گفتوگۆ لەگەڵ تی ئێس ئیڵیەتدا – sulyon.com\n[تی ئێس ئیڵیەت لەبارەی هونەری شیعرەوە ]\nنا, بابیت دواهەمین کەس بوو. تاكە شیعر كە بابیت زۆر لای پەسەند بوو “لاواندنەوە”كەی تۆماس گرەی بوو. شیعرێکی باشە بەڵام پێموایە ئەم خاڵە هەندێك سنوورداری کردبوو، خوا لێیخۆشبێت. من سەرچاوەكەی خۆمم بڵاوكردۆتەوە. پێموایە ئەوە كتێبەكەی سیمۆنسە لەبارەی شیعری فەڕەنسییەوە، كە بەڕێكەوت لە هارڤارد یونیەن بەرچاومكەوت. لەو سەردەمەدا هارڤارد یونیەن شوێنی یەكتر بینینی ئەو خوێندكارانەی زانكۆ بوو كە دەیانوویست بەشێک بن لەو زانکۆیە. كتێبخانەیەكی بچووكی قەشەنگیشیان هەبوو، هەروەك ئەو كتێبخانانەی كە ئێستا لەهەر ماڵێكی هارڤارد بوونی هەیە. ئارەزووی وتەكانی سیمۆنس بووم و چووم بۆ كتێبفرۆشێكی بیانی لە جێگەیەک لە بۆستن (ناوەكەیم لە یاد نەماوە و ناشزانم ئەگەر ئێستا مابێتیش) كە تایبەت بوو بە كتێبی فەڕەنسی و ئەڵمانی و كتێبی بیانی تر و ئیدی لەوێ كتێببی لافۆڕج و هەندێ شاعیرانی ترم بەرچاوكەوت. نەمدەتوانی وێنای ئەوە بکەم بۆچی ئەو كتێب فرۆشە کتێبی چەند ژمارەیەکی كەمی شاعیرانی وەك لافڕۆجی هەبوو. خوا ئەیزانێ لە كەیەوە ئەو بەرهەمانەیان هەبووە یاخود ئاخۆ داواكارییان لەسەربووە.\nبەڵێ وا بوو. ئایکن هاوڕێیەكی زۆر بەخشندە بوو. هاوینێکیان کە لە خوێندن تەواو بوو، هەوڵیدا هەندێ لە شیعرەکانم لەگەڵ ئەوانەی هارلۆد مۆنرۆ و هەندێکی دیدا لە لەندەن بڵاو بکاتەوە. هیچ كەس نەیدەویست شیعرەکانم بڵاوبکاتەوە. لەگەڵ دەستیدا شیعرەکانی بۆ هێنامەوە. پاشان پێموابێت هاوینی ساڵی ١٩١٤بوو کە هەردووكمان لە لەندەن بووین. كۆنراد پێی گوتم، “بچۆرە لای پاوند. شیعرەکانتی نیشان بدە.” پێیوابوو ڕەنگە پاوند لای پەسەند بن. ئایكن لای پەسەند بوو، هەرچەندە زۆر لە شیعرەکانی ئەو جیاواز بوون.\nپێموابێت یەکەمجار من سەرم لێدا. لەو باوەڕەدام لەو ژووری دانیشتنە سێگۆشەییەی کینگستن، کاریگەرییەکی باشم جێهێشتبێت. گوتی، “شیعرەکانتم بۆ بنێرە.” لە وەڵامدا نوسیبووی، “ئەمانە هێندەی ئەو شیعرە باشانەی تا ئێستا بینیومن باشن. سەردانێكم بكە و با گفتوگۆیان لەبارەوە بكەین.” پاشان شیعرەکانمی بۆ هارێت مۆنرو نارد و زۆری لێکردن بڵاویان بكەنەوە، ئەوەش كەمێك كاتی ویست.\nلە وتارێكی ئایکندا دەربارەی بەسەربردنی ڕۆژەکانت لە گۆڤاری (ئەدڤۆكەیت)، وتارێکی تایبەت بۆ ئەو كتێبەی لە ڕێزلێنانی یادی شەستساڵەی لەدایکبوونت ئامادە کرابوو، ئایكن لە نامەیەکی تۆدا کە لە ئینگلتەراوە ناردووتە دێڕێک دەخاتە ڕوو کە تێیدا وەک “تا ئاستێکی جێی بەزەیی کرچوکاڵ” ئاماژە بە شیعرەکانی پاوەند دەدەیت. بۆ من جێی پرسیارە کە کەی بیروبۆچوونتان لەو بارەیەوە گۆڕی؟\nئەها! كەمێك ڕوودارانە بوو، وانییە؟ یەکەمجار سەرنووسەرێکی گۆڤاری (هارڤارد ئەدڤۆکەیت) بە ناوی دەبڵیو. جی تینکۆم-فێرناندێز شیعرەکانیی ئێزرا پاوندی پیشاندام، ئەو هاوڕێیەکی گیانیبەگیانی من و كۆنڕاد ئایكن و شاعیرانی تری ئەو قۆناغە بوو. دوو دەفتەرەشیعری بچووکی ئیزراپاوندی نیشاندام بە ناوەکانی (شادی) و (ڕووبەند) کە لەلایەن ئێلکین ماسیوس‌ەوە بڵاوکرابوویەوە گوتی، “ئەمە بە دڵی تۆیە؛دەبێ بەدڵت بێت.” لەڕاستیدا, هیچ بەدڵم نەبوو. وەک شتگەلێکی خەیاڵی و كۆن و ڕۆمانسی دەهاتنە پێش چاوم، شتێکی نهێنیئامێز بوو. من هیچ پێیان سەرسام نەبووم. کاتێک چووم پاوند ببینم، من هیچ سەرسام نەبووم بە کارەکانی، بەڵام ئێستا ئەو كارانەی ئەو كاتە بینیمن بە دەستکەوتێکی گەورە دەبینم، دڵنیاشم كارەكانی دواتری نوسینی زۆر باشتریان تێدایە.\nلە چاپكراوێکتدا ئەوەت خستۆتە ڕوو كە پاوند “وێرانە خاک”ی لە شیعرێكی دوورودرێژەوە کورت کردۆتەوە بۆ ئەو شیعرەی ئێستا بەردەستە. تۆ بە شێوەیەكی گشتی سوودت لە ڕەخنەكانی وەرگرتووە دەربارەی شیعرەکانت؟ هیچ شیعرێکی تری تۆی كورت كردۆتەوە؟\nEliotParis ReviewSulyReviewT. S. EliotZamo Bakr


بۆ رۆژی دووەم مانگرتن و خۆپیشاندانی بەشێک لە توێژە جیاوازەکان بەردەوامە\nئەمڕۆ بۆ رۆژی دووەم مانگرتن و خۆپیشاندانی بەشێک لە فەرمانبەران و مامۆستایانی زانکۆی سلێمانی بەهۆی پێنەدانی موچەکانیانەوە لە هەردوو کەمپی کۆن و نوێی زانکۆی سلێمانی بەردەوامە. هاوکات، بەشێک لە ژینگە پارێزانی رانییەش بەهەمان هۆکار بەردەوامن لە گردبوونەوە و خۆپیشاندان.\nئەمڕۆ دووشەممە، بەهۆی دواکەوتنی موچەکانیانەوە بەشێک لە مامۆستا و فەرمانبەرانی زانکۆی سلێمانی رێگای بەردەم کەمپی کۆنی زانکۆی سلێمانییان داخست.\nمامۆستایەکی زانکۆی سلێمانی بە ئێن ئاڕ تی راگەیاند، پرسی پێدانی موچەکانیان لە لایەن حزبە سیاسییەکانی دەسەڵاتەوە بە سیاسیی کراوە و قوربانی سەرەکییش فەرمانبەران و موچەخۆرانی حکومەتن.\nمامۆستایەکی دیکەش ئاماژەی بەوەدا، بە نیازنیین دەست بە پرۆسەی خوێندن بکەنەوە لە ناو زانکۆکاندا تا ئەوکاتەی وەڵامێکی تەواویان پێدەدرێتەوە دەربارەی موچە و مافە سەرەتاییەکانیان.\nئەمە لەکاتێکدایە، بەگوێرەی ئەو لیستەی وەزارەتی دارایی حکومەتی هەرێم مانگی رابردوو بڵاویکردەوە، دەبوایە لە ٢٨ی ٤ی ٢٠٢٢ موچەی سەرجەم فەرمانبەران بۆ مانگی سێ "ئادار" دابەش بکرایە، بەڵام وەک هەمیشە دابەشکردنی موچە بۆ دوای جەژنی رەمەزان دواخرا و تا ئێستا بەشێک لە فەرمانبەران و ژینگە پارێزان موچەی مانگی رابردوو و هەشیانە ٦٨ رۆژە، واتە زیاتر لە دوومانگە موچەکانیان وەر نەگرتووە.\nهەروەها، لە رانیە زیاتر لە هەزار فەرمانبەر و ژینگەپارێز بەهۆی دوورخرانەوەیان لە کارەکانیان و پێنەدانی موچەکانیان بۆ رۆژی دووەم گردبوونەوە و بەرەبیانی ئەمڕۆ لەبەردەم دەرگای سەرۆکایەتی شارەوانی رانییەدا گردبوونەوە و رێگەیان نەدا فەرمانبەرانی شارەوانی بچنە ژوورەوە.\nژینگە پارێزانی رانییە لەبەردەم سەرۆکایەتی شارەوانی رانیە گردبوونەوە و داوای پێدانی موچەی ٦٩ رۆژیان دەکەن. دەشڵێت، سەرۆکایەتی شارەوانی بەرپرسی سەرەکییە لە پێنەدانی موچەکانیان.\nهاوکات، ژینگە پارێزان داوایان کرد، گرێبستەکانیان نوێ بکرێتەوە بەمەبەستی درێژەدان بەخزمەتکردن لەو کەرتەدا، کە بەهۆی نوێ نەکردنەوەی گرێبەستەکانیان ناتوانن چی دیکە دەوام بکەن و دەکراون.\nژینگە پارێزێک بە ئێن ئاڕ تی راگەیاند، لە نوێکردنەوەی گرێبەستەکانیان سەرۆکایەتی شارەوانی بە بەرپرس دەزانن، چونکە دەتوانێت گرێبەستەکانیان بۆ نوێ بکاتەوە.\nدەشڵێت، زۆرێک لە ژینگە پارێزان زیاتر لە ١٥ ساڵ خزمەتیان هەیە، بەڵام حکومەت بێوەفا بووە بەرامبەریان لە کاتێکدا دەبوو مانگی رابردوو گرێبەستەکانیان بۆ نوێبکرێتەوە تا ئێستا نوێنەکراونەتەوە و دەیانەوێت ژینگەپارێزی نوێ بهێنن.\nباخان تۆفیق - رانییە\nکارزان تاریق - سلێمانی


گومان - قەڵەم\nئەم لە خەو ڕاچەنی، وەک خەونێکی ناخۆشی دیبێ. ئەملاولا، تماشایەکی جێگەکەی کرد. پێی سەیر بوو ئەوی لێ نەبوو. خۆی بە تەنها بوو و بەخۆی گوت: «ئێستا زۆر زووە بۆ سەرکار، بڵێی بۆ کوێ چووبێ؟ شەو گوتی سبەی کارێکم هەیە، بەڵام نەیگوت چ کارێک. منیش لێم نەپرسی. حەیف لێم نەپرسی. کار!؟ بەم بەیانییە زووە و کار؟!... نازانم!» هەر بیریشی بۆ ئەوە نەدەچوو کە بە مۆبایلەکەی زەنگێکی بۆ بدات. بە هێواشی، لەسەر پەنجەی قاچەکانی چوو بۆ ئەو دیو. منداڵەکەیان نووستبوو. گەڕایەوە ژوورەکەی خۆی. بۆخۆیشی هەستی بە خەواڵوویی دەکرد. گەڕایەوە سەر قەرەوێڵەکە. زۆر تلایەوە و ئەمدیواودیوی کرد، بەڵام بێسوود بوو. خەوی لێنەدوکەوتەوەو، ئەویش دیار نەبوو بێتەوە. دوو لەپی دەستی نایە سەر تەختی قەڕەوێڵە دووکەسییەکەو زەختی لە خۆی کرد، ڕاست بووەوەو پشتی دا بە باڵشتەکەوە. کەوتە دونیای وەهم و خەیاڵەوە. پێیچوو و ئەو هەر نەهاتەوە. تەنهایی، بردی بەرەو خەیاڵات و خەیاڵاتیش بردیانەوە سەر خەونە پچڕاوەکەی: «حەیف خەوم لێنەکەوتەوە، بەڵکوو بچوومایەوە سەر ئەو خەونە. ئەو خەونە چۆن بوو؟ ئاهااا!! دەی خۆ خەونێکی ناخۆش نەبوو، ئەی بۆ ڕاچەنیم؟!» شتێک لە شوێنێکی زەین و دەروونییەوە دنەی دەدا بەرەو مۆبایلەکەی. هەستا و لە چارپاکە هاتەخوار.\nمۆبایلی ھەڵگرت و چووە بەر ئاوێنەکەو تماشایەکی خۆی کردو کەوتەوە گرتنی ئەو ژمارەی کە چەند ڕۆژ بوو پێوەی سەرقاڵ بوو. دەیگرت و دەیگرتەوە، بەڵام جواب نەبوو. ئێستا، وەک هەلێکی باشی بۆ ڕەخسا بێت، دەستی پێکردەوە. زۆری هەوڵدا، بەڵام،... هیچ. بۆخۆشی پێی سەیر بوو بۆ لێی ماندوو نابێت! لەوە سەیرتر بەلایەوە ئەوە بوو کە زۆربەی جار ژمارەکەی بە دروستی بۆ نەدەگیرا. ئەمجاریش گرتییەوە و گرتییەوە و گریتیەوە و هەر نەیتوانی: «ئەوە بۆ وام؟! چم بەسەر هاتووە؟! جا توخوا وەرە ژمارەیەکت بۆ نەگیرێ! وەک ئەم ژمارە لەگەڵ ژمارەکانی دی فەرقی هەبێ! بۆ ئەبێ فەرقی هەبێ؟! ژمارە هەر ژمارەیە و تەواو، ئەی بۆ؟! بڵێی هی ترس بێ؟! ئەی ئەگەر هی ترس نییە، هی چییە؟!...»\nبە ھاسانی نەیدەتوانی ھەمووجارێک ڕەقەمەکانی سەر تەختە کلیلی مۆبایلەکەی، دووابەدووای یەک و وەک خۆی بپێکێت. شک و گومان وایلێکردبوو، زەین و چاو و قامکەکان، خەتی یەکتریان نەدەخوێندەوە. پەنجەکان وەک گومانیان بێت لە جێبەجێکردنی خواستی خاوەنەکەیان، ھەر پتەیان بوو. کە ڕەقەمێکی دەپێکا، ڕەقەمی دووایی بە هاسانی بۆ نەدەدۆزرایەوە. نێوانی زەمەنیی قرتاندنی دوو ژمارە، زۆری دەخایاند، وەها کە ئێستا گشت ژمارەکانی نەپساندبوو، زرینگەی موبایل پێیدەگوت کە دەبێ سەرلەنوێ لە یەکەم ژمارەوە دەسپێبکاتەوە. ئەویش بێ ئەوەی هەست بە ماندوویی و بێزاری بکات، دەگەڕایەوە سەرەتا. ڕێدەکەوت جارجارێک، ژمارەکەی بە تەواوی بۆدەگیرا، بەڵام لەوسەرەوە دەنگێک نەبوو. زۆربەی جار، هەر لەمسەرەوە دەنگ دەهات. موبایلەکەی خۆی بوو پێیدەگوت: «مۆشتەرێکێ گرامی، مۆشتەرێکێ مەوردێ نەزەرێ شۆما دەر دەسرەس نیست، لۆتفەن...» لەدەستی دەرچووبوو چەن جاری گرتبوو. قەت وا نەبوو. پەستا پەستا دەیگرتەوە دیسانەوە دەیگرتەوە. ئەوەی کە بە بیریدا نەدەهات، ماندوویی بوو. بەردەوام بوو بەڵام هەرچی کرد سەرکەوتوو نەبوو.\nدوڕدوونگ بوو. نەک لە مۆبایلەکەی... لە خۆی! بەسەرسووڕمانەوە تماشایەکی موبایلەکەی کرد و بە خۆی گوت: «ئەوە بۆ؟! وەڵڵا ئەڵێی تاقە کەلاسێکم دەرس نەخوێندووە؟! کێشە لە موبایلەکە نییە، لە خۆمە. من خۆم باش دەناسم. لەم جۆرە کاتانەدا تووش وەهم و خۆفێکی سەیر دەبم. نازانم بۆ. دەبێ بترسم؟! نابێ بترسم؟! نازانم...» نیگای تووڕەی داکەوت و زەق بۆوە سەر موبایلەکەی. ئەمجار ئیتر لێی بێزار بوو. لەخۆشی عاسی بوو. لە ناکاو بە قینەوە گوشیەکەی فڕێدایە سەر کورسی بەر پەنجەرەکە.\nلە درزی نێوان دوو لۆنەی پەردەی سوورئاڵی بەر پەنجەرەکەوە، تیشکێکی شکاو وەک هەڵمێکی پەشمینەی نوورانی دەپژایە ژوور و خەتێکی ڕوونکاڵی لەسەر تەختی فەڕشەکە نەخشاندبوو. چووە بەر پەنجەرە. بۆ لادانی پەردەکە، لە دوولاوە دوو دەستی هەڵێنا. بازن و خرخاڵ، لە مەچەکەوە داخزان و بە شوێنێکی ساقۆڵی، سفت و سپی و سۆڵەوە گیرسانەوە. تیشکی تیژی خۆری بەرەبەیان، لە نێوان دوو ساقۆڵی گۆزەڵەیی شلک و ناسکەوە، بەگوژم خۆی بە ژووری چاوەکانیدا کرد. دەسبەجێ جفتێک برژانگ کەوتنە کار. بەشێوەی ئۆتۆماتیک جووتێک مژۆڵ وەک دوو سەدەف، بۆ پاراستنی دوو مرواری چاوەکانی یەکھاتنەوە. قژە خاوەکانی کۆ کردەوە و بە ڕووبانێک لە پشتە ملییەوە دایمەزراندن. هەدای هەر نەبوو و سوکنایی هەر نەهات. هاتووچۆ و جمووجووڵی ئازای جەستەی، نیشانی نەسرەوت و شپرزەیی و نائارامیی دەروونی بوون.\nبیری شێواو و شپرزە، وە هەڵپەی خستبوو و نەیدەزانی چ بکات. پەنجەرەی کردەوە. داهاتەوە و ھەنیشکەکانی نایەسەر لێواری پەنجەرەکە. دوو لەپی دەست، وەک جووتێک کۆڵەکە لەژێر چەناگەیەکی هێلکەیی جێیان خۆشکرد. سەری وەک مەندۆڵی نائارامی كاژمێر، هەر لە هاتوچۆدا بوو. دوور و نزیک، لە ئەملاولای ڕوانیی. ڕوانیە ئەو دەرەوەی، کە پڕ بوو لە دەیان پەنجەری ھاوشێوەی ماڵەکەی خۆی. دەیان پەنجەرەی پەردەپۆشی نەهێنی پارێز، کە هیچ باس و خواس و نەهێنییەکیان بۆ نەدەدرکاند. بیری لە شتێک دەکردەوە: «بڵێی لە پشت ئەو پەنجەرانەوە چ باس بێ؟! تۆ بڵێی لەو ماڵانەش لەم خەبەرانە ھەبێ؟! هەی لە من! بەخوا پێموانیە کەس وەک من...»\nئەو هەر نەهاتەوە و ئەمیش خولیا و خەیاڵ بەربینگیان پێگرتبوو و، گینگڵیان دەدا. حەجمینی نەبوو. هەر دەهات و دەچوو، لەم سووچ بۆ ئەو سووچ، لەمسەر بۆ ئەو سەر؛ هێندە خولایەوە، هەستی بە گێژی و ماندوویی دەکرد. هەستی دەکرد، گشت جومگەکانی جەستەی داوەشاون. ملی بادەدا و شانەکانی هەڵدەتەکاند. ئەستوونی جەستەی ڕاستکردەوە و دەستەکانی لە پشتەملییەوە قوڵف کرد. بە زەختێکی زۆر، هەنیشکەکانی لە پاڵ شەویلکەکانیەوە پێک نزیک کردەوە. گوێی لە قرپەی کۆڵنجەکانی بوو. سوکناییەک بە ئازای جەستەی گەیشت و مەیل بە حەسانەوە بۆ سەر مۆبلە پەمەییەکان ڕاکێشیان کرد. درێژ بوو. جەستە بە شوێن هەدا و حەسانەوەدا بوو، کەچی زەین و دڵ و دەروون، بیری لە تۆزکاڵێک سرەوت و ئاسوودەیی نەدەکردەوە. خانەی دەروونی بە دڵەڕاوکێ میچ بڕ ببوو. دڵ دەیگوت، دەی دەی، مێشک دەیگوت نەکەی. مەودای نێوان بیرگەو دل، ببووە مەیدانی کێبەرکێ و زۆرەوانی دوو ''من''. دوو من، کە لەگەڵ یەک ناتەبا بوون و لێک ڕاسابوون و کەوتبوونە باری ململانێ: «زەنگ بەو بیریشی لێمەکەرەوە»، «نا،نا نەکەی. بە قسەی مەکە»، «منم دەڵێم زەنگ بە، دە زووکە دەی! لەچی دەترسی؟!»، «منم پێت دەڵێم، نەکەی زەنگ بەی. نەکەی نا.»\nچەن ڕۆژێک بوو وای بەسەر هاتبوو. لە پەراوێزی بەشداریی لە ئاھەنگێکی شاییدا، بابەتێک خزابووە خانەی زەینیەوە. لە گەڵ بڕانەوەی ئاهەنگی شایی، سەرهەڵدانی ئارەزوو و کەڵکەڵەیەکی زەینی، تووش کێشەیەکی سەختی دەروونی کردبوو. پاش گەڕانەوە لەو ئاهەنگە، تەنانەت بۆ کورتە دەمێکیش نەگەیشتبوە سوکناییەکی دەروونی. نەیتوانیبوو بگات بەو ئارام و قەرارەی کە بیبات بەرەو ئەندێشە و بیرکردنەوەیەکی ڕوو لە چارەسەر. وەهم دایگرتبوو و بە دەم خەیاڵەوە چاوەکانی ڕەشکەوپەشکەیان دەکرد. لە نێو شەپۆلی گومان و ڕاڕاییدا، نەیدەزانی خۆی باتە دەست کام یەک لە دوو ھەستی ناتەبا و، مل کەچی کامیان بێت. گەیشتبوە دوڕیانیێک، نەیدەزانی کامە ڕێگا هەڵبژێرێت. بڕیاری بۆ نەدەدرا: «ئەیەڕۆ بۆ وام بەسەر هاتووە؟! زەنگ بەم یان نا؟! تۆبڵێی عاقیبەتی ئەم کارە چۆن بێ؟! باش یان خراپ؟ باش کە نابێت. بڵێی ئەمجارە، جوابم بداتەوە؟ جا باشە وا جوابیشی دایەوە و''ئەرێ'' بوو، من دەبێ بڵێم چی؟ منیش ئەرێ بم؟! نا، نا! هەرچەن پێمخۆشە جوابم بداتەوە، بەڵام بریا جوابی نەدابایەوە. یان ئەگەریش جوابی ھەبوو، ''ئەرێ'' نەبوایە...»\nدیسانەوە ھەستا، چۆوە بەر ئاوێنە تەواوقەدەکە و ڕوووەو خۆی وەستا. نوقمی چاوەکانی بوو کە پڕبوون لە جوانییەکی ئاوێتەی شک و گومان. ئەمجاریش لە خۆی وردبۆوە و ورد خۆی ھەڵسەنگاند. سەیرێک بە چاوی مشتەری. سەرسام بوو لە جوانی لەشولار و سێحری چاوەکانی. دیسانەوە مەیلەکانی ورووژان. خۆی بۆ نەگیرا. وەک بڕیاری کۆتایی دابێت، بێ ئیرادە پەلکێشبۆوە بەرەو مۆبایلەکەی. ئەمجار بە سرنجێکی زۆرترەوە و بە شێنەیی، بە قامکە ئیشارەی، کە بەھۆی نینۆکە درێژە ڕەنگاڵەکەیەوە، درێژتری دەنواند، یەکەم ڕەقەمی پساند. زۆر بە وردی، (0)، دوابەدوا ڕەقەمەکانیدی، (.... ٩١)، بۆ دوایین ڕەقەم سووکە وەستانێکی کرد؛ ئەویشی پساند. تەزووێکی گەرم و تیژ دایگرت. ئاخر ئەمجارە لەو جارانە بەدەگمەنانە نەبوو کە ئەولا لەدەسڕسیشدا بوو، بەڵام جواب نەبوو. نا، نا، ئەمجار دوای چەن زەنگی ئازاد، بۆ یەکەمجار لەولاوە دەنگھات«ئەلۆ فەرموون؛ ئێوە؟ فەرموون؛ بۆ قسە ناکەن؟ ئێوە کێن؟! کارێکتان بوو؟!...ئەلۆ، ئەلۆ...» بەجارێک پەشۆکا و تەشقی دڵەڕاوکێ گشت ئازای تەنی. خافڵگیر بوو:«تۆ بڵێی ئەو بێ؟! جا با ئەویش بێ!» لەگەڵ ئەوی نەبوو. لەگەڵ خۆی بوو. لە وڵامدا منەمنێکی دەکرد و چدی بۆ نەدەگوترا. کەوتە لێوگەستن و بە خۆی گوتەوە: «بڵێی ئەو بێ؟ ئەیەڕۆ جا با ئەویش بێ! ئەوە من خەریکی چیم؟!» هەستی بە هەڵەیەکی کۆشندە دەکرد. وەک بە هەورازێکی چەتووندا هەڵگەڕابێت، پشووی سوار بوو و لە گەڵ دەنگی هەر هەناسە و دانەوەیەک سەر سنگی بەرز و نزم دەبۆوە. ناوچاوانە سفت و سافەکەی دێراودێراو ببوو. نەیدەوێرا جواب باتەوە. لێوی خوارووی پاڵی بە لێوی سەروویەوە ناو، بەرەو نووکی لووتی خونچە بوون؛ وەها کە بەحاڵ کونەلووتەکانی دیار بوون. کەوتەوە ھەناسە بڕکێیەک، وەک مار دەیفیشکاند. گووشییەکەی هێنابووە خوارەوە، نەبەشکم ئەولا بە هەناسکەهەناسکی بزانێت. پەنجەی قاچەکانی بێئارام، لێکدەخشان و بەرز و نزم دەبووونەوە. بەرە پێکانی مێروولەیان دەکردو، لەوێوە وەک مووچڕکێک هەڵدەگەڕا و، ئازای ڕۆح و جەستەی دەلەراندەوە.\nلە ناکاو گوێی لە دەنگێک بوو. دەنگەکە جیاواز بوو. داکەوت. موبایلەکەی دانەکەوت، نا،نا، دڵی داکەوت. تاسا! ئێستا گووشی هەر بەدەستەوە بوو و ئەولاش لە ئەلۆئەلۆ نەکەوتبوو، کە بەو دەنگە ڕاچەنی. دەنگی کرانەوەی دەرگای حەوشە، بە جارێک تاساندی. بە هەشتاو بەخۆی گوت: «ئۆۆۆی! خۆ لەبەر ئەم نەحلەتییە ئەوم بەجارێک لەبیر چووبۆوە. بەزاتی خوا خۆیەتی، چون هەر ئەو کلیلی پێیە!!» هێندەیکەش تاسا! کەوتە هەڵپەهەڵپ. فریانەکەوت پێوەندیەکە بسڕێتەوە، یاکوو ئەقەلی کەم، موبایلەکەی خامۆش کات. ئەوەندە فریا کەوت، پەلەپەل، پێوەندیی پچڕی و، گووشی فڕێدایە ژێر قەڕەوێڵە دووکەسیەکە. گورجێک پەڕیە بەر ئاوێنەو دەستێکی بە سەروڕوویدا ھێنا. لە گەڵ وەتاغی خەوی جێهێشت و خۆی گەیاندە هاڵەکە، هاوکات دەرگا کرایەوە و ئەو هاتە ژوور. بۆنی خوشی سەنگەکیی گەرم بە ژوورەکەدا پژا.\nئەم مووچڕکەکانی کەوتنەوە کار و سەرلەنوێ لەرییەوە. ئەو پێی سەی بوو. ئەم بێ ئەقرە بوو و، ئەو هەر پێی سەیر بوو. ئەم دڵی پڕ و ڕوو لە هەنیسکە بوو، ئەو بە چاو پێیگوت، ئەوە بۆ وای؟! ئەم نەیهێشت سەنگەکییەکان دانێ، خۆی هاویشتە باوەشی و ئەو زۆر ئاسایی لە ئامێزی گرت. لە باوەشیدا ئاوێتەیەک لە بۆنی ئاشنای ئەو و عەتری سەنگەکی گەرم، پەردەی نەرم و ناسکی بۆنایی دەلاواندەوە. شانۆکە خەریک بوو دەگەیشتە پاژێکی تەواو ڕومانسی عاشقانە. ئەم و ئەو خەریکبوون دەبوون بە یەک، کە بە دوو دەنگی تیژی هاوکات، لە ناکاو گوێکان قوت بوون و سرنجەکان گوێزرانەوە. دەنگیی تیژیی گریانیی منداڵێک لە ژووری ئەملا و، زرینگەی تیژی پەستا پەستای مۆبایلێک لە شوێنێکی نادیاری ژووری ئەولا... ئەو بەلایەوە ئاسایی بوو، بەڵام ئەم بە خۆی گوت:« ئەی خوایە! ئەیەڕۆ لەبیرم نەبوو، ئەقەلی کەم، بیخەمە سەر سایلێنت؟!


لە کوێستانەکانی سەقزەوە بۆ دەشتی هەبەتوو – KDPmedia\nHomeوتارلە کوێستانەکانی سەقزەوە بۆ دەشتی هەبەتوو\nڕۆڵەکانی سەقز هەر لەکۆنەوە و بەتایبەتی لە دەورانی کۆماری کوردستانەوە لە مەیدانی بەربەرەکانی دژی دوو ڕێژیمی سەرەرۆی پاشایەتی وئیسلامیدا دەوریان بووە و وەک هەمیشە بۆ دیفاع لە مەوجوودییەت و پاراستنی شەرەف وکەرامەتی گەلەکەیان لە هیچ کردەوەیەکی شۆڕشگیرانە بۆ پاراستنی نیشتمان دریغیان نەکرد. بەتایبەتیتر لەگەڵ بە دەسەڵات گەیشتنی کۆمار ئیسلامی تێکۆشەرانی ئەو مەڵبەندە بەهێزتر دەرکەوتن و وەک رێبوارانی شەهیدانی کۆمار و فیزوڵابیگی هەردەم لەمەیداندا خۆیان نیشان دەدا.\nسەقز لە پێنج ناوچە وەک خوڕخوڕە، سەرشیو، گەورگ، تیلەکۆ و فەیزوڵابەگی پێکهاتووە و بەشی هەرەزۆریشی کوێستانی و شاخاوین. ئەو ناوچەیە بۆ خەباتگێرانی دێموکرات لەباری نیزامییەوە گرینگیی خۆی هەیە. بەشیكی تیلەکۆ کە پێی دەڵین پێدەشتی “بان هەبەتوو”یان (بان هەوەتوو)، لە نێوان شارەکانی سەقز، دیواندەرە و تیکاب هەڵ کەوتوە و دەشتایەکی زۆرە کە بۆ مانەوە و هەڵسووڕان و مانۆر‌دانی پێشمەرگە شوێنێکی دژوار ئاستەنگ بوو. هێندێک جار بەتایبەتی دوایی میلیتاریزە بوونی ناوچە پێشمەرگە و کادری کومیتەی ناوچە بە چەند ڕۆژ سەردانیان دەکرد و زۆر بە وریایی هاتووچویان تێدا دەکرد و هێندێک جاریش لەگەڵ هێزی دوژمن تووشی پێکدادان دەبوون کە بە داخەوە چەند کادر و پێشمەرگەش لەم ناوچەیەدا شەهید بوون.\nهاوینی ساڵی ١٣٦١ هەتاوی کۆمیتەی شارستانی سەقز و هێزی عەزیز یوسفی بڕیار دەدەن بە هێزێکی زۆرترەوە جەولەیەک بۆ ئەو ناوچەیە بکەن و ئەگەر لوا زەبرێکیش لە دوژمن بوەشێنن. بۆ ئەو مەبەستە دوو لک پێکەوە بەرەو ناوچەی بان “هەوەتوو” وەڕێ کەوتن. ئەم هێزەی حیزب لە کاتی ڕۆیشتن بۆ بان هەبەتوو ئێوارێ چوونە شوێنێکی حەساسی وەک سەر جادەی سەقز_ سنە و لە نیزیک گوندەکانی “شەمسە” و “میراوە” جادەیان گرت و لەگەڵ ژمارەیەکی زۆر لە خەڵک قسەیان کرد. دوای تەواو کردنی کاری سەرجادە ڕوویان لەو پێدەشتە کردو پاش چەند رۆژ سەردانی چەند گوندی گەورەی ئەو ناوچە و کۆبوونەوە لەگەڵ خەڵک و باسکردنی سیاسەتی حیزب و لەقاودانی پیلانەکانی ڕێژیم لە کارەکانی ئەو جەوڵەیەدا بوو.\nڕێژیم بە بوونی ڕۆڵەکانی دێموکرات لەو ناوچەیە کێچی کەوتە کەوڵی و دستی بە پیلانگێڕی کرد کە بتوانێ لەو ناوچەیە زەبرێک لە هێزی گەل بدا. هەر بۆیەش تێکۆشەرانی دێموکرات بەپێی ئەزموونی خۆیان دەبوو شوێنێک دیاری بکەن کە جێگای بەربەرەکانیی هەبێ بۆ ئەم مەبەستە گوندی “زەکیوە” و “مەڕانی سەروو”یان هەڵبژارد.\nخەڵکی ئەم گوندانە لە باری ئابوورییەوە بە بەراوەرد بە خەڵکی ناوچەکانی دیکە وەزعیان باشتر بوو، بەڵام بە داخەوە ژمارەیەکیان فریوی رێژیمیان خواردبوو و چەکی دوژمنیان هەڵ گرتبوو، و چەند گوندێکش بەزۆر چەکدار کرابوون کە لەسەر هەڵسووڕان وهاتووچۆی پێشمەرگە لەم دەڤەرە بەربەستیان پێک دێنا.\nدوای چەند ڕۆژ مانەوە لەنیوەی یەکەمی مانگی گلاوێژ دەستەیەک لە گوندی زەکی و دەستەیەک بۆ پشتیوانی لە گوندی مەڕان جێگیر کران، مەوقعییەتی گوندی زەکیوە بۆ زەبرلێدان لەدوژمن گونجاوتر بوو. چونکی دار و چەم و چەند بەرزاییەکی لە لەدەوری خۆی هەبوو. دوای ڕووناکیی هەوا دیدەبانەکان هەواڵ بە فەرماندەکانیان دەدەن کە ستوونێکی زەبەلاحی دوژمن بە چەندین ماشێنەوە بەرەو ئەوان دێن. بەبیستنی هاتنی هێزی دوژمن فەرماندەیی هێزی پێشمەرگە بڕیاریان دا زەبریکی وەها لەبیر نەکراو لە هێزی دوژمن بدەن کە لە ناوچەکەدا دەنگ بداتەوە. هەر بۆیە لە نێو چەم و نزیک ئاوایی کەمینیان بۆ داگیرکەران دانا و دوژمنیان لە داو خست و شەڕێکی سەخت لەبەرامبەر هێزی زۆری دوژمن دستی پێکرد. شەڕی دەستەویەخە تا نزیک نیوڕۆ درێژەی کێشا و سەرئەنجام هێزی داگیرکەر تووشی شکان هات و دوو ماشینیان کەوتە دەست پێشمەرگەکان و هێزی شکاوی دوژمن گەڕایەوە بۆ شاری دیواندەرە.\nپێشمەرگەکان بەپێی ئەزموونەکانی شەڕی پارتیزانی دەیانزانی کە دوژمن دوای شکستی هێزەکانی بۆ تۆڵەکردنەوە خۆی ڕێک دەخاتەوە و، بە هێزی زیاتر، چەک وچۆڵی تەیارتر و تۆپخانەی قورستر پێوشوێنیان دەکەوێ.\nتەنیا چەند ڕۆژ دوای شەڕەکە، پێشمەرگەکان بۆ کاروباری حیزبی ڕوو لە گوندی “گۆڕباوەلی” کە لەسەر ڕێگای تیکاب هەڵ کەوتوە دەکەن کە هەواڵیان پیدان هێزیکی زۆری دوژمن لە ئیرانشا و گەردەنەی تیکاب خۆیان بۆ هێرش ئامادە کردوە. ڕۆژی دواتر پێشمەرگەکانی هێزی عەزیز یوسفی لە چەند لاوە هێرشی گەورەیان کرایە سەر. ڕێژیم دەیویست بە هێرشێکی “گازەنبوری” لە سێ لاوە لە گەمارۆیان بخا و لەو پێدەشتانەی “گۆرباوەلی” و “قەڵا کۆن” زەربەی قورسیان لێ بدا.\nپێشمەرگەکان لە چەند شوێن کۆکرانەوە و بابەتی پووچەڵ کردنەوەی پیلانی دوژمن و گۆڕینی تاکتیکی خۆیان تاوتوێ کرد. پاشان نانی شەویان خوارد ودواتر هەموو لک و پەل ودەستەکانیان ئاگادار کردەوە کە هەرکەس پارتیزانی نانی خۆی هەلگرێ کە ڕێگایەکی دوور و درێژیان لەپێشدایە. پاش هەموو کارێکی حیزبی و پاش ڕێگایەکی دوور بەری بەیان، ناوچەی بان هەوەتوویان بەجێ هێشت و خۆیان گەیاندە بەرزاییەکانی ناوچەی فەیزوڵابەگی بۆ لای پشتی قەپلانتوو، پاشبلاخ و کۆرکەن. بە گەیشتنیان بۆ ئەو بەرزاییە ئەگەرچی ماندوو بوون بەڵام دڵنیا بوون بێتوو گەورەترین هێزی دوژمنیش هێرشی هێنابایە، پێشمەرگە خۆراگری دەکا و تووشی شکانی دەکات. ماوەتە بڵێم ئەو جەولە سیاسی و نیزامییەی بۆ پیدەشتی بانهەوەتوو کرا، گرینگی خۆی هەبوو. چونکی دوژمن لەمێژبوو لەو ناوچەیە زەبری وێنەکەوتبوو و لەم جەولەیەدا ئەم زەبرەی خوارد. پیشمەرگەش هەموو سڵامەت بوون. لەوە گرینگتر تاکتیکی فەرماندە بەتواناکانی حیزب ئەوەی دەرخست کە لەکاتی ئەوتۆدا بۆ هێرشی گەورە مجال بەدوژمن بدەی بەسەر هەواری خاڵیدا بکەوێ و ئەویش لێکگرێدانی هاوکاریی خەڵک پیشمەرگەوە پێکەوە توانی پیلانی دوژمن پووچەڵ بکاتەوە، هەروەها خاڵێکی دیکە ئەوەیە کۆمەڵێک لاوی خوێنگەرمی تازە ڕووی کردە ریزەکانی حیزب کە لە ئەژمار نەدەهاتن. ئەوانەش هەموو نیشانەی سیاسەتی دروست و ئوسولیی حیزب بوون کە لەلای خەڵک پەسند و پیرۆز بوون.


نوێترین زانیاری لەسەر تووشبووانی كۆرۆنا لە ئێران - تۆڕی میدیایی خەڵک\nوتەبێژی وەزارەتی تەندروستی ئێران ڕایدەگەیەنێت، لە 24 كاتژمێری ڕابردوودا 10216 كەس تووشی كۆرۆنا بوون.\nسیما سادات لاری وتەبێژی وەزارەتی تەندروستی ئێران لە كۆنفڕانسێكی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند، لە 24 كاتژمێری ڕابردوودا 10216 كەس لە ئێران تووشی ڤایرۆسی كۆرۆنا بوون و 134 كەسیش گیانیان لە دەستداوە.\nوتیشی”لە سەرەتای دەركەوتنی ڤایرۆسەكە تاكو ئەمڕۆ 3 ملیۆن و 49 هەزار و 648 كەس لە ئێران تووشی كۆرۆنا بوون”.\nئاماژەی بۆ ئەوەش كرد، هەر بەهۆی ڤایرۆسەكەوە تا ئێستا 82 هەزار و 351 كەس لە ئێران گیانیان لە دەستداوە.\nمامۆستایەک لەکاتی خوێندنی وانەی (کەباب)دا، کەباب بۆ خوێندکارەکانی دەکڕێت


دیمانەی تایبەت لەگەڵ باوکی دانیال دوستی: گۆمانم نییە کوڕەکەم کاتی هەڵاتن کوژراوە - دیدبان حقوق بشر کردستان ایران\nبابەتی کوشتنی منداڵان و گەنجانی کوردی ئێرانی لەسەردەستی سوپای تورکیا و هەروەها خودی گرووپ نیگەرانی خانەوەادەکانی لەگەڵ خۆی هێناو و زیادی کردووە. زۆرێک لە ماڵباتەکان ئاگایان لەچارەنووسی منداڵەکانیان نییە بەس چاوەڕن مەرگیان ببیستن تا لەرێگەی راگەیاندنەکانی گرووپەوە رابگەیندرێت.\nبەڕێز دوستی گەر دەکرێت خۆتان بناسێنن؟\nئەسکەندەر دوستی باوکی دانیال دوستی خەڵکی گوندی کالی مەریوانم. 3 منداڵ هەیە کە دانیال گەورەیان بوو. دۆخی ئابووریم ناجێگیرە و ئێستا خەریکی کشت و کاڵم و بەزەحمەت بژیوی ژیانم دابین دەکەم.\nئستی خوێندنی دانیال چەند بوو و لە چ ساڵێکدا و چەند ساڵیدا تەڤلی گرووپ بوو؟\nکۆڕەکەم دواناوەندی تەواو نەکرد وگەر دۆخی دارایی باشمان هەبووا رێگەم نەدەدا واز لەخوێندن بێنێت ئەو گەنج بوو هێشتا 16 ساڵی تەواو نەکردبوو کە پەژاک هەڵیخەڵەتاند و بردیە شاخ. لەساڵی 1394 کە پەژاک کوڕەکەی بردم ئاگام لێ نییە تا ئەوەی کە لەرێگای میدیاکانی گرووپەوە هەواڵی کوشتنیم بیست.\nچۆن تەڤلی گرووپ بوو؟ ئێوە خۆتا ئەو گرووپە دەناسی؟\nیەکێک لەکێشە سەرەکییەکانی ئێمە لەناوچەکەدا ئەوەیە کە ئەم هێزانە ئازادانە هاتوچۆی گوندەکان دەکەن. لەگەڵ زۆر ماڵباتدا هەڵسان و دانیشتنیان هەیە. کەسێک ناوێرێت قسەیەکیان پێ بکات. هەموە پێداویستەکانیان لەگوند دابین دەکەن. هەموومان ناچارین گوێڕایەڵ بین. زۆر جار ناوەندەکانی ئاسایشمان ئاگادار کردۆتەوە کە دێنە گوند و ئازاری خەڵکی دەدەن بەڵام تائێستا دەرئەنجامێکی نەبووە و کەسێک ئیشێکی بۆ نەکردووین.\nلەم هاتوچوونانەدا کۆڕەکەم ناسیانی 16 ساڵی تەمەنێکی هەستیارە بۆ گەنج. بە قسەی بۆش و نەتەوەپەرەستیانە فریویان دا. هێشتا بەباشی نازانم بۆ خۆی رۆشتووە و یا بە زۆر بردوویانە.\nدوای تەڤلی بوونی بینیوتە؟ بۆ گەڕاندنەوەی کارێکت کردووە؟\nقەد. چەندین جار رۆشتمە هەرێمی کوردستان و قەندیل. سنووری تورکیا و سوریا. تا ساڵێک دەیانگووت کە نەهاتووە. بە گوشار و پێداگری وتیان کە لێرەیە بەڵام نەمتوانی بیبینم. زۆر پێداگریم کرد. تەنانەت وتم جارێک بیبینم بەڵام قبوڵیان نەکرد.\nسەردانی بەرپرسانی ئاسایشی وڵاتم کرد بەڵام نەیانتوانی کارێکم بۆ بکەن.\nلەڕێگەی دۆستانیەوە یا ئەوانەی کە هەڵاتوون بەدواداچوونت نەکرد؟\nکردم، زۆر جار، هەواڵێکم پێ نەگەیشت. دانیال 3 جار هەوڵی هەڵاتنی دابوو. بەڵام سەرنەکەوتبوو. جارێکیان بۆ ماوەی چەند مانگ لە چادرێکدا گیرابوو. جارێکیان کاتی هەڵاتن یەکێک لەبەرادەرانی دەکوژن و لەوێ دەیهێڵنەوە.\nئێستاش نیگەرانیمان ئەوەیە کە کاتی هەڵاتن کوژرابێت. نە لاشەیەکیان پێداینەوە نە رێگایان دا بڕۆین بۆ قەندیل.\nدەزانی لەکوێ کوژراوە؟\nوتیان لەناوچەی شاهۆ لەپێکدادان لەگەڵ سپا کوژراوە. گۆمانم نییە کە لاشەکەیان لەگەڵ خۆیان نەبردووە. واتە دەرفەتیان نەبووە. سەردانی سپام کرد ئاگایان لێ نەبوو. گەر لەنێو ئێران کوژرابا لانی کەم هێزەکانی ئاسایش ئاگاداری بوون. تەنانەت بە هێزەکانی سپام وت بەس بڵێن لاشەکەیتان بینیوە یا نە؟ لاشەیەک نەبوو. دیار نییە چی بەسەر هاتووە. گۆمانم نییە کاتی هەڵاتن کوشتوویانە. خۆیان دەیکوژن و دواتر دەڵێن شەهیدە.\nگەر ئێشتا بۆ دواوە بگەڕێنینەوە چ دەکەیت بۆ ئەوەی منداڵەکەت تەڤلی نەبێت؟ ئایا خۆتان بە تاوانبار دەزانن؟\nخۆم بە تاوانبار نازانم. واتە من پێم خۆشە کە کۆڕەکەم چەک هەڵبگرێت و خەڵک بکوژێت؟ راستی ئەوەیە کە دەسەڵاتم نەبوو. هەرچی بەسەرمان دێت لەبێکاری و خرابی دۆخی ئابووریە. گەر دانیال ئیشی هەبووا بۆ لای ئەو گرووپە نەدەڕۆشت. یا تەنانەت مێشکی تووش نەدەکرد. پەژاکیش بەدوای گەنجامی بێکارە چوونکە ئاسان فریو دەدرێن. ئەم دەسەڵاتە دەبێت چاوی لێمان بێت. داوا لەبەرپرسان دەکەم لەهزری ئیشی گەنجانی ناوچەکەدا بن. کێشەی بێکاری دەردێکی خراپە. هیچ ژێرخانێک بۆ پەرەسەندووی کوردستان نییە. کەسێک رازی نییە کۆڵبەری بکات ناچارن.\nئێستاش نیگەرانی دوو منداڵەکەی دیکەمم. شەو و رۆژ راوێژیان بۆ دەکەم. هەم ژیانم بۆتە ترس. دەترسم ئەم دوو منداڵەشم لێ بستێنن. ئەمە ئیساف نییە منداڵەکەت بە چەرمەسەری گەورە بکەی و بەمجۆرە بلاش لێت بستێنن.\nبەڕای ئێوە لەگەڵ بوونی نائەمنی لەناوچەکە کەسێک ئامادەیە وەبەرهێنان بکات؟ ئەم گرووپە چ دەورێک لەدۆخی بژیوی کوردستاندا هەیە؟\nقبوڵمە کە ئەم نائەمنییە پەژاک لەناوچەکەدا بەدی هێناوە، تەک و تووک وەبەرهێنەریش هەبن هەڵدێن. ئەوان بەجاران هێرشیان کردۆتە سەر باخی خەڵک و باجیان لێستاندوون و کارگەکانیان ئاگر بەرداوە هەموو ئەمانەم بە چاو بینیوە تەنانەت لەکۆڵبەرانیش باج دەستێنن. لەوانە باج دەستێنن کە بۆ خۆیان سەرانە دەدەن.\nبەڵام بۆ هێزەکانی ئاسایش کارێک ناکەن؟ من چاوەڕوانیم لێیان هەیە گرووپێک کە ناوەڕۆکی دیارە بێ بەزەیی بوونی بۆ هەمووان دیار و ئاشكرایە.\nبۆچی بۆ لەناوبردنیان کارێک ناکەن؟ گەر منداڵانی خۆیان دەبوونە قوربانی بەمجۆرە گوێیان خەواندبوو؟!\nخۆ پەژاک باسی پارێزوانی لە مافی کوردان دەکات بە ڕای ئێوە بەدوای چیەوەیە؟ تا ئێستا چ دەستکەوتێکی بۆ کوردان هەبووە؟\nئەمە چ جۆرە پاراستنێکە. هاوڵاتیانی ئێمە دەبەن و لەبیاوانەکان لەناویان دەبەن. هەندێکیان لەپێش چاوی ماڵباتەکانیان دەکوژن. هێرش دەکەنە سەر دەواجن و کارگەکان و باج دەگرن. خۆم چەند کاژێر لەمەوبەر چووبوومە کارگەی لم خوا بۆ خۆی دەبینێت بەزەیان بەوانەش نەهاتووە. جارێک و دووجار نییە کە هەرچەند کات جارێک دێن. چ کەسێک لەکوردستان لەدەستی ئەمانەوە ئاسایشی هەیە؟ باجمان لێدەستێن و پارەکە دەنێرن بۆ ئەوانەی لەئەوروپا بەدوای خۆشی و ژیانی خۆیانن.\nبەکورتی ئەم بڵێم؛ هەرچی چەرمەسەری ئێمە کوردانە لەژێر سەری ئەمانەدایە.\nبرچسب هاپ ک کپژاکربودننقض حقوق بشر


ڤیدیۆ.. چۆپی فەتاح و هاوسەرەکەی کەرەنتینەکراون\n159193 جار خوێندراوەتەوە\nخانمە هونەرمەندی گۆرانیبێژ لە گرتە ڤیدییەکدا رایدەگەیەنێت، خۆی و هاوسەرەکەی لە هۆتێلێکی شاری هەولێر کەرەنتینە کراون دواى گەرانەوەیان لە هۆلەندا.\nچۆپی فەتاح لە ڤیدیۆیەکدا هۆکاری کەرەنتینەکردنیان روونکردووەتەوە و ئاماژەی بەوەکردووە، بەهۆی جەژنی نەورۆزەوە دوو کۆنسێرتی لە بەریتانیا و سێ کۆنسێرتی لە ئەمریکا هەبووە، بەڵام دوای رۆشتنیان بۆیان دەرکەوتووە بەهۆی ڤایرۆسی کۆرۆنا کۆنسێرتەکانی رەفزکراوەتەوە.\nئاشکرایکردووە، لە ١١ی ئایاردا گەشتییان کردووە دوای رەفزکردنی کۆنسێرتەکەیان بۆئەوەی لەو وڵاتەدا نەمێننەوە و لە ١٤ی هەمان مانگدا لە ئەڵمانیا بۆ هەولێر گەڕاونەتەوە، بەڵام لە فڕۆکەخانەی ئەڵمانیا پێیان ڕاگەیاندوون کە لە هەولێر بۆ ماوەی دوو هەفتە کەرەنتینە دەکرێن، ئەوانیش بەوە رازیبوون، هەروەک چۆپی ڕوونیکردووەتەوە، ئەوە کارێکی باشە بۆ پاراستنی خۆت و ئەوانی تر لە ڤایرۆسەکە.\nدەربارەی رۆژانەی خۆی لە کەرەنتینەدا چۆپی دەڵێت"هەموو بەیانییەک خۆی لەو ژوورەی تێیدا کەرەنتین کراوە پاکی دەکاتەوە، هەموو ٢٠ خولەک جارێکیش دەستی دەشوات، کاتژمێر ١٠ پشکنینیان بۆ دەکرێت، ڕۆژانە دووجار ئەو پشکنینی پلەی گەرمی لەشمان بۆ دەکرێت ئەویش بەیانیان و ئێوارانە".\nهەروەک چۆپی رایدەگەیەنێت، تا ئێستا تەندروستییان باشە و لە ماوەی چەند ڕۆژێکی تردا دەگەڕێنەوە بۆلای خانەوادەکانیان، ئاماژەی بەوەکردووە، کاتەکانی تری بە سەیرکردنی فیلم و پڕۆڤەی دەنگی و جێبەجێکردنی بەرهەمە نوێیەکەی لە ڕێگەی پەیوەندیکردنەوە بەسەر دەبات.\nچۆپی فەتاح لە دایکبووی ١٩٨٣ لە شاری کەرکوک، لە تەمەنی سێ ساڵیەوە لەگەڵ خێزانەکەی لە هۆڵەندە دەژی، یەکێکە لە خانمە هونەرمەندە بەناوبانگەکانی کورد کە جگە لە زمانی کوردی بە ئینگلیزیش گۆرانی دەڵێت. لە ڕۆژی ١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨دا لیڤیای کچی لەدایك بووە.


ناڕەزایەیەتییە کرێکارییەکان پەرە دەستێنن\n10:58 - 13 سەرماوەز 2718\nکوردستان میدیا: ناڕەزایەتیدەربڕینی کرێکاران لە شارەکانی ئێراندا بەردەوام زیاد دەکات؛ کرێکاران خوازیاری جێبەجێ کردنی داواکارییەکانی خۆیانن و هیچ چەشنە هەڕەشەیەک نەیتوانیوە پێش بە مانگرتن و ناڕەزایەتییەکانیان بگرێت.\nڕۆژی دووشەممە، ١٢ی سەرماوەزی ١٣٩٧ی هەتاوی، کرێکارانی فوولادی ئەهواز لە بیست و چوارەمین ڕۆژی ناڕەزایەتییەکانی خۆیاندا، کۆبوونەوە و خوازیاری جێبەجێ کردنی داواکارییەکانیان بوون.\nئەم کرێکارە ناڕازییانە بە کۆبوونەوە لە بەردەم نووسینگەی مـحەممەدعەلی مووسەوی جەزایری، نوێنەری ڕێبەری ڕێژیمی ئێران، درێژەیان بە ناڕەزایەتییەکانیان دا.\nکرێکارانی فوولادی ئەهواز به درووشمگەلێکی وەک: "کلیلسازی درۆزن، کلیلی تەدبیرت کوا؟" ڕەخنەیان لە حەسەن ڕۆحانی، سەرکۆماری ڕێژیمی ئێران گرت.\nلەم ناڕەزایەتییانەدا، منداڵانی کرێکارەکانیش بە بەرز کردنەوەی درووشمی، "منداڵی کرێکارەکانین، لە گەڵیان دەمێنین" پشتیوانیی خۆیان لە باوکەکانیان دەربڕی.\nهەر لەم پێوەندییەدا، کرێکارانی شارەداری خووزستان، شارەداری بیجاڕ لە پارێزگای سنە، شارەداریی ئەندیمشک و بەندەری خومەینی و هەروەها کرێکارانی قەتاری شاریی ئەهوازیش لەهەمبەر وەرنەگرتنی مووچەی چەند مانگی خۆیان لەم شوێنانەدا، دەستیان داوەتە ناڕەزایەتیدەربڕین و مانگرتن.\nهۆکاری سەرەکیی پەرەسەندنی ناڕەزایەتی لە نێوان چینی کرێکاردا، نەدانی مووچەی چەند مانگ و هەروەها نەدانی مافی بیمەکەیانە.\nمانگرتنەکان به گشتی خەریکن پەرە دەستێنن، پێشتریش کامیۆندارانی سەرتاسەری ئێران بە دەرکردنی ڕاگەیەندراو دەستیان دایە مانگرتنی گشتییەوە و دژ به بڕیار و نادادپەروەرییەکان وەستانەوە؛ هەروەها مامۆستایانیش لە دوو بڕگەی جیاوازدا لەهەمبەر مافەکانی خۆیان مانگرتنی سەرتاسەرییان ڕاگەیاند.\nدەستبەسەر کردن و هەڕەشە کردن لە کرێکاران تا ئێستا نەیتوانیوە ئەوان لە داواکارییە ڕەواکانیان پاشگەز بکاتەوە و ناڕەزایەتییەکان بەردەوام پەرە دەستێنن.


باسنیوز 26/10/2020 - 15:01 كوردستان\nپارتی کرێکارانی کوردستان (پەكەكە)، لە نێو هەرێمی كوردستاندا سەرانە لە خەڵكی وەردەگرێت و لەمبارەیەشەوە (باسنیوز) بەڵگەیەك بڵاو دەكاتەوە.\nسەرچاوەیەك لە سنووری شارۆچكەی پێنجوێن كە لە لایەن پەكەكەوە سەرانەی لێوەرگیراوە، بە (باسنیوز)ی راگەیاند، ماوەیەکە باج و سەرانەی پەکەکە بە جۆرێک زیاد کراوە، چەندین کۆڵبەر و خەڵکی ئەو سنوورە دەستبەرداری کارەکانیان بوون.\nسەرچاوەکە بۆ (باسنیوز) ئاشکرای کرد، پەکەکە ژمارەی چەکدارەکانی لە سنوورەكەیان زۆر زیاد کردوە، باجێکی قورسی خستوووەتە سەر کۆڵبەران و خەڵکی ئەو سنوورە کە کاڵا و کەلوپەل بۆ ئێران دەبەن و بە فەرمیش پسوولەیەك لە بەرامبەر وەرگرتنی باجەكە بە كەسی كاسبكار دەدەن.\nبەپێی زانیارییەکانی ئەو سەرچاوەیە، باجی جلوبەرگ بۆ هەر بارێک کراوەتە (٢٥) هەزار دینار و بۆ بارێکی خواردنەوە (کحولیەکان) شەست هەزار دینار وەردەگیرێت، هاوکات بۆ بارهەڵگری قاچاخ بڕی دوو ملیۆن و نیو بۆ سێ ملیۆن دینار وەردەگیرێت کە پێشتر بڕی (١٢٥) هەزار دیناریان وەرگرتووە.\nئەو سەرچاوەیە كە خۆی پێشتر باجی لێوەرگیراوە، ئاشكرای كرد كە کەسی وا هەیە مانگانە زیاتر لە (٢٠) ملیۆن دینار بە پەکەکە دەدات و لە شەو و رۆژێکدا باج و سەرانەی ئەو کارە بۆ پەکەکە دەگاتە زیاتر لە نیو ملیۆن دۆلار.\nسەرچاوەکە سەبارەت بە سزای ئەو کەسانەی کە باج و سەرانە نادەن، دەڵێت: ”ئەگەر كەسێك باج نەدات، جاری دووەم چەكدارانی پەكەكە بچنەوە سەری و دەستگیر بکرێت و بسەلمێت كە خۆی لە باجدان دزیوەتەوە، ئەوە بە دارێکەوە دەبەسترێت تاوەکوو تەلەفۆن بۆ کەسوکارەکەیان دەکات و پارە و سەرانەکە دەگاتە پەکەکە.\nئەو سەرچاوەیە جەختی لەسەر ئەوەش کردەوە بە ئاشکرا چەکدارەکانی پەکەکە هاتوچۆی ئێران دەکەن و سەنگەرەکانیان پشتی بە ئێرانەوەیە و روویان لە هەرێمی کوردستانە.\nوێنەی ئەو پسوولەیەی كە ماوەیەك لەمەوبەر پەكەكە بەرامبەر وەرگرتنی سەرانە بە چەند كەسێكی داوە.


خۆپێشاندانەکانی خوڕەمشار کوژرا و برینداری لێکەوتەوە – ڕۆژهەڵات تایمز\nخوڕەمشارێک کە کاتی خۆی دەیانگوت خودا ئازادی کردووە لە چنگی بەعس، ئێستا دیلی کەمتەرخەمی و هەڵاواردنی سیستەمێکی دژەخەڵکییە و، خەڵکی ئەوشارە لە ئاوی خاوێن بۆ خواردنەوە بێبەشن.\nناڕەزایەتییەکانی خەڵکی شاری خوڕەمشار بۆ کەمیی‌ئاوی خواردنەوە کە لە هێندێک لە گەڕەکەکانی ئەوشارە خەڵک بۆ ئاوی خواردنەوە ڕیزیان بەستووە دەگەڕێتەوە.\nدوای تێپەڕبوونی نیزیک بە حەوتەیەک لە خۆپێشاندانی خەڵکی شاری خوڕەمشار لە پارێزگای خووزستان، شەوی ڕابردوو هێزە ئەمنییەکان پەلاماری خەڵکیان دا و، لە ئاکام‌دا هاووڵاتییەکی خەڵکی ئەوشارە بە گوللەی ڕاستەوخۆی هێزە ئینتزامییەکان کوژراوەو ٥ کەسی دیکەش بە توندی بریندار کراون.\nسەرچاوە خۆجێیەکان باس لەوە دەکەن کە شەوی ٩ی پووشپەڕ خەڵکی خوڕەمشار بە دژی کەمتەرخەمیی بەرپرسان و ناوەندە پێوەندی‌دارەکان سەر‌لەنوێ خۆپێشاندانیان بەڕێوەبرد و کۆماری ئیسلامیش وەکوو هەمیشە لە جیاتی گوێ‌گرتن لە خەڵک و چارەسەری گرفتەکانیان، هێزە سەرکوتکەرەکانی بەردایە گیانی خۆپێشاندەران و، زانیارییەکان باس لەوە دەکەن کەسێک بەناوی “محەمەد ئەنساری” گیانی لەدەست داوە.\nدەنگۆی ئەوەش هەیە چەند کەسی دیکە لە خەڵکی خوڕەمشار بە دەستی هێزە ئینتزامییەکان کوژرا بێت ، بەڵام تا کاتی ئامادەکردنی ئەم هەواڵە فەرمانداری شاری خوڕەمشار برینداربوونی ٥ کەسی پشتڕاست کردووتەوە.\nجێی‌وەبیرهێنانەوەیە دوای بڵاو‌بوونەوەی گرتە ڤیدیۆیەک لە دەستوپێوەندییەکانی رێژیم کە خەریکی دزین و فرۆشتی ئاوی خواردنەوەن بۆ وڵاتانی “کوەیت وعێراق”، ئەمەش زیاتر خەڵکی پارێزگای خووزستان، بەتایبەتی شاری خوڕەمشاری تووڕە کرد.\nلە درێژەی خۆپێشاندان و ناڕەزایەتییەکانی خەڵکی شارەکانی دیکەی ئێران، بە دژی گرانی و نەبوونی ئیمکاناتی ژیان، ماوەی چەند ڕۆژێکە خەڵکی شارەکانی پارێزگای خووزستان بەهۆی نەبوونی ئاوی خواردنەوە و ، لێڵ و پیس‌بوونی ئاوی شاریی، ڕژاوەنەتە سەرشەقام و ناڕەزایەتییان دەربڕیوە.\nبابەت لە کوردستان و کورد وەرگیراوە


موشەکە سەرگەردانەکەی چین کەوتە خوارەوە - SAHAR KURDISH (Sorani)\nMay 09, 2021 14:11 Asia/Tehran\nنوسینگەی ئەندازیاریی بۆشایی ئاسمانی چین بەرەبەیانی ئەمڕۆ بە کاتی هەرێمی کوردستان بڵاویکردەوە ، موشەکە چینییەکە پاش ئەوەی لە کۆنتڕۆڵ دەرچووە چووەتە نێو بەرگەهەوای زەوییەوە بەشێکی زۆری لەنێوچووە و پاشماوەکەیشی لە زەریای هیندی لەنزیک ماڵدیڤ کەوتوەتە خوارەوە.\nبەپێی تەلەفیزیۆنی دەوڵەتی چین، موشەکی Long March B5 بەسەر دەریای عەرەبیدا پاش چونە ناو هەواوە لێکهەڵوەشاوە، هاوکات میدیاکانی چین دەڵێن، پاشماوەی موشەکەکە لە باشوری ڕۆژئاوای هندستان و سریلانکا کەوتوەتە خوارەوە.\nلای خۆیەوە ناوەندی چاودێریی خزمەتگوزاریی Space-Track لە هەژماری تایبەتی خۆی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی تویتەر بڵاویکردەوە ، "هەموو ئەوانەی بەدوای هەواڵی موشەکی LongMarch5Bەوەن، دەتوانن پشوو بدەن، موشەکەکە کەوتوەتەخوارەوە".\nئاژانسی گەردونناسیی ئێرۆ سپەیسی ئەمریکی دوێنێ شەممە پێشبینی کرد، پارچەی سەرەکی کەشتییە لەکۆنتڕۆڵ دەرچووەکەی بەرەبەیانی ئەمڕۆ یەکشەممە لە نیوزیلەندا بکەوێتە خوارەوە.\nکەشتیی ئاسمانیی (Long March 5B) رۆژی 29ی نیسان لە دورگەی "هاینان"ـی چینەوە بەرەو ئاسمان هەڵدرا بۆ ئەوەی کەرەستەی دروستکردنی بنکەیەکی ئاسمانیی چینی بۆ خولگەی زەوی بگوازێتەوە.\nرۆژی هەینی، وەزارەتی دەرەوەی چین رایگەیاند، زۆربەی ئەو پارچانەی کە لە کەشتییە ئاسمانییەکانی بەربونەتەوە، دوای بڕینی بەرگەهەوای زەوی، گڕدەگرن و دەسوتێن و چاوەڕێ ناکرێت هیچ زیانێکیان لێ بکەوێتەوە.\nدیداری پوتین و بایدێن لە سوییسڕا\nجەختی سەرکردەکانی ئەوروپا لە سەر گرینگایەتیی ھەڵگیرانی بایکۆتەکانی سەر ئێران لە کۆبوونەوەیەک دا بە ئامادە بوونی «بایدێن»\nبەستێن خۆش کردن بۆ بەرپاکرانی ھەڵبژاردنی سەرۆک کۆمارەتیی ئێران بۆ ئێرانییەکانی دانیشتووی ڕووسیا


تاوتوێکردنی هەڕەشەکانی ئێران و ئێسرائێل بۆ سەر یەکتر\nهەڕەشە کردنەکانی ئێران و ئیسرائیل بۆ سەر یەکتر شتێکی نوێ نییە و هەموو ساڵێک بە تایبەت لەگەڵ نزیک بوونەوەی ڕۆژی قودسدا واتا دوواین هەینی مانگی ڕەمەزان، هەڕەشەکان توندتر دەبن.\nڕۆژی پێنج شەممە میدیاکانی ئیسرائیل ڕایانگەیاند سایتی ژمارەیەک لە کۆمپانیاکانی وڵاتەکە هێرشی ئەنتەرنێتی کراوەتە سەریان و لەلایەن ئێرانییەکانەوە هاککراون و دروشم و هەڕەشەی دژ بە ئێسرائیل لە سەر لاپەڕەکانیان دانراوە.\nهەروەها ڕێبەری باڵای ئێران عەلی خامنەیی لە پۆسترێکدا کە بە بۆنەی ڕۆژی قودسەوە لە ماڵپەڕی فەرمی خۆیدا بڵاویکردۆتەوە دەڵێت "چارەسەری کۆتایی: بەرگری تا ڕاپرسی گشتی" .\nبە کارهێنانی دەستەواژەی" چارەسەری کۆتایی " وەک دەستەواژەیەکی هەستیار بۆ یەهودییەکان، بوو بە هۆی کاردانەی جیاواز لە ئاستی نێودەوڵەتێشدا، چوونکە دەستەواژەکە پێشتر لە لایەن ڕابەرانی نازییەوە بۆ لە ناوبردنی یەهودییەکان بە کارهاتووە.\nتەنانەت جۆسێپ بۆرێڵ بەرپرسی سیاسەتی دەرەوەی یەکێتی ئورووپا، پوسترەکەی مەحکووم کردوە و دەڵێت کە ئەمە هەڕەشەیەکە بۆ سەر ئاشتی و ئارامی جیهانی.\nنەتانیاهۆش سەرۆک وەزیری ئیسرائیل لە وەڵامی پۆسترەکەدا ڕایگەیاندووە کە ئەوەی بیەوێت هەڕەشەی لە ناوچوونی ئیسرائیل بکات، ئەوا خۆی لە ناو دەچێت.\nدەوڵەتی ئیسرائیل گەرچی ئێران بە دوژمنی سەرەکی و هەڕەشەی یەکەم دەزانێت، لەگەڵ ئەوەشدا تا ئێستا خۆی لەوە پاراستووە گورزێکی سەربازی بەرچاو لە ئێران بوەشێنێت، هەندێک لە چاودێرەکان ڕایان وایە، هەر گورزێکی ئیسرایل لە ئێران دوور نییە بەقازانجی کۆماری ئیسلامی بشکێتەوە. هۆکاری دەست پاراستنی ئیسرائیل لە ئێران چییە، واتا هۆی چییە ئیسرائیلەکان خۆیان لە هەر روو بەرووبوونەوەیەکی ڕاستەوخۆ لەگەڵ ئێراندا لادەدەن؟\nئێران لە مێژە خولیای دروستکردنی بەرەیەکی ئیسلامییە بۆ دژایەتی ئیسرائیل، ئەم بەهانەیەشی بەکارهێناوە بۆ درێژکردنەوە و فراوانکردنی دەسەڵاتی خۆی، بێئەوەی هیچ کات وێرابێتی رووبەڕووبوونەوەیەکی جدی لەگەڵ ئیسرائیلدا بکات، پێدەچێت ئیسرائیل تەنیا بیانوو بووبێت تا خواستی فراوانخوازیانەی خۆی لە لوبنان و سوریا و عێراق و یەمەن بە ڕونی نیشانبدات. ئەمڕۆ پەیوەندییە عەرەبییەکانی ئێران بە خراپترین دۆخدا دەڕوات، هەڵبژاردنی کازمیش لە عێراق بە گورزێک حیساب دەکرێت لە ئێران، بەم پێیانە چارەنوسی پەیوەندی ئێران بە دونیای عەرەبەوە چۆن دەبێت؟\nدژایەتی و ناکۆکییەی نێوان ئیسرائیل و ئیران ، هەمیشە ڕۆڵێکی گرنگی لەسیاسەتی ناوخۆدا بینیوە، لە ئێران توندرەوەکان و موحافەزەکارەکان بەکاریدەهێنن تا زیاتر جڵەوی قودرەت لەدەستی خۆیاندا بهێڵنەوە. لە ئیسرائیلیش هەمان شێوە نەتانیاهو بەردەوام بە جوڵاندنی ترس لە ئێران پێش نەیارەکانی دەکەوێت. ئایا ئەم جەنگە تەنیا بووە بە کەرەستەیەکی سیاسی بەدەست موحافەزەکاران و ڕاسترەوانی هەردوولاوە تا زیاتر لەدەسەڵاتدا بمێننەوە، بێئەوەی هیچ جەنگێک لە گۆڕێ بێت؟\nبۆ تاوتوێ کردنی ئەم هەڕەشانە و وەڵامی پرسیارەکان بەفراو نووری لەگەڵ ئاگری ئیسماعیل نژاد، ڕۆژنامەنووس و لێکۆڵەری سیاسی ئەمڕۆ وتویژی کردوە.\nدەقی وتووێژەکەی بەفراو نوری


کۆمپانیای Razer جۆرێکی نوێی لە کۆمپیوتەری Blade Stealth ڕاگەیاند – کەی ئای تی ئێن\nکۆمپیوتەر 7, كانونی یه‌كه‌م 2018\nکۆمپانیای Razer جۆرێکی نوێی لە کۆمپیوتەری Blade Stealth ڕاگەیاند\nکۆمپیانیای ڕەیزەر، کە تایبەتمەندە لە بواری بەرهەمهێنانی کۆمپیوتەری تایبەت بە یاریکردن، جۆرێکی نوێی لە کۆمپیوتەری Blade Stealth بە قەبارەی ١٣.٣ ئینج و لاشەیەکی نوێ و تایبەتمەندی نوێوە ڕاگەیاند.\nئەم جۆرە نوێیەی Blade Stealth بە تایبەتمەندی جیاواز بەردەستە، بۆ نمونە، بە ڕوونمایەک بە ڕوونی 1080p و تەمەنی پاتری درێژتر یان ڕوونمای 4k و گرافیک کاردی ئاست بەرز. هەروەک لەم جۆرەدا ئاستی دەنگ باشتر کراوە لە ڕێگەی ٤ بڵندگۆکانی کە بە تەکنەلۆژیای Dolby Atoms بەهێزکراون. هەروەها پانتایی تاچپادەکەی زیاترکراوە کە شوێن Windows Precision Touchpad دەکەوێت.\nئەم کۆمپیوتەرە پڕۆسێسەرەکەی چوارناوکی جۆری Intel Core i7-8565U بە خێرایی ١.٨ گێگاهێرتز بە توانستی بەرزبوونەوەی بۆ ٤.٦ لە ڕێگەی Turbo Boost، لەگەڵ بوونی گرافیک کاردی تێکهەڵکێشکراوی جۆری Intel UHD 620، و ڕامی ٨ گێگابایت و ڕوونمای 1080p، و بیرگەی ناوخۆیی جۆری SSD بە قەبارەی ٢٥٦ گێگابایت.\nئەمە لە کاتێکدا دەتوانیت ئەم کۆمپیوتەرە بە تایبەتمەندی بەرزتریش بەردەست، کە ڕوونمایەکی لەمسی 4kـەیە، وە جۆرێکی تری نوێی ٢٤ واتی گرافیک کاردی Nvidia MX150. هەروەک دەتوانیت ڕامەکەی بەرزبکەیتەوە بۆ ١٦ گێگابایت و بیرگەی ناوخۆییەکەیشی بۆ ٥١٢ گێگابایت.\nجۆری یەکەم بە نرخی ١٣٩٩ دۆلار بەردەستە، ئەمە لە کاتێکدا جۆری دووەم بە نرخی ١٨٩٩ دۆلارە، ئەمە هەرچەندە، ڕەیزەر خۆی ئەم لاپتۆپە وەکو لاپتۆپێکی بەهێزی یاریکردن پۆڵێن ناکات.


2020-03-07 18:26 97 جار بینراوە کۆمێنت\nرۆژانی رابردوو فەیسبووکەکەم پڕ بوو لەهەواڵی خۆشی هاوڕێیان بەوەرگیران لەخوێندنی ماجستێرو دوکتۆرا، سەرەتا پیرۆزبایی لەهەمووان دەکەم و هیوای سەرکەوتنیان بۆ دەخوازم، بەڵام لەهەمانکاتدا ئەم ژمارە زۆرە مادەم بەوە بەدیاردە، جێگای تێڕامانە.\nئایا زانکۆکانی کوردستان و مامۆستاکانیان لەئاستێکدان ئەم هەمووە تێزە سەرپەرشتی بکەن بەئاستێکی زانستی باش؟\nئایا ئەم زۆربوونە دەرئەنجامی چ پێداویستییەکە، ئابووری، کۆمەڵایەتی، زانستی؟\nلەکاتێکدا زانکۆکانی کوردستان وەک هەموو ناوەندە حکومییەکانی تر زۆر زیاتر لەپێویست مامۆستایان تیادایە، ئەم هەموو هەڵگری دوکتۆرایە پاش بەدەستهێنانی بڕوانامەکانیان چی دەکەن؟ بەمانایەکی تر ئایا ناوەندو جێگای توێژینەوەو بەرهەمهێنانی فیکرو زانست و داهێنانی نوێ کراونەتەوە کە بتوانێت جێگای ئەم هەموو دوکتۆرە بەڕێزانە بکاتەوە؟\nلەهەندێک ناوەندی سەربازی کوردستان، زۆربەی ئەندامانی ئەفسەرن، ئایا دائیرەکانی هەرێم بەو ئاراستەیەدا دەچن کەزۆربەی فەرمانبەران ببن بەدوکتۆر، ئیتر کەس نەبێت کارە گرنگە، سادەییە، رۆژانەکان ڕاپەڕێنێت؟؟\nبەکورتی، ئایا چ پلانێک لەپشت ئەم زۆرکردنی دوکتۆرانەوە هەیە؟\nئەوەی من دەیبسیتم هەتا ئیستا پلانەکان زانستی نین، بەڵکو بەزۆری ئابووری زانکۆو دیدی سیاسی تەسکە، لەپشت ئەم هەنگاوەوە.\nلەڕوویەکی ترەوە، ئایا ئەم تیزانەی کە دەنووسرێن چ پەیوەندییەکیان بەواقیعی کوردستانەوە هەیە؟ لەکوردستان کۆمەڵێک زۆر لەپرسی جددی و هەنوکەیی لەئارادایە، کەس هیچ شتێکیان دەربارە ناڵێت: پرسی نایەکسانی، گۆڕانی دیموگرافی، بەشاربوون. ئەم تیما گەورانە رەهەندی لۆکاڵی و جیهانیان هەیە، ئایا لەپانتایی کوردیدا چۆن روودەدەن و چۆن کاریگەرییان دەبێت، ئەمانە هەموو پرسی هەنووکەیی و گەورەن؟\nلەهەمانکاتدا لەکوردستان کۆمەڵێک پرس هەیە کە پێویستی بەقسە لەسەرکردنەو هەتا ئیستا بەزانستیی قسەی لەسەر نەکراوە، پرسی شەڕی ناوخۆی کوردی، شوناسی کوردی، پارتی سیاسی، دەزگا، هێز. دیارە من تەنها ئاماژە بەو بوارانە دەدەم کە خۆم لێیانەوە نزیکم، دیارە بێگومان پرسی زۆری تری گەورە هەیە وەک ژینگە، ئاو، خۆراک، ئاسایش، نەریت، باوەڕ، کەلتوور، کە من لێیان دوورم.\nئێستا لەجیهانی عەرەبیدا ژمارەی خاوەن بڕوانامە باڵاکان زۆرن، بەڵام بەرهەمی راستەقینەیان کەمن، ئایا ئێمەش بەو ئاقارەدا هەنگاو دەنێین؟ بەهیوام نەخێر.\nبۆیە لەگەڵ پیرۆزباییەکەشدا خەمێکیش هەیە!!


ئەوەی ئەوروپا باسی دەکات خەونێکی ئاڵۆزەهه واڵده ری ئال و به ێت (ع)\nحوزەیران ٥, ٢٠١٨ - ٤:٠١ د.ن کۆدی هه واڵ : 896347 سه ر چاوه : ckb.abna24 Link:\nرێبەری کۆماری ئیسلامیی ئیران رایدەگەیەنێت، وڵاتەکەی هێزی یەکەمی مووشەکییە لە ناوچەکەدا و هەر دوژمنێك جارێك لە ئێران بدات ئەوا 10 جار لێی دەدرێتەوە. سەبارەت بە پێشنیازی وڵاتانی ئەوروپا لەبارەی رێككەوتنی ئەتۆمی ئاماژەی بەوەدا، ئەوەی وڵاتانی ئەوروپا باسی دەكەن خەونێكی ئاڵۆزە.\nئایەتوڵڵا سەیدعەلی خامنەیی لە لێدوانێکدا بە بۆنەی ساڵڕۆژی کۆچی دوایی ئایەتوڵڵا خومەینی، دامەزرێنەری کۆماری ئیسلامیی ئیران، جەختی کردەوە کە وڵاتەکەی لە تاقیکردنەوە مووشەکییەکانی بەردەوام دەبێت و گوتی "بەرهەمهێنانی ئەو مووشەکانە دەبێتە هۆی پاراستنی ئاسایشی ئێران".\nئایەتوڵڵا سەیدعەلی خامنەیی پێشنیاری وڵاتانی ئەوروپی بۆ دانووستان لەسەر بەرنامە مووشەکییەکانی وڵاتەکەی و هەموارکردنەوەی رێککەوتننامەی ئەتۆمیی رەتکردەوە و رایگەیاند "ئەوەی ئەوروپا باسی دەکات خەونێکی ئاڵۆزە و دەبێ بزانن خەونەکەیان وەدی نایەت".\nگوتیشی: "ئیران قبووڵ ناکات هەم گەمارۆی لەسەربێ و هەمیش چالاکییە ئەتۆمییەکانی رابگرێت و هۆشداریشیدا لە ئەگەری نەمانی رێککەوتننامەی ئەتۆمیدا، چالاکییە ئەتۆمییەکانیان دەست پێدەکەینەوە".\nئەمەش دوای ئەوەدێت كە رۆژی 8/5/2018، دۆناڵد تره‌مپ، سه‌رۆكی ئه‌مه‌ریكا كشانه‌وه‌ی وڵاته‌كه‌ی له رێككه‌وتنی ئه‌تۆمی ئێران راگه‌یاند و جه‌ختی كرده‌وه "ئه‌و رێككه‌وتنه نه‌یتوانیوه رێگری له ته‌شه‌نه‌كردنی تیرۆریستان بكات".


لەم دۆخە ئاڵۆز و ناسکەدا ئەرکی گۆڕانخوازان چیە؟ – Standard Kurd\nلەلایەن ستاندار Posted on ته‌مموز 23, 2017 127 جار بینراوە\nکەسایەتی نەوشیروان مستەفا کە دامەزرێنەری (بزووتنەوەی گۆڕان – ب.گ) بوو جێگەی باوەڕی هەموو گۆڕانخوازان بوو ، بەوانەوە کەلەڕیزەکانی ی ن ک وە هاتبوون و ئەوانەش کە لاوانی سەربەخۆ یا لە حیزبێکی دیکەوە هاتبوون . کۆچی دوایی نەوشیروان بۆشاییەکی لە گۆڕاندا خوڵقاند چونکە ئەو کەسە نەما کەجێگەی ڕەزامەندی هەمووان بوو . ئەمەش بەزەقی دەبینرێ لە شێوەی ناکۆکی و ململانێی توندا لە نێوان برایانی سەرکردە کۆنەکانی یەکێتی لە لایەک و کۆمەڵێ لە برا گەنجە گۆڕان خوازەکان لەلایەکی دیکە .\nنەیارانی گۆڕان کە دەسەڵاتی هەرێمیان لە دەستدایە هەموو توانای خۆیان سیاسی و پارەی زۆریش دەخەنەگەڕ بۆ کەرتکردن و لاوازکردنی ب گ کە ئەمڕۆ حیزبی سەرەکی ئۆپۆزسیۆنە و هیوای ئەو جەماوەرەی ناڕازین لەدەسەڵات .\nجالەم کاتەدا کە ب گ سەرگەرمی هەڵبژاردنی ریخەری گشتی و خانەی ڕاپەڕاندنە دەبێ گۆڕانخوازان بەگشتی و کادرەکانیان بەتایبەتی بە وریای بجوڵێن و کون و کەلەبەری وەها دروستنەکەن کە ناحەزانی لێوە بچنە ناوەوە بۆ تێکدان و کەرتکردن . بوونی خیلافات و ململانێی سیاسی هەرگیز نابێتە سەرچاوەیەکی ترسێنەر بۆ ب گ ئەگەر ئەو ململانێیە بەشێوەیەکی هەڵە نەبرێ بەڕێوە ، بەڵکو بە پێچەوانەوە ، ئەم جۆرە ململانێیە دیاردەیەکی شارستانیە و دەبێتە سەرچاوەی هێز و توانا و گوڕ و تینێکی زیتر دەداتە ب گ . بەڵام هەرکاتێ ململانێ بە شێوەیەکی هەڵە برا بەڕێوە و چووە قاڵبێکی توندوتیژی و نەخوازراو ئەو کاتە ململانێکە ل\nەباتی لێکگەیشتن و چاکسازی دەبێتە هۆی تێکدان و مالوێرانی .\nبۆ ئەوەی ململانێی سیاسی لەنێو حیزبدا نەبێتە ڕووخێنەر دەبێ ئەوانەی لەنێو ململانێکەدان ملکەچی پرنسیپی دیموکراسیبن ، ملکەچی دەنگی زۆرینەبن ، با پێشیانوابێت کە ڕای خۆیان ( ڕای کەمینە ڕاستە ) . مرۆڤ دەتوانێ لە حیزب ( هەر حیزبێ ) بکشێتەوە بەڵام مافی ئەوەی نیە کە پابەندنەبێ بە پێڕەوی ناوخۆی ئەو حیزبەوە تا لە ڕیزەکانیدا بێت.\nڕێبازی سەرکەوتوو بۆ پاراستنی یەکڕیزی گۆڕان ئەوەیە کە پێوەندی حیزبی لە نێوان بەرپرسان و کادرەکان کە لاسایی ئەوروپیەکان بکەنەوە ، واتە یەکتر قبوڵبکەن و هەر ڕایەک بەڕاشکاوی دەربڕن ، بەڵام هاورێیەتیان تێکنەچێ و پەنا بە شێوازی ناشەرعی و نایاسایی نەبەن و پاشقول لە یەکدی نەهێننەوە . بابە هیوابین کە برایانی گۆڕان هەستێکی بەرز بە بەرپرسیاری خۆیان بکەن و ئەرکی حیزبی و سیاسی خۆیان جێبەجێبکەن بەرانبەر گەل و نیشتیمان . با ئەوە باش بزانرێ کە کار و چالاکی حیزبی – سیاسی خەباتگێڕی پێویستی بە بەشداری پیر و گەنج و مامناوەنجیەکانیش هەیە ، چونکە ئەزموون زێتر لای پیرەکانە و وزە و توانای خەباتگێڕی زێتریش لای گەنجەکانە ….. واتە هەردولا تەواوکەری یەکترن .\nبڵاوکراوەی پێشووهۆ هۆ حساب نیە، کۆکۆ حسابە\nبڵاوکراوەی نوێترزانیاری نوێ لەسەر راپرسیەكەی یەكێتی لە بارەی دەنگی لایەنەكان بۆ هەڵبژاردن


ANF | هه‌په‌گه: ئۆپه‌راسیۆنی داگیركاری شكستی هێنا و ٦ سه‌رباز كوژران\nله كاتی ئۆپه‌راسیۆنی به‌رفره‌وانی سوپای تورك له‌سه‌ر سنووری ناوچه‌ی گه‌ڤه‌ری جۆله‌مێرگ شه‌ڕ ڕوویدا. هه‌په‌گه ڕایگه‌یاند، ئه‌فسه‌رێك و ٥ سه‌رباز كوژراون.\nهه‌ینی, 24 May 2019, 19:55\nناوه‌ندی ڕاگه‌یاندنی هێزه‌كانی پاراستنی گه‌ل (هه‌په‌گه) ڕایگه‌یاند، سوپای توركی داگیركه‌ر ڕۆژی ١٢ی ئایار\_٢٢ی گوڵان له ناوچه‌كانی زێرانه و مێزێ و گونده‌كانی ئاسلان، ماتێ، محه‌مه‌دئه‌مین و تالان-ی سه‌ر به ده‌ڤه‌ری ئۆره‌مار-ی گه‌ڤه‌ر له سنووری پارێزگه‌ی جۆله‌مێرگ ده‌ستی به ئۆپه‌راسیۆنێكی به‌رفره‌وان كردووه.\nهه‌په‌گه ڕایگه‌یاند، له ئۆپه‌راسیۆنه‌كه‌دا كه سوپای تورك به پشتیوانی ته‌كنیكی و چاوساخیی كۆنتراكان (هێزه‌كانی دژه‌گه‌ریلا) ده‌ستی پێكردووه، له‌نێوان هێزه‌كانی ئێمه و سه‌ربازانی ده‌وڵه‌تی تورك چه‌ندین جار شه‌ڕ هاتووه‌ته ئاراوه. له چالاكیی هێزه‌كانماندا گورزی تووند له هێزه به‌شداربووه‌كانی ئۆپه‌راسیۆنه‌كه دراوه.\nنیوه‌ڕۆی ١٣ی ئایار\_٢٣ی گوڵان له گوندی ئاسلان شه‌ڕێكی قورس له‌نێوان هێزه‌كانی ئێمه و سه‌ربازانی توركیا ڕووی دا. چه‌ندین سه‌ربازی توركیا كوژران و بریندار بوون. دواتر یه‌كینه‌كانی ئۆپه‌راسیۆنه‌كه ناچار بوون پاشه‌كشه بكه‌ن. هه‌مان ڕۆژ كاتژمێر ١٧ تا ١٩ كۆپته‌ره‌كان ده‌وروبه‌ری گوندی ئاسلانیان بۆمباران كرد. هه‌روه‌ها ١٤ی ئایار\_٢٤ی گوڵان له‌نێوان كاتژمێر ١٣ - ١٥ فڕۆكه جه‌نگییه‌كان گوندی ئاسلان و ده‌وروبه‌ریان بۆمباران كرد. له ئه‌نجامی شه‌ڕی دوو ڕۆژه‌دا ئه‌وه‌نده‌ی ڕوون بوویه‌وه ئه‌فسه‌رێك و ٣ سه‌رباز كوژراون. سه‌ربازێكیش بریندار بووه.\nهه‌مان ڕۆژ هێزه‌كانمان له دژی یه‌كینه‌كانی دوژمن له قه‌ڵای په‌ریخان و ده‌ڤه‌ری زێرانه به‌گشتی ٥ چالاكییان ئه‌نجام دا. له‌و چالاكییانه‌دا ئه‌وه‌نده‌ی ڕوون بووه‌ته‌وه ٣ سه‌رباز كوژراون. له‌وانه‌یه ژماره‌ی كوژراو و برینداری هێزه‌كانی دوژمن زیاتر بێت.\n٤ گه‌ریلا شه‌هید بوون\nسه‌ره‌ڕای هه‌موو پشتیوانییه‌كی ته‌كنیكی و ڕێبازی جیاواز، سوپای ده‌وڵه‌تی تورك له به‌رانبه‌ر یه‌كینه‌كانی ئێمه سه‌ركه‌وتنیان به‌ده‌ستنه‌هێنا و ڕێكه‌وتی ١٧ی ئایار\_٢٧ی گوڵان له ناوچه‌كه پاشه‌كشه‌ی كرد. هاوڕێیانی ئێمه چه‌كدار ئاڤاشین، چیاگه‌ر هێرش، ده‌ڤریم فورات و هێرش ئاندۆك كه له ته‌واوی ئۆپه‌راسیۆنه‌كه قاره‌مانانه شه‌ڕیان كرد، شه‌هید بوون. زانیاریی به‌رفره‌وان ده‌رباره‌ی ناسنامه‌ی هاوڕێیانی شه‌هید دواتر بۆ ڕای گشتی بڵاوده‌كه‌ینه‌وه.\nده‌وڵه‌تی تورك زیانه‌كانی خۆی ده‌شارێته‌وه\nجارێكی دیكه سوپای تورك له ڕێی ڕاگه‌یاندنی شه‌ڕی تایبه‌ته‌وه ده‌یه‌وێت شكستی خۆی بشارێته‌وه. له كاتی ئۆپه‌راسیۆنه‌كه‌دا كه ٦ ڕۆژ به‌رده‌وام بوو، بۆ ئه‌وه‌ی كوژراو و برینداره‌كانی بشارێته‌وه له ڕێی ڕاگه‌یاندنه‌كانییه‌وه هه‌وڵی هه‌ڵخه‌ڵه‌تاندنی ڕای گشتی ده‌دات. بانگی گه‌له‌كه‌مان ده‌كه‌ین كه باوه‌ڕ به‌م پڕوپاگه‌نده چه‌په‌ڵه‌ی دوژمن نه‌كه‌ن.\nچالاكی له ئاگری\nهێزه‌كانمان له چێوه‌ی هه‌ڵمه‌تی شۆڕشگێڕیی سه‌ركه‌وتندا كه له هه‌رێمی سه‌رحه‌د به‌رده‌وامه، ٢٢ی ئایار\_١ی جۆزه‌ردان كاتژمێر ٧ له دژی ئۆتۆمبێلێكی جۆری ئامارۆگ (Amarog) له‌سه‌ر ڕێگه‌ی نێوان سه‌ربازگه‌ی شلێ و سه‌رێكانیی سه‌ر به ناوچه‌ی بازید-ی ئاگری چالاكییه‌كیان ئه‌نجام دا. له چالاكییه‌كه‌دا گورز له ئۆتۆمبێله‌كه درا به‌ڵام ڕوون نه‌بوویه‌وه چه‌ند سه‌رباز كوژران و بریندار بوون. سوپای ده‌وڵه‌تی تورك دوای چالاكییه‌كه به ئۆبوس و هاوه‌ن تۆپبارانی ناوچه‌كه‌ی كرد. دواتریش كوژراو و برینداره‌كانی خۆی به ئۆتۆمبێلی زرێپۆش له مه‌یدانه‌كه ده‌رخست.\nڕێكه‌وتی ٢٣ی ئایار\_٢ی جۆزه‌ردان سوپای ده‌وڵه‌تی تورك هێرشی ئاسمانی كرده سه‌ر هه‌رێمه‌كانی پاراستنی مه‌دیا. له‌و چێوه‌یه‌دا: فڕۆكه جه‌نگییه‌كان كاتژمێر ٦ ناوچه‌ی ئه‌رمووش-ی سه‌ر به هه‌رێمی خواكورك و كاتژمێر ١٠ ده‌ڤه‌ری عه‌لی درێژ-ی بۆمباران كرد. هه‌روه‌ها ده‌وروبه‌ری كاتژمێر ١٢:٣٠ ده‌ڤه‌ری كارۆخ و قه‌ڵاتووكان-ی سه‌ر به هه‌رێمی قه‌ندیل له‌گه‌ڵ گردی هه‌كاری له هه‌رێمی مه‌تینان بۆردومان كران.\nله‌و هێرشه ئاسمانییانه‌دا هیچ زیانێك به هێزه‌كانمان نه‌گه‌یشتووه.


رێگاي ئێوه چاوپێکه وتن » نووسه ري کورد: ئه مريکا پشتي په که که به تاڵ ده کات\nنووسه ر و رۆژنامه نووسي کوردي دانيشتووي ھۆله ند له وتووێژێکدا له گه ڵ کوردستان 24 وتي: باڵي سياسي په که که له سوريا ناسراو به پارتي يه کێتي ديمۆکراتيک (په يه ده) به رپرسێارێ بابه وه ێ دووبه ره ژێ و ناکۆکي له نێوان کورداندايه.\nکوردھه واڵ: قادۆ شيرين نووسه ر و رۆژنامه نووسي کورد وتي: باڵي په که که له سوريا ھۆکاري شکستھێناني لێکردني کورداني سوريايه و ھۆکاره که شي ئه وه يه که پرسي کورد بۆ ئه م گرووپه گرنگ نييه. ئه م نووسه ره له به شێک له وتووێژه که يدا وتي: گرووپه کاني گرێدراوي په که که که پرسه گه وره پيشان ده ده ن و به په ره پێدان و زه مينه ئاماده کردن ھه موو کورد و گرووپێکي بێجگه خۆيان به خائين ناو ده به ن بۆ ئه وه ي زه مينه ي له ناوبردنيان ئاماده بکه ن. په يه ده ته نانه ت رێگا به گرووپه کورديه کانيش نادات که له به رانبه رھێرشه کاني ده ره وه بۆ سه ر ناوچه کوردنشينه کان ئه و ناوچانه بپارێزن.\nشيرين له درێژه دا وتي: ئه وه ي ئه مريکا له ناوچه کوردنشينه کاني سوريا ده يکات نه بۆ کوردان به ڵکوو ھاوته ريبي به رژه وه نديه کاني واشنگتۆنه. ئه گه ر کێشه يه ک نه يه ته ئاراوه چۆن ئه مريکا له که رکووک کورده کاني به ته نيا ھێشته وه ئه وه له سورياش واده کات. ئه مريکا ئاماده نييه له گه ڵ باڵي په که که له ژێرناوي ھێزه کاني سورياي ديمۆکراتيک و په يه ده ھاوپه يماني سياسي واژۆ بکات. ئه مه به و واتايه دێت که ئه مريکا له په که که و باڵه زۆره کاني به س وه ک که ره سته که ڵک وه رده گرێت و ھه رکات بيه وێت پشتيان به تاڵ ده کات.\nشيرين کۆنفه ده راليزمي دێمۆکراتيکي په که که ره ت ده کاته وه و ده ڵێت: ئه م سيستمه نه ته نيا کێشه ي کوردان چاره سه ر ناکات به ڵکوو زياتري ده کات. ھه ڵبه ت پێويسته بگوترێت شتێک به نێوي يه کێتي له نێوان کوردان دا بووني نييه و ھه موويان دژي يه کترن. نابێت له بيربکه ين که سه رکرده ي پارته کان و گرووپه سياسيه کان مافي کوردانيان له بيرکردووه و به س له بيري به رژه وه ندي خۆياندان. به له به رچاوگرتيني ناکۆکي زۆر به دوور ده زاندرێت که پارتانه بتوانن يه کبگرن. په يه ده ش به رژه وه نديه کاني قه نديل به گرنگتر ده زانێت.\nئه م نووسه رھه روه ھا ده ڵێت دژبه راني سوريا ئه قڵييه تێکي نه خۆشيان ھه يه و بڕوايان به مافي کوردان نييه.\nبرچسب ها : په‌كه‌كه , په‌يه‌ده , رۆژنامه‌نووس , سياسه‌ت , قادۆشيرين


ئاسایشی باکوور و ڕۆژهەڵاتی سووریا ئاماری چالاکییەکانی ساڵی ٢٠٢٠ی ئاشکرا کرد – Nûçe Ciwan\n” هاتنی ساڵی نوێ و٨هەمین ساڵی دامەزراندنی هێزەکانمان، هێزی ئاسایشی ناوخۆی باکوور و ڕۆژهەڵاتی سووریا، لە گەلی هەرێمەکە پیرۆزدەکەین و بەلێن دەدەین کە ئاسایش و ئارامی هەرێمەکە بپارێزین. هەروەها هیوادارین ساڵی نوێ ببێتە ساڵی سەرکەوتن، تێکشکاندنی گەلەکۆمە و پیلانە قڕێژەکانی دژبە گەلەکەمان. ئێمە جارێکی تربەڵێن دەدەین کە ببینە بەربەستێک قووس لە هەمبەرهێرشەکان و دەسکەوتەکانی شۆڕشی گەلەکەمان کە بە خوێنی هەزاران شەهید پێکهاتووە بپارێزین.\n‘ تێکۆشان لەدژی تاوان’\nهەڵمەتی ” ژیان بەرپرسیارەتیە” هەتا(٢٦.٠٦.٢٠٢١)لە دژی مادەی هۆشبەر بەردەوام دەبێت.\n‘ ئاسایشی گشتی’\n‘ تیمی دۆخی بەپەلە’\n‘ ئەندازیاری تەقەمەنی’\n‘ فریا کەوتن’\n‘ هێزی ئاسایشی ناوخۆی ژن’\nبە ڤیدیۆ ..دەگەهە و دەگەکە – هە لە ئەستەنبوڵ چالاکیان ئەنجامدا


نه‌ینه‌وا، 2020، كڵێسای مارگورگیش له كۆمه‌ڵگه‌ی تلسقۆف فۆتۆ: عه‌مار عه‌زیز\nپه‌رستگای لالش، كڵێسا و زۆرینه‌ی شوێنه ئاینییه‌كانی تر به‌ڕوی زیاره‌تكارانیاندا داخراون به ئامانجی خۆپارێزیی له ڤایرۆسی كۆرۆنا، داواش له خه‌ڵك ده‌كه‌ن له ماڵه‌كانی خۆیاندا خواپه‌رستی و نزا بكه‌ن.\nبه‌پێی بڕیاری هه‌ردوو حكومه‌تی عیراق و هه‌رێمی كوردستان، هه‌فته‌یه‌كه كۆبونه‌وه‌ی خه‌ڵك له شوێنه گشتییه‌كاندا قه‌ده‌غه كراوه، به‌هۆی مه‌ترسی بڵاوبونه‌وه‌ی زیاتری ڤایرۆسی كۆرۆنا.\nلوقمان سلێمان، لێپرسراوی به‌شی راگه‌یاندن له په‌رستگای لالش له شێخان به (كه‌ركوك ناو)ی وت وت "له 7ی ئاداره‌وه لالش و ته‌واوی شوێنه‌كانی تر داخراون، له پێناو پاراستنی ته‌ندروستی خه‌ڵك، هیچ رێوره‌سمێكی ئایینی ئه‌نجامنادرێت".\nبەپێی وەزارەتی تەندروستی عیراق تائێستا 93 حاڵه‌تی توشبون به ڤایرۆسی كۆرۆنا تۆماركراون.\n"له‌مه‌ودوا ئێزدییه‌كان ده‌توانن له ماڵی خۆیانه‌وه په‌رستش و نزاكانیان بكه‌ن" به‌وته‌ی لوقمان.\nحكومه‌تی هه‌رێم هه‌فته‌ی رابردوو بڕیاریدا هه‌موو رێورەسمە ئاینییەکان لە (مزگەوت، كڵێسا و پەرستگاکان) بە گوتاری هەینی مزگەوتەکانیشەوە، هەتا کاتێکی نادیار رابگیرێت.\nله‌سه‌ر ئاستی عیراقیش، وه‌قفی شیعی نوێژی هه‌ینی و به كۆمه‌ڵی راگرت، به‌ڵام وه‌قفی سونی ته‌نیا ماوه‌ی وتاری هه‌ینی كه‌مكرده‌وه و داوایكرد هه‌ر كه‌سێك مه‌ترسی ئه‌و نه‌خۆشییه‌ی هه‌یه سه‌ردانی مزگه‌وت نه‌كات.\nجۆزيف ئه‌لیاس یه‌ڵدا، پیاوێكی ئایینی كریستیانی له ناحیه‌ی ئه‌لقۆش-ی نه‌ینه‌وا به (كه‌ركوك ناو)ی وت "هه‌فته‌یه‌كه هه‌موو كه‌نیسه‌كانی عیراق و هه‌رێمی كوردستان داخراون، نوێژ و پرسه و هه‌موو رێوڕه‌سمێكی تر راگیراون و هه‌موو كریستیانه‌كانیش به‌و بڕیاره‌وه پابه‌ندبون".\nهه‌روه‌ها پێشیوایه داخستنی ده‌رگای كڵێسا نابێته هۆی په‌ككه‌وتنی خواپه‌رستی، "هه‌موان ده‌توانن له ماڵه‌كانی خۆیاندا خواپه‌رستی و نزا بكه‌ن، چونكه په‌رستش په‌یوه‌ندییه‌كه له‌نێوان مرۆڤ و خوا، ئیتر له هه‌ر شوێنێك بێت".\nله پارێزگای نه‌ینه‌وا هیچ حاڵه‌تێكی كۆرۆنا تۆمارنه‌كراوه، ته‌نیا رێكاری خۆپارێزی هه‌یه، له‌وچوارچێوه‌یه‌شدا بڕیاردراوه به داخستنی شوێنه گشتییه‌كان و راگرتنی هاتوچۆ له ده‌روازه‌كاندا بۆ 24 كاتژمێر.\nله كۆی 70 حاڵه‌تی توشبوو به كۆرۆنا له عیراق و هه‌رێمی كوردستان، شه‌ش كه‌س چاكبونه‌ته‌وه و حه‌وت هاوڵاتیش به‌هۆی ڤایرۆسه‌كه‌وه گیانیانله‌ده‌ستداوه.


ڕاگەیاندنی کومیتەی دەرەوەی وڵاتی کۆمەڵە لە سەر حوکمی ئێعدامی ڕامین حسێن‌پەناهی\nكۆمەڵانی خەڵكی ئازادیخواز!\nحزب و رێكخراوه سیاسی و مەدەنییەكان!\nكۆڕ و كۆمەڵه ئازادیخواز و مرۆڤدۆستەكان!\nكەسایەتی و تێكۆشەرانی سیاسی و مەدەنی!\nرۆژی پێنجشەممه رێكەوتی ٢٥ی ژانویە بەرامبەر به ٥ی رێبەندانی ١٣٩٦ی هەتاوی حوكمی ئێعدامی لاوی تێكۆشەری سیاسی رامین حسێن پەناهی له لایەن بێدادگای شۆڕشی سنەوه به وەكیلەكەی راگەیەندرا. شایانی باسه رامین حسێن پەناهی رێكەوتی ٢ی پووشپەڕی ١٣٩٦ به دوای ئەوەدا كە بۆ سەردانی دایك و باوكی پیری دەچۆوه له شاری سنه كەوتە ناو كەمینی هێزەكانی سپای پاسداران و به برینداری به دیل گیرا. لەو كاتەوه تا ئێستا له زینداندا ئەشكەنجه و ئازاری زۆر دراوه. دەركردنی حوكمی ناعادڵانەی ئێعدام لە لایەن بێدادگای رژیمەوه بۆ ڕامین حسێن پەناهی به جورمی ئەندامەتی كۆمەڵه بووه و چەند تاوانی دیكەشیان داوەته پاڵی بەڵام هاوڕێ رامین له كاتی دادگاییدا هەموو تۆمەتەكانی دیكەی رەت كردووەتەوه.\nله وڵاتێكی وەك ئێراندا كه هیچ ئازادییەكی سیاسی و مەجالێك بۆ دەربڕینی بیره جیاوازەكان نییه، لاوانی كورد بۆ هەڵسووڕانی سیاسی روو دەكەنه حزبە سیاسییەكان و هیوا و ئاواتەكانی خۆیان به ئامانجی حزبەكانەوه گرێ دەدەن. به پێی جاڕنامەی جیهانی مافی مرۆڤ كه كۆماری ئیسلامیش واژۆی كردووه، بوونی بیروباوەڕی سیاسی یا ئەندامەتی له حزبێكی سیاسیدا به جورم حیساب ناكرێ و ئەمرێكی ئازاده. هەروەها به پێی یاسای وڵاتانی دێموكرات و پێشكەوتوو، هەڵسووڕانی سیاسی تاوان نییه.\nپێشێلكارییەكانی مافی مرۆڤ له لایەن رژیمی ئیسلامییەوه له ماوەی دەسەڵاتی خۆیدا له ئێران و به تایبەت له كوردستان له هیچ كەس شاراوه نییه. بەڵام ئەزموون نیشانی داوه ناڕەزایەتی بەرین له ئاستی جیهانیدا به حوكمی ئێعدامی چالاكێكی مەدەنی یا سیاسی، كاریگەریی ئەرێنی بووه و حوكمەكەی گۆڕیوه. ئێمه داوا له كۆمەڵانی خەڵكی ئازادیخواز، حزب و رێكخراوه سیاسی و مەدەنییەكان، كۆڕوكۆمەڵەكانی پارێزەری مافی مرۆڤ و كەسایەتییەكان و چالاكانی مەدەنی و نووسەران و شاعیران و رۆژنامەوانان و هونەرمەندانی ئازادیخواز دەكەین بە هەوڵ و هیممەتی هەموو لایەك بەر به ئێعدامی رامین بگرین و نەهێڵێن رژیمی ئیسلامی ئێران بۆ نیشان دانی چنگ و ددانی خۆی به خەڵكی تووڕه و ناڕازی، گیانی رامین و لاوانی كوردستان بستێنێ.\n٢٦ی ژانوییەی ٢٠١٨\nئه‌م بابه‌ته 996 جار خوێنراوه‌ته‌وه


نووسینی : تیم ڤیکاری\nو : لە ئینگلیزییەوە : ناڵە حەسەن\n- گیانلەبەرێک لە دوکان دا -\nمن ناووم دکتۆر " فرێدریک تریڤیس " ە ، من دکتۆرم لە نەخۆشخانەی لەندەن . لە ڕۆژێکی ساڵی 1884 دا ، لە جامخانەی دوکانێکی نزیک نەخۆشخانەدا وێنەیەکم بینی . لە بەردەم دوکانەکە وەستام و سەیری وێنەکەم کرد . لە سەرەتادا هەستم بە خۆشی کرد ، دواتر تووڕە بوون ، ئینجا ترس . وێنەیەکی ترسناک و ناشیرین بوو . وێنەی پیاوێک بوو . بەڵام شێوەی لە پیاوێک یان لە من و تۆ نەدەچوو . شێوەی لە فیلێک دەچوو .. ! نووسینی ژێر وێنەکەم خوێندەوە نووسرابوو .. " وەرە ژوورەوە سەیری " فیلە پیاو " ێک بکە بە دوو پەنی . منیش دەرگاکەم کردەوە و چوومە ژوورەوە ... پیاوێک لە دوکانەکە بوو ، پیسو چلکن چاکەتێکی کۆنی لەبەردابوو . جگەرەی بە دەمەوە بوو گوتی " فەرموو چیت دەوێ ... ؟ منیش گوتم : تکایە دەمەوێ سەیری فیلە پیاو بکەم . ! پیاوەکە بە تووڕەییەوە سەیرێکی منی کرد و گوتی " ئێستاکە ناتوانی دوکانەکان دادەخرێن ، دەتوانی بەیانی بێیتەوە .. " منیش گوتم : ببوورە .. من دەمەوێت ئێستاکە بیبینم .. بەیانی کاتم نیە زۆر سەرقاڵ و پڕئیشم .. بەڵام من دەتوانم لە دوو پەنی زیاترت بدەمێ . پیاوەکە بە ووردییەوە سەیرێکی منی کرد و پاشان جگەرەکەی لە دەمی دەرهێناو زەردەخەنەیەکی کردو ددانە زەردەکانی بەدەرکەوتن گوتی " زۆرباشە بەڕێز دوانزە پەنیم بدەرێ ... " من پارەکەم دایە و ئەویش دەرگای پشتەوەی دوکانەکەی کردەوە و چووینە ژوورەوە . ژوورێکی بچووکی ساردو تاریک بوو . بۆنێکی زۆر ناخۆشی لێ دەهات . گیانلەبەرەکە لەسەر کورسیەک لە پشتی مێزەکەوە دانیشتبوو . من دەڵێم " گیانلەبەر " چونکە مرۆڤێکی ئاسایی نەبوو . پیاوێک یان ژنێک نەبوو وەک من و تۆ . گیانلەبەرەکە نەدەجوولایەوە و نەیدەڕوانی وەک ئێمە . زۆر بە بێدەنگی لە سەر کورسیەکە دانیشتبوو . لە ژوورێکی سارد و تاریک و پیس لە مێزەکەی دەڕوانی . گیانلەبەرەکە لەبەر سەرما سەری داپۆشرابوو . لە سەر مێزەکەی بەردەمی گوڵێکی سیس و مردوو دانرابوو . دوکاندارەکە بە دەنگێکی بەرزەوە پێی گوت " هەڵسەوە " . گیانلەبەرەکە بە هێواشی هەڵسایەوە . کۆنە جلەکەی لەسەر سەری لابرد و لەسەر مێزەکەی دانا . منیش سەیری گیانلەبەرەکەم کردو هەستم بە دڵتەنگی کرد . بیرم لەوە کردەوە ، من دکتۆرم دەربارەی زۆرێک لە نەخۆشیەکان و ڕووداوەکان دەزانم من شتی زۆر ترسناک و ناشیرینم بینیوە بەڵام ئەم گیانلەبەرە شتێکە لە هەموویان ناشیرینتر و نابوودتر .. !\nهیچ پیاوێک یان ژنێک وەک ئەم نەبووە لە نەخۆشخانەدا . پاڵتۆیەکی کۆنی لەبەردابوو بێکراس و بێ پێڵاو من زۆرباش بەژن و باڵاییم بینی .. سەری شتێکی زۆر سەیر و سەمەرە بوو . زۆر زۆر گەورە بوو . وەک کیسەیەکی گەورەی پڕ لە کتێب . سەری قژی زۆر پێوە نەبوو . لە سەریدا زێدەگۆشت هەبوو وەک کیسەی ئاوساو . پێستێکی قاوەیی پیس تا بەشێک لە ملی داپۆشتبوو . چاوێکیانم بەباشی نەدەبینی بە زێدەگۆشت داپۆشرابوو . ددانە سوور و زللەکانی نێو دەمی لە ژێر لوتیەوە بەدەرکەوتن لە ددانەکانی فیل دەچوون . دەم و لوتی وەک چاڵێک دیاربوو لە سیمای دا . زەردەخەنە و پێکەنین و دڵتەنگی و تووڕەبوون بە ڕووخسارییەوە نەدەبیندرا . چونکە پێستی دەم و چاوی نەدەجولایەوە و مردبوو ، وەک دەم و چاوی فیل .. ! زۆر زێدەگۆشت لە شێوەی کیسەی ئاوساو لە پێشەوە و پشتەوەی گیانلەبەرەکە هەبوو . هەندێک لەم زێدە گۆشتە ئاوساوانە تاسەر ڕانەکانی هاتبوونە خوارەوە . دەست و باسکی ڕاستەی زۆر گەورەبوو . زێدەگۆشتی ئاوساوی لەسەر بوو . دەستی ڕاستەی لە قاچی پیاوان دەچوو . بەڵام دەست و باسکی چەپەی زۆر جوان بوو . دەست و باسکی چەپەی پێستێکی جوان و دڵگیری هەبوو . پەنجەکانیشی درێژو و جوان بوون لە دەستەکانی ژنێکی گەنج دەچوون . دوکاندارەکە بە تووڕەییەوە گوتی : " مێریک " هاتووچۆ بکە بە پەلە بجولێوە و وەرە ئێرە ، دەستی لە پشتی گیانلەبەرەکە دەدا . گیانلەبەرەکەش بە هێواشی بە ژوورەکەدا دەهات و دەچوو . زۆر بەباشی نەیدەتوانی بڕِوات . ڕانەکانی زۆر گەورە و قەڵە و بوون لە بەر پشت ئێشە نەیدەتوانی بەبێ دار بڕوات . من گوتم : زۆر باشە ، سوپاست دەکەم . لێی گەڕێ با دابنیشێتەوە نامەوێ زیاتر سەیری بکەم . هەستم بە نەخۆشی کرد بۆنی ژوورەکەش تابڵێی ناخۆش بوو . دوکاندارەکە گوتی : بەڵێ بەڕێزم ... دانیشەوە " مێریک " ئێمەش لە ژوورەکە چووینە دەرەوە . دوکاندارەکە دەرگاکەی داخست و زەردەخەنەیەکی بۆم کرد و بە ددانە زەردەکانیەوە گوتی : بەڕێزم سەیر و نایاب بوو ها .. ؟! دەزانی باشترین فیلە پیاوی ئینگلاندە ، بەسەدان خەڵک دێن بۆ بینینی ! بەسەدان .. ! بە سەرانسەری وڵات دا دەیگێڕم .. بەڵێ وادەکەم .. ! . منیش گوتم : بەڵێ زۆر سەیر و نایاب بوو .. دەتوانم دانیشم ؟ .\n" بەڵێ بەڕێزەکەم بێگومان .. فەرموو ئەوە کورسی " سەیری دەکردم و زەردەخەنەی بۆ دەکردم .. گوتی " حەزدەکەی پەرداخە ئاوێکت بۆ بهێنم .. ؟ "\nمنیش گوتم : بەڵێ تکایە .. پاشان سەیری شتەکانی نێو دوکانە پیسەکەم کرد .. دوو سێ سێوی کۆن و چەند مۆزێکی ڕەش دانرابوو . هەر ئەوەندە .. ئەوە هەموو شتێک بوو دوکاندارەکە دەیەویست پرسیارم لێبکات و بەڵام من پێم گوت : نەخێر من ئاساییم .. دواتر من لێم پرسی : تۆ بە " مێریک " بانگت کرد وانیە ؟ گوتی " بەڵێ ڕاست دەفەرمووی بەڕێز .. " جوزێف مێریک " ، باشترین فیلەپیاوی ئینگلاند .. ! دەزانی من بەسەرانسەری وڵات دا دەیگێڕم خەڵکێکی زۆر دەیانەوێ بیبینن .\n- بەڵێ منیش پێموایە .. پارەیەکی زۆرت دەست دەکەوێت وانیە .. ؟ " بڵێم چی .. وایە هەندێ جار .. بەڵام ئەوەش بزانە کارێکی ئاسان نیە لەبەر پۆلیس . بەڕێز پۆلیس حەزناکات ئێمە ببینێ و ڕێگە نادات زۆر لە نێو شاردا بمێنینەوە . وەک هەموو جارێک ، هەر هەفتەی بۆ شوێنێک دەگوازینەوە".\n- بەڵێ دەزانم .. بەڵام بە هەرحاڵ بە.. ڕێز\n- سیلکۆک قوربان .. " سیمۆن سیلکۆک " .\n- من دکتۆرم لە نەخۆشخانەی لەندەن .. ناووم دکتۆر" تریڤیس " ە وابزانم ئەم پیاوە " جوزێف میریک " زۆر شتێکی سەرسووڕهێنەرە من حەزدەکەم لە نەخۆشخانە بیبینم . من حەزدەکەم زیاتر و بە ووردییەوە سەیری بکەم .\n- بەڵێ قوربان تێدەگەم بەڵام ئەوە کارێکی دژوارە .چۆن دەتوانم بیگەیەنمە نەخۆشخانە ؟\n- بۆ جەناب نەخۆشخانە لێرەوە دوور نیە .\n- باشە قوربان دەزانم ، بەڵام خۆت دەبینی " مێریک " ناتوانێ زۆر بەباشی بڕوات و پێویستی بە یارمەتیە .\n- تۆ دەتوانی لەگەڵ مندا بێی ... پارەی زیاترت دەوێ ها ... ؟\n- بڵێم چی !! بەڵێ قوربان .. زیاترم دەوێ بەڵام تۆ دەبینی ، خەڵک لێی دەترسێن لەبەر ئەوە منداڵە ووردکە هەمیشە بەدوای ڕادەکەن و لێی دەدەن . دوای ئەوە پۆلیس تووڕە دەبێت و چونکە خەڵک دەترسێن . هەندێ جاریش دەمانخەنە بەندیخانەوە . منیش گوتم دەزانم .. باشە چۆن دەتوانی بیگەیەنیتە نەخۆشخانە .. ؟ سیلکۆک گوتی : تاکسی بۆبێنە بەڕێزم .. تۆ دەتوانی بە تاکسی بیبەی بۆ نەخۆشخانە .\nرۆژی دوایی ، کاتژمێر حەوتی بەیانی من بە تاکسیەک هاتمە بەردەرگای دوکانەکە . خەڵک زۆر بەدەرەوە نەبوون ، چونکە بەیانیەکی زۆر زوو بوو . لە مانگی نۆڤەمبەردا کاتژمێر حەوتی بەیانی هێشتا دنیا تاریکە . من زۆر بەباشی دوکانەکەم نەدەبینی بۆ ماوەی پێنچ خولەکێک لەو نێوەدا چاوەڕێم کرد . پۆستەچیم بینی بەوێدا ڕەتبوو . دواتر دەرگای دوکانەکە کرایەوە و گیانلەبەر مێریک هاتە دەرەوە .\nمن نەمدەتوانی دەم و چاو یان بەژن و باڵای ببینم . شەبقەیەکی ڕەشی گەورەی بەسەر سەریەوە بوو . وەک کارتۆنێکی گەورە ، لە ژێر شەبقەکەش بە جلێکی خۆڵەمێشی سەری داپۆشیبوو . لە بەرامبەر چاوەکانی کونێکی گەورە کرابوو . لەم کونەدا دەیڕوانی و دەیتوانی دەرەوە ببینێ . پاڵتۆیەکی لەبەر دابوو لە سەرشانیەوە تا بنی پای درێژ بوو . بۆیە من نەمدەتوانی باسکەکانی و بەژن و باڵا و ڕانەکانی ببینم . پێڵاوێکی گەورەی لە پا بوو لە کۆنە کیسەیەک دەچوو . دارێکی بە دەستی چەپەیەوە بوو . زۆر بە هێواشی دەڕۆیشت . دەرگای تاکسیەکەم بۆ کردەوە کاتی گەیشت پێم گوت : بەیانیت باش " مێریک " .. فەرموو بەڕێز دەتوانی سوار بیت .\nئەویش گوتی : لەمپەیژەیەیارمەتیمبدە .\nببوورە من تێنەگەیشتم ... ؟\nبۆماوەی خوڵەکێک لە پێش دەرگای تاکسیەکە وەستا بە دارەکەی دەستی لە تاکسیەکەی داو گوتی : لەم پەیژەیە یارمەتیم بدە ... !\nپاشان تێگەیشتم .. کە پەیژەکە سێ یایە بوو . ئەویش نەیدەتوانی بە سەریدا بکەوێ و بچێتە ناویەوە .\nبەڵێ دەیبینم ببوورە .. ڕێگەم بدە با یارمەتیت بدەم . دەستی چەپەم گرت و دەستم بە یارمەتی دانی کرد . دەستی ڕاستەشم لە سەر پشتی بوو . من زۆر هەستم بە نامۆیی کرد ، دەستی چەپەی وەک دەستەکانی ژنێکی گەنج بوو ، بەڵام پشتی شتێکی سەرسووڕهێنەر بوو ! وامدەزانی کیسەیەک لە سەر پشتیەتی لە ژێر پاڵتۆکەیدا . یەکێک لە قاچە گەورەکانیم لە سەر پەیژەکە دانا و پاشان وەستا پاش خولەکێک بە هێواشی قاچەکەی تریشی جولاند جارێکی تر وەستایەوە و هەندێک چاوەڕێی کرد و هەناسەیەکی دا .\nسڵاو بەڕێز دەتوانم یارمەتیتان بدەم ... ؟\nسەیری دواوەی خۆمانم کرد .. بینیم پۆستەچیەکە بوو . سێ لاوی تریشم بینی یەکێک لە لاوەکان پێدەکەنی .. ! پۆستەچیەکە زەردەخەنەیەکی کرد و پرسی .. ئەم پیاوە باشە نەخۆشە .. ؟\nمنیش بە پەلە بیرم کردەوە و گوتم : بەڵێ بەڵام ئەوە ئافرەتە پیاو نیە .. من دکتۆرم و ئەویش نەخۆشە پێویستی بە یارمەتی هەیە . منیش دەتوانم بە باشی یارمەتی بدەم .\nپۆستەچیەکە دەستی چەپی " مێریک " ی گرت و منیش لە دواوە بە دەستەکانم یارمەتیم دەدا . زۆر بە هێواشی " مێریک " بەسەر پەیژەکان کەوت و چووە نێو تاکسیەکە . یەکێک لە لاوەکان زۆر لە تاکسیەکە نزیک بوو ، بانگی برادەرەکانی دەکرد .\nکوڕینە وەرن ئەمە ببینن .. ! ئافرەتێکی قەڵەو لە ژێر پاڵتۆیەکی ڕەش دا . سەیری ئەم شەپقە زللە بکەن .. کوڕەکان پێدەکەنین . ئەوانی تریش لە تاکسیەکە نزیک بوونەوە .. منیش بە پەلە دەرگاکەم پێوەدا .. بە پۆستەچیەکەشم گوت : سوپاس .\nشایانی نیە بەڕێز .. ئافرەتێکی نامۆ دیارە وانیە .. ؟\nمنیش بەپەلە گوتم : تەنها نەخۆشە ئیتر ئەمە هەموو شتێکە . ئێمە دەڕۆینە نەخۆشخانە .. سوپاس بۆتۆ ، خواحافیس ... تاکسیەکە بەرەو نەخۆشخانە کەوتە ڕێ منیش سەیری " مێریک " م کرد و پێم گوت : دژوار بوو ها ... ؟ لە سەرەتادا هیچی نەگوت .. دواتر دەستی پێکرد . دەنگی زۆر نامۆ دیار بوو ، بەڵام منیش بە هێمنیەوە گوێم لێ گرت . وە لێی تێدەگەیشتم . گوتی : پەیژەکان زۆر ناخۆش بوون ، یەکێک لە شتە دژوارەکان بوو بۆ من .\nمنیش پێم گوت : بەڵێ هیچ شتێک بۆ تۆ ئاسان نیە وانیە .. ؟\nئەویش گوتی : نەخێر .. بۆماوەی خولەکێک بێدەنگ بوو پاشان گوتی : تۆ کێی بەڕێز.. ؟\nمن کێم .. ؟ ئۆف ببوورە .. من ناووم دکتۆر " تریڤیس " ە فەرموو ئەوەش کارتەکەم . کارتی خۆم دایە کە ناوی منی لە سەر بوو . پاشان بیرم کردەوە کە کارێکی باشم نەکرد . خۆ ئەم پیاوە نازانێت بخوێنێتەوە ... ! بەڵام " مێریک " کارتەکەی وەرگرت و بە سرنجەوە سەیری کرد و پاشان خستیە نێوگیرفانی کراسەکەی .\nمن لە نەخۆشخانە زۆر قسەم لە گەڵدا نەکرد .\nبە ڕێک و پێکی و زۆر بەجوانی سەیری سەر و باسکەکانی و ڕانەکانی و بەژن و باڵاییم کرد . دواتر گرنگترین تێبینیەکانم دەربارەی لە کتێبێکی بچووک دا نووسیەوە . بریپێچێک یارمەتی دەدا . " مێریک " جارجارە سەیری کچ برینپێچەکەی دەکرد . بەڵام برینپێچەکە ڕووخۆش نەبوو لە گەڵیدا ، زۆر نەیدەدواند . وابزانم لێی دەترسا . وابزانم " مێریک " یش دەترسا . لەبەر ئەوە زۆر بێدەنگ بوو . کاتژمێر چواری دوای نیوەڕۆ بە تاکسیەک گەیاندمەوە دوکانەکە . بۆ ڕۆژی دواتر تەماشای جامخانەی دوکانەکەم کردەوە بەڵام وێنەکە لەوێدا نەمابوو .\n-بە شی سێیەم -\nنامەیەک بۆ تایمز.\nبۆ ماوەی دوو ساڵ من " مێریک " م نەبینیەوە ، ڕۆژێکیان پۆلیس دەیدۆزنەوە کارتی منی بە دەستەوە دەبێ . ئەوانیش دەیهێنن بۆ نەخۆشخانەی لەندەن . لەوکاتەدا زۆر ماندوو و برسی و پیس دەبێ . منیش لە سەر قەرەوێلەیەکم دانا لە ژوورێکی هێمن و بچووک . بەڵام نەیدەتوانی لە نەخۆشخانە بمێنێتەوە . چونکە ئەو نەخۆش نەبوو . بێگومان هەموو قەرەوێلەکانمان بۆ کەسی نەخۆشە . ئێمە هیچ جێگایەکمان بۆ کەسی برسی و ناشیرینەکان نیە .. !\nمنیش دەربارەی " مێریک " قسەم لەگەڵ سەرۆکی نەخۆشخانە بەڕێز " کار گۆن " کرد . ئەویش بە هێمنی و بە پەرۆشەوە گوێی لێم گرتبوو . دواتر نامەیەکی بۆ سەرنووسەری ڕۆژنامەی " تایمز " نووسی .\nبۆ سەرنووسەری ڕۆژنامەی تایمز\nچواری دیسەمبەری 1886\nمن ئەم نامەیەت بۆ دەنووسم دەربارەی پیاوێک لە نەخۆشخانەکەمان دا . کە پێویستی بە یارمەتی تۆیە ناوی " جوزێف مێریک " ە و تەمەنی 27 ساڵە . کەسێکی نەخۆش نیە . بەڵام ناتوانێ لە نەخۆشخانە بچێتە دەرەوە ، چونکە زۆر زۆر ناشیرینە . خەڵک نایانەوێ بیبینن و سەیری بکەن . هەندێکیشیان لێی دەترسن بە " فیلە پیاو " بانگی دەکەن . دووساڵ بەر لە ئێستا ، " مێریک " لە دوکانێکی نزیک نەخۆشخانە دەژیێ . بە دوو پەنی خەڵک دەیانتوانی سەیری بکەن و پێی پێبکەنن . ڕۆژێکیان دکتۆر " تریڤیس " کە دکتۆرێکی نەخۆشخانەیە .. " مێریک " دەبینێ و دەیهێنێتە نەخۆشخانەکەی خۆی .. بە ووردییەوە تەماشای دەکات .. دکتۆر " تریڤیس " ناتوانێ یارمەتی " مێریک " بدات . بەڵام کارتەکەی خۆی پێ دەدات . دوای ئەوە " سیلکۆک " ی دوکاندار " مێریک " دەباتە " بیلگیەم " خەڵکێکی زۆر لە " بیلگیەم " دەیانەوێ بیبینن . پاش ساڵێک " مێریک " بڕی 50 پاوەندی دەبێت . پاشان " سیلکۆک " 50 پاوەندەکەی " مێریک " دەبات و لە " بیلگیەم " بەجێی دەهێلێ و دەگەڕێتەوە " لەندەن " . هەموو کەسێک لە نێو شەمەندەندەفەر و پاپۆڕدا سەیری دەکەن و پێی پێدەکەنن و گاڵتەی پێدەکەن . لە " لەندەن " پۆلیس دەیبەنە بەندیخانە ، دواتر کارتی دکتۆر " تریڤیس " ی لەلادا دەبینن " مێریک " دەهێننەوە بۆ نەخۆشخانەی " لەندەن " . ئەم پیاوە هیچ پارە و پولێکی نیە و ناتوانێ کاربکات . شێوە و ڕوخساری زۆر زۆر ناشیرینە . بێگومان زۆر خەڵک لێی دەترسن . بەڵام " مێریک " زۆر بە بەزەیی و میهرەبانە .. دەتوانێ بنووسێ و بخوێنێتەوە ، زۆریش بیر دەکاتەوە . پیاوێکی هێمن و بێدەنگە . هەندێ جاریش بە دەستەکانی خۆی شت دروست دەکات و بە برینپێچەکانی دەبەخشێ . ئەوانیش زۆر دڵسۆزن لە گەڵیدا .دایکی خۆی بەبیر دێتەوە و وێنەیەکی لەلا هەیە . دەڵێت : دایکم زۆر جوان و دڵسۆز بووە . بەڵام ئێستا هەرگیز نایبینێ . ماوەیەکی زۆر بەر لە ئێستا دایکی ئەوی داوەتە بە " سیلکۆک " ی دوکاندار . ئایا خوێنەرانی " تایمز " دەتوانن یارمەتی ئێمە بدەن .. ؟ ئەو پیاوە نەخۆش نیە بەڵام پێویستی بە ماڵ و جێگایەک هەیە . ئێمە دەتوانین لە نەخۆشخانە ژوورێکی پێبدەین ، بەڵام پێویستیمان بە بڕێک پارە هەیە تکایە وەڵامم بدەرەوە لە نەخۆشخانەی " لەندەن " .\nف . س . گارکۆم\nسەرۆکی نەخۆشخانەی لەندەن\nخوێنەرانی ڕۆژنامەی " تایمز " خەڵکێکی بەوەفان . پاش هەفتەیەک ، پارەیەکی زۆریان دا بە ئێمە بۆ " مێریک " .. بڕی 50 هەزار پاوەندمان بە دەست گەیشت . " مێریک " بۆ هەموو ژیانی دەتوانێ لە نەخۆشخانەدا بژیێ و ئێمەش ماڵێک و جێگایەکی باشی بۆ دابین بکەین .\nیەکەم ماڵی " مێریک ".\nلە پشتەوەی نەخۆشخانەدا دوو ژوورمان دا بە " مێریک " . ژوورێکیان گەرماو بوو ئیتر بۆخۆی هەموو ڕۆژێک دەتوانێ گەرماو بکات و خۆی بشوات . دوای ماوەیەکی کەم پێستی زۆر باشتر داهات . وە بۆنە ناخۆش و بێزارکەرەکەی نەما . ژووری دووەم قەرەوێلە و مێز و کورسی تیا بوو . من هەموو ڕۆژێک سەردانیم دەکرد و قسەم لەگەڵدا دەکرد . حەزی لە خوێندنەوە بوو . حەزی دەکرد باسی زۆرێک لە کتێبەکان و تەورات و هەندێک لە ڕۆژنامەکان بکات . هەر ئەوەندە ... منیش چەند کتێبێکم دایە ، کتێبەکان چیرۆک بوون دەربارەی خۆشەویستی بوو . زۆر حەزی لێیان بوو . هەمووی بۆ چەند جارێک خوێندنەوە . زۆر جاران دەربارەیان دەدوا . بۆ ئەو زۆر دژوار و ناخۆش بوو . چونکە پیاو و ژنەکانی نێو کتێبەکان کەسی ئاسایی بوون وەک من و تۆ ، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا ئەو زۆر دڵخۆش و بەختەوەر بوو .\nهەندێ جار ئاسان نەبوو بۆ ئەو . لە سەرەتادا یەک دوو کەس لە نەخۆشخانە پێکەنینیان بە " مێریک " دەهات . چونکە کەسێکی ناشیرین بوو . هەندێ جار برادەرەکانیان دەهێنا تا سەیری بکەن و بیبینن ... ! ڕۆژێکیان کچە برینپێچێک تازە هات بوو بۆ ئەو نەخۆشخانەیە ، وە کەسیش باسی " مێریک " ی بۆ نەکرد بوو . کاتێک خواردنی بۆ دەبات و دەچێتە ژوورەکەی ، کە دەرگا دەکاتەوە و دەیبینێ ... هاوار دەکات و خواردنەکەی لە دەست بەردەبێتەوە و بە ڕاکردن لە ژوورەکە دەچێتە دەرەوە .. !\nمنیش زۆر لە برینپێچەکە تووڕە بووم ، چوومە لای " مێریک " و بینیم زۆر دڵخۆش نەبوو بەو کارەی ڕووی دابوو بەڵام زۆریش تووڕە نەببوو . وابزانم بەزەیی بە کچەکە دەهاتەوە و گوتی : دکتۆر تریڤیس من دەزانم خەڵک حەزناکەن سەیری من بکەن زۆر ئەسایی یان پێدەکەنن یان هاوار دەکەن .. ! منیش بە تووڕەییەوە گوتم : هەرچۆنێک بێت من نامەوێت برینپێچەکان بە تۆ پێبکەنن "جوزێف" . من دەمەوێت ئەوان یارمەتیت بدەن ... بە دەنگێکی نامۆو هێمنەوە گوتی : سوپاست دەکەم دکتۆر بەڵام من زۆر بۆم گرنگ نیە . هەرکەسێک کاتێک بە من پێدەکەنێ من لە مەسەلەکە تێدەگەم ..!\nمنیش بە دڵتەنگیەوە سەیرم دەکرد . لەودەمەدا وێنەیەکی بچکۆڵانەی دایکیم بینی لە نێو دەستی چەپەی دابوو . کە ئەم دەستەی ئاسایی و ڕێک وپێک و جوان بوو . بۆ ماوەی خولەکێک لە وێنەکەی ڕووانی ، پاشان لە نزیک گوڵەکانی سەر مێزەکەی دانا . چاوەکانی پڕببوون لە فرمێسک و بە ڕووخسارە گەورە و ناشیرینەکەی دەهاتنەخوار بە نەرمیەوە گوتی : دکتۆر " تریڤیس " تۆ و برینپێچەکان زۆر ئازیز و خۆشەویستن ، منیش لێرەدا زۆر دڵخۆش و بەختەوەرم بەڵام من دەزانم ناتوانم بۆ ماوەیەکی درێژخایەن لێرەدا بمێنمەوە من حەزدەکەم دوای نەخۆشخانە بڕۆمە " تیشکە خانوو " لەوێدا بژیێم . تیشکە خانوو یان خانووی کوێران .. وا هەست دەکەم ئەم دوو جێگایە باشترین و گونجاوترین جێگان بۆ من . منیش لێم پرسی : بۆ ... تۆ مەبەستت چیە ... ؟ بەبێ ئەوەی سەیری من بکات . گوڵەکانی دەخستنە سەر وێنەکە و بە سەرنجەوە لێی دەڕوانین و گوتی : تیشکە خانوو بە ئاو دەورەدراوە .. وایە ها ... ؟ کەس ناتوانێت بمبینێ لەم خانووەدا .. من لەوێدا بەختەوەر دەبم . وە خەڵکی کوێریش هیچ شتێک نابینن ، ئیتر ناتوانن بت بینن . ناتوانن ... ها ... ؟! منیش گوتم : بەڵام جوزێف ئەوە ماڵی تۆیە تۆ ئێستا لێرەدا دەژیێی تۆ ناتوانی بڕۆیت و نەخۆشخانە جێبهێڵیت . ئەویش گوتی : بێگومان ئەمڕۆ نا ، بەڵام لە داهاتوویەکی نزیک . دکتۆر " تریڤیس " تۆ پیاوێکی بەبەزەیی و میهرەبانی بەڵام من ناتوانم زیاتر لێرەدا بمێنمەوە ، من پارەم نیە .. ! منیش زەردەخەنەیەکم بۆ کرد و پێم گوت : جوزێف ئێستا ئەوە ماڵی تۆیە تێناگەی لەمە ..؟ بۆ هەموو ژیانت دەتوانیت لێرەدا بمێنیتەوە . بە شێنەیی باسی هەموو شتێکم بۆ کرد و هەموو شتێکم پێگوت . دەربارەی ڕۆژنامەی " تایمز " و نامە و پارەکە و ... وابزانم لە سەرەتادا لێم تێنەگەیشت . منیش بۆم دووبارە کردەوە . بۆ خەلەکێک زۆر بێدەنگ بوو پاشان هەستایەوە و بەبێ ئارامی بە ژوورەکەدا هات و چۆی دەکرد . دەنگێکی نامۆی لێوە دەهات ، وەک ئەوەی پێبکەنێ ... !\nمن نەمدەویست " مێریک " بە تەنیا بژیێت ، وەک ئەو پیاوەی لە ماڵی تیشکە خانوودا . ئەو کتێبەکانی دەخوێندەوە و قسەی بۆ من دەکرد . بەڵام من دەمویست قسە لەگەڵ خەڵکێکی تریش بکات . دەمەویست لەگەڵ ئافرەتانیش قسە بکا . " مێریک " دەربارەی ئافرەتانی دەخوێندەوە . بەڵام بۆ ئافرەتان زۆر نەدەدوا . هەموو ڕۆژێک کچ بریپێچەکەی دەبینی بەڵام زۆر نەیدەدواند . بۆ ئەوان ئەو هەمیشە گیانلەبەرێک بوو نەک پیاوێک .. !\nڕۆژێکیان ، یەکێک لە برادەرەکانم .. ژنێکی شۆخ و گەنج و جوان بوو هاتە نەخۆشخانە .. منیش باسی " مێریک " م بۆ کرد بوو ، بردم بۆ ژوورەکەی . ژنەکە دەرگاکەی کردەوە زەردەخەنەیەکی بۆ کرد و پێی گوت : بەیانیت باش " مێریک " ی بەڕێز ... پاشان دۆقەی لەگەڵدا کرد . " مێریک " بە شاگەشکەییەوە بۆ خولەکێک سەیری کرد .. ! دواتر لە سەر قەرەوێلەکەی دانیشت و سەری خستە نێو دەستەکانی و گریا ... ! نزیکەی بۆ ماوەی پێنج خولەک گریا .. ! بە نێو پەنجەکانیەوە فرمێسک لە دەم و چاوی دەهاتنە خوار و دەکەوتنە سەر زەوی . برادەرەکەم لە سەر قەرەوێلەکە بە تەنیشتیەوە دانیشتبوو . دەستەکانی خستبووە سەر باسکەکانی ئەو و هیچی نەگوت ، بەڵام زەردەخەنەیەکی بۆ کردەوە و پێش ئەوەی بڕوات دەستەکانی خستە نێو دەستی و دۆقەی لەگەڵدا کردەوە .\nئەو شەوە " مێریک " پێی گوتم : دکتۆر تریڤیس ئەو کچە زۆر جوان و دڵگیر بوو . چەند ساڵێک بەر لە ئێستا دایکم زەردەخەنەیەکی بۆ کردووم ، بەڵام ئێستا هیچ ئافرەتێک زەردەخەنە بۆ من ناکات . بەڵام ئەو کچە بۆی کردم . وە دۆقەشی لەگەڵدا کردم .. ! کچێکی شۆخ و جوان زەردەخەنەی بۆ کردم و دۆقەی لەگەڵدا کردم . کچ برادەرەکەم هەفتەی دواتر دیسان هاتەوە . لەگەڵ " مێریک " بۆ ماوەی نیو کاتژمێر قسەیان کرد . هەفتەی دواتر دیسان هاتەوە ئەمجارەیان لەگەڵ برادەرێکی خۆی دا . هەندێک کتێبیان بۆ هێنا بوو . دانیشتن بەیەکەوە " چایە " یان خواردەوە . کاتێکی خۆش و دڵڕفێن بوو بۆ ئەو . یەکەمین جارە لە ژیانیدا برادەری هەبێ . پیاوێکی دڵخۆش و بەختەوەرە لە ژوورەکەی دانیشتووە کتێب دەخوێنێتەوە .. ! ئیتر دوای ئەوە چیتر باسی ژیانی تەنیایی نێو تیشکە خانووی نەکردەوە . خەڵک ووردە ووردە لە ڕۆژنامەدا دەربارەی " مێریک " یان دەخوێندەوە . ئیدی زۆر میوانی دەهات . هەموو کەسێک دەیانەویست بیبینن . زەردەخەنەیان بۆ دەکرد و دۆقەیان لەگەڵدا دەکرد . کتێبیان بۆ دەهێنا . " مێریک " یش حەزی دەکرد قسە بۆ ئەو خەڵکانە بکات . خەریک بوو شێوە ناشیرینیەکە و قەد و باڵای خۆی بیردەچوویەوە . ووردە ووردە وەک پیاوێک هەستی بە خۆی دەکرد نەک گیانلەبەرێک .. ! ڕۆژێک کە زۆر گرنگ و پرشنگدار بوو ، خانمێکی تا بڵێی نازدار و شۆخ و شەنگ و جوان هاتە نەخۆشخانە بۆ بینینی " مێریک " . منیش پێشوازی خانمەکەم کردوو بردم بۆ ژوورەکەی ئەو . دەرگاکەم کردەوە و بە خەندە و پێکەنینەوە پێم گوت : بەیانیت باش جوزێف . میوانێکی تازە هاتووە بۆبینینی تۆ هەتا بڵێی خانمێکی بەناوبانگە .. ! " مێریک " لە تەنیشت مێزەکەی هەڵسایەوە ، ئەو زەردەخەنەی نەکرد چونکە لەبەر پێستی دەم و چاوی نەیدەتوانی بەڵام ، چاوەکانی خۆشحاڵ دیار بوون و گوتی : زۆر باشە ئەم بەڕێزە کێیە .. ؟ منیش لە نێو دەرگاکە دوور کەوتمەوە و میوانەکە چووە ژوورەوە و گوتم : ئەی پایەدار ئەوە " جوزێف مێریک " ە .. ! جوزێف ئەوە پایەدار " شازادە ئەلیکساندرا " یە .. شازادەی " ئینگلاند " ... !\nشازادە " ئەلیکساندرا " بزەیەکی بۆ کرد و گوتی : ئەوکاتەت باش " مێریک " ی بەڕێز .. من زۆر بەختەوەر و دڵخۆشم بە بینینی تۆ . دوای ئەوە دۆقەی لەگەڵدا کرد . " مێریک " لە شوێن خۆی نەجولا . بۆ نیو خولەکێک وەستا بە شاگەشکەیی و سەرسووڕمانەوە سەیری دەکرد . پاشان بە دەنگێکی نامۆ و هێمنەوە گوتی : تۆش .. ئەوکاتەت باش ئەی پایەداری بەڕێز . وابزانم خانمی شازادە لێی تێنەگەیشت ، چونکە " مێریک " لەو کاتەدا هەوڵی دەدا بۆی بچەمێتەوە . بەڵام لەبەر ڕانە زلل و گەورەکانی نەیدەتوانی بۆ ئەو گران و دژوار بوو . شازادەش بەڕێزەوە گوتی : نا تکایە " مێریک " ی بەڕێز هەڵسەوە . من حەزدەکەم قسەت لەگەڵدا بکەم . ئایا دەتوانین لەسەر مێزەکەت دابنیشین .. ؟!\nئەویش گوتی : بەڵێ ... بەڵێ بێگومان .. ! لەسەر مێزەکە دانیشتن . شازادە دەستی چەپەی ئەوی کە دەستە جوان و ڕێکەکەی بوو ، خستە نێو دەستەکانی خۆیەوە بە تاسەوە لە دەستەکانی دەڕوانی . پاشان بە زەردەخەنەوە پێی گوت : چەند جارێک لە ڕۆژنامەدا دەربارەی تۆم خوێندۆتەوە . تۆ پیاوێکی زۆر دڵڤەکەری . تۆ ژیانێکی زۆر سەخت و دژوارت هەیە . بەڵام خەڵک دەڵێن تۆ بەختەوەری .. ئایا ئەمە ڕاستە .. ؟ ئایا ئێستاکە تۆ بەختەوەری .. ؟ " مێریک " یش گوتی : بەڵێ ئەی چۆن ، ئەی پایەدار .. ! بەڵێ من پیاوێکی بەختەوەرم ، ئا ئەوەتا من ئێستاکە ماڵم هەیە ، چەند برادەر و کتێبم هەیە . شازادە گوتی : ئەمە چ چیرۆکێکی سەیر و سەمەرە و لە ڕادەبەدەر بێ وێنەیە .. ! من زۆر دڵخۆشم کە ئەمە دەبیستم .. دە ئێستا پێم بڵێ : دەربارەی خوێندنەوەت .. باسی خوێندنەوەم بۆ بکە . من لێرەدا زۆر کتێب دەبینم .\nبەڵێ ئەی چۆن ئەی پایەداری بەڕێز .. من کتێبەکانی خۆم خۆشدەوێ . نزیکەی نیوکاتژمێر بەیەکەوە دانیشتن و باسی کتێبیان کرد .\nشازادەش پێش ئەوەی بە چێی بهێڵێ و بڕوات . کتێبێکی بچکۆڵانە و دەسکەگوڵێکی سووری پێ بەخشی . پاش میوانداری شازادە " مێریک " دەستی بە گۆرانی گوتن کرد . بێگومان نەیدەتوانی بە ئاسانی گۆرانی بڵێ ، چونکە لەبەر زمانی .. بەڵام هەموو ڕۆژەکە دەنگێکی نامۆ و دڵخۆش لە ژوورەکە دەهات . بە سەرسامیەوە لە لە گوڵەکانی دەڕوانی و لە سەر مێزەکەی خۆی داینابوون . شازادە دوای ئەم سەردانەی زۆر جاریتر میوانداری کرد . بۆ کریسمس کارتی جەژنانەی بۆ نارد .\n20 ی دیسەمبەری 1888\n" جوزێف " ی خۆشەویست ...\nئەمە دیاریەکی بچکۆلانەی کریسمسە بۆ تۆ . وا بزانم لە من دەچێت وانیە .. ؟ من زۆر حەزدەکەم دیدارت بکەم ، وە بە نیازم لە ساڵی نوێ دا دیسان بێمەوە بۆ نەخۆشخانە .\nدیارییەکە وێنەیەکی شازادە " ئەلیکساندرا " بوو . کە ناوی خۆی لەسەر بوو . " مێریک " کە ئەمەی بینی زۆر گریا وێنەکەی لە نزیک قەرەوێلەکەی خۆی دانا لە ژوورەکەیدا . پاشان دانیشت و نامەیەکی بۆ شازادە نووسی کە ئەمە یەکەمین نامەی بوو لە هەموو ژیانیدا ...\n23 ی دیسەمبەری 1888\nبەڕێز و خۆشەویست " شازادە " .\nزۆر زۆر سوپاس بۆ کارت و وێنە لە ڕادەبەدەر جوانەکەت ، بە نرخترین شتە لە ژوورەکەم . زۆر بە نرخ .. ! جوانترین شتە کە من لە ژیانمدا هەمبووبێ . ئەوە یەکەمین کریسمس و یەکەمین دیاری و جەژنانەیە لە ژیانم دا . بێگومان لەگەڵ دایکم جارێک کریسمسم بەڕێکردووە بەڵام ، بەبیرم نایەتەوە . وێنەیەکی دایکمم لەلا هەیە .. ئەویش جوانە وەکو تۆ.\nمن ئێستا زۆر ئافرەت و کەسی بەناوبانگ دەناسم . یەکێک لەوانە دکتۆر " تریڤیس " ە . من پیاوێکی زۆر بەختەوە و دڵخۆشم چونکە لە ساڵی نوێ دا تۆ دەبینمە وە ... !\nکریسمسی تۆش بەختەوەر برادەری ئازیزم\nلەگەڵ خۆشەویستی بێ پایانم\nجوزێف مێریک .\n" مێریک " ئێستا زۆر برادەری هەیە . بەڵام زیاتر لە منداڵێک دەچێت نەک لە پیاوێک . دەتوانێ دەربارەی شتەکان بخوێنێتەوە . قسە بکات بۆ ئەوانەی سەردانی دەکەن . بەڵام بە تەنیا ناتوانێت بچێتە دەرەوەی نەخۆشخانە وەک منداڵ بیردەکاتەوە و وەک منداڵ یاری دەکات . پاش کریسمس ، دەیەویست بڕوا بۆ شانۆ . ئەمەش زۆر کارێکی گران و دژوار بوو . چونکە من نەمدەویست خەڵکانی نێو شانۆیەکە بیبینن . بەڵام خانمێکی دڵسۆز لە شانۆیەکە کە ناوی " کینداڵ " بوو یارمەتی داین . بلیتی شوێنی تایبەتیمان بڕی . کە کەوتۆتە تەنیشتی شانۆوە . بە تاکسیەکی پەنجەرە تاریک چووینە شانۆیەکە . لە دەرگای پشتەوە چووینە ژوورەوە کە پێی دەڵێن " دەرگای شازادە " . کەس ئێمەی نەبینی . سێ برینپێچ لە ڕیزی پێشەوەی نێو بۆکسەکە دانیشت بوون . من و " مێریک " یش لە ڕیزی دواوەی ئەوان دا لە تاریکی دانیشتبووین . کەس لە نێو شانۆیەکە نەیدەتوانی ئێمە ببینێ . بەڵام ئێمە شانۆگەرییەکەمان دەبینی . شانۆگەرییەکی منداڵانە بوو بۆ کریسمس . " مێریک " زۆر بەلایەوە خۆش بوو . لە ڕادەبەدەر سەیر بوو . چیرۆکێکی سەرنج ڕاکێش و کاریگەر بوو . زۆر جاران پێدەکەنی هەندێ جاریش دەیەویست گۆرانی بڵێ وەک منداڵانی نێو شانۆیەکە . وەک منداڵێک وابوو . بۆ ئەو هەموو ڕووداوەکانی نێو شانۆگەرییەکە ڕاستەقینە بوون . جارێک زۆر ترسا ، لەبەر ئەوەی پیاوێکی شەڕانگێز لە نێو شانۆگەرییەکەدا تووڕە ببوو چەقۆی بە دەستەوە بوو . " مێریک " لە سەرەتا ویستی شانۆیەکە بە جێبهێڵێ . بەڵام من ڕێگەم نەدا . دواتر لە پیاوە شەڕانگێزییەکەی نێو شانۆگەرییەکە زۆر تووڕە بوو . بە دەستەکانی لە کورسیەکەی دەدا . هەڵدەستایەوە سەر پێ قسەی بە پیاوەکە دەگوت . بەڵام کەس گوێی لەو نەبوو . کاتێک پیاوە شەڕانگێزەکە ڕەوانەی بەندیخانە کرا " مێریک " پێدەکەنی . خانمێکی جوان و شۆخ و گەنج هەبوو لە نێو شانۆگەرییەکەدا ، "مێریک " بێ وێنە دڵی پێخۆشبوو و وە پێی جوان بوو . دەیەویست قسە بۆ ئەویش بکات . لە کۆتایی شانۆگەرییەکە زۆر دڵخۆش بوو . چونکە خانمە گەنجەکە مێردی بە کوڕە لاوە باشەکە کرد . بۆ ماوەیەکی دوورودرێژ ئەم شانۆگەرییەی لە بیر مابوو . هەمیشە قسەی لەسەر دەکرد و باسی کەسەکانی نێو شانۆگەرییەکەی دەکرد . پاش ئەوەی ئێمە ڕۆیشتین پرسیاری لێم دەکرد : تۆ پێت وایە ئەوان چیان کرد .. ؟ کوڕ و کچە گەنجەکە لە کوێ دەژین .. ؟ ئێستا ئەوان چیدەکەن .. ؟ منیش گوتم : نازانم .. بێگومان لە لادێ دەژین . " مێریک " دەمێک بیری لەوە کردەوە ، دواتر گوتی : دکتۆر " تریڤیس " تکایە دەتوانم بڕۆم بۆ لادێ .. ؟ من جارێک لە نێو شەمەندەنەفەر لادێم بینیوە بەڵام هەرگیز بۆی نەڕۆیشتووم . زۆرم لە بارەی خوێندۆتەوە لە نێو کتێبەکان دا . لە ڕادەبەدەر جوان و دڵگیرە وا نیە .. ؟ من حەزدەکەم بیبینم .. ! چوون بۆ شانۆ کارێکی سەخت و دژوار بوو بەڵام ڕۆیشتن بۆ لادێ زۆر دژوارترە . بەڵام دیسا یەکێک لە برادەرە تازەکانی یارمەتی داین . بەوەی کە خانوویەکی بچکۆڵانەی هەبوو لە لادێدا . ئافرەتەکە گوتی : " مێریک " دەتوانێ بۆ هاوین لە وێدا بمێنێتەوە . من بە شەمەندەفەرێکی پەنجەرە تاریک " مێریک " م گەیاندە لادێ . کە کەس نەیدەتوانی بیبینێت . لەوێش بە تاکسیەک گەیشتینە خانووەکە . دەوروبەری خانووەکە هەمووی سەوزایی و دار و درەخت بوو . کەس لەم نێوەدا لە نزیکی ئەو نە دەژیا . جوتیارێک هەموو ڕۆژێک خواردنی دەگەیاندە خانووەکە . بەڵام ، کەس لە خانووەکە نزیک نەدەکەوتەوە . ئەو شەوە من لەگەڵیدا مامەوە . لە شەودا زۆر تاریک و بێدەنگ بوو . بەیانیانیش بە سەدان باڵندە گۆرانیان دەگوت لە نێو دارەکان دا . هەموو شتەکانی دەرەوە سەوز بوون . " مێریک " دەچووە ژێر دارە گەورەکان بە دڵخۆشیەوە لە شتەکانی دەڕوانی و گۆرانی دەگوت .. گۆرانیەکی نامۆ .. ! من گەڕامەوە بۆ " لەندەن " . بەڵام ، " مێریک " بۆ ماوەی شەش حەوتە لەوێدا مایەوە . لە ڕادەبەدەر دڵخۆش و کامەران بوو . هەموو هەفتەیەک نامەی بۆ دەنووسیم .\nخانووی دارینی سێو\nڕۆژئاوای ویکە هام : بیرک شێر\n21 ی تەمموزی 1889\nدکتۆر " تریڤیس " ی خۆشەویست .\nمن ئەمڕۆکە دیسان ڕۆژێکی دڵگیر و شادومانم هەبوو . زۆر گەرم بوو ، منیش ڕۆیشتمە ژێر دارەکان . لە نزیک جۆگەلەیەک دانیشتم . ئاوی نێو جۆگەلەکە دەنگێکی سیحراوی و بە سۆزی لێوە دەهات . وەک ئەوەی گۆرانی بڵێ . ئایا تۆ ئەمەت دەزانی .. ؟ من بۆ ماوەی دوو کاتژمێر لەوێدا گوێم ڕاگرت . چەندین باڵندەی بچووک دەهاتنە نزیکمەوە . هەرە نزیکەکەیان ڕەنگی سووری هەبوو لە پێشەوەی دا. هەندێک نانم دانێ یەکێکیان لە سەر دەستم نیشببوو . ئێستا زۆرێک لە باڵندەکان برادەرمن . سەیری ماسیەکانیشم کرد ئەوانیش زۆر سەرنج ڕاکێش و دڵگیر بوون . چونکە زۆر بەخێرایی دەجولانەوە . خولەکێک لەوێدا بوون و دیاربوون خولەکێکی تر دیارنەدەمان و من نەمدەدیتن. منیش بەبێدەنگی چاوەڕێم دەکرد ئەوانیش هەمیشە دەهاتنەوە . دەستم خستە نێو ئاوەکە بەڵام ، نەمدەتوانی دەستیان لێبدەم . دوێنێ سەگێکی گەورەم بینی . بە دەنگێکی بڵند دەحەپی . بەڵام من نەدەترسام . دانیشتم و بە هێمنیەوە لێم دەڕوانی . ئەویش هاتە نزیکمەوە و دەستی بۆن دەکردم . من ئەمڕۆکە بینیمەوە . هەندێک نانم دایە ئەویش ئێستا منی خۆشدەوێت .. ! من هەندێک گوڵی ئەم لادێیە دەخەمە نێو ئەم نامەیە .. لێرەدا بە سەدان گوڵ هەیە . ئایا تۆ ئەمەت دەزانی .. ؟ من حەزم لە خونچە تازە پشکوتووە شینەکەیانە ، کە جوانترینیانە . بەڵام ، هەموویان جوانن . من زۆربەیانم هەیە لە ژوورەکەم دا . هەموو ڕۆژێک ئاویان دەدەم . دەزانی گوڵە خونچە بچووکەکان زۆر تێنوویان دەبێ .. ؟ دکتۆر من زۆر شادومانم لێرە . بەڵام ، من دەمەوێ بەم نزیکانە تۆش ببینمەوە .. !\nلەگەڵ خۆشەویستیم : برادەری خۆت\nلە کۆتایی هاوین گەڕایەوە " لەندەن " . زۆر باش بوو ، پێستی باشتر ببوو . زۆر باسی لادێی دەکرد بەڵام ، زۆریش بەوە دڵخۆش بوو .. کە جارێکی تر کتێب و برادەرەکانی بینیەوە .\n- بەشی حەوتەم -\nشەش مانگ دواتر ، لە ئەپریلی 1890 بینیم لە نێو جێگاکەیدا مردبوو . لە سەر پشت لێی ڕاکشابوو . لە سەرەتادا وامزانی خەوتووە . قسەم لەگەڵدا کرد . هیچ نەدەجولا دواتر پێستی دەم و چاویم بینی شین هەڵگەڕا بوو . ئەوسا زانیم مردووە . بە شێوەیەکی ئاسایی ئەو لەسەر پشت نەدەخەوت . سەری زۆر گەورە و گران بوو . وا ڕاهاتبوو لە سەر جێگاکەی دادەنیشت . باسکەکانی لە سەر ڕانەکانی دادەنا و سەریشی بە ئەژنۆکانی دەکرد . بەم شێوەیە زۆر بەباشی دەیتوانی بخەوێ . بەڵام ، هەمیشە حەزی دەکرد لە سەر پشت بخەوێ وەک من و تۆ . ئەو شەوە هەوڵی دابوو لە سەر پشت بخەوێ . بەڵام ، چونکە سەری زۆر گەورە و گران بوو سەری لار دەبێتەوە و ملی دەشکێ و دەم و دەست دەمرێت .. ! بۆ ڕۆژی دوایی سەرۆکی نەخۆشخانە بەڕێز " کار گۆم " نامەیەکی تری بۆ سەرنووسەری " تایمز " نووسی .\nڕۆژنامەی تایمز 16 ئەپریلی 1890\nبەڕێز و خۆشەویست ...\nسێ ساڵ و نیو بەر لە ئێستا ، من دەربارەی پیاوێک بۆ تۆم نووسی . کە ناوی " مێریک " بوو ئەم پیاوە بە " فیلە پیاو " بانگ دەکرا . کە لە دایک ببوو هەر لە زگماکەوە لەش و لارێک و شێوەیەکی زۆر ناشیرینی دەبێ . " مێریک " نەخۆش نەبوو ، نەیدەتوانی کاربکات و هیچ پارەشی نەبوو . خوێنەرانی ڕۆژنامەی " تایمز " بەزەییان پیا هاتەوە و پارەیەکی زۆریان دا بە من بۆ " مێریک " . بەو پارەیە ئێمە توانیمان ماڵ و جێگایەکی بۆ دابین بکەین لە نەخۆشخانەی " لەندەن " . کە یەکەمین ماڵی خنجیلانەی ئەو بوو . بۆ ماوەی سێ ساڵ و نیو شادومان و بەختەوەرانە لێرەدا ژیا . دکتۆر و برینپێچەکان یارمەتیان دەدا . زۆر کەسی گرنگ و بەناوبانگ سەردانیان کرد ، زۆر کتێبی خوێندەوە ، ڕۆیشتە شانۆ ، لە هاوین دا بۆ ماوەی شەش حەوتە لەلادێ مایەوە . بەهۆی ئەو پارەیەی خوێنەرانی ڕۆژنامەی ئێوە ، ئێمە توانیمان ژیانێکی خۆشبەختانەی پێ ببەخشین . دوێنێ شەو " جوزێف مێریک " لە سەر جێگاکەی خۆیدا بە ئارامی مردبوو . پیاوێک بوو زۆر شێوەیەکی ناشیرینی هەبوو . بەڵام پیاوێکی بە بەزەیی و میهرەبان بوو . زۆر برادەری هەبوو . ئێمە هەموومان حەزمان دەکرد بیدوێنین . ئێستا بە مردنی ئەم مرۆڤە هەموومان پەرۆش و خەمناکین . بۆ ماوەیەکی درێژ لە نێو خەیاڵ و بیری زۆر خەڵک دەمێنێتەوە . لە کۆتاییدا هەندێک پارە ماوەتەوە منیش بە نەخۆشخانەی دەبەخشم . سوپاس بۆ یارمەتی تۆی بەڕێز .. .\nف . سی . " کار گۆم "\nسەرۆکی نەخۆشخانەی " لەندەن " .\n- تەواو -\n- لە بەرگی پشتەوەی کتێبەکە نووسراوە :\nمرۆڤێکی شۆخ و جوان نەبوو .. دایکی نەیویست بەخێوی بکات و لە گەڵیدا بژیێ . منداڵان بە دوای دەکەوتن . خەڵک پێی پێدەکەنین و بە " فیلە پیاو " بانگیان دەکرد . تا ئەوکاتەی یەکێک قسەی لەگەڵدا کرد و گوێی لێ ڕاگرت . لە تەمەنی 27 ساڵیدا " جوزێف مێریک " بۆ یەکەم جار لە ژیانیدا برادەری پەیدا کرد .\nئەمە چیرۆکێکی ڕاستەقینەی خەمناک و تراژیدییە .. لە هەمان کات فلیمێکی بەناوبانگیشە .\nBy : Tim Vicary\nPuplisher: Cornelsen& Univeresity


پلانی نوێی ئێران، بەرەو دەریای سپیی ناوەڕاست\n15, 10, 2016\nڕاپۆرت: گاردیانی بریتانی\nئێران بۆ تەواوکردنی پڕۆژەی هیلالی شیعی، هەوڵ دەدات ڕێگە و دەرچەی خۆراوای مووسڵ بەکار بێنێت. کۆنتڕۆڵکردن و گرتنی ئەم ناوچەیە، ڕێڕەوێکی گەورە لە نێوان تاران و دەریای سپیی ناوەڕاستدا بۆ ئێران دەکاتەوە و، بەمەیش لە هەر دۆخ و هەلومەرجێکدا دەتوانن خەڵکی خۆیان و کەرەستەی سەربازی و وزەی پێ بگوازنەوە.\nلە چەند ناوچەیەکی نزیک لە مووسڵ، میلیشیا شیعەکانی عێراق بە نیازی ئەجێندا و پلانێکی سەربازیی لەمێژینەی ئێرانن؛ ئەو میلیشیا شیعانەی کە ماوەی دوو ساڵە بە هاوکاریی ئێران ڕووبەڕووی داعش بوونەتەوە و لە بەرامبەریاندا دەجەنگن. بڕیار وایە سوپای عێراق لە بەشی باشووری مووسڵەوە هێرش بکاتە سەر ئەو پارێزگایە و، میلیشیا شیعەکانیش لە بەشی خۆراواوە ڕێ لە داعش بگرن و دەرفەتی ڕاکردنیان بۆ ڕەققە و هەڵاتن بۆ سووریایان لێ بگرن. هەرچەندە هێزە شیعییەکان لە پڕۆسەی ئازادکردنی مووسڵدا، بەفەرمی ڕێگەیان پێ نەدراوە.\nئەو دەرچە و ڕێڕەوە جیۆپۆلیتیکییەی کە ئامانج لێی، پاراستنی "هیلالی شیعی"یە، بە بەشە عەرەبییەکەی عێراق، هەرێمی کوردستان و ڕۆژاوای کوردستاندا تێ دەپەڕێ و دواتر دەگاتە حەلەب. ئەم خواست و جیهانبینییەی ئێران، نیگەرانی و دڵەڕاوکێی وڵاتانی ناوچەکەی لێ کەوتۆتەوە، بەتایبەت تورکیا، کە زۆر ترسی لە ئەجێندایەک هەیە کە ئێران و پارتی کرێکارانی کوردستان (پەکەکە)، بەیەکەوە ببەستێتەوە و ببێتە هەڕەشە بۆ سەر ئاسایشی تورکیا. بەتایبەت ئەگەر سێکوچکەی "تاران، بەغدا و دیمەشق"، بەڕژدی کار بۆ ئەم ئەجێندایە بکەن و گۆڕانی دیمۆگرافی بێننە ئاراوە.\nکۆڕیدەرەکە لەو خاڵە سنوورییەوە دەست پێ دەکات کە ئێران ماوەی ١٢ ساڵە بۆ گواستنەوەی چەک و تەقەمەنی و ڕاوێژکاری سەربازی بۆ عێراق، بەکاری هێناوە. ڕێرەوەکە بە "بەعقووبە"، ناوەندی پارێزگای دیالەدا تێ دەپەڕێت کە لە ڕووی دیمۆگرافییەوە سوننە و شیعەی تێدا دەژیت. سەرەڕای ئەمە، ژمارەیەکی بەرچاو لە میلیشیاکانی حەشدی شەعبی لە قەزای شەرگات جێگیر کراون، بۆ ئەوەی بەرەو ڕێڕەوی خۆراوای مووسڵ جووڵە بکەن، کە لە باشووری خۆرهەڵاتەوە تەنیا ٥٠ میل لە شەنگالەوە دوورە. شەنگال و ناوچەکانی باشووریش بەشێکی ئەم هیلالە شیعییە پێک دەهێنن و، قەزای تەلەعفەریش لەم نێوەندەدا ڕۆڵێکی سەرەکی دەگێڕێت. ناوچەکانی نێوان تەلەعفەر و شەنگال، ڕۆڵێکی گرنگیان لە جێبەجێکردنی پلانەکەدا هەیە. قەزای تەلەعفەر تا ئێستایش لەژێر کۆنتڕۆڵی داعشدایە و، بەشێک لە هێزەکانی پێشمەرگە و پەکەکە لە شەنگال ئامادەیییان هەیە و، هەموو ئەمانەیش ترسی گەورەی بۆ تورکیا دروست کردووە.\nلە لایەکی ترەوە، ئێران بۆ دروستکردنی ئەم کۆریدەرە و گەییشتن بە حومس، هەوڵی نزیکبوونەوە لە "حەلەب" دەدات، لەوێیشەوە بەرەو باکووری سووریا و ناوچە عەلەوییەکانی سووریا. بەندەری لازقیەیش، کۆتا خاڵی ئەم کۆریدەرە دەبێت کە بە درێژاییی جەنگی ناوخۆی سووریا لەژێر کۆنتڕۆڵی حکوومەتی سووریادایە. مووسڵ و خۆراوای مووسڵ، بەستەری نێوان تاران و دەریای سپیی ناوەڕاست و پڕۆژەی هیلالی شیعییە، کە بەرژەوەندی و پێگەی تورکیا بچووک دەکاتەوە و، ڕۆڵی جەمسەربەندیی سوننەیش بەگشتی، پاسیڤ دەکات.\nعەلی خزەیری كە لە نێوان ساڵانی 2003 بۆ 2011، ڕاوێژی پێشكەش بە هەموو باڵیۆزەكانی ئەمریكا لە عێراق كردووە، لە لێدوانێكدا بۆ گاردیەن، هۆشداریی داوە لەوەی ئەم بەستەرەی نێوان تاران و دەریای نێوەڕاست "بە مانای قایمبوونی شوێنپێی ئێرانە لە عێراق و شام؛ بەمەیش ئێران، تمووح (زێده‌خوازی)یە ناوچەیییەكانی زۆرتر دەبێ". خزەیری چاوەڕێ دەكات "ئێران لە دوای سەرگرتنی ئەم پلانەی، بیر لە كردنەوەی رێڕەوێكی هاوشێوە لە وڵاتانی كەنداویش بكاتەوە".\n« ڕوانگه‌ی ڕووسیا بۆ سكرتێری گشتیی داهاتووی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان ژێستناسی (جووڵه‌ناسی)ی دۆناڵد ترامپ، له ڕوانگه‌ی زانستی جووڵه و ئاماژه‌كانه‌وه »


شەڕڤانێکی هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە) بۆ پاسەوانی وەستاوە لە دەروازەی گوندی باغۆز لە سوریا، 13 ئازار، ساڵێك دوای رووخانی داعش. [دەلیل سولەیمان/ئاژانسی فرانس پرێس]\nفاتن حەسەن نان دروستدەکات بە فڕنێكی سەرەتایی لە گوندی باغۆز لە سوریا، 13 ئازار. [دەلیل سولەیمان/ئاژانسی فرانس پرێس]\nکچێك خوشکەکەی هەڵگرتووە کە دەناڵێنێت بەدەست نەخۆشی لیشمانیاوه (لایشمانیاسیس)، كه نەخۆشییەکی پێستە بەهۆی میکرۆبێكی مشه‌خۆره‌وه په‌یداده‌بێت كه لەڕێی مێش و مه‌گه‌زه‌وه دەگوێزرێتەوە، لە گوندی باغۆز لە رۆژهەڵاتی سوریا، 13 ئازار. [دەلیل سولەیمان/ئاژانسی فرانس پرێس]\nدەستگێڕێك سەوزە دەفروشێت لە گوندی باغۆز لە رۆژهەڵاتی سوریا، 13 ئازار. [دەلیل سولەیمان/ئاژانسی فرانس پرێس]\nژنان کەلوپەل لەناو داروپه‌ردووه‌كان دەردەهێننه‌وه لە ماڵێکی رووخاودا لە گوندی باغۆز لە رۆژهەڵاتی سوریا، 13 ئازار. [دەلیل سولەیمان/ئاژانسی فرانس پرێس]\nحەمەد ئیبراهیمی جوتیارە هەوڵدەدات زەوییە تێکدراوەکەی چاکبکاتەوە سالێك دوای ئەوەی ئاڵای رەشی رێکخراوی "دەوڵەتی ئیسلامی" (داعش) لە گوندی باغۆز لە سوریا هێنرایە خوارەوە.\nهێشتا پاشماوەكانی گروپە تیرۆریستییەکە لە دەوروبه‌ری ماون، لەو گوندە دوورەدەستەی نزیك سنووری عێراق، کە تیایدا شەڕڤانانی کورد و هاوپەیمانی نێوده‌وڵه‌تی بە سەرۆکایەتی ئەمریکا شکستی داعشیان راگەیاند لە ئازاری 2019 دوای هێرشێكی تووند كه چەندین مانگی خایاند.\nلە بناری گردێكی بەردەڵان، ئیبراهیم، تەمەن 75 ساڵ، پشتێنی تەقەمەنی فڕێدراو و هێلەکی سەربازی دڕاو لەناو خۆڵ و خاشاکدا دەدۆزێتەوە.\nلە نزیکییەوە قەوانی فیشەك ژەنگی هەڵهێناوە و پاشماوەی ئۆتۆمبیلی سوتاو دانە دانە لەسەر زەوییەکە دەبینرێن.\nحەمەد ئیبراهیمی جوتیار (لای راست) لەگەڵ کوڕەکەی لەسەر زەوییە زیان پێگه‌یشتووه‌كه‌یانن لە گوندی باغۆز لە رۆژهەڵاتی سوریا، 13 ئازار، ساڵێك دوای داڕمانی خەلافەتەکەی داعش. [دەلیل سولەیمان/ئاژانسی فرانس پرێس]\nئیبراهیم کە سەرپەرشتیی خێزانێكی گه‌وره‌ی 75 کەسی ده‌كات، وتی: "وێرانەکە چاکدەکەینەوە بۆ چاندنی گەنم لەم زەوییەدا بۆ نان."\nبە ئاژانسی فرانس پرێسی وت: "دەمانەوێت ئەم زەوییە ببوژێنینەوە تا بەروبومی تێدا بچێنین بۆ خواردن."\nجوتیارەکە چەند مانگێك لەمەوبەر گەڕاوەتەوە باغۆز، دوای ئه‌وه‌ی لە چەند شوێنێکی پارێزگای دێرەزوور و دواتر لە پارێزگای رەقە لە باکور چەندین جار هەڵهاتووە، له‌كاتێكدا شەڕ دژی داعش له گه‌رمه‌یدا بوو.\nخێزانەکەی ئیبراهیم دەستیانکردووە بە پاککردنەوەی داروپه‌ردووه‌كانی شه‌ڕ لەو شوێنەی کەوتۆتە رۆخی گوندەکە و پێشتر هەزاران چەکداری داعش و كه‌سوكاریانی تێدا بوون.\nمینیان دۆزیوەتەوە و هەندێك جاریش چەکیان لەژێر ئەو زەوییەدا دۆزیوەتەوە کە ئیبراهیم هیواخوازە گه‌نمی تێدا بچێنێت.\nئیبراهیم وتی: "کە هاتینەوە و بینیمان چی بەسەر زەوییەکەماندا هاتووە، کوڕەکەم خەریكبوو شێت ببێت. ترسام جەڵدەی دڵ لێیبدات."\n"ئه‌م وێرانەیە دەڵێی برینێکە لەسەر جه‌سته‌م."\nداعش هه‌وڵی تۆڵەسه‌ندنه‌وه ده‌دات\nئەم زەوییە وێرانبووه‌ی خێزانه‌كه‌ی ئیبراهیم هاتوونه‌ته‌وه بۆی، ته‌نها شتێكه ماوه‌ته‌وه لەو بەناو دەوڵەتە سنووربەزێنەی گروپە تووندڕەوەکە لە 2014 بەدرێژایی خاکێکی زۆر لە سوریا و عێراق رایگەیاند.\nئەو کاتەی گروپەکە لە لوتکەدا بوو، لێكدانه‌وه‌یه‌كی دڕندانه‌ی ئایینی بەسەر نزیکەی حەوت ملیۆن کەسدا سەپاند و چەندین هێرشی کوشندەی ئەنجامدا دژ بەو مەدەنیانەی لە ژماردن نایەن.\nلەکاتێکدا بەناو خەلافەتەکە ئێستا نەماوە، ترسی هێرشکردن لەلایەن پاشماوەکانی داعشه‌وه وەك خۆی ماوە لەناو دانیشتوانەکە و ئه‌و هێزە ئەمنیانه‌دا كه کوردەکان سەرکردایەتی دەکەن.\nلە دەروازەی باغۆز، شەڕڤانانی هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە) ناسنامەکان پشتڕاستدەکەنەوە و دەورییەی پیاده ئه‌نجامده‌ده‌ن لە خاڵە ستراتیژییەکاندا.\nوتەبێژێكی ئەنجومەنی سەربازی دێرە زوور کە سەر بە هەسەدەیە، وتی باغۆز ئه‌مینه، بەڵام شانەکانی داعش "بەردەوامن لە هەڵسوڕان لە گوندەکانی نزیكیەوە وەك شەعفا و سوسە".\nسەرباری شکستی داعش لە باغۆز، داعش هێشتا لە ناوچەکانی ژێردەستی هەسەدەدا بوونی ماوە، کە تێیاندا چەند رۆژ جارێك بەرپرسیارێتی خۆی لە چەند هێرشێك رادەگەیەنێت.\nئه‌و شەڕڤانانه‌ی کوردەکان سەرکدایەتیان دەکەن و هاوپەیمانەکانیان لە ساڵی رابردووەوە خەریکی دەستگیرکردنی پاشماوەكانی تووندڕەوانن.\nلە تشرینی یەکەمدا، هەڵمەتێكی ئەمریکی لە باکوری سوریا سەرۆکی داعش ئەبو بەکر بەغدادی کوشت، بەرلەوەی گروپەکە شوێنگرەوەکەی رابگەیەنێت ئەبو ئیبراهیم هاشم قوڕەیشی.\nبەڵام کوشتنی بەغدادی تەنیا هانی شانەی نوستووی زیاتری داوە چالاكی بکەن، بەگوێره‌ی وتەبێژەکەی ئەنجومەنی سەربازی دێرەزوو، کە داوایکرد تەنیا وەك هارون بناسرێنرێت.\nبە ئاژانسی فرانس پرێسی وت: "داعش دەیەوێت تۆڵە بکاتەوە."\n'ژیان لە دۆزه‌خدا'\nسەرباری مەترسی بەردەوامی هێرشەکان، نیوەی دانیشتوانی باغۆز گەڕاونەتەوە لە چەند مانگی رابردوودا و لەگەڵ خۆیاندا شێوەیەکی ژیانی ئاساییان هێناوەتەوە.\nلە بازاڕە سەرەکیەکەدا، ژنان سه‌رتاپا ره‌شپۆش بە شەقامەکەدا دەڕۆن و سیمبۆڵەکانی داعش هێشتا بەسەر دیوارەکانی دەوروبەرەوە ماون.\nدەستگێڕەکان سەوزە و میوە دەفرۆشن لەسەر عەرەباکانی سەر شەقامەکان لەژێر ریزە بالەکۆنەکاندا.\nزۆربەی ئه‌و باڵەخانانه‌ی لە شه‌ڕدا زیانیان بەرکەوتووە چۆڵن و ئەوانەش کە خەڵكیان تێدایه کارەبا و ئاویان نییە.\nلەناو ئەو وێرانەیەدا نەخۆشی لیشمانیا بڵاوبۆتەوە لە گوندەکەدا -- كه نەخۆشییەکی پێستە بەهۆی میکرۆبێكی مشه‌خۆره‌وه په‌یداده‌بێت كه لەڕێی مێش و مه‌گه‌زه‌وه دەگوێزرێتەوە.\nنەخۆشییەکە بەربڵاوبووە لە سوریا بەڵام لە ماوەی ئەو نۆ ساڵه‌ی شه‌ڕی ناوخۆدا زۆرتربووە، بەتایبەتی لەو ناوچانه بووبوونه گۆڕەپانی شەڕی دەرپەڕاندنی داعش لەم چەند ساڵەی دواییدا.\nلە کاتی برژاندنی ناندا بە فڕنێکی سەرەتایی، فاتن حەسەنی تەمەن 37 ساڵ وتی ئه‌و نەخۆشییەی روخسار ده‌شێوێنێت زۆر بەربڵاوە لە باغۆز.\nبە ئاژانسی فرانس پرێسی وت: "هەموو منداڵەکانم بەدەست نەخۆشی ليشمانیاوه دەناڵێنن، نەك هەر ئەوان، زۆربەی دانیشتوانەکە هەیانە."\nوتی بەڵام هیچ نەبێت "لەناو ماڵی خۆماندا دەژین و ئەوەش بەسە بۆ ئێستا".\nلەنزیکیەوە هاشم رەفعەت، 20، ئەوەندە شانسی نییە.\nرەفعەت کە لە چادرێکدا دەژی لەتەنیشت ماڵه‌كه‌یه‌وه، كه به بۆمب رووخاوه، وتی: "خزمەتگوزارییە گشتییەکان بوونیان نییە، ماڵەکان رووخاون و زۆر کەس مردن بەهۆی مینەوە لەکاتێکدا یەك نەخۆشخانەمان نییە".\n"ئێمە لە دۆزه‌خدا دەژین."