Diplomatic Magazine | فه‌رهاد شاكه‌لى: كه‌م وڵات هه‌یه هێنده‌ى كوردستان دژایه‌تى ئیسلام بكات\nڕقی گه‌وره‌ی ڕۆژئاوا له كورد، یه‌كێك له ھۆكاره سه‌ره‌كییه‌كانی سه‌لاحه‌ددینى ئه‌یوبییه\nدیدارى- گرووپى گوڵنار\nدیبلۆماتیك: باسێكی (گرووپی ڕوانگه و گرووپی كفری) بكه‌ین، كه له‌و كاته‌دا ململانێیه‌كی سه‌خت و دژوار له نێوانتاندا هه‌بووه، بگه‌ڕێینه‌وه بۆ ئه‌و سه‌رده‌مه بزانین هۆكاره‌كانی ئه‌و ناكۆكییانه چی بوون، وه ئێستا جه‌نابتان گه‌یشتوونه‌ته ئه‌م ته‌مه‌نه‌و چل ساڵ به‌سه‌ر ئه‌و مێژووه‌دا تێپه‌ڕیوه، چ له‌باره‌ی ئه‌و دوو گرووپه‌وه ده‌ڵێن؟\n(شێركۆ) خۆی دانی به‌وه‌دا ده‌ناو ده‌یگوت كه ئێوه (گرووپی كفری) پێش ئێمه بوون له تازه‌كردنه‌وه‌ی شیعری كوردیدا، ئه‌وه هیچ گومانێكی تێدا نییه\nشاكه‌لی: من پێم وایه ئه‌وه تازه بووه‌ته به‌شێك له مێژوو، به‌ڵام مێژوویش ده‌كرێ دووباره به‌سه‌ر بكرێته‌وه، بۆ ئه‌وه‌ی هه‌ندێ ڕاستی بۆ خه‌ڵكی ده‌ركه‌ون.\nهیچ گومان له‌وه‌دا نییه كه ئێمه پێشده‌ست و پێشه‌نگ بووین بۆ تازه‌كردنه‌وه‌ی شیعری كوردی. ته‌نانه‌ت براده‌رانی (گرووپی ڕوانگه)یش خۆیان دانیان به‌و ڕاستیه‌دا ده‌نا. كاك (شێركۆ بێكه‌س) زۆر براده‌رم بوو، له حه‌فتاكانه‌وه تا نه‌خۆشكه‌وتن و كۆچكردنه‌كه‌یشی پێوه‌ندیمان هه‌ر هه‌بووه‌و سه‌ردان و هاتووچۆمان هه‌بووه پێكه‌وه. له‌م ساڵانه‌ی كۆتاییشدا (شێركۆ) خۆی دانی به‌وه‌دا ده‌ناو ده‌یگوت كه ئێوه (گرووپی كفری) پێش ئێمه بوون له تازه‌كردنه‌وه‌ی شیعری كوردیدا، ئه‌وه هیچ گومانێكی تێدا نییه. هه‌روه‌ها به‌تێكست، ئه‌گه‌ر مێژوو به ده‌م نه‌گێڕدرێته‌وه، خۆ به تێكست دیاره، من تێكستم هه‌یه ساڵی ١٩٦٩ یا ١٩٧٠ نووسیومه، به‌راوردی بكه به‌و تێكستانه‌ی كه (شێركۆ بێكه‌س و جه‌لالی میرزا كه‌ریم) نووسیویانه، تێكسته‌كانی ئێمه له هیی ئه‌وان پێشكه‌وتووترن، دیاره كه لایه‌نی تازه‌گه‌ریی پێوه دیاره، خوالێخۆشبوو كاك (شێركۆ بێكه‌س) له كاتێكدا كه بانگه‌شه‌ی تازه‌گه‌ریی كردووه، تا ساڵی ١٩٧٣یش هه‌ر له ژێر كاریگه‌ریی (گۆران)دا بوو.\nدیبلۆماتیك: ئه‌ی هۆكاری ناكۆكی و كێشه‌ی نێوانتان چی بوو؟\nشاكه‌لی: خۆشبه‌ختانه ناكۆكیی نێوان شاعیرو نووسه‌ر ناكۆكیی شه‌ڕه‌تفه‌نگ نییه، به ده‌ردی مامۆستا (مه‌سعوود موحه‌ممه‌د) ده‌فه‌رمووێت: كاغه‌زو مه‌ره‌كه‌بی تێدا سه‌رف ده‌بێت، نه فیشه‌كه‌و نه بارووته‌و، نه خوێنی تێدا ده‌ڕژێنرێت..! موناقه‌شه‌ی گه‌وره هه‌بووه له نێوانماندا، هه‌م ئه‌وان شتیان نووسیوه‌و هه‌م ئێمه‌یش، تا ڕاده‌ی برینداركردنی یه‌كتریش چووه، من له بیرمه یه‌كێك له‌و چاوپێكه‌وتنانه‌ی كه بۆ ئه‌وه ته‌رخان كرابوو، له گۆڤاری (هه‌نار)دا بڵاو كرایه‌وه، زۆربه‌ی ته‌رخان كردبوو بۆ ئه‌و مه‌سه‌له‌یه. من له زۆر شوێندا به ڕه‌قی قسه‌م كردبوو، دوای ئه‌وه من تا ماوه‌ی ساڵێك كاك (شێركۆ)م نه‌بینی، دیار بوو زویر بووبوو، ده‌مزانی كه زویر بووه، به‌ڵام خوا هه‌ڵناگرێ، ده‌بێ پیاو ئه‌و هه‌قیقه‌ته بڵێ كه (شێركۆ) پیاوێكی دڵپاك بوو، دوای ئه‌و ماوه‌یه كه یه‌كترمان بینییه‌وه باوه‌شی پێدا كردم و ئه‌ملا و ئه‌ولای ماچ كردم، ده‌یزانی ئه‌مه مه‌سه‌له‌یه‌كی فیكرییه، خۆ شه‌ڕه‌تفه‌نگمان نه‌كردبوو.\nمن خۆم فه‌تره‌یه‌ك كه‌وتمه ناو سیاسه‌ته‌وه، به‌ڵام به ڕاستی سیاسه‌تم به‌كار نه‌هێنا بۆ مه‌به‌ستی شیعرو شاعیری\nدیبلۆماتیك: ئه‌گه‌ر ئێوه زیاتر له‌سه‌ر هه‌ق بوون و زیاتر ڕۆڵتان هه‌بوو له تازه‌كردنه‌وه‌ی شیعری كوردیدا، كه‌چی (گرووپی ڕوانگه) زیاتر ناسرا؟\nشاكه‌لی: من پێم وایه دوو لایه‌نی هه‌یه، یه‌كێك له هۆكاره‌كان ئه‌وه‌یه كه ئه‌وان به ته‌مه‌ن له ئێمه گه‌وره‌تر بوون، ئه‌وان له‌ناو سیاسه‌تدا بوون و نزیك بوون له سیاسه‌ته‌وه. ئێمه دوور بووین له سیاسه‌ته‌وه، ئه‌وسایش و ئێستایش من و (له‌تیف) هه‌ر دوور بووین له سیاسه‌ته‌وه، ئه‌وه‌ی كه ڕۆڵێكی گه‌وره له سیاسه‌تدا ببینین، ئه‌وه‌مان نه‌بووه، من خۆم فه‌تره‌یه‌ك كه‌وتمه ناو سیاسه‌ته‌وه، به‌ڵام به ڕاستی سیاسه‌تم به‌كار نه‌هێنا بۆ مه‌به‌ستی شیعرو شاعیری. لایه‌نی دووه‌م، شاری (سلێمانی) هه‌میشه بارودۆخێكی جیاوازی ھه‌بووه، ئه‌وان (سلێمانی)یان بۆ ئه‌و مه‌به‌سته به‌كار ھێناوه، باشیشیان به‌كار ھێناوه، ئێمه‌یش به حوكمی ئه‌وه‌ی (گه‌رمیانی) بووین، فه‌قیرو بێده‌سه‌ڵات بووین، ئه‌وه‌یش كاریگه‌ریی خۆی ھه‌بووه.\nدیبلۆماتیك: (گرووپی ڕوانگه) له‌و به‌یانه‌ی كه بڵاوی ده‌كه‌نه‌وه، بانگه‌شه‌ی خۆ ڕووتكردنه‌وه‌ی ئافره‌ت و دژایه‌تیی جل و به‌رگی ئیسلامیی و مه‌لاو مزگه‌وت و ئه‌م شتانه ده‌كه‌ن، پێت وا نییه ئه‌مه ھۆكارێك بوو بۆ ناساندنیان؟\nشاكه‌لی: ئه‌وه‌ی جه‌نابت باسی ده‌كه‌یت به‌یانی دووه‌میانه، به‌یانی یه‌كه‌میان به‌یانێك بوو له گۆڤاری (ڕوانگه) و حه‌فته‌نامه‌ی(ھاوكاری)دا بڵاو كرایه‌وه.\nئه‌گه‌ر به‌یانه‌كه‌ی ئه‌وان و ئێمه‌ت خوێندبێته‌وه، جیاوازییه‌كی زۆر ھه‌یه له نێوانیاندا، بۆ ئاگاداریتان ئێمه ناومان له به‌یانه‌كه‌مان نابوو (به‌یانی شێته‌كان).\nئێمه له به‌یانه‌كه‌ماندا ئاماژه‌مان به‌وه داوه كه (شیعر) چۆنه، ئه‌وان یه‌ك وشه‌یان تێدا نه‌نووسیوه ئاماژه به‌وه بكه‌ن كه شیعر چۆنه؟ چییه؟به‌یانه‌كه‌ی ئه‌وان به‌یانێكی سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تی بوو، زیاتر له‌وه‌ی كه به‌یانێكی ئه‌ده‌بی بێت، ھیچ باسی ئه‌وه ناكات كه شیعری باش چییه، یا شیعری كلاسیكی كورد چییه؟ باسی ئه‌وه ناكات نوێكردنه‌وه ده‌بێت چۆن بێت له شیعردا؟ ھیچ له‌و باره‌یه‌وه ناڵێت، خۆیشیان دان به‌وه‌دا ده‌نێن.\nمن دیدارێكی كاك (شێركۆ)م لایه ده‌ڵێت: ڕاسته به‌یانه‌كه‌ی ئێمه باسی ھیچ شتێكی له‌باره‌ی شیعره‌وه تێدا نییه. به‌ڵام ئێمه، من و ھه‌ڵمه‌ت، ئاماژه‌مان به ھه‌موو ئه‌وانه داوه، ئه‌وه‌یش جیاوازییه‌كی ئاشكرایه له نێوان به‌یانی ئێمه‌و ئه‌واندا.\nدیبلۆماتیك: وه‌ڵامی پرسیاره‌كه‌ت نه‌داینه‌وه كه ئایا یه‌كێك له ھۆكاره‌كانی ناساندنی ئه‌وان ئه‌وه نه‌بوو كه دژایه‌تیی ئایین و ڕه‌مزه ئاینییه‌كانیان ده‌كرد؟ ئه‌گه‌ر ئه‌وه ھۆكار نه‌بوو، بۆچی ئه‌وان په‌نایان برده به‌ر ئه‌و كاره؟\nشاكه‌لی: بێگومان. ئه‌و ھه‌ڵوێسته‌ی ئه‌وان بوو به ھۆی تووڕه‌بوونی خه‌ڵكێكی زۆر و به‌وه‌یش خۆیان وه‌ك كه‌سانێكی ''پێشكه‌وتنخواز'' به كۆمه‌ڵگه‌ی ئه‌و سه‌رده‌مه‌ی كوردستان ناساند. ئه‌وه‌یشت له بیر نه‌چێت، كه ڕێژیمی ئه‌و كاته‌ی به‌عس زۆری پێ خۆش بوو، به‌رژه‌وه‌ندیشی له‌وه‌دا بوو، له كوردستاندا ئاژاوه دروست بكات. به كورتییه‌كه‌ی، ئه‌و دۆستانه ھه‌میشه له‌وه‌دا لێھاتوو بوون كه سیاسه‌ت بۆ سوودی خۆیان به كار ببه‌ن.\nخه‌ڵكێك كه خۆی به ڕووناكبیر ده‌زانی، لای وابوو ده‌بێ خۆی به ماركسیست بزانێت.\nدیبلۆماتیك: له سه‌رده‌می حه‌فتاكاندا زۆربه‌ی شاعیرانی كورد ڕووگه‌یان ده‌بێته سۆڤیێت، به واتایه‌كی تر ده‌بنه سۆڤیێتپه‌رست، به شان و باڵی یه‌كێتیی سۆڤیێتدا ھه‌ڵده‌ده‌ن، ھۆكاری ئه‌مه چی بوو؟\nشاكه‌لی: باش و خراپ مه‌سه‌له‌یه‌كی مێژووییه، به‌ڵام بۆچی وا بوو؟ ئێمه له ڕۆژھه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستدا ده‌ژیاین، له ڕۆژھه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستدا كۆمه‌ڵێك ڕێژێم ھاتوونه‌ته سه‌ر ده‌سه‌ڵات، كه له‌لایه‌ن ڕۆژئاواوه پاڵپشتی كراون، له‌به‌ر ئه‌وه زۆر سرووشتییه كه تۆ سوود له دوژمنی ڕۆژئاوا وه‌ربگریت، دوژمنی ڕۆژئاوا له‌و كات و سه‌رده‌مه‌دا به پله‌ی یه‌كه‌م شیوعییه‌ت و سۆڤیێت بوو، خه‌ڵك پێی وابوو بۆ ئه‌وه‌ی ڕزگارت بێت له ڕۆژئاواو له ڕێژیمی پاشایه‌تیی عێراق، كه له‌و كاته‌دا به‌شێك بوو له په‌یمانی (سێنتۆ)، له‌ژێر ئینتیدابی ئینگلیزدا بوو، سووریا له ژێرده‌ستی فرانسادا بوو، توركیاو ئێرانیش سه‌ر به ئه‌مریكا بوون، ئه‌م ناوچه‌یه ھه‌مووی به‌ده‌ست ڕۆژئاواوه بووه، له‌به‌ر ئه‌وه زۆر ئاسایی بووه ئه‌و كه‌سانه‌ی شۆڕشگێڕ بوون، ئه‌و كه‌سانه‌ی ده‌یانه‌ویست ئه‌م ڕێژێمانه بگۆڕن و ژیانی خه‌ڵك بگۆڕن، په‌نا ببه‌نه به‌ر ھێزێكی تر، ھێزه‌كه‌ی تر سۆڤیێت بوو.\nبه‌ڵام ته‌نانه‌ت ئاڵمانیای نازیست، ئاڵمانیای ھیتله‌ریش لایه‌نگری ھه‌بوو. كه‌سانێك كه دژی ئینگلیز بوون، ئاماده بوون په‌نا بۆ ھیتله‌ر و نازیزمیش ببه‌ن.\nتۆ چیرۆكی (ئه‌ڵه‌مان كوردی)ی خوالێخۆشبوو دۆكتۆر مارف خه‌زنه‌دار بخوێنه‌وه، ده‌بینی له‌ناو كورددا كه‌سانێك ھه‌بوونه ھه‌ر له خۆوه عاشقی ئاڵمانیا و ھیتله‌ر بوون.\nمن كه ئێستا ئه‌م قسانه ده‌كه‌م مه‌به‌ستم خۆم نییه، من خۆم به درێژایی ژیانم دژی سۆڤیێت بووم، نه‌ك له ڕوانگه‌ی ڕۆژاواوه. ئه‌و سه‌رده‌مانه من شه‌ش حه‌وت ساڵێك ماركسی بووم و خۆم به ماركسی زانیوه. ئه‌و كاتانه من (ماویست) بووم، واته سه‌ر به ئایدلۆژیای (ماوتسیتۆنگ)ی چین بووم.دژی سۆڤیێت بووم و، پێم وابووه سۆڤیێت درۆ ده‌كا له‌گه‌ڵ میلله‌تانی دونیادا، چه‌نده ئیمپریالیزمی ئه‌مه‌ریكی و ئینگلیزی و فرانسی خراپه ده‌كه‌ن به‌رامبه‌ر میلله‌تانی ئه‌م ناوچه‌یه، سۆڤیێت بۆ ڕزگاریی میلله‌تانی ناوچه‌كه درۆ ده‌كاو ھیچ شتێكی له‌ده‌ست نایه‌ت و ناكات، ئه‌ویش ته‌نھا ئامانجی ئه‌وه‌یه ئه‌وان لا ببات و، خۆی بچێته جێگه‌كه‌یان...!\nمه‌سه‌له‌ی سۆڤیێت به‌داخه‌وه ئه‌وه بوو، خه‌ڵك پێی وابوو كه سۆڤیێت ڕه‌نگه بتوانێت شتێكی بۆ بكات، وایانده‌زانی ئایدلۆژیای سۆڤیێت مژده‌ده‌ره، مژده‌یه‌كی تازه‌ی پێیه، كۆمه‌ڵگایه‌كی یه‌كسان دروست ده‌كات، ئافره‌ت ڕزگار ده‌كات، كرێكارو جووتیار ده‌توانن ببنه خاوه‌ن ده‌سه‌ڵات و سه‌رمایه‌ی خۆیان، كۆمه‌ڵێك له‌و قسانه ھه‌بوون له ئایدلۆژیای سۆڤیێتدا، ئه‌مانه كاریگه‌رییان كردبووه سه‌ر خه‌ڵك، خه‌ڵكێك كه خۆی به ڕووناكبیر ده‌زانی، لای وابوو ده‌بێ خۆی به ماركسیست بزانێت.\nدیبلۆماتیك: پێمان خۆشه دوای بواری شیعر، باسێك له (ته‌سه‌ووف) بكه‌ین، له‌و پرسیاره‌وه ده‌ست پێده‌كه‌ین، ئێوه شاعیرێكی دیارن، به‌ڵام له شیعری ئه‌م ساڵانه‌ی دواییتاندا ڕوئیایه‌كی سۆفیگه‌ری به شیعره‌كانتانه‌وه دیاره، چۆن بوو جه‌نابتان له چه‌پێكی ماویسته‌وه به‌ره‌و سۆفیزم ھاتن؟\nشاكه‌لی: ئه‌وه په‌یوه‌ندییه‌كی ڕاسته‌وخۆی به ژیانی فیكری و فه‌رھه‌نگیی منه‌وه ھه‌یه. تا له كوردستان بووم، تا ڕاده‌یه‌ك نزیك بووم له سیاسه‌ته‌وه، نزیكه‌ی پێنج شه‌ش ساڵێك كاری سیاسیم كردووه، ماركسیست بووم، ماویست بووم، به‌شێوه‌یه‌كی چالاكانه‌یش به‌ھاری ١٩٧٤ تا به‌ھاری ١٩٧٥ پێشمه‌رگه بووم. ئه‌و ماوه‌یه‌یش كه شۆڕش ھه‌ره‌سی ھێنا و گه‌ڕابووینه‌وه عێراق، من ھه‌ر به‌رده‌وام بووم له كاری سیاسی. دواییش كه چوومه سووریا، نزیكه‌ی ساڵێك یا ساڵ و نیوێك ھه‌ر له نێو سیاسه‌تدا بووم، به‌و شێوه‌یه ئه‌و ماوه‌یه‌یش من زۆرتر شیعری سیاسیم ده‌نووسی.\nبه‌ڵام كه چوومه ئه‌ورۆپا به نیازی ئه‌وه‌ی به‌رده‌وام بم له شتێك پێوه‌ندیی به‌خوێندنی كوردییه‌وه ھه‌بێت، پێوه‌ندیی به ئه‌ده‌ب و زمانی كوردییه‌وه ھه‌بێت، چوومه زانكۆی (ئوپسالا)، زانكۆی (ئوپسالا) تاكه زانكۆیه‌كه له سوێد كه زمانانی ئێرانیی تێدا بخوێنرێت.\nئیدی من چوومه ئه‌وێ بۆ كاری لێكۆڵینه‌وه‌و شتی وا. بۆ تێزی ماسته‌ره‌كه‌م ئه‌وه‌م ھه‌ڵبژارد له‌سه‌ر مه‌م و زینی خانی بنووسم. من كه (مه‌م و زین)م ھه‌ڵبژارد، دیسانیش ده‌گونجێت ھه‌ر پاشماوه‌ی عه‌قڵه سیاسییه‌كه‌م بووبێت كه حه‌زم كردووه ئه‌و لایه‌نه ھه‌ڵبژێرم، واته ناسیۆنالیزمی كوردی له مه‌م و زیندا، به‌ڵام كه مه‌م و زینم خوێنده‌وه، سه‌یرم كرد ئه‌مه تێكستێكه ته‌نھا سیاسه‌ت و كوردایه‌تی نییه، شتی تری زۆر تێدایه. ورده ورده ئاشنای شیعرو فكری (خانی) بووم، بینیم (خانی) باسی شاعیری تری كوردی پێش خۆی ده‌كات، یه‌كێك له‌و شاعیرانه‌ی باسیان ده‌كات، (مه‌لای جه‌زیری) بوو.\nكه مه‌لای جه‌زیریم خوێنده‌وه، تێگه‌یشتم شاعیرێكی سۆفیی زۆر گه‌وره‌یه و شاعیرێكی نه‌قشبه‌ندیشه\nبا ئه‌وه‌یش بۆ قسه‌كانم زیاد بكه‌م؛ من به حوكمی سیاسه‌تكردنم، تێكه‌ڵاویم له‌گه‌ڵ كوردانی باكوور و ڕۆژاوای كوردستاندا ھه‌بوو، كرمانجییه‌كی باش فێر بووبووم، ئێستا كرمانجی و كوردیی ناوه‌ندی (سۆرانی) وه‌ك یه‌ك و به‌باشی ده‌زانم، پێیان ده‌نووسم و پێیان ده‌خوێنمه‌وه. ئه‌وه‌یش كاریگه‌رییه‌كی باشی ھه‌بوو كه من له (مه‌م و زین) تێ بگه‌م و، دواییش ھه‌وڵ بده‌م كه مه‌لای جه‌زیری بخوێنمه‌وه.\nكه مه‌لای جه‌زیریم خوێنده‌وه، تێگه‌یشتم شاعیرێكی سۆفیی زۆر گه‌وره‌یه و شاعیرێكی نه‌قشبه‌ندیشه. ئه‌وه وای لێكردم كه بمه‌وێ (ته‌سه‌ووف)یش بناسم، نه‌ك ته‌نھا (ته‌سه‌ووف) له شیعردا بناسم، به‌ڵكه ھه‌وڵ بده‌م وه‌ك فكرو فه‌لسه‌فه بیناسم. ئیتر ده‌ستم كرده خوێندنه‌وه‌ی سه‌رچاوه‌كانی (ته‌سه‌ووف). خۆشبه‌ختانه له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ھه‌م فارسییه‌كی باشم ده‌زانی، ھه‌م ئینگلیزی و عه‌ره‌بی و كرمانجی، باشترین سه‌رچاوه‌و زمانیش بته‌وێ له‌باره‌ی (ته‌سه‌ووف)ه‌وه بخوێنیته‌وه، زمانانی ئینگلیزی و فارسییه. عه‌ره‌بی شتی باشی زۆرتێدا نییه له‌باره‌ی (ته‌سه‌ووف)ه‌وه، به‌ڵام فارسی زۆر ده‌وڵه‌مه‌نده.\nتیۆریی (وه‌حده‌تئه‌لوجوود) كه یه‌كێكه له تیۆرییه مه‌زنه‌كانی (ته‌سه‌ووف)، ھه‌وڵمداوه تێی بگه‌م، ده‌زانم له كوردستان ڕه‌خنه‌گری كورد، یا نووسه‌ر و توێژه‌ری كورد كه باسی (ته‌سه‌ووف) ده‌كا، یه‌كسه‌ر ده‌ڵێت (وه‌حده‌تئه‌لوجوود). ھه‌ر شتێكی ده‌ست بكه‌وێت ھه‌ر ده‌ڵێ ئه‌مه (وه‌حده‌تول وجوود)ه، له كاتێكدا وا نییه، (وه‌حده‌تول وجوود) ئه‌و شته ئاسانه نییه وا ئه‌وان لێی تێگه‌یشتوون. كه شاعیرێك قسه ده‌كا له‌باره‌ی شتێكه‌وه، ده‌ڵێ ئه‌مه مه‌به‌ستی (وه‌حده‌تول وجوود)ه، به‌ڵامبه خوا برا ئه‌وه مه‌به‌ستی (وه‌حده‌تول وجوود) نییه، قسه‌یه‌كی ڕۆژانه‌یه‌و خه‌ڵك بۆ خۆی دایھێناوه.\n(وه‌حده‌تول وجوود) فه‌لسه‌فه‌یه، تۆ ئه‌گه‌ر له فه‌لسه‌فه تێ نه‌گه‌ی له (وه‌حده‌تول وجوود)یش تێ ناگه‌یت. به ھه‌رحاڵ ئه‌وه بووه ھۆی ئه‌وه‌ی من له ڕووی تیۆرییه‌وه ھه‌وڵ بده‌م له (ته‌سه‌ووف) تێ بگه‌م، بیخوێنمه‌وه، به‌ڵام ئه‌وه‌ت له بیر نه‌چێت (ته‌سه‌ووف) دوو لایه‌نی ھه‌یه، لایه‌نێكی تیۆرییه، لایه‌نێكی به‌رھه‌مه، له به‌رھه‌می سۆفییه‌كاندا زۆر له باوه‌ڕه‌كانیته‌سه‌ووف ڕه‌نگ ده‌داته‌وه، به‌ڵام شیعر به ده‌ره‌جه‌ی یه‌كه‌م، سۆفییه‌كان زۆربه‌یان شاعیر بوون، له (مه‌ولانا جه‌لاله‌دینی ڕۆمی)یه‌وه بیگره تا ده‌گاته (جامی)، ھه‌موویان ھه‌م سۆفی بوون و ھه‌م شاعیریش.\nدیبلۆماتیك: كه‌واته سۆفیگه‌ری (خودا)ی بۆ دۆزییته‌وه؟\nشاكه‌لی: به‌ڵێ. من له دیدارێكدا گوتوومه، ئیمامی عه‌لی قسه‌یه‌كی ھه‌یه زۆر جوانه، ده‌فه‌رمووێت (ئه‌گه‌ر سه‌رپۆشی نھێنییه‌كان لاببرێت، یه‌قینی من له ئێستا زیاتر نابێ: لو كشف النقاب ما ازددت یقینا)، واته ئه‌وه‌نده‌ی یه‌قین ھه‌بووه و ھێنده بڕوای پته‌و بووه. خۆشبه‌ختانه منیش ھه‌مان قه‌ناعه‌تم ھه‌یه. سوپاس بۆ خودا ئه‌وه‌نده‌م یه‌قین ھه‌یه كه پێویستم به به‌ڵگه و به‌ڵگه‌كاری نه‌بێت.\nدیبلۆماتیك: ته‌سه‌ووف لای جه‌نابتان چییه.؟ ئایا ته‌سه‌ووف بۆ خوداناسینه یا بۆ خودناسینه؟ ته‌سه‌ووف وا له مرۆڤ ده‌كا خودا بناسێ یا خۆی بناسێ؟\nشاكه‌لی: ئه‌وه‌ی كه بۆ خوداناسین بێ نا، چونكه تۆ كاتێك ده‌ست به ته‌سه‌ووف ده‌كه‌یت كه خودات ناسیبێ، ئه‌گه‌ر خودات نه‌ناسیبێ باسی چ شتێكی خودا ده‌كه‌ی، ته‌سه‌ووف بێ خوداناسین نابێت. تۆ ناتوانیت عاشق بیت، ئه‌گه‌ر كه‌سێك مه‌عشووقت نه‌بێت. به‌ڵام به خوێندنه‌وه‌ی ئه‌ده‌بییاتی ته‌سه‌ووف و بیركردنه‌وه له پرسیاره‌كانی ته‌سه‌ووف، ناچاریت بۆ خودا بگه‌ڕێیت.\nدیبلۆماتیك: بۆچی زۆربه‌ی چه‌په‌كان كه ته‌نانه‌ت بڕوایشیان به خودا نییه، لایه‌نگری ته‌سه‌ووف و سۆفیگه‌رین؟\nشاكه‌لی: من پێم وایه ئه‌وانه قه‌ناعه‌تیان به سۆفیگه‌ری نییه، زۆربه‌یان قه‌ناعه‌تیان پێی نییه‌و، ناشتوانی بڵێیت له ته‌سه‌ووف گه‌یشتوون. ئه‌وان یه‌ك لایه‌نی ته‌سه‌ووف ده‌بینن، ئه‌وان یه‌ك لایه‌نی ته‌سه‌ووف ده‌خوێننه‌وه و ھه‌وڵ ده‌ده‌ن تێی بگه‌ن، ئه‌ویش به‌رھه‌می ته‌سه‌ووفه، واته داھێنان و به‌رھه‌می شاعیرانی سۆفی، ته‌نھا ئه‌و لایه‌نه‌ی ده‌ناسن. (مه‌ولانا) شاعیرێكی جوانه، شاعێرێكه شتی زۆر جوانی گوتووه، ڕه‌نگه سه‌رسوڕمانی ئه‌و چه‌پانه له‌و لایه‌نه‌وه بێت، ته‌سه‌ووف ئه‌گه‌ر نه‌یبه‌ستیته‌وه به خوداناسییه‌وه، ھیچ مانایه‌كی نییه. ئه‌وده‌م ده‌بێته یه‌كێك له مۆده‌كانی ئه‌م سه‌رده‌مه كه زوو دێن و زوو له ناو ده‌چن.ئێ خۆ ده‌زانیت. مادۆننای ئه‌مه‌ریكاییش شیعری مه‌ولانای كردووه به گۆرانی. ئایا مادۆننا سۆفییه؟\n(حه‌للاج)یش به‌ھۆی ته‌سه‌ووفه‌وه، به ھۆی گوتنی ڕاستییه‌وه گه‌یشته ئه‌و ئه‌نجامه‌ی كه په‌ل په‌لی بكه‌ن و، دوایی بیسووتێنن و، خۆڵه‌مێشه‌كه‌ی بده‌نه ده‌م ڕووباری دیجله‌وه.\nدیبلۆماتیك: دیدو تێڕوانینی جه‌نابتان بۆ حه‌للاج چییه؟ چۆن ده‌یناسێنن، ئایا پێتان وایه حه‌للاج یه‌كه‌مین مۆدێلی سۆفیزمی ئیسلامی بووه؟\nشاكه‌لی: یه‌كه‌مین مۆدێل نییه، ئه‌گه‌ر ڕه‌گوڕیشه‌ی ته‌سه‌ووف بگه‌ڕێنیته‌وه بۆ خودی (پێغه‌مبه‌ر)، ئه‌وا پێغه‌مبه‌ر یه‌كه‌مین مۆدێلی ئه‌و ته‌سه‌ووفه‌یه، به‌ده‌ر له (پێغه‌مبه‌ر) ئه‌وا (ئه‌بو زه‌ڕی غه‌فاری) نموونه‌یه‌كی تره، (ئه‌بو زه‌ڕ) له (مه‌ككه‌و مه‌دینه) ده‌ركرا، ناردیان بۆ سه‌حراو بیابان، چونكه (عوسمان) ده‌ریكرد، ئه‌گه‌ر بێیته سه‌ر ئه‌وه، (ئه‌بو زه‌ڕ) شه‌ھیدی یه‌كه‌می ته‌سه‌ووفه، (بیلال)یش وا بوو، ھیچیان ده‌ست نه‌ده‌كه‌وت، (بیلال) له بانگدان به‌ولاوه ھیچی پێ نه‌بڕا! بۆیه (حه‌للاج)یش به‌ھۆی ته‌سه‌ووفه‌وه، به ھۆی گوتنی ڕاستییه‌وه گه‌یشته ئه‌و ئه‌نجامه‌ی كه په‌ل په‌لی بكه‌ن و، دوایی بیسووتێنن و، خۆڵه‌مێشه‌كه‌ی بده‌نه ده‌م ڕووباری دیجله‌وه. ئه‌و پله‌ی نه‌مریی ده‌ست كه‌وت و بكوژه‌كانیشی كه‌وتنه به‌ر له‌عنه‌تی مرۆڤایه‌تی.\nناكرێ پێوه‌ندیی نێوان مه‌ولاناو شه‌مسی ته‌بریزی په‌یوه‌ندییه‌كی جه‌سته‌یی بووبێ، قه‌ت شتی وا ناگونجێ. ئه‌گه‌ر وابووایه، ئه‌و ھه‌موو به‌رھه‌مه‌ی لێ درووست نه‌ده‌بوو.\nدیبلۆماتیك: باس له په‌یوه‌ندییه‌ك (تا ڕاده‌یه‌ك په‌یوه‌ندییه‌كی جه‌سته‌یی و ماددی) ده‌كرێت له نێوان مه‌ولانای ڕۆمی و شه‌مسی ته‌ورێزیدا، جه‌نابتان له‌و باره‌یه‌وه چی ده‌ڵێن؟\nشاكه‌لی: من باوه‌ڕم به‌وه نییه، ئه‌وه كه‌سانێك كه دژی ئیسلام و دژی ته‌سه‌ووفن دروستیان كردووه. ناكرێ پێوه‌ندیی نێوان مه‌ولاناو شه‌مسی ته‌بریزی په‌یوه‌ندییه‌كی جه‌سته‌یی بووبێ، قه‌ت شتی وا ناگونجێ. ئه‌گه‌ر وابووایه، ئه‌و ھه‌موو به‌رھه‌مه‌ی لێ درووست نه‌ده‌بوو. جنس شتێكی به كه‌ف و كوڵه‌و له‌وه ده‌چێ له ماوه‌یه‌كی كورتدا دابمركێته‌وه، ئه‌ی ئه‌و ھه‌موو نووسینه و ئه‌و ھه‌موو به‌رھه‌مه‌چۆن و له كوێوه ھاتن؟ ئه‌وه ته‌فسیرێكی دوژمنانه‌یه پێم وابێت! به ھه‌ر پێوه‌رێكی زانستی و نازانستی، سایكۆلۆگی، پزیشكی یا فه‌لسه‌فی، به‌رھه‌مه‌كانی مه‌ولانا شی بكه‌یته‌وه، ھێنده‌ی سه‌ره‌ده‌رزییه‌ك ھێما و به‌ڵگه‌ت ده‌ست ناكه‌وێت، كه گومان بخاته سه‌ر پێوه‌ندیی مه‌ولانا و شه‌مسی ته‌بریزی.\nمن پێم وایه له ته‌واوی ئه‌و وڵاتانه‌ی دونیادا، ئه‌وانه‌ی كه زۆربه‌ی خه‌ڵكه‌كه‌ی موسڵمانن،كه‌میان ھه‌یه ھێنده‌ی كوردستان دژایه‌تیی ئیسلام بكات. كوردستان یه‌كێكه له‌و وڵاتانه‌ی كه زۆر دژی ئیسلامه\nدیبلۆماتیك: ئایا كورد له كوێی شارستانه‌تیی ئیسلامیدایه، ئایا كورد چ شتێكی به شارستانییه‌تی ئیسلامیی داوه؟\nشاكه‌لی: كورد به‌شدارییه‌كی باشی ھه‌بووه، ئه‌گه‌ر له ڕووی مێژووییه‌وه ته‌ماشای بكه‌یت، كورد به‌شداریی كردووه له بڵاوبوونه‌وه‌ی ئیسلامدا، له به‌ھێزكردنی ئیسلامدا، له زۆر لایه‌نی ئیسلامدا كورد به‌شداریی كردووه. ئێستا ئه‌و ڕۆڵه‌ی كورد لاواز بووه‌و نه‌ماوه، به حوكمی ئه‌وه‌ی كه ئیدیۆلۆگیی تر په‌یدا بوون، ئه‌وه وای كردووه ئه‌و به‌شدارییه لاواز ببێت. سیاسه‌تی كوردیش ده‌ور ده‌بینێت، سیاسه‌تی ئه‌مڕۆی كوردستانیش ڕۆڵی ھه‌یه، من پێم وایه له ته‌واوی ئه‌و وڵاتانه‌ی دونیادا، ئه‌وانه‌ی كه زۆربه‌ی خه‌ڵكه‌كه‌ی موسڵمانن،كه‌میان ھه‌یه ھێنده‌ی كوردستان دژایه‌تیی ئیسلام بكات. كوردستان یه‌كێكه له‌و وڵاتانه‌ی كه زۆر دژی ئیسلامه!\nدیبلۆماتیك: ئایا ڕۆژاوا عه‌سكه‌رو جه‌للادی تری ده‌ست ناكه‌وێ له ڕۆژھه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستدا بۆ ئه‌وه‌ی جه‌نگی ئیسلامی بۆ بكه‌ن و نه‌یخه‌نه ملی كورده‌وه؟\nشاكه‌لی: ڕقی گه‌وره‌ی ڕۆژئاوا له كورد، یه‌كێك له ھۆكاره سه‌ره‌كییه‌كانی سه‌لاحه‌ددینه، سه‌لاحه‌ددینی ئه‌ییووبی. ئێستایش شكان و ڕووخانیان له جه‌نگی سه‌لیبییه‌ت و شكانیان و سه‌رنه‌كه‌وتنیان كه قودس بگرن، ئه‌و ڕقه‌یان له سه‌لاحه‌دین ھه‌ر ماوه. سه‌لاحه‌دینیان خۆش ناوێت، ئه‌گه‌رچی به سه‌رسوڕمانیشه‌وه باسی ده‌كه‌ن. وه‌ك پیاوێكی به شه‌ھامه‌ت و ئازاو بوێر ناوی ده‌ھێنن، به‌ڵام خۆشیان ناوێت. ئه‌وه یه‌كێك له ھۆیه‌كانه.\nدیبلۆماتیك: له‌وه‌ته‌ی ئیسلام وه‌كو په‌یامێكی زیندوو ده‌ركه‌وتووه، زۆربه‌ی ئیمپراتۆریا و دینه‌كان ململانێی چڕیان ھه‌بووه له‌گه‌ڵ ئیسلامدا، به‌ڵام له ئێستادا ململانێیه‌كی سه‌ختترو توندتر ھه‌یه له‌گه‌ڵ ئیسلامدا له‌لایه‌ن ئه‌ورووپاوه، ئه‌م ململانێیه چۆن ده‌بینن؟\nشاكه‌لی: ململانێ له‌گه‌ڵ ئیسلام تازه نییه، له كاتی سه‌لیبییه‌كانه‌وه ده‌ستی پێكردووه، له كاتی ھاتنی خودی ئیسلامیشداھه‌ر ھه‌بووه، كه بینیویانه ئیسلام بووه‌ته ھێزێكی سیاسی و عه‌سكه‌ری و شارستانه‌تی، ئه‌وان ھه‌ستیان به مه‌ترسی كردووه، به‌ڵام ڕه‌نگه وه‌ك ئه‌مڕۆ یه‌كگرتوو نه‌بووبێتن. ئه‌مڕۆ خراوه‌ته قاڵبێكی سیاسی و عه‌سكه‌ری و شارستانییه‌وه، ته‌نانه‌ت فه‌رھه‌نگییشه‌وه. بۆیه ئێستا ئیمپریالیزم له ماڵی ھه‌موو كه‌سێكدا ھه‌یه، له ژووری دانیشتن و له ژووری نانخواردن و ته‌نانه‌ت له جێگه‌ی خه‌وتنی ھه‌موو كه‌سێكیشدا بوونی ھه‌یه.\nئیمپریالیزم له‌ڕێی میدیاو ته‌له‌ڤیزیۆنه‌وه، له ڕێی مۆبایل و ئیمه‌یڵ وسكایپ و ده‌یان ته‌كنیكی دیكه‌وه ھاتۆته ناو ژیان و جوگرافیای ھه‌موو خه‌ڵكه‌وه. ئه‌وان شه‌ڕێكی زۆر گه‌وره‌یان ده‌ستپێكردووه به‌رامبه‌ر به ئیسلام، به‌تایبه‌تی دوای نه‌مانی كۆمونیزم، چونكه دوژمنێكیان له كۆڵ بووه‌وه، خۆیان ته‌رخان كردووه بۆ دوژمنه‌كه‌ی تر كه ئیسلامه.ئه‌م شه‌ڕه شه‌ڕێكی شارستانه‌تییشه له نێوان شارستانه‌تییه‌كی ئیسلامیی – ڕۆژھه‌ڵاتی، له‌گه‌ڵ شارستانه‌تییه‌كی ئه‌ورۆپاییدا.ئه‌نجامی ئه‌م شه‌ڕه من نازانم به چ ئاراسته‌یه‌كدا ده‌شكێته‌وه، كه‌سمان ناتوانین پێشبینی بكه‌ین داھاتوو چۆن ده‌بێت، به‌ڵام شه‌ڕێكی زۆر ناحه‌ق و ناڕه‌وا و بێویژدانانه‌یه به‌رامبه‌ر ئیسلام ده‌كرێت.\nدیبلۆماتیك: قسه‌ت بۆ پێكدادانی شارستانییه‌ته‌كان و سه‌روه‌ریی ئه‌مریكا چییه به‌تایبه‌ت له تیۆری و پێشبینییه‌كانی فۆكۆیاماو سه‌مۆئیل ھانتیگتۆن؟\nشاكه‌لی: له كتێبی (ده‌رزیئاژن)دا من لێكۆڵینه‌وه‌یه‌كی دوورودرێژم له‌سه‌ر ئه‌و بابه‌ته نووسیوه [شه‌ڕی شارستانه‌تییه‌كان یا له یه‌كگه‌یشتنیان، ده‌رزیئاژن، لل: ١١٥-١٤٧]. ئێستا ئیتر پێویست ناكات له گفتوگۆیه‌كی ئاماده‌نه‌كراوی وه‌ك ئه‌مه‌دا، سه‌رله‌نوێ له‌سه‌ری بدوێم، چونكه باوه‌ڕ ناكه‌م به‌و ڕێكوپێكییه‌ی له‌وێ نووسیومه و بیره‌كانی خۆمم ده‌ربڕیون، بتوانم ئێستا بدوێم و بیره‌كانم گه‌ڵاڵه بكه‌م.\nدیبلۆماتیك: پێت وایه ئه‌ورۆپا ھاوشێوه‌ی كۆمۆنیزم، ئیسلامیش به چۆكدا ده‌ھێنێت؟\nشاكه‌لی: باوه‌ڕ ناكه‌م ھه‌رگیز بتوانێت. كۆمونیزم به ھێزی چه‌ك و ئه‌تۆم و ده‌ستگای جاسووسی و ته‌كنیك خۆی ڕاگرتبوو، به‌ڵام ھێزی ئیسلام له دڵ و مێشكی باوه‌ڕداراندایه.\nدیبلۆماتیك: كه‌واته به‌دیل و دوژمنی به‌ھێزی سه‌رمایه‌داری كێیه؟\nشاكه‌لی: ئیسلام ده‌توانێ ئه‌و ڕۆڵه بگێڕێت، ده‌توانێت ببێته ھێزێك ھه‌م سه‌رمایه‌داری لاواز بكا، ھه‌م بۆ خه‌ڵكیشی ڕوون بكاته‌وه كه چییه، به‌ڵام ئیسلامی ئه‌مڕۆ، ئیسلامی ڕه‌سمی، ئه‌و توانسته‌ی نییه. به‌ڵام ھیچ به دووری نازانم له داھاتوودا به‌ره‌یه‌كی فراوان دروست ببێت، كه گه‌لانی ژێرده‌سته و زۆرلێكراو و چه‌وساوه‌كانی دنیا یه‌ك بگرن و ئیسلام ببێته ڕێبه‌ر، یا ھێزی سه‌ره‌كیی ئه‌و به‌ره‌یه.\nدیبلۆماتیك: كێ ده‌توانێت ببێته به‌دیل و جێگره‌وه‌ی سه‌رمایه‌داری؟\nشاكه‌لی: من نازانم ئه‌مڕۆ به‌دیلی سه‌رمایه‌داری كێیه؟ به‌ڵام ده‌بێت سیسته‌مێك بدۆزرێته‌وه نه‌ك یه‌كسانی به‌و مانایه‌ی خۆیان ده‌یڵێن، به‌ڵكه عه‌داله‌تی تێدا بێت، به‌شێك له‌وه‌ی كه ئیسلام ده‌یڵێت دادپه‌روه‌رییه، به‌ڵام ئه‌و ئیسلامه‌ی كه ئێستا خه‌ڵكی باسی ده‌كات و، سه‌له‌فی و داعش خۆیان به خاوه‌نیئه‌و ئیسلامه ده‌زانن، وه‌ھا و ناتوانێت ئه‌و ڕۆڵه بگێڕێت.


زمان لە پەراوێزی ڕۆمانی دەریاس و لاشەکاندا! – CHRA.TV\nسێ شه‌ممه, ئه‌یلول 29, 2020\nدادوەرانی فیستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی “لێلوون” لە ڕۆژئاوای کوردستان دەیاریکران\nفیلمی سینەمایی “بارهەڵگریی زێڕ” لە دەرهێنانی توورەج ئەسڵانی بە شێوەی ئۆنلاین نمایش دەکرێت\nهەندرێن خۆشناو و یەکەمین پێشانگای ستایلێکی نوێی شێوەکاری لە کوردستان و عیراقدا\n“کیسەڵەکانیش دەفڕن” لە دەرهێنانی بەهمەن قوبادی لە لیستی 100 فیلمی بەرچاوی مێژووی سینەمای جیهان\nململانێکانی میسرو تورکیا لەسەر خاکی لیبیا کاردانەوەو لێکەوتەکانی\nعاشواری ئەمساڵ لە عێراقدا بوو بە شۆڕش\nپارتی و یەکێتی” تا سـ 2030″ دەسەڵاتی ڕەهایان دەبێت!؟\nدیدی باو لە وتاری دژە باوەکان لە شیعری ھاوچەرخی کوردیدا\nکتێبی هەمیشە جەللاد و هەردەم قوربانی\nپێشێلکاری دیموکراسی” لە پڕۆژەکەی پارتی و یەکێتی دایە”\nسەرەتا / ئەدەب / زمان لە پەراوێزی ڕۆمانی دەریاس و لاشەکاندا!\nزمان لە پەراوێزی ڕۆمانی دەریاس و لاشەکاندا!\nSadiq Rwandze 24/04/2020\tئەدەب, وێژە\nسەدیق سەعید ڕواندزی\nدەریاس و لاشەکان، ناوی ڕۆمانێکی دیکەی (بەختیار عەلی)یە، کە لەو ماوانەی ڕابردوودا چاپ و بڵاوکرایەوە.ئەم ڕۆمانە، لە نێوەندی نووسین و ئەدەبی کوردییدا، دەنگدانەوەیەکی زۆری ھەبوو، چەندین کتێب و دۆسییەی ئەدەبی و وتاری لە بارەوە نووسرا. زۆربەی ئەو نووسینانە، تەنھا لە ڕووی ناوەڕۆکەوە تیشکیان خستە سەر ئەو ڕۆمانەوە. کە باس لە چەمکی شۆڕش و چاوەڕوانییەکان و نائومێد بوونی مرۆڤ دەکەن. بەڵام لایەنێکی گرنگی ئەو دەقەیان فەرامۆشکرد، کە ئەویش زمانی نووسینی ڕۆمانەکەیە لە ڕووی زمانەوانی و چێژو دەربڕینەوە. ئەم ڕۆمانە بە زمانێک نووسراوە، خوێنەر کاتێ دەیخوێنێتەوە، واھەست دەکات وتارێک دەخوێنێتەوە نەک ڕۆمان. چونکە لە گەلێک شوێنی ڕۆمانەکە، ئەو زمانە زاڵە. بێگومان ساڵانێکی زۆرە، تێگەیشتنێکی جێگیر لای بەشێکی زۆری خوێنەری کورد بەرامبەر بە نووسینەکانی ئەو نووسەرە دروست بووە. ئەویش ئەوەیە، کە نووسینەکانی لە سەرووی ڕەخنەوەن. ئەم بینینە، لە گەلێک ئاستدا تا ڕادەی بە موقەدەسکردنی نووسینەکانی بەختیار عەلی چووە. کە خۆی بەردەوام و ھەمیشە لە ھەموو نووسینەکانیدا، دژی موقەدەس و بە تەوتەمکردنی ھەموو شتێک دەوەستێتەوە، بەڵام بۆ نووسینەکانی خۆی بەلایەوە ئاساییە. ھەمیشە زۆربەی خوێنەرانی کورد، شوناسی نووسەر لە پێشەوەی شوناسی دەق دەبینن.بەومانایەی، کاتێ نووسەرێک لە ڕووی نووسینەوە ناوبانگ و شوناسێکی دیار وەردەگرێت، ئیدی لایان وایە کە ھەر دەقێک و ھەر بابەتێک ئەو نووسەرە بینووسێت، ئیدی پرێفێکتە و شایەنی ڕەخنە لێگرتن نییە بە ھیچ جۆرێک.خۆ ئەگەرخوێنەرێکی ئاساییش ھەوڵی خوێنەوە و ھەڵسەنگاندنی ئەودەقە لە کڵاوە ڕۆژنەیەکی دیکەوە بدات، ئیدی ھەم نووسەرەکە و ھەمیش خوێنەرە تایبەتییەکانی، بە نەخوێندەوارو بێ ئاگایی لە نووسین و ڕەخنە تۆمەتباری دەکەن. بە بێ ئەوەی بتوانن بە نووسین وەڵامی بدەنەوە. ھەموو نووسەرێک مرۆڤە، ھەموو مرۆڤێکیش زۆرئاساییە ھەڵەیەک بکات، کەواتە کەس لە سەرووی ڕەخنە گرتنەوە نییە. تەنانەت ئەگەر ئەو ڕەخنە، لە زمان و ڕێنووسیش بێت. چونکە زمان بنەمای سەرەکی نووسینە. ھەموو زمانێک ڕێساو پێکھاتەیەکی زمانەوانی خۆی ھەیە کە دەبێ پەیڕە و بکرێت. زۆر جار ئەو دەستکاریی و لادانە لە زمان،دەبێتە ھۆی شێواندن و تێکدانی بنەمای واتایی زمان. زمان بوونێکی گشتییە، موڵکی نووسەرێک نییە بە تەنھا، تاکو چۆنی بووێت بەو شێوەیە پەیڕەوی بکات.لە دەریاس و لاشەکاندا، لە گەلێک شوێن ھەست بەو لەنگییەی زمان دەکەین، تا ئەو ڕادەیەی خوێنەر سەیری پێدێت ڕۆماننووسێکی بە ناوبانگی وەھا، بەم شێوەیە زمان دابڕێژێت و گوزارشتی لێ بکات. دەریاس و لاشەکان، ڕۆمانێکە وەک ھەر ڕۆمانێکی دیکەی ئاسایی، دەشێ خوێنەران لە کڵاوە ڕۆژنەی جیاوازەوە بیخوێننەوە، بەڵام نیشاندانی وەک داھێنانێکی گەورە و ناوازە لە مێژووی ڕۆمانی کوردیدا، بە بڕوای من زێدەگۆییە.ڕۆماننووس ھاوشێوەی ڕۆماننووسەکانی دیکەی کورد، درێژدادڕیەکی زۆری لە ڕۆمانەکەی کردووە، ئەگەر لە ڕووی زمانەوە پوخت و کورتی بکەینەوە،ڕەنگە ئەوەی لە ڕۆمانەکەدا گوتراوە، بە چیڕۆکێکیش بتوانرێت گوزارشتی لێ بکرێت. لێرەدا وەک خوێنەرێک تەنھا دەمانەوێت لە ڕوانگەی دەربڕین و زمانەوە، لە سەر ڕۆمانەکە بوەستین و چەند دەربڕینێکی لێ دەھێنینەوە.بۆنموونە:_\n*لا١٣نووسیویەتی:(برایانی کانیانی نازناوێک بوولە گوندەکەی بابیان بۆیان بەجێ مابوو).نازناو بەجێ نامێنێت، دەمێنێتەوە.گەلێک جار دەڵێین:(نازناوەکەی لە باوک و باپیرانییەوە بۆ مابووەوە).\n*لا١٣نووسیویەتی):ئەلیاس و دەریاس ھەردووکییان بە یەک زگ لە دایک بووبوون، لە یەکتری دەچوون).مەگەر بۆدەوترێ جمک ئەگەر لە یەکتری نەچن.؟!\n*لا٢٤نووسیویەتی:(چایخانەی دامەچییەکان، سەدان یاریکەری دامەچی لێ کۆئەبووەوە).مەگەرناوی چایخانەکە چی بووە؟.\n*لا٢٩نووسیویەتی:(حەمامێکی گەرم) زۆرجار ئەگەر شوێنێک زۆرگەرم بێت، دەڵێین: دەتگوت حەمامە!.کەواتەحەمام خۆی گوزارشت لە گەرمی دەکات.\n*لا٢٩نووسیویەتی:(تیشکێکی نا ئاشناو، شەوقێکی نادیار). تیشک و شەوق، نا ئاشنا و نادیار، چ جیاوازیەکییان ھەیە؟!.\n*لا٤٢نووسیویەتی:(خرۆش و حەماس).ھەردووکییان یەک واتایان ھەیە.\n*لا٥٩نووسیویەتی:(ھەر کەس ڕستەیەکی توێکڵداری تێ بگرتایە).ھەر نووسەرێکی ئاسایی ئەمەی نووسیبا، بە نەخوێندەواریان دائەنا.\n*لا٦٢نووسیویەتی:(دەریاس دەنگی دەلەرزی). خۆزگە ڕۆماننووس پێی دەگوتین کە دەنگ چۆن دەلەرزی؟!.\n*لا٧١نووسیویەتی:(ژنانی زل و چێڵ ئاسا).ژنی بە چێل چواندووە.\n*لا٧٤نووسیویەتی:(بە خنکاوێک دەچوو بەرلە دوا ھەناسە).جا کە خنکاوبووە، چۆن دوا ھەناسەی داوە؟!.\n*لا٨٥نووسیویەتی:( تەرمی ژنێک لە بیمارستانەکە خەوتبوو).سەرنج لە تەرم و خەو بدەن!.\n*لا٨٦نووسیویەتی:(خودا شتەکانمان بۆ سەھل و ئاسان بکات). سەھل و ئاسان چ جیاوازیەکییان ھەیە؟!.ئەم جۆرە دەربڕینانە، لە زمانی میللی و خێڵەکی ئێمە، زۆر دەگوترێنەوە.\n*لا٩٣نووسیویەتی:(خەڵکی بوراوەوە لە ھۆش خۆچوو). مەگەر بوورانەوە، ھەر لە ھۆش خۆچوون نییە؟!.\n*لا٩٤نووسیویەتی:(بێ عاتیفە بێ ھیچ سۆزێک). عاتیفە، ھەر سۆز نییە؟!\n*لا١٠١نووسیویەتی:(تاریکی نیشتبووە سەریان). *لا١٠١نووسیویەتی:(تیشکی بێ تینی مۆم).مەگەر مۆم تیشکەکەی ھەر بێ تین نییە؟!.\n*لا١٣٨نووسیویەتی:(دوودڵی و ڕاڕایی). ھەردووکییان ھەریەکن.\n*لا١٤٠نووسیویەتی:(لەسەر گۆڕەکەی ژەنەڕال،ئێشکیان گرتبوو،پاسەوانیان گرتبوو).ئێشک و پاسەوان ھەریەکن.\n*لا١٤٢نووسیویەتی):موعجیزەی ئیلاھی). مەگەر موعجیزەی مرۆڤ ھەیە!؟.\n*لا١٤٧نووسیویەتی:(گەرچەکمان نەبێت، ئەم قسانە تەماتەیەکی فلیقاوە ناژی).تا ئێستا، لە ڕۆمانی ڕۆماننووسە گەنج و بێ ئەزموونەکانیش، دەربڕینی نابابەتی و نائستاتیکی لەو شێوەیەم نەبینیوە.\n*لا١٥٠نووسیویەتی:(ئەنجوومەنی کۆمیتە). ھەردووکییان بەواتای دەستە دێن.\n*لا١٦٥نووسیویەتی:(ھەموو شەو من خەوتبووم).بە درێژایی شەوە، یان ھەموو شەوە!؟.\n*لا١٧٢نووسیویەتی:(قاوغی فیشەکێکی تەقیو). بێگومان تەقیو زیادەیە، چونکە کە گوتمان قاوغ، مانای وایە گوللەکە تەقێنراوە،یان نەماوە.\n*لا١٨١نووسیویەتی:(من لە ئەزموون و تەجروبەوە قسە دەکەم). ئەزموونیش ھەر تەجروبەیە، بەڵام بە کوردی.\n*لا١٩٣نووسیویەتی:(باران بەجۆرێکی دڕندە دەباری).باران، ھەر بارانە، میھرەبانی و دڕندەیی لە کوێ بوو؟.\n*لا٢٠٠نووسیویەتی:(گیاندان و ڕوح دەرچوون).گیاندان، ھەر ڕوح دەرچوون نییە؟.\n*لا٢٠٤نووسیویەتی:(پاچ و خاکەنازەکەی نایە سەر شانی).درێژدادڕی پەتای نووسینی ڕۆماننووسانی ئەم سەردەمەیە، ئەوەی بەوشەیەک دەوترێت، ئەوان دەیکەنە ڕستەیەک.\n*لا٢١٥نووسیویەتی:(ئینسان مەخلوقێک نییە شایەنی متمانە بێت).مەگەر ھەموو مرۆڤێک بەو شێوەیە یە؟!.\nلا٢٥٠نووسیویەتی:_(بەوخەڵکە دەڵێم بەو عالەمە دەڵێم).خەڵک و عالەم،ھەر یەک نین؟!.\nوێرای ئەمەش، ڕۆماننووس بە شێوەیەک ڕێنووسی ھەندێک وشەی نووسیوە، کە من یەکم جارە ڕێنووسی لەوشێوە دەبینم. لە ھەندێک شوێنی ڕستەکاندا، وشە ھەیە دەبێ بە جیا بنووسرێت، کەچی بەختیار عەلی بەلێکدراوی نووسیوە، ئەو وشانەشی کە دەبێ بە لێکدراوی بنووسرێن،ئەو بەتەنھای نووسیون. لە زۆری شوێنی ڕۆمانەکەدا، ئەوەم کەوتە بەرچاو.لێرەدا ئاماژە بە ھەندێکییان دەدەین:_\nلە ڕاستیدا، نووسینی ئەم وشانە بەو شێوە ڕێنووسە نامۆو ناڕێزمانییە،تەنھا لەو ڕۆمانەدا ھەیە و بڕواناکەم ھیچ نووسەرێکی کورد، ئەوشێوە سەیرە لە نووسینی ڕێنووسی وشەکان پەیڕەو بکات. بێگومان دەقی ئەدەبی بەگشتی و ڕۆمانیش وەک ژانرێک، پێکھاتەیەکی زمانەوانین.زمانیش ڕێساو داڕشتنی تایبەتی خۆی ھەیە، نووسەرێک گریمان چەند ناسراو و داھێنەریش بێت،مانای وانییە بە ئارەزووی خۆی بکەوێتە سەروگوێلاکی وشە و چۆنی بووێت بەو شێوەیە دایبرێژێت.چونکە وشەی سادە وناسادە و لێکدراو و چەندین جۆری دیکەش، بە پێی دەربڕین و کۆنتێکسی ڕستە دەگۆڕێن. بۆنموونە: وشەی (دوایاندەکەوین) واتا بە شوێن ئەواندا دەڕۆین، بەڵام مەرج نییە ئەو کردارە بکەین. کەواتە(دوایان)و (دەکەوین) دوو وشەی جیان و دوو واتای جیاوازییان ھەیە و نابێ بە لێکدراوی بنووسرێن.چونکە زۆرجار مانای وشەیەکی دیاریکراو، بەداڕشتنی لە نێو ڕستەدا دەگۆڕێت.وەک:(بەڕێ دەکەوین) کەچەند جیاوازیی لە ڕووی ماناوە ھەیە لەگەڵ دەربڕینی(دوایان دەکەوین). ئەمە و زۆر نموونەی تریش.\nپەراوێز/ دەریاس و لاشەکان، نووسینی:بەختیار عەلی، بابەت:ڕۆمان،ساڵی چاپ ٢٠١٩..\n*ئەم بابەتە لە ڕۆژنامەی(وشە) ژمارە(٣١٣)لە ٨/١/٢٠٢٠بڵاوکراوەتەوە..\nدەربارەی Sadiq Rwandze\nگەڕان بە دوای سەربەستیدا لە ڕۆمانی ژنەکان وڵاتییان نییە


دژایەتی لەگەڵ شەڕ!\n19:55 - 25 جۆزەردان 2719\nبەدوای دەرچوونی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە ڕێککەوتننامەی "برجام" (برنامە جامع اقدام مشترک) لە ٨ی مای ٢٠١٨ی زایینی دا، گرژییەکانی نێوان کۆماری ئیسلامی و ئەمریکا پەرەیان سەند و پرسی هەڵایسانی شەڕ هاتەوە گۆڕێ. ژمارەیەک کەسایەتی و لایەنی سیاسیی ئێرانی بە دژایەیتی لەگەڵ شەڕ هەڵوێستیان گرتووە.\nلەو نێوەدا بەتایبەتی هەوڵ و چالاکیی ڕاسپێردراوەکانی کۆماری ئیسلامی کە بە نێوی لێکۆڵەر و شرۆفەکاری سیاسی و نووسەر و ڕووناکبیر و... لە نێوخۆ و دەرەوەی وڵات سرنجڕاکێشە کە ڕۆژانە لە ڕاگەیەنەرەگشتییەکان دا بەشێوەی جۆراوجۆر دەردەکەون و خەڵک لە هاتنەئارای شەڕ و شێواوی و تەجزیەی ئێران دەترسێنن. وەک ئەوەی ئێستا خەڵکی ئێران لە تێریی و ئاسایش و ئەمنییەت دا بژی!\nقەڵاچۆکردنی هەزاران بەندکراو لە ساڵی ١٣٦٧، کارەساتی "کهریزک", تێرۆر و لەنێوبردنی سەدان ئازادیخواز لە نێوخۆ و دەرەوەی ولات و دەیان جینایەتی ترسناکی دیکە، بەشێکی دیکەن لە کارنامەی ڕەشی کۆماری ئیسلامی.\nلەوەش گەڕێین کە هەرکاتێک کۆماری ئیسلامی هەست بە مەترسی دەکا و خەڵکی وەزاڵەهاتوو بەدژی زوڵم و زۆری حکوومەتی ڕادەپەڕێ و داوای ڕووخانی ڕێژیم دەکا، دارودەستەی دیار و نادیاری حکوومەت خێرا وەخۆ دەکەن و بەنێوی نیگەرانی لە "تجزیە"ی ئێران، دەست دەکەن بە تۆمەتلێدان و تاوانبارکردنی نەتەوە بندەستەکان و پاساو و دەلیل داتاشین بۆ زەروورەتی مانەوەی ئیستبداد و دیکتاتوریی کۆماری ئیسلامی.\nدیفاع لە مانەوەی ئەو ڕێژیمە بە بیانووی دژایەتی لەگەڵ شەڕ، دڵسۆزی بۆ خەڵک و "تمامیت ارضی" یان بەهۆی شکڵنەگرتنی بەدیل بۆ کۆماری ئیسلامی، جێگای باوەڕ نیە و چاوبەستن و خەڵک بەفریوبردنە و تەنیا ژێستگرتنە بە دژایەتی لەگەڵ شەڕ.\nئەوە بە هیچ جۆر نە بە مانای پاساوهێنانەوە و پشتیوانی لە شەڕە و نە بە مانای دیفاع لە ئەمریکایە. ئەمریکا بۆ دابینکردنی بەرژەوەندییەکانی خۆی، نە لەسەر پێشێلکردنی ماف و ئازادیی گەلانی ئێران و بۆ دابینکردنی دێموکراسی لە ئێران دا کەوتۆتە کێشە و ناکۆکی لەگەڵ کۆماری ئیسلامییەوە. داوای ئەمریکا بە ئاشکرا "گۆڕانی ڕەفتاری" کۆماری ئیسلامییە بە قازانجی خۆی.\nئامانجی دونالد ترامپ سەرکۆماری ویلایەت یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە قسەکانی دا لە ڕۆژی ٦ی ژوئەنی ٢٠١٩ لە ژاپۆن، بەڕوونی دەردەکەوێ کە گوتی: "ئێران بەو ڕێبەرانی ئێستاشەوە دەتوانێ ببێت بە وڵاتێکی گەورە"! هەر ئەو سەرکۆمارەی ئەمریکا بەر لەوە، چەندین جاری گوتووە کە ڕێبەرانی کۆماری ئیسلامی تێروریست، دز و گەندەڵ، پێشێلکەری ماف و ئازادیی خەڵکی ئێران، جینایەتکار و گەورەترین پشتیوانی تێروریزمی نێونەتەوەیین!


بۆ ئەوەی شارستانیی لە چەرموو بمێنێتەوە! (پرسیارنامە بۆ زانکۆی چەرموو و میوانەکانی)\n2021-08-14 10690 جار\nزانکۆی چەرموو لە چەمچەماڵ کۆنفرانسێکی لە ژێر ئەم ناونیشانەدا لە مانگی شەشدا رێک خست: "شارستانیی لێرەوە رەت بو." بۆ ئەوەی ئەگەر جارێکی دی شارستانیی رێگای کەوتەوە ئەوێ لێی رەت نەبێت و بمێنێتەوە، پێویستە پرسەکان بە هەند وەر بگیرێن و لە سەریان ساخ ببینەوە.\nلەم کۆنفرانسەوە ڤیدیۆیەک لە رێگای میدیای "روداو"ەوە رۆژی ٢٣/٠٦/٢٠٢١ بڵاو بووەوە. لەم ڤیدیۆیەدا میوانی زانکۆکەکە سەباح غالب قسە دەکات دەربارەی مێژووی داگیرکردنی باشور لە لایەن بەریتانیاوە. ناوبراو وا قسە دەکات کە ئینگلیزەکان هەوڵی دروستکردنی حکومەتی کوردستانیان داوە بەڵام شێخ مەحمود رێگر بووە. بە قسەی سەباح غالب ئینگلیزەکان هەموو هەلومەرجێکیان ئامادە کردووە بەڵام ئەوەی کە نە بووە سەرکردەیەک بووە کە لە ئاستی ئەو بەرپرسیارییەدا بێت. مامۆستای زانکۆکە د.سامان عیزەدین و مامۆستا جەعفەری یەکێتی نیشتیمانیش هاوڕایی خۆیان بۆ قسەکانی سەباح غالب دەر دەبڕن و دانیشتووانیش بە چەپڵە هاوهەستیی خۆیان بەرانبەر بە قسەکان پیشان دەدەن. سەباح غالب بۆ ئەو هزرانەی قسەی مێجەڕ نۆئێل و کەسانی دی دەهێنێتەوەو هەندێک روداو و هەڵوێست ناو دەبات. بەڵام سەرجەمی ئەم قسانەی ناوبراو پێویستیان بە پیشاندانی بەڵگەو سەرچاوەکانیانە بۆ ئەوەی دەری بخەن کە ئەو قسانە هی خودی سەباح غالب خۆی نین.\nلە سەردەمێکدا کە لەسەر قسە دەربارەی ئایین ژمارەیەکی زۆر را دەپەڕن و هەندێک جار فتوای کوشتنیش دەدرێت، کەچی لەسەر مێژووی وڵاتپارێزیی نەک هەستی کەس ناجوڵێت، بەڵکو پێشوازیشی لێ دەکرێت. لەم سۆنگەیەوە لێپرسینەوەو ساخکردنەوەی راستیی و دروستیی ئەو قسانەی میوانەکانی زانکۆی چەرموو بە ئەرکێکی نیشتیمانی دەزانم. بۆ ئەم کاری ساخکردنەوەیەش کە ئایا کامانەن راستییەکان و لە کوێوە دێن شێواندنەکان، بە پێوستم زانی وەکو دەستپێک ئەم پرسیارنامەیە ئاراستەی زانکۆی چەرموو بکەم کە رێکخەری کۆنفراسەکە بووەو د.سامان عیزەدین لە فەیسبوکدا وەڵامی داوەتەوە کە "بەڵێ توێژینەوەکەی زانستییە و بەڵگەکانیش ھاوپێچ کراون." دیارە دەبێت بۆ زانکۆی چەرمووش جێگای گرنگیپێدان بێت کە ئەو مێژووە بە پێی بەڵگەنامەی بڕواپێکراو و شێوازی زانستیی بنوسرێتەوە. هیوادارم زانکۆی چەرموو و میوانەکانی قسەکانی خۆیان بە هەند وەر بگرن و بەرپرسیاریی خۆیان لە رێگای وەڵامدانەوەی ئەم پرسیارانەوە پیشانی جەماوەری کورد بدەن.\nلە خوارەوە پرسیارەکان و دەقی قسەکانی ڤیدیۆکە نوسراونەتەوە. هەروەها لینکی ڤیدیۆکەش دانراوە.\nپرسیاری یەکەم. سەباح غالب قسەکانی مێجەڕ نۆئێل دەڵێتەوە: "عەشیرەتەکانی کورد خۆشبەختانەو خۆبەخشانە بێن بە حوکمداریی جەنابت رازی بن. زۆریان لێ مەکە! ئێمە لەگەڵ جافدا قسەمان کردووە، لەگەڵ هەمەوەنددا پەیوەندییمان هەیە. لەگەڵ تاڵەبانیی و شێخ بزێنیی و داودەو نازانم چی.. هەموو ئەمانە پەیمانیان داوینەتێ کە هاوکارییمان بکەن بۆ دامەزراندنی حکومەتی کوردستان. ئەوجا ناوچەکانیش یەکە بە یەکە ئێمە دروستیان دەکەین و دەیانهێنینە سەر حکومەتەکەی جەنابت." هەروەها سەباح غالب دەڵێیت مێجەڕ نۆئێل بە شێخ مەحمود دەڵێت: "ئەوجا رێگام بدە قوربان! من دەچم بۆ ناوچەکانی کوردستان. بۆ ئەوەی ناوچەکان، عەشیرەت تیرەو خەڵکە شارەزایەکان بخەمە سەر پایتەختی کوردستان کە سلێمانییە."\nئایا دەقی ئەو قسانەی مێجەر نۆئێل لە کام بەڵگەنامەی بڕواپێکراودان تکایە بیانخەنە رو؟\nپرسیاری دووەم. سەباح غالب دەڵێت شێخ مەحمود: "هەرچی کاربەدەستێکی کە دەوڵەتی بەریتانیا یاخود مێجەڕ نۆئێل دای مەزراندووە لە سلێمانی لەم بەشە لەو بەشە شێخ مەحمود سەرپاکی لا بردووە."\nئایا کامانەن ئەو کاربەدەستانەی کە بەریتانیا لەم بەشەو لەو بەشە دای مەزراندوون و شێخ مەحمود لای بردوون؟ ئەو بەشانە چین یان کامانەن با سەباح غالب ناوەکانیان بهێنێت و بەڵگەنامەکانیان بخاتە رو!\nپرسیاری سێیەم. سەباح غالب وا قسە دەکات کە مێجەڕ نۆئێل بە شێخ مەحمود دەڵێت: "ئەمانەی جەنابت دەیکەیت من نیگەران دەکات. بەڵام تکات لێ دەکەم، ئەوە بگۆڕە بە ئەوە! تکات لێ دەکەم ئەو پیاوە شایستە نییە! ئەوە پیاوە نەخوێندەوارە! ئەو پیاوە نەزانە! تەنها شتێک ئەوەیە کە خزمی جەنابتە! فڵان کەس ئاوا شارەزایەو ئاوا پیاوە ئاوا کوردە، ئەو دابنێ! شێخ مەحمود بە قسەی ناکات."\nئایا کێ بگۆرێت بە کێ؟ کێیە ئەوەی شایستە نییە؟ کامەیە ئەو پیاوە نەخوێندەوارە؟ ئەو پیاوە نەزانە؟ کامەیە ئەو خزمەی شێخ مەحمود؟ کێیە ئەو شارەزایە، ئەو پیاوە کوردە؟ ئەگەر ناوەکانت بیر نە بووە، خۆ ئەگەر نۆئێل وەکو تۆ دەیڵێیت بە ئەمەو ئەوە قسەی کردووە، ئەی کوا دەقی ئەو قسانەی نوئێل بیانخەنە رو!\nپرسیاری چوارەم. سەباح غالب دەڵێت: "لە ناو ئەفسەرانی سیاسیی بەریتانیادا ئێجگار گەلێکی تیادا بووە کە دڵسۆز بووە بەرامبەر بە مەسەلەی کوردو هەموویان داوای سەربەخۆیی کوردستانیان کردووە."\nئایا کامانەن ئەو گەلە ئەفسەرەی سەباح غالب، فەرموو یەکەم، لیستەیەکیان بۆ بکەن! دووەم، لە کام هەوڵ و چالاکییدا دڵسۆزیی خۆیان پیشان داوە بەرانبەر بە مەسەلەی کورد؟ سێیەم، ئەوان کە خۆیان بەریتانیی و کارمەندی گەلی خۆیان بوون، بە چ بەڵگەیەک دڵسۆزی گەلێک بوون کە ئەرکیان کوشتار و ژێردەستەکردنی بووبێت؟ چوارەم، ئایا داوای سەربەخۆیی کوردستانیان لای کێ کردووەو لە چییدا ئەم داوایە دەبینرێت؟\nپرسیاری پێنجەم. سەباح غالب دەڵێت شێخ مەحمود وتوویەتی: "با جەنابی حەمە ئاغا لا بچێت لە سەر کار من حاکمی خۆم دا دەنێم. خەڵکی شارەکەش هەڵ دەستێت. ئی دی خەڵکی کۆیە بە ئەوە رازی نابێت بێگومان حەمە ئاغا لا ببرێت، بەو ئاسانییە پیاوێک روتوڕەجاڵ لە سلێمانییەوە هاتووە ببێت بە حاکمیان."\nئایا بە پێی کام بەڵگەنامە شێخ مەحمود ئەو قسەیەی کردووە؟ کامەیە ئەو بەڵگانەی کە پیشانی دەدەن خەڵکی شاری کۆیە هەستاون بەرانبەر بە دانانی پیاوێکی روتوڕەجاڵ لە جێگای حەمە ئاغا؟ ئایا روتوڕەجاڵ چییە لای سەباح غالب، چۆنی بۆ رون بۆتەوە کە ئەو پیاوە روتوڕەجاڵ بووەو بۆچی روتوڕەجاڵ ناشێت حاکم بێت؟\nپرسیار بۆ د.سامان عیزەدین\nد.سامان عیزەدین دەڵێت: "سوپاس و دەستخۆشیی لە بەرێز دوکتۆر سەباح غالب بۆ باسەکەی و وە خوێندنەوەی ئەو قۆناغە مێژووییە بە شێوەیەکی وردو زانستانە."\nئایا واتای زانست کامەیە لای ئێوەو بە چ رێگایەک ئەو قسانەی سەباح غالب دەیانکات دەچنەوە سەر ئەو پێوەرە زانستییانەی کە دەست نیشانیان دەکەیت؟ ئایا کامەیە نمونەی ئەو وردییەی سەباح غالب لە زانستییەکەیدا؟\nپرسیار بۆ مامۆستا جەعفەر:\nمامۆستا جەعفەر دەڵێت: "من حەز دەکەم پێشەکی راستییەکەی دەستخۆشییەکی زۆر گەرم لە دوکتۆر سەباحی غالب بکەم کە بە راستیی روناکییەکی زۆر چاکی خستە سەر مێژوویەک کە هەموومان بیستوومانە بەس هەموو شتەکان بە چەواشەوە باس کراوە."\nئایا تۆ کە مێژووی بیری کوردیی دەنوسیتەوەو لە زانکۆی رانیە کتێبەکەت دەخوێنرێت، ئەگەر مێژووییەک بە چوار جۆر ببیستیت چۆنیان ساخ دەکەیتەوە کامانەیان شێواندن؟\nدەقی قسەکانی ڤیدیۆکەی کۆنفرانسەکەی زانکۆی چەرموو لە چەمچەماڵ\nڤیدیۆکە لێرەوە دەست پێ دەکات. لە ڤیدیۆکەدا سەباح غالب وا قسە دەکات کە قسەکانی مێجەڕ نۆئێڵ دەڵێتەوە:\n"عەشیرەتەکانی کورد خۆشبەختانەو خۆبەخشانە بێن بە حوکمداریی جەنابت رازی بن! زۆریان لێ مەکە! ئێمە لەگەڵ جافدا قسەمان کردووە، لەگەڵ هەمەوەنددا پەیوەندییمان هەیە. لەگەڵ تاڵەبانیی و شێخ بزێنیی و داودەو نازانم چی... هەموو ئەمانە پەیمانیان داوینەتێ کە هاوکارییمان بکەن بۆ دامەزراندنی حکومەتی کوردستان. ئەوجا ناوچەکانیش یەکە بە یەک ئێمە دروستیان دەکەین و دەیانهێنینە سەر حکومەتەکەی جەنابت! ئە لەو کاتانەدا روداوێک دروست دەبێت. سەرۆکوەزیرانی فەرەنسا کلیمانسۆ دەچێتە لەندەن لەگەڵ لیود جۆرجدا، سەرۆکوەزیرانی بەریتانیادا کۆ دەبێتەوە. نیگەرانییەک لە نێوانی ئەم دو سەرۆکوەزیرانەدا هەیە. کلیمانسۆ پێی دەڵێت: جەنابی سەرۆکوەزیرانی بەریتانیا ئەتۆ لە من لە چ نیگەرانی، چت دەوێت بۆت بکەم؟ دەڵێت: موسڵ! دەڵێت با بۆ تۆ بێت! چەند ئاسانە ویلایەتێک خاکی نەتەوەیەک هەر ئاوا با بۆ تۆ بێت! یو کان هاڤ ئیت. یوکان هاڤ ئیت. ئی دی با بۆ تۆ بێت! بەم با بۆ تۆ بێت هەموو ویلایەتی موسڵ دەبێتە بەشی بەریتانیا. مانا ها بەریتانیا، کوڕینە! کچینە! گرنگەکە لێرەدایە. بەریتانیا تاکە دەوڵەتێکە مافی ئەوەی هەیەو دەستەڵاتی ئەوەی هەیە کە دەستەڵات بۆ کورد دروست بکات کە حکومەت بۆ کورد دروست بکات. دەبێت کوردیش هێند ئاقڵ بێت. هێند تێگەشتوو هێند شارەزا بێت بەمە رازی بێت، ئەگەر رازی نەبێت، پێم وایە دەبێت بە هەڵەیەکی گەورەی مێژوویی. شێخ مەحمود هەموو ئەمانە قبوڵ دەکات. قوربان ئەوە خۆت ئەوە حکومەت! کە بۆ دروست کراوە. من جەنابتم کردووە بە حوکمدار. من جەنابتم کردووە بە نوێنەری بەریتانیا. بەڵام لە ئێستاوە من تەنها لە خزمەت جەنابتام. من ئەفسەرێک و راوێژکارێکم جەنابت هەر کارو فەرمانێکت هەبێت من بە سەر سەر لە خزمەتدام. بەڵام جەنابیشت ئەوەت لە بیر نەچێت. هەمیشە ئەوەت لە بیر بێت جەنابت نوێنەری ئێمەیت. دەبێت ئامۆژگاریی بە من بکەیت! بەڵام منیش هەر بەیانێک دەر بچێت هەر فەرمانێک دەر بچێت بە بێ ئیزنی جەنابت نابێت. هەتا بەو شێوەیە بووە، سوپا کە دروست کرا، هەر هەموویان دەهاتنە خزمەتی شێخ مەحمود ئەوەی کە تەمەنای چی پێ دەڵێن، چونکە من سەربازییی و شتی وام نە کرووە، تەمەنای عەسکەریی تەحییەی پێ دەڵێن چی وە سوێندی سەربازیی هەمووی لە خزمەتی شێخ مەحموددا دەخۆن. دەڵێ ئەوجا رێگام بدە قوربان! من دەچم بۆ ناوچەکانی کوردستان. بۆ ئەوەی ناوچەکان، عەشیرەت تیرەو خەڵکە شارەزایەکان بخەمە سەر پایتەختی کوردستان کە سلێمانییە. دەچێت بەر لەوە جێگری ئەفسەری سیاسیی لە چەمچەماڵ دا دەنێت جێگری ئەفسەری سیاسیی لە هەڵەبجە دا دەنێت. ئەوجا دەچێتە رانیەو قەڵادزێ. لە ئێرەدا نوئێڵ داوا لە حاکمی بەریتانیا دەکات جا تەماشاکەن قانون چۆن رێگای خۆی دەدۆزێتەوە. داوا لە حاکمی بەریتانیا دەکات دەڵێت: جەنابی حاکمی بەریتانیا خەڵکی کورد تامەزرۆی سەربەخۆیی و دامەزراندنی حکومەت و دەوڵەتن. خەڵکی کورد دەیانەوێت سەربەست بن. خەڵکی کورد وەڕسن لە تورک و لە داگیرکردن. بۆیە من وا پێشنیاز دەکەم کە رەواندزو کۆیە بخرێتە سەر حکومەتی سلێمانی." حاکمی مەدەنیش وەکو قانون وەکو دەستور خۆی یەکسەر سەربەخۆییانە بڕیاری بۆ نادات دەنوسێت بۆ حاکمی موسڵ دەڵێت جەنابی حاکمی موسڵ، تەبعەن حاکمی موسڵ حاکمی بەریتانیایە. دەڵێت جەنابی حاکمی موسڵ سلێمانی لە ژێر دەستەڵاتی مێجەڕ نۆئێلدایە. وەکو خۆتان دەزانن حکومەتی کورد دروست بووە لەوێ. ئێستا بۆ بەرژەوەندیی کوردو بۆ بەرژەوەندیی سیاسەت من وا پێش نیاز دەکەم و دەخوازم کە کۆیە و رەواندوز بچێتە سەر سلێمانی. دوای هەر هەمان رۆژ پێم وایە بە هەڵەدا نەچم ئەگەر ئەو پیاوە بۆم بدۆزێتەوە. لە یەک لە حوزیرانی هەزارو ببورن لە مانگی هـ هـ بە هەرحاڵ ئەوە گرنگ نییە بەڵام هەر هەمان رۆژ حاکمی ئینگلیز لە ناوی چییە، لە موسڵ بە دو وشەی سادەو ساکار بەڵام پڕ مانا بەڵام بە قەدەر خۆشەویستیی سەربەخۆیی گەورەیە بە لای منەوە. ئەویش دەڵێت؛ "ئای ئەگری." من بڕیارم دا. منیش پێم خۆشە کۆیەو هەولێر، کۆیەو رەواندز بچێتە سەر سلێمانی. بە بێ شەڕکردن. بە بێ هیچ کێشەیەک خەڵکی کۆیە بەیعەت دەکات بە شێخ مەحمود. خەڵکی رەواندوز بەیعەت دەکات بە شێخ مەحمود. ئەوجا دوا بە دوای ئەوە خەڵکی خۆشناوەتی سەرکردەکانیان دەچنە لای نۆئێڵ کە نۆئێلیش دیسانەوە بەیانێک یان نوسراوێک دەنوسێت بۆ حاکمی بەریتانیا لە بەغداد داوای لێ دەکات دەڵێت خەڵکی خۆشناوەتیی داوا دەکەن بچنە سەر حکومەتی کوردستان بەسەرکردایەتیی شێخ مەحمود. ئەویش بڕیاری لەسەر دەدرێت. دوابە دوای ئەوەی خەڵکی بارزان خەڵکی ئـ ئـ ئـ مێرگەسور هەموو ئەو دەوروبەرانە هەر هەموویان داوا دەکەن دەچنە لای مێجەڕ نۆئێل دەڵێن: "تکا دەکەین ئێمەش بخەنە سەر حکومەتی کوردستان بە سەرکردایەتیی شێخ مەحمود." کوڕینە خەڵکینە ئەمە خەوە؟ ئەمە واقیعە؟ ئەم دروستبوونی دەوڵەتە ئەم دروستبوونی حکومەتە. بەم شێوەیە بە قانون بە سیاسەت بە ئەقڵ بە تێگەشتن بە تەواوی سەربەستیی و بە خۆشییەوە هەمووی دەخرێتە سەر دەستەڵات، شێخ مەت و، شێخ مەحمودو سلێمانی. دوای هەموو ئەم کاروبارانە رەنگە ئاگاتان لێ بێت جارێ مێجەڕ نۆئێل ناگاتەوە سلێمانی شێخ مەحمود کابرایەک بە ناوی شێخ سمایل دەنێرێت بۆ کۆیە. لەوێ بە رەسمیی حەمە ئاغای کۆیە کراوە بە حاکمی شار، مەلای گەورە کراوە بە حاکمی شەرع. جەمیل ئاغای حەوێزیی کراوە بە جێگری حاکمی شار. ئەمە بە هەڵبژاردن و بە خۆشبەختیی خەڵکی شارەکەو رەزامەندیی بەریتانیا. شێخ مەحمود شێخ سمایلێک کە کەس نازانێت هەتا ئیستا چ شێخێک بووەو چ سمایلێک بووەو کوڕی کێیەو خەڵکی کوێیە؟ دەینێرێت بۆ کۆیە. دەڵێت با جەنابی حەمە ئاغا لا بچێت لەسەر کار من حاکمی خۆم دا دەنێم. خەڵکی شارەکەش هەڵ دەستێت. حەمە ئاغا رەنگە نازانم دەزانن حەمە ئاغا کێیە یان کێ نییە، حەمە ئاغا یەکجار یەکجار گەورە بووە. ئی دی خەڵکی کۆیە بە ئەوە رازی نابێت بێگومان حەمە ئاغا لا ببرێت بەو ئاسانییە پیاوێک روتوڕەجاڵ لە سلێمانییەوە هاتووە ببێت بە حاکمیان. بە هەر حاڵ دەگاتەوە سلێمانی کە تەماشا دەکات شێخ مەحمود لەگەڵ هەمەوەندەکاندا تێکی داوە، لەگەڵ جافەکاندا تێکی داوە، لەگەڵ پشدەرییەکاندا تێکی داوە. هەرچی کاربەدەستێکی کە دەوڵەتی بەریتانیا یاخود مێجەڕ نۆئێل دایمەزراندووە لە سلێمانی لەم بەشە لەو بەشە شێخ مەحمود سەرپاکی لا بردووە. ئەوەی خەڵکی نەخوێندەوار ئەوەی خەڵکی دەوروبەری خۆی ئەوەی خزمی خۆیەتی هەر هەمووی لەگەڵیا داناوە. دایارە مێجەڕ نۆئێل بەمە زۆر نیگەران دەبێت بەڵام دەزانێت حکومەتی کوردستان دەسنوێشی خۆیەتی. ببورن دەسنوێش نا دەسنێژی خۆیەتی، خۆی پەروەردەی کردووەو خۆی دروستی کردووە چۆن دەبێت ئەم حکومەتە وای لێ بێت. لەگەڵ شێخ مەحموددا خەریک دەبێت دەڵێت قوربان! ئەمانەی جەنابت دەیکەیت. من نیگەران دەکات. بەڵام تکات لێ دەکەم، ئەوە بگۆڕە بە ئەوە! تکات لێ دەکەم ئەو پیاوە شایستە نییە. ئەوە پیاوە نەخوێندەوارە. ئەو پیاوە نەزانە! تەنها شتێک ئەوەیە کە خزمی جەنابتە! فڵان کەس ئاوا شارەزایەو ئاوا پیاوە ئاوا کوردە! ئەو دابنێ! شێخ مەحمود بە قسەی ناکات. لەو کاروبارەدا، دەزانێت، نایەوێت نایەوێت شێخ مەحمود شتێکی لەگەڵدا بکات. دەتوانێت لای بەرێت بەڵام لای نابات. چ بکات؟ ناچارە، ئایا زۆرانبازیی لەگەڵدا بکات یا سلێمانی بەجێ بهێڵێت؟ ناچار لە لێکدانەوەی خۆیدا وای بە باش دەزانێت کە ئەو سلێمانی بەجێ بهێڵێت بۆ شێخ مەحمود. (کاتەکەمان کەم ماوە.. بە سەر چاو هەر ئێستا.) ئا لە دواییدا واز لە کارەکە دەهێنێت دەگەڕێتەوە بەغداد. بەڵام ئایا بەریتانیا دەبێت واز لە سلێمانی بێنێت؟ بێگومان نەخێر! بە سەرۆکایەتیی حاکمی مەدەنیی بەریتانیا، لیژنەیەکی تایبەت دروست دەکەن کێ بچێت بۆ سلێمانی جێگای شێخ مەحمود جێگای مێجەڕ نۆئێل بگرێتەوە؟ لیژنەکە بریتییە لە جەنەڕاڵ ۆکەر لەگەڵ کۆنۆیاڵ لیچمەن لەگەڵ مێجەڕ سۆن وە هەروەها مێجە نۆئێل خۆی بە سەرکردایەتیی حاکمی مەدەنیی بەریتانیا. لیژنەکە دەگەنە لە کۆبوونەوەکەدا دەگەنە ئەو ئەنجامەی دەبێت نۆئێڵ لە سلێمانییەوە بگوێزنەوە. کێ لە جیاتی دابنێن؟ مێجە سۆن. مێجە سۆن کە یەکەم کەس بووە پێشنیازی دروستکردنی حکومەتی کوردیی کردووە، دێتە سلێمانی بە شەوق و خرۆشێکەوە دێت خزمەتی سلێمانی بکات سلێمانی بە شێوەیەک ئاوەدان دەکاتەوە بە شێوەیەک پێشی دەخات، رەنگە لە قۆناخی مێژووی سلێمانییدا یەکێک بێت لە قۆناغە هەرە روناک و هەرە خۆشەکانی سلێمانی. ئەمە باسی مێجەڕ سۆن ناکەم بێتە ئەم باسەی منەوە. بەڵام لە ماوەی بسیت و شەش رۆژدا، مێجەڕ سۆن لە سلێمانی دەبێت، ماوەی بیست و شەش رۆژ. شێخ مەحمود لە رۆژی ٢١ی مانگی مایسی ١٩١٩دا مێجەڕ سۆن بە سەفەرێک تایبەتی سلێمانی بەجێ دە‌ێڵیت بەرەو کەرکوک. لەوێشەوە بۆ بەغداد. دەگاتە کەرکوک لە کەرکوک هەواڵی بزووتنەوەیەک بە ناوی شێخ مەحمودەوە پەیدا دەبێ و چوار پێنج ئەفسەری سیاسیی ئینگلیز لە سلێمانییە وەکو راوێژاکر شێخ مەحمود ئازایەتیی خۆی لەگەڵ ئەوانەدا تاقی دەکاتەوە هەر چوار ئەفسەرەکە دەگرێت. خۆشی بە ئنگلیز دەڵێت: من حاکمی سلێمانیم و ئێوە بڕۆنە دەرەوە! ئی دی مێجڕ سۆن لە کەرکو دەمێنێتەوە ناچێت بۆ بەغداد. بە هەر حاڵ ئەوە چیرۆک و مێژوویەکی ئەو قۆناغەیە بەڵام بە داخەوە لەبەر ئەوەی کاتم نییە نەمتوانی تەنها ئەنجامەکەی بەوە کۆتایی دێنم: لە ناو ئەفسەرانی سیاسیی بەریتانیادا ئێجگار گەلێکی تیادا بووە، کە دڵسۆز بووە بەرامبەر بە مەسەلەی کوردو هەموویان داوای سەربەخۆیی کوردستانیان کردووە لەگەڵ ئەوانەشدا میس بێڵ کە دیسانەوە ئەمیش بە خراپە لە ناو مێژووی کوردا ناوی دێت، بەڵام لە قۆناغی یەکەمدا هەر هەموویان دۆستی کورد بوون. بەڵام دەوڵەتی بەریتانیا ناکرێت هەر چاوەڕوانی کورد بکات بەڵام بەرنامەی خۆی لە بیر بچێتەوە ئەنجامەکەی ئەوەیە : بە کورتییەکەی ئەگەر بتوانم بیڵێم کورد پێش ئەوەی حوکمداری هەبێت پێش ئەوەی دەوڵەتمەداری هەبێت، حکومەت و دەوڵەتی بۆ دروست کرا. ئەمە کێشەیەکی گەورەیە. تۆ حکومەتت هەیە دەبێت حکومەتدار هەبێت. بەڵام شێخ مەحمود ئەو حوکمدارە نەبوو. ئینگلیز بەرپرسیارەتیی دروست کرد بۆ کورد بەڵام کورد بەرپرسیاری نەبوو. سوپاستان دەکەم. (چەپڵەی دانیشتووان.)\nد.سامان عیزەدین: سوپاس دەستخۆشیی لە بەرێز دوکتۆر سەباح غالب بۆ باسەکەی و وە خوێندنەوەی ئەو قۆناغە مێژووییە بە شێوەکی وردو زانستانە. ئێستاش دەچینە لای بەڕێز مامۆستا جەعفەر بۆ پێشکەشکردنی بابەتەکەی لە ماوەی چارەکێک بۆ بیست خولەک با بفەرموێت ناوەڕۆکەکەی بەڕێزیان لە ماوەی دیاریکراودا پێشکەش بکات کە دەربارەی بیری کوردییە. ئومید دەکەین بە دیدێکی نوێوە خوێندنەوەیەک بۆ ئەو قۆناغانە بکات کە بیرمەندانی ئێمە خاوەن ئەو هزرو ئەو دیدگایە بوونە لە رابوردوودا وە ئێستا تیشک بخاتە سەر هەر یەک لەوانەی کە رۆڵیان هەبووە لە قوناغە مێژووییەدا. دیارە هەر خۆشی ئێستا ئاماژە بەوە دەکات کە نوسینەوەی مێژووی بیری کوردیی پڕۆسەیەکی زۆرە. وە پڕۆسەیەکی دەوڵەمەندە رەنگە ئەرکەکەی هەر بە تەنها لەسەر شانی چەند کەسێک نەبێت، بۆ ئەوەی ئەم پڕۆژەیە بێتە دی پێویستی بە چەند لایەنێک بەرێزیان تیشک دەخەنە سەری و بۆچوونیان لەو روانگەیەوە\nمامۆستا جەعفەر: "من حەز دەکەم پێشەکی راستییەکەی دەستخۆشییەکی زۆر گەرم لە دوکتۆر سەباحی غالب بکەم کە بە راستیی روناکیەکی زۆر چاکی خستە سەر مێژوویەک کە هەموومان بیستوومانە بەس هەموو شتەکان بە چەواشەوە باس کراوە. ئنجا ئەو مێژووی بیری کوردییەش هەر پەیوەندیی بەو هەموو چەواشەکارییەوە هەیە کە دروستمان کردووە. ئەوە رەنگە بیستوپێنج ساڵ لەوەوە پێش یان زیاتر ٢٥ ساڵ خەلک گاڵتەیان بەوە دەکرد دەیان وت کورد مێژووی نییە تۆ باسی مێژووی بیری کوردیی دەکەیت کورد ئەسڵەن مێژووی نییە بیری نییە تۆ ئەمەت کردۆتە بابەتێک و قسەی لەسەر دەکەیت. وتم وەڵا ئەمە وەکو سەید عەلی ئەزغەری کوردستانییە کە دەنگ و گۆرانی لێ بکەیتەوە، هیچی نامێنێتەوە. منیش بە خوا ئەم بەشەم لێ بکەیتەوە رەنگە هیچم نەمێنێتەوە. جا ئەمەی مێژووی بیری کوردیی راست من وەکو کتێبێک چاپی دووەمەکەی لە ٢٠٠٩ بڵاو کراوەتەوە."\nدەستەڵاتی میراتگر و بەرانی خەنیم\nبەڵگەنامەیەکی گرنگ دەربارەی موراڵی سیاسیی مەلیک مەحمود\nهاواری رێکخستنەوەی کۆمەڵگا بکەن نەک سواڵی موچە!


کۆمەڵکوژی کۆمەڵگای کوردی\nوتار/ 4 رۆژ پێش ئێستا 174 جار بینراوە\nلەوە ئەچێت بۆمباربارانکردنی خەڵکی کوردستان، قەدەرێکی مارەبراوی ئەبەدی جیانەبووەوە بێت لەهاوڵاتیانی کوردستان. هەرجارەش بە شێوەیەک و بەجۆرێکی تایبەت بەڕێوەبچێت. خەڵکی کوردستان کەم بەدەستی ڕژیمە یەک لەدوای یەکەکانی عێراق و وڵاتانی کۆنەپەرستی ناوچەکەوە، بەتایبەتیش ڕژیمی بەعس بۆمباباران نەکراوە، ئاماری کوشتاری خەڵک بە بۆمباران و لەوانەش واوەتر بە چەکی قەدەغەکراوی نێودەوڵەتی وەکو بۆمبی هێشوویی، ناپاڵم، کیمیایی ….تاد. بەهەزارانن.\nلەو کاتەشەوە دەسەڵاتی بەعس وەلانراوە، کوردستان دەستی پیسی ئەوانی بەسەرەوە نەماوە، دەسەڵات سپێردراوەتە ئەحزابی قەومی کورد، جگە لە قوربانیانی شەڕی ناوخۆ، جگە لەقوربانیانی تیرۆریزمی ئیسلامی، جگە لەقوربانیانی ناموسپەرستی و پیاوسالاری، قوربانیانی بۆمبارانکردن و ژەهراویکردنی کوردستان و خەڵکەکەی بە خۆراک و دەرمانی بەسەرچوو و کۆن، قەدەرێکی ترە. و دەستی ناوەتە بینەقاقای خەڵکی کوردستان.\nئێستا خۆراک و دەرمانی کۆن و ماوە بەسەرچوو لەپاڵ دەسەڵاتی تاڵانچی و مافیایی و ئۆپۆزیسێۆنێکی بودەڵەی قیرقیرکەردا، لەپاڵ میتی تورکی و بەرەی تورکمانیدا، لەکەنار دەستێوەردانی بەردەوامی ئاخوندەکانی ئێراندا، لەڕێگای قازانج پەرستان وسەرمایەدارانی کوردەوە بەسەر خەڵکی کوردستاندا دابەشدەکرین. ئەو خۆراک و دەرمانە کۆن و ماوە بەسەرچوانە کە بازاری کوردستان بۆتە باشترین بازار بۆساغکردنەوەیان، هاوکات بۆتە قەتلگایەکی هەمیشەیی شێنیەیی بۆ خەڵکی کوردستان، ئاماری نەخۆشیەکان و خەستەخانەکان گەواهی ئەو ڕاستیەن، کە ڕۆژ بەڕۆژ ڕادەی مردن بە نەخۆشی دڵ و شێرپەنجە زیاد دەکات.\nهیچ لەوەش ڕۆشنتر نییە، ئەوەی کە دەتوانێت بازگەکانی ئەم وڵاتە بەسانایی ببڕێت ئەو کۆمپانیایانەن کە پەیوەندی ڕاستەوخۆیان بەدەسەڵات و سەرمایەداری سەر بەدەسەڵات و سەیارە جام ڕەشە ناونەبینراوەکانەوە هەیە، تەنانەت ئەو خۆراک و مواد ودەرمانانەش کەهەندیک جار ئەیسوتێنن و دەستی بەسەرائەگرن ومیدیای ئەم وڵاتە نیشانی خەڵکی ئەدەن، ئەوبەشەیە کە دیسان ئەم کۆمپانیایانە فرۆشتویانەتە چەند دوکاندارێک. ئەگەر نا هەرگیز ئاگر و زبڵخانەکان یەک کیلۆ مودای بەسەرچووی کۆمپانیا زەبەلاحەکانی بەرپرسان و سەرمایەدارانی سەر بە حزبیان نەبینیووە.\nنە هاواری ئەندامپەرلەمانان و نە هاواری دایکی شەهید و نە بەرزبونەوەی ڕێژەی مردن ، بەم چەکە ساردەی دوو بنەماڵەی دەسەڵات دژ بە خەڵکی کوردستان بەکاردەهێن ، گرنگ نیە بۆ دەسەڵات . ئەوەی گرنگە بۆیان بوونی نزیکەی ۳٠ ملیاردلێر و سەدەها ملیۆنێرە لە کوردستان کە هەمویان بەرپرس و کادری سیاسی حیزبەکانیانن . کە ئەم ڕێژە سەرمایەدارە لەو هەرێمە بچوکەدا ڕێژەیەکی ئێجگار بەرزە ، کە سەرچاوەکەی لە بە قاچاخ بردنی مەوادی بەسەرچووە بۆ هەرێم ، وە ساغکردنەوەیەتی بە شێوەیەکی ئاسان و بەبێ هیچ بەربەستێک .\nئەوەی بەرپرسە لەو کوشتارگەیە دوو بنەماڵەی دەسەڵاتن ، کە بە هەمان ئەو ڕێگەیەدا دەڕۆن کە دیکتاتۆرە لە ناوچوەکان پیایدا ڕۆشتن .دواجار سەرئەنجامی ئەمانیش لەوان باشتر نابێت . بۆیە داوا لە هاونیشتیمانیان ئەکەم چی زووە هەڵوێستە و خۆپیشاندان دەسپێبکەن دژ بەو کۆمەڵکوژیە و ئەو دوو بنەماڵە مافیایە .\nکاتی ئەوەیە (ڕوداو) بخولقێنین\nلە کوردستان ئازادی لە بەردەم قەیرانێکی گەورەدایە


چین: کۆرۆنا لە ئوستورالیاوە سەریهەڵداوە!\n7/12/2020 05:12 PM\nحکومەتی چین باس لەوە دەکات کە سەرهەڵدانی ڤایرۆسی کۆرۆنا لە دەرەوەی چین دەستی پێکردووە و لەڕێگای مەوادە خۆراکییەکانەوە لە وڵاتێکی وەکوو ئوستورالیاوە گوازراوەتەوە بۆ بازاڕی "ئووهان". ئەم قسەیە هێرشێکی نوێیە لەلایەن چینەوە بۆ ئوستورالیا و هاوکاتە لەگەڵ ململانە دبلۆماتیکەکانی ئەم دوو وڵاتە.\nئەگەرچی زانایان لایان وایە سەرچاوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا بەگشتی بازاڕی کڕین و فرۆشتی خۆراک کە ئووهانە، بەڵام چین ماوەیەکی زۆر بوو دەیگوت، بڵاوبوونەوەی کۆرۆنا چەندین مانگ بەر لە دەرکەوتنی یەکەم حاڵەتی تووشبوون لە چین، لە ئەوروپا و ئەمریکا دەستی پێکردبوو.\nبەڵام رۆژی رابردوو وتارێک لە گۆڤاری "گلۆباک تایمز" واتە ئۆرگانی فەرمی حزبی کۆمۆنیستی چین بڵاو بووەوە کە لەوێدا گوازرانەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا بۆ بازاڕی ئووهانی چین لە رێگای مادە خۆراکییە بەستووەکانەوە رووی داوە. ئەگەرچی لەم وتارەدا گوتراوە کە هیچ بەڵگەیەک بۆ پشتڕاستکردنەوەی ئەم قسانە لەئارادا نییە.\nلەم وتارەدا نووسراوە: "هەواڵنێرانی گلۆباڵ تایمز لەرووی راپۆرتی میداکانەوە تێگەیشتن کە لە بازاڕی کڕین و فرۆشتنی خۆراک لە ئووهان، مەوادی خۆراکی بەستووی هاوردە و هەروەها بەرهەمە گۆشتییەکانی بەڕازیل و ئەڵمانیا دەفرۆشران. بەپێی ئەو زانیاریانەی کە لە ماڵپەڕی بازرگانی ئووهان بڵاو بوونەتەوە، بەر لە 2019 لە ئوستورالیاوە ستەیک، لە چیلیەوە توو شیرین و لە ئیکڤادۆرەوە خۆراکی دەریایی هاوردەی ئەم شارە کراوە." بەشێک لەو وڵاتانەی کە لەگەڵ پارێزگای "هۆبی" پەیوەندیی بازەرگانیان بووە و شاری ئووهان لەوێ هەڵکەوتووە بریتین لە: کەنەدا، بەڕازیل و ئیسپانیا.\nتوێژینەوەکانی رێکخراوی تەندروستیی جیهانی سەبارەت بە سەرچاوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا و چۆنیەتی گوازرانەوەی لە ئاژەڵەوە بۆ مرۆڤ بەردەوامە و ئوستورالیا داخوازییەکی زۆری بۆ ئەنجامدانی ئەم توێژینەوانە هەیە. بەڵام زۆرینە لەسەر ئەو بڕوایەن کە سەرچاوەی سەرهەڵدانی کۆرۆنا بازاڕی ئووهانە.


تورکیا و هاوپه‌یمانێتی دژی ده‌وڵه‌تی ئیسلامی\nسه‌رۆکی تورکیا پشتڕاستی ده‌کاته‌وه وڵاته‌که‌ی بنکه‌کانی هێزی ئاسمانی خۆی ناکاته‌وه بۆ هاوپه‌یمانێتی به سه‌رکردایه‌تی وڵاته یه‌کگرتوه‌کانی ئه‌مریکا تا ئه‌و کاته‌ی داواکانی ئانکه‌ره جێبه‌جێده‌کرێن.\nئه‌م ڕاگه‌یاندنه‌ی ڕۆژی چوارشه‌ممه‌ی ڕه‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆغان گومانی زیاتری هێناوه‌ته ئاراوه سه‌باره‌ت به‌و ڕێکه‌وتنه‌ی پێشتر له ئاراد بوو، تایبه‌ت به هاوکاریکردن له شه‌ڕی دژی توندڕه‌وانی ده‌وڵه‌تی ئیسلامی.\nسه‌ۆکی تورکیا ده‌ڵێت هێشتا کۆمه‌ڵگای نێونه‌ته‌وه‌یی ئه‌و هه‌نگاوانه‌ی نه‌ناوه که تورکیا پێشنیازی کردوون و ده‌شڵێت ته‌نها چه‌ند ئاماژه‌یه‌ک هه‌ن و جه‌ختیش ده‌کاته‌وه له‌وه‌ی هه‌ڵوێستی تورکیا وه‌ک خۆی ده‌مێنێته‌وه تا ئه‌و کاته‌ی پێشنیازه‌کان جێبه‌جێ ده‌کرێن.\nئانکه‌ره داوا ده‌کات شه‌ڕی دژی جیهادیه‌کان فراوان بکرێت تا حکومه‌ته‌که‌ی به‌شار ئه‌لئه‌سه‌دیش بگرێته‌وه له دیمه‌شق. ئانکه‌ره داوای پێکهێنانی هه‌رێمی پارێزراویش ده‌کات له سوریادا.\nتا ئێستا واشنتۆن ئه‌و جۆره داوایانه‌ی ڕه‌تکردۆته‌وه و ده‌ڵێت ده‌بێت ئه‌رکی سه‌ره‌کی شکستپێهێنانی توندڕه‌وان بێت.\nفشاره دیپلۆماتیه‌کان له‌سه‌ر ئانکه‌ره به‌رده‌وام ده‌بێت له‌گه‌ڵ سه‌ردانه‌که‌ی جۆ بایدن، جێگری سه‌رۆکی وڵاته یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مریکا بۆ ئه‌ستانبوڵ.\nشیکه‌ره‌وه ده‌ڵێن هاوسه‌نگ کردنی جیاوازیه‌کان هۆکاری سه‌ره‌کی سه‌رکه‌وتنه له‌م شه‌ڕه‌دا دژی ڕێکخراوی ده‌وڵه‌تی ئیسلامی، به‌ڵام هێناه ئارای ئه‌م هاوسه‌نگیه شتێکی قورسه به‌ده‌ست بێت و درێژه‌شی پێبدرێت.\nزانیاری زیاتر له ده‌قی ڕاپۆرته‌که‌ی (دۆریان جۆنز) په‌یامنێری ده‌نگی ئه‌مریکادایه:


ناوی کتێب (پەندی پێشینان- بەشی 3) – Denegkan\nناوی کتێب (پەندی پێشینان- بەشی 3)\nbydengekan\tJune 23, 2012\tکتێبخانە\n“گوته‌ی باش و بیری ژیر” به‌شی 3″\nده‌قی وه‌رگێڕدراو له لایه‌ن ئێڤا فالک و مارییه-ئاننه کنوتاس کۆکراوه‌ته‌وه شێوه: کارین لارسسۆن\nله سوێدییه‌وه بۆ کوردی: سیروان کاروانی\nCitat samlade av:\nEva Falk och Marie-Anne Knutas\nFormgivning: Karin Larsson\nHenry Andreasson/ Pressens Bild\nFrån svenska till kurdiska: Sirwan Karvani\nپه‌ندێکی پێشینان یاخود مه‌ته‌ڵۆکێک، زمانێکی بیرکردنه‌وه، ده‌توانێ له ته‌نها چه‌ند وشه‌یه‌کدا هه‌موو شتێک بڵێ! له هه‌موو جیهاندا، په‌نده‌کان شێوه‌یان له‌یه‌ک ده‌چێ. ئه‌وان کورت و پڕ ناوه‌ڕۆکن، به‌زۆری به‌کێشن، جاروبار کایه‌ی وشه‌ن. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا، که سه‌دان ساڵ له‌مه‌وپێش دارێژراون، ئێستاش به‌میرات له نه‌وه‌یه‌که‌وه بۆ نه‌وه‌یه‌کی تر گوزه‌ر ده‌که‌ن.\nکتێبێک که په‌ندی پێشینان، زاراوه و مه‌ته‌ڵۆکی تری تێدابێ، ده‌توانێ ببێته شیاوی به‌کارهێنان، کاتێک مرۆڤ بۆ نموونه وته‌یه‌ک پێشکه‌ش بکا یاخود نامه‌یه‌ک بنووسێ، که‌مێک دڵنه‌واییی یان هاندانی پێویست بێت یاخود دڵنه‌واییی خه‌ڵکی تر بکات و هان بدات.\nله‌م کۆکردنه‌وه‌یه‌دا، هزر و مه‌ته‌ڵۆکی ڕێکه‌وتی تازه‌ی تێدایه، که تێکه‌لآون له‌گه‌ڵ په‌ندی پێشینان له هه‌موو سه‌رده‌مه‌کان و سه‌رانسه‌ری جیهاندا. ئه‌وان وا پێشان ده‌ده‌ن، که ئێمه له‌گه‌ڵ باپیرانمان و مرۆڤی تری لایه‌کانی تری جیهان و کولتووری تردا، زۆر هاوبه‌شین. ئێمه به‌بێ له‌به‌رچاوگرتنی ڕه‌چه‌ڵه‌ک، به‌زۆری به هه‌مان ڕێگا بیرده‌که‌ینه‌وه وه‌رگێڕی سوێدییه‌که”\nچه‌ند وته‌یه‌کی وه‌رگێڕ\nهه‌ر یه‌کێک له‌م په‌ندانه به گوێره‌ی وه‌رگێڕدراوی ده‌قه‌کان له زمانه‌کانی تره‌وه بۆ سوێدی، منیش وه‌رمگێڕاون بۆ کوردی. له هێندێک شوێندا، ته‌نها ناوی که‌سه‌کان نووسراون بێ ئه‌وه‌ی ڕه‌چه‌ڵه‌کیان دیاری بکرێت و ئه‌وانیش هه‌ر وه‌ک خۆیان نووسراونه‌ته‌وه.\nله‌وانه‌یه هه‌موویان نه‌چنه خانه‌ی په‌نده‌وه، چونکه هێندێکیان له قسه‌ی نه‌سته‌ق و گوته‌ی باش و زاراوه‌ی ناوچه‌ییی به‌جێ ده‌چن، به‌لآم وه‌کوو ده‌ستپاکی له وه‌رگێڕاندا، هه‌ر وه‌کوو خۆیانم نووسیونه‌ته‌وه.\nهه‌موو ئه‌و په‌ندانه‌ی له‌ژێر ناوی “په‌ندی پێشینانی کوردی” دێن، من خۆم لێم زیادکردوون.\nوه‌رگێڕی کوردییه‌که سیروان کاروانی\nلە هێندێک لە پەندەکانی نێو کتێبەکەدا هاتووە:\nزێڕ زۆر که‌س کوێر ده‌کات،\nکه‌چی ئه‌ڤینداری هه‌موو که‌س کوێر ده‌کات.\n“په‌ندی پێشینانی فارسی”“Persiskt ordspråk”\nبێگومان ده‌شێ مرۆڤه‌کانت هه‌موو خۆش بوێ—به‌مه‌رجێک که پیاو زۆر به وردی نه‌یانناسێ.\n“چارلیس بوکۆوسکی”“Charles Bukowski”\nئه‌ڤین و په‌ژاره نزیکترین جمکه‌ن.\nئه‌ڤین گوڵێکه له باخچه‌ی هه‌ژاران په‌یداده‌بێ.\n“په‌ندی پێشینانی کوردی”“Kurdiskt Ordspråk”\nمرۆڤ گۆڕانکاریی ئه‌و شته نابینێ، که\nهه‌میشه له‌پێش خۆیدایه.\nئه‌ڤین به مانای ئه‌وه‌یه که یه‌کتر قبووڵ بکه‌ین.\n“ئێلیسێ ئۆتتێسێن-جێنسێن”“Elise Ottesen-Jensen”\nبه‌فیڕۆچوو هه‌موو ئه‌و کاتانه‌ن،\nکه له ڕێگه‌ی ئه‌ڤیندارییه‌وه به‌سه‌رنه‌چوون.\n“تۆرکواتۆ تاسسۆ”“Torquato Tasso”\nچنگی ئه‌ڤین دیلێتییه‌که- مرۆڤ هیواداره\nهه‌رگیز لێی ئازاد نه‌بێ.\n“ستێفان لیڤستێدت”“Stefan Livstedt”\nحه‌زلێکردن ئه‌وه‌یه که به دڵه‌وه په‌سه‌ندی بکه‌ی،\nپه‌سه‌ندبوون ئه‌وه‌یه که به دڵه‌وه حه‌زی لێ بکه‌ی.\n“تهێیۆپهیللێ گاوتیێر”“Théophile Gautier”\nژن ده‌زانێ کاتێ پیاوێک ئه‌ڤینی بووه، گه‌لێک\nپێش ئه‌وه‌ی پیاوه‌که خۆی هه‌ستی پێ بکات.\n“فرانسیس باکۆن”“Francis Bacon”\nنه‌یاره‌که‌ی خۆت خۆش بوێ\n– تووشی دێوانه‌یی ده‌بێ.\nخۆشیی ئه‌ڤین چاوترووکانێک ده‌بێ،\nبه‌لآم ئازاره‌کانی ته‌واوی ژیان له‌گه‌ڵماندایه.\n“جێیان پیێررێ کلاریدێ فلۆرییان”\n“Jean Pierre Claride Florian”\nئاماده‌نه‌بوون، ئه‌ڤین دڕ ده‌کات،\nئاماده‌بوون، به‌هێزی ده‌کات.\nژیان گوڵێکه و\n“ڤیکتۆر هوگۆ”“Victor Hugo”\nئه‌گه‌ر مرۆڤێکت خۆش ده‌وێ،\nئه‌وا به‌و شێوه‌یه خۆشت بوێ که هه‌یه.\n“چارلێس پێگوی”“Charles Péguy”\nمرۆڤه‌کان ده‌توانن زۆر له دووری یه‌کتری بژین،\nبه‌لآم دووری ناتوانێ دڵی ئه‌ڤینداران لێک\n“په‌ندی پێشینانی عه‌ره‌بی”“Arabiskt Ordspråk”\nله جیهاندا، هه‌رچۆنێک بێ هه‌مووکات ئه‌وانه زۆرترن که ماچی یه‌کتر ده‌که‌ن وه‌ک له‌وانه‌ی که یه‌کتر ده‌کوژن.\n“ئێریک لووندێگۆرد/ئێلد”“Erik Lundegård/ELD”\nئه‌ڤین سه‌ره‌تای هه‌یه به‌لآم کۆتاییی نییه.\nئه‌وه‌ی به ڕاستگۆییه‌وه ئه‌ڤین ده‌بێ، هه‌رگیز\n“ئارتوور پینه‌رۆ”“Arthur Pinero”\nئه‌ڤینداری زۆردارێکه که\nبه‌زه‌ییی به که‌سدا نایه‌ته‌وه.\n“پیێرری کۆرنیللی”“Pierre Corneille”\nکاتێ پیاوێک به‌ڕاستی ئه‌ڤینداره،\nده‌به‌نگێکی سامناک دیاره.\n“جۆن ڤانبروگ”“John Vanbrugh”\nجیهان جوانتر ده‌رده‌که‌وێ، کاتێ مرۆڤ ده‌ستی\nیه‌کتر ده‌گرن و پێکه‌وه ده‌ڕۆن.\n“ئێڤه‌لاین لۆیب”“Evelyn Loeb”\nسه‌خته کردنه‌وه‌ی ده‌روازه‌ی ئه‌ڤین و\n“په‌ندی پێشینانی چینی”“Kinesiskt ordspråk”\nلاواندنه‌وه به ده‌ست به‌سه‌رداهێنانێک تا ماوه‌یه‌کی\nزۆر له له‌شدا ده‌مێنێته‌وه، به‌لآم وشه‌یه‌ک\n“سڤێن لیندکڤیست”“Sven Lindqvist”\nئه‌ڤینی خێرا به‌زوویی له‌بیرده‌کرێ.\n“په‌ندی پێشینانی فه‌ره‌نسی”“Franskt ordspråk\nئه‌وه‌ی ئه‌ڤینداره هه‌ست به هیچ برسێتییه‌ک ناکات، ته‌نانه‌ت ئه‌و کاته‌ش که برسییه‌تی.\nئه‌ڤینی کۆن و پاشماوه‌ی سووتاوی کۆن\nبه ئاسانی گڕ ده‌گرنه‌وه.\n“په‌ندی پێشینانی کۆن”“Gammalt ordspråk”\nئه‌ڤین چاوه‌کانمان داده‌خات و، ئه‌وسا\nهه‌موو شتێک بێخه‌وش ده‌بینین.\n“ڕۆبه‌رت برۆونینگ”“Robert Browning”\nژنان هه‌ر ئه‌وانه‌یان خۆش ده‌وێ که\n“میکایل له‌رمۆنتۆڤ”“Michail Lermontov”\nئه‌ڤین به چاو نابینرێ، به‌ڵکوو به گیان\n“ویللیام شکسپیر”“William Shakespeare”\nته‌وقی هاوسه‌رێتی هێنده سه‌نگینه، که پێویستیی\nبه دوو که‌س هه‌یه هه‌ڵیبگرن و – جارجاره‌ش\nبه سێ که‌س.\n“ئالێکساندر دوماس”“Alexander Dumas”\nده‌روازه‌ی ئه‌ڤیناری سه‌خته کردنه‌وه‌ی و\nله هه‌موو چێژێکی تر خۆشتره.\n“جۆن دریدن”“John Dryden”\nژنی پیاوانی تر هه‌رده‌م له هه‌ره باشه‌کانن.\nدایکی پیاوێک گرفتی پیاوه‌که‌یه،\nبه‌لآم ژنه‌که‌ی هه‌ڵه‌ی خودی خۆیه‌تی.\n“واڵته‌ر باگه‌هۆت”“Walter Bagehot”\nئه‌سپێکی چاک هه‌رگیز سه‌رسم نادات،\nژنێکی میهره‌بان هه‌رگیز چه‌نه‌چه‌ن ناکات.\n“په‌ندی پێشینانی ئینگلیزی”“Engelskt ordspråk”\nکاتێ مرۆڤ بۆ ماوه‌ی پێنج ساڵ بێ\nهاوسه‌رێتیی گرتبێ، هه‌ق وایه هه‌میشه\nبۆ نانی نیوه‌ڕۆ که‌سێک ئاماده بێ.\n“ئێدوارد لوکاس”“Edward Lucas”\nئه‌گه‌ر هاوسه‌رێتی له‌گه‌ڵ پیاوێکدا بگری ته‌نها\nله‌به‌رئه‌وه‌ی باش دیاره، وه‌ک کڕینی به‌نیر\nوایه به‌بێ ئه‌وه‌ی تامه‌که‌یت تاقی کردبێته‌وه.\n“بیرگیت باردۆ”“Brigitte Bardot”\nئه‌و ماڵه‌ی میوان ڕاناگرێ،\nهه‌رگیز فریشته‌ی میوان نابێ.\nمرۆڤێکی به‌بێ دۆست وه‌ک ده‌ستێکی چه‌پ وایه\nبه‌بێ ده‌ستی ڕاست.\n“په‌ندی پێشینانی سپانی”“Spanskt ordspråk”\nدۆستایه‌تیی کۆن وه‌ک شه‌رابی کۆن وایه،\nهه‌رچه‌ند کۆنتر بێ به‌هێزتر ده‌بێ.\n“ئانتۆنیۆ پێره‌ز”“Antonio Pêrez”\nکرۆکی بێخه‌وشی دۆستایه‌تی، ئه‌وه‌یه که ڕێ به هه‌نگاوی هه‌ڵه‌ی بچووکی یه‌کتری بده‌ن.\n“داڤید ستۆری”“David Storey”\nکاتێک ئێمه بیر له دۆسته خۆشه‌ویسته‌کانمان\nده‌که‌ینه‌وه، بیر له جۆرێک ئه‌ڤین ده‌که‌ینه‌وه.\n“فرانسیسکۆ ئالبێرۆنی”“Francesco Alberoni”\nهیچ دۆستێکی تر ڕامه‌گره بێجگه له‌وانه‌ی\nهه‌ر کاتێ بته‌وێ بوێری ببیته نه‌یاریان.\n“گوستاف لیندبۆری”“Gustaf Lindborg”\nئه‌و دۆستانه به‌که‌ڵک دێن که مرۆڤ ده‌توانێ\nهه‌تا کاتژمێری سێی شه‌و زه‌نگیان بۆ لێ بدات.\n“مارلین دێتریچ”“Marlene Dietrich”\nئه‌گه‌ر مرۆڤ خۆی خۆش بوێ، شانسێکی\nگه‌وره‌تری هه‌یه که که‌سانی تری خۆش بوێ.\n“کارلۆ بارسۆتتی”“Carlo Barsotti”\nدۆسته چاکه‌کان ته‌ندروستیی چاک ده‌به‌خشن.\n“ئیروین ساراسۆن”“Irwin Sarason”\nهیچ مرۆڤێک بێ-نرخ نییه هه‌تا ئه‌وکاته‌ی که\n“ڕۆبه‌رت لۆویس ستێڤێنسۆن”\nئه‌وه‌ی نرخی به‌رز ده‌داته هاوڕێکانی،\nزۆربه‌ی وه‌خته‌کان نرخی خۆی زێڕه.\n“ماریۆر هۆلمس”“Marjorie Holmes”\nدۆسته‌کان مرۆڤن، پیاو ده‌توانێ به‌بێ وشه\nله‌گه‌ڵیان بپه‌یڤێ – کاتێ که پێویستیی پێیانه.\n“ئێلڤیس پرێسلی”“Elvis Presley”\nدۆستایه‌تی گیانێکه له دوو جه‌سته‌دا.\nدۆست مرۆڤێکه، پیاو له هاوڕێیه‌تییدا\nجه‌ساره‌ت ده‌کات که وابزانێ خۆیه‌تی.\n“فرانک کران”“Frank Cran”\nمرۆڤ نابێ هه‌رگیز دۆستێک بریندار بکات،\nته‌نانه‌ت به گاڵته‌ش.\n“پوبلیوس سویریوس”“Publius Syrius”\nئه‌وانه ده‌وڵه‌مه‌ندن که دۆستیان هه‌یه.\n“په‌ندی پێشینانی پۆرتوگالی”“Portugisiskt ordspråk”\nوه‌ک وێنه‌ی خۆت مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ دۆسته‌کانتدا\nبکه و، بیانخه‌ره به‌ر باشترین ڕووناکییه‌وه.\n“یه‌ننی یه‌رۆم کورچیل”“Jennie Jerome Churchill”\nدۆست که‌سێکه که پێناکه‌نێ،\nکاتێ مرۆڤ ده‌که‌وێته هه‌لومه‌رجێکی\n“سیر ئارتور هێلپس”“Sir Arthur Helps”\nدۆستێکی دڵسۆز نرخی له ده هه‌زار خزم زیاتره.\nدوژمنایه‌تیی ئاشکرا له\nدۆستایه‌تیی ساخته باشتره.\nله ده‌ستی دۆستێکه‌وه، به‌ردێک\nوه‌ک سێوێک وایه.\nدۆستێکی ڕاسته‌قینه به هه‌ردوو ده‌سته‌کانت بگره.\n“په‌ندی پێشینانی نیجێری”“Nigerianskt ordspråk”\nکاتێ دۆسته‌کانم یه‌ک-چاو بوون،\nمن له لاته‌نیشته‌وه ده‌یانبینم.\n“یوسێف یۆوبێرت”“Joseph Joubert”\nپیاوانه، ژنانه و مندالآنه\nشاعیر به‌و شێوه‌یه ته‌ماشای جیهان ده‌کات، که پیاوێک ته‌ماشای ژنێک ده‌کات.\n“واللاس ستێڤێنس”“Wallace Stevens”\nمن ڕقم له ژنانه، له‌به‌رئه‌وه‌ی که ئه‌وان\nهه‌مووکات ده‌زانن شتومه‌ک له‌کوێدایه.\n“جامس توربێر”“James Thurber”\nژنان پیاوانی بێده‌نگیان خۆش ده‌وێ. ئه‌وان\nباوه‌ڕیان وایه که پیاوانی بێده‌نگ گوێڕایه‌ڵن.\n“مارسێل ئارچارد”“Marcel Archard”\nئه‌ندێشه و هه‌روه‌هاش ڕیش:\nپیاوان نایانبێ هه‌تا گه‌وره نه‌بن.\nنزیکه‌ی هه‌موو پیاوێک به پاڵتۆی به\nقایشی که‌مه‌ربه‌نده‌وه پیاوانه دیارن.\n“سویدنی ج هارریس”“Sydney J Harris”\nهه‌رگیز منداڵێک نه‌بووه هێنده زۆر باش\nبێ که دایکی به‌وه شاد نه‌بێ، کاتێ\nئه‌و خه‌وی لێ ده‌که‌وێ.\n“ڕالپ والدۆ ئێمه‌رسۆن”“Ralph Waldo Emerson”\nبه‌ر له هه‌ر شتێ کاتێ مرۆڤ بتوانێ دایک و\nباوکی ببه‌خشێ، ئه‌وجا گه‌وره بووه.\n“جان جاکوێس ڕۆسسێو”“Jean Jaques Rosseau”\nله پاش چل-ساڵی له دیوی ده‌ره‌وه‌دا ده‌بینرێ،\nکه پیاو چۆن چاودێریی ناوه‌وه‌ی کردووه.\n“ماریاننه هوێک”“Marianne Höök”\nبێگومان ده‌بێ منداڵه‌کانم کار بکه‌ن،\nباوک و دایکی منیش ئه‌وه‌یان کردووه.\n“کار دی مومما”“Kar De Mumma”\nچرچ و لۆچی ده‌بنه میرات،\nدایک و باوکان له منداڵه‌کانیانه‌وه وه‌ریده‌گرن.\n“هێلێن هایس”“Helen Hayes”\nمرۆڤ هه‌رچه‌ند به‌ته‌نگه‌وه بێ، هێشتا هه‌وڵ ده‌دات منداڵ وا په‌روه‌رده بکات که زۆروه‌خت وه‌ک گه‌وره به‌رپرسیارییه‌تی له ئه‌ستۆ بگرێ.\n“یوێستا ڕویبرانت”“Gösta Rybrant”\nژنانی سه‌ربه‌ست چ مانایه‌کیان ده‌بێ،\nکاتێک هیچ پیاوێکی سه‌ربه‌ست نه‌بێ.\n“دۆریس لێسسینگ”“Doris Lessing”\nئه‌گه‌ر پیاوان هێنده زۆر ئه‌ڤیندار بن که خۆیان\nباوه‌ڕیان وایه، ئه‌وا ئێمه‌ی ژنان هه‌رگیز کاتی\nئه‌وه‌مان نابێ قژمان دابێنین.\n“مارلێن دێتریچ”“Marlene Dietrich”\nپێویسته هه‌موو ته‌مه‌نێک که‌ره‌سته‌ی یاریکردنی خۆی هه‌بێ.\n“بێرنارد دی فۆنتێل”“Bernard De Fontelle”\nکاتێ ژنێک بێده‌نگ ده‌بێ، هه‌میشه\nبه‌و مه‌به‌سته‌یه که ده‌یه‌وێ شتێک بڵێ.\n“ئێلینۆر گلوین”“Elinor Glyn”\nژنی (جنس)ی، ئه‌و ژنه‌یه که له دیوی\n“ئێللیۆت گۆولد”“Elliot Gould”\nژنان پێده‌که‌نن کاتێ ده‌توانن و،\nده‌گریێن کاتێ ده‌یانه‌وێ.\n“جۆرج هێربه‌رت”“George Herbert”\nژن ده‌توانێ له ماوه‌ی شه‌وێکدا پیاوێک\nسه‌رسپی بکات و، له ماوه‌ی نیوکاتژمێر خۆی\n“تورڤالد گالین”“Thorvald Gahlin”\nخودا ناتوانێ چاوی له هه‌ر یه‌کێک له مندالآن بێ،\nله‌به‌رئه‌وه دایکانی خووڵقاند.\nژن له مێرد بسه‌ندرێته‌وه،\nوه‌رد له گا نه‌سه‌ندرێته‌وه.\nژیان و هونه‌ری ئه‌وه‌ی که به چاکی بژیت\nهونه‌ری ژیان له چه‌ند وشه‌ی که‌مدا: به ساغی\nبژی و ئارام به.\n“کارڵ ئۆ سێگێربێری”“Carl O Segerberg”\nله هه‌ڵه‌ی ئه‌وانی تره‌وه فێر ببه. تۆ ماوه‌یه‌کی\nهێنده درێژ ناژیی هه‌تا پێڕابگه‌ی هه‌موویان\nبه‌خۆت ئه‌نجام بده‌ی.\n“مارتین ڤاوب”“Martin Vaubee”\nبه‌هۆی هه‌وڵدان له‌گه‌ڵ (نه‌گونجان)،\nمرۆڤ ده‌گاته به‌رزترین پله‌ی گونجان.\n“ئاوگوست ستیندبێری”“August Stindberg”\nناوبه‌ناو تاوێک هه‌ڵوه‌سته‌کردن، ده‌شێ ته‌نها\nبووارێک بێ بۆ توانای به‌رده‌وامبوون.\n“ئولله وێدهۆڵم”“Ulle Wedholm”\nڕاستی ته‌نها یه‌ک شته، له‌به‌رئه‌وه هیچ نیشانه‌یه‌ک\nنابیننه‌وه بیخه‌نه‌ڕوو هه‌تا ناکۆکیی پێ بنێنه‌وه.\n“کوللاڤیوها سوتتا”“Cullaviyuha Sutta”\nئێمه زۆروه‌خت گرنگیی زۆر به‌وه ده‌ده‌ین که خه‌ڵکانی\nتر ده‌رباره‌ی ئێمه چی ده‌ڵێن و، گرنگیی که‌م به‌وه\nده‌ده‌ین که ئێمه ده‌رباره‌ی ئه‌وان چی ده‌ڵێین.\nئه‌گه‌ر مرۆڤ هه‌رچی ڕاسته ئه‌وه بکات، ئه‌وا له‌دواییدا\nبه جۆرێک به‌خته‌وه‌ر ده‌بێ.\n“هانس لاشسۆن”“Hans Larsson”\nمن سێ شتی به‌هادارم هه‌یه که ده‌یانپارێزم و\nباجیان گران ده‌ده‌م. یه‌که‌میان میهره‌بانی،\nدووه‌میان جۆره‌ژیانێکی ساده و سێیه‌میان\nنیشانه‌ی مرۆڤێکی خاکی.\n“لاو تسی”“Lao Tse”\nبچکۆله‌ترین کرده‌وه‌ی ئینسان\nله سه‌د قسه‌ی زل باشتره دیسان.\nمتمانه به‌خۆبوون، به مانای دووهێنده\n“یوهان هێنریک شێللگرێن”\n“Johan Henrik Kellgr\nبه‌جۆرێک ئاسانه خۆت فریو بده‌ی\nبه‌بێ ئه‌وه‌ی درکی پێ بکه‌ی، وه‌ک ئه‌وه‌ی\nکه سه‌خته خه‌ڵکی تر فریو بده‌ی به‌بێ\nئه‌وه‌ی درکی پێ بکه‌ن.\n“فرانسۆیس دی لا ڕۆچێفۆوکاولد”\n“Francois De La Rochefoucauld”\nژیان مه‌یدانێکی یاریی تۆپی پێ نییه که مرۆڤ\nبه‌سه‌ریدا خێرا ڕابکات، به‌ڵکوو باخچه‌یه‌که\nده‌بێ چاوه‌دێریی بکرێ.\n“هۆ ئی فۆسدیک”“H E Fosdick”\nژیان ئه‌وه‌مان بۆ ده‌گه‌ڕێنێته‌وه،\nکه ئێمه ده‌یده‌ین به ئه‌وانی تر.\n“ئیڤۆ ئاندریک”“Ivo Andric”\nخه‌نده له‌گه‌ڵ خه‌ڵک و ڕاستی و،\nڕووخۆشی له‌گه‌ڵ ژیاندا.\nگڕێکه هه‌تا ئه‌و کاته‌ی نه‌وته‌که به‌ش ده‌کات.\n“کارل ڤۆن لیننێ”“Carl Von Linnê”\nله‌سه‌ر شتی گچکه خۆت تووڕه بکه‌ی،\nله‌وه هێنده گه‌وره‌تر نیی.\n“ئالف هێنریکسۆن”“Alf Henrikson”\nچاکترین شت که مرۆڤ بتوانێ بۆ پیرێتی\nپاشه‌که‌وتی بکات، خودی خۆیه‌تی.\n“کارل گێرهارد”“Karl Gerhard”\nهه‌موو مرۆڤێک بۆچوونی باشی هه‌یه.\n“جۆرج به‌رنهارد شاو”“George Bernhard Shaw”\nمه‌سه‌له ئه‌وه نییه که مرۆڤ چه‌ند پیر ده‌بی،\nبه‌ڵکوو ئه‌وه‌یه که چۆن پیر ده‌بێ.\n“وێرنه‌ر میتچ”“Werner Mitsch”\nئه‌مڕۆ مرۆڤ ڕه‌گه‌که‌ی ده‌چێنێ،\nسبه‌ی خودا مۆڵه‌ت ده‌دات پێبگات.\nده‌رباره‌ی به‌ختیاری و سۆزی تر\nته‌نها به‌ختیارییه‌ک له ژیاندا هه‌یه، ئه‌وه‌ش\nئه‌وه‌یه که خۆشیانت بوێ و خۆشتیان بوێ.\n“جۆرج ساند”“George Sand”\nهه‌ژاریێتی ئه‌وه‌یه که وا هه‌ست بکه‌ی هه‌ژاری.\n“ڕالف واڵدۆ ئه‌مه‌رسۆن”“Ralph Waldo Emerson”\nمن ده‌مه‌وێ به دڵ حاڵی ببم و،\nبه مێشک هه‌ست پێ بکه‌م.\n“ئه‌لمه‌ر دیکتۆنیوس”“Elmer Diktonius”\nئێمه هه‌مووکات به‌قه‌د ئه‌وه به‌هێزین که به‌لآکانی\nئه‌وانی تر له‌ئه‌ستۆ بگرین.\n“فرانسۆیس لا ڕۆچێفۆوکاولد”\n“Francois La Rochefoucauld”\nئه‌وه کارێکی تایبه‌ت مه‌ترسیداره که مرۆڤ بهێنیته پێکه‌نین، ته‌نانه‌ت هێندێک جار هێنده مه‌ترسیداره که له‌وانه‌یه به‌رزترین پله‌ی تراژیدیای لێ بکه‌وێته‌وه.\n“کلۆونن گرۆک”“Clownen Grock”\nته‌نیا خۆره‌تاو بیابان دروست ده‌کات.\nدابه‌شکردنی شادی، دووهێنده‌کردنی شادییه؛\nدابه‌شکردنی په‌ژاره، نیوهێنده‌کردنی په‌ژاره‌یه.\n“سی ئا تیدگێ”“C A Tiedge”\nئه‌گه‌ر غه‌مبار بووی ته‌نها مه‌به،\nئه‌گه‌ر ته‌نها بووی غه‌مبار مه‌به.\n“ساموێل یۆنسۆن”“Samuel Johnson”\nکارێکی مه‌حاڵه ته‌واو چێژ له بێکاری\nوه‌ربگیرێ، ئه‌گه‌ر مرۆڤ کارێکی\nئه‌وتۆی نه‌بێ بیکات.\n“یه‌رومێ ک یه‌روم”“Jerome K Jerom”\nئه‌وه‌ی زۆر ئه‌ڤین ده‌بێ،\nزۆر په‌ژاره ده‌کێشێ.\n“ئولفێرت ڕیکارد”“Olfert Ricart”\nخۆشییه‌که له‌وه‌دایه که گه‌شت بکه‌ی و\nهه‌ر نه‌گه‌یته جێ.\n“دیانه ساویه‌ر”“Diane Sawyer”\nئه‌وه‌ی که ده‌یه‌وێ، دوودڵی ناکات.\nئه‌وه‌ی دوودڵی ده‌کات، یانی نایه‌وێ.\nپێکه‌نینێکی خۆش هه‌تاوێکه له‌ناو ماڵ.\n“ویللیام تاکرای”“William Thackeray”\nگه‌شبینه‌کان به‌قه‌د ڕه‌شبینه‌کان خاوه‌نی\nهه‌ڵه‌ی زۆرن – به‌لآم ئه‌وان زۆر ڕووخۆشترن.\nهه‌تا ئه‌وکاته‌ی مرۆڤ باوه‌ڕی به خۆی هه‌بێ،\nئه‌وانی تریش باوه‌ڕی پێ ده‌که‌ن.\n“سیندا ویللیامس”“Cynda Williams”\nته‌نها ئه‌رکێکی مرۆڤ،\nئه‌وه‌یه که به‌خته‌وه‌ر بێ.\n“ئالبێرت کاموس”“Albert Camus”\nشادییه‌ک سه‌د په‌ژاره ڕاو ده‌نێ.\nهه‌موو ئه‌و شتانه‌ی که مایه‌ی خۆشین، بۆ\n“توڤێ یانسسۆن”“Tove Jansson”\nده‌سته‌کانت مه‌قوچێنه، وا خۆشتر و باشتره که ئه‌وان\n“ئاننا-گرێتا وینبێری”“Anna-Greta Winberg”\nبه‌ختیاری شایانی ژماردن نییه و زۆروه‌خت له لایه‌کی چاوه‌ڕواننه‌کراوه‌وه به‌ده‌رده‌که‌وێ.\nدوو شێوه بۆ ئارامی هه‌ن: یه‌کیان ئه‌وه‌یه هه‌رگیز\nشتێک نه‌که‌ی لێی په‌شیمان بی و، ئه‌وه‌ی تریان\nئه‌وه‌یه هه‌رگیز په‌شیمان نه‌بی له‌وه‌ی ده‌یکه‌ی.\n“ئاوگوست ستریندبێرگ”“August Strindberg”\nفرمێسک مه‌ڕژێنه سه‌ر غه‌مه کۆنه‌کان.\nمه‌نجه‌ڵی مه‌ردان به چل ساڵ دێته‌جۆش.\nمرۆڤ ده‌توانێ هه‌ر له ماڵه‌وه‌ڕا گه‌شتی دوور بکات.\nبۆ ئه‌و که‌سه که ده‌خوێنێته‌وه هیچ ڕێگه‌یه‌ک نییه..\n“ئولله هاممارلووند”“Olle Hammarlund”\nمن هه‌رگیز کتێبێک ناخوێنمه‌وه هه‌تا نه‌ینرخێنم؛\nپڕاوپڕه له پێشداوه‌ری.\nمرۆڤه کاراکان بۆچوون ده‌گۆڕن.\nمرۆڤه ناکاراکان بیرده‌که‌نه‌وه: ئه‌گه‌ر…\n“پێر ڕۆدستروێم”“Pär Rådström”\nنووسین وه‌ک ئه‌وه وایه توخمێک وه‌ربگری.\nمرۆڤ هه‌رگیز نازانێ چیی لێ ده‌که‌وێته‌وه.\n“گه‌ردا ئانتتی”“Gerda Antti”\nمرۆڤ ماوه‌یه‌کی درێژ بخوێنێته‌وه شتێک فێر\nده‌بێ، یاخود په‌ژاره له‌بیر ده‌کات، یاخود خه‌وی\nلێ ده‌که‌وێ- به‌لآم هه‌میشه شتێک ده‌باته‌وه.\n“هێنریک سه‌نکه‌ویز”“henryk Sienkiewicz”\nکتێب هه‌یه بۆ کاتێکی کورت و\nکتێبیش هه‌یه بۆ هه‌موو کاتێ.\n“جۆن ڕوسکین”“John Ruskin”\nلێگه‌ڕێ با دۆلآبی کتێب و کتێبخانه‌که‌ت ببنه باخچه و\nیاریگه‌ت. میوه‌کان بڕنێنه‌وه که له‌وێ گه‌وره ده‌بن،\nگوڵه‌باغه‌کان و گژوگیاکان و مێرووچه‌کانی جه‌م بکه.\n“جوود کوڕی تیببۆن”“Judah Ibn Tibbon”\nPrevious دانای کۆیخا شه‌وکه‌وت یان به دۆنکشۆیه‌ت کردنی (مارکسیه‌کان)\nNext کتێبی ئێمەی منداڵانی گوڕەدێ


له‌ئاكامی دوو ته‌قینه‌وه 37 كه‌س له باشوری هیندستان ده‌كوژرێن\nله‌ئاكامی ته‌قینه‌وه‌ی دوو بۆمبی به‌هێز له شـاری حه‌یده‌ر ئاباد له باشوری هیندستان به‌لایه‌نی كه‌م 37 كه‌س كوژراون و 50 ی دیكه‌ش برینداربوون.\nپـۆلیس ده‌ڵێت ته‌قینه‌وه‌ی دووهه‌م به چه‌ند خوله‌كێـك دوای ئه‌وه‌ی یه‌كه‌م ڕوویداوه، وه ده‌شڵێن یه‌كێـكیان له چێـشـتخانه‌یه‌كی لاڕێ بووه و ئه‌وی دیكه‌یان له پاركێـكی یاری و سه‌رگه‌رمیدا بووه، به سه‌دان كه‌س له هه‌ردوو شوێنه‌كه‌دا بوون.\nچێشـتخانه‌كه به ته‌واوه‌تی وێرانبووه، وه ته‌قینه‌وه‌ی ناو پاركه‌كه‌ش له ده‌مێـكدا ڕوویدا كه نمایشـێـكی له‌یزه‌ری لێده‌كرا. خه‌ڵـكه‌كانی كه له هێرشه‌كه‌دا ڕزگاریان بوو ده‌ڵێن ته‌قینه‌وه‌كه ئه‌مه‌نده به‌هێز بووه كورسـیـیه‌كانی بۆ ئاسمان هه‌ڵـداوه.\nسه‌رۆك وه‌زیری هه‌رێم، Y.S. Rajasekhara Reddy ، ته‌قینه‌وه‌كانی به هێرشی تێرۆریستی ناوزه‌ندكرد، وه داوای له خه‌ڵـك كرد ئارامی ڕابگرن.\nوه‌زیری ناوخۆی هه‌رێمی ئه‌ندهرا پـرادێش،K. Jana Reddy ، گوتی ئه‌مه یه‌كێـكه له خراپترین ئه‌و هێرشانه‌ی له‌م شاره‌دا كرابێت، وه ئه‌مه ڕووداوێـكی زۆر ناخۆش و دڵته‌زێنه له مێژووی حه‌یده‌رئاباددا، وه گوتیشی حكومه‌ته‌كه‌م به‌توندی هێرشه‌كه مه‌حكوم ده‌كات.\nوه‌زیری ناوخۆی هیندستانیش Madhukar Gupta گوتی جارێ زووه باس له‌وه بكه‌ین كێ له‌و هێرشه به‌رپـرسـیاره و هه‌رچـیـیه‌كیش بووبێت پـێویسته ئه‌و هێرشه سه‌رزه‌نشت بكرێت.\nكاربه‌ده‌سـتانی پـۆلیس ده‌ڵێن ئه‌وان دوو بۆمبی تریان له شوێنی دیكه‌ی شاره‌كه‌دا دۆزیوه‌ته‌وه كه نه‌ته‌قیوه‌ته‌وه.\nشـایانی باسه حه‌یده‌رئاباد شارێـكی سه‌ره‌كی ته‌كنه‌لۆژیایه له هیندستان، وه زۆربه‌ی دانیشـتووانه‌كه‌ی موسڵمانن.


ژيانی ڕۆژانە | movingtofinland.fi\nکاتێک لە ڕێگەی نەتەوە یەکگرتووەکانەوە وەک پەنابەر دەگەیتە فینلاند، خۆت و خیزانەکەت مافی خانووی کرێتان ...\nگرێبەستی (عەقدی) خانوو\nبە گشتی شارەوانی خانووی کرێ دابین دەکات، بەڵام هەندێ جار دەزگایەک یاخود کەسی تایبەتیش خاوەن خانووە. خاوەنی ...\nکرێی خانووەکە مانگانە ڕاستەوخۆ دەدریت بە خاوەن خانووەکە لە ڕیگەی ژمارەی بانکەوە. نەدانی کرێ خانوو، دەبێتە هۆی ...\nڕێسای زەبت و ڕەبت\nبە گشتی پەنابەران کە لە ڕێگەی نەتەوە یەکگرتوەکانەوە دەگەن، لەگەڵ خێزانەکانیان لە بینادا خانووی کرێیان پێ دەدرێت. بیناکان ...\nخاوێن ڕاگرتنی ناوچەی کۆمپانیای خانووکە، ئەرکی هەموو دانیشتووانانە. هەموو زبڵەکان و کیسەی زبڵەکان دەبێت ببرێتە ئەو ...\nهەموو کۆمپانیایەکی خانوو خزمەتگوزاری تایبەتی ڕاگرتنی خزمەتی خۆی هەیە. کاتێک کە بۆ نمونە بەلوعەی ماڵ، زێران یان پاتری ...\nلە هەموو شارێکی فینلاندا، لانی کەم یەک، بە گشتی دوو فرۆشگا هەیە. بە گشتی فینلاندییەکان خواردن و پێداویستی تری ناو ماڵ لە ...\nلە ناوەندی شارو شارۆچکە مامناوەندیەکان مەیدان هەیە، کە لەوێ دەتوانیت سەوزەواتی تازە، میوە، ماریا و ماسی بکڕیت و لەگەڵ ...\nلە ساڵانی ڕابردوودا کڕین و فرۆشتنی کاڵای بەکارهاتوو لە فینلاند زیادی کردووە. لە بازاڕی کۆنە ...\nلە فینلاند هەموو هاوڵاتیان، منداڵان، لاوان، گەورەساڵان و بە تەمەنان، تەلەفونی دەستی بەکاردەهێنن. دەتوانیت لە دوکانی ...\nئەکاونتی بانک و کارتی بانک\nهەموو گەورەساڵێکی بیانی پێویستە ژمارە بانکی خۆی بکاتەوە، لە بانکی شارەکەی خۆی یان شارەۆچکەی نزیکی. ژمارە بانک بە ...\nلە فینلاند زۆر کەس ئۆتۆمبێلی تایبەتی خۆیانیان هەیە، بەڵام بەکارهێنانی هاتوچۆی گشتیەکان زۆرن. هاتوچۆ گشتییەکان بریتیین لە پاسی ...\nلەو نیشانانەی بۆ پاس دیاریکراوە وەک ئیزگە، چاوەڕوانی پاسەکانی ناو شار دەکەیت. لەوێدا پاسەکان ...\nلە فینلاند هێڵی ئاسنی دەوڵەت هەیە. شەمەندەفەرەکان لە زۆر جێگەی فراواندا لە فینلاند هاتوچۆ دەکەن. لە ناوخۆی شارەکاندا ...\nلە فینلاند پایسکیل زۆر بەکار دەهێندرێت. زۆر کەس هاتووچۆی قوتابخانەی یان کاری بە پایسکیل دەکات. پایسکیلەکان لەو جێگایانە ...\nجگەرەکێشان لە هەموو جێگە گشتیەکاندا، لە فڕۆکەخانە، ئیزگەی هێڵی ئاسن، ئیزگەی سەرەکی پاس، لە ناو پاس، لە ...\nخانوو لە ناوچەی خۆدا\nکاتێک لە ڕێگەی نەتەوە یەکگرتووەکانەوە وەک پەنابەر دەگەیتە فینلاند، خۆت و خیزانەکەت مافی خانووی کرێتان هەیە. قەبارەی خانووەکەو ژمارەی ژوورەکانی پەیوەندە بە ژمارەی دانیشتوانەکەیەوە، بەڵام بە گشتی کەرەسە سەرەکییەکان لە خانووی کرێدا وەک یەکن.\nبە گشتی لە خانووی کرێدا چێشتخانە، هۆڵ، ژووری نووستن، پێشی ماڵ (داڵان) حەمام و تەوالێت هەیە. لە چێشتخانەدا هەندێ دۆڵاب، بەلوعە، مەخسەل بۆ شۆرینی کەلوپەل، لەگەڵ تەباخ و فڕن بۆ ئامادەکردنی خواردن هەیە. هەروەها سەلاجە هەیە و لە هەندێ حاڵەتی تایبەتیشدا مەکینەی شۆرین (غەسالەی) قاپ شتن هەیە.\nلە ژووری نووستن و دالاندا هەندێ دۆڵاب هەن بۆ هەڵگرتنی کەلوپەل. لە تەوالێتی فینلاندادا جیگەی دانیشتنی تەوالێت و دەستشۆر هەیە. هەروەها لە حەمامیشدا دووش و زێراب هەن.\nبە گشتی لە خانوودا گەرمکردنی ناوەندی هەیە، کە خانووکە لە سەرمادا بە گەرمی دەهێڵێتەوە. لە هەموو ژوورێکدا دەتوانیت ئاستەکەی دەستکاری بکەیت.\nبە گشتی شارەوانی خانووی کرێ دابین دەکات، بەڵام هەندێ جار دەزگایەک یاخود کەسی تایبەتیش خاوەن خانووە. خاوەنی خانووەکە و کرێچییەکە گرێبەستی (عەقدی) خانووکە ئیمزا دەکەن، کە تێیدا ئاماژە بە نرخی کرێکەو کاتی دانی کرێکە دراوە. گرێبەستەکە هەردوولا دەبەستێتەوە کە پابەندی ناوەڕۆکی ڕێککەوتنەکە بن.\nبە گشتی خانووی کرێ بێ ئەشیا دەدرێت بە کرێ، بۆیە دەتوانیت بەو شێوەیەی پێت خۆشە و بۆ خێزانەکە بە گشتی گونجاوە، ئەشیا بۆ ماڵەکە دابنێیت.\nکرێی خانووەکە مانگانە ڕاستەوخۆ دەدریت بە خاوەن خانووەکە لە ڕیگەی ژمارەی بانکەوە. نەدانی کرێ خانوو، دەبێتە هۆی هەڵوەشاندنەوەی گرێبەستی خانووەکە.\nبە جیا لە کرێ، زۆر جار پارەی ئاویش داوا دەکەن، کە زۆریەکەی دەکەوێتە سەر ژمارەی دانیشتوانی ماڵەکە. پارەی ئاو، بەکارهێنانی ئاو بە شیوەیەکی گونجاو دابین دەکات. بەکارهینانی ئاوی زۆری زیادە، بە جیا وەسڵ دەنیرن.\nهەروەها کرێچی دەبێت خۆی گرێبەستی کارەبا لەگەڵ بەرهەمهێنەرێکی کارەبادا بکات. وەسڵی کارەبا یان مانگانە یاخود لە ساڵێکدا چوار جار دەدرێت، لە ڕێگەی ژمارە بانکییەوە. زۆری وەسڵی کارەباکە کەوتۆتە سەر بەکارهێنانی کارەبا لە ماڵەکەدا. گرنگە کە چاودێری بەکارهێنانی ئاو و کارەبا بکەیت، چونکە لەسەر بەکارهێنانی زیادە پارەی زیاتر دەبێت بدرێت.\nبە گشتی پەنابەران کە لە ڕێگەی نەتەوە یەکگرتوەکانەوە دەگەن، لەگەڵ خێزانەکانیان لە بینادا خانووی کرێیان پێ دەدرێت. بیناکان بە کۆمەڵ سەر بە کۆمپانیەیاکی خانوو بەرەن. هەموو دانیشتوویەکی سەر بە کۆمپانیاکە پێویستە پابەندی ڕێساکانی کۆمپانیەکە بێت. بێ دەنگی لە ماڵەکان و بیناکاندا لە نێوان کاتژمێر ١٠ی شەو تا ٧ی بەیاننیە. شوێنی جلشۆرینی گشتی دانیشتوانان بە پێی ئەو کاتانەی حجزی دەکەیت، دەتوانیت بەکاری بهێنیت. ئۆتۆمبێل لە پارکی تایبەتی خۆیدا پارک دەکرێت. هەروەها دانیشتووانان دەبێت پاک و خاوێنی ژینگە ڕابگرن و زبڵەکان جیا بکەنەوە. لەسەر پابەندنەبوون بە ڕێساکان، درواسێکان شکات لە بەڕیوەبەری کۆمپانیای خانووەکە دەکەن.\nخاوێن ڕاگرتنی ناوچەی کۆمپانیای خانووکە، ئەرکی هەموو دانیشتووانانە. هەموو زبڵەکان و کیسەی زبڵەکان دەبێت ببرێتە ئەو خانەی زبڵانەی کە بۆی تەرخانکراوە. لە باخچەی هەموو بینایەک تەنەکەی زبڵ هەیە، کە دانیشتووانان زبڵەکانیانی تێدا فڕێ دەدەن. لە هەندێ کۆمپانیای خانوودا زبڵدانی گەورە هەیە بۆ زبڵی جیاواز. واتە دانیشتوانان دەبێت زبڵەکان بە جیا فڕی بدەن، بۆ ئەوەی بچنە زبڵدانی دروستەوە. بە گشتی زبڵدانەکان بۆ کاغەز، کارتۆن و خواردەمەنی جیاوازن. لە هەندێ کۆمپانیای خانوودا بۆ شووشەو ئاسنیش زبڵدانی تایبەت هەیە. باقی زبڵەکانی تر دەکرێنە زبڵدانی تێکەڵەوە.\nهەموو کۆمپانیایەکی خانوو خزمەتگوزاری تایبەتی ڕاگرتنی خزمەتی خۆی هەیە. کاتێک کە بۆ نمونە بەلوعەی ماڵ، زێران یان پاتری گەرمکەرەوە پێویستی بە چاک کردنەوە بوو، پەیوەندی پێوە دەکرێت. ئەگەر بۆ نمونە لە خانووەکەدا هەستت بە ڕوودانی ئاو کرد، دەبێت دەست بەجێ پەیوەندی بە کۆمپانیای ڕاگرتنی خزمەتەوە بکەیت. هەروەها کە لە خانووی کرێدا شتێک دەشکێت، دەبێت خاوەن خانووەکەی لێ ئاگادار بکرێتەوە. خاوەن خانووەکە ئەرکیەتی، کە کەرەسەکە چاک بکاتەوە یاخود دانەیەکی نوێ بهێنێتە جێگەی، وەک سەلاجە، تەباخ یان بەلوعە. ئەگەر هۆکاری خراپبوونەکە لە بەکارهێنەرەکەدا بوو، ئەوا ڕەنگە پێویست بکات کە خۆی پارەکەی بدات.\nبازاڕ و جموجۆڵ لە شاردا\nلە هەموو شارێکی فینلاندا، لانی کەم یەک، بە گشتی دوو فرۆشگا هەیە. بە گشتی فینلاندییەکان خواردن و پێداویستی تری ناو ماڵ لە فرۆشگا گەورەکان (مارکێت) و بازاڕەکان دەکڕن. لە بینای فرۆشگەکاندا (مۆڵ) جل و بەرگ و پێڵاویش هەیە. لە نێوان نرخی بازاڕەکاندا جیاوازی هەیە. ئەوانەی زیاتر لە شارەکەدا ژیاون، شەرەزاییان هەیە.\nکاتێک دەچیتە ناو بازاڕەکە، یان عەرەبانە یان سەبەتە لەگەڵ خۆت هەڵدەگریت، تا ئەو شتانەی دەتەوێت تێی دەکەیت. لە فرۆشگاکاندا کاڵا جیاوازەکان بەش بەش جیاکراونەتەوە. سەوزە و میوە، ئەوەندی بتەوێت، خۆت هەڵیدەگریت و دەیکەتە کیسەی نایلۆن یان کاغەزەوە. کیسەکە دەخرێتە سەر قاپانەکە و پاشان دەست دەنێیت بەو ژمارەیەی بۆ کالاکە دیاری کراوە. نرخەکەی پرنت دەبێت. نرخەکە دەدەیت لە کیسەکە. سەمون خۆت لە بەشی خۆی هەڵی دەگریت. گۆشت و ماسی دیاری دەکەیت و بە فرۆشیارەکە دەلێیت پێت بدات. دەکرێت لە فرۆشگاکەدا پێڵاو و جلوبەرگیش هەبێت، کە نرخیان لەسەرە. لەسەر کاسەکە پارەی کاڵاکان دەدەیت، یان بە دەستی یان بە کارتی بانک. لە دوکانە فینلاندیەکاندا کڕیارەکە خۆی شتەکان دەخاتە کیسەوە.\nلە شارە گەورەکان و شارۆچکە مامناوەندیەکان فرۆشگای بیانییەکانیش هەیە، کە بەشیک لە خۆراکی وڵاتان و کەلتوری تر دەست دەکەوێت، دەرفەتی بەئامادەکردنی خۆراکێکی ئاشنا بە خۆت ژیانێکی ئاسودەترت پێ دەدات لە فینلاند. دەربارەی ئەم جۆرە فرۆشگایانە لە شارۆچەکەکت یان شارۆچکەی تەنیشتت پرسیار بکە.\nلە زۆر فرۆشگادا هاوکات پۆستیش هەیە، کە دەتوانیت لێوەی پۆست و پاکەت بنێریت و نامە و پاکەت، کە بۆت نێردراوە، وەرگریت. لە شار و شارۆچکە گەورەکان ئۆفیسی تایبەت بە پۆست بە جیا هەیە.\nلە ناوەندی شارو شارۆچکە مامناوەندیەکان مەیدان هەیە، کە لەوێ دەتوانیت سەوزەواتی تازە، میوە، ماریا و ماسی بکڕیت و لەگەڵ ئاشنایانت کات بەسەر بەریت بە دەم قاوەوە. مەیدانەکان لە بەهار تا پایز کراوەن و زستانان بە هۆی سەرماوە دادەخرێن.\nلە ساڵانی ڕابردوودا کڕین و فرۆشتنی کاڵای بەکارهاتوو لە فینلاند زیادی کردووە. لە بازاڕی کۆنە (دەستی دووەم) چەندین کاڵای باش و شایەن بە بەکارهێنان هەن، وەک جل و بەرگی منداڵ و گەورە، ئەشیای ماڵ و یاری منداڵان. بە تایبەتی جلی منداڵان، کە تەنها بۆ ماوەیەکی کەم بەکار هاتووە، زۆر هەیە. سەرەتا ئاشنای بازاڕەکانی کۆنەی ناوچەکەت بە، پێش ئەوەی شتی نوێ بکرێت. بە کڕینی ئەشیا لە دەستی دوو، پارەیەکی باش دەگەڕێتەوە بۆ خێزانەکە.\nلە فینلاند هەموو هاوڵاتیان، منداڵان، لاوان، گەورەساڵان و بە تەمەنان، تەلەفونی دەستی بەکاردەهێنن. دەتوانیت لە دوکانی نزیکتان (کیۆسکیR) لە پێشدا پارە بدەیت و سیم کارت بکڕیت و بەکاری بهێنیت، یان لە هێڵێکی تەلەفون سیم کارت بهێنیت و مانگانە پارەکەی بدەیت.\nهەموو گەورەساڵێکی بیانی پێویستە ژمارە بانکی خۆی بکاتەوە، لە بانکی شارەکەی خۆی یان شارەۆچکەی نزیکی. ژمارە بانک بە عەریزەی فەرمی داوا دەکرێت. مەرجەکانی عەریزەکە بریتییە لە پاسپۆرت، مۆڵەتی نیشتەجێ، تۆمارکردنی ناو لە شارەوانیەکەدا. پاش ئەوەی ژمارە بانکیەکەت کردەوە، کارتی بانک وەردەگریت، کە دەتوانیت لە بانکی ئۆتۆماتیک پارەی لێ دەربهێنیت و دەتوانیت لە فرۆشگاکانیش شتی پێ بکڕیت. کۆدی کارتەکەت لەبەر بکە، کە چوار ژمارەیە و بانکەکەت پێت دەدا.\nلە ناوەندی هەموو شارێک و مۆڵێک بانکی ئۆتۆماتیک هەیە. لە ڕێگەی ئەم بانکە ئۆتۆماتیکەوە دەتوانیت پارەی دەستی بە ئێورۆ، کە پارەی فەرمی فینلاند و چەندین ولاتی تری ئەوروپایە، ڕابکێشیت. بانکی ئۆتۆماتیک ئامێرێکی کۆمپیتەری بچوکە. تەنها لە ڕیگەی کۆدەکەوە بەکار دەهێندرێت. کۆدەکە دەدرێت لە ئامێرکە و پاشان دەتوانیت پارە ڕاکێشیت. زۆر گرنگە کە ئاگاداری کۆدەکەت و کارتەکەت بیت، کە بزر نەبێت.\nبە زۆری لە فینلاند لە ڕێگەی کارتەوە پارە دەدرێت. لە فرۆشگاکاندا ئامێرێکی بچوک هەیە، کە کارتەکەی لەسەر دادەنێیت و پاشان کۆدەکە لێ دەدەیت. ڕاستەوخۆ ئەو بڕە پارەیە لە بانکەکەت کەم دەبێتەوە. بەڵام دەتوانیت ئەو شتانەی دەیکریت بە دەستیش پارەکەی بدەیت.\nلە فینلاند زۆر کەس ئۆتۆمبێلی تایبەتی خۆیانیان هەیە، بەڵام بەکارهێنانی هاتوچۆی گشتیەکان زۆرن. هاتوچۆ گشتییەکان بریتیین لە پاسی ناو شار، شەمەندەفەری ناو شار و شەمەندەفەری بچووکی ناو شار (ڕاتیکا). لە پایتەخت شەمەندەفەری ژێر زەویش، واتە میترۆ هەیە. بۆ سەفەری درێژیش پاس و شەمەندەفەر هەیە. بە گشتی هاتووچۆ بە ئامرازە گشتییەکان هەرزانترە تا ئۆتۆمبێلی تایبەت.\nلەو نیشانانەی بۆ پاس دیاریکراوە وەک ئیزگە، چاوەڕوانی پاسەکانی ناو شار دەکەیت. لەوێدا پاسەکان دەوەستن بۆ سەرخستنی نەفەرەکان. کاتێك پاسەکە نزیک دەبێتەوە، نیشانەی پیشان دەدەیت، تا بوەستێت. لە زۆر شاردا، بلیتی پاس وەک کارت دەکڕێت، کە پیش وەخت پارەی تێ دەکرێت. ئەگەر کارتت نەبێت، ئەوا لە ناو پاسەکەدا بە پارەی دەستی بلیت دەکڕیت.\nپاسەکانی سەفەری دوور لە هەندێ ئیزگە و ناوەندی سەرەکی شارەکە نەفەر هەڵدەگرن. بە گشتی لە سەفەری درێژدا نرخی بلیتەکە هەرزانترە، ئەگەر پیش وەخت بیکڕیت.\nلە فینلاند هێڵی ئاسنی دەوڵەت هەیە. شەمەندەفەرەکان لە زۆر جێگەی فراواندا لە فینلاند هاتوچۆ دەکەن. لە ناوخۆی شارەکاندا شەمەندەفەرهەن. شەمەندەفەرەکان تەنها لە مەرکەزی هێڵی ئاسنین دەوەستن و تەنها لەوێ دەتوانیت سەرکەویت و دابەزیت و بە گشتیش هەر لەوێ بلیت دەکڕیت. بەڵام دەتوانیت لە شەمەندەفەرەکەش یان لە ئینتەرنێت بلیت بکڕیت.\nلە فینلاند پایسکیل زۆر بەکار دەهێندرێت. زۆر کەس هاتووچۆی قوتابخانەی یان کاری بە پایسکیل دەکات. پایسکیلەکان لەو جێگایانە دادەنرێن، کە بۆیان دیاریکراوە. لە پایسکیل لێخوڕیندا گرنگە ڕێساکانی هاتووچۆ لەبەرچاو بگریت و کڵاوی پاسکیل بەکار بهێنیت. پایسکیلسوار دەبێت ئاگاداری پیادەڕۆکان بێت و ئەوانەی هێڵی پەڕینەوە بەکار دەهێنن.\nجگەرەکێشان لە هەموو جێگە گشتیەکاندا، لە فڕۆکەخانە، ئیزگەی هێڵی ئاسن، ئیزگەی سەرەکی پاس، لە ناو پاس، لە ناو شەمەندەفەر، لە ناو فڕۆکە، لە قاوەخانە، لە قوتابخانە، لە فەرمانگەکان، لە بیناکان، لە کۆبوونەوەکان لە شوێنەکانی تر بە یاسا قەدەغە کراوە. لە جێگە گشتیەکان شوێنی تایبەت بە جگەرەکێشان دیاریکراوە و بە شێوەیەکی دیار نیشان کراون. پاشماوەی جگەرە لەو جێگایەدا فڕێ دەدرێن، کە بۆی دیاریکراوە.


فۆڕمی تۆمارکردنی بابەت | هاوڕێ باخەوان - نووسەر و کادێری پێشووی پاسۆک: پاسۆک وەک هەموو حزبەکانی تری ئەوسا پەیوەندیی بە قەرارگای رەمەزانەوە هەبوو\nدیمانە: #ستیڤان شەمزینی# =KTML_Bold=#هاوڕێ باخەوان# نووسەر و کادێری پێشکەوتووی پێشووی #پاسۆک# لەرێی ئەم دیمانە تایبەتەوە تیشک دەخاتە سەر سەرلەنوێ دروستکردنەوەی پاسۆک و ئەو پێیوایە: ئەو کارە لەبنەڕەتدا لەپەنا #بزووتنەوەی گۆڕان# دەکرێت و بەهیچ پێوەرێک زیندووکردنەوەی پاسۆک نییە. پاشان کێشەو گرفتە ناوخۆییەکانی ئێستای پاسۆک بەسروشتی لەقەڵەم دەدات و رایدەگەیەنێت زیندووکردنەوەی پاسۆک لەم بارودۆخە لەهەمان زیندووکردنەوەی کاژیک دەچێت. لەبەشێکی تری دیمانەکەدا، باخەوان باسی فرەلیستیی هێزە کوردییەکان دەکات بۆ هەڵبژاردنی عێراق و پێیوایە فرەلیستی کارێکی ئاسایی و سروشتییە، بەڵام بەمەرجێک هەموو هێزەکان لەسەر هێڵ و ستراتیجی نەتەوەیی کۆک و هاوبەش بن. لەبەشی کۆتایی دیمانەکە رەشبینی خۆی بەرامبەر بارودۆخی نوێی کورد و شاری کەرکوک دەردەبڕێت و رایدەگەیەنێت: بەداخەوە زۆر رەشبینم بەرامبەر پاشەڕۆژی #کەرکوک#.=KTML_End= =KTML_UnderLine=ستیڤان:=KTML_End= لەماوەی رابردووداو لەباشووری کوردستان، جارێکی تر پاسۆک دروستکرایەوەو لەکاتی هەڵبژاردنیشدا پشتگیریی لیستی گۆڕانی کرد. ئەمەش لای زۆرینەی شارەزایان وا لێکدرایەوە پاسۆک لەژێر سایەو باڵی گۆڕاندا دێتەوە مەیدان. تۆ پێتوایە دروستکردنەوەی پاسۆک تاچەند بەهاوکاریی بزووتنەوەی گۆڕان بووە؟. =KTML_UnderLine=هاوڕێ باخەوان:=KTML_End= لەراستیدا من پێموانییە کە پاسۆک دروستبووبێتەوە! کەسانێک کە کاتی خۆی پاسۆک بوون یان بەشێوەیەک لەشێوەکان نزیکایەتییەکیان لەگەڵ پاسۆکدا بووبێت و ئێستا لەپاڵ لیستی گۆڕاندا بڵێن پاسۆکمان دروستکردووەتەوە یان دروستی دەکەینەوە! ئەوەی یەکەمینیان جێی گومانێکی زۆرەو دووەمینیشیان بریتییە لەبزووتنەوەیەکی سۆزدارانەی سەردەمی ئەو هەڵبژاردنەی دوایی کە بەتایبەتی ناوچەی #سلێمانی# گرتبووەوە. پاش راپەڕینیش پاسۆک هەر بەو هەستە سۆزدارانەوە کەمێک گەشەی کرد بەڵام چوونکە دروستبوون وهەنگاوی هەشتاکانی پاسۆک بریتییە لەزنجیرە هەڵەیەکی کوشندە، هەر بۆیە دیسان بەو هەڵانەوە ناڵاندی و ئاکامەکەشی بەوە شکایەوە لەناو ریزەکانی پارتیدا شاردرایەوەو ئەو ئەندامانەشی بەشداریی ئەو کڕین و فرۆشتنەیان کرد، بوونە فەرمانبەرێکی خاوەن مانگانەی هیچ لەباردانەبووی لاتەریتی ناو پارتی!. ئەگەر پاسۆک مەبەستتان لەو چەند ئەندامە بێت کە لیستی گۆڕان لەسەر گردەکە ژوورێکی دانێ و پاشان کاری پێیان نەما، ژوورەکەی لێوەرگرتنەوە! ئەوا دروستکردنەوەی پاسۆک بەهاوکاریی و ریشسپێتیی گۆڕان بووە، بەڵام ئەگەر مەبەستیشت زۆرینەی ئەندامە کۆنەکانی پاسۆک بێت، ئەوا بەدڵنیاییەوە تێیدا نین و ئەوانیش وەک من و تۆ، ئەو بارودۆخەیان پێ سەیرە، ئەگەرچی لەسەرەتادا دەیان ئەندامی پاسۆک بەخێرهاتنی ئەو دامەزراندنەوەی پاسۆک و یارمەتییەکانی گۆڕانیان کرد، بەڵام پاشتر هەر زوو لێی کشانەوەو ماوەتەوە ئەو دوو، سێ کەسەی کە هەر لەگەڵ گۆڕانداو بەناوی (ئەندامانی کارای لیژنەی درووستکردنەوەی پاسۆک)ەوە کاردەکەن. من لەو رووەوە زۆر بەداخم بۆ کەسێکی وەک کاک فەرهاد پاڵەوان کە خۆی خستووەتە ناو ئەو گێژاوەوە! کە کەسێکە خاوەنی مێژوویەکی بەرچاوی ناو کاژیکیش و پاسۆکیشە. گۆڕان بەڕێی خۆی و هیچ کێشەیەکم لەگەڵیدا نییە، بەڵام بۆ دەبێت پاسۆک لەگردەکەوە سەردەربێنێتەوە؟! ساڵی 1975 ئەوکاتی پاسۆک دامەزرا، نەگرد هەبوو و نەگۆڕان! ئەمجاریش دەبووایە دوور لەگرد و دوور لەبرابچووکیی گۆڕان پاسۆک بەخۆیدا بچووایەتەوەو خۆی تووشی ئەم هەموو قسەو قسەڵۆکە نەکردایە. ئایا ئەمە ئەوە ناگەیەنێت ئەوانەی ناویان لەخۆیان ناوە ئەندامانی کارای لیژنەی درووستکردنەوەی پاسۆک! بەتەنیا ناتوانن بچنە ژێر ئەو بارەوەو هەر دەبێت لەو ژوورەوە بووایە کە گۆڕان لەگردەکە پێی بەخشین؟. =KTML_UnderLine=ستیڤان:=KTML_End= ئەوەندەی ئێمە زانیاریمان هەیە، ئەو پاسۆکەی لەکوردستان دامەزرێنراوەتەوە، هەر لەئێستاوە کێشەی ناوخۆیی تێکەوتووە، بەوەی بەشێک لەکادران و ئەندامانی سەرکردایەتی رازی نین بەوەی پاسۆک ببێتە پاشکۆی گۆڕان و پێدەچێت ئینشقاق رووبدات!. بەبڕوای تۆ لەوەها بارودۆخێکدا کام لا دەتوانن وەک پاسۆکی راستەقینە کار بکەن؟، پاشان تاچەند پێتوایە پاسۆک بەم ململانێیانە لاوازتر دەبێت؟. =KTML_UnderLine=هاوڕێ باخەوان:=KTML_End= ئەوە زۆر راستەو زۆر سروشتیشە، چوونکە پاسۆک هەر لەرۆژی دروستبوونییەوە تاوەکوو توێندرانەوەی لەناو یەکگرتن و پاشان پارتیدا، بریتی بووە لەکۆمەڵیک کێشە! کەسانێکی دژ بەیەک، کێشەی کەسی، بنەماڵەیی، پارەو سەرباری ئەوەش زۆر کێشەی کاژیکیش هێنراوەتە ناو پاسۆکەوەو ئەم حزبە بەدەستییەوە ناڵاندوویەتی. بیروڕا زۆر هەبوو و هەیە بۆ دامەزراندنەوەی پاسۆک، هۆکاری دانەمەزراندنەوەشی دەگەڕێتەوە بۆ کێشە ناوخۆییەکانی ئەندامانی، هەریەکەو لەلای خۆیەوە خۆی بەبیریاری بیری نەتەوەیی دەزانێت بەبێ ئەوەی هیچی لەباردا بێت!. ئینجا ئەگەر حزبێک پێش دامەزراندنی ئەو هەموو کێشانەی ببێت، ئەوا بەڕای من دانەمەزراندنەوەی زۆر باشترە. چوونکە ئەوەی من بزانم هیچ لایەکیان ناتوانن وەک پاسۆکی راستەقینە کاربکەن! ئەگەر لایەکیان پاسۆکی راستەقینە بوون، ئەدی ئەو چەند ساڵانەی پێشوو لەکوێ بوون و چ کارەبوون؟، بۆچی هیچ هەوڵی دامەزراندنەوەی پاسۆکیان نەدا؟، دەبێت ئێستا بەرژەوەندییان لەگەڵ دامەزراندنەوەی پاسۆکدا چی بێت؟ ناچاربووم باسی بەرژەوەندیی بێنمە کایەوە، چوونکە هێشتا هیچ نەبوو بوو، پاسۆکەکانی گردەکە خۆیان کردبووە ئەندامی پەرلەمان و بەڵێنی پاسەوانییان بەم و بەو دەدا!. دامەزراندنەوەی پاسۆکیش هەمان گەمەی دامەزراندنەوەی کاژیکە و من کاتی خۆی زۆرجار ئەوەشم دەبیست، بەڵام من پێموایە چەند دامەزراندنەوەی کاژیک بووە راستینە!، ئەوەی پاسۆکیش هەر واهیی بەسەردێت. دیسانیش پێموایە دامەزراندنی پارتێکی نەتەوەیی دەبێت دووربێت لەکێشەو مێژووی پڕ لەشکستی هەردوو کاژیک و پاسۆک و ئەندامەکانی هەڵبەت بەخۆشمەوە!. دەبێت کەسانێک بەو کارە هەڵبستن کە نەتەوەیی سیاسیی بن و بێگومان ناشبێت هەر لەنێو بازنەی داخراوی شاری سلێمانیدا بن! وەک ئەوەی کاژیک و پاسۆک پیادەیان دەکرد وئێستەش دەیکەن. هەرچۆنێک بێت ململانێ ببێت یان نا، ئەوا پاسۆکی پێ لاواز نابێت! چوونکە پاسۆک خۆی نییە تاوەکوو لاواز بێت!. لێرەدا بۆ بێسەروبەریی ئەو هەوڵانەی زیندووکردنەوە یان دامەزراندنەوەی پاسۆک دەمەوێت هەڵوێستە لەسەر رووداوێکی تری ئەم چەند مانگەی دوایی بکەم. کەلیستی گۆڕان هاتە کایەوە، لەکوردستان چەند کۆبوونەوەیەک کرا. یەکێک لەو کۆبونەوانەو پێموایە گرنگترینیشیان بوو! لەسلێمانی لەماڵی ئەندامێکی پێشووی سەرکردایەتی پاسۆک کرا، ئەو ئەندامە یەکێک بوو لەوانەی پاسۆکی کردە دیاری بۆ یەکگرتن و پاشانیش پارتی، هەمان ئەندام لەساڵی 1992ەوە تاوەکو ئێستا وەک ئەندامی پارتی، مانگانە وەردەگرێت. ئەگەرچی زۆربەی ئەوانەی لەو کۆبوونەوەیەدا بوون دەمناسین، بەڵام یەکێکیان زۆر هاوبیر و هاوڕێمە و بەتەلەفۆن هەموو وردەکارییەکانی پێڕاگەیاندم. کارەساتەکە لەوەدایە کە لەکۆبوونەوەکەدا (بەدڵنیاییەوە) ئەندامێکی دەزگای زانیاریی وئەندامێکی دەزگای پاراستنی تێدابووە!. تێڕامێنن، کۆبوونەوەی دامەزراندنەوەی پاسۆک لەماڵی فرۆشیارێکی پاسۆکدا بکرێت و هەردوو دەزگای زانیاریی و پاراستنیش ئامادەییان بووبێت! ئیدی دەبێت بەهێزیی و لاوازیی پاسۆک لەکوێیدا بێت؟!. =KTML_UnderLine=ستیڤان:=KTML_End= بەدرێژایی تەمەنی پاسۆک، راستییەکی حاشاهەڵنەگر فێربووین کە پاسۆک هێزێکی کوردستانییەو بڕوای بەچوارچێوەی عێراقی و ئێرانی و تورکیایی و سوریایی نییە، بەڵام پاسۆک لەباشووری کوردستان لەپاڵ گۆڕان بەشداریی لەهەڵبژاردنی داهاتووی عێراق دەکات و نوێنەریشی بۆ پەرلەمانی عێراق دەبێت. بەباوەڕی ئێوە ئەم سیاسەتە چەند نزیکایەتی هەیە لەگەڵ ستراتیجی پاسۆکدا؟. پێتوانییە ئەم سیاسەتە پاسۆک بەرەو هەڵدێر و ململانێی ناوخۆیی سەختتر دەبات؟. =KTML_UnderLine=هاوڕێ باخەوان:=KTML_End= ببوورە، ئەمەش یەکێکە لەشتە ناڕاستەکانی پاسۆک!. پاسۆک وەک هەموو حزبەکانی تری ئەوسای باشوور پەیوەندیی بەقەرارگای رەمەزانەوە هەبووە، من خودی خۆم بەناوی پاسۆکەوە کارتێکم هەبوو کە پێیان دەگووت (تەشکیل پەروەند)و بەئاسانی تاوەکوو #کرماشان# پێی دەچووم!. ئەگەرچی پاسۆک لەچاو حزبەکانی تری باشوور درەنگتر ئەو پەیوەندییەی لەگەڵ داگیرکەری ئێراندا دامەزراند، بەڵام سەرئەنجام هەر بووینە هاوبیری قەرارگا، لەبەرئەوە باوەڕناکەم بەشداریکردن لەهەڵبژاردنی داهاتووی ئێراق و بوونی نوێنەری بۆ پەرلەمانی ئێراق لەهاوڕێیەتیی قەرارگای رەمەزان یاخۆ هەمزە خراپتر بێت ودژایەتیی ستراتیجی پاسۆک بکات!. هەڵبەت ئەو پاسۆکانەی بەهیوای بوون بەئەندامی پەرلەمانی ئێراق لەگەڵ گۆڕاندا هاوبیرن، زۆر هەڵەن! چونکە چەند کەسیان لێبوو بەئەندامی پەرلەمانی کوردستان، هەر ئەوەندەشیان لێدەبێتە ئەندامی پەرلەمانی ئێراق!. کە ئەوان لەگەڵ گۆڕاندا دەستیان تێکەڵ کردو لیستی گۆڕانیان پێکهێنا، بەڵێنی گۆڕان واهی بوو کەهەر دەیەمین ناوێک، ناوێکی ئەندامێکی پاسۆک بێت! واتە دەیەم، بیستەم، سییەم و بەوشێوەیە، بەڵام ئەوەی بینیمان کە یەکەمین ناوی پاسۆک لەلیستەکەیاندا پێموابێت سی ونۆیەمین ناو بوو!. زۆر زۆر لەم هەڵبژاردنەی ئێراقدا بوو بەسییەمین ناو! ئیدی ئەویش دەبێتە تێکشکانێکی دی، بەڵام ئەمجارەیان تێکشکانێکی ئێراقییانە!. پرسیاری بیری کوردستانی و ستراتیجی نەتەوەییت کردووە!، ئەوانە چ لەکاژیکیشدا و چ لەپاسۆکیشدا هەر لەبڵاوکراوەکانیاندا هەبوون، من کاتی خۆی کەکاژیکنامە یان پەیڕەو و پڕۆگرامی پاسۆکم دەخوێندەوە کەباسی سەرکردایەتیی نەتەوەیی و هەرێمی و شتی لەو بابەتەی دەکرد، موچووڕکە بەلەشمدا دەهات، تاوەکوو خۆم کەوتمە ناو راستییەکانەوەو هەموویم بەچاوی خۆم دی. لەوانەیە بڕوا نەکەن بەڵگەم لا هەیە کە هەموو سەرکردایەتیی نەتەوەیی، سەرکردایەتیی باشوور، لکی سلێمانی و کەرکووکی کاژیک لەساڵی 1968ەوە تاوەکو ساڵی 1975 یەک کەس بووەو یەک کەسیش بەڕێوەی بردووەو هەر ئەو کەسەش بەناوی ئەو سەرکردایەتی و لکانە، نامەی بەچەند دەستوخەتێکی نزیک لەیەکتری بۆ خوارەوە نووسیوەو ئەندامانی ئاڕاستە کردووە!. ئیدی هێزی کوردستانی و ستراتیجی چی. ببوورن کە هەندێکجار کاژیک تێکەڵی مەسەلەکان دەکەم، بەڵام من پێموایەو بەڵگەشم زۆرە کە زۆر کێشەی نێو پاسۆک هەمان میراتیی خوالێخۆشبووی کاژیکی باوە گەورەمانە!. =KTML_UnderLine=ستیڤان:=KTML_End= لەدوای راپەڕینی ساڵی 1991ەوە هێزە نەتەوەییەکانی وەک پاسۆک، لەبری ئەوەی بەگوڕ و تینەوە بێنە مەیدان بەڵکو بەرەو لاوازیی و پوکانەوە رۆیشت، ئێستا هێزە نەتەوەییەکانی وەک پاسۆک کەمترین رۆڵیان لەسەر رەوشی سیاسیی کوردستان هەیە. تۆ پێتوایە ئەم هێزە نەتەوەییانە پاشەکشەیان کردووە؟، پێتوانییە پاسۆک جارێکی تر ناتوانێت ببێتەوە بەهێزێکی حیساب بۆکرابوو لەگۆڕەپابەنەکەدا؟. =KTML_UnderLine=هاوڕێ باخەوان:=KTML_End= ئەو هێزە نەتەوەییانە نەک هەر پاشەکشەیان کردووە، بەڵکو ئەوەی تاوەکوو ئێستا دەبینرێت هیچ بوونێکیشیان نییە. پێش راپەڕینیش پاسۆک لەبزووتنەوەی رزگاریخوازانەی کورد بهێنرێتە دەرەوە، بەموو گۆڕانکاریی دروست نابێت!. چوونکە سەنگێکی ئەوتۆی نەبووە. پاسۆک بەو عەقڵییەتەی کە لەساڵی 1975ەوە تاوەکو 1992 پیادەی دەکرد، ناتوانێت ببێت بەهێزێکی دیار لەگۆڕەپانەکەدا. بەداخەوە هەمان بیرکردنەوە هەر ماوەو باشترین بەڵگەش ئەو رووداوانەی ئەم دواییەی هەڵبژاردنەکانی باشووری کوردستان و دەنگۆی دامەزراندنەوەیەتی. گوڕ و تینی پاسۆکیش ناو بەناوە، پاش راپەڕین خەڵکانێکی زۆری لێ کۆبووەوەو زۆربەی ئەندامە کۆنەکانیشی تێهەڵچوونەوە، بەڵام ئیدی وردە وردە کزبوو و تاوەکوو لەپارتیدا کوژانەوە. پاش رووداوەکانی ئەم دوا دواییەش کەمێک گوڕ و تین کەوتەوە ناو ئەندامەکانی، بەڵام ئەمجارەیان رەوشی پاسۆک و نەتەوەییەکانی بەلایەکی خراپتردا برد و باوەڕناکەم هیچی واهیی لێ شین ببێتەوە. مەبەستم لەو لایە خراپە، لایەنی بەرژەوەندیی هەندێک لەو ئەندامانەیە کە بەهۆی دامەزراندنەوەی پاسۆکەوە دەیانەوێت، ئەندام پەرلەمانییەک یان هەر دەستکەوتێکی ماددیی تر بۆ خۆیان بپچڕن. =KTML_UnderLine=ستیڤان:=KTML_End= عێراق بەباشووری کوردستانیشەوە بەرەو هەڵبژاردن دەڕوات، دەوترێت لەم هەڵبژاردنەدا بەهۆی فرە لیستی هێزە کوردییەکانەوە، کورد تووشی جۆرێک لەنسکۆ دەبێتەوە. پێتوایە چارەنووسی کورد بەتایبەت لەدوای ئەم هەڵبژاردنەوە روو لەکوێیە؟، پێتوانییە فرەلیستیی هێز و توانای کورد لەعێراقدا ورد و خاش دەکات؟. =KTML_UnderLine=هاوڕێ باخەوان:=KTML_End= من هەرگیز کێشەم لەگەڵ فرە حزبیی وفرەلیستیی نەبووە، بەڵام بەداخەوە لەناو ئێمەدا چوونکە کولتووری کاری پێکەوەیی و بەرەییمان نەبووە لەزۆر کاتدا بووەتە کێشە. کورد با لەجیاتی لیستێک سەدانی هەبێت! بەڵام بەو مەرجەی کە لەسەر هێڵی ستراتیجی نەتەوەیی کۆک بن و ئاگایان لەهێڵە سوورەکانیان بێت. ئەگەرنا ئەوا لیستێک بێت یان زۆرتر ئەوا هیچ لەکێشەکە ناگۆڕێت. بڕواننە کۆمەڵگای ئیسرائیلی، باوەڕناکەم هیچ کۆمەڵگایەک هێندەی ئەوان پەرت پەرت بێت و هەریەکەیان لەکونجێکی ئەم دنیایەوە رووی کردووەتە ئیسرائیل، بەڵام کەدێتە سەر بەرژەوەندییەکانی ئیسرائیل و ستراتیژی نەتەوەییان، هەموویان دەبنە یەک پارچە، هەر ئەمەشە نهێنیی مانەوەی ئیسرائیل لەناوچەکەدا. ئەم چەند ساڵەی رابردوو تەنیا لیستی کوردستانی هەبوو لەبەغدا، بەڵام ئەی کوا هێز و توانای کورد لەبەغداد!، عەرەبەکان خۆیان دەڵێن نوێنەرانی کورد لەبەغدا تەنیا خەریکی حیزبەکانی خۆیانن و بەرژەوەندیی حزبەکانیانن! ئەگەرچی یەک لیستیش بوون!. بەو شێوەیە دەکرێت بگووترێت فرەلیستیی بارودۆخەکە بەرەو خراپتر دەبات، چوونکە ئێمە بەلیستێک ئەوە رەفتارمان بووبێت، ئەدی دەبێت بەچەند لیستێک بارودۆخەکە بەرەو کوێ بڕوات؟. لەم پرسیارەدا باسی نسکۆ دەکەیت کە بەهۆی فرە لیستییەوە تووشی دەبین. پێمبڵێن: ئەوە نسکۆ نییە لەماوەی شەش ساڵی رابردوودا شەش مەتر چوارگۆشەی ناوچە دابڕاوەکانمان نەگەڕاندووەتەوە بۆسەر ئەوەی پێیدەڵێن هەرێم؟!. کێشەی ئێمە نە لەیەک لیستیدایەو نە لەفرەلیستیی، ئێمە کێشەی بیرکردنەوەو رەفتاری دروستمان هەیەو ئەمیش پەیوەندیی بارودۆخی مێژوویی ودروستبوونی کوردەوە هەیە وەک نەتەوەیەک. =KTML_UnderLine=ستیڤان:=KTML_End= بارودۆخی کەرکووک بەرەو تاریکیی زیاتر دەڕوات و رەنگە بەهۆی بوونی چەند لیستێکی کوردییەوە بۆ هەڵبژاردنی دادێی عێراق، پێگەی کورد لەو شارە بەرەو لاوازیی بڕوات. ئێوە چۆن دەڕواننە پاشەڕۆژی سیاسیی شاری کەرکووک؟، ئایا فرەلیستیی چ زیانێک بەچارەنووسی ئەو شارە دەگەیەنێت؟. =KTML_UnderLine=هاوڕێ باخەوان:=KTML_End= بەداخەوە زۆر رەشبینم بەرامبەر پاشەڕۆژی کەرکووک، تاوەکو ئێستا لەنێوان دووکەوانەدا! یەک لیستمان لەکەرکووک هەبووە، لەسایەی ئەو یەک لیستەدا، دوو دەزگای ئاسایشمان لەکەرکووک هەیە، شارەدێی قەرەهەنجیری سەر بەکەرکووک تاوەکو ئێستا دوو بەڕێوەبەری هەیە، یەکیان سەر بەپارتی و ئەوی دییان سەر بەیەکێتی!. فەرمانگەکانی کەرکووک جێی شەڕە گورزی ئەندامانی ئەو یەک لیستەن، ئایا پارتی سەرۆکی فەرمانگەکە وەربگرێت یان یەکێتی. دەستکەوتی ئەمە بۆ ئەو بێت یان ئەو و زۆر کاری ناڕەوای تر کە خۆتان لەمن باشتری دەزانن. دیارە ئەگەر لیستی تریش بێت، ئەوا ئەویش دەیەوێت بەشە کێکی دزیی و تاڵانیی خۆی ببات و رەوشی کەرکووک لەخراپەوە بباتە خراپترین. هیوادارم من هەڵە بم و ئەو رەشبینییەی من وانەبێت و بارودۆخەکە بەرەو باشتر بڕوات. =KTML_Bold=هاوڕێ باخەوان هاوڕێ قادر رەسوڵ؛ هاوڕێ باخەوان، ساڵی 1966 لەسلێمانی لەدایکبووە. هەر لەسلێمانی قۆناغەکانی خوێندنی تەواو کردووە. ساڵی 1984 چۆتە بەشی یاسای کۆلێژی یاساو رامیاریی زانکۆی #موسڵ#. ساڵی 1986 بەهۆی بەشدارینەکردن لەراهێنانی هاوینەی سەربازیی بەعس، بۆماوەی 2 ساڵ لەزانکۆ دەرکراوەو ساڵی 1988 دەستیکردۆتەوە بەخوێندن وساڵی 1990 کۆلێژی یاسای تەواوکردووە. هەمان ساڵ بووە پارێزەر. لەناوەڕاستی هەشتاکان بووەتە ئەندامی پاسۆک، بەڵام پێش ئەوەی پاسۆک لەگەڵ هەندێک حزبی تردا یەکبگرێت وازی لەپاسۆکایەتی هێناوە. ساڵی 1992 وڵاتی بەجێهێشتووە بەرەو سووریاو پاشان لوبنان، لەکۆتایی ئەوساڵە لەوڵاتی هۆڵاند گیرساوەتەوە. ساڵانێکە کارمەندی رێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکانەو ئێستا لەدادگای لاهای لەبەشی یۆگۆسلاڤیای پێشوو بەڕێوەبەری داتاکانە. خاوەنی حەوت کتێبی چاپکراو و سیانی چاپ نەکراوە.=KTML_End= ئەم دیمانەیە لە ژمارە 70ی گۆڤاری نێوەند لە مانگی دیسامبەری 2009 بڵاوکراوەتەوە.


په‌تره‌یه‌س ده‌ڵێت ڕه‌نگه هه‌تا مانگی حه‌وتی سـاڵی داهاتوو هێزه‌كانی ئه‌مه‌ریكا له به‌غدا ده‌ربچن\nكۆمانداری باڵای ئه‌مه‌ریكا له عێراقدا ده‌ڵێت ده‌كرێت هێزه جه‌نگاوه‌ره‌كانی ئه‌مه‌ریكا له عێراق هه‌تا مانگی حه‌وتی داهاتوو له به‌غدا بكشـێنه‌وه ئه‌گه‌ر ئاسایش سه‌قامگیربێت.\nله چاوپـێـكه‌وتنێـكدا له‌گه‌ڵ ڕۆژنامه‌ی فاینانشـه‌ڵ تایمز له ڕۆژی پـێـنجشه‌ممه‌دا ژه‌نه‌ڕاڵ ده‌یڤد په‌تره‌یه‌س گوتی ئه‌گه‌ری كشـانه‌وه‌ی هێزه‌كان له ئارادایه ئه‌گه‌ر ڕه‌وشه‌كه ڕێی پـێبدات. له‌شـكری ئه‌مه‌ریكا هه‌نووكه 16 هه‌زار سه‌ربازی جه‌نگاوه‌ری له به‌غدا هه‌یه.\nپه‌تره‌یه‌س ده‌ڵێت عێراق وڵاتێـكه گۆڕانكاری بنه‌ڕه‌تی به‌سه‌ردا هاتووه له مانگی دووی سـاڵی 2007 وه له‌وه‌ته‌ی كۆماندرێتی گرتۆته ده‌ست. گوتیشی هێرشی ڕۆژانه له به‌غدا له‌م دوایـیه‌دا به‌ره‌و كه‌متر له پـێنج له ڕۆژێـكدا نزمبۆته‌وه، له شـارێـكدا كه حه‌وت ملیۆن كه‌س دانیشـتووانێتی.\nله لایه‌كی دیكه‌وه سـندوقی دراوی نێوده‌وڵه‌تی ڕایگه‌یاند ڕه‌وشی ئابوری عێراق له باشـبووندایه له كاتێـدا ئاسایش یارمه‌تی عێراقیـیه‌كانی داوه به‌رهه‌مه‌كانی نه‌وت و كه‌ره‌سـته نێردراوه‌كانیان زیادبكه‌ن.\nسـندوقی دراوی نێوده‌وڵه‌تی ڕۆژی چوارشه‌ممه به‌یانـنامه‌یه‌كی بڵاوكرده‌وه تیایدا هاتبوو هه‌روه‌ها شـكسـتی ئابوری له عێراق كه‌مبۆته‌وه و پـێشـكه‌وتنی له بورای به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی گه‌نده‌ڵی له پـێشـه‌سـازی نه‌وتدا به‌ده‌سـتهێناوه.


Kurdîpêdiya - نوێنەری یەکێتی لەئەنکەرە دەڵێت واز لەهەموو شتێک دەهێنین لەپێناو کەرکوکدا\n📝 نوێنەری یەکێتی لەئەنکەرە دەڵێت واز لەهەموو شتێک دەهێنین لەپێناو کەرکوکدا | Pol: Bellgenamekan | Zimanî babet: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nنوێنەری یەکێتی لەئەنکەرە دەڵێت واز لەهەموو شتێک دەهێنین لەپێناو کەرکوکدا\nئای دی: 05ANKARA4205\nبابەت: نوێنەری یەکێتی لەئەنکەرە دەڵێت واز لەهەموو شتێک دەهێنین لەپێناو کەرکوکدا.\nسەرچاوە؛ باڵیۆزخانەی تورکیا\nبەروار: 20ی تەمموزی 2005\nنوێنەری یەکێتی نیشتمانی کوردستان لەئەنکەرە، بەهرۆز پێیراگەیاندین کە ئەوەی هەموو کورد لەدانوستانەکانی تایبەت بەدەستوردا دەیەوێت کەرکوکە، لەبەرامبەر دەستکەوتنی ئه و خەڵاتەدا، واز لەهەموو شتێکی دیکە دێنێت. ئه و سکاڵای هەبوو لەهەنگاوەکانی مادەی 58 (مادەی 140) کە زۆر بەخاوی دەڕوات بەڕێوە، هەروەها لۆمەی بارزانی کرد کە رێگرە لەوەی حکومەتێکی کاتی بەشێوەی تەوافوق پێکبهێنرێت. ئەم تێڕوانینەی گەڵاڵی لەبارەی کەرکوکەوە جیاوازە لەوەی ماوەیەک لەمەوبەر تاڵەبانی لەبەغدا وتی.\nرۆژی 19ی تەمموز، بەرپرسانی ئەمریکا لەگەڵ نوێنەری یەکێتی لەئەنکەرە، بەهرۆز گەڵاڵی کۆبوونەوە. له و دیدارەدا گەڵاڵی وتی، به و زووانە لەسەردانکردنی بەغدا و هەرێمی کوردستان گەڕاوەتەوە. ئاماژەی بەوەش کرد لەلای تاڵەبانی بووە کە کاتێک جۆرج بوش تەلەفۆنی بۆ کردوه و پیرۆزبایی لێکردووە بەبۆنەی بەشداربوونی نوێنەرایەتی عەرەبی سوننە لەلیژنەی داڕشتنەوەی دەستوردا. گەڵاڵی ئەوەشی راگەیاند کە بوش داوای لەتاڵەبانی کردووە پیرۆزبایی بگەیەنێتە مەسعود بارزانی بەبۆنەی هەڵبژاردنی وەک سەرۆکی هەرێمی کوردستان.\nگەڵاڵی: کەرکوکمان بدەنێ، ئەوانەی تر ئاسانە\nگەڵاڵی بەوتەی خۆی ئاگادارە لەدواین ئه و داواکارییانەی کە کورد پێشکەشی لیژنەی دەستوریی کردوە. گەڵاڵی ئاماژەی بەوەش کردوە کە هەڵوێستی کورد ئەوەیە کە ئامادەیە بۆ گەیشتن بەچارەسەر.\nلەبارەی ئەوەی کە چی وا لەکورد دەکات پشتیوانی لەدەستوری نوێ بکات، گەڵاڵی رایگەیاند، ئەوە زۆر ئاسانە، نوێنەرانی کورد لەنووسینەوەی دەستوردا پێویستە ئەمانە بکەن:\n- دیاریکردنی سنورەکان بەشێوەیەک کە ئه و شارو شارۆچکانەی سەددام لەکەرکوکی دابڕیون بگەڕێنرێنەوە سەر پارێزگای کەرکوک.\n- داننان بەوەی کە کەرکوک شارێکی کوردییە و بخرێتە ژێر دەسەڵاتی هەرێمی کوردستان.\nبەهرۆز گەڵاڵی تەئکیدی کردەوە کە پێویستە ئەمریکا فشار بخاتەسەر هەر یەک لەعەرەبی سوننه و شیعە بۆ ئەوەی رازیبن به و داواکارییە. ئه و هەوڵیدا دڵنیامانبکاتەوە لەوە کە کورد ئامادەیە لەنزیکەوە کار لەگەڵ تورکمان و عەرەبەکانی کەرکوکدا بکات، بەجۆرێک کە ئه و پێکهاتانە هەست بەبەختەوەری بکەن کە لەکەرکوکدا دەژین وەک شارێکی کوردی. راوێژکاری سەربازیی- سیاسیی ئەمریکا بەمجۆرە وەڵامیدایەوە: شکستی ئەوەی کە نەتوانراوە حکومەتێکی کاتی بەشێوەیەکی تەوافوق لەکەرکوک پێکبهێنرێت، نیشانەیەکی دڵخۆشکەر نییە. لەبەرامبەردا گەڵاڵی لۆمەی بارزانی کرد کە رێگرە لەبەردەم گەیشتن بەتەوافوق و وتی، تاڵەبانی هەوڵ لەگەڵ بارزانی دەدات بۆ ئەوەی زیاتر هاریکار بێت. جەختی لەوەش کردەوە کە پێویستە قەرەبووی ئه و خێزانە عەرەبانە بکرێتەوە کە لەلایەن سەددامەوە هاوردەی شارەکە کراون و دەبێت کەرکوک چۆڵبکەن. ئاماژەی بەوەش کرد کە ماوەیەک لەمەوبەر گروپێک له و عەرەبانەی کەرکوک چاویانکەوتووە بەتاڵەبانی و باسیان لەوە کردوە کە ئەگەر بەزوویی قەرەبوو بکرێنەوە، ئەوا دەگەڕێنەوە بۆ ناوچەکانی باشور. گەڵاڵی سکاڵای لەخاوو خلیچکی هەنگاوەکانی جێبەجێکردنی مادەی 58 (140) هەبوو.\nگەڵاڵی (بەپێچەوانەی هاوڕێکەی لەپارتی دیموکراتی کوردستان) بەگشتیی سەلماندی کە تەواو پەیوەستە بەسەرکردەی حزبەکەی خۆی و هەڵوێستی کوردانی عێراق بەگشتیی. ئێمە ئەوە بۆ هاوڕێیانمان جێدەهێڵین لەعێراق لەبارەی بۆچونەکانی گەڵاڵی کە هەموو کورد ئەوەی لەدەستوردا دەیانەوێت بریتیە لەکەرکوک. بەتایبەتی لێدوانەکانی ئەمدوایەی تاڵەبانی بۆ جێگری وەزیری دەرەوەی ئەمریکا کە وتبوی هەنگاونانی لەسەرخۆی پێباشە بۆ چارەسەرکردنی چارەنووسی کەرکوک.\n➕ Em babete lelayen: (Hawrê Baxewan)ewe le: Jan 18 2014 12:20PM tomarkirawe\n✍ Em babete bo diwacar lelayen: (Hawrê Baxewan)ewe le: Mar 5 2017 10:29PM baştirkirawe\n👁 Em babete 8,346 car bînrawe