بۆ یەكەمجار ژنێك دەبێتە سەرۆكی سلۆڤاكیا” پارێزەرێكی دژ بە گەندەڵی هەڵبژاردنی سەرۆكایەتی سلۆڤاكیا دەباتەوە : چاوی گەل\nبۆ یەكەمجار ژنێك دەبێتە سەرۆكی سلۆڤاكیا” پارێزەرێكی دژ بە گەندەڵی هەڵبژاردنی سەرۆكایەتی سلۆڤاكیا دەباتەوە\nلەنێو شەپۆلێكی فراوانی ناڕەزایەتی هاوڵاتیانی وڵاتەكەی بەرامبەر گەندەڵی، پارێزەرێكی لیبراڵی دژە گەندەڵی لە كۆماری سلۆڤاكیا توانی هەڵبژاردنەكانی سەرۆكایەتی وڵاتەكەی بباتەوە و ببێتە یەكەمین ژن كە ئەو پۆستە لە سلۆڤاكیا بەدەستبهێنێت.\nزوزانا چاپوتۆڤا ، پارێزەرێكی لیبراڵی دژە گەندەڵیە كە یەكێك بو لە كاندیدانی هەڵبژاردنەكانی سەرۆكایەتی سلۆڤاكیا دوێنێ شەممە، 30ی ئازار توانی زۆرینەی دەنگەكان بەدەستبهێنێت و ببێتە یەكەمین سەرۆكی ژن لەو وڵاتە.\nدوای ئەوەی رۆژنامەنوسێكی سلۆڤاكی و هاوسەرەكەی بەهۆی ئاشكراكردنی چەندین دۆسیەی گەندەڵی بەرپرسانی باڵای ئەو وڵاتە كوژران، گۆڕانی شێوازی سیاسەتی وڵاتەكە و گەندەڵی سەرەكیترین بابەتەكانی هەڵبژاردنەكانی سەرۆكایەتی سلۆڤاكیا بوون.\nچاپوتۆڤا كە لەلایەن یەكێتی ئەوروپاوە پشتگیریدەكرێـت، توانی لە كۆی لەسەدا 98.1ی دەنگەكان لەسەدا 58.3 بەدەستبهێنێت و بەوەش مارۆس سێفتۆڤیت، كاندیدی پارتی دەسەڵاتداری وڵاتەكەی لە بەرامبەریدا شكستیهێنا.\nزوزانا چاپوتۆڤا، تەمەنی 45 ساڵە و سەر بە پارتی لیبراڵی كۆماری سلۆڤاكیایە و لە ئێستادا بوەتە یەكەمین سەرۆكی هەڵبژێردراوی ژن لە وڵاتەكەیدا، هاوكات گەنجترین سەرۆكی سلۆڤاكیایە لە مێژووی ئەو وڵاتەدا.\nكۆماری سلۆڤاكیا وڵاتێكی ئەوروپیە و لەگەڵ هەریەك لە وڵاتانی پۆڵەندا و ئۆكرانیا و هەنگاریا و نەمسا و كۆماری چیك هاوسنورە و روبەرەكەی نزیكەی 49 هەزار كیلۆمەتر چوارگۆشەیە.


مەکتەبی سیاسی یەکێتی بۆ تاووتوێکردنی ئەو پێشنیازانە لە کۆبوونەوەدایە\nئەندامێکی فراکسیۆنی یەکێتی لە پەرلەمانی کوردستان ئاشکرای کرد، سەبارەت بە داواکانی یەکێتی لە کابینەی نوێی حکومەت پارتی دیموکراتی کوردستان پێشنیازی نوێی خستووەتە بەردەم یەکێتی.\nلوقمان وەردی، ئەندامی فراکسیۆنی یەکێتی لەپەرلەمانی کوردستان بە ناس کورد-ی ڕاگەیاند: "لە دوو ڕۆژی ڕابردوودا گفتوگۆ و 'پەیام' ناردن لەنێوان بەرپرسانی یەکێتی و پارتیدا هەبووە و تاڕادەیەک نزیکبوونەوە لە نێوان هەردوولادا هەیە".\n"پارتی دیموکراتی کوردستان هەندێک پێشنیازی نوێی خستووەتە بەردەم یەکێتی سەبارەت بە شەراکەتی ڕاستەقینە و پۆستەکانمان لە کابینەی نوێ و ئێستا مەکتەبی سیاسی بۆ تاوتوێکردنی ئەو پێشنیازە نوێیانە لە کۆبوونەوەدایە"، لوقمان وەردی وا دەڵێت.\nسەبارەت بە بەشداریکردنی فراکسیۆنی یەکێتی لە دانیشتنی سبەینێی پەرلەمانی کوردستان، پەرلەمانتارەکەی یەکێتی ئاماژەی بەوەکرد، تا ئێستا بڕیاریان نەداوە بەشداری بکەن و چاوەڕوانی بڕیاری مەکتەبی سیاسی یەکێتین، وتیشی: "دوور نییە سبەینێ یاخود دوو سبەی یەکێتی و پارتی کۆببنەوە".\nبڕیارە سبەینێ دانیشتنی پەرلەمانی کوردستان ئەنجامبدرێت و خوێندنەوەی یەکەم بۆ پڕۆژە یاسای کاراکردنەوەی سەرۆکایەتی هەرێم بکرێت، بەهۆی ڕێکنەکەوتنیشی لەگەڵ پارتی تا ئێستا یەکێتی بڕیاری نەداوە بەشداری کۆبوونەوەکە بکات.\n2019.04.11 - 11:11


سوپاس بۆ دایکێک ، و ئەو بەرخۆڵەیەی کە بوون بە هۆکار تا نەکەوینە داوی دوژمن! بەشی یەکەم. کاووس عەزیزی – PMNews\nڕۆژێکیان من و سادق باقری(ڕووحی شاد) چووینە نوقتەیەکی بڵیند تا لەگەل مەڵبەند تەماس بگرین. سەعات بوو بە پێنج و پەیوەندیمان گرت، کاک تەیموور مستەفایی پەیامێکی نووسیبوو و لە بیرم نیە لە لای ئەوانیش کێ هاتبووە شاخ بۆ پەیوەندی ، پەیامەکەی بۆ خوێندینەوە و نووسیمان. کە هاتینەوە پەیامەکەمان دایە کاک سولێمان کەلەشی بەرپرسی کۆمیتەی شارستان و ئەویش پەیامەکەی کە بە ڕەمز هاتبوو دەرهێنا کە نەمانزانی ناوەڕۆکی پەیامەکە چیە؟\nکاک سولێمان، هەردوو ئەندامی کۆمیتە: کاک محمد ساڵح قادری و کاک عەسکەرعەلیزادە ، ی بانگ کردە ئەولاتری ئێمە و هیندەێك قسەیان کرد. دوای تەواوبوونیان کاک محمد ساڵح هات من و کاک فەیسەڵ مەزیدی(ڕووحی شاد) کە هەرسێکمان تیمی تەشکیلاتیی سەڵماس شپیران بووین بانگ کردە ئەولا و گوتی: خۆتان ئامادە بکەن دەچینە فڵانە گوند بۆ مەئموریەتێکی تایبەت . ئەوە بوو خۆمان ئامادە کرد و بەرلەوەی حەرەکەت بکەین ، کاک محمد ساڵح داوای دووربینی لە کاک سولێمان کرد ، بەڵام نەیداینێ وگوتی ئەوە خەریکە شەو دادێ دووربین بەکەلکتان نایە. بە ٣ تیمی تەشکیلاتی ١ دووربینمان هەبوو.\nکە چووینە نیزیک ئەو ئاوایە ، جارێ ڕووناک بوو و دانیشتین و نیمچە کۆبوونەوەیەکمان کرد و کاک محمد ساڵح گوتی: مەئمووریەتی ئێمە ئەوەیە کە مەڵبەند و هێز دێنەوە لای ئێمە و هێز داوای کردووە فیشەکیان بۆ بکڕین. ئێمەش لە کۆبوونەوەی ٣ کەسیمان دا بڕیارمان داوە فڵانەکەس کە ئەندامی حیزبە بنێرین بۆ کڕینی فیشەک. من وکاک فەیسەڵ ئەو کەسەمان دەناسی و دەمان زانی کە ئەندامی نهێنی یە. ئەوە بوو ئێمەش گوتمان تەواوە و دەبێ بە دیقەتەوە ئەو ئەرکە جێ بە جێ بکەین. نموونەیەکم باس کرد کە ٢ ساڵ پێشتر هێزی ئاگری فیشەکی کڕیبوو ، هەموویان فیشەکی جووت تەقە بوون، واتە خودی گولە کاتێک لە شوێنی خۆی دەکەوتەوە دەتەقیەوە و ئەو فیشەکانە زۆر خراپ بوون بۆ تفەنگ و هەرتفەنگێک ٢٠٠ دانە لەو فیشەکانەی پێ تەقێندرابایەوە خانەبریش نەبوایە دەچووە سنووری خانەبڕی و بە کەلک نەدەهات . چوونکی توێکڵی گولە مس نەبوو، ئاسن بوو و کەمێکیش ئەستوورتر لە گولەی ئاسایی بوو. بۆیە گوتم دەبێ بەو کەسە بڵێین کە لە پێشان ژمارەیەکی چەند سەد دانەی فیشەک بێنێ تا بیبینین .\nدونیا تاریک داهات و چووینەوە ئەو ئاوایە و لە ماڵێک لاماندا و دوای نان و چایەکی بەپەلە، دەورێکمان لە خوارەوەی گوندەکە دا و خۆمان گەیاندە لای ئەو کەسەی کە مەبەستمان بوو مەئمووریەتی فیشەک کڕینی بدەینێ. کە چووین تازە لە شار ڕا هاتبووە و جارێ وەسائیلی لە ماشینەکەی دەهێنایە خوار. و دانیشتین و مەئمووریەتەکەمان پێدا و گوتی هەرچەندتان بوێ فیشەکی کڵاشینکۆف و بی کەیسی تان بۆ دەکڕم. کە پرسیمان وا بە دڵنیاییەوە دەڵێی دەکڕم و هەر چەندتان بوتان دێنم ، لە کوێ دەکڕی؟ وڵامەکەی هەم جێی باوەڕ بوو هەم گومانی دروست دەکرد. گوتی: دوو دۆستی بارزانیم هەیە لە مەڕگەوەڕن و ئەوان بۆم دێنن وامان دانا کە ڕاستە و ئەوان ڕەنگە بتوانن وەها کارێک بکەن. بەڵام دڵنیاش نەبووین کە ئەو بەڕاستی دەچێ لەو کەسانە دەکڕێ یان جێیەکی دیکە؟ . مەبەستیشی لە بارزانی ئەوە نەبوو کە لە عەشیرەی بارزانین، بەڵکوو لە ناوچەی ئێمە هەر کوردێکی عێراقی پارتی بوایە و بە بادینی قسەی کردباوە پێیان دەگوت بارزانی. گوتمان لە پێشان ١٠٠٠ فیشەکی کڵاشینکۆف بێنە با بیان بینین جا دوایە پێت دەڵێین چەند هەزارمان پێویستە. گوتی زۆر باشە و دوو سبەی ئێوارێ چاوەڕێتان دەکەم.\nبۆ بەیانی گەڕاینەوە لای هاوڕێیان وئێوارەکەی جێگاکەمان گۆڕی یەوە بۆ شوێنێکی دیکە کە ئەمین تر و قایمتر بوو بۆ مانەوەمان تا ڕۆژەکەی بێت و بچین بۆ وەرگرتنی ئاکامی مەئمووریەتەکەمان. ئەو شەوە لەوێ ماینەوە و زۆر سارد بوو، نە کیسەخەومان هەبوو نە لیباسی گەرم، تەنیا ٣، یان ٤ پەتوویەکمان هەبوو کە شەوانە هەموومان لە بینی دا دەخەوتین و دۆشەکیشمان عەرز بوو. خواردنیشمان هەر ئەو برە نان و پەنیرە بوو کە ئێمە لەگەل خۆمان هێنابوومان و کەم بوو.\nپۆستی بەیانی من نیگەبان بووم و تاو هەڵات و هەوا وردە وردە گەرمی دەکرد. هاوڕێیان هەر یەکەم لە جێگایە لەبەر تاو ڕاکشان و خەویان لێکەوت. دیتم ئەوە لە شاخی سەر سەرەوە دەنگی بەرخۆڵەیەک هات. کە چاوم گێرا دیتم بەرخۆڵەیەکی سپی ئەوە هات بۆ سەر ئاو . هات و ئاوی خوارد و لە بن گیا خەوت و ئاگای لە ئێمە نەبوو. دیار بوو ئەو بەرخۆڵەیە دەمێکە ون بووە و زۆر قەڵەویش بوو. ئەوکات مەڕ و ماڵات وەک جەڵەب لەوێ ڕا دەهات و دەچووە باکووری کوردستان، دیار بوو ئەو بەرخۆڵەیە دابڕابوو . هاوڕێیان کە هەستان گوتیان تازە نسیبی ئێمەیە و سەری دەبڕین و دەیخۆین. هەر کە ئاگای لە ئێمە بوو هەڵات و بە کەس نەدەگیرا. ئاخرەکەی لە دەستمان ڕزگاری نەبوو و گرتمان و سەرمان بڕی.\nتازە کە ببووینەوە خاوەنی گۆشت و کەباب لەو شاخە و ماوەیەک بوو جگە لە نانی ویشک ، یان نان و پەنیرێک شتێکی دیکەمان دەست نەدەکەوت، ئەو ڕۆژەمان کردە ئێوار و دەبا بڕۆین بۆ قەرارەکەمان. بەڵام ئەوجار بڕیار بوو هەموومان وەک کۆمیتە بڕۆین کە ٩ کەس بووین. دوای نیوەڕۆ گوتمان وردە وردە دەبێ ئامادەبین، کاک سولێمان گوتی ئەوشۆ ناڕۆین ! کە پرسیمان بۆ ناڕۆین وڵامەکەی ئەوە بوو کە ئەوە ئێمەین لە شاخ و کاتمان بۆ گرینگە، ئەو کەسەی کە مەئمووریەتی دراوەتێ لە ماڵە خۆیە و با ڕۆژێك درەنگ بچین بۆ ئەمنیەتیش باشترە لە سەری وەخت نەڕۆین .\nبە سەراحەت بڵێم کە هەموومان لەو ئامادەیی دەربڕینەی ئەو کەسە و هەڵسووڕانی بوێرانەی هیندێک بە گومان بووین، بەڵام بەڵگەیەکمان نەبوو تا بۆمان ڕوون بێتەوە کە ئەو کەسە دوولایەنە کار دەکا. کاک سولێمانیش کە گوتی ئەوشۆ ناڕۆین لە هەمان گومانەوە سەرچاوەی دەگرت ، بەڵام وەک بەرپرسێک ئامادە نەبوو بە ڕوونی بڵێ من لەو کەسە بە گومانم. چوونکی لە هەر حاڵ دا کەسی ئاماژە پێکراو ئەندامی حیزب بوو . تەنانەت ئێمە وەک ئەو ٣ کەسەی کە چووبووینەوە ئەو مەئمووریەتە بە کاک سولێمان مان گوت ئەوە دەبێتەوە بەد قەولی بۆ تیمەکەمان و باش نیە . بەڵام ئەو سوور بوو لە سەر ئەوەی کە ئەوشۆ ناڕۆین، بۆیە ئێمەش ئیدی ئیسرارمان نەکرد .\nئەو شەوەش هەر لەوێ ماینەوە و ڕۆژی دوایی ئێوارەکەی ئامادە بووین تا بڕۆینەوە دوای ئاکامی مەئمووریەتەکەمان. بەڵام بەرلە ڕۆیشتن کۆبوونەوەیەکمان کرد و لە بیرمە سادق نیگەبان بوو. لەوێ دا کاک سولێمان گوتی ئەوەی کە دوێنێ نەچووین ڕاستیەکەی من هیندێک لەو کەسە نیگەرانم و ئێستاش کە خەریکە بڕۆین هەر نیگەرانم و دەبێ زۆر وریابین نەکا تووشی داوێک ببینەوە. ئەوە بوو حەرەکەتمان کرد و گەیشتینەوە نیزی ئاوایی ، مانگە شەوێکی ڕووناک بوو. من و محمد ساڵح و سادق بە فاسیلەیەکی تەقریبەن ١٥٠ میتری لە پێشدا دەچووین. گەیشتینەوە قەڕاغ دێ، سەگ وەڕێکی زۆر بوو و دیاریش بوو ئەو سەگانە بە کەسی نیزامی و ئەوانە دەوەڕین. لە پەنا ماڵەکان جۆگە و کەندەڵانێکی ترسناک بوو. هەر ئەوندە بینیمان کەسێک بەرەو ڕوومان هات. دیاربوو کە دایکێکە و چاوەڕیمانە و دیتوونی و بە دڵە پاکەکەی هەستی کردووە کە ئەوە دوو شەوە پشتی سەری یەک گرووهی زەربەت لەو گوندە کەمین دادەنێ و هەتا بەیانی لە کەمین دایە، مومکینە بەرنامە ، یان پیلانێك هەبێ بۆ پێشمەرگە. یانی لە واقیع دا نیگەبانێک بوو تا پێشمەرگە لە مەرگ نیجات بدا. ئەو بە ئەفرادی کەمینی گوتبوو مانگاکانم هاتوون، گوێرەکەی یەکێکیان لەو دۆڵە بەجێ ماوە و دەچم بەڵکوو بێنمەوە. ئەوەش تەنیا بیانووی فیداکاریی ئەو دایکە مێهرەبانە بوو بۆ نیجاتی ڕۆڵەکانی خۆی لە پیلانێكی مەترسیدار.


Genesis 42 NIV - پەیدابوون 42 KSS\n1کاتێک یاقوب زانی کە لە میسر گەنم هەیە، ئیتر یاقوب بە کوڕەکانی خۆی گوت: «بۆ سەیری یەکتری دەکەن؟» 2گوتی: «بیستوومە وا لە میسر گەنم هەیە. بڕۆنە ئەوێ و لەوێ بۆمان بکڕن، بۆ ئەوەی بژین و نەمرین.»\n3ئیتر دە برای یوسف بەرەو خوار چوون بۆ کڕینی گەنم لە میسر. 4بەڵام یاقوب بنیامینی برای یوسفی لەگەڵ براکانی نەنارد، چونکە گوتی نەوەک تووشی بەڵایەک بێت. 5ئیتر کوڕانی ئیسرائیل هاتن بۆ کڕینی گەنم لەگەڵ ئەوانەی هاتبوون، چونکە لە خاکی کەنعان قاتوقڕی هەبوو.\n6یوسف خۆی دەسەڵاتدار بوو لەسەر خاکەکە، خۆی فرۆشیار بوو بۆ هەموو خەڵکەکەی. ئینجا براکانی یوسف هاتن و کڕنۆشیان بۆ برد و سەریان خستە سەر زەوی. 7کە یوسف تەماشای براکانی خۆی کرد، ئەوانی ناسییەوە. بەڵام خۆی لێ گۆڕین و بە ڕەقی قسەی لەگەڵ کردن، لێی پرسین: «لەکوێوە هاتوون؟»\n8هەرچەندە یوسف براکانی خۆی ناسییەوە، بەڵام ئەوان ئەمیان نەناسییەوە. 9ئینجا یوسف ئەو خەونانەی هاتەوە یاد کە بە ئەوانییەوەی بینیبوو، پێی گوتن: «ئێوە سیخوڕن! بۆ ئەوە هاتوون هەتا ڕووتی خاکەکە ببینن.»\n12ئەویش پێی گوتن: «نەخێر، بەڵکو هاتوون هەتا ڕووتی خاکەکە ببینن.»\n14یوسفیش پێی گوتن: «ئەوەیە کە پێم گوتن، ئێوە سیخوڕن. 15ئا بەمەش تاقی دەکرێنەوە، بە گیانی فیرعەون، لێرە ناچنە دەرەوە تەنها بە هاتنی برا بچووکەکەتان نەبێت بۆ ئێرە. 16یەکێک لە خۆتان بنێرن هەتا براکەتان بهێنێت، ئێوەش بەند دەکرێن، ئیتر قسەکەتان تاقی دەکرێتەوە کە ئایا ڕاستگۆییتان تێدایە؟ ئەگینا بە گیانی فیرعەون ئێوە سیخوڕن.» 17ئیتر سێ ڕۆژ پێکەوە لە زیندانی کردن.\n18لە ڕۆژی سێیەم یوسف پێی گوتن: «ئەمە بکەن و بژین، من لەخواترسم. 19ئەگەر ئێوە سەرڕاستن، با برایەکتان لە زیندانەکەتان زیندانی بکرێت، ئێوەش بڕۆن و گەنم ببەنەوە بۆ برسیێتی ماڵەکانتان. 20بەڵام دەبێت برا بچووکەکەتانم بۆ بهێنن، ئیتر ڕاستی قسەکانتان دەردەکەوێت و نامرن.» ئەوانیش بەم جۆرەیان کرد.\n21بە یەکتریشیان گوت: «بەڕاستی بەرامبەر بە براکەمان تاوانبارین. کاتێک پەرێشانی گیانیمان بینی، لێمان پاڕایەوە بەڵام گوێمان لێی نەگرت، لەبەر ئەوەشە ئەم تەنگانەیەمان بەسەرهات.»\n22ڕەئوبێنیش وەڵامی دانەوە: «ئەی پێم نەگوتن گوناه بەرامبەر بەو کوڕە مەکەن؟ بەڵام ئێوە گوێتان نەگرت! ئێستا خوێنەکەی داوا دەکرێت.» 23نەشیاندەزانی یوسف لە قسەکانیان دەگات، چونکە لە ڕێگەی زمانزانەوە قسەی لەگەڵ دەکردن.\n25دوای ئەوە یوسف فەرمانی دا جەواڵەکانیان پڕ بکرێت لە گەنم، زیوی هەریەکەشیان بخرێتەوە هەگبەکەی خۆی، ئازووقەشیان پێبدرێت بۆ ڕێگا. ئیتر وایان بۆ کرا. 26گەنمەکەیان لە گوێدرێژەکانیان بارکرد و لەوێ ڕۆیشتن.\n29ئینجا هاتنە لای یاقوبی باوکیان لە خاکی کەنعان، هەرچییەکیان بەسەرهاتبوو بۆیان گێڕایەوە و گوتیان: 30«ئەو پیاوەی گەورەی خاکەکەیە بە ڕەقییەوە قسەی لەگەڵ کردین و وای داناین سیخوڕی خاکەکە بین. 31بەڵام ئێمە پێمان گوت: ”ئێمە سەرڕاستین و سیخوڕ نین. 32ئێمە دوازدە برای کوڕی باوکێکین. یەکێکمان نەماوە و بچووکەکەشمان ئەمڕۆ لەلای باوکمانە لە خاکی کەنعان.“\n33«ئەو پیاوەش کە گەورەی خاکەکەیە پێی گوتین: ”بەمە دەزانم ئێوە سەرڕاستن، با یەکێک لە براکانتان لەلای من بمێنێتەوە و ئەوەی بۆ برسیێتی ماڵەکانتان پێویستە بیبەن و بڕۆن. 34ئینجا برا بچووکەکەتانم بۆ بهێنن. ئیتر دەزانم ئێوە سیخوڕ نین، بەڵکو سەرڕاستن. براکەشتان پێدەدەمەوە و لە خاکەکەش بازرگانی خۆتان بکەن.“»\n35ئەوە بوو کاتێک هەگبەکانیان بەتاڵ دەکردەوە، کیسەی زیوی هەریەکەیان لە هەگبەکەی خۆیدا بوو! ئیتر کە کیسەی زیوەکانیان بینی، خۆیان و باوکیان ترسیان لێ نیشت. 36یاقوبی باوکیشیان پێی گوتن: «منتان بێبەش کرد. یوسف نەما و شیمۆنیش نەما، ئێستاش بنیامین دەبەن. هەمووی بەسەر مندا شکاوەتەوە.»


دانا مەنمی: پارتی و کوردایەتی لە چاوەڕوانی بارزانیدا. – WTARIKURD\nدانا مەنمی: پارتی و کوردایەتی لە چاوەڕوانی بارزانیدا.\nپارتی خۆی بە خاوەنی خەونە نەتەوەیی و نیشتمانیەکان لەقەڵەم ئەداو بە ناوی بنیاتنانی دەوڵەتی کوردیەوە هەر ڕۆژەو بەبەرگێکەوە خۆی دەگۆڕێت و ژێر خانێکی لەرزۆکی بۆ بنیات ناوین، ئەم کوردایەتییە موزەیەفەو خەمخۆرییەی پارتی بۆ پرسە نەتەوەیی و نیشتیمانییەکان لەسەر پایەی تێکشکاندنی کەسایەتی مرۆڤ و گەوجاندنی میللەت و فەرهودکردنی سەروەت و سامانی ئەو میللەتە ڕاوەستاوە کارنامەکەی پارتی لە بواری کوردایەتیدا ئەوەیە لە ڕێگەی دروستکردنی ژینگەیەکی پڕ لەترس و تۆقاندن و برسێتی مرۆڤەکان بێدەنگ بن بۆ خۆشیان وڵات فەرهود بکەن و ژێرخان و سەرخانی وڵات تاپۆبکەن، موچە نەدەن، بازاڕ و ژیان پەک بخەن لە پشتی هەموو ئەمانەوە ببنە چاوساغی داگیرکەران!\nگوتاری سەرەکی موزەیەفی مەسعود بارزانی و حیزبەکەی ئەوەیە کە ئەزمونەکەمان ساوایە و دوژمنان لەسەر سنورەکانمانن و مەترسی لەسەر قەوارەکە هەیە، لەپاڵ ئەم گوتارە موزەیەفانەدا دروشم بانگەشەی کوردایەتی و یەکڕیزی نێوماڵی کوردی بۆ ئەوەیە کە خەڵک بێدەنگ بێت و کەس هیچ نەڵیت! ئامانجیشیان خۆدزینەوەو هەڵهاتن بووە لە بەرپرسیارەتی سیاسی و ئیداری کە ناتوانن خزمەتی هاوڵاتیان بکەن و ڕێز لە کەرامەتی ئینسانەکان بگرن و حوکمڕانییەتیەکی تەندروست مومارەسە بکەن! پێویستە ئەم دروشمە سواوەی مەسعود بارزانی و حیزبەکەی کۆتایی پێ بێت و کوردایەتی ڕاستەقینە بە پارتی سەرۆکەکەی ناکرێت کە سەرتاپای مێژویان تا ئەم ساتەوەختە بێنرخکردنی مرۆڤ و بەها نیشتمانیەکان و هەژارکردنی هاوڵاتیان و گەندەڵستانیان بەرهەم هێناوە.\nلەدەرەوەی پارتیش هێزگەلێک هەن هێندە مایەپوچ و گۆشەگیر و پەراوێزخراون بە ناچاری دوای پارتی کەوتوون و شانۆگەرییەکی پوچگەرا دەگێڕن، ئەم هێزگەلە لەسەر گەورەکردنی مەسعود بارزانی خۆیان بنیات دەنێن و بارزانیشیان لە خۆیان لەو خەڵکە کردووەتە “ گۆدۆو ئیستراغۆن“! ئەم هێزگەلە کاتێک لەگەڵ پارتیدا کۆدەبنەوە هیچیان نییە بۆ وتن جگە لە موجامەلەکردن و کاتێکیش لەگەڵ سەرۆکی پارتیدا کۆدەبنەوە دەست و پێ سپین و چاوەڕێی قسە و بەیاننامە و بەڵێن و گوفتاری سەرۆکی پارتین! ئەم هێزگەلانە هێندە مایەپوچن تەنانەت بارزانیش منەتی پێیان نییە و جگە لە چەنەبازییەكی سۆشیال میدیا هیچی تر نین.\nئەم هێزگەلە بەتاڵ و موفلیسانە هێندە بچوکبونەتەوە تەنانەت ناتوانن مافەکانی خۆشیان لە کابینەکەی برا گەورەدا! بەدەست بهێنن ! ئەم هێزگەلە لە چەپەوە بۆ ڕاست لە عەلمانییەوە بۆ ئیسلامی توشی نەخۆشی چاوەڕوانی بوون و دەیانەوێت لە چاوەڕوانی سەرۆکی پارتیدا بە بەڵێن و دیدارو بزە و گوفتاری سەرۆکی پارتی بزەو خەندە بکەوێتە سەر لێوەکانیان، ئەم هێزگەلە نایانەوێت بزانن چاوەڕوانی چین و ئەم چاوەڕوانییە سودو بەرژەوەندی تێدایە بۆ خەڵک یان نەگبەتی و نەهامەتی؟! چاوەڕوانی ئەم هێزگەلە بۆخۆی لوتکەی پوچگەراییەو لەوە بچوکترن کە خەڵك ئومێدیان لەسەر هەڵبچنێت.\nعیماد عه‌لی: پارتی و یه‌كێتی و په‌كه‌كه، چی بكه‌ن؟\nبەیان ئیبراھیم: ژن و شیعر…


کتێبی گوتاری ناسیۆنالیزمی کوردی ـ بەرگی سێیەم و خوێندنەوەیەکی خێرا و چەند سەرنجێک… بەشی ١ـ٣، هەڵۆ بەرزنجەیی – PMNews\nسەرەتا پێویستە بە گوتەیەکی Samuel Coleridgeدەست پێدەکەم:” بلیمەت و زاناکان خاوەن ئایدیان، دەنا زۆرینەی خەڵک لەلایەن ئایدیاوە داگیرکراون”. کەواتە پێویستە ئەوە بڵێین کتێبەکە بەشێکە لە پرۆژەیەکی گەورە بە ناوی گوتاری ناسیۆنالیزمی کوردی. دیار نییە بۆ ئەم کارە کاک عەتا چ پێوەرێکی لەبەرچاو گرتووە؟. چونکە نە لە ڕووی کرۆنۆلۆژیاوە کاری لەسەر هەڵبژاردنی ئەو نووسەرانە کردووە و نە هیچ پێوەرێکی تری تێدا لەبەرچاو گیراوە. بەشی زۆری ئەو نووسەرانەی کاک عەتا دیاری کردوون، کۆچی دواییان کردووە،جگە لە د. کەمال مەزهەرـ تەندروستی باشی بۆ دەخوازین ـ . هەر بە گەزومقەستی خوێندنەوەکەی خودی کاک عەتا، نووسەر هەیە ناکەوێتە خانەی خاوەن گوتاری ناسیۆنالیستی کوردییەوە، خودی قەرەداخیش بابەتییانە ئەمەی ساخ کردۆتەوە. کەچی هێناوێتی و شەنوکەوێکی دوورودرێژی بۆ بەرهەمەکانی کردووە. کەواتە چەند ناوێک بەرچاو دەکەون کە نەدەبوو بەرچاو بکەون، کۆمەڵێکی تر نابینرێن، کە دەبوو وەک سەرمەشق دابنرانایە. ئەمەش نیشانەی تێکەڵی و پێکەڵی و نەبوونی پێوەر و بنەمایەکە بۆ کارەکەی قەرەداخی.\nبۆ نموونە، قەرەداخی خوێندنەوەیەکی تێروتەسەلی ورد و بابەتی بۆ گوتاری خوالێخۆش بوو “برایم ئەحمەد” دەکات و دەگاتە ئاکامێک لە دوا دێڕی نووسینەکەیدا دەڵێ: ” بەم پێودانگە کە گوتاری مێژوویی و سیاسی نووسەر ـ برایم ئەحمەد ـ لە دەرەوەی بازنە و سنوور و پێناسەی گوتاری نەتەوەیی یان ناسیۆنالیزمی کوردییە و گوتارێکی پان عەرەبییە”.\nکاک عەتا بەڕێز” د. کەمال مەزهەر”یشی خستۆتە ناو لیستی ئەوانەی وەک خاوەن گوتاری نەتەوەیی/ ناسیۆنالیزم کاری لەسەر کردوون. گەرچی دەشزانێ ئەم خوێندنەوەی ئەو بۆ کەسانی خاوەن گوتاری ناوبراو، جێی کەسێکی تێدا نابێتەوە ـ وەک د. مەزهەر ـ لە دیدێکی ئایدۆلۆژییەوە، پرۆژەی بۆ سەربەخۆیی و دەوڵەتیش نەبێت، کار لە پسپۆڕیەکەی خۆیدا ـ مێژوو ـ بکات دوور لە گوتاری ناوبراو ، کە دەکەوێتە دەرەوەی خانەی ئەوانەی کاک عەتا لە پێشەکییەکەیدا ڕیزبەندی کردوون و دەڵێ: ” هاوکات بیر و ئایدۆلۆژیای چەپ بەسەر هەندێکی تریانەوە دیارە و ئەمەش لایەنگری مانەوەی کورد دەکات، لە سایەی ئەو دەوڵەتانەدا کە کوردستانیان بەسەردا دابەشکراوە و ئەوان ئێستا داگیرکەری کوردستانن(…) ئەوەش لەو ڕوانگەیەوە هاتووە، کە بیری چەپ پێی وایە دەشێ لەسایەی دەسەڵاتی دەوڵەتی داگیرکەردا نەتەوەی بن دەست بژی، وەک ئەوەی سیستێمی سۆڤیەتی بانگاشەی بۆ دەکرد لەژێر دروشمی دیموکراتی بۆ دەوڵەت و ئۆتۆنۆمی بۆ نەتەوەی بن دەست”.\nـ گوتاری داگیرکەرچێتی و عێراقچێتی گوتاری پێکەوە ژیانێکی یەکسان و ماف پارێزراو و کەلتوورێکی پێشکەوتووی ژیانی مۆدێرن نەبووە وەک نموونەی سویسرا. بەڵکو وتاری قبووڵکردنی داگیرکەر و داگیرکراو،سەردەست و بندەست،زاڵم و زوڵملێکراو،جەللاد و قوربانی ،بە کورتی ڕازیبوونە بەوەی بێگانە حوکمی کورد بکات ….هتد.\nپێناسەکردنی گوتاری نەتەوەیی کردنەوەی دەرگای باسەکەیە، ئەوجا عەتا قەرەداخی داوا دەکات: ” گەرەکە گوتار ڕوویەکی شارستانی مرۆیانەی هەبێت”!. لەدیدی قەرەداخییەوە ئەمەش بەوە دەبێت: ” ئەم گوتارە لەسەر بنەما و مانای ڕەتکردنەوە یان هەڵوەشاندنەوەی گوتاری ئەوانی تر بنیات نەنرێت. بەڵکە گوتاری ناوبراو هەر چۆن ڕەوایەتی بە بوونی خۆی دەدات، بە هەمان شێوەش، ڕەوایەتی بە بوونی ئەوانی تر بدات. واتە نابێت گوتاری نەتەوەیی کوردی، ڕەگەزەکانی بە سووک یان کەم سەیرکردنی ئەوانی تر بارگاوی کرا بێت”. ئەم بۆچوونەوە بەدیوێکدا ڕاستە نابێت بە چاوی سووک و کینەوە تەماشای گەل و نەتەوە و کەمە نەتەوەکانی تر بکەین. بەدیوێکی تر کاک عەتا داوای ئەوەمان لێ دەکات، ئەوانە ڕەت نەکەینەوە و هەڵونەوەشێنییەوە، ڕێزیان لێ بگرین و بە چاوێکی بەنرخەوە تەماشایان بکەین!. ئەگەر وانییە، چۆن قسەی وا دەکات!؟. ئاخر پێویست بوو قەرەداخی ئاماژەی بە گوتاری ئەوان بکردایە و ڕوانگەی ئەوانی بخستایەتە بەرچاو و پێگە و بوون و نرخی بوونی کوردی تێدا بخوێندایەتەوە. بەڵام قەرەداخی هەر داوا لە کورد دەکات، گوتارەکەی مرۆڤدۆستی و مۆدێرن و شارستانی بێت. کە لە هەقیقەتدا گەوهەری گوتاری نەتەوەیی کورد، بەم تێڕوانینانە بەرجەستە بووە.\nبێشکچی گەورە زانای سۆسیۆلۆژی تورک دەڵێ”: دوژمنایەتیکردنی کورد و داگیرکردنی کوردستان،یەکجار بە دڕندەیی و خوێنڕێژانە کراون. بنیادەم ببڕای ببڕ نموونەیەکی تری بۆ ئەم دڕندایەتی و کۆنەپەرستییە لە هیچ جێیەکی تری جیهاندا بۆ نادۆزرێتەوە. کورد و کوردستانیان بە ڕادەیەک زەوت کرد،کە هەتا ناوی هەردووکیان لەسەر ڕووی زەوی سڕانەوە”.\nمن لێرەدا نموونە لە خودی کتێبەکەی نووسەرەوە دەگوازمەوە بۆ بەرچاوی خوێنەر، تا ئەو دژبەیەکییەی کاک عەتا پێوەی گرفتارە بخەمە ڕوو .جەمیل ڕۆژبەیانی دەڵێ: ” قەڵەمی دوژمن جارێ ئێمەی کردووەتە جنۆکە ،جارێ ئێمەی کرووەتە زۆڵ، جارێ ئێمەی کردووەتە نەتەوەی کوردی کوڕی مەرد، جارێ ئێمەی کردووە بە فارس، جارێ پیاوانی ئازامانی ناوناوە دز و درۆزن و شوانە وێڵە، ئەمەشیان بۆچۆتە سەر” .\nئەوەی جێی سەرنجی وردە، هەر سێ گوتاری ئەوان دژ بە کوردە، بە ناوەڕۆک دژ بەیەکتریشن، کەچی هەمیشە پێکەوە کۆکن لەسەر نکۆڵی و قڕکردنی ناسنامەی کوردبوون. لە نێو خۆیاندا بە بەرنامەن و هاوکار و هاوپەیمانن. بەکورتی و کرمانجی لە پشت گوتاری هەر سێکیانەوە، دەیان پرۆژەی ئاشکرا و نهێنی بۆ لەناوبردن و سەرکوتکردنی بزاڤی کورد و ناسنامەکەی هەیە. مامۆستا مەسعوود محەمەد لەم ڕووەوە ـ خەباتی ئینتەرناتسیۆنالی ئایینی یان ئایدۆلۆژیایی کورد ـ خاوەنی وتەیەکی هێجگار جوانە و دەڵێ ئەم جۆرە بیرکردنەوە وەک ئەوەیە: ” سواڵکەڕێک دەستکەوتی ڕۆژێکی سوڵکردنی خۆی دەخاتە سەر سامانی ملیۆنێرێک، لە بەرانبەریشدا نە سوپاسی دەکرێ و نەخەڵات دەکرێ”.\nجا کاک عەتا وەرە و تێمان بگەیەنە، کورد و گوتارەکەی لەم ڕووبەڕەدا، چ شوێنێکی پێ دەبڕدرێت؟!. یاخود چۆن ڕەفتار بکەن. دواتر دەڵێ: ” هیچ کام لەو نووسەرانە نەبوونەتە خاوەنی گوتاری تەواوی نەتەوەیی، بەو مانایەی گوتاری ناسیۆنالیزمی کوردی کە تەنیا لە سەربەخۆیی و بنیاتنانی دەوڵەتی سەربەخۆی کوردیدا خۆی دەبینێتەوە” . ئێمە بەوردی کاردەکەین لەسەر ئەم بۆچوونە، لە چوارچێوەی بەرهەمی ئەو کۆمەڵە نووسەرەی قەرەداخی دەسنیشانی کردوون. دواتر ئەم نووسەرانە بەسەر چەند گرووپ و ئاڕاستەیەکی جیاوازدا دابەش دەکات. پێشتر ئاماژەمان بە پان عەرەبیزم و چەپ کرد. بەشێکی تریان پۆلێن کراون بەوەی لەژێر کاریگەرێتی ئایین دان، بەتایبەت ئیسلام و ئەوی تریشی لەژێر کاریگەرێتی گوتاری دواکەوتوو و داخراوی ناسیۆنالیزمی عەرەب، کە خاسێتی کۆنەپەرستانە و شۆڤێنیزمی هەیە. کاک عەتا دەیەوێ ئەم ناونیشان و بکاتە دەروازەی تۆمەتبارکردنی، ڕەوانشاد جەمال نەبەز و کاژیک و پاسۆک،بۆیە لێرەدا ڕیزبەندییان دەکات. دواتر دێینە وێزەی ئەم بۆچوونەی قەرەداخی.\nلەبەرئەوەی جارێ قەرەداخی دەرگای پرۆژەکەی دانەخستووە و بەردەوامە لەسەر کارکردن لەسەری، وەک لە پێشەکییەکەیەدا پێمان دەڵێ:” ژمارەیەکی دیاری تر لە نووسەر و مێژوونووسان ماون کە بەرهەمەکانیان لە ڕوانگەی گوتاری ناسیۆنالیزمی کوردییەوە شایانی قسە لەسەر کردنن”. بۆیەکا منیش نامەوێ پێش بکەوم و ناوی ئەو نووسەر و خاوەن گوتارەنەتەوەییانە / ناسیۆنالیستانە بەرم، کە کاک عەتا ناهەقی گەورەی دەرهەق کردوون.\nفەرهاد شاکەلی دەڵێ:” ئەوانەی لە توریاوە گەڕانەوە دوو دەستە بوون تۆفیق وەهبی،محەمەد ئەمین زەکی ،ڕەفیق حیلمی و پیرەمێرد. ئەگەر بە تێرمە سیاسییەکەی ئەم سەردەمە قسە بکەین،دەتوانم بڵێم پیرەمێرد و حیلمی کوردستانی بوون. وە‌بی بەگ و زەگی بەگ عێراقچیبوون. پیرەمێرد و حیلمی لە نەتەوەکەی خۆیانەوە نزیکتر بوون،وەهبی بەگ و زەگی بەگ زیاتر خانەدان و ئەریستۆکرات بوون و نەیاندەویست دڵی کورسی و دەسەڵاتیان لێ بڕەنجێ”.\nدواتر لە بەرەو کۆتایی تەمەنیدا وردە وردە هەست و نەستێکی کوردانە دەیخاتە بەردەم پرسیاری قەومی کورد لە چ نەتەوەیەکە، چی بەسەر هاتووە؟ ئەم بیرکردنەوەیە ناچاری دەکات دەست بە پشکنین و لێکۆڵینەوە لەسەر کورد و کوردستان بکات. کۆمەڵێ بەرهەمی مێژوویی دەخاتە کتێبخانەی کوردییەوە. نووسینەوەکانی بە زمانی کوردی دەبێ،ئەگەرچی داوای لێ دەکەن بە عەرەبی یاخود بە تورکی بەرهەمەکەی بنووسێ. عەتا دەڵێ:” ئەم و بەشێکی تری ئەوانەی لە دەوڵەتی عوسمانییەوە گەڕانەوە لە ڕووی تیورییەوە گوتاریان بارگاوین بە ناسیۆنالیزم و لە ڕووی کردەییەوە پان تورکیزم و دواتر پان عێراقیزمە. بە هەرحاڵ عەتا ئاماژە بە کتێبیکی ئەمین زەکی نادات،ـ دوو تەقەلای بێ سوود” کە هەوڵێکی گەورەیە بۆ بیر و تیکۆشان و پرۆژەی داخوازییەکانی ناوبراو بۆ کورد و گوتاری نەتەوەییانە و ڕەنگە کۆمەکێکی باشتری بە نووسەر بکردایە. ئەوەی لێرەدا ئەمین زەگی وەک پرۆژە بۆ کورد لە حکومەتی عێراقی دەکات،دەوڵەمەندە بە داخوازیی نەتەوەیی. لە پەیڕەو و پرۆگرام و داخوازی گەلێ حیزبی کورد ئەوسا و هەتا ئێستاش زیاترە. بۆیە گرنگ بوو، قەرەداخی لێی بەئاگا بێت، تا مافی تەواوی بداتە ئەمین زەگی بەگ.\nمامۆستا فەرهاد شاکەلی پێی وایە: ” لەنێو دەستەی ڕۆشنبیرە کلاسییەکانی کورد، کەس هێندەی سەجادی بە بەرنامە کاری نەکردووە، کاری حکومەتێکی کردووە، چونکە زانیویەتی کورد حکومەت ؟ دەوڵەتی نییە”.\nمن چاپی دووەمی کتێبی الاکرادوالعرب ی ساڵی ١٩٦١م خوێندۆتەوە، بە پێشەکییەکەی ڕەوانشاد مام جەلالەوە. ئاگاداری تەواوی ژیانی سیاسی برایم ئەحمەد و بیرکردنەوەکانیم. بەختیش یاوەرم بوو، لە ڕۆژی ناشتنەکەیدا لە گردی سەلیم بەگ لە ڕیزی هەرە پێشەوە بووم. لەوێ کاتێ برادەرانی ڕێکخەر و بەڕێوەبەری سەرامۆنییەکە بە سەرکردایەتی ڕەوانشاد نەوشیروان مستەفا و زۆرینەی سەرکردایەتی یەکێتی، بە دوو زمان قسەیان لە بارەی برایم ئەحمەدەوە دەکرد. بە کوردی بە مامۆستای کوردایەتی ناویان دەهێنا و هەمان چرکە لەبەر خاتری دڵێ میوانە عێراقی و ئێرانییەکان بە زمانی عەرەبی، بە بیرمەندی عێراقی ناویان دەهێنا. ئەم دووفاقییە لە بیرکردنەوەدا نیشانە و بەڵگەی هەر هەموو شتێکە. مام جەلالیش و تێکڕای یەکێتی سەردەمانێکی زۆر بە گوتار و جوڵانەوەیانەوە بەرۆگری ئەم هێڵە فیکری و سیاسییەن، کە مامۆستا برایم ئەحمەد بۆی ڕەنگڕێژ کردوون. .هەر لەم باوەڕەوە دروشمی ” لەسەر بەردی بناغەی برایەتی کورد و عەرەب پیلانەکانی ئیمپریالیزم و زایۆنیزم وردوخاش دەبن”. هەوڵ بۆ بەرجەستەکرنی درا. هەروەک کاک عەتا قەرەداخیش لە خوێندنەوە ورد و بە دیقەت و بابەتییەکەیدا ئەمە دەسەلمێنێ.\nدوای ئەوە عوسمانی ڕوخا و دۆڕا ئینگلیز نەخشەی ناوچەکەی کێشا و دواتر گەلێ ڕاپەڕین بەڕوویدا بەرپابوو، بیرۆکەی کشانەوە لای ئینگلیز سەری هەڵدا. کشانەوەیەک بە مەرجی ئەوەی حکومەت لەو دەوڵەتە تازانەدا پێک بێت و لە لایەن دەستەیەکی کەمینەی دەستەبژێرەوە سەر بە خۆیان لە دوورەوە بە ریمۆنکۆنترۆڵ بێنە سەر حوکم و هەر خۆیان بیبەن بەڕێوە. پرۆفیسۆری مێژوو، Dietmar Rothermund لە تێزە بەناوبانگەکەیدا بۆ ناسیۆنالیزمی ئاسیا دەڵێ: دەوڵەت و سنوورەکەی لە ئامانجی لەبەرچاوگرتنی ناسیۆنالیزمدا هەیە، خاوەن دەسەڵاتە کۆلۆنیالیستەکانی پێشوو بڕیاری لەسەر دەدەن. ـ واتە ئینگلیز هەڵۆـ. کورد لە عێراقی تازە دروستکراو دا، ملی نەدەدا… ئیدی بە هەموو جۆرێک و بە زۆر و فروفێڵ و ستراتیژ و تاکیتیکی جیاواز کەوتنە رازیکردنی کورد بەوەی مل بە عێراقی تازە دروستکراو بدەن. یەکێ لە کارەکانیان دروستکردنی رێکخراوی کوردی و هاندانی خەڵکی کورد بوو بۆ گیانی برایەتی کورد و عەرەب وەک دروشم و بەرجەستەکردنی عێراقچێتی لای کورد.خوێنەوار و دەستەبژێری کورد لە بەرایی ئەلتەرناتیڤەکانی بەردەستی ئینگلیز بوون. ئەم کتێبە بەرهەمی ئەو قۆناغەیە و کتومت لەگەڵ سیاسەتی ئەوان! وەک بڵێی لەسەر داخوازی ئەوان هاتۆتە نووسین !! .\nلەم ڕووەوە د. کەمال مەزهەریش لە کتێبی ” کرکوک و توابعها حکم التاریخ والضمیر” دەڵێ: لە کۆنگرەی قاهیرە کاتێ باسی کێشە و هەرای کورد دەکرێ بڕیار دەدەن” ان تدار بصورە من قبل المندوب السامی، و تبقی منفصلە عن العراق نفسە” الی ان یتم ظهور” رآی عام کردی معتبر یوثر الانضمام الی العراق”.ل ١٢١. واتە بڕیار دەدەن کوردستان ڕاستەوخۆ لەلایەن مانداتی بەریتانییەوە بەڕێوە ببرێ و بۆ خۆی سەربەخۆ بێت لە عێراق، هەتا ڕایەکی گشتی کوردی کاریگەر سەرهەڵدەدات بۆ خۆ لکاندن بە عێراقەوە”. ئەمەش دەقاودەق واتە عێراقچێتی. گرنگە ئاماژە بدەین، ئەم ئاڕاستە لە کاتێکدایە، هێشتا کڵپەی شۆڕشەکانی شێخ بە تەواوی دانەمرکاوەتەوە.\nوەک ئاماژەم پێدا قەرەداخی کاری دروستی خۆی کردووە و من چ زیادەیەکم نییە بیخە سەر خەرمانی باسەکان. بەڵام ئەوەی لێرەدا جارێکی تر دەمەوێ جەختی لەسەر بکەمەوە ئەوەیە چۆن کاک عەتا لە بری خەڵکی تر ناوی برایم ئەحمەدی خستۆتە پرۆژەکەیەوە؟. لە کاتێکدا بیرکردنەوە و گوتاری بەڕێز برایم ئەحمەد دەکرێ بچێتە ژێڕ ناوی ئەنتی نەتەوەیی یاخود نانەتەوەی کوردییەوە؟!. ئایا ئەمە کاری ڕێکەوتە یاخود بە ئەنقەست هێناوێتییە پێشەوە؟!. کاک عەتا بەر لە ئێمە دەڵێ: گوتاری برایم ئەحمەد گوتارێکی پان عەرەبی و عێراقیزمە. بەواتایەکی ئاشکرا و بەهێزتر دەڵێ: ” ئەوەی خزمەتی نەتەوەی خۆی نەکات لەو بوارانەدا بۆ نەتەوە و مێژووەکەی هیچ نرخ و بەهایەکی نییە”. لە شوێنێکی تردا توند تر قەڵەم لەسەر بۆچوونەکەی دادەگرێ و دەنووسێ:” خزمەتکردنی کەلتووری مرۆڤایەتی بە گشتی خاڵێکی گەشە.، بەڵام خزمەتکردنی ئەندامانی نەتەوەی بندەست بە کەسێک و کەلتوور و عەقڵ و بوونی نەتەوە و کەلتوور و عەقڵی نەتەوەی سەردەست ملکەچی و خزمەتکاری و خۆ سوکردنکردنە لەبەردەم ئەو سەردەستەدا”.\nکتێبی کوردەکان و عەرەب، پتر پاکانەیە بۆ خراپەکارییەکانی عەرەب بەرامبەر بە کورد و باسی برایەتییەکی بێ بنچینە و واقیعی دەکات. بە هەموو مانایەکی خزمەتکردنە بە عێراقی بەچکەی ئینگلیز و پاراستنی و وەستانەوە بەرامبەر بە ناحەزانی تورک و عەجەم. بەدوای سەرهەڵدانی ئەم ڕێبازە سیاسییەدا، دروشمی پووچەڵی ” لەسەر بەردی بناغەی برایەتی کورد و عەرەب پلانەکانی ئیمپریالیزم وردوجاش دەبن”. بووە دروشمێکی دیاری ئەم بەرەیە.\nعەتا قەرەداخی لە لاپەڕەکانی ١٣٦ ـ ١٣٧ دا زۆر بە توندی گوتاری برایم ئەحمەد ڕەتدەکاتەوە و بە ” ملکەچی و پان عێراقیزمی لە قەڵەم دەدات ” . کاک عەتا هیچ ئاماژەیەک بە شاکارەکانی برایم ئەحمەد لە بواری ئەدەب و رۆژنامەگەریدا نادات. دیارە ناوی برایم ئەحمەد لە شیعر و ڕۆمان و گۆڤاری گەلاوێژ دا مێژوو و پێگەیەکی گەشی جیاوازی هەیە.\nکارەکانی رۆژبەیانی بەرهەمی خوێندنەوە و لێکدانەوە و بیرکردنەوەیە، دوور لە کاریگەری دوو فاکتی ئایین و ئایدۆلۆژی و گێڕانەوەیەکی وشکی مێژوویی . بە هەموو مانای باوەڕ و وشە نەک باوەڕی بە سەربەخۆیی کوردستان هەبووە، بەڵکو بە دڵ و گیان بۆی تێکۆشاوە. نە ڕقی لە گەل و نەتەوەی تر بووە نە هیچ، بەڵام بە بانگاشەی درۆزنانە و دروشمی سەوز و سووری ئایدۆلۆژی و ئایینی نەخەڵەتاوە. وەک مەسعوود محەمەد دەڵێ:(( ئای کورد چەند پێویستی بەوەیە بە گڵۆپ لەبەر دەرگای ماڵەکەی ئەم گوتە بەنرخە بنووسێ” گەلی کورد باوەڕی بە خۆی و مافەکانی خۆی هەیە و بە قەدەر ئەو ڕێزەی لێی دەگرێ،ڕێزی گەلان دەگرێ”)).\nکاک عەتاش تا کۆتایی باسەکەی ، ڕۆژبەیانی بە خاوەن گوتارێکی سێکۆلاری نەتەوەیی دادەنێ و مەسەلەکەشی باش پێکاوە. کۆتایی باسەکەی بەم کۆپلەیە دەهێنێ:” لەم ڕووەوە هەموو ئەو تێز و تێڕوانینانەی ئایینی یان مارکسیزم کە باس لە پێکەوە ژیانی نەتەوەکان و بەفریودانی بیر و ئایدۆلۆژیا و ئایین و مەزهەبەکان دەزانێت و تەنانەت لەو ڕووەوە دەسەڵاتی دەوڵەتی ئیسلامیش بەسەر کوردستاندا بە داگیرکاری دەداتە قەڵەم”. کەواتە بە هەموو شێوە و بەڵگەوە بۆمان ڕوون بۆوە کە ناوبراو شایانی ئەوەیە ناوی بچێتە لیستی سەرەوەی خاوەن گوتاری نەتەوەیی.


لە هەرێم، 68 كەس تووشی كۆرۆنا بوون - تۆڕی میدیایی خەڵک\nوەزارەتی تەندروستی حكومەتی هەرێمی كوردستان ڕایدەگەیەنێت، لە 24 كاتژمێری ڕابردوودا 2623 پشكنینی كۆرۆنا بۆ هاووڵاتیان ئەنجام دراوە.\nوەزارەتی تەندروستی حكومەتی هەرێمی كوردستان لە ڕاگەیەنراوێكدا ئاماژە بۆ ئەوە دەكات، لە 24 كاتژمێری ڕابردوودا 68 كەس تووشی ڤایرۆسی كۆرۆنا بوون و 2 كەسیش گیانیان لەدەستداوە.\nدەقی ڕاگەیاندراوی (٢٤) كاتژمێری تایبەت بە نەخۆشی ڤایرۆسی كۆڕۆنای نوێ COVID19 ژمارە (٣١١)\n١. پشكنین: (٢٩٢٣ پشكنینی نوێ)\n• (٦٢١) هەولێر\n• (٣٣١) سلێمانی\n• (١٩٥٣) دهۆك\n٢. تووشبوو: (٦٨ تووشبووی نوێ)\n• (٥٧) دهۆك\n٣. چاكبوون: (٩٦٣ چاكبوون)\n• (٣٣٢) هەولێر\n• (٣٧٤) دهۆك\n• (٥٣) ڕاپەڕین\nپشكنین ٩٤٨٧٣١ (٣٣٠٥٣٥ هەولێر، ٢٠٣٣٣٨ سلێمانی، ٤٠٧٥٥٨ دهۆك، ٧٣٠٠ هەڵەبجە)\nتووشبوون ١٠٣٥٦٥ (٣٦٣٠٧ هەولێر، ٢٩٩٠٨ سلێمانی، ٣٤٢٥٢ دهۆك، ٣٠٩٨ هەڵەبجە)\nچاكبوون ٧٢١٥٨ (٢٥٧٨٣ هەولێر، ٢٠٨١٨ سلێمانی، ٢٢٦١١ دهۆك، ٢٩٤٦ هەڵەبجە)\nلەژێر چارەسەر ٢٨٠١٧ (٩٦١٦ هەولێر، ٧٤٣٤ سلێمانی، ١٠٩٥٨ دهۆك، ٩ هەڵەبجە)\nمردن ٣٣٩٠ (٩٠٨ هەولێر، ١٦٥٦ سلێمانی، ٦٨٣ دهۆك، ١٤٣ هەڵەبجە)\n٢ی كانونی دووەم ٢٠٢١


سوید بۆ به‌رگرتن له په‌تای به‌راز، ئاماده‌یه - Radio Sweden Kurdish - Radyoya Swêdê - ڕادیۆی سوید | Sveriges Radio\nسوید بۆ به‌رگرتن له په‌تای به‌راز، ئاماده‌یه\nبڵاو کرایه‌وه onsdag 2 september 2009 kl 16.13\nتوێژینه‌وه‌کان باسی ئه‌وه ده‌که‌ن که ئه‌و پیاوه گه‌نجه‌ی ڕۆژی یه‌کشه‌ممه‌ی ڕابردوو به ئه‌نفلۆنزای به‌راز، له ئوپسالا مرد، ڕاسپێریی ته‌واو ڕاستی له نه‌خۆشه‌وانان وه‌رگرتبوو به‌ڵام چه‌ند نه‌خۆشییه‌کی دیکه‌شی هه‌بوو که وای لێکردبوو بکه‌وێته ناو بازنه‌ی ئه‌و که‌سانه‌ی بۆ گرتنه‌وه‌ی په‌تا، مه‌ترسیییه‌کی زۆرتریان له سه‌ره. توێژینه‌وه‌که نیوه‌ڕۆی ئه‌مڕۆ له لایه‌ن ده‌سته‌ی ڕاوێژکارانی بواری نه‌خۆشه‌وانیی سویده‌وه پێشکه‌ش کرا. هاوکاتیش ڕاگه‌یه‌نرا که سوید بۆ به‌رگرتن له په‌تای به‌راز، ئاماده‌یه.\nکاربه‌ده‌ستانی سوید به ته‌واوی ئاماده‌ن به‌ری هه‌ر چه‌شنه بڵاوبوونه‌وه‌ی په‌تای به‌راز له وڵاتدا بگرن. هه‌رچه‌ند وه‌زیری ته‌ندروستی، ماریا لارشۆن، تێداچوونی چه‌ند که‌سی تریش له‌م ناوه‌دا به دوور نازانن. ئاندێرش تێگنێل (Anders Tegnell) سه‌رۆکبه‌شی ئه‌نجومه‌نی به‌ڕێوه‌به‌ریی کاروباری کۆمه‌ڵایه‌تی (Socialstyrelsen) ده‌ڵێ ئه‌م کۆکوتانه‌ی خه‌لکی سوید له به‌رامبه‌ر په‌تای به‌رازدا، شتێکی زۆر تاکانه‌یه.\nبا له بیر نه‌که‌ین که له ڕوانگه‌ی به‌رگری له گیره‌وه‌یی نه‌خۆشیه‌وه ئه‌م کۆکوتانه فره سه‌رنجڕاکێشه. ئێمه ده‌توانین کارتێکه‌رییه‌کی زۆرمان هه‌بێت و زووتر له‌وه‌ی نه‌خۆشییه‌که خۆ په‌خش بکاته‌وه، به‌ری بگرین و ئاڵوگۆڕێک له چۆنه‌تیی شێوازه‌کانی پێشگیریدا پێکبێنین که پێشتر نه‌مانتوانیوه.\nهه‌موو هه‌فته‌یه‌ک له سویددا باسی چه‌ند نمووونه‌یه‌کی نوێ له تووشبوونی خه‌ڵک به په‌تای به‌راز، به‌ر گوێمان ده‌که‌وێت. به گوێره‌ی قسه‌کانی یان کارڵسون، به‌ڕێوه‌به‌ری گشتیی ئه‌نستیتووتی به‌رگری له گیره‌وه‌یی (Smittskyddsinstitutet)، ئه‌م زێده‌بوونه‌ی نه‌خۆشییه‌که به‌رفره‌تریش ده‌بێت. ئه‌و ده‌ڵێ ئێمه زیده‌بوونێک ده‌بینین به‌ڵام جارێ زوویه بێژین که زێده‌بوونه مه‌زنه‌که ئه‌م هه‌فته‌یه ده‌بێت یا خود هه‌فته‌یلی دادێ.\nبۆ که‌مکردنه‌وه‌ی ڕاده‌ی په‌خشبوونه‌وه‌ی نه‌خۆشییه‌که ده‌بێ هه‌موو جه‌ماوه‌ری سوید، ڤاکسین بکرێت. ئه‌گه‌ر ئه‌و به‌رنامانه‌ی بۆ ئه‌م ئامانجه له بیر چاو گیراون باش بچنه پێش ئه‌وا له هه‌فته‌ی یه‌که‌می مانگی ئۆکتۆبردا به‌شیك له کارمه‌ندانی به‌شی نه‌خۆشه‌وانی (vårdpersonal) و ئه‌و گرووپانه زیاتر له بازنه‌ی مه‌ترسیدان (riskgrupper)، دژی په‌تاکه ده‌کوترێن.\nئاندێرش تێگنێل (Anders Tegnell) سه‌رۆکبه‌شی ئه‌نجومه‌نی به‌ڕێوه‌به‌ریی کاروباری کۆمه‌ڵایه‌تی (Socialstyrelsen) ده‌ڵێ ئه‌و گرووپانه‌ی له بازنه‌ی مه‌ترسیی گرتنه‌وه‌دان، نه‌خۆشانی دڵ و ده‌مار و ئه‌وانه‌ش که ده‌ردیان کارییه، زووتر ده‌کوترێن. پاش ئه‌وه‌ی ئه‌و گرووپانه‌ی له بازنه‌ی مه‌ترسیی گرتنه‌وه‌دان کوتران، هاووڵاتیانی دیکه‌ی سویدیش دژی نه‌خۆشییه‌که ده‌کوترێن. چاوه‌ڕێی ئه‌مه ده‌کرێت که له کۆتایی مانگی نۆڤه‌مبه‌ردا نیوه‌ی خه‌ڵکی سوید ڤاکسین کرابێن و ئه‌و کات ڕێژه‌ی تووشبوونی خه‌ڵکیش به په‌تاکه که‌م ده‌بێته‌وه. به‌ڵام وه‌ک په‌تایه‌کی به‌ربه‌تاک (pandemin) هه‌ر ده‌مێنێته‌وه.\nئاندێرش تێگنێل (Anders Tegnell) سه‌رۆکبه‌شی ئه‌نجومه‌نی به‌ڕێوه‌به‌ریی کاروباری کۆمه‌ڵایه‌تی (Socialstyrelsen) ده‌ڵێ ئه‌م ئه‌نفلۆنزایه هاتووه تا جێگیر بێت، ڕه‌نگه له سوید نا به‌ڵام له جیهاندا به گشتی. ئه‌ویش به بێ گومان بۆ ده ساڵان. له‌مناوه‌دا زۆر که‌سیش به توندی ده‌یگرنه‌وه به‌ڵام ئێمه به‌و به‌رنامانه‌ی له به‌رچاومان گرتووه، مه‌ترسیی نه‌خۆشکه‌وتنه‌که له سوید که‌م ده‌که‌ینه‌وه.


سینەمای ئێران بە ئەکتەرە کوردەکان دەدرەوشێتەوە\nعه‌زیز مورادی 11/02/2021 - 10:04 سینەما\nلەم ساڵانەی دواییدا، ژمارەیەک ئەکتەری کورد دەرکەوتوون کە باشترین ئەکتەرەکانی ناو سینەمای ئێرانن. ئەم ئەکتەرانە لەناو فیلم و زنجیرە دراما فارسییەکاندا زیاترین و باشترین رۆڵ دەگێڕن، کە ناسراوترینیان بریتین لە:\nنەوید محەمەدزادە یەکێکە لە باشترین ئەکتەرە کوردەکانی ناو سینەمای ئێران و خاوەن دەیان خەڵاتی ناوخۆیی و جیهانییە. نەوید لە کاتی وەرگرتنی خەڵاتی یەکەمی سێیەمین فیستیڤاڵی سلێمانی، بە کوردی وتاری پێشکەش کرد و شانازیی بە کوردبوونی خۆیەوە کرد.\nهووتەن شەکیبا یەکێکی دیکەیە لە ئەکتەرە ناسراوەکانی سینەمای ئێران، کە لە شاری سنەی رۆژهەڵاتی کوردستان لەدایک بووە و هاوڕێیەکی نزیکی نەوید محەمەدزادەیە. ئەم ئەکتەرە خوشکەزای هادی زیائەدینی پەیکەرسازی ناسراوی کوردستانە.\nفەرهاد ئەسڵانی یەکێکە لە ئەکتەرە ناسراوەکانی ناو تەلەفزیۆن و سینەمای ئێران، کە لە شاری بیجاری سەر بە پارێزگای سنە لەدایک بووە. ئەم ئەکتەرە سەرەتا لە شانۆوە دەستی پێکردووە و ئێستا تەمەی 54 ساڵە و خاوەن چەندین خەڵاتی جیهانییە.\nسەعید ئاقاخانی جیا لە ئەکتەری، یەکێکە لە دەرهێنەرە ناسراوەکانی ناو ئێران و درامای کوردیی بردە ناو تەلەڤزیۆنی ئێران و تائێستا دوو سیزن لە درامای (ن.خ)ی لەناو تەلەڤزیۆنی ئێران بڵاو کردووەتەوە کە لە هەورامان وێنەی گیراون و سیزنی سێیەمی ئەم زنجیرە درامایە لە بەهاری ساڵی داهاتوو نمایش دەکرێت. ئەم ئەکتەرە بۆ رۆڵگێڕانی لە فیلمی (کامیۆن) لە فیستیڤاڵی فیلمی دهۆک، خەڵاتی یەکەمی وەرگرت.\nخاتوو شیلا خودادا یەکێکە لە ئافرەتە ناسراوەکانی ناو سینەما و تەلەڤزیۆنی ئێران، کە دایکی خەڵكی شاری مەهابادی رۆژهەڵاتی كوردستانە.\nخاتوو نیوشا لە تەلەڤزیۆنی ئێران دەیان رۆڵی لەناو زنجیرە دراماکاندا گێڕاوە. نیوشا لە تاران لەدایک بووە و جیا لە ئەکتەری، لایەنگری ناساندنی پیشە دەستییەکانی ناو ئێرانە بە جیهان.\nئەم خاتوونەش لە شاری سنەی رۆژهەڵاتی كوردستان لەدایک بووە و لە دەیان فیلم و زنجیرە درامادا رۆڵی گێراوە.\nعەلی لە شاری ئیلامی رۆژهەڵاتی كوردستان لەدایک بووە و هەر لە منداڵییەوە هاتووەتە ناو سینەمای ئێران.\nئەم ئەکتەرە لە شاری کرماشان لەدایک بووە و لە فیلمی (مێشکە بچووکە ژەنگرتووەکان) لەپاڵ نەویدی محەمەدزادە و فەرهاد ئەسڵانی، رۆڵی سەرەکییان گێڕا، کە دەرهێنەرەکەی بە میدیاکانی راگەیاند: “لەناو ئێران زۆر ئەکتەری ناسراو هەن، بەڵام من شانازیی بەم سێ کوردەوە دەکەم، کە فیلمەکەمیان سەر خست.\nکورش لەدایکبووی شاری کرماشانە و بەهۆی ژیانی دایکی لە شاری کرماشان، ناچارە بەردەوام لەنێوان تاران و کرماشان لەهاتوچۆدا بێ. کورش یەکێکە لە نەوەزاکانی ئەڵماس خانی کەنوولەیی شاعیر و شانامەنووسی کورد. جیا لە ئەکتەری، دەرهێنەرێکی ناسراوی شانۆیە لە ئێران و کاری پێشکەشکارییش دەکات.\nئەم خاتوونە ئەکتەری سینەما، شانۆ و تەلەڤزیۆنە. لە کرماشان لەدایک بووە و لە فێرگەی مامۆستا حەمید سەمەندەریان فێری ئەکتەریی بووە. لە فیلمی (شیرین)ی عەباس کیارۆستەمی رۆڵی گێڕاوە و تا ئێستا لە دە فیلمی سینەمایی و دەیان زنجیرە دراما رۆڵی گێڕاوە.\nخاتوو شەهێن ماستەری دەرهێنانی شانۆی لە هونەرە جوانەکانی زانکۆی تاران وەرگرتووە و خاوەن فێرگەی سینەمایە بۆ پەروەردەکردنی ئەکتەر و سینەماکار. نزیکەی 50 ساڵە لەناو سینەما و تەلەڤزیۆنی ئێران رۆڵ دەگێڕێ.


لوقمان غه‌فوور: عیراقییه‌كان نه‌گبه‌تن. – WtariKurd\nلوقمان غه‌فوور: عیراقییه‌كان نه‌گبه‌تن.\n– Posted on 2019-05-25بابەتی: فرە بابەت\nئێستا كه شه‌ڕ هاتۆته به‌رده‌رگای عیراقییه‌كان، هاتو هاوار ده‌ستی پێكردووه. تا مانگێ لەمەوبەر شیعه‌ی عیراق هێنده مه‌غرور بوو بوون، به‌ئاشكرا له‌میدیاوه ده‌یانوت: “هێزه‌كانی ئه‌مریكا له عیراق ده‌ره‌په‌ڕێنین.” بێئه‌وه‌ی بیربكه‌نه‌وه هێشتا وڵاته‌كه‌یان په‌تای ترسی سه‌دام به‌رینه‌داوه. له‌وه‌ش نه‌گبه‌تی تر ئه‌وه‌بوو كه هه‌ندێك سه‌ركرده‌ی كورد بۆئه‌وه‌ی دڵی ئاغای قاسمی سولێمانی ئیرانی لێزیز نه‌بێت به هه‌مان نه‌غمه‌ی شیعه ئه‌دوا، بێئه‌وه‌ی بیربكاته‌وه كه كورد كام پشتو په‌نایه‌ی هه‌یه له‌م ناوچه‌یه ئه‌گه‌ر ئه‌مریكا پشتی تێبكات.\nئه‌وه‌تا ئێستا (رۆژی 25ی مه‌ی 2019) له‌به‌غدا و له‌مه‌یدانی ته‌حریر لایه‌نگرانی مه‌قته‌دا سه‌در ئه‌رژێنه سه‌ر شه‌قام و داواده‌كه‌ن، شه‌ڕ دوورخه‌نه‌وه له ماڵی عیراق. ئه‌م جۆره یاریی و ته‌ڵه‌كه‌یه لای ئه‌مریكا كۆنه. به‌ر له‌وه‌ی شیعه‌كان خۆپیشاندان بكه‌ن دژی رووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی نێوان ئه‌مریكا و ئیران، ئه‌توانن به‌رێگه‌یه‌كی ئاسانتر شه‌ڕ له‌ماڵه‌كه‌یان دوورخه‌نه‌وه، له سبه‌ی زووتر نییه ئه‌و گروپه میلیشیا شیعه‌یه‌ی سه‌ر به‌ئیران له عیراق هه‌ڵوه‌شێننه‌وه به‌ناوی رێكخراوی به‌در و عه‌سائیبی ئه‌هلی هه‌ق و كه‌تیبه‌ی حزبوڵڵا و… هتد. كه هه‌موویان له ناو حه‌شدی شه‌عبیدا كۆكراونه‌ته‌وه به‌ناوی دژی داعش كه‌چی له‌گه‌ڵ ئه‌م كاره‌شیاندا لێدان له كورد و سوننه ئه‌ركێكی تریان بووه.\nزۆرجار گوێم له‌ده‌نگێكی ناساز ده‌بێت، كه باس له‌وه‌ده‌كات ئه‌مریكا چی كردووه بۆ عیراق! ئه‌م ده‌نگه‌ناسازانه هه‌ر ئه‌وانه‌ن كه له‌چوارچێوه‌ی دیواره روخاوه‌كه‌ی وڵاتی عیراق ده‌ره‌وه‌ی دنیا نابینن، ئه‌گینا سه‌ركرده عیراقییه‌كان خۆیان چیان به‌خشیوه به عیراق تا ئه‌مریكا زیاده‌یه‌كی بخاته‌سه‌ر و ئه‌مان وتبێتیان نه‌خێر. عیراقییه‌كان له‌دوای روخاندنی سه‌دام له ساڵی 2003 له‌رێگه‌ی تیرۆر و تۆقاندن و كوشتن و بۆمبی ته‌وقیتكراوه‌وه به‌ربوونه گیانی یه‌كتر. سه‌ره‌تا شیعه كه‌وته شه‌ن و كه‌وكردنی وردی سووننه‌ی عیراقی. ته‌نانه‌ت له به‌غدای پایته‌ختی تاوان و سێداره كه تا 2003 چه‌ند گه‌ڕه‌كێكی كه‌می شیعه‌نشین هه‌بوون، له‌دوای 2008ه‌وه ئیتر یه‌كپارچه به شیعه ته‌نرا.\nرۆژ له‌دوای رۆژ ئێران ته‌راتێنی به ناو پایته‌ختی عیراقدا ده‌كرد، ئه‌مریكا وایزانی عێراقییه‌كان بوون به نمونه‌ی ئینسانی ئه‌ڵمانی و ژاپۆنی و ئه‌توانن وڵاته‌كه‌یان بكه‌ن به نموونه بۆ هه‌موو خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست. بۆیه هه‌ر زوو له دوای چه‌ند ساڵێك بڕیاری كشانه‌وه‌ی به‌شێكی زۆری هێزه‌كانی دا له عێراق، به‌ڵام له دوای كه‌وتنی موسڵ له‌ساڵی 2014 له‌سه‌رده‌ستی داعش، تێگه‌یشت ئه‌و ملیاره‌ها دۆلاره‌ی له بنیاتنانه‌وه‌ی سوپای عیراقدا سه‌رفیكردووه، درۆ بووه. ئه‌و كه‌شه سیاسییه‌ی بۆ هێز و گروپی جیا جیا دروستی كردووه بۆ جێگیركردنی سیستمێكی دیموكراسی نییه، به‌ڵكو بۆ تاڵانكردنی سه‌روه‌ت و سامانی عیراقه.\nكۆتا قسه‌م ئه‌وه‌یه تا ئه‌م سیستمه سیاسییه‌ی كه ئیران به‌رێوه‌ده‌بات به‌رده‌وام له حوكمداری، ئه‌وا نه‌ك ئێرانییه‌كان، به‌ڵكو عیراقییه‌كانیش پشوو ناده‌ن و هه‌رگیز ژیانی سیاسی و ئابووری و كۆمه‌ڵایه‌تییان ئارامی به‌خۆیه‌وه نابینێت.


مه‌رجه‌عیه‌ته ئایینیه‌کانی عێراق لەقەیرانی ئێراندا بێلایەنن\nبەناوبانگترین پیاوانی ئایینیی شیعەی عێراق خۆیان بەدووردەگرن لە ئێران لەقەیرانی هەنوکەیدا لەگەڵ کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بەوەی داوا لە شوێنکەوتوانیان ناکەن پشتیوانیی کۆماری ئیسلامی بکەن.\nعەلی سیستانی، مەرجەعی باڵای شیعەکان و پیاوانی تری ئاینی شیعە خۆیان بەدوورگرتووە لە ململانێی نیوان ئێران و ئەمەریکا لەداواکردن لە شوێنکەوتوانیان بۆ پشتیوانیکردنی ئێران لە کێشەی هەنوکەیدا لەگەڵ ئەمریکا، ئاماژەیانکرد بەوەی مه‌رجه‌عیه‌ته ئایینیه‌کانی عێراق سیاسەتی بێلایەنییان دەپارێزن.\nشێخ عەللا روبەیعی ئەندامی لیژنەی فریاگوزاری لە نوسینگەی عەلی سیستانی، وتی پێگەی سیستانی کە لە وتارەکانی هەینیدا دەریدەخات، داواکردنی دەستتێوەرنەدانە لە کاروباری ناوخۆی وڵاتانی دیکەدا.\nروبەیعی بە دیارونای وت سیستانی لە وتارەکانیدا جەختدەکاتەوە لەوەی دەیەوێت عێراق بەدووربێت لە قەیرانە هەرێمییەکان.\nعامر بەیاتی وتەبێژی دار ئیفتا، بە دیارونای وت «پێگەی بێلایەنی و لایەندارینەکردن لەلایەن هەردوو مه‌رجه‌عیه‌ته ئایینیه‌کانی شیعەو سوننەوە پەیڕەودەکرێت لەعێراق».\nوتیشی «گوتاری میانڕەوی ئایینی رۆڵێکی بەرچاوی هەیە لەچاکسازیی کۆمەڵایەتی و گۆڕینی بیرۆکەی لادەرانەدا کە بەهیوان وڵاتەکە بخەنە سەر رێگەیەکی سەخت.»\nوتیشی ئەو گوتارە میانڕەوەی لەلایەن مه‌رجه‌عیه‌ته ئایینیه‌کانه‌وه لەخۆگیراوە لە نەجەف و له‌لایه‌ن مه‌رجه‌عیه‌تی سوننەشه‌وه، بەنوێنەرایەتی موفتیی سوننە لە عێراق شێخ مەهدی سومەیدعی، «رێدەگرێت لە مەینەتی بێوێنە لە ئەنجامی جەنگ و ناسەقامگیریی ناوخۆیی».\nبەیاتی داوای لە عێراقیەکان کرد شوێن رێنمایی مه‌رجه‌عیه‌ته ئایینیه‌کان بکەون «نەک ئەوانەی دەیانەوێت لاوانی عێراق هەڵبدەنە نێو قوڵایی رووبەڕوبوونەوە بۆ پشتگیریکردن له لایەنە دەرەکیەکان».\nغانم عەیفان شرۆڤەکاری ئەمنی ئاماژە بەودەکات مه‌رجه‌عیه‌ته ئایینیه‌کانی عێراق «ژیرانە» مامەڵەدەکەن لەگەڵ بارگرژییەکانی ئێران، بەوەی داوای خۆبەدوورگرتن دەکەن نەک خۆبەدەستەوەدان بۆ حه‌ماسه‌تی ئایینی کە دەکرێت عێراق ناسەقامگیر بکات.\nوتیشی «هه‌ڵوێستی سیاسیی مه‌رجه‌عیه‌ته ئایینیه باڵاکانی عێراق هەمیشە لەبه‌رچاوگرتنی بەرژەوەندی عێراق بووە لەسەروو هەموو شتێکه‌وه«، ئاماژەیکرد بەوەی ئەمە بەتایبەتی روونە لەوکاتەوەی بارگرژییەکانی ئێران زیادیانکردووە.\nهەروەها وتی «مه‌رجه‌عیه‌تی ئایینی لە نەجەف دیدگایەکی ئایینیی تایبەتی هەیە کە واقیعی سیاسی لە وڵاتەکەدا لەبەرچاودەگرێت».\nوتیشی پیاوانی ئایینی پێیانوایە عێراق لە مەترسییەکی گەورەدا دەبێت گەر لایەنگربێت لە ناکۆکییە بیانییەکاندا، هەربۆیەش بێلایەنن لە بارگرژییەکانی نێوان ئەمریکا و ئێراندا».


لە ڕۆژی وەکو ئەمڕۆدا و لە 3 ی مانگی هەشتی ساڵی 2014 داعش هێرشێکی فراوان و گشتی کردە سەر شەنگال و خەڵکی ئێزیدی بێ دەسەڵاتی کردە ئامانج و ئەوەی بۆی کرا کوشتی و ئەوانی دیکەشی هەر لە ژن و منداڵ و پـیر و گەنجەوە دەسـتگیرکرد و ماڵ و حاڵیانی بە تاڵان برد.\nمامەڵەی داعش لەگەڵ ئێزدیـیەکان هێندە توندبوو کە زۆر کەس و لایەن بە جینۆسایدی ناودێردەکەن، دەڵێن هیچی لەو مامەڵە دڕندانەیەی نازیـیەکان لەگەڵ جووەکان کەمتر نەبووە و بگرە هەندێک تاوانیان لە بەرامبەردا کردوون کە نازیـیەکانیش نەیانکردووە، وەکو کردنی ژنان و کچانی ئێزیدی بە کۆیلە و سەبایا و شتنەوەی مێشکی منداڵە ئێزدیـیەکان و کردنیان بە کەسانی توندڕەو تاوەکو تەقینەوەی خۆکوژیـیان پـێ ئەنجام بدەن.\nڕێـکخراو و دەزگا نێوخۆیی و نێودەوڵەتیـیەکان هەرچەندە بە توندی ئەم ڕەفتارەی داعش لەگەڵ ئێزدیـیەکانیان شەرمەزارکرد، بەڵام هێشتا وەکو پـێویست بە هانای ئەو خەڵکەوە نەچوون کە لەو کوشتنکاری و کۆیلایەتیـیە ڕزگاریان بوو.\nهێشتا بەشێـکی زۆری ئێزدیـیەکان لە بارێـکی دەرونی خراپـدان، بە تایبەتی ئەو ژنان و کچانەی توانراوە ڕزگاربکرێن. شەنگال بە وێرانی ماوەتەوە و کارێـکی وەها نەکراوە تاوەکو سەرلەنوێ بنیادبنرێتەوە. ڕاستە هەندێـک ڕێکخراو، بە تایبەتی جیهانیـیەکان، دەسـتی یارمەتی و هاوکاریـیەکان بۆ درێژکردوون، بەڵام لەو ئاستدا نەبووە کە بتوانێت ژیان و گوزەرانیان ئاسایی بکاتەوە.\nلە ئەمساڵدا و لەگەڵ نزیکبوونەوەی نەمانی داعش لە پارێزگای موسڵ، خەڵکی ئێزیدی چاویان لە ڕێـیە بۆ ئاوڕدانەوەیەکی جدی بۆ ناوچە وێرانکراوەکانیان و گەڕاندنەوەی خەڵکەکانیان کە لە ئێستادا لە کەمپەکانی ئاوارەیی ئەم شار و ئەو شاری کوردستان هێڵراونەتەوە. هەروەها هیوایەکی گەورەیان هەیە ئەو ژن و کچانەیان ڕزگاربکرێن کە هێشتا لە دەستی داعشدا ماونەتەوە و پاشان چارەنووسی ئەو خەڵکەیان بزانن کە هێشتا بێ سەروشوێنن.\nساڵیادی هێرشی دڕندانەی داعش بۆ سەر ئێزدیـیەکان


وەزارەتی دارایی لەبارەی مووچەی لیوایەکانی پێشمەرگە ڕوونکردنەوە دەدا\nكوردستان 02/01/2022 - 21:13 شوان به‌رزنجی\nلە نێو لیستی مووچەی سبەی دووشەممە 3/1/2022 کە لە لایەن وەزارەتی دارایی بۆ (باسنیوز) نێردراوە، دیوانی وەزارەتی پێشمەرگە دەدرێ و ناوی لیواکانی پێشمەرگە هاتووە، وەزارەتی دارایی ڕوونکردنەوە لەبارەی مووچەی ئەو لیوایانە دەدات.\nسەرچاوەیەکی وەزارەتی دارایی بە(باسنیوز)ی ڕاگەیاند:" سبەی مووچەی لیوا هاوبەشەکانی وەزارەتی پێشمەرگە کە لە لایەن وەزارەتی بەرگری پێشمەرگە دابین دەکرێ نادرێ، بەڵکوو تەنها دیوانی وەزارەتی پێشمەرگە و ئەو لیوا و شوێنانە دەدرێ کە سەر به دیوانی وەزارەتی پێشمەرگەن".\nسەرچاوەکە ئاماژەی بەوەش دا، مووچەی لیوا هاوبەشەکان پەیوەندیان بە وەزارەتی دارایی نییە، گوتیشی:" پارەی ئەو لیوا هاوبەشانە ڕاستەوخۆ مانگانە دەگوزرێتەوە بۆ وەزارەتی پێشمەرگە و نادرێتە وەزارەتی دارایی".\nهەفتەی ڕابردوو سه‌رۆكی ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا، بودجەی پێنتاگۆن (وه‌زاره‌تی به‌رگری)ی په‌سه‌ند کرد، كه 777 ملیار دۆلاره و 260 ملیۆن دۆلاری بۆ هاوکاریکردنی هێزی پێشمەرگە تەرخان کراوە.\nبەگوێرەی راپۆرتی بودجەی ساڵی 2022ی پێنتاگۆن، بڕی 345 ملیۆن دۆلاری بۆ هاوکاریکردن و پڕچەککردنی هێزە ئەمنییەکانی عێراقی تەرخانکردووە لەو نێو ئەو بڕەشدا، بڕی 260 ملیۆنی بۆ هاوکاریکردن و پڕ چەککردن و دابینکردنی مووچەی هێزەکانی پێشمەرگە تەرخان کردووە.\nلای خۆیەوە لیوا قارەمان شێخ كەمال، جێگری سوپاسالاری پێشمەرگە بە (باسنیوز)ی راگەیاند: "مانگانە ئەمریکا مووچەی لیوا هاوبەشەکانی پێشمەرگه دەدات و ئەو پشکەشی له بودجەی پێنتاگۆن پەسند کراوە بەشێکی بۆ ئەو بابەتەیە".


رژێمی ئێران دەسەڵاتی هەیە بەسەر دادوەری و سێکتەرە سەرەکییەکانی ئابووریدا، ئەمەش وایکردووە ئەگەری گەندەڵییان تیادا زۆر بێت.\nجونەید سەلمان لە بەیروت\nژنانی ئێرانی ئامێری بانكیی راكێشانی پارە بەکاردەهێنن لە تاران له 20 ئایار. [عەتا کیناری/ئاژانسی فرانس پرێس]\nشارەزایان بە مه‌شاریقیان وت بەهۆی ئەو رژێمه بەهێزە ناوەندییەوه كه ئێران کۆنترۆڵ دەکات، سیستەمەکانی دارایی و دادوەری نەیانتوانیوە بە ئاستی ئەوەی دەتوانن چالاكبن و لاوازن لەبەردەم خراپ بەڕێوەبردن و گەندەڵیدا.\nراوێژکارێكی ئابوری، رۆجەر مێڵکی بە دیارونای وت: "کەرتی گشتی دەستیگرتووە بەسەر ئابوری ئێراندا و زۆربەی سێکتەرە گرنگەکان لەلایەن دەوڵەتەوە کۆنترۆڵکراون."\nوتی ئەو ئاستە لە کۆنترۆڵی دەوڵەت کێشەدارە و ئاماژەی بۆ ئەوەش کرد كه دەزگاکانی حکومەت کۆنترۆڵی دامەزراوە مەزنه‌کان دەکەن، ئەوانیش کۆنترۆڵی هەموو شتێك دەکەن لە پیشەسازی نەوتەوە بگرە تاهەموو کاروبارەکانی پیشەگەری لە بەرهەمهێنان و سەربازی و گەشتوگوزار.\nوتی بوونی ئابورییەك کە دەوڵەت ئاراستەی دەکات بە رژێمێكی ئایینییەوە "ئابوری سنووردار دەکات و بانکی ناوەندی کەلەپچە دەکات" و وتیشی بانکەکانیش ده‌كه‌ونه‌ژێر بڕیار و فه‌رمانی سیاسییه‌وه.\nمێڵکی وتی شکست "هەر روودەدات" لەو دەوڵەتانەی تیایاندا سەرۆکایه‌تی سیاسی پشتگیری ناكات له چەمکی ئابوریی بازاڕ.\nئاماژەی بۆ ئەوەش کرد كه ئێران دەبینێت ناكیكی دێته ئاراوه لەسەر ده‌سه‌ڵات و دەستوەردان له ئابوریدا "كه پشت نابه‌ستن به دیدێكی ئابوری و داتاكان".\nسیستمێكی بانکی لاواز\nلە چەند ساڵی رابردوودا، زۆر کەس دەنگی نیگەرانییان بەرزکردەوە لەسەر کێشەکانی سیستمی بانکیی ئێران و ئەو ژمارە زۆرەی بانکی تایبەت کە کاریگەریی نەرێنی ئابورییان هەیە.\nبەرپرسی به‌شی قه‌ڵاچۆكردنی پارە سپیکردنەوە و دارایی تیرۆریزم لە بانکی بازرگانی باکوری ئەفریقا، شەوقی ئەحواش وتی: "سێکتەری بانکی ئێرانی پێشکەوتنی بەخۆوە نەبینیوە و ژێرخانی دارایی نییە کە پێویستە بۆی تا رۆڵێ خۆی ببینێت، هۆکاری ئەمەش به‌په‌راوێزبوونی ئێرانه."\nئەحواش بە مه‌شاریقی وت ئەمە وایکردووە "لاوازبێت لەکاتی پەشێویدا و نەتوانێت داواكارییه‌كانی مشتەرییەکانی جێبەجێبکات".\nشارەزای زانستە سیاسی و ستراتیژییه‌كان، عەبدلموحسین شەمەری وتی: "رژێمی ئێران بژاردەی کەمی لەبەردەستدایە لە سیستمی داراییدا و شکستی هێناوە لە وەستاندن یان هێورکردنه‌وه‌ی داڕووخانی خێرای ئابورییەکەی."\nشەمەری بە مه‌شاریقی وت سەدان قەوارە و کەسایەتی کراونەتە ئامانج بە ئابڵوقەکان، له‌نێویاندا 50 بانك و دەزگای دارایی.\nبەهۆی ئابڵوقەکانەوە رێنادرێت بانکەکانی ئێران خزمەتگوزارییەکانی تۆڕی بانکی سویفت بەکاربهێنن.\nوتی ئەمە "گواستنەوەی ئەلیکترۆنیی دراوی بۆ بانکەکانی ئێران راگرت لە سیستمی حەواڵەی نێوان بانکەکانی جیهاندا".\nلە لێدوانەکانیدا بۆ ماڵپەری هەواڵی فەرمیی پەرلەمانی ئێران، ئەندام پەرلەمانی ئێران مەحمود سادقی لە ئایار وتی هەندێك لە ئێرانییە پارێزگارەکان پشتیوانیی ئەو گروپانە دەکەن کە دەیانەوێت ئابڵوقە بشکێنن -- ئەوانەی هاوکاری کۆماری ئیسلامی دەکەن لە پشتی ئابڵوقەکانی ئەمریکاوە کارەکانی ئەنجامبدات.\nسادقی وتی: "ئەو گروپانە بڕوایان وایە مەحاڵە کاروباری وڵات بەڕێوەببرێت بەبێ پەنابردنە بەر گەندەڵی دارایی."\nسیستمێكی دادوه‌ریی گەندەڵ\nشەمەری وتی دادوەری خۆی ده‌بێت له پێشه‌نگی قه‌ڵاچۆكردنی گەندەڵیدا بێت، "بەڵام لە ئێران دادوەری داردەستە بۆ کپکردنی بەرهەڵستی و تووندکردنی دەستی هێزە ئەمنییەکان لەسەر هەر کەسێك کە تەنانەت بیربکاتەوە لە یاخیبوون دژی رژێمی دەسەڵاتدار".\nوتی بۆیە سیستمی دادوەری له ئێران خزمەتدەکات وەك "پارێزگاری رژێمی ئێران" بە سەرۆکایەتی رابەری باڵا عەلی خامنەیی.\nلە چەند راپۆرتێکی میدیای ناوخۆییدا ئەندام پەرلەمان سادقی ئاشکرایکرد كه ژمارەی زیندانیان لە ئێران "بیست قات زیادیکردووە بە بەراورد بە ساڵی 1979".\nوتی ئەمە ئێرانی خستۆتە ژێری ژێرەوەی ریزبەندی له راپۆرتی رێکخراوی ترانسپارێنت ئینتەرناشناڵ (رێكخراوی شه‌فافیه‌تی نێوده‌وڵه‌تی) لەسەر گەندەڵی. ئێران لەمدواییانەدا لە ریزبەندیی 130 بوو لە کۆی 160 وڵات.\nشەمەری وتی: "هەندێك پرسیاردەکەن: ئەگەر سیستمی دادوەری گەندەڵ بێت، کێ لێپرسینەوە لە گەندەڵەکان دەکات لە ئێران؟" ئاماژەشی كرد به‌وه‌ی سیستمی دادوەری لە ئێران "تەواوی سیستمە سیاسییەکە دەپارێزێت".


یاده‌وه‌رییه‌كی چه‌رچڵ هه‌رزانترینه\nونستوون چه‌رچڵ كه له مێژووی نوێدا به كه‌سایه‌تییه‌كی گه‌وره‌ی دنیا هه‌ژمار ده‌كرێت و پێشتر سه‌رۆك وه‌زیرانی به‌ریتانیا بووه و له ساڵی 1965 كۆچی دوایی كردووه. ئێسته یه‌كێك له یاده‌وه‌رییه‌كانی ئه‌و كه‌سایه‌تییه، به هه‌رزانترین پاره دێته فرۆشتن.\nپێگه‌ی "ئیلاف" بڵاوی كردووه‌ته‌وه كه چاویلكه‌كه‌ی چه‌رچڵ له زیادكردنێكدا له وڵاته‌كه‌ی خۆی "به‌ریتانیا"، به كه‌مترین به‌ها دێته فرۆشتن و ته‌نیا شه‌ش هه‌زار پاوه‌ندی كردووه كه ده‌كاته هه‌شت هه‌زار دۆلاری ئه‌مه‌ریكایی.\nئه‌و زیادكردنه ده‌كه‌وێته نزیكی چاڕنویل كه له‌و گونده‌یه چه‌رچڵ تێیدا په‌روه‌رده بووه و ده‌كه‌وێته باشووری له‌نده‌ن.\nچه‌رچڵ یه‌كێك بووه له سه‌ركرده‌كانی دنیا كه له سه‌رده‌می شه‌ڕی جیهانیی دووه‌مدا رۆڵێكی زۆر گه‌وره و كاریگه‌ری هه‌بووه، بۆیه به كه‌سایه‌تییه گه‌وره‌كانی دنیا هه‌ژمار ده‌كرێت، ئه‌وه‌یش وای كردووه كه خه‌ڵكێكی زۆر به‌لایانه‌وه سه‌یر بێت كه یه‌كێك له یاده‌وه‌رییه‌كانی ئه‌و كه‌سایه‌تییه، به هه‌رزانترین پاره بێته فرۆشتن.\nتا ئێسته ئه‌و زیادكردنه ئاماده نه‌بووه ناو و وێنه‌ی ئه‌و كه‌سه ئاشكرا بكات كه چاویلكه‌كه‌ی چه‌رچڵی كڕیوه، ئه‌ویش له‌سه‌ر داوای خۆی.\nونستوون لیۆنارد سبنسه‌ر چه‌رچڵ له ساڵی 1874 له له‌نده‌ن له دایك بووه و له ساڵی 1965 كۆچی دوایی كردووه. له ساڵی 1940 بووه‌ته سه‌رۆك وه‌زیرانی به‌ریتانیا تا ساڵی 1945، پاشان له ساڵی 1951 هه‌مان پۆستی وه‌رگرتووه و تا 1955 به‌رده‌وام بووه. ئه‌و جیا له‌وه‌ی ئه‌و پۆسته سیاسییه‌ی وه‌رگرتووه، مێژوونووس و نووسه‌ر و هونه‌رمه‌ند بووه. یه‌كه‌مین كه‌سه له‌ناو سه‌رۆك وه‌زیره‌كانی دنیا كه خه‌ڵاتی نۆبڵی ئه‌ده‌بی وه‌رگرتووه. چه‌ندان كتێبی له بواره‌كانی سیاسی و ئه‌ده‌بی بڵاو كردووه‌ته‌وه.\nله منداڵییه‌وه تا ئه‌و ته‌مه‌نه ته‌نیا پیپسی خواردووه‌ته‌وه.. چی به‌سه‌رهاتووه؟\nتوركیا.. له ژێر ئاو شوێنه‌وارێكى دێرین دۆزرایه‌وه\nبە وێنە.. کاکە حەمە تا ئێسته بەو شێوە نەبینراوە\nیارجان ڕه‌خنه‌باران كرا\nله هاوڕه‌گه‌زباز ده‌چێت.. لاوێكی عێراقی به‌شێوه‌یه‌كی دڕندانه ده‌كوژرێت\nشارا له دواى هاتنى بۆ هه‌ولێر حه‌ز به ته‌نیایى ده‌كات\nزانایانی چین.. بۆ دروستبوونی منداڵ دوو ژن پێویسته نه‌ك پیاو و ژنێك\nنهێنى له باره‌ى كوشتنه‌كه‌یه‌وه ئاشكرا بوو\nژنێكی مسوڵمان شازاده هاریی شه‌رمه‌زار كرد\nلانه به‌مشێوه‌یه ده‌یه‌وێت خۆی به‌ناوبانگ بكات


شیعری باوێشكه‌كانی مێژوو- نه‌ژاد عه‌زیز سورمێ … ئازاد گه‌لاڵه‌یی\nچ كاتێك شیعری هه‌ڵوێستدار له شاعیر وه‌رده‌گیرێت، شیعر یا به‌ری واقیعێكی ترسناكه. یا به‌ری خه‌یاڵێكی به پیته ئه‌گه‌ر شاعیر له به‌ری خه‌یاڵ كاریكرد. ئه‌وا بێ هیچ به‌ڵێ و نه‌خێرێك ئاراسته‌كه‌ی به‌ره‌و ناخی خۆی ده‌بات و خوێنه‌ر یا ئه‌وی دی بۆی نییه له‌گه‌ڵی بكه‌وێته گفتوگۆ و مششتومڕی لێپرسینه‌وه‌وه.\nله‌به‌ر ئه‌وه‌ی خه‌یاڵی خۆی سه‌رومڕ له شیعره‌كه‌دا ته‌وزیف كردووه و وه‌ك سه‌ره‌تاو كۆتایی له‌سه‌ری وه‌ستاوه ئه‌مه‌ش زیاتر ئه‌و شاعیرانه به‌ری ده‌چنن كه كار له ته‌سسه‌وف و ئه‌شقی فه‌ردی ده‌كه‌ن. به‌ڵام ئه‌گه‌ر شاعیر هاتوو كاری له كاره‌ساتێكی چاره‌نووسسازی نه‌ته‌وه‌یه‌ك، واته گشتی كرد ئه‌وا بێ هیچ به‌ڵێ و نه‌خێرێك خوێنه‌ریش دێته ناوه‌وه‌و به‌رپرسیاریێتی له شاعیر ده‌وێ.\nشه‌ڕی به‌رنه‌فره‌ت كه‌وتووی براكوژی نێوان یه‌كێتی و پارتی ڕووداوێكی ئێجگار قێزه‌ونی نێوان ئه‌م دووباڵه سیاسییه‌و ته‌واوی مێژووی كورده‌و شیعریشی بۆ نووسراوه.\nهه‌ندێك له شاعیران دووربه‌دوور وه‌ك به‌رپرسیارییه‌تێكی نه‌ته‌وه‌یی و برینێكی خوێن له‌به‌رڕۆیی لێی دواون و شه‌ڕیان وه‌ك مه‌بده‌ئێكی مرۆڤایه‌تی تاوانبار كردووه. له‌م هه‌ڵوێسته‌دا شیعری هه‌ڵوێستدا له شاعیری به‌رپرسیار وه‌رده‌گیرێت.\nله‌م دوو هێزه‌دا دوو سه‌ركرده فه‌رمانی ئاراسته‌كانی شه‌ڕیان لێوه‌رده‌گیرا. به‌رێزان (مام جه‌لال تاڵه‌بانی و كاك مه‌سعود بارزانی) بوون.\nشاعیر (نه‌ژاد عه‌زیز سورمێ) كه شیعری (باوێشكه‌كانی مێژوو)ی نووسیوه، شیعرێكه بێزاری له شه‌ڕ ده‌ربڕیوه‌و سه‌ره‌كانی شه‌ڕی تاوانباركردووه. ناشكرێ وه‌ك لایه‌نگرێك وه‌ربگیرێت، چونكه ڕووی ده‌می له گشتییه. به حه‌سره‌ت و داده‌وه هاڵاوی خوێنی گه‌رمی كوژراوانی لێ هه‌ڵده‌ستێت.\nشاعیر ئه‌و كاته‌ی ئه‌و شیعره‌ی نووسیوه. سكرتێری رۆژنامه‌وانی به‌ڕێز (كاك مه‌سعود بارزانی) بووه، له یه‌ك شوێن له‌گه‌ڵی ژیاوه‌و ده‌ژیا، هه‌موو فه‌رمانێكی لێوه‌رده‌گرت. ده‌بوو سات له دوای سات ده‌نگوباسی به‌ره‌كانی شه‌ڕ سه‌ركه‌وتن یا شكستی لایه‌ك له لایه‌كان وه‌ك هه‌واڵێكی ڕۆژنامه‌نووسی به كه‌سی مه‌به‌ست بگه‌یه‌نێ له‌گه‌ڵ هه‌واڵ گه‌یاندندا شیعری (باوێشكه‌كانی مێژوو)ی نووسیوه.\nئه‌م جۆره شیعره به هیچ جۆرێك له شاعیر وه‌رناگیرێت له‌م جێگا هه‌ستیاره‌دا شیعری له‌م جۆره، یانی (دووفاقی). ئه‌و كاته وه‌ك شیعرێكی ڕه‌سه‌ن له شاعیر وه‌رده‌گیرا. ئه‌گه‌ر له ژووری بڕیاردان و به‌رده‌وامبوونی شه‌ڕ بهاتبایه ده‌ره‌وه‌و ده‌رگای له دوای خۆی به توندی دابخستبووایه و موچه‌ی موفتو زۆر شتی تری بخستبووایه ژێر پێی شیعری ڕه‌سه‌نه‌وه. له‌م كرداره‌دا شیعره‌كه‌ی لێوه‌رده‌گیرا.\nشیعری (باوێشكه‌كانی مێژوو) شیعری (دووفاقی)یه. شیعری هه‌ڵوێستدار نییه‌و مانه‌وه‌و چینه‌كردنه له‌سه‌ر خه‌زێنه.\nشاعیری ڕه‌سسه‌ن ده‌بێ شیعر شه‌هیدی بكات. شاعیرانی ملكه‌چی ده‌سه‌ڵاتیش هێنده‌ی گردۆڵكه‌یه‌كیش دیوان چاپ بكه‌ن مێژوو وه‌ریانناگرێت و ده‌سسته‌وئه‌ژنۆ ده‌مێننه‌وه، هیچ شتێكیش له خوێنه‌ر ناشاردرێته‌وه.


40 كەس لە ستافی سەرۆكی هەرێم كەرەنتینە كراون\nنێچیرڤان بارزانی سەرۆكی هەرێمی كوردستان (40) كەسی لە ستافی تایبەتی خۆی لە هۆتێلێك لە هەولێر كەرەنتینە كردووە.\nرۆژی 20ی ئەم مانگە نێچیرڤان بارزانی سەرۆكی هەرێمی سەردانی بەغدادی كرد‌و لەگەڵ بەرپرسانی عێراق كۆبونەوەی كرد، سەردانەكەی سەرۆكی هەرێم بۆ بەغداد دوو رۆژی خایاند.\nبەپێی زانیارییەكانی (درەو)، دوای گەڕانەوەی بۆ هەرێمی كوردستان، نێچیرڤان بارزانی (40) كەس لە ستافەكەی كە لەسەردانەكەیدا بۆ بەغداد هاوڕێیەتییان كردووە رەوانەی كەرەنتینە كردووە لە هۆتێل (رۆتانا) لە شاری هەولێر.\n(درەو) زانیویەتی، یەكێك لە پاسەوانەكانی مستەفا كازمی سەرۆك وەزیرانی عێراق توشی كۆرۆنا بووە، نێچیرڤان بارزانی گومانی هەیە بەركەوتن لەنێوان ئەو پاسەوانەو ستافەكەیدا لەكاتی كۆبونەوەی لەگەڵ سەرۆك وەزیرانی عێراق رویدابێت، بۆیە ستافەكەی رەوانەی كەرەنتینە كردووە.\nبەپێی وێنەیەك كە چالاكوانانی كورد لە دەرەوەی وڵات بڵاویانكردوەتەوە، نێچیرڤان بارزانی لەگەڵ ئەحمەد حەسكۆ سكرتێریدا لەبەردەم بانكێك لە شاری ژنێڤی سویسرا بینراوە، هەندێك سەرچاوەش ئاماژە بەوە دەكەن كە ەو وێنەیە كۆنەو ساڵی رابردووە كە نێچیرڤان بارزانی بەشداری لە ئاهەنگی دەرچوونی ئیدریسی كوڕیداكرد لە سویسرا.\nكابینەی سێقۆڵی.. لە كوردستانێكی بەهێزەو بۆ ئابورییەكی داڕماو\nخانەنشینی پەرلەمانتاران لە یاسای چاكسازیدا\nشێخ باز.. لە نەوتەوە بۆ تەماتە


کاروان عارف – پاییزی 2004\nله نێوان 23 ئۆكتۆبه‌ر و 9 نۆڤه‌مبه‌ری 2004 دوو ئه‌ندامی ده‌سته‌ی كارگێڕی كۆمه‌ك، ئاسۆس شه‌فیق/ سوید و كاروان عارف/ نه‌رویج، سه‌ردانی كوردستانیان كرد به مه‌به‌ستی هه‌ڵسوڕاندن و جێبه‌جێكردنی هه‌ندێ له چالاكی و كاروبار و پێداویستی ده‌فته‌ره‌كانی كۆمه‌ك له ناوچه جیاجیاكانی كوردستان، و ئه‌مه‌ش ڕاپۆرتی كورته‌ی كاره‌كانیانه:\n1- سلێمانی - كۆمه‌ك سه‌ردانی كارمه‌ندانی وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده‌ی كوردستانی كرد. به وردی باس له سیسته‌می فێركاریی كوردستان و پرۆژه‌كانی كۆمه‌ك كرا. كۆبوونه‌وه‌كان سوودبه‌خش بوون. نیاز وایه به هاوكاری هه‌ردوو لا چه‌ندین هه‌نگاوی تازه بنرێت، وه‌ك: - كۆمه‌ك نووسیارێك ده‌رباره‌ی سیسته‌می فێركاریی سكه‌نده‌ناڤی بخاته به‌رده‌ست حكوومه‌تی هه‌رێم وه‌ك نمونه‌یه‌ك بۆ سوود لێ وه‌رگرتن.- کاک ئیبراهیم ساڵح – ی هاوکاری کۆمه‌ک له ئوسلۆ - ئاماده‌گیی خۆی پێشانداوه بۆ ته‌رجه‌مه کردنی دوو کتێب بۆ وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده‌ی کوردستان. یه‌کیان ده‌رباره‌ی توندوتیژی له قوتابخانه‌دا و ئه‌وه‌ی دیکه ده‌رباره‌ی پێوه‌ندی نێوان قوتابخانه و ماڵه‌وه. وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده ئاماده‌یه چاپ و بڵاوكردنه‌وه‌ی کتیبه‌کان بگرێته ئه‌ستۆ.- پیاده كردنی پرۆژه‌ی «پۆلی نموونه‌یی» له ناوچه‌ی بیتوێن.- كار كردن بۆ كردنه‌وه‌ی «پۆلی پێشوازی» بۆ ئه‌و منداڵانه‌ی له سكه‌نده‌ناڤیاوه ده‌گه‌ڕێنه‌وه كوردستان.... و چه‌ند خاڵێكی دیكه.\nپاشان له‌گه‌ڵ ده‌سته‌ی كۆمه‌كی سلێمانیدا كۆبووینه‌وه. چه‌ند باسێكی په‌یوه‌ست به كاروباری سلێمانییه‌وه ڕوون كرایه‌وه. بۆ نموونه:- گواستنه‌وه‌ی بنكه‌ی كۆمه‌كی سلێمانی له «داره‌سووتاوه‌كه» بۆ «جاده‌ی مه‌وله‌وی» - نزیك فه‌رمانگه‌ی پۆست. ئه‌م بنكه‌یه ته‌نها وه‌ك ئۆفیس به‌كار دێت. سه‌نته‌ری فێركاریمان ده‌گوێزرێته‌وه بۆ كه‌نده‌كه‌وه.- كاك یاسین له‌گه‌ڵ كاك محه‌مه‌د ئوسماندا بودجه‌ی ده‌فته‌ری سلێمانی ڕێك ده‌خه‌ن. حسابی ورده‌مه‌سره‌ف له حسابی پشتیوانه‌تی و له حسابی پرۆژه جودا ده‌كرێته‌وه.- كه‌س بۆی نییه به ناوی «كۆمه‌ك» ه‌وه دااوی زه‌وی له حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان بكات، نه بۆ كۆمه‌ك نه بۆ كه‌سانی هاوكار له كۆمه‌كدا - با قانوون ڕێگه‌ش بدات. ڕێسای ناو كۆمه‌ك ڕێ نادات. ئه‌مه خاڵێكی گرنگه و ده‌بێ هه‌موو كه‌س په‌یڕه‌وی بكات\n2- كه‌ركووك -- سه‌ردانی بنكه‌ی خاسه كرا. له‌م بنكه‌یه‌دا، كۆمه‌ك له سه‌ره‌تای 2004 ه‌وه خولی كۆمپیوته‌ر و زمان و ماف ده‌ڵێته‌وه. كاره‌كانی بنكه‌ی خاسه زۆر باش و ڕێكوپێكن. سه‌دان منداڵی كه‌ركووك هه‌تا ئێستا له خوله‌كانی ئه‌م بنكه‌یه‌دا ئاشنای بابه‌تی هه‌مه‌جۆر بوون. له‌گه‌ڵ به‌رپرسی بنكه‌كه، كاك شێرزاد ڕاوێژ كرا و پلان دانرا بۆ پێشخستن و په‌ره پێدانی چالاكیی كۆمه‌كی كه‌ركووك. بۆ نموونه كردنه‌وه‌ی خولی تایبه‌ت بۆ مامۆستایانی مه‌كته‌به‌كانی ئه‌و ناوچه‌یه.- سه‌ردانی چه‌ند مه‌کته‌بێکی شاری كه‌ركووكمان كرد، بۆ نموونه مه‌كته‌بی به‌رته‌كیه و كاوه. خوێندن، به‌تایبه‌تی خوێندنی زمانی كوردی، له‌م شاره‌دا پێویستی به هاوكاری و هیممه‌تی هه‌موو لایه‌كه. نه‌بوون یان كه‌میی كتێب، كه‌ره‌سته‌ی فێركاری، جێی له‌بار، مامۆستای شاره‌زا به‌شێكن له خه‌مه‌كانی ئه‌م شاره.- سه‌ردانی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی په‌روه‌رده‌ی كه‌ركووك / به‌شی خوێندنی كوردی كرا. له‌گه‌ڵ به‌رپرسانی په‌روه‌ر‌ده‌ی كه‌ركووك باس له كێشه‌ی خوێندنی زمانی كوردی كرا. بڕیار وایه كۆمه‌ك و په‌روه‌رده‌ی كوردیی كه‌ركووك هاوكاری بكه‌ن بۆ له‌چاپ دانه‌وه‌ی كتێبێكی خوێندنی كوردی – كه په‌روه‌رده‌ی كه‌ركووك ده‌ستنیشانی كردووه- بۆ مه‌كته‌به‌كانی كه‌ركووك.\n3- بادینان - له دهۆك سه‌ردانی هاوكارانمان كرد. كاك خه‌لیل دهۆكی به‌رپرسی كۆمه‌كی بادینانه. باسی هه‌وڵدان و چالاكیی ئه‌و ده‌ڤه‌ره‌ی ڕوون كرده‌وه. پاشان سه‌ردانی كاك نه‌زمیی هاوكارمان كرد له ئاكرێ.\n4- ڕانیه -- له ڕانیه، دۆڵی بیتوێن، گوندی ده‌ڵاڵان مه‌كته‌بێكی سه‌ره‌تایی لێیه. كۆمه‌ك له‌گه‌ڵ به‌ڕێوه‌به‌ر و مامۆستایانی ئه‌م مه‌كته‌به كۆبۆوه. باس له پیاده كردنی پرۆژه‌ی «پۆلی نموونه‌یی» كرا. پێشنیازه‌كه په‌سه‌ند كرا. مه‌كته‌بی ده‌ڵاڵانی سه‌ره‌تایی شه‌ش پۆلی هه‌یه. له پۆلی یه‌كه‌وه هه‌تا پۆلی شه‌ش. 96 خوێنداكار و 5-6 مامۆستای هه‌یه.- سه‌ردانی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی په‌روه‌رده‌ی ڕانیه كرا و ڕه‌زامه‌ندی ئه‌وانیش وه‌رگیرا بۆ پرۆژه‌ی ناوبراو.- به هاوكاریی «په‌یمانگه‌ی مامۆستایانی ڕانیه» كۆڕێكی تایبه‌ت ده‌رباره‌ی سیسته‌می فێركاریی سكه‌نده‌ناڤیا كرا بۆ خوێندكارانی ئه‌و په‌یمانگه‌یه. نزیكه‌ی سه‌د خوێندكار به‌شداری كۆڕه‌كه بوون. ئه‌مه دووه‌م كۆڕ بوو كۆمه‌ك بۆ خوێندكارانی «په‌یمانگه‌ی مامۆستایانی ڕانیه» ی ساز کرد.- مامۆستایانی مه‌كته‌بی ده‌ڵاڵان سه‌ردانی پرۆژه‌ی كه‌نده‌كه‌وه‌ی سلێمانی – یان كرد بۆ ئه‌وه‌ی به كرده‌وه ناوه‌ڕۆك و ڕه‌وتی كاری ڕۆژانه‌ی پرۆژه‌كه ببینن.ئێستا پرۆژه‌كه‌ی ڕانیه‌ش كارایه. - گوندی سووره‌دێ له كوێستانی بناری قه‌ندیله. مه‌كته‌بێكی سه‌ره‌تایی لێیه. شه‌ش پۆله. پێداویستیی ئه‌م مه‌كته‌به زۆرن. بڕیاره كۆمه‌ك سۆپا و نه‌وتیان بۆ ته‌رخان بكات\n5- پرۆژه‌ی که‌نده‌که‌وه-- كاروباری پرۆژه‌ی كه‌نده‌كه‌وه زۆر باش به‌ڕێوه ده‌چێت. ئێستا چوار پۆل، دوو پۆلی یه‌ك و دوو پۆلی دوو له‌م پرۆژه‌یه‌دان. كه‌ژێكی ئارام و شاد هه‌ر چوار پۆله‌كه‌ی گرتۆته‌وه. مامۆستای كارامه و كه‌ره‌سته‌ی فێركاریی باش، وێڕای ژێهاتیی دۆستانی كۆمه‌ك له پرۆژه‌كه‌دا، ئه‌م پۆلانه‌ی كردۆته نموونه‌یه‌كی سه‌ركه‌وتوو.- كارئاسانی كراوه بۆ ده‌ست كردن به هه‌ڵمه‌تێك بۆ خاوێنی گونده‌كه. له‌گه‌ڵ خه‌ڵكی گونده‌كه و كاربه‌ده‌ستان قسه كرا. نیاز وایه هه‌فتانه، دوو جار، مه‌كینه‌ی تایبه‌ت بێته گونده‌كه‌وه بۆ كۆكردنه‌وه‌ی خۆڵی ماڵان.- هه‌وڵ درا بۆ چاك كردنی جاده‌ی كۆڵانی مه‌كته‌به‌كه به مه‌به‌ستی چاك كردنی ژینگه‌ی ده‌وروبه‌ری مكته‌به‌كه. نیاز وایه ئه‌م كاره له‌م ڕۆژانه‌دا ده‌ست پێ بكات.


کورد لە کوێی کێشەکانی نێوان ئەنقەرەو پاریسە؟\nYou are at:Home»تەوەر»هەواڵ»تایبه‌ت»کورد لە کوێی کێشەکانی نێوان ئەنقەرەو پاریسە؟\nBy nuche.net on\t 2018/03/31 تایبه‌ت, شیکاری, گرنگ\nلە ماوەی دوو رۆژی رابردوو گۆڕانکاری لە پەیوەندی سوریا هاتۆتە ئاراوە، کە بە لانی کەمەوە دەکرێ بگوتری رووداو وپیشهاتی نوێ لە پەیوەندی لە گەڵ ناوچەکانی ژێر کۆنتڕۆڵی کورد لە سوریای بەدواوە دەبێت.\nدوو هەواڵ، دوو رووداو کە جێی تێڕامانن. یەکەم، بەیانی دۆناڵد ترەمپی سەرۆکی ئەمریکا، لە پەیوەندی لە گەڵ کشانەوەی هەر چی خێرای هێزەکانی ئەم وڵاتە لە سوریا. دووەم، دیدار وچاوپێکەوتنی ئیمانۆئێل ماکرۆن، سەرۆکی فەڕەنسا لە گەڵ شاندێکی هێزەکانی سوریای دیموکراتی لە کۆشکی ئەلیزە، رووداوێک لە لە چەشنی خۆیدا بێ وێنەیە.\nهەر دوو رووداوەکە دەتوانێ لە سەر چارەنوس وداهاتووی ناوچە کوردیەکانی ژێر دەسەڵاتی کوردی رۆژئاوا، شوێندانەر بێت.\nکشانەوەی ئەمریکا لە مەنبەج و لە سوریا، بە گشتی دەتوانێ بۆ کورد سەرئیشەیەکی نوێی بەدواوە بێت، چونکە مانەوە وبوونی هێزی ئەمریکا لەم ناوچەیە تەنها فاکتەر و بەربەست بووە. لە بەردەم ئۆپەراسیۆنەکانی تورکیا بۆ سەر ئەم ناوچانە. تورکیا نایهەوێ لە گەڵ هاوپەیمانی خۆی واتا ئەمریکا بەرەوڕوو ببێتەوە، هەر بۆیە هیوای لە سەر جۆرێک رێککەوتن لە گەڵ واشنتۆن هەڵچنیوە، بە جۆرێک کە چاوەرێ دەکات بێ سەرئیشە و بە تێچووەیەکی کەمەوە پەلاماری ئەم هەرێمە بدات.\nبەڵام رووداوی دووەم، کە تووڕەیی و کاردانەوەی توندی تورکیای بەدواوە بوو. دیدار و کۆبوونەوەی سەرۆکی فەڕەنسا لە گەڵ فەرماندە کوردەکانی هێزەکانی سوریای دیموکراتی بوو لە پاریس.\nتورکیا رایگەیاند، کە ماکرۆن لە سەر مێزێک لە گەڵ تیرۆریستان دانیشتووە و وەک بەکر بۆزداغ، جێگری سەرۆکوەزیرانی تورکیا دەڵێت، بە دوور نییە کە هێزەکانی سوپای فەڕەنسا لە لایەن هێزی سەربازی وڵاتەکەی بکرێنە ئامانج، ئەگەر بێتو فەڕەنسا هێز رەوانەی ناوچە کێشە لەسەرەکان بکات.\nدوابەدوای هۆشداری و هەڕەشەی توندی تورکیا، پاریس وەک روونکردنەوە رایگەیاند، کە نایهەوێ لە دەرەوەی چوارچێوەی ئۆپەراسیۆنەکانی هێزەکانی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژی داعش جووڵە بە هێزەکانی خۆی بکات. بە پێی راپۆرتی رادیۆ فەڕەنسا، شەو و رۆژی رابردوو تەنگژە و ئاڵۆزی نێوان ئەنقەرە و پاریس قوڵ بۆتەوە.\nئەمرە دێنیز، هەواڵنێری بەشی سیاسی بە رادیۆ فەڕەنسای گوتووە، بڵاوبوونەوەی هەواڵی دیداری ماکرۆن و شاندی هێزەکانی سوریای دیموکراتی بۆ تورکەکان شۆکهێنەر بووە، چونکە تورکیا لە دوای ئاڵۆزی و ناکۆکیەکانی لە گەڵ ئەڵمانیا، پاریسی وەک جێگرەوە و بژاردەی دووەم لەبەرچاو گرتبوو و رووداوەکانی رۆژی رابردوو دەتوانێ ململانێی توندتر لە پەیوەندیە سەربازیەکانی تورکیا و ئەرووپا بەدوای خۆیدا بهێنێ.\nجەنەڕاڵ دومینیک ترینکاد، بەرپرسی ئۆپەراسیۆنە سەربازیەکانی فەڕەنسا لە نەتەوەیەکگرتووەکان لەبارەی گۆڕینی هەڵوێستی ئەرێنی فەڕەنسا سەبارەت کورد لە رۆژئاوای کوردستان دەڵێت، ئەمە پیشان دەدات کە فەڕەنسا دەیهەوێ رۆڵێکی کاراترو چالاکتر لە سوریا بگێڕێ.\nئەم بەرپرسە سەربازیەی فەرەنسا پێیوایە، فەڕەنسا دەتوانێ ببێتە رێگر لە بەردەم فراوانخوازیەکانی تورکیا لە سوریا و هەر ئێستاش ئەم بەربەستە لەبەردەم ئەنقەرە دروست بووە. فەڕەنسا ٦ ساڵ لە پانتای سیاسی سوریا بە دوور بووە، بەڵام ئێستا دەیهەوێ بە سەرنجدان بە دۆخی ئاڵۆزی ئەم وڵاتە، رۆڵێکی چالاکتر و دیاریکەر ببینێت. بێگومان ئامادەبوونی فەڕەنسا شوێندانەر دەبێت.\nترینکاد دەشڵێت، بە وردی دەزانێ کە هاوکات بوونی لێدوانەکانی سەرۆکی فەڕەنسا وهەوڵەکانی پاریس بۆ نزیک بوونەوە لە کوردەکان، پلانێکی پێشوەختە و پلان بۆ داڕێژراو بێت.\nویلیام جۆردەن، دبلۆماتکاری پێشووی ئەمریکا لە پاریس بۆچوونێکی جیاوازی هەیە. جۆردەن پێیوایە، بڕیاری کۆشكی ئەلیزێ بۆ ناردنی هێزی سەربازی بۆ سوریا، زۆرتر پڕ کردنەوەی بۆشایی دوای کشانەوەی هێزەکانی ئەمریکایە لەم وڵاتە، هەر چەند پاریس بە بەراورد لە گەڵ ئەمریکا توانای ئاراستەکردنی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژ بە داعشی لە سوریا نییە.\nئاژانسی هەواڵی رۆیتەرز لە یاداشتێکدا، گۆڕانکارییەکانی رۆژی رابردوو بە خاڵی وەرچەرخان لە ئاڵۆزی و ناکۆکی تورکیا لە گەڵ هاوپەیمانانی رۆژئاوایی خۆی وەسف دەکات و گریمانە دەکات، ئەم ناکۆکیانە تا دێ زیاتر و بەرینتر دەبنەوە.\nکەناڵی هەواڵی جەزیرە لە راپۆرتێکی شیکاریدا، گۆڕانکاریەکانی سوریا بە زیانی تورکیا وەسف دەکات و هاوکاری فەڕەنسا بۆ کوردەکانی سوری،ا بە تابۆیەک وەسف دەکات کە تورکیا لێی نیگەرانە، بەڵام تورکیا سەرباری ئەم هاوکاریانە چیتر نایهەوێ لە گەڵ هاوبەشەکانی لە رۆژئاوا بکەوێتە ململانێیەکی زیاترەوە.\nهەفتە نامەی نیۆزڤیک، لە راپۆرتێکی دیکەدا، کردەوەی پاریس و دژکردەوەی ئەنقەرە بە مەترسیەک بۆ سەر داهاتووی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژ بە داعش، وەسف دەکات.


نڤێژا ئینیێ یا سیاسیە نە فەرزا دینیە – Malame\nنڤێژا ئینیێ یا سیاسیە نە فەرزا دینیە\nد. شه‌عبان مزوری 22 ئازار، 2022\n136 3 خوله‌كان\nنڤێژا ئینیێ ب دو روکاعەتا نە ئەرکە (فرض)ە و نە عیبادەتە، ل گور ئەحکامێن شەرعی جهێ نڤێژا نیڤرو ناگریت. لێ ئەرکەکێ ئینتیمایا ئومەتی یە و ئیتاعەتە بو وەلی ئەمری. دسهەلاتا سیاسی و سیاسەتمەدار و دەستروییێت موسلمانا ئەو بریار یا دای.زیەتر د بوارێ لەشکەری بو کومکرنا هێزا پشتەڤان یا ب کار ئینای. فەرمودێن ب ناڤێ پێغەمبەری بو سەپاندنا وێ یێت هەلبەستی.\nل گور وان هەمی ئوسسێت ئسولی یێن دینێ ئیسلامێ ژ بلی سیاسیا و سەعاڵیکێت دەسهەلاتا وەکی دی کەس نەشیایە نڤێژا ئینیێ بکەتە فەریزەیەکا دینی. خولەفائێت ئیسلامێ دین ئەڤ نڤیژە یا تەسەیوس کری. دین و سیاسەت ب رەنگەکێ نە عەقلانی و ب دارێ زورێ یێ د ناڤێك هەلکری. هەر هەمان بەرخوردا موسلمانا یا بویە ئەگەرێ پەرش و بەلاڤەیا بوچونا زانا و ئیکسپێرتێن ئیسلامێ د ڤێ دەربارێ دا\n. بەرێزان پوستەکێ هەست خورێن یێ هوسا ئەز بێ مەبەستەکا عەقلانی عەلمانی ئینسانی نا هاڤێمە مەیدانێ. مەبەستا من ژی نە ئەوە کەسێ بریندار بکەم. یان یاریا ب پیروزیێت دینی بکەم، من هەردەم و هەرگاڤ رێز بو راستیا پیروزیێت دینی یێن هەی. لێ مەبەستا سەرەکی ئەوە گەلەک ئەحکامێت شەرعی و واجیباتێت دینی یێت هەی خەلکێ مە ب تەڤایی یێ لێ بەریئە بێی پێ زانینە،\nمەلا و زانا و مروڤێن شولەژێ ب زانابون گەلەک راستی یێن دینی یێت شێواندی و ڤەشارتی. شروڤەکرنا بابەتێت ب ڤی شێوازی مەبەس ئەوە پرسیارێ ل دەڤ هاووەلاتیێ خوشتڤی ل سەر هەر بوارەکێ د ئەحکامان دا چێکەم. بابەتەکێ هوسا یێ حەساس و خودی گەنگەشەکا دیروکی د ناڤبەرا ئەقطابێت ئیمام و رێێبەرێن مەزاهب و مەدارسێت فکری یێت ئیسلامی دا یێ گرنگە ئەم ب هەڤرا گەنگەشێ ل سەر بون و نەبونا وێ راستی و نەراستیا وێ بکەین، دێ پتر خزمەتا دینێ مە و جڤاکا مە کەت.\nمە دو پەیف یێت هەی کو( فرض ٫ سنەت) فەرز ژی دبیتە دو بەش فرض عینی و فرض الکیفایە ئیختیلافا ئیجماعا مەزاهبێت ئیسلامێ یا ل سەر فەرزا نڤێژا جومعێ هەی. حەتا داخلی مزهەبێ شافعی ب خو جوداهیا بوچونێ یێ هەی. ل سەر نڤێژا جومعێ یا دو رکاعەتی. بەشەک ل زانایێت شافعی دبێژن نڤێژا ئینیێ فەرزە و بەشەکێ دی هەر ل مەزهەبێ شافعی دبێژن سونەتە. مەزهەبێ مالکی و حەنەفی و موعتەزلی و د مەزهەبێ سونە و اهل الجماعة دا دبێژن نڤێژ و حزورا نڤێژا جومعێ نەفەرزە بەس خێرە. هەمان مەزهەب و گەلەک موجتەهد و زانایێت دژی دبێژن ئەو حەدیسێت ب ناڤێ پێغەمبەری هاتی ل سەر فەرز کرنا جومعێ د زەعیفن .\nعباس بن زبیر دبێژیت من ل دەڤێ پێغەمبەری یێ گولێ بوی نڤێژا جومعێ سونەتە ل بەری نڤێژا نیڤرو دهێتە کرن. ئەو دو رکاعەت جهێ نڤێژا نیڤرو ناگرن. دکتور سعد الهلالی دبێژیت تەنێ نڤێژا جومعێ واجبێ مێریە ل سەر ژنێ فەرز نینە. ئەو حەدیس و نەسێ وی پالپشتی لێ کری نە تێگەهشتیە و د زەعیفن. بەیهەقی دبێژیت نڤێژا جومعی نە فرض العینە. بەلکی فرض الکیفایەتە ، واتە تو یێ بەرهەڤ و نزیک و زەوق هەبیت بەشداری بکەی دڤێت بکەی. امام النووی دبێژیت نڤێژا ئینیێ ل فەرائیزێت دینی نینە بەس هەکە بشێی بەشداری بکە ، هەر وەسا دبێژیت جهێ نڤێژا نیڤرو ناگریت.\nابو اسحاق الکازفرینی دبێژیت نڤێژا جومعێ نە فەرض العینیە یە بەلکی فرض الکیفایەیە. امام المالکی و د مەزهبێ مالکی دا ب اجماع د وێ باوەرێدانە نڤێژا ئێنیێ سونەتە. طلح بن عبید دبێژیت من ل دەڤێ پێغەمبەری یێ گولێبوی کو نڤێژا ئینیێ نە فەرزە نە جهێ نڤێژا نیڤرو دگریت. پێغەمبەری ل روژا ئینیێ داخوازا ل بازرگانا کری وێ روژی ب مینە دناڤ مال و عەیالێ خو هەکە وە بەشداری د نڤێژا جومعێ یان ئەینیێ دا کر ئەو بو وە خێرە.\nدکتور عدنان ابراهیم د وێ باوەرێ دایە نڤێژا جومعێ عادەتەکێ باشە دناڤ موسلمانا دا بو هایدار بون ل وەزعێ هەڤدو لێ نە فەرزە. طبری د تەفسیرا خو دا دبێژییت ئەڤ ئایەتا و دگەل ئەو سورەتا ب ناڤێ الجمعة نە بونە فەرزکرنا نڤێژا ئینیێ. دکتور علی جمعە دبێژیت ل گور هەمی تێگەهێن قورئانی نڤێژا ئینیێ سونەتە و نە فەرزە. ئەو حەدیسێت موسلم و بوخاری نە د صحیحن. دکتور و فیلسوف یوسف الصدیق ب خویایی دبێژیت نڤێژا ئینیێ نە فەرزە.\nيَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا نُودِيَ لِلصَّلَاةِ مِن يَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلَىٰ ذِكْرِ اللَّهِ وَذَرُوا الْبَيْعَ ۚ ذَٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ ئەو اذا یا مەجازیە واتە هەر فەرضکێ لازم اذا نەکەڤیتە تێدا هەر وەسا ذلکم خیر لکم. ئەڤەژی دەلیلێ هندێیە کینایەتا نەفەرزکرنا نڤێژا ئینیە. هەر نەسەکێ نەهاتبیت وجب علیکم او فرض علیکم واتە مەجال و مەجازە. تکایە تکایە رجائەەن ئەوکەسێ مەعلومات ل سەر ئەحکامێت ئیسلامێ نەبن شارەزایی د تەفسیر و ئسولیاتێت دینی و مەزاهبێت ئیسلامێ دا نەبن خو د بابەتەکێ هوسا یێ ئالوز دا نەکەنە خەبیر و خو تێ هەلنەقوتن.\nبارا پتر ئەز بابەتێت هوسا یێت حەساس بو موختەسینا و شارەزایێت ڤی بواری د ئینمە خارێ بێژنە مەلایێت مزگەفتا و بەرپرسێن حیزبێت ئیسلامی و بانگخوازێن موجتەهد بلا بێن خو د بابەتەکێ هوسا یێ ئالوز هەلقوتن. چمکی تێگەهشتنا دەقێ قورئانی و شارەزایی د علم الحدیث دا بو هاتنا ناڤ بابەتەکێ هوسا پێتڤیە. ئەڤە پتر ۱۳۰۰ سالایە فەرز و نەفەرزا نڤێژا ئینیێ بابەتێ موشت و مورێیە د ناڤبەرا موعتەدل و موتەتەرفا دا.\nکرمانج هاریکی 22/ 3 /2022 Berlin


شانۆی کۆچەر و فستیوالی ٧٥ ساڵی زیرەک لەگەڵ راپۆرتی فستیوال.\nپرۆژەی سەدەی زیرەک پرسیاری لای ئەو کەسانە هێناوەتە پێش، کە مەسەلەی نەتەوایەتی و مەسەلەی مۆسیقا لایان گرنگە. بەردەوام پرسیار دەکرێ و بەداخەوە ئەو ئیمکانە بۆ "ڕێداکسیۆنی ١٠٠ ساڵەی زیرەک" نییە، کە ڕووبەڕوو وڵامی پرسیارەکان بدەنەوە، هەر چەند بە گوێرەی توانا ئەو کارە کراوە. بۆ ئەوەی وڵامی هێندێک پرسیار بدرێتەوە، ئەوانەی خوارەوە دوو بابەتی (فستیواڵی ٧٥ ساڵەی حەسەن زیرەک)ن، کە پێشینەی پرۆژەی ١٠٠ ساڵەی زیرەک دەردەخات. بێگومان ئامادەی وەرگرتنی هەر چەشنە پرسیار و تێبینی و ڕەخنە هەین و سپاسی هەموو لایەک دەکەین. برایم فەڕشی - redaktion@rojhalat.de\nشانۆی کۆچەر و فستیوالی ٧٥ساڵی زیرەک.\nناوەندی شانۆی کۆچەر لە مانگی گوڵانی ساڵی ١٩٨٩لە شاری کوڵن پێک ھات، بەر لە فستیواڵی حەسەن زیرەک، گەلێک بەرھەمی شانۆ،موسیقا، بەرھەمی فەرھەنگی و رۆشنبیری پێشکەش کرا، لە وانە کونسێرتی ھونەرمەند مەزھەر خالقی، یادی ٢٢ساڵ کاری ھونەری، ھونەرمەند ناسر رەزازی لە گەڵ مەرزیە خانم فەریقی، شانۆنامەکانی"نانی ژاراوی"، "زەوی"، "گۆڵی خوێناوی"، "ڕەو"، "زیندان"و.. ! پاش فستیوالی حەسەن زیرەک دەیان بەرنامە و پرۆژە و شانۆ لەوانە شانۆی "ماندانا"، "شەوی کۆچەران"،"کاناڵی ٢٠٠٠ (تەلەوزیون)"،"کونسیرتی نەورۆز( نەجمەدین غولامی، بەکر لەگزی)"، "شەوی ھەڵپەرکێ"، شەوی "شیعر( ھومەر دەزەیی، قادر سەرچناری)"، "سمینار(جەماڵ نەبەز، جەبار قادر،مارف عومەر گوڵ، گوڵمراد مورادی و)"، "پرۆژەی شانۆپێداگۆگی لە زیندان و ناوەندەکانی فێرکردن وبارھێنان"، کاری "لێکۆڵینەوە، ئارشیو"و...\nلە رێکخستن و بەرێوەبردنی فستیوالی یادی ٧٥ساڵەی لە دایک بوونی حەسەن زیرەک، گەلێک کەس لەئەندام، کارمەند، ھاوکار و دۆست بەشداربوون کە بێ ئەرک وکارو یارمەتی ئەوان پێک ھاتنی ئەم شەوە ئیمکانی نەبوو،لە وانە:\nگەوەرتاج فەرشی، ئێران مەرزەنگی، فیروز سەنجابی، فیروز فەروخ، سولەیمان فەرشی، بەیان فەرشی،عەلی عەبدوڵابەگی، کامران ئەمینی، تۆماس و زۆر کەسی تر!\nئێستا کە ئەم نووسراوانە بڵاو دەکرێنەوە دوکتور فیروز فەروخ وێژەری بەشی ئاڵمانی بەرنامەی یادی ٧٥ساڵەی لە دایکبوونی زیرەک، لەناوماندا نەماوە. جگە لە فیروز، ھونەرمەندی ھێژا و زانای موسیقا، قادر دیلان لە ناوماندا نەماوە. ئەم دوو ئینسانە بەرزە، لە رۆژی ھەوەڵەوە بەھەموو توانا بەشداری ئامادەکردن و ڕێکخستنی فستیوالی یادی زیرەک بوون. یادی دیلان و فیروز زیندوو بێ! ٢٠٠٥ - کۆڵن.\nچۆنیەتی پێک ھاتنی فستیوالی یادی ٧٥ ساڵەی حەسەن زیرەک.\nبیری یادی ماموستا حەسەن زیرەک، ڕەنگە لە مێشکی زۆر کەس دا بووبێت. چەند ساڵ لەم و بەر لە شارەکەی زیرەک ھێندێک ھونەرمەند و رۆشنبیر بەم کارە ھەڵدەستن بەڵام ئیزنیان نادەن وتووشی گێرە و کێشە دێن. کەسانێک کە لە کاری فیلم و شانۆدا ئیش دەکەن، سناریۆیەک لە سەر ژیانی زیرەک ئامادە دەکەن ئەویش ئیزن نادرێ. ساڵانی پێشوو رادیۆ کوردیەکانی کرماشان و بەغدا ھەموو ساڵێک یادیان دەکردەوە. پاش ھەڵگەڕ‌انەوەی تەخت و بەختی پاشایەتی ئەمەش نەما! لە باشوری کوردستان کۆڕ وکۆمەڵی بۆ دەبەسترا و گۆوار و رۆژنامە کوردیەکان لە سەریان دەنووسی و بیسترا کە کەسێکیش تێزی دوکتورای لە سەر نووسیووە. پاش ئاوەژوبونەوەی دەستەڵات لەم بەشەی کوردستان ئەمەش نەما!\nئەمڕۆ لە ئیزگە کوردیەکانی ئێران بڵاوکردنەوەی دەنگی حەسەن زیرەک و زۆر کەسی تر چ نێر و چ مێ یاساغە.\nلە باکور و رۆژئاوا ھەرچەند زیرەک ناسراوە، زۆر گۆرانی بێژی ئەم دوو بەشەی کوردستان گۆرانیەکانیان پاش تێک دان، بە کوردی و تورکی و عەرەبی دوبارە کردۆتەوە و ھیچ کارێکیان بۆ ناساندنی نەکردوە.\nلە دەرەوەی وڵات ھەر کەس سەر قاڵی ژیان وھەڵات ھەڵاتی رۆژانەیە، کۆڕ وکۆمەڵی کوردیش ئەگەر لە سیاسەت و حیزبایەتی کەمیان ھێنا ئەوە ئاوڕ لە فەرھەنگ وھونەر و کرێکارانی ئەم بوارە دەدەنەوە، ئەویش ھەر بە مەبەستی حیزبایەتی.\nھونەرمەندان چ سوران وچ کرمانج ئەوانەی لەکاری گۆرانی وموسیقادان بەناسراو ونەناسراوەوە، بەنوێخواز وکۆنەخوازەوە، گۆرانی و بەستەکانی زیرەک نە بە ناوی زیرەک بەڵکو بە ناوی فولکلور یان بە ناوی بەرھەمی تازەی خۆیان بە خەڵک دەفرۆشن.\nکەسانێک تەنانەت بە ناوی گۆرانی نوێ کاسێت و سی دی و شاشەی تەلەوزیونی پێ دەرازێنەوە. ئەم کورتە باسە ھیچی تێدا نەبێ ئەوە دەدردەخا کە زیرەک چ مردوو چ زیندوو جێگای بەرز و گرانی لە ناو گۆرانی و موسیقای کوردی دا ھەیە. دووھەم ئەوەش دەردەخا کە ھەر زیرەکی زیندوو غەدری لێ نەکراوە و ماڵی زەوت نەکراوە و شەڕەشەقی پێ نەکراوە و دەر نەکراوە، بەڵکو زیرەکی مردووش ھەر وای لێ بەسەر ھاتووە.\nناوی لە رادیۆ کوردیەکانی تاران و کرماشان و قەسەر و مەریوان و سنە و مەھاباد و ورمێ دەسترێتەوە و مۆری „باتڵ بووی“ لە سەر دەدرێ. لە لایەن ھاوکارانی خۆشیەوە ماڵی لێ زەوت دەکرێ و نانی پێ پەیدا دەکرێ. ھەر چەند ناوی مردوو و زیندووی زیرەک لە لایەن ئەم دەستەیە و ئەو دەستەوە دەسڕدرێتەوە. بەڵام لە ناو نەتەوەکەی دا لەناو ماڵ و خێزانەکاندا، زیرەک وەک زیرەک خۆشەویست ماوەتەوە.\nھەتا لە زیرەکی زیندوو و مردوو دور دەکەوینەوە، خاوەنی زیادە لە ھەزار گۆرانی کوردی قەدری زۆرتر دیار دەکەوێ. لە بەر ئەوەی پاش زیرەک ھیچ گۆرانی بێژیک لە دایک نەبووە کە نە ھەزار بەڵکو ١٠٠گۆرانی لە فەوتان رزگار کردبێ و یا لە سەرجەمی گۆرانی کوردی زیادکردبێ. زیرەک نە تەنیا بە وتەی خێزانی مێدیا زەندی و دۆستی ھەمووو ساڵەکانی ژیانی دەرویش عەلی بەڵکو بە ڕای زۆر نووسەر و لێزان و شارەزای موسیقا و گۆرانی« قوتابخانەیەکی گۆرانی بە تایبەت گۆرانی فولکلوری و بەستە و مەقامی کوردی یە». کە وایە ئاوڕدانەوە لە قوتابخانەیەکی ئاوا و خاوەنەکەی ئەویش سەر بە نەتەوەیەکی وەک کورد کە ھەم دوژمن گەرەکیە سەری پان کاتەوە و کەلەپوری لە ناوبەرێ و ھەم لە ناوخۆشی دا سویندخۆری بۆ پان کردنەوەی سەری خۆی ھەیە، چۆن دەبێ یادی نەکرێتەوە؟! ئەم ھەست وبۆچوونە لەچەند ساڵ لە مەو بەرەوە ببوو بە ئاوت وئارەزو بۆ ھاتنی رۆژێکی وا.\nلە سەر پێشنیاری شانۆی کۆچەر رادیۆی کوردی دەنگی ئامریکا ساڵی رابوردو بەرنامەیەکی تایبەتی بە بۆنەی بیست وسێ ساڵەی کۆچی دوایی زیرەک پێشکەش کرد. شانۆی کۆچەریش بڕیاری دا ٧٥ساڵەی لە دایک بوونی رێز بگرێ.\nبۆئەم مەبەستە بانگەوازێک بڵاوکراویەوە کە لەچەند گۆواری دەرەوی وڵات وگۆوارە کوردیەکانی ناو وڵات لەچاپ درا. بە تەلەفون و نامە پێوندیمان بە زۆر کەسەوە کرد. ھەر لە ئەمریکاوە ھەتا بەغدا وتاران وشارەکانی کوردستان و وڵاتانی ئوروپا.کەسانێک بە ھانامانەوە ھاتن و زۆریش خەمیان خواردین بە تایبەت نووسەرو وەرگێڕ محەمەد رەمەزانی،ھەم کاتی بۆ دانا وھەم داھاتی چەند مانگی ژن و منداڵی بۆ سەفەر کردن و وتووێژ ونووسین وناردنی بابەتەکان تەرخان کرد، ئەو لەتەک کاکۆ و قادر فەرشی ئەرکی فرەیان کێشا. ھەروەھا ماموستا محەمەد مەلاکەریم نووسەری بەناوبانگ دەنگی ئێمەی لە رێگای گۆوارە کوردیەکانی ئەم بەشە کوت کراوەی باشوری کوردستان گەیاندە خەڵک. لە دەرەوەی وڵاتیش کەسانێک وەک ھومەر دزەیی و ئەنوەر سوڵتانی ھەر لە سەرەتاوە خەمیان خواردین. لە ناو ھونەرمەنداندا ماموستا قادر دیلان بە پێشنیارەکەمان گەشایەوە و لە گەڵ خالید رەشید ھەر لە سەرەتاوە باسکی ھیمەتیان بۆھەڵماڵی. ئیقباڵ حاجبی خۆی گوتەنی وەدی ھاتنی یەکێک لە ئاواتەکانی تێدا دیت وھات بەھانامانەوە.\nشوان پەروەر وەک دۆستێکی کۆن بەڵێنی دابوو بە ھەر چەشنێک بۆی بکرێ یارمەتی شانۆی کۆچەر بدات. کە بەرنامەی یادی ٧٥ساڵەی زێرەک بە گوێی گەیشت جێگای خۆی لە پروگرامەکەدا دیاری کرد. ھونەرمەند دڵشاد سەعید سەرەڕای ئەوەی رۆژانی ھەینی ئەبو لای قوتابیەکانی بێت لە شاری ویەن، یادی زیرەک دڵشادی کێشایە کۆڵن و قوتابیەکانی بێ ماموستا ھێشتەوە. بەکر لەگزیش کە خۆی ھاوشاری زیرەکە ئەوە بە ھەمووو شێوەیەک لە سەری فەرز بوو بەشداری بەرنامەکە بێت.\nھەرچەند پریسکەی پارە و ھیمەتی کۆچەر یەک ناگرنەوە و پیرێژنی لای خۆمان بە پریسکەیانەوە لە چاو کۆچەر وەک شا وان،بەو حاڵە خۆی لە قەرەی ئەم کارەدا. کورد کوتەنی کۆچەر بە پۆزی عالی و جیبی خاڵی وەشوێن ئەم کارە کەوت.\nلە بەرنامەکەماندا مەزھەری خالقی، محەمەد ماملێ، حەسەن دەرزی، قالەمەڕە، مێدیا زەندی،موجتەبا میرزادە، پەروین موشیر وەزیری، ئەسعەد سراجەالدینی، شوکرالا بابان، محەمەد رەمەزانی، رەزا حەمە فەرەج و زۆر کەسی تر ھەبوون. کاک مەزھەر لە ئوروپا نەماوە، ھەرچەند کەسێک لە لەندەن ببووە یاساوڵ لە سەری بەڵام تا ئەم ساعەتە نەگەڕاوەتەوە. کاک محەمەد ماملێ پاش کوشتنی کوڕەکەی لە گەڵ ٥٩لاوی مەھابادی، دڵ بریندارە، ھەتا ئەوەی لەم دوایانە بە یەکجاری دوچاری فەرامۆشی ھاتووە. ئێمەش چمان بۆ نەما جگە لەوەی لە رێگای دۆستێکەوە بە ناوی ئەم شەوە و ئێوەوە سڵاو ورێزی بۆ بنێرین وئارەزوی ساخی وسڵامەتی بۆ بخوازین. قالە مەڕە شمشاڵ ژەنی بەناوبانگ کە بە وتەی خۆی زیادە لە ٥٠ساڵ لەگەڵ شمشاڵەکەی زەماوەندی کردبوو، لەم ساڵانەی دوایەدا بۆتە خاوەنی ژن و منداڵ داوای لێبوردنی کرد. ئەو و کاک حەسەن دەرزی گۆرانی بێژ و موسیقاژەن لە گەڵ کاک حەمەی رەمەزانی بڕیار بو ھەرسێ کیان نوینەری زیرەک و ناڵەشکێنە و حەوزە گەورە و باخی میراوا و موکریان بن لەم فستیواڵەدا. بەڵام مخابن سەرەڕای ناردنی دەعوەتنامە نەگەیشتنە ئێرە.کاک شوکروڵا بابان بە تەلەفون لە گەڵ ئێمەدا زۆر ئیزھاری شادی کرد و سەرباری نەخۆشی بەڵێنی دا لە گەڵ دۆستێکی ئێمە لە تاران وتووێژ بکات. بەڵام پاشان تەنیا بە گفت وگۆی تەلەفونی رازی بوو، کە ئەویش ماوەکەی لە دەقیقەیەک تێپەڕ نەبو. ئێمە لە ئێران بە شوێن ویلۆن ژەنی بە ناوبانگ و بەرپرسی تێپی موسیقای زیرەکدا دەگەڕاین، موجتەبا میرزادەمان لە ئامریکا دۆزیەوە.سەعات ٣س نێوەشەو لەخەو ھەڵمانستاند، خەواڵو بە کوردیکی کرماشانی لە گەڵمان دوا. لێی گەڕاین چەند سەعاتی تر بچێتەوە ناو جێگا. سەعات ٥ی ئێوارە بە کاتی ئێرە (ئاڵمان) و ھەشتی بەیانی بە کاتی ئەوێ تەلەفونمان لێ کردەوە. فرە ئیزھاری شادمانی کرد وتی: « یە ئارەزوی من بیە روژێ یادی حەسەن زیرەک بەرپا بو. من چ بووشم کە وەزعیەت روشنێک نێرم و ناتانم لە ئەمریکا خارج بووم» ھەرچەند ئەو بەھۆی نەبوونی «گرین کارت» نەیدەتوانی لە ئامریکا دەرکەوێ، بەڵام بەڵێنی دا لە رێگای فیلمی ویدئۆوە، ھەم بە دەنگ وھەم بە ویلۆنەکەی بەشداری بەرنامەکە بێت. بۆ ئەم کارە بڕیار وابوو ھونەرمەند عەبدوڵای موفتی کە خۆی لە کاری موسیقادایە ئەم وتووێژەی لە گەڵ ساز بکات. چەند ھەفتە بەر لە ئەمڕۆ خالید رەشید ئاگاداری کردین کە ئەم وتووێژەشمان پێ ڕەوا نەبیندراوە.\nمێدیا خانمی زەندی خێزانی زیرەک بە رۆحێکی گەورەوە ھات بەرەوپیری داواکەمان، بەڵام ئەویش ئەمشەو لێرە حازر نیە بەڵام بە رێگەی تەلەفونەوە محەمەد رەمەزانی لە بۆکانەوە بۆ تاران سەعاتێک وتووێژی لە گەڵ کرد. ئەم وتووێژەش لە ئیرشادی ئیسلامی ئیزنی پێ نەدرا بگاتە ئێرە. بەڵام نووسراوەی وتووێژەکە گەیشتۆتە کۆڵن. مێدیا خانم زۆر شتی شاردراوەی ژیانی زیرەک و دەزگاکانی رادیۆ وتەلەوزیون و بەرێوەبەرانی کورد وناکوردی ئەم رادیۆیانە دەردەخات. ھەروەھا پەردە لە سەر زۆر شتی تر لا ئەدات. بەشێک لەم وتانە ئەمشەو پێشکەش دەکرێ وسەرجەمی وتووێژەکە وەک نامیلکەیەک لە چاپ دەدرێ.(١) عەلی یاسەمەنی(دەرویش عەلی) کە ئەمڕۆ ھەشتا ساڵ لە تەمەنی تێدەپەڕێ و٥١ساڵ لە گەڵ زیرەک ھەر لە منداڵیەوە ھەتا مەرگ ژیاوە، لە تاران و زۆر شوێن لە گەڵ زیرەک و میدیا بوە. بەسەرھاتی زیرەک وەک چیرۆکێک، وەک رۆمانێک بۆ محەمەد رەمەزانی دەگێڕێتەوە. دەرویش عەلی پاش ١٥٠دەقیقە باس لە سەر حەسەن زیرەک(فیلم وکاستی دەنگ ونووسراوەکەی گەیشتۆتە دەستمان و بڵاوی دەکەینەوە) دەڵێ:« ئۆخەی سووک بوم. بارێکی قورس لە سەر شانم ھەڵگیرا، لەو رۆژەی حەسەن غەرقی رەحمەت بووە، ئارەزوم دەکرد رۆژێک ئەو شتانە باس بکەم، ئەمڕۆ سووک بووم و مردنیش حەققە».دەرویش عەلی باسەکەی لەو رۆژەوە دەست پێ دەکات کە حەسەن ھێشتا منداڵ بووە لە بۆکان دەستی بە گۆرانی وتن کردوە. لە راستی دا باسی ئەو کەسانە دەکات کە ٦٠تا ھەفتا ساڵ لە مەوبەر لە بۆکان کاری موسیقایان کردوە. چێرۆکی ژیانی زیرەک لە زمانی دەرویش عەلی یەوە کاتێک کۆتایی پێ دێت کە ئەو و کاک حەسەنی مجێور و کاک حوسێنی برای زیرەک نیوەشەو تەرمی زیرەک پاش ٣٧رۆژ لە گۆرستانی شار دەردینن و دور لە چاوی خەڵک و بە ئاگادری خەلیفە ئەحمەدی وەحیدی، لە سەر تەپکەکەی خوار ناڵەشکێنە دەینێژن.ھەر کام لەو بەشانەی کە لە زمان دەرویش عەلی یەوە دەگێردرێتەوە خۆی رۆمانێکی سەر بەخۆیە. بۆوێنە چیرۆکی گۆرانیەکان، بۆ وێنە ژیانی زیرەک لە تاران، بۆ وێنە ژیانی زیرەک لە یەکەم تەلەوزیونی ئێران کە ھەتا کەرەج بڕی دەکرو دەبیندرا، بۆ وێنە ناردنی زیرەک بۆلای مەلا مستەفا و رادیۆی پەیکی ئێران، بۆ وێنە پەیوەندی زیرەک لە گەڵ زۆر شاعیر و نووسەر ورۆشنبیری ئەو سەر دەمەو زۆرشتی تر.\nھەرچەند مێدیا زەندی ومەزھەری خالقی و شوکروڵا بابان و موجتەبا میرزادە کە ئاگاداری کاری زیرەک لە رادیۆکانی تاران و کرماشان و سنە بوون ئەم شەو لیرە نین بەڵام جێگای ئەوان بە سێ کەس لە رادیۆی تاران وکرماشان وسنە پڕ دەبێتەوە. خانم پەروین موشیر وەزیری شاعیر ودەنگ خۆشی رادیۆ کەھەموو ساڵێک لە رادیۆ کوردیەکان یادی زیرەکی کردۆتەوە، ئەمشەو لیرەیە و سەکۆی ئەم شانۆیە لە شاری کۆڵن بۆ ئەو و ئێمە زیندوکەرەوی دەنگ ویادی زیرەکە لە رادیۆکوردیەکان. ھاوکاری پەروین خانم کەلای ھەموو گوێگرێکی رادیۆ کوردیەکانی تاران وسنە وکرماشان وەک نووسەر ودەرھێنەر ودەنگ بێژی رادیۆ ناسراوە، یانی کاک ئەسعەد سراج الدینی ش میوانی ھەموو ئێمەیە. باوەرناکەم کەس ھەبێ وگوێی لە رادیۆی تاران وکرماشان و بەرنامەی چیرۆکی شەو گرتبێ ونووسەرو دەرھێنەر عەلی عەبباسی نەناسێ. ئەویش ئەم شەو لێرەیە.\nحەق نیە باسی گۆرانی ورۆشنبیری گۆرانی بکرێ ورەزا حەمە فەرەج، شاعیری زۆر شیعری گۆرانی بێژانی ناوداری ئەم سەردەمە کە بە دەگمەن لە پروگرامی ئەم گۆرانی بێژانەدا ناوی دێت لێرە نەبێت. ئەم شەو ئەویش لە سەر شیعرەکانی زیرەک دەدوێ. خۆ ئەگەر مرۆڤ ھەوارچی بێ و بخوازێت لە سەر زیرەک قسە بکا ئەوە گەرەکە بەرپرسی بەرنامەی ھەواری رۆشنبیری سیروانیش بانگ بکات ئەویش لێرەیە وئەم شەو چیغ وچادری لە سەر ئەم سەکۆیە دادەکوتێ. شاری شیرین وفەرھادیش کە خۆشەویستی زیرەک و مەڵبەندی باخی ژیانی ھونەریەتی، ئەم شەو لە لایەن دوکتور فیروزەوە نوینەرایەتی دەکرێ.\nئەم شەو پەروین خانی موشیر وەزیری، پرۆفیسور دوکتور قادر دیلان، شوان پەروەر، دڵشاد سەعید، ئیقباڵ حاجبی، خالید رەشید، بەکر لەگزی، ئەسعەد سراجەلدینی،عەلی عەبباسی، سیروان رەحیم و رەزا حەمە فەرەج و کاک فیروز دەلاقەیەک بە روی ژیان و بەرھەمی زیرەک دا دەکەنەوە. کرماشان شاری خۆشەویستی زیرەک بوو، ئەم شەو ئیوە لە سەر ئەم سەکۆیە میوانی شاری کرماشانن ئەویش لە رێگای نەقاشیەکانی پروفیسور مەحمودی زەنگەنە، نەققاشی بەناوبانگی ھەموو ئێران.\nدوا قسە نە پاش ملە. بەرپاکردنی ئەم شەوە بەرھەمی رەنجی چەند مانگەی ئەو کەسانەیە کە ئەم شەو ئێوە لە سەر ئەم سەکۆیە، لە بەر دەرگا، لە ناو ھوڵەکە و لە دەرەوە دەیان بینن و کەسانێک کە ئەیان ویست لێرە بن بەڵام سەر ڕای ویستی دڵ و دەرونیان ھەزاران کیلومەتر لە ئێمە دور بە ھۆی یاسا و سنورەکانەوە لە ماڵەکانیان دەمیننەوە.\nسپاس بۆ ھەموو ئەو کەسانە کە نە بۆ پارە، نە بۆ نان نە بۆ ناو دەستیان گرتین. گلەیی ش لەو کەسانە کە بەڵێنیان پێداین بە خۆیان وتیپی موسیقایانەوە بەشداری ئەم شەوە بن، بەڵام ئەوەی نەسیبی ئیمەیان کرد چاوەڕوانی بو. ئەوەش بڵێین بۆ ئەم شەوە ھیچ کەس و رێکخراوێکی کوردی وئاڵمانی یارمەتیان نەداوین. ھەرچەند داوا لە شاری کۆڵن و زۆر رێکخراوی بابەتی و WDR و RTL کراوە. خەرجی ئەم شەو لە سەر شانۆی کۆچەر و دوستانی کۆچەر بوە.\nئەم شەو وەک مێژوو دەمێنێتەوە،ئێوەش بێ گومان یاد و بیرەوەری ئەم شەوە لە لای خۆتان ڕادگرن. بەشداری وھاتنی ئێوە نیشانەیە بۆ ئەوە، ھونەرمەندی کورد ئەبێ رێگای خەڵک وھونەرەکەی بگرێ وەک زیرەک.\nھیوادارین پەیامی ئەم شەوە بگاتە ھەمووو ھونەرمەندێکی کورد. بامێژووش بزانێ کە کوردی دەرەوەی وڵات گشتیان بێ ئەمەگ و سپڵە نین کە نانی نەتەوەیەک بخۆن و نان دانی بدڕینن. کورد کوتەنی با قسەیەکیش بۆ دز بکەین ئەویش ئەوەیە با زیرەک و سەید عەلی ئەسغەر و سیوە و عەلی مەردان ومەریم خان و زۆری تر نەبنە بابەت بۆنان و ئاوی ئەم وئەو. بەرپرسی شانۆی کۆچەر برایم فەرشی نوامبری ١٩٩٦\n١- ئەم وتووێژە لە گەڵ وتوێژ لە تەک مام عەلی یاسەمەنی لە ساڵی ٢٠٠٢دا لە ژێر ناوی زمانی دوولا چاپ و بڵاوکراوەتەوە.\n٢- ئەم وتار لە ڕۆژی کرانەوەی فستیواڵ خوێندراوەتەوە.\n٣- پەروین خانم موشیروەزیری کۆتایی ساڵی ٢٠٠٩بە جێی ھێشتین.\nراپۆرتی فستیوالی ٧٥ ساڵەی حەسەن زیرەک.\nئێوارەی ھەینی رۆژی ٢٢/١١/١٩٩٦ لەناوەراستی شاری مێدیا و کولتور، کۆلۆنیا (کۆڵن) بەنیسبەت کوردەوە روداوێکی فەرھەنگی گرینگ روی دا ورەنگە ئەمە ببێتە ھەنگاوێکی مێژوویی. ھۆڵی VHS زیاتر لەچوارسەد کەسی لە خویدا گرتوە. چرا وردە وردە دەکوژێتەوە لە ناو تاریکی دا دەنگی زیرەک بەرز دەبێتەوە، دەنگێکی ژنانەی بە گۆی ئاشنا ئەلێت: ،، نا،نا، زیرەک نەمردووە، زیرەک زیندووە و یادی لای ھەموو کوردێک دەمێنێ...\nئەوە دەنگی پەروین موشیر وەزیری یە کە لە رادیۆی کرماشان یادی زیرەک دەکاتەوە. رووناکی دەکەویتە سەر پەردەکە، دوو کوتی پەردە ھەرکام بە لایەکدا دەکێشرێن، دەنگی پەروین موشیر وەزیری ئێستا لە سەر سەکۆ بەردەوامە، سەکۆی شانۆ بە فەرشی کوردەواری رازاوەتەوە، وێنەی زیرەک تەختایی دیواری شانۆکەی داپوشیوە، بە کوردی وئاڵمانی نووسراوە یادی ٧٥ ساڵەی لە دایک بوونی حەسەن زیرەک پیرۆز بێ. دەستی راستی سەکۆ بە وێنەی تیپی موسیقای رادیۆ کرماشان کە زیرەک لە نێویان دایە رازاوەتەوە، موجتەبا میرزادە، عەبدولسەمدی وئەوانی تر لە کاتی پێشکەش کردنی ئاھەنگدا دیارن.\nپەخشانەکەی پەروین خانم لە ناو چەپڵەرێزانی بینەران دا کوتایی پێدێت. لە دەستە راستی کاک ئەسعەدی سراجەالدینی و لە دەستە چەپ دوکتور فیروز فەروخ دانیشتون و کەسانی تر وەک پرۆفیسور دوکتور قادر دیلان، ئیقبال حاجبی، رەزا حەمە فەرەج، سیروان رەحیم، و خالید رەشید بەشدارانی کۆڕەکەن.\nکاک ئەسعەد کۆڕەکە دەکاتەوە، دوکتور فەروخ بە زمانی ئاڵمانی پاش بەخێرھاتن کردن لە سەر زیرەک دەڵێ:« زیرەکی شاعیر، ئاھەنگساز، وەرگێڕ، شانۆگێڕ و قسە خۆش کە بێ سەواد بو، بە تەنیا زیاتر لە ھەزار گۆرانی کوتوە، کە ھەمووی گۆرانی رەسەنی کوردە،ھەر بۆیە زیرەک بە گۆرانی بێژی ھەزار گۆرانی ناوی دەرکردوە.»\nدیلان دەڵێت:« ئامادەکردنی شەوێکی ئاوا لە کاری دەوڵەتێک دەچێ، ئەوەی شانۆی کۆچەر لە دەرەوی وڵات بە بێ یارمەتی بە ئیشێکی وا ھەڵدەستێ جێگای رێزە. دیلان لە سەر زیرەک باسی ساڵانی ١٩٥٣ دەکات ئەو کاتە کە لە باشوری کوردستان بوە»\nئیقباڵ حاجبی وادەڵێت:« زیرەک یەکەم کەسە کە مەکتەبی موسیقای رەسەنی کوردی داناوە،ئەو موسیقای کوردی لە فارس وتورک و عەرب جیا کردەوە، زیرەک لە دەزگای موسیقای کوردی دا گۆرانی وتوە. موسیقای زیرەک مۆرکی کوردبوونی پێوەیە وھیچ کەس ونەتەوەیەک ناتوانێ لە مولکی کوردی جیا کاتەوە. حاجبی دەڵێت: فارسەکان زۆریان حەول دا تا زیرەک لە چوارچێوەی دەزگای فارسی دا گۆرانی بڵێت بەڵام زیرەک لە چوارچێوەی کوردی خۆی دور نەکەوتەوە. حاجبی پاشان بە قەرەنەی(کلارینێت) ئاھەنگێکی زیرەکی ژەند کە رەنگێکی تری دایە بەرنامەکە.\nرەزا حەمە فەرەج بەم جۆرە دیتە قسە: « زێرەک خۆی شاعیر بو» ئەو لەو بڕوایە دابو کە زیرەک گۆرانی فولکلوری نەکوتو‌وە بەڵکو شیعری بە زمانی خەڵک بە شێوەی فولکلوری داناوە. رەزا بە ھەڵسگاندنی شیعرەکانی ھەستی بەرزی زیرەکی دەرخست، ئەو ھەروەھا باسی بە کارھێنانی وشەی رەسەنی زەیرەک لە شیعرەکانی دا کرد. پاشان خالید رەشید بە نەی ئاھەنگێکی زەیرەک دەژنێ.\nسیروان رەحیم لە کورتە پەخشانەکەی دا گوتی: « ئێوە بە وریاییەوە سەرنج لەم ناوانە بدەن و گوێی بۆ ھەڵخەن«شەدەلار، کەویار، لۆرکێ ولۆرکێ،گەوھەرێ، کۆڵوانەسوور، شاییە دەگەرێ ودەیان ناونیشانی تری ئاوەھا ناسک وجوان ورەسەن. گەلۆ ھەموو ئەمانە لە نەزانی ونەخوێندەوارییەوە ھاتوون یان لە ھەستی ھۆنەرمەندێکی سینە بەئەوینی خاک پڕ ودڵ بە عشقی بێت و کەونە ھونەری گەلەکەی تەژی»؟!\nحەسەن زیرەک ئاوا دەنگ ھەڵدەبڕێ:« ئەوە بەو ئاخری پیریە چەند گۆرانی بۆخەڵک ئەڵێم، دورنیە بمرم، بچمە ژیرگڵەوە لەو دونیاش چاوم بە بەشەڕی کورد نەکەوێ. ھونەر لای کورد قەدری نەماوە،ھونەرمەند قەدری نیە، بۆ؟؟ لەبەر ئەوە کوردم بە زمانی کوردی قسە دەکەم.عەلی مەردان بەرزە زۆر بەرزە کورد قەدری نازانێ من قۆندەرەکانی(پێڵاوەکانی) دەنیمە سەر چاوم.».\nبەرپرسی شانۆی کۆچەر، برایم فەرشی لە راپۆرتی چۆنیەتی پێک ھاتنی فستیوالی یادی ٧٥ ساڵەی لە دایکبوونی زیرەک دا دەڵێت:« دەمانویست بەرێزان شوکروڵا بابان، موجتەبا میرزادە،مێدیا زەندی، مەزھەری خالقی، محەمەد ماملێ، قالە مەڕە، حەسەن دەرزی، مەحەمەد رەمەزانی، دەرویش عەلی و کەسانی تر، بانگ بکەین، پێوندیمان بە زۆربەیانەوە گرت بەڵام سەری نەگرت». لە شوێنێکی تردا دەڵێت: « ئێمە بۆ ئەم شەوە نزیکەی ٢٠ ھەزارمارکمان خەرج بووە و لە لایەن ھیچ کەسێکەوە چ کورد و چ ئاڵمان تەنانەت یەک مارکمان پێنەگەیشتووە، ئەوە جگە لە کاری ٩ مانگەی رێکخستن و کاری دەساڵەی کۆکردنەوەی بەرھەمەکانی.ئەمڕۆ کۆچەر خاوەنی ئارشیوێکی پڕبایخی بەرھەمەکانی زیرەکە.».\nلە کۆتایی راپۆرتەکەدا دەڵێت:« ئەم شەو وەک مێژوو دەمێنێتەوە،ئێوەش(بینەران) بێ گومان یاد و بیرەوەری ئەم شەوە لە لای خۆتان رادەگرن. بەشداری وھاتنی ئێوە نیشانەیە بو ئەوە ھونەرمەندی کورد دەبێ رێگای خەڵک وھونەرەکەی بگرێ، وەک زیرەک. ھیوادارین پەیامی ئەمشەوە بگاتە ھەموو ھونەرمەندێکی کورد. با مێژووش بزانێ کە کوردی دەرەوی وڵات گشتیان بێ ئەمەگ و سپڵە نین، کە نانی نەتەوەیەک بخون و ناندانی بدڕێنن. کورد کوتەنی با قسەیەکیش بۆدز بکەین ئەویش ئەوەیە. با زیرەک وسەید عەلی ئەسغەر و سیوە وعەلی مەردان ومەریەم خان وزۆری تر نەبنە بابەت بۆنان وناوی ئەم و ئەو».\nدڵشاد سەعید بە ویولەنەکەی ھەستێکی نوێ لە موسیقای کوردی نوواند. دڵشادیش لە ئارشیوی زیرەک ئاھەنگی کرماشان شاری شیرینمی ژەند و نوواندی کە رێگای ھەیە بەرەو ئاکادیمیای موسیقای ناونەتەوەیش بروات.پاش پشوودان، شوان پەروەر بە کوردی وئاڵمانی لە سەر زیرەک دووا، زیرەک لای شوان بڵیمەت بوە و بلیمەتیش دەمێنێتەوە. کاتێک گۆرانی لەیل و لەیلی زیرەک لە لایەن شوان پەروەرەوە پێشکەش کرا دانیشتوانی ھۆڵەکە ھەستی خۆیان بە چەپڵەرێزان دەربڕی.\nشیعری شەو لە لایەن پەروین خانم ھاوڕێ لە گەڵ قەرەنەی ئیقباڵ حاجبی دیکلەمە کرا و پاشان زیرەک خۆی چریکاندی: ،، ھەستە کامیل بەسیە سستی دەی بڕۆ لێی راکەوە.\nقادر دیلان کە پاش کارەساتی ھەڵەبجە لە ساڵی ١٩٨٨ تەرکی سەکۆی شانۆی کردبوو، بۆیادی گەورە پیاوی موسیقای کوردی جاریکی تر لە سەر سەکۆ گۆرانی باران بارانەی خوێندو رەنگێکی تایبەتی دایە پرۆگرامەکە.\nخالید رەشید،ئاسۆ سەڵتە، نەبەز بەرزەنجی، پاشان چەند گۆرانیان پێشکەش کرد. شەوەکە بە گۆرانی خاڵە رێبوار و کیژان دەچنە مێرگۆڵان بە دەنگی ھاوشاری زیرەک بەکر لەگزی و قەرەنەی ئیقباڵ حاجبی کۆتایی ھات.\nوێژەرانی بەرنامەکە پەروین خانم موشیر وەزیری، کاک ئەسعەد سراج الدینی و کاک دوکتور فیروز فەروخ بوون کە بە درێژایی دوازدە سەعات ونیو لە زیرەک دووان، ھەڵگەڕ‌اندنەوەی گۆرانیەکانی زیرەک بە ئاڵمانی لە گەڵ قسە خۆشەکانی بینەری ئاڵمان و کوردی نەزانی، کێشایە دونیای زیرەکەوە.\nراوبۆچوونی بینەران دەربڕی رازی بوون بوو، بە تایبەت ئاڵمانیەکان. رێک و پێکی شەوەکە، زانیاری بە زمانی کوردی، ئاڵمانی وفارسی لە سەر زیرەک بە نووسراوە، پێشکەش کردنی ئەدەبیات وفیلم وموسیقای کوردی لە لایەن ھاوکارانی ناوەندی کۆچەر لە دەرەوەی ھۆڵەکە، باری رێکخستنی شەوەکە بەرچاو بو. دیارە لەم شەوەدا کەسیش برسی وتونی نەمایەوە.\nبۆ ئەمنیەتی بەشداران پۆلیسی شاری کۆڵن* لە حاڵەتی ئامادەدا بوون و ھاوکاریان بەرچاو بو. ھەموو لە رازی دەچوون جگە لە گیرفانی کۆچەر و قەرزی تازەی. کورد کوتەنی گۆم ھەتا قوڵ بێت مەلەی خۆشترە. ئەندامانی کۆچەر دەڵێن: « تۆبڵێی ئێمەی مەلە نەزان لە گۆمی قوڵدا چمان بە سەر بێت؟؟ شانۆی کۆچەر ئاڵمان نوامبری ١٩٩٦\n* ھۆی ئامادەبوونی پۆلیسی کۆڵن پێوەندی بە دادگای میکۆنووس لە شاری بەرلین بوو. شانۆی کۆچەر بە پۆلیسی ڕاگەیاندبوو کە ئەو کەسانەی کە لە فستیواڵی زیرەک بەشداری دەکەن، کەسانی بەناوبانگی کوردن و مەترسی ھەڕەشە و کاری تیرۆریستی لە لایەن ئێران و کەسانیەوە ھەیە، پێشتر ھەر لە شاری کۆڵن بۆمبێک لە سەتڵێکدا لە لایەن پۆلیسەوە لە بەرنامەیەکی ڕێکخراوی موجاھد دۆزرابووە و ئەوەش پۆلیسی کۆڵنی پاش دوو مانگ ڕاوێژ لە گەڵ ناوەندی شانۆی کۆچەر گەیاندە ئەو بڕیارە کە پۆلیس بە درێژایی ھەموو شەوەکە لە شوێنەکە بێت و پۆلیسی شاریش لە حاڵەتی ئامادەدا بن.


ماڵئاوایی د نەمام غەفوریی "کارەساتيکی مرۆڤایەتیی" بو | کوردستان تایمز - Kurrdistan Times\nرۆژنامەی رۆژانەی داگێنس نییێتەر\nوەرگێڕانی لە سوێدییەوە: رۆشنا ئازاد و ئاری سەمەد کاکەمەد\nڕۆژی پێنج شەممە بەرواری ۲٠۲۱/٤/۱ بەهۆی کۆرۆناوە گیانی سپارد. بە لەچکە-سور و بوێرییەکەیەوە کە بە نێوان خێمەی سپی کەمپەکاندا دەهات، ئەو کەسانەی کە توندوتیژییەکی بێئەندازە خراپیان بەرامبەر کرابو بە بزە و خەندەوە دەهاتن و پێشوازییان لە دکتۆرە نەمام دەکرد. دکتۆرەکەی مێشتە ئەو کەسانەی کە بەتەواوەتی لە ژیان بێهیوا بوبون ژیانیانی ڕزگار دەکرد و هیوای ژیانی پێ دەبەخشینەوە.\nئێستا خۆی ژیانی نەما. شەوی پێنج شەممەی ڕابردوو نەمام غەفوری بە هۆی ڤایرۆسی کۆرۆناوە لە نەخۆشخانەی داندەرێد لە وڵاتی سوید لە تەمەنی ٥۲ ساڵیدا ماڵئاوایی یەکجارەکی کرد. لە گەرمەی ئیشی ئەوەدا بوو کە دایک و منداڵەکان بە یەک شادبکاتەوە کە کۆیلەکراوی دەستی داعش بون توشی ڤایرۆسی کۆرۆنا بو . زیاتر لە هەفتەیەک پێش ئێستا بە فڕۆکەیەکی ئەمبولانس لە کوردستانەوە گوێزرایەوە بۆ وڵاتی سوید بەڵام نەتوانرا ژیانی ڕزگار بکرێ. ئێستا کە نەمام نەماوە کارەساتێکی مرۆیی گەورەیە، نازدار غەفوری وا دەڵێ کە خوشکی دکتۆرە ن ەمامە. بە لەچکە-سور و بوێرییەکەیەوە نەمام غەفوری بوبو بە قارەمانێک کە بەئاسانی بناسرێتەوە لە ناوچە سنورییەکانی نێوان عێراق و سوریادا. ئەو ڕێکخراوێکی فریاگوزاری خێرخوازی دروستکردبو بە ناوی (Joint Help For Kurdistan) کە یارمەتی تەندروستی و خوێندنگا و خۆراکی دابییندەکرد بۆ ئەو کەسانەی کە هەموو شتێکیان لە دەست دابوو، هەر لە هاوینی ۲٠۱٤ دەستیپێکرد بۆ ئەوەی یارمەتی ئەو منداڵانە بدات کە لە دەستی جەنگ هەڵهاتبون.\nسەرەتا وا بیریکردبۆوە کە تەنها چەند هەفتەیەک بمێنێتەوە، بەڵام کاتێ چاوی کەوت بەو کەسانەی کە لە برسا و لە نەخۆشیدا تەواو شەکەت بوبون وەکو یەزیدییەکان و مەسیحییەکان و کەمایەتییەکانی تر کە لە دەستی تیرۆری داعش هەڵهاتبون، بۆیە بڕیاریدا بمێنێتەوە. ڕێکخراوە خێرخوازییەکەی گەشە پێدا. ئاشنا بو بەو کەسانەی کە لەو ناوچانەدا دەستەڵاتیان هەبو و هەندێجار فریوو دەدرا لەلایەن دەستەڵاتدارەکانەوە کاتێ بەئاشکرا دژی ئەو نەریتانە بو پەیوەندی بە بابەتی شەڕەفەوە هەبو. بۆ نموونە جارێک باسی کچێکی کردبو کە لەسەر بابەتی شەرەف کوژرابو. دەستەیەک پیاوی شەرەنگێز کە دژی باسکردنی ئەو بابەتە بون بەردبارانی نەمام و هاوڕێ دکتۆرەکەیان کرد کە ئەوانیش ناچار بە هەڵهاتن کران. هەندێ جار نەمام دەگەڕایەوە سوید بۆ ئەوەی لە بنکەیەکی تەندروستی بۆ چەند هەفتەیەک کار بکات. لە بنکە تەندروستییەکەوە دەستەڵاتی ئەوەیان پێدابو کە بەخۆڕایی یارمەتی ئەو خەڵکە یەزیدییانە بدات کە پاشماوەی جینۆساید بون.\nلە شاری ماشتە لە پەنجەرەکانی ماڵەکەیدا ئەو ڕوەکانەی دانابو کە دڕکیان پێووەیە (ڕوەکی کاکۆس) ڕوەکەکان خۆیان دەژیان و پێویستیان بە ئاودانی زۆر نەبو بەتایبەت کە ئەو لەوێ نەدەما بۆ ماوەیەکی درێژ. نەمام غەفوری لە گەرمەی کارکردن لە ڕێکخراوە خێرخوازییەکەیدا بزر بو. چەند هەفتەیەک لەمەوپێش ڕۆژنامەی نیۆرک تایمزی ئەمریکی ڕاپۆرتێکیان بڵاوکردەوە لەسەر کۆتا کارە بوێر و ڕزگارکەرەکانی نەمام غەفوری کە دایک و منداڵانی یەزیدی بەیەک شاد دەکردەوە. لەو شوێنەی کە دایک و منداڵانی یەزیدی لێ بو نەمام یارمەتیدەدان توشی ڤایرۆسی کۆرۆنا بو، خوشکەکەی وای گوت. سەرەتا گوێی بەوە نەدا کە نیشانەکانی کۆرۆنای تێدا دەرکەوتبو، بەڵام لە کۆتاییدا بڕیاریدا بیگوێزنەوە بۆ سوید و فریای ئەوە کەوت کە ماڵئاوایی لە دایک و خوشک و براکانی بکات. نەمام غەفوری چێژی لە کاری دەستی دەبینی. ئەو کۆمەڵەی بازنگ لە مەچەکە بەهێزەکانی دا بون کە خۆی دروستیکردبون، نوسراوێکی جوان و واتادار لە سەر دانەیەکیان هەڵکۆڵرابو  “ئەو باوەڕی وابو دەتوانێ بیکات و کردیشی.”


ئەمڕۆ 123 هەمین ساڵوەگەڕی رۆژنامەگەری كوردییە - تۆڕی میدیایی خەڵک\nئەمڕۆ 123 هەمین ساڵوەگەڕی رۆژنامەگەری كوردییە\nلە 22ی نیسانی 1898 یەكەم رۆژنامەی كوردی لە قاهیرە لەسەر دەستی بەدرخانییەكان دەرچوو\nمیقداد مدحەت بەدرخان\nلەرۆژی ٢٢/نیسانی/ ١٨٩٨ میقداد مدحەت بەدرخان لە شاری قاهیرەی میسر یەكەم ژمارەی رۆژنامەی كوردی بە ناوی رۆژنامەی كوردستان دەركرد، بەڵام دوای 123 ساڵ ئێستا میدیای كوردی جگە لە داردەستی حزب و بەرپرسەكانی هیچی دیكەی لێ نەماوەتەوە.\nرۆژنامەی كوردستان 3 هەزار دانەی لێ چاپ كراوە و بە خۆڕایی دابەشكراوە.\nرۆژنامەی كوردستان ئەو ژمارانەی لەچەند وڵاتێكەوە لێ چاپكراوە، بەڵام ژمارەی یەكەم لە قاهیرەی پایتەختی میسر دەرچووە و دواین ژمارەشی كە ژمارە 31 بووە لە ژنێفی پایتەختی سویسڕا بووە.\nرۆژنامەی كوردستان لەسەر دەستی میقداد مدحەت بەدرخان و عەبدولڕەحمان بەدرخانی برایەوە دەركراوە.\nمیقداد مدحەت بەدرخان كوڕی میر بەدرخان پاشای میری بۆتانەو لە باكوری كوردستان و لە ساڵی ١٨٩١ چوەتە میسر، لە قاهیرە یەكەم ژمارەی رۆژنامەی كوردستانی دەركرد.\nلە دوای ئەم رۆژنامەیە چەندین رۆژنامە و گۆڤار و بڵاوكراوەی دیكەی كوردی چاپ و بڵاوبوونەوە بەتایبەت لە باشوری كوردستان، لەوانە (رۆژی كورد) (بانگی كوردستان) (زاری كرمانجی) (گەلاوێژ) (نزار) (رۆناهی) (ژین) و ژمارەیەكی دیكە.\nقۆناغەكانی میدیای كوردی\nدوای ساڵانێك لە سەرهەڵدانی رۆژنامە و گۆڤاری كوردی و میدیای نووسراو، لە نێو كورددا میدیای بیستراو سەری هەڵدا چەندین كەناڵی رادیۆیی لە نێوخۆی كوردستان و دەرەوەی كورد سەریان هەڵدا لەسەدەی رابردوودا لەوانە رادیۆی كوردی بەغدا، رادیۆ كوردی تاران، رادیۆی كوردی كرماشان، رادیۆی كوردی لە میسر و یەریڤان و حەیفا، دەنگی كوردی ئەمریكا.\nلەنێوخۆی باشور و رۆژهەڵات و باكوری كوردستانیش حزبەكان رادیۆی كوردی تایبەت بە خۆیان لە قۆناغەكانی شۆڕشی چەكداریدا دامەزراندووە.\nلە دوای ئەم قۆناغەش میدیای بینراوی كوردی سەر هەڵدەدات بە نێوبانگترینی قۆناغی رابردوو كەناڵی كەركوك بووە كە لەلایەن حكومەتی عێراقەوە سەرپەشتی كراوە، دوای راپەڕین لە باشوری كوردستان ژمارەیەك كەناڵی نێوخۆیی دروستبوون.\nلە نێوەڕاستی نەوەدەكان لە ساڵی 1995 لە ئەوروپا یەكەم كەناڵی ئاسمانی كوردی بەناوی MED سەری هەڵدا، ئەم كەناڵە پەكەكە خاوەندارێتی دەكرد بووە سەرەتای سەرهەڵدانی میدیای ئاسمانی كوردی.\nشرۆڤەكاران و شارەزایانی كاری راگەیاند چاوەڕێی ئایندەیەكی رۆشن بۆ میدیایی كوردی ناكەن تا نەگەڕێتەوە سەر بنەڕەتە رەسەنەكەی خۆی، بەڵام ئێستا مەحاڵە.\nپاشەکشێ لە ڕاگەیاندنی کوردیدا\nلە پەیامنێرییەوە بۆ پەرلەمانتاری\nئه‌رشیفه‌کان مانگێک دیاری بکه ئایار 2021 (631) نیسان 2021 (1647) ئازار 2021 (1663) شوبات 2021 (1621) كانونی دووه‌م 2021 (907) كانونی یه‌كه‌م 2020 (62)


راپۆرتی پێشێلكاری مافی مرۆڤ له مانگی دوازدەی ٢٠١٨.\nناسر فهیمی بەندکراوی سیاسی کورد کە ۱۰ ساڵ بەندکردنی بەسەردا سەپێندراوە، سەرەڕای توشبونی ناوبراو بە نەخۆشی دڵەوە تا بێبەشە لە چارەسەری پزیشکی. لە بەندیخانەی ئەوین دایە، چالاکوانی مەدەنی “شوجاع حوسێن زادە” بەڕێوەبەری ماڵپەڕی” بانە نیووز ” زیندانی کرا.\nسێشەممە۲۰ی سەرماوەز، هاووڵاتێکی دیکە بە ناوی «سولەیمان محەممەد نژاد» خەڵکی شاری پیرانشار لە لایەن هێزە ئەمنییەکانی کۆماری ئیسلامی ئێرانەوە دەسبەر کرا.\nشەممە۱ی بەفرانباری ۱۳۹۷ی هەتاوی، هاووڵاتییەکی کورد بەناوی پەیمان محەممەدی ۲۷ساڵ تەمەن وخەڵکی گوندی ئەڵک سەربە شاری کامێران لەلایەن هێزە ئەمنییەکانی کۆماری ئیسلامی ئێران لەو شارە دەستبەسەر کراوە.\nهەڵاواردن، گردبوونەوە و نارەزایەتی.


حه‌سه‌ن روحانی سه‌رۆك كۆماری ئێران گه‌یشته به‌غدای پایته‌ختی عێڕاق\n2019-03-11 [06:02 AM]\nئه‌مڕۆ دووشه‌ممه حه‌سه‌ن روحانی سه‌رۆك كۆماری ئێران بۆ یه‌كه‌مجار له‌وه‌ته‌ی سه‌رۆك كۆماره به مه‌به‌ستی دیدار و گفتوگۆ له‌گه‌ڵ به‌رپرسانی عێڕاق گه‌یشته ئه‌م وڵاته.\nبه‌گوێره‌ی هه‌واڵێكی ئاژانسی ئیرنای ناوخۆی ئێران، روحانی پێش سه‌ردانی بۆ عێڕاق وتبووی: بابه‌تی گواستنه‌وه‌ی كاڵا گرنگییه‌كی ئه‌وتۆی هه‌یه به‌لای كۆماری ئیسلامیی ئێرانه‌وه و حه‌ز ده‌كه‌ین په‌ره به پردی په‌یوه‌ندییه‌كانی نێوان وڵاته‌كه‌مان و عێڕاق بده‌ین.\nسه‌ردانه‌كه‌ی سه‌رۆك كۆماری ئێران سێ رۆژ ده‌خایه‌نێت و بڕیاره له‌م سه‌ردانه‌دا دیدار بكات له‌گه‌ڵ سه‌رۆك كۆماری عێڕاق و سه‌رۆك وه‌زیران و سه‌رۆكی په‌رله‌مان و هه‌روه‌ها عه‌لی سیستانیی مه‌رجه‌عی ئایینیی خاوه‌ن پێگه‌ی ئه‌م وڵاته.\nپێده‌چێت دوای گه‌ڕانه‌وه‌ی سزا ئابوورییه‌كانی ئه‌مریكا بۆسه‌ر تاران، عێڕاق له چاوی حكومه‌تی ئێرانه‌دا بووبێت به یه‌كێك له‌و وڵاتانه‌ی كه له ئاست ئاڵوگۆڕی كاڵا و هه‌روه‌ها مامه‌ڵه‌ی بازرگانیی گرنگییه‌كی ئه‌وتۆی هه‌یه.\nهه‌ڵبه‌ت ئه‌مه‌ش جێگه‌ی ئاماژه‌یه كه به‌رپرسانی ئێرانیی ماوه‌یه‌ك پێشتر وتبوویان له هه‌وڵدان له مامه‌ڵه‌ی بازرگانیی له‌گه‌ڵ عێڕاقدا له دراوی ئه‌م وڵاته كه‌ڵك وه‌رگرن له جێگه‌ی دۆلار.\nئەم هەواڵە 9076جار خوێندراوەتەوە


وەرن با بگەڕێینەوە بۆ کرۆکی خۆمان – بزاڤی خزمەت\nوەرن با بگەڕێینەوە بۆ کرۆکی خۆمان\nیەکێک لەو بابەتانەی مامۆستا سەعید نورسی ئامۆژگاریمان دەکات کە زۆر بیخوێنینەوە، بابەتی چوارهەمی پەیامی میوەیە کە لە زیندانی دەنیزلی نوسیوێتی.\nئەم پەیامە کورت و پوختە کە شایەنی ئەوەیە تا ڕادەی لەبەرکردن بیخوێنینەوە، بە پرسیارێک دەست پێدەکات. ئەو خوێندکارانەی لە شاری کاستامۆنو خزمەتیان دەکرد، زۆر سەریان سوڕ دەمێنێت لەوەی ئوستاد تەنانەت لە دوای تێپەڕینی ٥٠ ڕۆژیش بەسەر دەستپێکردنی جەنگی جیهانی دووهەمدا لە ساڵی ١٩٣٩، هیچ پرسیارێکیان لەسەر هەواڵەکانی جەنگەکە لێناکات. ئەمە لە کاتێکدایە زۆرێک لە وتاربێژ و مەلای مزگەوتەکان، نوێژ و جەماعەتیان دەفەوتاند تا گوێبیستی هەواڵەکان بن لە ڕادیۆکانی ئەو کاتەدا. خوێندکارەکانیشی لێی دەپرسن کە ئاخۆ ڕووداوێکی لەوە گەورەتر ڕوویداوە، یاخود خۆ خەریک کردن بەو جۆرە هەواڵانەوە زیانی هەیە یان نا؟\nئوستادیش لە وەڵامدا پێیان دەڵێت” سەرمایەی تەمەن زۆر کورتە و ئەو ئەرکانەشی لەسەر شانە زۆر زۆرن”.\nئوستاد دواتر ئاماژە بەوە دەکات کە گەورەترین و گرنگترین و ئەرکی هەمیشەیی مرۆڤ لە چوارچێوەی دڵدایە و پاشان بەم شێوەیە باسی ئەرکەکانی ئیمان و ئیسلامیەتی دەکات:\n“بەڵێ لەم ڕووداوانەی ئێستا شتێکی گرنگتر بوونی هەیە، ئەویش لە هەموو ئەو گرەو و داوایانەی سەر ڕووی زەوی گرنگترە کە فەرمانڕەوایانی هەموو دونیا بە دوایەوەن. گرەو و داوایەک بەسەر سەری هەموو مرۆڤێک و بە تایبەت موسوڵماناندا دراوە، گەر هەر یەکێک لە ئێوە هێندەی ئەڵمان و ئینگلیزەکان هێز و دەسەڵات و سەروەتی هەبێت و هێندەی ئەوانیش ئەقڵی هەبێت، بە بێ هیچ دوو دڵییەک هەر هەمووی لە پێناو بردنەوەی ئەو گرەو و داوایە بە خەرج دەدات.\nهەموو کەسێک لەم سەر زەویە لە بەرامبەر بردنەوە و دۆڕانی گرەوی دونیایەکە، کە ژیانێکی هەمیشەیی و ئەبەدی پێ دەبەخشێت لەسەر زەمینێک کە هێندەی ئەم سەر ڕووی زەویە پان و بەرینە و بە باخ و کۆشک و تەلاری قەشەنگ ڕازێندراوەتەوە. گەر بڕوانامەی ئیمانی بە تەواوی دەستنەکەوێت لەم دونیایەدا، ئەوا لە دەستی داوە. لەم سەردەمەشدا زۆرێک لە مرۆڤەکان بە هۆی تاعونی ماددەپەرستیەوە دۆڕاندوویانە و لە دەستیانداوە. تەنانەت یەکێک لەوانەی ئەهلی کەشف و بینین بوون، لە کاتی سەرەمەرگیدا شاهیدی ئەوە بووە، کە تەنیا چەند کەسێک لە شوێنکەوتوانی خۆی براوەی ئەو گرەو و داوایە بوون و ئەوانی تر هەموویان دۆڕاو بوون. ئایا گەر ئەو دۆڕاوانە هەموو دونیا و ئەوەشی تێیدایە بیدەن لە بری ئەوەی لە دەستیان داوە، هێشتا کەم نیە؟!”. ( تیشکی ١١، بەشی چوارەم).\nدەبێت بە خەمی پەیام و داواکەمانەوە بین\nلێرەدا پێویست ئەو بابەتانەی بە شێوەیەکی کورت باسمان کرد، لەگەڵ کەسانی چواردەورماندا باسی بکەین و بە وردی و دیقەتەوە لێی بکۆڵینەوە.\nسەعید نورسی لە زۆر شوێندا ڕەخنەی لە خۆ خەریک کردن بە سیاسەت و ڕووداوەکانی ڕۆژگارەوە گرتووە و لەو بارەیەوە هۆشداری پێداوین، هەروەها هانی ئەوەشی داوین کە هەموو کات خەریکی خزمەتی ئیمانمان بین. بۆ ئەوەی لەسەر حەقبوونی ئەویشمان بۆ دەرکەوێت لەم هۆشداریدان و ئاگادارکردنەوەیەی، بوونی ملیۆنان گەنجی تورکیا کە بێ ئاگان لە ڕاستیە ئیمانیەکان و بینینی ئەو ڕاستیەش کەوا سیاسەت ناتوانێت چارەسەرێکی گونجاوی ئەم کێشەیە بدۆزێتەوە، بەسە بۆ تێگەشتن لەوەی کەوا کە چەندە لەسەر حەق بووە لەو قسە و ئامۆژگاریانەیدا.\nگەر ژیان و مردنی تەنیا مرۆڤێک لە بابەتی هەموو گەردوون گەورەتر و گرنگتر بێت، ئەوا بینینی دڵی تەواوی دونیا کە ئاتاجی ئیمانە، بەسە بۆ ئەوەی خەوەکانی ئێمە بزڕێنێت. لە ڕاپرسیەکەدا کەوا لە ساڵی ٢٠١٧ لە تورکیا ئەنجامدراوە، ئاماژە بەوە کراوە کەوا لە %٤٥ هاوڵاتیەکانمان کێشەیان لە بابەتە ئیمانیەکاندا هەیە.\nگەر لە تورکیا بەم شێوەیە بێت، ئەوا دەبێت ڕەهەندەکانی بێ ئیمانی لە تەواوی دونیادا گەشتبێت بە کوێ و ئایا توانی خەیاڵکردنی ئەم ڕاستیەمان هەیە؟ واز لەوە بهێنن کەوا ملیارەها مرۆڤ لە کاتی گۆڕ و ڕۆژی لێپرسینەوەدا چییان بەسەر دێت، گەر تەنیا بیر لە چەند ساتێکی ژیانی ناو گۆڕ و ڕۆژی لێپرسینەوەی ئەو کەسە بکەین، کە تەنیا بە هۆی ئەوەی ئیمانی تەواوی دەستنەکەوتوە توشی دۆڕان بووە، ئەوا لە خواردن و خواردنەوە دەکەوتین و لە هیچ شتێک چیژمان نەدەبینی و پێکەنینمان لەبیر دەکرد. هەربۆیە خەمخۆری سەدەی خۆی کە بە قوڵی هەستی بەم نەهامەتیە گەورەیە کردووە دەڵێت” هیچ کاتی بیرکردنەوەم نیە لەو ئازار و ناڕەحەتیانەی کە توشی خۆم بوون”. هەروها خەمخۆری ئەم سەدەیەش کە بە عەشقی هەمان داواوە دەسوتێت، کێ دەزانێت چەند شەو بە فرمێسکەوە گەشتۆتە بەرەبەیان و بە ناڵینەوە وتوویەتی ” ئەم شەو تەنیا یەک خولەکیش خەو لە چاوم نەکەوتووە”.\nدەبێت سەنرجمان بخەینە سەر پڕۆژەی نوێ\nهەرچیەک بێت، ئێمەش گەر سەیری حاڵی خۆمان بکەین کەوا بانگەشەی ئەوە دەکەین لەسەر ڕێچکە ئەوان دەڕۆین بە ڕێگادا، ئەوا ئەوە دەبینین کەوا حەقی خزمەتی ئیمان و قورئانمان وەک پێویست نەداوە. بە داخەوە ڕووداوە سیاسیەکان و کاتیەکان، پۆستەکانمان لە تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان، کاتی ئاڵتوونی ئێمەیان بۆ خۆیان بردووە و بە فیڕۆی دەدەن.\nبە تایبەت ماوەی ئەم ٥ ساڵەی ڕابردوو، بە هۆی ئەو ئازار و ناڕەحەتیانەی توشمان بووە، لە نێوان خۆماندا هەر قسە و باسێکمان کردۆتەوە، بریتیبووە لە دووبارەکردنەوەی ئەوانی پێشتر و پۆستەکانمان لە تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان، زۆربەی کات لە چوارچێوەی دروشم و قسەی سۆزدارانە تێپەڕی نەکردووە.\nلە ڕاستیشدا پێویست بەوە هەبووە چارەسەری مەعنەوی قوڵتر و سەراپاگیرتر بدۆزینەوە و، هەر شوێنە و بە گوێرەی شێوازی خۆی، پڕۆگرامی نوێی بە هەموو دونیا پێشکەش بکردایە.\nدەزانین کەوا لەمپەری زۆر سەخت و ناڕەحەتی زۆر چەتونمان لەبەردەمدایە. بەڵام دەبێت ئەوە لەبیر نەکەین کە “فەرمان فەرمانی پاشایە و شاخەکان تەنیا ڕێگەمانە”، ئەوەشمان بیر نەچێت، کە شاخ چەندە بڵند بێت، هەر ڕێگایەک بەسەریدا تێپەڕ دەکات.\nگەر هاوسۆزانی ئەم داوایە لە ڕابردوودا دیوارە کۆنکرێتی و دەرگا ئاسنینەکانی زیندانیان بڕیبێت، ئەوا ئێمەش لەمڕۆدا، بە پشتیوانی و کۆمەکی خودا، هیچ لەمپەرێک نیە نەتوانین بیبڕین و کێشەیەک نیە کەوا توانای چارەسەریمان نەبێت.\nهەستی بەرپرسیارێتی و قوڵبوونەوە تێیدا\nهەواڵەکانی ئەمڕۆ 2018.7.1