لاوەند نەوزاد ~ M11PUK\n9:14 ص Malband Garmyan Puk\nته‌له‌فزیۆن مێژوو ئه‌نووسێته‌وه؟ \nجاران مێژوونووسه‌كان مێژوویان ئه‌نووسیه‌وه، ئێستا سیناریست‌و كۆمپانیایه‌كی به‌رهه‌مهێنان‌و ده‌رهێنه‌رێك مێژوو ئه‌نووسنه‌وه.\nمێژوونووسه‌كان پشتیان به‌ده‌یان سه‌رچاوه‌و گێڕانه‌وه‌و به‌ڵگه‌ی مێژوویی‌و وته‌ی ئه‌و كه‌سانه ئه‌به‌ست، كه له‌ناو رووداوه‌كاندا ژیاون، به‌ڵام ئێستا سیناریست‌و ده‌رهێنه‌رێك، چه‌ند كامێرایه‌كی ئێچ دی‌و چه‌ند ئه‌كته‌رێكیان به‌سه بۆ ئه‌وه‌ی مێژووی میلله‌تێك‌و ده‌وڵه‌تێك‌و كه‌سایه‌تییه‌كی جیهانی، به‌وجۆره‌ی خۆیان ئه‌یانه‌وێ‌و به‌و شێوازه‌ی سه‌رنجی بینه‌ر راده‌كێشێ، بنووسنه‌وه.\nره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆگانی سه‌رۆك وه‌زیرانی توركیا، له‌و سۆنگه‌یه‌وه بوو كه تووڕه‌بوونی خۆی به‌رامبه‌ر به‌رهه‌مهێنانی زنجیره‌درامای «حریم السلطان» ده‌ربڕی، كه باس له‌ژیانی سوڵتان سلێمانی قانونی ده‌كات‌و وه‌ك پیاوێك پیشانی ده‌دات كه به‌رده‌وام خه‌ریكی رابواردن‌و كات به‌سه‌ربردنه له‌گه‌ڵ ژنه جارییه‌كانی كۆشكه‌كه‌یدا.\nئه‌ردۆگان وتی: « زوڵمێكی گه‌وره به‌رامبه‌ر سوڵتانێكی عوسمانی كراوه كه ٣٠ ساڵ به‌سه‌ر پشتی ئه‌سپه‌وه بووه بۆ خزمه‌تكردنی ده‌وڵه‌ته‌كه‌ی».\nجگه له‌ناڕه‌زایی ئه‌ردۆگان، ژماره‌یه‌ك مێژوونووس‌و لێكۆڵیاریش ره‌خنه‌یان له‌و زنجیره درامایه گرت‌و رۆژنامه‌كانیش له‌وباره‌یه‌وه زۆریان نووسی، به‌ڵام ئه‌و وێنه‌یه‌ی ئه‌و زنجیره درامایه له‌باره‌ی سوڵتان سلێمان لای بینه‌رانی تورك‌و عه‌ره‌ب‌و كورد دروستیكردووه، به‌هه‌زار مێژوونووس ناسڕێته‌وه!.\nئێستا دراما مێژوو ئه‌نووسێته‌وه، په‌یجه‌كانی فه‌یسبووك له‌جیاتی ناوه‌نده‌كانی لێكۆڵینه‌وه‌و زانكۆكان‌و پسپۆڕه‌كان رای گشتی دروستده‌كه‌ن، یوتیوب له‌ماوه‌ی یه‌ك هه‌فته‌دا ناوبانگ به‌گه‌نجێك ده‌به‌خشێ كه له‌ماڵه‌وه كلیپێكی تۆمار كردووه، له‌كاتێكدا هونه‌رمه‌ندی ره‌سه‌نی ئه‌وتۆ هه‌یه كه سی ساڵ خه‌ریكی كاری هونه‌رییه به‌ڵام نابێته خاوه‌نی ئه‌و ناوبانگه.\nچه‌ندین ساڵه باس له‌وه ده‌كرێت، كه ژماره‌یه‌ك كچی كورد دوای ئه‌نفالكردنی كه‌سوكاره‌كانیان براونه‌ته میسر بۆئه‌وه‌ی له‌یانه‌كانی ئه‌و وڵاته كاریان پێبكرێت، به‌ڵام ئه‌م باسه شتێكی ئه‌وتۆی دروست نه‌كرد، كه‌چی كاتێ زنجیره درامایه‌كی عه‌ره‌بی به‌چه‌ند خوله‌كێك ئه‌و مه‌سه‌له‌یه‌ی ورووژانده‌وه، ده‌یان كه‌س هاتنه ده‌نگ‌و ناوه‌نده ره‌سمییه‌كانیش كه‌وتنه خۆ!.\nجاران رووداوه مێژووییه‌كان ده‌كرانه فیلم‌و دراما، ئێستا فیلم‌و زنجیره دراماكان مێژوو ده‌نووسنه‌وه.. ئێ ده‌مێكیشه وتوویانه: له‌یلێ زه‌مان گۆڕاوه.\nئیتر بۆ پێشه‌وه.\nرەمەزان لای ئێمە\nپیاوێکی نەوسن لەمامۆستایەکی ئاینی ئەپرسێت:\n- مامۆستا، ئەگەر لەمەتبەخ قاچم خلیسکابێ‌و بەڕێکەوت، قومێک ئاوو تەماتەیەک‌و پارچەیەک گۆشت‌و ھەندێ سەوزە چووبێتە ناو دەممەوە، تۆ بڵێی رۆژووەکەم شکابێ ؟.\n- بەڵێ کوڕی خۆم، ئەگەر بەھۆی کەوتنەکەوە ملت نەشکابێ، ئەوا دڵنیابە نەک ھەر رۆژووەکەت شکاوە، بەڵکو بەم ھەموو خواردنە پارشێویشت کردووە!.\nزۆر کەس باس لەوە دەکەن کە رۆژوو گرتن کارێکی ئاسانە، بەڵام راستییەکەی بەگشتی کارێکی زەحمەتە، بەڵام بۆ ئەوانەی باوەڕێکی بەھێزیان ھەیە، ئاسان دێتە دەست. ھەربۆیە پاداشتی زۆربەی خێرو واجبەکان دیارە لای خوای گەورە، تەنھا رۆژوو گرتن نەبێ، کە دیارە پاداشتێکی زۆر گەورەی ھەیە لای خوا، بەڵام دیارنییە چەندە.\nبەڵام رۆژوو گرتنیش چەندین جۆری ھەیەو ھەمووی وەک یەک نییە:\n- ھەیە بۆ خوا بەڕۆژوو دەبێت، کە ئەمە ئەسڵەکەیەو ئینشاڵڵا پاداشتە گەورەکەی بەدواوەیە.\n- ھەیە بۆ مۆدێل بەڕۆژوو دەبێت.\n- ھەیە بۆ رێجیم بەڕۆژوو دەبێت.\n- ھەیە بۆ حزبە ئیسلامییەکان بەڕۆژوو دەبێت.\nھەر بەبۆنەی حزبایەتی‌و رەمەزانەوە جێی خۆیەتی سەرنج بدەن، ئەگەر لەئەندامی حزبێکی ئیسلامی بپرسیت کە ئایا بەڕۆژوویت؟ لەوەڵامدا دەڵێ: ئینشاڵڵا. بەڵام ئەگەر لەئەندامێکی حزبە علمانییەکان بپرسیت دەڵێ: بەڵێ.\nئەمە بەشێکە لەو گۆڕانەی بەسەر کۆمەڵگادا دێت: جاران رەمەزان بۆ ژنان بۆ رۆژوو گرتن بوو، ئێستا بەڕۆژ بۆ رۆژووگرتنەو بەشەویش بۆ سەیرکردنی زنجیرە دراماکانە!.\nجاران رەمەزان بۆ پیاوان بۆ رۆژوو گرتن بوو، ئێستا بەڕۆژ بۆ رۆژوو گرتنەو بەشەویش بۆ تاوڵەیە!.\nئێستا رەمەزان بۆ ھەندێ گەنج ئۆفەرێکی تایبەتە چونکە تا پارشێو بەتەلەفۆن قسە لەگەڵ دەنکەکانیان دەکەن‌و کەسیش پێیان ناڵێ ئەوە بۆ ناخەون؟.\nئێستا رەمەزان بۆمناڵەکان ھەلێکی زێڕینە، چونکە تا پارشێو ناخەون‌و تەقلە بە دایک‌و باوکیان لێدەدەن!.\nئێستا رەمەزان بۆ کاندیدەکانی پەرلەمان سەردەمی ئاڵتوونییە، چونکە ھەندێکیان تا پارشێو لەسەر خەتن‌و نیو سەعات جارێک سیڤییەکەی خۆیانت بۆ دەنێرن!.\nئێستا ئاوایە.. خوا ئەزانێ لەداھاتووشدا\nچۆن دەبێت. ئیتر بۆ پێشەوە.\nژیان له‌وه كورتتره!\nژیان له‌وه كورتتره مرۆڤ خه‌م له‌هه‌ندێ شتی بچووك بخوات، به‌ڵام خه‌م نه‌خواردنیش هونه‌رێكه كه‌س پێی ناگات. هی وا هه‌یه ته‌نها هه‌شتا ساڵ ژیاوه، به‌ڵام هه‌شت سه‌د ملیۆن ساڵه مردووه‌و هێشتا هه‌ر چاوه‌ڕێی هه‌ق‌و حسابیشه.\nژیان له‌وه كورتتره یه‌كێكت خۆش بوێت‌و جورئه‌ت نه‌كه‌ی پێی بڵێیت.\nله‌وه كورتتره بڕوات به‌كه‌سێك نه‌بێت‌و ناچاربیت وای نیشان بده‌ی كه باوه‌ڕت پێی هه‌یه.\nله‌وه كورتتره بزانیت چۆن پاره په‌یدا ده‌كه‌یت، به‌ڵام نه‌زانی چۆن خه‌رجی ده‌كه‌یت.\nله‌وه كورتتره ته‌نها له‌ڕێی رۆمانه‌كانه‌وه به‌عه‌شق ئاشنا بیت.\nله‌وه كورتتره سیاسییه‌كان ساڵانێكی ته‌مه‌نت بۆ به‌رژه‌وه‌ندیی خۆیان به‌كاربێنن‌و پاشان پێت بڵێن بۆ خۆتت كردووه!.\nله‌وه كورتتره چڵ ساڵ له‌سایه‌ی سه‌ركرده‌یه‌كی هاوڕێتدا به‌سه‌رببه‌یت، بیست ساڵی تریش بۆ دژایه‌تیكردنی هه‌مان هاوڕێت ته‌رخان بكه‌یت؟.\nله‌وه كورتتره له‌ڕابردووی خۆت هه‌ڵگه‌ڕێیته‌وه.\nژیان له‌وه كورتتره خۆت بۆ رق‌وتۆڵه سه‌ندنه‌وه ئاماده بكه‌یت.\nله‌وه كورتتره ده‌ستت له‌ناو گیرفانی هه‌ژاراندا بێت.\nله‌وه كورتتره هه‌زار گوناح بكه‌یت‌و پێشت وابێت به‌یه‌ك تۆبه تۆڵه‌ی گوناحه‌كان ئه‌كه‌یته‌وه.\nژیان له‌وه كورتتره شه‌ڕی تێدا هه‌ڵگیرسێنیت‌و بڵێی له‌به‌تاڵی باشتره.\nله‌وه كورتتره تۆ به‌دیلێكی خراپتربیت بۆ خراپه‌كان.\nله‌وه كورتتره خه‌ڵك بۆ شه‌ڕ بنێریت‌و خۆشت له‌ته‌له‌فزیۆنه‌وه سه‌یری شه‌ڕه‌كان بكه‌یت.\nله‌وه كورتتره چاوه‌ڕێ بیت لێت ببوورن، به‌ڵام له‌كه‌س نه‌بووریت!\nئه‌وه‌ی بیه‌وێ له‌و راستییانه تێده‌گات‌و ئه‌لفێكی به‌سه. ئه‌وه‌ی نه‌شیه‌وێت، هه‌زار ئه‌لف فریای ناكه‌وێت.\nژیان له‌وه كورتتره بۆ دواوه بڕۆیت.. ئیتر بۆ پێشه‌وه.\nئەوەی میسر ئینقیلاب بوو... بەڵام ! \nسوپا دەجووڵێت‌و سەرۆکێکی ھەڵبژێردراو لەسەر کار لادەبات، بەمە دەوترێت ئینقیلاب!\nبەھیچ شێوەیەک لەگەڵ ئەوەدا نیم حزبێکی ئیسلامی حوکمم بکات، سەرەڕای ئەوەی بڕوای تەواوم بەخوای گەورەو راستی‌و دروستی قورئانی پیرۆزو ئەحکامەکانی ھەیە، بەڵام زەحمەتە لەم سەردەمەدا، ئەو ھەموو موسڵمانە راستەقینەیە بدۆزینەوە ئیسلاممان وەک خۆی بۆ جێبەجێ بکات.\nئەوەی میسر کودەتایەک بوو بەچاسوورکردنەوەی سوپا روویدا، بەڵام ئیخوان موسلیمین‌و مورسی، بەھۆی کەللەرەقی‌و نەشارەزاییانەوە رێگایان بۆ خۆش کرد.\nدەڵێن دیموکراسی پەیژەیەکە تا تۆ پیایدا سەرکەویت‌و بچیتە سەر کورسی حوکمڕانی، بەڵام کە چوویتە سەرەوە، مافی ئەوەت نییە پەیژەکە راکێشیت‌و نەھێڵیت کەسی تر پیایدا سەرکەوێت. ئیخوان خەریک بوو پەیژەکە راکێشێت.\nئیخوان لەسەردەمی پاشایەتییەوە تا رووخانی موبارەکی دیکتاتۆر زوڵمی لێکراوەو ئەویش لەھەندێ قۆناغدا زوڵمی کردووە، بەڵام کەسیان باوەڕیان بەوە نەدەکرد کە بەھەمان رێوشوێنی رووخاندنی موبارەک بڕووخێنرێن.\nکێشەی ئیخوان لەزۆر لاوە سەری ھەڵدابوو، دیارترینیان، بێ منەتی‌و غروور بوو، ھەوڵی کۆنتڕۆڵکردنی ھەموو جومگەکان بوو، داڕشتنی دەستوورێک بوو رێک بەدڵی خۆیان، قووڵبوونەوەی کێشە ئابووری‌و سیاسییەکان لەسەردەمی حوکمڕانییاندا، گوێ پێنەدانیان بوو بە بیروبۆچوون‌و دنیابینی ملیۆنان کەسی تر، کاندیدکردنی مورسییەکی بێ تواناو بێ ئەزموون بوو، نەشیان دەھێشت خۆی بێت، بەڵکو وەک بووکەڵەیەک وابوو بەدەست مورشیدەوە. مورسی سەرۆک بوو، بەڵام سەرکردە نەبوو.\nھەموو ئەمانە، شەرعییەت بەسوپا نادات جووڵە بکات، بەڵام سوپاش بایی خۆی بەھانەی دەست کەوتبوو، یارییەکەش بەم ئاسانییە کۆتایی نەھاتووە.\nئیشەکە قەوماو مورسی لابرا، سەرۆکی حزبە سێبەرەکەی ئیخوانیش، لەژوورێکی تری ھەمان زیندانەکەی موبارەک بەندکرا، سعودییەو ئیمارات‌و ئێران خۆشحاڵن‌و ئەمریکاو ئەوروپا دەڵێن چاودێری دۆخەکە دەکەین، لەکوردستانیش شەڕی نێوان لایەنگران‌و نەیارانی مورسی، لەڕێی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانەوە دەستی پێکردووە، بەڵام زەرەرمەندی گەورە ھەژارو رەش‌و رووتەکەی میسرە.\nحوکمی موبارەک حوکمێکی دیکتاتۆر بوو، مورسی‌و ئیخوانیش خەریکی دروستکردنی سیستمێکی دیکتاتۆری بوون، بەڵام لەلایەن سوپایەکەوە رووخێنران کە بەشیری دیکتاتۆریەت گۆشکراوە.\nئیتر ناشێ چاوەڕێی سەقامگیری‌و ئاشتی بکەن؟\nئیتر بۆ پێشەوە..\nئەوەی لەماوەی رابردوودا لە گۆڕەپانی تەقسیمی شاری ئیستانبوڵ رووی دا، بریتییە لەوەی: بەشێکی خەڵکی تورکیاو ژمارەیەکی زۆری گەنجەکان، لەغرووری ئەردۆگانێکی سەرکەوتوو بێزار بوون..\nمەسەلەی تێکدانی گەزی پارک لەتەقسیم کە بووە ھۆی تەقینەوەی رقی جەماوەرێکی دیاریکراو، ئەسڵی مەسەلەکە نییە، ئەسڵی مەسەلە بێزار بوونە لەغرووری سەرۆک وەزیرانێک، کە ژمارەی سەرکەوتنەکانی لەڕووی سیاسی و خزمەتگوزاری و ئابوورییەوە، زۆر لەژمارەی شکستەکانی زیاترە.\nسەرکەوتنەکان وایان لەئەردۆگان کرد مەغروور بێت و بەچاوێکی سووک سەیری رکابەرەکانی بکات و رۆژانە برینداریان بکات. وایان لێ کرد جورئەت بکات بڕیاری قەدەغە کردنی فرۆشتنی کحول دەربکات لەدوای سەعات دەی شەوەوە، کە ئەمە گەنجەکان تووڕە دەکات، بەتایبەتی کە ئەردۆگان سووکایەتیشی بەو کوڕو کچە ئەڤیندارانە کرد کە لەسەر شەقامەکان یەکتر ماچ دەکەن و بەسەرخۆش ناوی بردن. بۆیە رۆژی دواتر کوڕو کچەکان ھاتنەوە ناو مەیدانی تەقسیم و ماچی دژایەتیکردنی ئەردۆگانیان بەسەر یەکدا باراند.\nبەڵام جوانترین کاردانەوەیان بریتی بوو لەدروشمێک کە لەسەر دیوارەکانی تەقسیم نووسیبوویان:»بەڵێ تا ئێستا سەرخۆش بووین.. بەڵام سەرخۆشییەکە بەری داین و لەمەودوا راستییەکان دەبینین»!\nتا ئێستا ئەردۆگان بەھێزەو ملیۆنان کەس پشتگیری لێ دەکەن، بەڵام دەبێ ھەموو سیاسییەکی رۆژھەڵات ئەوە بزانێت، کە ئیتر گەنجەکان مەڕ نین و وەک مەڕیش بەڕێوە نابرێن. بۆیە ئەگەر فریای خۆی نەکەوێت، لەھەڵبژاردنەکانیش گورزی کاریگەری بەر دەکەوێت و رەنگە دەنگێکی زۆر لەدەست بدات، پێم وایە بارودۆخی تورکیاش هی ئەوەنییە ئاک پارتی بتوانێت تەزویر بکات و بەفرت و فێڵ نفووس بۆ ئاوارەکانی سووریا دروست بکات تا ژمارەی دەنگدەرانی زیاد بێت!\nئیتر بۆ پێشەوە.\nلەمیکس چیم دی\nلەگەڵ کاک ئازاد جندیانی وتەبێژی رەسمی مەکتەبی سیاسی ی.ن.ک و لێپرسراوی مەکتەبی راگەیاندن گەیشتینە وان، ھەرئەوەندە پێمان خستە سەر خاکی فڕۆکەخانە، ئیتر پەیوەندییە تەلەفۆنییەکان دابارینە سەرم‌و ھەموو دەیانپرسی: کاک ئازاد ل کودەرێیە؟\nلەدەرەوەی فڕۆکەخانەش چەندین کەس چاوەڕێیان دەکردو ھەر یەکێک پەلاماری جانتایەکی دەدا، ناوە ناوەش یەکێک پەیدا دەبوو بەگەرمی باوەشی پێدا دەکرد، کاک ئازادم وەک شێخی تەریقەت ھاتە بەرچاو!\nئێمە بۆ بەشداریکردن لەچوارەمین فێستیڤاڵی فەقێ تەیران لەوانەوە بەرەو شارۆچکەی میکسی زێدی فەقێی جوانناس بەڕێ دەکەوتین، من دەمزانی دایکی جندیانی خەڵکی کوردستانی باکوورە، بەڵام نەمدەزانی خەڵکی ناوچەی میکسەو ھەندێ دەڵێن لەبنەماڵەی فەقێی تەیرانیشە.\nپرۆگرامی فێستیڤاڵەکە لەناو باخێکی شارۆچکەی میکس دەستیپێکرد، ئەو شارۆچکەیەی حکومەتی تورکیا وەک دەیان شوێنی تر ناوە کوردییەکەی بۆ ناوێکی تورکی گۆڕیوەو پێی دەڵێ: باخچەسەرای!\nمیکس تا بڵێی ناوچەیەکی جوان‌و دڵڕفێنە، بەم ھاوینە، کاتێ بەلوعەی ماڵێک دەکەیتەوە، ئاوێکی ھێندە سارد دێتەخوارەوە، بەزەحمەت دەستت بۆ دەشورێ. میکس بەگوێزو ھەنگوین بەناوبانگە، تاکو ئێستا ھوتێلی تێدا نییە، بەڵام خەڵکەکەی دەڵێن ئێمە خۆمان خزمەتی میوانەکانمان دەکەین.\nفێستیڤاڵ دەستیپێکردو سەرۆکی شارەوانی‌و قایمقامی میکس‌و والی وان‌و چەند پەرلەمانتارێک وتاریان دا، ئینجا سەرە ھاتە سەر وەزیرێکی حکومەتی ئەردۆگان: بەدەست خۆم نەبوو، چاوەکانم پڕبوون لەئاو کاتێ وەزیرەکە بەزمانی کوردی شیعرێکی فەقێ تەیرانی لەدەستپێکی وتارەکەیدا خوێندەوە. ئاخر ئەو وەزیری حکومەتی تورکان بوو، ھەر دە-پانزە ساڵ لەمەوبەریش بوو کە حکومەتی تورکان دەیگوت: کورد لەتورکیا بوونی نییە!\nخوا لەسەر سەرانە خوشکان برایان، بۆیە کەس بڕوا بەوە نەکات کە زوڵم تا سەر بەردەوام دەبێت.\nھەر لەمیانی فێستیڤاڵەکەدا، داوایان لەکاک ئازاد جندیانی کرد وتارێک پێشکەش بکات، ئەویش بەکرمانجی وتارەکەی خوێندەوە، چەندین جار چەپڵەی گەرمیان بۆ لێدا، منیش لەدڵی خۆمدا وتم:\nھەندێ کەناڵی تەلەفزیۆنی کە راھاتوون شەڕمان پێ بفرۆشن، ئەگەر ئەم پێشوازیی‌و چەپڵانەیان بینیبوایە، دەیانگوت:\nئەمڕۆ کەس پشتگیریی لەدەسەڵات‌و نوێنەرەکانیان ناکات، بۆیە یەکێتی لەماردین‌و ئامەدو ھەکارییەوە خەڵکی بردووە بۆ میکس تا پێشوازیی گەرم لەئازاد جندیانی بکەن.\nئیتر بۆ پێشەوە...\nواز لەمدیری شورتە بێنن!\nگەنجە بەڕێزەکانی یەکێتی..\nئەی ئەو دڵسۆزو خوێن گەرمانەی جێی شانازی یەکێتین‌و وەک شاخێک وان بۆ رێبازەکەتان.\nئەی لاوە بیرتیژەکان.. تکایە واز لەکاک عەبدولخالقی مدیری شورتەی ھەولێر بێنن‌و رەخنەی لێ مەگرن بەھۆی قسەکانی کە وتبووی: زۆربەی ئەوانەی بەشداریی یادی یەکێتییان کرد لەھەولێر، لەشارەکانی ترەوە ھێنراون!\nخۆشەویستان، تکایە رەخنەی لێمەگرن، بەخوا پێیان وتووە ئەو قسانە بکات ئەگینا دنیا ھەستێ شتی وا لەدەمی نایەتە دەرەوە.\nواز لەمدیری شورتە بێنن، ئەو خۆی لەئێوە باشتر دەزانێ ئەو قسەیە راست نییە، بەڵام ئەگەر وای نەوتبا، دڵنیابن لانی کەم قەتع راتب دەکراو رەنگە قەتع روتبەشی بەدوادا ھاتبا!\nتوخاتری ئازایەتی‌و گەنجی‌و جوانیتان وازی لێبێنن، چونکە ئەو بەتەلەفۆن پێیان وتووە بڵێ لایەنگرانی یەکێتی لەدەرەوەی ھەولێرەوە ھاتوونەتە ناو ھەولێر! رەنگە ئەو وتبێتی:\n-ئێ لۆ وا برێم؟\n-کورە مناقەشە مەکە... زوو فریای نەشرەی ھەواڵەکان بکەوە!\nوازی لێبێنن‌و ھیچ رەخنەیەکی لێ مەگرن، ئەگەر شتی تریشی وت وەڵامی مەدەنەوە، ھەرچیتان ھەیە ھەڵیگرن بۆ کاتی ھەڵبژاردنەکان‌و لەڕۆژی ھەڵبژاردندا پێی بڵێن:\nھەموو دەچین بۆ دەنگدان.. بەخۆشی چاوی ئێوە..\nئیتر بۆ پێشەوە جەنابی مدیر شورتە!\nله‌چه‌ند رۆژی رابردوودا، سه‌دان هه‌زار ئه‌ندام‌و دۆست‌و لایه‌نگری یه‌كێتی، به‌جۆش‌و خرۆشێكی له‌ڕاده‌به‌ره‌وه به‌شداریی یادی 38 ساڵه‌ی دامه‌زراندنی یه‌كێتییان كرد، ئه‌م جۆش‌و خرۆش‌و دڵسۆزییه‌ش، دووباره حه‌لیمه‌ی راگه‌یاندنی گۆڕانی برده‌وه سه‌ر ره‌فتاره قه‌دیمه‌كه‌ی.\nراگه‌یاندنی گۆڕان وتی:\n-خه‌ڵكانێك به‌زۆر بروان بۆ یادی یه‌كێتی.\n-پۆلیسی هاتوچۆ له‌ڕۆژی یادی یه‌كێتیدا كامێرای سه‌ر شه‌قامه‌كانی لابردووه‌و سه‌رپێچی ئه‌و ئوتومبێلانه تۆمار ناكات كه ئاڵای سه‌وزیان پێوه‌یه.\n- هه‌ر كه‌سێك ئاڵایه‌كی یه‌كێتی هه‌ڵگرتبێت، 40 لیتر به‌نزینی وه‌رگرتووه. به‌ڵام لێره‌دا چه‌ند پرسیارێكم هه‌یه بۆ حه‌سووده‌كان‌و به‌دوای وه‌ڵامدا ده‌گه‌ڕێم:\n-ئه‌گه‌ر له‌ئه‌مریكای لاتینیش حزبێك بیه‌وێت سه‌دان هه‌زار كه‌س به‌زۆر بباته ساڵیادی دامه‌زراندنیه‌وه، پێویستی به‌چه‌ند ملیۆن سه‌رباز ده‌بێت تا ئه‌و كاره بكات.\nئه‌ی سه‌باره‌ت به40 لیتر به‌نزینه‌كه وه‌ك راگه‌یاندنی گۆڕان باسیان لێوه كردووه، ئه‌گه‌ر بزانن ئه‌و داماوانه‌ی ئوتومبێله‌كانیان به‌گاز ئیش ده‌كات، ئه‌وانیش هه‌ر به‌نزینیان دراوه‌تێ یان گاز؟\nگۆڕان ده‌ڵێ هه‌ر سه‌یاره‌یه‌ك كه ئاڵای سه‌وزی پێوه بووبێت 40 لیتر به‌نزینی وه‌رگرتووه، به‌ڵام ئایا ئوتومبێلی چوار پستۆن‌و شه‌ش پستۆن‌و هه‌شت پستۆنیش هه‌ر 40 لیتریان وه‌رگرتووه، یان جیاوازبووه؟\nخۆ ئه‌گه‌ر هه‌موویان به‌قه‌د یه‌كیان وه‌رگرتبێت، ئه‌وا ده‌بێته «ناعه‌داله‌تی»و پێشنیار ده‌كه‌م كه‌ناڵه داماوه‌كه‌ی گۆڕان ریپۆرتاژێك له‌باره‌ی ئه‌و ناعه‌داله‌تییه بڵاوبكاته‌وه‌و «شه‌قام بجووڵێنێت»و هه‌روا «ئه‌و به‌نزین‌و سووته‌مه‌نییانه‌ی ره‌هه‌ندی نیشتمانییان هه‌یه» بخاته به‌ر باس.\nله‌كۆتاییشدا ده‌ڵێم: الحسود لایسود و ئیتر بۆ پێشه‌وه.\nچوار ملیۆن نامه!\nزانای ناودار د.عه‌لی وه‌ردی ده‌ڵێت: « سه‌یره به‌لامه‌وه كاتێ واعیزه‌كان ده‌ڵێن: شته باشه‌كانی خۆرئاوا وه‌رگرن‌و شته خراپه‌كانیان ره‌تكه‌نه‌وه. وه‌ك بڵێی مه‌سه‌له‌كه شووتی كڕین بێت‌و وه‌رگرتن‌و ره‌تكردنه‌وه‌ی به‌ندبێت به‌ویستی مرۆڤ خۆیه‌وه. شارستانیه‌ت وه‌ك ده‌زگایه‌كی به‌یه‌كه‌وه گرێدراوه، كاتێ رووت تێده‌كات، لایه‌نه باش‌و خراپه‌كانی به‌یه‌كه‌وه دێت».\nده باشه ئێمه چۆن هه‌ندێ له‌وانه‌ی مینبه‌ری پیرۆزی مزگه‌وته‌كان بۆ جنێودان‌و ته‌شهیركردن به‌كاردێنن له‌مه بگه‌یه‌نین؟\nئه‌و خۆرئاوایه‌ی كه تازه‌ترین ئامێری پزیشكی‌و پرۆگرامی كۆمپیوته‌رو فرۆكه‌مان بۆ ده‌نێرێت، هه‌مان خۆرئاوا یوتیوب‌و ڤیدیۆ كلیپ‌و سكایپیشمان بۆ ده‌نێرێت؟\nمامۆستای ئاینیی، لای خه‌ڵكی كوردستان پله‌و پایه‌یه‌كی به‌رزی هه‌بووه‌و هه‌میشه به‌چاوی رێزیشه‌وه لێیان ده‌ڕوانرێت، به‌ڵام ره‌نگه هه‌ندێ كه‌س هه‌بن نه‌توانن ئه‌م ئه‌ركه پیرۆزه بگرنه ئه‌ستۆ.\nله‌چه‌ند رۆژی رابردوودا، یه‌كێك له‌وتارخوێنانی شاری هه‌ولێر، به‌شێوه‌یه‌كی ناشیرین‌و ناشایسته هێرشی كرده سه‌ر گۆرانبیژێكی كوردو هه‌زاران هاووڵاتی ئه‌م هه‌رێمه، له‌به‌رئه‌وه‌ی ئه‌و كچه گۆرانی ده‌ڵێت‌و خه‌ڵكیش نامه‌ی پشتگیریی بۆ ده‌نێرن؟\nنازانم بۆچی ماوه‌یه‌كه، چه‌ند مامۆستایه‌كی ئایینی هه‌ر خه‌ریكی باسكردنی ڤیدیۆكلیپ‌و زنجیره‌ی دۆبلاژكراوو ئه‌وشتانه‌ن؟ تۆبڵێی ئه‌م وڵاته كێشه‌یه‌كی تری تێدا نه‌بێت؟ یان هه‌ر له‌م شتانه ده‌زانن؟ یان نایانه‌وێ خۆیان له‌قه‌ره‌ی كێشه گه‌وره‌كان بده‌ن؟\nهه‌ر حه‌زیش ده‌كه‌م بزانم، ئه‌و مامۆستایه چۆن زانی 4 ملیۆن نامه بۆ پشتگیری ئه‌و كچه گۆرانیبێژه نێردراوه‌و هه‌ر نامه‌یه‌كیش 1 دۆلاری تێچووه؟\nوریای پەرواز حسێنەکان بن!\nسەرەڕای ئەو جەماوەرە زۆرەی لەڕێی بەرنامەی ( Arab Idol)ی کەناڵی (MBC)یەوە بەدەستی ھێناوە، تەنها لەڕێی وێب سایتی یوتیوبەوە، زیاتر لەسێ ملیۆن‌و سێ سەد ھەزار کەس گوێیان لەدەنگی خاتوو پەرواز حسێن گرتووە.\nپەرواز کچێکی کوردی دەنگخۆشە، کاتێ دەچێتە سەر شانۆ بۆئەوەی گۆرانی بڵێت، ھەروەک خۆیەتی، بێ تەمسیل‌و خۆ مشەوەشکردن، بەسادەییەکەی خۆیەوە گۆرانی دەڵێت‌و وەڵامی پرسیارەکانیش دەداتەوە.\nھاوڕێیان، خەڵکانێک ھەن ساڵانێکە ھاوار دەکەن‌و دەڵێن: سەردەمەکە گۆڕاوەو کەرەستەو مامەڵەو دنیابینییەکی تازەی پێویستە، بەڵام کەم کەس تێدەگات. ئاخر وەڵڵا راست دەکەن، ئەگەر سەردەمەکە نەگۆڕابێت، چۆن دەکرێ لەڕێی چەند ئەڵقەیەکی بەرنامەیەکی «MBC»یەوە، کچە کوردێک وا لەملیۆنان عەرەب بکات گوێ لەگۆرانی کوردی بگرن، کەچی وەزارەتی رۆشنبیریی ھەرێمی کوردستان لەماوەی بیست ساڵدا ئەمەی پێ نەکرێت؟\nزیاتر لەسێ ملیۆن‌و سێ سەد ھەزار کەس تەنها لەیوتیوب گوێیان لەپەرواز گرت‌و بەھۆی ئەویشەوە راغب عەلامەو نانسی عەجرەم بەکوردی قسەیان کرد:\nئەی یەکێتی، ئەی پارتی، ئەی گۆڕان، ئەی ئیسلامییەکان ئاگاداربن، ئاگاتان لەو پەروازانە بێت کە رۆژێک دێت لەمەیدانی سیاسەتدا دەردەکەون‌و بەھیچ شێوەیەک فریایان ناکەون.\nبەڕای تایبەتی خۆشم، یەکێتی لەو حزبانەیە کە دەتوانێ بەباشترین شێوە خۆی لەگەڵ سەردەمەکاندا بگونجێنێت‌و نەوەی تازە لەخۆبگرێت، دنیابینییەکی سەردەمییای پێشکەوتووش بخاتە بەردەم ئەم نەوەیە.\nئاگاتان لەپەرواز حسێنەکانی مەیدانی سیاسەت بێت. ئەم وتەیە، هی ھاوڕێی رۆژنامەنووسم توانا ئەحمەدە کە وتی: ئەگەر حزبەکانی کوردستان- بەحوکمڕان‌و ئۆپۆزسیۆنەوە- فریای خۆیان نەکەون‌و شێوازی کارکردنی خۆیان نەگۆڕن، پەرواز حسێنێکی سیاسییان لێ پەیدا دەبێت، کاتێ پەیداش بوو، ئەوسا ناتوانن فریای خۆیان بکەون!\nسەردەمەکە گۆڕاوە، بۆیە دەبێ مرۆڤ خۆی لەگەڵ سەردەمی تازەدا بگونجێنێت، نەک چاوەڕوانی پێچەوانەکەی بکات.\nدەستخۆش بۆ خاتوو پەرواز، لەگەڵ ھیوای سەرکەوتنی زیاتر بۆ ھەموو ئەوانەی بەرھەمی سەردەمێکی نوێن‌و بەدنیابینییەکی تازەوە مامەڵە دەکەن.\nپارە بەڵای سەرە؟ \nبرادەرێک نووسیبووی: کاتێ ژنەکە فەقیربوو، بەیانیان زوو لەخەو ھەڵدەستاو دوو تەنەکە ئاردی ئەکرد بەنان‌و کەسیش پێی نەئەزانی، بەڵام ئێستا کە دەوڵەمەند بوون، پشت بەدە کتێبی تایبەت بەخواردن دروستکردن‌و شێف رەمزی‌و کەناڵی فەتافیت ئەبەستێ ئینجا پارچە کێکێک دروست دەکات، کەچی پەنجا رەسمی ئەو کێکە دەگرێت‌و لەفەیس بووکیش بڵاوی دەکاتەوە، لەژێریشی ئەنووسێ: بای می!\nھیچ شتێک بەقەد پارە خەڵک ناگۆڕێت. ھەر لەوبارەیەوە چیرۆکێکی کۆمیدیم لەئینتەرنێت خوێندەوە، کە باسی پاشایەک دەکات کاتێ چاوی بەجووتیارێکی ھەژار دەکەوێت کە رۆژانە بەچوار فلس کار دەکات.\nپاشا لەجووتیارەکە دەپرسێت؟\n- ئەو چوار فلسە بەشت ئەکات؟\n- بەڵێ, بەشم ئەکات‌و زۆر دڵیشم پێ خۆشە.\n- چۆن بەشت ئەکات؟\n- فلسێکی بۆ خۆم‌و ھاوسەرەکەم. فلسێکی بۆ دایک‌و باوکم خەرج دەکەم کە پیربوون‌و قەرزاریانم. فلسێکیش بۆ دوو منداڵەکەم ئەدەم بەخواردن، فلسێکی تریش ئەدەم بەخوشکەکەم کە نەخۆشە. زۆر بەخۆشیش ئەژیم‌و ئیشی خۆم بەپلەو پایەی تۆش ناگۆڕمەوە.\nپاشا سەری لەو پیاوە سوڕماو دەستخۆشی لێکرد، بۆیە بڕیاریدا زەوییەکی گەورە بکڕێت‌و بیداتە جووتیارەکە.\nدوای ئەوەی جوتیارەکە زەوییەکەی بۆ کڕا، یەکسەر فرۆشتی‌و لەژنەکەی خۆی جیابۆوە، دایک‌و باوک‌و منداڵەکانیشی جێھێشت‌و چووە ئەوروپا!\nشەوو رۆژیش لەسەر فەیس بووک پۆستی کچان لایک ئەکا.\nلایکیان ئەکاو ئیتر بۆ پێشەوە.\nپیاوی ژن كوژ\nرێكخراوه‌كانی ژنان، ته‌نها باسی ئه‌و پیاوه تاوانبارانه ده‌كه‌ن كه ده‌ستیان ده‌چێته خوێنی ژنه‌كانیان، به‌ڵام هه‌قه باسی ئه‌و پیاوانه‌ش بكه‌ن كه راسته‌وخۆ ژنه‌كانیان ناكوژن، به‌ڵكو له‌ماوه‌ی ساڵانی هاوسه‌رگیریدا، ژنه‌كانیان تووشی هه‌زارو یه‌ك ده‌رد ده‌كه‌ن‌و به‌قیست ده‌یانكوژن.. ئه‌ی ئه‌مه‌ش تاوان نییه؟\nپیاو هه‌یه، هاوسه‌رگیریی له‌گه‌ڵ ژنێكدا ده‌كات‌و سێ- چوار منداڵی بۆ دێنێته دنیا، ئه‌و ژنه 20 ساڵی ته‌مه‌نی گه‌نجی‌و جوانی خۆی به‌خزمه‌تكردنی مێرده‌كه‌ی‌و منداڵه‌كانی به‌سه‌رده‌بات‌و ده‌ست له‌زۆربه‌ی خۆشییه‌كانی ژیانی خۆی هه‌ڵده‌گرێ، به‌ڵام له‌كۆتاییدا به‌جیابوونه‌وه‌و سه‌رگه‌ردانكردنی ژنه‌كه پاداشتی ده‌داته‌وه. ئه‌مه ژن كوشتن نه‌بێت چییه؟\nجیابوونه‌وه‌و بێ وه‌فاییش بووه به‌مۆدێل. پیاوه‌كه دوای پانزه ساڵ هاوسه‌رگیریی، بێئه‌وه‌ی هیچ روویدابێت، له‌پڕ رۆژێك دێته ناو براده‌ره‌كانی‌و ده‌ڵێ:\n- خه‌ریكه له‌هاوسه‌ره‌كه‌م جیاده‌بمه‌وه.\n- بۆ جیاده‌بیته‌وه، هیچ بووه؟\n- وه‌ڵا ناگونجێین به‌یه‌كه‌وه.\n- ئه‌ی پانزه ساڵه بۆ گونجاون، مانگی رابردوو عه‌یبتان نه‌بوو.\n- كاكه منیش ئه‌مه‌وێ بۆخۆم بژیم.. به‌سه ئیتر.\nبه‌مشێوه‌یه له‌ژنه‌كه‌ی جیاده‌بێته‌وه، جارێكی تر خۆی فۆرمات ده‌كاته‌وه‌و- به‌و ته‌مه‌نه‌وه- ماوه‌ی دوو ساڵێك ده‌ست ده‌كاته‌وه به‌دڵداریی، پاشان كچێكی مناڵكار ده‌خوازێت‌و رۆژێ 10 وێنه‌ی خۆی‌و ژنه تازه‌كه‌ی له‌فه‌یس بووك داده‌نێ. له‌ژێر وێنه‌كانیش ده‌نووسێ: له‌گه‌ڵ ئازیزترین كه‌سم!\nبۆ نا؟ ئازیزێكی دوای پانزه ساڵ به‌ڕێكردووه‌و ئێستا ئازیزێكی تری دۆزیوه‌ته‌وه. چونكه ئه‌وه‌ی جاران هه‌ر ئازیزبوو، به‌ڵام ئه‌وه‌ی ئێستا ئازیزترین كه‌سه!\nژنی پیاوکوژ \nتازە خوێندمەوە، کە لێکۆڵینەوەک ئاشکرای کردووە ئەو ژنانەی لەگەڵ مێردەکانیاندا ھێمن‌و لەسەرخۆن‌و بۆڵە بۆڵ ناکەن، چوار ئەوەندەی ئەو ژنانە نەخۆش دەکەون کە لەگەڵ مێردەکانیاندا دەنگ بەرز دەکەنەوەو ھەمیشە پرتەو بۆڵەیانە!\nکەواتە عیلمیش دەڵێ لێگەڕێن با ژنان پرتەو بۆڵەی خۆیان بکەن، بەڵام بێ زەحمەت پێمان بڵێن: کەی ژن بێ پرتەو بۆڵە دەبێ؟\nسەرنووسەری پێشووی رۆژنامەی ئەلحەیات جیهاد الخازن دەڵێ: ژن وەکو ئەمریکا وایە، یا ئەوەتا دەبێ ھەموو کاتێک ھەموو شتێک بەقسەی ئەو بکەیت، یا ئەوەتا تۆ تیرۆرستیت‌و دەبێ لەناو ببرێیت.\nبەشێکی زۆری ژنان لەمەسەلەی شت کڕیندا، رۆحی مێردە داماوەکانیان دەردێنن‌و بەبەھەشتی بەرینی شاد دەکەن، بەم شێوەیەش زۆر بەئاسانی تۆڵەی ھەزار شتیان لێ دەکەنەوە:\n- کابرا مۆزو پرتەقاڵ دەکڕێ‌و دەچێتە ماڵەوە.\n-ژنەکەی: مۆزو پرتەقاڵمان بۆ چییە خۆزگە سێوو ترێت کڕیبوایە.\n-کابرا سێوو ترێ دەکڕێ‌و دەچێتەوە.\n- ژنەکەی: وەڵاھی کەس سێوو ترێ ناخوات، خۆزگە ھەرمێ‌و ھەنارت کڕیبوایە!\n- کابرا ھەرمێ‌و ھەنار دەکڕێ‌و دەڵی: ئێ خوایە بەڵکو بەدڵی بێت.\n- ژنەکەی: ئەزانی مناڵەکان ھەرمێ‌و ھەناریان لەبەرچاو کەوتووە.\n- کابرا ئەمجارە لەداخا پانزە جۆر میوە دەکڕێ.\n- ئەرێ ئەو ھەموو میوەیە چییە کڕیوتە خۆ دوکانی میوەفرۆشتنمان دانەناوە.\n- دواجار لەداخا بەدەستی بەتاڵ دەچێتەوە.\n- ئەرێ پیاوەکە بۆ میوەت نەکڕیوە، ئەمشەو میوانمان دێ.\nباشە، ژنێک ئەو ھەموو دەردە بداتە مێردەکەی، ئاسایی نییە دوای چەند ساڵێک پیاوەکە جگە لەنەخۆشی زەخت‌و شەکرەو گورچیلە ١٥ جەڵتەی دڵ لێی بدات؟\nھەندێ لەژنان مێردەکانیان تووشی سەد دەرد دەکەن‌و دەردەکانیش دەبنە ھۆی مردنی پیاوەکان، پاشان ھەر ژنەکان خۆیان دەڵێن: شانسمان نەبوو.. مێردەکانمان زوو مردن!\nوەنەبێ ھەندێ لەپیاوەکانیش درێغییان کردبێ لەزوڵم کردن لەژن، بەڵام با ئەمەیان بۆ جاری داھاتوو بێت.\nبەرەو دائیرە \nچەندجار رووت کردۆتە دائیرەیەک‌و لەبەیانییەوە تانیوەڕۆ ٢٧ ژووریان پێکردووی، بەڵام پێنج دەقە پێش ئەوەی دەوام تەواوبێت پێیانوتوویت: ببوورە ئەمڕۆ معامەلەکەت تەواونابێت‌و سبەی وەرەوە؟.\nناشێ پێت ناخۆش بووبێت؟ بۆ پێت ناخۆشە، تۆ کە بستە رێیەک بەپێ نابڕیت‌و بڕواشت بەپاس‌و شتی وا نییە، با تۆزێک لەناو دائیرەکاندا بەپێ بڕۆیت خۆ کەعبە کەچ نابێت!\nباشە، معامەلەی دائیرە چ قورساییەکی دەمێنێت ئەگەر ٤٥ ئیمزای پێوە نەبێت، ئەی کە ئیشەکەت تەواوبوو، چۆن تامی لێ ئەکەیت ئەگەر یەک ھەفتە ھاتوچۆیان پێ نەکردبیت؟.\nتکایە پەلە مەکەن‌و کێشە دروست مەکەن، مەسەلەکە ھەمووی خەتای ئێوەیەو کێشەکەشتان دەروونییە.\nھاوڵاتی خۆشەویست، بەرلەوەی رووبکەیتە ھەر دائیرەیەک، ئەگەر ئەم چەند ھەنگاوە پێویستە بنێیت، تووشی ھیچ تەنگ‌وچەڵەمەیەک نابیت:\n- کاتێ معامەلەیەکت ھەبوو، بەتانییەکی پڵنگی تازە لەگەڵ خۆت بەرە، ئەگەر شەویشت بەسەردا ھات پەکت ناکەوێت.\n- ھەمیشە با دوولەفەی فەلافلت لەگیرفاندابێت، گەر سبەینەکەی پێویستت نەبوو نیوەڕۆکەی بیخۆ، نیوەڕۆش پێویستت نەبوو، بیدە بەموراجیعێکی تر کە لەتۆ برسیترە.\n- ھەمیشە با ٤٥ رەسمت لەگیرفاندا بێت‌و بێئەوەی داوات لێ بکەن، چوویتە ھەر ژوورێک ٦ رەسمیان بدەرێ، چونکە ئەگەر بزانن رەسمت پێ نییە یەکسەر دەتنێرنە لای وێنەگرو داوای رەسمت لێدەکەن، بو نازانی حسابی راغب عەلامەت بۆ دەکەن‌و موعجیبتن؟\n- تکایە وەرەقەی بایەعی ماڵی خۆتان‌و ماڵی خەزوورت‌و زاواکان‌و ئاوەڵزاواکەشت لەگەڵ خۆت ببە، بەڵێ ھی ئاوەڵزاواکەشت ببە، با نێوانیشتان خۆش نەبێت، چونکە نازانی کەی لێتی داوا دەکەن.\n- ھەرچی پەیوەندیی کۆمەڵایەتی‌و عەشایەری‌و نەتەوەیی‌و ئابووری‌و که‌لتووری ھەیە بەکاری بێنەو بیکە بەواستە، مەڵێ من موسەقەفم‌و شتی وا ناکەم، نەخێر چونکە ھەر ناچارت دەکەن شتی لەوە سەیرتریش بکەیت، بۆیە کات بەفیڕۆ مەدەو لەسەرەتاوە -عەیب نەبێ- بیکەی باشە!\n- پۆز لێ مەدەو مەڵێ بەسیتم، جوانترین جل‌وبەرگ لەبەر بکەو ئایفۆنێکی پێنجیشت پێبێ باشترە، گەر نەتبوو لەبرادەرێکی وەرگرە، با کابرای ئیستعلامات تۆزێ حسابت بۆ بکات!\n- ھەمیشە لەسەرخۆ بکە، چونکە ھەندێ لەفەرمانبەرو لێپرسراوی بەشەکان‌و بەڕێوەبەرەکان ھیلاکن، فەقیرانە شەو تا بەیانی خەریکی لایک‌و کۆمێنت بوونەو تێر خەو نەبوون، بۆیە پێویست ناکات جەنابت ئیزعاجیان بکەیت‌و رۆژەکەشیان لێ تاڵ بکەیت.\nئەگەر ئەم ھەنگاوانەت رەچاوکرد، معامەلەکەشت بەئاسانی تەواودەبێت، بەمشێوەیەش «نیشتمانێکی ئازادو گەلێکی بەختیار دروست دەکەین»\nبەھەشت مسۆگەر بکە\nزۆرجار لەفەیس بووک دەبینین، دەقی ئایەتێکی پیرۆز یان فەرموودەیەک دانراوەو لەژێری نووسراوە:\n- لایکی بکە با گوناحەکانت بسڕێتەوە!\n- لایکی بکە تا خێرت بنووسرێت.\n- گەر لایکی نەکەیت تاوانباریت!\n- ئەوەی موسڵمانە با شێری بکات.\nوەڵاھی من بڕوایەکی زۆر پتەوم بەئایەتی پیرۆزو فەرموودەکان ھەیە، بەڵام ئایا مەعقولە ئەگەر لایکی نەکەم بچمە دۆزەخەوە؟ خۆ ئەگەر بەھەشت بەلایک کردن دەستەبەر بکرێت، ئەوا ئامادەین رۆژانە چەند سەعاتێکی ژیانمان بۆ ئەوە تەرخان بکەین.\nپرسیارێکیشم ھەیە: ئەو ھەزاران ھەزار موسڵمانەی بەر لەدەرکەوتنی فەیس بووک‌و لایک‌و کۆمێنت کۆچی دواییان کردووەو لەژیانیاندا نەیانزانیوە لایک‌و شێرو شتی وا چییە، چارەنووسیان چی دەبێت؟\nخوای گەورە زۆر لەوە بەبەزەیی ترە کە مرۆڤ بیری لێدەکاتەوە، بۆیە دەبێ لایککردنی ئایەت‌و فەرموودەی پیرۆزیش لەدڵەوە بێت، نەک لەفەیس بووک. بەڵام «شێخەکانی فەیس بووک» ئەوە نازانن چونکە ئەوان تەنها لەڕێی ئینتەرنێتەوە جیهاک دەکەن، وەک چۆن ھەندێک لایەنی سیاسی تر فێر بوون کە لەڕێی ئینتەرنێتەوە خەبات دەکەن بۆ رزگارکردنی میللەتەکەیان!\nشێخەکانی فەیس بووک روو لەزیادبوونن‌و بەردەوام پەیجی تازش ئەکەنەوەو تێیدا:\n-ژن بەخەڵک تەڵاق دەدەن.\n- حەرام‌و حەڵاڵ دەستنیشان دەکەن.\n- ناسنامەی موسڵمان بوون‌و کافربوون دابەش دەکەن‌و خۆشیان ناسنامەکەت بۆ کەپس دەکەن!\nبێگومان ئەم مۆدێلەی شێخایەتی لەفەیس بووک، فڕی بەسەر شێخە پاکەکان‌و لەخوا ترسە راستەقینەکان نییە کە ساڵانێکە کۆمەڵگەی کوردی دەیانناسێت‌و جێی رێزی زۆریشن. بەڵکو بەشێکی زۆری ئەم پەیجانەی فەیس بووک بەدەست خەڵکی تەمەن ١٥ و ١٦و ٢٠ ساڵییەوەن‌و ھێشتا بۆ ژیانی رۆژانەی خۆشیان لەڕووی ئاینییەوە، پێویستیان بەڕێنیشاندانی مامۆستاو شارەزایانی بواری ئاینەوە ھەیە.\nدەرکردنی فتوا لەئایندا، چەندین مەرجی خۆی ھەیە، بەڵام بەداخەوە خەڵکی وا لەفەیس بووک فتوا دەرەکات، کە رەنگە نەزانێ دەستنوێژیش بەدروستی بشوات.\nله‌ناو میلله‌تی كورددا، سه‌دان كه‌س هه‌ن خۆیان به‌بواری رۆشنبیریدا هه‌ڵواسیوه‌و رۆژانه خه‌ریكی نواندنن تا خه‌ڵك پێیان بڵێ: ئه‌ها ئه‌ها.. به‌خوا باوكم پیاوێكی موسه‌ققه‌فه!\nرۆشنبیره راسته‌قینه‌كانمان زۆر له‌و خه‌ڵكانه جیاوازن، به‌ڵام ئه‌وانه‌ی خۆیان كردووه به‌ڕۆشنبیر، هه‌ندێجار له‌ئه‌سڵه‌كه دیارترن‌و رۆژ تا ئێواره ناسك ناسك قسه بۆ خه‌ڵك ده‌كه‌ن‌و نازی موسه‌ققه‌ف بوونی خۆیانمان به‌سه‌ردا ده‌كه‌ن.\nباشه بۆ ده‌بێ رۆشنبیر به‌ناسكی قسه بكات‌و ته‌قلیدی نیكۆل كیدمان بكاته‌وه؟\nكاتی خۆشی هه‌ندێك له‌و حاڵه‌تانه‌م باسكردووه كه خه‌ڵكانێك هه‌ن ته‌نها بۆ ئه‌وه‌ی پێیان بڵێن رۆشنبیر كۆمه‌ڵێك شتی سه‌یرو سه‌مه‌ره ده‌كه‌ن، بۆنموونه:\n- نیوه‌ی مووچه‌ی خۆیان له‌كڕینی كتێب خه‌رج ده‌كه‌ن بێ ئه‌وه‌ی یه‌ك پیت بخوێننه‌وه.\n- چاویان كز نییه به‌ڵام ته‌نها له‌پێناوی ئه‌وه‌ی وه‌ك موسه‌ققه‌ف ده‌ربكه‌ون چاویلكه‌ی شووشه له‌چاو ده‌كه‌ن، گوایه خوێندنه‌وه چاوی هیلاك كردوون.\n- هه‌مان ئه‌و كه‌سانه كاتێ به‌ڕاستی چاویان كزده‌بێت، نه‌شته‌رگه‌ری لێزه‌ر ده‌كه‌ن بۆ ئه‌وه‌ی چیتر پێویستیان به‌چاویلكه نه‌بێت.\n- فڕیان به‌سه‌ر هونه‌ری شێوه‌كاری شانۆوه نییه، به‌ڵام رۆژانه سه‌ردانی پیشانگاكان ده‌كه‌ن‌و یه‌ك- دوو سه‌عاتێكیش له‌به‌رده‌م هۆڵه‌كانی شانۆ ده‌وه‌ستن.\n- كه قسه ده‌كه‌ن، به‌ناوهێنانی به‌ختیار عه‌لی ده‌ست پێده‌كه‌ن‌و به‌ناوهێنانی به‌ختیار عه‌لیش كۆتایی پێدێنن!\n- له‌ماڵه‌وه، به‌دزییه‌وه گوێ له‌گۆرانی عه‌ینه‌دین‌و هه‌یفا وه‌هبی ده‌گرێت، له‌ده‌ره‌وه‌ش گوێ له‌عه‌لی مه‌ردان‌و فه‌یروز ده‌گرێ «سه‌یری ئه‌و ته‌عزیبه بكه‌ن»!\n- له‌هه‌شتی مارسدا قوڕ ئه‌پێوێ بۆ حاڵی ژنان‌و داوای مافه‌كانیان ده‌كات، له‌نۆی مارسیش خوشكه‌كه‌ی‌و زاواكه‌ی ده‌داته به‌ر شه‌ق!\n- سه‌دا سه‌د ئیمانی به‌خوای گه‌وره هه‌یه به‌ڵام له‌ده‌ره‌وه ده‌ڵێ «من كافرم» . وه‌ك بڵێی نابێ موسه‌ققه‌ف بڕوای به‌و خوایه هه‌بێت كه هه‌موومانی دروست كردووه!\n- به‌یه‌ك بیره ده‌چێته ئه‌و دنیا به‌ڵام زه‌خت له‌خۆی ده‌كات‌و عه‌ره‌قی فه‌ل ده‌خواته‌وه!\n- له‌هه‌ر چایخانه‌یه‌ك، نه‌خۆشخانه‌یه‌ك، له‌دوكانی هه‌ر سه‌وزه فرۆشێك، له‌هه‌ر عیاده‌یه‌كی لاكۆڵان، ته‌نانه‌ت له‌كاتی گه‌شت‌و سه‌یراندا، یان له‌دوكانی هه‌ر په‌نچه‌رچییه‌ك بتگرێ، قوڕ ئه‌كات به‌سه‌رتاو ئیللاو بیللا شیعرێكی تازه‌ی خۆیت بۆ ده‌خوێنێته‌وه... ئینجا باسی «هابرماس»و «فۆكۆیاما»ت بۆ ده‌كات!\n- بیست‌و چوار سه‌عات ده‌ڵی سێ كتێبم له‌چاپخانه‌یه‌و دوانی تریشم له‌به‌رده‌ستدایه ئیشیان تێدا ده‌كه‌م.. وه‌ك بڵێی وه‌ستاو كرێكاری هه‌بێت‌و خانوو دروست بكات!\nداپیرەی رۆمانسی \nپیاوێک ھەموو رۆژێک بەخۆشەویستەکەی دەڵێت:\nحەز دەکەم تاکۆتایی ژیانم، تۆ تاقە گوڵی ناو دەستم بیت، خۆشەویستەکەشی لەخۆشییا وەک گوڵ دەگەشێتەوە.\nدوای ئەوە، ئەچێتە خوازبێنی کچەکەو دەستی ھەشتاونۆ کەس ماچ دەکات‌و سەدو بیست‌و سێ جار بۆ شت کڕین دەینێرنە بازاڕو حەفتاو پێنج مسقاڵ ئاڵتوونیشی پێدەکڕن.\nئینجا کاکم کچەکە ئەخوازێ‌و ئەچنە ناو کەژاوەی زێڕینەوە- کە بەپارەی کابرا کڕاوە-\nپاشان قۆناغی واقە واقی مناڵ‌و کڕینی دایبی‌و شیری کیکۆزی رەقەم یەک‌و دیالاک‌و نیدۆو بیبۆ دەستپێدەکات.\nدواتر لەقۆناغی سێیەمی پلەیستەیشنی ژیانیدا، بۆڵە بۆڵ پەیدا دەبێت‌و ژنەکە دەبێتە وەستای مێردەکەو ئەگەر پیاوەکە دکتۆرای لەفیزیاشدا ھەبێت، ھیچ لەمەسەلەکە ناگۆڕێت‌و ھەموو رۆژێک کرێکاریی پێدەکات:\n- ئەزانی پیاوەکە بەرمیلی نەوتەکەمان رزیوە؟ - دەبوایە دکتۆرا لەبەرمیلی نەوت بێنێت فیزیا چییە!\n- ئەوە دوێنێ نەموت کاشییەکانی گەراجەکە بگۆڕە؟\n- بەلوعەی حەمامەکە ژەنگی ھەڵێناوەو تۆش بەخەیاڵتا نایەت!\nئیتر کابرا کە جاران تەمەنای دەکرد خۆشەویستەکەی ببێتە گوڵی ناو دەستی، ئێستا پێی دەڵێ: ئازیزەکەم حەز دەکەم لەمەودوا ببیتە مانگ‌و لەژیانمدا بدرەوشێیتەوە. ژنەکە ئەمجارەش لەخۆشییا دەدرەوشێتەوەو دەڵێ: بەسەرچاو، بەڵام چی بکەم تا ببمە مانگ؟ کابرا دەڵێ: بڕۆ ٣٨٤ ھەزار کیلۆمەتر لێم دوور بکەوە چونکە مانگ ئەوەندە لەزەوییەوە دوورە.. ئازیزم!\nئەمانە بەگەنجی وابن، ئەی کە چوونە تەمەنەوە چۆن دەبن؟ فەرموو سەیر کەن.\nشەوێک پیرەژن لەتەنیشت پیرەمێردەکەی پاڵ کەوتبوو، لەپڕ ھەستی کرد پیرەمێرد بەشێوەیەکی رۆمانسیانە دەستی لەدەستی دا.. پاش کەمێک دەستی بەناو قژیدا گێڕا.\nپیرەژنەکە رۆژانی گەنجێتی خۆیانی بیرکەوتەوە کە مێردەکەی ئاوا رۆمانسیانە مامەڵەی لەگەڵدا دەکرد.. دوای تۆزێکی تر دەستی لەشانەکانی خشاند، پیرەژن ھەر زۆر دڵخۆش بوو، بەڵام لەپڕ پیرەمێرد رووی وەرگێڕاو خەریکی سەیرکردنی تەلەفزیۆن بوو..\nپیرەژنەکە لێی پرسی: ئازیزم ئەوە چۆن بوو ئەمشەو ئەم حەرەکاتە رۆمانسیەت کرد؟ ئەی بۆ دواتر وا زوو کشایتەوە؟\nپیرەمێردەکە وتی: وەڵڵا کۆنترۆڵی سەتەلایتەکەم ون کردبوو، بەدوایدا ئەگەڕام!\nئەگەر ئێوەش ئەم بەسەرھاتەتان بیستووە، بڵێن:\nبۆ پێشەوە ئەی باپییرە\nتۆش رۆمانسی بە داپیرە!\nبووک‌و فەیس بووک \nئەتوو وەرە زەلام سبەینێ ھەتا ئێوارێ ھەر لەسەر فەیس بووک بیت؟ ئەتوو وەرە زاوابیت‌و واز لەبووک بێنیت، بۆ کێ؟ بۆ فەیس بووک!\nفەیس بووک لەھەموو وڵاتێکی دنیادا تۆڕێکی کۆمەڵایەتییەو خەڵکی ئەو وڵاتانە بەپێی کات‌و بارودۆخی ژیانیان بەکاری دێنن، بەڵام لەوڵاتی ئێمە شتێکی ترە.. وەک زۆر شتی تر.\nبۆنموونە کارەبا لەوڵاتان بووە بەشتێکی ئاسایی‌و وەک ھەوای لێھاتووەو کەس مافی ئەوەی نییە لەکەسی قەدەغە بکات، بەڵام لەوڵاتی ئێمە بووە بەعەجایبی دونیای سەبعەو ئەگەر دوای پچڕانی– عەیب نەبێ- زوو ھاتەوە، ئەبێ سێ چوار پێچە شایی بۆ بکەین. فەیس بووکیش وایە، لای ئێمە بووە بەشتێکی تر، بووە بەڤایرۆسێکی قاتیل‌و شەووڕۆژ مەشغوڵی کردووین.\nفەیس بووک تاکە نەخۆشییە کە تووشمان دەبێت‌و ناشمانەوێت چارەسەری بکەین!\nوەک ھاووڵاتی سەردانی دائیرەیەک بکەو کێشەکەت بۆ بەڕێوەبەرەکەی باس کە، زۆر بەجوانی گوێت لێدەگرێ، لەپڕ دەچێتە سەر کۆمپیوتەرەکەی، تۆ وا دەزانی خەریکی چارەسەرکردنی کێشەکەتە، کەچی دەبینی کاکم فۆتۆی فرێندەکەی لایک دەکات.. کورە کاکی من لەجیاتی ئەوە کێشەکەی من لایک کە!\nدەچیتە رێستورانتێک‌و دەڵێی حسابه‌کەم چەند ئەکا، ئەویش پەیجی «جوو جوو نوو گیان» ئەکاتەوەو کۆمێنتێکی بۆ ئەنووسێ، ئینجا سەیرێکی پەیجی وەسڵەکەی تۆ دەکات‌و لەکۆمێنتێکدا پێت دەڵێ: پانزە ھەزار!\nلەھەمووی خۆشتر ئەوەیە، تۆ لەفەیس بووک دەنووسی: ئەمڕۆ تووشی لەرزو تایەکی خراپ بووم، خەریکە بەھۆی غازاتیشەوە سکم دەتەقێ، کەچی ١٤٥ لایکت بۆ دێ؟\nعەجایب لەو وەزعە... بەس پێم بڵێن جگە لەغازاتی کوردی، غازات لەچ وڵاتێکی تر لایکی بۆ ئەکرێ؟!\nژیان بۆ دواوە\nشێخ محەمەد عەبدە دەڵێ: «کاتێ چووم بۆ خۆرئاوا (ئەوروپا) ئایینی ئیسلامم بینی بەڵام موسڵمانم نەبینی.\nکاتێ گەڕامەوە رۆژھەڵاتیش، موسڵمانی زۆرم بینی، بەڵام ئاینی ئیسلامم نەبینی.»\nئەمە یەکێکە لەوتە ھەرە جوان‌و پڕماناکان، چونکە ئەوەی لەزۆر وڵاتی ئەوروپیدا ھەیە، بریتییە لەڕۆحی ئایینی ئیسلام: عەدالەت، یەکسانی، رێز گرتن لەمرۆڤ‌و مافەکانی. ئەوان رێز لەھەموو ئەم شتانە دەگرن، بێئەوەی وەک ئێمە وەتەنیات بفرۆشن‌و خۆیان سووربکەنەوە. ئەوان ھەر خۆیان سوورو سپیشن!\nکەچی لای ئێمە، خەڵکانێکی زۆر ھەن لەبەیانییەوە تاکو ئێوارە باسی مافی موسڵمانان‌و خێرکردن‌و کردەوەی چاک‌و لەخواترسان دەکەن، باسی سزای دۆزەخ‌و پاداشتی بەھەشت دەکەن، کەچی لەواقیعدا پێچەوانەی ئەم شتانە دەجووڵێنەوە. سەرەڕای ئەمانە، وڵاتانی ئەوروپا، لەچاو وڵاتانی وەک ئەفغانستان بەھەشتێکیان بۆ خۆیان دروست کردووە، بەڵام ئەفغانی، دنیاکەی دۆزەخە، بۆیە خۆی ئەتەقێنێتەوە تاکو بچێتە بەھەشت.\nدەڵێن لەسەر ئەو بنەمایە، کۆمەڵێک خەڵکی پسپۆڕ لەخۆیان پرسی: بۆچی خەڵکی وەک وڵاتانی ئەفغانستان ھێندە بەئاسانی خۆیان دەتەقێننەوە؟ دواجار وەڵامەکەیان دەست کەوت کە بەم شێوەیەبوو:\nکەسێکی ئەفغانی، ھیچی دەست ناکەوێت: نەمۆسیقای ھەیە گوێی لێبگرێت، نە تەلەفزیۆنی ھەیە سەیری بکات، نە ھەمبرگەری دەست دەکەوێت تا بیخوات، نە شاکیرا دەبینێت تا دڵی خۆش کات، نە ھەیفا وەھبیشی ھەیە تا چاوی لێ داگرێت.\nھەر ئەو ھاووڵاتییە ئەفغانییە، کاتێ ویستی ژن بێنێت، کەسێکی تر ژنەکەی بۆ دەست نیشان دەکات، بووکەکەشی بەسەر پشتی کەرەوە بۆ دێنن، ھەر کە ویستی لێشی جیابێتەوە، خەزووری قازیفە دەنێ بەماڵەکەیەوە. ئیتر دڵی بەچی خۆش بێت؟\nئەو بەدەست ھەزار دەردەوە دەناڵێنێت، ھەروا باش ئەزانێ کە خۆی تەقاندەوە، لەھەموو ئەمانە رزگای دەبێت، ئیتر چۆن خۆی نەتەقێنیتەوە؟\nھاووڵاتی خۆشەویست، خوێنەری بەڕێز، تو ویژدانت ئەگەر ئەوەی بەسەر ھاووڵاتییەکی ئەفغانیدا ھاتووە، بەسەر تۆش بھاتایە چیت دەکرد؟ خۆ ناڵێی بەھێمنی دادەنیشتم‌و گوێم لەماجیدە رومی دەگرت تا وەزعم باش ئەبوو!\nکە ژیانی وڵاتەکەت بەگشتی بەرەو دواوە گەڕایەوە، دڵنیابە تۆ بەتەنیا ناتوانیت بچیتە پێشەوە.\nئیتر بۆ پێشەوە!\nھەی وەی لەو دکتۆرایە! \nرۆژێکیان مامۆستایەکی زانکۆ خەریکی وانە وتنەوە بوو، خوێندکارێک فیکەی لێ دا، مامۆستاکە ئاوڕی دایەوەو پرسی: ئەوە کێ بوو؟ کەس وەڵامی نەدایەوە.\nپاش کەمێکی تر، مامۆستا دەستی کردەوە بە وانە وتنەوە، دیسان کوڕەکە فیکەی لێ دایەوە، مامۆستا ئەمجارەش پرسی: ئەوە کێ بوو؟ بەھەمانشێوە کەس وەڵامی نەدایەوە. بۆیە مامۆستاکە دانیشت و وتی:\nئەمڕۆ تا ئێرە خوێندن بەسە، دەمەوێ بەسەرھاتێکی خۆمتان بۆ بگێڕمەوە: شەوێکی درەنگ بوو، ئوتومبێلەکەم بردە بەنزینخانە تا بەنزینی تێ بکەم، لەڕێگای ھاتنەوەمدا، کچێکی زۆر جوان دەستی لێ راگرتم و سەرمخست، دوای یەکتر ناسین، کچەکە ژمارەی تەلەفۆنی خۆی پێدام و وتیشی: براکەم خوێندکاری تۆیە. وتم کامیانە، وتی: کوڕێکی قسە خۆشە زوو زوو فیکە لێدەدات.\nلەو کاتەدا، خوێندکارەکانی پۆلەکە –بێ ئەوەی ھەست بەخۆیان بکەن- یەکسەر سەیری ئەو کوڕەیان کرد کە فیکەکەی لێ دابوو. بۆیە مامۆستا وتی: ھەستە بڕۆ دەرەوە ھەتیو، بەخۆڕایی دکتۆرام بەدەست نەھێناوە!\nئەم بەسەرھاتە کۆمیدییە، ئاستی خوێندن و ئاستی زۆرێک لەوانەی بەخۆڕایی دکتۆرایان بەدەستھێناوە خستەوە بیرم. چونکە لای ئێمە، ھەندێ جار ھەست دەکەیت ئەمەش بووە بەمۆدێل.\nئەمڕۆ ئەو کوردستانەی خۆمان خەریکە بەھۆی زۆریی خاوەن دکتۆراو ماستەرەکان تەنگە نەفەس دەبێ، چونکە ماڵەکانمان پڕپڕ بووە لەدکتۆراو ماستەر.\nھێشتا زانکۆم تەواو نەکردبوو، دوای چەند ساڵ دابڕان لەگەڵ برادەرێک یەکترمان بینییەوە، لێی پرسیم لەکوێ ئەخوێنیت؟ وتم لەکۆلیژی یاسا، بەپێکەنینەوە وتی:\n- بابە تۆ زۆر لەدواوەی، خەڵکی ھەموو بوونە خاوەن ماستەرو دکتۆرا، تۆ تازە خەریکی خوێندنی بەکالۆریۆسیت؟\n- ئاخر ئەمە خوێندنە خۆ مسابەقە نییە؟\n- ھیچ فەرقی نییە، ئەمەش بۆتە مسابەقە!\nراستە ھەندێ لەو بەڕێزانەی خاوەن ماستەرو دکتۆران و لەکوردستانیش خوێندنەکەیان تەواو کردووە، خەڵکی زۆر زیرەك و سەرکەوتوون و زۆر سوودیشیان بەزانکۆو خوێندکاران گەیاندووە، بەڵام بەداخەوە بەشێکی باشیان شتێکی ئەوتۆ نازانن و تەنانەت رەنگە ھەندێکیان چەند ساڵ جارێک، کتێبێکیش نەخوێننەوە.\nئەو رۆژە باسیان لەمامۆستایەکی یەکێک لەزانکۆکانی عیراق دەکرد، کە ئەگەر شتێک لەفەیس بووک بنووسێت و خوێندکارێکی لایکی بۆ نەکات، بشفڕێت نایەڵێ دەربچێت!\nھەی وەی لەو دکتۆرایە!\nوڵاتی مۆنیکاو لایتی شەحن!\nبەگوێرەی ئەوەی بەچاو ئەیبینین، وا دەردەکەوێت ھیچ وڵاتێکی دنیا بەقەد کوردسان ئوتومبێلی ئەوەی پێی دەوترێت "وەنەوشە" و "مۆنیکا" و تاھۆو رانج رۆڤەرو نیسان پاترۆڵ و چی و چی تێدا نەبێت, کەچی لەھەمان کاتدا لەشارەکان ھەزاران لایتی شەحن و لەلادێکانیش سەدان فانۆسمان ھەیە!\nئەرێ ئێمە کامیانین؟ ئەگەر وڵاتێکی وا دەوڵەمەندو موھیمین و ئەو ھەموو ئوتومبێلە گرانبەھایەمان بۆ دێت، ئەوە خێرە کارەبا وا نووزەی لێ بڕیوین و ناچارمان دەکات لایتی شەحن بەکاربێنین ؟ ئەگەر تا ئێستاش ھەر لەئاستی لایتی شەحن و فانۆسین، ئەو ھەموو پۆز لێدانەمان لەچی؟\nتوخوا مەعقولە، لەم کوردستانە ستەم دیدەیەی خۆمان دا، بچی لەرێستورانتی ھۆتێلێکی پێنج ئەستێرە دانیشیت و ھاوکات لەگەڵ خواردنی مەحارو رۆبیان و شەرابی سوور، گوێ لەمۆسیقایەکی غەربی بگریت، کەچی کاتێ بەشعورێکی فوول رۆمانسییەوە دەگەیتە ماڵەوە، ناچار بیت بەدیار لایتی شەحنەوە دانیشیت؟\nلەماڵەوە بەدرێسێکی ئەسڵەوە دانیشەو سەیری یارییەکی نێوان ریال مەدریدو بەرشەلۆنە بکە، ریاڵ گیان گۆڵێک دەکات و رۆناڵدۆ لەخۆشییا خەریکە تووشی جەڵتەی دڵ دەبێت، لەپڕ کارەبا دەبڕێت، تاکو جەنابیشت دەچی شڕە موەلیدە ئیش پێدەکەیت و دێیتەوە، بەرشە گیان سێ گۆڵی کردووە؟\nئێمە لەسەر کام دینین برادەران؟ ئەوەندە زانکۆی حکومی و ئەھلی و خوێندنگەی بریتانی و ئەڵمانی و نازانم چیمان ھەیە، یەکێ نەزانێ دەڵێ رۆشنبیری و عیلم و مەعریفەتیان لێ دەبارێ، کەچی کاتێ لەشەقامێک دەپەڕیتەوە، زۆر ئاگات لەخۆت نەبێت، ئوتومبێلێک لێت دەدات و کاتێ چاوت دەکەیتەوە، دوو مەلائیکەت لەسەر سەرت وەستاون و حەق و حسابت لەگەڵ دەکەن!\nئێمە کێین ؟ وڵاتی ملیۆنێرەکانین یان وڵاتی کۆلێرا؟\nبرادەرێکم ھەیە تا ئێستاش ماڵو مناڵەکەی لە دەوڵەتێکی ئەوروپی دەژین، بەنیاز بوو بەسەردان بچێتەوە، بەڵام لەپڕ تووشی (تای ماڵتا) بوو، بەناچاری سەفەرەکەی ھەڵوەشاندەوە، وتمان بۆ؟ وتی: ئاخر لەوێ لەساڵی (١٩٢٠) ەوە تای ماڵتا تۆمار نەکراوە، ئێستا من ئەو نەخۆشییەیان بۆ ببەم، رەنگە وێنەکەم لەرۆژنامەکان بڵاو بکرێتەوە!\nلێدە عوزێر... مەشھوویش بوویت.\nعوزێر گیان.. ئیتر بۆ پێشەوە !\nدەڵێن: پارە ناتوانێت خۆشیت بۆ دەستەبەر بکات، بەڵام گریان لەناو مارسیدس دا خۆشترە وەک گریان لەناو سەیارەی لادا!\nدەڵێن ئەگەر ھەژارێکی تەندروست بیت باشترە لەوەی دەوڵەمەندێکی نەخۆش بیت، ئەمە راستە، بەڵام رەنگە دەوڵەمەندەکە بتوانێت سامانەکەی بۆ چارەسەر کردنی خۆی بەکار بێنێت و ھەژارەکەش بەھۆی کەم دەرامەتی و خەموخەفەتەوە پەنکریاسی وێران بێت!\nھەژاری داماو، ئەوەندە مەشغوڵە، تەنانەت بواری نییە بیریش لەوە بکاتەوە کە پەنکریاسی ھەیە!\nزۆر ئەرکی قورس ھەیە دەکەوێتە سەر شانی حکومەت و دەسەڵات و لێپرسراوو سەرکردەکان، بەڵام پێم وایە باشترین حکومەت ئەوەیە کە ھەژاری ناھێڵێت و رێگاش لەگەلەکەی ناگرێت بە ئازادی بژی.\nدوو قسەی سواوی باو ھەیە، ھەردووکیان لەسەردەمی ئەمڕۆماندا پێویستە بۆ ھەندێ شوێن چاویان پێدا بخشێنرێتەوە: یەکەمیان دەڵێ: کەس لەبرسا نەمردووە! ئەمەش راست نییە، چونکە ھەزاران کەس لە ئەفریقیاو ھیندستان و چەند وڵاتێکی تردا لەبرسا دەمرن.\nئەوەی تریان دەڵێ: ھەژاری لەھەموو شوێنێکدا ھەیەو ھەر دەشمێنێ. ئەمەش راست نییە، چونکە لەھەندێ وڵاتی وەک ئەسکەندەنافیا، دەتوانیت بڵێی ھەژاری بوونی نییە بەو مانایەی مناڵ جلی نەبێت لەبەری بکات و دایک و باوک خواردنیان دەست نەکەوێت.\nئەی حکومەت، ئەی ئەوانەی بڕیاری ئەم وڵاتەتان بەدەستە، سەرەڕای باش بوونی گوزەرانی ھاووڵاتییانی کوردستان بەگشتی، کەچی خەڵکانێک ھەن لەکولەمەرگیدا دەژین! خەڵکانێک ھەن نەخۆشن و پارەیان نییە پاراسیتۆڵێک بکڕن.\nخەڵکانێک ھەن ناتوانن جەژنانە بدەنە مناڵەکانیان.\nوەک چۆن دەوڵەمەندترین وڵات و خۆشگوزەرانترین گەل بەبێ ئازادی ناژین، بەھەمان شێوە ئازادترین گەلیش بەبێ نان و ژیانێکی شەرەفمەندانە بەڕێوە نابرێت.\nزۆر جار لەشاشەی تەلەفزیۆنەکانەوە، پسپۆڕێکی تەندروستی دەردەکەوێت و باسی زیانەکانی گۆشت خواردنی زۆر دەکات، بەڵام ئایا دەزانن تاکو ئێستا لەم کوردستانەی خۆماندا، مناڵ ھەیە خەون بەساندویچێکی گۆشتەوە دەبینێ؟\nکەس نەڵێ ھەژار لەکوردستاندا نەماوە، چونکە ھەژار ماوە، بەڵام بەرگریکار لەخەڵکی ھەژار نەماوە... بەداخەوە!\nگەنجێک لەپۆستێکی فەیس بووکدا نووسیبووی: "ئێستا رێژەی ھەژاری لەناو لێپرسراوەکاندا گەیشتۆتە لەسەدا سفر"\nبا بزانین لەچەند ساڵی داھاتوودا لەناو ھاووڵاتییانی کوردستاندا دەگاتە لەسەدا چەند؟!\nدیزاینه‌كانمان له‌سه‌ر بلۆگه‌ر


كتێبی فیقهی ئاسان له ژێر ڕۆشنایی سوننه‌ت وقورئان (الفقه الميسر لمجموعة من العلماء) - کتێبخانە\nكتێبی فیقهی ئاسان له ژێر ڕۆشنایی سوننه‌ت وقورئان (الفقه الميسر لمجموعة من العلماء)\nالحمد لله رب العالمين، والصلاة والسلام على رسول الله، وآله وصحبه، أما بعد:\nخوێنەری بەڕێز! ئەمە وەرگێڕانی کتێبی: «الفِقْهُ المُيَسَّر فِيْ ضَوْءِ الْكِتَابِ وَالسُّنَّةِ»یە، کە لەلایەن کۆمەڵێک پسپۆر وپرۆفیسۆری بواری فیقهەوە نوسراوەتەوە. ئاسانی ئوسلوبەکەی، وپشت بە ستنی بە بەڵگە دروستەکان، وگشت گیری بۆ بابەتەکان، ومام ناوەند بون وبە ئینساف بونی لە حوکم دان وپەسەند کردنی بۆچونە فیقهیەکان، وناوەند گرتن لە کورت بڕی ناڕون، ودرێژا دڕی بێزار کەر، وبەستنەوەی بە بابەتە فیقهیە نوێ وسەردەمیەکان، وهەروەها ئەوەی کە کاری دەستە جەمعیە وهی یەک کەس نیە... وهتد، وای کردوە ئەم کتێبە ببێتە یەکێک لە کتێبە هەرە بە ناو بانگ ترینەکانی جیهانی ئیسلامی.\nوا لە خوارەوەش هەر بە کورتی -بە ویستی خوا- هەندێک تێبینی دەخەینە ڕو، لەگەڵ ئەو ڕێبازەی لەم وەر گێڕانەماندا گرتومانەتە بەر:\n1- پشت بە ستراوە بە چاپی دوەمی ئەم کتێبە، کە لە لایەن خودی «مُجَمَّع»ەوە لە چاپ دراوە ودواترین چاپیشێتی، وجیاوازیشی هەیە لەگەڵ چاپە بە ناو بانگەکانی نێو بازاڕ.\n2- کتێبەکە ئاستێکی زانستی بەرز وبە نرخی هەیە، جا هەوڵ دراوە پارێز گاری لەو پایەیەی بکرێت.\n3- هەروەها بە زمانێکی ئاسان وڕەوان وەرگێڕدراوە، بەو شێوازەی خەڵک قسەی پێ دەکەن.\n4- بۆ لێک دانەوەی ئایەت وفەرمودەکان پشت بە کتێبەکانی ئەو بوارە بەستراوە، بە تایبەت:«التفسير الميسر» و«الفتح الباري»، و«عون المعبود» و«تحفة الأحوذي» و«النهاية» و«معجم مقاييس اللغة» و«المعجم الوسيط»، زۆر ترین گەڕانەوە بۆ ئەمانە بوە.\n5- هەر تێبینی وسەرنج وزیادەیەک بە زەرور وپێویست زانرا بێت، ئەوا لە پەراوێز یان لە سەرەوە ئاماژەی پێ کراوە، ولە نێوان ئەم دو کەوانەدا [ ] دانراوە، بۆ ئەوەی تێکەڵ نەبێت.\n6- هەندێک جۆراوجۆری وهونەر کاری کراوە لە وەر گێڕانەکەدا، بۆ ورد بین ڕون دەبێتەوە، هەر وەکو چۆن بایەخ دراوە بە ڕێساکانی ڕێنوسی، بۆ ئاسان تێگەیشتن.\n7- ئەو وتە ووشانەی کتێبەکە کە نا ڕون بوە، لە پەراوێز ڕون کراوەتەوە.\n8- هەمو فەرمودەکان بە پێی توانا بە حەرەکات وسەکەنات (سەرە وبۆرە...)ەوە دانراوە، کە لە عەرەبیەکەدا وا نیە.\n9- لە پاش هەر دەقێک یەک سەر لە کەوانەیەکی ئاوهادا «» وەرگێڕانی بۆ کراوە.\n10- دەقە دو بارەکان فەرمایشت بن یان فەرمودە، وەرگێڕانەکەی دو بارە نەکراوەتەوە.\n11- ئامرازی پەیوەندی واو، دراوەتە پاڵ وشەکەی دوای خۆی، بۆ نمونە بەم شێوازە: «بە بەڵگەی قورئان، وفەرمودە، وکۆ دەنگی».\n12- ئەم جۆرە فاریزەیە کە خاڵێک لە ژێریەتی « ؛ »، واتە: ئەوەی دوای خۆی، ڕونکردنەوەی پێش خۆیەتی.\n13- کاری سەرەکی من وەرگێڕانە، بۆیە لە کتێبەکەدا بۆچونێک لە یەکێکی تر بە پەسەند تر زانرا بێت، تەعقیب نەکراون وقسەی لە سەر نەکراوە، بە تایبەت تر مەسەلە فیقهیەکان زۆرێکی فراوانی تێدایە.\n14- بۆ ورد بین ڕون دەبێتەوە تەخریجەکەیان یەک دەست نیە، وبواریشیان بۆ وردە کار هێشتۆتەوە، جا ئەمە چارەسەر کراوە، بۆ نمونە: دەقەکە بەو شێوازە نەبو بێت، یان ژمارەکە هی ئەو دەقە نەبو بێت وهتد...، وشەیەکیشی بۆ زیاد کرا بێت لە نێوان دوو کەوانەدا دامناوە، چونکە بە لامەوە گرنگ بوە کتێبە عەرەبیەکە وەکو خۆی بمێنێتەوە بێ دەست کاری کردن. هەر لەم جۆرەش: ئەو تەخریجە زۆرانەیە کە دوبارە بۆتەوە زۆر جار بە جیاوازیشەوە، جا لێرەدا تێ هەڵکێش کراوە ولە یەک شوێندا دانراوە، کە دوبارە بویەوە، دەنوسرێت: [پێشو] یا [پێشتر].\n15- هەر لەم جۆرە: تەخریج کردنی ئەو شوێنانەیە، کە تەخریج نەکراوە.\n16- کە لە خوارەوە بەم شێوازە نوسیم: [هذا لفظه= ئەمە لەفزەکەیەتی]، واتا: لەو کتێبەی ئەوان پشتیان پێ بەستوە، وئەو شوێنەی ئەوان ئاماژەیان بۆ کردوە، دەقەکەمان لەو شوێنەدا وبەو شێوازەی ئەوان بەر چاو نەکەوتوە، هەڵیش دەگرێت ئەوەی ئەوانیش لە نوسخەی تردا وا بێت، بەلآم من گومانم بۆ ئێوە کردوە بە یەقین ودەقی فەرمودەکەم لە سەر چاوەکەوە نوسیوەتەوە، ئەگەریش زیاد وکەمێکیان کرد بێت لە نێوان دو کەوانە دامناوە، بە ڕادەیەک ترست نەبێت لە بەری بکە ووا بزانە لە کتێبەکانی فەرمودەوە لە بەرت کردوە والحمد لله تعالی.\n17- کە نوسیمان: «فەرمودە» واتا: حەدیس، نوسیشمان: «فەرمایشت» واتا: ئایەت.\n18- ئەم وشە وڕستانە ئاوها وەرگێڕدراوە:\n- «لا يجوز»: دروست نیە.\n- «لا يصح»: دروست نابێت.\n- «ينبغي»: ئەبێت.\n- «يجب»: پێویستە.\n19- ئەم ڕەمز وسیمبولە بە کار هاتوانەش بەم واتایانە دێن:\n- «عَزَّ وَجَلّ»، واتە: توانا ودەسەلآت ومەزنی وشکۆ بۆ خوا.\n- «جل وعلا»: واتە: شکۆ داری وبەرزی بۆ خوا.\n- «تبارك وتعالى»: واتە: پیرۆزی وفەڕ وبەرەکەت وبەرزی بۆ خوا.\n- «سبحانه وتعالى»: واتە: پاکی وبێ عەیبی وکورتی وبەرزی بۆ خوا.\n- «صَلَى الله عَلَيْهِ وَسَلَّم»، واتە: سەلآت وسەلامی خوای لێبێت.\n- «رَضِيَ اللّه عَنْه»، واتە: خوای لێ ڕازی بێت.\n- «رَضِيَ اللّه عَنْهَا»، واتە: خوای لێ ڕازی بێت «بۆ مێینە».\n- «رَضِيَ اللّه عَنْهَما»، واتە: خوا هەر دوکیان ڕازی بێت.\n- «رَضِيَ اللّه عَنْهَم»، واتە: خوا لە هەمویان ڕازی بێت.\n- رحمه الله واتە: ڕەحمەتی خوای لێ بێت.\n- «سەحیحەین»: واتە: هەر دو تاکە کتێبە سەحیحەکە، کە صەحیحی بوخاری وصەحیحی موسلمن.\n- «شەیخەین»: واتە: هەر دو شێخەکە، کە شێخی بوخاری وشێخی موسلمن.\n- «متفق عليه»: واتە: «کۆکن لە سەر گێڕانەوەی»، یانی: بوخاری وموسلم.\n- «خاوەن سونەنەکان»: بریتین لە نەسائی، وتورمزی، وئەبو داود، وئیبن ماجە.\n- «بەرزی دەکاتەوە»: واتە: ئەیداتە پاڵ پەیامبەر g.\n20- لە کۆتایی کتێبەکەدا -بە حەول وقوەتی خوا- پێڕستێکی ورد ودور ودرێژمان کردوە بۆ سەرجەم بابەتەکان، کە دەگاتە «30» سی لاپەڕە، والحمد لله.\nپەروەردگارا! هەوڵم دا هەندێک هۆکار بگرمە بەر بۆ بەرەکەت داری ئەم کتێبە، سا لێت دەپاڕێمەوە بە فەزڵی خۆت، بەرەکەت وفەڕ وپیرۆزی بە سەر کتێبەکە وخوێنەرانی دا بڕێژە، وبیکە مایەی سود بۆ سەرجەم موسُڵمانانی کورد زوبان، وبیکە مایەی لێ خۆشبون. لە کەم وکورتیشم ببورە بە لێ بوردەیی وبەخشندەیی خۆت.\nئەمڕۆ : 659\nئەم هەفتەیە : 1,878\nکۆی گشتی سەردانەکان : 3,395,006


هەردوو فڕۆکەوانی فڕۆکەیەکی هێڵی ئاسمانی عێراق لە ئاسماندا شەڕدەکەن\nلە ڕووداوێکی کەم وێنەدا هەردوو فڕۆکەوانی فڕۆکەیەکی نەفەرهەڵگر لە ئاسماندا بەشەڕدێن و ژیانی سەرنشینانی فڕۆکەکە دەخەنە بەرمەترسیـیەوە.\nفڕۆکەیەکی هێڵی ئاسمانی عێراق کە بە 157 سەرنشینەوە لە شاری مەشهەدی ئێرانەوە هەستابوو، لە پاش یەک کاژمێر لە ئاسماندا و لە بەرزایی نزیکەی 11 کیلۆمەتر، فڕۆکەوانەکە و یاریدەدەرەکەی دەبێت بە شەڕیان و دەکەونە گیانی یەکتر هەتا ئەو کاتەی ئاسایشی فڕۆکەکە لە یەکیان جیادەکەنەوە.\nبەپـێی سەرنشینەکان کە بۆ میدیاکان لێدوانیان داوە، شەڕەکە هێندە توندبووە تەنانەت زیانیش بە هەندێک بەشی ژوری فڕۆکەوانی فڕۆکەکە کەوتووە. هەروەها دەڵێن سەرنشینێک لە ترسا هاواری کردووە "کێ فڕۆکەکە لێدەخوڕێت."\nئاژانسی دەنگ‌وباسی فورات نیوز دەڵێت بەپـێی قسەی یاریدەدەری فڕۆکەوانەکە شەڕەکە لەسەر ژەمێک خواردن بووە. دەڵێت فڕۆکەوانەکە ڕێگەی پـێنەداوە نانەکەی بخوات.\nهێڵی ئاسمانی عێراق لەسەر فەیسبوکەکەی هەواڵەکەی پشـتڕاستکردەوە و ڕایگەیاند ئەو لیژنەیەی بە فەرمانی کازم فنجان ئەلحەمامی وەزیر گواستنەوە پـێکهێنراوە، بڕیاری داوە مۆڵەتی فڕۆکەوانی لە هەردوو فڕۆکەوانەکە بسەنرێتەوە و ئەو باجانەیان لێبسێننەوە کە ڕێگەیان پـێدەدات بچنە ناو فڕۆکەخانەی بەغدا و هەموو فڕۆکەخانەکانی دیکەی عێراق. هەروەها یەک لە فڕۆکەوانەکان لە کارەکەی دەردەکرێت و ئەوی دیکەیان خانەنشین دەکرێت.


دوو زیندانیی سیاسیی کورد بۆ دادگای سنە ڕەوانە کران\n14:38 - 5 بەفرانبار 2718\nئاژانسی کوردپا: دوو زیندانیی سیاسیی کورد لە زیندانی سەقز، لە دادگای سنە ئامادە بوون، بەڵام هیچ حوکمێکیان بۆ نەبڕایەوە.\nبەپێی هەواڵی گەیشتوو بە ئاژانسی هەواڵدەریی کوردپا، ڕۆژی سێشەممە ٤ی بەفرانبار دوو زیندانیی سیاسیی کورد، بە ناوەکانی \_"هووشمەند عەلیپوور\_"، خەڵکی سەردەشت و \_"محەممەد وەستاقادر\_"، خەڵکی سەقز بۆ تەمێڵکردنی دۆسیەکەیان لە دادگای سنە ئامادە بوون.\nبە وتەی پارێزەی ئەو دوو زیندانییە سیاسییە کوردە، وێڕای پارێزەرەکەیان لە دادگای سنە ئامادە بوون، بەڵام هیچ حوکمێکیان بۆ دەر نەکرا.\nپارێزەری ئەو دوو زیندانییە سیاسییە وتوویەتی: \_"دۆسیەی ئەو دوو زیندانییە لە قۆناغی تەکمێڵکردنان و دوای دادگاییکردن، کۆتایی بە دۆسیەکەیان دێت\_".\nیەکێک لە نزیکانی هووشمەند عەلیپوور، باسی لەوە کردووە، دادگاییکردنی ئەو دوو زیندانییە سیاسییە کوردە، حەتووی داهاتوو بەڕێوە دەچێت و هەتا کاتی دادگاییکردنیان لە زیندانی سنە ڕادەگیردرێن.\nهووشمەند عەلیپوور توانیویەتی لەگەڵ بنەماڵەی خۆی قسان بکات، بەڵام بنەماڵەی ناوبراو لە بڕینەوەی حوکمی دادگا نیگەرانن.\nئەو دوو زیندانییە سیاسییە کوردە، مانگی گەلاوێژی ئەمساڵ بە تۆمەتی \_"هاوکاریی لەگەڵ یەکێک لە حیزبە کوردییەکانی ئۆپۆزیسیۆنی حکوومەتی ئێران\_"، لە لایەن هێزە ئیتلاعاتییەکانەوە دەسبەسەر کران.


چى بەو کەسانە دەڵێن کە سەیری فیلمی بێ ڕەوشتی دەكەن ؟: ماڵپەڕی وەڵامەکان\nگەنجان و لاوانشوێنکەوتنى ئارەزووەکانچى بەو کەسانە دەڵێن کە سەیری فیلمی بێ ڕەوشتی دەكەن ؟\nچى بەو کەسانە دەڵێن کە سەیری فیلمی بێ ڕەوشتی دەكەن ؟\nبە هەموو ئەو كەسانەی سەیری فیلمی بێ ڕەوشتی دەكەن دەڵێین :\n1 : ئایا دەزانیت ئەو وێنە ڕووتانەی سەیری دەكەیت یەكێكە لەتاوانە گەورەكان .\n2 : ئایا دەزانیت سەیركردنی ئەم دیمەنانە دەتكاتە میراتگری زەلیلی و لاوازی .\n3 : ئایا دەزانیت سەیركردنی ئەو زیناكارانە لەپێش چاوی خەڵكی بچوكت دەكاتەوە .\n4 : ئایا دەزانیت خواى گەورە چاودێرە بەسەرتەوە و لەو کاتەدا دەتبینێت.\n5 : ئایا وێنەی ئەو كەسە زیناكارانەت لەمێشكدا جێگركردووە (ئەمە توڕەبونە لەلایەن خواوە)\nهەموومان چیرۆكی خواپەرەستەكەی بەنی ئیسرائیلمان بیردێتەوە كاتێك دایكی پاڕایەوە بۆتەنها جارێك (ڕووی ئافرەتی داوێن پیس ببینێت) .\n6 : ئایا دەزانیت سەیركردنی ئەم دیمەنانە وات لێ دەكات لەبچوكترین شت بترسیت .\n7 : ئایا دەزانیت هەرگیز ناتوانیت زانستی شەرعی بەدەستبێنی ئەگەر سەیری ئەو وێنەو فیلمە ڕووتانە بكەی .\n8 : ئایا دەزانیت بێ بەش دەبیت لەپێكەوەنانی ژیانی هاوسەرگیری حەڵاڵ لەگەڵ ئەو هاوسەرەی كەخۆشت بوێت و خۆشتی بوێت .\n9 : ئایا دەزانیت ئەو كردەوە قێزەونانەی هەڵدەستیت بەئەنجامدانی دەبێتە هۆكاری ئەوەی پیاوچاكان ڕقیان لێت بێتەوە تەنانەت ئەگەر بۆیان نەگێڕڕێتەوە لەوەی ئەنجامت داوە .\n10 : ئایا دەزانیت پێویستە تەماشای ئەو كەسە زیناكارانە بكەیت بەڵام ئەو كاتەی بەردباران دەكرێن تاوەكو دەمرن .\n11 : ئایا دەزانیت هەموو ئەو وێنەو فیلمە بێ رەوشتیانەی سەیرت كردووە دەبێتە هۆی ئەوەی باجێكی زۆر گرانبەها بدەیت ئەگەر نەگەڕێیتەوە بۆلای خوا ، بەڕاستی خوا زۆر باڵادەست و خاوەن تۆڵەیە .\n12 : ئایا ڕازی دەبیت هەواڵی مردنی كەسێكت بۆبێنن كە خۆشت دەوێت بەڵام لەو كاتەیشدا تۆ لەسەر ئەو سایتانە دانیشتبیت .\n13 : ئایا دەزانیت ڕەنگە لەپێناو قیزەونی ئەم سەیركردنەت خوا بتبات بەناخی زەویدا .\n14 : ئایا دەزانیت ڕەنگە لەسەر ئەم حاڵەتە بمریت (ئاخر شەڕ بیت) .\n15 : پەروەردگارت لەسەرخۆیە ، لێت دەگەڕێت ، بەڵام بەمە دڵخۆش مەبە چونكە پێویستە باجەكەی بدەیت هەرچەندە دوای ماوەیەكی زۆریش بێت ئەگەر بێت و نەگەڕێیتەوە بۆلای خوا.\n16 : ئایا دەزانیت هەركەسێك لەپێناوخوادا واز لەشتێك بهێنێت ، خوای گەورە بەباشتر لەوە بۆی قەرەبوو دەكاتەوە .\n17 : ئایا دەزانیت پەروەردگارت دەوڵەمەند و سوپاس كراوە ، لەگەڵ ئەوەشدا پێی خۆشە کاتێک بەندەیەکى تەوبە دەکات و دەگەڕێتەوە بۆ لاى .\n18 : ئایا دەزانیت پەروەردگارت بەفەزڵی خۆی دەوڵەمەندت دەكات ئەگەر لەكۆتایدا داوای لێ بوردنی لێ بكەیت ، نەفسی خۆت بەراورد بكە لەگەڵ ئەو كەسەی لەپێناو خوادا دەجەنگێت ، زۆر بەباشی ژیانی هاوەڵە گەورەكان و پیاوچاكان بخوێنەوە پاشان بزانە ئێستا كۆمەڵە بەندەیەك هەن لە خواى گەورە دەترسن و تەقواى خواى گەورە ئەنجام دەدەن بەو شێوازەی شایستەی خوا بێت ، هەموو ئەمانە بەڵام تۆ لەگەڵ پەروەردگاری جیهانیان دەجەنگیت بەئەنجامدانی سەرپێچیەكان ، شاشەی كۆمپیوتەر و تەلەفۆنەكەت مەكەرە سەرشۆڕی دونیا و سزای دواڕۆژ .\nدڵنیابە لەوەی دوای دابەزاندت بۆ ناو گۆڕ چاوەكانت دەخوات و بەتەنها ئەو وێنانە دەمێنێتەوە كە بینیوتە ، پاشان دەبێتە ئاخ و حەسرەت بۆت ئەگەر ئێستا ڕانەوەستیت و نەگەڕێیتەوە بۆلای پەروەردگاری جیهانیان .\nبڵاوی بكەرەوە بۆئەوەی بكەوێتە سەرتەرازوی چاكەكانت و جگە لەخۆت لێی سودمەند بێت و پاداشتت دەست بكەوێت .\nمن كه سه‌یرى فلیم ده‌كه‌م جۆره كاره‌ساتێ ده‌بینم ناتوانم خۆم بگرم یه‌كسه‌ر دڵم ته‌نگ ده‌بێ و ده‌س ده‌كه‌م به گریان وه نازانم گوناهبار ده‌بم زیان و مەترسی و حوکمى زینا کردن چیە؟ وە ئەو کەسانەى کە زینا دەکەن چ سزایەکیان بۆ دانراوە لە قیامەت؟ بەشەڕدانى ئاژەڵ لەگەڵ یەکترى بۆ خۆشی ئايا خەیاڵ كردن بۆ كارى سێكسى حەرامە؟ ئامۆژگاریتان چیە بۆ ئەو گەنجە مولتەزیمانە کەبەردەوام سەرقاڵن بەئینتەرنێتەوە؟\nسەردان: ٢,١٣٤ بەش: شوێنکەوتنى ئارەزووەکان\nپرسیاری دواتربە كار هێنانی دەرمان بۆ ئەوەی کەچەڵ نەبێت یان پرچ چاندن وە یان نەشتەرگەرى جوان كاری ئایا حەرامە ؟پرسیاری پێشترئایا دروستە لە ماڵەوە سەگ ڕابگرین ؟


ژمارەیەك پارێزگای عیراقی سبەینێ دەكەن بە پشوو – تۆڕی میدیایی خەڵک\nژمارەیەك پارێزگای عیراقی سبەینێ دەكەن بە پشوو\n2020/01/01 - 4:35 PM\nخەڵك- سەربەست قادر\nژمارەیەك پارێزگای عیراقی، سبەینێ پێنج شەممە دەكەن بە پشووی فەرمی.\nموسەننا تەمیمی، پارێزگاری دیالە دوێنێ سێ شەممە ڕایگەیاندبوو، كە چوار شەممە و پێنج شەممە لە تێكڕای ناوچەكانی پارێزگاكە بەبۆنەی سەری ساڵەوە پشووی فەرمییە.\nهەر لەو چوارچیوەیەدا، عەلی فەرحان، پارێزگاری ئەنبار ڕایگەیاندووە، كە پێنج شەممە لە هەموو شارۆچكەكانی پارێزگای ئەنبار پشووە، جگە لە فەرمانگە خزمەتگوزارییەكان.\nبە هەمان شێوە پارێزگاری سەڵاحەدینیش سبەینێ پێنج شەممەی بە پشتووی فەرمی لە پارێزگاكەدا ڕاگەیاند.\nئەمە لەكاتێكدایە، كە حكومەتی هەرێمی كوردستان لە لە 25ی مانگی كانوونی یەكەمی ڕابردووە، بەبۆنەی جەژنی سەری ساڵی نوێیوە پشووی تا ڕۆژی 4ی كانووی دووەمی 2020 ڕاگەیاند.\nئەنبارپشووديالهسەری ساڵی زایینیسەڵاحەدینعيراقهەرێمی كوردستان\nسەرۆكی هەرێم ئیدانەی هێرشكردنە سەر باڵیۆزخانەی ئەمریكا دەكات\nشاندێكی باڵای سەربازی عیراق سەردانی هەولێر دەكات


بەشداریی كۆمەڵە لە كۆنفرانسی پارتە سوسیالیستەكانی ئوروپا لە سلێمانی - کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان\nرۆژی 21ی سەرماوەزی 1395 (11ی دێسامبری 2016) كۆنفرانسی پارتە سوسیالیستەكانی ئوروپا‌و ئەنجومەنی پارتە سوسیال دیموكراتەكانی جیهانی عەرەبی لەشاری سلێمانی دەستی پێكرد.\nلە كۆنفرانسەكەدا كە ماوەی دوو رۆژی خایاند شاندێكی كۆمەڵەی زەحمەتكێشانی كوردستان كە پێكهاتبوون لە هاوڕێیان: عومەر ئێلخانیزادە، سكرتێری گشتیی‌و فەریبا محەمەدی ئەندامی دەستەی كارگێڕی كۆمەڵە بەشداربوون.\nكارنامەی كاری كۆنفرانسەكە بریتی بوو لە “ئاستەنگەكانی بەردەم یەكلاییكردنەوەی ململانێكان- پارێزگاری ئازادییەكان لە هەڕەشەی تیرۆر- پاراستنی پەنابەران و پتەوكردنی دیموكراتی” كە لەماوەی ئەو دوو رۆژەدا لە شەش پانێل گفتوگۆی لەسەر كرا.\nلەكۆنفرانسەكە 30 پارتی ئوروپایی و عه‌ره‌بی بەشداربوون كە لەلایەن یەكێتی نیشتمانی كوردستان لە شاری سلێمانی میوانداری كرابوون.\nهەروەها چەندین كەسایەتی‌و دیپلۆمات لە ئاستی ئوروپا‌و وڵاتانی عەرەبی‌و كوردستان بەشداری كۆنفرانسەكە بوون.\n2016/12/11 /by عەتا\nبەیانیەی سیاسی و ڕاسپاردەکانی کۆنفرانسی نۆهەمی کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان... سویس.. بەشداریی كۆمەڵە لەخۆپیشاندانێك بەبۆنەی رۆژی جیهانی مافی مرۆڤ...


ئێران ۱۸مین هێزی ئابووریی جیهانه - Mehr News Agency\n8 reşemiyê 2018 - 10:47\nNews Code 16775\nبه ڕاپۆرتی ئاژانسی مێهر، محه‌مه‌د باقر نه‌وبه‌خت، وته‌بێژی ده‌وڵه‌تی حه‌سه‌ن ڕۆحانی له میانه‌ی ڕۆژانی سه‌رکه‌وتنی شۆڕشی ئیسلامیدا وتی: ئێمه له ئێران له دوای شۆڕشی ئیسلامییه‌وه جیاوازی ڕاو بۆچوونی زۆرمان هه‌یه و ده‌بێت له دوای چاره‌سه‌ر کردنی کێشه‌ی خه‌ڵک بین. دوژمنانیش به‌رده‌وام پیلانگێڕی ده‌که‌ن و نایانه‌وێت ئێمه سه‌ر بکه‌وین به‌ڵام ئه‌وان به‌رده‌وام شکستیان هێناوه.\nنه‌وبه‌خت زیادی کرد: ئێمام خومه‌ینی (ره) به پشتیوانی خه‌ڵک هاته‌وه بۆ ئێران و هه‌ر له هه‌مان سه‌ره‌تاوه وتیان که خه‌ڵک ده‌نگ نه‌ده‌ن و کۆماری ئیسلامیان نه‌گه‌ره‌ک بێت، ئه‌وه ده‌وڵه‌تیش دروست نابێت. هه‌ر بۆیه بڕیاری دا که ۱۲ ی خاکه‌لێوه خه‌ڵک له میانه‌ی ڕفراندۆمێکدا ده‌نگ بده‌ن به کۆماری ئیسلامی یان نا.\nوتیشی: هه‌ر له سه‌ره‌تاوه بۆ ئه‌م بڕیاره‌ی خه‌ڵکی ئێران کێشه‌ی زۆریان دروست کرد، تیرۆره‌کان ده‌ستی پێ کرد و به په‌له سه‌دامیان کرد به گژی ئێران و شه‌ڕێکی ۸ ساڵه‌یان پێفرۆشتین. به‌ڵام بۆ ۳۹ ساڵه خه‌ڵک خۆڕاگری ده‌کات و ئێمه‌ش سه‌رکه‌وتووانه له سه‌ر پێی خۆمان ڕاوه‌ستاوین.\nنه‌وبه‌خت سه‌باره‌ت به نائارمییه‌کانی ئه‌م دواییه‌ی ئێران وتی: بڕێک بێ عه‌قڵ دڵیان به نائارامییه‌کانی ئه‌م دواییه خۆش کردووه، به‌ڵام ئێران ده‌توانێت له کێشه ئابوورییه‌کانیشی تێپه‌ڕێت. ئێمه کێشه‌ی ئابووریمان هه‌یه و هه‌وڵ ده‌ده‌ین بۆ چاره‌سه‌ر کردنیشی. به‌ڵام هه‌ر له‌م دواییه سه‌ندووقی دراوی جیهانی ڕایگه‌یاند که ئێران ۱۸مین هێزی ئابووری جیهانه، ئایا ئه‌مه ده‌ستکه‌وت نییه بۆ ئێمه، هاوکات کێشه ئابوورییه‌کانی خه‌ڵکی ئێرانیش پشت گوێ ناخه‌ین.\nله کۆتایدا جه‌ختیشی کرد: سه‌ندووقی دراوی نێونه‌ته‌وه‌یی ڕایگه‌یاندووه که ئێران له ساڵی ڕابردوو زیاتر له ۸۳ ملیار دۆلار داهاتی زیاد بووه و ئه‌مساڵ ده‌گات به ۹۴ ملیار دۆلار. کاری زۆر هه‌یه که ده‌بێت ورده ورده هه‌موویان ئه‌نجام بده‌ین و به دڵنیایشه‌وه له کێشه‌کان تێده‌په‌ڕین.


گوانتانامۆی قوتابخانەکانی سوریا؛ یادگارییەکانی خوێندن و توندوتیژی – سه‌رده‌م\nگوانتانامۆی قوتابخانەکانی سوریا؛ یادگارییەکانی خوێندن و توندوتیژی\nدەوترێت یادگارییەکانی منداڵی، بەدرێژایی ژیان کاریگەریی لەسەر مرۆڤ دەبێت. ژیانی کۆمەڵایەتی منداڵ، زرۆجار لە کاتی ڕۆشتنی بۆ داینگە و پاشان بۆ قوتابخانە دەستپێدەکات. وەلێ بڵێین چی، کاتێک قوتابخانە، بۆ منداڵ، دەبێت بە شێوەیەک لە شێوەکانی ئەشکەنجە، منداڵێک نازانێت بۆچی سزا دەدرێت و ناتوانێت لە ترس تێبگات؟ لێرەوە ئەو منداڵە گەورە دەبێت و پێیوایە خوێندن و فێرکردن، پەیوەستە بە سزا و لێدان و دڵڕەقییەوە.\nلێرەدا من بە دیاریکراوی، باس لە نەوەی ساڵی 1997 و نەوەکانی پێشتر دەکەم لە سوریا، نەوەکانی دواتر خۆشبەخت بوون، بەوەی یاسای قەدەغەکردنی لێدان لە قوتابخانەکان دەرچوو. بەڵام ئەم یاسایە هەرچەندە لە هەشتاکانی سەدەی ڕابردووەوە دەرچووە، کەچی جێبەجێ نەدەکرا، تەنها ئەو کاتە نەبێت کە لە یاساکەدا بڕگەیەکی ڕاشکاوانە دانرا، تێیدا ئاماژە بەوە دەکات سزای مامۆستای توندوتیژ و غەدار دەدرێت بە لێبڕینی 5% موچەکەی. بەداخەوە لەگەڵ بوونی ئەم جۆرە یاسایانەدا، کەچی تا حاڵی حازر، چیرۆکی توندوتیژی ترسناک لە قوتابخانەکانی سوریادا ڕوودەدات، چیرۆکێک هیچی لەو چیرۆکانە کەمتر نییە کە من و هاوڕێکانم، لە قوتابخانەکانی سوریادا ڕوبەڕووی بووینەوە.\nمن وەک قوتابییەکی گوێگر، لە پۆلی یەک دادەنیشتم، ڕۆژێکیان لە پڕێکدا، لەناو کورسییەکەم هەستامە سەر پێ و لەبەردەم مامۆستاکەمدا هاوارم کرد: (دار، دارا، دارا، دار)، چەند چرکەیەک تێنەپەڕی، مامۆستا تا گرتی شەپازلەیەکی لێدام. هەستم کرد ڕوومەتم سڕ بوو، شوێنەواری پەنجەکانی لەسەر ڕوومەتم دەرکەوتن. لەسەر کورسییەکەم دانیشتمەوە و بێدەنگییەکی ترسناک، باڵی بەسەر پۆلەکەدا کێشا. ناوی مامۆستاکەم زۆرباش لەبیرە، مامۆستا تەڵاڵ. لەو سەردەمەدا گوندەکەمان باخچەی ساوایانی تیانەبوو، باوکم حەزیکرد بۆ پۆلی یەک، ئامادەم بکات. بۆیە داوای لە کارگێڕی قوتابخانەکە کرد، وەک گوێر وەرمگرن و لە پۆلی یەک دامبنێن. ئەمە مانای وا بوو، من تاقە کەسێک بووم، تەمەنی پێنج ساڵ بێت و لە پۆلی یەک بێت، پێویست بوو من ساڵێکی دیکەش هەر لە پۆلی یەک بمێنمەوە. لەو ڕۆژەدا مامۆستا فێری وتنەوەی وشەکانی: (دار، دارا، دارا، دار)ی دەکردین. یەک یەک قوتابییەکانی هەڵدەساند تا ئەو وشانە بڵێنەوە، بەڵام مامۆستاکە منی هەڵنەساند، هەرچەندە من دەستم بە تەواوەتی بەرز کردبوەوە و هاوارم دەکرد: “مامۆستا، مامۆستا”، هەمو قوتابییەکان، کاتێک پەنجە بچووکەکانمان بەرەو ئاسمان بەرزدەکردەوە، هاوارمان دەکرد: مامۆستا، مامۆستا.\nمن کێشەم لەگەڵ شەپازلەکە و ڕیسوابوونم لەبەردەم قوتابییەکاندا نەبوو، بگرە کێشەم لەگەڵ ئەوەدا بوو، مامۆستاکە بۆچی منی پشتگوێخست، لەبەرچی منی هەڵنەساند، ئەو باش دەیزانی کە دەتوانم بە جوانی وشەکان بخوێنمەوە و لە هەموان باشتر بیانخوێنمەوە. دوای ئەوەی باوکم لە کارگێڕی قوتابخانە گلەیی لەو مامۆستایە کرد، مامۆستاکە ناردی بە شوێنمدا و وەک ئەوەی بیەوێت ڕازیم بکات و هۆکاری شەپازلەکەم پێ بڵێت، وتی نابێت لە خۆتەوە و بێ وەرگرتنی مۆڵەت، هەستیتە سەر پێ و بە دەنگی بەرز هاوار بکەیت. بێگومان من تا ڕۆژی ئەمڕۆش، لەو مامۆستایە خۆشنەبووم.\nبەستنەوەی خوێندن و فێربوون بە لێدانەوە، مەسەلەیەک بوو هیچ گفتوگۆیەکی هەڵنەدەگرت. مەحاڵە منداڵ، بەبێ لێدان فێرببێت، هەموان وایان دەوت. هەموان دەیانوت: “منداڵ لە هیچ ناترسێت لە پێستی نەبێت”. بە ڕاستیش ئێمە لە جەستەی خۆمان دەترساین، چونکە بچوک بووین و لێدان، ئازاری زۆری پێدەگەیاندین و زۆرینەی مامۆستاکان، شانازییان دەکرد بەوەی لە قوتابییەکان دەدەن. هەرچی دایکان و باوکان بوو، ئەوا ژمارەیەکی زۆر کەمیان، لایەنگری منداڵەکانیان بوون، لەو زنجیرە بێکۆتاییەی لێدان و سوکایەتی کردنە. کاتێک دەپرسم، کەی هەموان بڕوایان بەوە کرد کە خوێندن پەیوەستە بە لێدان و توندوتیژییەوە، مەسەلەکە وا دەردەکەوێت هەم شێوێنراوە و هەم زۆر کۆنیشە. لەو بڕوایەدام ئەم وڵاتە، هەر لە کۆنەوە بڕوای بەوە هێناوە، بە لێدان و توندوتیژی، دەتوانێت کۆنترۆڵی میللەتەکەی بکات. لە بچوکیدا لە قوتابخانەکان، سەروەەختێکیش گەورە بووین، لە گرتووخانە و زیندانەکاندا.\nشوێنەواری لێدان و ئەشکەنجە، لە قۆناغی سەرەتایی، بە درێژایی ژیانم، بەردەوام بوو. من ئەگەر لە قۆناعی ناوەندی، ڕێکەوتی/ سودفەی ژمارەیەک مامۆستای باش و ڕووخۆش نەبومایە کە پەیوەندییەکی زۆرباشم لەگەڵیان هەبوو، ئەوا بۆ هەتا هەتایە ڕقم لە خوێندن دەبوەوە. بەڵام ئەمە مانای ئەوە نییە، توندوتیژی لەو قۆناغەدا بوونی نەبووە. ئەوان لەو بڕوایەدابوون توندوتیژی، ڕێگایەکی نمونەییە بۆ ئەوەی ئێمە بکات بە قوتابی ژیر و سەرکەوتوو.\nلە یەکێک لە پۆلەکاندا، مامۆستا منی لە تەنیشت قوتابییەکی تەمەڵ دانا، چونکە من قوتابییەکی زیرەک بووم. مامۆستا ناچاریکردم، ئەو قوتابییە هەر کە لە خوێندنەوە هەڵەی دەکرد، من دبوایە گوێچکەی ڕاکێشم. زۆرباش گوێچکەیم لەبیرە لە نێوان پەنجەکانم، هەروەها لەبیرمە هەوڵمدەدا، لە کاتی ڕاکێشانی گوێچکەیدا، ئازاری پێنەگەیەنم. من هەستم بە ترس و بە شەرم دەکرد، شەرمێک ساڵەکان نەیانتوانی بیسڕنەوە. ئەمە چیرۆکێکە لەو چیرۆکە زۆرانەی کە مامۆستاکان، قوتابییە زیرەکەکان ناچار دەکەن، هاوڕێکانیان بشکێننەوە یان سزایان بدەن. هەندێک لە مامۆستاکان، ناچاریان دەکردین، لە نزیک سەبەتەی خۆڵەکەوە، بە چیچکانەوە دانیشین. بەڵێ هەمو ئەوانە لە قوتابخانەکانی سوریا ڕوویاندەدا و تا ڕۆژی ئەمڕۆش هەر ڕوودەدەن.\nئێستا دوای ئەو هەمو کاتەی کە تێپەڕی، دوای ئەوەی لە مانای توندوتیژی و مانای ئازاردانی دەروونی منداڵ تێگەیشتین. دوای خوێندنەوەی کتێبەکان، پێدەچێت ئەو قۆناغەی ژیانمان، درۆیەکی گەورە بووە کە بە جوانی ڕازێنرابوەوە، درۆیەک گونجاو بوو لەگەل منداڵییە ترساوەکەمان. ڕەنگە لە قوتابخانەکانی ئەمڕۆدا، لێدان و توندوتیژی ڕوون و ئاشکرا نەمابێت، هۆکارەکەشی تەنها بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە کە مامۆستاکان لە خۆیان دەترسن، نەک شتێکی دیکە. لەپاڵیدا میتۆدی پەروەردە، هیچ گۆڕانێکی بەسەردا نەهاتووە و میکانیزمی مامەڵەکردن لەگەڵ منداڵ، وەک خۆی ماوەتەوە و نەگۆڕاوە. لەبەر ئەوەیە دەنگی مامۆستاکان دەبیسیت، چۆن بەسەر قوتابییەکاندا هاوار دەکەن و هەڕەشەیان لێدەکەن، گوایە ئەو قوتابیانە چیتر لە هیچ شتێک ناترسن.\nگوانتانامۆی قوتابخانەکانی سوریا\nبۆ نووسینی ئەم بابەتە، پێویستم بەوە نەبوو، پرسیار لە خەڵکی بکەم، تاکو باس لە یادگارییەکانی ڕۆژانی قوتابخانەیان بکەن. چیرۆکی هاوڕێکانی خۆم و ئەندامانی خێزانەکەم بەس بوو، بۆ گێڕانەوەی یادگارییە ترسناکەکانیان. هاوڕێکەم سارە، “سارە ناوێکی خواستراوە”، باسی یادگارییەکانی خۆی بۆ کردم لە قوتابخانەکەیان کە بەوە ناسراوە قوتابخانەیەکە تێیدا لە قوتابی دەدرێت. مامۆستا لەو قوتابخانەیەدا، بە دار لە دەستی قوتابییەکانی دەدا. ژمارەی دارەکان، یەکسان بوو بە ژمارەی ئەو نمرەیەی بۆ دەرچوون لە تاقیکردنەوەدا پێویستی پێبوو. بۆ نمونە کاتێک قوتابییەک 6 لە 10 وەردەگرێت، 4 داری لێدەدرێت. ئەگەر 9 هێنابێت، 1 داری لێدەدرێت. ئەو هاوڕێەم باس لەوە دەکات، جارێکیان مامۆستاکەیان ناچاریان دەکات بڕۆن لە دەرەوە، دەست بخەنە ناو ئەو تۆپەڵە بەفرە گەورەیەی لە دەرەوە کۆکرابوەوە، پاشان دەگەڕێنەوە بۆ پۆل و مامۆستا دارکاریان دەکات. سارە لێرەدا دەست دەکات بە پێکەنین و دەڵێت: “ئەو مامۆستایە نەیزانی، ساردی بەفرەکە، دەستمانی سڕ کردبوو، بۆیە هەستمان بە ئازاری لێدانەکانی ئەو نەکرد، وەک ئەوەی جارەکانی دیکە هەستمان پێدەکرد”.\nبیرمە قوتابییەک کتێبی زانستی بیرچووبوو، مامۆستاکەی کە بەوە ناسرابوو قژی قوتابییەکان ڕادەکێشێت، قژی ڕاکێشا و لەگەڵیدا کەوتە خولانەوەی قوتابییەکە، ئەو قوتابییە دواتر وتوویەتی: “لەو کاتەدا هەستم کردووە لە سۆزانیخانەدام/ مەلهادام”. بەداخەوە تا ئێستاش هەندێک لە خێزانەکان، هانی مامۆستاکان دەدەن بۆ لێدانی قوتابییەکانیان و باوەڕیان بەو ڕستە ئاڵتونییەیە کە دەڵێت: “گۆشتەکەی بۆ ئێوە و ئێسقانەکەی بۆ ئێمە”. من پێموایە ئەو خێزانانە، لە ماڵەوە، زۆر لەوە خراپتر، بە منداڵەکانیان دەکەن.\nلە پۆلی سێ بووم، بە هۆی نەخۆشییەوە، مامۆستاکەمان مۆڵەتی وەرگرتبوو، مامۆستایەکی غەدار شوێنی گرتەوە، ئەو بە مانای وشە، حەزی لە سزادانی قوتابی بوو. ڕۆژێکیان من و هەندێک لە قوتابییەکانی سزادا. سزاکە بەم جۆرە بوو: قەڵەمەکەی لە نێوان پەنجەکانم دەدەنا، جارێک لە بنەوە و جارێک لە سەرەوەی پەنجەکانم، ئێنجا ناچاری کردم پەنجەکانم بنووشتێنمەوە، ئەویش قەڵەمەکەی بۆ پێشەوە و بۆ پشتەوە دەجووڵاند، ئازارەکەی لە ڕادەبەدەر بوو. خۆشبەختانە ئەو مامۆستایە زۆر لامان نەمایەوە و تەنها یەک جار بەو شێوەیە سزایدام. من بە باوکم نەوت، ئەو مامۆستایە بەو جۆرە سزایداوم. لەو بڕوایەدام زۆرینەی قوتابییەکانیش بە دایک و باوکی خۆیان نەوتووە. ئێمە پێمانوابوو، لێدانمان بەشێکە لە قوتابخانە، هەستمان دەکرد ئێمە خەتاباراین. قوتابی سزا نادرێت، ئەگەر هەڵەیەکی نەکردبێت، لێیاندەداین چونکە ئێمە زیانەخرۆ و تەمەڵ بووین. چونکە ئێمە لە چاوی ئەواندا، منداڵە باش و سەرکەوتووەکان نەبووین.\nبەم جۆرە ترس لەگەڵماندا گەورە دەبێت، لەگەڵ یەکەم وشە کە فێریدەبین: “دار، دارا، دارا، دار”، ئیدی لەو کاتەدا نرخی هەڵەکردن دەزانین. ئایا دەتانەوێت بزانن گەلان، چۆن دەبن بە گەلانی ترسنۆک و ڕاڕا و بە کەم ڕازیدەبن؟ ئایا دەتانەوێت بزانن بۆچی لەم ڕژێمە دەترسین و پێش ئەوەی تەنها بۆ یەک جار بیروڕای خۆمان دەربڕین، هەزار جار بیردەکەینەوە؟ ئەوەندە بەسە بزانین، هەر منداڵێک، لە قوتابخانەکەیدا، چەند دار لە دەستەکانی دراوە. ئەوەندە بەسە شێوازی ئەو سزایانە بزانین کە لە میانەیەوە، ئێمەییان چەواشە دەکرد گوایە نەوەیەک پەروەردە دەکەن. ئایا ئەوان نەوەیان پەروەردە دەکرد، یان هەر لە منداڵییەوە، کەلتووری ترسیان لە ناخماندا دەچاند؟\nوەرگێرانی بۆ کوردی بە کەمەکێک دەستکارییەوە: باوکی ڕەهەند\nنووسینی: کارمن کریم، خانمە ڕۆژنامەنووسی سوری، الدرج، 30 تەموزی، 2020\n2021-02-16 /by Zamwa Mhamad\nhttps://sardem.org/wp-content/uploads/2021/02/babat-sait-nwe-5.png 500 800 Zamwa Mhamad https://sardem.org/wp-content/uploads/2021/03/Sardem.org-Logo1.png Zamwa Mhamad2021-02-16 16:04:592021-02-16 16:04:59گوانتانامۆی قوتابخانەکانی سوریا؛ یادگارییەکانی خوێندن و توندوتیژی


ژنێکی دووگیان لەناو ئەو 31 کۆچبەرە نائاساییەدا بوو کە لە دەربەندی ئینگلیزیدا ڕزگارکران - The Migrant Project\nڕۆژی 29ی کانونی یەکەمی 2019، 31 کۆچبەر کە ژنێکی دووگیان و دوو مێرمنداڵیان لەگەڵدا بوو کەوتنە حاڵەتێکی مەترسیدارەوە کاتێک هەوڵیان دەدا بە شێوەیەکی نائاسایی بە دەربەندی ئینگلیزیدا تێپەڕ ببن، سەرجەم کۆچبەرەکان ڕزگارکران و ڕەوانەى نەخۆشخانە کران بۆ چارەسەری پزیشکی.\nبەرپرسانی دەریایی فەڕەنسا دوو مێرمنداڵ و نۆ کۆچبەری تریان ڕزگارکرد کە بەهۆی لەکارکەوتنی بزوێنەری بەلەمە بچوکەکەیان لەناو ئاوەکەدا گیریان خواردبوو، وەزارەتى ناوخۆی بەریتانیا ڕایگەیاند کە ڕۆژی 29ی کانونی یەکەمی ڕابردوو لەنزیک کاڵاس دۆزراونەتەوە.\nهاوکات ژنێکی دووگیانیش لەگەڵ 19 کۆچبەری تردا هەوڵیان دەدا بە نائاسایی بە دەربەندی ئینگلیزیدا تێپەڕببەن، بەڵام کاتێک بەلەمەکەیان چووە ئاوەکەوە، لەلایەن هەمان تیمی پۆلیسی دەریاوانی فەڕەنساوە دەستگیرکراون.\nسەرجەم کۆچبەرە ڕزگارکراوەکان بران بۆ بەندەری فەڕەنسی و لەوێ لەلایەن تیمی تەندروستییەوە چارەسەری سەرەتاییان بۆ کرا کە هەندێکیان پلەى گەرمی لەشیان زۆر دابەزی بوو.\nسەرباری ئەو دوو بەلەمە کە کەوتنە کێشەوە، لە مانگی کانونی دووەمی ڕابردوودا ژمارەیەک بەلەمی تر ڕاگیراون و کۆچبەرانیان دەستگیرکراون. ڕۆژی 26ی کانونی دووەم، 49 کۆچبەری ئێران، عێراقی و ئەفغانی لەلایەن پۆلیسی پاسەوانی سنور دەستگیرکران و بران بۆ کەنارئاوەکانی بەریتانیا. 4ی کانونی دووەمیش 79 کۆچبەر و 17ی کانونی دووەمیش 69 کۆچبەر دەستگیرکران.\nبە درێژایی ساڵی 2019، زیاتر لە هەزار و 800 کۆچبەر دەستگیرکراون کە ویستوویانە بە بەلەمی بچوکەوە خۆیان بگەیەننە بەریتانیا، لەو ژمارەیەش، زیاتر لە 125 کەسیان گەڕێنراونەتەوە بۆ وڵاتانی تری ئەوروپی.\nئەو ئامارە هەوڵی چڕوپڕی فەرەنسا و بەریتانیا دەردەخات بۆ ڕێگری لە دەربازبوونی کۆچبەران بە دەربەندی ئینگلیزیدا. لە کۆتاییەکانی مانگی کانونی دووەمی ڕابردوشدا، وەزارەتى ناوخۆی بەریتانیا ڕایگەیاند کە گەڕانەکان لە کەنارئاوەکانی فەڕەنسا زیاتر بووە و فڕۆکەى بێفڕۆکەوان و چەندین کەلوپەلی تری تایبەت بۆ ئەو مەبەستە بەکارهێنراون.\nڕاگەیەنراوەکەى وەزارەتى ناوخۆی بەریتانیا ڕایگەیاند، “کۆچکردنی نایاسایی کارێکی تاوانکارییە، ئەوانەى دەیانەوێت بە شێوەیەکی نایاسایی بێنە بەریتانیا و ئەوانەشی کە کارئاسانی بۆ ئەو گەشتانە دەکەن یاساشکێنی دەکەن و ژیانی خەڵکی دەخەنە مەترسییەوە.”\nPhoto credit: سوسان پیڵچەر، شەتەرستۆک\nPhoto caption: فۆڵکستۆن، کێنت، شانشینی یەکگرتوو، 24ی شوباتی 2019، کاروانی هێزەکانی پاسەوانی سنوریی بەریتانیا، ئاگادارکرانەوە بۆ گەڕانەوە بۆ بەندەری فۆڵکستۆن دوای کردەیەکی گەڕان بۆ هێنانەوەی کۆچبەران.\nزیاتر لە 130 کۆچبەری عێراقی بە خۆبەخشانە گەڕانەوە وڵات\nلەگەڵ زیادبوونی شەپۆلی کۆچبەران.. بەریتانیا و فەڕەنسا تۆڕەکانی قاچاخچی “تێکدەشکێنن”


ئێران داوا لە جیهان دەکات بەرپەرچی سەرۆک ترامپ بدەنەوە و ڕێکەوتنە ناوەکییەکە ڕزگار بکەن\nدەزگای ڕاگەیاندنی ئێران لە زاری وەزیری دەرەوەی وڵاتەکە محەمەد جەواد زەریفەوە بڵاویکردەوە جیهان دەبێت بەڕووی هەڵسوکەوتەکانی واشنتندا بوەستێتەوە ، ئەمەش لە پەیامێکی زەریفدا بۆ هاوتاکانی لە چوارچێوەی هەوڵەکاندا بۆ ڕزگارکردنی ڕێکەوتنە ناوەکییەکە دوای ئەوەی ئەمەریکا کشایەوە لێی.\nسەرۆکی ئەمەریکا دانۆڵد ترامپ مانگی پێشوو کشانەوەی وڵاتەکەی لە ڕێکەوتنەکە ڕاگەیاند و وڵاتانی بەشدار لە ڕێکەوتنەکە هەوڵ دەدەن ڕێکەوتنەکە ڕزگار بکەن.\nهێشتا ئەو وڵاتانەی کە لە ڕێکەوتنەکەدا ماون لەوانە فەڕەنسا و بەڕیتانیا و ئەڵمانیا و چین و ڕوسیا ئەو ڕێکەوتنە بە باشترین ڕێگە دەزانن بۆ ئەوەی نەهێڵن ئێران چەکی ناوەکیی پەرەپێبدات و هەوڵدەدەن پارێزگاری لە ڕێکەوتنەکە بکەن.\nهەفتەی ڕابردوو زەریف لە پەیامەکەیدا بۆ هاوتاکانی وتی " ئەو وڵاتانەی کە لە ڕێکەوتنەکەدا ماون و هاوبەشەکانی دیکەی بواری بازرگانیمان ئەگەر دەیانەوێت ڕێکەوتنەکە بمێنێتەوە دەبێت قەرەبووی ئەو زیانانە بکەنەوە کە ڕووبەڕووی ئێران بۆتەوە دوای کشانەوەی ئەمەریکا."\nوتیشی " ڕێکەوتنە ناوەکییەکە موڵکی وڵاتانی بەشدار نیە تاوەکو لایەنێک بتوانێت بەپێی سیاسەتی ناوخۆی یان ناکۆکییەکی سیاسیی لەگەڵ بەڕێوبەرایەتیەکەی پێشوویدا ڕێکەوتنەکە ڕەت بکاتەوە."\nزەریف وتیشی " ڕێكەوتنە ناوەکییەکە دەرەنجامی گفتوگۆ و مشتومڕێکی هەستیار و بابەتی هاوسەنگ بووە و ناکرێت دووبارە دانوستانی لەسەر بکرێتەوە وەکو ئەوەی ئەمەریکا داوای دەکات."\nهەروەها لە پەیامەکەیدا دەڵێت کشانەوە نایاساییەکەی ئەمەریکا لە ڕێکەوتنەکە و ئەو بەرنامەیەی کە پەیڕەوی دەکات بۆ ئەوەی حکومەتەکانی دیکەش هەمان بڕیار بدەن گومانی خستۆتە سەروەری یاسا لە گۆڕەپانی نێودەوڵەتیدا.


عادل مراد دە هەزار یۆرۆی منیشی خوارد\nMonday, 04.04.2016, 19:36\nکە لە سلێمانی گەڕامەوە ئەو وتارەی لەسەر عادل مراد نووسیبووم و لە کوردستانپۆست بڵاوکرایەوە دەربارەی ئەو دەفتەرە یۆڕۆیەی، کە لە پێش چاوی چەند برادەرێک دابووم پێی بۆ ئەوەی بیداتە برازایەکەم لە سلێمانی دوایی ئینکاری کردوو پارەکەم سەری تێدا چوو، ئەم وتارەم لەلایەن ٥٨٠٠ کەس خوێندرابۆوە.\nلەو ماوەیەدا برادەرێکم بینی ووتی: ئەزانی عادل مراد دەشتی حەمەرەشی تاوانبار کردووە، گوایە ئەو دزیویەتی. بەلامەوە سەیر بوو، پێشتر لە لای من و لای خەڵکی تر ئیدعای ئەوەی کردووە، کە هەرگیز من پارەم نەداوەتێ، جگە لە نامەیەک.\nلە یادی کارەساتی هەڵەبجە، کە ساڵانە لە ١٦ی ئادار لە بەرلین بەڕێوە ئەچێ، کاک زاهیرم دی ووتی کاکە حەمە نە ئەبوایە ئەو نووسینەت بڵاوکردبایەوە، چونکە پێش ٥-٦ هەفتە لەمەوپێش کاک عادل مراد تەلەفۆنی بۆ کردم، کە پارێزەرێک بگرم و شکات لە دەشتی بکات، چونکە عادک ئەڵێ ئەو جانتایەکەی دزیوم.\nهەر لەو رۆژە بۆ یەکەمین جار دەشتی حەمە رەشم بینی و ناسیم، لەم بارەوە پرسیارم کرد. ئەویش ووتی: عادل مراد لە وێستگەی شەمەندەفەرەوە تەلەفۆنی بۆ کردم فریای کەوم جانتایەکەیان دزیوە. منیش چووم، پێکەوە لە وێستگەکە چووین بۆ لای پۆلیس و ئیفادەی لێ وەرگیرا، پۆلیس پرسیاری ئەوەی لێکرد، جانتایەکە چێ تێدابووە، ئەویش گوتی دەرمان و شتی خۆم! ئەی پارە ووتی: پارەی تێدا نەبوو! بەڵام عادل مراد بە یەکێکی ووتووە کە تۆ جانتایەکت دزیوە و دەعوات لەسەر قەید ئەکا! دەشتی گوتی: ئەو برادەرەم پێ بڵێ لەبەرچاوت پەنجە ئەکەم بە هەردوو چاویا. منیش ووتم کاتی خۆی دێ و پێوەندیت پێوە ئەکەمەوە. پاش جیابوونەوەمان لەگەڵ کاک زاهیر قسەم کرد: ئەو مەوزوعەی عادل مراد و دەشتی چی بەسەرهات؟\nووتی لە دوکانەکەی کاک سالار لەگەڵ کاک هیوا بەهجەت دانیشتین، کاک هیوا ئەڵێ حەمەی مەلا هیچ پارەی نەداوە پێم بەس زەرفێک بووە. بۆیە ئێمە دەعوامان لەسەر دەشتی قەید نەکرد تکایە بۆ تەواوی قسەکان بگەڕێنەوە بۆ وتارەکەم بەم ناونیشانە لە کوردستانپۆست:\nپاش دوو رۆژ نامەیکم بۆ هیوا بەهجەت نارد(چونکە پێش چەند مانگێک لە برادەرێکم بیستبوو، کە هیوا بەهجەت لەملاو لەولا ووتبووی حەمەی مەلا راست ناکا پارەی نەدواوە بە من بیدەم بە عادل مراد) لە نامەکە نووسیبووم، کە رۆژی شەممە رێکەوتی ٩ی ١١ی ٢٠١٤ لە کۆنگرەکە لێم پرسیت ئێوارە لە ماڵ ئەبی؟ ووتت: نەء، بۆچی؟ ووتم: لەگەڵ عادل مراد قسەم کردووە، کە پارەم بۆ بەرێتەوە. ووتت: چەندە. ووتم: دە هەزار یۆڕۆیە. ووتت بیدە بە هێلگای خێزانم ئەو لە ماڵە. گەر لە ماڵ نەبوو لەلای ئەو ژنەی ئەوبەرمان داینێ ئەو جێگەی سیقەیە. بۆ بەیانی زوو خۆم پارەکەم برد بۆ ماڵی هیوا بەهجەت. زەرفەکەم دانەخستبوو، پارەکەم نیشاندا. ووتی: دایخە، ئێستا بۆ عادل مرادی ئەبم وتێلەکەی لەم نزیکانەیە. کاک هیوا خۆی گوڕی و چوینە خوارەوە. هیوا کە دی من بە بایسکل هاتووم. ووتی: حەمە وەرە لەگەڵم لەبەرچاوی خۆت ئەمانەتەکەی ئەدەمێ، ئەشت گەڕێنمەوە ئێرە. لەبەرچاوم ئەمانەتەکەی دا بە عادل ئەویش سەیری ناو و ژمارەی تەلەفۆنی نجم الدین کریمی کردو زەرفەکەی خستە گیرفانی ناوەوەی قەمسەڵەکەی، قاوەمان خوارد، کاک سالار هات بە دوای عادل مراد و چەند وێنەیەکی پێکەوە گرتین و دوایی لە یەکتر جیابووینەوە، هیوا بەهجەت ووتی: حەمە وابزانە پارەکەت گەیشتووە. من ئیعتیمادم پێیەتی.\nکەچی پارەکەی نەگەیاند بوو. منیش بە پەلە چوومەوە کوردستان و لەگەڵ سەرکۆی برازام چووینە ماڵی عادل مراد، کەچی دەریکردین. من ترسام هەر بشمان کوژێ. ئەی کاک هیوا مەسەلەکەم بۆ نەگێڕایەوە، ووتت: حەمە قەت چاوەڕیی ئەوەم لە عادل نە ئەکرد، چەند جارێک بە ئەلمانی ووتی: (Ich bin enttäuscht von ihm.) واتە شەرمەزاری کردم.\nچاوەڕیی ئەوەم لێ ئەکردی لەبەر خاتری راستی دان بە راستی مەوزوعەکە بنێی. پێم سەیرە ئەڵێی زەرفەکە پارەی تێدا نەبوو!\nبە هەر حال پارەکەی من سەری تێدا چوو، بەڵام زیاتر ئەوەم پێناخۆشە کە برادەران لەبەر خاتری عادل مراد راستیەکان دائەپۆشن. دیارە کاک عادلیش ئەوە یەکەم جاری نییە لەسەر مەسەلەی پارە تاوانبار بێ، چونکە پێش ماوەیەک بە ئیمزای ئیدارەی گشتی یەکێتی کە ١٠٠هەزار یۆرۆیان بۆ سەرف کردبوو، داوایان لێکردبوو وەسڵی سەرفکردنی پارەکە بنێرێ، جا نازانم ناردی یان بەدەردی ١٠ هەزار یۆرۆیەکەی من چوو؟!\nئەرشیفی (حەمەی مەلا)ی نووسەر\nئامانەتەکەی لە عادیل مورادیان دزی، هی من بوو\nبا پەندێك لە خۆزێ مۆخیكا (Jose Mujica)سەرۆكی ئۆرۆگوای وەرگرین\nشه‌ڕ بۆ مافی نه‌ته‌وایه‌تی، یان بۆ به‌رژه‌وه‌ندی دراو‌سێیه‌کانمان


هێرشی تورکیە بۆ سەر کوردستانی ڕۆژئاوا مەحکووم دەکرێت\n11:47 - 18 رەزبەر 2719\nکوردستان میدیا: وڵاتانی جیهان، لایەنە سیاسییەکان، هونەرمەندان و سیاسەتوانان، هێرشی تورکیە بۆ سەر کوردستانی ڕۆژئاوا مەحکووم دەکەن.\n"سکۆت مۆریسن"، سەرۆکوەزیرانی ئوسرالیا ڕایگەیاندووە: "چوونی تورکیه بۆ سووریا نیگەرانی کردووین و ئەم ڕەفتارانە مەترسی بۆ سەر ئەمنییەت و پارێزراویی کورد و دەرکەوتنەوەی داعش لە ناوچەکە دروست کردووە".\nسەرۆکی ئۆپۆزیسیۆنی بریتانیا ڕایگەیاند: "هێرشەکانی تورکیه بۆ سەر کورد، بە قووڵی نیگەرانی کردووم".\n"جێرمی کۆربین"، سەرۆکی پارتی کاری بریتانیا کە گەورەترین پارتی ئۆپۆزیسیۆنی ئەو وڵاتەیە لە توویتێکدا نووسیوویەتی: "بە قووڵی نیگەرانی هێرشە نیزامییەکانی تورکیه بۆ سەر ناوچە کوردییەکان لە باکووری سووریەم. پێویستە هەموو هێزە بیانییەکان لە سووریه بکشێنەوە و نەبنە هۆکاری بەرزبوونەوەی گرژییەکان لەو ناوچەیە".\n"فێدریکا مۆگرینی"، بەرپرسی کاروباری دەرەوەی یەکیەتیی ئورووپا لە کاردانەوەی هێرشەکانی سەر کوردستانی ڕۆژئاوا ڕایگەیاند: "هێرشەکانی تورکیه بۆ سەر باکووری ڕۆژهەڵاتی سووریه، لاپەڕەیەکی نوێی دراماتیکی لە مێژووی تاریکی شەڕی سووریه دەکاتەوە".\n"پۆمپێئۆ"، وەزیری کاروباری دەرەوەی ئامریکا وتی: "هێرشی تورکیە بۆ سەر کوردستانی ڕۆژئاوا بە چرا سەوزی ئێمە نەبووە و ئیدانەی هێرشی تورکیە دەکەین".\n"لیندزی گراهام"، سیناتۆری کۆماریخوازەکانی ئامریکا داوای ئەوەی کردووە کە نابێ کورد له کوردستانی ڕۆژئاوا پشتی لێ بکرێت.\n"جۆ بایدن"، سیناتۆر و کاندید بۆ سەرۆکایەتیی ئامریکا لە هەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ساڵی داهاتوو، لە تویتێکدا نیگەرانیی خۆی لەبارەی هێرشی تورکیه بۆ سەر هێزە کوردییەکانی کوردستانی ڕۆژئاوا دەربڕیوە.\n- ناوەندی هاوکاریی حیزبەکانی کوردستانی ئێران\nناوه‌ندی هاوكاریی حیزبه‌كانی كوردستانی ئێران داوای ڕاگرتنی شەڕ و وازهێنان لە سیاسەتی هەڕەشە و هێرش و ئامانجگرتنی خاک و خەڵکی ڕۆژئاوای كوردستان ده‌کات و پێیان وایه كه مه‌سه‌له‌ی كورد له هیچ كام له به‌شه‌كانی له ڕێگای توندوتیژی و هێرشی چه‌كداری و نیزامی چاره‌سه‌ر ناكرێت و بگره ڕێگه چاره‌سه‌ره سیاسییه‌كانیش كوێر ده‌كاته‌وه.\nدەوڵەتی میسر هێرشی تورکیەی بۆ سەر کوردستانی ڕۆژئاوا مەحکووم کردووە و پشتیوانییان لە کوردستانی ڕۆژئاوا کردووە.\n- فەرانسە، ئاڵمان و بریتانیا\nفەرانسە، ئاڵمان و بریتانیا لەبارەی کوردستانی ڕۆژئاوا دوای کۆبوونەوەی شۆرای ئەمنییەت دەکەن.\nسەرۆککۆماریی پێشووی فەرانسە کە ساڵی ۲۰۱٥ بڕیاری دا فڕۆکە لە دژی داعش لە ئاسمانی سووریە بەکار بێنێت، داوای دژکردەوەی خێرا بۆ وەستانی هێرش و پەلاماری دەوڵەتی تورکیەی بۆ سەر کوردەکان کرد.\nدەوڵەتی عەرەبستان، هێرشی تورکیەی بۆ سەر کوردستانی ڕۆژئاوا مەحکووم کردووە.


كەركوك/ 27ی تەمموزی 2021/ بنكەیەكی وەرگرتنی ڤاكسینی كۆرۆنا فۆتۆ: راگەیاندنی تەندروستی كەركوك\nئیناس حەسەن – كه‌ركوك\nژمارەی ئەو هاوڵاتییە كەركوكییانەی روو لە بنكەكانی وەرگرتنی ڤاكسین دەكەن لە زیادبوندایە، بەهۆی هەڵكشانی ژمارەی توشبوانی ڤایرۆسی كۆرۆناوە.\nبەپێی بەدواداچونەكانی (كەركوك ناو)، لە ماوەی 10 رۆژدا (23ی تەمموز – 1ی ئاب) زیاتر لە 30 هەزار هاوڵاتی لە كەركوك جۆرە جیاوازەكانی ڤاكسیۆنی كۆرۆنایان وەرگرتووە.\nلە 23ی تەمموزدا ژمارەی وەرگرانی ڤاكسیۆن لە رۆژێكدا زیاتر لە 600 كەس بووە و بەپێی دوایین ئامار لە 1ی ئاب وەرگرانی ڤاكسین لە رۆژێكدا گەیشتۆتە زیاتر لە هەزار و 600 كەس.\n"ڤاكسین وەك كەشتییەكەی نوح وایە تا بپەڕیتەوە بۆ كەناری ئارامی و بەسەر ڤایرۆسی كۆرۆنادا سەربكەویت" بەشدار ئەركان (28 ساڵ)، هاوڵاتی كەركوك وای وت.\nئەركان بەلایەوە گرنگ نییە كێ ڤاكسینی دۆزییەوە و كێ بەرهەمیدەهێنێت، هێندەی بەلاوە گرنگە ئەو ڤاكسینە لە مەترسییەكانی توشبون بە كۆرۆنا بپارێزێت.\nئەو گەنجە ڤاكسیۆنی كۆرۆنای وەرگرتووە و نەكەوتۆتە ژێر كاریگەری دەنگۆ و گومانەكان لەسەر ڤاكسینەكان، كە لە تۆڕە كۆمەڵایەتییەكاندا بڵاوكراونەتەوە، چونكە توانیویەتی لە سەرچاوەی پزیشكی تایبەتەوە زانیاری لەسەر ڤاكسینەكە وەربگرێت.\nهەروەها وتی دوای وەرگرتنی ڤاكسینەكە كاریگەری لاوەكی توندی نەبووە و داواشیكرد هاوڵاتیان پەلە لە وەرگرتنی ڤاكسین بكەن و خۆیان بپارێزن.\nبەپێی ئامارەكانی تەندروستی كەركوك تائێستا 73 هەزار و 624 كەس ڤاكسینیان وەرگرتووە كە زیاتر لە 47 هەزاریان ڤاكسینی جۆری فایزەر بووە، زیاتر لە 13 هەزار ژەمی ئەسترازێنیكا و زیاتر لە 13 هەزاریشیان سینۆفارم بووە.\nكەركوك/ تەمموزی 2021/ هاوڵاتیان ڤاكسینی كۆرۆنا وەردەگرێت فۆتۆ: راگەیاندنی تەندروستی\nبڵاوبونەوەی زانیاری گوماناوی\nسەرباری زیادبونی ژمارەی وەرگرانی ڤاكسیۆن، بەڵام هێشتا هەندێك هاوڵاتی وەك خەڵەف عومەر (33 ساڵ)، ترسی لە وەرگرتنی ڤاكسین هەیە.\nعومەر "هەرگیز" بیر لە وەرگرتنی ڤاكسیۆن ناكاتەوە و هۆكارەكەیشی بۆ ئەوە دەگەڕێنێتەوە متمانەی بە جۆرەكانی ڤاكسین نییە بەهۆی ئەو زانیارییانەی لە تۆڕە كۆمەڵایەتییەكانەوە خوێندویەتیەوە، ئەوەش وایكردووە "دودڵ بێت و بترسێت".\nئەوەش لە كاتێكدایە ژمارەی توشبوانی كۆرۆنا لە هەڵكشانی بەردەوامدایە و رۆژانە زیاتر لە 500 هاوڵاتی كەركوك توشی ڤایرۆسەكە دەبن.\nبەشدار ئەركان دەڵێت هەندێك لە هاوڵاتیان بەهۆی "كەمی هۆشیاری"ـیەوە هەواڵی ناڕاست بڵاودەكەنەوە كە پشت بە سەرچاوەی پزیشكی نابەستێت.\nپێشتر و لە 23ی تەمموزدا تەندروستی كەركوك هۆشداری بە هاوڵاتیان دا كە چیتر شوێنی نەخۆش لە نەخۆشخانەكانی تایبەت بە كۆرۆنا نەماوە و بەپێویستی زانی هەرچی زووە خەڵك خۆیان بكوتن.\nژمارەی دانیشتوانی كەركوك زیاتر لە ملیۆنێك و 600 هەزار كەسە و تائێستاش زیاتر لە 56 هەزار كەس توشی كۆرۆنا بون كە لەو ژمارەیە هەزار و 84 كەس گیانیانلەدەستداوە.\nهێشتا ترس لای بەشێك لە هاوڵاتیان هەیە دەربارەی وەرگرتنی ڤاكسین\nچالاكوانان شەڕی زانیاری ناڕاست دەكەن\nچالاكوانانی تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان هەڵمەتێكی هۆشیارییان دەستپێكردووە بە ئامانجی هاندانی هاوڵاتیان بۆ وەرگرتنی ڤاكسینی كۆرۆنا و بڵاوكردنەوەی زانیاری دروست و پاڵپشت بە سەرچاوەی زانستی و پزیشكی.\nشنای قەرناز (32 ساڵ)، یەكێكە لە چالاكوانانی هەڵمەتی (لەگەڵ ڤاكسیندام) و بەرپرسیارێتییەكەی ئەوەیە بەرەنگاری بڵاوكراوەی "چەواشەكار" بكات دەربارەی ڤاكسینی كۆرۆنا.\nئامانجێكی هەڵمەتەكانی نێو تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان "هاندانی هاوڵاتیانی كەركوكە بۆ وەرگرتنی ڤاكسین" و دانانی سنورێكە بۆ بڵاوبونەوەی ئەو دەنگۆیانەی دەربارەی ڤاكسینەكان هەن.\n"هێشتا ترس لای بەشێك لە هاوڵاتیان هەیە دەربارەی وەرگرتنی ڤاكسین، بەڵام ئەو جۆرە بیركردنەوانە رۆژ بە رۆژ ژمارەیان لە كەمبونەوەدایە" بەوتەی قەرناز.\nكەركوك/ 23ی تەمموزی 2021/ نەبیل حەمدی، بەڕێوەبەری تەندروستی باس لە مەترسییەكانی كۆرۆنا دەكات\nتەندروستی: ڤاكسین كۆرۆنا دەبەزێنێت\n"كەركوك لە بارودۆخێكی خراپی كۆرۆنادایە، بارودۆخەكە خراپتریش دەبێت ئەگەر هاوڵاتیان پابەندی هەموو رێكار و هۆكارەكانی خۆپارێزی نەبن یان ڤاكسین وەرنەگرن" دكتۆر نەبیل حەمدی بوشناق، بەڕێوەبەری تەندروستی كەركوك وادەڵێت.\nبوشناق بە (كەركوك ناو)ی وت دەیان هاوڵاتیان رویان لە ناوەندەكانی وەرگرتنی ڤاكسین كردووە، پرۆسەكە بە ئاسایی بەڕێوەدەچێت و داواكاریشیان لە هاوڵاتیان ئەوەیە خۆیان بكوتن تا كۆرۆنا ببەزێنن.\nلە پارێزگای كەركوك 51 بنكە و ناوەندی وەرگرتنی ڤاكسینی كۆرۆنا هەیە و لە زانكۆی تەكنیكی باكوریش بنكەیەك بۆ كوتانی خوێندكار و مامۆستا و وانەبێژان كراوەتەوە.\nزیادبونی ژمارەی وەرگرانی ڤاكسین بەهۆی هۆشیاری هاوڵاتیان و هەڵمەت و هاندانی تەندروستییەوە هەیە بۆ راستكردنەوەی زانیاری ناڕاست و چەواشەكار، ئەوەش بەوتەی بەشدار ئەركان.\nلە تەواوی عیراقدا نزیكەی ملیۆنێك و 800 هەزار كەس ڤاكسینیان وەرگرتووە و ژمارەی توشبوانی كۆرۆناش گەیشتۆتە زیاتر لە ملیۆنێك و 600 هەزار كەس.


چالاکوانان ده‌ڵێن تۆپبارانی ناوچه‌که کراوه به حومس و ناوچه‌کانی ده‌وروبه‌ری دیمه‌شقیشه‌وه. ڕێکخراوی چاودێری مافه‌کانی مرۆڤی سوریا ده‌ڵێن به‌لایه‌نی که‌م 24 که‌س کوژراون که زۆربه‌یان مه‌ده‌نی بوون. ئه‌م هێرشه له کاتێکدا بوو که به پێێ ڕاپۆرتان ده‌یان هه‌زار خه‌ڵکی سوری به‌شداریان له خۆپیشاندانێکی دژه حکومه‌تدا کردبوو. ئه‌م ئاماره به پێی ئۆپۆزسیۆن بوو.\nسکرتێری گشتی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان بان کی موون له ڕۆژی هه‌ینی به توندی ڕه‌خنه‌ی له حکومه‌تی سوریا گرت بۆ به‌رده‌وام بوونی له هێرشه‌کان بۆ سه‌ر مه‌ده‌نیان، سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی که دیمه‌شق دڵنیای کردبوونه‌وه که ده‌ستی کردووه به کشانه‌وه‌ی هێزه‌کانی له شاره سه‌ره‌کییه‌کاندا.\nشایانی باسه حکومه‌تی سوریا په‌یمانی داوه تا 10 ی مانگی 4 هه‌مو ئۆپه‌راسیۆنه له‌شکرییه‌کانی ڕاده‌گرێت. به پێی بڕگه‌کانی به‌یاننامه‌که‌ی ئه‌نجومه‌نی ئاسایش که له ڕۆژی پێنجشه‌ممه بڵاو کرایه‌وه، ده‌بوایه ئۆپزسیۆن له ماوه‌ی 48 کاتژمێر پاش ئه‌وه‌ی حکومه‌ت په‌یمانی خۆی به‌جێ بگه‌ێنێت ئه‌مانیش چه‌ک دابنێن.\nبه‌ڕێز بان گوتی ئه‌و کاته دیاری کراوه نابێت ببێت به بیانویه‌ک بۆ کوشتنی خه‌ڵکی.


فازڵ میرانی لە دیمانەیە کی تایبەتی هەولێر : عەلاوی خۆی کاندیدی شیعە و سەدر و فەتحە، داوای (کوردی بێلایەن)یش لە ئێمە دەکات\nدیمانە: هاودەنگ فارووق\nهەمیشە ڕوون و ڕاشکاوە، وشەکان و ئیدیۆم و دەستەواژە سیاسییەکان بە دیقەتەوە بەکار دێنێ، زووزووش بە ئایەتێکی پیرۆز، پشتوپەنا بۆ ڕوانگە و هەڵوێستەکانی دەکاتە نموونە: ڕێزدار فازڵ میرانی سکرتێری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان، لە دیمانەیەکی ڕۆژنامەوانیی تایبەتدا بۆ هەولێر، هەڵوێستی پارتی و لایەنە کوردستانییەکانی لە بارەی پڕۆژەکەی محەمەد تۆفیق عەلاوی، کاندیدی ڕاسپێردراو بۆ سەرۆکوەزیرانی نوێی عێراق ڕوون کردەوە و کە داوای (وەزیری بێلایەن)ی لە کوردو پێکهاتە و حزبەکان کردووە، میرانی گوتی: خۆشبەختانە لە بەرامبەر ئەو پرسەدا، کوردستانیان یەکدەنگن، بۆ ئەم پڕۆژە تازەیەش، دەبێ بە شتی تازە و ڕوون ڕووبەڕووی ببینەوە :\n* کاک فازڵ سوپاس بۆ ڕەخساندنی دەرفەتی ئەم دیمانەیە.\n- سوپاس کاک هاودەنگ، پێشەکی پیرۆزباییت لێ دەکەم، بە بۆنەی وەرگرتنی پۆستی سەرنووسەریی ڕۆژنامەی هەولێر؛ هەرچەندە درەنگیشە، بەڵام من ماوەیەک لە کوردستان نەبووم.\n-زۆر سوپاس کاک فازڵ.\n* دوایین پەیڤ و هەڵوێستی کورد، بە تایبەت پارتی دیموکراتی کوردستان، لە بارەی هەوڵەکانی محەمەد عەلاوی، بۆ پێکهێنانی کابینەی نوێی حكوومەتی عێراق چییە، کە ئەو پێی وایە: خۆی ئیختیاری وەزیرەکان بکات لە کەسانی بێ لایەن هەڵیانبژێرێت، نەک حزبەکان بۆی دیاری بکەن؟\n-ئەم باسەی دەکرێ، بە راستی شتێکی تازەیە لە عێراقدا.!! ئێمە ئەگەر زۆر دوور نەچین، ئاوڕێك لە ڕابردووی نزیكمان بدەینەوە؛ ساڵی ١٩٥٨، کە شۆڕشی تەمووز بوو، ئەنجوومەنی سیادەی عێراقیان دانا، یەکێکیان شیعە بوو، بە ناوی مەهدی کوببە، یەکێکی سوننە بە ناوی محەمەد نەجیب ئەلڕوبێعی بوو، یەکێکیش کورد بوو بە ناوی خالید نەقشبەندی.\nکەواتە ئەو بیرۆکەی بەڕێز عەلاوی شتێکی تازە نییە، پێکهاتەی عێراق ئەمەیە.\n* بەڵام ئەو دەڵێ: دوور لە ئەجێندای حزبەکان وەزیر دادەنێم؟\n- لێرەدا پرسیارێک دروست دەبێ، ئایە عێراق وەکو لیبیای جارانی سەردەمی خوالێخۆشبوو قەزافی وڵاتێکی بێ ئەحزابە؟ ئاخر عێراق هەر لە زەمانی مەلیکەوە، ئەحزابی تێدا بووە، هەروەک پێکهاتەی جیاوازیشی تێدایە، ئەمە واقیعی عێراقە.\n* کەواتە ئەمەی عەلاوی دەیڵێت، بۆی جێبەجێ ناکرێت؟\n- ئاخر پارلەمانەکەی، کە متمانە بە کابینەکەی (بێلایەنەکان)ی عەلاوی دەدات، پارلەمانی ئەحزابە، مەگەر چەند نەفەرێکی کەمی بێلایەن تێدابن، ئەگەر نا ئەوانەی دی هەموویان نوێنەری حزبەکان و پێکهاتە نەتەوەیی و تائیفەکانن! چ کورد و کوردستانی بێت، یا شیعەو سوننە، تورکمان و ئاسووری و کلدان یان ئەرمەن بن؛ ئەمانە هەموویان نوێنەری پێکهاتەکان و حزبەکانی عێراقن.\nکۆسپی بەردەم کابینەی عەلاوی\n* بەڵام عەلاوی دەڵێ: خۆم لە نێو ئەم حزب و پێکهاتانە کەسەکان هەڵدەبژێرم؟\n- ئەگەر ڕاوێژ بەم حزبانە نەکرێ و حزبەکان متمانە بەم حكوومەتە نەدەن، چۆن لە ناو پارلەمان دەرباز دەبێت؟ چۆن متمانە وەردەگرێت؟ ئەمە بەربەستە لە بەردەم کابینەکە.\n* ناتوانێ بە سەر ئەم کۆسپەدا زاڵ بێت؟\n- ئەمە یەکێکە لە بەربەستەکانی بەردەمی.\n* ئەی لە ڕووی یاسیاییەوە چیی پێ دەكرێت؟\n- مەگەر لە دەستوور لابدات و حكوومەتەکە بە بێ متمانەی پارلەمان دروست بکات و داوای هەڵبژاردنی پێشوەختە بکات، ڕەنگە ئەمە لە هەندێک وڵات کرابێت، یان بکرێ.\n* ئەمە بۆ عێراق گونجاو نییە؟\n- نەخێر عێراق لەو مەرج و خەسڵەتانەی تێدا نییە هەنگاوی ئاوا بنرێت؛ سەرۆک وەزیرانێکی ڕاسپێردراو، پەنا بۆ دامەزراندنی حكوومەتێکی بێ متمانەی پارلەمان ببات.\n* بۆچی کورد هێندە هەستیارە بەم هەڵبژاردانەی کاندیدی ڕاسپێردراو؟\n- لە بەر ئەوەی ئێمەی کورد، ئێمەی کوردستانی، خەباتێکی زۆرمان لە پێناوی مافی میللەتەکەی خۆمان کردووە، قوربانییەکی یەکجار زۆرمان داوە. ئێمە نەتەوەی دووەمین لە عێراقدا؛ پاشان ئێمە قەوارەیەکی فەرمیی دەستووریمان هەیە، دەستوورێک تەواوی گەلانی عێراق دەنگیان پێ داوە و تایبەتمەندیی هەرێمی کوردستانی وەکو هەرێمیکی فیدراڵی تێدا تەبەنی کراوە.\n* هەرێمی کوردستان چیی لەم کابینەیە دەوێ؟\n- بەلایەنی کەم دەبێ هەرێمی کوردستان بە ئەحزابەکانییەوە، تایبەتمەندیی هەبێ، ئیستیسنا بکرێت.\n* دەرفەتی دانوستان هەیە لەوبارەیەوە؟\n- بە تەئکید دەرفەت هەیە، بۆ دانوستان بۆ دۆزینەوەی ڕێگەچارە.\n* ئەو سازان و سازشە بە چ شێوەیەک دەکرێت؟ ئالتەرناتیفتان چییە؟\n- بۆ نموونە با بڵێن سەرۆکی هەرێمی کوردستان، سەرۆکایەتیی هەرێمی کوردستان، با نوێنەرانی هەرێمی کوردستان دیاریی بکات، ئەمە چارەسەرێکی مامناوەندییە لە نێوان ئێمە و کاندیدی ڕاسپڕدراودا.\n* بەڵام تێبینی دەکرێت، پارتی و یەکێتی حەز بکەن خۆتان کاندید دیاریی بکەن؟\n- پارتی و یەکێتی دنیایەک خوێنمان داوە، بە دەنگی جەماوەری خۆمان نوێنەرەکانمان چوونەتە پارلەمانی عێراق؛ باشە دەکرێ کابرایەک کە دۆستی ئێمەیە، دۆستی هەموومانە، خۆی بکاتە وەکیلی ئێمە؟ وەکیلی ئەو حزبانەی هەزاران شەهیدیان داوە؟ بچێ لە سەر شەقام کەسێک بێنێ و بڵێ ئەوە کوردێکی بێلایەنە و بیسەپێنێ و بڵێ کوردینە ئەوە نوێنەری ئێوەیە؟!!\n* ئەگەر وای کرد، ئێوە ڕازی نابن؟\n- نەخێر ئێمە ئەوە قەبووڵ ناکەین، سەددام حوسێنیش تەها محێدین مەعرووفی کردە جێگری سەرکۆماری عێراق، دەیگوت: ئەوە نوێنەری کوردە، ڕای یەک کوردیشی وەرنەگرتبوو، بۆیە کوردیش قەبووڵیان نەبوو.\n* ئەگەر عەلاوی سوور بوو لە سەر جێبەجێکردنی بیرۆکەی کابینەی (بێلایەنەکان) و کورسیی وەزارەتەکانی بە بەتاڵی بۆ کورد هێشتەوە، هەڵوێستی ئێوە چ دەبێ؟\n- من وەک ڕای تایبەتی خۆم دژی ئەو بۆچوونەم، من لەگەڵ ئەوەدام، ئەوە ڕەت بکرێتەوە، چونکە ئەگەر شوێنی وەزیرەکانی ئێمە بە بەتاڵی مانەوە، ئەزموونی سوننەکانمان هەیە، سوننە بایکۆتیان کرد، وەزارەتەکانیان بەجێهێشت، خەڵکیان بە وەکالەت بۆ دانان، ئیدارەی وەزارەتەکانیان لە باتی بەڕێوە دەبردن، هەروەک وەختی خۆی برادەرانی بزووتنەوەی گۆڕان لە حكوومەت کشانەوە، ئێمە بە وەکالەت، خەڵکمان لە شوێنیان دانا، برادەرانی یەکگرتوویش بە هەمان شێوە.\n* ئەمە باشتر نییە، لەوەی هەر وەزارەت نەبێ؟\n- نەخێر باش نییە، ئەوە فێڵێکی شەرعییە دەیانەوێت لە بەرامبەر کورد بیکەن، بە ڕای من نابێ کورد ئەمە قەبووڵ بکات.\n*مەترسییەکە لە کوێدایە؟\nدەبێ بەندینخانە لە وڵاتی دیکە بکاتەوە\n- بەیانی ئەو دەتوانێ ئەو پۆستە وەزاریانە بە بەتاڵی بهێڵێتەوەو، کەسانێک دابنێ، بە وەکالەت بەڕێوەیان ببات، جارێ ئەم بەڕێزە هەژدە بەڵێنی داوە، من نازانم؟ حزبەکان پشتیوانی نەبن، ئەو هەژدە بەڵێنانە بە چی و بە کێ جێبەجێ دەکات؟! کێشەکان زۆر زۆرن؛ دەستوورە، کێشەکانی هەرێمی کوردستانە، هەڵبژاردنی پێشوەختەیە، گەڕاندنەوەی پارەی عێراقە لە دەرەوە، ڕووبەڕوبونەوەی گەندەڵییە، دەستگیرکردنی ئەو کەسانەی دزییان کردووە؟ (بە خەندەوە) کەواتە ئەگەر ئەمانەی بۆ بکرێ و هەموو ئەو وەزیر و بەرپرسانە بگرێ کە گەندەڵییان کردووە، بەندیخانە لە عێراق نامێنێ، هەمووی پڕ دەكرێ لە دز! دەبێ لە وڵاتێکی دیکەش بەندیخانە بکەنەوە، چونکە جێی ئەم هەموو دزە دەستگیرکراوە نابێتەوە، کە وا بڕیارە حكوومەتەکەی بەڕێز عەلاوی بیانگرێ!!\n* زۆرن ئەو کەسانە؟\n- بەڵێ، ئەوانەی بردوویانە لەوانە زۆرترن کە نەیانبردووە.\n* واتە ناتوانێ بەڵێنە گەورەکانی جێبەجێ بکات؟\n- من نازانم ئەم هەموو بەڵێنانە بە چ هێزێک جێبەجێی دەکات؟ بە چ هێزێک دەخوڕێ؟\n* هێزی ماڵی شیعەی لە پشت نییە؟\n- خۆی کێشەیەک لە ماڵی شیعیدا هەیە، ڕەنگە بەم ڕەنگە یان بە ڕەنگی تر بێت، جا فشار بێت، عادل عەبدولمەهدیش هەر وابوو، وتیان با دەربازی بکەین، بینیمان کۆتاییەکەی چیی لێهات.\n* ئەی کورد چ هەنگاوێک، ج نەخشەڕێگایەکی بە دەستەوەیە؟\n- ئەوەی جێگای خۆشحاڵیمانە، کوردستانییەکان یەکدەنگن. ئەو زنجیرە کۆبوونەوانەی جەنابی نێچیرڤان بارزانی سەرۆکی هەرێمی کوردستان، لەگەڵ لایەنە کوردستانییەکان کردوویەتی، هاودەنگییەکی باشی لە نێو ڕیزەکانی کوردستان دروست کردووە، هەموو لایەنەکان قسەی چاکیان کردووە، ئەوانەی لە حکوومەتیش نین، برایانی یەکگرتوو، برایانی کۆمەڵ، لێدوانی باشیان داوە.\n* ئەی ئێوە وەک پارتی لەگەڵ لایەنەکان ڕاستەوخۆ لە پەیوەندیدان؟\n- بەڵی لەگەڵ یەکێتی قسەم کردووە، لەگەڵ گۆڕان و یەکگرتوو کۆمەڵ و برایانی تورکمان و کلدان و ئاشووری قسەم کردووە؛ هەموویان هەمان هەڵوێستی ئێمەیان هەیە.\n* هەنگاوی عەمەلیتان چییە؟\n- ئەمڕۆ( ١٨-٢) شاندێکی هاوبەش لە هەر حزبێک یەکێک یان زیاتر، دەچنە بەغدا، لەوێش سەرۆکی فراکسیۆنە کوردستانییەکان، پەیوەندییان پێوە دەکەن، هەر ئەمڕۆ (١٨-٢)کۆبوونەوەیەکی سێ قۆڵی هەیە ( کورد، شیعە، سوننە) ئەم بابەتە گفتوگۆ دەکەن، خیارات هەیە.\n* چین ئەو خیاراتانە؟\n- یەکێک لە خیاراتەکان ئەوەیە: دەنگ بە پڕۆژەیەکی لەو جۆرە نەدەن، ئەگەر دەنگی پێ نەدەین، بێگومان پڕۆژەکە سەرناکەوێت، چونکە هەموو حزبەکان پێیان ناخۆشە، ئەی حزب بۆچی هەڵبژاردن دەکات؟ بۆچی خۆی ڕێک دەخات، بۆ ئەوەی بچێتە پارلەمان و وزیری هەبێت؛ بۆ ئەوەی خزمەت بکات و خەڵک دەنگی پێ بداتەوە. ئەگەر خەڵک لە دەرەوەی حزب وەزیری بۆ دابنێن، ئەم حزبە ئەسڵەن بۆچی هەبێ؟\n* ڕوانگەی شیعەکان چییە، کۆدەنگیەکیان لەسەر بیرۆکەی عەلاوی هەیە؟\n- پێم وایە بەشێک لە شیعەکانیش هەتا ئەگەر بۆ بەرژەوەندی شیعە، ئەگەر چاویشیان بنووقێنن، بەڵام لە دەروونی خۆیانەوە ئەم شێوەیان پێخۆش نییە.\n* ئەی ئەگەر بەبێ کورد و سوننە پڕۆژەکەی عەلاوی چووە واری جێبەجێکردنەوە؟\n- بێگومان دەبێتە حكوومەتێکی یەکڕەنگ، وەکو حكوومەتی لوبنانی لێ دێت، بینیمان، ئەوێ ڕۆژێ شیعەکان هەر خۆیان لە پارلەمان بڕیاریان دا، هێزەکانی ئەمریکا لە عێراق بکشێنەوە، چونکە کورد و سوننە بەشدار نەبوون، بڕیارەکە مولزەم نەبوو و کاریگەرییەکی ئەوتۆی نەبوو؛ ئەوە باشترین نموونەیە، هەموو کەس ئەوە دەزانێ، برایانی شیعە خۆیشیان باش دەزانن، حوکمی یەک تائیفی، یەک حزبی تاکڕۆیی لە عێراق فەشەلی هێناوە و بەسەر چووە، لەمەودواش شتی وانابێ، عێراق لەو قۆناغە دەرباز بووە.\n* چۆن؟ عێراق بۆتە دیموکراتی، ئەم نموونەی حوکمڕانییەی تێپەڕاندبێت؟\n- لە حاڵەتی دیموکراتیدایە، بەڵام دیموکراتی بەکار ناهێنرێت، ئەمە واقیعی عێراقە.\n* حاڵەتی دیموکراتی یانی چی؟\n- واتا سیستەمی حوکمی یەک مەزهەبی، تاکحزبی، چیتر نایخوات، قەبووڵ ناکرێ، ئەمە پێی دەڵێن: حاڵەتێکی دیموکراتی، ئەمە هۆشیاربوونەوەیەکی دیموکراتییە، مەرج نییە ئێمە مومارەسەی دیموکراتی دەکەین لە حوکمرانیدا.\n* ئاخر ئەی بە ناوی زۆرینەی شیعە ناتوانن ئەوە بکەن؟\n- بەڵام ئەگەر شیعە زۆرینەن، مانای ئەوە نییە نوێنەرایەتیی هەموو گەلان و پێکهاتەکانی عێراق دەکەن، ئەوان تەنیا نوێنەرایەتیی شیعە دەکەن، ئەگەر بە تەنیا حكوومەت پێک بێنن، دەبێتە حكوومەتی شیعەی عێراق بەس، نابێتە حكوومەتی عێراقیەکان، برادەرانی شیعەش ئەم ڕاستییە باش دەزانن.\n* کارتی فشاری کورد بۆ ئەوەی ئەم پڕۆژەیە سەر نەگرێت، چییە؟\n- یەکەم: یەکڕیزیی کوردستانییە، واتا کەس جورئەت نەکات لە پشتەوە بسووڕێتەوە و درزێک بخاتە ناو ئەو یەکڕیزییەوە، بچێ ڕێککەوتنێک لەگەڵ ئەو کەسانەی بەغدا بکات و بڵێ: هەرچی دادەنێیت بۆ من ڕازی دەبم، ئاخر سەیر لەوەدایە ئەم کاندیدە ڕاسپێردراوە دەڵێ: ئەوانەی دەیانکەم بە وەزیر، نابێ حزبییش بن؟!! (بە خەندەوە) ئاخر ئەوە تەنیا لە سیستەمی لیبیای جاران وابووە! (من تعذبە کفرە) ئاخر ئەمە لە عێراق نایخوات! لە زەمانی مەلیکەوە حزبەکان شۆڕش و ڕاپەڕینیان کردووە، حزبەکان حكومڕانيیان کردووە، حزبەکان کودەتایان کردووە.\n* سیناریۆی بەشدارینەکردنتان تاوتوێ کردووە؟\n- بە تەئکید ئەو خیارەش هەیە، بەڵام لە راستیدا نامانەوێت، بە تەنیا بڕیار بدەین و بەتەنیا بین، دەمانەوێت لێکتێگەیشتنێکی عێراقی بۆ ئەم پرسە هەبێت، نەک ئێمە و سوننە لە دژی شیعە بین؛ ئەوەش لای کورد ڕەتکراوەیە. ئێمە هاوپەیمانێتی لەگەڵ تائیفەیەک لە دژی تائیفەیەکی دیکە ناکەین. دەمانەوێت، هەموو پێکهاتەکان پێکەوە دیالۆگی هاوبەش و تێگەیشتنی هاوبەشیان هەبێت، بۆ ئەوش کار دەکەین؛ دەمانەوێت بە هەموومان ئەم برادەرە تێبگەیەنین، پێی بڵێین: حوكمڕانی بەم شیوەیە نابێ، باشە تۆ بەیانی بەبێی ئێمە حكوومەت دروست دەکەی، دواتر دێی داوای پشتیوانیشمان لێ دەکەیت، ئاخر ئەگەر ئێمە شەریکی تۆ نەبین، چۆن و بۆچی پشتیوانیت لێ بکەین؟\n* ئەگەر پشتیوانی نەکەن؟\n- بێگومان ئەم ئەگەر پشتیوانیی لێ نەکەین، ئەم حكوومەتەش دووچاری کێشەی زۆر دەبێتەوە، بۆ نموونە، سبەی دەچینەوە ناو هەڵبژاردنەوە، ئەوسا چی ڕوو دەدات، بێگومان هەر ئەو ئەحزابانەی ئەو برادەرە ئیستا دەیەوێت تەریکیان بکات، دەیبەنەوە، خۆ ئەو حزبێکی نییە، ئێستا دەڵێ: من کاندیدی حزبەکانم ناوێ، پرسیارێک لە جەنابی محەمەد تۆفیق عەلاوی دەکەین؟ ئەی خۆی کاندیدی کێیە؟!\n* من لە ئێوە دەپرسم کێیە؟\n- شیعەکان خۆیان بە رێككەوتن ئەویان پێشنیاز کردووە و کاندید کراوە، باشە کە شیعە ئەویان کاندید کردووە، بۆ كورد ئەو مافەی نییە کاندیدی خۆی بۆ وەزارەتەکان ئیختیار بکات؟! ئەو سەرۆکوەزیرانی عێراق دەبێت بە سەرچاو، بەڵام ئەو نابێت ڕێگە بە خۆی بدات وەزیر بۆ ئێمە دابنێ؛ ئێمە وەزیر بۆ ئەو دادەنێین، بۆ ئەوەی هاوکاری بێت و یارمەتی بدات لە سەرخستنی کابینەکەی، ئێمە بەم ڕاشکاوییە دەبێ قسە لەگەڵ ئەم برادەرە بکەینەوە. ئەم شتەی ئەو باسی دەکات هەموومان تووشی شۆک بووین، بە نیسبەت ئێمە ئەوە موفاجەئە بوو، بۆ زۆربەی عێراقییەکانیش جێگای سەرسووڕمانە، نابێ حزبی بێ، نابێ حزبەکان ڕۆڵیان هەبێ لە بەربژێری وەزیرەکان؟! نابێ حزبەکان پشتیوانیی کاندیدەکان بکەن؟ ئێ خۆیشی کاندیدی حزبێکە، بە ناوی تەیاری سەدر و فەتحە، ئەی ئەوانەش حزب نین!؟ ئەمانەش سیاسی نین؟!\n* ئەی دواجار چی دەکەن؟\n- دواجار ئەمە شتێکی تازەیە و ئێمەش دەبێ بە شێوەیەکی تازە و تاوتوێكراو ڕووبەڕووی ببینەوە، پێمان خۆشە ئەو کارەش بە لێکتێگەیشتنێکی هاوبەش بکرێت، بەبێ تێگەیشتنی هاوبەش کاری هاوبەش ناکرێت.


كۆرونا هەڕەشە لە یاریگاكانی ئیتاڵیا دەكات\nجۆزێپی کۆنتی، سەرۆکوەزیرانی ئیتالیا رایگەیاند، هەموو رێوشوێنێک بۆ رووبەڕووبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا گیراوەتەبەر، نایانەوێ لە رێگەی وەرزشەوە زیاتر تەشەنە بکات، بۆیە هەوڵ دەدەن چارەسەرێکی دروست بۆ ئەو دۆخە دابنێن.\nبەپێی قسەی سەرۆکی فیدراسیۆنی تۆپی پێی ئیتالیاش بێت، پێشبینی دەکرێت لەو ناوچانەی ڤایرۆسی کۆرۆنا بڵاوبووەتەوە بەبێ هاندەران یاری بکرێن، قسەش لە بارەی ئەوە هەیە کە سەرجەم یارییەکانی هەفتەی داهاتوو بەبێ ئامادەبوونی هاندەران لە ئیتالیا بکرێن.\nلە لایەکی دیکەوە یانەی یوڤێنتوس لەترسی کۆرۆنا مۆزەخانەی یانەکەی داخست، ئەگەر هەیە دێربی ئیتالیای نێوان یوڤێنتوس و ئینتەرمیلانیش بەبێ هاندەر بەڕێوەبچێت لە سەرەتای مانگی داهاتوو.\nگابریێل گراڤینا، سەرۆکی یەکێتیی تۆپی پێی ئیتالیا گوتی: ڤایرۆسی کۆرۆنا هەڕەشە نابێت بۆ یارییەکەی ناپۆلی و بارسێلۆنا، بەڵام لە نێوخۆ و بەتایبەت ئەو شارانەی کە ڤایرۆسەکەی تێدا بڵاوبووەتەوە، هیچ یارییەک ناکرێت.\nئیتالیا گەورەترین زۆنە لە دەرەوەی چین کە ڤایرۆسی کۆرۆنا بەرێژەیەکی بەرچاو لە هەڵکشاندایە، ئەمرۆ 60 حاڵەتی دیکە تۆمارکراون و گەیشتوونەتە زیاتر لە 217 حاڵەت، چوار کەسیش گیانیان لەدەستداوە.


“روونكردنەوە لەبارەی دەسەڵاتی پەرلەمانی عێراق بۆ ناردنی 200 ملیارەكە دەدرێت” – Politic Press\nئەندامێكی لیژنەی دارایی لە پەرلەمانی عێراق رایگەیاند: پەرلەمانی عێراق ناتوانێت ئەو بڕیارەی ئەنجومەنی وەزیران رابگرێت كە داویەتی لەبارەی ناردنی 200 ملیار دینار بۆ هەرێمی كوردستان.\nشیروان میرزا، ئەندامی لیژنەی دارایی لە پەرلەمانی عێراق بە پۆڵەتیك پرێسی راگەیاند: پەرلەمانی عێراق ناتوانێت ئەو بڕیارەی ئەنجومەنی وەزیران رابگرێت چونكە ئەوە دەچێتە چوارچێوە دەست وەردانی دەسەڵاتی یاسادانان لە دەسەڵاتی جێبەجێكردن و بڕیارەكەش بڕیارێكی یاساییە.\nئەو پەرلەمانتارە وتی: ئەگەر لە ناو پەرلەمان لیژنەیەك قسە لەسەر ئەم بڕیارە بكات لیژنەی داراییە نەك لیژنەی دەستپاكی، لیژنەی داراییش لە بەیاننامەكەیدا جەختی لەسەر جێبەجێكردنی یاسای بودجە كردووەتەوە ئێمە هاوڕای ئەو جەختكردنەوەین.\nباسی لەوەشكرد، ئەگەربێتو پەرلەمان فشار بخاتە سەر حكومەت، دەمێنێتەوە سەر ئەوەی تا چەندە حكومەتی عێراق بەرگەی فشارەكان دەگرێت چونكە لە 2019 ش فشاری زۆریان لە عادل عەبدولمەهدی كرد بەڵام ئەو وەكو خۆی جێبەجێی كرد.\nروونیشیكردەوە، تەنانەت وەزیری دارایی عێراقیش ناتوانێت واژۆ لەسەر ناردنی ئەو پارەیە نەكات، چونكە بڕیارەكەی هی ئەنجومەنی وەزیرانە و وەزیر ناتوانێت بڕیاری ئەنجومەنی وەزیران رابگرێت.\nرۆژی 15_6_2021 ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق بڕیاریدا مانگانە 200 ملیار دیناری شایستەی دارایی هەرێم رەوانە بكرێت، دوای وردبینی كردن لە داهاتە نەوتی و نا نەوتییەكانی هەرێمی كوردستان.\nTags: 200 ملیارەكە پەرلەمانی عێراق شیروان میرزا\nسەلیم شوشكەیی: عێراق تاكە دەوڵەتە لەخۆرهەڵاتی ناوەڕاست كە زۆرترین رۆژی پشووی هەیە\nپەرلەمانی عێراق لەبارەی پرۆژە یاسای قەرزەوە كۆدەبێتەوە\nهه‌ڵوێستى یه‌كێتى له‌سه‌ر كورسییه‌كانى كه‌ركوك بۆ هه‌ڵبژاردنی په‌رله‌مانی عێراق\nلیژنەی دارایی: نازانین ناردنی 200 ملیارەکە بۆ هەرێم بەردەوام دەبێت یان كۆتایی پێدێت


خوێنەرانی قورئان و خوێندنەوەکان /٢\nناوچەکان و جۆری خوێندنەکان ( ألقراءات )\nــ ریوایەتی حفص ألدوري له أبي عمرو ألبصري: بەزۆری لە صومال، سودان، تشاد، نیجیریا، و ناوەڕاستی ئەفریقیا بەشێوەیەکی گشتی بڵاوە.\nــ ریوایەتی ورش لە ( نافع )ـەوە: بەزۆری بڵاوە لە وڵاتانی ( جەزائیر و مەغریب و مۆریتانیا ) و لە ڕۆژئاوای ئەفریقیا وەك وڵاتانی ( السنغال والنيجر ومالي ونيجيريا و وڵاتی دیکە ) وە بەڕێژەیەکی کەم لە هەندێک ناوچەکانی وڵاتی ( میسر و لیبیا و تشاد و خواروو ڕۆژئاوای تونس ) بڵاوە. ئەم ریوایەتە کۆن لە میسر زۆر بڵاو بوو وە لەوێوە بڵاوبۆوە بۆ وڵاتانی دیکە.\nــ ریوایەتی قالون لە ( نافع )ـەوە: لەلیبیا زۆر بڵاوە و بە فەرمی دەخوێندرێ، هەروەها لە زۆربەی وڵاتی تونس بڵاوە.\nــ ریوایەتی حفص لە ( عاصم )ـەوە: ئەم ریوایەتە زۆر ناسراو نەبوو، بەڵام لە سەردەمی خیلافەتی ( عثماني ) بڵاو بویەوە بە هەموو وڵاتانی ڕۆژهەلات و دوورگەی عەرەبی و میسر. هەرەکو لەپێشەوە باسمان کرد ئەم ریوایەتە لە زۆربەی زۆری وڵاتانی جیهانی ئیسلامی بڵاوبۆتەوە بەڕادەیەک کە ( ٩٥% ) مسوڵمانان بەم شێوازە دەخوێنن.\nمەبەست لە ریوایەتی حفص لە ( عاصم )ـەوە: ئەوەیە کە ( حفص ) لە ( عاصم )ی وەرگرتووە و سەنەدەکەیشی دەگەڕێتەوە بۆ پێغەمبەر ( ). واتە: حفص ریوایەتەکەی لەعاصم وەرگرتووە ( عاصم )یش لە عەبدوللای کوری حەبیب ( أبو عبدالرحمن السلمي ) لە عثمان بن عفان و علي بن أبي طالب و أُبيّ بن كعب و زيد بن ثابت و وەرگرتووە، ئەمانیش هەموویان لە پێغەمبەر ( ) وەرگرتووە.\n( عاصم )، ناوی ( أبوبكر عاصم بن أبي ألنجود )ـە یەکێکە لە تابعییەکان، دەنگێکی زۆر خۆشی هەبووە لە قورئان خوێندن، وە حفص ( ابن سليمان بن المغيرة الأسدي ) کوڕی هاوسەرەکەی ( عاصم ) بووە وە هاوڕێی بووە لەهەمان کاتدا.\nقۆناغەکانی نوسینەوەی قورئانی پیرۆز بەوێنە\nتکایە کلیکی سەر ئەم وێنەی خوارەوە بکە


دەمانەویست لە ڕێگای گەمارۆکانەوە خۆپیشاندان لە ئێران سەرهەڵبدات - Mehr News Agency\nAP ١٣٩٩ ڕێبەندان ١٨ ١٤:٠١\nNews Code 35899\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، نیکی هەیلی نوێنەری پێشووی ئەمریکا لە نەتەوەیەکگرتووەکان دوێنێ لە گفتوگۆیەکدا لەگەڵ کەناڵی تەلەڤیزیۆنی فاکس نیوز ڕایگەیاند: دەوڵەیئ نوێی ئەمریکا بەدوای گەڕانەوە بۆ ڕێککەوتنی ناڤۆکی ئێرانە؛ واتا دەیانەوێت سەرجەم ئەو گەمارۆیانە کە ئێمە خستبوومانە سەریان، هەڵبگرن.\nناوبراو لەو بارەوە درێژەی دا کە ڕوانگەی سەرۆک کۆماری ئێستای ئەمریکا سەبارەت بە ئیران زۆر مەترسیدارە.\nنیکی هەیلی لە درێژەدا زیادی کرد: گەمارۆکان ئابووری ئێرانیان لاواز کردەوە تا شوێنێک کە خەڵک بڕژنە سەر شەقام و دژی دەسەڵات خۆپیشاندان بلەن. ئەوە هەمان شتێک بوو کە ئێمە دەمانەویست.\nهەڵوێستە دوژمنانەکانی دەوڵەتی ئەمریکا دژی تاران\nئەمە لە حاڵێکدایە کە دۆناڵد ترامپ سەرۆک کۆماری پێشووی ئەمریکا 8 ی مارسی ساڵی 2018 بە بیانووی بێ بنەما و بە شێوەی تاک لایەنە بڕیارنامەی 2231 ی ئەنجومەنی ئاسایشی پێشێل کرد و لە ڕێککەوتنی ناڤۆکی وڵاتانی 5+1 لە گەڵ چووە دەرەوە.\nواشنتۆن دواتر هەڕەشەی کرد گەمارۆکان دژی تاران کە بە پێی ئەو ڕێککەوتنە هەڵپەسێردرابوو، دەگەڕێنێتەوە.\nکاردانەوەی ئێران بە بێ کردەیی ئەورووپا و کردەوەکەی ئەمریکا\nشیاوی باسە کە یەک ساڵ دوای چوونە دەرەوەی یەک لایەنەی ئەمریکا لە ڕێککەوتنی ناڤۆکی، ئێرانیش بە پێی مادەکانی 26 و 36 لە ئەو ڕێککەوتنە نێودەوڵەتییە بەهۆی بێ کردەیی ئەورووپا و بێ بەڵینیی ئەمریکا؛ هەندێک لە بەڵینەکانی خۆیی لە ڕێککەوتنی ناڤۆکی کەم کردەوە.