لەسەدا ٦٠ی ئەمریکییەکان لە ترەمپ رازیی نیین\nلە ئەمریکا رێژەی ئەو دەنگدەرانەی لە سەرۆکی وڵاتەکەیان، دۆناڵد ترەمپ رازی نین، گەیشتووەتە لەسەدا ٦٠.\nلە راپرسییەکدا کە لە لایەن رۆژنامەی واشنتۆن پۆست و کەناڵی ئەی بی سی نیوزەوە ئەنجامدراوە، ئەوە دەرکەوتووە کە زیاتر لە نیوەی دەنگدەرانی ئەمریکا دژی دۆناڵد ترەمپ-ن.\nلە راپرسییەکەدا پرسیاری ئەوە لە بەشداربووان کراوە کە "ئایا ئەو ئەرکانەتان پێخۆشە کە ترەمپ وەک سەرۆک ئەنجامیان دەدات؟" لە وەڵامدا لەسەدا ٦٠ بەشداربووان بە "نەخێر" و لەسەدا ٣٦یان بە "بەڵێ" وەڵامیان داوەتەوە.\nراپرسییەکە لەنێوان رۆژانی ٢٦ بۆ ٢٩ی ئاب و لەدوای ئەو هەفتەیە ئەنجامدراوە کە بەڕێوەبەری پێشووی هەڵمەتی بانگەشەی ترەمپ، پاوڵ مانافۆرت بە تۆمەتی ساختەکردنی دۆکیومێنتی باج و بانک دادگایی دەکرێت و پارێزەری پێشووی ترەمپ، مایکڵ کۆهێن، دانی بەوەدا نا کە بەشێوەیەکی نایاسایی و بەمەبەستی بێدەنگکردنیان پارەی داوەتە ئەو ژنانەی دۆناڵد ترەمپ پەیوەندیی سێکسیی لەگەڵدا ئەنجامداون.\nهاوکات لەسەدا ٤٩ی بەشداربووانی راپرسییەکە بە پێویستی دەزانن کۆنگرێسی وڵاتەکەیان دەست بەو پرۆسەیە بکات کە رێگە دەدات ترەمپ دادگاییبکرێت و لە کارەکەی دووربخرێتەوە و لەبەرامبەردا لەسەدا ٤٦یان دژی دەستپێکردنی ئەو پرۆسەیەن لە لایەن کۆنگرێسەوە.


ئەردۆگان تووشی (شێتی گەورەیی) بووە … رەزا شوان – Dengekan\nbyRaza Shwan\tAugust 5, 2017\tGeneral\nگەر بە مێژووی دوور و نزیکی دەسەڵاتداران و فەرمانڕەوایانی وڵاتاندا بچینەوە، ئەومان بەرچاو دەکەوێت، کە چەندین شا و سەرکردە و دەسەڵاتدار و فەرمانڕەوا و پلەبەرزی سەربازی، تووشی لە خۆبایی و ڤایرۆسی شیتی گەورەیی بوون، کە خۆیان بە سێبەری خوا لەسەر زەویدا دەزانین. لەو خەیاڵ و ئەقڵییەت و وەهمە پووچەشدا بوون؛ کە ئەمان جیاوزن و خاوەنی توانایەکی بەدەرن و هەرگیز لە ژیانیاندا نابەزن و شکست ناهینن، شایەنی ئەوەش نین کە رەخنەیان لێبگرن. یا پێیان بڵێن ئێوە پێتان خوار داناوان. نموونەی ئەو سەرکردە دیکتاتۆرە ملهوڕە گۆڕبەگۆڕە تووشبوانەی شێتی گەورەیی و دەسەڵات وەکو: هۆلاکۆ، جەنگیزخان، هیتلەر، سەدام ، نیرۆن، مۆسۆلینی، ستالین، ناپلیۆن، قەزافی، تشاوتشیسکۆ، میلۆشیڤیچ، تەتاتورک… تاد.\nPrevious نامەی نێوان ئەدیبان سەباح ڕەنجدەر\nNext ئیتر دڵم وێرانه كه‌لاوه‌یه‌كی نیشتیمانه … چنوور نامق


جیاكردنه‌وه‌ی سه‌رمایه‌داری و مۆدێرنیته – ئازادیی کۆمەڵگە\nماڵه‌وه/فەلسەفی/وەرگێڕان/جیاكردنه‌وه‌ی سه‌رمایه‌داری و مۆدێرنیته\nجیاكردنه‌وه‌ی سه‌رمایه‌داری و مۆدێرنیته\n0 14 12 خوله‌ك پێشتر بینراوه\nو . ئاماده‌كردنی: لوقمان عه‌بدوڵڵا\nبه‌گوێره‌ی گیدنس بۆ یه‌كه‌مجار له‌مێژوودا سه‌رمایه‌داری له‌ئه‌وروپا سه‌ریهه‌ڵداوه، بێگومان زۆرینه‌ی زۆری زانا كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كانی ئه‌وروپا له‌مباره‌وه هاوفیكرن. بەگوێرەی ئەوانە له هیچ شوێن و قۆناخێكی مێژوودا پەرەسەندنێکی هاوشێوه‌ی ئەمە نه‌بینراوه. ئه‌و سه‌رمایه‌داریه‌ی باس ده‌كرێت سه‌رمایه‌داری ئه‌مستردام ـ هۆڵه‌ندا و له‌نده‌ن ـ ئینگلته‌رایه كه له‌سه‌ده‌ی شازده‌هه‌م وه‌ك ناوه‌ندی هێزی هه‌ژموونگه‌رایی جیهان هه‌ڵكشاوه. به‌شی واقیعی لێره‌دا شاراوه‌یه كه ئه‌مستردام و له‌نده‌ن له‌م سه‌ده‌یه به‌دواوه هه‌ژموونگه‌رایی شارستانیه‌تی ناوه‌ندی جیهانی كلاسیكیان وه‌رگرتووه. هه‌رچی سه‌باره‌ت به بابەتی چۆنیه‌تی گواستنه‌وه‌ی هه‌ژموونگه‌راییه، مێژووی جیهان به‌رفراوانترین ماتریاڵی ده‌رهه‌ق به‌م قۆناخه له‌به‌ر ده‌ستدایه، ته‌نانه‌ت به‌رفراوانترین تاقیگه‌ی هه‌یه. نه ده‌رفه‌تی دووباره‌كردنه‌وەی ئەوانەی هه‌یه، نه پێویستی به‌مه ده‌كات، ته‌نیا ئاماژه‌ی پێده‌كه‌ین. له به‌رگه‌كانی پێشووتری بەرگرینامەکەمدا تۆزێك باسی ئەم بابەتەمان كردبوو. لایه‌نه هه‌ڵه‌و ناته‌واوه‌كانی ئه‌م دەستنیشان کردنەش گرنگی خۆی هەیە.\nأ ـ بانگه‌شه‌ی تاكانه‌یی سه‌رمایه‌داری راست نییه، به‌شێوه‌یه‌كی به‌رفراوان شیکارم کردبوو كه یه‌كه‌مین پاوانی سه‌رمایه له په‌رستگا (زه‌قوره له‌وانه‌یه یه‌كه‌مین بانك و كارگه بێت)ی کاهینی سۆمه‌ر پێكهاتووه. گرێدراو به‌مەشە‌وه به دڵنیاییه‌وه دەکرێ بڵێین له پێكهاتنی یه‌كه‌مین هه‌ژموونگه‌رایی سێیانه‌ی شار ـ چین ـ ده‌وڵه‌تدا به شێوه‌ی پاوان قه‌رزداری سۆمه‌ریه‌كانن. به‌تایبه‌تیش دوای خوێندنه‌وه‌و ئاشنابوونم به بۆچوونه‌كانی ئه‌ندری گونده‌ر فرانك و هاوڕێ نزیكه‌كانی ده‌رهه‌ق به شارستانیه‌تی ناوه‌ندی و سیسته‌می دونیا، بڕوام به بۆچوونه‌كانی خۆم تۆكمه‌و پته‌وتر بوو. بەڵام به سووربوونه‌وه ئاماژه به‌وه ده‌كه‌م كه پاوانی ده‌سه‌ڵاتیش شێوه‌یه‌كی جیاوازتری پاوانی سه‌رمایه‌یه. جه‌ختم له‌سه‌ر ده‌رككردن به‌و خاڵه كرده‌وه كه دەسەڵات یه‌كێك له چوار چه‌شنه سه‌ره‌كیه‌كانی كه‌ڵه‌كه‌كردنه. یه‌كه‌مین پاوان له‌سەر كشتوكاڵ ئاواكراوه كه به‌رهه‌مه‌كه‌ی زیادی كردووه. له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ناوچه‌كه زێدە – بایی كردووه به ناچارییه‌ك، ده‌رفه‌تی په‌ره‌سه‌ندنی پاوانی بازرگانیش ره‌خساوه. هه‌روه‌ها یه‌كه‌مین پاوانی پیشه‌سازی له‌سه‌ر پیشه‌كاره‌كانی شار ـ په‌رستگا جێگای باس بوو. هه‌رچی فه‌رمانڕه‌وایه‌تی شاره كه له‌بواری سه‌ربازی و ئیداریدا ئه‌ركی وه‌رگرتبوو، له پێگه‌ی به‌هێزترین پاوانی ده‌سه‌ڵاتدا بوو كه لەگەڵ سێیانه‌كه‌ی سه‌ره‌تا له‌ناو په‌یوه‌ندیه‌كی توندو تۆڵدا بوو. جیاوازی راده‌و ئاستی هێزه‌كانیان په‌یوه‌ندی هه‌ژموونگه‌رایی ده‌كرد به ناچارییه‌ك. لەکاتێکدا سه‌ره‌تا هه‌ژموونگه‌رایی کاهینە‌كان به‌هێز بوو، دواتر به‌ڕیزه ئه‌و دۆخه گۆڕانكاری به‌سه‌رداهات. به‌كورتی كاراكته‌رو خه‌سڵه‌تی پاوان و هه‌ژموونگه‌رایی هه‌ر له قۆناخی ئاواكردندا لە ئارادایە. له به‌رگه‌كانی پێشووتری بەرگرینامەکەمدا هه‌وڵمدا په‌ره‌سه‌ندنه مێژووییه‌كه‌ی ئەم راستینەیە له شێوه‌ی ئه‌ڵقه‌ی سه‌ره‌كی پێشكه‌ش بكه‌م. هه‌روه‌ها ده‌ستنیشانكردنێكی زۆر گرنگ سه‌باره‌ت به پاوانه‌كانی شارستانیه‌ت ئه‌وه‌یه، چه‌نده له‌نێوان خۆیان له‌ناو ناكۆكی و پێكداداندا بن، به‌ڵام به‌رامبه‌ر ده‌ره‌وه (هێزه‌كانی شارستانێتی دیموكراتی) به یه‌كه‌وه‌و به سیفه‌تی ئه‌ڵقه مێژووییه‌كانی زنجیرێك ده‌جووڵێنه‌وه. ئه‌گه‌رمیراسی ئه‌وانه‌ی پێشووتر له ئارادا نه‌بێت هیچ شارستانیه‌تێك سه‌ریهه‌ڵنه‌ده‌دا. باسی سیسته‌مێكی شارستانیه‌تی ناوه‌ندی ده‌كه‌م نه‌ك شارستانیەتی چین و ئینكاكان.\nپێشتر هه‌وڵمدا به‌درێژی باسی چیرۆكی پێكهاتنی ئه‌ڵقه‌ی شارستانیه‌تی ئه‌وروپا بكه‌م. به گرنگیه‌وه ئاماژه‌م به په‌یوه‌ندیه‌كه‌ی لەگەڵ شارستانیه‌تی خۆرهه‌ڵات (ته‌نانه‌ت لەگەڵ نیولیتیكه‌كه‌ی) و رۆڵی گوێزه‌ره‌وه‌ی ڤێنسیا بۆ بەهاکان كرد كه نزیكه‌ی سێ سه‌ده به‌رده‌وام بوو. گرنگترین خاڵ كه ده‌توانرێت سه‌باره‌ت به تاكانه‌یی شارستانیه‌تی (به واتای مۆدێرنیته‌كه‌ی) ئه‌وروپای دوای سه‌ده‌ی شازده‌هه‌م بانگه‌شه‌ی بۆ بكرێت ماهیه‌تی پاره ـ سه‌رمایه‌یه كه پێگه‌یشتووتره. بێگومان له‌م سه‌ده‌یه بەدواوه پاوانی پاره ـ سه‌رمایه یه‌كه‌مین پاوانی هه‌ژموونگه‌رایی خۆی له ئه‌وروپا ئاواكردووه. له‌م لایه‌نه‌وه ده‌شێت باس له تاكانه‌یی و بێ هاوتابوونی بكرێت. به‌ڵام راستیه‌كی حاشاهه‌ڵنه‌گره كه ناتوانرێت بگووترێت ئه‌وروپا لانكه‌ی پاره ـ سه‌رمایه‌یه‌و ئه‌و قۆناخه‌ش مێژووه‌كه‌یه‌تی. چونكه یه‌كه‌مین شته‌كانی له پاره ده‌چوون زۆر به‌ر له شارستانیه‌ت هەبوون. ئه‌و پسپۆڕانه‌ی توێژینەوە سەبارەت بەچاخه‌كانی یه‌كه‌م(كۆن) دەکەن، له‌و باره‌یه‌وه هاوفیكرن كه ئۆبسیدیه‌ن و مادده هاوشێوه‌كانی رۆڵی یه‌كه‌مین پاره‌یان بینیوه. چه‌ندین مادده‌و شتوومه‌كی به‌نرخ له كۆمه‌ڵگاكانی كۆمۆنه‌ی سه‌ره‌تاییدا رۆڵێكی هاوشێوه ده‌بینن. هه‌ر كه‌سێك که په‌یوه‌ندی به‌م بابه‌ته‌وه هه‌بێت ده‌زانێت لێدانی یه‌كه‌مین سکه‌ی دراو ـ پاره، دراوه زێڕیه‌كانی كریوزۆسی پادشای لیدیا بووه كه له‌سه‌ده‌ی حه‌وته‌می پ.ز له رۆژهه‌ڵاتی ئیجه ئاواكراوه. ده‌توانرێت هه‌مان شت سه‌باره‌ت به كه‌ڵه‌كه‌كردنی پاره- سه‌رمایه‌ش بگووترێت. چونكه كه‌ڵه‌كه‌كردن (كۆكردنه‌وه) نه‌ریتێكی زۆر كۆنه. له‌م چوارچێوه‌یه‌دا به‌درێژایی مێژوو كانزاو مادده به‌نرخه‌كان كۆكراونه‌ته‌وه. تۆماره شوێنه‌وارناسیه‌كان له‌م باره‌وه نموونه‌یه‌كی زۆری پێشكه‌ش كردووین. گوته‌ی”هێنده‌ی قارون ده‌وڵه‌مه‌ند” ئه‌م راستیه ده‌رده‌بڕێت. هیچ شتێك وه‌ك قاروونه‌كانی ئاشوور (پاره، بازرگانی، بازاڕ، واتایه‌كی هاوشێوه‌ی كۆگای به‌رهه‌مه‌كانی هه‌یه) به‌شێوه‌یه‌كی ره‌سه‌ن و سه‌رنجڕاكێش به‌كارهێنانی پاره ـ سه‌رمایه به ئامانجی قازانج روون ناكاته‌وه. چه‌ندین شاری رۆژهه‌ڵاتی هه‌ن كه هه‌زاران ساڵ به‌ر له ڤێنسیا، ئه‌مستردام و له‌نده‌ن رۆڵی لانكه‌ی پاره ـ سه‌رمایه‌یان بینیوه.\nئه‌و تایبه‌تمه‌ندیه‌ی له پاره ـ سه‌رمایه‌ی ئه‌وروپادا تاكانه‌یه، هه‌ڵكشانێتی و بۆ یه‌كه‌مجار ئاواكردنی هه‌ژموونگه‌راییه‌كه‌یه‌تی. كارل ماركس ئه‌م چه‌شنه هه‌ژموونگه‌راییه‌ی سه‌رمایه‌و مۆرك لێدانی له مۆدێرنیته به ئه‌رێنی و رۆڵێكی پێشكه‌وتنخواز هه‌ڵده‌سه‌نگێنێت. كاتێك والرشتاینیش ئه‌م هه‌ژموونگه‌راییه به‌و شێره ده‌چوێنێت كه له‌قه‌فه‌س ده‌ركه‌وتووه، به بایه‌خه‌وه پێویستی ئاماژه‌كردن به رۆڵه ئه‌رێنیه‌كه‌ی ده‌بینێت. ته‌نانه‌ت كاتێك هۆكاره‌كانی سه‌رهه‌ڵدانی ئه‌م هه‌ژموونگه‌راییه به لاوازبوونی كڵێساو پادشایه‌تییه‌كان و داگیركاری مه‌غۆله‌كان له رۆژهه‌ڵات ده‌به‌ستێته‌وه، وه‌ك بڵێی دان به‌وه داده‌نێت كه رووبه‌ڕووی نیشانه‌ی پرسیاری گه‌وره بۆته‌وه. وه‌ك ده‌ره‌نجام به خاڵێك گه‌یشتووه كه بژاره‌كه‌ی بۆ مێژوو به‌هیچ شێوه‌یه‌ك باش نییه. ئێره ئه‌م شوێنه گونجاوه نییه كه ئاماره تۆقێنه‌ره‌كه‌ی چوار سه‌ده‌ی پاره ـ سه‌رمایه هەڵڕێژرێت و بخرێتە روو. به‌ڵام ته‌نیا كاتێك ژماره‌ی كوژراوو برینداری شه‌ڕه‌كان، ژماره‌و ماوه‌ی شه‌ڕه‌كان، ئه‌نجامه وێرانكاریه‌كانی قه‌یرانه ئابووریه‌كان، راده‌ی بێ‌كاری و هه‌ژاری، گرنگترینیشیان بەشی لە وێرانكردنی ژینگه‌و كاره‌ساته‌كان تۆمار بكرێت، ئه‌و كاته شیمانه‌كردنی چۆنیه‌تی ئه‌و هه‌ژموونگه‌راییه هێنده زه‌حمه‌ت نییه كه رووبه‌ڕوومان بۆته‌وه.\nب ـ ئه‌و بانگه‌شه‌ی مۆدێرنیته‌ی پشتبه‌ستوو به سه‌رمایه‌داریی وه‌کو تاقانه ده‌بینێت، بانگه‌شه‌یه‌کی ناته‌واو و هه‌ڵه‌یه. ئه‌م بانگه‌شه بانگه‌شه‌ی زانستی كۆمه‌ڵایه‌تیه که ته‌وه‌ره‌و ناوه‌نده‌که‌ی ئه‌وروپایه‌و زۆر به‌رفراوان و ئابلۆقه‌ده‌ره. به‌و سیفه‌ته‌ی سیسته‌می ـ جیهانییه ئه‌ویش له‌میانه‌ی به ئه‌به‌دیكردنی هه‌بوونی خۆی و دانانی گه‌مارۆدانه‌كه‌ی به “كۆتایی مێژوو” و “دواگوته‌ی” حه‌قیقه‌ت، له شارستانیەتەکانی سه‌رده‌مه‌كانی پێش خۆی كه‌متر نییه. ته‌نانه‌ت له‌رێگای چەکی زانستیه‌وه ئەو بانگەشەیە مسۆگه‌رتر دەکات. هه‌رچی هه‌ژموونگه‌رایی ئایدیۆلۆژی لیبڕالیزمه له‌رێگای پاوانه میدیاییه گرێدراوه‌كانی خۆیه‌وه هه‌موو هه‌وڵوكۆششی خۆی خستۆته‌گه‌ڕ بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌م بانگه‌شه‌یه گشتگیربکات و به‌سه‌ر ته‌واوی مرۆڤایه‌تیداو قۆناخێك له‌ناوچاخدا (سه‌رده‌می راگه‌یاندن و زانیاری) بئافرێنێت و وه‌ك حه‌قیقه‌تێكی هاوبه‌ش به‌ڕێوه‌ی ببات. له‌كاتێكدا گرنگی به‌وه ده‌دات كه له‌بواری ناوه‌ڕۆك و شێوه‌دا راستی له‌ناو ره‌هه‌نده مێژووییه‌كه‌ی پێشكه‌ش بكات، له ئاواكردنی فیوچه‌رۆلۆژی”ئایینده‌ناسی” یه‌كی دابڕاو له رابردوو و رۆژی ئه‌مڕۆمان دوا ناكه‌وێت. به‌شێوه‌یه‌كی سه‌یر، ئێستاگه‌راییه. دروشمی “ئێستا بژی، ئه‌وه‌ی تر پووچه” وه‌ك باوه‌ڕییه‌كی بنه‌ڕه‌تی په‌سه‌ندو جێبه‌جێ ده‌كرێت. ئه‌و لیبڕالیزمه نوێیه‌ی له میانه‌ی چه‌مكی ئاوێتەگەرایی سه‌رجه‌م قاڵبه ئایدیۆلۆژیه‌كانی فیكره كۆن و نوێكان پێكیهێناوه، به‌شێوه‌یه‌كی زۆر خراپتر دوا هه‌لومه‌رج و كه‌ش و هه‌وای رۆما به بیر مرۆڤ دێنێته‌وه. سێیانه‌ی ـ وه‌رزش، سێكس، هونه‌ر ـ له لوتكه‌ی قۆناخی به ئایدیۆلۆژیابووندان. ره‌هه‌ندی ئایینی به هه‌موویان دراوه. له رۆژگاری ئه‌مڕۆماندا دۆزینه‌وه‌ی ئایینی دووه‌م زه‌حمه‌ته كه له رێوڕه‌سمه‌كانی ئایینی ستادیۆمی تۆپی پێی رۆژی ئه‌مڕۆمان هۆشبه‌رتر بێت. لەبواری بە پیشه‌سازیکردنی هونه‌ریشدا ره‌وش و په‌ره‌سه‌ندنی هاوشێوه جێگای باسه. ته‌نانه‌ت هه‌ست و ره‌مه‌كێكی خۆڕسكی وه‌ك زایه‌ندیش بۆ پیشه‌سازی سێكس وه‌رچه‌رخێنراوه. سێکس یش کە كاریگه‌ری هۆشبه‌رانە (ئه‌فیۆن)ی هەیە به‌لای كه‌مه‌وه هێنده‌ی سپۆڕو هونه‌ر كراوه به ئایین. ناوبردنی ئه‌م سێیانه به رێوڕه‌سمی ئایینه‌كانی مۆدێرنیته‌ی سه‌رمایه‌داری له جێگای خۆیدا ده‌بێت. ئایینگه‌رایی رادیكاڵیش كه به ناوی سەردارێتی ئایین کەوتۆتە رێ، سه‌رباری ئه‌وه‌ی خۆی وه‌ك دژه ـ مۆدێرن پێشكه‌ش ده‌كات، به‌ڵام مه‌یلێكی مۆدێرنیته‌یه.\nكاتێك له قووڵاییه‌وه ته‌ماشای ئه‌و مۆدێرنیته‌یه بكرێت كه مۆركی سه‌رمایه‌داری پێوه‌یه، ئه‌وا ده‌ركی پێده‌كرێت كه بێ باوه‌ڕترین جۆره به‌خۆی. هێنده په‌نابردنی بۆ پێكه‌وه لكاندن و ئاوێتەگەری ئه‌و راستیه ده‌سه‌لمێنێت. هه‌رچه‌نده پۆست مۆدێرنیزم وه‌ك به‌رهه‌مێكی ئه‌م باوه‌ڕ به‌خۆنه‌بوونه سه‌ریهه‌ڵداوه، به‌ڵام نه‌بوو به ئه‌ڵته‌رناتیفی مۆدێرنیته. ته‌نیا داخوازیه‌كه‌ی كردنه‌وه‌ی په‌نجه‌ره‌یه‌ك بوو بۆ ئه‌و رۆشنبیرانه‌ی له‌مۆدێرنیته بێزار ببوون. له‌بواری شێوازی ژیانیه‌وه تا بینه‌قاقای كه‌وتۆته ناو مۆدێرنیته‌ی سه‌رمایه‌داریه‌وه. ده‌شێ نموونه جۆرییه‌كه‌ی له ئه‌دۆڕنۆی فه‌یله‌سوفدا ببینرێت. ئه‌دۆڕنۆ كاتێك ده‌ڵێت “ژیانی چه‌وت راست ناژیێنرێت” به شێوه‌یه‌كی زۆر كورت مۆدێرنیته‌ی روون كرده‌وه. به‌ڵام له پێشكه‌شكردنی ئه‌ڵته‌رناتیفدا سفر بوو. له‌به‌ر ئه‌م هۆیه‌ش تووشی تووڕه‌یی و په‌رچه‌كرداری لاوانی شۆڕشگێڕ هاتبوو. له راستیشدا لیبڕالیزمی نوێ ده‌یویست ببێته جلوه‌و مه‌كیاژه نوێیه‌كه‌ی مۆدێرنیته كه جلوه‌كه‌ی كه‌وتبوو. به‌ڵام چه‌نده نوێبوونه‌وه‌و لكاندن ئه‌نجامبدات په‌رده‌پۆشكردنی ناكۆكیه‌كانی سه‌رده‌می پاوانی فینانسی جیهانگیری و رزگاركردنی سیسته‌مه‌كه‌ی ئاسان نییه.\nئه‌ندرێ گۆنده‌ر فرانك كاتێك له چوارچێوه‌ی قۆناخی پێنج هه‌زار ساڵه‌ی شارستانیه‌ت پێگه‌و گرنگی شارستانیه‌تی ئه‌وروپا ده‌ستنیشان ده‌كات زۆر له راستی نزیكبۆته‌وه. به‌ڵام سه‌رباری ئه‌وه‌ی خۆیشی له قووڵاییدا ئاگاداری كه‌موكوڕیه‌كانێتی، جگه له هه‌ندێ چوارچێوه‌ی گشتی، رێگه چاره‌یه‌ك یان ئه‌ڵته‌رناتیف پێشناخات و پێشكه‌شیان ناكات. راستتر بڵێین هێشتا هیوای ماوه. لەگەڵ ئه‌وه‌ی فۆڕمۆڵی “یه‌كێتی له‌ناو جیاوازییه‌كان” له‌چوارچێوه‌ی شارستانیه‌تی كلاسیكدا راسته به‌ڵام گشتگیریه‌كی زێده‌ڕۆییانه‌یه. هیچ روونكردنه‌وه‌یه‌كی له‌باره‌ی چۆنیه‌تی جێبه‌جێكردنیه‌وه پێشكه‌ش نه‌كردووه. هه‌رچی هه‌ڵه‌كه‌یه‌تی، هێشتا هیوایه‌كی له‌و جۆره‌ی هه‌یه كه ده‌رفه‌تی ژیانێكی مۆدێرن و جیاواز و باشتر (به تیۆری و كرداری) له‌ناو سیسته‌م له ئارادایه. له‌م لایه‌نه‌وه والرشتاین ئه‌رێنی و رادیكاڵه، هه‌رگیز باوه‌ڕی به چاره‌سه‌ریی له‌ناو سیسته‌مدا نییه. راشكاوانه دووباره‌ی ده‌كاته‌وه كه ئه‌و قه‌یرانه‌ی له ئارادایه سیسته‌ماتیك و بونیادییه، پێشنیار ده‌كات ئه‌ركه رۆشنبیری، ئه‌خلاقی و سیاسیه‌كان له باوه‌ش بگیرێن كه به‌شێوه‌یه‌كی راست ده‌ستنیشانی كردوون. به‌ڵام ناته‌واویه‌كه‌ی له‌وه‌دایه، چاره‌سه‌ری به‌رفراوانی سه‌باره‌ت به پرسیاری كامه سیسته‌م پێشكه‌ش نه‌كردووه. له‌م باره‌یه‌وه ره‌خنه‌دانێكی دڵسۆزانه ده‌دات. ده‌ڵێت “هه‌موومان له په‌رستگا پیرۆزه‌كه‌ی بۆرژوازیدا هه‌مان شه‌ربه‌تمان خوارده‌وه”. هه‌روه‌ها له‌به‌ر ئه‌م هۆكاره ئاماژه به‌و ترسه ده‌كات (به واتا مه‌جازیه‌كه‌ی) كه به‌رامبه‌ر غه‌زه‌ب و نه‌فره‌تی خوداوه‌نده‌كان هه‌یه‌تی. چه‌ندین خاڵ و شتی گرنگ سه‌باره‌ت به راده‌ی وابه‌سته‌یی سه‌رمایه‌ی رۆشنبیری به مۆدێرنیته‌ی سه‌رمایه‌داری و زه‌روره‌تی دابڕانی رادیكاڵ باس ده‌كات، كه پێویسته په‌ندو وانه‌ی زۆری لێوه‌ربگرین.\nئه‌و په‌نده‌ی كه ده‌ڵێت “راكردن له ئه‌جه‌لی له‌چاره‌نووسراو بێ سووده” ڕه‌وشی من ڕوون ده‌کاته‌وه. له “مۆدێرنیته‌ی سه‌رمایه‌داری” رامده‌كرد، به‌ڵام ئه‌و راکردنە به‌س نه‌بوو بۆ ئه‌وه‌ی له ده‌ستی رزگارم بێت. له‌م سۆنگه‌یه‌وه؛ له‌جیاتی ئه‌وه‌ی به‌ده‌ستیه‌وه بمرم، تاقیكردنه‌وه‌ی ئه‌ڵته‌رناتیفه‌كه‌یم زۆر واقیعی و بوێرانه‌تر بینی. به‌مجۆره نه وه‌ك نیچه ته‌نیا به گووتنی راستیه‌كانه‌وه وه‌ستام، نه وه‌ك میشێل فۆكۆش به راگه‌یاندنی مردنی خۆم بەسیفەتی مرۆڤایه‌تی رازی بووم، نه وه‌ك ئه‌دۆرنۆش که نیگه‌ران و زوویر بوو به شێوه‌یه‌كی قه‌ده‌رگه‌رایی گووتم “ئه‌وه‌ی به‌سه‌رت بێت په‌سه‌ندی ده‌كه‌یت”، نه وه‌ك ئه‌ندرێ گۆنده‌ر فرانكیش په‌نابردنه به‌ر دروشمی لێگه‌ڕینی “یه‌كێتی له‌نێو جیاوازیدا “م به‌س بینی. ته‌نانه‌ت بە پێچەوانەی واڵرشتاینیش بڕوام به‌وه نه‌بوو كه دەست نیشانکردنی ئه‌ركی سێیانه‌ی رۆشنبیری، ئه‌خلاقی (ئه‌تیك) و سیاسی به‌سه. بێگومان ئەو کەسایەتیانەی فیکرو فەزیلەت کۆمەکێکی گرنگیان بە تاقیکردنەوەکەم کردو بوێرییان پێبەخشیوە. به‌ڵام ئه‌وه‌ی یه‌كلابۆته‌وه هه‌رگیز گوته‌ی “ژیانی چه‌وت راست ناژیێنرێت” بۆ من جێگای باس نابێت. چونكه هیچ كاتێك ژیانێکم به گوێره‌ی ئه‌م گوته نه‌بووه. زۆر رامكرد، به‌ڵام نه هێزم نه باوه‌ڕیم به‌شی گه‌یشتن به ژیانی مۆدێرنیته‌ی سه‌رمایه‌داری نه‌كرد. چونكه ئه‌وه‌ی ژیانی و به‌كاریگه‌رتر بوو بانگه‌وازی مرۆڤه یاخیبووه‌كه‌ی ناخم بوو كه ده‌یگووت “هه‌راجمان مه‌كه، له هه‌رچیه‌ك ده‌گه‌ڕێیت له خۆتیدا بدۆزه‌وه”. یاخیبوونه‌كانی خۆم ده‌نووسمه‌وه.\nله‌وانه‌یه بپرسن؛ به‌رامبه‌ر به‌م سێیانه‌ی هێزه‌كانی مۆدێرنیته چیت بۆ ده‌كرێت كه پێنج هه‌زار ساڵه هیچ رۆح و هزرێك نه‌ماوه ره‌گی خۆیان تێدا دانه‌كوتابێت، له‌م چوار سه‌د ساڵه‌ی دواییشدا له ده‌ره‌وه‌و ناوه‌وه، له ژینگه‌و هه‌واكه‌یه‌وه تا ده‌گاته ژێر زه‌ویه‌كه‌ی هیچ به‌هایه‌كی كۆمه‌ڵگای نه‌هێشتۆته‌وه كه ده‌ستی بۆ نه‌بردبێت، نه‌یكردبێت به كاڵا، نه‌یكڕیبێت و هه‌راجی نه‌كردبێت، هه‌روه‌ها ملیۆنجار هێنده‌ی سیسته‌مه‌كانی فیرعه‌ون و نه‌مرود خۆی به‌هێز كردووه؟ بێگومان به‌مجۆره پرسیاره‌كه به هه‌ڵه ده‌پرسم. به‌و شێوازه ده‌یپرسم كه مۆدێرنیته گه‌ره‌كیه‌تی. ئامانجم ئه‌وه‌یه بێ نرخی ئه‌و شتانه ئاشكرا بكه‌م كه ئه‌م پرسیاره‌یان هێناوه‌ته ئاراوه‌و گریمانه‌كه‌ی پشت په‌رده‌ش روون بكه‌مه‌وه.\nمن نه تازه‌گه‌ری دیموكراتی ده‌دۆزمه‌وه‌و نه ده‌یئافرێنم. هه‌رچه‌نده سه‌باره‌ت به سه‌رله‌نوێ ئاواكردنه‌وه شتگه‌لێك هه‌بێت كه بیڵێم، به‌ڵام گرنگی پێناده‌م. راستتر، خاڵه گرنگه‌كه له شوێنێكی دیكه‌دا شاراوه‌یه. ئه‌ویش ئه‌مه‌یه‌و لێرانه‌دایه: له‌و كاته‌ی كه‌وا شارستانیه‌تی فه‌رمی ئاواكراوه تازه‌گه‌ری دیموكراتی به‌شێوه‌ی دووالیزم له ئارادایه. له هه‌ر شوێن و زه‌مه‌نێكدا ئه‌م (شارستانیه‌ته) هه‌بێت، ئه‌ویش بوونی هه‌یه. هه‌رچه‌نده شاره‌زاو پرۆفیشۆناڵانه‌ش نه‌بێت ئه‌وه‌ی من هه‌وڵی ئه‌نجامدانی ده‌ده‌م، پێشكه‌شكردنی نرخ و به‌های شایسته‌یه به‌و شێوه ژیاره‌ی (شارستانێتی دیموكراتی نافه‌رمی، ناو گرنگ نییه) كه له هه‌ر زه‌مه‌ن و شوێنێكی شارستانیه‌تی فه‌رمیدا هه‌یه، هه‌روه‌ها پێشخستنی روونكردنه‌وه‌ی سه‌رنج راكێشه ده‌رهه‌ق به ره‌هه‌نده سه‌ره‌كیه‌كانی. جگه له‌مه‌ش مه‌به‌ست پێشكه‌شكردنی پێناسه‌یه ده‌رهه‌ق به ماهییه‌ته‌كه‌ی و شێوه سه‌ره‌كیه‌كانی زهنیه‌ته‌كه‌ی و كۆمه‌ڵگاكه‌ی كه له‌میانه‌ی بونیادو شێوازێكی ژیان له ئارادایه.\nئه‌و شارستانیه‌ت (مۆدێرنیته‌ی سه‌رده‌مه جیاوازه‌كان)ـه‌ی بانگه‌شه‌ی تاقانه‌ییه‌كه‌ی ده‌كرێت، له هه‌ر شوێنێك که ده‌ستی به‌ریكه‌وتووه‌و هه‌ر زه‌مه‌نێك چه‌رخه‌كه‌ی پێیدا تێپه‌ڕیوه، ده‌ركه‌وتنی به‌رامبه‌ر (دژ)ه‌كه‌ی وه‌ك پێویستیه‌كی دیالیكتیكی هیچ لایه‌نێكی نییه مایه‌ی تێگه‌یشتن نه‌بێت. به‌پێچه‌وانه‌وه، ئه‌وه‌ی ده‌ركی پێناكرێت ئه‌وه‌یه بۆچی به‌درێژایی مێژووی شارستانیه‌ت ئه‌و ركابه‌رێتیه سروشتییه دیالیكتیكیه به‌شێوه‌یه‌كی سیسته‌ماتیك گوزارشت نه‌كراوه‌و ده‌نگی به‌رز نه‌كراوه‌ته‌وه. له‌كاتێكدا له سۆمه‌ره‌وه تا میسرو هه‌راپا، له چین و هیندستانه‌وه تا ده‌گاته رۆما هێنده شارستانیه‌ت ئاواكراون، بۆچی هۆز، خێڵ و گڕوپه ئایینییه له ژمارنه‌هاتووه‌كانی بیابانی مه‌زن، بیابانه‌كانی ئاسیا، سیبریاو تا ده‌گاته بیابانی عه‌ره‌بستان وه‌ك لافاو به‌لێشاون، ته‌نگه‌تاو و به‌كۆیله‌كراون نابێت هیچ په‌رچه‌كردار، هزرو بونیادێكی كۆمه‌ڵایه‌تی ركابه‌ریان هه‌بێت؟ ئایا ئه‌مه كارێكه ئه‌قڵ و ویژدان په‌سه‌ندی بكات؟ كاتێك گه‌لان له‌لایه‌ن باڵاده‌ستانی ئه‌و شارانه‌ی هه‌زاران ساڵه ئاوایانكردووه دووچاری هه‌ر جۆره فشارو چه‌وسانه‌وه‌یه‌ك بوونه‌وه، بێ ده‌نگ و ده‌سته‌وه‌ستان بن و سوپاسگوزاری قه‌ده‌ره‌كه‌یان بن؟ ئایا ئه‌مه رێی تێده‌چێت؟\nده‌شێت هه‌زاران پرسیار ده‌رهه‌ق به هه‌زاران ناوچه‌و قۆناخ بكرێت. بێگومان وه‌ڵامیشیان هه‌یه. به‌ڵام ئه‌وه‌ی نییه، بۆچی له هۆنینه‌وه‌و رستنی ئه‌م وه‌ڵامانه‌وه سیسته‌می (ئاواكردنی فیكر، تیۆری) شارستانیه‌تێك ئاوا نه‌كراوه. هه‌روه‌ها بونیاده ركابه‌ره‌كان (راوه‌سته‌ی كۆمه‌ڵگای ئه‌خلاقی و سیاسی) یش هه‌ن. ئه‌و شته‌ی نه‌كراوه‌و نییه‌و سه‌رنج ڕاکێشه، ئه‌وه‌یه ئه‌و په‌یوه‌ندی و هۆگرییه‌ی بۆ هه‌زاران زۆردار، ئیمپراتۆرو پاوانه‌كانی ده‌سه‌ڵات ـ سه‌رمایه پیشاندراوه، ده‌رهه‌ق به سه‌ره‌كیترین دۆخی راوه‌سته‌ی سروشتی كۆمه‌ڵایه‌تی و به‌رامبه‌ر ره‌وشی كۆمه‌ڵگای ئه‌خلاقی و سیاسی و پێشكه‌وتنه‌كه‌ی پیشان نه‌دراوه.\nسه‌باره‌ت به هه‌ر شێوه‌یه‌كی خه‌لیفه، سوڵتان، ئه‌میر، شێخ، شاهنشاو فه‌رمانده‌یه‌كی شارستانیه‌تی ئیسلام كه باش ده‌یانناسین به ورده‌كاریه‌كانیه‌وه چیرۆكیان له‌باره‌وه ده‌نووسرێت و باس ده‌كرێت، به‌ڵام ته‌ریقه‌ت، مه‌زهه‌ب، به‌رخودان، حه‌سره‌ت و باوه‌ڕی ئه‌و باوه‌ڕمه‌ندانه‌ی له سێ كیشوه‌ردا بڵاوبوونه‌ته‌وه یان به‌شێوه‌یه‌كی شایسته ناكرێت به مێژوو یان به چه‌واشه‌كراوی ده‌كرێن به چیرۆك. ئاشكرایه كه لێره‌دا دووالیزم و پێكدادانی ناو شارستانیه‌ت له ئارادایه. به‌ڵام له‌كاتێكدا لایه‌نێكیان به‌شێوه‌یه‌كی بێ سنوور به شان و باڵیاندا هه‌ڵده‌درێت و شكۆدار ده‌كرێن، ركابه‌ره‌كانیان ژێر خاك ده‌كرێن. ته‌نانه‌ت له ژیانی خۆشمدا بوومه شاهێدی ئه‌م دۆخه. چاودێری كوردی عه‌له‌وی، سووننی و ئێزدیم كرد. پێویسته راشكاوانه‌و ئاشکرا بیڵێم شارستانێتی پاڵاوته‌ی هه‌زاران ساڵ، له شارستانێتی ركابه‌ر زیاتر كۆمه‌ڵگای ئه‌خلاقی و سیاسیم له كورده عه‌له‌وی و ئێزدیه‌كاندا بینی. كه‌چی گوته‌و چیرۆكه‌كانی شارستانیه‌تی كلاسیك سه‌باره‌ت به عه‌له‌وی و ئێزدیه‌كان پڕه له سووكایه‌تی پێكردن و ئه‌و ریسواكاریانه‌ی كه ته‌نانه‌ت مرۆڤ به زمانیدا نایه‌ت دووباره‌یان بكاته‌وه. هه‌ڵبه‌ته لێره‌دا مه‌به‌ستم زه‌حمه‌تكێشه سوننیه‌كان، كولتووری هۆزو خێڵه‌كانیان نییه. جێگای ته‌واوی ئه‌م توێژانە له قه‌فه‌سی شارستانیەتدا تازه‌گه‌ری دیموكراتییه. ده‌شێت له هه‌ر شوێن و زه‌مانێك نموونه‌كانی ئه‌مه بخرێته‌ڕوو. وابزانم بۆ رۆشنكردنه‌وه‌ی ئامانجه‌كه‌مان ئه‌مه به‌سه.\nپێویسته ئاماژه به گرنگی روونكردنه‌وه‌ی خاڵێكی دیكه‌ی سه‌باره‌ت به مۆدێرنیته بكه‌م. به واتایه‌ك له واتاكان دەستەواژەی مۆدێرنیته‌ی سه‌رمایه‌داری راست نییه. پێویسته سه‌رنج بده‌ن كه به‌شێوه‌یه‌كی مه‌رجدار زاراوه‌كه به‌كاردێنم. هه‌ر وه‌كو چۆن دەستەواژەی كۆمه‌ڵگای سه‌رمایه‌داری نادیاره‌و مه‌ترسی په‌رده‌پۆشكردنی راستی هه‌یه، له‌وانه‌یه دەستەواژەی مۆدێرنیته‌ی سه‌رمایه‌داریش مه‌ترسیه هاوشێوه‌كانی زیاتربێت. به‌واتا گشتیه‌كه‌ی مۆدێرنیته شێوازی ژیانی كۆمه‌ڵایه‌تی سه‌رده‌مێكه. به سیفه‌تی كولتووری ماددی و مه‌عنه‌وی، ته‌واوی فاكته‌ره‌كانی ته‌كنیك، زانست، هونه‌ر، سیاسه‌ت و مۆدێل له خۆوه ده‌گرێت كه مۆركی خۆی له قۆناخێك داوه. له‌م واتایه‌دا ئه‌گه‌ر مۆدێرنیته بكرێته موڵكی سه‌رمایه‌داری هه‌ڵه‌یه‌كی گه‌وره‌یه، ته‌نانه‌ت له‌میانه‌ی زۆرێك له فاكته‌ره‌كانیه‌وه دژی سه‌رمایه‌دارییه كه پاوانێكه. هه‌روه‌كو چۆن كۆمه‌ڵگای ئه‌خلاقی و سیاسی شێوازی سه‌ره‌كی ژیانی سروشتی كۆمه‌ڵگا به‌گشتی دژی شارستانیه‌ته‌و به‌تایبه‌تیش دژی شارستانیه‌تی سه‌رمایه‌دارییه، ئه‌وا له مۆدێرنیته (تازه‌گه‌ری)شدا راوه‌سته‌یه‌كی هاوشێوه جێگای باسه. كۆمه‌ڵگای مۆدێرن (هاوچه‌رخ) كۆمه‌ڵگای سه‌رمایه‌داری نییه. ئه‌ی بۆچی ده‌سته‌واژه‌ی مۆدێرنیته‌ی سه‌رمایه‌داریم به‌كارهێنا؟ چونكه پاوانی سه‌رمایه‌داری لەگەڵ هاوپه‌یمانه هه‌ژموونگه‌راكه‌ی هێنده‌ی به‌سه‌ر كۆمه‌ڵگادا زاڵه، به‌و ئه‌ندازه‌یه خوازیاره مۆركی خۆی له مۆدێرنیته‌ش بدات كه وه‌ك شێوازی ژیانی قۆناخ په‌سه‌ند كراوه. بە یەکەوە لەگەڵ هاوپه‌یمانه ئایدیۆلۆژی، سیاسی ـ سه‌ربازیه‌كانی وه‌ك بڵێی به‌خۆی ئافرێنه‌رو پێكهێنه‌ری شێوازی ژیانی سه‌رده‌مه. لەرێگای ئامرازەکانی په‌روه‌رده، سه‌ربازگه، شوێنه‌كانی عیباده‌ت و میدیا. له‌ناو هه‌وڵێكی زۆر به سیسته‌مدایه زهنیه‌تێكی باڵاده‌ست ده‌ئافرێنێ كه هه‌ر شتێك پێچه‌وانه ده‌كاته‌وه، ئه‌وه‌ی هی ئه‌و نییه ده‌یكات به هی خۆی. ئه‌گه‌ر هه‌وڵه پڕوپاگه‌نده‌ییه‌كانی له‌م لایه‌نه‌وه سه‌ركه‌وتوو بێت، ئه‌و كاته مۆركی خۆی له كۆمه‌ڵگا یاخود له مۆدێرنیته ده‌دات.\nكاتێك ئه‌نتۆنی گیدنس سه‌رمایه‌داری به‌یه‌كێك له كۆڵه‌كه گرنگه‌كانی مۆدێرنیته داده‌نێت، له‌وانه‌یه ئاگاداری كه‌وتنه ناو دووالیزمێكه‌وه نه‌بێت. ئه‌و پرسیاره‌ی پێویستی به پرسین هه‌یه: كامه‌یان ئه‌وی تریانی ئافراندووه یاخود ده‌ستنیشان كردووه؟ ناشێت بیر له‌وه بكرێته‌وه كه مۆدێرنیته سه‌رمایه‌داری ئافراندووه، وه‌ك سه‌رده‌مێكی تایبه‌تی سروشتی كۆمه‌ڵگا ژیان ده‌كرێت. به‌ڵام كاتێك پاوانه‌كانی فشارو چه‌وسانه‌وه له ژێر ناوو سیفه‌تی شار ـ چین ـ ده‌وڵه‌تدا پێكدێت مۆركی خۆیان له شێوازی ژیانی قۆناخه‌كه ده‌ده‌ن و خوازیارن بیكه‌ن به موڵكی خۆیان. پێویسته په‌سه‌ند بكرێت و دانی پێدا بنرێت كه زیاتر له‌م دۆخه‌دا سه‌ركه‌وتوون. ئه‌وه‌ی رووده‌دات سه‌ركه‌وتنی پڕوپاگه‌نده‌یه. سه‌رده‌مێكی زل و زه‌به‌لاح كراوه‌ته موڵكی حه‌رامزاده‌كان. كاتێك دەستەواژەی مۆدێرنیته‌ی سه‌رمایه‌داری به‌كاردێنین پێویسته به‌رده‌وام ئەو واقیعە ره‌چاو بكرێت. به‌ڵام هیچ كاتێك سروشتی كۆمه‌ڵگا ره‌نگی ته‌واوو شێوازی هه‌بوونی سه‌رمایه‌داری یاخود پاوانێكی دیكه وه‌ك ناسنامه‌ی خۆی په‌سه‌ند ناكات. ته‌نانه‌ت له بواری تیۆریشه‌وه ئاستەمە سروشته‌كانی كۆمه‌ڵگا له خۆیانه‌وه بۆ تۆڕێکی پاوانی فشارو چه‌وسانه‌وه وه‌رچه‌رخێن. هه‌روه‌كو چۆن سه‌لماندمان ناشێت سه‌رمایه‌داری ساف و په‌تی هه‌بێت، ئه‌وا ئاوابوونی شارستانیه‌تی سافیش مه‌حاڵه. ئه‌گه‌ر هه‌ندێ كه‌س بڵێن ده‌كرێ هه‌بێت، پێویسته لێیان بپرسین: ئه‌گه‌ر كۆمه‌ڵگایه‌ك له ئارادا نه‌بێت كه بچه‌وسێندرێته‌وه‌و به‌ڕێوه‌ببرێت، ئه‌ی سێیانه‌ی شار ـ چین ـ ده‌وڵه‌ت ته‌نیا به‌خۆیان چۆن ده‌ژین؟ ساده‌ترینیان ئه‌وه‌یه، چۆن به‌رده‌وامی به ژیانی ماددی خۆیان ده‌ده‌ن؟ لەوانەیە ئه‌مانه مۆركی خۆیان له سروشتی كۆمه‌ڵگای قۆناخ بده‌ن، له‌وانه‌یه ئیستیغلالیشی بكه‌ن. به‌ڵام كاتێك ئه‌وروپا جێگای باس بوو ناتوانین رێنسانس، ریفۆرم و رۆشنگه‌ری بكه‌ینه موڵكی سه‌رمایه‌داری. چونكه هیچ كاتێك سه‌رمایه‌داره‌كانی ـ پاره‌و ده‌سه‌ڵاته‌كان ئافرێنه‌ری رێنسانس نه‌بوون، به‌ڵام هه‌موو كاتێك خواستوویانه به‌هێزی ده‌سه‌ڵات و پاره مۆركی خۆیانی لێبده‌ن. چونكه باش ده‌زانن ئه‌گه‌ر له‌مه‌دا سه‌ركه‌وتووبن ئه‌وا پاره‌و ده‌سه‌ڵاتێكی زیاتر به‌ده‌ستدێنن.\nكۆمه‌ڵگاش كه بۆته ئامانجی پاره ـ سه‌رمایه‌و ده‌سه‌ڵاته‌كان، به سیفه‌تی ركابه‌ر ده‌توانێت مۆركی خۆی له شێوازی ژیانی سه‌رده‌م بدات. چه‌ندین رێگاو نموونه‌ی ئه‌مه‌ش هه‌ن. خودی سروشتی كۆمه‌ڵایه‌تیش مه‌یلی به‌م لایه‌نه‌وه‌یه. كۆمه‌ڵگا به زۆری دژه ـ سه‌رمایه‌دارییه، چونكه به‌شێوه‌یه‌كی رۆژانه له‌ناو زۆرداری و چه‌وسانه‌وه‌ی پاوانی سه‌رمایه‌دا ده‌ژی و به‌ده‌ستیه‌وه ده‌ناڵێنن. لاوان، ژنان، بێ‌كاران، گه‌له كۆڵۆنیكراوه‌كان، چه‌ندین گروپی ئایینی، هه‌ر جڤاتێك به ره‌نجی خۆی گوزه‌ران ده‌كات و به‌شی بنه‌ڕه‌تی (DIMOS) كۆمه‌ڵگای مێژوویی ئه‌و توێژانه‌ن كه ره‌نگی سه‌ره‌كی به مۆدێرنیته‌و شێوازی ژیانی سه‌رده‌م ده‌ده‌ن. به ئامانجی ئاسانكاری ته‌واوی ئه‌م توێژانه به گه‌ل (DIMOS) ناو ده‌به‌ین. هه‌رچی دیموكراسییه ده‌بێته ناوی ئه‌و به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیه‌ی كه ئه‌م توێژانه له‌ڕێگایه‌وه خۆیان به‌ڕێوه ده‌به‌ن. سه‌رباری ئه‌وه‌ی دەستەواژەیەکی سیاسین، به‌ڵام له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ئه‌و گۆڕه‌پان و توێژانه‌ی له خۆیه‌وه ده‌گرن به‌شێكی سه‌ره‌كی كۆمه‌ڵگا پێكدێنن، دەستەواژەکانی كۆمه‌ڵگای دیموكراتی و تازه‌گه‌ری دیموكراتی دەستەواژە‌یه‌كن له راستی و ناوه‌ڕۆكه‌كه‌یه‌وه نزیكترن. هه‌ر بۆیه پێویسته به سنگفراوانیه‌وه پێشوازی له زۆر به‌كارهێنانم بۆ ئه‌م زاراوه‌یه بكرێت. كاتێك باس له ئه‌ڵته‌رناتیفێتی تازه‌گه‌ری دیموكراتی ده‌كه‌م مه‌به‌ستم ئه‌م راستیه‌یه. له دۆخێكی به‌مجۆره‌دا مۆدێرنیته‌ی تاقانه‌ی شێوازی ئه‌نتۆنی گیدنس، به‌تایبه‌تیش زاراوه‌ی مۆدێرنیته كه مۆركی سه‌رمایه‌داری پێوه‌یه، زاراوه‌یه‌كی زۆر نادیارو ئاڵۆزه، تا راده‌یه‌كی مه‌زن پۆتانسێلی چه‌وتی و هه‌ڵه له‌خۆوه ده‌گرێت.\nئه‌وه‌ی ره‌نگی مۆدێرنیته‌یه‌ك دیاری ده‌كات بانگه‌شه، بونیاد، تێكۆشان و ئاستی سه‌ركه‌وتنی جه‌مسه‌ره دژه‌كانه. به‌ڵام ئه‌گه‌ر بگووترێت به ته‌واوه‌تی سه‌رمایه‌دارییه یان دیموكراته ده‌بێته مۆدێلێكی قه‌به‌و كوێرانه‌ی میتۆدی بچووككردنه‌وه. هه‌ڵبه‌ته كاتێك كۆمه‌ڵگا ده‌بێته جێگای باس پێویسته به‌شێوه‌یه‌كی وشیارو ورد وشه‌ی “ته‌واو” یان “هه‌موو” به‌كاربهێنرێت. چونكه سروشتی كۆمه‌ڵایه‌تی زۆر تێكه‌ڵه‌و هیچ كاتێك یه‌ك شت یان یه‌ك ره‌نگ په‌سه‌ند ناكات. پێویسته له بیری نه‌كه‌ین كه ناكۆكی جیاوازی گه‌ره‌كه. هه‌رچی جیاوازییه واتای ژیانه. له‌و ئان و ساته‌ی ناكۆكی وه‌ستا، له‌م سۆنگه‌یه‌وه؛ له‌و ساته‌وه كه جیاوازییه‌كان وه‌ستان كه‌واته ژیانیش كۆتایی پێهاتووه. ته‌نانه‌ت خودی مردنیش جگه له سه‌لماندنی مانای ژیان گوزارشت له واتایه‌كی دیكه ناكات. ئایا ده‌توانین بیر له‌وه بكه‌ینه‌وه ژیانێك مردنی تێدا نه‌بێت، مه‌حكومی نه‌مری ئه‌به‌دی بێت شتێكی چه‌نده مه‌ترسیدار ده‌بێت؟ راستتر، ژیانێكی به‌مجۆره ده‌بوو به‌ئه‌شكه‌نجه‌یه‌كی گه‌وره. به‌رده‌وام گه‌ڕان به‌دوای لێكچوون، ئه‌گه‌ر ئامانجی سه‌ركوتكردنی ركابه‌ران له‌خۆوه نه‌گرێت، نكوڵیكردنه له ژیان. جگه له مۆدێل (نموونه‌ی مۆدێل فریوده‌رترین جۆری هونه‌ره كه بۆ په‌رده‌پۆشكردنی دژایه‌تی سه‌رمایه‌داری به‌رامبه‌ر به ژیان داهێنراوه‌و له‌رێگای ئه‌شكه‌نجه‌ی لێكچوواندنه‌وه ئه‌نجامده‌درێت) هه‌وڵی فاشیزم و مۆدێرنیته‌ی سه‌رمایه‌داری بۆ له‌ناوبردنی ته‌واوی جیاوازییه كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كانی و گۆڕینی بۆ میتۆدی بچووككردنه‌وه‌ی یه‌كڕه‌نگی، نموونه‌یه‌كی دیكه‌ی سه‌لمێنه‌ره بۆ دژایه‌تیكردنی ژیان.\nوه‌ك ئه‌نجام كاتێك دەستەواژەی مۆدێرنیته پێناسە دەکەین كه ده‌سته‌واژه‌یه‌كی ئاڵۆزو نادیاره، ده‌ستنیشانكردنی چوارچێوه‌و ماوه‌كه‌ی گرنگه. یه‌كتاكردنیان هه‌ڵه‌ی گه‌وره له‌خۆوه ده‌گرێت. له‌كاتێكدا مۆدێرنیتە وه‌ك سیفه‌تی هه‌نووكه‌یی و هاوچه‌رخێتی شارستانیه‌ت پێناسه ده‌كرێت، پێویسته به‌شێوه‌یه‌كی زۆر وردو هه‌ستیارانه مه‌غزاو چوارچێوه كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كه‌ی ده‌ستنیشان بكرێت. له‌م لایه‌نه‌وه هه‌ڵه‌و كه‌موكوڕییه گه‌وره‌كانی زانسته كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كان به‌رچاون. دەشێ ئەمە ته‌نیا له‌میانه‌ی پشتبه‌ستنی پاوانه‌كانی سه‌رمایه‌و ده‌سه‌ڵات بە هێزی پارەو سەرکوتکردنه‌وه روون بكه‌ینه‌وه. هه‌روه‌كو چۆن ده‌سه‌ڵات زاده‌ی زانسته، سه‌رمایه‌ش زاده‌ی ده‌سه‌ڵاته، پێچه‌وانه‌كه‌شی راسته. سه‌رباری ئه‌مه، به‌و سیفه‌ته‌ی به‌شه سه‌ره‌كیه‌كه‌یه‌تی سروشتی كۆمه‌ڵگا له‌سه‌رده‌می هه‌ژموونگه‌رایی سه‌رمایه‌داریدا دیموكراتیكه. له‌م سۆنگه‌یه‌وه وه‌ك شێوازی ژیانی سه‌رده‌م دیموكراتیزه نه‌بوونی مۆدێرنیته بابه‌تێكه بیری لێناكرێته‌وه. دیموكراتیبوونی تازه‌گه‌ری له‌بواری قه‌باره‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی (كۆمه‌ڵگا) چه‌ندین قات له مۆدێرنیته‌ی سه‌رمایه‌داری و به‌كرێگیراوه‌كانی باڵاتره. ته‌نیا ئه‌وه‌ی پێویسته ئه‌وه‌یه به ئامانجی تێگه‌یشتن بزانین به‌شێوه‌یه‌كی راست بیر بكه‌ینه‌وه.\nده‌وڵه‌ت ـ نه‌ته‌وه، مۆدێرنیته‌و كۆنفیدڕالیزمی دیموكراتیك\nئەنجومەنە دیموکراتیەکان لە بوکچینەوە بۆ ئۆجالان\nره‌هه‌ندی ئیندوستریالیزمی مۆدێرنیته و تازه‌گه‌ری دیموكراتی\nلە مارکسیزم و ناسیۆنالیزمەوە بۆ دیمۆکراسیی رادیکاڵ: سەنتێز (Synthesis)ی عه‌بدوڵڵا ئۆجالان بۆ سەدەی بیست و یەکەم


https://1baiser.com «پەیکەر»ـی فیکری |\nHome گشتی فەرهەنگ «پەیکەر»ـی فیکری\nپەیكەر، لە ئاستە فەلسەفییەكەیدا، ڕەقبوونی كۆمەڵێك دۆخە. واتە بەر لەوەی ماتریاڵێكی ڕەق و بەردێكی بەهونەریكراو بێت، ئەوا پێگەیەكی سەرووماتریاڵیی هەیە. هەر پەیكەرێك دەشێت بیەوێت چركەساتێك بگرێت و تووشی وشكهەڵاتنی بكات. یان چركەیەكی نەمری ببەخشێتە شتانێك و كەسانێك كە لەبەردەم بیرچوونەوەدان. لێرەشەوەیە كە حیسابی جدی لەسەر شوێنی دانانی پەیكەرەكان دەكرێت لە پانتایی گشتی و ناو شاردا. بۆیە پەیكەر هەڵكۆڵینی چركەساتێكە لە پانتایی گشتی و پانتایی كۆمەڵایەتییدا بۆ ئەوەی بیرنەچێتەوە و لەو پانتاییە فڕێنەدرێتە دەرەوە. یان بە دەربڕینێكی تر، ئەو ڕۆح و چركانەی كە لە مێژووی كۆمەڵگاكاندان و نەمردوون، دەبێت جێگیربكرێن و شكڵێكیان پێ بدرێت و لە سەرگەردانی ڕزگاربكرێن: وەكچۆن بەشێوەیەكی مێژوویی و لای میسرییە كۆنەكان، ڕۆحی مرۆڤەكان كە دەگەڕێنەوە بۆ ئەم جیهانە ئەوا تووشی سەرگەردانی دێن و بۆ ئەوەی ڕێ لە سەرگەردانبوونیان بگرێن دەبێت بیانخەینە قاڵبی پەیكەرێكەوە؛ ئیدی ئەو پەیكەرە بەرد بێت یان برۆنز یان گەچ و تەختەدار ئەوا فەرق ناكات: پەیكەر پاراستن و گرتنی ڕۆحە كۆمەڵایەتی و مێژووییەكانە لە سەرگەردانبوون و نەناسینەوە.\nشتێكی ئاشكرایە كە بۆ زەینی مرۆڤی كورد، پەیكەر بیرخەرەوەی بتە. پەیكەر وەك بتێك دەردەكەوێت كە بەئەنقەست كاری تیا كراوە و لەرووی ئۆنتۆلۆژیای هونەرییەوە شتێكی لە بوونی بت زیاترە. واتە بۆ زەینی مرۆڤی ئاسایی كورد پەیكەر بەتەنیا بتێكی ڕووت نیە، بەڵكو هەوڵێكی هونەرییە بۆ داهێنانەوەی بت. گەر بت بوونەوەرێكی ئوستورەیی و دینی بێت لەسەر زەوی، ئەوا پەیكەر بوونێكی تری هەیە و لە نائاگاییدا بەدیلێكی كەمتر جدیی بتە. لێرەشەوەیە پەیكەر لای بەشێكی خەڵك تووڕەبوونی زیاتر درووستدەكات بەراورد بە بت. چونكە بت پێگەیەكی جێگیر و ئەنتاگۆنیستیی هەیە و ڕەتكردنەوەكەی ئاسانە، بەڵام شەڕكردن لەگەڵ پەیكەر كە شتێك لە ڕۆحی لاسایی و چواندنی تیایە قورستر وەردەگیرێت. لێرەدا مەبەستمان لە ئاوەڵناوی «جدی و ناجدى»، ئەو كاردانەوانەی ناو نەستی خەڵكە دەرهەق بە وێنەكانی بت و بەدیلەكانی بت. كاتێك بت و پەیكەر هاوشوناسدەكرێن و وەك یەك وەردەگیرێن ئیتر بەجۆرێكی سەرەتایی ئەوەمان بۆ ڕووندەبێتەوە كە ئاگایی خەڵكە ئاساییەكە بۆ هونەری پەیكەرتاشی ئاگاییەكی پێش-هونەرییە و نەهاتۆتە ناو ڕووبەرە عەلمانییەكەی هونەرەوە كە جیایە لە ڕووبەرە تیۆلۆژییەكەی بت(گەرچی ڕەنگە بتوانین وەك ڕیسكێكی تیۆرییش بڵێین: خەڵكی بەناو نوخبەوییشمان بەجۆرێك لە جۆرەكان لەژێر كاریگەریی ئەم جیهانبینییەدان و لێرەوەیە كە تێكڕا چێژ لە پەیكەر وەرناگرن و بەجدی وەرناگیرێت). دیارە لەم نێوەانەدا دەكرێت دینەكان ڕێگەیەك بۆ هونەری پەیكەر و هتد بكەنەوە و ئەو شتە درووست بووبێت كە پێی دەوترێت هونەری دینی. بۆنمونە لە هونەری هندی و ئیسلامی دا هونەر وەك ڕێگەیەك بەكاردەهێنرێت بۆ نواندنەوەی ڕۆحی دینی. لە بیناسازیی ئیسلامییدا هونەر لەڕێگەی درووستكردن و ڕازاندنەوەی مزگەوتەوە خۆی تاقیدەكاتەوە. مزگەوت بەگشتی ڕۆڵی ئەو پەیكەرە دەگێڕێت كە لە سنوری زەینی نەهاتۆتەدەر و هەر ماتریاڵێك بۆخۆی ماتریاڵێكی پیرۆز و ڕاستەوخۆیە.\nگەر پرسی پەیكەرتاشی تۆزێك تایبەت بكەینەوە، ئەوا دەبێت ئاوڕێك لە پەیكەری ئەو فیگەرە فیكرییانە بدەینەوە كە لە مێژووی نوسینی ئێمەدا ڕۆڵیان هەیە. بەتایبەت پەیكەری هەردوو فیگەری بواری فیكر و فەلسەفە، بەختیارعەلی و محەمەد كەمال كە هونەرمەندی پەیكەرتاش چێنەر نزار درووستیكردبوون. كاتێك پەیكەرسازی ئاوڕ لە فیكر دەداتەوە، ئەوا دوو بوار ئاوڕ بەر یەكتر دەكەون كە هەردووكیان جێیەكی ڕاستەقینەیان لە كۆمەڵگای ئێمەدا نیە. بەڵام ئەوەی جێی دڵخۆشییە ئەوەیە كە هونەری پەیكەرتاشی دەتوانێت بەو زمانە مەحروومەی خۆیەوە بایەخ بە بوارێك بدات كە جدییە و جۆرێك لە نزیكبوونەوەش درووستبكات تاكو فیكریش بتوانێت لەبەرامبەردا قسە لەسەر هونەر بەگشتی و پەیكەرتاشی بەتایبەت بكات. لێرەدا پەیكەر ڕۆڵی هونەرێكی تەواو پەتی ناگێڕێت بەڵكو ڕۆڵی بێداركردنەوە و هەژاندن دەگێڕێت كە فیكر چەندە بۆ كۆمەڵگای ئێمە پێویستە و چۆنیش دەبێت بگەڕێینەوە بۆ لای فیگەرە فیكرییەكان. كاتێك پەیكەرێك بۆ فیگەرێكی فیكری درووستدەكرێت ئیدی مەسەلەكە بەر لەوەی شەخسی بێت، ناشەخسییە. واتە پەیكەرەكان لەڕێگەی كەسەكانەوە، ئاماژە بۆ شتێكی گشتییتر دەكەن كە ناوی فیكر و نوسینە. لێرەدا دوو ڕەهەند لە یەك كاتدا بەر یەكتر دەكەون: ڕێزگرتن لە تاكەكەسێك كە ڕۆڵی فیكریی هەبووە، ڕێزگرتنە لە خودی فیكریش. ڕەنگە ئەمە چارەنووسی كۆمەڵگای ئێمە بێت و ناچاربین لەوێوە سەرنجی ئەوانیتر بۆ سەر نوسین و فیكر ڕاكێشین.\nچ پەیكەر و چ نوسینی فیكری و فەلسەفییش، زۆردرەنگ گەیشتۆتە ئێمە. بۆیە كارلێكی كایەكان لەسەر یەكتر كەم و لاوازە و دایالۆگ لەنێوان بوارە جیاجیاكاندا نیە. هونەرمەندێك ڕایەڵەیەكی زۆر لاوازی بە كەسێكی فیكرییەوە هەیە و بەپێچەوانەشەوە تاڕادەیەكی زۆر ڕاستە. كاتێكیش بەر دونیای تازە و تەكنۆلۆژیا دەكەوین ئیتر نیگەرانییەكە زیاتردەبێت و هەستدەكەین ڕەنگە كایە جیاجیاكان نەتوانن گەشەیس ڕووشتیی خۆیان ببڕن و ببنە كەلتور. وەكچۆن درووستكردنی شانۆی ڕۆمانی لە پاركی «هەواری شار»، خۆی نیشانە و سەمپتۆمێكە بۆ كۆی ئەم درەنگكەوتنە. ئەم شانۆیە درەنگ دەگاتە كن ئێمە و پتر لاساییكردنەوەی كەلتورێكە نەك درووستكردنی كەلتور. واتە كاتێك كەلتور لە ئاستی جیهاندا بەنێوانگریی تەكنیك درووستدەبێت و دەبێتە جۆرێك لە پیشەسازیی كەلتور، ئەوا شانۆی ڕۆمانی ڕۆڵی نیشانەیەك دەگێڕێت كە ئێمە بەم دەمودەستە ناتوانین گەشەیەكی كەلتوریی وەك كەلتوری خۆرئاوا بكەین. حاڵەتێكی سەیر و كۆمیدییش هەر ئەوەیە كە دەبێت لە شوێنێكی وادا زۆرترین سێڵفی بگیرێت و جاروباریش ئاهەنگی گۆرانیبێژێكی میللیی تیا بەڕێوەبچێت.


بەهۆی نزیکەى 25 کارگەى گیراوەى کۆنکریتى ئامادەوە پێویستی گشت جۆرە پرۆژەکان دابین دەکرێت و بە هەر قەبارەیەک بێت . لافارجى عێراق پێشەنگە لە بواری هەموو جۆرە گیراوەیەکی کۆنکرێتی نوێ و هەردەم بەرەو پێش دەچێت و پابەندیشە بە دابینکردنى باشترین خزمەتگوزاری بۆ کڕیارەکانى.\nلافارج لەڕووى جۆری بەرهەمەکانى و خزمەتگوزارییە نایابەکانییەوە ناوبانگێکى باشی هەیە.\nئاو لەگەڵ چیمەنتۆ لەگەڵ بارستە وەک هاوکێشەیەکى سادە دێتە پێش چاو بەڵام دروستکردنى کۆنکریت لە ڕاستیدا کارێکى گەلێک ئاڵۆزە. دانانى هاوکێشەى کۆنکریت پێویستى بە تواناى زانستى پێشکەوتوو هەیە چونکە جۆرى چیمەنتۆ و بارستەکان هەروەها بڕ و ڕێژەکانیان بەو هۆکارانە دادەنرێن کە کاریگەرییان لەسەر تایبەتمەندییەکانى کۆنکریتەکە هەیە.\nبه‌رهه‌مه‌کانی کۆنکریتی لافارج\nلەپاش رەچاوکردنى تایبەتمەندییەکانى تایبەت بە ژینگەى عێراق کە کاریگەرییان هەیە لەسەر بەرهەم و کۆنکریتى ئامادەکراو ، لافارج پابەندە بە پەرەپێدانی کۆمەڵێکى تایبەت لە پێکهاتەى کۆنکریتى گەشەپێدراو کە تایبەتە بە بازاڕی عێراقەوە.\nکارگه‌کانی پرۆژه‌ی لافارج\nبۆ خزمەتکردنى پرۆژە نوێیەکان لافارج دەتوانێت لە ماوەى چەند هەفتەیەکدا لەدوای واژۆکردنى رێکەوتننامە کارگەى پرۆژە لە شوێنکاردا دابمەزرێنێت. هەروەها لافارج ئامێرەکان کارپێدەکات و ێیانەیان دەکات و ئاستێکى باشى دابینکاری بەپێی ستاندەرەکان دەستەبەردەکات. بەڵام هێندەى کە پەیوەندیی بە پرۆژە بچوکەکانەوە هەیە ئەوا لافارج دەتوانێت کۆنکرێت بەشێوازى ئاسایی بگەیەنێت لەڕێی تۆڕبەندییەکى فراوانى ئەو کارگانەوە کە لە گشت شوێنێکى عێراقدا هەن.\nکارگەکانى پرۆژە – لافارج


زەوی نیشتیمانی ئێمەیە، با بیپارێزین. | Prospan Arabia\nزەوی نیشتیمانی ئێمەیە، با بیپارێزین.\nئەمڕۆ جیهان تووشی بەرۆکگیریی (تەحەدا) قەیرانی وزە دەبێتەوە. زۆرجار هەست ناکەین کە ئێمە بەرپرسین بەرامبەر بەفیڕۆدانی وزە لە ناوماڵ و کۆمەڵگاکەماندا. زۆر گرنگە بۆ هەر یەکەمان کە چاوکراوە بین بۆ ئەو رێگایانەی بەهۆیانەوە دەتوانین بەشداری لە بنیادنانی سبەینێیەکی باشتر بکەین بۆ خۆمان و نەوەکانی داهاتوومان. بە گۆڕینی هەندێک خووی بەفێڕۆدانی وزە و پیادەکردنی شێوازێکی ژیان کە هاوڕێی ژینگە بێت، هەر یەکەمان دەتوانین یارمەتیی پاراستنی زەوی بدەین و شوێنێکی تەندروستتر و سەلامەتتر بۆ هەمووان دابین بکەین.\nلە رێگەی چەند تاکتیکێکی سادە و چەند خوویەکی ئەرێنیەوە دەتوانین بەشداری لە پاراستنی زەوی بکەین:\nلە رۆژدا رووناکیەکان بکوژێنەرەوە، یان کاتێک ژوورێک بەجێدەهێڵیت گڵۆپەکان بکوژێننەوە، یاخود ئەو ئامێرانەی ناوماڵ لە کارەبا بکەرەوە کە بەکاریان ناهێنیت.\nگڵۆپی رووناکیی کەم وزە بەکاربهێنە. هەرچەندە ئەم گڵۆپانە لە سەرەتادا نرخیان زیاتری تێدەچێت، بەڵام ١/٤ کەمتر لە گڵۆپی ئاسایی وزە بەکار دەبەن و ٨-١٢ ئەوەندە زیاتر بەرگەی کارپێکردن دەگرن.\nئامێری ناوماڵی کەم وزە بکڕە و لە دۆخی پاراستنی وزە کاریان پێ بکە، ئەگەر هاتوو ئەم بژاردەیە لەسەر ئامێرەکە بەردەست بوو.\nشەحنکەری پاتری لە کارەبا بکەرەوە کاتێک بە پاتریەکان تەواوەتی شەحن کراون یان کاتێک شەحنەکە لەکاردا نیە. هەندێک لە شەحنکەرەکان بە بەردەوامی وزە رادەکێشن، تەنانەت کاتێک ئامێرەکە وابەستە نەکراوە بە شەحنکەرەکەوە.\nوریابە ژوور لە رادەبەدەر سارد یان گەرم مەکە.\nبەکارهێنانی پلاستیک و کاغەز سنووردار بکە، هەوڵبدە زیاتر شووشە بەکاربهێنیت.\nهەر کاتێک گونجاو بوو ئاو بپارێزە.\nلە کاتی ددان شوشتندا بەلۆعەکە بە کراوەیی جێمەهێڵە.\nخۆشۆردنی کورتر بڕێکی زۆر ئاو دەپارێزێت.\nدرەخت بنێژە بۆ ئەوەی بەگژی گۆڕانی کەشوهەوادا بچیتەوە.\nکەمتر شمەکی نەگونجاو بۆ ریسایکڵین بکڕە و یارمەتیی کەمکردنەوەی پیسبوون و پاشەڕۆ بدە.\nدوای شۆردنی جلەکانت بیدە بەر هەوا بۆ ئەوەی بە جلشۆر وشکیان نەکەیتەوە.\nهەوڵبدە سوود لە سەرچاوەکانی دیکەی وەرگرتنی وزە وەربگرە لە ماڵەکەتدا، وەک وزەی خۆر و وزەی با.\nئەگەر بەنیازیت شتێکی بەستوو لێبنێیت، پێشوەخت دەری بهێنە بۆ ئەوەی بە شێوەیەکی سروشتی بیکاتەوە.\nکاتێک شمەک دەخەیتە ناو بەفرگرەکە و هاتوچۆ دەکەیت، دەرگاکە بە کراوەیی جێمەهێڵە، تەنها یەک جار کردنەوەی دەگاکەی ١/٤ـی سەرماکەی دەبات.\nقۆریەکەت زیاد لە پێویست پڕ مەکە، تەنها ئەو بڕەی ئاو بکوڵێنە کە پێویستت پێیەتی.\nهەمیشە سەری قۆری و تاوە بەکاربهێنە بۆ ئەوەی خواردنەکە زووتر گەرم ببێت.\nجلشۆرەکەت لە بۆریی سارد یان فێنک ببەستە، نەک بۆریی گەرم.\nزیاتر بەپێ بگەڕێ وەک لە ئۆتۆمبێل، بەتایبەتی کاتێک بۆ شوێنێکی نزیک دەچیت.\nلە کاتی شۆفێریدا هێواش بە! کە خێرا لێدەخوڕیت سوودەمەنیی زیاتر بەکار دەبەیت.\nهۆشیاری سەبارەت بە کێشە ژینگەییەکان و مەترسیەکان و شێوازەکانی پێکەوە کارکردن بڵاو بکەرەوە بۆ رێگریکردن لەو زیانانە.\nتەنها چەند هەنگاوێکی دەوێت بۆ ئەوەی زیاتر هۆشیار بیت و ببیت بە هاوڕێی ژینگە. با ئەمڕۆ دەستپێبکەین و هەوڵەکانمان یەکبخەین بۆ پاراستنی هەسارەی زەوی.\nسوپاس بۆ خوێندنەوەی بابەتەکەمان. با پێکەوە کار بکەین بۆ پاراستنی هەسارەی زەوی.


په‌روه‌رده‌كردنی منداڵ – ده‌روونناسی\nدانا سه‌لام؛ رێنماییكاری ده‌روونی\nپه‌روه‌رده‌كردنی منداڵ؛ واته پرۆسه‌یه‌كی تایبه‌ت له له‌دایكبوونه‌وه تا پێگه‌یشتوویی، له‌م ماوه‌یه‌دا ده‌بێ پێداویستییه سه‌ره‌كییه‌كانی بۆ گه‌شه‌سه‌ندنی لایه‌نی جه‌سته‌یی، ده‌روونی ، ژیری، هه‌روه‌ها هه‌ست كردن به ئاسایشی ده‌روونی و جه‌سته‌یی بۆ دابین بكرێت. له‌پاڵ ئه‌م پێداویستیانه دایك و باوكان پاداشت و سزا به‌كارده‌هێنن، به‌ئامانجی په‌روه‌رده‌كردن، هه‌ر چه‌نده سزادان شێوازێكی گونجاو و په‌روه‌رده‌یی نییه.\nچه‌ند ئامرازێك بۆ په‌روه‌رده‌كردنی منداڵ:\nیه‌كه‌م/ پێدانی كات و گرنگی پێدان:\nده‌بێ به‌خێوكاران كاتێكی ته‌واو بۆ منداڵه‌كانییان ده‌سته‌به‌ر بكه‌ن، بۆ ئه‌وه‌ی گوێیان بۆ بگرن و پێداویستییه ده‌روونیه‌كانیان پڕبكه‌نه‌وه، سۆزی خۆیان بۆ به‌رده‌ربخه‌ن، هاوكاریان بكه‌ن له چاره‌سه‌ركردنی گرفته‌كانیان. پێویسته له‌م كاته‌دا به‌خێوكاران خۆیان له‌هه‌موو جۆره ئامێرێكی ته‌كنه‌لۆژی و سه‌رقاڵكه‌ر دووربخه‌نه‌وه، بۆ ئه‌وه‌ی منداڵه‌كه هه‌ست به گرنگی پێدانی ته‌واو بكات.\nدووه‌م/ ده‌سته‌به‌ركردنی خواردنی ته‌ندروست:\nپێویسته به‌خێوكاران خواردنی ته‌ندروست و گونجاو بۆ منداڵه‌كانییان ده‌سته‌به‌ر بكه‌ن، له خواردنی پیس و خراپ دووریان بخه‌نه‌وه، هه‌روه‌ها ده‌بێ منداڵان له خواردنی خواردنه‌وه گازییه‌كان و زۆر شیرینی خواردن بپارێزن.\nسێیه‌م/ خه‌وی پێویست:\nده‌بێ ئه‌و كاته بۆ منداڵ بڕه‌خسێنرێت كه بتوانێ خه‌وی ته‌واو بكات، بۆ ئه‌وه‌ی بتوانێ به‌ته‌واوی گه‌شه بكات، چونكه زۆربه‌ی گه‌شه‌ی منداڵ له كاتی خه‌و دایه. ده‌بێ ئاگاداری ئه‌وه‌ش بین كه هه‌ر ته‌مه‌نه و پێویستی به كاتێكی دیاریكراو هه‌یه، كه پێوسته بخه‌وێت.\nچواره‌م/ دروستكردنی په‌یوه‌ندی:\nده‌بێ منداڵان هانبدرێن بۆ ئه‌وه‌ی بتوانێ له‌گه‌ڵ منداڵانی تر په‌یوه‌ندی باش دروست بكه‌ن و به‌شداری چالاكییه‌كان بكه‌ن، ئه‌مه ده‌بێته هۆی ئاسووده‌یی و هه‌ستكردن به متمانه‌به‌خۆبوون.\nله‌گه‌ڵ ئه‌وانه‌شدا ده‌بێ خێزانه‌كان هاوكاری منداڵه‌كانییان بكه‌ن بۆ چاره‌سه‌كردنی كێشه‌كانیان، ژینگه و بارودۆخێكی گونجاو له‌ماڵدا دروست بكه‌ن، چونكه ئه‌مه كاریگه‌ری ئه‌رێنی له‌سه‌ر منداڵ هه‌یه. پێویسته خێزانه‌كان له هاواركردن و تۆڵه‌كردن و سزادانی منداڵه‌كاییان دووربكه‌ونه‌وه، بۆ ئه‌وه‌ی كه‌سایه‌تی منداڵه‌كانییان لاواز نه‌بێ. به‌رده‌وام خێزانه‌كان هه‌وڵی ئاراسته‌كردن و پیشاندانی رێگا باشه‌كان بده‌ن، بۆ ئه‌وه‌ی منداڵه‌كانییان په‌یڕه‌وی بكه‌ن.


دیپلۆماتێکی فلیپین بە کۆڤید 19 دەمرێت\nباڵێۆزی فلیپین بۆ لوبنان\nباڵیۆزی وڵاتی فلیپین بۆ لوبنان بەهۆی توشبوونی بە کۆڤید 19 گیانی لەدەستداوە.\nهەتا ئێستا لە لوبنان 16 کەس بەهۆی ڤایرۆسی کۆرۆناوە مردون.\nوەزارەتی دەرەوەی فلیپین لە ڕاگەیاندنێکدا خەم و پەژارەی خۆی بۆ مردنی بیرناردیتا کاتالا دەربڕیوەو دەشڵێت مردنی ئەم خانمە دیپلۆماسیەی وڵاتەکە، بەهۆی توشبوونیەوە بووە بە ڤایرۆسی کۆرۆناوە.\nکاتالا، لەم چەند مانگەی ڕابردوودا زیاتر سەرقاڵی ناردنەوەی ئەو کرێکارە فلیپینیانە بووە کە بە خواستی خۆیان دەیانویست بگەڕێنەوە بۆ وڵاتەکەی خۆیان و ژمارەشیان بە دەیان هەزار کرێکاری فلیپینی مەزەندە کراوە.\nداڕمانی ئابوری لە لوبنان، نیگەرانی لای کرێکارە بیانییەکان دروست کردوە، چونکە کاریگەری هەبووە بەسەر موچەکانیانەوە، لەکاتێکدا لە بازاڕی ڕەشدا، نرخی لیرەی لوبنانی لە بەرامبەر دۆلاردا لە دابەزینێکی بەردەوامدایە.\nوەزارەتی تەندروستی لوبنان، ئەمڕۆ پێنجشەممە ڕایگەیاند تا ئێستا 494 کەس لە وڵاتەکەدا هەڵگری ڤایرۆسی کۆرۆنان و بەو 4 کەسەشەوە کە لە 24 کاتژمێری ڕابردوودا گیانیان لەدەستداوە، ژمارەی ئەوانەی بە کۆڤید 19 مردوون گەیشتۆتە 16 کەس.\nلە ناوەڕاستی مانگی 3 ی ڕابردووەوە حکومەتی لوبنان ژمارەیەک ڕێوشوێنی گرتۆتەبەر، لەوانە داواکردن لە دانیشتوان تا لە ماڵەکانی خۆیاندا بمێننەوە و داخستنی هەموو دەروازە دەریایی و ئاسمانی و زەمینیەکان و هەروەهاش قەدەغەکردنی هاتوچۆ لە شەودا.


رێکخەری راسپاردە نێودەوڵەتییەکان لە حکومەتی هەرێم رایگەیاند، هەرێم دژى گەڕاندنەوەى کۆچبەرانە بە زۆرەملێ و پێویستە بیلاروسیا و پۆڵەندا پابەندبن بە پاراستنى مافی کۆچبەران و ژیانیان.\nدیندار زێبارى (10 ى تشرينى دووەمى 2021) لە بەیاننامەیەکدا ئاماژەى بەوەکرد، حکومەتی هەرێم بە هەموو شێوەیەک دژی بە قاچاخ بردنی هاووڵاتیانە ، پرۆسەکە لە دەرەوەی هەرێم ئەنجام دەدرێت، کۆچبەران لە رێگای وڵاتانی دراوسێوە بە ڤیزای گەشتیاری یان بە هەر شێوەکی دیکە روو لە وڵاتانی ئەوروپا دەکەن.\nدەشڵێت "پرۆسەکە بەشێوەیەکی بەرنامە بۆ داڕێژراو ئەنجام دەدرێت، بەچەند کاروانێک هەزاران کەس کۆدەکرێنەوە تا دەگەنە سنووری وڵاتانی یەکێتی ئەوروپا".\nزێبارى جەختیکردووەتەوە، هەرێم دژی هەر هەنگاوێکە کە ببێتە هۆی گەڕانەوەی زۆرەملێی کۆچبەران، پێویستە هەردوو وڵاتی پۆڵەندا و بێلارووس پابەند بن بە پرەنسیپەکانی جاڕنامەی جێهانی مافەکانی مرۆڤ بەتایبەتی مافی کۆچبەران و پاراستنی ژیانیان.\nبەوتەى زێبارى، ئەوانەی کۆچ دەکەن لەوێ "چیرۆکی ناڕاست" لە بارەی ھەرێمی کوردستانەوە باس دەکەن، تەنیا لە پێناو وەرگرتنیان.\nجوتیار عادل وتەبێژى حکومەتى هەرێم لە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانیدا (10ی تشرینی دووەمی 2021) وتی، "بەدواداچوونی بۆ پرسی کۆچکردنی گەنجان دەکەین، کۆچکردن بووەتە بازرگانیکردن بە مرۆڤەوە و ئەوەش تاوانێکی نێودەوڵەتییە."


ئه‌یلول 2017 – www.facebook.com/anarkistan.net ***** sekoy-anarkistani-kurdiy-zman@riseup.net ***** https://i-f-a.org\nمانگ: ئه‌یلول 2017\nهه‌ژێن\tیاداوەری\tلێدوانێک بنووسە 30 ئیلول 2017 1 Minute\nئەرکی دەستبەجێی (ئێمە)، پاش تەواوبوونی سیناریۆی ڕێفراندۆم\nمەبەست لە ئێمە، ھەموو ئەو تاکە کەسە سەبەخۆیانەن، کە ھیچ ئایدیۆلۆجی و پارتیی و دەستەبژێرێک ئەوانی لە قاڵبنەداوە و خۆیان خودانی خۆیانن. بەواتایەکی دیکە (ئێمە)ی ئێمە، ئێمەیەکی خێڵەکی ، ئایدیۆلۆجی و ڕامیاریی و دەستەبژێریی نییە، ئێمەیەکی جەماوەریی و کۆمەڵایەتیی سەربەخۆی ئازایخوازانەیە، ئێمەیەک کە یەکێتی ئازادانەی تاکە سەربەخۆکان دەیئافرێنێت!\n** بەداخەوە لەبەرئەوە زاڵبوونی کۆمەڵی دەوڵەتیی بەسەر کۆمەڵە ئازادەکان، پارلەمانتاریسم بە “دێمۆکراسی” ناسێنراوە و (دێمۆکراسی) وەک دێوجامەیەک بۆ شاردنەوەی سەروەریی چینایەتی بەکاربراوە و لەنێو ھۆش و ئاوەزی خەڵک ئاوا ئاوەژوو چەقێندراوە و ڕۆژانە چەپە دەسەڵاتخواز و نێوەندگەرا و دیکتاتۆریخوازەکان (لەڕێی سەروەریی چینایەتی) ئاوا دەیناسێنن و ئاوەژوویدەکەنەوە، من ناچارم ھەموو جار و لەنێو ھەموو بابەتێک لەتەک واژەی (دێمۆکراسی|خۆبەڕێوەبەریی گەلیی) پاشگری [ڕاستەوخۆ] بنووسم، تاکو خوێنەری نائاشنا بەکاربردنەکەی من و مەبەستەکەی من بە پارلەمانخوازیی وەرنەگرێت و لێکنەداتەوە.\n*** دیسانەوە بەداخەوە، ھەر لەژێر کارایی بەکاربردنی (دێمۆکراسی|خۆبەڕێوەبەریی گەلیی) وەک دێوجامەیەک بۆ شاردنەوەی کڕۆکی سەروەرانە و چینایەتییانەی پارلەمان و پارلەمانتاریزم واژە|چەمکی (نوێنەر)یش کراوەتە دێوجامەیەک بۆ شاردنەوەی کڕۆکی (جێگریی) ھەڵبژێردراوانی سیستەمی پارلەمانیی، کە ھیچ کات ئەوان (نوێنەر) نین، بەڵکو (ڕامیار) و (جێگر) و (ملھوڕ) و (مشەخۆر)ن. چونکە لەنێو سیستەمی پارتییایەتی و پارلەمانیی دەنگدەر پارتییەک یان لیستێک ھەڵدەبژێرێت و ئەگەر ڕاستەوخۆش کاندیدێکی پارتییەک یان ھەر ڕامیارێکی بەبێ پارتیی ھەڵبژێرێت، ئەوا تاکو تەواوبوونی خولی چەند ساڵەی ئەو لەنێو پارلەمان و بەڕێوەبەرایەتی، دەنگدەر ھیچ کاراییەکی لەسەر بڕیار و ئامانج و چالاکییەکانی ھەڵبژێردراوەکە|جێگرەکە نییە و نابێت و ھیچ کات کەسی ھەڵبژێردراو|پارلەمانتار|کارگێڕ|بەڕێوەبەر لە کاتی بڕیاردان و مشتومڕ و ھەڵوێستگیریی ناگەڕێتەوە بۆ سەر بۆچوون و داخوازیی دەنگدەران|ھەڵبژێرەرانی خۆی و پارتییەکەی.\nهه‌ژێن\tوتار\tلێدوانێک بنووسە 26 ئیلول 2017 1 Minute\nهه‌ژێن\tڕه‌خنه\tلێدوانێک بنووسە 8 ئیلول 2017 8 ئیلول 2017 1 Minute\nبەڵێ هاوڕێ هەژێن، چینی کرێکاران شۆڕشگێڕ نین\nلە مانگی پێشوودا ، مانگی ئاب، وتارێکم لەژیر ناوی ” ئایا کرێکاران چینێکی شؤڕشگێڕن ؟” نوسی . لە ڕۆژی 24/08/2017 هاوڕێ هەژێن بە ڕەخنەیەکی هەمە لایەنەی دووروو درێژ وەڵامی دامەوە. کە لق و پۆپێکی یەکجار زۆری لێکردۆتەوە و ئەسڵی مەبەستەکەی تیادا فەرامۆشکراوە. من هەوڵدەدەم بە چڕوپڕی و بە کورتی سەرنجی خۆم دەربارەی ڕەخنەکەی هاوڕێ هەژێن ، کە زیاتر خۆڕۆشنکردنەوەیە، دەربڕم . هیوادارم کە بتوانم ئەمە بکەم .\nپێش ئەوەی بێمە سەر ڕەخنەکەی هاوڕێ هەژێن دەبێت ئەو بنەمایانە دەستنیشان بکەم کە هاوڕێ ڕەخنەکانی لەسەر بنیاتناون ، کە بەڕای من ئەمانەن:\nیەکەم : پێناسەکردنی ” کرێکاران و پڕۆلیتاریا” لەو پێناسەیەدا کە ئەو کردویەتی بۆ کرێکاران منیش هاوڕام و پێشم وایە ئەوەی لە وتارەکەی مندا هاتووە کە لێکدانەوەی فەرهەنگی دانشگەی ‘کامبریجە’ بۆ چەمکی کرێاکاران، تەواو نییە، هەروەها پێناسەی مارکسییەکانە کە من تا ڕادەیەکی زۆر لە تەکیدا هاوڕام . کەواتە لیرەدا هاوڕی هەژێن پێناسەیەکی کردووە بۆ کرێکاران و پڕۆلیتریا ، کە من لە زۆربەیا هاوڕام . تەنها جیاوازییەك بۆ من لە نێوانی پڕۆلیتاریا و چینی کرێکارانا دەبینم ئەویش ئەوەیە پڕۆلیتاریا کە من زیاتر وشەی چەوساوان ، کاردار و بێ کار-یسن بۆ دادەنێم، هەر لە دێر زەمانەوە دەگرێتەوە بەڵام کرێکاران هەموو چەوساوان ناگرێتەوە. کەواتە چەوساوان لەتەك دروستبووی کۆمەڵی قوچکەیی و دواتریش کە ئەمە بەرەو کۆمەڵی چینایەتی چووە ، هەبووە تاکو ئەمڕۆ . بەڵام چەمکی کرێکاران بە چەمکە ئاشکراو نوێیەکەی لای هەموو بیرۆدۆزەکان مێژوی ڕەنگە بگەڕیتەوە بۆ کەمتر لە 1000 ساڵێك یا شتێك زیاتر .\nدووەم: هاوڕێ هەژێن لە خواست و ویستی خۆیەوە تەماشای چینی کریکاران دەکات ، نەك وەکو ئەوەی کە هەبوون و هەن . هەر ئەمەش هۆکار بووە بەوەی کە هاوڕێ زیاتر ڕەخنەیەکی ئەکادیمیانە نەك واقیعانە و مەیدانانە لە وتارەکەی من بگرێت. کەواتە ئەو نە سەرنجی بەدیقەتی لە وتارەکەم داوە، نە وەکو سەرنجیش تێبینییەکانی خۆی دەربریوە . بەڵگەشم بۆ ئەوەی کەوتم، ئەوەی کە ئەو نوسیسوێتی ڕەخنەیە، نەك بە خوێنەری بسەلمێنێت کە کرێکاران شۆڕشگێڕن گەرچی سەرباسی ڕەخنەکەی سەلماندنی شۆڕشگێڕێتی کرێکارن . هەر بە هۆی ڕەخنە گرتنیشەوە، هەندێك لە بڕگە و نوسینەکانی من شێوێنراون [ دیارە من ناڵێم کە ئەو بە ئەنقەست ئەمەی کردوە بەڵکو بە وردی وتارەکەی منی نەخوێندۆتەوە و هەر لەبەر ئەوەش بڕگەکانی نێو وتارەکەی بە یەکەوە گرێنەداوە] من لە دوایدا بە بەڵگەوە دەگەڕێمەوە سەر ئەو شێواندنە.\nدەبێت ئەوەش بڵێم کاتێک کە رەخنەکەیم خۆێندەوە ، توشی تێڕامان و سەرسوڕمانی کردم، چونکە من و هاوڕێ هەژێن بە حوکمی نزیکی فکریی و پەیوەندی پتەومانەوە زۆر جار لێدوان لەسەر زۆر باس دەکەین . هەرگیز هەستم نەکردووە کە من و ئەو سەبارەت بە ڕۆلی کرێکاران ، ناڵێم پێناسەی کرێکاران ، هیچ ناکۆکییەکمان هەبووبێت، هەمیشەش شؤخیمان بە پیرۆزکردنی کرێکار کردووە . پۆستەکانی ئەو لەسەر فەیسبوك شاهیدی قسەکانی منن کە ئەو چۆن ڕۆڵی کرێکارانی بینوە لە کۆمەڵدا، نەك هەر ئەوە بەڵکو ڕۆڵی تاکەکانی کۆمەڵیش بە گشتی . من لێرەدا نامەوێت نموونە بهێنمەوە ئەوە کاری خودیی خوێنەرە گەر گومانی لەم سەرنجانەی من هەبێت، با خۆی بچێت جارێکی دیکە پەیجە تایبەتییەکەی خوەیی هاوڕێ هەژێن و پەیجەکەی ‘ ئازادییخوازان’ یش بەسەرکاتەوە. لە ڕاستیداس من ئێستا نازانم بۆچی هاوڕێ، کرێکارانی لابۆتە شؤڕشگێڕ!! ئەمە بۆ من ئەوەندە نوێیە، کە لە مانگێک کەمترە.\nبۆ ئەوەی کە چوارچێوەی سەرنجەکانی من ڕەخنەکانی ئەو بگریتەوە ، ئەوە دەچمە باسەکەوە . هەوڵ دەدەم تەنها لە هەر خاڵێکی ئەو من ئاماژە بە دێڕێك یا چەند دێڕێكی بکەم ، تاکو زیاتر سەری خوێنەری پێوە نەیەشێنم و خۆشم لە درێژدادڕی و ڕێزنەگرتن لە وەخت ، بپارێزم .\nهاوڕێ هەژێن دەڵێت ” ھیچ دوو کەس و ئەندامانی ھیچ خێزانێك و ئەندامانی ھیچ گروپێك و کرێکارانی ھیچ کێڵگە و کارگە و …تد ناتوانن وەك یەك شتەکان ببینن و وەك یەک بیربکەنەوە و وەک یەک ھوشیار بن و وەك یەك ھەموو دیوەکانی پرسێك ببینن………. و ھەر کەس پاگەندەی ئەوە بکات چینی کرێکار ١٠٠% یان ھەموو کرێکاران شۆڕشگێڕن، ئەوا خەریکی پەرجووکردن و جادووکردنە لە کرێکاران. ” باوەڕناکەم کە من شتێکی دیکەم وتیبێت . منیش وتومە چینی کرێکاران وەکو ‘ گشت’ شؤڕشگێڕ نین و هەرگیزیش نەبوون . منیش بۆیە وتومە ئەوانەی کە شؤڕشگێڕبوون کرێکارە سۆشیالیست و ئەنارکیستەکان بوون ، نەك هەر هەموویان . دیارە من مەبەستم لە شۆڕشگێڕی، نێت و هەوڵ و خەباتی هەڵتەکاندنی سیستەمەکەیە و بنیاتنانی کۆمەڵی ناقوچکەیی و ناچینایەتییە . ئایا ئەمە ئەوە ناگەیەنێت کە منیش هەستم بەوەی هاوڕێ کردوەو کە هیچ وەخت کەسەکان لە بیرکردنەوە و قسەو کارکردنیانا وەکو یەك نین ؟ [ من دەتوانم ئەمە بە شێواندنی قسەکانم، ناو بەرم ]\nهاوڕێ دەڵێت ” بەڵام ئەگەر بڕیابێت ڕادەی ناڕەزایەتی و مانگرتن و خۆڕێکخستن و چالاکی و بەشداریکردنی چین و توێژەکان لەنێو ڕاپەڕینەکان و پاشکاراییەکانی ڕاپەڕینەکان بەراوردبکەین، ئەوا کرێکاران لە ھەموو چین و توێژەکانی دیکە شۆڕشگێڕترن، شۆڕشگێڕترن نەک لەبەرئەوەی کە مارکس ئاوای دیاریکردووە یان ئێمە خۆمان بە کرێکار دەزانین، نەخێر، لەبەرئەوەی کە گۆڕانی سیستەمی چینایەتی لە ھەموو چین و توێژێکی دیکەی کۆمەڵی چینایەتی، بە قازانجی کرێکارانە، لەبەرئەوەی کە کرێکار بە گوێرەی ھەستیاری پێگەی لەنێو بەرھەمھێنان، ڕاگری چەرخی بەرھەمھێنان و سووڕانی کۆمەڵی چینایەتییە”\nڕاستە ناڕەزایکردن بە هەموو چەشنەکانییەوە یاخیبوونە لە زوڵم زۆر و چەوساندنەوە ،بەلام ئەمە مانای ئەوە نییە کە کرێکاران کە بۆ پولێك زیاتر ناڕەزایی دەکەن، یا دەیانەوێت ئەوەی کە لە دەستیاندایە لە دەستیاندەرنەچێت ، شۆڕشگێڕێتی بێت ، بەو مانایەی کە ئەمان دەیانەوێت کۆمەڵ بەرەو کۆمەڵی سۆشیالیستی بەرن . ئەمانەی کە ئەمان دەیکەن خەباتکردنە ، یاخوبوونە ، هاوکاتیش مەرج نییە هەموو یاخی بونێک شۆڕشگێڕی بێت، جەردە و مافیاکان یاخین و دژی دەوڵەت و یاساکەشین، بەڵام شۆڕشگێڕ نین [ تکایە با خوێنەر وا تێنەگات کە من کرێکاران لەگەڵ مافیادا هاوتادەکەم ] . دوای ئەوە من نازانم هاوڕێ بۆچی ‘ کرێکاران’ لە باقییەکەی دیکەی جیادەکاتەوە کە دەڵێت ‘ لە گۆڕانی سیستەمی چینایەتییدا’ بۆ دەبێت کە زیاتر بە قازنجی کرێکاران بێت تاکو کابرایەکی بێ کار، قوتابی، پەكکەوتە ، خانەنشیکراو؟ [ کرێکار لای من ئەوەیە کە کار دەکات، چونکە ئەو کاتە هێزی بازوی دەفرۆشێت و قازانج لەو ڕێگایەوە بۆ سەرمایەداریی دروستدەکات، بەڵام کە بێ کار دەکەوێت یا خانەنشین دەکرێت، لێرە بە کرێکارێکی پەکککەوتە یا بێ کار ناوترێت کرێکار ، دەکرێت بڵێی کۆنە کرێکارەکە، من ئەمانە ناو دەنێم چەوساوەکانی، بێدەرەتانەکانی ، هەژارەکانی ناو کۆمەڵ کە هاوەڵ و هاودەرد و هاوئامانجی کرێکارانن ]\nهاوڕێ دەڵێت” … پرسیارەکە ئاوا بووایە ‘ئایا ھەموو کرێکاران / ئایا ھەر کەس کرێکار بێت شۆڕشگێڕە؟’،..” من ئەو تایتڵەی هاوڕێ بۆ سەروتارەکەم بە گونجاو نازانم ، چونکە وتارەکەی من زۆر شتی دیکەی گرتۆتە خۆی و ویستوشمە وەکو چین باس لە کرێکاران بکەم ، واتە وەکو گشت نەك وەکو ئەفرادەکانی ناو چینی کرێکاران، کە قسەکردن لەسەر تاك و بەشێکیان گرفتێکی زۆر دروستدەکات. .\nهەر لەو بڕگەیەدا هاوڕێ دەڵێ ” “. ئەگەر چینی کرێکار و کرێکاران شۆڕشگێڕ نین، ئەدی چین؛ دژەشۆڕش، ھەلپەرست، ھاوبەرژەوەندی چەوسێنەرانی خۆیان و …تد ؟ ” باشە من لە کوێی وتارەکەمدا وتومە کرێکاران دژە شۆڕشن؟ ئەمە شێواندنی نوسینەکەی منە . ناکرێت هاوڕێ هەژێن ئەوە بە من ببڵێت چونکە ئەو من دەناسی کە هەر ڕەش و سپی نابینم. قسەی من لە سەر شۆڕشگێڕێتییە ، من کرێکاران بە دژە شۆڕش نازانم مەرج نییە ئەوەی کە شۆڕشگێڕ نەبێت ئیتر دژە شۆڕش بێت ، توێژاڵێکی زۆر لەو نێوانەدا هەن کە نە شۆڕشگێڕن و نە دژ بە شۆڕشیش. دیسانەوە دەبێت ئەوە بڵێمەوە کە پێناسەی شۆڕش بۆ من شۆڕشی کۆمەڵایەتییە کە کۆمەڵی سۆشیالیستی بەرهەم دەهێنێت .\nوەکو لە سەرەتاشدا وتم ، لەتەك هاوڕێ هەژێن-دا دێمەوە کە پێناسەکەی ‘کامبریج’ ناڕاستە . بەڵام لەوەی کە کەسێك بە پارچە کاردەکات ، یا کاری دروستکردن و چاکردنی خانوو دەکات، یا تەنانەت هەر دیکۆرەیشن دەکات، من سەرنجی خۆمم هەیە . لێرەدا ئەو کەسەی کە ئەو کارە دەکات مەرج نییە کە کرێکار بێت چونکە لەو کەسانە زۆرن کە کەسانی دیکە دەگرن بە پارەیەکی کەم و دەیانچەوسێننەوە. کە بەڕای من ئەوانە کرێکار نین ، خاوەن بزنسی بچوکن هەر وەکو چۆن کابرا دوکانێکی هەیە بەڵام یەکێك یا دووانی تر کاری بۆ دەکات ، گەرچی هاوکات خۆشی هەر کاردەکات بەڵام من ئەو بە کرێکار نازانم . خاڵێکی دیکەش لێرەدا هەیە ئەویش بوونی پشکە ‘ سەهم’ لە دووکانێکد، لە شوێنێکی سەر کاردا وەکو لە شۆپی جۆن لویس- بریتانی ( John Lewis ) دا کە دەستمایەکەی ملیار پاوەنە و هەزاران کرێکار و فەرمانبەرریی هەیە بەڵام ، کەسەکانی کە کاری تیادا دەکەن ‘ پشکیان’ هەیە سەرەڕای موچەکەشیان ، لەگەڵ ئەوەشدا باوەڕ ناکەم هیچ جۆرە بڕیارێکی گەورە یا بچوکیان لەدەستدا بێت . ئەمە تۆزێك ئاڵۆزە ، بەڕاستی سەرمایەداریی لە هەموو ڕویەکەوە هەوڵ دەدات کە کەسەکان هەرچی بن گەندەڵیان بکات ، مێشکیان بشواتەوە.\nسەرنجی من بۆ گۆڕینی چینی کرێکاران ، ئەوەی کە هاوڕێ باسی دەکات، تا ڕادەیەك یەکە ، پێگەی کرێکاران نەگۆڕاوە و نەبوونەتە بورجوازیی . بەڵام هاوکات لە زۆر لایەنی دیکەوە کرێکاران گۆڕاون ، هەم ژیانیان ، چوونێتی کارکردنیان ، ئامرازەکانی کارکردنیان ، بەشبوونیان بە گوێرەی شارەزایی و تایبەتمەندیی کارەکانیان ، ئەو نەقابانەی کە ئەندامن تیایاندا، شوێنی ژیانیان، هەژموونی میدیا لەسەریان، بایاخدان بە بازاڕییکردنی زۆر، هەروەها بوون بە کۆیلەی بانق و …گەلێکی دیکە کە هەر هەموو ئەمانەش بمانەوێت و نەمانەوێت کارایی خۆیان لەسەر بیرکردنەوە و ئامادەبوونیان بۆ کردنی چالاکییەکی بچوك تا گەورە ، داناوە . هەر کەس بخوازێت کە بزانێت چۆن ئەمانەی سەرەوە کرێکاریان، گۆڕیوە من دەتوانم دەیەها نموونەی بخەمە بەردەست.\nهاوڕێ دەڵێت ” ئەگەر کەسێك ھەبێت و ئاوا بیربکاتەوە، کە زۆری ھەژمار شۆڕشگێڕی کەسەکان و چینەکان دیاریدەکات، بەبێ گومان گرفتی بیرکردنەوە و دیتن و خاڵیبوونی پاشخانی زانیاریی ھەیە”\nبەدڵنیاییەوە نە من و نە ئەنارکیستانی دیکەش ئاوا بیرناکەنەوە ، چونکە لە کایەی شؤڕشدا ژمارە بڕیار نادات بەڵام ڕەنگە سەرەنجام دیاریبکات، بۆ نموونە ئەگەر شۆڕش شۆڕشی بە تەنها کەمایەتییەکی کۆمەڵ بێت، بۆ نموونە با بڵێین تەنها کرێکارانی پیشەسازیی ، ئەوە نەك هەر شۆڕشەکە ناتەواوە بەڵکو بەری شۆڕشەکەش هەر بۆ کەمایەتییەکە دەمێنیتەوە و گۆڕانکاریی بنەڕەتی و جددی ناکرێت.\nلە لاپەڕەیەکی دیکەدا هاوڕێ هەژێن دەڵێت ” کرێکاران چینێکی یەکگرتوو نین؟ ئایا ھیچ چینێک تەنانەت بۆرجوازیش ھیچ کات یەکگرتوو بووە، تاکو کرێکاران یەکگرتوو بن؟ ئایا مامۆستایان، فەرمانبەران، جوتیاران، خانەنیشینان، خوێندکاران، دوکانداران، دەڵاڵان، سەربازان، سیخوڕان، …”\nباسەکەی من لەسەر کرێکارانە ، نەك بورجوازی ، هاوکاتیش ئەوە دەڵێم کە سەرکەوتن لە یەککەوتن و یەکگرتندایە . دڵنیام لەوەی کە هاوڕێ هاوڕامە لەمەدا. دوای ئەوەش ، بورجوزازی و کرێکار پەرستەکان و ناحەزانی ئەنارکیزم هەرچی دەڵێن، ئازادن ، بەڵام واقیع پێجەوانەی ئەوان قسەی کردوە لە ڕابوردووش و لە ئێستاشدا.\n” من ھەرگیز لەتەك ئەوە یەکناگرمەوە، کە کرێکاران کەمینەیەکی ناکار بن، ھەر ئاوا لە چین و توێژە پڕۆلیتێرەکانی دیکە نایەکگرتووتر و بێدەنگتر و ملکەچتر نین.” بەداخەوە ئەمە حەقیقەتەکەیە و واقیعیش تا ئێستا هەر ئەوەی پیشانداوەو بورجوازی لەمان یەکگرتووترن ، ئەی ئەگەر وانییە دەوڵەت بۆ لە خزمەتی کۆمپانیاکاندایە ، من بە دەیەها نموونەت بۆ دەهێنمەوە کە بورجوازی لە بریتانیادا زۆر یەکگرتووترن تاکو کرێکاران ، هەڵبەتە ئەمەش هۆکاری خۆی هەیە و شێوەی تایبەتی کارکردن لەسەر یەکگرتنی نێو خۆیان هەیە.\nئەوە دەسەلمێنم کە کرێکاران و ڕۆڵیان لە ئەرجەنتینا زۆر زیاتر و بەبایەختر بوو تاکو یۆنان و زۆرێك لە شوێنەکانی دیکە ، گەرچی لە ئەرجەننتیناش کرێکارە سۆشیالیستەکان و چەپەکانی ناو حیزبەکان و ئەنارکیستەکان ڕۆڵێکی گرنگیان هەبوو . هەرچی یۆنان بوو ڕۆڵی چەپ کاریگەر بوو ، ئەو بارودۆخەی لە یۆنانا خولقابو لە ڕوی خراپییەوە ، کەلە کاتێکدا بزوتنەوەی ئەنارکیستەکان و سۆشیالیستەکان زۆر بەهێز بوون، گەر لە هەر وڵاتێکی ڕۆژاوی دیکە بوایە جگە لە وڵاتانی پیشەسازییە گەشەکردووەکان ، شؤڕش بەرپا دەبوو بەڵام چەندێك دەوامی دەکرد ئەوە دەکەوتە سەر هاریکاریی نێونەتەوەیی. بەلام بەداخەوە کە لە یۆنانا گەورەترین تێشکانی بەدەستهێنا .\nلە خاڵێکی دیکەدا هاوڕێ هەژێن دەڵێت ” بۆ من وەک خوێنەر نازانم پەیوەندی “دیکتاتۆری پڕۆلیتاریا” وەك دروشمی چەپ و وردەبۆرجوازی چ پەیوەندییەکی بە چینی کرێکار و سەلماندنی “شۆڕشگێڕبوون و نەبوونی چینی کرێکار” ھەیە؟”\nهاوڕێ گیان من وتارەکەم پەیووەستکردۆتەوە بە چەمکەکەی مارکسەوە بۆ شۆڕش کە لە کاتێکدا ئەو ‘ دیکتاتۆرییەتی پڕۆلیتایا’ بەو ئامرازە دەزانێت کە بەرەو کۆمەلی سۆشیالیستیمان دەبات، ئەو چینی کرێکاران تا ئەو ڕادەیە بە شۆڕشگێڕ دەزانێت کە ڕژێمیان پێدەگۆڕێت و دەوڵەتێکی پڕۆلیتاریان، پێ دادەمەزرێنێ . بەڵام من وتومە ئەوە هەرگیز پلانی چینی کرێکاران نییە و ناشبێت. دیارە ناڕوونی ئەو خاڵە لە کاتێکدا دەردەکەوێت کە خۆێنەر تەواوی وتارەکەم بەیەکەوە گرێنەداتەوە و بە پارچە پارچەیی بیبینێت.\n” ؟ چۆن بەبێ گوێدانە پاشخانی چینایەتی بەشداری تێکۆشان دەبین، ھاندەرەکان چین، بێجگە لە ناڕەزایەتی بەرانبەر پێگە و پاشخانی ئابووریی و کۆمەڵایەتیمان؟”\nپرسیارەکەی هاوڕێ هەژێن دروستە گەر هەر هەموو کەسێك بە کرێکار بزانین بەڵام لای من هێشتا خەڵکی لە کۆمەڵدا دەکرێن بە سێ چینەوە کرێکاران ، پڕۆلیتار ، چینی ناوەڕاست کە پڕۆفیشناڵەکانن ، چینی باڵادەست و دەستەبژێر . دوای ئەوەش گەر شۆڕش بە شۆڕشی کۆمەڵایەتی بزانین کە هەرە زۆرینەی خەڵکی بەشداریدەکات و بە قازانجی هەموان دەگەڕێتەوە ، ئەوە تەنانەت کەسانێیك کە پێگەی چینی کرێکارانیشیان ، نییە بەشدارن لە هەنگاوە شۆڕشگێڕییەکانا.\nهاوڕێ هەژێن دەڵێت ” بەبۆچوونی من، ھەم گوتەکە [ مەبەستی گوتەکەی مارکسە- زاهیر] ڕاستە و ھەم ئەنجامگیرییەکەشی. چونکە کرێکاران وەك خوارترین چینی کۆمەڵ و سەختی ڕۆڵ و گرنگی ڕۆڵی چینایەتییان دەبنە شۆڕشگێڕ و زیاتر لە ھەموو چین و توێژێکی دیکە خوازیاری گۆڕانی ئاوا سیستەمێك دەبن”\nلیکدانەوەی من بۆ چەمەکەی مارکس ئاوایە کە نوسیومە ، ئەو سەرنجامگیرییەشم لە واقیعدا کردوە ، کە کرێکاران لە هەوڵی باشکرنی ژیانی خۆیانان، نەك گۆڕینی سیستەمەکە بەو سیستەمەی کە من و تۆ دەمانەوێت. دوای ئەوە وەکو باسم کردوە کرێکاران زۆر باشتر دەژین لە بێکاران ، لە خانەنشینکراوان لە قوتابییان [ دیارە ئەمانە من هیچیان بە کرێکار دانانێم بەلام بە پرۆلیتاریا، کە چەوساوە و بێدەرەتان و هەژارن ] ئا لەم بارەدا باری ژیانی کرێکاران لەمانەی کە من ناونوسم کردووە خراپتر نییە ، هەر لەبەر ئەمەشە کە من کرێکاران لە قوتابیان و ئەوانی دیکە بە شۆڕشگێڕتر نازانم، هەر بۆیەش من چەمکەکەی مارکس لەگەڵ خۆیدا بە ناکۆك دەبینم . سەرەڕای ئەمانەش تۆ ئەوەت لەبرکردووە کە تەنها بارودۆخی خراپی ژیان نابێتە خولقاندنی نە شۆڕش و نە شۆڕشگێڕێتیش گەر هۆشمەندی لەگەڵدا نەبێت. گەر وابوایە لە گەلێك وڵاتدا دەمێك بوو شۆڕش کرابوو.\n” من ئاوا لە دێری یەکەمی ئەو پەڕەگرافە تێدەگەم، کە ‘ تێکۆشانی ئابووریی ھیچ نییە و نیگەتیڤە’، ‘کۆششی ڕامیاریی و تێکۆشان بۆ دەسەڵاتی ڕامیاریی پۆزەتیڤە’. دیسان ‘تێکۆشانی سەندیکا نیگەتیڤە’ و ‘ئەگەر لە شانی پارتییە ڕامیارییەکان بووایێن، شۆڕشگێڕ دەبوون’ . ‘ کرێکاران بە قسەی مارکس دەکەن، لەبەرئەوە خەریکی سەندیکان'”\nهاوڕێ هەژێنن غەدرێکی یەکجار زۆرم لێدەکات چونکە ئەمە شێواندنی مەبەستەکە و نوسینەکەی منە ، من لە کوێدا وتومە کە ئەوانە هیچ نین؟ ، ئەی باشە گەر هیچ نین لای من، بۆچی من هاریکاریی و هاوکاری ئەو لایەنانە دەکەم کە بۆ پولێك زیاتر ناڕەزایی دەکەن ؟ یاخود هی ئەوانە دەکەم کە غەدریان لێدەکرێت؟ من لەکوێدا وتومە کە دەسەڵاتی ڕامیاریی پۆزەتیفە ؟ گەر خوێنەر بییەوێت مەبەستەکەم پێچەوانە بکاتەوە ئەوە زۆر لەوە زیاتریش دەتوانێت بکات کە تۆ دەیڵێیت . هەموو کەس دەتوانێت شتێك لە وتاری کەسێکی دیکەدا دەربێنی و بە ئارەزوی خۆی بە لاڕێدا بیبات و بە خواستی خۆی قسەی لەسەر بکات . من هەر ئەوەی پێشتر دەڵێمەوە کە وەڵامەکان لای من ڕەش و سپی نین ، تاکو ئەوەی کە کرێکاران دەیکات بخرێنە خانەی نێگەتیڤییەوە ، بەڵام زۆربەیان ئامانجیان لابردنی سیستەمەکە نییە کە من وتۆ دەمانەوێت.\nدیارە لە هەندێك حاڵەتیشدا موچە و باری دارایی ناکرێتە پێوانەی شۆڕشگێڕێتی و ناشؤڕشگێڕێتی. ئا لێرەدا هەموومان نمونەی یەکجار زۆرمان لەبەردەستدایە هاوکاتیش ئەگەر دەنگدان بۆ پارتە چەپەکان و کۆمۆنیستەکان کە تا ڕادەیەک کرێکاران و نقابەکان بە خۆیان و نوێنەری خۆیانیان، دەزانن ، هەنگاوێکی پێشکەوتوانەو شۆڕشگێرانە بێت ، بەڵام کە نایەنە سەر حوکم لەبەئەوەیە دەنگی تەواوی کرێکاران و پڕۆلیاتاریای وڵات ناهێنن، ئیدی بە هەر هۆکارێك بێت، بەڵام دڵنیام هۆکارەکەی ئەوە نییە کە کرێکاران، سیستەمی کرێگرتەیی ڕەتدەکەنەوە ، بەڵام دەبینن کە ئەم حیزبانە پێچەوانەکەی دەکەن.\nهاوڕی هەژێن پرسیار دەکات و دەڵێت ” ئایا دادپەروانەیە کرێکارێکی کورەخانە یان پۆڵاسازی و بارکردن ڕۆژانە ھەشت سات کار و چەند سات ھاتووچۆی کار و سووکایەتی خاوەنکار و سەرکاریگەر…تد ھێندەی بیمەی بێکاری یان بیمەی کۆمەڵایەتی و دەرمانی و خانەنشینییەکەی من وەربگرێت، کە بەیانی تاکو ئێوارە لەنێو فەیسبووک خەریکی وڕێنەکردنم؟”\nئێ باشە من لە کوێدا وتومە ئەوە دادپەروەریانەیە؟ نیشانەی پرسیارکردنەکەی ئەو وا دەگەیەنێت کە من ئاوام وتبێت. قسەی منیش هەر ئەوەیە ئەوەی گەر پێگەی ئابوریی باشتر بێت ، گۆڕینی ئەو بارودۆخە بۆ ئەو کەمتر واقیعیانە ترە تاکو بێ کارێك ، قوتابییەك، پەککەوتەیەك یا خود خۆت وتەنی کەسێکی سەر فەیسبوکی وەکو تۆ ….\nهاوڕێ هەژێن دەڵێت ” بە بۆچوونی من، ئەگەر لێنینیستێك یان ئەندامی پارتییەکی چەپ بیگوتایە ” گەر داخوازییەکانیان لە داخوازی ئابوورییانەوە بچیتە قاڵبی داخوازیی سیاسیانە.” ھیچ شاییشتەی لۆمە نەدەبوو، بەڵام بۆ کەسێك کە ھەردەم خەریکبێت خۆی لەو ئاراستەیە جیاواز نیشانبدات، ئیدی ناکرێت کەمگرتنی تێکۆشانی ئابووریی و بەرزنرخاندنی “تێکۆسانی ڕامیاریی”\nئەمەی کە هاوڕێ هەژێن دەیڵێت هەڵگێڕانەوەی قسەکانی منە ، من گەر ئەو نەناسم دەکەومە گومانەوە لە هۆکارەکەی. هەر لەبەر ئەوە دەڵیم کە بە دیقەت وتارەکەمی نەخوێندۆتەوە یا هەر دەوەن بەئشکردنە. من ڕام وایە کە هەمو ناڕەزاییەكی ئابوریانە ، لەسەر کێشەی خانوبەر ، کێشەکانی قوتابییان ، هاریکاری پەنابەران و کۆچبەران و هەموو جۆرە کەمپەینێکی دیکە لە پێناوی باشکرنی ژیانی گروپێکدا ، گەر ‘ بە سیاسی نەکرێت’ دەچێتە خانەی کاری کۆمەڵە خێرخوازییەکانەوە ، چونکە تۆ پەیامێکت نابێت جگە لە چاککردنی حاڵی ئەوان نەبێت بێ ئەوەی پەیامی ئەوە بدەیت کە دەبێت ئەو کێشەیە ببەسترێتەوە بە سیستەمەکەوە ، ڕەگو ڕیشەکەی بگریت . گەر وا کێشەکە نەبینیت و مامەڵەی لەگەڵدا نەکەیت بەڕای من ئەوە لە قازانجی سیستەمەکە دەگەڕیتەوە . من لە وتارێکمدا کە بە ئینگلیزی نوسیم ، پەنجەم بۆ ئەمە ڕاکێشا ، گەلێك کۆمێنتی باشم بۆ هات و گەلێکیش لێدوانم بە ئیمەیل لەتەك هاوڕێیانی ئینگلیزی زماندا کرد . داخوازی ئابوریانە گەر نەکرێتە داخوازی سیاسیانە ، ئەوە لە سنورێکی تایبەت تێپەڕناکات و ئەو پرسە هەر لەوێدا لەبار دەچیت چونکە کرێکاران یا هەر کەرتێکی دیکە لە هەوڵی خۆڕێکخستنا نابن ، تاکو بەرگریی باشتر بکەن لە هێڕشی ئایندە. [ بە سیاسیکردنی کێشەیەك یا بەستنەوەی بە سیاسەتەوە مانای داخوازیکردنی دەسەڵات نییە.]\n” توخمە سۆشیالیست و ئەنارکیستەکانی نێو کرێکاران کێ بوون، مەگەر کرێکار نەبوون؟” ئەوانە کرێکارە سۆشیالیست و ئەنارکیستەکانن . ئایا خوێنەرێك هەیە کە بگاتە ئەو قەناعەتەی کە من باس لە بورجوازی بکەم. سەرنجی هاوڕێیانە ئەوە بوو گەر ناڕۆشنییەك لەو بڕگەیەدا هەبوایە، دەبوایە ئەو کە من دەناسێت و دەزانێت ڕام چۆنە ، لە ڕەخنەکەیدا بینوسیایە ” گەر چی من دەزانم کە ڕای زاهیر ئاوا نییە بەڵام بۆ خوێنەر ناڕۆشنە” . لەمە ڕۆشنتر چییە کە من نوسیومە ” توخمە … نێو کرێکارەکان ” باشە ئەمە ئەوە ناگرێتەوە کە ئەو توخمانە خۆیان کرێکارن ، نە شتێکی دیکەن . وەکو پێشتریش وتم هەر کەس ئەو پرسیارەی بکردایە دەبوایە هاوڕێ نەیکردایە چونکە ئەو ڕای من دەزانێت هەم کوردییەکەشی زۆر لەوەی من باشترە.\n” بەدوا داچوونی شۆڕش بوون و سۆشیالیزم زادەی بزووتنەوەی کرێکارییە نەك کەلەسەری ڕۆشنبیرانی وردەبۆرجواز… ئەگەر ئێستاش سەڕەرای ھەموو شکستەکان و نائومیدییەکان، لە دەرەوەی…”\nبۆچوونی من لەسەر ئەوەی سەرەوەی هاوڕێ جیاوازە من دەقاو دەق ئەوە بە ڕای مارکسیانە دەزانم [ من دڵنیام کە هاوڕێ هەژێن مارکسیانە ناڕوانێت ، بۆیە ئەو بڕگەیەی ڕونکردنەوەی دەوێت] . من وای دەبینم کە شۆڕش بوون و سۆشیالیزم زادەی بزوتنەوەی بەشەرییەتە لەو کاتەوەی کە کۆمەڵی هیراشی و دواتریش کە گەشەی کرد بۆ کۆمەڵی چینایەتی، نەك کرێکاران.\nکێشەی من لەگەڵ مارکس و مارکسییەکانا ئەوەیە کە ئەوان شۆڕشی سۆشیالیستی بە کرێکارانەوە و بە تایبەتیش کرێکارانی پیشەسازییەوە دەبەستنەوە چونکە ئەوە تیورە ئابورییەکەی مارکسە و هەموو ژیانی خۆی بۆ ئەوە تەرخان کرد تاکو بیسەلمێنێ : شۆڕشی سۆشیالیستی هەر دەبێت لە سەر دەستی کرێکارانا بێت، بۆ ئەمەش دەبێت وڵات پیشەسازیی بکرێت، پڕۆلیتاریا زیاتر بێت ، تەکەنەلۆجیا پێشتربکەوێت ، دونیا بە عەولەمە بکرێت و لەم شتانە. من لەم بارەیەوە لە کۆتایی وتارەکەم و لە وتارەکانی تریشما چ بە کوردی و چ بە ئینگلیزی زۆرم لەم بارەوە نوسیوە ، گەر کەسانێ دەیانەوێت بزانن بۆ من لەگەڵ ئەو برگەیەدا نیم بابێن تەنها دوا دوو بڕگەی کۆتایی وتارەکەم ” ئایا چینی کرێکاران شؤڕشگێڕن؟” بخوێننەوە ، ئەو کات هۆکارەکانی من دەزانن . لیرەدا تەنها ئەوە دەڵێم ئەوەی مارکس بۆ گەیشتن بە کۆمەڵی سۆشیالیستی وەهمە، بەڵام وەهمەکەی مارکس لە لایەن سەرمایەدارییەوە بۆ بەرژەوەندی خۆیان بە هاوکاری بەلشەفی و پارتە کۆمۆنیستیەکانی تری دونیا کرا بە واقیع .\nهاوڕێ هەژێن دەڵێت ” لێرەدا ھەم ھەست بە ستەمکردن لە کاڕڵ مارکس بەوەی ھەموو خەتاکان بخرێنە سەرشانی ئەو و ھەم ستەمکردن لە خودی کرێکارانی کۆمونیست دەبینم. تاکو..”\nئەوەی کە من نوسیومە ستەمکردن لە مارکس، نییە ، من هەموو نەهامەتی چەرخی ڕابوردومان سەبارەت بە بزوتنەوەی کرێکاران و سۆشیالیستی دەگەڕینمەوە بۆ لینین و حیزبی بەلشەفی وە لینین، هاوکاتیش تیورەکانی لینین لە هەموو بوارەکانیا بە کارل مارکسەوە گرێدەدەمەوە . لینین شتێکیی نەکردوە بەدەر بێت لە روانگەی مارکس . من هەوڵدەدەم کاتێک کە قسە لەسەر پرسەکان بکەم بیانگێڕمەوە بۆ ڕەگوڕیشەیان . کەواتە لای من ئەسڵی سەرچاوەکە مارکسە ، دوای ئەوەش ئەوەندەی مارکس ناسراوە و فکر و تیورەکانی ئەو کارایی خۆی داناوە و دایدەنێت لەسەر سۆشیالیست و چەپ و هەندێکیش لە ئەنارکیستەکان ، ئەوەندە بیردۆزەکانی دیکە کە هاوڕێ هەژێن ناونوسی کردون دایان نەناوە . بۆ کەسێکی وەکو هاوڕێ هەژێن کە نزیکە لە منەوە پێشموایە سەرجەمی پۆست و وتارەکانم ڕەنگە بخوێنیتەوە ، دەبوایە لە مەبەستی من باشتر بگەیشتایە و لەو پرسیار و برگەیە، خۆی بپارستایە.\nکاتێکیش کە قسە لەسەر هەر یەک لەو بیردۆزانە دەکەین ، مەسەلە سەرکۆنەکردن و تەشقەلەکردن نییە پێیان ،بەڵکو پشکنینی واقیعە کە ئایا ئەو شتانە بە عەمەلی ڕوویداوە یا هەر لە منداڵانی خۆیاندا لەبارچوون ، بەڕای من تیورەکەی مارکس کاتی خۆشی تیورێکی نەزۆك بوە ،دەنا بە درێژایی 160ساڵ بەرێکی دەدا.\n” گۆڕانکارییەکان چی بوون، خۆیی و پووکانەوە و ملکەچبوون و سوپاسگوزاری کۆیلەوارانە بۆ سیستەمی سەرمایەداری، یان گۆڕانکارییەکان بابەتی بوون و بزووتنەوەی کرێکاری و سۆشیالیستی بە ھەموو شێوەیەك تیرۆرکراوە؟ ھەموومان گۆڕانکارییە بابەتییەکان دەبینین، بەڵام ھەموومان ھۆکارەکان نابینین و ناکرێت بەبێ خوێندنەوە و دەستنیشانکردنی (خۆییبوون یان بابەتیبوون)ی ھۆکارەکان”\nمن لێرەدا هاوڕێ هەژێن بە ناکۆك دەزانم لەگەڵ ئەوەی کە پێشتر لەهەمان ڕەخنەدا وتی، هەروەها لە زۆرێک لە پۆسەتەکانیشیا، کە لەو بوارەدا دەدوێن . لێرەدا باس لە تییرۆرکردنی بزوتنەوەکە دەکات. باشە ئەگەر تیرۆرکرابن لە لایەن کێوە و بە بەکارهێنانی چەکی کێ تیرۆر کراوەن؟ لای من ئەوە ڕاستییە کە ئەوەندەی لە لایەن چەپەکان و کۆمۆنیستەکانەوە تیرۆرکراون ئەوەندە لەلایەن سسەرمایەداریەوە، نەکراون . لە لایەکی دیکەشەوە هاوڕێ هەژێن لە هەندێك لە پۆستەکانی سەر فەیسبوکیدا ئەو، خەڵک ، خۆمان ، لۆمە دەکات کە بوینەتە هەموو شتێك ، تەنانەت بە سیخوڕیش بۆ پاراستنی ئەم سیستەمە.\n” بەڵام شکانەوەی جەنگ و کوژرانی خەڵك بە قازانجی کرێکاران، ناتوانم بڕوابکەم، چونکە ئەوانەش دەکوژرێن یان خودی کرێکارانن، یان منداڵانی کرێکاران و پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکانی ئەوانن. خۆ بڕواناکەم قوربانیانی جەنگ سەرمایەداران و دەسەڵاتداران و منداڵانی ئەوان بن، تاکو کرێکاران پڕشکی ئاگری جەنگیان بەرنەکەوێت و بە ق….”\nلێرەدا واهەست دەکەم کە بۆ چەندینجارە ڕاو وتارەکەی من شێوێنراوە . چونکە من نەم وتووە کە ئەو جەنگانە لە قازانجی کرێکارانە ، بەڵکو پێچەوانەکەیم وتووە، دوای ئەوەش من نەم وتوە کە کرێکاران بە ئەنقەست دەچنە جەنگەەوە دژ بە کرێکارانی وڵاتەکانی دیکە. من وتومە کە پێگەی چینایەتی و کۆمەڵایەتی کریکاران سیسیتەمەکە بەهێزتر دەکات ، ئەوە کرێکارانن کە قازانج و سەرمایە زیاتر دەکەن ، چەك و تەقەمەنی دروست دەکەن . کەواتە ڕاستەوخۆ و ناڕاستەوخۆ کرێکاران پارێزگاریی سیستەمەکە دەکەن . 8 تاکە ساڵ جەنگی نێوانی عیراق و ئێران بەردەوام بوو لەم وڵاتەی بر یتانیادا ڕۆژێك نقابە مانی نەگرت دژی ، ئەوەندەی من بزانم لە هیچ وڵاتێکی ئەوروپای خۆرئاوادا ئەوە ڕوی نەدا. ئەوەیە کەمن دەڵێم کرێکاران لەم وڵاتانەدا ژیانی خۆیان لەسەر ژیانی کرێکاران و چەوساوانی دیکەی دوونیا بنیاتنراوە و دەنرێت. من و هاوڕێ هەژێن پێشتر قسەمان لەسەر ئەمانە بە درێژی کردووە و هەردووکیشمان هاواڕا بوین .\n” زۆر بەداخەوە، چ ھوشیارانە و چ ناھوشیارانە، چ خوازراوانە و چ ناخوازراوانە، ھاوڕێ زاھیر لەنێو ئەو چەند دێڕە خەریکە جەنگ وەك زادەی سرووشتی سیستەم و سەروەریی چینایەتی و وەك پێداویستی لە سووڕھێشتنەوەی بازار و وەك ئامرازی کوشتنی بەرەنگاری و تێکۆشانی پڕۆلیتێرەکان بەگشتی و کرێکاران بەتایبەتی، دەیگۆڕێت بۆ خواست و قازانجی کرێکاران؟”\nلێرەدا مەبەستەکەی من لەو پەڕەگرافە بەو لایەنەدا براوە کە تاکو خوێنەر خوێندنەوەی هەڵە بۆ نوسینەکەی من بکات، یا بەو بارەدا دەخرێتە دەمی خوێنەر . من ئەوەم وتووە ، کە ئەوەی ئەم سیستەمەی راگرتووە و بەهێزی کردووە و بوەتە هۆی جەنگ و ئەم کارەساتانەی کە دەیبینین خولقاون ئێمەین ، خۆمانین ، ئێمە بەشە سەرەکییەکەین لە سیستەمەکە کە سەرمایەدارییە چ لە ڕوی چەندایەتییەوە و چ لەڕوی چونایەتییەوە ، ئێمە بناخەی سەرەکی دروستکەری ئەم کۆمەڵ و سیستەمین، بورجوازی، سەرمایەداریی بە بێ ئێمە نەیان دەتوانی و ناتوانن جەنگ، ڕەوکردن ، ماڵکاولکردن ، وێرانی دروستکردنی سەرمایە و ..هتد دروست بکەن . هەڵبەت هاوڕێ ڕاست دەکات کە خودیی سیستەمەکە و سەروەری چینایەتییە [ بەڵام سەروەری چینایەتی بەوانەی سەروە دروست دەکرێت] ، کە دونیای بەم حاڵە گەیاندوە ، باوەڕ ناکەم کە من ڕایەکی جیاوازام لەو هەبێت ، بەڵام پرسیارەکە ئەوەیە ئەوە کێیە کە ئەو سیستەمەی بەهێزکردووە ؟ ئەوە کێیە کە ئەو قودرەت و توانایەی داوەتە دەست سەرمایەداریی ، بورجوازیی، تاکو ئەو جەنگ و نەهامەتیانە ڕووبدەن ؟ وەڵامەکەی: ئێمەین ، بێ دەربەستییە لە ڕێکنەخستنی خۆمانا ، نەبوونی یەکێتیمان ، غائیببوونی ڕۆحی شؤڕشگێڕانە ، ئیدی بە هەر هۆکارێك بێت. من ویستومە جەخت لەسەر ئەوە بکەمەوە نەك ئەوەی کە هاوڕێ هەژێن [ ناتوانم بڵێم هەڵیگێڕاوەتەوە] بەڵام دیقەوتی لەسەر نەداوە.\nهاوڕێ هەژێن پرسیارێکی زۆر جوان دەکات ، من ئەوەم قەبوڵە لە دەمی خوێنەرێکەوە بەڵام نەك خۆیەوە چونکە ئەو من دەناسێت و دەبێت وەکو خوێنەرێکی وردا لە مەبەستی من گەیشتبێت لە نوسینی ئەوەدا . دەڵێت ” بۆ من وەك خوێنەرێك، ئەو پرسیارە دێتە پێش، پەیوەندی ئەوەی ئەنارکیزم چییە و چی نییە، بە سەلماندنی “شۆڕشگێڕبوون و ناشۆڕشگێڕبوونی چینی کرێکار و کرێکاران” چییە؟ ئەوەی ئەنارکیزم ھزرە ….”\nبۆ ئەمە من دەڵێم بەڵێ هەندێك لە ئەنارکیستەکان پێ لەسەر شۆڕشگێڕێتی کرێکاران دادەگرن و بە چەدمکی کرێکارانی وڵاتانی پیشەسازیی گەشەکردوو، دەبینرێت، کە ئەم جۆرە تێڕوانیینە کورت دەهێنێت چونکە ئەی چی دەڵێن سەبارەت بەو وڵاتانەی وەکو لای خۆمان و ئەفەریقا و ئەمریکای لاتین و .. هتد ، کە کرێکارن بە تێگەیشتنی ئەوان هێشتا هەر کەمایەتییەکی زۆر کەمە ، کە لەو بارەدا ئەوە دەداتە دەست من، کە شۆڕش هەر شۆڕشی کرێکارانە نەك هی سەراپای کۆمەڵ و کۆمۆنێتییەکەن. بەڕای من ئەمە خاڵی جیاکەرەوەی نێوانی ئەنارکیستەکان و مارکسییەکانە بە خودیی مارکسیشەوە و خاڵی لێکترازانیانە . حەز دەکەم خوێنەر ئەوە بزانێت من نامەوێت ڕەخنە لە حیزبی کۆمۆنیستی کارگەریی بگرم گەر پەنجە بۆ بنج و بناخەی یا سەرچاوە تیورییەکەی کە لینینە ، ڕانەکێشم ، من ناتوانم ڕەخنە لە لینین بگرم ، گەر بەڕاستی پەیوەستی نەکەمەوە بە مارکسەوە . لە کاتێكدا کە مارکس و ڕۆحی مارکس و تیورەکەی تا ئێستاش زاڵە و لە خزمەتی سەرمایەدارییدایە هەر ئاواش دەمێنێتەوە. لای من بەشێك لە خەباتی ئەمڕۆ دەبێت لە هەڵوەشاندنەوەی چەمکە ئابوریی و سیاسییەکانی مارکسەوە دەستپێبکات ، گەرچی ڕەنگە کەسانێکی زۆری ئەنارکیست لەمەدا لەگەڵما نەیەنەوە [ ئەمە بۆ ئێمەی کورد زەروورییە چونکە هەموان دەبینین تازە کتێبی سەرمایەی مارکس دەکرێت بە کوردی و وانەی لەسەر دەوترێتەوە یاخود کتێبەکانی لینین و ترتسکی دەکرێنە کوردی و خەڵکیان پێ دەبەنگدەکرێت] . بەڵام ئەوە ئاشکرایە چەپ و سۆشیالدیمۆکرات و کۆمۆنیست و سۆشیالیستە دەسەڵاتخوازەکان تا ئێستا هەژمون و کارایی خۆیان هەیە و لە هەموو هەنگاو و کارو پلانێکیانا پەنا بۆچەمکەکانی مارکس و لینین دەبەن. هاوڕێ هەژێن خۆی باش دەزانێت گەلێك لە مارکسییەکان ناتوانن یەك لاپەڕە بنوسن گەر پەنا بۆ قسەیەك ، بڕگەیەکی مارکس ، ئینجلس ، لینین، ترۆتسکی نەبەن . بۆیە دەڵێم لە پاڵ کارەکانی دیکەمدا ئەوەش بەشێك دەبێت لە کارم، من ئازادم لێرەدا چۆن بیر لە مارکسی و ماکسییە-لینینییەکان دەکەمەوە ئەوەندەی پرسەکەم نەبەم بەڕێی درۆکردن و بوختانکردن و شکاندنی کەسایەتییەکانیان، هەر ئاواش هەموو هاوڕێیانی دیکەش بەهەمان شێوە ئازادن . ئەوەشی کە بە من دەڵێت ڕوانگەی من بۆ چینی کرێکارن و کۆمەڵی ئایندەی سۆشیالیستی ، ڕاست نییە، فەرموو با لە شوێنیکدا [ مەبەستم هاوڕێ هەژێن نییە بەڵکو ئەو خۆێنەرانەیە کە ئەو ناوی هێناون ] ڕۆشناییان بخەینە سەر. بەڵام گەر ئەو هاوڕێیانە ئامادە نەبن ئەمە بکەن بە هەر هۆکارێك ، کەچی خۆم و ئەنارکیزمیش تاوانبار بکەن لەژێر لێوەوە ، ئەوەیان دەسەڵاتی من نییە.\nجەمکی پڕۆلیاتاریا بەو شێوەیەی کە هاوڕێ بەکاری هێناوە و لە تەك ئەوەشی کە دەمێنێتەوە جگە لە باڵادەستان و دەستەبژێر ، من ناکۆکیم لە گەڵیدا نییەو هەر ئەوانەن کە شۆڕش دەکەن . دەبێت ئەوەش بڵێم گەر شۆڕش بە تەنها هەر هی کرێکارانێک بێت کە لەسەر کارن ، بە واتایەکی دیکە گەر ئەو کرێکارانە خۆیان بە تەواوی خەڵکانی دیکە لەناو کۆمۆنێتییەکە، کۆمەڵەکە ، دەڤەرەکە ، بەندنەکەنەوە و تەنها خۆیان دەستبگرن بەسەر کارگە و کارخانەکان و مەزرەعەکانا و شورای کرێکاران یا کۆمیتەی کرێکاران دروستبکەن ، ئیتر ئەو کاتە خۆیان بەرهەمهێنەر و دابەشکەر و بڕیادەر دەبن ، بەدەر لە سەرجەمی خەڵکانی دیکە ، سەرەنجامەکەی دروستکردنی دەسەڵاتە ، نە شتێکی تر .\n” … چونکە تەنیا لەنێو ئەو بیرکردنەوە و تێڕوانینە، “جیھانی سێیەم” شۆڕشگێڕ نییە و پڕۆلیتاریای تێدا نییە. ئەوەی داڕێژەرانی ئەو تیئۆرییە چی دەڵێن، چ پەیوەندییەکی بە چینی کرێکار و کرێکاران و سەلماندنی “شۆڕشگێڕبوون و ناشۆڕشگێڕبوونی چینی کرێکار و کرێکاران” ھەیە؟ کێ گوتوویەتی کاتی شۆڕش نەھاتووە؟”\nئەوەی کە لەو دوو کەوانەدا هاتوە، ڕای من نییە ، ئەوە ئەو تیورەیە کە بوو بە چەمكێك، ئەسڵەکەی بۆ مارکس دەگەڕیتەوە نەك بۆ سیتالین و لینین. هەڵبەتە مەبەستم ئەوە نییە کە مارکس بە دەق ئاوای وتووە ، بەڵکو لە لێکدانەوەی چەمەکەکانی ئەوەوە مارکسییەکان گەیشتنە قەناعەتی هەبوونی ئەو 3 جیهانە. ئەمەش لە دابەشکردنی قۆناخی هاتنی کۆمەڵەوە بە 5 کۆمەڵ، دیارە ئەوە ڕاستە لە هەر یەکێکیانا چەوساندنەوە بووە واتە چەوسێنەر و چەوساوە هەبووە ، هیراشییەت بەردەوام بووە بەڵام ئەمانە لە هەر قۆناخێکیانا شیوازێکی جیاوازی بەخۆوە گرتووە . ئا لەم بارەدا مارکس و مارکسییەکان کۆمەڵی سۆشیالیستی ڕەتدەکەنەوە ئەگەر کۆمەڵەکە بە قۆناخی سەرمایەداریی پێشکەوتوودا، تێنەپەڕێت. ئەمە جگە لەوەی کە ئەوانییش و مارکسیش هیچ بایاخێکیان بۆ کێشەی هیراشییەت نەبووە . داوای لێبوردن دەکەم کە دیسانەوە دەبێت سەری خوێنەری پێوە بییەشێنم چونکە هەم لەم سەرنجانەدا باسم کردووە هەم لە وتارەکانی دیکەشمدا بە درێژی لەوە دواوم . مارکس و مارکسییەکان چینی کرێکاران بە دینەمۆی شۆڕش دەزانن ، بۆ ئەمەش باوەڕیان بە چەندایەتی کرێکارانە، بە پێشکەوتنی تەکنەلۆجیا و سەرمایەداریی گەشەکردوو هەبووە، ئەویش بۆ دوو هۆ: یەکەم : تاکو چڕبوونەوەی (ئیستیقتابی) چینایەتی دروست بێت. دوو: مارکس باوەڕی وابووە کەمی بەرهەم و خواردن کێشەی گەورەی کۆمەڵ بووە ، بێ گومان لای ئەو گەشەکردنی سەرمایەداریی هەردوو کێشەکە مەیسەر دەکات . لەبە ئەوەش سۆشیالیزم و کۆمۆنیزمیان کردوە بە دوو بەشەوە . ئەو تێڕوانینەی مارکس و مارکسییەکان هەم چەمکی 3 جیهانی داهێنا و هەم کۆمەڵی سۆشیالیستیشی پلە بەند کرد و بەستییەوە بە کۆمەڵانێك کە سەرمایەداریی تیایدا گەشەیسەندووە . کە بەڕای من کۆمەڵی سۆشیالیستی سەرنجامی هەبوونی زەمینەی بونی چەوساندنەوە و هەبوونی پلەبەندی هیراشیانەیە ، هەر لەبەر ئەمەش هەر لە سەرەتای دروستبوونی کۆمەڵی چینایەتییەوە ، خەبات بۆ کۆمەڵی سۆشیالیستی بووەتە پێویستی و ئامانج.\nکێشەی ئیکۆلۆجی هەرگیز نەبووەتە کێشەیەکی بناخەیی لای مارکس ئەوەندەی لای پرۆکتکین و بوکچین بووە ، بگرە بە پێچەوانەوە مارکس باوەڕی وابووە کە دوو ململانێ هەیە. یەکەمیان ململانێی نێوانی چنیەکان و دووەم ململانێی نێوانی بەشەرییەت و سروشت ، ئەو بۆ ئەمە ڕای وابووە بۆ ئەوەی بەشەرییەت خۆی ڕزگار بکات دەبێتب پاوانەی سروشت بکات . کێشەی ژینگە و ئیکۆلۆجی بەداخەوەم کە بڵێم ، زۆرینەی کورد بە چەپ و کۆمۆنیست و ڕاستییەوە ، تەقەی سەریان دێت و نەبوەتە بەرنامەیەکی سەرەکی لایان ، کە لای من کێشەی ئیکۆلۆجی بەشێکی گەوەرەی شۆڕشە.\nسەرنجی من بۆ پەڕەگرافەکەی دوای ئەوەی سەرەوە. من هەرگیز نەم وتوە کە کرێکاران دژە شۆڕشن ، من باس لە ئێستاو ڕابوردوو دەکەم کە ڕاستییەک هەیە کە ئەویش ئەوەیە کە کرێکارن خۆیان گونجاندووە لەگەڵ سیستەمەکەدا ، هاوکاتیش دڵنیام کە لە ئایندەدا زۆربەیان ئاوا بێ دەربەستانە نامێننەوە.\n” بەڵام (شۆڕشی کۆمەڵایەتی) یان (کۆمەڵایەتییبوونی شۆڕش) بە واتای ھەموو خەڵك نییە، بەڵکو بە واتای بزووتن و گۆڕانە لە دەرەوەی نەخشە و قاڵبی ئایدیۆلۆجی پارتییەکان و ڕامیاران، خۆبەخۆیی خەڵك،..”\nلەگەڵ ئەو بڕگەیەی سەرەوەدا من گرفتێكم نییە بەڵام لە پرۆسەی شۆڕشدا لە بەرهەمی شۆڕشدا گەر هەموو شتێک بە کۆمەڵایەتی نەکرێت ، ئەوە توێژاڵێك دەبێتە هەموو شتێك . من پێشتر ئەمەم ڕونکردۆتەوە لەبەر ئەوە خۆم دووبارە ناکەمەوە .\nلە کۆتایدا دەڵێم من زۆر سوپاسی هاوڕێ هەژێن دەکەم بۆ ڕەخنەکەی ، گەرچی من نازانم هەموو خوێنەرێکی بابەتەکەم هەر وەکو ئەوی دەخوێنێتەوە ، یا نا، بەڵام ، هاوڕێ هەژێن ئەو دەرفەتەی بۆ ڕەخساندم تاکو من خۆم باشتر ڕۆشنبکەمەوە، نەکا خوێنەرانی دیکەش هەمان ئەنجامگیریی لە وتارەکەم بکەن .\n*خوێنەری بەڕیز گەر خوازیاری خوێندنەوەی وتارەکەی من و ڕەخنەکەی هاوڕێ هەژێن-یت، تکایە سەردانی ئەم لینکەی خوارەوە بکە :\nazadebram\tگشتی\tلێدوانێک بنووسە 5 ئیلول 2017 5 ئیلول 2017 1 Minute


كازمی پشتیوانی رۆژئاوای هەیە\nرۆژنامەی فاینانشڵ تایمزی ئەمەریكی بڵاوی كردەوە سەركەوتنی سەدر چانسی زیاتر دەدات بە مستەفا كازمی بۆ مانەوەی لە پۆستەكەی و بەهەردووكیشیان دەتوانن جڵەوگیری گروپە چەكدارەكانی سەر بەئێران بكەن.\nڕۆژنامە ئەمەریكییەكە لە ڕاپۆرتێكدا كە "ناس كورد" بینیویەتی (22ی تشرینی یەكەمی 2021) باس لەوە دەكات هەر ئەوەی سەدر پاشكۆی ئێران نییە پاڵی ناوە بە رۆژئاوا پێیان وابێت دەكرێت بەكەڵك بێت بۆ ئەوەی لە عێراق ببێتە لەمپەر لەبەردەم گروپە چەكدارەكانی تاران.\nرۆژنامەكە باس لەوەش دەكات مستەفا كازمی ستایش و سەرسامی رۆژئاوای هەیە بەهۆی بەرەنگاربوونەوەی میلیشیاكان بەڵام كاردانەوەكان لە دژی بوونەتەهۆی لاوازكردنی پێگەی دەوڵەت.\nراپۆرتەكە باس لەوەش دەكات دەكرێت كازمی بە پاڵپشتی سەدر لە پۆستەكەی بمێنێتەوە، بەڵام بەهۆی ئەوەی سەدر كەسێكی پۆپۆلیستە هیچ هیوایەك نییە چاكسازی جێبەجێ بكات و ناوبراو سەر بە سیستمێكە بەرژەوەندی خۆیان لەپێش هەموو شتێكەوە دادەنێن.\nلەپاش هەڵبژاردنە پەرلەمانییەكەی 10ی تشرینی یەكەم دەركەوت سەدر یەكەم لیستی عێراقە (73 كورسی) بەدوایدا لەناو شیعەكان دەوڵەتی یاسای نوری مالیكی (35 كورسی) و بەهۆی ناڕەزایی لەسەر ئەنجامەكانیش هێشتا ئاسۆی پێكهێنانی حكومەت دیار نییە، چونكە هێزە شیعەكانی ڕكابەری سەدر تانەیان هەیە لە ئەنجامەكان.\nژن و پیاوێک لە ئاکرێ کوژران\n2021.11.06 - 23:37


یەنس گەلسشیۆت - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nیەنس گەلسشیۆت، ٢٠٠٩\nیەنس گەلسشیۆت (لەدایکبووی ٤ی حوزەیرانی ١٩٥٤ لە فریدریکسوندی دانمارک) خوێندنی پلێت و نەخشەسازی ئاسنگەری لە خوێندنگای کارگەی پۆڵایینی کەشتیسازی شاری ئۆدێنس لە ساڵی ١٩٧٣دا تەواوکردووە. ئەو ھەر لەخۆیەوە لە پیشگەی خۆی لە شاری ئۆدێنس کە لە ساڵی ١٩٨٥دا دایمەزراندووە فێری ئاسنگەری زیو و پەیکەرتاشی بووە، پیشگەی کاری ھونەری گەلسشیۆت پێکدێت لە برۆنزداڕشتن، پێشانگای ناو ھۆڵ، پیشگە و باخێکی پڕ لە پەیکەر.\nیەنس گەلسشیۆت، ھونەرمەندێکی زۆر وردبینە کە لە ھەر دوو بواری ھونەری دامەزراندن (ھونەری بەستن و دانان) و ھونەری سەر شەقام کار دەکات، کە پەیوەستە بە پەیکەرتاشی کۆمەڵایەتی، سومبۆلیزم و ھونەری نوێ. یەنس گەلسشیۆت بەشێوەیەکی بنچینەیی کاردەکات لەپێناو ڕووبەڕووبوونەوەی نادادپەروەری جیھانی بەوەی کە پەیکەرەکانی لەو شوێن و گۆڕەپانانە لەناو شارە گەورەکان لە سەرانسەری جیھان دادەنێت. زۆربەی زۆری پەیکەرەکانی لە برۆنز و بە کەرەستە و سامانی خۆی دروست دەکات.\nیەنس گەلسشیۆت زۆر جار بەھۆی (AIDOH)ەوە بە جیھان ناسێنراوە بەھۆی خۆپیشاندانەکان کە لەکاتی بۆنە گەورەکان ئەنجام دەدرێن. لەکاتی بەستنی کۆبوونەوەی لوتکەی کەشوھەوا لە کۆپنھاون لە ساڵی ٢٠٠٩دا، یەنس گەلسشیۆت پەیکەرێکی دانا بەناوی مانەوە بۆ قەڵەوەکانە(Survival of the Fattest) کە لەتەنیشت پەیکەری پەری دەریا (پەرییە بچووکەکەی دەریا) داینا.\nگەلسشیۆت دامەزراوەی پەیکەری لە زۆر جێگادا دروست کردووە بۆ نموونە دامەزراندنی پەیکەری بۆگەنی ناخی ناوەوەم کە کێشەکەی ٢٢ تۆنە، لە ساڵی ١٩٩٣دا پەیکەری (ھونەری نایاسایی سەر شەقام)لە ئەورووپا پەیکەری ستوونی شەرمەزاری لە ھۆنگ کۆنگ، مەکسیکۆ و بەڕازیل، پەیکەری مارشی برسێتی لە ساڵی٢٠٠٢، پەیکەری بەناوی خوا لە ساڵی٢٠٠٦، پەیکەری ڕەنگی پرتەقاڵی لە ساڵی ٢٠٠٨، پەیکەری دەمارگیری ئایینی لە ساڵانی (٢٠١١-٢٠١٢).\nپڕۆژە گەورەکان/کۆمەڵە پەیکەرەکان[دەستکاری]\nکۆکۆن (١٩٩٢): چوار مەتر بەرزە و دوانزە مەتر تیرەکەیەتی، پەیکەرەکە لە (٢٢) قەڵغانی ئاسنی ژەنگدار بە دەموچاوی برۆنزی کە لەناو پۆڵاکەدا دەردەکەون پێکھاتووە. ئەم پەیکەرە بۆ یەکەم جار لەناو ھۆڵی ھونەری نێودەوڵەتی لە پێشانگای نێودەوڵەتی (expo92) لە سیڤیلا لە ئیسپانیا پیشان درا..\nبۆگەنی ناخی ناوەوەم: (١٩٩٣): پەیکەرێکی چیمەنتۆیە و بەرزییەکەی (٢٣٠) سانتیمەترە. بیست و دوو پەیکەر بەشێوەیەکی نایاسایی لە ژووری فەرمی شارەکانی ئەوروپا لەماوەی دوو ڕۆژدا دانران، وەک خۆپیشاندانی ھونەری سەر شەقام کە جەخت دەکاتەوە لەسەر گەشەکردنی ناپاکی لە ئەوروپا.My inner Beast.\nشازادەی بچووک (١٩٩٥).\nبەھەشت، پەرستگای غەیبییەکان (Elysium, The Occult Temple) (1995): پەیکەرێکی (٥٠٠) مەتر دووجایە بەتەواوی داڕێژراوە و بۆ ئەوە بەکار ھاتووە تا شانۆ/مۆسیقا و ھەڵپەڕکێی ئەلیسیۆم-ی تێدا پێشکەش بکرێت..\nمردنێکی بێدەنگ (١٩٩٥): ھونەرێکی شانۆیی سەر شەقامە بە ھەڵواسینی (٧٥٠) بووکەڵە (بووکە شووشە) و دابەشکردنی (١٣٫٠٠٠٫٠٠٠) پارچە پارەی کاغەز لەکاتی کۆبوونەوەی لوتکەی کۆمەڵایەتی (سەر بە نەتەوە یەکگرتووەکان) لە شاری کۆپنھاون لە ساڵی (١٩٩٥).\nستوونی شەرمەزاری (١٩٩٦-٢٠١?): پەیکەرێکی ھەشت مەتر بەرزی و بۆ دەستنیشان کردنی (دیاریکردنی) تاوانێک دادەنرێت. پەیکەرەکە بریتییە لە بەردێکی چوار لایی شاقووڵی لەشێوەی لەشی مرۆڤ و لە ھەریەک لە ھۆنگ کۆنگ، مەکسیکۆ و بەرازیل نیشاندراوە. Pillar of Shame\nلاوی ناو شووشە (١٩٩٧): پەیکەرێکە بەرزییەکەی (٣، ٥) مەتر و تیرەکەی (١٥) مەترە. دامەزراندنی بەرھەمێکی ھونەرییە و لەبەردەم شارەوانی کۆپنھاون دانراوە، کە شەش پەرداخ ھەڵگری پڕ لە ئاو (وەکو جۆرێک لە کەمۆڵەی شووشەیی تاقیگە) کە تێکڕا شەش لاشەی مرۆڤ دەگرێتە خۆ (لە سلیکۆن دروست کراوە) – دامەزراندنەکە گڕوتینێکی دا بە بارودۆخی دەروونی گەنجان لە کۆپنھاون.\nزەوی ژەھراوییە: (١٩٩٧): ٢٠٫٠٠٠ مەتر دووجایە. پەیکەرەکە دامەزراندنی بەرھەمێکی ھونەرییە کە (٢٥٠٠) خاچی سپییە و لە شاری ئۆدەنسە دانراوە. وەکو وێنەیەکی کاتی (٥٠٠) خوێندکاری ئامادەیی بیروبۆچوونی خۆیان دەربڕیوە سەبارەت بە چۆنیەتی بەپیرەوە چوونیان بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی کێشە ژینگەییەکان..\nپەیامبەر: (٢٠٠٠): پەیکەرەکە (٥) مەتر بەرزە و پەیکەرێکی کانزایی (مس) ە کە بریتییە لە پەیکەری ژنە پەیامبەرێک کە پاڵتۆیەکی بێقۆڵی لەبەرکردووە لە پشتیەوە تەختەیەکی پڕشنگدار کە بە کۆمپیوتەر کۆنترۆڵ کراوە دانراوە. پەیکەرەکە وەکو پەیکەرێکی سەرەکی لەژێر ناوی کەمپینی بەناو یۆبیلی (٢٠٠٠) لە دانمارک بەشداری کرد لە خۆپیشاندانەکانی بانکی جیھانی لە پراگ و لە بەردەم دەرگای سەرەکی کۆبوونەوەی لوتکەی کەشوھەوا لە کۆپنھاون (کۆپ ١٥) دانرا.\nچەند دەستێک لە بەرد: (٢٠٠٠): ٢٫٠٠٠ مەتر دووجایە. دامەزراندنی بەرھەمێکی ھونەرییە بە ٣٫٠٠٠ دەستی منداڵی دەگمەنی لە چیمەنتۆ دروست کراو. ئەم دامەزراوە ھونەرییە بە ھاوکاری لەگەڵ ڕێکخراوی لێبووردنی گشتیی سەبارەت بە منداڵە سەربازەکان ئەنجام دراوە.\nبەڵای دەیەم: (٢٠٠١): ھونەرێکی پێشکەشکارییە کە پێکھاتووە لە پیشاندانی ھەزاران پارچە دۆلاری کاغەزی ڕاستەقینە کە بە تەختەی چەرمی (٢+١) مەتر لکێنراون و بە خوێنی مرۆڤ ڕەنگ کراون. ئەم ھونەرە ناڕەزایی دەربڕینێک بوو بە ھاوکاری پزیشکانی بێسنوور لەدژی داوای کارگەی دەرمانسازی کە سکاڵای لەسەر ئەفریقیای باشوور تۆمار کردبوو سەبارەت بەوەی کە دەرمان کۆپی دەکەن.\nدوایین بێدەنگی: (٢٠٠١)، ١٢×٦ مەتر کانزا و دار. سینۆگرافییەک بۆ شانۆگەرییەک لە شانۆی (بروتالیا) وە (جۆناسان پاول کوک) سەبارەت بە (تید کازچینسکی) ناسراو بە (ئۆنە بۆمبەر). ئێستا وەکو سەکۆیەکی شانۆ بەکاردێت لە پیشگەی گەلسشیۆت..\nئازادی بۆ پیسکردن: (٢٠٠٢). دامەزراندنی پەیکەرێکی ئازادی سیگار بەدەستە و بەرزییەکەی (٦) مەترە، کە گفتوگۆی ھێنایە ئاراوە سەبارەت بە تێگەیشتنی وڵاتانی ڕۆژئاوایی بۆ تێگەیشتن لە مانای ئازادی. ئەم دامەزراوە پەیکەرییە بەکار ھێنراوە لە دیاردەکانی ژینگەیی لە دانمارک، لۆکسمبۆرگ، ڕۆستۆک، سوید و ھەتا دوایی.\nمانەوە بۆ قەڵەوەکانە (٢٠٠٢): پەیکەرێکی کانزاییە بەرزییەکەی (٣) مەتر و پێکھاتووە لە شێوەی ژنێکی قەڵەو (جوستیتیا) کە لەسەر شانی پیاوێک دانیشتووە.Survival of the Fattest\nمارشی برسێتی، (٢٠٠٢): دامەزراوێکی ھونەرییە و پێکھاتووە لە (٢٧) منداڵی برسی کراو بە بەرزایی (١٧٠) سانتیمەتر لە کانزا، کە بەشداری پێکراوە لە دەربڕینی بیروڕا وە پێشانگاکان لە زۆر شوێنی جیھاندا.The hunger march\nکابوس: (٢٠٠٢)، ٢٠×٢٠ مەترە. نمایشێکی ھونەری پێکھاتوو لە سەدان پەیکەر لە نێوانیادا کە (فینریسولڤە) کە گوللەی ئاگری بە بەرزی (٨) مەتر فڕێدەدا، کە بیرۆکەکەی لە نەخشەسازی ھیتلەر (ئالبێرت سپێر) و لە گوتاری (مارتن لۆسەر کینگ) بەناوی (من خەونێکم ھەیە) وەرگرتووە. ئەم کارە ھونەرییە لە فێستڤاڵی غۆسکیلە لە (٢٠٠٥) و لە شوێنەکانی دیکەی دانمارک پێشکەش کرا..\nچیڕۆکی چاڵەکە (٢٠٠٥): پەیکەرێکی گەورەی (ھۆ. سی. ئەندەرسن) ە، کە لە گۆڕەپانی شارەوانی ئۆدەنسە (٢٠٠٥-٢٠١١) دانرا. پەیکەرەکە لە لەنگەرگەی ئۆدەنسە لە ساڵی (٢٠١١)دا نقوم کرا وەکو ناڕەزایی دەربڕینێک دژی شارەوانی ئۆدەنسە.\nھارێتی مانگا: (٢٠٠٥). دامەزراوێکی ھونەری (١٢) مەتر بەرزە و پێکھاتووە لە تەرازوویەک کە تایەکی تەرازووەکە مانگایەکی وشک کراوەیە، تایەکەی دیکەی تەرازووەکە (٥) منداڵی برسی تێدایە کە لە گۆڕەپانی شارەوانی شاری کۆپنھاون و (ڕێکخراوی بازرگانی جیھانی) لە ھۆنگ کۆنک دانرا.\nگوێرەکەی زێڕین: (٢٠٠٥)، پەیکەرێکی (٨) مەتر بەرزی لە کانزا دروست کراوی پێکھاتوو لە گوێرەکەیەکی زێڕە، کە بە کاغەزی زێڕی (٢٤) کیرات داپۆشراوە. ئەم پەیکەرە پێشتر لە شاری (گێنت) لە بەلجیکا و ئێستاش بەشێوەیەکی ھەمیشەیی لە گۆڕەپانی شارەوانی شاری فریدریسیا دانراوە.\nژیانی منداڵان لە ساڵی (٢٠٠٥): کچە بچکۆڵە بە دەنکە شقارتەکەوە: (٢٠٠٥)، ١٠ پەیکەری ھاوشێوە پێکھاتوو لە کچێکی (٩) ساڵانە کە دانیشتووە لەگەڵ دەنکە شقارتەکانی و تەلەفۆنێکی دەستی.\nبەناوی خودا (٢٠٠٦): دامەزراوێکی پەیکەری کانزاییە کە پێکھاتووە لە ژمارەیەک دیمەنی مۆمیاکراو لە کچێکی ھەرزەکاری سکپڕی لە خاچدراو. In the name of God\nڕەنگی پرتەقاڵی، (٢٠٠٨): پڕۆژەیەکی ھونەرییە کە ڕەنگە پرتەقاڵییەکەی بەکارھاتووە وەکو ڕەنگی ئاماژە پێکردن بۆ پێشێلکارییەکانی مافی مرۆڤ لەژێر (OL) یارییەکانی ئۆڵۆمپی جیھانی لە ساڵی (٢٠٠٨) لە چین. The Color Orange\nحەوت مەتری: (٢٠٠٩)، ژمارەیەک لە دامەزراوی ھونەری پەیوەست بە کۆبوونەوەی لوتکەی ژینکە لە کۆپنھاون (کۆپ ١٥). بۆ نموونە گڵۆپێکی (٢٤) کیلۆمەتر درێژی پێکھاتوو لە گڵۆپی سووری درەوشاوە بە بەرزی (٧) مەتر تاڤگەی ئاو بەناو تەواوی کۆپنھاون و دەوروبەری (بیلاسەنتەر). پڕۆژەکە لەلایەن وەزارەتی دەرەوە یارمەتی دراوە.\nکۆتایی پێھێنانی دەربەدەری: (٢٠١٠-٢٠١٣)، ١٣ پەیکەری کانزاییە کە ھەریەکەی بە ئەندازەی گەورەیی مرۆڤێکی دەربەدەر (مرۆڤە بێ ماڵەکان) ە، کە لە گەڕاندا بووینە لە بەریتانیا، ئێرلەندە، ئیتاڵیا، پورتوگاڵ، بەلجیکا، ئۆنگاریا، ڕۆمانیا، نەرویج و دانمارک، ھەروەھا لە بەرامبەر پەرلەمانی ئەوروپی دانراوە. بە ھاوکاری پڕۆژەکانی (ئوذنفۆ) (فیانتسا) ئەنجام دراون..\nکەشتی پەنابەرەکان ANTON M/S: (2010-2013). دامەزراوێکی ھونەری شلە کە پێکھاتووە لە (٧٠) پەیکەری پەنابەران کە لە کانزا دروست کراون و لەسەر کەشتیە کۆنەکەی ماسی گری (M/S ANTON). ئەم دامەزراوە ھونەرییە لە گەڕاندا بووە لە زۆر شاری سەر دەریایی لە دانمارک و لە ساڵی (٢٠١٣)دا لە گەڕاندا دەبێت لە ئەسکەندەنافیا. بەھاوکاری لەگەڵ گروپی (دەریای زیندوو – Levende Hav). پڕۆژەکە لەلایەن (Danida) ھاوکاری کراوە..\nھاوکێشە ڕاگرتن: (٢٠٠٥-٢٠١٥): پەیکەرێکی کانزاییە و بەشێوەیەکی ھاوکێش لەسەر بەرزایی (٦ تا ١٥) مەتر لەسەر شیشەی ئاسن ڕاگیراوە. ھەندێک لە پەیکەرەکان بەرزییەکەیان (٣) مەترە. وەکو نیشانەیەک (سومبلێک) بۆ یادی (١٠) ساڵەی پڕۆژەی (خوێندن لەپێناوی گەشەکردنێکی باشتر) ی سەر بە نەتەوە یەکگرتووەکان کە پێی دەگوترێت (UBU)..\nدەمارگیری ئایینی (٢٠١١-٢٠١٢): پێکھاتوویەکی کانزاییە کە بەرزییەکەی (٤) مەتر و تیرەکەشی (٩) مەترە. دامەزراوە پەیکەرییەکە پێکھاتووە لە پەرتووکی ئایینی کە بەیەکەوە وشەی دەمارگیری ئایینی (FUNDAMENTALISM) پێکدەھێنن.\n^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". Archived from the original on ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٢. Retrieved ١٧ی شوباتی ٢٠١٢. Check date values in: |accessdate=, |archivedate= (help) ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٢ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە. Cocoon på teknisk skole\n^ http://www.artguidedenmark.dk/artguidedenmark/gallery/detail.asp?id=23585.Artguidedenmark[بەستەری مردوو][بەستەری مردووی ھەمیشەیی], Foto of my inner beast\n^ http://www.aidoh.dk/photos/comwork/photocom9.htm ٥ی ئازاری ٢٠١٦ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.\n^ http://www.youtube.com/watch?v=fA-bnvndPuA ,Youtube video about the project.\n^ http://www.aidoh.dk/?categoryID=57 ٢١ی ئابی ٢٠١٦ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە. , Den stille død, opsamlings webside\n^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". Archived from the original on ١٢ی حوزەیرانی ٢٠٠٧. Retrieved ١٣ی حوزەیرانی ٢٠١٢. Check date values in: |access-date=, |archive-date= (help) ١٢ی حوزەیرانی ٢٠٠٧ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.\n^ http://www.aidoh.dk/?categoryID=82 ٢١ی ئابی ٢٠١٦ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە. , Young People in Glass Tubes, website\n^ http://www.tornbjerg-gym.dk/page.asp?objectid=1053&zcs=2[بەستەری مردوو][بەستەری مردووی ھەمیشەیی]\n^ http://www.aidoh.dk/?categoryID=52 ٣ی نیسانی ٢٠١٦ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە. The Earth is Poisonous, website\n^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". Archived from the original on ٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥. Retrieved ١٣ی حوزەیرانی ٢٠١٢. Check date values in: |access-date=, |archive-date= (help) ٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.\n^ http://www.aidoh.dk/?categoryID=54 ٣ی نیسانی ٢٠١٦ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە. , The Messenger , website\n^ http://www.information.dk/47162, article information\n^ http://www.aidoh.dk/?categoryID=68 ٣ی نیسانی ٢٠١٦ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە. , Hands of Stone, website\n^ http://www.aidoh.dk/?categoryID=58 ٣ی نیسانی ٢٠١٦ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە. , The Tenth Plague, website\n^ http://www.aidoh.dk/?categoryID=40 ٣ی نیسانی ٢٠١٦ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە. , Den yderste stilhed, webside\n^ http://www.freedomtopollute.com/ ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٧ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.\n^ http://www.aidoh.dk/?categoryID=48 ٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە. , Freedom to Pollute, website\n^ http://i2u.dk/fotoweb/Preview2.fwx?search=(FQYFN%20contains(00025383))&title=Den%20Indre%20Svinehund&author=Lars%20Holst%20Bundgård ٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.\n^ http://www.aidoh.dk/?categoryID=65 ٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە. , The Nightmare, website\n^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". Archived from the original on ٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠. Retrieved ١٧ی شوباتی ٢٠١٢. Check date values in: |accessdate=, |archivedate= (help) ٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.\n^ http://www.aidoh.dk/?categoryID=91 ٣ی نیسانی ٢٠١٦ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.\n^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". Archived from the original on ١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٢. Retrieved ٢٦ی ئابی ٢٠١٥. Check date values in: |accessdate=, |archivedate= (help)\n^ http://www.aidoh.dk/?categoryID=124، Mad Cow Disease, website\n^ http://www.indymedia.be/index.html%3Fq=node%2F1382.html ٨ی ئازاری ٢٠١٦ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە. , video om guldkalven i Gent\n^ http://www.aidoh.dk/?categoryID=136 ٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە. , golden calf , website\n^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". Archived from the original on ٢٣ی تەممووزی ٢٠١٢. Retrieved ٢٣ی تەممووزی ٢٠١٢. Check date values in: |accessdate=, |archivedate= (help) ٢٣ی تەممووزی ٢٠١٢ لە Archive.is، ئەرشیڤ کراوە\n^ http://www.aidoh.dk/?categoryID=133 ٣ی نیسانی ٢٠١٦ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە. , Børne liv, opsamlings website\n^ http://www.sevenmeters.net/،[بەستەری مردووی ھەمیشەیی] projektet webside\n^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". Archived from the original on ٧ی ئەیلوولی ٢٠١١. Retrieved ١٧ی شوباتی ٢٠١٢. Check date values in: |accessdate=, |archivedate= (help) , pojket webside\n^ http://www.aidoh.dk/?categoryID=269 ٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە. , Homelessness opsamling , webside\n^ http://www.levendehav.dk/،[بەستەری مردووی ھەمیشەیی] levende havs webside\n^ http://www.aidoh.dk/?categoryID=320 ١٧ی حوزەیرانی ٢٠١٧ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە. , The refugee ship M/S ANTON, website\n^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". Archived from the original on ١٥ی ئابی ٢٠١٥. Retrieved ٢٦ی ئابی ٢٠١٥. Check date values in: |accessdate=, |archivedate= (help) , projected website\n^ http://www.aidoh.dk/?categoryID=66 ٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە. , Balancing Act , website\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=یەنس_گەلسشیۆت&oldid=945326»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٩:١٧ی ١١ی ئایاری ٢٠٢٢ نوێ کراوەتەوە.


ئایا دڵ یان ئۆرگانەکانمان بیرەوەریان هەیە؟ | ZAnkoLine\nئه‌پی ئه‌نگلیزی پۆلی ١٢\nئه‌پی زینده‌زانی پۆلی ١٢\nئایا دڵ یان ئۆرگانەکانمان بیرەوەریان هەیە؟\nئەو کەسانەی کە ئۆرگانی کەسێکی تر وەردەگرن زۆر جار بیرەوەریەکانی ئەو کەسەش لەگەڵ خۆیان دێننە ناو جەستە تازەکەوە.\nئافرەتێک بە ناوی گلێندا مێردەکەی “دەیڤد ” لەدەست دا بە بۆنەی ڕوداوی هاتوچۆوە، ئافرەتە بە دکتۆرەکانی گوت هەرکەس ئۆرگای پێویستە دەتوانێت ئۆرگانەکانی مێردەکەم بەکار بهێنێت.\nلەو کاتەدا کوڕێکی ئیسپانی پێویستی بەدڵ دەبێت و دڵی مێردەکەی گلێندای بۆ دادەنێن، دوای نەشتەرگەریەکە گلێندا چوە سەردانی ئەو کەسەی کە دڵی دەیڤیدی مێردی بۆ دانرابوو، ئەمەش لەدەرئەنجامی تاقی کردنەوەیەک بوو لە لایەن دکتۆری neuropsychologist پەوڵ پەرسێڵ، کەسەکەی کە دڵی مێردەکەی گلێندای وەرگرتبوو گەنجێکی زمان ئیسپانی بوو.\nپاش گۆڕینی دڵی گەنجەکە گلێندا چوە ئەو ژورەی گەنجەکەی لی بوو ، گەنجەکە هێشتا هیچ قسەیەکی نەکردبوو پاش نەشتەرگەریەکە، گلێندا داوای لەگەنجەکە کرد کە ڕێگای بدات دەستی بخاتە سەر سنگی..گەنجەکە گوتی فەرموو، لە دانیشتنەکە دا دکتۆر پوڵ و دایکی کوڕەکەش ئامادە بوون. گلێندا دەستی خستە سەر سنگی و گوتی “دەیڤد خۆشم دەوێیت” کورەکە گوتی “Everything’s copacetic” دایکی کوڕەکە زۆر با تاساویەوە گوتی ئەم وشانە وشەی نامۆن بە ئێمە ، کوڕەکەم هەرگیز وشەی وای بەکار نەهێناوە!! دایکی گوتی پێش نەشتەرگەری دڵەکەی هەرگیز زمانی ئینگلیزیشی نەزانیوە، وە ئەو وشانەش لە زمانی ئیسپانیدا بونیان نیە.\nکورەکە بە جۆرێکی تریش گۆرابوو، پێش نەشتەرگەریەکە کوڕە ڤێجیتاری بوو واتە گۆشتی نەدەخوارد، پاش نەشتەرگەریەکە داوای گۆشتی برژاوی کرد. هەتا ئەو مۆسیقایەی کە پێش نەشتەرگەری ئارەزوی دەکرد، ئەوە گۆرا بوو بۆ ڕۆکی ساڵی پەنجاکان.. مێردەکەی گلێندا زۆر حەزی بە گۆشتی برژاو دەکردو خۆی مۆسیقای ڕۆک ئەن ڕۆلێ پەنجاکانی لێدەدا، واتە موزیکژەن بوو.\nئایا دڵ زاکیرەی هەیە؟\nیان ئایا بەشیک لە کەراکتەری ئەو کەسەی کە دڵەکەی بەخشیوە هاتۆتە جەستەی ئەو کەسەی کە دڵەکەی وەرگتوە؟\nوەڵام: بەڵێ دکتۆر پەرسێڵ لە کتێبەکەیدا بەناوی “The Heart’s Code” باس لەوە دەکات کە ئەو کەسانەی دڵیان وەرگرتوە زۆرێک لە مێمۆری خاوەن دەڵەکەشی لەگەڵدا وەرگرتوە..واتە دڵیش خاوەنی مێمۆری تایبەت بە خۆیەتی.\nکچێکی ٨ ساڵان دڵی کچێکی ١٠ ساڵەی وەرگرت ، کچە ١٠ ساڵانکە کوژرابوو. پاش ماوەیەک و چەند دانیشتنێک لەگەڵ دکتۆری دەرونناسی ، ئەو کچەی کە دڵەکەی وەرگرتبوو گوتی دەزانم کێ بکوژەکەی کچە ١٠ سالاکەی خاوەن دڵەکە بوە! گوتی چەند مێمۆریەکەم هەیە لەسەر ئەو کەسە و دەزانم ئەو پیاوە کێ یە. پاش چەند دانیشتنێک لەگەڵ دکتۆری دەرونناسی، دکتۆرکە بڕیاری دا پۆلیس ئاگادار بکاتەوە لەم روداوە. پاش ئەو هێمایانەی کچەکە دەیدا بە پۆلیس توانیان بکوژەکە بدۆزنەوە.\nهەموو ناونیشانەکانی کچە ٨ ساڵەکە گوتی هەمووی راست دەرچوو، جلەکانی، ڕەنگی جلەکان ، ئەو چەکەی بەکاری هێناوبوو، شوێنەکە بەڵگەکان ١٠٠% ڕاست دەرچوون و کابرای قاتل حوکم درا پاش ئەوەی دانی نا بە تاوانەکەیدا.\nئەم کتێبەی پەرسێل لێکۆڵینەوەی تێدایە لەسەر ٧٣ کەس کە دڵی کەسانی تریان وەرگرتوە.\nپەرسێڵ دەڵێت مێشک تاکە شوێن نیە کە زانیاری تێدا هەڵبگیرێت . دەڵێت دڵیش بەهەمان شیوە زانیاری هەڵدەگرێت. ئەو دەڵێت جەستە خانەی تێدایە کە زانیاری دەگویزێتەوە، وە ئەو زانیاریانە لە ڕێگای تەیاری کارەباوە دەدرێتە جەستە تازەکە.\nئەمەش بەڵگەیە بۆ ئەوە کە ئەو کەسەی دڵی کەسێکی مردوو وەردەگرێت زۆرێک لە بیرەوەریەکانی کەسە مردوەکەی هەیە، بە بێ ئەوەی یەکتر بناسن و هیچ زانیاریەکیان لەسەر یەکتر هەبێت.\nئەوانەی ڕەخنە لەم بەڵگانە دەگرن لەوە دەترسن کە ئیتر کەس ئامادە نەبێت پاش مردنی ئۆرگانەکانی جەستەی خۆی ببەخشێتە کەسێکی تر.\nنمونەیەکی تریش کە بە دۆکومێنت کراوە چیرۆکی کوڕێکی ٨ ساڵانی یەهودیە کە بە ڕوداوی هاتوچۆ گیانی لەدەست داوە، مردنی ئەم کوڕە بوە هۆی ڕزگار کردنی کچێکی عەرەبی ٣ ساڵان کە نەخۆشی دڵی هەبوو، کچەکە لەسەرەمەرگدا بوو و چاوەڕێی دڵی کەسێکی دەکرد پێی ببەخشێت. پاش ئەوەی دڵی کچەکەیان گۆڕی و دڵی کوڕە یەهودیەکەیان بۆ دانا ، کچەکە هۆشی هاتەوە یەکەم داواکاری داوای جۆرێک لە شیرینی کرد کە کوڕە یەهودیەکە زۆری حەز پی دەکرد.. کچە عەرەبەکە پیشتر ناوی ئەم جۆرە شیرینیەی بە هیچ شێوەیەک نەبیستبوو وە نەیشیدەزانی چیە..\nئەمەش بەهەمان شێوە بەڵگەیە بۆ بونی زاکیرە لە ناو دڵی مرۆڤدا.\nRead more from هەواڵ, زانست\n← چەند بابەتێکی زۆر گرنگی زانستی\nڤیدیۆ: هەموو کەسێک پێویستە ئاگاداربێ کاتێ میوەی گێلاس دەکڕێ →\nدوای ٤٠ ساڵ ئه‌و كچه‌ی گۆرانیه‌به‌ناوبانگه‌كه‌ی انا ولیلی ی كازم ساهری بۆ وترا دۆزرایه‌وه\nمامی سێوان نیگەرانە لەدادگاو دەلێ گەر مێردی سێوان بریاری لەسێدارەی بۆدەرنەچێ ڤیدیۆکان بلاودەکەنەوە\nوەزارەتی دارایی: موچەی فەرمانبەران نەخوراوە\nكێ ”کەمالی برامی" کووشت؟!.\nفواد حسين : بغداد موچەی مانگی ١،٢،٣،٤ ی ناردوە بۆ ھەرێم\nView zankolineee’s profile on Instagram\nمامی سێوان لەسەر ئازادکردنی ژنەکەی دراوسێی مالی سێوان ھاتە دەنگ\nكێ ”کەمالی برامی” کووشت؟!.\nدوو چەقۆ و دوو پێنوس لە گەدەی ئافرەتێک دەرهێنرا\nدادگا بریاری ئازادکردنی تۆمەتبارێکی کەیسی سێوان قادری دا