د. زانا ئەحمەد قەساب - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nد. زانا ئەحمەد قەساب\nDr. Zana Ahmad Qasab\nزانا ئەحمەد ئیسماعیل\nپزیشکی دەروونی، ڕاھێنەر و خاوەنی ھاوبەش و بەڕێوەبەری (ترەینین ئەکادیمی) بۆ ڕاھێنان و ڕاوێژکردن\nدکتۆر زانا ئەحمەد قەساب پزیشکی دەروونی، ڕاھێنەری گەشەپێدانی مرۆیی و سەرکردایەتییە و پزیشکی نەشتەرگەری گشتی، نەشتەرگەری ھەناوە\n١ ئەرک و بەرپرسیارییەتیەکان\n٢ بڕوانامەی زانستی\n٣ بڕوانامە پراکتیکییەکان لە بواری پەرەپێدانی توانا مرۆییەکندا\n٤ ئەو خولانەی دکتۆر زانا دەیڵێتەوە\n٦ پێشکەشکەری ڕاوێژکاری لەم بوارانەدا\n٧ ڕاوێژی بەم لایەنانە پێشکەشکردووە\nئەرک و بەرپرسیارییەتیەکان[دەستکاری]\nخاوەنی بیرۆکە و سەرپەرشتیاری گشتی پڕۆژەی بڕیارەکانم ٢٠١٥ تا ئێستا.\nخاوەنی ھاوبەش و بەرپرسی دەستەی باڵای ترەینین ئەکادیمی بۆ ڕاھێنان و ڕاوێژکردن - (٢٠١٦) تا ئێستا.\nبەڕێوەبەر و خاوەنی پەیمانگای ئۆکسفۆرد بۆ فێربوونی زمان و پەرەپێدانی مرۆیی – (٢٠١٣-٢٠١٥).\nبەرپرسی بەشی بازاڕسازی سەنتەری کوردۆنیا بۆ پەرەپێدانی مرۆیی – (٢٠١١-٢٠١٣).\nسەرۆکی ڕێکخراوی فیدراسۆنی جیھانی بۆ خوێندکارانی پزیشکی لە کوردستان (IFMSA) – سلیَمانی – (٢٠١١ - ٢٠١٣).\nئەندامی دەستەی دامەزرێنەری ئەکادیمیای باڵیۆزانی پەرەپێدانی مرۆیی – تورکیا/ئەستەمبۆڵ – (٢٠١٢).\nئەندامی دامەزرێنەری ڕێکخراوی فیدراسیۆنی جیھانی بۆ خوێندکارانی پزیشکی لە کوردستان (IFMSA) – سلێمانی – (٢٠١٠).\nکاری خۆبەخشی لە رێکخراوی قوتابیانی کوردستان لە ٢٠٠٤ – ٢٠١٢ز.\nبەکالۆریۆس لە نەشتەرگەری گشتی و ھەناو(MB. Ch. B.) –زانکۆی سلێمانی– کوردستان/عیراق\nخوێندکاری دکتۆرا (بۆردی عەرەبی) لە نەخۆشییە دەروونیەکاندا\nبڕوانامە پراکتیکییەکان لە بواری پەرەپێدانی توانا مرۆییەکندا[دەستکاری]\nمۆڵەت پێدراوە لەلایەن (د. طارق السوﯼدان) ەوە لە بواری ڕاھێناندا بە ناونیشانی ڕاھێنەری لێھاتوو، ئەستەمبۆڵ-تورکیا\nبڕوانامەی ڕاھێنانی ڕاھێنەران لەلایەن (د. طارق السوﯼدان) ەوە، ئەستەمبۆڵ-تورکیا ٢٠١٦\nبڕوانامەی ڕاھێنان لە پلانی ستراتیجی دامەزراوەیی لەلایەن (دطﮒارق السوﯼدان) ەوە-ئۆنڵاین-ئەستەمبۆڵ-تورکیا\nبڕوانامەی ڕاھێنان لە پەرەپێدانی توانای سەرکردایەتی تاک و دەزگاکان لەلایەن د. مارشاڵ گۆڵد سمس-ئۆنڵاین-کوەیت-٢٠١٥\nبڕوانامەیڕاھێنان لە گەشەکردنی دەزگاکان لەلایەن لەلایەن (د. طارق السوﯼدان) ەوە-ئۆنڵاین-کوەیت٢٠١٥\nدەرچووی ئەکادیمیای پێگەیاندنی پێشەنگان -ئەستەمبۆڵ-تورکیا ٢٠١٤\nبڕوانامەی ڕاھێنان لە ھونەری بڕیاردان لەلایەن (د. طارق السوﯼدان) ەوە-ئەستەمبۆڵ-تورکیا ٢٠١٤\nبڕوانامەی ڕاھێنان لە ڕێگا نوێیەکانی زانستی داھێنان لەلایەن (د. طارق السوﯼدان) ەوە-ئەستەمبۆڵ-تورکیا\nبڕوانامەی ڕاھێنان لە درووستکردن و بەڕێوەبردنی پڕۆژە لەلایەن (د. طارق السوﯼدان) ەوە -ئستەمبۆڵ تورکا ٢٠١٤.\nڕاھێنەری باوەڕپێکراو بە پلەی یەکەم لەلایەن بکادیمیای کەنەدی جیھانی بۆ ڕاھێنان و ڕاوێژکردن-٢٠١٢\nڕاھێنەری باوەڕپێکراو لە (پلانی ستراتیجی کەسی) لەلایەن ئەکادیمیای جیھانی باڵیۆزانی پەرەپێدانەو-ئەستەمبۆڵ-تورکیا-٢٠١٢\nڕاھێنەری باوەڕپێکراو لە (الذاکرە الخارقە) لەلایەن ئەکادیمیای عەرەبی جیھانی بۆ ڕاھێنان و پەرەپێدان\nبڕوانامەی دبلۆ لە (الحقائب التدرﯼبﯼە) لەلایەن ئەکادیمیای کەنەدی جیھانی بۆ ڕاھێنان و ڕاوێژکردن-٢٠١٢\nبڕوانامەی دبلۆم لە ستراتیجی دامەزراوەیی - سلێمانی -٢٠١٣\nبڕوانامەی ڕاھێنان لە ھونەرەکانی سەرکردایەتی لەلایەن (د. طارق السوﯼدان) ەوە -ئەستەمبۆڵ-تورکیا- ٢٠١٤\nئەو خولانەی دکتۆر زانا دەیڵێتەوە[دەستکاری]\nخولی (STUDY Program) تایبەتە بەخوێندکارانی ئامادەیی، زانکۆ و پەیمانگاکان سەبارەت بە چۆنیەتی ھەوڵدان لە خوێندندا وھێنانی نمرەﯼ بەرز، بۆماوەی ٨ ساڵە ئەم پڕۆگرامە ھەیە، زیاد لە (١٦٠٠) خوێندکار لێی سودمەندبووە لە شارەکانی (سلێمانی، ھەولێر، کۆیە، سەیدسادق، ڕانیە، کەرکوک)، ساڵی ٢٠١٥-٢٠١٦ پێنج کەس لەیەکەمەکانی ھەرێم سودمەندی ئەم پڕۆﮒرامەبوون.\nخولی (نھێنیەکانی ھونەری دەربڕین- SPS) کە تایبەتە بەشێواز و لێھاتوویەکانی قسەکردن، وتاردان، پێشکەشکردنی سیمینار و کۆڕ لەبەردەمی خەڵکدا بەوپەڕﯼ متمانە بەخۆبونەوە.\nئەم خولە ٢٢ جار پێشکەشکراوە و زیاد لە (٧٠٠)کەس لێی سودمەندبووە.\nخولی (بڕیارەکانم بۆ ﮊیان) خولێکی تایبەتە بەدانانی پلان و داڕشتنەوەی روانین و پەیام بۆ ﮊیان بە پشت بەستن بە بەھا بالاَکان، زیاد لە (١٠٠٠) کەس لێی سودمەندبووە لە شارەکانی: سلێمانی، ھەولێر، کۆیە، تەکییە\nخولی (پێگەیاندنی سەرکردە) تایبەتە بە سەرجەم ئەو لێھاتویی و شارەزایی و زانیارییانەی کە وەکو بەرپرسی یەکەمی کارێک پێویستە بەکارﯼ بھێنیت لەگەڵ ئەو کەسانەی لەگەڵتدا کاردەکەن، ئەم خولە ٣ جار پێشکەشکراوە و زیاد لە (١٥٠)کەس لێی سودمەندبووە لەشارەکانی: سلێمانی، ھەولێر.\nخولی ھونەری داھێنان، شەش ھەنگاوی کارا و زانستی بۆ ھێنانە کایەی داھێنانێکی نوێ، ئەم خولە ٣ جار پێشکەشکراوە و زیاد لە (١٠٠) کەس لێی سودمەندبوون.\nخولی (ھونەرەکانی بڕیاردان) لەسەر شێوازی (7S Model) بەشێوازی سیناریۆ پێشکەش دەکرێت، زیاد لە ٥٠ کەس لێی سودمەندبووە.\nخولی (ھونەرەکانی پەیوەندییەکی داھێنانکارانە) تایەبتە بەشێواز و رێگاکانی دروستکردنی پەیوەندییەکی پتەو و کاریگەر لەگەڵ بەرامبەرەکانتدا و کار تێکردنیان، لەم خولەدا زیاد لە ١٥٠ کەس لێی سودمەندبووە.\nخولی چارەسەرکردنی کێشەکان لە ڕێگای 6DF1، 10 جار پێشکەشکراوە و زیاد لە(٤٠٠) کەس لێی سودمەندبووە، لەشارەکانی: سلێمانی، کەلار، ھەولێر.\nخولی ڕێکخستی کات لەسەر پڕۆﮒرامی: ZANA'S way for time manegment ئەم خولە ١٠ جار پێشکەشکراوە و زیاد لە ٤٠٠ کەس لێی سودمەندبووە.\nپێشکەشکردنی زیاد لە(١٠٠) سیمینار و کۆڕ لەسەر بابەتەکانی: ھونەرەکانی خوێندن، ھاوکێشەکانی پێشەنگبوون لە ﮊیاندا، ھونەری دەربڕین، ھونەرەکانی سەرکردایەتی لە شارەکانی: سلێمانی، سەیدسادق، کەلار، دەربەندﯼخان، ھەڵەبجە، پێنجوێن، تەکییە، چەمچەماڵ، کەرکوک، کۆیە، ھەولێر.\nکۆنفرانسی بەھاباڵاکان، لەلایەن (پڕۆﮊەی بڕیارەکانم) ەوە سەرپەرشتی کرا – ٢٠١٦ – سلێمانی.\nکۆنفرانسی پەرەپێدانی توانای سەرکردایەتی تاک و دەزگاکان لەلایەن Gulf innovation company – کوەیت – ٢٠١٥.\nکۆنفرانسی چوارەمی ئەکادیمیای عەرەبی جیھانی بۆ ڕاھێنان و پەرەپێدان – ھەولێر – ٢٠١٤.\nکۆنفرانسی یەکەمی Youth Excellence Meeting – عەممان/ئەردەن – ٢٠١٤.\nپێشکەشکەری ڕاوێژکاری لەم بوارانەدا[دەستکاری]\nدەروونی، کارگێڕﯼ، ھونەرەکانی دەربڕین، ھونەرەکانی سەرکردایەتی، ھونەری بازاڕسازی، ھونەرەکانی بڕیاردان، ھونەری پەیوەندی، ھونەری بەڕێوەبردنی کات.\nڕاوێژی بەم لایەنانە پێشکەشکردووە[دەستکاری]\nکۆمپانیای ئەسێ، ئەکادیمیای بونیاد بۆ ڕاھێنان، زانکۆﯼ کۆمار، سەنتەری توێژینەوەی زانستی بایۆساینس، پەیمانگاکانی فێربوون و ڕاھێنان، سەنتەری ئۆتیزم، ڕێکخراوی خوشکانی ئیسلامی، کەناڵی فاڵکۆن فامیلی، کەناڵی خاک، سەتەلایتی پەیام\nئەندامی سەندیکای پزیشکانی کوردستان – ٢٠١٣.\nئەندامی سەندیکای پێشەنگانی جیھان – زانکۆی ماریلاند – واشنتۆن دی سی - ٢٠١٤.\nئەندامی سەندیکای پزیشکانی دەروونی ئەوڕوپی – ٢٠١٦.\nئەندام بۆردی ڕاوێژکاری ئەکادیمیای بونیاد بۆ پەرەپێدانی مرۆیی– ٢٠١٥.\nئەندامی سەنتەری جیھانی کەنەدی بۆ ڕاھێنان و ڕاوێژکردن – ٢٠١٢.\nئەندامی ئەکادیمیای باڵیۆزانی گەشەپێدان – تورکیا - ٢٠١٢.\nئەندامی ئەکادیمیای پێگەیاندنی سەرکردە – تورکیا – ٢٠١٤.\nئامادەکار و پێشکەشکاری بەرنامەی (سەرکەوتنی من) لە تەلەفیزیۆنی خاک و سەتەلایتی گەلی کوردستان\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=د._زانا_ئەحمەد_قەساب&oldid=552880»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٠٩:١٨ی ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ نوێ کراوەتەوە.


پزیشکەکەی ترەمپ کۆچی دوایی کرد.. ’’37 ساڵ پزیشکی تایبەتی بووە’’\n2021.01.15 - 08:57\nمیدیاکانی ئەمەریکا هەواڵی کۆچی دوایی پزیشکە تایبەتەکەی دۆناڵد ترەمپ-یان بڵاوکردەوە، کە ماوەی 37 ساڵ پزیشکی تایبەتی ترەمپ بووە و بە تەندروستترین سەرۆک لە مێژووی ئەمریکادا ناوی بردووە.\nڕۆژنامەی نیویۆرک تایمزی ئەمەرکی (هەینی 15ی کانوونی دووەمی 2021) ڕایگەیاند، هارۆڵد بۆرنستین، پزیشکی تایبەتی دۆناڵد ترەمپی سەرۆکی ئەمەریکا لە تەمەنی 73 ساڵیدا کۆچی دوایی کردووە، بێ ئەوەی هۆکاری مردنەکەی بزانرێت.\nبۆرنستین کە پزیشکی پسپۆڕی نەخۆشییەکانی گەدە بووە، لە ساڵێ 1980 تا 2017، واتە بۆ ماوەی 37 ساڵ پزیشکی تایبەتی ترەمپ بووە، تەنانەت باوکیشی لەگەڵ خێزانی ترەمپ کاری کردووە.\nپزیشکە تایبەتەکەی ترەمپ لەساڵی 2015 و لەکاتی هەڵمەتی بانگەشەی هەڵبژاردنەکانی ئەمەریکادا، سەرنجی میدیاکانی بەلای خۆیدا ڕاکێشآ بەوەی ڕایگەیاند، "دۆناڵ ترەمپ تەندروستترین سەرۆکی ئەمەریکا دەبێت لە مێژووی ئەمەریکادا."\nبۆرنستین دوای ئەوەی ئاشکرایکردبوو کە دۆناڵد ترەمپ دەرمانی بەهێزکردنی قژ بەکاردەهێنێت، بۆیە لە ترەمپ لەساڵی 2017 لە تیمەکەی دووریخستەوە و تەنانەت پاش ڕووداوەکە وتبووی، "تیمەکەی ترەمپ لە نوسینگەکەم هێرشیانکردووەتە سەرم."


بڕیاری دامەزراندنی پاسەوان بۆ پەرلەمانتار و وەزیرەكان درا – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/09/23 - 12:55 PM\nهەر پەرلەمانتارێك سێ پاسەوان و بۆ وەزیرەكانیش هەر یەكێكیان 8 پاسەوان دادەمەزرێنرێن و پاشان لەگەڵ تەواوبوونی ئەركی ئەواندا پاسەوانەكانیش كارەكانیان تەواو دەبێت.\nهیوا نەسرەدین، سەرۆكی دیوانی پەرلەمانی كوردستان بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، هەر پەرلەمانتارێك سێ كەسی بە گرێبەست بۆ دادەمەزرێت و ئەوەش بە بڕیاری سەرۆكی فراكسیۆنەكانی پەرلەمان و سەرۆكایەتی پەرلەمانی كوردستان بووە.\nوتیشی”بێجگە لە پەرلەمانتارەكان وەزیرەكانیش پاسەوانیان دەبێت و ئەوانیش هەر بە گرێبەست بۆیان دادەمەزرێنن”.\nسەبارەت بە مووچەش وتی”هەر پاسەوانێك هەمان مووچەی پۆلیسێكی پاسەوانی دەبێت”.\nبەو پێیەش مووچەی هەر پاسەوانێك نزیك دەبێتەوە لە 750 هەزار دینار.\nلە خولەكانی پێشوودا هەر پەرلەمانتارێك سێ پاسەوانی بۆ دادەمەزرا و پاشانیش یەكێك لە پاسەوانەكانی لەگەڵ دەمایەوە، هەرچەندە خۆی خانەنشین دەبوو و دوو پاسەوانەكەی دیكەش دەگوازرانەوە بۆ شوێنی دیكە.\nپاشەكەوتی مووچەپەرلەمانی كوردستانخشتەی مووچە\nوەفدێكی پارتی سەردانی مەكتەبی سیاسی یەكێتی لە هەولێر دەكات


254 قوربانی و 19 هەزار و 102 تووشبووی نوێ دوایین ئاماری کۆرۆنا لە تورکیا\nئەردۆغان رەخنە لە بڕیاری دادگای مافی مرۆڤی ئەورووپا دەگرێت\nبەشی تورکیا- سەرکۆماری تورکیا، رەخنەی لە بڕیاری دادگای مافی مرۆڤی ئەورووپا گرتووە، بەوەی داوای کردبوو دەستبەجێ سەلاحەدین دەمیرتاش هاوسەرۆکی پێشووی هەدەپە ئازاد بکرێت\nبڕیارەکەی تورکیا دژی لەیلا گوڤەن، بڕیارێکە دژی سەرجەم گەلی کورد\nبەشی تورکیا- دەستەی ناوەندی بەڕێوەبەرایەتی هەدەپە رایگەیاند، بڕیاری سەپاندنی 22 ساڵ زیندانی کردن بەسەر له‌یلا گوڤه‌ندا دوژمنکارانەیە و دژی سەرجەم گەلی کورد و لایەنە ئۆپۆزسیۆنەکانە و رەتیدەکەینەوە.\nلەیلا گۆڤەن دیسان دەستگیر کرایەوە\nبەشی تورکیا- لەیلا گوڤەن پەرلەمانتاری هەدەپە کە 20 ساڵ زیندانی بەسەردا سەپاوە شەوی ڕابردوو دیسان دەستگیر کرایەوە.\n254 قوربانی و 19 هەزار و 103 تووشبووی نوێ دوایین ئاماری کۆرۆنا لە تورکیا\nحوکمی دەستبەسەرکردن و سزای 22 ساڵ زیندان بۆ لەیلا گیۆڤەن دەرکرا\nبەشی تورکیا- دادگای تورکیا سزای ٢٢ ساڵ و ٣ مانگ زیندانیی بەسەر لەیلا گیوڤەن هاوسەرۆکی کۆنگرەی کۆمەڵگەى دیموکراتیک (کەجەدە)دا سەپاند.\nسەرچاوەکانی نزیک لە پەکەکە:\nعەلی حەیدەر قەیتان لە بۆردوومانی ئاسمانیدا گوژراوە\nیەشی تورکیا- سەرچاوەکانی نزیک لە پەکەکە بڵاوی دەکەنەوە عەلی حەیدەر قەیتان ئەندامی کۆنسەی بەرێوەبەری کۆما جڤاکێن کوردستان بە هۆی بۆردوومانەکانی فڕۆکەکانی تورکیاوە لە قەندیل كوژراوە.\n20 هەزار و 316 تووشبووی نوێ دوایین ئاماری کۆرۆنا لە تورکیا\nبەشی تورکیا- وەزیری تەندروستیی تورکیا ئاماری نوێی تایبەت بە ڤایرۆسی کۆرۆنای لە وڵاتەکەی بڵاو کردەوە و رایگەیاند لە ماوەی 24 کاژێری رابردوودا 158 هەزار و 892 پشکنین ئەنجام دراون؛ 20 هەزار و 316 تووشبووی کۆرۆنا تۆمارکراون.\n22 هەزار و 195 تووشبووی نوێ دوایین ئاماری کۆرۆنا لە تورکیا\nبەشی تورکیا- وەزیری تەندروستیی تورکیا ئاماری نوێی تایبەت بە ڤایرۆسی کۆرۆنای لە وڵاتەکەی بڵاو کردەوە و رایگەیاند لە ماوەی 24 کاژێری رابردوودا 173 هەزار و 132 پشکنین ئەنجام دراون؛ 22 هەزار و 195 تووشبووی کۆرۆنا تۆمارکراون.\n243 قوربانی و 27 هەزار و 515 تووشبووی نوێ دوایین ئاماری کۆرۆنا لە تورکیا\nبەشی تورکیا- وەزیری تەندروستیی تورکیا ئاماری نوێی تایبەت بە ڤایرۆسی کۆرۆنای لە وڵاتەکەی بڵاو کردەوە و رایگەیاند لە ماوەی 24 کاژێری رابردوودا 206 هەزار و 102 پشکنین ئەنجام دراون؛ 27 هەزار و 515 تووشبووی کۆرۆنا تۆمارکراون.\nچەکدارانی سەر بە تورکیا هێرشێکی دیکەیان بۆسەر باکووری ڕەققە ئەنجام دا\nبەشی سووریا- شەوی رابردوو گرووپە چەکدارییە سوورییەکانی سەر بە تورکیا هێرشیان کردە سەر چەند بنکەیێکی سەر بە هێزەکانی سووریای دیموکرات.


کاری منداڵان و منداڵانی کار\nلاپه‌ڕه‌ی سه‌ره‌کی > کاری منداڵان و منداڵانی کار\nمەبەست لە کاری منداڵان، بەشداریکردنی منداڵانە لەو چالاکییەکە ئابوورییانە کە ڕێگە دەگرێ لە خوێندن، پەروەردە و بارهێنان و هەروەتر گەشەی تاکی و کۆمەڵایەتییان. ڕێکخراوی نێودەوڵەتیی کار، لە ساڵی ٢٠٠٢ەوە لەسەر پرسی جیهانی کارکردنی منداڵان و بۆ سڕینەوەی ئەو دیاردەیە، هەنگاوی ناوەتەوە.\nهەر بەم پێیە ڕۆژی ١٢ی ژوئەن وەکوو ڕۆژی جیهانی بەرەنگاربوونەوەی کارکردنی منداڵان ڕاگەیاندراوە. ئەمڕۆکە لە سەرانسەری جیهاندا، نزیکەی ٢١٥ ملیۆن منداڵی کار، بوونی هەیە.\nکارکردنی منداڵان بە مانای ئەو ئیش و کارەیە وا بۆ منداڵان لە تەمەنێکی دیاریکراودا قەدەغەیە. زۆربەی ئەو ٢١٥ ملیۆن زارۆکە بە شێوەی تەواوکات خەریکی ئیشن و بێبەشن لە ڕۆیشتن بۆ قوتابخانە.\nهەروەها زۆربەیان لە خۆراک و ئاگاداری پێویست بێبەشن و بە گشتی لە هەل و قۆناغی منداڵی دوورن.\nپتر لە نیوەی ئەو منداڵانە، بەرەوڕووی خراپترین و قورسترین کارەکانن؛ وەکوو:\nکار کردن لە شوێنی پڕمەترسی، کۆیلەتی یان شێوەکانی دیکەی کاری زۆرەملی، چالاکی نایاسایی وەکوو قاچاخی مادەسڕکەرەکان و گەندەڵی و هەروەتر بەشداری لە شەڕی چەکدارانە.\nلە لایەکی ترەوە:\nبەپێی ڕاپۆرتێکی ئەلجەزیرە و بە گوێڕەی داتایەکی رێکخراوی جیهانی ڕزگارکردنی منداڵان، یەک لە سەر چواری منداڵانی جیهان قۆناخی منداڵی تێپەڕ ناکەن.\nبە گوێرەی ڕاپۆرتی ئەم رێکخراوەیە،٦٩٠ ملیۆن لە منداڵانی جیهان، بە هۆکاری جیاواز چێژ لە قۆناخی منداڵی خۆیان نابینن.\nراپۆرتەکە جەخت دەکاتەوە، ئەم ڕێژەیە لە منداڵانی جیهان، لەگەڵ شادی و خۆشی سەردەمی منداڵی نامۆن.\nڕاپۆرتەکە ئەوەش دەخاتەڕوو، کە شەڕ، بەریەککەوتنی سەربازی، هاوسەرگیریی پێشوەختە و نەچوون بۆ قوتابخانە، بەشێک لەو هۆکارانەن، کە ئەم منداڵان چێژ و خۆشی لە سەردەمی منداڵی خۆیان نەبینن.\nراپۆرتەکە لە ئەنجامی لێکۆڵێنەوە لە ١٧٣ وڵاتی جیهان ئامادە کراوە و تێیدا دۆخی منداڵان تاوتوێ کراوە. بە گوێرەی ئەنجامی لێکۆڵینەوەکان دەڵێن لە هەر چوار منداڵی ژێر تەمەن ١٨ ساڵ، یەک منداڵ لە سەرەتاییترین مافەکانی منداڵی بێبەشە.\nبە هیوای ڕۆژێک کە هەموو منداڵانی جیهان، بە خۆشی لە تەمەنی منداڵیان چێژ وەرگرن.\nSource URL: http://www.islahweb.org/ku/content/2019/6/22614/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%DA%B5%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%DA%B5%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%B1


راگەیەندراوەکان – KDPmedia\nلاوانی خه‌باتگێڕ و نیشتمانپه‌روه‌ری كورد له ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان! ئه‌ندامان، لایه‌نگران و ئۆگرانی یه‌كیه‌تیی لاوانی دێموکراتی ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان! به‌بۆنه‌ی ٧٩ساڵه‌ی دامه‌زرانی ڕێکخراوەکەتان، یه‌كه‌م ڕێكخراوی تایبه‌ت به لاوانی كورد له ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان پیرۆزباییتان لێ ده‌كه‌ین و ئاواته‌خوازین [درێژەی بابەت]\nلاوانی خۆڕاگری کوردستان! کیژان و کوڕانی ئازا و بەهەڵوێست! ٢٢ی خاکەلێوەی ئەمساڵ یەکیەتیی لاوان ٧٩یەمین مۆمی ساڵوەگەڕی دامەزرانی خۆی دادەگیرسێنی، ڕێکخراوێک کە لەسەردەمی تاریک و نوتەکی ڕێژیمی پەهلەوی و سەرەتای خەباتی نەهێنی کۆمەڵەی ژێ کاف، [درێژەی بابەت]


ئەندامێکى لیژنەى یاسایى لەپەرلەمانى عێراق ڕایدەگەیەنێت، تانەدان لەهەندێ بڕگەى یاسایى بودجە جێبەجێکردنى ڕاناگرێت تەنها لەو بڕگانە نەبێت کە تانەى لێدراوە، دەشڵێت "زیادکردنى هەر بڕگەیەکیش بۆ بودجە پێویستى بەڕەزامەندى حکومەت هەیە".\nبەهار مەحمود، ئەندامى لیژنەى یاسایى لەپەرلەمانى عێراق (24ى ئایارى 2021) بەئاژانسى هەواڵى عێراقى ڕاگەیاند، حکومەت تانەى لەو مادانە داوە کە لەلایەن پەرلەمانەوە زیادکراون.\nئاماژەى بۆ ئەوەش کرد، پەرلەمان مافى ئەوەى نیە مادى زیادە بخاتە سەر بودجە بەپێى دەستور تەنها مافى ئاڵوگۆڕ و گواستنەوەى بڕگە و مادەکانى هەیە.\nئەو پەرلەمانتارە کوردە دەشڵێت، لەکاتێکدا ئەگەر مادەیەکى تر بۆ پڕۆژە بودجە زیاد بکرێت ئەوا دەبێت ڕەزامەندى حکومەتى لەسەر وەربگیردرێت و لیژنەى دارایش لە50 کۆبونەوەیدا چەند هەموارێکى مادەکانى بودجەکەى کرد بەشێوەیەک لەگەڵ دۆخى ئابوورى عێراقدا بگونجێت کە قەیران دارایى و ئابوورى و ئەمنیى بەرۆکى گرتووە.\nئەوەشى ڕوونکردووەتەوە، لیژنەى دارایى ڕەزامەندى حکومەتى لەسەر زیادکردنى مادە یاسایەکانى بودجە وەرگرتووە و تانەدانیش لەهەندێ بڕگەى بودجەکە جێبەجێکردنى ڕاناگرێت تەنها ئەوانە نەبێت کە تانەى لێدراوە.\nلێدوانەکەى بەهار مەحمود لەکاتێکدایە کە ئەمڕۆ (دووشەممە) ڕۆژنامەى مەداى عێراقى لەسەر زارى لیژنەى دارایى عێراقەوە بڵاوى کردەوە، حکومەتى عێراق تانەى لە زۆرێک لە بڕگەکانى بودجەى داوە و هەوڵ دەدات بۆ دانانەوەى لێبڕینى مووچەى فەرمانبەران لە بودجەدا.\nدارایى پەرلەمان وادەى کۆبوونەوەى لەگەڵ وەزیرى دارایى دیارى کرد\nوەزارەتى دارایى لیستێکى نوێى دابەشکردنى مووچەى راگەیاند\n2021.06.01 - 13:26


عێراق هێڵێكی دیكه‌ی نه‌وت له كه‌ركووكه‌وه بۆ به‌نده‌ری جه‌یهان راده‌كێشێت\nوه‌زاره‌تی نه‌وتی عێراق هێڵێكی دیكه بۆ گواستنه‌وه‌ی نه‌وتی كه‌ركووك بۆ به‌نده‌ری جه‌یهانی توركیا درووستده‌كات.\nسامر غه‌زبان، وه‌زیری نه‌وتی عێراق پلانی راكێشانی هێڵه نوێیه‌كه‌ی نه‌وتی كه‌ركووكى بۆ به‌نده‌ری جه‌یهان ئاشكراكرد و رایگه‌یاند، له رێگه‌ی ئه‌و بۆڕیه نوێیه ده‌توانرێت رۆژانه یه‌ك ملیۆن به‌رمیل نه‌وت هه‌نارده‌ی بازاڕه‌كانی جیهان بكرێت.\nغه‌زبان گوتی: ئێستا وه‌زاره‌ته‌كه‌یان ئاماده‌كاری بۆ جێبه‌جێكردنی ئه‌و پڕۆژه‌یه ده‌كات و ئاشكراشیكرد، ئه‌و هێڵه نوێیه به تۆڕی هێڵه نیشتیمانییه‌كانی نه‌وتی عێراقه‌وه ده‌به‌سترێته‌وه و توانایه‌كی له راده‌به‌ده‌ری هه‌یه.\nوه‌زیری نه‌وتی عێراق جه‌ختیكرده‌وه، ئێستا رۆژانه 380 هه‌زار به‌رمیل له كێڵگه نه‌وتییه‌كانی كه‌ركووكه‌وه به‌رهه‌مده‌هێندرێن و له‌و ژماره‌یه رۆژانه 80 هه‌زار به‌رمیل له‌ڕێگه‌ی به‌ندری جه‌یهانی توركیاوه هه‌نارده‌ی بازاڕی وزه‌ی جیهان ده‌كرێت.\nئه‌مه‌ش له‌كاتێكدایه، هێڵێكی دیكه كه له ساڵی 1976 درووستكراوه، له هه‌مان كێڵگه‌كانی نه‌وتی كه‌ركووكه‌وه نه‌وت بۆ به‌نده‌ری جه‌یهان ده‌گوازێته‌وه و درێژییه‌كه‌ی ده‌گاته 970 كیلۆمه‌تر.\nئه‌و هێڵه نه‌وتییه له دوو بۆڕی پێكدێت، یه‌كێكیان تیره‌ی 46 ئینجه و ئه‌وی دیكه‌شیان تیره‌كه‌ی 40 ئینجه. توانای گواستنه‌وه‌ی ئه‌و هێڵه له نێوان 500 هه‌زار بۆ ملیۆنێك و 100 هه‌زار به‌رمیلی رۆژانه‌یه و به گه‌وره‌ترین هێڵی هه‌نارده‌كردنی نه‌وت له عێراق داده‌نرێت.\n01 سبه‌ی مووچه‌ی ئه‌م وه‌زاره‌ته دابه‌ش ده‌كرێت\n02 بەھای دۆلار دابەزی\n03 مووچەی وەزارەتێكی دیكە دابەش دەكرێت\n04 مووچەی دوو وەزارەتی دیکە دابەش دەکرێت\n05 نرخی زێڕ و دراو لە بازارەكانی هەرێمی كوردستان\n06 مووچەی وەزارەتێک دابەش دەکرێت\n03 مووچەی شوێنێکی دیکە دابەش دەکرێت\n04 مووچەی وەزارەتێک دابەش دەکرێت\n05 بەھای دۆلار ھەڵكشا\n06 نرخی زێڕ دابەزی\n05 مووچەی دوو وەزارەتی دیکە دابەش دەکرێت\n06 مووچەی شوێنێکی دیکە دابەش دەکرێت


تەلەڤزیۆنێك بە نیو ملیۆن دۆلار\nكۆمپانیای C Seed گەورەترین تەلەڤزیۆنی بە كوالێتی 4K و بە قەبارەی 262 بۆسە كە دەكاتە 6.5 مەتر خستە ڕوو، نرخەكەیشی نیو ملیۆن دۆلاری ئەمەریكی دەبێت.\nگۆڤاری "The Verge"ی زانیاری و هەواڵی لەسەر تەلەڤزیۆنەكە بڵاو كردووەتەوە و ئاماژەی داوە، تەلەڤزیۆنەكە 10 بڵندگۆی گەورەی دەنگی تێدا دانراوە و بەشێوەیەكی ئەندازەی و زۆر پێشكەوتوو سیستەمی دەنگییەكەی ڕێكخراوە، هاوكات بە ڕووپۆشێكی تایبەتیش داپۆشراوە كە لە شوخت دەیپارێزێت.\nكۆمپانیاكە ئاماژەی داوە كە بە دانانی ئەو تەلەڤزیۆنە لە ماڵەكانتان، ئیتر پێویست ناكات بچنە سینەما، بەڵكو ماڵەوەتان شاشەیەكی تەلەڤزیۆی پێشكەوتووتر لە سینەما مۆدێرنەكانی تێدا دەبێت.\nنرخی ئەو تەلەڤزیۆنە 540 هەزار دۆلاری ئەمەریكی دەبێ و كێشەكەی 800 كیلۆگرام دەبێ و بڕیارە لە مانگی ڕابردوو تەلەڤزیۆنەكە بخرێتە بازاڕەكانەوە، پێشبینی دەكرێ سەرمایەداران بە تامەزرۆیییەوە چاوەڕێی بڵاوكردنەوەی ئەو جۆرە تەلەڤزیۆنە تایبەتە بكەن.\nپێشتر كۆمپانیای شارپ تەلەڤزیۆنێكی بە كوالێتی 8K خستە ڕوو كە لە هەر بۆسەیەكی قەبارەكەیدا هەزار و 8 پیكسل پێشان دەدا و ڕووبەڕەكەی 7680*4320 پیكسل دەبێ، لە مانگی تشرینی یەكەم/ئۆكتۆبەری ڕابردوو خستییە بازاڕەكانەوە.


وەك ئاماژەی پێكرا، بەلای ئەمریكاوە هۆكاری سەرەكی بۆ گرنگی هەڵكەوتەی جوگرافی ئەفغانستان ئەوەیە كە سنوورێكی درێژی هەیە بە ئاسیای ناوەڕاستەوە. گرنگیەكی تری هەڵكەوتەی جوگرافی ئەو وڵاتە بریتییە لەوەی كە سنووری بە وڵاتی چینەوە هەیە. هەر چەن سنوورەكە كورتە ودەوروبەری ٧٦كم وناوچەیەكی شاخاوییە وهیچ مەرزێكی سنووریی تێدا نییە.\nخودی ئەفغانستان جگە لەوەی دەكرێت ببێتە ڕێگایەكی گرنگ لە پرۆژەی ڕێگاكانی ئاوڕیشمی چینی، كە چین خوازیاری ئەوەیە، بەڵام ئەگەر ئەو پڕۆژە ڕێگایە بە ناو ئەفغانستانیشدا تێنەپەڕێت، ئەوا بەشی سەرەكی ڕێگا وشكانیەكانی ئەو پڕۆژەیە لە نزیك ئەفغانستاندا تێدەپەڕیت، چونكە ڕێگاكانی ئاوڕیشم، بەشە ووشكانییەكەی، زۆربەی بە ئاسیای ناوەڕاست وپاكستاندا تێدەپەڕن، تا دەگاتە ئێران، ئەفغانستان دراوسێی هەموویانە، بە تایبەت درێژترین سنووری هەیە لەگەڵ پاكستان، دووەم پێكهاتەی كۆمەڵایەتی پاكستان، پەشتوونەكانن، واتە تاڵیبان دەتوانێت لە پاكستان لە ڕێگەی پەشتوون وتاڵیبانی پاكستان، كێشە بۆ چین درووست بكات، ئەگەر ناكوكی بكەوێتە نێوان تاڵیبان وچین. ساڵانێكە تاڵیبانی پاكستان تۆمەتبارە بە كووشتن وهێرش كردنە سەر هەندێ كۆمپانیا وكرێكار وئەندازیاری چینی لە پاكستان، چین ترسێكی گەورەی لەو ڕووداوانە هەیە. پاكستان بە یەكێك لە وڵاتە سەرەكیەكانی پڕۆژەی ڕێگاكانی ئاوڕیشمی چینی دادەنرێت، لە هەردوو هێڵی ووشكانی ودەریایی، پاكستان ڕۆڵێكی گەورە دەبینێت لەو پرۆژەیەدا. چین وپاكستان چەندین ڕێكەوتننامە ولەیەك تێگەیشتنیان هەیە لەو بارەیەوە.\nهەر بۆیە لە دوای دەنگۆی كشانەوەی ئەمریكا لە ئەفغانستان، چین لە هەوڵدانی بەردەوامە كە بگاتە ڕێكەوتننامەیەكی گشتی وفەرمی لەگەڵ تاڵیبان، چەندین پەیوەندی ودانیشتن هەبووە لە نێوانیاندا لەم ماوەیە. لەسەر ئاستی فەرمی هەردوو لایەن، ڕێز و لەیەك تێگەیشتنیان بەرامبەر یەك دەربڕیووە. بە گشتی چین ناچارانە ولەبەر بەرژەوەندی خۆی دەیەوێت لەگەڵ تاڵیبان پەیوەندییەكی ئاسایی وبێ كێشە درووست بكات، ئەگەر نا چین نیگەرانە بە هاتنە سەر حوكمی تاڵیبان. چین خوازیار بوو كە ئەمریكا ئەفغانستان بەجێ بهێڵێت، بەڵام تاڵیبان دەسەڵات نەگرێتەوە دەست، بەڵكو حكومەتی پێشوو بمێنێتەوە وبتوانێت ئارامی وسەقامگیری ئەفغانستان بپارێزێت وڕێگە خۆش بكات بۆ هاتنی وەربەرهێنان وڕێگای ئاوڕیشمی چینی. بەڵام ئەوە ڕووینەدا، بۆیە ئێستا چین دەیەوێت لە ڕێگەی ڕازی كردنی تاڵیبانەوە وەبەرهێنان وڕێگا بازرگانییەكانی خۆی بباتە ئەفغانستان، ئەگەر ئەوەش ڕوونەدات، ئەوا چین خوازیارە تاڵیبان كێشە بۆ بەژەوەندییەكانی درووست نەكات لە پاكستان وئاسیایی ناوەڕاست وئێران.\nجگە لەو ترسەی چین كە لەسەرەوە ئاماژەی پێدرا، ترسێكی سەرەكی تری چین بریتییە لەوەی كە ناوچەی شینگیانگی زۆرینە موسوڵمانی ئویگۆری هاوسنوورە بە ئەفغانستان. چین ترسی هەیە لەوەی كە تاڵیبان هاوكاری ئویگۆرییە موسوڵمانەكان بكات، یاخود ئەفغانستان بكاتە پەناگەیەك بۆ ڕێكخراو وسیاسیەكانی ئویگۆر، كە ئەمەش وەك هەڕەشەیە لە ئاسایشی نەتەوەیی چین. كەواتە دەكرێت ئەفغانستان لە كاتی حوكمی تاڵیبان كێشە وقەیرانی گەورە بۆ چین درووست بكات؛ چ لەوەی كە تاڵیبان ببێتە ڕێگرییەك لەبەردەم ڕێگاكانی ئاوڕیشم كە ئەمەش واتە هەڕەشەیەكی گەورە لە ئابووری چین، چونكە درووستكردنی بچوكترین قەیرانی ئەمنی لەو ناوچانە، كە تاڵیبان دەتوانێت بیكات، بە تایبەت ئەگەر ئەمریكا پشتگیری بكات، زیانێكی گەورە دەدات لە بازرگانی وئابووری و وەبەرهێنان كە پێویستیان بە سەقامگیری وئاسایشە. یاخود هاوكاری یا دەستتێوەردان بكات لە دۆزی ئۆیگۆرییە موسوڵمانەكانی ناو چین، كە بە توندترین شێوە دەچەوسێنرێنەوە لە لایە دەسەڵاتی چینەوە.\nپێویستە ئاماژە بەوەش بكەین، ئەمانەی باس كرا، تەنیا چەن گریمانە وئەگەرێكە، كە دەشێت ئەمریكا بیەوێت، یا خوازیاری بێت بێتە دی. ئەگەر نا دەكرێت چین سەركەوتوو بێت و سوودی گەورە لە ئەفغانستان ببینێت لە ڕێگەی ڕێكەوتننامە و بەرژەوەندی هاوبەش لەگەڵ تاڵیبان. ئەمەش ئەگەرێكی نزیكە، بە تایبەت بۆ ئایندەیەكی نزیك. چونكە تاڵیبان لە ئێستادا پێویستیەكی زۆری بەوە هەیە سەقامگیری لە ئەفغانستان بێنێتە دی، تا بتوانێت حوكم بكات و تووشی شەڕی ناخۆ وقەیرانی ناوخۆ نەبێت. هەنگاوی سەرەكی بۆ ئەوە بریتییە لە باشكردنی ئابووری وگوزەرانی خەڵك، ئەمەش لە ئیستادا قوورسە، چونكە زۆرێك لەو دەوڵەتانەی ساڵانی پێشوو ساڵانە هاوكاری ئەفغانستانیان دەكرد، ئیستا بە هۆی هاتنی تاڵیبانەوە ئەو هاوكارییانە ڕادەگرن. بۆیە تاڵیبان پێویستە هەنگاوی خێرا بنێت لە كەرتی ئابووری، ئەوەش لە ڕێگەی دۆزینەوەی دەوڵەتی تر كە هاوكاری ئەفغانستان بكەن ووەبەرهێنانی تێدا بكەن. چین لەو دەوڵەتانەیە ئامادەیی خۆی نیشانداوە كە وەبەرهێنانی گەورە بكات لە ئەفغانستان، ئەمەش بۆ تاڵیبان سوودی گەورەی دەبێت، چونكە بەرەو ئەوە دەڕوات كە دان پێدانانی دەوڵەتێكی گەورەی وەك چین بەدەست بهێنێت، ئەمەش كاریگەری باشی دەبێت لەسەر ئەفغانستان وحوكمی تاڵیبان، چ لەسەر ئاستی سیاسی ودبلۆماسی چ لەسەر ئاستی ئابووری.\nهەر وەها چین دەیەوێت لە ڕێگەی پاكستانەوە تاڵیبان وا لێ بكات كە پەیوەندییەكی تەندرووست و بێ كێشە لەگەڵ چین درووست بكات، چونكە وەك پێشتر باسكرا، پاكستان پەیوەندییەكی پتەوی هەیە بە تاڵیبان ویەكەم دەوڵەتە كە زۆرترین هاوكاری تاڵیبانی كردوە، هەر چەن هەندێ كات بە تایبەت بە ڕووكەش ولەسەر ئاستی میدیا، پاكستان وتاڵیبان كێشە هەبووە وهەیە لە نێوانیاندا، بەڵام نزیكترین دەوڵەت لە تاڵیبانەوە، كاریگەرترین دەوڵەت بەسەر تاڵیبان، بریتییە لە پاكستان. هاوكات، چین تا ڕادەیەكی زۆر، هەژموونی هەیە بەسەر پاكستان، چونكە پاكستان بە بڕی ٢٣ ملیار دۆلار قەرزاری چینە، هەر وەها پاكستان لە ململانێكەییدا لەگەڵ هیندستان، زۆر پشت بە چین دەبەستێت. بۆیە دەكرێت چین بتوانێت پاكستان بۆ ئامانجەكانی خۆی بەكاربهێنێت لە ئەفغانستان ولەگەڵ تاڵیبان. بە كورتی پاكستان زاڵە بەسەر تاڵیباندا، چینیش زاڵە بەسەر پاكستاندا، كەواتە وەستاكەی تاڵیبان، شاگردە لای چین!\nبەڵام لە ئایندەیەكی مامناوەند یاخود دوور، قوورسە چین وتاڵیبان پەیوەندییەكی باش وبێ كێشە لە نێوانەاندا بەردەوام بێت. ئەمەش لەبەر چەندین هۆكار؛ چین لە زۆر وڵاتی وەك پاكستان وسریلانكا ووڵاتانی ئاسیای ناوەڕاست... ڕووبەڕووی گلەیی وڕەخنەیەكی زۆر بووەتەوە لە لایەن خەڵكی ئەو ناوچانەی كە چین وەبەرهێنانی تێدا دەكات و ژێرخانی پرۆژەی ڕێگاكانی ئاوڕشمی تێدا درووست دەكات، چین لەو شوێنانە تۆمەتبار دەكرێت بە داگیركاری وكاولكاری وزیان گەیاندن بە ژیان وگوزەرانی خەڵك. بۆیە ئەمە دەكرێت لە ئەفغانستانیش دووبارە بێتەوە وخەڵك فشار لە تاڵیبان بكەن كە ڕێگری لە چین بكات، بە تایبەت ئەفغانەكان زۆر هەستیارن بەرامبەر بە پرسی داگیركاری.\nهۆكارێكی تر بریتییە لەوەی كە تاڵیبان حكومەتێكی تەواوی دینی وئیسلامیە، چین نەك حكومەتێكی عەلمانی نییە، بەڵكو حكومەتێكی دژە دینە، بە تایبەت دژی كەمینە موسوڵمانەكانی خۆیەتی. تاڵیبان تا ڕادەیەكی زۆر پشت بە پشتگیری خەڵكی ئەفغانستان دەبەستێت، بە تایبەت پەشتوونەكان. ئەو پشتگیرییە بە گشتی لەوەوە هاتووە كە كۆمەڵگەی ئەفغانستان، كۆمەڵگەیەكی ئاینین، لەسەر ئەو بنەمایەش پشتگیری گرووپێكی ئاینی وەك تاڵیبان دەكەن. كارێكی قوورسە جەماوەری ئەفغانستان، ڕێ بە تاڵیبان بدەن پەیوەندییەكی ئابووری و سیاسی بەردەوام وبێ كێشە وباشی هەبێت لەگەڵ چین، لە كاتێكدا ئەگەر چین بەردەوام بێت لە چەوساندنەوەی ئویگۆری ومسوڵمانەكانی ناو چین. چونكە كاتێك حكومەتێك ئیسلام بكاتە شووناسی سەرەكی خۆی، خەڵكیش لەبەر ئەو شووناسە پشتگیری بكەن، ئایا دەكرێت بێ دەنگ بێت لەو تاوانانەی كە چین بەرامبەر مسوڵمانانی ناوخۆی و نزیك لە سنوورەكانی ئەفغانستان ئەنجامیدەدات. نەك هەر ئەوە، ئایا دەكرێت تاڵیبان وڵاتی خۆی بكاتە شوێنێك بۆ وەبەرهێنان وئابووری وبەرژەوەندییەكانی چین كە بە سەدان هەزار وبە ملیۆن مسوڵمان دەچەوسێنێتەوە؟ لە كاتێكدا ئەوروپا وئەمریكا نیگەرانی خۆیان دەربڕیوە بۆ چەوساندنەوەی ئۆیگۆرییەكان.\nجگە لەو هۆكارانەی سەرەوە، ئەگەر وا دابنرێت ئەوا چین وتاڵیبان دەتوانن پەیوەندییەكی بێ كێشە بنیاتبنێن بۆ ماوەیەكی درێژ. ئەوا زیادبوونی هەژموونی ئابووری وسیاسی وكولتوری چین لە ئەفغانستان وئاسیایی ناوەڕاست، دەكرێت لە دوور مەودا، ببێتە مایەیی درووستبوونی قەیران لە نێوان چین وڕووسیا. پێشتر ئاماژەی پێكرا، كە ئاسیای ناوەڕاست بە درێژایی چەندین سەدە تا ئەمرۆش، بە بەشێك لە ئاسایشی نەتەوەیی ڕووسیا دادەنرێت.\nهەر وەك چۆن ڕووسیا لە پێناو ئاسیای ناوەڕاست، ململانێ وناكۆكی هەبوو لەگەڵ بەڕیتانیا و پاشان ئەمریكا، ئەوا ئەگەر بزانێت دەوڵەتێكی تر، هەژموونی گەورەی دەبێت لە ئاسیای ناوەڕاست وهەڕەشە لە هەژموونی ڕووسیا دەكات لەوێ، ئەوا ئەگەری نزیك بریتییە لەوەی ڕووسیا هەمان هەو هەڵوێستەی هەبێت كە بەرامبەر بەڕیتانیا وئەمریكا هەیبوو. ڕووسیا لەم سەردەمەدا مەبەستی سەرەكی ئەوەیە كە هەژموونی ئەمریكا لە ئاسیای ناوەڕاست نەمێنێت، بۆیە وا دەردەكەوێت لەگەڵ چین هاوپەیمانە، لە ڕاستیدا لەسەر زۆر پرس هاوپەیمانن، بەڵام دەكرێت هاوپەیمانیەتییەكی كاتی بێت، تا ئەو كاتەی دووژمنە هاوبەشەكەیان كە ئەمریكایە، لە ئاسیای ناوەڕاست تەواو لاواز دەكرێت، دوای ئەوە ئەگەری ململانێی ڕووسیا وچین لە ناوچەی ئاسیایی ناوەڕاست، ئەگەرێكی نزیك وكراوەیە. لەبەر فاكتەری جوگرافی، دەكرێت مەترسی و هەڕەشەی چین بۆ سەر ڕووسیا، لە ئایندەدا، زیاتر ومەترسیدارتر بێت لە هەڕەشەكانی ئەمریكا وبەڕیتانیا بۆ سەر ڕووسیا.\nكۆی ئەوەی لەسەرەوە ئاماژەی پێكرا، گرنگی ئەفغانستان پیشاندەدەن بۆ چین، هەر وەها چۆن دەكرێت ئەفغانستان بكرێت بە ڕێگری وكێشەیەكی گەورە بۆ چین. هەردوو ئەگەرەكە كراوەیە؛ چ ئەوەی ئەفغانستان ببێتە هۆكارێك بۆ زیاتر گەشەكردن وپێشكەوتنی ئابووری وبازرگانی چین، ئەمە بۆ ئایندەیەكی نزیك ئەگەرێكی كراوەیە، چ ئەوەی ئەفغانستان بكرێت بە سەرئێشەیەكی گەورە بۆ چین، ئەمەیان بۆ ئایندەیەكی مامناوەند ودوور، ئەگەرێكی نزیكە، بە تایبەت هێزێكی وەك ئەمریكا خوازیاری سیناریۆی دووەمە.


دەوری قورئان بکەرەوەو بەردەوام بە لە خویندنەوەی؛ لەبیرت نەچێتەوە؛ تۆ لە ڕۆژی قیامەتدا ئاهەنگێکی ڕێزلێنانت لەبەردەمدایە؛ وەک ئاهەنگەکانی تری دنیایی نیە؛ لەو کاتەدا کە پێت دەوترێ : ئادەی بخوێنەو بەرز ببەرەوە؛ نەکەی هەڵە بکەی؛\nبەعاقڵی و سالاری خۆت لەخزمەت زانایاندا ڕەفتار بکە؛ بە زانست و زانیاری خۆت لەگەڵ کاربەدەستان هەڵسوکەوت بکە؛ بە ئەدەب و پەروەردەی خۆت لەگەڵ هاوڕێکانت ڕەفتار بکە؛ لەگەڵ خاوخێزان و خانەوادەی خۆت بە سۆز و میهرەبانی هەڵسوکەوت بکە؛ بە سەنگینی و حەوسەڵەی خۆت لەگەڵ نەفاماندا ڕەفتار بکە؛ بە زیکرو یادکردنیش ببە بە هاودەمی خوای خۆت؛ بە پێداچوونەوە و ئامۆژگاری ببە هاوڕێی خۆت؛\nهەرگیز پەشیمان مەبە لە چاکی و پاکیت؛ خۆ ئەگەر لەسەر زەوی کەس نەبێ ڕێز لە چاکەکانت گرێ یان لەبەرچاوی نەبێ؛ ئەوا زاتێک لە ئاسمان هەیە کە بە پیرۆز ڕایان دەگرێت و بۆت دەپارێزێ؛ هەر شتێک کە کردت بە دوو بەشەوە کەم دەکات جگە لە بەختەوەری؛ چونکە ئەو هەتاکو زیاتر لەگەڵ ئەوانی تر دابەشی بکەیت هەر زیاتر دەبئ.\nئەوە بزانە کە بۆ ئەوەی لەم دنیا ئارام و هێمن بی پێویستت بە بیرکردنەوە و دانایی هەیە؛ بۆ ئەوەیش کە لە لە بەهەشتدا ئارام بگری پیویستت بە زیکر و یادی خوا هەیە؛ بەلام ئێمە بیربڵاوی ئەم دنیایە یادی خوای لەبیر بردوینەتەوە؛ جا ئەگەر چەند ساتێک بەسەرتا تێپەڕین و یادی خوات تێدا نەکردبوو؛ خێرا بە سبحان الله یەک یان استغفر الله یەک دڵت بێدار بکەرەوە.!\nبێئاگایی دەردە؛ یادی خوداش دەرمانە؛ هەرکات دڵ پاک بوو نەرمیش دەبێ؛ کە نەرم بوو بڵن دەبێتەوە؛ کە بڵندێش بووەوە چێژ وەردەگرێ؛ کە چێژی وەرگرت زاڵ دەبێ؛ کە زاڵیش بوو تامەزرۆ دەبێ؛ کە تامەزرۆ بوو کۆشش دەکات؛ کە کۆششی کرد بۆن و بەرامەی بەهەشت هەڵ دەکات بەسەریدا.


یاسایی چاکسازیی لە موچە و دەرماڵە و ئیمتیازاتەکان و خانەنشینی لە هەرێمی کوردستان لە ماوەکانی رابردو و ئێستاشدا ببوە جێگای پرسیار و رەخنە و هێرش کردنی هەموان تایبەت موچەخۆران، بەڵام ئامانجی سەرەکی ئەم یاسایە رێکخستنەوە و چاکسازیە لەو نادادیەی کەوا لە لیستی موچە خۆراندا هەیە، هەروەها گەڕاندنەوەی ئەو بە فیرۆدانانەی کەوا چەندین ساڵە دەرهەق بەبودجەی گشتی دەکرێت.\n*سەرجەم ئەو رێنماییانەی کەوا پشتیوانی یاسایی نیە بۆ پێدانی دەرماڵەکان بۆ موچە خۆران وردبینی تێدا دەکرێت.\n*خاڵەکانی (١ و ٢ و ٣) مادەی (١٤) بەشی چوارەمی یاساکە.\nپێویستە بودجەی گشتی هێزی پێشمەرگە رێکبخرێتەوە، یەکخستنی لیستی موچەی هێزی ناوبراو، یەکخستن و رێکخستنی یەکەکانی ژمێریاری هێزی پێشمەرگە.\n*خاڵی (٣) مادەی (١٥) بەشی (٤)، دۆسییەی کەسی تایبەت بۆ هەمو پێشمەرگەکانی وەزارەت دەکرێتەوە .\n*خاڵی (١ و ٢)ی مادەی (١٦) بەشی (٤) پێداچونەوە و رێکخستنەوە بە لیستی سودمەندانی خانەنشینی و کەمئەندامانی پێشمەرگە بە پێی یاسای ژمارە (٣٤) ساڵی (٢٠٠٧) بەدەر لەم یاسایە ئەوەی سودمەندە هەڵدەوەشێتەوە و رێکخستنی بۆ دەکرێت.\n*خاڵی (٢) مادەی (١٧) بەشی (٥) وەزارەتی دارایی و ئابوری سەرجەم ئەو دەرماڵانەی پشت بەست نین بە یاسا لە ماوەی (١٥) رۆژدا دیاری بکات، ئەنجومەنی وەزیران گشتی خەرجی ئەو دەرماڵانە رادەگرێت.\n*خاڵی (٢ و ٣)ی مادەی (١٩) بەشی (٦) پێداچونەوە دەکرێت بە دۆسیەی گشت فەرمانبەران و ناونیشانی فەرمانبەریاندا. سەرجەم ساڵانی خزمەتی نایاسایی هەڵدەوەشێتەوە.\n*خاڵی (١) مادەی (٢٠) بەش (٦) ئەنجومەنی وەزیران سەرجەم ئەو رێنمایانە هەڵدەوەشێنێتەوە کە هاودژن لەگەڵ حوکمەکانی یاسایی میلاکی ژمارە (٢٥)ی ساڵی (١٩٦٠) هەموارکراوی کارپێکراو لە هەرێم .\n*خاڵی (١ و ٢) مادەی (٢٥) بەش (٧) سەرجەم یەکەکانی خانەنشینی هەڵدەوەشێتەوە، جگە لە بەرێوەبەرایەتی گشتی خانەنشینی لە وەزارەتی دارایی و ئابوری، گواستنەوەی سەرجەم دۆسیەی خانەنشینی (شارستانی و سەربازی و هیزەکانی ئاسایشی ناوخۆ و پێشمەرگە) بۆ سەر بەڕێوەبەرایەتی گشتی خانەنشینی لە وەزارەتی دارایی و ئابوری.


ویکیپیدیا:دیوەخان (جۆراوجۆر): جیاوازی نێوان پێداچوونەوەکان - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nویکیپیدیا:دیوەخان (جۆراوجۆر): جیاوازی نێوان پێداچوونەوەکان\nویکیپیدیا:دیوەخان (جۆراوجۆر) (دەستکاری)\n١٬٨٩١ بایت سڕایەوە ، ٤ months ago\nڕۆبۆت: ئەرشیڤکردنی 1 بابەت (کۆنتر لە) بۆ ویکیپیدیا:دیوەخان (جۆراوجۆر)/ئەرشیڤی ٦.\nوەک پێداچوونەوەی ١٧:٥٦، ٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ (دەستکاری)\nMediaWiki message delivery (لێدوان | بەشدارییەکان)\n(←Upcoming Call for Feedback about the Board of Trustees elections: بەشی نوێ)\nتاگ: پەیامھێنی بەکۆمەڵ\nب (ڕۆبۆت: ئەرشیڤکردنی 1 بابەت (کۆنتر لە) بۆ ویکیپیدیا:دیوەخان (جۆراوجۆر)/ئەرشیڤی ٦.)\n:: ئەگەرچی وتارەکە ناڵێ کورداڵی کوردی نییە دەڵێ زارێکی سەربەخۆی کوردییە. ھەڵبەت ناشڵێ زار، دەڵێ زمانێک لە زمانە کوردییەکان. چون ھەندێک دەڵێن سۆرانی و کرمانجی و ... زار نین و خۆیان زمانن. ئەمەیش تا ڕادەیەک ڕاستە و تا ڕادەیەک نا. قسەکەیش سەرچاوەی ھەیە و چاوم کرد ھی Erik Anonbە کە خۆی زمانەوانە. ئەمە بیروڕای ئەوە و ھەڵبەت ئەویش کەسێکی خوێندەوارە. ئێمە دەتوانین سەرچاوەی تر زیاد بکەین و بڵێن زۆر کەس لە ژێر کوردیی باشووری پۆلبەندی دەکەن بەڵام Erik Anonbی دەڵێ سەربەخۆیە. چون ناکرێ بە قسەی تاقە یەک کەس وەھا سەنگ و کێشێک بدەین بەم ئیدعایە. -- [[بەکارھێنەر:Calak|'''چالاک''']] [[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''وتووێژ''']] ١٨:٠٩، ١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ (UTC)\n:::یەکێک لە سەرچاوەکان کە پشتی پێ بەستووە، پەڕەیەکە بە ناوی ئەتڵەسی زمانە ئێرانییەکان. لەسەر ئەساسی کاری یەک دوو خوێندکار بە زار یان زمانێکی سەربەخۆیان داناوە. ڕاستی من گەلێک شارەزاییم لەسەر نییە و بۆیەش پرسیم، پێشتریش زۆرم لەسەر کوردالی نەبیستووە، تەنانەت کۆدی زمان یان زاریشیان پێ نەداوە وەک «ckb»ی سۆرانی. لەم ماوەیە یەکێکم دیتەوە کە خۆی لە بواری زمان دەخوێنێت و ئاخێوەری ئەو زارەیە. لەسەر ئەوە لێم پرسی، ھێشتا وەڵامی نەبووە. لە یەک دوو سەرچاوەش دیتم کە وەک زارێکی کوردیی باشووری پۆلێن کراوە. بابەتەکە لێکۆڵینەوەی زیاتری دەوێت، بەڵام ڕەنگە ئاماژەکان زۆرتر بۆ ئەوە بن کە وەک زارێکی کوردیی باشووری بێت. [[بەکارھێنەر:Serchia|'''سەرچیا''']] — ٢١:١٧، ١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ (UTC)\n== پڕۆژەی KurdistanSchoolWikiProj ==\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/wiki/تایبەت:MobileDiff/878008»


فێستیڤاڵی فیلمی نێودەوڵەتيی سلێمانی دەستیپێكرد\n2017-11-04 12:43 157 جار بینراوە کۆمێنت\nئێوارەی ئەمڕۆ 1/10/2017، لەتەلاری هونەر لەشاری سلێمانی‌و بەدروشمی كەلتورێك بۆ پێكەوە ژیان، دووەمین خولی فێستیڤاڵی فیلمی نێودەوڵەتی سلێمانی دەستیپێكرد.\nلەدەستپێكیشدا، مەلا بەختیار، سەرۆكی فێستیڤاڵ، وتەیەكی پێشكەشكردو پاشان، خەڵاتی "كایا"ی فێستیڤاڵەكەی بە سەڵاحەدین دەمیرتاش بەخشی، كە نادر یەڵدرم بەنوێنەرایەتی بەڕێزیان وەریگرت.\nئەمەی خوارەوەش، دەقی وتەی مەلا بەختیار، سەرۆكی فێستیڤاڵی فیلمی نێودەوڵەتی سێلمانییە..\nبەدڵ، پیرۆزبایی سازدانی دووەمین فێستیڤاڵی فیلمی نێودەوڵەتی لەشاری سلێمانی‌و كوردستان دەكەم.\nبەخێرهاتنی گەرمی یەكەیەكەی میوانەكان دەكەن، لەهەرلایەكەوە هاتوون، لەگۆی زەوی، هاتوون بۆ مەڵبەندێك، شارێك، پایتەختێك، كە شایەنی ئەوەیە، پێی بوترێت پایتەختی رووناكبیری. ببینن، ئەمە فێستیڤاڵەكەیەتی.\nجێی خۆیەتی، رۆژی (26/9) واتا پێنج رۆژ لەمەوبەر، سینەماكارێكی پابەند بەكێشەی نەتەوەكەی‌و بەدیموكراسی، بەئازادی بەشەكانی كوردستان، لەسەنگەردا، ئەم سینەماكارە شۆڕشگێڕە گیانی بەختكرد، ئەویش (مەمەند ئاكسۆ)یە.\nجێی خۆیەتی لێرە لەفێستیڤاڵ، سڵاو بۆ كێلە بەرزەكەی بنێرین. كە هەم لەسەنگەردا پێشمەرگە بوو، هەم لەبەهرەدا، سینەماكاری چارەنوسی نەتەوەیەكەیی‌و هونەر بوو.\nسوپاس بۆ ئەو پێشەكییە، كە بەندەیان بەئێوە ناساند، كە لەخزمەتی سازدانی ئەم فیستیڤاڵەدا بووم. من لەیەكەمین فێستیڤاڵدا وتم: "تازە بناغەكە دانرا، بەڵێندەدەم، كە بەردەوام لەپشتیوانیاندا بم".\nلەئێستاشەوە دەڵێم درۆ مەكەن،! یەك فلسی یەكێتیی نیشتمانیمان خەرج نەكردووە، هیچ كەسێك درۆ نەكات! هەقیقەت ئەوەیە ئەم فێستیڤاڵە بەهاوكاریی‌و سپۆنسەری دەیان سەرمایەداری نیتشمانپەروەری كوردپەروەریی هونەرپەروەریی شاری سلێمانی بەڕێوەچووە!\nبەندە، رووم لەهەر یەكێكیان نابێ، كە ئیشم ئەوەبووە، نەیانوتووە نا..! چونكە وتمان: دووەمین فێستیڤاڵ بەشكۆمەندییەك‌و بەهرەمەندییەكی تر دەسازێ. لەكۆی دەروبەری (50) سەرمایەداری نیشتمانپەروەر، تەنها یەكێكیان كە نامەوێ ناوی بهێنم، چڕوك بوو! ئێستا دەزانێ كێیە! چڕوك بوو بەمانای وشە! ئەوەەی بەخشی، بای ئەوەنەبوو، كە خۆی لەشەوێكی داوەتە تایبەتەكانی خۆی سەرفی دەكات. لەبەرئەوە، بۆمان بەجێهێشت. بەڵام باقییەكەی جێگەی شانازین.\nراستە ئێمە سیاسین‌و لەناو حزبەكەشماندا كادری سەركردایەتین، كۆنگرەكەش شەرەفی پلەیەكی پێداوین، بەڵام كاتێك ئەركێكی ئاوا روبەڕومان دەبێتەوە، پلەو پایە دەچێتە لاوە. خزمەتی هونەر، ئەدەب، وەرزش، رۆشنگەری، دوور لەعەقڵی تەسكی حزبایەتی، ئەمیش دەبێ بە ئەركێكی نەتەوەیی‌و دیموكراسی.\nئەگەر ئەم ئەركانە رانەپەڕێنین‌و ئێمەو مانان لەخزمەتی ئەم هەموو هونەرمەندە ئازیزانەدا نەبین، بێگومان دەبین بەسیاسەییەكی وشك‌و برینگ! ئەوكاتە بەسیاسەتی وشك‌و برینگ، نەك ناتوانین بەهرەكان بپشكوێنین‌و كاروانی شارستانی و رۆشنگەریی گەشە پێبدەین، بەڵكو زیانیش دەگەیەنین. هەر خەریكی تەكەتول‌و فەیسبوك بازیی‌و شكاندنی ئەم‌و ئەو دەبین، كە ئەمانە هیچ نرخێكیان نییە.\nهەناسەیەكی یەك هونەرمەند لەم هۆڵە، هەموو ئەو ئاژاوەگێڕیی‌و قسە نابەجێیانە دەهێنێ، كە بەناوی سیاسەتەوە دەیكەن‌و هیچ پەیوەندییەكی بەسیاسەتەوە نییە. سیاسەت خەلاقییەتە، مۆڕاڵە، پابەندبوونە. بۆیە ئەوەی خەلاقییەت‌و مۆڕاڵی نەبێ لەسیاسەتدا، بێگومان بازرگانی سیاسەتەو ئامادەیە بۆ بازرگانی خۆی هەموو شتێك بكات، بەڵام ئامادەنییە بۆ ئەم بوارە پڕ لەبەهرەو داهێنانە، ساتێكی خۆی ببەخشێت. بۆیە ئەوەی كە من كردووەمە، نەك پێچەوانەی سیاسەت‌و ئەركەكانی سیاسەت‌و پلەوپایەكەمان نییە، بەڵكو بەشێكی دانەبڕاوی ئەركی بەدیهێنانی شارستانییەتی سیاسەتە.\nلەكۆتایدا دەمەوێ تەنها سەرگوزشتەیەكی دنیای تێگەیشتنی ئێمە لەسیاسەت لەشاخەوە باس بكەم.\nئێمە لەشاخ بووین، پانزە ساڵ لەسەنگەر بووین، بەڵام دانەبڕابوین لەهونەر، لەشاخ شانۆگەریمان هەبوو، پێشانگەمان هەبوو، ناوبەناو كە هونەرمەندەكان دەهاتن پێشانگەیان دەكردوە.\nلەشاخ تیپی شەهید كارزانمان هەبوو، گۆرانی‌و سروودمان هەبوو. ئێستا كەلەپوری سروودەكانی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان‌و كۆمەڵەی رەنجدەرانی كوردستان، موچڕك بەلەشدا دەهێنن.\nلەشاخ لەساڵی (1981) بەدواوە، ڤیدیۆیەكیشمان پەیدا كردوو، جار جار فیلمیشیمان بۆ كادرەكان لێدەدا، فیلمی سیاسی.\nشەوێكیان لەماڵی مام جەلال دەعوەت بووین، فیلمی عومەر موختار ئیشی كرد، فیلمی عومەر موختار، یۆڵ، زێت‌و كۆمەڵی لەفیلمە سیاسییەكانمان هەبوو.\nفیلمی عومەر موختار ئیشی كرد‌و هەموومان دانیشتبوین، مام جەلال هۆڵێكی بچوكی هەبوو. عومەر موختار پارتیزان بوو وەكو ئێمە، فیلمەكەشی كە ئەنتۆنی كوین تەمسیلی دەكات، فیلمێكی تابڵێی نایابە، لە گەرمەی شەڕەكاندا مام جەلال زۆر تەفاعولی دەكرد لەگەڵ فیلمەكە. عومەر موختار سەركردەی شۆڕشی مقاوەمەتی ئیتاڵیای داگیركەر بوو، ئیتاڵیای فاشی بوو، مام جەلال-یش رابەری گەورەمان بوو، لەشاخ بووین، لەشەڕدا بووین.\nلەیەكێك لەگرتەكان، مام جەلال تەواو چووبووە ناو گرتەكانی فیلمەكەوەو ببوو بە بەشێك لەپارتیزانەكان‌و لەشەڕەكان.\nلەیەكێك لەشەڕەكاندا ئیتاڵییەكان هێرش دەكەن، پارتیزانەكان پاشەكشە دەكەن، لەپردێك دەپەڕنەوە، مام جەلال هاواری كرد، وتی: دە پردەكە بتەقێننەوە، دە پردەكە بتەقێننەوە، خەتەرە. توابۆوە لەگەڵ ئازارەكانی گەلی لیبیای ئەو سەردەمە. بێگومان ئەو پردە كە نەتەقییەوە، هەڵەیە لەپارتیزانیدا، كە هێرشی رێكخراوت بۆ دێت، دەبێ رێگەكانی هێرشی دوژمن ببڕیت. لە فیلمەكەدا ئەو پردە نەتەقێنرایەوە، بۆیە سوپا چووە ئەودیو پردەكەو لەو شەڕەدا عومەر موختاری سەركردەی لیبیا دەستگیركرا.\nیەكێتیی هەمیشە بەدیدێكی شارستانی سەیری دنیامان كردووە‌و سینەماو هونەر لەلامان گرنگ بووە، یەك هونەرمەند نییە، هاتبێتە ریزی ئێمە، رێزمان نەگرتبێت‌و خزمەتمان نەكردبێت. لەشاریش هەروەها.\nئێستا كە بەردەوامین، ئەركمانە. زۆر سوپاس بۆ كۆمپانیای مەستی فیلم، كە ئەم شەرەفەیان بەمن بەخشی وەكو مەلا بەختیار، لەخزمەتیاندا بم‌و ئەم جەمعەی كە ئێستا لێرەیە‌و ئەو هەموو میوانە ئازیزەی كە لێرەن، دەیسەلمێنێ كە فێستیڤاڵ سەركەوتووە.\nدڵنیاتان دەكەم، هەتا كۆمپانیای مەستی فیلم پێویستی بە بەندە هەبێ، هەر لەخزمەتیاندام، چاوی هەمووتان ماچ دەكەین. بەخێربێن هەموو ئەوانەی كە فلیمەكانیان دەرچووەو نمایش دەكرێن، بێگومان ئەوە پەیوەندی بەلیژنەی هەڵسەنگاندنەوە هەیەو پەیوەندی بەكەسی ترەوە نییە، ئەوانەشی كە فیلمەكانیان دەرنەچووە زۆرە، كەزیاتر لەنۆ هەزار فیلم بۆ فێستیڤاڵ هاتووە. فێستیڤاڵیش دوا وێستگەی خزمەتی داهێنان‌و نییە، بەڵكو یەكێكە لەئەزمونەكان.\nچاوتان ماچ دەكەم، هەموولایەكتان بەخێربێن‌و زۆر سوپاس بۆ هەمووتان.


ژنان حەزیان لە پیاوی پشیلەدۆست نییە\n24/6/2020 11:41 AM\nئەو پیاوانەی حەزیان لە پشیلەیە چانسێکی ئەوتۆیان بۆ راکێشانی سەرنجی خانمان نییە. ئەمە کورتەی توێژینەوەیەکە کە لەلایەن زانکۆی کلۆرادۆوە ئەنجامدراوە. توێژەران سەدان وێنەیان بە کۆمەڵێک ژن نیشان دا کە لەوێدا کەسێک لەگەڵ یا بەبێ پشیلە وێنەی تۆمار کردووە. وەڵامی ژنەکان ئەمەی خستۆتە روو کە پیاوانی پشیلەخۆشەویست کەمتر دەتوانن دڵی ژنان داگیر بکەن.\nبە گوتە کارناسان ئەو پیاوانەی پشیلەدۆستن کەمتر خاوەنی تایبەتمەندیی پیاوانەن و زۆتر کەسانێکی گوێڕایەڵ و لەڕادەبەدەر هەستیارن و ئەم تایبەتمەندییانە بۆ ژنان سەرنجڕاکێشن نین.\nلەم توێژینەوە نوێیەدا بەگشتی 708 ژنی تەمەن 18 بۆ 24 ساڵ بەشدارییان کردووە. بە گوتەی توێژەران، ئەنجامەکانی ئەم توێژینەوەیە لەوانەیە درئەنجامی فەرهەنگێکی سواوی زۆر کۆن بێت سەبارەت بە خاوەنی سەگ و پشیلە لە دەگوترێ ئەم جۆرە کەسانە زۆر هەستیارن و تایبەتمەندیی پیاوانەیان کەمە.\nلە ساڵەکانی رابردوو چەندین توێژینەوە ئەنجامدراوە کە نیشان دەدا ئەو پیاوانەی پشیلەیان هەیە، بەپێچەوانەی ئەو شتەی وا خەڵک وێنای دەکەن، حەتمەن کەسانێکی خەمۆک و ئەوەی کە ئاژەڵێکی وەکو پشیلەیان هەیە پەیوەندی بە تەنهابوون و شتی لەم چەشنەوە نییە.


شوێنی ناشتنی كچانی ئێزدیی كوژراو ئاشكراكرا\nڕێكخراوی خاچی سووری نێودەوڵەتی، شوێنی ناشتنی كچانی ئێزدیی كوژراو لەلایەن داعشەوە ئاشكرادەكات و لەبارەی ژمارەی قوربانییانی ناو گۆڕە بەكۆمەڵەكانی عێراقەوە دەڵێت، نزیكەی یەك ملیۆن كەسن.\nبەپێی ڕاپۆرتێك كە لەبارەی قوربانییانی ناو گۆڕە بەكۆمەڵەكان لە عێراق ئامادەكراوە، ژمارەی ئەو كەسانەی لەلایەن ڕژێمی سەدام حسێن و ڕێكخراوی داعش و بەهۆی شەڕ و توندوتیژییەكانەوە كوژراون و لە گۆڕە بەكۆمەڵەكاندا نێژراون، لە نێوان 250 هەزار كەس تا یەك ملیۆن كەسن.\nڕاپۆرتەكە دەڵێت، تەنها لە شارۆچكەی حەویجە، ڕێكخراوی داعش حەوت هەزار كەسی كوشتووە و پێنج هەزار كەس لە دانیشتووانی شارۆچكەكە تا ئێستا بێسەروشوێنن.\nبەپێی ڕێكخراوەكە و ڕاپۆرتەكانی بەڕێوەبەرایەتیی هەڵدانەوەی گۆڕە بەكۆمەڵەكان لە حكومەتی عێراق، ئەو كچ و ژنە ئێزیدییانەی لە كاتی هەوڵدان بۆ هەڵاتن لە ڕێكخراوی داعش لەلایەن چەكدارانی ڕێكخراوەكەوە كوژراون، لە گۆڕێكی بەكۆمەڵدا لە چیای حەمرین نێژراون.\nخاچی سووری نێودەوڵەتی ئاشكرایدەكات كە 98 گۆڕی بەكۆمەڵی سەردەمی ڕژێمی بەعس لە عێراقدا هەن كە هێشتا هەڵنەدراونەتەوە و دەڵێت، “عێراقییەكان دەبێت مامەڵە لەگەڵ ژمارەیەكی زۆری گۆڕی بەكۆمەڵدا بكەن كە قوربانییەكانی ناویان ژمارەیان لە نێوان 250 هەزار كەس تا یەك ملیۆن كەس دەبن”.\nوەزیری نەوتی عێراق ڕایدەگەیەنێت، ڕێكخراوی ئۆپیك و هاوپەیمانەكانی هەوڵی مانەوەی نرخی هەر بەرمیلێك نەوت لە 70 دۆلاردا دەدەن…\nدایکی کانەکانی فۆسفات بەهۆی کەمتەرخەمیی حکومەتی عێراقەوە لە مەترسیدایە\nیەکێک لەو ناوچەنانەی کە کانە گەورەکانی فۆسفاتی عێراقی تێدایە و بە “دایکی کانەکانی فۆسفات” یان ناحیەی عوکاشات ناودەبرێت…


فەرماندەیەكی سپا: داعش كردەوەی خۆكوژیی لە ئێرانەوە فێربووە – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / ئێران / فەرماندەیەكی سپا: داعش كردەوەی خۆكوژیی لە ئێرانەوە فێربووە\nفەرماندەیەكی سپا: داعش كردەوەی خۆكوژیی لە ئێرانەوە فێربووە\nیه‌ك شه‌ممه 7 حوزه‌یران 2015\tئێران, سیاسی, هەواڵ 114 جار خوێنراوه‌ته‌وه\n“سەعید قاسمی” یەكێك لە فەرماندەكانی سپای پاسدارانی ئێران دەڵێ: گرووپی دەوڵەتی ئیسلامی ناسراو بە داعش، كردەوەی خۆكوژیی لە ئێرانەوە فێر بووە و لەم بوارەدا لە شێوازیی ئێرانی پێڕەوی دەكات.\nبە پێی راپۆرتی ماڵپەڕی ئێنتخاب، سەعید قاسمی رۆژی هەینی 15ی مانگی جۆزەردان لە همایشی “ئیمام چاوەڕێی خەباتە” وتاری دەدا، وتی: ئیمام خومەینی پاش دروستكردنی بەسیجی جیهانیی ئیسلامەوە بوو، بەڵام هەندێ لە كاربەدەستان گوێیان نەدا.\nقاسمی بە ئاماژە بە پشت بەستنی داعش بە كردەوەی خۆكوژیی وتی: وزەی هێزی شەهادەت خواز (خۆكوژ) دروستكردنەكەی بەدەستی ئێمەوە بوو بەلام ئێستا داعش لەم مودیلە پێڕەویی دەكات و بەسیجی خەبیسەكانی دروست كردووە و قوتابخانە و بارەگاكانیان پڕ پڕ بووە لە هێزی خۆكوژ.\nكەڵك وەرگرتن لە هێرشبەری خۆكوژ لە رۆژەكانی شەڕی ئێران و عێراق یەكێك لە شانازییەكانی كاربەدەستانی كۆماریی ئیسلامی بوو. لە قوتابخانەكانی ئێران خۆتەقاندنەوەی یەكێك لە خوێندكاران بە ناوی (حسێن فەهمیدە) لە دژی عێراقیەكان لە سەردەمی شەڕ، وەكوو وانەیەك باس دەكات.\nپاش ئەوەیكە حیزبوڵڵای لوبنان لە لایەن كۆماری ئیسلامیی ئێرنەوە پشتیوانیی دەكرا، لە كردەوەی خۆكوژیی لە دژی هێزەكانی ئیسرائیل كەڵكیان وەردەگرت. چەند كردەوەیەكی خۆكوژیی لە لایەن هێزەكانی حیزبوڵڵاوە ئەنجام درا و چەندین فیلم و وێنەی لێ بڵاو كرایەوە.\nئێستاكە گرووپی داعش لە پێشڕەویەكان خۆی و ئەنجامدانی كردەوەی خۆكوژیی بە شێوەیەكی تایبەت و بەرفراوان بەردەوامە و جگە لە بەرەكانی شەڕ، چەكدارەكانی ئەم گرووپە لە كردەوەی خۆكوژیی لەو ناوچانەی خەڵك ژیان دەكەن، كەڵك وەردەگرن.


سوودە سەرسوڕهێنەرەکانى گریان بۆ تەندروستى - Yeane.Org ماڵپەری یانی\nهەرچەندە زۆر جار بە هۆى خەموخەفەتەوە دەگریین، بەڵام چەندەها لایەنى باشیشى هەیە کە لەوەناچێت تا ئێستا پێت زانیبن، جگە لە لایەنە دەروونییەکەى چەندەها سوودى گرنگە تریشى هەیە.\n１- باشترکردنى بینین، پاککردنەوەى ناو چاو و تەڕکردنى تا باشتر ببینیت.\n２- پاککردنەوەى چاو، فرمێسک کۆمەڵێک ماددەى سوودبەخشى تێدایە کە چاو پاک دەکاتەوە لە بەکتریا لە ماوەى ٥ خولەکدا.\n３- ڕزگاربوون لە ماددە ژەهراوییەکان، یەکێک لە لایەنە باشەکانى فرمێسک چالاککردنى ئەو هۆرمۆنانەیە کە دڵەڕاوکێ و خەمۆکى ناهێڵن و ماددە ژەهراوییەکانى لەش لەناودەبەن.\n４- هەستکردن بە ئارامى، دواى گریان مێشک و دڵ بە شێوەیەکى باشتر کار دەکەن.\n５- کەمکردنەوەى دڵەڕاوکێ، کاتێک زۆر بێزار دەبین ماددەى کیمیاى زیانبەخش لە لەشدا کۆدەبێتەوە، کە بە هۆى فرمێسکەوە لە لەشدا نامێنن، بۆیە ئەو کەسانەى لە کاتى خەفەتدا دەگرین کەمتر تووشى خەمۆکى دەبن.\n６- بۆ تەندروستى گشتى باشە، فرمێسک %٢٤ى پرۆتینى ئەلبومینى تێدایە کە لەش پێویستى پێی نییە، هاوکارى لەش دەکات لە هەرسدا، هەروەها باشە بۆ نەخۆشییەکانى دڵ و قەڵەوى و شەکرە.\nلەبەر ئەم هۆکارانە لەمەودوا کە گریایت وا هەست مەکە کە کۆتاى دنیایە و هەموو شتێک تەواو بووە، بەڵکو بیر لە ڕێگا چارەیەک بکەرەوە دووبارە دەستپێبکەیتەوە، گریانەکەش سوودى خۆى هەبووە.


هۆکارەکانی پێکهاتنی غازاتی ناوسک\n27/10/2021 01:55 PM\nهۆکارەکانی پێکهاتنی غازاتی ناوسک و هەست کردن بە قورسایی گەدە جۆراوجۆرن. بێگومان سیستمی خۆراک یەکێک لە هۆکارە سەرەکییەکانە چونکە هەندێک لە خواردنەکان راستەوخۆ ئەم کێشەیەیان لێدەکەوێتەوە، بۆ نموونە دانەویڵەکان. بەڵام چەندین هۆکاری دیکەش هەن کە لەوانەیە بیریشی لێنەکەنەوە. لەدرێژەدا ئاماژە بە چەند دانە لەم هۆکارە کەمتر ناسراوانە دەکەین.\nحەبی بەرگیری لە مناڵبوون: خواردنی حەبی دژە دووگیانبوون لە ژناندا هۆکارە بۆ پێکهاتنی غازاتی ناوسک و هاوکات لەگەڵ ئەوەی کارکردی هەندێک لە هۆرمۆنەکان دەگۆڕێت، دەبێتە هۆی بەرهەمهاتنی قورسایی گەدە و غاز لەناو سکدا.\nPMS (کۆنیشانەی بەر لە سووڕی مانگانە لە ژناندا): خانمان چەندین رۆژ بەر لە دەسپێکی سووڕی مانگانە هەست بە پێکهاتنی غازاتی ناوسک دەکەن.\nتەوەزەلی/ بێ جووڵەیی: ئەو کەسانەی حەزیان لە وەرزش کردن نییە و جووڵەیەکی ئەوتۆیان نییە بەگشتی غازاتێکی زیاتر لە ناو جەستەیاندا کۆ دەبێتەوە و ئەمەش قورسبوونی گەدەی لێدەکەوێتەوە.\nشێرپەنجەی ریخۆڵەی گەورە: یەکێک لە نیشانە مەترسیدارەکانی نەخۆشیی شێرپەنجەی ریخۆڵەی گەورە، غازاتی ناوسکە. ئەگەر ئێوەش بە ماوەیەکی زۆر هەست بە ئاوسان و قورسیی سک و گەدەتان دەکەن، کاتی ئەوەیە بەخێرایی سەردانی پزیشک بکەن و بەرگیری لە هەر چەشنە رووداوێکی نەخوازراو بکەن.


ئۆجالان نهێنییه‌كانی به‌دیلگرتنی ده‌گێڕێته‌وه – History Of Kurdistan\nHome / بەشی مێژووی كورد / ئۆجالان نهێنییه‌كانی به‌دیلگرتنی ده‌گێڕێته‌وه\ndidar othman 2020-03-31\tبەشی مێژووی كورد, مێژووی نوێ و هاوچه‌رخی كورد, نهێنیەکانى مێژوو, یاداشت لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە ئۆجالان نهێنییه‌كانی به‌دیلگرتنی ده‌گێڕێته‌وه 1,868 Views\nئه‌مڕۆ 21 ساڵ به‌سه‌ر ده‌ستگیركردنی عه‌بدوڵا ئۆجالان رێبه‌ری پارتی كرێكارانی كوردستان (په‌كه‌كه) تێپه‌ڕی کە تا ئێستا لە گرتووخانەی ئیمرالی دەستبەسەرە و سزای زیندانی هەتاهاتایی بەسەردا سەپێندراوە.\nعه‌بدوڵا ئۆجالان له راپۆرتی به‌رگرینامه‌ی پێنجه‌مینی (كێشه‌ی كورد و رێگه‌چاره‌ی نه‌ته‌وه‌ی دیموكرات، له‌ناو به‌رداشی جینۆسایدی كلتووریدا به‌رگریكردن له كوردان) كه پێنجه‌مین به‌رگرینامه‌ی ئۆجالانه له زیندانی ئیمراڵی نووسیویه‌تی، ده‌ڵێت: “سێیه‌مین جه‌نگی جیهانی واقیعێكه و جوگرافیای خۆرهه‌ڵاتی نا‌وین و زه‌مینه كلتو‌ورییه‌كه‌ی چه‌قی قورساییه‌كه‌یه‌تی، ته‌نیا ئه‌و رووداوانه‌ی له چه‌قی قورسایی سێیه‌مین جه‌نگی جیهانی له عێراق رووده‌ده‌ن، به‌شێوه‌یه‌كی به‌رچا‌و ر‌و‌ونی ده‌كاته‌وه كه ئه‌و شه‌ڕه ته‌نیا په‌یوه‌ندی به وڵاتێكه‌وه نییه، به‌ڵكو په‌یوه‌ندی به به‌رژه‌وه‌ندی و بو‌ونی هێزه هه‌ژمو‌ونگه‌راكانی جیهانه‌وه هه‌یه، هێشتا له نا‌وه‌ڕاستی شه‌ڕه‌كه داین، كاتێك ئه‌و سر‌وشته بنه‌ڕه‌تییه‌ی شه‌ڕ ره‌چاو بكرێت، ئه‌و كاته باشتر ده‌ركی پێده‌كرێت كه بۆچی ئۆپه‌راسیۆنه‌كه‌ی 1998 دژی من له ئاستی نێوده‌وڵه‌تیدا به‌ڕێوه‌چو‌و”.\nله‌م راپۆرته‌دا ئۆجالان خۆیه‌وه سه‌ره‌تای ده‌ستپێكردنی پیلانی ده‌ستگیركردنی تا دواین ساتی به‌دیلگرتنی، له چه‌ند وێستگه‌ی جیاوازدا ده‌گێڕێته‌وه:\n(ده‌رچوون له سوریا)\nده‌ركه‌وتنم له سوریا گرێدرا‌وی ئۆپه‌راسیۆنی ناتۆ ـ گلادیۆیه. ئه‌گه‌ر جیا‌وازی نا‌و سوپای تورك و گلادیۆ ره‌چا‌و نه‌كه‌ین، ناتوانین به‌شێوه‌یه‌كی راست ئه‌و ئۆپه‌راسیۆنه شیكار بكه‌ین. وه‌ك مه‌زه‌نده ده‌كرێت له سه‌رده‌می سوپاسالار ئیسماعیل حه‌قی قه‌ره‌دای و حوسێن كڤرك ئۆغڵو به‌سه‌ر هه‌مو‌و شتێكدا زاڵ نه‌بو‌ون. سه‌باره‌ت به كێشه‌ی كورد هه‌رد‌و‌وكیان نزیكی هه‌ڵوێسته‌كه‌ی ئه‌شره‌ف بتلیسی بو‌ون. ئاراسته‌گرتنی شه‌ڕیان به‌ره‌و له‌نا‌وبردنی ته‌وا‌وی كوردان به نابه‌جێ و ئه‌سته‌م داده‌نا. رێگه‌چاره‌ی سیاسی و ئاشتیانه‌ی تورگۆت ئۆزال و ئه‌شره‌ف بتلیسی نیازی ده‌ستپێكردنیان هه‌بو‌و؛ هه‌م وه‌ك پێویستییه‌كی نیشتیمانپه‌ر‌وه‌رییان ده‌بینی هه‌میش به گوێره‌ی چه‌مكی شه‌ڕی كلاسیكی گونجا‌ویان ده‌بینی.\nساقب ساپانجیش له‌نا‌و توسیاد نوێنه‌رایه‌تی لایه‌نگرانی ئه‌و هێڵه‌ی ده‌كرد. هه‌ڵوێستی سه‌رۆكی به‌شی كۆنترگه‌ریلای میت محه‌مه‌د ئه‌یمور و حه‌نه‌فی ئا‌وجی ته‌شكیلاتی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ئاسایش له‌سه‌ر هه‌مان رێباز بو‌ون. ئه‌و گر‌وپه روداوی سوسورلوكیان قۆسته‌وه و هه‌ڵمه‌تێكیان له به‌رامبه‌ر لۆبی شه‌ڕ ئه‌نجامدا. له بنه‌ڕه‌تدا دۆغان گوره‌ش و جه‌ڤیك بیر نوێنه‌رایه‌تی گر‌وپی به‌رامبه‌ر یاخود باڵی گلادیۆیان ده‌كرد. ئه‌و گر‌وپه هه‌وڵه‌كانی تیرۆركردنی ساقب ساپانجی و حوسێن كڤرك ئۆغلویان ئاراسته كردبو‌و. ئه‌ندامه‌كانی پێشو‌وتری هه‌مان گر‌وپ و پاشكۆكانیان پێشتر چه‌ندین هه‌وڵ و تا‌وانی تیرۆریان ئه‌نجامدا كه ئامانجیان هه‌ندێك كه‌سی نا‌و ده‌وڵه‌ت بو‌و له سه‌ر‌و‌وی هه‌مو‌وشیانه‌وه تورگۆت ئۆزال و ئه‌شره‌ف بتلیس. به‌پێی میكانیزمه‌كانی نا‌و سوپا نۆره‌ی سوپاسالاری ساڵی 1990 هی محی الدین فیسۆن ئۆغڵو بو‌و.\nناكۆكه‌كانی ناو سوپا كۆكن\nئه‌و چه‌شنه ناكۆكیانه‌ی نا‌و سوپا بۆ سه‌ره‌تاكانی سه‌ده‌ی بیسته‌م بگره بۆ پێشووتریش ده‌گه‌ڕێته‌وه. له‌سه‌رجه‌م رو‌ودا‌وه‌كانی له‌سه‌ركار لابردنی سوڵتان عه‌بد‌ولحه‌مید (سوڵتان عبد‌ولعزیزیش) و هه‌وڵی تیرۆركردنی مسته‌فا كه‌مال، تا ده‌گاته كرده‌وه‌كانی كۆمه‌ڵكوژی كوردان كه له 15ی شوباتی 1925 به پیلانگێڕییه‌كه‌ی دژ به شێخ سه‌عید ده‌ستیپێكرد و به پیلانگێڕی دژ به سه‌ید ره‌زا و له‌سێداره‌دانی له 18/ 11/ 1937 به‌رده‌وام بو‌و، له داخستنی فیرقه‌ی سه‌ربه‌ست (1930) و له‌سه‌ركار لابردنی ئینۆنۆ له سه‌رۆك وه‌زیری (1937)، كوده‌تای سه‌ربازی 27ی ئایاری 1960، تا كوده‌تای پۆست مۆدێرنی 28 شوباتی 1997 و ئه‌و قۆناغه سه‌د ساڵییه‌ی تا ئاماده‌كارییه‌كانی دوای 2000 بۆ ئه‌نجامدانی كوده‌تا و ر‌و‌ودا‌وه ها‌وشێوه‌كانیان ناكۆكی و ململانێی نێوان هه‌مان رێباز جێگای باسه. سه‌ره‌تا ئه‌ڵمانیا، دواتریش به‌ڕیز ئینگلته‌را و ئه‌مریكا وه‌ك هێزه هه‌ژمو‌ونگه‌راكان له ده‌ره‌وه پشتگیری و كۆنترۆڵی ئه‌و ململانێیه‌یان ده‌كرد.\nشه‌ڕی هه‌ژمونگه‌رایی و لایه‌نگرانی قڕكردن\nسه‌رجه‌م ئه‌و رووداوانه‌ی پیلانگێڕی و تیرۆر له نا‌وه‌ڕۆكدا هه‌ریه‌كه و ره‌نگدانه‌وه‌ی ئه‌و شه‌ڕانه‌ی هه‌ژمو‌ونگه‌رایی بو‌و كه له‌سه‌ر گه‌لانی خۆرهه‌ڵاتی نا‌وین به‌تایبه‌تیش له دژی گه‌لانی میزۆبۆتامیا و ئه‌نادۆڵ به‌ڕێوه ده‌بران. له‌وانه‌ش چوار قۆناغی گرنگی شه‌ڕی گلادیۆ بو‌وه به‌شی به‌رخودانی كورد كه PKK پێشه‌نگایه‌تی ده‌كات و له به‌شه‌كانی پێشو‌وتر به شێوه‌ی گه‌ڵاڵه‌یه‌ك پێشكه‌شم كرد. شه‌ڕی هه‌ژمو‌ونگه‌رایی هێزه سه‌رمایه‌داریه‌كان له‌ژێر پۆشاكی فاشیزمی توركی سپی به‌ڕێوه چو‌و. له‌سه‌رده‌می مسته‌فا كه‌ماله‌وه به‌رده‌وام توێژێك له‌نا‌و سوپا هه‌بو‌وه كه له‌و دۆخه ناره‌حه‌ت بو‌وه. ئه‌وانه نیشتیمانپه‌ر‌وه‌ر و ئه‌نادۆڵخواز بو‌ون. له كوده‌تای 27 ئایاری 1960 وه تا ئاماده‌كاریه‌كانی كوده‌تاكانی دوای ساڵی2000 ئه‌و توێژه‌ی ده‌توانین به نیشتیمانپه‌ر‌وه‌ر و لایه‌نگرانی ئاشتی نا‌ویان ببه‌ین ره‌وشیان له كوده‌تاچی و پیلانگێڕه‌كان جیاوازتر بو‌و. له‌بنه‌ڕه‌تدا ناتۆ ـ گلادیۆ له‌پشت كوده‌تاچی و پیلانگێڕه‌كانه‌وه بو‌و. هه‌ر‌وه‌ها هه‌رد‌و‌و لایه‌نیش نا‌وه‌ند و پاشكۆی به‌هێزیان له‌نا‌و كۆمه‌ڵی مه‌ده‌نی هه‌بو‌و. ئه‌وانه به‌رده‌وام له‌نا‌و په‌یوه‌ندی و ناكۆكیدان. به‌گوێره‌ی سه‌رده‌مه‌كان به‌سه‌ر یه‌كتریدا زاڵ ده‌بن. له‌بواری چینایه‌تیشدا نوێنه‌رایه‌تی بۆرژوازی میللی و به‌كرێگیرا‌و ده‌كه‌ن.\nوێستگه‌ی روسیا له پیلانگێڕیه‌كه‌دا\nبه‌ر له ده‌ركه‌وتنم له سوریا جارێكی تر كێبڕكێ له‌نێوان ئه‌و د‌و‌و گر‌وپه یان باڵه سه‌ریهه‌ڵدابوویه‌وه. به‌پشتگیری ئیسرائیل و ئه‌مریكا كێبڕكێی نێوان لایه‌نگرانی دیالۆگ و دژبه‌ره‌كانیان له به‌رژه‌وه‌ندی باڵی ناتۆ ـ گلادیۆ واته لایه‌نگرانی شه‌ڕ و قڕكردن ئه‌نجامگیر بو‌و. ما‌وه‌یه‌كی زۆر كه‌م به‌ر له ده‌ركه‌وتن له‌رێگایه‌كی ناڕاسته‌وخۆ‌وه هه‌واڵگری ئیسرائیل په‌یامی پێویستی به جێهێشتنی سوریای پێگه‌یاندم. جێهێشتنیم گونجا‌و نه‌بینیبو‌و. نه‌مده‌ویست پێگه‌كه‌مان له سوریا زه‌بری گه‌وره‌ی به‌ربكه‌وێت. هه‌ر‌وه‌ها له‌بواری ستراتیژی و ئایدیۆلۆژیشه‌وه به‌راستم نه‌ده‌زانی. شه‌ڕ له‌سه‌ر رێچكه‌ی ئاسایی خۆی به‌رده‌وام ده‌بو‌و، چاره‌نو‌وس چییه ئه‌وه ر‌و‌ویده‌دا. له‌سه‌ر هێڵی قه‌ده‌رگه‌رایی نه‌بو‌وم، به‌ڵام ده‌ستبه‌ردان له‌رێبازی ئایدیۆلۆژی، سیاسی و سه‌ربازی سی ساڵه و ئاراسته‌گۆڕینیش نه‌ده‌بو‌و به هه‌ڵوێستێكی مانادار؛ به‌رامبه‌ر ئه‌و قه‌ده‌ره پێویستی به‌راستگۆیی و دڵسۆزی هه‌بو‌و، هه‌ربۆیه‌ش نه‌ده‌بو‌و خۆرزگاركردن به‌بنه‌مابگرم. پاش دواترین ئاگاداریه‌كه‌ی ئه‌تیلا ئاتێش كه به نا‌وی گلادیۆی ناتۆ‌وه رایگه‌یاند، ته‌نیا له حاڵه‌تی پشتگیرییه‌كی به‌هێزی سوریا و رووسیا ده‌مانتوانی شه‌ڕ بۆ ئاستێكی بڵندتر به‌رز بكه‌ینه‌وه. به‌ڵام وه‌ك چۆن ئه‌و پشتگیرییه ده‌سته‌به‌ر نه‌بو‌و، هه‌رد‌و‌و ده‌وڵه‌تیش ئه‌و هێزه یاخود نیازه‌یان نه‌بو‌و شه‌خسی من هه‌ڵگرن. له‌راستیدا شتێكی وه‌ها بۆ سوریا مه‌حاڵ بو‌و، چونكه له باكووره‌وه سوپای توركیا، له باشووره‌وه سوپای ئیسرائیل له رۆژێكدا ده‌یانتوانی سوریا داگیر بكه‌ن. كه‌وتبو‌ونه نا‌و ترسێكی گه‌وره‌وه، ده‌یانتوانی ده‌رفه‌تێكی گونجاوی جێگیربو‌ونم بۆ بڕه‌خسێنن. ئه‌وه‌شیان ره‌چا‌و نه‌كرد. هه‌ڵوێستی رووسیا زۆر بێشه‌ڕه‌فانه‌تر بو‌و. له به‌رامبه‌ر پڕۆژه‌ی گازی سر‌وشتی و قه‌رزێكی ده‌ملیاری سه‌ند‌وقی نێوده‌وڵه‌تی درا‌و ئێمه‌ی له مۆسكۆ به‌ده‌رنا.\nبه‌ر له باسكردنی سه‌ركێشیه‌كه‌ی ئه‌سینا و مۆسكۆ له نزیكه‌وه بینینی هه‌لومه‌رجه‌كانی به‌ر له ده‌ركه‌وتن و كاتی ده‌ركه‌وتن وانه‌به‌خشه و گرنگیه‌كی مه‌زنی هه‌یه.\nئه‌گه‌ر به‌شێوه‌یه‌كی راست ده‌رك به هه‌لومه‌رجه‌كانی كوده‌تا‌ی 28ی شوبات نه‌كرێت ئه‌وا به ته‌وا‌وی له رووداوه‌كان تێناگه‌ین. باڵێكی كوده‌تاچیه‌كان له‌میانه‌ی پێشنیازێكی واقیعی ئاشتیه‌وه لێمان نزیك ببوویه‌وه. له‌و بڕ‌وایه‌دام به‌ڵگه‌كانی له ئه‌رشیفماندا ما‌وه. هه‌ر‌وه‌ك هه‌ڵوێسته‌كانی تورگۆت ئۆزال و نه‌جمه‌ددین ئه‌ربه‌قان له‌و بڕ‌وایه دابو‌وین كه جددین و خوازیاری ئاشتین. ئه‌و هه‌ڵوێسته‌ی لایه‌نگری ئاشتی و رێگه‌چاره‌ی سیاسی له‌نا‌و كوده‌تا رێگایان له‌پێش كوده‌تا كردبو‌ویه‌وه. ئێستا به‌شێوه‌یه‌كی ر‌و‌ون و ئاشكرا ده‌ركه‌وتووه كه له‌و قۆناغه‌دا واته تا ده‌ستگیركردنم ئیسرائیل و ئه‌مریكا به‌هیچ جۆرێك لایه‌نگری ئاشتی و رێگه‌چاره‌ی سیاسی نه‌بو‌ون. به سو‌وربو‌ونه‌وه خوازیاری به‌رده‌وامكردنی شه‌ڕی خه‌ستی ئاست نزم و چاره‌سه‌رنه‌بو‌ونی كێشه‌ی كورد بو‌ون. له‌پێنا‌و كۆنترۆڵكردنی خۆرهه‌ڵاتی ناوین، به‌تایبه‌تیش بۆ رو‌وخانی ئێراق پێویستیه‌كی زۆریان به‌و دۆخه هه‌بو‌و. ته‌نیا له‌و رێگایه‌وه ده‌یانتوانی كاریگه‌ری توركیا نه‌هێڵن و پیلانه‌كانی خۆیان جێبه‌جێ بكه‌ن. به‌هۆی ره‌چا‌ونه‌كردنی ئه‌و پیلانانه و هه‌ڵوێستی ئه‌نادۆڵخوازی، میللی و لایه‌نگرییان بۆ ئاشتی و رێگه‌چاره‌ی سیاسی كێشه‌ی كورد تورگۆت ئۆزال، نه‌جمه‌دین ئه‌ربه‌قان و بڵند ئه‌جه‌وید له‌سه‌ر كار لابرابو‌ون. تا دوایی درێژه‌یان به شه‌ڕ دا، هه‌ر كۆسپێكی پێش خۆیان به‌لا‌وه ده‌نا و ده‌یانویست به ئامانجه‌كانیان بگه‌ن. له‌نا‌وبردنی راستینه‌ی كوردان له‌رێگای سه‌ربازیه‌وه، واته جۆرێك له ژینۆسایدیش ده‌كه‌وته چوارچێوه‌ی ئه‌و ئامانجه‌یانه‌وه. ئه‌گه‌ر هێزه هه‌ژمو‌ونگه‌راكان پاڵپشتی ئه‌و چه‌مكه نه‌كه‌ن كه به‌رده‌وامی رێبازی كلاسیكی ئیتحاد و ته‌ره‌قییه هه‌رگیز چانسی سه‌ركه‌وتنیان نه‌ده‌بو‌و. چونكه ئه‌وانیش ئاگاداری ئه‌و ره‌وشه بو‌ون، مسۆگه‌ر پێویستیان به پشتگیری ئه‌مریكا، ئینگلته‌را و ئیسرائیل ده‌بینی. له‌ساڵی 1998 كاتی ده‌ركه‌وتنم له سوریا ئه‌و پشتگیریه‌یان به‌ده‌ستهێنا بو‌و.\nهاوپه‌یمانی ستراتیژی ئینگلته‌را، ئه‌مریكا و توركیا\nله سه‌ره‌تای 1990 كان پشتگیری ئه‌مریكا و ئینگلته‌را، له 1996 (په‌یمانی ها‌وكاری ستراتیژی سه‌ربازی نێوان توركیا و ئیسرائیل) پشتگیری ره‌های ئیسرائیل به‌ده‌ستهاتبو‌و. ئیتر نۆره‌ی چاره‌سه‌ركردنی لایه‌نی نا‌وخۆیی مه‌سه‌له‌كه بو‌و، واته ئه‌نجامدانی گۆڕانكارییه پێویسته‌كانی حكومه‌ت و ته‌سفیه‌كاریه‌كانی نا‌و خودی سوپابوو. له‌ساڵی 1990 به‌دوا‌وه هه‌نگا‌و به هه‌نگا‌و پێویستیه‌كانی جێبه‌جێ ده‌كران. دوای وه‌رگرتنی ئه‌ركی سوپاسالاری و ئه‌نجامدانی یه‌كه‌مین گه‌شتی بۆ بریتانیا كاتێك دوای گه‌ڕانه‌وه دۆغان گوره‌ش گووتی: “بۆ له‌نا‌وبردنی PKK تیشكی سه‌وزیان بۆ داگیرساندووین” ئه‌و راستییه ر‌و‌ون ده‌كاته‌وه. زۆر باش ئاگادارین كه قۆناغی دواتر ته‌نیا به هێرشه‌كانی له‌نا‌وبردنی كوردان و PKK سنو‌وردار نه‌بو‌ون، به‌ڵكو له كوشتنی سه‌رۆك كۆماره‌وه، گۆڕینی حكومه‌ت، ته‌سفیه‌كاری نا‌و سوپا، بزا‌وت و كرده‌وه ساخته‌كاریه‌كانی دژ به كۆمه‌ڵگا، تیرۆركردنی چه‌ندین رۆشنبیر و كارساز، كۆمه‌ڵكوژی خه‌ڵك و ده‌سته‌مۆكردنی میدیا، رو‌ودا‌و و شه‌ڕی مه‌ترسیدار هاتنه‌ئارا‌وه. ئه‌وه‌ی كه‌م بو‌و تێگه‌یشتنی په‌یوه‌ندی زنجیره ئاسای نێوان ئه‌و روودا‌وانه بو‌و، ئه‌گه‌ر له‌و كاته‌ی بو‌وه به ئه‌ندامی ناتۆ تا 1998 رێبازه ئه‌ستو‌وره‌كه‌ی گلادیۆی ناتۆی ژێر سه‌رجه‌م رووداوه كۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسییه گرنگه‌كانی توركیا نه‌بینین ئه‌وا ناتوانین هیچ تیرۆر، شه‌ڕ و رووداوێكی گرنگ به‌شێوه‌یه‌كی راست شیكار بكه‌ین. له‌نا‌وه‌ڕۆكدا شه‌ڕێكی ناتۆ دژی دا‌واكاری ئازادی، یه‌كسانی و ئازادیخوازی گه‌لان راگه‌یه‌نرابو‌و، ده‌ركه‌وتنم له سوریاش خرابو‌ویه سه‌ر دوا ئه‌ڵقه‌ی ئه‌و شه‌ڕه‌وه.\nدوو رێگا یان شاخه‌كانی كوردستان یان ئه‌وروپا\nله‌كاتی ده‌ركه‌وتن د‌و‌و رێگام له‌پێش بو‌و: یه‌كه‌میان شاخ، د‌و‌وه‌میشیان ئه‌ور‌وپا بو‌و. هه‌ڵبژاردنی رێگای شاخ مانای دژواربو‌ونی شه‌ڕ بو‌و، هه‌ڵبژاردنی رێگای ئه‌ور‌وپاش مانای بژاری چانسی رێگه‌چاره‌ی سیاسی ـ دیبلۆماسی بو‌و. وه‌ك ده‌زانرێت پێشو‌وتر ئاماده‌كارییه‌كانی رێگای شاخ ته‌وا‌و ببو‌و. ئه‌گه‌ری به‌هێز گرتنه‌به‌ری رێگای شاخ بو‌و. به‌ڵام له‌وكاته‌دا سه‌ردانی شاندێكی یۆنانی بۆ لامان و دیداره ته‌له‌فۆنییه به‌رده‌وامه‌كانی نوێنه‌ری یۆنانمان ئایفه‌ر قایا له‌گه‌ڵ كاربه‌ده‌ستانی یۆنانی، ئاراسته‌مانی به‌ره‌و یۆنان گۆڕی. كێشه‌ی كاربه‌ده‌ستانی سوریا ئه‌وه‌بو‌و به‌خێرایی سوریا به‌جێبێڵم. به‌ڵام سه‌باره‌ت به چو‌ونم بۆ ئه‌ور‌وپا ناره‌حه‌تییان پێوه دیاربو‌و. له‌و لایه‌نه‌وه دابین نه‌كردن یان پێشنیازنه‌كردنی ئه‌ڵته‌رناتیڤێك كه‌موكوڕییه‌كی جددی خۆیان بو‌و. له‌راستیدا چو‌ون به‌ره‌و ئه‌سینا له حیسابدا نه‌بو‌و. ده‌رفه‌تێك بو‌و، بڕوام به جددیه‌تی دۆسته‌كانی یۆنان كرد و نه‌مویست ئه‌و ده‌رفه‌ته‌مان له‌ده‌ست بچێت. ئه‌گه‌ر بمزانیبووایه وه‌ك ئه‌و تابلۆیه‌ن كه دواتر رووبه‌ڕووی بو‌ومه‌وه، به‌دڵنیاییه‌وه بۆ ده‌ره‌وه نه‌ده‌چو‌وم. لێره‌دا پێویسته بپرسین: وه‌ك ده‌زانرێت به‌شی گلادیۆ كه له یۆنانیش زۆر به‌هێزه، ئایا رۆڵی له ئاماده‌كردنی ئه‌و سیناریۆیه‌ی چو‌ونه ده‌ره‌وه‌دا بینی؟ ناتوانم وه‌ڵامێكی مسۆگه‌ری ئه‌و پرسیاره بده‌مه‌وه. پێویسته لێكۆڵینه‌وه له‌و باره‌وه بكرێت. به‌لانی كه‌م ئه‌گه‌ری ئه‌وه هه‌یه كه له چوارچێوه‌ی ئه‌و رێككه‌وتنه‌ی نێوان ئه‌مریكا و توركیا له‌باره‌ی راده‌ستكردنه‌وه‌ی من هاتۆته‌ئارا‌وه رێككه‌وتنێكی پره‌سیپانه یاخود زاره‌كی سه‌باره‌ت به چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌كان له‌گه‌ڵ یۆنان جێگای باس بو‌وبێت. شیمانه‌یه‌كی به‌هێزه سه‌باره‌ت به چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌كانی قوبرس و ئیجه نیازێكی به‌مجۆره‌یان پیشان دابێت. مسۆگه‌ر پێویسته هه‌ڵوێسته سازشكارانه‌كه‌ی توركیا سه‌باره‌ت به‌و بابه‌ته ره‌چاو بكرێت.\nرۆڵی یۆنان له پیلانگێڕیه‌كه‌دا\nكاربه‌ده‌سته‌كانی سوریا كاتێك له 9/10/1998 پسپۆڕانه ئاراسته‌ی فڕۆكه‌یان به‌ره‌و ئه‌سینا گۆڕی و منیان هێنایه خواره‌وه ئیتر ئاسو‌وده ببو‌ون. كه له ئه‌سینا دابه‌زیم كالانده‌ریده‌س له به‌رامبه‌رم بو‌و. كالانده‌ریده‌س ئه‌فسه‌رێكی ناتۆ بوو و ما‌وه‌یه‌كی درێژ له توركیا ئه‌ركدار ببو‌و. هه‌مان ئه‌ركی له سوێدیش به‌ڕێوه بردبو‌و. ئه‌گه‌ری هه‌یه ئه‌ندامێكی گلادیۆی یۆنان بو‌وبێت. خۆی وه‌ك دۆستێك پیشانده‌دا. ته‌ته‌رێكی سه‌یریش له نێوانماندا هه‌بو‌و. هه‌ندێك له به‌ڵگه‌كانی ناتۆی بۆ ره‌وانه كردبو‌وم. له‌وانه‌یه به ئامانجی به‌ده‌ستهێنانی با‌وه‌ڕی ئه‌و هه‌ڵوێست و ره‌فتاره‌ی پیشاندابێت. له‌هه‌مان فڕۆكه‌خانه‌دا منی بۆ لای ژه‌نڕاڵێكی هێزی ئاسمانی و ستافراكاكیسی سه‌رۆكی هه‌واڵگری برد كه له ژو‌ورێك چا‌وه‌ڕ‌وانیان ده‌كردین. ستافراكاكیس به هه‌ڵوێستێكی لێبڕاوانه پێی گوتم؛ “به‌شێوه‌یه‌كی كاتیش بێت ناتوانی بێیته یۆنان”. ئه‌و دۆستانه‌ش له ئارادانه‌بو‌ون كه به‌ڵێنیان پێدابو‌وین. تا ئێواره مشتومڕمان كرد. به‌ڕێكه‌وت نوێنه‌رمان له مۆسكۆ نومان ئوچار ته‌له‌فۆنی كرد. به فڕۆكه‌یه‌كی تایبه‌تی یۆنانی روومان له مۆسكۆ كرد. به یارمه‌تی جیرنۆفسكی سه‌رۆكی پارتی لیبرال دیموكراتی رووسیا له مۆسكۆ دابه‌زین كه ئه‌و كاته به‌ده‌ست كائیۆسێكی ئابوورییه‌وه ده‌یناڵاند. به‌ڵام ئه‌وجاره سه‌رۆكی هه‌واڵگری نا‌وخۆی رووسیا رووبه‌ڕ‌و‌ومان بو‌ویه‌وه. ئه‌ویش هه‌مان هه‌ڵوێستی ستافراكاكیسی هه‌بو‌و. له‌و هه‌لومه‌رجانه‌دا مانه‌وه له رووسیا زه‌حمه‌ت بو‌و. نزیكه‌ی سی و سێ رۆژ به قسه‌ی ئه‌وان به‌نهێنی له‌وێ مامه‌وه. ئه‌وانه‌ی لایان مامه‌وه و له‌گه‌ڵم سه‌رقاڵ بو‌ون سیاسه‌تمه‌داری به بنه‌چه یه‌هودی بو‌ون. له‌و بڕ‌وایه دابو‌وم كه راستگۆن. به‌راستیش ده‌یانه‌ویست بمشارنه‌وه. به‌ڵام ئه‌و شێوازه‌م راست نه‌ده‌بینی. له‌و ما‌وه‌یه‌دا هه‌م سه‌رۆك وه‌زیرانی ئیسرائیل شارۆن هه‌میش وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریكا ئۆڵبرایت سه‌ردانی رووسیایان كرد. بریماكۆڤ سه‌رۆك وه‌زیرانی رووسیا بو‌و. هه‌مو‌وشیان به بنه‌چه یه‌هودی بو‌ون. هه‌ر‌وه‌ها سه‌رۆك وه‌زیرانی ئه‌و كاته‌ی توركیا مه‌سعود یلمازیش له‌نا‌و جموجۆڵ دابو‌و. له كۆتاییدا له‌سه‌ر پڕۆژه‌ی گازی سر‌وشتی و قه‌رزه ده‌ملیار دۆلاریه‌كه‌ی سند‌وقی نێوده‌وڵه‌تی درا‌و رێككه‌وتن و بڕیاری ده‌ركه‌وتنی منیان وه‌رگرت.\nله روسیا رووبه‌ڕووی وێرانه‌ی سه‌رمایه‌داری بیرۆكراتی بوین\nبه‌هۆی ئه‌و با‌وه‌ڕییه‌م كه “هه‌رچۆنێك بێت به ئه‌زمو‌ونێكی حه‌فتا ساڵه‌ی سۆسیالیزم تێپه‌ڕیون، ئه‌گه‌ر به‌هۆی به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانیانه‌وه بێت یان پێویستیه‌كی هه‌ڵوێستی ئه‌نته‌رناسیونالیستی به‌دڵنیاییه‌وه به ئاسانی په‌سه‌ندم ده‌كه‌ن” یه‌كسه‌ر مۆسكۆم هه‌ڵبژارد. وێڕای هه‌ره‌سهێنانی سیسته‌م به‌ڵام به‌و راده‌یه چا‌وه‌ڕوانی كه‌وتنی ئاستی مۆراڵ و ئه‌خلاقییانم نه‌ده‌كرد. رووبه‌ڕ‌و‌وی وێرانه‌یه‌كی سه‌رمایه‌داری بیر‌وكراتی بو‌وین كه زۆر له سه‌رمایه‌داری لیبڕال خراپتره. به‌لانی كه‌م هێنده‌ی هه‌ڵوێستی دۆسته‌كانی ئه‌سینامان به‌رامبه‌ر هه‌ڵوێستی دۆستانمان له مۆسكۆش د‌و‌وچاری هیواشكاندن هاتین. به‌مانایه‌كی تر ئاشكراببو‌و كه ئه‌و په‌یوه‌ندییه دۆستایه‌تیانه جێگای با‌وه‌ڕی و متمانه نین.\nسێیه‌مین وێستگه‌مان دیسان به‌ڕێكه‌وت له‌سه‌ر بنه‌مای سو‌ودبینین بو‌و له په‌یوه‌ندییه‌كانی رۆما. به یارمه‌تی د‌و‌و ئه‌ندام په‌رله‌مانته‌ری پارتی كۆمۆنیست ـ سه‌رله‌نوێ ئا‌واكردنه‌وه كه تازه په‌یوه‌ندیمان له‌گه‌ڵ به‌ستبو‌ون سه‌ركێشی رۆمامان ده‌ستپێكرد. ئه‌وجاره به سیناریۆكه‌ی هه‌واڵگری ئیتاڵیا رۆژانی رۆما ده‌ستیپێكرد كه شه‌ست و شه‌ش رۆژ به‌رده‌وام بو‌و و به‌شێكی له نه‌خۆشخانه به‌سه‌ر چوو. هه‌ڵوێستی سه‌رۆك وه‌زیرانی ئه‌وكاته‌ی ئیتاڵیا راستگۆیانه بو‌و، به‌ڵام له هه‌مانكاتدا ناته‌وا‌و بو‌و. گه‌ره‌نتی سیاسی ته‌وا‌وی پێ نه‌به‌خشین. دۆخی ئێمه‌ی بۆ دادوه‌ری به‌جێده‌هێشت. به‌رامبه‌ر ئه‌و ره‌وشه تو‌وڕه و ناره‌حه‌ت بو‌وم. بۆیه بڕیارم دابو‌و له‌یه‌كه‌م ده‌رفه‌تدا ئیتاڵیا جێبهێڵم. ماسیمۆ دالێما له دوا لێدوانیدا گووتبو‌وی چه‌نده‌ی بمه‌وێت ده‌توانم له‌ئیتاڵیا بمێنمه‌وه. به‌ڵام من ئه‌وه‌م وه‌ك هه‌ڵوێستێكی ناچاری بینی. ئه‌گه‌ر به هه‌ڵه‌دانه‌چو‌وبم له‌و ما‌وه‌یه‌دا ده‌ستپێشخه‌رییه‌كی ها‌وبه‌شی عه‌ره‌بی جێگای باس بو‌و. باسی چو‌ون به‌ره‌و شوێنێكیان ده‌كرد كه نا‌وه‌كه‌یان ئاشكرا نه‌كرد. به‌هۆی نه‌بو‌ونی زامن و فه‌رمی نه‌بو‌ونی په‌سه‌ندم نه‌كرد.\nد‌و‌وه‌مین جار چو‌ونم بۆ ر‌و‌وسیا هه‌ڵه بو‌و. به‌ڵام رۆڵی هه‌ڵوێسته خا‌و و سوا‌وه‌كه‌ی نومان ئوچار له‌و هه‌ڵه‌یه‌دا هه‌بو‌و. با‌وه‌ڕم به هه‌ڵوێسته سواوه‌كه‌ی ئه‌و كه‌سه كرد كه تا ئێستاش له نا‌وه‌ڕۆكه‌كه‌ی تێنگه‌یشتو‌وم و كه‌وتمه رێ. نا‌وه‌ڕۆكه‌كه‌یم زانیبووایه هه‌رگیز له رۆما ده‌رنه‌ده‌كه‌وتم. ده‌ستخه‌ڕۆیان كردبو‌وم. كاتێك به فڕۆكه تایبه‌ته‌كه‌ی ماسیمۆ دالێما له گۆڕه‌پان و سنو‌وری ناتۆ ده‌ركه‌وتم ئۆخه‌یه‌كم كرد. به‌ڵام ئه‌و ده‌ركه‌وتنه وه‌ك ئه‌وه وابو‌و كاتێك هه‌وڵمان ده‌دا له باران رزگارمان بێت كه‌وتینه ژێر ته‌رزه‌وه. ئه‌وجاره دوای رازیكردنم له‌لایه‌ن هه‌واڵگری نا‌وخۆی رووسیا كه به‌ره‌و ئه‌رمه‌نستان ده‌ڕۆین منیان برده فڕۆكه‌خانه. له‌و بڕ‌وایه‌دام وه‌ك پێویستیه‌كی سیناریۆی ئاماده‌كراو ده‌ستبه‌رداری مه‌سه‌له‌ی ئه‌رمه‌نستان بو‌ون، بۆیه پێیان گوتم؛ بۆ هه‌فته‌یه‌ك ده‌توانیت بچیته تاجیكستان تا له‌نا‌و ئه‌و هه‌فته‌یه‌دا شوێنێكی ئه‌ڵته‌رناتیڤ ئاماده ده‌كه‌ین. به‌جۆرێك له‌جۆره‌كان منیان هه‌ڵخه‌ڵه‌تاند و به فڕۆكه‌یه‌كی بارهه‌ڵگر له دۆشنبه‌ی پایته‌ختی تاجیكستان دایانبه‌زاندم. به‌بێ ده‌ركه‌وتن یه‌ك هه‌فته‌ی ته‌وا‌و له ژوورێكدا چا‌وه‌ڕوانیمان كرد. د‌و‌وباره گه‌ڕاینه‌وه مۆسكۆ، به‌ناچاری د‌و‌وباره په‌یوه‌ندیمان به دۆسته یۆنانیه‌كانه‌وه كرد. له‌نا‌و د‌و‌و رۆژدا دوای رۆژێكی سه‌ركێشانه، سارد و سڕ و به‌فرا‌وی مۆسكۆ د‌و‌وباره روومان له ئه‌سینا كرد.\nشه‌وێك له‌ماڵی دۆستێكی یۆنانی\nهێنده‌ی له بیرمه ئه‌و جاره به ئه‌سپایی به خۆمم گوت كه كه‌وتو‌ومه‌ته داوی یاری خودا‌وه‌نده‌كانی ئۆلۆمپۆسه‌وه. ته‌وا‌و له‌نێو تارمایی ئه‌و خودا‌وه‌ندانه‌دا بو‌وم. به‌تایبه‌تیش خودا‌وه‌ند حه‌ده‌سم به‌بیرداهات. له هۆڵیVIPی فڕۆكه‌خانه چو‌وینه ژووره‌وه و ده‌ست پێكردنی چا‌ودێرییه بێئامانه‌كه‌ی خودا‌وه‌ندی دۆزه‌خ حه‌ده‌س به‌یه‌كه‌وه بو‌ون. شه‌وێك له ماڵه په‌رشوبڵاوه‌كه‌ی خه‌سو‌وی ناكازاكیسی دۆستم خه‌وتم كه به ژنه جاد‌و‌وگه‌ره‌كانی چاخی كۆن ده‌چو‌و. لێم پرسیبو‌و “پانگالۆس چیده‌كات” كاتێك گوتی:”له هه‌ڵبژاردنه‌كان به‌كاری دێنێت”ئاشكرا ده‌بو‌و كه چه‌نده له راستیه‌كانی سه‌رده‌م دابڕا‌وه. تۆزێكیش راستینه كۆن و ره‌سه‌نه‌كه‌ی گه‌لی یۆنانی ده‌هێنا‌یه‌وه بیری مرۆڤ كه زۆر بێهێز كرا‌وه. دوای ئه‌و شه‌وه به جۆرێك له جۆره‌كان هه‌نگا‌ونان به‌ره‌و سه‌ربازگه‌ی مه‌رگ ده‌ستیپێكرد. حه‌ده‌س به ته‌وا‌وی ده‌ست به‌كار بو‌و. هه‌ر قسه‌یه‌كی ده‌كرا، هه‌ركارێكی ئه‌نجامده‌درا ساخته و درۆ بو‌و. ئایا كه‌سی راستگۆ نه‌بو‌و؟ هه‌بو‌و، به‌ڵام هه‌مو‌ویان به‌رامبه‌ر جانه‌وه‌ره‌كه‌ی مۆدێرنیته بێچاره بو‌ون. له‌هه‌نگا‌ونان به‌ره‌و ئه‌فریقیا ئه‌وجاره فاكته‌ری ماندێلا خا‌وه‌ن كاریگه‌ری بو‌و؛ وه‌ك چۆن فاكته‌ری لینین له هه‌نگا‌ونانمان به‌ره‌و مۆسكۆ خا‌وه‌ن كاریگه‌ری بو‌و. گوایه ده‌چو‌وینه باشو‌وری ئه‌فریقیا، هه‌م په‌یوه‌ندی دیبلۆماسی ته‌ندر‌وستانه‌مان پێشده‌خست، هه‌میش پاسپۆرتی فه‌رمیم وه‌رده‌گرت. ساخته‌كاری یۆنان له‌و ته‌ڵه‌كه‌بازیه‌شدا سه‌ركه‌و‌تو‌و بو‌و. ده‌بووایه هه‌ڵوێستم به‌گوێره‌ی ئه‌و راستیه بووایه كه دیموكراسی گه‌لی یۆنان به‌درێژایی مێژوو له‌لایه‌ن ئه‌و ساخته‌كاره فریو درا‌وه و د‌و‌وچاری تراژیدیای مه‌زن كرا‌وه. با‌وه‌ڕی بێگه‌ردی منداڵانه به دۆستایه‌تی كاریگه‌ری له‌سه‌ر ئه‌و هه‌ڵوێسته‌م هه‌بو‌و. له‌كاتی ده‌ركه‌وتن له یۆنان و چو‌ونمان بۆ هه‌رد‌و‌و فڕۆكه‌خانه‌كه شوفێری ئه‌و ئۆتۆمبێلانه‌ی منیان هه‌ڵگرتبو‌و به ئه‌نقه‌ست شتێكیان ده‌كرد تا هه‌ست به دۆخه‌كه بكه‌م و له چو‌ون پاشگه‌ز ببمه‌وه. به‌و ئامانجه‌ی له پیلانگێڕییه‌كی گه‌وره ئاگادارمان بكه‌نه‌وه راستگۆ بو‌ون و هه‌رچیه‌كیان بۆ كرا ئه‌نجامیاندا. ئه‌گه‌ری هه‌یه ئه‌وانیش ئه‌ندامی پله نزمی هه‌واڵگری بو‌وبن. یه‌كه‌میان ئۆتۆمبێلی به فڕۆكه داكێشا و چو‌ونمانی به‌ربه‌ست كرد. هی د‌و‌وه‌میشیان سه‌رباری نهێنی چوونه‌كه‌مان بۆ فڕۆكه‌خانه به‌ڵام به بیانو‌وی خراپبو‌ونی ئۆتۆمبێل حه‌وت جار چه‌ندین ده‌قیقه‌یه‌ك نزیك به فڕۆكه‌خانه‌كه وه‌ستا. هێنده بڕ‌وامان به به‌ڵێنه‌كانیان هه‌بو‌و ئه‌و دۆخه‌مان نه‌بینی. به پێچه‌وانه‌وه په‌له‌مان ده‌كرد تا ز‌و‌وتر بزانین چی له چاره‌نو‌وسماندا هه‌یه. ئه‌و فڕۆكه‌ی سواری ببووین یه‌كێك له‌و فڕۆكانه بو‌و كه گلادیۆ له ئۆپه‌راسیۆنه نهێنیه‌كان به‌كاری ده‌هێنان.\nله مینسكه‌وه بۆ هۆڵه‌ندا\nهه‌ر‌وه‌ها به‌ر له‌وه گه‌شتێكمان بۆ مینسك ئه‌نجامدا. به‌ر له چوون بۆ نایرۆبی گوایه له رێگای مینسكه‌وه ده‌چو‌وینه هۆڵه‌ندا. دیسان به فڕۆكه‌یه‌كی تایبه‌ت له مینسك دابه‌زین و د‌و‌و كاتژمێر زیاتر له‌ژێر ئه‌و سه‌رما و سۆڵه بێ وێنه‌یه چا‌وه‌ڕ‌وانیمان كرد، فڕۆكه چا‌وه‌ڕ‌وانكرا‌وه‌كه نه‌هات. پۆلیسه‌كانی فڕۆكه‌خانه‌ی بیلارووسیا بۆ چه‌ندین ده‌قیقه فڕۆكه‌كه‌مانیان پشكنی. وه‌ك ئه‌گه‌رێك و دوا ده‌رفه‌ت له‌وانه‌یه منیان له فڕۆكه‌خانه‌ی مینسك جێهێشتبووایه. ئه‌ویتریش بۆ ویژدانی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی بیلارووسیا مابو‌ویه‌وه. ئه‌وه‌ی سه‌یره له هه‌مانكاتدا عیسمه‌ت سه‌زگینی وه‌زیری به‌رگری میللی توركیا به سه‌ردانێك له مینسك بو‌و. كه فڕۆكه‌ی چا‌وه‌ڕ‌وانكرا‌و نه‌هات، گوایه ده‌رفه‌تی دواییش له‌ده‌ست چووبو‌و. گه‌ڕانه‌وه بۆ دوا‌وه‌ش جۆرێك له “مردنی سپی” بو‌و. له شرۆڤه‌كانی دواترم لاربو‌ونه‌وه‌ی فڕۆكه‌كه‌ی گلادیۆ به‌سه‌ر ده‌ریای سپیم به كار‌وانی ئه‌و شه‌مه‌نده‌فه‌رانه چواند كه له كۆمه‌ڵكوژی یه‌هودییه‌كان به‌كارده‌هێنران. هه‌ستیارترین و مه‌ترسیدارترین قۆناغی رژێمی كۆمه‌ڵكوژی جێگای باس بو‌و كه له كه‌سایه‌تی من دژ به گه‌لێك په‌یڕه‌و ده‌كرا. له‌و گه‌شتانه‌دا رووی نهێنی و راسته‌قینه‌ی ناتۆم بۆ ر‌و‌ون بو‌ویه‌وه. كاتێك له مینسك گه‌ڕاینه‌وه، به‌و ئامانجه‌ی فڕۆكه‌كه‌مان له‌هیچ یه‌كێك له فڕۆكه‌خانه‌كانی ئه‌ور‌وپا نه‌نیشێته‌وه بۆ ما‌وه‌ی 24 كاتژمێر ره‌وشی نائاسایی راگه‌یه‌نرابو‌و. وه‌ك ر‌و‌ون ده‌بێته‌وه جگه له فڕۆكه‌خانه‌ی مینسك له بیلارووسیای یاخی هیچ فڕۆكه‌خانه‌یه‌كی دیكه نیشتنه‌وه‌مانی په‌سه‌ند نه‌ده‌كرد. له دۆزه‌خه‌كه‌ی نایرۆبی سێ رێگایان له‌پێش دانابو‌وم: یه‌كه‌میان؛ له‌ژێر بیانو‌وی سه‌رپێچی فه‌رمانی بۆ ماوه‌یه‌كی درێژخایه‌ن، مردنێك بو‌و كه شێوه‌ی پێكدادانی پێده‌درێت، دووه‌میان؛ به‌بێ ئه‌وه‌ی قسه‌یه‌كی CIA بكه‌م به د‌و‌و، فه‌رمانه‌كانیان په‌سه‌ند بكه‌م و به ته‌وا‌وی راده‌ستیان بم، سێیه‌میان؛ قۆڵبه‌ستكردنم و راده‌ستكردنم به تیمه‌كانی هێزی تایبه‌تی تورك كه له مێژ بو‌و ئاماده كرابو‌ون.\nكاتێك له نایرۆبی بو‌وین یه‌كێك له‌و كه‌سانه‌ی له‌گه‌ڵمدا بو‌و دیلان له حاڵه‌تێكی رۆحی زۆر نائارام دابو‌و. ئه‌گه‌ر به ته‌وا‌وی بۆچو‌ونه‌كانی خۆی ر‌و‌ون كردبایه‌وه و توانای خستنه‌گه‌ڕی رێكخرا‌وه‌كانی كۆمه‌ڵی مه‌ده‌نی هه‌بووایه، له‌وانه‌یه پیلانگێڕییه‌كه تاڕاده‌یه‌ك به‌ربه‌ستكرابایه یاخود مایه‌پو‌وچ كرابووایه. كاتێك پێشنیازی كرد به ده‌مانچه‌یه‌ك خۆمان بپارێزین، لام سه‌یربوو و په‌سه‌ندم نه‌كرد. ئه‌وه مانای خۆكوژی من و هه‌مو‌ومان بو‌و. نیازی خۆكوشتنم نه‌بو‌و. تادوا ساتیش لێم پاڕایه‌وه ده‌مانچه‌كه‌ی لێوه‌ربگرم. ئه‌گه‌ر ده‌مانچه‌كه‌م لابووایه و هه‌وڵی راكێشانم دابووایه، مسۆگه‌ر ئه‌و هه‌ڵوێسته مانای مردن بو‌و. دواتر له‌كاتی لێپرسینه‌وه پێیان راگه‌یاندم كه؛ له حاڵه‌تی به‌كارهێنانی چه‌ك فه‌رمانی كوشتن هه‌بو‌وه. هه‌ر‌وه‌ها پێیان گوتم؛ ده‌ركه‌وتنت له كۆنسوڵگه‌ریش مانای مردن بو‌و، ئاقڵمه‌ندانه‌ترین هه‌ڵوێستت پیشاندا‌وه. نازانین تا چ راده‌یه‌ك راستی ده‌ڵێن. تێگه‌یشتنی هه‌ڵوێستی باڵوێز كۆستالس له‌و پازده رۆژه‌ی نایرۆبی گرنگ و بایه‌خداره. ئایا به‌كاریان هێنابو‌و؟ یاخود زۆر پێشو‌وتر وه‌ك به‌شێكی پیلانه‌كه ئاماده‌كرابو‌و؟ نه‌متوانی ئه‌وه شیكار و یه‌كلایی بكه‌مه‌وه. به‌ر له راده‌ستكردنه‌وه‌م به هیچ جۆرێك سه‌ردانی ئه‌و ماڵه‌ی نه‌كرد كه شوێنی نیشته‌جێبو‌ونی خۆی بو‌و. كاتێك ویستیان به فشار له كۆنسوڵخانه وه‌ده‌رم نێن به‌توندی به‌رپه‌رچی زه‌بانیه‌كه‌ی نایرۆبی دایه‌وه. به‌ڵام له‌وانه‌یه ئه‌و هه‌ڵوێسته‌ی ساخته‌كارانه‌ش بو‌وبێت. ئه‌وجاره‌ش گوایه پانگالۆس مۆڵه‌تی هۆڵه‌ندای وه‌رگرتووه. بڕ‌وام به‌و قسه‌یه نه‌كرد. چونكه له حاڵه‌تێكدا كه له كۆنسوڵخانه ده‌رنه‌كه‌وتبامایه تیمه تایبه‌ته‌كانی یۆنان له پسو‌ودابو‌ون تا به ناچاری به‌ده‌رم نێن. پۆلیسی كینیاش بۆ ئه‌نجامدانی هه‌مان كار ئاماده‌كرابو‌و. هه‌ڵبه‌ته چیرۆكی باشووری ئه‌فریقیاش وه‌ك هه‌ڵخه‌ڵه‌تاندنێك بوو و له مێژبو‌و له‌بیركرابو‌و. پێشنیازه‌كانی له جۆری په‌نابردنه به‌ر نه‌ته‌وه یه‌كگرتو‌وه‌كان و كڵیساش جێی گومان بو‌ون. هه‌وڵ و به‌رخودانم بۆ ده‌رنه‌كه‌وتن بو‌و.\nقۆناغه چوار مانگیه‌كه‌ی 9 ـ 10ـ 1998 تا 15 شوباتی 1999 زۆر سه‌یر ده‌ربازبو‌و. جگه له ئه‌مریكای هێزی هه‌ژمو‌ونگه‌رایی جیهان هیچ هێزێكی دیكه نه‌یده‌توانی ئه‌و ئۆپه‌راسیۆنه چوار مانگییه رێكبخات. رۆڵی هێزه‌كانی شه‌ڕی تایبه‌تی تورك (ژه‌نڕاڵ ئه‌نگین ئاڵان سه‌رۆكی ئه‌و هێزانه بو‌وه) له‌و قۆناغه‌دا ته‌نیا به فڕۆكه گواستنه‌وه‌ی من بو‌و بۆ ئیمڕالی. مسۆگه‌ر ئه‌وه یه‌كێك له ئۆپه‌راسیۆنه گرنگه‌كانی مێژ‌و‌وی ناتۆ بو‌و. ئه‌وه‌ش هێنده ر‌و‌ون و ئاشكرابو‌و، بۆ هه‌ر كوێیه‌ك ده‌چو‌ویت هه‌مان هه‌ڵوێست جێگای باس بو‌و، كه‌س هه‌ڵوێستێكی جیا‌وازی پیشاننه‌ده‌دا، كه‌سانێكی به‌مجۆره‌ش هه‌بووایه یه‌كسه‌ر بێ كاریگه‌ر ده‌كران. بگره رووسیای مه‌زنیش به‌شێوه‌یه‌كی ر‌و‌ون و ئاشكرا بێكاریگه‌ر كرابو‌و. هه‌ڵوێستی یۆنانیه‌كانیش بۆ ر‌و‌ونكردنه‌وه‌ی هه‌مو‌و شتێك به‌س بو‌و. ئه‌و ته‌گبیره ئاسایشیه‌ی له نا‌وه‌وه و ده‌ره‌وه‌ی ئه‌و ماڵه وه‌رگیرابو‌و كه له رۆما لێی گیرسابو‌ومه‌وه ره‌وشه‌كه‌ی ر‌و‌ون ده‌كرده‌وه. ته‌گبیری نائاسایی تایبه‌ت به زیندانییان وه‌رگرتبو‌و. نه‌مده‌توانی هه‌نگا‌وێك بۆ ده‌ره‌وه بها‌وێژم. تیمه تایبه‌ته‌كانی ئاسایش 24 كاتژمێر هه‌ر شوێنێكیان خستبو‌وه ژێر كۆنتڕۆڵه‌وه. حكومه‌تی دالێما حكومه‌تێكی چه‌پی دیموكراتیخواز بو‌و. دالێما بێ ئه‌زمو‌ون بو‌و، خۆی به ته‌نیا بڕیاری نه‌دا. ته‌وا‌وی ئه‌ور‌وپا گه‌ڕا. ئینگلته‌را پێی گوت پێویسته خۆت بڕیار بده‌یت؛ ها‌وكاریه‌كی ئه‌وتۆی نه‌كرد. هه‌ڵوێستی بر‌وكسلیش ر‌و‌ون نه‌بو‌و. له ئاكامدا حه‌واڵه‌ی دادوه‌ری كراین. له‌و هه‌ڵوێسته‌دا ناشێت رۆڵ و كاریگه‌ری گلادیۆ نه‌بینرێت. بێگومان ئیتاڵیا یه‌كێك له‌و وڵاتانه بو‌و كه گلادیۆ تێیدا زۆر به‌هێز بو‌و. به‌رلسكۆنی هه‌مو‌و هێزی خۆی خستبو‌وه گه‌ڕ. خۆی ئه‌ندامی گلادیۆ بو‌و. كاتێك بینیم ئیتاڵیا توانای هه‌ڵگرتنی نییه، ناچار بو‌وم ئه‌وێش به‌جێبێڵم. هه‌ڵبه‌ته له به‌رامبه‌ر ئه‌و دۆخه‌دا توركیا كرابو‌و به بڕ‌واپێكرا‌وترین و پاشكۆترین وڵاتی ئه‌مریكا و ئیسرائیل. ئه‌و قۆناغه‌ی به خێرابو‌ون و جیهانیبو‌ونی سه‌رشێتانه داده‌نرێت، له‌راستیدا جگه له چیرۆكی پێشكه‌شكردنی توركیا به سه‌رمایه‌ی فینانسی جیهانگیری شتێكی تر نه‌بو‌و.\nسیناریۆی شه‌ڕ و داگیركردنی عیراق\nسیناریۆی داگیركردنی ئێراقیش په‌یوه‌ندیه‌كی به‌هێزی به‌راده‌ستكردنه‌وه‌ی منه‌وه هه‌یه. له‌راستیدا له‌گه‌ڵ ئۆپه‌راسیۆنه‌كه‌ی سه‌ر من داگیركردن ده‌ستیپێكرد بو‌و. هه‌مان خاڵ بۆ داگیركردنی ئه‌فغانستانیش له جێگای خۆیدایه. به‌مانایه‌كی تر یه‌كێك و یه‌كه‌مین هه‌نگا‌وی بۆ جێبه‌جێكردنی پڕۆژه‌ی خۆرهه‌ڵاتی نا‌وینی مه‌زن نرا‌وه ئۆپه‌راسیۆنه‌كه‌ی دژی من بو‌و. له‌خۆڕا ئه‌جه‌وید نه‌یگووت: “به‌هیچ جۆرێك تێنه‌گه‌یشتم بۆچی ئۆجالانیان ته‌سلیم به ئێمه كرده‌وه”. وه‌ك چۆن یه‌كه‌مین جه‌نگی جیهانی به كوژرانی شازاده‌ی جێنشینی نه‌مسا به ده‌ستی ناسیۆنالیستێكی سربی ده‌ستیپێكرد، به‌جۆرێك له‌جۆره‌كان “سێیه‌مین جه‌نگی جیهانی”ش به ئۆپه‌راسیۆنه‌كه‌ی سه‌ر من ده‌ستی پێكردبو‌و. بۆ تێگه‌یشتنی قۆناغی دوای ئۆپه‌راسیۆن، پێویسته ده‌رك به رووداوه‌كانی به‌ر له ئۆپه‌راسیۆن و كاتی ئۆپه‌راسیۆن بكرێت. به ئامانجی تاوتوێكردنی مه‌سه‌له‌ی ده‌رخستنم له سوریا سه‌رۆكی ئه‌وكاته‌ی ئه‌مریكا بیڵ كلینتۆن د‌و‌وجار جارێكیان له دیمه‌شق و جارێكیشیان له سویسرا كۆبو‌ونه‌وه‌ی چوار كاتژمێری له‌گه‌ڵ حافز ئه‌سه‌دی سه‌رۆكی سوریا ئه‌نجام دابو‌و. له‌و دیدارانه حافز ئه‌سه‌د هه‌ستی به گرنگی پێگه‌ی من كرد. درێژكردنه‌وه‌ی ئه‌و دۆخه‌ی له به‌رژه‌وه‌ندی خۆیدا بینی. به‌شێوه‌یه‌كی كاتیش بێت دا‌وای به‌جێهێشتنی سوریایان لێنه‌كردم. به‌نیاز بو‌و تاكۆتایی من وه‌ك فاكته‌رێكی ها‌وسه‌نگیكردن له به‌رامبه‌ر توركیا به‌كار بێنێت. منیش سوریام ناچاری پیشاندانی هه‌ڵوێستێكی ستراتیژی ده‌كرد. به‌ڵام هێزه‌كه‌م و دۆخه‌كه‌م بۆ سه‌رخستنی ئه‌و هه‌نگا‌وه له‌بار نه‌بو‌و. ئه‌گه‌ر له ئێران بو‌ومایه له‌وانه‌یه رێككه‌وتنێكی ستراتیژیمان پێشخستبووایه. له‌و باره‌یه‌وه من بڕ‌وام به ئێران نه‌بو‌و؛ به‌هۆی هه‌ڵوێسته با‌وه‌كانی (پیلانگێڕیه‌كانی له دژی سمكۆی شكاك و قاسملۆ و ها‌وشێوه‌كانی، له‌سه‌ركارلابردنی ئه‌ستیاغ له‌لایه‌ن هه‌رپاكۆسه‌وه) یان د‌و‌ودڵ بو‌وم. كلینتۆن و سه‌ركرده كورده‌كانی ئێراق مانه‌وه‌ی منیان له سوریا به‌گوێره‌ی به‌رژه‌وه‌ندی ستراتیژی خۆیان نه‌ده‌بینی. چونكه تا ده‌چو‌و كورد و كوردستان له‌ژێر كۆنتڕۆڵیان ده‌رده‌كه‌وت. ئیسرائیلیش زۆر له‌و دۆخه ناڕه‌حه‌ت و نیگه‌ران بو‌و. كۆنتڕۆڵكردنی كوردستان رۆڵێكی گرنگی بۆ جێبه‌جێكردنی پیلانه‌كانی ده‌رهه‌ق به ئێراق هه‌بو‌و. مسۆگه‌ر ده‌یانویست ده‌رچوونم له سوریا و وازهێنان له رێبازی ئازادی و ناسنامه‌ی كوردی سه‌ربه‌خۆم به‌سه‌ردا بسه‌پێنن.\nباكوری كورستان كرابووه قوربانی\nهۆكاری بو‌ونی ئێمه‌ش پارته‌كه‌مان و رێبازی ئازادی بو‌و. ئه‌مریكا و ئینگلته‌را پابه‌ندی ئه‌و به‌ڵێنه بو‌ون كه له ساڵی 1925 به توركیایان دابو‌و (به‌و مه‌رجه‌ی په‌نجه بۆ كوردستانی ئێراق نه‌به‌ن، كوردستانی توركیا بكه‌نه قوربانی). له‌سه‌ر ئه‌و بنه‌مایه توركیا ببو‌و به ئه‌ندامی ناتۆ و له‌و چوارچێوه‌یه‌دا سه‌باره‌ت به كێشه‌ی كورد رێككه‌وتبو‌ون. پێگه و ستراتیژییه‌كه‌مان هه‌ڕه‌شه‌ی له‌و هه‌ژمو‌ونگه‌رایی و ها‌وسه‌نگییه‌ی خۆرهه‌ڵاتی نا‌وین ده‌كرد كه به‌شێوه‌یه‌كی گشتی و هه‌لومه‌رجی هه‌نو‌وكه‌ییش گرنگی و بایه‌خێكی مه‌زنی هه‌بو‌و. یان ده‌چو‌وینه نا‌و خولگه‌ی ئه‌و هه‌ژمو‌ونگه‌راییه‌وه یان له‌نا‌ویان ده‌بردین. ده‌وڵه‌تی توركیا خوازیار بو‌و ئه‌و رێككه‌وتنانه‌ی له ساڵی 1925 له‌گه‌ڵ هێزه هه‌ژمو‌ونگه‌راكان ئه‌نجامیدا‌وه (له ساڵی 1926دا رێككه‌وتن سه‌باره‌ت به بابه‌تی موسڵ ـ كه‌ركوك، ئه‌و رێككه‌وتنانه‌ی له 1958 و 1996دا له‌گه‌ڵ ئیسرائیل ئیمزاكرا‌ون) له‌سه‌ر بنه‌مای سڕینه‌وه‌ی كوردان له‌مێژ‌و‌ودا به‌كاربێنێت. ئایدیۆلۆژیای میللیگه‌رایی عه‌لمانی پۆزیتیڤیست رێگا و ده‌رفه‌تی به‌و هه‌نگا‌وه ده‌دا. كادیرانی كۆمار به‌وه رازی كرابو‌ون. له‌راستیدا ئه‌وه ره‌وشێكی زۆر پێچه‌وانه و دژی رێككه‌وتن و رۆحی په‌یوه‌ندی مێژ‌و‌ویی كورد ـ تورك بو‌و. به‌ڵام به‌هۆی حیسابه‌كانی دامه‌زراندنی ئیسرائیل هیچ سه‌رشێتیه‌ك نه‌بو‌و سیسته‌م ئه‌نجامی نه‌دات. پێكهاته در‌وستكرا‌وه‌كه‌ی ئه‌و ئایدیۆلۆژیا، كادیر و چینه‌ی به واقیعی توركی سپی نا‌و ده‌برێت له‌سه‌ر ئه‌و بنه‌مایه بونیاد نرابو‌و. هه‌ر‌وه‌ها PKK ش گورزێكی كوشنده‌ی له‌و پێكهاته‌یه وه‌شاندبو‌و. چونكه په‌سه‌ندكردنی ناسنامه‌ی كورد و داننان به ئازادییه‌كه‌ی مانای نكوڵیكردنی ئه‌و پێكهاته‌یه بو‌و، به‌لانی كه‌م ده‌ستبه‌ردانی ئه‌و سیاسه‌ته كوشنده‌یه‌ی ده‌كرده پێویستیه‌ك. ئه‌و رێككه‌وتنانه‌ی له‌گه‌ڵ ئیسرائیل ئه‌نجام درابو‌ون گرنگیه‌كی ژیانیی بۆ ئه‌و پێكهاته‌یه هه‌بو‌و. خۆی له‌خۆیدا ده‌وڵه‌ت ـ نه‌ته‌وه‌ی تورك وه‌ك پرۆتۆ ـ ئیسرائیل بونیاد نرابو‌و.\nله چوارچێوه‌ی PDKشدا هه‌وڵی ئا‌واكردنی پێكهاته‌یه‌كی كوردی سپی ها‌وشێوه درا‌وه. هه‌مان نا‌وه‌ند ئافراندنی د‌و‌و هێزی كورد و توركی ها‌وشێوه و ناكۆك له‌گه‌ڵ یه‌كتریان به پێویستیه‌كی ژیانیی بو‌ونی خۆیان ده‌زانی (له‌پێنا‌و ئاسایشی ئیسرائیل و به‌رژه‌وه‌ندی هێزه هه‌ژمو‌ونگه‌راكان له خۆرهه‌ڵاتی نا‌ویندا، له‌سه‌ر‌و‌وی هه‌مو‌وشیانه‌وه ئه‌مریكا و ئینگلته‌را). پاراستنی به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانیان به چوارچێوه‌ی ئه‌و د‌و‌و هێزه‌ی وابه‌سته به‌خۆیان و ناكۆك به‌یه‌كتر تا دوا راده سیاسه‌تێكی ئاقڵانه بو‌و. به‌ڵام هه‌ستانه‌وه‌ی PKK ئه‌و ته‌ڵه‌زگه مێژ‌و‌ویی و هه‌نو‌وكه‌ییه‌ی تێكده‌دا. سه‌رهه‌ڵدانی ده‌رفه‌تی ئاشتی و رێگه‌چاره له 1993و 1998 مانای كۆتایی ئه‌و ته‌ڵه‌زگه‌یه بو‌و. هه‌ربۆیه‌ش مۆڵه‌تیان به‌و شێوازه‌ی چاره‌سه‌ری نه‌دا. تیرۆر و پیلانگێڕی مه‌زن رێكخران. كاتێك PKK كوردان له‌ژێر كۆنتڕۆڵیان ده‌ربخات و له‌گه‌ڵ ده‌وڵه‌ت و كۆمه‌ڵگاكانی دیكه ئاشتیان بكاته‌وه، له‌سه‌ر‌و‌وی هه‌مو‌وشیانه‌وه له‌گه‌ڵ توركه‌كان، ئه‌وا گورزێكی ستراتیژی بو‌و به‌رامبه‌ر به‌رده‌وامكردنی به‌رژه‌وه‌ندی و ته‌ڵه‌زگه هه‌ژمو‌ونگه‌راییه‌كانی ئه‌و هێزانه له خۆرهه‌ڵاتی نا‌ویندا. ئه‌و خاڵانه‌ی به‌شێوه‌یه‌كی تێر و ته‌سه‌لتر ده‌توانین راستیه‌كانی ریز بكه‌ین به‌پێی پێویست ر‌و‌ونی ده‌كاته‌وه كه بۆچی ئامانجی پیلانگێڕی 1998 گه‌وره و ستراتیژی بو‌و.\nسێیه‌مین جه‌نگی جیهانی\nله‌و قۆناغه‌دا كلینتۆن گرنگیه‌كی زۆر به شاڵا‌وه هه‌ژموونگه‌راییه‌كه‌ی خۆرهه‌ڵاتی نا‌وین ده‌دات و جه‌ختی له‌سه‌ر بایه‌خی رۆڵی توركیا ده‌كرده‌وه. را‌وێژكاره تایبه‌ته‌كه‌ی ژه‌نڕاڵ گالتاری خۆی رایگه‌یاند كه ئۆپه‌راسیۆنه‌كه‌ی دژی من به فه‌رمانی خودی كلینتۆن به‌ڕێوه‌برا‌وه. كاتێك دێینه سه‌ر باسی “سێیه‌مین جه‌نگی جیهانی”ش، له زۆر لایه‌نه‌وه ده‌ربازكردنی ئاماری یه‌كه‌مین و د‌و‌وه‌مین جه‌نگه‌كانی جیهانی له‌لایه‌ن ئاماری ئه‌و شه‌ڕانه‌ی له رووداوه‌كانی زۆربه‌ی وڵاتانی ها‌وشێوه‌ی ئێراق، ئه‌فغانستان، لوبنان، یه‌مه‌ن، سۆماڵ و میسر هاتۆته ئارا‌وه بۆ تێگه‌یشتنی واقیعی ئه‌و شه‌ڕه به‌سه و ر‌و‌ونكه‌ره‌وه‌یه. هه‌ڵبه‌ته ئه‌و خاڵه مایه‌ی تێگه‌یشتنه كه به‌هۆی چه‌كی ئه‌تۆمیه‌وه “سێیه‌مین جه‌نگی جیهانی” پارچه پارچه رووده‌دات، ما‌وه‌یه‌كی درێژ ده‌خایه‌نێت و له‌میانه‌ی ته‌كنۆلۆژیای جیا‌وازه‌وه به‌ڕێوه ده‌برێت. دوا لوتكه‌ی ناتۆ له لیزبۆن و قو‌وڵكردنه‌وه‌ی ئابڵۆقه‌كه‌ی ئه‌مریكا له ده‌ور‌وبه‌ری ئێران زانیاری پێویست سه‌باره‌ت به ئاراسته‌ی سێیه‌مین جه‌نگی جیهانی پێشكه‌ش ده‌كات.\n“سێیه‌مین جه‌نگی جیهانی” واقیعێكه و جوگرافیای خۆرهه‌ڵاتی نا‌وین و زه‌مینه كلتو‌ورییه‌كه‌ی چه‌قی قورساییه‌كه‌یه‌تی. ته‌نیا ئه‌و بو‌ویه‌رانه‌ی له چه‌قی قورسایی “سێیه‌مین جه‌نگی جیهان” ی له ئێراق رووده‌ده‌ن به‌شێوه‌یه‌كی به‌رچا‌و ر‌و‌ونی ده‌كاته‌وه كه ئه‌و شه‌ڕه ته‌نیا په‌یوه‌ندی به وڵاتێكه‌وه نییه، به‌ڵكو په‌یوه‌ندی به به‌رژه‌وه‌ندی و بو‌ونی هێزه هه‌ژمو‌ونگه‌راكانی جیهانه‌وه هه‌یه. ته‌نیا دوای بێكاریگه‌ركردنی ته‌وا‌وه‌تی ئێران، سه‌قامگیربو‌ونی بار‌ودۆخی ئه‌فغانستان و ئێراق، به‌لا‌وه‌نانی دۆخی هه‌ڕه‌شه‌ی چین و ئه‌مریكای لاتین ده‌شێت ئه‌و شه‌ڕه كۆتایی پێ بێت. له‌و سۆنگه‌یه‌وه؛ هێشتا له نا‌وه‌ڕاستی شه‌ڕه‌كه داین. هه‌رچه‌نده گوتنی شتێكی ره‌ها و مسۆگه‌ر له‌بواری كۆمه‌ڵناسیه‌وه راست نه‌بێت، به‌لانی كه‌م له‌وانه‌یه شه‌ڕه‌كه ده ساڵی دیكه به‌رده‌وام بێت (دوا پیلانه ستراتیژیه‌كانی ناتۆش بۆ ما‌وه‌ی ده ساڵ پێشبینی كرا‌وه). هه‌ندێك جار دیبلۆماسی، جارانێكیش توند‌وتیژی چڕ ده‌بێته‌وه. له‌میانه‌ی قه‌یرانی ئابو‌وری دژوار و كۆنتڕۆڵكرا‌وه‌وه ده‌ستێوه‌ردان به رۆژه‌ڤ ده‌كرێت. له پێشینه‌یی نا‌وچه‌كان ده‌گۆڕێت، به‌ڵام به‌جۆرێك له جۆره‌كان به‌شێوه‌یه‌كی هه‌مه‌گیری شه‌ڕ له چه‌ندین نا‌وچه رووده‌دات. ته‌نیا كاتێك ئه‌و سر‌وشته بنه‌ڕه‌تییه‌ی شه‌ڕ ره‌چاو بكرێت، ئه‌و كاته باشتر ده‌ركی پێده‌كرێت كه بۆچی ئۆپه‌راسیۆنه‌كه‌ی 1998 دژی من له ئاستی نێوده‌وڵه‌تیدا به‌ڕێوه‌چو‌و، له‌به‌رچی گه‌وره‌ترین ئۆپه‌راسیۆنی گلادیۆی ناتۆیه. بێگومان له شه‌ڕه گه‌وره‌كاندا به‌رده‌وام هێزه هه‌ژمو‌ونگه‌راكان سه‌ركه‌وتو‌و نابن. به‌ڵكو گه‌لانیش ده‌توانن ده‌سكه‌وتگه‌لێكی زۆر به‌ده‌ست دێنن. بگره له‌وانه‌یه هێزه هه‌ژمو‌ونگه‌راكان وه‌ك سیسته‌م ژێر بكه‌ون، گه‌لانیش وه‌ك سیسته‌م سه‌ركه‌وتن به‌ده‌ست بێنن.\nئه‌نگین ئالان: ئه‌ندامێكی ئه‌رگه‌نه‌كۆن بوو ئێستا حوكمی زیندانی هه‌تا هه‌تایی دراوه.\nPrevious كــورد: لێكۆڵینەوەیەكی سۆسیۆلۆژی و مێژووویییە\nNext كرمانج لە كوردستانی رۆژهەڵات\nپەیسەر سەركردەی موسڵمانی كورد سەڵاحەدینی ئەیوبی، ناوی تەواوی سەڵاحەدین كوری نەجمەدین ئەیوبی كوری شادی كوری …\nشۆڕشی شێخ عوبه‌یدوڵڵای نه‌هری 1880 له به‌ڵگه‌نامه‌ی قاجاریدا\nكاكه‌ییه‌كان كێن؟ کۆمەڵگە و خەسڵەتەکانی، ئایین و بیروباوەڕیان، سرووت و نەریتەکانیان\nڤیدیۆ: ئەیاتووڵڵا خومەینی و تيرۆر كردنى سةرانى شۆرش؟


هێزێكى ته‌ناهى له چه‌مچه‌ماڵ جێگیر ده‌كرێن\nئه‌نجوومه‌نى پارێزگاى سلێمانى له كۆبوونه‌وه‌یه‌كدا چه‌ند بڕیارێكى له‌باره‌ى دۆخى ته‌ناهیى شارۆكه‌ى چه‌مچه‌ماڵ ده‌ركرد و بڕیاری دا، هێزێكى تایبه‌ت له‌و سنووره‌دا جێگیر بكرێت.\nئه‌مڕۆ 18ی ئایار/مایۆ، ئه‌نجوومه‌نى پارێزگاى سلێمانى به ئاماده‌بوونی هه‌ریه‌ك له قایمقامی شارۆكه‌ى چه‌مچه‌ماڵ و به‌ڕێوه‌به‌رانی پۆلیس و ئاسایشی سنووره‌كه، كۆ بوونه‌وه‌یه‌كى تایبه‌تى ئه‌نجام دا.\nزیاد كاكه ڕه‌زا سه‌رۆكى فراكسیۆنى پارتى دیوكراتى كوردستان به "وشه"ى راگه‌یاند، ئه‌نجوومه‌نی پارێزگا چه‌ند بڕیارێكى ده‌ركرد كه بریتی بوون له دابینكردنی هێزێكی تایبه‌ت كه له 100 ئه‌ندام كه‌متر نه‌بێت و دواتر دامه‌زراندنی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی پۆلیسی نه‌هێشتنی تاوان له شارۆكه‌كه.\nزیاتر گوتى، به‌رپرسانى ته‌ناهیى سنووره‌كه وه‌ڵامى ئه‌ندامانى ئه‌نجوومه‌نیان داوه‌ته‌وه و به‌پێویستیان زانیوه كامێراى چاودێرى له ته‌واوى شارۆكه‌كه جێگیر بكرێن.\nبڕیاره‌كانى ئه‌نجوومه‌نى پارێزگاى سلێمانى له‌كاتێكدایه كه ماوه‌یه‌كه دۆخى ته‌ناهیى شارۆكه‌ى چه‌مچه‌ماڵ به‌ره‌و خراپى ده‌چێت، سه‌ربارى كوژران و برینداربوونى هاووڵاتییان، تا دێت كێشه‌ی چه‌كدارى و كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كانى ئه‌و سنووره زیاتر ده‌بن.\nئه‌م بابه‌ته 1547 جار خوێنراوه‌ته‌وه


2020.09.28 - 16:54\nهەواڵی دەسپێکردنەوەی شەڕ لە نێوان هێزەکانی ئازەربایجان و کۆماری ئارتساخدا (ناوە ئەرمەنییەکەی کۆماری نەگۆڕنە قەرەباخ) چەند ڕۆژێکە گەرمە. سوپای ئازربایجان لە دە پازدە ساڵی ڕابردوودا خۆی بەهێز کردووە و چەکێکی زۆری لە تورکیا و ئیسرائیل و وڵاتانی تر کڕیوە. هەرچی ئەرمەنە باری ئابووری و جوگرافییان زۆر سەختە و بەرگەی شەڕێکی درێژخایەن ناگرن ئەگەر لە دەسپێکی شەڕدا زەبری توند لە هێزەکانی ئازربایجان نەوەشێنن. تورکیا و هێزە ئیسلامییە توندڕەوەکانی هاوپەیمانی بەشداری شەڕي دەکەن و لە تەک سوپا ئازەیدان، تەنانەت میدیای ڕووسیا باس لەوە دەکرێ کە چوار هەزار لەمانە لە تورکیا و سوریاوە گەیشتوونەتە بەرەکانی شەڕ لە کەفکاز. هەرچی ئەرمەنە تەنها پشت و پەنایان ڕووسەکانن، کە تا ئێستا هەر باس لە دانبەخۆداگرتن دەکەن.\nبۆ ئەمە زۆربەی وڵاتان پشتگیری لە ئازربایجان دەکەن و بە مافی ئەرمەنەکانی نازانن، کە لە دەرەوەی سنوورە دانپێدانراوەکانی نەگۆڕنە قەرەباخ دەستیان بەسەر ئەو ناوچانەدا گرتووە بۆ ئەوەی بیناکەن بە بەرەی شەڕ لە دەرەوەی وڵاتەکەی خۆیان. هەڵبەتە لە کاتی خۆیدا کە ئەم ناوچانە کران بە بەڕەی شەڕ هەموو دانیشتوانی کورد و ئازەری ئاوارە کران. پێموایە ئەگەر ئەم جارەش نەبێ و بە شەڕیش نەبێ، ئازەرییەکان ئەم ناوچانە دەگرنەوە و لە گفتوگۆکانی داهاتوودا باسەکان زیاتر لە بارەی ستاتووی قانوونیی نەگۆڕنە قەرەباخەوە دەبن لە چوارچیوەی کۆماری ئازربایجاندا.\nوڵاتانی ڕووسیا، فرەنسا و ئەمریکا دەبنە بە گەرانتیۆری مافەکانی ئەرمەن لە نەگۆڕنە قەرەباخ بەڵام لە چوارچیوەی کۆماری ئازربایجاندا. داننەنانی هیچ دەوڵەتێکی دونیا لە سێ دەیەیەی ڕابردوودا، بە خودی ئەرمینیاشەوە، بە کۆماری ئارستاخدا، ئەوە دەردەخات کە ئەگەر جیابوونەوەی ئەو ناوچەیە لە کۆماری ئازربایجان هیچ نەبێ تا ئیستا ڕێگەپێدراونیە. لە نەوەتەکانی سەدەی ڕابردوودا ئازربایجان زۆر لاوازتر بوو و تورکیا بەم شێوەی ئێستای ئەردۆگان دەیکا نەیدەتوانی لەو دەڤەرەدا ئەو یارییە بکات و هێشتا سامی ڕووسیا زۆر بوو، بەڵام ئێستا بەداخەوە بارودۆخکە لە قازانجی ئەرمەنەکان نیە، هەرچەندە پێدەچێ ئەوان، بە تایبەتی ئەرمەنەکانی نەگۆڕنە قەرەباخ زۆر جەربەزە بن لە شەڕدا، بەڵام لە بەرامبەر تیکنۆڵۆژیای نوێی جەنگدا و پشتگیری توندی ئەردۆگان و ڕێکخراوە تیرۆریستییەکاندا، ئازایی و جەربەزەیی ناتوانن تا کۆتایی شەڕ ببنەوە.\n2020.10.06 - 10:07\n2020.09.27 - 21:38\n2020.09.29 - 21:42


ژیان بەدەم زریانەوە - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nدۆزینەوەی سەرچاوە: "ژیان بەدەم زریانەوە" – ھەواڵەکان · ڕۆژنامەکان · کتێبەکان · سکۆلار · جەیستۆر (فێربە کەی و چۆن ئەم داڕێژەیە لابەریت)\nژیان بەدەم زریانەوە ڕۆمانێکی کوردییە لە نووسینی تەیفوور بەتحایی. بۆ یەکەمجار ساڵی ١٩٩٣ لە ستۆکھۆڵم بڵاو کراوەتەوە.\nڕووبەرگی چاپی یەکەم\nبەرگی پشتەوەی چاپی یەکەم\nچیمەن کچێکی خەڵکی شاری سنە، داوی شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران و چۆڵکردنی شار لەلایەن پێشمەرگەوە لەگەڵ پێشمەرگە دەکەوێت و دەبێتە ھاوڕێی خەبات. لە ڕێگەی چیرۆکی چیمەنەوە، بارودۆخی سیاسی و کۆمەڵایەتیی ئەوکاتی ڕۆژھەڵاتی کوردستان و نەورۆزی خوێناوی سنەیش، دەکەوێتە بەر باس.\nچاپی یەکەم: (بەرگی یەکەم) ١٩٩٣ لە سوید\nچاپی دووەم: (بەرگی یەک و دوو) ٢٠١٩\nژیلا فەرەجی بەرگی یەک و دووی ڕۆمانەکەی بە ناوی «زندگی در باد» وەرگێڕاوەتە سەر فارسی و ساڵی ٢٠٢٠ لەلایەن چاپەمەنیی ناوەندی فەرھەنگیی ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە لەندەن بڵاو کراوەتەوە.\nئەوەڵ دەفعە باوکم قسەی جمھووری کوردستانی بۆم کرد. ئەوایل ئینقلاب بوو. گشت شارەکان پڕ بوو لە مەقەڕ حیزب و سازمان جۆراوجۆر. منیش گەرەکم بوو بم بە ئەندامی چریکە فیدایییەکان. چەن ڕۆژ ئەچووم بۆ لایان. شەوێک باوکم پرسی "چ خەوەرە؟" منیش بە شۆخی وتم ھەر لە سفحاو ھەرتا ئێوارە یەکسەر قسە ئەکەین، وەلێ گشتی بە فارسییە. نە بەحسی کوردە و نە کوردستان. ئەیژی ئەیرە مەحەلەیەک لە تارانە. ئەو وەختە باوکم داستان شۆڕشی کورد و جمھووری بۆم گەڕانەو. ھەرتا ئەو وەختە ھەر نەمژنەفتوو چتێک بەم جۆرە بووگە. وەک بێژی مەردم ئەترسیان قسەی بکەن. " ڕۆڵە ئەگەر کەسێک گەرەکی بێ لە کورسانا موبارزە بۆ ئەوسەر دونیا بکا بۆ حقۆق مللەت کورد ھەوڵ نا، ڕۆژێک جێ تێڵێ و ئەچێ. ئەگەر گەرەکتە لە تەک ئەو خەڵکا زینگی بکەی، ئەشێ ھەوڵ بۆ ئەو بەی". کەفتمە شوێن قسەی باوکم، لەبەر ئەوەسە قاچم بە ئاسمانەو بەسیاگەسەو.\n^ "ژیان بە دەم زریانەوە". TAIFOR (بە فارسی). Retrieved ١٢ی تەممووزی ٢٠٢١. Check date values in: |access-date= (help)\n^ خوێندنەوەیەک بۆ ڕۆمانی"ئەسپەنجیر"ی تەیفوور بەتحایی، ژنەفتن، شەریف فەلاح، ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ژیان_بەدەم_زریانەوە&oldid=932706»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٢٠:٤١ی ١٦ی ئازاری ٢٠٢٢ نوێ کراوەتەوە.


پوریا ناسریخا – شەهید\nئەندامێکی حیزبی دێموکراتی کوردستان لە شاری کرماشان لەژێر ئەشکەنجەدا شەهید بوو\nلە پێوەندی لەگەڵ شەهیدبوونی ئەندامێکی حیزبی دێموکراتی کوردستان لە شاری کرماشان\nبەداخ و کەسەرێکی زۆروە ڕادەگەیەنین کە لە درێژەی سەرکوت و کوشتاری خۆپێشاندەرانی حەڕەکەتە ناڕەزایەتییەکانی مانگی خەزەڵوەری ئەمساڵ دژ بە ڕێژیمی کۆماری ئیسلامی ئێراندا، هاوڕێمان پوریا ناسریخا، ناسراو بە ئاگری، ئەندامی حیزبی دێموکراتی کوردستان لە شاری کرماشان گیانی لێ ئەستێندرا.\nشەهید پوریا ناسریخا، خوێندکاری ڕشتەی عومران، ڕۆژی ٢٥ی خەزەڵوەر بە تاوانی بەشداری لە خۆپێشاندانەکانی ئەم شارە دژ بە سیاسەتەکانی ڕێژیم، لە لایەن هێزەکانی ئیدارەی ئیتلاعات لە شاری کەرەج دەستبەسەر کرا. شەهید پوریا بێ ئەوەی کەسوکار و بنەماڵەکەی لە دەستبەسەرکردنی ئاگادار بکرێنەوە و بێ ئەوەی دادگایی بکرێ و دەرفەتی داکۆکیکردن لە خۆی پێ بدرێ، لە ژێر ئەشکەنجەدا لە یەکێک لە گرتووخانەکانی شاری کەرەج گیانی لێ ئەستێندرا. لەو ماوەیەدا هەرچی بنەماڵەکەی پێوشوێنی دەگرن و بەدواداچوون بۆ چارەنووسی پوریا دەکەن، هیچکام لە دامودەزگا سەرکوتکەرەکانی ڕێژیم لە گرتن و کوشتنی پوریا ئاگاداریان ناکەنەوە ونکۆڵی لە گرتنی دەکەن. کەچی دوای دامرکانەوەی خۆپێشاندانەکان و تێپەڕینی زیاتر لە بیست ڕۆژ بەسەر شەهیدکردنی پوریادا، تەرمی بێ‌گیانی ڕادەستی بنەماڵەکەی لە کرماشان دەکرێتەوە و هەڕەشە لە بنەماڵە و کەسوکاری دەکرێ کە بە هیچ شێوەیەک مافی دانانی پرسە و بەڕێوەبردنی ڕێوڕەسمی بەخاکسپاردنیان نییە.\nشەهید پوریا ناسریخا، کوڕی عەلیمراد، لەدایکبووی ساڵی ١٣٧١ی هەتاوی لە شاری کرماشان و، لە زانکۆ سەرقاڵی خوێندنی دوایین ساڵەکانی خۆی لە ڕشتەی عومران‌دا بوو. ناوبراو ڕاست ساڵێک پێش ئێستا، لە مانگی بەفرانباری ١٣٩٧ی هەتاوی پێوەندیی بە ڕیزەکانی حیزب لە نێوخۆی وڵات گرت و شانازیی ئەندامەتیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی پێ درا. شەهید پوریا خوێندکارێکی زیرەک و ئەندامێکی دڵسۆزی حیزبەکەی بوو کە بەداخەوە دەزگای سەرکوت و کوشتاری ڕێژیمی کۆماری ئیسلامی ئێران رێگەی پێ نەدا زیاتر خزمەت بە گەل و نیشتمانەکەی بکات.\nکۆمیسیۆنی تەشکیلاتی حیزبی دێموکراتی کوردستان بەم بۆنەوە سەرەخۆشی لە بنەماڵە و کەسوکاری شەهید پوریا و هەموو خەڵکی نیشتمانپەروەری کرماشان دەکا.\nبەرز و بەڕێز بێت یادی شەهید پوریا ناسریخا، ڕوحی شاد بێ و ئامانجە بەرزەکانی بێتە دی.\nڕیسوایی بۆ کۆماری ئیسلامیی ئێران\n٢٨ی بەفرانباری ١٣٩٨\nکاروانی شەهیدان ٢٢-٠٤-٢٠٢١


سلێمانی له دیدی توركیاوه |\nHome بیروڕا سلێمانی له دیدی توركیاوه\nهەڵنەوەشاندنەوەی بڕیاری قەدەغەكرنی گەشتكردن بۆ فڕۆكەخانەی نێودەوڵەتیی سلێمانی لە لایەن توركیاوە دەرگا بە ڕووی زۆر پرسیاردا ئاوەڵا دەكات. ئەم سیاسەتە نوێیەی توركیا بۆ مامەڵەكردن لەگەڵ ئەم شارە ئەوەندەی فشارە ئەوەندە پەیوەندیی بە پاساوی ئەمنییەوە نییە وەك ئەنكەرە بانگەشەی بۆ دەكات. سلێمانی لە چەندین وێستگەی جیاجیادا، بە پێچەوانەی شارەكانی تری كوردستانەوە، هەرگیز لەگەڵ سیاسەتە كۆن و نوێیەكانی نە عوسمانییەكان و نە فەرمانڕەوایانی ئێستای توركیادا هاوئاهەنگ نەبووە.\nلە ڕووی مێژووییەوە، هۆنراوە بەناوبانگەكەی شێخ ڕەزای تاڵەبانی كە بۆ سلێمانی نووسیوە تیایدا بە ڕوونی ئەوە خراوەتەڕوو كە ئەم شارە سوخرەكێشی ئالی عوسمان نەبووە. ئەم نیو دێڕە هۆنراوەیە زۆر حەقیقەتی مێژوویی پشتڕاست دەكاتەوە. بۆ نموونە، ئەگەر سلێمانی سوخرەكێشیی بۆ عوسمانییەكان بكردایە ئەوا ئێستا، لە ڕووی دیموگرافیاوە، دەبوایە چەند سەد ماڵێكی توركەكان لەم شارەدا بوونایە، ئەویش بە پشتبەستن بە بەڵگەی ئەوەی دەسەڵاتی عوسمانی بەسەر هەر ناوچەیەكدا زاڵ بوایە ئەوا دەست و پێوەندی خۆی دەبوو بۆ بەڕێوەبردن و كۆنتڕۆڵكردنی ئەو ناوچانە. بەڵام لە ڕاستیدا ئەم شتە لە سلێمانی بەدی ناكرێت و هیچ بەڵگەیەكی ڕاست و ڕەوانیش نییە كە پیشانی بدات ماڵە تورك لەم شارەدا هەبووبێت ئەمەش مانای ئەوەیە عوسمانییەكان لەم شارەدا باڵادەست و فەرمانڕەوا نەبوون. تەنانەت لەرووی هونەری و كەلتووریی و هونەری دروستكردنی مزگەوت و باڵەخانەشەوە بەڵگەی لە سەدا سەد نین كە ئەم شارە لە ژێر كاریگەری دەوڵەتی عوسمانییدا بووبێت. بە ئێستاشەوە هەر كەسێك سەیری هونەری سلێمانی بكات بۆی دەردەكەوێت كە خەڵكەكەی هیچ هۆگرییەكیان بۆ كەلتووری تورك نییە و حەز بە بیستن و بینین و لاسایكردنەوەی هونەری ئەو وڵاتە ناكەن.\nدووری سلێمانی لە قوڵایی ستراتیژیی توركیاوە هەم لە بەرژەوەندیی و هەمیش زیانی بۆ ئەم شارە هەبووە. لە ڕووی سیاسییەوە ئەم دوورییە سوودی بە سلێمانی گەیاندووە و وایكردووە ئەم شارە لەژێر كاریگەرییەكانی ئەنكەرەدا نەبێت. سەربەخۆیی لە بەڕێوەبردن و سیاسەتكردن و بە ئاشكرا دەربڕینی مەیلە چارەنووسسازەكانی دەسەڵاتدارانی سلێمانی، لە كۆنەوە تا ئێستا، بەشێكی پەیوەندیی بە دوورە دەستی لەگەڵ توركیاوە هەیە. بۆیە جێی سەرنج نییە كە سلێمانی و ئەنكەرە قەت كۆك نەبوون. پێكدادانی دوو سیاسەت، یەكێكیان كە لەگەڵ دابینكردنی مافەكانی كورد كە لە هەر ناوچەیەك بێت، لەگەڵ سیاسەتێك كە لە دژی وەستانەوەی ئەو مافانەیە ئەنجامەكەی بڕیاری وەك ئەوەی ئێستای توركیای لێ كەوتووەتەوە كە شارە و شار مامەڵە لەگەڵ كورددا دەكات. لە ڕاستیدا نوخبەی خوێندەوارو بەشێكی مامۆستایانی ئاینییش لەدروستبوونی ئەم جۆرە سیاسەتەدا ڕۆڵیان هەیە. بۆ نموونە، لە سلێمانی زەحمەتە ڕۆژنامەنووسێك یان نووسەرێك ببینیت كە ستایشی سیسەتەكانی توركیا بكات و بگرە پروپاگەندەشی بۆ بكات. بەڵام بە پێچەوانەوە لە شاری تر ڕۆژنامەنووس و نووسەری وا هەن بە ئاشكرا لەگەڵ سیسەتەكانی ئەنكەرەدان. هەروەك لە سلێمانی سەختە مامۆستایەكی ئاینی ببینی لە وتاری ڕۆژی هەینییدا یان لە پرۆگرامێكی تەلەفزیۆنییدا پشتیوانی لە ئەردۆگان بكات. بەڵام زیاد لە مامۆستایەكی ئاینی دەبینی لە شارەكانی تر بەرگری لە توركیا دەكات تەنانەت لە داگیركردنی عەفریندا. بە كورتی، هەندێك جار ئەم دووفاقییەی نوخبەی خوێندەواری كورد یارمەتیدەرێكی باش بووە بۆ دابەشكردنی كۆمەڵگەو دروستبوونی دوو بیركردنەوە و ئایدیا و هەستی نەتەوایەتی جیاواز.\nئینكاری ناكرێت لە ڕووی ئابوورییەوە و بە دیوێكی تردا ئەم ناكۆكی و لێكدوورییەی سیاسەتی سلێمانی و ئەنكەرە زیانی لە قازانج زیاتر بووە بۆ سلێمانی. دووری سنووری ئەم شارەو ئەو دەوڵەتە جێپەنجەی بەسەر سیاسەتەوە هەبووە. بیهێنە پێش چاوی خۆت ئەگەر سنووری پارێزگای سلێمانی بە سنووری دەوڵەتی توركیاوە بووایە ئەوا لە ڕووی ئابوورییەوە و لە ئەنجامی هێنان و بردنی شمەكدا خەڵكێكی زۆر لێی سوودمەند دەبوون. ژمارەیەكی زۆری كۆمپانیای ئەو وڵاتە ڕوویان لەم شارە دەكرد و بەمەش پارە و سەرمایە لە جەوله و سووڕانەوەدا دەبوون لەنێوان هەردوولادا. یان لەرووی گەشتیارییەوە ئاسانكاریی تەواوی بۆ خەڵك دەكرد. دەرەنجامی مامەڵەی ئابووریی و بوونی سوودی هاوبەش لەنێوان دوولایەندا هەمیشە كاریگەری لەسەر سیاسەت هەبووەو هەیە. ئەمەش ئەو شتەیە كە لە نێوان سلێمانی و توركیادا لە ئێستادا هەستی پێ ناكرێت.\nتێڕوانینی سلێمانی بۆ كێشەی كورد لەگەڵ تێڕوانینی توركیا و ناوچەكانی تری كوردستان بۆ هەمان مەسەلە دوو شتی جیاوازن. كێشەی كورد لەدنیادا، لە تێڕوانینی سلێمانییەوە، یەك كێشەیەو دابەش ناكرێت و بە دوو پێوانەی جیا مامەڵەی لەگەڵدا ناكرێت. بەڵام لە ڕوانگەی حزبێكی ترەوە كە لەناوچەیەكی تر باڵادەستە بەم لۆژیكە كارناكەن و بەهێزی حزبێك لە بەشێكی تری كوردستان بە مەترسی دەزانن بۆیە لە دەرئەنجامدا زیاتر هاوسۆزیی بۆ توركیا دەردەبڕن وەك لە مەسەلەی كورد.\nبە كورتی، نە لە ڕابردوو و نە لە ئێستاشدا شتێك نییە سلێمانی و توركیا لە یەك خانەدا كۆ بكاتەوە. مل نەدانی سلێمانی وەك شار بۆ داواو سیاسەتەكانی توركیا پانتایی نێوان هەردوولای زیاتر كردووە. ئەم پانتاییە لەرووی سیاسی و ئابوورییەوە سوودو زیانیشی هەبووە بەڵام ئەمە هۆكار نەبووە بۆ ئەوەی سلێمانی لە ئاست مەسەلەی كورددا نەرمی بۆ توركیا بنوێنێت.


ئەندامەکێ رەوتا سەدر ڕاگەهاند، ل ڤان نێزیکا موقتەدا سەدر و عەمار حەکیم ب مەرەما پێکئینانا حکومەتا بهێت یا عێراقێ د جڤن، دبێژیت ژی، "مە دڤێت سەرۆک وەزیرێن بهێت یێن عێراقێ رازیبوونا پارتێن سیاسی و خەلکی ژی لسەر بیت".\nعیسام حسێن ئەندامێ رەوتا سەدر بۆ ئێن ئاڕ تی ڕاگەهاند، چەند لێکتێگەهشتنەک هەنە دناڤبەرا موقتەدا سەدر سەرۆکێ رەوتا سەدر و عەمار حەکیم سەرۆکێ رەوتا حیکمەیا نشتیمانی و چەند ئالیێن دیێن سیاسی ب مەرەما خۆ ئامادەکرنێ بۆ پێکئینانا حکومەتا بهێت.\nئاماژە ب وێیەکێ ژی کریە، رەوتا حیکمە دگەل وان ئالیان جڤین کریە کو بایکۆتا ئەنجامێن هەلبژارتنان کریە، لێ ئەڤە مانایا وێیەکێ نینە کو چ پشکداریەکێ نەکەن ل ململانیێن پێکئینانا حکومەتا بهێت دا.\nعیسام حسێن بەحسا وێیەکێ ژی کر، رەوتا سەدر ل پشکەک ژ ئەندامێن پەرلەمانێن سەربەخۆ نێزیک و لدەف وانا ل ناڤ هۆلا پەرلەمانی دێ دەنگی ب بەربژێرێن رەوتێ دەن.\nڕاگەهاند ژی، "مە دڤێت وان بەربژێران دیاربکەین بۆ پۆستێن سەرۆک وەزیرێن عێراقێ ژ ئالیێ تەڤایا پارتێن سیاسی رازیبوون لسەر بهێتە دان، ب تایبەتی ژ ئالیێ خەلکی".\nل رۆژا ١٠ی ڤێ مەهێ هەلبژارتن بڕێڤەچوون و تێدا رەوتا سەدر کاریە ٧٣ کورسیان بدەستبینیت و ببیتە خۆدانێ زێدەترین کورسی ل پەرلەمانێ عێراقێ و د نهادا مژویلی گۆتۆبێژانە دگەل ئالیێن دی بۆ پێکئینانا حکومەتا نویا عێراقێ.


سەرۆكێ پەسەكێ مەرجێن یەكێتیا نەتەوەیی ئاشكرا دكە – Sibehî سبەھی\nسەرۆكێ پارتیا سوسیالیستا كوردستانێ (پەسەكە) د بەرسڤا پرسا مالپەرا رۆژەڤاكورد دا كا گەلۆ ھەول و خەباتێن ئاڤاكرنا یەكێتیا نەتەوەیی ل باكورێ كوردستانێ د چ رەوش دایە دبێژە:\nل کوردستانا باکور ژ بۆنا ئاڤا کرنا یەکرێزیا نه‌ته‌وه‌یی دو هەول و خه‌باتێن جودا جودا هه‌نه. یه‌ک ژ وان خه‌باتان هه‌ولێن هه‌ڤبه‌ش یێن پارتیا سۆسیالیستا كوردستان\nپەسەكە) و پارتیا ئازادیا كوردستانێ (پاك) ێ یه، کو هنده‌ک گروبێن وه‌لاتپارێز و که‌سایه‌تیێن نشتمانپه‌روه‌ر ژی شیریکێ ڤێ خه‌باتا هانێ نه.\nخه‌باتێن دن ژی ب پێشه‌نگیا ده‌ردۆرا هەدەپە و ب به‌شداریا هنده‌ک پارتی و گوروپێن سیاسی تێنه مه‌شاندن.\nبێ گومان ئاڤاکرنا یەکرێزیا نه‌ته‌وه‌یی ل کوردستانا باکور، خالا سه‌ره‌کی یا ڕۆژه‌ڤا خه‌باتا ئازادخوازیا باکوره. پارتی و هێز و گوروپ و ئالیێن سیاسی یێن کوردستانا باکور، ژ بۆنا پێکانینا یەکتیا نه‌ته‌وه‌یی گه‌له‌ک هه‌ول دانه، خه‌بات کرنه. پارتیا مه ژی (پەسەكە) د هه‌مو هه‌ول و خه‌باتێن هانێ دا جھ گرتیه.\nلێ به‌لێ دکارم بێژم ده‌ستپێکا هەولا داوی یا پاک و پەسەکە پێڤاژۆیا هلبژارتنا هه‌رێمی یا پارساله.\nد هلبژارتنا هه‌رێمی یا سالا ۲۰۱۹ێ دا پاک و پەسەکە ب ناڤێ تفاقا وه‌لاتپه‌روه‌ر و ده‌مۆکرات به‌شداری هلبژارتنێ بوون. و دڤێ بێ گۆتن، کو پارتیا دەمۆكراتا كوردستانا-باكور (پەدەکە-باکور) و هندەک که‌سایه‌تیێن وه‌لاتپارێز و سه‌ربخوه ژی به‌شداری کار و خه‌باتا ڤێ تفاقێ بوونه.\nپشتی هلبژارتنێ مە هه‌ردو پارتیا خه‌باتا خوه ژ بۆنا هه‌ڤکاری و یەکرێزیا نه‌ته‌وەیی به‌رده‌وام کر. ژ بۆنا ب سه‌رهه‌ڤ دا ئانینا هێزێن کوردستانێ، ب به‌شداریا هنده‌ک ئالیێن سیاسی و که‌سایه‌تیێن سه‌ربخوه دو دیدارێن فیکری (تهینک تانک) چێکر و تێدا ل سه‌ر ڕێ و ئۆلاخ و به‌رنامه‌یێ و چلۆ و چاوانیا یەکرێزیێ گفتوگۆ کرن.\nد ئاخر دیدارێ دا هات گۆتن، کو گۆتوبێژ ب وان ئالیێن سیاسی یێن کو به‌شداری هه‌ردو جڤنان نه‌بوونه، بێ کرنێ، داکو ئه‌و ژی بەشدارێ پێڤاژۆیا هانێ ببن.\nچه‌نده‌ک به‌رێ هه‌یئته‌ک، کو ژ نونه‌رێن پەسەکە و پاک و که‌سێن سه‌ربخوه پێکهاتیه، دگه‌ل پەدەکە، پەدەكە-باکور و حه‌ره‌که‌تا ئازادی گفتوگۆ کرن. د ڕۆژێن پێشێ ژی ئه‌مێ دگه‌ل هاک-پارێ ژی ل سه‌ر ڤێ باباتێ گفتوگۆ بکن. هه‌یا نها ئه‌نجامێ گفتوگۆیێن هانێ ئه‌رێنی نه و هێڤیبه‌خشه.\nپشتی ته‌مامبوونا گفتوگۆیان، ل سه‌ر ئه‌نجامێن گفتوگۆ ئەم دێ نه‌خشه‌ره‌یه‌ک ده‌ستنشان بکن.\nل گۆر بیروباوه‌ریا مه یەکرێزیا کو ئه‌م ژبۆنا پێکهاتنا وێ کار و خه‌باتێ دکن، دڤێ نیشانا پر ڕه‌نگی و پر ده‌نگیا گه‌لێ کوردستانا باکور به. چ ڤیتۆیێن مه ده‌رهه‌قا چ هێز و گروپێن سیاسی و که‌سایه‌تیێن سه‌ربخوه نینه. مه‌رجێن مه مه‌رجێن نه‌ته‌وەیی و ده‌مۆکراتیکن کو ئه‌ڤن:\n–\tدڤێ قه‌بول بکه، کو کوردستان وه‌لاته‌ک سه‌ربخوه یه، نه‌ته‌وه‌یێ کورد ژی…\n–\tدڤێ ڕێز ل نرخێن نه‌ته‌وەیی وه‌کی ئالا ڕه‌نگین، سرودا نه‌ته‌وی و پێشەوایێن نه‌ته‌وەیی (شێخ سەعید، سه‌ید ڕزا، پێشەوا قازی و مه‌لا مسته‌فا بارزانی) بگره.\n–\tدڤێ ژ بۆنا کوردستانا باکور، ل سه‌ر بنگه‌ها چوگرافیایێ ستاتویه‌کێ سیاسی و نه‌ته‌وەیی داخواز بکه.


وه‌فاداری ئه‌را راپه‌ڕين كورد - شـه‌فـه‌ق نيـوز\nوه‌فاداری ئه‌را راپه‌ڕين كورد\nراپه‌ڕين كورد). مه‌به‌س له راپه‌ڕين كورديش ئه‌وه بوی ك راپه‌ڕينێگ له ساڵ ٢٠٠٤ له شار كوردی قامشلۆ ئه‌ڵسا ك حكومه‌ت سوريا وه ده‌ڕنده‌يی ته‌مام وه‌ليا رويوه‌روی بوی.\nسوريا تويش ته‌نگه‌وه‌ری بويه‌و ره‌سيه‌سه قۆناغێگ نازك و لايه‌نه‌يل ناوچه‌يی و ناوده‌وڵه‌تيش هانه تاوتوی يه‌گ رێ و شوونێگ گونجيای بگرنه وه‌ر ئه‌را واز كردن ئه‌ی ته‌نگه‌وه‌ريه ك وه‌جوورێگ ئاڵشتكاری سياسی دياری كريای له‌لێ بكه‌فێده‌و.\nئوپۆزيسيۆن سوريا، فره ئه‌خوازێ و مه‌به‌سيه ك كورد وه‌ره‌و لای خوه بكێشێ و ئه‌نجوومه‌ن نيشتمانی سوريا ك ديارترين و وه‌هێزترين گرووپ ئوپۆزيسيۆن سورياس، ها له ته‌قلای يه‌گ كورد باريگه ناو رێزه‌يل خوه‌ی.\nله‌ی رويه‌و، كورد دو گيچه‌ڵ ديرێد: يه‌كێگيان ئه‌وه‌سه ك له ناو كورد خه‌تێگ وه‌هێز هه‌سه ك دژ ئه‌وه‌سه ك ئه‌ی ده‌رفه‌ته وه ئوپۆزيسيۆن بيه‌ن تا كار ئه‌را رمێان رژيم به‌شار ئه‌سد بكا، ده‌سپێچگيانيش يه‌سه ك ئه‌وه‌گ له‌ی رميانه فره قازانج ئه‌كا، توركياسه. ئه‌ی خه‌ته، وه عه‌ينه‌ك كارگه‌ری رميان رژيم ئه‌سه‌د له بان به‌رژه‌وه‌نديه‌يل كورده‌يل توركيا ئه‌ی مه‌سه‌له ته‌ماشا ئه‌كه‌ن. ئمجا ته‌قلا و فشاره‌يل ئه‌ی خه‌ته ره‌سيه‌سه سه‌رئه‌نجام خوه‌ی و دوينيه‌يد ك كورد له‌ی ماوه‌ی شه‌ش مانگ گوزه‌يشته كه‌مترين جويله‌ی له دژ رژيم ئه‌سه‌د له خوه‌ی نيشان دايه.\nگيچه‌ڵ دوێم ئه‌وه‌سه ك كورده‌يل سوريا ئه‌خوازن ئه‌ی ده‌رفه‌ته بارنه ده‌س تا بڕێگ مه‌سه‌له وه ئوپۆزيسيۆن به‌سڵمنن، له‌وانه‌يش حه‌ق چاره‌نويس خوه‌يان ك يه‌يشه زامه‌ت ئوپۆزيسيۆن سوريان له‌ی مه‌رج ك ئيسه هاله‌تێ يه قه‌بوڵ بكا.\nئه‌گه‌رچه ئوپۆزيسيۆن له ده‌مه‌ته‌قه‌كردن و قسيه، نه‌رمی گونجيای له خوه‌ی نيشان دايه، وه‌لی فره‌تر له هه‌وه‌جه فشارهاوردن وه ئوپۆزيسيۆن وه قازانج كورد نيه.\nبه‌شێگ له ئوپۆزيسيۆن كورد له يه ره‌خنه گرتنه ك له راپه‌ڕين ساڵ ٢٠٠٤ هويچ عه‌روه‌ێگ وه هانايان ناتيه. كه‌س ناتوانێد يه ئنكار بكا ك ئه‌ی ره‌خنه، ره‌خنه‌ێگ راسه، وه‌لهی له وه‌رايوه‌ريش كورده‌يل ناوچه‌يل تر هه‌م وه هانای قامشلۆ ناتن و كورد و عه‌رو وه‌ل يه‌كا قامشلو وه ته‌نيا هێشتن. ئيرنگه له وه‌ختێگ ئوپۆزيسيۆن سوريا جومه‌ێگ وه ناو وه‌فادرای ئه‌را راپه‌ڕين كورد ناو ئه‌ناد، ئه‌خوازێد فره‌تر خوه‌ی له كورد نزيكه‌و بكا، هه‌تا ناونان جومه‌ی ئه‌راوه‌فاداری وه راپه‌ڕين كورد، خوه‌ی يه ئه‌ره‌سنێد ك چوی داوای وه‌خشينه‌و چوی سه‌رزه‌نش كردن هه‌ڵوێست ناوه‌جی عه‌روه‌يله. په‌يام ئه‌ی ناونانه، هاندان كورد ئه‌را كارابوينيان له به‌شداری كردن له شوڕش دژ وه رژيم ئه‌سه‌ده.\nبايه‌د دگان وه يه‌يا بنريه‌يد ك ئيسه به‌شداری كورد له ئه‌ی شوڕشه ها خوارترين ئاست.\nئه‌وه‌ی ك ئيسه له سوريا روی ئه‌دێ، سه‌روه‌ريه‌يل راپه‌ڕين قامشلو ناسه‌و پشت سه‌رخوه‌ی، چوين ك خوه‌ی گرتن شوڕشگه‌ره‌يل له گه‌ڕه‌ك بابا عه‌مر، ته‌مام سه‌روه‌ره‌يه‌يل وه‌رجله بابا عه‌مر بويچگ كرديه‌سه‌و.\nدودڵی كورد، له تێاچينێگه ك پاوه‌گه‌زدان له سه‌ر وه ده‌س هاوردن بڕێگ ده‌س كه‌فته ك كورد عيراقيش وه ده‌سيان ناورديه. ره‌نگه‌و‌دانێگ چه‌فت له بان ئه‌ی رويدايه‌يله، ئه‌گه‌ر كورد سوريا نه‌ره‌سنه ڕێكه‌فتێنگ ميانڕه‌وانه له باوه‌ت مه‌سه‌له‌يل گرنگ وه‌ل ئوپۆزيسۆن سوريا، له ده‌يشت له بازنه مێنێدان و هويچ رۆڵێگ له وه‌دی هاوردن ئه‌لته‌رناتيڤ سياسی له ئاينده نه‌يرن.\nكوردی سوريا، وه بێ رميان رژيم ئه‌سه‌د هويچ وه چنگێ ناكه‌فێد. يه‌يشه ئه‌دێ وه هان ده‌رێگ ك رۆڵ كاراتر كورد وه‌رجله رميان ئه‌ی رژيمه نياشتوود. بايه‌د يه‌يشه له وه‌ر چه‌و بگريه‌يد ك هه‌وه‌جه‌ی كورد وه چه‌ترێگ ئوپۆزيسيۆن فره‌تر له هه‌وه‌جه‌ی ئوپۆزيسيۆن وه رۆڵ كورد. هێمان وه‌خت مه‌نيه‌و ده‌رفه‌ت ئه‌وه ئه‌را كورد مه‌نيه تا بايده‌و خوه‌ی.