موختار کەریمی: دیسان شۆڤینیزمی کوێری زاراوەی بەرامبەر بە زاراوەی هەورامی! | WtariKurd\n– Posted on 2019-04-20بابەتی: زمان\nماوەیەک لەمەو پێش لە ساڵیادی شیمیایبارانی هەڵەبجەدا بابەتێکم بە زاراوەی دایکیم، زاراوەی هەورامی لە ژێر سەردێڕی:”شیمیاییوارانوو ھەڵەبجەی و وەرپەرسی وەڵاتە زلھێزە جەھانیەکا”، واتە “کیمیایبارانی هەڵەبجە و بەرپرسیاریەتی وڵاتە زلهێزە جەهانیەکان” لە فەیسبووک و چەند سایتێکیتری ئینترنێتی بڵاوکردەوە. ئەم بابەتەم بۆ سایتی „NNS ROJ“ یش نارد و تکام لێکردن کە ئەوانیش بڵاوی بکەنەوە. سەرەتا بێدەنگیان لێ کرد. دوایی کە لێم پرسینەوە کە هۆکاری بڵاو نەکردنەوەی بابەتەکەم چی بووە، وەڵامێان دامەوە.\nوەڵامی یەکەمی „NNS ROJ“ وەکوو خۆی:” ئێمە وتار بڵاوناکەینەوە”. ئەم وەڵامەم زور پێ سەیر بوو. ئەم وەڵامە کاڵ و بێمانایە لە کاتێکدا بە پەلەو هەڵنەسەنگێدراو دەدرێتەوە کە سایتەکەیان لێوانلێوە لە وتار و دەیان وتار سەبارەت بە کێمیایبارانی هەڵەبجەشیان بڵاو کردوەتەوە، بەڵام هەر بە سۆرانی و فارسی. کاتی خۆی کە هەورامی زمانێک لەو سایتە بەرپرسیاریەتی هەبوو، بابەتەکانم بڵاو دەکرایەوە(تا ساڵی 2015). لەو کاتەو ئەو نەماوە، هەر بابەتێکم بۆ ناردوون بڵاویان نەکردوتەوە و بەگشتی خۆیان لە بڵاوکردنەوەی هەر بابەتێک بە زمانی هەورامی پاراستوە.\nمنیش دیسان لێم پرسیەوە: ” بەڕێزم، ئەی ئەو هەموو وتارە چیە بڵاوی دەکەنەوە؟ کارەساتی هەڵەبجە بایەخی ئەوی نیە کە بڵاوی بکەنەوە؟ یان چوون بە زمانی هەورامیە بڵاوی ناکەنەوە؟ ”\nوەڵامی ئەمجارەی وەکوو خۆی: ” ئێمە هەم شت بە زمانی هەورامی بڵاو ناکەینەوە هەمیش وتار بڵاوناکەیەوە. واتا لە دوو لاوە کێشەیە”!!\nلێرەدا وەڵامدەری „NNS ROJ“ ڕاستیە سەرەکیەکە دەردەخات. هەرچەند بۆ خڵەفاندن و کەمکردنەوەی باری بیرۆکە شۆڤینیستیەکەی، دیسان “بلاونەکردنەوەی وتاریش” بە گشتی دووپات دەکاتەوە(فارس گوتەنی: قافیە چو بە تنگ آید، شاعر بە جفنگ آید)، بەڵام لە ڕاستیدا و لە ڕوانگەی شۆڤینیستی ئەوانەوە بڵاو کردنەوەی وتار یان هەر شتێک بە زمانی هەورامی، با سەبارەت بە کارەساتی هەلەبجەش بێت، هەر کێشەیە. چوون ئەوان وەکوو کەمال ئاتاتورک و ڕەزاشا و … لە بنەڕەتدا بوونی زمانە جیاوازەکان، کە دیاردەیەکی سرووشتی و ئاساییە و ئاساییە و مایەی دەوڵەمەندی زمانی و فەرهەنگی هەر وڵاتێکی فرەزمانییە، بە کێشە دەزانن. ئەئەمەیە هۆکاری سەرەکی.!!\nجارێکیتریش لێ دەپرسمەوە: ” تکایە پێم بڵێ، بۆ چی بابەت بە هەورامی لای ئێوە کێشەیە؟ تکایە با منی هەورامی زمان تێبگەم ”\nوەڵامدەری „NNS ROJ“ دەڵێ: ” چونکە ئێمە بە زمانی سۆرانی و کرمانجی و عەرەبی و تورکی کارەکانمان بڵاودەکەینەوە. واتا بە هەورامی و کەلهوڕی و زازاکی و خانەقینی و… هتد، بڵاویان ناکەینەوە”.\nلێرەدا بە ئاشکرا دەبینین کە وەڵامدەری „NNS ROJ“ چۆن بەرەبەرە بیر و مەبەستە شۆڤینیستانەکەی بە زەقی ئاشکرا دەکات و بە هەورامیشەوە ڕاناوەستێت و کەلهۆڕی و زازاکی و خانەقینی و …هتد دەخاتە ڕێزی قەدەغەی زمانی سایتەکەیەوە. لە بەرامبەردا بە ئاشکراش کرنۆش بۆ زمانە داسەپاوەکانی داگیرکەرانی وڵاتەکەی دەبات و بۆ خەباتە چەوتەکەی پیویستی بەوانە و کار بەوان دەکات. دەبێ لەو شۆڤینیستانە بپرسین ئەمە چ خەباتێکی ڕزگاریخوازانەی نەتەوایەتیە کە کڕنۆش بۆ زمانی داسەپاوی داگیرکەری وڵاتەکەت دەبەیت، بەلام زمانی هاوخەباتەکارەکانی خۆت قەدەغە دەکەیت؟ ئەمجار چاوەڕێ ئەوەیش هەیت کە منی هەورامی و کرمانجی و کەلهۆڕی و لەکی و لۆڕی و زازاکی متمانەت پێبکەین و هاوسەنگەرت بین؟ دوایش کە بە دەسەڵات گەئیشتیت هەموو ئەو دەسەڵاتە بۆ سەرکوت و بیبەش کردن و زمانبڕینی من و ئێمەمانان بەکار بێنیت، وەکوو لە قسەکانی خالێ عەزیزی دیارە و حکوومەتی 28 ساڵەی باشووریش هەر ئەو سیاسەتە پێڕەۆ دەکات؟ زهی خیال باطل ‼\nو یان شۆڤینیستیکیتر بە ناوی ئەمجەد شاکەلی کاتی خۆی، ساڵی 2011 سەبارەت بە کۆنفەرانسی “زمانی کوردی” لە ھەولێر نوسیویەتی:\n” ئەگەر بڕیار بێت ئەم زمانە ستانداردەی ئێستای کوردی نەمێنێت و ببێتە جووتستاندارد(بە دیدی جووتزانایان و جووتسیاسییان و جووتمۆدێرنان و جووتپرۆفێسسۆران و جووتمامۆستایانی کورد) و ئەگەر بڕیار بێت، لە تەنیشت ئەم زمان و ئەلفبێیە ستانداردەی ئێستای زمانی کوردیدا، ئەلفبێ لاتینی بەکار ببرێت و زاراوەگەلی ھەورامی و فەیلی و کرمانجی و دملی و ھەموو ئەوانی دیکەش ببنە زمانی ستاندارد و ڕەسمی، ئەوا من بەشبەحاڵی خۆم زۆرزۆرم پێ باشترە و پێ خۆشترە و پێ ڕاستترە، کە کورد دەستبەرداری ئەم زمانۆکانەی خۆی ببێت و زمانانی عەرەبی و فارسی و تورکی ببنە زمانی خەڵکی کورد و شتێک بە ناوی زمانی کوردی تەنێ لەنێو ماڵاندا بمێنێتەوە و ئەویش بە تێپەڕبوونی کات و ساڵان بەرەبەرە نەمێنێت و لەبەین بچێت. من ھیچ لەم قسەیەم پەشیمان نیم، چونکە نەتەوەیەک، بەتایبەت خوێندووانی، ھێندە بیرکۆڵ و نەزان و گێل و گەوج بن، ھەرگیز شایستەی ژیان و مانەوە و سەربەخۆیی و ئازادی نییە. (سەرچاوە: ماڵپەڕی دەنگەکان – ئەمجەد شاکەلی – 23\_9\_2011).”‼


پەیامەکان و پێشهاتەکانی پێش و پاش هێرشی تورکیە بۆ عەفرین.کاووس عەزیزی – Peshmergekan\nعەفرین نە بۆ سووریەی ەئسەد، نە بۆ سووریەی تاقمە چەکدارەکان و نەش بۆ تورکەی هیچ هەڕەشيیەک نەبووە تا ئیستاش و تەنیا کارێک کە کردوویانە لە نەبوونی ئیدارەی دەوڵەتی دا خۆیان ئیدارەیا خۆیانیان کردووە و هیزێکی ئەمنیی خۆیانیان دامەزراندووە بۆ پاراستنی مال و مەوجوودیەتیان لە هێرشی تێرۆریستان.\nلە ماوەی رابردوو دا ئەردۆغان وەک نەخۆشێکی سیاسی دەستی کرد بە هەڕەشە لە عەفرین و زۆر بێ شەرمانە ناوی کرد ەناوچەیەکی تێرۆریستی و هەرەشە بۆ سەری خۆیان. هەموو کەس و بگرە خۆشی دەزانێ کە عەفرین ئەسڵەن هەڕەشيیەک نەبووە لە سەر تورکیە و بگرە بەشی هەرە ئەمنینی سنووریەکانی تورکیە لەگەل سووریە بووە و کەس نەیتوانیوە لەوێڕا دزە بکاتە لەم و لەوبەری سنوور. بەڵما چ شتێک هانی ئەردۆغانی داوە کە ئەو هەڵوێستە شێتانەیە بگرێتە پێش لە خوارەوە بە کورتی ئیشارە دەکەم:\nئەردۆغان لە موعاملەکەی دا لەگەل ئێران و عێراق لە سەر کەرکووک بە تەواوی دۆڕاندی و تووشی شکستێکی سیاسی هات کە ئێران و عێراق کارەکەیان پێکرد و ئاکامەکەشی هیچیان بە دەست نەگەیشت. واتە ئەوەی کەلە پیلانی دژی باشوور و کەرکووک دا دۆڕاندی دەیەوێ لە عەفرین بەدەستی بێنێ، کە کورد گوتەنی: لە ڕێگا زۆری پێچووە و لە ئاش پەلە دەکا!\nئەگەر قەراربێ کە ئەردۆغان لە هیزی پ ک ک لە ڕۆژئاوای کوردستان بترسێ و نیەگران بێ، ئەوە عەفرین نیە، بەڵکوو باقی ناوچەکانی ڕۆژئاوان. بەڵام چۆنە کە لە باتی قامیشلۆ، کۆبانێ ، سەرێکانی و …… عەفرین هەڵدەبژێرێ ئەوە خۆی پرسیارە؟\nلە ماوەی ڕابردوو دا ڕوسیە وئێران و تورکیە لە سەر بەشێک لە سووریە ڕێککەوتنێکیان کردووە کە ناوچە ئارامەکان بە ئارامی پارێزراو بن. واتە ئەو ناوچانەی ەک شەڕیان تێدا نەی هەر وا دۆخەکەیان پارێزراو بێ کە ئەوەش داوای تورکیە و پەسندی ئێران و ڕووسیە بووە. ئامانجی تورکیەش لەو داوایە دوو ناوچەی الباب و ادلب بووە کە هێزەکانی احرار شام تێیدا جێگیرن و سەربە تورکەی و لقێک لە القاعیدەن. بەڵام کاتێک ئێرانو ڕووسیە هاوکاریی ئەسەدیان کرد بۆ هێرشی ئەم دوایانەی ئەرتەشی سووریە بۆ ادلب، تورکیە زۆر بە نیگەرانی و هەست بە ترسەوە کەوتە پارانەوە لە رووسیە و ئێران تا دووبارە پیداچوونەوە بە ڕێککەوتنەکەیانەو ەبکەن.\nئاکامی ڕێککەوتنی نوێ ئەوەیە:\nسووریە بە هاوکاریی ئێران و ڕووسیە ادلب و الباب بگرێ، تورکیەش بۆ ئەوەی ڕازی بێ عەفرین بخاتەوە ژێر گوشار و ڕووسیە نێوەندگیری بکا و یەپەگە قانیع بکا کە عەفرین ڕادەستی هێزەکانی ئەسەد بکا. تا ئێستا پەیەدە ئامادەی ئەو سازانە نیە. بەڵام لە ژێر گوشاری ڕووسیە دایە و تورکیش لە ڕێگای هێزەوە ئەو گوشارە دێنێ.\nئاکامی یەکجارەکیی ئەو پیلانە دەبێتەوە ئەوە کە سەرووی چۆمی فرات بە تەواوی بخرێتەوە ژێر کۆنترۆڵی ئەسەد و خۆیان لەو پچڕ پچڕی یە ڕزگار بکەن. لە لایەکی دیکەش ئەمریکا هەمان پەیامی دا کە : عەفرین لە دەرەوەی ناوچەی حزووری ئێمەیە. واتە کارمان پێ نیە.\nقسەی کۆتایی ئەوەیە کە ئەگەر یەپەگە ڕازی بێ بە نێوەندگیریی پیلانیگێرانەی ڕووسیە و عەفرین بە بێ شەڕ تەسلیمی سووریە بکا، ئەوە هێرشی تورکیە ڕادەگیرێ، ئەگەریش یەپەگەر ڕازی نەبوو ئەوە تورکیە داگیری دەکا و لە هەمبەر ئیمتیازی داگریکاریی ناوەچەکانی دیکەی ڕۆژهەڵاتی فرات عەفرین بۆ سووریە چۆل دەکا. ئەمریکاش بەو دابەشکارایە هەم رازییە، هەمیش موافیقە. چوونکی دە ئەسڵ دا ئەو ناوچانە دوورن لە هێژموونیی ئەمریکا و پێێ ناخۆش نیە کە داگیر بکرێن.\nهۆکاری سەرەکیی هەڵوێستی نەرمی ئەمریکاش لە هەمبەر هێرشی تورکیە بۆ سەر عەفرین ئەوەیە کە: یەپەگە تۆ ناتوانی هاوکات لە گەل دوو بەرەی دژبە یەک و ڕەقیب دا ڕێککەوتن بکەی. لە ڕۆژهەڵاتی فرات لەگەل ئەمریکا هاوپەیمان بی و ئەمریکا هێزەکانت پەروەردە بکا، لە عەفرینیش هاوپەیمانی ڕووسیە بی! پەیامی ڕوونی ئەمریکا ئەوەیە کە یان من ، یان ڕووسیە!\nبە کورتیەکەی سووریە بە شێوەیەکی کاتیی نادیار دابەش دەبێ بە سەر دوو بەرەی ئەمریکا و ڕووسیە کە شانسی کوردیش وایە کە لەو دابەشکاریە دا تووشی چارەنووسێکی غەمناک و دڵتەزێن ببێ.


مێژوی ئەمڕۆ 24/1 - بنکەی روناکبیریی گەلاوێژ :: Gelawej\nمێژوی ئەمڕۆ Jan 24, 2020\n- لە رۆژى 24/1/1732 پیر بومارشیە (Pierre-Augustin Caron de Beaumarchais)، شاعیر و نوسەر و موزیکان وشانۆنوسى فەڕەنسى لە شارى پاریس لە دایکبووە، لە رۆژى 18/5/1799 لە تەمەنى (67) ساڵى لە شارى پاریس کۆچى دوایى کردووە.\n- لە رۆژى 24/1/1776 ئەرنست هۆفمان (Ernst Theodor Wilhelm Hoffmann)، نوسەر و ئاوازدانەر و کاریکاتێرستى ئەڵمانى لە شارى کالینگراد لە روسیا لە دایکبووە، لە رۆژى 25/6/1822 لە تەمەنى (46) ساڵى بە نەخۆشى لە شارى بەرلین کۆچى دوایى کردووە.\n- لە رۆژى 24/1/1848 فاسیلى سوریکۆف (Василий Суриков)، نیگارکێشى روسى لە شارى پاریس لە دایکبووە، لە رۆژى 19/3/1916 لە تەمەنى (68) ساڵى لە شارى مۆسکۆ لە دایکبووە.\n- لە رۆژى 24/1/1909 مارتن لنگز (Martin Lings)، فەیلەسوف و شاعیر و نوسەرى ئینگلیزى لە دایکبووە، لە رۆژى 12/5/2005 لە تەمەنى (96) ساڵى کۆچى دوایى کردووە.\n- لە رۆژى 24/1/1911 مەحمود سباع، ئەکتەرى میسرى لە دایکبووە، لە رۆژى 27/2/1989 لە تەمەنى (78) ساڵى کۆچى دوایى کردووە.\n- لە رۆژى 24/1/1917 ئیرسنت بورگنین (Ernest Borgnine)، ئەکتەرى ئەمەریکى لە شارى هامدین لە ئەمەریکا لە دایکبووە، لە رۆژى 8/7/2012 لە تەمەنى (95) ساڵى بەنەخۆشى لە شارى لوس ئەنجلوس کۆچى دوایى کردووە، لە ساڵى 1951 تاکو ساڵى 2012 بەشدارى لەکارى هونەریدا کردووە، لە ساڵى 1955 خەڵاتى ئۆسکارى وەک باشترین ئەکتەر وەرگرتووە.\n- لە رۆژى 24/1/1932 فایز حەلاوە، نوسەر و دەرهێنەرى میسرى لە شارى منوفیە لە دایکبووە، لە رۆژى 1/8/2002 لە تەمەنى (70) ساڵى بە نەخۆشى جەڵتەى مێشک لە نەخۆشخانە لە شارى قاهیرە کۆچى دوایى کردووە.\n- لە رۆژى 24/1/1941 نایل دیامۆند (Neil Diamond)، گۆرانیبێژ و ئاوازدانەر و موزیکیانى ئەمەریکى لە شارى نیویۆرک لە دایکبووە.\n- لە رۆژى 24/1/1942 لودمیلا سافیلیفا (Людмила Савельева)، ژنە ئەکتەرى روسى لە شارى لینیگراد لە دایکبووە.\n- لە رۆژى 24/1/1943 شارون تایت (Sharon Tate)، ژنە ئەکتەرى ئەمەریکى لە شارى دالاس لە دایکبووە، لە رۆژى 9/8/1969 لە تەمەنى (26) ساڵى لە شارى لوس ئەنجلوس کۆچى دوایى کردووە، لە ساڵى 1961 تاکو ساڵى 1969 بەشدارى لەکارى هونەریدا کردووە.\n- لە رۆژى 24/1/1949 جۆن بیلوشى (John Belushi)، ئەکتەر و نوسەر و موزیکیانى ئەمەریکى لە شارى شیکاگۆ لە ئەمەریکا لە دایکبووە، لە رۆژى 5/3/1982 لە تەمەنى (33) ساڵى بە نەخۆشى کۆچى دوایى کردووە، لە ساڵى 1973 تاکو ساڵى 1982 بەشدارى لەکارى هونەریدا کردووە.\n- لە رۆژى 24/1/1956 وناس معتوب (Matoub Lounes)، گۆرانیبێژى جەزائیرى لە شارى بەنى عیسا لە دایکبووە، لە رۆژى 25/6/1998 لە تەمەنى (42) ساڵى لە شارى تیزى وزو کۆچى دوایى کردووە، لە ساڵى 1978 تاکو ساڵى 1998 بەشدارى لەکارى هونەریدا کردووە.\n- لە رۆژى 24/1/1961 ناستازیا کینسکى (Nastassja Kinski)، ژنە ئەکتەرى ئەڵمانى لە شارى بەرلین لە دایکبووە.\n- لە رۆژى 24/1/1965 ونستۆن چەرچڵ، نیگارکێش و نوسەرى ئینگلیزى لە تەمەنى (90) ساڵى بە جەڵتەى مێشک لە شارى لەندەن کۆچى دوایى کردووە، لە رۆژى 30/11/1874 لە شارى ئۆکسفۆرد لە دایکبووە، لە ساڵى 1953 خەڵاتى نۆبڵى ئەدەبى وەرگرتووە، لە رۆژى 26/10/1951 تاکو 6/4/1955 سەرۆکى ئەنجومەنى وەزیرانى شانشینى بەریتانى بووە.\n- لە رۆژى 24/1/1977 ربیع قاتى، ئەکتەرى مەغریبى لە شارى تازە لە مەغریب لە دایکبووە، لە ساڵى 2003 بەشدارى لەکارى هونەریدا کردووە.\n- لە رۆژى 24/1/1978 مارک هیلدریس (Mark Hildreth)، ئەکتەر و موزیکیانى کەنەدى لە شارى فانکۆفەر لە دایکبووە.\n- لە رۆژى 24/1/1983 رواد علیو، ژنە ئەکتەرى سورى لە شارى دیمەشق لە دایکبووە، لە ساڵى 2003 بەشدارى لەکارى هونەریدا کردووە.\n- لە رۆژى 24/1/1986 میشا بارتۆن (Mischa Barton)، ژنە ئەکتەرى ئەمەریکى ئینگلیزى لە هامرسمیت لە رۆژئاواى لەند ەن لە دایکبووە.\n- لە رۆژى 24/1/1987 سەمیرە مقرون، ژنە ئەکتەرى تونسى لە دایکبووە، لە ساڵى 2008 بەشدارى لەکارى هونەریدا کردووە.\n- لە رۆژى 24/1/2004 عەبدولڕوحمان منیف، رۆماننوس و رەخنەگرى سعودى لە تەمەنى (71) ساڵى لە شارى دیمەشق کۆچى دوایى کردووە، لە رۆژى 29/5/1933 لە شارى عەممان لە دایکبووە.\n- لە رۆژى 24/1/2006 کریس بن، ئه‌کته‌ری ئه‌مریکی لە تەمەنى (40) ساڵى بەنەخۆشى دڵ لە شارى سانتا مۆنیکا لە ویلایەتى کالیفۆرنیا کۆچى دوایى کردووە، لە رۆژی 10/10/1965 لە شارى لوس ئەجلوس لە ویلایەتى کالیفۆرنیا لە دایکبووە، لە ساڵى 1979 تاکو ساڵى 2006 بەشدارى لەکارى هونەریدا کردووە.


10:47 - 03/07/2020\nقەیس خەزعەلى هەڕەشە دەکات\nکۆمیسیۆنی باڵای مافەکانی مرۆڤ لە عێراق، هۆشداریی دا لە داڕمانی رەوشتی تەندروستی لە بەندیخانەکان بەهۆی ڤایرۆسی کۆرۆناوە، و سەرۆکی بەرەی رزگاری نیشتمانی عێراقیش داوای گرتنەبەری رێکاری بەپەلە دەکات بۆ ئازادکردنی گیراوان ئەمەش لە پێناو پاراستنی سەلامەتییان.\nعەلی بەیاتی ئەندامی کۆمیسیۆنی باڵای مافەکانی مرۆڤ لە عێراق، لە لێدوانێکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند "چەندین تووشبووی کۆرۆنا لەنێو بەندیخانەکاندا هەن، هەروەها ژمارەیەک فەرمانبەری چاکسازییەکانیش تووشی ڤایرۆسەکە بوونە".\nئاماژەی بەوەشکرد کە مەترسی ئەوە هەیە ژمارەی تووشبووان لەنێو بەندییەکاندا روو لە هەڵکشان بکات، ئەمەش بەهۆی ئەوەیە کە رێکارەکانی تەندروستیی لە نێو بەندییەکان جێبەجێ ناکرێت.\nباسی لەوەشکردووە، دەبێت چەند رێکارێکی پێویست بۆ ئازادکردنی ئەو گیراوانەی کە تێوەنەگلاون بە کردەی تیرۆریستی و ئەو تاوانانەی کە زیان بە ئاسایشی دەوڵەت دەگەیەنن، بگیرێتەبەر.\nهاوکات ئوسامە نوجێفی سەرۆکی بەرەی رزگاری نیشتمانی عێراق، داوای لە مستەفا کازمی سەرۆکوەزیرانی عێراق کرد رێکاری بەپەلە بگرێتەبەر بۆ ئازادکردنی گیراوان، ئەمەش لەپێناو پاراستنی سەلامەتییان.\nبەپێی دوایین ئاماری وەزارەتی تەندروستیی عێراق، ژمارەی تووشبووان بە ڤایرۆسی کۆرۆنا لەو وڵاتە گەیشتووەتە 53 هەزار و 708 کەس، لەنێویاندا دوو هەزار و 160 گیانلەدەستدان هەبووە و 27 هەزار و 912 نەخۆشیش دوای چارەسەری پزیشکیی، چاکبوونەتەوە.


سەهیۆنیەکان بۆ وەرگرتنی ئیفادە بانگێشتی منداڵێکی تەمەن ٣ ساڵەیان کرد\nسەهیۆنیەکان بۆ وەرگرتنی ئیفادە بانگێشتی منداڵێکی تەمەن ٣ ساڵەیان کرد\nبه رواری داگرتن : 2019-07-30 11:34\nناوەندی ھەواڵەكان - ڕژێمی داگیرکەری سەهیۆنی کە ڕۆژ بە ڕۆژ ستەم و فشار زیاتر دەکەن، بۆ وەرگرتنی ئیفادە بانگێشتی منداڵێکی تەمەن ٣ ساڵە بە ناوی "موحەمەد عەلیان"یان کرد.\nڕژێمی داگیرکەری سەهیۆنی کە ڕۆژ بە ڕۆژ ستەم و فشار بە سەر گەلی فەلەستین زیاتر دەکەن ئەم جارە بڕیارێکی ناژیرانەیان دا. سوپای داگیرکەر بۆ دەست بە سەر کردنی منداڵیکی ٣ ساڵە هێرشیان کردە سەر ناوچەی عیسەویەی قودس.\nبە پێی هەواڵێکی لیژنەی ئەسیرەکان و ئازاد کراوەکان، سەهیۆنیەکان دەستیان بە دوا گەڕانی موحەمەد کردوە و ئەو کات لەگەڵ خانەوادەکەی ڕووبەڕوو بوون. بەلگەی بانگێشت بە خانەوادەکەیان داوە تا کوڕەکەیان بۆ ئیفادە بچێتە ناوەندی پۆلیس.\nقەدری ئەبو بەکر سەرۆکی لیژنەی ئەسیرەکان و ئازاد کراوەکان شەرمەزاری بانگێشتی سەهیۆنیەکانی کرد کە بۆ ئیفادە دان بانگێشتی منداڵێکی تەمەن ٣ ساڵەیان کردوە.\nئەبو بەکر ئاماژەی بەوە کرد، هێزەکانی داگیرکەر بە ئاشکرای لە بەرامبەر منداڵەکانی فەلەستینی تاوان ئەنجام دەدەن و شەرمەزاری بێ دەنگی کۆمەڵگای نێونەتەوەیی کرد.\nلە زیندانەکانی ڕژێمی داگیرکەری سەهیۆنی نزیکەی ٥ هەزار و ٧٠٠ فەلەستین بەند کراون کە ٢٣٠یان منداڵن. (İLKHA)\nبليته كان فەلەستین منداڵ سەهیۆنی داگیرکەر ئیفادە


یۆحەنا 19 – Kurdi Sorani Standard (KSS) | Biblica\nیۆحەنا 19 – Kurdi Sorani Standard (KSS)\nفەرمانی کوشتنی عیسا\n1ئیتر پیلاتۆس عیسای برد و دایە بەر قامچی. 2سەربازەکان تاجێکیان لە دڕک چنی و خستیانە سەر سەری و کەوایەکی ئەرخەوانییان لەبەرکرد. 3لێی دەچوونە پێشەوە، دەیانگوت: «سڵاو، ئەی پاشای جولەکە!» و زللەیان لێی دەدا.\n4دیسان پیلاتۆس هاتە دەرەوە و پێی گوتن: «بۆتانی دەهێنمە دەرەوە تاکو بزانن هیچ خراپەیەکی تێدا نابینم!» 5عیسا بە تاجی دڕکاوی و جلی ئەرخەوانییەوە هاتە دەرەوە، پیلاتۆس پێی گوتن: «ئەوە پیاوەکەیە!»\n6کاتێک کاهینانی باڵا و پاسەوانان بینییان، هاواریان کرد: «لە خاچی بدە! لە خاچی بدە!»\nپیلاتۆس وەڵامی دانەوە: «ئێوە بیبەن و لە خاچی بدەن، چونکە من خراپەی تێدا نابینم.»\n7ڕابەرانی جولەکە وەڵامیان دایەوە: «تەوراتمان هەیە. بەگوێرەی تەورات دەبێت بمرێت، چونکە خۆی کردووەتە کوڕی خودا.»\n8کاتێک پیلاتۆس گوێی لەم قسەیە بوو زیاتر ترسا. 9گەڕایەوە ناو کۆشکەکە و بە عیسای گوت: «خەڵکی کوێی؟» بەڵام عیسا هیچ وەڵامێکی نەدایەوە. 10پیلاتۆس پێی گوت: «قسەم بۆ ناکەیت؟ ئایا نازانیت دەسەڵاتم هەیە کە ئازادت بکەم یان لە خاچت بدەم؟»\n11عیسا وەڵامی دایەوە: «هیچ دەسەڵاتێکت بەسەر منەوە نییە، مەگەر لە سەرەوە پێت درابێت. لەبەر ئەوە ئەوەی منی داوەتە دەست تۆ گوناهەکەی گەورەترە.»\n12ئیتر پیلاتۆس هەوڵی دەدا ئازادی بکات، بەڵام ڕابەرانی جولەکە هاواریان دەکرد: «ئەگەر ئەمە ئازاد بکەیت، دۆستی قەیسەر نیت. هەرکەسێک خۆی بکاتە پاشا، لە دژی قەیسەر دەدوێت.»\n13کاتێک پیلاتۆس گوێی لەم قسانە بوو، عیسای بردە دەرەوە و لەسەر کورسی دادوەری دانیشت، لە شوێنێک پێی دەگوترێ «بەردڕێژکراو»، کە بە عیبری پێی دەڵێن «گەباسا». 14ڕۆژی ئامادەکاری جەژنی پەسخە بوو، نزیکەی کاتژمێر دوازدە19:14 یۆنانی: کاتژمێری شەشەم. بوو، بە جولەکەکانی گوت: «ئەوەتا پاشاکەتان.»\n15ئەوانیش هاواریان کرد: «بیبە! بیبە! لە خاچی بدە!»\nپیلاتۆس لێی پرسین: «پاشاکەتان لە خاچ بدەم؟»\nکاهینانی باڵا وەڵامیان دایەوە: «جگە لە قەیسەر پاشامان نییە.»\n16ئیتر پیلاتۆس دایە دەستیان تاکو لە خاچ بدرێت.\nسەربازەکانیش عیسایان برد. 17عیساش خاچەکەی خۆی هەڵگرت و چوو بەرەو ئەو شوێنەی کە پێی دەگوترا «شوێنی کاسەسەر»، بە عیبریش دەبێتە «گولگۆسا». 18لەوێ لەگەڵ دوو کەسی دیکە لە خاچیان دا، هەریەکە لە لایەکییەوە، عیساش لەناوەڕاستیان.\n19پیلاتۆسیش لەسەر تەختەیەک نووسی:\n«عیسای ناسیرەیی، پاشای جولەکە.» لەسەر خاچەکە دایکوتا.\n20جولەکەیەکی زۆر نووسراوەکەیان خوێندەوە کە بە عیبری و لاتینی و یۆنانی نووسرابوو، چونکە ئەو شوێنەی عیسای تێدا لە خاچ درابوو لە شارەوە نزیک بوو. 21کاهینانی باڵای جولەکە بە پیلاتۆسیان گوت: «مەنووسە: پاشای جولەکە، بەڵام بنووسە: ”خۆی گوتی من پاشای جولەکەم.“»\n22پیلاتۆس وەڵامی دایەوە: «ئەوەی نووسیومە، نووسیومە.»\n23کاتێک سەربازەکان عیسایان لە خاچ دا، جلەکانیان برد و کردیان بە چوار بەشەوە، هەر سەربازێک بەشێکی بەرکەوت. کراسەکەشیان برد، کراسەکە بێ دروومان بوو، لەسەرڕا یەک پارچە چنرابوو.\n24لەبەر ئەوە بە یەکتریان گوت: «پێویست ناکات بیدڕێنین. با تیروپشکی لەسەر بکەین بزانین بۆ کێ دەبێت.»\nئەمەش ڕوویدا تاکو نووسراوە پیرۆزەکە بێتە دی کە فەرموویەتی:\n[جلوبەرگەکەی منیان لەنێو خۆیان بەشکرد و\nتیروپشکیان لەسەر کراسەکەم کرد.]19:24 زەبوورەکان 22:18\nجا سەربازەکان ئەمەیان کرد.\n25لەلای خاچەکەی عیسا، دایکی و پووری و مریەمی ژنی کلۆپا و مریەمی مەجدەلی ڕاوەستابوون. 26کاتێک عیسا دایکی بینی لەگەڵ ئەو قوتابییەدا ڕاوەستاوە کە ئەم خۆشی دەویست، بە دایکی فەرموو: «ژنەکە، ئەوەتا کوڕی تۆ.» 27بە قوتابییەکەشی فەرموو: «ئەوەتا دایکی تۆ.» ئیتر لەو کاتەوە قوتابییەکە بردییەوە ماڵی خۆی.\n28پاشان، لەبەر ئەوەی عیسا زانی کە هەموو شتێک تەواو بووە، هەروەها بۆ ئەوەی نووسراوە پیرۆزەکە19:28 بڕوانە زەبوورەکان 69:21 بێتە دی، فەرمووی: «تینوومە.» 29گۆزەیەکی پڕ لە سرکە دانرابوو، ئیسفەنجێکی پڕ لە سرکەیان خستە سەر لقە زوفایەک و بەرزیان کردەوە بۆ دەمی. 30کاتێک عیسا تامی سرکەکەی کرد، فەرمووی: «تەواو بوو.» لەدوای ئەوە سەری دانەواند و گیانی سپارد.\n31پاشان ڕابەرانی جولەکە داوایان لە پیلاتۆس کرد قاچی لەخاچدراوان بشکێنرێن و تەرمەکانیان هەڵبگیردرێن، چونکە ڕۆژی ئامادەکاری بوو، ئەو شەممەیە ڕۆژێکی گەورە بوو، تاکو تەرمەکان لە شەممەدا لەسەر خاچ نەمێنن. 32ئینجا سەربازەکان هاتن و هەردوو قاچی ئەوەی یەکەم و ئەوی دیکەیان شکاند کە لەگەڵ عیسادا لە خاچ درابوون. 33بەڵام کاتێک هاتنە لای عیسا بینییان وا مردووە، قاچییان نەشکاند. 34بەڵام یەکێک لە سەربازەکان ڕمێکی لە کەلەکەی دا، دەستبەجێ خوێن و ئاو دەرچوو. 35ئەو پیاوەی ئەمەی بینی شایەتی دا، شایەتییەکەشی ڕاستە. خۆی دەزانێت کە ڕاست دەڵێت، تاکو ئێوە باوەڕ بهێنن. 36ئەمە ڕوویدا تاکو نووسراوە پیرۆزەکە بێتە دی: [هیچ ئێسکێکی ئەو ناشکێنرێت!]19:36 دەرچوون 12:46 و زەبوورەکان 34:20. 37هەروەها نووسراوێکی پیرۆزی دیکەش دەفەرموێ: [تەماشای ئەوە دەکەن کە ڕمیان لێداوە.]19:37 زەکەریا 12:10.\n38پاش ئەوە یوسفی خەڵکی ڕامە کە لە ترسی ڕابەرانی جولەکە بە نهێنی قوتابی عیسا بوو، داوای لە پیلاتۆس کرد تاکو تەرمی عیسا ببات، پیلاتۆسیش ڕێی دا. ئەویش هات و تەرمەکەی برد. 39نیقۆدیمۆسیش هات، ئەوەی یەکەم جار بە شەو هاتە لای عیسا. لەگەڵ خۆی نزیکەی سی لیتر19:39 یۆنانی: سەد لترا نزیکەی سی لیتری سەردەمی ئێستامان دەکات. موڕی19:39 بڕوانە مەتا 2:11. تێکەڵاو بە ئەلوای19:39 ئەلوا: ڕووەکێکی دڕکاوییە وەک (سەباڕ)، شلەیەکی تێدایە بۆ پێست باشە. بڕوانە زەبوورەکان 45:8 هتد. هێنا. 40جا تەرمەکەی عیسایان برد و بە کەتان لەگەڵ بۆن پێچایانەوە، وەک نەریتی جولەکەیە لە کفن کردن. 41لەو شوێنەی عیسای تێدا لە خاچ درا باخچەیەکی لێبوو، لە باخچەکەشدا گۆڕێکی نوێی لێبوو کەسی تێدا نەنێژرابوو. 42لەبەر ڕۆژی ئامادەکاری جولەکەکان عیسایان لەوێ دانا19:42 لە کەلتوری جولەکە مردوو لە شوێنێکی وەک ئەشکەوت دانراوە و دەرگای لەسەر داخراوە. بڕوانە مەتا 27:60.، چونکە گۆڕەکە نزیک بوو.\nKSS : یۆحەنا 19


ئۆپەراسیۆنێكی فراوان؛ لە سەڵاحەدینەوە بۆ رۆژئاوای كەركوك\nهێزە عیراقییەكان لە چەند قۆڵێكەوە ئۆپەراسیۆنێكی فراوانیان دەستیپێكردووە، بە ئامانجی دەستگیركردنی داواكراوان و نەهێشتنی پاشماوە و مۆڵگەكانی داعش. ئۆپەراسیۆنەكە بەشێكی پارێزگای سەڵاحەدین دەگرێتەوە و بڕیارە تا رۆژئاوای كەركوك بەردەوامی هەبێت.\nئەو ئۆپەراسیۆنە بەشێكە لە قۆناغی هەشتەمی "ئیرادەی سەركەوتن"، بەرەبەیانی ئەمڕۆ یەكشەممە 29ی كانونی یەكەم، لە سێ قۆڵەوە لە قەزای دوزخورماتوو و بەرزاییەكانی چیای حەمرین دەستیپێكردووە و بەرەو باشوری كەركوك و لەوێوە بۆ رۆژئاوای هەمان پارێزگا.\nفراس زوبەیدى، وتەبێژى هێزەكانی بەرپەرچدانەوەى خێرا لە قەزای دوزخورماتوو، بە (كەركوك ناو)ی وت "لە سنوری قەزای دوزخورماتوو، ئۆپەراسیۆنەكە لە سێ قۆڵەوە بەڕێوەدەچێت و بڕیارە 72 كاتژمێر بخایەنێت، ئامانج لێی دۆزینەوەی پاشماوەكانی داعش و لەناوبردنیانە".\nوتیشی "لەسنوری دوزخورماتوو تەنیا هێزەكانی ئێمە بەشدارییان كردووە، بڕیارە ئۆپەراسیۆنەكە حەوزەى حەمرین، ناوچەى زەرگەو ئامرلی بگرێتەوە".\nفراس وتی "ئەم ناوچانە سەختن و هەموى ناوچەى شاخاویی و چۆڵن، شوێنی لەبارن بۆ خۆحەشاردانی چەكدارانی داعش، بۆیە هێرش و شەڕكردن تیایاندا ئاسان نییە".\nبەپێی راگەیەنراوێكی شانەی راگەیاندنی جەنگی، ئۆپەراسیۆنەكان لە پێنج قۆڵەوە و بە پاڵپشتی فڕۆکە جەنگییەکانی هێزی ئاسمانی، هاوپەیمانی نێودەوڵەتی و سوپا، لەگەڵ پۆلیسی فیدراڵیی بە سەرپەرشتی فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنە هاوبەشەکان بەڕێوەدەچێت.\nئۆپەراسیۆنەكە بەگشتی لە قۆڵی نەینەوا، دیالە و سەڵاحەدین تا لە رۆژانی داهاتودا دەگاتە رۆژئاوای كەركوك بەڕێوەدەچێت.\nئەو ئۆپەراسیۆنە فراوانە كە چەند رۆژێكە ئامادەكاریی بۆ دەكرێت، هاوكات لەگەڵ زنجیرەیەك هێرش و پەلاماردان بۆ سەر هێزە ئەمنییەكان، كێڵگەكانی نەوت و دواترینیان هێرشی سەر سەربازگەی كەی وەن لە هەینی رابردوو.


ئۆتۆمبیلێـكی بۆمبڕێژكراو 15 كه‌س له بنكه‌یه‌كی پـۆلیس له عێراق ده‌كوژێت\nی مانگی دوو ١١, ٢٠٠٧\nپـۆلیسی عێراقی ده‌ڵێت كه‌سـێـكی خۆكوژ به ئۆتۆمبیلێـكی بارهه‌ڵـگری بۆمبڕێژكراوه‌وه خۆی داوه به بنكه‌یه‌كی پـۆلیس له باكوری عێراق و له ئاكامدا به‌لایه‌نی كه‌م 15 كه‌سی كوشـتووه و زیاتر له 20 ی دیكه‌شی بریندار كردووه.\nپـۆلیس ده‌ڵێت هێرشه‌كه ڕۆژی یه‌كشه‌ممه له شـارۆچـكه‌یه‌كی زۆرینه سونی ڕوویداوه كه ده‌كه‌وێته 20 كیلۆمه‌تر خواروی شـاری تكریت. ده‌شڵێن خۆكوژه‌كه ئۆتۆمبیله‌كه‌ی كێشـاوه به ده‌رگای بنكه‌ی پـۆلیسه‌كه و له ده‌ره‌وه‌ی ته‌قیوه‌ته‌وه.\nله لایه‌كی دیكه‌وه پـۆلیسی عێراقی ده‌ڵێت ژماره‌یه‌ك چه‌كدار له باكوری ڕۆژئاوای عێراق له نزیك سنوری سوریا 8 پاسه‌وانی سه‌ر سنوریان له ناو پاسێـكی بچوكدا كوشـتووه.\nله ڕووداوێـكی دیكه‌دا، گه‌واهده‌ران ده‌ڵێن كۆپـته‌رێـكی ئاپاشی ئه‌مریكی له نزیك بنكه‌یه‌كی ئاسمانی ئه‌مریكی له تاجی كه‌وتۆته خوارێ. گوته‌بێژێـكی ئه‌مریكی له‌و باره‌یه‌وه گوتی له‌شـكر له ڕاستی و دروستی ئه‌و هه‌واڵه ده‌كۆڵێته‌وه.\nشـایانی ئاماژه پـێـكردنه له‌م هه‌فتانه‌ی دوایی 6 كۆپـته‌ری ئه‌مریكی له عێراق كه‌وتۆته خوارێ. له‌شـكری ئه‌مریكی ده‌ڵێت چواریان خراونه‌ته خوارێ.\nهه‌ر ڕۆژی یه‌كشه‌ممه له‌شـكری ئه‌مریكی ڕایگه‌یاند كه‌وا له ماوه‌ی هه‌فته‌ی یه‌كه‌می پلانه ئاسایشیـیه‌كه‌ی به‌غدای پایته‌خت 14 حه‌شـارگه‌ی چه‌ك دۆزراوه‌ته‌وه و 140 تێرۆریستیش ده‌ستگیر كراون.\nله لایه‌كی دیكه‌وه له‌شـكری ئه‌مریكی ڕایگه‌یاند كه‌وا سه‌ربازێـكی ئه‌مریكی له شه‌ڕێـكدا له‌گه‌ڵ یاخیبووان له پارێزگای دیالا له باكوری ڕۆژهه‌ڵاتی به‌غدا كوژراوه.


٦ ئاماژە کە گەر لە کەسێکدا هەبوو ، گومانت لێی نەبێت حەزی لێتە - تۆڕی میدیایی خەڵک\n٦ ئاماژە کە گەر لە کەسێکدا هەبوو ، گومانت لێی نەبێت حەزی لێتە\nکاتێک کەسێک حەز لە کەسێک دەکات کۆمەڵێک تایبەتمەندی هەیە کە لە کەسی ئاسایدا نایبینیت، ئەمەی خوارەوە بەشێکە لە دیارترین ئەو نیشانانە:\n-کاتێک تۆ دەبینێت بەردەوام زەردەخەنەی لەسەر لێوە و گەر نوکتەیەکی سادەش بکەیت ئەو یەکسەر پێدەکەنێت و تەماشات دەکات.\n٢ جۆر کەسایەتی هەیە:\nیەکەم: هەوڵدەدات لێت نزیک ببێتەوە، تۆ لەکوێ بیت ئەویش دەچێت بۆ ئەوێ، هەوڵی دروستکردنی ڕێکەوت دەدات کە دەستی بەر دەستت بکەوێت یان هەر شتێک لەو جۆرە.\nدووەم: ڕقت لێهەڵدەگرێت و هەوڵدەدات نیشانی بدات کە چارەتی ناوێت، وادەزانێت بەو کارە دەتوانێت هەستەکانی خۆی بشارێتەوەە، بۆیە کەسێک گەر لە خۆڕا دژایەتی کردیت ڕەنگە ئەمە هۆکارەکەی بێت.\n– قسەکردن، ئەمەش دوو جۆرە:\nیەکەم: لە کاتێکدا تۆ دەبینێت وەک فەیلەسووف و نوسەر و ڕۆژنامەنوسێکی کارامە قسە دەکات و زۆر ژیرانە دەدوێت.\nدووەم: کە تۆ دەبینێت ئەوەی دەشی زانێت لەبیری دەچێتەوە و قسەی هەڵیت و پڵیت دەکات.\n-کاتێک کەسێک حەز بە کەسێکی دیکە دەکات، لای کەسانی دیکە ئەوە باس دەکات، مەرج نیە تەنها لای هاوڕێ نزیکەکانی بەڵکو لای هاوڕێکانی کار و چەندانی دیکەش، جگە لەوەی زۆر وردەکاری لەسەر ژیانت دەزانێت، بۆنمونە حەزت لە چیە و چۆن هەڵسوکەوت دەکەیت.\n-گۆڕانکاری لە حەزەکان\n-ئەو کەسەی حەزی پێتە لەناکاو حەز و ئارەزوەکانی دەگۆڕێت بۆ هەمان ئەو حەز و ئارەزوانەی ئەو کەسەی حەزی لێیەتی و وەک ئەو دەکات.\n-کاتێک لەگەڵ ئەو کوڕەدا دەڕۆیت بەردەوام گرنگیت پێدەدات و لە پەڕینەوەدا بۆ پاراستنت دەستدەخاتە پشتەوە و چەندین هەڵسوکەتی دەیکە کە ئاماژەی ئەوە دەردەخات حەزی لێتە.\nتەندروستی عیراق ئاماری توشبوون و مردن بەكۆرۆنا زیاديكردووە\nهەڤاڵ ئەبوبەكر پەیامێك ئاڕاستەی خوێندكارانی ناڕازی دەكات


تیرۆریزم، شەڕی دەروونی و ڕاگەیاندن\nقەرەنی قادری 10, 09, 2016\nوشەی تیرۆر، لەمێژە باس و لێدوانی لەبارەوە دەکرێت و، هەر گرووپ یان دەوڵەتێک بە چەشنێک کە پەیوەندیی ڕاستەوخۆی بە بەرژەوەندییەکانی ئەوەوە هەبێت، باسی لێوە دەکات. "واڵتێر کۆئێر" مامۆستای زانستگە لە واشنگتۆن لەسەر ئەو بڕوایەیە، کە "تیرۆریزم، زیاتر لە سەد مانای هەیە." بەڵام ئەوەی کە زۆربەی کارناسان لەسەری ڕێک کەوتوون، واتایەکی کورت و گشتییە و، تیرۆر بریتییە لە "ترساندن، تۆقاندن و تێکدان." دیارە ئەمه‌یش دەتوانێت هەم تاکتیک بێت هەمیش ستراتیژی. ئەوەی کە پەیوەندیی بە گرووپە ئیسلامییە تیرۆریستەکانەوە هەبێت، بە دووسەرە کەڵکی لێ وەردەگرن. بۆ نموونە، ئەلقاعیده و دەوڵەتی ئیسلامی (داعش) بەپێی بنەما هزرییەکانیان، تیرۆریان بۆ قۆناغێکی گەلێک ترسناک گواستۆتەوە. تیرۆر، بۆ ئەوان تەنیا تاکتیک نییە کە بەکاری بێنن تا بگه‌نه دەسەڵات، بەڵکوو لە کاتی گەییشتن بە دەسەڵاتیشدا هەر سوودی لێ وەردەگرن.\nلە سەردەمی ئەلقاعیدەوە تا دەگاتە دەوڵەتی ئیسلامی، تا ڕاددەیەک تیرۆر جیاوازتر بووە. هۆکارەکەیشی بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە، کە ئەلقاعیده خاوەنی زەوی نەبوو بۆ "حوکمڕانی"، لەبەر ئەوە، تەنیا تیرۆری بەکار دێنا. بەڵام داعش، هەر لە دوای ئه‌وه‌ی ده‌ستی به‌سه‌ر بەشێک لە خاکی عێراق و سووریادا گرت و، لەوانەیە لە داهاتوویشدا بەشێک لە خاکی لیبیا داگیر بکات، جەنگ و تیرۆری تێکەڵ بە یەک کردووە.\nلە ڕابردوودا، تیرۆر زیاتر ڕووی لە تاکەکان بوو. کارناسانی کاروباری تیرۆریزم، سەر بە بەرەی ڕۆژاوا، ئاماژەیان بە هێزە کۆمۆنیستەکان دەدا کە تیرۆری ئەوان ڕووی لە حوکمڕانە سەرمایەدارەکان بوو. ئەوان زۆر بە سه‌رنجەوە باسیان لە هێزە کۆمۆنیستەکان دەکرد. بۆ نموونە، نووسین و کردەوەکانی کارلۆسی بڕازیلی، کەرەسەی خاویان بوو، بۆ باسکردن لە "چەشن"ێک تیرۆر. "کارلۆس ماریگاڵڵا ) ١٩١١-١٩٦٩ ("، ماركسیستی بڕازیلی، لە نامیلکەی ”شەڕی پارتیزانیی شار”دا باسی لە "ڕفاندنی کەسایەتییەکان، تێکدان و هێرش بۆ سەر شەمەندەفەر دەکرد، کە ئەو کارانە بۆ شۆڕشگێڕان دەبنە جێی سەرنجی کەرەسەکانی ڕاگەیاندن و، ئەوەیش خزمەت بە شۆڕش دەکات." کارناسانی بەرەی "سۆسیالیزمی سۆڤیەتی"یش ئاماژەیان بە گرووپی مەرگ و حکوومەتەکانی ئەمریکای لاتین دەدا، کە لە لایەن ئەمریکاوە پشتیوانییان لێ دەکرا.\nئەلقاعیدە و داعش، هەر لەسەر بنەمای " ترساندن، تۆقاندن و تێکدان" تیرۆریان بۆ قۆناغێکی بەرین گواستەوە و، لە تیرۆری تاکەوە ڕوویان لە تیرۆری بەکۆمەڵی خەڵک کردووە، بەڵام بەو جیاوازییەوە، کە تیرۆریان بە ڕێگەی خۆتەقێنەران، هەروەها بە شێوازی سەدەكانی ناوەڕاستەوە (دەستبڕین، ملپەڕاندن و سووتاندن) لەسەر شەقامەکان و لە بەرامبەر هاووڵاتیاندا ئەنجامی دەدەن.\nئەگەر لە پەنجاکان و شه‌ستەکانی سەدەی ڕابردوودا، تیرۆری تاک، ڕووی لە پیاوانی حوکمڕان بوو و تیرۆریستان کەرەسەی ڕاگەیاندنیشیان لەبەردەستدا نەبوو، بەڵام ئامرازی ڕاگەیاندنی ڕەسمی، دەنگوباسی تیرۆری ئەوانی دەگواستەوە. لەم سەردەمەدا، ئینتێرنێت و ڕایەڵە کۆمەڵایەتییەکان بوونەتە بەشێک لە کەرەسەی تیرۆریستان و، تەنانەت بەشێک لە کاری ڕێکخستن و پەیوەندیکردنیشی پێ ئەنجام دەدەن. دورووتی دێنینگ دەڵێت: "تیرۆریستان بە ڕێگەی کەرەسەکانی ڕاگەیاندنەوە، بەڕێوەبەرایەتی و ڕێکخستنی هزرییش دەکەن."\nبەشێک لە کارناسانی کاروباری تیرۆریزم لەسەر ئەوە ڕێک کەوتوون، کە تیرۆریزم تەنیا پەیوەندیی بە ترساندن و تۆقاندن یان تێکدانەوە نییە، بەڵکوو پانتاییی ڕاگەیاندنەکانیشی داگیر کردووە. ئەوان ئاماژە بە چوار خاڵ دەدەن، کە بۆتە بنەمای کاری تیرۆریستەکان لە ئامرازی ڕاگەیاندنی گشتیدا. پەیامنێر (تیرۆریست)، پەیاموەرگر (گرووپی مەبەست)، پەیام (تەقاندنەوە، تیرۆر، ملپەڕاندن، سووتاندنی نەیاران و دەستپەڕاندن) و کاردانەوەی پەیاموەرگران (ئامانج). داعش بەپێی ئەوەی کە خۆی دەستی بە کەرەسە نوێیەکانی ڕاگەیاندن دەگات، "پەیام"ەکانی خۆی بڵاو دەکاتەوە. هۆکارەکەیشی ڕێک ئەوەیە، کە "ترس و تۆقاندن" بخاتە نێو دڵی هاووڵاتیان و ئەو هێزانەوە کە لە مەیدانی جەنگدا ڕووبەڕووی دەبنەوە.\nئەزموونی ئەو ماوەیەیش ئەوەی نیشان دا، کە ژمارەیەک لە کەرەسەکانی ڕاگەیاندنی هەرێمی کوردستان، بە جۆرێك له جۆره‌كان، کاریان گواستنەوەی "پەیام"ەکانی داعش بوو. هەندێک، بە پیشاندانی وێنەی ئەو چەک و تەقەمەنییانەی کە لە دەرەوەڕا ڕەوانەی هەرێمی کوردستان دەکرێن، هەندێکیش بە بڵاوکردنەوەی زانیاری (وێنە)، لە بەرە و مەتەرێزەکانی هێزی پێشمەرگەی کوردستانەوە بە ڕیگەی کەرەسەکانی ڕاگەیاندنەوە، دەورێکی خراپیان گێڕا. هەندێکیش بە بڵاوکردنەوەی ئەو وێنانەی کە داعش (دەوڵەتی ئیسلامی) بە ئاڵای ڕەشیانەوە سەری دیلەکانیان دەبڕی، پەیامی داعشیان دەستاودەست دەکرد.\nئه‌م كێشه‌یه‌ی كه ئه‌وانی تووشی هه‌ڵه كردووه، بۆ دوو شت ده‌گه‌ڕێته‌وه: نه‌بوونی زانیاری و بێئاگاییی ڕاگه‌یاندنه‌كان له بواری جه‌نگ و ده‌روونناسیی تیرۆره‌وه، ئه‌وه‌ی تریش نه‌بوونی كارناس له‌م بواره‌دا. بەشێکی دیکەیشی دەگەڕێتەوە بۆ تێگەییشتنی ڕوانگەی ئامرازی (Instrumentalism)ی ئەوان بۆ ڕاگەیاندن، کە گۆیا کاریان "تەنیا" بڵاوکردنەوەی زانیارییە. ئەمەیش ڕێک پەیوەندیی بە پراگماتیزمی ڕاگەیاندنەوە هەیە، بۆ ئەوەی زۆرترین بینەر بۆ خۆیان دەستەبەر بکەن.\nئامرازی ڕاگەیاندنی گشتی، بەر لە بڵاوکردنەوەی هەر دەنگوباسێک و ڕاپۆرتێک، دەبێ بیر لە بەرپرسیارێتیی کۆمەڵایەتی بکاتەوە، کە بڵاوکردنەوەی ئەو چەشنە وێنە و ڕاپۆرتانە چ کارتێکەرییەکی لەسەر گرووپە جیاوازەکانی کۆمەڵگەدا دەبێت و، چەنده‌یش "یارمەتی"ی گەیاندنی "پەیام"ەکانی داعش دەدات و چەندەیش زانیاری سەبارەت بە پێشمەرگە دەدرکێنن. ڕاگەیاندنەکان، دەبێ بەباشی ئاگاداری دەروونناسیی تیرۆریزم بن، کە چۆن بە ڕێگەی ئامرازەکانی ڕاگەیاندنی خۆیانەوە پەیامەکانیان ڕەوانە دەکەن.\nجەنگ بە دژی داعش تەنیا بەرەی پێکدادانی سوپایی ناگرێتەوە، بەڵکوو پێویستە لە مەیدانی میدیاییشدا، ڕووبەڕووبوونەوەیەکی ئاشکرا و بەرەیەکی جددی بە دژی ئەوانەوە بکرێتەوە و بەر بە پروپاگەندە و پەیامەکانی ئەوان بگیرێ و دەبێ زۆر بە لێهاتوویی و وریایییەوە دەنگوباسی بەرەی شەڕ و هێزی پێشمەرگەی کوردستان بڵاو بکەنەوە. جەنگ بە سیاسەتێکی چڕ و تۆکمەوە بەڕێوە دەچێت. دەبێ ڕاگەیاندنەکانیش بەباشی ئەوە بزانن کە چارەنووسی وڵات بەو جەنگەوە بەندە.


گوگل درایڤ لە حەفتەی داهاتوو | kurditgroup\nگوگل درایڤ لە حەفتەی داهاتوو\nسەرەتا برۆ بۆ ساڵی 2009 لە كوردئایتیگرووپ و[url=http://kurditgroup.org/node/11824] ئەم هەواڵ[/url] پرسیارە بخوێنەرەوە . لە كۆتایی مانگی ڕابردووی زایینی هەواڵێكیش لە هەواڵنێریەكانی جیاوازی ئایتی بڵاوكرایەوە كە خزمەتگوزاریێكی نوێی گوگڵ بەناوی google drive كە وەكوو خزمەتگوزاری Dropbox ە جێگایێكی خۆڕایی بنێتە بەردەستی بەكارهێنەران تا جێگایێك بێت بۆ بار كردنی پەرگەكانی بكارهێنەران لە راژەكاری هەوری.\nسەرچاوەی ئەم هەواڵە، بە روونكردنەوەی وەردەكاری زۆرتر لە ناسینی فەرمی ئەم سیستەمە لە حەفتەی رابردوو ئاگاداری كردینەتەوە.گوگڵ درایڤ ٥ گیگ قەبارەش دەخاتە خەزمەتی بەكارهێنەران تا لە رێگای مەك،ویندۆز،ئەندرۆید و iOS كڵكی لێ وەربگرن. شارەزایان بۆچوونیان وایە كە قەبارەی ٥ گیگ ترسێك دەخاتە دڵ خزمەتگوزاری Dropbox كە قەبارەكەی ٢ گیگەكە بۆ بەكارهێنەری HTC ئەم قەبارەیە بوە بە ٢٣ گیگ ئەڵبەت خەزمەتگوزاری SugarSync مانیش هەیە كە زۆر سادەترە و بەهێز تر هەروەها مایكرۆسۆفتیش سكایپ درایڤی هەیە بە قەبارەی ٢٥ گیگ ئایكڵاد وbox.net كە نابێ لەبیرمانی ببەین.تا ئێستا لە وەردەكاری ئەم خزمەتگوزارییەی گوگڵ ئاگاداریمان نیە.بەڵام بەدەڕنیایەوە فەلسەفەیێكی قوڵی لە پشتە.\nGD1-520x355.jpg 32.93 ک.ب.\nبۆ 23 گێگابایتەکەی dropbox بۆ htc ، چەندهەفتەدەبێت ڕاگیراوە ، لەبەرئەوەی بەڕێگەیەکی قاچاخ ئەم کارە دەکرا، دوای پێزانینی وەستاندیان .\nوادیاره هەورەکان هەروا له زیادبوون دان. دەترسم لەو ڕۆژەی که له جیاتی باران‌و بەفر، داتا ببارێ!\nله ویندۆزی ٧دا دیواری ئاگری COMOD بەکار دەهێنم که زۆری لێ‌ڕازیم. هەر ئێستا ئاگادار بووم که کۆمۆدۆش هەورێکی بۆ ئای‌فۆن و ئای‌پەد دروست کرد.\nسپاس كاك [url=http://kurditgroup.org/u/kurdstudent]Kurdstudent[/url] بۆ ئاماژەكەت.\nكاك شەودێری بەرێز سیستمی دانراوەكەی من لە XP زۆرتر نەچوەتە سەرەوە وقسەی پیاویش یەكە لای ئێمەش هەور هەر هەورە ( ئێستاش تێنەگەیشتم كاتێك بیرگەكان هەن هەورمان بۆ چیە ) . بەڵام ئەم"کۆمۆدۆش هەورێکی بۆ ئای فۆن و ئای پەد دروست کرد"بكەن بە هەواڵ ،جەنابەت زۆر شارەزایت كاك شەودێری خۆشەویست حەیفە . لەگەڵ رێزمدا\nجارو بار که لەگەڵ برا و برازاکانم که له ئێرانن لەسەر ئای‌تی قسە دەکەم، هەست پێدەکەم که له ئێراندا ئۆگرێکی تایبەتییان به ویندۆز xp و موبایلی n73 هەیه. وابزانم هۆیەکیشی لۆڕ گووتەنی "لەبەر بێ ئیمکاناتییه"!\nقەزوان گیان بە قوربانی ئەو چاوه کەسک و شینانه مرم، تۆ لەهەر دەستێکت ٩٩ هۆنەری لێدەبارێ. یاسا بەدەستێکتەوه و ئای‌تیش بەدەستەکەی دیکەتەوه، ڕاست و چەپ دەیوەشێنی. بەڕاستی لەم ماڵپەڕەدا خۆت زۆر ماندوو دەکەی. تۆ زەحمەتت کێشابوو و بابەتەکەت دەستپێکردبوو، ئیتر به پێویستم نەزانی شوێنێکی جیا بۆ ئەم هەواڵه تەرخان بکەم.\nسەرکەوتوو بی قەزوان گیان


Sunday, 05.17.2020, 1:20\n(ڕیچارد فاینمان دەڵێت: کاتێک سەرنج دەدەیتە گەردوون و لە یاسا و ڕێساکانی دەگەیت، بیرۆکەی ئەوەی کە هەموو شتەکان بە شێوەی شانۆیەک ڕێکخراون، تا خوا سەیری زۆرانبازی مرۆڤ بکات لە نێوان چاکە و خراپەدا، دەبێتە گریمانەیەکی گەلەک بێمانا و ڕاڤەی هیچ شتێکیش ناکات.)\n(ڕاستە سەرهەڵدانی مرۆڤ نەخشەی بۆ کێشراوە؟)\nوەک لە بەشی یەکەمی ئەم بابەتە ئاماژەمان پێی دا، پێگەیەکی گرینگی لایەنگرانی بنەمای ئەنترۆپی ئەوەیە کە دەڵێن، ڕێکوپێکی گەردوون لەوەدایە کە چەندان بڕی فیزیکی هەن زۆر بەوردیی داندراون، ئەگەر تا ڕادەیەکی یەکجار کەم بگۆڕدرێن، ئەوا لەمێژ بوو دەبووە هۆی ڕێگرتن لە بەرەوپێشەوەچوون و گەشەکردنی گەردوون بەو شێوەیەی کە هەیە، بەمەش ژیان پەیدا نەدەبوو لەسەر زەوی. مەبەست ئەوەیە لەبەرچی ئەو بڕانە ئەم بەهایانەیان هەیە و بە جۆرێکی دیکە نین؟ ناسراوترین نموونەش ئەو 7.7 ملیۆن ئەلیکترۆن ڤۆڵتەی (mev) ئاستی بوونی وزەی پێویستە، بۆ پێکهاتنی کاربۆن کە توخمی سەرەکییە بۆ ژیان لە ناخی ئەستێرە فرەمەزنەکان و تەقینەوە گەورەکانی سوپەرنۆڤا.\nکاتێک زاناکان لەم بۆچوونانەیان کۆڵێیەوە و تۆژینەوەیان لەسەر تەمەنی ئەستێرەکان ئەنجام دا، بە لەبەرچاوگرتنی چەندان هۆکار و بڕی نەگۆڕەکان لە سروشتدا، بینییان کە بە گۆڕانێکی هەرەمەکی تا ڕادەیەکی زۆر و هەستپێکراویش لەو بڕانەی ئێستەیان، دیسانەوە وا دەکات ئەستێرەی گەلەک گەورە بە تەمەنێکی ملیاران ساڵێ بێتە چێکردن (ئەوانە ئێستە پێویستیان بە ملیۆنان ساڵە تا بگەنە دەمی پەیدابوونی کاربۆن و توخمە قورسەکانی دیکە)، هەروەک چۆن خۆری ئێمە ملیارێک ساڵی ویست تا ژیان لەسەر زەوی بێتە کایەوە. بوونی ئەستێرەی تەمەندرێژ، ژمارەیەکی زۆر لە ئەگەرەکان ڕێ دەدەن بەوەی ژیان بێتە بەرهەم، کەواتە گەردوون بەو شێوازە وردە ڕێک نەخراوە بۆ سەرهەڵدان و گونجانی ئەو تایبەتمەندییە.\nلەلایەکی دییەوە هەندێ لە زاناکان هەڵسان بە گۆڕانی بڕی شەش دانە لەو نەگۆڕانە بە چەندان ئاستی زۆر لێک جیا، کەچی لەگەڵ ئەوەش بۆیان بەدەر کەوت کە هەر ئەستێرە و هەسارەکان پەیدا دەبن، پاشان ژیانیش دروست ببێت. سەرباری ئەوە دەبێ بگوترێت، بەبەرهەمهاتنی کاربۆنی سەرەکی بۆ تەنۆلکە زیندەکییەکان و ژیان، بەند نین بە ژمارە 7.7 تا ئەو ڕادەیە، بگرە دەوەستنە سەر کارلێکە تیشکاوەرییەکانی ناو ئەستێرەکانی کە لەسەرەمەرگن. بەکورتی زاناکان دەڵێن، ڕکخستن و دانانە وردەکانی بڕە نەگۆڕەکان بۆ پێکهاتنی کاربۆن، گوتەیەکی هەڵەیە و پەیدابوونی توخمەکان بە هۆکاری کارلێکە ناوەکییەکان کردارێکی هێندە ئاڵۆز و سەخت نییە.\nزانای ناوداری فیزیکی هاوچەرخ ستیڤن واینبێرگ (Steven Weinberg)، خاوەنی نۆبڵە لە داهێنانەکانی بۆ یەککردن لەنێوان هێزە لاوازەکان و کاریگەریەتی کارۆموگناتیسی و پێوەندییان بە تەنۆلکە سەرەتاییەکان، گەلەک بەوردی لەسەر بنچینەیەکی زانستی و پسپۆڕییەکەی لەو بوارەدا، بە وتارێک وەڵامی هەموو ئەو بۆچوونە هەڵانەی لایەنگرانی بنەمای ئەنترۆپی داوەتەوە. لێرەدا پێمان باشە ئاماژە بە چەند بەشێک بدەین کە پێوەندییان بەم بنەمایەوە هەیە:\nئاشکرایە کە لەکۆندا گەردوونەکەمان چەندان بەڵگەی هەبووە لەسەر بوونی نەخشەسازییەکی ژیرانە بەدەست جۆرێک لە (هێزە ژیرەکان)، کێ دەتوانێت ئاگر و باران و هەورەبروسکە و بوومەلەرزە دابهێنێت؟ لەتەک ئەمانە توانا جوان و سەرسڕکەرەکانی بوونەوەرە زیندووەکان، وایان نیشان دەداین کە دەبێ دروستکەرێک هەبێ بایەخێکی تایبەتی بە ژیان بدات. بەڵام ئەمڕۆکە ئێمە تێگەیشتنمان بۆ ئەم شتانە هەیە، ئەوانەی کە هەموویان بە هۆکاری هێزە فیزیکییەکان ڕوو دەدەن، بە کاریگەری یاسا ناکەسایەتییەکان. ڕاستە ئێمە بەو ئاستە نەگەیشتووین تا بەتەواوی بزانین یاسا بنەڕەتییەکانی زاڵن بەسەر گەردووندا چین، ناشتوانین دەرنجامێکی گشتی هەڵێنجێنین لەو یاسایانەی کە شارەزاییمان لێیانەوە هەیە. بۆ نموونە، هۆشی مرۆڤ گەلەک ئالۆز و سەختە بۆ تێگەیشتن کە هاوشێوەی کەشوهەوایە! چونکە ئێمە هەرچەندە ئەو یاسایەی کە پێیەوە بەندە ناسراویش بێت لەلامان، کەچی هەر ناتوانین پێشبینی ئەوە بکەین، ئایە باران پاش مانگێکی دیکە دەبارێت یان نا؟\nبۆچوونم ئەوەیە ئەگەر ئێمە گریمان لە شوێنکدا جێدەستی نەخشەسازێک هەیە، ئەوا بێگومان ئەو شوێنە بنەما سەرەکییەکانە، یاسا دوایەکییەکانی سروشت، کتێبی ڕێساکانە، ئەوەی کە گشت دیاردەکانی سروشت بەڕێوە دەبات. ئێـمە جارێ نازانین ئەو یاسا دوایەکییانە چین، بەڵام تا ڕادەیەک بەوە گەیشتووین کە هیچ هێزێک (هێزی ژیان) بوونی نییە ببێتە هۆکارێک بۆ ژیان، یاسا سروشتییەکانیش تا ئاستێکی یەکجار دوور یاسای ناکەسیین، چی ڕۆڵێکی تایبەتیش ناگێڕن بۆ بوون و سەرهەڵدانی ژیان. وەک گوتەکەی فاینمان، ئەگەر لە گەردوون و یاساکانی تێبگەین، ئەوا بوونی خوایەک بۆ سەیرکردنی زۆرانبازی نێوان چاکە و خراپە هیچ مانایەکی نابێت.\nلەم ڕوانگەیەوە پێم وایە کە فیزیا زۆر لە گریمانە ئاینییەکان باشترە، بۆ ئەوەی زانیارییەکی گونجاومان پێ بدات دەربارەی جیهان و گەردوون. چونکە هەرچەندە فیزیازانەکان ئەگەر نەشتوانن وەلامی ئەو پرسیارە بدەنەوە کە بۆچی یاساکانی سروشت بەم شێوەیەن و بەجۆرێکی دیکەی جیاواز نین، بەڵام لانیکەم دەتوانن ڕاڤەیان بکەن، لە کاتێکدا ئەو یاسایانە تا ڕادەیەک جیاوازییان هەبێ لەگەڵ ئەوانەی کە هەن. بۆ نموونە، کەس ناتوانێت بیر لە جێگرەوەیەکی لۆژیکی و پتەو بۆ فیزیای کوانتەمی بکاتەوە، بە بڕێکی زۆر کەمیش لە جیاوازییەکان. چونکە گۆڕێنی گەلەک سادە و ساکار لە یاساکانی فیزیای کوانتەمی، دەبێتە هۆی چەندان دەرەنجامی نەرێیی و نالۆژیکی دیکەی جۆراوجۆر. ئەو دەمەی بتەوێت فیزیای کوانتەمی و بیردۆزی ڕێژەیی ئەینیشتاین لێکگرێ بدەیت، ئەوا نالۆژیکییەکەی پتر دەکەیت. هەر جارەشی هەوڵ بدەیت بە شێوازێکی جیاواز لە باری ئاسایی خۆی ڕێکی بخەیت، ڕاستەوخۆ بەرەوڕووی شتگەلەکی بێمانا و نالۆژیکی، یان ئەگەرە بێکۆتاکان دەبیتەوە. بەڵام لەبەرانبەر ئەمانەدا گریمانە ئاینییەکان، لە ڕادەبەدەر شل و خاو بەدەر دەکەون، بەبێ بوونی هیچ ڕێگرییەک بۆ بیرکردنەوە لە ژمارەیەکی یەکجار زۆر لە خوایە جیاجیاکان.\nهەندێ لە فیزیازانەکان بیرۆکەیەک دەخەنە بەردەست، بەوەی کە هەندێک لە نەگۆڕە گەردوونییەکان بەشێوەیەکی وا ناوازە ڕێکخراون و پێکەوە بەندن، تا ڕێخۆشکەر بن بۆ سەرهەڵدانی ژیان، بەمەش وای بۆ دەچن، ئەمە بەڵگەیە بۆ بوونی نەخشەسازێک کە گرینگی دەدات بە ژیان. بەڵام من پێم وانییە بانگەشەکەیان ڕاست بێت، لەبەرئەوەی یەکێک لە ناسراوترین بیرۆکەی لایەنگرانی "بڕە نەگۆڕ و ڕێکوپێکەکان" پێکهاتەی ناوکۆکەی گەردیلەی کاربۆن و تایبەتمەندییەکانیەتی. ئەو تەنانەی لە خولەکە سەرەتاییەکانی پاش تەقینەوەی مەزن هاتنە بەرهەم، زۆربەیان هایدرۆجن و هیلیۆم بوون بەبێ بوونی هیچ یەک لە توخمە قورسەکانی وەک، کاربۆن، نایترۆجن و ئۆکسیجن، ئەوانەی کە کەرەستەی سەرەکیین بۆ بوونی ژیان. توخمە قورسەکانی لە زەویدا هەن، دوای سەدان ملیۆن ساڵ لە تەقینەوەی مەزن لە ناخی یەکەم بەرەی ئەستێرەکان پەیدابوونە، پاشان بەشێوەی تۆز و دووکەڵێک بڵاوبوونەتەوە و کۆمەڵەی خۆری ئێمەیان پێکهێناوە. لە هەنگاوی یەکەمدا، بە زنجیرەیەکی دوورودرێژ لە کارلێکە ناوەکییەکان، دواجار بووە هۆی چێبوونی توخمە قورسەکان لە یەکەمین بەرە لە ئەستێرەکان، ئەمیش سەرهەڵدانی ناوکی کاربۆن بوو لە سێ ناوکی هیلیۆم. کەواتە کاربۆن لە دەمی تەقینەوەی مەزن پەیدانەبووە، بگرە لە گەردووندا بڵاوبۆتەوە بەشێوەی خۆڵەمێشێک لە دەرەنجامی تەقینەوەی ئەستێرە مەزنەکان، ئەمەش بەشێک بوو لەو ماددەیەی کە لە بەرەی دووەم و سێیەمی ئەو کۆمەڵە ئەسێرانەی کە هەسارەکانیان لەخۆ گرتووە پێکهاتوون، کۆمەڵەی خۆری ئێمەش یەکێکە لەوانەی بەرەی سێیەم.\nلەڕاستیدا ئەگەری پێکهاتنی کاربۆن بەشێوە ئاسییەکەی (بەکەمترین وزە و زێدەترین جێگیریی گەردیلەی کاربۆن)، هێندە کەمە دەتوانین بڵێین هەر نییە، وەک دەرنجامێک بۆ پێکدادانی ناوکەکانی هیلیۆم، بەڵام دەشێ بڕێکی زۆر لە کاربۆن لەناو ئەستێرەکاندا بێتە بەرهەم، ئەگەر وزەیەک لە 7 م.ا.ڤ. پتر بوونی هەبێ لە وزەی کاربۆن لە باری ئاسایی و جێگیریدا (ئەو وزەیەیە کە هاوتای وزەی ناوکۆکەی سێ دانە هیلیۆمە)، لەبەر چەند هۆکارێک گەردیلەی کاربۆن ناتوانێت چێ ببێت لەو دەمەی کە وزە بەرزتر بێت لە 7.7 م.ا.ڤ. لە وزەی ئاسایی. ئەم وزەیەی پێویستە بۆ پێکهاتنی گەردیلەی کاربۆن، زۆر بەئاسانی لەناو ئەستێرەدا لەڕێی سێ ناوکەی هیلیۆم دێتەبەرهەم. دوای ئەمە هیچ گرفتێک لە ئارادا نییە، بۆ هاتنەکایەی گەردیلەی کاربۆنی ئاسایی، لەبەرئەوەی کاربۆنی لە دۆخی تێشکاوەری و ناجێگیردا، بەرەبەرە شی دەبێتەوە دەگۆڕێت بۆ کاربۆنی جێگیر. خاڵی هەستیار بۆ سەرهەڵدانی کاربۆن، بوونی وزەیەکی تا ئەو ئاستەیە کە بشێت لە ئەنجامی لێکدانی سێ گەردیلەی هیلۆمەوە لەناو ئەستێرەکاندا بێتەکایەوە.\nبە ئەزموون سەلمێندراوە، گەردیلەی کاربۆن لەم دۆخە تیشکاوەریی بوونی هەیە کە خاوەنی وزەیەکی بەرزتر لە 7.65 م.ا.ڤ بێت لە دۆخی جێگیردا. بە یەکەم نیگا وا هەست دەکرێت کە ئەمەیان گەلەک نێزیکە لەو وزەیەی کە کاربۆن تێیدا نەکارێت پەیدا ببێت، ئەمەش دەکاتە 0.05 م.ا.ڤ. کە لە 1٪ ی 7.65 کەمترە. لەم خاڵەدا نەگۆڕەکانی سروشت بەدەر دەکەون وەک ئەوەی بە شێوەیەک ڕێکخرابن تا ڕێخۆش بکەن بۆ پەیدابوونی کاربۆن.\nبەڵام ئەگەر بەوردی بڕوانینە ئەم بابەتە، دەبینین کە بڕە ڕێکوپێکەکانی نەگۆڕەکان، بەو ڕێکوپێکییە نییە. چونکە ئێمە ئەو دەمەی سەرنج دەدەینە هۆکاری ئەوەی کە کاربۆنی تیشکاوەر وزەیەکی کەمتری دەوێت لە 7.7 م.ا.ڤ. لە وزەی کاربۆنی باری ئاسیی، ئەوا وەڵامی ئەو مەتەڵەمان بۆ ئاشکرا دەبێت. لەبەرئەوەی لەو ئاستەدا (وزەی پتر لە 7.7 م.ا.ڤ.) گەردیلەی کاربۆن بە دوو قۆناغ چی دەبێت نەک یەک: سەرەتا دوو ناوکە هیلیۆم یەک دەگرن بۆ پێکهێنانی هاوتایەکی ناجێگیر لە توخمی (بیریلیۆم)، ئەویش کە بیریلیۆم هەشتە، ئەوەی هەندێک جار پێش شیبوونەوە تیشکداوەرییەکەی دانەیەکی دیکە لە هیلیۆم لەخۆ دەگرێت و کاربۆنی دۆخی ناجێگیر دێتەبەرهەم، پاشان ئەمەشیان بەتیشکاوەری شی دەبێتەوە بۆ کاربۆنی ئاسایی. کۆی وزەی ناوکەی بیریلیۆم8 و ناوکەی هیلیۆمی جێگیر خۆی لە 7.4 م.ا.ڤ. پتر دەدات لە وزەی ناوکەی گەردیلەی کاربۆنی جێگیر، بەمەش ئەگەر وزەی دۆخی تیشکاوەری گەردیلەی کاربۆن 7.7 م.ا.ڤ. پتر بێ لە وزەی دۆخی ئاسایی، ئەوا تەنیا لە دەرنجامی لێکدانی ناوکەی هیلیۆم و ناوکەی بیریلییۆم8 دروست دەبێت، کاتێک کۆی وزەی ئەم دووانە بەرزتر بێت لە 0.3 م.ا.ڤ. ئەمەش وزەیەکە ئەگەری دەستکەوتنی یەکجار کەمە لەو گەرمییەی لەناو ئەستێرەکاندا هەیە. کەواتە ئەوەی بایەخێکی یەکلاییکەرەوەی هەیە بۆ بەبەرهەمهێنانی کاربۆن لە ناو ئەسێرەکاندا، ئەو 7.65 ملیۆن ئەلیکترۆن ڤۆڵتە نییە کە وزەی گەردیلەی کاربۆنی تیشکاوەری بەرزتر لە کاربۆنی جێگیر و ئاسایی، بگرە ئەو 0.25 م.ا.ڤ. کە کۆی وزەی هیلیۆم و بیریلیۆم8 و کۆی وزەییەتی لە دۆخی جێگیریدا. ئەم جیاوازییەش زۆر دوورە لەوەی کە بڵێین، دەبێ پتر بێت لە 0.05ی وزەی پێویست بۆ هاتنەکایەی کاربۆن، ئەوەی ڕێژەکەی دەگاتە 20٪ی جیاوازی ئەم وزەیە و 0.25 م.ا.ڤ. جیاوازی نێوان وزەی ناوکەی هیلیۆم و بیریلیۆم لە دۆخی تیشکاوەری و جێگیریانەوە، ئەمەش گەلەک دوورە لەوەی پێی بگوترێت بڕێکی ڕێکوپێک.\nئەو نەگۆڕەی کە تا ڕادەیەکی زۆر وەک بڕێکی ڕێکوپێکی تەواو بەدەر دەکەوێت بەرەو ئاراستەی پێکهاتنی گەردوون و ژیان، چڕی وزەی بۆشاییە، ئەوەی کە هاوکات بە نەگۆڕی گەردوونی دەناسرێت. ئەم نەگۆڕە دەتوانێت گشت بەهایەک وەربگرێت، بەڵام بەگوێرەی بنەما و یاسا سەرەتاییەکان، مرۆڤ وای بۆ دەچێت کە هەر دەبێ ئەم نەگۆڕە گەلەک مەزن بێت، دەشبێ ئەرێیی و نەرێییش بێت. ئەو دەمەی ئەم نەگۆڕە گەورە و ئەرێیی بێت، وەک هێزێکی لێک دوورکەوتنەوە کار دەکات لەنێوان تەنەکان، ئەوەی بە پتربوونی دووری نێوانیان بڕەکەی زیاتر دەبێت. واتە ئەم هێزە لە سەرەتای سەرهەڵدانی گەردوون دەبووە هۆی ئەوەی نەهێڵێت ماددەکان لەگەڵ یەکدیدا کۆببنەوە، ئەم کۆبوونەوەیەی ماددەش هەنگاوە بنەرەتییەکانی هاتنەکایەی گەلەستێرەکان و پاشان ئەستێرەکان و هەسارەکان و دواجار مرۆڤ بوون. کاتێکیش بەهاکەی گەورە و نەرێیی بێ، وەک هێزێکی بەکێشکردن دەکەوێتە کار و وای دەکرد ڕێ لە فرەوانبوونی گەردوون بگرێت و هەر زوو ئەوەی هەبووە بتەپێتە ناوە خۆیەوە و هیچ بوارێک لەبەردەم هاتنی ژیاندا نەبێت. بەڵام لە ڕاستیدا لێکۆڵینەوە و پشکنینەکان پێمان دەڵێن، ئەو نەگۆڕە بڕ و بەهاکەی یەکجار بچووکە، زۆر بچووکتریشە لەوەی بنەما سەرەتاییەکان پێشبینییان دەکرد. زۆر زووە بۆ بڕیاردان و ڕاڤەکردنی ئەوەی بۆچی بەتایبەتی ئەم نەگۆڕە گەردوونییە هێندە بچووکە. بە پێشکەوتنی زانستە گەردوونییەکان، گەلەک ئەگەر خراوەتە بەردەست، بۆ زانینی ئەوەی لەبەرچی بڕی ئەم نەگۆڕەیان بەو ئاستەیە، بەهاکەشی لەگەڵ چەندان نەگۆڕە فیزیکییەکاندا، وا دەبیندرێن کە ڕێکوپێکن و گونجاون بۆ سەرهەڵدانی ژیان؟\nبەپێی بیردۆزەکانی فرەوانبوونی پشێوی، ئەوەی کە (ئەندرەی لیندی) و ئەوانەی دیکە پێشکێشیان کرد، دەشێ گەردوونی ئێمە بە تەقینەوە مەزنەکەی، تەنیا بەشێک بێت لە ژمارەیەکی لەڕادەبەدەر لە تەقینەوە مەزنەکان کە بەدرێژایی کات ڕوو دەدەن، هەر تەقینەوەیەکیش لەگەڵ کۆمەڵە نەگۆڕێکی جیاجیا دێتە ئاراوە لە نەگۆڕە سەرەکییەکان. ئەو جۆرە بیرکردنەوەیە لە گەردوون، ئەوە گەردوونەی (گەردوونە هەرە مەزنەکەی خاوەن تەقینەوەکان)، چەندان بەشی بە بڕی جۆراوجۆر تێدایە، لەوانەی ئێمە ناویان دەبەین بە نەگۆڕە سروشتییەکان، بەمەش هێندە سەخت نییە، تا تێبگەین بۆچی ئەو نەگۆڕانە دەبنە خاوەن بڕ و بەهایەکی وا کە ڕێ بدات بۆ پەیدابوونی ژیان. هەموو ئەمانە بەو واتایەیە، زۆربەی ئەو تەقینەوە مەزنانە چەند بڕێکی نەگۆڕ بەبەرهەم دەهێنن کە یاریدەر نین بۆ ژیان، بەرانبەر بەمانەش ژمارەیەکی کەم لەم تەقینەوە مەزنانە بڕە نەگۆڕی وا دەهێننەکایەوە رێ بدەن بە سەرهەڵدانی ژیان. لێرەدا هیچ پێویست ناکات پەنا ببردرێتەبەر داهێنەر و نەخشەسازێکی چاک و میهرەبان، بۆ ڕاڤەی ئەوەی بۆچی لەو هەموو بەشانەدا تەنیا لەم بەشەدا (ئەم گەردوونە) ژیان هەیە؟ چونکە لە گشت ئەوانەی دیکەی کە ژیانیان تێدا نییە، کەسێکیشی لێ نییە بپرسێت، بۆچی لێرە ژیان نییە؟ هەر کاتێک یەک لەو بیردۆزانە ڕاستبوونیان سەلمێندرا، ئەوا بوونی داهێنەرێک بۆ بەوردیی دانانی بڕە نەگۆڕەکان، وەک ئەوەیە ببێژین، "ئای خوا چەندە جوان ئێمەی لەسەر هەسارەیەک داناوە کە لە هەموو لایەکەوە بۆمان گونجاوە، هەر لە بوونی ئاو و هەواوە بگرە، تا دەگاتە هێزی بەکێشکردنی زەوی و پلەی گەرمییەکەی، لەبری ئەوەی بمان خاتە سەر هەسارەیەکی وشک و چۆڵی وەک زاوە، یان پلوتۆ" ئاشکرایە کە لەسەر ئەمانەی دیکەی کۆمەڵەی خۆر، جگە لەزەوی هیچ یەکێکیان ئەو هەلومەرجانەیان تێدا نییە، بۆ بوونی ژیان و پەرەسەندن.\nوەک گوتمان ئەم شێوازە پێی دەگوترێت، بەڵگەهێنانەوە بە بنەمای مرۆیی، ئەوەی وای بۆ دەچێت کە بڕە فیزیکی و یاسا سروشتییەکان، هەر خۆیان بەبێ هیچ ڕاڤەیەک بەم شێوەیە دانراون، بۆ ئەوەی ئێمە هەبین، ئەمەش تەواو ورێنەیەکی زانستییە. بڕ و بەهای ڕاستەقینەی نەگۆڕی گەردوونی، لەم دواییانەدا پێوانە کراوە لەڕێی چاودێریکردنی جووڵەی ئەستێرە مەزنە دوورەکان لێمانەوە. ئەوانە وامان لێ دەکەن بتوانین دەرنجامێکی گرینگیان لێوە بەدەست بهێنین، بەوەی بڕەکە هێندە بچووکە کە هیچ کاریگەرییەکی نەبێ لەسەر پێکهاتن و دروستبوونی گەلەستێرەکان. ئێستە بەتەواوی نازانین، ئایە بەڕاستی (گەردوونێک) بوونی هەیە کە نەگۆڕەکانی جیاواز بێت لەوەی ئێمە؟ تۆژینەوەیەکی لەم جۆرە بێهیوا نین لێی، چونکە دەشێ ئێمە بگەینە وەڵامی ئەم پرسیارە، ئەگەر زانیاریمان پتر بێت لەوەی ئەمڕۆکە هەمانە، دەربارەی بیردۆزی تەنۆلکەیی هێزی بەکێشکردن.\nگەردوون هێندە فرەوان و مەزنە کە لەوانەیە بێسنوور و بێکۆتاش بێت، بۆیە پێویست ناکات سەرسام ببین ئەگەر لەو ژمارە یەکجار زۆرە لە هەسارەکان، ژمارەیەکی کەمیان یاریدەری هاتنی ژیان بن. ئەو ڕۆژنامەنووسەی چاوپێکەوتن دەکات لەگەڵ ئەوانەی لۆتەرییان (یانەسیب) بردۆتەوە، وا هەست دەکات شتێکی ناوازە و سەیر لەبری ئەواندا ڕۆڵ دەگێڕێت، بەڵام دەبێ ئەوە بخاتە بەرچاوی کە خەڵکانێکی گەلەک زۆریش کە بە هەزاران جار لەوان پترن، گفتۆگۆیان لەگەڵدا ناکرێ، چونکە هیچیان نەبردۆتەوە. کەواتە بۆ بڕیاردانمان لەسەر ئەوەی، ئایە ژیانی ئێمە بەرهەمی هەڵبژاردنی سروشتییە (داروین)، یانیش دەستکردی داهێنەرێکە، لێرەدا دەبێ تەنیا لەخۆمان بپرسین، ئایە دەکرا ژیانی ئێستەمان باشتر بووایە لەو ژیانەی کە لەڕێی هەڵبژاردنی سروشتییەوە هاتووە؟ پێویستە ئەوەش لەبیر نەکەین کە بڕیارەکەمان بێلایەن نابێت، لەبەرئەوەی تەنیا ئێمەین کە باسی ئەم کێشەیە دەکەین.\nپاش گوتەکانی واینبێرگ و گشت ئەو بابەتانەی ئاماژەمان پێیان کرد، دەبێ ڕاشکاوانە بڵێین، ناسراوە کە تەنۆلکە ورد و هەرەبچووکەکان پێکهێنەری گەردیلە، یان ماددەن، ماددەش بنەچەی سەرەکی گشت شتێکە لەم گەردوونەدا، بۆیە ئەگەر بمانەوێ بۆ نموونە بارستایی، یاخۆ هێزە ناوەکییەکانی کە ئەم تەنۆلکانە لێکگر‌ێ دەدەن، بە بڕێکی یەکجار کەم بگۆڕین، ئەوا ڕاستەوخۆ کار دەکەنە سەر بارستایی پڕۆتۆن و نیۆترۆن، دەرەنجام گشت ئەو هاوکێشە و یاسایانەی بەمانەوە بەندن دەگۆڕێن، گۆڕانی ئەمانە دواجار وا دەکات گەردوونیش بگۆڕێت. بەڵام لێرەدا پرسیارە گرینگەکە ئەوەیە، ئایە بوونی یاسا، یان گەردوونێکی جیاواز، هەمان واتای لەناوچوون و وێرانبوون دەگەینێت؟\nگەردوون پڕە لە پشێوی، ئەم پشێوییەش بەگوێرەی یاسای دووەمی تێرمۆداینامیک هەمیشە لە زیادبوونە، تاکە هۆکاری هەستکردنمان بە ڕێکوپێکی، لەبەر بچووکیمان و ئەو تەمەنە کورتەیە کە لەژیاندا دەمێنینەوە بە بەراورد لەگەڵ تەمەنی گەردوون. گریمان گەردوون بۆ ئاست و ماوەیەکی دیارکراو گونجان و ڕێکخستنێکیشی تێدا بەدی بکرێ، ئایە دەکرێ دەرنجام ببێتە بەڵگە بۆ بوونی داهێنەرێک؟ ئەو پرسیارەش هەردەم خۆی قوت دەکاتەوە، ئایە ئێمە بوونمان دەبێ ئەگەر یاسا و ڕێساکان نەشێن بۆ بوونمان؟ ئایە ئەمڕۆکە دەتوانین بیسەلمێنین کە گەردوونەکەمان یەکەم و دوا گەردوونە کە بەتایبەتی بۆ ئێمە دروست کرابێ؟\nتێڕوانینمان بۆ شتگەلە شاراوەکانی ئەم گەردوونەمان زانیارییەکی زۆرمان پێ دەدات دەربارەی شێوازی کارەکانی، بەڵام ئەگەر هەموو هەوڵەکانمان تەنیا بۆ ئەوە بێت، بگەڕێین بەدوای پێوەندییەکانی نێوان مرۆڤایەتی و ڕۆڵی ڕاستەقینەی مرۆڤ وەک چاودێرێک بۆ گەردوون، یان وردبوونەوە لە هۆکارە سەرەکییەکانی بوونی گەردوونەکەمان بەو ڕێکوپێکییە، ئەوا وامان لێدەکات نەتوانین بەتەواوی لە گەردوون تێبگەین، بۆیە دەبێ خۆ بەدوور بگرین لە قووڵبوونەوە لە بنەمای ئەنترۆپی چەوت.\nئەمەی سەرەوە بەشی دووەمی بابەتێکە لە نووسینێک بەناوی (زانست و چەند پرسێکی ئاینی)\nچەند هەڵەیەکی زانستی لە قورئاندا


زانۆن ، ئه‌رژه‌نتین – www.facebook.com/anarkistan.net ***** sekoy-anarkistani-kurdiy-zman@riseup.net\n23/05/2021 Anarchistan ئەنارکیستان\nزانۆن ، ئه‌رژه‌نتین\nMarie Trigona 20.03.2004\n20/09/2004 وه‌رگێرانی له‌ئاڵمانییه‌وه\nله‌ته‌مومژی به‌یانییه‌کی ساردی زستاندا کارگه‌رانی زانۆن بۆ کارخانه‌که‌یان ده‌چن. ئه‌مه‌یه‌که‌م شیشت (وه‌جبه)ی کاتژمێر 6 – 13یه. زانۆن کارخانه‌یه‌کی کیرامیک(فه‌خفوری)سازییه که کارگه‌ران‌به‌ڕێوه‌ی ده‌به‌ن. له‌ده‌رگه‌ی کارخانه‌کارگه‌ره‌کان سڵاو له‌و پیاوانه ده‌که‌ن، که‌بۆ پاسه‌وانی‌و تۆماری هاتنه‌ژووره‌وه‌ی کارگه‌ره‌کان دانراون. له‌مارسی 2002ه‌وه‌کارگه‌رانی زانۆن بێ خاوه‌نکار، بێ به‌ڕێوه‌به‌ر، بێ چاودێریکه‌ر به‌رهه‌م دێنن. کارخانه‌که که‌وتۆته چۆڵه‌وانییه‌کی گردۆڵکه‌یی ئه‌رژه‌نتین، خوارووی ناوچه‌ی نیوکوێن Neuquén. گه‌وره‌ترین کارخانه‌ی ئه‌و هه‌رێمه‌یه. پاش ململانێیه‌کی درێژخایه‌ن له‌گه‌ڵ خاوه‌نه‌کانی له‌سه‌ر کرێی نه‌دراوی چه‌ند مانگه‌ی کارگه‌ره‌کان و داخستنی له‌ناکاوی کارخانه‌که، کارگه‌ره‌کان له‌پاییزی 2001دا بڕیاریاندا ده‌ست به‌سه‌ر کارخاکه‌یاندا بگرن. به‌مه‌مۆرکی دژه‌سه‌رمایه‌یی ڕاپه‌ڕنیان نیشانی گشت کارگه‌رانی جیهان دا :\nمرۆڤه‌به‌رهه‌مهێنه‌ره خۆ ڕێکخه‌ر و خۆبه‌ڕێوه‌به‌ره‌کان باشتر به‌رهه‌مدێنن. “ئێمه‌ئه‌م دووڕیانه‌مان له‌به‌رده‌مدا بوو، لێره‌بمێنینه‌وه‌و خه‌بات بکه‌ین یا بڕۆینه‌وه‌ماله‌وه. من ده‌متوانی بڕۆمه‌وه‌ماڵه‌وه، به‌ڵام بڕیارمدا، لێره‌له‌کارخانه‌دا بمێنمه‌وه‌و خه‌بات بکه‌م. له‌و 15ساڵه‌ی، که‌من له‌م کارخانه‌دا کارم کردووه، فێربووم به‌رگری بکه‌م، خه‌بات بکه‌م”، ڕۆزا ڕیڤێرا Rosa Rivera ئاوا خۆڕاگری کردووه. وی یه‌کێکه له‌و 15 ژنه‌ی ناو 300 کارگه‌ر‌ی کارخانه‌که. “خاوه‌نکار هیچکات باجیان نه‌داوه، هه‌روه‌ها له‌سه‌رده‌می سه‌رۆک کۆماری پێشوو Raul Menem دا ملیۆنه‌ها دۆلاریان وه‌ک پشتیوانی مالی وه‌رده‌گرت. چه‌وسانه‌وه‌ی کارگه‌ران زۆر توندوتیژ بوو. شیرکه‌ت Mapucheی وڵاتی دزی، بۆ ئه‌وه‌ی که‌ره‌سته‌ی خاو بۆ کارخانه‌ی کیرامیک به‌ده‌ست بێنێ”. ساڵی 2001کاتێک ئابوری ئه‌رژه‌نتین تاڵانکرا (سنوره‌کان خرانه‌ژێر پێی مۆنۆپۆله‌کانی بازاری ئازاد kollabierte)- نه‌ک یه‌کگرتنی شیرکه‌ته‌سه‌ربه‌خۆکان – کۆمه‌کی سۆشیال زیاتر ڕژا، خاوه‌نانی زانۆن بڕیاریاندا کارخانه‌کان داخه‌ن و کارگه‌ره‌کان وه‌ده‌رنێن، به‌بێ ئه‌وه‌ی کرێی دواخراوی چه‌ند مانگه‌یان قه‌ره‌بوو بکه‌ن. له‌ئۆکتۆبه‌ری 2001دا 266 که‌س له‌کۆی 331 کارگه‌ر بڕیاریاندا، به‌رده‌وام بڕۆنه کارخانه بۆ سه‌رکار – بۆ سه‌ر شوێنکاره‌کانی خۆیان. کارگه‌ره‌کان چوار مانگ له‌به‌رده‌م ده‌رگه‌ی کارخانه‌که‌دا مۆڵیان خوارد، به‌یاننامه‌یان بڵاوده‌کرده‌وه‌و به‌شێکی جاده‌یه‌کی گشتی (Autobah)ێکیان داده‌خست، ئه‌وه‌ی که‌ده‌چووه پایته‌ختی ناوچه‌ی نۆیکوین. بڕیاره‌که‌یان، به‌رده‌وام بوون له‌ژێر چاوه‌دێری کارگه‌ریدا ، له‌و کاته‌دا که‌وتبووه‌ژێرکارایی ڕوداوه‌کانی وڵات – کارایی خرۆشانی گه‌ل له/20ی دێسه‌مبه‌ری 2001دا، که ماوه‌یه‌کی که‌م پاش ئه‌وه شه‌پۆلی ده‌سبه‌سه‌راگرتنی کارخانه‌کان و کۆبونه‌وه‌ی گه‌لی و یه‌کگرتنی بێکاران و ڕێکخراوبوونیان به‌دوایدا هات.\nFransisco Mollinas ئاوای گێڕایه‌وه ” کاتێک که‌ئێمه گه‌ڕاینه‌وه‌ناو کارخانه، له سنورێکی دیاریکرادا، ده‌ستمانکرد به‌فرۆشتنی به‌رهه‌مه ئاماده‌کراوه‌کان. به‌ڵام کاتێک که‌گشتی فرۆشرا، له‌خۆمان پرسی، چی بکه‌ین، خه‌بات بکه‌ین بۆ کۆمه‌کی بێکارییه‌کی 150 پێزۆ (Peso)یی (که‌نزیکه‌ی 50 دۆلاری ئه‌مریکییه) یان کارخانه‌که‌بخه‌ینه‌وه‌گه‌ڕ؟” . له‌مارسی 2002دا کارگه‌رانی زانۆن گه‌ڕانه‌وه ناو کارخانه‌که‌یان‌و به‌رهه‌مهێنانیان خسته‌وه‌گه‌ڕ. “ئه‌مه شه‌ڕه‌له‌دژی دووره‌په‌رێزی -ده‌ست به‌کڵاوه‌وه‌گرتن- ، دژی هه‌موو شتێک، دژی ئه‌وه‌ی که‌ئه‌وان له‌سه‌ره‌وه‌ئێمه ناچار ده‌که‌ن. لێرۆکانه، له‌م کارخانه‌یه، خه‌بات بۆ مرۆڤی نوێ ده‌که‌ین”. کاتێک که به‌بێ خاوه‌نکار ، بێ به‌ڕێوه‌به‌ر، ده‌ست به‌رهه‌مهێنان کرا، له چوارچێوه‌ی کارخانه‌که‌دا په‌ی به‌په‌یوه‌ندی و هه‌ڵسوکه‌وتی نوێ برا. له‌گه‌ڵ تێکشاندنی پله‌به‌ندی ڕێکخستن، به‌هره‌کێشی‌و دابڕانیش له‌نێوچوون. کارگه‌ره‌کان چۆنیه‌تی کۆنتۆڵکردنی کارگه‌رانیان پێشتر له‌لایه‌ن کارخانه‌وه ده‌گێڕایه‌وه، بۆ نمونه‌ده‌بوو یونیفۆرم(جلوبه‌رگی تایبه‌ت) به‌ڕه‌نگی دیاریکراوه‌وه بپۆشن، بۆ ئه‌وه‌ی ده‌ستبه‌جێ، دیاربێ، کارگه‌ره‌کان هی کامه‌به‌شن. قسه‌کردن له‌گه‌ڵ کارگه‌ری به‌شێکی‌تر قه‌ده‌خه‌بوو. له‌نوسینگه‌ی کارخانه‌که‌کیرامیکێک که وێنه‌ی پیاوێکی گه‌نج Daniel ی تیا نه‌خشێنرابوو، هه‌ڵواسرابوو. نوسینه‌کانی یاداوه‌رییه‌ک بوون بۆ وی. Daniel هاوکارێک بوو، که له‌ناو کارخانه‌دا مرد. جاران به‌رهه‌مهێنان وا دامه‌زرابوو، که‌گرنگ ئه‌وه‌بوو قازانجی خاوه‌نکار زیاد بکات. تا ئه‌و ڕاده‌یه‌ی که بۆیان ده‌لوا، مانگانه‌یان له نزمترین ئاستدا ڕاده‌گرت، ئاسایش و پاراستن بۆ کارگه‌ران له ئارادا نه‌بوون. کارگه‌ران له‌ژێر فشاردا بوون، هه‌رده‌م ده‌بوو زیاتر به‌رهه‌م بهێنن – ئاوا له خێرایدا‌که‌سیان پاشه‌که‌وت ده‌کرد . هه‌لومه‌رجی کار، پێش ئه‌وه‌ی کارگه‌ران ده‌ست به‌سه‌ر کارخانه‌که‌دا بگرن، به‌ڕێژه‌ی مامناوه‌ندی 25 -30 ڕوداوو له‌مانگێکدا ڕویانده‌دا، به‌ڕێژه‌ی مامناوه‌ندی له‌ساڵێکدا که‌سێک گیانی له‌ده‌ست ده‌دا. له‌و کاته‌وه‌ی له‌زانۆن‌دا به‌رهه‌م ده‌هێنرێت به‌گشتی 14 که‌س کارگه‌ر مردوون. له‌و کاته‌وه‌ش که‌کارگه‌ران ده‌ستیان به‌سه‌ر کارخانه‌که‌دا گرتووه، ته‌نیا ڕوداوێکیش ڕوی نه‌داوه. کارگه‌رێک ئاوا ده‌ڵێ “کاتێک که خاوه‌نکارێکت هه‌بێ، توشی شله‌ژان ده‌بی و ده‌که‌ویته‌ژێر فشاره‌وه. به‌بێ خاوه‌نکار باشتر کار ده‌که‌یت، ئاگاهانه‌گشت لێپرسراوه‌تییه‌ک له ئه‌ستۆ ده‌گری”. ئه‌وڕۆکه ڕێکخستنی کارخانه‌به‌باڵاترین دیموکراتی ڕاسته‌وخۆ خۆی ڕێکده‌خات، ڕۆشنترین ئاسۆ و به‌هاوئاهه‌نگی. بڕیاره‌کان له’کۆبونه‌وه’دا ده‌درێن. نه سه‌رۆک هه‌یه‌و نه‌به‌ڕێوه‌رایه‌تی. هه‌ر به‌شێک – Fliessband گواستنه‌وه، فرۆشتن، به‌رنامه‌ڕێژی به‌رهه‌مهێنان، به‌شی چاپ و نه‌خشاندن، تد…- لێژنه‌یه‌ک هه‌ڵده‌بژێرێت، بۆ دانانی ڕێکخه‌ر. هه‌ر ڕێکخه‌رێک له‌سه‌ر ‘ مێزی نوێنه‌رایه‌تی’ له‌سه‌ر بابه‌تگه‌لی شتی نوێ و کێشه‌کان، زانیاری ده‌دات. به‌پێچه‌وانه‌شه‌وه له‌باره‌ی چۆنیه‌تی کاروبار له‌به‌شه‌کانی‌تر زانیاری وه‌ده‌گرێ. هه‌نووکه 300 که‌س له زانۆن ده‌ستیان به‌کارکردن کردۆته‌وه. شوێنکاری‌تر له‌به‌رنامه‌ڕێژیدان. له‌کاتی ده‌سبه‌سه‌راگرتنی کارخانه‌وه‌زیاتر له 70 که‌سی تازه‌دامه‌زراون. له‌کۆبونه‌وه‌ی کارگه‌ره‌کاندا بڕیار درا، زۆر گرنگه، که‌که‌سانێک له‌ڕێکخراوه‌ی بێکارانه‌وه بخرێنه سه‌رکار. له‌به‌رئه‌وه‌زۆربه‌ی کارگه‌ره‌تازه‌کان ئه‌ندامی بزوتنه‌وه‌ی کارگه‌رانی بێکار MTD ن. هه‌موو کارگه‌رێک له‌مانگێکدا 800 پێزۆ وه‌رده‌گرێت – به‌پێی پێداویستییه‌سه‌ره‌کییه‌کانی‌خێزانێک “canasta familiar“. زانۆن له‌بلۆک پێکهاتووه. کارخانه‌که 18 به‌شی به‌رهه‌مهێنانی هه‌یه، له‌مانه، ئێستاکه ته‌نیا 3یان وه‌گه‌ڕ خراون. ته‌نیا 10- 15% تواناییه‌کان به‌کارهاتوون. به‌هره‌کێشی کارگه‌ران که‌مبۆته‌وه (به‌هۆی کورتی ماوه‌ی کار ، زیادی کرێ) . که هێشتاکه له‌توانادا هه‌یه، که‌سی تازه‌دامه‌زرێن. یه‌کێ له‌هۆیه‌کانی سه‌رکه‌وتنی زانۆن، جێخستنی خه‌باتی کارگه‌ران بوو له‌ناوچه‌کهGemeinde دا. له‌به‌رده‌م‌ده‌رگه‌ی سه‌ره‌کی کارخانه‌که‌دا کارگه‌ره‌کان دیوارێکیان له کیرامیکی شکاو دروستکردووه، که به‌سه‌رهاتی خه‌باتی کارخانه‌که ده‌گێڕێته‌وه. ئه‌مه‌هه‌مووی له‌چه‌ند ژن و پیاوێکه‌وه‌ده‌ستیپێکرد، که له چوارده‌وری مه‌نجه‌ڵێکی گه‌وره دانیشتبوون، که له‌سه‌ر ئاگرێک ده‌کوڵا. هه‌موو مانگێک، کاتێک که له‌به‌رده‌م کارخانه‌که ده‌وه‌ستان، ئه‌مانه‌ڕۆڵیان ده‌گێڕا : دراوسێکان، خوێندکاران و کارگه‌رانی بزوتنه‌وه‌ی Pekuetero هاوپشتی خۆیان ده‌رده‌بڕی، به‌وه‌ی که به‌پاره‌و خوارده‌مه‌نی کۆمه‌کیان به که‌مپه‌ینگه‌رانی کارگه‌رانی زانۆن ده‌کرد. له‌پشته‌وه‌ی کارخانه‌ی زانۆن زیندانێک هه‌یه. که‌زیندانییه‌کانی ناوی به‌شه‌خۆراکه‌که‌ی خۆیان به‌کارگه‌ره‌کانی زانۆن ده‌به‌خشی. هه‌روه‌ها ڕێکخراوه کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کان – بۆ نمونه‌دایکانی پلازا دێ مایۆ (Mütter der Plaza de Mayo) – هاوپشتییان کردن. دایکان ده‌یانگێڕایه‌وه، که‌هه‌روه‌ها ئه‌وانیش ویستویانه به‌گیانیان کارخانه‌که‌بپارێزن. هه‌ندێک له‌ژنه‌کان له سه‌روبه‌ندی 70 ساڵیدان. به‌ڵام بڕبڕه‌ی کارخانه‌که ئاسایش و نه‌خشه‌ی به‌رگری له‌خۆ کردنه. حکومه‌ت به‌توندوتیژی وه‌ڵامی زانۆنی ده‌دایه‌وه. به‌هۆی شێواز و تاکتیکی جۆراوجۆره‌وه‌هه‌وڵیدا، کارخانه‌که داخات. به‌گشتی ده‌بوو پێنج جاران کارخانه‌که له‌لایه‌ن پۆلیسه‌وه داخرایه. به‌ڵام هه‌موو جارێک هه‌زاران ئه‌ندامی ناوچه‌کهGemeinde ده‌هاتن، تاوه‌کو به‌رگری له‌کارخانه‌که‌بکه‌ن. له مه‌ترسی داخراندا هه‌مووان شوێن کاره‌که‌یان به‌جێ ده‌هێشت و پێکرا به‌رپرسی ئاسایش بوون. له‌به‌رده‌م کارخانه‌که‌دا ڕێکخراوه‌کانی بێکاران ڕیزبه‌ندی به‌رگرییان ڕێکده‌خست، کارگه‌ره‌کان له‌ناوه‌وه‌خۆیان له‌سه‌ربانی کارخانه‌که‌سه‌نگه‌ریان ده‌گرت و به‌رگری له‌خۆ کردنیان ڕێکده‌خست – بۆ نمونه‌به‌چه‌ک.\nزیندانی ژماره‌که‌وتۆته‌پشته‌وه‌ی کارخانه‌که. شه‌وێک له‌گه‌ڵ کارگه‌ره‌کان، ئه‌وانه‌ی که‌شه‌وانه پاسه‌وانییان ده‌کرد، له‌سوڕێکدا به‌ده‌وری کارخانه‌که‌دا. که‌له‌زیندانه‌که نزیک بووینه‌وه. یه‌کسه‌ر ده‌نگه‌ده‌گێکمان بیست : ” شراق-شراق” زیندانه‌وانێک، که‌ئێمه به‌لایدا تێپه‌ڕین، چه‌که‌که‌ی سوار (فیشه‌ک بردنه‌لووله) کرد. له کارخانه شێوازی تایبه‌تی پاراستن داهێنران، بۆ ئه‌وه‌ی دڵنیا بین، که هیچکه‌س ده‌ست به‌سه‌ر کارخانه‌که‌دا ناگرێ. هه‌موو کارگه‌رێک ده‌بێ ده‌ست به‌کاتژمێری تۆمارکردندا بنێ – نه‌ک بۆ ئه‌وه‌ی، بتوانرێت سزا بدرێن، ئه‌گه‌ر دره‌نگ هاتنه‌سه‌رکار، به‌ڵکو له‌به‌ر ئه‌وه‌ی هه‌میشه دیاربێ کێ دێته ناو کارخانه‌وه. پێشتر ئه‌رکی پاراستن بۆ ئه‌وه‌پێویست بوو، ئه‌گه‌ر کارگه‌ره‌کان که‌ره‌سته‌ی کارخانه‌که‌یان بدزیایه. ئه‌وڕۆکه کارگه‌ره‌کان له‌خه‌می ئه‌رکی پاسه‌وانیدان له‌به‌ر ئه‌وه‌ی‌کارخانه‌که‌به‌ڕێوه‌ده‌به‌ن ، بۆیه‌پێویسته که هه‌مووان چه‌که‌کانیان بۆ کارکردن له‌ته‌ک خۆیان بێنن.\nله‌نۆڤێمبه‌ری 2003دا کارگه‌رانی زانۆن له‌گه‌ڵ ڕێکخراوی بیکاران له Neuquén دژی به‌ڵگه‌ی ئه‌ندامه‌تی (Kundenkarte) بۆ بێکاران خۆپیشاندانیان کرد (حکومه‌ت ده‌یه‌وێت بڕه‌پاره‌ی 150 پێزۆ یارمه‌تی بێکاری welfare to work له‌ڕێگه‌ی کارتێکی بانکییه‌وه‌بدات. به‌مجۆره‌بێکاران له‌ڕێگه‌ی ئه‌م کارته‌وه ته‌نیا که‌مێکی ئه‌م بڕه‌پاره‌یه‌یان پێده‌درێ. به‌مجۆره‌ته‌نیا مافی ئه‌وه‌یان ده‌بێ، که‌شتگه‌لێکی دیاریکراو له‌سوپه‌رمارکێته‌کاندا‌بکڕن که cimmercial networks” ناسراون. خۆپشاندانه‌که‌به‌هێرشی توندوتیژی پۆلیسی کۆتایی هات. زیاتر له 22 که‌س بریندار بوون، له‌وانه10 که‌سیان به‌گوله بریندار بوون. Andrés – یه‌کێکه‌له‌و کارگه‌رانه‌ی که‌ده‌ستیان به‌سه‌ر کارخانه‌ی کیرامیکی زانۆن‌دا گرتووه‌و ئه‌ندامی ڕێکخراوی کارگه‌رانی بێکار MTD – لانیکه‌م 64 گوله‌ی پلاستیکی به‌رکه‌وتبوو. پۆلیس 8 سه‌عات له‌زینداندا رایگرت، ئه‌شکه‌نجه‌یان دابوو و بواری تیمارکردنیان نه‌دابوو. Andrés چاوی چه‌پی له‌ده‌ستدا. له2ی دێسه‌مبه‌ری 2003دا 7 چه‌کداری ده‌مامک به‌سه‌ر خۆیان ده‌خزێننه‌ناو کارخانه‌ی زانۆن و 32 هه‌زار پێزۆ ده‌دزن. پێشتر له‌نۆڤێمبه‌ردا، هێرشی دڕندانه‌یان کرده‌سه‌ر ڕێکخراوه‌کانی Nuequén. کارگه‌ران و هه‌ڵسوراوانی MTD له‌ناو ماڵه‌کانی خۆیاندا هه‌ڕه‌شه‌یان لێکرا. Raul Godoy کارگه‌رێکی زانۆن، به‌مجۆره‌ده‌یگێڕایه‌وه” ئێمه‌گشت ئه‌مانه‌به‌زنجیره‌یه‌ک پیلان ده‌بینین، بۆ ئه‌وه‌ی که‌سانێک له‌ئێمه‌ی پێ بخه‌نه‌ژێر فشاره‌وه، ئه‌وانه‌ی که‌بۆ کۆمه‌ڵگه‌یه‌کی دادپه‌روه‌رانه‌خه‌بات ده‌که‌ن”، له‌ڕونکردنه‌وه‌یه‌کی چاپه‌مه‌نی کارگه‌ره‌کاندا ئاوا هاتووه، پاش ئه‌وه‌ی چه‌ته‌کان پاره‌که‌ی کارخانه‌یان دزی. حکومه‌ت شێوه‌هاریکارییه‌کی بۆ ئه‌وه‌به‌کار ده‌هێنێ، تاوه‌کو له‌و کارخانه‌گه‌له‌دا که‌له‌ژێر به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی کارگه‌راندان به‌شداربێ. بێجگه‌له‌زانۆن ته‌نیا یه‌ک شیرکه‌ت هاریکاری ده‌وڵه‌تی ڕه‌تکرده‌وه:ئه‌ویش Tigre-Supermarkt لهRosario بوو. ” حکومه‌ت به‌ڕێگه‌ی جۆراوجۆر خۆی ده‌خزانده‌ناو بزوتنه‌وه‌که‌وه. به‌م شێوه‌ده‌وڵه‌ت هاریکاریت ده‌کات، به‌ڵام له‌به‌رامبه‌ردا ده‌بێت واز له‌خه‌بات بێنیت”.\nکارگه‌رانی Brukman، که‌کارخانه‌یه‌کی جلوبه‌رگ ئاماده‌کردنه‌لهBuenos Aires – له18ی ئاپریلی 2003ه‌وه‌داخرابوو-، توانییان پێش ماوه‌یه‌کی کورت بگه‌ڕێنه‌وه‌سه‌رکار، به‌ڵام به‌هاریکاری له‌گه‌ڵ ده‌وڵه‌ت. به‌پێی ڕێکه‌وتننامه‌یه‌ک، که‌ده‌وڵه‌ت خستییه‌به‌رده‌م کارگه‌ره‌کان، ته‌نیا دوو ساڵ ماوه‌یان ده‌بێ، بۆ ئه‌وه‌ی چواردیواری و ئامێره‌کانی چنین بکڕن. له‌کاتی داخستنی Brukman ه‌وه‌سیاسییه‌چه‌په‌کان به‌خۆتێهه‌ڵقورتاندنی شێوێنه‌رانه‌له‌م پرسه‌دا له‌بنبه‌ستی ڕه‌خنه‌دا گیریان کردووه. به‌ڕاستی شه‌رمه‌زارییه( هاوکاتی 16 مانگ ده‌سبه‌سه‌رداگرتنی کارخانه‌که‌پاش داخستنی، کاتێک که‌کارگه‌ران هه‌وڵیاندا بگه‌ڕێنه‌وه‌سه‌رکار، ئه‌مان ویستیان به‌وه‌رازییان بکه‌ن ، که‌تاکتیکه‌کانی به‌رگری له‌خۆکردن پێویست نین). له‌و کاته‌دا کارخانه‌که‌پاسه‌وانی تایبه‌تی هه‌بوو(!) مرۆڤ بیر‌له‌وه‌ده‌کاته‌وه، له‌سه‌ره‌تاوه‌بۆ کارخانه‌که‌دانراوه.\nRosa Rivera 15 ساڵه‌له‌زانۆن کارده‌کات؛ وتی ، زانۆن – ته‌نیا خه‌بات نییه‌بۆ 300 کارگه‌ر له‌کارخانه‌که‌دا، به‌ڵکو خه‌باتیشه‌بۆ ناوچه‌که‌و بۆ شۆڕشێکی کۆمه‌ڵایه‌تی. ” کاتێک کارخانه‌کان دابخرێن و له‌ته‌نگانه‌دا به‌جێهێڵرێن، کارگه‌ران مافی ئه‌وه‌یان هه‌یه، به‌کاریان بهێنن، دوباره‌بیانخه‌نه‌وه‌گه‌ڕ و به‌ژیانیان به‌رگرییان لێبکه‌ن”. له‌ئاسۆی بزوتنه‌وه‌ی له‌تله‌تکراوی ئه‌رژه‌نتین‌دا زانۆن هێشتاکه‌سیمبۆلێکی به‌هێزی هه‌ستانه‌وه‌یه‌دژی سه‌رمایه‌داری. پرسێکی‌کۆمه‌ڵایه‌تی که‌له‌م کارخانه‌دا ڕوده‌دا، سروش (په‌یام)ێکه‌بۆ کارگه‌ران له‌کارخانه‌ده‌سبه‌سه‌رداگیراوه‌کانی‌تر و بۆ چینی کارگه‌ر له‌هه‌موو گۆشه‌یه‌کی ئه‌م جیهانه- سروشیان ده‌داتێ، ‘patrَn’, به‌ڕیوه‌به‌ر(Boss)ه‌کان تێکبشکێنن.\nMarie Trigona ژورنالیست و هه‌ڵسوڕاێکی سه‌ربه‌خۆیه. له‌ته‌ک گروپی Alavيo کارده‌کا، Video- und Direct-Action-Kollektiv، ده‌توان به‌م ڕێگه‌یه‌ی خواره‌وه‌په‌یوه‌ندی له‌ته‌کدا بگرن :\nسه‌رچاوه‌ی لێوه‌رگیراو : http://www.zmag.org/sustainers/content/2004-03/18trigona.cfm\nPrevious Postناڕەزایەتی کۆمەڵایەتی ڕاستەوخۆ – خۆهوشیاریی کۆمەڵایەتیی – ناڕەزایەتی کۆمەڵایەتیی – تێکۆشانی کۆمەڵایەتیی – خۆڕێکخستنی کۆمەڵایەتیی – شۆڕشی کۆمەڵایەتی – خۆبەڕێوەبەریی کۆمەڵایەتییNext Postما هي أفكار ماكس شتيرنر؟


بەرپرسی سایتی روانگە دەستگیر كرا – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / کوردستان / بەرپرسی سایتی روانگە دەستگیر كرا\nبەرپرسی سایتی روانگە دەستگیر كرا\nسێ شه‌ممه 13 تشرینی یه‌كه‌م 2015\tکوردستان, مافی مرۆڤ, هەواڵ 181 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nهێزە ئەمنیەتییەكانی كۆماری ئیسلامی هێرشێكی بەرینیان بۆ سەر سایتی(ماڵپەڕ) روانگە دەست پێ كردوەو وێڕای دەستگرتن بە سەر سایتەكە، بەرپرس‌و یەكێك لە ئەندامانی دەستەی نووسەرانی ئەو سایتەیان دەستبەسەر كردو هاوكات دەستیان بە سەر سایتەكەش دا گرت.\nبە پێی هەواڵی ئاژانسی هەواڵدەریی موكریان، “حەسەن شێخ ئاقایی” بەرپرسی سایتی روانگە، رۆژی چوارشەممە ١٥ی رەزبەر لە دەوافرۆشیەكەی خۆی لە شاری مەهاباد لە لایەن هێزەكانی كۆماری ئیسلامیی ئێرانەوە دەستبەسەر كرا. هاوكات یونس قوربانی فەڕ، یەكێك لە ئەندامانی شورای نووسەرانی سایتەكەش دەستبەسەر كرا كە دوای چەند كاتژمێر ئازاد كرا.\nهێرش و دەستبەسەركردنی حەسەن شێخ ئاقایی، بەرپرسی سایتی روانگە لە كاتێك دا بوو كە هەمان رۆژ بەڕێوەبەرانی ئەو سایتە رایانگەیاند كە سایتەكە چیدی لە ژێر دەستی ئەوان دا نەماوە و بەرپرس نین لەو بابەتانەی كە لەمەودا لە سایتەكە دا بڵاو دەبنەوە. هەر هەمان رۆژیش هەواڵێك هاتە سەر سایتەكە كە بە شان و باڵی عەلی خامنەیی دا هەڵدەگوت.\nكاریكاتۆریست و رۆژنامەنووس حەسەن شێخ ئاقایی، پێشتریش بە دوای سەرهەڵدانەكانی دوای هەڵبژاردنی سەركۆماریی ساڵی ١٣٨٨ دەستبەسەر كرابوو.\nسایتی روانگە لە شاری مەهاباد بەڕێوە دەچێ‌و رووماڵی هەواڵ‌و رووداوەكانی موكریان‌و بە گشتی رۆژهەڵاتی كوردستان دەكا.


بوارێکی گەورە بۆ تەزویر لە هەڵبژاردندا کرایەوە...!! بزانە چۆن ..؟\n" ئاوارەکان بێ کارتی بایومیتری دەنگ دەدەن "\nكۆمسیۆنی باڵای هه‌ڵبژاردنه‌كان له عێراق رایگه‌یاند " رێ به ئاواره‌ی كه‌مپه‌كان ده‌درێت بێ كارتی بایۆمه‌تری ده‌نگ بده‌ن" کە ژمارەیان ٢ ملیۆن هاوڵاتی ئاوارە هەیە.\nحازم ردینی ئه‌ندامی كۆمسیاران له كۆمسیۆنی هه‌ڵبژاردنه‌كان رای گه‌یاند بە میدیا عێراقییەکانی راگەیاندووە "رێ به ئاواره‌ی كه‌مپه‌كان دراوه، بچنه ده‌نگدانه‌وه بێ ئه‌وه‌ی پشت به كارتی بایۆمه‌تری ببه‌ستن".\nئەو بەرپرسە دەڵێت " ده‌نگدانه‌كانیان به پێی ناسنامه‌ی تری فه‌رمی ده‌بێت".\nئه‌ندامی كۆمسیاران له كۆمسیۆنی هه‌ڵبژاردنه‌كان ئاماژە بۆ ئەوە دەکات له به‌رانبه‌ر ئه‌و رێدانه بۆ ئه‌وه‌ی ساخته‌كردن نه‌كرێت، له رۆژی ده‌نگدان له‌و كه‌مپانه‌ی كه كارتی بایۆمه‌تری تێدا به‌كار نایه‌ت، كه‌مپه‌كه داده‌خرێت تا ده‌نگدان ته‌واو ده‌بێت.\nپێشتر كۆمسیۆنی باڵای هه‌ڵبژاردنه‌كان له عێراق رای گه‌یاندبوو به‌هۆی هه‌ندێك هه‌ڵه‌ی ته‌كنیكی ناتوانرێت كارتی بایۆمه‌تری به هه‌موو ئاواره‌كان بدرێت، كۆمسیۆن روونی نه‌كردبووه‌وه كه ئه‌م هه‌ڵه ته‌كنیكییانه چین.\nبه‌پێی ئاماری وه‌زاره‌تی كۆچ و كۆچبه‌رانی عێراق، هێشتا نزیكه‌ی دوو ملیۆن ئاواره له عێراقدا ماون، خه‌ڵكی ئه‌و شارانه‌ن كه داعش داگیری كردبوون.\nهه‌ڵبژاردنی په‌رله‌مانی عێراق له رۆژی شه‌مووی داهاتوو ئه‌نجام ده‌درێت كه نزیكه‌ی 24 ملیۆن كه‌س له عێراق مافی ده‌نگدانیان هه‌یه.\nئه‌م بابه‌ته 2696 جار خوێنراوه‌ته‌وه


سوریا و دوایین هه‌وڵه‌کانی دیکتاتۆرێک.\nخۆپیشاندان لە شارە جیاجیاکانی سوریا بەردەوامە و دەبێتە هۆی کوژرانی سی و دوو کەس و زیاتر لە سه‌ت کەسیش بە توندی بریندار و لانیکەم ٢٥٠ کەس لە خۆپیشاندەرانیش لە لایەن هێزە ئەمنیەتییەکانی رژێمی سوریاوە دەستبەسەر کراون. هەر لەو حاڵەدا رۆژنامەی "لزکو" رایگەیاند کە ناوەندی لێکۆلێنەوەی ستراتییژی تاران کە زۆر لە "خامنەیی" نزیکە، لە ڕاپۆرتێکی نهێنیدا پێشنیاری کردوە کە پێنج میلیارد و ٨٠٠ ملێۆن دۆلار یارمەتی دەوڵەتی سوریا بکەن.\nرۆژنامەی "لزکو" لە زمانی سەرچاوە ئاگادارەکانی تارانەوە دەنووسێت: پلانی یارمەتی دەوڵەتی سوریا ماوەێک پێشتر پێشکەش بە خامنەیی کراوە و ناوبراویش ئەو داوایەی پەسەند کردوە. " لزکو" جەخت لە سەر ئەوە دەکاتەوە کە مانەوەی رژێمی سوریا بۆ کۆماری ئیسلامی ئێران گرنگی تایبەتی هەیە و حەیاتییە. بە پێشنیاری راوێژکارانی "خامنەیی" رژێمی ئیسلامی ئێران دەبێ نزییک بە شه‌ش میلیارد دۆلار یارمەتی دەوڵەتی سوریا بدات تا ئەو رژێمە لە بارودۆخی دژواری ئابووری کە تێی کەوتووە رزگاری بێت. رۆژنامەی ئابووری "لزکو" بە پێی ڕاپۆرتە نەهێنیەکانی ناوەندی ستراتییژی لێکۆلێنەوەی تاران، یارمەتیەکانی کۆماری ئیسلامی ئێران بۆ دەوڵەتی سوریا شرۆڤە دەکات و بە وتەی ئەو رۆژنامەیە، مانەوەی دەمشق بۆ تاران گرنگی تایبەتی هەیە وحەیاتییە. دوای چوار مانگ نارزایەتی دەربرینی شارۆمەندانی ئەو وڵاتە، کێشە ئابووریەکان بە جوانی دەبیندرێن ، ئابووری سوریا بە گشتی داڕماوە و تووشی رکودێکی بێ وێنە لە مێژووی ئەو وڵاتەدا بووە. زۆربەی کارگە و کۆمپانیا بەرهەمهێنەرەکانی زۆر هێدی و لەسەرخۆ کار دەکەن، بە تایبەتی کارگە نەساجییەکانی ئەو وڵاتە تووشی کەمکاری و داخستن بوونەتەوە، ژیانی رۆژانەی خەڵکیش بە هۆی خۆپیشاندان و مانگرتن و رێ و شوێنی توندی ئەمنی هێزە ئەمنیەتییەکانی "بەشار ئەسەد" تووشی کێشە بۆەنەتەوە.\nلە وەها دۆخێکدا ئەگەری ئەوە هەیە کە کۆمەڵێک لە پێداویستییەکانی رۆژانەی خەڵک تووشی کەمی یا زۆر گرانتر بێت. ئەمە لە حاڵێکدا کە لە ساڵی ٢٠١٠ بەرهەمی سوریا لە سەدا سێ بەرزبوونەوەی بە خۆوە بینیبوو، بەڵام بە دڵنیاییەوە لە ئاخری ئەمساڵدا ئەم رێژە لە سەدا سێ دادەبەزین بە خۆوە دەبینێت. لە لاێکی‌ترەوە هەموو ئەو پرۆژانەی لە لایەن وڵاتە دەرەکیەکانەوە بریار بوو ئامدە بکرێن، بە هۆی نائارامیەکانی سوریا داخراون. هەروەها پووڵی سوریا کەوتووەتە ژێر مەنگەنەوە و رێژەی چوونە دەرەوەی سەرمایەکانی ئەو وڵاتە بە ده میلیارد دۆلار هەلدەسەنگێندرێت. ئەرزشی لیرەی سوریا دابەزینی زۆری بە خۆوە بینیوە. ئەمە لە کاتێکدایە کە پێش ئەم نائارامیانە، هەر دۆلارێکی ئەمریکا چل وپێنج لیرە بوو، بەڵام ئێستا بە هۆری تەوەروم هەر دۆلارێکی ئەمریکا په‌نجا و سێ لیرەیە. بەم پێیە کەڵ و پەلی هاوردە لە وڵاتە دەرەکیەکان گرانتر بووە و هەلاوسانیش زۆرتر بوەتەوە.\nجێی ئاماژەیە لە وەها دۆخێکی ناڵەباری ئابووردییدایە کە تاران بریار دەدات کە یارمەتی تەنیا هاوپەیمانی خۆیی لە ناوچەکە بدات، هاوپەیمانێک کە لە ئەگەری ڕووخانییدا، حیزبوڵای لوبنانیش تووشی کێشەی زۆر دەکات.لە درێژەی ئەو پرۆژەدا هاتوە کە ئێران رۆژانە ٢٩٠ هەزار بوشکە نەوتی خام، بە خۆڕایی، لە نۆ مانگی داهاتوودا، بدا بە سوریا. لە ئاکامدا بریارە ئێران بۆ بەربەرەکانیی چوونە دەرەوەی سەرمایەکانی وڵاتی سوریا، یارمەتی ئەو وڵاتە بدا و ئەو سەرمایانە بۆ ئەو وڵاتە بگەرێنێتەوە. لە حاڵێکدا کە هەر رۆژ ژمارەێکی زۆر ماشین بە چەمەدانی پڕ لە پووڵەوە بەرەو سنوورەکانی لوبنان وەڕێ دەکەون، بریار دراوە کە تاران ئەفسەرێکی پایەبەرزی سپا بە یارمەتی عاڵەم مملوک، سەرۆکی ئیتلاعاتی سوریا بنێرێت تا یارمەتی ناوبراو بدات بۆ ئەوەی کە ئەو رژێمی باشتر بتوانێت سنوورەکانی کونترۆڵ بکا.


تایبەتمەندیەکی نوێ لە تیک تۆکەوە\nملیۆنەها بەکارهێنەر چاوەڕێی بوون\nKurdistan24 هه‌ولێر 11:54 2022/03/02\nتیک تۆک ئەو پلاتفۆڕمەی بە کورتە ڤیدیۆکانی بەناوبانگە رایگەیاند، لەمەودوا بەشداربووانی پلاتفۆڕمەکە دەتوانن ماوەی ڤیدیۆکانیان تا 10 خولەک درێژ بکەنەوە.\nبە گوێرەی هەواڵێكی وێبسایتی "NBC"، گوتەبێژی پلاتفۆڕمی تیک تۆک جێگیرکردنی تایبەتمەندیە نوێکەی پشتراستکردەوە و گوتی "ڤیدیۆی 10 خولەکی نوێترین هەوڵە بۆ باشترکردنی ئاپی تیک تۆک."\nگوتەبێژەکە وتیشی "ئێمە زۆر بە پەرۆشین بە فروانکردنی توانای بڵاوکردنەوەی ڤیدیۆکان کە بەکارهێنەران دەتوانن ماوەی ڤیدیۆکانیان تا 10 خولەک درێژبکەنەوە، هیواخوازین ئەم کارە رێگەخۆشکەر بێت لە داهێنانی زیاتر لە ناوەڕۆکی ڤیدۆکاندا."\nبڕیاری فروانکردنی ماوەی ڤیدیۆکانی نێو تیک تۆک دووەم جارە جێبەجێ دەکرێت، یەکەمجار لە ڤیدیۆی یەک خولەکیەوە درێژکرایەوە بۆ ڤیدیۆی سێ خولەکی، ئەمجارەش لە ڤیدیۆی سێ خولەکیەوە درێژکرایەوە بۆ ڤیدیۆی 10 خولەکی.\nلە دوای بەناوبانگبوونی تیک تۆک لەنێو بەکار‌هێنەرانی تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان، پلاتفۆڕمەکانی دیکەش هاوشێوەی تیک تۆک بەناوی جیاوازەوە تایبەتمەندی بڵاوکردنەوەی ڤیدیۆی کورت لەسەر رووبەری ستوونی لە "ئاپ"ـەکانیندا جێ کردەوە.


جۆبایـدن لە دۆناڵـد ترامپی بـردەوە .. رەزا شـوان – Peshmergekan\nلە دوای کێبڕکێیەکی سەرسەختی دیموکراتییانە بۆ هەڵبژاردنی سەرۆکی تازەی ئەمریکا بۆ ماوەی چـوار ساڵی داهاتوو.\nکانـدیـدی دیموکراتییەکـان جۆبایـدن، تـوانی زۆربـەی کورسییەکان بەدەستبهێنێت (290) كورسی بەدەستهـێنا، بەرانبەر بە (214) کورسی کە دۆناڵـد ترامپی سەرۆک کۆمـار و کانـدیـدی کۆمارییەکان بەدەستهـێنا.\nجۆبایدنی تەمەن (77) ساڵان. بە ورەیەکی بەرز و بە متمانەیەکی زۆرەوە، گەورەترین سەرکەوتنێکی بەدەستهـێنا و بوو بە سەرۆکی (46) ـەمین، لە مـێژووی ئەمریکـادا.\nبۆ یەکەمین جاریش لە مێژووی ئەمریکادا، ئافرەتێک بە ناوی (کامالا هاریس) کە بە رەسەن ئەمریکیش نییە، دەبێتە جێگری سەرۆکی ئەمریکا.. ئەمەش ئەوە دەگەیەنێت کە دیموکراتییەت لە ئەمریکـادا بەرجەستە بـووە، جیاوازی لە لەرەگـەز و رەسەنـدا ناکەن. ئەمڕۆ ترامپ لە داخا کۆشکی سپی بەجێهـێشت و رووی لە یانەی گۆڵف کرد.\nجۆبایدن وتی:”شەرفمەندییە کە ئەمریکییەکان بۆ سەرۆکی وڵات منیان هەڵـبژارد”\nجـۆبایـدن جەخـتی لەسەر ئەوەش کردەوە و وتی:”دەبـم بە سـەرۆکی هەمـوو ئەمریکییەکان” وتیشی:”ئەو کارەی کە چاوەڕوانی دەکا ئاسـان نییە”\nجۆبایدن، بۆ ماوەی هەشت ساڵ، جێگری (باراک ئۆباما) ی سەرۆک کوماری پێشووی ئەمریکا بوو.\nبە شـێوەیەکی گشتی جۆبـایـدن لایەنگری کـێشەی کـورد بـوو. خاوەنی پـرۆژەی دابەشکردنی عـێراق بوو بۆ سێ هـەریمی سەربەخـۆ.\nجۆبایدن خۆشیشی بە سەروسەکوتی ئەردۆگـانی دیکتاۆری رەگەزپـەرست دا نایەت.\nترامپ سەرۆکێکی هەرزەگۆی زۆربڵێی کەم لەبار و کەمکار بوو، لە سیاسەت دا فشۆڵە و نابەڵەد بوو. سیاسەتی ئەمریکای لە رۆژهەڵاتی ناوەراست دا، تووش شکستی هـێنا.\nدۆناڵـد ترامپ لەگەڵ کوردا هەڵوێستی باش نەبـوو. گەلێ قسەی ناشیرینی لە دژی کورد کرد. هەر ئەویش گـڵۆپی سەوزی بۆ سوپای دڕندە و خوێنڕێژی تورکیای رەگەزپەرست هەڵکرد، کە بەشێک لە رۆژئـاوای کوردسـتان داگـیربکات و کۆمەڵکـوژی لە کورد بکەن. بۆیە دەڵێم سەد بەرد لە دوای.\nترامپ لە یەکەمین رۆژی هەڵبژاردندا وتی ئاهەنگێکی گەورە بە بۆنەیسەرکەوتنمانەوە دەگێڕین. بەڵام با ئەو ئاهەنگە گەورەیە بە بۆنەی شکستهێنانییەوە بگێڕێت. پێشتریش وتی گەر جۆبایدن بیباتەوە من ئەمریکا بەجـێدەهــێڵم. زۆر قـسەی هـەلەق و بەلـەقی تریـشی کرد.\nپێویسـتە دەسەڵاتـداران باش ئەوە بـزانن، کە دەسەڵات و کورسی تا سـەر بۆ کـەس نییە.. بەڵام کار و کـردەوەی باش تا سەرە.


ئازایه‌تى و جه‌ربه‌زه‌یى عومه‌ر ته‌واوى ناوچه‌که‌ى گرته‌وه و بووه وێردى سه‌رزارى خه‌ڵکى، هه‌ر یه‌ک به شێوه‌ى تایبه‌تى خۆى باسى توانایی و قاره‌مانێتى ئه‌وی ده‌کرد.\nخه‌ڵکى نا هه‌قیان نه‌بوو! چونکه زۆر ده‌مێک بوو له و ده‌ڤه‌ره‌دا که‌سێکى ئازا و جه‌ربه‌زه‌ى وه‌ک ئه‌و هه‌ڵنه‌که‌وتبوو، هه‌ر له به‌ر ئه‌مه هه‌موو خه‌ڵکى گوند شانازییان پێوه ده‌کرد. هه‌ر که‌سه و بۆخۆى چیرۆکێکى هه‌ڵبه‌ستراوى دروست ده‌کرد، تا خوى گرێبداته‌وه به خێزانه‌که‌ى عومه‌ره‌وه. یه‌کێک خۆى ده‌کرد به کوڕى خاڵى و یه‌کێکى تر به ئامۆزاى بڕبڕه‌ى پشتی، یه‌کێکى تر که بۆى نه‌ده‌کرا چیرۆکێکى له چه‌شنى ئه‌وانى تر هه‌ڵبه‌ستى؛ فیشاڵى ئه‌وه‌ى ده‌کرد که گوایه له‌گه‌ڵ عومه‌ر شیریان خواردووه و براى شیرى یه‌کترن.\nهه‌رچى منداڵانى ئاواییش بوو، تفه‌نگ و چه‌کیان له دار دروستده‌کرد و یارى شه‌ڕه‌تفه‌نگیان ده‌کرد، بزێوترین و زاڵترین منداڵى نێوانیشیان خۆى ده‌کرد به عومه‌ر، هه‌ر به بڕیاڕى ئه‌ویش ئه‌وانى تر ده‌کران به پۆلیس یاخود چه‌کدارى ژێرده‌ستى ئه‌و.\nدایکه پیره‌که‌ى، که پشتى له‌ژێر کارى سه‌ختى ده‌ره‌وه و ماڵدا چه‌مابووه‌وه؛ نانى که‌وتبووه ڕۆنه‌وه. کچانى ئاوایى ئاویان بۆ ده‌هێنا و ئیشی ماڵیان بۆ ده‌کرد و زوو زوو بۆ سفره‌ى پڕ ڕه‌ونه‌ق ده‌عوه‌تیان ده‌کرد.\nبرا و ئامۆزاکانى عومه‌ر، که له منداڵییانه‌وه ژێرده‌سته‌ى منداڵانى ئاوایى بوون و زۆرجار کوته‌ککارى به‌شیان بوو، سه‌رده‌مى زێڕینیان ده‌ستى پێ کرد؛ حیسابی له عومه‌ر که‌متریان بۆنه‌ده‌کردن و چه‌قوکێشانى ئاواییش ماستاویان بۆ سارد ده‌کردنه‌وه!\nخه‌ڵکى، هه‌میشه ئازایه‌تى و چالاکییه چه‌کدارییه‌کانى عومه‌ریان به زیاده‌وه گه‌وره ده‌کرد. شه‌وێک، مه‌فره‌زه‌که‌ى عومه‌ر داى به سه‌ر بنکه‌ى پۆلیسى ناوچه‌که‌دا و له ئه‌نجامدا پۆلیسێک به سووکى برینداربوو، بۆ سبه‌ینێى ئه‌و ڕۆژه هه‌واڵه‌که‌یان وه‌ها گه‌وره کرده‌وه، کردیانه ده‌یان کوژرا و بریندار، چونکه به ئه‌قڵى خه‌ڵکیدا نه‌ده‌چوو، عومه‌ر خۆى له قه‌ره‌ى چالاکیه‌ک بدات که، دوژمن زیانى که‌مى لێ بکه‌وێت.\nوره‌ی به‌رگرى، تا ده‌هات زیاتر له نێو خه‌ڵکى ئه‌وێدا ته‌شه‌نه‌ی ده‌کرد. نیشتمانپه‌روه‌ره‌کان، هۆکه‌یان بۆ قاره‌مانێتى و جه‌ربه‌زه‌یى ئه‌و ده‌گه‌ڕانه‌وه.؛ تا ئه‌و نه‌هاته مه‌یدان، که‌سێک بیرى له چه‌ک هه‌ڵگرتن له دژى حوکومه‌ت نه‌کرده‌وه. ئه‌م ده‌ڤه‌ره ده‌مێک بوو بێده‌نگییه‌کى کوشنده دایگرتبوو، پیاوانى حکومه‌ت لاقه‌ى شه‌ره‌فى پیاوانیشیان بکردایه که‌سێک نه‌ده‌هاته وه‌ڵام! هه‌موو سه‌ریان تا ئاستى ناوگه‌ڵیان شۆڕده‌کرد، خه‌ڵکى ته‌نیا بیریان لاى پاره‌په‌یداکردن بوو، هه‌موو سه‌رقاڵى قاچاخچێتى نیوان سنووره‌کان بوون..به‌ڵام سوپاس بۆ عومه‌ر که نه‌یهێشت له‌وه زیاتر شه‌ره‌ف تیداچێت و گۆمى بێده‌نگى به ته‌واوى شڵه‌قاند!\nله سه‌ربانى ئه‌و مه‌قه‌ره دوو ژوورییه‌ى نیوان چیا عاسى و سه‌خته‌کانى سه‌ر سنوور، عومه‌ر هه‌میشه ده‌هات و ده‌چوو وه‌ک ئه‌وه‌ى کێچ که‌وتبێته که‌وڵییه‌وه، به سه‌یرکردنى قه‌ده‌م لێدانه‌کانى سه‌ر ئه‌و سه‌ربانه بچووکه، مرۆڤ تووشى سه‌ره گێژه ده‌بوو. ناهه‌قى نه‌بوو! چونکه ماوه‌یه‌ک بوو فه‌رمانى پێ کرابوو که ده‌ست له چالاکى چه‌کدارى هه‌ڵبگرێت؛ به هۆى ده‌ستپێکردنى گفتوگۆى نێوان رژێم و حیزبه‌که‌ى. ئارامگرتن بۆ ئه‌و سه‌خت بوو، چونکه له لایه‌ک ئیمانی له‌سه‌ر ته‌ق وتۆق پته‌وکردبوو، له لایه‌کى تر هه‌ستى ده‌کرد که خه‌ڵکى به لێکه‌وتوو و ترسنۆکى ده‌زانن..\nله گه‌ڵ درێژه‌کێشانى ڕۆژه‌کانى گفتوگۆدا، عومه‌ر زیاتر ئارام ده‌بووه‌وه، هاتووچۆى سه‌ربانى مه‌قه‌ڕیشى وه‌ک جاران نه‌مابوو! کونجى ژوورى تاریک و شێدارى گرتبوو. هه‌میشه له ڕووناکى چراقووتیله‌که راده‌ما، هیچ یه‌کێک له هاوڕێکانى نه‌یان ده‌توانى زه‌فه‌ر به ناخى به‌رن و ئه‌و ده‌یان پرسیاره بخوێننه‌وه که وه‌ک بزمار زوو زوو له مێشکى هه‌ڵده‌چه‌قین: له ده‌روونه‌وه خۆی به خۆی ده‌گوت؟\nــ به‌ڕاستى، ئه‌م ئازایه‌تییه‌ى خێرنه‌دیوێکى وه‌ک من له کوێوه هات؟!\nــ من، بۆچى و له داخى کێ، چه‌کم هه‌ڵگرت ؟!\nــ گفتوگۆ و تفه‌نگى شانم، چه‌ند له حه‌ز و نیاز و داواکارییه‌کانى من و ئه‌وانه‌ى وه‌ک منى نه‌گبه‌تن؛ به ئاکام ده‌گه‌یه‌نێت؟!\nــ داخى هیچ نه‌ی کوشتووم: ئه‌م گفتوگۆ نهێنى و ژێر به ژێرانه نه‌بێت، بۆچى هیچمان پێناڵێن، ده‌بێت به سیخوڕ و زۆڵمان نه‌زانن ؟!!\nــ بۆچى، رادیۆى حیزب باسى ده‌رده‌سه‌رى سایه‌قه نه‌گبه‌ته‌کان و حه‌ماڵه قوڕبه‌سه‌ره‌کان ناکات؟!\nیه‌کێک له هه‌ڤاڵه شارییه‌کانى، که دواى ته‌واوکردنى قوتابخانه و خوێندنه‌وه‌ى ته‌واوى مێژووى کورد، بڕیارى خه‌باتى دابوو، هه‌میشه به شێوه‌یه‌کى ئه‌ده‌بى و شاعیرانه له ته‌ک هه‌ڤاڵه‌کانیدا ده‌ئاخه‌فت و هه‌موو له پرسیاره قورسه‌کانى هه‌ڵده‌هاتن.\nئه‌و ده‌یویست بزانێت، هۆى چه‌ک هه‌ڵگرتنى هه‌ر یه‌ک له هه‌ڤاڵه‌کانى له‌به‌ر چیه؟ ئه‌و به‌دواى زانینى ته‌واوى هۆکاره‌کانه‌وه بوو؛ تاکوو بتوانێت به ئاسانى شۆڕشگێڕى ڕاسته‌قینه دیاری بکات! وه‌ڵامى هیچ یه‌ک له هه‌ڤاڵه‌کانى به دڵى ئه‌و نه‌بوون، چوونکه له سه‌ره‌تاوه، هه‌موو هۆکارى ڕزگارى گه‌ل و خۆشه‌ویستیی نیشتمانیان بۆ چه‌کهه‌ڵگرتنیان ده‌هێنایه‌وه، پاشانیش ده‌رده‌که‌وت هه‌ندێک به هۆى کێشه‌ى تایبه‌تى خۆیانه‌وه ڕوویان له شاخ کردووه.\nئه‌و کاتێک له شار بوو، به چاوى خۆى حاجییه‌کى منداڵبازى بینى، که بۆ کڕینه‌وه‌ى شه‌ره‌فى خۆى، چۆن چۆنى خۆى له ده‌ستى پۆلیسه‌کان ڕاده‌پسکاند و پڕ به گه‌رووى هاوارى ده‌کرد: بژى کورد.. بژى کوردستان!"\nئه‌و توانى، داستانى چه‌کهه‌ڵگرتنى ته‌واوى هه‌ڤاڵه‌کانى، جگه له عومه‌ر بزانێت. هه‌موو خولیاى بووه زانینى نهێنیه‌کانى ژیانى ئه‌و، له گه‌ڵ ئه‌وه‌ى دۆستایه‌تى و هاوڕێیه‌تیشی له ته‌ک گه‌رم بوو، به‌ڵام عومه‌ر ئه‌و کێوه سه‌خته بوو که، گرتنى ئاسان نه‌بوو! ئاماده نه‌بوو، هیچ زانیاریه‌ک بدرکێنێت!\nهه‌لسوکه‌وتى ڕۆژانه‌ى عومه‌ر، قینى ئه‌ستورى له رژێم و سیاسه‌ته‌کانى، گومانى له شۆڕشگێڕێتى ئه‌و نه‌هێشتبۆوه. به پێى بۆچوون و کتێبه‌کانى هه‌ڤاڵه‌که‌شى، هۆى چه‌کهه‌ڵگرتنى عومه‌ر له هه‌ستێکى نیشتمانپه‌روه‌رییه‌وه بوو، به دووریشى نه‌ده‌زانى که‌سێکى چه‌پڕه‌و بێت و نه‌یه‌وێت خۆى ده‌ربخات. ئه‌و له‌و بڕوایه‌دا بوو، عومه‌ر له‌و جۆره که‌سانه نیه که، به هۆى دوژمنایه‌تى و خۆ قوتارکردن له یاسا، هه‌ڵهاتبێت، یان دواى شووکردنى ده‌زگیرانه‌که‌ی سه‌ری هه‌ڵگرتبێت و له‌وه زیاتر چاوی به‌رایى نه‌هێنابێت که دابنیشێت و قۆڵی ده‌زگیرانه‌که‌ی له قۆڵى یه‌کێکى تردا ببینێت.\nبێده‌نگى ئه‌و دواییانه‌ى عومه‌ر له خۆڕا نه‌بوو! بێده‌نگى و قڕوقه‌په‌که‌شى ببووه جێگه‌ى پرسیار و سه‌رسوڕمانى هه‌مووان!!\nنامه‌یه‌کى پێچراوه له شاره‌وه بۆ هه‌ڤاڵه ڕۆشنبیره‌که‌ى، سه‌رى داوى ئه‌و نهێنییه‌ى ده‌رخست، که ده‌مێک بوو عومه‌رى دووره‌په‌رێز، نه‌یده‌ویست بیاندرکێنێت.. نامه‌که، ئه‌وه‌ى تیدا نووسرابوو که:"عومه‌ر شۆڤێرى مینیوبوس بووه و له هێڵى شار کاریکردوه."\nهاتوچۆى عومه‌رى گوندنشین بۆ شار، نیشانه‌ى پرسیار و سه‌رسوڕمانى لاى هه‌ڤاڵه‌که‌ى پێکهێنا:\n"ده‌بێت عومه‌ر سه‌ر به حوکومه‌ت نه‌بووبێت؟!..نا گوێى شه‌یتان که‌ڕبێت.. که‌سێکى ئاوا دڵسۆز، هه‌رگیز نابێت دوژمنان به لاڕێیدا به‌رن! ئه‌ى باشه بۆچى والێکه‌وت، ئه‌م گرێیه پێویستی به‌کردنه‌وه هه‌یه؟!"\nنامه‌ى دووه‌میش، له پاش ماوه‌یه‌کى کورت له شاره‌وه به قه‌باره‌ى نووشته‌یه‌کى ئه‌بوودووجانه به‌ڕێکخرا، ئه‌م نامه‌یه به ته‌واوى په‌رده‌ى له ڕووى گومان و نهێنییه‌کان هه‌ڵماڵى:\n"عومه‌ر، کوڕێکى لاوى زه‌حمه‌تکێشى دێهاتی بوو، هه‌ر زوو بژێوى ماڵ و خێزانى که‌وته سه‌رشان. پاش چه‌ندین ساڵ کریکارى و کۆلکێشان توانى بارگیرێک بکڕێت و ده‌ستبداته گواستنه‌وه‌ى شتومه‌ک بۆ ئه‌ودیوى سنوور. له‌و ماوه‌یه‌دا توانى هه‌ندێک پاره پاشه‌که‌وت بخات..پاشان بیریکرده‌وه که ڕێچکه‌ى ژیانى خۆى بگۆڕێت، حه‌زیکرد بچێته شار و بارگیره‌که‌شى بکات به ئوتۆمۆبیلێک. پاش وه‌رگرتنى هه‌ندێک قه‌رز و قۆله و فرۆشتنى بارگیره‌که‌ى، توانى مینیبوسێکى کۆنى مۆدیل به‌سه‌رچوو بکرێت. مینیبوس، هیوایه‌کى گه‌وره‌ى خسته دلێه‌وه، پێیوابوو دواى ساڵێک کارکردن، گواستنه‌وه‌که‌ى بۆ شاریش مسۆگه‌رده‌بێت.\nمینیبوس، چه‌ندى په‌یداده‌کرد ده‌بوو به زیاده‌وه بکریته‌وه به قوڕگیدا.. ڕۆژ نه‌بوو بێ کێشه ڕێ بکات. به‌هۆى خراپى پاترییه‌که‌یه‌وه به‌یانیان به پاڵ ئیشیده‌کرد، له‌به‌ر ئه‌وه ناچار بوو هه‌میشه به قه‌دپاڵى گردێکه‌وه ڕایبگرێت یاخود برا و خوشک و دراوسێکانى وه‌خه‌به‌ربهێنێت، تا پاڵێکى پێوه‌بنێن. له هه‌ورازه‌کاندا هه‌میشه مه‌کینه‌که‌ى ده‌یکوڵاند. دووکه‌ڵى گازى سووتاو چه‌ند ده‌چوو به گه‌رووى ئاسماندا، ئه‌وه‌نده‌ش ده‌چوو به گه‌رووى نه‌فه‌ره‌کانیدا.. به هۆى ئه‌م هه‌موو ناله‌باریانه‌وه، پیره‌مینیبوس له ناو خه‌ڵکیدا به عه‌نچه ناوى ده‌رکرد.\nکاتێک، له تێرمینال نۆبه‌ى عه‌نچه‌که‌ى ئه‌و ده‌هات، سه‌رنشینه شاره‌زاکان که پێشتر به عه‌نچه سه‌فه‌ریان کردبوو خۆیان ده‌دزیه‌وه و وا خۆیان ده‌رده‌خست که نیازى سه‌فه‌ریان نیه. چاوه‌ڕێى مینیبوسى دواتریان ده‌کرد، ده‌وه‌ستان تاکو به نه‌فه‌رى تر کورسییه‌کانى پڕده‌بوو.\nڕۆژێکى بارانى، عه‌نچه ئاخنراوبوو له نه‌فه‌ر به‌ره‌و شار. هێشتا نیوه‌ى ڕێگه‌که نه‌بڕابوو؛ لێزمه‌ى باران به‌خوڕ دایکرد. له بنمیچه‌که‌وه ورده ورده دڵۆپه ده‌ستى پێکرد و ئاو به سه‌روگوێلاکى نه‌فه‌ره‌کاندا ده‌هاته خوارێ. یه‌کێک له نه‌فه‌ره قۆشمه‌کان وتى:\n- کاکه عومه‌ر، بانى ئۆتۆمبیله‌که‌ت پێویستى به گیڕان هه‌یه، له‌وه ده‌چێت ئه‌مساڵ کات که‌م تێکردبێ و نه‌تگێرابێت؟!\nنه‌فه‌رێکى تر له دواوه هه‌ڵیدایێ:\nــ براى شۆڤێر تۆ جگه له جه‌ک، ده‌رنه‌فیز، پلایس و حه‌بل.. پیویستیشت به بانگردێنیکى باشیش هه‌یه بۆ گێڕانى بانى ئۆتۆمبیله‌که‌ت!\nئه‌م قسانه ئازاریان زۆر زیاتربوو له ئازارى گولله، به‌ڵام بێده‌نگى گه‌لێک سوودى له وه‌ڵامدانه‌وه زیاتر بوو!\nعومه‌ر، خۆى ئاماده‌کرد بۆ یه‌کێک له هه‌ورازه سه‌خته‌کان، پێى له گازه‌که قه‌پاتکرد، به‌مه‌ش دووکه‌ڵ له‌هه‌ر چوار لاوه هێرشى کرده ژوورێ. نه‌فه‌ره‌کان ده‌ستده‌که‌ن به کۆکه کۆک. گه‌نجێک هه‌ڵسایه سه‌رپێ و وتى:\nــ براڕۆ خنکاین، کاکى برا تۆ نه‌فه‌رت پێیه نه‌ک مێش و مه‌گه‌ز وا به‌م دوکه‌ڵه خه‌ریکى قه‌لاچۆمان ده‌که‌یت.\nهیچ کات، عومه‌ر به‌م جۆره سوکایه‌تى قبوڵ نه‌کردبوو، وا خه‌ریکه ده‌بێته بنیشته‌خۆشه‌ى ژێردانى خه‌ڵکى، به‌لام چى بڵێت؟! نان له قوڕگى شێردایه، ده‌یزانى که ئه‌و خه‌ڵکه‌ش مافى خۆیانه و له خۆڕا واناکه‌ن، هه‌ربۆیه ناچاربوو دان به‌خۆیدا بگرێت و بێده‌نگى هه‌ڵبژێرێت.\nله ناو قه‌دى هه‌ورازه‌که، عه‌نچه مانده‌گرێت، ناچار به شان و بازووى هه‌مووان سه‌ریده‌خه‌ن، به هۆى خراپى تایه‌کانییه‌وه چه‌ند جارێک له وه‌رگه‌ڕانیش نزیک ده‌بێته‌وه. کاتێک نزیکى شار ده‌بێته‌وه تایه‌یکیشى په‌نچه‌رده‌بێت.. پاش به‌ڕێکردنى چه‌ند سه‌عاتێک له ترس و هیلاکى، به دوعا و ته‌سبیحاتى پیره‌ژن و حاجییه‌کان، عه‌نچه ده‌گاته تێرمیناڵى شار. سه‌رنشینه بێچاره‌کان که به جلى پاک و خاوێنه‌وه سوارببوون، به‌ڵام ئێستا له ئاواره یاخود یه‌خسیرى هه‌ڵاتووى جه‌نگ ده‌چن، خه‌ڵکى که ده‌یان بینی، پێیان پێده‌که‌نین!\nخه‌مى عه‌نچه، تا ده‌چوو زیادى ده‌کرد، پێکه‌نینى سه‌رلێوانى له بیر برده‌وه، گیرفانى به‌تاڵى به دیارى هێنا، ئاڵۆزى ڕووى کرده ژیانى ساده‌یى و قسه خۆشه‌کانى له‌بیربرده‌وه..له‌و ڕۆژه به‌دواوه، قسه‌کانى عومه‌ر زیاتر له قسه‌ى که‌سێکى سیاسى ده‌چوو. ئه‌و هه‌موو ساڵه له کارى تاقه‌تپرووکێنى بێئه‌نجام، کارێکى هه‌روا ئاسان نه‌بوو! ئه‌و شار و گوندى لێ ببووه دوو دۆزه‌خ، یه‌کێکیان گه‌وره‌و و ئه‌وى تریان بچووک. بۆ دۆزینه‌وه‌ى رێگاى ده‌ربازبوون؛ هه‌میشه پرسیاره‌کان مێشکیان ده‌وروژاند، له دڵی خۆیدا ده‌یوت:\nــ ده‌بێت کێ، هۆى سه‌ره‌کى ئه‌م هه‌موو به‌دبه‌ختییه‌ى من بێت؟!\nــ کام رێگا بگرم، بۆ رزگاربوون له ده‌ست ئه‌م هه‌موو نه‌گبه‌تییه؟!\nعومه‌ر، ته‌واوى به‌دبه‌ختییه‌کانى خۆى ده‌خسته ملى حکومه‌ت، به ئاشکرا و بێ سڵه‌مینه‌وه جنێوى به یاسا و بڕیاره‌کانى ده‌وڵه‌ت ده‌دا..\nده‌وڵه‌ت بڕیارى دابوو، که کاتى هاوینه له ته‌واوى وڵاتدا به‌ڕێوه بچێت و هه‌موو میلى کاتژمێره‌کانیان سه‌عاتێک به‌رنه پێشه‌وه، که‌سى سه‌رپێچی که‌ریش سزابدرێت، به‌ڵام عومه‌ر هه‌رگیز ئاماده نه‌بوو به کاتژمێرى هاوینه بچێت به‌ڕێوه و کاتژمێره‌که‌ى ده‌ستى هه‌میشه له سه‌ر کۆنه‌که بوو، به (سه‌عاته نوێ) که‌شى ئه‌ووت: (سه‌عاته‌که‌ى سه‌دام). زۆر جار، له ترافیکه تاقانه‌که‌ی مه‌رکه‌زی شار نه‌ده‌وه‌ستا و له سوورى ده‌دا؛ هه‌ر بۆیه چه‌ند جارێک له لایه‌ن پۆلیسى ڕیگاوبانه‌وه گیرا و عه‌نچه‌شیان بۆ چه‌ند هه‌فته‌یه‌ک له دیداری ڕیگا و بان بێبه‌ش کرد.\nعه‌نچه، دواى پشته‌سه‌رنانی چه‌ند ڕۆژێک لاى میکانیک به خۆیى و سه‌رنشینه‌کانییه‌وه له شار ده‌رده‌چێت و ملى ڕێگه‌ى چیاکان ده‌گرێته‌وه‌به‌ر. له یه‌که‌م بازگه ده‌کوژێته‌وه، عومه‌ر له رقاندا چاوه‌کانى سوور هه‌ڵده‌گه‌ڕێت، داده‌به‌زێت و له پشتى عه‌نچه‌که چه‌کوشێک ده‌رده‌هێنێت به نیازى ئه‌وه‌ى بیرازێکى باشى پێ بکات، دووسێ چه‌کوش ده‌گه‌یه‌نێته جام و لاته‌نیشته‌کانى. به تووڕه بوونه‌وه و له کاتى چه‌کوش وه‌شاندنه‌کانیدا به عه‌نچه ده‌ڵێت:\n- شانست هه‌یه سه‌گباب، که پیکه‌که‌م پێ نیه!\nبه‌ڵام ئه‌مجاره‌یان به تکا و رجاى خه‌ڵکه‌که، عه‌نچه‌ى له ژێر ده‌ست ده‌رده‌هێنن. هه‌رچۆنێک بێت به پاڵ عه‌نچه‌ى بریندار ده‌خرێته‌وه ئیش.\nئه‌مه کۆتایى کوێره‌وه‌رییه‌که نه‌بوو! عه‌نچه ده‌گاته داوێنى چیاکان، ماندوێتى هه‌ناوى ده‌بڕێت. گه‌ر زمانى هه‌بووایه سه‌د تکاو ڕجای ده‌کرد به‌شکه‌م ده‌ستبه‌رداری بن و فڕێیبده‌نه سکرابخانه‌یه‌ک و بۆ خۆى سه‌ری لێ بنێته‌وه. هه‌قى بوو! چونکه ئه‌و له که‌رێکى پیر ده‌چوو که، تاکوو ده‌تۆپێت کاری پێ بکه‌ن و له یه‌خه‌ى نه‌بنه‌وه. له ناوقه‌دى هه‌ورازه‌کاندا سه‌رنشینه‌کان داده‌به‌زن، کاتێک ده‌گه‌نه هه‌ورازى سه‌ختتر، ناچارن هه‌نگێزیشی بده‌ن و پاڵیشى پێوه‌نێن.. سه‌رنشینه‌کانیش به ده‌ردى عه‌نچه ده‌چن، ئیتر هیوایه‌ک نامێنێت که عه‌نچه بیان گه‌یه‌نێته مه‌نزڵ. عومه‌ر، گڕ له ناوچاوى ده‌بارێ..هه‌موو ئه‌و ده‌رد و ئازارانه‌ى که عه‌نچه کردویه‌تییه دڵى له‌و ساته‌دا بیر دێته‌وه: ئه‌و ڕۆژه‌ى له شه‌قامێکى ته‌ختى شاردا که عه‌نچه پێویستى به پاڵ بوو، دوو خێره‌ومه‌ند له پشته‌وه خه‌ریکى پاڵنان بوون، به‌ڵام عومه‌ر بۆ هاوکارى ئه‌و دووانه ناچاربوو دوو ریبوارى خێره‌ومه‌ندى تریش بانگ بکات، به‌ڵام ئه‌م دوانه‌ى دوایى به بێئه‌وه‌ى ئاگایان له دووانه‌که‌ى پێشه‌وه بێت له پێشه‌وه ده‌ستیانکرد به پاڵنان؛ به‌مه‌ش عه‌نچه له شوێنى خۆى چه‌قى به‌ست و نقه‌ى بۆنه‌کرد. له هه‌موو لاوه قاقاى پێکه‌نین له هاتووچۆکه‌رانى ئه‌مبه‌ر و ئه‌وبه‌رى شه‌قامه‌که به‌و دیمه‌نه کۆمیدییه به‌رزبووه‌وه. عومه‌ر ئاره‌قه‌ى شین و مۆرى ده‌رکرد.\nئه‌و، نه‌یویست له‌وه زیاتر ببێته گاڵته‌جار و خه‌ڵکى له سه‌ر حسابى ئه‌و پێبکه‌نن.. عه‌نچه، خه‌ریک بوو مێشکى ده‌خوارد. ده‌بێت کارێک ئه‌نجام بدات! کاتی بڕیاردان هات، گاڵۆن و سۆنده‌یه‌کی له پشته‌وه ده‌رهێنا، سۆنده‌که‌ى خسته تانکییه‌که و گاڵونیکى پڕ گازۆیلى ده‌رهێنا و سه‌روچاوى عه‌نچه‌ى به جوانى پێشت. چه‌رخه‌که‌ى ده‌رهێنا، یه‌کێک له سه‌رنشینه‌کان که زانی عومه‌ر به نیازى سوتاندنى عه‌نچه‌یه، پیشنیارى ئه‌وه‌ى کرد؛ که به نیوه قیمه‌ت عه‌نچه‌ى لێ هه‌ڵبگرێته‌وه، به‌ڵام عومه‌ر ده‌ڵێت:\nـ من گوناهى ئاوا چۆن ده‌که‌م، من ده‌مێکه ورگم له زووخاوی ئه‌م عه‌نچه لۆتییه ماڵاماڵه، با که‌سێکى تر وه‌ک من به ناچاری زووخاو نه‌نۆشێ.\nروو ده‌کاته نه‌فه‌ره‌کان و ده‌ڵێت:\nــ ئێمه له وڵاتێکدا ده‌ژین که هه‌مووى نه‌وت و کانزایه، که‌چى ناتوانین هیچ شتێکى باشمان هه‌بێت.. من له هه‌موو نه‌وتى ئه‌م وڵاته ئه‌م گاڵونه گازویله‌م به‌رکه‌وتووه؛ ئه‌ویش بۆ سووتانى ئۆتۆمبیله‌که‌م!\nعه‌نچه، له نێو گڕ و دوکه‌ڵى خه‌ست ون ده‌بێت و له‌و ڕۆژه به‌دواوه ڕوخسارى عومه‌ر له شار و گونده‌که‌ى خۆى له چاوان ون ده‌بێت."


6/12/2019 7:36:10 AM\nبینراوه : 2212\nسەرکەوت جەلیل و هاوار نەسرەدین\nوەکچۆن دێڕی یەکەمی هەر کتێبێک، بەتایبەتی دەقی ئەدەبی، گرنگە، ئاواش یەکەم دیمەنی فیلم گرنگە. گادفازەر هەر لە سەرەتاوە تێماندەگەیەنێت، کە لەبارەی چییەوەیە: لە یەکەم دیمەنی بەشی یەکەمدا، دۆن کۆرلیۆنی لەسەر کورسییەک (کە نیشانەی دەسەڵاتە) دانیشتووە. کەسێکیش، کە پێی وایە ستەمی لێ کراوە، هاتووە و لە شێوەی پاڕانەوەدا داوای بەهاناوەچوونی لە دۆن دەکات. کابرا بە حوکمی دادگا و ڕێوشوێنەکانی پۆلیس ڕازی نییە و، هاتووە لە ڕێگەی دۆنەوە بە جۆرێکی تر تۆڵە بکاتەوە. دۆن سەرەتا ڕازی نابێت یارمەتیی کابرا بدات، بەو پێیەی پێشتر نەهاتووە و برابچووکیی خۆی نیشان نەداوە؛ ددانی بە دەسەڵاتی دۆندا نەناوە. بەڵام کە کابرا لە ڕێگەی ماچکردنی دەستی دۆنەوە، ملکەچیی خۆی دووپات دەکاتەوە، دۆن ڕازی دەبێت و بەڵینی هاوکاریی پێ دەدات. تا ئێرە دیمەنەکان زۆر کپن، جگە لە گفتوگۆی کاراکتەرەکان گوێمان لە هیچی تر نییە. لە دوای ئەمەشەوە گوێمان لە میوزیکی ئاهەنگی هاوسەرگیریی کچە تاقانەکەی دۆن دەبێت. ئەمەش ئاماژەیەکە بەوەی تا کاتێک سەرقاڵی پەیوەندی و ململانێ و دەسەڵاتن، گوێیان لە هیچی تر نابێت. دەسەڵات کەڕی کردوون، جگە لە فراوانکردن و چەسپاندنی زیاتری دەسەڵاتی خۆیان، بیریان لای هیچی تر نییە.\nژماره‌ی سه‌ردان 3985160 میوان 95


خێرێن ل کوردستانێ،بخێرترن ل عەربستانێ – Malame\nخێرێن ل کوردستانێ،بخێرترن ل عەربستانێ\nل ئيسلامێ دا بەربەلاڤە (والاقربون اولى بالمعرف) ئانكو خێركرن و دانا خێرا دگەل كەس و كارێن نێزيك بخێرترە ژ پێشكێشكرنا خێر و بێرێن ل دوير دھێنەكرن، ھەروەھا گەلەك ئايەتێن قورئانێ ژى داكوكى ل سەر خێركرنا دگەل كەس و كارێن نێزيكترين دا ھاتيە مينا ئايەت الاسراء 26، ئايەت ڕوم 38 وھتد.\nھەر ئێك دشێتن پرسيار بكەت. ئەرێ ھەكە تو ئەڤ سالە چوبايە حەجێ دا چەند پارەيان خەرچكەى؟ ژبيرنەكە دايى بابێن كوردێن موسلمان دبێژن (خێرا تە ب حەجەكێ يە) ئێدى ژبوونا وێ ئێكێ كو ئەڤ سالە ژبەر ڤايروسێ كۆڕۆنايێ حەجكرن نينە. لەو دبينم ئەو پارێ مرۆڤ دا ل ڕێيا حەج و عومركرنێ دا خەرج كەت، بلا ئەڤرۆ ئەوى پارەى وەكى خێر دگەل نێزيكترين و ھەژارترين كەس و كارێن وەلاتێ خوەدا بكەت.\nخوە وەزارەتا ئەوقافا كار و بارێن ئيسلامێ ژى دبينم كو پێويستە؛ ل سەر مينبەرێن مزگەفتان، دام و دەزگەھێن ڕاگەھاندنێ، ئاماژە و ھشياريێ بدەنە وان حەجيێن ڕوى ل حەجێ دكەن، كو بەلێ د ڕێزا ئێكێدا خێر و بێرێن دگەل ھەڤسوو و ھەژارێن تەيێن نێزيك بخێرترن ل عەرەبستانا دوير!\nلێ مخابن حەجيێن ل كوردستانێ سالانە ژبۆ حەجكرنێ ڕوويى ل عەربستانا سعوديێ دكەن، و ب بھايێ مليونەھا دولاران ل سەر چيايێ عەرەفێ قوربانيدانێ ب گيانەوەران دكەن، ھندەك حەجيێن كورد ب دەھان گيانەوەر ل وێرێ كرينە قوربانى، گەلەك كەسانێن دى ژى وەكى نەرێتەكا سالانە پارەيان دەنەڤ حەجيان داكو بۆ قوربانيا ل حەجێ بكەنە خێر و ھتد. ئەڤ ئێك ددەمەكيدا كو ئەم دزانين حەجكرن فرضە لدەف موسلمانان، ئێدى لگور قەول و ئايەتێن ناڤبرى خێر و بێرێن دگەل ھەژارترين و نێزيكترين بخێرترن ل خێر و بێرێن دوير.\nژ ئاليەك دن ھەكە ئەم ل سەر مەرجێن گرێدايى چوونا حەجێ ژى بچين باشە! ژبيرنەكەين، كەسانێن دڤێتن بچينە حەجێ پێويستە؛ ژێدەرێ داھاتيێ وى/وێ يێ حەلال بيت، كچ و كۆرێن شووييا نەبن، كارتێكرنێن لاوازيا ئابورى ل سەر مالا وان نەبيت، ئەڤجار بچيتە حەجێ و دەما دچيتە حەجێ ژى خێر و بێرێن خوە ھەميان دگەل نێزيكترين و ھەژارترين مرۆڤێن ل وەلاتێ خوە بكەت.\nل گور گوتنە چاكييا ل سەريدا و ئاياتێن ناڤبرى ھاتيە دارێژتن، ھەكە ئەو خێرێن ل عەرەبستانا سعوديێ دھێنەكرن دگەل ھەژار و پەنابەر و خێزانێن شەھيدێن كوردستانێ كربانە، ھەلبەت دا بخێرتربيت ل خێركرنێن وێرێ.\nبۆزانين: سعوديا عەرەبستانێ ژى ب وان خێرێن سالانە حەجيێن جيھانێ و ل وێرێ دكەن، ئەو ژى بھەمان خێر و قوربانيان، خێر و بێران ل سەر مللەتێن ھەژار دا بەلاڤ دكەن بتايبەت وەكى ھەرێما كوردستانێ كو ئيرۆ زێدە ھەژار و پەنابەر لێ د ئاكنجى نە.\nبھەررەوش، ل كوردستانێ ھەرتشت ئيرۆ دناڤ دەستێن مەدا بوويە ڤايرۆس، بوويە ڤايرۆسەكێ ژاندار و ل سەر مەدا بەلاڤ بوويە، لێ ڤايرۆسێ ھەرى ژاندار نەك ڤايرۆسێ كۆڕۆنايێ يە، بەلكو ڤايرۆسێ نەزانينێ يە، نەزانين بخوە ژى ژێدەرێ سەرەكە يێ نەناسكرن و وێرانكرنێ يە.


حوکمڕانی بارزانییەکان فەشەلی هێناوە؟ : چاوی گەل\nحوکمڕانی بارزانییەکان فەشەلی هێناوە؟\nنوسەر : chawigal لەبەرواری : حوزەیران - 17 - 2020\nزیاد لە بیست و پێنج ساڵە بارزانی باوک و کوڕو برازا، لەپۆستە گرنگ و حەساسەکانی حکومڕانی ھەرێمن (سەرۆکایەتی ھەرێم و حکومەت و ئەنجومەنی ئاسایش).\nیەکەم: کاتی ئەوەیە بپرسین: ئەگەر بە ڕێژەییش بێ، ئەم سێ کەسایەتیە سەرکەوتوبون لە پرۆسەی حکومڕانی؟ ئایا سەردەمی دەسەڵاتی ئەم سێ کەسایەتیە، سەردەمانێکی تاریکە یاخود درەوشاوە؟\nدوەم: لەسەردەمی ھەرسێ بارزانیەکە، ئاستی دیموکراسی، ئاسایشی تاک، خزمەتگوزاری، ئابوری ھەرێم، شەفافیەت و قەڵاچۆکردنی گەندەڵی، عەدالەتی کۆمەڵایەتی، سەربەخۆیی دادگاکان، دۆخی کەرکوک و ناوچەجێناکۆکەکان، پەیوەندیەکانی ھەرێم و بەغدادو وڵاتانی ناوچەکە….ھتد، بەرەو پێشەوە ڕۆشتوە یاخود پاشەکشەی کردوە؟ ڕاستە ھۆکاری زاتی و مەوزوعی ھەبوە بۆ ئەم بوارانەو یەکێتی و حیزبی تریش بەشداربون لە حکومڕانی ئەم چارەکە سەدەیە، بەڵام لەحاڵەتی شکستی ھەر حیزب و دامەزراوەیەک و تەنانەت لە یارییەکی وەرزشیشدا، کەسی یەکەم بەرپرسیارێتێ دەکەوێتەسەرشان. ئەڵبەتە بۆ دۆخی سەرکەوتنیش، کەسی یەکەم پشکی شێری بەردەکەوێت.\nسێیەم: ھەردو پرۆسەی سەربەخۆیی ئابوری و ڕیفراندۆم، بەکارەسات کۆتایهات و ئەنجامێکی تەواو پێچەوانەی هەبوو. لەبری سەربەخۆ بوون و ئابورییەکی بەهێز: قەرزاری نەوەکانی ئێستە و داھاتوو، ئابوری ھەرێم بوەتە پاشکۆی تورکیاو پێگەی سیاسی ھەرێمیش، لەوپەڕی خراپیدایە.\nچوارەم: پێوەرە نێودەوڵەتیەکانی حکومڕانی باش: “شەفافیەت، ھاوڵاتی بون، حکومەتی وەڵامدەرەوە، لێپرسینەوە، بەشداربون، سەروەری یاسا، چوست و چالاکی دامەزراوەکان و دەسەڵاتی دادپەروەرو یەکسانیخواز”. ئەگەر کەمێک بێلایەنانە داوەری بکەین و بەپێی ئەم پێوەرانە بێ، مەعلومە ھیچکام لەسێ بارزانیەکە سەرکەوتونەبون لە پرۆسەی حکومڕانیدا.\nپێنجەم: دەشێ پرسیار یاخود گومان ھەبێ لەسەر حکومڕانی مەسرور بارزانی و بوترێت ھێشتا زووە بۆ داوەری کردنی. بەڵام لەبیرمان نەچێت ناوبراو بۆ چەندین ساڵ سەرۆکی گرنگترین دامەزراوەی ئاسایش و ھەواڵگری بوە: “ئەنجومەنی ئاسایشی ھەرێم” ، دەزگای پاراستنی پارتیشی لابوە.\nشەشەم: شکستی سەرۆکی ئەم کابینەیە، بەشێکی پەیوەندی بە کۆرۆناو دابەزینی نرخی نەوتەوە ھەیە. بەڵام بەڕای ئێمە ھۆکاری سەرەکی: ھێنانی ستاف و تیم و عەقڵیەتی دەزگای پاراستنە بۆ حکومەت و پەرلەمان و دامەزراوەکانی تر.\nحەوتەم: کارکردن بە نەفەس و ئەجێندای ئەمنی لەدامەزراوەکانی ھەرێم، بوەتە گەورەترین بەڵا. بۆ نمونە: باشترە پەرلەمان وەکو خولی پێشو، بەزەبری ھێز داخرێت نەوەک وەک ئێستە ببێت بە مەخسەرەترین و کارتۆنیترین دامەزراوە بەدەست عەقڵیەتی پاراستن لەو دامەزراوەیە. ھەمان قسە بۆ حکومەت و بەکارھێنانی دادگاکان لەخزمەت ھەمان ئەجێندا ڕاستە.\nھەشتەم: دوای چارەکە سەدەیەک لە حکومڕانی مەسعود بارزانی و نێچیرڤان بارزانی و یازدەمانگ لە پێکھێنانی کابینەکەی مەسرور بارزانی: ھەژاری بوەتە دەردێکی کوشندەی بەربڵاو، دوئیدارەیی و لەتبونی ھەرێم تۆختربوەتەوە، حکومەت بەرپرسی پەرلەمانە نەک بەپێچەوانەوە، نەتوانرا زوتر لەگەڵ بەغداد ڕێکەوتن بکرێت، تائێستەش سەرۆکی کابینەکە دەستبەرداری پۆستە ئەمنیەکانی نەبوە، وەزارەتی سامانە سروشتیەکان بێ وەزیرەو بێمتمانەیی ھاوڵاتیان بە دەسەڵاتداران لە لوتکەدایە.\nنۆیەم: بەدڵنیاییەوە کاتی ئەوە ھاتوە: ھەرسێ بارزانیەکە ئیعلانی شکستی خۆیان بکەن لە حکومڕانیداو بچنە دواوە. کارەسات ئەوەیە ئەم کارە ئەنجامنەدەن و لەمەش کارەساتر: بەنیازبن نەوەکانیان بێننە پێشەوە بۆ پۆستە حکومیەکان.


لە ئۆکتۆبەری 2020 سمینارێکی سێ رۆژە لە Neunkirchen بەڕێوەچوو. ئەو شوێنە بۆیە هەڵبژێردرابوو، بۆ ئەوەی لە نێو شوێنێکی پاریزراوی سرووشتیدایە و لە بەئەوەی کەش و هەوایەکی هێدی و ئارام دەستەبەر ببێت. ژنانی بەشداربوو لێرە لە ترس و دڵەراوکێی رۆژانە و هاڕەهاڕی شار دوور بوون. ئەوان توانیان بەمجۆرە ئۆقرەیی و کەشێکی ئارام بەکاربێنن بۆ\nبە سەر رێگای نوێی زیارتی کڵێسای ناوچەیی شپانداوە ئەکرێت لە سەرانسەری شپانداو دا زیارەت بکەیت. زیارەت کردن لە راستیدا زیاترە لە پیاسەکردنێک یان گەشت کردنێک. بەڵکوو زیاتر دامرکاندەوەی حەزی هێوربوونەوە، ئۆقرە گرتن و هەڵوەدای دۆزینەوەی وڵامەکانە. مرۆڤەکان بە هۆکاری جۆراوجۆ ئەم رێگایە ئەگرنە بەر: دەرچوون لە ژیانی پڕ لە گێچەڵی رۆژانە، گەڕانەوە بۆ\nدوای گۆرینی رەنگ و ڕووی دیوارەکان، ئێستا و لە بەرەبەرەی 40 مین ساڵی دامەزراندنی HÎNBÛN نۆرەی دیزانێکی مۆدێرن بۆ سایتەکەمانە. تۆ بڵەی HÎNBÛN ێکی مەجازی چۆن بەرچاو بێت؟ لەگەڵ ئەو ژنانەی ساڵانێکە سەردانمان دەکەن لە وۆرکشۆپێک بۆ دیزاینێری پێوەندیەکان شتێفانی ڤۆس دا بیرۆکەی زۆر سەبارەت بەو پرسیارەمان ئاڵوگۆڕ کرد. HÎNBÛN تایبەتە بۆ هەل