شەڕی داهاتوو لە خۆرهەڵاتی ناوین\nپرۆجێکت سیندیکات_ یوشکا فیشێر\nلەگەڵ ئازادکردنی موسڵ لە باکووری عێڕاق، دەوڵەتی ئیسلامیی (داعش) بەو زووانە کۆتایی دێ. بەڵام شکستی داعش و نەمانی خەلافەتی عێڕاق_شام بە مانای ئاشتی بۆ خۆرهەڵاتی ناوین و تەنانەت کۆتایی تراژێدیی سووریەش نییە. لەجیاتان وێدەچێ کە ئەوە سەرەتای بڕگەیەکی نوێ لە مێژووی خوێناوی و بشێویی ناوچەکە بێ، بڕگەیەک کە لە بڕگەکانی دی لە دوای هەرەسهێنانی ئیمپراتۆریی عوسمانی پاش شەڕی یەکەمی جیهانیی کەمتر مەترسیدار نەبێ.\nدرێژە کێشانی ئەو شێوە ڕەفتارە پڕ لە توندوتیژییە شتێکی مسۆگەرە، چونکە ناوچەکە توانای چارەسەرکردنی ناکۆکییەکان یا دروستکردنی هەر شتێک کە وەک چوارچێوەیەک بۆ ئاشتیی بچێ نییە. لەجیاتیان لە شوێنێک لە نێوان سەدەکانی نۆزدە و بیستدا گیری کردوە.\nدەسەڵاتە خۆرئاواییەکان لە مەینەتباریی خۆرهەڵاتی ناوین بێتاوان نین. هەر ئاماژەیەک بە رێککەوتننامەی سایکس_پیکۆ، کە لەودا بریتانیای مەزن و فەڕانسە ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی ئیمپراتۆریی عوسمانییان دابەش کرد، ئێستاش دەبێتە هۆی وەها تووڕەییەک لە جیهانی عەڕەب کە وێدەچێ وەک ئەو نەخشەیە، کە بە نهێنیی لە ١٩١٦ داڕێژرا، دوێنێ داڕێژراوە.\nنابێ دەوری ڕوسیەی تێزاریشمان لە ناوچەکەدا لەبیر بچێ. پاش شەڕی دووهەمی جیهانیی، جێگەرەوەی ئەو، یەکیەتیی سۆڤیەت و دژبەرەکەی لە شەڕی سارد واتە ویلایەتە یەکگرتووەکان، دەست تێوەردانە یەک لە دوای یەکەکانیان دەست پێکرد.\nبێگومان ویلایەتە یەکگرتووەکان یاریدەدەری سەرەکیی پێکهاتنی بشێویی ئەوڕۆ لە ناوچە دایە. بەرژەوەندیی ئامریکا لە خۆرهەڵاتی ناوین لەسەرەتادا بە نەوت بەسرابۆوە. بەڵام لە دەستپێکی شەڕی سارددا، بەرژەوەندیی ئابووریی خێرا، بوون بە بەرژەوەندیی ستراتێژیکی بۆ پێشگرتن لە سەرهەڵدانی دەوڵەتانی دژە خۆرئاوا و دۆستی سۆڤیەت. هەوڵی ئامریکا بۆ نفوزی یەکلاکەرەوە لە ناوچەکەدا بە هاوپەیمانیی نزیکی ئەمنییەتی لەگەڵ ئیسڕائیل و لە کۆتاییدا دوو دەستوەردانی سەربازیی لە دوو شەڕی کەنداو لە دژی عێڕاقی سەددام حوسێن تەکمیل کرا.\nتێوەگلانی ئامریکا لە ئەفغانستانیش کاریگەریی قووڵی لە سەر خۆرهەڵاتی نێوەڕاست هەبووە. سەرهەڵدانی هەشتاکان کە ئامریکا پشتیوانیی دەکرد و بە ناوی جیهاد دژی یەکیەتیی سۆڤیەتی داگیرکەر دەستی پێکرد، دوو هاوپەیمانی نزیکی ئامریکا واتە پاکستان و عەڕەبستانی سعوودیی کردنە هەڕەشەی ستراتێژیکی. ئەوە لە سێپتامبری ٢٠١١ ئاشکرا بوو کاتێک دەرکەوت کە ١٥ لە ١٩ هێرشبەر کە ئەلقاعیدە ناردبوونی، هاووڵاتیی عەڕەبستان بوون. هەروەها ئەوە پاکستان بوو کە تاڵەبانی دروست کرد کە پەنایان بە ئەلقاعیدە دا تا نەخشەکانیان لە دژی ویلایەتە یەکگرتووەکان و خۆرئاوا داڕێژن.\nسەرکەوتنی شەڕی یەکەمی کەنداو لە ١٩٩١ لەسەر دەستی جۆرج بوشی باوک و، ١٢ ساڵ دواتر شەڕی دووهەمی کەنداو ئەمجارەیان لەسەر دەستی بوشی کوڕ کە بووە هۆی کارەساتێکی ناوچەیی کە ئێستاش درێژەی هەیە، مایەپووچ بۆتەوە. لە کاتێکدا کە بوشی باوک ئامانجی سنورداری وەک ئازادکردنی کووەیت و نەک گۆڕینی رێژیمی عێڕاقی هەبوو، کوڕەکەی ئامانجی بەرزەفڕانەتری هەبوون.\nبیرۆکەکە ئەوە بوو کە سەددام لابەن و عێڕاقێکی دێموکراتیک دروست بکەن کە ئەوە خۆی دەبوو بە کاتلیزۆرێک بۆ ئاڵوگۆڕی بەربڵاو لە گشت خۆرهەڵاتی ناوین و گوڕینی بۆ ناوچەیەکی دێموکراتیک و دۆستی خۆرئاوا. لە ئیدارەکەی بوشی لاوتر ئایدیالیزمی ئیمپڕاتۆرییەتی بە سەر ڕێئالیزمی سەرسەختدا زاڵ بوو کە بووە هۆی ناسەقامگیریی بێ‌پسانەوە لە خۆرهەڵاتی ناوین بە گشتی و، ئێرانی گەیاندە دۆخێک و ئاستێک کە نفوزی خۆی پەرە پێ بدا.\nپاش هەرەسهێنانی داعش، بڕگەی داهاتوو لە مێژووی خۆرهەڵاتی ناوین لە ڕیگای ڕووبەڕوو بوونەوەی ئاشکرا و ڕاستەوخۆی عەڕەبستانی سعوودیی سوننی و ئێرانی شیعە بۆ باڵادەستی ناوچە بڕیاری لەسەر دەدرێ. تا ئێستا ئەو ناکۆکییە درێژخایەنە لەژێر پەردەدا و لە لایەن بەکرێگیراوانەوە بەڕێوە چووە. دوو زلهێزەکەی جیهان کە لە ناوچەدا چالاکن، هەر ئێستا بە ئاشکرا لایەنی خۆیان لە ناکۆکییەکەدا هەڵبژاردووە، ویلایەتە یەکگرتووەکان لەلای عەڕەبستانی سعودییە و ڕووسیەش لەگەڵ ئێرانە.\n«شەڕی دژی تێرۆر» کە ئێستا لە ئارا دایە وردە وردە جێی خۆی دەدا بە ناکۆکیی لە سەر هەژمۆنی. ئەوەی کە ئێستا عەڕەبستانی سعودی و چوار وڵاتی سوننیی هاوپەیمانی کە قەتەریان ئابلۆقەداوە، بەشێکی دەگەڕێتەوە بۆ پەیوەندیی نزیکی قەتەر لەگەڵ ئێران، ئەو ناکۆکییە گەیشتۆتە یەکەم خاڵی وەرچەرخان لە ناوەندی ناوچەکە واتە کەنداوی فارس.\nبێگومان هەر تێکهەڵچوونێکی سەربازیی ڕاستەوخۆ لەگەڵ ئێران لە گشت شەڕەکانی پێشوو لە خۆرهەڵاتی ناوین پتر ئاگر لە ناوچەکە بەردەدا. جگە لەوە، لە کاتێکدا کە ئاگری شەڕی سورییە ئێستا نەکوژاوەتەوە و عێڕاق بە هۆی کێبڕکێی تایفیی بۆ بەدەستەوە گرتنی دەسەڵات لاواز بووە، داعش یا جێگرەوەکەی هەروا بە چالاکیی دەمێنێتەوە.\nهۆکارێکی دی بۆ ناسەقامگیری سەرهەڵدانی دووبارەی «پرسی کوردە». کوردەکان، خەڵکێکی بێ دەوڵەت، نیشانیان داوە کە شەڕکەرێکی باوەڕپێکراو لە دژی داعشن و دەیانهەوێ کەڵک لە دەسەڵاتی نوێی سیاسیی و سەربازیی خۆیان بۆ گەیشتن بە خۆبەڕێوەبەری و تەنانەت دەوڵەتی سەربەخۆ وەر بگرن. بۆ ئەو وڵاتانەی دەیانگرێتەوە، لەپێش هەموواندا تورکیە و هەروەها سورییە، عێڕاق و ئێرانیش، ئەو پرسە بە واتای ڕاگەیاندنی شەڕە؛ چونکە ئەوە کاریگەریی لەسەر تەواوەتیی خاکی ئەوان هەیە.\nبە لەبەرچاو گرتنی ئەو پرسیارانە و بەرزبوونەوەی ناکۆکیی هەژمۆنیی لە نێوان ئێران و عەڕەبستانی سعودی، بڕگەی داهاتوو لە مێژووی ناوچەکە بەڵینیی هەموو شتێک دەدا جگە لە ئاشتی. بەڵێ، لەوانەیە ویلایەتە یەکگرتووەکان لە کارەساتی عێڕاق ئەو وانەیە فێر بووبێ کە ناتوانێ، سەرەڕای دەسەڵاتی زەبەلاحی سەربازیی، لە شەڕی سەر عەرز لە خۆرهەڵاتی ناوین سەرکەوتوو بێ. سەرکۆمار ئۆباما هێزەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی لە ناوچە کێشایەوە، کە دەرکەوت ئەوە هەم لە بواری سەربازیی و هەمیش لەبواری سیاسییەوە کارێکی دژوارە. بۆیە ئەو لە شەڕی نێوخۆی سورییە، دەستوەردانی سەربازیی ڕەت کردەوە، تەنانەت لە ئاسمانیشەوە، کە بووە هۆی بۆشایی دەسەڵات کە ڕووسیە خێرا پڕی کردەوە، بە هەموو ئاسەوارەکانی کە بۆ هەمووان ئاشکرایە.\nجێگرەوەی ئۆباما، دۆناڵد ترامپ، لە بانگەشەی هەڵبژاردندا بەڵێنیی دا کە لە ناوچەکە بکشێتەوە. لەدوای هەڵبژاردنەوە، ئەو هێرشی مووشەکیی کردە سەر سورییە، هاوکارییەکانی لەگەڵ عەڕەبستانی سعودی و هاوپەیمانەکانی چڕتر کردووە و هەڵوێستی سەختگیرانەی ئامریکای بەرامبەر بە ئێران تووندتر کردووە.\nوێدەچێ ترامپ تووشی هەورازی سەخت بۆ ناسینی خۆرهەڵاتی ناوین بێ، ناوچەیەک کە چاوەڕوانی ناکا تا ئەو بەسەریدا زاڵ بێ. هیچ هۆیەک بۆ گەشبین بوون نابینم.\nسەرچاوە: ڕۆژنامەی کوردستان ژمارە ٧٠٨.


قەڵای ئاژەڵان - جورج ئۆروێل\nموضوع: قەڵای ئاژەڵان - جورج ئۆروێل الأربعاء أبريل 05, 2017 9:10 pm\nنووسینی: جورج ئۆروێل\nوه‌رگێڕانی: عبدالخالق ته‌وه‌كولی\nڕۆمانی(مەزرای ئاژەڵان)، یەکێک لە جوانترین ڕۆمانەکانی سەدەی بیستەم...\n"جۆرج ئۆروێڵ"نووسەری ناسراوی ئینگلیزی و یەکێک لە کەڵە نووسەرەکانی سەدەی بیستەم خاوەنی ئەو بەرھەمەیە. ئەو ڕۆمانە تا ئێستا بۆ زیاتر لە ٧٠ زمانی زیندووی جیھانی وەرگێڕدراوە. بەم دواییانەش کراوەتە کوردی.\nڕۆمانێکی پڕمانا و سەرنج ڕاکێشە، ئەگەر جەنابتان تا ئێستا ئەو کتێبەت نەخوێندۆتەوە، پێشنیار دەکەم بیخوێنیتەوە، چونکە ئەگەر تا ئێستا ٥٠٠ کتێبيشت خوێندبێتەوە، بەڵام مادام ئەو کتێبەت نەخوێندۆتەوە، وەکوو ئەوەیە ھیچت نەخوێندبێتەوە. ھەڵبەت بۆچوونی من وایە.\nچیرۆکەکە بەو شێوەیەیە.\nکۆمەڵێک ئاژەڵی جۆراوجۆر لەناو کێڵگەیەکدا کە خاوەنەکەی "بەڕێز جۆنس"ە، بەھۆی کاری زۆر و بەرھەمی کەم، بیر لەوەدەکەنەوە لەدژی خاوەنی کێڵگەکە ڕاپەڕین بکەن و کۆتایی بە دەسەڵاتی جۆنس بێنن و خۆیان جڵەوی دەسەڵاتی ناو کێڵکەگە بەدەستەوە بگرن.\nبەرازەکان کە ھۆشەمەندتر و باھۆشترین ئاژەڵی ناو کێلگەکەن، سەرکردایەتی ئەو ڕاپەڕینە بەدەستەوە دەگرن. ڕاپەڕینەکە سەرکەوتن بەدەست دێنێت و بەڕێز جۆنس لەناو مەزراکە دەکەنە دەرەوە.\nئیش و کاری ناو کێڵکەگە بەسەر ئاژەڵەکاندا دابەش دەکرێت. بەرازەکان کە خاوەنی بیرۆکە و نەخشەڕێگان بۆ ئیدارەدانی کاروبارەکانی ناو مەزراکە، یاسای تایبەت بۆ بەڕێوەبردن دادەڕێژن و ئاژەڵەکانی دیکەش ناچار دەکەن پابەند بن بەو یاسایانە.\nلەگەڵ تێپەڕبوونی کات، بەرازەکانیش دەسەڵاتیان زۆرتر دەبێت. لەگەڵ زۆرتربوونی دەسەڵاتیشیان یاساکانی ناو مەزراکە لەبەرژەوەندی خۆیان ھەموار دەکەنەوە، ئاژەڵەکانی دیکەش کە توانای بیرکردنەوەیان نییە، ناچارن ملکەچی یاسا و ڕێساکانی بەرازەکان بن.\nپاشان لەسەر شێوەی ئیدارەدانی کاروبارەکان کێشە دەکەوێتەناو بەرازەکانەوە. پاشان بەرەبەرە بەرازەکان دەبنە خاوەنی دەسەڵاتی ڕەھای ناو مەزراکە و ئاژەڵەکانی دیکە دەچەوسێننەوە و ...\nمەیجەری پیر کە بەرازێکی یەکانەیە و خاوەنی کەسێتییەکی بەرزە لەناو ئاژەڵەکاندا و ھەمووان گوێی لێ دەگرن، لەسەرەتای ڕاپەڕینەکەدا قسەیەکی سەرنج ڕاکێش بۆ ئاژەڵەکان دەکات و دەڵێت"مرۆڤ تاکە دوژمنی ڕاستەقینەی ئێمەیە، مرۆڤ لە دیمەنەکە دەربێنە ئیتر ڕەگی برسییەتی و زۆر کارکردن بۆ ھەمیشە لەناودەچێت".\nئەگەرچی ئەو ڕۆمانە بەشێوەی تەنز و لەزمانی ئاژەڵەوە نووسراوە، بەڵام بە کەمێک ھۆشمەندی و لێکدانەوەی دنیای ئەمڕۆ، ئەوەمان بەجوانی بۆ دەردەکەوێ کە"جۆرج ئۆروێڵ" باسی نادادی ناوکۆمەڵگا و دەسەڵاتە تاک ڕەو و سەرەڕۆکان دەکات. باسی ئەو دەسەڵاتە تۆتالیتار و ستەمکارانە دەکات کە خەڵکی خۆیان دەچەوسێننەوە و وەکوو مرۆڤ سەیری خەڵکی خۆیان ناکەن.\nئەگەرچی بەشێکی زۆری ڕەخنەگرانی ئەدەبی پێیان وایە"جۆرج ئۆروێڵ" لەڕێگای ئەو ڕۆمانەوە دەسەڵاتی "ئیستالین" و حکوومەتی یەکێتی سۆڤیەتی پێشووی تێک ھەڵشێلاوە، بەڵام ڕووداوەکانی ناو ئەو ڕۆمانە، دەکرێ بە سەرجەم ئەو ڕژێمە ستەمکار و دیکتاتۆریانە بشوبێھنرێ کە ئێستا و لە ڕابردوودا خاوەنی دەسەڵاتی ڕەھای کۆمەڵگا بوون و خەڵکیان چەوساندۆتەوە.\nتەنانەت لەگەڵ دەسەڵاتی ئێستای ھەرێمی کوردستانیش دەکرێ لێک چوونی زۆر لەنێوانیاندا ھەبێت.\nناکرێ خوێنەری کتێب بیت و ئەو کتێبە نەخوێنیتەوە، چونکە یەکێک لە جوانترین بەرھەمە ئەدەبییەکانی سەدەی بیستەمت لەکیس چووە!\nعدل سابقا من قبل ابو علي الكردي في الجمعة يونيو 25, 2021 8:34 pm عدل 2 مرات\nموضوع: رد: قەڵای ئاژەڵان - جورج ئۆروێل الخميس فبراير 01, 2018 11:51 pm


سێ مانگ مۆڵەت درایە سەرکردایەتی یەکێتی... ڕەخنەی توندیان هەیە\nسێ مانگ مۆڵەت درایە سەرکردایەتی یەکێتی\nئەنجومەنی مەڵبەندی سلێمانی یەکێتی کۆبوونەوەی ئەنجامدا و لە کۆبوونەوەکەدا بە توندی دۆخی ناوخۆیی حزبەکە ڕەخنەی لێگیرا و وادەی سێ مانگ دانرا بۆ سەرکردایەتی ئەو حزبە بۆ بەستنی کۆنگرەی چوارەم کە ماوەی شەش ساڵ لە وادەی خۆی دواکەوتووە.\nسەرچاوەیەکی ئاگادار لە مەڵبەندی سلێمانی یەکێتی نیشتیمانیی کوردستان کە پێی باش نەبوو ناوی ئاشکرا بکرێت بە وێستگە نیوزی راگەیاند "ئەمڕۆ پێنجشەممە ئەنجومەنی مەڵبەندی سلێمانیی یەکێتی نیشتیمانیی کوردستان بە سەرپەرشتی قادر حەمەجان بەرپرسی مەڵبەندی سلێمانیی کۆبوونەوەی ئەنجامداوە".\nسەرچاوە ئاگادارەکە ئاماژەی بەوەشکرد کۆبوونەوەکە لەسەر راسپاردەی ئەو بەرپرسانەی یەکێتی بووە کە پێیان باشە کۆنگرە ببەسترێت و بەباشی نازانن لەوە زیاتر دوابخرێت.\nئەو سەرچاوەیە ئاماژەی بەوەشکرد "لە کۆبوونەوەکەدا ئەندامانی ئەنجومەنی مەڵبەند بە توندی ڕەخنەیان لە دۆخی ناوخۆیی یەکێتی گرتووە".\nوتیشی "بابەتی بەستنی کۆنگرە بووە بابەتی گفتوگۆی بەشداربووانی کۆبونەوەکە و جەختیان لەوەکردەوە دەبێت بەزوترین کات کۆنگرە ببەسترێت".\nبە گوێرەی زانیاریەکانی سەرچاوە تایبەتەکەی وێستگە نیوز لە کۆبوونەوکەدا ئەندامانی ئەنجومەنی مەڵبەند تا سەرەتای بەهاری ئەمساڵیان دەستنیشانکردووە بۆ بەستنی کۆنگرە و رایانگەیاندووە لە ئەگەری نەبەستنی کۆنگرە لەو وادەیەدا کە دەستنیشانکراوە هەڵویستیان دەبێت.\nوێستگە نیوز زانیویەتی سەرجەم ئامادەکاریەکانی بەستنی کۆنگرەی چوارەمی یەکێتی نێشتیمانیی کوردستان کۆتاییان هاتووە و تەنها ئەوە ماوە کاتێکی بۆ دەستنیشان بکرێت.\nیەکێتی نیشتیمانیی کوردستان ماوەی دە ساڵە هیچ کۆنگرەیەکی نەبەستووە و شەش ساڵ بەسەر وادەی دەستنیشانکراوی بەستنی کۆنگرەدا تێپەڕیووە.\nچاودێران پێیان وایە ناکۆکی باڵەکانی ناو ئەو حزبە ڕێگرە لەوەی کۆنگرە ببەسرێت و هۆکارەکەشی دەگەڕێننەوە بۆ ململانێی باڵەکان لەسەر پۆستەکانی ناو حزبەکە.\nبەگوێرەی ئەو زانیاریانەی دەست وێستگە نیوز کەوتووە ئێستا فشارێکی گەورە لە ناو ئەندامانی ئەو حزبەدا سەری هەڵداوە و داوای بەستنی کۆنگرە دەکەن.\nئه‌م بابه‌ته 10580 جار خوێنراوه‌ته‌وه


هەڵوێستی تاران لەهەمبەر کۆبوونەوەی شوڕای ئاسایشی نەتەوەیەکگرتووەکان لە بارەی تاقیکردنەوەی مووشەکیی ئێران 5 / 12 / 2018\nوتەبێژی وەزارەتی کاروباری دەرەوەی ئێران رۆژی سێ‌شەممە ١٣ی سەرماوەز لە پێوەندیی لەگەڵ کۆبوونەوەی شوڕای ئاسایشی نەتەوەیەکگرتووەکان لە سەر دوایین تاقیکردنەوەی مووشەکی، ڕایگەیاند؛ بەرنامەی مووشەکیی ئێران، هیچ دژایەتیی لەگەڵ بڕیارنامەی شوڕای ئەمنیەت نیە.\nبەهرام قاسمی وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی کۆماری ئیسلامی لەسەر درێژەدان بە بەرنامەی موشەکی، پێداگری کردەوە و بە مافی کۆماری ئیسلامی زانی.\nجێی‌ئاماژەیە دوای ئامریکا ئاشکرای کرد کە کۆماری ئیسلامی مووشەکی بالستیکی هەڵگری کڵاوی ناوکی، تاقیکردوتەوە، لە سەر داوای فڕانسەو بریتانیا ئەو پرسە لە کۆبوونەوەی شوڕای ئاسایشی نەتەوەیەکگرتووەکان تاووتوێ کرا.\nئامریکا داوای کردوە کە شوڕای ئەمنیەت بە توندی تاقیکردنەوەی مووشەکیی ئێران مەحکووم بکرێ.\nفەڕانسەو بریتانیا ڕایانگەیاندوە؛ کە تاقیکردنەوەی مووشەکی ئەم دواییانەی ئێران، بە پێجەوانەی ناوەڕۆکی بڕیارنامەی ٢٢٣١ی شوڕای ئاسایشە، ئەو بڕیارنامە ساڵی ٩٤ی هەتاویی لە کاتی ڕێک‌کەوتنی "بەرجام" دەرکرا و داوای لە ئێرانی کردوە کە لە پەرەپێدان بە بەرنامەی مووشەکی باڵستیک کە هەڵگری کڵاوکی ناوکییە، خۆی ببوێرێ.\nشیاوی باسە هەر رۆژیك دوای ئەوەی قسەکانی مایک پۆمپیۆ لەسەر بەرنامەی مووشەکیی ئێران، ئەبوڵفەزڵ شکاری وتەبێژی هێزە چەکدارەکانی ڕێژیم، ڕایگەیاند؛ بە دڵنیاییەوە ئێمە تاقیکردنی مووشەکی درێژە دەدەین و سەبارت بە بەرنامەی مووشەکی لەگەڵ هێچ وڵاتێک دانوستان ناکەین.


شارەزایەکێ بلندێ ئەمریکی دەمێ بەردەستبوونا چارەسەریا کۆرۆنایێ ئاشکرا دکەت\nڤیدیۆ.. خۆنیشاندەرێن لوبنانێ هێرش دکەنە سەر شاندا عێراقێ\nبەشەک ژ وەلاتیێن ناحیەیا بازیان یا گرێدایی سلێمانیێ خۆنیشاندان کرن\nئەڤرۆ پارێزگارێ هەولێرێ دێ بریارێ لسەر دەمێ قەدەغەیا هاتن و چوونێ دەت\nسەرۆک کۆمارێ عێراقێ و سەرۆکێ حکومەتا هەرێمێ جڤیان\nبەرهەم سالح سەرۆک کۆمارێ عێراقێ و وەزیرێ داراییا عێراقێ و مەسرور بارزانی سەرۆکێ حکومەتا هەرێما کوردستانێ ل هەولێرێ جڤیان و دیڤدا ژی سەرەدانا پەڕلەمانێ کوردستانێ کرن.\nچاڤکانیەکێ بۆ ئێن ئاڕ تی ڕاگەهاند، ئەڤرۆ چارشەمبێ (١٨ ئیلۆنا ٢٠١٩ێ) د چارچۆڤا سەرەدانا سەرۆک کۆمار و وەزیرێ داراییا عێراقێ بۆ هەولێرێ دگەل سەرۆکێ حکومەتا هەرێمێ جڤیان و دیڤدا ژی سەرەدانا پەڕلەمانێ کوردستانێ کرن.\nدیارکرن ژی، هەر ب مەرەما گۆتوبێژکرن لسەر ئاریشەیێن ناڤبەرا بەغدا و هەولێرێ بڕیارە هەر ئەڤرۆ سەرۆکێ پەڕلەمانێ عێراقێ ژی سەرەدانا هەولێرێ بکەت .\nئەڤە د دەمەکێ دایە، کو ئێڤاریا دوهی شاندەکا عێراقێ ب سەرۆکایەتیا سەرۆک کۆمار و وەزێرێ دارایی گەهشتنە هەولێرێ و دگەل نێچیرڤان بارزانی سەرۆکێ هەرێمێ جڤیان و ڕاگەهاندن، د نها دا لێکتێگەهشتنەکا باش لسەر چارەسەرکنا ئاریشەیان هەیە.\nهەڤدەم جوتیار عادل، پەیڤدارێ حکومەتا هەرێمێ ڕاگەهاند، لێکتێگەهشتنەکا باش هەبوویە بزاڤ هاتنە چڕکرن بۆ چارەسەرکرنا ئاریشەیان و د جڤینێ دا تێبینی و داخوازیێن هەرێمێ لسەر بودجەیێ و ئاریشەیێن دارایی هاتنە وەگرتن.\nپەیڤدارێ حکومەتا هەرێمێ بەحسا وێ یەکێ ژی کر، هورکاریێن بودجەیێ و داخوازیێن هەرێمێ پێدڤی ب گۆتوبێژ و جڤینێن زێدەتر هەیە.\nوەزارەتا دارایی دەربارەی دەمێ پارڤەکرنا مووچەیی زەلالکرن دا\nڤیدیۆ.. زارۆکەک د وەشانا ڕاستەوخۆ دا چاڤپێکەفتنا دایکا خۆ ڕادگریت


Tigersbet -پێداچونەوە،هەڵسەنگاندن و بۆنسەکان - IraqBet\nپێداچونەوە تایگەرس بێت (Tigersbet) یەکێکە لە ماڵپەڕەکانی گرەوکردنی ناوخۆیی کە بەردەستە لە عێراق و هەندێ هەرێم و ناوچەی تر. ئەم ماڵپەڕە پشتگیری زمانەکانی ئینگلیزی، عەرەبی، کوردی و فارسی دەکات. هەرچەندە بژاردەی گرەوکردنی هەیە لەسەر وەرزشەکانی جیهانی، وەرزشەکانی خەیاڵی و وەرزشی ئەلکترۆنی، لەگەڵیاندا یاریەکانی گازینۆی ئۆنلاین، بەڵام هیچ زانیاریەکی ڕونی نییە دەربارەی ئەو مۆڵەتە یاساییانەی هەیەتی یان کۆمپانیای کارکردن. لەم پێداچونەوەیەدا، سەیری هەموو ڕوەکانی ئەم ماڵپەڕە دەکەین، تا بتوانیت دەربارەی ئۆفەرەکانی بزانیت و بەراوردی کەیت بە ماڵپەڕەکانی تر.\nچاتی ڕاستەوخۆی نییە\nمۆڵەتی یاسایی نییە\nیاریەکانی کارد و مێزی نییە\nTigersbet General Info\nدیزاینی پلاتفۆڕمی Tigersbet\nخزمەتگوزاری و پشتگیری کڕیار\nگرەوی وەرزشی لە Tigersbet\nمتمانە و پارێزراوی لە Tigersbet\nتایگەرس بێت (Tigersbet) ڕوکارێکی ڕەشی نەریتی هەیە، کە لەناو گازینۆ ناوخۆیەکاندا باوە و دەرخەری ناسنامەیەکی تایبەت نابێت بە براندەکە. لەگەڵ ئەوەشدا، هیچ مینویەکی لەلاکاندا نییە لە لاپەڕەی سەرەکی، هەرچەندە زۆر بەسودە بۆ ئەوەی بگەیت بە وەرزشەکان. بۆیە، پێویستە تایبەتمەندی گەڕان بەکاربهێنیت. ناوی یاریەکان و ئەگەری گرەوەکان پیشاندراون لە فۆنتێکی بچوکدا، بۆیە دەبێت زومی بکەیت تا بتوانیت بیانخوێنیتەوە.\nلە سەرەوەی لاپەڕەی سەرەکی. مینویەک هەیە کە ئەم بژاردانە پیشان دەدات:\nیاریەکانی تی ڤی\nدەتوانیت دەربارەی بۆنسەکان بزانیت کە پێشکەش دەکرێت لەلایەن ماڵپەڕەکەوە لە ڕێگای دوگمەی خەڵاتەکان “Promotions” لە سەرەوەی لاپەڕەی سەرەکی.\nئەم بەشە تەنیا یەک بۆنسی تێدایە بە ناوی “بۆنسی کاشباکی هەینی” ئەم بۆنسە 2% بڕی دۆڕانی هەفتەکەت دەگێڕێتەوە. لەگەڵ ئەوەشدا، ناتوانیت ئەم بۆنسە ڕاستەوخۆ پارەکەی ڕاکێشیت، و دەبێت بەکاری بهێنیت لە یاریەکانی گازینۆ و یاریەکانی دابەشکاری ڕاستەوخۆ.\nشایەنی ئاماژەیە کە تایگەرس بێت (TigersBet) بۆنسی بەخێرهاتن پێشکەش ناکات بۆ یاریەکانی گازینۆ و گرەوی وەرزشی، و خەڵاتی یاریزانەکانی ناکات بە هیچ بۆنسێک کاتێک داخڵکردنی نوێ دەکەیت. بۆیە، چانسی ڕاستیت نابێت بۆ بردنەوە لەم ماڵپەڕە؛ هەر بۆیە، پێشنیار دەکەین کە خۆت تۆمار بکەیت لە یەکێک لە ماڵپەڕە متمانە پێکراوەکان وەک Betfinal یاخود 1xbet !\nکوالیتی پشتگیریکردنی کڕیار و خزمەتگوزاری دەرخەری تەواوی و متمانەی ماڵپەڕی گازینۆ یان گرەوی وەرزشییە\nلەگەڵ ئەوەشدا، تایگەرس بێت (Tigersbet) خزمەتگوزاری چاتی ڕاستەوخۆ پێشکەش ناکات، هەرچەندە ئەوە ئاسانترین و خێراترین ڕێگایە بۆ چارەسەرکردنی کێشەکانی تەکنیکی یان وەڵام وەرگرتن دەربارەی پرسیارێک. یاریزانەکان دەتوانن پەیوەندی بکەن بە خزمەتگوزاری تەنیا لە ڕێگەی ئیمەیڵەوە.\nگازینۆی تایگەرس بێت (Tigersbet) کاردەکات لەگەڵ گەشەپێدەری زۆردا وەک (Playson, RFranco, Boongo, Popok Gaming, Wazdan, Quickspin, Habanero, NetEnt, Pragmatic Play). جۆرەکان و کەتەلۆگی یاریەکان ڕیزکراون لەسەر ئەم بەشانەی خوارەوە:\nمێگا وەیس (Megaways) . ئەم یاریانە جاکپۆتی بڕی گەورە دەدەن\nDrops & Wins. ئەم بەشە یاریە کلاسیکەکانی تێدایە بە گرافیکی سادە، هێڵی بردنەوەی سنوردار، و جیاوازی ئاستی کەم.\nTop Slots. لەم بەشەدا، باشترین و بەناوبانگترین یاریەکانی سلۆت دەبینیت.\nهەرچەندە یاریەکانی سلۆت جیاوازن کە پێشکەش دەکرێن لەلایەن گازینۆکە، هیچ بەڵگەیەک نییە کە دادپەروەر بن، چونکە گازینۆکە چاودێری ناکرێت لەلایەن کۆمیتەیەکی سەربەخۆ وەک : (iTest Labs یاخود eCOGRA)\nتایگەرس بێت (Tigersbet) بەشی کاشێری نییە، بۆیە نەمانتوانی بزانین ڕێگاکانی پارەدان کامانەن کە پشتگیری دەکات! هەرچەندە ئەم بەشە گرنگە بۆ هەر ماڵپەڕێکی گرەوی وەرزشی یان گازینۆی ئۆنلاین، تەنانەت کاتێک کە بە بەشی پرسیارە باوەکان چوین، هیچ زانیاریەکمان نەدۆزیەوە لەسەر ئەو ڕێگا بانکانەی گازینۆکە پشتگیری دەکات!\nچونکە تایگەرس بێت (Tigersbet) هیچ مۆڵەتنامە و بڕوانامەی نییە لەلایەن کۆمیتەیەکی یاساییەوە، ناتوانین کە دڵنیای بکەینەوە لە پاراستنی داتای کەسی و دارایی کڕیار. ئەم خاڵە دەکرێت زۆر مەترسیدار بێت بۆ هەموو یاریزانەکان، بەتایبەت بۆ ئەوانەی کە کاردی بانکی وەک ماستەرکارد و ڤیزا بەکاردەهێنن.\nدوو بەشی یاریەکانی گازینۆ هەیە لە تایگەرس بێت (Tigersbet)؛ یەکەمیان زیاتر لە 500 یاری سلۆت پێشکەش دەکات لەلایەن گەشەپێدەرانی جیهانی جیاواز وەک : (Quickspin, NetEnt, Booongo, Pragmatic Play, NetEnt).\nلەناو بەناوبانگترین یاریەکاندا کە دەیبینیت لە گازینۆ ئەمانەن : (20 Hot Bars, Unicorn Reels, Wild Hot 40, Magic Stars, Juicy Fruits). لەگەڵ ئەوەشدا، بژاردەی سنوردار هەیە لە یاریەکانی پۆکەری ڤیدیۆی، لەگەڵ ئەوەشدا، گازینۆکە هیچ یاریەکی کارد و مێز پێشکەش ناکرێت.\nگازینۆکە هەروەها پاکەیجێکی گەورەی یاریەکانی ڕاستەوخۆ پێشکەش دەکات کە بەردەست دەخرێن لە ستۆدیۆ جیاوازەکانی وەک : (Evolution Gaming, Pragmatic Play, Ezugi, Vivo Gaming, Xpro Gaming). لەگەڵ ئەوەشذا، ئەم یاریانە سنوری گرەوکردنی بەرزی هەیە کە دەست پێ دەکات لە 10$ بۆ هەر سپینێک، کە زۆر بەرزە کە چاو گازینۆکانی تری وەک Betfinal کە دەست پێدەکات لە 0.5$ یان کەمتر لە هەر سپینێک یان خولاندنەوەیەک!\nتایگەرس بێت (Tigersbet) بەشێکی تایبەت پێشکەش دەکات بۆ گرەوی وەرزشی، بەڵام، ئەم بەشە وەرزشە بەناوبانگەکانی تیا نییە وەک پێشبڕکێی ئەسپ یان فۆرمولا 1، لەوانەش زیاتر، ئەگەرەکانی بەردەستن، بەتایبەت کەسەر یاریەکانی جیهانی، سەرنجڕاکێش نیین، چونکە ماڵپەڕەکە سنوردارە و بەردەست نین بۆ بەکارهێنەرەکان لە جیهاندا وەک ئەوەی ماڵپەڕەکانی وەک Betfinal و 1xBet.\nتایگەرس بێت (Tigersbet) مۆڵەتنامەی نییە لە هیچ یەکێک لە کۆمیتە یاساییەکان ، لەبەر ئەوە ڕەنگە خۆ تۆمار کردن مەترسیەکی گەورە بێت بۆ داتا کەسی و داراییەکانت! مەرج و ڕێنمایەکان باسی ئەو ڕێگایانەی نەکردووە کە داتای یاریزانەکان دەپارێزێت، هیچ بەڵگەیەکیشی نەداوە لەسەر دادپەروەری یاریەکان. لەبەر ئەوە، باشترین شتی ئەوەیە لە ماڵپەڕێکی تر یاری بکەیت کە مۆڵەت و بڕوانامی یاسای هەبێت لە یەکێک لە ڕێکخراو و کۆمیتە بەناوبانگەکان و داتای یاریزانەکان بپارێزێت بە نوێترین ڕێگاکانی نهێنیکردنی داتا.\nهەرچەندە تایگەرس بێت (Tigersbet ) هەردوو گرەوی وەرزشی و یاریەکانی گازینۆ پێشکەشی یاریزانەکان دەکات، تایبەتمەندی سەرەتایی کەمە کە هەر یاریزانێک بەدوایدا دەگەڕێت، وەک مۆڵەتنامەی یاسایی، پرۆتۆکۆڵەکانی پاراستن، و پاکەیجی بۆنسی جیاواز.


فێركردنى هەڵگەڕاوە - Feropedia\nماڵەوە /بابەتە گرنگەكانى فێركردن/ميتۆدەكانى فێركردنى زمان/فێركردنى هەڵگەڕاوە\nتائێستاچەمكى فێركردنى هەڵگەڕاوەت بيستوە؟\nئەم جۆرەى فێركردنە زياتر جۆرە دەربازبوونێكە لە شێوازە كۆنەكانى فێركردن، وە تاڕادەيەكى زۆريش بەسوودن بۆ ئەو قوتابيانەى كە لە دواى سەردەمى هاوچەرخبووندا دەژين. وەباشتريش لەمە ئەوەيە كە خوێندكاران چانسى قسەكردنيان بەڕادەيەكى بەرچاو زيادەكات لەو پۆلانەى كە زمانى ئينگليزى وەكو زمانێكى بيانى دەخوێنرێت، هەروەها ئەو چالاكييانەى خوێندكاران دەتوانن لەماڵەوە ئەنجامى بدەن كاتێكى كەمى پێويست دەبێت لەپۆلدا بەم شێوازە.\nئەمەى كە ئێستا لاى خوارەوە دەيبينين هەموو ئەو شتانەيە كە پێوستت دەبێت بۆ بەكارهێنانى شێوازى هەڵگەڕاوەى فێركردن, دڵخۆش دەبيت كە دەبينيت چەند كاريگەرە.\n٧ شت كە پێويستە بزانين بۆ بەكارهێنانى فێركردنى هەڵگەڕاوە:\nفێركردني هەڵگەڕاوە چييە؟\nفێركردنى هەڵگەڕاوە پێچەوانەى سيستەم و ياسا كۆنەكانى فێركردنە. لە شێوازە كۆنەكانى فێركردندا مامۆستا هەڵدەستا بە نيشاندان و ڕوونكردنەوەى زانيارى بۆ خوێنكاران لە پۆلدا و پاشانيش مامۆستا خوێنكارانى بەرپرسيار دەكرد لە ئەركى ماڵەوەى بابەتەكە كەتێيدا خوێنكاران دووبارە بابەتەكەيان دەبينييەوە لەماڵەوە و تێگەيشتنيان باشتر و قوڵتر دەكرد. فێركردنى هەڵگەڕاوە پێچەوانەى ئەمەيە، لێرەدا خوێنكاران لەڕێگەى ڤيديۆى فێركارى و ووتار و وانە يان هەرشتێكى ديكە، زانيارى كۆ دەكەنەوە كە ڕۆژى دواتر لە پۆل لە چالاكى جياوازدا بەكاردێت، كە ئەمەش تێگەيشتن لەو چەمكەى كە لە دەرەوەى پۆل بينيويانەن قوڵتر و فراوانتر دەكات. بە شێوەيەكى سەرەكى خوێنكاران لەدەرەوەى پۆل ئاشنا دەبن بە بابەتەكە و پاشان لە ناو پۆل ئەم ئاشناييە بەكار دێت بۆ تێگەيشتنى باشترى بابەتەكە. فێركردنى هەڵگەڕاوە شێوازە كۆنەكانى فێركردن بەتەواوى هەڵدەگەڕێنێتەوە.\n١- چۆن فێركردنى هەڵگەڕاوە ڕێكدەخەين لەپۆلدا؟\nهەموو كەس دەتوانێت فێركردنى هەڵگەڕاوە بەكاربێنێت، ئەو مامۆستايانەى كە زمانى ئينگليزى وەكو زمانێكى بيانى دەڵێنەوە يەكێكن لەوانە، لەڕاستيدا ئەم شێوازە بۆ فێركردنى زمان دروستكراوە. كليلى فێركردنى هەڵگەڕاوەى سەركەوتوو: خۆئامادەكردنە پێش ماوەيەكى زۆر لە دەستپێكى پۆل. پێدەچێت كە كاتێكى زۆر پێويست بێت پێشەكى بۆ كۆكردنەوەى كەرەستە و بابەت و سەرچاوەكان تا خوێنكاران لە دەرەوەى پۆل بەكاريان بهێنن و لەڕێگەيانەوە ئاشناى بابەتەكە ببن. دەكرێت كە پێويستت بە ووتار، ڤيديۆى فێركارى و كويزى ئۆنلاين..هتد. دەبێت. ڕێكخستنى فێركردنى هەڵگەڕاوە وەكو وانە بێژى وايە بۆ يەكەمين جار، هەركە بابەت و كەرەستەكانت هەڵبژارد و ڕێكخست، ئەتوانيت هەمان هەڵبژاردن بەكاربێنت بۆ هەركاتێك كە وانە دەڵێيتەوە.\n٢. چۆن فێركردن لە پۆلى هەڵگەڕاوەدا ڕوودەدات؟\nلە ڕاستيدا تۆ لەپۆلدا وانە ناڵێيتەوە، خوێنكارەكانت لەماڵەوە تەماشاى ئەو بابەتانە دەكەن كە تۆ داوايان لێدەكەيت و ئەو ئەركانەى كە پێويستيان بە گفتوگۆ و گروپين هەيە ئەنجام دەدرێن لە دەرەوەى قوتابخانە. ئەمەش ئەوە دەگەيەنێت كە خوێنكاران تەماشاى ڤيديۆ دەكەن و وە بابەتەكانى ديكەى فێركردن بەكاردێنن، ئەم بابەتانەش تا زياتر پێويستيان بە گفتوگۆ هەبێت باشترە. كاتێكيش لە قوتابخانەن هەوڵ دەدەن ئەو زمانە بەكار بێنن كە فێرى بوون, تۆش لەوێيت بۆ ئاسانكردنى بەكارهێنان و پراكتيزى ئەوەى كەلەماڵەوە فێريبوون.\n٣. چۆن هاوسەنگى فێركردنى هەڵگەڕاوە ڕادەگريت؟\nدەبێت ئاگادارى ئەوە بيت كە ئەركى زياد لە پێويست نەدەين بە خوێنكاران تا لەدەرەوەى پۆل ئەنجامى بدەن چونكە دەكرێت سەرقاڵى شتى ديكەش بن. ئەمەش زياتر بۆ خوێنكارە پێگەيشتوەكانە وەك لە خوێنكارە منداڵەكان، پێگەيشتوەكان بەرپرسيارێتى خێزانى و ئيش وە هى ديكەشيان هەيە لەدەرەوەى پۆل،بۆيە وريابە كە ئەركى زۆريان پێنەدرێت بۆدەرەوەى پۆل، وە خوێنكارە پێنەگەيشتوەكانيش بەكارهێنانێكى سنوردارى ئينتەرنێت و هۆكارەكانى ديكەى فێركردنيان هەيە بۆيە دەبێت ڕەچاوى ئەمە بكرێت لەكاتى پێدانى ئەرك پێيان. تۆ ناتەوێ ،زياد لەوەى كە دەتوانن تەواوى بكەن ئەركيان بدەيتێ\nئەگەر گوێ بگريت لەوەى كە ئەوان چى دەڵێن لە سەر بڕى ئەو ئەركەى پێيان دەدەيت، دەتوانيت بە پێى پێويست كەمتر يان زياتر ئەركيان بدەيتێ. دەكرێت كە بيانەوێت پێت بڵێن گەر ئەركى زياترى تريان هەبێت، بەم شێوەيەش دەتوانى هەنێ لەو ئەركانەى كە خوێنكاران لەماڵەوە دەبێت ئەنجامى بدەن، لە ناو پولداپێيان ئەنجام بدەيت. دەتوانى جۆرێك لە فێركردنى هەڵگەڕاوەى تێكەڵ بەكابێنيت كە هەندێك بابەت دەدات بە خوێنكاران تا لە دەرەوەى پۆل فێرى ببن و وە هەنێك بابەتى ديكە بۆ فێربوون لە پۆلدا.\n٤. كێ سودمەند دەبێت لە فێركردنچ هەڵگەڕاوە؟\nفێركردنى هەڵگەڕاوە زياتر ڕاستەوخۆ و ئاسانتر دەبێت بۆ تۆ وەكو مامۆستا، وە هەروەها پێويستە تۆش ئەوە بزانى كە تۆ تەنها كەس نيت كاريگەر دەبيت بەم جۆرە فێركردنە. خوێنكاران كاتى زياتريان دەبێت بۆ قسەكردن بە ئينگليزى كە ئەمەش بەكارهێنانى زمانەكەيان پێش دەخات و تواناى گفتوگۆيان بۆ باشترين ئاست بەرز دەكاتەوە.\nدايكان و باوكان دەتوانن كە بەشداريان هەبێت لە پرۆسەى فێركردنى منداڵەكانياندا، ئەگەر تۆ منداڵانى تەمەن بچوك فێربكەى چونكە كاتێك كە خوێنكاران تەماشاى ڤيديۆ يان هەر شتێكى ديكە دەكەن لە دەرەوەى پۆل، دايكان و باوكانيش دەتوانن لەگەڵيان تەماشا بكەن و بزانن كە منداڵەكانيان فێرى چ دەبن.\n٥. لەكوێدا فێركردن ڕودەدات؟\nئەمە بەشە خۆشەكەى فێركردنى هەڵگەڕاوەيە، خوێنكاران تێكەڵى بابەتەكانى فێركردن دەبن لە دەرەوەى پۆل. بەم شێوەيەش دەتوانيت كە كاتى پۆل بەكار بێنيت بۆ باشتركردن و پێشخستنى ئەو بابەتانەى كە خوێنكاران پێشتر لەدەرەوەى پۆل فێرى بوون. هەموو ئەو چالاكيانەى كە پێشتر كاتت نەبووە لە پۆلدا ئەنجاميان بدەيت لە گەڵ ئەم جۆە فێركردنەدا دەتوانيت هەموويان لە پۆلدا بكەيت.\nخوێنكارەكانت چانسى فێربوونى بابەتەكانييان دەبێت لەقاوەخانەيەكەوە، كتێبخانەيەك وە يان هەر شوێنێكى ديكە لەڕێگەى مۆبايلەكانيانەوە كە ڕێگەيان دەدات ئينتەرنێت بەكاربهێنن. ئەمەش ڕێخۆشكەرە بۆ هێنانەكايەى ڕێگاى زۆر گونجاوى پەروەردە و فێركردن.\n٦. بۆچى دەبێت كە فێركردنى هەڵگەڕاوە بەكاربێنيت؟\nئەم جۆرەى فێركردن زياتر بە سودە لە فێركردنى ئينگليزى وەكە زمانى دووەم هەم بۆ مامۆستايان و خوێنكارانيش. لەكاتێكدا ئامانجمان بريتى بێت لە ئەوەى كە خوێنكاران قسەبكەن ( خۆمان كەمتر قسەبكەين). گەر وا لە خوێنكاران بكەين كە لەدەرەوەى پۆل ئيش لەسەر بابەتى فێركارى بكەن ئەوا كاتى زياترمان دەبێت بۆ ئەنجامدانى چالاكى هەمە جۆر كە تێيدا خوێنكاران قسەلەگەڵ يەكدا دەكەن و گوێ لە يەك دەگرن.\nسودێكى گەورەشە بۆ ئەو خوێنكارانەى كە لە جيهانى دواى مۆدێرندا دەژين، لە كاتێكدا زۆرينەى ئەركەكانى ماڵەوەيان لە رێگەى ڤيديۆ و ئينتەرنێت و هۆكارە پێشكەوتوەكانى فێركردنەوەيە هەر بۆيە لە پۆلدا دەتوانيت كەمتر چالاكى شێوازە كۆنەكان بەكابێنيت.\nوە سەبارەت بەو مامۆستايانەى كە وا هەست دەكەن كاتى پێويست بۆ كردنى هەموو چالاكيەكان لە پۆلدا كەمترن ( من تەنها كەس نيم كە وا هەست دەكەم ، وايە؟) لە تێكەڵ بوونى خوێنكاران بە بابەتەكانى فێركردن لە دەرەوەى پۆل، كاتى پێويست بۆ ئەنجامدانى ئەو چالاكييانەى كە پێويستى بە قسەكردن و گوێگرتنە دەبەخشێت.\n٧. چۆن فێركردنى هەڵگەڕاوە ڕێكبخەين يان دروست بكەين؟\nگەر وێب سايتێك يان پەيجێكى ئينتەرنێتيت هەبێ، دەتوانى ئەو بابەتانەى كە خوێنكاران پێوستيانە، پۆست بكەيت، يان دەتوانيت كە بابەتەكان بخەيتە سەر فلاشێك و بيخيتە بەر دەست بۆ خوێنكاران لە ڕێگەى تاقيگەى كۆمپيوتەرى قوتابخانەكەوە، ئەمە زياتر گرنگە كاتێك كە خوێنكاران بەكارهێنانێكى سنوردارى ئينتەرنێتيان هەبێت لە ماڵەوە يان لەدەرەوەى قوتابخانە. دەبێت ڕەچاوى ئەوەش بكرێت كە دەكرێت هەنێك لە خوێنكارەكان بەكارهێنانێكى سنوردارى كۆمپيوتەرييان هەبێت، بۆيە زۆر باش دەبێت گەر بابەتەكان بە شێوەيەكى وا ئامادە بكرێن كە خوێنكاران بتوانن لە ڕێگەى مۆبايلەكانيان و ئامێرى ديكەوە تەماشاى بكەن. هەروەا پێشنيارى شوێنى ديكە جگە لەماڵەوە بكە، بۆ بەدەستێنانى بابەتەكان وەك تاقيگەى كۆمپيوتەرى قوتابخانە يان كتێبخانەيەكى گشتى، لەوانەيە بشتەوێ كە گۆگڵ ديكۆمێنت بەكار بهێنيت بۆ خستنە بەردەستى بابەتەكان بۆ خوێنكاران.\nفێركردنى هەڵگەڕاوە دەكرێت وات لێبكات كە هەست بكەيت مێشكت هەڵگەڕاوەتەوە، بەڵام هانتان دەدەم كە بەكارى بهێنن.\nبۆت دەردەكەوێت ئەو ئەركەى كە لە ڕێكخستنيدا تێيدەچێت، شايانى ئەو سودە زۆرە بێت كە خوێنكاران بەدەستى دەهێنن كاتێك لە دەرەوەى پۆل فێرى بابەتەكان دەبن و لە ناو پۆليش پراكتيزى دەكەن.\nبابەتەكان تێكەڵكرنى خوێنكاران داهێنان لە فێركردن ڕێگاو شێوازەكانى ووتنەوەى زمانى ئينگليزى شێوازى كاريگەرەكانى فێركردن هەموو تەمەنەكان\nدواتر پەرەدان بە لێهاتوی قسەکردن لە پۆلدا


سه‌رۆك بوش هه‌فته‌ی داهاتوو پلانی تایبه‌ت به عێراق داده‌ڕێژێت\nسه‌رۆك بوش ڕایگه‌یاند كه‌وا له هه‌فته‌ی داهاتوودا سـتراتیژیـیه‌تی نوێی سه‌باره‌ت به عێراق داده‌ڕێژێت.\nله گوته‌یه‌كیدا ڕۆژی پـێـنجشه‌ممه له ته‌نیشت ئه‌نگیلا مێركڵی ڕاوێژكاری ئه‌ڵمانیا، به‌ڕێز بوش گوتی ئه‌و به‌و شـێوه‌یه بیر له مه‌سه‌له‌كه ده‌كاته‌وه كه سـتراتیژیـیه‌ته‌كه یارمه‌تی عێراقیـیه‌كان بدات به ئامانجه‌كانیان بگه‌ن له توانای به‌ڕێوه‌بردن و حوكمڕانی و به‌رگریكردن له خۆیان.\nبه‌ڕێز بوش هه‌روه‌ها گوتی ئه‌و ئاواتخوازبووه كه ئیعدامكردنی سه‌دام حسێنی سه‌رۆكی له‌كار خراوی عێراق به شـێوه‌یه‌كی به‌ڕێزترانه به‌ڕێوه بچوایه.\nله لایه‌كی دیكه‌وه كاربه‌ده‌سـتانی ئه‌مریكی ده‌ڵێن سه‌رۆك بوش به‌نیازه گه‌وره ژه‌نه‌ڕاڵی به‌رپـرس له ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست جۆن ئه‌بی زه‌ید و هه‌روه‌ها ڕێبه‌ری فه‌رمانده‌ی هێزه‌كانی ئه‌مریكا له عێراق ژه‌نه‌ڕاڵ جۆرج كه‌یسی بگۆڕێت.\nهه‌روه‌ها به‌ڕێز بوش و خانم ئه‌نگیلا مێركڵ له وتووێـژه‌كانیاندا له كۆشـكی سـپـی باسـیان له شه‌ڕی ئه‌فغانسـتان و خواسته ناوه‌كیـیه‌كانی ئێران و چه‌ند مه‌سه‌له‌یه‌كی نێوده‌وڵه‌تی تریشیان كردووه.\nشـایانی ئاماژه پـێـكردنه ئه‌م سه‌ردانه‌ی ئه‌نگیلا مێركڵ بۆ واشـنتۆن پاش سێ ڕۆژ دێت له‌وه‌ی ئه‌ڵمانیا سه‌رۆكایه‌تی یه‌كێتی ئه‌وروپای و هه‌روه‌ها گروپی هه‌شتی (حه‌وت وڵاته پـیشه‌سـازیـیه مه‌زنه‌كه له‌گه‌ڵ ڕوسیا) گرته ده‌ست.


نوری ئه‌لمالیكی داوای یه‌كگرتوویی له لایه‌نه سـیاسـیـیه‌كانی عێراق ده‌كات\nسه‌رۆك وه‌زیری عێراقی نوری ئه‌لمالیـكی هانی لایه‌نه ڕكابه‌ره‌كانی ناو حكومه‌ته‌كه‌ی كرد یه‌كبگرن و ڕێـگه له زیادبوونی توندوتیژی تایفی بگرن.\nبه‌ڕێز مالیكی ده‌ڵێت ئه‌و كێشه‌یه‌ی له وڵاته‌كه‌یدا هه‌یه سـیاسـیـیه و بۆیه سـیاسـیـیه‌كان ده‌توانن یارمه‌تی بده‌ن له كه‌مكردنه‌وه‌ی توندوتیژی و ڕشـتنی خوێنی زیاتر. به‌ڕێز مالیكی ئه‌م لـێدوانه‌ی له ڕێـگای ته‌له‌فیزیۆنی عێراقیـیه‌وه دا و ڕێبه‌رانی عه‌ره‌بی سـوونه و شیعه و هه‌روه‌ها كورد له ده‌وری كۆبووبوونه‌وه.\nبڕیاره به‌ڕێز مالیكی له‌ماوه‌ی ئه‌م هه‌فته‌یه‌دا له‌گه‌ڵ سه‌رۆك بوش له عه‌مانی پایته‌ختی ئوردن كۆبـبـێـته‌وه.\nهاوكات یاخیبووان هێرشی زیاتریان له سه‌رانسه‌ری عێراق ئه‌نجامداوه، له‌وانه ته‌قاندنه‌وه‌ی ئۆتۆمبیلێـك له گوندی حه‌صوه كه دانیشـتوانه‌كه‌ی سوونه و شیعه‌ن، وه له ئاكامدا پـێنج كه‌س كوژران. له لایه‌كی دیكه له‌شـكری ئه‌مریكی ده‌ڵێت هێزه‌كانی هاوپه‌یمانان ڕۆژی یه‌كشه‌ممه له میانه‌ی هێرشـێـكدا له باقوبه 4 یاخیبوویان كوشـتووه.\nله به‌غداش كاربه‌ده‌سـتان گوتیان ڕۆژی دووشه‌ممه كۆتایی به‌و قه‌ده‌غه‌كردنی هاتووچۆیه ده‌هێنرێت كه له دوای زنجیره ته‌قینه‌وه‌كانی ڕۆژی پـێـنجشه‌ممه‌ی گه‌ڕه‌كی سه‌دری شـاری به‌غدا بڕیار درابوو. ئه‌و ته‌قینه‌وانه زیاتر له 200 كه‌سی له‌و گه‌ڕه‌كه كوشت. چه‌كداره شـیعه گومانلێـكراوه‌كانیش له تۆڵه‌ی ئه‌وه نزیكه‌ی 30 كه‌سـیان له سـوونه‌كان كوشت.


حوكمی هەڵواسینی ئایەتی قورئان بەقد دیواردا : ماڵپەڕی وەڵامەکان\nقورئانی پیرۆزحوكمی هەڵواسینی ئایەتی قورئان بەقد دیواردا\nحوكمی هەڵواسینی ئایەتی قورئان بەقد دیواردا\nئایا لە ڕووى شەرعەوە هەڵواسینى ئەو لەوحە و شتانە چیە کە ئایەت و قورئانی تێدا نوسراوە؟\nهەڵواسینی لەوحات و ئەو شتانەی تر کە ئایەتی قورئانی تێدا نوسراوە لەماڵ و قوتابخانە و جێگا بازرگانیەکان چەند مونکەر و خراپەیەکی تێدایە لەڕووی شەرعەوە ، لەوانە :\nیەکەم : زۆر جار هەڵواسینی بۆ نەقش وجوانیە بێگومان ئەوەش لادانە لەوەی کەقورئان بۆی دابەزیەوە کەئەویش بریتی یە لەئامۆژگاری لێ وەرگرتن وخوێندنەوە وکار پێ کردنی ، قورئان بۆ ڕازاندنەوە وجوان کردنی دیوار وماڵان دانەبەزیوە بەڵکو بۆ ڕێنوێنی کردن وهیدایەتی خەڵک دابەزیوە.\nدووەم: هەندێ کەس وەک تەبەڕوک ئەو کارە دەکەن بێگومان ئەوەش بیدعەیە ، تەبەڕوکی دروست بەقورئان بەخوێندنەوەی دەبێت نەک هەڵواسینی و دانانی لەسەر ڕەف کە زۆر جار خۆڵ و تۆز بانی گرتووە .\nسێیەم : ئەو کارە موخالیفی ئەوەیە کە پێغەمبەر ﷺ و خولەفای ڕاشیدینی رضي الله عنهم لەسەر بوو ، ئەوان ئەو کارەیان نەدەکرد بێگومان خێریش لەشوێنکەوتنی ئەواندایە نەک داهێنانی شتی تر ، ومێژووش شایەتی ئەوەیە کەئەم جۆرە کارانە لەوڵاتی مالیزیا وئەندەلوس وتورکیا لەم دوایانەدا ودوای لاواز بوونی موسوڵمانان هاتە کایەوە .\nچوارەم: هەڵواسین ڕێگایە بۆ شیرک چونکە هەندێ خەڵک باوەڕی وایە ئەم لەوحانە پارێزەرە و خۆی وکەسی کاری دەپارێزێت لەشەڕ وخراپە وبەڵا بێگومان ئەوەش بۆچوونێکی شیرکیە چونکە ئەوەی مرۆڤ دەپارێزێت تەنها وتەنها خودایە و بەس و یەکێک لەهۆکارەکانی پاراستن خوێندنی قورئان وزیکرەکانە بەخشوع ودڵنیاییەوە .\nپێنجەم : ئەو کارە کراوەتە هۆکارێک بۆ بازرگانی وپارە پەیدا کردن وقورئان وەک ئامرازێک بەکار دێت بۆ ڕەواج دان پێی ، بێگومان دەبێت قورئان لەو جۆرە شتانە بەدوور بگیردرێت ، وجگە لەوەی لەکڕینی ئەو جام و لەوحاتانەدا ئیسراف وزێدە ڕۆیەکی زۆر دەکرێت .\nشەشەم: زۆر لەو لەوحاتانە ئاو دراوە بە زێڕ بێگومان ئەوەش زیاتر حەڕامی دەکات .\nحەوتەم: لەهەندێ لەو نوسراوانەدا گاڵتەکردنێکی ڕوون هەیە ئەوەش بەوەی بەجۆرێک دەنوسرێت کەناخوێندرێتەوە وبەجۆرەها خەتی سەیر دەنوسرێت وهەندێ جار وێنەی گیان لەبەریشی تێدا دادەنرێت .\nهەشتەم : ئەو کارە هۆکارێکە بۆ بێ حورمەتی کردن بەقورئان بۆ نموونە لەکاتی گواستنەوەی ماڵدا بۆ جێگەیەکی تر لەگەڵ باقی ماڵەکەدا بار دەکرێت و شت لەسەری دادەنرێت .\nنۆیەم: هەندێ لەموسوڵمانانی کەم تەرخەم هەڵی دەواسن وەک ئەوەی ئەوان بەهەندێ بابەتی دینی هەڵدەستن ئەمەش بۆ ئارامی بەخشین بەدڵ ودەروون لەکاتێکدا ئەمە هیچ سودێکی نی یە .\nبەکورتی باش وایە ئەو دەرگایە دابخرێت ومرۆڤی موسوڵمان خۆی لێ بەدوور بگرێت ، ولەسەر ئەو ڕێبازە بڕاوت کەهاوەڵان و پێشینانی ئەم ئومەتە لەزانایانی پێشو لەسەری بوون ؛ چونکە ئەوان باشترین وپاکترین کەسانێک بوون .\nپاشا ڕەنگە کەسێک بڵێت ئێمە هیچ یەکێک لەو خراپیانە ناکەین کەئاماژەت پێ داوە بەوەی ڕێزی لێ دەگرین و زێدەڕۆی تێدا ناکەین ومەبەستمان بیرخستنەوەی دانیشتوانە ..هتد .\nلە وەڵامدا دەڵێین: گەر ئێمە تەماشای واقع بکەین ئایا ئەوە ڕوو دەدات کە لەپێناویدا دانراوە و هەڵواسراوە ؟\nحەتمەن واقع ئەوەمان پێ ناڵێت بەڵکو پێچەوانکەی ڕاستە زۆر جار دەبینی ئایەتێک هەڵواسراوە وئەوانەی لەوێدا دانیشتون موخالەفەی ئەو ئایەتە دەکەن ، خۆ ئەگەر وا دانێین هەندێ کەس سودی لێ دەبینن ئەوە هەندێکی زۆر کەمە وهیچ کاریگەری نابێت لەسەر حوکمەکەی .\nبۆیە پێویستە موسوڵمانان ڕوو بکەنە کتابەکەی خودا ئەوەش بەخوێندنەوە وکار کردن بەوەی تێیدایەتی نەک شتی لاوەیەکی بێ سوود .\nنسأل الله أن يجعل القرآن الكريم ربيع قلوبنا ونور صدورنا وجلاء أحزاننا وذهاب همومنا وصلى الله على نبينا محمد .\nقورئان كەدابنرێ لەماڵدا نەخوێنرێ حوكمى چیە؟ چونكه لاپه ڕەكانى كۆنە. حوکمی نوسینی ئایەتی قورئانی پیرۆز لەسەر قاپ و دەفری خواردن و خواردنەوە چۆن ببینە هاوڕێى قورئان لە ڕەمەزاندا ؟ زۆر حەز دەکەم لە قورئان تێ بگەم و لێى ورد ببمەوە ئایا كلیلی وردبونەوە و تێفكرین لە قورئان چۆن بە دەست دێ؟ دابەزینی سورەتی التوبة بە بێ (بسم الله الرحمن الرحیم)\nسەردان: ٢,٣٥١ بەش: قورئانی پیرۆز\nپرسیاری دواترحوكمى لەبەركردنى ئەو جلوبەرگانە كە وێنەى مرۆڤ یان ئاژەڵیان پێوەیەپرسیاری پێشترنەزەر کردن و تەماشا کردنى شتى حەرام و کاریگەرى لەسەر عەقڵ و زیرەکى ئینسان


دیجیتاڵ و گۆڕان - قەڵەم\nسەردەمانێک دەگوترا گەر دونیای تکنولۆژی و دیجیتاڵ بێتە ناو وڵاتانی دیکتاتۆرییەوە ئەوا دۆخەکە بەقازانجی خەڵک دەگۆردرێ و ئەو جۆرە دەسەڵاتانە چیتر خۆیان ناگرن و، لە رەوتێکی دیاریکراودا گۆڕانی جیدییان بەسەردا دێت یاخود دەسەڵات جێدێڵن.\nبەڵام دونیای تکنۆلۆژی و دیجیتاڵی هات و گۆڕانێکی ئەوتۆ وەها کە لە خەیاڵی لایەنگرانی ئەو بۆچوونەدا هەبوو، چێ نەبوو. هۆکاری ئەمە چی بوو؟\nدەتوانین بڵێین سێ هۆکار لەمەدا دەور دەبینێ:\nـ زیرەکیی ئەم جۆرە دەسەڵاتانە بۆ خوێندنەوەی دۆخی نوێ و خۆگونجاندنیان لەگەڵیا،\nـ دونیای نوێ چەندە بۆ ئەم جۆرە سیستمانە مەترسی هێنەر بوو هەر بەو رادەیەیش پەردەی لەسەر دۆخی ئۆپۆزیسیۆنی ئەوان لابرد و واقعییەتی ئەوانی باشتر ئاشکراکرد. ئەگەر ئۆپۆزیسیۆن جاران لە ژێر پەردەی حیماسە، خوێن و رۆمانتیزم دا خۆیان حەشاردابوو و عەیبیەکانیان بە شێوەی پێویست دەرنەدەکەوتن، بەڵام جیهانی دیجیتالێ چلۆنایەتی ئەوانی باشتر دەرخست و چیتر تەنیا حیماسە و خوێن و رۆمانتیزمی شۆڕشگێڕی نەیدەتوانی وەک جاران تەنیا رواڵەتێکی جوانی دووراودووریان بداتێ. جیهانی دیجیتاڵی عەیب و کەم و کووڕییەکانی ئەوانیشی دەرخست. دیجیتاڵ، هەموو شتەکانی بە چاک و بە خراب خستەڕوو،\nـ هاتنی تکنۆلۆژی و دونیای دیجیتال خوبەخۆ بە مانای گۆڕینی دۆخ نایەت، واتە هاتنی مودێرنیزم خۆبەخۆ بەمانای هاتنی مودێڕنیتە نیە. گۆڕینی ئامراز تەنیا یەکێک لەمەرجەکانە و بریتی نیە لە کۆی هەموویان.\nبەم شێوازە ئێمە لە جیهانێکدا دەژین کە لەگەڵ ئەوەی تێیدا هیواکان گەورە بوونەوە، بەڵام بەکردە لاوازتربوون.\nرەنگە یەکێک لە هۆکارەکانی تر ئەوە بوو هەموو کەس پێی وابوو لەڕێگای رۆشنگەریی و زانیارییەوە وا ئەم دۆخە لەگەڵ خۆی دەیهێنا خۆبەخۆ جۆرێک لە یەکانگیری گشتی بۆ گۆڕان دروستدەبێ. هەموو کەس چاوەڕوانی سەرهەڵدانی دۆخێک بوو کە لای وابوو ئیستانائیستا روودەدا و لەخۆوە لە شەقام و کۆڵانەوە سەرهەڵدەدات و ئەم تەنیا پێویستە بچێتە ناو ریزەکانییەوە و پێی پەیوەست بێ.\nراستە جیهانی تکنۆلۆژی و دیجیتاڵ، بووە هۆی رۆشنگەری و زانیاری زیاتر، بەڵام مەرج نیە لە نیوان رۆشنگەری و زانیاری لە لایەک و کردە لە لایەکی ترە پێوەندی راستەوخۆ هەبێ. پرۆژەی گۆڕان، پرۆژەیەکی زیاترە لە زانیاری و پێویستی بە بزووتنەوە و ئۆرگان و جووڵە هەیە. زانیاری وەک مارکس دەیگوت تەنیا نابێ خەریکی تەفیسری جیهان بێت بەڵکو دەبێ هەڵگرەکەی لەبیری گۆڕانی جیهانیشدا هەبێ. بەڵام لە جیهانێکدا کە ئۆپۆزیسیۆنیش لەگەڵ دەسەڵاتەکەی بەرامبەری بەتووش قەیرانەوە دەبێ و ئاستی راستەقینەی دەردەکەوێ، رێکخستنی جووڵەی مەبەستداری رێکخراو یەکجار دژوارتر دەبێتەوە. هەروەها لە سەردەمێکدا کە سیستمی دەسەلات دەتوانێ (ئەم توانینە بەشێکی لە سەرهەڵدانی هێزی نوێ لە خودی کۆمەڵگاکەدایە) لەڕیگای دیجیتاڵەوە جۆرێک لە توانای بیر و سیاسیەت لە راگەیەنێرە گشتییەکان بەتایبەت لە رۆژنامەکاندا چێ بکا، ئەرکی ئۆپۆزیسیۆن لە بواری بیر و تیۆردا قورستر دەبێتەوە، ئەرکێک کە پێویستی بە دابینکردنی ئیمکاناتی زۆر لە لایەن ئەوانیشەوە دەبێ بۆ ئەوەی بتوانن ئاستێکی بەرزتر لەوەی وا لە خودی کۆمەڵگاکەدا هەیە پێشکەش بکەن.\nدیجیتاڵ لەڕێگای هێنانە ئارای زۆری چالاکانەوە، ئەو چالاکانەی وا چلۆنایەتییان زۆر جار باشترە لە حیزبییەکان، بەشێکی زۆری ئەرکەکانی ئۆپۆزیسیۆنی گەڕانەوە بۆ ناو کۆمەڵگا. لێرەدا ئیتر جۆرێک لە دوورکەوتنەوە لە حیزب لە فەزای گشتیدا درووستدەبێ.\nبەگشتی دەتوانین بڵێین هاتنی دیجیتال، کۆمەڵیک تایبەتمەندیی لەگەڵ خۆی هێناوە کە هێشتا بە جوانی نەخوێندراونەوە و بۆیە هێشتا بەتایبەت ئۆپۆزیسیون نەیتوانیووە خۆی لە گەڵ ئاسەوارەکانی رێکبخا.\nبەڵام گەشبینین بەوەی دیجیتاڵ بە گشتی دونیای گۆڕیوە و یەک لەوان بەتایبەت بنەما کۆمەڵایەتییەکان. بۆیە دەبێ بەردەوام چاوەڕوانی ئەنجامە بەکردەوەکانی بین.


عێراق روبەڕوی ئەرکی سەختی نۆژەنکردنەوەی نەمرود دەبێتەوە\nلەکاتی داگیرکارییە دوو-ساڵییەکەیدا 'دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام' مۆنۆمێنت و توحفەکانی ئەو شارە دێرینەی تێکشکاند، بەرپرسانی عێراق دەڵێن.\nئەفسەرێکی عێراقی ئاماژە بەو زیانە دەکات کە 'دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام' بە شاری دێرینی نەمرودی نزیك بە موسڵیان گەیاندوە. [خاوەنی وێنە: وەزارەتی بەرگری عێراق]\nئێستا کە شاری دێرینی نەمرد لەدەستی روخێنەری "دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام" (داعش) رزگارکراوە، حکومەتی عێراق روبەڕوی ئەرکی سەختی نۆژەنکردنەوەی ئەو زیانە بەرفراوانە دەبێتەوە کە چەکدارانی گروپەکە پێیانگەیاندوە.\nهێزەکانی عێراق ئەم شوێنەوارە مێژوییە گرنگەی باشوری موسڵیان لە 13 تشرینی دووەمدا رزگارکرد، دوای ئەوەی زیاتر لە دوو ساڵ لەژێردەستی چەکدارانی داعشدا بوو.\nبەگوێرەی پسپۆڕی نۆژەنکردنەوەی بەڕێوەبەرایەتی میرات و توحفەی عێراق عەباس قورەیشی، لەکاتێکدا داعش ناوچەکەی لەژێردەستدابوو، بینا مێژوییەکانی ئەو شارەی کرد بە "داروپەردوو".\n"تیرۆرستەکان هەموشتێکیان لە شارەکەدا تێکشکاند؛ مەزارەکانی، کۆشك و زەقورە بەرزەکانی،" بە دیارونای وت: "ئەو وێنانەی لە ناوچەکەوە دەستکەوتون دوای رزگارکردنەوەی ئازاربەخشن، هەموشتێك بە زەوییەوە تەختکراوە."\nلە ئازاری 2015دا، ئەو ماڵپەڕانەی سەر بە داعش بون وێنە و ڤیدیۆی چەکدارانی گروپەکەیان بڵاودەکردەوە کاتێ خەریکی تێکشکاندنی پەیکەری زەبەلاحی گای باڵدار ، دیواری هونەری، شوێنەرار و تابلۆ مێژوییەکانیان بوون بە چەکوش و درێڵی ئەلەکترۆنی.\nدوای مانگێك، گروپەکە هەندێك بەشی شارەکەی روخاند و بۆمبی بەرمیلی لە شوێنەکانی دیکەدا چاند، پێش ئەوەی بیانتەقێنێتەوە.\nقورەیشی وتی: "تەقینەوەکان، بەگوێرەی ئەو زانیاریانەی ئەوکاتە دەستمانکەوت، گەورەبوون و کاریگەرییان لەسەر گوندە هاوسێکان هەبوو. دواتر قەبارەی تۆقێنەر و زەبەلاحی ئەو زیانانەمان بۆ پشتڕاستکرایەوە بە بەکارهێنانی وێنەی سەتەلایت."\nوتیشی حکومەتی عێراقی خۆی ئامادە دەکات بۆ ناردنی تیمی مەیدانی بۆ خەمڵاندنی رادەی زیانەکان تا پلانی نۆژەنکردنەوە دابنێت، بە ئاماژەکردن بەوەی ئەمە "ئەرکێکی ئاسان نابێت".\n"پێویستیمان بە پاڵپشتی کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی هەیە،" وتی: "ئەم وێرانکارییانە میراتی جیهانیی مرۆڤایەتیین، [وڵاتانی] دونیاش دەبێت هەمو کارێك بکەن تا یارمەتیمان بدەن لە نۆژەنکردنەوەیدا."\nئەو بانگهێشتی یونیسکۆی کرد بۆ سازدانی کۆبونەوەیەکی بەپەلە بۆ گفتوگۆکردن دەربارەی وێرانکاریی و "دەستکردن پلانی بە کارێکی هاوبەش لەگەڵ ئێمەدا بۆ نۆژەنکردنەوەی شارەکە".\nوتی: "دەبێت پسپۆڕی مرۆیی و تەکنەلۆژیای نوێمان پێبدرێت لە بواری کۆکردنەوە، ژماردن و دروستکردنەوەی مۆنۆمێنتە تێکشکێنراوەکان و دروستکردنی تاقیگەیەکی تایبەتمەند بۆ ئەم مەبەستە."\nوتی: "پارچەی زۆر هەیە، بەتایبەت هی گەورە و شکاو، کە دەتوانرێت چاکبکرێنەوە، بەڵام ئەمە پێویستی بە کاری چڕوپڕ و ماندوکەرە."\nدەستەبەرکردنی ئاسایشی ناوچەکە\nقورەیشی هۆشداریشی دا لە ئەگەری هەڕەشەی دزی توحفە و قاچاخچی گەر پێگەکان بەشێوەیەکی باش ئاسایشیان بۆ دەستەبەرنەکرێت.\nوتی، "ئەوە زۆر گرنگە کە هێزە ئەمنیەکان زوو لە ناوچەکە جێگیربکرێن بۆ دەستەبەرکردنی ئاسایشی ناوچەکە،" بە ئاماژەکردن بەوەی قاچاخچیەکان تینوی ئەوەن دەستیان بەو شوێنەوارە مێژوییە گرنگانە بگات.\nوتی: "هێزە ئەمنیەکان دەبێت پەرژینی تەلی کارەبایی بەدەوری شارەکەدا دابنێن و پاسەوانی زۆر جێگیربکەن بۆ چاودێریکردن و دەستپێکردنی گواستنەوەی پارچە بچوك و تابلۆ نوسراوەکان و وێنەکان بۆ مۆزەخانەی بەغدا."\nبەڕێوەبەری لیژنەکە عەلی مالیکی بە دیارونای وت لیژنەی پەرلەمانیی بۆ کلتور و پاشماوە مێژوییەکان دەستی بەکارکردوە بۆ هەنگاونان بۆ دەستبەرکردنی ئاسایشی شارەکە، کە دەگەڕێتەوە بۆ سەدەی 13هەمی پێش زایین.\nوتی، "هەماهەنگیی لەگەڵ هێزە ئەمنیەکان دەکەین بۆ پاراستنی تەواوەتی پاشماوەکانی نەمرود،" بە رونکردنەوەی ئەوەی پێگەکان بە هێز دەورەدراون بە هەمو ئاراستەیەکدا و فڕۆکەی بێ فڕۆکەوانیش لە ناوچەکە جێگیرکراون بۆ دەستەبەرکردنی ئاسایش.\n"لە ئێستادا خۆمان ئامادە دەکەین تا هەر کە ئاسایشی ناوچەکە دابینکرا و لە بۆمب پاککرایەوە سەردانی بکەین،" وتی: "دەمانەوێت هەمو مۆنۆمێنتە مێژوییەکان ببینین کە روبەڕوی شکاندن بونەتەوە و راپۆرت لەبارەیانەوە بنوسین."\nداڕشتنی پلانی کار\n"ئەو شارە مێژوویە ئاشورییە بەشێوەیەکی قێزەون بەدەستی داعش هێرشی کرایە سەر،" مالیکی وتی: "هەندێك لە توحفە بەهادارەکانیان دزی و بە قاچاخ بردیانە دەرەوەی وڵات و بیاناکانیان تەقاندنەوە."\nمالیکی وتی لیژنەکە کەمپینێکی گەورە بەڕێوەدەبات تا رادەی وێرانکارییەکان بە دونیا رابگەیەنێت کە رویانداوە و داوا لە وڵاتان و رێکخراوە نێودەوڵەتیەکان بکات بۆ پێشکەشکردنی کۆمەكی پێویست بە عێراق.\nراوێژکاری پارێزگای نەینەوا دورەید حیکمەت وتی شاری دێرینی نەمرود بەڵگەی رادەی دڕندەیی داعشە.\nوتی: "تیرۆرستەکان ویستیان پاشماوە مێژوییەکان و میراتی نەینەوا تێكبشکێنن، شوناسی کلتوری بسڕنەوە لەگەڵ مێژوی عێراق و شارستانیەت و مرۆڤایەتیش، چونکە ئەوان دواکەوتوون، دڕندەو و کینەلەدڵن."\nوتیشی: "بەڵام ئێمە، دوای ئەوەی هێزە قارەمانەکانمان توانیان داعش شکست پێبهێنن، سورین لەسەر چاککردنەوەی هەمو ئەو مۆنۆمێنتانەی تێکشكێنراون و زیاتریش بدۆزینەوە، چونکە زۆرێکیان هێشتا لەژێر خاکدا شاراونەتەوە و نەدۆزراونەتەوە."\nحیکمەت جەختیکردەوە لە پێویستی داڕشتنی "ستراتیژی کاری نیشتیمانی" بۆ نۆژەنکردنەوە و هێشتنەوەی مۆنۆمێنتە مێژوییەکان بە هاوکاری کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی و بۆ گەڕاندنەوەی ئەو پارچانەی لەلایەن داعشەوە دزراون.\nعێراق دەستدەکات بە قۆناغی دووه‌می بنیاتنانەوەی شاری کۆنی نەمرود\nدوای ئەنجامدانی چەند توێژینەوەیەك بۆ دەستنیشانکردنی رادەی زیانەکانی داعش، قۆناغی دووەم بنیاتنانەوەی 'کۆشکی نەمرود'ی شارەکە لەخۆدەگرێت.\nهێزەکانی عێراق پێشڕەوی زیاتر بەدەستدێنن لە موسڵ


بانکی ناوەندی ئێران پاکێجی نوێی بازاڕی دراو رادەگەیێنێت\nبڕیارە ئەمشەو یان سبەی، سەرۆکی بانکی ناوەندی ئێران سیاسەتی نوێی حکومەتی ئێران بۆ کۆنترۆڵکردنی بەهای دراوە بیانییەکان و رێگریکردن لە دابەزینی بەهای تمەن رابگەیێنێت.\nناوەڕۆکی پاکێجە نوێیەکە ئاشکرانەکراوە، بەڵام پێشبینی دەکرێت تێیدا حکومەت نرخێک بۆ دراوە بیانییەکان لە بازاڕدا دیاریبکات و هەروەها سەرۆکی پەرلەمانی ئێران رایگەیاند، بەپێی سیاسەتی نوێ، پێدانی دراوی بیانی بۆ گەشتکردن بۆ دەرەوەی وڵات رادەگیرێت.\nسیاسەتی نوێی بانکی ناوەندی ئێران هاوکاتە لەگەڵ دانانەوەی قۆناخی یەکەمی گەمارۆکانی ئەمریکا.\nئاڵوگۆڕی دراو ئەمڕۆ لە کەمترین ئاستدا بوو. دوای ئەوەی لە رۆژانی رابردوودا هەر دۆلارێک لە بازاڕی نافەرمی تاوەکوو نزیکەی 12 هەزار تمەن بەرز بۆوە ئەمڕۆ لە دەورووبەری 9 هەزار و 700 تمەن ئاڵوگۆڕی پێکرا.\nهۆکاری ئەم دابەزینەش بۆ چاوەڕوانی بازاڕ بۆ پەکێجی نوێی ئابووری حکومەت دەگەڕێتەوە. پەکێجەکەش بڕیارە بە نزیکترین کات وردەکارییەکانی بڵاوبکرێتەوە. گەرچی هەر لە ئێستاوە هەندێ لە چوارچێوە گشتییەکانی بڵاوکراوەتەوە.\nیەکێک لەو خاڵانەش کە پێش بڵاوبوونەوەی پاکێجەکە ئاشکرا کراوە، نەدانی دۆلار بۆ گەشتکردنە. چەند رۆژی رابردوو ئەگەری زۆر لەسەر بوو، بەڵام ئەمڕۆ عەلی لاریجانی کۆتایی بە هەموو ئەمما و ئەگەرەکان هێنا و گوتی، لە کۆبوونەوەی رۆژی شەممەی کار گرووپی هاوئاهەنگی ئابووری بڕیاردراوە چیدیکە دراو بە گەشتیار و موسافیرەکان نەدرێ.


ئەم ئەپڵیکەیشن و یارییانە بۆ ماوەیەکی کاتی بۆ ئایفۆن و ئایپاد خۆڕایین! – کەی ئای تی ئێن\nئای ئۆ ئێس 4, نیسان 2013\nئەم چەند ئەپ و یارییەی خوارەوە بۆ مایەکی کاتی بۆ ئایفۆن و ئایپاد بوونەتە خۆڕاییە و ئێوەی بەڕێز دەتوانن ببنە خاوەنیان پیش ئەوەی ببنەوە بە پارە! دەی کەواتە پەلە بکەن لە دەست خستنی کۆپییەک لە هەریەکەیان بۆ خۆتان.\n١-ئەپی IM+ Video تایبەت بە ئەنجامدانی چاتی فیدیۆی فەیسبووک بۆ ماوەیەکی کاتی خۆڕاییە بۆ ئایفۆن و ئایپاد و پەلە بکە ببە بە خاوەنی.\nلێرەوە لە ئایتیونس\n٢- ئەپی Moni (checkbook) بۆ ماوەیەکی کاتی خۆڕاییە! ئەگەر دەتەوێت خەرجییەکانی ڕۆژانەت بە جوانی بکەیت ئەوا ئەم ئەپە بە ئاسانی بۆت کۆدەکاتەوە و یارمەتیت دەدات لە ڕێکخستنی هەموو پارە و پوڵەکانت دەی کەواتە بۆ ماوەیەکی کاتی خۆڕاییە و پەلە بکە بۆ ئەوەی لەدەستت نەچێت!\n٣- ئەپی Jiffy Calendar بۆ ماوەیەکی کاتی خۆڕاییە! ژیان ئاڵۆزە و پێویستە پلان بۆ ژیانی ڕۆژانەت دابنێت ئێ دەی کاتی پەڕ و کاغەز نەماوە و ئێستا ئایفۆنەکەت جیگەی بۆ گرتویتەوە و ئەم ئەپە جوانەش کە بریتییە لە ڕۆژمێرێک بە تایبەتمەندی نوسینی پلانەکانی ڕۆژانەتەوە بۆ ماوەیەکی کاتی خۆڕأییە و کۆپییەک بۆ خۆت بەدەست بهێنە!\n٤- ئەپی Reeder for iPad بۆ ئایپاد بۆ ماوەیەکی کاتی خۆڕاییە! پێم وایە کاتت زۆر نییە ڕۆژانە سەردانی دەیان ماڵپەڕ بکەیت! بەڵام بۆ ئەوەی بتوانیت لە یەک شوێندا ئەم دەیان ماڵپەڕانە کۆبکەیتەوە بە هۆی بەرنامەی ڕییدەرەوە دەتوانیت لەسەر ئایپادەکەت هەموو پێگە دڵخوازەکانت کۆبکەیتەوە لەیەک شوێنداو لە ڕوپەڕێکی ناوازەدا ئاگاداری هەواڵ و بابەتەکان بیت!\nلێرەوە لە ئاتیونس:\n٥- Infinity Blade یارییە بەناوبانگەکەی ئای ئۆ ئێس بۆ ماوەیەکی کاتی خۆڕاییە! و کەمێک تام و چێژ وەربگرە لە یاری کردن لەسەر ئایفۆنەکەت یان ئایپادەکەت!\n٦- ئەپی JedScanner بەهۆی ئەم ئەپە ناوازەوە ڕاستەوخۆ وێنەکانت بکەرە پی دی ئێف! واتە بەهۆی ئەم ئەپە وە دەتوانیت خۆت پەرتووکی ئەلیکترۆنی دروست بکەیت.\nلێرەوە لە ئایتیونس:


ئەردۆغان: بەڵین دەدەم کە دانوستانەکان بۆ گەیشتن بە ئاشتى بەردەوام بێت\nموضوع: ئەردۆغان: بەڵین دەدەم کە دانوستانەکان بۆ گەیشتن بە ئاشتى بەردەوام بێت 2013-01-17, 5:47 pm\nرەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆک وەزیرانى تورکیا، لە گفتۆگۆیەکیدا لەگەڵ ئەندامانى پەرلەمانى سەر بە پارتەکەى (AKP) رایگەیاندووە" بەڵێن دەدەم کە پرسەى دانوستان بۆ گەیشتن بە ئاشتى بەردەوام بێت"، ئاماژەى بەوەشکردووە کە ترسى هەیە لە هەوڵى لەباربردنى هەوڵەکان بۆ گەیشتن بە ئاشتى.\nرەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆک وەزیرانى تورکیا، لە کۆبوونەوەیەکدا لەگەڵ پەرلەمانتارانى (AKP) لە پەرلەمانى تورکیا، رایگەیاند" دواى ئەو رووداوەى فەرەنسا ئێمە هێشتا هیوامان ماوە بە پرۆسەیەکە و ئومێدمان لەدەست نەداوە".\nوتیشى: "گرنگ نیە چى ڕوودەدات و رویداوە، ئێمە وریاین و گرنگى بە دانوستانەکان دەدەین و بە ئومێدەوە بۆى دەڕوانین".\nئەردۆغان، ئاماژەى بەوەشداوە: سەرەڕاى ئەوەى دەبینم چەند هەوڵێک هەیە بۆ لە باربردنى پرۆسەى ئاشتى و بێ ئەنجامبوونى گفتوگۆکانى ئیمرالى، بەڵام ئێمە بەردەوام دەبین بۆ گەیشتن بە ئامانجەکەمان کە ئاشتییە.\nسەرۆک وەزیرانى تورکیا، ئاشکرایکرد، کە لە مانگى کانونى یەکەمى ساڵى رابردوو، چەند ئەفسەرێکى میت، چاوپێکەوتنیان لەگەڵ عەبدوڵڵا ئۆجەلانى سەرۆکى دەستگیرکراوى پارتى کرێکارانى کوردستان(PKK) ئەنجامداوە و داوایان لێکردووە، کە داوا لە پارتەکەى بکات تا چەک دابنێن و بگەڕێنەوە.\nلە رۆژى 3ى کانونى دووەمى 2013، ئەحمەد تورک پەرلەمانتارى سەربەخۆى کورد لە پەرلەمانى تورکیا و ئایلا ئاکات ئاتا پەرلەمانتارى بەدەپە، سەردانى عەبدوڵڵا ئۆجەلانیان کردو گفتوگۆیان لەبارەى هەوڵەکانى دانوستان ئەنجامدا.


کرێکار لە نێوان زەوی و نیشتیماندا\nکرێکاران لە یەکەمین بوونەوەرانی زەوین.ئه‌وان بناتنه‌رانی زه‌وین و کۆڵه‌که کۆمکرێته‌کانی شارستانییه‌ت بوون. ڕەنگە تا پێش هاتنەکایەی سیستەمە کۆن و نوێ سەرمایەدارییەکان "کرێکار" لە پێگەی وشەدا ده‌لاله‌تێکی بەم واتە و مەدلوولەوە نەبووبێت کە ئێستە مانا دەکرێتەوە: کەسێک کە لە باتی "کار"، "کرێ" وەردەگرێت، واتە (هێزی)کار دەفرۆشێت.\nماناكانی كرێكار، پەیوەندی كرێكار بە نیشتمانەوە..\nلە زمانی ئینگلیزیدا وشەی man(پیاو)، labor (ڕەنجدەر، کرێکار)، workman(پیاوی کار). هەر سێیان بۆ کرێکار بەکار چووگن، شتێکی جه‌وهه‌ری کە لەم وشانەدا هەڵدەهێنجرێت چەمک و واتایەکە بە ناوی توانست، هێز.\nئەوە دواتر بوو کە بەسەرهەڵدانی سیستەمە سیاسی و دیسپۆتیزم (پلەخوازی خودا/بەندە یان ئاغا و کۆیلە)ە ئاڵۆزە سەرەتاییەکان ئەم هێزە لە دەست بنیاتنەرانی زەوی؛ بنیاتنەرانی شارستانییەت، بنیاتنەرانی ئەهرامی میسر... وەرگیرایەوە و لە پێگەی وشەش مانایەکی "زۆرتر" ئایدۆلۆژیکی و کارکردیی وەرگرت.\nنیوەی یەكەمی سەدەی نۆزدە، خاڵی وەرچەرخان\nبێ هۆ نەبوو کە لەنیوەی یەکەمی سەدەی نۆزدەهەم نیوەیەک لە خەڵکی دونیا بەرەو ڕووی ڕەوت و گەڕیانە مارکسیستییەکان هاتن. هەر چەند پێناسەی کرێکار زۆر گۆڕاوە لە گوتارە فیکری و فەلسەفی و سیاسییەکاندا، من لێرە بەڕوانینی هیرمینۆتیکی و نێوان دەقییەوە دەیخوێنمەوە.\nئه‌گه‌رچی پێوەندی "کار" بە مرۆڤه‌وه وەکوو بوونه‌وه‌رێکی ئاوەزمەند پێوەندییەکی زۆر ئاڵۆزە و ئەو فۆرمەی پێوەندی و پێناسە بۆ کار له ئێستادا هەر هەمان پێوەندی و ڕوانین نییە بۆ مانا و پێگەی "کار" لە ڕابردوودا. کرێکاری جیهانی کۆن "کار"ی بە خزمەتکردن و مافێک دەزانی کە دەبێت بۆ خاوەنکار بیخاتە ڕوو.\nخاوەنکار لە سۆنگەی کرێکارەوە هێز و دەسەڵاتی جێبەجێکاری(اجرایی) و سزادەریی(قهریە) خۆی وەردەگرت و بە بۆنەی ئەوەوە "بوون"ی واتای وەردەگرت بەڵام ئێمە لێرەدا سه‌ره‌ڕای هێزی چه‌وسانه‌وه‌ی چه‌وسێنه‌ر لە گەڵ ئاستی خوار و نزم لە وشیاری کرێکاریشدا ڕووبەڕووین، نەبوونی وشیاری لای کرێکار بە هەر هۆیەک بوو بێت، هۆکاری درێژبوونی تەمەنی سیستەمه جۆراوجۆره خاوەنکارییه‌کان بووه کە خۆی لە ڕێگەی خوێن و ڕەگەزێکی جیاواز و سەرتر بە خاوەنی زەوی و زار و موڵک دەزانی و غەیبەتی وشیاری و هزرێکی پرسیارساز دەبووە هۆی مەشرووعییەت و ڕه‌وابوونی وەها باوەڕێک لای کرێکار.\nکرێکاری زگماک لەو کاتەوە لە دایک بوو کە باوەڕی هه‌بوونی توخمێکی بانسرووشتی و میتافیزیکی بە خاوەنکار و زەوی و موڵک پەیدا کرد.\nخاڵی ئەفسووناوی و سەیر لەمە دایە کە لە قۆناغگەلێکدا ئەوەندی کرێکار پارێزەری خاوەنکار و بەرژەوەندی و هاوکێشەکانی بووه ئەوەندە خودی خاوەنکار و دەسەڵاتداری زەوی بە پەرۆش و خەمخۆر نەبوون.\nڕازی جاویدبوونی ڕەنجی کرێکار لە ئیمان و باوەڕی دایە بە "ناخود" و لە بێ ئیمانی دایە بە"خود". واتە ئەگەر بە شێوەیەکی گشتی تەماشای کەین بەشێک لە مێژووی چەوساندنەوەی کرێکاران پێی لە ناو میتافیزیک و سیستەمە ئایینییەکانیشە.\nڕەنگە بەم هۆ سایکۆلۆژییەوە بێت کە لەو هەموو بیرۆکە و تێزە زانستی و شیکارییانه‌ی مارکس ڕستەی "ئاین تریاكی گەلانە" زۆرترین برەو پەیدا دەکات و دەکەوێتە سەر زاران. بەهەر حاڵ ڕەنگە ئەگەر مێژوو لە ڕوانگەیەکی فۆکۆییەوە واتە مێژوویەکی ناخەتی و لادەرخواز و داشکاو(گسست) بخوێنینەوە بەشێکی زۆری مێژوو هێشتا هەر کرێکاران تێیدا ئامادەن.\nكرێكار نیشتمانی نیە؟\nوەک چۆن بەناوبانگە و مەیشوورییە و دەڵێن: کرێکار نیشتمانی نییە، دەکرێت بڵێم کرێکار خۆی نیشتمانێکە کە خێو و خاوەنی زۆرە، جگە لە خۆی! هەڵبەت لای من ئەم ڕستانە مانا و تەئویلی زۆر هەڵدەگرن و دەشێت خوێندنەوەیتری لێبکرێت و بە تایبەتی لەم رۆژگارەی ئێستەدا زۆر شت گۆڕاوە و زۆر گۆڕانی گەورەش بەڕێوەیە. کرێکاران هاوخوێنترین نەتەوە و هاوڕەنجترین چینی جیهانن و جوێکردەوەیان لە پلەی ڕەنجدا لە یەکدی هەڵەیەکی بنەماییە لە تیۆری و خوێندنەوەدا بەڵام لە ڕووی دۆخ و هەلومەرجدا کرێکاران جیاوازییان زۆرە، ئەو کرێکارەی کە جۆرج ئۆروێڵ لە ڕۆمانت "1984"دا و له ناو سیستەمێکی چەوسێنەردا باسی دەکات زۆر جیاوازە لەو کرێکارەی کە ئیبراهیم ئەحمەد لە "بلە"دا باسی دەکات.\nلەم دەروازەیەوە دێمە سەر چەند وتەی کورت لە سەر کرێکاری کورد. هەرچەندە ئەزموونی ئەم خوێندنەوەیه‌ی من ناکرێت بێبەری بێت لە توخمگەلی تەجروبی کرێکاریکردنی خۆم. کەم کورد هەیە لە دونیا بە شێوەیەک کرێکاریی ئەزموون نەکردبێت. بۆیە ئەم خوێندنەوەیەی من ئەوەندە فامێکی کۆمەڵگایی و هەرێمییە بۆ کرێکاری کورد، ئەوەندە لێکدانەوە و گێڕانەوەیەکی جیهانگیر و بانهەرێمی نییە بۆ "کرێکار" بە گشتی و چەمک و واتای "کار" بە تایبەتی. لە زمانی کوردی(دیارە بە پێی گەشەی کۆی کۆڵەکەکانی کۆمەڵگا/کە لە کۆمەڵگای کوردیدا هێشتا زۆر نزم و هێواشە و ئەو گەشەیەش کە کراوە زۆر ئاڵۆز و لارسەنگە) وشەکانی ڕەنجدەر، زەحمەتکێش، کۆڵنەدەر(لە هەندێ گوتاردا)، بەشخوراو، تێکۆشەر ...هاوواتا و هاودەستی وشەی کرێکار بوون.\nواته بوونی کرێکار په‌یوه‌ست ده‌بێته‌وه به هێز و توانستی کارکردن و ئه‌و بوونه‌ش لێره‌دا واتای جه‌سته ده‌دات، جه‌سته‌یه‌ک که شوێنی نیشته‌جێبوون و حاوانه‌وه‌ی وه‌کوو هه‌رێم و جوگرافیایه‌کی بچووک(ژوور و هۆده و...) و گه‌وره(ده‌وڵه‌ت، ده‌سه‌ڵات و...هتد) پێویسته به‌ڵام چ شتێک نیشته‌جێبوون و حاوانه‌وه‌ی کرێکار په‌یوه‌ست به شوێنی و جێگای ژیان و ئاسایش مسۆگه‌ر ده‌کات؟ یان چ شتێکمان پێویسته بۆ مسۆگه‌ربوونی ئه‌م نیشتمان و هه‌رێمه؟ ئەگەر خوێندنەوەیەک لەو ڕستەیەی کە له سه‌ره‌وه ئاماژه‌م پێ دا بکه‌ین: "کرێکاران نیشتمانیان نییە یان بێ نیشتمانن"، بکەم دەڵێم لێره‌دا جیاوازییه‌کی بنەمایی لە نێوان"بێ نیشتمانی" و "نانیشتمان"ی هەیە که لە پێکهات و مەدلوولە ژێرەوانکێکانی ئەو ڕستەیەدا ده‌بینرێته‌وه.\n"نانیشتمانی" ئەزموونێکە کە لە هەناوی کرێکاری وشیاردا دێتە ئاراوە، وشیارییەک کە زۆرتر لە هەست و تێگەیەکی غوربەتئامێز دەچێت وەک ئەوەی بگەن بە فامێک کە خاوەن نیشتمان نەبوون، یان ڕزگاربوون لە خواست و ئارەزووی موڵک/نیشتمان"دار"بوون، وه‌کوو ئازادی و ڕزگارییه‌کی مرۆییه و لە جیهانێکی پێچەوانەی ئەوەدا غوربەت زۆرتر بۆیان زەق بێت، ئەم هەستەشە کە گرێدراویی و هەڵپێکراویی قووڵ لە نێوانیاندا بەدی دێنێت و پێگەی خەون و ڕەنجەکانیان بێ سنوور و جیهانگیر دەکاتەوە.\nئەوەی کە مەبەستمە پەیوەست بە کرێکاری کوردەوە بیڵێم ئەمەیە کە کرێکاری کورد بە کەمترین حاڵەت لەو نانیشتمانییە نێزیک بۆتەوە، ڕەنگە بە هۆی ئەوەی کە هیچ کات تامی نیشتمان و زەوی خۆی لە ژینگە و زێدی خۆی نەچێشتبێت یان زۆر هۆکاری دیکە وه‌کوو کایه‌ی ئه‌و ده‌وڵه‌ته چه‌پانه له‌گه‌ڵ چه‌مکی کار و کرێکار له جوگرافیا جۆراوجۆره‌کانی جیهان و...هتد .\nبزوتنەوەی چەپی كوردی و كرێكار\nتەنانەت بزووتنەوەی چەپی کوردیش وەک زۆر بزووتنەوەی چەپی دونیا بە تایبەتی ئەوانەی کە هاوشێوە بوون لەگه‌ڵ دۆزی کورد، نەیانتوانی هەست و ڕۆحییەتێکی ڕاستەقینەی جێگر و جەماوەریی "نانیشتمانییانە" درووست بکەن بۆیه جەبرێکی مێژوویی ڕەوتی خەباتی سوسیالیزمی کوردی لە نانیشتمانییەوە بەرەو خەبات لەسەر "بێ نیشتمانی" و بێ بەش بوون لە زەوی و نیشتمان واتە گوتاری ناسیۆنالیزم ملکێش کرد.\nڕەنگە ئەمەش بمانباتەوە بۆ تەفسێرێکی نامارکسی لە هیگل و خوێندنەوەی دووبارەی خودی هیگل و واتاکانی ڕۆحی رەها و خودئاگایی و ...هەڵبەت ناشبێت کرێکاری کورد بە تەواوی لە ڕووبەری گوتار و ڕەوتی چەپدا بناسرێت و بخوێنرێتەوە. هێشتا باس و فایلی نەکراوەی زۆر هەیە کە دەبێ بیکەینەوە تاکوو هەندێ لە واتاکانی "کرێکاری کورد"مان بۆ دەربکەوێت. وەکوو پێناسەی کار لە پێکهاتی کۆمەڵگای کوردی، چینەکانی کرێکار، خاوەنکار، ئامێرەکانی کار، بێکاری و زۆر شتی دیکە.\nبیرەوەرییەکی سەردەمی زانکۆم\nکوردێکی گەڕۆکی عەتر فرۆش: عەتری گوڵ، عەتر! عەتری گوڵ!\nهاوڕێیانی غه‌یری کورد: چاو لەو کوردە، جوانترین و ڕۆمانتیکترین شتیش بفرۆشن، هەر کرێکارن!\nمن: ئێوە وا دەزانن خۆتان خاوەن کارن!...لەوەش خراپتر وادەزانن خاوەن کاریی بریتییە لە " کامڵ"بوون...!\nلە ڕوانگەی ئیستاتیکی-ئەدەبییه‌وه ده‌شێت بڵێین ئەو عەتر فرۆشانە بوون کە عەشقیان دەبەخشییە ژیانی خوێندکارانی ئەو سه‌رده‌مه. "ئەی ئەو عەترەی قەتارچییە ڕووخۆشەکانی شەو دەیکەن بە ڕێگاکان دا...ئەی عەشق..تاڵانم کە...قەسیدەی عەشق. بەختیار عەلی".\nوه‌کوو له سه‌ره‌وه ئاماژه‌م به واتا و ده‌لاله‌ته‌کانی کرێکار و په‌یوه‌ستبوونی به ڕه‌نج و هێز و توانست و کرێ و...کرد لە ئاستی زمانیشدا پاش جیهانیبوون و ئەزموونکردنی لەناکاوی مۆدێڕنیتە لە کۆمەڵگای هەلاهەلاکراوی کوردیدا گۆرانکاڕی جیاواز و سەیر هاتە ئاراوە.\nوه‌کوو وتم ئەم کارکردە زمانییە بەدەر لەوەی چ گوتارێک بەرهەمی هێناوە و چۆن لە ماناکانی ئیش کراوە، نیشانەیەکی زەقە بۆ ئەوەی کە لانیکەم لە کۆمەڵگای کوردیدا کرێکار واتاگەلی جۆراوجۆری هەیە. کرێکاری کورد دەبێت لە سەرەتادا پارچە عەرد و زەوییەکی هەبێت تاکوو خەونی کۆمەڵگایەک ببنێت بۆ دابینکردنی مافی کرێکار و دەرەوەستی تێکۆشان بۆ بەدیهێنانی ئەو خەونەی لا بڕوێت، چوون وەکوو مارکس دەڵێت: سواڵکەر و بێ موڵک نابێت لە شۆڕش بترسن و دەبێت خۆیانی تێکه‌ڵ که‌ن و بەشدار بن چوون هیچیان نییە لە کیسی بدەن. کرێکاری کورد دەشێت یان دەبێتێکی مێژوویی کە لە سەرەوە ئاماژەم پێدا، بەناوی"بێ نیشتمانی/زەوی/عەرد/موڵک/ماف/وشیاری..." چارەسەر بکات تاکوو بگاتە ئاستی "نانیشتمانی، ئازادی، دادوەری، دیموکراسی..."\nبۆیه پێش هه‌ر شتێک ده‌بێت له سه‌ر ئه‌م پرسیاره هه‌ڵوێسته بکه‌ین که کرێکار کێیه و کرێکاری کورد چ تایبه‌تمه‌ندیگه‌لێکی هه‌یه و له ڕووی وشیارییه‌وه له چ ئاستێک دایه؟


گفتوگۆ لەگەڵ ئاسۆ کەماڵ رێکخەری ناوەندی سەربەخۆیی کوردستان… سەبارەت بە رفراندۆم و پرسی سەربەخۆیی کوردستان – hkkurdistan\nHome 6 ئەرشیفی بابەتەکان 6 گفتوگۆ لەگەڵ ئاسۆ کەماڵ رێکخەری ناوەندی سەربەخۆیی کوردستان… سەبارەت بە رفراندۆم و پرسی سەربەخۆیی کوردستان\nگفتوگۆ لەگەڵ ئاسۆ کەماڵ رێکخەری ناوەندی سەربەخۆیی کوردستان… سەبارەت بە رفراندۆم و پرسی سەربەخۆیی کوردستان\nبۆپێشەوە: ناسیونالیزمی کورد، ریفراندۆمی خستۆتە دەستورەوە و دەڵین ئامانجمان سەربەخۆییە، کەواتە ناوەندی سەربەخۆیی کوردستان بۆ؟\nئاسۆ کمال: لەبەرئەوەی رفراندۆم بڕیاردانی سیاسی خەڵکی کوردستانە لەسەر چارەنوسی سیاسی کوردستان و دەبێت خەڵک بەجیا لەحزبە دەسەڵاتدارەکان دەوریان هەبێت لەم رفراندۆمە و جێبەجێکردنی ئەنجامەکەیدا. پێشتر ئەم حزبانە خۆیان بڕیاریان دەدا کە کوردستان ئوتۆنۆمی و لامەرکەزی دەوێ یا فیدرالی لەکاتێکدا خەڵک هیچ دەورێکی نەبوو. گرنگی رفراندۆم لەوەدایە کە ئیتر خەڵکی کوردستان خۆی دەبێتە مەرجەع و بڕیاردەر هەربۆیە پێویستی بە شێواز و میکانیزمێکە تاکو بەشداری خۆی بسەلمێنێ. بەڕای من تەنیا دەوری خەڵک لەوەدانیە کە ڕۆژی رفراندۆم بچن دەنگێک بەبەڵێ یان نەخێر بدەن و تەواو، بەڵکو لە پرۆسەی رفراندۆم و چاودێریکردنی بەڕێوەچونی و پابەندکردنی حزبە دەسەڵاتدارەکان بە جێبەجێکردنی ئەنجامەکەیەوە دەبێ دەور و نەخشیان هەبێ. خاڵێکی تر ئەوەیە کە نابێت خەڵک ڕێگابدا کە حزبە دەسەڵاتدارەکان بچن ئەنجامی رفراندۆم بۆ مامەڵەی سیاسی خۆیان لەگەڵ حکومەتی عێراقی و ئێران و تورکیا و ئەمریکا بەکاربێنن و بەشە فیدرالیە قەومیەکەیانی پێ زیاد بکەن. هاوکات خەڵک دەبێ ڕێگەنەدا چیتر ئەم مافی بەرپاکردنی رفراندۆم و سەربەخۆییە بکرێتە قوربانی و پاشکۆی کێشەی حزبەکان لەسەر دەسەڵات و ڕیکەوتنەوەیان لەسەر کاراکردنەوەی پەرلەمان و داوا و ئیمتیازە حزبیەکان و ئەم کێشانە لە مەسەلەی رفراندۆم جیاکرێنەوە و هەمولایەک پابەندی خۆی بەم مافانەی خەڵکی کوردستانەوە پەیڕەو بکا. هەروەها پیویستە جەماوەری کوردستان وەڵامی هەڕەشەکانی عەبادی و ئێران و دەوڵەت و هێزەکانی تر بداتەوە کە دژ بەم مافە دەیانەوێ کارێک بکەن. بەکورتی هەموو ئەمانە مەسەلەی گرنگن لەم پرۆسەی رفراندۆم و ڕاگەیاندنی دەوڵەتی سەربەخۆدا و ناوەندی سەربەخۆیی کوردستان دەیەوێ خەڵک هانبدا و ڕیکبخا بۆ گێڕانی ئەم دەورە و دروستکردنی فشارێکی جەماوەری کە خواستی دامەزراندنی دەوڵەتی سەربەخۆ بە ئەنجام بگەیەنێ. بەبێ فشار و دەورگێڕانی خەڵک هیچ مسۆگەرنیە کە ئەم حزبە دەسەڵاتدارانە ئەنجامی ئەم رفراندۆمە و سەربەخۆیی جێبەجێ بکەن.\nبۆپێشەوە: هێشتا بەشیک لە حزبە سیاسیەکان، بەتایبەتی گۆران نەهاتۆتە پشتی ریفراندۆم، ئەم هەڵوێستەی گۆران چۆن لێک دەدەنەوە؟ لاتان وایە هەر لەسەر ئەم هەلوێستەیان دەمێنن یان نا؟\nئاسۆکمال: گۆڕان و کۆمەڵی ئیسلامی دەیانەوێ رفراندۆم بەبارمتەبگرن تاکو پارتی پۆست و پلەکانیان بۆ دەگەڕێنێتەوە و زیاتری دەکا. ئەوان دەڵێن با رفراندۆم و هەڵبژاردن پێکەوە بکرێ لە یەک کاتدا یان دوای هەڵبژاردن رفراندۆم بکرێ. ئەوان بەم شێوەیە نیشانی دەدەن کە رفراندۆم و سەربەخۆیی بۆیان مەسەلە نیە، بەڵکو کورسیەکانی پەرلەمان و پۆستەکانی حکومەت بۆ ئەوان لە پێشە لە چاو چارەنوسی سیاسی کوردستاندا. لەکاتێکدا چەندین جار پەرلەمان و حکومەت لە کوردستاندا گۆڕاوە و پەکخراوە بەبێ ئەوەی جگە لە دابەشکردنی دەسەڵات و داهات لە نێو ئەم حزبانەدا هیچی لە وەزعی ژیان و گوزەرانی خەڵک و چارەنوسی سیاسی کوردستان گۆڕیبێت. چۆن گۆڕان و کۆمەڵ دەتوانن بڵێن کە هەڵبژاردن و کاراکردنەوەی پەرلەمان هیچ پەیوەندیەکی بە بەرژەوەندی سیاسی و ئابوری خەڵکەوە هەیە؟\nگۆڕان و کۆمەڵی ئیسلامی و ئەوانەی دژی بەرپاکردنی رفراندۆم و سەربەخۆیین لە ئێستادا دەبێ وەڵامی ئەو پرسیارە بدەنەوە کە، لەم دوو ڕییانەی بەهۆی شکستی فیدرالی قەومی و مەزهەبی عێراقەوە دروست بوە ئایا کوردستان بچێتەوە ژێر سایەی حکومەتی شیعەی قەومی عەرەبی یاخود جیابێتەوە لە عێراق باشترە؟ هیچ کەس و لایەنێک ناتوانێ پاساوی هەڵبژاردنی مانەوە لە عێراقدا بەوە بداتەوە کە ئێستا کاتی رفراندۆم و سەربەخۆیی نیە چونکە بە قازانجی بارزانیە و ئەو ماوەی سەرۆکایەتیەکەی پێ درێژدەکاتەوە. ئەی ئەم مانەوەیە ماوەی پاشکۆیەتی بۆ حکومەتێکی مەزهەبی قەومی درێژناکاتەوە کە لایەک عیراقی وێرانکردوە وهەڕەشە دەکا و رفراندۆم بەدژی یاسا و دەستوری عێراقی ناودەبا؟ بارزانی بەبێ رفراندۆمیش ١٠ ساڵە سەرۆکایەتی دەکا و هەر دەیەوێ درێژەی پێ بدا. پارتی و یەکێتی بەبێ رفراندۆم ٢٥ ساڵە حوکمی چەکیان سەپاندوە و هیچ یاسا و پەرلەمانێک ئیعتیباری نیە. ئایا لە ڕێگای دژایەتی بەرپاکردنی رفراندۆم و بەبارمتەگرتنیەوە گۆڕان و کۆمەڵی ئیسلامی دەتوانن سیستەمی میلیشیایی بگۆڕن یان بەم کارە مانەوەی فیدرالیزمێک مسۆگەر دەکەن کە خودی یەکێتی و پارتی لەدەسەڵاتدا دەهێڵێتەوە و خەڵک ١٤ ساڵی تر بەدیار گێرەوکێشەی بڕینی بودجە و فرۆشتنی سەربەخۆی نەوت و دەستی چەور سڕین بەسەریەکتری بەغداوهەولیردا درێژەپێدەدەن؟ بەشێک لەمانە بانگەواز بۆ جیاکردنەوەی هەرێمی سلێمانی دەکەن بەڵام داوای جیابونەوە لە حکومەتی عێراقی ناکەن. ئایا ئێستا چارەنوسی سلێمانی ببەسترێتەوە بە حكومەتی عەبادیەوە ڕێگاچارەی خەلکی کوردستانە؟ ئەگەر لایەن وکەسانیک پێیان وایە کە ڕێگاچارە ئەوەیە کە کوردستان لەسایەی حکومەتی قومی عەرەبی شیعەدا، کە تەنانەت ئامادەنیە مافی رفراندۆم بۆ خەڵکی کوردستان بسەلمێنێ چونکە لەدەستوری عێراقیدا نەهاتوە، بائەم کەس و لایەنانە بانگەشە بۆ ئەم ڕیگاچارەیەیان بکەن و قەناعەت بە خەڵک بکەن کە مانەوە لەعێراقدا لە سەربەخۆبون باشترە و بەڵگەکانیان بۆ خەڵک بخەنە ڕوو کە حکومەتی عێراقی خەڵکی کوردستان وەک هاوڵاتی یەکسان مامەڵە دەکا و هیچ جیاوازیەکی قەومی و دینی و ڕەگەزی لەبەرچاو ناگرێ. با دەنگی نەخێر لەدەوری ئەم ڕێگاچارەیە کۆبکەنەوە.\nناکرێ گۆڕان و کۆمەڵی ئیسلامی بەخەڵک بڵێن ئێمە لەگەڵ رفراندۆم و سەربەخۆیین بەومەرجەی پارتی هەڵبژاردن بکا و کورسیەکانی ئێمە مسۆگەر بێت. خەڵک نابێ دوای ئەم کێشەی حزبانە بکەوێ کە ٢٦ ساڵە بەردەوامە و کۆتایی نیە. لەبەرئەوەی تا دەوڵەتێک نەبێ کە پەیوەندی نێوان حزبەکان و ئۆرگانە سیاسی و کۆمەڵایەتیەکان تیایدا دیاریکراو بێ، دەبێ وەک دەورانی دەرەبەگایەتی دیوان و سوڵحی عەشایری دەوربگێڕێ، کە لە کوردستان پەرلەمان و ڕێکەوتنی نیشتمانی ئەم خەسڵەتە خێڵەکیەی هەیە. هاتنەمەیدانی خەڵک پێکەوە بۆ بڕیاردان لە رفراندۆمدا و پیداگریان لەسەر جێبەجێکردنی ئەنجامەکەی ئەم دۆخ و جەوەی کێشەی حزبەکان دەگۆڕێ بە دۆخ و فەزایەک کە خەڵک دەخاڵەت دەکەن و بەشداردەبن لەوەی کە ئایندەی سیاسی کوردستاندا دەوربگێڕن بە قازانجی خۆیان.\nبۆپێشەوە: ریفراندۆم ئامرازو وەسیلەیەکە بۆ وەرگرتنی رای هاوڵاتیان لەسەر پرس و کیشەیەکی دیاریکراو، چارەسەرکردنی، تا چەندە لاتان وایە ریفراندۆم دەتوانێت، پرسی خەڵکی کوردستان چارەسەربکات و کوردستان بکاتە دەوڵەت؟\nئاسۆکمال: خەڵک دەتوانن لە ڕیگای رفراندۆمەوە بڕیار بدەن بە مانەوە لەعێراق یان سەربەخۆبون. ئەم بڕیارە دەتوانێ ئیتر ئەم کێشەی کوردە لە عیراقدا چارەسەر بکا. ئەگەر خەڵک بڕیاریاندا لە عیراقدا بمێننەوە ئەوا نیشانی دەدا کە خەڵک بە مامەڵەی حکومەتی عیراقی ڕازین و نایانەوێ لەم حکومەتە فیدرالیە قەومی و مەزهەبیە جیاببنەوە. کە بەپێی تەجروبەی خەڵکی کوردستان لەگەڵ تاوانانەکانی حکومەتە یەک لەدوای یەکەکانی عێراق بەدوری دەزانم خەڵک دەنگ بەمانەوە بدەن. هاوکات ئەم حکومەتە شیعە قەومیە عەرەبیەی ئێستاش لە ١٤ ساڵی ڕابردودا سەرەڕای ئەوەی دەسەلاتی بەرتەسک بوە بەڵام لەناوەرۆکدا نیشانی داوە هەمان سیاسەت و عەقڵیەتی شۆڤینیستانە و ستەمکارانەی هەیە. هەر لە جێبەجێنەکردنی رفراندۆم لە جێگاناکۆکەکان کە بەپێی دەستور دەبوایە بکرایە تاکو نەسەلماندنی مافی رفراندۆم بۆ خەڵکی کوردستان و بەرزکردنەوەی شمشێری “پاراستنی یەکپارچەیی خاکی عێراق” بەڕوی خواستی سەربەخۆیی خەڵکی کوردستاندا. هەربۆیە ئەگەر خەڵک دەنگ بەمانەوە بدەن لەم رفراندۆمەشدا لەوانەیە پاش ماوەیەک لە بەهێزبونەوەی حکومەتی عێراقی و دەستپێکردنەوە بە جیاکاری و ستەمکردن لە خەڵکی کوردستان و سەپاندنی یاسا و سیاسەتە ئیسلامی و ڕەگەزپەرستانەکان دیسانەوە ئەم کێشەیە سەرهەڵبداتەوە. هەربۆیە هەرچەند رفراندۆم میکانیزمێکی گونجاوە بۆ چارەسەری کێشەی کورد لە عیراقدا و چارەسەری دەربازبون لەم دۆخە نائارام و نادیارەی فیدرالیزمی قەومی لە عێراقدا دروستی کردوە، بەڵام ئەگەر خەڵک بڕیارێکی دروست نەدات لەوانەیە لە ئایندەیەکی نزیکدا پێویست بە ئەنجامدانی رفراندۆمێکی تر ببێت. بەڵام ئەمە ئەگەرێکی دورە و زۆربەی زۆری خەڵکی کوردستان خوازیاری سەربەخۆییە. لەم کاتەدا رفراندۆم دەبێتە ئەو میکانیزم و ڕێگا گونجاوە کە خەڵکی کوردستان کێشەی مانەوەی لەعێراقدا کۆتایی پێ دێنێ و ئەوکات قۆناغی ئەوە دەست پێ دەکات کە چۆن ئەنجامی رفراندۆم جێبەجێ دەکرێ، واتە چۆن دەوڵەت دروست دەکرێ.\nپیویستە لە ئێستاوە فشاربخرێتە سەر نەتەوەیەکگرتوەکان و ئەمریکا و ڕوسیا و یەکێتی ئەوروپا تا بەشداری سەرپەرشتی رفراندۆم بکەن و ڕەسمیەتی پێ بدەن و ڕەسمیەت بە ئەنجامەکەی بدەن. نەبونی شەرعیەت و ڕەسمیەتی نێودەوڵەتی و دانپێدانەنانی لە لایەن نەتەوەیەکگرتوەکان و دەوڵەتەکانەوە کێشەیەکی سیاسی سەرەکی دەوڵەتی سەربەخۆ دەبێ. لەوانەیە ئیسرائیل و سعودیە دان بەم دەوڵەتەدا بنێن، بەڵام لە نەبونی دانپێدانانی ئەمریکا و ئەوروپا و ڕوسیا و ئێران و تورکیادا ئەم دەوڵەتە لە گۆشەگیریەکی سیاسیدا ژیان بەسەر دەبا و و ئاو.لانی کەم مامەڵەی ناڕەسمی وەک ئێستا دەکرێ. تا ئەم کێشە سیاسیە هەبێ، کێشەی پەیوەندی بە بازاڕی نەوت و قەرزی نێودەوڵەتی و بازرگانی بەردەوام دەبێ.. ئەمەش دەستی مافیای دەسەلاتدار بۆ دەربازبون لەهەر شەفافیەت و لێپرسینەوەیەک تاڕادەیەک واڵا دەهێڵێتەوە، و هەروەها دەبێتە بیانوی درێژەپێدانی بەرنامەی نیولیبرالی گرتنەوە لە موچە و خزمەتگوزاریەکان و پشتیوانی دەوڵەت بۆ مادە خۆراکیەکان و سوتەمەنی\nلەڕوی ئیداریشەوە ئەم دەوڵەتە لە ئیدارەی هەمان دوو زلهێزی میلیشیایی کوردستان پێک دێت. ئەم یەکخستنی ئیدارەی سەربازی و مەدەنی و مالیە کە ٢٥ ساڵە نەکراوە ئیتر دەکەوێتە ژێر فشاری فۆرمالی دامەزراندنی دەوڵەتەوە. بێگومان ئەمە لەڕێگەی ئیرادەی مەدەنیانەی یەکێتی و پارتیەوە ناچێتە پێش، بەڵکو لە ڕێگەی کێشمەکێش و لەوانەیە شەڕی لێڕەو لەوێشەوە بچێتە پێش بۆ یەکلایکردنەوەی دامودەزگا ڕەسمیەکان بەقازانجی پارتی یان یەکێتی. دامەزراوەیەکی لەبابەتی دەوڵەتی لوبنان دروست دەبێ کە هەرچەند ڕەسمیە بەڵام مۆری دەسەڵاتی میلیشیایی پێوە دەبێ. ئەم ڕاستیە بۆ سەرجەم بوارەکانی یاسایی و دادوەری و بەڕێوەبردن و پەروەردەش دروستە کە سیستەمی پێشوی میلیشیایی-ناوچەگەری- عەشیرەتی وتاک حزبی لە ژێر فشاری ڕەسمیەت و فۆرمالیزمی دەوڵەتدا دەیەوێ خۆی بگونجێنێ تا شەرعیەت بەخۆی بدا، بەڵام ئەم دووحزبە دەسەڵاتدارە خۆیان بە پێی پێکهات و سیاسەت و سونەتی کارکردنیانەوە خۆیان ڕیگری بەردەم دروست بونی دەوڵەتێکی مەدەنی و سێکولار دەبن. هەربۆیە ناکۆکی ڕیزی ناڕەزایەتیە مۆدێرن و ئازادیخواز و سێکولار و یەکسانیخوازی خەڵکی کرێکار و فەرمانبەر و ئازادیخواز دژ بە دەسەڵاتی دەوڵەتی ئەم حزبانە دیسانەوە زامنی هەر بەرەو پێشەوە چونێکی سیاسی و باشبژێویەکی خەڵکە.\nبۆپێشەوە: بەشیکی زۆری نووسەران و هاوڵاتیان و تەنانەت بەشێک لەلایەنە سیاسیەکانیش گومانیان لە پارتی هەیە، کە ئاکامی دەنگی هاوڵاتیان بکاتە، کارتێکی گوشار بۆ ئامانجەکانی خۆی، ناوەندی سەربەخۆیی کوردستان، چ هەنگاوێکی خستۆتە دەستورەوە بۆ رێگاگرتن لە یاری کردن بە دەنگی هاوڵاتیان؟\nئاسۆکمال: بەڵێ ئێمەش وەک لە ڕاگەیاندنی ناوەندی سەربەخۆیی کوردستان ڕامانگەیاندوە” بەپێی تەجروبەیەک کە ئێمە و خەڵکی کوردستان لەگەڵ دەسەڵاتدارانی کوردستان هەمانە، پێویستە کە خەڵکی کوردستان خۆیان لە مەیداندا بن و بزوتنەوەیەکی فشاری جەماوەری سازبکەن تا لەم ڕێگەیەوە پێداگری جدی بکەن لە سەر جێبەجێکردنی ئەنجامی دەنگەکانیان تا حزبە دەسەڵاتدارەکان یاری بە چارەنوسیان نەکەن.” بەڵام ڕێگای ئێمە جیاوازە بۆ وەستانەوە بە ئەگەری ڕودانی ئەم گومانەمان لە پارتی. ئێمە ئەنجامی ئەوە ناگرین لێی کە دەبێ دژی رفراندۆم بوەستینەوە یاخود بیبەستینەوە بە مەرجی کاراکردنەوەی پەرلەمان و داخوازی حزبی لەم بابەتە. لەبەرئەوەی یەکەم دژایەتی رفراندۆم یاخود دەنگدان بە نەخێر، واتە درێژەدان بەمانەوە لەسایەی دەوڵەتی عێراقێکی قەومی عەرەبی شیعەی سەر بە جمهوری ئیسلامی ئێراندا و ئەمە بێگومان دژی بەرژەوەندی و مافی خەڵکی کوردستانە. هەروەها کاراکردنەوەی پەرلەمان ناتوانێ زەمانەتی ئەوەبکا کە پارتی ئەنجامی رفراندۆم نەکاتە کارتی فشار، چونکە هەروەک بینیومانە لەوە ئاسانتر نیە بۆ پارتی و یەکێتی کە پەرلەمان داخەن و پەکی بخەن کاتێ بزانن ڕێگرە لەبەردەم دەسەڵاتیاندا.\nڕێگای ئێمە دروستکردنی گوشاری جەماوەری و حزب و پەرلەمان و ڕێکخراوە نێودەوڵەتیەکانە. ئێمە دەڵێین پیویستە لەدوای ئەنجامدانی رفراندۆمەوە کاتێکی دیاریکراو بۆ گفتوگۆ دابنرێ لەگەڵ حکومەتی عەبادیدا، ئەگەر حکومەتی عێراقی ئامادەنەبوو دان بەم رفراندۆمە وسەربەخۆییدا بنێ ئەوا پێویستە حزبە دەسەڵاتدارەکانی کوردستان یەکلایەنە سەربەخۆیی ڕاگەیەنن و ڕەسمیەتی نێودەوڵەتی و دەولەتانی بۆ بەدەست بهێنن. ئەگەر پارتی و یەکێتی لە دوای رفراندۆم ڕێگای ساتوسەودایان گرتە بەر لەگەڵ دەوڵەتی عێراقدا و کەوتنە مامەڵە لەسەر زیادکردنی بەشە فیدرالیەکەیان ئەوا ئێمە دژی ئەو هەنگاوەیان خەڵک هاندەدەین کە ڕێگایان لێ بگرێت لە رێگای و کۆبونەوە و خۆپیشاندان. هاوکات لە ئێستاوە کاردەکەین کە پشتیوانی نێودەوڵەتی بۆ رفراندۆم و سەربەخۆیی بەدەست بهێنین.\nئێمە رفراندۆم و سەربەخۆیی بە ماف و کاری خەڵکی کوردستان دەزانین نەک بڕیارێکی پارتی و یەکێتی و دەبێ لەپێشدا تەئکید بکەین کە ئایا پارتی و یەکێتی دوای رفراندۆم چی دەکەن، ئەوکات داوای رفراندۆم بکەین. ئێمە ٢٠ ساڵە داوای رفراندۆم دەکەین و ڕامانگەیاندوە کە تەنیا جیابونەوە و دروستکردنی دەوڵەت ڕێگاچارەیە. ئێستا کە ئەم حزبانە هاتونەتە سەر ئەوەی رفراندۆم بکەن پێویستە فشار دروستبکەین کە ئەنجامەکەی جێبەجێ بکەن. ئەمە تەنیا ڕێگای ئێمەیە کە لەڕێگەی هێنانەمەیدانی خەڵکەوە ئەم خواستە سەربخەین.\nئێمە دەڵێین ئەم ڕێگاچارەی جیابونەوە لە ١٩٩١ پێویست بوو بگیرێتە بەر و ئەگەر لەوکاتەوە یان لە ٢٠٠٣ کە بەعس ڕوخا بگیرایەتەبەر، دۆخەکە لە…. مانەوە لەسایەی فیدرالیە قەومیەکەی پارتی و یەکیتی باشتر دەبوو کە تەنیا لە قازانجی ئەم حزبانە بوە و داهات و دەسەڵاتیان لەسایەیدا گەشەی کردوە. بەپێچەوانەوە ئەگەر لەوکاتەوە کوردستان جیابوایەتەوە لە عێراق و دەوڵەتی سەربەخۆ دابمەزرایە ئێستا ژیانی سیاسی و ئابوری و کۆمەڵایەتی لە چوارچیوەیەکی دەوڵەتێکدا دەبوو کە هاوڵاتی بوون و یاسا و دامودەزگا و پەیوەندی نێودەوڵەتی و پەیوەندی نێوان حزبەکان مانایەکی دیاریکراوی یاسایی و نێودەوڵەتی دەبوو نەک وەک ئێستا هەموو ئەمانە تەنیا لە سنوری دەسەڵاتی دوو حزبی چەکداری بنەماڵەیی و عەشیرەتی و ناوچەگەری و دابەشبوو بەسەر ئێران و تورکیادا چەقی بەستوە. جیابونەوە لەعێراق و دروستکردنی دەوڵەت لە کوردستاندا هەنگاوی یەکەمە تا هەر ماف و یاسا و دامودەزگایەک مانا پەیدا بکا و شەڕکردن لەسەر نەمانەوەی بارزانی بەسەرۆکی هەتاهەتایی دەوڵەتی کوردستان گرنگ دەبێ و دەبێ بەبەشێک لەو گۆڕانە کە لەسیستەمی عەشیرەتی میلیشیاییەوە دەبێتە سیستەمێکی دەوڵەتی مەدەنی و دامودەزگایەک کە خەڵک دەتوانێ لێبپرسێتەوە و بیگۆڕێ. بەڵام لە حکومەت و دەسەڵاتێکدا کە ٢٦ ساڵە دوو حزبی چەکدار خۆیان نەبێ هیچ ناوەندێکی نێودەوڵەتی ئیعترافیان پێ ناکا و ئێستاش بۆ رفراندۆم نەتەوەیەکگرتوەکان و یەکێتی ئەوروپا و ئەمریکا پێیان دەڵێ بڕۆن مۆڵەت لە عەبادی وەرگرن، دەبێ بارزانی سەرۆک بێ یان تاڵەبانی دەبێ چ جیاوازیەکی بۆ خەڵک هەبێ؟ ئەمانە سەرۆکی دەوڵەت نین، بەڵکو سەرۆکی دەسەڵاتەکەی خۆیانن و هەر لەنێوخۆیاندا ئەم پۆست و پلانە گرنگی هەیە. ئەگەر کەسێک کێشەکەی هەر پۆستەکەی مسعود بارزانیە ئەوە دیارە بە تەمای ئەوەیە کە لەسایەی گۆڕینی ئەو پۆستەدا شتێکی دەست بکەوێ و لەوە زیاتر داواکاری نیە. بەڵام ئەگەر کەسێک کێشەی ئەوەی هەبێ کە ئەم سیستەمە بەتێكڕا جێگای ریفۆرم نیە ئەوکات ڕێگاچارەکەی دەبێ بە دروستکردنی دەوڵەت تاکو دەستور و یاسا تیایدا مانای هەبێ و ڕێگە نەدرێ کە بارزانی ئەو دەستور و یاسایە وەک ڕەشنوسی دەستور بکاتە سیستەمێکی دیکتاتۆری و ئەگەر دەستوری لەم چەشنەشی سەپاند هەوڵی گۆڕین و شۆڕشی دژی ئەو دەوڵەتە بدا بەرەو دەوڵەتێکی مۆدێرنتر و پابەندبوو بە ئازادیە سیاسیەکانەوە. جیابونەوە لە فیدرالیزمی قەومی و مەزهەبی و حکومەتەکەی لە عێراقدا و دروستکردنی دەوڵەت لە کوردستاندا ئەو زەمینەیە سازدەکا کە فشار و ناڕەزایەتیەکان دژی دەسەڵاتی گەندەڵ و مافیایی لەکوردستان بتوانێ بەئەنجام بگا و ئاڵوگۆڕ لە سیستەمی سیاسی و بەڕیوەبردندا دروست بکا.\nبۆپێشەوە: ناوەندی سەربەخۆیی کوردستان، لەسەرەو دروستکراوە، چۆن و لە چ رێگایەکەوە، هاوڵاتیان بەشداری پێدەکات تا رۆڵ و نەخشی خۆیان بگێرن؟\nئاسۆکمال: ئێمە دەمانەوێ هەموو هاوڵاتیەکی کوردستان و هەموو کەسێک کە پشتیوانی لە خواستی سەربەخۆیی کوردستان دەکات لەم ناوەندەدا کاربکا. ئێمە هاوڵاتی کوردزمان، عەرەب زمان، ئینگلیزی زمان ولایەنگری حزبی جیاجیامان لەگەڵدایە. هەموو ئەو ٧ ئامانج و کارانە کۆی کردوینەتەوە کە لە بانگەوازی هەڵسوراواندا ڕامانگەیاندوە. لە شارەکانی کوردستان و وڵاتانی ئەوروپا، کەنەدا، ئوسترالیا و ئەمریکا هەڵسوڕاوان لەم ناوەندەدا کاردەکەن.\nکاری جەماوەی و کۆڕو کۆبونەوە و ڕیپیوان و خۆپیشاندان ڕێک دەخەین بۆ فشاردانان لەسەر حزبە دەسەڵاتدارەکان تاکو رفراندۆمێکی ئازاد بەرپابکەن و هیچ ڕێگریەک بۆ هیچ کەسێک دروست نەکرێ بۆ دەربڕینی ڕای خۆی بە”بەڵێ” یان “نەخێر” لەم رفراندۆمەدا. هانی دیالۆگێکی مەدەنیانە و شارستانیانە دەدەین و دژی تەخوینکردن و ناوزەدکردن بە خائین و خۆفرۆش و دژی فشار هێنانی ئەخلاقی و دەرونی ڕادەوەستین. لۆبی لەوڵاتانی دەرەوە دەکەین بۆ ڕاکێشانی پشتیوانی جیهانی و هەڵسوراوان دەتوانن نامە بنێرن و کۆببنەوە لەگەڵ ئەندام پەرلەمان و حزب و ڕێکخراوە جیهانیەکان بۆ بیستنی دەنگ وخواستی خەڵکی کوردستان و فشارهێنان بۆ نەتەوەیەکگرتوەکان ویەکیتی ئەوروپا بۆ سەرپەرشتی رفراندۆم. فشار بۆ دەسەڵاتداران دەهێنین کە دەبێ ڕێگە بۆ خەڵک بکەنە بەشداری پرۆسەی رفراندۆم و سەربەخۆیی بکا و بودجە دانێن بۆ گەیشتنی دەنگی خەڵک لە ڕیگەی میدیا و لەڕیگەی چاودیری سندوقەکان و بەشداری لەپرۆسەی دانانی دەستور و دامودەزگاکانی دەوڵەتدا. بەگشتی دەمانەوێ خەڵکی کوردستان دەور ودەخالەتی هەبێ لە سەرجەم ساتەکانی ئەم پرۆسەیەدا. هەربۆیە بانگەواز و پێشوازی لەهەر کەسێک دەکەین کە بێتە ناو ئەم ناوەندە و کاربکا بۆ ئەو ئامانجانە.\nتێبینی: ئەم گفتوگۆیە لە بۆپێشەوەی ژمارە ٩ بەرواری ١/٨/٢٠١٧ دا بڵاوبۆتەوە…www.bopeshawa.net


لە شەش مانگی یەکەمی ئەمساڵدا 23 کەس لە وەڵاتی سوید کوژراون – Aryen TV\nتوند و تیژی لە کۆمەڵگای سوید زیادی کردوە و تەنیا لە شەش مانگی یەکەمی ئەمساڵدا 23 کەس کوژراون و داوا لە دەوڵەت دەکرێ دە هەزار پولیسی نوێی دەمەزرێنێت.\nلەم ساڵانەی دوایدا و بەتایبەت لە شەش مانگی یەکەمی ئەمساڵدا ژمارەی کوشتن لە وەڵاتی سوید بە چەکی گەرم زیادی کردوە و زۆربەی شارەکانی ئەو وەڵاتەی گرتوەتەوە.\nلەم پێوەندیەدا هەم خەڵک و هەم چالاکانی سیاسی وەدەنگ هاتون و دژ کردەوەی توندیان نیشان داوە و داوایان لە سەروک وەزیران کردوە هەنگاوی جیدی هەڵگرێتەوە و ژمارەی پولیسی وەڵاتەکە زیاد بکات و دە هەزار پولیسی نوێ دامەزرێنێت.\nسەروکی حیزبی مودێراتەکان ئولف کرسیتەرسۆن رایگەیاندوە کە دەوڵەتی سوید خەریکە لە هەمەبەر خیلافکارەکانا ئەیدوڕێنێ.\nهەروەها سەروک وەزیران ستێفان لۆڤێن، بێزاری خۆی لە تەقەکردن و کوشتنەکان دەربڕیوە و دەڵێ: تەقە کردن و کوشتن لەسەر شەقامەکان بە هیچ جۆرێک لە کۆمەڵگای سوید دا بۆ تەحومل و قەبوڵکردن نابێت.\nلە ناوخۆی حیزبی سوسیال دیموکراتەکانیشەوە کە دەسەڵاتی وەڵاتیان لەدەستایە دەنگی ناڕەزایەتی بەرز بوەتەوە و دەڵین دەبێ بەرانبەر بە تاوانکارەکان جیدیەتی زیاتر بێتە ئاراوە و هەروەها ئاشکرای دەکەن کە هێندێک لە شارەداریەکان لەهەمەبەر گروپە تاوانکارەکاندا بەچۆک دا هاتوون.\nسەرۆکی یەکیەتی لاوانی سوسیال دیموکراتەکان “پۆنتوس ئۆرە” دژی توند و تیژیەکان و هەورەها گروپە تاوانکارەکان رەخنە لە دەسەڵاتداران دەگڕی و داوا دەکات هەتا ساڵی 2025 دە هەزار پولیسی زیاتر دامەزرێنن.\nمیدیاکانی سوید بە بەرفراوانی سەبارەت بە کوشتنەکان و هەروەها پەرەگرتنی توند و تیژیەکانی گروپە تاوانکارەکان نوسیویانە.\nرۆژنامەی ئافتونبلادێت کە یەک لە پڕ ژمارەترین رۆژنامەکانی سویدیە نوسیویە، تەنیا لە شەش مانگی یەکەمی ئەمساڵدا 23 کەس کوژراون.\nرۆژنامەی ئافتونبلادێت نوسیویە، بۆ ئەوەی پێش بە کوشتنی زیاتر بگیردرێ دەبی تاوانکارە ئەسڵیەکان سزا بدرێن و کونتروڵ بکرێن.\nبە گوێرەی لێکۆڵینەوەی رۆژنامەی ئافتونبلادێت لە ساڵی 2011ەوە 131 کەس کوژراون و 520 کەس بریندرا بوون و 1500 جار چەکی گەرم بەکار هاتوە واتە تەقە کراوە.\nساڵانی 1990 و 1994 شەپۆلێک لە توند وتیژی گروپە تاوانکارەکان وەڵاتی سویدی گرتەوە کە سەدان پولیسی بە خۆیەوە مژوڵ و کۆمەڵگای توشی نائارامی کرودبویەوە، بەڵام دواتر دەوڵەت و پولیس کونتروڵی رەوشەکەیان کرد.\nئیستا جارێکیتر لە 2011ەوە شەوپولێکی نوێی تاوانکاری و توند و تیژی وەڵاتی سویدی گرتوەتەوە کە هەم دەوڵەت و هەم کۆمەڵگای نیگەران کردوە.\nوەڵاتی سوید لە باکوری گۆی زەوی هەڵکەوتوە، یەکێک لە وەڵاتانی سکاندیناڤیا و ئەندامە لە یەکیەتی ئەوروپا. ١٠ ملیون و ٣٠٠ هەزار کەس حەشیمەتیەتی و وەڵاتێکی پاشایەتیە بەڵام پارلەمان دەسەڵاتی هەیە. ٤٤٧ هەزار و ٤٣٥ کیلومیتر چوارگوشەیە.لە ساڵی ١٨٠٩وە شەڕ تێدا روی نەداوە. ساڵی 1910 داوین ئێعدام لەم وەڵاتەدا پێکهاتوە. لە ساڵی 1921 حوکمی ئێعدام نەماوە.\nنێزیک بە دوو ملیون پەنابەر لە وەڵاتی سوید دا ئەژین. منداڵان مافدارن بە زمانی دایکی بخوێنن و هەڵاواردنی جنسی و رەگەزی یاساغە.


بە وێنە .. حەوتەمین كۆنفڕانسی زانستی زانكۆی گەشەپێدانی مرۆیی بەڕێوەچوو\n2019-04-18 (پێنجشەم) [ کۆلێجی زمان ]\nرۆژانی شەممە و یەکشەممە، 13 و 14ی نیسانی 2019, بە چاودێری بەڕێز پڕۆفیسۆری یاریدەدەر د. یوسف گۆران، وەزیری خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی و، سەرپەرشتی بەڕێز پڕۆفیسۆر د. عەلی قەرەداغی، سەرۆكی ئەنجومەنی ئەمیندارێتی زانكۆی گەشەپێدانی مرۆیی و ئامادەیبوونی پرۆفیسۆر دکتۆر مەریوان ئەحمەد ڕەشید و ئەندامانی ئەنجومەنی زانکۆ، مەراسیمی كردنەوە و چالاكیەكانی حەوتەمین كۆنفڕانسی زانستی زانكۆی گەشەپێدانی مرۆیی ده‌ستی پێكرد.\nكۆنفڕانسه‌كه به به‌شداری 93 توێژه‌رو و ستافی ئەکادیمی زانكۆكانی هەرێمی كوردستان و عێراق به‌رێوه‌چوو و تایبه‌ت بوو به بوارەكانی پەروەردەی زمان و زمانناسی و ئەدەب و وەرگێڕان.\nبە ڤیدیۆ رووداوەکانی کۆنفرانس ببینە\nکۆنفرانسەکە دوو ڕۆژی خایاند، لە ڕۆژی یەکەمدا کۆنفرانسەکە مەراسیمێکی کردنەوەی شایستەی بە خۆیەوە بینی.\nسەرەتای کۆنفرانس بە خوێندنی چەند ئایەتێک لە قورئانی پیرۆز دەستیپکرد، دواتر ئامادەبووان ڕێزیان لە سرودی نیشتمانی ئەی رەقیب و مارشی زانکۆ گرت.\nپاشتریش وتەی بەخێرهاتن لە لایەن پرۆفیسۆری یاریدەدەر د. رەئوف کەریم مەحمود سەرۆکی لیژنەی زانستی کۆنفرانس پێشکەش کرا، دواتریش وتاری وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی حکومەتی هەرێمی کوردستان لە لایەن د. محەمەد حسێن نوێنەری وەزارەت خوێندرایەوە، هەروەک وتاری هەریەک لە بەڕێزان پرۆفیسۆر دکتۆر عەلی قەرەداغی سەرۆکی ئەنجومەنی ئەمیندارێتی زانکۆی گەشەپێدانی مرۆیی و پرۆفیسۆر دکتۆر مەریوان ئەحمەد ڕەشید سەرۆکی زانکۆ پێشکەش کران.\nهەر لە مەراسیمەکەدا وتەی قسەکەری سەرەکی کۆنفرانس پرۆفیسۆر دەیڤد کریستاڵ لەسەر ئاڕاستە نوێیەکانی پەروەدەی زمان، زمەنەوانی، ئەدەب و وەرگێڕان پێشکەش کرا، لە وتەکەیدا کریستاڵ چەند بیرۆکەیەکی نوێی خۆی خستەڕوو کە یەکەمجارە باسیان لێوە دەکات.\nدواتریش ڤیدیۆیەکی تایبەت بە کاروچالاکییەکانی زانکۆی گەشەپێدان و نمایشێکی ئەکادیمی ناوازەش لە لایەن خوێندکارانی بەشی ئینگلیزی کۆلێجی زمانی زانکۆی گەشپێدانی مرۆییەوە پێشکەشی ئامادەبوان کرا.\nهەر لە یەکەم رۆژی کۆنفرانسدا و پاش پشووی نیوەڕۆ، لە سێ هۆڵی جیاوازی زانکۆدا ٤٥ توێژینەوەی جیاواز لە بوارەکانی پەروەدەی زمان و وەرگێڕان، ئەدەب ، زمانەوانی پێشکەش کران.\nڕۆژی یەکشەممە، کە بوویە رۆژی دووەمی کۆنفرانس، هاوکات بوو لەگەڵ ساڵوەگەڕی کارەساتی ئەنفالی خاکی کوردستان کە بوویە هۆی شەهیدبونی دەیان هەزار کەس و خاپووربوونی سەدان گوندی کوردستان، لە مەراسیمێکی شایستەدا رێز لە قوربانیان گیرا کە بە دەقیقەیەک وەستان بۆ ڕۆحی پاکی شەهیدانی ئەنفالکراو کۆنفرانسی زانکۆی گەشەپێدانی مرۆیی دەستپێکرد، کە تێکڕا بەشدارانی کۆنفرانس کە جگە لە توێژەرانی کوردستان، زیاتر لە ٦۰ توێژەری زانکۆکانی ناوەڕاست و باشووری عێراقی لەخۆگرتبوو هاوسۆزی خۆیان بۆ ئەو جینۆساید و ئیبادە بەکۆمەڵەی خەڵکی کوردستان دەربڕی و نزای خێریان بۆ شەهیدان کرد.\nلە ڕۆژی دووەمی کۆنفرانسیشدا، هەرسێ هۆڵی پ. د. عەلی قەرەداغی و هونەر سورچی و هۆڵی سیمیناراتی ژمارە 128 ی زانکۆ جمەیان دەهات و 48 توێژینەوەیتر پێشکەش کران.\nئێوارەی هەمان ڕۆژ بڕوانامە پێشکەشی توێژەرانی بەڕێز کرا و بە گەشتێکی توێژەرانیش بۆ سەر شاخی ئەزمەڕ و دیمەنە ناوازەکانی بەهار و غروبی دڵنشینی سلێمانی کۆتایی بە کۆنفرانسی حەوتەمی زانکۆی گەشپێدانی مرۆیی هێنرا.\nشیاوی باسە، کۆنفرانسی ئەمساڵی زانکۆ بوویە جێگای سەرنجی میدیاکانی کوردستان و لە لایەن زۆرینەی کەناڵە میدیاییەکانەوە رووماڵ کرا.


سه‌رۆک ئۆباما ده‌ڵێت مه‌ترسی هێرشی ناوه‌کی زیادیکردووه\nی مانگی چوار ١٣, ٢٠١٠\nسه‌رۆکی ئه‌مه‌ریکا باراک ئۆباما ده‌ڵێت هاوکاتی ئه‌وه‌ی تێرۆریسـتان هه‌وڵی به‌ده‌سـتهێنانی که‌ره‌سـته ناوه‌کیـیه‌کان ده‌ده‌ن مه‌ترسی هێرشی ناوه‌کی زیادیکردووه.\nله دووه‌م ڕۆژی کۆبوونه‌وه‌ی لووتکه‌یی ناوه‌کی له واشنتن سه‌رۆک ئۆباما ڕێبه‌رانی جیهانی ئاگادارکرده‌وه له‌وه‌ی ده‌بێت به ڕاسـتی کار بۆ پاراسـتنی که‌ره‌سـته ناوه‌کیـیه‌کان بکه‌ن و هه‌ر وا به سـاده‌یی باسی لێوه نه‌که‌ن.\nهه‌ر 47 ئه‌و وڵاته‌ی به‌شـداری له کۆنگره‌که‌دا ده‌که‌ن به نیازن ڕاگه‌یاندنێـکی هاوبه‌ش ده‌ربکه‌ن و تیایدا په‌یمان بده‌ن بۆ چوار سـاڵی داهاتوو که‌ره‌سـته ناوه‌کیـیه‌کان بـپارێزن.\nبه‌ڕێز ئۆباما له به‌رنامه‌یدایه دره‌نگانێـکی ئه‌مڕۆ سێشه‌ممه به جیا کۆبـبێته‌وه له‌گه‌ڵ هه‌ر یه‌ک له سه‌رۆک وه‌زیری تورکیا ڕه‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆگان و سه‌رۆکی ئه‌رجه‌نتین کریسـتینا فێرناندز دی کوچنێر و ڕاوێژکاری ئه‌ڵمانیا ئه‌نگێلا مێرکڵ.\nشـاره‌زایان ده‌ڵێن ئه‌مه‌نده که‌ره‌سـته‌ی ناوه‌کی له سه‌رانسه‌ری جیهاندا پـیتێنراوه که به‌شـی دروسـتکردنی 120 هه‌زار بۆمبی ناوه‌کی ده‌کات. هه‌روه‌ها مه‌ترسی خۆشـیان ده‌ربڕیوه له‌وه‌ی ڕه‌نگه ئه‌و که‌ره‌سـتانه بکه‌وه‌نه ده‌سـتی تێرۆریسـتان.


پێموایه كوژرانی عدی و قصی به‌مجۆره، زیانێكی گه‌روه‌بوو له كورد كه‌وت. ئاخر ئه‌وانه له ره‌نگڕشتنی گرنگرترین و پڕكاره‌ساتترین قۆناغه‌كانی مێژووی ئه‌و گه‌له‌دا ده‌ستیان هه‌بووه و حه‌یفه ئاوا به بێده‌نگی بۆیده‌رچن.\nهیچ دوور نییه ته‌واوی شاهیدان و به‌شدارانی كاره‌ساتگه‌لێكی زۆر ئێستا له‌ژیاندا نه‌مابن و ته‌نیا و ته‌نیا ئه‌وان و باوكیان هه‌ڵگری ئه‌سراری ئه‌و كاره‌ساتانه بن، خوا نه‌كا باوكیشیان به‌وده‌رده‌بچێت و پرسیاره‌كانی دایك و باوك و كۆرپه‌ی هه‌زاران قوربانی بێوه‌ڵام بمێننه‌وه.\nته‌ماشاكه‌ن چۆن ترس به قوڵایی ناخماندا ڕۆچووه. كابرای نووسه‌ر ناهه‌قی نه‌بوو كه كۆماره‌كه‌ی سه‌ددامی ناونا كۆماری ترس. ئه‌ی ئه‌وه نییه ئه‌و تۆقین له‌ده‌سه‌ڵاتداره دوای مه‌رگیشیان هێشتا ئه‌و خه‌ڵكه به‌دبه‌خته‌ی به‌رنه‌داوه. له‌وانه‌یه خه‌ڵكی چاوه‌ڕوانی ئه‌وه‌بن كه عوده‌ی قوسه‌ی راستبنه‌وه و بڵێن: هۆ خه‌ڵكینه بڕوابكه‌ن ئه‌وه ئێمه‌ین كوژراوین!\nراستیشتان ده‌وێت، خه‌ڵكیش تاڕاده‌یه‌ك هه‌قیانه. ئه‌وه نییه تازه به‌كاوه‌خۆ خه‌ڵكی دونیا ئه‌و ئه‌فسانانه‌ی تۆقاندن و تۆقینه ده‌بیه‌ن. مه‌گه‌ر ئه‌وه خۆی له‌لایه‌كه‌وه نیشانه‌ی بێسنووریی سته‌مكاری ئالی سه‌ددام و له‌لایه‌كی دیكه‌یشه‌وه تۆقینی بێسنووری عێراقیه‌كان نییه؟\nسه‌یر له‌وه‌دایه زۆرێك له‌وانه‌ی كه ته‌مه‌نێكیان له‌ژێر سته‌می ئه‌و كۆماری تۆقینه‌دا به‌سه‌ربرددوه و ئێستاش هه‌رچه‌نده به هه‌زاران كیلۆمه‌تر له‌وێوه دوورن، كه‌چی كه چاویان به پۆلیسێك ده‌كه‌وێت لێدانی دڵیان به‌ره‌وژوور هه‌ڵده‌كشێت. ئه‌وانیش زۆر ناهه‌ق نین. ئاخر له‌وێ ئه‌گه‌ر پۆلیس یان پیاوانی هه‌ر ده‌زگایه‌كی دیكه‌ی له‌مجۆره، كه گوایه ئه‌ركیان پاراستنی ئارامی و ئاسایشه، هه‌ڵیانكوتایه‌ته سه‌ر كه‌سێك یان ماڵێك، ئه‌وا زه‌ین زیاتر بۆ ئه‌وه ده‌چوو كه دیاره ئه‌و كه‌سه یان هیچی نه‌كردووه یان كارێكی باشی ئه‌نجامداوه بۆیه هاتوونه‌ته سه‌ری. دیاره ئه‌و خه‌ڵكه تۆقیوه هێشتا به هه‌لومه‌رجی شوێنانی دیكه رانه‌هاتوون و هه‌روا به‌ئاسانی له‌و ترس و تۆقینه‌ی كه له‌وێوه له‌گه‌ڵ خۆیاندا هێناویانه رزگاریان نابێت.


چۆن ناسیۆنالیزم سیاسەتی پەروەردەی هەرێم ئاراستە دەکات؟ | کوردستان تایمز - Kurrdistan Times\nچۆن ناسیۆنالیزم سیاسەتی پەروەردەی هەرێم ئاراستە دەکات؟\nن - عەبدوڕەحمان ئەحمەد وەهاب\nوەک لە نووسینی پێشتردا گوتم، دەوڵەتداری ئاراستەی سەرەکیی سیاسەتی پەروەردە و خوێندنی ڕەسمییە لە هەرێمی کوردستان. هەڵبەت کە دەڵێم دەوڵەتداری، مەبەستم لێی فەلسەفە و ماهییەت و پێکهاتە و شکڵ و شێوە و مامەڵەکانی دەوڵەتی مۆدێرنە. بە شێوەیەکی گشتی، دەوڵەتی مۆدێرن لە هەندێک بنەمای سەرەکیدا لە دەوڵەتی پێشمۆدێرن جودایە. دیارترینی ئەم بنەمایانە ئەو پەیوەندییە خۆبەخۆیەی نێوان سنووری سیاسی و سنووری نەتەوە و فەرهەنگەکەیەتی لە دەوڵەتی مۆدێرندا. ناسیۆنالیزمیش بریتییە لەو گفتوگۆ فەلسەفی و تیۆری و سیاسییانەی باس لە پەیوەندیی نەتەوە و سنوورە سیاسییەکەی دەکەن و دەبنە کۆمەڵێک ئاکار و هەڵوێست و کرداری سیاسی و کۆمەڵایەتی بۆ هێنانەدیی هاوئاهەنگیی نێوان سنوورە سیاسییەکە لەگەڵ سنوورە فەرهەنگییەکەی نەتەوەدا. بۆیە وا بڕیارە سنووری سیاسیی هەر دەوڵەتێکی مۆدێرن چوارچێوەی سنوورە نەتەوەیی و فەرهەنگییەکە بێت.\nئەوەی لەم پێناسە سنووردارەی ناسیۆنالیزم و دەوڵەتداریی مۆدێرندا گرنگن ئەمانەن:\nجودا لەو بنەما کۆمەڵایەتی و ئابووری و سیاسییانەی پێشتر دەوڵەتیان لەسەر بنیات دەنرا، دەوڵەتی مۆدێرن لەسەر بنەمای یەکبوون و لێکچوونی کۆمەڵانی خەڵک لە ناوچەیەکی جوگرافیی دیاریکراودا دادەمەزرێت.\nگەر دەوڵەتی پێشمۆدێرن لەسەر بنەمای هێزی گرۆیەک بەسەر کۆی خەڵکدا دامەزرابێت و بەهانەی ئەم هێزە ماددی یان مەعنەوی بووبێت، وەک بانگەشەی خوێنپاکیی دەستەڵاتدار و پەیوەندیی لەگەڵ خوداوەند و بوونی باڵادا، یان دەستەڵاتی هێزی بازوو و خۆسەپاندنی سەربازیی، ئەوا دەوڵەتی مۆدێرن لەسەر بنەمای مافی دیاریکردنی چارەی نەتەوە وەک یەکەیێکی لێکچوو و یەکگرتوو و دانەبڕاو لە هاوفەرهەنگی و هاوزمانی و هاومێژوویی دادەمەزرێت.\nئەو بنەما فەلسەفی و تیۆری و سیاسییەی دەوڵەتی مۆدێرنی لەسەر دادەمەزرێت ناسیۆنالیزمە، واتە کۆی باسوخواس و کردار و هەڵوێستەکانی پەیوەست بە نەتەوەوە.\nناسیۆنالیزمیش لە ئەنجامی گۆڕانە مێژوویی و زانستی و فیکرییەکانی سەردەمی ڕێنیسانس و دواتری ئەوروپاییدا سەری هەڵ دا، بەو مانایەی ئەو گۆڕانکارییانە ڕێیان بۆ بەدەستهاتنی هاوئاهەنگییە فەرهەنگی و زمانی و مێژوویییەکان خۆش کرد. بە نموونە، ئاسانبوونی بەریەککەوتنی جڤاک و فەرهەنگە جیاوازەکانی ناوچەیەکی جوگرافی بەهۆی بەردەستبوونی ئامرازەکانی گواستنەوە یان بەربڵاویی چاپەمەنییەکان وای کرد کە ئەو جڤاک و فەرهەنگانە بەرەو هاوئاهەنگی بچن.\nلە ئاشنابوون بە دەرهاوێشتە سیاسییەکانی ناسیۆنالیزمدا ئەوەی گرنگە هێڵیان بە ژێردا بهێنین چەمکەکانی (هاوفەرهەنگی، هاوزمانی، هاومێژوویی)ن. بۆ ئەوەی هێز و گرۆ سیاسییەکانی نەتەوەخواز بتوانن سنوورە سیاسییەکەی دەوڵەت بە دەوری نەتەوەدا بکێشن و ناوی دەوڵەتی لێ بنێن، دەبێت بیسەلمێنن کە هاوئاهەنگی لە فەرهەنگ و زمان و مێژوودا هەیە. بەڵام لە ڕاستیدا فەرهەنگ و زمان و مێژوو هەر وا بە سادەیی خۆیان بە دەستەوە نادەن و لەوە بزێوترن کە بیری ناسیۆنالیستی دەیخوازێت. بۆیە پڕۆسەی بنیاتنانی نەتەوە پڕۆسەیەکی ئاڵۆزە. وەک چۆن لەنێو پڕۆسەکەدا چیرۆک و ئەفسانە و مێژووی هاوبەش بۆ خڕکردنەوەی پێکهاتەکانی نەتەوە لە دەوری یەکدی گرنگن، ئاوەهاش پڕۆسەی سیاسی و بیرۆکراسی بۆ هێنانەئارا و لە هەمان کاتدا دەربڕینی هاوئاهەنگیی نەتەوەیی گرنگن. دەستگاکانی دەوڵەتی مۆدێرن وا دامەزراون کە لە لایەکەوە گوزارشتی یەکبوونی نەتەوە بکەن و لە لایەکی دیکەوە گەرەنتیی ئەم یەکبوونەش بکەن، زۆرجار بە پەڕوباڵکردنی فەرهەنگ و زمان و مێژوو. لێرەوە پەیوەندیی خولاو و نەپچڕاوی نێوان نەتەوە و دەستگاکانی دەوڵەت دەبێتە بابەتێکی گرنگی توێژینەوەی پەروەردەیی. هەر ئەم پەیوەندییەیە کە بۆ ڕوونکردنەوەی ئاراستەی سیاسەتی پەروەردەیی لە هەرێمی کوردستاندا دەمەوێت جەختی لێ بکەمەوە.\nکە جەخت لەوە دەکەمەوە ئامانجی خوێندنی ڕەسمی لە هەرێمی کوردستان دامەزراندنی دەوڵەتی مۆدێرنە، مەبەستمە بڵێم کە پڕۆسەکە بۆ هێنانەگۆڕێی بنەما فیکری و سیاسی و فەرهەنگییەکانی ناسیۆنالیزمن بەو شێوەیەی لە دنیای ئێستاماندا بۆ دامەزراندنی دەوڵەت گرنگن. بۆیە ناتوانین ئامانجە پەروەردەیییەکانی ناسیۆنالیزم (یەکبوون یان هاوئاهەنگیی نەتەوەیی) لە ئامانجە سیاسییەکە داببڕین کە دامەزراندنی دەوڵەتە. هەروەها ناشتوانین وردەکاریی پڕۆسە و دەستگاکانی پەروەردەی مۆدێرن لە پڕۆسە بیرۆکراسییەکان و پرس و گۆڕان و ئەولەوییەتە سیاسییەکان دوور بخەینەوە. پەیوەندیی نێوان ناسیۆنالیزم وەک فەلسەفەی دەوڵەتی مۆدێرن لەگەڵ دەستگا و پڕۆسە سیاسی و ئیدارییەکانی دەوڵەتدا پەیوەندییەکی دانەبڕاو و تەواوکەرە.\nهەڵبەت بەدەستهێنانی هاوئاهەنگیی فەرهەنگی خۆی بە شێوەی جودا دەنوێنێت. لە دامەزراندنی دەستگاکانی پەروەردەدا جەخت لە ناوەندیبوون دەکرێتەوە، جەخت لە تۆکمەیی و توندکردنی یاسا و ڕێساکان دەکرێتەوە، کارێکی بێوێنە دەکرێت بۆ جیاکردنەوەی ئاستەکانی بیرۆکراسی و بەشکردنی ئەرکەکان و چوارچێوەدارکردنی پسپۆڕیی ئیداری و هتد. سیستەمی پەروەردەی مۆدێرن، کە بەشێکی گرنگی سیستەمی دەوڵەتداریی مۆدێرنە، لەنێو خۆیدا وەک دەستگایەکی میکانیکیی ئاڵۆز کار دەکات بە شێوەیەک هەر پارچەیەکی درشت یان ورد لەگەڵ کۆی پارچە و بەشەکانی دیکە هاوئاهەنگ دەبێت. لە دەستگایەکی وادا هەموو پارچەکان پێکەوە مانا بە دەستگاکە دەدەن و بەرەو ئامانجە گشتییەکەی دەبەن. هەر بەشێکی نێو ئەم دەستگایە تەنها لەنێو کۆی دەستگاکەدا نرخی هەیە و تەنها لەوەدا کەڵکی هەیە کە هاوئاهەنگیی پڕۆسەی دەستگاکە بپارێزێت و جگە لەو ئامانجە هیچی دیکە نەکات. وەک چۆن لە نێوخۆی دەستگای پەروەردەییی مۆدێرندا گشت پارچەکان دەبێت هاوئاهەنگ بن، بە هەمان شێوەش کۆی دەستگای پەروەردەی ڕەسمی وەک یەکەیێک دەبێت لەگەڵ کۆی پێکهاتەکانی دیکەی دەوڵەتدا هاوئاهەنگ بێت و ڕووگەی بەدەستهێنان و بەردەوامیدان بە ئامانجەکانی دەوڵەتی مۆدێرن بێت.\nدەوڵەتی مۆدێرن پێویستی بە سیستەم و دەستگای بیرۆکراسی و ناوەندییە وەک ئەوەی لە سەرەوە باس کراوە. سیستەم و دەستگای بیرۆکراسیش هاوئاهەنگیی فەرهەنگی دێنێتە گۆڕێ بەو شێوەیەی کە سیستەم و دەستگاکە دەیخوازێت. بۆیە، بە نموونە، ناکرێت لەڕووی فیکرییەوە دژی ناسیۆنالیزم بیت بەڵام لەگەڵ سیستەمی مۆدێرنی بەڕێوەبردنی پەروەردە یان هەر بەشێکی دیکەی کۆمەڵگە بیت بە تایبەتی ئەو جۆرە سیستەمەی کە جەخت لە بەدەستهێنانی هاوئاهەنگی تا ئەندازەی لێکچوون و یەکبوون دەکاتەوە، چونکە ئەم دووانە (سیستەمی دەوڵەتداریی مۆدێرن و ناسیۆنالیزم) یەکدی تەواو دەکەن و بێ یەکدی نایانکرێت. لەوانەیە لەو وڵاتانەی کە مێژووی هاتنەگۆڕێ و پێشڤەچوونی نەتەوەخوازی تێیاندا لەوەی هەرێمی کوردستان جودایە هەندێ جیاوازیی بنەڕەتی یان لاوەکی هەبن، بە تایبەتی کاتێک دەوڵەت چەمکی ناسیۆنالیزمی تەقلیدی و پێداویستییە ستراتیجییەکانی تێپەڕاندبێت، بە نموونە ئیدی ترسی لە سنوورە نەتەوەیییەکەی نەمابێت یان هاوئاهەنگیی سنووری سیاسی و نەتەوەیییەکەی تۆکمە و بێکێشە بێت. ئەم بارە زیاتر لەو نەتەوانەدا ڕوونە کە لە پلەی پاشناسیۆنالیزمن یان نەتەوەخوازییەکەیان لەسەر بنەمای ڕێککەوتنی سیاسییە نەک یەکبوونی فەرهەنگی و ڕەگەزی و ئیتنی. لەم نەتەوانەشدا سیستەمی بەڕێوەبردنی دەوڵەت و دەستگا بیرۆکراسییەکان هێشتا هەر بنەمایەکی سەرەکیی هاوئاهەنگیی نەتەوەیین، بەڵام دەکرێ جەختی زیاتر لە هاوئاهەنگیی سیاسی و یاسایی بکەن لەسەر بنەمای بەها کۆمەڵایەتی و ئەخلاقییەکان نەک یەکبوونە ڕەگەزی و ئیتنییەکان.\nپڕۆسە و دەستگاکانی پەروەردەی ڕەسمی لە دەوڵەتی مۆدێرندا تەواو لە پڕۆسەی پەروەردە و دەستگاکانی سەردەمی پێشمۆدێرن جودان. پڕۆسەی پەروەردە لە دامەزراندن و بەردەوامیدان بە دەوڵەتی مۆدێرندا پشکی شێری هەیە بەهۆی ئەو ڕۆڵەی کە پەروەردە لە هێنانەدیی بنەما و ئامانجەکانی دەوڵەی مۆدێرندا هەیەتی، بە تایبەتی بنەما و ئامانجی هاوئاهەنگیی نەتەوەیی. بۆیە سەرەکیترین ئامانجی سیستەمی پەروەردەی مۆدێرن دڵنیاکردنەوە و بەردەوامیدانە بە هاوئاهەنگیی فەرهەنگی و سیاسی و کۆمەڵایەتی. ئەو سیستەمەشی کە بۆ پڕۆسەی پەروەردە دادەنرێت دەبێت گوزارشت لەم ئامانجە بکات، ئەگینا لای دەوڵەتی نەتەوەیی ئەرزشی نابێت. دەکرێت لەپەنای ئەم ئامانجەدا ئامانجی دیکەی تەواوکەر یان جوانکەر یان نەخواستراو هەبن، بەڵام لای دەوڵەتی نەتەوەیی و سیاسەتوانانی، هیچ ئامانجێک لە ئامانجی هاوئاهەنگیی نەتەوەیی لەپێشتر نییە. بۆیە بۆ ناسینی فەلسەفە و سیاسەتی پەروەردە و خوێندنی ڕەسمی لە هەرێمی کوردستاندا دەبێت چاومان لەسەر فەلسەفە و سیاسەتی حکومەتی هەرێمی کوردستان و گوتاری نوخبە سیاسییەکەی بێت. دەبێت باش لە هەنگاو و مامەڵە و هەڵوێستە سیاسییە کۆمەڵایەتییە ئابوورییەکانی حکومەت بگەین و بزانین چۆن شییان دەکەینەوە تا بتوانین گفتوگۆی ڕاستەقینە لەبارەی ئاراستەکانی پەروەردەی ڕەسمییەوە بکەین. هەروەها دەبێت وردودرشتی کاری دەوڵەتی مۆدێرن و بیری نەتەوەخوازی باش بناسین و، بە هۆشیارییەوە هێڵ بەژێر کارکردە بیرۆکراسییەکانی ناسیۆنالیزم لە پەروەردەدا بهێنین.\nعەبدوڕەحمان ئەحمەد وەهاب بڕوانامەی دکتۆرای لە کۆمەڵناسیی و سیاسەتی پەروەردەییدا هەیە. ئەزمونی کار و توێژینەوە و نوسینی لە بوارەکانی زانستە مرۆیی و فەرهەنگییەکان بەگشتیی و بەتایبەتیی لە بوارەکانی پێداگۆجیی رەخنەگرانە، پەروەردەی دیمۆراتیی، سیاسەتی پەروەردەیی و هەڵسەنگاندن، سۆسیۆلۆجیی ناسنامەی نەتەوەیی، ناسیۆنالیزم و بنەما پەروەردەیییەکانی دەوڵەتی مۆدێرندا هەیە.


Ismail 06/03/2019 - 09:53 بڵاوکراوەتەوە لە هەواڵ/كوردستانی\nبەپێی بریارێك حكومەتی عێراق بڕیاریدا بە زیادكردنی دەرماڵە بۆ ئەندازیارانی كشتوكاڵ و كارمەندانی تەندروستی و سەندیكای ئەندازیارانی كشتوكاڵ و كارمەندانی تەندروستیش لە هەرێمی كوردستان داوادەكەن ئەو بریارە ئەوانیش بگرێتەوە.\nلە بەیاننامەیەكی هاوبەشدا هەریەكە لە سەندیكای ئەندازیارانی كشتوكاڵی كوردستان و سەندیكای كارمەندانی تەندروستیی كوردستان لقی سلێمانی، كەوینەیەكی دەست كوردیو كەوتوە ) بڵاویانكردەوەتەوە، ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق لە ڕۆژی ٣ی ئەم مانگەدا بڕیاریداوە بە زیادكردنی دەرماڵەی ئەندازیارانی كشتوكاڵی بە ڕێژەی ٣٥% بۆ ئەو ئەندازیارانەی لە دیوانی وەزارەت و بەڕێوەبەرایەتییەكان دەوام دەكەن، هەروەها بە ڕێژەی ٥٠% بۆ ئەو ئەندازیارانەی لە پڕۆژەكاندا كاردەكەن.\nهەر لە بەیاننامەكەدا ئاماژە بەوە كراوە، بۆ كارمەندانی تەندروستییش ٣٠%ی دەرماڵەی مەترسیی زیادكراوە بۆ سەر دەرماڵەی ٥٠%ی پێشوویان و، بەو پێیەش بڕی دەرماڵەی مەترسیی كارمەندانی تەندروستی بۆ ڕێژەی ٨٠% زیادكراوە.\nلە كۆتایی بەیاننامەكەدا داوایان لە حكومەتی هەرێمی كوردستان و وەزارەتە پەیوەندیدارەكان كردووە، هاوشێوەی حكومەتی فیدراڵی عێراق دەرماڵەی ئەندازیارانی كشتوكاڵ و كارمەندانی تەندروستی لە هەرێمی كوردستان خەرجبكرێت و .\nجەختیشیانكردووەتەوە، هەموو توانایەكیان دەخەنەگەڕ بۆ بەدەستهێنانی ئەو ماف و داواكارییە ڕەوایەیان.\nئەوەش لەكاتێكدایە، حكومەتی عێراق لە بڕیارێكدا، كە ڕۆژی ٣ی ئەم مانگە لەلایەن مەهدی عەلاق ئەمینداری ئەنجومەنی وەزیران بە وەكالەت دەرچووە، بڕیاریدا بە زیادكردنی دەرماڵەی ئەو توێژەی فەرمانبەرانی دەوڵەت، هەریەكە و بە ڕێژەیەكی جیاواز.


ANF | پەکەکە: تۆش بەشداری لە هەڵمەتی بەرخودان و ئازادیدا بکە!\nپەکەکە داوای بەشداریکردنی لە هەڵمەتەکەى کەجەکەدا کرد و رایگەیاند "کاتی ئەوە هاتووە فاشیزمی ئاکەپە – مەهەپە هەڵبوەشێنرێتەوە و ئازادی بئافرێنرێت. بۆیە توش بەشداری لە هەڵمەتی بەرخودان و ئازادیدا بکە! لە دژی فاشیزم تێبکۆشە و ئازادی بەدەست بهێنە!".\nدووشه‌ممه, 21 Sep 2020, 12:31\nراگەیاندراوی کۆمیتەى بەڕێوەبەری پەکەکەکە:\n"دەستەى بەرێوەبەریی کۆما جڤاکێن کوردستان (کەجەکە) لە راگەیاندراوێکى بەرفراواندا رایگەیاند، کە بە دروشمی 'گۆشەگیری، داگیرکەری و فاشیزم بەسە، کات کاتی ئازادییە' لە ١٢ی ئەیلولەوە دەست بە هەڵمەتێکی نوێی بەرخودان دەکات. هەفتەى رابردوو لە هەر چوارپارچەى کوردستان و لە هەر چوار لای جیهانەوە بەشدارییەکی بەهێز لە هەڵمەتی ئازادی کرا. لە پێش هەموانەوە ژنان و گەنجان، کرێکاران و رەنجدەران، رۆشنبیران و هونەرمەندان، وڵاتپارێزان و هێزە دیموکراتیکەکان رژانە سەر شەقامەکان و لە دژی گۆشەگیری، داگیرکەری و فاشیزم داوای خۆیان بۆ ئازادی هێنایە زمان. گەریلاکانی ئازادیی کوردستانیش رایانگەیاند، بە شێوەیەکى سەرەکی پێشەنگایەتی بۆ هەڵمەتی بەرخودانەکە دەکەن.\nدەبێت هەموو کەس بە بەهێزی بەشداریی هەڵمەتی ئازادی بکات و خۆی بۆ تەیار بکات\nلەو چوارچێوەیەدا لە دژی گۆشەگیری لە ئیمراڵی، لە دژی فاشیزمی ئاکەپە – مەهەپە و داگیرکەریی دەوڵەتی تورک، هەموو ئەو کەسانەی بۆ ئازادیی جەستەیی رێبەر عەبدوڵا ئۆجالان، بۆ ئازادی و دیموکراسی تێدەکۆشن، هەمووان بەشداری هەڵمەتی بەرخودانی 'گۆشەگیری، داگیرکەری و فاشیزم بەسە، کات کاتی ئازادییە' دەبن و هاوکار و پشتیوان و یارمەتیدەری دەبن، سڵاویان لێدەکەین و بۆ تێکۆشانە مێژووییە مانادارەکەیان سەرکەوتن دەخوازین. شەهیدە قارەمانەکانی ئەو تێکۆشانە پیرۆزە بە رێز و منەتدارییەوە یادیان بەرز رادەگرین و بڕوای خۆمان بۆ سەرکەوتنی گەورە دەهێنینە زمان. لە دژی فاشیزم و داگیرکەری داوا لە لایەنگرانی ئازادی و دیموکراسی دەکەین، کە بە بەهێزی بەشداری هەڵمەتی ئازادیی سەرکەوتن ببن و خۆیانی بۆ ئامادە و تەیار بکەن!\nسیستمی ئەشکەنجە و گۆشەگیریی ئیمراڵی بووەتە ناوەندی زوڵم و دواکەوتویی جیهان\nوەک دەزانرێت، دیکتاتۆریی فاشیستیی ئاکەپە – مەهەپە کە ئەمڕۆ بووەتە بەڵا بەسەر گەلان، ژنان و هەموو مرۆڤایەتییەوە، بەردەوامیی رژێمی فاشیستی – سەربازیی ١٢ی ئەیلول و بەڕێوەبەریی ئیتحاد و تەرەقیی بکوژ و پاکتاوکەرە. ئەو دیکتاتۆرییە بە ئایدۆلۆژیای تۆرانی و سەنتێزی تورک – ئیسلام هێزێکی هێرشبەر و پەلاماردەر، کۆمەڵکوژکەر، پاکتاوکەر، داگیرکەر و دوژمنی ژنان و گەلانە. زیاتر لە ١٠٠ ساڵە گەلانی ئەرمەن، ئاسوور – سوریان، رۆم و کورد پاکتاو دەکات، لە پێش هەموانیشەوە گوشار لە کرێکاران و رەنجدەران و ژنان، عەلەوییەکان و هەموو بندەستەکان دەکات، تیرۆر، داگیرکەری و زوڵمیان بەسەردا دەسەپێنێت. لەم کاتەدا لە ناوخۆی تورکیا و لە دەرەوەی وڵاتیش هێز نییە، کە هەڕەشەى لێنەکردبێت و هێرشی نەکردبێتە سەری، لەبەر ئەوەش بووەتە بەڵا بەسەر مرۆڤایەتییەوە.\nئاشکرایە دیکتاتۆریی فاشیستیی ئاکەپە – مەهەپەی داگیرکەر، زوڵم و گوشاری قورسی مێژوویی لە کرێکاران، رەنجدەران و گەلانی تورکیا دەکات. پەلاماردان، دەستدرێژی بۆ سەر ژنان، هێرش بۆ کۆمەڵکوژکردنی ژنان، لە ژێر چەتری سیاسەت و عەقڵییەتی ئاکەپە – مەهەپەدا بە باڵادەستیی پیاو گەیشتووەتە بەرزترین ئاست. ئەو دیکتاتۆرییە پاکتاوکەرە ئەوە بەسەر کورددا دەسەپێنێت، کە ئەو پاکتاوکارییەى ماوەى ١٠٠ ساڵە بەڕێوەی دەبات بە تەواوەتی سەری بخات. لەسەر ئەو بنەمایەیش لە باکووری کوردستان هەموو شێوازەکانی کۆمەڵکوژکردن بەڕێوەدەبات، ئاسیمیلاسیۆن و توانەوە، کۆچپێکردن و گۆڕینی دیموگرافیا و باری دانیشتوان ئەنجام دەدات. هەوڵ دەدات رۆژئاوا و باشووری کوردستانیش داگیر بکات. ئەوەى لە لیبیا و سوریا بینرا نیشانی دا حساباتی بۆ دەستبەسەرداگرتنی خاکی عەرەبەکانیش هەیە. دیکتاتۆریی فاشیستی ئاکەپە – مەهەپە پشتیوان و هاوکار و یارمەتیدەری قاعیدە، داعش، ئیخوان و هەموو چەتە فاشیستەکانی ترە لە رۆژهەلات ناوەڕاستدا. لەبەر ئەوەش هەڕەشەیەکى گەورەیە بۆ سەر هەموو جیهان و مرۆڤایەتی. جگە لەلایەنگرەکانی خۆی، دەوڵەت، رێکخستن، هیچ بەشێکی کۆمەڵگە نەماوە، کە هەڕەشەى لێ نەکردبێت. گوشار و هەڕەشە، زوڵم و کۆمەڵکوژی، کە فاشیزمی ئاکەپە – مەهەپە لە دەرەوە و ناوخۆ بەڕێوەی دەبات، لە ناو سیستمی گۆشەگیری و ئەشکەنجەى ئیمراڵی دا بە تەواوەتی زەق و بەرجەستە بووەتەوە. سیستمی گۆشەگیری و ئەشکەنجەى ئیمراڵی ئەمڕۆ وەرگەڕاوە بۆ ناوەندی زوڵم و دواکەوتویی جیهان.\nهەڵمەتەکە بۆ هەڵوەشاندنەوەى سیستمی گۆشەگیری لە ئیمراڵی و تێکشکاندنی هێرشە داگیرکەرییەکانە\nهەڵمەتی بەرخودانی 'گۆشەگیری، داگیرکەری و فاشیزم بەسە، کات کاتی ئازادییە' کە لەلایەن بزووتنەوەى ئازادیی کوردستانەوە لەسەر بنەمای راگەیاندراوی دەستەى سەرۆکایەتیی کەجەکە دەستیپێکردووە، بۆ هەڵوەشاندنەوەى ئەو دیکتاتۆرییە فاشیستییە، کە بووەتە بەڵا بەسەر گەلانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، جیهان و مرۆڤایەتییەوە. بۆ هەڵوەشاندنەوەى سیستمی گۆشەگیری ئیمراڵییە، بۆ تێکشکاندنی هێرشە داگیرکەرییەکانە. لە پێش هەموو شتێکەوە بۆ هەڵوەشاندنەوەى سیستمی گۆشەگیری و ئەشکەنجەى ئیمراڵییە، کە سەرچاوەى هەموو جۆرە دواکەوتوییەکە و بۆ بەدیهێنای ئازادیی جەستەیی رێبەر ئۆجالانە. هەر چۆن سیستمی گۆشەگیری و ئەشکەنجەی ئیمراڵی هەم سەرچاوەی هەموو جۆرە دواکەوتووییەکە، ئازادیی جەستەیی عەبدوڵا ئۆجالان رێبەری گەلی کوردیش سەرەتایەک و سەرچاوەی ئازادی و هەموو جۆرە ئازادییەکە. لەو چوارچێوەیەدا لە جیهان شۆڕشی ئازادیی ژن و شۆڕشی دیموکراتیکی پشتبەستوو بەو شۆڕشە بەدی دێت، کوردستان ئازاد دەبێت، تورکیا و رۆژهەڵاتی ناوەڕأست دیموکراتیک دەبن، لە سەرتاسەری جیهاندا ژیانی ئازاد و بەڕێوەبەریی دیموکرایتک دەئافرێنرێت.\nهەڵمەتی بەرخودان و ئازادی هەڵمەتی هەموو کەسێکە\nئەگەر مرۆڤ وردبێتەوە ئەوەی بۆ دەردەکەوێت، کە گۆشەگیری، داگیرکەری و فاشیزم لە ناو دیکتاتۆریی ئاکەپە – مەهەپە دا زەق و بەرجەستە بووەتەوە. لەبەر ئەوەش هەڵوەشاندنەوەى فاشیزمی ئاکەپە – مەهەپە دەبێتە کۆتایهێنان بە شەڕ و گۆشەگیری. ئەوەش هەڵوەشاندنەوەى سیستمی ئەشکەنجە و گۆشەگیریی ئیمراڵی و بەدیهێنانی ئازادیی جەستەیی رێبەر ئاپۆی تیادا بەرجەستە دەبێتەوە. دیموکراتیکبوونێکە لەسەر بناغەى ئازادیی جەستەیی رێبەر ئاپۆ، ئەوە هەموو جۆرە عەقڵییەتێک و سیاسەتێکی زوڵم باڵادەست، فاشیست، داگیرکەر، پاکتاوکەر لە گۆڕێدا ناهێڵێت و لەسەر بنەمای ئازادیی ژنیش هەموو جۆرە ژیانێکی ئازاد و کۆمەڵگەى دیموکراتیک بەدی دەهێنێت. لەبەر ئەوانەش هەموو کەس و بندەستان و داگیرکراوان لە خۆ دەگرێت و بەرژەوەندیی هەموویان دەستەبەر دەکات. هەر خۆی هەڵمەتی بەرخودان و ئازادی، کە کەجەکە دەستیپێکردووە بۆ بەرژەوەندیی هەموو بندەستانە و لەبەر ئەوەش دەبێتە هەڵمەتی هەموو کەسێک.\nئەو کاتە لە پێش هەموو شتێکەوە گۆشەگیریی ئیمراڵی و بۆ تێکشکاندنی هەموو جۆرە گۆشەگیرییەک و لەسەر بنەمای بەدیهێنانی ئازادیی جەستەیی رێبەر ئاپۆ بەدیهێنانی ئازادییەکانە، لە دژی هەموو جۆرە پەلاماردان و دەستدرێژی و کۆمەڵکوژییەکە، کە بەرهەمی عەقڵیەت و سیاسەتی زوڵم باڵادەستە، بۆ پێکهێنانی شۆڕشی ئازادیی ژنیش و بۆ ئەوەی عەقڵییەت و سیاسەتی فاشیست، داگیرکەر و پاکتاوکەر هەڵبوەشێنرێنەوە، هەموو جۆرە داگیرکەرییەک کۆتایی پێ بێت، کوردستان ئازاد بکرێت، تورکیا و رۆژهەڵاتی ناوەڕاست دیموکراتیک بکەین، بۆ ئەوەى هەموو مرۆڤایەتی لە هەڕەشە و هێرشە نەژادپەرەستییەکانی تورک و شۆڤێن – نەژادپەرەست بپارێزرێت، پێویستە هەڵمەتی کەجەکە بۆ هەڵوەشاندنەوەی دیکتاتۆریی فاشیستیی ئاکەپە – مەهەپە، کە بە دەستهێنانی هەموو ئازادییەکانی کردووەتە ئامانج، خاوەنداریی لێ بکەن و چالاکانە بەشداریی تیادا بکەن. ئەوە ئەرکی سەرەکیی هەموو کادێر و لایەنگرانی پەکەکە، پێشەنگایەتیی ئێمەى گەریلا، ژنان و گەنجانە. ئەرکی مێژووییمانە و پێویستە گەلە وڵاتپارێزەکەمان لە هەر چوارپارچەى کوردستان و لە هەر چوار لای جیهاندا لە ئاستی بەرز و بەهێزدا خۆیانی بۆ تەیار و ئامادە بکەن و بەشداریی تیادا بکەن و بە سەرکەوتنی بگەیەنن.\nفاشیزمی ئاکەپە – مەهەپە هەڵدەوەشێتەوە و مرۆڤایەتی سەردەکەوێت\nهەر خۆی لە دژی فاشیزم، گۆشەگیری و داگیرکەریی ئاکەپە – مەهەپە، بەرخودانی هەڵمەتیانەى گەلەکەمان بە چالاکیی ئیدانەکردنی پیلانگێڕیی ١٥ی شوبات و پیرۆزبایی مێژوویی ژنان لە ٨ی ئاداردا و لە زستانی ساڵی ٢٠٢٠ەوە دەستیپێکردووە. لە قۆناغی بەهار و هاویندا هێزە قارەکانی گەریلامان، یەپەسە، جەنگاوەرانی تەشەیەگە لە چیاکان و شارەکانی کوردستان و تورکیا چالاکیی کاریگەرییان ئەنجامدا و گورزی قورسیان لە دوژمن دا. لە ئەنجامدا پلانەکانی فاشیست – پاکتاوکەر تێکدرا و دیکتاتۆریی فاشیزمی ئاکەپە – مەهەپەیان هێناوەتە سەر لێواری هەڵوەشاندنەوە. هەڵمەتی مێژوویی 'جەنگی حەفتانین'ی گەریلا بۆ فاشیزمی ئاکەپە – مەهەپە بووە 'سەندرۆمی نوێی حەفتانین'. ئێستاش هەڵمەتی بەرخودانی 'گۆشەگیری، داگیرکەری و فاشیزم بەسە، کات کاتی ئازادییە' ئامانجی ئەوەیە، کە تێکۆشانەکانی دژ بە فاشیست یەکبخات و بە یەکیان بگەیەنێت و فاشیزمی ئاکەپە – مەهەپە هەڵوەشێنێتەوە، هەڵمەتی ستراتیژیمان لە شەڕی گەلی شۆڕشگێڕیدا سەربخات. بۆیە هەڵمەتی سەرکەوتنە. بە دڵنیاییەوە فاشیزمی ئاکەپە – مەهەپە هەڵدەوەشێنێتەوە، گەلەکەمان قازانج دەکات، ژنانی قازانج دەکەن و هەموو مرۆڤایەتی قازانج دەکات.\nلەسەر ئەو بنەمایە، لە پێش هەموانەوە بە پێشەنگایەتیی حیزبەکەمان، داوا لە هەموو هێزەکانی گەریلا و خۆپاراستن دەکەین، داوا بزووتنەوەی ژنان و گەنجانمان دەکەین، داوا لە گەلی وڵاتپارێزمان لە هەر ٤ پارچەى کوردستان و جیهان دەکەین، داوا لە گەنجان و ژنانی قارەمانی کورد دەکەین، کە بە بەهێزی خاوەنداری لە هەڵمەتی بەرخودانی 'گۆشەگیری، داگیرکەری و فاشیزم بەسە، کات کاتی ئازادییە' بکەن، بە شێوەیەکی چالاکانە تیادا بەشدار بن و چالاکیی ئافرێنەرانە و فرەلایەن ئەنجام بدەن، فاشیزمی ئاکەپە – مەهەپە هەڵوەشێنن، ئازادیی جەستەیی رێبەر ئاپۆ بەدیبهێنن و لە کوردستان ژیانی ئازاد و کۆمەڵگەى دیموکراتیک بئافرێنن!.\nلە هەمان کاتدا هەڵمەتی دیموکراتیکبوونی تورکیایە\nهەڵمەتی ئازادیی کەجەکە ئەوەندەی بۆ ئازادیی کوردستانە لە هەمان کاتدا هەڵمەتی دیموکراتیککردنی تورکیایە. هەڵمەتی شۆڕشگێڕیی یەکگرتووی گەلانی کوردستان و تورکیایە و بە دڵنیاییەوە فاشیزمی ئاکەپە – مەهەپە لەبەر یەک هەڵدەوەشێنێتەوە، کوردستان ئازاد دەکات و تورکیا دیموکراتیک دەکات. لەو چوارچێوەیەدا لە پێش هەمووانەوە، داوا لە دۆستانمان لە بزووتنه‌وه‌ی شۆڕشگێڕی یه‌كگرتووی گەلان (هەبەدەهە - HBDH) و هێزە دیموکراتیکە دژە فاشیستەکانی تورکیا، گەل، ژنان و گەنجانی تورکیا دەکەین، کە بەبەهێزی بەشداری هەڵمەتەکەی کەجەکە ببن و بۆ هەڵوەشاندنەوەى فاشیزمی ئاکەپە – مەهەپە و دیموکراتیککردنی تورکیا. داوا دەکەین کە شۆڕشی دیموکراتیک و یەکگرتوانە سەربخەن!.\nدەبێت گەلانی عەرەب و هێزە دیموکراتیکە سۆسیالیستەکانیش بەشداری هەڵمەتەکە ببن\nزۆر روون و ئاشکرایە، کە پەیوەندی و هاوپەیمانیی نێوان گەلانی کورد و عەرەب لەم رۆژگارەماندا بۆ رۆژهەڵاتی ناوەڕاست شۆڕشگێڕانەترین هاوپەیمانییە. ئەو هاوپەیمانی و تێکۆشانە لەسەر ئەو بنەمایەیە، کە هەموو جۆرە هەڕەشە و ھێرشی داگیرکەریی دەوڵەتی تورکی فاشیست پووچ بکاتەوە دروستبووە، لەسەر بنەمای ئازادی، جوانی و برایەتیی گەلان، رۆژهەڵاتی ناوەڕاستی نوێ بونیات دەنێت. لەسەر ئەو بنەمایە، لە پێش هەموانەوە داوا لە گەلانی عەرەب و هێزە سۆسیالیست – دیموکراتیکەکان و هەموو سیاسەتی عەرەب دەکەین، کە بە شێوەیەکى چالاکانە بەشداری هەڵمەتەکەمان بۆ بەرخودان و ئازادی ببن، کە ئێمە لەسەر بنەمای تێکۆشانی هاوبەش لە دژی داگیرکەریی دەوڵەتی تورکی فاشیست دەستمانپێکردووە و تێکۆشانی هاوبەش بەڕێودەبەین!. هەروەها بۆ بونیاتنانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستی دیموکراتیک، کە هەموو گەلان بتوانن تیادا بە جوانی و برایەتی بژین، ئێمە لە دژی فاشیزم داوای تێکۆشانی هاوبەش لە هەموو گەلانی ئێران دەکەین!. ئێمە داوا لە هەمووهێزە سۆسیالیست و شۆڕشگێڕ – دیموکراتیکەکانی جیهان، بزووتنەوە ژینگەپارێزەرەکان و ئازادیخوازانی ژن دەکەین، بۆ ئەوەى ئێمە مرۆڤایەتی لە هەڕەشەی فاشیستی ئاکەپە – مەهەپە رزگار بکەین بە شێوەیەکى چالاکانە بەشداری هەڵمەتەکەی ئازادیی کەجەکە ببن!.\nبە دڵنیاییەوە فاشیزمی ئاکەپە – مەهەپە لەبەر یەکهەڵدەوەشێتەوە و و هەموو مرۆڤایەتی لە هەڕەشە و بەڵای فاشیزم رزگاری دەبێت.\nبە دڵنیاییەوە فاشیزمی ئاکەپە – مەهەپە لەبەر یەکهەڵدەوەشێتەوە، کوردستان ئازاد، تورکیا و رۆژهەڵاتی ناوەڕاست دیموکراتیک دەبن.\nبە دڵنیاییەوە فاشیزمی ئاکەپە – مەهەپە لەبەر یەکهەڵدوەشێتەوە، لەسەر بنەمای ئازادیی ژن، ژیانی ئازاد و کۆمەڵگەی دیموکراتیک پێش دەکەوێت.\nگۆشەگیری، داگیرکەری و فاشیزم بەسە! کات کاتی ئازادییە! کات کاتی هەڵوەشاندنەوەى فاشیزمی ئاکەپە – مەهەپەیە و قازانجکردنی هەموو ئازادییەکانە! کەواتە تۆش بەشداری هەڵمەتی بەرخودان و ئازادی ببە! تۆیش لە دژی فاشیزم تێبکۆشە و ئازادیی خۆت بەدیبهێنە!.\nبمرێ دیکتاتۆریی فاشیست – داگیرکەر – پاکتاوکەر!\nبژی هەڵمەتی ئازادی و بەرخودان!\nبژی بەرخودانی شەڕی گەلی شۆڕشگێڕی!\nبژی سەرۆک ئاپۆ!".