کوردیپێدیا - حەسەنکێف - حەسکیف\n💎 حەسەنکێف - حەسکیف | پۆل: شوێنەوار و کۆنینە | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nحەسەنکێف - حەسکیف\nمێژووی حەسەنکێف دەگەڕێتەوە بۆ 10 هەزار ساڵ بەر لە ئێستا. کە دەکاتە دوو هێندی مێژووی دروستبوونی هەڕەمەکانی جیزە لە میسرو ستۆنهێنج لە بەریتانیا، و تەنانەت بەر لە دروستبوونی شارستانیەتی مایا لە پیرۆ و ئینکا لە گواتیمالا.\nنوێترین زانیارییەکان دەریدەخەن کە حەسەنکێف لە سەردەمی ئیمپراتۆریەتی ئاشوورییەکاندا، لە سەدەی هەشتی پێش زایینی دا هەبووە و، گۆڕە بەردینەکانی ئەم ناوچەیە دەگەڕێنەوە بۆ سەردەمی ئەشکانییەکان (فەرتی) (227ی زایینی- 227ی پێش زایینی). لە سەردەمی ئەشکانییەکاندا حەسەنکێف گرنگییەکی تایبەتی هەبووە بەو پێیەی کە دەکەوێتە سەر ڕووباری دیجلەو لەڕووی ئاسایشەوە ناوچەیەکی ئارام بووە. گرنگی ئەم ناوچەیە لە وێنه و نووسراوە هەڵکۆڵراوەکانی پەهلەوی و ئەشکانییەکاندا دەردەکەوێت کە لە بەشی باشووری ڕۆژهەڵاتی حەسەنکێف، لە شوێنێک کە بە پیری داڵ ناسراوە نەخشێنراون. لەنێو وێنە و نووسراوە هەڵکۆڵراوەکاندا وێنەی هەڵۆ سمبولی خوای ئارییەکان (میترا-میهر) دەبینرێت کە بەشێوەیەکی بەرفراوان و لەسەردەمی ڕۆمانییەکاندا لە ئەوروپا، لەلایەن زۆرێک لە فەرمانڕەواکانی ئەو دەمە دەپەرسترا. لەنێو ئاسەوارە دێرینە‌کانی حەسەنکێف دا، شوێنەواری کارگەیەکی لە سکەدانی دراو ماوەتەوە کە لە دوو نهۆم پێکهاتووه و بە یەکێک لە دەگمەنترین ئاسەوارەکان دەژمێردرێت، کە لەمڕۆدا ژمارەیەکی دەگمەنی ئەم ئاسەوارانە لە وڵاتانی ئیسلامیدا ماونەتەوە.\nباژێری حەسەنکێف ناوچەیەکی گرنگی سەربازی و بازرگانی بووە لە سەردەمی ڕۆمانیەکان دا کاتێک ئیمپراتۆر کۆنستەنتینی چوارەم ژمارەیەک بەلەمی هەڵهاتنی لە شاری ئامەد (دیاربەکر) دروستکرد وەک خۆ ئامادەکردنێک بۆ هێرشکردنە سەر ئیمپراتۆرییەتی ساسانییەکان لەڕێگەی ئاوییەوە. پاشان ئۆگۆستی کوڕی، باژێری حەسەنکێفی نوێ کردەوەو شاری ئامەدی کردە باژێرە سنووری نێوان بیزەنتی و ساسانییەکان. لە سەرەتای سەدەی حەڤدەهەمەوە لەلایەن ساسانییەکانەوە هێرش کرایە سەر بیزەنتییەکان بەڵام بەهۆی بەهێزی بیزەنتییەکانەوە لە بەرگریدا بۆ ماوەی دوو ساڵ بەرابەرییان کرد هەتا ساسانییەکان لەکۆتاییدا و بە بەکارهێنانی پلانێکی سەربازی توانیان ئیمپراتۆریەتەکە داگیربکەن.\nلە ساڵی 451ی زایینی دا باژێری حەسەنکێف بووبووە جێگەی مشت ومڕی کۆمەڵەی خالکیدۆنە کریستییانەکان کە ئەوکاتە وەک ناوەندی سەرەکی کڵێساو شوێنە پیرۆزەکان دادەنرا. لە ئێستادا باژێری حەسەنکێف چەندین پاشماوەی شارستانییەتە کۆنەکان و ئایینزاکانی وەک کریستیان و موسوڵمانەکانی بە زیندوویی تێدا ماوه.\nلە ساڵی 1101 ی زایینیدا، سیکمان کوڕی ئارتەک میرنشینی ئارتەکی تورکمانی (سەلجوقی) حەسەنکێف و ئامەد (دیاربەکر)ی دروستکرد و پاش دوو ساڵ ماردینی گرتەوەو حەسەنکێف بووە پایتەختی. پاشان ماردین جیاکرایەوەو لەلایەن هەشت شاوە فەرمانڕەوایی کرا، هەتا لەکۆتاییدا لە ساڵی 1231 ی زایینیدا لەلایەن ئەیووبییەکانەوە تێکدرا.\nحەسەنکێفی پایتەخت لە سەردەمی ئەرتەکییەکاندا گەشەیەکی بەرچاوی بەخۆیەوە بینی، لەو دەمەدا سکەی دراولێدان دامەزرابوو و شاکانی گرنگی تایبەتییان بە گەشەسەندنی کەلتورو چالاکی ئابووری و کۆمەڵایەتی دەدا، بەتایبەتی لە سەردەمی فەرمانڕەوایی قەرە ئەرسەلان کوڕی بەعود کوڕی سیکمان و نورەدین محەمەد کوڕی قەرە ئەرسەلان، و نەسرەدین مەحمود کوڕی نورەدین محەمەد کە قو‌تابخانەو بازاڕو میوانخانەو گەرماو دروستکران و، پاشان باژێرەکە تەشەنەی کرد بەرەو کەرتی باکوری دیجلە (ڕابیژ). پردێک لەنێوان باژێرەکەو ڕابیژدا هەبوو کە مایەی سەرسوڕمانی مێژوونووسان و گەشتیاران بوو بە ڕادەیەک کە یاقوت حەمەوی لە کتێبی فەرهەنگی شاراندا دەڵێت: (لە هەموو وڵاتەکەدا لەمە جوانترم نەدیوە).کاتێک بۆ یەکەمجار لە سەدەی بیستەمدا چاوی پێکەوت؛ مێجەر سۆنی سەرکردەی سوپای بەریتانیا لە کوردستان وەها باسی کردووە: (ئەو چەندین دەیەی پشت دروستکردنی، چیرۆکی خۆگری و دانایی مرۆڤە پێشینەکان دەگێڕێتەوە). ئەو پردە ئەندازەیەکی ناوازەی هەبووە کە بەرزی چەمانەوەی ناوەڕاستی 40 مەتر بووە و بە دار بەیەکەوە قاییم کراوه، کە زۆر بە ئاسانی لەکاتی هێرشی دوژمندا ببڕدرێت. لەکاتێکدا بەشەکانی تری پردەکە لە بەرد و تەباشیر دروستکرابوون. لەنێو مێژوونووسان دا بیروڕای جیاواز هەیە سەبارەت دروستکەری پردەکە و هەندێک ڕایان وایە کە لەلایەن شا قەرە ئەرسەلان ئەرتەکییەوە دروستکراوه و، هەندێک لە ڕۆژهەڵات ناسان بڕوایان وایە کە لەلایەن ڕۆمانییەکانەوە دروستکراوە. هەر چۆنێکبێت، لەبەرئەوەی هەندیک وێنەی مرۆڤ و نووسینی پەهلەوی لە بەشی دووەمی پردەکەدا کە لەلایەن میرنشینی ئەشکانی (فەرتی)یەوە (227ی پێش زایینی – 227ی زایینی) دروستکراوه  ئەگەری ئەوە هەیە کە قەرە ئەرسەلان هەندێک تازەگەریی تێداکردبێت، کە وایکردووە بە دامەزرێنەری پردەکە ناوزەدبکرێت.\nبە گوێرەی ئیکوڕی شەدداد لە کتێبێکیدا کە کۆپییەکی لە لە زانکۆی بۆدیلیان پارێزراوە و لە ساڵی 1280دا تەواوی کردووە، گۆڕستانەکانی ئەرتەکی و شاکانی بانی مەروان (کوردانی دۆستەکی) کەوتوونەتە سەر کەرتی باکووری دیجلە (ڕابیژ) کە پاشکۆی باژێرە سەرەتاییەکەیە.\nئەرتەکییەکان گرنگییان بە جووڵانەوەی زانستی و خوێندن و بیناسازی داوە. شا ساڵەح نەسرەدین مەحمود زانابوو کە خوێندنی فەلسەفە و ئەندازەی میکانیکی و بیرکاری و بیناسازی تەاوکردبوو. گەورەترین قولەی لە شاری دیاربەکرد دروستکرد و ئەمەش لە نووسینی سەر قولەکە کە پێی دەوترێت (یەدی قەردیش) دەردەکەوێت.\nئەگەری ئەوە هەیە کە شا ساڵەح نەسرەدین لەسەر دەستی زانای کوردی ئیکوڕی ڕەزاز جەزری، نووسەری گەورەترین کتێب دەربارەی ئەندازەی میکانیکی لە سەردەمی ئیسلامدا فێرکرابێت و، عەبدولڕەقیب یوسف لە کاریگەرییە هونەرییەکانی جەزریەوە لە نووسینەکانی سەر قولەی (یەدی قەردیش) و (ئۆلی بادان) ئەم ئەگەرەی هەڵگۆزیوەو لە کتێبی (میرنشینی دۆستکی لە ناوەڕاستی کوردستان) دا ئاماژەی پێداوە.\nلە ساڵی 1232 ی زایینیدا، شا کامیل محەمەد کوڕی شا عادل ئەیوبی ئەبی بەکر کوڕی نەجمەدین ئەیوب کوڕی شازی کوڕی مەروانی کوڕی یەعقوبی کوردی، شای شام (سوریا) و میسر حەسەنکێفی لەژێر چنگی ئەرتەکییەکان دەرهێنا و کوڕەکەی خۆی (شا ساڵەح نەجمەدین ئەیوب) ی کوڕی خۆی کردە فەرمانڕەوا. فەرمانڕەوایی ئەیوبییەکان درێژەی کێشا هەتا ساڵی 1524 کاتێک بووە بەشێک لە میرنشینی عوسمانی. عوسمانییەکان چەند کەسێکیان لە شانشینی ئەیوبی کردە شای حەسەنکێف و هەندێکیشیان وەک فەرمانڕەوا مانەوە هەتا کۆتایی سەدەی شازدەهەم. فەرمانڕەوایی ئەیوبی بە فەرمانڕەوایی 20 ساڵەی میرنشینی ئەکوینلو وەستا بەڵام شا خەلیلی دووەمی ئەیوبی فەرمانڕەوایی میرنشینەکەی گرتەدەست.\nئەیوبییە کوردەکان، بەتایبەت شا عادل سلێمان گرنگی بە هەموو لایەنێکی ژیانی حەسەنکێف دەدا وەک بازرگانی، بیناسازی، کەلتوورو لەسکەدانی دراو. شا عادل ئەیوبی برای سەڵاحەدین قوتابخانەیەکی بە ناوی ئەلعادلیە دامەزراند. شا عادل ئەبولمەفاخر فاخرەلدونیا وا‌لدین سلێمان کوڕی شەهابەدین قازی مزگەوتێکی بە ناوی مزگەوتی ئەلڕاژی دروستکرد، کە ڕەنگە ئەو مزگەوتەبێت کە تاکو ئەمڕۆ ماوەتەوە و ڕێکەوتی 1394ی زایینی لەسەر نووسراوە و بەگوێرەی (مێژووی ماردین) له نووسینی میترانی مەسیحی حەنا دۆلۆپۆ، لە ساڵی 757ی هیجریدا و لەسەردەمی شا عادل سلێمان کە ساڵی 1378 ی زایینی فەرمانڕەوایی گرتە دەست و لە ساڵی 1424ی زایینیدا کۆچی دوایی کردووە، دروستکراوە. ژمارەیەک لە پاشماوەی کارە ئەندازەییەکانی تاکو ئێستا لە حەسەنکێف دا ماونەتەوە، لەنێویاندا ئەو دەروازەیەیە کە لەسەر ئەو ڕێگایەی دەچێتەوە سەر قەڵاکە دروستیکردووە. شا عادل زانا و شاعیر بووە و کتێبێکی هۆنراوەی بە زمانی عەرەبی نووسیوە. بۆ ماوەی 47 ساڵ فەرمانڕەوایی کرد کە ماوەی فەرمانڕەواییەکەی لە هەموو شاکانی تری ئەیوبی باژێری حەسەنکێف درێژتربوو. ئەوەی زانراوە ئەوەیە کە کوڕانی خێزانە کوردە فەرمانڕەواکان هەموویان یان زۆرێکیان خوێندەواربوون، هەندێکیان گەیشتوونەتە بەرزترین ئاستی پلەی خوێندنی زانست و هونەر. شازادەکانی میرنشینی ئەیوبی حەسەنکێف به شا و خێزانەکانیشیان بە مالیکە (شا) ناودەبران.\n ⚫ دیارینەکراو | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | هەڤاڵنامە،ڕاپۆرتی: هانا رەزا- هەڤاڵ نەژاد\n1. 👁 1335\n2. 👁 1421\n3. 👁 1457\n4. 👁 1460\n5. 👁 1515\n6. 👁 1596\n7. 👁 25-08-2017\n1. 👁 حەسەنکێف لەساڵی 1900 دا\n1. 👁 ئاڵای کوردستان چۆن دروستبوو؟\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (مانو بەرزنجی)ەوە لە: Feb 23 2015 12:06PM تۆمارکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (بەناز جۆڵا)ەوە لە: Dec 13 2017 2:30PM باشترکراوە\n👁 ئەم بابەتە 9,146 جار بینراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 232 KB Feb 23 2015 12:06PM مانو بەرزنجی


ڕووسیا: ڤاکسینی دووەممان "٪100 " کاریگەرە - تۆڕی میدیایی خەڵک\nئاژانسی هەواڵی تاسی ڕووسی لە زاری بەرپرسانی تەندروستی وڵاتەکەی بڵاویکردەوە؛ دووەم ڤاکسینی دژە ڤایرۆسی کۆرۆنای بەرهەمهێنراوی وڵاتەکەیان کاریگەرییەکەی زیاترە.\nئاژانسەکە ئاماژەی بەوەداوە؛ “تاقیکردنەوە پزیشکییەکان دەریانخستووە کە کوتانی دووەمی ڤاکسینەکەیان لە سەدا سەد کاریگەرە”.\nکاریگەری ئەم پیکوتەیە لە کاتێکدایە پێشتر فیۆدۆر ستێرگیگۆڤسکی وتەبێژی فەرمی دیبلۆماتکارانی روسیا لە نیویۆرک رایگەیاندبوو، ڕووسیا ڤاکسینی کۆرۆنای سپۆتنیک-V پێشکەشی نەتەوەیەکگرتووەکان کردووە.\nڤاکسینی روسی سپۆتنیک-V دژی کۆرۆنا لەلایەن ناوەندی گامالیا لە مانگی ئابی ساڵی رابردوو بەرهەمهێنرا و بووە یەکەم ڤاکسینی تۆمارکراو لە جیهاندا دژی ڤایرۆسی کۆرۆنا و ئەم بەرهەمەی دووەمیشی هەولێکی دڵخۆشکەرە بۆ کۆی مرۆڤایەتی.\nڕوسیا بە پێویستی دەزانێت قەیرانەكانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست چارەسەر بكرێن (زیاتر…)


فەریدە وەیسی و سیروس عەباسی بە دوو ساڵ زیندانیی تەعلیقی مەحکووم کران و "ئازاد عەباسیـ"ـش بێتاوان ناسرا\n10:48 - 25 بەفرانبار 2720\n"فەریدە وەیسی" و "سیروس عەباسی" لە لایەن لقی ١ی دادگای ئینقلابی سنە، بە دوو ساڵ زیندانیی تەعلیقی مەحکووم کران و "ئازاد عەباسی" لە تۆمەتەوەپاڵدراوەکانی بێتاوان ناسرا.\n"سیروس عەباسی" لەم بارەیەوە ڕایگەیاندووە: "دادگای ئینقلابی سنە بەهۆی نەبوونی بەڵگەی تەواو "ئازاد"یان بە بێتاوان ناساند و من و فەریدەش هەر کامان بە ساڵێک زیندانیی تەعلیقی بۆ ماوەی سێ ساڵ بەهۆی پیاسە کردن و هەڵگرتنەوەی فیلم لە وتنی "نە" بە حوکمی ئێعدامی "ڕامین حوسێن‌پەناهی" و وەڕێخستنی کۆبوونەوەی ناڕەزایەتی لە شاری دێولان، لەمەڕ دژایەتی بەرانبەر بە هێرشی تورکیە بۆ سەر ڕۆژئاوای کوردستان و هەروەها بەشداری لە کۆبوونەوە لە بەردەم دادگوستەریی سنە، لەمەڕ ناڕەزایەتی دەربڕین بە دەسبەسەرکردنی "زارا محەممەدی"، مامۆستای زمانی کوردی مەحکووم کراوین و لە باقی تۆمەتەوەپاڵدراوەکانی دیکە بێتاوان ناسراوین".\nئەو حوکمانە، ڕۆژی سێشەممە ٢٣ی بەفرانبار، بەو سێ چالاکە مەدەنییەی خەڵکی "دێولان"، ڕاگەیاندراوە.\nڕۆژی سێشەممە ٩ی بەفرانبار، "فەریدە وەیسی" و "سیروس عەباسی" پاش دەرکرانی حوکمی دەسبەسەرکرانیان، بۆ ئامادەبوون لە کۆبوونەوەی دادگا، لەلایەن هێزە ئەمنییەتییەکان دەسبەسەر و بۆ لقی ١ی دادگای ئینقلابی شاری "سنە"، ڕاگوێزرابوون.\nلقی ١ی دادگای ئینقلابی شاری سنە، بە سەرۆکایەتی دادوەر "سەعیدی" پاش ئامادەنەبوونی ئەو دوو چالاکە مەدەنییە لە کۆبوونەوەی دادگا، حوکمی دەسبەسەرکردنی ئەوانی دەرکردبوو.\nپاش ئامادەنەبوونی ئەو دوو چالاکە مەدەنییە لە دادگا، لقی ١ی دادگای ئینقلابی سنە، دو بانگهێشتانامەی دیکەی بۆ ئامادەبوونی ناوبراوان لە دادگا ناردبوو.\nڕۆژی شەممە ١٠ی خەزەڵوەر، "فەریدە وەیسی" و "سیروس عەباسی" لە گرتە ڤیدیۆیەکدا، داوای بەرێوەچوونی دادگاییکردنی ئاشکرا و دادپەروەرانەیان کردبوو.\nئەو دوو چالاکە مەدەنییە ڕایانگەیاندبوو کە لە یەکەمین کۆبوونەوەی پێڕاگەیشتن بە دۆسییەکەیان لە دادگا، مافی دادکۆکیکردنیان لێ ئەستێندرابوو.\nهەروەها ڕایانگەیاندبوو کە لە ماوەی دەسبەسەرکرانیاندا، دانپێنانی زۆرەملێیان لێ وەرگرتوون و لە بەرانبەر کامێرا ناچار بە دانپێدانان بوون.\nڕۆژی یەکشەممە ٢٩ی پووشپەڕ، یەکەم کۆبوونەوەی دادگاییکردنی دۆسییەی "سیروس عەباسی، فەریدە وەیسی و ئازاد عەباسی"، سێ چالاکی مەدەنیی کوردی خەڵکی شاری "دێولان"، لە لقی ١ی دادگای ئینقلابی سنە بە سەرۆکایەتیی دادوەر "سەعیدی" بەڕێوەچوو.\nدادگای ئینقلابی شاری سنە، ئەو سێ چالاکە مەدەنییەی بە تۆمەتی "پڕۆپاگەندە دژی نیزام، هەوڵدان دژی تەناهیی نەتەوەیی و هاندانی بیروڕای گشتی" تاوانبار کردووە.\nکۆبوونەوەی دادگاییکردنی دۆسیەی ئەو سێ چالاکە مەدەنییە بەهۆی زۆربوونی تۆمەتەکان، بۆ کاتێکی دیکە دواخرا.\nڕۆژی سێشەممە ٢٤ی بەفرانباری٩٨، هێزە ئیتلاعاتییەکان هێرشیان کردە سەر ناوەندەی پەروەردەیی "زانست" و "سیرووس عەباسی" و "فەریدە وەیسیـ"ـیان بەبێ بەڵگەی یاسایی دەسبەسەر کرد.\nپاش دەسبەسەرکردنی "سیرووس عەباسی" و "فەریدە"ی هاوژینی لە ڕۆژی سێشەممە ٢٤ی بەفرانبار، "ئازاد عەباسی" لە کاتی بەدواداچوون بۆ ئاگاداربوون لە بارودۆخی براکەی و هاوژینەکەی، لە ئیدارەی ئیتلاعاتی "دێولان" لەگەڵ هەڵسوکەوتی نەشیاوی مەئموورانی ئیتلاعات بەرەڕوو بووەوە و دەسبەسەر کرا.\nڕۆژی چوارشەممە ٢٨ی ڕەشەمەی ٩٨، "سیرووس عەباسی"، چالاکی مەدەنیی خەڵکی دێولان، بە بارمتەی ١٠٠ ملیۆن تمەنی لە گرتنگە ئازاد کرا.\nڕۆژی یەکشەممە ٢٥ی ڕەشەمەی ٩٨، "فەریدە وەیسی"، چالاکی مەدەنیی خەڵکی دێولان کە ڕۆژی دووشەممە ١٩ی ڕەشەمەی ٩٨، بەنیسبەت ناڕوونیی چارەنووسی لە بەندی ژنانی کانوونی ئیسلاح و تەربیەتی سنە، دەستی دابووە مانگرتن، بە دانانی بارمتەی ٣٠٠ ملیۆن تمەنی ئازاد کرا.\n"ئازاد عەباسی" ڕۆژی ١٧ی ڕەشەمەی ٩٨، پاش تەواوکردنی ماوەی لێپرسینەوەکەی، بە دانانی بارمتەی ٢٠٠ ملیۆن تمەنی بە شێوەی کاتی ئازاد کرا.


لیستی خەراپترین (Password)ـەکان بۆ ساڵی ٢٠١٢. – کەی ئای تی ئێن\nهەواڵ 28, تشرینی یه‌كه‌م 2012\nئاشکرایە وشەی دەرچوون دەورێکی سەرەکی هەیە لە پاراستنی زانیارییەکانت و، ڕێگە لە هاکەرەکان دەگرێت لە دزەکردن بۆ ناو زانیارییەکانت. شارەزایان ڕای دەگەینن بوونی وشەی دەرچوونی ئەوا ئاسان هیچ ڕۆڵێکی نییە لە پاراستنی زاینارییەکان و ئەوەیشی وا لە بەکاربەران دەکات بۆ بەکارهێنانی ئەم وشە دەرچوونانە ئەوەیە ئاسانن بۆ وەبیرهێنانەوە و کەمتر لە بیریان دەچێتەوە.\nخەراپترینی ئەم وەشە دەرچوونانەش وشەی password خۆیەتی و لە وشەی دەرچوونی زۆربەی ئیمەیڵ و تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان و چەندان شوێنی تر بەکارهاتووە، ئەمە بەبێ ئەوەی بیر لە ترسناکی ئەم جۆرە وەشە دەرچوونانە بکەنەوە کە ئاسانن بۆ هاکردن لە لایەن هاکەرەکانەوە.\nلەم میانەیەوە کۆمپانیای Splashdata تایبەت بە بەڕێوەبەرایەتی کردنی بەرنامەکانی وشەی دەرچوون لە ڕاپۆرتی ساڵانەی خۆی دا خەراپترین وشەکانی دەرچوونی بۆ ساڵی ٢٠١٢ بڵاوکردووەتەوە.\nSplashdata ئاماژە بەوەش دەدات کە خەراپترین وەشەکانی دەرچوون بۆ ئەم ساڵ ٢٠١٢ هەروەکو ساڵی پار ٢٠١١ وان بەڵام بە بوونی چەند وشەیەکی نوێ بۆ ناو لیستەکە، کە ئەمانەی خوارەوەن پلە بە پلە:\nدڵنیام لە کوردستانی خۆشمان کۆمەڵێک لەم وشەی دەرچونانەی سەروە باون بە زیاد لەمانەی خوارەوە:\nناوی خۆت و تەمەنت\nتۆش لە خوارەوە بە کۆمێنت بەشداری بکە و بزانە تا ئێستا کام لەم پاسۆردانەت بکارهێناوە یان گەر پاسۆردێک دەزانیت باوە بینوسە:


شەپۆلێكی باران و خۆڵبارین عیراق و هەرێمی كوردستان دەگرێتەوە – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/05/05 - 7:30 PM\nبەپێی پێشبینییە كەشناسییەكان، شەپۆلێكی باران بارین و خۆڵبارین ناوچەكانی عیراق و هەرێمی كوردستان دەگرێتەوە و پلەكانی گەرماش دادەبەزن.\nبەپێی ڕاپۆرتێكی دەستەی گشتی كەشناسی عیراق، لەمشەو و بەرەبەیانی ڕۆژی چوار شەممەوە شەپۆلێكی پەستان نزمی دەریای ناوەڕاست و تۆپەڵە هەوایەكی فێنك و تاڕادەیەك سارد ڕوو لە ناوچەكانی عیراق و هەرێمی كوردستان دەكات و بەهۆیەوە لە زۆربەی ناوچەكان باران دەبارێت، كە لە هەندێك ناوچەی هەرێم و بەتایبەت ناوچە شاخاوییەكان لێزمە باران و هەورە تریشقەی لەگەڵ دەبێت.\nهەر بەپێی ڕاپۆرتەكە، بەهۆی شەپۆلەكەوە خێرایی با بۆ سەرووی 30 تاوەكو 40 كیلۆمەتر لە كاتژمێرێكدا زیاد دەكات و دەبێتە هۆی بەرزبوونەوەی تۆز و خۆڵ و پلەكانی گەرماش دادەبەزن.\nهەر بەپێی پێشبینییە كەشناسییەكان، درەنگانێكی شەوی چوار شەممە لەسەر پێنج شەممە كۆتایی بە شەپۆلەكە دێت، بەڵام ڕۆژی پێنج شەممە كەش بە فێنكی دەمێنێتەوه لە سەرجەم ناوچەكان.\nكەشناسی ئاشكراشی كردووە، ڕۆژی هەینی پلەكانی گەرمی بەرز دەبنەوە و كۆتایی بە كاریگەری تۆپەڵە هەوا فێنكەكە دێت.\nباران بارينخۆڵبارینكەشناسی عیراق


ڤلادیمیر مایاكۆفسكی ئاوڕدانه‌وه‌یه‌ك له ژیان و به‌رهه‌م – Denegkan\nڤلادیمیر مایاكۆفسكی ئاوڕدانه‌وه‌یه‌ك له ژیان و به‌رهه‌م\nbydengekan\tDecember 17, 2012\tئەدەب\nقوتابخانه‌ی فۆتۆریسم له‌بنه‌ڕه‌ته‌وه شۆڕشێك بوو به‌رامبه‌ر به شێوازه په‌یمانییه‌كان و له چاخی ماشین، شه‌ڕ، گرژی و هه‌ڵچوویی لایه‌نگری ده‌كرت.«ئیمیلیۆ فیلیپۆ مارینێتتی» هونه‌رمه‌ند و بیرۆكه‌وانی ئیتالیایی، بیرداڕیژی ئه‌م شه‌پۆله هونه‌رییه به به‌یاننامه‌یه‌ك كه له ساڵی1909ی زایینی بڵاوی كرده‌وه و به وشه‌گه‌لێكی ئازایانه،كۆتایی هونه‌ری پێشووی راگه‌یاند و مزگێنی بۆ له دایكبوون و سه‌رهه‌ڵهێنانی هونه‌ری داهاتوو و ئاینده‌ی دا. ناوبراو له‌و بڕوایه‌دا بوو كه بۆ وێژه و هونه‌ری ئه‌مرۆ ده‌بێ شێواز و زمانێكی به پێز و گونجاو بێته ئارا .\nپێشكه‌وتووخوازه‌كانی فۆتۆریسم ده‌یانوویست جه‌خت و هه‌را و هوریای ژیانی نوێ و پیشه‌سازی به كۆمه‌ڵگاو مرۆڤی هاوچه‌رخ بنوێنن و به‌ر له ئاخافتن له‌مه‌ڕ بزاڤ و بزووتنه‌وه و هه‌یه‌جانی ده‌روونی ژیانی نوێ و سووڕاندنی چه‌رخی ئۆتۆمبیل و گوڕڕه‌ی فڕۆكه(ماشینیزم) باس له هیشتێكی دی نه‌كه‌ن. ئه‌ندامانی ئه‌م قوتابخانه‌یه ، ته‌واوی ره‌ق و دژوار نووسینی شاعیرانی ئه‌و سه‌رده‌مه‌یان به گاڵته ده‌گرت و هه‌ر جۆر شێعری دڵداری، دوور ده‌خسته‌وه و شێوازێكی وه‌ك په‌خشان به جێی شێعر دابین كرد.به ته‌واوی ئه‌م شتانه، فۆتۆریسم ده‌گه‌ڵ ئه‌مرازه‌كانی هه‌ست و ده‌ربڕینی هه‌ر جۆر وشه‌یه‌ك كه مرۆڤی تامه‌زرۆ ده‌كرد و هه‌روا دژ به پاراستنی هه‌مه لایه‌نه‌ی رێنووسی زمانه‌وانی به گشتی بوون. به جۆرێك خوازیاری رزگاربوون له كه‌ڵك وه‌رگرتنی وشه‌گه‌لی نائاسایی و دژ به شێعریان ده‌ویست و بۆ ئه‌وه‌ی كه وته‌كانی خۆیان ده‌رببڕن له ده‌سته‌واژه‌گه‌لی كورت كورت و بڕشت بڕشت كه‌ڵكیان وه‌رده‌گرت .\nرۆنراو و نوێنه‌ری ئه‌م قوتابخانه هونه‌ری و ئه‌ده‌بییه له رووسیا ته‌نیا «ڤلادیمیر مایاكۆفسكی» بووه. ناوبراو ئه‌م قوتابخانه‌ی به ئه‌مرازێكی زۆرباش بۆ بانگه‌شه كردن و راگه‌یێنی ئه‌ندێشه شۆڕشگێڕییه‌كان ده‌زانی و له‌و بڕوایه‌دا بوو كه ئه‌م شێوه‌یه له واقیعدا گونجاوترین شێوه‌ی نزیك خستنه‌وه‌ی شێعر به په‌سه‌ندی خه‌ڵكه . مایاكۆفسكی وه‌زن، وشه، شێوه‌زار وده‌سته‌واژه‌ی نوێ و تازه‌ی ئاڕاسته‌ی شێعری رووسی كرد و ده‌سته‌واژه هه‌رڕۆژه‌ییه‌كانی له‌م شێعره‌دا خسته ئاڕا و شێوازی ئاسایی ئه‌و چاخه‌ی به كتووپڕی داڕماند.\nمایاكۆفسكی، شاعیر، شانۆنووس و نیگاركێشی ئاژاوه‌گێر له حه‌وتی ژووییه‌ی ساڵی 1894ی زایینی له دێهاتێك به ناو ( به‌گداد)سه‌ر به قه‌فقاز، پارێزگای كووتائیسی، له رووسییه له دایكبووه.به‌ڵام دایكی له‌و بڕوایه‌دا بوو كه ڤلادێمیر له ساڵی 1893 هاتۆته دوونیا.ڤلادیمیر ئه‌ونه كه له بیره‌وه‌رییه‌كانیدا ئاماژه‌ی پێكردووه و نووسیویه‌تی، هه‌ر زۆر زوو له‌گه‌ڵ نیگاركێشی، شێعر وبه گشتی له‌گه‌ڵ هونه‌ردا ئاشنا ده‌بێ. به‌و جۆره كه باوكی ناگوزیری ده‌كا له هه‌موو جه‌ژنه‌كانی له دایكبوون- كه زۆریش ده‌بن- شێعر بخوێنێ و ڤلادێمیر مه‌جبوور ده‌بێ هه‌ر جار چه‌ن دێڕ شێعر له‌به‌ر بكات .ڤلادیمیر فێركاری سه‌ره‌تایی له لای دایك و كچه‌پووره‌كانی فێرده‌بێ. كه واته هه‌وه‌ڵین قوتابخانه‌ی ڤلادیمیر، ماڵه‌كه‌یان و یه‌كه‌مین فێرگه‌ی زمانی زگماگی و ئه‌ده‌بی رووسی به شێوه‌ی زاره‌كی له خزم و كه‌سه‌كه‌ی وه‌رده‌گرێ و ئه‌وان ده‌بن به یه‌كه‌مین مامۆستایانی ئه‌م منداڵه سه‌یر و سه‌مه‌ره‌یه. هه‌وه‌ڵین په‌رتووكێك كه لێی ورد ده‌بێته‌وه و ده‌یخوێنێت، بۆ هه‌میشه له یادیدا ده‌مێنێ:«كولانه‌ی ئاگات» به پێنووسی(كلاوێدیا لووكاشێوویچ) نووسه‌ری منداڵان كه وا له مایاكۆفسكی ده‌كا كه له‌م به‌رهه‌مه بێزار ببێت:\n(ئه‌گه‌ر دیسان له‌م جۆر كتێبانه ده‌گه‌یشته ده‌ستم، بێگوومان بۆ هه‌میشه ده‌سم له خوێندن دائه‌شت. )\nبه‌ڵام دووهه‌مین كتێبێ كه خوێندی، خۆشحاڵی ده‌كا. ده‌بێ به هۆی ئه‌وه كه هانبدرێ به لای ئه‌كته‌ر بوون و لایه‌نێكی شیاو بۆ خۆی بگرێته رێ و وازی به لای شانۆ رێشه‌ی تێدا ئه‌كوتێ:\n(به به‌خته‌وه‌ری دووهه‌مین به‌رهه‌مێ كه خوێندم« دۆنكیخۆته‌ی سێرڤانتس» بوو. ئا به‌مه ده‌ڵێن به‌رهه‌م. بۆ خۆم به دار، زرێ و شه‌مشێرم دروس ده‌كرد و كه‌س و كاری خۆم ده‌تۆقاند.)\nڤلادیمیر ده‌گه‌ڵ دایكی بۆ پارێزگای كووتائیسی ده‌چن و له‌وێدا نیشته‌جێ ده‌بن. ئیتر له دایك و كچه پووره‌كانی خوێندن فێرنابێ و ده‌چێ بۆ قوتابخانه . قۆناغی سه‌ره‌تایی به نمره‌ی باش تێده‌په‌ڕێنێ. به‌رهه‌مه‌كانی (ژوول ڤێرن) ده‌خوێنێ و له كتێبی فانتازیایی چێژی زۆر ده‌با. هه‌ر له‌م تافه‌دایه كه بابایه‌ك تامه‌زرۆیی مایاكۆفسكی له وێنه‌كێشان هه‌ست ده‌كا و بڕیارده‌دا هه‌وه‌ڵین وانه‌ی نیگاركێشی بێ وه‌رگرتنی پاره فێری كات . ساڵی 1904 له‌گه‌ڵ شه‌ڕدا ئاشنا ده‌بێ، چونكا شه‌ڕ له‌گه‌ڵ جاپۆن ده‌سیپێكردووه. بنه‌ماڵه هه‌موو رۆژێ، رۆژنامه ده‌كرن و ڤلادیمیر ده‌یانخوێنێته‌وه . ئه‌و ئێستا ده ساڵی تێنه‌پڕاندووه كه له‌گه‌ڵ راپه‌ڕین و شێعر به شێوه‌یه‌كی جیددی ئاشنا ده‌بێ .\nمایاكۆفسكی له خۆپیشاندان خۆشحاڵ ده‌بێ و روانگه شۆڕشگێڕییه‌كانی به‌وێنه‌كێشان ده‌رده‌بڕێ. ئانارشیزمه‌كان(بشێوه‌خوازه‌كان) به ره‌نگی ره‌ش ده‌كێشێ، سۆشیالیزمه‌كان به سوور، سۆسیال دیمۆكراته‌كان به شین و فیدڕاڵه‌كان به ره‌نگی تر و دائیمه خه‌ریكی خوێندنه‌وه و لایه‌نگری له سۆشیالیز مه‌كان ده‌كا و په‌رتووكی«چی بخوێنین؟»ی(رووباكین) به ده‌س ده‌گرێت و له‌م و له‌و كێشه‌كانی راست ده‌كا و ده‌بێ به یه‌كێك له ئه‌ندامانی حیزبی ماركسیزم . له ساڵی 1906دا، باوكی كه نزاره‌وان بووه، به هۆی برینی كێمه‌وه ده‌مرێ و ڤلادیمیر ده‌گه‌ڵ بنه‌ماڵه‌كه‌ی به‌ره‌و مسكۆ كۆچ ده‌كه‌ن. بیره‌وه‌رییه‌كانی ئه‌م سه‌فه‌ره به تایبه‌ت دیمه‌نی باكۆ زۆر زوێر و په‌شۆكاوی ده‌كا .\n(جوانترین شار باكۆیه . له‌گه‌ڵ ده‌كه‌ڵ و هه‌ماره نه‌وته‌كانی به باشترین عه‌تره‌وه: بۆنی نه‌وت. ئه‌ولاتر بیاوان .)\nله مسكۆ دۆخێكی له‌باری نییه . ڤلادیمیر له برسییه‌تی و بێ نانی ره‌نج ده‌كێشێت . ده‌گه‌ڵ دوو خوشكی ده‌بن به قوتابی.مانگانه زێده له 10 رووبل ده‌رناهێنێت و هه‌ست به نابوویی بنه‌ماڵه‌كه‌ی هه‌میشه له‌به‌ر چاویه‌تی. دایكی ناچار ده‌بێ به چه‌ند خوێندكاری زانسگا كه سۆشیالیست و هه‌ژارن، خانوو به كرێ بدا و چێشتیان بۆ ساز بكا.مایاكۆفسكی ده‌گه‌ڵ بولشویكێ به ناو« ڤاسیا كاندێلاكی» ئاشنا ده‌بێ و حه‌زی به خوێندنه‌وه‌ی رۆمان له ده‌س ده‌دا و زۆرتر فه‌لسه‌فه‌ی«هیگل»و«زانستی سرووشتی»و به‌رهه‌مه‌كانی«ماركسیزم» ده‌خوێنێت. له لایه‌ن قوتابیه‌كان نامیلكه‌یه‌كی قه‌ده‌غه كراو چاپ و بڵاو ده‌بێت. مایاكۆفسكی وا هه‌ست ده‌كا مه‌ڵاسه و له زۆر ئیش و كار ده‌سته‌وه‌ستانه و ده‌بێ ئه‌ویش ره‌هندێكی شیاو و ئه‌وتۆ بگرێته رێ و هه‌روه‌ك هاوڕێكانی خۆی سه‌رقاڵی ئیشێكی بایه‌خدار بكات .\nله ساڵی 1908، ڤلادیمیر،جاحێڵێكی چوارده پازده ساڵ، بۆ یه‌كه‌م جار ده‌بێ به ئه‌ندامی حیزب و ده‌چێته نێو پارتی سۆسیال دیموكڕاته‌وه و ئه‌ركی بانگه‌شه‌كردن به‌و راده‌سپێرن. ده‌چێ بۆ لای نانه‌واكان، بۆیاخچییه‌كان و پیت چنه‌كان و له‌مه‌ڕ سۆسیال دیمۆكڕاته‌وه قسه‌یان بۆ ده‌كا و له‌گه‌ڵ كرێكاره هه‌ژاره‌كان ده‌كه‌وێته ئاخافتن.له كونفڕانسی گشتی حیزب به ئه‌ندامه‌تی كومیته‌ی حیزبی مسكۆ هه‌لئه‌بژێردرێ. به ڤلادیمیر نازناوی«هاوڕێ كۆنستانتین»ده‌ده‌ن.ماوه‌یه‌ك تێناپه‌ڕێ كه له «گوروسینی» به تاوانی ئاگادار نامه‌نووسین ده‌سبه‌سه‌ر ده‌كرێ.ده‌كه‌وێته به‌ندیخانه و له‌م جێگا بۆ ئه‌و جێگا ده‌یگوازنه‌وه.له‌كۆتاییدا دادستان به‌و خه‌یاڵه كه فریوی ده‌دا، ناچاری ده‌كا ده‌قێكی كورت بنووسێت. ڤلادیمیر به ئه‌نقه‌ست هه‌ڵه‌ی زۆر به جێ ده‌هێڵێت. له ئه‌نجامدا به دانانی ده‌سته‌به‌ر له به‌ندیخانه قوتار ده‌بێت .چه‌ن كه‌س له كرێ نشینه‌كانی دایكی مایاكۆفسكی، بڕیار ئه‌ده‌ن كه بۆ رزگار كردنی ژنه له به‌ندكراوه‌كان خه‌ریكی چاڵ هه‌ڵكه‌ندن بن. ڤلادیمیر یارمه‌تیان ده‌دا. له سه‌ره‌تا زۆر سه‌ركه‌وتووانه ده‌ڕۆنه پێش، به‌ڵام پِێیان ده‌زانن و هه‌میسان مایاكۆفسكی كڵۆڵ بۆ دووهه‌مین جار قۆڵبه‌ست ده‌كرێ و ره‌وانه‌ی به‌ندیخانه‌ی ده‌كه‌ن .له ماڵه‌كه‌یان، ده‌مانچه‌یه‌ك و كه‌مێك وێژه‌ی قه‌ده‌غه ده‌دۆزنه‌وه. ڤلادیمیر كه‌پێشتر تامی زیندانی چێشتووه، ده‌س ده‌كا به قیژ وهه‌را. نایه‌وێ بیبه‌ن بۆ به‌ندیخانه. هێنده هه‌را و هوریا ده‌كات كه له به‌ندیخانه‌یه‌ك بۆ جێگایه‌كی تر ده‌یگوێزنه‌وه .\nئه‌م چاخه له ژیانی ڤلادیمیر بایه‌خێكی زۆری هه‌یه. له دوا سێ ساڵ خوێندنه‌وه و تێكۆشان ده‌س ده‌كا به خوێندنه‌وه‌ی رۆمان. له به‌رهه‌مه‌كانی ره‌مزییه‌كان(سه‌مبۆلیزمه‌كان) وه‌ك «باڵمۆن»خۆشی دێت.جه‌ختێكی زۆر ده‌كا كه لاسایی ئه‌وان بكاته‌وه و وه‌كوو ئه‌وان ده‌نووسێت، به‌ڵام له‌م ره‌وته دیاره لێزان نییه و نووسینه‌كانی باش نیین.نامیلكه‌یه‌ك له شێعره‌كانی كۆ ده‌كاته‌وه كه له كاتی رزگار بوون له به‌ندیخانه ئێشكچییه‌كان لێی ده‌سێنن. شاعیری ئه‌م نامیلكه، واته( ڤلادیمیر)، له‌م رووداوه شادی خۆی ده‌رئه‌بڕێ. وا ده‌زانێ كه شێعره‌كانی ئه‌م كتێبه زۆر به سۆز بووه و باشتر كه هه‌ر زوو فه‌وتان.مایاكۆفسكی به حه‌زێكی قووڵه‌وه ده‌خوێنێ. به‌رهه‌مگه‌لی هاوچه‌رخه‌كان ته‌واو ده‌كا و ده‌چێته سه‌ر كتێبه كلاسیك وكۆنه‌كان. ده‌س ده‌كا به خوێندنی به‌رهه‌م گه‌لی بایڕۆن، شه‌كسپیر و تۆڵستۆی . خه‌ریكی خوێندنه‌وه‌ی «ئاناكارنینا»یه كه پێی ده‌ڵێن زیندانییه‌كه‌ی ته‌واو بووه . به‌م چه‌شنه، هیچ كاتێ نازانێ « ئانا» تووشی چ كاره‌ساتێ ده‌بێت .\n(به خۆشحاڵییه‌وه له زیندان رزگار بووم. به‌رهه‌مگه‌لی كه‌سانێكم خوێندبوو كه به‌وانیان ده‌گوت گه‌وره‌كان، به‌ڵام نووسین به شێوازی ئه‌وان زۆر سه‌خڵه‌ت و دژواریش نییه.)\nتا ئه‌م ئاسته، ڤلادیمیر، روانگه‌یه‌كی نێونه‌ته‌وه‌یی بۆ خۆی دابین كردووه، به‌ڵام هیچ ئه‌زموونێكی له هونه‌ردا به‌ده‌س نه‌هێناوه، ئه‌گه‌ر چی نایه‌وێ وه‌ك لاوێكی هۆپیالا و خام ته‌ماشای بكه‌ن به‌ڵام تا راده‌یه‌ك جۆره كه‌مایه‌تییه‌ك له خۆیدا به ئاشكرایی هه‌ست ده‌كا. له قوتابخانه‌كان كه له كاتی خۆی قوتابی ئه‌و جێگانه بووه، ده‌ركراوه .له لایكه‌وه ده‌زانێ كه ئه‌ندامه‌تی له حیزب، پێویستی به ژیانێكی نه‌هێنییه. ناچار ده‌بێ قۆل هه‌ڵكا بۆ نووسینی ئاگادارنامه و هه‌ڵبژاردن وپۆلێن كردنی هه‌وڵویست و روانگه‌ی كه‌سایه‌تییه به‌ناوبانگه‌كان له به‌رهه‌مه‌كانیان. هه‌ست ده‌كا ئه‌گه‌ر ئه‌و شتانه‌ی كه خوێندوویه‌تی لێی بگرن، هیچ شتێك به‌ر له ره‌وشتێكی«ماركسیزمی» بۆ نامێنێته‌وه. بڕیار ده‌دا له حیزب و قوتابخانه و زانستگا ده‌س هه‌ڵبگرێ و خۆی سه‌رقاڵی خوێندنه‌وه و فێركاری له ئاقاری ئه‌ده‌ب و هونه‌ر بكات. وا هه‌ست ده‌كا له(بواری) نووسین(دا) نوشوستی كردووه(هێناوه) و ناتوانێ شێعر بهۆنێته‌وه. له لای هونه‌رمه‌ندێكی نیگاركێش به ناو«جۆكۆفسكی» (ژۆكۆڤسكی)فێری نیگاركێشی ده‌بێت. به‌ڵام تازه دوا یه‌ك ساڵ بۆی ده‌رئه‌كه‌وێت به جێی وێنه‌كێشانێكی جیددی، خۆی سه‌رقاڵی كێشانی ژنی ژیكه‌ڵه و قه‌ڵه‌ویچكه به (له)تابلۆگه‌لی جۆراوجۆر كردووه. له لای ئه‌م (ئه‌و)مامۆستایه نامێنێته‌وه و ده‌چێ بۆ لای«كلین» و لای ئه‌و فێری هونه‌ری رئال و هێڵكاری ده‌بێ. ڤلادیمیر«كلین»به مامۆستایه‌كی باش و لێزان ده‌بینێت(ده‌زانێت). پته‌وه و وشه‌ی مامۆستا بۆ «كلین» وشه‌یه‌كی پڕبه پێسته چونكا كه‌سایه‌تییه‌كی تایبه‌ت به‌خۆی هه‌یه و به‌سه‌ر هونه‌ره‌كه‌ی گه‌لێ زاڵه. ئینجا هه‌ست ده‌كا له‌م بواره بووه‌ته به مامۆستاولێزان.ده‌چێته قوتابخانه‌ی باڵای هونه‌ره جوانه‌كانی مسكۆ له به‌شی نیگاركێشی. ته‌نیاجێگایه‌ك كه ئه‌ویان به بێ لێوه‌شاوی سیاسی وه‌رده‌گرن. له وێدا ده‌بینێ كه مامۆستاكان، ئه‌و قوتابیانه كه لاسایی ئه‌وان ده‌كه‌نه‌وه، رێزیان لێده‌گرن و ئه‌وانه‌ی كه به روانگه‌یه‌كی جیاواز و تاكه‌كه‌سییه‌وه خه‌ریكی داهێنان و ئافراندنن، ئازار ده‌ده‌ن و به چاوێكی سووك ته‌ماشایان ده‌كه‌ن. ده‌گه‌ڵ«لاریونۆف»و«ماژكۆف»ئاشناده‌بێ و به هۆی ئه‌وه‌ی كه نیگاركێشی زانیار و سه‌ربه‌خۆن له لایه‌ن مامۆستاكانی ئه‌وێ زۆر ئازار ده‌بینن . خۆی به‌م دوو كه‌سه نزیك ده‌كاته‌وه .\nشه‌وێك كه بۆ كونسیرتی«راخمانینۆف» به ناوی «دووڕگه‌ی مردووه‌كان» ده‌چێ، لێی بێتاقه‌ت ده‌بێ و له هۆڵه‌كه دێته ده‌ر . به‌دوای ئه‌و«بورلیۆك» كه یه‌كێك له هه‌ڤاڵه نزیكه‌كانی بووه، له هۆڵه‌كه دێته ده‌ر. هه‌ر دوو كونسیرته‌كه به گاڵته ده‌گرن و له شه‌قامه‌كان پیاسه ده‌كه‌ن و ده‌كه‌ونه ئاخافتن. باسی ناخۆش بوونی كونسیرته‌كه ده‌كه‌ن هه‌تا ده‌گه‌ن به وێژه و هونه‌ری كلاسیك.«بورلیۆك» تووڕه‌یی مامۆستایه‌كی تێدا دیاره كه هاوڕێكانی ناتوانن لێی تێبگه‌ن و«مایاكۆفسكی»بڕوای كوێری سۆشیالیستێكی هه‌یه كه به لای مه‌رگ و كۆنه‌په‌رستییه‌وه ده‌ڕوات. به‌م چه‌شنه فۆتۆریسمی رووسی له دایك ده‌بێت . مایاكۆفسكی شه‌وی دوایی چه‌ن دێڕ له شێعرێكی تازه‌ی خۆی بۆ بورلیۆك ده‌خوێنێت. بورلیۆك هاوار ده‌كا: ئێوه ئه‌م هونراوه‌تان وتووه؟ كه‌واته ئێوه زۆر بلیمه‌تن .به‌كار هێنانی بلیمه‌ت بۆ ڤلادیمیر تووش هه‌ستێكی نامۆ و سه‌یری ده‌كا.\nسه‌ر له به‌یانی ئه‌و شه‌وه، بورلیۆك، ڤلادیمیر وه‌ك شاعیرێكی پڕۆفشناڵ به هاوڕێكانی ده‌ناسێنێت و بۆ ئه‌وه‌ی كه مایاكۆفسكی تووشی ده‌رده‌سه‌ری نه‌بێت ، پێی ده‌ڵێت كه ته‌نیا و ته‌نیا بنووسێت . ڤلادیمیر هه‌وه‌ڵین شێعری ده‌نووسێت . شێعرێ كه لێی چاپ ده‌بێ به ناوی «سوور و سپی» ده‌ناسرێت و دوا به دوای ئه‌مه چه‌ن شێعری دیكه‌ی لێ بڵاو ده‌بێته‌وه.\nمایاكۆفسكی له بیره‌وه‌رییه‌كانی له‌مه‌ڕ بورلیۆك ده‌نووسێت:\n(هه‌میشه به خۆشه‌ویستییه‌كی قووڵه‌وه بیری بورلیۆك ده‌كه‌وم. بورلیۆك له واقیعدا هاوڕێی زۆر باش و مامۆستای راسته‌قینه‌ی من بوو. ئه‌و بوو كه منی كرد به شاعیر. بۆ من له شاعیرانی فه‌ڕه‌نسی و ئاڵمانیا شێعری ده‌خوێنده‌وه. هه‌میشه خه‌رمانێ كتێبی تازه‌ی بۆ ده‌كڕیم و به یه‌كه‌وه پیاسه‌مان ده‌كرد و له‌گه‌ڵم ده‌كه‌وته ئاخافتن. هه‌موو رۆژێك 50 كۆپێكی پێده‌دام هه‌تا له برسییه‌تی نه‌مرم و ته‌نیا و ته‌نیا بخوێنمه‌وه . بۆ جه‌ژنی ساڵی نوێ منی بۆ وڵاتی خۆی برد و له‌وێ توانیم چه‌ن شێعری تازه بهۆنم.)\nڤلادیمیرمایاكۆڤسكی له«لایاچكا»ده‌گه‌ڕێته‌وه. ئێستاكه فیكره ئه‌ده‌بی و سیاسییه‌كانی پۆلێن نه‌كراوه‌ن، به‌ڵام ده‌زانێ ده‌بێ چی بكا. له مسكۆ «خه‌لبینكوف» و «كڕوچیونیچ» ده‌بینێ و له دوا چه‌ن شه‌و ئه‌م گروپه، داخویانێ ده‌نووسن وبورلیۆك كاری به‌دواچوونه‌وه‌ی ده‌گرێته ئه‌ستۆ و هه‌روه‌ها ناوێكی لێده‌نێن و دوا ماوه‌یه‌كی كورت به‌یاننامه‌كه‌یان بڵاو ده‌بێته‌وه .\nفۆتۆریسم ده‌كه‌وێته سه‌رزاری خه‌ڵك . رۆژنامه‌كان له‌مه‌ڕ مایاكۆفسكی و ئه‌ندامانی دیكه‌ی فۆتۆریسم وتار و ره‌خنه ده‌نووسن. له پیشانگای هونه‌ری به‌ناوی( خزمه‌تكاره‌كانی مووزاییك) باسگه‌لێكی به گشتی و گرژی له‌لایه‌ن بورلیۆك و مایاكۆفسكی ده‌س پێده‌كا. نازناوی«سه‌گباب» بۆ مایاكۆفسكی داده‌نێن. له خوشكه‌كه‌ی بڕشتێ قه‌یتانی زه‌رد وه‌رده‌گرێ و له ده‌وری ملی خۆی ده‌یبه‌ستێت. چه‌ن ده‌سته هونه‌رمه‌ند كۆ ده‌بنه‌وه و خۆیان به بێ هیچ به‌ڵگه‌یه‌ك، به نوێنه‌ری شاعیران و نووسه‌ران پێناسه ده‌كه‌ن. تاقه‌ت ناهێنن و ره‌خنه له حكومه‌تیش ده‌گرن. سه‌روِكی پاسه‌وانه‌كان به بۆڵه‌بۆڵ پێشنیار ده‌كا كه ده‌س له ره‌خنه‌گرتنی حكومه‌ت هه‌ڵگرن. مایاكۆفسكی و بورلیۆك دژایه‌تی خۆیان له‌مه‌ڕ ئه‌م دۆخه ناحه‌زه ده‌رئه‌بڕن. مایاكۆفسكی و بورلیۆك و چه‌ن كه‌سی دیكه ئه‌م شار و شار ده‌كه‌ن و بۆ خه‌ڵك قسه ده‌كه‌ن. له‌لایه‌ن سه‌رۆكی پاسه‌وانه‌كان به‌وان هه‌میسان پێشنیار ده‌كرێ كه به مه‌قامه به‌رزه‌كان و كه‌سایه‌تییه‌ك وه‌ك «پووشكین»هیچ نه‌ڵێن.«واسیا كامێنسكی»كه فۆتۆریسته، دێته نێو گرووپی مایاكۆفسكی. مایاكۆفسكی له‌سه‌ر فوڕم و پێكهاته و لێزانین له وشه‌دا خه‌ریكی كار و توێژینه‌وه ده‌بێ.ده‌زگا چاپه‌مه‌نییه‌كان جوابیان ده‌كه‌ن و ده‌قه‌كانیان بڵاو ناكه‌نه‌وه.به‌ڵام ئه‌وان واز ناهێنن و زۆرتر ته‌لاش ده‌كه‌ن . مایاكۆفسكی بۆ مسكۆ ده‌گه‌ڕێته‌وه وله شه قامه‌كانی مسكۆ ژیان ده‌كا. ئه‌م چاخه له ژیانی ئه‌و كه خۆی ناوی لێناوه «تراجێدیای مایاكۆفسكی»له به‌ڵگی«لۆناپارك» كوتایی پێدێت .له ساڵی 1914 مایاكۆفسكی له ناخی خۆیدا ئیدی هه‌ست به زانایی و مامۆستایی به نرخ ده‌كا. ده‌توانێت به‌سه‌ر ناوه‌ڕۆكی شێعره‌كانی زاڵ بێت و وه‌ك دیل ته‌ماشایان بكات. باسی ناوه‌ڕۆك له شێعردا ده‌خاته سه‌ر زار. نووسینی شێعری درێژی «هه‌وری پانتۆل له‌به‌ر» له زه‌ینی دائه‌ڕژێت . شه‌ر ده‌سی پێكردووه و به خۆشحالییه‌وه ده‌چێته ریزی خه‌باتگێڕان . شێعری « شه‌ر ده‌سی پێكردووه» ده‌نووسێت. ئۆگری شه‌ڕ كردنه به‌ڵام چونكا ده‌سته‌به‌رنامه‌ی سیاسی نییه، نایخه‌نه نێو ریزی شۆڕشگێڕان. رقی له‌شه‌ڕ وه‌ك ئاورێ له ناخیدا هه‌ڵده‌گرسێت و ئه‌م رقه‌ی به لاسارییه‌كی هونه‌رمه‌ندانه به هۆنینه‌وه‌ی شێعری «ئاخ، دایخه‌ن، دایخه‌ن چاوی چاپه‌مه‌نییه‌كان»ده‌رئه‌بڕێت. له كایه‌ی پاسووڕ 65 رووبلی ده‌س ئه‌كه‌وێ و به‌و پاره‌یه ده‌چێ بۆ سه‌فه‌رێكی فه‌نلاند. له‌شارێكی ئه‌م كیشوه‌ره خۆی به چه‌ن كاره‌وه سه‌رقاڵ ده‌كا. یه‌ك شه‌ممانه به‌رهه‌م گه‌لی«چووكوسكی» ده‌خوێنێت . دووشه‌ممانه« ئۆڕینۆف» و …هتد.ده‌س ده‌كا به خوێندوه‌وه‌ی«مێرگزاری كورت»ی«ریپین» و هه‌ست ده‌كا ئه‌م جۆر ده‌قانه بۆ فوتوریستێك له ئاستی ئه‌و به چه‌ند كیلۆمیتر قه‌د و باڵا، خوارده‌مه‌نییه‌كی ناله‌باره. شه‌وانه له كه‌نار ده‌ریا پیاسه ده‌كا و«هه‌وری پانتۆڵ له‌به‌ر» ده‌هۆنێت. راپه‌ڕین بۆ ئه‌و به ته‌واوی مسۆگه‌ر بووه. بۆ دیداری«ماكسیم گوركی» بۆ «مووستامیاكی» ده‌چێ و چه‌ند به‌شی ئه‌م شێعره درێژه‌ی بۆ ده‌خوێنێت. ئه‌م به‌رهه‌مه ته‌واونه‌كراوه، ته‌ئسیرێكی قورس له‌سه‌ر« گوركی» داده‌نێنێت، ئه‌ونه كه وه‌ك مناڵێكی ساوا هۆنه‌هۆن ده‌س ده‌كا به گریان. ڤلادیمیر به بینینی ئه‌م دیمه‌نه سۆزییه له ناخی دڵیه‌وه هه‌ست به به‌رزی و بلیمه‌تی خۆی ده‌كات. ساڵی 1915 ی زایینی، مایاكۆفسكیی شاعیر، شانۆنووس و نیگاركێش ناوی بۆ سه‌ربازی دێت . نایه‌وێ بیبه‌ن بۆ شه‌ڕ. خۆی به نه‌خشه‌كێش پێناسه ده‌كا. «بریك»، شێعره‌كانی مایاكۆفسكی، به 50 كووپێك بۆ هه‌ر به‌یت لێی ده‌كرێ. كتێبی«شمشال و داره برقه‌كان»و«هه‌وری پانتۆڵ له‌به‌ر» بڵاو ده‌كاته‌وه. هه‌ڵبه‌ت هۆنراوه‌ی«هه‌وری پانتۆڵ له‌به‌ر» به سانسۆره‌وه چاپ ده‌بێت.له ساڵی 1916دا «شه‌ڕ و جیهان» و «مرۆڤ» بڵاو ده‌بن. مایاكۆفسكی ئیدی ناگه‌ڕێته‌وه بۆ سه‌ربازی. ده‌زانێت به زوویی سۆشیالیسته‌كان ده‌سه‌ڵات دار ده‌بن. به شێعرێكی مێژوویی به ناو«راپه‌ڕین» درێژه ده‌دا .له چه‌ن وتاربێژی به ناوی« بلشوویكه‌كان و هونه‌ر»و «نه‌هێنییه پێكه‌نینداره‌كان» به‌شدار ده‌بێت.\nفۆتۆریسته‌كان ناچنه نێو ریزی هیچ حیزبه‌وه و له واقیعدا راپه‌ڕین به ماڤی خۆیان ده‌زانن. مایاكۆفسكی بۆ شاری«سمۆلینی»ده‌چێ و له‌وێ به شوێن كار عه‌وداڵه. له‌وێوه به‌ره‌و مسكۆ ده‌ڕوات. له نێو خه‌ڵكدا خۆی نیشان ده‌دا و شه‌وانه ده‌چێ بۆ«كافه‌ی شاعیران» و له‌وێ فیلمنامه ده‌نووسی و ته‌نانه‌ت له چه‌ن فیلمیش به‌شداری ده‌كا.له ساڵی 1918 ته‌واوی فیكر و زه‌ینی له ئاقاری هونه‌ردایه. ئه‌گه‌ر ببێ به ئه‌ندامی حیزب دیاره كه ده‌ینێرن بۆ به‌نده‌رێكی زۆر دوور و ناخۆش. شانۆی «بۆ ماسی گیر» ته‌واو ده‌كا و بۆ زۆر كه‌س ده‌یخوێنێته‌وه . له هه‌موو كوێ باسی ئه‌م به‌رهه‌مه ده‌كه‌ن. ئه‌م شانۆیه ده‌چێته سه‌ر سه‌حنه و خه‌ڵكێكی زۆر به ده‌وری كۆ ده‌بنه‌وه. به‌ڵام دوا ماوه‌یه‌ك ئه‌م شانۆیه قه‌ده‌غه ده‌كرێت.ساڵی 1919 به كتێبی«بۆ ماسی گیر» و چه‌ن به‌رهه‌می دیكه‌ی خۆی و هاوڕێكانی ده‌چن بۆ كارخانه‌كان و له هه‌موو جێگایه‌ك خه‌ڵك به شادی و سه‌ربه‌رزییه‌وه دێن به پیریه‌وه.« هونه‌ری كۆمۆن» ده‌نووسێ و بڵاوی ده‌كاته‌وه. مایاكۆفسكی له‌و بڕوایه‌دایه كه به‌رهه‌می« 15000000» بنووسێت . ساڵی 1920 ئه‌م ده‌قه ته‌واو ده‌كا و بێ ئاماژه به ناوی نووسه‌ر بڵاو ده‌بێته‌وه. ئه‌گه‌ر چی زۆر زوو هه‌مووان بۆیان ده‌رده‌كه‌وێ كه نووسه‌ره‌كه‌ی كێیه. به هه‌ر قڕه ده‌بێ شانۆی « Mystere» دێته سه‌ر سه‌حنه و نزیكه‌ی سه‌د جار ئه‌م شانۆیه كایه ده‌كرێت.\nله ساڵی1922رێخراوه‌یه‌كی چاپه‌مه‌نی(چاپ و په‌خشی كتێب) دائه‌مزرێنێ و ناوی«كفم»ی بۆ دابینده‌كا، واته«كۆی فۆتۆریسته‌كانی مسكۆ». ته‌واوی فۆتۆریسته‌كان كۆ ده‌بنه‌وه.له رۆژهه‌ڵاتی دووره‌وه «ئاسدیف» و چه‌ن كه‌سی كه له ده‌وری كۆ ده‌بنه‌وه. خه‌ریكی نووسینی «نێونه‌ته‌وه‌یی پێنجه‌م» ده‌بێ كه سێ ساڵ به نووسینی ئه‌م ده‌قه خۆی هیلاك كردووه. ئه‌م تێكسته، یۆتۆپیا و ئارمان شارێكه كه به وته‌ی مایاكۆفسكی ته‌واوی هونه‌ری 500 ساڵی داهاتوو ده‌گرێته‌وه. ڤلادیمیر له ساڵی 1923 گۆڤاری نه‌وه‌ی هونه‌ری چه‌پ به ناو «لێف» رێكده‌خا. له راستیدا گۆڤارێكه كه له ته‌واوی شێوازه‌كانی فۆتۆریسم كه‌ڵك وه‌رده‌گرێ. كتێبی«ئا له‌مه» ده‌نووسێ كه به شێوه‌یه‌كی تایبه‌ت و دیاریكراو دژیایه‌تی خۆی له‌مه‌ڕ ژیانی ساكار و ئاسایی ده‌رئه‌بڕێت. یه‌كێ له ده‌سكه‌وته‌كانی ئه‌م به‌یاننامه‌یه، وێڕای جیاوازی، ستاتیكای هونه‌ره تایبه‌تییه‌كان به چه‌شنێكی نائاساییه. شێوازێك كه له سه‌ره‌تای سه‌ده‌ی بیسته‌م سه‌ری هه‌ڵهێناوه و پتر له هه‌ر شتێكی دیكه تیشك ده‌خاته سه‌ر بارستایی و فه‌زا و دیارده‌كانی تكنۆڵۆجی نوێ و ئه‌مڕۆیی و شارستانییه‌ت.«بیره‌وه‌ری كرێكارانی كۆرسك» له ساڵی 1924 بڵاو ده‌كاته‌وه و وتار بێژی له سه‌رانسه‌ری یه‌كیه‌تی سۆڤیه‌تی له‌مه‌ڕ «لێف» سازده‌كا. شێعری درێژی «ساڵیادی پۆشكین» و شێعره‌كانی دیكه‌ی ده‌نووسێ. شێعری« لێنین» ته‌ۆاو ده‌كا و له چه‌ند كۆڕی كرێكارانه به‌شداری ده‌كات و ئه‌م ده‌قه شێعرییه‌ی به ده‌نگی به‌رز ده‌خوێنێته‌وه . له‌م ماوه‌یه چه‌نها جار بۆ وڵاته بیانییه‌كان سه‌فه‌ر ده‌كات.ئامانجی یه‌كه‌می مایاكۆفسكی و فۆتۆریسته‌كانی دیكه، ته‌كنیكی ئورووپی و پیشه‌سازی و تێكۆشان و له خۆگرتنی رووسیای خاك و خۆلی و كۆنه. گۆڤاری«لێف» به تیراژی كه‌مه‌وه، به‌ڵام به زه‌حمه‌تێكی زۆر و به شێوه‌یه‌كی نائاسایی، هه‌ر به‌رده‌وامه.شێعری بانگه‌شه‌یی« كرێكاری باڵنده» و یه‌ك كۆشێعری بانگه‌شه‌یی دیكه به ناو«خۆت له ئاسمانه‌كان سووڕێ لێبده» بڵاو ده‌كاته‌وه و خۆی ئاماده‌ی سه‌فه‌ركردن ده‌كا. بڕیار ده‌دا له شێعروتن به‌ره‌و په‌خشان ده‌ڕوات. ده‌یه‌وێت رۆمانێ بنووسێ و له ساڵی 1925 بڵاوی بكاته‌وه. ده‌چێ بۆ پاریس و له‌وێ پاره‌كه‌ی لێئه‌دزن. له‌سه‌فه‌ر كردن به ده‌وری جیهان ده‌گه‌ڕێته‌وه. داوای لێده‌كه‌ن له سانفڕانسیسكۆ له وتاربێژی كه پێشتر له‌مه‌ڕ هونه‌ر و ئه‌ده‌بی نوێ رێكخراوه، به‌شدار بێت. به هۆی بێ پاره‌یی بۆ مسكۆ ده‌گه‌ڕێته‌وه. ده‌سكه‌وتی سه‌فه‌ره‌كه‌ی بڵاو ده‌كات:«ئه‌مریكایه‌ك كه من دیم و شێعره‌كانی سپانیا، ئۆقیانووسی ئه‌تڵه‌س، هاوانا، میكزیك و ئه‌مریكا.»نووسینی رۆمان له زه‌یندا ده‌س پێده‌كا و درێژه‌ی پێده‌دا و هه‌تا ساڵی 1927 ته‌واوی ناكات. نایه‌وێت له هۆش و زه‌ینی كه‌ڵك وه‌ربگرێ. ده‌چێته نێو مه‌یدانی رۆژنامه‌وانییه‌وه. ساڵی 1926 له یاده‌وه‌رییه‌كانیدا ده‌نووسێت:\n«ته‌واوی شاعیران خه‌ریكی هاوار كردن و قیژ وهه‌ران . به‌ڵام هیچ كه‌س ناتوانێت روانگه‌یه‌كی تایبه‌ت و ده‌سه‌ڵاتدار بۆ خۆی دابین كات. به‌رهه‌مه‌كانی ئه‌م جۆر شاعیرانه زۆرتر له چه‌ن گۆڤاری ئاسایی بڵاو ده‌بنه‌وه . ئه‌من له‌م قسه قۆڕانه پێكه‌نینیم دێت. وتنی ئه‌م جۆر شتانه هێنده سه‌یره كه ته‌نیا ژنی شاعیره‌كه چێژی لێده‌بات.»\nساڵی 1927 مایاكۆفسكی یه‌ك جاری دیكه، لێف به ناوی«لێفی نوێ» بڵاو ده‌كا و كاتژمێرێكی زۆر خۆی به‌م به‌رهه‌مه هیلاك ده‌كات و ته‌نانه‌ت یه‌ك چركه‌ساتیش له ئه‌ڤین و دڵداری خافڵ نییه . نزیك به 2000 نامه له چوارده‌وری وڵاته‌وه بۆی دێت. له ساڵی 1928 شێعری «باشه» ،شانۆی «كێبه‌ركێی قارمانی چینی جیهانی كرێكار» و «ژیان نامه‌ی ئه‌ده‌بی خۆم» ده‌نووسێت.هه‌روه‌ها له ساڵی 1929 دوو شێعر به ناوی:«چیرۆكی كارگه‌كان و پیاوانی كوزێنتسك»، «په‌ساپۆڕتی یه‌كیه‌تی سۆڤیه‌تی» و شانۆی «ساس» ته‌واو ده‌كا و هه‌روه‌تر له ساڵی 1930 چه‌ن شێعری تازه و شانۆی«حه‌مام» ده‌نووسێت.\nڤلادیمیر مایاكۆفسكی له رۆژی 14ی ئاوریلی 1930 به ده‌مانچه‌یه‌ك كه به دڵی خۆییه‌وه نا، خۆی كوشت و به‌م چه‌شنه به ژیانه خه‌مناكه‌كه‌ی كۆتایی هێنا و وه‌ك گڤه‌ی (با) زۆر توند و تیژ له‌گه‌ڵ جیهانی هونه‌ر ماڵئاوایی كرد.چه‌ن كه‌س له هاوڕێ نزیكه‌كانی ڤلادیمیر سه‌باره‌ت به مه‌رگه‌ساتی هاوڕێكه‌یان له‌و بیر و بڕوایه‌دان كه خۆكوژی مایاكۆفسكی به هۆی شكه‌ست و حه‌ژمه‌ت له ئه‌ڤین وهه‌روه‌ها دڵساردبوون و به‌خۆداشكاوی له بار و دۆخی پچڕ پچڕكراو و قه‌یرانی سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تی له یه‌كیه‌تی سۆڤیه‌ت بووه. جه‌سته بێ گیانه‌كه‌ی له گۆڕستانی(ناڤدارانی ڕاپه‌ڕین) ته‌سلیم به خاك ده‌كه‌ن. به مه‌رگی كتووپڕی مایاكۆفسكی، فۆتۆریسم ئه‌ونه‌ی پێ نه‌چوو كه بایه‌خی نه‌ما و به‌یه‌ك جار بۆ هه‌میشه خامۆش بوو. به‌ڵام له فه‌ڕه‌نسه هه‌ڤاڵی نزیكی ڤلادیمیر به ناو«رۆمه‌ن یاكوبسن»كه زمانناسێكی هه‌ره گه‌وره‌بوو، به تێڕوانین و پێداچوونه‌وه به ده‌قه شێعرییه‌كانی مایاكۆفسكی، ناوی ئه‌م رۆشنبیره جوانه‌مه‌رگه‌ی بۆ جارێكیتر خسته سه‌رزاری ئه‌ده‌ب دۆسته‌كان. له‌نامه‌یه‌ك كه له ته‌نیشت جه‌سته بێ گیانه‌كه‌ی په‌یدایان كرد، ئاوای نووسیبوو:\n(به قوربانی هه‌مووان بم. هیچ كه‌س تاوان بار نییه و ده‌نگۆ دروس مه‌كه‌ن. منێ كه مردووم، رقم له ده‌نگۆیه. دایه، خوشكه‌كانم، هه‌ڤاڵانم، داوای لێبوردن له هه‌مووتان ده‌كه‌م. ئه‌مه شێوه‌یه‌كی شیاو و باش نییه .« و له كه‌س داوا ناكه‌م به ڕێگای من(خۆكوژی) درێژه بدات »، به‌ڵام من هیچ چاره‌یه‌كم نه‌مابوو. «لیلیا»، منت خۆش بوێ .هه‌ڤاڵ ده‌وڵه‌ت، بنه‌ماڵه‌ی من بریتین له: لیلی بریك، دایكم، خوشكه‌كانم، وڕۆنیكا و تیولدۆنا پوولۆنسكایا، ئه‌گه‌ر بتوانی ژیانی ئه‌وان رێكخه‌ی، سپاست لێده‌كه‌م .شێعره ناته‌واوه‌كانم بده‌ن به بنه‌ماڵه‌ی بریك، ئه‌وان ده‌زانن چیی لێ بكه‌ن.)\nدوایین هونراوه‌ی ڤلادیمیر مایاكۆفسكی چه‌ن چركه سات به‌ر له مردن:\n(هه‌روا كه ده‌ڵێن\nو به‌ڵه‌می ئه‌ڤین\nبه‌سه‌ر گاشه‌به‌ردی ژیانی رۆژانه ورد و خاش بوو،\nده‌گه‌ڵ ژیان پاك له پاك بووم\nبه بێ هۆ\nهه‌ر شاد بن.)\nبابه‌ك سه‌حرانه‌وه‌رد (تاران)\nPrevious (مانی) ژیان و پەیامەکەی\nNext ئایا ئیسلام چاره‌سه‌ره ؟


ریاڵ مەدرید نەیهێشت بەرشەلۆنە لە یاریگای خۆیدا سەربكەوێت\nله‌میانی یارییه‌کانی هه‌فته‌ی 14ی لا لیگادا و له‌یاریی کلاسیکۆی نێوان بەرشەلۆنە و ریال مه‌دریددا، هه‌ردوو یانه‌کە به‌گۆڵێک به‌رامبه‌ر بوون.\nله‌خوله‌کی 53دا و له‌ئه‌نجامی لێدانێک له‌لایه‌ن نه‌یماره‌وه، لویس سوارێز له‌ناو هێڵی سزاوه و له‌ڕێگه‌ی سه‌ره‌وه گۆڵه‌که‌ی بەرشەلۆنەی تۆمار کرد و به‌وشێوه‌یه‌ش یانه‌ی خاوه‌ن یاریگا گۆڵێک که‌وته پێشه‌وه.\nله‌گێمی دووه‌مدا و له‌خوله‌کی 90ی یارییه‌که‌دا له‌ئه‌نجامی درووستکردنێکی لۆکا مۆدریچ له‌لای چه‌پی یاریگاوه، سێرجیۆ رامۆس له‌ڕێگه‌ی لێدانێکی زۆر جوانی سه‌ره‌وه توانی گۆڵی به‌رامبه‌ربوون بۆ یانه‌ی ریال مه‌درید تۆماربکات. له‌به‌ر ئه‌وه‌ش که گۆڵی به‌رامبه‌ربوون له‌دوایین خوله‌که‌کانی یارییه‌که‌دا تۆمارکرا، یانه که‌ته‌لۆنییه‌که ده‌رفه‌تی هیچ کارێکی ئه‌وتۆی له‌به‌رده‌مدا نه‌مابوو. هه‌ربۆیه یارییه‌که به‌ئه‌نجامی 1-1 کۆتایی هات.\nبه‌و ئه‌نجامه‌ش یانه‌ی ریال مه‌درید توانی ژماره‌ی یارییه به‌دوایه‌که‌کانی که تێیدا تامی شکستی نه‌کردووه بۆ 33 یاریی که 26یان یاریی لا لیگایه، به‌رزبکاته‌وه و ژماره‌ی خاڵه‌کانی بکاته 34 خاڵ و له‌پیشه‌نگی خوله‌که‌دا بمێنێته‌وه، بەرشەلۆنەش به 28 خاڵ له‌پله‌ی دووه‌می ریزبه‌ندییدایه.


چۆن شەڕی نێوان منداڵەکانت بوەستێنیت\nبێگومان ئاساییە کاتێک منداڵان شەر دەکەن و غیرە لەیەکتری دەکەن، بەڵام زۆر جار ناکۆکیەکانیان بە شیوەیەکی لێدێت کە ئازاری یەکتر دەدەن و رق لە نێوانیان دروست دەبێت، باشتر دەبێت ئەگەر وایان لێبکەیت کۆتایی بە ناکۆکیەکانیان بهێنن و خۆیان کێشەکانیان چارەسەر بکەن بێئەوەی شەڕ لەگەڵ یەکتری بکەن و ئازاری یەکتری بدەن.\nیەکەم: چیرۆکی بۆ باس بکە\nئەو کارئەکتەرەی منداڵەکەت پێی سەرسامە بۆی بکە بە چیرۆک و تێیبگەیەنە کە منداڵان نابێت شەربکەن و دڵی یەکتر برەنجێنن، یان باسی چیرۆکی ئەو فیلم کارتۆنانی بۆ بکە کە لەیەکتری خۆشدەبن، وەکو فیلم کارتۆنی ساندرێلا کە چۆن لە کۆتاییدا لە خوشکەکانی خۆشبو.\nدوەم: قوتوی پارەیان بۆ دابنێ\nئەو قوتوە تەرخان بکە بۆ منداڵەکان، کاتێک شەر دەکەن دەبێت پارە بکەنە ناو ئەو قوتوە، ئەگەریش منداڵەکانت پارەی ئەوەیان پێ نەبو، قوتویەکی دیکە دابنێ و کۆمەڵێک ئەرکی تێدا بنوسە کە شەریان کرد دەبێت ئەو ئەرکانە جێبەجێ بکات.\nسێیەم: رێگەبدە نامە بنوسن\nلەدوای هەر ناکۆکیەک کە لە نێوانیان رودەدات نامەیەکان بدەرێ بۆ ئەوەی هەستەکانیانی تیدا بنوسن، بەم شێوەیە تیدەگات شتە بچوکەکان شایەنی ناکۆکی نین.\nچوارەم: گرنگی بەو منداڵەت بدە کە کەمتر شەڕدەکات\nهەرگیز لە کاتی ناکۆکی منداڵەکانت لێیان تورە مەبە بەڵکو هەرکامێکیان دەستیکرد بە شەرکردن کەمتر گرنگی پێبدە بەم شێوەیە هەست بە غیرە دەکات و هەوڵدەدات شەر نەکات بۆ ئەوەی گرنگی پێ بدەیت.\nپێنجەم: ئەو یاریانەیان بۆ بکڕە کە پارچەکان رێکدەخەیت\nرێگەبدە هەردوکیان پێکەوە پێکەوە پارچەکان لێکبدەن و وێنەکان رێکبخەن، دوای ئەوە تێیان بگەیەنە هاوکاری کردنی نێوان خوشک و برا وایان لێدەکات کیشەکانیان بە ئاسانتر چارەسەربکەن.\nشەشەم: دیارییان پێبدە ئەگەر کاری باشیان بەرامبەر یەکتر کرد\nزۆر کات دەکرێت لە رێگەی پێدانی دیاریەوە هانیان بدەیت کە کاری باشتر بکەن و یەکتریان خۆشبوێت.


کێ براوەی تیروپشکە ترسناکەکە دەبێت؟\n03:13 - 18/03/2022\nلەبارەگانی یەكێتیی تۆپی پێی ئەوروپا لە وڵاتی سویسراو بە ئامادەبونی نوێنەرانی سەرجەم یانە بەشدارەكان، تیروپشكی یارییەكانی قۆناغی چارەكی كۆتایی چامپیۆنس لیگ راكێشرا.\nلە تیروپشكەكەدا، سێ یانەی ئینگلیز كە پێكهاتبون لە (مانچستەر سیتی و لیڤەرپوڵ و چێڵسی) هەروەها سێ یانەی ئیسپانی كە (ریاڵ مەدرید و ئەتلەتیكۆ مەدرید و ڤیاریاڵ) لەگەڵ یانەیەكی ئەڵمانی كە بایرن میونخ بو، هەروەها یانەیەكی پرتوگالی كە بەنفیكا بو بەشداربون.\nتیروپشكەكە بە میوانداری مایكڵ سلڤستەری ئینگلیزی ئەنجامدرا كە پێشتر یاریی بۆ یانەكانی مانچستەر یونایتد و ئارسناڵ و ڤێردەربریمەن كردبو.\nبە پێی ئەنجامی تیروپشكەكە، یانەی چێڵسی پاڵەوانی وەرزی رابردوو لەو قۆناغەدا روبەرووی یانەی ریاڵ مەدریدی ئیسپانی دەبێتەوە، كە لەسەر حسابی یانەی پاریس سانجێرمان گەیشتە ئەم قۆناغە.\nهەروەها یانەی مانچستەر سیتی ئینگلیزی كە ئێستا پێشەنگی ریزبەندی خولی ئینگلتەرای گرتووە، بەرامبەر ئەتلەتیكۆ مەدریدی ئیسپانی یاریی دەكات، كە تیپەكەی دیگۆ سیمیۆنی دوای بردنەوەی لە كریستیانۆ رۆناڵدۆ و هاوڕێكانی بلیتی ئەم قۆناغەیان بڕی.\nیانەی ڤیاریاڵی بەرگ زەردی ئیسپانی كە دوای بردنەوەی لە یۆڤانتۆسی ئیتاڵی خۆی گەیاندە ئەم قۆناغە، لە یاریی رۆیشتنی قۆناغی چارەكی كۆتایشدا پێشوازی لە یانەی بایرن میونخی ئەڵمانی دەكات كە بە ئاسانی لە سالزبێرگی نەمسایی بردەوەو گەیشتە ئەم قۆناغە.\nهەروەها یانەی بەنفیكا كە تاكە نوێنەری پرتوگالە لە پاڵەوانێتیەكەداو لەسەر حسابی ئەیاكس گەیشتە ئەم قۆناغە، ئەركی قورسەو رووبەرووی یانەی لیڤەرپوڵی ئینگلیزی دەبێتەوە كە یەكێكە لە یانە بەهێزەكان.\nیارییەكانی رۆیشتن لە 5 و 6ی مانگی داهاتوو بەرێوەدەچن و یارییەكانی گەرانەوەش لە 12 و 13ی هەمان مانگدا ئەنجامدەدرێن.\nبەپێی تیروپشكەكە، لە قۆناغی پێش كۆتایدا براوەی یاریی چێڵسی و ریاڵ مەدرید بەرامبەر براوەی مانچستەر سیتی و ئەتلەتیكۆ مەدرید یاریی دەكات، هەروەها براوەی یاریی بایرن میونخ و ڤیاریاڵ رووبەرووی براوەی نێوان بەنفیكا و لیڤەرپوڵ دەبێتەوە.\nیەكێتیی تۆپی پێی ئەوروپا كاتی ئەنجامدانی یاریی كۆتایی چامپیۆنس لیگی ئاشكراكردو یارییەكە لە 28ی مانگی 5ی داهاتو لە یاریگای پارك دی پرانسی تایبەت بە یانەی پاریس سانجێرمان لە شاری پاریسی فەرەنسا بەرێوەدەچێت.


چەکدارانی لیوای فاتمیونی سەر بە پاسداران دەبینرێن لە کەناری پارێزگای دێرەزووری خۆرهەڵاتی سوریا. [وێنەکە لەسەر تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان بڵاوبۆتەوە]\nپێکدادان لەنێوان هێزەکانی رژێمی سوریا و میلیشیایەکی سەر بە فەیلەقی پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی ئێران (پاسداران)دا لە شاری مەیادینی خۆرهەڵاتی دێرەزوور وایکردووە هەندێك لە سەربازانی رژێم بکوژرێن یان برینداربن، چالاکوانێکی ناوچەکە وتی.\nلە ئەنجامی پێکدادانەکەوە، بارگرژی زیادیکردووە لە شارەکە لەنێوان هێزەکانی رژێمی سوریا و لیوای فاتمیونی سەر بە پاسداران، کە پێکهاتووە لە چەکدارانی ئەفغانی، چالاکوانی دێرەزوور جەمیل عەبد بە دیارونای وت.\nوتی دوایین پێکدادان لە شەقامی کۆرنیشی ناوچەکە بوو کە شەش سەربازی رژێمی تێدا کوژرا و ژمارەیەکی دیکە برینداربوون، لەگەڵ ژمارەیەك قوربانی لەڕیزی میلیشیا ئەفغانییەکەدا.\nوتیشی ژمارەی قوربانیانی لیوای فاتمیون بەدڵنیایی نازانرێت بەهۆی پارێزبەندی و رێگرتنه‌وه لە بڵاوکراوە رۆژنامەوانییەکان کە میلیشیاکە خستوویەتیەگەڕ.\nفەرماندەی هێزی قودسی پاسداران ژەنەراڵ قاسم سولێمانی لەنێو چەکدارانی لیوای فاتمیوندا وەستاوە لەکاتی سەردانێكدا بۆ سوریا. [وێنەکە لەسەر تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان بڵاوبۆتەوە]\nچەکدارانی سەر بە میلیشیای هێزەکانی بەرگری نیشتیمانی سەر بە رژێم دەبینرێن لە شاری مەیادینی دێرەزوور. [وێنەکە لەسەر تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان بڵاوبۆتەوە]\nعەبد وتی پێکدادانەکان رۆژێك دوای ئەوە هاتن کە ئەفسەرێکی رژێمی سوریا ژمارەیەك لە ئەندامانی میلیشیای دەستگیرکرد کە تێوەگلابوون لە پێکداداندا لەگەڵ هێزەکانی رژێم و رەتیکردەوە ئازادیان بکات، سەرەڕای بارگرژی لە شارەکەدا.\nدوای دوو رۆژ، ئەفسەرەکە بە کوژراوی دۆزرایەوە کە فیشەکێك بەسەریەوە نرابوو لە مەیدانێکی گشتیدا نزیك بە یانەی وەرزشی مەیادین.\nعەبد وتی میلیشیاکانی سەر بە پاسداران ماوەیەکە مەدەنییەکان لە مەیادین هەراساندەکەن بە بڕینی کارەبا و زۆرکردن لێیان بە دانی باج، هەرچەندە مەدەنییەکان لەژێر بارێکی سەختی داراییدان بەهۆی نەبوونی كار و چالاکی داراییەوە.\nوتی ئەمە وادیارە هەوڵێك بێت بۆ دەرکردنی مەدەنییە ماوەکان لە شارەکە، لەنێو جێگیرکردنی چڕوپڕی خەڵکانی میلیشیای سەر بە هەموو نەتەوەکان، بەتایبەتی ئەندامانی میلیشیا عێراقی و ئەفغانییەکان.\nوتیشی ئەم میلیشیایانە هەوڵیانداوە بەتەواوی کۆنترۆڵی مەیادین بکەن و ئەو ناوچانە بگرن کە هێشتا لەلایەن هێزەکانی رژێمی سوریاوە کۆنترۆڵدەکرێن.


15:34 - 5 جۆزەردان 2719\nئاژانسی کوردپا: وەزارەتی ئیتلاعاتی ئێران لە ڕاگەیەندراوێک لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا، داوای لە هاووڵاتییان کرد کە لە ئەگەری هەر چەشنە جموجۆڵێک، ئەو ناوەندە حکوومەتییە ئاگادار بکەنەوە.\nوەزارەتی ئیتلاعاتی ئێران، لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا، بە بڵاوکردنەوەی ڕاگەیەندراوێک، داوای لە هاووڵاتییان کردووە کە لە ئەگەری هەر جۆرە ڕەفتارێکی گوماناوی، پەیوەندی بە ژمارەکەیەوە بکەن و ئەو ناوەندە حکوومەتییە ئاگادار بکەنەوە.\nلەو ڕاگەیەندراوەدا، وەزارەتی ئیتلاعات داوای کردووە کە هاووڵاتییان لە هەر شوێنێک هەن و هەر ڕووداوێکی گوماناوی و نەخوازراویان بینی، لە ڕێگای ژمارەی وەزارەتی ئیتلاعات، ئەو ناوەندە حکوومەتییە ئاگادار بکەنەوە.\nئەو ڕاگەیەندراوەی وەزارەتی ئیتلاعات، نەتەنیا لە ڕێگای ماڵپەڕەکانی خۆیانەوە، بەڵکوو لە ڕێگای تۆرە کۆمەڵایەتییەکانیش، ئەو ڕاگەیەندراوەیان بڵاو کردووە و ئاگادارییان بە هەموو کەس داوە.\nئەو ڕاگەیەندراوەی وەزارەتی ئێران، لە ئاکامی گوشاری دەرەکی بۆ سەر ئێران و گوشاری حیزبە کوردییە ئوپۆزسیۆنەکانی ئێرانەوە، سەرچاوەی گرتووە.\nچالاکانی سیاسیی کوردستان لەو باوەڕەدان کە بە هۆی گوشارەکانی ئامریکا بۆ سەر ئێران و ترسی ئێران هەم لە شەڕ و هەم لە ڕاپەڕینی دانیشتووانی ئێران، ئیتلاعات ئەو ڕاگەیەندراوەی بڵاوکردوەتەوە.


✌ ئەمروڵا ئاتلگان - شەڕڤان ئامەد شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Sep 6 2018 12:19AM\nنازناو: شەڕڤان ئامەد ناو و پاشناو: ئەمروڵا ئاتلگا [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 94% ✍ س.ئـ. 6-9-2018 0:19:59\n✌ جگەر خوێن زاگرۆس شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Sep 6 2018 12:27AM\nنازناو: جگەرخوێن زاگرۆس ناو و پاشناو: - شوێنی لە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 82% ✍ س.ئـ. 6-9-2018 0:27:15\nژووری چالاکییەکانی تووڕەیی زەیتوون لە عەفرین ڕاگەی [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 95% ✍ هـ.ب. 6-9-2018 20:21:36\n✌ دوندار کایا - سەرحەد بەروار شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Sep 6 2018 12:11AM\nنازناو: سەرحەد بەروار ناو و پاشناو: دوندار کایا [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 94% ✍ س.ئـ. 6-9-2018 0:11:36\n✌ سابریە تەمەل - سۆلین رۆژ شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Sep 6 2018 12:15AM\nنازناو: سۆلین رۆژ ناو: سابریە تەمەل ناوی دایک: پ [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 1 1 ✔ 99% ✍ س.ئـ. 6-9-2018 0:15:47\n📝 لە عەفرین سەرچەتەیەک کوژرا 06-09-2018 بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Sep 6 2018 11:20AM\nژووری چالاکی تووڕەیی زەیتوون لەسەرماڵپەڕی فەرمی خۆ [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 95% ✍ هـ.ب. 6-9-2018 11:20:24\n📝 لە گەڤەر 8 سەربازی تورکیا کوژران 06-09-2018 بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Sep 6 2018 3:52PM\nناوەندی ڕاگەیاندنی هێزەکانی پاراستنی گەل (هەپەگە) [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 95% ✍ هـ.ب. 6-9-2018 15:52:33\n✌ واحیدە کورت - سەما مارێنۆس شەهیدان\nنازناو: سەما مارێنۆس ناو و پاشناو: واحیدە کورت ن [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 94% ✍ س.ئـ. 6-9-2018 0:00:12


فێربوونی ئینگلیزی - سێنتەری پەرەپێدان و زمان\nپێنج فەرهەنگی ناوازە بۆ فێرخوازانی ئینگلیزی\nفەرهەنگە دوو زمانەیەکان باشن، بەڵام فەرهەنگەکانی فێربوون باشترن. ئەم فەرهەنگانە لەگەڵ مێشکی فێرخواخانی ئینگلیزی دیزاین کراون، کە ئامرازی زیاتری فێربوون دەستەبەردەکەن بۆ فێرخوازان لە ڕوی دەربڕینی دەنگەکان، جۆرەکانی فرمان، و بنچینەی پێکهاتەی ڕێزمان و زیاتر. هەروەها، ئەم فەرهەنگانە بەشێوەیەک باش لەگەڵ ناوەڕۆکی ستانداردی تاقیکردنەوە دیزاین کراون، وە فێرخوازان ڕێنمایی کراون لە تاقیکردنەوەی تۆیفل، ئایەڵتس یان هەر تاقیکردنەوەیەکی (Proficiency, CAE, FCE, KET, PET)ی کامبریج.\n٦ ئامۆژگاری بۆ فێربوونی زمانی ئینگلیزی لەڕێگەی تەلەفزیۆن و فیلم\nچۆن وا دەکەیت شەرمت بشکێت و سیمینارێکی باش پێشکەش بکەیت لەبەردەم مامۆستایان و خوێندکاران؟\nچواردە وشە درێژترینەكان لە زمانی ئینگلیزیدا


لێدوانی بەکارھێنەر:ZheerKURD - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nبەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا ZheerKURD!\nویکیپیدیا ئینسایکڵۆپیدیایەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی ناوەرۆکی ویکیپیدیا ئازادە. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لە سەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری ناوەندی (سۆرانی) لە زمانی کوردی (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە ٢٠٠٩ەوە لە ویکیپیدیای کوردیی باکووری (کورمانجی) بە ھۆی چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە جیا بووەتەوە و ئێستا ٤١٬٨٣٤ وتار و ١٤٨ بەشداربووی چالاکی ھەیە.\nچالاک وتووێژ ١٦:١١, ٨ کانوونی یەکەم ٢٠١٣ (UTC)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=لێدوانی_بەکارھێنەر:ZheerKURD&oldid=384540»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٦:١١ی ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ نوێ کراوەتەوە.


کۆنفه‌ده‌رالی سه‌رخوه‌بوون لودەریان و بارزانی – Sibehî سبەھی\nکۆنفه‌ده‌رالی سه‌رخوه‌بوون لودەریان و بارزانی\nBergeh Kurdistan On 19/07/2020 / نڤیسار\nب سه‌ردانا وه‌زیرێ ده‌رڤه یێ فرانسایێ پەیوه‌ندیێن د ناڤبه‌را فرانسا و کوردستانێ دا، د ئاسته‌ک بلند دا تێنە گۆتوبێژ کرن.\nهه‌گه‌ر ل بیرا مه به، د ده‌ما پرۆسه‌یا ڕه‌فه‌راندوما سه‌رخوه‌بوونێ دا ل سه‌ر کوردستانێ دۆرپێچه‌ک گه‌له‌ک به‌رفره‌ه هه‌بوو. د وێ قۆناغا گه‌له‌ک ته‌نگ و دژوار دا،  سه‌رۆکێ فرانسایێ ماكرۆن، سه‌رۆکوه‌زیرێ کوردستانێ یێ وێ ده‌مێ نێچیرڤان بارزانی ب ئاوایه‌ک فه‌رمی ڤه‌خواند پاریسێ. نێچیرڤان بارزانی سه‌ردانا فرانسایێ کر و د گه‌ل سه‌رۆکێ فرانسایێ گه‌له‌ک پرسێن گرنگ کو، به‌شه‌ک ژ وان ژ مه‌دیایێ ڕا نه‌هاتن ئاشکه‌ره‌کرن ژی، گۆتوبێژ کرن. ئه‌و سه‌ردانا نێچیرڤان بارزانی، ژ بۆ ھلوەشاندنا دۆرپێچا ل سه‌ر کوردستانێ، پێنگاڤا ده‌ستپێکێ بوو.\nنها د ڤێ قۆناغێ دا سه‌ردانا وەزیرێ د ەرڤە یێ فرانسایێ یا ژ بۆ هه‌ولێرێ گه‌له‌ک گرنگه و ئه‌ڤ سه‌ردان د ناڤبه‌را فرانسایێ و کوردستانێ دا ژ پێوه‌ندیێن ڕۆژانه گه‌له‌ک وێڤەتره.\nده‌ما عه‌بادی سه‌رۆکوه‌زیرێ عیراقێ بوو، ژان ئیف لۆدریان ژ بۆ چاره‌سه‌ریا پرسگرێکێن د ناڤبه‌را به‌غدایێ و هه‌ولێرێ دا، “کۆنفه‌ده‌رالی” پێشنیار کربوو. لێ د وێ قۆناغێ دا ژ بەر خیانه‌تا ۱٦ێ ئۆکتبه‌رێ و هه‌ڤالبه‌ندیا ئالیێن خوه‌فرۆش دگەل عه‌بادی، عەبادی خوه گه‌له‌ک ب هێز ددیت و گوھ نەدا پێشنیارا فرانسایێ.\nد ڤێ قۆناخێ و د ڤێ دەمێ دا کو هنده‌ک ئالیێن سیاسی وه‌ک دەستەكا خیانه‌تا ۱٦ێ ئۆکتۆبه‌رێ به‌هسا هلوه‌شاندنا قەوارەیا هه‌رێما کوردستانێ دکن و هه‌ول ددن کو خوه ڕاده‌ستی به‌غدایێ بکن.دا، وەزیرێ دەرڤە یێ فرانسایێ دیسا “کۆنفه‌ده‌رالی” وەك رێیا چاره‌سه‌ركرنا پرسگرێكێن ھەولێر و بەغدایێ، جارەك دن پێشنیار دکه.\nفرانسا هه‌ڤالبه‌نده‌ک مه‌زن و گرینگه، گۆتنا فرانسا ل ڕۆژهلاتا ناڤین هه‌ر ده‌می ژ ئالیێ گه‌له‌ک وه‌لاتان ڤه تێ په‌ژراندن. ب تایبه‌تی ئەمریكا و ده‌وله‌تێن هه‌ڤپه‌یمان گرنگیێ ددن پرۆژه‌یێن فرانسایێ.\nد تێکچوونا ئیمپاراتۆریا ئۆسمانی د‌ا کو ڕۆژهلاتا ناڤین ژ ئالیێ فرانسا و بریتانیا یێ ڤه هاته دابه‌شکرن و د ئه‌نجاما ڤێ دابه‌شکرنێ دا کوردستان بو کۆلۆنی. د سالا 1916ێ دا دیپلۆماتێ فرانسی جۆرج پیكۆت و دپلۆماتێ بریتانی مارك سایكس، ل گه‌ل هه‌ڤ په‌یمانه‌ک ئیمزا‌کرن و ل گۆر به‌رژه‌وه‌ندیێن وه‌لاتێ خوه ل سه‌ر ئاخا د بن ده‌ستێ ئۆسمانیان دا بوو ل هه‌ڤ لێكڤه‌کرن. یا کو ئه‌م ئیرۆژ دبینن په‌یمانا سیکه‌س-پكۆت د پراتیکێ دا تێک چوویه. نووها فرانسا جاره‌کا دن هه‌ولدده کو د پێڤاژۆیا نوو دا ڕۆله‌ک سه‌ره‌که بله‌ییزه. پێشنییارا فرانسایێ یا کۆنفه‌ده‌رالیێ ژ په‌رسپه‌کتیفا نه‌ته‌وه‌یی یا کوردستانێ ڕا دێ ژ مه ڕا ده‌رییێن قۆناغه‌کا باشتر ڤه‌که و دڤێ کورد ژی ب گه‌رمی پشتگریا ڤێ هه‌لوه‌ستا فرانسایێ بکن.\nد ڤێ سه‌ردانێ دا، بابه‌تا سه‌ره‌کی یا هه‌ڤدیتنێن وه‌زیرێ ده‌رڤه یێ فرانسایێ و د گه‌ل سه‌رۆک و سه‌رۆکوه‌زیرێ کوردستانێ دا کۆنفه‌ده‌رالی یه. ئه‌ڤ بابه‌ت ڕێ ل به‌ر ترکیێ و ئیدیایێن وێ یێن ل سه‌ر مووسل و که‌رکووکێ، دگره. ئیرۆژ ل مه‌یدانێ یه کو ترکیه و ئیران سنۆرێن باشوورێ کوردستانێ ئا‌شکه‌ره ته‌هدید دکن. د ڤێ خالێ دا ئه‌ڤ پێشنیشیارا کو فرانسایێ دانییه به‌ر مه، وه دکه کو د هه‌ر ئاستێن جڤاکێ دا مه‌دیا و سیاسه‌ت کۆنفه‌ده‌رالییێ، باشی و خرابییێن وێ باش بنرخینن ب دپلۆماسییه‌کا زانیاری وێ بکن خزمه‌تا مله‌تێ خوه دا.\nدڤێ خێرنه‌خوازێن سه‌رخوه‌بون و سه‌روه‌ریا کوردستانێ بزانن كو، کێشه یا کوردستانێ ژ قۆناغا پارتیتی، ئیده‌ئۆلۆژی، مه‌زهه‌ب و كلاشنیكوفان وێڤه‌تره. کێشەیا کوردستانێ، کێشه‌یه‌كا ناڤنه‌ته‌وه‌یی یه!\nئیرۆژ دیپلۆماسیا کو د قادا ناڤنه‌ته‌ویی  دا ب ڕێ یا سه‌رۆک و سه‌رۆکوه‌زیرێن باشورێ کوردستانێ ڤه ڕێڤه دچه:\nقه‌ده‌را مله‌تێ مه یه و دڤێ ئه‌م وه‌کی مله‌ت، هه‌ر تشتا کو دقه‌ومه ته‌نێ ب پیڤانا به‌رژه‌وه‌ندییێن نه‌ته‌وه‌یا کوردستانێ ڤه بنرخینن و ده‌ستێ ده‌وله‌تا خوه ژ هه‌ر ده‌مێ زێده خورتتر بکن.


كۆرۆنا زۆربەی ناوچەكانی خۆرهەڵاتی ناوەڕاست دەگرێتەوە – پەڕە 23 – Knwe.org\nسەرەکی » دۆسێ » كۆرۆنا زۆربەی ناوچەكانی خۆرهەڵاتی ناوەڕاست دەگرێتەوەپەڕە 23\nبە سعودیە و ئوردن و تونس و مەغریبیشەوە\nكۆرۆنا زۆربەی ناوچەكانی خۆرهەڵاتی ناوەڕاست دەگرێتەوە\nتائێستاش ڤایرۆسی كۆرۆنا حاڵەتێكی نیگەرانی لە جیهاندا دروستكردووە، لەو دەمەی لە كۆتایی ساڵی رابردوو لە شاری ووهانی چینی دەركەوت.\nوڵاتانی خۆرهەڵاتی ناوەڕاست لەو دەردە بەدەرنەبوون، لەگەڵ یەكەم حاڵەتی توشبوون لە هەندێك لە وڵاتە عەرەبییەكان، و زیادبوونی ژمارەی توشبوان لە جیهانی عەرەبی و ناوچەی خۆرهەڵاتی ناوەڕاست.\nلە شانشینی عەرەبی سعودیە، وەزارەتی تەندروستی وڵاتەكە لە 2ی ئاداری 2020، یەكەم حاڵەتی توشبونی بە ڤایرۆسی كۆرۆنا راگەیاند كە هاووڵاتی سعودیە بوو لە ئێرانەوە لەڕێی بەحرێنەوە گەڕابۆوە.\nبە هەمان شێوە لە تونسیش عەبدوللەتیف مەكی وەزیری تەندروستی وڵاتەكە، یەكەم حاڵەتی توشبوونی بە كۆرۆنا لە وڵاتەكەدا رایگەیاند كە هاووڵاتییەكی تونسییە و لە ئیتاڵیا گەڕاوەتەوە.\nهەروەها لە ئەردەن یەكەم حاڵەتی توشبوون بە ڤایرۆسی كۆرۆنا راگەیاندرا كە هاووڵاتییەكی ئەردەنییە و لە ئیتاڵیا گەڕاوەتەوە، لە هەمان كاتدا دەسەڵاتداران حاڵەتی هاووڵاتییەكی ترییان شاردەوە كە لەژێر چاودێری تەندروستیدایە.\nدەسەڵاتدارانی مەغریب بە هەمان شێوە، تۆماركردنی یەكەم حاڵەتی توشبوون بە ڤایرۆسەكەیان رایگەیاند و لەو بارەیەوە وەزارەتی تەندروستی مەغریبی رایگەیاندبوو، هاووڵاتییە توشبووەكە لە ئیتاڵیا نیشتەجێیە، لەئێستاشدا باری تەندروستی جێگیرە و لە شاری دارولبەیزا خراوەتە ژێر چاودێری تەندروستییەوە.\nلە قەتەر، پشكنینەكان لە 2ی ئاداری 2020، توشبوونی زیاترییان دەرخست و بەو شێوەی كۆی گشتی ژمارەی توشبوان بە ڤایرۆسەكە لەو وڵاتەدا گەیشتە حەوت حاڵەت، ئەمەش بەپێی ئاژانسی دەنگوباسی فەرمی قەتەری.\nلە چوارچێوەی گرتنەبەری رێوشوێنی بەرگرتن بڵابوونەوەی نەخۆشییەكە، دەسەڵاتدارانی قەتەری، كۆتوپێوەندی كاتییان بەسەر هاتنەناوەوەی هەموو ئەوانەدا سەپاند كە لە میسرەوە دەچنە وڵاتەكە.\nلە جەزائیر لە 1ی ئاداری 2020، دەسەڵاتدارانی وڵاتەكە دوو ژنیان دەستبەسەركرد كە هەڵگری ڤایرۆسی كۆرۆنا بوون، بەو شێوە كۆی ژمارەی توشبوان لە وڵاتەكە بۆ سێ حاڵەت بەرزبۆوە.\nهەر رووەوە سەرۆكایەتی جەزائیر، داوای ئامادەباشی كردبوو لە هەموو ناوچەكانی وڵاتەكە لەپێناو رووبەڕووبوونەوەی ڤایرۆسەكە.\nلە كوێت، وەزارەتی تەندروستی كوێت لە 2ی ئاداری 2020، تۆماركردنی 10 حاڵەتی نوێی بە ڤایرۆسی كۆرۆنا رایگەیاند و كۆی گشتی ژمارەی توشبوان لە وڵاتەكەدا گەیشتە 56 حاڵەت.\nلە هەمان كاتدا وەزارەتی تەندروستی و ژینگەی عیراقی، دۆزینەوەی دوو حاڵەتی توشبوونی نوێی لە بەغدای پایتەخت رایگەیاند و ئاماژەی بە گەڕانەوەی توشبووەكان كردبوو لەم ماوەیەی دواییدا لە ئێران، ژمارەی توشبوانیش تا ئەو دەمە لە عیراقدا 21 حاڵەت بوو.\nلە بەحرێن، دەسەڵاتداران تۆماركردنی شەش حاڵەتی نوێی توشبوون بە كۆرۆنایان رایگەیاندبوو، كۆی گشتی توشبوانیش لە وڵاتەكە بۆ 47 حاڵەت بەرزبۆروە. لە 2ی ئاداری 2020، دەسەڵاتداران بۆ ماوەی هەفتەیەك دەوامی خوێندنگەكانیان راگرت و داوایان لە هاووڵاتیان كرد، گەشت نەكەن بۆ ئەو وڵاتانی ڤایرۆسەكەیان تێدا بڵاوبۆتەوە لەوانەش ئێران، ئیتاڵیا، تایلەند، سەنگافورە، مالیزیا، و كۆریای باشوور.\nلە ئیمارات دەسەڵاتداران رایانگەیاندبوو، ژمارەی توشبوان بە ڤایرۆسەكە گەیشتۆتە 21 حاڵەت، لەوانش پێنج حاڵەتییان چاكبوونەتەوە.\nلە لوبنان دەسەڵاتداران دۆزینەوەی دە حاڵەتی نوێیان لە وڵاتەكەدا رایگەیاند كە هەموویان بیانی بوون.\nلە میسر، دەسەڵاتداران دوو حاڵەتی توشبونیان لە كۆرۆنا تۆماركرد كە یەكێكیان هەڵگری ڕەگەزنامەی كەندییە. میسر لە 28ی شوباتی رابردوو، چاكبوونەوەی یەكەیم حاڵەتی توشبوونی راگەیاند كە هاووڵاتییەكی چینی بوو. (تا كاتی ئامادەكردنی ئەم نوسینە، هیچ حاڵەتێكی توشبوون لەنێوان هاووڵاتیانی میسردا تۆمارنەكراوە).\nدەسەڵاتدارانی میسر، رێوشوێنی توندییان بۆ خۆپاراستن گرتۆتەبەر لە پێگەكانی كاركردنی سەر بە كۆمپانیای نەوتی میسر لە دوای دۆزینەوەی حاڵەتی دووەم كە هاووڵاتییەكی كەنەدییە و لە كۆمپانیاكە كاردەكات. دەسەڵاتدارانی میسر ئاماژەیان بە جیاكردنەوەی هەموو كارمەندای كۆمپانیاكە كردووە كە ژمارەیان 1500 كەسە بۆ ماوەی دوو هەفتە، لەگەڵ چاودێریكردنی نزیكەی 1427 كەسی تر كە لەگەڵیاندا تێكەڵاوبووە.\nماوەیەك لەمەوبەر، وەزارەتی تەندروستی فەرەنسا رایگەیاندبوو، شەش حاڵەتی توشبوونی بە ڤایرۆسی كۆرۆنا دەستنیشان كردووە لەو كەسانەی لەم ماوەیەی دواییدا لە میسر گەڕاونەتەوە.\nلەبەرانبەردا مستەفا مەدبولی سەرۆك وەزیرانی میسر رایگەیاندبوو، هەموو دەزگاكانی دەوڵەت و وەزارەتی تەندروستی دەستبەجێ دەستییان كردووە بە دەستخستنی زانیاریی تایبەت بە گەشتیارە فەرەنساییەكان، بۆ گرتنەبەری رێوشوێنی پێویست، و بەدواداچوون بۆ شوێنی نیشتەجێبونیان لە میسر، تا تەئكید لەسەر سەلامەتی ئەو كەسانە بكرێتەوە كە لەو شوێنانەی سەردانیان كردوون، لەگەڵیاندا تێكەڵاوبوون.\nلە 1ی ئاداری 2020، هالە زاید وەزیری تەندروستی چین لەسەر راسپاردەی عەبدولفەتاح سیسی سەرۆكی میسر سەردانی چینی كرد.\nلە 2ی ئاداری 2020، هالە زاید لە بارەگای باڵیۆزخانەی میسر لە پەكین بە رۆژنامەوانانی راگەیاندبوو، ئامانج لە سەردانەكەی بۆ چین، ئاڵوگۆڕكردنی شارەزایی و زانیارییە لەگەڵ دەسەڵاتدارانی تەندروستی لە چین، وڵاتەكە دیاریی بەبەهای پێشكەش بە میسر كردووە كە لە بەڵگەنامەی تەكنكیی تایبەت بە گرتنبەری رێوشوێنی خۆپارێزی كە لە چین بۆ رووبەڕووبوونەوەی ڤایرۆسەكە گیراوەتەبەر، پێكهاتووە.\nلە سوڵتاننشینی عومان، دەسەڵاتدارانی پەیوەندیدار رایانگەیاندبوو، دوو حاڵەتی توشبوون چاكبوونەتەوە لەنێوان ئەو شەش حاڵەتەی پێشتر راگەیاندرابوو. وەزارەتی تەندروستی عومانی ئاماژەی بە دەستبەسەركردنی 2367 كەس كردبوو لەلایەن وەزارەتی تەندرستی ، لەگەڵ راگرتنی گەشتە ئاسمانییەكان بۆ ئیتاڵیا.\nلە ئیسرائیل، دوو حاڵەتی توشبوونی نوێ بە ڤایرۆسی كۆرۆنا دەستنیشان كرا، بەو شێوەیە كۆی گشتی ژمارەی توشبوان گەیشتە 10 حاڵەت. نزیكەی 450 سەربازیش لە دوای گەڕانەوەیان لە دەرەوە، خراونەتە ژێر چاودێری تەندروستییەوە.\nلە ئێران، دەسەڵاتداران بەرزبوونەوەی ژمارەی ئەوانەی بەهۆی ڤایرۆسی كۆرۆناوە گیانیانلەدەستداوە، بۆ 66 حاڵەت راگەیاند، لەگەڵ توشبوونی 385 كە كۆی گشتی ژمارەی توشبوانی لە وڵاتەكەدا گەیاندە 978 كەس.\nتێبینی: ژمارەی توشبوان و ئەوانەی بەهۆی ڤایرۆسەكەوە گیانیان لەدەستداوە، ئاماری رۆژانی سەرەتای مانكی ئادارە، ئەو ژمارانەی رۆژانە لە بەرزبوونەوەدان و ئامارەكان گۆڕانكارییان بەسەردا دێت.\nعیراق، رێژەی چاكبوونەوە لە كۆرۆنا دەگاتە(%85)\nپێشنیازی پڕۆژەیەك بۆ حكومەت دەكرێت


فەرموودە: هەرکەسێک بە نێو مزگەوتەکانمان یان بازاڕەکانمان تێپەڕی و تیری پێبوو؛ ئەوا با دەستی سەری تیرەکان بگرێت نەبادا بەهۆیانەوە مسوڵمانێک ئازار بدات - فرەفەرهەنگی فەرموودە وەرگێڕاوەکانی پێغەمبەر -صلى الله عليه وسلم-\nفەرموودە: هەرکەسێک بە نێو مزگەوتەکانمان یان بازاڕەکانمان تێپەڕی و تیری پێبوو؛ ئەوا با دەستی سەری تیرەکان بگرێت نەبادا بەهۆیانەوە مسوڵمانێک ئازار بدات\nپۆلێنکردن: فەزڵەکان وئادابەکان . ئادابە شەرعییەکان . ئادابەکانی ڕێگاوبان وبازاڕ .\nلە ئەبی موسای ئەشعەریەوە -ڕەزای خوای لێبێت- کە پێغەمبەری خودا -صلى اللە علیە وسلم- دەفەرموێت: «هەرکەسێک بە نێو مزگەوتەکانمان یان بازاڕەکانمان تێپەڕی و تیری پێبوو؛ ئەوا با دەستی سەری تیرەکان بگرێت نەبادا بەهۆیانەوە مسوڵمانێک ئازار بدات».\nهەرکەسێک بە نێو مزگەوتێک یان بازاڕێک یان شوێنێکی کۆبوونەوەى مسوڵمانان تێپەڕی ئەگەر تیر یان ڕم یان چەک یان هەرشتێکی هاوشێوەى ئەمانەى پێبوو، ئەوا پێویستە بە وریاییەوە دەستی پێوە بگرێت نەوەک بەهۆیانەوە مسوڵمانێک ئازار بدات.\nفەزڵەکان وئادابەکان . ئادابە شەرعییەکان . ئادابەکانی ڕێگاوبان وبازاڕ .\nفیقه وبنچینەکانی . فیقهی پەرستنەکان . نوێژ . حوکمەکانی مزگەوت .


لەم وێنەیەدا کە یەکشەممە (18 تشرینی دووەم) لەسەر ئینتەرنێت بڵاوکراوەتەوە، سەربازێكی عێراقی تونێلێك دەپشکنێت كه لەلایەن پاشماوەکانی داعشەوە لە چیاکانی بادوش بەکارهێنراوە. [خاوەنی وێنە: فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنەکانی نەینەوا]\nهێزەکانی عێراق، بەپشتیوانی هێزی ئاسمانی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی، دەستیانکردووە بە هەڵمەتێکی گەورە بۆ کردنە ئامانجی بنکە و گردبوونەوەکانی رێکخراوی "دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و سوریا" (داعش). فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنەکانی نەینەوا دووشەممە (19 تشرینی دووەم) رایگەیاند.\nوتەبێژی فەرماندەییەکە، عەمید فیراس بەشار سەبری بە دیارونای وت یەکەکانی فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنەکانی نەینەوا و فیرقەی 20ی سوپا یەکشەممە دەستیانکرد بە هەڵمەتەکە، لەکاتێکدا فڕۆکەکانی هاوپەیمانان پشتیوانی ئاسمانییان دابینکردبوو.\nوتی هەڵمەتەکە مەبەستی پاککردنەوەی چیاکانی بادوشە، بەتایبەتی ناوچەی عەلان لە کەنارەکانی باکوری خۆرئاوای موسڵ، لەو پاشماوانەی داعش کە دەکرێت لە ئەشکەوتەکانی ناوچەکەدا خۆیانشاردبێتەوە، هه‌روه‌ها بۆ تێکشکاندنی حەشارگەکانیان.\nسەبری وتی: "هێرشەکە دوای چەندین زانیاری و وێنەی سەرچاوە هەواڵگرییەکان هات کە لەڕێی چاودێریی ئاسمانییەوە دەستمانکەوتبوو کە چاودێریی جوڵەکانی دوژمن دەکەن لەو ناوچانەی خاکەکەیان سەختن."\nهێزەکانی سوپای عێراق بەشداریده‌كه‌ن لە ئۆپەراسیۆنێكدا کە یەکشەممە (18 تشرینی دووەم) دەستیپێکرد بۆ بنەبڕکردنی پاشماوەکانی داعش لە چیاکانی بادوش، باکوری خۆرئاوای موسڵ. [خاوەنی وێنە: وەزارەتی بەرگری عێراق]\nوتیشی: "لە یەکەم رۆژی هەڵمەتەکەدا، یەکەکانی هێرشەکە و فڕۆکەکانی هاوپەیمانان سێ تونێلیان تێکشکاند لە ناوچەکە."\nهه‌روه‌ها وتی: "تونێلەکان، کە یەکێکیان 100 مەتر درێژ بوو، راخەر و بەتانی و كه‌لوپه‌ل و جلی ئەندامانی داعشیان تێدابوو."\nوتی ژمارەیەك له ئەندامانی داعش کە لەنێو ئەو حەشارگانەدا خۆیانشاردبووه‌وە کوژران و "تیمە ئەندازیارییەکانی سوپا بڕێك بۆمبی دەستکردیان پوچەڵکردەوە کە لە تونێلەکاندا حەشاردرابوون".\nسەبری وتی هەڵمەتەکە بەردەوامدەبێت تا ئەوکاتەی زنجیرە چیاکە پاکدەکرێتەوە لە پاشماوەکانی داعش تا هەر هەڕەشەیەك بۆسەر ئاسایشی شارۆچکە و گوندەکانی ئەو ناوچەیە بنەبڕدەکرێت.\nوتیشی: "ئەوە بەشێكە لە چەند ئۆپەراسیۆنێکی بەرپێگر کە بەردەوام لەلایەن هێزەکانمانەوە ئەنجامدەدرێن دژی دوژمن لە چەندین ناوچەی نەینەوا."\nسەبری وتی ئەم ئۆپەراسیۆنانە لە چیا و گردەکان و دوورگەکانی رووباری دیجلە چڕبوونەتەوە کە دارودرەختیان زۆرە و دەکرێت چەکدارەکان بشارنەوە، لەگەڵ ناوچە بیابانیەکە لە باشوری خۆرئاوای پارێزگاکە.\nوتیشی: "چەند هەفتەیەك لەمەوبەر، ئۆپەراسیۆنی بەدواکەوتن و هێرشبەریمان ئەنجامدەدا کە تیایاندا ئەنجامی بەرچاومان دەستکەوت."\nوتی: "چوارده تیرۆریستمان کوشت و هەشت تونێلمان تێکشکاند لەکاتی ئۆپەراسیۆنێکدا لە زنجیرە چیای عەتشانە" لە خۆرئاوای موسڵ.\nوتیشی: "هه‌روه‌ها 11 کەسمان کوشت لە ئۆپەراسیۆنێکی دیکەدا بۆ شه‌نوكه‌وكردنی قوڵایی بیابانه‌كه لە قەزای حەزر" و لە ناوچەکانی دیکەش بەدرێژایی رێگەی نێوان موسڵ و حەزر.\nسەبری وتی: "ئەو دوو ئۆپەراسیۆنە هەڵمەتی چڕوپڕیان لەپێشەوە هات بۆ بنەبڕکردنی داعش لە دوورگەکانی ئەلبو سەیف و گوندە بچوکە پەرشوبڵاوەکانی باشوری موسڵ، لەگەڵ ناوچەکانی کەنار و دوورگەکانی رووباری دیجلە."\nهێزە عێراقیەکان و سوات هاوکاریدەکەن بۆ دەرکردنی داعش لە ئەلبوسەیف\nماوەیەکە هێزی تایبەت و هێزە ئەمنیەکان هاوکاریدەکەن بۆ پاککردنەوەی دوورگەکانی ئەلبوسەیفی باشوری موسڵ لە پاشماوەکانی داعش.\nئه‌و هێرشانه‌ی بە هەماهەنگی ئه‌نجامده‌درێن دژی پاشماوەکانی داعش لە دوورگەی سینیە و ناوچەکانی نزیكی بوونه‌ته هۆی کوشتنی چەندین چەکدار.


له سه‌ر سه‌کۆی شانۆیه‌ک‌دا... | پارتی كرێكارانی كوردستان - PKK Official Site PKK سایتی فەرمی پەكەكە\nده‌بوو ئازاره‌کانی پیره‌مه‌گرون و سه‌یوان و مامه‌یاره، به گوێی قه‌ره‌داغ بگه‌یه‌نێ، که غه‌ریب نه‌بوون له یه‌ک ...\nچیرۆکی ئه‌م خه‌مه له سه‌ر سه‌کۆی شانۆیه‌ک‌دا، ده‌ستی پێکرد... هه‌ر ئه‌و رۆژه‌ی که له دایک بوو عاشقی هونه‌ر بوو. له ناو شانۆیه‌ک‌دا، رۆڵی عاشقێکی ده‌گێڕا که چاره‌نووسی به‌ر له ژانه‌کانی دایکی قه‌ت نه‌بیسترابوو، قه‌ت نه‌دیترابوو. که هات بڕیاری دا هێنده‌ی دایکی ژان دایگرێ و ئازاری جه‌رگی ره‌ش هه‌ڵگه‌ڕاوی پیره‌مه‌گرون و شڵه‌ژانی دڵی گرده‌که‌ی سه‌یوان و مامه‌یاره له کۆڵ بنێ. کوڕه کوردی تێکۆشه‌ر، پێی خۆش بوو به‌ر له‌وه‌ی بچێت و رێگه‌ی گه‌ڕانه‌وه‌ی لێ بگیرێت، له شانۆیه‌ک‌دا رۆڵ بگێڕێت، بێ ئاگا له‌وه‌ی که ئه‌م ژیانه شانۆیه‌ک بوو و ئه‌ویش ئه‌کته‌رێک له سه‌ر ئه‌م سه‌کۆیه باشکۆیه. ئه‌و سه‌کۆیه‌ی قه‌ت نه‌یدیبوو و قه‌ت پێیدا نه‌گه‌ڕابوو. ده‌یویست رۆڵ بگێڕێت، رۆڵی عاشقێکی جه‌رگ‌سوتاو که برینه‌که‌ی له گه‌ڵ زامی وڵاته‌که‌یدا نه‌بێت، قه‌ت سارێژ نه‌ده‌بوو. به‌ڵام نه‌یارانی ئه‌م شانۆیه زۆر بوون و رێگه‌یه‌کی درێژ و پڕ له مه‌ترسی له پێش بوو.\nئه‌و بڕیاری دابوو و گه‌ڕانه‌وه مه‌حاڵ بوو، وه‌ک هاتنی وی بۆ ئه‌و دونیایه. چوو، به‌و رێگه‌یه‌دا که له وانه‌یه هه‌ر له یه‌که‌م رۆژه‌وه ئاکامه‌که‌ی ده‌زانی. به‌ڵام هه‌ڵیبژارد؛ چونکه شیری دایکێکی خواردبوو که خه‌یانه‌ت پێکردنی مه‌حاڵ بوو وه‌ک وازهێنان له‌و بڕیاره‌ی که دابووی.\nبۆ ئه‌وه‌ی که ئه‌م رێگه‌یه هه‌ڵبژێرێت، ره‌نجی دا، خه‌می خوارد، ئازاری کێشا، ژان دایگرت، به‌ڵام به‌سه‌ر که‌وت و یه‌که‌م شوێنێک که پێی گه‌یشت، قه‌ره‌داغ بوو. ده‌بوو ئازاره‌کانی پیره‌مه‌گرون و سه‌یوان و مامه‌یاره، به گوێی قه‌ره‌داغ بگه‌یه‌نێ، که غه‌ریب نه‌بوون له یه‌ک. ئه‌وانیش تووشی ئه‌و نه‌هامه‌تییه هاتبوون که ساڵان بوو، ئه‌م شاخانه‌ی داگرتبوو.\nگۆران له دیاری "پیره‌مه‌گرون"ه‌وه هاتبوو و ده‌یویست خه‌مه‌کانی بۆ قه‌ره‌داغ باس بکات. شانۆ به‌رده‌وام بوو و قاره‌مانی شانۆیه‌که‌مان ماندوونه‌ناس. عاره‌قه‌ی کردبوو، به‌ڵام رانه‌ده‌وه‌ستا. که هات یه‌که‌م جار پێیان گوت: "راوه‌ستان نیه. که‌سمان راوه‌ستان ناناسین."\nگۆران بۆ خۆی قاره‌مان بوو، راوه‌ستانی نه‌ده‌ناسی. رانه‌وه‌ستا... قه‌ره‌داغی به‌جێ هێشت و به‌ره‌و قه‌ندیلی شۆڕشگێر به‌ڕێ که‌وت. له باوه‌شی قه‌ندیلیشدا، هه‌ر ئه‌ستێره‌کان ده‌زانن، چه‌ند شه‌وی ره‌ش وه‌نه‌وزی دا و ئاگای له ئاسمان ده‌بوو. خۆی پێی گوتم؛ بارانی له قه‌ندیل له باوه‌ش گرت و جارێکی تر سوێندی هه‌بوونی بۆ دووباره کرده‌وه. قه‌ت له بیرمان ناچێ، که پێ ده‌که‌نی ده‌دانه که‌له‌که‌ی دیار ده‌بوو که سه‌رنجی هه‌ر که‌سی بۆ لای خۆی راده‌کێشا. ئه‌ویش ده‌یزانی هه‌ر که‌س خۆشی ده‌وێ و که‌س نایدرکێنێ...\nشانۆ به‌رده‌وام بوو و ئه‌ویش هیوادار!\nعاشقی شانۆ و ده‌سته گوڵێک شلێره و به‌یبوون و تۆزێ بارانه بوو...\nشانۆ به‌ره‌و ته‌واوبوون ده‌چوو و قاره‌مان به په‌له‌ی سه‌رکه‌وتن! ده‌نگی چه‌ند فیشه‌کێک هات و قاره‌مانیان شه‌هید خستین. له دوای ئه‌م ده‌نگانه سه‌کۆی شانۆ به ئارامی ده‌گریا، بینه‌ران خۆیان بۆ نه‌گیراو هه‌ر که‌س هاته به‌ر باران، باران بیره‌وه‌ری گۆرانی به بیر ده‌هێنانه‌وه. بارانێک، ده‌ستێک گوڵی سوێسن و به‌یبوون، هه‌زاران ئینسانی دڵ له کوڵ و تامه‌زرۆی بارانه، له‌گه‌ڵ هه‌نسکی پیره‌دایکێک هێنده‌ی کوڕه‌که‌ی قاره‌مان و رووسوور که نه‌یهێشت که‌س فرمێسکه‌کانی ببینێت و خه‌مێکی قووڵ که له چه‌ند دێڕدا نووسرابوو؛\nخه‌می چاره‌نووسی نووسینه‌کانم ده‌خۆم، ئه‌و که‌سانه‌ی که زۆر لێیان دڵنیام، وه‌ک خۆم بێ هێزن، یه‌ک ره‌نگن، یه‌ک شێوه‌ن و یه‌ک جلیان له به‌ر دایه، له یه‌ک ئاواز ده‌ده‌ن و مه‌رگیش سه‌رچۆپی ئه‌م هه‌ڵپه‌ڕکێیه‌ی گرتووه...\nئێمه‌ش هه‌ستاین به سارێژی ئه‌م برینه. ویستمان له ژێر خاکدا ئارام بێت و خه‌می نووسینه‌کانی نه‌خوات. شانۆیه‌که‌مان چاو لێکرد، عاشقی قاره‌مانی ئه‌م شانۆیه بووین و له سه‌ر لاپه‌ڕه‌ی یه‌که‌می هه‌موو نووسینه‌کانی دا، به قه‌ڵه‌مێکی خوێناوی نووسیمان؛ له سه‌ر سه‌کۆی شانۆیه‌ک‌دا…\n28/ی مارسی 2003\nناوه‌ندی چاپه‌مه‌نی و راگه‌یاندنی قوتابخانه‌ی ئه‌ده‌بی ساریا باران


قارەمانێکی تراژیک سەما یوجە | سورانی\nساڵی"1971"لە ئاگری لەدایکبووە، لەناو ریزەکاندا بە لەیلا و سەرهەڵدان ناسراوە. ساڵی "1988" لە زانکۆ بە خەبات و تێکۆشانی "PKK" ئاشنا دەبێ. سەما یوجە یان سەما سەرحەد نامەیەکی بەپێز و پڕ لە واتای پیرۆزی لەدوای خۆی بۆ رێبەری گەلی کورد و گەلی کورد و رای گشتی بەجێهێشت، لەم نامەیەدا کە بۆتە ناسنامەی هەڤالڕ سەما و لەپاش خۆی گەورەیی و پیرۆزی چالاکییەکەی تێدا روون دەکاتەوە زۆر گەوهەرییانە راستینە شاراوەکانی هزری و لە چوارچێوەی هزری خۆیشیدا لێکدانەوەی مرۆڤ و نشتمان و ئازادی وەدەستدەگرێ.\nسەما یوجە دەڵێ:-\nوەکو کچە کوردێک کاتێ بۆ رابوردوو دەگەڕێمەوە و دەڕوانم دەبینم گەلێک لاوازی مرۆییانە، کێشەی کەسایەتی و کەموکوڕی سیاسی و رێکخستنیانە هەن کەوا دەشێ هەر مرۆڤێکی کورد هەر ژنێک و تەنانەت هەر مرۆڤێک کە لەسەر رەوتی ئازادین دووچاری هاتبن و تێیدا ژیابن، بەڵام بەهیچ شێوەیەک لە شوێنی خۆیم دانەنا. سەرۆک ئاپۆ و فێرکارییە ئازادییەکانی بە رێبەرایەتی ئەو، بووە سەرچاوەی بەردەوام لەسەر پێ راوەستانم. لە پێگەی ئێستاکەدا، دەبینم کەوا تێکڕای ناکۆکییەکانی چینی سەردەستی نێو کۆمەڵگای کوردی و هەروەها کۆمەڵگای کوردەواری لە کەسایەتی ژنێکدا بەدوا خاڵی خۆی گەیشتووە و لە هەمانکاتدا دەبینم خاڵی بواردنیشیان هەیە. بێ موبالەغە، لە ئەندازەی شەڕەکانی ناو کەسایەتی خۆمدا هەست بە شەڕی هەزاران ساڵە دەکەم و گوێ بیستی دەبم. ئەمە لە هەمانکاتدا کاتی لە خۆ بواردنیشم دەردەبڕێ. دەزانم کە ئەمە سوتفە نەبوو. ئەم دۆخە زۆر لە نزیکەوە پەیوەندی بەگەیشتن بە قۆناخی"لەشەڕدا سەرکەوتن و لە ژیاندا ئازادی" تێکۆشانی بە مرۆڤبوون، بە کۆمەڵایەتیبوون، ئازادبوونی سەرۆک ئاپۆیە لە راستینەی کورددا. ئەو ئاستەی خەبات و تێکۆشان پێیگەیشتووە و لە ئەنجامی دەربڕینی کاروخەباتەکانی بە پارتی بوون لەو شوێنانەی ئێمەی لێین، من زیاتر ئەم راستییە لێکدەدەمەوە:-\nچۆن لە ئاسماندا دوو خۆر نییە و ناشبێ، بۆ مرۆڤێکیش، بۆ ژنێک کە بیهەوێ ئازاد بێت، دوو بژارەی ژیان و دوو ناوەندی مۆراڵ بوونی نابێ.\nکاتێ کە ئەم رستانە دەنووسم، ئەو کاتەیە کە لە خۆمدا لە بواری فکری و مۆڕاڵ و بوارەکانی ژیانەوە، سەرۆک ئاپۆم کردۆتە تاکە ناوەندێک و سەرجەم کۆسپ و تەگەرەکانم بواردووە.\nبۆ کچە شەڕوانانی ئازادی کوردستان:\nتێکۆشانی رزگاری نەتەوەییمان بە رێبەرایەتی رێبەر ئاپۆ و "PKK" بە توێژینەوەی پاشوەڕۆییەکانی کۆمەڵگای کوردستان لە هەوڵی چارەسەرکردنی بناخەییانەی کێشەکاندایە. بێگومان لە بەین چوونی ژن لەگەلڕ سەرهەڵدانی کۆمەڵگای چینایەتی دەستی پێکردووە. بەتایبەتی لە کوردستاندا لەبەین چوونی ژن و لەلایەنی رەگەزییەوە لەباربردنی، بۆتە هۆی سەرلەنوێ بە قووڵایی سەرهەڵدانەوەی کێشەکانی ژن لە کوردستاندا. لە قۆناخی بەرلە دەستپێبوونی تێکۆشانی رزگاری نەتەوەییمان لە کوردستاندا نەدەشیا باس لە هەبوون و ئیرادەی ژن بکرایە. ژن هیچێک بوو، وەک شاعیری بەناوبانگی تورک "نازم حیکمەت" گوزارەی لێوە دەکات"لە خوانەکەماندا جێگەی لە دوای جێگەی مانگاوەیە" ئازادبوونی ژنی کورد کە لە پێگەیەکی هێندە نالەبار و خراپدایە، هەوڵ و تەقەلایەکی هاوتای گەورەیی کێشەکەی دەوێ. تاوەکو کێشەی ژن کە رێژەکەی زیاترە لە نێوەی رێژەی کۆمەڵگای کورد چارەسەر نەبێ، ناتوانرێ باس لە ئازادی و ئازادبوونی ژنی کوردەوە بکرێ. رێبەر ئاپۆ لەگەلڕ وەدەستگرتنی تێکڕای کێشەکانی دیکەدا، لە مژاری کێشەی ژنیشدا بە شیکارە قووڵ و بە پێزەکانی، پێشەنگایەتی بناخەییانەی لە رەوتی چارەسەرکردنی ئەم کێشەیەدا کردووە. ئاستی پێشکەوتنی ئەوڕۆکە و خاڵی پێشکەوتن و ئازادی ژن، ئاماژە بە ئەندازەیەکی بەرز و گەشەسەندوو دەکات. هەنگاوەکانی پارتیمان "PKK" لەم مژارەدا لەسەر بنەمای زیاتر نزیککردنەوەی ئەم قۆناخەیە. هەوڵ و خەباتی ئازادکردنی ژن زۆر پیرۆزە و زۆر بەرهەمدارە. لەم روانگەیەوە ئەوەی هەرە زۆر پێویستە پەیوەست بێت بە رێبەر ئاپۆ وە، ئەوەی زۆر پێویستە شەڕ بکات، گیان ببەخشێ، رەنج بدا خودی ژنە و ژنیش لەم بوارەدا بۆتە وەڵام و شەپۆل شەپۆل دەستیان کردووە بە بەرەو پیرەوە هاتنی ریزەکان و هەنگاونان بەرەو ئازادی. رێگەی ئازادبوون بەشەڕ و شەڕکردندا دەرباز دەبێ. شەڕکردنێکی باش پێویستی بە خۆڕێکخستن و رێکخستنێکی باش هەیە، گەر رێکخستنێکی بەهێز دروست بکەین ئەوکات دەتوانین باس لە ئیرادەیەکی بەهێزیش بکەین. ئەوڕۆکە راستینەیەکی سەلمێنراوە کەوا ئازادی و ئازادبوونی ژن بەشەڕکردن وەدەستدێ. کەوایە ئامانجەکانمان دیارن. نیشتمانپەروەری، پەیوەستداری، بە بڕیاری و خیرەت و بەجەرگی خاسیەتی تایبەتن بە ژنی کورد، پێویستە ئەمانە و خاسیەتە پۆزەتیفەکانی دیترمان لەبەرژەوەندی رێکخستندا بخەینە گەڕ و ببینە خاوەنی هەوڵ و خەباتێکی بێ ئامان.\nئەو بڕیارەی لەسەر ئەم بناخەیە وەرمگرتووە بۆ بوون بە گەریلای "گیانباز" تەنها لەسەرناوی خۆم نییە، ئەم بڕیارە کە بەر لە هەموو شتێک بۆئەوەی ببمە شایانی هەوڵ و خەباتی رێبەر ئاپۆ و پارتیمان "PKK"، بۆ ئازادی گەلە چەوساوەکان بەگشتی و بۆ ئازادی گەلی کوردستان بەتایبەتی، وەڵامدانەوە بە خواست و هیواکانی ژنی کورد و بە ئامانجی بوون بە نوێنەری ئەوان وەرمگرتووە، مۆرالڕ و خیرەت و لە هەنگیەکی گەورەم پێ دەدات، هەستی وا جوانم لەلا دەبزوێنی کە دەربڕینیان زەحمەتە. بەردەوام بوون لەسەر رەوت و رێبازی ژنە شەهیدانی ئازادی و بەرخۆدانوانە گەورەکان، خاوەنداریکردنێکی راستەقینە و دروستانە لە میراسەکانیان هەستێکی زۆر شەرەفمەندانەیە. لەبەر ئەوەی دەبمە خاوەنی ئەم ئەرکە شەرەفمەندانەیەش، خۆم بە بەختەوەر دەبینم. ژنە شەڕوانەکان کە لە شاخەکانی کوردستاندا لەپێناو ئازادیدا و تێدەکۆشن و بە دانبەخۆداگری لە هەنبەر هەموو زۆری و زەحمەتییەکەوە فیداکاری دەکەن و خاوەنی رەنج و خەباتن، بەباوەڕداریمەوە بەوەی کە لەسەر رێڕەوی هەوڵ و خەباتی رێبەر ئاپۆ زیاتر بەرەو خۆ رێکخستنەوە دەچن و بەهێز دەبن و دەبنە خاوەنی بەڵێن و ئیرادە، لەپێناو خولقاندنی زەمینەیەکی وەهادا بە سوپا دەبن و دەبنە وەڵامی سەرجەم ئەمانە و بە دەستی خۆیان داهاتوویەکی ئازاد بونیاد دەنێن، تێکڕایان سڵاو دەکەم.\nهەڤاڵ سەما لە روانگەیەکی تایبەت و زانستییانەوە لە مێژوو بەگشتی و مێژووی کورد بەتایبەتی دەڕوانێ، مێژوو کە دەستەواژەیەکە و لە راستیدا کۆی نووسراوەی راستینەی روودا و بەسەرهاتە رۆژانەییەکانی مرۆڤە و زوانێکی تایبەت بەخۆی هەیە، لەبناخەدا دوورە لە لایەنگری و دەستی رەش، بەڵام مێژووی کورد و کوردستان لەروانگەی هەڤاڵ سەما وە پێناسەیەکی دیکەی وەبەرناوە.\nلەمێژووی گەلاندا هەندێ رووداو هەن کە قەدەری گەلان دەگۆڕن. کە لە مێژووی کوردستانیش دەڕوانین مێژووی کورد بە پێچەوانەی راستییەکانی نووسراوەتەوە. مێژووی کورد مێژووی سەربەرەو ژێر چوونە. کوردان جێگەیەکی دیار و گرنگیان هەیە لە کۆمەڵگای سەرەتاییدا و لە چاخی کۆیلایەتییدا، مرۆڤی کوردستان لەو سەردەمانە کاریگەرییەکی زۆر گەورەی هەیە. پاش ئەوەی کەوتنە ژێر فەرمانڕەوایی پارسەکان ئازادی خۆیانیان لەدەست دەدەن و جارێکی دیکە نەیتوانیوە ئیرادەی خۆیان لەژێردەستی فەرمانڕەواکاندا رزگار بکەن. بە سەدان سالڕ لە ژێر سەڵتەناتی نەتەوەی جیاجیادا ژیاوە، کوردستان بۆتە مەیدانی شەڕ و جەنگی گەلانی جیاجیا. سیاسەتی "پەرتکە و زاڵبە"ی داگیرکەران بەشێوەیەکی زۆر پۆخڵانە و بە شەڕی تایبەتەوە بەسەر گەلەکەمانیاندا سەپاندووە، گەل بەرەو "مردنی سپی"یەوە براوە و ناچاری لەنێوچوونی نەتەوەیی کراوە. لێرەوە خیانەت و بەرخۆدانی تێکچڕژاوە، خیانەتە ناوخۆییەکان بەردەوام هەوڵی ناشیرینکردنی بەرخۆدانەکانی داوە و زۆربەی کاتیش ئەنجامگیر بوون. ئەم سەرەوخوار چوونەی مێژوو بە دامەزرانی "PKK" لە "27 – 11- 1978" راوەستێنراوە. کوردستان بێ مرۆڤ کراوە، بە هەزاران کەسمان بە کۆمەڵ کوژراون، لەلایەکەوە بە هێرشەکانی کۆنتر گەریلا و بکەری نادیار لە هەوڵی لەنێو بردنی کەسانمانن، لەلایەکی دیکەشەوە بەمردن و کوشتن لە هەوڵی ترساندنی ئەوانەدان کە هێشتا لە ژیاندا ماون. زۆرێکمان بە ساخی براینە نێو بەندیخانەکان و لاشەمان دەردەکرا و زۆر بەدەلی گەورەمان داوە. بەڵام لەمێژوودا جاری یەکەمە وەک گەل هێندە بەهێز دەبین، هێندە نیشتمانپەروەر دەبین، نەتەوەیی بووین، لە ئازادیی نزیک دەبین، جاری یەکەمە هێندە شەرەفمەند کراین، ملکەچ و سەرشۆڕ نین. بە سەربەرزییەوە لە سەرجەم مرۆڤایەتی دەڕوانین، چونکە ئیدی لە پێناو ئازادیماندا شەڕ دەکەین. پێویستە خاوەن لە نەریتی بەرخۆدانە ئەفسانەییە جوانەکەی بەرخۆدانوانەکانمان مەزڵوم، کەمال، خەیری، فەرهاد، زەکییە، بێریڤان، بێریتان و روناهی بدەین کە گەوهەری گەشەسەندن و گەورەبوونی شەڕ و خەبات و تێکۆشانەکەمانن.\nلەسەر ئەم بنەمایەش وەک پێویستی پەیوەستداریم بە پارتەکەمان "PKK"، رێبەر ئاپۆ، گەورە بەرخۆدانوانە شەهیدەکانمان، بەرخۆدانوانانی زیندانەکان، شەڕوانانی ئازادی لە چیاکان، وڵاتەکەم و گەلەکەمەوە، چالاکی "گیانبازی" ئەنجام دەدەم. بەم چالاکییەم بەو مۆڕاڵ و هێزەوەی لە گەلەکەمم وەرگرتووە دەچمە سەر دوژمن، هەوڵ دەدەم ببمە دەربڕی خواستی ئازادی گەلەکەم.


فۆڕمی تۆمارکردنی بابەت | عادل موڕاد\n- لە 11ی کانونی یەکەمی 1949 لە #خانەقین# لە دایکبووە. ئەندامی دەستەی دامەزرێنەری یەکێتی نیشتمانیی کوردستان و لێپرسراوی ئەنجوومەنی ناوەندی یەکێتیی بوو. خوێندنی سەرەتایی لە خوێندنگەی کوردانی فەیلی و هەردوو قۆناغی ناوەندی و ئامادەیی لە #بەغدا#د تەواو کردووە. عەدل موراد، سەرەڕای دووری لە کوردستان ژیانی سیاسیی لە پێناو کوردایەتیدا بە زوویی دەستپێکردووە. لەو پێناوەشدا لە ساڵی 1965 لە بەغداد پەیوەندی بە رێکخستنەکانی #پارتی دیموکراتی کوردستان#ەوە کردووە. لە ساڵی 1966دا لە بەشی کیمیای کۆلێژی پەروەردەی زانکۆی بەغداد وەرگیراوەو لەو ماوەیەدا سەرپەرشتی بەشێکی رێکخستنەکانی بەغدادی کردووە. لە ساڵی 1969 کاتێک بەشێکی رێکخستنەکان ئاشکرا دەبن و واز لە خوێندن دەهێنێت و روو دەکاتە شاخ و دەبێتە پێشمەرگە. لە ژیانی پێشمەرگایەتیدا دەبێتە ئەندامی ناوچەی پارتی لە ناوچەی باڵەکایەتی و لە هەمان کاتدا لەبەر کەمی مامۆستای گوندەکان، لە خوێندنگەی یەکێک لە گوندەکان دەست بە کاری مامۆستایەتی دەکات. پاش راگەیاندنی بەیاننامەی 11ی ئازاریی ساڵی 1970 لە کۆنگرەی یەکێتی قوتابیانی کوردستان بە سکرتێری یەکێتیەکە هەڵدەبژێردرێت. لەدوای ئەمە،دەگەڕێتەوە بەغدادو تا ساڵی 1974 و بەر لە دەسپێکردنەوەی شەڕ لە نێوان کوردو رژێمیدا، بەغداد بەجێ دەهێڵیت. دواتر و لە پاش هەرەس هێنانی شۆڕشی ئەیلول لە ساڵی 1975 ئاوارەی #ئێران# دەبێت، و هەر لەو ساڵەشدا ئێران بەجێدەهێڵیت و روو دەکاتە وڵاتی #سوریا#. کاتێک دەچێتە سوریا، لەوێ لەگەڵ #مام جەلال# پەیوەندی دروست دەکات و بەشدار دەبێت لە دامەزراندنی #یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان#. دوا بەدوای دامەزراندنی یەکێتی، لێپرسراوێتی رێکخستنی نێو وڵاتی دەکەوێتە ئەستۆ و دواتریش بۆ دروستکردنی رێکخستن لە ئەوروپا، دەچێتە ئەوروپا و توانی بناغەیەک بۆ رێکخستنی یەکێتی لە چەند وڵاتێکی ئەوروپی دابنێت. پاش گەڕانەوەی بۆ سوریا، لەگەڵ ئەندامانی دیکەی دەستەی دامەزرێنەردا سەرقاڵی دابینکردنی پێویستیەکانی دەستپێکردنەوەی خەباتی چەکداری دەبێت لە کوردستان و لەم رووەوە لێپرسراوی ئەرکە لۆجستیەکان و ناردنی مەفرەزە سەرەتاییەکانی بۆ ناو وڵات دەکەوێتە ئەستۆ…=KTML_Photo_Begin=https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2015/125398/0010.JPG=KTML_Photo_Alt=عادل موڕا و مام جەلال=KTML_Style=width:30%;height:20%;float:right;=KTML_Photo_Target_Link=https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2015/125398/0010.JPG=KTML_Photo_End= لە مانگی کانوونی دووەمی ساڵی 1979 دەگەڕێتەوە بۆ کوردستان و لە ناوزەنگ دەگیرسێتەوە. بەڵام لە مانگی شوباتی هەمان ساڵدا، لەبەر هەندێ هۆکاری سیاسی واز لە یەکێتی دەهێنێت و دەگەڕێتەوە بۆ سوریا، پاشان لە رۆژنامەی سەفیر وەک رۆژنامەنووس دەست بەکار دەبێت. لە ساڵی 1981 پەیوەندی بە حزبی سۆسیالیستی کوردستان دەکات و لە کۆنگرەی یەکەمی ئەو حزبەدا کە لە مانگی ئایاردا بەسترا، بە ئەندامی کۆمیتەی سەرکردایەتی هەڵدەبژێردرێت. پاشان و لە ساڵی 1994 پەیوەندی بە ریزەکانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانەوە دەکاتەوەو پلەی ئەندامی کۆمیتەی سەرکردایەتی پێ دەدرێت. دواتر لە شاری هەولێر لێپرسراوێتی مەکتەبی ناوەندنی راگەیاندی یەکێتی پێ دەسپێردرێت و تا ساڵی 2000 بەردەوام دەبێت. هەر لە هەمان ساڵدا وەک لپرسراوی پەیوەندییەکانی یەکێتی لە سوریا دەگیرسێتەوە.. لە کانوونی دووەمی ساڵی 2003دا دەگەڕێتەوە بۆ کوردستان و بەشدار دەبێت لەو هەوڵانەی کە بۆ رژێمی بەعس لە ئارادا بوون. لەگەڵ رووخانی رژێمی بەعس لە ساڵی 2003دا دەچێتە بەغدادو ئەرکی پەیوەندی و دیپلۆماتکارانە دەگرێتە ئەستۆو ماوەیەکیش لە ئەنجوومەنی حوکم نوێنەری مام جەلال دەبێت. ساڵی 2004 دەبێتە باڵیۆزی عێراق لە رۆمانیا. لە دوای ئەوەی لە ساڵی 2010 لە کۆنگرەی سێیەمی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستاندا خۆی بۆ کۆمیەتی سەرکردایەتی هەڵنابژێرێت. لە ساڵی 2012دا لێپرسراوێتی ئەنجوومەنی ناوەندی یەکێتیی پێدەدرێت. کە ئەمە دوایین وێستگەی کاری سیاسی بەگشتی و بەتایبەتیش لە ناو یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان دەبێت. - بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە کیمیا لە زانکۆی بەغدا بەدەستهێناوە. - لەتەمەنی 16 ساڵییەوە دەستی بە کاری سیاسی کردووەو یەکێک بووە لەدەستەی دامەزرێنەرانی یەکێتی. - لە حکومەتی کاتی عێراق نوێنەری یەکێتی بووە لە بەغدا. - ماوەیەک نوێنەری #مام جەلال# بووە لە دیمەشق. - ماوەی چوار ساڵ باڵیۆزی عێراق بووە لە رۆمانیا. - ماوەی چەند ساڵێک لێپرسراوی ناوەندی راگەیاندنی یەکێتی بووە. - دوا پۆستی، سکرتێری ئەنجومەنی ناوەندی یەکێتی بوو. - رۆژی #18-05-2018# لە ئەڵمانیا بەهۆی نەخۆشییەوە کۆچی دوایی کرد.


دەمیرتاش بۆ ئۆپۆزسیۆنی توركیا: شەرم دامدەگرێت بەو حاڵەوە دەتانبینم\nڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست 31/05/2022 - 09:39 Karzan Gilî\nسەڵاحەدین دەمیرتاش، هاوسەرۆكی پێشووی پارتی دیموكراتی گەلان (هەدەپە)، لە تازەترین هەڵوێستیدا بەرامبەر بە پارتە ئۆپۆزسیۆنەكانی توركیا، دەڵێت تكاتان لێدەكەم بە خۆتاندا وەرنەوە و ئەو سیاسەتەی ئێستاتان ناتانباتە هیچ شوێنێك.\nدەمیرتاش، لە تازەترین وتاریدا، پێیوایە 70%ی دەنگدەری توركیا لەگەڵ گۆڕینی دەسەڵاتن و چاویان بڕیوەتە ئۆپۆزسیۆنی توركیا و چاوەڕێن ئەوان رێگەچارەیەك بۆ ئەو بارودۆخە بدۆزنەوە.\nدەمیرتاش دەنووسێت: ”70%ی دەنگدەری توركیا لەگەڵ گۆڕینی دەسەڵاتن. وچاویان بڕیوەتە ئۆپۆزسیۆنی توركیا و چاوەڕێن ئەوان رێگەچارەیەك بۆ ئەو بارودۆخە بدۆزنەوە. بەشێكی زۆری دەنگدەرەكان دوو دڵن دەنگ بە كام لایه‌ن بدەن، بەداخەوە پارتە ئۆپۆزسیۆنەكانیش لە توركیا لەو دەنگدەرانە دوو دڵترن، تكاتان لێ دەكەم وەرنەوە سەر خۆتان“.\nلەبەشێكی دیكه‌ی وتارەكەیدا، دەمیرتاش رەخنە لە ئۆپۆزسیۆنی توركیا دەگرێت، چونكە دوو دڵن لەوەی كێ بكەنە ركابەری رەجەب تەییب ئەردۆغان، بۆ هەڵبژاردنی داهاتووی توركیا.\nبۆیە دەڵێت: ”وەكوو سیاسییەك، كە لە گرتوخانەم، شەرم دامدەگرێت بەو حاڵەوە دەتانبینم. ئێوە دەبێت پەیامێكی هاوبەش و جیدیتان هەبێت و وڵات لە كەناری كەوتنە ناو كەندەوە دەربكەن و ئەمە بەرپرسیارییەتی هەمووتانە“


ده‌رباره‌ی دوكانی سیاسی – Knwe.org\nسەرەکی » وتار » دکتۆر لوئەی جاف » ده‌رباره‌ی دوكانی سیاسی\nسیاسەت وەک سیستەم، دینامیکییە، هه‌میشه له جوڵاندایه وەستاو نییە، بۆیە هاوڕێیەتی هەمیشەیی و دوژمنایەتی هەمیشەیی تێدا نییە. دیدی سەدەی نوێ بۆ سیاسەت، بینینێتی وەكو قوتابخانەیەك کە تیایدا فێرئەبین، باشتر رووداوەکان ئەنەلیزە دەکەین، زیاتر و روونتر لە رووداوەکان تێدەگەین، بەگرنگییەوە ئاڵوگۆڕی بیروڕا ئەكەین و لە سەرووی هەمووشی بەپڕۆژەی دیراسه‌كراو کۆمەڵگەو وڵات پێشدەخەین.\nئەمڕۆ لە جیهانی پێشكەوتوو و مۆدێرندا باس لە ئاستی رۆشنبیری و توانای ئامادەكردنی پڕۆژەی سیاسی، پڕۆژەی كۆمەڵایەتی، پڕۆژەی ئابووری و کلتووری هتد، دەكرێت لە ته‌كلیفكردنی هەر لێپرسراوێكی حزبی یان حكومی. به‌واتایه‌كی تر، جێگە نییە لە گۆڕەپانی گشتیدا بۆ خەڵكی ناشارەزاو بێ ئه‌زموون لە ڕووی فیكری و کلتووری گشتییەوە. لە جیهانی پێشكەوتوو و مۆدێرندا باس لە توانای لێكۆڵینەوە و تێگەیشتن لە هەلومەرجی سیاسی، ئابووری و سۆسیۆلۆجیای کۆمەڵگە دەكرێت بۆ گەیشتن بەڕاستییەكان و دۆزینەوەی چارەسەری بابەتیانەو زانستیانە بەپێی داتاو زانیاری تەواو بۆ بەدەستهێنانی ئامانجەکان. به‌واتایه‌كی تر، هاویشتنی هه‌نگاوی لۆژیكی بۆ به‌ده‌ستهێنانی ئه‌نجامی لۆژیكی.\nبەداخێكی زۆرەوە گۆڕه‌پانی سیاسی و بواری گشتی لە هەرێمی كوردستان خەریکە دوور ده‌خرێته‌وه له پڕۆسەی سروشتی پێشخستنی کۆمەڵگە و بیناکردنی دەزگا و دەوڵەت. دیارده‌ی لیست و حزب دروستكردن له كوردستان، به‌تایبه‌تی له ناوچه‌ی سلێمانی و ده‌وروبه‌ری، له‌جه‌وهه‌ردا پێویستییه‌كی سیاسی نییه. بگره ته‌نها دوکانداری سیاسییە، بژێوی پەیداکردن و پاراستنی مه‌كانه‌تی كۆمه‌ڵایه‌تی چه‌ند كه‌سایه‌تییه‌كی سیاسییه و هیچی تر. له‌ڕووی فیكری و فه‌لسه‌فی و قوتابخانه‌ی سیاسییەوە، له گۆڕه‌پانی سیاسی كوردستاندا حزبی چه‌پڕه‌و، راستڕه‌و، سۆسیال دیموكرات، موحافزكار و ئیسلامیی هه‌یه و چه‌ندین ساڵه خۆیان تاقیكردۆته‌وه له هه‌ڵبژاردنه‌كان و قه‌باره‌یان زانراوه. هه‌ڵه‌یه وا بزانین به دروستكردنی حزبی نوێ، گۆڕانكاریی گه‌وره‌ی سیاسی، ئابووری، كۆمه‌ڵایه‌تی، كلتووری و فه‌رهه‌نگی دێته به‌رهه‌م. له داهاتوودا گۆڕانكاریی ئه‌گه‌ر به‌دی بكرێت ته‌نها له‌ڕووی شكڵییەوە ده‌بێت نه‌ك له‌ڕووی بنه‌ما و ناوه‌رۆكەوە. كه‌واتە هاووڵاتی ساده چ قازانجێك ده‌كات له دروستبوونی ئه‌و حزب و لیسته نوێیانه‌دا؟ ئایه چ پڕۆژه‌یه‌كی نوێی سیحرییان پێیه كه هه‌رێمی كوردستان له ماوه‌ی نێوان دوو هه‌ڵبژاردندا بكه‌ن به سویسرا؟\nله‌لایه‌كی تره‌وه، ئه‌وه‌ی به‌دیده‌كرێت، بارەگای حزبە دێرینه‌كان بۆتە دیوەخانی چا خواردنەوە و ململانێی نا تەندروست و دەمارگیریی. ئەمەش وایکردووە لە خەڵکی شارەزا و بەتوانا دوور بکەونەوە لە گۆڕەپانی سیاسی به‌گشتی و به‌شداریكردن له بابه‌ته گرنگه‌كانی بواری گشتی و خزمەتکردن بەکۆمەڵگە و نیشتمان. ئەوەی ئاشكرایە و دەیبینین، لە هەرێمی کوردستاندا بەپێی پێویست گوێ ناگیرێت لە شارەزا و تەکنۆکراتەکان، رۆشنبیران و هونەرمەندان کە نوخبەی کۆمەڵگەن. ئەگەر سەیری رێژەی وازهێنان، دوورکەوتنەوە و بێزاربوون بکەین لە ژیانی سیاسی لە ماوەی رابردوودا، دەبینین كە رێژەی رۆشنبیران و خاوەن بڕوانامەی بەرز بەشی شێریان بەرکەوتووە. ئەمەش ئەگەر شتێك بگەیەنێت ئەوە دەگەیەنێت كە حکومەتی هەرێمی کوردستان و حزبە دێرینه‌کان به بایه‌خه‌وه وه‌كو جاران گوێ ناگرن و خەڵكی تەكنۆكرات لە خۆیان كۆناكه‌نه‌وه. ئه‌مه‌ش یه‌كێكه له هۆكانی دروستبوون یان سه‌رهه‌ڵدانه‌وه‌ی دیارده‌ی دوكانی سیاسیی له هه‌رێمی كوردستاندا.\n*نوێنەری یەکێتی لە فەڕەنسا\nعەقڵی مرۆڤ و عەقڵی دەستکرد


پێشەوای پراگماتیست\nتیۆر و تێگە توانای وەیان هەیە مرۆڤ بناسێنن. واتە مرۆڤ زۆر جار لە ڕوانگەی تیۆر و تێگەوە پێناسە دەکرێت. پێشەوا مرۆیەکە کە بە ڕەفتاری خۆی کۆمەڵێک تێگەی مانا کردۆتەوە. بۆ نموونە ڕاستگۆیی، وەفاداری، ئازایەتی و هتد. بەڵام، کەمتر هەوڵ دراوە لە ڕوانگەی تیۆر و تێگەوە پێشەوا بناسێنرێت. ئەوەی لە بەر دەستتان دایە بەشێکە لە زنجیرە وتارێک کە هەوڵ دەدا لە ڕووی تێگە و تیۆری جوداوازی وەک پراگماتیسم، لە چەندین بەشدا، باس لە کەسایەتی پێشەوا بکات.\nتێگەی پراگماتیسم یەکەم جار لە لایەن "چارلز سیندیرس پیرس”، مەنتیق زانی ئەمریکی، لە ساڵی ١٨٧٨ دا بەکار هێنراوە. پراگماتیسم قوتابخانەیەکە کە گرینگی بە کردەوە دەدا و ڕەوشتێکە لە فەلسەفەدا کە بە پێی کردار سەیری بابەتەکان دەکا. لای پراگماتیستەکان بە سوودبوون و بە ئاکام گەیاندن دوو پێوەرن کە حەقیقەتی بابەتێک دەسەلمێنن.\nئەگەر عەمەل گەرایی وەک پێناسەی پراگماتیسم وەربگرین، هەنگاوی کرداری پێشەوا نیشان دەدا کە پێشەوا ئینسانێکی پراگماتیست بووە. پێشەوا بە کرداری خۆی نیشانی داوە کە حیکمەتی کار نەک لە ئاخاڤتن بەڵکوو لە جێبەجێ کردن دایە. تا ڕادەیەک کە هیچ خەتەرێک ئەویان لە ئەنجام وکردەوە نەپرینگاندۆتەوە.عەمەل گەرایی پێشەوا لەو جێگایەدا دەگاتە لووتکەی خۆی کە بە ئامادەییەوە بەرەو سێدارەیەک دەچێت کە پێشتر وەک ئاکامی کردەوەی خۆی پێشبینی کردووە. واتە هەڵدانی سێدارە و دواتر هەنگاو نانی بەرەو پەتی سێدارە ئاکامی کرداریی خۆیەتی. کردارێک کە لەودا تێگەی پراگماتیسم و بەردەوامی بە عەینییەت دەگات. کردارێک کە زانیوییە بە لەسێدارەدانی ئەو کۆتایی پێ نایەت بەڵکوو بەردەوام دەبێت و کرداری هاوشێوە بەرهەم دێنێتەوە. کردارێک کە دواتر ئەبێ بە ڕووحی کردەیی نەتەوەیەک و قوتابخانەیەکی لە سەر دادەمەزرێت.\nپێشەوا بە کرداری خۆی توانی ببێت بە قوتابخانەیەک کە دواتر بەشێکی زۆر لە لاوانی کورد بە پیوەرەکانی ئەو پەروەردە بوون. مامۆستایەک کە بە پەروەردەیەکی کرداری توانی بیروباوەر لە گەل کرداری جۆمگەکانی کۆمەڵگەدا گرێ بدا. کردارێک کە دوای تێپەڕینی حەفتا ساڵ، پێشەوای بە سیمبۆلی وەفاداری و ئەخلاق لە سیاسەتدا قەبڵاند و کردییە پیوەر بۆ سیاسەتمەدارانی بەر لە خۆی و دوای خۆی.\nکردەوە بە لای پێشەواوە زۆر گرینگتر لەو بابەتە تیۆری و نەزەرییانە بووە کە ئەوکاتی لە نێو ئیدیۆلۆژی کمۆنیزم و باوەرە نەریتییەکاندا باو بوو. جۆری کرداری پێشەوا لە گەڵ تاران و لەندەن و مسکۆدا هەروەها ئەخلاقی پێشەوا لە جۆری بەرەوڕووبوونەوەی لە گەڵ مەرگدا، ئەوپەڕی پراگماتیست بوونی ئەومان بۆ دەردەخات. کرداریک کە نیشان دەدا، هەرشتێک کە باوەڕی پیی بووە ئەنجامی داوە، لای ئەو ئەنجامدانی هەر کارێک ڕادەی باوەڕی راستەقینەی مرۆ بە کارەکە دەردەخات. واتە پێشەوا بە ئەنجامدانی کارەکان مانای بە تێگەکان و تیۆرەکان بەخشیوە. بۆ نموونە بە کرداری خۆی ئەو تیۆر و بیرۆکەیەی بونیاد ناوە کە گەلی بن دەستیش ئەو تواناییەی هەیە کە بە دەستی خۆی و لە دەرەوەی ئیرادەی زڵ هێزەکان چارەنووسی خۆی هەرچی بێت بە دەستی خۆی دیاری بکات.\nئەو کردارخوازییەی پێشەوا میسداقی وەپێش خستنی عەقلی عەمەلی بەسەر عەقلی نەزەری دایە کە کانت باسی لێکردووە. تەنانەت پێشەوا کردەوەی خۆی وەک رەخنەیەکی کرداری بەرامبەر بەو تیۆرە باوانە بە کار هێناوە کە لای وایە مرۆڤ دەبێت تەسلیمی بارودۆخە زاڵەکە بێت. پێشەوا بە فیدا کردنی هۆشیارانەی گیانی خۆی فەلسەفەیەکی بەرزی کرداری بونیاد ناوە کە لەودا مەرگ وەک بەهێزترین دوژمنی ئینسان تەسلیمی مرۆ دەبێت و ئینسان دەتوانێ بە پشت بەستن بە ئیرادەی خۆی بە سەر بارودۆخدا زاڵ بێت و لە بەرامبەر بڕیارە باوەکاندا بوەستێتەوە. پێشەوا بە کردەوە سەلماندی کە واقعییەت و بەهاکان و هەروەها واقعییەت و ئەو تەفسیرانەی لێی دەکرێ لە یەکتر جیا نین. پراگماتیستێک کە دوای حەفتا ساڵ هەست دەکەین لە ناو کردارماندا حازرە و لە خزمەتیدا ڕاوەستاوین.


لە ئەنجامی تەقینەوەیەکدا لە کابوڵ 25 کەس کوژران\nلە ئەنجامی دوو کردەوەی خۆکوژیدا لە کابوڵی پایتەختی ئەفغانستان بەلایەنی کەمەوە 25 کەس کوژران و لەنێویاندا هەشت ڕۆژنامەنووسیان تێدایە و نزیکەی 50 کەسی دیکە برینداربوون.\nڕێکخراوی داعش لەڕێی دەزگای هەواڵی ئەعماقەوە بەرپرسیارێتی هێرشەکەیان ڕاگەیاند.\nچاودێرانی میدیای ناوخۆ، لیژنەی پارێزراوی ڕۆژنامەنووسانی ئەفغانی بە توندی سەرکۆنەی هێرشەکەیان کرد و کوژرانی هەشت ڕۆژنامەنووسەکەیان پشتڕاستکردەوە.\nدوو ڕۆژنامەنووسی ئافرەت بە مریەم تۆخی ڕادیۆی فریی یوروپیشەوە لەنێو کوژراوەکاندا بوون. دەزگای هەواڵی فەڕەنسی فرانس پرێسیش کوژرانی وێنەگرێکیان بە ناوی شاه مارایی لە کابوڵ پشتڕاستکردەوە.\nکەناڵی سەرەکی ئەفغانی تی ڤی نیوزیش کوژرانی دوو کارمەندی خۆی لە ئەنجامی هێرشەکەوە ڕاگەیاند.\nبەرپرسانی ئەفغانی و شایەتحاڵان دەڵێن هێرشەکە بەیانی زوو لە کاتی قەرەباڵغیدا ڕوویداوە کاتێک کەسێک بە ماتۆڕەوە لە نزیک ئۆفیسی بەڕێوبەرایەتی ئاسایشی نیشتیمانیدا کە دەزگای هەواڵگری وڵاتەکەیە خۆی تەقاندۆتەوە.\nوتەبێژی پۆلیسی کابوڵ حیشمەت ئیستانکزای وتی دوای چەند خولەکێک کاتێک تیمەکانی فریاکەوتن و کارمەندانی ڕاگەیاند لە شوێنەکە کۆبوونەوەتەوە، خۆکوژی دووەم کە وەکو ڕۆژنامەنووس خۆی دەرخستبوو خۆی تەقاندۆتەوە و لە ئەنجامدا ژمارەیەک لە ڕۆژنامەنووسانی کوشتووە.\nفەرماندەی هێزەکانی ئەمەریکا و ناتۆ لە ئەفغانستان جەنەڕاڵ جۆن نیکڵسن وتی " بە توندی سەرکۆنەی ئەو هێرشە ترسنۆکانەییە دەکەین لە کابوڵ لەلایەن دوو خۆکوژەوە کە بووە هۆی کوژران و برینداربوونی هێزەکانی ئەفغانستان و هاوڵاتیانی مەدەنی، بە ڕۆژنامەنووسانیشەوە."\nچەند کاتژمێرێک دواتر بەرپرسانی ئەفغانستان ڕایانگەیاند لە ئەنجامی تەقینەوەی ئوتومبێلێکی بۆمبڕێژکراودا بەلایەنی کەمەوە یانزە کەس لە باشووری هەرێمی قەندەهار کوژراون و 16 کەسی دیکە برینداربوون، لەنێو کوژراوەکاندا پێنج سەربازی ڕۆمانیان تێدابووە. پۆلیسێکی شوێنی ڕووداوەکە بە دەنگی ئەمەریکای وت هێرشەکە کاروانی هێزە بیانییەکانی کردۆتە ئامانج. وتیشی ئەو کەسانەی کوژراویشن هەموویان خوێندکار بوون لە سیمینارێکی دینی بوون.\nتەقینەوە بەهێزەکە نۆ هاوڵاتی مەدەنیشی کوشتووە کە هەندێکیان ئافرەت بوون.\nهیچ لایەنێک بەرپرسیارێتی هێرشەکەی قەندەهاریان ڕانەگەیاندووە. بەڵام هەرێمەکانی باشووری ئەفغانستان زۆربەیان لەژێر دەسەڵاتی تاڵیباندان و بەبەردەوامی هێرش دەکەنە سەر هێزە ناوخۆییەکان و هێزە نێودەوڵەتییەکان.