ئامانجی دەولەتی تورکیا فراوانخوازییە ، پەکەکە بەربەستە … لە تورکییەوە – Dengekan\nbyDenegkan\tApril 21, 2020\tGeneral, Opinion, Slider\nلە تورکیەوە : ….\nفەهمی ئیشک: لە میدیاهەبەر و بەرنامەی گیویندەمەوە ئێوارەباش. گێرەشوێنی زینی وەرتێ، هەڵوێستی پارتە سیاسیەکان، هەنگاوەکانیان بۆ چارەسەری پرسەکە، هەم بە وردی گفتوگۆ لەسەر لێدوانەکانی ئەم دواییەی باشور، ڕۆژئاڤا، باکوری کوردستان دەکەین . میوانەکانم ئەندامی کۆنسەی بەڕێوبەری کەجەکە زوبێر ئایدار و هاوسەرۆکی کۆنگرەی گەل ڕەمزی کارتاڵن. بەخێربێن.\nزوبێر ئایدار: دیارە کە ئەجێندای هەموو دونیا کرۆنایە. بەلام رودواێکی وەها لەم قۆناغەدا هەم مایەی غەمگینی هەم و مایەی تێفکرینە کە لە زینی وەرتێ ڕوودەدات. لەوێ هەرێمێکی گوزەرگە یان سنور نیە کە ڕوبەروبونەوەی کرۆنا ببنەوە. ڕاست نیە کە پاساوی ئەوە دەهێنریتەوە گوایە کرۆنا هەیە و هاتوچۆ هەیە، تێنەگەیشتین کە چۆن بە تانک بەرەنگاری کرۆنا دەبنەوە.\nڕەمزی کارتاڵ: کەجەکە هەوڵی هەبوو کە هەم لەگەڵ دوو پارتی ناو دەستەڵاتی باشور دیدار ئەنجام بدات بۆ ڕیگرتن لە هەر ئالۆزییەک بەڵام پارتی هەمیشە خۆی بەدوور گرت لەو هەوڵانە نەک وەڵامی نەدایەوە بەڵکو هێزیان گواستەوە، هەر چۆن سوپای تورک هێزی گواستەوە بۆ سەرێکانی و گرێ سپی، دیارە کە دەولەتی تورک لە ساڵی ٢٠١٩ هێزی زیاتری گواستۆتەوە بۆ باشور. داوا لە پارتی کرا بەراستەوخۆ و ناراستەوخۆ کە هاوکار نەبێ لەو جموجوڵەدا، بەرێی کەسایەتی و هەندێ ڕێگەی تر پەیاممان بۆ ناردن بەلام نەک وەڵامیان نەدایەوە ئەم ڕوداووانەی زێنێ و وەرتێی لێکەوتەوە، هێرشکرایە سەر مخمور. لە هێرشی سەر زینی وەرتێ سێ گەریلا و هەم لە کامپی مەخمور سێ ژن ژیانیان لەدەستدا. سەرەخۆشی لە کەسوکارییان و گەل دەکەم. دەبێ بگوتریت کە ئەو سێ گەریلایە بۆ سەردانی هیزەی پارتی چوبوون وشیاریان بدەنێ بۆ ئەوەی نەبنە زەمینەی شەڕ و داوایان لێکردن کە لەوێ دوور بکەنەوە. سەردانەکەی ئەوان زۆر گرنگ بوو بۆ ئەوەی ڕێ لە شەر بگیرێت و بایەخیان بە دیالۆگ دا و بۆ ریگرتن لە هەر ئەگەرێکی شەڕ. بەڵام دواتر هێرش دەکرێتە سەریان، سێ گەریلا ژیانیان لەدەست دەدەن. ڕێک وەک ئەو دوو شەڕڤانەی یەبەشە کە ڕیگریان دەکرد لە هێرشی پارتی بۆ سەر خانەسور. لەراستیدا ئەوەی هێرش دەکات دەولەتی تورک بەلام ئەوەی زەمینە خۆش دەکات پارتیە. کاربەدەستانی کەجەکە و بەتایبەتیش ئەندامی کۆنسەی بەڕێوبەری کەجەکە مەستەفا کاراسوش گووتی: ” بە‌هیچ شێوەیەک لانگری شەڕ نیە” بەڵام وێرای ئەوەش پارتی هێز دەگوازێتەوە. لە ئەگەری هەر شەڕێکدا، ئەو شەڕە ئیماژی کورد تێکدەدات و خزمەت بە داگیرکەران دەکات. دۆخەکە زۆر مەترسیدارە، مەترسیەکە تەنیا لەنیوان دوو هێز یان تەنیا لە هەرێمێکدا نیە . بەڵکو خراپبوونی ئەو ئیماژەیە کە کورد لە دونیادا بەدەستی هێناوە ، ورەی گەلەکەمان تێک دەدات. دەبێ هەموو کەسێک وریا بێت لەو پێشهاتانە.\nئامەد دیجلە: دەمەوێ سەرنجتان بۆ سەر لێداونەکەی نێچیرڤان بارزانی راکێشم کە دەلێ : ” مەسەلەکە گەورە دەکرێت و کێشەیەک نیە کە چارەسەر نەکرێت” هەمیش واپێدەچێ لە قسەکانیەوە کە رسکی شەڕ زۆرە، هەم ئاماژە بە ئاستی چەکەکانی تورکیا دەکات کە شارەزایانە لە ئامانجەکانی دەدات. پاشان دەلێ ؛ ” پەکەکە لە باشور ڕەوا نیە و دەبێ دەرچێ” ئیشارەت بە بوونی چەک دەکات لە کامپی مەخمور و زۆر ئاشکرا کامپەکە دەکاتە ئامانج. لەبەر تیشکی ئەو لێدوان و هەواڵانە دەکرێت چۆن دۆخەکە ببینین؟\nزوبێر ئایدار: لیدوانەکەی نێچیرڤان لەلایەک دەلێ مەسەلەیەک نیە چارەسەر نەکرێت، کە ڕووی لە یەکێتیە، بەلام کە دێتە سەر پەکەکە دەلێ ؛ ” دەبێ دەرچن و هێزێکی ڕەوا نیە”. جارێ پەکەکە ئەوە ماوەی ٤٠ سالە پەکەکە لەوێیە، با نێچیرڤان بارزانی لە سەرسوپای تورکیا قسە بکات کە ٤٠ بنکەی سەربازی لەوێیە، سیخوڕی میت جرت وفرتیانە. ئەو هەلوێستە، هەڵویستکی ڕەواییکردنی هێرشەکانە، مرۆڤ وشەیەک نابینێتەوە کە وەسفی ئەو لێدوانەی نێچیرڤان بارزانی پێبکات. کەسێک بەناوی کوردەوە قسە بکات ناکرێت ئەوە هەڵویستی بێت. وەک ئەوەی کە کامپی مەخمور کامپی سەربازی بێ، هیچ هەڵوێستێک نیشان نادات لەبەرامبەر ئەو هەموو هێرشەی دەولەتی تورک کە دەکرێتە سەر خەلکی باشور. چ زوو بیرتان کرد گەریلا چ رۆلێکی بینی لە مەخمور و لە پاراستنی باشوردا ، خۆتان نەچوون سەردانتان کردن؟. ئەگەر لەوێ هێزێکی پاراستنی نەبێت چۆن ئەو خەڵکە بپارێزرێت ؟ کێ بەرگری دەکات؟. دوو رۆژ لەمەوبەر دوو سەربازی عیراقی لەوێ کوژران. ئێوە لە موسڵ، شەنگال، هەرێمەکەتان ناپاراست، خەڵک ناچارە خۆی بپارێزێت. دەبێ ئەوە راست بخوێنریتەوە. کەس با پاساو بۆ هێرشی تورک نەهێنیتەوە. دەولەتی تورک دوژمنی کورد، دوژمنی باشورە، چۆن هەروا زوو هەلویستی تورکیاتان لە سەر ڕیفراندۆم لەیاد کرد. بۆ؟ مەگەر کورد مافی پاراستنی نیە؟ ، باپیری نێچیرڤان بارزانی چی دەکرد کاتێ حکومەتی عێراقی هێرشی دەکرد؟ بەرگریان نەکردووە؟ تۆ کێ تاوانبار دەکەی ، بەپێی تۆ بێت نابێت کورد بەرگری بکات؟ کورد نابێت خۆیان بپارێزن؟ تورکیا تاوانبارمان دەکات دەلێ بۆ بەرگری دەکەن؟ لێدوانەکەی نێچیرڤان بارزانی مایەی قبوڵ نیە، دەبێ خۆی ڕەچاو بکاتەوە دەبێ کەسێک کە خۆی بەسەرۆکی هەرێمێک دەبینێ، وەها قسە ناکات.\nرەمزی کارتاڵ : نێچیرڤان بارزانی پەیامەکەی بۆ کێیە؟ بۆ دەولەتی تورکیایە و بۆ رازی کردنی ئەوانە. هەمان پەیامی بۆ سەردەمی هێرشی سەر سەرێکانی هەبوو، کاتێ دەوڵەتی تورک هێریشی کرد ، نێچیرڤان بارزانی لە قەتەرە وتی؛ دەولەتی تورک کێشەی لەگەڵ پەکەکە هەیە لەگەڵ خەڵکی کورد نیە لە سوریا، بەئاشکرا هێرشی سەر سەرێکانی ڕەوا کرد کاتێ بۆردومان کرا. دەوڵەتی تورک لە ٣٠٠ کم سنوری ڕۆژئاڤا هاتۆتە ناوەوە بەلام نیچیرڤان بارزانی هیچ شتێک لەسەر ئەوە نالێت ، بەپێچەوانەوە هێرشی تورکیا ڕەوا دەکات. کامپی مەخمور کە خەڵکەکەی لە ئەنجامی کۆمەڵکوژی دەولەتی تورکیا هەڵهاتوون بەلام ئەو هیرشی سەر ئەو کامپە ڕەوا دەکات. نێچیروان بارزانی لە لیدوانەکە رۆژنامەوانەکەدا دەلێ؛ ” پەکەکە لێرە رەوا نیە” واتە سوپای تورکیا لێرە رەوایە. دەولەتی تورک بە سەربازی، ئیستخباراتی ، بازرگانی ، ئابوری و سیاسی باشوری داگیرکردووە. لیدوان و هەلوێستی نچێرڤان بارزانی هەلەیەکی مێژووییە.\nگوڵستان ئیکە: داخۆ ئەرک و مسیۆنی پەکەکە چیە؟\nرەمزی کارتال: گەریلا و پەکەکە، هێز و بزوتنەوەیەکی کوردستانیە ، بزوتنەوەیەکە بۆ ئازادی کوردستان.هەرچۆن کاتێ داعش هێرشی کردە سەر مەخمور ونزیکی هەولیر بۆوە ، لەوێ گەریلا خەڵکەکەی پاراست. پەکەکە و گەریلا لەکوێ پێویست بێت لەوێ دەبێت. مەسعود بارزانی خۆی سەردانی مخموری کرد و سوپاسی کرد و پیرۆزبایی کرد و رۆلەکەی قبوڵکردن. خۆبەخۆ لەوێدا هێزێکی سەربازی نیە، بەلام کاتێ گەریلا چووە ئەوێ بۆ پاراستنی خەڵک. وەکو تر ڕەوایی پەکەکە لە دەستی خەڵکدایە ، رەوایی بزوتنەوەیەک لە دەستی هیچ هێزێکدا نیە. دەربڕینی ئەو لێدوانە لە لایەن نێچیرڤان بارزانیەوە هەلەیەکی مەزنە. دۆخەکە مەترسیدارە و پڕڕسکە. دەبێ گەلەکەمان زۆر وشیار بێ ، گەڵ هێزی چارەسەری پرسەکانە. پەکەکە بۆ پاڵپشتیەکی گەورەی خەڵک لەوێیە. ئەو ناڕەوایی نیشاندانەی لە باشور، هەر دەبێ لەلایەن خەڵک، هێزە سیاسیەکان، ڕۆشەنبیران، نوسەران، سیاسەتمەداران و خەڵک وەلام بدرێتەوە. خەڵک ڕەوایی دەدات بە بزوتنەوەیەک.\nزوبێر ئایدار: پەکەکە بزوتنەوەیەکی مرۆڤایەتیە، تەنیا بزوتنەوەیەکی باکور، یان ڕۆژئاڤا ، یان باشور یان ڕۆژئاڤا نیە، لە کوێ پێویست بێت لەوێ دەبێت. بزوتنەوەیەکی پاراستنی گەلە. بەبانگەوازی گەل لەوێیە، لە کەرکوک، مەخمور، هەولێر، شەنگال شەڕی دژی داعش کرد. پەرلەمانتاری یەکێتی ئارێز عەبدولا خۆی گووتی ؛ ” نابێ نانکوێر بین، ئێمە داوامان لێکردن کە بین هاوکاری بکەن” . لە کوێ هێرش بکرێتە سەر گەل پەکەکە لەوێ دەبێت. ئەو قسانەی نێچیروان بارزانی کردی لایەق بەگەلی کورد نیە. دەبێ کەس بەزاری تورکیا قسە نەکات. بۆ پێتانوایە دەولەتی تورکیا بۆ هێرشی سەر ڕۆژاڤا دەکات، هەزاران سیاستەمەدار لە زیندانەکانی تورکیان ، قاتڵەکان بەردەدەن لەم سەردەمی کۆرۆنایەدا بەلام سیاسەتمەدارانی کورد بەرنادەن. تا ئەو ئاستە دژومنایەتی گەلەکەمان دەکەن. لە باوەڕەدام گەلەکەمان ئەو راستیانە دەبینیت و هەلوێست نیشان دەدات.\nفەهیم ئیشک : داخۆ ئەوە ئالۆزییەکیش نیە لە نێوان پارتی و یەكێتی؟\nزوبێرئایدار: دیارە کە یەکێتیش ناڕەحەتە لەو هێز جوڵاندنەی پارتی. یەکێتی هەڵوێستی بە لێدوان نیشان دا لەبەرامبەر هێنانی ئەو هێزە. لەڕاستیدا ئەوەی کە پارتی دەیکات گوشاری تورکیایە بۆ سەر یەکیتیش. تورکیا لە دژی هەموو دەستکەوتێکە ، تورکیا بەش بەش هەنگاو بۆ خستن دەنێت و دەلێ لە دژی پەکەکە ئەوە دەکەم ، دوایی بەلاوازکردنی پەکەکە ڕوو لەوانی تر دەکات، هەر چۆن لە کاتی ریفراندۆم کردی. هەم یەکێتی نارەحەتە، هەم وەزیرەکانیان ناڕەحەتن و لێدوانیان دا. هەم گۆڕان ناڕەحەتە، چونکە دەزانن کە دانوسانیان لەگەڵ دەکات لەحکومەت بەڵام پارتی خۆی بریار دەدات و لەگۆڕ خۆی دەجوڵێتەوە. یەکێتی و گۆران دەزانن کە پیلانەکە تەنیا لەبەرامبەر پەکەکە نیە، بەلام تورکیا دەیەوێ ئەوان وەک ئامرازێک بەکاربێنیت. لەنیو خەڵک دا نارەزایی هەیە، پارتەکانی تریش نارەزاییان دەربڕی.\nزوبێرئایدار: چاوەڕوانی ئەوە ناکەین کە یەكیتی هەنگاوێکی پالپشتی کردن لە پارتی بنێت و ببیتە ئامرازێک ، ئەوان مەسەلەکە دەبینن. ئەگەر نێچیرڤان بارزانی دەلێ؛ ” مەسەلەیەک نیە کە چارەسەر نەکریت” ئەوە بەهۆی هەڵوێستی یەكێتیەوەیە.\nجاهید مەروان : داخۆ ڕسکی شەڕ هەیە بەهۆی ئەو جوڵانەی هێزەوە؟ داخۆ رسکی شەر هەیە لەنێوان پەکەکە و پارتی ، یان یەكیتی و پارتی هەیە؟ داخۆ هەوڵی پەکەکە هەیە بۆ دانوسان لەسەر چارەسەریەکی بێشەڕ و بێخوێنڕشتن ، ناوبژیوانیەک هەیە؟\nفەهیم ئیشک: پێشتر مەسعود بارزانی وتی ” شەڕی براکوژی ڕوونادات” بەلام خانەسور ڕووی دا، داخۆ لەم قۆناغەدا ڕسک هەیە؟\nرەمزی کارتاڵ : زانیاری لەبەردەستماندا نیە، نازانین کە هەوڵەکان لە چ ئاستێکدا بەهۆی کێشەی ئاسایشی لەهەرێمەکە. بەڵام بێگومان هەوڵ هەن. خەڵکی ناوچەکە چوون داوایان کرد کە ئەو هێزانە لەوێ نەمینێت. بەڕێز مەسعود بارزانی پێشتر وتبووی کە؛ ” شەڕ ڕوونادات ” ئێمەش چاوەڕوانیەیەکەمان ئەوەیە، بەڵام ڕاستیەکی بەرچاو هەیە کە پێشمەرگە چۆتە ئەوێ بە زانیاری و رەزامەندی سەرۆکی هەرێم، سەرۆکی حکومەت و سەرۆکایەتی پارتی بووە. لەکۆبونەوەی مەکتەبی سیاسی پارتی دا زینی وەرتێ هیچ لە ڕۆژەڤدا نەبوو وئەوەش مایەی سەرسوڕمانە. بەلام لێدوانی نێچیرڤان بارزانی خراپ بوو. لەڕاستیدا هیوداری باشیی بۆ دۆخەکە خراپ نیە، بەلام لەواقیع دا شتێکی تر هەیە.\nزوبێرئایدار: کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان هەوڵ دەدات لە هەرێمەکەدا، دیارە کۆمیتەیەک هەیە کە دیالۆگ لەگەڵ لایەنەکان دەکات، دکتۆر مەحمود عوسمان کەوتۆتە بەینەوە، هەوڵی ژمارەیەک لە ڕۆشەنبیران لەئارادایە. ئەوەی کە مەسعود بارزانی پێشتر گوتبووی ؛ ” شەڕی برا کوژی ڕوونادات” بۆ ئێمە هێشتا لەجێی خۆیدایە، بزوتنەوەکەمان تا دوایی کراوەیە بۆ دیالۆگ. بەڵام، شتێک ڕووبدات ئێمە بەرپرسیار نین. چاوەرێ بووین نچێرڤان بارزانی لە جێی ئەوەی ڕەوایی بە هێرشیەکان تورکیا بدات، بڵێ دەکرێت کێشەکان بە برایەتی چارەسەربکەین، چاوەڕێ بووین بڵێ دیدار ئەنجام دەدەین و چارەسەری دەکەین. ئەگەر تا ئێستا شەڕ ڕووینەداوە ئەوە لە هەوڵ و لەبەرچاوگرتنی هەڤالانی ئیمە بووە و چاوەرێ دەکەین هێزەکانی تر هەمان هەڵوێستیان هەبێ. کێ شەڕی دەوێ؟ بێگومان هێزەکانی داگیرکەر شەڕیان دەیانەوێ.\nسەید ئەڤرەن: ڕسکەکە گەورەیە. لەدوای ساڵی ٩٩ ەوە خەڵکی باشور شەڕی ناوێت. خەڵک ناڕەزایی دەربڕی و تەنانەت پێشمەرگەکان دەیانگوت چەک فڕێ دەدەین بەلام شەڕمان ناوێت. لەشەڕی ٢٠١٥ دا موختارەکان مۆرەکانیان دایەوە بە حکومەت و پێیان گووتن؛ ” فەرموو مۆرەکانتان ببەنەوە ، ئەمە هەرێمی ئێمەیە و خەڵک لیرە بە ئاشتی دەژی” پلانی تورکیا هەیە، بەر لە هێز جوڵاندن بەرەو وەرتێ، کۆنسوڵی تورکیا هاکان کاراجای لە هەولێر لەگەڵ پارتی ، یەكێتی و گۆڕان دیاری ئەنجامدا. لەو کۆبونەیەوەی هەولێردا، یەكیتی و گۆڕان نارەزایی دەردەبڕن . هەر لە سەرەتاوە کێشە هەیە لەسەر پیلانەکە. دیارە ڕسکی شەڕ هەیە بەلام نەک تەنیا لەو هەرێمە، پێموایە کە دەبێ لەو ڕووەوە هەلسەنگاندنی لەسەر بکرێت.\nرەمزی کارتاڵ: ڕسکی ئەو مەسەلەیە لەسەرەتا ئەوەیە شەری لێبکەویتەوە. تەنیا بە مەسەلەیەکی لۆکاڵیەوە نامێنیت. بەزینی وەرتێ سنوردار نیە، پیلانی دەولەتی تورکیا بۆ لەناوبردنی ئیرادەی بزوتنەوەی ئازادی کوردستان، دەستگرتن بەسەر شارەوانیەکان، شوێنەوارە مێژوویەکان، زیندانی کردن سیاسەتمەداران و چالاکڤانانی بزوتنەوەی ژن، لە ئیمرالی لەکاتێکدا کە ڕسکی کرۆنا هەیە بەلام ڕێبەر ئۆجالان هیچ زانیاریەکی لەبارەیەوە نازانرێت، هێرشی سەرتاسەری بۆ سەر رۆژئاڤا هەیە. لە باشور و دەرەوەی وڵات لە کوێ دەستکەوێکی کورد هەبێ هێرش دەکاتە سەری و دەیەوێ لەناویببات. لە بەرئەوەی کە قەندیل وەک ناوەندی ئیرادەی بزوتنەوکەیە ، دەیەوی هێرش بکاتە سەری، ئەندامی کۆنسەی بەڕێوەبەری کەجەکە موراد کارایلان وتی” ئەگەر هەوڵی هێرش و شکاندنی ئەو ئیرادەیە بدرێت ، چیمان لەدەست بێت دەکەین” . شەڕ بە سنورێکەوە نامێنیتەوە. گەریلا وەلام دەداتەوە لە هەر جێیەک لێی بن”. نەک تەنیا قەندیل بەڵکو هەموو جێیەک دەبێتە مەیدانی شەڕ، باش دەزانریت کە لە شێلادزێ چۆن هێرش کرایە سەر بارەگاکانی تورکیا. ئەوە دوو سالە بزوتنەوە، ڕێکخراوەی مەدەنی، کەسایەتی، رۆشەنبیر، قەڵقانانی زیندوو، هاتن و چوونی خەڵک بۆ قەندیل و هەولەکانیان بەبەرچاوەوەیە، دیار کە خەڵک پۆتانسێلێکی گەورەی هەیە کە دەکەویتەگەڕ لەبەرامبەر هەم داگیرکاری و هەم سیخوڕەکانیان. ئەمە زۆر ڕوونە، کە خەڵک دۆخەکە دەباتە قۆناغێکی ترەوە. ئەوە تەنیا مەسەلەی پەکەکە یان گەریلا نیە، مەسەلەی گەلێکە. کەس حسابی هەلە نەکات. حساب گەورەیە و بۆ شکاندنی ئیرادەی بزوتنەوەکەمان، بەلام ئەوەی گەریلا و گەلەکەمان بەو بەرخودانەی ئەنجامیداوە لەماوەی ڕابردوودا سەلماندوویەتی کە هێرش هەبێت چۆن خۆی دەپارێزیت. ئەوە زۆر ڕوونە. بانگەوازی لە هەموو کەسێک دەکەین کە جدییانە مامەڵە لەگەل دۆخەکە بکەن و رسکی شەڕ زۆر گەورەیە.\nگولستان ئیکە: دەوڵەتی تورکیا هەنگاو بە هەنگاو چووە پێشەوە لە خاکورکێ و خنێرە بارەگای دامەزراند، ئێستاش دەیەوێ بەرەو قەندیل بچێت، داخۆ ئەمە وەک دوایین هەنگاوەیانە؟ تەنیا مەسەلەکە بەو هێزانەوە سنوردار نیە کە لە زینی وەرتێ، هێزی نێونەتەوەیی ڕۆلی چیە لەم مەسەلەیەدا؟ دوران کاڵکان ئاماژەی بە ڕۆڵی ئەمەریکا کرد؟ ئەنجامەکانی چی دەبێت؟\nهاڤاڵ ئاسلان: دیارە کە لە مانگی شوبات دا میت و پارتی کۆبونەوە، لەوێ دا ڕێکەوتنێکیان کرد کە ٣٠ ساڵ بارەگاکانی لە خاکورکێی و برادۆست بمێننەوە. لەو هەرێمانە ئاو هەیە و دەولەتی تورکیا بەنیازە ٢١ بەنداو دروست بکات. پارتی چ سازشێکی کردووە؟\nئامەد دیجلە : مسرور بارزانی دەلێ؛ ” ئەوانەی ڕەوانە کراون بۆ زینی وەرتێ هێزی حکومەتن” . لەڕوالەت دا دەردەکەوێت ئەو هێزانە سەر بە حکوەمەتن؟ داخۆ کەجەکە ڕەتدانەوەی بوونی ئەو هێزانە وەک هێزی حکومەت یان لەو پیلانانەیە کە دەولەتی تورک کاری بۆ دەکات؟\nرەمزی کارتاڵ: لە ٢٠١٦ دا لەدوای کودەتای تەموزەوە دەولەتی تورکیا دەستی بەهێرشێکی فراوان کردووە بۆ سەر باشور و لە ٢٠١٨ ەوە دەستی بەگرتنی جێگەکان و دانانی مۆلگەکانی کردووە ، لە ٢٠٢٠ دەیەوێ بگەینێتە قۆناغێکی نوێ. قەندیل دوایین قۆناغ نیە. دەوڵەتی تورک دەیەوێ کە تا دوایین دەستکەوتی گەلی کورد بچێ و لەناویبەرێت. ئامانجی تایبەتی خۆی هەیە لەسەر پەکەکە کە شکاندنی ئیرادەیە چونکە ئەمرۆ ئەوەی کە بەربەستی سەرەکیە لە بەرامبەر دەولەتی تورکیا، پەکەکەیە، پەکەکە هێزێکە کە لە هەم لەڕووی سیاسی، سەربازی، کۆمەڵایەتی، دیبلۆماسی کە ناتوانێ کۆنترۆڵی بکات، وێرای هەموو تەگەرە و بەربەست و هێرشەکانی سەری ئەمرۆ لە ئاستی کوردستان، ناوچەکە و دونیا دا لە هەڵکشاندایە. بزوتنەوەکە لە دونیا ڕۆژەڤ دروست دەکات. ئامانجیانە کە ئیرادەی پەکەکە بشکێنن، ئەڵبەتە ئەوە ئامانجی سەرەکیان نیە. بینیمان بەبەرچاوی دونیا کە چۆن لەبەرامبەر ریفراندۆم بێڕێزیان کرد، تەنانەت لەسەر ڕیفراندۆمێک کە پارتی دیموکراتی کوردستان خۆی پێشەنگی بۆ کردبوو.\nلەسەر کۆبونەوەی کۆنسوڵخانەی تورکیا لەگەل پارتەکان ( پارتی ، یەکێتی و گۆران) دیارە هەن کە پیلانەکەی تورکیای قبوڵ کردووە و هەشیانە کە پیلانەکەی قبوڵ نەکردووە. ئەلبەتە هێزە باڵادەستەکان دەستیان هەیە لەو پیلانەدا، مومکین نیە کەبێ پشتگیری ئەوان پارتی ئەوەندە خێرا و بەو هێزەوە جوڵایەوە. دەوڵەتی تورکیا دەیەوێ بەدروستکردنی بەنداو و دانانی بارەگا تەگەرە بۆ جوڵەی گەریلا دروست بکات. پرسیار ئەوەیە کە پارتی چ سازشێکی کردووە. دەبێ زۆر بەوردی بە دوای ئەوە دا بچین. لەسەر ئەو بانگەشانەی کە هێزی مۆلدراو لە زینی وەرتێ و بەکارهێنانی دەستەواژەی ” هێزی کاتیین ” دەستەواژەیەکی ڕوون نیە ، تەمومژاوییە چونکە لەو جێیانەی کە پێشووتر چوونە، پاشەکشەیان نەکردووە( دواتر رادەستیان کردووە بە دەوڵەتی تورک). دەولەتی تورک کەوتە هەرجێیەک لێی دەرناچێت.\nئامەد دیجلە : ئایا کەجەکە ناڕەزایی لە هاتنی ئەو هێزەی پارتیە یان ترسی ئەوەی هەیە کە لە ناو ئەو هیزەی پارتیدا سوپای تورک هەبن؟\nڕەمزی کارتاڵ: هەمیشە ئەوەمان دووبارە کردۆتەوە کە ئیرادەی دەسەلاتی هەرێمەکەمان لەبەرچاوگرتووە. هەمیشە ئامادەیی خۆمانمان نیشانداوە کە بەرپرسیارێتی خۆمان لە ئاست خەڵک دا لەو هەرێمە بەجێبێنین. بەڵام لەو هەرێمەی کە ئێمەی لێین بەپاساوی کرۆناوە هێز جوڵێنراوە و ئەوەش پاساوێکی ڕاست نیە و لەسەر داوای تورکیا ئەو هێزە هاتۆتە ئەوێ، ئەوەش دەبێتە هۆی زەمینەی شەڕ لەنێوان هێزی کوردی دا. دەبێتە زەمینەی شەڕی گەریلا و پێشمەرگە ، هەروەها خەڵکی هەرێمەکە زانیارییان داوە کە ئەوانەی لەناو پێشمەرگەکاندا هاتوونەتە ئەوێ کوردی نازانن و لە نێو خۆیان دا بە تورکی قسەیان کردووە. دیارە کە بە جلی پێشمەرگەوە هاتونەتە ئەوێ. دیارە کە ئەرکداری سوپای تورکیان. دیارە کە خەڵکی هەرێمەکەش ئەوانیان ناوێت. لەسەر ئەوەیە کە ئێمە ناڕازیین لە بوونی ئەو هێزە.\nڕەمزی کارتاڵ : دیارە کە ئەمەریکا دەیەوێ بەسازش کردن بۆ تورکیا ، بیکێشێتە بەرەی خۆیەوە و تورکیا لە بەرەی ڕوسیا دووربخاتەوە. زەریفی لەم رۆژانە دەچێتە دیمەشق جارێکی مەسەلەی کۆبونەوەکەی ئەستانە دەێنێنتەوە سەرمێز و دەیەوێ سوریا رازی بکات کە کێشەکانیان لەگەڵ تورکیا چارەسەر بکەن و نەهێلن کە تورکیا بکەوێتە بەرەی ئەمەریکاوە. دیارە کە سیاسەتێک هەیە لە هەردوولاوە بەرامبەر بە کورد. ئەوەی بۆ کورد دەمێنیتەوە، ئەوەیە کە دەبێ پێکەوە بجوڵێنەوە. کام یەکێک لەو هێزانە بێ ڕوسیا، ئەمەریکا ، ئێران یان تورکیا بێ، گرنگە کە کورد خۆی سیاسەتی خۆی هەبێت و ئەو گەمانە پوچەڵ بکاتەوە. ئەگەر نا، ئەو هێزانە تا ئێستا دەیانەوێ کورد لە سیاسەتی خۆیان دا بەکاربێنن. ئەوە بۆ ئێرانیش هەمان شێوەیە.\nزوبێر ئایدار: هەموو کەسێک لە هەریمەکە رۆژەڤێکی هەیە. هەندێ لایەنی نزیکی لە پارتی رۆژەڤێکی وەهایان دروستکرد کە ئەمەریکیەکان هێزی خۆیان دێننە باشور، لەبەرامبەر ئێران دەستیان بە گرتنەبەری ڕێوشوێن کردووە کە هیچ ڕاستییەکی نیە و ئەسلی و ئەساسی نیە. ڕوداوێکی بەشێوەیە نیە. ئەمەریکیەکان ئەو دەرفەتەیان هەیە کە بێن لەگەڵ بزوتنەوە ( پەکەکە ) دانوسان بکەن، ئەم بزوتنەوەیە کراوەیە بۆ گفتوگۆ لەگەڵ هەموو کەسێک و لە سیاسەتی هێلی سێیەم دا باوەڕی بەدانوسان لەگەڵ هەموو کەسێک هەیە. ڕاست نیە کە گوایە لە مەسەلەی ئێران گوشاریان بۆ پەکەکە هێنابێت. دەولەتی تورکیا لە ساڵی ٢٠٠٧ لە هەوڵی داگیرکردنی باشوردایە، لە کۆنسوڵخانەی تورکیا لە هەولێر لەسەر ئەو جولە سەربازییە قسەکراوە و پلان داڕێژراوە و میت لە باشور دەستی بەدیدار کردووە. لە هەمان کات دا هێزی نێونەتەوەییش بەرژوەندی خۆییە هەیە و چەندین سالە هەولی هێشتنەوەی تورکیا دەدەن لە تەوەری خۆیاندا. ئەمەریکا لە باشور گۆڕەپانی ئاسمانی بۆ تورکیا کردۆتەوە. ئەمەریکا لە رۆژئاڤا سیاسەتێکی هەیە لە باشوریش سیاسەتێکی تری هەیە. روسیاش سیاسەتێکی هەیە. ئێران و تورکیا و روسیا لە ئەستانەوە لەدژی ئەمەریکاش دەجولێنەوە دەبێ خوێندنەوەی دۆخەکە بەلاڕێدا نەبرێت. هەرهێزیک سیاسەتێکی تایبەتی هەیە و بەرژوەندی خۆیان هەیە. لەئاگایی ئەوەداین. بەڵام لەئارادا داگیرکارییەک هەیە کە دەولەتی تورکیا نەک تەنیا لە باشور بەڵکو لە جێگەی تر ، تورکیا کەوتە شوێنیکەوە لێی دەرناچێت. سەیرکەن لە ئیدلب ٢١ خاڵی چاودێرییان داناوە و بەئاشکرا دەڵێن؛ ” دەرناچین”. سەرەتا وتی بۆ لەناوبردنی داعش دەچمە بەعشیقە ، ئێستا داعش لەوێ تەواو بووە ئیشی لە بەعشیقە چیە؟ کێ دەریدەکات، چەندین جار حکومەتی عێراق داوای کرد بەلام دەرناچن. ئیستا هەنگاو بەهەنگاو داگیرکارییەکانی فراوان دەکات. هەرێمی فراوانی کۆنترۆڵ کردووە، کێ تورکیا لەوێ دەردەکات؟ ئەگەر بە گوشار نەبێت ، سبەینێ بەهیچ شێوەیەک ناتوانن دەریبکەن.\nسەید ئەڤرەن: مەسەلە تەنیا زینی وەرتێ نیە. بەڵکو لەبەعشیقەش هەن لەوێ بنکەیەکیان کە کاریان لەسەر دامەزراندنی حەشدی وەتەنی لە سوننەکان کرد. خۆبەخۆ حەشدی وەتەنی لێرە و لەوێ لە نزیک موسڵ و بەعشیقە هەن، گرێدراوی بەرەی تورکمانییش هێزێکیان دامەزراندووە. داخۆ عێراق هەلویستی چی دەبێت؟\nزوبێر ئایدار: دەولەتی تورک سیاسەتێکی فراونخوازی هەیە نەک تەنیا لە باشور و ڕۆژئاڤا بەڵکو لە وڵاتە عەرەبییەکانیش بەڵام لە وڵاتە عەرەبیەکان بەرەنگاری بونەوە. سیاسەتی تورکیا لەسەر موسڵە. بۆی بڕەخسێت ئەو جێیانەی کە فراوانی دەکات، داگیری دەکات، دەیخاتە سەر تورکیا. ئەردۆغان پرۆژەی ئەتاتۆرکی دووەمی هەیە و دەلێ ؛ ” لە سەدەی ٢١ دا تورکیام فراوانکرد، خاکم بەدەستهێنا”. دەبینن کە لە باکوری سوریا و ڕۆژئاڤا، لە ئەدلب دەرناچێت. بەلایەوە گرنگ نیە زیانی گیانی چی دەبێ چونکە پرۆژەی فراوانکردنی خاکی هەیە.\nجاهید مەروان: باس لە بەعشیقە کرا کە بنکەی سەربازی هەیە، دیارە کە تورکیا لە تەوەری سونییدا سیاسەت بەریوەدەبات. هێزیان نارد بۆ سۆمال و لیبیا،، دیار ئەو سیاسەتەی کە لە کۆتایی سەدەی ٢٠ دا لەبەرمبەر هەرێمەکانی باڵکان بەڕێوەی برد. هەندێ گروپی سونی بۆ ئێرە و ئەوێ بەرێ دەکەن. بۆ نمونە ناردنی هێزی سونی بۆ لیبیا، لەناویدا گروپێک هەیە کە بە ناوی ” پێشمەرگەی رۆژ” تەنانەت وتەبێژی سوپای لێبیا مسماری ناوی یەکێکیانی ئاشکرا کرد لەو پێنج کەسەی کە دەستگیرکراون . بەشداری کورد لەو جۆرە پیلانانە چ ئەنجامێکی لێدەکەوێتەوە؟ چۆن هەڵیدەسەنگێنن؟ ڕسکی بۆ کورد چیە؟ لەوانەی مایەی تیگەیشتن بێت عەرەبێک بچێتە لیبیا بەڵام جێی سەرسوڕمانە کە کوردێک پەروەردە بکرێت لەژێر ناوی گروپێکی چەتەدا بچێتە لیبیا، داخۆ چ کاریگەریەکی لەسەر ئەو ئیماژە دەبێ کە کورد لە شەڕی دژی داعش لەئاستی نێونەتەوەیی دا دروستی کردووە؟\nرەمزی کارتاڵ : لە تەوەری پارتی نەتەوەپەرستی مەهەپە دەولەت دا ، بەهەلگیرسانی شەڕی کورد بە کورد، سیاسەت و هێرشی فراوانخوازی لەبەرامبەر عەرەب، ئامانجی سەرەکی قورتاربوونە لە پرسی کورد و لەگۆڕ خۆی یەکلاکردنەوەیەتی، ئەوەی عەقلی دەولەت بەڕیوەدەبات پێیوایە ؛ ” چارەسەری پرسی کورد واتە پارچەکردنی تورکیا بۆ ئەوەی کە پارچە نەبێت دەبێ گەورەببین” ، جا بۆ گەورەبوون فراواخوازی دەکات بۆ لیبیا ، دەریای رەش ، دونیای عەرەب و بەرەو باشور . هەم پارچە دەکات و هێزی خۆی لەسەر زاڵ دەکات. دەیەوێ بەشەڕی کورد بە کورد ئەو سیاسەتەی بسەپێنێت. هەم ئیماژی کورد تێکبدات ، هەم پلانەکەی سەربخات. بەشەڕی کورد بە کورد گەمارۆی هێزی بزتنەوەی ئازادی کورد دەدات. لەراستی دا ئەوەی کە دەیکات ئەنجامی قەیرانێکی گەورەی سیاسی و ئابورییە هەم لەناوخۆ و هەم دەرەوە. دەیەوێ رێی تێپەراندنی ئەو قەیرانە بە سەرکوتکردنی پەکەکە لەژێر ” تیرۆر” دا دەکات بەخەڵک دەلێن ” سەبر بکەن ئەو پرسە چارسەر بکەین دواتر باری ئابوری باش دەبێت”. ئەوە نەکەن ئەوە روبەرووی داڕمان و قەیرانێکی قوڵتر دەبنەوە. بۆ ئەوەش دۆخەکە بۆ کورد هەم دەرەفەت و هەم فرسەتێکی گەورەیە. تەنیا مەسەلەکە پەکەکە نیە. دەولەتی تورک لە هەرچوارپارچەی کوردستان لە کوێ دەسکەوتی کورد هەبێ وەک پارچەبوونی خۆی لەقەلەمی دەدات. بۆ ئەوەش داڕمانی فاشیزم پەیوەندی بەهەرچوارپارچەی کوردستانەوە هەیە. لێدوانەکەی نچێروڤان بارزانی ” هێزی پێشمەرگە مافی هەیە بۆ هەموو جێیەک بچێ” ئێمە کێشەمان لەوەدا نیە، بەلام ئەگەر ئەو هێزە لەچوارچێوەی پیلانی دەولەتی تورکیا و بۆ شکاندنی ئیرادەی بزوتنەوەی ئازادی بێت و خزمەت بەچۆکداهێنانی پەکەکە هەبێ ئەوە بەڵێ کێشەیە. هاتنی هێز بۆ زینی وەرتێ لە چوارچێوەی خزمەت بەخەڵکی هەرێمەکە نیە. پێشتر بەو بیانووە هاتنە برادۆست، خاکورکێ و خنێرە، تەنانەت پیلانێکی هاوکارییکردنی یەکتر هەیە لە نیوان پارتی و دەوڵەتی تورک. دەبێ لەو سۆنگەیەوە چاو لەو مەسەلەکە بکریت. ڕاستە بەشێک ئەو کوردانەی ڕۆژاڤا کە لە باشور پەنابەرن دەکرێنە چەتە و رەوانەی لیبیا کراون. بەو پێیەش دەیانەوێ ئیماژی گەلی کورد بشکێنن بەتایەتی ئیماژی رۆژئاڤا لەکاتێکدا لەئەنجامی شۆرش سیاسەتێکی دیموکراسی، یەکسانی و دادوەری دادەڕژێن بەلام بەو سیاسەتی دەولەتی تورک دەیانەوی بلێن کە کوردی رۆژئاڤا دەچێت لە لییبا لە ناوگروپی چەتە شەڕ دەکەن. هەمان ئەو هێزانەیان لە شەری شارەکان لە باکوری کوردستان بەکارهێنا. دەبێ ئەوسیاسەتەی دەولەی تورک ئاشکرا بکرێت و ڕیسوابکرێ.\nشەش کەس لە “پێشمەرگەی رۆژ” لەدەستی لیبیا و ڕوسەکاندان\nئامەد دیجلە: گەلی کورد، ڕێکخراوەی کۆمەلگەی مەدەنی ، هونەرمەندەکان دەتوانن چی بکەن بۆ ئەوەی کە ڕێ لەو شەڕە بگرن. لە زۆر کەناڵ و دەزگای راگەیاندنی نێونەتەوەییش چەندین شیکاری هەیە دەوڵەت بۆ پەردەپۆشکردنی قەیرانی ناوخۆیی، هەوڵی داگیرکاری و قەیرانی دەرەکی دەدات؟ داخۆ ئەڵقەی لاوازی ڕژێمی تورکیا چیە کە ئەگەری داڕمان و شکانی هەبێت؟ بۆ ئەوەی پێک بێت دەبێ چی بکرێت و چ کۆششێک بدرێت؟\nجاهید مەروان: دیارە زۆربەی چاوەڕوانیەکان لە کوردن ، دەزانین کە لە ئاستی نێونەتەوەییشدا توێژێکی دۆستی گەلی کوردی باشوری کوردستان هەیە مەبەستم ئاستی دەوڵەتەکان نیە، بەڵکو رێکخراوە و کەسایەتی نێونەتەوەیی کە دۆستی کوردن و لایەنگری پێگەی سیاسی گەلی کوردن، دەتوانن کە گوشار بۆ حکومەت بێنن و بانگەوازی بکەن پاشەکشە بکات لەو هەنگاوە؟\nرەمزی کارتاڵ : بۆ چارەسەری هێزی سەرەکی گەلەکەمانن. هەموو هێزێکی نیونەتەوەیی و ناوچەکە ئەجیندای تایبەت بە خۆیان هەیە. حساب و ستراتیژی خۆیان هەیە. بەڵام ئەگەر گەلی کورد خۆی بەهەوڵ ، هێز و جموجوڵی خۆی ئەو پیلانە پوچەل بکاتەوە، ڕی بەو شەڕە بگرێت ، ئەوە دەبیتە زەمینەی هەڵکشانی هیزی کورد هەم لە ڕووی سیاسی ، دیبلۆماسی، جەماوەری، کۆمەلایەتی ئەوە کاریگەری لەسەر هێزە نێونەتەوەییەکان دەبێت و ناچاریان گۆرانکاریان دەکات لە سیاسەتیاندا. گەلەکەمان لە ئیستادا هێزی سەرەکیە . لە هەموو پارچەکان بەتایبەتی باشور، گرنگە نارەزایی دەربڕن. دەبێ هونەرمەند، ڕۆشەنبیران، سیاسەتمەدار، ڕێخکراوەی کۆمەلگەی مەدەنی چاوەڕوانی ئەوە نەبن کە گەریلا شەڕ بکات و لە ڕووی سەربازییەوە هەندێ ئەنجام بەدەستبێت یان پێیان وابیت کە هێزی نێونەتەوەیی دەستوەردات، نەخێر دەبێ لەو چاوەڕوانیەدا نەبن. دەبێ بەر لە هەموو کەس گەلی کورد ڕێ بەو شەڕە نەدەن ، ڕی بەو سیاسەتەی دەولەتی تورکیا نەدەن. دەبێ خەڵک دەنگی بەرز بکاتەوە و ڕەوتی گۆرانکارییەکان بگۆڕن. دەبێ هەم بەڕێپێوان، بەکۆبونەوەی جەماوەری، لێدوانی چاپەمەنی، بەقەڵغانانی زیندوو بەرەو هەرێمەکە و هەموو پارتە سیاسیەکان دەبێ پێکەوە کار بکەن و گوشار بێنن. تەنانەت گوشار بۆ پارتی دیموکراتی کوردستانیش بێنن. ئەگەر گەلی کورد پەرە بە بەرخودان و تێکۆشانێک بدات لەبەرامبەر بەو داگیرکارییە سەپێنراوەی دەوڵەتی تورک بەسەر باشوردا، شکاندنی سیاسەتی دەولەتی تورکیا لەگەڵ خۆیدا دەستکەوتی گەورە بۆ گەلەکەمان دێنی لەهەموو بەشەکانی کوردستان و تەنانەت ناوچەکەش. زەمینەی ئەوەش هەیە و هەڵویستی گەلی کورد گرنگە.\nگەلی کورد دۆستێکی زۆری هەیە لە ئاستی نێونەتەوەییدا هەم ئاکادیمیسیانان، هەم ڕیکخراوە و بزوتنەوەی جیاواز هەیە، هەرچۆن لە داگیرکارییەکانی کۆبانێ، گرێ سپی و سەرێکانی دا هەستانە سەر پێ، بەلام گەلی کورد کاتێ ڕاپەرێ، ئەوە دۆستانی نێونەتەوەیش پالپشتی لێدەکەن و دەکرێت ئەو تێکۆشانە لەگەڵ راگەیاندنە کوردیەکان و گەلی کورد پێکەوە بەڕێوەببرێت.\nنۆکەریتی و هاوکاریکردنی دەولەتی تورک هێڵی سورە\nزوبێرئایدار : بەڵێ سەبارەت بەهەلوێست، ئێمە هەندێ هێڵی سورمان هەیە و دەبێ هەشبێت. هێلی سورمان ئەوەیە کە دەبێ هیچ کەسێک نەبێتە هاوکار و نۆکەری دوژمن و داگیرکەر، ئەوە مەبەست لە هەموو کوردستان و هەموو جێیەکە. بەهەمان شێوە ئەگەر ئێمە لە دژی گەلی کورد هاوکاری هێزێکی داگیرکەرمان کرد با هەموو گەلی کورد لە دژمان بکەوێتە جوڵە کە هەرگیز ڕوونادات و تا ئێستاش لەبەرامبەر بە کورد لەگەڵ هیچ هێزێکی داگیرکەردا دەستمان تێکەڵ نەکردووە. دەبێ هەموو کەسێک بزانێ ئەوەی کە ئەو دەوڵەتی تورکە کە سەرکێشی داگیرکاری و دوژمنایەتی گەلی کورد دەکات دەبێ هەموو کەسێ لە دژی دەوڵەتی تورک بکەویتەخۆ . هەرکەسێک کە هاوکاریان بکات دەبێ لەدژی ڕاوەستین و ناچاری هەنگاوی پاشەکشەیان پێبکات، دەبێ لەهەموو بەشەکانی کوردستان هەمان شت بکرێت. ئێمە نالێین کە با دیدار لەگەل دەولەتی تورکیا نەکەن، ئێمە دەلێین با هاوکاریان نەکەن و نۆکەراتیان بۆ نەکەن. هەموو پارتەکان بە تایبەتی یەکیتی، گۆران ، حزبەکانی رۆژهەلاتی و ڕۆژڤا دەبێ هەلوێستیان هەبێت. لەوانەیە بەرژەوەندی جیا، بۆچونی جیا هەبێت لە نێوان کورد دا، کێشە هەرچییەک هەبێ، دەبێ بە پرەنسیپ مامەلە بکەین و لەڕێی دانوسان و گفتوگۆ هەڵوێست هەبێت، ئێمە دەلێین میکانیزما و چەترێکی نەتەوەیی هەبێت بۆ ئەوەی کە قۆناغەکانی مەترسیداردا بیخەنە جوڵە و هەڵویستی هاوبەشمان هەبێت. دەبێ هەموو کەسێک شەڕی ناوخۆیی وەک هێلی سور ببینێت. کێشە هەرچیەک بێت دەبێ بە دیالۆگ چارەسەر بکرێت. نێچیرڤان بارزانی دەیتوانی بڵێ ” کێشەمان لەگەڵ پەکەکە هەیە ، کوردین ، براین دەتوانین پیکەوە کێشەکان چارەسەر بکەین” . ڕای گشتی گرنگە کە خاوەن هەلوێست بێت ، رۆشەنبیر، سیاسەتمەدار، هونەرمەند و پارتی سیاسی و ریکخراوەکان و هەموو کەسێک دەبێ هەلوێست نیشاندان بدات.\nزوبێر ئایدار: هەر هێزێک بگەڕێتەوە بۆ جێی ١٥ ڕۆژ لەمەوبەر کێشە دروست نابێت. سەرەتا کشانەوە، دوایی دیالۆگ. هەنگاوی کردەیی ئەوەیە. دەولەتی تورک لەوانەیە کە نمایشی هێز بکات بەڵام ئەو هێزەشی نیە لە ناوخۆ و دەرەوەدا کێشەی هەیە، چەندەی دەوێ با تەکنیک بەکاربێنێ و بلێ کە ئەنجام بەدەست بێنێ، بەلام بەو تێکۆشانەی لەمساڵ دا بەڕیوەببرێت دەکرێت شکست بەو ڕژێمە بهێنرێت، پێشتریش سەدام وادیار دەبوو ناروخێت بەلام ڕوخا. داوا لە گەنجانی کوردستان دەکەم لە هەموو بەشەکانی کوردستان و مەترۆپۆلەکان کە لە دژی ئەو ڕژێمە داگیرکەرە هەڵوێستیان نیشان بدەن.\nرەمزی کارتاڵ: کشانەوەی هێز لە زینی وەرتێ گرنگە بۆ نەهێنشتنی رسکی کەوتنەوەی شەر. بەڵام کۆتا چارەسەری نیە. قۆناغ ، قۆناغی بەرزکردنەوەی ئاستی تێکۆشانە لە بەرامبەر ئەو سیاسەتە فراوانخوازی و هێرشکاریەی دەولەتی تورک. ئەگەر ئەو تێکٶشانە نەکریت ئەوە کێشەکە لە جێی دیکەی هاوشێوەی زینی وەرتێ دووبارە دەبنەوە. دەبێ پرۆسەکە بەشێوەیەکی دیکە بەسەر دەولەتی تورکدا هەڵگێڕێتەوە. هەرچۆن لە دژی داعش لەهەموو بەشەکانی کوردستانەوە چوونە رۆژئاڤا و هەرچۆن هەموو چڕی تێکۆشانی نێونەتەوەییمان لەسەر رۆژئاڤا بوو و پێشکەوتنی گرنگی لێکەوتەوە. ئەمرۆش لە دژی دەولەتی تورک کە هاوکار و هێزی پشت پەردەی داعش و چەتەکانە و لە باشوری کوردستان هەمان سیاسەت بەرێوەدەبات دەبێ هەموو بەشەکانی کوردستان و هێزمان لە ئاستی نیونەتەوەییدا لەسەر ئەو بەشە چڕ بکەینەوە و لەدژی ئەو هێزە داگیرکەرە ئاستی هەموو جۆرە تێکۆشانێک بەرزبکەینەوە. هەر چۆن داعش لە رۆژئاڤا شکستی پێهێنرا ئەوە ئەمرۆش لەباشور پاترۆنی داعش کە دەولەتی تورکە دەبێ شکستی پێبهێنرێت. هەولەمەرج بۆ ئەم هەنگاوە هەم لەئاستی ناوخۆ و هەم لە ئاستی نیونەتەوەییدا لەبارە و بانگەوازی سەفەربەری لە هەموو کوردستانیان دەکەین کە لە چوارچێوەی ئەو ستراتیژیەدا بجوڵێنەوە. دەبێ گەنجان لەسەر سەفەربەرییەدا لە هەموو بەشەکانی کوردستان و دەرەوەی وڵات لەو چوارچێوەیەدا بەشداری لە قۆناغەکەدا بکەن. ئەوە تێکۆشانی گەلی کوردە کە کاریگەری لە رای گشتی نێونەتەوەیی دەکات. بۆ ئەوەش کات کاتی داڕماندنی فاشیزمە و بانگەوازی لە ژنان، گەنجان ، پارتە سیاسیەکان و گەلی باشوری کوردستان دەکەم کە تێکۆشانیان لەو چوارچێوەیەدا چر بکەنەوە.\nPrevious كاریكاتێر له رۆژنامه‌گه‌ری پسپۆردا … هه‌ندرێن خۆشناو\nNext کێشەى پەرەوەردەى فێرکارى لە هەرێمى کوردستان ڕەخنە و ئەلتەرناتیڤ … کاوە جەلال


دلێرمحەمەد نوری: مەرحەبا ئەی ئادابی گشتی، مەرحەبا. – WTARIKURD\nدلێرمحەمەد نوری: مەرحەبا ئەی ئادابی گشتی، مەرحەبا.\nئادابی گشتی کۆمەڵگا، داب و نەریت و ئەخلاق و بەهای کوردەواری … دوو سێ دەستەواژەی تا سەر ئیسقان لاستیکی و پڕاوپڕ لە دوو ڕوویی و بێ تام و بێ لەزەتی کۆمەڵگای ئەمڕۆی کوردەوارین. سەیرم لە پێوەرە ئەخلاقییەکانی کۆمەگایەکی شێواوی وەکو کۆمەڵگای کوردی دێت. چونکە ئەگەر تۆ لێکۆڵەرێکی کۆمەڵایەتی بێلایەن بێنی، تا لێکۆڵینەوەیەک لە پێوەرەکانی ئەم کۆمەڵگایە بکات، بەڵام تەنها سێ نموونە و سێ پێدراوی بخەیتە بەردەست لە گەڵ کاردانەوەکانی کۆمەڵگادا لە پاش ڕوودانی هەر ڕووداوێکیان. ئەوا دەگاتە ئەو ئەنجامانەی خوارەوە، گەر بزانێت کە ئەم کۆمەڵگا کوردەوارییە، ئەم پارێزە ئەخلاقیانە، ئەم پاسەوانی دب و نەریتی کوردەوارییانە:\n1- لە سەر کلیپکردنی گۆرانی کچە هونەرمەندێک بۆ سەعاتێک لە سەر شەقامێکی سلێمانی حەوت ڕۆژ و حەوت شەو هەرچی بانگخواز و پاسەوانی ئەخلاق هەیە هاتنە دەنگ و هەرچی ناو و ناتۆرە هەیە دوای ماریا هەورامییان خست.\n2- لە سەر چالاکییەکی چەند دەقەیی کچان و کوڕانی شانۆی سەر شەقام لە شاری کەلار‌حەوت ڕۆژ و حەوت شەو بانگخوازان و پاسەوانانی ئەخلاق هاتنە دەنگ و بە ناشرینترین شێوە هێرشیان بۆ تەواوی هونەرە جوانەکان برد.\n4- لە سەر ئەوەی لە شەوێکی ئارامی سەهۆڵەکە و لە بەر فێنکی کەش و هەوای ئەو شەوەدا کچ و کوڕێکی گەنج لە سەر ئاوازێکی ڕۆژئاوایی بۆ چەند چرکەیەک سەمایان کرد، ئیتر داباری کۆمێنت و هێرشی بانگخوازانی داب و نەریت و پاسەوانانی ئەخلاق.\nلە سەر تیشکی ئەم سێ پێدراوە ئەو لێکۆڵەرە کۆمەڵایەتییە ئەگاتە بەر ئەنجامێک کە ئەم کۆمەڵگایە، کۆمەڵگایەکی نەریتییە و لە سەر سێ نموونەی وەها بچووک دونیا ئاوەژوو بکەنەوە و جێگە بە شەو و ڕۆژ بگۆڕێت، ئەوا هەرگیز ڕێگە نادەن کە:\nA- حزب بە هەر چوار لا خیانەت بکات و سەرۆک بە بڕیارێک شەڕ هەڵگیرسێنی و خاک بدۆڕێنێ و تاوانبارانی کیمیاباران و ئەنفال بحەوێنێتەوە و دەست لە گەڵ داعش تێکەڵ بکات و قاچاخچێتی لە گەڵ دوژمنا بکات.\nB- هەر ئەم پاسەوانانی ئەخلاقە ڕێگە نادەن کە سەروەت و سامانی وڵات بە هەدەر بدرێ و گرد پێشکەشی حزب و شاخ بە ناوی شێخەوە بکرێ و چەم بدرێتە تیاترۆ بە دیاری.\nC- بێ گومان ئەم پارێزەری داب و نەریتانە ڕێگە نادەن قوتابخانە بکرێ بە قۆپی خانە و پرسیاری بەکەلۆری لە بازاردا بفرۆشرێ وزانکۆ بکرێ بە مەلزەمە و ماستەر و دکتۆراش ببێ بە لێشاو.\nD- باوەڕ ناکەم هەڵگران دروشمی ئادابی گشتی ڕێگە بدەن کچی شەش ساڵان لە تەوالێتی مزگەوتدا و منداڵێکی دیکەش بە سێ حیمایەوە دەستدرێژییان بکرێتە سەر و ئازاد بکرێن وەک ئەوەی نە بایان دی بێ نە باران.\nE- هەر ئەمانیش ڕێگە نادەن کەس لە گڵۆپی سوری ترافیک بدات یان بە ڕۆنگ سایت لێبخوریت، یاخود سەرەبڕی بکات لە نانەواخانە و لە سەرە عەیادە بە سەر هەژارێکدا یان بەساڵاچوویەکدا، یان لە مزگەوتدا بە دەم نوێژکردنەوە دڵی لە لای دزینی پێڵاوەکانی بێت.\nF- هەر ئەم پارێزەری داب و نەریتانە ڕێگە نادەن کەس لە پڕێکدا ببی بە کوڕێ جا لە ئەنجامی لەش فرۆشی، ویژدان فرۆشی یان قەڵەم فرۆشی بێت.\nJ- هەر ئەم پاساوانانی ئەخلاقانە بێ گومان ڕێگەش نادەن بانگخوازی ئایینی ژنی مێرددار لە مێردەکەی هەڵگەڕێنێتەوە و لە خۆی مارەی بکاتەوە، بانگخوازێکی تریش لە تەلەفونا مێبازی و شەهوەتبازی وەها بکات کە لە هیچ کلیپێکی پۆرنو نەبیسترابێ و لەولاشەو بە سەددان هەزارفۆڵەریان هەبێت لە فیس بووک و ئەنستاگرامدا. یان چۆن ڕێگە ئەدات بڵاوبوونەوەی ئەو هەموو ڤیدیۆ سێکسییەی سەرانی وڵات بە بێ دەنگی تێبپەڕێت؟\nH- هەر ئەم پاسەوانانی ئەخلاقە ڕێگە نادەن بە هیچ جۆرێک ڕۆژنامەنووس و چالاکوانی مەدەنی بە تیرۆریست لە قەڵەم بدرێ و ڕێگە نادەم فرمێسکی چاوی مناڵانیان وشک بێتەوە نوێژی ئینتیقامی ئیلاهی لە بەردەمی دادگا دائەبەستن.\nپاش 106 ساڵ جۆ بایدن کۆمەڵکوژی ئەرمەنیەکانی بەجینوساید ناساند.


بە دیوی تریشدا لای خودی گۆڕانەکانیش مایەی هیواو وزەبەخشین و تەکانێکی گەورە بو لە ژیانی بزوتنەوەکەیاندا. پرسیارە گەورەکە، دوای تەواوبونی گەرموگوڕیی گۆڕانکاریەکە، ئەوەیە:\nئەم بزوتنەوەیە لە ئێستادا بەنیازی چیە و دەیەوێت چی بگۆڕێت؟ بە چ میتۆدێک کارئەکات و ئاراستەی سیاسەتەکانی بۆ کوێ دەبێت؟ گەر بەنیازی گۆڕانکاریشە، ئەی ئەبێ هێزە مرۆییەکەی چۆن بخاتەگەڕ، بەتایبەت پاش ئەو هەمو نیگەرانی و زویر بون و تەنانەت وازهێنانەش کە جەستەی گۆڕانی ماندو کردوە؟ وەک گۆڕانخوازێک و ئەندامێکی نوێی خانەی راپەڕاندن، ئەمەوێت بە کورتی خاڵ بخەمە سەر ئەو پیتانەی گۆڕان بەنیازە تۆخیان بکاتەوە: پێشتر ، پیاوێکی پیری بەئەزمون، بە ورەی شۆڕشگێڕ و توانای گەنج و روحێکی یاخیەوە، توانی نەک هەر قەڵایەکی گەورەی بەرەنگاربونەوەو بەخشینەوەی هیوا بە ژیانێکی باشتر بنیات بنێت، بەڵکو توانی بە دڵفراوانیەوە، ئەو دامەزراوەیە گەشەپێبدات و لەسەرکەوتنێکەوە بۆ سەرکەوتنێکی تری ببات.\nلە ئێستادا ئەو گۆڕانە، هەم رابەرەکەی کۆچی کردوەو هەم دەنگ و سەنگی دابەزیوەو هەمیش کورسی پەرلەمانی بۆ نیوە داکشاوە. ئەرکی ستافی رابەرایەتی گۆڕانە( خانەو هەردوو جڤات) بە وردی لێکۆڵینەوە لە هۆکارەکانی ئەو دۆخە نوێیەی بزوتنەوەکە بکەن. بەڵام بەڕای من بەشی شێری پەیوەندی بە گوتاری بزوتنەوەکە هەیە بۆ دەرەوەی خۆی و کۆمەڵگا.


دابەشكردنی نەوت گۆرانكاری تێدا دەكرێت – تۆڕی میدیایی خەڵک\nدابەشكردنی نەوت گۆرانكاری تێدا دەكرێت\n2018/10/03 - 7:00 PM\nلیژنەی دابەشكردنی نەوت لە پارێزگای هەڵەبجە ڕایدەگەیەنێت، بەهۆی بوونی گرفتی تەكنیكی دابەشكردنی نەوت دوا دەكەوێت، دەشڵێت :”هەفتەی داهاتوو دەست بەدابەشكردن دەكرێتەوە”.\nلیژنەی دابەشكردنی نەوت لە پارێزگای هەڵەبجە لە ڕاگەیەنراوێكدا، كە وێنەیەكی دەست (خەڵك) كەوتووە ڕایگەیاندووە، هەر چەندە پێشتر بڕیار بوو لە دوای پشووەكانی هەڵبژاردن دەست بەدابەشكردنی نەوت بكرێتەوە بەڵام دابەشكردن دوا دەكەوێت.\nدەشڵێت :”بەهۆی بوونی هەندێك گرفتی تەكنیكیەوە دابەشكردنی نەوت دەكەوێتە هەفتەی داهاتووەوە”.\nڕاشیگەیاندووە، پێش دەستپێكردنەوەی دابەشكردنی نەوت ناوی بڕیكارەكان بڵاودەكرێتەوە، بەڵام ناتوانین رۆژی دابەشكردنەوەی دەستنیشان بكەین.\nپاریزگای هەڵەبجەنەوتی سپی\nیەكێتی راگەیەندراوێك لەسەر رووداوەكانی تەقەكردن بڵاودەكاتەوە\nپارتی ئەوەی یەكێتی ئەمجارە كردی تێكدانی تەوافق بوو\nلە هەڵەبجە؛ سبەینێ نەوت دەدرێتە بەشێكی هاوڵاتیان\nژیاندۆستی9 خولەک پێش ئێستا


نوێترین ڤیدیۆی گۆرانی گۆرانیبێژ Selena Gomez بە کامێرای iPhone 11 Pro تۆمارکراوە – کەی ئای تی ئێن\nزیانەواڵایەک بە ناوی SonicSpy لە کۆگای گوگڵ پلەی بڵاوبووەتەوە\nشاومی بیستۆکی بێوایەری AirDots Pro ـی ڕاگەیاند\nڕاگەیاندنی ئەو نەخشانەی بوونیان دەبێت لە نێو یاری Call of Duty Mobileـدا\nزیادکردنى شەپۆڵى راوتەر تەنها بە قوتووێک!\nئەندرۆید بە فەرمی پشتگیری بۆ مۆبایلە چەماوەکان ڕاگەیاند\nنامیلکەی ٢٥ ئامۆژگاری بۆ دیزایین کردنی لۆگۆیەکی گونجاو بە PDF دابگرە\nتەکنەلۆژیا و کۆمەڵگا؛ خاڵە ئەرێنیی و نەرێنییەکانی تەکنەلۆژیا لەسەر کۆمەڵگا چین؟ چۆن چارەسەری نەرێنییەکانی دەکرێت؟\nڤیدیۆ 23, تشرینی یه‌كه‌م 2019\nهەوادارانی گۆرانیبێژی ئەمریکی Selena Gomez بۆ ماوەی 4 ساڵە چاوەڕێی ئەلبومێکی نوێ لە گۆرانیبێژەکە دەکەن لەو ساتەوەی کە دواین ئەلبومی بە ناوی Revival ـە لە ساڵی 2015 ـەدا بڵاوکرایەوە. گۆرانیبێژەکە ئەمڕۆ گۆرانییەکی نوێی لە ئەلبومە نوێیەکەی بە ناوی “Lose You To Love Me” ـەوە بڵاوکردەوە.\nتەواوی ڤیدیۆی گۆرانییە نوێیەکەی Selena Gomez بە کامێرای مۆبایلی iPhone 11 Pro تۆمارکراوە. ڕوون نییە کە پێداویستییەکانی تۆمارکردنی ڤیدیۆی وەکو ڕووناکی دەستکرد، ڕاگری مۆبایل یاخود هەر شتێکی دیکە بۆ پڕۆسەی تۆمارکردنی ڤیدیۆکە بەکارهاتبێت. بۆ بابەتی ئەپە بەکارهاتووەکان، دڵنیاین لەوەی کە ئەپە پڕۆفیشناڵەکانی وەک FilMic Pro یاخود هەر ئەپێکی دیکە بۆ تۆمارکردنی ڤیدیۆکە بەکارهاتووە، گەر نا تۆمارکردنێکی لەو جۆرە بە ئەپی سەرەکی Camera ئەستەمە ئەنجام بدرێت و ئەپی دەرەکی بۆ تۆمارکردنی ڤیدیۆی میوزیک و فیلمە بەناوبانگەکان بەکارهاتبوو کە لە پێشوودا بە کامێرای ئایفۆن تۆمار کرابوون.\nبەم بۆنەیەوە، کۆمپانیای ئەپڵ ڤیدیۆیەکی 60 چرکەیی گۆرانی “Lose You To Love Me” ـی لە کەناڵی فەرمی خۆی لە یوتیوب بڵاوکردەوە و وا دیارە شانازی دەکات بەوەی کاری تۆمارکردنی ڤیدیۆکە بە کامێرای ئایفۆن ئەنجامدراوە.\nدەتوانیت لێرەوە بینەر و بیسەری تەواوی گۆرانییە نوێیەکەی Selena Gomez بە ناوی “Lose You To Love Me” ـەوە ببیت:\nهەروەها، ئەپڵ دەستیکردووە بە پاڵپشتیکردنی گۆرانییەکە و نیشاندانی بەردەوامی لە ئەپەکانی iTunes و Apple Music ـدا.\nتاگەکان Apple ئایفۆن ئایفۆن ۱۱ پڕۆ ئەپڵ iphone iPhone 11 Pro Selena Gomez Shot On iPhone


:: AM:09:51:03/08/2020 \nبەهای تمەنی ئێرانی دابەزینێکی بەرچاوی بەخۆیەوە بینی و نرخی یەک دۆلار بەرانبەر تمەنی ئێرانی گەیشتە 25 هەزار و 150 تمەن.\nسەرەتای ئەم هەفتەیە نرخی یەک دۆلار لە بازاڕەکانی ئێران 21 هەزار و 400 تمەن بوو\nنووسینگەکانی دراوی ئێران بڵاویان کردووەتەوە، لە ماوەی دوو رۆژی رابردوو بەهای تمەن بەرانبەر دۆلاری ئەمریکی هەزار و 50 تمەن دابەزیوە، سەرەتای ئەم هەفتەیە نرخی یەک دۆلار لە بازاڕەکانی ئێران 21 هەزار و 400 تمەن بوو.\nپێشتر بەهای دۆلار بەرانبەر دراوی ئێرانی گەیشتە 25 هەزار تمەن، بەڵام ئێران تمەنێکی زۆری بە قاچاخ بۆ ئەفغانستان و عێراق و سلێمانی گواستەوە و دۆلاری هاوردەی بازاڕەکانی کرد، ئەوەیش وای کرد لە ماوەی هەفتەیەک دا بەهای تمەن بەرانبەر دۆلار نزیکەی چوار هەزار بەرز ببێتەوە.\nحەسەن شتاب، خاوەنی نووسینگەی گۆڕینەوەی دراوی "ئەرز" لە مهاباد بۆ "وشە" رای گەیاند، چاوەڕوان دەکرێت بەهای تمەن تا کۆتایی ئەم مانگە 30 هەزار تێبپەڕێنێت و داوا لە خەڵک دەکەم هەرگیز بۆ قازانج کردن تمەنی ئێرانی نەکڕن.\nزیاتر روونی دەکاتەوە، خەڵک ئەوەی تمەنی لە ماڵەوە هەیە، هەوڵ دەدات بیکات بە دۆلار بۆ ئەوەی چیتر دابەزینی بەهای تمەن زیانی پێ نەگەیەنێت و بەشێکی بەرچاوی خەڵکیش پارە نەقدییەکانیان کردووە بە زەوی و خانوو بۆ ئەوەی چارەنووسی سەرمایەکانیان نەدەنە دەست بەهای تمەنی ئێرانی.\nدابەزینی بەهای تمەن بەو خێراییە دوای ئەوە دەستی پێ کرد ساڵی رابردوو گروپی FATF بەهۆی سپیکردنەوەی پارە و مەترسییەکانی بۆسەر ئابووری دنیا، ئێرانیان خستە ناو لیستی رەشەوە.\nبه‌یانی رۆژی هه‌ینی 21ی شوباتی 2019، گرووپی FATA كه تایبه‌ته به چاودێریی دارایی له پاریس، ئێرانی به‌هۆی سپیكردنه‌وه‌ی پاره و یارمه‌تیدانی گرووپه تیرۆریستییه‌كان خسته ناو لیستی ره‌شه‌وه.\nئه‌م بابه‌ته 5909 جار خوێنراوه‌ته‌وه


(1) موحاسه‌به‌و لێ پرسینه‌وه‌ی خه‌ڵکی نزیک بۆته‌وه، له کاتێکدا (زۆربه‌ی) ئه‌وان بێ ئاگا وغافڵن وپشتیان له ئاینی خوا کردووه و ڕوو وه‌ر‌گێرن (له‌به‌رنامه‌که‌ی).\n(2) هیچ یاداوه‌ریه‌کی تازه‌یان له‌لایه‌ن په‌روه‌ردگاریه‌نه‌وه بۆ نایه‌ت که ئه‌وان گوێ بیستی نه‌بوو بن و له‌وکاته‌دا یاری و گه‌مه‌ی پێنه‌که‌ن...\n(3) دڵه‌کانیان بێ ئاگاو سه‌رگه‌ردانه، ئه‌وانه‌ش که سته‌میان کرد، قسه‌کانیان شارده‌وه (به‌نهێنی ده‌یانوت) ئایا ئه‌مه تانها به‌شه‌رێک نیه وه‌ک ئێوه؟! ئایا ئێوه به‌ده‌م جادووگه‌ریه‌وه ده‌چن؟! له‌کاتێکدا ئێوه چاوتان هه‌یه و ده‌یبینن!!\n(4) (خوای گه‌وره پێغه‌مبه‌ره‌که‌ی له باس و خواسیان ئاگادارکرد بۆیه) وتی: په‌روه‌ردگارم ئاگاداری هه‌موو قسه و گوفتارێکه له ئاسمان و زه‌ویدا و ئه‌و زاته بیسه‌رو زانایه.\n(5) به‌ڵکو (شتی تریشیان) ده‌وت: (وه‌ک ئه‌وه‌ی که گوایه ئه‌م قورئانه): خه‌وو خه‌یاڵی بێ سه‌ر و بنه، یاخود خۆی هه‌ڵی به‌ستووه، به‌ڵکو ئه‌و که‌سێکی شاعیره، ده‌با به‌ڵگه و موعجیزه‌یه‌ک بهێنێت وه‌ک پێغه‌مبه‌رانی پێشوو!!\n(6) ئه‌و شارو شارۆچکه و دێهاتانه‌ی پێش ئه‌مان (که داوای موعجیزه‌یان کردووه و دوایی باوه‌ڕیان نه‌هێناوه) له ناومان بردوون، ئایا ئه‌مان باوه‌ڕ ده‌هێنن؟! (ئایا ئه‌وان باوه‌ڕ ده‌هێنن)؟\n(7) ئێمه پێش تۆ که‌سانی ترمان ڕه‌وانه نه‌کردووه، جگه له پیاوانێک (که هه‌ڵمانبژاردوون)، وه‌حی و نیگایان بۆ ڕه‌وانه ده‌که‌ین، ده‌بپرسن له خاوه‌نی کتێبه‌کانی پێشوو ئه‌گه‌ر ئێوه ئه‌م ڕاستیانه نازانن.\n(8) ئێمه وه نه‌بێت ئه‌و پێغه‌مبه‌رانه‌مان له په‌یکه‌ر و لاشه‌یه‌ک دروست کردبێت که خواردن نه‌خۆن و ژیانی هه‌میشه‌یی‌شمان پێ نه‌به‌خشیوون.\n(9) له‌وه‌ودوا به‌ڵێنی خۆمانمان بۆ بردوونه‌ته سه‌ر، جا ڕزگارمان کردوون له‌گه‌ڵ ئه‌وانه‌دا که ده‌مانه‌وێت و (باوه‌ڕیان هێناوه) سه‌رکه‌ش و له‌سنور ده‌رچووه‌کانیشمان له‌ناوبردووه.\n(10) سوێند به‌خوا بێگومان ئێمه کتێبێکمان ڕه‌وانه کردووه بۆتان که یاداوه‌ریه و سه‌ربه‌رزی ئێوه له شوێنکه‌وتنیایه‌تی، ئایا ئه‌وه بیرو هۆشتان ناخه‌نه‌کار و ژیر نابن؟


باڵیۆزخانەی ئەمەریکا لە عێراق بە توندی هێرشی سەر خۆپـیشاندەرانی شاری نەجەف شەرمەزاردەکات\nی مانگی دوو ٠٦, ٢٠٢٠\nباڵیۆزخانەی ئەمەریکا ڕاگەیاندنێکی بڵاوکردووەتەوە و تیایدا بە توندی ئەو هێرشەی شەرمەزارکرد کە دوێنێ چوارشەممە لە شاری نەجەفی باشوری عێراق کرایە سەر خۆپـیشاندەران و بەهۆیەوە بە لایەنی کەم 8 کەس کوژران و زیاتر لە 150 کەسی دیکە برینداربوون.\nباڵیۆزخانەی ئەمەریکا لە بەغدا بە توندی ئەو هێرشە دڕندانەیەی شەرمەزاردەکات کە دوێنێ چوارشەممە 5 ی مانگی دوو لە شاری نەجەفی ئەشرەف ڕووی دا و بووە مایەی کوژران و برینداربوون ژمارەیەک لە خۆپـیشاندەرانی ئاشتیخواز. جێی داخە هێشتا ڕێگە بە گروپە چەکدارەکان دەدرێت سەروەری یاسا لە عێراق پـێشێل بکەن و لە سزادان دەربازبن کاتێک لە دژی ئەو هاوڵاتیـیە سیڤیلانە ڕەفتاردەکەن کە مافی دیموکراسی خۆیان پـیادەدەکەن لە ئازادی ڕادەربڕین، لەوانە داواکاریـیەکانیان بۆ چاکسازی سیاسی و ئابوری.\nلە ئەستۆی حکومەت عێراق و هێزە ئاسایشیـیەکانیەتی سنوورێک دابنێن بۆ ئەو شەقاوەیەتیـیەی دەکرێن، وەکو ڕفاندن و کوشتنی چالاکوانانی سیڤیل و ڕۆژنامەوانان و هەروەها لێدان و بەکارهێنانی گولـلە و سووتاندنی خێوەتی خۆپـیشاندەرانی ئاشتیخواز. داوا لە حکومەتی عێراق دەکەین سنوورێک بۆ ئەم ڕفتارە تاوانکاریـیانە دابنێت و ئەنجامدەرانی بداتە دادگا.\nسڵاو لە خۆپـیشاندەرانی ئاشتیخواز کە دانیان بەخۆیاندا گرتووە لە بەرامبەر ئەو تەکتیکە کوشندەیانە. داوایان لێدەکەین خۆپـیشاندانەکانیان بە ئاشتیخوازانە بهێڵنەوە، ویلایەتە یەکگرتووەکان بە تەواوی پشـتیوانی لە مافە بنەڕەتیـیەکانیان لە دیموکراسی دەکات لە ئازادی گردبوونەوەی ئاشتیانە و ڕادەربڕین.


تێموورێ خەلیل دنڤیسینە: «ئەز ل دژی ده‌مۆکراسیێ و ل دژی یەکیتییا مللەتم» - دارکا مازی\nتێموورێ خەلیل دنڤیسینە: «ئەز ل دژی ده‌مۆکراسیێ و ل دژی یەکیتییا مللەتم»\nل یەکیتییا سۆڤیەت ھەر بریارێن ژیانا مللەتێن ولات ژ پۆلیتبیرۆیا کۆمیتێ یا ناڤبەندیا پارتییا کۆمۆنیست دھات، کو ب ھەزاران زانا و ئاقلمەندێن ولات ب شێور، تەمی و فکرێن خوە ڤه ئالیکارێن وێ بوون. لێ دەما گۆرباچۆڤ ب دێمۆکراسییا خوە و ب براتییا گەلان ڤه ھات و گۆت بریارا ژیانا مە گەرەکێ مللەت ب خوە بدە، وێ دەمێ ملله‌ت دەست ژ ڤان ئاقلمەند و زانایان کشاند و دا دووڤ «ئاقلمەند و زانایێن» چێکری، کو دەنگێ وان بلندتر، بەژنا وان درێژتر، سۆزێن وان قەراسەتر بوون و… ولات ھلوەشیا…\nھلبەت، ھێزێن پر مەزن د پش ڤێ ھلوەشینێ دا ھەبوون\nھەموو نیشان ھەنە، کو ھێزێن مەزن د پش خرابکرنا کوردستانێ، ئاڤانەبوونا دەولەتا سەربخوە دا ژی ھەنە، کو ب ھەر ئاوایی ھەول ددن ژ ھوندور ڤه، ب دەستێ خایین و نەیارێن مە پرۆژەیێن خوە پێک بینن و ئەو ھێزێن خورت ب سازیێن خوە یێن ئەولەکاریێ و پسیکۆلۆگێن خوە ڤه ھەول ددن ملله‌تێ مە ژ ئاقلمەندێن خوە دوور بخە و بکە ئەڤیندارێ کەسێن ب گۆتنێن مەزن و ب فکرێن تاری، ھەر مەجال ب کار تینن، بوونا ملله‌ت ژ کۆکا خوە بقەتە و بانگا براتییا گەلان بدە پێش، بۆنا ژ زمانێ خوە دوور بکەڤە، زمانێ دەستھلاتێ باخڤە، ژ ئالایا خوە دوور بکەڤە، ئالایا چێکری بلند بکە. و دژمن ھەروھا وسا کار دکە، کو ب دەستی خایینێن مە ملله‌تێ مەیێ پاقژ و مێرخاس ژ بن کۆنترۆلا وێ دەرنەکەڤە، ھەتا رێبەرێن ژ ئالیێ دژمن ڤه سازکری سەر سەرێ خوە قەبوول بکە.\nدژمن چاوا ب سەر دکەڤە؟\nدژمن رند زانە، کو ملله‌ت چقاس پاقژ و ولاتپارێز بە، ئەوقاس زوو دکارە باوەری ب سۆزێن مەزن بینە. وەک نموونە: د سالێن 1970ان دا ل باکور گەلەک پارتی، رێخستن، کۆمەلە، سازیێن کوردان یێن خورت ھەبوون، کو رەوشا وێ دەمێ ددانە بەر چاڤان و داخوازا ئۆتۆنۆمیێ ئان ژی فەدەرالیزمێ ژ دەولەتێ دکرن. و دەولەت ژ ترسا کو دنیا وێ وانا د زۆردەستیێ، پێپەسکرنا مافێن مرۆڤان دا گونەھکار بکە، نکاربوو وانا ژ ھۆلێ راکە. رێیا تەک تەنێ کو ملله‌ت خوە ژ وان پارتی و رێخستنێن ولاتپارێز دوور بخە، ئەو بوو، کو ژ سۆزێن وان پارتییا زێدەتر سۆز بدە وی. و ژ نشکێ ڤه پارتیه‌کە کوردان پەیدا بوو، کو نە ئۆتۆنۆمی و نە فەدەرالی، لێ سەرخوەبوون دخوازە. ما ملله‌ت وێ بۆ چ بدە دوو کەسێن ئۆتۆنۆمیست و فەدەرالیست و نەدە دوو سەرخوەبوونخوازان؟\nو دەما ملله‌ت خوە ژ پارتییێن ولاتپارێز دوور خست و خوە ل دۆرا پارتیا چێکری جڤاند، دەمەک ھات کو ئەو ئێدی دشبیا پاکێتا شیر، کو دەما نوویە، دکاری ڤەخوی، لێ ژ فلان رۆژێ وێدەتر نکاری ڤەخوی، ژ بەر کو دبە ژەھری بی. ئانكو شیرێ تەزە «سەرخوەبوون» بوو، دەما کەڤن بوو «بوو ژەھر» و گەرەکێ دەست ژێ بکشینی.\nو دەم ھات، کو دەستھلات گەرەکێ کوردستانێ خراب بکە. فکری، چاوا خراب بکە، کو دنیا ژ خوە ره نەکە دژمن؟ و رێ دیت! رێیا کۆلانا خەندەقان. ژ خەندەقێن پێشن باژار وێران بوون، ب دەھان کەس ھاتنە کوشتن، ب ھەزاران بوون پەنابەر، ملله‌ت مال و ملکێ خوە ھشت و ژ وارێ کال و باڤان دەرکەت، بەرێ خوە دا خەریبستانێ. و خەندەقا پێشن بۆ وێ رێخستنێ نەبوو دەرس کو دەست ژ وی کاری بکشینە. ژ دژمن ره لازم بوو زێدە خەندەق بێنە کۆلان، بۆ زێدە باژار وێران ببن، زێدە کورد بێنە کوشتن و زێدە کەس تەرکا ولاتێ خوە بدە. و کۆلان…\nدژمن ژ ڤێ ژی تێر نەبوو، د پرۆژەیا وی ده وێرانکرنا پەرچەیێن دن یێن کوردستانێ ژی ھەبوو. ب خوە نکاربوو ب لەشکەری بکەت ولاتەکی دن، ژێرا سەبەب لازم بوو. و سەبەب چێکر: -ل ڤان ولاتان «تەرۆریست» ھەنە، ئەم گەرەکێ شەرێ وان بکن. و کەتنێ… کوشتن، وێران کرن، خەلک کرن پەنابەر…\nئەو «تەرۆریست» ل وان ولاتان چ دکن؟ ل باشوور مەقەران چێ دکن و ژ نشتەجیێ باشووری ره دبێژن: -تو نکاری ژ گوندێ خوە ھەری گوندێ برایێ خوە. ل رۆژھلاتێ بۆ کارێ خوە مه‌ئاشی ژ دەستھلاتێ دستینن بوونا ب ھه‌شدا شه‌ئبی ره ته‌ڤاهیا شەنگالێ ژ بن تەئسیرا کوردستانا باشوور دەرخن و بکنە د بن دەستھلاتداریا ئیراقێ ده. ل سووریێ داخوازیێن دژمنان پێک تینن: -سەر دەمەکێ رێڤەبرییا ھەرێمێن وە برا د دەست وە دا بە، سەر دەمەکێ ل ھەر دەران مەکتەبێن کوردی ڤەکن، ژ بۆ تەڤایا ملله‌ت ب وە را بە کو ھوون ژ بن کۆنترۆلا مە دەرنەکەڤن. و رۆژا کو ئه‌مه‌ریکا ژ وە را گۆت: -ئەمێ چەکان بدنە وە ب شەرتێ کو ھوون نەبێژن ئەم پککیی نە،- رۆژترا دنێ وێنەیێ سەرۆکێ خوە ھلگرن و ل کۆلانێن کوردستانا رۆژئاڤا بمەشن. ل باکور بانگا براتییا گەلان و پاراستنا یەکیتیا ئاخا ترکیێ دکن.\nچ ھەوجەدارییا ڤان یەکان ھەبوو؟\nدەما ئالایا مە ھەبوو، چ ھەوجەدارییا چێکرنا ئالایا نوو ھەبوو؟ دەما گۆتنا «پێشمەرگە» ھەبوو، چ ھەوجەدارییا گۆتنا «گێریڵا» ھەبوو؟ دەما زمانێ مە ھەیە، چ ھەوجەداری ھەبوو کارێ خوە ب زمانێ دژمن بکن؟ بۆ چ ئەزێ «کوردستانا رۆژئاڤا» بکم «رۆژئاڤا»، پشتره ژی بکم «باکورێ سووریێ»؟ ئەڤ ھەموو کارێ پسیۆلۆجی یێ دژمنن، کو پێشنیازا وان یا ھەرە سەرکەتی ئەڤ بوو: سەرۆکەکی دن ھلنەبژێرن، ژ بەر کو ناڤێ سەرۆکەکی کەتییە گوھێ خەلکێ و تێ ده مۆھر بوویە، ئەگەر سەرۆکەکی دن بە، گوھێ فاناتیکێن وێ رێخستنێ وێ وی ناڤی قەبوول نەکە و ترسا ژھەڤبەلابوونا رێخستنێ ھەیە.\nئەز بۆ چ دژی ده‌مۆکراسیێ و دژی یەکیتیا کوردا مە…\nیەکیتیا ملله‌ت چیە؟ ئەز و دەولەتنەخواز، خوەدیێ کۆلانا خەندەقان، پاراستڤانێ یەکیتیا ئاخا ترکیێ، کەسێن دژی ئالایا کوردستانێ و دژی زمانێ کوردی گەرەکێ ببن یەک. ئەنجاما وێ یەکبوونێ وێ ببە چ؟ ژ بەر کو ئەوان ب ژمارا خوە ڤه پرترن، د ھەر دەنگدانەکە ب ئاواھێ دێمۆکراسیێ ده وێ زۆرا من و کەسێن دەرڤه‌ی خوە ببن. ئانكو، ئەزێ بێ ھەمدی خوە ببم شریکێ پێکانینا داخوازیێن دژمنێ خوە. ھلبەت، ھەقێ من ھەیە د دەنگدانێ ده دژی وان داخوازان دەرکەڤم، لێ ئەوێ پەرە نەکە. ب کورتی، ئەگەر بەری یەکیتییا د ناڤا ملله‌ت ده نیڤێ کوردان داخوازیێن دژمن پێک دانین، پشتی یەکیتیێ ژمارا وان دبە تەڤایا ملله‌ت.\nپه‌كه‌كه و گێریلا وەکە کو ژ دو ملله‌تێن جودا و ژ دو ولاتێن جودا نە\nگەرەکێ ھەول بدن زارۆکێن مە یێن پاقژ و مێرخاس ژ ڤان کەسان دوور بخن. وەکە کو ئەڤ کەس و زارۆکێن مەیێن دلسۆز ژ دو ملله‌تێن جودا و ژ دو ولاتێن جودا نە.\nئه‌بدوللا ئۆجالان: -ئەز د خزمەتا دەولەتێ ده مە، فرسه‌تێ بدن من ئەز زێدەتر خزمەت بکم. نابە کو کورد ببن دەولەت. ژ بەر کۆ وێ چاخێ دێ ب شبهه دەولەتا ئیسرایل.\nجەمیل بایك: «مە دەڤ ژ فکرا کوردستانا سەربخوە بەردا».\nسه‌لاهه‌ددین دەمرتاش: «ئەم دەولەتا کوردی ناخوازن. ت ئارمانجەک مەیا بۆ پارچەکرنا ترکی تنەیە».\nدوران کالکان: «ب ناڤێ کورد نەتەوەک تنەیە».\nسالھ موسلم: «دەما فکرا سەرخوەبوونا دەولەتا کوردی دەرباس بوویە. ئەم ژ بۆی سوورییەکە دەمۆکراتیک شەر دکن».\nرزا ئالتون: «ئاڤابوونا دەولەتەکە کورد ئەوێ پرۆبلەمان زێدە بکە. ئەم دۆزا کورد وەک دۆزەکە نەتەوئی یا تەنگ نابینن. ھەر دەولەتا ئاڤا بوویە، بوویە سەبەبێ پرۆبلەمان، لەوما ژی ئەم ل دژی ئاڤابوونا دەولەتەکە کوردن».\nهه‌تیب دجلە: «مە فکرا سەرخوەبوونا دەولەتا کوردی ئاڤێت تەنەکا چۆپێ».\nھاتپ دجلە: «ھەکە وەکیلێن هه‌ده‌پێ ژ مەجلیسێ بێن ئاڤێتن، وێ جودابوون د سەرێ کوردان دە بێ ڤەژاندن و کورد دێ دۆزا جودابوونێ بکن. یەکرێزی و یەکپاریا ترکیێ ئەرکا مەیە».\nئه‌بدوللا ئۆجالان٢: «ھەگەر قەلەما مە بشکینن و مە قر بکن، ھن پارتیێن کورد ئامادە نە ژ بۆ وەرن ل شوونا مە روونن. وێ دۆزا داخوازیێن گرانتر ل ترکیێ بکن. ھایا ترکیێ ژێ تونەیە بێ د ناڤ خەتەرەکە چاوا دەیە. کوردێ سبەرۆژێ ببن خوەدان دەولەتەکە نەتەوئی».\nنۆرسەل ئایدۆگان: «ھەگەر نە ژ په‌كه‌كێ و ئۆجالان بە وێ ئەمەریکا و ئنگلتەرە دەولەتا کوردستانەکە مەزن ب ئافرینن». ئۆجالان ل ھمبەری کوردێن ھەرچار پەرچەیان کو نەبن یەک، کەلەمێ ھەری مەزنە! ھەگەر په‌كه‌كه ژ ھۆلێ فک ببە وێ ل رۆژھلاتا ناڤین دەولەتەکە مەزنا کوردان چێببە…». «ئەمپریالیستێن ئەمەریکا و ئینگلیزان خوەستن کو دەولەتەک کورد ئاڤا بکن. مە (هه‌ده‌په) و په‌كه‌كه پێشییا ڤێ گرت. ھێزا سەرەتا کو ل پێشبەری ئاڤاکرنا دەولەتا کورد ئاستەنگە، رامانێن ئۆجالان و په‌كه‌كێ. دڤێ ھکوومەتا ئاکپێ د ڤی واری دە خزمەتا مە (هه‌ده‌پێ) ببینە. نە کو قیمەتێ بدە بارزانی، دڤێ بدە مە»!\nسیبەل یجیتالپ: «ل ھەمبەر وانه‌یێن کو دخوازن ولاتێ مە پەرچە بکن، ل ھەمبەر فاشیزمێ، ب کورد، ترک، ئەرمەنی، ئاشووری، ژن، مێر ل جەم ھەڤ، ب ھەڤرە، ژ بوونا ژیانەک ھەڤپار و ھورمەتکار، ئەدرەسا راست هه‌ده‌په‌یه».\nپژاک ل رۆژھلاتێ کوردستانێ دبێژە: «داخوازیا مە دەمۆکراتیکبوونا دەولەتا ئیرانێ یە».\nپه‌یه‌ده ل رۆژئاڤا کوردستانێ دبێژە: «داخوازیا مە دەمۆکراتیکبوونا دەولەتا سوورییێ یە»\nپه‌كه‌كه ل باکورێ کوردستانێ دبێژە: «داخوازیا مە دەمۆکراتیکبوونا دەولەتا ترکیێ یە»\nھەڤسەرۆکێ دەستەیا رێڤەبەرا كه‌جه‌كێ جەمیل بایک: «په‌كه‌كه یا د رۆژا مە دە جودایە. نە کوردستانەکە سەربخوە، ئەم ئێدی کۆنفەدەراسیۆنا دەمۆکراتیک و خوەسەریێ دخوازن. مینا چاندێن دن، چاندا کورد ژی دڤێ کاربە ب ئاوایەکی ئازاد ب پێش بکەڤە».\nھەڤسەرۆکێ كه‌جه‌دێ ئەھمەد تورک: «دامەزراندنا کوردستانەکە ئازاد و سەربەخۆیی بۆ کوردان خوە کوشتنە-ئینتیهارە».\nھەڤسەرۆکا که‌جه‌کێ بەسێ ھۆزات (ھولیا ئۆران-رێژە): «ئارمانجا مە نە دامەزراندنا کوردستانێ یە، مە 13 سال بەرێ مژارا نەتەوه-دەولەتبوونێ ژ بەرنامەیا خوە دەرخست».\nپارلامەنتەرێ به‌ده‌پێ سڕی سورەیا ئۆندەر: «ئاتاتورک کەساتیەکی ھەری ئاقلمەند یێ سەدسالێ ئەو شەخسییەتەکی ھەری ب قیمەتە».\nپارلامەنتەرێ به‌ده‌پێ ھاکاری ئادل زۆزانی: «ئالا ترکی ئەمێ ھلدن ژۆر».\nبه‌ده‌په دبێژە: «ھین دەردۆر ناخوازن کو ترکی خورت ببە، ئەم ل گەل خورتبوونا ترکی نە».\nسەرۆکێ په‌كه‌كێ ئه‌بدوللا ئۆجالان ژ ئەوروپایێ رە: «پرسگرێکا کورد، کارێ ترکیێ یێ ھوندرینە، وە تێکلدار ناکە».\nئۆجالان بەرسڤەکە پرسا رۆژنامەڤانا ترک یا ناڤدار ئالنۆر چەڤکێ وھا ددە: «ئاک پارتی خورت دبە. په‌كه‌كه گەرەکێ ب ھێزێن کەمالیست رە تەڤبگەرن و ژ نووڤە شەر دەستپێ بکن»!\nئیمپێراتۆریا ئۆسمانیا ھلوەشیا، چەند دەولەتێن نوو چێ بوون، د ناڤ وان ده ئیراق و سووریا یێن داگرکارێن کوردستانێ. یەکیتییا سۆڤیەت ھلوەشییا، 15 دەولەتێن نوو چێ بوون، د ناڤ وان ده ئازربێجانا داگرکارا کوردستانا سۆر. دەولەتێن داگرکارێن کوردستانێ ژی دکارن ھلوەشن و دکارە دەولەتا کوردستانێ ژی ئاڤا ببە. تەنێ ب شەرتەکی دکارە کوردستان ئاڤا نەبە: -ئەگەر کورد ب خوە نەخوازن. خوه‌یایە دژمن ب دەستی خاینێن مە ھەول ددە وێ مەسەلێ ژی چارەسەر بکە و ھەتا دەرەجەیەکێ ب سەر کەتیە. ئەم گەرەکێ ب تەڤایا ھێزا خوە دەرکەڤنە دژی کەسێن کو ھەول ددن ڤێ داخوزا دژمن پێک بینن.


ڤۆدگا لیمۆن، عه‌شقێكی گه‌رم له كه‌شێكی سارددا – Knwe.org\nسەرەکی » ئەدەب و هونەر » ڤۆدگا لیمۆن، عه‌شقێكی گه‌رم له كه‌شێكی سارددا\nڤۆدگا لیمۆن، عه‌شقێكی گه‌رم له كه‌شێكی سارددا\nدوای هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ی یه‌كێتی سۆڤیه‌ت، دۆخی ئه‌و وڵاتانه‌ی كه سه‌ر به یه‌كێتی سۆڤیه‌ت بوون تووشی گه‌لێك كێشه و نه‌هامه‌تی و هه‌ژاری بوون. ئه‌و له یه‌كترازن و هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌یه. شه‌ڕ و برسێتی بۆ هێنان. ئه‌گه‌ر بۆ نه‌ته‌وه‌كانی دیكه‌ی سۆڤیه‌ت جارێك به‌دبه‌ختی و شه‌ڕ و ماڵوێرانی بووبێ بۆ نه‌ته‌وه‌ی كورد دووجار به‌دبه‌ختی بووه. چونكه له دوای هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ی سۆڤیه‌تیش ئه‌و كوردانه‌ی كه ده‌سه‌ڵاتی سۆڤیه‌تی په‌رته‌وازه‌ی وڵاتانی سۆڤیه‌تی كردبوون بۆیان نه‌بوو بگه‌ڕێنه‌وه بۆ زێدی خۆیان، ئه‌وانه‌یش كه له ئازربیجان و ئه‌رمینیا مابوونه‌وه دیسان تووشی به‌دبه‌ختی و ماڵوێرانی بوون. كورده مسوڵمانه‌كان كه‌وتنه ئازه‌ربایجانه‌وه و كوردی ئێزدی كه‌وتنه ئه‌رمینیاوه. به‌مه‌ش دووباره كورد كه‌وته ناو دۆخێكی ناخۆش و سه‌خته‌وه.\nئه‌م فیلمه« ڤۆدگا لیمۆن» چیرۆكی فیلمه‌كه له گوندێكی ئێزدی له ئه‌رمینیایه، چیرۆكی ئه‌و كورده ئێزدییانه‌ی ئه‌رمینیا. كه ژیانێكی سه‌خت و ناخۆشیان هه‌یه، بێكار و هه‌ژارن. هونه‌ر سه‌لیم له چیرۆكی پیاوێكی ره‌به‌ن و بێوه‌ژنێكدا وێنه‌ی ئه‌و خێزانه كوردانه‌ی ئه‌رمینیا نیشان ده‌دات كه چه‌ند به سه‌ختی و نه‌بوونی ژیان به‌سه‌ر ده‌به‌ن. به جۆرێك كه توانای دابینكردنی پاره‌ی ئاو و كاره‌بایان نییه. هیچیان نییه. بێكارن. له مه‌مله‌كه‌تێكی ساردا به ره‌زاله‌ت ده‌ژین، به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا عاشقن، له نێو ئه‌و كه‌شه سارد و شه‌خته‌به‌نده‌دا به دوای ئه‌وین و ژیاندا وێڵن، ده‌یانه‌وێت بژین. عاشقبن.\nفیلمی ڤۆدگا لیمۆن چیرۆكی نینای بێوه‌ژن و هامۆی ره‌به‌نه، ئه‌و پیاوه‌ی كه ره‌به‌نێكی به‌ساڵاچووه له یه‌كێ له گونده‌كانی ئه‌رمینیا، دوای هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ی یه‌كێتی سۆڤیه‌تی جاران ژیان ده‌گوزه‌رێنن. ژیانێكی سارد له شه‌خته‌به‌ندی ئه‌و وڵاته‌دا. هه‌ردوو كاره‌كته‌ری فیلمه‌كه دوو كۆستكه‌وتووی گونده‌كه‌ن، هه‌موو جارێ له گۆڕستانێكی خامۆشی گونده‌كه‌یاندا یه‌كتر ده‌بینن، كه چه‌ند كیلۆمه‌ترێك له گونده‌كه‌وه دووره. هامۆ دوو ساڵێك ده‌بێت ژنه خۆشه‌ویسته‌كه‌ی مردووه و یه‌كێ له كوڕه‌كانی له فه‌ره‌نسا ده‌ژی، هه‌میشه چاوه‌ڕێی ئه‌وه‌یه له‌گه‌ڵ نامه‌كانیدا پاره‌ی بۆ بنێرێ، به‌ڵام كامۆ وه‌ك هه‌میشه نامه‌یه‌كی به‌تاڵ له پاره‌ی بۆ ده‌نێرێ. كوڕه‌كه‌ی دیكه‌شی بێكاره. ئیتر به ناچاری كه‌لوپه‌لی ناو ماڵه‌كه‌ی ده‌فرۆشێ. نینای بێوه‌ژنیش مێرده‌كه‌ی سه‌ربازبووه و له ساڵی 1994 كوژراوه. یه‌كێ له كچه‌كانی شووی كردووه و له كازاخستان ده‌ژی. كچه‌كه‌ی دیكه‌شی له یانه‌یه‌كدا پیانۆ ده‌ژه‌نێ و به پاره‌یه‌كی كه‌م كه وه‌كو شاباش پێی ده‌ده‌ن و دایكه‌كه‌ش» نینا» له كۆشكێكی مه‌یفرۆشی گونده‌كه‌دا كار ده‌كات. ئه‌و پاره‌یه‌ش به‌شی خودی خۆشی ناكات ئه‌وه‌نده كه‌مه. هه‌ردوو بنه‌ماڵه‌كه ژیانێكی سه‌خت و هه‌ژارانه‌یان هه‌یه. به شێوه‌یه‌ك كه به نانه‌سكیش ناژین. نینا و هامۆ زوو زوو بۆ ده‌رده‌ڵ ده‌چنه گۆڕستان و له‌گه‌ڵ مردووه ئازیزه‌كانیان قسه ده‌كه‌ن و ده‌رده‌دڵ ده‌كه‌ن. هامۆ له‌سه‌ر گۆڕی ژنه‌كه‌ی به‌رانبه‌ر به وێنه‌كه‌ی باسی ژیانی خێزانه‌كه‌ی ده‌كات. هه‌موو جارێ ده‌چێته سه‌ر گۆڕی ژنه‌كه‌ی و به‌فری سه‌ر وێنه‌ی كێلی گۆڕی ژنه‌كه‌ی لاده‌بات تاوه‌كو وێنه‌ی سه‌رگۆڕه‌كه‌ی ببینێ و فه‌ریحییه‌ك به‌دڵیدا بێت. نیناش به هه‌مان شێوه به جلی ره‌شه‌وه به‌بێ ده‌نگی له‌سه‌ر گۆڕی مێرده‌كه‌ی داده‌نیشێ و سه‌یری وێنه‌ی مێرده‌كه‌ی ده‌كات له‌سه‌ر كێلی گۆڕه‌كه.\nنینا و هامۆ هه‌موو جارێك بێ ئه‌وه‌ی قسه له‌گه‌ڵ یه‌كتردا بكه‌ن به یه‌كه‌وه ده‌چنه گۆڕستانه‌كه‌وه و هه‌ر به یه‌كه‌وه به سواری پاسێك ده‌گه‌ڕێنه‌وه ماڵ. له ئه‌نجامی ئه‌و هاتوچۆیه‌دا نینا و هامۆ له‌و كه‌شوهه‌وا سارده‌دا په‌یوه‌ندییه‌كی خۆشه‌ویستی گه‌رم و گوڕ په‌یدا ده‌كه‌ن.\nبه‌گشتی دیمه‌نه‌كانی ئه‌م فیلمه نیشاندانی ژیانی سه‌خت و دژواری ئه‌و وڵاته‌یه كه دوای یه‌كێتی سۆڤیه‌ت چه‌ند به‌سه‌ختی ده‌ژین، ژیان چه‌ند قورس بووه، قورستر له جاران كه به‌شێك بوون له سۆڤیه‌ت. به‌ڵام دوای هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ی یه‌كێتی سۆڤیه‌ت ژیان بۆ ئه‌و وڵاتانه سه‌ختتر بووه. به تایبه‌ت له وڵاتێكی وه‌ك ئه‌رمینیا كه كێشه‌ی سنوور و خاكیان هه‌یه له‌گه‌ڵ ئازربیجان. به‌م دواییانه جارێكی تر ئازربیجان ئه‌رمینیای بۆڕدا و به‌شێكی تری له‌و خاكه له ده‌ستی ده‌رهێنا، كه به‌رزاییه‌كانی قه‌ره‌باغ بوو، ئه‌و خاكه‌ی له بنه‌ڕه‌تدا وڵاتی كوردی سۆڤیه‌ته.\nڤۆدگا لیمۆن، به‌رهه‌می ساڵی 2003یه و ده‌رهێنه‌ری فیلمه‌كه هونه‌ر سه‌لیمه. چه‌ند ئه‌كته‌رێك له‌م فیلمه‌دا رۆڵیان بینیوه، له‌وانه رۆمن ئه‌فینیان، لالا سركیسیان، جاجیك سركسیان، روزان میسروبیان، ئه‌رمین ماروتیان، ئیفان فرانك و…\nده‌رهێنه‌ری ناوداری جیهانی سینه‌ما، هونه‌ر سه‌لیم له ئاكرێ له دایكبووه. له ته‌مه‌نی17 ساڵیدا به هۆی سیاسه‌ته‌كانی به‌عسه‌وه له‌گه‌ڵ بنه‌ماڵه‌كه‌یدا به ناچاری عیراق به‌جێده‌هێڵن به‌ره‌و ئیتالیا ده‌ڕۆن. سه‌ره‌تای كاركردنی هونه‌ر سه‌لیم به وێنه‌كێشان و كاریكاتێر و نووسین ده‌ستیپێكرد. پاشان له ساڵی 1985 به‌ره‌و فه‌ره‌نسا رۆیشتووه و له‌وێ گیرساوه‌ته‌وه. به‌رهه‌می ئه‌م ده‌رهێنه‌ره چوار فیلمه. له پای ئه‌و فیلمانه‌ی چه‌ندین خه‌ڵاتی به‌ده‌ستهێناوه. له فیلمه‌كانی، فیلمی ڤۆدگا لیمۆن، له ساڵی2003 له فێستیڤاڵی سینه‌مایی ڤینیسیا له ئیتالیا خه‌ڵات كرا و له ساڵی1999 فیلمی قاچاغچییه‌كانی هیوا خه‌ڵاتی وه‌رگرتووه، له ساڵی1997 له فێستیڤاڵی هه‌ندرێسی فه‌ره‌نسی خه‌ڵاتی باشترین سیناریۆی وه‌رگرت.\nئه‌م فیلمه چه‌ند خه‌ڵاتێكی وه‌رگرتووه. له‌وانه خه‌ڵاتی سان ماركۆ، خه‌ڵاتی لیژنه‌ی دادوه‌ری، خه‌ڵاتی باشترین فیلم میهره‌جانی بانكۆكی سینه‌مایی.\nدوو دیمەن لە فیلمەکە


زایینی: ٢٦-٠٣-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٦/٠١/٠٦ - ١٢:١٥ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nکوردستان میدیا: پێشمەرگەیەکی دێرینی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران لە شاری پیرانشار کۆچی دوایی کرد.\nبەپێی هەواڵی گەیشتوو بە ماڵپەڕی کوردستان میدیا، ڕۆژی شەممە ڕێکەوتی ٥ی خاکەلێوەی ١٣٩٦ی هەتاوی کاک سەید "نەجمەدین عەبدوڵڵا پوور" کوڕی سەید "حوسێن" خەڵکی گۆندی جەڵدیان سەر بە شاری پیرانشار کۆچی دوایی کرد.\nناوبراو ساڵی ١٣٥٨ی هەتاوی پەیوەست بە ڕیزی پێشمەرگەکانی حیزب بوو و لە هێزی مەلا ئاوارەی (قەندیل)ی ئەو کات سازمان درا و وەک کادری کۆمیتە شارستان کاری دەکرد.\nکاک سەید نەجمەدین هەتا ساڵی ١٣٦٣ی هەتاوی پێشمەرگایەتی کرد و دواتر لەسەر ئیزنی حیزب گەڕایەوە نێو بنەماڵەکەی و دەستی بەژیانی ئاسایی خۆی کرد بەڵام تا دوا ساتەکانی ژیان دڵی هەر لە لای حیزبەکەی بوو.\nپیویست بە ئاماژەیە کە باوکی ناوبراو کاک سەید حوسێن ئەندامی کۆمیتەی ناوچەی "بەربنە" بوو و ساڵی ١٣٦٢ی هەتاوی، بەهۆی پیری و بەساڵاچوویی وازی لە پێشمەرگایەتی هێنا و دواتر ماڵئاوایی لە ژیان کرد .\nتەرمی ناوبراو لەنێو ئاپۆڕای خەڵکی جەڵدیان بە خاک ئەسپێردرا.\nحیزبی دێموکراتی کوردستان ئێران سەرەخۆشی لە بنەماڵە، خزم و کەس و کاری ناوبراو دەکات و خۆی بە شەریکی خەمیان دەزانێت.


زایینی: ٢١-١١-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٦/٠٨/٣٠ - ١٧:٥٩ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nچەند رۆژ پێش ئێستا بومەلەرزەیەك كە سەنتەری ئەو لە ئەزگەلی خۆرهەڵاتی كوردستان بوو هەر دوو بەشی باشوور و خۆرهەڵاتی كوردستانی هەژاند. هەرچەندە زیانەكانی ئەم بومەلەرزە لە باشووری كوردستان بەرچاو نەبوو، بەڵام لە خۆرهەڵاتی كوردستان كارەساتێكی مرۆیی لێكەوتەوە و ژمارەیەكی زۆر لە هاووڵاتیانی كورد لە پارێزگای كرماشان گیانیان لە دەست دا و ژمارەیەكی زۆرتریش بریندار بوون و بە سەدان هەزار كەسیش بێ حاڵ و ماڵ بوون.\nبە هۆی ئەو رووداوەوە چاوەڕوان دەكرا حكومەتی ئێران وەك لایەنی دەسەڵاتدار بە هانای خەڵكەوە بڕوات و هەوڵی چارەسەركردنی كێشە و گرفتەكان بدات. بەڵام بەپێی ئەو زانیاریانەی كە لەبەر دەستدان نەتەنیا حكومەتی ئێران لە ئاست دانیشتوانی پارێزگای كرماشان ئەركی سروشتی و مرۆیی خۆی بەجێنەهێنا، بەڵكوو بە شێوازێكی تەواو كۆلۆنیالیستیانە هەندێ رێوشوێنی گرتەبەر.\nسروشتی هەموو دەسەڵات و حكومەتێك(چاك و خراپی) ئەوەیە كە بودجەیەكی تایبەتی بۆ رووبەڕووبونەوەی كارەساتە سروشتییەكان هەبێت و لە كاتی تەنگانە سوودی لێوەربگرێت. بەڵام ئەوەی لە چەند رۆژی رابردوودا بینیمان ئەوە بوو كە حكومەتی ئێران هیچ هەنگاوێكی لەو بوارەوە نەنا. لێرەدا پرسیار ئەوەیە كە بۆچی حكومەتی ئێران ئەركی سروشتی خۆی لە ئاست خەڵكی كوردستان بە جێ نەهێنا؟\nلێرەدا هەوڵ دەدەم بە شیكردنەوەی هەندێ رووداو پیشانی بدەم كە حكومەتی ئێران بە چ شێوەیەك سەیری كوردستان دەكات و ئەو رێوشوێنانە گرتوویەتە بەر پێویستە چۆن سەیر بكرێت.\nحەسەن رۆحانی سەركۆماری رێژیمی ئێران لە دوایین سەردانی بۆ پارێزگای كرماشان و لە وتارێكدا كە پێشكەشی خەڵكی كرد دوو بابەتی باس كرد كە زۆر جێگای سەرنج بوون. سەركۆماری ڕێژیمی ئێران گووتی:" خەڵك خۆیان خانووەكانی خۆیان بنیات دەنێنەوە." ئەمە بەو مانایەیە كە رێژیم و كابینەی وەزیرانی ناوبراو هیچ بەرپرسیاریەتییەكیان لە ئاست خەڵكی ماڵوێران نییە. لە درێژەی قسەكانیشیدا جەختی لەسەر رۆڵی هێزەكانی سوپای پاسداران و هێزە ئەمنییەكانی دیكە لە ناوچەكە كردەوە.\nلەلایەكی دیكەوە رابەری كۆماری ئیسلامی ئێرانیش وەفدێكی رەوانەی ناوچەكە كرد، كە زۆربەیان ئایەتوڵڵا و پیاوانی ئایینی نووسینگەی خۆی بوون و هیچ شارەزاییەكیان لە هەڵسەنگاندنی بارودۆخەكە نەبوو و جیا لەوەش لە نێو ئەو دۆخە پڕ لە كارەساتبارەدا سەرقاڵی وێنەگرتنی سێلفی بوون.\nدوای رووداوەكەش حكومەتی ئێران لە جیاتی رەوانەكردنی لایەنە پەیوەندیدارەكان بە كێشە سروشتییەكان بۆ ناوچەكە هێزە ئەمنییەكانی خۆی رەوانە كرد. ئەم هێزانە نەك تەنها بۆ پاراستنی گیان و ماڵی خەڵك و یارمەتیدان نەبوون، بەڵكوو تەنها بۆ پاراستنی ئەو ئاسایشە توند و رەهایە بوون كە حكومەت مەبەستی بوو. بە مانایەكی دیكە رەوانە كردنی هێزە ئەمنییەكان تەنها بۆ سەركوتكردنی خەڵك بوون و بوونیان لە ناوچەكە تەنانەت ئاسایشی كۆمەڵایەتی خەڵكی تێكدا لەبەر ئەوەی چەندین حاڵەتی دزی و بردنی كەلوپەلی ماڵی خەڵكیان ئەنجام داوە و هەوڵیان داوە ئەوەندەی دیكە خەڵكی ناوچەكە نغرۆ بكەن. لە هەمان كاتیشدا هێزە ئەمنییەكان لەمپەڕیان لەبەردەم گەیاندنی یارمەتی خەڵك دروستكردووە و رێگایان نەداوە یارمەتی خەڵك بگاتە دەست ئاوارەكان.\nبە سەیر كردنی ئەو نمونانەی سەرەوە بۆمان روون دەبێتەوە كە لە لوتكەی دەسەڵاتی ئێرانەوە، بە شێوەیەكی دیكە سەیری كورد دەكرێت. ئەم شێوازە سەیركردنە بە تەواوی شێوازێكی كۆلۆنیالیستییە و تەنانەت لە قسەكانی رۆحانی سەركۆماری ئێرانیش لەوە خراپتر بەدەر دەكەوێت و بەتەواوی بە كۆیلە سەیر كردنی خەڵكی تێدا دەبیندرێت. كاتێك كە دەڵێت:"خەڵك خۆیان خانووەكانیان بنیات دەننەوە" جیا لە ئاشكراكردنی ئەوەیكە حكومەت هیچ بەرپرسیاریەتییەك ناگرێتە ئەستۆ، مانای ئەوەیشە كە خەڵكی كورد لە ئێراندا تەنانەت وەك كۆیلەش سەیر ناكرێن بۆیە دەڵێت:"خۆیان". ئەمەش رێك رستەی هەمان كۆیلەدارە كە دەیگووت:"ئەمن چی بكەم خۆتان دروستی بكەنەوە".\nهەمووی ئەم روداوانەی كە لە سەرەوە باسكرا و لە ماوەی چەند رۆژی رابردوودا بینیمان ئەوەمان بۆ دەردەخەن كە حكومەتی ئێران بەشێوەیەكی كۆلۆنیالیستی سەیری ناوچە كوردنشینەكان دەكات و هەموو كردار و رەفتارەكانیشی لە هەمان چوارچێوەدا ئەنجام دەدات. چوارچێوەیەك كە هیچ ئەركێك ناخاتە ئەستۆی حكومەت بۆ ئاوەدانی و رووبەڕووبوونەوەی كارەساتەكان و تەنها دەستی ئەوەی بۆ ئاوەڵا دەكات كە تاڵان و بڕۆی ناوچەكە بكات. بە مانایەكی دیكە هەموو سەرچاوە سروشتییەكانی سەرزەوی و ژێرزەوی بەرێت و هیچی بۆ ناوچەكە نەهێڵێتەوە و یا خود نەیگێڕیتەوە و بەرپرسیاریەتیش لە ئاست رووداوە سروشتییەكان وەرنەگرێت. ئەم چوارچێوە، فۆرمێكە كە حكومەتی ئێران ماوەیەكی زۆرە كاری پێدەكات و هەموو رەهەندە فكری و سیاسی و ئابوورییەكانی بۆ خۆی پێناسە كردووە.


ژماره‌ى قوربانیانى بومه‌له‌رزه‌که‌ى ئێران له‌به‌رزبونه‌وه‌دایه\nکاربه‌ده‌ستانى ئێران ئاماژه بۆ به‌رز بونه‌وه‌ى رێژه‌ى قوربانبانى بومه‌له‌رزه‌به‌هێزه‌که‌ى شه‌وى یه‌کشه‌ممه ده‌که‌ن که‌شارى قه‌سرى شیرن و کرمانشانى گرته‌وه .\nئه‌مڕۆ سێشه‌ممه 14 ى تشرینى یه‌که‌مى 2017 به‌ڕێوه‌به‌رى په‌یوه‌ندیه گشتیه‌کان له‌نوسینگه‌ى پزیشکى دادوه‌رى کرماشان ڕایگه‌یاند: تائێستا 530 که‌س به‌هۆى بومه‌له‌رزه‌که‌وه گیانیان له‌ده‌ستداوه‌و 7460 که‌سى تریش برینداربوون .\nهه‌ر ئه‌مڕۆ حه‌سه‌ن ڕوحانى سه‌رۆکى ئێران سه‌ردانى کرماشانى کرد و له‌وێ به‌ڵێنى دا حکومه‌ت به هه‌موو تواناکانیه‌وه به هاناى لێقه‌وماوه‌کانه‌وه بچێت. داواشى له کاربه‌ده‌ستانى حکومه‌ت و فه‌رمانده له‌شکرییه‌کان و ده‌زگا خێرخوازه‌کان و ڕێکخراوه ناحکومیه‌کان کرد یارمه‌تى ده‌زگاى نیشته‌جێکردن بده‌ن و هیچ که‌سێک سه‌ربه‌خۆیانه هیچ کارێک نه‌کات. ئه‌و ده‌زگایه‌ش ده‌زگایه‌کى نیمچه حکومییه و کاتى خۆى له لایه‌ن ئایه‌توڵڵا خومه‌ینى دامه‌زرێنه‌رى کۆمارى ئیسلامى ئێرانه‌وه دامه‌زراوه.\nپیرحوسه‌ین کولیوه‌ند به‌رپـرسى ده‌زگاى به‌هاناچوونى پـزیشکى ئێران دوێنێ دووشه‌ممه بۆ که‌ناڵى ته‌له‌فیزیۆنى وڵاته‌که‌ى ڕاگه‌یاند کاره‌کانى به‌هاناچوون له شارى کرماشان به کۆتایى هاتن.\nبه‌پـێى کاربه‌ده‌ستانى خۆجێى هه‌تا دوێنێ دووشه‌ممه خه‌ڵکێکى زۆرى لێقه‌وماو یارمه‌تیان پـێنه‌گه‌یشتبوو و جگه له‌وه به‌ده‌ست سه‌رمایه‌کى زۆر ده‌ناڵێنن، ئه‌مه‌ش له کاتێکدا زۆربه‌یان ماڵه‌کانیان وێرانبوون و له ده‌ره‌وه شه‌و به‌سه‌ر ده‌به‌ن.\nفه‌رامه‌ره‌ز ئه‌کبه‌رى فه‌رمانڕه‌واى ئوستانى قه‌سرى شیرین ئه‌ویش وتویه‌تى هێشتا له هه‌ندێک گوند خه‌ڵکى پـێویستیان به خۆراک و ئاو و شوێنه.\n 76 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nمیوانی ماڵپەڕ : 970


عاره‌ب عوسمان: وه‌زاره‌تی رۆشنبیری خۆی له هونه‌ر بێ خاوه‌ن كردووه\nعاره‌ب عوسمان یه‌كێك له‌و هێمایانه‌ى ناو هونه‌رى گۆرانى و حه‌یرانى كوردى كه خاوه‌ن پێگه‌یه‌كى ده‌وڵه‌مه‌نده له كولتوور و كه‌له‌پوورى كوردیدا. به‌و پێیه‌ی هه‌ر له كۆنه‌وه خه‌ریكی خزمه‌ت به فۆلكلۆری كوردییه. عاره‌ب به توندی ره‌خنه له گۆرانبێژانی نه‌وه‌ی نوێ ده‌گرێت و رای ده‌گه‌یه‌نێت كه ئێسته گۆرانى و هونه‌ر بۆن و به‌رامه‌ی نه‌ماوه. "وشه" له‌م دیمانه‌یه‌دا ئه‌و هونه‌رمه‌نده به‌سه‌ر ده‌كاته‌وه.\nچۆن بوو پێت له دنیای هونه‌ر و گۆرانی نا؟\nئه‌وه چیرۆكێكى دوور و درێژه، به‌ڵام هه‌ر ئه‌وه‌نده ده‌ڵێم كه باوباپیران و دایك و دایه‌گه‌وره‌كانم هه‌موویان حه‌یرانبێژ بوونه و حه‌یرانیان له‌سه‌ر كوشتار، بریندار، شین و گریان و ڕاونان ده‌گوت، منیش له‌وانه‌وه فێر بوومه.\nچ ساڵێك ده‌ستت به كاری هونه‌ری كرد؟\nهه‌ر له منداڵییه‌وه حه‌یران و گۆرانیم ده‌گوت و ده‌نگ‌خۆش بووم، مامۆستاكانی قوتابخانه منیان بۆ ئه‌ندامی گرووپی سروودی زۆربه‌ی قوتابخانه‌كان هه‌ڵده‌بژارد، به‌ڵام یه‌كه‌م گۆرانیم كه له تۆمارگه‌ی رادیۆی به‌غدا به‌رهه‌مم هێنا، گۆرانی "بلوێری شوان" بوو له ساڵی 1976 بڵاو بووه‌وه و ئاوازی ئازه‌ری بوو.\nكۆی گشتیی به‌رهه‌مه‌كانت چه‌ندن؟\nئه‌و به‌رهه‌مانه‌ی به كاسێت تۆمار بوون له یادم نین، به‌ڵام سێ ئه‌لبوومم به سی دی هه‌یه كه یه‌كه‌میان له ڕێی دكتۆر كه‌نداڵ و بارزان یاسین له "موزیك پاریس" تۆمار كراون، سی دی دووه‌م هێرۆ برایم ئه‌حمه‌د له تاران بۆی تۆمار كردم، سی دیی سێیه‌م گۆرانییه‌كانمان تۆمار كردووه، به‌ڵام تا ئێسته بڵاو نه‌كراوه‌ته‌وه.\nبه‌رهه‌می هونه‌ری نوێ چیت له به‌رنامه‌دایه؟\nئێسته هیچ شتێكم به ده‌سته‌وه نییه، به ڕاستی له‌و بارودۆخه‌ی دنیای هونه‌ری گرتووه‌ته‌وه وه‌ڕه‌ز بووم، زۆر عاجز بووم، ئه‌و جۆره‌ی هونه‌ر جاران تامی هه‌بوو، ئێسته گۆرانى و هونه‌ر ئه‌و بۆن و به‌رامه‌ی نه‌ماوه. ڕكابه‌ری نییه، وه‌زاره‌تی ڕۆشنبیری خۆی لێ بێخاوه‌ن كردووه، هه‌ر كه‌س ڕاست ده‌بێته‌وه به‌رهه‌مێك بڵاو ده‌كاته‌وه و ئه‌گه‌ر چاو له ناوه‌ڕۆكی گۆرانییه‌كان بكه‌ی، هه‌مووی كرچوكاڵ بێ سه‌روبه‌رن. چاو له به‌رهه‌مه‌كه‌ی ده‌كه‌ی هاتووه كلیپی له‌گه‌ڵ كچێكدا كردووه هه‌مه‌جۆر ئه‌تواری پێ ده‌ردێنێ و ده‌یكات به به‌رهه‌م، له كاتێكدا له‌ناو بنه‌ماڵه‌ی ڕه‌سه‌نی كورده‌واریدا ئه‌مه ده‌ست نادات.\nئه‌و كه‌سانه‌ی كه چاو له‌و به‌رهه‌مانه ده‌كه‌ن، زۆرتر عه‌قڵیان له چاویاندایه تا له مێشكیان، چونكه گۆرانییه‌كه نه شیعری هه‌یه، نه ڕسته‌ی هه‌یه، ئیتر ئه‌وه‌نده‌یه گۆرانیبێژه‌كه كه‌مێك ئه‌دا به ده‌نگی ده‌ردێنێ یا به ئامێر ده‌نگی نزم ده‌كاته‌وه كه بڵێ ها ئه‌وه داهێنانم كردووه، له حاڵێكدا ئه‌وه نه هونه‌ره و نه فڕی به داهێنانه‌وه هه‌یه، به‌ڵكو خۆڕانانێكی پڕوپووچه.\nچ هونه‌رمه‌ندێك كاریگه‌ر بوون بۆ تۆ؟\nڕه‌سووڵ گه‌ردی، عه‌لی مه‌ردان، محه‌مه‌د عارف جه‌زراوی، كاوێس ئاغا.\nله‌گه‌ڵ چ هونه‌رمه‌ندانێك گۆرانیت گوتووه؟\nله گه‌ڵ نه‌جمه‌دین ئاواره، تاهیر تۆفیق، ڕه‌سووڵ گه‌ردی، فوئاد ئه‌حمه‌د، ته‌حسین ته‌ها، جه‌لال سه‌عید و نووری گه‌رمیانی گۆرانیم گوتووه. من زۆرتر گۆرانیی فۆلكلۆرم گوتووه‌ته‌وه و هه‌روه‌ها كه‌سانی وه‌ك نه‌جمه‌دین بابه‌كر ئاوازیان بۆ داناوم. هه‌روه‌ها من هه‌وه‌ڵین كه‌س بووم شیعره‌كانی "عه‌بدوڕه‌حمان بێلاف"م به گۆرانی گوتووه‌ته‌وه.\nپێت وایه له هونه‌ردا بۆشایییه‌كت پڕ كردووه‌ته‌وه؟\nمن زۆرتر لاوك و حه‌یرانم گوتووه‌ته‌وه، پێم خۆشه ئه‌وه‌ش بزانی دوای كۆچی هونه‌رمه‌ند ڕه‌سووڵ گه‌ردی، هونه‌رمه‌ندانی تیپی موزیكی هه‌ولێر كۆبوونه‌وه‌یه‌كیان كرد و له‌وێ پێیان گوتم بێجگه له تۆ، كه‌س ناتوانێ كه‌لێنی ڕه‌سووڵ گه‌ردی پڕ بكاته‌وه، هه‌رچه‌ند حه‌یرانبێژ زۆرن، به‌ڵام هیچیان ناتوانن وه‌ك تۆ له‌گه‌ڵ هه‌موو ئامێره‌كانی موزیك خۆیان ڕێك بخه‌ن و بیڵێنه‌وه، چۆنكه ناشاره‌زان و زوو له چوارچێوه ده‌رده‌چن. بۆیه له جیاتی ئه‌و، له فێستیڤاڵه‌كانی ناوخۆ و ده‌ره‌وه‌ی وڵات من به‌شداریم كردووه.\nسه‌ره‌تا حه‌یران له كوێ سه‌ری هه‌ڵداوه؟\nحه‌یران په‌خشانه شیعره كه به ئاوازی سه‌با، به‌یات، حیجاز له‌سه‌ر كوشتن، مردن و شیوه‌ن گوتراوه و له بنه‌ڕه‌تدا تایبه‌ته به ده‌شتی هه‌ولێر و هه‌زاران ساڵه له ده‌شتی قه‌راج و كه‌ندێناوه و سنێ و ملكێ سه‌ری هه‌ڵداوه، له‌وێوه بۆ لای باڵه‌كایه‌تی په‌ڕیوه‌ته‌وه و دواتر به‌ره‌و موكریان و كوردستانی باكور كه له‌وێ "حه‌یرانۆك"ی پێ ده‌گوترێ. له ڕۆژهه‌ڵات هونه‌رمه‌ندانی وه‌ك عه‌لی كه‌ردار، ڕه‌سووڵ نادری و سه‌ڵاح خزری حه‌یرانیان گوتووه.\nوشه/ رێبوار و زانكۆ


پۆلیسی هەولێر ئاماری 2016ی ڕاگەیاند\nلە كۆنگرەیەكی رۆژنامەوانیدا كە بۆ ڕائید هۆگر عەزیز، وتەبێژ و بەڕێوەبەری ڕاگەیاندنی پۆلیسی هەولێر ساز كرابوو، ئاماری ڕووداو و تاوانەكانی ساڵی 2016 بۆ میدیاكان خرایە ڕوو.\nڕائید هۆگر، ئەمڕۆ (3/1/2017)، كاتژمێر (١١:٠٠)ی پێشنیوەڕۆ، ئاماری پارساڵی بەم جۆرە ڕاگەیاند:\n(٢٠١٦) ٦٢ حاڵەت، ٥٨ حاڵەت ئاشكرا كرا و تەنیا (٤) حاڵەت ماوە تاوانەكانیان ئاشكرا بكرێن.\n%٩٤ لێكۆڵینەوەكان كۆتاییان پێ هاتووە\n(٢٠١٥)٦٠ حاڵەت تۆمار كرابوو.\n١٠ حاڵەت تۆمار كراوە ١٠ ئاشكرا كراوە %١٠٠ ئاشكرا بوون.\n٥٣ حاڵەت تۆمار كراوە، ٥٣ ئاشكرا كراوە %١٠٠ ئاشكرا كراوە.\n٩١١ حاڵەت تۆمار كراوە، ٨٢٤ ئاشكرا كراوە ٨٧ لە ژێر لێكۆڵینەوەدان و %٩٠ ئاشكرا كراون.\n٤٩٢ حاڵەت تۆمار كراوە، ٣٠٥ ئاشكرا كراوە ١٨٧ لەژێر لێكۆڵینەوەیە %٦٥ لێكۆڵینەوەكان ئاشكرا كراوە.\nبەراورد لەگەڵ ٢٠١٥ %٤ كەمی كردووە.\n(٢٠١٥) ٥٣٧ حاڵەت تۆمار كرابوو.\n(٢٠١٦) هیچ حاڵەتێكی ڕفاندن تۆمار نەكراوە.\n٥٧٥ حاڵەت تۆمار كراوە، ٥٦٤ ئاشكرا كراوە، ١١ لە ژێر لێكۆڵینەوەیە %٩٨ لێكۆڵینەوە كۆتاییان پێ هاتووە.\nبە بەراورد لەگەڵ ٢٠١٥\n٣٣٢٧ ٣٥٢٤ تۆمار كراوە\n٢٩٠٠ ٣٠٣٧ تۆمار كراوە\nڕائید هۆگر وتیشی، لە كاركردنمان لە ساڵی (٢٠١٦)، %٨٦ ڕێژە تۆمار كراوە لە دەستگیركردنی تاوانباران و ڕادەستكردنیان بۆ بەردەم (دادەوەری لێكۆڵینەوە)، كە ئەمەیش توانای هێزی پۆلیس و دەزگاكانمان دەسەلمێنێ.\nوتەبێژی پۆلیسی هەولێر دەشڵێ، هۆكاری ئەو ڕێژە باشە دەگەڕێتەوە بۆ:\n١ – توانای هێزی پۆلیس لە بەدواداچوون بۆ سكاڵاكردن و شەونخوونیی بەردەوامیان لە كارەكەیان.\n٢ – چاوكراوەیی هاووڵاتیان و ئاگاداركردنەوەمان لە حاڵەتی نەخوازراو.\n٣ – پێشكەوتنی تەكنەلۆژیا و پشتبەستنمان پێیەوە وەك (كامێرا و سۆشیال میدیا . . . ).\n٤ – هەماهەنگیمان لەگەڵ دەزگاكانی تری هێزەكانی ئاسایشی ناوخۆ.


هەڤاڵنامە: ١١٣ ساڵەی رۆژنامەگەری کوردی پیرۆزبێت\n٢٢-٤-١٨٩٨، ١١٣ ساڵ لەمەوبەر و لە قاهیرەی پێتەختی وڵاتی میسر، یەکەمین رۆژنامەی کوردی لە مێژوودا چاپ و بڵاوکرایەوە. ئەو رۆژنامەیە ناوی کوردستان بوو، دامه‌زرێنه‌رەکەی "میقداد مه‌دحه‌ت به‌درخان" ـە، کە بەهۆی سیاسەتی دژە کوردانەی دەوڵەتی عوسمانی ناچاربوو روو بکاتە وڵاتی میسر و، لەوێ رۆژنامەی کوردستان چاپ و بڵاوبکاتەوە.\nبەهۆی کاریگەری رۆژنامەی کوردستان، کە یەکەمین رۆژنامەبوو زمانحاڵی نەتەوەی کوردبێت و ئێش و ئازارەکانی بڵاودەکردەوە، گوشارێکی زۆری لەسەر بوو، هەربۆیە لە ژێر کاریگەری گوشارەکانی دەسەڵاتی عوسمانی، تاقانە رۆژنامەی کوردی (کوردستان) هەر چەند ژمارەیەکی لە وڵاتێکی بیانیدا چاپ و بڵاوکراوەتەوە لە لایەن میقداد و عەبدولرەحمان بەدرخانی برایەوە.\nسەرجەم ژمارەکانی رۆژنامەی کوردستان، ٣١ ژمارەی لێ چاپ و بڵاوکراوەتەوە، پێنج ژماره‌ی یەکەمی، له قاهیره، بڵاو کراونەتەوە. ژمارەکانی ٦ تا ١٩ لە ژنێف، ٢٠ تا ٢٣ لە قاهیرە، ژمارەی ٢٤ لە لەندەن، ژمارە ٢٥ تا ٢٩ لە ئەڵمانیا، ٣٠ و ٣١ هەمدیسان لە ژنێف، بڵاوکراونەتەوە.\nبەهۆی ئەوەی رۆژنامەی کوردستان، یەکەمین رۆژنامەی کوردییە و، رۆژی دەرچوونی ئەو رۆژنامەیە، ٢٢-٤-١٨٩٨،کراوەتە رۆژی رۆژنامەگەری کوردی و هەموو ساڵێک لەم رۆژەدا (٢٢-٤) یادی رۆژنامەی کوردستان بەرز رادەگیرێت.\nلە ١١٣هەمین ساڵیادی رۆژنامەگەری کوردیدا، سەری رێز بۆ یەکەم رۆژنامەوان لە رۆژنامەی کوردی، میقداد بەدرخان دادەنوێنم. وێڕای پیرۆزبایی لە هەموو هاوڕێ و هاوکارانم، هیوام وایە دووربن لە دەستدرێژیکردنەسەر و ئازاردان و تێبکۆشن زیاتر لایەنی پیشەیی و زمانەوانی و رەوشتی رۆژنامەوانی بەهێزبکەن.\nمیقداد بەدرخان- وێنەکە لە کوردیپێدیا وەرگیراوە\nنێردراوە لە لایەن Heval Nezhad at 4:44 PM


بۆچوون / بیروڕا :: 15/06/2018\nلە خۆرئاوا و رەنگە لە خۆرهەڵاتیش، هەندێک هەن هێشتا بڕوایان وایە کە زەوى تەخت و فلاتە. واتا ئەگەر بەپێ رۆیشتیت یاخود ئۆتۆمبێلەکەت بە پانى و درێژیى زەوى لێخوڕى ئەوا دەگەیتە کەنار و لێوارى زەوى. یەکێک لەوانەى کە ئەو باوەڕەیان هەیە ناوى مایک هیوز-ە و لە شارۆچکەى (ئەپڵ ڤاڵى)ى کالیفۆرنیدا کاردەکات، شۆفێرى ئۆتۆمبێلە لیمۆنزە درێژەکانە و رەنگە تەمەنى لە چل ساڵ تێپەڕى بێت. ئەگەر وایش نەبێت ئەوا هەر گەیشتووەتە تەمەنێکى پێگەیشتوو، بۆیە ئەم بڕوایەى یان جۆرێکە لە تێرى یاخود جۆرێکە لە هەوڵدان بۆ راکێشانى سەرنجى ناونیشانى هەندێک لە پێگە و رۆژنامەکان.\nئەوەتا گۆڤارى (زە نیویۆرکەر) لە دواژمارەیدا چەند لاپەڕەیەکى بۆ تەرخانکردووە و ئەویش دەڵێت کە ئامێرێکى شێوە مووشەکیى دروستکردووە و سوارى دەبێت و بەرزدەبێتەوە و پاشان دادەبەزێتەوە سەر زەوى. هەروەها دەڵێت دواینجار کە هەوڵیداوە نزیکەى هەزار و 74 پێ بەرزبووەتەوە و دواتر بەخۆیى و ئامێرەکەیەوە بەربووەتەوە سەر زەوى و بریندار بووە.\nئەبێ چیى لەم خۆبەرزکردنەوەیە ویستبێت؟ ئایا ویستوویەتى ئەوسەرى زەویى تەخت راکێشراو، بە چاوەکانى خۆى ببینێت و بە قۆشمەچى و گومانکراوان بڵێت کە لەسەر هەقە؟\nبەڵام هیوز تاقە کەسێک نییە ئەو باوەڕەى هەبێت. خەڵکانێکى زۆر هەن کە هێشتا وادەزانن زەوى تەخت و راکشاوە. نەنکم خوالێیخۆشبێت ناوبەناو باسى دەکرد و ئەویش لەو باوەڕەدابوو. ئەو نەخوێندەوار بوو و خوێندنەوە و نووسینى نەدەزانى بۆیە دەیبەخشم، بەڵام ئەم نەوەى نوێیەى کە لە خڕى و گۆیى زەوى بەگومانن خوێندەوارى پلە جیاجیان و قەناعەتیان وایە کە زەوى فلاتى و تەختە و هەندێک گریمانە و مەزەندەیشیان بۆ قەناعەتەکەیان هەیە. یەکێکیان دەڵێت "لە رۆژێکى ساماڵدا دەتوانیت تا چاوبڕبکات ببینیت". (ئەم گوزارشتە لە گۆرانییەکى باربرا ستریساند دزراوە!). بەڵگە چییە؟ "دەتوانیت لە رۆژێکى ساماڵدا لەدووریى پەنجا میل لە شارى شیکاگۆ-وە بوەستیت و تەلارە بەرزەکانى ببینیت". ماناى وایە ئەگەر زەوى خڕ بوایە ئەوا نەدەبینرا.. بەڵام پەنجا میل بەس نییە بۆ سەلماندنى شتێکى ئاوا. سەرەڕاى لاوازیى مەزەندەکان کەچى کۆنگرەیەک لە شارۆچکەى رالى لى نۆرس کارۆلاینا رێکخرا بەناونیشانى (کۆنگرەى تەختیى زەوى-Flat Earth Conference ). بەگوێرەى بەرپرسێکى کۆنگرەکە، زیاتر لە 500 کەس ئامادەى بوون و هەر یەکەیان 249 دۆلارى داوە بۆ ئەوەى بەشداریى گردبوونەوەکە بکات و سەرى رەزامەندیى بۆ ئەوە بلەقێنێت کە زەوى تەخت راکشاوە و فلاتە.\nئەى خۆرهەڵاتن و خۆرئاوابوون چین؟ بۆچى شەو و رۆژ جیاوازن؟ بۆچى خۆر بەیەکجار لە هەموو زەوى ئاوانابێت؟ ئەى ئەو وێنانەى لە فەزا-وە گیراون چین؟.. ئاسانە!: ناسا و سەنتەرە هاوشێوەکانى لە زانستى فەزادا، درۆیان کردووە. هەموو ئەوانە درۆیان کردووە کە پێیانوابووە زەوى گۆییە. بەڵام بە چ مەبەستێک؟ ئەمەیان، نازانم چونکە تا ئێرەم خوێندەوە.\nزیاد لە فیلمێک دەربارەى ناسا-ى درۆزن هەیە، لەوانە فیلمى (Capricorn One) کە لەسەر ئەو تیۆرە دانراوە گوایە ئەمریکیەکان نەگەیشتوونەتە سەر مانگ و ئەو وێنانەى کە کاتى خۆى لەوبارەیەوە بڵاوکراونەتەوە دروستکراو و خەڵەتێنەر و چاوبەستەکى بوون. ستانلى کوبریک-ى دەرهێنەرى بەناوبانگ ئەو شتانەى لە گرتەکانى یەکێک لە فیلمەکانیدا ئاشکراکردووە. نەنکم دەیگوت "بەخوا بڕوام بەم قسانە نییە".\nلە فیلمى (Kiss me deadly)یشدا، جاک لامبێرت-ى یەکێک لە شەڕخوازەکانى فیلمەکە، بە سەرۆکەکەى خۆى دەڵێت "دڵنیابووم لەوەى کە زەوى تەختە". سەرۆکەکەى لێى دەپرسێت "چۆن؟". وەڵامى دەداتەوە "چونکە ئەگەر زەوى خڕ بوایە ئەوا چین-ییەکان بەردەبوونەوە!".


کونسوڵی گشتیی ئەمەریکا لە هەرێمی کوردستان نیگەرانییەکانی وڵاتەکەی لە رەوشی ئەمنیی عێراق نیشاندا بەتایبەتی چالاکیی گروپە چەکدارەکانی سەر بە حەشدی شەعبی و ڕایگەیاند "ئەگەر حکومەتی عێراق پارێزگاریی لە نوێنەرایەتییەکەیان لە بەغدا نەکات ئەوا ناچار دەبن خۆیان ئەو کارە بکەن".\nرۆب واڵەر، کونسوڵی گشتیی ئەمەریکا لە هەرێمی کوردستان (14ی نیسانی 2021) لەلێدوانێکدا بۆ (ڕووداو) نیگەرانییەکانی وڵاتەکەی لە رەوشی ئەمنیی عێراق نەشاردەوە، بەتایبەت چالاکیی گروپە چەکدارەکانی سەر بە حەشدی شەعبی و ڕایگەیاند "حەشدی شەعبی مەترسییە لەسەر عێراق".\nوتیشی "دەبێت حکومەتی عێراق ڕێوشوێنی پێویست بگرێتە بەر بۆ پاراستنی نوێنەرایەتییەکانی وڵاتانی جیهان لە بەغدا، پێویستە ئەو هەستە بۆ نوێنەرایەتییەکان دروست بکات و باڵیۆزخانەکان بپارێزێت".\nئەوەشی وتووە "ئێمە کە لە عێراقین بۆ ئەوە لەوێین پەیوەندیمان هەبێت و پارێزراو بین، ئەگەر عێراق پارێزگاریمان لێ نەکات، ئێمە ناچار دەبین رێوشوێنی خۆمان بۆ پارێزگاریکردن بەکاربهێنین".\nواڵەر، ئەوەشی خستووەتەڕوو "گروپە چەکدارە میلیشیاکانی سەر بە ئێران هیچ دیسپلینێکیان نییە بۆ پاراستنی نوێنەرایەتیی وڵاتان، لەراپۆرتی دەزگای هەواڵگریی نیشتمانیی ئەمریکاشدا ئاماژە بەوە کراوە کە ئێران و حەشدی شەعبی هەڕەشەن بۆ سەر عێراق".\nکۆنسوڵی گشتیی ئەمەریکا باسیلەوەشکردووە "بەهێزکردنی پەیوەندییە ئابورییەکانی نێوان ئەمەریکا و هەرێمی کوردستان بۆ ئەوان جێی بایەخە، بەڵام تێبینیی هەبوو لە بوونی رۆتینیات و دروستکردنی بەربەست بۆ هێنانی کۆمپانیا ئەمەریکی و ئەوروپییەکان، بۆیە پێویستە حکومەتی هەرێمی کوردستان پشتگیری، هاوکاری و کارئاسانی بۆ کۆمپانیا بیانییەکان بکات و رۆتینیات نەهێڵێت".


ڕاپۆرتی ساڵانەی ڕێکخراوی چاودێری مافەکانی مرۆڤ لەسەر پێشێلکارییەکانی ئێران\nڕاپۆرتی ساڵانەی ڕێکخراوی چاودێری مافەکانی مرۆڤ سەبارەت بە ئێران دەڵێت دەسەڵاتی دادوەری بەردەوامە لە سزای مەرگ بەسەر کەسەکاندا بە ڕێژەیەکی زۆر بەرز. ڕێکخراوەکانی مافەکانی مرۆڤ ڕایانگەیاندووە ئێران هەتا 27 ی مانگی 11 ی 2017، 476 کەسی لەسێدارە داوە. لە ناویاندا 5 کەسیش کە سزای مەرگ درابوون بەهۆی تاوانەکانی کە گوایە منداڵ بوون لە کاتی ئەنجامدانیدا.\nلە 13 ی مانگی 8 دا پەرلەمانی ئێران بەندێکی دەستووری پەسەند کرد بۆ یاسای بەنگ و موخەدەراتی وڵاتەکە کە بە شێوەیەکی بەرچاو بۆ تاوانەکانی دژ بە بەنگ و موخەدەرات بوو. شورای نیگەهبانی ئێران ئەو بەندە دەستورییەی لە مانگی 10 دا پەسەند کرد و لە 14 ی مانگی 11 چووە بواری جێبەجێ کردنەوە. لە 21 ی مانگی 11 داواکاری گشتی تاران عەباس جەعفەری دەولەتئابادی گوتی 3 هەزارەو 300 کەسی کە بە هۆی بەنگە و موخەدەرات تاوانبار کراون بە پێی ئەو یاسا نوێیە داوای پێداچوونەوەیان کردووە. یاسای ئێران کردارەکانی وەکو بێڕێزی کردن بە پێغەمبەر، پەیوەندی هاوڕەگەزخواز، پەیوەندی سێکسی بێ هاوسەرگیری و چەندین شتی تری نا توندوتیژ بە تاوان دادەنێت کە سزاکەی مەرگە.\nسەربارەت بە دادگاکانیش ڕاپۆرتەکە دەڵێت دادگاکانی ئێران بە تایبەتی دادگاکانی شۆرش، بە بەردەوامی دادگاییەکی ڕەوا ناکەن و ئەو دانپیانانانە وەکو بەڵگە بەکار دەهێنن کە لە ژێر ئەشکەنجەدا بەدەستهاتوون. کاربەدەستان بە شێوەیکی ڕۆتین ڕێگری دەکەن لە زیندانییەکان کە دەستیان ڕابگات بە پارێزەر.\nچەندین کەس بە تاوانی مەترسی بۆ ئاسایشی نیشتمانی زیندانی کراون کە تەنانەت دەستیان بە خزمەتگوزاری تەندروستیش ڕاناگات. لە مانگی 8 دا کاربەدەستانی ئێران ڕیگەیان نەدا ئارش سادقی تەمەن 30 ساڵی بەرگریکار لە مافەکانی مرۆڤ، لە نەخۆشخانە بمێنێتەوە کاتێک دووچاری گرفتی هەرسکردن ببو بەهۆی ئەوەی کە بۆ ماوەیەکی زۆر مانی لە خواردن گرتبوو. زەینەب جەلالیان کە زیندانییەکی کوردە و سزای زیندانی هەتا هەتایی دراوە و لە گرتووخانی خوی لە ڕۆژئاوای هەرێمی ئازەربایجان دانراوە، بە پێی ڕپۆرتان دەستبەجێ پێویستی بە چارەسەرکردنە بۆ چاوی. لە ساڵی 2017 دا چەندین زیندانی سیاسی لە زیندانەکانی ئێراندا مانیان گرت بۆ نارەزایی دەربڕین لەسەر ڕەوشیان لە زیندانەکان.\nسەربارەت بە ئازادییەکانیش دەڵێت کاربەدەستان بەردەوامن لە کۆتوبەند خستنە بەردەم ئازادی ڕادەربڕین، ڕێکخراو کۆڕو کۆبونەوە. دەیان ڕۆژنامەوان، چالاکوانی میدیای ئیلیکترۆنی بە تاوانی کرداری دژی ئاسایشی نیشتمانی دراون بە دادگا.\nسەربارەت بە مافەکانی ژنان لە ئێراندا ڕێکخراوی چاودێری مافەکانی مرۆڤ دەڵێت ژنانی ئێرانی ڕووبەڕووی جیاوازی دەبنەوە لە دۆسێتایبەتەکانی پەیوەندیدار بە هاوسەرگیری، جیابوونەوە، میرات و وەرگرتنی منداڵ. هەمو کچێت دەبێت لەلایەن سەرپەشتێکی پیاوەوە ڕێگەی پێبدرێت بۆ هاوسەرگیری کردن جا تەمەنی هەر چەندێک بێت، ژنانی ئێرانی ناتوانن ڕەگەزنامەی ئێرانی بۆ هاوسەرەکانیان یان منداڵیان کە لە دەرەوەی وڵات لە دایک بوون وەربگرن. ژنێکی کە هاوسەرگیری کردووە ناتوانێت پاسەپۆرت وەربگرێت و بەبێ مەوڵەتی نوسراوی فەرمی هاوسەرەکەی سەرفەر بۆ دەرەوەی وڵات بکات. بە پێی یاسای ئیران پیاوێک دەتوانێت بڕیار لەسەر شوێنی ژیان بدات و دەتوانێت ڕێگری لە هاوسەرەکەی بکات بۆ هەر کارێک کە خۆی پێی باش نەبێت.\nڕاپۆرتەکە دەشڵێت حکومەت جیاوازییەکی زۆریش دەکات دژ بە کەمینە ئاینییەکان لە ناویاندا موسوڵمانە سوننەکانیش، کۆت و بەند دەخاتە بەردەم چالاکیە کولتوری و سیاسییەکانی ئازەریەکان، کوردەکان، عەرەبەکان و بەلوچەکان.


کەیوان نژادڕەسووڵ پاش کۆتایی مەرەخەسییەکەی گەڕایەوە بۆ زیندانی نەغەدە\n11:45 - 6 خاکەلێوه 2721\nڕۆژی پێنجشەممە ٥ی خاکەلێوە، "کەیوان نژادڕەسووڵ"، زیندانیی سیاسیی خەڵکی گوندی "شیناوێ" سەر بە پیرانشار، پاش کۆتایی مەرەخەسییەکەی گەڕایەوە بۆ زیندانی نەغەدە.\nئەو زیندانییە سیاسییە ڕۆژی پێنجشەممە ٢٨ی ڕەشەمەی ٩٩، هاتبووە مەرەخەسی.\nڕۆژی شەممە ٩ی ڕەشەمەی ٩٩، ئەو هاووڵاتییە کوردە بۆ جێبەجێکردنی حوکمەکەی ڕەوانەی زیندانی نەغەدە کرا.\nمانگی گەلاوێژی ٩٩، حوکمی زیندانیی ئەو هاووڵاتییە، لە لقی ١ی دادگای پێداچوونەوەی ورمێ، لە ٤ ساڵ زیندان بۆ ٢ ساڵ و شەش مانگ زیندان کەم کرابووەوە.\nکەمکردنەوەی زیندانیی تەعزیریی ئەو هاووڵاتییە کوردە، بە جێبەجێکردنی پەسەندکراوی مەجلیسی شۆرای ئیسلامی سەبارەت بە کەمکردنەوەی سزای زیندانیی تەعزیری بووە و دۆسیەکەی لە لقی ١ی دادگای پێداچوونەوەی ورمێ جارێکی دیکە تاوتوێ کرابوو.\nمانگی پووشپەڕی ساڵی ٩٨، حوکمی زیندانی "کەیوان نژادڕەسووڵ" لە لقی ١ی دادگای پێداچوونەوەی ورمێ، لە ٥ ساڵ زیندان بۆ ٤ ساڵ زیندان کەم کرابووەوە.\nئەو زیندانییە سیاسییە، ڕۆژی دووشەممە ١٩ی سەرماوەزی ساڵی ٩٧، بە تۆمەتی " ئەندامبوون و هاوکاری لەگەڵ یەکێک لە حیزبە کوردییەکانی ئۆپۆزیسیۆنی حکوومەتی ئێران"، لەلایەن ئیتلاعاتی سپای پاسدارانەوە دەسبەسەر و مانگی ڕێبەندانی هەمان ساڵ، لەلایەن لقی ١٠٢ی دادگای کەیفەریی ٢ی شاری پیرانشار بە هەمان تۆمەت بە ٥ ساڵ زیندانیی تەعزیری مەحکووم کرابوو.


ڕێژیمی ئێران گیرفانی خەڵک دەتەکێنێت\n13:54 - 22 گەلاوێژ 2720\nگەڵاڵەی فرۆشتنی نەوتی ئێران بە خەڵکی وڵاتەکەی لەپیناو وەرگرتنی زێڕ و دۆلار لە بازاڕی بوورسی وزەدا پەسند کرا و چاوەڕێی پەسندی کۆتایی ڕێبەری ڕێژیمە.\n"حەسەن ڕووحانی" سەرکۆماری ڕێژیمی ئێران، ڕۆژی سێشەممە ٢١ی گەلاوێژ، باسی لە پەسندکردنی گەڵاڵەی فرۆشی نەوت لە بوورسی ناوخۆیی وزەدا کردووە.\nئەو گەڵاڵەیە لەلایەن سێ دەزگای "دادوەری، جێبەجێکاری و یاسادانانـ"ـەوە پەسند کراوە و چاوەڕێی پەسندی کۆتایی لەلایەن "عەلی خامنەیی" ڕێبەری ڕێژیمی ئێرانەوەیە.\nفرۆشی نەوت بە خەڵک ڕێکارێکی ڕێژیمە بۆ قەرەبووکردنەوەی کەمیی بوودجە و ڕاکێشانی نەختینەیی بە لە بارودۆخی گەمارۆکاندا.\n"حەسەن ڕووحانی" ئیدعای کردووە: "گەڵاڵەی فرۆشتنی ناوخۆیی نەوت لە بازاڕی بوورسی وزەدا لە ڕیزی گەڵاڵەی خەڵک تەوەرەکاندایه و هەوڵێکی کاریگەر لەپێناو سەقامگیرکردنی بازاڕی سەرمایە و بوورسە و هەنگاوێکی گرینگ بۆ بەرەوڕووبوونەوە لەگەڵ گەمارۆی نەوتیی دوژمنانە".\nئەو گەڵاڵەیە بە پێچەوانەی قسەکانی ڕووحانی تەنیا بۆ پڕکردنەوەی گیرفانی ڕێژیم بە بەتاڵکردنەوەی گیرفانی خەڵکە، بە شێوازێک کە خەڵک توانای فرۆشتنەوەی نەوتی خاویان بە دەرەوە نابێت و سەرەنجام دەبێ نەوتەکە بە نرخێکی کەمترەوە بە ڕێژیم بفرۆشنەوە.\nماڵپەڕێکی سەر بە ڕێژیم بڵاوی کردووەتەوە لەو گەڵاڵەیەدا ٢٢٠ میلیۆن بۆشکە نەوت لە مەودای یەک ساڵدا دەفرۆشرێت، بە پێناسەیەکی دیکە ڕۆژانە نزیکەی ٦٠٠ هەزار بۆشکە نەوت لەڕێگای بوورسەوە مامەڵەی پێ دەکرێت.\nئەگەر سەرجەم ئەو پێشبینییانە بەڕێوە بچێت، ڕێژیم دەتوانێت لەو ڕێگایەوە ١٩٠ هەزار میلیارد تمەن لەڕووی ماڵییەوە دابین ببێت و بەشێک لە کەمیی بوودجەکەی قەرەبوو بکاتەوە.\nڕێژیمی ئێران بەردەوام و بەتایبەت لەماوەی چڕتربوونەوەی گەمارۆکاندا و قەیرانی ئابووریی نێوخۆییدا لە هەموو ڕێکارێک بۆ پڕکردنەوەی گیرفانی خۆی کەڵک وەردەگرێت و ڕۆژ بە ڕۆژ خەڵک زیاتر دەچەوسێنێتەوە و سفرەکانیان بەتاڵ دەکات.


kurdiu 6 23/09/2020 - 17:18 هەواڵ/كوردستانی\nلەبارەی راگرتنی بەرز كردنەوەی پلەكانیان، ژمارەیەك ئەفسەری پێشمەرگە لە یاداشتێكدا رایدەگەیەنن: هێزی پێشمەرگە شكۆی بەدەستی حكومەتی كوردی شكێنرا.\nلە پەیامەكەدا كە لە تۆڕە كۆمەڵاتییەكان بڵاوكراوەتەوەو وێنەیەكی دەست كوردیو كەوتوە تیایدا هاتووە، ماوەی٥ساڵە هیچ ئەفسەرێكی پێشمەرگە پلەی بەرزنەكراوەتەوە كە ئەمەش بۆخۆی گەورەترین زوڵم و ناحەقی و بێ ئیحترامیە ، كە بەرامبەر بەو هێزە گیان لەسەر دەس و فیداكارە كراوە.\n#پەیامی ئەفسەرانی پێشمەرگە\nچیتر بێدەنگ نابین...\nهاواری هێزی پێشمەرگە بۆ هەموو كوردستان.. شكۆی هێزی پێشمەرگە لە مەترسی مەرگدایە\nدوای كۆتایی شەڕی داعش ، وامان زانی حكومەتەخۆماڵیەكەی خۆمان خەڵاتمان دەكەن ! كەچی سزایان داین ؟! ئێوەسەیری حكومەتی عێراقی بكەن بۆ هێزە بەژداربووەكان پاداشت و میدالیای ئاڵتون و خەڵاتی ڕێزلێنانی پێ بەخشین...\nپێش هات یان قیدەم درا بەو هێزانە\nبەڵام هێزی پێشمەرگه شكۆی بەدەستی حكومەتی كوردی شكێنرا...\nماوەی٥ساڵه هیچ ئەفسەرێكی پێشمەرگە پلەی بەرزنەكراوەتەوە كە ئەمەش بۆخۆی گەورەترین زوڵم و ناحەقی و بێ ئیحترامیە ، كە بەرامبەر بەو هێزە گیان لەسەر دەس و فیداكارە كراوە\nجەنابی سەرۆكی حكومەت\nجەنابی جێگری سەرۆكی حكومەت\nجەنابی وەزیری پێشمەرگە\nئەندام پەرلەمانان و لیژنەی پێشمەرگە\nنه ورزی ٢٠١٩\nهەشت خشتەیە بە سەدان ئەفسەر دڵ شكاو و بێ ئومێدكراون....\nهەشت خشتەیە سەدان ئەفسەر شەهیدبوون و پلەی نوێیان نەبینی...\n#تكایە ... ڕەنج و ماندووبوونمان بەنەوە بە حەقی خۆمان داوای زیاترمان لێ نەكردوون\nچونكە هەرگیز چاوەڕوانی شتی باش و پاداشت نین لێتان.\nتەنها سوكایەتیمان پێ مەكەن


پێنج جۆری پیاو کە بەدڵنیایەوە لەم ڤالەنتاینەدا دەیبینیت! - تۆڕی میدیایی خەڵک\nله رۆژی جیهانی ڤالانتایندا هه‌ڵوێستی پیاوان به‌رامبه‌ر ئه‌م رۆژه له كه‌سێكه‌وه بۆ كه‌سێكی دیكه ده‌گۆڕێت، به‌ڵام به‌شێوه‌یه‌كی گشتی چه‌ند جۆرێكی دیاریكراوی پیاوان هه‌یه به‌رامبه‌ر به ڕۆژه‌كه كه ئه‌وانیش:\n– ئه‌و پیاوانه‌ی كه هه‌ر له بنه‌ڕه‌تدا باوه‌ڕیان به‌م رۆژه نییه‌و پێیان وایه كه هه‌ر رۆژێكی ئاساییه، به‌ڵام له‌به‌ر دڵی خۆشه‌ویسته‌كه‌یان دیاریی پێشكه‌شده‌كات.\n– ئه‌و پیاوانه‌ی ڤالانتاین لایان ته‌نها بۆنه‌یه‌كی جوانه‌و پێیان وایه كه ده‌كرێت به ساده‌ی یاددی بكه‌نه‌وه‌و ئه‌و رۆژه كاتێكی زیاتر له‌گه‌ڵ خۆشه‌ویسته‌كه‌یان به‌سه‌ر به‌رن.\n– جۆری سێیه‌م ئه‌و پیاوان بۆنه‌كه وه‌ك ده‌رفه‌ت و رۆژێكی باش ده‌زانن بۆ ئه‌وه‌ی كه دیاری بۆ خۆشه‌ویسته‌كه‌یان بكڕن و خۆشه‌ویستی خۆیانی بۆ ده‌رببڕن.\n– ئه‌و پیاوانه‌ی ڕقیان له رۆژی خۆشه‌ویستیه به‌هۆی ئه‌وه‌ی كه بۆخۆیان ته‌نهان، كه به وته‌ی ده‌روناسان ئه‌و رقه‌یان به‌هۆی كاردانه‌وه‌وه‌یه.\n– ئه‌و پیاوانه‌ی كه ڤالانتاین زۆر لایان رۆژێكی گرنگه، به‌ڵام به‌هۆی قه‌له‌قیان له به‌رێكردنی رۆژه‌كه زۆركات هه‌ڵه ده‌كه‌ن و دیاری و بۆنه‌ی نه‌گونجاو رێكده‌خه‌ن.\nئه‌رشیفه‌کان مانگێک دیاری بکه ئازار 2021 (245) شوبات 2021 (1614) كانونی دووه‌م 2021 (906) كانونی یه‌كه‌م 2020 (62)


سیاسەتوانانی سۆسیالدیموکرات لە پێشنیاری مودێڕاتەکان نزیک دەبنەوە - Radio Sweden Kurdish - رادیۆی سوید Radyoya Swêdê | Sveriges Radio\nwêne: Zoltan Balogh/TT, Virginia Mayo/TT\nسیاسەتوانانی سۆسیالدیموکرات لە پێشنیاری مودێڕاتەکان نزیک دەبنەوە\nتازه کرایه‌وه onsdag 11 november 2015 kl 12.25\nبڵاو کرایه‌وه onsdag 11 november 2015 kl 12.10\nسیاسەتوانانی سۆسیالدیموکرات لە کۆمۆنەکان لەسەرانسەری سوید دا داوای ڕێککەوتنی زێدەتر لەگەڵ حیزبەکانی هاوپەیمانی ڕاست دەکەن تا ڕیژەی پەنابەران کەم بکرێتەوە.\nچەندین سیاسەتوانی سۆسیالدیموکرات لەلاوە دەڕواننە پێشنیارەکانی پارتی مودێڕات بۆ دامەزراندنی کۆنتڕۆڵی سنوورەکانی سوید کە لەکردەوەدا پەنابەران ناچار دەکات ئەو وڵاتەی پێیداهاتوون بگەڕێنەوە ئەوێ و لەوێ داوای پەنابەری بکەن. یەکێک لەم سیاسەتوانانەی سۆسیالدیموکرات یوێران داڵستروێمە کە ئەندامی ئەنجومەنی کۆمۆنی کاترینێهۆڵمە.\nداڵستروێم دەڵێ بەم شێوەی ئەمڕۆ ناتوانین بەردەوامبین بە وەرگرتنی ئەو ڕێژەی کە دێت. پێویستیمان بە خەڵک هەیە کە بێن بۆ سوید، بەڵام نە بەم ڕیژەی کە ئێستا دێت. ناتوانێت تەنها لەسەر شانی سوید بێت کە بەتەواوی ئەم ئەرکە وەئەستۆ بگرێت.\nسیاسەتوانێکی دیکە، ئەندامی ئەنجوومەنی کۆمۆنی لیدشۆپینگ، شێل هێدڤال بە ڕۆژنامەیەک دەڵێ "هەرکەسێک کە پێیخۆشبێت دەتوانێت بێتە ناو سوید".\nئەندامی ئەنجومەنی کۆمۆنی نۆڕشۆپینگ، لاش خێرنکڤیست باس لەوە دەکات کە بەپێی پرینسیپەوە کۆنتڕۆڵکردنی سنوورەکانی سوید دەبی باسی لەسەر بکرێت.\nبەلام تاکوو ئێستا سەرۆکی پارتی سۆسیالدیموکرات، ستێفان لوێڤێن خۆی لە پێشنیارەکانی پارتی مودێڕات پاراستووە. پێشتر گوتویەتی هێشتا دەرئەنجامەکانی نازانین چین. ناتوانین بەخێرا پێشنیار پێشکەش بکەین کاتێک کە دەرئەنجامەکانیان بازانین.


Ö:: "کۆمه‌ڵه" به‌هێزترین کۆڵه‌که‌ى حیزبى کۆمۆنیستى ئێرانه\n"کۆمه‌ڵه" به‌هێزترین کۆڵه‌که‌ى حیزبى کۆمۆنیستى ئێرانه\nئاماژه: کۆنگره‌ى دوازده‌هه‌مى "کۆمه‌ڵه‌ـ رێکخراوى کوردستانى حیزبى کۆمۆنیستى ئێران" ئه‌مساڵ له هه‌ل‌ومه‌رجێکى سیاسى جیاواز دا، له تاراوگه به‌ڕێوه چوو. سه‌باره‌ت به کۆمه‌ڵێک بابه‌تێکى گرنگ، کۆنگره‌ى دوازده‌هه‌مى کۆمه‌ڵه بوو به ته‌وه‌رى باسه‌که‌مان و له‌م پێناوه‌دا چه‌ند پرسیارێکمان ئاراسته‌ى به‌ڕێز"ئیبراهیم عه‌لیزاده" (سکرتێرى گشتى کۆمه‌ڵه‌ـ رێکخراوى کوردستانى حیزبى کۆمۆنیستى ئێران) کرد، که به‌م شێوه وڵامى داینه‌وه.\nپ: به‌ڕێز کاک ئیبراهیمى عه‌لیزاده، وه‌ک ده‌زانین هاوینى ئه‌مساڵ کۆنگره‌ى دوازده‌هه‌مى "کۆمه‌له‌ـ رێکخراوى کوردستانى حیزبى کۆمۆنیستى ئێران" کۆتایى پێهات. وه‌ک یه‌که‌م پرسیار پێمان خۆشه سه‌باره‌ت به‌و ئاڵ‌وگۆڕانه‌ى که له به‌رنامه‌و مکانیزمى کارکردن و... له کۆنگره‌دا هاتۆته ئاراوه بۆمان باس بکه‌ن؟\nو: کونگره‌ی 12ی کۆمه‌ڵه ئاڵ‌وگۆڕێکی له ستراتیژی کۆمه‌ڵه‌دا پێک نه‌هێناوه. راپۆرتی سیاسی ئه‌و کونگره‌یه له‌م چه‌ند رۆژه‌دا ده‌که‌وێته به‌رده‌ست و ده‌توانن بیبینن. به پێی دوایین گۆڕانکاریه‌کانی سیاسی ئێران و ناوچه‌که، کۆنگره هه‌وڵی داوه که ئه‌رکه‌کانی ئێمه له هه‌موو بواره‌کاندا به وردی دیاری بکات. چالاکی ته‌شکیلاتی نه‌هێنی، سیاسه‌ت به‌رانبه‌ر به "NGO"کانی هه‌ڵسوڕاو له کوردستان، تاکتیک و شێوه‌کاری ئێمه له خه‌باتی جه‌ماوه‌ری ئێستای کوردستاندا، خه‌باتی چه‌کداری و جێگا و شوێنی له ستراتیژی ئێمه‌دا و گه‌لێک بابه‌تی وردی دیکه که سه‌باره‌ت به هه‌مووی ئه‌وانه سیاسه‌ت دیاریکراوه.\nبه‌ڵام به بڕوای من گرینگترین بابه‌تی ئه‌م کۆنگره‌یه، باس و گفتوگۆ بوو له‌سه‌ر داڕشتنی به‌رنامه‌یه‌ک بۆ ده‌سه‌ڵات دارێتی جه‌ماوه‌ر له کوردستان. به پێی بۆچوونی کۆنگره، "کۆمه‌ڵه" به‌رنامه‌یه‌کی بۆ ئه‌م مه‌به‌سته داڕشتوه که ده‌کرێ له هه‌ر به‌شێکی کوردستان یان هه‌مووی، بۆ ماوه‌یه‌ک یان به به‌رده‌وامی، به عه‌مه‌لی یان به فه‌رمى کاری پێ بکرێ. ئێمه له‌م به‌رنامه‌یه‌دا هه‌وڵمان داوه رێگا و شوێنێک دیاری بکرێ که هه‌ر له سه‌ره‌تاوه ده‌سه‌ڵات راسته‌وخۆ بدرێته ده‌ست جه‌ماوه‌ر و ئه‌م حیزب و ئه‌و حیزب ته‌نیا به پێی نفوز و خۆشه‌ویستی یان له ناو جه‌ماوه‌ردا بتوانن به‌رنامه‌ی سیاسی خۆیان بکه‌ن به به‌رنامه‌ی ئه‌م کۆمه‌ڵگایه و هه‌ر به‌و پێیه‌ش وه‌کوو حیزب له ده‌سه‌لات دا به‌شدار بن یان نه‌بن. هیوادارم ئه‌م به‌رنامه‌یه‌ش به‌م زووانه بڵاو ببێته‌وه.\nپ: گه‌وره‌ترین ره‌خنه‌یه‌ک که‌ئه‌وڕۆ به‌ره‌وڕووى ئۆپۆزسیۆن بۆته‌وه ئه‌وه‌یه که به‌ره‌ى نوێ و گه‌نجان له ناو پارته‌کاندا که‌وتوونه‌ته په‌راوێزى ده‌سه‌ڵاته‌وه، له‌م پێناوه‌دا ده‌بینین له‌ناو ئێوه‌شدا گه‌نجان له رێبه‌رایه‌تیدا نیین. له‌م باره‌وه وڵامتان چییه؟ بۆچى له کۆنگره‌دا هه‌وڵى چاره‌سه‌رکردنى ئه‌م بابه‌ته‌تان نه‌داوه؟\nو: ئه‌وه‌ی که ئێوه ئاماژه‌ی پێ ده‌که‌ن واقێعیه‌تێکی له خۆیدا هه‌یه و بێ گومان وه‌کوو که‌م و کۆڕٍیه‌کی جیدی حیسابی بۆ ده‌که‌ین. به‌ڵام ئێوه ده‌زانن که ئێمه له ئێران له لایه‌ن رژیمی ئیسلامیه‌وه حیزبێکی قه‌ده‌غه کراوین و هه‌ڵسوڕاوانی ته‌شکیلاتی ئێمه له ناوه‌وه‌ی کوردستان به نه‌هێنی چالاکی ده‌که‌ن. ده‌توانم به راشکاوی بڵێم نزیکه‌ی له سه‌دداـ هه‌شتای ئه‌م هه‌ڵسوڕاوانه له زومره‌ی نه‌وه‌ی گه‌نجى ئه‌و وڵاته‌دان. ئه‌م نه‌وه‌یه به هۆی ده‌سه‌ڵاتی دیکتاتۆری له ئێران ناتوانێ له ده‌رفه‌تى یه‌کسان به نیسبه‌ت ئه‌و هاوڕێ یانه‌ی که له ده‌ره‌وه‌ی کوردستانن له به ده‌سته‌وه گرتنی پۆسته ته‌شکیلاتیه‌کانی سه‌ره‌وه، به‌هره‌مه‌ند بن. ته‌نانه‌ت ناتوانن ئه‌و جۆره‌ی که پێویسته له ناوه‌وه‌ی وڵاتیش خۆیان به یه‌کتر بناسێنن و په‌ی به تواناییه‌کانی یه‌کتر ببه‌ن.\nله‌م کونگره‌یه‌دا سیاسه‌ت به‌رانبه‌ر به "NGO"کان دیاری کراوه، جۆره‌ها له هه‌ڵسوڕانی به ئاشکرا له هه‌موو بوارێکدا هاندراوه‌و رێنوێنی پێویست کراوه. ئه‌مانه هه‌موویان ده‌توانن یارمه‌تی ده‌ر بن بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌م که‌لێنه که‌م بکرێته‌وه. له هه‌مووی ئه‌و رێگایانه‌وه قورسایی لاوان له خه‌باتی سیاسی و کۆمه‌ڵایه‌تی ئه‌و سه‌رده‌مه‌ی ئێمه‌دا ده‌چێته سه‌رێ. که قورسایی سیاسی ئه‌وان چوه سه‌ر، ئه‌وجار که‌ندوکۆسپی رێکخراوه‌یی و ده‌سه‌ڵاتی سوننه‌ت ناتوانێ پێشیان پێ بگرێ و ئه‌گه‌ر پێشیان پێ بگرێ حیزب خۆی توشی ئاڵۆزی و قه‌یران ده‌بێ.\nپ: له مێژه باس له پێکهێنانى به‌ره‌یه‌کى یه‌کگرتوو له نێوان پارته کوردییه‌کاندا ده‌کرێت و گۆایه ئێوه به فه‌رمى راتانگه‌یاندووه که له‌و به‌ره‌یه‌دا به‌شدارى ناکه‌ن. به پێى دوایین کۆنگره‌تان هه‌ڵوێستى نوێتان له‌م باره‌وه چییه؟\nو: پێشتر ئه‌وه بلێم ئێمه نه‌مانگوتووه له به‌ره‌ی کوردستانیدا به‌شداری ناکه‌ین. ئێمه مه‌رجی خۆمانمان هه‌یه بۆ به‌شداری کردن. ئیمه ئه‌و هه‌وڵانه‌ی که له دوای لێدانی عیراق بۆ پێک هێنانی به‌ره کراون و پشتیان به ته‌وهوماتی ئه‌م و حیزبی کوردستانی ئیران به سیاسه‌تی ئامریکا به‌ستووه به جیدی نازانین. ئه‌وانه به‌رژه‌وه‌ندی کورتبینانه و بێ‌بایه‌خیان له پشته‌وه‌یه. خه‌می ئه‌وانه خه‌می یه‌کگرتوکردنی خه‌باتی جه‌ماوه‌ری له کوردوستان نیه. ئه‌وه‌ی که ئیمه به هێندمان نه‌گرتۆه ئه‌وه‌یه و له جێگه‌ی خۆیه‌تی.\nپێکهێنانی یه‌کێتى‌یه‌کی به‌هێز له کۆمه‌ڵگای کوردستاندا به‌رانبه‌ر به ده‌وڵه‌تی ناوه‌ندى پێویستى‌یه‌کی حاشا هه‌ڵنه‌گره. ئێمه زۆرترین هه‌وڵی خۆمان ده‌ده‌ین بۆ ئه‌وه‌ی که له خه‌باتی ناو جه‌ماوه‌ردا هه‌وێنی یه‌کگرتوویی بین و رێگا نه‌ده‌ین وزه و توانای خه‌باتکارانه‌ی خه‌ڵکێک که دژ به ده‌سه‌ڵاتی ئه‌و رژیمه‌ن له کوردستان به‌فیڕۆ بچێ و هه‌مووی به‌گژ دوژمندا بکرێته‌وه.\nبه‌ڵام ئه‌وه‌نده‌ی که بۆ حیزبه سیاسیه‌کانی هه‌ڵسوڕاو له کوردستان هه‌ڵده‌گه‌ڕێته‌وه چه‌ند نوکته‌یه‌ک هه‌یه که بنه‌مای سیاسه‌تی ئێمه به‌رانبه‌ر به‌م مه‌سه‌له‌یه پێک دێنن. یه‌که‌م ئه‌م حیزب و گروپانه‌ی که خوازیاری هاوکاری له ئاستی به‌ره‌دا یان خواره‌وه‌ترن ده‌بێ: یه‌که‌م، به راشکاوی هه‌رچه‌شنه ده‌ست بردنیک بۆ چه‌ک له کێشه سیاسیه‌کانی ناوخۆی کوردستاندا مه‌حکوم بکه‌ن و سه‌ره‌تای دیالۆگ و خه‌باتی سیاسی شارستانیانه له په‌یوه‌ند له گه‌ڵ ناکۆکییه سیاسیه‌کاندا بسه‌لمێنن. دووهه‌م، ئازادی سیاسی به بێ مه‌رج له کوردستان به ره‌سمی بناسن و ئه‌و سه‌ره‌تایه وه‌کوو بنه‌مایه‌کی خه‌باتی سیاسی له کوردستان به کرده‌وه‌ش ره‌عایه‌ت بکه‌ن. سێهه‌م، گفتوگۆ له‌گه‌ڵ دوژمن له‌سه‌ر داخوازیه‌کانی خه‌ڵکی کوردستان کاری یه‌ک حیزب یان یه‌ک گروپ به ته‌نیایی نیه، به‌ڵکوو مه‌سه‌له‌ی هه‌موو خه‌ڵکی کوردستانه. هه‌ر چه‌شنه په‌یوه‌ندی گرتنێکی جیاجیا و حیزبی له گه‌ڵ دوژمن ده‌بێ ته‌حریم بکرێ. ئه‌گه‌ر هاتوو له هه‌ل‌ومه‌رجێکی دیاریکراودا وه‌ها گفتوگۆیه‌ک پێویست بوو ده‌بێ سه‌ره‌تای ته‌وافوق و رێکه‌وتنی گشتی سه‌باره‌ت به کردن و چۆنێتی کردنه‌که‌ی هه‌ر له ئێستاوه به ره‌سمی بناسرێ.\nبۆ ئێمه هاوکاری کردن و هه‌ماهه‌نگی کردن له گه‌ڵ ئه‌م یان ئه‌و حیزبی سیاسی ئامرازێکی دیپلۆماسی نیه بۆ هێنانه پێشه‌وه‌ی لایه‌نێک و په‌راوێز خستنی لایه‌نێکىتر. هه‌ر بۆیه ئێمه لامان وایه له کاتێکدا که هه‌وڵ ده‌درێ بۆ پێکهێنانی یه‌کێتى‌یه‌ک له ریزی رێکخراوه و حیزبه سیاسیه‌کاندا به‌رانبه‌ر به ده‌وڵه‌تی ناوه‌ندى، نابێ ئه‌م هه‌وڵانه خۆیان ببنه‌هۆى پێکهێنانی ته‌فره‌قه‌ی تازه‌تر که ده‌توانێ له کوردستانێکدا که حیزبه سیاسیه‌کانی چه‌کدارن کاره‌ساتی گه‌وره‌ی لێ بکه‌وێته‌وه.\nپ: به ئاماژه به بوونى ئه‌مریکا له ناوچه‌و کاریگه‌رى له‌سه‌ر هاوکێشه‌سیاسییه‌کانى رۆژهه‌ڵاتى ناوه‌ڕاست، ئێوه وه‌ک"کۆمه‌ڵه‌ـ رێکخراوى کوردستانى حیزبى کۆمۆنیستى ئێران" ، هه‌ر له‌سه‌ره‌تاوه هه‌ڵوێستان دژبه‌بوونى ئه‌مریکا له‌ناوچه‌دا بوو. ئایا له دوایین کۆنگره‌تاندا سه‌باره‌ت به‌م هه‌ڵوێسته ئاڵوگۆڕێکتان نه‌خولقاندووه؟\nو: باشتر وایه که بڵێین ئێمه هه‌ڵوێستی دژ به شه‌ڕی ئامریکا له عێراقمان بوو و ئێستاش دژی دووپات بوونه‌وه‌ی سیناریۆی عێراق له ئێرانین. ئێمه ئه‌و کاره‌ساته جه‌رگ بڕه‌ی که ئه‌مڕۆ له عێراق له ئارا دایه پێش بینیمان ده‌کرد. هه‌ڵبه‌ت نه‌ک هه‌ر ئێمه به‌ڵکوو به ده‌یان ملیۆن ئینسان له دونیادا که هه‌موویان نه‌فره‌تیان له رژیمی سه‌دام بوو، هه‌ر ئه‌و پێش بینی یه‌یان ده‌کرد. بۆچی له حاڵێکدا ئه‌مڕۆ هه‌موو روداوه‌کان حه‌قانیه‌ت و دروستی ئه‌و هه‌ڵوێسته نیشان ده‌ده‌ن، گۆڕانکاری به‌سه‌ردا بێت؟ بۆ نموونه ئه‌ڵێم ئه‌مڕۆ حیزبه ناسیۆنالیسته‌کانی کوردستانی ئێرانیش خه‌ریکن هه‌ڵوێسته‌که‌ی خۆیان که ئیتر رووی مه‌جلسی نه‌ماوه به ئه‌سپایی پینه و په‌ڕۆ ده‌که‌ن. ئیتر ئاسان نیه ئه‌مڕۆ که‌س به راشکاوی ئاواتی ئه‌وه بخوازێ که رۆژێک له رۆژان له ژێر سێبه‌ری تانک و ته‌یاره‌ی ئه‌مریکاییدا بچێته‌وه ئێران و ده‌سه‌ڵاتی پێ ببه‌خشرێ. کۆنگره‌ی ئێمه هه‌وڵی دا که هه‌ڵوێستی ئوسولی خۆی به‌رانبه‌ر به بوونی ئامریکا له‌م ناوچه‌یه له هه‌ل‌ومه‌رجی تازه‌دا مانا بکاته‌وه و نه‌تیجه‌ی کونکرێتی لێ وه‌ربگرێت. به بڕوای من هه‌ڵوێستی کۆنگره له‌م بابه‌ته‌وه به نیسبه‌ت داهاتووی کۆمه‌ڵانی خه‌ڵک له عێراق هه‌ڵوێستێکی واقێعی و به‌ر‌پرسیارانه بوو که له راپۆرتی کۆنگره‌دا باسی لێکراوه و بڵاو ده‌بێته‌وه.\nپ: له مێژه ئه‌و ره‌خنه به‌ره‌وڕووى ئێوه بۆته‌وه‌و زۆرکه‌س له‌سه‌ر ئه‌و بڕوایه‌ن که باشتروایه ئێوه ببن به "حیزبى کۆمۆنیستى کوردستان" و له پاشکۆى حیزبى کۆمۆنیستى ئێران بێنه‌ده‌رێ. ئه‌مه‌ش ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ ئه‌و هێزو پۆتانسیله‌ى که ئێوه له چوارچێوه‌ى خۆتانداهه‌تانه. ئایا ئه‌م بابه‌ته‌له کۆنگره‌دا که‌وته به‌ر باس و لێکدانه‌وه؟ به‌گشتى له‌م باره‌وه وڵامتان چییه؟\nو: ئه‌مه ره‌خنه نیه، ئه‌مه بۆچوونێکی سیاسی دیاریکراوه. ئه‌و که‌سانه‌ی که پرسیاره‌که به‌م شێوه‌یه ده‌هێننه گۆڕێ، پێش داوه‌ری و لێکدانه‌وه‌ی تایبه‌تی خۆیان هه‌یه. کۆمه‌ڵه پاشکۆی حیزبی کۆمۆنیستی ئێران نیه، به‌ڵکو به‌هێزترین کۆڵه‌که‌ی پاراستنی ئه‌و حیزبه‌یه. واقعبینانه‌ترین ستراتیژ بۆ کۆمه‌ڵه وه‌کوو رێکخراوێکی کۆمۆنیستی ئه‌وه‌یه که خۆی به خه‌باتی سیاسی و چینایه‌تی کۆمه‌ڵگایه‌کی گه‌وره‌تره‌وه گرێ بدات. کۆمه‌ڵه‌یه‌ک که ستراتیژی دامه‌زراندنی کۆمه‌ڵگای سوسیالیستی هه‌بێ، ناتوانێ خۆی له چوارچێوه‌ی به‌رته‌سکی کوردستانی ئێران دا قه‌تیس بکات، ناتوانێ بیر له هاوسه‌نگی هێزی چینایه‌تی بۆ بونیات نانی وه‌ها کۆمه‌ڵگایه‌ک نه‌کاته‌وه. ئه‌گه‌ر ئاسۆی سوسیالیسمی له به‌رانبه‌ر خۆی دانا ئه‌و جار ناتوانی ئه‌و ده‌رگایه‌ی که به‌رو رووى ئه‌و ئاسۆیه کردوویه‌تیه‌وه له سه‌ر خۆی دا بخات.\nگۆڕانکاری کۆمه‌ڵایه‌تی بنه‌ڕه‌تی له کوردستان به گۆڕانکاری له ده‌سه‌ڵاتی سیاسی ئێرانه‌وه گرێ دراوه و ده‌سه‌ڵاتی سیاسی له ئێران ته‌نیا به خه‌باتی خه‌ڵکی کوردستان ناگۆڕدرێ. هاتنه ده‌ره‌وه‌ی کۆمه‌ڵه له چوراچێوه‌ی تێکۆشانی سه‌راسه‌ری ته‌نانه‌ت له به‌رژه‌وه‌ندی بزووتنه‌وه‌ی رزگاری خوازانه‌ی کوردستانیش بۆ کۆتایی هێنان به سته‌می نه‌ته‌وایه‌تى‌دا نیه. هیچ ده‌ستکه‌وتێک له‌کوردستان له‌م روه‌شه‌وه به بێ گۆڕانی ناوه‌رۆکی ده‌سه‌ڵاتی ناوه‌ندى باده‌وام و سه‌قامگیر نابێ. تێکۆشانی کۆمه‌ڵه له‌و چوارچێوه‌یه‌دا رێگه‌یه‌کی سه‌رڕاستتر و واقێع بینانه‌تریشه بۆ ئه‌وه‌ی خه‌ڵکی کوردستان بتوانن مافی پێکهێنانی ده‌وڵه‌تی سه‌ربه‌خۆی خۆشیان به‌ده‌ست بێنن.\nله وه‌ڵامی پرسیاره‌که‌تاندا سه‌باره‌ت به باسه‌کانی کۆنگره پێویسته بڵێم که ئه‌گه‌رچی بۆچونی جیاوازیش له ناو ئێمه‌دا له‌سه‌ر ئه‌م بابه‌ته هه‌یه، به‌ڵام له کونگره‌ی 12ی کۆمه‌ڵه‌دا ئه‌م بابه‌ته نه‌که‌وته به‌ر باس و لێکدانه‌وه.\nپ: کاک ئیبراهیم باسێک له ئارادایه که ده‌ڵێن ئه‌و تیۆرییه‌ى مارکس"کرێکارانى جیهان یه‌کگرن" چه‌ند ده‌یه‌یه‌که هه‌ڵوه‌شاوه‌ته‌وه، ئێمه ئێسته‌ش ده‌بینین که ئه‌و دروشمه له‌سه‌ر بڵاوکراوه‌و راگه‌یاندنه‌کانى ئێوه‌دا بڵاوده‌بێته‌وه، بۆچى تائێستا ئه‌و دروشمه‌تان نه‌گۆڕیوه‌و ءئایا له کۆنگره‌دا باس له‌سه‌ر گۆڕینى ئه‌م دروشمه کراوه؟\nو: به ڕای من تا ئێستا تاقه یه‌ک بیرمه‌ندی دونیای سه‌رمایه‌داری په‌یدا نه‌بووه که توانیبێتی له رووی دیقه‌تی تیۆرییه‌وه، له رووی حه‌قانیه‌تی سیاسی و له رووی بایه‌خی ئه‌خلاقیه‌وه جیهان بینی‌یه‌کی ئاوا هه‌مه لایه‌نه که مارکس کردویه‌تی پیشکه‌ش به مرۆڤایه‌تی بکات. جیهان بینی یه‌ک که کۆمه‌ڵگای به‌شه‌ری پێ بناسرێت و ململانیه‌کانی دونیای ئه‌مڕۆی پێ شرۆڤه بکات و ئاسۆی دواڕۆژی دیاری بکات.\nتیۆریه‌کانی مارکس نه‌ک هه‌ر ره‌ت نه‌کراونه‌ته‌وه به‌ڵکوو زۆربه‌ی هه‌ره‌زۆری ئاکادیمیسیه‌نه‌کانی بورژوازی له بواره‌کانی ئابووری، کۆمه‌ڵناسی، مێژوو و هیتر به بێ ئه‌وه‌ی ناوی بێنن، له سیستمی فیکری خۆیاندا هه‌زمی ده‌که‌ن و بۆ مه‌به‌ستی تایبه‌تی خۆیان به‌کاری دێنن. هه‌ڵبه‌ت لایه‌نگرانی راسته‌قینه‌ی مارکس له دوای خۆی به‌رده‌وام ئه‌و نه‌زه‌ریه‌یان گه‌شه پێ داوه و به‌ره‌و پێشتریان بردوه. تیۆری سوسیالیزمی زانستی هه‌تا هاتووه ده‌وڵه‌مه‌ندتر بووه. دروشمی کرێکارانی جیهان یه‌کگرن! که ئێوه ئاماژه‌تان پێ کرد، له سه‌رده‌می جیهانگیری سه‌رمایه‌داریدا زیاتر له هه‌میشه نیشان ده‌دات که چه‌نده به‌رژه‌وه‌ندی کرێکاران له سه‌رتاسه‌ری جیهان به یه‌که‌وه گرێ دراوه. ئه‌گه‌ر ئه‌م دروشمه 170 ساڵ له‌وه پێش حه‌قانیه‌تی بووبێ ئه‌وا ئێستا له هه‌لومه‌رجی نوێ جیهاندا به ده‌یان قات زیاتر حه‌قانیه‌تی هه‌یه. تیۆریه‌کانی به‌رانبه‌ری مارکسیسیم، لیبرالیسم و نێۆلیبرالیسم ئه‌و هه‌موو فه‌لاکه‌ت و مه‌رگه‌ساته‌یان لێ که‌وتوته‌وه که ئه‌مڕۆکه له دونیا دا ده‌ی بینین. ئایا به‌راستی ته‌سه‌ور ده‌کرێ که به‌شه‌ریه‌تی ئه‌مڕۆ له ژێر سێبه‌ری کۆنه‌په‌ره‌ستی ئیسلامی دا یان ناسیۆنالیسم دا یان ئه‌مپریالیسم دا هیوایه‌کی به رزگار بوون هه‌بآ؟. به‌شه‌ری ئه‌مڕۆ هیچ رێگایه‌کی دیکه‌ی له به‌ر نیه یان ئه‌گه‌رێته‌وه بۆ ده‌ورانی به‌ربه‌ریه‌تی خۆی و یان به‌ره‌و سوسیالیسم هه‌نگاو ده‌نێ. و تیۆریه‌کانی سوسیالیسمی زانستی که مارکس گه‌وره‌ترین داهێنه‌ریان بوو به رێگه‌ی دووهه‌م دا ئه‌مان بات.


خانووه‌كانی گوندی كۆری دابه‌ش ده‌كرێن\nخانووەكانی گوندی كۆری لە ھەولێر- فۆتۆ: كوردستان24\nله چه‌ند هه‌فته‌ی داهاتوودا هه‌زار خانووی گوندی كۆری به‌شێوه‌ی تیروپشك دابه‌ش ده‌كرێت به‌سه‌ر ئه‌و هاووڵاتییانه‌ی كه پێشتر ناویان تۆماركراوه.\nتاهیر عه‌بدوڵڵا، جێگری پارێزگاری هه‌ولێر لە كۆنگرەیەكی رۆژنامەوانیدا رایگه‌یاند: "له ماوەی 45 رۆژدا ئه‌و خانوانه دابه‌ش ده‌كرێن، خانووەكان بەشێوەی تیرپشك دابەش دەكرێت و ژمارەی خانووەكان دیار دەكرێت و گرێبەست لەگەڵ ھاووڵاتیان دەكرێت".\nروونیكردەوە: "لەماوەی ئەو 45 رۆژەدا چەند خزمەتگوزارییەكی كەم لە پڕۆژەكە ماوە و تەواو دەكرێت".\nجێگری پارێزگاری هه‌ولێر ئه‌وه‌شی خسته‌ڕوو: "شەش هه‌زار و 500 دۆلار له هاووڵاتیان وه‌رده‌گیرێت و ئه‌و پاره‌ش نادرێت به كۆمپانیا، به‌ڵكو ده‌خرێته بانكێك و ده‌سته‌ی وه‌به‌رهێنانی هه‌ولێر سه‌رپه‌رشتی ده‌كات، له ماوه‌ی 10 ساڵیشدا، هاووڵاتیان ده‌بێ 20 هه‌زار دۆلار به شێوه‌ی قیستی درێژخایەن مانگانه بدەنەوە".\nپڕۆژەی گوندی كۆری له ساڵی 2014 به‌پێی رێككه‌وتنێكی نێوان حكوومه‌تی هه‌رێم و كۆمپانیایه‌كی كۆریای باشوور لە ھەولێر لە سه‌ر رووبه‌ری هه‌زار و 592 دۆنم زه‌وی ده‌ستی پێكرد به مەبە‌ستی دروستكردنی 6 هه‌زار و 512 خانوو بۆ كه‌مكردنه‌وه‌ی ژماره‌ی كرێنشینان له هه‌ولێر. بەڵام به‌هۆی قه‌یرانی داراییه‌وه ته‌واوكردنی پرۆژه‌كه دواكەوتووە و ھاووڵاتیان نەیانتوانیووە قیستی خانووەكان بدەن.


موسوڵمانانی ئەمەریکا خۆشحاڵن بە کردنەوەی مزگەوتەکان لە مانگی ڕەمەزاندا\nموسڵمانان لە ئەمەریکا دەڵێن خۆشحاڵن مزگەوتەکان لە مانگی پیرۆزی ڕەمەزاندا کرانەوە.\nساڵی ڕابردوو ئەم کاتە دەرگای مزگەوتەکان داخران بەهۆی پەتای ڤایرۆسی کۆرۆناوە. ئێستا لە کاتێکدا ڕێژەی توشبوون بە پەتاکە لە سەرانسەری وڵاتدا کەمتر بووەتەو و ملیۆنان ئەمەریکاییش ڤاکسینی دژە کۆرۆنایان وەرگرتووە، مزگەوتەکان کرانەوە.\nنزیکەی 3 ملیۆن و نیو موسوڵمان لە ئەمەریکا دەژین دەکاتە نزیکەی %1 ی دانیشتوانی وڵاتەکە.\nئەمیر محەمەد کە بە ڕەچەڵەک خەڵکی ئیتیۆپیایە و لە میانەی مانگی ڕەمەزاندا دەچێت بۆ مزگەوتێکی شاری ئەلێکساندریا لە ویلایەتی ڤێرجینیا دەڵێت " سەرباری ئەوەی دەبێت دەمامکمان پێوە بێت و پێش ئەوەی بڕۆینە ژوورەوە پشکنین بۆ پلەی گەرمی لەشمان دەکرێت و ژمارەی ئەو کەسانەش کە لە مزگەوتەکە دەبن سنووردارکراوە بۆ نیوەی ئەوەی پێش کۆرۆنا، بەڵام هێشتا زۆر خۆشحاڵم بەم بڕیارە."\nئیمام نەعیم بێگ، بەڕێوەبەری نێوەندی ئیسلامی دار ئەلهیجرە لە شاری فاڵسچێرچ، هاوڕایە.\nئەو دەڵێت " خەڵکی زۆر خۆشحاڵن کە مزگەوتەکان کراوەن، ئەمە دەرفەتێک دەڕەخسێنێت بۆ خەڵکی یەکتر ببینن و پێکەوە نوێژ بکەن."\nلە ساڵی ڕابردوودا ژمارەیەک لە مزگەوتەکان بە ڕێگای تەکنەلۆژیا بەردوام بوون لە بەستنەوەی کۆمەڵگەکان پێکەوە. بێگ دەڵێت " ئێمە هێشتاش نوێژی هەینی بە ڕێگای ئۆنلاینیش ڕاستەوخۆ لە پەیجی فەیسبووکی مزگەوتەکەمانەوە پەخش دەکەین."\nجگە لە نوێژە ڕاستەوخۆکان ، سەنتەری ئیسلامی وۆرسێستەر لە ماساچوسێتس هەروەها بەرنامەی پەروەردەیی ئۆنلاینی جەماوەری بۆ گەنجان هەیە لەسەر بابەتەکانی وەکو ئیسلام لەسەر خێزان چی دەڵێت.\nکاتێک کە مزگەوتەکە کرایەوە ئیمام عاسف هیرانی سەرسام بوو بەوەی بینی گەنجێکی زۆر لە مانگی ڕەمەزاندا ڕوویان کردە مزگەوت. ئەو دەڵێت ئەوان " زیاتر بەلای ئایندا ڕۆشتوون و نوێژ دەکەن و پرسیاری زۆرم لەسەر نوێژکردن و کاری خێرخوازی لێدەکەن."\nبەڵام هیرانی دەشڵێت هەندێک لە خەڵکانی بەساڵا چوو نیگەرانی ئەوەن لە مزگەوت توشی ڤایرۆسی کۆرۆنا ببن بۆیە ڕەنگە نەیەن.\nئیمامەکان دەڵێن هەندێک کەس نیگەرانن لە وەرگرتنی ڤاکسینی دژە کۆرۆنا بە تایبەتی لە مانگی ڕەمەزاندا. ئەوان دەڵێن خەڵکی کۆمەڵگەکانی خۆیان هاندەدەن بۆ وەرگرتنی ڤاکیسنەکە.\nبێگ دەڵێت " ئێمە لەو بڕوایەداین پێغەمبەر محەمەد هانی خەڵکی داوە بۆ دەرمان وەرگرتن." هیرانیش دەڵێت " لە ئیسلامدا پرنسیپێک هەیە کە هەرچییەک ببێت دەبێت گیانی مرۆڤەکان بپارێزرێن."\nهەندێک شت هێشتا ئاسایی نەبووەتەوە. کۆمەڵگەکان ناتوانن هێشتا پێکەوە ڕۆژوویان بشکێنن.\nئیمام ڕەفیق مەهدی هاودامەزرێنەری سەنتەری ناکسڤیڵی کۆمەڵگەی موسوڵمانەکانی تێنسی دەڵێت " بیری کۆبونەوە خێزانییەکان و پێکەنینی منداڵان دەکەم."