شەش کاندید خۆیان بۆ پۆستی سەرۆکایەتی تورکیا کاندید کردووە کە یەکێکیان "سەڵاحەدین دەمیرتاش" هاوسەرۆکی زیندانیکراوی هەدەپەیە و یەکێکی تریشیان "ڕەجەب تەیب ئەردۆغان" سەرۆکی ئێستای تورکیایە.\nجەهەپە ئۆپزسیۆنی سەرەکی تورکیا کاندیدی هەیە "موحەرەم ئینجە" کە بەپێی هەندێک لە ڕاوەرگرتنەکان ئەگەر گەڕی دووهەمی هەڵبژاردن هەبێت ئەوا شییانێکی زۆر هەیە ببێتە ڕکابەرە سەرەکییەکەی ئەردۆغان.\nزیاتر لە 4850 کەسیش لە لایەنە سیاسییەکانی وڵاتەکە و کەسایەتییە سەربەخۆکانیش لە پێشەبڕکێدان بۆ پڕکردنەوەی شەش سەد کورسی پەرلەمانی تورکیا.\nدەستەی باڵای هەڵبژاردنەکانی تورکیا ڕۆژی شەممە جەختی کردوەتەوە لەوەی ئامادەکاریی تەواویان کردووە بۆ ئەم هەڵبژاردنەی ئەمڕۆ یەکشەممەی تورکیا و بڕیاریشە تا کاتژمێر 12 ی شەو ئەنجامەکانیش ڕابگەیەندرێن.\nدکتۆر ڕێبوار فەتاح، شارەزای کاروباری سیاسی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست.\nهێژا دڵشاد، نوسەر و لێکۆڵەری تایبەتمەندی کاروباری تورکیا.\nئەگەرچی زۆرێک باس لە گەڕی دووهەم دەکرێت بۆ هەڵبژاردنی سەرۆکایەتی تورکیا، بەڵام ئەگەر هەر یەکێک لە کاندیدەکانی سەرۆکایەتی توانی 50 + 1 ی دەنگەکان بەدەست بهێنێت ئەوا ئیتر پێویست بە گەڕی دووهەم ناکات. خۆ ئەگەر هیچ یەکێک لە کاندیدەکان نەیتوانی ئەو ڕێژە یاساییە بەدەست بێنێت ئەوا ئەو دوو کاندیدەی زۆرترین دەنگیان هێناوە دەچنە گەڕی دووهەمەوە، کە بڕیارە ڕۆژی هەشتی مانگی حەوت دەنگدانی بۆ بکرێت.\nسەبارەت بە لایەنە سیاسییەکانیش، دەبێت هەر یەکێک لەو لایەنانەی بەشدارن ڕێژەی لە سەدا دە تێبپەڕێنێت و ئەگەر نا، ئەوا ئەو لایەنە ناتوانێت بچێتە پەرلەمانەوە و دەنگەکانیشی بە دەستی هێناون دەڕۆن بۆ لایەنە سەرکەوتووەکانی هەڵبژاردن.\nچاودێر کۆکن لەسەر گرنگی ئەم هەڵبژاردنەی ئەمڕۆ یەکشەممەی تورکیا لەو سۆنگەیەوەی لە یەک کاتدا دەنگ بۆ پەرلەمان و بۆ سەرۆکی وڵاتەکەش دەدرێت، ئەمە بێ لەوەی یەکەمین جاریشە کە سەرۆکی تورکیا لەپاش ڕاگەیاندنی ئەنجامی فەرمی دەنگدانەکە کار بە سیستەمی سەرۆکایەتی دەکات، واتە ئەو سیستەمەی سەرۆکی کۆماری تورکیا باڵا دەست دەبێت بەسەر تەواوی دەسەڵات و دامەزراوەکانی وڵاتەکەدا.\nکەواتە لێرەوە ئەوەی گومانی تیادا نییە ئەوەیە ڕۆژی 25 ی ئەم مانگە دەستپێکی قۆناغێکی نوێیە لە ژیانی سیاسی کۆماری تورکیادا.\nبەپێی ڕای زۆرێک لە شیکەرەوە سیاسییەکانی کاروباری تورکیا، یەکێک لە سیناریۆکانی ئەم هەڵبژاردنەی تورکیا کە ئەگەرێکی زۆری هەیە ئەوەیە گەڕی دووهەمی هەڵبژاردنی سەرۆکایەتی ببینین لە کاتێکدا هیچ یەکێک لە لایەنە سیاسییەکان بە پارتی داد و گەشەپێدانی ڕەجەب تەیب ئەردۆغانیشەوە نەبنە خاوەنی زۆرترایەتی لە پەرلەماندا. بێگومان ئەم سیناریۆیە بێ گرفتی ئایندەیی نابێت بۆ ئەو قۆناغە نوێ سیاسیەی وڵاتەکە.\nیەکێکیش لە نیگەرانە سەرەکییەکان لەم هەڵبژاردنەی تورکیادا ئەو بارە نا ئاساییەیە باڵی بەسەر وڵاتەکەدا کێشاوە و بە تایبەتیش لە ناوچە کورد نشینەکانی تورکیادا کە ئاوێتەیە لەگەڵ باری ناجێگیری ئاسایشیدا، نیگەرانییەکەش لەوەوە سەرچاوە دەگرێت دەسەڵاتداران بە پاساوی ئاسایشییەوە ڕیگە لە دەنگدانی خەڵک بگرێت لەو ناوچانەدا، یان بەکارهێنانی ڕێگەی تر بۆ دەستکاریکردنی دەنگەکان، بە تایبەتیش وەک دەگوترێت لە ڕێی بەکارهێنانی بنکە گەڕۆکەکان بۆ دەنگدان کە بە یاسا پەسەند کراون.\nئایا هەڵبژاردن لە تورکیا دەبێتە مایەی کرانەوەی دەروازەکان بە ڕووی چارەسەرکردنی کێشە ناوخۆییەکانی وڵاتەکەدا؟\nئایا سیاسەتەکانی چەند ساڵی ڕابردووی سەرۆکی تورکیا چ ڕەنگدانەوەیەکی دەبێت لەم هەڵبژاردنەدا؟\nئایا لایەنە ئۆپزسیۆنەکانی تورکیا دەتوانن لەپاش هەڵبژاردن ببنە خاون پڕۆژەیەکی هاوبەش؟\nدکتۆر ڕێبوار فەتاح هەروەهاش هێژا دڵشاد لەم مێزگردەدا وەڵامی ئەم پرسیارانە و ژمارەیەک پرسیاری تریش دەدەنەوە:


چۆن بتوانم ئارامی دەروونی هەست پ\nسەد ساڵ بەسەر جەنگی یەکەمی جیهانیدا تێپەڕیکرد. کاتێك کە جەنگی جیهانی یەکەم لە ١١/١١/١٩١٨ کۆتایی پێهات، تەواوی بازارو دوکانەکان دادەخرێن لە زۆریەی وڵاتانی جیهاندا و خەڵك بۆ بەرقاراربوونی ئاشتی دەکەونە سەماو گۆرانی. بەڵام خۆشی و شادیەکە زۆری نەخایاند، لە پشت ئەو جەنگەوە دوژمنێکی تر دروست دەبێ کە لە ژمارەی سەربازە کوژراوەکان زیاتر دەکاتە قوربانی.\nلە ١١/٦/١٩١٨ دا نەخۆشیەك بەناوی نەخۆشی ئیسپانی بڵاو دەبێتەوەو یەکەمجار لە کۆمەڵێ سەربازی فەرەنسی دەدات.تا دەهات نەخۆشیەکە زیاتر تەشەنەی دەسەند و دەرکەوت کە ئەو ڤایرۆسە چەند کوشندەبوو، کە توانی لەماوەیەکی کەمدا ئەوەندە سەربازی ئەمەریکی بکوژێت کە لە جەنگەکەدا ئەوەندەیان بە گولە لە لێنەکوژرابوو. کاتێك کە جەنگی جیهانی یەکەم کۆتایی دێت سەربازە ئەمەریکیەکان ئەو نەخۆشیە لەگەڵ خۆیاندا دەبەنەوە بۆ ئەمەریکا، بەو هۆیەوە ڤایرۆسە کوشندەکە بە هەموو جیهاندا بڵاو دەبێتەوە.\nهەر چەند ساڵێك دوای تەواو بوونی جەنگەکە کێشەی هەژاری و تێکشکاندنی بواری ئابووریش بەدوای خۆیدا دەهێنێت. لە زۆربەی وڵاتانی ئەوروپادا زۆرکەس لە برساندا و لەبەر هەژاری گیان لەدەست دەدەن. لە ساڵی ١٩٢٣ دا پارەی ئەڵمانی بووە بێنرخرتین پارەی جیهان. پاش تەنها شەش ساڵ ئابوری جیهان تەواو خراپ بوو. لە ساڵی ١٩٣٩ دا دیسانەوە جەنگیکی تری جیهانی کە بووە جەنگی دووەمی جیهانی دروست بوویەوە کە وەك باس دەکرێت تەواوکەری جەنگی یەکەمی جیهانی بووە. چی لە دوای ئەو جەنگەوە بوو تا ئێستا مەتەڵێکەو کارەساتێکی گەورەی مرۆیی لە گەڵ خۆیدا هێنا.\nلەگەڵ ئەوەشدا کە نەخۆشیەکان بەردەوام مرۆڤایەتی لەناو دەبەن، کە مرۆڤ تەمەنێکی دیاری کراوی هەیە و تەمەن لە خۆیەوە دەڕوات، گرفت و تێکجوونی دەروونی دەتوانێ ڕوو لە هەموو مرۆڤەکان بکات، هەژاری زۆر ئاسان دەتوانێ بەرۆکی هەریەکەمان بگرێ، کە ئەم ژیانە هەر کۆتایی دێت کە چی مرۆڤ بۆ بەرژەوەندیە خۆپەرستانەکەی خۆی واز لە گەندەڵی و تیوەگلانی لە پۆخڵەوات و تووندوتیژی و خەلقکردنی جەنگ ناهێنیت. مرۆڤ زۆر ئاسانتر لایەنە دڕندەیەکەی خۆی بەکار دەهێنێ و تەواوی ژیری خۆی تەرخاندەکات بۆ لەناوبردنی ئارامی کەسانیتر بەبێ هیچ ویژدانێك و بیرکردنەوە لەوەی کە هەر ڕۆژێك بێ خوا دەتوانێ بەئاسانترین شێوە کۆتای پیبێنێت، و دەربازی نەبێ لە مردن.\nمن لەو بروایەدام زۆربەی دەرووناس و کۆمەڵناسەکان لە ئیستادا دەگەڕین و بیریان لەگەڕدایە، هەتا بتوانن شتێ بنوسن کە ئارامی بۆ تاکی کورد بگەڕیننەوە. بەڵام لەبەر ئاڵۆزی و زەحمەتی دۆخەکە ئاسان نیە کە مرۆڤەکان بگەیەننە ئەو ئاستەی کە هێورببنەوە و بتوانن سەر لەنوێ کار لەگەل بیرکردنەوەی خۆیاندا بکەن. لەگەڵ ئەوەشدا من پێموایە دەبێ تاکی کورد ژیرانەتر مامەڵە لەگەڵ بیرکردنەوەکانی خۆیدا بکات. هەر بیرکردنەوەیەك لە دۆخی ئیستا و هەلسانگاندی بۆ دۆخەکە، نابێ هیچ خۆ بەدەستەوادانێکی تیابێ. دەبێ بزانی چ بیرکردنەوەیەك لەو بیرکردنەوانە جۆرێك لە خۆشی و دڵنیایی و شانازی تیایە، ئەو بیرکردنەوەیان هەڵبژیرێ. دەبێ هەمیشە چاوەروانی باشترینبین کە ڕووبدات نەك بە پێچەوانەوە، لەبەر ئەوەی لە دوایشدا هەر تۆ ئارامی جەستەی و دەروونی بەدەست دەهێنی. ناکرێت خۆت بۆ نارەحەترین بار خۆت ئامادە بکەیت کە تەنها شڵەژان و وزە بەفیڕۆدانی بەدواوە بێت، کە وزەیەکی زۆر لە دەوروبەرت هەڵدەوەرێنیت و توشی سەرئێشەیان دەکەیت.\nژیان هەمووی گرفتە و ئەوەندەی دەتوانی کاربکە بۆ چارەسەریان، ئەگەر هەر هیچت پێنەکرا ئەوا لەگەڵ خۆتا کاربکە. بزانە مانای ئارامی دەروونی چییەو چۆن لە هەموو دۆخێکی دژواردا پەلت دەگرێ و ڕزگارت دەکات.\nبەداخەوە کە مرۆڤ هەمیشە لە هەڵپەدایە و بێئاگای خۆی لە دەست دەدات، شوێن هەستەکانی دەکەوێت و خودی خۆی و ئیستای بیر دەچێتەوە ،تەنانەت وا دەزانێ هەرگیز نامرێ، کە دەشمرێ هەست ناکات کە ڕۆژێ ژیابێ.\nئەگەر دەتەوێ چاوت داخە بۆ ساتیك و چەند هەناسەیەکی قوڵ و ئارام هەڵمژە. کە زانیت کەمێك خاو بویتەتەوە ئەوکاتە بیر بکەرەوە لە ئاشتی. پڕببە لە ئاشتی و ئارامی. کە چاوت کردەوە ئەو ئارامیە بە دەوروبەرت ببەخشە. ئەگەر شەڕ و توڕەبوون دەرکەیتە دەرەوە لە بە ئاگایماندا، ئەو کاتە دەروونمان شوێنێکی زۆری تیایە بۆ ئارامی.\nسەرکەوت و دەروون ئارامبن


لە کاتی پێوەدانی دووپشک چیبکەین ؟\n19/06/2018 - 15:22 بڵاوکراوەتەوە لە هەواڵ/تەندروستی\nئا: به‌هره عه‌بدوڵـڵا\nڕێگەی چارەسەرە خێراكه: -\nسەرەتا هەوڵبدە شوێنی پێوەدانەکە بزانیت.\n- هەر کە زانیت شوێنەکەی کوێیە دەست بەجێ ئەو شوێنە بە ئاوی سارد و سابوون بشۆ، بۆ ئەوەی هیچ نەبێ ئەو ژەهرە لە دەوروبەری پێوەدانەکەیە لایبەی و بڵاونەبێتەوە بە هەموو لەشدا.\n- ئینجا زۆر هێمن و لەسەرخۆبیت و نەشڵەژێیت.\n- مەهێڵە قەرەباڵغی و دەنگە دەنگ لەسەر کەسی پێوەدراو دروست بکەن بۆئەوەی لێدانی دڵ و فشاری خوێنی بەرز نەبێتەوە، چونکە تا لێدانی دڵ و فشاری خوێنی بەرز بێتەوە ئەوا بڵاوبوونەوەی ژەهرەکە لە لەشیدا خێراتر دەبێت، بۆیە زۆر گرنگە تا بتوانیت ترسی کەسەکە کەم بکەیتەوە ئەویش بە قسەی پۆزەتیڤ و خۆش و ورە بەرزکردنەوە ئەگەر پێویستی کرد.\n- خواردنی شیر باشترین شتە لەکاتی پێوەدانی دوپشک،چونکە دژە ژەهرە و کەسەکە ئەرشێنێتەوە ، بەوهۆیەوە ژەهر ناگاتە نزیک دڵی و زۆر سەلامەت ئەبێت .\n- ئینجا هەوڵ بدە نەهێڵیت کەسە پێدراوەکە زۆر بجووڵێتەوە، چونکە تا زیاتر بجووڵێ خێرایی بڵاوبوونەوەی ژەهرەکە لە لەشی زیاتردەکات.\n- هەوڵ بدە پارچەیەک سەهۆڵ بخەیتە سەر شوێنی پێوەدانەکە و بۆ ماوەی ١٠ خولەک لەسەری دایبنێیت، ئینجا پێنج خولەک لایببە و دواتر دیسان ١٠خولەکی تر بەفری لەسەردابنێرەوە، چەند جارێک ئەمە دووبارە بکەوە، ئەمە دەبێتەهۆی هێواشکردنی بڵاو بوونەوەی ژەهرەکە بە هەموو لەشدا.\n- ئەگەر شوێنی پێوەدانەکە دەستت بوو، بە هیچ شێوەیەک دەستت بەرز نەکەیتەوە،بەتایبەت بۆ ئاستی سەرەوەی دڵ، ئەوە بڵاوبونەوەی ژه‌هره‌كه لە لەشدا خێراتر دەکات.\n- لە هەموو دۆخێکدا باشترە لەگەڵ ئەنجامدانی ئەم ڕێگانەی پێشوودا بەرەو نەخۆشخانە بەڕێبکەویت و سەهۆڵەکەش لەگەڵ خۆت ببەیت، بۆ دووبارەکردنەوەی ئەو ڕێگەی ساردکردنی شوێنی پێوەدانە.\n- ئەگەر ئەم ڕێگانەی سەرەوە جێ بەجێ بکرێت، ئەگەری نەمانی مەترسی لەسەر کەسە پێوەدراوەکە نامێنێت، هەروەها لە نێو هەموو جۆرەکانی دووپشکدا، تەنها چەند جۆرێکی کەمیان مەترسیدارن.\n- لەكاتى پێودانى دوپشکدا دەتوانيت تەنها به بەكار هينانى يەك هيلكه خوت رزگاربكەى لەژەهرى ئەو دووپشكه، تەنها هيلكەكه بەساغى بخەره سەر ئەو شوينەكه دوپشكەكه پێوەى داوه بو ماوەى ٥ خولەك ئەمديو ئەوديو به هێلكەكه بكه لەسەر ئەو شوينەى كه دوپشكەكه پيوەى داوه،دواى ٥خولەكەكه هيلكەكه بشكينه دەبينيت هيلكەكه هەموو ژەهرەكەى هه ڵمژيوه و رەش بوەتەوە ..\n- دوپشک زیاتر له کاتی ڕه‌شه بادا دێته ده ره وه ،چونکه له وکا ته دا هیچ جۆره مێشووله یه ک به ده ره وه نیه ، له به رئه وه ی دوپشک زۆرله مێشووله ده ترسێت..\n- منداڵ و بەتەمەن ئەو کەسانە ن زیاتر مەترسییان لەسەرە .


پیاوێکی ئوسترالی کە دوو خێزان لەژێر کاریگەریی ئه‌ودا چوون بۆ سوریا بۆ پەیوەندیکردن بە رێکخراوی "دەوڵەتی ئیسلامی" (داعش)ه‌وه و نۆ منداڵیشیان لەگەڵ خۆیاندا بردبوو، چوارشەممە (28 تشرینی دووەم) سزای هەشت ساڵ بەندکردنی بەسەردا سەپێنرا، ئاژانسی فرانس پرێس رایگەیاند.\nئەو پیاوه 38 ساڵه‌یە بە راكێشانی ئه‌ندامان بۆ داعش تاوانبارکرا لەکاتێکدا کەسێکی 24 ساڵی بولگاری سزای حەوت ساڵ زیندانیی بەسەردا سه‌پێنرا دوای ئەوەی پلانی کردەوەی تیرۆرستیی پێگیرا.\nدادوەران وتیان پیاوە بەتەمەنەکە "رۆڵێکی ئایدۆلۆژی سەرەکی" لە رێکخستنی توندڕه‌ویی ئایینیدا گێراوە و چەندین کەسی رازیکردووە بۆ گەشتکردن بۆ سوریا و پەیوەندیکردن بە داعشەوە.\nلەنێوان ئەوانەی دادوەران وتیان كه‌وتوونه‌ته‌ژێر کاریگەریی ئەوەوە، دوو خێزان بوون کە نۆ منداڵەکەیان بۆ سوریا بردبوو. ئەوانه دواتر گەڕاونەوە بۆ ئوسترالیا و خۆشیان حوكمدراون.\nپیاوە گەنجەکەش کە چوارشەممە تاوانبارکرا، خۆشی چووە بۆ سوریا پێشئەوەی لە 2015 بگەڕێتەوە.\nهێرشێك بۆسەر ماڵەکەی میمۆرییەکی ئاشکراکرد کە رێنمایی لەسەر چۆنیەتی بەکارهێنانی تەقەمەنی و چەکی کیمیایی تێدایە، لەنێویاندا چۆنێتی تەقاندنەوەی ئامێرەکان لەرێگەی بەکارهێنانی مۆبایلەوە.\nبەگوێرەی زانیاریەکانی وەزارتی ناوخۆ، نزیکەی 300 کەس یان ئوسترالیایان بەجێهێشتووە یان ئاشكرابوون لەکاتی هه‌وڵدانیاندا بۆ بەجێهێشتنی ئەو وڵاتە بۆ سوریا یان عێراق لە 2011وە. له‌وانه نزیکەی 50 کەس کوژراون لەکاتێکدا نزیکەی 100 کەسیان گەڕاونەته‌وە.\nنەتەوە یەکگرتوەکان: زیاد لە 600,000 سوری دەگەڕێنەوە شوێنی خۆیان، به‌زۆری لە حەلەب\n3 ئەڵمانی زیندانیکران بەهۆی پەیوەندیان بە گروپە توندڕەوەکانەوە لە سوریا


کورسییەکە - قەڵەم\nئەورۆکە هەوا هەور و مژە، لێڵە، کزەیێکی ساردی دێت، پێم وا نەبێت کەس لەماڵ بێتە دەرەوە. پاییز سێبەری قورسی زستان لە شوێن خۆی دەکیشێ. سروشت روو لە کزی و بێدەنگی دەنێت.خەزان دەستی ناوەتە بینی دار و سەوزایی و بە زەبری سەرما و با دار و دەوەن رووت دەکاتەوە. گەڵاکان بۆنی مەرگ و نەمانیان لە کزەی ساردی بەیانیانی ئەم رۆژانە هەست پێکردوە. گەڵاکان ترساون، ئەوەندە ترساو لە مەرگ و دەسبەردان لە داری ژین، کە زەرد هەڵگەڕاون. ئیتر پەلەوەرەکانیش کەمتر دەردەکەون. ئینسانەکانیش خۆیان لە ژوورە گەرمەکان دەخزێنن و لە پشت شوشەی پەنجەرەکانیانەوە سەیری گەڵارێزان دەکەن و هەر لەوێشەوە هیرشی سپای سپی پۆشی زستان دەبینن. ئیتر کەس نایەتە کن من. من هەر رفێقی رۆژانی روون و هەوای خۆشم. ئیتر لە جێگەی گەرمای خۆشی لەشی ئەوان سەرمای سەهۆڵ و بەفر دامدەپۆشێت. زستان تاکە موروە شینەی نێوان من و ئەو تەنیانەیە. ئەو تەنیانەی کە هەموو رۆژێک چەندین کاژمێر لە تەنیاییەکانیان بە من پڕ دەکەنەوە. بە دەگمەن هەڵدەکەوێت کە زۆرتر لە یەک کەس هاوکات لەلای من دانیشتبێت. ئەودەمانەش کە بە چەند کەسی کۆ دەبنەوە هەموو قسەکان رواڵەەتین ولە دڵ نانیشن،بۆیە منیش گوێیان بۆ ناگرم. قسەی دڵیان تەنیا کاتی تەنییایی دەدرکێنن. ئەوەندە گوێم لە ئاخاوتنی دڵیان بووە کە ئێستا باشتر لە بەسەرهاتی خۆم هی ئەوان دەزانم. هەموو رۆژێک لە درێژایی نزیک بە پێنج ساڵی تەمەنم، گوێم لە بیرکردنەوەکان و بەسەرهاتەکانیان بووە. بە دەگمەن بەسەرهاتیان هەیە کە دەیان جار گوێم لێ نەبووبێت. بەڵام بەراستی قەت هەستم بە بێتام بوونیان نەکردوە. رەنگە سۆزی گێڕانەوەکانی وایان لێدەکات کە چێژیان تێدا دەمێنێت. یان رەنگە تێپەڕبوونی تەمەن و دووری لە چاوگەیە کە باری نامۆیی و تاراوگەیان وا لێ قورس دەکات کە هەموو جارێک سۆزێکی نوێ و تینێکی تر بە گێڕاندنەوەکان دەبەخشێت تا ئەو دوپات بوونەوانە تامی بەسەرهاتەکان نەتارێنێت . یان رەنگیشە تەنیاییەکەی خودی من هۆ بێت بۆ بۆ ئەوەی هەست بە کۆن و دووپات و چەنپات بوونەوەی ئەو گێڕاننەوانە بگرێت. باشە ئەگەر لە قسە و بیر و بەسەرهاتی ئەوانیش وەرز بم دەبێت چی بکەم. تەنیاییەکەم بە چی داپۆشم. من پێی گەڕانم نییە تا بڕۆم و شتی نوێ و دونیای باشتر و بەسەرهاتی خۆشتر ببینم و گوێم لیبێت. لێرە چەقیوم، بەشی من لە ژیان هەر ئەمەیە و چم پێ ناکرێت. بەس باران و تەڕ و توشی نەبێت دێن بۆ لام و لەسەرم دادەنیشن. ها ئەمەیان کە پیاوێکی کورتە باڵای تەمەن شەست ساڵانێکە و دایمە کۆتێکی گەورەتر لە بەری خۆی لەبەردایە، دێت و ەستێکی دەخاتە سەرشانم و دەستەکەیتری دەخاتە کۆشی و بەرەولای ئەودەستەی دەڕوانێت کە لەملی مندایە. بەم شێوە بە چاو هاتۆچۆی ئەو خەڵکانە شوێن دەگرێت کە لەو شوێنەوە دێن و دەڕۆن. بە بینینی منداڵانی گەڕەکەکە بیری دەچێتەوە گەڕەکی مناڵی و لای هاورێکانی. دەچێتەوە ماڵی باوکی. گوێم لێیە ئیستاش باوکی دەدوێنێت: بابە من کەی دەچمە مەکتەب؟ - ساڵێکیتر کوڕم. - بابە ساڵێکیتر چەنێکە؟ - زۆرنییە رٶلە تا چاو بە یەکدا دەنیت تەواو دەبێت. - بەڵام بابە ئەوە من چاوم لەیەک ناوە بزانە تەواو بوو. - نا رٶڵە مەبەستم ئەوەنەبوو کە تۆ چاو بنوقێنی، ئەوە یانی کات خێرا دەڕۆات، یانی تا لا دەکەیتەوە ساڵێک رۆشتوە. - بابە ساڵ بۆ کوێ دەڕوات؟ - نازانم کوڕم ، زەمان سەرو بنی نادیارە. ئێمە تەنیا ئەو کورتە دەزانین کە ژیانی تێدا بووە، وەک نێوان دوو کەوانە، ئیتر پاش و پێشەکەی ناروونە. باوکی جێدێڵێت و دێتەوە لای من و لە ژێر لێوەوە هاوکات لەگەڵ وەرچەرخان و گۆڕانی شوێنی دەستەکانی چەن جار دەلێت : کات... کات... کات، ژیانی نێو دوو کەوانە، دوو نادیار، کورت و بێ سەر و بن. ئەمجار روو لەولا دەکات. بۆ ئەوسەری کۆڵانەکە دەڕوانێت کە لە پاش ریزە ماڵەکەی بەردەمیەوە دەچێتە نێو جەنگەڵێکی چڕ. نیگای لە دارەکان گیردەکات و ناچار دەیهێنێتەوە لای ئەو چەن کەسەی وا لە سەر باریکە رێگا قیرەتاوکراوەکەی بەردەم ریزەماڵەکە دا لە هاتو چۆدان. بڕێکیان لەماڵ دەردەکەون و چەند کەسێکیان بۆ ماڵەوە دێنەوە. کەس بەدەم کەسەوە راناوەستێت. ناسراوەکان سڵاوێک لەیەک دەکەن و ملی رێگایان دەگرن و دەڕۆن. جۆرە بێدەنگیێی قورس بەسەر گەڕەکدا خۆی سەپاندوە. تۆپێکی بی ساحیب لە چەند میتریدا کەوتووە. تۆپەکە چەرمە و تۆپی چاکە بەڵام وا دیارە کەس نایەوێت، نیگای لە تۆپەکە دەچەقێت و بیری دەفڕێنێت بۆ قەرەبالخی گەڕەکی وڵاتەکەی خۆیان. دەچێتەوە لای هاوڕێکانی و قیژە و هەراکانیان، شەڕە بەرد و شەڕە جنێوەکانیان، یاری تۆپی پێی نێو زەوی خۆڵ و بەرد، بە تۆپێکی شڕی پلاستیک کە لە چەند تۆپی شڕیتردا حەشاردراووە. هاوار و داوەکانی یاریکەرەکان و تەپ و تۆزی نێو ساحەکە و قیژە و جنێوی ژنەکەی دراوسییان ئەوکاتەی وا تۆپەکە سەری کرد و دای لە شوشەی پەنجەرەکەیان. هەموو رۆژێک لە ماوەی دانیشتنەکەیدا لە لای من بەم شێوە هاتو چۆ بە خەیاڵی دەکات و هەناسە هەڵدەکێشێت. گوێم لە ئاخاوتنەکانی نێو دڵیەتی. زۆرجار ئەوەندە سەر قاڵی بەم وتوێژانەوە کە ئاگای لێ نییە کاتێک دراوسێکان بە لایدا تێدەپەڕن و مەرحەبایی دەکەن. کاتێکیش تێپەڕ بوون و بڕێک دوورتر لە سەر رێگاکەی ژێر کۆنترۆڵی کامێرای چاوی، بەرچاوی دەکەون و لە دڵی خۆیەوە دەبٶڵێنێت و دەڵێت: دەک بەخێر نەچێت خۆ کەس بە پیاو نازانێت، پێی عەیبە مەرحەبایشمان بکات. دراوسێی چی خۆ جگە لە مەرحەبایی سەررێگە و رواڵەتییان، پیاو قەت لە دڵ و دەرون و نێوماڵیان ئاگادار نابێت. زۆریشیان لەو کورتە مەرحەباییەش خۆ دەپارێزن. تەنیایی وەک شێرپەنجە دەئاڵێتە دڵ و دەرونت و دەرمانیشی نییە. کورتە دیدارەکان دەرمانی ئازارشکێنن، تەنیا بۆ چەن چرکە یان سات ئازاری ئەو شێرپەنجەت دادەمرکێنێت. لە خۆ تێوەردان و دەستێوەردان هەڵاتم و کەوتمە داوی تەنیایی. وەک دوو کەوانە لە نێوانیاندا قەتیس ماووم. بەدەم خەیاڵەقسەوە دەستەکەی سەرشانی من دەکات بە کۆڵەکە و ئەویتریان دەخاتە سەر رانی و بەم شێوە یارمەتی لاقەکانی دەدات تا هەستن و جەستەی ژاکاوی هەڵگرن. پاش چرکەیەک راوەستان ملی رێگا کورتە سەرەوخوارەکەی بەردەمی دەگرێت کە دەیباتەوە بەر دەم ئەو خانوەی وا ماڵەکەی ئەمی لێیە. هێشتا شوێنی دانیشتنەکەی ئەو سارد نابێتەوە کە پیرەژنە قەوی و قٶلەکە، بە هەیکەلە نیوە چەماوەکەیەوە لە دوورەوە دەردەکەوێت. سەرپۆشێکی بچکۆلەی بە سەرەوەیە ئەڵێی هی سەردەمانی مناڵییەتی و هەر بەسەریانەوە دووریوە.هەر دوو دەستی دەخاتە پشتیەوە و لە یەک قفڵیان دەکات و نەرمە نەرمە رووەو من دێت. ئەوەندە خاو دەجوڵێت کە ئەو ریگا بیست سی متریە بە چەند دەققە دەبڕێت. دێت و هەر لە یەک مەترییەوە دەستی راستی بەرەو شانی من دەکێشێت. کە دەستی گەیشتە سەرشانم خۆی بە من رادەگرێت.بەدەم هەناسەکانییەوە لە بەردەم مندا سوڕێکی خا بە جەستەی دەدات و پشتم تێدەکات و پاشان دەستەکەیتریشی دەنێتە سەر لێواری دانیشتنەکە و بە ئارامی چۆکەکانی دەنوشتێنێتەوە. قورسایی جەستەی دەنیشێتە سەر من و دەستەکانی خاو دەکاتەوە. خیزەی هەناسەی وەک ویزەی بای پایزی ئاڵاو لە دارودەوەن دەچێت. بێدەنگ وەک هەمیشە دادەنیشێت و چۆلەکەی چاوەکانی بەدەورو بەردا دەفرێنێت. پۆلە کۆتری خەیاڵی ئەم، پتر لە هەموو شتێک بە بینینی کچان دەکەونە فڕین. ئەو کچانەی کە بە بێ سەرپۆش و بەربەست بە دڵی خۆیان جل دەپۆشن و پێدەکەنن و لەگەڵ یارەکانیان دەگەڕن. لەگەڵ هەر قاقایێکی ئەوان هەناسەیەکی قووڵ دەکێشێت کە لەگەڕاننەوەدا بۆنی دووکەڵ و سوتانی پێوەیە. دەوری وەک درەختێکی تەریک و تەنیا بە تەلی دڕکاوی چنراوە. هەموو شتێک بڤەیە.ئەمە قسەی دایکیەتی: ژیان یانی بە پێی خاوس رۆیشتن بە جاڕە درکدا. ئازار و جانجاڵوکەی "ئەبێ و نەبێ" تەنگی پێ هەڵچنیووە. ئەگەرچی هەموو تەمەنی بیری لە هەڵاتن کردوەتەوە بەڵام لاقەکانی قەت نەیانوێراوە لە دایکی خێراتر بڕۆن. لادەکاتەوە باوکی دەبینێت بە عابایەکی سپی درێژ و مێزەرێکی سەوزەوە ، بە هەڵاتن دێت و شێرێکی دوو دەمی بەدەستەوەیە کە تاو نەتاو هەڵیدەسوڕێنێت و هەڕەشەی کوشتنی لێدەکات. براکەی لە بەردەمیەوە بە جلێکی خاوێن و بوینباخێکی سورەوە لە سەر کورسییەک دانیشتوە و مێزێکی لە بەردەمدایە کە بڕێ کاغز و عەینەکێکی ناسکی لە سەرە. قەڵەمێکی بە دەستەوەیە. قەڵەمەکە دوو سەرە. سەرێکی رەشە و سەرەکەیتری سەوزە. جار وبار بە سەرە رەشەکەی چەند ئایەتێک دەنوسێت و پیشانی ئەمی دەدات. ئەم ئایەتەکان ناتوانێ بخوێنێتەوە بەڵام بە گریانەکانی دایکیدا کە لەلای راستییەوە لە سەرچۆک دانیشتوە تێدەگات کە هەڕەشەیە لەم و لە دایکی. دایکیشی لییان تێناگات بەڵام بە ئەزموون تێگەیشتوە کە هەڕەشەن و بۆ پاراستنی خۆی دەبێت کڕنۆشیان بۆ ببات و بپاڕێتەوە. دەبێت خۆی داپۆشێت و بەر سیلەی چاوی نەناس نەکەوێت. چاوی نامۆ ئاگرێکە کە جەستەو رۆحیان دەسوتینێت . ئەمە مەلایەک بە باوکی وتبوو. لە بەردەمیەوە مێردەکەی راوەستاوە و سەری پەتێکی بەدەستەوەیە کە سەرەکەیتری لە ملی ئەمدایە. جار جار دێت و سواری ئەم دەبێت و پاش ئەوە ی کە کارەکەی تەواو بوو دێتە خوارەوە و رایدەکێشێت. نایەڵێت ئەم زۆر سەری بە دڵی خۆی وەرچەرخێنێت. هەرکە ویستویەتی سەیری ئەملاو لای خۆی بکات و دەورۆبەری خۆی ببینێت مێردەکەی پەتەکەی راکێشاوە و ئاماژە بە بەرانبەری دەکات و دەڵێت روت لێرەبێت. بەرانبەرەکەی تاریکە و بە ئاستەم چاڵەقووتێک دەبیندرێت کە رێگایەکی زۆر زۆر باریکی بەسەردا کێشراوە. ئەم زۆر لەو تاریکی رێگا و چاڵە دەترسێت. بۆیە ناوێرێت سەری زۆر وەرچەرخێنێت جار و بار بە سیلەی چاو سەیری براکەی دەکات.. براکەیشی جار جار عەینەکەکەی لە چاو دەکات و قەڵەمەکەی هەڵدەگەڕێنێتەوە و بە سەرە سەوزەکەی شکڵی گەڵایەک دەکێشێت لە نێو دوو کەوانەدا. گەڵاکە نیشان ئەم دەدات، بەڵام ئەم تەنیا کەوانەکان دەبینێت و خۆی لە نێوانیاندا. پارچە زەویێکی حەسار کراوە و بابی دەیداتە دەست مێردەکەی تا بە دڵی خۆی بیکێڵێت.


دیجیتاڵ میدیای ئێن ئاڕ تی بەرهەمێکی نوێی بڵاوکردەوە\nلە چوارچێوەی وەرزی نوێی گۆڕانکارییەکاندا، دیجیتاڵ میدیای ئێن ئاڕ تی بەرهەمێکی نوێی بە ناوی (XYZ+)بڵاوکردەوە.\nناوەرۆکی بابەتەکانی (XYZ+) تایبەتن بە ژیانی هونەرمەندانی کوردی و بیانی لەبواری (سینەما، شانۆ، گۆرانی، میوزیک، شیعر، نووسین)، زانیاری لەسەر فلمەکانی هۆلیود و داهات و خەڵاتەکانیان و زانیاری لەسەر فێستیڤاڵە هونەرییە ناوخۆیی و جیهانییەکان. لەگەڵ هەواڵ و زانیاری لەسەر کلیپ و بەرهەمی نوێی گۆرانیبێژە نێوخۆیی و جیهانییەکان.\nهاوکات جگە لەبواری هونەریی، گرنگی بەباتە تەندروستییەکانی پەیوەست بە ژیانی رۆژانەی مرۆڤ دەدات، زانیارییە تەندروستییە سوودبەخشەکانی ڕۆژانە وەک (خۆراکی تەندروست، وەرزشکردن، زیانەکانی قەڵەوی، پەروەردەکردن و تەندروستی منداڵ) بڵاودەکاتەوە.\nبەشێکی تری بابەتەکانی تایبەت دەبێت بە هەواڵ و زانیاریی ڕووداوە دەگمەنە گەردونی و جیهانییەکان.\nبۆ ئەوانەشی ئارەزووی زانینی بورجەکانی بەختیان دەکەن، رۆژانە پێشبینی بورجەکان بڵاودەکاتەوە.\n(XYZ+) بەشێکە لە پڕۆژەی (xyz) کە سەربە دیجیتاڵ میدیای ئێن ئاڕ تییە و بەردەوام لە دیجیتاڵ میدیا و شاشەی ئێن ئاڕ تی دووە وە پەخشدەکرێت.\nلە چوارچێوەی گۆڕانکارییەکانی وەرزی نوێی ئێن ئاڕ تی دا، دیجیتاڵ میدیای ئێن ئاڕ تی پێشتر سێ بەرهەمی نوێی بۆ (XYZ) زياد كرد کە ئەوانیش بەرنامەکانی (تراویلکە) و (٣٧ پلە) و (360+)ن.\n-تراویلکە، هەفتانە پێشکەشدەکرێت و بۆ یەکەم جارە لە میدیای کوردیدا بەرهەمێکی ڕۆژنامەوانی لەو جۆرە هەبێت، کە تیایدا بەراوردی ڕووداو و بڕیارەکانی هەرێمی کوردستان و وڵاتانی تر دەکات بە داتا و ژمارە و بە شێوەیەک کە تێکەڵاوە لە تەنز و کاری ڕۆژنامەوانی.\n- (٣٧ پلە) بەرهەمێکی تری (XYZ)ە، کە تایبەتە بە ڕێنمایی و هۆشیارییە تەندروستییەکان و لەسەر شاشەی ئێن ئاڕ تی و دیجیتاڵ میدیای ئێن ئاڕ تی بڵاودەبێتەوە.\n-(360+) باس لە چیرۆکی سەرکەوتنی کەسایەتییە ناودارەکانی کورد و عێراق و جیهان دەکات و بەشێوەیەکی سادە و ئاسان ئەو رووداوانە دەگێڕێتەوە کە لە ژیانیاندا روویانداوە.


دادگای پێداچوونەوە، حوکمی ٧ ساڵ زیندانیی هاووڵاتییەکی کوردی پشتڕاست کردەوە\n15:57 - 15 پووشپەڕ 2719\nئاژانسی کوردپا: دادگای پێداچوونەوە، حوکمی ٧ ساڵ زیندانیی هاووڵاتییەکی کوردی خەڵکی شاری پیرانشاری پشتڕاست کردەوە.\nبەپێی ڕاپۆرتی گەیشتوو بە ئاژانسی هەواڵدەریی کوردپا، دادگای پێداچوونەوە، حوکمی ٧ ساڵ زیندانیی هاووڵاتییەکی کوردی بە ناوی \_"محەممەد پەتاشی\_"، کوڕی محەممەدکەریم، خەڵکی گوندی \_"قەمتەرە\_"، پشتڕاست کردەوە.\nئەم هاووڵاتییە کوردە، ڕۆژی سێشەممە، ٨ی ڕەشەمەی ساڵی ٩٦، بە تۆمەتی \_"هاوکاری لەگەڵ یەکێک لە حیزبە کوردییەکانی ئۆپۆزسیۆنی حکوومەتی ئێران\_"، لە لایەن حیفازەت ئیتلاعاتی سپای پاسدارانەوە دەسبەسەر و بۆ لێکۆڵینەوە ڕەوانەی گرتنگەی ئەو ناوەندە ئیتلاعاتییەی شاری ورمێ کرا.\nناوبراو، ڕۆژی سێشەممە، ٩ی گەلاوێژی ساڵی ٩٧، بۆ تەواوکردنی قۆناغی لێپرسینەوەکەی، بۆ ئیتلاعاتی سپای پاسداران لە شاری پیرانشاردا ڕاگوێزرابوو.\nئەم هاووڵاتییە کوردە، لە ماوەی دەسبەسەرکرانیدا، \_"لە دەسپێڕاگەیشتن بە پارێزەر و چاوپێکەوتن لەگەڵ بنەماڵەکەی\_"، بێبەری بووە.


میلان، یانەیەك و دوو راهێنەر\nئەمساڵ یانەی ئەی سی میلان، لەسەر هەردوو ئاستی خولی ئیتاڵیا (سیریا ئە) و خولی یانەكانی ئەوروپا ( یۆرۆپا لیگ) ئاستێكی بەرز پێشكەش دەكات. مایەی خۆشحاڵی نەك تەنیا هاندەرانی میلان، بەڵكو تەواوی ئەوانەیە كە سەیری یاری تۆپی پێ دەكەن.\nمیلان ئەمساڵ لە خولی ئیتاڵیادا 6 یاری كردوە:\nلە پێنج یاریدا براوە بوە و یەك ساریشی بە یەكسان بون كۆتایی پێهێناوە.، بەوەش بە 16 خاڵ لوتكەی ریزبەندی كالچیۆی گرتوە.\nمیلان لە خولەكەدا 14 گۆڵی كردوە و چوارەم بەهێزترین هێڵی هێرشبردنی هەیە.\nلەروی بەرگری كردنیشەوە تەنها پێنج گۆڵی لێكراوە و لەگەڵ یۆڤانتۆس دوەم بەهێزترین هێڵی بەرگرین لەدوای هێلاس ڤێرۆنا.\nبۆچی میلان بەهێز دەردەكەوێ؟\n-\tمیلان پێكهاتەیەكی گەنج و گونجاوی هەیە، كە لەروی تەكنیك و یاری كردنەوە بە تەواوی هەماهەنگن و زۆر بە كەمی دەبینیت یاری تاك بكرێت و پشت بە توانای یەك یاریزان ببەسترێت. .\n-\tپیۆلی بە تەكنیك و تاكتیكی بەهێز توانیویەتی میلان لە یانە بەهێ.ەكانیش بپارێزێت، كە لە چەند وەرزی رابردوو زۆر بە ئاسانی پێیان دەدۆڕا، بەڵام ئەمساڵ تائێستا لە رۆما و ئەنتەری بردۆتەوە، و بەو ئاستەوە بێـ دەتوانێت ركابەری سكۆدێتۆ بكات.\n-\tمیلان وەك یانەیەكە دوو راهێنەری هەبێت، پیۆلی لە دەرەوە راهێنەرە و سوڵتان: زڵاتان ئیبراهیمۆڤیچ، یش لەناو یاریگا و لەكاتی یاری كردن هەم كاپتن و هەم راهێنەرە بۆ جێبەجێ كردنی پلانەكانی راهێنەر.\n-\tخودی پیۆلی دانی بەوەدا ناوە كە زڵاتان هۆی هەستانەوە و رێكخستنی ناو یاریگایە، بەڵام لەگەڵیشیدا كەسانی وەك بن ناسر، بونەتە كۆڵەكەلای یانەكە و لەگەڵ زڵاتان سەركەوتن تۆمار دەكەن.\n-\tتۆ بڵێی بیگ میلان تا كۆتایی وەرز بەم ئاستە ئومێد بەخشە بەردەوام بێ و سەرلەنوێ خولی ئیتاڵیا بكاتەوە بە جێی سەرنجی هەموان، یاخود لە ناوەراستی وەرز پێكان و ماندوێتی یەخەی دەگرێت و وەك ساڵانی رابردوو توشی پاشەكشە دەبێ؟


فەلەستین - Mehr News Agency\nبەیاننامەی نوێی سوپای پاسداران سەبارەت بە بەڕێکرانی سەردار سولەیمانی\nسوپای پاسداران جەختی کرد: حیماسەی بەڕێ کرانی سەردار کاریگەر بوو لە پاشەکشێی ترسەنۆکانە بە دوژمن و تۆقانیان لە ئاگری چەکەکانی ئێمە.\nئیسماعیل هەنیە لە تاران:\nهەموو جیهان ئەبێ تیرۆری سەردار سولەیمانی ئیدانە بکات\nسەرۆکی نووسینگەی سیاسی بزووتنەوەی بەرخۆدانی ئیسلامی حەماس وتی: هەموو جیهان ئەبێ تیرۆری سەردار سەلەیمانی لە لایەن ئەمریکای جەنایەتکارەوە ئیدانە بکەن و بکەرەکانی سزا بدەن.\nسەردار سولەیمانی ڕۆڵی گرینگی لە پاڵپشتی بەرخۆدان هەبوو\nبزووتنەوەی بەرخۆدانی ئیسلامی حەماس دوابەدوای شەهید بوونی سەردار قاسم سولەیمانی، فەرماندەی هێزی قودسی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی لە هێرشی جەنایەتکارانەی ئەمریکا بۆ سەر خاکی عێراق، بەیاننامەیەکی دەرکرد.\nڕۆحانی لە کۆڕبەندی مالزیا جەختی کرد:\nچەند مەترسی گەورە هەڕەشە لە جیهانی ئیسلام دەکات\nسەرۆک کۆماری ئێران وتی: بۆ چارەسەریی کێشەکانی ناو جیهانی ئیسلام دەبێ بەستێنی لەبار بۆ گفتوگۆ و دانوستان بڕەخسێت.\nهێرشی ئیسرائیل بۆ سەر مەزارگەی حەزرەتی یووسف لە نابلۆس\nسەربازانی ئیسرائیل هێرشیان کردە سەر مەزارگەی حەزرەتی یووسف (د.خ) لە شاری نابلۆس هەڵکەوتوو لە لای کەرتی ڕۆژاوا.\nهێرشی زایۆنییەکان بۆ سەر هەواڵنێران\nهەواڵنێرێکی فەلەستینی لە کاتی ڕووماڵ کردنی هەواڵی خۆپیشاندانی فەلەستینییەکان لە کەرتی ڕۆژاوایی ، لە لایەن سەربازانی ئیسرائیلیەوە هێرشی کرایە سەر.\nوتەبێژی سوپای ئیسرائیل:\n١٩٠ مووشەک لە غەزەوە بەرەو ئیسرائیل تەقێندراوە\nوتەبێژی سوپای ئیسرائیل لە تەقاندنی ١٩٠ مووشەک لە غەزەوە بەرەو ئیسرائیل هەواڵی دا.\nپلانی تیرۆری ئەبوو عەتا بە کۆی دەنگ لە تێلاڤیڤ پەسەند کرا\nسەرۆک وەزیرانی ڕژیمی زایۆنی بە بێ ئاماژە بە جەنایەتەکانی ڕژیمەکەی لە دژی بەرخۆدانی فەلەستین، ئیدعای کرد کە هەر کارێک پێویست بێت لە پێناو بەرگری لە خۆیان ئەنجامی دەدەن.\nدوایین زانیاری لە سەر گۆڕانکارییەکانی فەلەستین:\nتێلاڤیڤ مووشەک باران کرا/ جەهادی ئیسلامی ۵۰ مووشەکی بەرەو ئیسرائیل هاویشت\nدوای ئەوەی کە دوێنێ فەرماندەیەکی بزووتنەوەی جەهادی ئیسلامی شەهید کرا، تێلاڤیڤ بووە ئامانجی هێرشی مووشەکی گرووپەکانی بەرخۆدانی فەلەستین.\nسەربازانی ڕژێمی زایۆنی لە هەشتاد و دووەمین خۆپیساندانی گەڕانەوەدا ۶۹ فەلەستینییان بریندار کرد.\nپێش نوێژی سوننەی بیرجەند:\nیەکگرتوویی ڕێگای سەرکەوتنی موسڵمانانە\nپێش نوێژی هەینی سوننەکانی بیرجەند یەکگرتوویی یەکێک لە ڕێگاکانی سەرکەوتن و سەربڵیندی موسڵمانان وەسف کرد.\nشێخ بەلال سەعید شەعبان بۆ مێهر:\nزانایەکی سوننەی لوبنانی وتی: ئەوڕۆکە زیندوو ڕاگرتنی یاد و رێگەی ئیمام حسێن تەنیا لە رێگەی خەبات لە گەڵ دزێوان و بێدەنگ کردنی دەنگی ئەهریمەنانی زەوینی و گەندەڵان و دوژمنانی ئۆمەی ئیسلامی مومکینە.\nکاردانەوەی جیهادی ئیسلامی فەلەستین بە هەواڵی هەوڵ بۆ تیرۆری سەردار سلێمانی\nئەندامێکی بەناوبانگی بزووتنەوەی جیهادی ئیسلامی فەلەستین کاردانەوەی بە هەواڵی پووچەڵ کردنەوەی هەوڵی تیرۆری سەرلەشکەر قاسم سلێمانی نیشان دا..\nبە بیانووی پەیوەندی بە حزبوڵڵا؛\nئەمریکا گەمارۆی خستە سەر ٤ ناوەندی لوبنانی\nوەزارەتی خەزێنەی ئەمریکا لە گەمارۆی بانکێک و سێ کۆمپانیای لوبنانیی دیکە بە تۆمەتی پەیوەندی بە حزبوڵڵاوە هەواڵی دا.\nهەموو شارۆچکە ئیسرائیلییەکان لە ناو دەچن\nسەرۆکی ڕێکخراوی خۆسەری فەلەستین جەختی کرد هەموو شارۆچکەگەلی زایۆنی لە ناو دەچن.\nدانوستان لە گەڵ ئەمریکا بەو کردارانەی واشنتۆن، بێ سوودە\nیاریدەدەری تایبەتی سەرۆکی مەجلیسی شۆڕای ئیسلامی وتی: تا کاتێک کرداری ناسازێنەری ئەمریکا هەمبەر بە ئێران درێژەی هەبێت، دانوستان لە گەڵ ئەمریکا بێ سوود دەبێت.\nمنداڵ کوشتنی بێ وێنەی ڕژیمی زایۆنی لە فەلەستین\nئەمینداری گشتیی ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان ڕایگەیاند کە ڕژیمی زایۆنی لە ساڵی ڕابردووی زایینی ٥٦ منداڵی فەلەستینی لە سەرزەوینە داگیرکراوەکانی فەلەستین شەهید کردووە و ئەو جەنایەتە لە ساڵی ٢٠١٤ەوە بێ هاوتا بووە.\nکاول کردنی ماڵی فەلەستینییەکان\nبولدوزێری ئیسرائیلییەکان بە پشتیوانی سەربازانی زایۆنی، ماڵی فەلەستینییەکانی لە گوندێکی نزیک قودسی ڕۆژهەڵاتی کاول کرد.\nنوێنەری ڕێبەری باڵای ئێران:\nپاڵپشتی ئێران لە فەلەستین تا سەرکەوتنی کۆتایی بەرەی بەرخۆدان بەردەوامە\nسکرتێری ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی وتی: لە گەڵ پێشکەوتن و گەشەی گرووپگەلی بەرخۆدان و پەرەسەندنی ڕۆڵ‌گێرانیان لە هاوکێشە گرینگەکانی ناوچە، ڕژیمی زایۆنی و پاڵپشتانی کەوتوونەتە دۆخێکی تێکشکێنەرانە.\nڕێبەری باڵای ئێران لە دیدار لەگەڵ وەفدی حەماس:\nپرسی فەلەستین بێ گومان لە بەرژەوەندی گەلی فەلەستین و جیهانی ئیسلام کۆتایی دێت\nڕێبەری باڵای شۆڕشی ئیسلامی ئێران لە دیدار لەگەڵ وەفدی حەماس, جەختیان کرد: پرسی فەلەستین بێ گومان لە بەرژەوەندی گەلی فەلەستین و جیهانی ئیسلام کۆتایی دێت.\nلە کۆبوونەوەی نائاسایی ڕێکخراوی هاوکاری ئیسلامی؛\nتورکیا: پرسی فەلەستین ناسپێرینە دەستی ئەمریکا و ئیسرائیل\nوەزیری دەرەوەی تورکیا لە کۆبوونەوەی نائاسایی کومیتەی بەڕێوەبەرایەتی ڕێکخراوی ئیسلامی سەبارت بە جەنایەتی ئیسرائیل لە قودس وتی: پرسی فەلەستین ناسپێرینە دەستی ئەمریکا و ئیسرائیل.\nوتەبێژی وەزارەتی تەندروستی فەلەستین:\nدۆخی دابین کردنی دەرمان لە غەزە تەواو قەیرانیە\nوتەبێژی وەزارەتی تەندروستی فەلەستین جەختی کرد کە لە ئەنجامی بەردەوام بوونی گەمارۆی کەتی غەزە لە لایەن ئیسرائیلییەکانەوە؛ ئەو ناوچە لە گەڵ قەیرانێکی توند لە بواری دابین کردنی دەرمان بەرەوڕوو بووەتەوە.\nفەلەستین نەوتی عێراق دەکڕێت\nسەرۆک وەزیرانی دەوڵەتی پاڵپشتکراوی ڕێکخراوی خۆبەڕێوەبەری فەلەستین لە پلانی نوێی بۆ هاوردەی نەوت لە عێراق لە بری هاوردەی سووتەمەنی لە ڕژیمی زایۆنی هەواڵی دا.


کوردیپێدیا - جەلال مەدحەت خۆشناو\n👫 جەلال مەدحەت خۆشناو | پۆل: کەسایەتییەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nجەلال مەدحەت خۆشناو\n(جەلال مەدحەت خۆشناو)ی شاعیر و ئەندازیار لە چەند دێرێکدا:\n1- ژیانی هۆنەر:\nجەلال مەدحەت خۆشناو، لە ساڵی 1934 لە شەقڵاوە لەدایک بووە. باوکی (ئەحمەد مەدحەت) کوڕی (تەها)ئەفەندی کوڕی قازی (ئەحمەد). دایکی (حەلیمە) کچی (حەمەدی رسول بەگە) لە بەگزادەکانی شەقڵاوە. لەناو گوڵ و گوڵزارە رەنگینەکانی شەقڵاوە بەپا رۆیشتووە ڵەگەڵ رووبار و جۆگەلە خوڕەمە سازگارەکانی ئەو سەردەمی شەقڵاوە یاری کردووە. زۆر شەیدای یارییە فۆلکلۆرییەکان و رەش بەڵەک بووە جا بۆیە دەڵێ(جا لێم مەگرن ئەگەر بووکی شیعرەکانم ئاڵای رۆمانسیان بەسەر خۆیان دادابێ).\nلە ساڵی 1946 خوێندنی سەرەتایی تەواو کردووە لە قۆناغی سەرەتایی هەستی نەتەوایەتی و رێزمانی کوردی لە مامۆستا (خەلیل محەمەد خۆشناو) فێربووە. زانیاری دەربارەی ئاین و زمان و ئەدەبی عەرەبی لە خاڵی (مەلا سادق) وەرگرتووە. لەکاتی منداڵیدا هۆنراوەکانی\n(حاجی قادری کۆیی)و(شێخ رەزا تاڵەبانی) سەرنجیان راکێشاوە.\nلە ساڵی 1952 لە هەولێر قۆناغی ناوەندی تەواو کردووە.\nلە ساڵی 1956 کۆلیژی ئەندازیاری بەغدای تەواو کردووە.\nلە ساڵی 1962 کەوتۆتە پشکنینی دیوانی (مەولەوی) زۆربەی هۆنراوەکانی کردووە بە سۆرانی، بەڵام بەداخەوە ئەم بەرهەمە فەوتا.\nلە ساڵی 1964 بووە بە بەرپرسی رێگاوبانی هەولێر.\nلە ساڵی 1968 بووە بە بەڕێوەبەری ئەشغالی کووت.\nلە ساڵی 1969 بووە بە بەڕێوەبەری ئەشغالی ناصریە.\nلە ساڵی 1970 بووە بە ئەندامی بزوتنەوەی نووسەرانی کورد.\nلە ساڵی 1971 بووە بە بەڕێوەبەری ئەشغالی هەولێر.\nلە ساڵی 1975 بووە بە بەڕێوەبەری ئەشغال و ئیسکانی هەولێر.\nلە ساڵی 1976 بەجێگری سەرۆکی یەکێتی نووسەرانی کورد هەڵبژێردراوە.\nلە ساڵی 1982 بووە بە بەڕێوەبەری نەخشەو پلاندانان لە سەرۆکایەتی ئەنجومەنی راپەڕاندنی کوردستان.\nلە دووای راپەرین بەماوەیەک بووە بە راوێژکاری ئەنجومەنی وەزیران.\nلە بەرەبەیانی یەکەم رۆژ ی جەژنی رەمەزان رێکەوتی 29-01-1998 دڵی لەلێدان وەستا لە گردی زەیتوون لەشەقڵاوە نێژراوە.\n2- بەر هەمەکانی هۆنەر:\nأ-\tئەو بەرهەمانەی هۆنەر کە لەچاپ دراون:\n1-\tکاروانی یار،ساڵی 1975.\n2-\tسێ دەنگی توڕە، ساڵی 1975.\n3-\tئاسمان و ئاو خاک، ساڵی 1981.\n4-\tنەوای حەیرانێکی چڕ، ساڵی 1982.\n5-\tگرەو، ساڵی 2003.\nب-\tئەو بەرهەمانەی هۆنەر کە لەچاپ نەدراون:\n1-\tکاروانی یاد.\n2-\tژانی گەڵ.\n3-\tهۆنراوەکانی هۆنەر لە رووی رووخسارەوە:\nئەو رەمزە ئەدەبیانەی کە هۆنەر بەکاری هێناوە زۆربەیان رەمزی روون و سادەن، ئەو کێشانەی بەکاری هێناون کەمتر بەر عەروزی عەرەبی دەکەون. هۆنەر قاڵبی شیعری چوارین و پێنج خشتەکی لە هۆنراوەکانی بەکارهێناوە. هۆنراوەکانی بە زمانی کوردی دیالێکتی خوارووە، هەموو کەس تێیان دەگات و بۆنی رەسەنایەتیان لێدێت.\n4-\tهۆنراوەکانی خۆشناو لەڕووی ناوەڕۆکەوە:\nهۆنراوەکانی خۆشناو لەڕووی ناوەڕۆکەوە چەند مەبەستێک لە خۆوە دەگڕێت :\nأ-\tهۆنراوەی دڵداری: دیمەنە جوانەکانی شەقڵاوە، خوڕەی ئاو، دەنگی شالوور ئەمانە و چەندین هۆکاری تر کاریگەربوون بۆ ئەوەی هۆنەر لەم بوارەدا هۆنراوە بنوسێت.نمونەش بۆ ئەوە:\nچونکە دڵم دڵدارێکە\nشەیدای دولبەری خۆشناوە\nب-\tهۆنراوەی نیشتمانپەروەری: هۆنەر بەردەوام هەستی بە ئازارەکانی گەلەکەی کردووە،خاکی لا پیرۆز بووە خەبات و قوربانی لەپێناوی نیشتمان پێ ی شەرەفێکی گەورە بووە. نمونەش بۆ ئەوە:\nمنی مرۆڤ،منی ئینسان\nفرچکم بەو ئاوە گرتووە\nهێزم لەو خاکە بردووە\nهەر ئاواتمە لەوێ ژیان\nکە دەشمرم لام وا چاکە\nگۆرم بخرێتە ئەو خاکە\nج- هۆنراوەی کۆمەلایەتی: ئەوەی لە هۆنراوەکانی بەدیار دەکەوێت لەم بوارەدا خۆی لەچوار تەوەرەدا دەدۆزێتەوە:\n1-\tخوێندن: هۆنەر نەخوێندەواری بە دابوو نەریتێکی چەوتی کۆمەلگە داناوە دەڵێ:\nچەرخی ئێستا، چەرخی هەڵمەت بردنە\nکــــــــــاتی هەوڵی بێوچان و خوێندنە\n2-\tژیان: لەو سەردەمەی هۆنەر دەژیا خەڵکان لەهەموو دونیا بەدوای بەدەست هێنانی ئەو مافانە بوون کە لێیان زەوت کرابوو، بەتایبەتی ئێمەی کورد،بۆیە هۆنەر دەڵێ:\nژیان ئالۆزوو شێواو بێ\nخەڵک گیرۆدەی ماف و نان\nلەسەرانسەری رووی جیهان\nبەرەڵای دەشت و کێوابێ\n3-\tمافی ئافرەت: هۆنەر لەم بوارەشدا درێغی نەکردووە، هەروەک لە یەکێ لە هۆنراوەکانی باسی بەزۆر بەشوودانی ئافرەت دەکات:\nکـــــــچێ بەزۆر مارەبڕکەن\nنەگریێتن، قژ نەرنێتن\nبادەی بەختی رەشی پڕکەن\nوەکو لافاو هەڵنەچەنێت\n4-\tئەدەبی منداڵان: هۆنەر لەم بوارەشدا درێغی نەکردووە، هەروەک لە یەکێ لە هۆنراوەکانی باسی یاری پەلیکانێ دەکات:\nبەحەزوو نازی ساوایم\nکاتێ پەلیکانەم دەکرد\nبە چەڵەنگی هەڵم دەبرد\nکە پەلیکەکەم دەپەستا\nدوورم دەبردە بەر مەودا\nهەر بە هەژمار\n ⚫ دیارینەکراو | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | نامەیەکی تایبەتی ئەلەند سەڵاح (نەوەی هۆنەر) بۆ کوردیپێدیا.\n1. 👁 29-01-1998\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هەڤاڵ نەژاد)ەوە لە: Jan 26 2012 8:41PM تۆمارکراوە\n👁 ئەم بابەتە 6,899 جار بینراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 37 KB Jan 26 2012 8:41PM هەڤاڵ نەژاد\n📊 ئامار بابەت 380,103


لە چەشنی بۆرخێس/وتووێژ لە گەڵ نووسەر و وەرگێڕ،عەبدوڵڵا کەیخوسرەوی/ کاوان محه‌مه‌دپوور - ئاماژه\nخانه / به شی ئه ده بی کوردی / لە چەشنی بۆرخێس/وتووێژ لە گەڵ نووسەر و وەرگێڕ،عەبدوڵڵا کەیخوسرەوی/ کاوان محه‌مه‌دپوور\nئاماژه2 اکتبر 23, 2017\tبه شی ئه ده بی کوردی ارسال دیدگاه 383 بازدید\nکاوان محەمەدپوور: یەکه‌م ڕا کە ناوم بیست، دەگەرێتەوە ساڵی ١٣٨٩، لەسەر وەرگێڕانی کتێبێک بەناوی (تربیع خون. چهار اثر و یک گفتوگو از شیرزاد حسن. ترجمە: عبداللە کیخسروی)، لە ڕاستیدا ئەوەی سرنجمی، زیاتر لە نووسراوەکانی شێرزاد حەسەن ڕاکێشا، پێشەکییەک بوو کە وەرگێڕ بۆ کتێبەکە نووسی بووی. لەم پێشەکییە پەرژا بوو سەر جیاوازی نێوان چیرۆکی کوردی کورستانی ئێران و عێراق. پێشەکییەک کە لە ساڵانی دواتر لە گۆڤاری هەنگاو( پاشکۆی حەوتەنامەی سیروان) جارێکی تر بڵاوبۆوە. پاش ئەو هەموو ساڵە ئێستاش ئەگەر کەسێک پرسیارکات، باشترین دەق بۆ بەراوردی ئەم دوو فەزایە چییە؟ دەڵێم ئەو پێشەکییەی عەبدوڵڵا کەیخوسرەوی. بۆیەش زیاتر بەدوو نووسراوەکانی کەوتم. لەوکات بە هەر کەسم دەوت: “عەبدوڵا کەیخووسرەوی دەناسی؟”، وتی: “ئەوەی (مصیبت کرد بودن)ی نووسیوە؟”، دەم وت: “بەڵێ بەڵێ! دەیناسیی؟ لە کوێیە؟”. دەیگووت: “نازانم، کەس نایبینێت”. ئەوە بوو کە بە شوێنی کەوتم، تا دۆزیمەوە. یەکم ڕا وتی: “من تاقەتی ڕۆژنامە و گۆڤارەکانم نەماوە، وێڵم کە”. منیش هەر زوو تێگەیشم مەبەستی چییە، چوون لە ڕاستی دا خۆشم بە چەشنێک هەر وا بووم و هەر واهەم!. بە هەر جۆر بێت رازیم کرد دانیشتنێکمان هەبێ. دانیشتنێک کە یەک ساڵی خایاند تا ئەم دەقە دیمانەی لێدەرهات. کاتێک قسەم لەگەڵ دەکرد زۆر جار رێکۆردێرەکەم دەکوژاندەوە و خۆم دەهاویشتە باڵی ناسکی خیاڵ و دەتگووت لەگەڵ پیاوێک لە چەشنی بۆرخێس دانیشتووم- هەڵبەت لە سیحری گێڕانەوەدا-، لێیدەگەڕام بە سیحری وشە و گێڕانەوە بمباتە ئەو جێگەیەی شەهرزاد( لە هەزار و یەک شەو)دا، پاشای دەبرد. سەد بریا ئەو کات وەک رۆژنامەوان دیدارم نەکردبایە تا ترس و دڵەڕاوکەی لە دەست دەرچوونی دیمانەکەم نەبایە و لە جادوی ئەم نووسەرەدا هەر گێژم خوارد بایە و گێژم خوارد بایە!.. هەر بۆیەش، دانیشتن و دیمانەیەکی زۆر دۆستانەمان پێک هێنا. ئەم وتووێژەی رووبەروتانە، کوڕت کراوەی دوو دانیشتن لەگەڵ عەبدوڵا کەیخووسرەوی‌یە بە مەودای یەک ساڵ. عەبدوڵڵا کەیخوسرەوی نووسەر و وەرگێڕ، ساڵی ١٣٢٧ لە سەقز لە دایک دەبێت. زیاتر لە پانتای زمانی فارسی دا کاری کردوە –هۆیەکانی لە ناو دیمانەکەدا‌هاتوە- و زۆربەی نووسراوەکانی دەگەرێنەوە سەر چیرۆک. بەناوبگترین نووسراوەی کتێبی (مصیبت کرد بودن)ە کە وێدەچێ لە ساڵی ١٣٨٠ دەستی بە نووسینی کرد بێت، کتێبێک کە لە ژیانی خۆی ڕا سەفەرێکی مێژووی بۆ مێشک و هەڵسووکەوتەکان و ئامانجەکانی کورد دەکات، ئەوەی کە (پیچ هرزهای) مێژووی کورد چۆن ئەو کوردە بەستەزمانەی تووشی قەیران و کارەسات دەکردەوە. « وێدەچێ مێژووی ئێمە، مێژووی درەنگ‌هات بێت. مێژووی ئێمە پێویستی بە تائەویل و هێرمنۆتیک نییە، مێژووی ئێمە، مێژووی دواخستن و پاتە بوونەوەیە».(ل:۴۴، مصیبت کرد بودن).\nکەیخوسرەوی تا هێستا ئەم بەرهەمانەی بڵاوکردونەوە: ( مصیبت کرد بودن، سه قصیده در باب انجماد (وەرگێڕانی سێ قەسیدەی ڕەفیق سابیر بە فارسی)، تربیع خون (وەرگێڕانی چوار بەرهەمی‌شێرزاد حەسه‌ن بە فارسی)، وەرگێڕانی چەندین شێعر لە ئەنوەر مەسیفی، دلاوەر قەرەداخی، فەرهاد پیرباڵ، محەمەد عومەر عوسمان، عەبدۆل ڕەحمان کاکل،هاشم سراج، دلاوەر قەرەداخی و چاپکردنی زیاتر لە ۶۰وتار لە ڕۆژنامە و گۆڤارەکانی ئێران و هەرێمی‌کوردستان.). هەر وەها سێ ڕۆمانی ئامادەی چاپ هەیە بە ناوی : (ماجراهای فامیلی و ضمیر مخدوش من)، (بی وزنی)، و ڕۆمانی نیوەنووسراوی: (دوازدە سلول بنیادین). لە کۆتایی دا پێویستە دەست خۆشی لە کاک بێهروز ڕەحیمی‌و کاک ئیبراهیم شەوقی بکەم، بەڕاستی یارمەتی ئەو دوو ئازیزە نەبایە ئەم دیمانە و فایلە لە سەر کاک عەبدوڵڵا کەیخوسرەوی پێکنەدەهات، هیوادارم هەر بەردەوام و سەرسەوز بن.\n*چۆنه که هێستا عەبدوڵڵا کەیخوسرەوی که‌متر دهبینین، کهمتر ئهنووسێت؟ و کهمتر وهدهر ئهکهوێت؟\nبهڕاستی ئهوانه ههم خهتای خۆمه که تهمهڵم و هێزم کهم بۆتهوه، وه ههم خهتای خهڵکه. وه‌ها ههست دهکهم کهسانێک ههن که نایان ههوێت کهسێک ههڵکهوێت که دیالۆگ سازکات. من وهبێرم دێت کۆمهڵه شیعرێکی فهرهاد پیرباڵم وهڕگێرا سهر فارسی، فهرهاد پیرباڵ چووە تاران لهگهڵ دهزگای چاپهمهنی (ویستار) ئاشنا بوو. بهڵام نه فهرهاد پیرباڵ وه نه دهزگای چاپهمهنی ویستار له یهک وشهشدا باسی منیان وهک یهکهمین کهس که ئهم کۆمهڵه شێعرهم وهرگێڕاوە، نهکرد. ئهمه ههر نموونەیەکه!، که ئهو بێ‌حورمهتییه دهبینم نائومێد دهبم. بۆ کێ بنووسم؟. لە لایەکیشەوە ئەگەر نەتوانی قسەی دڵت کەی دەرکەوتن وەک هیچە!، هەر لەبەر ئەوە هەوڵ نادەم خۆم لە قەرەی گرفتەکان بدەمەوە. من هەر ئێستاش کاری بڵاونەکراوەم زۆرە. وەک رۆمان و یەک نمایشنامە…\n*ئەگەر بگەرینەوە زۆر دوواتر، عەبدوڵڵا کەیخوسرەوی چۆن‌هاتە ناو ئەدەبیات، بەتایبەت ئەدەبیاتی گێڕانەوەیی. بە پێی بیرەوەریەکانت دۆستایەتییەکی زۆرتان لەگەڵ نووسەرانی فارس وەکوو (ڕەزا بەراهەنی) هەبوو….\n…پێش ئاشنایەتیم لەگەڵ بەراهەنی، زۆرم دەخوێندەوە و جارجاریش دەمنووسی و دواتر لەگەڵ بەراهەنی ئاشنابووم، ئەمجار بە جیدی دەستم کرد بە نووسین، لەمانەش گرینگتر زۆر پێشتر لەگەڵ محەمەد فەرهەنگیان (ئاستیم) کە مرۆڤێکی عارف مەسلەک بوو، لە چەشنی حلاج و شەمسی تەبرێزی بوومە‌هاورێ کە جەوهەری فەرهەنگ و ئەدەبیاتی کۆن و‌هاوچەرخی ئێران بوو، بەراهەنی مامۆستام بوو، زیاتر لە دوو ساڵ من‌هاتووچۆیی کلاسەکانی بەراهەنیم دەکرد…\n*ئەم ئاشناییە چۆن پێک‌هات؟\nمن بەر لەوە، هۆگری ئەدەبیات بووم. رۆژیک لە ناو گۆڤاری (پایا) دیتم نووسراوە کلاسەکانی بەراهەنی دەست پێکران. ئەو کات بە تەنیا لە تاران ئەژیام. خاتوو (فەرخوندە حاجی زادە) بەرنامەریزی کارەکانی بەراهەنی بوو، منیش پێوەندیم پێوە گرت. رێک ئەو کاتە بوو کە دایکی بەراهەنی ون ببوو، دایکی ئالزایمێری هەبوو. بیرەوەریەکی تایبەیە!…من چوومە بەر دەرکی ماڵی بەراهەنی و لە دەرگەم دا، هەر کە دەرگەی کردەوە وتی: من دایکم ون کردوە!!، منیش وتم: منیش دایکم ون کردوە، دایکم جاران لە (نادری) بوو. هەر زوو بەراهەنی تێگەیی هۆگریەکی زۆرم بە ئەدەبیاتەوە هەیە. ماوەیەک تا دایکی دۆزیەوە کلاسەکانی دوا کەوتن، لەوە بەدوا پێوەندیمان زیاتر بوو.\n*کلاسەکان چۆن بەرێوە دەچوون؟\nلە کلاسەکانی ئەو بەشێوازی پسپۆرانە و کارامەیی خەریکی ئەدەبیات بووین. لە حەوتەدا دوو دانیشتنمان هەبوو کە رۆژێکیان لەسەر تیۆرییە ئەدەبییەکان بوو، رۆژێکیشیان بۆ بەشی ئیجرا و عەمەلی نووسینی ئەدەبی بوو. واتە رۆژانی چوارشەممە دەبوایە ئەو شتانەی رۆژانی تر لە تیۆرییە ئەدەبییەکان فێر ببووین ئیجرامان بکردایە، مەبەستم وەک چیرۆکە. من ئەو کات بە خاتری شەرمێونی زۆر خۆمم سانسۆر دەکرد، بەراهەنی لەو سانسۆرە حاڵی ببوو. بۆیە زۆر‌هانی ئەدام سانسۆری دەرونم بشکێنم، ئەو هەمیشە جەختی لەسەر ئیجرای ئەدەبی بوو، نە ئیدعا!…\n*کلاسەکان تەنیا چیرۆک بوون؟\nهەم چیرۆک هەم شێعر…بەراهەنی دەیگووت تۆ شتێکت پێیە بۆ دەری ناخەی!؟، منیش لە دڵی خۆم دا دەمگووت: تارانی شتێکی‌ترە و کورد کێشەی هەیە و شەرمم لە دەرخستنی بیرۆکەکانی خۆم ئەکرد. تا چیرۆکێکم نووسی بە ناوی (چی فکر می‌کردیم، چی شد) کە بەراهەنی زۆری پێخۆش بوو. ئەو رۆژە خوێندکارەکان دەیان گووت ل ەپاش چیرۆکی عەبدووڵا روومان نییە چیرۆک بخوێنینەوە، ئەوە رۆژی شکستی ئەم شەرم و سانسۆرەی دەروونم بوو.\n*هەر بەشداری لە کلاسەکانی بەراهەنی هۆی ئاشنایی لەگەڵ جەماعەتی نووسەرانی فارس بوو؟\nبەڵێ، یەکی لە تایبەتمەندییەکانی کلاسەکانی بەراهەنی ئەوە بوو هەر حەوتەیەک یەکێ لە گەورەکانی ئەدەبی تارانی بانگهێشت دەکرد، بۆ نموونە مەنووچێهر بەدیعی گشت وەرگێڕانی (یوولیسیس) –اولیس-ی جەیمز جۆیسی لە ١٥ رۆژدا هەر لەو کلاسانە دا بۆمان خوێندەوە، یان کەسانی وەک یەدووڵا رۆیایی ئەو کات کە دەهاتەوە ئێران یان هووشەنگ گوڵشیری بانگهێشت دەکرد\n*پێوەندیتان لەگەڵ گوڵشیری هەبوو؟\nئەو کات گوڵشیری خۆی کلاسی بەرێوەدەبرد. لە راستی دا وەک کلاسەکانی بەراهەنی نەبوو. ئەوان تێۆرییە نوێیەکانی ئەدەبییان نە ئەخوێند. خۆی گوڵشیری مامۆستایەکی لێهاتووی ئەدەبی فارسی بوو بەڵام ئەو کات ئاگاداریەکی وەهای بەسەر تێۆریە ئەدەبییەکان‌دا نەبوو. هەر یەکێ لە کارەکانی شاکار بوو ئەویش (شازدە ئیحتجاب)ە، داستانی (آینەهای دردار) هەر ٧٠ لاپەڕەی بەکەڵک دێت….\n*یانی ئەو بەشەی کە زیاتر گەمەی زەمەنی تێدایە؟\nبەڵێ، ڕێک…، جا مەبەستم ئەوەیە بەراهەنی ئەو نووسەرانەی بۆ کلاسەکان دەهێنا…\n*با بگەرێینەوە کوردستان و ئێستاکەی خۆمان. وێدەچێ هەڵسووکەوتی کۆمهڵگا زیاتر ئێوەی تاراندبێت.\nبه ڕاستی له دۆخێکی خهراپ دایین… من ئهو کات که کتێبی (مصیبت کورد بودن)م نووسی زۆرترین تیراژی له تاریخی نووسینی کورد داهه‌بوو. بهڵام هێستا ئهو وهرگێڕانهی له رهفیق سابیر کردوومە بهشێکی زۆری ههر ماوهتهوه و خوێنهر بۆ لای ناچێ!. به داخهوه کۆمهڵگای ئێمه تاوتاون. دهبینی کاتێک پێش دێت به ههمووان بۆ شتێک دهچن که ئهوهندهش بهنرخ نییە، کاتێکیش دێت بهرامبهر به چهمکێکی بهنرخ هێچ ههڵوێستێک ناگرن.\n*بە ڕای ئێوە هۆی ئهو ناکارای کۆمهڵگا بۆ چی دەگەرێتەوە؟\nله ڕاستی دا کۆمهڵگای ئێمه هێستا کێشه دهروونییهکانی خۆی نهتوانیوه چاره سهر بکات. ههر بۆیه جاری ههوهڵ وا بیردهکاته‌وه تۆ وهکوو نووسهر، وهک پزشکێک چارهی بۆ ئهکهی. ههلی دووههم لێت سارد دهبێتهوه. نه ئهوهی کە خهتای تۆ بێت، بهڵکوو خهتای خۆیهتی که له بنهرهت دا ههڵگری بیستنی به مانا قوول و بیرمهندانهی نییه…\n*مامۆستا ههر ئهم کێشه، بێنینه ئاستی ڕۆشنبیران و نووسهران. نووسهرانێک که له خانهی ڕۆمان و چیرۆکی کوردی جێ دهگرن. ئایا نووسهرانی کوردی ههر تووشی ئهم کێشهیه ههن؟\nبهداخهوه… ههموومان دهگرێتهوه…!!!\n*به ڕوانگهی میلان کۆندرا ئهدهبیات چارهسهری زۆریهک لهم کێشانه دهکات. ئهڵبهت کۆمهڵگایهک که ڕۆمان تێیدا دهخووڵقێت. ئایا ههست دهکهن که ڕۆمان و چیرۆکی کوردی به شێوازی و ئیستالی ئهدهبی مۆدێرن خۆی له ناو نووسهرانی کورد دا جێ کردۆتهوه و ئێمه دهتوانین یهک فۆرمی‌بۆ دارێژین؟ یان شێوە گێڕانەوەیەکی تایبەتی لەسەر پێناسەکەین؟\nئهڵبهته من لهگهڵ ئهوه نیم که ئهدهبیات له کاتاگۆریه‌کی تایبهت دا جێ دهگرێت. ئهدهبی جیاوازمان ههیه، نه یهک ئهدهبیات. …\n* مهبهستم ڕهوته، ئایا ڕهوتێک پێک‌هاتووه له چیرۆکی کوردی؟\nخهریک بوو پێک بێت… له ههرێمی‌کوردستان شێوازێک له گووزهرانی خۆش پاشەکشهی دا پێیان. هێستا تۆ شاعیرێکی زۆر بهناو بانگ نابینی له ناو کوردهکانی ئەو دیو!. ئهمهش دهگهرێته سهر ئهوهی که وا بیر دهکهنهوە به سهرهنجام و پوختێکی تهواو له ئهدهبیات گهیشتوون. سهرهنجام بۆ ئهدهبیات واته مهرگه!. ئهدهبیات پرۆژهیهکی ناتواوه، بهو مانایهیی تۆ دهبێت بهردهوام شتێکی نوێ بڵێت بۆ ئهوهی که بمێنێتهوه. بهڵام له ناو کورد دا به پێچهوانهیە. خهونی گهیشتن به کهماڵ و پووختی لە نووسیندا کۆتایی تەفەکورە!\n*ئه‌ی له ناو نووسهرانی کوردی ئێران ئهم کێشە چۆن ئەبینن؟\nله دوا ڕاپهرێنی شۆرشی ئیسلامی‌دهستەیەک نووسهر زۆر جوان و بههێز‌هاتنه بهرەوه، بهڵام ههر زوو پاشه کشهیان کرد. وا ههست دهکهم شێوازێک له ئاسایش و خۆشی‌هاتۆته ناویان، که هیچ کێشهیهکی دهروونییان نهماوه که بینووسنهوه. من بیرمه ساڵانێکی زوو من و دوکتۆر (رهزا بهراههنی) لهگهڵ جهماعهتێک له نووسهرانی فارسی ئهو دهم، دهچووین بۆ ڕوونوێنی له کتێبی یهکێک له‌هاورێیانمان، له کۆڵانێک تێپهڕ دهبووین که ماڵهکانیان زۆر خۆش و جوان کرابۆوه. من وتم ئهگهر ههر کام له ئێوه خاوهنی یهکێک لهم ماڵانه بایه، قهد دێرێک شیعرتان نەدەنووسی!!، ههموو گەڕانەوەو وتیان« بهراستی وایه»!!. ئهم شتانهی که دهڵێم ناکرێت تیۆرێزهی کهیهوه یان بیکهینه گریمانهیهک بۆ ڕهخنهی ئهدهبی، دهبێت ژیان بکرێت. له جیهانی ئهدهبیات، نهداری و فهقیری، داستایۆفسکی دروست دهکات و لهکن ئێمهی کورد زهرهیهک دارایی، مهرگ و نهمان….\n*گووشارێک که له ڕووسیهی ئیستالینی وەدی‌هات نووسهرانی گهورهی پێک هێنا. بهڵام له ناو ئێمەی کورد که سهدام و ئهنفاڵمان دیوە، نووسهرێکی وههامان له ئاستی جیهانی دا نهبوو. هۆی ئهمه له چی دا دهبینن؟\nئێمه له کۆتایی مێژوودا‌هاتین!… ئێمه ههر لهو کاتهی مێژوو کۆتایی پێهات تازه‌هاتینه ناو کایهی فهرههنگی، بە وتەی دکتۆر ئەحمەد فەردید (ذیل تاریخ غرب صدر تاریخ ماست). دهرفهتی خۆنیشان دانمان نهبوو. له کۆتای مێژوودا، ئهدهبێک وهکوو مینیماڵ دروست دهبێت، ئەدەبی مینی ماڵ لە ئاکامی‌تەمڵی و ماندووبوونی خوێنەرە بەهۆی رفاە و ئاسایشی کۆمەڵایەتی.\n*واتە جیهانێکی ئێپیزۆدی..\nڕێک…. بهڵام ئێمه بهئهمهش نهگهیشتین. بهر لهوهی بگهینه مانایهکی دهرونی و قووڵ خۆمان خۆمانمان لهناو برد. ئهمهش هۆی ئهمه بوو خێڵی رۆشنبیر به دهرکی دهروونی نهگهیشتن. زوو تێر بوون.!!. ههر زوو پهلهیان کرد بۆ ئاسایش وخۆش گوزهرانی تاکهکهسی، نهیان توانی ئهم ڕێگهیه درێژه دهن. بهڵام له رووسیه وهها نهبوو ئهگهر نووسهرانی وکوو بۆڵگاکۆف له ناو ئهچێ لهم لاوه یهکێک وهکوو میخایل باختین سهرههڵدهدات. لە لایەکی ترەوە ئهوهنه ئه‌ده‌بیات دهچێته ناخیانهوه که تا مهرگ ئهچن، زۆر جاریش ناچارن کۆچ بکهن… ئهم کۆچه زۆر گرینگه بۆ سازدانی دهرهتانێک که تێیدا ئافراندن کهیی…\n* له نووسینی چیرۆکی کوردیش (کۆچ ) گرینێگ بووه. یەکەمین چیرۆک‌گهلی کوردی ههر ئهو نووسه‌رانه‌ی کۆچیان کردبوو هێنایانە کایە. عهرهبی شهمۆ یهکێک له کوردهکانی ئهرمهنێستان بوو که یهکەمین ڕۆمانی کوردی نووسی…\nبهڵێ ئهم کۆچه دهبێته هۆی پێکهێنانی فهزا و دهرهتانێک بۆ خۆنواندن و خوڵقاندن.\n*هێستاکە فهزا بەراوردی بە ساڵانی پێشوو بۆ نووسین بهکوردی باشتر بۆتهوه… زۆر کهسمان هەیە کوردی ئهنووسن و ئهخوێنهوه. ههرچهن هێشتاش ههر کهمه و بهو رادەیه که دهبێت نهگیشتووه بهڵام باشتر بۆتهوه. ههست دهکهن لەو فەزایەدا چیرۆکی کوردی پهرهی گرتووه؟\nئێمه سهردهمێکمان ههبوو له ئێران که تا دەیهی حهفتا له‌خۆ دهگرێت، ئهویش کارتێکرانی رۆشنبیرانی رۆژئاوا بوو… ئهوهی که نووسهرانی ئێمهش وهک وان بیرکهنهوه و فهزایهک وەک وێناکانی ئهوان بنووسنهوه…\n*هەڵبەت هێستاش ئهم شێوازه ماوه. ئێمه هیستاش له ناو نووسهرانی کورد دهبینین شتێک باس دهکهن که هیچ پێوهندیهکی به فهزای و بهستێنی کوردی نییه، ئه‌مه کێشەیەکە کە زۆر لە رۆشنبیران به قهیرانی دهزانن. بۆ نموونه ئهگهر بمانهەوێت له ڕوانگهی کۆمهڵناسیی ئهدهبییهوه تۆڵۆستۆی بخوێنینەوە دهتوانین هەر لە ڕۆمانەکانی دا فەهمی‌مێژووی رووسیه یان کۆمەڵناسیی ئەو سەردەمانەی رووسیە کەین. ئایا چیرۆکی کوردی ههڵگری ئهم جۆرە ڕوانینە هەیە؟\nنا…ئهمهش هۆی ههیه. ئهوهلهن ئێمه تازه دهستمان به نووسین و چیرۆک نووسین کردوه ، دووههم درێژ دادڕی نووسهری کورد، بۆته هۆی کێشهی زۆر گەورە!. به ڕای من یهکێک له گهورهترین کێشهکانی کورد درێژ دادڕی بهرامبهر به نووسینه. بهشێک له نووسهرانی ئێمه بهو درێژ دادڕییه به دهرنجامی‌چیرۆک دهگهن و چیرۆکهکهیان کۆتایی پێ دێنن. ئهمه بۆ چیرۆک و ڕۆمانی مۆدێڕنیستی نابێت. له ڕۆمانی مۆدێڕنیستی دا کۆتایی نییه. دهبێت چیرۆک له کۆتایی دا «تهعلیقی» بهسهر بێت. کۆتایی پێهێنان (پایان بەندی) لە ئەدەبی مۆدێڕندا بەدەستی خوێنەرە نەک نووسەر.\n*ههست ناکهن ئهم (کۆتایی پێهێنانه)، دهگهرێته‌وه سهر شێوەی ئهدهبی زارهکی ئێمه، یا خود ئهوهی که ئێمه بهو مانا مۆدێڕنه هێستا شار یان زۆریەک لە مەرجەکانی مۆدێڕن بوونمان ئهزموون نهکردوه؟، بۆیه ئهدهبیاتی ئێمه ههر به شێوهی ساکار ماوهتهوه…\nبهڵێ.. ئێمه هێستاش له چیرۆکی دێو و پهری داین… ئێمه هێستا شارمان بهمانای واقعی خۆی، ئهزموون نهکردوه… من شتێکم نووسیوه که لهوێدا دهڵێم «ئۆرهان پامووک» ئهگهر نووسهرێکی گهورهیه بهم هۆیه نییه که پامووک شارێکی گهوره وهکوو ئیستامبۆڵ گهورهی دهکاتهوه، بهڵکوو پامووک شارێک گهوره دهکاتهوه، ئیستامبۆڵی پامووک شاریکی ئورووپاییه. من ئهڵێم نووسهرهکان ئهتوانن له شاردا، شار گهوره کهنهوه…\n*وهکوو پاریس که نووسهرهکانی گهورهیان کردۆتهوه...\nبهڵێ.. پاریس نووسهرهکانی ناساندیان. هێستاش له پاریس شهقام و هۆڵ و پارکهکان به نووسهرانی دهناسرێن. شار ئهو کات شاره که ههڵسووکهتی شاری تێدابێت. هێستا ئێمه له ناو کورددا ئهو “مهدهنییهته” که دهبێت له شاردا پێک بێت نیمانه. بۆ نموونه سلێمانی شارێکی گهورهیه، به ههموو ئهو شتانەی شاری گهوره ههیهتی، دووکان و بازاری گهشاوه، هۆڵ و شهقامی‌گهوره… بهڵام به مانای مۆدێرن شار نییه… یهک گوندی پان و بهرینه. شایهد کافهکان زیندووی کهنهوه… بهرای من یهکێک له گهورهترین بهشهکانی یهک شار کافهکانییهتی که دهبێتە هۆی کافه نشینی و له پاشان وتووێژ و بهرههم هێنانی مهدهنییهت. ئێمه له سهردهمی‌پههلهوی دا له تاران قاوهخانهیهک مان ههبوو به ناوی «گوڵ مهمهد». لهو سهردهمهدا زۆر گهوره و خۆش وهکوو هێستا نهبوو… سهرجهم سێ کورسی لهقوو ڵۆقو و شکاوی تێدابوو. بهڵام چ کهسانێک ئهچوون؟!.. شهمیم بههار، خانمی‌پارسی پوور، محه‌مه‌د ئاستیم، بیژهن ئیڵاهی، ره‌زا به‌راهه‌نی. تهواوی ئهمانه مشتەری قاوهخانهی گوڵ مهمهد بوون. ئه‌م قاوه‌خانه وهکوو زانکۆیهک وابوو، له سینهما تا دهگاته شانۆ و ئهدهبیاتی تێدا قسهدهکرا. لهو دهمهدا بوو که کافهنشینی و ئهدهبیاتێک که له کافه بهرههم دههات ههبوو، له ڵایهکی‌ترەوەش ئهدهبیاتی ڕهسمی‌ههبوو. ئهدهبیاتی ڕهسمی‌به هیچ کوێ ناگات. خۆی له خۆدا خهفه دهبێت. کۆتایی پێدێت. لهو سهردهمه‌دا کێبهرکێ و رووبهروو بوونهوه هه‌بوو له ناو دوو مهحفلی ئهدهبی‌دا.\n*ئهم فهزایهی تاران و ههڵسووکهت لهگهڵ نووسهرانی بهناوبانگی فارس وهکوو رهزا بهراههنی و هووشهنگ گۆڵشیری و…. بوو، بهم هۆیه ئێوه به فارسی بنووسن. برێک لهسهر ئهم فهزایه قسه بکهین.\nههر وهک وتت من زیاتر له فهزای فارسیدا بووم. من پێش ئهوهی بێمهوه بۆکان نهم دهزانی کوردی بخوێنمهوه. ئهوهی ڕاستی بێت من ئهو دهمه ههرچی ههڵسووکەوتم هەبوو لهگهڵ نووسهری فارس بوو. من تا رادهیەک شاعیرانه ئهنووسم. ئهم فارسییه لهگهڵ من دهروونی بووە. من سی چل ساڵ له تاران بووم. ئهو کات که‌هاتمه‌وه، له بۆکان دانیشتم لهگهڵ دۆستانێکی کوردی زان و کوردی نووس تێکهڵ بووم. له راستی دا زۆر جار ههستێکی ناخۆش پێم دهست دهدا که بۆچی دەبێ بە کوردی نەنووسم…\n*… ئهڵبهت ئێوه زۆر وهرگێڕانی بههێزوو ههیه که پێموابێ بهشێکی زۆر لهو کوردی نهنووسینه‌تان قهرهبوو کردتۆتهوه. گۆته‌ی ئاڵمانی دهڵێت: وهرگێڕان وهکوو مامهڵهیه‌کی ئهدهبی وایه که دهبێتە هۆی ناساندن و پهرهپێدانی جیهانی ئهدهبی، به دڵخۆشیهوه ئێوه لهو مامهڵه جیهانییه سهرکهتوو بوون…\nهیوا دارم وا بێت (پێکهنین)…\n*داستایۆفسکی له شوێنێک دا دهڵێت: ئێمه نووسهرانی رووسی ههموو له ژێر (عهبای) نیکۆڵای گۆگۆڵ‌هاتینهدهرێ. ههر ئهم ڕستهیه محهمهدی سپانلوو شاعیر فارس به سادق هیدایهت و نووسهری فارسی دهشوبهێنێت… دیاره کتێبهکهی هیدایهت کاریگهری زۆری لهسهر نووسینی نووسهرانی ئێرانی چ فارس و چ غهیری فارس ههبووه. ئایا ئێمهی کوردی ئێران توانیومان لهم فهزای سادق هیدایهت بێنهدهرێ؟ فهزایهکی زۆر جار تهم گرتوو و خهفهت بار\nحهولێ زۆر دراوه… با بیرهوهریهک بگێرمه‌وه سهبارهت بهم پرسیارهت. رۆژێک لهگهڵ دوکتۆر ئیسماعیل خۆیی دانیشتبووین پیم وت: ئێوه نووسهرانی فارس ئهو گشته باسی ئهدهبی کلاسیکی خۆتان دهکهن، دهڵین حافز و مهولهوی و سهعدی ئهو ههمووه گهوره بوون، ئهی بۆ هێستا هیچ نووسهرێکی وهها بهرز له فارسی دا ههڵناکهوێت؟. وتی: پێویستی به ههزار ساڵه تا چهشنێکی ئهدهبی تایبهت و بهرز دیسان پێک بێت!!…\n*…ئهگهر وا بێت ئێمهی کورد زۆرمان ماوه چوون ههمووی نابێته سهد ساڵ که چیرۆک و ڕۆمان ئهنووسین…\nبەڵێ، کهمتر له سهد ساڵه قەڵەممان بەدەستەوە گرتووە!!. ههر وهکوو وتم ئێمه ساواین… رۆڵان بارت دهڵێت: مێژووی ههر نهتهوێک، مێژووی نووسینی ئهو نهتهوهیه. له کوردستانی ئێران دوا کۆماری مههاباد برێک نووسین، جیدی گیرا. دهنا پێش کۆمار ههر بهشیوهیهکی ساکار بوو… ئهگهر باسی ئهدهبی کلاسیکمان وهکوو نالی و خانی و مهولهوی یان ئهوانی تر کهین، ئهمان جیاوازن. ئهمانه له سهردهمیک دا بوون که هەر خودی نووسین جیدی نهدهگیرا!!. لە ڕاستی دا ئهوان بهر ههڵستی چهشنێک له ژیان دهبوونەوە…\n*هێستاکەی ئەدەبیاتی کوردی بەلاتانوە چۆنە؟ ئەم کێشانەی هەر هەیە؟ یان باشتر بووە؟\n*نە بەداخەوە!….پێموابی کورد ئەو کاتەی بە قەناعەت بگات بەیەک جاری دادەمرکێ! سرووشتی کورد هەر وایە، تەنانەت لە سیاسەتیش دا کاتێک بە دەرئەنجامێک دەگەن لە جێگەی ئەوەی ئەو دەسکەوتە پەرەپێبدەن، خامۆشی ئەکەن!. (پیچ هرزهای سیاسی) لە کتیبی (مووسیبەتی کوردبودن) (مصیبت کرد بودن). پێشتر باسم کردووە.\n* لە ئەدەبیاتیش ئەو کێشە هەیە، چ دەرەتانێک بۆم ئەم دۆخە پێشنیار دەکەن؟ چ لە چیرۆک دا چ لە شێعردا؟. زیاتر وەکوو ئەزموونی خۆتان لە ئەدەبیات مەبەستمە، بۆ نموونە بە بەراوردی ساڵانی پێشوو جەماعەتێکی زۆرمان شاعیر و شێعری کوردی هەیە، بەڵام زۆر جار لەگەڵ شێعرێک بەرورووین کە نە چێژی هەیە، نە ئەدەبییەتی هەیە، نە ناوەرۆک و زمانەکەی ئەوەنە سەقام گیرە، بە ڕای ئێوە چۆن خۆمان دەبێت دەربازکەین لەم چەشنە ئەدەبیایە؟\nمن پێموابێ ئەگەر تەعەهوودێک بۆ نووسەری کورد هەیە ئەوە تەعەهوودە بە خودی ئەدەبیات. ئەگەر ئەدەبیات جدی بگیرێ بێ‌گومان ئەدەبییەت بەرهەم دێت. لەپەنای ئەمشدا فێربوونی زمانی بیانی (خارجی) یارمەتیدەرە بۆ بەرهەم هێنان و ئافراندنی ئەدەبی. تەنیا بەرهەم هێنانی زۆر ئاستی ئەدەبی ناباتە سەر.\n*کەواتە ئێوە بەو بەرهەمە زۆرینە نمرەیەکی باشی پێنادەن؟\n-نەخێر… کەیفییەتی ئەدەبی زۆر لە ئاستێکی نزم دایە…\n*ئەمە هەر دووک لایەنەکانی چیرۆک و شێعر دەگرێتەوە؟\n-بەڵێ، تۆ فکر کەوە جیا لە شێرزاد حەسەن ئەویش تەنیا لە (حەسار و سەگەکانی باوکم)دا، کێی تر هەیە ئەوەنە ئەزموونێکی بەهێزی هەبێت؟…من لە خەڵاتی ئیبراهیم یوونسی، لە بانە داوەری بەشی ڕۆمان بووم، بەڵام باوەر کەن تەنیا یەک کار بوو، کە بۆ ئەوە دەبوو خەڵات بکرێت، منیش تەنیا ئیمتیازم هەر بەو دا…ئەویش ڕۆمانی (باڵندەی بریندار، ماسی سەرسام) لە نووسینی فەرۆخ نێعمەت پوورە کە ئەگەر پێم بکرێ وەریدەگێڕمەوە سەر زمانی فارسی، بەراستی ڕۆمانێکی باش بوو، ئەوانەی تر بەشێکی زۆری بێ تێۆری و زانستی رۆمان بوو….بە قەولی بەراهەنی ئیجرای ئەدەبی گرینگە کە بەداخەوە لای ئێمە زۆر لاوازە.\nسەرچاوە: حەوتەنامەی سیروان، ژمارەی ۹۵۵، شەممە(۲۲/۷/۹۶)\nئه‌ده‌بیات به‌راهه‌نی چیرۆک رۆمان شار شێرزادحه‌سه‌ن شێعر عبدالله کیخسروی عه‌بدوڵا که‌یخوسره‌وی کافه‌نشینی کاوان محه‌مه‌دپوور کورد کۆچ گوڵشیری گێرانه‌وه مصیبت کرد بودن مۆدێرنیته\t2017-10-23\nبرچسبئه‌ده‌بیات به‌راهه‌نی چیرۆک رۆمان شار شێرزادحه‌سه‌ن شێعر عبدالله کیخسروی عه‌بدوڵا که‌یخوسره‌وی کافه‌نشینی کاوان محه‌مه‌دپوور کورد کۆچ گوڵشیری گێرانه‌وه مصیبت کرد بودن مۆدێرنیته


سودەکانی نوستن بەپێی کاتەکان\n2020-08-08 [04:24 AM]\nپاڵنه‌ری سه‌ره‌کی بۆ نوستن بریتییه له‌و پێکهاته کیمیا‌ییه‌ی که له رۆژدا دروستده‌بێت و له له‌شدا کۆده‌بێته‌وه، پێویسته شه‌و له‌کاتی نوستن بشکێندرێت و بەکاربهێندرێت که پێیده‌وترێت "ئه‌دینۆسین"، هۆکارێکی دیکەش بریتییه له‌و کاتژمێره بایۆلۆژییه‌ی که پێکهاتوە له چه‌ند خانه‌یه‌کی ورد له‌ناو مێشک، که روناکی و تاریکی کاریان تێده‌کات، له رێگه‌ی چاوه‌کان هه‌ستی پێده‌کات، کاتێک ده‌وروبه‌ر تاریک ده‌بێت، کاتژمێری بایۆلۆژی ده‌ستده‌کات به دروست کردنی هۆرمۆنێک به‌ناوی "میلاتۆنین" وادەکات خەوتلێبکەوێت.\nسودەکانی نوستن بۆ جەستە بەپێی کاتەکان دەگۆڕێت، دکتۆر رۆژان ئیسماعیل سودەکانی نوستنی بەپێی کاتەکان خستوەتەڕو.\n- لە کاتژمێر 9 بۆ 11ی شەو کاتی لەناوبردنی ژەهرە زیادەکانە لەناو بۆڕییە سستەکان بۆیە پێویستە ئەم کاتە بەهێمنی بەڕێبکرێت، ئەگەر هەرکەسێک سەرقاڵی کارکردن بێت لەمکاتەدا ئەوە کاریگەری نەرێنی و خراپ دروست دەکات لەسەر تەندروستی.\n- لە کاتژمێر 11 بۆ 1ی شەو کاتی لەناوبردنی ژەهرەکانی ناو جگەرە ئەمەش کاتێکی زۆر باشە بۆ خەوێکی قوڵ.\n- لە کاتژمێر 1 بۆ 3ی شەو کاتی لەناوبردنی ژەهرەکانی ناو زراوە .\n• لە کاتژمێر 3 بۆ 5ی بەیانی کاتی لەناوبردنی ژەهرەکانی ناو سییەکانە بۆیە ئەو کەسەی کۆکەی هەبێت لەو کاتەدا زیاتر دەکۆکێت، چونکە کاری لەناوبردنی ژەهرەکان دەستپێدەکات و پێویست ناکات هیچ دەرمانێک بخۆیت تاوەکو رێگری نەکەیت لەکاری ئاسایی سییەکان بۆ لەناوبردنی ژەهرەکان.\n- کاتژمێر 4ی بەیانی کاتی دروستبونی مۆخی ئێسک و خڕۆکەکانی خوێنە.\n- کاتژمێر 5ی بەیانی کاتی لەناوبردنی ژەهرەکانی ناو میزڵدانە، هەربۆیە پێویستە لەمکاتەدا میزڵدان بەتاڵ بکەیتەوە تاوەکو یارمەتی میزڵدان بدەیت بۆ لەناوبردنی ژەهرەکان.\n• کاتژمێر 7 بۆ 9 ی بەیانی کاتی مژینی خۆراکە لە ریخۆڵە باریکە بۆیە پێویستە لەم کاتەدا نانی بەیانی بخورێت، بۆیە ئەوەی بیەوێت تەندروستی جەستە و مێشکی بپارێزێت پێویستە نانی بەیانی کاتژمێر 7:30 بخوات.\n- ئەوانەی نانی بەیانی ناخۆن پێویستە ئەم خوە بگۆڕن چونکە جگەر و ریخۆڵە کاری خۆیان بەباشی ناکەن، بۆیە کاتژمێر 9 بۆ 10 بیخۆیت هەر باشترە لە نەخواردنی، درەنگ خەوتن و درەنگ هەڵسان جەستە هیلاک دەکەن و ناتوانێ وەک پێویست ژەهرەکان دەربکەن لە لەشماندا.


ANF | کەجەکە: پەروەردە بە زوانی ئەڎایی، ڕەواتەرین داواکارییەن\nکۆمیتەو پەروەردەو کەجەکە-ی ئاشکراش کەرد: پەروەردە بە زوانی ئەڎایی، ڕەواتەرین داواکارییەن و مۆدێلو پەروەردەو ڕۆژاڤاو کوردستانی و سەرنیشتو سوریای باشتەرین نموونەو پەروەردەیەن.\nیه‌كشه‌ممه, 21 Feb 2021, 16:39\nکۆمیتەو پەروەردەو کۆما جڤاکێن کوردستانی- کەجەکە، بەنونگەو ڕۆو جیهانی زوانی ئەڎایی ئەرەیاونایش دان و ئاماژەش دان بە ئا زوانا کە هەڕەشێ دلێنەشییەشیان ئینا سەر.\nکەجەکە دەستنیشانش کەردەن: ئارێشە و ئاسەنگییەکێ وەردەمو زوانی ئەڎایێ، گرفتێ جیهانیێنێ و پنەوازی بە چارەسەرکەردەیشان هەن.\nڕۆو جیهانی زوانی ئەڎایی، سەرەتا جە ڕابەر ئاپۆی کە هیواو ئازادی گەلێوەن کە کەلتور، شناسنامە، زوان و بییەش قەدەغەکریان و سەرەاو پەشتگۆشتوست، بەڵام کۆشای وێش یاونان ئاستێوی بێهامتا و بەی یاوای بە ئامانجی هیچ ئاستەنیێوش نەشناشان. هەرپاسە جە شەهیدە نەمرێکێمان پیرۆز بۆنە کە جە ڕاو کەلتور، شناسنامە، زوان و بییەیمانە گیان و جەستەشان بەخشا و بە ئی جۆرە مەردەیشان چوون کۆتایی ژیوای نەڎی و وێشان یاونا بە جاویدانی و نەمری.\nهەمان بۆنەی جە گەلە قارەمانەکێمان کە سەرەڕاو ئانەی ڕووبەڕوو سەرجەم قەدەغە، فشار، چەوسنانی، ئەشکەنجە و کوشتنێوی بییەنەوە، بەڵام بە ئیرادەوە گۆڕانیش بە زوانی کوردی جڕیێ و بەکوردی ڕازێ و چیرۆکێ قارەمانێتیش نویستێوە و گێڵنێوە و بە هەلەهەلەکانشان جە وەردەم نەیارەکانشانە نەنامیێرە و سەربەرزانە مدرێوە.\nزوان تەنها ڕاو ئەوەفاڕای واژا نییەن، بەڵکو ئامرازێ گرنگەن پەی ژیوای، شناس، کلتوری و پرۆژەکێ گەلی و هەر زمانێوە خاوەن مێژوو، کەلتور، وێژە، هونەر و فەلسەفەو وێشەن.\nبەپاو ئامارەکانو رێکوزیا و پەروەردە، کەلتور و زانستی (یونسکۆ)ی سەر بە نەتەوە یوگێرتەکان، ٪٤٠ی ئەرنیشتێ سەرزەمینی جە پەروەردە بە زوانی ئەڎایی بێبەشێنێ. هەر دوێ هەفتێ جارێو، زوانێو دلێنەمشۆنە. ئارۆ دلێ نزیک بە ٧ هەزارێ زوانێنە، ٢ هەزارێ و ٤٧٤ زوانێ مەتەرسی دلێنەشیەیشان هەن. بەشێوازی کە جە ١٩٥٠ و تا ئیسە، ٢٣٠ زوانێ بە یەکجارەکی فۆتیێنێ. بە فۆتیای هەر زوانێوی بێگومان کلتورێویچ دلێنەمشۆنە.\nبەگردی ئارێشە و ئاسەنگییەکێ وەردەمو زوانی ئەڎایێ، گرفتێ جیهانیێنێ و پنەوازیش بە چارەسەرکەردەی خێرای هەن.\nبە گەشەکەردەی کاپیتالیزمی، سیاسەتو فەرمی دەوڵەتەکان، جە سەرەتاوە تا بە ئارۆچ، جە وەرانوەر بە بییەی زوانییەنە، مەتەرسی گەورەن. بە جۆرێ جە سەرەتاو سەدەو 20مینیەوە، بەهۆکارو دەوڵەت - نەتەوەی یەکدەستی، فرە وڵاتێ بیێ بە گۆڕستانێ وانەکان.\nدەوڵەت - نەتەوە بە قڕکەردەی زوان و کەلتوری و سەپنای یەک زوانی سەرو گەلەکانەرە، ڕاش پەی فۆتنانی و دلێنەبەردەی زوانەکان و گلێرگەکان کەردەوە. بێگومان گەورەتەرین وێرانەبییەی پەی گلێرگەیێوی، ڕانەدایەن بە گۆکەردەی بە زوانەکەیش و دوور وستیەشەن جە زوانەکەیش. ئاشکران هەر کۆمەڵگایێ کە زوانەکەیش ویربشۆنەوە، بێگومان دەرەنجام وێچش بفۆتیۆنە و دمایش بەیۆنە. ئانەێچە قڕکەردەیێوەن کە دەوڵەت - نەتەوە بەردەوام پەیڕەوش مەکەرۆن.\nهێزە و دەوڵەتە ئەرگێرەکێ کوردستانی پەی ئانەی بتاوانێ بییەی کوردی دلێنەبەرانێ، بەسەدان سالێن هێرشێ دڕندانێ دژش ئەنجامێ مڎانێ. پەی نمونەی جە تورکیا بە دەستوور و جە بەندو 42یەنە باس تەنها جە یەک نەتەوەی و یەک زوانی مەکەرۆنە و پەروەردە بە زوانی کوردی قەدەغە مەکەرۆنە و نویسیان: جگە جە زوانی تورکی هیچ زوانێوی تەر جە تورکیایە قەدەغەن. ئانێچە بەرهەمو مۆدێرنیتەی کاپیتالیزمی و دەولەت- نەتەوەین.\nیونسکۆ ئاشکراش کەردەن: جە تورکیا ١٥ زوانێ نزیک بە فۆتیایەنێ و 3 زوانێ بەیەکجاری فۆتیێنێ.\nجە عەرین و سەرێکانی و گرێسپی کە جەلاو ڕژێمو تورکیایەوە گیریێنێرە، بە نامێ گوایا خزمەتکەردەی بە پەروەردەی، وەرو چەماو جیهانیەوە، زوانی کوردی و زوانەکێ تەرێ قەدەغی کریێنێ و تورکی سەپنیان ملو سەدان هەزار زارۆڵارە.\nجە ئێران ماسۆستا فەرزاد کەمانگەری خەڵکو کامیارانی و 5 هامڕێش کە ساڵە ٢٠١٠دا بە بەهانێ چوون 'دوژمنایەتی خوڎا و ڕژێمی' جەداردریێ، هەرپاسە چەنڎ ڕوێ جەی وەڵتەر بەهانەو 'تێکدای ئاسایشی گردی وڵاتێ' 5 ساڵی زیندانی سەپیا سەرو زارا مەحمودی جە شارو سنەی کە زارۆلێ فێرێ زوانی کوردی مەکەرێنە. ئانێچە یۆن جە نمونە هەرە دڕندانەکانو ڕژێمو ئێرانی وەرانوەر بەکوری.\nبەگری سەدان ساڵین جە کوردستان بە هەزاران کەسێمان کە خاوەنداریشان جە زوان و کەلتورو وێشان کەردەن، ڕووبەڕووێ فاشی و هێرشی بیێنێوە و بەبێ جیاوازی زرۆڵە، ژەن، گەنج، پیر، بە هەزاران کەسێ جە ئی چوارچوەنە کوشیێنێ.\nجە بارودۆخێوی ئە چیمنەنە، جە ئاستی میاندەوڵەتیەنە هیچ یاسایێ پەی پەروەردە بە زوانی کوردی و زوانی ئەدایی نییەن. پەوکەی کورد پەنەوازیش بە کۆشای و خاوەنداریکەردەی بە بییەی و شناس و زوان و کلتورو وێش هەن. سەرەڕاو ئانەیە کە پەروەردە بە زوانی ئەڎایی، ڕەواتەرین داواکارییەن و ئێمە جە کەجەکە مۆدێلو پەروەردەو ڕۆژاڤاو کوردستانی و سەرنیشتو سوریای باشتەرین نموونەو پەروەردەی مزانمێنە و کە نومونێوی بێوێنەن کە سەرچەمەش هێز و ئیرادەی جەوهەریەن کە بناغەکەش سەرو 'یەکسانی، ئازادی، مافێ زاروڵا و مرۆڤی و گەلا و دیموکراسی و پێوەرژیوای پرۆتۆکۆلی' مەزانیانەرە.\nئێمە چوون کۆمیتەو پەروەردەو کۆما جڤاکێن کوردستانی- کەجەکە، بە بەنونگەو ڕۆو جیهانی زوانی ئەڎایی جەخت مەکرمێنەوە: مافو پەروەردەی بە زوانی ئەڎایی بە شێوازێوی یەکسان،مافێوی گەردونییەن. داواکاری پەروەردەیی بە زوانی ئەڎایی، جە سەرجەم داواکاریەکێ تەرێ رەواتەرەن. مێوۆم بزانمێنە کە ئا زوانێ کە فەوتیانە، هۆژکارەکەش ئانەن کە ئێمە قسێش پنە نمەکەرێمەنە و پەیش نمەکۆشمێنە. پەوکەی گرنگەن کە گەلەکەمان جە هەرکۆ هەن بەزوانی زوانی ئەڎایی و کوردیش وێش بنویسۆنە و قسێ بکەرۆنە و ئانەیە چوون چالاکیێوی نەمرانەو زوانەکەیش بوینۆنە. بەبەردەوامی و کارە پەی زوانەکەیش بکۆشۆنە و هیچ کاتێوە ڕا بە تاونای زوانەکەیش نەدۆنە.\nجارێوی تەر ڕۆو جیهانی زوانی ئەڎایی جە گرد لایێ و گەلو کوردی و گەلانێ تەرێ پیرۆز ببۆنە.


خاوەنی کۆمپانیای میدیا پڕۆ یانەی بەرشلۆنە دەخاتەوە بەردەم دادگا – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/04/29 - 9:00 PM\nدوای چەند مانگێک لە خاوبوونەوەی کێشەکان و دوورکەوتنەوە لە دادگاکان، پێدەچێت دیسانەوە بەرپرسانی یانەی بەرشلۆنە بەهۆی سکاڵایەکەوە بخرێنەوە بەردەم دادگای باڵای ئیسپانیا.\nلەماوەی ڕابردوودا بەرپرسانی یانەی بەرشلۆنە ڕووبەڕوی سکاڵای نایمار دا سیلڤای یاریزانی یانەی پاریس سانی جێرمان بوونەوە و شکستیانهێنا، هەروەها ڕووبەروی سکاڵایەکی خوان لاپۆرتای سەرۆکی پێشووی یانە بوونەوە و توانیان خۆیان لە تۆمەتەکان بپارێزن.\nڕۆژنامەی “مارکا”ی ئیسپانی ئاشکرای کردووە، خاومی ڕۆریس کە سەرمایەدارێکی ناوداری کەتەلۆنییە و خاوەنی کۆمپانیای “میدیا پڕۆی تەلەڤیزیۆنی”یە، بەنیازە سکاڵا لەسەر جوسێپ ماریا بارتومیۆ و ستافی کارگێڕی بلوگرانا تۆماربکات.\nلەم بارەیەوە بە سەرچاوەکەی ڕاگەیاندووە :” هەرگیز لەو باوەڕەدا نەبووم ئیدارەی بەرشلۆنە ئەوەندە گێل بن پێیان وابێت بەهۆی گەندەڵییەکانیانەوە ئاشکرانابن، ئەوەش دەریدەخات بیرکردنەوەیان چەند هەژارە”.\nهەروەها دەڵێت :” بەرپرسانی بەرشلۆنە پێیان وایە عەبقەرین و توانیویانە من بخەنە ناو تەڵەکەیانەوە، بەڵام من پێشوەختە دەمزانی تۆمەتەکانی ئاڕاستەم کردوون لە چ سەرچاوەیەکەوەیە، دەبێت هەمووان بزانن ئەو ستافە لەسەردەستی من ئابڕویان دەبردرێت”.\nلەماوەی ڕابردوودا سەرچاوەکان ئاشکرایان کرد، کە جوسێپ ماریا بارتومیۆی سەرۆکی بەرشلۆنە کۆمپانیای وەهمی بەکرێ گرتووە بۆ دامەزراندنی پێگە و ماڵپەڕی تایبەت لەپێناو سپیکردنەوەی ڕووی خۆیی و سوکایەتیکردن بە یاریزانان و هەندێک لە کارگێڕییەکان.\nئەم جموجۆڵە لەلایەن میدیا پڕۆ ئاشکراکران و حاڵی حازر خاوەنی کۆمپانیاکە دەیەوێت یانە کەتەلۆنیەکە بخاتە بەردەم دادگا.


پڕۆژەیاسای بودجە ئامادە دەكرێت – Knwe.org\nسەرەکی » راپۆرت » پڕۆژەیاسای بودجە ئامادە دەكرێت\nپڕۆژەیاسای بودجەی ساڵانەی عیراق یەكێكە لەو پڕۆژانەی كە تا كاتی پەسەندكردنی كێشمەكێشی زۆری لێدەكەوێتەوە، بەتایبەت ئەگەر دۆخەكە لەڕووی سیاسی و ئابوورییەوە ناجێگیر و ئاڵۆز بێت.\nئێستا وەزارەتی دارایی عیراق سەرقاڵی ئامادەكردنی رەشنووسی پڕۆژەكەیە بۆ ساڵی داهاتوو، وەك راوێژكاری دارایی سەرۆك وەزیرانیش دەڵێت «بەم نزیکانە پڕۆژەكە رەوانە دەكرێت بۆ حكومەت».\nئەوەی گرنگە لە بارەی پڕۆژەیاسای بودجەی ساڵی داهاتووەوە قسەی جددی لەبارەوە بكرێت، پەیوەندیی نێوان هەرێم و بەغدایە، بەوپێیەی هەمیشە تا تێپەڕاندنی پڕۆژەكە بەهۆی مانەوەی كێشە و گرفتی نێوانیانەوە، كێشمە كێشێكی زۆر لەكاتی گفتوگۆكردن لەسەر پڕۆژەكە پەیدا دەبێت.\nدوو روانینی جیاواز لەبارەی هاوبەشی و مافی پێكهاتە و شەراكەتی راستەقینە لە ئارادان. ئەوانیش روانینی هەرێم و بەغدان.\nهەرێم دەیەوێت ساڵانە پشك و شایستە داراییەكانی خۆی پێبدرێت، بەڵام هەرچی بەغدایە لەبەرامبەر ئەو ویستەی هەرێم، چاوی لە پابەندبوونی هەرێمە لە پرسی هەموو ئەو رێكەوتنانەی كە لەبارەی كێشە هەڵپەسێردراوەكانی نێوانیانەوە دەكرێن. لە هەرێمی كوردستانیش بەردەوام تەئكید لە چارەسەركردنی كێشەكان لەگەڵ بەغدا دەكرێتەوە، هەروەك هەمان تەئكیدكردنەوە لەلایەن بەغداشەوە بەدی دەكرێت، ئێستا لە هەموو كات زیاتر پێویستە هەردوولا روویان لە چارەسەری كێشەكان بێت لەسەر بنەمای دەستوور.\nلێرەدا گرنگە كورد هەوڵەكانی بۆ گفتوگۆ و پتەوتركردنی پەیوەندیی لەگەڵ حكومەت و لایەنە عیراقییەكاندا چڕ بكاتەوە. بۆ ئەو مەبەستەش كەناڵەكانی راگەیاندن باس لە «سەردانی وەفدی حكومەتی هەرێمی كوردستان دەكەن بۆ بەغدا»، ئەم سەردانە لەم كات و قۆناغەدا گرنگە، لایەنێكی دیكەی گرنگیش ئەوەیە حكومەتی هەرێم و حكومەتی عیراق هەوڵەكانیان چڕ بكەنەوە بۆ ئەوەی گفتوگۆكانی نێوانیان بگاتە ئەنجام و لە رێگەی گفتوگۆ و رێكەوتنەكانی نێوانیانەوە و لە چوارچێوەی پابەندبوون بە دەستوورەوە، كار بۆ چارەسەركردنی سەرجەم كێشەكانی نێوانیان لە هەموو بوارەكاندا بكەن.


نوێترین بەهەمی مارسیدس؛ AMG 35 GLAـی 2021\nمارسیدس بێنز پەردەی لەسەر وەشانی نوێی زنجیرەی GLA لادا. یەکێک لە مۆدێلە بەهێزەکانی ئەم زنجیرەیه، AMG 35 GLAـیه. لەڕابردوودا مارسیدس ژمارەی 35ـی بۆ زۆرینەی بەرهەمەکانی خۆی بەکارهێناوە. ئەم ئۆتۆمبێلە نوێیه خاوەنی بزوێنەرێکی 4 سیلەندەرییه بە قەبارەی 2 لیترە ئەتوانێ 302 ئەسپەهێز وزه و 400 نیۆتۆن مەتر زەبر بخاته بەردەستی شۆفێرەکەی. ئەم وزەیە لەلایەن کێسی گێڕێکی 8 دانەیی دوو کلاجەوە بۆ هەر چوار تایەکە ئەگوازرێتەوە. مارسیدس بەشێوەی ستاندارد سییتەمی 4Matic و لانچ کۆنتڕۆڵی بۆ ئەم بەرهەمەی خۆی دابین کردووە. خێرایی ئەم ئۆتۆمبێلە لەماوەی 5.1 چرکەدا ئەگاته 100 کیلۆمەتر و ئەو پوڕی خێراییکەی 250 کیلۆمەترە.\nمۆدێلی AMG ئەم ئۆتۆمبێلە جگە لە کارکردێکی باشتر، رواڵێکی سپۆرت و جوانتری هەیه بەنسبەت مۆدێلە ستانداردەکان. ئەندازەی تایەی ئەم مۆدێلە 19 ئینچە و رەنگەکەی خۆڵەمێشییه. کڕیاران ئەتوانن رینگی 20 یان 21 ئینجیش بەکاربهێنن هەڵبەت ئەبێ هەندێک پارەی دیکە سەرف بکەن.\nلەناو کابینەی ئەم ئۆتۆمبێلەدا سیستەمی زانیاری وەرگرتنی MBUX جێگیرکراوە. کورسییەکان لە چەرم دروستکراون و پشتوێنێکی تایبەتیشی بۆ دابینکراوە. لەسەر سوکانی AMG 35 GLA کۆمەڵێک دێتە بەرچاو بۆ ئەوەی کۆنتڕۆڵی ئۆتۆمبێلەکە ئاسانتر بێت. مارسیدس ئەم ئۆتۆمبێلەی چەند حاڵەتی شۆفێری تایبەتی بۆ ئەم ئۆتۆمبێلە لەبەرچاو گرتووە، بۆ نموونە: کامفۆرت، سپۆرت، سپۆرت پلاس، تاکەکەسی و Slippery. ئەم وەشانە نوێیه ساڵی داهاتوو لە وڵاتە ئەوروپییەکان ئاڕاستە ئەکرێت.


ترامپ له دوای شه‌ڕ لەگەڵ ئێران و ڕووسیا نییه - Mehr News Agency\n16 avrêlê 2018 - 08:17\nNews Code 18075\nترامپ له دوای شه‌ڕ لەگەڵ ئێران و ڕووسیا نییه\nسه‌رۆکی زانکۆی زانسته سیاسییه‌کانی ئالابامای ئه‌مریکا ڕایگه‌یاند که هێرشه‌کانی ئه‌م دواییه‌ی سه‌ر سووریا شانۆگه‌ری بووه و پڕۆپاگه‌نده‌یه چون ترامپ له دوای شه‌ڕ له‌گه‌ڵ ئێران و ڕووسیا نییه.\nئاژانسی مێهر، به‌شی نێونه‌ته‌وه‌یی، جه‌واد حه‌یران نیا: به‌یانی دوێنێ ئه‌مریکا و بریتانیا و فه‌ڕه‌نسا ۱۱۰ مووشه‌کیان له چه‌ندین ناوه‌ندی سووریا گرت، ئه‌ویش به بیانووی هێرشی کیمیایی بۆ سه‌ر شاری دۆما له غوته‌ی ڕۆژهه‌ڵات.\nهه‌ر له‌مباره‌وه له‌گه‌ڵ پڕۆفیسۆر نادر ئینتسار، سه‌رۆکی زانکۆی زانسته سیاسییه‌کانی ئالابامای ئه‌مریکا گفتوگۆیه‌کمان ئه‌نجام داوه تاکوو ڕه‌هه‌نده‌کانی ئه‌م هێرشه لێکبده‌ینه‌وه که پێشه‌کش ده‌کرێت:\n* ئامانجی ئه‌م دواییه‌ی ئه‌مریکا، بریتانیا و فه‌ڕه‌نسا بۆ سه‌ر سووریا چی بوو؟\nیه‌که‌م ئامانجی ئه‌م هێرشه‌ی ئه‌مریکا و بریتانیا و فه‌ڕه‌نسا ئه‌وه بووه که ترامپ بیسه‌ڵمێنێت که ئه‌مریکا قسه‌یه‌ک بکات جێبه‌جێی ده‌کات و ده‌توانێت هێرش بکاته سه‌ر سووریا بێ ئه‌وه‌ی ترسی له کاردانه‌وه‌ی ڕووسیا بێت. لانی که‌م ئه‌مه ئه‌و په‌یامه‌یه که ترامپ بۆ پاگه‌نده کردن سه‌باره‌ت به زلهێزی ئه‌مریکا سوودی لێده‌بات.\nئامانجی دیکه‌ی ئه‌م هێرشه ئه‌وه بوو که ڕۆژئاوا و به تایبه‌ت ئه‌مریکا به هاوپه‌یمانه عه‌ره‌به‌کانی خۆیان نیشانی بده‌ن که ئه‌مریکا پشتی ئه‌وان ده‌گرێت. به‌ڵام به گشتی ئه‌م هێرشانه سه‌ر سووریا شانۆگه‌ری بووه و له ڕووی سه‌ربازییه‌وه کاریگه‌ری زۆری نابێت.\n* بۆچی ئه‌م هێرشه به‌ر له ڕوون بوونه‌وه‌ی ده‌رنجامی لێکۆڵینه‌وه‌کانی قه‌ده‌غه‌ی چه‌کی کیمیایی ئه‌نجام بوو؟\nچون ئه‌مریکا زۆر له دوای ئه‌وه نه‌بوو که گوێی به لێکدانه‌وه‌ی فه‌رمانبه‌رانی ڕيێکخراوی قه‌ده‌غه‌ی چه‌کی کیمیایی بدات چون نیگه‌ران بوو ده‌رنجامه‌کان ئه‌و شته نه‌بێت که ئه‌مریکا داوای ده‌کات و نه‌توانێت بۆ هێرشێکی مووشه‌کی سوودیان لێ ببات.\n* هێرشه‌که سنووردار بووه و بڕێک لایان وایه که ئه‌مریکا نیگه‌رانی ده‌ست وه‌شاندنی ڕووسیا و ئێران بووه، بۆچوونی ئێوه چییه؟\nهه‌ڵبه‌ت هێرشه‌که ئه‌وه‌نده‌ش سنووردار نه‌بووه چون زیاتر له ۱۰۰ مووشه‌که له سووریا گیراوه. ئه‌گه‌رچی وه‌زاره‌تی به‌رگری ڕووسیا پاگه‌نده ده‌کات که زۆربه‌ی ئه‌م مووشه‌کانه‌ی خستووه‌ته خواره‌وه و ئامانجه‌کانیان نه‌پێکاوه.\nوه‌ک پێشتریش ئاماژه‌م پێدا ئه‌م هێرشه بۆ ترامپ زیاتر شانۆگه‌ری و پڕۆپاگه‌نده بوو، هه‌ر بۆیه له دوای ئه‌وه نییه که له‌گه‌ڵ ڕووسیا و ئێران به شه‌ڕ بێت.\n* گرووپی جه‌یشولئیسلام که عه‌ره‌بستان پشتیوانی ده‌کات و له‌م دواییه‌دا له غوته‌ی ڕۆژهه‌ڵات کشایه‌وه له سنووردار بوونی ئه‌م هێرشانه ناڕازین، ئایا ئه‌م هێرشه باڵانسی هێزی له سووریا گۆڕیوه؟\nهێرشه‌کانی ئه‌مریکا، فه‌ڕه‌نسا و بریتانیا بۆ سه‌ر سووریا هیچ کاریگه‌رییه‌کی به‌سه‌ر باڵانسی هێز له سووریادا نییه و ڕه‌نگه سووریا له شه‌ڕی دژ به تیرۆریسته‌کان وه‌ک جه‌یشول ئیسلامیش سوورتر بکات.


ماسۆشییەكان لەكاتی مووشەكبارانی ھەولێردا - تۆڕی میدیایی خەڵک\nماوەیەك لەمەوبەر تووشی ڕەخنەی زۆر بووم لەسەر ئەوەی وتم كورد میللەتێكی سادیی و ماسۆشیی و نێرجسییە.\nبەتایبەتی سادیی و ماسۆشی لە نێو ئێگۆ-ی كوردا ململانێیەتی كامیان ئازا تر ئەوی دیكە بدا بەزەویدا. بەڵام مووشەكبارانەكەی ھەولێر سەلمێنەری ئەم ڕاستییە بوو. كە ئینسانی كورد تەواو ماسۆشییە.\nماسۆشیەتی كورد بگاتە ڕادەیەك كە دڵخۆش بیت بە موشەكبارانكردنی شارێك كە بەشێك بێت لە نەتەوەكەی خۆت. سەیرە ئینسان ئەوەندە ماسۆشی بێت چێژ لەو موشەكبارانە ببینێت.\nسەرگەردانی ماسۆشییەكان لەوایە كە ھەولێر و دھۆك بە مولكی حزبێك بزانیت و تەواوی ژیانی ئینسانی كورد بكەیتە دەرەوەی خانەی ھاوونیشتمانیێتی ئەو بوقعەیەی پێی ئەوترێت كوردستان.\nلە ھەمان دیدەوە سلێمانی و گەرمیان بە موڵكی حزبێكی دیكە بزانیت و پێتوایە ئەبێت كارەكتەرەكان و ھاووڵاتییە ئازادەكانی نێو ئەم دوو دەڤەرە ھەم ماسۆشیزم بن و ھەم سادیزم بن.\nڕەھەندە سیاسییەكەی جێدێڵم بۆ خەڵكی خۆی، بەڵام ڕەھەندی مرۆیی پێمان ئەڵێت؛ ئینسان نابێت ھێندە ماسۆشی بێت چێژ لە ئازاری خۆی ببینێت. كە ئەمەش بەشێكە لەو نەخۆشییە دەروونییە كوشندەیەی بە درێژایی مێژوو كورد پێوەی ناڵاندویەتی.\nكەسە ماسۆشییەكان ئەبێت لەوە بگەن ھەموومان بەشێك نین لەو ململانێ سیاسییەی حزبەكان، ھەموومان بەشێك نین لەو نایەكسانییەی كە حزبی كوردی لە دنیای ئێمەدا نەخشاندویەتی. ھەموومان بار و بارگەمان لەناو باڵەخانەی حزبی كوردیدا دانەناوە. ھەموومان شێت و شەیدای ئاپارتمانی دەستی حزبی كوردی نین، ھەموومان نەبوین بە ھەواڵگری ئیتڵاعات و میت. بەڵام ھەموومان بەشێكین لە نەتەوەیەكی زۆڵم لێكراو بە درێژایی مێژوو جا ئیدی زۆڵمی ناوخۆیی بێت یان دەرەكی. فارس بێت یان تورك و عەرەب.\nماسۆشی واتە چێژوەرگرتن لەئازاردانی خۆت.\nسادی واتە چێژوەرگرتن لەئازاردانی بەرامبەر.\nنێرجسی واتە عەشقی خۆت بیت كە ھەندێك پێیان وایە خۆپەرستی بەشێكە لە نێرجسیەت.\nئه‌رشیفه‌کان مانگێک دیاری بکه شوبات 2021 (1557) كانونی دووه‌م 2021 (906) كانونی یه‌كه‌م 2020 (62)


پەیامێكی توند لەتوركیاوە بۆ موراد قەرەیلان\nبا گەل تفمان لێ بكەن\n2021.02.14 - 23:57\nوەزيرى ناوخۆی توركيا، سولەيمان سۆيڵو، په‌یامێكی دژ بە سەركردەی ناسراوی پەكەكە موراد قەرەیلان بڵاوكردەوە و دەڵێت " ئەگەر نەیگرين و نەيكەينە هەزار پارچە ئەوە با گەل و شەهيدەكانمان تفمان لێ بكەن".\nسۆیلۆ لە تویتەكەیدا كە "ناس كورد" بەدواداچوونی بۆ كردووە (14 شوباتی 2021) دەڵێت: ١٣ رۆڵەمان كە شەش ساڵ پێش ئێستا لەلايەن پەكەكەوە رفێنران و كوژراون.\nهەروەها ئەوەشی وتووە باجى ئەو ئازار و ئەشكەنجەيەى كە بە رۆڵەكانمان و خێزانەكانيان گه‌یاندبوو، درايەوە و دەدرێتەوە.\nوەزیرى بەرگرى تورکیا رایگەیاند، لە پرۆسەى سەربازى "چنگى هەڵۆ - 2" تەرمى 13 هاوڵاتى تورکیایان دۆزیوەتەوە کە لاى پەکەکە دیل بوون و کوشتونى، پەکەکەش دەڵێت، ئەو دیلانە بەهۆى بۆردومانەکەى تورکیاوە کوژراون.\nخڵوسى ئاکار وەزیرى بەرگرى تورکیا (14ى شوباتى 2021) لە لێدوانێکى ڕۆژنامەوانیدا کە "ناس کورد" بەدواداچوونى بۆ کردووە ئاماژەى بەوەکرد، لە میانەى پرۆسە سەربازیەکەى سەر ناوچەى گارە تەرمى 13 هاوڵاتى تورکى دۆزراونەتەوە کە گولـلە بەسەریانەوە نراوە لە یەکێک لە ناوچەکاندا.\nڕونیشیکردووەتەوە، ئەو هاوڵاتیانە پێشتر ڕفێنرابون و بەپێى زانیاریەکان کاتێک سوپاى تورکیا نزیکبونەتەوە لە شوێنى دەستبەسەرکردنیان، پەکەکە هەستاون بە کوشتنیان.\nئەمەش لەکاتێکدایە لەسەرەتاى پرۆسە سەربازیەکەدا پەکەکە بڵاویکردەوە، سوپاى تورکیا بۆردومانى ناوچەیەکى کردوە کە دیلى تورکیاى تێدا بووە و بەهۆى بۆردومانەکەوە دیلەکان کوژراون.\nڕۆژى 10ى شوباتى 2021 سوپاى تورکیا پرۆسەى سەربازى "چنگى هەڵۆ - 2"ى بۆ سەر چیاى گارە لە پارێزگاى دهۆکى هەرێمى کوردستان دەستپێکرد و ئەو سوپایە ئاشکرایکرد، کە 50 چەکدارى پەکەکەیان کوشتوە و زیاتر لە 50 مۆڵگەیان لەناوبردون و 3 سەربازى تورکیاش کوژراون.\nلەلایەکى ترەوە، پەکەکە بڵاویکردەوە کە زیاتر لە 30 سەربازى تورکیا لە پرۆسە سەربازیەکەدا کوژراون و سوپاى تورکیاش ناچار بە کۆتایى هێنان بە پرۆسەکە و کشانەوە کراون.\nلێدوانی توندوتیژی ژنان لەسەر ’’10 ساڵ زیندانیکردنی’’ بەیان غەریب\n2021.02.23 - 13:59\nلەدوای دیمانەکەى ڕەغد.. داوای بە توندی جێبەجێکردنی یاسای ڕیشەکێشکردنی بەعس دەکرێت\n2021.02.22 - 23:28\nتەندروستیی عێراق: توشبوون لەناو منداڵ و گەنجاندا بە توندی زیادی کردووە\n2021.02.20 - 14:16\nچەند بڕیارێک لە ژوری ئۆپه‌راسیۆنی هه‌ولێرەوە لەبارەى بۆنە و یادەکانى مانگى ئازار\n2021.02.24 - 20:20\nهاوپەیمانی هیوا چوار مەرج بۆ دۆسیەی نەوت و بودجەی هەرێم دادەنێت\n2021.02.24 - 16:01\nهەرێم باس لە ’’ئامادەییەکی باشتر’’ بۆ چارەسەرکردنی کێشەکانی لەگەڵ بەغدا دەکات\n2021.02.24 - 13:19\nپێشبینى بۆ بارانى مانگى ئازار\n2021.02.24 - 08:39


واشینگتۆن پۆست: ئۆباما دەیهەوێ ببێتەوە سەرکۆمار، هەر بۆیە سەرکوت لە سووریە درێژەی هەیە\n14:42 - 14 بانەمەڕ 2712\nکوردستان میدیا: رۆژنامەی واشینگتۆن پۆست لە بابەتێکی خۆیدا، ئاماژەبه خوێنڕێژییەکانی رێژیمی سووریە دەکات و نووسیویەتی، بێ‌دەنگیی ئۆباما ئەو خوێنڕێژیانەی زیاتر کردۆتەوە.\nئەو رۆژنامەیە نووسیویەتی، دەوڵەتی ئۆباما بە گرتنەبەری رێگای بێ‌دەنگی لەهەمبەر سەرکوت و توندوتیژییەکانی رێژیمی سووریە، مەترسیی ئەزموونێکی تاڵ وەکوو رووداوەکانی بووسنی زیاتر دەکات.\nواشینگتۆن پۆست هەروەها نووسیویه‌تی: رەنگە رۆژێک سەرکۆمارێکی ئەمریکا بڵێت، چۆن ئەو تاوانه لەو چەشنە لە سووریە رووی داوە و ئەمریکا بێ‌دەنگیی کردووە؟ وڵام ئەوەیە: ئۆباما خوازیار بوو بۆ جارێکی دیکە لە هەڵبژاردنەکانی سەرکۆماریدا سەرکەوتن بەدەست بێنێت.\nزیاتر لە ساڵێکە کە خەڵکی سووریە بە خۆپیشاندانی بەربڵاو و دەربڕینی ناڕەزایەتیی خۆیان، خوازیاری گۆڕینی دەسەڵاتی وڵاتەکەیانن و ئەو ناڕەزایەتییانەش هەتا ئێستا بۆتە هۆی کۆمکوژیی هۆڤانە (وەحشیانە)ی خەڵک لەلایەن رێژیمی بەشار ئەسەدەوە.\nبەپێی ئامارە بڵاو کراوەکانی نەتەوە یەکگرتووەکان، لە دەسپێکی ناڕەزایەتییەکانەوە هەتا ئێستا زیاتر لە ٩ هەزار کەس بوونەتە قوربانی. ئەمە لە حاڵێک دایە کە ئوپۆزسیۆنی سووریە ئەو ئامارە زیاتر لە ١٢ هەزار کەس وەسف دەکات.


پەرەسەندن (بەشی سێیەم)\nMonday, 09.07.2020, 23:34\nبڵاوکردنەوەی "ڕەچەڵەکی چەشن" بووە ھۆی خرۆشانێکی گشتی لەناو سیاسیەکان و زاناکان و پیاوانی ئاینی کە دوای خوێندنەوەی ھەر یەکەیان و بە جۆرێک داکۆکیان لە فیکری خۆیان ئەکرد ئیتر بە پشتگیری بێت یاخود دژایەتیکردنی. جیاوازی و کێشەکان زیاتر بوو کاتێک دکتۆر ھۆکسڵ کە بایۆلۆجستێکی ئینگلیزی بوو. کتێبێکی بە ناوی (Darwin’s bulldog)دەرکرد کە بەرگری لە تیۆری پەرەسەندن ئەکرد بە ڕوونی لە بۆنە گشتیەکان و بە تایبەتتر لە کتێبەکەی خۆی دا. پەرەسەندن لە ڕێگای ھەڵبژاردنی سرووشتیەوە"natural selection" لە ڕیزی ئەو بابەتە گرینگانە بوو کە لە ناو کۆمەڵگادا لە ساڵانی ١٨٦٠ قسەی لەسەر ئەکرا. بەڵام مشتومڕی زانستی یی جدیش دروست بوو . سەرەتا لە بەڕیتانیا و دواتر لە ھەموو کیشۆرەکە و لە ئەمریکاش دا. یەکێک لەو کەسانەی کە زۆرترین بەژداری و وجودی ھەبوو لە گفتوگۆکان دا. ئالفرێد ڕۆسێل واڵاس "Alfred Russel Wallace" سرووشتناسی بەڕیتانی بوو. کە پێشنیازی بیرۆکەی ھەڵبژاردنی سرووشتی ئەکرد بە شێوەی سەربەخۆ و ھەر لەسەر ئەم بیرۆکەیەیی نامەیەکی دەستنوسی بۆ داروین نارد کە ئەو کاتە لە دورگەکانی "Malay Archipelago" بوو. فەزڵی زیاتر بە داروین ئەدرێ ھەتا واڵاس بۆ بیرۆکەی پەرەسەندن بە هەڵبژاردنی سروشتی. داروین بە وردەکارییەکی زۆر زیاترەوە تیۆریەکەی پێشخست و بەڵگەی زۆر زیاتری بۆ دەستەبەر کرد و لە بنەڕەتدا بەرپرسیاری پەسەندکردنی بوو. بۆچوونی واڵاس لە چەند ڕێگایەکەوە جیاواز بوو لەگەڵ داروین ، لە هەموو شی گرنگتر. والاس هەڵبژاردنی سروشتی بە پێویست نەدەزانی بۆ ئەوەی حساب بۆ بنەڕەتبوونی مرۆڤ بکات ، کە لە ڕوانگەی ئەوەوە پێویستی بە دەستێوەردانی ڕاستەوخۆی ھێزێکی سەروو سروشت هەیە کە ئەمەش ناکۆکیەک بوو لەگەڵ داروین دا.\nئینگلیزێکی گەنجتری ھاوچەرخی داروین ھەبوو بە ناوی ھێربێرت سپێنسەر"Herbert Spencer". کە کاریگەریەکی گەورەی ھەبوو لە کۆتایەکانی سەدەی نۆزدەیەم و سەرەتاکانی سەدەی بیستەم. سپێنسەر فەیلەسوف بوو نەوەکو بایۆلۆجست. بەڵام بوو بە پاڵپشتیکارێکی گەورە بۆ تیۆری پەرەسەندن. بەھۆی ژمارەیەک لە نوسراوەکانی بەناوبانگ بوو وەکو “survival of the fittest”(کە لە چاپەکانی دواتری چەشن دەستی کەوتبوو) وە خەریکی پێشبینی کۆمەڵایەتی و میتافیزیکی بوو . بیرۆکەکانی بە شێوەیەکی زۆر باش تێگەیشتن و قبووڵکردنی تیۆری ی پەرەسەندن لە رێگای ھەڵبژاردنی سرووشتیەوە بوو.\nزەحمەترین ڕووبەڕووبوونەوەی تیۆریی پەرەسەندنەکانی داروین نەبوونی تیۆرییەکی تەواوی میرات بوو کە حساب بۆ پاراستنی جۆرەکان بکات لە ڕێگەی نەوەکان و ئەو جیاوازیانەی کە ئەبوو هەڵبژاردنی سروشتی لەسەری کاربکات.\nتیۆریەکانی مۆدێرنی تێکەڵکردنی میرات\n"blending inheritance"پێشنیاری ئەوە دەکەن کە ئەو وەچانە تەنها لە تێکڕایەک دا بوون لە نێوان تایبەتمەندیدایک و باوکیاندا. بەڵام وەک داروین ئەیزانی ، تێکەڵکردنی میراتی کە تێیدا هەر ئۆرگان و شانەی ئۆرگانیزمێک بەشدارییەکی بچووکی خۆی فڕێدەدات کە لە کۆکراوەی ئۆرگانە سێکسییەکان و دیاریکردنی شێوەبەندی یورچەکان ) نەیتوانی حساب بۆ پاراستنی جیاوازیەکان بکات ، چونکە جیاوازی لە نێوان وەچەی جۆراوجۆر دا دروست ئەبێ لە هەر نەوەیەک ، بە خێرایی لە گۆڕاوی ڕەسەنەکە کەم ئەکاتەوە بۆ تێکڕای ئەو تایبەتمەندیانەی کە لە پێشدا هەن .\nلەو کاتەی کە داروین ڕەچەڵەکی چەشنی بڵاوکردەوە. ڕایھبەی ئۆگەستینی گریگۆر مەندڵ دەستی بە زنجیرەیەک تاقیکردنەوە و لێکۆڵینەوەی درێژکرد لە باخچەکەی بۆرۆن لە نەمسا-ھەنگاریا(ئێستای وڵاتی چیک)ئەم تاقیکردانەوە و شیکردنەوانە ئەنجامەکانیان بە هەر پێوەرێک بێت لە نموونەی میتۆدی زانستیی ماستەر . لە پەڕەی مەندڵ کە لە ساڵی 1866 لە بەشی (The Proceedings of The Natural Science Society of Brünn) بڵاوکراوەتەوە، کە تیایدا پڕەنسیپەکانی تیۆری میراتی کە ھەتا ئێستاش فۆڕمەلە ئەکرێن. بە ھێڵە میراتیەکان ناسراو بووە (کە ئێستا بە جینەکان) ناسراوە.وەچە لە هەر دایک و باوکێک میراتی(جینی) بۆ دەمێنێتەوە ، کە تێکەڵیان ناکات بەڵکو لە پێکهێنانی خانەی سێکسدا جیادەبێتەوە.\nدۆزینەوەکانی مەندڵ ئاشکرا نەبوون بۆ داروین، بەڵکو تەنانەت بە گشتی تاوەکو ساڵێ 1900 ھەر نەناسراو بوو ، کە لە هەمان کاتدا لەلایەن ژمارەیەک لە زانایانی کیشوەریەوە دووبارە دۆزرانەوە . لەم کاتەدا داروینیزم لە بەشی کۆتایی سەدەی نۆزدەیەمدا تووشی بیردۆزێکی ئاڵتەرناتیڤێکی پەرەسەندن بوو کە بە نیۆ - لامارکیزم ناسراوە . ئەم گریمانەیە لەگەڵ گرنگی بەکارهێنان و لەبەریەک هەڵوەشاویی لامارک(Lamarck) لە گەشەکردن و لەناوچونی ئۆرگانەکان دا هاوبەش بووە و ئەو بیرۆکەیەشی زیاد کرد کە ژینگە ڕاستەوخۆ لەسەر پێکهاتە ئۆرگانیکەکان کار دەکات. کە گونجاندنیان لەگەڵ شێوەی ژیان و ژینگەی زیندەوەران ڕوون کردەوە . پەیڕەوانی ئەم تیۆرییە هەڵبژاردنی سروشتیان وەک ڕوونکردنەوەیەک بۆ خۆگونجاندن لەگەڵ ژینگەدا ئەناساند.\nکاریگەری ڕۆشنبیری تیۆری پەرەسەندن\nقبوڵکردنی زانستی و درێژکراوەی بۆ تایبەتمەندیەکانی تر\nتیۆری پەرەسەندن ڕوونکردنەوەمان ئەداتێ دەربارەی سێ جیاوازی، وە پەیوەستە پێیانەوە:\n(١) ڕاستی ی پەرەسەندن. بە واتای ئەوەی کە زیندەوەران پەیوەستن بە ڕەچەڵەکی هاوبەشەوە. (٢) مێژووی پەرەسەندن. وردەکاری کاتێک کە هێڵەکان لە یەکتری جیادەبن و لەو گۆڕانکاریانەی کە لە هەر هێڵێک دا روویانداوە.\n(٣) میکانیزمەکان یان پرۆسەکان. کە گۆڕانی پەرەسەندن یان گۆڕانکاری تێیدا ڕوودەدات.\n١- یەکەم بابەت کە سەرەکیترینە و ئەوەیە کە پەرەسەندن بە دڵنیایییەکی تەواوەوە دامەزراوە. داروین بەڵگەی زۆری لە بۆ پشتگیریکردن لە تیۆریەکە کۆکردەوە ، بەڵام بەڵگە لەو کاتەوە بە بەردەوامی کەڵەکە بووە ، لە هەموو تایبەتمەندیەکانی بایۆلۆجییەوە وەرگیراوە . بنەچەی پەرەسەندنی زیندەوەران ئەمڕۆ دەرەنجامێکی زانستییە کە بە جۆرێک لە دڵنیایی دامەزراوە لەگەڵ ئەو جۆرە چەمکە زانستیانەی وەک دەورانی زەوی و جووڵەی هەسارەکان و پێکهاتە گەردیلەکانی ماددە ڕاستیەکی زانستیە . ئەم پلەیە لە دڵنیایی بەدەر لە گومانێکی گونجاو ئەوەیە کە کاتێک زیندەوەرناسان دەڵێن کە پەرەسەندن "حەقیقەت"ە بنچینەی پەرەسەندنەکانی زیندەوەرەکان بە تەواوی لەلایەن هەموو زیندەوەرناسێک قبوڵ کراوە. وە پەرەسەندنیش جەخت لە پەرەسەندنی ھەموو زیندەوەرێکی زیندوو ئەکاتەوە. بابەتی دووەم و سێیەم. تەئکید ئەکەنەوە لە پەیوەندیەک لەسەر بنەمای پەرەسەندن کە لە نێوان زیندەوەرانی یەک کۆمەڵ ڕوویداوە ئەو ڕوداوە مێژوویانەش کە بونەتە ھۆی پەرەسەندنیان. بۆ شیکردنەوەی چۆن و بۆچی پەرەسەن ڕوویداوە. ئەمانەش بابەتی لێکۆڵینەوەی زانستی چالاکن هەندێک دەرەنجام ی باش ئەیەن بە دەستەوە بۆ نموونە ، شەمپانزە و گۆرێلا زیاتر لە مرۆڤەوە نزیکن وەک لەوەی هەر یەک لەو سێ جۆرەی بابۆن یان مەیمونەکانی تر . دەرەنجامێکی تر ئەوەیە کە هەڵبژاردنی سروشتی، ئەو پرۆسەیەی کە لەلایەن داروینەوە چەسپاوە. شێوە پێدانی ئەو جۆرە تایبەتمەندیانەی خۆگونجاندن ڕوون ئەکاتەوە وەک چاوی مرۆڤ و باڵی باڵندەکان. لە زۆر شت زۆر دڵنیان، لە هەندێکی تر بە گومانن، هەندێکی دیکەش وەک تایبەتمەندی یەکەم شتە زیندووەکان و کاتێک هاتنە پێش، بە تەواوی نەناسراو بوون.\nلە کاتی داروینەوە. تیۆری پەرەسەندن وردە وردە کاریگەری خۆی بۆ تایبەتمەندیە بایۆلۆجیەکان درێژکردەوە. هەر لە فیزیۆلۆژییەوە تا ئیکۆلۆژی و لە بیۆکیمیاوە بۆ سیستماتیک . هەموو مەعریفەیەکی بایۆلۆجی ئێستا دیاردەی پەرەسەندن دەگرێتەوە . وەکو تیۆدۆس دۆبژانسکی "Theodosius Dobzhansky" ئەڵێت" هیچ شتێک لە زیندەوەرزانیدا مانای نییە جگە لە ڕۆشنایی پەرەسەندن ".\nچەمکی پەرەسەندن و بە شێوەیەکی گشتی لە ڕێگەی کاتەوە گۆڕانکاری بەسەرا ھاتووە. هەروەها بە باشی لە دەرەوەی بایۆلۆجی و تەنانەت بۆ زمانی ھاوبەشیش بە زمانی زانستی دا قسەی پێ ئەکرێت . ئەستێرەناسەکان باس لە پەرەسەندنی سیستەمی خۆر یان گەردون دەکەن، زەویناسەکان، لە پەرەسەندنی ناوخۆی زەویدا. دەرونناسان لە پەرەسەندنی مێشکدا، مرۆڤناسەکان لە پەرەسەندنی کولتوورەکان، مێژووناسانی هونەر لە پەرەسەندنی شێوازەکانی تەلارسازیدا ، وە لە پەرەسەندنی بەردەوام دا ئەمانە و تایبەتمەندیەکانی دیکەی وشەکە، بە تەنیا بە بچوکترین باوی مانا بەکار ئەهینن، بیرۆکەی وردە وردە، و ڕەنگە ئاراستەکراو، بە سەر ماوەی کات دا بگۆڕێ.\nڕەخنەی ئایینی و قبوڵکردنی.\nتیۆریی پەرەسەندن لەلایەن هەندێک کەسەوە وەک ناتەبا لەگەڵ بیروباوەڕی ئایینی دا بینراوە ، بەتایبەتی شوبهاندنی ئایینی مەسیحی . بەشەکانی یەکەمی کتێبی ئینجیلی پەیدابوون باس لە دروستبوونی خودا لە جیهان و ڕووەک و گیانلەبەرو مرۆڤ دەکەن . وادیارە لێکدانەوەیەکی ئەدەبی بۆ پەیدابوون لەگەڵ گەشەی وردە وردەی مرۆڤ و زیندەوەرەکانی تر بە پرۆسە سروشتییەکان ناتەبایە . سەربەخۆ لە ڕیوایەتە ئینجیلییەکان ، باوەڕی مەسیحیەکان بە نەمریی ڕۆح و لە مرۆڤدا وەک " لە وێنەی خودادا " دروست بووە ، بۆ زۆر کەس بە پێچەوانەی بنەچەی پەرەسەندنەوەی مرۆڤ لە ئاژەڵە نامرۆییەکانەوە دەرکەوتوون.\nیەکەمین ھێرشەکان بە پاڵپشتی ھۆکارە دینیەکان بۆ سەر پەرەسەندن لە ماوەی ژیانی داروین دا. لە ساڵی ١٧٨٤ چارلس ھۆدج. زانای لاھوتی پڕۆستاتی ئەمریکی. بە ناونیشانی داروینیزم چییە؟! بڵاوکردەوە. کە یەکێکە لە ھەرە ھێرشە ڕوون و ئاشکراکان بۆ سەر تیۆری پەرەسەندن. هۆدج تیۆرییەکەی داروینی بە " تەواوترین سروشتناسانە ترین . کە دەکرێت خەیاڵبکرێت و دوورتر بێباوەڕتر بێت لە تیۆری (لامارک)ی پێش خۆی " . ئەو باسی ئەوە ئەکات کە دیزاینی چاوی مرۆڤ وا دەنوێکەکە "لەلایەن دروستکەرەوە وەپلانی بۆ دانراوە، وەک دیزاینی بینەرێک کە بینەری بۆ دەنوێنی" ئەو بەو ئەنجامەی کۆتایی هێنا کە "ئینکاری نەخشەکێشان لە سروشتدا، لەڕاستیدا ئینکاری خودایە"\nزانا لاھوتیەکانی تری پرۆتستانت چارەسەرێکیان پێشنیاز کرد بۆ ئەو مشتومڕەی کە خودا لە ڕێگەی هۆکاری ناوەندییەوە کار دەکات دەکرێت بنەڕەت و جووڵەی هەسارەکان بە یاسای ڕاکێشان و پرۆسە سروشتییەکانی تر ڕوون بکرێتەوە بەبێ ئەوەی نکۆڵی لە دروست بوون و دەستەبەربوونی خودا بکات . بە هەمان شێوە شوبهاندن وەک پرۆسەی سروشتی دەبینرێت کە لە ڕێگەیەوە خودا بوونەوەری زیندووی هێنایە ناو بوون و بەپێی پلانی خۆی پەرەی پێ دان . بەم شێوەیە ، ئەی ئێچ بەهێز سەرۆکی سیمیناری تیۆلۆژی ڕۆچێستەر لە ویلایەتی نیویۆرک ، لە تیۆلۆژیسیستماتیکی خۆیدا ( 1885 ) نووسیویەتی : " ئێمە بنەمای پەرەسەندن دەبەخشین ، بەڵام ئێمە بە تەنیا میتۆدی زیرەکی ئیلاهی دەزانین " . باووبازانی برووشاوی مرۆڤ لەگەڵ باری گەورەبووندا وەک بوونەوەر لە وێنەی خودادا ناگونجێت.\nهەمان بۆچوون لەلایەن تیرە سەرەکیەکانی تری مەسیحیەوە دەربڕدرا ئەنجومەنی گشتی کەنیسەی پریسبیتێریانی یەکگرتوو لە ساڵی 1982 دا بڕیارنامەیەکی پەسەند کرد و باسی ئەوەی کرد کە "زانا و قوتابخانە ئایینییەکانی ئینجیل... ئەوە ئاشکرابکەن کە تیۆری زانستی پەرەسەندن ناکۆک نییە لەگەڵ لێکدانەوەکانیان بۆ بنچینەکانی ژیان کە لە ئەدەبی ئینجیلدا دۆزراوەتەوە" فیدراسیۆنی جیهانی لوسەران لە ساڵی 1965 دا جەختی کردەوە کە " گریمانەکانی پەرەسەندن بە و رادەیەک لە دەوروبەرمان دان کە ئێمە هەناسەمان دەدات و چیتر توانای دەربازبوونی نییە. هاوکات ئەو جەختکردنەوەیەی تیۆلۆجیا وەک هەمیشە بەرپرسیارانە دەکرێت بەم جۆرە هەم زانست و هەم ئایین لێرەن بۆ مانەوە، وە پێویستە لە گرژییەکی تەندروستیدا بمێنن بۆ ڕێزگرتن لە یەکتری"\nلێدوانی هاوشێوە لەلایەن دەسەڵاتدارانی جولەکە و ئاینە گەورەکانی ترەوە پێشکەشکراو لە ساڵی 1984 دا و لە 95هەمین کۆنگرەی ساڵانەی کۆنگرەی ناوەندی ی ڕابیتەکانی ئەمەریکا بڕیارنامەیەکی پەسەند کرد و تێیدا ڕایگەیاند: «لە کاتێکدا بنەما و چەمکەکانی پەرەسەندنی بایۆلۆجی بنەڕەتین بۆ تێگەیشتن لە زانست... داوا لە مامۆستایانی زانست و دەسەڵاتدارانی قوتابخانەی خۆجێی لە هەموو ویلایەتەکان دەکەین کە داوای کتێبی چۆنایەتی بکەن کە لەسەر بنەمای زانستی و زانستی هاوچەرخ و دروستکاری 'زانستی' دامەزراون.\nجیاوازی جینی و ڕێژەی پەرەسەندن.\nجیاوازی جینی زیاتر کە لە دانیشتواندا هەیە، دەرفەتی پەرەسەندن زیاتر دەبێت بە زیادبوونی ژمارەی شوێنی جینکە کە گۆڕاون و بە زیادبوونی ژمارەی هەموو ئەو ئەلیلەی لە هەر کولکەیەک زیاتر دەبێت، ئەگەری ئەوە زیاتر دەبێت کە هەندێک لە ئەلیلەکان لە سەر حسابی جێگرەوەکانیان لە هەر یەک لە یەک دا لە هەر یەک لە یەک دا بگۆڕێن. زانستی جینیتی بەریتانی ( R.A . Fisher ) لە ڕووی بیرکارییەوە پەیوەندی ڕاستەوخۆی لە نێوان بڕی جیاوازی جیناتی لە دانیشتواندا و ڕێژەی گۆڕانی پەرەسەندن بە هەڵبژاردنی سروشتی نیشان دا . ئەم خۆپیشاندانە تیۆرمی بنەڕەتی ی خۆیدا بۆ هەڵبژاردنی سروشتی ( 1930 ) بەرجەستە دەبێت : " ڕێژەی زیادبوونی لەشجوانی هەر زیندەوەرێک لەهەر کاتێکدا یەکسانە بەجیاوازی جینی خۆی لەلەشجوانی لەھەمان کاتدا".\nئەم تیۆریە بە تاقیکردنەوە سەلمێندراوە. توێژینەوەیەکیان بۆ جیاوازیەکانی جۆرێکی لە جۆری مێشی "Drosophila serrata" دامەزراند. مێشی Drosophila serrata لە ئوستوڕالیا و کینیا ئەژی. ئەگونجێت لێکۆڵینەوەی لەبارەوە بکرێت بۆ زۆربوونی ئەم جۆرە مێشە لە ڕێگەی "بەرزبونەوەی دانیشتوان"ەوە بۆ زانیمی چۆنیەتی ھاتنی گۆڕانکاری بەسەریان دا لە نەوە نوێیەکانیان دا.\nپێوانەکردنی جیاوازی جینی\nلەبەر ئەوەی توانای دانیشتوان بۆ گەشەسەندن دیاری دەکرێت بە جیاوازی جینی، پەرەسەندنەکان ئارەزوویان لە دۆزینەوەی ڕادەی ئەو جۆرە جیاوازیە هەیە لە دانیشتوانە سروشتییەکاندا. بە ئاسانی دەردەکەوێت کە جۆرە ڕووەکی و ئاژەڵەکان لە هەموو جۆرە ڕێگایەکدا ناڕوونن، لە ڕەنگی گوڵ و خووی گەشەی ڕووەکەکان، بۆ نموونە، یان شێوەی توێکڵ و شێوەی باندەی نینۆکەکان.جیاوازیەکان زیاتر بە ئاسانی تێبینی دەکرێت لە نێوان مرۆڤەکاندا، لە سیما و ڕەنگی پێست و بەرزی و کێشدا، بەڵام جیاوازی مۆرفیۆلۆژی لە هەموو زیندەوەرە زیندووەکان دا هەیە. یەک کێشە ھەیە لەگەڵ جیاوازی مۆرفیۆلۆژی ئەوەیە کە نازانرێت چەندی دەگەڕێتەوە بۆ هۆکاری بۆماوەیی و ڕەنگە چەندێک لە کاریگەری ژینگەیی دروست ببێت.ئاژەڵ و ڕووەک بەخێوکەرەکان هەڵدەبژێرن بۆ تاقیکردنەوەکانیان، ئەوانەی کە لە تایبەتمەندییە ئارەزوودارەکان دا زیادیان کردووە، لە ناوەڕۆکی پرۆتینی گەنمەشامی، بۆ نموونە، یان بەرهەمی شیری مانگا. ئەم دەسنیشانکردنە نەوە دوای نەوە دووبارە دەبێتەوە. ئەگەر ژمارەی دانیشتوان بەو ئاڕاستەیە بگۆڕین کە لەلایەن زاوزێکەپەسەندکراوە، ئەوە ڕوون دەبێت کە پشکە بنەڕەتییەکە خاوەنی جیاوازی جیناتی بووە لەگەڵ ڕێزدا بۆ ئەو خاسیەتی دەستنیشانکراوە.\nئەنجامەکانی ھەڵبژاردنی دەستکرد کاریگەرن. دەستنیشانکردنی ڕێژەی بەرزی زەیت لە ٧٦ نەوەدا لە لەسەدا ٥ ەوە زیادی کرد بۆ لەسەدا ١٩. هاوکات دەستنیشانکردن بۆ ناوەڕۆکی زەیت نزم ی کەم کردەوە بۆ خوار 1% . سی ساڵ هەڵبژاردن بۆ زیاد بوونی بەرهەمی هێلکە لە مێگەلی مریشکی سپی لێگەرۆن تێکڕای بەرهەمی ساڵانەی مریشکی لە 125.6 بۆ 249.6 هێلکە بەرزکردەوە. هەڵبژاردنی دەستکرد جۆرەها جۆری بێ کۆتایی لە سەگ و پشیلە و زاوزێی ئەسپ بەرهەم دەهێنێت . ئەو ڕووەکانەی بۆ خواردن و کەمانچە و ئاژەڵەکان گەشەیان کردووە بۆ خواردن و گواستنەوە هەموو بەرهەمەکانی هەڵبژاردنی دەستکردی تەمەن یان سەردەمی نوێن. زانایان لە کۆتایی سەدەی بیستەمەوە تەکنیکی بایۆلۆجیای گەردیلەیان بەکارهێناوە بۆ دەستکاریکردن یان ناساندنی جینات بۆ ئەو تایبەتمەندیانەی کە لە چەندین جۆر زیندەوەردا هەیە، لەناویاندا ڕووەک و ئاژەڵی ماڵی. ئەم بوارە بە ئەندازیاری بۆماوەیی یان تەکنەلۆژیای دی ئێن ئەی ی تێکەڵکراوە، ئەو پێشکەوتنانەی کە لە ڕابردوودا دوای دەیان نەوە بە هەڵبژاردنی دەستکرد بەدەست دەچوون ئێستا دەتوانرێت زۆر کاریگەرتر و خێراتر ( لە ناو یەک نەوەدا ) بە تەکنەلۆژیای جیناتی گەردیلە ئەنجام بدرێت.\nڕەچەڵەکی جیاوازی جینەکان\nژیان نزیکەی 3.5 ملیار ساڵ پێش ئێستا لە شێوەی زیندەوەرە سەرەتاییەکان کە تا ڕادەیەک سادە و زۆر بچووک بوون، دروست بوو. هەموو شتە زیندووەکان لەم سەرەتا نزمانەدا گەشەیان کردووە لە ئێستادا زیاتر لە دوو ملیۆن جۆری ناسراو هەن، کە بە شێوەیەکی بەرفراوان لە قەبارە و شێوە و شێوەی ژیان دا جۆراوجۆرن، هەروەها لە زنجیرەکانی DNA دا کە زانیاری بۆماوەییان تێدایە جیاوازی جینی یی بەربڵاو ی لە نێو دانیشتوانە سروشتییەکان و جیاوازی جینی لە نێوان ڕەگەزەکاندا چی بەرهەم هێناوە؟ دەبێت هەندێک مانای پەرەسەندن هەبێ کە زنجیرەی DNA ی بەردەست دەگۆڕێت و زنجیرەی نوێ لە ناو حەوزی جینی جۆرەکانیدا یەکئەگرن.\nئەو زانیاریانەی لە زنجیرەی نوکلیۆتی دی ئێن ئەی دا کۆکراون، وەک یاسا، بە دڵسۆزی لە کاتی دووبارە کردنەوەدا دووبارە بەرهەم دەهێندرێتەوە، بۆ ئەوەی هەر دووبارە کردنەوەیەک دوو گەردیلەی DNA لێ بەرهەم بێت کە لە یەک چوون و بۆ گەردیلەی دایک و باوک. بەڵام بەدکاری پڕۆسەیەکی تەواو پارێزگار نییە، ئەگینا، گەشەکردن نەیتوانی بێت جاروبار " هەڵە " ، یان گۆڕانکاری ، لە گەردیلەی DNA لە کاتی دووبارەکردنەوەدا ڕوو دەدات ، بۆ ئەوەی خانەکانی کچ لە خانەی دایک و باوکلە زنجیرەدا یان لە بڕی DNA دا جیاواز بن . یەکەم گۆڕانکاری لە خانەکانی ئۆرگانیزمدا دەردەکەوێت، بەڵام بەسەر هەموو خانەکاندا تێپەڕدەبێت کە لە یەکەمەوە دابەزیون. دەکرێت گۆڕانکاریەکان پۆلێن بکرێت بۆ دوو جۆر-جین، یان خاڵ، گۆڕانکاری، کە کاریگەری لەسەر هەندێک لە ناکلیۆتیدەکان هەیە لەناو جینێک، و گۆڕانکاری کرۆمۆسۆمی، کە یان ژمارەی کرۆمۆسۆمەکان دەگۆڕێت یان ژمارە یان ڕێکخستنی جینەکان دەگۆڕێت لەسەر کرۆمۆسۆم.


چەکدارانی جەیشی مەغاویری سەورە راهێناندەکەن لە ناوچەی سێگۆشەی سنووری کە سوریا لە ئه‌رده‌ن و عێراق جیادەکاتەوە. [خاوەنی وێنە: جەیشی مەغاویری سەورە]\nجەیشی مەغاویری سەورە، کە گروپێكی سوپای ئازادی سوریایە و لە ناوچەی بیابانی بادییەی سوریا چالاکە، رۆڵێکی گرنگی هەیە لە پاراستنی مەدەنیەکاندا لە سێگۆشەی سنووری نێوان سوریا و عێراق و ئه‌رده‌ندا.\nپەیوەندی نێوان هەردوولا پتەوە بەهۆی ئەو هاوکاریانەی جەیشی مەغاویری سەورە بۆ دانیشتوانە ناوخۆییەکە و ئاوارەکانی دابینکردووە، سەرباری وەستانەوە دژی ئه‌و هەڕەشانه‌ی لە ناوچەكانی چالاکیی "دەوڵەتی ئیسلامی" (داعش)ەوە دەکرێن.\nگروپەکە بەزۆری لە ناوچەیەكی 55 کیلۆمەتریدایه کە ناسراوە بە ناوچەی هێورکردنەوە لە باشوری رۆژهەڵاتی سوریا، ناوچەکە بە باری بازنەیی 55 کیلۆمەترە و دەوری بنکەی سەربازی تەنف و ناوچەی سێگۆشە سنووریەکەی داوە.\nکەمپی نافه‌رمیی روکبان بۆ ئاوارە سوریەکان دەکەوێتە ئەو سنوورەوە.\nمنداڵان لە کەمپی ئاوارەکانی روکبان جانتای قوتابخانە وەردەگرن لە جەیشی مەغاویر کە بەشێكە لە هەڵمەتەکەیان بۆ بەرزکردنەوەی هۆشیاری لەسەر گرنگی پەروەردە لە کەمپەکەدا.[خاوەنی وێنە: جەیشی مەغاویری سەورە]\nئۆپەراسیۆنی بەردەوام دژی داعش\nجەیشی مەغاویری سەورە لەسەر پەیجی تویتەرەکەی رایگەیاند کە 19 تەمموز چەند چەکدارێکی داعشیان ده‌ستگیركرد لە سنوورە سێگۆشەییەکە لەکاتێکدا هەوڵیانده‌دا هەڵبێن بۆ سوریا.\nگروپەکە رایگه‌یاند كه ئەوەش ژمارەی داعشە دەستگیرکراوەکانی لای ئەوان گەیاندە 22 بەندکراو.\nجەیشی مەغاویری سەورە لە 31 ئایار، بە پشتیوانی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی، ده‌ستیانگرت به‌سه‌ر بارێك ماددەی هۆشبەردا به نرخی 1.4 ملیۆن دۆلار، ئەمەش لەکاتی ئۆپەراسیۆنەکاندا دژی داعش لە دەوروبه‌ری بنکەی سەربازیی تەنف.\nهاوپەیمانی نێودەولەتی رایگه‌یاند كه حەشارگەکە زیاتر لە 33،000 حەبی کاپتاگۆنی تێدابوو،کە دەرمانێکی قەدەغەکراوە و زیاتر لەلایەن ئەندامانی داعشەوە بەکار دەهێنرێت و دەگوازرێتەوە.\nوتەبێژی مەغاویری سەورە، محەمەد مستەفا جەڕاح، بە دیارونای وت: "مەدەنیەکان دەزانن بە تەواوی لەلایەن مەغاویری سەورەوە پارێزگارییان لێدەکرێت و ناوچەکە ئارامە، سوپاس بۆ دەورییەکانی گروپەکە."\nوتی ناوچە 55 کیلۆمەتریەکە "هیچ چەکدارێکی داعشی لێنیە یان ئوانەی سەر بە گروپەکانی هەواداریانن،" وتیشی هەر کەسێك هەوڵبدات دزەبکاتە ئەم ناوچەیە هەر لە جێدا لێیدەدرێت.\nدابینکردنی خزمەتگوزاری پێویست بۆ دانیشتوانەکە\nجه‌ڕاح وتی پەیوەندیی جەیشی مەغاویر لەگەڵ دانیشتوانی ناوچەکە، بە خەڵكەکەی و ئاوارەکانیشەوە، "لە باش باشترە".\nوتیشی نوسینگه‌ی کاروباری مەدەنیەکان هاوکاری دانیشتوانەکە دەکات بەوەی لە توانایدایە. نوسینگه‌كه نەخۆشخانەی شام بەڕێوەدەبات، کە دەکەوێتە ناو کەمپی روکبان و دەرمان دابەش دەکات و خزمه‌گوزاریی پزیشكی بۆ دانیشتوانی کەمپەکە دابیندەکات سەرباری کەمیی سەرچاوەکانی.\nنوسینگه‌كه هەڵمەتی بەرزکردنەوەی ئاستی هوشیاریش لەسەر پەروەردە ئەنجامدەدات و منداڵان دەنێرێتە قوتابخانە.\nجه‌ڕاح وتی کەلوپەلی قوتابخانەشیان بۆ منداڵان دابینکردووە و هاوکاریی درووستکردنی کورسیی پۆلەکانی قوتابخانەی بەیت ئەلتەدموریان کردووە لەناو روکباندا.\nوتیشی لە ئێستادا "نوسینگه‌كه دڵنیایی دەدات لە دابینکردنی ئاو بەبێ وەستان لەرێگای چاکكردن و دروستكردنی بیری ئیرتیوازییه‌وه، کە لەلایەن شوانەکان و بەدەویەکانیشەوە بەکاردەهێنرێن لە گەرمای ئەم وەرزی هاوینەدا لە ناوچەکە."\nدانیشتوویه‌كی کەمپی روکبان، باسم عه‌قایدات، پەیوەندیی ئەرێنی نێوان جەیشی مەغاویر و خەڵكی ناوچه‌كه‌ی گەڕاندەوە بۆ بەردوامیی پێکەوە گفتوگۆکردن لەلایەن هەردوولاوە، كه دانیشتوانەکە زانیاری دەدەن بە مەغاویری سەورە بۆ ئەوەی هاوکاریان بن لە پاراستنی ئەمنیەتی کەمپەکەدا.\nوتی لە بەرامبەردا، جەیشی مەغاویر خزمەتگوازریەکان دابیندەکات "وەك هەبوونی ئاو بە بەردەوامی، کە زۆر پێویستە بەتایبەتی لە مانگەکانی هاویندا کە تێیدا بیرە ناوخۆییەکان وشكدەکەن، هەروەها خزمەتگوزاری تەندروستی، دەرمان، كۆمه‌كی خۆراك، هەمووی بەپێی ئەوەی لە توانای هێزەکەدایە."\nدانیشتوویه‌كی کەمپەکە، رەهیف خالیدی، وتی: "دانیشتوانی کەمپی روکبان کۆمیتەی تایبەتیان دروستکردووە بۆ هاوئاهەنگیکردن لەگەڵ جەیشی مەغاویر سەورە بۆ ئەوەی پێداویستییە سەرەتاییەکان دابینبکرێن."\nوتی سەرباری ئەو هاوکاریانەی مەغاویری سەورە، رەوشی کەمەپەکە و ناوچەکانی چواردەوری خراپن، بەتایبەتی بەهۆی ئەوەی هیچ هاوکارییەك ناکرێن لەلایەن رێکخراوە ناوخۆیی و نێودەوڵەتیەکانەوە.\nجەیشی مەغاویر له 18 تەمموز لە تویتێکدا داوای لە رێکخراوەکان کرد خۆراك و ئاو بەرن بۆ کەمپەکە بۆئەوەی یارمەتی دانیشتوانەکە بدرێت، بەتایبەتی منداڵەکان، کە بەدەست نەخۆشییەوە دەناڵێنن "بەهۆی پئیسبوونی ئاو و کەمیی خۆراکەوە".\nمنداڵانی نێو کەمپەکەش له‌لای خۆیانه‌وه داوایان له کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی كردووه بۆ هاوکاریکردن.\nلە ڤیدیۆیەکدا کە سەرەتای تەمموز لەسەر ئینتەرنێت بڵاوکرایەوە، کچێکی منداڵ له روکبان گۆرانی دەلێت بەسەر نه‌هامه‌تیی منداڵەکانی کەمپەکەدا و داوای كۆمه‌ك ده‌كات لە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی.\nخودا سه‌ركه‌وتووتان بكات، ئه‌ی پاڵه‌وانانی عێراق!


نۆرمالیزەکردنی توندوتیژی لە مێدیا ⋆\nنۆرمالیزەکردنی توندوتیژی لە مێدیا\nتوندوتیژی بەرانبەر بە ژنان بووەتە باسێکی بەرچاو و تەنها لە ناو ئەو رێکخراوانەی کە تایبەت بۆ ئەو مەسەلەیە کاردەکەن نەماوە بەڵکوو بوەتە باسێک کە لەناو زۆربەی خێزانەکان و شوێنی کار و… دەبیسترێت. ئاسان بوونەوەی دەستڕاگەیەشتن بە سەرچاوەکانی زانیاری و بوونی سۆسیال مێدیا کاریگەریی باشی بووە لە بڵاوکردنەوەی هۆشیاری لەو بارەوەیە.\nبۆ زیاتر هۆشیارکردنەوەی کۆمەڵگە و هاوکات پەیدا کردنی رێگە چارەیەک بۆ کەمکردنەوە و لە ئاکامدا بەرگرتن بەو کارەساتە کۆمەڵایەتیە پێوسیتە شێوەکانی تووندوتیژی وەکوو جەستەیی، دەروونی، سێکسی، ئابووری و ئینتێرنێتی بەردەوام و بەوردی باس بکرێن و میدیاکان دەتوانن بەشێکی بەرچاوی ئەم هەوڵە بن. وەک چۆن لە باری نەرێنیشەوە دەوری بەرچاویان لەو نموونانە بووە کە باس کران.\nبڵاوکردنەوەی هۆشیاری بۆ پەرەپێدان بە فەرهەنگی ئینسانی و رێزگرتن لە خواست و ویستی مرۆڤ یەکێکە لە ئەرکەکانی کۆمەڵگا. زۆربەی جار ژنان لە ئاکامی ئەوەی کە بە پێچەوانەی داواکارییەکانی دەورووبەریان بەتایبەت پیاوانێک کە ژن بە موڵکی خۆیان دەزانن کارێک دەکەن، تووشی توندوتیژی دەبنەوە. دیارە لە وڵاتە ئیسلامییەکاندا توندوتیژی دژی ژنان پشتیوانیی ئایینی هەیە و یاساکانیش کە بە پێی ئایین داڕێژراون دۆخەکە نالەبارتر دەکەن و ژنانی قوربانی بێدەرەتانتر دەبن.\nتوندوتیژی دژی ژنان دیاردەیەکی جیهانییە و تایبەت بە وڵاتە دواکەوتووەکان نییە. بەرچاوترین نموونە دەتوانین لە کۆمپانیا گەورەکانی بەرهەمهێنانی فیلم دا ببینین. مێدیا و فیلمە بەناوبانگەکانی هالیوود سیستماتیک کۆنترۆڵکردنی ژنان لەلایەن پیاوان “جوان” نیشان دەدەن. بۆ نموونە کاتێک کوڕێک حەز بە کچێک دەکات و کچەکە پێی خۆش نییە لەگەڵی بێت، ئەوەندە کوڕەکە وازی لێ ناهێنێ کە بینەر ئەخاتە حاڵەتێک کە بەزەیی بە کوڕەکە بێتەوە لۆمەی کچە دەکەن کە چۆنە وەڵامی ئەو کەسە عاشقە ناداتەوە.\nلەو فیلمانەدا ناردنی گوڵ، وەدواکەوتن و دەرکەوتن لە هەموو ئەو شوێنانەی کە کچەکە هەیە و کۆڵنەدان لە هەوڵ بۆ وەدەستهێنانی دڵی لایەنی بەرانبەر وەکوو نیشانەیەکی خۆشەویستیی ڕاستەقینە دەردەخرێ و وشەی “نە” قەبووڵ ناکرێ و تەنها ویست و مەیلی لایەک گرینگی پێدەدرێ. تەنانەت زۆر جار دڵپیسی کردن وا نیشان دەدەن کە گوایە دلپیسی کردن بەشێکە لە خۆشەویستی.\nلە وڵاتە ئیسلامییەکان بۆ نموونە لە ئێران فیلمەکان بەرهەمهێنەرەوەی فکری پیاوسارانەن و ئەو بیرە پەرە پێدەدەن کە ژن موڵک و شەرەفی پیاوە یان مەسەلەی سیغە شەرعیەت پێئەدەن و ئەوەی کە ژن بە بێ ئیجازەی باوک، برا یان هاوسەر ناتوانێ سەفەری دەرەوەی وڵات بکات وەکوو دیاردەیەکی ئاسایی نیشانی دەدەن. ئەم نموونانە مشتێکە لە خەروارێک لەو شتانەی کە رۆژانە لە فیلم و زنجیرەکان نیشاندەدرێت و دەکرێتە کلتوور لە ناو کۆمەڵگا. زنجیرە و فیلمی کوردیش هەر بەهەمان ئاڕاستەدا ڕۆشتووە و لەژێر دەسەڵاتی کلتووری پیاوسالارانە دیالۆگ و شێوەی هەڵسوکەوتی ئەکتەرەکان دیاری دەکات.\nهاوکات لە ناو رێکلام و زنجیرەکانیش بە ئاشکرا رۆڵی “ژنانە” و “پیاوانە” زەق دەکرێتەوە. دیارە ئەم حاڵەتە زۆرتر لە وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و هەروەها ئامریکا بەرچاو دەکەوێت چونکە لە وڵاتانی ئورووپایی زۆر کار بۆ مەسەلەی هۆشیارکردنەوە ئەنجام دراوە و تا ڕادەیەکی زۆر پێشکەوتن لەو بوارەدا دەبیندرێ.\nهەموو ئەو فیلم، زنجیرە، کتێب، نووسراوە و شیعرانەی کە دڵپیسی بە خۆشەویستی نیشان دەدەن، کۆنترۆڵکردنی ژنان و “ئاگالێبوونیان” لە لایەن پیاوانەوە وەکوو پێویستیی ژن نیشان دەدەن یان وشەی “نە” لەلایەن ژنەکانەوە بە بێمانا دەنوێنن، پەرەپێدەر و وەبەرهێنەرەوەی فەرهەنگی پیاومەزنین و ئەرکی هەموو تاکێکی یەکسانیخوازە بەرانبەریان بوەستێت و هەوڵ بۆ سڕینەوەی ئەو ڕوانین و بیرە بدا\nPrevious رەنگەکانی ئاڵای وڵاتەکەم\nNext ڕاگەیاندنی کۆتایی کۆنگرەی یەکەمی ڕێکخراوی ئاسۆی ژنی کورد


باشترین خزمەتگوزاریی VPN بۆ ساڵی ۲۰۱٨ – کەی ئای تی ئێن\nئاسایشی ئەلیکترۆنی 16, شوبات 2018\nباشترین خزمەتگوزاریی VPN بۆ ساڵی ۲۰۱٨\nبە درێژایی ساڵەکان چەندین جۆری خزمەتگوزاریی VPN هەبووە و خەڵکێکی زۆر کاریان پێکردوون، VPN ئەو خزمەتگوزاریەیە کە لە زۆرترین بەکارهێنراوەکانە. بەکار دێت بۆ گۆرینی ئایپی کۆمپیوتەرەکەت بۆ ئایپی وڵاتێکی تر. سوودی چیە؟ دەتوانیت هەندێک بەربەست بشکنێت بۆ بەدەست هێنانی شتێکی تر نموونە وەرگرتنی ئەپ و نەرمەکاڵایەک یان کردنەوەی ماڵپەڕێک کە لە وڵاتەکەی ئێمە کار ناکات و لە کار خراوە. لە کۆمپیوتەردا چەندین خزمەتگوزاریی نایاب هەن و زۆرترین دەسەڵاتیان تێدایە کە جۆراوجۆرن و بۆ ئەم مەبەستە لە پێداچوونەوەیەکی ماڵپەڕی TechRadarـدا بۆ زیاتر لە ۱۰۰ خزمەتگوزاریی VPN باشترین خزمەتگوزاریی هەڵبژێردراوە کە ئەویش خزمەتگوزارییەکانی EpressVPNـە.\nباشترین خزمەتگوزاریی لە ئێستادا ئێکسپرێس VPNـە و بۆ خێرایی و ئاسایشی بەرز لە هەموو کارێکدا باشترینە. ئێکسپرێس ۱٤٥ شوێنی ۹٤ وڵات دەخاتە بەردەست، خێرایی لە ڕاژەکانی VPN گرنگە و بۆ ئەم مەبەستە خزمەتگوزاریی ئێکسپرێس بە خێرایی زۆر و ئاسایشی بەرز دەوڵەمەندە و توانیویەتی پەسەندیی کڕیارانی خۆی وەربگرێت بە هۆی ئەو کارە زۆرانەی کە لە سیستەمەکانی ئەندرۆید – IOS – ماک – لینوکس و تەنانەت بلاکبێریش. چەند تایبەتمەندییەکی تر:\nکارکردن بەهۆی ڕاژەی تایبەتیی خۆی.\nپێوەکراوی ئێکسپرێس بۆ وێبگەڕ.\nلابردنی بلۆک لە ناوەڕۆکەکانی DNS.\nپێدانی ڕێنمایی بۆ بەدەستخستنی ڕاژەکان.\nپشتگیرییکردنی ۳ ئامێر بۆ پەیوەستکردن.\nلەخۆگرتنی زیاتر لە ۱٨۰۰ ڕاژە ۱٤٨ شوێن.\n۳,۰۰۰ هەزار ئایپی جیاواز.\nئێکسپرێس VPN چەندین چارەسەری نایابی VPNـت بۆ دەکات و وەک ئەوەی کە بە باشترین هەڵبژێردراوە، خێراترینە و بە تواناترینە. بەشداریی کردن لەم خزمەتگوزارییە بە پێدانی پارەی مانگانەیە، کە ئۆفەرەکانی ٦ مانگیی – ۱۲ مانگیی و ۱ مانگیی پێشکەش بە بەکارهێنەران کردووە. هەروەها دەتوانیت ۷ ڕۆژ بە خۆڕایی ئێکسپرێس VPN بەکار بهێنیت. سەرەتا لێرە بەشداریی خزمەتگوزارییەکانی ئێکسپرێس بکە.\nداگرتن بۆ سیستەمی ویندۆز\nداگرتن بۆ سیستەمی ماک\nتاگەکان ئەپ و نەرمەکاڵا ئەپستۆر گووگڵ پلەی ماک ویندۆز


13/12/2019 11:58 AM\nکەم ئاوی جەستە\nهەندێک جار خواردنەوەی پەرداخێک ئاو کێشەکە چارەسەر ئەکات. کەم ئاوی یان گەرم داهاتنی جەستە ئەتوانێ قەبارەی خوێن کەم بکاتەوە. ئەم بابەتە سووڕی خوێن لەجەستەدا تووشی ئاستەنگ ئەکات، واتە ئۆکسجینێکی کەمتر ئەگات بە مێشک. ئەگەر خواردنەوەی ئاو کیشەکەی چارەسەر نەکرد بەخێرایی سەردانی پزیشک بکەن.\nدڵەڕاکی کێشەیەکی ئاساییە و هەندێک کەس لەوەی کە دڵەڕاکێمان هەیه ئاگادار نین. لەلایەکی دیکەوە یەکێک لە نیشانەکانی دڵەڕاوکێ سەرگێژبوونە. دژەکردەوەی جەستە بە نیسبەت دڵەڕاوکێوە حاڵەتی هەناسەبڕکێیه و ئەگەر دڵەڕاوکێکە بەردەوام بێت ئاستی ئادەرناڵین ؟ بەرز ئەبێتەوە و ئەمەش تووشی سەرەگێژەمان ئەکات. هەربۆیه لەکاتی ئاوادا بەئارامی هەناسە بدەن و لە شوێنێک دانیشن و لە ئەگەری بەردەوام بوونی ئەم حاڵەتەدا سەردانی بنکەی تەندروستی بکەن.\nئەو کەسانەی تەمەنیان سەرووی 50 ساڵە، بەرەبەرە گوێچکەی ناوەراستیان گۆڕانی بەسەردا دێت، لە ئەنجامی ئەم گۆڕانه فیزیۆلۆژییە سروشتییەدا لەوانەیه ئەو کاتەی کەسەکە بەشێوەیەکی نەگەنجاو خەوتووە، لەکاتی هەستاندا تووشی سەرگێژبوون بێت. کەوابوو هەوڵ بدەن بەئارامی هەستن. ئەگەر ئەم کێشەیە پاش چەند خولەک چارەسەر نەبوو سەردانی پزیشک بکەن.\nئەگەر شەکری خوێن کەم بێت، جەستە ناچارە پاشەکەوتەکانی خۆی بەشێوەی بەرابەر لەنێوان ئەندامە گرنگەکاندا دابەش بکات، هەر بۆیه وزەی مێشک کەم ئەبێتەوە و ئەم بابەتەش ئەبێته هۆی سەرگێژبوون. خواردنی ئاوی پرتەقاڵ و خواردنەوەیەکی تاڕادەیەک شیرینە ئەتوانێ ئەم کیشەیە چارەسەر بکات و ئەگەر سەرەڕای ئەم کارانه سەرەگێژەکەتان بەردەوام بوو دەبێ سەردانی پزیشک بکەن.\nئەو وەرزشانەی کە فشار ئەخەنە سەردڵ و دەمارەکانی جەستە، ئەبنە هۆی دابەزینی رێژەی لێدانی دڵ کە خۆی لەخۆیدا دیاردەیەکی پۆزەرتیڤه، بەڵام هەندێک جار ئەتوانێ ببێته هۆی سەرگێژبوون. هەر بۆیه پاش وەرزشکردن هەوڵ بدەن بەئارامی جەستەتان سارد بکەنەوە و لەنەکاو دامەنیشن.


کۆمەڵێک بەکارهێنانی پیاز لە بواری تەندرووستی و جوانکاری کە زۆر بەسوودە بۆت – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/08/12 - 7:45 PM\nپیاز یەکێکە لە بەناوبانگترین خواردنەکەن کە هەندێکمان زۆرمان حەزپێیەتی و لای هەندێکیشمان بایکۆتە و نایخۆین، چونکە لە بۆنەکەی دەترسین یاخود حەزمان پێی نییە، بەڵام ئێمە لە خێزان ٧ بەکارهێنانی دیکەی پیازتان بۆ دەخەینە ڕوو کە زۆر بەسوودە:\n– لە کاتی سەرمابوندا کەمێک ئاو بکوڵێنە و پیازێکی تێبکە، ڕێگە بدە هەڵمەکەی بێت بە سەرتدا بۆ چەند خولەکێک.\n– گەر شت چوە چاوتەوە بە دەست هەڵی مەگڵۆفە چونکە مەترسیدارە، بە ئاسای پیازێک قاش بکە با لەگەڵ فرمێسکەکەیدا بێتە خوارەوە.\n– لە کاتی دەستبڕیندا قاشێک پیازی لەسەر دابنێ، هەم ئازاری ناهێڵێت و هەم خوێنەکەی دەوەستێت.\n– گەر بە هەر هۆیەک بێت بەشێک لە جەستەت ڕوشا، ئەوا پیازی پێدا بهێنە و ڕوشانەکە ناهێڵێت.\n– لە کاتی توشبون بە هەوکردنی پێست بە (پیاز و پارچەیەک نان و کەمێک شیر) هەویرێک دروستبکە و بۆ چەند کاتژمێرێک لەسەری دایبنێ.\n– گەر بەهۆی خۆرەوە توشی سوتانەوە بویت ئەوا پیاز بدە لەو ناوچانەی سوتاوەتەوە.\n– قاشێک پیاز لە شوێنی پێوەدانی زەردەواڵە و هەنگ دابنێ و ژەهرەکەی هەڵدەمژێت.\nکۆمەڵیک وێنە کە زۆر لە شتی دیکە دەچێت و چاو هەڵدەخڵەتێنێت\n2020/11/28 - 7:48 PM\n2020/11/28 - 7:34 PM\nسێو یه‌كێكه له میوه به‌سووده‌كان كه بۆ زۆر لایه‌نی جیاوازی جه‌سته‌مان گرنگه و ڕێگره له شێرچه‌نجه و نه‌خۆشی زه‌هایمری و به‌رزبونه‌وه‌ی په‌ستانی خوێن و شه‌كره.\nبه‌ڵام ئه‌وه‌ی له سێودا ده‌بێت ئاگاداری بین ناوكی سێوه‌كه‌یه، كه كاتێك ئه‌و ناوكه له‌گه‌ڵ سێوه‌كه قوتبدرێت مه‌ترسی نیه، به‌ڵام گه‌ر گازی لێبگیرێت و دواتر به گه‌ده‌دا بڵاو بێته‌وه مادده‌یه‌كی ژه‌هراوی تێدایه كه زیانی بۆ جه‌سته‌مان هه‌یه.\nله نێو ناوكی سێودا مادده‌ی سیانید هه‌یه كه بۆ جه‌سته زیانی هه‌یه، چونكه كاتێك ئه‌و مادده‌یه ده‌چێته خوێنه‌وه ڕێگا نادات ئۆكسجینی پێویستی بۆ بچێت و دواتر جه‌سته‌ش پێویستی به 24 كاتژمێر هه‌یه بۆ ده‌ردانی ژه‌هره‌كه له ڕێگه‌ی میزه‌وه.\nئه‌و كاریگه‌ریانه‌ی كه مادده‌ی سیانید له‌سه‌ر جه‌سته دروستی ده‌كات خۆی له‌وه‌دا ده‌بینێته‌وه كه توشی ته‌نگه‌نه‌فه‌سی و ئازاری گه‌ده و هێڵنجدان و ئازاردی دڵت ده‌كات و گه‌ر ڕێژه‌ی ئه‌و مادده‌یه له جه‌سته‌دا بگاته 100 گرام ئه‌وه ئه‌گه‌ری گیانله‌ده‌ستدانی كه‌سه‌كه‌ش بونی هه‌یه.