز دەخوێنم. بەڵام فریشتە بێ تاوانەکانمان لەخوێنا دەگەوزێنن بۆ بەدەست هێنانی ٧٧ فریشتە ڕووتە کەی خۆیان.


دەستکەوتەکانی خۆپیشاندانی مامۆستایان …. هەوار شاسوار – Dengekan\nدەستکەوتەکانی خۆپیشاندانی مامۆستایان …. هەوار شاسوار\nbyadmin_denegkan\tDecember 30, 2016\tGeneral\nخۆپیشاندانی مامۆستایان جیاوازییەکی زۆری هەبوو لەگەڵ خۆپێشاندانەکانی تردا ، بە شێوەیەک ئەم خۆپیشاندانە سنوری دروشمەکانی مامۆستایانی بڕی بۆ ئاستی داواکارییە باڵاکان ، کە دەتوانرێت لەم چەند خاڵەدا باس بکرێت:\n1.\tلەسەر ئاستی موچە نەک هەر گۆرانێکی ناچاری بەدەسەڵات کرد ئەگەر چی کەمیش بێت ، بگرە چارەکە موچەی نەدراوی پیشەکانی تریشی خستە بەردەم باس کردن ، بە شایستە داراییەکانیشەوە .\n2.\tبێ خوێن و بێ چەک تونرا گەورەترین فشار دروست بکرێت.\n3.\tپشتیوانی هێزی پێشمەرگە بۆ مامۆستایان دەستکەوتێکی زۆر گرنگ بو .\n4.\tداواکاری بۆ بە نیشتیمانی کردنی دام و دەزگاکان یەکێک بو لەو داواکارییانەی کە هەر کات بکرێت دەستکەوتی ئەم خۆپیشاندانانە و شەقام دەبێت.\n5.\tسەرۆکی سەپێنراوی ناشەرعی هەرێمی ناچار کرد کە داوا بکات یاسای سەرۆکایەتی باس بکرێت بە ئاوت کردنی خۆی ، ئەمەش فشاری مامۆستایان بۆ بەرز تر لە داخوازیەکانی مامۆستایان دەگەیەنێت .\n6.\tبۆ یەکەم جار شەقام خۆی خۆی بو ، هیچ حیزبێک نەیتوانی خۆی بکات بەخاوەنی ئەتونم بڵێم لەم خۆپیشاندانەوە سەرەتای لە دایک بونی تاکی ئازاد بو بێ جیاوازی .\n7.\tهەمو ڕەنگەکان وەک بەرژەوەندی نیشتمانی بەشداریان کرد .\n8.\tهەمو حیزبەکانی ناچار کرد کە دان بە شکستی دەسەڵاتی خۆیاندا بنێن .\n9.\tبەدەر لە مامۆستایان هەمو پیشەکان لە بەقاڵیکەوە تا کرێکارێک بەشداریان کرد لەم خۆپیشاندانە .\n10.\tبۆ یەکەم جار شەقام گەورەتر بو لە حیزب .\n11.\tدەتونم بڵێم سەرەتای دەستپیکردنی خۆپیشاندانی مەدەنیانەیە کە بتوانێت فشاری گەورە دروست بکات .\n12.\tبۆ یەکەمین جار ژنان ڕۆڵی سەرەکی و کاریگەریان هەبو .\n13.\tسەرەتای دەرکەوتنی کۆتای هێنان بو بەم جۆرە مۆدیلەی دەسەڵات .\n14.\tئەم خۆپیشاندانانەی مامۆستایان ئامانجی خۆی پێکا ، بگرە سەرەتایەک بو بۆ پێکەوە گرێدانی خەمی پیشەکان ، وای کرد ئەگەر پیشەیەکی تر خۆپیشاندان بکەن ئەوا هەمو پیشەکان پاڵپشتی بکەن .\n15.\tیەکەم لە دایک بونی ناڕەزای و شەقامی نیشتمانی بو .\n16.\tئەوەی دەسەڵات کردی بۆ هەڵوەشاندنەوەی پەیوەندی کۆمەڵایەتی و لێکترازانی پیشەکان ، ئەم خۆ پیشاندانە ئەو پەیامەی گەیاند و وەک جارەسەرێک بوە هۆی پێکەوەگرێدانەوەی پەیوەندییە کۆمەڵایەتیەکان و پەیوەندیە پیشەییەکان ، پێچەوانەی پلانی دەسەڵات .\n17.\tبۆ یەکەم جار بەرەی میللەت لە مامۆستایانەوە بو بە بەری میللەت بەرامبەر پاشکۆیەتی و جاشایەتی بۆ ولاتانی درواسێ .\n18.\tدنگی خەڵک بو بە واتای دەنگی هەقیقی خەڵک.\nPrevious مارا ساد لە نێوان خوێندنەوە و نمایشدا … بەشی دووەم … نوسینی: ڕزگار حەمە ڕەشید\nNext لە بيرەوەرييەكانى دەسبەسەرێك لە بەنديخانەكانى عيراق … بە پێنووسى ـ لوقمان مەنسوور\nبۆ دەبێت بەم چینی دەسەڵاتدارەی کوردستان بڵێین لۆمپەن بۆرژوازی…؟\nMar 30, 2018\t0\nلە کەمالیزمەوە و بۆ “ئەردۆگانیزم” … شاخەوان شۆڕش\nهزری نه‌رم و هه‌ڵاوسانی خود لای سیاسه‌توانی كورد …. محه‌مه‌د ته‌ها حوسێن\nDec 2, 2016\t0\nكێ دووڕووه؟ دیكتاتۆر یان دیموكراتیخواز؟ … به‌ختیار محه‌مه‌د\nMar 13, 2017\t0


ئابووری چین بە بەردەوامی لە خاڵێکی نوێێ دەستپێکردنەوە باڵدەگرێت - پرس میدیا\nHome وتار ئابووری چین بە بەردەوامی لە خاڵێکی نوێێ دەستپێکردنەوە باڵدەگرێت\nئابووری چین بە بەردەوامی لە خاڵێکی نوێێ دەستپێکردنەوە باڵدەگرێت\nپرس میدیا 11/28/2020 04:37:00 pm وتار,\nنی ڕووچی، كۆنسوڵی گشتی چینی له هه‌ولێر\nله تشرینی یه‌كه‌می 2020، پێنجه‌مین دانیشتنی پلینۆمی 19 یه‌مین ده‌سته‌ی ناوه‌ندی حیزبی شیوعی چینی به‌ڕێوه‌چوو. له‌م دانیشتنه‌دا هه‌ڵستان به ( پێشكه‌شكردنی چه‌ندین پێشنیار بۆ دووباره داڕشتنه‌وه‌ی چوارده‌هه‌مین پلانی پێنج ساڵه(2021-2025) بۆ گه‌شه‌سه‌ندنی ئابووری و كۆمه‌ڵایه‌تی و نیشتیمانی بۆ ماوه‌یه‌كی دوورودرێژ .\nهه‌روه‌ها هه‌ڵستان به پێداچوونه‌وه و بڕیاردان له‌سه‌ر ئامانجه‌كانی ئه‌م ماوه‌یه تاوه‌كو ساڵی 2035). ئه‌مه‌ش به واتای ده‌ركردنی چوارده‌هه‌مین پلانی پێنج ساڵه دێت.پلانی پێنج ساڵه‌ی سێزده‌هه‌یه‌م و چواره‌ده‌هه‌یه‌م چی ده‌گه‌یه‌نێت؟ چ كاریگه‌ریه‌كی ده‌بێت له‌سه‌ر ئاڕاسته‌ی ئابووری چینی؟ داهاتووی ئابووری چینی چییه؟ حه‌زده‌كه‌م له ڕێگای ئه‌م وتاره‌وه پێشه‌كیه‌كتان له‌سه‌ر ئه‌م بابه‌ته پێبده‌م.\nپلانی پێنج ساڵه، هه‌روه‌ها ناسراو به (پوخته‌ی پلانی پێنج ساڵه بۆ گه‌شه‌سه‌ندنی ئابووری و كۆمه‌ڵایه‌تی و نیشتیمانی تایبه‌ت به كۆماری چینی میللی)، ئامانجه‌كان و ئاڕاسته‌كانی گه‌شه‌سه‌ندنی نه‌ته‌وه‌یی دیاریده‌كات. له‌سه‌ره‌تای یه‌كه‌مین پلانی پینج ساڵه له ساڵی 1953 و تاوه‌كو كۆتا پلانی پێن ساڵه( سێزده‌هه‌مینن پلان) له ساڵی 2020، ده‌توانین بڵێین پلانه‌كه هاوشان بووه له‌گه‌ڵ پڕۆسه‌ی كۆماری میللی و ڕۆڵێكی گرینگی بینیووه له گه‌شه‌سه‌ندنی ئابووری و كۆمه‌ڵایه‌تی وڵاته‌كه.\nده‌توانین پلانی پینج ساڵه‌ی چین دابه‌شبكه‌ین بۆ سێ قۆناغ، كه هه‌ر قۆناغێك ئه‌ركی هاوتای مێژووی تایبه‌ت به خۆی ته‌واوكردووه. قۆناغی یه‌كه‌م بریتییه له پلانی پێنج ساڵه‌ی یه‌كه‌م تاوه‌كو پلانی پێنج ساڵه‌ی پێنجه‌م(1953-1980). له‌م قۆناغه‌دا، چین سیسته‌مێكی ئابووری پلان بۆ داڕێژراوی جێبه‌جێكرد، و بنچینه‌ی پیشه‌سازیكردنی دانا، و گۆڕانی كۆمه‌ڵایه‌تی ته‌واوكرد و ئاسایشی پارێزگاری نه‌ته‌وه‌یی به‌هێزكرد. قۆناغی دووه‌م له پلانی پینج ساڵه‌ی شه‌شه‌م بۆ پلانی پینج ساڵه‌ی ده‌یه‌مه(1981-2005).\nله‌م ماوه‌یه‌دا، چین سیسته‌می چاكسازی و كرانه‌وه‌ی په‌یڕه‌وكرد و ورده ورده بوو به ئابووری بازاڕی هاوبه‌ش به تایبه‌تمه‌ندی چینی، به جۆرێك كه وه‌به‌رهێنانی به‌كۆمه‌ڵ و هێزی نه‌ته‌وه‌یی و ئاستی گوزه‌رانی خه‌ڵك باشبوونێكی به‌رچاوی به‌خۆیه‌وه بینی. قۆناغی سێیه‌م بریتییه له پلانی پێنج ساڵه‌ی یازده‌هه‌یه‌م و پلانی پێنج ساڵه‌ی سێزده‌هه‌یه‌م(2006-2020).له‌م ماوه‌یه‌دا، ناوه‌ڕۆكی پلانی پێنج ساڵه زۆر ده‌وڵه‌مه‌ندتر بوو، و گرینگی زیاتر به دووباره بنیاتنانه‌وه‌ی ئابووری و به‌رزكردنه‌وه‌ی ئاستی جۆریه‌تی و به‌هێزكردنی گه‌شه‌سه‌ندنی گشتی دا.\nله‌گه‌ڵ ئه‌مانه‌ش كۆمه‌ڵێك كاری تر ئه‌نجامدرا وه‌ك گۆڕانی شێوازی گه‌شه‌سه‌ندنی ئابووری و گه‌شه‌سه‌ندنی ڕێك و پێك و یه‌كسان له ناوچه جیاوازه‌كاندا و به‌هێزكردنی داهێنان و قوڵكردنه‌وه‌ی چاكسازی و كرانه‌وه و باشتركردنی گوزه‌رانی گه‌ل و بنیاتنانی كۆمه‌ڵگایه‌كی كۆك.\nله ڕووی ژێرخانی ئابووری و ته‌كنه‌لۆژیاوه، كۆی گشتی دووری بڕاوی هێڵه ئاسنینه خێرای به‌رزه‌كان 35000 كیلۆمه‌تری تێپه‌ڕده‌كه‌ن، كه ئه‌مه‌ش یه‌كسانه به سێ چاره‌گی ئه‌و دووریه‌ی كه هێڵه ئاسنینه خێرای به‌رزه‌كانی جیهان ده‌یبڕن. دووری بڕاوی ڕێگای خێرا 140 هه‌زار كیلۆمه‌تری تێپه‌ڕاند، كه پله‌ی یه‌كه‌می به‌ده‌ستهێناوه له جیهاندا. به بازاڕكردنی 5 گی به‌رده‌وامه، هه‌روه‌ها گه‌شه‌سه‌ندنی داتا مه‌زنه‌كان و كۆمپیوته‌ر و زیره‌كی ده‌ستكرد زۆر به خێرای گه‌شه ده‌كه‌ن. له 2019، چین پله‌ی 14 به‌ده‌ستهێنا له پێوانه‌ی داهێنانی جیهانی، و كۆی گشتی تێچووی توێژینه‌وه زانیستیه‌كان پله‌ی دووه‌می به‌ده‌ستهێنا له سه‌ر ئاستی جیهان.\nسه‌باره‌ت به گوزه‌رانی خه‌ڵك، داهاتی تاكه كه‌سی له به‌رهه‌می ناوخۆیی گشتی 10000 دۆلاری ئه‌مریكی تێپه‌ڕاند و داهاتی تاكه كه‌سی به‌رده‌ست گه‌یشت به 30733 یوان(4800 دۆلاری ئه‌مریكی)، كه ئه‌مه‌ش ئه‌و بۆشاییه‌ی كه‌مكرده‌ووه كه له نێوان چین و وڵاته خاوه‌ن داهات به‌رزه‌كان هه‌بوو. ده‌ستكه‌وتی مه‌زن به‌ده‌ستهێنراوه له كه‌م كردنه‌ووه‌ی هه‌ژاری، 55.75 ملیۆن كه‌س له هه‌ژاری ده‌رهێنرداون و له ناوچه هه‌ژاره‌كان گواستراونه‌ته‌وه له ماوه‌ی پێنج ساڵ، و داهاتی خێزانه هه‌ژاره‌كان له 3416 یوانه‌وه (2015) زیادكرا بۆ 9808 یوان(2019).\nبه‌مه‌ش ڕێژه‌ی ساڵانه‌ی شارستانیه‌ت له به‌رزبووه‌وه بۆ 60.6%. گه‌وره‌ترین سیسته‌می بیمه‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی له جیهاندا دامه‌زرێندراوه، به شێوه‌یه‌ك كه بیمه‌ی ته‌ندروستی بنچینه‌یی بۆ زیاتر له 1.3 ملیار كه‌س داده‌پۆشێت و بیمه‌ی مووچه‌ی بنچینه‌یی بۆ نزیكه‌ی یه‌ك ملیار كه‌س داده‌پۆشێت. سه‌باره‌ت به پاراستنی ژینگه، 82% له كۆی 332 شاری سه‌ره‌كی خاوه‌ن كه‌ش و هه‌وایه‌كی خۆش و جۆریه‌تیه‌كی باشان هه‌یه و به شێوه‌یه‌كی گشتی بارودۆخی ژینگه‌یی به‌ره‌و باشبوون ده‌چێت.\nسەرنجی چوارده‌هه‌مین پلانی پێنج ساڵە بریتیە لە "نوێ". قۆناغێکی نوێ، چەمکێکی نوێ، و شێوازێکی نوێ. یەکەمیان بریتیە لە سەرخستنی جۆریه‌تی بەرزی گەشەپێدان. گەشەپێدان تەنیا لەژمارە و چەندێتیدا بەرجەستە نابێت ، بەڵکو بۆ پڕکردنەوەی پێویستییە گەشەسەندووەکانی خەڵکە بۆ ژیانێکی باشترو چارەسەرکردنی دژیەکەکانی پەرەسەندنی ناتەواو، و هەروەها و بەهێزکردنی هێز و توانای گشتی وڵات بۆ بەرگەگرتنی مەترسییەکان.\nدووەم بۆ خێراکردنی هەوڵەکان بۆ دامەزراندنی شێوازێکی نوێی گەشەسەندووی دوو خول لەگەڵ سوڕی ناوخۆیی کە وادەکات سوڕی ناوخۆیی و نێودەوڵەتی یەکتر بەهێز بکەن. لەدوای دەیەی 1980 ، چین بازاڕی جیهانی لەباوەش گرت ، مۆدێلی گەشەپێدانی " کارگەی جیهانی " پێکهێنا ، بەخێرایی هێزی ئابووری خۆی باشتر کرد. لەگەڵ ئەوەشدا لەم ساڵانەی دواییدا ، کە ڕەوتی دژە جیهانگیری چڕتر بوو ، ژینگەی سیاسی و ئابووری جیهانی لە گۆڕاندایە. لەبەرئەوه چوارده‌هه‌مین پلانی پێنج ساڵە شوێن پێ دادەنێت لە خۆماڵی کردندا، بۆ فراوانکردنی خواستی ناوخۆیی .\nبەڵام ئەمە هەرگیز مانای بازنه‌یه‌كی داخراوی ناوخۆیی نییە ، بەڵکو بازنەیەکی جووتی کراوەی ناوخۆیی و نێودەوڵەتییە. دەرگای چین هەرگیز داناخرێت و هه‌میشه به كراوه‌یی ده‌مێنێته‌وه. سێیەمیان قوڵکردنەوەی چاکسازی و کرانەوەیه، " پێشنیار "ەکە زیاتر لە 20 جار ئاماژەی بە " چاکسازی " و " کرانەوە " كردووه ، بەڵێنی دا بە دامەزراندنی دامەزراوەیه‌كی نوێ بۆ ئابووریەکی کراوە لە ئاستێکی بەرزتردا ، بەرزکردنەوەی هاوکاری جۆری بەرز بۆ ده‌ستپێشخه‌ری پشتێنه و ڕێگا ، و بەدواداچوونی سوودمه‌ندبوونی دوو لایه‌نه لە هه‌ماهه‌نگی نێودەوڵەتیدا.\nلە ساڵی 2035 دا چین مۆدێرنکردنی سۆشیالیستی درک پێدەکات. " پێشنیار " ەکە ئامانجی درێژخایەنی بنچینەکانی مۆدێرنیتە سۆشیالیستییەکان لە ساڵی ٢٠٣٥ لە ٩ ڕووەوە گەڵاڵە دەکات.\n١ - هێزی ئابووری و تەکنەلۆژی چین و هێزی نەتەوەیی بە شێوەیەکی بەرچاو زیاد دەکات . هەنگاوی نوێتر دەبڕێت لە زیادکردنی داهاتی هەر سەرمایەیەکی دانیشتوانی شار و لادێدا. پێشکەوتنی گەورە لە بواری تەکنەلۆژیا لە ناوچە گرنگەکان ڕووده‌دات ، چین له ڕووی داهێنانه‌وه دەبێتە سەرکردەیەکی جیهانی ؛\n٣ - مۆدێرنکردنی سیستەم و توانای چین بۆ حوکمڕانی بەدەست دەهێنرێت. مافی خەڵک بۆ بەشداریکردن و پەرەپێدان بە یەکسانی بە پێی پێویست پارێزراو دەبێت . پێگەی یاسا بۆ وڵات و حکومەت و کۆمەڵگا لە بنەڕەتدا وەک پێویست دەبێت؛\n٤ - چین دەبێتە وڵاتێکی بەهێز لە بوارەکانی که‌لتوور، پەروەردە، بەهرە، وەرزش و تەندروستی. به‌هێزكردنی پێشکەوتنی گشتگیر بۆ ته‌واوی خەڵک و ئه‌ته‌كێت(ئاكاری ڕه‌فتار)ی کۆمەڵایەتی و مەدەنییەت بە شێوەیەکی بەرچاو بەرز دەبێت . هێزی کولتووری چین زۆر بەهێزتر دەبێت.\n٥ - کارکردن بە شێوازی ئیکۆ – فرێندلی(ژینگه دۆست) لە بوارەکانی کارکردن و ژیان بەرەو پێش دەبرێت ، وە هەروەها پێشکەوتنێکی بنەڕەتی لە ژینگەدا دەبێت ؛\n٦ - کرانەوەکە دەگاتە قۆناغێکی نوێ و گەشەی گەورە و بەهێزی وڵاتی لێدەکەوێتەوە بۆ بەشداریکردن لەهاوکارییە ئابووریەکان و کێبڕکێیە نێودەوڵەتیەکانی ئابووریدا.\n٧ - داهاتی ناوخۆیی گشتی دەگاتە ئاستی وڵاتە پێشکەوتووەکان. هه‌روه‌ها جیاوازیەکان لە گەشەی شارستانی لە لادێکان و نێوان هەرێمەکان بە شێوەیەکی بەرچاو کەم دەبێتەوە. وە ستانداردی ژیان بە شێوەیەکی بەرچاو کەم دەبێتەوە؛\n٨ - جێبەجێکردنی دەستپێشخەریی ئاشتی چین دەچێتە ئاستێکی بەرزتر و مۆدێرنکردنی بەرگری نیشتمانی و سەربازی بەدەست دەهیێنرێت؛\n٩ - پێشکەوتنی بەرچاوتر و گرنگ لە پەرەپێدانی مرۆیی و بەدیهێنانی خۆشگوزەرانی هاوبەش بۆ هەمووان بەدی دێت.\nشی جینپینگ سەرۆکی چین ڕایگەیاند کە نه چین بەبێ جیهان ده‌توانێت گەشە بکات ،و نه جیهان بەبێ چین ده‌توانێت گەشە بکات. لەسەر ڕێگای چاکسازی و کرانەوە ، چین بە قووڵی لەگەڵ ئابووری جیهانیدا یەکخراو بووە و پێشکەوتنی خێرای بەدەست هێناوە لە ماوەی ٤٠ ساڵدا. لەژێر ڕێنماییەکانی چوارده‌هەمین کۆبوونەوەی پلانی پێنج ساڵە ، هۆکارێکمان هەیە بۆ ئەوەی بڕوا بەوە بکەین کە ئابووری چین بەردەوام لە گەشەکردن دایە بۆ سوود گەیاندن بە گەلی چین و هه‌موو گه‌لانی جیهان.\nتا ساڵی 2035، چین مۆدێرنکردنی سۆشیالیستی درک پێدەکات و دەبێتە وڵاتێکی سەرکەوتوو و دیموکراتخواز و پێشکەوتوو و هه‌روه‌ها دەبێتە ووڵاتێکی جوانی مودێرنی سۆشیالیست لە ناوەڕاستی ئەم سەدەیەدا.\nBy پرس میدیا at 11/28/2020 04:37:00 pm


13:52 - 28 جۆزەردان 2720\nلیستی باشترین زانکۆکانی ساڵی ٢٠٢٠ی جیهان بڵاو کرایەوە و هیچ زانکۆیەکی ئێران لەنێوان ٢٠٠ زانکۆی یەکەمدا ناویان نییە. زانکۆی "سەنعەتی شەریفی تاران" لەو پلەبەندییەدا لە پلەی ٤٠٩ی زانکۆکاندایە؛ زانکۆی "ئەمیر کەبیر" ٤٧٧ـەمین و زانکۆی "تاران" لە پلەی ٥٩١دا جێیان گرتووە.\nهەروەها بۆ یەکەمین جار سێ زانکۆی عەرەبستان، قەتەر، لوبنان و دوو زانکۆی دیکەی ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی لەنێوان ٢٠٠ زانکۆی ئەو لیستەدا ناویان تۆمار کراوە.\nکوالێتیی زانستیی زانکۆکانی ئێران لە چ ئاستێکدایە؟ بۆچی باشترین زانکۆکانی ئێران لەنێو لیستی باشترین زانکۆکانی جیهاندا نین؟ و وڵامی چەند پرسیاری دیکە لە وتووێژی "کوردستان میدیا" لەگەڵ بەڕێز "سارۆ ئەردەڵان"، ئەندامی دەستەی نووسەرانی "گۆڤاری تیشک":\n- بۆچی باشترین زانکۆکانی ئێران لەنێو لیستی باشترین زانکۆکانی جیهاندا نین؟\nسەرەتا دەبێ بزانین ئەو ڕیزبەندییە لەسەر چ بنەمایەک بووە تا بتوانین هەڵیبسەنگێنین. ڕیزبەندیی تایمز بۆ خوێندنی باڵا (THE) لە ساڵی ٢٠٠٤ بەدواوە ساڵانە ڕیزبەندیی زانکۆکانی دنیا لەسەر بنەمای مێتۆدۆلۆژییەک بڵاو دەکاتەوە کە لە ٥ بەش و ١٣ فاکتەر پێک دێت. بەرزترین نمرە کە ١٠٠ بێت بەم شێوە دابەش دەبێت: "داهاتی پیشەسازی و داهێنان (٢.٥ ٪)؛ ئاستی نێودەوڵەتی (٥٪)؛ وانەوتنەوە و ژینگەی فێرکاری لە زانکۆ (٣٠٪)؛ توێژینەوە، داهات و نازناو (٣٠٪) و کاریگەریی زانستی و ژێدەربوون (٣٢.٥٪)".\nهۆکاری دەرنەکەوتنی زانکۆکانی ئێران لە نێوان چوارسەد زانکۆی باشی جیهان زیاتر بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە کە لە ڕووی توێژینەوە لاوازتر لە زانکۆکانی وڵاتەکانی دیکە دەردەکەون. هەروەها زانکۆکانی ئێران لە ئاستێکی کەمدا پەیوەندیی زانستییان بە دەرەوەی ئێران، ناوەندە زانستییەکان و کۆنفرانسە نێودەوڵەوتییەکانەوە هەیە.\n- کوالێتیی زانستیی زانکۆکانی ئێران و کوردستانی ڕۆژهەڵات لە چ ئاستێکدایە؟\nلەبەر هۆکاری پەیوەندی کۆلۆنیاڵیستی، زانکۆ پیشەسازییەکان لە ڕۆژهەڵات تەنیا یەک زانکۆ لە شاری کرماشان هەیە. لە هەمان کاتدا جگە لە ناوەندی پارێزگاکان، زانکۆی دەوڵەتی لە شارەکانی دیکەی پارێزگاکانی ڕۆژهەڵات بوونی نییە. ئەمە لە کاتێکدایە کە لە باکووری ئێران هەندێک لە شارە بچووکەکانیش خاوەنی زانکۆی دەوڵەتین. بۆ نموونە زانکۆی پیشەسازیی نەوشیروانی بابۆل یەکێک لە هەرە ناودارترین زانکۆکانی ئێرانە. یەکێک لەو خاڵانەی کە دەبێ سەرنجی پێ بدەین، بەتایبەت لەسەر زانکۆکانی دوو شاری کرماشان و ئیلام هەوڵ دراوە ڕێژەیەکی بەرچاو مامۆستای غەیرە کورد لەم زانکۆیانە دابمەزرێن کە ئەم زانکۆیانەیان وا لێ کردووە ژینگەیەکی ناکوردانەیان هەبێت و تەنانەت چالاکیی خوێندکارە کوردەکان هەمیشە لەو زانکۆیانە بەرەوڕووی زۆرترین ئاستی سانسۆر بووەتەوە. لە ورمێ کە ساڵیانێکە بە تورکی کردنی هەموو دامەزراوەکانی زانکۆ و مامۆستاکان کراوەتە ئامانج و ڕێژەیەکی ئێجگار کەم مامۆستای کورد لەم زانکۆیە دامەزراون.\n- پەرەپێدان بە ئیدیۆلۆژیی ڕێژیمی ئیسلامیی ئێران، ئایا هۆکارێکە بۆ دابەزینی کوالێتیی زانستیی زانکۆکانی ئێران؟\nبەدڵنیاییەوە کاریگەریی ئێجگار زۆری داناوە. ئەگەر سەیری بەرنامەی دەرسیی خوێندن لە ئاستی لیسانس لە ئێران بکەین دەبینین لە کۆی ١٣٤ یەکەی خوێندن، لە نێوان ٢٠ تا ٢٦ یەکەی خوێندن وەک بابەتی گشتی پێشکەش دەکرێت کە تەرخان کراوە بۆ هەندێک دەرسی وەکوو ئەدەبیاتی فارسی، ئەندێشەی ئیسلامی، ڕیشەکانی شۆڕشی ئیسلامی لە ئێران و هتد. لە کاتێکدا لە قۆناغی لیسانس لە زانکۆکانی ڕۆژئاوا خوێندکارەکان لە ڕێگەی هەمان ژمارە یەکەی خوێندن بوارەکەی خۆیان گرێ دەدەنەوە بە زانستێکی دیکە تا بتوانن لە ڕووی نێوان-بوارییەوە ئاستی زانستیی خۆیان دەوڵەمەند بکەن. سەرەڕای ئەمە لە زانکۆی ئازاد تەنانەت وتە سازکراوەکانی خومەینی وەک یەکەیەکی ئیجباری دەخوێندرێت کە لە جۆری خۆیدا لە ئاستی دنیادا بێوێنەیە.\n- ئاستی زانستی و ئاکادیمیکیی مامۆستاکانی زانکۆکانی ئێران بەگشتی و کوردستان بەتایبەتی چۆنە؟\nلە ماوەی چل ساڵ تەمەنی ڕێژیمی ئیسلامی و بەهۆی سیستەمی حێراسەت لە زانکۆکان، بەشێکی زۆر لە مامۆستا و نوخبەکانی ئێران هەڵاتوون. هەڵبەت کە دەگەینە زانکۆکانی ڕۆژهەڵات ئەم سیستەمە دەرهاویشتنە ئێجگار توندتر دەبێت. مامۆستاکان لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان تەنانەت ئەگەر بە ڕواڵەتیش بێت دەبێ پابەند بە پێکهاتەی ئیدیۆلۆژیکیی ڕێژیم بن. بەڵام هەر لەو کەشوهەوایەشدا و بەتایبەت لە بوارەکانی پیشەسازی و زانستی سروشتیدا لە ڕۆژهەڵات هەندێک زانای زۆر باش سەرقاڵی توێژینەوەن. بەدڵنیاییەوە ئەگەر ئازادی هەبا و بمانتوانییایەت لە هەموو پۆتانسییەلە زانستییەکانی کوردستان لە زانکۆکان کەڵک وەربگرین، زانکۆکانی ڕۆژهەڵات گەلێک لەوەی ئێستا بەهێزتر دەبوون.\n- لە ئێستادا تا چ ڕادەیەک خوێندکارانی بیانی بۆ خوێندن لە زانکۆکانی ئێران، دێنە ئەم وڵاتەوە؟\nبەگشتی خوێندکاری بیانی یان لە وڵاتانی ئافریقاییەوە بورسیان پێ دەدرێت و دێن بۆ ئێران و زیاتر دەچنە زانکۆی نێودەوڵەتیی قەزوین. بەشێکی دیکە لە بواری لێکۆڵینەوەی ئێران و فێربوونی زمانی فارسی ڕوو دەکەنە ئێران. جگە لەم دوو شێوازە کە ئێران بورسی تایبەت بەم خوێندکارانە دەدات، هیچ خوێندکارێک لە دەرەوە ڕوو ناکاتە زانکۆکانی نێو ئێران. هەڵبەت لە چەند ساڵی ڕابردوودا زانکۆی کوردستان لە سنە توانیویەتی ژمارەیەکی ئێجگار خوێندکار لە هەرێمی کوردستانەوە وەربگرێت کە مەزەندە دەکرێت لە ساڵی ٢٠١٩ ژمارەیان لە ٨٠٠ خوێندکار نزیک بووبێتەوە. هەر ئەم ڕێژەیە بووە هۆکاری ئەوەی بۆ یەکەم جار زانکۆی کوردستان لە ڕیزبەندی تایمزدا لە ڕیزی هەشتسەد تا هەزار جێگر ببێت.\n- ئەم لیستەی کە بڵاو بووەتەوە، چ کاریگەرییەک لەسەر داهاتووی زانکۆکانی ئێران و داهاتووی خوێندن لەم وڵاتەدا دادەنێت؟\nچەندین ڕیزبەندیی هاوشێوە بۆ زانکۆکان لە دنیادا بڵاو دەبنەوە کە لە ڕووی مێتۆدۆلۆژییەوە هەندێک جیاوازییان هەیە. بەڵام ئەم ڕیزبەندانە کاتێک گرینگن کە وڵاتەکان کراوە بن. خوێندکار لە قۆناغی لیسانسدا وەک ئەزموونی ژیان و کار دەچێتە زانکۆ، کەواتە زانکۆکانی ئێران قەت ناتوانن بژاردەیەکی باش بن کە خوێندکارێک لە دەرەوە ئارەزووی بکات. لە قۆناغەکانی سەرەوەی خوێندن، زانکۆکانی ئێران لە ڕووی توێژینەوە لەو ئاستەدا نین کە مامۆستا یان خوێندکارێکی بیانی بیانەوێت هەڵیبژێرن. تەنانەت بۆ هەندێک تاقیگەی سادە لە بواری بایۆلۆژی یان پزیشکی، خوێندکاری ماستەر یان دوکتورا لە ئێران دەبێ بە مانگ چاوەڕوان بێت کە وڵامی نموونەکانی لە ئاڵمان یان فەرانسە بگەڕێتەوە. چونکە لە زانکۆکانی ئێران ئەو ئاستە سادەیە بۆ تاقیکردنەوە بوونی نییە. هەر بۆیە زانکۆکانی ئێران بە ڕووی دنیای دەرەوەدا داخراون و ئەم ڕیزبەندییانە کاریگەرییەکی ئەوتۆیان لەسەر داهاتوو و پێشکەوتنیاندا نییە.


گەشتێکی عیرفانی - قەڵەم\nتاریخ ایجاد در پنج شنبه, 11 شهریور 1400 07:02\nشاعر دەیەوێت پێمان بڵێت گەمژە بە ھەمان شێوەی ئەم کەرەستانە ناتوانێت چێژ لە ژیان وەرگرێت و بگات بە نەمری! شاعر دەڕوات و بە چەندین دێڕی سەرنجڕاکێشی لەم جۆرە دەیەوێت بمانباتە سوێی نەمری و پێمان بڵێت ئا ئەوە بوو نەمری و نەمرەڕێ!\nپێشەوا کاکەیی، لە «نەمرەڕێ»ـدا، دەکرێت بڵێین باسی دۆخێک دەکات کە مرۆیی ئەو سەردەمە تیایدا غەرق بووە و بۆ ڕزگاربوون لەم دۆخە، پێویستمان بە «ڕێ»ـە. ئەم ڕێیە، لە دەرەوەی زەمەن و شوێنە. واتە «ڕێ»ـیەکە ئەو ڕێیە نییە کە ئێمە بچین و بە پێی پەتی تیایدا ڕێ بکەین بەڵکوو ئەو ڕێیە لە دەرەوەی بوونە! ھەروەک لە دەستپێکی دەقەکەدا ھاتووە دەڵێت:\nلێرەدا شاعیر دەیەوێت وێنەیەک نیشانی ئێمە بدات کە بوودائاسا کەسێک دەکەوێتە ڕێ و بۆ ئەم کەوتنە ڕێیە لە ناخەوە دەبێت خۆمان بانگھێشتی ئەو ڕێیە بکرێین «تا نەمری لە ھەردووکماندا ھەبێ» واتە مرۆ دوو بەشە، ھەم جەستە و ھەم ڕۆح. ژین بێ گرینگیدان بە ئەوی دیکە دەچیتە بیابان و خۆی ون دەکات بۆ ئەوەی ڕێ بکات و خۆی ون نەکات، دەبێت لەگەڵ ڕاستی بکەوییە ڕێ، ھەروەکوو دەڵێت:\nلێرەدا زیاتر ئەوەمان بۆ ڕوون دەکاتەوە کە ئەو نەمرەڕێیەیی کە ئێمە پێویستە لە ڕێیەکەوە دەست پێ بکەین، ئەوا پێویستی بە ڕاستییە، بەڵام ڕاستی پێویستی بە ڕێ نییە!\nھەروەکوو ئەریستۆ لە پۆیەتیکا (شیعر)یەکەیدا، دەڵێت: «شاعیر لەو ڕووداوە دەدوێت کە ھێشتا ڕووینەداوە یان دەبوایە ڕوویبدایە.» لەم کتێبەدا، شاعیر مامەڵە لەگەڵ ڕووداوێکی نێو کات و شوێندا ناکات، چونکە ئەوەی ئەو باسی دەکات ڕووینەداوە و پەیوەندی بە کات و شوێنەوە نییە. لەبەر ئەوە ڕاستەقینە لای شاعیر ھەمەکی«جاویدان»ـیە. بۆ ئەم ھەمیشەییە، پێویستە دڵمان بە ڕووی جیھاندا واڵا بکەین و ڕێگە بدەین ھەواگۆڕکێ بەنێوماندا بکرێت و گوێبیست و چێژ لە و جوانییە ببینین کە بە منداڵی لە شتێکی بچووکەوە تا گەورە بەهای ھەبوو. ھەروەکوو شاعیر لە کۆپلەیەکدا دەڵێت:\nھەرکاتێک مرۆ توانی بەو ڕێیەدا بڕوات و خۆی پەلکێشی خۆی بکات، بێ درۆ و بێ ڕق و کینە گوێ بۆ ئەو دەنگانە ڕادێرێت کە لە جیھاندا ھەن، ئەوا دەتوانێت لەگەڵ جیھان ھەڵبکات، لەگەڵیدا ھاوئاھەنگ بێت. واتە شاعیر تاک بە جیھان بەروارد دەکات و گۆڕینی خود واتە گۆڕینی جیھان. ھەرکاتێک مرۆ توانی خۆی بێت و لە خۆیدا ڕۆ بچێت، ڕاستی ڕێبازی بێت و گەردوون وەک بەشێک لە خۆمان ببینین و خەمی بۆ بخۆین، دەتوانین ھەرکاتێک بمانەوێت دەست پێبکەین. چونکە ئەم جیھانە ھەرچەند مێژوویەکی یەکجار دێرینی ھەیە، بەڵام دەکرێت دەست پێبکەین... ھەروەکوو شاعیر دەڵێت:\nدەکرێت بڵێین ئەمە یەکێکە لە پایە سەرەکییەکانی چامەشیعرییەکەی کتێبەکە. کە شاعیر دەرگا وەڵا دەکات، وەک چۆن زەمین باوەش بە ئێمەدا دەکات ئاواش ئێمە باوەش بە ئەودا بکەین. دوای ئەوە، شاعیر دێت یەک بە یەکی پیتەکان دەدوێنێت و شیعریان پێ دەنووسێت. دیارە شاعیر لە گرینگیدان بە پیتەکان و خستنە ناو شیعریانەوە زۆر شارەزایانە و وەستایانە ئەم کارە بە لێزانی و فەرھەنگی دەوڵەمەندی دەخاتە نێو چامەـ‌کتێبەکەیەوە. لە ئەلف ھەتا ێ/یێ. ئەم کارە دەکات بێ ئەوەی یەک وشەی دەرەکی بەکار بھێنێ، سەرکەوتووانە بە تەواوی پیتەکان شیعر دەنووسێ. دواتر، شاعیر ھێواش ھێواش دەچێتە نێو ئەو ڕێیەیی کە خۆی مەبەستییەتی بۆی بچێ، بە بیرکردنەوە و ڕامان لە خۆی دەتوانێت بکەویتە ڕێ، چوونە نێو ڕێش ھەروەکوو گوتمان پێویستی بە ڕاستی دەبێت، چونکە ناکرێ بتەوێت کارێک بکەی کە تەواوی ژیانت بگۆڕێ، کەچی ڕاستی دەگەڵ نەبێت. ھەروەکوو شاعیر دەڵێت:\nلێرەدا پەیامی شاعیر ڕوونە و بێ گرێ و گۆڵ دەدوێ، بەڵەم ئێمە کە خۆمان وێڵ کردبێت و لەنێو خۆمان نەگەڕابین ناتوانین ھیچ لە باتەی خۆمانەوە بدوێین و خۆمان بۆ ھیچ ڕێیەک ئامادەبکەین کە دەمان بات بەروە نەمرەڕێ. ئەوەی زۆر گرینگە وریایی شاعیرە، چونکە شاعیر شیعرەکانی پەیوەندییان بە ڕووداوێکی کاتییەوە نییە. چونکە ئەگەر شیعر پەیوەندی بە ڕووداوێکی کاتییەوە ھەبوو، وەکوو بابەتەکەی کاتی دەبێت و نەمر نابێت.\nدیارە شاعر عیرفانیانە دەڕوانێتە خودا و دەیەوێت، پێمان بڵێت خودا نا نەخشێنرێت وەک ئەوەی ئێمە ھەریەکە فڵچەیەکمان لە دەستدایە و ئەو ڕەنگەی دەکەی کە خۆمان بمانەوێت، سەرەنجام ھەریەکە بۆ ناسینی خودا، دەیەوێت تەنھا ڕەنگی خۆی بێت و غەیری ئەو ڕەنگەی کە خۆی کردوویەتی قەبووڵی نییە. دیارە ئەوە بۆ تەواو جیھان و بە تایبەتیش ڕۆژھەڵات و تایبەتتریش کوردستان ڕاستترینە، چونکە لێرە خەڵکانێک خودا بە ڕەنگی خۆیان نەبێت ناناسن و ھەریەکەیان بە پێی داکەوتی خۆی ڕەنگڕێژی دەکات و کام گوتەیەی خودای بوێت کە سوودی بۆ خۆی ھەیە ئەو وەکاردێنێت، نەک بۆ سوودی گشتی... ئەمەش وادەکات مرۆ سەری لێ تێک بچێت و نەزانێت بۆ کوێ بکەوێتە ڕێ، ھەروەکوو شاعر دەڵێت:\nدیارە شوێنکەوتەی کەسانی دیکە، دەتگەیەنێت بەو شوێنەی کە ئەوکەسەی لەگەڵی دەڕۆی نەک ئەو شوێنەی خۆت دەتەوێت. کەواتە دەبێت شوێن تولە ڕێکانی خۆمان بکەوین بۆ ئەوەی بگەینە مەنزڵ. دوای ئەوەی ئێمە توانیمان ئەو (خود)ە بدۆزینەوە کە لەنێو خۆماندایە و شوێن توولەڕێکانی کەوتین بۆ گەیشتن بە نەمری. ئەمەش تەنھا بە قووڵبوونەوە دەزانین کە ئەو درزەی ڕۆحمان لە کوێدایە و کەوتۆتە کوێوە.\nئێمە دەکرێت بڵێین، نەمرەڕێ تەواو گەشتێکی ڕۆحییە. گەشتێک کە تاک بە تاکی ئەو سەردەمە پێویستییەتی، بەڵام ئەو فەزا گشتییەی کە خوڵقاوە و ئێمەش کەوتووینە نێوییەوە کە دنیای سەرمایەدارییە. لە دنیایی سەرمایەداریشدا، پێوانەی ھەموو شتەکان دەبن بە پارە. واتە ھەر شتێک دەستکەوتێکی ماددی نەبێت و مرۆ ئەو شتەی کە دەیکات دەستکەوتێکی ماددی دەستنەکەوێت، پێی وایە بێ بەرھەمە. وەدووکەوتنی پارەش ھیچ چێژێکی نییە، تەنھا ماندووبوون نەبێت. کەواتە مرۆ ئەوەی لە یادی نییە خود و خودایە کە یەک «ا»ـە جیاوازیی ئەو دووانەیە!\nلەو تێڕوانییەنەوە کە لە شیعرەکانیشدا شاعیر زۆر وریایانە چەندین جار یاری ئاوا لەگەڵ خوێنەر دەکات. ھەروەکوو شاعیر دەڵێت:\nخود لێرەدا لەگەڵ خودا درزێک لە نێوانیاندا ھەیە. ئەو درزە شاعیرانە خراوەتە نێو دنیای شیعر و عیرفانەوە. شاعیر ھەوڵدەدات پێمان بڵێت ناکرێت نەزانی کاتێک درزێک بکەوێتە ڕۆحتەوە، چونکە دەکرێت لە ڕێی ئەو درزەی کە کەوتۆتە ڕۆحمانەوە چی ڕووناکی و جوانی ئێمە ھەیە لەوێوە بڕوات و ئێمە نەتوانین ھەست بە گەرمی ڕۆحمان بکەین و سەرەنجام ساردوسڕی نێوان مرۆڤەکان بگاتە ئاستێک کە یەکجاری وەک بە بەردبوویەکمان لێبێت. لێرەدا بۆ پاڵپشتیکردنی قسەکانمان و نموونەیەکی شعری شاعیر دەخەینە بەرچاوتان کە دەڵێت:\nلەو چامەشیعرەی سەرەوە، ڕووبەڕووی چەندین پرسیار دەبینەوە کە وامان لێدەکات بۆ چەند ساتێکیش بێت لەگەڵ خۆمان بکەوینە گفوگۆوە و ئەو فەزایەی کە تیایداین کە پێش چاومانی تەڵخ و لێڵ کردووە و ناتوانین دووربین بین و ھەرچی نەیەتە بەردەممان و بە بەردەمماندا ڕەت نەبێت، ئێمە نەتوانین پێشبینییەکی باشی بۆ بکەین. چونکە ئێمە فێرە گەشت نەبووین و گەشتمان نەکردووە! ئەمە لە لایەک، لە لایەکی دیکەوە پرسیار ئاڕاستەی جیھان دەکات کە ئایین وەکوو ھەرشتێکی دیکە کە قانجی ھەبێت بەکاری دەھێنن و بیر لە قازانج دەکەنەوە نەک مرۆڤبوون، ھەروەکوو لە دێڕی دەیەمی کۆپلەکەی سەرەوەدا ئاماژەی پێدراوە.\nوا خەریکین شۆڕدەبینەوە بۆ ئەو ڕێیەی کە لە خۆماندا بزرمان کردووە. ڕێیەک کە تا ئێستاش نەمان توانیوە پیاسەیەکی ئێوارانی تێدا بکەین. یاخود وەک ڕێبوارێک لە قەراغ ئەو ڕێیەدا پشوویەک بدەین و شەوان بەدیار سەیرکرنی ئاسمانەوە زیاتر لە خۆماندا ڕۆ بچین و بزانین کە بۆ کوێ دەچین و بۆچی دەچین! ئاخر کە تۆ گەشتێکی دوور و درێژت لە پێش بێ، شەو و ڕۆژی تێدەکەوێ، دەبێت بیر بکەینەوە و بە وریاییەوە بکەوینە ڕێ.\nدوای ئەوەی کە لەگەڵ خۆمان کەوتینە ڕێ و چاومان بە تاریکی ناخمان کەوت و کونج کەلەبەری ڕێیەکەمان بینی و زانیمان بەشێکین لە تاریکی و لە پەیڤی ناشیرن کە تازە بۆمان ڕوون بۆتەوە شاعیر پێی باش نییە بوەستین و بگەڕێینەوە بەڵکوو دەیەوێ ڕێنمونیمان بکات بڵێ ڕێ ھەرچەندە تاریک بێ و ھەرچەندە کە پەیڤمان نەپشکنیوە، بەڵام پێویست دەکات بەردەوام بین، تاوەکوو ئەو شوێنەی بوونە ئینسانییەکەمان دەر دەکەوێ و ئەگەر بەردەوام نەبین لەو تاریکییەدا ڕەنگە گوم بین.\nکە ڕۆیشتین بۆ ڕێ، ئەگەر ئاگایی لەگەڵ نەبێت، نابێت! چونکە فەزای دەرەوە وەکوو بازاڕ و ھەندێک شوێنی دیکە نییە پێویستمان بە ئاگایی نەبێت، پێویستە بە ئاگابین و وریابین ڕۆیشتن لەگەڵ خۆتدا بوێری دەوێت، چونکە فەلسەفەی ژیان و مردنمان فێر دەکات. ئێمەش دەمانەوێت بڕۆین و بگەین بە نەمرەڕێ. بۆ گەیشتن بە نەمرەڕێش پێوستمان بە (خود)ە ئەو خودەش پێویست بە ئاگاییە. کاتێک بە ئاگابین و بکەوینە ڕێ ناتوانین شت لەم و لەو کۆپی بکەین، چونکە ھەر خۆمانین و دەمانەوێت بگەین بەو خودەی کە دەمانگەیەنێتە (نەمرەڕێ)ـی، ھەروکوو شاعیر دەڵێت:\nھەر مرۆڤێک گەیشت بە نەمری و توانی وەک ئەستێرەیەک بدرەوشێتەوە، بێ ئەوەی کەس بچێت دای بگیرسێنێت. ئەوا دەتوانێت سەفەر بکات بۆ لای ئەو کەسانەی کە پێش ئەو بەو ڕێگەیدا ڕۆیشتوون و گەیشتوونەتە نەمرەڕێ، بەڵام شاعیر پێش ئەوەی دەرگامان بۆ واڵا بکات بۆ ئەوەی نەمرانی ئەو ڕێگەیە ببینین پێمان دەڵێت:\nشاعیر ھەر لە سەرتاوە تا کۆتایی ڕاستەڕێیەک دەکێشێت و لەگەڵ خۆی پەلکێشمان دەکات و شتەکانمان بۆ ڕاڤە دەکات، تاوەکوو ئەو شوێنەی بوونە ئینسانییەکەمان دەدۆزینەوە و ھەموو ئەو شتانەی کە ژینمانی داگیرکردووە و نرخێکی زۆری ماددییان ھەیە لە دنیایەکی سەرمایەداریدا، کە چوویتە نێو خۆتەوە ئەوانە ئەو نرخەیان نامێنێت، چونکە شتێکی دنیایین! و شاعیر لە ڕوویەکی دیکەوە پێمان دەڵێت جیھانی نوێ جیھانی شمشێر و بێبەزییانە دەبێت خۆمان لەو شەڕە شمشێرە بپارێزین کە مەبەستی تەنھا قازانج و کوشتنی ئەم و ئەوە. خۆمان بە دوور بگرین لە دەمامک و ببینین، دەمامک چی بە مرۆڤ دەکات و سەرمایەداریش ھۆکاری ئەو شەڕ و دڕییەیە، شەڕ و دڕیش لەبری خۆشەویستی، ڕق و کینە بەرھەم دێنێت. ھەروەکوو شاعیر لە چامەیەکدا دەڵێت:\nھەروەها، شیعری خۆی ئاوێتەی شیعر و ژانی ئەوان دەکات و داھاتووی پێدەخوێنێتەوە. ئەو ھۆنەرانەش ئەمانەن. نەمرەڕێ وەک کەتەلۆکێک خۆی دەنوێنێت. وەک چۆن ڕێگە و شێوازی ھەیە بۆ گەیشتن بە نەمرەڕێ. دواتریش کۆمەڵێک ھۆنەر کە لە دیدی شاعیرەوە گەیشتوونەتە نەمرەڕێ و نەمرن. ھەڵبژاردنی ئەو شاعیرانە لە لایەن شاعیرەوە کارێکی زۆر وردی دەوێ، هەروەها تێگەیشتنیش لەو مەبەستەی شاعیر، پێویستی بە چەند جارێک خوێندنەوەی ھەیە، چونکە دەبێت بگەڕێینەوە بۆ زەمەنێکی زۆر لەمەو پێش و زانینی بارگراوەندی ئەو شاعیرانە. ھەرچەندە شاعیر لە چامەکتێبەکەیدا، پەراوێزی پوختی بۆ نووسیون، بەڵام ھێشتاش ھەر پێویستمان بە وردبوونەوەیە، چونکە شاعیر ھەر تەنھا ناوی ئەو ھۆنەرانەی نەھێناوە، بەڵکوو چەند بەیتێکی ئەوانی لەگەڵ شیعرەکانی خۆیدا بەکار ھێناوە و ئامەژەشی پێداون. ئەمانە ھەموو بۆ خوێنەران دەبنە جێگەی پرسیار و دەکرێ لێیان بکۆڵدرێتەوە، جا لە ڕووی مێژووییەوە بێت یاخود ھەر گۆشەنیگایەک بێت کە خوێنەر بە پێویستی دەزانێت ئەو گۆشەنیگایە دەربخات.\nھەرچەندە چەندین سەدە بەسەر ژیانی باڵووڵی ماھی تێپەڕ بووە، بەڵام شاعیر بە ھەمان هەناسەی باڵووڵی ماھی دێت، وەک پەمۆ ئەو سەردەمە شی دەکاتەوە و درێژە بە ژیانی باڵووڵی ماھی دەدات و لەسەر زمانی ئەو بە شیعر لەگەڵمان دەوێت. تاوەکوو ئێمە زیاتر پەند لە ژیان و بەسەھاتەکانی وەربگرین.\nکاتێک ئەم شیعرە دەخوێنینەوە، وا ھەست دەکەین باباڕەجەبی لوڕستانی تەنبوورەکەی دەژەنێت و زیاتر تێکەڵ بە شیعرەکەیمان دەکات و پێمان دەڵێت ڕاستە ھیچ شوێنێکی وەکوو ماڵ شک نابەم، بەڵام خۆ من کوێستانیم و بەردەوام دێم و دەچم. کەواتە نە ماڵم ھەیە و نە دەشمەوێت، چونکە سرووشتی کوردستانم ھەیە. لێرەدا دەزانین بۆچی شاعیر ئەو ھۆنەرەی لە ڕیزی نەمران داناوە و لە ڕێی نەمرەڕێ تووشی باباڕەجەب دەبین. بۆ ئەوەی ئێمەش وەکوو ئەو خەونی بچووک و کاتی قووتمان نەدەن و نەتوانین ھەناسە بدەین. دەکرێ ئێمە شتی زۆر گەورەمان ھەبێت و ھەستی پێنەکەین، چونکە وێڵین بە دوای شتی بچووکەوە، بەڵام بۆ ئەمە پێویستمان بە درکردنێکە ھاوشێوەی باباڕەجەب بۆ ئەوەی بە ئاگابین و بزانین. دوایی شاعیر دێت و (باباحاتەمی لوڕستانی)ـش. بە ئێمە دەناسێنێت و پێمان دەڵێت ئەوەش یەکێکی دیکەیە لە یارانی باڵووڵی ماھی و یەکێکی دیکەیە لە تەنبوورژەنەکانی لوڕستان و بە جامێک لە مەی سەرخۆشمان بکات و شیعرێکیش لەگەڵیدا بخوێنێتەوە و شاعیریش ھەروەک ئێمەی داوەتی ئەو کۆڕە کردبێت بە بەیتێک وەڵامی دەداتەوە.\nکاتێک لەگەڵ یاران لەکۆڕێکی وەھادا دابنیشین و شیعر بخوێنرێتەوە و تەنبوور بژەنرێت و مەی مەستمان بکات. دەبێت ڕۆح بییەوێت لە کوێدا خۆی پەنھان بکات و بییەوێت بۆ کوێ باڵ بگرێ و بفڕێ و بیەوێت بە دیداری کێ شادبێت. شاعیر وەک ڕۆحێکی بەدمەست ئەوە بە دەرفەت دەزانێت و بە شیعرێک ئەو دۆخە عیرفانییەمان بۆ بەیان دەکات و دەڵێت:\nئەگەر ئاوڕێک لە مێژووی شاعیرە گەورەکانی عیرفانی بدەینەوە، ئەوەمان بەر گوێ دەکەوێت کە دەیان گوت ئێمە خودامان خۆش دەوێت، بەڵام ئەو خۆشەویستییە نە لە ترسی جەھەندەمە نە لەبەر خۆشی بەھەشت؛ بەڵکوو لەبەر خودی خوایە ئەو پەرستش و خوداپەرستییە! شاعر زیاتر لەمە ڕۆ دەچێت و دەڵێت من دڵم کانی نوور و ئەشقی خودایە! ڕێم، ڕێی مەستی و یاد و یارم ھەر ئەوەیە، بۆیە من دڵم دەیەوێت بە تۆ شادبێت و ئەمە مرازی منە، دەمەوێت مرازەکەشم حاسڵ بێت! پردی پەیوەندی شاعر و یەزدان تەنھا خۆشەویستییە و بەس. کاتێک ئەو مرازە حاسڵ بوو، ڕازی خۆی بۆ بەیان بکات و پێی بڵێت ئەو مرۆڤەی خەڵقت کردووە، مرۆڤێکە ھێشتا نەبووە بە بوونەوەر، تەنھا ئەوە ئەوەیە لە بووندایە و ئەو بوونەشی پڕکردووە لە کرم و خەریکە گیانی بوون دەکێشێت. ھەروەکوو ئەو شیعرەی خوارەوە؛\nدوای ئەم شیعرە، دەگەین بە دیداری سۆفیگەر و عارفی گەورە (حەللاج.) ئەو دیمەنە دەگمەنانە دەبینین کە پێش لە داردانی تیایدا ژیاوە و شوێنکەوتوانی بۆ خوداپەرستی نوقمی بیرکردنەوە کردوون و وێڵی سارا و ھەردی کێوانی کردوون. لەگەڵ ئەوەشدا، دەبینین لە دەوری ھۆنەردا چەند بێگوێ و کەڕ و ڵاڵ ھەبوونە و حەللاج بەستیانە گرفتار بووە و ئەوانیش بە ھەمان شێوە لە (حەللاج)یان نواڕیوە و ڕاناوەستن تا دەیکەن بە داردا. شاعیر دێت و ئەو دەورانەی حەللاج ئاوێتەی سەدەی ٢١ دەکات و دەڵێت:\nلێرەدا شاعیر زۆر جوانە وێنەی نەک حەللاج بەڵکوو ھەموو ئەوانەی لە سەردەمێکی کوێردا دەنووسن و بیردەکەنەوە نیشان دەدات و پێمان دەڵێت ئەوە زەمەنێکە نە پەنجەرەیەک ھەیە بۆ ڕوانین و نە دەرگایەکیش ھەیە ئێمە لێی بدەین و بچینە ژوورەوە لەگەڵ خاوەنماڵ دابنیشین، نا ئەو سەردەمە سەردەمێکی بێگیانەیە، سەردەمێکە وەک چۆن حەللاج بەو گەورەییەی لەجیاتی ئەوەی گوێی بۆ بگیرێت و بیکەن بە سەرمەشق لە داریان دا! بەڵام نا وادەم ئەوان گوێ ناگرن و خۆیان وەک کەڕ وێنا دەکەن، من دەچم دەبمە ھاوەڵی ئاسمان و ئەستێرەکان، چونکە ئەوان وەک مرۆ دڵڕەق نین و لەوپەڕی تاریکیشدا بێت، دەتوانم داوای کەمێک ڕووناکی لە شەو بکەم.\nدەبینین شاعیر ئەو داکەوت(واقیع)ـە بۆ ھۆنەر باس دەکات کە لە ڕۆژگاری ئەمڕۆماندا ھەیە و چۆن لەجیاتی عیرفانی و سۆفیگەری، توندوتیژی لە برەودان و جیھانیان لە ئامێز گرتووە؛ بەڵام ناکرێت ئێمە دابنیشین و چاومان لە دەستی ئەو ھۆنەرانە بێت. شاعیر خۆی دەکاتە قەڵغان و دەیەوێت، ھێزێکی نوێ بخوڵقێنێت و خۆری ستەمکاران ئاوا بکات. دوای ئەوەی لە ململانێی ژیانی ئاڵاین و بە ڕۆحێکی بە تینەوە ڕووبەڕووی دژوارییەکانی بووینەوە. بەردەوام دەبین لە ڕۆیشتن بۆ گەیشتن بە نەمری، ھەر لەو ڕێیە ھێشتا زۆر ھۆنەری ڕۆحسووکی دڵشکاو لە سەردەمەکەیان ماون بیان بینین لەوانە (سالار مەجید و بابەقیسەری ھەورامی) ئەوانیش بەشی خۆیان دەردی دڵیان ھەیە بۆمان بەیان بکەن و ڕۆحی شیرینیان تێکەڵ بە تاڵی ئەو ڕۆژگارە بکەن. ھەروەکوو لە شاعیر لە چامەکتێبەکەیدا دەڵێت:\nئەگەرچی شاعیر بۆ گەیشتن بە نەمری ڕێی ئەوینی گرتۆتە بەر، بەڵام ڕۆژگار ڕێ نادات بە ڕێی ئەوینیش بدوێت. عەشق ڕێ و ڕێبازی یارانە، بۆیە لەو ڕێبازەدا تەنھا ئەوین دەبینی و ئەوینت دەست دەکەوێت. شاعیر ھەورامان وەک دوا وێستگەیەک وێنا دەکات کە کۆمەڵێک ھۆنەری پایەبەرز تیایدا گەیشتوون بە نەمری و ئێمە دەکرێت وەک مامۆستای خۆمان لێیان بڕوانین. شاعیر دەیەوێت پێمان بڵت، پێویستە ئێمە بۆ نەمری بگەڕێینەوە بۆ ھەورامان، چونکە ھەورامان سەرچاوەی زۆرێک لە ھۆنەران و عاریفانی کوردە. ھەروەکوو شاعیر ڕوو دەکاتە باباسرنج و دەڵێت:\nھەر لە ھەورامان دەمێنینەوە و دەگەین بە عزوری یەکێکی دیکە لە یارانی باباسەرهەنگ. ئەویش (باباگەرچەکی هەورامی)ـیە. ئەویش بە تەنبوورەکەی دڵمان تێکەڵی سرووشتە جوانەکەی ھەورامان دەکات و بەنێو شاخ و گاشەبەردەکاندا سەفەرێکی ڕۆحیمان پێدەکات. دواتر دەگیەنە یەکێکی دیکە لە ھۆنەرە ھەرە باڵاکانی ھەورامان و شاعیر ئاشنامان دەکات بە دیوە خوداناسییەکەی و ئێمەش لەگەڵ ھەرشیعرێکیدا مەست دەبین، بەدەم مەستییەوە دەڵێین: ئاخر چۆن دەکرێت، دایەتەورێز نەناسین؟ ھەوڵدەدەین بەدوای پاساوێکدا بگەڕێین، بەڵام دەستمان ناکەوێت. بە خوێندنەوەی چامەکتێبی شاعیر ھێندەی دیکە مەست دەبین و زیاتر ھۆگری تەنبوورەکەی دەستی دایەتەورێزی ھەورامی دەبین. لەگەڵ خەون و خولیاکانی ھۆنەردا تێکەڵ دەبین و جیھانبینی ئەومان لە شیعرێکەوە بۆ دەردەکەوێت کە دەڵێت:\nشاعیر زۆر جوان درک بە دڕی ئەم جیهانە دەکات. ھێند وردبۆتەوە، ھێند جوان گەیشتووەتە ھەقیقەت و کە ناکرێت ئێمە نەوەستین و وەڵامی شاعر بە گرینگییەوە سەیری نەکەین. ئەگەر سەرنج بدەین شاعر دەزانێت ئەم جیھانە ڕق و کینە ڕەگی قووڵی داکوتاوە، بەڵام شاعر زۆر ھونەرییانە وەڵامی ئەو ڕق و کینانە دەداتەوە و دەڵێت با ڕیشاڵەکانی بکەینە تەنبوور! دواتر درێژە بەم باسە دەدات و لەگەڵ گەیشتن بە دیداری بابافەقێی لوڕستانی ئەوەمان بۆ دووپات دەکاتەوە کە ئەگەرچی بە شمشێریش ڕووبەڕووم ببنەوە، ئەوا ناتوانن ڕێ لە ڕۆحی بەرزەفڕم بگرن ھەروەکوو شاعر دەڵێت:\nدواتر شاعر یەکێک لە ئەستێرە گەشەکانی ئاسمانی لوڕستانی بە ئێمە دەناسێنێت کە ئەویش (دایەجەلالە)یە. دایەجەلالی لوڕستانی ژیان و شێوازی لە دایکبوونی شاخۆشینی کوڕی، ھاوشێوەی لەدایکبوونی عیسای کوڕی مەریەم بووە. شاعر ئەم ڕووداوەی بە شیعر بۆ وێنا کردووین و لە دیوێکی دیکەشەوە دەکرێت چەندین لێکدانەوەی فەلسەفی بۆ بکرێت؛\nشاعر لەدایکبوونی شاخۆشینی کوڕی دایەجەلالی چەند ورد وێنا کردووە! چ فەلسەفەیەک دەخوڵقێنێت بە ژیانی شاخۆشینی دایەجەلال! بوون و نەبوون چەند سەرنجڕاکێش مامەڵەی لەگەڵ دەکرێت! زۆر جوان دەتوانین ھەست بە نائارامی شاعر بکەین لەم شیعرەدا و دەیەوێت پێمان بڵێت نەک ھەر من، بەڵکوو ئەوانەی نەشھاتوونەتە دنیاوە، ئەگەر وەکوو من بزانن چۆنە دنیا، ئەوا سەریان دەخەنەوە نێو ڕەحمی دایکیان و نایانەوێت چاویان بە دنیا بکەوێت؛ چونکە ئەم دنیایە لە ڕاستیدا، پارچەیەکە لە ناخۆشی. ڕاستە زەمین ھەموو شتێکی تێدایە و ئێمە دەتوانین کەڵکی لێ وەربگرین، بەڵام ئێمە ناتوانین لە پەیامی زەمین و دنیا بگەین، بەڵکوو ھەرکەسە خەمی خۆیەتی و دەیەوێت ھەموو بۆ خۆی بێت! دواتر، چاومان دەکەوێت بە ڕێحان‌خانمی لوڕستانی و دەمانەوێت لەگەڵ ئەو ڕۆحە بپەیڤین کە دڵی لە ژەنگی ڕۆژگار پاک کردبووە و ئەوینی یەزدان دەروونی ڕووناک کردبووەوە! ئێمەش بە ئاماژەدان بە دێڕێکی کورت و پەیامێکی یەکجار گەورە، ئەو شاعرە بەسەر دەکەینەوە کە شاعر دەڵێت:\nدواتر، دەگەینە فاتمە لوڕە! کە ڕەند و خواناس بووە و ئەوینداری باباتاھیری ھەمەدانی بووە. ڕەنگە ھەریەکێک لە ئێمە، کاتێک ئەمە دەخوێنێتەوە، واقی وڕ بمێنێت. بۆیە دەڵێین ئەگەر شاعر ھیچی نەکردبێت، ئەوا دیوێکی زۆر شاراوەی بۆ ئێمە ڕووناک کردووەتەوە! چونکە زانینی زانیارگەلێکی لەم شێوەیە بەدواداگەڕانی ورد و سەلیقەیەکی یەکجار زۆری دەوێت، بەڵام شاعیر ماندوونەناسانە لە نەمرەڕێدا کاریکردووە و کۆمەڵێک کاری زۆر گرینگیشی بۆ لێکۆڵەران بەجێ ھێشتووە. کە دەکرێت لە چەندین ڕووەوە لێکۆڵەران لەم چامەکتێبە پڕ زانیاری و مەعریفەییە دەستیان بکەوێت و لێکۆڵینەوەی لەسەر بکەن. دیارە ئێمە تەنھا لە یەک ڕووانگەوە یاخود بڵێین لە یەک پەنجەرەوە لێی دەڕوانین. وەگەرنا، چامەکتێبی شاعیر گەلێک کون و کەلێنی ھەن کە ھەر کەسێک ویستی نووسین و لێکۆڵینەوەی ھەبێت دەتوانێت پێیان بگات! دێینەوە لای فاتمە لوڕە و شاعیر لەدەمی ئەوەوە دەردی دڵی فاتمە لوڕەمان بۆ بەیان دەکات و ئەو دیمەنەمان بۆ بە شیعر وێنا دەکات کە لەتاو دووری باباتاھیری ھەمەدانی چی بەسەر فاتمە لوڕە ھاتووە.\nدواتر، شاعیر لە ڕێگەی کۆمەڵێک لەم شاعیرانەی ھەستی خۆیمان بۆ بەیان دەکات. ئەو ھۆنەرانەش ئەمانەن «عەتتاری نەیشابووری، باباتاھیری ھەمەدانی، میرزا محەمەدعەلی سائیبی تەورێزی، بیدەل (بیدەل دەھلەوی)، گوڵزار، مەولانا و تاگوور» شاعیر ھەریەکێک لەم ھۆنەرانە بە زمانی شیعر دەدوێنێت و دەیەوێت پێمان بڵێت ئەو ڕێیە چەندین ئەوین و ئەوینداری ھەنە کە دەکرێت ئێمە کەڵکیان لێ وەربگرین و لەگەڵ ژیان و شیعریان زیاتر درێژە بە ژیان بدەین.\nشاعیر زۆر لێزانانە لە سەرەتاوە داوای گەڕان و پشکنینی ڕێیەکی لە ئێمە کرد. بۆ ئەم باسەیش شاعیر خۆی تەیار کرد و بە ئێمەی گوت دەبێت بیر بکەینەوە بۆ ئەوەی لەم جیھانە جاڕسکەرەدا نە جاتمان ببێت، بۆ ئەمەش دەبێت لە خۆمان تێفکرین. تا خود دەدۆزینەوە و لەوێوە بکەوینە ڕێ بۆ شوێنک کە تیایدا ڕۆح بفڕێت و خۆشەویستی ببارێنێت. دواتر، بۆ ئەوەی ئەم خەیاڵە لە لای ئێمە ببێتە داکەوت، ئەوا شاعیر دەگەڕێت بە دوای ئەو ھۆنەرانەدا کە بۆ ڕێیەک بەڕێکەوتبوون پێی دەگوترێت نەمرەڕێ! لەو ڕێیەدا، چەندان ھۆنەرمان ناسی بە ھەمان ڕێدا ڕۆیشتبوون و تاڵی و سوێری ڕۆژگار ھاڕی بوونی. شاعیر تا بڵێی لێزانانە لەسەر زمانی ئەوان بۆمان پەیڤا و وەک بڵێی پەیامی ئەوانی بۆ ھێنابین وا جوان شیعریەتی کردبوو و شیعرەکانی تێکەڵ بە بیری ھۆنەران، ژیان و ئەو پەیامەی کە خۆیشی مەبەستییەتی بیگەیەنێت تێکەڵ کردبوو. دواتر، شاعیر لە ڕێی چەند شاعیرێکەوە کۆتایی بە چامەکتێبی نەمرەڕێ دەھێنێت و لە کۆتاییشدا فەرھەنگۆکێکی زۆر دەوڵەمەندی بۆ وشەکان نووسیوە، کە ھەر دەکرێت ئەمانە لێکۆڵینەوەیەکی سەربەخۆیان لەسەر بکرێت. دواتر، ڕوودەکاتە بوودا و پەیامی ماریفەت بە ئێمە دەگەیەنێت و دەڵێت:\nزانا کەسێکە لە خۆیدا ڕۆبچێت و ترسی لە گوتنی ڕاستی نەبێت. وەک بوودا خۆی بکەوێتە بیرکردنەوە و ترس نەتوانێت پەلوپۆی بشکێنێت. ڕاستە بۆ گەیشتن بە نەمری پێویستیمان بە قوربانییە، بەڵام گەورەتین قوربانیی خۆتی کە نەتتوانیبێت خود ڕام بکەیت و بە نە فامی ژان بکەیت. ھەر وەک شاعر لە دێڕەکانی چامەکتێبەکەدا دەڵێت:\nپەرداخ یاخود کەچک کەرەستەی سەرەکین و جۆرەھا خواردنیان تێدەکرێت، بەڵام ئایا دەتوانن تامی ئەو خواردنانە بکەن و چێژی لێ وەربگرن؟ بێگومان نەخێر، چونکە ئەوانە بێگیانن. شاعر دەیەوێت پێمان بڵێت گەمژە بە ھەمان شێوەی ئەم کەرەستانە ناتوانێت چێژ لە ژیان وەرگرێت و بگات بە نەمری! شاعر دەڕوات و بە چەندین دێڕی سەرنجڕاکێشی لەم جۆرە دەیەوێت بمانباتە سوێی نەمری و پێمان بڵێت ئا ئەوە بوو نەمری و نەمرەڕێ!


بەشێک لە ڕووداوە گرنگەکانی ساڵی 2020\nساڵی 2020 هەڵگری چەندین ڕووداو و پێشهاتەی گرنگ و کاریگەر بوو لە گۆڕەپانی سیاسی و کۆمەڵایەتی و ئابووری جیهاندا .\nهەندێک لە گرنگترین هەواڵ و ڕووداوەکانی ساڵی ڕابردوو لە ناوچەکە و جیهاندا بریتی بوون لە:\nڕێکخراوی تەندروستی جیهانی ڤایرۆسی کۆرۆنای وەک پەتایەکی جیهانی ڕاگەیاند. ئەم پەتایە بە تەواوی جیهاندا بڵاوبۆوە و بووە هۆی گیان لەدەستدانی سەدان هەزار کەس، و ملیۆنان کەس توشی ڤایرۆسەکە بوون و دەیان ملیۆن کەسیش بەهۆی ئەو ڤایرۆسەوە کارەکانیان لەدەست دا.\nقاسم سولەیمانی، فەرماندەی هێزی قودسی سوپای پاسدارانی ئێران و ئەبو مەهدی ئەلموهەندیس، جێگری سەرۆکی حەشدی شەعبی عێراقی لە ئەنجامی هێرشێکی موشەکی لە لایەن فڕۆکەی بێ فڕۆکەوانی ئەمەریکاوە بە فەرمانی دانۆڵد ترامپ لە نزیک فڕۆکەخانەی بەغدا کوژران.\nموحسین فەخریزادە زانای ناوکی ئێران و سەرۆکی ڕێکخراوی توێژینەوە و داهێنانی وەزارەتی بەرگری وڵاتەکە لە یەکێک لە ناوچەکانی دەوروبەری دەماوند کوژرا.\nوەزارەتی خەزێنەی ئەمەریکا سزای خستە سەر بونیادی موستەزعەفانی ئینقلابی ئیسلامی و وەزیری ئیتلاعاتی ئێران مەحمود عەلەوی و هەروەها وەزیر و وەزارەتی نەوتی ئێران لەگەڵ بەشێک لە کومپانیاکانی سەر بەو وەزارەتە.\nپڕۆژە یاسای چوونەدەرەوەی بەریتانیا لە یەکێتی ئەوروپا (بەرکسیت) لە پەرلەمانی وڵاتەکەدا پەسەند کرا، لە کۆتا ڕۆژەکانی ساڵەکەشدا بەریتانیا گەیشتە ڕێککەوتنی بازرگانی لەگەڵ یەکێتی ئەوروپا بەرلەوەی لە دووا ڕۆژی ساڵەکە بە یەکجاری لە یەکێتیەکە دەربچێت.\nلە مانگی هەشتدا دانۆڵد ترامپ لە هەژماری تویتەرەکەیدا هەواڵی واژۆکردنی ڕێککەوتنی نێوان ئیسرائیل و ئیماراتی وەک "ئاساییکردنەوەی تەواوەتی پەیوەندییەکانی ئیسرائیل و وڵاتە عەرەبییەکان" ڕاگەیاند و دواتریش ڕێککەوتنی ئاشتی لە نێوان ئیسرائیل و ئیمارات لە ژێر ناوی پەیمانی ئێبراهیم واژۆ کرا. لە کاتەشەوە پەیوەندییەکانی ئیسرائیل لەگەڵ چوار وڵاتی موسوڵمانی عەرەبدا ئاسایی کراوەتەوە لەوانەدا، بەحرەین، سودان و مەغریب.\nجۆرج فلۆید، هاوڵاتیەکی ئەمەریکای- ئافریقی بە کاتێک لەلایەن پۆلیسێکی سپیپێستەوە قۆڵبەست کرابوولە مینیاپۆلیسی ویلایەتی میناسۆتا، گیانی لەدەستدا و ئەمەش بوو بە هۆی دروستبوونی خوپیشاندان لە ئەمەریکا و سەرانسەری دونیا لە دژی ڕەگەزپەرەستی. بەشێک لە خۆپیشاندانەکان توندوتیژی تێدا دروست بوو.\nلە 15ی مانگی دوانزەی2020دا جۆ بایدن بە زۆرینەی دەنگی نوێنەران بە شێوەیەکی فەرمی وەک 46هەمین سەرۆک کۆماری ئەمەریکا هەڵبژێردرا بەمەش کامڵا هێرسی جێگری بایدن بوو بە یەکەم ژن بۆ ئەو پۆستە لە مێژووی ئەمەریکادا هەڵبژێردرێت.\nفەرمانی کشانەوەی ئەمەریکا لە ڕێککەوتنی کەشوهەوای پاریس، کە دۆناڵد ترامپ لە ساڵی 2017 دا ڕایگەیاندبوو، جێبەجێ کرا و ئەمەریکا بە فەرمی لەو ڕێککەوتنە کشایەوە.\nبەفراو نووری و هێرۆ زەنگەنە تاوتوێی بەشێک لە هەواڵ و ڕووداوە گرنگەکانی ساڵەکە دەکەن. دەتوانن لەم فایلە دەنگیەی خوارەوە گوێبیستی هەواڵەکان بن.


ئه‌گه‌ر تووشی ڤایرۆس بووین\nئايا له ڕێی پۆستی ئه‌له‌کترۆنییه‌وه فایلێکت بۆ هات و بێ ئه‌وه‌ی بزانی له کوێوه هاتووه کليکت کرده سه‌ری؟ ئایا پاش ئه‌وه‌ی که پرۆگرامێکی نوێت له کۆمپیۆته‌ره‌که‌تدا دامه‌زراند کۆمپیۆته‌ره‌که‌ت سه‌ری لێ شێواوه؟ که‌وابێ ڕه‌نگه تووشی ڤایرۆس بووبی.\nلێره سه‌رنجت ڕاده‌کێشین بۆ چه‌ند ڕێنوێنییه‌کی سه‌ره‌تایی:\n١ـ پێوه‌ندییه‌کانت بپچڕێنه.\nهه‌موو پێوه‌ندييه‌کت له‌گه‌ڵ ئينترنێت یان کۆمپیۆته‌ره هاوبه‌شه‌کانی ترتدا بپچڕێنه بۆ ئه‌وه‌ی ڤایرۆس چی تر بڵاو نه‌بێته‌وه. سه‌یری (فۆلده‌ری Autostart)ه‌که‌ت بکه. هه‌ندێ جار بۆ ئه‌وه‌ی ڤایرۆسێک چالاک ببێ له پێشدا فایلێک له‌وێ داده‌نرێ و چاوه‌ڕێ ده‌کا کۆمپیۆته‌ره‌که‌ت هه‌ڵکه‌یته‌وه ئینجا ڤایرۆسه‌که چالاک ده‌بێ. ئه‌گه‌ر فایلێک له‌وێیه و نامۆیه بۆت بیسڕه‌وه. پاش ئه‌وه‌ی ئه‌و کاره‌ت کرد کاتی ئه‌وه‌یه که پرۆگرامی دژه‌فایرۆسه‌که‌ت به‌کار بێنی.\n٢ـ به هه‌موو جۆره فایله‌کانتدا بچۆره‌وه.\nئه‌گه‌ر پرۆگرامێکی دژه‌فایرۆست هه‌یه و تازه‌ش کراوه‌ته‌وه و پێت سه‌یره بۆچی ڤایرۆسه‌که‌ی نه‌دۆزیوه‌ته‌وه، له‌وانه‌یه وای بۆ ده‌ستنیشان کرابێ که ته‌نها به چه‌ند جۆرێک له فایل یان دۆکۆمنتدا بچێته‌وه، بۆیه ده‌بێ بۆی ده‌ستنيشان که‌ی که به هه‌موو جۆره فایله‌کاندا بچێته‌وه و له هه‌موویاندا به شوێنی فایرۆس بگه‌ڕێ.\n٣ـ به شێوه‌یه‌ک پرۆگرامی دژه‌فایرۆسه‌که‌ت نوێ که‌ره‌وه.\nله نێو پرۆگرامی دژه‌ڤایرۆسه‌که‌تدا به‌شێک هه‌یه که ڤایرۆسه‌کان ده‌ناسێنێ و باسیان لێوه ده‌کا، بۆیه ده‌بێ به‌رده‌وام نوێ کرێته‌وه چونکوو هه‌میشه ڤایرۆسی نوێ دێته ئاراوه. ئه‌گه‌ر نوێکاریی دژه‌فایرۆسه‌که‌ت نه‌کردووه چارت نییه ده‌بێ له پێشدا به‌وانه‌ی که پرۆگرامی دژه‌فایرۆسه‌که‌ت زانیاریی له‌سه‌ریان هه‌یه به کۆمپیۆته‌ره‌که‌تدا بچیته‌وه. به‌و هیوایه که ئه‌و ڤایرۆسه ڤایرۆسێکی کۆن بێ و پرۆگرامه‌که‌ت بیناسێته‌وه. یان ئه‌گه‌ر بلوێ بچیته ناو نێته‌وه و نوێی که‌یته‌وه. یان ئه‌گه‌ر بکرێ له کۆمپیۆته‌رێکی تره‌وه تازه‌کراوترین دژه‌فایرۆس بێنی.\n٤ـ هاردديسکه‌که‌ت بگوێزه‌ره‌وه.\nئه‌گه‌ر بکرێ هاردديسکه‌که‌ت ده‌ر بێنه و بیخه ناو کۆمپیۆته‌رێکی تره‌وه به پرۆگرامی دژه‌فایرۆسی ئه‌و کۆمپیۆته‌ره نوێیه، هاردديسکه‌که‌ی خۆت خاوێن که‌ره‌وه له ڤایرۆس.


کوردایەتی بۆ ناشرین بوو؟! – لڤین پرێس\nبەیار عومەر عەبدوڵا:\nلڤین: بەیار عومەر عەبدوڵا\nنەبونی دەوڵەت و کیانێک بۆ ٤٠ ملیۆن کورد، پاساویداوە بە هەبوونی جوڵانەوەیەک بە ناوی کوردایەتیەوە. بەڵام ئەو کوردایەتیەی کە ئێستا پارتی نوێنەرایەتی دەکات، لە ناو زۆرینەی خەلکی کوردستانی عێراقدا بێزراو و ناشرین بووە؟! بۆچی؟!\n٢-لە ژێر ناوی کوردایەتیدا، مانگی زیاد لە ١٠٠ ملیۆن دۆلار لە داهاتی نەوتی کوردستان دەچێتە سەر حسابی حکومەتی تورکیا و کۆمپانیا و بانکەکانیانەوە و ئەوانیش بەکاری دەهێنن بۆ لێدان لە پەکەکە و کوردانی باکور و هاوکات داگیرکردنی باشور و بڕینەوەی دارستانەکانی.\n٣-لە ژێر ناوی کوردایەتیدا، زیاد لە ٣٠ بنکەی سەربازی و هەواڵگری تورکیا لە زۆنی زەردا هەیە و بە قوڵایی ٤٠ کیلۆمەتر خاکی کوردستانیان داگیرکردوە بۆ لێدانی پەکەکە و کوردانی باکور و هاوکات دابڕاندنی کوردانی هەر چوار پارچەکە.\nژمارەی هێزەکانی تورکیا لە ناو خاکی هەرێمدا نزیکەی ٤ هەزار ئەفسەر و سەرباز و جەندرمەیە. هەروەها چەندین فڕۆکە و فڕۆکەی بێفڕۆکەوان و تانک و زرێپۆش و چەکی قورس لەو بنکانەدا هەن کە لە ناوچە سنوریەکانی دهۆک و هەولێردان.\nسەرباری ئەوەی چەندین ساڵە پارتی میوانداری سوپای تورکیای کردوە بۆ لێدان لە پەکەکە و کوردی باکور، کەچی لە کاتی هاتنی داعشدا، ئامادە نەبوون هاوکاری پێشمەرگە بکەن بۆ پاراستنی هەولێری پایتەخت؛ نەک هێزی زەمینیان نەجوڵاند، تەنانەت هێزی ئاسمانیشیان بەکارنەهێنا. ناچار پەکەکە و یەکێتی فریای مەخمور و هەولێری پایتەخت کەوتن. بەڵام بەداخەوە وەزارەتی پێشمەرگە کە ئێستا وەزیرەکەی یەکێتیە بەیاننامە دژی پەکەکە دەردەکات و ئاگری شەڕی ناوخۆ خۆشدەکات، بۆ دڵڕازیکردنی پارتی.\nتورکیا بە بیانوی پەکەکەوە دەیەوێت قەندیل داگیربکات و کوردی هەر چوار پارچەکە لەیەک داببڕێت و چیتر کوردی هەر پارچەیەک نەتوانێت پشت بە پارچەکانی تر ببەستێت و ئەوەی پێیدەوترێت قوڵایی ستراتیژی نەتەوەی کورد نەیهێڵێت. دواجار ئەو سنورە پڕ بکات لە تیرۆریستە بەکرێگیراوەکان هاوشێوەی لیبیا و سوریا. ئەمەش ئەمن و ئاسایشی هەرێمی کوردستان دەخاتە مەترسیەوە.\nدوا فێڵی پارتی و تورکیا بۆ داگیرکردنی هەرێمی کوردستان، سیناریۆیەکە بە ناوی یەکخستنەوەی هێزی پێشمەرگە؛ دەیانەوێت لە ژێر ناوی یەکخستنەوەی هێزی پێشمەرگەدا، هێزەکانی ٧٠ ی یەکێتی بخەنە ژێر ڕکێفی خۆیان و هیچ ڕکابەرێکیان نەمێنێت و بە تەواوی حوکمی دیکتاتۆریانەی خۆیان بەسەر ناوچەکانی سلێمانی و هەڵەبجە و گەرمیان و ڕاپەڕیندا بسەپێنن. هەروەها بنکەی سەربازی سوپای تورکیا ومیتیش بهێننە ئەم دەڤەرە بۆ لێدانی زیاتری پەکەکە.\nهێزێک ئامادە بێت هێرش بکاتە سەر ئەندام پەرلەمان و ئامادە نەبێت تاوانباران بدات بە دادگا و لە ژێر فشاردا تاوانباران دەرباز بکات بۆهەولێر؛ ئایا هێزێکی وا سەرکوتکەر دەتوانێت سوپای بێلایەن و نیشتیمانی دروستبکات؟!\nهێزێک چەندین ڕۆژنامەنوسی بێتاوان لە بادینان لەسەر ئازادی ڕادەربرین زیندانی بکات، و بە ساختە کەیسەکەیان بکات بە تیرۆر؛ ئایا دەکرێت هێزێکی لەم چەشنە باوەڕی بە سوپا و دامەزراوەی نیشتیمانی هەبێت؟!\nیەکنەگرتنەوەی هێزی پێشمەرگە لە ئێستادا باشترە لەوەی کە هەمووی بچێتە ژێر کۆنترۆڵی پارتیەوە و ئەوانیش لە ژێر ناوی کوردایەتیدا سوپای تورکیا بێنن بۆ پەلاماردانی پەکەکە و کوردانی باکور، و چەوساندنەوە و کۆیلەکردنی کوردانی باشور.


21/9/2019 - 20:39\nئەوانه‌ی ئه‌و كارە دەكەن رووبەرووی یاسا دەبنەوە\nوەزیری ناوخۆی حكوومەتی هەرێم رایگەیاند: تەقەكردن لە بارەگاكان پێچەوانەی سیاسەتی حكوومەتی هەرێمی كوردستانە.\nرێبەر ئەحمەد وەزیری ناوخۆی حکومەتی هەرێمی کوردستان لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا تیشكی خسته سه‌ر چه‌ندین ته‌وه‌ر، له‌وانه‌ش رووداوه‌كانی ته‌قه‌كردن له سلێمانی و هه‌ولێر كرد و پرسی گۆڕانكاری به‌رپرسانی ئیداری و په‌یوه‌ندییه‌كانی نێوان هه‌ولێر و به‌غدا.\nوەزیری ناوخۆ رایگەیاند: تەقەكردن لە بارەگاكان پێچەوانەی سیاسەتی حكوومەتی هەرێمی كوردستانە، ئەوانەشی ئەو كارە دەكەن رووبەرووی یاسا دەبنەوە و هەر کەس و لایەنێکی لەپشتبێت دەبێت بەپێی یاسا چارەسەربکرێت و تاوانباران بدرێنە دادگا.\nسه‌باره‌ت به رووداوه‌كانی ئه‌م دواییانه گوتی: لێکولێنەوەكان ده‌ستی پێكردووه و داوایان له ده‌زگا ئه‌منی و لایه‌نی په‌یوه‌ندیدار كردووه رۆڵی خۆیان ببینن له ئاشكرا كردنی ته‌قه‌كه‌ران و بدرێنه دادگا.\nوەزیری ناوخۆی حكوومەتی هەرێمی كوردستان ئاشكرای كرد، گۆڕانكارییەكان لە پۆستە حكوومییەكان بەردەوام دەبن و تەواوی ئاستەكان هەر لە بەڕێوەبەرانی گشتی و قائیمقام و بەڕێوەبەری شارۆچكه‌كانیش دەگرێتەوە و بە گوێرەی پێویست گۆڕانكاری تێاندا دەكرێت.


کۆدی هەواڵ: 4562\nڕێکەوتی بڵاوکردنەوە: 13:53 - 2022/01/01\nبەپێی هەواڵی کوردپرێس، دارین خەلیفە شرۆڤەکاری پرسەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و ئەندامی گرووپی نێونەتەوەیی قەیران هۆشداری دەدەدات کە تورکیا ئێستاش بەتەمای پەلاماردانی کوردانی سووریایە.\nوەم شرۆڤەکارە بە گۆڤاری نیووعەرەب-ی وتووە: سەرەڕای ئەوەی کە تورکیا هێشتا ئۆپەراسیۆنێکی نوێی سەربازیی دەست پێنەکردووە لە دژی کوردەکان بەڵام هێرشەکان هێشتا بژاردەیێکی تورکیایە بۆ ڕواندنەوەی نیگەرانییەکانی ئەو وڵاتە لەبارەی کوردەکانی سووریا.\nناوبراو بەم حاڵەیشەوە، یەکێک لەهۆکارەکانی ئەنجام نەدانی ئۆپەراسیۆنی تورکیا لەدژی کوردەکانی سووریا ترسی ئەنقەرەیە لە پاشهاتە نێونەوەییەکانی ئەو هێرشە. هەڵبەت ناوبراو ئاماژەیش دەدات تورکیا ئێستا لەبری دەست بردن بۆ هێرشی نوێ هێرشی فڕۆکە بێ فڕۆکەوانەکانی لەدژی کوردەکان زیاتر کردووە.\nدارین خەلیفە دەشڵێت گومانم هەیە کە لە ئێستادا ئەمریکا لەناوچەی ژێر کونترۆڵی کوردەکانی سووریا بکشێتەوە پاش ئەو کشانەوەی پڕ قرموقاڵە کە لە ئەفغانستان هەیبوو.\nکوردانی سووریا هاوکات لەگەڵ هەڕەشە یەک لە دوای یەکەکانی تورکیا، هێرشەکانی داعش و نیگەرانییەکان لە کشانەوەی ئەمریکایشی لەبەردەمە. دانوستانی کوردی-کوردی تا ئێستا هیچ ئەنجامێکی نەبووە.


نرخی نەوت لە بازاڕەکانی جیهان بەشێوەیەکی بەرچاو بەرزبووەتەوە - باسک نێت\nدەستپێك/ ئابووری/نرخی نەوت لە بازاڕەکانی جیهان بەشێوەیەکی بەرچاو بەرزبووەتەوە\nبەراورد بە دوێنێ دووشەممە، نرخی ئەمڕۆی نەوت لە بازاڕەکانی جیهان بەشێوەیەکی بەرچاو بەرزبووەتەوە.\nبەپێی داتای بۆرسەکانی جیهان، ئەمڕۆ سێشەممە ١٨ی ٥ی ٢٠٢١، هەر بەرمیلێک نەوتی خاوی برنت بە ٦٩ دۆلار و ٦٧ سەنت مامەڵەی پێوەدەکرێت.\nهاوکات نرخی هەر بەرمیلێک نەوتی خاوی ئەمریکاش بە ٦٦ دۆلار و ٤٨ سەنت دیاریکراوە.\nئەوەش لەکاتێکدایە هەفتەی رابردووش نرخی نەوت لە بازاڕەکانی جیهاندا بۆ ئەم ئاستە بەرزبووەوە، بەڵام دواتر دابەزینی بەخۆیەوە بینی و هەر بەرمیلێک نەوتی خاوی برنت بۆ نزیکەی ٦٢ دۆلار دابەزی.\nشیکەرەوانی دۆخی ئابوری ئاماژە بەوە دەکەن، چاوەڕوان دەکرێت نرخی نەوت لە بازاڕەکانی وزەدا زیاتریش بەرزبێتەوە، بە تایبەت دوای ئەوەی خواست لەسەر سوتەمەنی بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و ئەوروپا زیاتر بووە .\nبەرزبوونەوەی نرخی نەوت کاریگەری گەورەی لەسەر ئابوری عێراق و هەرێمی کوردستان دەبێت بەوپێیەی زۆرینەی داهاتیان پشت بە فرۆشتنی نەوت دەبەستێت.\nلە سلێمانی تۆمەتبارێك بە چەند پارچە چەكێكەوە دەستگیركرا


ئامریکا, ئیران, باران بریتان, دەستێوەردان, رێفراندۆم, پارتی ژیانی ئازادی کوردستان, پژاک\nئەندامی مەجلسی پارتی ژیانی ئازادی کوردستان– پژاک “باران بێریتان” لە دیمانەیەک لەتەک بەرنامەی “هێڵی سێ” لە تلویزیۆنی “ئاریەن تی ڤی” بەشداری کرد و وڵامی چەند پرسی گرینگ سەبارەت بەو شەڕ و پێکدانانەی سوپای پاسداران لە سنوورەکانی ئیران و رۆژهەڵات، رێفڕاندۆم یان گشتپرسی باشوری کوردستان هەوروەها ناکۆکی ناوبەری هێزەکانی کۆماری ئیسلامی دایەوە.\nناکۆکی ناوبەری لایەنە سیاسیەکانی ئیران زۆر جدی نیە\nلە ولامی ئەو پرسە کە ئاخۆ ناکۆکی ناو باسک و لایەنەکانی کۆماری ئیسلامی ئەویش دوای هەڵبژاردنەکانی ئیران، مژارێکی راستە یان لە ڕواڵەتدا وا دیار دەکات باران بێریتان گوتی: دەکرێت ناکۆکی ناوبەری لایەنەکانی ناو دەسەڵاتی کۆماری ئیسلامی ئیران هەبێت بەڵام ئەگەر ئیمە بەینو وەک کێشەیەکی قووڵ و سەرەکی چاوی لێبکەین ئەوە بێگومان توشی هەڵە دەبین. بە تایبەت لە بواری سیاسەتی دەرەوە و ناوخۆی ئیران لەو کاتە هەستیارەی ناوچەکە و جیهاندا، ئەم ناکۆکیانە زۆرتر حیزبی و کۆرتخایەن بووە. ئەگەرچی ئیستاکە زەختێک هەیە سەر “روحانی” کە دەیەوێت کابینەی دوازدەهەمی خۆی پێک بێنێت هەر بۆیە هەم بە رێگەی تۆمەتبارکردنی کەسانی نێزیک و ماڵباتی ئەو بە گەندەڵی و هەمیش جێگەدان بە کەسانی گرێدروای بەیتی خامەنەیی و سوپای پاسداران داوای بەشە هێز لە روحانی دەکەن.\nبا نەکەوینە ئەو وەهمەی کە دەوڵەتی روحانی گۆڕانکاری زۆر بنەڕەتی دێنێتە ئاراوە\nئەندامی مەجلسی پژاک لەسەر ئەو پرسە کە چاوەڕوانیەکانی گەڵانی ئیران لە ڕوحانی بەدی هاتووە یان نە دەڵێت: “بە لەبەرچاوگرتنی چوارساڵی ڕابردووی روحانی و شەرت و مەرجی ئیستاکەی ئیران، گەڵ چاوەڕوانی زۆری بۆ گۆڕانکاریە دیموکڕاتیەکان هەبوو بەڵام 24 میلیۆن دەنگ تا ئیستاکە ئەو جەسارەتەی بە روحانی نەداوە گوڕانکاری بنەڕەتی لە سیاسەت و یاساکانی ئیران بخولقێنێت. ئەگەرچی روحانی بەردەوام ئەو 24میلیۆن دەنگە وەک ئەمرازێکی سیاسی بەکاردەبات بەڵام ئاستەنگی زۆری ڕووبەڕوویە. لەگەڵ ئەوەش با ئەو وەهم و خەیاڵەمان پێ دەست نەدات کە ڕوحانی دەتوانێت گۆڕانکاری زۆر رادیکاڵ و بنەڕەتی لە ناو سیاسەتەکانی ئیران پێک بێنێت. ئیمە ئەو ڕاستیەمان لە چوارچێوەی دیبەیتە هەڵبژاردنەکان دیت کە هیچ کام لەو بەربژێرانە لە هێڵە سوورەکانی کۆماری ئیسلامی ئیران تێپەڕ نەبوون. گەلانی ئیرانێش لەو سیاسەتە تێگەیشتوون هەر بۆیە کێشەی ناوبەری هێزەکان زۆرتر گرتنە دەستی هێز و بەش خواستن لە ناوەندەکانی ئیقتداری حکومەتە تا ویست و داخوازیەکانی خەڵک.\nئیران دوورگەیەکی ئارام لە میانەی دەستێودانەکانی دەرەکی نابێت\nبێریتان لەمەڕ ئەگەرەکانی دەستێوەردان سەر ئیران ئاماژە دەکات: “دەستێوەردانەکانی دەرەکی هەر لە ساڵەکانی 90 بەملاوە لە چوارچێوەی “پرۆژەی رۆژهەڵاتی ناوینی مەزن” دەچێتە پێش. ئیمە نموونەکانی لە ئەفغانستان، ئیراق، سوریە ووڵاتانی عەڕەبی و باکوری ئافریقا دەبینین. بێ گومان ئیرانیش بەشێکە لەم دەستێوەردانانە و هەر بۆیەش هەوڵ دەدات شەڕ لە سنوورەکانی خۆی دوورکاتەوە . ئەگەرچی وەزیری دەرەوەی ئامریکا باس لە ئامادەکاریەکان بۆ گۆڕانی رژیمی ئیران بە شێوازی دیموکڕاتیکی کردووە بەڵام ئەوە لە قۆناخی هەنووکەییدا سنوورەکانی گوتن تێپەر ناکات. بەڵێ، ئیران ئامادەکاری خۆی بۆ هەر ئەگەرێکی دەستێوەردان سەر خۆی دەکات هەر بۆیە خامەنەیی باسی کردبوو ئەگەر ئیمە ئامادەکاریمان لە قەفقاز، باڵکان، ئەفغانستان، ئیراق و سوریە نەکردبایە ئیستاکە شەڕ لەبەر دەرگای ئیمە بوو. کۆماری ئیسلامی ناتوانێت وەک پێشتر کە خۆی وەک دوورگەیەکی ئارام دەدێت پێناسە بکات هەربۆیە دەبیت چارەسەری دیموکراتیک بۆ پرسی گەلانی ئیران و خەڵکی کوردستان بە زووترین کات پێش بخات“.\nگەلی کورد مافی دیاریکردنی چارەنووسی خۆی هەیە بەڵام زەمینی رێفراندۆم تا ئیستاکە نەخولقاوە\nلە وڵامی ئەوەیکە سەرەڕای دژایەتی وڵاتانی ناوچەکەو ئامریکا و ئەورووپا، بۆچی بارزانی سوورە لەسەر پرسی رێفڕاندۆم، بێریتان ئەمە دەڵێت: “هەر نەتەوەیەک مافی سروشتی خۆیەتی قەدەر و چارەنووسی خۆی بە دەستی خۆی دیار بکات. ئەمە هەم یاساییە و هەمیش مافی ئەو گەلەیە. گەلی کوردستانیش مافی خۆیەتی سەربەخۆ بژێت بەڵام دەبێت ئەوەش بزانین کە ئەمە بە رێگە و رێبازی خۆی دەکرێت. بێگومان پرسی رێفراندۆمی هەرێمی باشوری کوردستان دەتوانێت لە دەرگای دامەزراندنی کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان پێک بێت کە هەموو لایەن و پارتە سیاسیەکان تێدا جێدەگرن. هەروەها پێویستە بەرلەوەیکە باس لە ریفڕاندۆم بکەین ئەو پرسە بورووژێنین کە ئاخۆ زەمینەی سیاسی، ئابوری، لەشکەری و یاسایی بۆ ئەم گشتپرسیە ئامادەیە یان نا. من لەسەر ئەو بڕوایەم کە لە قۆناخی هەنووکەیی ئیستادا ئەو ئامادەکاریە نەهاتۆتە ئاراوە. هەروەها هەندێک پارت و لایەنی سیاسی کە خۆیان باس لە رێفراندۆم دەکەن بەشداری “کۆبوونەوەی ڕاوێژی نەتەوی” نەبوون گەلۆ چۆن دەکرێت باس لە سەربەخۆیی بکەین. سەربەخۆیی دەسپێک دەبێت بە یەکێتی ناو ماڵی کوردان دەست پێبکات پاشان بەو هێزەوە بەەرەو ریفڕاندۆم بچێت”.\nکورد، چاوی ئەسفەندیاری کۆماری ئیسلامیە. بێ کورد، هیچ پرۆژەیەک سەرناکەوێت\nئەندامی مەجلسی پارتی ژیانی ئازادی کوردستان–پژاک لەسەر هۆکاری جم وجوڵەکانی سوپای پاسداران لەسەر سنورەکان و کوشتن کۆڵبەر و سووتاندنی دارستانەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان بە هێڵی سیێ گوت: “کاربەدەستانی ئیران بە تایبەت سەرۆک کۆمار بەردەوام باس لە کرانەوەی کەش و هەوای سیاسی ئیران دەکات و ئەویکە دەبێت کوردان و گەلانی تر ئازادانە ژیان بکەن بەڵام ئەوەیکە لەسەر ئەرزی واقیع دەبیندرێت پێجەوانەیە. بە چاوی ئەمنیەتی و سەربازی ڕوانین بۆ کوردستان، مێژوویەکی دوور و درێژی هەیە. با هەر کەس ئەوە باش بزانێت هیچ پرۆژەیەک بێ کوردان سەرکەوتوو نەبوو و نابێت، نموونەکانی هەری بەرچاو لە ژنێڤ و ئاستانە و کۆبونەوە ناونەتەویەکان لەپێش چاومانە. ئەمن دەڵێم کوردستان و گەلی کورد لە ڕوانگەیەکدا وەک چاوی ئەسفەندیار و پاشنە ئاشیلی کۆماری ئیسلامی ئیرانە. هەربۆیە هەر چەشنە پرۆژەیەکی سیاسی بێ بەشداری کوردان مەحکومە بە نەمان. حکومەتی ئیرانیش هەرکات ویستوویەتی پرۆژەیەکی سیاسی–ئەمنیەتی لەناوخۆ بەتاقی کاتەوە دەسپێک لە کوردستان پەیرەوی کردووە. ئەگەر سیاسەتی برسی هێشتنی گەل لەرێگەی تیرۆری ئابوری و مێلیتاریزەکردنی کوردستان توانیبێت لە کوردستان سەرکەوتن بەدەست بخات ئەوە لە هەموو ئیران ئەنجامی دەدەن. هەر بۆیە کۆماری ئیسلامی پێویستە عاقلانە لەسەر پرسی کوردان نێزیک بێتەوە و نەکەوێتە حیسابی هەڵە“.\nئەگەر حکومەتی ئیران دەیەوێت کوردان لەدەست نەدات دەبێت پرسی کورد چارەسەر بکات\nلە کۆتایی دیمانەکەدا، باران بریتان بە وەبیرهێنانەوەی شەشەمین ساڵیادی شەڕی قەندیل و ویستی وڵاتە دەسەڵاتدارەکان لەسەر بێ ماف هێشتنی کوردان دەبێژێت: “شەڕێک کە لە قەندیل دژی کوردان پەیڕەو بوو ئامانجەکەی لەدەرەوە هێشتنەوەی کوردان لەمەڕ ئازادی و ماڤەڕەواکانیان بوو. حیماسەی قەندیل وانەیەکی مەزنی بە داگیرکەرانی کوردستان دا. ئەو کێشمەکێش و پرسە ئالۆزانە لە کاتێکدایە کە96ەمین ساڵیادی رێکەوتننامەوی لۆزان کە لەسەر بێ ماف کردنی کوردان پێک هات تێپەر دەبێت. ئیستاکە سنورەکان زۆر واتەیان نامێنێت. دەوڵەتەکان هەر دێنو بچوکتر دەبنەوە و گۆڕانکاری بنەڕەتی ئاوا دەبێت. سیاسەت بە رۆژانە ئاڵوگۆڕی بەسەر دێت و رێکەوتننامەکان یەک لە دوای یەک هەڵدەوەشێنەوە. هەر بۆیە کەس ناتوانێت کوردان وەک سەدساڵی پێشوو لە دەرەوەی ئەو بازنەیە بێڵێتەوە و ماڤی دیاری کردنی چارەنووسی ئەوان نەدیتوو بگرێت. ئیرانیش ئەو ڕاستیە دەزانێت و پێویستە لەسەر ئەو ئەساسە هەنگاو هەڵێنێتەوە. ئەگەر دەسەڵاتی ئیران دەیەوێت کوردان لەدەست نەدات دەبێت هەنگاوی مەزن و بوێرانە بۆ چارەسەری پرسی کورد هەڵێنێتەوە“.


لە ڕۆژی ئاشتی نێودەوڵەتیدا، خوێندنەوەیەک بۆ قەیرانەکانی دەوڵەتی-نەتەوەیی و شەڕ\nMonday, 09.23.2019, 16:25\nئەوڕۆ ٢١ی سێبتامبەر ڕۆژی ئاشتی نێودەوڵەتیە. ئەو ڕۆژە لە لایەن نەتەوە یەکگرتوەکان وەک ڕۆژی ئاشتی ڕێکخراوە، ئەوڕۆ بێچارەیی و قەیرانەکانی دەوڵەت لەهەر سەردەمێکدا زیاتر بەدەردەخا. دوای ئەوەی نەتەوە یەکگرتوەکان لە ساڵی ١٩٤٥ لە دایکبو و ٥١ دەوڵەتی-نەتەوەیی دەستیان لە دامەزراندنیدا گێڕا، جیهانێکی نوێ کە بە بەهەشتی دەوڵەتی-نەتەوەیی دەناسرا هاتە ئاراوە. لەو بەهەشتەدا کەمینەکان، نەتەوە و ئایینە جیاوازەکان لە گۆڕنران و دەیان جار جینۆساید کران. لە هەندێک شوێنی جیهانیشدا وەک ئەمریکا، ئەوروپا و ئوستورالیا، دەوڵەتی-نەتەوەیی بانگەشەی باوکێکی باش، دادوەر و مژدەبەخش خۆی نمایش کرد. یەکێتی ئەوروپا تەقینەوەی پیشەسازی، ئابووری و زانستی بەخۆیەوە بینی. ئیتر لەوکاتەوە تا ئێستا هەر ڕەخنەیەک لەو باوکە مژدەبەخشە بە گوناح و شێتی دەزاندرا. هەژموونگەرایی خۆرئاوا توانی لە ژێر سێکوچکەی نەتەوە یەکگرتوەکان "ڕێکخستنەکەی"، ناتۆ "هێزە سەربازییە تۆقێنەرەکەی" و ئای ئێم ئێف -"سندوقی دراوی نێودەوڵەتی" هەمو جیهان بخاتە ژێر سێبەری خۆی.\nساڵی ٢٠٠٨ لەگەڵ قەیرانی بانکەکانی نێودەوڵەتی لە ئەمریکا کە دوایی جیهانی گرتەوە، نیشانەکانی نەخۆشی دەوڵەتی-نەتەوەیی ئاشکراتر لە پێشو بەدەرکەوتن. ئیتر ئەوکاتە کەم نەبوون ئەو زانایانەی دەیانگووت "سەرمایەداری و پارە، ئابووری نیە". ئەوکاتە ئاشکراتر دەرکەوت کە سەرمایەداری "باوکی دەوڵەتی-نەتەوەیی" ناتوانێ ئابووری ببوژێنێتەوە، بەڵکو سیستەمێکی لەناوبردنی ئابووریە و بەیەک ڕۆژدا ملیۆنان کرێکار، کارمەند، کرێکاری نەخۆش و لاوازی، بێکار و نان کرد. سەرمایەداری کە ئابووری سروشتی مرۆڤی تێکداو بەهۆی شەڕ و گەورەکردنی شار، دێهاتیەکانی بردنە شار و لە شاردا کردیە قەحپەی شارستانی و کۆیلەی سمارت فۆن، خۆی لە قەیرانێکی گەورەتردا بینیەوە بۆیە پێویستی بە شەڕ و وێرانەیەکی دیکەی جیهان بو بۆ ئەوەی خۆی بشارێتەوە.\nساڵی ٢٠١٠ لەگەڵ هاتنی بەهاری عەرەبی، نیشانەیەکی دیکەی نەخۆشیەکانی دەوڵەتی-نەتەوەیی بەدەرکەوت. ملیۆنان هاوڵاتی بێ نان و ئاو هاتنە سەر جادەو دەوڵەتی شمولی و دیکتاتۆرییان ڕوخاند و لە جیاتی ئەوە دەوڵەتێکی دیکەیان دروستکرد کە سەرەتا ئیخوانەکانی هێنا سەر دەستەڵات و دوای ئەوە، واتە ئەوڕۆ لە میسڕ بۆ نمونە "عبد الفتاح سعيد حسين خليل السيسی" بەڕێوەی دەبات و دەبینین کە هیچی نەگۆڕیوە.\nنەتەوە یەکگرتوەکان کە پیرۆزترین ڕێخراوی دەوڵەتی-نەتەوەیییە و بانگەشەی چارەسەرکردنی قەیرانەکانی جیهان و کێشەکانی نێوان دەوڵەتانی دەکرد، ئەوڕۆ ناتوانێ لە دێیەکی ئیدلیب ئاشتی و ئارامی بێنێتە ئاراوە. نە ئەمریکا ئەو هێزەی جارانی ماوە بە ئارەزووی خۆی جیهان وێران بکات و چاکی کاتەوە، نە ڕوسیا و ئەوروپا. قەیرانەکانی بریکسیت دەبینین کە چۆن باس لە بێکاریگەرکردنی پارلمان و دیموکراسیەتی بریتانیا دەکرێ. گەمژەییەکی گەورەیە ئەگەر بڵێین ئەو قەیرانە، بەتەنیا قەیرانی دەوڵەتی-نەتەوەییی دکتاتۆر، گەندەڵ و پاشکەوتوە. نەخێر قەرانەکە سەرەتا قەیرانی دەوڵەتی-نەتەوەییی پێشکەوتوە وەک ئەمریکا، ئەوروپا و...هتد، ئینجا قسەیەک بۆ دەوڵەتی-نەتەوەییی خۆرهەڵاتی ناوین نامێنێتەوە. هیچ جیاوازیەک لە نێوان دەوڵەتە-نەتەوەییەکانی پێشکەوتو و پاشکەوتو نیە. ئەسەد و سیسی بە قامچی خەڵکەکەیان ناچاری سەرشۆڕی دەکەن، لە ئەوروپا و ئەمریکاش بە ئابووری، بەرزکردنەوەی تەمەنی کارکردن تا دەگاتە ٧٠ ساڵ، کەمکردنەوەی موچەی خانەنشینی و مافەکانی دیکە، هێنانی ملیۆنان پەنابەر و خستنەکاریان لە فابریکە/کارگەکان لە هەڵومەرجێکی ناچێگیری کۆمەڵایەتی/کولتوری و ئابووری، خەڵک کۆیلە دەکەن. بەرزبوونەوە و گەورەبوونی پارتە نەژادپەرستەکان و هاتنیان بۆسەر دەستەڵات، بەڵگەی پێویستن کە دەوڵەت لە بنچینەوە نەخۆشە بە پێشکەوتو و پاشکەوتوویەوە.\nتەواوی کاییەکانی دەوڵەتی-نەتەوەیی و میکانیزمەکانی ئەوڕۆ لەکارکەوتوون. باسمان لە نەتەوە یەکگرتوەکان کرد، باسمان لە ناتۆ کرد کە بۆتە دڕندەترین ڕێخراوی جیهان و باوکی شەڕ. باسمان لە قەیرانی دەوڵەتی-نەتەوەیی کرد لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست. لە هەمووی گرینگتر باسمان لەو ئەقڵیەتە خوێڕییە کرد کە پێیوابو دوای ڕوخانی دەوڵەتێک و ئاواکردنی دەوڵەتێکی دیکە، دنیا دەبێتە شامی شەریف، کە لە ئەنجامی ئەو بیرکردنەوەیەدا، دەیان ڕێکخراوی داعشی لێ کەوتەوە. ئێستا لە هەموویان خراپتر ئەوانەی درێژە بە ئەقڵیەتی دەوڵەتی-نەتەوەیی دەدەن، ڕۆژهەڵاتی ناوەڕستیان کردۆتە کارگەی "درۆنەکان" فڕۆکەی بێ فڕۆکەوان و نەوەک بەتەنیا دەوڵەت، بەڵکو زۆربەی زۆری ڕێکخراوەکانیش خەریکی بەرهەمهێنانی ئەو چەکە وێرانکەرەن.\nڕەنگبێ ئۆجالان تاقە کوردێک بێ لەو لایەنە کۆمەکێکی گەورەی پێشخستبێ لە پێناوی بەڕێکردنی قەیرانەکان کە قەیرانی شارستانی و سەرمایەدارین، بەڵام نە پکک، وە نە هەڤاڵانی هەنگاوێکی جدییان نەناوە. نەوەک بەتەنیا بۆ جێبەجێکردنی بەشێکی کەم لەو پارادێگمایە، بەڵکو بۆ تێگەیشتنیشی. لە غیابی ئەودا، تا ئێستاش سیستێمەکە حزبیە، "حزبیش کەرەستەیەکی دەوڵەتی-نەتەوەیییە"، تا ئێستاش کولتووری مەکتەب سیاسی هەیە کە دەتوانێ دەستەڵاتی بڕیاردان قۆڕخ بکات، توێژێک بە بنەما بگرێ و توێژێک پەراوێز بکا یان هەرهیچ نەبێ کولتووری مەکتەب سیاسیەکان کە نوخبەیە، ناتوانێ دیموکرات بێ و لە هەمووی خراپتر تا ئیستا کوولتوری سیاسی و ڕێکخراوەیی ستالینیزم بەلاوە نەنراوە لە ئاستی کەسە باڵاکان و کادیرانی ناوەڕاستدا.\nتێگەیشتنێکی قوڵتر بۆ قەیرانی عەفرین پێویستە\nڕێکخراوەکەی د. بەرهەم و ئیستیخباراتی ئیقلیمی\nپۆست - رێفراندۆم و قۆناغی نوێ


پشتەڤانیکرنا پەکەکێ ژ لایێ پەراڤا فیلدیشی و مژارا دلشاد بارزانی - دارکا مازی\nپشتەڤانیکرنا پەکەکێ ژ لایێ پەراڤا فیلدیشی و مژارا دلشاد بارزانی\nبۆ لایەنگرێن پەکەکێ گەلەک دژوارە کو ببێژنێ پەکەکە تەڤگەرەکا دژی-کوردایە. لێ بەلێ، دەما کو ئەم بەرێ خوە ددەینە زمان و رامانا کریارێن پەکەکێ، ئەم باش دزانین کو پەکەکە دژمنێ سۆندخواری یێ پارتی و بارزانی یە و پەکەکە ڤێ دژمناتییێ دگەھینیتە ئاستەکێ کو ستاتویا باشوورێ کوردستانێ ژناڤ ببەت. نها پەکەکێ ھەموو ھێزا خوە یا مەدیایی، دیپلۆماسی و لەشکەری ژ بۆ لاوازکرنا باشوورێ کوردستانێ ئێخستنینە ناڤا لڤ و تەڤگەرێ دا. پەکەکە د ناڤا رەوشەکا گەلەک لاواز دایە. د رەوشەکا هندە لاواز دایە کو رێبازا دژمناتیا وێ یا ل دژی باشوورێ کوردستانێ و پەدەکێ بوویە خاز-خازووکی. ئەو د رەوشەکێ دایە کو داخوازا هاریکاریێ ژ پەراڤا فیلدیشی و ئەفغانستانێ دکەت.\nپەراڤا فیلدیشی ل کو یە، کوردستان ل کو یە، یەکیتیا گەلێن کامەروونێ ل کویە، پەدەکە ل کویە\nANF، مالپەرێ راگھاندنێ یێ پەکەکێ، راپۆرتەک ب تایتلێ “کارڤەدانا رێخستنێن ناڤنەتەوەیی دژی پەدەکێ” بەلاڤکریە. دەما کو ئەم بەرێ خوە ددەینە تایتلەکێ ب ڤی رەنگی جدی، دبینین کو ناڤەرۆکا وێ وەکو هەمان دەمیێن کو پەکەکە خوە وەکی تێکۆشینا ئازادیا کوردستانێ ب ناڤ دکەت یا ڤالایە، چاوا دژمناتیا گەلێ خوە دکەت هەر ب وی رەنگی ژی ژ بۆ رەشکرنا پارتییێن دی یێن کوردستانی کەتیە ناڤا هەولدانا خاز-خازووکییا ژ دەرڤە.\nناڤەرۆک و ئیمزاکەرێن ڤێ داخویانیا نڤیسکی گرانیا رەوشێ نیشان ددەت. ھندەک رێخستنێن کو پشتگریا پەکەکێ دکەن ئەڤەنە:\nPCPCI پارتیا کۆمونیستا پرۆلیتەرا جۆئاست ئیڤۆری\nMMLPL خەتا پرۆلیتەرا مارکسیست-لینینیست، فاس\nCPSA (ML) پارتیا کۆمونیستا ئافریقایا باشوور (مارکسیست-لینینیست)\nپارتیا کۆمونیستا PCT تۆگۆ\nPPDS پارتیا سۆسیالیستا دەمۆکراتا وەلاتپارێز، توونس\nMLOA رێخستنا مارکسیست-لینینیستا ئەفغانستانێ\nCPB پارتیا کۆمونیستا بەنگلادشێ\nCPI (ML) پارتیا کۆمونیستا ستێرکا سۆرا ھندستانێ (مارکسیست-لەنینیست)\nNCP (ماشال) پارتیا کۆمونیستا نیپالێ (ماشال)\nئەنیا کۆمارا گەلێن وەلاتپارێزا نیپال PPRF\nNDMLP پارتیا نوو-دەمۆکراتا مارکسیست-لینینیست، سریلانکا\nMLCP پارتیا مارکسیست-لینینیست کۆمونیستا ترکیا/ کوردستانێ\nکۆنسەیا کوردیناسیۆنا تەڤگەرا تەخا کارکەرا KSRD ، ئوکراینا\nپارتیا کارکەرێن PR پارتیا رادا، یووگۆسلاڤیا (بەرێ)\nPCC-M پارتیا کۆمونیستا کۆلۆمبیایێ – مائۆیست\nNPC (ML) پارتیا کۆمونیستا نوویا ھایتی (مارکسیست-لینینیست)\nPCP (Independiente) پارتیا کۆمونیستا پاراگوای (سەربخوە)\nبلۆکا پۆپولیستا دەمۆکراتیکا پەروویێ BDP\nPC (ML) پارتیا کۆمونیستا کۆمارا دۆمینیکی (مارکسیست-لینینیست)\nPCR-U پارتیا کۆمونیستا شۆرەشگەرا ئوروگوای\nیەکیتیا گەلێن کامەروونا UPC-Manidem مانیفەستۆیا نەتەوەیی یا دەمۆکراسیێ.\nڤان رێخستنان دیار کرن کو ”ژ زینێ وەرتێ و هێڤە، پارتی دەمۆکراتی کوردستان ئێریشی پەکەکێ دکەت. و پەیمانا شنگالێ یا د ناڤبەرا بەغدا و ھەولێرێ دا ژی، ل دژی پەکەکێ ھاتییە چێکرن، و ھەلوەستا پەدەکێ بوو کو شەرێ ناڤخوەیی د ناڤ کوردان دا دروست بکەت”. ژ بلی ناڤەرۆکا ڤالا یا داخویانییێ، ژ بۆ رێخستنێن کو چ سوودەک ژ بۆ گەلێ خوە ژی نەبوونە، د سیاسەتا راست دا بێ رامانە، یێن کو نەشێن خوە ل وەلاتێن خوە بلڤینن، نەشێن بێژنە کوردان کا چ تشت راستە چ نەراستە. لێ ئەز دشێم بێژم ژ لایەکێ ڤە مژارەکا بالکێشە کو ئەڤ رێخستنە ب ڤی رادەی پارتی و باشوورێ کوردستانێ دشۆپینن، ئەڤە ب خوە مژارەکا گەلەک بالکێشە. بێ گومان، ئەڤ پارتی ژی نزانن ئەڤ داخویانیە ل سەر چییە. یا راست ئەڤەیە کو ھەر یەک ژ ڤان پارتیان پارتیەکا ڤەدەرە، کۆمێن پچووکن کو ھەژمارا ئەندامێن وان ژ تبلێن دو دەستان زێدەتر نابن. و ل دەرڤەیی وەلاتێن خوە وەکو گروپێن بچووک دژین. خوە ئەم وانا وەکی گرووپێن ھەڤالان، نە حیزبان دزانین. ئەڤە و ل جیھانێ دا ھندەک گرووپێن وەکو ڤانا لسەر مەدیایا جڤاکی پرانی دبنە ئەندامێن کۆمان. پەکەکە ب رێکا ھندەک کادر و رێخستنێن خوە وان کەس و گرووپا دکەنە ئەندامێن ڤان کۆمان. پەکەکە ب ڤان کۆمان بێ سنۆر دخوازیت دژمناتیا باشوورێ کوردستانێ بکەت. ژ بۆ ناڤونیشانا گشتی نڤیسەکێ فرێدکەت و ئیمزا دکەت ئەو کۆم ژی بەلاڤ دکەن.\nب ڤی رەنگی، پەکەک ھەول ددەت کو ژ ڤێ یەکێ نووچەیان بەرھەڤ بکەت. وەکی دی، ئەڤ پارتیێن کو ئەندامتیا وان ژ تبلێن دەستەکێ دەرباس نابن، نە کوردستانێ ناس دکەن، نە ژی پەدەکێ و نە ژی دزانن زینێ وەرتێ ل کوڤە یە. وەکی دی، ھەر چەند ئەو بزانن ل کیڤەیە ژی، دیارە کو پارتیێن خوەدان سەنگەک سیاسی یا هندە ڤەدەر ژ بۆ کوردان نابنە ناڤونیشانا چارەسەریێ. وەرە، مە ئەڤە دەرباس کر، زۆر یا بێ رامانە پرسگرێکەکا وەکی پرسگرێکا کوردا کو د ئاستا ھەرێمی دا ژی کەس نەشێت چارەسەر بکەت، ئەڤ رێخستنێن ڤەدەر ژ جیھانێ یێن وەکو ل پەراڤا فلدیشی، بەنگلادش و کامیروونێ بشێن چارەسەر بکەن. پرسگرێکا کوردا هندە یا مەزنە کو ب سیاسەتا پەکەکێ یا خاز-خازووکی یا ئیمزایا ڤە ناهێتە چارەسەر کرن.\nمەسەلا دلشاد بارزانی و خەباتا پەکەکێ یا ئەورۆپا\nبێ گومان؛ دژمناتیا سۆندخواری یا پەکەکێ ل دژی پارتی تەنێ ب رێخستنێن چەپێن ڤەدەر ڤە سنۆردار نینە. پەکەکە د ھەر دەلیڤەیەکێ دا سیاسەتا خوە دوبارە دکەت. ب تایبەتی، ئەو ل دژی باشوورێ کوردستانێ و پەدەکێ ل سەرانسەری ئەورۆپا دژمناھییەکە تووند دکەت. ئەو ھەول ددەت کو جیھەکی ژ بۆ خوە چێکەت و ھەول ددەت کو بەرخوەدانا گەلێ کورد یا ل رۆژئاڤا بکەتە ملکێ پارتییا خوە ب تەنێ. ئەو کانالێن کو ب رێیا رۆژئاڤا ژ بۆ گەلێ کورد ھاتنە ڤەکرن ژ بۆ بەرژەوەندیێن پارتییا خوە بکار تینیت، نە ژ بۆ گەلێ کورد. ئەم دکارین بێژین کو مژارا ئاخافتنا یەکێ یا ھەر پەرلەمانتەر، سیاسەتمەدار، نڤیسکار و هتد.. یێ پەکەکێ دژبەرییا پارتی و بارزانی و باشوورێ کوردستانێ یە.\nئەڤ بوویەرێن ھەری داوییێ ب نڤیسەکێ کو کۆڤارا Focus د ھەژمارا خوە یا ژمارە 40 یا سالا 2020ێ دا د دەربارێ دلشاد بارزانی دا بەلاڤکری دەرکەت. کۆڤارا Focus ئیدیعا کر کو دلشاد بارزانی کارێ پارەیێ رەش دکەت و دو کەسان دکوژیت. دلشاد بارزانی بوویەر برە بەر دەرگەھێ دادگەھێ. دادگەھ د مەھێن داویێ دا ھاتە ئەنجامدان و ھاتە زانین کو نووچە نە راستە. د ئەنجامێ دا، کۆڤارا Focus گۆتار د مالپەرێ خوە دا ژێبر و لێبۆرین خواست و سەرنڤیسەرێ کۆڤارێ رۆبەرت سچنەدەر سەرەدانا دلشاد بارزانی کر، و دیار کر کو چاڤکانیێن وان زانیارێن درەو دەربارێ بوویەرێ دانە کۆڤارا Focus و ب ناڤێ کۆڤارێ لێبۆرین ژ دلشاد بارزانی خواست.\nگەلۆ کێ ئەڤ زانیاریێن درەو گەهاندینە کۆڤارا Focus. پەیاما کورد راگەھاند کو کەسێن زانیاری دای؛ کورێ فەرماندارەکێ دوھۆکێ یێ سەردەمێ سەدام و پەرلەمانتارەکا پارتییا چەپ یا ئەلمانیا ب ناڤێ سەڤم داگدەلەن بوونە. سەڤم داگدەلەن ژنەکا نێزیکی پەکەکێ یە. قاتە کورێ کەڤنە جاشەکێ دوھۆکی و پەرلەمانتارەکا پارتیا چەپا ئەلمانیا بوون. سەڤم داگدەلەن ل ئەورۆپا، ب پشتگریا پەکەکێ وەک پەرلەمانتەر ھاتە ھەلبژارتن. ئەو ب ڤی کارێ خوە د ئێک دەم دا دلسۆزی و سپاسیا خوە پێشکێشی پەکەکێ دکەت. ژ بەر کو گەر سەڤم داگدەلەن ھەلوەستەکا دلپاک هەبایە و وەزیفەیا خوە ل دژی جینایەتان جێبەجێ کربا، ئەو دا بەری ھەر تشتی ل دژی پرسگرێکا غازی سالح ئالیخان کو د 8ێ چریێ دا ل بەر چاڤێن زارۆکێن خوە ژ لایێ پەکەکێ ڤە ھاتە تیرۆرکرن کار کەت. داگدەلەن ب فەرمانا رێبەرێن پەکەکێ دلشاد بارزانی ئارمانج کر.\nپەکەکە ل دەردۆرا براتیا چەند کۆمێن چەپ یاریەکا گەلەک ب مەترسی ل دژی کوردا ب رێڤە دبەت. ژ ڤێ براتییێ هیچ ئەنجامەک نادەرکەڤیت، لێ ھەر وەکی کو گۆتنەکا مەزنا دبێژیت، “مێش پچووکە لێ دلێ مرۆڤی رادکەت”. دژمناتیا پەکەکێ ل باشوورێ کوردستانێ د بن ناڤێ دژمناتیا پارتی دا ژی مژارەکا پچووکە، لێ دلێ مرۆڤی رادکەت. پێویستە رەوشەنبیرێن کورد دژی ڤێ سیاسەتا پەکەکێ راوەستن. رەوشەنبیرێن کورد دڤێت ب حەساسیەت نێزیکێ ڤێ قادا کو ژ لایێ پەکەکێ ڤە ھاتیە ئیستیسمار کرن ببن و ل دژی ڤێسیاسەتا خازخازوکییا پەکەکێ راوەستن.


ئایا ئه‌مریكا گلۆپی سه‌وزی بۆ سه‌ددام هه‌ڵكردبوو بۆ په‌لاماردانی ئێران – History Of Kurd\nHome / مێژووى جیهان / ئایا ئه‌مریكا گلۆپی سه‌وزی بۆ سه‌ددام هه‌ڵكردبوو بۆ په‌لاماردانی ئێران\nزريان احمد 2016-03-01\tمێژووى جیهان, مێژووى گشتى لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە ئایا ئه‌مریكا گلۆپی سه‌وزی بۆ سه‌ددام هه‌ڵكردبوو بۆ په‌لاماردانی ئێران 3,137 Views\nسیاسه‌تی ئه‌مریكی: گڵۆپی سه‌وز نه‌دراوه\nهه‌رچه‌نده ئاسان نیه بیسه‌لمێنین كه كارته‌ر و هاوكاره‌كانی هه‌وڵیان نه‌داوه هانی سه‌ددام بده‌ن بۆ هێرشكردنه سه‌ر ئێران، به‌ڵام چه‌ندین هۆكاری سه‌رنجڕاكێش له‌به‌رده‌سته كه گومان ده‌خه‌نه سه‌ر تێزی گڵۆپی سه‌وز. یه‌كه‌م هۆكار حه‌قیقه‌تێكی ساده‌یه، دوای زیاتر له سی ساڵ گوایه ئه‌مریكا گڵۆپی سه‌وزی هه‌ڵكردووه، هێشتا هیچ به‌ڵگه‌یه‌كی ڕاسته‌وخۆ له‌به‌ر ده‌ست نیه ئه‌وه بسه‌لمێنێت. تا ئێستا هیچ نووسه‌رێك نه‌یتوانیووه به‌ڵگه‌نامه‌یه‌كی فه‌رمی بخاته به‌ر ده‌ست كه بیسه‌لمێنێت له ته‌مووزی ١٩٨٠برجینسكی چاوی به سه‌ددام كه‌وتووه، یان بیسه‌لمێنێت كه به‌رپرسانی ئه‌مریكا زانیاری هه‌واڵگریان داوه به به‌رپرسانی عێراق وه‌ك هانده‌رێك بۆ هه‌ڵگیرساندنی جه‌نگ. ئه‌مه له‌كاتێكدایه كه تۆمار و هه‌ڵسه‌نگاندنی هه‌واڵگریی له ئاستی باڵای سیاسه‌تی ئه‌مریكا له كتێبخانه‌ی سه‌رۆكایه‌تی كارته‌ر و ئه‌رشیفی ئاسایشی نیشتمانی به ئاسانی ده‌ست ده‌كه‌ون. له‌باره‌ی تۆماره عێراقیه‌كانه‌وه كه تازه كه‌وتوونه‌ته به‌ر ده‌ست توێژه‌ران، دوای به‌دواداچوونم بۆم ده‌ركه‌وت هیچ به‌ڵگه‌یه‌كی له‌و جۆره له تۆماره‌كانی ڕژێمی به‌عسدا بوونی نیه.\nتاكه به‌ڵگه‌یه‌ك كه شایه‌نی هه‌ڵوێسته له‌سه‌ركردنه بریتیه له یاداشتی ئه‌لیه‌گزه‌نده‌ر هه‌یگ-ی یه‌كه‌م وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئیداره‌كه‌ی سه‌رۆك ڕێگان دوای گه‌شتكردنی بۆ ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست له نیسانی ١٩٨١ دا. هه‌یگ پوخته‌ی گفتوگۆكانی له میسر و سعودیه و ئیسرائیل به‌م جۆره نووسیوه‌ته‌وه: ”دڵنیابوومه‌وه سه‌رۆك كارته‌ر له ڕێگه‌ی مه‌لیك فه‌هده‌وه گڵۆپی سه‌وزی بۆ عێراق هه‌ڵكردووه تا جه‌نگ دژی ئێران به‌رپا بكات“.\nئه‌مریكا گرنگی به پرسی جه‌نگ نه‌داوه\nهه‌رچه‌نده ئه‌م به‌ڵگه‌نامه‌یه وه‌ك به‌ڵگه‌ی تێزی گڵۆپی سه‌وز ده‌هێنرێته‌وه، به‌ڵام مه‌به‌ستی ڕاسته‌قینه‌ی یاداشته‌كه‌ی هه‌یگ به ته‌مومژاوی ماوه‌ته‌وه. وه‌ك ته‌واوی ده‌قی به‌ڵگه‌نامه‌كه ده‌ریده‌خات، قسه‌ی هه‌یگ له‌باره‌ی گڵۆپی سه‌وز گوزارشت ناكات له دانپێدانانی هیچ به‌رپرسێكی ئه‌مریكی كه ڕاسته‌وخۆ ئاگاداری پلانێكی له‌و جۆره بووبێت، له‌كاتێكدا له سێپته‌مبه‌ری ١٩٨٠ هه‌یگ هیچ پێگه‌یه‌كی له حكومه‌تدا نه‌بوو، به‌ڵكو قسه‌كانی زیاتر خوێندنه‌وه‌ی خۆیه‌تی بۆ ئه‌و زانیاریانه‌ی له كه‌سایه‌تیه‌كی عه‌ره‌به‌وه وه‌ریگرتووه كه به‌شداربووی كۆبوونه‌وه‌كان بووه، به‌ڵام نه‌زانراوه ئه‌و كه‌سایه‌تیه كێیه. كه‌واته یاداشته‌كه‌ی هه‌یگ ته‌نها به‌ڵگه‌یه له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی كه یه‌كێك له سه‌رچاوه‌كانی هه‌یگ پێیوابووه تێزی گڵۆپی سه‌وز ڕاسته. هه‌یگ بۆخۆی پێناچێ به گرنگیه‌وه له‌م قسه‌یه‌ی ڕوانیبێت، چونكه یاداشته‌كه‌ی هه‌یگ ته‌نها به یه‌ك دێڕ باسی له‌م پرسه گرنگه كردووه و بازی داوه‌ته سه‌ر پرسی دیكه. بۆیه مێژووناسێك گومان ده‌خاته سه‌ر ڕاست و دروستی ئه‌و زانیاره‌ی به هه‌یگ گه‌یشتووه. وه‌ك لۆید گارنه‌ر ده‌ڵێ،”له‌وانه‌یه سه‌رچاوه‌كه‌ی هه‌یگ زیاده‌ڕه‌وی كردبێت“.\nسه‌رچاوه‌ی تر كه پشتگیری تێزی گڵۆپی سه‌وز ده‌كه‌ن جێگه‌ی متمانه نین و گومانیان له‌سه‌ره. ئه‌م حه‌قیقه‌ته له‌وه‌دا ده‌رده‌كه‌وێت كه چه‌ندین نووسه‌ری وه‌ك فه‌یازمانیش و دیلیپ هیرۆ زیاتر قسه‌كانی عه‌بدول حه‌سه‌ن به‌نی سه‌در وه‌ك به‌ڵگه ده‌هێننه‌وه، كه له ده‌ستپێكی جه‌نگدا سه‌رۆكی ئێران بووه. له ئۆكتۆبه‌ری ١٩٨٠ دا، بانی سه‌در بانگه‌شه‌ی ئه‌وه‌ی كرد كه به‌ڵگه‌ی ده‌ستكه‌وتووه له‌سه‌ر پلانگێڕی عێراق و ئه‌مریكا و ئیسڕائیل بۆ داگیركردنی ئێر‌ان یان ڕێكخستنی كوده‌تایه‌ك دژی حكومه‌تی ئیسلامی ئێران. له‌یاداشتێكدا كه له فه‌ڕه‌نسا له كۆتایی هه‌شتاكان و له ئه‌مریكا له ساڵی ١٩٩١ بڵاوبووه‌وه، به‌نی سه‌در زیاتر له‌سه‌ر ئه‌و تۆمه‌تانه‌ی دواوه و ووتوویه‌تی ئه‌مریكا پشتگیری پلانی لایه‌نگرانی شای كردووه بۆ ئه‌وه‌ی به هاوكاری عێراق دووباره ده‌سه‌ڵات بگرنه‌وه ده‌ست، هه‌روه‌ها هانی سه‌ددامی داوه بۆ داگیركردنی ناوچه‌ی خوزستان و دابه‌شكردنی ئێران بۆ پێنچ هه‌رێم و ته‌ناته ڕێنمایی وورد دراوه به عێراق بۆ په‌لامار دانی ئێران له سێپته‌مبه‌ری ١٩٨٠.\nبه‌ڵام نابێ بانگه‌شه‌كانی به‌نی سه‌در وه‌ك حه‌قیقه‌ت سه‌یربكرێن.له‌لایه‌كه‌وه ئێران كه وه‌ك شه‌یتانی گه‌وره له ئه‌مریكا ده‌ڕوانێت، ئامانجی ڕوونی هه‌بوو له تۆمه‌تباركردنی ئه‌مریكا به پلانگێڕی له په‌لاماری عێراق بۆ سه‌ر ئێران. له‌لایه‌كی تره‌وه، نه به‌نی سه‌در و نه هیچ كام له‌وانه‌ی بانگه‌شه‌كانی ده‌گوازنه‌وه نه‌یانتوانیوه به‌ڵگه‌ی مه‌ملوس بخه‌نه ڕوو كه سه‌لمێنه‌ری ئه‌و تۆماته‌نه بێت. بڕوس لاینین – ی شاره‌زاوی بواری په‌یوه‌ندیه‌كانی نێوان ئێران و ئه‌مریكا و باڵیۆزی پێشووی ئه‌مریكا له ئێران كه پێشه‌كی بۆ چاپی ئینگلیزی كتێبه‌كه‌ی به‌نی سه‌در نووسیوه، ده‌ڵێ نه خۆی و نه خانه‌ی بڵاوكردنه‌وه‌كه نه‌یانتوانیوه قه‌ناعه‌ت به به‌ڵگه‌كانی به‌نی سه‌در بكه‌ن. هه‌روه‌ها ده‌شڵێ:”له پشت هه‌ر دارێك ده‌ستێكی ده‌ره‌كی هه‌یه كه ڕه‌گه‌كانی ده‌گرێت و ڕ‌ێگری ده‌كات ئێران گه‌شه‌بكات“.\nسه‌دام و برجینسكی كۆبوونه‌ته‌وه؟\nئه‌وه‌ی په‌یوه‌ندی به به‌ڵگه‌كانه‌وه هه‌یه، به‌تایبه‌ت ناوه‌ڕۆكی تێزی گڵۆپی سه‌وز گوایه سه‌ددام و برجینسكی له عه‌ممان كۆبوونه‌ته‌وه، پێناچێ كۆبوونه‌وه‌یه‌كی له‌و جۆره ئه‌نجام درابێت. دوو نووسه‌ری ژیاننامه‌ی مه‌لیك حوسێن (كه گوایه ئه‌و ناوه‌ندگیری كۆبوونه‌وه‌كه‌ی كردووه) لێكۆڵینه‌وه‌ی چڕیان له‌سه‌ر په‌یوه‌ندیه‌كانی ئه‌وكاته‌ی نێوان ئه‌مریكا و ئه‌رده‌ن كردووه، به‌ڵام هیچیان ئاماژه به كۆبوونه‌وه‌ی نهێنی ناكه‌ن له عه‌ممان. هه‌روه‌ها ناگونجێ برجینسكی له گه‌شته كورته‌كه‌یدا بۆ ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست له به‌غدا لای دابێت. له‌وباره‌یه‌وه گره‌ی سیك ده‌ڵێ،”به‌لای كه‌مه‌وه ڕۆژانه ١٤ سه‌عات له‌گه‌ڵی بووم له گه‌شته كورته‌كه‌یدا بۆ ئه‌رده‌ن، ده‌توانم گه‌واهی بده‌م به‌دڵنیاییه‌وه عێراق به‌شێك نه‌بووه له ئه‌جێندای گه‌شته‌كه، هه‌روه‌ها برجیسكی له ڕووی فیزیكیه‌وه نه‌یتوانیوه سه‌ردان بۆ به‌غدا بكات ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر شه‌و نه‌خه‌وتبێت و به نهێنی گه‌شتی كردبێت بۆ به‌غدا“. پێد‌ه‌چێ ده‌نگۆی ئه‌نجامدانی ئه‌و كۆبوونه‌وه‌یه له سه‌رچاوه‌یه‌كی زۆر گوماناویه‌وه سه‌رچاوی گرتبێت، ئه‌ویش پڕوپاگه‌نده‌ی ئێران بووه بۆ لێدان له ناوبانگی ڕژێمی عێراق.\nنه‌بوونی به‌ڵگه‌ی مه‌لموسی كۆبوونه‌وه‌ی نێوان سه‌ددام و برجینسكی یان هه‌ر جۆره هاریكاریه‌كی تر خۆی له خۆیدامانای ئه‌وه نیه كه گڵۆپی سه‌وز نه‌بووه. ئه‌وه‌ی گرنگه ئه‌وه‌یه كه به‌ڵگه له‌به‌ر ده‌سته كه ده‌ریده‌خات ئیداره‌كه‌ی كارته‌ر پێشبینی مه‌ودای فراوانی جه‌نگی عێراقیان-ئێرانی نه‌كردبوو له مانگی سێپته‌مبه‌ری ١٩٨٠، كاتێكیش جه‌نگه‌كه ڕوویدا به‌رپرسانی ئه‌مریكا نیگه‌ران بوون،و ته‌نانه‌ت ڕاچڵه‌كین.\nجه‌نگی عێراق-ئێران لوتكه‌ی ته‌نگه‌ژه‌ی دوولایه‌نه‌ی نێوان ئه‌و دوو ووڵاته‌یه له ساڵانی ١٩٧٩-١٩٨٠. سه‌ره‌تا سه‌ددام هیواخواز بوو كه شۆڕشی ئێران ده‌سه‌ڵاتێكی میانڕه‌و به‌رهه‌م بێنێت، به‌ڵام هه‌ڵكشانی ده‌سه‌ڵاتی خومه‌ینی وه‌ك ده‌سه‌ڵاتێكی ئاینی كه شه‌رعیه‌تی ده‌سه‌ڵاتی سیكۆلاریستی به‌غدای ده‌خسته ژێر پرسیاره‌وه، هه‌روه‌ها هاوكاری ئێران بۆ كورد و شیعه و هاندانی ئێران بۆ ڕاپه‌ڕین دژ به ده‌سه‌ڵاتی پاشایه‌تی له وووڵاتانی كه‌نداو. وه‌ك كاردانه‌وه، سه‌ددام سه‌ركوتی چالاكوانه ئاینی و سیاسیه‌كانی شیعه‌ی كرد، هه‌زاران شیعه‌ی له ووڵات ده‌ركرد كه هاوسۆز بوون له‌گه‌ڵ ئێران. له‌سه‌ره‌تای ١٩٨٠، تاران داوای له‌سه‌ركارلادانی سه‌ددامی كرد كاتێك ڕادیكاڵه شیعه‌كان هه‌وڵی تیرۆركردنی تارق عه‌زیزی جێگری سه‌رۆك وه‌زیرانیان دا. له‌به‌رامبه‌ردا سه‌ددام زیاتر سه‌ركوتی حیزبی ده‌عوه‌ی شیعه‌ی كرد و فه‌رمانی له‌سێداره‌دانی ئایه‌توڵڵا موحه‌مه‌د سه‌دری ده‌ركرد و هه‌ڕه‌شه‌ی به‌رپاكردنی جه‌نگی كرد. توندوتیژی و به‌ربه‌ره‌كانی له‌سه‌ر سنووره‌كان زیاتر په‌ره‌ی سه‌ندو ڕۆژی ٢٢ی سێپته‌مبه‌ری ١٩٨٠ سوپای عێراق سنوری ئێرانی به‌زاند.\nبه‌ڵام ئه‌وكات هه‌نگاوه‌كانی په‌رپابوونی جه‌نگ پچڕ پچڕ بوون و چاودێران له ده‌ره‌وه به ڕوونی ڕووداوه‌كانیان نه‌ده‌بینی. له ساڵی ١٩٧٩ ه‌وه، ناو به‌ناو پێكدانان له‌سه‌ر سنوور ڕوویدابوو و ئاستی گرژیه‌كان هه‌ڵشان و داكشانیان به‌خۆوه بینیبوو له‌ماوه‌ی هه‌ژده مانگی دوای هه‌ڵاتنی شا له ئێران. دوای ئه‌وه‌ی سه‌ددام له ته‌مموزی ١٩٧٩دا هاته حوكم، بۆ ماوه‌یه‌ك ململانێكانی ئارامكرده‌وه. كاتێك ته‌نگژه‌كان له‌سه‌ره‌تای١٩٨٠ سه‌ریان هه‌ڵدایه‌وه، دووباره سه‌ددام دۆخه‌كه‌ی ئارام كرده‌وه به ئومێدی ئه‌وه‌ی كوده‌تای نوژه بتوانێ خومه‌ینی له‌سه‌ر كارلابدات و سه‌ددامیش په‌یوه‌ندیه‌كان ئاسایی بكاته‌وه.\nناكرێ بڵێن به‌رپرسانی ئه‌مریكا به‌هیچ جۆرێك ئاگاداری ئه‌گه‌ری جه‌نگ بوون. له دیسه‌مبه‌ری ١٩٧٩، ئیداره‌ی ئه‌مریكا ڕاپۆرتی به‌ده‌ست گه‌یشتبوو كه عێراق پلانی هێرشی هه‌یه بۆ سه‌ر كێڵگه نه‌وتیه‌كانی ئێران. له یاداشته‌كانی نیسانی ١٩٨٠، كارته‌ر باسی له ئه‌گه‌ری جه‌نگ كردبوو. هه‌روه‌ها له‌سه‌ره‌تای هه‌مان مانگدا به‌ڵگه‌نامه‌یه‌كی هه‌واڵگری وه‌زاره‌تی به‌رگری ئه‌مریكا له‌سه‌رچاوه‌یه‌كه‌یه‌وه زانیاری گواستبووه‌و كه ئه‌گه‌ری سه‌دا په‌نجا هه‌یه عێراق هێرش بكاته سه‌ر ئێران.\nئه‌وه‌ی جێگه‌ی تێڕامانه له ماوه‌ی به‌هار و هاوینی ١٩٨٠ دا ئه‌وه‌یه كه به‌رپرسانی ئه‌مریكا گرنگی زۆر كه‌میان به ئه‌گه‌ری هه‌ڵگیرسانی شه‌ڕی سه‌رتاسه‌ری داوه له‌نێوان ئه‌و دووڵاته دراوسێیه‌دا. له ئاستی باڵای ئیداره‌ی ئه‌مریكادا ته‌نگژه‌ی نێوان عێراق و ئێران خرابووه لاوه، له به‌رامبه‌ردا گرنگی زیاتریان به كێشه‌گه‌لی گرنگی تری ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست ده‌دا، وه‌ك جێبه‌جێكردنی پڕۆسه‌ی ئاشتی عه‌ره‌ب-ئیسڕائیل، چوارچێوه‌ی ستراتیژی، هه‌وڵی سه‌پاندنی سزای ئابووری به‌سه‌ر ئێران و هه‌وڵی ئازادكردنی بارمته‌كان و، له هه‌مووشیان گرنگتر، ترسی ئه‌وه‌ی كه له‌وانه‌یه یه‌كێتی سۆڤیه‌ت سود له په‌شێوی دوای شۆڕشی ئێران وه‌ر‌بگرێت و زیاتر به‌ره‌و كه‌نداو بكشێت. كاتێك كه ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی نیشتیمانی و كۆمیته‌ی هه‌ماهه‌نگی تایبه‌تی ئه‌مریكا چه‌ند هه‌فته‌یه‌ك به‌ر له جه‌نگ كۆبوونه‌وه، گفتوگۆكانیان زیاتر جه‌ختی له‌سه‌ر ئه‌و پرسانه‌ی سه‌ره‌وه ده‌كرده‌وه، نه‌ك پرسی ئه‌گه‌ری شه‌ڕی نیوان عێراق و ئێران. به‌هه‌مان شێوه، كاتێك جیمی كارته‌ر له حوزه‌یرانی ١٩٨٠ له واشنتۆن پێشوازی له مه‌لیك حوسێن كرد، گفتوگۆكانیان زیاتر له ده‌وری چوارچێوه‌ی ستراتیژی و هه‌ڕه‌شه‌ی سۆڤیه‌ت و پڕۆسه‌ی ئاشتی چڕببووه‌وه. به له‌به‌رچاوگرتنی هه‌موو ئه‌مانه، ده‌گه‌ینه ئه‌و باوه‌ڕه‌ی كه ئیداره‌ی ئه‌مریكا له‌و ماوه‌یه‌دا چه‌نده نائاماده‌بووه بۆ هه‌ڵگیرسانی جه‌نگی سه‌رتاسه‌ری عێراق و ئێران. له‌و باره‌یه‌وه، گره‌ی سیك ده‌ڵێ: ”ئه‌گه‌ری جه‌نگی سه‌رتاسه‌ری شتێك نه‌بوون بیرم لێكردبێته‌وه، هیچ كۆبوونه‌وه‌یه‌ك و ئاماده‌كاریه‌كمان بۆ نه‌كردبوو“.\nPrevious سەلام ناوخۆش : لە سەروەری مەلای خەتێ وە بۆ سەروەری دکتۆر عوسمان عەلی\nNext ئایا ئه‌مریكا گلۆپی سه‌وزی بۆ سه‌دام هه‌ڵكردبوو بۆ په‌لاماردانی ئێران؟


سەرۆکى جڤاتى گشتى بزوتنەوەى گۆڕان رایدەکەیەنێت؛ هەڵبژاردنى تەواوکارى خانەى راپەڕاندن بەشێوەیەکى دیموکراسیانە و بە ئامادەبونى نوێنەرى کۆمیسیۆن و بەبەرچاوى ئەندامانى جڤاتى نیشتمانى و کاندیدەکان بەڕێوەچووە، جەختیش دەکاتەوە دواى تەواو بونى ئەم خولەى خانەى راپەڕاندن جارێکى دیکە ئەندامانى خانە هەڵدەبژێردرێنەوە.\nجەمال حاجى محەمەد، سەرۆکى جڤاتى گشتى بزوتنەوەى گۆڕان لەبارەى بەڕێوەچونى هەڵبژاردنى تەواوکارى بۆ خانەى راپەڕاندن، بە دیجیتاڵ میدیاى (KNN)ى راگەیاند: پڕۆسەکە زۆر دیموکراسیانە بەڕێوەچوو کە نوێنەرى کۆمیسیۆنى هەڵبژاردن ئامادەى پرۆسەکەبوو.\nدەشڵێت: لە هەڵبژاردنەکەدا (47) ئەندامى جڤاتى نیشتمانى دەنگیاندا و شەش کەس کاندید بوون بۆ پۆستەکان و هەڵبژاردنەکە بەبەرچاوى هەمووانەوە و بە ئامادەبونى نوێنەرى کۆمیسیۆن ئەنجامدرا.\nباس لەوەش دەکات، ئەوان لە بزوتنەوەى گۆڕاندا لە خوارەوە بۆ سەرەوە لە هەموو ئۆرگانەکاندا دوو ساڵ جارێک هەڵبژاردن ئەنجام دەدەن.\nوتیشى: بەداخەوە پێشتر بە هۆکارى ئەو دۆخەى هەڵبژاردن و کۆنفرانسەکان دواکەوت، بەڵام ئێستا هەڵبژاردنى خانە تەواو بووە بۆیە پێویستە هەڵبژاردن بۆ ئۆرگانەکانى دیکە و کۆنفرانسەکانیش ئەنجام بدرێن.\nسەرۆکى جڤاتى نیشتمانى بزوتنەوەى گۆڕان ئاماژەى بەوەشکرد، مۆدێلى حیزبەکان لە رۆژهەڵاتى ناوەراستدا هەمیشە سەرکردایەتى لە کۆنگرە هەڵبژێردراوە، بەڵام لەناو گۆڕاندا پەیکەرەکەى بەشێوەیەک داڕێژراوە جیاوازترە کە هەڵبژاردن ناچێتە ناو کۆنگرە.\nجەختیش دەکاتەوە، رۆژى (14/9/2021) ئەم خولەى خانەى راپەڕاندن کۆتایى دێت و دەبێت دواى ئەوە هەڵبژاردن بۆ خانەى راپەڕاندن ئەنجام بدرێتەوە.\nلە هەڵبژاردنى تەواوکارى خانەى راپەڕاندنى گۆڕاندا کە ئەمڕۆ شەممە بەڕێوەچوو، تێیدا هەریەکە لە (کامیل قادر) بۆ پۆستی (سکرتێری جڤاتی نیشتمانی) و (سەفین مەلا قەرە) بۆ پۆستى (سکرتێری کاروباری فراکسیۆنەکان) و (ئاسۆ رەحیم) وەک (سکرتێری کاروباری باژێڕەکان) هەڵبژێردران.