یاداشتەکانی قەلەندەر – كولتور مه‌گه‌زین\nبابه‌تی: دابان عه‌تار\t مارس 20, 2018\nتادەهات هەنگاوەکانم خێراتردەبوون, لەمسەرەوە بۆ ئەوسەر دەهاتم و دەچووم. مستەکانم دەگوشین. پانتایی ژوورەکە لە پێش چاومدا بچووک و بچووکتر دەبووەوە. نەخێر هەرگیز من نەگەیشتمە ئەو وێنەیەی, کە بە دوایدا وێڵ بووم. ژنێکی نیمچە ڕووت لەسەر سیسەمەکە کەوتبووە خەوێکی قووڵەوە، لە دەستە ڕاستی سیسەمەکە سوخمەیەکی سوور کەوتبووە سەر زەویەکە. بنکراسێکی سوور لەو لاترەوە کەوتبوو. گوێم بۆ هەناسە قووڵەکانی ژنەکە ڕادێرابوو، لە ناکاوێک دەنگێکی خنکاو بە ئاگای هێنام: بڕۆدەرەوە! تکایە بڕۆدەوە. دەنگەکە هی خۆم بوو، بە هەمان کچی سەر سیسەمەکەم دەگووت. کچەکەش بە سەرسامی لێم ڕامابوو ویستی بڵێ: بۆچی؟! چی بووە؟! بەڵام لەجێی ئەوە بەبێ دەنگی لە چاوەکانم ڕاما، منیش بەبێئەوەی یەک قسەی دیکە لە دەمم بێتە دەرەوە سەرم لەبەر خۆم نا و ڕوانیمە سەرنینۆکی پەنجەی پێیەکانی. گوێم لە هەنسکێک بوو، تێکەڵ بە شریخەی هەورێک. ئەوە چەندەمین جارم بوو گوێم لەهەمان هەنسک و هەمان شریخە دەبوو؟! ڕاچەکیم! ئەوە چەندەمین جارم بوو ڕابچڵەکم؟!\nئەمجارە هیچ ژنێکی نیمچە ڕووتم بەدی نەکرد. زانیم ئەو دیمەنەش وەک باقی دیمەنەکانی دیکەی ژیانم لە خەیاڵێکی خۆم زیاتر نەبووە. ئەوە چەندەمین جارم بوو ئەوە تاقی بکەمەوە؟\nئەوە چلەمین ژنە تاقی بکەمەوە لە ژیانم، کە لە هیچیاندا سەرکەوتوو نەبووم.\n(یاداشتی چەند خولەکێک دوای بوونە چل ساڵیم)\nیاداشتێکی منداڵیم دەنوسمەوە\nئێستا کە تاڵی ڕەش لە سەروڕیشم نەماوە دەبێ یاداشتی ڕۆژێکی منداڵیم بنوسمەوە؛ ئەوکات تازە ماڵمان لە بێرکۆتەوە هاتبووە هەولێر، ماڵمان لە گەڕەکی (سەیداوا) بوو لە خانوێکی قوڕدابووین. بەیانیەک دایکم لە خەوی هەڵساندم، دوای ئەوەی نان وچایەکم خوارد، جانتایەکەم لە شانم کرد، بەڵام جانتای چی هەر گوونیەیەکی جامفازبوو دایکم بۆی دووریبووم لە شێوەی کیسێک، پێداویستی قوتابخانەم تێدەکرد. ئەوکات زۆربەی خەڵک وابوو، بۆیە هیچ نەنگیەکی تێدا نەبوو. ئەوە ناڵێم هەندێک لە قوتابیەکان هەم جلێکی نوێتر و گرانتریان لەبەربوو هەم خۆیان لە ئێمە پێ گەورەتر بوو، ئیمەش وامان دەزانی بەڕاستی ئەوان لە ئێمە گەورەترن.\nمن ئەوکات پۆلی دووی سەرەتایی بووم. جگە لە قەمسەڵە کۆنەکەم نایلۆنێکیشم لە خۆم پێچا، چونکە بارانێکی بە خوڕ دەباری، ئەوە کاری هەموو ڕۆژێکم بوو، لەگەڵ ئیسماعیلی دراوسێمان تا دەگەیشتینە قوتابخانە سەرتاپامان لە قوڕێ وەردەدرا. ئیسماعیل ساڵێک لە خۆم گەورەتر بوو، بەڵام لە هەمان پۆلی من بوو. بە کۆڵانە تەسکەکانی سەیداوادا دەرۆیشتین، بە پێی توانا خۆمان لە گۆلە ئاوەکان دەپاراست، بەڵام لەهەندێک شوێندا ناچاردەبووین تا قاچمان هەڵکەین و لە گۆلە ئاوەکان بدەین. ئیمە ڕاهاتبووین بەم دۆخە، ئەو ڕۆژە بارانەکە زۆر بە هێزبوو. کاتێک لە گەڕەکەکەی خۆمان پەڕینەوە ئەوبەر، زیاتر نەمانتوانی ڕێبکەین، خۆمان دایە پەنای دیواری قەبرستانە گەورەکە. نوایەک لە سەرەتای دیوای قەبرستانەکە هەبوو، چووینە ژێری تا تۆزێک بارانەکە خۆشدەکاتەوە. دیاربوو، ئیسماعیل خۆی پێ ڕانەگیرا تاوه‌كو دەگەینە قوتابخانە، بەڵکو هەر لەوێ دەفتەرێکی لە جانتاکەی دەرهێنا، وێنەیەکی پیشاندام. وێنەیەکی کیشراوبوو، دیاربوو خۆی لە ماڵەوە کێشابووی. هەرچەندە زۆر شارەزایانە نەکیشرابوو، بەڵکو هەر دوو سەری خڕ لە تەنیشت یەکەوە کێشرابوون یەکیان وەک جیاکردنەوە کۆمەڵێک تاڵی قژی درێژی پێوە لکێندرابوو، ئەوەکەی دیکە لەخوارەوەی لووتی سمێڵێکی کۆمیدی بۆ دروستکرابوو، هەدووکیان لوولەکێکی بچووک لە جێگەی ملیان، لە دوای ملی پیاوەکە چوارگۆشەیەکی ڕێک کیشرابوو، کە لە کۆتاییەکەی دوو قاچی لێ جیاببووەوە زۆر بەڕاستی کێشرابوون، دەتگووت بە ڕاستە هێڵ کێشراون. ڕێزێک قۆپچە لە سەرەوەی چوارگۆشەکە تا سەرەتای نێوانی قاچەکانی پیاوەکە درێژببووەوە. ژنەکەش لە لای ملیەوە بەرەبەرە فراوان دەبوو تا دەگەیشتە نزیکی پێیەکانی لەویدا دوو پێی بچووک هاتبوونە دەرێ، پێموابێ مەبەستی بوو ژنێک بکێشێ لە عەزیەیەکی بوکێنیدا، یان لە جلێکی کوردیدا.\nئەوکات وێنەکە زۆر سەرنجی ڕاکێشام، بە جۆرێک هەموو هیوایەتم بووە ئەوەی ئەو وێنەیە ببێ بە هی من. ئیسماعیل پەنجەی لەسەر وێنەی پیاوەکەدا دانا گووتی: تەماشا بکە ئەوە ئەمنم. پەنجەی گواستەوە بۆ سەر کەسەکەی تەنیشتی و بەردەوام بوو: ئەوەشیان ژنەکەمە، ئەوە ئاهەنگی بووک گواستنەوەی خۆمە، خۆشم نیگارەکەم کێشاوە. پەڕەکەی بۆ ڕاگرتم: ئەرێ عەبدوڵا جوانە؟ منیش تەواوی سەرسامی خۆمم بۆی دەربڕی. کاتێک ئەو دەیگووت ئەوە منم، من لە خەیاڵی خۆمدا وام دانا نەخێر ئەو پیاوە منم و ئەو ژنەش ژنی منە. ئەوەندە چووبوومە نێو خەیاڵەوە ویستم بانگ بکەم: عافرەت پەرداخەک ئاوم لۆ بێنە (هەر وەکو بابم) لەو دەمەدا خۆم لێ ببووە باوکم بە ئاگاهاتم ئیسماعیل قۆڵی ڕادەتەکاندم:\n-کورە عەوڵا؟! ئەوە چیت لێ هاتیە؟! کێوە چووی، هاهاها…\nلە قاقای ئیسماعیلی بە ئاگا هاتم. بە بێ ئاگایی لەدەمم دەرچوو: ها؟ هیچ هیچ…\nگووتی: وابزانم ئەگەر لەوە زیاتر چاوەڕێی بارانەکە بکەین بە درەنگ دەکەوین و مامۆستا حەمەدەمینیش چینێکی باشمان تێ هەڵ دەدا.\nبۆ کورتکردنەوەی ڕێگاکە بە ناو قەبرستانەکەدا ڕۆیشتین، باران ئێمەی خووساندبوو. لەگەڵ پەلە پەلیشماندا خۆمان لە قەبرەکان دەپاراست نەکا پێ بە مردووەکاندا بنێین و خوا چاومان کوێربکات وەک دایبابمان ئاوایان پێگوتبووین. لە قەبرستانەکە پەرینەوە، قوتابخانەکەمان بەدەرکەوت، لە پشتیشیەوە خانوە کۆنەکانی گەڕەکی عارەبان(تەعجیل). لەوحەی قوتابخانەکەمان بە دەرکەوت نووسرابوو(مدرسە اربیل الاولی) خۆمان بە ژوورێ داکرد.\nبە پلیکانەکاندا سەرکەوتین یەکسەر خۆمان گەیاندە عەلادینەکە و دەستەکانمان بەرەو ڕووی ڕاگرت تا تۆزێک گەرم بێتەوە. لووتەکانمان سوور سوور ببوونەوە. هەڵم لە دەممانەوە دەهاتە دەرەوە. ئەو ڕۆژە چەندی ددانم بە خۆمدا گرت، بەڵام نەمدەتوانی خەیاڵی بردنی ئەو وێنەیە لە سەرمدا دەربکێشم. لە دەرفەتێکدا پەڕەکەم لە جانتاکەی ئیسماعیلی دەرهێنا و پەڕەکەم لێی دزی. تا ئیستاش ئەو پەڕەیەم لە کن خۆم هەڵگرتوە. ئیسماعیل بە ونبوونی پەڕەکەی زۆر دڵگران بوو، بەڵام لە نوێوە تێهەڵچووەوە و وێنەیەکی دیکەی کێشا ئەمجار جوانتریش دەرچوو لەوەی پێشتر، بەڵام من بە هیچ شێوەیەک مەیلم بۆ ئەوە نەچوو بە لای دزنی ئەوەدا بچم، نازانم چ هەستێک ئاوا بە قووڵی بە وێنەی یەکەمەوە دەیبەستمەوە. چەندی سەرنجم دەدا وامدەزانی ئەوە وێنەی من و ژنەکەمە، منێکی منداڵ بەخە یاڵی گەورەبوونەوە لە وێنەکە ڕادەمام و چیرۆکم بۆ گەورەبوونی خۆم دروست دەکرد.\nئێستا کە ئەو یاداشتە دەنووسم، دەبێ نوسخەیەک لە یاداشتەکە لەبەر بگرمەوە و بۆ ئیسماعیلی هاوڕێی منداڵیمی بنێرم، ئیستا بەڕێوەبەری ئەو قوتابخانەیەیە، کە کردویەتیە ماڵێکی کولتوری. ئیسماعیلی هاوڕێم هەرگیز شکی لە من نەکردوە ڕۆژێک من وێنەیەکم لێی دزیوە، ئەسڵەن لە براکانی زیاتر متمانەی بە من بوو. منیش لە هەموو تەمەنم ئەوە یەکەم دزیم و دواهەمین دزیم بوو، کردبێتم. ئەو یاداشتەی بۆ دەنێرمەوە هاوپێچ لەگەڵ ئەو وێنەیەی، کە لێیم دزیبوو. دڵنیام ئەوە دەبێتە خۆشەویستترین دیاری لەژیانی بۆی چووبێ، چونکە بۆ ساتێک دەیگەڕتنێتەوە منداڵی.\nیاداشتی شەوێکی مۆسکۆ\nلەوەتەی هاتوومە ئیرە دوو ئیشم هەبووە, یەکەم خوێندن دووەم چاوگێڕان بە دوای وێنەی ویستراوم. لە کوردستان زۆر چاوم بۆی گێڕا نەمدۆزیەوە. دەشێ ئەو وێنەیەش تەنێ خەیاڵێک زیاتر نەبێ، بۆیە یەکەم هەنگاو بۆ لە بیرکردنی دەستپێدەکەم. بەڵێ دەبێ ئەو هەنگاوە بنێم، تۆ نازانی چەندە بە دوایدا گەڕاوم، بۆیە کاتێک باسی لە بیرکردن دەکەم بۆ ئەوە دەچێ کەسێکی بێ وەفا بم، نەخێر بەڵکو من هۆکارم هەیە بۆ ئەو کارەم، کە دەمەوێ بیکەم. خۆشەویستم ئەمشەو بۆم دەرکەوت، کە دڵمت بە شێوەیەک پەلبەست کردوە، ناتوانێ بۆ هیچ کوێیەک بچێت. ئەزیزم ئیرە کچی زۆر جوانی لێیە بە جۆرێک لەوانەیە پیاوی وا هەبێ ئامادە بێت ژیانی خۆی بدۆڕێنێت لە پێناو بەدەست هێنانی یەکێک لەوانە. (ڤێرا) ش یەکیک بوو لەوان، نازانم بە کوردی چۆن گۆ دەکرێ دەشێ بڵێم ڤیروچکا یان ڤیرونیکا, بەڵام من بۆ ئاسانی هەر بە ڤێڕا بانگم دەکرد. بە سپێلی ئینگلیزی ئاوا گۆ دەکرێ و بە ڕووسی سەرەتا بۆ من ئەو گۆکردنە سەخت بوو بۆیە ئاوا ناوەکەم ئاسان کردەوە، سپێڵەکەی بەمشێوەیە بوو بە ڕووسی(Верочка) وابزانم ناوەکەی لە لاتینیەوە وەرگیرابوو بە مانای باوەڕ دەهات. بەڵام ئەو خۆی چ ئیمان بەرێک بوو! جوانیەکی هەبوو پیاوی لە دین دەردەکرد. تۆ دەتوانی وێنای شێوەی ئەو بکەیت. کچێکی باڵابەرز نزیکەی ١٨٥سم واتە ڕێک دە سانتیم لە منیش بەرزتربوو! قژێکی زەردی خاو تا نزیک سمتەکانی بە سەر پێستێکی سپی ڕووندا دەهاتە خوارەوە لە ناوەڕاستی لای چەپی ڕوومەتە گۆشتنەکەی خاڵێکی سوری کاڵ هەبوو، لە شێوەی بازنەیەک، کە ناوەڕاستەکەی تۆخە و هالەیەکی کاڵ دەوری داوە. دووچاوی گەورە خودان ڕەنگێکی سەوزی کاڵ، لەگەڵ سیحرێکی ڕاکێشەر لە نیگاکانیدا بە دوو برژانگی کورتی مووزەرد. لە خوارەوەی چاویدا رێک لە ئاستی نێوان هەردوو برۆکانی لووتێکی قنج. دەمێکی خڕی گۆشتن خودان خەندەیەکی وروژێنەر! سەرەتا من هیچ باکێکم بە هیچ کەسێک نەبوو، بەڵکو سەیرکردنەکانیشم تەنێ بۆ دۆزینەوەی وێنەی ئایدیاڵی خۆم بوو، بەڵام دواتر هەستمکرد ئەو کچە زۆر بە بە وردی سەرنجم دەدا، هەوڵی دەدا خۆیم لێ نزیک بکاتەوە. هەردووکمان لە هەمان بەش دەمان خوێند، بەشی وەرگێڕان. بەو هۆیەوە زۆرترین هۆکاری دەست دەکەوت بۆ ئەوەی لە من نزیکبێتەوە. نایەوێ باسی ئەو هەمووە فێڵە ژنانەیەی بکەم تا توانی پێوەندیەکی هاکەزایی لەگەڵ من دابنێت، دواتر خۆشم نازانم چۆن پەلکێشی نێو پێوەندیەکی ئەڤیندارانەی کردم. لەوانەیە ئەو بەڕاستی منی خۆشویستبێت، بەڵام من ئیستا دەزانم تەنێ بۆیە ئەوەم پەسند کرد تا هەندێک لەو خەیاڵاتانە بێمە دەرەوە، تێمبگە ئازیزم تا ئەوکاتە تۆ خەیاڵی نیگارکێشێک زیاتر نەبووی! ئەوە هەر من بووم نەمدەویست باوەڕ بە خۆم بێنم و بەردەوام بووم لە بە دواداگەڕانت.\nکاتێک پێوەندیم لەگەڵ ڤێرا دانا بۆ ئەوە بوو بەر واقیع بکەوم، بە خۆم دەگووت؛ بەڵکو واقیع تەلیسمی ئەو خەیاڵە تێکشکێنێت، بەڵام نەک تێکی نەشکاند بەڵکو منی تێکشکاند و ئەو تەلیسمەشی گەورەتر کرد، بۆیە باوەڕم بە خۆم هێنا ئەوە چارەنووسی منە و دەبێ بەردەوام بم لە گەڕانم بە دوای تۆدا. شەوێک بانگێشتم کرد بۆ ژوورەکەم، ئێمە کۆمەڵێک خوێندکاربووین ماڵێکمان بە کرێ گرتبوو، کۆمەڵێ خوێندکاری کۆمەڵێ شوێنی جیاواز. دوای ئەوەی ماوەیەک بە یەکەوە دانیشتین، ئەو بە چاوەکانی دەیویست شتێکم پێ بڵێ، منیش بە دوای ویستی ئەو کەوتم تا ئەگەر بۆ چرکەیەکیش بووبێ بەر واقیع کەوم. ئەوەی ڕاستی بێ من خۆشمنەدەویست، بەڵکو بە ئومێدی ئەوەی ڕۆژێک شتێکی تێدا بدۆزمەوە وام لێ بکات خۆشم بوێ درێژەم بە پێوەندیەکەمان دا، هەر لەبەر ئەوەش خۆم ڕادەستی حەزەکانی کرد، بەڵام شتێکی زۆر سەیر ڕوویدا، ئەو شتەی منی تووشی سەرسامی کرد. ویستم لێوم لە لێوی نزیک بکەمەوە، بەڵام وەک پەیکەرێک لە جێی خۆم وەستام، خۆشەویستم لەو کاتەدا تۆم دەهاتە پێش چاوی بە تووڕەییەکەوە لێمت دەڕوانی. لەوکاتەدا بە هیچ شێوەیەک مرۆڤێکی ئاسایی نەبووم، بەڵکو پەیکەرێک بووم. نەمتوانی هیچ جووڵەیەک بکەم. ئەو کاردانەوە ساردەی من ڤێرای توڕە کرد، چەندی پرسی: چی بووە؟! بۆ وات لێ هات؟! ویستم وەڵامی بدەمەوە، بەڵام نوتقم گیرابوو، نەخێر نەمدەتوانی قۆناغی پەیکەربوون تێپەڕێنم. ئەو بەرەبەرە دەنگی بەسەردمدا بەرز دەکردەوە و منیش نەک هیچ کاردانەوەیەکم نەبوو، بەڵکو وەک پەیکەرێک هیچ جووڵەیەکیشم نەبوو!\nیادگاری خوێندکارە لوبنانیەکەم\nفاتن واتە جوانیەکی جادوویی سەرنجڕاکێش، جوانیەکی لە خشتەبەر، بەڕاستیش فاتن کچێک بوو جوانیەکەی پڕ بە پێستی ناوەکەی بوو. ئەوە جگە لەو شارەزاییەی لە شیعری مۆدێرنی عەڕەبیدا هەیبوو. دەتوانم بڵێم دیوانی زۆرێک لە شاعیرانی هەر لەبەربوو، جگە لەوەی خۆی شاعیرێکی باش بوو.\nلەو ماوەیەی من مامۆستایان بووم، دیاربوو یەکێک لە شیعرەکانی منی بە وەرگێڕدراوی عەرەبی خوێندبووەوە و ئەو شیعرەم سەرنجی ڕاکێشابوو, ئەوەش بیانوێکی باش بوو، کە بە هۆیەوە خۆی لە مامۆستا دوورەپەرێزەکەی نزیکبخاتەوە. ئەوەی سەیر بوو، ئەوە بوو من خۆم ئاگام لە وەرگێڕانی شیعرەکەم نەبوو، تا ڕۆژێک لە زمانی ئەوەوە گوێم لێ بوو، وەک هەمیشە وانەکەم گوتەوە و ڕیکۆتە ڕەشەکەمم بە سەردەستم دادا و لە پۆلەکە چوومە دەرەوە.\nبە هەمووی چەند هەنگاوێک دوورنەکەوتبوومەوە, گوێم لە دەنگە ناسکەکەی بوو بانگی دەکردم: مامۆستا عبداللە؟ ئاوڕم دایەوە کچێکی باڵابەرزی ڕەشپۆش، تەنوورەیەکی ڕەش و كراسێكی فشی ڕەشی لەبەردابوو، لەچکێکی ڕەشی لە سەردابوو، تۆزێک قژی هاتبووە دەرەوە بە سەر پێستە ئەسمەرە گەرمەکەیدا هاتبووە خوارەوە بەشێک لە چاوە گەورە و قەترانیەکەی داپۆشی بوو. چاوێک، کە باوەڕم وایە ڕوانین بۆی لە توانای هیچ پیاوێکدا نییە، ئەوەی بتوانێ لە چەند چرکەیەک زیاتر لێی بڕوانێت، دڵنیام دوای ئەوە بۆ هەمیشە ژیانی بە شێتی بەسەر دەبات. کاتێک تۆ ئەو دێرانە دەخوێنیتەوە وا هەست دەکەی من بەو نیگایە بۆ هەمیشە ژیانی خۆم دۆڕاند و بوومە دیلی نیگاکانی، بەڵام نەخێر بۆ من نیگایەکی ئاسایی بوو، چونکە من هێشتاش ئەو وێنەیەم نەدۆزیبووەوە، کە بە دوایدا دەگەڕام. داوای کرد قاوەیەکی لەگەڵدا بخۆمەوە، منیش حەزم نەکرد داوەتەکەی پەسەند بکەم، بەڵام کاتێک گوتی: دەمەوێ لەبارەی شیعرێکی دەروێشەوە گفتوگۆتان لەگەڵدا بکەم، حەزێک پاڵی پێوەنام داوەتەکەی پەسند بکەم. دەستی کرد بە خوێندنەوەی ئەو شیعرەی باسی کردبوو، بەڵام شیعرەکە نەک هی دەروێش نەبوو، بەڵکو شیعری من بوو! بەڵێ هەمان مانا و وێنە بوون بە عەڕەبی دەربڕدرابوون. من بو تاساوی لێی ڕامابووم، ئەو شیعرەکەی تەواوکرد و سەری هەڵبڕی، ئاگام لەوەنەبوو کوپە قاوەکە لە ژێر دەستم قڵپ ببووتەوە، ئەو سەیری چاوەکانمی کرد، من سەیری چاوەکانیم کرد، بەڵام بە هیچ شێوەیەک سەیری ئەوم نەدەکرد، بەڵکو کەوتبوومە خەیاڵێکی قووڵەوە. مەگەر دەکرێ ئەو شیعرە هی دەروێش بێت؟! مەگەر دەکرێت ئێمە هەردووکمان بەبێ ویستی خۆمان هەمان شیعرمان نووسیبێ؟! مەگەر دەکرێ لێکچوونی دەقیش بەو ڕادەیە بێت؟!\nسەیری کوپە قاوە ڕژاوەکەی کرد,، خۆی نەشلەژاند، گووتی: چی بووە مامۆستا؟… خەندەیەکی کرد.\nئەوەی ڕاستی بێت من چەندجارێک تووشی ئەوە هاتبووم، دێرێک یان وێنەیەک لە شیعرەکانمدا بە دێرێکی نوسەرێکی دیکە بچێت یان هی نوسەرێکی دیکەم خوێندبووەوە بە هی کەسێکی دیکە دەچوو، بەڵام هەرگیز لێکچوونی بەو ڕادەیەم نەبینیبوو! بە ترسێکەوە پرسیم: تۆ دڵنیای ئەو شیعرە هی دەروێشە؟ بە خەندەیەکەوە وەڵامی دامەوە: بۆ ؟ کێشەیەکی هەیە؟ منیش ویستم بڵێم بەڵێ کێشەکەی ئەوەیە، ڕێک بە شیعرێکی من دەچێ، بەڵام ئەوەم نەگوت لەبەر ئەوەی ئەو کاتە دەروێش زۆر ناسراوبوو بەتایبەتیش لە ناو عەره‌ەبدا، من بەو جۆرە نەناسرابووم، بۆیە ترسام تیرەکە بۆ خۆم بگەڕێتەوە و من بە دزینی شیعرەکە تۆمەتبار بکرێم، لە جێی ئەوە پرسیم: ئەو شیعرەی لە کوێ بڵاوکردوەتەوە؟ پێکەنی گووتی: ئەدی ئەگەر ئەو شیعرە هی شاعیرێکی کن خۆتان بێ، چی ؟\nکاتێک گوێم لەو قسەیەبوو گەشامەوە، لەو کاتەدا سەرنجم کەوتە سەر چاوەکانی، سپیاییەکی زۆر چوار دەوری بازنەیەکی ڕەشی گەورەی دابوو، جوانیەکی لە ڕادەبەدەر! وەڵامم دایەوە: ئەگەر ئەو شاعیرە من بم چی؟ خەندەیەکی کرد، چاوەکانم کەوتنە سەر لێوە گۆشتنەکانی، ددانە سپیە ووردەکەی لەو دیووی لێوەکانیەوە بە دەرکەوتن، بۆ چرکەیەک وامزانی هەمان ئەو کچەیە، کە من بە دوایدا وێڵم، هەمان لێو هەمان خەندەی پیاوکوژ هەمان ددانی ورد و سپی! بەبێ ویستی خۆم گووتم: دولبەری دڵبەری من! ئەو بە عەڕەبی پرسی: چی دەڵێی؟ ئەو پرسیارە بە ئاگای هێنام، نەخێر ئەو دولبەرەکەی من نەبوو. سەیرم پێ هات! ئەو شیعرەی من چۆن کرابوو بە عەرەبی و چۆن گەیشتبووە دەستی ئەو کچە؟! لێمی پرسی: تۆ پەشێوی؟ وەڵامیم دایەوە: بەڵێ.\nدیاربوو یەکێک لە هاوڕێکانی کوردبوو، باوکی لەگەڵ کۆمپانیایەکی دەرمان کاری دەکرد بەو هۆیەوە گواستبوویەوە بۆ ئەوێ، بە هۆی ئەوەی لە قوتابخانە لەگەڵ ئەو کچە کوردە خوێندبووی، کە ناوی شیرین دەبێ هاوڕێیەتیان زۆر خۆشدەبێت، شیرینیش یەکێک دەبێ لە خوێنەرە سەرسەختەکانی شیعرەکانم، کاتێک شیعرێکم بڵاوکردوەتەوە ئەو بە هەرنرخێک بووە ئەو شیعرەی پەیداکردووە، دواتر دەستیکردوە بە وەرگێڕانی چەند دانەیەک لەو شیعرانە، یەکێکیان هەمان ئەو شیعرە بووە، دواتر بە شیرینیشی ناساندم. فاتن بە تەواوی سەرسامی خۆی بۆ دەربڕیم، بەڵام من هیچ کاردانەوەیەکم بەرامبەری دەرنەدەبری، بەبێ گوێ دانە جیاوازی تەمەنمان چەندان جار داوای خۆشەویستی لێمکرد، بەڵام من هەمووجارەکان ڕەتم دەکردەوە، تا دواجار لەبەر ئەوەی باوەڕی پێ بهێنم ناچاربووم چیرۆکی خۆمی بۆ بگێڕمەوە تەنانەت یاداشتم له‌گەڵ ڤێرا بۆی نوسیەوە و دامێ تا بیخوێنێتەوە. دوای ئەوەی ئەو یاداشتەم پێیدا هەرگیز نەمبینیووە. تەنانەت نەهاتەوە کۆلێژیش، تەنانەت لە شیرینیشم پرسی گووتی: ببورە منیش زۆر لە دوای گەڕاوم و نەمدۆزیوەتەوە.\nشەوێک لەگەڵ ڤۆلا (Vola)\nئەمشەوم وەک شەوەکانی دیکە بە سەختی لێ تێپەڕی، هەمدیس کەوتمەوە ناو شکست و شەرمەزاریەوە. ئەو کچەی چەند خولەکێک بەر لە ئێستا لێرەبوو ناوی ڤۆلایە بە ڕەگەز ئەڵمانیە و هەر لێرەش دەخوێنێت، منیش دەبێ ماوەیەک لێرە بمێنمەوە، چ جیاوازیەک دەکات لێرەدا بینووسم، کە چۆنچۆنی لەگەڵ ڤۆلادا پێوەندیم گرتوە، تۆ وای دانێ ڕۆژێک بە شەقامێکدا تێپەڕ دەبووم، بینیم کچێک لەوبەری شەقامەکەوە پاسکیل لێ دەخوڕێ، لەناکاوێک پاسکیلەکە دەکەوێتە جوڵە جوڵه‌یه‌کی زۆر و بەردەبێتەوە، منیش بە پەلە خۆم دەگەینمە کچەکە و هەوڵ دەدەم هاوکاری بکەم. چۆنی لێکدەدەیەوە بە دڵی خۆت بێت، لەوانەیە وای دابنێی، لەوکاتەدا ئەو کچە بە هۆی نەخۆشیەکەوە، کە هەیبووە لە هۆش خۆی چووە بە هۆی ئەمەش لە دوو چەرخەکەی بەردەبێتەوە. یان هۆکارێکی سادەتر بدۆزنەوە بۆنمونە ئەو کچە تازە خۆی فێری لێخوڕینی دووچەرخە کردوە، بۆیە کاتێک لە کاتی لێخوڕیندا دەیەوێ بۆ ساتێک سەیری خوارەوەبکات سوکانەکە لەدەستی وەردەگرێت و دەشێوێ بەمەش بەردەبێتەوە. وای دانێن من هاوکاری دەکەم و دەیگەیەنمە نزیکترین نەخۆشخانە ئەویش دوای تیمارکردنی داوەتێکی قاوەم دەکات دوای ئەوەش پێوەندیەکەمان قووڵتر دەبێتەوە.\nدەتوانن چیرۆکی ناسینی من لەگەڵ ڤۆلادا بە شێوەیەکی دیکە لێکبدەنەوە, ئەویش ئەوەبێ, کە من و ڤۆلا پێوەندیەکی لە مێژینەمان نەبووە، بگرە من دوای ئەوەی تا تەمەنی چل ساڵیم واتە ڕێک دوای پازدە ساڵ لە گەڕانم بە دوای وێنەی خەیاڵم، ناتوانم بگەمە ئەو کەسە، یاخی دەبم، شەوێک بڕیاردەدەم ماوەیەک خۆم لەنێو شەهوەتدا ونبکەم، بەڵکو بتوانم بەهۆی ئەوەوە ئەو وێنەیە لە خەیاڵدانمدا بسڕمەوە یان هەرهیچ نەبێ کاڵی بکەمەوە.\nبەم ئاوهایە خۆم دەگەیەنمە یانەیەکی شەوانە، لەوێ ڤۆلا دەبینم، جوانیەکەی سەرنجم ڕادەکێشێت، لەگەڵ خۆم دەیهێنمەوە هۆتێل. ئەوەی بەلای منەوە گرنگ نییە ئەو هۆکارانەیە، بەڵکو بابەتە گرنگەکە بۆ من ئەو شکستەیە، کە پێش چەند خولەکێک بە سەرمدا هات، بەمەش هەم لووتبەرزی پیاوەتیم شکا هەم دڵی ئەو کچە. پیاوەتیەکەی من ئەوە یەکەمجار نییە دەکەوێتە ژێرپرسیارەوە، بەڵام من بەزەییم بەو کچانەدا دێتەوە، کەمتمانە بە بودەڵەیەکی وەک من دەکەن، لەوانه‌یە ئەو چیرۆکەی من لە سەردەمی کلاسیک بوایە چەندان چیرۆک و داستانی دڵداری ئەفسانەیی لێ دروستکرابا و دەم بەدەم گێڕدراباوە، بەڵام بۆ ئەم سەردەمەدا، کە مرۆڤ زیاتر لە ڕۆحیانەت دوورکەوتۆتەوە و زیاتر بەر ماددە کەوتووە، زیاتر باوەڕی بە دەستکەوتە ماددیەکان هەیە، ئەو خەیاڵاتانەی من زیاتر وەک خەیاڵپڵاوی و نەخۆشی دەروونی لێک دەدرێنەوە. بەتایبەت لێرە، کە زیاتر مرۆڤەکانی ڕوویان لە بەرکەوتنە ماددیەکانە. زۆر سەرنجم داوە خۆشەویستی تەنانەت داستان و ڕۆمان و فیلمەکانیش جیاوازیەکی زۆری لە نێوانە، ئەوانەی ئێرە زیاتر باسی خۆشەویستی دەکەن، کە دوای بەرکەوتنی جەستە دروست دەبێت بەرەبەرە گەشە دەسێنێت، بەڵام هی لای خۆمان خۆشەویستی پێش قۆناغی گەیشتنی جەستە دەمێنێتەوە و پیرۆز دەکرێت، زیاتر خۆشەویستی خەیاڵی و ڕۆحیە، دەشێ ئەوەش لەبەر هۆکاری ئایینی و کولتوری بێت، سەیر ئەوەیە من کەسێکی باوەڕدارنیم، کەچی ئەوە چەندین ساڵە لەبەر بەدواکەوتنی خەیاڵەکانم ناتوانم بەر واقیع بکەوم، دوای هەر هەوڵێکم بۆ بەرکەوتنی واقیع شکست دێنم.\nئەمجارەش وەک هەوڵەکانی پێشوم، شکستم هێنا، ئیستا لەنزیک پەنجەرەکەوە دانیشتووم سەرنج لە سەر سیسەمەکە دەدەم، تەنانەت قەدی سەرچەفەکانیشی تێکنەچووە، بۆ چەند چرکەیەک خەیاڵی ئەوە دەکەم، کە بنکراس و سوخمە و دەرپێ بەو ناوەدا پەرش و بڵاوبوونەتەوە و سیسەمەکە دەڵێی شەڕی لەسەر کراوە سەرچەفەکەی سەری ئاوا لوولبووە و جلەکان لەسەری پەڕش و بڵاوبوونەتەوە، بەڵام بە دەنگێکی لەرزۆک بە ئاگادێم! دەنگی خۆمە دەڵێم: تکایە بڕۆ دەرەوە… ڤۆلا بەرانبەرم وەستاوە و بە سەرسوڕمانەوە تەماشام دەکا.\nمن خۆم لەبەر چاوە تەوسئامێزەکەی ڕاناگرم بۆیە سەر دادەخەم و بە دەنگێکی لەرزۆکەوە بەردەوام دەبم: تکایە بۆ دەرەوە…چاوم دەچیتە سەر پەنجە سپی و گۆشتنەکانی پەنجەی پێی. چاوەڕێ دەکەم بپرسێ بۆچی؟…بەڵام لەجێی ئەوە گوێم لە دەنگی هەنسکێک دەبێ بەربەرە لێم دووردەکەوێتەوە، دەنگی داخرانی دەرگە دەبیستم، ڕادەچڵەکێم! هێشتاش لە نزیک پەنجەرەکەوە دانیشتووم و سیگارەکەم بە دەستەوەیە، دڵۆپە فرمێسکێک بەردەبێتەوە. ڕژانی فوارەی فرمێسکەکانم بەردەوام دەبێ، چاوەکانم دەکەوێتە سەر سیسەمەکە ڕێکوپێکیەکەی دەمترسێنێت، تەنانەت ئەو کتێبەش لە جێگەی خۆی نەجووڵاوە، کە پێش کاتژمێرێک لەوێم دانابوو.\nلە یوتیوب بە دوای ناوەکەیدا گەڕام، لە یەکێک لەو گرتانەی دۆزیەوە، کەناڵێکی تەلەفزیۆنی تەلەفۆنیان بۆ کردبوو، بە هۆی مردنی یەکێک لە هاوڕێ شاعیرەکانیەوە لێدوانیان بۆ بدا. ئەو شاعیرەی مردبوو یەکێکبوو لە شاعیرەگەورەکان. وێنەیەکی ئەو لە گۆشەیەکی شاشەکە جێگیرکرابوو ناوەکەی نوسرابوو داشێک کرابوو دواتر نووسرابوو فینلاند. واتە ئیستە لە فینلاند دادەنیشێ.\nلە وێنەکەدا پیری پێوە دیاربوو، سەر و ڕیشی پاک پاک سپی ببوو. دەنگێکی کزۆڵ هاتەگۆ. هەستم کرد بە گریانەوە قسان دەکات. هەرئەوەتەبوو دەنگی دەردەچوو، کزە لە جەرگمەوە هات. یادگاریەکان برینەکانیان کولاندمەوە. منیش باش پیربووم، سەرم سپی بووە، بەڵام تا ئیستا نەمتوانیوە باوەڕ بە خۆم بێنم و شووبکەم. تا ئیستاش نەمتوانیوە لە داوی ئیشقی ئەو پیاوەی ناو وێنەکە خۆم دەرباز بکەم. کاتێک ئاوا بە کزۆڵەیی بینیم ئاگرم تێبەربوو! یادگاری ئەو ڕۆژانەم بیرهاتەوە، لە کۆلێژ مامۆستام بوو. چەندجارێک لە گەڵی دانیشتم، چەندان هەوڵم لەگەڵ دا تا خۆشەویستی من پەسند بکات، بەڵام ئەو کەسایەتیەکی سەیری هەبوو، دەیگووت؛ ئاشقی وێنەیەک بوومە، دوای ئەو نەمتوانیووە کەسی دیکەم خۆشبووێت…دەزانم ئیوەش سەریرتان پێ دێت، ئەو کاتیش من سەیرم بەو قسەیەی هات، تا ئەو ناچاربوو چیرۆکی خۆیم بۆ بگێڕێتەوە، ئیستا باوەڕ بە قسەکانی ئەو دەکەم چونکە خۆشم بەو قۆناغەدا تیپەڕیووم. ئەوە ماوەی سی و چەند ساڵێک دەبێ هەر بەخەیاڵی ئەوەوە ژیانم لە خۆم قەدەغە کردوە، بە خەیاڵی ئەوەوە ناتوانم ژیانێکی دیکە و خۆشەویستێکی دیکە بدۆزمەوە تاوه‌كو پێکەوە ژیانێکی هاوبەش پێکەوە بنێین. نەخێر هەرگیز ناتوانم ئەوە بکەم، بەڵکو هەرجارێک ئەگەر بیریشم لەوە کردبێتەوە یەکسەر تەنانەت بە خەیاڵیش نەمتوانیوە وێنای ژیان لەگەڵ کەسێکی دیکە بکەم، ئەوە ماوەی سی ساڵە من لەگەڵ خەیاڵەکانی خۆمدا لەگەڵ ئەو پێکەوە دەژین، من شیعر بۆ ئەو دەنوسم ئەویش شیعر بۆ من دەنووسێ. ناتوانم تەلیسمی ئەو خەیاڵە بشکێنم. هەناسە قووڵەکانی ئاوازێکی غەمگینیان بە گێڕانەوەکەی بەخشیبوو:\nتازە پەیمانگای مامۆستایانم تەواوکردبوو، لە گوندێکی نزیک هەولێر مامۆستابووم، تەمه‌نم بیست و پێنج ساڵ بوو، پێنج شەممەیەک تازە هاتبوومەوە ماڵەوە، لەگەڵ ئیسماعیلی هاورێی منداڵیم پیاسەیەکمان کرد، چووینە باخچەی گڵکەند، کاتێکی خۆشمان بەسەر برد، لەبەرئەوەی هەردووکیشمان شاعیربووین و ماوەیەکی زۆریش بوو یەکتریمان نەبینیبوو. زۆر چێژمان لە پیاسەکەمان بینی، لەگەڕانەوە بە پیاسە بە بەردەمی هۆڵی گەلدا تێپەڕین، پۆستەرێک بە دیواری دەرەوەی هۆڵەکەدا هەڵواسرابوو، دوای ئەوەی گەیشتە ئەو دێرە هەناسەیەکی قووڵی هەڵکێشا چاوەکانی داخست، هەستم بە دڵۆپی فرمێسک کرد لە نێوانی هەردوو چاوەکانیەوە فوارەیان بەست. یەکەمجارم بوو پیاوێک ببینم ئاوا بگریا، گریانێکی بێ دەنگ کاتێک سەیرم دەکرد لە لەنێو غەمێکی قووڵدا نغرۆ بوو. چاوەکانی کردەوە بۆ دووری ڕوانی گووتی: نازانم تا چەند باوەڕدەکەی، بەڵام ئەو ڕووداوە ڕاستەقینەیە…بەردەوام بوو لە گێڕانەوەکەی: پۆستەرەکەم خوێندەوە، ڕێکلامی شانۆیەک بوو، بڕیاربوو ڕۆژی دواتر نمایش بکرێت. لە ناوەڕاستی پۆستەرەکەدا وێنەی کچێک سەرنجی ڕاکێشام، لە وێنەکەدا ئەو کچە سێوێکی ڕاگرتبوو بەرانبەرم، زۆر سەیربوو کاتێک سەیری چاوەکانیم کرد وامزانی قسەم لەگەڵدا دەکا! وامزانی بانگمدەکا، دەیویست ئاماژە بە شتێک بکات. دەشێ تۆ باوەڕم پێ نەکەی، بەڵام ئەو کچە دەیویست قسەیەک بە من بڵێت، لەوە سەیرتر ئەوە بوو ئەو وێنەیە وێنەی نیگارێکی کێشراو بوو نەک وێنەیەکی چرکێنراو، بەڵام من نغرۆی نێو چاوە ڕەش و جادووییەکانی ئەو کچەبووم. دڵنیابووم ئەو سێوەی بۆ فریودانی من ڕاگرتووە. من تا ئێستاش بە دوای ئەو سێوەدا وێڵبووم و بۆ هەمیشە گیرۆدەی چاوەکانی بووم. نازانم چۆن وەسفی ڕووخساریم کردوە، ئەرێ هەر بە راست من توانای وەسفکردنی وەها وێنەیەکم هەیە؟! هەرکاتێک بمەوێ بەوردی نەخشی ئەو کچە وێنابکەم لە خەیاڵدانمدا و بۆ کەسێکی باس بکەم، یان بۆ خۆمی باس بکەم زمانم وەک ئەوەی لە گۆ کەوتبێ، چەندانجار تەنانەت وێنەکەم لە بەرانبەرم داناوە و دەستمکردوە بە وەسفکردنی کەچی زمانم لە گۆ کەوتووە. دەشێ بتوانم وەسفی چاوێکی ڕەشی گەورەی خوودان دوو برژانگی درێژی قەوس بکەم لەگەڵ دوو برۆی باریک، بەڵام بەهیچ شێوەیەک ناتوانم بە دروستی وەسفی ئەو سەرنجدانە جادووییەی بکەم، ناتوانم باسی ئەو قسانەی بکەم، لەکاتی سەیرکردنی چاوەکانیدا بە منی دەڵێت؛ تۆ ئازادی لەوەی باوەڕ بە من نەکەی، بەڵام ئەوە بۆ من ڕووداوێکی ڕاستەقینەیە. بە ئاگاهاتم ئیسماعیلی هاوڕێم بە دەستەکانی شانەکانمی ڕادەتەکاند و دەیگوت: عەبدوڵا؟ عەبدوڵا؟ ئەوە چیتە؟! بۆ وات لێهاتوە؟! منیش بەبێ ویستی خۆم پەلاماری پەڕەکەم دا، لێمکردەوە، پەرەکەم لوولکرد. دووبارە پرسیەوە: ئەرێ چی بووە؟ بۆ وادەکەی؟ ئەوکات تۆزێک بە ئاگاهاتبوومەوە، وەڵامیم دایەوە: کێشەی چییە برا؟ ئیرە هەمووی پۆستەرە، من سەرسام بووم بە چۆنیەتی کێشانی نیگارەکە بۆیە با دانەیەکیان بۆ من بێ. هیچم بیرنەماوە لە رێگادا تا گەیشتینەوە ماڵەوە چی ڕوویدا و چیمان گوت، پێ دەچێت هەر ئاگام لە خۆم نەبووبێ, چونکە ئەوەی بەبیرم بێتەوە هەر ئەوەیە چەند جارێک ئیسماعیل ئانیشکی لە لاقەبرغەم دەدا و دەیگوت: ها چیتە؟ بۆ وات لێ هاتووە؟ جارێکیان توند دەستی گرتم و ڕایگرتم لەو دەمەدا کەرێک گالیسکەیەکی ڕادەکێشا بە بەردەمماندا ڕەتبوو، کابرای خاوەن کەر هاواری کرد: هێی کاکە ئاگات لەخۆت نییە؟!\nلەماڵەوە شەو خەو نەکەوتە چاوەکانم، بەڵکو بە ئومێدی ئەوەی زوو ڕۆژببێتەوە و کاتەکان تێپەڕێت تا کاتی شانۆکە. وێنەکەم بەرانبەر خۆم ڕاگرتبوو لە چاوەکانی ڕادەمام، کات نەدەڕۆیشت. کات لە پێش چاوی من زۆر خاو ببووەوە، تا بانگی بەیانیم بیرە چەندجارێک چوومە بن بەتانیەکەم، بەڵام خەو لە چاوەکانم تۆرابوو، گوێم لە بانگی بەیانی بوو، ئاگام لە دونیا نەما. نزیکی نیوەڕۆ بوو، بە دەنگی شین و ڕۆڕۆ بەئاگا هاتم. ڕاپەڕیم! خۆم گەیاندە حەوشە بینیم دایکم قژی خۆی دەڕنێتەوە و خوشکەکانم بە دەنگێکی بەرز تێکەڵ بە گریان دەیلاوێننەوە، هۆۆۆ برا جوانە مەرگەکەمان، هۆۆۆۆ بۆچی ئاوا زوو بە جێت هێشتین، سەرسامانە لە دیمەنەکە ڕامابووم، هیچم بۆ نەدەگوترا یەکێک لە دراوسێکانمان خۆی لێم نزیککردەوە، گوتی: بەڕاستی بەداخەوە! هیچ لە بابەتەکە تێ نەدەگەیشتم، بەڵام تێیان گەیاندم، کە برا بچووکەکەم ئەمڕۆ لە بازاڕ کەوتۆتە بەر دەستڕێژی گوللەی بەعسیەکان و کوژراوە…\nپرسیم: ئەمە چۆن روویدا؟\nبە گریانەوە وەڵامی دامەوە: دیاربوو ئەو ڕۆژە پێشمەرگە بە پلانێک تەقەیان لە پارێزگارکردبوو، لەو دەمەدا هێزێکی زۆر لە نزیکی رووداوەکەدا بڵاوەی پێکرابوو، برابچووکەکەی منیش، ئەودەم تەمەنی حەڤدەساڵ بوو، لە گەڕەکێکی نزیک ڕووداوەکە دەبێت، کاتێک گوێی لە دەنگی تەقە دەبێت، دەشڵەژێت و ڕادەکات، کاتێک سەربازەکان دەبینن وا گەنجێک ڕادەکات، هاواری لێدەکەن: بووەستە تەقەت لێدەکەین. ئەو لە ترسی خۆی زیاتر دەشڵەژێ و بەردەوام دەبێت لە ڕاکردن. ئەوانیش تەقەی لێدەکەن. گوللەیەکی زۆری بەردەکەوێت و هەر لەوێ گیانی دەردەچێت…بە هۆی ئەمەوە نەمتوانی ئەو ڕۆژە بچمە شانۆیەکە و وێنەی دڵخوازم ببینم، هەر وام هەستدەکرد، ئەوە وێنەی یەکێک لە ئەکتەرەکانە و نیگارکێشەکە کێشاویەتی، بەڵام دوای ئەوەی لە ڕێگای ئەو پۆستەرەی لە کنم بوو گروپە شانۆکەم دۆزیەوە، زانیم بەهیچ شێوەیەک کچێکی لەو شێوەیە نە لەو شانۆیەدا بەشداری کردوە، نە هیچ، کچێکی لەو شێوەیە لە گروپەکەشدا هەبووە! ناچاربووم، داوای ناو نیشانی ئەو نیگارکێشەبکەم، کە ئەو پۆستەرەی بۆ ئامادە کردبوون، بەڵام کاتێک ئەوەم پرسی، هەموویان بۆ چەند خولەکێک بێدەنگ بوون، غەمگینیەکی لە ڕادەبەدەر نیشە سەر ڕووخساریان، گووتیان؛ هەر ئەو ڕۆژە لە کاتێکدا تەقە لە پارێزگار دەکرێ، ئەو کوڕە بە نزیکی ئەو گەڕەکەدا تێپەڕدەبێت و دەستگیردەکرێ، بە بیانووی ئەوەی، یەکێک بووە لە ئەنجامدەرانی ئەو تاوانە چەند مانگێک دواتر دوای ئەوەی هیچ ددانپێدانانێک ناکات، چونکە هیچ شتێک لەو بارەوە نازانێت، ئەوانیش لەسێدارەی دەدەن. کاتێک منیان بردە ژوورێک لەو ماڵەی ئەو گروپە کاریان تێدادەکرد کۆمەڵێک تابلۆی ئەو کوڕەم بینی، لە زۆربەیان دا هەمان کچم دەبینی. کاتێک لەو کچەم پرسی هیچ کامیان هیچی لەبارەوە نەزانی، هیچ یەک لە نزیکەکانی ئەو کوڕەش هیچیان لەبارەی ئەو کچەوە نەزانی، زۆرێک لە هاوڕێ نزیکەکانی دەیانگووت؛ ئەو کچە خەیاڵێک زیاتر نییە، کە ئەو نیگارکێشە خۆی خولقاندوێتی، بەڵام من بەمە دڵم ئاوی نەخواردەوە، بەڵکو لەو ڕۆژەوە بە دوای ئەو کچەی ناو وێنەکەدا وێڵم، ئەو قسەیەی کرد و بێدەنگ بوو… هیچ قسەیەکی دیکەی لە دەم نەهاتە دەرەوە، هەڵسا بەبێ ماڵئاوایی کردن بە جێی هێشتم.\nڕۆژێکی دیکە باسی خۆی بۆکردم چۆن لە ڕووسیا بۆ یەکەمینجار ویستوویەتی ئەو وێنەیە لەبیربکات، بۆیە پێوەندی لەگەڵ یەک لە هاوپۆلەکانی دادەنێت. باسی ئەوەی بۆ کردم، چۆن لەو پێوەندیەی شکستی هێناوە. چەندی هەوڵم لەگەڵ دا نەمتوانی پەسندی ئەو بە دەستبێنم لە خۆشویستنم، بۆیە منیش بریارمدا لێی دووربکەومەوە تا چیتر ئازار نەچێژم. ماوەی چەند ساڵێک خۆم لێی ونکرد، بەڵام ئەوە نەک دادی نەدام بگرە زیاتر گیرۆدەی کردم، گەڕامەوە کۆلێ، بەڵام هەرگیز نەمبینیەوە. لەبەر خۆشەویستی ئەو خۆم فێری زمانی کوردی کرد، چاوەڕێم دەکرد شیعرێکی بڵاوبێتەوە، تا منیش شیعرێک بۆ وەڵامی ئەو شیعرەی بنووسم. دەتوانم بڵێم ئاشقێکی ڕۆحانی بووم، هەبوونی ئەو بۆ من هەموو شتێک بوو، هەرچەندە هی منیش نەبوو. نازانم ئەو ئێستا منی لە بیرماوە یان نا، بەڵام ئەوە دەزانم من هەتا مردن بە خەیاڵی ئەوەوە درێژە بە ژیان دەدەم. بیستم ئێستا منداڵی گەورەی هەیە، بەڵام من نامەوێ لە چیرۆکەکەی خۆم باسی ئەوە بکەم، بەڵکو باسی ئەوە دەگێڕمەوە، کە چۆن لەبەر ئەوەی نەیتوانیوە تەلیسمی خەیاڵی بشکێنێت چەندانجار لە بەرانبەر واقیع توشی شکست بووە!\nمن چیرۆکی قەلەندەریکی سەرگەردان دەگێڕمەوە، کە ژیان و وشەکانی لە پێناو وێنەی خەیاڵی دانا، وەک من چۆن ژیانم لە پێناو وێنەی خەیاڵم دانا!\nمن بەخەیاڵی کەسێک دەژیم، ئەویش ژیانی لە پێناوی خەیاڵی کەسێکی دیکەدا داناوە!\nپێشوو\tداهاتوو 1 of 70


ئەردۆغان چی لە رۆژئاوا و هەرێمی کوردستان دەوێت؟ – Politic Press\nئەردۆغان چی لە رۆژئاوا و هەرێمی کوردستان دەوێت؟\nرەجەب تەیب ئەردۆغان داوا لە ئەمریکا دەکات هاوشێوەی ئەفغانستان، هێزەکانی لە عێراق و سوریاش بکشێنێتەوە.\nئەردۆغان، سەرۆکی تورکیا لە لێدوانێکدا بۆ کەناڵی سی بی ئێسی ئەمریکی وتی: بەدڵنیاییەوە، گەر بەدەست من بووایە، دەمویست هێزەکانی ئەمریکا عێراق و سوریا جێبهێڵن، بەهەمان شێوازی کشانەوەیان لە ئەفغانستان.\nلە درێژەی قسەکانیدا ئەردۆغان باسی لەوەکرد، “ئەگەر بمانەوێت ئامانجی ئاشتی لە جیهاندا بەدیبهێنین، دەزانین کە مانەوە لەو وڵاتانە سودی نییە، ئێمە دەتوانین واز لەو گەل و حکومەتانە بهێنین، تا بڕیارەکانیان بەدەستی خۆیان بدەن”.\nلەبارەی مانەوەی هێزەکانی تورکیا لە سوریا ئەردۆغان رایگەیاند، هێزەکانی وڵاتەکەی بۆ دووبارە بنیادنانەوە و پاراستنی هاوڵاتیانی مەدەنی لەوێ ماونەتەوە.\nلەلایەکی دیکەوە ئەردۆغان دەرگای هەماهەنگی وڵاتەکەی و ئەمریکای واڵا کرد، لەپێناو بەدیهێنانی ئاسایش و سەقامگیری عێراق و سوریا.\n“دەسەڵاتدارانی تورکیا لەو پاڵپشتییانە دەترسن کە ئەمریکا پێشکەش بە هێزە کوردییەکانی رۆژئاوای کوردستانی دەکات”\nدەسەڵاتدارانی تورکیا لەو پاڵپشتییانە دەترسن کە ئەمریکا پێشکەش بە هێزە کوردییەکانی رۆژئاوای کوردستان و بەدیاریکراویش هێزەکانی سوریای دیموکراتی دەکات.\nتەنیا ئەمریکا نییە کە هاوکاری هێزەکانی سوریای دیموکرات و چەکدارانی کورد دەکات، بەهەمان شێوە فەڕەنساش لەڕووی سیاسی و سەربازییەوە هاوکاری پێشکەش بە چەکدارانی کورد دەکات لە رۆژئاوای کوردستان.\nبەقسەی فەڕەنسییەکان ئامانج لەم هاوکارییانە روبەڕوبوونەوەی کۆمەڵە توندڕەوەکانە لەو ناوچانە، هەرچەندە بەشێک لە چاودێران پێیانوایە، فەڕەنسا دەیەوێت لەمڕێیەوە دەرچەیەک بدۆزێتەوە بۆ ]تەوکردنی هەژموونی خۆی لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست.\nلە بەرامبەردا ئیدارەی ئەمریکا لێکتێگەیشتنەکانی نێوان روسیا و تورکیا کە لە کۆبوونەوەکانی ئەستانە رێککەوتنیان لەسەرکرا، بە مەترسیدار دەبینێت بۆسەر بەرژەوەندییەکانی واشنتۆن لە ناوچەکە.\nلە هەرێمی کوردستانیش هێزەکانی تورکیا رووبەڕووی ئەندامانی پارتی کرێکارانی کوردستان دەبنەوە، ئەو رێکخراوە کوردیەی لەلایەن هێزە بیانییەکانەوە، پێش هەمووشیان ئەمریکا، بە رێکخراوێکی “تیرۆرستی” لەقەڵەم دراوە، بۆیە لە کوردستان هێزەکانی ئەمریکا ناتوانن هاوشێوەی رۆژئاوا دەستکراوەبن لە پێشکەشکردنی هاوکاری و دەستوەردانێک کە ببێتە هەڕەشە بۆسەر سەروەری و یەکڕیزی خاکی عێراق و کوردستان.\n“تورکیا دەیەوێت تاکە یاریزان بێت لە رۆژئاوای کوردستان و هەرێم و عێراق”\nلەماوەی رابردووشدا باقر زوبەیدی، سەرکردەی دیاری شیعەکان و وەزیری پێشووتری گواستنەوەی عێراق لە چاوپێکەوتنێکدا رایگەیاند، تورکیا چاوەڕێی ساڵی 2023 دەکات کە تیایدا رێککەوتنی لۆزان و رێککەوتنی سایکس بیکۆ تەواو دەبن بەمەبەستی داگیرکردنی عێراق.\nباقر زوبەیدی وتیشی: تورکیا چاوەڕێیە ساڵی 2023 رێککەوتنەکانی لۆزان و سایکس بیکۆ بەسەربچن، تا دەست بکاتەوە بە جێبەجێکردنی سەرجەم ئەو خاڵانەی لەناو رێککەوتنەکەدا واژۆی دەستبەرداربوونی لەسەر کردبوون.\nئاشکراشی کرد، تورکیا دەیەوێت هەردوو رێککەوتنەکە لە ساڵی 2023 بەسەربچن، تا نەینەوا و هەولێر و دهۆک و سلێمانی و کەرکوک بە تەواوی وردەکارییەکانیانەوە بخاتەژێر دەسەڵاتی خۆی و داگیریان بکات و ئەو بنکە سەربازییانەی لە هەرێمی کوردستانیش جێگیری کردوون، سەرەتایەکە بۆ ئەم پڕۆسەیە.\nچاودێران دەڵێن: تورکیا دەیەوێت تاکە یاریزان بێت لە رۆژئاوای کوردستان و هەرێم و عێراق، ئەمەش خزمەت بە بەرژەوندییەکانی دەکات و ئامانجەکانی بەرفراوانتر دەکات لە ناوچەکە.\nلە بەرامبەریشدا پێدەچێت ئیدارەی جۆ بایدن، سەرۆکی ئەمریکا لە ئیدارەکانی پێشخۆی سوورتر بێت لەسەر روبەڕوبوونەوەی پلانی بەرفراوانبوونی دەسەڵاتی تورکیا لە هەرێمی کوردستان و رۆژئاوای کوردستان.\nTags: تورکیا رۆژئاوای کوردستان\n“بەرامبەر هەڕەشەکانی تورکیا پارێزگاری لە شنگال دەکەین”\nهەپەگە ئامارێکی بڵاوکردەوە .. لە حەوت خاڵ سوپای تورکیا گەمارۆدراوە\nوەزارەتی پێشمەرگە داوایەكی بەپەلە لەحكومەتی عێراق دەكات\nئایا سەرێكانی لە داگیركاری توركیا رزگاری دەبێت؟


سودی دانانی پیاز لە بەشی خوارەوەی پییەکان لە شەواندا بزانە\nهەواڵی / 9/1/2017 3045 جار بینراوە\nسوده‌كانی پیاز چییه ؟\nلەگەڵ ئەوەی خواردنی پیاز کۆمەڵێک سودی بۆ مرۆڤ ھەیە،دەتواندرێت بە زۆر ڕێگای دیکە سودی لێوەربگیرێت ئەمەش دەگەڕێتەوە بۆ ئەو پێکھاتە گرنگەی کەلە پیازدا ھەیە دەوڵەمەندە بە “کبریت” ھەروەھا تایبەتمەندی دژە ھەوکردنی ھەیە ھەر لە کۆنەوە بۆ چارەسەرکردنی کۆمەڵێک نەخۆشی سودی لێوەرگیراو،یەکێک لەو سودانەی پیازیش دانانیەتی لە بەشی خوارەوەی پێیەکان و لە پاش دانانی پێویستە ببەسترێتەوە بۆ ئەوەی نەکەوێت لەدوایدا گۆرەوی لەپێبکرێت .\n١-ڕێگری دەکات لە سەرمابوون،توێژینەوەکان دەریانخستوە دانانی پیاز لە شەودا بەو شێوەیە ڕێگری دەکات لە سەرمابوون و دەبێتە ھۆی ئاسایی کردنەوەی پلەی گەرمی لەش.\n٢-دەبێتە ھۆی نەھێشتنی ئازاری گوێیەکان.\n٣-چارەسەری ترشەڵۆکی گەدە دەکات،ژەھری لەش ھەڵدەمژێت.\n٤-ئەو ئاوسانە ناھێڵێت کە بەھۆی غودەوە توشی مرۆڤ دەبێت.\nهه‌موو سوده‌کانی (پیاز) 38 سووده :-\n1 - خواردنی پیاز هیێزی پیاوه تی زیاد ده كات .\n2- خویێن پاك ده كاته وه .\n3- نه خۆشی شیرپه نجه (سرگان) رائه گریێ .\n4- یارمه تی فرمانی دل ده دات .\n5- بۆنی ناخوشی ده م و گه ده كه م ده كاته وه .\n6- یارمه تی هه رسی خواردن ده دات .\n7- به ز و چه وری وپیوی زیاده له له شدا لاده بات .\n8- هیێزی میێشك و بینایی چاو زیاد ده كات .\n9- ئاوی پیازی سپی به میلی چاو ره شتن بهیێنریێ به چاوا زاخاوی به لخی چاو ئه داده ته وه .\n10 -ده رمانه بۆ نه خوشی شه كره ، به كالی و به گۆشته وه به لام بۆ گه ده ی ناساغ كه میێك باداره .\n١١_ خه وهیێنه ره .\n12- خۆراكیێكی ووزه به خشه .\n13 بۆ پیری به سالا چوو ئیسكه نه رمه چاكه .\n14- بۆ سووتانی ده ست و پیێ و ئازاری گورچیله و دل و كیسه ی زه رداو به سووده.\n15- بۆ سك ئیشه به سووده .\n16- دایبنیێ له سه ر جیێ گازی سه گوپشیله چاكی ده كاته وه .\n17- ئاوی پیاز له سه ر ده دانی كلۆر بوو دابنێی ئیێشه كه ی لاده بات .\n18- پیاز بی پیشیێنه و بیخۆ بۆ هه لامه ت باشه .\n19- به پیشاوی له سه ر دومه ل دابنرێت چاكی ده كاته وه .\n20- پیاز فیتامین( c,b ) تیێدایه.\n21- خواردنی پیاز به كالی بۆ پیێست و گورچیله كان و میزه لدان به سووده .\n٢٢- خویێن پاك ئه كاته وه و ره نگ و روو جوان و سه رنج راكیێش ده كات .\n23- به كارهیێنانی پیاز وه كو گیراوه یه ك په له ی ده م و چاو ناهیێلیت به هۆی ئه وه وه گۆگردی تیایه، له گه شه و زیاد كردنی مووی سه ردا كاریگه ره .\n24- فیتامین( c ) كه له ناو پیازدا هه یه ، پشگیری له خه ستبوونه وه ی خوێن ئه كات و دﮊی نه خوشی ئه سكه رپوته .\n25- له به ربوونی ماده ی (قسل) له پیازدا، ده دانه كان به هیێز ده كات و ده بیێته هۆی توند و تولكردنی ئیسكه كانی سیبه نده و رێیگا له نه رم بوونی ئیسكه كانیش ده گرێت، له و رووه وه دانی پیاز به مندالی لاواز و كه سانی به سالاچوو به باش ئه زانریێت .\n26- له و نه خوشیانه دا كه پیێویست به زۆر میزكردن هه یه وه كو هه بوونی به ردی گورچیله ، به ردی میزه لدان ، هه وكردنی میزه لدان، روماتیزمی جومگه كان ،میز\nگیران ،...هتد ، خواردنی پیاز پیێشنیار ده كریێت له به ر ئه وه ی پیاز میز ئاوه ریێكی باشه .\n27- پیاز وورد بكریێت و خوێی پیێ بكریت و بخریێته سه ر شوێنی سووتاوی ده ست به جیێ ئازاره كه ی ناهیێلێ و ریگایش له دروستبوونی بلق ئه گرێت .\n28- به پیێی دوا لیكولینه وه ده ركه وتووه كه خواردنی پیاز كاریگه ری به رچاوی هه یه له پیێشگرتنی هه موو جۆره كانی شێر په نجه.\n29- ئه وكه سانه ی گوشاری خوێنیان هه یه پیشنیار كراوه بۆیان كه پیاز بخۆن .\n30- ئه گه ر دوو چاری ئه نفلونزا بوویت و سه رمات بوو ، چه ند پیازێكی ووردكراو له چه ندین شوێنی مه له كه ددا دابنێیت تا به راكیێشانی میكرۆبه كان ریگا له بلاوبوونه وه ی نه خۆشییه كه ت بۆ كه سانی خیێزانه كه ت بگرێت .\n31- بۆ چاره سه رو نه هیێلانی كرمی گه ده ، پیازێك له ره نده بده و شه وێك سه رانسه ر له ئاو دایبنێ و به یانی له عه ساره ی بده و ئاوه كه ی بخۆره وه ، ئه گه ر(٦_٥)روﮊ ئه و كاره دووباره بكه یته وه ، هیێلكه و كرمه كه له ناو ده چن .\n32_ ئه گه ر هه موو رۆﮊیك پیازیك لانیكه م ماوه ی یه ك خوله ك له ناو ده متا بجولیت ،هه موو میكرۆبه كانی ناو ده مت ده كوﮊێت .\n٣٣- خواردنی نان و پیاز میزگیران ئه كاته وه و سووری مانه ش ریێك ده خات به ردی گورجیله و میزلدانیش وورد ده كات .\n34- دلۆ پاندنی چه ند دلۆپیك له ئاوی پیاز بۆ ناو لوت میشك ئه كاته وه (لوت گیران) ناهیێلیت .\n35_ ئه گه ر تازه تووشی هه لامه ت بوویت ، چه ند توێكلی پیازێك به لوتته وه بگره بۆ ماوه ی پینج ٥ خوله ك تا كاریگه ری هه لامه ته كه كه م بكاته وه .\n36- پیاز دیواری ریخۆله كان پاك ئه كاته وه و شته زیاد به خشه كانی سه ر دیواره كانی لا ئه بات له ئه نجامدا ووشك بوونه وه پیست\n(وشكهه لاتنی به رده وام _مزمن_)\n37-پیازی كال ئاره قی پیێست زیاد ده كات و ئه بیته زیاد ئاره ق كردنه وه ی پیسته وه ، بۆ چاره سه ری روماتیزم به كه لكه .\n38- بۆهۆی ئه و بره گوگرده وه كه له پیازدا هه یه میێشك به هیێز ده كات و پیێستیش به ساغی ده هیێلیته وه و ﮊه هره ی ناویشی فرێ ده داته ده ره وه.\nسه‌رچاوه:-کتێبی بۆهه‌ر ده‌ردێ ده‌رمانێ که له‌لایه‌ن عبدالتیف ئامده‌کراوه.


حه‌مرین - ئێلنۆر چه‌ڤیك: ئه‌نكه‌ره واقیعی كورد قه‌بوڵ ناكات\nئێلنۆر چه‌ڤیك: ئه‌نكه‌ره واقیعی كورد قه‌بوڵ ناكات\nهه‌ولێرپۆست - حكوومه‌تی یه‌كگرتووی كورد له رێورِه‌سمێكی تایبه‌تدا و به شێوه‌یه‌كی فه‌رمی راگه‌یه‌ندرا. وه‌ك چاوه‌رِوان ده‌كرا توركیا به ره‌وانه نه‌كردنی نوێنه‌ر هه‌ڵوێستی خۆی له هه‌مبه‌ر راگه‌یاندنی ئه‌و حكومه‌ته‌دا نیشان دا. له‌لایه‌كی دیكه‌وه ئێران كه یه‌كێك له دراوسێكانی كوردی عێراقه و ئه‌ویش وه‌ك توركیا له جموجووڵی بزاڤی كورد و پرسی سه‌ربه‌خۆیی كوردستان ده‌ترسێت، بۆ به‌شداریكردن له مه‌راسیمی راگه‌یاندنی حكومه‌تی یه‌كگرتووی كوردستان به سه‌رۆكایه‌تی نێچیرڤان بارزانی باڵیۆزی خۆی ره‌وانه‌ی هه‌ولێر كردبوو. ئه‌ڵبه‌ت به ته‌نیا نوێنه‌ری ئێران له‌و مه‌راسیمه‌دا به‌شدرای نه‌كردبوو، به‌ڵكو له‌گه‌ڵ نوێنه‌ری ئێراندا نوێنه‌رانی وڵاتانی زلهێزی جیهان وه‌ك ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا (زه‌ڵمای خه‌لیلزاد) و به‌ریتانیا و فه‌رِه‌نسا و رووسیا و چین و بگره هێندستانیش به‌شدارییان له‌و مه‌راسیمه‌دا كردبوو. به‌ڵام ....\nهه‌ولێرپۆست - حكوومه‌تی یه‌كگرتووی كورد له رێورِه‌سمێكی تایبه‌تدا و به شێوه‌یه‌كی فه‌رمی راگه‌یه‌ندرا. وه‌ك چاوه‌رِوان ده‌كرا توركیا به ره‌وانه نه‌كردنی نوێنه‌ر هه‌ڵوێستی خۆی له هه‌مبه‌ر راگه‌یاندنی ئه‌و حكومه‌ته‌دا نیشان دا. له‌لایه‌كی دیكه‌وه ئێران كه یه‌كێك له دراوسێكانی كوردی عێراقه و ئه‌ویش وه‌ك توركیا له جموجووڵی بزاڤی كورد و پرسی سه‌ربه‌خۆیی كوردستان ده‌ترسێت، بۆ به‌شداریكردن له مه‌راسیمی راگه‌یاندنی حكومه‌تی یه‌كگرتووی كوردستان به سه‌رۆكایه‌تی نێچیرڤان بارزانی باڵیۆزی خۆی ره‌وانه‌ی هه‌ولێر كردبوو. ئه‌ڵبه‌ت به ته‌نیا نوێنه‌ری ئێران له‌و مه‌راسیمه‌دا به‌شدرای نه‌كردبوو، به‌ڵكو له‌گه‌ڵ نوێنه‌ری ئێراندا نوێنه‌رانی وڵاتانی زلهێزی جیهان وه‌ك ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا (زه‌ڵمای خه‌لیلزاد) و به‌ریتانیا و فه‌رِه‌نسا و رووسیا و چین و بگره هێندستانیش به‌شدارییان له‌و مه‌راسیمه‌دا كردبوو. به‌ڵام باڵیۆز یان نوێنه‌ری توركیا نادیار بوو. هاوكات له گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا باس له‌وه ده‌كرا كه پارتی داد و گه‌شه‌پێدان نوێنه‌ری خۆی ره‌وانه‌ی ئه‌و مه‌راسیمه كردووه. به‌ڵام كه‌سێك به‌و ناونیشانه له‌وێدا به‌دی نه‌كرا. بۆ جارێكی دیكه‌ش توركیا له هه‌ولێر دوور كه‌وته‌وه و سیاسه‌تی دووره‌په‌رێزیی ره‌چاو كرد. به‌ڵام ئێمه به پێرِه‌و كردنی ئاوه‌ها سیاسه‌تێك تووشی هه‌ڵه‌یه‌كی مه‌رگهێنه‌ر ده‌بین. له حاڵێكدا كه كۆمه‌ڵگای نێوده‌وڵه‌تی نه ته‌نیا بوونی هه‌رێمی كوردستان ره‌ت ناكاته‌وه به‌ڵكو شه‌رعییه‌ت به‌و ناوچه‌یه ده‌دات. له‌و مه‌راسیمه‌دا نوێنه‌ری تایبه‌تی كوفی ئه‌ننان سكرتێری گشتی نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتووه‌كان ئاماده‌بوو. به‌و حاڵه‌ش رووسیا له‌گه‌ڵ ده‌سه‌ڵاتدارانی كورد دا رێككه‌وتووه كه كونسوولگه‌ریی خۆی له هه‌ولێر بكاته‌وه. سه‌رچاوه‌یه‌ك له زاری كونسولی رووسیا له هه‌ولێره‌وه ئاشكرای كرد كه كونسوولگه‌ری رووسیا ماوه‌ی دوو هه‌فته‌یه له هه‌ولێر كراوه‌ته‌وه، به‌ڵام به هۆی نه‌بوونی بینا هێشتا كاره‌كانی به فه‌رمی ده‌ست پێنه‌كردووه. توركیا وه‌ها نیشان ده‌ده‌ات كه هه‌رێمێك به ناوی كوردستان له باكووری عێراقدا نییه و وڵاتانی ناوچه‌كه‌ش هه‌بوونی ئه‌و هه‌رێمه په‌سه‌ند ناكه‌ن. پاش چه‌ند هاتوچۆیه‌ك له نێوان به‌رپرسانی تورك و كورد بۆ ئه‌نكه‌ره و هه‌ولێر، نێوانی هه‌ر دوو لایان تێكچوو.\nئایا توركیا ده‌توانێت ئاوه‌ها هه‌ڵوێستێك بگرێت؟ ئایا ره‌چاو كردنی ئاوه‌ها هه‌ڵوێستێك بۆ توركیا پێویسته؟ له هه‌ر دوو ئاراسته‌دا وه‌ڵامی ئه‌و دوو پرسیاره "نا"یه.كوردی عێراق به به‌خشینی پۆستی وه‌زاره‌تی پیشه‌سازی به سه‌رۆكی به‌ره‌ی توركمانی عێراق واته وداد ئه‌رسه‌لان روویان له‌و سیاسه‌ته كردووه كه واقیعی توركمان بپه‌ژرێنن، ئه‌وه‌ش بۆ جاری یه‌كه‌مه كه توركمان ئاوه‌ها پۆستێكی پێده‌درێت. هه‌روه‌ها پۆستێكی دیكه‌ی وه‌زاری به عه‌بدولله‌تیف به‌نده‌ر ئۆغلو دراوه. ئه‌مه تا ئێستا بێوێنه بووه. ئایا كه‌سێك له ئه‌نكه‌ره ده‌توانێت ئه‌م په‌یامه ببیستێت؟ یا ده‌بێت به‌رده‌وام سه‌ری خۆمان له ژێر خیزدا بهێڵینه‌وه؟\nئاماده کردنى : حه‌مرین سه‌عات 09:05 ق.ظ بابه‌ت : نووسه‌ران ,\nپێداچوونه‌وه‌ی بابه‌ت چهارشنبه 20 اردیبهشت 1385 سه‌عات 09:05 ق.ظ


ژنێکی کورد و هاوژینە تورکمانەکەی، لە لەیلان ئەوپەڕی دۆخی هەژاریی دەژیان. لە پردێ خێرخوازان خانویەکیان بۆ دابینکرد. لەوێ لەلایەن هەندێک کەسی تاوانکارەوە، دەستدرێژیی سێکسیی کرایە سەر. دەرکەوت کەسەکان، دوای دەستگیرکردنیان، کەسانی میلیشیا و عەسکەریین. ئەو تاوانە هیچ پەیوەندیی بە کوردبون و تورکمانبون و عەڕەببونەوە نییە، بەتایبەتتریش کە کەسانێکی کەمئەندام و خێزانێکی تێکەڵەی کورد و تورکمانن. ئەو تاوانە و تاوانی خراپتریش لە کۆی کۆمەڵگاکاندا رودەدات.\nبەڵام تەماشابکەن، نەژداییە ناسیۆنالیستە کوردەکان، بە فێمینیستە ناسیۆنالیستە چەپگەرەکانیشەوە، چۆن ئەو روداوەیان قۆستەوە و کردیانە روداوێکی "دڕندەیی عەڕەب بەرانبەر کورد."\nئەو عەقڵییەتە ناسیۆنالیستییە لای ئاسایییە ژنێکی کورد تەواوی ژیانی لە نەهامەتیی و هەژاریی و دەردەسەریی بژیێت، تەنانەت ئەگەر لەلایەن کوردێکیشەوە دەستدرێژیی کرایە سەر، لای ئاسایییە، تەنها ئەو کاتە خۆی بە خاوەنی ئەو ژنە دەزانێت کە لەلایەن "ناکورد"ێکەوە دەستدرێژیی سێکسیی کرایە سەر، تاوانێک کە ناکوردەکان بەر لە کوردەکان ئیدانەیان کردوە. ئەو عەقڵییەتە ناسیۆنالیستییە لە تاوانی دەستدرێژیی میلیشیاکانی خۆشی بەرانبەر منداڵێک لە هەولێر چاودەپۆشێت. بۆ تاوانی تەسلیمکردنی ئێزیدییەکانیش بە تیرۆریستانی داعش بەهانە دێنێتەوە، ئێزیدییەکانیش "کوردی سونە" نەبون، خاوەنی نەوتیش نین، گرنگ نەبون بۆ ناسیۆنالیستانی کورد.\nکەچی هەر ئەو کوردە ناسیۆنالیستانە کە ئیدیعای ئەوە دەکەن داکۆکیی لە کوردبون و کوردایەتیی و مافەکانی کورد دەکەن، لە زینێ وەرتێ و مەخمور و برادۆست و زێبار و ئامێدیی و زاخۆ لەپێشی سوپای تورکیان بۆ لێدان لە گەورەترین بزوتنەوەی ئازادیخوازیی کوردیی لە تەواوی مێژوی کورددا.\n4/15/2020 5:57:53 PM\n← ئا ئامەیە کوردایەتییەکەی پارتیی و بارزانی!


ژیانی خۆشی من (٢٠) - قەڵەم\nچه‌ند ساڵه ده‌رو ده‌شت ده‌گه‌ڕێیت. په‌پووله نه‌ماوه نه‌یبینیت. هه‌موویانت به‌سه‌ر کردوه‌ته‌وه. به‌ڵام هیچ ئاکامی نه‌بووه. ئه‌وه‌ی تۆ لێیده‌گه‌ریت، له‌م دونیادا نییه. ئه‌وه خه‌وبوو به‌قوربان، خه‌وێک که ته‌عبیره‌که‌ی بۆ نه‌گبه‌تی وه‌های لێهات. هه‌ر که خه‌وه‌که‌ت گێڕاوه، من دڵم داچله‌کی، ترسام، به‌ڵام بیرم نه‌ده‌کرده‌وه که په‌پووله‌که‌مان به هه‌ڵه‌ی خۆمان باڵ ده‌ربکات و بفڕێت.


لەشاری بۆکان ژنێک خۆی کوشت - كۆمه‌ڵه‌ی مافی مرۆڤی کوردستان\nبەپێی هەواڵی گەیشتوو بە کۆمەڵەی مافی مرۆڤی کوردستان، سەر لە بەیانی ئەوڕۆ سێ شەممە ۷ی خەرمانانی ۱۳۹٦ی هەتاوی، لە گەڕەکی “تەلانی ۱”ی کولتەپەی شاری بۆکان، ژنێک بە هەڵواسراوی لە ماڵەکەی خۆیدا دیتراوەتەوە.\nئەو ژنە نێوی “نیگار”ە و تەمەنی ۲۲ ساڵە. ناوبراو ماوەی ۵ ساڵە لەگەڵ کەسێک بەنێوی “فەرزاد ئەحمەدی” خەڵکی بەردە زەرد و دانیشتووی بۆکان، ژیانی هاوسەری پێکهێناوە.\nتەرمی ناوبراو بەیانی ڕەوانەی پزیشکی دادوەری شاری ورمێ کراوە و ئەو ئێوارەیەش تەرمەکەی ڕادەستی بنەماڵەکەی کراوە و لە گۆڕستانی شاری بۆکان بەخاک ئەسپێردراوە.\nپزیشکی دادوەری، ئەگەری هەڵواسینی لەلایەن کەسانێکی دیکەوە ڕەتکردووەتەوە و بە خۆکوژی ناساندووە. بەڵام بەپێی زانیارییەکان، بنەماڵەی ناوبراو لە دادگا داوای یاساییان لەسەر هاوژینەکەی تۆمار کردووە.\nتا ئێستا لەسەر هۆکاری خۆکوشتنی ئەو ژنە زانیارییەک بەدەست نەخراوە.\n← لابردنی کەسی یەکەمی شۆرای شارەکان لەپێگەی سەرۆکایەتی شۆراکان ودانانی کەسانی گرێدراوی ئیتلاعات بەجێی ئەوان\nئاگرکەوتنەوەی بەربڵاو لە بەرزاییەکانی “ڕوانسەر”ی کرماشان لەڕۆژهەڵاتی کوردستان →


زایینی: ١٩-٠٤-٢٠١٦ - هەتاوی: ١٣٩٥/٠١/٣١ - ١٨:٠٦ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nکوردستان میدیا: داریوش ئەمیریان بەڕێوەبەری زیندانی گەوهەردەشتی کەرەج لە ڕێگەی باندەکەیەوە سەرقاڵی بڵاوکردنەوەی ماددەی هۆشبەر لە نێو زیندان دایە.\n"چالاکانی مافی مرۆڤ و دێموکراسی لە ئێران" بڵاوی کردۆتەوە؛ پاش ئەوەیکە یەکێک لە ئەندامانی باندێکی مافیایی لە نێو زیندانی گەوهەردەشت بەناوی شاهین حەبیبی، لە کاتی فرۆشتنی ماددەی سڕکەر دەسبەسەر کرا دەرکەوت کە سەرۆکی ئەم باندە بریتییە لە داریوش ئەمیریان.\nداریوش ئەمیریان یەکێک لە ئەندامانی چالاکی وەزارەتی ئیتلاعاتە و بەوتەی زیندانییەکانی گەوهەردەشت هەموو کارەکانی ناوبراو بە بڕیار و لە ژێر چاوەدێری بەرپرسانی باڵای وەزارەتی ئیتلاعاتدایە.\nپاش دانپێدانانی شاهین حەبیبی و گەڕانەوەی بۆ نێو زیندان، ئەمیریان بە تووڕەییەوە پەلاماری ناوبراو دەدات و پێی دەڵێ: "پێت وایە کەس دەتوانێ لە من بپرسێتەوە؟"\nیەکێک لە سیاسەتە قێزەونەکانی کۆماری ئیسلامی دژی لاوان و بەتایبەت جیابیرانی دەسبەسەر کراو بریتییە لە توش کردنیان بە بەڵای ماڵوێرانکەری ئێعتیاد و ئەمەش لە ڕێگەی پێکهێنانی باندی جۆراوجۆری بڵاوکردنەوەی ماددەی سڕکەر.


دوو مەتر ماوە بۆ سەرڕێژبوونی بەنداوی دەربەندیخان - متمانە\nنەورۆز 27, 2019 16307\nدوو مەتر ماوە بۆ سەرڕێژبوونی بەنداوی دەربەندیخان\nگوڵان 3, 2019 1337\nدوای سەرڕێژبوونی بەنداوی دووکان، بەنداوی دەربەندیخانیش تەنیا دوو مەتری ماوە سەرڕێژ بکات.\nرەحمان خانی، بەڕێوەبەری بەنداوی دەربەندیخان بە تۆڕی میدیایی رووداوی راگەیاند "بەنداوی دەربەندیخان دوو مەتری ماوە بۆ ئەو ئاستەی دەمانەوێت پێیبگەین، بەڵام دەرگاکانی سەرڕێژمان کردووەتەوە و ٧٥٠ مەتر سێجا لە چرکەیەک ئاو دەردەچێت".\nڕۆژی ٢ـی ٤ـی ٢٠١٩، بۆ دووەمجار لە مێژووی دروستکردنی بەنداوی دووکاندا، جارێکی دیکە بەنداوی دووکان سەرڕێژی کرد.\nبەردانەوەی ئاوی بەنداوی دەربەندیخان کاریگەری لەسەر ناوچەکانی قەزای کەلار دەبێت. قایمقامی کەلار دەڵێت، لە حاڵەتی بەرزبوونەوەی ئاوەکە مەترسی لەسەر چەند ماڵێكی کەناراوەکانی رووباری سیروان دروست دەبێت.\nشەهاب ئەحمەد، قایمقامی کەلار رایگەیاند "بەنداوی دەربەندیخان کە لەسەر رووباری سیروان دروستکراوە، لەکاتی بەردانەوەیدا کاریگەری لەسەر ئاوی سیروان دەبێت. رووباری سیروانیش ئەگەر ئاوەکەی زیاتر بێت کاریگەری لەسەر گەڕەکەکانی گازینۆ و حەمەی کەریم و شارەوانی لە رۆژهەڵاتی قەزای کەلار دروستدەکات. چاوەڕواندەکرێت لە چەند کاژێری داهاتوو بەرزبوونەوەی ئاوەکە بگاتە کەلار".\nرووباری سیروان لە زنجیرە چیاکانی زاگرۆس لە رۆژھەڵاتی کوردستانەوە لە نزیک شاری سنەوە ھەڵدەقوڵێت، لە نێوان ھەورامانەوە دێتە باشووری کوردستان.\nسیروان درێژییەکەی لە ھەردوو دوو دیوی کوردستان و عێراقدا دەگاتە ٤٤٥ کم. چەندین شار دەکەونە سەری لەوانە دەربەندیخان، کەلار، بەعقوبە. دوو بەنداوی لەسەر دروستکراوە کە بەو ھۆیەشەوە دوو دەریاچەی دروستکردووە کە دەریاچەی دەربەندیخان و دەریاچەی حەمرینن.


باجی جیانووسین: ئه‌زموونی سه‌باح ڕه‌نجده‌ر – Denegkan\nbyئه‌حمه‌دی مه‌لا\tJuly 6, 2012\tئەدەب\nشیعر لای سه‌باح ره‌نجده‌ر له شیکلی جیهانێکدایه که نه سه‌ره‌تای دیاره نه کۆتایی، به‌ڵکو له په‌ڵه‌ی جوانیی، له ده‌نگی نامۆ، له بزاوتێک، له ئاماژه‌یه‌ک، له ساتمه‌یه‌ک، له بیره‌وه‌رییه‌ک پێکهاتووه ؛ له کۆتاییدا، هه‌موو شتێک لای شاعیر ده‌بێته مادده و مایه‌ی شیعر. ره‌نگه باس له‌سه‌ره‌تایه‌ك بکات، به‌ڵام سه‌ره‌تایه‌کی زه‌مه‌نی نییه، به‌ڵکو له ئێستایه‌ک پێکدێت که زه‌حمه‌تیشه ده‌ستی به‌سه‌ردا بگرین. له زمانی ئینجیله‌وه ئه‌وه فێرده‌بین که “له سه‌ره‌تادا وشه هه‌بوو”، ئه‌گه‌ر “وشه” مه‌به‌ست له کرده‌ی خه‌لق بێت، ئه‌وه به “کردار”یش ده‌کرێت لێکبدرێته‌وه, به‌ڵام له ژێر زمانی شاعیر ئه‌وه ده‌خوێنینه‌وه که ” له سه‌ره‌تادا ته‌نیا جوانیی هه‌بوو”. جوانیی لای رۆمانسییه‌کان دونیایه‌کی خه‌یاڵییه، دونیایه‌کی دووره‌ده‌سته , به‌ڵکو له زۆرباریشدا، ئاوێته‌ی مه‌رگیش ده‌بێت. هه‌ر ئه‌و جوانییه‌یه، دواتر رامبۆ به “تاڵ” ده‌یچوێنێت.\nشاعیر زۆر خولیای جیهانی خۆیه‌تی، هه‌ست ناکات که کات تێده‌په‌ڕێت، هه‌ست ناکات که ده‌ره‌وه کاریگه‌ریی به سه‌ر ئه‌زموونی ئه‌وه‌وه هه‌یه، به پێچه‌وانه‌وه ره‌نگه بیه‌وێت، جیهانه شیعرییه‌که‌ی خۆی ببێته مه‌رجه‌ع، نه‌ک ئه‌زموون، بۆیه هه‌ست به گۆڕانکارییه‌کی بنه‌ڕه‌تی له ده‌قه سه‌ره‌تاییه‌کانی و ده‌قه تازه نووسراوه‌کانی ناکه‌ین. جیهانی شیعریی ئه‌و به بێ که‌لێن دروست بووه ؛ ره‌نگه بواریشمان نه‌داتێ هه‌ناسه‌ی تێدا بده‌ین. وه‌کو ئه‌وه‌ی ئینسان له دوا ساته‌کانی خۆیدا بژێت و ئه‌وه‌ی ده‌مینێته‌وه ته‌نها هه‌ر شیعر بێت. به‌رجه‌سته‌کردنی ئه‌و جیهانه به بێ خاڵ، به بێ وێرگوڵ، به بێ مه‌سافه‌ی نێوان وێنه‌کان، به بێ سپێتی، به بێ په‌نجه‌ره و ده‌رگا. جیهانێکی سیخناخه به خودی خۆی. ده‌ق جێگای واقیع ده‌گرێته‌وه.\nئه‌م جیهانه سوریالیئامێزه، له‌هه‌مان کاتیشدا لۆکاڵیشه، به تێرم و موفره‌ده‌ی ده‌شتی دزه‌یی ئاوس ده‌بێت، به ئاماژه‌یه‌کیش بۆ فه‌زای ده‌شتی هه‌ولێر کۆتایی دێت ؛ پانتاییه‌کی خاوه، دووباره‌بوونه‌وه‌ی خودی خۆیه‌تی، که‌مێک هه‌ست به ره‌تابه‌ت ده‌کرێت، به‌رجه‌سته‌کان له نێو دژایه‌تی و به دژایه‌تی خۆیان ده‌ژین. هیچ شتێک له کۆتاییدا، په‌یوه‌ندی به هیچ شتێکه‌وه نه‌ماوه. هه‌موو “پنت”ێک سه‌ربه‌خۆییه‌كی ته‌واوی هه‌یه ؛ بۆ خودی خۆی واقیعێکه. شاعیر که‌س ئاشت ناکاته‌وه، بانگه‌شه‌ی که‌س ناکات، قسه له گه‌ڵ که‌س ناکات، نایه‌وێت ده‌می ئاراسته‌ی هیچ که‌سێک بکات. ئینسان له ده‌قی سه‌باح ڕه‌نجده‌ر، به بێ هیچ ئاراسته‌یه‌کی دیاریکراو هه‌نگاو ده‌نێت.\nبۆیه لای وی، به‌رجه‌سته‌کان، مادده‌کان، چ سروشتی بووبێتن، چ ماددی رووت، که‌وتوونه‌ته هه‌ره‌که‌ت و گیانیان له‌به‌ره. زمان له سه‌ر هێڵی به‌یانی ئاراسته‌کراو به‌کار نه‌هاتووه، به‌ڵکو له ئاماژه، هه‌ندێ جار ئه‌و ئاماژه‌یه بۆ خودی خۆی گه‌ڕاوه‌ته‌وه. ئه‌م جۆره شیعره له نێو ئه‌ده‌بییاتی کوردیدا، ره‌نگه خوێنه‌ری زۆری نه‌بێت، چونکه ده‌یان ده‌یه‌یه، شیعریان به‌وه راهێناوه که “سیاسی” بێت و حه‌ماسییانه بێته ده‌نگ، په‌یامی هه‌ڵوێستبازیی هه‌بێت، له یاوه‌ر و مورید و چه‌پڵه بگه‌ڕێت ؛ یان “رۆمانسی” بێت، ختووکه‌ی هه‌سته چه‌پکراوه‌کان و داپلۆسراوه‌کان و مه‌حروومه‌کان بدات، ئه‌رکی کۆمه‌ڵایه‌تی و سایکلۆژی ببینێت، ته‌نانه‌ت هه‌ندێ جار وه‌کو وێنه‌ی “پۆرنۆ”ی لێ بێت، له پێناو فێنككردنه‌وه‌ی ده‌روونێكی گڕگڕتوودا به‌كارهاتبێت. سه‌باح ڕه‌نجده‌ر له‌م دیده‌وه دژه شیعر ده‌نووسێت.\nئه‌م تۆمه‌تانه هه‌ند راستن ئه‌گه‌ر نووسین وه‌کو ته‌قلیدێکی قوتابخانه‌یی سه‌یر بکرێت، نه‌ک وه‌ک ئافرێندراوێکی تاک. بۆیه ده‌بینین، ئه‌گه‌ر لای شاعیر ئاماژه‌یه‌کیش بۆ جه‌سته‌ی ژن کرابێت، ئه‌وه ته‌نها هه‌ر به‌م جۆره به ژێر قه‌ڵه‌می شاعیردا تێپه‌ڕیوه :\nیان ئه‌گه‌ر بێت و ئاماژه‌یه‌ک بۆ شه‌ڕی ناوخۆ و شه‌ڕی براکوژییه‌کانی دوای راپه‌ڕینیش کرابێت، ئه‌وه شتێکمان پێ ده‌ڵێت که ره‌نگه ته‌نها ئه‌و که‌سانه درکی پێ بکه‌ن که له نزیکه‌وه ئاگاداری بارودۆخه‌که بوونه. به شێوه‌یه‌ک له شێوه‌کان ئاماژه بۆ دوو له‌قله‌قه‌که‌ی سه‌ر مناره‌ی مزگه‌وتی خانەقا ده‌کات. ئه‌و دوو ته‌یره وه‌کو له ئه‌به‌دییه‌ته‌وه هاتبێتن و له سه‌ر ئه‌و مناره‌یه نیشتبێتنه‌وه. له ته‌یرێتی خۆیان که‌وتبێتن و بووبێتنه رۆحی زیندووی شاره‌که,به‌ڵام مه‌خابن ئه‌م رۆحه به ده‌ستی “نیشتیمانییه‌ک” وه‌کو نارنجۆک هه‌پروون به هه‌پروون ده‌بێت. شاعیر به ته‌وزێکه‌وه باسی لێوه ده‌کات. هه‌ولێری دێرین ده‌بێته باڵنده‌ی دێرین. کێ کۆنتره : پیره حاجی له‌قله‌ق, یان شاری هه‌ولێر؟ بێگومان له کوشتنی باڵنده‌دا په‌یامێکمان پێ وتراوه : ” کوشتنی شار و ئینسان و شارستانییه‌ته”. ئینسان به تاقی ته‌نها به هیچ جۆرێک ئیمکانییه‌تی ژیانی نییه له‌سه‌ر ئه‌م خاکه برینداره.\nهه‌روه‌ها ده‌بێت ئاماژه بۆ خاڵێکی دیکه له شیعری ئه‌م شاعیره بکرێت ئه‌ویش زمانی سیحره. شیعر و سیحر دوو ده‌سته‌خوشکن، به‌ڵکو دوو جمکانه‌ن. ئه‌وه‌ی به کردار ناکرێت، به خه‌یاڵ ئه‌نجام ده‌درێت. ئه‌م دوو جمکانه‌یه پێکه‌وه سه‌ریان هه‌ڵداوه و پێکه‌وه‌ش هه‌ڵده‌که‌ن. ده‌بێت ئاماژه بۆ ئه‌وه بکه‌ین که سه‌رهه‌ڵدانی زمان له پێناو سیحرکردن بووه. سیحرکردن له گه‌ردوون، له شته بینراوه و نه‌بینراوه‌کان، واته ئاشتکردنه‌وه‌ی دونیا له رێگای زمانه‌وه، هه‌ڵبه‌ته شیعر نزیکترین زمانی ئاشتکردنه‌وه‌یه. شیعر شه‌ڕێکه له پێناو ئاشتکردنه‌وه دا.\nسه‌باح ڕه‌نجده‌ر شاعیری سرکه، ئه‌و وه‌کو ئه‌کرۆپاتانه‌ی گه‌مه به وشه‌کانی ده‌کات، له پێناو سڕینه‌وه‌ی ئه‌و نێوه‌نده، شاعیر گه‌مه‌یان پێده‌کات که واقیع له زمان جودا ده‌کاته‌وه، هه‌وڵدانێکه بۆ رووخاندنی ئه‌و پردانه‌ی که ئینسان له زمان جودا ده‌که‌نه‌وه. گه‌ڕانه‌وه بۆ زمانی منداڵیی، بۆ ئه‌وه‌ی منداڵ و زمان ببنه‌وه به یه‌ک جه‌سته. ئیتر شتێک نییه به ناوی فیکره‌وه و شتێکی دیکه‌ش به ناوی زمانه‌وه. به‌ڵکو جه‌سته ده‌بێته زمان و زمانیش وه‌کو جه‌سته هه‌ڵسوکه‌وت ده‌کات. هه‌روه‌کو له سه‌ره‌وه‌ش ئاماژه‌مان پێی کرد، شیعر لای شاعیرله سه‌ر لۆژیک به‌ند نییه، به‌ڵکو دژه لۆژیکیش ئیش ده‌کات، لێره‌وه وڕێنه كردن پانتاییه‌کی مه‌زن له ده‌قی ئه‌م شاعیره داگیر ده‌کات. ورێنه‌ی نه‌خۆشێک نا، به‌ڵکو چه‌ماندنه‌وه‌ی زمان بۆ ئاستێکی دی، زمان ئه‌و ئاسنه گه‌رمبووه‌وه‌یه که شاعیر به که‌یفی خۆی ده‌یچه‌مێنێته‌وه، پاشانیش که سارد ده‌بێته شیکلی سه‌یر و سه‌مه‌ره‌یان وه‌رگرتووه. هه‌ڵدانی ماسی بۆ حه‌وزی شووشه، به هه‌ڵدانی وشه‌یه‌ک ناکات بۆ ناو رسته؟ :\nهه‌ندێ جاریش به‌رامبه‌ر به وێنه‌ی سوریالیئاسا خوێنه‌ر تووشی حه‌په‌سان ده‌بێت, چونکه ئه‌م ئه‌کرۆپاتکردنه‌وه ده‌گه‌یه‌نێته ئاستێک که ره‌نگه دوا سنووری خه‌یاڵ بێت. خوێنه‌ری که‌مخه‌یاڵ ته‌واو بێزار ده‌کات.\nشاعیر ده‌سته‌واژه ئاینییه‌کان، ئاماژه‌کردن بۆ پیاوچاکان و پێغه‌مبه‌ران و ئه‌ده‌واتی بواری پیرۆز به‌کار ده‌هێنێت، له پێناو هه‌ڵگه‌ڕانه‌وه، یان له پێناو ئاراسته‌یه‌کی دیکه به‌کاریان ده‌هێنێته‌وه، یان ئه‌وه‌تا زمان ده‌به‌ستێته‌وه بۆ زه‌مانێکی دێرین، زه‌مانێکی به‌سه‌رچوو و له ژێر لێوه‌وه به خوێنه‌ر بڵێت ئه‌م ده‌قانه ره‌گوڕیشه‌یان هه‌یه. له‌م هاوکێشه‌یه‌دا، ئینسان وه‌کو یه‌که‌م کائین و یه‌که‌م بوونه‌وه‌ر و یه‌که‌م به‌رجه‌سته دێته پێشه‌وه. ئینسان کائینێک نییه له گۆڕانکارییه سروشتییه دێرینه‌وه‌کانه‌وه هاتبێته کایه‌وه، به‌ڵکو سه‌ره‌تا ئه‌و دروست ده‌بێت، ئینجا ره‌گه‌زه بێ ئه‌ژماره‌کانی سروشت دروست ده‌بن. ئه‌م دیده ئاماژه بۆ تێرمی “ئیومانیسم” ده‌کات و له هه‌مان کاتیشدا ره‌گه‌زێکی ئۆرگانیکی ده‌قی سه‌باح ره‌نجده‌ره.\nزۆر ره‌گه‌زی دیکه هه‌ن ده‌کرێت هه‌ڵوێسته‌یان له‌سه‌ر بکرێن و بهێنرێنه زمان. خوێنه‌ر ده‌توانیت له تێرمی “گه‌رم” بڕوانێت و له سیاقه جیاوازه‌کانی وردبێته‌وه. چۆن ئه‌م موفره‌ده‌یه تێکهه‌ڵکێشی وێنه‌ی شیعری ده‌بێت و ره‌گورێشه‌کانی له قووڵایی چ خاکێکدا، ته‌ڕیی و گه‌رمایی ده‌قۆزنه‌وه. خوێنه‌ر, یان توێژه‌ر ده‌توانێت له‌سه‌ر چه‌ند ره‌گه‌زی دیکه بگیرسێته‌وه و زیاتر په‌ی به دونیا شیعری شاعیر به‌رێت, به‌ڵام ئه‌وه‌ی جێی سه‌رنجه، ئه‌و جیا ده‌نووسێت و باجی ئه‌م جیانووسینه‌ش دیاره.\nPrevious چیرۆكی خۆشه‌ویستی … محه‌مه‌د كوردۆ\nNext کتێبه‌که‌ی یوسف مه‌نتک له نێوان وه هم و خراپ حاڵی بوون له بیبلۆگرافیا


سەرۆکی سەندیکای کارمەندانی تەندروستیی سلێمانی ڕایگەیاند، بەهۆی نەدانی موچە و بەمەبەست %90ی خزمەتگوزاریی تەندروستیی لە نەخۆشخانە حکومییەکان نەماوە، دەشڵێت، کەرتی تەندروستیی حکومیی هەرێم لە داڕماندایە.\nهاوژین عوسمان، سەرۆکی لقی سلێمانی کارمەندانی تەندروستی بە ناس کوردی ڕاگەیاند : "لەڕاستیدا ئەگەر بەڕەسمی بایکۆتیش ڕانەگەیەنرێت، بەڵام ماوەی چەند مانگێکە هەر کارمەندان بایکۆتیان کردووە و هاوشێوەی ڕابردوو دەوام ناکەن و خزمەتگوزارییە تەندروستییەکان لە کەرتی حکومەت بەتەواوی پەکیان کەوتووە".\nوتیشی :"لەئێستادا نەشتەرگەری لە نەخۆشخانە حکومییەکاندا زۆر بە کەمی ئەنجام دەدرێت، دەتوانین بڵێین %90ی خزمەتگوزارییەکانی کەرتی تەندروستیی حکومی وەستاون و پەکیان کەوتووە".\nسەرۆکی سەندیکای کارمەندانی تەندروستیی سلێمانی ئاماژەی بەوەشكرد، حکومەتی هەرێم زۆر خەمساردە لەو بارەیەوە و هیچ بەلایەوە گرنگ نییە کەرتی تەندروستی چی بەسەرهاتووە، هەروەها بە مەبەستیش ئەو کارە دەکرێت بۆ ڕەواجدان بە نەخۆشخانە تایبەتەکان.\nهاوژین عوسمان جەختیشیکردەوە، لەئێستادا کەرتی تایبەت شوێنی کەرتی حکومی گرتووەتەوە بۆ ئەو خەڵکانەی دۆخی داراییان باشە و ئەوەشی خەڵکی هەژارە دەبێت هەر چاوەڕوانی چارەسەر بێت و بەدەردی خۆیەوە ئازار بچێژێت.\n"ئێستا کەرتی تەندروستیی لە هەرێم بووە بە بازرگانی، پزیشک هەیە لە نەخۆشخانەی تایبەت مانگی 50 ملیۆن دینار پەیدا دەکات، ئیتر بۆ هەر باسی پەرلەمانتار دەکەن، بەشێک لەو پزیشکانەش تێکەڵی بازرگانیکردن بوون" هاوژین عوسمان وای وت.\nباسی لەوەشکرد، بەدرێژایی تەمەنی ئەم کابینەیە کارمەندان موچەیەکیان بەبێ گرفت وەرنەگرتووە، هەموو مانگێک بایکۆت و خۆپیشاندان کراوە، بەیاننامە دەرکراوە، ئینجا موچە دابەش کراوە.\nجەختیشیکردەوە، ئەگەر ئەم دۆخە بەوشێوەیە بەردەوام بێت، ئەوا کەرتی تەندروستیی هەرێم بەتەواوی دەڕوخێت.\nشەوی ڕابردووش، سەباح هەورامی، بەرێوەبەری گشتیی تەندروستی لەمیانەی بەرنامەیەکی تەلەفزیۆنیدا کە ناس کورد بینیویەتى ڕایگەیاند :"به‌گشتی كه‌رتی ته‌ندروستی پاشه‌كشه‌ی كردووه و به‌هۆی نه‌بوونی مووچه‌شه‌وه ئه‌گه‌ری ڕوودانی كاره‌سات هه‌یه له‌هه‌رێمی كوردستان".\nداواى لە حکومەتى هەرێمى کوردستان کرد پێداویستییه پزیشكییه‌كانیان بۆ دابین بكات و ده‌رگا بكاته‌وه بۆ وه‌رگرتنی كارمه‌ندی ته‌ندروستی.


لێ پان هەڵبژاردنەکەی دۆڕاند بەڵام وەکو هێزێکی سەرەکیی لە بازاڕی سیاسی فەرەنسەدا کارایانە، دەمێنێتەوە. | Zaher Baher\nلێ پان هەڵبژاردنەکەی دۆڕاند بەڵام وەکو هێزێکی سەرەکیی لە بازاڕی سیاسی فەرەنسەدا کارایانە، دەمێنێتەوە.\nێ پان هەڵبژاردنەکەی دۆڕاند بەڵام وەکو هێزێکی سەرەکیی لە بازاڕی سیاسی فەرەنسەدا کارایانە، دەمێنێتەوە\nلە هەڵبژاردنەکەی دوێنێدا، 07/05/17 لێ پان لە سەدا 34.9 دەنگەکانی هێنا کە دەکاتە نزیکەی 11 ملیوێن دەنگ، لە بەرانبەریدا مەعکەرۆنی لە سەدا 65.1 دەنگی هێنا. لەم هەڵبژاردنەدا 12 ملوێن کەس دەنگیان نەداوە ، 4.2 ملوێنیش کارتی دەنگدانەکانیان ، عەیبەدار کردووە ، دی ارە ئەەم وەکو پیشاندانی ناڕەزایی بووە. بە گوێرەی رۆژنامەکان سەبارەت بە دەنگەدەران کە دەنگیان داوە لە ماوەی 40 ساڵ لەمەوبەرەوە تا ئێستا کەمترین ژمارە و ڕێژەی دەنگەدەران بووە.\nلێ پان لەم هەەڵبژاردنەی ی حیزبەکەیدا دووقاتی دەنگی هەڵبژاردنی 2002 ی هێناوە کە باوکی ئەو کاتە کاندید و سەرۆکی حیزب، بوو. لە ئێستادا تەنها 2 ئەندام پەڕلەمانیان هەیە لە کۆی 577 ئەندام پەڕلەمان لە پەڕلەمانی فەرەسەدا . بەڵام وا پێشبینیدەکرێت لە هەڵبژاردنەکانی مانگی ئایندەدا بۆ ئەندام پەڕلەمان و ئەندامانی لیژنەی شارەوانییەکان ، حیزبەکەی لێ پان بتوانن ئەوەندە دەنگ بهێنن کە تا 15 ئەندامی پەڕلەمان مسۆگەر بکەن .\nئەوەی کە بووە هۆی دۆڕانی لێ پان ، ڕەنگە زۆر هۆکار بووبێتن ، بەڵام هەرە گرنگەکانیان یەكکەوتنی گەلێكی زۆر لە چەپەکان و ڕاستڕەوەکان بوو کە دژ بە لێ پان بوەوستنەوە و دەنگ بۆ مەعکەرۆنی بدەن، پشتکردنە میدیای جیهانی ، بە تایبەت فەرەنسی و بریتانی لە لێ پان . هەروەها ڕاستگۆیی خودی لێ پان و حیزبەکەی بوو، کە دەنگیان کەمتر هێنا چونکە وەکو چەپەکان و ڕاستەکان و سۆشیالدییمۆکراتەکان ، درۆ و دەلەسەیان نەدەکرد کە ئاوا دەکەن وا بەهەشتێك بۆ خەڵکی لە فەرەنسا دروست دەکەن . بەڵکو بە ڕاشکاوی و ڕاستگۆیانەوە دژایەتی ئیسلام و پەنابەر و بێیانەو ئەوروپا و سۆشیالیست و ئەنارکیست و هەموو لایەنەکانی دیکەیان دەکرد و مانێفێستی خۆیانیان نە دەشاردەوە کە گەر هاتنە سەر حوکم چی دەکەن و چی ناکەن.\nدۆڕاندن شتێکە و مانەوە لە مەیدانی جەنگدا و هیوابوون بە ئایندە شتێکی ترە. پرسیارەکە لێرەدا ئەوەیە کە ئایا مەعکەرۆنی زەمینەی باشتر دەخولقێنیێ لە فەرەنسسادا بۆ پوکانەوەی جەماوەریی لێ پان و حیزبەکەی یا پێچەوانەکەی دەکات؟\nبێ گومان مەعکەرۆنی شتێكی ئەوەندە یا دەسەڵاتێکی ئەوەندەی لە دەستا نابێت تاکو ئەوەی کە وتویەتی لە بەرنامەی هەڵبژاردانەکەیدا ، لە حوکمیدا بەجێی بگەیەنێ . ئەمە جگە لەوەش ئینتیمای چینایەتی و پاشخانی لیبراڵیانەی ئەو و پەیوەستبوونەوەی فەرەنسا زیاتر بە ئەوروپا و بەردەوامیدان بە سیاسسەتی ” دژە تیرۆر” و سیاسەتەکانی ئابوریی لیبراڵ و مانەوەی 1 لە 4 کەسی گەنج بە بێ ئیش و نەهاتنەخوارەوەی بڕی بەتاڵە، کە لە ئێستادا نزیکەی لە سەدا 11 ی خەڵکانێکە کە دەتوانن کار بکەن و بە دوویدا دەگەڕێن ، بەتاڵەن . ئەوەشی دەبینرێت و پێشبینی دەکرێت ، لەوە ناکات کە مەعکەرۆنی بتوانێت هەژموونی حیزبەکەی لێ پان کەمتر بکاتەوە ، بگرە کاراتری دەکەن، بە تایبەت گەر لە ساڵێکدا داعش و ڕێکخراوە تیرۆریستەکانی دیکە کارێکی تیرۆریستانە لە پاریس – دا ئەنجام بدەن.\nPrevious postنەتووشی شۆك و نەسەرسامیش ببە ، گەر ڕۆژی یەکشەمە بیستت ‘ مارین لێو پان لە ئیمانوێڵ مەعکەرۆنی’ بردۆتەوە :\nNext postشۆڕش یا نییە یاخود شۆڕشی خەڵکە، زوڵملێکراوانە


(ڕەوانەکراوە لە عەبدولڕەحمان شەرەفکەندیەوە)\n«عەبدولڕەحمانی شەرەفکەندی» کوڕی حاجی مەلا محەممەد بووە و لە ساڵی ١٩٢٠دا لە مەھاباد لە دایک بووە و بە لاویەتی لەگەڵ بنەماڵەکەی چوونە تەرەغە. لە ساڵانی سەرەتایی ژیاندا لە لای باوکیدا و دواتر لە مەکتەبخانەکاندا و لە بە دەست چەند کەس لە مامۆستا ئایینییەکان، دەرسی گولستان و بووستانی سەعدی خوێندوە. بەڵام بەپێی ئەو شتەی کە لە چێشتی مجێوردا باسی دەکات، دەستکەوتێکی زۆر کەمی بووە. باوکی ھەژار کەسایەتییەکی خوێندەوار بووە و زانیویەتی بە کوردی بخوێنێت و بنووسێت، ھەر ئەمەش ھانی داوە کە کوڕەکەی خۆی (ھەژار) ھەر لە تەمەنی پێنج ساڵانەوە ئاشنا بە خوێندنەوە و نووسین بکات و دواتریش بینێرێتە مەکتەب و حوجرە. لە ساڵی ١٩٤٠ دەستی بە ھۆنراوە وتن کردووە و ھۆنراوەکانی ئەحمەدی خانی، وەفایی و مەلای جزیری کاریگەری لەسەر ھەستی بووە.\nھەژار ھەر لە سەرەتای دامەزراندنی کۆمەڵەی ژیانەوەی کوردستان، تێیدا ئەندام بووە و بەشداری کارە حیزبییەکانی داوە. ئەو بڕوایەکی زۆر بە تینی بە ئامانجەکانی ژ.ک. بووە چون لە دوای ئەو ھیچ کات لە ھیچ حیزب و ڕێکخراوێکی سیاسیدا بە فەرمی نەبووەتە ئەندام. ھەژار لە کۆماری کوردستاندا دەوری ھەبووە و لەگەڵ ھێمن لەلایەن کۆمارەوە بە «ھۆنراوەوانی نەتەوەیی کوردستان» دەناسرێن. دوای تێکچوونی کۆماری مەھاباد لە ئازاری ١٩٤٧دا مەجبوور بە جێ‌ھێشتنی وڵاتی ئەبێ و ماوەی ٣٠ ساڵ لە باشووری کوردستان و دواییش لە شاری بەغدا نیشتەجێ بووە. لە پایزی ١٩٤٧ بۆ چارەسەر کردنی نەخۆشیی سیل بوو، دەچێتە لوبنان و دوای چاکبوونەوەی دەگەڕێتەوە عێراق، پاشان جارێکی تر لە حکوومەتی ئەوسای عێراق قاچاخ دەبێ، بەرەو سووریا ڕادەکات، و ماوەیەک لە سووریا دەمێنێتەوە دوای ھەڵگیرسانی شۆڕشی ئەیلوول بە سەرکردایەتی مستەفا بارزانی و لە ساڵی ١٩٦١دا، ھەژار دەچێتە پاڵ شۆڕشەکە. کاتێک ڕێککەوتتنامەی ١١ی ئازاری ١٩٧٠ لە نێوانی سەرکردایەتی شۆڕشی کورد و حکوومەتی عێراق مۆرکرا، ناردرا بەغدا بۆ ڕێکخستنی کاروباری یەکێتی نووسەرانی کورد کە تازە لە ١٠ی شوباتی ١٩٧٠دا دامەزرا بوو، لە کۆنگرەیەکەی ئەو یەکێتییە بە سەرۆکی دەستەی بەڕێوبەر ھەڵبژێردرا و لە ھەمان کاتیشدا کرا بە ئەندام لە کۆڕی زانیاری کورد و توانی لە ساڵی ١٩٧٢دا پەرتووکی شەرەفنامەی شەرەفخانی بەدلیسی لە فارسییەوە بکاتە کوردی و لە چاپخانەی کۆڕی زانیاری کورد چاپی بکات.\nھۆزی لە بیرکراوی گاوان، نووسینی دوکتۆر مستەفا جەواد، لە عەرەبییەوە کردوویەتییە کوردی\nروابط فرھنگی ایران و مصر (پەیوەندییە کولتورییەکانی نێوان ئێران و میسر)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ھەژار&oldid=718529»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٤:٣٨ی ٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ نوێ کراوەتەوە.


شیلان ده‌رگه‌ڵه‌یی – پەڕە 6 – Knwe.org\nسەرەکی » وتار » شیلان ده‌رگه‌ڵه‌یی (پەڕە 6)\n26/01/2018\tشیلان ده‌رگه‌ڵه‌یی\nلەو یەکدوو رۆژە ڤیدیۆیەکم بینی، مەلایەکی بێ هه‌ست و كاڵفام، له مینبه‌ری مزگه‌وتێكه‌وه شیڕەی دێ و باس لەژن دەکات گوایه: کابرایەک لە رۆژی داخوازی و مارەبڕین و گواستنەوەی ژنەکەی چەندین ناخۆشی و کارەساتی بەسەرداهاتووە و لەپای ژنەکەی و شوومی ژنه‌كه‌ی بووە، چونكه خۆی و یەکێكی تری لەخۆی دەبەنگتر لەتەنیشتی بوو دەڵێن گژنەکە شووم و نەگبەت بووە». ئەو مەلایەی هەلەکە سەما ...\n29/12/2017\tشیلان ده‌رگه‌ڵه‌یی\nئەو فەوزایەی ناونراوە ڕاپەڕین، چەندین خرتكە نووسەر و پوشكەسیاسی و دڵرەش و چەواشەكاریشی هێنادەنگ. هەریەكە و بەگوێرەی سیاسەتی حزبەكەی دێتەگۆ. زۆر بەڕوونی دەتوانی رەش و سپیان لەیەك جیاكەیەوە. ئەوەی تا دوێنێش لەپەنا پەردەوە گازیگرتووە ئەمڕۆ وەك مار زمانە ژەهراویەكەی درێژتر كردۆتەوە. دوو رۆژە چەندین ترسنۆكی ناوجێی گەرم و پەنا لاپتۆپەكان بەسەر فه‌رمانده و پێشمه‌رگه و تێكۆشه‌ره دێرینه‌كه‌ی رێبازی كوردایه‌تی عەوڵابۆری ...\n22/12/2017\tشیلان ده‌رگه‌ڵه‌یی\nكاتی خۆی ڕاگەیاندنی بەعس بە درۆ و چەواشەكردن دەسەڵاتیان ڕاگرتبوو. زۆربەمان كابرای علوجمان لەبیرە تا دوا ساتی كەوتنی بەغداش هەر خەریكی بەنجكردن جەماوەرەكەیان بوو. لە شەڕی عێراق – ئێران هەر كاتێك عێراق لە شكست بوایە ئێمە بە سروودە حەماسیەكان دەمانزانی. ئاخر ئەوەیە سیاسەت و نەهجی ئیشكردنی هەموو دەسەڵاتێكی فاشی و دیكتاتۆر، سەرقاڵكردن و سڕكردنی میللەت بە مەسەلە لاوەكییەكانه‌وه. لە كوردستانی ...\nخوایە وڵات… تەختكەی!\n15/12/2017\tشیلان ده‌رگه‌ڵه‌یی\nئەوە نزای كابرایەكی وڵاتێكی عەرەبی تا سەرئێسقان ئیسلامیە، لە ناخۆشیەكانی زیندانی وڵاتەكەی زیاتر، هیچی تری بیر نەماوە. زیاد لە شەش مانگە لەگەڵ دەروونناسێك ئەو نەخۆشە دەبینین، ئەو بە چارەسەر و منیش وەرگێڕان. هەموو كاتێكی رۆژ و شەو، بیرەوەرییەكی تاڵی زیندان و ئەشكەنجەدانی بیردێنێتەوە. هەفتەی ڕابردوو لە منی پرسی: باشە تۆش وەك من خەڵكی وڵاتێكی رۆژهەڵاتی و لە هەمان باكگراوندەوە هاتووی، ...\n08/12/2017\tشیلان ده‌رگه‌ڵه‌یی\nهەندێك كەناڵی كوردی هەیە تا ئێستا بە ڕێككەوتیش بەسەریاندا تێپەڕ نەبووم لە ماڵەكەی خۆم، یان لە ماڵان بەرچاوم كەوتووبێت، یان لە فەیس بووك جارجارە شتەكانیان بڵاودەكرێنەوە و دەزانم ئەوانەش هەن. هەندێك لەوانە لەبەر بێ بەرنامەیی و هەندێكیش بەمەبەست بۆ جێبەجێكردنی ئەجێندای دوژمنان كار لەسەر تێكدانی ڕەوشت و شیرازەی خێزانی كورد و كلتووری كورد دەكەن. هەندێكجاریش پلاری سیاسیە و دەیهاوێژن. لە ...


عیراق، ژمارەی تووشبوون بە كۆرۆنا ڕوو لە زیادبوون دەكات - تۆڕی میدیایی خەڵک\nوەزارەتی تەندروستی عیراق ڕایدەگەیەنێت، 1317 حاڵەتی نوێی تووشبوون بە ڤایرۆسی كۆرۆنا تۆماركراوە، 1275 كەسیش چاكبوونەتەوە، 11 كەسیش بەهۆی پەتاكەوە گیانیانلەدەستدا.\nبەپێی بەیاننامەیەك، كە لەلایەن وەزارەتی تەندروستی عیراقەوە بڵاوكرایەوە” لە 24 كاتژمێری ڕابردوودا 46 هەزار و 583 پشكنینی تایبەت بە كۆرۆنا ئەنجامدراوە و دەركەوتووە 1317 كەس تووشی ڤایرۆسی كۆرۆنا بوون و ئەنجامەكانیان پۆزەتیڤ بوون”، ئەمەش بەراورد بە ڕۆژانی پێشوو بە بە ژمارەیەكی زۆر زیاتر دادەنرێت.\nهەر لە بەیاننامەكەدا هاتووە، ”زۆرینەی تووشبووەكان لە بەغدا و نەجەف و كەربەلا بوون، بەجۆرێك كە لە بەغدا 586 و لە نەجەف 118 و لە كەربەلا 134 حاڵەتی تووشبوون تۆماركراون”.\nوەك لە بەیاننامەكەی وەزارەتی تەندروستی عیراقیشدا ئاماژەی پیكراوە، “لە سلێمانی 12، هەولێر 8، و دهۆك 28 حاڵەتی تووشبوون بە ڤایرۆسی كۆرۆنا تۆماركراون”.\nوەزارەتی تەندروستی عیراق ئاماژەی بە چاكبوونەوەی 1275 تووشبووی كۆرۆنا كردووە، كە زۆربەیان لە دهۆك و بەغدا و كەربەلا و سلێمانی بوون، ویڕای گیانلەدەستدانی 11 كەس بەهۆی پەتاكە.\nخەڵك- سەرۆكی ئەمریكا ڕایدەگەیەنێت، نیگەرانم لە بەرامبەر خاونەبوونەوەی تەشەنەسەندنی ڤایرۆسی كۆرۆنا لە هەموو جیهاندا. (زیاتر…)\n17 تشرینی دووهەم 2021 11.30 am\nخەڵك- ئەندامێكی سەركردایەتی یەكێتی ڕایدەگەیەنێت، هەموو میدیا و ڕۆژنامە جیهانیەكان باسی كارەساتی سەر سنوری پۆلۆنیا…\n20 کانونی یەکەم 2021 5.00 pm


ترامپ هەڕەشەی سەر ئێرانی کرد\nترامپ هەڕەشەی سەر ئێرانی کرد\nبه رواری داگرتن : 2019-05-20 11:06\nناوەندی ھەواڵەكان - دۆنالد ترامپ سەرۆکی ئەمریکا باسی لەوە کرد: ئەگەر ئێران دەیەوێت شەڕ بکات، ئەو شتە دەبێتە هۆکاری لە ناو چوونی.\nدۆنالد ترامپ سەرۆکی ئەمریکا لە دژی ئێران ڕاگەیەندراوێکی تر بڵاو کردەوە و ئەو ڕاگەیەندراوەکە دەبێتە هۆکاری زیاتر بوونی گرژی نێوان دوو وڵات. ترامپ لە ڕاگەیەندراوەکەی دووبارە هەڕەشەی سەر ئێران کرد.\nدۆنالد ترامپ سەرۆکی ئەمریکا لە تۆری کۆمەڵاتی باسی لەوە کرد: ئەگەر ئێران دەیەوێت شەڕ بکات، ئەو شتە دەبێتە هۆکاری لە ناو چوونی.\nترامپ ئەو ڕاگەیەندراوەکەی دوای ئەنجام درانی هێرشی مووشەکی بۆ سەر بالیۆزخانەی ئەمریکا لە بەغدا بڵاو کردەوە. (İLKHA)\nبليته كان ترامپ هەڕەشە ئێران


بیروونی - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nوێنەی بیرونی لەسەر پولی پۆستەی یەکێتی سۆڤیەت لە ساڵی ١٩٧٣.\n٤ی ئەیلوولی ٩٧٣ز \nخۆراسان، (ئۆزبەکستانی ئێستا)\nغەزنە (دەوڵەتی غەزنەوی)\nفیزیک، مرۆڤناسی، گەردوونناسی، ئەستێرەناسی، مێژوو، بیرکاری، کیمیا، جوگرافیا، پزیشکی، دەروونناسی، فەلسەفە، ئایینناسی\nدامەزرێنەری بیری هیندناسی (Indology) و جیۆدیزیادامەزرێنەری بیری هیندناسی (Indology) و جیۆدیزیا\nمحەممەد, ئەرەستوو, Ptolemy, Aryabhata, Brahmagupta, ئەبووحەنیفە دینەوەری, ئەبووبەکر ڕازی, al-Sijzi, Iranshahri, Abu Nasr Mansur, ئیبن سینا, بەتتانی\nAl-Sijzi, ئیبن سینا, عومەر خەییام, al-Khazini, Zakariya al-Qazwini, Maragha observatory, Islamic science, فەلسەفەی ئیسلامی\nئەبوڕەیحانی بیرونی ناسراو بە ئەلبیرونی ناوی تەواوی (ئەبوڕەیحان محەممەد کوڕی ئەحمەد بیرونییە)، گەردوونناس و بیرکاریزان و مێژوونووس و مرۆڤناس و جوگرافیاناسێکی زمانی فارسی موسوڵمان بوو. باسکراوە کە یەکێکە لە زیرەکترینەکانی سەردەمی ئیسلامی ، و یەکەم کەس بووە کە باسی لەوە کردووە کە زەوی بە دەوری خولگەکەی خۆیدا دەسوڕیتەوە .\nبیروونی بە یەکێک لە زانا گەورەکانی سەردەمی ئیسلامی هەژمار دەکرێت لە سەدەکانی ناوین، زانستەکەی فیزیا ، بیرکاری و زانستی سروشتی دەگرێتەوە ، و شوێنی هەبوو وەک مێژووزان و زانای زمان و زانای مێژووە یەک لە دواییەکان . بەیروونی لە زۆربەی زانستەکان خوێندوویەتی ، وەکو وەفایەک بۆ کارەکانی و لێکۆڵینەوەکانی ، خێزانی شاهانەو ئەندامەکانی لە کۆبونەوەیەکدا هانیاندا بۆ بۆ لێکوڵینەوەی زانستی و ئاشکراکردنی هەندێک شت . بیروونی لە سەردەمی زێڕینی ئیسلام ژیاوە ، چەندین لێکۆڵینەوەی زانستی کردووە هاوشانی مەنهەج و بیرکردنەوەی ئیسلامی . بیرونی بەچەندین کەس و نەتەوە کاریگەر بووە ، وەک ئغریقیەکان کە ئیلهامی لێوەرگرتوون لەکاتی خوێندنی فەلسەفە . بیرونی زمانەکانی خوارزمی ، فارسی ، عەرەبی ، ئغریقی ، سنسەکریتی ، عبری ، تراثی و سریانی دەزانێت. بیروونی زۆربەی ماوەی ژیانی لە ( خەزنە ) بەسەر بردووە ، کە بوو بە پایتەختی ( گزنویان ) ، کە ئێستا دەکەوێتە ناوڕاستی خۆرهەڵاتی ئەفغانستان . بیروونی گەشتی کردووە بۆ باشوری ئاسیا و لێکۆڵینەوەیەکی نوسیوە دەربارەی (ڕۆشنبیری هیند)، بیرونی بە ( زانستی هیند ) ناودەبرێت ، هەروەها ناسراوە بە نوسینە بابەتی و کلتورییەکانی . بە مامۆستا نازناوی دەرکردووە ئاماژە بەوەی کە کەس پێشتر لە سەدەی یانزە بەوشێوەیەی ئەو باسی هیندی نەکردووە .\nبیرونی لە شارێکی دەرەکی لە بەیرونی لەدایکبووە ، پایتەختی ئەفریجد لە خواڕزم لە ناوڕاستی ئاسیا . بۆ ئەنجامدانی لێکۆڵینەوەکانی ، بیرونی چەندین هێڵی گواستنەوەی بەکارهێناوە بۆ گەشتن بەو بەشانەی کە لەسەری دەخوێند . زۆربەی کەس بیرونی بە یەکێک لە زانا گەورەکانی مێژوو هەژمار دەکەن ، بەتایبەتی لە ئیسلامدا بەهۆی بابەت و دۆزینەوەکانی . بیرونی لە سەردەمی زێڕینی ئیسلامدا ژیاوە ، و ئەوەبوو کە هانیدا لێکۆڵینەوە لەسەر ئەستێرەناسی بکات . بیرونی سەرتای بیست و پێنج ساڵی تەمەنی لە خواڕزم کە بەشەکانی فیقەی ئیسلامی ، خواناسی ، ڕێزمان ، ماتماتیک ، ئەستێرەناسی ، پزیشکی ، فەلسەفە خوێندووە و هەوەها تێکەڵی زانستی فیزیک بووە و لەگەڵ چەندین بواری تر ، زمانی خواڕزمی ئێرانی کە زمانی بیرونی بووە ، توانی ڕزگاری ببێت تا دوای چەند سەدەیەک لە ئیسلام ، هەتاکو تورکەکان دەستیان گرت بەسەر ناوچەکە ، لەگەڵ ئەوەش چەند کلتوری خواڕزمی توانی ڕزگاری ببێت . بیرونی میهرەبان بووە لەگەڵ ئەفریجد ، کە ئەفریجدەکان ئەوانە بوون کە لابران لەلایەن دوژمنەکانیانەوە ( مەئمونیەکان ) لە ساڵی 995م . بیرونی نیشتیمانەکەی بەجێدەهێڵێت و دەڕوات بۆ بوخارا . پاشان دەچێت بۆ وڵاتێکی سامانی کە لەژێر سەرکردایەتی ئیمبڕاتۆر مەنصوری دووەمی کوری نوح بووە ، و لەوێ ئیبن سینا بینی و ئەوەش دەرفەتێک بوو بۆ ئاڵوگۆڕکردنی بیروڕای نێوان دوو زانا .\nلە ساڵی ٩٩٨ ، ڕۆشت بۆلای شازادەی زیاریونی طبرستان ( شمس معالی قابوس کوڕی وشکمیر ) ، لەوێ یەکەم کارە گرنگەکانی نوسی : شوێنەواری پاشماوەی سەدەکانی پێشوو ( و وەرگێدراوە بەناوی ) زنجیرە کاتییەکانی نەتەوەکانی پێشوو یان پاشماوەی ڕابردوو لە ساڵی ١٠٠٠ میلادی ، و هەرچەندە دوای ئەوەش چەند دەسکارییەکی کتێبەکە کرا . و هەروەها سەردانی خێزانی شاهانەی باوندیانی کردووە لەژێر حوکمی مەرزەبان ، و بە گوێرەی قسەکانی ئەفریجەکان ، بیروونی کۆتا ماڵئاوایی کرد لەوەی کە دەست بەسەر خوارزمدا دەگرێت و سەدانی سەرکردایەتی گرگانج ( و هەروەها سەردانی خوارزمی کردووە ) کە بە کۆبونەوەی زانا گەورەکان بەناوبانگە .\nلە ساڵی ١٠١٧ ، مەحمود غەزنەوی زۆربەی لێکۆڵەرەوەکانی گواستەوە بۆ غەزنە ، پایتەختی دەوڵەتی غەزنەوی ، کە بیرونیش یەکێک بوو لەوانە . لەوێ بوو بە زانای گەردوونی و ئەستێرەناسی تایبەت بە سەرکردایەتی . محمود هاوڕێیەتی بیرونی کردووە لەکاتی گەشتەکانی بۆ هیند و لەوێ بۆماوەی چەند ساڵێک ژیاوە ، تەمەنی بیرونی ٤٤ ساڵ بوو ئەو کاتەی سەردانی هیندی کرد لەگەڵ مەحمود غەزنەوی ، لێکۆڵینەوەکانی لەسەر هیند نوسیوە و نزیکەی ساڵی ١٠٣٠ میلادی تەواوی کردووە . و لەگەڵ ئەم نوسینانەش ، بیرونی دڵنیابۆتەوە لەسەر ماوەی لێکۆڵینەوەکانی لەسەر زانست لەکاتی گەشتەکانیدا . و هەوڵیداوە بۆ دۆزینەوەی ئامڕازێک بۆ گرتنی درێژی خۆر ، و ئامێرێکی زوویی ئیسترلابی دروست کردووە . بیرونی توانی پێشکەوتنێکی باش بە لێکۆڵینەوەکانییەوە ببینێت لەکاتی گەشتەکانی بۆ هیند .\n^ ئ ا http://www.britannica.com/biography/al-Biruni\nئەبو مەشعەر بەڵخی\nئەبو وەفا بوزجانی\nئەبو زەید بەڵخی\nئەبو ڕەیحانی بیرونی\nئەبو جەعفەر خازین\nزانایای دینی ئیسلام:\nخواجە عەبدوڵڵا ئەنساڕی\nئەبوو عەبدوڵڵا حاکم نەیسابووری\nهۆنراوەنووس و هونەرمەندان:\nئەبوو مەنسووڕ دەقیقی\nئەبوو موسلیم خۆراسانی\nئەبوو سەعید گەردیزی\nعەلی شێر نەوایی\nعەتا مەلیک جوەینی\nئەبوو عەلی بەلعەمی\nخالید ئیبن بەرمەک\nتاھیر بن حوسەین\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=بیروونی&oldid=938091»\nبیرکاریزانانی سەدەی ١١\nبیرکاریزانە فارسەکانی سەدەکانی ناوەڕاست\nئەستێرەناسەکانی سەدەی ١١یەم


ده‌سته‌ی گشتی كه‌شناسی عێراق و ماڵپه‌ڕه جیهانییه‌كان پێشبینی ده‌كه‌ن، له كۆتایی ئه‌م هه‌فته‌وه گۆڕانكاری به‌سه‌ر كه‌ش و هه‌وای هه‌رێمی كوردستان و ناوچه‌كانی تری عێراقدا بێت و ئه‌گه‌ری بارینی بارانیش له ئارادایه.\nله راگه‌یه‌نراوێكدا ده‌سته‌ی گشتی كه‌شناسی عێراق پێشبینییه‌كانی بۆ سێ رۆژی داهاتوو بڵاوكردۆته‌وه و ئاماژه‌ی به دابه‌زینی پله‌كانی گه‌رما و ده‌ستپێكردنه‌وه‌ی باران بارین كردووه.\nبه‌پێی پێشبینیه‌كانی ئه‌و ده‌سته‌یه، ڕۆژی پێنج شه‌ممه‌ئاسمانی ناوچه‌كانی باشوور و ناوه‌ڕاست له نیمه‌چه هه‌وره‌وه ده‌گۆڕێت بۆ هه‌وری ته‌واو و باران به‌لێزمه ده‌بارێت و هه‌وره تریشقه‌ی له‌گه‌ڵ ده‌بێت، به‌ڵام له ناوچه‌كانی هه‌رێمی كوردستان ئاسمان نیمچه هه‌ور ده‌بێت.\nسه‌باره‌ت به ڕۆژی هه‌ینی پێشبینی كردووه، له سه‌رجه‌م ناوچه‌كانی عێراق ئاسمان هه‌وری ته‌واو ده‌بێت و باران ده‌بارێت له‌گه‌ڵ بوونی هه‌وره تریشقه و پله‌كانی گه‌رماش داده‌به‌زن و له‌كاته‌كانی به‌یانیدا ته‌م دروست ده‌بێت.\nهاوكات چه‌ند ماڵپه‌ڕێكی جیهانیش پێشبینی ده‌كه‌ن له رۆژی پێنج شه‌ممه‌وه پله‌كانی گه‌رما له هه‌رێمی كوردستان روو له نزمبوونه‌وه بكه‌ن و ئه‌گه‌ری باران بارین له ئارادایه به تایبه‌تی رۆژانی یه‌ك شه‌ممه تا سێ شه‌ممه‌ی هه‌فته‌ی داهاتوو.\nبه‌رپرسێكی ته‌ندروستی ده‌ستیله‌كاركێشایه‌وه


رەزا شوان: خەرمـانلـۆغـە. – WTARIKURD\nخەرمـانلۆغە) یەکێکە لە بیرەوەرییە شیرینەکانی تافی منداڵیم، نەریتێکی کوردەواریی خۆشی منداڵانی کورد بوو. لە سەرەتای ساڵانی پەنجاکانی سەدەی رابردوو منداڵ بووم، ماڵـمان لە دێـی ” گۆگـجە” لە ناوچەی شـوانی سەر بە پارێـزگـای کەرکـووک بوو.\nهاوینان جووتیارەکانی دێیەکەمان کە بە داس دروێنەی گەنم و جۆیان دەکرد، رۆژانە بە شەغـرە، بە گوێدرێژ و هێستر دروێنەکانیـان دەگواستنەوە بۆ شوێنی خەرمانەکـانیان کە زۆر نـزیک بوون لە ماڵەکانی دێیەکەمانەوە. کە دروێنە تەواو دەبوو، نۆرەی گێرەکردن و کوتانی خەرمان بە جەنجـەڕ دەهـات کە جـووتێ گوێدرێـژ یا هـێستر رایـان دەکێشا.. گەورەکان ئێمەی منداڵانیشیان سواری جەنجەڕ دەکرد. خۆشییەکی زۆرمان لە سواری و لە خولانـەوەی جەنجەڕدا دەبینی.. جەنجەڕ قرشەی خەرمانەکانی دەبڕین و وردی دەکـرد.. پێیان دەوت پاخـوڕ.. دوا قۆناغی کوتانیش وردە کوت بوو.\nدێینە باسی سەربەسەکەمان (خەرمانـلۆغە) ئێمەی منداڵانی دێیەکەمان، هـەر کومەڵێکی هاوتەمانی یەکتری یەکمان دەگرت، هەر یەکەمان قاپێکی گەورە یا توورەکەیەکی خامان دەگرتە دەسـتەمانەوە و دەچـووین بۆ ئـەو خەرمـانەی کە گـەنم و جۆیـەکەی بە تەواوی پاک کرابـوونەوە.. بە روویـەکی گـەش و بە زەردەخـەنەوە بە خـاوەنی خەرمانەکەمـان دەوت:”خەرمـان بەرکـەت” چۆنیـیەتی وەڵامـدانەوەی”خەرمـان بەرەکـەت”ەکەمـان، پەیوەندی بە بەرچاوتێری و بەرچاوتەنگی خـاوەن خەرمانەکانەوە هەبوو.. گەر خاوەن خەرمان بەرچاوتەنگ بوایە، وەڵامی خەرمان بەرەکەتەکەی نەدەداینەوە و بە تووڕەیی و گرژییەوە، پێمانی دەوت:”ئێوە دوابڕاوێکن، بەشی ئێوەی لێبدەم چیم بۆدەمێنێتەوە” بە نابەدڵییەوە، گوێلێک یا دوو گوێـل گەنم یا جۆی دەداینێ و بە تووڕەییشەوە دەیوت: “دەبڕۆن دووبکەونەوە و نەیەنەوە بۆ ئێرە”. بەڵام گەر خـاوەن خەرمانەکە بەرچـاوتێر بوایە و منداڵانی خۆش بویستایە، بە زەردەخەنە و رووخۆشیییەوە پێشوازیی لێدەکردین و وەڵامی خەرمان بەرەکەتەکەمانی بە ” خۆشبن.. یا تەمەندرێژبن.. یا ئەی بەخێربێن ” دەداینەوە. بە هەریەکەمان مشتێک”چنگێک” یا دوو مشت گەنم یا جۆی دەداینی و هەر بە زەدەخەنە و رووخۆشیشەوە، بە رێی دەکردین.\nئێمەش خەرمانلۆغەکانمان دەکردنە دوو تورەکەوە، گەنم بە جیا و جۆ بە جیا، دەچووین بۆ ئەو مـاڵەی کە هـای میوەی لێوە دەکـرا، خەرمانلۆغەکەمان بەو میوەیە دەگۆڕییەوە. هەنجـیر بوایە، تـرێ بوایە، ترۆزی بوایە، زەردەلوو بوایە.. یا هەر میوەیەکی تر بوایە. دەچووین لە سێبەری دیواری ماڵێکدا دادەنیشتین و بە خۆشی و پێکەنیینەوە میوەکەمان دەخوارد.. تا کۆتایی وەرزی هەڵگرتنی گەنم و جۆ، چوار تا شەش جار خەرمانلۆغەمان وەردەگرت و بە میوە دەمان گۆڕییەوە. دیـارە ئێمەش لە منـداڵانی پێش خۆمانەوە فێری وەرگرتنی خەرمانلۆغە بووین. ناشزانم مێژووی بۆ کەی دەگەڕێتەوە. یا لە ناوچەکانی تری کوردستاندا نەریتی خەرمانلۆغە هـەبووە، یا بە ناو و بە شێوەیەکی تری بووە.\nبە داخـەوە بە هـۆی وێرانکردنی دێیەکانی کوردستان، لە شاڵاوەکانی ئەنفالی بەدناو و لە پەرتەوازەکردن و نیشتەجێکردنی زۆرەملێی کورد لە کۆمەڵگاکاندا، کە نیازی گـڵاوی شۆڤێنی عەرەبی، کە لە پارتی بەعسی رەگەزپەرستدا بەرجەستە ببوو، هەوڵی ئەوەیان دەدا، کە هەموو داب و نەریتێکی رەسەنی کوردیمان ریشەکێش بکەن و بە جـارێکیش ناسنامەی نەتـەوەیی کورد بسڕنەوە. بۆ ئەنجامدانی ئەم نیازە گڵاوەشیان، بە شێوەیەکی زۆر دڕندانە و نامەردانە و نامرۆییانە کەوتنە رەشبگیری و رەشەکوژی و کۆمەڵکوژی و کیمیابارانکـردن و ئەنفـال کـردن و بێسەروشوێنکـردنی بە هـەزاران کـورد، کە تـا ئەمڕۆش گوڕونن.. ناوی”خەرمانلۆغە” ش لەگەڵ وێرانکردنی دێیەکان و ئەنفالکردنی خەڵەکەکانیدا، ناوی نەما و لەیادکـراوە.\nئەمەو لە ئەمڕۆدا بە هۆی پێشکەوتن و شۆڕشی تەکنۆلـۆژیا و داهـێنانی کەرەستە و ئامێری نوێی کێڵان و دروێنەکردن، باوی هەوجاڕ و گاسن و داس و شەغرە و جەنجەڕ و خەرمان نەماون.. لە ئەمڕۆدا ئەم کەرەستە و ئامێرانە بوونەتە کەرەستە ئەنتیکەکانی مۆزەخانە کەلەپوورییەکانی کوردیـمان بۆ ئەوەی بە بیری نەوەی نوێمانیان بهێنینەوە.. ئێمەش هـەر بۆ زانین و بۆ بە بیرهێنانەوە نەریتی”خەرمانلۆغە” مان بەبیری نەوەی ئەمڕۆمان هێنایەوە کە بابەتێکە لە فۆلکلۆری رەسەنی منـداڵانی کوردمـان.\nدکتۆر محەمەدئەمین عەلی: بیدعەى” مرۆڤى نموونەیى” کۆمەڵگاى کوردى بەنموونە. بەشى چوارەم.\nنوری کەریم: چلەی ماتەمینیی مامۆستا جەمال نەبەز. بەشی دووەم.


سەرۆکى چین ڕایگەیاند، وڵاتەکەى لەگەڵ ڕێوشوێنى پێداچونەوەى تەواوەتییە بۆ وەڵامدانەوەى جیهان لەبارەى پەتاى کۆرۆنا بە سەرۆکایەتى ڕێکخراوى تەندروستى جیهانى، دواى ئەوەى پەتاکە کۆنتڕۆڵ دەکرێت.\nشی جین پینگ، سەرۆکى چین ئەمڕۆ دووشەممە، 18ی ئایاری 2020، لە وتەیەکدا بۆ تەندروستى جیهانى ڕایگەیاند، چین کراوەیە و پابەندە بە شەفافیەتەوە لەبارەى ڤایرۆسى کۆرۆناوە کە بۆ یەکەمجار لەکۆتایی ساڵى ڕابردوودا دەرکەوت، پشتیوانى لێکۆڵینەوەیەک دەکەن کە بە بابەتى و پاکى ئەنجام بدرێت.\nسەرۆکى چین بەڵێنیدا دوو مليار دۆلار لەماوەى دوو ساڵدا پێشکەش بکات بۆ یارمەتیدانى جیهان لەبەرەنگاربوونەوەى کۆرۆنادا.\nوتیشى، "هەر ڤاکسینێک کە لەلایەن چینەوە بەرهەمبهێرێت سودى بۆ هەمووان دەبێت".\nوتەکانى سەرۆکى چین لەکاتێکدایە، بەرپرسانى ئەمریکا ئەو وڵاتە تۆمەتباردەکەن بە شاردنەوەى زانیارییەکان لەبارەى سەرهەڵدانى ڤایرۆسى کۆرۆناوە، گومانى خۆشیان نیشان دەدەن لەوەى ڤایرۆسەکە رەنگە لەلایەن ئەو وڵاتەوە دروستکرابێت، یاخود دزەى پێکرابێت بۆ جیهان.\nدەسەڵاتدارانى چین سەرجەم ئەو تۆمەتانە ڕەتدەکەنەوە و دەڵێن، دروستکردنى ئەو ڤایرۆسە لە تواناى تاقیگەیی ئەوان زیاترە و جەختدەکەنەوە کە زانیارییەکانیان لەو بارەیەوە نەشاردووەتەوە و جیهانیان لێ ئاگادارکردووەتەوە.\nڤایرۆسى کۆرۆنا یەکەمجار لە شارى وهانى چین لە کۆتایی ساڵى ڕابردوودا سەریهەڵدا و دواتر لەمساڵدا بەشێوەیەکى خێرا بەجیهاندا بڵاوبووەوە و تا ئێستاش هیچ چارەسەرێکى بۆ نەدزراوەتەوە.


پارتی داوای رێككەوتنی هەولێرو بەغدا دەكات\n05/08/2020 1032 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nپەرلەمانتارێكی پارتی دیموكرات لەئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق دەڵێت: پێویستە شاندی حكومەتی ھەرێمی كوردستان، كە بڕیارە بچێتە بەغدا، ئەمجارە كۆتایی بە گفتوگۆكانی بھێنێت و رێككەوتن لەگەڵ حكومەتی تازە واژوبكات، چونكە ناكرێت لەمە زیاتر كات بكوژن.\nئەحمەد سەفار پەرلەمانتاری پارتی، كە هاوكات بڕیاردەری لیژنەی داراییە لەپەرلەمانی عێراق دەشڵێت: چوونی شاندی كوردی بۆ بەغدا، ھەنگاوێكی گرنگە بۆ ئەوەی پەلە بكرێت لە چارەسەركردنی كێشەكان و ھەنگاوی باشیش نراوە لەچارەسەركردنی كێشەكان، بۆیە بەردەوام دەبن تا دەگەنە رێككەتن.\nسەفار بۆ پێگەی فەرمی حیزبەكەی باسی لەوەش كردووە، پێویستە پەلەی لێبكرێت و زیاتر كات نەكوژن و رێككەتن واژووبكەن و ئەمجارە، كە چوونە بەغدا بەبێ رێككەوتن نەگەڕێنەوە، بۆیە چاوەڕێ دەكرێت بگەنە رێككەوتن.\nهەروەها وتیشی: پێشبینی دەكەین ئەمجارە بگەنە رێككەوتن و كۆتایی بەو كێشانە بێنن، كە لە نێوانیاندا ھەن، چونكە پێویستە بەغدا موچەی ھەرێمی كوردستان رەوانە بكات.\nلای خۆیشییەوە ، سەرۆكی فراكسیۆنی پارتی دیموكراتی كوردستان لە پەرلەمانی عێراق ڤیان سەبری رایگەیاند، ھەرێم و بەغدا مەبدەئییەن گەیشتوونەتە رێككەوتن و تەنیا ماوە لەسەر وردەكارییەكان رێككەوتن بكەن، بۆیە كە چوونە بەغدا، ھەوڵی رێككەوتن دەدرێت.\nسەبری وتیشی: ھەردوولا ئامادەییان نیشان داوە بۆ چارەسەركردنی كێشەكان.


لەپشدەر گەنجێك بەهۆی تەقەمەنیەوە بەسەختی برینداربوو - تۆڕی میدیایی خەڵک\nبەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی ڕاپەڕین ڕایدەگەیەنێت، بەهۆی تەقینەوەی گوللەیەكی فاس هاووڵاتیەك بەسەختی برینداربووە و لە ئێستا لە ژێر چاودێری پزیشكیدایە دۆسیەی لێكۆڵینەوەش بۆ ڕووداوەكە ڕێكخراوە.\nبەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی ڕاپەڕین بڵاویكردەوە، پاش نیوەڕۆی ئەمڕۆ لە كاتژمێر 2:45 خولەك گەنجێك بەناوی ( ئـ . ئـ . م ) لەدایكبووی ساڵی 1998 پیشەی كاسب دانیشتووی قەڵادزێ گەڕەكی ڕاپەڕین گەیەندرایە نەخۆشخانەی گشتی كە شوێنەواری برین بەسەر جەستەیەوە هەبوو.\nلە ڕاگەیەنراوەكەی پۆلیسدا هاتووە، كە بە وتەی براكەی لە گوندی (بێكڵۆ) گولـلـەیەكی جۆری (فاس)ی پێدا تەقیوەتەوە و بەو هۆیەشەوە بە سەختی بریندار بووە، لە ئێستا ناوبراو لە نەخۆشخانەی گشتی قەڵادزێ لە ژێر چاودێری پزیشكی دایە، دۆسیەی لێكۆڵینەوەش بۆ ڕووداوەكە ڕێكخراوە.\nخەڵك بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی ڕاپەڕین رایدەگەیەنێت، كاتژمێر ١٠ ی ئەمشەو تەرمی كچێك گەیەنراوەتە نەخۆشخانەی گشتی قەلادزێ. (زیاتر…)\nخەڵك بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی ڕاپەڕین ڕایدەگەیەنێت، دایك و كچێك بەتۆمەتی دزینی كەل و پەلی جوانكاری دەستگیركران ، كچەكە تەمەنی 18 ساڵە و هەردوو تۆمەتبارەكە…


نه‌یاریه‌تی به‌رفراوان به‌رانبه‌ر ناساندنی قودس وه‌ك پایته‌ختی ئیسرائیل - IUVMPRESS\nنه‌یاریه‌تی به‌رفراوان به‌رانبه‌ر ناساندنی قودس وه‌ك پایته‌ختی ئیسرائیل\nله هه‌مانكاتدا مه‌حموود عه‌باس سه‌رۆكی ده‌سه‌ڵاتدارێتی فه‌ڵه‌ستین له میانی وتارێكیدا ڕایگه‌یاند: قودس پایته‌ختی ده‌وڵه‌تی فه‌ڵه‌ستینه‌و زۆر له‌وه گه‌وره‌تر و دێرینتره كه بڕیارێك شوناسی بگۆڕێت.\nله‌لایه‌كی دیكه‌وه بزووتنه‌وه‌ی حه‌ماسی فه‌ڵه‌ستینیش بڕیاره‌كه‌ی سه‌رۆكی ئه‌مریكای به ده‌ستدرێژیی بۆ سه‌ر گه‌لی فه‌ڵه‌ستینی‌و پیرۆزییه‌كانی وه‌سف كرد.\nوه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئێرانیش ڕایگه‌یاند: قودس به عه‌ره‌بێتی و ئیسلامێتی ده‌مێنێته‌وه، كێ پێی خۆشه، با پێی خۆش بێت، كێش پێی ناخۆشه با پێی ناخۆش بێت.\nله‌لایه‌كی دیكه‌وه وڵاتانی هاوپه‌یمانی تره‌مپیش به‌رهه‌ڵستی ئه‌م بڕیاره‌یان كرد و به هه‌نگاوێك بۆ نانه‌وه‌ی گرژی و ئاڵۆزی له ناوچه‌كه وه‌سفیانكرد. هه‌ریه‌كه له ئه‌ڵمانیا و به‌ریتانیا و فه‌ڕه‌نسا هاتنه‌ده‌نگ له‌سه‌ر بڕیاره‌كه.\nتێریزا مه‌ی سه‌رۆك وه‌زیرانی به‌ریتانیا ڕایگه‌یاند: گواستنەوەی باڵیۆزخانەی ئەمریکا بۆ قودس گرژی و ئاڵۆزی دروستدەکات و ده بێت ده‌سه‌ڵاته‌كان دابه‌ش بكرێن له‌و شاره.\nسه‌رۆكی فه‌ڕه‌نساش بێتاقه‌تیی خۆی له بڕیاره‌كه‌ی تره‌مپ ڕاگه‌یاند‌و وتی: پاریس پشتیوانیی له بڕیاره تاكلایه‌نه‌كه‌ی سه‌رۆكی ئه‌مریكا له‌باره‌ی قودسه‌وه ناكات.\nله‌سه‌ر ئاستی ئه‌ڵمانیاش ئەنجێلا مێرکڵ، رایگەیاند: “گواستنەوەی باڵیۆزخانەی ئەمریکا لە تەلئەبیبەوە بۆ ئۆرشەلیم رەتدەکەینەوە و ئەمە کێشەی ناوچەکە زیاتر دەکات.\nوەزارەتی دەرەوەی تورکیاش ڕایگەیاند کە بڕیارەکەی ترەمپ سەبارەت بە ناساندنی قودس وەک پایتەختی ڕژێمی زایۆنیستی ڕەتدەکاتەوە و بڕیارەکەی دوناڵد ترەمپ سەرۆک کۆماری ئەمریکا بە بڕیارێکی نابەرپرسانە و نایاسایی ناو دەبات.\nسەرۆک کۆماری ئەمریکا لە میانەی هەڵمەتی بانگەشەی هەڵبژاردنەکانی خۆی لە ساڵی ڕابردوو بەڵێنی گواستنەوەی باڵیۆزخانەی ئەم وڵاتەی لە تەل ئەبیب بۆ شاری قودس دابوو بەڵام لە مانگی ژوئەنی ڕابردوو بڕیارەکەی بە هۆی ڕێگری لە ئاڵۆزبوونی ناوچەکە دواخست.\nکۆماری ئیسلامی ئێرانيش بڕیارەکەی حکومەتی ئەمریکای سەبارەت بە گواستنەوەی باڵیۆزخانەکەی لە تەل ئەبیب بۆ شاری قودسی داگیرکراو و ناساندنی وەک پایتەختی ڕژێمی زایۆنیستی بە پێشێلکردنی سەرجەم ڕێکەوتنە نێودەوڵەتییەکان ناو برد.\nئەمانۆئل مەکرۆن سەرۆک کۆماری فەرەنسە وتی کە وڵاتەکەی پاڵپشتی بڕیارەکەی ترەمپ سەبارەت بە ناساندنی قودس وەک پایتەختی ئیسرائیل ناکات. بڕیارەکەی ترەمپ لە هەلومەرجێکدا بووە کە بەرپرسانی زۆربەی وڵاتانی جیهان سەبارەت بە ئاکام و دەرەنجامەکانی ئەم بڕیارە هۆشدارییان دابوو.\nسەرۆک کۆماری عێراقيش دکتۆر فوئاد مەعسوم له‌سه‌ڕ بڕیاره‌كه‌ی ویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکای هاته ده‌نگ و وه‌ها بریارێكی رەتکردەوە و هۆشدارییدا لە دەرەنجامی مەترسیداری جەنگ و ململانێی چەکداریی و پەرەسەندنی تێرۆر کە ناوچەکە و جیهان به‌هۆی بڕیاره‌كه‌وه بەخۆیەوە دەبینێت.\nهه‌ر له به‌یاننامه‌كه‌دا ئه‌وه‌شی وتووه كه ئەم بڕیارە بڕیارێكی ستەمکارو بێ بیانوەی ئیدارەی ئەمریکایه و گورزێکی توندیش ئەوەشێنێت لە پرۆسەی ئاشتیی لە ناوچەکەدا،\nبەردەوامیی ناڕەزامەندییەکان بەرامبەر بە بڕیارەکەی ترەمپ لە بارەی قودسەوە\nسوپای ئیسرائیل له‌م مانگه‌دا 610 فه‌ڵه‌ستینی ده‌ستگیركردووه\nله‌به‌ر ئه‌وه‌ی قودسی به پایته‌ختی فه‌ڵه‌ستین ناساند، ده‌سه‌ڵاتدارانی ئه‌مریكا فڕۆكه‌وانێكی ئوردونیان ده‌ستگیركرد\nوتارخوێنی هه‌ینی سوننه‌ی کرماشان: موسڵمانان پێکه‌وه به‌رگری له گه‌لی فه‌ڵه‌ستین بکه‌ن\nسه‌رکۆنسووڵی فه‌ڵه‌ستین له هه‌رێمی کوردستان ڕایگه‌یاند: ڕۆڵی ئیمام خومه‌ینی (ره) له زیندوو هێشتنه‌وه‌ی پرسی قودس\nبزوتنه‌وه‌ی فه‌تح: به بێ قودس هیچ چاره‌سه‌ر و ئاشتییه‌ک سه‌ر ناگرێت\nمامۆستایه‌کی ئائینی: گواستنه‌وه‌ی باڵیۆزخانه‌ی ئه‌مریکا پیلانی چه‌ندین ساڵه‌ی واشنتنه\nمامۆستا حوسێنی: گواستنه‌وه‌ی باڵیۆزخانه‌ی ئه‌مریکا بۆ قودس تاوانێکی گه‌وره‌یه\nمایک پنس: ترەمپ زۆر بە جیددی خەریکی لێکدانەوەی پرسی گواستنەوەی باڵوێزخانەی ئەمریکا بو بەیتولموقەدەسە


ھاوشێوەبوونی ١١ی سپتەمبەر و ١ی شوبات.\nلە ١١ی سپتامبەری ٢٠٠١دا ڕووداوێکی سەرسام ڕوویدا ، ئەو ڕووداوەش بریتی بوو لە پەلامارێکی تیرۆریستی لەلایەن دوو کەسی سەر بە قاعیدەوە بۆسەر ھەردوو بینای بازرگانی ئەمریکا . ئەم ڕووداوە بیانوویەکی باش بوو بۆ ئەمریکا تاکو لە ژێر ناوی " شەڕ لە دژی تیرۆر " خۆی بخزێنێتە نێو ئەفغانستان و و عێراق و زیاتر گەلانی خۆرھەڵاتی ناوێن دادۆشێت.\nمن ھیچ گومانم لەوەدا نییە کە تیرۆریستەکان سەر بە قاعیدە بوون . بەڵام ئەوەی جێگەی پرسیارە ئەوەیە ، چۆن دوو کەسی سەر بە قاعیدە بەناو سەدان کۆنترۆڵ و لە یەک کاتدا گەیشتنە دوو فڕگەی ئەمریکی و دوو فڕۆکەیان ڕفاند و پەلاماری دوو بینای ناوەندی بازرگانیان دا و دەزگای ھەواڵگری ئەمریکی " سی ئای ئەی "ش ھیچ ئاگاداریان نەبوو؟!\nبە باوەڕی من ڕووداوەکە زۆر پێچەوانەیە ، ئەوەی پیلانەکەی داڕشت خودی " سی‌ئای‌ئەی " بوو ، ئەوەی بە کارەکەش ھەستا ڕێکخراوی ئه‌لقاعیده بوو ، سودمەندیش لەو ڕووداوەدا خودی ئەمریکا بوو چونکە ھەم زیاتر گەلانی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاستی دادۆشی و ھەم ئاژاوەی زیاتریشی خستە نێو گەلانەوە.\n" سی‌ئای‌ئەی " ئەو دەزگایەیە کە ھەموو کارێک ئەنجام دەدات بۆ پاراستنی بەرژەوەندیەکانی ئەمریکا ، لەو پێناوەشدا خۆی دەگەیەنێتە ھەموو جیھان و لە ھەر جێگەیەکیش چەند بازرگانێک بە کرێ دەگرێت بۆ سەرخستنی کارەکانی خۆی . باشترین بازرگانیش لە نێو بەرپرسانی لایەنە ئیسلامیەکان و بە تایبەت " ئه‌لقاعیده " پەیدا دەبێت ، کە بۆ پڕکردنی گیرفانیان ھانا دەبەنە بەر فریودانی کەسە گەمژەکان . ئاسانترین و ھەرزانترین گوتەش بۆ فریوانی کەسە گەمژەکان " الجیھاد و فی سبیل اللە "یە.\nلە ١ی شوباتی ٢٠٠٤دا ڕووداوێکی ھاوشێوەی ١١ی سپتەمبەر ڕوویدا ، بەڵام ئەمجارەیان نە لە ئەمریکا بوو و نە " سی ئای ئەی "ش پیلانەکەی داڕشتبوو ، بەڵکو ئەمجارەیان لە باشووری کوردستان و لە شاری ھەولێری دێرین ئەنجام درا . دوو تیرۆریست بە نێو سەدان زاڵگەی پارتیدا خۆیان گەیاندە ھەولێری دێرین ، ڕوویان کردە دوو جێگەی جیاواز ، دوو ناوەندی جیاوازیان تەقاندەوە.\nتۆ بڵێی پاراستنێک کە ھەناسەدانی مرۆڤەکانی کۆنترۆڵ کردووە بەڵام ئاگاداری ئەم ڕووداوە نەبێت ؟ ئەی چۆنە لە ڕووداوێکی وەھادا کە دەیان بەرپرسی باڵا کوژران بەڵام یەک بەرزانی و یەک کۆنە پارتی نەکوژران؟\nبە باوەڕی من ڕووداوی ١ی شوبات شانۆیەکی سەرکەوتوو بوو ، ئەوەی سیناریۆکەی بەڕێوە برد خودی " پاراستن " بوو . بۆ ئەم سیناریۆیەش گیرفانی یەکێک لە بازرگانەکانی ئه‌لقاعیده‌یان پڕ کردووە ، کاکی بازرگانیش دەستێک ھی خۆی نەبێت ماری پێ دەگرێت.\nدەزگاکانی (سی ئای ئەی) و (پاراستن) لە پیشەدا ھاوشێوەن ، پیشەیان تیرۆر و بەرژەوەندییە بەڵام لە ئەرکدا پێچەوانەن . ئەرکی " سی‌ئای‌ئەی " تیرۆری گەلانی جیھان و بە بنەماگرتنی بەرژەوەندی ئەمریکایە ، بەڵام ئەرکی " پاراستن " تیرۆری کەسایەتی کورد و بە بنەماگرتنی بەرژەوەندی بنەماڵەی بارزانییە.\nئەوانەی لە لقی دووی پارتی کوژران ھیچیان پارتی نەبوون ، بەڵکو سەرجەمیان بریتی بوون لە بەرپرسانی " حیزبی سۆسیالیست و پارتی گەل و پاسۆک " کە لەگەڵ پارتی‌دا یەکیان گرتبوو . ئەو کەسانە ببوونە کۆسپێک لەبەردەم بنەماڵەی بارزانی‌دا ، چونکە یەکێک لە مەرجەکانی یەکگرتنیان دوورخستنەوەی پارتی بوو لە بنەماڵەپەرستی و ئاڵوگۆڕکردنی دەسەڵات . کاریگەرترین کەسیش لەو بەرپرسانە " سامی عبدالڕەحمان و سەعد عەبدوڵا " بوون ، بۆ چەواشەکردنی ڕووداوەکەش دوو کەسی بێ ئاگا لە سیاسەتیان ھێنایە پێش ، ئەو دوو کەسەش" بەیانی کچی سامی عبدالرحمان و چناری کچی سەعد عەبدوڵا " بوون کە نەیان دەزانی بەر و پشتی سیاسەت کوێوە کەوتووە.\nبە باوەڕی من ئەوەی پیلانی ١ی شوباتی داڕشت خودی " پاراستن " بوو ، ئەوەی پیلانەکەی ڕاپەڕاند ئه‌لقاعیده بوو ، ئەوەی کارەکەی ئەنجامدا دوو تیرۆریستە گەمژەکە بوون ، سودمەندی سەرەکیش بنەماڵەی بارزانی بوو ، چونکە ھەم لەو بەرپرسانە ڕزگاریان بوو کە وەکو کۆسپ دەبینران و ھەم میراتی ھەر سێ حیزبیش " سۆسیالیست و گەل و پاسۆک " بۆ بنەماڵە مایەوە.\nلەوانەیە خوێنەر بپرسێت و بڵێت :- ئەی بۆچی مەڵبەندی ھەولێری یەکێتی نیشتمانیش کرایە ئامانج؟\nپەلاماردانی مەڵبەندی یەکێتی تەنھا بۆ شاردنەوەی پیلانەکە بوو ، تاکو ھەست نەکرێت کە دەستی پاراستن لەو ڕووداوەدا ھەیە . ھەڵبەت لە ڕابردوودا پیلانی لەو جۆرە لەلایەن یەکێتیشەوە داڕێژراوە.\nبۆ نموونە لە ساڵی ١٩٩٣دا یەکێتی دەیویست سەرکوتی " بزوتنەوەی جوتیاران و عەشیرەتی میراودەلی " بکات لە ناوچەی پشدەر ، بۆ ئەم مەبەستەش تاڵەبانی فەرمانی‌دا بە بزوتنەوەی جوتیاران کە پەلاماری میراودەلیەکان بدەن ، بە مەرجی ئەوەی سەرەتا پەلاماری ئەو میراودەلیانە بدەن کە لە نێو یەکێتیدان و پاشان پاکتاوی ئەو میراودەلیانەش بکەن کە لە نێو پارتی‌دا جێگەیان گرتووە تاکو ھەست نەکرێت کە یەکێتی ئەم پیلانەی داڕشتووە . لە ھەمان کاتدا خودی تاڵەبانی بروسکە بۆ مەڵبەندی ڕاپەڕینی یەکێتی دەنێرێت و ئاگاداریان دەکات کە پاش ئەوەی میراودەلیەکان پاکتاو کران ئەو کات بە ناوی بنەبڕکردنی ئاژاوەوە سەرکوتی بزوتنەوەی جوتیاران بکەن.


چۆڵکردنی گردەکە بۆ کوڕەکانی نەوشیروان مستەفا مەرجی نوێی سەركردە ناڕازییەكانی گۆڕانە بۆ گەڕانەوەیان\nبەشێك لەسەركردە ناڕازییەكانی بزووتنەوەی گۆڕان، مەرجێكی نوێیان بۆ گەڕانەوەو كاركردن لەناو بزووتنەكە خستووەتەڕوو، ئەویش "چۆڵكردنی گردەكە"یە.\nبەپێی ئەو زانیارییانەی لەچەند سەرچاوەیەكی جیاواز دەست بوارنیوز كەوتووە، لەچەند رۆژی رابردووداو لەئەنجامی گفتوگۆی لیژنە پێنج كەسییەكەی گۆڕان لەگەڵ سەركردە ناڕازییەكان بۆ گەڕانەوە، بەشێك لەسەركردە ناڕازییەكانی گۆڕان، داوای "چۆڵكردنی گردەكە"یان كردووە.\nهەر بەپێی زانیارییەكان، ئەو سەركردە ناڕازییانە باسیان لەوە كردووە، گۆڕان تا لەناو گردەكە بێت (گردی زەرگەتە، كە مەكۆی سەرەكی بزووتنەوەی گۆڕانی تێدایە)، ئەوە گۆڕان بارمتەی دەست كوڕەكانی نەوشیروان مستەفا، رێكخەری كۆچكردوو دەبێت.\nزانیارییەكان باس لەوەش دەكەن، ئەو سەركردانە باسیان لەوەش كردووە، مادەم كوڕەكانی نەوشیروان مستەفا ئامادەنین، گردەكە بخەنەوە سەر ناوی گۆڕان ئەوە باشترە، بەرپرسانی گۆڕان گردەكە چۆڵ بكەن‌و لەشوێنی تر بارەگا دابنێن‌و دەست بەكاری نوێ بۆ هەستانەوەی گۆڕان بكەن.\nئەمە لەكاتێكدایە، لەدواین كۆبوونەوەی جڤاتی نیشتمانی، كە رۆژی چوارشەمە ١٧ی١١ی٢٠٢١ بەڕێوەچوو، لیژنەیەكی پێنج كەسی پێكهێنراو راسپێران بۆ ئەوەی گفتوگۆ لەگەڵ سەركردە ناڕازییەكانی گۆڕان بكەن‌و رازیان بكەن بەگەڕانەوەو بەشدارییان لەو دەستە كاتییە بۆ بەرێوەبردنی گۆڕان بڕیارە لەداهاتوو پێكبهێنرێت.\nگردی زەرگەتە، نزیكەی 122 دۆنمەو دەكەوێتە گەڕەكی زەرگەتەیی شاری سلێمانی‌و دوای كۆچی دوایی نەوشیروان مستەفا لە 19/5/2017 لەسەر كوڕەكانی (چیاو نیما) تاپۆ كرا، كە ئەوەش ناڕەزایی گەورەی لێكەوتەوەو بەو هۆیەوە بەشێك لەسەركردەكانی گۆڕان، وازیان لەكاركردن لەو بزووتنەوەیە هێنا.\nپێشتریش ئەو سەركردە ناڕازییانەی گۆڕان، لەمیانی گفتوگۆكانیان بۆ گەڕانەوە، جەختیان لەوە كردبووەوە، كە دەبێت پرسی خاوەنداری گردەكەو كۆمپانیای وشەو سەرچاوە داراییەكانی گۆڕان یەكلابكرێتەوە، ئینجا دەگەڕێنەوە بۆ كاركردن.


بەرفین دەنیز:”رێبەر ئاپۆ بوو بە چەخماخەی ئازادی کە هەر رۆژ بڵێسەکانی ئاگری ئازادی بڵاو دەبێتەوە\nبەرفین دەنیز ئەندامی فەرمانداری هێزەکانی پاراستنی ژنان(هەپەژە) لە رێکەوتی ٣١/٣/٢٠٢١دا بەشداری بەرنامەی راوین لە تەلەڤیزیۆنی ئاریەن تیڤی بوو و سەبارەت بە هەفتەی قارەمانێتی و شەهادەتی دوو گریلای پەژاک کە لە ئەنجامی پیلانگێڕی رژێمی داگیرکەری ئێران‌دا شەهید بوون و هەروەها گۆشەگیرییەک کە لەسەر رێبەر ئاپۆ بەڕێوەدەچێت هەڵسەنگاندن و شیکاری پێشخست و لە کۆتایی بەرنامەدا باسی لەسەر واتای ٤ی نیسان، رۆژی لەدایک‌بوونی رێبەر ئاپۆ کرد و ئەم رۆژەی لە رێبەر ئاپۆ و هەموو گەلانی ئازادی‌خواز پیرۆز کرد.\n“شەهادەتی هەڤاڵانمان زاگرۆس و شەوگەڕ بابەتی تۆڵەسەندنەوەیە بۆ ئێمە”\nئەندامی فەرمانداری هێزەکانی پاراستنی ژنان (هەپەژە)، بەرفین دەنیز لە سەرەتای بەرنامەدا سەبارەت بە هەفتەی قارەمانێتی و هەروەها شەهادەتی دوو گریلای پەژاک کە لە رێکەوتی ٤/٢/٢٠٢١ لە ئەنجامی پیلانگێڕییەک لە لایەن جیرەخۆرانی رژێمی داگیرکەری ئێران شەهید بوون هەڵسەنگاندنی کرد و وتی:” هەفتەی قارەمانێتی بۆ بزوتنەوەی ئازادی بەتایبەت بۆ ئەوەی کە داهاتووی ببینێت، بەوێنەی رووناکییەکە بۆ رێگای شۆڕش. گرنگییەکی زۆری هەیە کە بە تایبەت لە مەزلوم دۆغانەوە دەستی پێکرد و تا عەگیدان چوو و هەتا ئێستاش هەر رۆژ زیاتر بەرفراوان دەبێت و دەگاتە رێووەچوونێکی مەزنتر. هەفتەی قارەمانێتی بۆ ئەوە نییە کە ئێمە شەهیدان و قارەمانانمان تەنیا لەم هەفتەیەدا وەبیر بێنینەوە، لە راستی‌دا بۆ ئێمە هەر رۆژێک، رۆژی قارەمانێتییە. چونکە لە هەر رۆژێک‌دا شەهید و قارەمانی ئێمە هەیە. ئەمە وەکوو کاروانێکە کە هەرە دوایی بە هەڤاڵانمان زاگرۆس مانی و شەوگەڕ چیا بوو بە کاروانێکی گەورەتر و بەرفراوان‌تر. بەتایبەتی شەهادەتی هەڤاڵانمان زاگرۆس و شەوگەڕ بە شێوەیەکی پێلانگێڕی لە لایەن رژێمی داگیرکەری ئێرانەوە بۆ ئێمە بابەتێکە کە پێویستە زیاتر تێیدا قووڵ ببین و بزانین کە راستی دوژمن چەندە بە قین و رقەوەیە و بە گوێرەی ئەمە بتوانین تێکۆشانمان بەرز بکەین و وڵامدانەوەیەکی تووند بدەینەوە. شەهادەتی هەڤاڵانمان زاگرۆس و شەوگەڕ بابەتی تۆڵەسەندنەوەیە بۆ ئێمە، بابەتێکە کە نابێت هەرگیز راستی دوژمن لەبیرمان بچێتەوە؛ لەم سۆنگەیەشەوە، بۆ ئەم نزیکایەتییانەی دوژمن کە بەتایبەتی دەوڵەتی ئێران بەمشێوەیە هەڤاڵانمانی شەهید کرد، بۆ ئێمە بابەتێکی سەرەکەیە کە لەسەری تێفکرین و بە گوێرەیەک کە دەخوازرێت وڵام بدەینەوە.”\n“بە هەڵگیرسانی ئاگری نەورۆزەوە ئاگری ئازادی‌خوازی دڵی گەلی کورد سەرلەنوێ هەڵدەگیرسێت و گەش دەبێت.”\nبەرفین دەنیز سەبارەت بە پیرۆزبایی نەورۆز و هەڵوێستی گەلی کورد کە داوای ئازادی جەستەیی رێبەر ئاپۆیان دەکرد و پەیامێک کە بە هێزە داگیرکەرەکانیان دا سەرەتا بەمشێوەیە ئاماژەی بە گرنگی نەورۆز بۆ گەلی کورد کرد:” نەورۆز بۆ گەلی کورد بە وێنەی جەژنی ئازادی، جەژنی خۆبوونە، لە سەرەتای مێژووی نەورۆزەوە تا رۆژی ئەمڕۆمان خاوەن واتایەکی گرنگ بووە. بە تایبەت بۆ گەلی کورد کە لە دەوری ئاگر کۆدەبنەوە خۆبوونی خۆیان پیشانی هەموو دونیا دەدەن.” دەنیز لە درێژەی هەڵسەنگاندنەکانی‌دا بەمشێوەیە ئاماژەی بە گرنگی نەورۆزی ئەمساڵ کرد:” کاتێک لە نەورۆزی ئەمساڵمان روانی بە تایبەتی دیتمان کە نزیکایەتی دەوڵەتە دەسەڵاتدارەکان کە بە زانیارییەک کە لەسەر ژیانی ریبەر ئاپۆ بڵاویان کردەوە؛ ویستیان نەورۆزی ئەمساڵ تێک بدەن بەڵام، گەلی کورد داخوازی ئازادی رێبەرەکەی و خۆبوونی خۆی لە سەرجەم کۆڵان و شەقامەکان‌دا نیشان دا. لە هەر چوارپارچەی کوردستان گەلی کورد نەورۆزیان پیرۆز کرد و داخوازی ئازادی جەستەیی رێبەر ئاپۆیان کرد و بە یەکدەنگی دروشمی بژی سەرۆک ئاپۆیان وتەوە. ئەم یەکدەنگییە بەو واتایە بوو کە ئێمە ئازادی سەرۆکمان دەوێت و لەو پێناوەدا هێچ ترس و لەرزێکمان نییە و هەمیشە بۆ ئەمە ئامادەین. بەتایبەتی بە هاتنە سەر شەقامی ژنان لە رۆژی ٨ی ئایاردا و بە پێشەنگایەتی ژنانەوە پیرۆز کردنی نەورۆز ئەمە زۆر روون بوو کە داخوازی گەل چییە. گەل ئازادی رێبەرەکەی خۆی دەوێت. هەموو دونیاش ئەمەی بەڕوونی بێنی و ئەم نەورۆزە ئەمەی دیار کرد کە دەوڵەتە دەسەڵاتدارەکان ناچارن کە داخوازییەکانی گەلی کورد پێک بێنن. ئەمە راستییەکە کە رێبەر ئاپۆ بۆ گەلی کورد و سەرجەم گەلانی چەوساوەی جیهان بووە بە هیوایەک، بووە بە چەخماخەی ئازادی کە هەر رۆژ بڵێسەکانی ئاگری ئازادی بڵاو دەبێتەوە. ئەوە دەبینین کە گەلانی خۆرهەڵاتی ناوەڕاست چۆن لە دەوری بیر و رامانی رێبەر ئاپۆ کۆبوونەوە، ئەمەش نیشاندەری ئەوەیە کە رێبەر ئاپۆ ئیدی تەنیا رێبەری گەلی کورد نییە و رێبەری تەواوی گەلانی چەوساوەی جیهانە. رەنگە لە جیهان‌دا هیچ ناحەقییەک بەو ئەندازەیەی کە لەسەر رێبەر ئاپۆ دەکرێت لەکەس نەکرابێت. ئەوەندە گۆشەگیرییەکی توند لەسەر کەس بەڕێوە نەچووبێت. بۆ ئەمەش گەلی وڵاتپارێزمان بە جۆش و خرۆشێک کە لە سەرکەوتنی گارێوە گرتی، بە رۆحێکی هاوبەش و بەرۆحی سەرکەوتنەوە، بە رۆحێک کە رێبەرەکەی دەخوازێت و دەڵێت بژی سەرۆک ئاپۆ و دەرژێنە سەر شەقامەکان، بە جۆش و خرۆشێکی زۆرەوە نەورۆز پیرۆز دەکات. بە هەڵگیرسانی ئاگری نەورۆزەوە ئاگری ئازادی‌خوازی دڵی گەلی کورد سەرلەنوێ هەڵدەگیرسێت و گەش دەبێت.”\n“چی دەبێت با ببێت گەلی کورد لەگەڵ رێبەرەکەیەتی”\nدەنیز لە درێژەی قسەکانی‌دا باسی لە هەوڵەکانی دەوڵەتی تورکیا کرد کە بۆ ئەوەی کە گەلی کورد سەبارەت بە ژیانی رێبەر ئاپۆ نیگەران بکات؛ بەڕێوەیان دەبات و بەمشێوەیە باسی لەسەر هەڵوێستی گەلی کورد لە بەرامبەر بەم هەوڵانە کرد:” رێبەر ئاپۆ بۆ گەلی کورد و بزوتنەوەی ئازادی هێڵی سوورە، بۆ ئەمەش بوو کە لەو کاتەدا هەواڵێکی بەمڕەنگەیان بڵاو کردەوە. بەتایبەتی لە سەروبەندی نەورۆزدا بڵاو کردنەوەی ئەم هەواڵانە شتێکی بچووک نەبوو و ئەمە سیاسەتێکی بە زانابوونەوە بوو؛ لە راستی‌دا بەمەوە ویستیان ئیرادەی گەلی کورد تاقی بکەنەوە بەڵام، راستی نەورۆز ئەوەی نیشانیان دا کە چی دەبێت با ببێت گەلی کورد لەگەڵ رێبەرەکەیەتی.” هەروەها دەنیز لە درێژەی قسەکانیداو سەبارەت بەو پەیوەندییە تەلەفونییە کە رێبەر ئاپۆ لەگەڵ براکەی محەمەد ئۆجەلان هەیبوو کە دوای ٤-٥خولەک پچڕا وەها شیکاری پێشخست:” بەو پەیوەندییە کە ٤-٥ خولەک درێژەی کێشا ناتوانین بڵەین چاوپێکەوتن. ئەگەر بڵەین دیدار تەنانەت ئاستی دیداران دادەبەزێنین. گەلی کوردیش ئەم پەیوەندییەیان پەسەند نەکرد. ئەمە شتێکی زۆر روون و ئاشکرایە کە ئەمە ناکەوێتە هیچ یەک لە گۆڕەپانە یاساییەکان‌دا. ئەم پەیوەندییە چەند خولەکییە نیگەرانی و ترسەکانی گەلی کوردی زیاتر کرد. لەو پەیوەندییە کورتەدا رێبەر ئاپۆ داخوازی ئەوە دەکات کە پارێزەرەکانی ببینێت و براکەی رەخنە دەکات کە نەدەبوو ئەم پەیوەندییەی گرتبا. پارێزەرانی رێبەر ئاپۆ لە ساڵی ٢٠١٩دا توانییان ٥جار چاوپێکەوتن لەگەڵ رێبەر ئاپۆدا ئەنجام بدەن کە ئەمەش بە بەدیلی زۆر مەزنەوە مەیسەر بوو؛ ئەمە ئەوەی نیشان‌دا کە مەگەر ئێوە بە بەدیلی زۆر گەورەوە بتوانن رێبەرەکەتان ببینن. هەڵبەتە ئەمە زۆر روون و ئاشکرایە کە بزوتنەوەی ئازادی و گەلی کورد لە هەر بوارێکە ئامادەیە کە بۆ رێبەرەکەی هەر کارێک بکات. رێگەنەدان بە چاوپێکەوتنی پارێزەرانی رێبەر ئاپۆ لەگەڵیدا لە ئاستێکی بەرزدا نایاساییە.”\nپێویستە CPT مسۆگەر سەردانی ئیمرالی بکات\nدەنیز لە درێژەی بەرنامەدا ئاماژەی بە رۆڵی CPT(کۆمیتەی پێشگرتن لە ئەشکەنجە) سەبارەت بە دۆخی سەرۆک ئاپۆی کرد و وتی:” دەزانین لە سەرەتای یەخسیرگرتنی رێبەر ئاپۆ و بردنی بۆ دوورگەی ئیمرالی یەکێک لەو شاندانەی کە سەردانی ئیمرالی کرد، CPTبوو. CPT وەکوو کۆمیتەیەکە کە پێش لە ئەشکەنجەگەلێک کە لەسەر زیندانیان دەکرێت؛ دەگرێت بەڵام، CPT ئەگەر دەیهەوێت ئەرکی خۆی پێکبێنێت و بێلایەنی خۆی دیار بکات و بەتایبەت لە دوای بڵاو بوونەوەی ئەم زانیارییانە مسۆگەر پێویستە سەردانی ئیمرالی بکات. ئەگەر ئەمە نەکات نیشاندەری ئەوەیە کە CPT بە تەواوەتی پەیوەستە بە سیستەمی دەسەڵاتداری و بێلایەن نییە. ئەگەر لە بواری یاساییش‌دا لێی بڕوانین CPT پێویستە بێ لایەن بێت و لەبەرامبەر ئەو کردەوانەی کە لەسەر رێبەر ئاپۆوە بەڕێوە دەچێت، هەڵوێست نیشان‌دات و پێش لەم کردەوە و ئەشکەنجانە بگرێت بەڵام، دەبینین کە بەمشێوەیە ناجوڵێتەوە و هەمیشە پشتی لایەنێک دەگرێت. لە دوورگەیەک کە تەنانەت دەرفەتی هەناسەدان نییە، رێگری لە چاوپێکەوتن و پەیوەندی گرتن لەگەڵ بنەماڵە و پارێزەران لە ئاستێکی هەرە بەرزدا ئەشکەنجە کردنە. بەتایبەتی بەو پەیوەندییە چەند خولەکییە نیگەرانییەکانمان روویان لە زیادبوون کرد کە ئاخۆ چی بەسەر رێبەر ئاپۆدا دێت؟ لێرەدا رۆڵی CPT چی لێهات؟! ئەرکەکەی کە پێشگرتن لە ئەشکەنجەیە لەبەرامبەر رێبەر ئاپۆ چی لێدێت؟ ئەگەر دەڵێت بێ لایەنم بۆچی لەگەڵ رێبەر ئاپۆ چاوپێکەوتنێک ئەنجام نادات؟ بەو واتایە ئەگەر CPT چاوپێکەوتن لەگەڵ رێبەر ئاپۆدا ئەنجام نەدات و ئەو سیستەمی ئەشکەنجەیە لەسەر ئیمرالی لانەبات؛ لایەنگر دەبێت.”\n“ئازادی رێبەر ئاپۆ بە ئیرادەی گەلەوە مسۆگەر دەبێت”\nدەنیز لە درێژەی قسەکانی‌دا باسی لە سەر چالاکییەکانی مانگرتن لە خواردن کرد کە لە زیندانەکانی باکووری کوردستان و تورکیا و هەروەها کەمپی پەنابەرانی شەهید روستەم جوودی مەخمور و لە دەرەوەی وڵات دەستی پێکردبوو و تا ئێستاش درێژەی هەیە سەرەتا سڵاوی ئاراستەی خۆڕاگرانی ئەم چالاکییە کرد و باسی لە بەرپرسیارێتی گەلی کورد کرد و لە درێژەی هەڵسەنگاندنەکانی سەبارەت بەم چالاکییانە وەها دوا:” هەڤاڵانێک کە لە زیندانەکان‌دان تەنیا چەکیان جەستە و ژیانیانە. ئەوان بەبێ ئەوەی کە ساتێک بیریشی لێبکەنەوە ژیانیان لەم پێناوەدا دادەنێن. گەلەکەشمان بەهەمان شێوە نزیک دەبێتەوە. ئەمە هاوئاهەنگییەکی بەرپرسیار بەرامبەر شۆرش و ئازادی رێبەر ئاپۆیە کە بەشێوەیەکی روون بە چالاکییەکەیانەوە گوزارشت لەمە دەکەن. هەر کە دەچێت گەلی کورد لە ئازادی‌خوازی‌دا قووڵتر و روون‌تر دەبێتەوە و لەم چوارچێوەیەدا بە شێوەی چالاکی جۆراوجۆر گوزارشت لە داخوازییەکانی دەکات. بوها و نرخی ئەم چالاکییەی مانگرتن لە خواردن زۆر جیاوازە. خۆڕاگری لە زیندانەکان‌دا وەرچەرخاوە بۆ کلتوورێک کە بەردەوام ئەم خۆڕاگرییە پیشان‌دراوە و بەگوێرەی داخوازی سەردەم بەردەوام دەکات. گەلی کوردی ئازادی‌خوازیش لە مەخمور و دەرەوەی وڵات بە بەردەوامی لەم چوارچێوەیەدا بۆ شۆرش ئەرکی خۆی بەجێ گەیاندووە. ئەمە جاری یەکەم نییە کە گەلی مەخمور بەشداری چالاکی مانگرتن لە خواردن دەبێت. بە تایبەتی لە بابەتی سەرۆکایەتی‌دا بەبەردەوامی پێشەنگی شۆڕش و چالاکییەکان بوونە و لەم پێناوەدا گیانیان داناوە. هەروەها بەشداربوونی گەلەکەمان لە دەرەوەی وڵات لەم چالاکییانەدا گرنگییەکی تایبەتی هەیە. هەر چالاکییەک واتایەکی جیاوازی هەیە. ئەم چالاکییانە نیشاندەری ئەوەیە کە منیش لەم شۆڕش و خۆڕاگرییەک‌دا کە بۆ ئازادی رێبەر ئاپۆیە بەشدارم و منیش بۆ ئەمە ئیرادەیەکم. ئەم چالاکییانە زۆر پیرۆزن و کاریگەریشی دەبێت و ئازادی رێبەر ئاپۆ بە ئیرادەی گەلەوە مسۆگەر دەبێت.”\n“رێبەر ئاپۆ گەردوونی بووە و بۆئەمەش لە دایک‌بوونی رێبەر ئاپۆش گەردوونییە”\nبەرفین دەنیز ئەندامی فەرمانداری هەپەژە لە کۆتایی بەرنامەدا ٤ی نیسان رۆژی لە دایک بوونی رێبەر ئاپۆی پیرۆز کرد و وتی:” بە بۆنەی ئەم بەرنامەیەوە رۆژی لە دایک بوونی سەرۆکایەتی سەرەتا لە رێبەر ئاپۆ پیرۆز دەکەین کە لە دایک‌بوونی رێبەر ئاپۆ لەدایک‌بوونی گەلی کوردە؛ ئەم رۆژە لە گەلی کورد پیرۆز دەکەین و بەتایبەت لەوانەی وا پێشەنگی بزوتنەوەی ئازادیین و رێبەر ئاپۆ ئەوەی دیار کرد کە ئازادی‌خوازی ژن چییە و ئایدیۆلۆژیای رزگاری ژنی پێشکەشی هەموو ژنان کرد و لەم چوارچێوەیەدا ژنان سەریان بەرز کردەوە و بوونە پێشەنگ؛ پیرۆزبایی ئەم رۆژە لەسەرجەم ژنانی کورد و ژنانی جیهان دەکەم.” دەنیز لە درێژەی قسەکانی‌دا باسی لەسەر گرنگی رۆژی ٤ی نیسان کرد و پەیامی کۆتایی خۆی بەبۆنەی ئەم رۆژەوە ئاراستەی گەلی کورد کرد و گووتی:” ٤ی نیسان رۆژێکە کە رێبەر ئاپۆ بەدونیا هات بەڵام، هەر کە دەچێت ئەمە باشتر دەبینین کە لە ٤ی نیسان‌دا بە لەدایک‌بوونی رێبەر ئاپۆوە گەلی کورد سەرلەنوێ بەوێنەی خونچەیەک پشکویی. لەم رۆژەدا گەلی کورد وەدوای هەبوونی خۆی کەوت و پەردەگەلێک کە بەسەر چاویان‌دا کێشرابوو؛ دڕاندیان. ئەو گۆڕەی کە دەیانکووت کوردی تێدا بن خاک کراوە تێکدرا. لە نێو سیستەم‌دا کە ئیدی ناوی ژن نەدەوترا و بە فیکر و ئیرادەی ژن باس لە وشەیەکیش نەدەکرا؛ لەو رۆژەدا ژن سەرلەنوێ لەدایک‌بووەوە. ئەمە بۆ ئێمە خاوەن گرنگییەکی بێ هاوتایە. بەتایبەتی وەک ژن کە هەموو سیستەمە دەسەڵاتدارەکان خۆیان لەسەر فیکری ژن زاڵ کردبوو کە ئیرادە و ژیری ژن دەرنەکەوێت؛ لە ٤ی نیسان‌دا و بە لەدایک‌بوونی رێبەر ئاپۆوە کە هەر لە منداڵییەوە تاوەکوو ئێستاکە کە لە دوورگەی ئیمرالییە بەردەوام بۆ ئازادی تێکۆشانی کرد و تەنانەت ساتێکیش راوەنەستا، ماڕاتۆنی تێکۆشانی رێبەر ئاپۆ کە لە منداڵییەوە دەستی پێکرد و هەرکە دەچێت ئەم ماڕاتۆنە بەرفراوان‌تر، بەهێزتر و گەش‌تر دەبێت؛ ئەمە بە ئیرادەی ژنەوە ئاهەنگ دەگرێت و بە فیکری ئازادی ژنەوە بەرفراوان‌تر دەبێت. لەم سۆنگەیەوە؛ ٤ی نیسان سەرەتا بۆ ژنان و گەلی کورد و سەرجەم گەلانی ئازادی‌خواز رۆژی لەدایک‌بوونەوەیە. رێبەر ئاپۆ گەردوونی بووە و بۆئەمەش لە دایک‌بوونی رێبەر ئاپۆش گەردوونییە. لەم چوارچێوەیەدا جارێکی‌تر ٤ی نیسان لە رێبەر ئاپۆ، هەموو گەلی کورد، هەموو ژنانی تێکۆشەر و هەموو گەلانی ئازادی‌خواز پیرۆز دەکەم.”


زانا توفیق بەگ\nکێشەی جەوهەری لەناو پڕۆسەی هەڵبژاردنەکانی عێراقدا ، پێمان ناڵێت ئەو دەزگا سەرەکییانەی کە حکومەتی عێراقی لەسەری بیناکراوە کامانەن. ئەرک وماف لەکوی ئەم گوڕانکاریەدایە ، تەنانەت ستراتیژی حکومەتی عێراقی بۆ داهاتووی ژێرخانی ئابووری و دروستکردنی پڕۆژە گرنگەکانی تایبەت بە پڕوسەی کۆمەڵایەتی و سیاسی وتەنانەت دروستکردنی تاکی عێراقی لەکام پێگەی داهاتووی حکومەتە نوێکەی دوای هەڵبژاردندایە.\nلەسەر هیچ یەکێک لەم شتانە و بابەتی گرنگتر بە هاووڵاتیان و نوخبەی سیاسی ناڵێت، تەنانەت لایەنی کەمی هەندێک لەو ئەرکانەی کە پێویستە دەوڵەت جێ بەجێ بکات، بەشێوەیەکی نیمچە کۆنکرێتی وەک ئیلتیزامێکی یاسایی و نیشتمانی بوونی نیە.\nسینارێوکانی دوای دروستبوونی حکومەتی نوێ عێراق بریتی دەبێ لە زیاتر هەڵوەشاندنەوەی کۆمەڵگای عێراق ، بە واتایەکی تر نووقمبوونی ئەلتەرناتیڤی سیاسی میانڕەو لە بەڕێوەبردنی حکومەتی داهاتوودا. ئەمەش جارێکی تر کوشتنی هیوای هاووڵاتیانی عێراقی یە بۆ چاکردنی دۆخی ئەمنی و سیاسی و خزمەتگوزاری و کەمکردنەوەی بە هەدەردانی سامانی نیشتمانی بۆ خەڵکی عێراق.