لاوێکی کوردی مەحکووم بە ئێعدام بەخشرا\n15:29 - 13 بەفرانبار 2716\nکوردستان میدیا: سەرلەبەیانیی دوێنێ بە هەوڵ و بەدواچوونی کۆمەڵێک لە چالاکان و هاووڵاتییانی شاری سنە لاوێکی ئەو شارە کە لەمێژە حوکمی ئێعدامی لەلایەن دەزگای دادوەری حکوومەتی ئیسلامیی ئێرانەوە بۆ بڕاوتەوە، لەلایەن بنەماڵەی کوژراوەکەوە بەخشرا.\nهێمن هەورامی نژاد تەمەن ٢٤ ساڵ خەڵکی شاری سنە کە حەوت ساڵ پێش حوکمی ئێعدامی لەلایەن دەزگای دادوەرییەوە بۆ بڕابوویەوە ڕۆژی یەکشەممە ڕێکەوتی ١٢ بەفرانبار، گیانی نوێی پێ بەخشرا.\nهێمن هەورامی نژاد، بەهۆی شەڕ و کێشە لەگەڵ یەکێک لە هاوڕێکانی بە ناوی پوویا ئەبولقاسمی چەند زەربەیەکی چەقۆی لێدابوو، کە بووە هۆی گیان لەدەستدانی هاورێکەی.\nهەواڵدەریی تابناک کوردستان لەو باریەوە بڵاوی کردەوە کە، هەوڵی چالاکان و هاووڵاتییانی شاری سنە، بنەماڵەی کوژراوەکەیان قەناعەت پێهێناوە لە بەخشینی قاتڵی کوڕەکەیان و بەمشێوەیە هێمن هەورامی نژاد لە مردن ڕزگاری بوو.\nدیوانی باڵای ئێران، ڕۆژی ٢٧ی ڕێبەندانی ساڵی ١٣٩٤ی هەتاوی، حوکمی ئیعدامی بە تاوانی کوشتن (قەتڵی بە ئەنقەست)، بۆ هێمن هەورامی نیژاد بڕیبوویەوە.\nقەساس لە یاسای حکوومەتی ئیسلامیی ئێراندا، بۆ سزای کوشتنی بە ئەنقەست لە بەرچاوگیراوە و بەڕێوەبردنی ئەو حوکمە بە مافی خاوەن کوژراوەکە بە ئەژمار دێت و ئەویش سەرپشکە لە جێبەجێکردنی، یان هەڵوەشاندنەوەی ئەو حوکمە.\nهێمن لەدایکبووی ساڵی ١٣٧٣ی هەتاوییە و لە کاتی ئەنجامدانی تاوانەکەیدا، تەمەنی ١٧ساڵ بووە.\nسیمین چایچی چالاکی کۆمەڵایەتی و ئەندامی شۆرای خەڵکی کەمپەینی لێبوردن کە یەکێکە لەو کەسانەی بنەماڵەی کوژراوەکەی بە قەناعەت گەیاندووە لەمبارەوە بە هەرانای گووتووە: ئەمە سێهەمین جارە کە ئێمە توانیومانە ڕەزایەتی لایەنی سکاڵاکەر وەربگرین؛ لەماوەی ٦ ساڵی ڕابردوودا بە هەوڵ و ماندووبوونی ئەندامانی شۆرا و هەروەها چالاکانی کرێکاری و چالاکانی مەدەنی و کەسانی خاوەن پێگەوجێگەی شاری سنە توانیمان ڕەزایەتی بنەماڵەی ئەبۆلقاسمی وەربگرین.\nئەم بڕیارەی باوکی پویا ئەبۆلقاسمی بووە هۆی شادمانی خەڵکی شاری سنە و بڕیارە ئەمڕۆ خەڵک و چالاکانی مەدەنی لە شوێنی گكڵکۆی پویادا کۆببنەوە و گۆڕەکەی گوڵباران بکەن.


گەر سەرنجێک لە دروشمەکانی ترەمپ بدەیت گرنگترین وشە تیایدان دوبارە و جارێکی تر بون. ئەم وشانە ئاماژەن بۆ گەڕانەوە بۆ سەردەمێک لە ڕابوردودا. بایدن ناتوانێت ئەمریکا بگەڕێنێتەوە بۆ ئەمریکای جاران. بەڵام دروشمی ئەمریکا پێش هەموانیش کۆتایی دێت، چونکە ئەو دروشمە لە ئەنجامدا یانی ئەریکا بە تەنها. ئەمە لە گەڵ بلینکن و بایدنیدا ناگونجێت. بلینکن لەو نوخبە لیبرالە باڵایەیە کە چوتە هارڤەرد و دونیای دیوە و ژیانێکی دەوڵەمەند و پڕ لە کەسایەتی گەورە ژیاوە، حەزی لە مۆسیقایە و وەها پەروەردە بوە کە دەوڵەتمەدار بێت. ئەم نوخبەیە لە لایەن زۆرێک لە خەڵكی ئەمریکاوە بێزراون.\nوەهایان دەبینن کە لە بڵقێکی داخراو و دابڕاو لە دونیادا دەژین و ئاگایان لە هەژاران نیە. ئەم ئاڵۆزییە یەکێک دەبێت لە فشارە گەورەکانی سەر سیاسەتی دەرەوەی ئەمریکا لە سەردەمی ئۆبامادا. پرسی ئەوەی سیاسەتی دەرەوە بۆ کێ؟ پرسێکی گەورەیە. بۆ تێگەیشتن لێی دەبێت هەندێک لە کارە ڕادیکاڵەکانی ڕۆبەرت ڤیتالیس بخوێنینەوە، ئەوە بۆ کاتێکی تر. بلینکن بۆ کورد باشە. بەڵام کورد دەبێت کاری زیاتری بۆ بکات و زەمینەی ئەوە برەخسێنێت کە بتوانێت لە باشییەکانی سودمەندبێت. بایدنییەکان واقیعی و پراگماتیکن، ئەمە هەمیشە بۆ کورد سودمەند نیە، چونکە پرسی کورد پێویستی بە سەرکێشی و دژایەتی هەیە. بۆیە نابێت پشتی لێبکەینەوە.


ڕێکخراوی رزگارکەری منداڵان: ئەمساڵ۶۲ مندال لەکەمپی ئەلهۆل کوژران - دیدبان حقوق بشر کردستان ایران\nبە پێی راپۆرتی رێکخراوی رزگارکەری منداڵان ۶۲ منداڵ لەکەمپی ئەلهۆل کە لەلایەن پەکەکە وە لە باکووری رۆژهەڵاتی سوریا راگیرابوون کوژراون. بە پێی ئەم ڕاپۆرتە هەر حەفتە دوو منداڵ لە ئەلهۆل دەمرن.\nئەم دەزگا خێرخوازیە وتی کە زۆرێک لە وڵاتان لەوانە وڵاتانی ئەورووپی هەزاران منداڵیان بێ چارەنووس لەبەرانبەر توندوتیژی، ئاگرکەوتنەوە و نەبوونی خوراک و نەخۆشی بەتەنیا هێشتووە.\nڕێکخراوی رزگارکردنی منداڵان وتی لەکۆی ۴۰ هەزار منداڵ لە ۶۰ وڵاتی جیاوازەوە لە نێو کەمپەکانی رۆژ و ئەلهۆلدان لەباکووری رۆژهەڵاتی سوریا و دۆخی ژیانیان خراپە. ئەم گرووپە لەبەیانێکدا رایگەیاند:\n“زۆرێک لە دەوڵەمەندانی وڵاتانی جیهان نەیانتوانیەوە منداڵەکانیان کە لەم دوو کەمپەدان بگەڕێنەوە بۆ ماڵەوە.”\nلەم راپۆرتەدا هاتووە کە ئەمساڵ ۶۲ منداڵ بە هۆی جیاوازەوە لەوانە توندوتیژی، نەخۆشی و پێکدادان گیانیان لەدەست داوە.\nبڕیار بوو کەمپە دوورەکان لەژێر دەسەڵاتی یەپەگەدا ماڵباتی ئەو پیاوانەی کە بە تۆمەتی پەیوەندی لەگەڵ داعش دەستبەسەر کراون سەقامگیر و نیشتەجێ بکات. لەگەڵ ئەمەش، ئەوان ئاگاداری زۆرێک لەو ماڵباتانەن کە بە هۆی داگیرکردنی ماڵەکانیان لەلایەن داعشەوە لەئێراق و سوریا کەهەڵاتوون دەکەن. هەندێکیان زیاتر لەچوار ساڵە لەوێن.\nڕێکخراوی رزگارکردنی منداڵان لەگەڵ چەندین منداڵ کەلەپشت پەرژینەکانی ئەلهۆل گیراون دیمانەی کرد، شوێنێک کە تێدا گیراوان دەژین و دەوڵەتەکان نایانەوێت بیانگەڕێننەوە بۆ وڵاتەکانیان.\nکچێکی ۱۱ ساڵەی لۆبنانی کە لەمانگی مەی دا دیمانەی لەگەڵ کراوە و دەگوترێت کەسەکەوتوو نەبوو لەهەوڵەکەی بۆ هەڵاتن لەنێو بارهەڵگری ئاودا کوژراوە وتبووی:”من چیتر ناتوانم لێرە بژیم. ئێمە هیچ ئیشێکمان جگە لە چاوەڕوانی نییە.”\nئەو ڕێکخراوە وتی کە فرانسا لەهەردوو کەمپەکەدا ۳۲۰ منداڵی هەبوو بەڵام تەنیا ۳۵یان گەڕێندراونەتەوە وڵاتەکەیان. بەریتانیا ۶۰ منداڵی هەبووە و بەس ۴ی ڕێکخراوی رزگارکەری منداڵان: ئەمساڵ۶۲ مندال لەکەمپی ئەلهۆل کوژران\nسونیا خۆش بەڕێوەبەری رزگارکردنی منداڵان لەسوریا وتی:”ئەوەی لێرە دەیبینین ئەوەیە کە دەوڵەتەکان بەئاسانی منداڵەکان کە یەکەمین قوربانی پێکدادانەکانن، بەتەنیا دەهێڵن و ئاوریان نادانەوە.”\nناوبراو وتی کە ۸۳ لەسەدی ئۆپراسیۆنی گەڕاندنەوە تائێستا بۆ ئۆزبەکستان، کۆزۆڤۆ، قەزاقستان و رووسیا بووە.\nفرانسا و وڵاتانی دیکی رۆژئاوایی لەمەڕ گەڕاندنەوەی ئەم کەسانە و کاریگەریان لەسەر ئاسایشی ناوخۆ و رای گشتی زۆر هەستیارانە دەجووڵێنەوە.\nیەپەگە بە پاڵپشتی ئەمریکا زۆربەی ناوچەکانی باکووری رۆژهەڵاتی سوریای لەژێر دەستی داعشی تێرۆریست رزگار کرد. ئەوان لەو کاتەوە هەزران تێرۆریستی داعشیان لەگرتووخانەکان راگرتووە لەکاتێکدا کە ژنان و منداڵەکانیان – کە دەیان هەزار کەسیان بیانین – لەکەمپەکاندا دەژین.\nبە پێی بەراوردەکانی رێکخراوی نێودەوڵەتی، کەمپی ئەلهۆل بە تەنیا نێزیکی ۶۵۰۰۰ کەسی تێدایە کە بریتین لە ۲۸۰۰۰ سوری، ۳۰۰۰۰ ئێراقی و نێزیکی ۱۰۰۰۰ بیانی لەنەتەوەکانی دیکە. ئەندامانی یەپەگە لەئاڤرێلی ۲۰۱۷ زۆرێک لەخەڵکی سڤیلیان بە زۆر هێنایە ئەم کەمپە.\nچەندین رێکخراوی مافی مرۆڤ لەگەڵ رێکخراوی نێودەوڵەتی زۆر جار ئاگاداریان داوە کە دۆخەکە لەکەمپی ئەلهۆل رۆژ لەدوای ڕۆژ خراپتر دەبێت و خوازیاری دەستپێڕاگەیشتن بۆ ئەو ناوەندانە بوون کە ماڵباتی ئەندامانی پێشووی داعشی تێدا رادەگیردرێت.


به‌رینترین بوومه‌له‌رزه کوردستانی گرته‌وه – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / کوردستان / به‌رینترین بوومه‌له‌رزه کوردستانی گرته‌وه\nبه‌رینترین بوومه‌له‌رزه کوردستانی گرته‌وه\nشه‌ممه 23 تشرینی دووه‌م 2013\tکوردستان 56 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nله دوێنێ هه‌ینییه‌وه تا سه‌رله‌به‌یانی ئه‌مڕۆ زنجیره‌یه‌ک بوومه‌له‌رزه‌ی به‌هێز ده‌یان جار له خوارووی کوردستان‌و پارێزگای ئیلامه‌وه تا ناوه‌ندی سلێمانیی هه‌ژاندووه. به‌هێزترین بوومه‌لرزه 5.6 ڕیشتێر بووه‌و له ده‌وروبه‌ری کرماشانی داوه. به گوێره‌ی که‌شناسیی کرماشان بوومه‌له‌رزه‌کان زیاتر له سه‌دجار له قه‌سری شیرینی داوه‌و قه‌سر ناوه‌ندی بوومه‌له‌رزه‌کان بووه. یه‌که‌م بومه‌له‌رزه به گوڕی 5.4 به پێوه‌ری ڕیشتێر بووه‌و کاتژمێر 10:28 له 8 کیلۆمێتریی باکووری خانه‌قیی ڕوویداوه. بومه‌له‌رزه به تایبه‌ت له گه‌رمیان، شاره‌زور، کرماشان، سه‌رپێڵ زه‌هاو، ئیلام، سنه، مه‌ریوان‌و سلێمانی هه‌ست پێکراوه.\nتا ئێسته هیچ هه‌واڵێک له خه‌ساره ماڵی‌و گیانییه‌کان بڵاو نه‌بووه‌ته‌وه، به‌ڵام له شاره‌کانی خانه‌قی‌و که‌لاری باشووری کوردستان دوێنێشه‌و به ده‌یان بنه‌ماڵه تا سه‌رله‌به‌یانی له ده‌ره‌وه نوستون.\nوێنه: سه‌لام عه‌بدوڵا چالاکی مه‌ده‌نی له خانه‌قی له گه‌ڵ بنه‌ماڵه‌که‌ی له ده‌ره‌وه‌ی ماڵ، له لاپه‌ڕه‌ی فه‌یسبوکیه‌وه.


بەرایی: ئەگەر ئێمە هەوڵبدەین خۆمان لە بەحسە کلیشەییەکان دوور رابگرین، ئەوا باشتر دەتوانین دۆخی سایکۆلۆژی و کەلتوری هەڵبژاردن دەرک پێبکەین. بۆ نموونە قەرار نییە ئێمە بەشێوەیەکی مەزندەیی (قیاسی) باس لە چۆنایەتی هەڵبژاردن لە ئێران بکەین، واتە بە پێی ستانداردە دیمۆکراتیکەکان ئەم هەڵبژاردنە بەراورد بکەین. یاخۆ سروشتیییە کە ئێمە چاوەروانیمان نەبێ کە هەڵبژاردن لە ئێراندا بە مانای زەمینەسازی گۆڕان لە سیستەمی سیاسی وڵاتدا بێ. چوونکە لە کاتی دەنگداندا، نە خەڵک بە مەبەستی لابردنی نیزام دەچنە پای سندوقەکانی دەنگدان و نە حکومەتیش ئامادە دەبێ پرۆژەیەکی وەها مودیریەت بکا کە دەرەنجامەکەی نەمانی خۆی بێ. بەم چەشنە ئێمە لەگەڵ دیاردەیەکی هەڵبژاردندا بەرەورووین کە نە دێمۆکراتیکە و نە قەرارە سیستەمی دەسەڵات لە ئێران بگۆڕێ. لە راستیدا ملدانی رێژم بە هەڵبژاردن بە پێچەوانەی ویست و مەیلی بووە و لە سەرەتای شۆرشی گەلانی ئێرانەوە بەسەریدا سەپاوە و، رێژیمیش لەم ماوەدا هەوڵیداوە بە هەرچەشنە ئامێرێک مودیریەتی بکا.\n١/ مەشرووعیەتی سیاسی\n٢/ لە دەسەڵاتدامانەوە بە مەبەستی سەپاندنی خەتی ئادیالۆژی و سەلیقەی سیاسی خۆی\n٣/ مەرجەعیەت بۆ بریاردان\n٤/ ئەمنیەت و سەقامگرتوویی\n١/ دروستکردنی پردی پێوەندی لە نێوان خۆی و دەسەڵاتی سیاسیدا\n٢/ چاودێری کردنی راستەوخۆ و ناراستەوخۆی رەفتاری دەسەڵاتدار\n٣/ یاسامەندی بڕیارەکان\n١/ ساختاری سیاسی؛ کاتێ باس لە ساختار دکەین مەبەست لە میکانیزمێکە کە تەعامولی نێوان ئولگووە رەفتارییەکان تەنزیم دەکا و چوارچێوەیەک بۆ نەقش و هەڵسوکەوتی تاکەکان دیاری دەکا. ساختاری سیاسی هەر حکومەتێکیش لە راستیدا لەسەر ئەو ئولگووە دارژاوە کە من ئاماژەم پێدا، بەڵام جیاوازی ساختاری سیاسی لەوەدایە کە ئامانجدارە. هیچ کەسێک نازانێ ساختاری کۆمەڵایەتی چۆن و کەی دروستکراوە و بەتەنیا هەر دەتوانین لە بەستێنی مێژووییەوە دەرکی بکەین. واتە ئێمە نازانین کەی و چ کەسێک رەفتار و هەڵسوکەوتەکانی ئێمە و نەریت و کەلتوری ئێمەی دارشتووە، بەڵام دەزانین کە ئەمانە هەن و نۆرمیشن، دەزانین کە چۆن بە پێی ئەخلاقی کۆمەڵ لەگەڵ خۆمان و دیاردەکاندا ماملە بکەین. ساختاری سیاسی بە پێچەوانەوە، هەم بکەرەکەی (فاعل) و هەم زەمانەکەشی دیارە و هەروەها ئینتەماکەشی دەرک پێدەکەین، هەڵبەت رەنگە لە زۆر حاڵەتدا هەڵە بکەین.\n٢/ عەمەلگەرای سیاسی؛ پێشتر باسێکی کورتمان لەسەر عەمەل کرد و بۆیە بە پێویست نازانم ئاماژەی پێدەمەوە. لێرەوە من هەوڵدەدەم باس لە شاخس یاخۆ ئیندێکسی عەمەلگەراکان بکەم. لە کۆمەڵگادا سێ مۆدێل هەیە بۆ ئەوەی عەمەلی سیاسی تێدا پێناسە بکەین. یەکەم؛ ئەحزاب و نیهادە مەدەنیەکانن، دووهەم؛ ئەکتەر یاخۆ چالاکانی سیاسی و مەدەنین و، سێهەم؛ پوتانسێڵێکە کە لە بەتنی کۆمەڵگادا هەیە کە هێندێجار دیار و هێندێ جار نادیارە. هەڵبەت مەبەست لە پوتەنسییەل دەتوانێ نارەزایەتی بێ، بێکاری بێ، ئاگایی مەدەنی و سیاسی بێ، تەمای کەلتوری بێ و هتد. لە راستیدا هەر بزووتنەوەیەکی کۆمەڵایەتی یاخۆ سیاسی سەرمایە و ئینرژی خۆی لەم سێ مۆدێلە وەردەگرێ.\n٣/ رەفتارگەرای سیاسی؛ رەفتارگەراکان ئەو پوتانسێلەن کە جێگای لە بەتنی کۆمەڵگادایە و بە پێی دیسکۆرسی سیاسی و هەروەها رێنمایی عەمەلگەراکان، رەفتاری سیاسی خۆیان دەر دەخەن. لە سەردەمی دەوڵەتی “سازەندەگی”دا، رەفتاری سیاسی هاوڵاتیان بە ئاراستەیەکدا دەرۆشت کە دەیانویست بە خێرایی لە دۆخی شەڕی هەشت ساڵە و سیاسەتە ریازەتییەکانی ئابووری دەورانی مووسەوی تێپەڕێ. لە سەردەمی دەوڵەتی ئیستڵاحاتدا، رەفتارە سیاسییەکان بە ئاراستەیەکی دیکەدا تێدەپەرێ کە گرنگیدان بە ئازادی مەدەنی، سیاسی و کەلتووری بوو. هاوڵاتیان لە کۆتاییەکانی دەوڵەتی هەشت ساڵەی ئیستڵاحاتدا هەستی بە قورسایی فەزای نوخبەگەرایی کرد و هەروەها بەرزبوونەوەی رێژەی کەمدەرامەدەکان وای کرد کە عەداڵەت تەڵەبی لە رەفتاری سیاسی هاوڵاتیاندا دەرکەوێ. بێ گوومان کاتێ ئەحمەدی نژاد دەیگووت: “نەوت دەکەم بە نان بۆ سەر سفرەی خەڵك” لە راستیدا وڵامدانەوەیەک بوو بە ویستی عەمەلگەرا سیاسییەکانی دیسکۆرسی دادپەروەری و، ئەحمەدی نژاد دەرکی بەوە کردبوو کە بەڵێنی دابەشکردنی عادڵانەی سەرمایەی وڵات لە رەفتاری سیاسی هاوڵاتیاندا چەندە گرنگە.\n– یەکەم؛ وەک پێشتر باسمان لێ کرد هەلبژاردنی خولی دەیەمی مەجلیس وەک دەوڵەتی “ئیعتەداڵ” بێ دیسکۆرسە\n– دووهەم؛ رێکاری عەمەلگەراکان بۆ “هەڵوێست” وەرگرتن ناروونە\n– سێهەم؛ بەرزبوونەوەی رێژەی رەدی سەڵاحەتەکان، ئەو هومێدە لاوازەش کە بۆ گۆڕانی دۆخی ئارایی لە ئارادا بوو، لاواز کردووە\n– چوارەم؛ پرۆژەی بەرجام ئێستاشی لەگەڵدا بێ نەیتوانیوە تەئسیرێکی بەرچاوی لەسەر دۆخی ژیانی هاوڵاتیان هەبی\nسەرچاوە: سایتی نووسەر\nتێبینی: ئەم بابەتە لە سەرەتاوە بۆ ماڵپەڕی حیزبی دێموکراتی کوردستان، کوردستان و کورد نووسراوە.\nیەک‌شەممە ۲رەشەمە۱۳۹۴/ ۱۵:۵۳


ئەحمد حامد/ بواری هاتوچۆ و گواستنەوە و كارەساتەكانی\nیەكێك لەو گرفتە كۆمەلایەتیانەی كە لە هەرێمدا لە پەرەسەندایە و ساڵانە هەزار ڕوداوی جەرگ بڕی لێ ئەكەوێتەوە و هەزاران كەس بەوهۆیەوە گیان لە دەست ئەدەن و كەم ئەندام ئەبن و سەدان خێزان داماو و سەرگەردان ئەبێ ، ئەمە بێجگە لە تێكشاندن و سوتاندنی ئۆتومبیلەكا ، كە ئەمەیش زیانێكی ئابورییە !!\nسەیر لەوەدایە ساڵانە دامودەزگا بەرپرسەكان بە لیستی یان بەڕێی سەرژمێری ئەو ڕوداوانە و خەڵكە كوژراو بریندارەكان و وێنەی زۆرێك لەوانە بڵاوئەكەنەوە ، بەڵام تا ئێستا لەلایەكەوە هۆكارەكانی و لەلایەكی ترەوە چارەسەركردنی بە چاكی و بە تەواوی بیری لێ نەكراوەتەوە ، كە لێرەدا هەوڵ ئەدەم هەندێكیان بخەمە بەرچاوی كاربەدستان و لە هەمان كاتدا شۆفێرەكانیش .\nیەكەم / خاپی و ناتەواوی ڕێگەوبانەكان ، بە تایبەتی لە بەینی شارەگەورەكان و شارۆچكە و گوندەكاندا ، كە یان قیرتاو نەكراون ، یان پڕٍە لە كەندو كۆسپ .\nدووەم / زۆربوونی بێ ئەندازەی ئۆتۆمبیلی بچوك كە قەرەبالغی یەكی لە سنوربەدەری دروست كردوە و ئێستا ئامیری سەرەكییە بۆ گواستنەوە چ لە ناو شارەكاندا چ لە بەینی شار و گوندەكاندا .\nسێی ەم / كەم ئەزمونی و نەشارەزایی ، لێ نەزانینی شۆفیری ڕیگا دوورەكان ، ئەمەیش لە ئەستۆی پۆلیسی هاتوچۆیە كە مەرجی پێویستی نەسەپاندووە بەسەریاندا .\nچوارەم / كەمی شەقامی دووسایدی ، بەتایبەتی ڕیگا دوور و قەرەباڵغەكان .\nپێنجەم / جیانەكردنەوەی ئۆتۆمبێلی بارهەڵگرە گەورەكان لەوەكانی تر ، واتە نەبوونی شەقامی تایبەتی بۆ ئەو جۆرانە ، كە زۆر جار ئەوانە ئەبنەهۆی ڕودانی كارەساتەكان .\nشەشەم / نەبوون یان كەمی ولاوازی چاودێریكردن ( دەوریە) لەلایەن پۆلیسی هاتوچۆوە نەك كامیرادانان بەتەنها ، كە ئەمە زۆر پێویستە بۆ پابەندبوونی شۆفێرەكان بەڕێنوماییەكانەوە وەك كەمكردنەوەی (خێرایی) كە لە خۆیدا هۆیەكی سەرەكییە بۆ ڕوداوەكان وەكو ڕاپۆرتی پۆلیسی هاتوچۆ دیاریكردوە .\nچارەسەرەكان ئەكرێن بە دووبەشەوە :.\nیەكەمیان درێژخایەنەو بەندە بە پرۆژە و پلانی وەزارەتی هاتوچۆوە ، واتە\nأ- پاراستن و چاككردنی ڕێگاوبانەكان و كردنەوەی شەقامی نوێ ، بەتایبەتی شەقامی دووساید .\nدووەم : دەست داگرتن ، مەرجدانان بۆ پێدانی مۆڵەتی شۆفێری بەتایبەتی هی ڕێگا دوورەكان ، سەندنەوەی مۆڵەت لەوانەی كە دووجار زیاتر سەرپێچی یاسائەكەن .\nسێیەم : جیاكردنەوەی ڕێگای ئۆتۆمبیلی بارهەڵگری گەورە ، بەتایبەتی دورخستنەوەیان لە شارو ئاوەدانیەكان .\nچوارەم : بایەخدان بەپاصی گەورە و مامناوەندی بۆ گواستنەوە چ لەناوشارەكان و چ لە ڕێگای بەپێی شارو شارۆچكەكاندا ، واتە كەمكردنەوەی ئۆتۆمبیلی بچوك لەو بوارانەدا .\nپێنجەم: چڕكردنەوەی دەوریەی پۆلیسی هاتوچۆ شانبەشانی دانانی كامیرا بۆ چاودێری ئۆتۆمبیلەكان لە ڕێگا سەرەكیەكاندا .\nشەشەم : سنوردانان بۆ ئەو (هەزاران ) ئۆتۆمبیلەی كە ساڵانە بۆ دەسكەوتی تایبەتی دەهێنرێتە هەرێمەوە .\nحەوتەم : كردنەوەی بەرنامەیەكی TVهەفتانە لەلایەن پۆلیسی هاتوچۆوە بۆ ڕێنومایی كردنی شۆفێرەكان و پێداگرتن لە یاساو ڕێنوماییەكان و پیشاندانی ڕوداوەكان ..


باسى ئه‌مڕۆ: ده‌رباره‌ى په‌یوه‌ندییه‌كان\nهەواڵ / ڕاپۆرت :: پێش 3 هەفتە  :: 119 جار بینراوە\nسه‌رنج له هاوڕێ نزیكه‌كانى خۆت بده جارانیش و ئێستاش ده‌بینیت نه‌ك هه‌ر تۆ به‌ڵكو زۆربه‌ى مرۆڤه‌كان له هه‌ڵبژاردنى هاوڕێ و كه‌سه نزیكه‌كانیان چه‌ند پێوه‌رێكیان هه‌یه، بۆ نموونه له هه‌مان ره‌گه‌زن، له‌هه‌مان نه‌ته‌وه و گروپ و ته‌نانه‌ت له شێوازى جلوبه‌رگ و پێكهاته‌ى جه‌سته و شێوازى داهێنانى قژیشدا له‌یه‌ك ده‌چن.\nئێمه هه‌موومان له ژیاندا واده‌كه‌ین. له‌ڕاستیدا هیچ هه‌ڵه‌یه‌كیش له‌وه‌دا نییه. چونكه به‌وشێوه‌یه هه‌ست به دڵخۆشیى و ئارامیى ده‌كه‌ین. ئه‌وكاته ئارامین كه ده‌وروبه‌ره‌كه‌مان كه‌سانى وه‌ك خۆمان بن. به‌ڵام كێشه‌كه كاتێك سه‌رهه‌ڵده‌دات كه قه‌یرانێك دێته ئاراوه.\nمرۆڤ كه گیروگرفتێكى دێته‌ڕێ یان كاتێك كه پێویستى به بیروبۆچوونى تازه و پیشه‌ى تازه و سه‌رچاوه‌ى تازه ده‌بێت بۆى ده‌رده‌كه‌وێت كه نه‌ده‌بوو وابێت. نه‌ده‌بوو یه‌كێك بوایه له كۆمه‌ڵێكى هاوچه‌شن.\nتوێژینه‌وه‌یه‌كى سه‌رنجڕاكێش كه به یه‌كێك له توێژینه‌وه هه‌ره ناوازه‌كان داده‌نرێت له بوارى كۆمه‌ڵناسیدا. له‌و توێژینه‌وه‌یه‌دا ده‌ركه‌وتووه كه ئه‌و كه‌سانه‌ى كه كارێك یان پیشه‌یه‌كیان ده‌ستكه‌وتووه زۆربه‌ى هه‌ره زۆریان له‌ڕێى په‌یوه‌ندییه به‌هێزه‌كانیانه‌وه ده‌ستیان نه‌كه‌وتووه، واته له‌ڕێى دایك و باوك و هاوسه‌ر و خزمى نزیكه‌وه ده‌ستیان نه‌كه‌وتووه. به‌ڵكو ئه‌وه په‌یوه‌ندییه لاوازه‌كان بوون كه ئه‌و ده‌رفه‌ته‌یان بۆ دروستكردن و واته كه‌سانێك كه تازه ناسیویانن.\nنموونه‌یه‌ك له په‌یوه‌ندییه به‌هێزه‌كان وه‌ربگره، بۆ نموونه هاوسه‌ره‌كه‌ت. ده‌بینیت تۆڕى په‌یوه‌ندییه‌كانت له‌ڕێى ئه‌وه‌وه په‌كى كه‌وتووه. ئه‌و هه‌ركه‌سێك ده‌ناسێت تۆش ده‌یناسیت. به‌ڵام په‌یوه‌ندییه لاوازه‌كان وانین. كه‌سێك كه ئه‌مڕۆ ده‌یناسیت ده‌بێته پاسپۆڕتت بۆ ژیانێكى كۆمه‌ڵایه‌تى ته‌واو جیاواز.\nمرۆڤ بلیتى زۆر جوانى هه‌یه كه ده‌توانێت گه‌شتى پێ بكات بۆ جیهانه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كانى، به‌ڵام نازانێت باش سوودى لێ وه‌ربگرێت، له‌به‌رئه‌وه كه‌مترین گه‌شت ده‌كات، دیاره مه‌به‌ستم گه‌شتى كۆمه‌ڵایه‌تییه و هه‌ر له نزیك ماڵه‌كه‌ى خۆیدا ده‌مێنێته‌وه.\nدیاره كۆمه‌ڵێك نه‌ریت و خوو هه‌ن مرۆڤ له نزیك ماڵى خۆیانه‌وه ده‌هێڵێته‌وه.\nزۆربه‌مان به‌جۆرێك ده‌ژین كه هه‌موو رۆژه‌كان و رێگەكان و شوێنه‌كانى كاركردن و ته‌نانه‌ت ده‌ستشۆر و ئاوده‌سته‌كانیشمان هه‌ر ئه‌مانه‌ى دوێنێ و پێرێ و پار و پێرارن. ئه‌م رۆتینه په‌یوه‌ندییه‌كان ناكاریگه‌ر ده‌كات. هه‌ر بۆ تاقیكردنه‌وه هه‌وڵ بده ئه‌مڕۆ بچۆره شوێنێكى تر، نهۆمێكى تر، شه‌قامێكى تر. ده‌بینیت رووبه‌ڕووى كۆمه‌ڵه په‌یوه‌ندییه‌كى تازه ده‌بیته‌وه.\nخاڵێكى دیكه ئه‌وه‌یه كه ركابه‌رى بكه‌ین له‌گه‌ڵ بژارده ئاسانه‌كانماندا. هه‌وڵ بده له‌گه‌ڵ ئه‌و كه‌سه‌دا ببه به هاوڕێ كه به بێزاركه‌رى ده‌زانیت، له‌و شوێنه‌دا دابنیشه كه پێت وایه شوێنێكى ناخۆشه. ململانێكردن له‌گه‌ڵ ئه‌م هه‌ستى هه‌ڵبژاردنه‌دا كۆمه‌ڵێك ئاسۆى نوێمان به‌ڕوودا ده‌كاته‌وه كه تۆ ده‌كه‌ویته ژوورێكه‌وه خه‌ڵكى جۆره‌ها ره‌گه‌ز و كه‌لتوورى تێدایه، سه‌ره‌تا هه‌ست به بێزاریى ده‌كه‌یت و ئه‌و ژووره‌ت پێ خۆش نابێت، به‌ڵام پاش تێپه‌ڕبوونى ماوه‌یه‌ك ده‌بینیت كه ئاستى په‌یوه‌ندییه‌كانت فراوانتر و قووڵترن له جاران و خاڵى هاوبه‌شى زۆرت له‌گه‌ڵیاندا هه‌یه.\nبه كورتییه‌كه‌ى پێویسته سه‌ره‌تا خۆمان كه‌مێك ناچالاك بكه‌ین، له‌و رێگه‌یه‌وه بمانه‌وێ و نه‌مانه‌وێ دۆزه‌ره‌وه‌یه‌كى كۆمه‌ڵایه‌تى تازه دروست ده‌كه‌ین و چانسى فراوانبوونى په‌یوه‌ندییه كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كانمان بێ سنوور ده‌بێت.\nمه‌سه‌له‌كه ته‌نیا هه‌ر ئه‌مه نییه. زۆرجار بۆ گه‌شته كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كانمان له گه‌ردونه كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كه‌ماندا بیتاقه‌ى پله دوو ده‌كڕین.\nكاتێك كه بارى كۆمه‌ڵایه‌تی و پله‌ى پۆسته‌كه‌ت له ئاستێكه‌وه ده‌چێته ئاستێكى دیكه، رێگه بده جیهانه ده‌روونییه‌كه‌ت تێك نه‌شكێت چونكه له‌كاتى وادا هه‌وڵى دروستكردنى په‌یوه‌ندى و دامه‌زراندنى جیهانه كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كه‌ت ده‌بنه قورسترین ئه‌رك.\nكاتێك كه رووبه‌ڕووى كێشه ده‌بینه‌وه یان بێزار ده‌كرێین ده‌ستبه‌جێ گوشار ده‌خه‌ینه سه‌ر تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كانمان كه هه‌ڕه‌شه‌ى له‌ده‌ستدانى كاره‌كه‌مان لێ ده‌كرێت یان كاتێك هه‌ست به لاوازیى و بێ به‌هابوونى خۆمان ده‌كه‌ین ده‌چینه‌وه قاڵبه‌كه‌ى خۆمان و گۆشه‌گیر ده‌بین.\nپه‌نا ده‌به‌ینه به‌ر خاڵێكى نابینا كه تیایدا نه سه‌رچاوه‌كانمان و نه ده‌رفه‌ت و نه هاوپه‌یمانه‌كانمان هیچیان نابینین.\nبه‌لاى ئێمه په‌یوه‌ندییه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان وه‌كو مامه‌ڵه‌ى بازرگانى وان. زۆر ئاساییه كه كه‌سێك چاكه‌یه‌ك له‌گه‌ڵدا ده‌كات پێى بڵێیت قه‌رزارت كردم یان تۆ سه‌رچاوه‌یه‌كى باشیت. یان خێرێكى باشت ده‌ستگیر كردم. ئه‌م زاراوانه زاراوه‌ى ئابووریى و بازرگانین . په‌یوه‌ندییه كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كان پێویستى به رێگه‌ى مرۆییه نه‌ك به زاراوه‌ى بازرگانى. وشه‌كانى ببووره، سوپاس، تكایه ره‌نگدانه‌وه‌ى هه‌ستى مرۆڤایه‌تین نه‌ك وشه‌ى ناو قاموسى بازرگانى. ره‌گ و ریشه‌ى ئه‌م جۆره وشانه له زۆربه‌ى زمانه‌كانى جیهاندا چه‌ند واتایه‌كى دیاریكراویان هه‌یه كه نزیكن له واتاكانى به‌زەیى و سۆز و به‌خشش و ره‌حمه‌ته‌وه.\nله زمانى چینیدا ئه‌و وشه‌یه‌ى كه واتای وشه‌ى ببووره ده‌گه‌یه‌نێت له‌هه‌مان كاتدا ئه‌م مانایه‌ى هه‌یه: (ره‌سمیات قسه مه‌كه).\nقسه‌یه‌كى زۆر باو له كۆمه‌ڵگە جیاجیاكاندا هه‌یه ده‌ڵێت ژیان سه‌فه‌رێكه. بۆ نموونه گه‌شتێكه له‌ناو شه‌مه‌نده‌فه‌رێكدا و تۆ یه‌كێكى له نه‌فه‌ره‌كانى ناو ئه‌و شه‌مه‌نده‌فه‌ره كه خه‌ڵكى جۆراوجۆرى تیادایه. تیایاندایه له وێستگه‌ى جیاجیادا داده‌به‌زێت و تیاشیاندایه تا وێستگه‌كه‌ى تۆ له‌گه‌ڵتا ده‌مێنێته‌وه. كه‌واته هه‌وڵ بده ته‌نیا گه‌ردیله‌یه‌كى بێ ئیراده نه‌بیت، به‌ڵكو گه‌ردیله‌یه‌ك به ئاڵوگۆڕى وزه بكه له‌گه‌ڵ گه‌ردیله‌كانى تردا و په‌یوه‌ندى دروست بكه. چونكه له‌و رێگه‌یه‌وه ده‌توانیت شتێكى نوێ له‌و گه‌شته‌تدا بخوڵقێنیت.


وادەی خەرجكردنی پارەی 300 هه‌زار كه‌س ئاشكرا ده‌كرێ\nئابووری 10/01/2022 - 10:06 شوان بەرزنجی\nبەرپرسێکی كۆمیسیۆنی هەڵبژاردنەكانی عێراق ئاشکرای کرد، پارەی 300 هه‌زار له كارمەندانی كۆمسیۆن خراوەتە سەر ئەژماری وەزارەتی دارایی.\nخالید عه‌باس، به‌رپرسی ئۆفیسی دهۆكی كۆمیسۆنی هه‌ڵبژاردنی عێراق، بە (باسنیوز)ی راگەیاند: "پارەی كارمەندانی كۆمسیۆن بۆ رۆژی هەڵبژاردنی پەرلەمانی عێراق چووەتە سەر ئەژماری وەزارەتی دارایی عێراق".\nبە بڕوای ئەو بەرپرسەی كۆمسیۆن، چاوەڕوان دەكرێت پارەی كارمەندانی رۆژی هەڵبژاردن لە مانگی داهاتوودا بدرێت، گوتیشی: "بەپێی زانیارییەكانم، دابەشكردنی پارەكە تۆزێك دوادەكەوێت و لە مانگی داهاتوودا دابەش دەكرێت".\nرۆژی 10ی10ی2021 لە سەرتاسەری عێراق و هەرێمی كوردستان بۆ هەڵبژاردنی پەرلەمانی عێراق، زیاتر لە 300 هەزار كەس وەكوو کارمەندی کۆمسیۆن كاریان كرد.\nلای خۆیەوە، ئامانج عەزیز، بەڕێوەبەری ئۆفیسی هەڵبژاردنەكانی سلێمانی، بە (باسنیوز)ی ڕاگەیاند: "بەگوێرەی یاسا، لەدوای پەسەندكردنی ئەنجامی هەڵبژاردنەكان لەلایەن دادگای باڵای فیدراڵییەوە، دەبێت دەست بكرێت بە دابەشكردنی پارەی كارمەندانی ڕۆژی هەڵبژاردن، چاوەڕوانی ئەوەین رێكارەكان تەواو بكرێن و پارەكە دابەش بكرێت".\nئاماژەی بەوەش كرد، هەركات بڕیاری خەرجكردن دەربچێت، كاتی دابەشكردنی پارەكە رادەگەیەنن.\nئەو كارمەندانەی بۆ ڕۆژی هەڵبژاردن لەگەڵ كۆمیسیۆن كاریان كرد، بەشێكیان ئەوانە بوون، كە فەرمانبەری حكوومەتن و بەشێكیشیان كارمەندی حكوومەت نین و لە هیچ شوێنێك دانەمەزراون.\nبەرپرسەکەی كۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەكانی عێراق گوتیشی: "ئەو كارمەندانەی، كە فەرمانبەری حكوومەت نەبوون، 250 هەزار دینار وەردەگرن و ئەوانەیشی فەرمانبەری حكوومەت بوون بڕی 150 هەزار دینار وەردەگرن، لەگەڵ پێدانی ڕێز و سوپاسێك لەلایەن حكوومەتی عێراقەوە".


مەحمود ڕەزا ئەمین: بە بۆنەی مانۆڕی میلیشیاکانی حەمەی حاجی مەحمودە وە، ئاشکرا کردنی نهێنییەکی 25 ساڵە. – WTARIKURD\nمەحمود ڕەزا ئەمین: بە بۆنەی مانۆڕی میلیشیاکانی حەمەی حاجی مەحمودە وە، ئاشکرا کردنی نهێنییەکی 25 ساڵە.\nدوێنێ، 8ی8ی 2018 میلیشیاکانی (حسدک) لە نزیک گوندی گوڵەخانە، مانۆڕێکی سەربازیان کرد. ساڵی 1993 یش میلیشیاکانی (حسک) پەلاماری بارەگای (لیوای 24) وەزارەتی پێشمەرگەیان دا لە نزیک عەربەت و دەستیان گرت بەسەر هەمو چەک و چوێڵەکانیا.\nفەوجەکەی عەربەت لە پشکی پارتی بو لە ناو تەشکیلاتی وەزارەتی پێشمەرگە دا. بەو هۆیەوە لە ناو شاری سلێمانی شەڕ لە نێوان (پدک) و (حسک) دا بەرپا بو. بارەگایەکی میلیشیایی (پدک) نزیک بو لە ماڵی حەمەی حاجی مەحمود. راستە شەقامی سالم، لە ئاستی گەڕەکی رزگاری/ خانوەکانی کارگەی جگەرە، لە نێوانیانا بو، کەوتنە تەقە و پەلاماردانی یەکتری.\nلەگەڵ بەرپابونی تەقە، لەگەڵ خالدی برام و ئاکۆی پورم (ئاکۆ محەمەد وەهبی) چوین بۆ لای کاک ملازم عومەر. ئەو کاتە کاک عومەر (سەرپەرشتیار)ـی مەڵبەندی یەک بو.\nکە گەیشتین، ژورەکەی قەڵەباڵغ بو. داوامان لێکرد بچینە ژورێکی کە، هەنێ قسەی تایبەتیمان هەیە. چوینە ژورێک خاڵی لە هەمو شت، تەنیا مێزێکی پچوک و کورسییەکی تیا بو. هەر بە پێوە کەوتینە قسەکردن.\nوتم: کاک عومەر وا تەقە لە ناو شارا دەستی پێکرد. ئەوەی (حسک) کردویەتی سوکایەتی کردنە بەو حوکمەتەی سەدان هەزار قوربانیمان لە پێناوا داوە. ئەو فەوجەی چەکدارەکانی (حسک) پەلاماریان داوە و هەمو چەک و چوێڵەکانیان تاڵان کردوە، بە ناویش بێ، پێی ئەڵێن: فەوجێکی سەر بە وەزارەتی پێشمەرگە.\nوتم، یەکێتی لە ناو سلێمانی و پارێزگای سلێمانی لە هەڵبژاردنی گشتیی پەرلەمانی کوردستانا، نزیکەی 75% ی دەنگەکانی هێناوە و ئێستا بە کردەوە یەکێتی لە سلێمانیا وەکو حیزبی حاکم وایە، لەبەر ئەوە هەر سوکایەتییەک بە هەر داوودەزگایەکی حوکمەتی لە پارێزگای سلێمانی، خۆ بە خۆ ئەکاتە سوکایەتی کردن بە یەکێتی. لەبەر ئەوە هەق نیە رێگە بدەن ئەم تاوانە سانا تێپەڕێ و تاوانباران بێ سزا لێی دەرچن.\nوتم: جیا لە هەمو ئەوانە، فڵانە سەرکردە (ناویم هێنا، ئێستا بە پێویستی نازانم بیڵێم) ئەڵێ حەمەی حاجی مەحمود جاسوسی ئێران و عیراقیشە… ئەم تاوانەشی کردووە، فرسەتە بیگرن و بیدەنە دادگا و بیکەن بە عیبرەت بۆ هەرکەسێکی تر کە بیەوێ سوکایەتی بە داوودەزگاکانی حوکمەت بکا.\nوتم: داوات لێ ئەکەین هەر ئێستا تەلەفۆنێ بۆ لقی چواری پارتی و حەمەی حاجی مەحمود بکە و پێیان بڵێ: هەرچی هێزتان هەیە بیانکێشنەوە بۆ ناو بارەگاکانی خۆتان… ئێرە شاری بێ حاکم نیە… لێکۆڵینەوە لە ڕوداوەکە ئەکەین و تاوانباران سزای قانونی ئەدرێن…”. هەڕەشەیان لێ بکە: ئەگەر تەقە را نە گرن بە هێز پێتان را ئەگرین.\nوتم: ئەگەر ئەمە بکەن بە بەردێ دو نیشانە ئەشکێنن: لە لایەک ئەم ناوچەیە لە حەمەی حاجی مەحمود و میلیشیاکانی رزگار ئەکەن، لە لایەکی ترەوە هەیبەت ئەبەخشن بە حوکمەت و بە یەکێتی یش، ئیتر نە پارتی و نە حسک و نە هیچ هێزێکی کە ناتوانێ لە سنوری هەژمونی یەکێتیا لاساری و سوکایەتی بە داوودەزگاکانی حوکمەت بکا. ئیتر وردە وردە کلتوری حوکمەتداری سەرهەڵئەدا.\nوتم: ئەگەر بشتانەوێ لە رقی پارتی، کە لە دژی یەکێتی یارمەتی بزوتنەوەی ئیسلامی ئەدا و پشتی ئەگرێ، ئێوە یارمەتی حەمەی حاجی مەحمود بدەن، ئەوا هەڵەیەکی گەورە ئەکەن، چونکە هێزی بزوتنەوە و حسک بە یەک بەراورد ناکرێن… بزوتنەوە هێزێکی عەقائیدیی پڕچەک و بەدسپلین و سازماندراو و دەسوەشێن و بزێو و دڕ و چاونەترسە، بەڵام هێزەکەی حەمەی حاجی مەحمود کۆمەڵێ گروپی بێ دسپلین و راووڕوتکەر و چەتە و مشەخۆر و سەیارە دز و گیرفانبڕن.\nکاک عومەر لە وەڵامی هەمو قسەکانما وتی: نا توانم، فەرمانی سەروم پێیە یارمەتی حەمەی حاجی مەحمود بدەم… لەم قسانا بوین، کەسێ تەقەی لە دەرگای ژورەکە دا، هاتە ژورەوە و پارچە کاغەزێکی دایە دەستی کاک عومەر.\nدیار بو کاک عومەر مەبەستی بو ئێمە ناوەرۆکی نامەکە ببینین، بۆیە لەسەر مێزی ژورەکە داینا و چوە دەرێ. سەیرمان کرد، نامەیەکی حەمەی حاجی مەحمودە. بە خەتێکی زۆر درشتی زۆر ناشیرین و خواروخێچ نوسی بوی: “فیشەکی بی کەی سیم فریا خەن”.\nکاک عومەر کە هاتەوە ژورێ، شێخ جەعفەری لەگەڵ بو. شێخ جەعفەر باسی کرد تەقەکان لە کوێوە لە یەکتری ئە کەن و شەڕەکە چەند گەرمە.\nکاک عومەر بە شێخ جەعفەری وت: “هێزێک بەرە و بچۆرە نێوان هەردولا با تەقە راگرن”.\nشێخ جەعفەر وتی: ناکرێ… زەحمەتە… تەقەکان زۆرن و هەردولاش لێک نزیکن…چۆن بچم!\nبە کەمێ قەڵسی و توڕەیی یەوە رومکردە شێخ جەعفەر و وتم: یا شێخ خۆ یەکەمجارت نیە تەقە و شەڕ ببینی. ئەم شەڕە بۆ یەکێتی و حوکمەتەکەی سلێمانی عەیبە و شورەیی یە. خۆ ناچی بەسەر راستەڕێی سالما هێز بەری و بکەویتە ناوجەرگەی تەقەی هەردولا، لە شەستی یەکەوە هێزێک بەرە و لە پشتەوە بچۆرە ماڵی حەمەی حاجی مەحمود و تەقەی پێ راگرە. کە لای ئەوەوە تەقە نەما، پارتی یش ناچارە تەقە راگرێ.\nئەگەر ئەو رۆژانە سنورێ بۆ میلیشیا و شڕەخۆر و راوڕوتچی دا بنرایە، ئێستا ئاوا ئەنواع و ئەشکاڵ هێزی میلیشیایی وەک مەگەز تێی نە ئەداین و ئاوا نە ئەبون بە خەتەر لەسەر ئێستە و ئایندەی خەڵک و خاکی کوردستان.\nمەحمود ڕەزا ئەمین\nLatest posts by مەحمود ڕەزا ئەمین (see all)\nمەحمود ڕەزا ئەمین: بزوتنەوەی گۆڕان لە نێوان دەسەڵاتخوازی و ئەڵتەرناتیفی دەسەڵات‌دا/ئەڵقەی دووەم- بەشی یەکەم. - 2020-12-03\nمەحمو رەزا ئەمین: بزوتنەوەی گۆڕان لە نێوان دەسەڵاتخوازی و ئەڵتەرناتیفی دەسەڵات‌دا. - 2020-12-02\nمەحمو رەزا ئەمین: بزوتنەوەی گۆڕان و بازاڕی ئازاد، تایبەتکردنی کەرتی کارەبا. - 2020-10-06\nنەوزادى موهەندیس: چۆن! ئەم دۆخە قەتیسەى هەرێمى کوردستان تێبپەڕێنرێت؟


له‌لایه‌ن: ئاکام ئەکرەم - - به‌روار: 2021-02-28-20:06:00 - کۆدی بابەت: 2734\nچۆنیەتی دەسنیشانکردنی قووڵایی دەریا\nڕووباری دیجلە و لقەکانی\nتەنها ناوچەیەک کە زۆرترین بومەلەرزە لێی بدات یابانە. بە درێژایی ڕۆژەکانی ساڵ، بومەلەرزە تیایدا ڕوو دەدات، بەڵام هێندە سووکە هیچ زیانێکی لێ ناکەوێتەوە. هەروەها شوێنێکی تریش کە بومەلەرزەی زۆر بە خۆیەوە ببینێت ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستە.\nتەفسیری ئەوەش بەوە دەکرێت کە توێکڵێکی زەوی لە هەموو شوێنێکدا وەکو یەک نییە. لە هەندێک شوێندا توێکڵی زەوی بە شێوەیەکی چەسپاو جێگیر نەبووە. لە هەر شوێنێکی زەویدا شکاوی هەبوو، ئەوا قەبارەیەکی بەردی گەورە، بە هێزێکی بەهێز لە بەردێکی تری گەورە دەخشێت و وزەی ئەو لێک خشانەش دەگۆڕێت بۆ لەرینەوە و لەرزاندنەوەی بەردەکان. لە کاتێکدا ئەو لەرینەوە و لەرزینە هەزاران میل دەبڕێت. هەمیشە بومەلەرزە لە نزیک هێڵی (شکاو)ـەکەوە بەهێز ترە و ئەو گۆڕانکاریانەی دوای بومەلەرزەکە ڕوودەدات، لەسەر ڕووی زەوی بە درێژایی هێڵی شکاوەکە ڕوون و ئاشکرایە.\nئەو بەشەی کە لە کاتی لەرزینەوەکەدا هەستی پێ دەکریت بە شێوەیەکی بەهێزتر لە شوێنەکانی تر پێی دەوترێت (سەنتەری سەروی بومەلەرزە). ئەگەر ئەو سەنتەرە لە نزیک شارێکدا بێت، ئەوا بێگومان وێرانکاری زیاتری لێ دەکەوێتەوە.\nخەڵکیش بەهۆی ڕووخانی خان و بەرەو ئاگر کەوتنەوە وە کە ڕوودەدات گیانیان لەدەست دەدەن. ناوچە بومەلەرزەییەکان و گڕکانییەکان، هەمیشە لەو شوێنانەدا ڕوو دەدەن کە توێکڵی زەوی تیایدا جێگیر نەبووە.\nبابه‌ته په‌یوه‌ندیداره‌كان به : بومەلەرزە\nکەشکاری زیندەگی (فیزیایی)\nهۆکارەکانی لافاو چین؟\nبابه‌تی دیكه له‌سه‌ر دیاردە سروشتییەکان


ئاژانسی هەوالەکانی رۆیتەرز گوتی ؛ دوو بەرپرسی تورکی ئەمڕۆ بە ئاژانسی هەواڵەکانی رۆیتەرزیان گوتووە کە هێزەکانی حکومەتی سوریا دەسترێژی گوللەیان لە بنکەیەکی چاودێریکردنی لەشکری تورکی لە باکوری رۆژئاوای سوریا کردوە و دەشڵین تەقەکردنەکە هیچ زیانێکی گیانی لێنەکەوتوەتەوە.\nئەوەی جێی ئاماژەی ئەم رووداوەی ئاماژەپێدراوی ئەمڕۆ دوای ئەوە دێت کە هێزێکی لەشکری تورکی و ماشێن و کەلوپەلەکانیان رۆژی دوو شەممەی رابردوو کرانە ئامانجی هێرشێکی ئاسمانی. ئەو هێزەی کەوتە بەرهێرشە ئاسمانیەکە وەک تورکیا راگەیاندبوو ، بەرەو بنکەیەکی دیکەی چاودێری سەربازی لە باشوور هەر لە نێو خاکی سوریادا بەڕیکەوتبوون.\nحکومەتی تورکیا 12 بنکەی چاودێریکردنی لەشکری لە باکوری رۆژئاوای سوریا دامەزراندوە ، ئەمەش بە گوێرەی رێکەوتنێکی ئەنکەرە لەگەڵ روسیا و ئێران. هەر لەو بارەیەوە دوێنی " ئیبراهیم کالن" وتەبێژی سەرۆکایەتی تورکیا گوتی ؛ سەرجەم بنکەکانی چاودێریکردن لە نێو خاکی سوریادا لەکارەکانیان بەردەوام دەبن و دابینکردنی کۆمەک و یارمەتی پێویست بوویان بەردەوامی دەبێت.


لە ڕەمەزاندا كە تووشی (حەیز) بوم و ڕۆژووم شكاند ، بەڵام ئەوە سێ ساڵە هێشتا قەزام نەکردۆتەوە ئایا چیم لەسەرە؟: ماڵپەڕی وەڵامەکان\nڕۆژوولە ڕەمەزاندا كە تووشی (حەیز) بوم و ڕۆژووم شكاند ، بەڵام ئەوە سێ ساڵە هێشتا قەزام نەکردۆتەوە ئایا چیم لەسەرە؟\nلە ڕەمەزاندا كە تووشی (حەیز) بوم و ڕۆژووم شكاند ، بەڵام ئەوە سێ ساڵە هێشتا قەزام نەکردۆتەوە ئایا چیم لەسەرە؟\nئەگەر ئەو ئافرەتە لە شوێنێكی دوور لە زانایان و فێرخوازانی زانستی شەرعی بێت وەكو ئەوەی لە دەشتێكی دوور ژیابێت و حوكمی ئەو شتەی نەزانیبێت، ئەوا قەزا كردنەوەی لەسەر نی یە، چونكە عوزری هەیە بەڵام ئەگەر كەمتەرخەم بووبێت بەوەی كە لە شارێكدا ژیابێت كە زانای تێدا بووە، ئەوا ئەو حوكمە نادیار نابێت ئیلا لە لای كەسێكی كەمتەرخەم وبێ بایەخ وپشت گوێ خەر نەبێت، ئەگەر وابوو ئەوا پێویستە قەزای ئەو ڕۆژانە بكاتەوە كە تێیدا بە ڕۆژوو نەبووە، وە ئەگەر گومانی هەبوو ئەوا كار بە دڵنیای دەكات كە كەمەكەیە، بۆ نمونە ئەگەر گومانی هەیە كە سێ ساڵە یاخود دوو ئەو دوو ساڵەكە دەژمێردرێت، وە ئەگەر گومانی هەبوو چوار ساڵە یاخود سێ ساڵە ئەوا سێ ساڵەكە دەژمێردرێت و بەم شێوەیە\nلە فەتواكانى زاناى پایەبەرز الشیخ محمد بن صالح العثيمين (رحمه الله) (اللقاء الشهري، رقم: 8، ص58-59).\nوە شێخ عبدالعزیز بن باز رحمه الله دەفەرموێ :\nوە پێویستە لەگەڵ قەزاكردنەوەدا خواردنی ژەمی ڕۆژێكی هەژارێكیش بدات، لەكاتێكدا كە ئەمە كومەڵێك لە هاوەڵان فەتوایان داوە لەسەری، وە لە خواردنی ناوچەكە دەبێت كە دەكاتە نزیكەی كیلۆ و نیوێك لە خورما یان برنج یان جگە لەمانە ، بەڵام ئەگەر قەزای كردەوە پێش ڕەمەزانی داهاتوو ئەوا خواردنی لەسەر نیە .\nلەڕەمەزاندا شەیتانەكان زنجیر دەكرێن هەندیك دەڵێن بۆچی هێشتا كەسانێك لە خراپەكاری بەردەوامن؟ لە رەمەزان دا شەیتانەكان دەبەسترێنەوە، ئەی بۆچی زۆر لە مرۆڤەكان هەر تاوان ئەنجام دەدەن؟ ئایا لەشگران بوون لەڕۆژانی ڕەمەزاندا ڕؤژوو بەتاڵ دەکاتەوە؟ لە ڕەمەزاندا بڕۆمە لاى دكتۆرى نسائي و فحصي داخلیم بكات ئایا ڕۆژووەكەم دەشكێت وە ئایا غوسل واجب دەکات لەسەرم؟ باشترینی ئەو هۆكارانەی كە یارمەتی ئافرەت دەدەن لە سەر تاعەت لە مانگی ڕەمەزاندا چین ؟\nسەردان: ١,٧٩٢ بەش: ڕۆژوو\nپرسیاری دواترئەگەر ئافرەتی زەیسانیدار پێش چلە پاك بوویەوە و ڕۆژووی گرت، ئایە ڕۆژووەكەی تەواو و دروستە ؟پرسیاری پێشترحوكمی ڕازاندنەوەی گۆڕ چیە ؟


چەرده‌یه‌ک له باره‌ى فێمینیزم و جۆره‌کانى … – hkkurdistan\nHome 6 ئەرشیفی بابەتەکان 6 چەرده‌یه‌ک له باره‌ى فێمینیزم و جۆره‌کانى …\nنووسینی: ھەتاو عەبدوڵاھی …\nوشەی فێمێنیزم بۆ یەکەمجار لەلایەن “چارلز فوریە”، کەسایەتی سۆسیالیستی سەدەی نۆزدە بۆ بەرگری لەمافی ژنان بەکارهێنرا. لەسەرەتای سەدەی بیستەمی زایینی و لە سەروبەندی شەپۆلی یەکەمی فێمێنیزم و هەوڵدان بۆ بەدەستهێنانی مافی دەنگدان، کۆمەڵێکی بەرچاو لە ژنان خۆیان وەک فێمێنیسم پێناسە کرد.\nوشەکە بەدەستپێکی دەیەکانی ٦٠ و ٧٠ی زایینی و پەرەگرتنی شەپۆلی دووهەم، جێگەی خۆی لە نێو ئەدەبیات، سیاسەت، هونەر، مێژوو، ئابووری و ماف‌و مرۆڤناسی و کۆمەڵناسی کردەوه و بەم شێوە فێمێنیسم لەهەوڵی رەخنەگرتن لەهەموو بیرۆکەکاندا بوو.\nله وەڵام بەپرسیارێک سەبارەت بەچۆنیەتی فێمێنیسم، وەڵامێکی گشتی نەدراوەتەوە. گروپێک ئەم چەمکە بەبزوتنەوەیەکی ڕێکخراو بۆ بەدەستهێنانی مافی ژنان پێناسە دەکەن و گروپێکی دیکەش ئەمە به رێکارێک دەزانن بۆ دەربازبوون لەژێردەستەیی، ستەم، نابەرابەری و بێ عەدالەتی دژی ژنان‌و گروپێکیش بەئایدۆلۆژیەکی دەبینن، کە مەبەستی نەک تەنیا بەرابەری ژن و پیاو، بەڵکو تێکشکانی سەرجەم سیستمی کۆمەڵایەتییە.\nسەرەڕای ئەم خوێندنەوە جۆراوجۆرانە، فێمێنیستەکان هەموویان لەسەر ئەو باوەڕەن، کە ژنان بەهۆی رەگەزبوونیانەوە دەچەوسێنەوە. ئەو پێناسانەی کە فێمێنیستەکان بۆ ئەم رێبازە دایان ڕشتووە، لەژێر کاریگەری راهێنان، ئایدۆلۆژی یان چینەکان دامەزراوە.\nفێمێنیستە رادیکاڵەکان، خەڵک سالاری لەئاستی گشتی و تایبەتی دەخەنە ژێر پرسیار‌و کەڵک لەڕوانگەی دەروونناسانە بۆ لێکۆڵینەوە لەبابەت نابەرابەرییەکان وەردەگرن و هەر بەم هۆیەوە فێمێنیستە سۆسیالیستەکان خەڵک سالاری و سەرمایەداری دەدەنە بەر رەخنە‌و هاوکاتیش رێکارەکان پێشنیاز دەکەن.\nفێمێنستی لیبڕاڵ یەکێک لەناسراوترین بۆچوونەکانی ئەندێشەی فێمێنیستیه، کە ڕوخسارێکی هێمنانە‌و فەرمی لەفێمێنیسم نیشاندەدات و پێداگری لەسەر پێگەی ژنان بەگوێرەی:\nهەڵاواردنی جنسی لەوانە رەگەزپەر‌ستی مرۆڤەکان لەچوارچێوەی کەسایەتیەکی هێمن، بەندیکراو و کۆمەڵگە لەپێشکەوتنەکان بێبەش دەکات، لەبەرئەوەی، کە ژنان بەکەم چاو لێدەکرێن، پێش بەگەورەترین گەشەکردنە کولتووریەکان دەگیردرێت.\n٣. چاکسازی ناوەندەکانی، بنەماڵە، قوتابخانە، راگەیاندنە گشتییەکان و بەگشتی راوەستانی فێمێنیستی لیبراڵ لەسەر چاکسازی لەکۆمەڵگە، نەک ئاڵوگۆڕی شۆڕشگێڕانە.\nڕوانگە‌و چوارچێوەی بیری فێمێنیسمی مارکسیستی هەڵقوڵاوی بۆچوونەکانی مارکس و ئینگڵسە. کتێبی «سەرچاوەی بنەماڵە، خاوەندارێتی تایبەت‌و دەوڵەت» ئینگڵس، سەرچاوەی کلاسیکی فێمێنیستە مارکسیستەکانە.\nبەشێک لەداهێنانەکانی چەمکی مرۆڤناسانەی ئەم مەسەلە بەپێی بۆچوونەکانی “مۆرگان” داڕێژراوە. کەسانێک وەک “ئاگۆست ببل”، “کلارا زدکین”، “ئەلکساندر کۆلنتای”، “ئیولین رید” و “لیز واگل” بەخاوەنانی سەرەکی فێمێنیسمی مارکسیستی دێنە ئەژمار.\nئەم روانگە لەئەندێشەی فێمێنیستی بە گوێرەی نموونەی لێکدانەوەی مارکسیستی دەپرژێتە سەر دۆخ و ستەمەکانی سەر ژنان و دواتر روونی دەکاتەوه، کە بۆ گۆڕانی ئەم دۆخە بە چ شێوەیەک دەبێ خەبات بکرێت.\nلەلایەکی دیکەوە، سیستمی سەرمایەداری بەهۆکاری سەرەکی دووبارەبوونەوەی ئەم نایەکسانییە دەزانێت. بەجۆرێکی دیکە، دوژمنی سەرەکی فێمێنیستە مارکسیستەکان بۆ ئاڵوگۆڕی دۆخی ئێستا و کۆتاییهێنان به نایەکسانی رەگەزی، هەوڵدان بۆ بەئەنجام گەیشتنی شۆڕشی سۆسیالیستی و دامەزراندنی کۆمەڵگەیەکی کۆمۆنیستیە، کە تێیدا بارودۆخی ژنان و پیاوان بەرابەر دەبێت.\nفێمێنیستە مارکسیستەکان لەهەوڵی ئەوەدان بۆئەوەی ژنانی کرێکار بهێننە ڕیزی خەباتکارانی شۆڕشی سۆسیالیستی.\nفێمێنیسمی رادیکاڵ بایەخێکی ئەرێنی بەژنان دەبەخشێت و وەک چینێکی بندەست لەبەرابەر پیاوان پێناسەی دەکات.\nفیمێنیسمی رادیکاڵ بایەخێکی ئەرێنی بەژنان دەبەخشێت و وەک چینێکی بندەست لەبەرابەر پیاوان پێناسەی دەکات. لەوانەیە بتوانین بڵێین گرینگترین مانا لەڕەوتی فێمێنیستی، ستەمی جنسیەتی، وەک یەکێک لەکۆنترین‌و توندترین شێوەی نابەرابەریەکانە، ستەمێک کە ژنان تەنیا بەهۆی ژن بوونیایەوە تووشی دەبن.\nفێمێنیسمی رادیکال سەرەڕای وێکچوونی لەگەڵ رەوتە سۆسیالیستی-مارکسیستیەکان، یەکێک لەڕەخنەگرانی جدی ئەوانیش دێتە ئەژمار. ئەوان بەجێگەی مەسەلەی کارو بەرهەم، جەخت لەسەر هەستە جینسیەکان‌و ملدانی ژنان بەکۆمەڵگە دەکەن و رایدەگەیەنن، هەر ژنێک، جیاواز لەچینەکەی، رەگەز، گروپی تەمەنی و… بەرژەوەندی هاوبەشی لەگەڵ ژنانی دیکە هەیە.\nڕادیکاڵەکان دەسەڵاتی پیاوسالارانە نەک بەواقعێکی دەروونی، بەڵکو بە بەرهەمی پێکهاتەی کۆمەڵایەتی دەزانن، بەڵام بەهۆی ئەوەی، کە ستەمی جنسی بەواقعی ئەمڕۆیی دەبینن، بەرگری لەڕەوشتی شۆڕشگێڕانە بۆ ئاڵ‌وگۆڕ لەنێو کۆمەڵگە دەکەن.\nفێمێنستەکان لە راوبۆچوونی دەروونناسانەی فرۆید بۆ شیکردنەوەی ئەم مەسەلە کەڵکیان لێوەرگرتووە، کە چۆن راهێنانەکانی سەردەمی منداڵی سەر دەروونی مرۆڤ کاریگەری دادەنێت و لەسەردەمی گەورەساڵیدا خۆی نیشان دەدات.\n“نانسی چۆدۆرۆف، کارول گیلیکان، کیت میلت‌و ژولیت میچڵ” بەڕێبەری فێمێنیستە دەروونناسەکان ناسراون.\nبۆ وێنە “چۆدۆرۆف” ئاماژە بەڕۆڵی دایک لەبابەت لەباوشکردنی منداڵ و شوناسی جنسیەتی لەڕێگەی دایکەوە دەکات و باس لەوە دەکات، کە بۆچی کوڕان خێراتر دەگەنە سەربەخۆیی و کچانیش حەزیان لەپەیوەندی خۆشەویستانەیە.\n“ژاک لاکان” یەکێک لەتوێژەرانی شێوەکاری فرۆید و لەکارتێکەرانی فێمێنیزمی دەروونناسانەیە، کە نەبوونی دەزگای زاوزێ بەهێمای کولتووری دەزانێت و لەلێکدانەوەکانی ژینگەناسی فرۆید دوور دەکەوێتەوە.\nناوبراو لەهەمانکاتدا تەئکید لەسەر پەیوەندی گەڕان بەدوای شوناس‌و فێربوونی زمان دەکاتەوە. “ئیریگاری” یەکێک لەقوتابیەکان و رەخنەگرانی “لاکان” و هاوشان لەگەڵ “هێلێن سیکسۆ” لە رەچەشکێنەرانی قوتابخانەی نووسینی ژنانە دێتە ئەژمار. ئەو قوتابخانەی کە باس لەمەسەلەی جەستەی ژنان دەکات و پەرەپێدەری نووسینی ژنانەیە.\nئاکامی ململانێی نێوان فێمێنیستەکانی رادیکاڵ و مارکسیست، لەمەڕ هۆکاری ژێردەستەیی ژنان و چۆنیەتی ئاڵوگۆڕی دۆخ لەدەیەی 1970ی زایینی جێگەی باسێکی هەمیشەیی بووە، روانگە نوێکان لەدایک بوون کە دواتر بەناوی فێمێنیستی رادیکاڵ ناوزەد کران. “ژوولیت میشل”، “هایدی هارتمەن”و “ئالیسۆن جیگر” لەڕیزی خاوەنانی بیرۆکەی سەرەکی ئەم رەوتە فیکریە بوون.\nنووسراوەی، زەواجی ناسەرکەوتووی فێمێنیسم و مارکسیسم، بەرهەمی “هایدی هارتمەن” لەڕیزی بەرهەمە کلاسیکەکانی ئەم رەوتە فیکریەیە.\nبەمشێوە گەشەی کردەوە‌و ناوەندی خەبات لەڕوانگەی فێمێنیستە سۆسیالیستەکان تەنیا بەکارخانەکان نابەسرێتەوە، بەڵکو سەرجەمی ناوەندە گشتی و تایبەتیەکان، کە ژنان تێیدا بەرەوڕووی هەڵاواردن دەبن، شوێنێکە بۆ خەبات‌و تێکۆشان. لەڕاستیدا شێوە کردەوەی فێمێنیستە سۆسیالیستەکان شێوەیەکی چەند لایەنەیە.\nستارتی مەسەلەی خستنە ژێر پرسیاری چەمکی ژن لەفێمێنیسم لەخەباتی ژنانی رەش پێست، لەمەڕ لابردنی ستەم لەسەر کەسایەتی ژن لێدرا. رەوتی فێمێنیسمی رەش لەدرێژەی خەباتی دەیەکانی 50و 60ی رەش پێستەکانی ئەمریکا و لەنزیک شەپۆلی دووهەمی خەباتەکانی دژی ئاپارتاید تیۆریزە کرا، کە لەکەسایەتیە گەورەکانی ئەم بۆچوونە دەتوانین ئاماژە بە “بێل هۆکس” بکەین.\nبیرۆکەی ئەم رەوتەی فێمێنیستە رەشانە لەنێو دڵی خوێندنەوەی فێمێنیستە رادیکاڵەکانەوە هەڵدەقوڵا کە خۆی بڕوای بەناوەرۆکی دوو لایەنەی سەرکوتی چینایەتی – جنسیەتی بوو، ئەویش فێمێنیستە رەشەکان بەتەواویش فێمێنیستە رەشەکان بەتەئکیدکردنێکی زۆر جنسیەتیان وەک یەکێک لەگەورەترین هێماکانی سەرکوت پێناسە دەکرد.\nباشتر وایە ئاماژەیەک بە پەسا فێمێنیستەکان بکەین. پەسا فێمێنیستەکان وەکوو فێمێنیستەکان پۆست مۆدێرن پەنجە لەسەر مانای گشتی ژن دادەنێن، تەنیا بەو جیاوازییەی، کە باسەکانی ئەوان تەنیا رەخنە نییە، بەڵکوو ئەم تەئکیدکردنە ئاماژە بەمانای گشتی ژن، نەک تەنیا هەڵە بەڵکو کارەساتبار دەزانن‌و لەسەر ئەو باوەڕەن کەبەپێناسەکردنی فێمێنیسم، خۆی بنەمای یەکەمی ستەم لەسەر بەشێک لەکۆمەڵگە کە ئیددعای بەرگریکردنیان دەکەین دانراوە.\nلەکۆتاییدا جێگەی خۆیەتی ئاماژەیەک بەڕوانگەی “کوئیر” بکەین کە ئیددعای توێژبوونی جنسیەت دەکات.\nلەم بەکارهێنانە پەسا فێمێنیسم کۆمەڵگەیەک وێنا دەکات، بەئاستی بەرابەری جینسیەتی گەیشتووە‌و کۆمەڵێکی دیکە ئیددعای ئەوە دەکەن کە ئەوان لانیکەم لەنێو کۆمەڵگە بەمجۆرەن‌و خۆیان وا دەبیننەوە…\nدیارە بەجیا لە فیمینیزمی مارکسیستی، دەکرێ بڵێین زوبەی زۆری لق و بەشەکانی تری فیمینزم، دەیانەوێت خۆیان لەو راستیە بدزنەوە کە ریشەی ستەم بیمافی ژنان، پەیوەندی بە نیزامی چینایەتی و لەم سەردەمەشدا ریشەی لە سەرمایەداری هاوچەرخدایە.


سەرۆکی هەڵبژێردراوی ئەمەریکا جۆو بایدن و کامڵا هێرسی جێگری ئامادەن ڕۆژی سێشەممە لە ڕێوڕەسمێکی تایبەتدا ئەو کاربەدەستە باڵایانەی ئابوری وڵات ڕابگەیەنن کە بۆ بەڕێوەبەرایەتییەکەیان هەڵیانبژاردوون.\nسەرۆکی داهاتوو و جێگرەکەی سەرەتا لە ڕۆژی دووشەممە لە بەیاننامەیەکدا ئەو بژاردانەیان ئاشکرا کرد، کە بریتییە لە جێنەت یەڵن بۆ ئەوەی ببێت بە یەکەم وەزیری خەزێنەی ژن لە مێژووی 231 ساڵەی ئەوە وەزارەتەدا. یەڵن پێشتر یەکەم ژن بوو ببێت بە سەرۆکی بانکی ناوەندی ئەمەریکا.\nتیمی ئابوری ڕووبەڕووی ئاستەنگی دەستبەجێ دەبنەوە بۆ شێوازی مامەڵەکردن لەگەڵ پەتای کۆرۆنا کە کاریکردۆتە سەر گەورەترین ئابوری جیهان.\nنیرا تاندن کە ئێستا سەرۆکی نێوەندی پێشخستنی ئەمەریکایە، نێوەندێکی لیبراڵی واشنتن بۆ لێکۆڵینەوەی گشتی، لەلایەن بایدنەوە بۆ سەرپەرشتیاری ئۆفیسی بەڕێوەبردنی بودجەی حکومەت دەستنیشان کراوە. ئەگەر لەلایەن سینات پشتڕاست بکرێتەوە تاندن دەبێت بە یەکەم ژنی بێجگە سپی پێست و باشوری ئاسیایی کە ببێتە بەڕێوەبەری ئەو ئۆفیسە.\nبایدن هەروەها واڵی ئادیەمۆ، کاربەدەستی لەمێژینەی ڕێبازی ئابوری وەکو جێگری یەڵن دەستنێشان کردووە ئەوەیش دەبێتە یەکەم ئەمەریکایی بە ڕەچەڵەک ئەفریکای ئەو پۆستەی هەبێت.\nسەرۆکی هەڵبژێردراو ئابوریناس سسیلیا ڕۆوس، بەرێوەبەری بەشی کاروباری نێونەتەوەیی زانکۆی پرنستنی وەکو بەڕێوەبەری ئەنجومەنی ڕاوێژکارانی ئابوری کۆشکی سپی دەستنیشان کردووە. ئەوەیش یەکەم ژنی ڕەشپێست و چوارەم ژنە کە ئەم پۆستەی هەبێت.\nبایدن دوو ئابوریناسی تریشی وەکو ئەندامی ئەنجومەنی ئابوری هەڵبژاردووە ئەوانیش جێرد برینستاین و هێدەر باوشی.\nجۆو بایدن لە بەیاننامەیەکدا ڕایگەیادن " لە کاتێکدا ئێمە کار دەکەین بۆ کۆنترۆڵکردنی ڤایرۆسەکە، ئەمە ئەو تیمەن کە دەستبەجێ کاردەکەن بۆ دەربازکردنی خەڵکی ئەمەریکا لەم دۆخی قەیرانی ئابورییەدا و هاوکاریمان دەکەن ئابوریمان بونیاتبنێینەوە."\nپەتای ڤایرۆسی کۆرۆنا زیانێکی بەرچاوی بە ئابوری ئەمەریکا گەیاندووە بەشێکی زۆری هاووڵاتیانی ئەمەریکایی کارەکانیان لەدەستداوە. ڕێژەی بێکاری لە ئاستێکدایە لەوەتای ساڵی 1960 کانەوە بەوشێوەیە بەرز نەبووە.


خۆپیشاندان دەستی پێكرد و ڕێگای دەربەندیخان – سلێمانی داخرا – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/07/26 - 6:20 PM\nسەرلەئێوارەی ئەمڕۆ یەک شەممە، بەهۆی دانەنانی كەسێكی دانیشتوی ناحیەی وارماوا وەک کاندید بۆ بەڕێوبەری ناحیەکە، ژمارەیەک لە هاووڵاتیانی ناحیەکە خۆپیشاندانیان دەستپێكرد و ڕێگای سەرەکی (دەربەندیخان – سلێمانی)یان داخست.\nپەیامنێری تۆڕی میدیایی (خەڵک) لە نێو خۆپیشاندەرانەوە ڕایگەیاند،”بەهۆی ئەوەی بزوتنەوەی گۆڕان کاندیدی بەڕێوبەری ناحیەی وارماوای لە ناوچەکە هەڵنەبژاردووە ژمارەیەکی بەرچاو لە هاووڵاتیانی ناحیەکە گردبوونەوە و داوا دەکەن گۆڕان کاندیدێکی شارەکە هەڵبژێرێت بۆ ئەو پۆستە.\nوتیشی، “لە ئێستادا ڕێگای سەرەکی (دەربەندیخان – سلێمانی) داخراوە لە لایەن هاووڵاتیانەوە و دیار نییە تا کەی بە داخراوی دەمێنێتەوە”.\nپەیامنێری (خەڵک) ئاماژەی بەوەشکرد، بەهۆی داخرانی ڕێگای سەرکی (دەربەندیخان – سلێمانی) هاووڵاتیەک ئاڕاستەی شۆفێران دەکات به چ ئاڕاستەیەک بڕۆن.\nبەپێی كارنامەی كۆبوونەوەی ڕۆژی سێ شەممەی ئەنجوومەنی پارێزگای سلێمانی، دەنگ دەدرێت لەسەر كاندیدێك بۆ ناحیەی وارماوە.\nئەوقافی هەولێر ڕوونكردنەوەیەكی بڵاوكردەوە


عەبدوڵا حەسەن زادە: نووسه‌ر له ره‌خنه بترسێ زه‌ره‌ر له خۆی ده‌دات\nپ/ زۆربەی وەرگێڕەکانی کورد زه‌نده‌قیان لە ڕەخنە چووە، بۆچی؟\nڕەخنە مەعنایەکی واقعی هەیە، مەعنایەکی شێواوی هەیە، بە مەعنا شێواوەکە هەقیانە، مەعنا شێواوەکە ئەوەیە، جنێوی پێ بدا، عەیبی لێ بگرێ. لە حاڵێکدا ڕەخنە مانای ئەوەیە بابەتێک هەڵسەنگێنێ، باری بەهێزی و لاوازییەکەی هەردووکیان ببینێ. ئەگەر نووسەرێک، شاعیرێک، وەرگێڕێک هەر کامێک هەیە، لە ڕەخنە بترسێ، بە قەولی تۆ زەندەقی لێ چووبێ، پێش هەموویان زەرەر بە خۆی دەگەیەنێ.\nیانی ڕەخنە ئینسانەکان لە هەموو بوارێکدا پێدەگەیەنێ، هەڵەوپەڵەی بۆ هەڵدەگرێ. ئەمن لە کاری خۆمدا نموونە دێنمەوە، مامۆستا حەسەنی قزڵجی لەسەر "گێلە پیاو" شتێکی نووسیبوو، لەسەر داوای خۆم، قەت لەزەتەکەییم لە بیر ناچێ، لە حاڵێکدا شتی واشی تێدا بوو، کە ئەگەر پێکەوە باین (ئەو لە بولغاریا بوو، ئەمن لە عێراق) بۆم باس دەکرد ئەمەیان وارید نییە و قبووڵیشی دەکرد، بەڵام لێی فێر بووم، بۆ دەبێ مەمنوونی نەبم، بۆ دەبێ زەندەقم لێی چوو بێ؟.\nپ/ زۆری بەرهەمی پاچەڤە، متمانە بۆ وەرگێڕ مسۆگەر دەکات، ئەگەر بەڵێ بۆچی، ئەگەر نەخێر بۆچی؟\nزۆری بەرهەم یان عەدەدەکە موهیم نییە، پێموایە وەرگێڕ و نووسەر بەوە دەبێ متمانە بەخۆی پەیدا بکات کە کارەکەی لە نێو کۆڕی خوێندەواراندا چۆن وەردەگیرێ، بەڵام ئەگەر ئەمن پارەم هەیە و حەوسەڵەیشم هەیە هەر کتێبان دەرکەم و چاپیان بکەم و لە کتێبخانه تۆزیان لەسەر بنیشێ کەس باسیان نەکات، ئەوە چییە؟ فایدەکەی چییە؟ دیارە لێرەدا دەکرێ کەمێکیش گلەیی لە کۆڕوکۆمەڵی خوێنەران بکەین، باوەڕ بکە لەم ڕۆژگارەی ئێستە وەرگێڕێک دەتوانێ وەرگێڕێکی باشیش بێ، یان نووسەرێک دەتوانێ نووسەرێکی باشیش بێ، کەچی نەناسرێ، چونکى خۆ خەڵک بەرهەمەکان ناخوێنێتەوە، هەتا بزانێ چاکن یان خراپ، زۆرجار خوێنەر نووسراو ناخوێنێتەوە، نووسەر دەخوێنێتەوە!\nپ/ کەڵک و قازانجی وەرگێڕان لە مێژووی کورددا چی بووە؟\nبێشک کەڵک و قازانجێکی زۆری هەیە، چونکی بەشێکی زۆر لە بەرهەمە فیکرییەکانی دنیای دەرەوەی هێناوەتە بەر دەستمان. پێم وایە ئەگەر تەرجەمە نەبایە دنیا هەمووی لاڵ دەبوو! ئێستە دەڵێن تۆڵستۆی نووسەرێکی جیهانییە. بۆ نووسەرێکی جیهانییە؟ چونکە کارەکانی وەرگێڕدراون، دەنا ئەگەر هەر بەزمانەکەی خۆی بان، بۆ دەگوترا جیهانییە؟ یان لە کۆڕی نەتەوە یەکگرتووەکاندا ئەگەر تەرجەمە نەبێ، نابێتە شێتخانە؟ هەرکەس قسەی خۆی دەکات و کەسیش لە کەس حاڵی نابێ. کە وابێ وەرگێڕان لە پێگەیاندنی ئینساندا، لە پێگەیاندنی کۆمەڵدا، دەوری یەکجار زۆرە، کوردیش لەو بارەیەوە زۆرترین ئیستیفادەی کردووە، ڕەنگە ئێمە لە میللەتانی تر دوا کەوتبین، بەڵام کەڵکمان زۆر لێ وەرگرتووە.\nپ/ چۆن وەرگێڕان سەرکەوتوو دەبێت، ئایا بەهۆی زوانزانییەوە یان ئەزموونی وەرگێڕ، بەتایبەت وەرگێڕانی شیعر؟\nبەڵام لەبارەی وەرگێڕانی شێعرەوە، ئەمن ڕای خۆم هەیە. پێم وایە شیعر تەرجەمە ناکرێ! شیعر دەتوانێ مەعنا بکرێ، شی بکرێتەوە، قەسیدەیەک ئەمن تێیناگەم، ئەتۆ بۆم شەرح دەکەی. دەنا تەرجەمەی شیعر بە شیعر تەنیا لە یەک حاڵەتدا دەتوانێ سەرکەوتوو بێ، ئەویش ئەوەیە، شاعیر شتێکی گوتووە ئەو شاعیرەی دەیەوێ ئەوە تەرجەمە بکات، شیعرەکە جوان¬ جوان بخوێنتەوە، جوان جوان بە زەینی بسپێرێ، شیعرێک لەو بوارەدا دابنێ، وەک ئەوەی هەژار بۆ چوارینەکانی خەییامی کردووە. پێشکەوتن بۆ خۆی فەزڵێکە, بەڵام ئەوەی خەیامی بە باوەڕی من نە گۆڕان، نە شێخ نووری شێخ ساڵح، نە عەونی، نە خسرۆ جاف، نە شێخ سەلام، ئەمانە هیچیان نەیانگەیاندووەتە هەژار، چونکە نەیانتوانیوە ئەو ڕۆحە دەربخەن، بەتایبەت هەتا نەیانتوانیوە لە وەزنەکەیشدا وەدوای خەیام بکەون، کردوویانەتە وەزنی ناسراوی شیعری کوردی، لە حاڵێکدا هەژار لەسەر وەزنی چوارینەکان،ئەوەی مەشهوورە بە کێشی (لا حول ولا قوه الا بالله) کردوویەتی بە کوردی.\nپ/ ئایا وەرگێڕانی دەقێکی ئەدەبی یان شیعری، پێویستی بە زوانێکی شیعری هەیە، کاریگەری لەسەر خوێنەر جێدەهێڵێ؟\nئەوەی دەقی زانستییە، دەتوانرێ بە شەرتی دەسەڵاتپێشکانی وەرگێڕەکە، دەقاودەق بەو جۆرەی هەیە مونتەقیل بکرێ، بەڵام دەقی شیعری بە باوەڕی من ناتوانرێ مەگەر لەو حاڵەتەدا کە باسمان کرد، واتە کابرا پابەندی کەلیمات نەبێ، پابەندی مەعنا بێ، وەک گوتمان هەژار چوارینەی هەیە بە بانۆکیش (بانۆک بە کەسێک دەڵێن کە بێچووی ئاژەڵێکی دەخاتە بەر ئاژەڵێکی دیکە) ناچێتەوە بەر چوارینەکانی خەیام، ئەوەندە لێی دوورە. "مەیگێڕ بەسەرت پردی سیڕاتیش کەڵەکە، سەیرانی بەهەشت سەیری دوو چاوی بەڵەکە" لە فارسییەکەدا شتی وا نییە، بەڵام ڕوباعییەکی هەیە کە ڕاست عەینی ئەو مەفهوومە دەگەیەنێ. لەوێدا کارەکە، هونەری ئەو کەسەیە کە ئەوە وەردەگێڕێ، زۆر کارێکی گرانە.\nکەواتە هەموو وەرگێڕێکی ئەدەبی دەتوانێ شیعر وەربگێڕێت؟\nنا، شیعر سنعەتێکە جیا لە پەخشان و هەموو بوارەکان، ئەو وردەکارییەی بە زمانێک لە شیعردا هەیە، لە زمانێکی تردا ناگونجێ. بەتایبەتی ئەگەر تەماشا شیعری یەکێکی وەک مەحوی بکەی، هێندێک جیناسی بەکار هێناوە لە زمانەکەی خۆیدا دەگونجێ، بەڵام بکرێتە زمانێکی دیکە ئەو جیناسە نامێنێ. ئەوەی بیەوێ شیعری مەحوی شەرح بکات دەبێ زمانەکانی تورکی و فارسی و عەرەبییش بزانێ، لەگەڵ چەمکی سۆفیگەری و زانستی ئاینی، لە زانستی زمانی عەرەبییش دەبێ شارەزا بێ، یەعنی زۆرجار ئەوەی لە زمانی شیعریدا هەیە، زمانەکەی دیکە تێیدا نییە، بۆیە شیعر ئەگەر لێیگەڕێین و تەرجەمەی نەکەین باشترە.\nپ/ زۆربەی وەرگێڕەکانی کوردزمان سەرچاوەی کتێبە وەرگێڕدراوەکانیان نانووسن، تەنیا دەنووسن لە فارسییەوە، یان لە عەرەبییەوە، هەیە ئەوەیش نانووسێ، ئایا ئەمە خەوش نییە؟\nڕەنگە غەفڵەت بێ، ڕەنگە عەمد بێ، بەڵام لە هەموو حاڵەتێکدا ئەوە کارێکی خراپە، چونکی بۆ نموونە ئەگەر ئەمن کتێبێکی کارل مارکس دەکەم بە کوردی، خۆ ڕووسیم نەزانیوە؟ کە هەر بنووسم وەرگێڕانی فڵان کەس، دەبێ بڵێم لە چ زمانێکەوە کردوومە، ئەخلاق حوکم دەکات، حەتمەن بیڵێین و باشتر وایە ئاماژە بەناوی وەرگێڕەکەیش بکرێ. جا ئەگەر لەبیرچوونە، گوناح نییە، بەڵام ئەگەر عەمد بێ گوناحیشە.\nپ/ پێوەری وەرگێڕی باش و خراپ بەپێی زمانەکانی یەکەم و دووەمە یان ئەو بابەتەی هەڵی دەبژێرن؟\nنا، هەڵبژاردن و زەوقەکە هیچ، بەڵام داخوا چەندە سەرکەوتوو بووە کە ئەو مەفهوومە دەربێنێ، ئێستە نموونەیەکم لەبەرچاو نییە، بەڵام بەرهەمێک هەبێ دوو کەس کردبێتیانە کوردی، یەکێکیان ڕاست لە زمانە ئەسڵییەکەیەوە کردبێتی و ئەوی تر لە زمانی سێیەم و چوارەمەوە، دەتوانێ ئەوەی لە زمانی سێیەم و چوارەمەوە کردوویەتی سەرکەوتووتر بێ لەوەی لە زمانە ئەسڵییەکەیەوە کردوویەتی. چونکی ئەو تەرجەمە دەزانێ، هونەرەکە دەزانێ، مەتڵەبەکەی دەرهێناوە، ئەوی دیکە نەیتوانیوە مەتڵەبەکە دەربێنێ. یانی بەهیچ جۆر سەرکەوتنی وەرگێڕ بە زمانی یەکەم و دووەمەوە نەبەستراوەتەوە.\nپ/ چۆن وەرگێڕ دەتوانێت چێژی بەرهەمی بیانی بگەیەنێت بە خوێنەر؟\nبەو شەرتە ئەوەی لە زمانی نووسەرە ئەسڵییەکەیەوە وەریگێڕاوە و ئەوانەی کردوویانەتە زمانی سێیەم و چوارەم هەموویان موتەرجیم بن، هەموویان لە کارەکەیاندا سەرکەوتوو بن، بەڕای من ئاخیرەکەیشیان هەر سەرکەوتوو دەبێ.\nپ/ ئایا ئەو وەرگێڕانەی دەق بۆ دەق وەردەگێڕن، چۆن دەتوانن ببنە وەرگێڕی ڕاستەوخۆ؟\nڕەنگە زیاتر کارکردن و تەمرین ببێتە باعیسی ئەوە، حوزووڕێکی عەجایبی دەوێ، تۆ وا دابنێ ڕستەیەک لە عەرەبیڕا دەکەی بە کوردی، عەرەب دەڵێ: (وصل الی باریس الیوم، رئیس حکومه اقلیم کردستان.) کەچی کورد دەڵێ: ئەمڕۆ سەرۆکی حکوومەتی کوردستان گەیشتە پاریس. ئەگەر کابرا زۆر زۆر دەسەڵاتی بەسەر بابەتەکەدا نەشکێ، دەبێ بڵێ گەیشتە پاریس ئەمڕۆ (بە پێکەنینەوە)، یانی شتێکی سەیر و سەمەرەی لێ¬ دەردەچێ. ئەمە وەک لە عەرەبیدا دەڵێ مومارەسەی زۆری دەوێ، تا یەکێک بتوانێ ئەو کارە بکا، لە هەموو حاڵەتێکدا ئەو تەرجەمەیە، تەرجەمەیەکی تەواو و دەقیق هەر نییە. ئەمن بۆخۆم لە کۆنفرانس و کۆبوونەوەی لەو جۆرە بووم، لەوە سوودم وەرگرتووە، دوای کۆنفڕانسەکە دیتوومە وەرگێڕاوەکە بە چاپکراوی لەگەڵ ئەوە، کە لە کۆنفڕانس گوێم لێ¬ بووە فەرقێکی زۆری هەیە. چونکی وەرگێڕ هەرچەندی بەتوانایش بێ ناتوانێ بیگەیەنێتە ئەوەی بە نووسراو دەکرێ.\nئایا ئێوه چەند زمان دەزانن و بە چەند زمان وەرگێڕانتان کردووە؟\nئەگەر بە واقعی بێت ئەمن هیچ زمانێک نازانم. ئەو زمانزانینەیش کە ئێمە بە ناچاری پێی ڕازی دەبین، جگە لە زمانی خۆم تەنیا دوو زمان دەزانم "فارسی و عەرەبی" وەک بەرهەمی درێژ لە هەردووک زمانەوە بەرهەمم کردووە بە کوردی، بەڵام دەقی کەمم لە کوردیڕا کردووەتە عەرەبی یان فارسی، ڕەنگە نامیلکەیەکی ٥٠ لاپەڕیم لە کوردیڕا کردبێت بە فارسی، یان بابەتێکی حەوت هەشت لاپەڕیم لە کوردیڕا کردبێت بە عەرەبی. زیاتر لەو دوو زمانەوە بابەتم کردووەتە کوردی.\nپ/ له‌ناو كورد بۆچی كۆپی رایت ره‌چاو ناكرێ، واته داوده‌زگای كوردستان مۆڵه‌ت له‌و ده‌زگایه وه‌ربگرن كه كتێبه‌كه‌ی چاپ كردووه؟\nئەوە زۆر خەتای کورد نییە، خەتای ئەو کۆمەڵانەیە کە کوردیان تێدا دەژی، لە جێیان قانوون هەیە، قانوون پارێزگاری لە حەقی خاوەن بەرهەم دەکا، جا هەرچی هەیە، ڕەنگە کتێبێکی هەبێ ڕەنگە ئاهەنگێکی مۆسیقای دانابێ، ڕەنگە فۆڕمێکی بۆ تڕومبێلێک دانابێ، لە وڵاتاندا قانوون هەیە بۆ پارێزگاری لەو توانایە، یان لەو دەستپێشخەرییە، کە هیچ کەس حەقی نییە بەبێ ئیزنی وی کەلکی لێ وەرگرێ، جا ئیزنی وی بەخۆڕایی دەیداتێ یان بە پارە دەیداتێ. بەڵام لەو وڵاتانەی کە کوردیان تێدا دەژی لە هیچیان ئەو قانوونە نییە.\nکەوابێ کورد هەم نایکا، هەم بەرپرسایەتییەکەی لەسەرشان نییە، مەسئوولیەتەکە لەسەر شانی وڵاتەکانە، لە عێراق نییە، لە ئێران نییە. ئەمن بەبێ ئەوەی قانوونەکە هەبێ، ساڵی ١٩٧٥ یان ١٩٧٦ بوو، تەرجەمەی گێلە پیاوم کرد، نامەم بۆ عەزیز نەسینی خاوەنی کتێبەکە نووسی ئیجازەم لێی خواست، کە چاپی بکەم. ئەویش هەر هەمان شتی جواب دابوومەوە، نووسیبووی خۆ لە وڵاتەکانی ئێمە ئەو قانوونە نییە بەڵام مادام ئەخلاقت بە خەرج داوە، ئەوە بۆت دەنووسم. نووسیبووی حەقی هەیە ئەو کتێبەی من چاپ بکا. یان حاڵەتێکی دیکە بەداخەوە ئەویش هەر نەماوە، بۆ یەشار کەمالم نووسی، ئەمن سێ جڵدم لە کتێبەکەی وی کرد، هەر جڵدی یەکەمم بۆی نووسی، هەر ئەویش موافەقەتی کردبوو، کتێبی "حەمەدۆک" بۆ بەرگی یەکەمی، بۆ بەرگەکانی دیکە بۆم نەنووسی، هیی هێندێکیش کە تەرجەمەم کردوون، ئەوانیش نەماون، لەو وختەی تەرجەمەم کردووە بۆم نەنووسیوە.\nپ/ به‌گشتی له زمانی كوردیدا ئێسته وه‌رگێڕان زۆرتره له ده‌قی خۆماڵی، چونکە نووسینی خۆماڵی چاپ ناکرێ، ئاوڕ لە نووسەرانی گەنج نادرێتەوە، ده‌گوترێ ئه‌و بواره‌یش زۆروبۆری تێكه‌وتووه و ده‌زگاكان ره‌چاوی به‌رهه‌می باش ناكه‌ن و كتێبخانه‌ی كوردی شێواوه، تێبینی ئێوه چییه له‌و رووه‌وه؟\nئەوە وایە، بەڵام لەگەڵ ئەوە نیم ئێمە بەرهەمی خۆماڵیمان کەمترە، چونکە تەمەشا بکە بە دەیان گۆڤارمان هەیە هەر بە کوردی دەنووسرێن، هەتا لە کتێبیشدا پێم وایە نووسین پترە لە وەرگێڕان، هەر ئەوەی دەڵێین ڕاستە خەڵکەکەمان ناخوێنێتەوە، تا بزانن چاکە یان خراپە، بەئاسانی دەتوانم بڵێم تۆ و د. عیزەدین مستەفا ڕەسووڵ یەکی وتارێک لە گۆڤارێک، یان لە ڕۆژنامەیەکدا بنووسن، ئەمن یەکسەر ئەوەی عیزەدین مستەفا ڕەسووڵ دەخوێنمەوە، زۆرتر وایە، ناوی نووسەرەکە دەخوێننەوە، ئەوەیش نەقسێکە لە بۆچوونماندا. جارێکیان لە گۆڤارێك میوان بووم سەرنووسەرەکەی برادەرم بوو، یەکێک هات گوتی جێی ئەوەندە لاپەڕەمان بەتاڵە، ئەویش وتاری زۆر بۆ هاتبوون، هەر هەڵیدایەوە، هەڵیدایەوە، یەکێکی دەرکێشا گوتی ها، گوتم ئەوە چۆنە، ئەدی نابێ بیخوێنییەوە؟ گوتی خوێندنەوەی ناوێ ئەوە هیی فڵانە نووسەرە! گوتم ئاخر چۆن هیی فڵانە نووسەرە، گوتی مادام هی کەسێکی ناسراوە دەسکاریی ¬ناکەین، بەڵام ئەگەر هیی یەکێکی دیکە بێت دەیخوێنینەوە و دەسکاریی ¬دەکەین. ئەوە خراپە، بەو جۆرە ئێمە خەڵکی تازە پێناگەیەنین.\nپ/ به‌رهه‌می تازه‌ی ئێوه چییه كه له داهاتوو بیخه‌نه ناو كێتبخانه‌ی كوردی؟\nمەعلووم نیە چاپ دەبێ یان نا، بەڵام شتێکم هەیە چاپ نەبووە، ئەگەر بڵاو بووەوە ئەوە دەیبینن، ئەگەر بڵاویش نەبووەوە ئەوە بە ڕەحمەت دەچێ.\nپ/ وه‌ك نووسه‌رێكی به ئه‌زموون و نزیك له خوێنه‌ره‌وه كه كتێبه‌كانت زۆرترین ده‌نگدانه‌وه‌ی هه‌بووه، پێت وایه خوێنه‌ری كورد له چ ئاستێكی تێگه‌یشتندایه؟\nجوابی ئەو پرسیارەیش وەک کورد دەڵێ کاری حەزرەتی فیلە، لەجێدا ئەمن نووسەرێکی باش نیم، لە پاشانیش خوێنەری کورد خۆ مەفهوومێکی موجەڕەد نییە، ئێمە خوێنەری کوردمان هەیە ئەگەر پلەبەندیی بکەین لە یەکەوە هەتا ٢٠٠٠ چۆن دەتوانین بڵێین لە چ پلەیەکدایە. ئێمە خوێنەرمان هەیە، خوێنەری باشیشمان هەیە، بەڵام بەداخەوە خوێنەری خراپمان پترە، یەکێک لەوان خۆمم. ئەوە تەوازوع نییە خوێنەری باش و عیلاقەمەندمان کەمە.


ساریجالوو - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nSarijalu - ساریجالو - Sarîcalû\nپۆتانەکان: 37°41′15.5″N 45°10′02.5″E / 37.687639°N 45.167361°E / 37.687639; 45.167361پۆتانەکان: 37°41′15.5″N 45°10′02.5″E / 37.687639°N 45.167361°E / 37.687639; 45.167361\nساریجالوو گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری باشقەڵا، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.\nساریجالوو ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:\nلە باکوورەوە لەگەڵ گوندی ئاباجالی نشیو.\nلە باشوورەوە لەگەڵ گوندی قەھرەمانلی نشیو.\nلە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی بورونجاباد.\nلە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی قازانەلی.\nبە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠٠٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٢٢٨) کەس و (٧٢) خێزان بووە.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ساریجالوو&oldid=900047»


له‌شـكری ئه‌مریكا ده‌ڵێت ڕێبه‌رێـكی گه‌وره‌ی ئه‌لقاعیده له عێراق كوژراوه\nله‌شـكری ئه‌مریكا له عێراق ده‌ڵێت هێزه سه‌ربازیـیه‌كانی ئه‌ندامێـكی باڵای ئه‌لقاعیده‌یان له عێراق كوشتووه كه ده‌ستی له ڕفاندنی ئه‌مریكی و عێراقیـیه‌كاندا هه‌بووه.\nگوته‌بێژی له‌شـكری ئه‌مریكا ژه‌نه‌ڕاڵ ولیه‌م كاڵدوێـڵ ڕایگه‌یاند كه‌وا موحاریب عه‌بدول له‌تیف ئه‌لجبوری، به‌رپـرسی باڵای زانیاریـیه‌كانی گروپه‌كه ڕۆژی سـێشه‌ممه له باكوری به‌غدا كوژرا.\nژه‌نه‌ڕاڵ ولیه‌م كاڵدوێـڵ ده‌ڵێت لاشه‌كه‌ی له ڕێـگای تاقیكردنه‌وه‌ی DNA ناسراوه‌ته‌وه و پاشـان دراوه‌ته‌وه ده‌ست خێـڵه‌كه‌ی. به‌ڵام ده‌شـڵێت ته‌رمه‌كه‌ی له خاڵـێـكی پـشـكنینی عێراقی ڕاگیراوه و پـۆلیس ده‌ستی به‌سه‌ردا گرتووه.\nهه‌روه‌ها ژه‌نه‌ڕاڵ كاڵدوێـڵ گوتی هێزه‌كانی ئه‌مریكا هیچ زانیاریـیه‌كیان له‌به‌ر ده‌سـتدا نیـیه تاوه‌كو پـشـتڕاستی ئه‌و ڕاپـۆرته عێراقیـیانه بكه‌نه‌وه كه ده‌ڵێن ئه‌بو ئه‌یوب ئه‌لمیسری، ڕێبه‌ری ئه‌لقاعیده له عێراق و هه‌روه‌ها ئه‌بو عومه‌ر ئه‌لبه‌غدادی ڕێبه‌ری به‌ناو ده‌وڵه‌تی ئیسلامی عێراق كوژراون.\nله هه‌واڵه‌كانی تردا، هه‌ر ڕۆژی پـێـنجشه‌ممه باڵیۆزخانه‌ی ئه‌مریكا له عێراق ڕایگه‌یاند كه‌وا 4 فلپـینی كه بۆ حكومه‌تی ئه‌مریكا كاریان ده‌كرد ڕۆژی چوارشه‌ممه له ناوچه‌ی سه‌وزی به‌غدا به‌هۆی هێرشـێـكی ڕۆكێته‌وه كوژراون.


دەوڵەت - قەڵەم\nمن و باوکم ژنمان دەوێ. ژنەکەی باوکم (واتە دایکی من)، لەمێژ ساڵە مردووە. ئیتر لەو کاتەوە، بەهەر هۆکارێک بێت، هەتا ئیستا باوکم نەیتوانیوە ژن بێنێتەوە. منیش ئەگەرچی بگرە لە قەیرەبوونیش لامداوە، بەڵام بە ژیانم چییە ئافرەتم بەخۆمەوە نەبینیوە. تەنیا لە دوور و نزیکەوە لێم رووانیون. گەر بە درۆیش نەبێ دەبێ بڵێم جاروبارەیش بۆنیانم هەڵمژیوە. کاتێک تێپەڕیون.\nمن و باوکم زۆر دەست و پێ سپین. جاری وایە روودەکەمە باوکم و دەڵێم ئەیچۆن توانیت دایکم بێنیت. ئەویش دەڵێ رۆڵە باوکم بۆی هێنام. باوکی، واتە باوەگەورەی من. بیردەکەمەوە دەبێ چەند زیرەک بووبێ و لایشم سەیرە لەو زیرەکییە هیچ بەر باوکم و لەوێوە بەرمن نەکەوتووە. بڵێی باوەگەورەم وەجاخ کوێر نەبووبێت!\nئێمە زۆر جار لە ژوورەوە دادەنیشین و بێدەنگ بە سەعات لەبەردەمی خۆمان دەڕوانین. ئەوسا باوکم دەڵێ هەستە چاییەک لێنێ. منیش چای لێدەنێم. بەدەم سازکردنەکەیەوە مل دەکێشم و لە پەنجەرەکەوە سەیری دەرەوە دەکەم. ژنێک دەبینم بە چارشێوی تەنکەوە. لەش و لاری چەند جوان دەلەنگێتەوە. دەڵێم باوکە یەکی تریان دەرکەوت! باوکم دەست دەبا بۆ بن پشتوێنەکەی، تووتن و پەڕە و دەمنەکەی دەردەهێنێ و جگەرەیەک دادەگیرسێنێ. لەبەر دووکەڵ لەیەکتر وندەبین. باوکم وەستای قاندانی ژوورە.\nبەلام وەک دەڵێن بە خۆشییەوە ماوەیەکە کوڕێکی دراوسێمان کە تازە لە خوێندن گەڕاوەتەوە و زۆر زیرەک دەنوێنێ و لە گەڕەکەکەماندا ناوبانگی دەرکردووە، بۆ هەموو شتێک رێگاچارەی پێیە. رێگا چارەکەی لەگەڵ خۆی هێناوەتەوە و گوایا یەکجار دەگمەنە. تا ئیستا کەس شتی وای نەبیستووە. رۆژێ بەڕیکەوت لە کۆڵان بە تووشییەوە بووم. من کە وەک هەمیشە خۆم لە خەڵکی دەبوارد و بەڵام لە دڵەوە حەزم دەکرد بمبینن و بمدوێنن، بۆ یەکەم جار لە ژیانمدا کەسێک دەنگی هەڵبڕی و هاواری لێکردم. راوەستام. بە بزەوە و بە روویەکی یەکجار خۆشەوە دەستی لەگەڵ لێدامەوە و، لەپاش پرسینی حاڵ و ئەحواڵ گوتی کە:\nـ "خەم مەخۆ،... هەم تۆ و هەم باوکت! لە خەم و لە کێشەتان دەگەم. دڵنیابە دووای ئەوەی بووین بە خاوەنی دەوڵەت، ئێوەیش دەبن بە خاوەنی ژن. بەدبەختی ئێمە لە بێ دەوڵەتییەوەیە! دەوڵەت هەموو شتێ چارەسەر دەکا. رۆژە روون و گەشەکان چاوەڕوانمانن.\nئەوسا دەستی کرد بە مشت، بەرزی کردەوە و چەندجارێک بە تووندی رایوەشاند.\nهەر کە گەڕامەوە بۆ ماڵەوە ئەمەم بۆ باوکم گێڕایەوە. باوکم گوتی "دەوڵەت!" ئەوسا بە قووڵی چووە فکرەوە.\nئیتر لەو رۆژەوە من و باوکم چاوەڕوانی ئەوەین ئەو کورە ببێ بە خاوەن دەوڵەت و ژن بۆ من و باوکیشم بێنێ.\nرۆژان و هەفتان هاتن و گوزەران، بەڵام هیچ خەبەرێک نەبوو. رۆژێک باوکم وتی "ئەرێ رۆڵە هەستە و بڕۆ بزانە ئەو جوانخاسە نەبووە بە خاوەن دەوڵەت، بەڵکو بووبێ و خوا رەحم بکا و کاری ئێمەیش رێک بخا،... بە خوا دەترسم ئێمەی لەبیر چووبێتەوە."\nوتم باوکە لێیگەڕێ، بەخوا ئەوەی من بینیومە قەت ئێمەی لەبیر ناچێتەوە، ئاخر خۆی قاوی لێکردم، خۆ من نەچووم بە دەمییەوە.\nباوکم دەستدەکاتەوە بە بن پشتێنەکەیدا و دیسان ژوورەکە قاندەداتەوە.\nراستییەکەی ئەوە بوو منیش بەرەبەرە بێ تاقەت ببووم. زۆری خایاندبوو. بۆیە رۆژێک هەستام و بە ئەنقەست بە بەر ماڵەکەی ئەواندا چەند جارێک ئەمسەراوسەرم کرد، بەڵکو بە رێکەوتیش بووە بیبینم. بەخۆشییەوە دەرکەوت. بەرەوڕووی یەکتر رۆیشتین. من سەیری ناوچاویم نەکرد. خۆم لێ حۆلکرد. بە تەنیشت یەکتردا تێپەڕین بە بێ ئەوەی وەک جارەکەی پێشوو دەنگ هەڵبرێ، بانگم لێبکا و بمدوێنێ. کە تێپەڕی، بە دزییەوە لامکردەوە. نا هیچی پێنەبوو. ئەی دەوڵەت لەکوێ بوو؟\nرۆژێ باوکم وتی بەخوا رۆڵە ئەمیشمان فت!\nمن کە ئەمەم زۆر پێناخۆشبوو، وتم نا باوکە وا نیە، دەبێ چاوەڕوان بین، هێشتا زۆری لێنەڕۆیشتووە.\nرۆژێک گوێم لە دەنگی تەپڵ و زوڕنا بوو. چوومە دەرەوە. بە شوێن دەنگەکەدا رۆیشتم. گەیشتمە کۆڵانی کوڕەکە. شایی و زەماوەندێکی سەیربوو. خەڵکی جمەیان دەهات. گووپەکانی کاکی زوڕناژەن لەوانە بوون بتەقێن. لۆتییە تەپڵژەنەکە بەدەم گۆرانی وتنەوە رەگی ملی بەقەد بەنەخوێنێک هەستابوو. ئەوسا زاوا و بووکم بینی هەڵدەپەڕین. کە جوان سەیرمکرد، بینیم زاوا خۆیەتی، هەمان کوڕە جوانخاسەکە.\nبەپەلە گەڕامەوە بۆ ماڵەوە. وتم باوکە موژدە،... موژدە،... کوڕە جوانخاسەکە ژنی هێناوە،... دەوڵەتی هێناوە،... خۆزگە لەوێ بوایتایە و بتبینیایە!\nباوکم بە سەرسوڕمانەوە لێمی رووانی. بێدەنگ بێدەنگ. ئەمجارە باوکم ژوورەکەی قاننەدا. هەستا چووە بەرپەنجەرەکە. لەبەر خۆیەوە وتی: "بێ دەوڵەت خۆم،... ئاخ بێ دەوڵەت خۆم!"\nبەڵام من بەردەوام باوەڕم بە جوانخاسەکە هەیە. بۆ خۆی وتی کە دەوڵەت هات هەموومان دەبین بە خاوەن ژن.\nدوو رۆژ دوواتر چووم لە دەرگاکەیانم دا. کورەکە خۆی دەرگاکەی کردەوە. دەڵێم:\nـ "باوکم عەرزی سڵاوی هەیە و دەفەرمێ نۆرەی ئێمە کەی دێت؟!"


چی گۆڕاوە و دەبێ چی بکەین؟ ... ئاسۆ کەمال\n"لە هەموو مانگرتنێکدا دراگنێکی شۆڕش هەیە"\nفۆن بوتکامر، وەزیری ناوخۆی بروسیا\nئەگەر ١٧ شوبات لەژێر کاریگەری فاکتەرە دەرەکی و ناوچەییەکان، شۆڕشەکانی بەهاری عەرەبی لە تونس و میسر و ناوچەکەدا تەقیەوە ئەوا بایکۆت و مانگرتنەکانی ئێستا لە ژێرکاریگەری فاکتەرە ناوخۆییەکان واتە قەیرانی دارایی و ئابوری حکومەتی هەرێمەوە شکڵی گرتوە. ئەگەر خۆپیشاندانەکانی ١٧ شوبات تەنیا ناوچەی سلێمانی گرتەوە ئەوا ناڕەزایەتی و بایکۆتی ئێستا هەولێر و دهۆک وزۆربەی شار و شارۆچکەکانی کوردستانی گرتۆتەوە. ئەگەر ١٧شوبات شێوەی ناڕەزایەتیەکان تەنیا لە مەیدانەکانی شار و شارۆچکەکاندا بوو، مانگرتن و بایکۆت ئێستا لە بەشێکی زۆر لە فەرمانگە وخوێندگا و شوێنەکانی کاردایە. ئەگەر دوێنێ گۆڕان و حزبە ئیسلامیەکان خواستی ریفۆرمی دەسەڵاتی یەکێتی و پارتیان زاڵ کردبوو بەسەر خۆپیشاندانەکاندا و خۆیان کردە نوێنەری ١٧ شوبات بۆ گفتوگۆ و کەوتنە ساتوسەودا لەگەڵ دەسەڵاتدا، ئەوا ئەمڕۆ خواستی ڕاستەوخۆی خەڵک کە موچە و گەڕانەوەی داهاتی ئاودیوکراوی کوردستان زاڵە و مانگرتن و بایکۆتەکان قسەکەری ڕاستەوخۆی خۆیان لە فەرمانگە و شوینەکانی کارکردندا ڕوو بە حکومەت و بڕیاری بڕینی موچە وەستاون. وە ئەگەر تادوێنێ هێزی پۆلیس لەپاڵ ئاسایش و زێڕەڤانی و دژە تیرۆردا وەستابوو، ئێستا ئەم بەشە لە هێزی سەربازی بوەتە بەشێک لە مانگرتوەکان و خەڵکی نآڕازی.\nئەگەر تا دوێنێ خەڵکی کوردستان ئاگاداری داهات و مەسرەفی کوردستان نەبوو و هێشتا بەشێک لە خزمەتگوزاریەکان و موچە هەبوو بەڵام ئێستا زیاتر لە سەرچاوەیەک هەیە بۆ پەیداکردنی زانیاری لەسەر داهاتی نەوت و بودجە وچۆنیەتی سەرفکردنی لەلایەن بنەماڵەی بارزانی و تاڵەبانیەوە و مەجالی فریو و کڵاولەسەرنانی کەم کردۆتەوە.\nجیاوازیەکی سەرەکیش ئەوەیە کە ئەمڕۆ حکومەتی هەرێم لە قەیرانێکی دارایی و ئابوریدایە کە لە دەیەی ڕابردودا وێنەی نەبوە و ڕادەی هەژاری لە ٪٣ ەوە بەرزبۆتەوە بۆ ٪١٢ و بەردەوام زیاتر دەبێ. ئەم دەسەڵاتە سەرمایەدارە دەیەوێت لەم قەیرانە ڕزگاربێ بە پاراستنی سەرمایەی کەڵەکراوی و هێرشکردنە سەر موچە وەک بەشی چینی کرێکار و فەرمانبەر و کەم دەرامەت لە بودجە و داهات . بەمەش لەدوای ئەزمەکە بتوانێ بە کەمکردنەوەی موچە بەشە داهاتی خۆی زیاد بکا و لەم قەیرانە سود وەرگرێ بۆ سەپاندنی سیستەمی هەژارکردنی خەڵکی کرێکار و کارمەند و کەم دەرامەت.\nئەم واقعیەتە هەمو هەوڵە ناوەنجگیری حزبەکانی نێودەسەڵاتی بۆ ڕازیکردنی بەم دوبەرەیە بە ریفۆرمی کڵێشەیی توشی بن بەست کردوە. لەلایەک پارتی و یەکێتی ڕازی نابن بە کەمکردنەوەی داهاتی خۆیان و هێشتنەوەی موچە و سەرفکردنی بودجە بۆ بەشە خزمەتگوزاریەکان و لەلایەکی تریشەوە خەڵک ناتوانن دەستبەرداری موچە بن و ڕازی ببن بە کەمکردنەوەی موچە و خزمەتگوزاریەکان چونکە موچە تەنیا سەرچاوەی بژێوی ئەم چەند ملێۆنە ئینسانەیە و بڕین و کەمکردنەوەی ڕازیبونە بە بڕیاری مەرگیان.\nدەبێ چی بکرێ؟\nبە گشتی دەبینین لەم ناڕەزایەتیانەدا بەرژەوەندی مادی بزوێنەری ئەو چین و توێژانەیە کە هێرشی حکومەت بۆ سەرموچەکانیان ڕێگای مانگرتن و بایکۆتی خستۆتە بەردەمیان. بەڵام ئەم کاردانەوەیە خۆبەخۆ و ناڕێکخراوە و هێشتا بە ئامڕازەکانی پێشووی ناڕەزایەتی بەڕێوەدەبرێ و هێشتا وەسیلە نوێیەکانی فشارهێنان و هێزکۆکردنەوە دەستی بۆ نەبراوە. هەربۆیە دوای مانگێک لەم ناڕەزایەتیانە دەبینین کە توانای فشاردانانیان لەسەر حکومەت نیە و بایکۆت و مانگرتنەکان ئەنجامێکی فەوری نادا بەدەستەوە.\nئەمە پێویستە جێگای هەڵوێست گرتن و لێکۆڵینەوەبی. ئایا بە ئامڕازە کۆنەکانەوە دەتوانین شێوازی تازەی ناڕەزایەتیەکان بەرەو پێش بەرین. بۆنمونە لە نێو مامۆستایاندا هێشتا دەستەی مامۆستایانی ناڕازی شوێنی کۆبونەوەی نوێنەرانی مامۆستایانی زۆربەی قوتابخانەکانی سلێمانی نیە نەک هەموو کوردستانیش. یاخود قسەکەری ناڕەزایەتیەکانی پۆلیس بەڕێوەبەری پۆلیسە نەک نوێنەران و کۆمیتە و دەستەی فەرمانگەی سلێمانی و شارۆچکەکان. لە خەستەخانەکان و فەرمانگەکانی تریش بەهەمان شێوەیە و یەکێتی و سەندیکاکانی حزبەکان زیاتر ڕێکخراوی سەرتاسەرین کە دەخاڵەت لەم ناڕەزایەتیانەدا دەکەن. هەرچەند هەوڵ هەیە بۆ خۆدەرخستنی چالاکوانی ناڕەزایەتیە جەماوەریەکان لە چەشنی "دەستەی ناڕەزایەتیەکانی خەڵک" بەڵام ئەم هەوڵانە بەرتەسک و بێ پەیوەند و کاریگەرن لە خودی ئەو ناڕەزایەتیانە لە فەرمانگە و ناوەندەکان.\nتەجروبەی ئەم مانگە لە مانگرتن و بایکۆت ئەوە دەسەلمێنن کە وەسیلە و شێوازی تر پیویستە بۆ ڕوبەڕوبونەوەی حکومەتی هەرێم و بڕیار و هەنگاوەکانی. لەگەڵ هەر هەنگاو و گۆڕانکاریەک لە ناڕەزایەتیەکاندا پێویستە شێواز و ئامڕازی ناڕەزایەتیەکانیش بگۆڕدرێن و پێش بکەون. ئەمڕۆ مانگرتن و بایکۆت و خۆپیشاندان لە ناوەندەکاندا پێویستی دروستبونی کۆمیتە و دەستەی نوێنەرایەتی ئەو ناڕەزایەتیانەی هێناوەتە ئاراوە . ئەمانە وەک قسەکەر و بڕیاردەری ڕاستەوخۆی ناڕەزایەتیەکان بەپشت بەستن بەبڕیاری کرێکاران و کارمەندان و پۆلیس و مانگرتوانەکان دەتوانن فشاری زیاتر و بەردەوام بخەنە سەر حکومەت. هاوکات کۆبونەوە و یەکگرتوبونی نوێنەرانی ئەم دەستانە لە ئاستی شار و لە ئاستی کوردستاندا ئەو هەنگاوە گرنگەیە کە ئاستی تواناییەکانی ئەم ناڕەزایەتیانە دەباتە سەر و توانای فشارخستنە سەر دەسەڵاتداران زیاد دەکا. ئەم تۆڕی نوێنەرانە دەتوانن لەسەر خواستی موچە وەک یەک هێز و ڕێکخراوی سەراسەری بڕیاربدەن کە چۆن و لەسەر چی گفتوگۆدەکەن لەگەڵ حکومەت یان بڕیاری مانگرتنی گشتی و سەراسەری دەدەن یان دەست دەبەن بۆ هەر شێوازێکی تر لە دەخاڵەت و کۆنترۆڵی جەماوەری. ناڕەزایەتیەکانی ئێستا لەم ئامڕاز و ڕیکخراوە جەماوەریە چ لە ئاستی فەرمانگەکاندا و چ لەئاستی شار و چ لە ئاستی سەراسەریدا بێ بەریە و ئەمە خاڵی لاوازی مانگرتن و بایکۆت و ناڕەزایەتیەکانی ئێستایە.\nگەیشتن بەم قۆناغە لە پەیدابونی ڕێکخراوەی جەماوەری وسەراسەری و دەرکەوتنی وەک هێزێک بەرامبەر بەدەسەڵات لەزۆربەی وڵاتانی سەرمایەداریدا خۆی بەرهەمی مانگرتن و بایکۆت و ناڕەزایەتیەکان بوە . لەم ڕۆژانەی خەباتی شۆڕشگێڕانەدایە کە سەندیکا و کۆمەڵە و شورا جەماوەریەکان دروست بون و توانیویانە هێزی ملێونی ناڕازی کرێکار وکارمەند و هەژاران بکەنە چەکێک کە دەسەلاتی میلیشیایی و عەسکەریش ناچاربکا پاشەکشە بکەن لە بڕیاری هەژارترکردنی خەڵک. زەمینەکانی ئەم کۆمیتە و دەستە وشواریانە هەر ئەو مانگرتن و بایکۆتانەن کە هەن. زەمینەی دروستکردنی تۆڕی نوێنەران و ڕێکخراو لە ئاست شار و شارۆچکەکان و لەئاستی سەراسەریدا هەر ئەو قسەکەرانەی ناو خەستەخانە و زانکۆ و فەرمانگەن کە سەر شاشەی تەلەفزیۆن و بەردەم مایکی ڕادیۆکان و فەیس بوکەوە دەردەکەون.\nئەم نوێنەرە ڕاستەوخۆیانەی مانگرتن و بایکۆتەکان دەتوانن کۆتایی بەدەورەیەک بێنن کە لە ١٧ شوباتەوە دەستی پێکرد . دەورەیەک کە خەڵک و جەماوەری ئازادیخواز و کرێکار و فەرمانبەر و لاوان و ژنان بە خۆپیشاندانەکانیان خوازیاری ئاڵوگۆڕی سیاسی و ئابوری بون و فشاریان لەسەر دەسەڵات دروست کردبوو بەڵام گۆڕان وئیسلامیەکان خۆیان کردە نوێنەری ئەم خەڵکە و ئەم خواستانەیان گۆڕی بە پاکێجی چاکسازی و کەوتنە مامەڵە لەگەڵ دەسەڵاتدا لەسەر بەشە دەسەلات و داهاتیان. لە ١٧ شوباتدا حکومەتی هەرێم ئامادەنەبوو کە دان بنێت بە ئەنجومەنی ئازادیدا وەک نوێنەری خۆپیشاندانەکان بەڵام گۆڕان و کۆمەڵ و یەکگرتوی وەک خاوەنی خۆپیشاندان مامەڵە کرد. ئەو کات ئەنجومەنی ئازادی خاوەنی ئەو ئیرادەی نوێنەرایەتی کردنە نەبوو و هەربۆیە لە کۆتاییدا وەک پاشکۆی سیاسەت و تاکتیکی گۆڕان و ئیسلامیەکان کەوتەوە. ئەو کات ئەنجومەنی ئازادی لە پشتیەوە مانگرتن و بایکۆت لە فەرمانگە و شوێنە حکومیەکاندا نەبوو و هیچ ڕیکخراوێکی جەماوەری و نوێنەرانی ڕاستەوخۆ و دیاریکراوی فەرمانگە و گەڕەک و کارگەی نەبوو و تەنیا دەستەی چالاکوانی ناڕەزایەتیەکان بوون. هەربۆیە ئەنجومەنی ئازادی خاوەن هێز و جەماوەرێک نەبوو کە ڕێگە لە گۆڕان و ئیسلامیەکان بگرێ ئەو خەباتەی بەلاڕێدا بەرن و نەیکەن بە هەدیەی "٤ ساڵ" ئارامی شەقام بۆ وەرگرتنی پۆستی سەرۆکی پەرلەمان و وەزارەتەکان. بەڵام ئێستا زەمینەی دروستکردنی ئەم بەدیلە جەماوەریەی کە نوێنەرایەتی ئەم ناڕەزایەتیانە بکا لە ئارادایە و پیویستە کاربۆ دروستکردنی بکەین.\nگرنگە نوێنەرانی ناڕەزایەتیەکان خاوەنی ستراتیژیەکی سیاسی و شۆڕشگێڕانەبن کە بتوانێ وەڵامدەرەوەی ئاستی تواناییەکان و داواکاریەکانی جەماوەری مانگرتو و ناڕازی بێت. بەشێک لەم ستراتیژە چۆنیەتی گۆڕینی دۆخی سیاسی ئێستا و پاشەکشە پێکردنی حکومەتە لە بڕیاری بڕینی موچە و گێڕانەوەی داهاتی ئاودیوکراو. بەڵام لە ئێستادا ئەمانە بەیەک داواکاری و لەیەک کاتدا جێبەجێکردنی مومکین نیە. ئەم ناڕەزایەتیانە پیویستە لە هەنگاوی یەکەمدا بەدەوری موچەدا چەق ببەستێ و هەر پێشڕەویەک لەم ناڕەزایەتیەدا دەتوانێ کاتی هەنگاوی دواتر دیاری بکا. بۆنمونە ئایا لەدەوری موچە توانیومان هێزێکی گەورە و سەراسەری ڕێک بخەین کە توانای مانگرتنی گشتی هەبێ؟ئایا کاریگەریمان لەسەر زۆربەی فەرمانگە و بەشەکانی نەوت و چیمەنتۆ و شار و شارۆچکەکان داناوە؟ئایا کاریگەریمان لەسەر ڕای گشتی لە کوردستان و نوێنەرانی دەوڵەتەکان لە کوردستان داناوە؟ مانگرتنی گشتی دەتوانێ یەکێک لە ئامڕازە گرنگەکانی سەرکەوتنی ئەم بایکۆتانەی ئێستا بێت و دەتوانێ ببێتە بەرنامە و نەخشەڕێگایەک کە نوێنەران و دەستەکانی ناڕەزایەتیەکان کۆبکاتەوە و ببێتە پێوەری سەرکەوتن لە هەنگاونان بەرەو خواستە بنەڕەتیەکانی تر لەسەر پرسەکانی گەندەڵی و چاودێری و کۆنترۆڵکردنی داهات و ئازادیەکان. . وەزیری ناوخۆی بروسیا کاتێک دەڵێ "لە هەموو مانگرتنێکدا دراگنێکی شۆڕش هەیە". کەواتە شۆڕش تەنیا ڕوداوی ڕاپەڕین و ڕوداوی خوێناوی نیە. بەڵکو مانگرتنێکی گشتی بۆ پاشەکشەکردن بە بڕیار و هەنگاوێکی حکومەت دەتوانێ هەنگاوێکی شۆڕشگێڕانە بێت و بەشێک لە پرۆسەی ئەو شۆڕشە.\nئەندامی پێشوی ئەنجومەنی مەیدانی ئازادی لە کوردستان


"هیچ كه‌سێك خۆی نه‌خاته پشت بابه‌تی دیكه‌وه و دژی ئه‌م ئۆپه‌راسیۆنه نه‌وه‌ستێته‌وه"\nوه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی توركیا مه‌ولوود چاوشئۆغڵو: ''كێشه‌ی ئێمه تیرۆریستانن. هیچ كه‌سێك خۆی نه‌خاته پشت بابه‌تی دیكه‌وه و دژی ئه‌م ئۆپه‌راسیۆنه (ئۆپه‌راسیۆنی كانی ئاشتیی) نه‌وه‌ستێته‌وه''.\nوه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی توركیا مه‌ولوود چاوشئۆغڵو له‌باره‌ی ئۆپه‌راسیۆنی كانی ئاشتی رایگه‌یاند: ''كێشه‌ی ئێمه تیرۆریستانن. هیچ كه‌سێك خۆی نه‌خاته پشت بابه‌تی دیكه‌وه و دژی ئه‌م ئۆپه‌راسیۆنه (ئۆپه‌راسیۆنی كانی ئاشتیی) نه‌وه‌ستێته‌وه''.\nچاوشئۆغڵو به‌شداری له به‌رنامه‌یه‌كی راسته‌وخۆی كه‌ناڵه‌كانی A Haber و NTV كرد و له‌باره‌ی ئۆپه‌راسیۆنی كانی ئاشتیییه‌وه كه به‌مه‌به‌ستی له‌ناوبردنی ئه‌و رێڕه‌وه‌ی تیرۆر كه هه‌وڵده‌درێت له سنووری باشووری توركیا درووستبكرێت و ده‌سته‌به‌ركردنی ئاشتی و سه‌قامگیریی له ناوچه‌كه، ده‌ستیپێكردووه، دوا.\nچاوشئۆغڵو ره‌خنه‌ی له‌هه‌ندێك وڵات گرت كه دژ به ئۆپه‌راسیۆنه‌كه‌ی توركیا وه‌ستاونه‌ته‌وه و رایگه‌یاند: ''ئێمه له دووڕوویی ئه‌وانه ماندوو بووین. به‌ڵام خۆیان لێی ماندوو نه‌بوون. به‌ڵام ئێمه به‌رده‌وام به چاویان داده‌ده‌ین''.\nوه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی توركیا جه‌ختی له‌وه كرده‌وه كه وڵاته‌كه‌ی هه‌ستیاری پێویست له‌باره‌ی دۆخی خه‌ڵكی سڤیل ده‌گرێته به‌ر و ئه‌وه‌شی له هه‌ردوو ئۆپه‌راسیۆنه‌كانی چله زیتوون و قه‌ڵغانی فورات نیشان داوه و گوتی: ''كێشه‌ی ئێمه تیرۆریستانن. هیچ كه‌سێك خۆی نه‌خاته پشت بابه‌تی دیكه‌وه و دژی ئه‌م ئۆپه‌راسیۆنه (ئۆپه‌راسیۆنی كانی ئاشتیی) نه‌وه‌ستێته‌وه''.\nچاوشئۆغڵو هه‌وڵه‌كانی فه‌ڕه‌نسای بۆ درووستكردنی ده‌وڵه‌تێك له ناوچه‌كه به‌بیر هێنایه‌وه باسی له پێشوازی سه‌ركۆماری ئه‌و وڵاته ئیمانوێل ماكرۆن له كۆشكی ئێلیزێ له فه‌رمانده‌كانی یه‌په‌گه كرد و گوتی: ''خۆمان كاری خۆمان ده‌كه‌ین و ئه‌م ئۆپه‌راسیۆنه كه زۆر گرنگه به‌لامانه‌وه به سه‌ركه‌وتوویی ته‌واوی ده‌كه‌ین''.\nوه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی توركیا هه‌روه‌ها وه‌ڵامی ئه‌و ره‌خنانه‌شی دایه‌وه كه گوایا به هۆی ئۆپه‌راسیۆنه‌وه ره‌نگه قه‌یرانێكی مرۆیی بێته ئاراوه و گوتی: ''له یه‌مه‌ن ئه‌وه‌نده خه‌ڵكتان كوشت و، برسیتان كردن. ئێستا به چ روویه‌كه‌وه دژی ئه‌م ئۆپه‌راسیۆنه ده‌وه‌ستنه‌وه و زمان درێژی ده‌كه‌ن''.\nچاوشئۆغڵو: "لە دژى تێرۆردا ناچارين پێشوەخت ئامادەبين"


کازمى پێشوازى لەو هاوڵاتییە کرد کە لە رێگەى ئێن ئاڕ تییەوە سکاڵای خۆى گەیاند\n6436 جار خوێندراوەتەوە\nسەرۆک وەزیرانى عێراق پێشوازى لەو هاوڵاتییە کرد کە لە پەخشێکى راستەوخۆى ئێن ئاڕ تیدا لەبارەى روخاندنى خانوە زێدەڕۆکانى خەڵکانى کەمدەرامەت سکاڵایەکى خۆى گەیاند.\nنوسینگەى رۆژنامەوانى سەرۆک وەزیرانى عێراق گرتەیەکى ڤیدیۆیى پێشوازیکردنى مستەفا کازمى، سەرۆکوەزیرانى عێراق لە هاووڵاتییەک بڵاوکردەوە کە لە پەخشێکى راستەوخۆى ئێن ئاڕ تیدا لەکاتى روخاندنى زێدەڕۆییەکانى ناوچەکەیان لە ناوچەى زەعفەرانییە لە شارى بەغدا پەیامێکى ئاراستەى بەرپرسانى عێراق و سەرۆکوەزیران کرد.\nبەگوێرەى گرتە ڤیدیۆییەکە مستەفا کازمى بەڵێن بە هاووڵاتییەکە دەدات کە چیتر زێدەڕۆییەکانى خەڵکانى هەژار و کەمدەرات تێک نادەن و هەوڵى چارەسەرکردنى کێشەکانیان دەدەن.\nهەروەها کازمى ئاماژە بەوە دەکات، فەرمانیان کردووە ڕوخاندنى زێدەڕۆییەکانى خەڵکانى هەژار و کەمدەرامەت رابگیرێت و هەوڵ دەدەن بەیاسا ئەو کێشەیە چارەسەر بکەن و شوێنى نیشتەجێبوون بە بێبەرامبەر بۆ خەڵکانى هەژار دروست بکەن.\nپێشتر ئەو هاوڵاتییە لە پەخشێکى راستەوخۆدا لە دواى روخاندنى زێدەڕۆییەکان داواى لە بەرپرسان کرد کە وەک چۆن هەستاون بە تێکدانى زێدەرۆییەکان ئاوهاش مافى ئەوان بدەن.\nوتیشى "قەرەبوومان بکەنەوە و چۆن شوێنى کارەکانمان تێکدەدەن لەبەرامبەردا شوێنى دیکەمان بۆ دروست بکەن و کرێمان لێ وەربگرن".\nهۆشدارى ئەوەشیدا "چۆن قوتى ماڵ و منداڵى ئێمەتان بڕى بیر لە قوتى خۆتان و منداڵەکانیشتان بکەنەوە".\nئەوەش لەکاتێکدایە، ئەو هاوڵاتییەی لە بەرنامەیەکی ئێن ئاڕ تیدا وتی، "لە هەرێم کێشە و گرفت نییە و خەڵک وەزعی زۆر باشە" و تەشهیری بە کەناڵی ئێن ئاڕ تیش کرد، دوێنێ سکرتێری مەکتەبی سیاسی پارتی بانگهێشتی کرد و لەسەر قسەکانی خەڵاتی کرد و بە کوردپەروەر ناوی برد.


لەسەر سكاڵای فەرمانگەی تەندروستیی هەڵەبجە گەنجێك بەند دەكرێت\n:: PM:02:11:22/09/2021 \nلەسەر سكاڵای فەرمانگەی تەندروستیی هەڵەبجە، دادوەر بڕیاری دا گەنجێكی ئەو شارە تا 27ی مانگ بگیرێت. بڕوا ئیناخی گلەیی هەیە و دەڵێ، خۆیشی سكاڵای كردبوو، كەچی كەس لەلایەنی بەرانبەر نەگیراوە.\nچەند مانگ لەمەوبەر بڕوا ئیناخی دەڕواتە نەخۆشخانەی فریاكەوتنی هەڵەبجە، بەهۆی ئەوەی ئێسكی قاچی لە كاتی كوژاندنەوەی ئاگر شكابوو، لەوێ پزیشكی لێ نابێت تا چارەسەری بۆ بكرێت، بۆیەش لەگەڵ كارمەندانی نەخۆشخانەكە تووشی كێشە و هەرا دەبێت.\nگوتم بۆ پزیشك نییە چارەسەرم بۆ بكات، كەچی لەلایەن پۆلیسی نەخۆشخانە دەستبەسەر كرام\nئەو بۆ "وشە" گوتی، "كاتێك چوومە نەخۆشخانەی فریاكەوتنی هەڵەبجە، كەس لێی نەپرسیم، بۆیە كێشە لە نێوان من و كارمەندەكان دروست بوو، گوتم بۆ پزیشك نییە چارەسەرم بۆ بكات، كەچی لەلایەن پۆلیسی نەخۆشخانە دەستبەسەر كرام و پاش چەند سەعاتێك ئازادیان كردم."\nئەو ئاماژەی دا، پاش یەك ڕۆژ لە ڕووداوەكە، لە پۆلیسی هەڵەبجە سكاڵای تۆمار كرد، لەلایەن تەندروستیی هەڵەبجەش سكاڵا لەسەر ئەو كوڕە تۆمار كرا. ئەمڕۆ چوارشەم بڕوا لەلایەن پۆلیسەوە گیراوە، بەڵام هیچ كەسێك لەلایەنی تەندروستی نەگیراوە.\nوەك ئیناخی خستیەڕوو، "دادوەر بڕیاری بەندكردنی بۆ دەركردم تا ڕۆژی 27ی ئەیلوول، داوا دەكەم دادپەروەری بچەسپێنرێت و لەسەر سكاڵاكەی منیش لایەنی بەرانبەر بانگهێشتی دادگا بكرێ، ئەو سكاڵایەی منی لەسەر گیراوم، بۆم هەڵبەستراوە و راست نییە."\nپێویستە بگوترێت دۆسیەی ئەو گەنجەی هەڵەبجە یەکەم جار لە لایەن "وشە"ەوە بلاو کرایەوە و ئەوکات بووە جێی سەرنجی میدیاکانی هەرێمی کوردستان.


ئیسلامی سیاسی لای مەریوان وریا قانع | Denegkan\nHome گشتی ئیسلامی سیاسی لای مەریوان وریا قانع\nئیسلامی سیاسی لای مەریوان وریا قانع\nPosted By: ئیسماعیلon: June 15, 2016 In: گشتی1 Comment\nمەریوان وریا قانع لە ووتاری “ڕۆشنبیرەکانی ئیسلامی سیاسی”دا دەنووسێ: [ ئیسلامی سیاسیی تەمەنی بەرەو سەدەیەک هەڵدەکشێت. ئەوەی شوێنی سەرنج‌و تێبینییە ئەوەیە زۆرینەی کەسایەتییە فیکریی‌و ئایدیۆلۆژییە سەرەکییەکانی ناو ئەم هێزە لەسەدەی بیستەمدا کەسانێک نین خوێندنی دینیان خوێندبێت، لەقوتابخانەو فێرگە دینییەکانەوە نەهاتون.]. دوایی چەند نموونەیەک دەهێنێتەوە دەڵێ: [ حەسەن بەنا مامۆستای سەرەتایی‌و دەرچوی “پەیمانگای پەروەردەکردنی مامۆستایان” بو، کە فێرگەیەکی مۆدێرن‌و نادینییە. سەید قوتب بەهەمانشێوە دەرچوی قوتابخانە مۆدێرنە نادینییەکانەو بەپیشە موفەتیشی قوتابخانە بوە،……. ئەیمەن ئەلزەواهیری، ئەمیری گروپی ئەلقاعیدە، دەرچوی کۆلێژی پزیشکییەو لەخێزانێکیشدا گەورە بوە کە زۆربەیان پزیشک‌و سەیدەلانی بون …]. ئێستا پرسیاڕ ئەوەیە کە مەریوان قانع دەیەوێ چی بڵێ؟ لە وڵامدا مەریوان دەڵێ: [ ئەم کەسە سەرەکییانەی ناو ئیسلامی سیاسیی، بەمانا سۆسیۆلۆژییەکەی، بکەری دینیی مۆدێرنی تەواو جیاوازن لەو بکەرە دینیانەی بەدرێژایی دونیای بەر لەهاتنەکایەی دونیای مۆدێرن لەئارادابون.] . بەواتایەکی‌تر مەریوان قانع دەیەوێ بڵێ ڕابەڕان و بیرمەندانی تووندڕەوی ئایینی و ئیسلامی سیاسی بەرهەمی دونیای مۆدێرنن. لای ئەو پەیوەندیەکی راستەوخۆ لەنێوان تووندرەوی ئایینی سیاسی و فیکری دینی و مێژوو و دەزگا ئایینەکانەوە نییە. ئەم جۆرە لێکدانەوەیە تایبەت نییە تەنها بە مەریوانەوە، بەڵکو زۆرێک لە ناوەندەکانی لێکۆلینەوەی ئەمریکی و ئەوڕوپیش هەمان شت دەڵێن. بەس ئایا ئەم لێکدانەوەیە دەقیقە؟ وڵامی ئەم پرسیارە هەندیک ئاڵۆزەو سادە نییە. دیقەتبدەن کە زۆرێک لە ڕەوتە ئایدۆلۆژی و سیاسیەکانی ئەم سەردەمە، لەوانەش ناسیۆنالیزم، کۆمۆنیزم، لیبڕالیزم، فاشیزم، نازیزم …هتد، کەمووزۆر، بەرهەمی دونیای مۆدێرن و سەرمایەدارین. ئەم ڕەوتانە، لە دونیای پێش سەرمایەداری و مۆدێرن، نەیاندەتوانی مانایان هەبێت. بەس ئایا هەموو زاهیڕە سیاسیەکانی ئەم سەردەمە بەرهەمی دونیای مۆدێرنن؟ بێگوومان نەخێر. سەرنجبدەن کە ڕەوتە ئایینیەکان جیاواز لە ناسیۆالیزم و نازیزم و فاشیزم…هتد کێشەیەکیان لەگەڵ ئاراستەی مۆدێرنیزەکردنی کۆمەڵگادا نییە و نەبووە. بەس ئیسلامی سیاسی و رەوتە ئایینەکان تەواو بە پێچەوانەوە لە دژایەتی مۆدێرنیزم مانایان بۆ خۆد سازکردووە و سازدەکەن. بەواتایەکی‌تر ئیسلامی سیاسی، جیاواز لە ناسیۆنالیزم و کۆمۆنیزم و لیبڕالیزم ….هتد، مۆدێرنیزم ڕەتدەکاتەوە و داوای گەڕانەوە بۆ سەردەمی “سەلەفی سالح” دەکەن.\nبێگوومان، بە مانایەک، ئیسلامی سیاسیش گرێدراوە بە دونیای مۆدیرن. خودی ڕەتکردنەوەی مۆدێرنیزم لای ئیسلامی سیاسی پیناسەیەکی پێداوەو بەمەش مانایەکی بۆ بۆ بوونی سازکردووە. بەڵام ئەوەی مەریوان وریا قانع باسی دەکا ئەوە نییە. مەبەستی مەریوان ئەوەیە کە بلێ هەم قوەتی ئیسلامی سیاسی لە گلۆبالیزم و تەکنەلۆژیای مۆدێرنیتەو سەرمایەدارییەوە هاتووە و هەم لە ئەساسدا فیکری ئیسلامی سیاسی بەرهەمی مۆدیرنیتەیە. دەلیل چییە؟ مەریوان لە وڵامدا دەلێ ئەگەر سەیری کەسایەتی و ڕابەڕانی ئیسلامی سیاسی بکەین دەبینین هەمووییان لە ناوەندو دەزگا مۆدیرنەکانەوە هاتوون. بە باوەڕی من ئەم لێکدانەوەیە ئەوەندە ساویلکانەو رووکەشیانیە بەجۆرێک نە کلتوور و نە فیکرو نە دونیابینی زاڵی ئایینی لە کۆمەلگا ئیسلامییەکان لەپێشچاوگرتووە.\nلەڕاستیدا دەمێکە نوخبەیەکی سیاسی و فیکری بەرچاوی ئەوڕوپی و ئەمریکی بۆ ئەوەی راستەوخۆ نەکەونە بەرامبەر ئایینی خەڵکی ئاسایی موسوڵمانان، هەوڵیانداوە و هەوڵدەدەن کە ڕەوتە ئایینەکانی ئیسلامی بە دەسەتەواژەی “ئیسلامی سیاسی” لە “ئیسلامی خەڵکی ئاسایی” جیابکەنەوە. خۆ ڕاستە حەقیقەت لە جیاوازی نێوان “ئیسلامی خەلکی ئاسایی” و “ئیسلامی سیاسی”. هەیە. ئاخر “ئیسلامی خەڵکی ئاسایی” تەنها “عیبادەتە” بەس ئەوەی “ئیسلامی سیاسی “عیبادەت و سیاسەتە”. بەس ئەو قسەیەی من بەو بەمانا نییە کە دونیابینی فیکری ئیسلامی سیاسی لەگەل فیکرو کلتوورو دونیابینی ئیسلامی خەڵکی باوەڕدار نایەتەوە. نەخێر، بونیادی دونیابینی هەردوکیان یەک شتن و جیاواز نین. بۆ نموونە ئەگەر لە هەر کەسێکی موسوڵمانی ئاسایی باوەڕدار بپرسی ئایا حوکمی دینی ئیسلامت پێباشە؟ لە ولامدا دەڵێ بەڵێ پێمباشە. ئەگەر لێیبپرسی بۆچی پێتباشە؟ دەڵێ چونکە دادپەروەری و یەکسانی سازدەکات. ئەمەش هەمان ئیدعای فیکری ئیسلامی سیاسیە. نموونەیەکی‌تر، ئەگەر لە هەر موسلمانێکی باوەڕداری ئاسایی و ناسیاسی بپرسی: ئایا لەگەل بەرقرارکردنی و زآڵکردنی شەریعەتی ئیسلامی؟ لە وڵامدا بێ دوودڵێ دەلێ بەڵێ سەد لە سەد لەگەڵ جێبەجێکردنی شەریعەتی ئیسلامم. ئەمەش هەمان داواکاری ئیسلامی سیاسییە. نموونەیەکی‌تر، ئەگەر لە هەر موسوڵمانێکی ئاسایی باوەڕدار، کە هیچ پەیوەندی ڕاستەوخۆی بە سیاسەتەوە نەبێ، بپرسی: ئایا لەگەل دەولەتی ئیسلامیدای؟ لە وڵامدا دەلێ بەڵێ، سەد لەسەد لەگەل دەولەتی ئیسلامیدام. وەک دەبینن کە بونیادی دونیابینی موسولمانانی ئاسایی باوەڕدار لەگەل دونیابینی ئەساسی ئیسلامی سیاسی یەک شتن. ئەمە مانای چییە؟ ئەمە مانای ئەوەیە کە زۆرینەی کۆمەلگا ئیسلامیەکان لەگەڵ شەریعەت و یاساکانی ئیسلامی کێشەیەکی فیکرییان نییە. ئەمەش چونکە لە ئاستی فیکرییەوە هێشتا کۆمەڵگای ئیسلامی نەیتوانیوە خۆی لە دونیابینی سیاسی ئایینی جیابکاتەوە و بەمەش بۆتە نیچێریکی ئاسان بۆ ئیسلامی سیاسی. ئێوە دیقەتبدەن کە ئەم شتە لە دونیای ڕۆژئاوا وانییە. بەواتایەکی‌یت لە کۆمەڵگای ڕۆژئاوا زۆرینەی خەڵک لە ڕووی فیکرییەوە هیچ شێوەیەک لە شێوەکانی دەوڵەت و شەریعەتی دینی قبول ناکەن.\nئێستا پرسیاری ئەساسی ئەوەیە کە بۆچی دونیابینی ئایینی موسوڵمانانی ئاسایی نەیتوانیوە خۆی جیابکاتەوە لە دونیابینی ئیسلامی سیاسی؟ وڵامی ئەو پرسیارە زۆر گرنگە. لەڕاستیدا ئەو قسەیەی مەریوان قانع دەقیق نییە کە دەلێ بکەرو ڕابەڕە ئەساسیەکانی ئیسلامی سیاسی پەروەردەی دەزگا مۆدێرنەکانن و لە دەزگا ئایینیەکانەوە نەهاتوون. خۆڕاستە لە ڕووی فیزیکیەوە بەشێک لە رابەڕەکانی ئیسلامی کەسانێک نین لە دەزگا تەقلیدیەکانەوە هاتبن، بەس لە ڕووی فیکرییەوە هەموو ڕابەڕانی ئیسلامی سیاسی پەروەردەی فیکری دەزگا و ڕابەڕە دینیە تەقلیدییەکانن. هەر کەسێک دیقەتبدات ئەوا بە ئاسانی دەبینێ کە فیکری ئیسلامی سیاسی ئێستا دەقاودەق لەگەل فیکری زاڵی دەزگا دینیە تەقلیدییەکانی سعودیەو ئەزهەڕو خویندەوەکانی ئیبن تەیمیە و هاوفکرەکانی دێنەوە. لە ئەزهەڕو دەزگا دینیە تەقلیدییەکانی سعودیە و زۆربەی وڵاتانی عەرەبی و ئیسلامیدا، مێژووو ژیانی “سەلەف سالح” و غەزەوات و جیهادو کوشتنی “کافر” و جزیە و بەتاڵابنبردنی ماڵ و ژنی “کافران” وەک شتی پیرۆزو موقەدەس و واجب باسکراون. لەڕاستیدا تەواو پێچەوانەی ئیدعاکەی مەریوان قانع ئەوا ئیسلامی سیاسی بەرهەم و منداڵی شەرعی فیکری ئایینی دەزگا تەقلیدییەکان و دونیابینی ئایینی زاڵی کۆمەڵگا ئیسلامیەکانە. ئەوەی کە ڕابەڕان و مفکڕانی ئیسلامی سیاسی کردوویانە ئەوەیە کە جاریکی‌تر فیکرو دونیابینی زاڵی نێو دەزگا تەقلیدییەکان و خویندەوە تەقلیدیەکانی ناو مێژووی ئیسلامیان [ ئینجا هەر لە ئیبن تەیمیە بیگرە تاکو بن باز] جارێکی‌تر لە ڕەوتێکی سیاسی سەردەمی ئێستا بۆ ڕەتکردنەوەی دونیای مۆدێرن ڕێکخستۆتەوە.\nمەریوان قانع لە کۆتایی نووسینەکەیدا بۆ ئەوەی پاڵپشتێکی بەهێزیش بۆ لێکدانەوەکەی بهێنێتەوە ئەوا ئاماژە بە تێڕوانینی نووسەریکی ڕۆژئاوایی دەکات و دەنووسێ: [ وەک لۆرانس ڕایتی نوسەری کتێبی “بورجە دروستکراوەکان” The Looming Touer دەڵێت، ئەگەر دونیایەکی بەجیهانیبو نەبوایە چی هەڕەشەی پیاوێکی سعودی لەئەشکەوتێکی دوری ناو شاخێک لەئەفغانستانەوە دەگۆڕی بۆ یەکێک لەکارە تێرۆریستییە هەرە گەورەکانی مێژوی مرۆڤایەتیی لە ١١ سێپتێمبەردا]. خۆڕاستە رەوتی ئیسلامی سیاسیش دەیەوێ سوود لە تەکنەلۆژیا وەرگرێ و سوودی باشیشی لیوەرگرتووە بەس ئەمە پەیوەندی راستەوخۆی بە فیکرو بنەماکانی ئیسلامی سیاسییەوە نییە. ئاخر هەموو زاهیڕەیەک، هەتا ئەگەر لە میژووشەوە هاتبێتەوە، ئەوا ناتوانێ لە سەردەم و قۆناغی خۆیدا تەواو خۆی دووربگرێت و سوودە لە ئیمکاناتەکانی وەرنەگرێ. بەس ئیدعای مەریوان وریا قانع کە دەزگا تەقلیدیەکان و میژوو و فیکری زاڵی کۆمەلگا ئیسلامیەکان لە سەرهەلدانی ئیسلامی سیاسی بێبەری دەکا، ئەسڵو ئەساسی نییە. خۆی ئەم ئیدعایە “درۆیەکی گەورەیە” و دانەری ئەو “درۆیەش” مەریوان خۆی نییە. بەڵکو ئەم “درۆیە” دەمێکە وەک بیانوویەکی دوو سەرە، هەم لەلایەن “بەهەمهێنەرانی حەقیقی تووندڕەوی ئایینی” سوودی لێوەرگیراوەو لێوەردەگیرێ، هەم لەلایەن متوەهمەکان و ترسنۆک و ئینتهازیەکانیش سوودی لێوەرگیراوەو لێوەردەگیرێ.


دکتۆر نازەنین عثمان: ئەملام تات و ئەولام تات، وەی بابە جیقم دەرهات. – WTARIKURD\nدکتۆر نازەنین عثمان: ئەملام تات و ئەولام تات، وەی بابە جیقم دەرهات.\nبە منداڵیی دەمانوت کێ ئەم مەتەڵە هەڵدەهێنێ: ئەملام تات و ئەولام تات، وەی بابە جیقم دەرهات؟ هێندەمان وتبووەوە، هەموومان دەمانزانی؛ کێچە کاتێک لەنێوان دوو نینۆک پاندەکرێتەوە. دۆخی ژنی کورد لە باشوور، وەک ئەو کێچە دێتە بەر چاوم، خەریکە لەنێوان دوو تاشە بەرد و دوو رێڕەوی زۆر مەترسیدار، دۆزی ژن دەفەوتێنن و پانی دەکەنەوە و لەناویدەبەن.\nلە هەر دوو رێڕەو، کچ وەک کاڵا سەیر دەکرێ و کراوە، کاڵایەک لە جامخانەدا نمایش دەکرێ و کاڵایەک لەنێو کۆگادا دانراوە. کچانی هەردوولاش وا هەڵخەڵەتێنراون وەک ئەوەی زۆر شارەزا بن لە رەوش و حەز و هەڵبژاردنی ژیانیان بە ئازادیی، نەزانن و نازانن کە هەردوولا بە ویستی هەندێ لایەن، وەک بووکەڵە یارییان پێ دەکەن و پێ کراوە لەسەر شانۆی کوردستان.\nلایەنێک بەناوی ئازادیی، کە هیچ پەیوەندییەکی بەئازادییەوە نییە و نامۆن بە ئازادی و فێرکراون و هاندراون کە لە پەیجی خۆیان و لەسەر شاشەی هەندێ لە تەلەڤزیۆنەکان بەشێوەیەک وتار بدەن بەناوی ئازادی و ئازادیی دەربڕین.\nئەم کچانە، بە جەستەیەک نمایشی خۆیان دەکەن بە رۆژی رووناک دیارە چەند دەستکردە؛ لە سمت و گووپ و سینگی پفدراو و لووتی بچووککراوەی بە ئاسماندا رۆیشتوو کە بە دوای تۆزی هەوا دەگەڕێ، برۆی تاتۆی لە شێوەی ئەکتەر سپۆک لە زنجیرە کۆنەکەی ستارتریک. دێن باس لەوە دەکەن چۆن بە نۆتێللا و شیر دەژین، گوایە خواردنەکەیان زۆر تەندروستە، نازانن بەتەنیا خواردنی نەک هەر تەندروست نییە، خۆ ئەگەر هەر ئەوە بخۆن، تووشی بەدخۆراکیی دێن و دەکەونە نەخۆشخانە، یان باسی شاباش بە دۆلار دەکات بەسەریدا هەڵبدرێ و حەقیشیەتی، نرخی دینار لە بازاڕ دابەزیوە و دۆلار بەرزبووەتەوە. راستە ئەم جۆرە کەسانە زۆر بەخێرایی دەوڵەمەند دەبن، بەڵام زۆر بەخێراییش دەڕووخێن. لە دنیای سەرمایەداریدا نموونە لەوانە زۆرن؛ کچە نمایشکەر دەڵێ “دەبێ بخۆمەوە پێش گۆرانیوتن، دەنا دەنگم باش نابێ”. سیلین دیۆن، گۆرانیبێژی جیهانیی بەناوبانگ، لە دیدارێکدا وتی: “ئاوی سارد و کهول ناخۆمەوە، نەوەک کار لە ژێیەکانی دەنگم بکات”. ئەو باش دەزانێ دەنگی سەرمایەیەتی و نمایشکەریش باش دەزانێ دەنگی سەرمایەی نییە.\nلەشفرۆشیی، کارێکی زۆر کۆنە و لە پێش مێژووی زایینییەوە هەبووە و تازە نییە، ئەوەی نامۆیە نەک هەر بۆ کوردستان، بەڵکوو بۆ ئەو وڵاتانەی ئازادیی سێکسیشان هەیە زۆرە؛ بەو شێوەیە لەسەر تەلەڤزیۆن پڕوپاگەندەی بۆ بکەن.\nلایەنەکەی تر، بەپێچەوانەی ئەو ئازادییە پەتییەی سەرمایەدار، 1357 کیژۆڵەی پێنەگەییو دێنن و سەر و مێشکیان دەبەستن بەناوی دینەوە. منداڵێکی 13 – 16 ساڵ، چ لە دین و بنەماکانی دین تێگەیشتووە و لە كوێ دەزانێ ئەوە فەرزە یان نا، چەند لە دیدی زانا دینییەکانی خوێندووەتەوە دەربارەی حیجاب، وەک بەبەغا دوو وشەی گوێ لێ بووە و دەیڵێتەوە. ئەوە گریمان تێشگەیشتبێ، بەو شێوەیە نمایشیان پێ بکەی، جگە لە کاری ئیسلامی سیاسیی زیاتر هیچی تر نییە، دوور و نزیک پەیوەندی بە تێگەیشتنی دینەوە نییە. ئەو هێزە ئیسلامییانە زۆر دەمێکە فێری ئەو جۆرە نمایشانە بوون و تازە نییە، نموونەی وڵاتانی میسر و ئێران و تورکیامان لەبەرچاوە. گەر بەڕاستیی مەبەست دین بێت، کچە بڕیاری لێ دەدا و لە ماڵی خۆی لەچکەکەی دەکات.\nلێرە لەچەککردن یان نەکردن مەبەست نییە، مەبەستەکە ئەوەیە بۆ دەیکات؟ ئەو لەش شاردنەوەیە لە ترسەوە هاتووە، ترس لەوەوە دێت کە ئەوەی بەرامبەرت لەخۆت بەهێزتر بێت و دەرەقەتی نەیەیت. ئەو ترسەت تەنیا لە پیاوە، پیاو بە دڕندەی چاوبرسیی دەزانی و لەشی کچەش بە ورێژنەر و ئامێرێکی سێکسی.\nلە هەردوو حاڵەت، چ لە جۆری یەکەم و چ لە جۆری دووەم، ژن هەر بە کاڵای سێکسیی دەبینرێ، یەکێکیان رووتی دەکاتەوە و ئەوی تر دایدەپۆشێ. لە هەردوو حاڵەت، ژن بە مرۆڤی یەکسان بە پیاو نابینن، یەکسان وەکوو دوو مرۆڤ کە پێکەوە شانبەشان و دەست لە دەست و چاو بە چاو وەک تەواوکەری یەکتر و هاوتەریب، کۆمەڵ بەرەو پێشەوە ببەن. نەک پیاو باڵادەست، دڕندە و چاوبرسیی بێ و ژن بێهێز و ترسنۆک و تەنیا بۆ خزمەت و دامرکاندنەوەی حەزە سێکسییەکانی پیاو بێت.\nلە نیمچە دوورگەی عەرەبی، زۆرترین سەیرکەری فلیمە پۆرنۆکان هەیە و ئینتەرنێت باشترینە تا بتوانن ئاسانتر ئەو فلیمانە دابەزێنن. گێچەڵەی سێکسی، لە کۆمەڵە داخراوەکاندا زیاترن و کەمتر نین لە کۆمەڵی کراوە، گێچەڵە سێکسییەکانی میسر و پاکستانمان لەبەرچاوە.\nرووتی و داپۆشین، دوو رووی یەک دراون، ئەویش بەکاڵاکردنی کچە.\nئەوەی لە باشوور روو دەدات، هۆکار تەنیا حوکمی سەرمایەداری و پارتە ئیسلامیەکانی ناوخۆ نین، بەڵكوو دەستی داگیرکەرەکانی کوردستانیشی تێدایە، بەو شێوەیەبەشێك لەکۆمەڵ لە کار دەخەن و یاریی بە مێشکی بەشێکی تریان دەکەن. هێزی بەرەنگاربوونەوە لاواز دەکەن، بە کێشەی لاوەکی دەمانبەستنەوە و کێشە سەرەکییەکانمان لەبیر دەبەنەوە و گۆڕەپانیان بۆ چۆڵ دەکەین تەراتێنی تێدا بکەن.\nلاوک کونجرینی: کێ سەرۆک جاش” سالەی خەیاتی کوشت؟.\nئازاد ئیبراهیم: گەریلا و لێکەوتەکانی چیای گارا!


ئةوانةي لة تاراوطة طةراونةتةوة بؤ بةشداريكردن لة بنيادناني عيَراق، روبةرِوي ئةو دةستةبذيَرة دةبنةوة كة جةنط نةيانطةيشتوةتيَ | Institute for War and Peace Reporting\nئةوانةي لة تاراوطة طةراونةتةوة بؤ بةشداريكردن لة بنيادناني عيَراق، روبةرِوي ئةو دةستةبذيَرة دةبنةوة كة جةنط نةيانطةيشتوةتيَ\nنوسيني عةمار ئةلشابةندةر لة بةغداد.\nطةشتةكة لةوة دةضوو رؤيشتن بيَت بةدةم خةوةوة. ويَنةكان لةميَشمكدا دةهاتن و دةضوون لةطةلَ خيَرايي رووناكيدا: ويَنة تاريكةكاني ئةشكةنجةدان، ترس، جةنط، و لةناوبردن تيَكةلَببوو بة ويَنةي ئوميَدبةخشي ئةو ذن و ثياوانةي تازة رزطاركراببوون و ئاهةنطيان دةطيَرا.\nمن طةرِامةوة بؤ بةغداديَكي سريالي لة يةكةم رؤذةكاني بيَسةروبةري رزطاريدا.\nشةقامةكان دةنطياندةدايةوة بة خؤثيشانداني هةرةمةكي. خةلَكي طؤراني" مةرط بؤ سةدام"يان دةضرِي و عةشاماتةكة بة شانوبالَي سةربازة هاوثةيمانةكانياندا هةلَدةدا وةك ثالَةوان دةيانناساندن. بيَوةذن و هةتيوةكان كة قةدةغةبوو ليَيان ثرسةي ئاشكرا دابنيَن لة سايةي رذيَمي سةدامدا، لةسةر شةقامةكان ئةيانلاواندةوة بؤ ئةو كةسة ئازيزانةي 20 سالَ لةمةوثيَش كوذرابوون. لة حةسرةتي هةست بة ئازاديدا، خةلَكي وةكو شيَت وابوون هةموو ياساكاني هاتوضؤيان دةشكاند، سةدان خةلَك بةخؤشحالَيةوة تالآنييان دةكرد.\nلةرووكةشدا وةك ئةوة وابوو كة من ويَنام دةكرد، بةلاَم لةماوةي ئةو ضةند مانطةي لة بةغداد بةسةرم برد، زؤر لةسةرخؤ دركم بةوةكرد كة لةسةر ئاستيَكي قولَتر ئةوة عيَراقيَك بوو كة هةرطيز من نةمدةناسي و هةرطيز تةسةوريم نةدةكرد.\nدواي ضةندين سالَ هةلَمةتكردن بؤ ئازاديي عيَراق، ثيَموابوو من كؤمةلَطةي عيَراقي دةناسم، هةروةك زؤر لة هاوكارانم لة تاراوطة. ئيَمة ويَناي كؤمةلَطايةكمان دروستكردبوو كة بةشيَوةيةكي سادة دابةش كرابوو بةسةر دوو نةوةدا. ئيَمة تةسةورمان دةكرد نةوةي كؤن نةوةيةكي كؤنةثةرستبن، تةواو ثةروةردةكراون بة ئايدؤلؤجياكاني بةعس و ناتةندروستانة دذي ديموكراتيةت بن. ئةوان بةربةرةكاني بةهاكاني ئازاديي و يةكسانييان دةكرد. هةروةها ثيَمانوابوو كة نةوةيةكي طةنجي ووريا و ثرِ ووزة هةبيَـت، كة ثرِ بيَت لة دنيابيني بؤ ئايندةيةكي باشتر و زياتر بةرهةمهيَن.\nواقيع زؤر لةمة ئالَؤزتر بوو و زؤرلةوةش قورسترة بتوانريَت بطويَزريَتةوة.\nكةميَك لة ئيَمة لة دةرةوةي ولاَت، دركمان بةوةكردبوو كة ئةو ثرؤسة قوولَ و لةسةرخؤية عيَراقي طؤريوة بؤ بةها ناوةكييةكاني خؤي. ئيَمة ئةوةمان نةبينيبوو كة رذيَمي بةعس بؤ ماوةي زياتر لة سيَ دةية كاري كردووة بؤ لةناوبردني ستراكضةري دابونةريتي بةهاكاني كؤمةلَطاي عيَراقي. لة هاويني 2003دا بؤماندةركةوت كة هةموو ثيَكهيَنةرة طرنطةكاني كؤمةلَطاي عيَراقي خرابووةطةرِ بؤ خزمةتكردن و ثاريَزطاريكردني شويَني ئةوانةي ثلةوثايةيان هةبووة.\nرووخاندني رذيَم كاري كةمي كرد بؤ هيَنانةدةرةوةي ئةو كةسانة لةو شويَنة باشانةي تيَيدابوون.\nحزبي بةعس ريَبازيَكي ضوار-لايةنةي بةكارهيَنا بؤ طؤريني دامةزراوةكاني ولآت لةثيَناوي خزمةتكردني ثيَويستيةكاني خؤيدا.\nسةرةتا طؤميَكيان لة خةلَكاني دلَسؤز دروستكرد. ئةمةش بةدةستهيَنرا لةريَي ثرؤسةي لة شارنيشنكردني دةستكردةوة كة تيايدا ثياوة طةنج و هةذار و نةخويَندةوارةكان، كة بةشيَوةيةكي سةرةكي سةر بة طوندةكاني رؤذئاواي عيَراق بوون، دادةمةزريَنران بؤ كاركردن لة دةزطا حكوميةكاندا بةتايبةتي لة سوثا و دامةزراوة ئةمنيةكاندا. ئةم ثرؤسةية هيَزي دةولَةتي خستةدةستي ئةو كةمايةتيية نةمةييوانةي كة سوثاسطوزاري ئةو بارة تازةية بوون و بةثةرؤش بوون بةهةر نرخيَك بيَت ثاريَزطاريكردن لة و ئيمتيازاتانة بكةن كة دةستيانكةوتبوو.\nدووةم، ئابوري عيَراق خراية ذيَر كؤنترؤلَي رذيَمةوة لةريَي لةناوبردنيَكي سيستماتيانةي كؤمةلَطةي كاروباري باو. زؤر ئيشوكاري سةركةوتوو كران بة حكومي. دواي ئةوةي ئةمة بةدةستهيَنرا، خاوةنكارة ئاست مامناوةندةكان زؤرجار بةهةلَة تؤمةتي تاوانيان دةدراية ثالَ و كارةكانيان دةستيبةسةردادةطيرا. هةموو ئةو شتة بةنرخانةي كة ئيَستا مولَكي حكومةتن ، كرابوون بة ئةهلي و بة نرخيَكي داشكاو دةفرؤشران بة ئةنداماني بنةمالَةي سةدام حسيَن و دلَسؤزة بةوةفاكاني. ئةنجامي كؤتايي بريتيبوو لةئابوورييةكي مؤنؤثؤلايزكراوي ثاريزراوي دةولَةت كة بةتةواوي لةلايةن ثشتيواناني رذيَمةوة كؤنترؤلَكرابوو.\nلايةني سيَيةم طةرِان بوو بةدواي كؤنترؤلَكردني ريَطةكاني ثةروةردة ئةويش لةريَي زنجيرةيةك ثرؤسةوة. سةرةتا، قوتابياني قؤناغي ئامادةيي كة دايك و باوكيان بة "هاوريَياني سةرؤك" "ثالَةواناني دايكي شةرِةكان" يان "ئةنداماني لقة سةربازيية ديارةكاني وةك طاردي كؤماري تايبةت" دادةنران، لةسةدا بيستي نمرةي زيادةيان ثيَدةدرا لة تاقيكردنةوةكانياندا.\nئاستي وةرطرتن لة كؤليذة ثلةبةرزةكاندا، وةكو ثزيشكي، لة سةدا سةد بةرةو ذوورتر بوو، بةو ثيَيةس سنوردار بوو بؤ ثشتيواناني رذيَم.\nجطةلةوةش، وةرطرتن لة هةنديَك كؤليذةكان، بؤ نموونة كؤليَذي زانستة سياسيةكان يان ثةروةردةيي مامؤستايان تةواو سنورداربوو بؤ تةواوي ئةنداماني حزبي بةعس. لة كؤتاييدا، ثةيمانطا ثةروةردةيية دةستةبذيَرةكان، وةك زانكؤي سةدام، تةنها كراوةبوون بؤ ئةنداماني رذيَم و خيَزانةكانيان.\nلايةني ضوارةم و كؤتايي بريتيي بووة لة ضةوساندنةوةي درندانة و سزاداني بةكؤمةلَي هةموو جؤرةكاني ئؤثؤزيسيؤن. ئةنداماني طروثة "طومانليَكراوةكان"ي وةك كوردةكان يان شيعةكان، بةشيَوةيةكي سيستماتيكي و بةناضاري لة سةر كارة حكوميةكانيان لادةبران و دلَسؤزاني حزبيان لةشويَني ئةوان دادةنا كة عادةتةن عةرةبي سونني بوون. جطةلةوةش، زؤر ماف و ئيمتياز وةكو موضةي خانةنشيني، كارتي بايعي، و تةنانةت مافي مولَكايةتي هةلَثةسيَرابوو بؤ ئةو ريَكخراوانةي طومانيان ليَدةكرا.\nدةرئةنجام، دواي 30 سالَ، كؤمةلَطايةكي ضينايةتي دروستبووة كة بةقولَي ثارضةثارضة كراوة بة هيَلةَكاني ناوضةيي، ئةتني و مةزهةبي. ئةو ذمارة كةمانةي ئيمتيازاتيان هةبووة باش خويَندةوارن سةرضاوةي دارايي بةنرخيان هةية لةطةلَ ئيشي مووضة بةرزي حكومي و ئةهلي. زؤرينة بيَبةش و زؤر ضةوساوةكةش خويَنةواريان كةمترة، رةنطة تؤزيَك زياتر بيَت لةو ئيرادةيةي كة ثيَويستة بؤ ذيان.\nمن و زؤر لة هاوريَياني تاراوكة طةرِاوينةتةوة بةو ئوميَدةي يارمةتي دروستكردني عيَراقيَكي نويَ بدةين، بةلآم ئةمرؤ هةست دةكةين رووبةرووي دةستةبذيَريَكي سةنطةرطرتوو دةبينةوة كة جةنط ثيَيان نةطةيشتوة. رةنطة رذيَمي سةدام رؤيشتبيَت لةطةلَ ئةوانةي رذيَمةكةيان زؤر بة درندانة دةسةثاند- دةزطا سةربازي و ئةمنيةكان- بةلآم زؤربةي دلَسؤزةكاني ئةم رذيَمة بة شيَوةيةكي بةرفراوان لة شويَنة ثلةبةرز و باشةكانيان لة كؤمةلَطادا ماونةتةوة.\nئيَستا، لة كاتيَكدا من عيَراق بةجيَدةهيَلَم تا بطةريَمةوة بؤ مالَةكةم لة لةندةن، ديسانةوة ويَنةكاني كاولكاري و ناعةدالةتي جاريَكي تر ميَشكميان لةكارخستووة.\nمن دةثرسم كةي و ضؤن عيَراق ئازاد دةكريَت.\nعةمار ئةلشابةندةر، كؤمةلَناسيَكي نيشتةجيَي لةندةنة، لة عيَراق لة دايكبووة و نزيكةي سي سالَة لة تاراوطة دةذي. لة كؤتايي جةنطةوة لةطةلَ دامةزراوةي عيَراقدا كار دةكات و ثيَويست دةكات لة تشريني يةكةمدا بطةريَتةوة بؤ لةندةن.