چەند پەیڤێکی پێویست(بەشی یەکەم)\nSaturday, 01.12.2019, 0:03\nنەریت و باو وایە لە کن منیش خۆشتر دەبوو، گەر ئێوە ئەو ئەرکەتان کێشابا و وەک میوانێک بە خوێنەرانتان ناساندبام ، تا بواری ئەوەم نەبێت بۆخۆم بکەومە خۆھەڵکێشان و بەخۆدا ھەڵگوتن. لێ کە ئێوە نەیکەن، ناچارم خۆم بێمەگۆ. بەر لەھەرشت دەبێت بەوە دەستپێبکەم و بڵێم: ھێندەی بیرم بڕ بکات و لەو دەمەوە، خۆم ناسیوە، ھەر نێوم (سەروەت محەمەد ئەمین) بووە. دیارە خۆم یادم نییە، لێ لە زاری داک و بابم بیستووە، گوایە شەوی بەفرەزۆرەکەی ساڵی پەنجا، لەگەڕەکی سەرچاوەی زەردیاوا(قەرەداغ) واقەواقم خستۆتە نێو ماڵە جوتێرێکی ڕووت و برسییەوە. پاشان دەرکەوت ئەو شەوە دەکاتە،٢٠/٢/١٩٥٠ لێ ھەر لەودەمەوە، بێ ئەوەی کەس پرسێک بە خۆم بکات، سێ تەوقیان بەتۆپزی لەگەردن ئاڵاندووم: تەنیا بەوەوە نەوەستاون کەبێ پرس و ڕازیبوونی خۆم کردوویانمە عێراقییش و موسڵمانیش، بەڵکە ڕۆژی لەدایکبوونی ئاسایی خۆشم پێڕەوا نەدیتراوە، یەکێکی قەڵب و ساختەیان بەسەردا ساخکردوومەوە. وەک صەدان ھەزار ھاوتەمەنی ھاودەردم ،٧/١ کراوەتە تۆماری ئەو ڕۆژە خەماوییەی تێیدا چاوم بەژیانی کۆیلەیەتی و پڕ چەرمەسەریی نەتەوە داماوەکەمدا ھەڵھێناوە. پاشان قەدەر بەرەو جیھانی بەرینی نووسینی ڕاپێچکردم، بۆ شوێن ونکێ، نێوی (کوردۆ عەلی) م بۆ خۆ ھەڵبژارد، کە دوور لە ئێستە، نێوی نھێنی سەردەمی حیزب حیزبێنەم بوو. ئێستا ئەم نێوەیانم زاڵترە و زۆر هەن تەنها بەو نێوەوە دەمناسن.لەسەردانەوەی (هەواری دڵان)مدا،ڕێک کەوتووە،کۆنە هاوڕێ و کۆنە ناسیاوی خۆم، دۆستی خۆیان ڕاسپاردووە،(کوردۆ عەلی) یان پێبناسێنێت،نەیانزانیوە (کوردۆ) هەمان(سەروەتە چاوشین)ەکەی کۆنە دۆست و ناسیاریانە.\nنەک هەر ئەوە، بەڵکە بە تۆپزی ناچاری شەڕشیعریشی کردم و بۆیەکەمجار بۆ تۆڵە و لە داشۆرینی خۆیدا، شیعرم ڕێکخست، لێ دیارە شیعری بێچێژ و هەرزەکارانە.\nباشتر وایە بفەرموون چ نووسەرێک کاری تێنەکردوویت! بەبڕوای من مرۆ هەرچی دەخوێنێتەوە، کەم تا زۆر، کاری تێدەکات، بەڵام دوو جۆر کارتێکردن هەن، چاک و خراپ. بۆ نموونە هەیە لە قۆناغێکی تەمەن و بیر و ژیانمدا، بە مامۆستای خۆمم زانیوە\nو زۆریش کاری تێکردووم، لێ کارێکی نەرێتی، چونکە زێتر جوێن و تەسکبینی و تەنگەتیلکەیی لێوە فێربووم. ئەوەش کارتێکردنە، بەڵام بەبارە دزێو و بەد و خراپەکەیاندا. هەشن گەلەک شتیان لێوە فێربووم، گەر لیستەی نێویان ڕێکبخەم ڕەنگە زۆر درێژە بکێشێت. ئەوانەی بەتامەزرۆییەوە نووسینم خوێندونەوە و چێژ و سوودی زۆرم لێوەرگرتوون، بە پلەی یەکەم ئەم مامۆستا هێژایانەن:\nنووسین و خوێندنەوەی مێژوو، بۆ پەند و عیبرەت وەرگرتنە لە ھەڵە و ھەڵەشەیی خۆ و کەسان و لایەنەکانی دی. پێموایە چارەنووسی تاڵ و ماڵی وێرانی کۆمۆنیستان ، زایەڵەی زەنگی خەتەر بێت، بۆئەو لایەن و کەسانەی لەخەوی غەفڵەت وەخەبەر نایەنەوە و ھێشتا ھەر دووی تراویلکە کەوتوون. ئەمە نابێت بە ڕاڕایی و سەرلێشێواوی لێکبدرێتەوە، چونکە من باوەڕم وایە، ھەرچی بیر و فەلسەفەی کەڵکگرە، دەبێت بخرێتە خزمەتی مەسەلەی ڕەوای نەتەوەکەمانەوە. بەر لەھەر شت دێموکراسێتی و کەشێکی ئازاد، وەکی ھەوا و خۆراک بۆ میللەتەکەمان پێویستن. کوردکوشتەی دەستی دیکتاتۆرانە، بۆیە دەبێت لەگشت میللەتێکی دی زێتر دژە دیکتاتۆر و پاسەوانی دێموکراسێتی بێت، چونکە تەنھا لەسایەی دێموکراسێتیدا تروسکەی ھیوایەک بۆ کورد ھەیە. من لە قەناعەتەوە باوەڕم بە دێموکراسێتی ھەیە و پێموایە تەنھا سیستەمێکە کە دەتوانێت کۆتایی بە بەدبەختیی میللەتەکەمان بھێنێت، لێ دیارە مەبەستم دێموکراسێتییەکی ڕاستەقینەی بێ غەل و غەشە، دێموکراسییەکی ماقوول، کە نە لێی داقەپێندرێت و نەبگاتە ڕادەی بەڕەڵایی و ببێتە گاڵتەجاڕیی.\nنابێت ئەوەش لەیادبکەین کە لەنێو ئەو لێشاوەدا، کۆمەڵێک ئەستێرەی گەشیش ھەڵکەوتوون و ھێشتا ھەر جریوەیان دێت و گەشگەش دەرەوشێتەوە و بڕێکیان مێژوویەک نێوێکیان بۆخۆیان دروستکردووە و ھەقە ھەموومان شانازییان پێوە بکەین و دەستخۆشانەیان لێبکەین، لەوانە ھەر بۆنموونە: مامۆستای کورد، یەکگرتن« کەئێستا بە ھیممەتی چەند ڕۆشنبیرێکی ژێھاتوو لە بەرگ و شێوازێکی ڕێکوپێکتردا بە نێوی ڕەھەند ەوە بڵاودەبێتەوە». ڕابوون، ھەڵوێست و پەیف و ھەنگاو و ھەتاو و گزنگ و گەلێکی دی. ھەرچەندە بەداخەوە زۆربەی ئەو ھەوڵانە ھیممەتی تاکەکەسیان لە پشتەوەیە و بەھۆی تەنیا باڵیی و پێڕانەگەیشتنی سەرنووسەرەکانیانەوە، پشووکورتیلە و کەم تەمەنن، لێ بێسوود نەبوون و ھەریەکەیان بەشیخۆی و بە پێی توانای خۆی خزمەتی مەسەلەکەیان کردووە، دەنا با بیرێک لە باخچەی ڕۆشنبیریی کوردیی، بێ لەو گوڵیڵکانە بکەینەوە، ئەودەمە دەبینین چەند بێ ڕەنگ و بۆ و چەند سیس و ژاکاو دەنوێنێت.\nمن ئەو نووسینانە دەکەمە دوو دەستەوە: لێکۆڵینەوەکان لە گەشتنامەکان جودا دەکەمەوە گوتارەکانیش لە کتێبەکان. دەمێنێتەوە سەرئەوەی کێ ئەو گوتارە، یاخود ئەو کتێبەی نووسیوە و بە چ مەبەستێک؟ چونکە زڕەزانستکار ھەن بەمز و فەرمانی\nداگیرکەرانی کوردستان کتێبیان نووسیوە و ڕاستییەکانیان بە ئاشکرا شیواندووە، شاکارەکەی ئەم دوایتەی پرۆفیسۆر فیگل نموونەیەکە بۆ بێویژدانیی و بەکرێگێراوێتی بڕێک لەو زڕە زانستکارانە.\n٩ - سیاسەت بە گشتیی تەوەری ھەرەسەرەکیی نووسینەکانت دەگرێتەوە، نووسەری دوور لە سیاسەت تا چ ئەندازەیەک سەدکەتووە لە جێبەجێکردنی ئەدکی و بەجێگەیاندنی پەیامەکەی؟ ئیلتیزامی فیکری تا چ ڕادەیەک بۆ نووسەر پێویستە؟\nئێمە ھەر کاممان دەگریت، ھەر لەمنداڵییەوە پێوەبووین و نەمانتوانیوە تەنھا تەماشاچی ڕووداوەکان بین و دوورەپەرێز ڕاوەستین، ھیچ نەبێت لە دڵی خۆماندا بەسەرکەوتنی پێشمەرگە و بە بەزاندنی داگیرکەرەکە، دڵشاد و کەیفخۆشبووین. ئەوە کەمترین ڕادەی تێکەڵبوونە بە سیاسەت. نووسەرەکانیشمان ڕۆڵەی ئەو میللەتەن و بە حسێب دەبێت ڕۆشنبیرترین دەستە و تاقمی بن، چما دەشێت ئەوان دوورەپەرێز و دوورە سیاسەتبن؟ دیارە دەبێت ئەوان لە گشت کەس زێتر تێکەڵی سیاسەت بن، ھەتا ئەو ڕادەیەی دەبنە نوێنەری ڕاستەقینەی بەرژەوەندییەکانی میللەتەکە و ویژدانی زیندوویی و ڕەقیب بەسەر کۆڕ و کۆمەڵە سیاسییەکانەوە و ئافەرین و دەستخۆشانە لە ڕەفتاری چاکیان و نەفرەت لەھەڵە و ھەڵنووتانیان دەکەن. من پێموایە نووسەری نامولتەزیم وەک سەربازێ بێ چەکی بەرەی جەنگ وایە. بەڵام پرسیاری گرنگ ئەوەیە: چۆن ئیلتیزامێک و ئیلتیزام بە چییەوە؟ بە بڕوای من نووسەر، گەر نووسەری ڕاسرەقینە بێت، دەبێت ئیلتیزامی یەکەمی بە خامەکسیەوە بێت و خامەکەشی ئیلتیزامێکی پتەوی بە ویژدان و ھەست و ھۆشییەوە ھەیە.\n١٠ - ھونەری وەرگێڕان ھونەرێکی بەرز و زەحمەتە. بەڕێزتان بەوەرگێڕانی سەرکەوتووانەی کۆمەڵێک بەرھەم، کتێبخانەی\nژیکەڵەی کوردیتان دەوڵەمەند کردووە. دەمانەوێت بزانین ئەو مەرجانەی پێویستە لە وەرگێڕاندا ھەبن چین؟ چۆن بابەت بۆ وەرگێڕان ھەڵدەبژێرن؟ چ ڕێچکەیەک لە وەرگێڕاندا دەگرنە بەر؟.\nبەڵێ راستە، وەرگێران کارێکی ھەروا ئاسان نییە، وەک ھەندەک تێیگەیشتوون، بەڵکە ھونەرێکی بەرز و کارێکی زەحمەتە، چونکە تۆ تەواو ئازاد نییت لە دەربڕیندا، بەڵکە پێبەندی دەقێکیت و ناتوانیت لێی دوورکەوییەوە و بە ئازادیی گوزارە لە ھەستی خۆت بکەیت.\nبەبڕوای من مەرجی یەکەم بۆ وەرگێڕان توانا و مەیل و ئارەزوویەکی ئاشقانەیە، کە بەھەوڵی بەردەوام و بێ پسانەوە، بەخۆڕاھێنان، گەشە و شکۆفە دەکات و تیفتیفە دەدرێ. لەتەک ئەوەدا، زانینی تەواوی ھەردوو زمانەکە و پەیبردن بەگشت کەلێن و قوژبنەکانیان و شارەزاییەکی قووڵ لەبواری ئیدیۆم وقسەی نەستەق و پەندی پێشینانیاندا، یەکێکە لە مەرج و پێویستییە ھەرە گرنگەکان، دەنا وەرگێڕ دەکەوێتە ھەڵەی زۆر زەق و خەوشدارەوە و چێژ و پێز لە دەقەکە دەبڕێت و گەلەکجار واتاشی دەشێوێنێت. بە قەناعەتی من ، زمان نیوەی نووسینە، بۆیە زۆر گرنگە وەرگێڕ بە زمانێکی ڕەوان و پاراو، دەقەکە وەرگێڕێت، زمانێکی شیرینی وا، کە سەرنجی خوێنەر ڕاکێشێت و بۆ خوێندنەوەی پەلکێشی کات. زمانێک بێت، خوێنەروا ھەست بکات کە ئەودەقە لە بنچینەدا ھەر بەو زمانە نوسراوە. ھەرجار کە « داغستانی من » دەخوێنمەوە، لەبەرخۆوە دەڵێم ئەمەیان گوڵی دیوی یەکەمی فەرشەکەیە. لەخۆوە بیرم بۆ وەی دەچێت کە لە پێشدا مامۆستای ھێژا و بەھرەمەند ، کاکە عەزیز گەردی وەریگێڕابێت، ئەوجا ڕەسووڵی حەمزەتۆف نووسیبێتی. من لەو باوەڕەدام گەر حەمزاتۆف خۆی کورد بایە و بە کوردی نووسیبای، ھێندە شیرین و پڕچێژ بۆی دانەدەڕێژدرا.\nئەفسانەی چیای ئاگرین و قەڵای دمدم و شاکارەکانی دیکەی مامۆستای ھێژا شوکور مستەفا و سیاحەتنامەکەی مامۆستای دلۆڤان سەعید ناکام و شەرەفنامەکەی رەوانشاد ھەژاری موکریانی و گەلەک شاکاری دیکەمان ھەن سەرتۆپ و نموونەی ھەرەبەرزی وەرگێڕانی بەپێز وپڕچێژ و سەرکەوتووی کوردیین و کتێبخانەی قشتەڵەی ھەژارانەمان، بەوانەوە ئاوەدانن و دەبێت ھەموو خاوەن ویژدانێک شانازییان پێوە بکات. بۆ بەشی دووەمی پرسیارەکەتان، کە دەفەرموون : چۆن بابەت بۆ وەرگێڕان ھەڵدەبژێرن؟ دەبێت ڕەپ وڕاست بڵێم: من بابەتەکە ھەڵنابژێرم، بەڵکە بابەتەکە خۆی خۆی دەسەپێنێت و ھەڵمدەپێچێت بیکەمە کوردیی. ھەرچی بەھەر زمانێک دەخوێنمەوە و سوود و چێژێکی لێوەرگرم، حەزدەکەم دەمودەست تەرجەمەیکەم، تا خوێنەری تینوو و تامەزرۆی کوردیش لەو چێژ و خۆشییە بێبەش نەبێت. شارەزایانی بواری ھونەری وەرگێڕان، چوار شێواز دەستنیشان دەکەن:\n١- وەرگێڕانی وشە بە وشە\n٢- وەرگێڕانی ڕستە بە ڕستە\n٣- وەرگێڕانی دەقاودەق\n٤- وەرگێڕانی واتا بە واتا\nمن لە کاری وەرگێڕانمدا ھەمیشە ھەوڵمداوە شێوازی واتا بە واتا بگرمە بەر، یانی مەبەستمە کرۆک و جەوھەری دەقەکە بۆ خوێنەر ڕاگوێزم و بەپەرۆشەوەم بە کوردییەکی پەتی و ڕەوان، بەزمانی نووسین، نەک قسەکردن، نێوەڕۆکی دەقەکە بۆ خوێنەر ڕاگوێزم. ئیدی تا چەند سەرکەوتووم و چەندە ئامانجم پێکاوە، بڕیارێکە خوێنەران و مێژوو دەیدەن.\n١١- وەک نووسەرێکی خۆماندووکەر و پشت بەستوو بە چەندین سەرچاوەی جیھانیی ، بەچەند بەرھەمێک بەرپەرچی مارکسێتی و چەپی کورد دەدەنەوە، ئەمەش بۆتە مایەی دابڕانی لەقەبی ئەنتی مارکسی بەسەرتان دا.تا کوێ لەگەڵ ئەم بۆچوونەدا یەکدەگرنەوە؟\nوشەی ئەنتی لەزمانی کوردیدا واتایەکی دزێوی پێبڕاوە، زێتر بەواتای دوژمنایەتی لێکدەدرێتەوە نەک دژایەتی کە مانای راستەقینەی خۆیەتی ئەوەش داھێنانێکی مارکسیانەی کوردانەیە تا دژەکانیانی پێ بەچەترسێن و دەمکوتکرێن و کەس پڕکێشی ئەوەنەکات ڕەخنە لەو بیر و بزووتنەووە پیرۆزە بگرێت. دەنا دژایەتی بەقەڵەم و دەم لە سنووری ململانێیەکی ئیدیۆلۆژیی ڕەوا و\nڕاستگۆیانەدا مەترسی و زیانی بۆ پەزەکانی کەس نییە تەنھا بۆ ئەوانە نەبێت کە گووتنی ڕاستی و پەردەھەڵماڵین لەسەر درۆ و دەلەسە ماڵیان کاولدەکرێت.\nئەوان دەیانویست گشت لە گشتمان بەھبەھ بۆ پاشایەکی لندۆزەری ڕووت و قووت بکەین و بڵێین نامەخوا کە پۆشتە و پەرداخە و ئای کەجلکەکانی شیک و جوانە! من بۆخۆم لە کتێبی ئاشی چی و باراشی چی؟ دا کە لە وەرامی گوتارێکی کاک بەھادین نووری دا نووسیومە ئاشکرا و ڕەپ و ڕەوان گوتوومە: دژم؛ وەلێ دوژمن نییم. بەڵێ دژی گشت جۆرە دیکتاتۆرێتی و ملھوڕی و بێدادیی و خوێنڕێژیی و چاوگەی درۆ و دەلەسەیەکم من گەر لەسەر نووسین و گوتارەکانم لەقەبی ئەنتی مارکسیم پێوە بلکێنن ئەوا بەشەرەفێکی گەورەی دەزانم و وەک میدالیای سەرسنگ و بەرۆکی (کۆنە جەنگاوەران)ی دەبینم ئەوانەی عارەب بە المحاربین القدما نێویان دەبات. ھەر لە ڕاستیشدا کراوینەتە جەنگاوەری کۆن ئەوەتا ئێستا مارکسپەرستەکانی کورد حەپولکی ئێمەمانان نادەن ئەوەی دە پازدە ساڵێک لەمەوبەر ئێمە دەمانگووت و پێی تاوانباردەکراین و لەسەری نەفرەتمان لێدەکرا تازەبەتازە بەخیرێ خۆیان ھەستدەکەن کەزۆربەی ڕاست بووە و کەمیشمان گووتووە. یانی مەودای جوداوازی و بڕکردنی بیرمان لایەنی کەم دەپازدەساڵێکە بۆیە ھەڵپەیانە بەپەلە تۆڵەی دەپازەساڵ تەمەن و بیری قەتیسماو و جەڕاویان بکەنەوە ئەوەتا ئەوڕۆ بەتەنکە شەرمێکەوە کۆنە گوتەکانی ئێمە دەجوونەوە و بەنرخی نوێش پێمان دەفرۆشنەوە. جگەلەوە ئەگەر ئێمە تەنھا ئەنتی مارکسی بین ئەوا ئەوان خۆیان ئەنتی ھەموو چشتێکن ئەنتی چین و ئەنتی دین و ئەنتی پاک و ئەنتی چاک و ئەنتی بیر و ئەنتی ژیر و ھەتا گەلەکجار ئەنتی خۆشیانن. لەبەرئەوە دەربەستی ئەو جۆرە ناوونەتۆرانە نیم و بەڵکە شانازییشی پێوە دەکەم کە بەر لە دەپازەدەساڵ وەک ئەورۆی ئەمان بیرمکردۆتەوە وێراویشمە زار بکەمەوە و چی بەڕاست دەزانم بیڵێم.\n١٢- گەر شەڕی سارد بە سەرکەوتنی بلۆکی خۆرھەڵات کۆتایی ھاتبا، چارەنووسی مرۆڤایەتی بە چ ئاقارێکی دیکەدا ڕەوتی دەکرد؟\nئەگەری پرسیارەکەتان ،پەندەکەم دێنێتەوە یاد کە دەڵێت : "ئەگەر پوورم ڕدێنی هەبا، پێمدەگوت خاڵە". هیچ کات و لە هیچ ڕوویەکەوە ، هەتا لە چڵەپۆپەی هێز و دەسەڵاتیشیاندا،هەرگیز باوەڕم بەوە نەبووە بەو شێواز و هەست و نەست و هۆشە سیاسی و بارە ئابوورییەوە داتەپیو و دواکەوتوو و شێواوەوە،لەسەر ئاستی نێونەتەوەیی و نێودەوڵەتان، هیچ سەرکەوتنێک بەدەست بێنن. بیر و بزووتنەوەکە لە مێژ بوو پایدۆستی لە بنەما ئیدیۆلۆژییەکانی خۆی کرد بوو، دەمێک بوو پشتیوانیی و پشتیگیریی جەماوەری لەدەست دابوو، تەنها سەری نێزە و زنجیری زرێپۆش ئەو کۆسیستێمەیان ڕاگیکردبوو. نابێت ئەوەشمان لەبیر بچێت کەبوونی تەنها بلۆکێک لەو دوو بلۆکە، خۆی لە خۆیدا شکستی و زیانێکی گەورەیە بۆ مرۆڤایەتی، چونکە ترسی باڵادەستیی و فریشککەوتن و نەسڵەمینەوە و نەپرینگانەوە لە دەستدرێژی و ناخونەک و چاوزیتکردنەوە، زاڵە.\nجگەلەوە، بانگاشەی وڵاتانی خۆرئاوا کە هەوڵی بەرقەرارکردنی سیستەمێکی نوێ و پاراستنی مافی مرۆڤ و دەستبەرکردنی ئازادیی میللەتان دەدەن، گشت لە گشتی درۆن، درۆیەکی پەتیی هەرزەخەڵەتێن، دەنا کێ دەستی گرتوون و بۆ هێشتا لەسەر داروپەردووی سیستێمە کۆنە بەدفەڕەکە هەڵکورماون و پارێزگاریی لە دەیان ڕژێمی کۆنەپەرستی، ڕەگەزپەرستی پیاوکوژی دنیا دەکەن و ڕۆژانە چاو لە صەدان و هەزاران تاوانیان دەقوچێنن و پینەوپەڕۆی دەلاقەی عەیبەشیان دەکەن. لێرە قسە نەستەقەکەی (ڕۆزفلت)م دێتەوە یاد، کە ئەوڕۆکەش پڕاوپڕ دەگەڵ سیاسەتی ئەمریکا و وڵاتانی بەرژەوەنپەرستی ئەوروپادا ڕێکاوڕێک دەگونجێت. لە (ڕۆزفلت)دەپرسن:" بۆچ ئێوە پشتگیریی ئەو دیکتاتۆرە خوێنخۆرانەی ئەمەریکای خواروو دەکەن؟ ئەوانە هەموو کوڕی صەگن". بەدەم قاقاوە دەڵێت:" ڕاستە، دەزانین کوڕی صەگن، بەڵام کوڕی صەگی خۆمانن". دیارە هەتا ئێستەش هەر دڕندەیەک بەرژەوەندییان بپارێزێت، ئەوان بە ماڵی خۆیان و کوڕی صەگی خۆیانی دەزانن و بەوپەڕی تواناوە پشتیدەگرن.\nهەڵبەت بلۆکی خۆرهەڵات بەو تەمەنە کورتەی خۆشییەوە، زەبری کوشندەی بە سەرجەمی بیر و بزووتنەوەی ئازادیخوازانەی جیهان گەیاند و جەزرەبەیەکی خراپی دا. چونکە درۆ و دەسبڕیی دەگەڵ کردن، بۆ مەرام و بەرژەوەندیی خۆی هەڵیدەسووڕاندن. بەڵێنی قەبە و دوورەدەست و پاشەڕۆژێکی ڕووناک و بەختیاری پێدەدان.\nچاک بوو لە شەڕی سارد دا گلا و سەرەنگرێ بوو، دەنا لە بریتی تاقە ((ستالین))ێک، (ماو)ێک و (پۆلپۆت)ێک و (چاوچیسکۆ)یەک و (خواجە)یەک و... هتد، دەیان دڕندەی دیکە، دەیان خوێنڕێژی دیکەمان دەبوو، چنگۆڵەیان لە کڕکڕاگەی مرۆڤایەتی گیردەکرد و گشت بیرێکی ئازاد و گشتدەنگێکی ئازادیان، هەر بەنێوی ئازادییەوە، یاساغ دەکرد. هەموو دنیا دەبووە (ک.گ.ب) یەکی گەورە، دەبووە (شتازی)یەکی گەورەتر دەبووە(سێکۆریتاتێکی)مەزنتر.\n١٣ـ بەدوای قوڵبوونەوەیەکی باش و سەرقاڵییەکی درێژخایەن لە ئەدەب و دراساتی ڕەخنەگر لە مارکسێتی ، ئێستا بە ناو چەپی کورد لە کوێی وێڵی و وێڵبووندا دەبینن؟\nجارێ بەرلەوەی وەرامی پرسیارەکەتان بدەمەوە، بە پێویستی دەزانم ئەوەتان عەرزبکەم کە زاراوەکانی چەپ و پێشکەوتنخواز و شۆڕشگێڕ و گشت ئەو قسە پڕباق و بریقانە لەسایەی سەری مارکسپەرستەکانەوە، هێندە سووک و چرووک و بێتام و بێڕەونەق\nبوون، کە بە بیستنیان مرۆ لەشی دادەهێزرێت و نێویانی لا دەبێزرێت، چونکە تاوان بەرامبەر بەو زاراوانە کراوان و هێند سووکایەتییان پێکراوە، کەڵکیان لێبڕڕاوە و پووکێنراونەتەوە، قەت لە جێی خۆیاندا بەکارنەهێنراون و بە نای ناهەق پێچەوانەکراونەتەوە، کراونەتە خەسڵەتی شتێک کە بۆی ناشێن و دەگەڵ یەکدیدا ناگونجێن.\nمارکسیستی کورد ئەگەر وا زوو تێبگەن، فلیمەکە کۆتایی هات و بیرەکە ئاشبەتاڵی لێکرد، ئیدی مانای وایە نە مارکسین و نە کوردیشن. ئەوەتا ئەوەی ڕووس و دەوڵەتانی خولگەی، بەو هەموو ساڵانەی دەستەڵاتییان، بەو توانا مرۆڤی و سیاسی و ئابووری و سوپایی و ئیعلامییە زۆر و زەوەندەی بەردەستییانەوە، بۆیان نەچووەسەر و لە ژێریدا پسان و بۆڕیانخوارد، بەخێرێ بەنیازی ئەمان بۆیان هەستێننەوە و باری کەچیان بۆ ڕاستکەنەوە. مارکسپەرستی کورد، جاران بەو هەموو پشتوپەنا ماددی و مەعنەوییەیەوە، نەیانتوانی هیچ بە هیچ بکەن، ئێستەکە وەک زەڕنەقووتەی بێ باب و داک وان، دەبێت چییان لەدەست بێت و چییان پێبکرێت و چییان پێ بگۆڕدرێت؟ ئەوانەی هێشتا لەسەر ئەو بیرە ماون و توندڕەویی دەکەن، دیارە هەرزەکاری سیاسین و پەند لە هیچ نسکۆ و نەهامەتییەک وەرناگرن.\n١٤ـ ماوەیەکی زۆر خۆتان لە ڕیزی پارت و ڕێکخراوی نەتەوەییدا دیوەتەوە و سەرپەرشتی کاروبارتان کردووە،ئەو ئەزموون و سەردەمە چۆن هەڵدەسەنگێنن؟\nمادامێکی پرسیارەکە پەیوەندی بە خۆم و دەور و ڕۆڵی خۆمەوە هەیە، حەز دەکەم بەوە دەست پێبکەم کە بۆ خۆم هەر بە هەژدەساڵی هەوای سیاسەت لە کەللەی دام و لەو دەورووبەرەی تەمەنی هەرزەکاریمدا تێکەڵی کۆڕ و کۆمەڵە سیاسییەکان بووم و دەگەڵیان تێهەڵچووم. لەوەبەر هەر لەخۆوە، بەسۆز بووبوومە کۆمەنیست، بێ ئەوەی بزانم کۆمۆنیستی چییە، خۆم بە کۆمۆنیست دەزانی. بەوەی چاک بوو کۆمۆنیستان پێیان نەزانیم و زوو دەستیان پێمدا نەگەیشتوو و دەستەمۆیان نەکردم، دەنا لەدەست دەچووم. یەکێتی قوتابیانی کوردستان، یەکەم قوتابخانە و فێرگەی سیاسی و کۆمەڵایەتی و ئەخلاقییم بوو، تێیدا فێری نیشتمانپەروەریی و خۆناسین و کوردناسین بووم. کاتێک بوومە ئەندامی پارت، هێشتا ڕەش و سپی سیاسەتم لێک هەڵنەدەبوارد، لێ هەستم دەکرد ڕۆژ بە ڕۆژ زێتر هۆشم بەبەردا دێتەوە و تا دێت لە ڕەفتار و هەڵسوکەوتمدا هێورتر دەبم و کوردانەتر بیردەکەمەوە و بەرەو پێشکەوتن دەڕۆم.\n١٥ ـ نووسەرێکی بێگانە پێناسەی خۆی لە هەندەران ئاوها دەکات:" من درەختێکم لق و پۆپ و گەڵام شین بووە، وەلێ ڕەگ و ڕیشەم بەم خاکەوە نییە".تۆش ساڵانێکی زۆرە پەڕیدەی هەندەران بوویت،تاراوگە بۆ تۆ چ دەبەخشێت و چ کاریگەرییەکی لەسەرت هەیە؟.\nئاڵمان لەو ڕووەوە ووشەیەکی جوانیان هەیە، دەڵێن(entwurzelt) واتە ڕیشەکێشکراوە. ئەو درەختەی ڕیشەکێش دەکرێت، ناتوانێت لەسەر تاوێری دەربەدەری ڕەگ و ڕیشە داکوتێتەوە و بەرز هەڵچێت. من هەمیشە خۆم بە ئاوارە و نامۆ و مێوان زانیوە و خەونم بەو ڕۆژەوە دیتووە کە بتوانم بگەڕێمەوە ئامێزی زێدی ئازیزم. قینت لەهەرکەس بوو، نزا و تووکی لێ بکە، پازدە، بیست ساڵ لە مەفتەنی خۆی دوور کەوێتەوە و بە ئاوارەیی بژێت. گرنگترین شتانێک کە لە پەڕیدەیی هەندەران و دەربەدەریم فێربووبم، ئەوەیە: نەتەوە و نیشتمانەکەی خۆمم لە جاران زێتر و تا ڕادەی پەرستن خۆش بوێت. خوێندنم تەواو کردووە و بڕێک زانست و شتی نوێ فێربووم، کە بۆ خۆم و ڕەنگە بۆ نەتەوەکەشم سوودبەخش بن. زمانێکی جیهانیی گرنگ فێربووم، بەباشی پێی دەخوێنمەوە و لەتەک بڕێک نووسینی خۆمدا، هەندەک بەرهەمی دانسقەم پێ تەرجەمە کردووە.\n١٦ـ هیچ بیرەوەری و یادگارێکی ڕۆحیت لەگەڵ یادی شەهیدانی وەک کاکە فەتاح ئاغا و فەرهاد خەفاف و مولازم حەمە شەوقی و کاکە جەلالی حاجی حسین و مولازم کەریم و کاک ئازاد مستەفادا هەیە،بتهەژێنن و بۆمان بگێڕیتەوە؟.\nزامتان هێنامەوە سوێ و بەچەند کڵافەیەک ژان. دڵتان شەتەک دام. ئەو شەهیدە سەروەرانە بڕێکیان مامۆستا و برای گەورە و زێدە ئازیزم بوون، هەندێکیشیان هاوتەمەن و هاوڕێی گیانی بە گیانیم بوون، یادیان هەمیشە بە خێر و پڕ فەڕ بێت و ڕەوانی پاکیان شاد. لەگەڵ هەر هەموویان دا کۆمەڵێک یادگاری شیرینم هەن، کە گەش گەش لە بیر و هەستمدا دەچرسکێنەوە. گەر لەگەڵ هەر یەکێکیان دا یادگارێکی خۆم بگێڕمەوە، ڕەنگە باسەکە هێجگار درێژە بکێشێت و خوێنەر وەڕس بکات.\n١٧ـ باری ئێستای بزووتنەوەی خوێندکاریی و پیشەیی کورد چۆن دەبینن؟\nبەداخەوە، هێشتا بزووتنەوەیەکی کوتکوتی شەق و پەقکراوی لاواز دەبینم، کە ناتوانم بە بزووتنەوەی خوێندکاران و پیشەیی نێویان بەرم و بڕوا ناکەم خزمەتی چاوەڕوان کراویان پێهەڵسووڕێت، چونکە لە بریتی ئەوەی باڵوێز و نوێنەری ڕاستەقینەی نەتەوە کەساسەکەیان بن، بوونەتە چەند کەوڵسوورێکی بەر لەشکر و برغوویەک لە ئامێری خوێناویی و ژەنگاویی شەڕی چەپەڵی کوردکوژیی حیزبەکانیان و ئارمانجی سەرەکیی لە بیرکراوە و شتەکان لنگەوقووچ کەوتوونەوە.\n١٨ـ لە تاقیکردنەوەی تاراوگەتانەوە چ پێشنیازێک بۆ خوێنەران دەکەن، لە بارێکدا وەک ئاگادارین وا بۆ چەند ساڵێک دەچێت هەوڵی گەڕانەوەی هێجگاریی بۆ وڵات دەدەن؟.\nپێشنیاز و تکام لە گشت کوردێک ئەوەیە کە لەو هەل و دەرفەتەی ئەوروپایان سوود وەرگرن، هیچ نەبێت کەمەکێک لە ئەزموونی دێموکراسێتی و ئازایی و ئازادیی بیری ئەوروپا فێر ببن و لە ژیانی ڕۆژانەی خۆیان دا پێڕەویی بکەن و خۆیان لەو تەنگەتیلکەیی و تاقم تاقمێنە و پەرتپەرتی و لەتلەتییە دوورەپەرێز بگرن و نەبنە بەشێک لێی. بە بڕوای من، ئێمە بە هەڵە و لنگەوقووچ لە شۆڕش و شۆڕشگێڕێتی گەیشتووین، پێمان وایە شۆڕشگێڕ کەسێکە کە دەکوژێت، خوێندەڕێژێت، لەش دەنێژێت، لێ لە ڕاستیدا شۆڕشگێڕیی هەڵوێستە، ڕەفتار و ئامڕاز و ئامانجە، مەبەستە. شۆڕشگێڕ ئەو کەسەیە کە بارێکی کەچ و خراپ ڕاست دەکاتەوە و\nگۆڕانکارییەکی بنەرەتیی و بنجیی چاکی تێدا ئەنجام دەدات. بۆیە بەلای منەوە شۆڕشگێڕی ڕاستەقینە ئەو کەسەیە کە بەر لە هەر شت، لە خۆیدا و ئەوجا لە کۆمەڵگەدا گۆڕانکاریی چاک دەهێنێتە دی. ئەو کەسە شۆڕشگێڕە کە ڕاستگۆیانە و ئازایانە پێ لە هەڵە و پەڵەی خۆی دەنێت، ڕێز لە ڕاوبۆچوونی بەرامبەرەکەی دەگرێت و ئەوەی ڕاستە لێی دەسەلمێنێت. بەهیوام گشت کوردێک تا ئەو مەودایە و بەو پێ و دانگە شۆڕشگێڕ بێت.\n١٩ ـ خوێندکاری کورد چۆن دەبینن؟\nچیتان لێ بشارمەوە، ناڵێم خراپە، یا خوادانەکردە بێسوودە، بوونی چاکە و ئەویش دەنگێکە و جارجارە دەچریکێنێت، لێ ڕاستتانم دەوێت ئەوە نییە کە بە ئاواتی دەخوازم. جگەلەوە نێو و نێوەڕۆک و شێواز و مەبەستی لەگەڵ یەکدیدا ناگونجێن و جووت نایەنەوە و هاوتا ناوێستنەوە. گۆڤارەکە نە خوێندکار دەریدەکات، نە گوتاری خوێندکارانەی تێدایە و نە پێوەندیی بە خوێندکارانەوە هەیە، کەچی نێویشی (خوێندکاری کورد) ە. من لەسەر وەختێکدا ژیاندمەوە و مەخابن نێوی (خوێندکاری کورد)م لێنایەوە. کە خۆم خوێندکار بووم و زۆربەی هەرە زۆری گوتارەکانی خۆم دەمنووسین. لێ ئەو دەمەش هەر بە بیر و بزووتنەوەی خوێندکارانەی کورد تا ڕادەیەکی زۆر نامۆ و نابەڵەد بوو. من تکا و پێشنیاز دەکەم نێوەکەی بگۆڕن بە نێوێکی شیاوتر و گونجاوتر، بۆ نموونە (پەیک) یاخود(پەیام) جوان و لەبارن، یەکێکیان هەبژێرن. هەوڵیش بدەن لە بابەت و نێوەڕۆکدا کەمێک ڕەنگینتر و دەوڵەمەندتر کرێت. دیارە بەشێکی ئەو ئەرکە شانی خۆشم دەگرێتەوە، هەق وایە جارجارە کۆمەکێکتان بکەم.\n٢٠ـ بار و زروفی ئێستای کوردستان چۆن هەڵدەسەنگێنن؟ کام داهاتووتان بۆ لەبەرچاو گرتووە؟.\nبارودۆخی ئەمڕۆی کوردستان ئەنارخیستانەیە،وڵاتی فرەکوێخایە و گشتیان پێکڕا پەندە کوردییەکە پەیڕەو دەکەن کە دەڵێت:" ئۆخەی ئۆخەی،هەرکەس بۆ خۆی". یاسا و داب و نەریت هەڵگیراون و ترس و دڵەڕاوکە و برسێتی و خەم و دزیی و جەردەیی و بەرتیل خواردن زاڵن. کەس لە گیان و ماڵ و سەر و سامان و ژیانی خۆی دڵنیا نییە. دەبێت ئا لەو حاڵ و بارەدا چاوەڕوانی چ داهاتوویەک بکەم. ئەوەی لە کوردستانێکی نیمچە ئازاد و چکێک وابەستەدا دەکرێت، لە هەر وڵاتێکی صەدان ساڵەی پێشکەوتووشدا کرابا، لە مێژبوو بووبووە وێرانە و ئاساری بەسەر پاتارییەوە نەمابوو.\n٢١ـ بۆ یادی صەدساڵەی ڕۆژنامەگەریی کوردیی چ بەرنامە و پێشنیازێکتان هەیە؟\nبۆ خۆم بەرنامە و نەخشەی فرەم هەن و توانای کەم،تایبەت نەداریی و دەست کورتییەکە پشتی من، یاخود پشتی من و زۆرکەسی دیکەشی شکاندووە. بەڵام گیان بەوەیە هیوا و ئاواتی پەتیی و هەناسەی سارد هەڵکێشان، پووڵی تێناچێت و دەتوانم بەکامی دڵ و بێ ترس و دەستەلەرزە، دەزوو بۆ کۆلارەی خەیاڵ و ئاواتی بەرزەفڕم بەرهەڵدا بکەم. ئاواتم ئەوەیە گشت توانا بەهرەدار و گەشەکان یەکخرێن و کۆتایی بەو کوتکوتی و پەرتپەتییە بهێندرێت و بە گشت لایەک هەفتەنامەیەکی سەربەخۆی ڕێک و پێک و گۆڤارێکی مانگانەی بە پیتی پڕ سوود، سەر بکەن بە گشت ماڵە کوردێکی پەڕیدەی دەستی تەڕییدەکان و تینووی وشەی پیرۆز و بە پێزی کوردیدا.\nبۆ زیاتر شارەزابوون لە کەسایەتی کاک کوردۆ و کار و بەرهەمەکانی خوێنەر دەتوانێ تەماشای ئەم لینکەی خاورەوە بکات. بابەتێکی بەندەیە بەناوی (( د.کوردۆ عەلی،هاوبیرێک لە هزر و پەیڤ))


15:43 - 21 رەزبەر 2717\nکوردستان میدیا: کاناڵی ماهوارەیی اخبار الآن لە وڵاتی ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی ڕاپۆرتێکی لەبارەی خەباتی ئێستای حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران بڵاو کردەوە.\nلەو ڕاپۆرتەدا باس لەوە کراوە کە حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران ماوەیەکە لە سنووررەکانی کوردستان جێگیر بووە و دەستی بە خەباتی نوێی خۆی کردووە و بەردەوام و بە شێوەیەکی چڕوپڕ ڕاهێنان و مەشقی نیزامی بە پێشمەرگەکانی دەکات.\nبەهمەن دێهقان یەکێک لە فەرماندەرانی هێزی تایبەتی حیزبی دێموکرات لە وتووێژ لەگەڵ ئەو کاناڵە عەرەبیە باسی لەوە کردووە: ئێمە بەرەڕووی دوژمنێکی دڕەندەین؛ بۆیە بەردەوام مەشق و ڕاهێنان دەکەین و دەبێ ئامادەیی نیزامی و جەستەییمان هەبێت.\nلە بەشێکی دیکەی ئەو ڕاپۆرتەدا باس لەوە کراوە کە دوای ڕێفراندۆمی سەربەخۆیی کوردستان هەڕەشە و مەترسییەکان بۆ سەر باشوور زیادی کردووە و ڕێژیمی ئێران و تورکیە و هەروەها بەغدا فشاریان بۆ سەر هەولێر هێناوە.\nهەروەها لەو ڕاپۆرتەدا باس لەوە کراوە کە کوردستانی گەورە لە نێوان چوار وڵاتی ناوچەکەدا دابەش کراوە و هەر بەشێکی کوردستان بۆ ڕزگاریی خاکی کوردستان خەبات دەکات و ئەگەر ڕۆژێک کوردستان ئازاد بکرێت ئەوا دەوڵەتی گەورەی کوردستان لە ناوچەکەدا دروست دەبێت.\nلەو ڕاپۆرتەدا هاتووە دوای جێگیربوونی پێشمەرگەکانی حیزبی دێموکرات لە شاخەکانی کوردستان ڕێژیمی ئێران هێزێکی زۆری لە شاخەکانی زاگرۆس جێگیر کردووە و چاودێری بە سەر ناوچەکەدا دەکات.\nئەو ڕاپۆرتە باسی لە کۆڵبەرانی ڕۆژهەڵاتیش کردووە کە بە هۆی نەبوونی هەلی کار لە ئێراندا ڕوو لە پیشەی پڕ مەترسی کۆڵبەری دەکەن و گیانیان لە لایەن هێزە نیزامییەکانی ڕێژیمی ئێرانەوە لە مەترسی دایە.\nلە کۆتایی ئەو ڕاپۆرتەدا باس لەوە کراوە هێزەکانی پێشمەرگە سەرەڕای مەترسییەکان، گۆرانی و ئاهەنگی کلاسیکی کوردەواری دەڵێن کە باس لە خۆشەویستی وڵاتی کوردستان دەکات.


ڕاگەیەندراو بە بۆنەی کۆچی دوایی کەسایەتیی ئایینی‌و تێکۆشەری دێرینی دیموکرات مامۆستا مەلا محەممەد عوسمانی – Giareng\nبە دڵێکی پڕ لە ماتەمەوە ڕادەگەیەنین کە ئەمڕۆ بەیانی پێنجشەمە ٢٧ی خەزەڵوەر(١٧ی نوڤەمبری ٢٠١٦)، تێکۆشەری دێرینی حیزبی دیموکراتی کوردستان‌و خۆشەویستی کۆمەڵانی خەڵک مامۆستا مەلامحەممەد عوسمانی، لە تەمەنی 81 ساڵی دا کۆچی دوایی کرد.\nمامۆستا مەلامحەممەدی عوسمانی ساڵی ١٣١٤ی هەتاوی لە ئاوایی نەمنجێی پیرانشار لە دایک بوو. بنەماڵەکەیان بە هۆی خوێندنی ئایینی‌و دواتر پێشەیی مەلایەتی مەلا محەممەد، ناچار بوون لە ناوچەیەکەوە بۆ ناوچەیەکی دیکەو لە گوندێکەوە بۆ گوندێکی دیکە، بگوێزنەوە. ساڵانێک، ماڵیان لە ئاوایی “پەسوێ”، گیرسایەوە. بۆ ماوەی چەندین ساڵیش لە ناوچەی سەرشاخان لە گوندی “کێلێ” جێگرتوو بوون. مامۆستا مەلا محەممەد کە پێوەندیی خزمایەتی‌و دۆستانەی لە گەڵ تێکۆشەری ناودار شەهید سەید ڕەسووڵ دێهقان هەبوو، لە ڕێگای ئەوەوە، لە ساڵی ١٣٤٣ی هەتاوی (١٩٦٤ی زایینی)یەوە، هاتە ڕیزی ئەندامانی حیزبی دیموکراتی کوردستان. شەرت‌و پەیمانێک کە مامۆستا مەلا محەممەد لەو ساڵەوە لە گەڵ حیزبی دیموکرات بەستی، بۆ ماوەی زیاتر لە پەنجا ساڵ‌وهەتا دوا هەناسەی ژیانی، لە جێی خۆی مایەوە.\nتێکۆشان لە ڕیزی ئەندامانی حیزبی دیموکرات‌داو هەڵگرتنی بیروباوەڕی نیشتمانپەروەرانە‌و نەتەوەیی‌و خەباتکارانە، کەسایەتیی ئایینی‌و کۆمەڵایەتیی مامۆستا مەلا محەممەدیان ئەوەندەی دیکە لای کۆمەڵانی خەڵک خۆشەویست کردب. ناوچەی سەرشاخان، لە سۆنگەی بنەماڵەکانی بابی گەورە‌و سەیدئامین کە کەسایەتیی تێکۆشەری وەک سەید ڕەسووڵ‌و مەلامحەممەدیان لێ هەڵکەوتبوو، لە سەردەمی دەسەڵاتدارەتیی ڕێژیمی شایەتی‌دا، ببووە مەڵبەندی حەوانەوە‌و حەشاردرانی تێکۆشەرانی حیزبی دیموکرات. لە دەیەکانی چل و پەنجای هەتاوی‌دا، مەلا محەممەد عوسمانی جگە لەوەی خۆی‌و بنەماڵەکەی پشتیوان‌و مەئوای کادرەکانی حیزبی دیموکرات‌و ئەندامانی ڕاکردوو لە ساواک و ژاندارمی ڕێژیمی شایەتی بوون، وەکوو ئەندامێکی زانا‌و بە وەجی حیزبیش بیروباوەڕی کوردایەتی و نیشتمانپەروەریی لە نێو کۆمەڵانی خەڵک دا بڵاو دەکردەوە.\nلە دوای ئاشکرابوونی تێکۆشانی حیزبی دیموکراتی کوردستان لە زستانی ١٣٥٧دا، قۆناغێکی دیکە لە ژیانی خەباتگێڕانەی مامۆستا مەلا محەممەدی عوسمانی‌دا دەستی پێ کرد. بە هۆی باوەڕپێکراوبوون‌و دڵسۆزیی لە ڕادەبەدەر هەر وەها بە هۆی شاخاوی بوونی کێلێ و ناوچەی سەرشاخان، لە لایەن دەفتەری سیاسیی حیزبەوە، بەرپرسایەتی پارێزگاری لە تەقەمەنیی حیزبی پێ سپێردرا. دواتر وەک کادرێکی بە ئەزموون، لە کاروباری کۆمەڵایەتیی حیزب لە ناوچەی نەغەدە، ئەرک‌و بەرپرسایەتیی پێ سپێردرا. لە سالەکانی ١٣٦١ و ١٣٦٢ مامۆستا وەک ئەندامی کۆمیتەی شارستانی نەغەدە و وەک ئەندامی هەیئەتی ئیجرایی و بەرپرسی کۆمەڵایەتی ئەو کۆمیتەیە ناوچەی نەغەدە خزمەتی بە حیزبی دیموکرات‌و خەڵکی ناوچەکە کرد. ساڵانی دواتریش مامۆستا مەلا محەممەد لە کۆمیسیۆنی کۆمەڵایەتی‌و بەشی قەزایی، سەر بە دەفتەری سیاسیی حیزب، ئەرک‌و بەرپرسایەتیی حیزبیی گرتە ئەستۆو هەتا کۆتاییەکانی دەیەی حەفتای هەتاوی کە توانای جێبەجێکردنی کار‌و مەئموورییەتی حیزبیی هەبوو، لە کارو تێکۆشانی حیزبیدا، چالاکانە بەشدار بوو.\nمامۆستا مەلامحەممەد نەک هەر ناتەباییەکی لە نیوان بیروباوەڕ‌و ئەرکی ئایینی‌و نەتەوەیی‌دا نەدەدیت، بەڵکوو بە تەواوکەر‌ی یەکتری دەزانین. ئەو باوەڕی بەوە هەبوو کە موسوڵمانی ڕاستەقینە، نابێ بەرامبەر ستەم‌و زۆرداری بێدەنگ‌و بێهەڵوێست بێ. بە تایبەتی ستەمی نەتەوەیی‌و هەوڵدان بۆ سڕینەوەی شوناسی نەتەوەیی، با لە ژێر ناوی ئایین‌و لە لایەن ڕێژیمێکی بە ناو ئیسلامییەوەش بێ، نابێ قبووڵ بکرێ. لە ڕوانگەی مامۆستا مەلامحەممەدوە، هەوڵدان بۆ وەدەستهێنانی ئازادی‌و دادپەروەری‌و ڕزگاربوون لە دیکتاتۆری‌و بندەستی، بە ڕادەی جێبەجێکردنی ئەرکە ئایینییەکان پیرۆز بوو. هەر لەم ڕوانگەیەشەوە بوو کە نەک هەر ڕێگری لە بەشداریی کوڕو بووک‌و کچەکانی‌و ئەندامانی دیکەی بنەماڵەکەی لە خەبات‌و تێکۆشان‌دا نەدەکرد، بەڵکوو هانی دەدان بەردەوام بن‌و شانازیی پێوە دەکردن. مەلا محەممەدی عوسمانی هەر وا کە لە شوێنی کار‌و لە نێو کۆمەڵ‌دا، مرۆڤێکی دیموکرات‌و پێشکەوتنخوازو بە کردەوە مامۆستا‌و کەسایەتییەکی شیاوی لێ فێربوون بوو، لە نێو بنەماڵەش دا پیاوێکی کراوەو بە کردەوە دیموکرات بوو.\nدەفتەری سیاسیی حیزبی دیموکراتی کوردستان بە بۆنەی کۆچی دوایی مامۆستا مەلامحەممەدی عوسمانی، سەرەخۆشی لە بنەماڵەو کەسوکاری ئەو کەسایەتییە بەڕێزو خەباتکارە دەکا‌و خۆی بە هاوبەشی خەم‌و ماتەمیان دەزانێ. هەر وەها هاوخەمیی خۆمان بە خەڵکی ناوچەکانی پیرانشار و نەغەدەو سەرجەم هۆگران‌و خۆشەویستانی مەلامحەممەد ڕادەگەیەنین. گیانی مامۆستای خۆشەویست، هاوڕێ و هاوسەنگەری دێرین مامۆستا عوسمانییش، دڵنیا دەکەین بە بەردەوام بوون لە سەر ڕیگا پیرۆزەکەت‌و بە لێ فێربوون لە شێلگیری‌و وەفاداری‌و زۆر تایبەتمەندیی بەرزی ئینسانی‌و شۆڕشگێڕانەت، ئاڵای خەبات بۆ ئامانجە پیرۆزەکانت، شەکاوە رادەگرین.\nسڵاوی وەفا‌و ئەمەگناسی بۆ گیانی پاکی مامۆستای تێکۆشەر، مەلامحەممەد عوسمانی.\nنەمری بۆ ناو و یادی ئەو‌و سەرجەم ڕێبوارانی هەتا سەری ڕێگای خەبات بۆ ڕزگاریی گەلی کورد.\n١٧ی نۆڤامبری ٢٠١٦\n٢٧ی خەزەڵوەری ١٣٩٥


27 ئایار 2016\nله 19ی ئه‌یلوولی 1930دا رۆژنامه‌ی میللییه‌تی توركی به مانشێتێكی گه‌وره و له شێوه‌ی كاریكاتێردا نووسیویه‌تی "خه‌یاڵی ده‌وڵه‌تی كوردی لێره‌دا له گۆڕ نرا". له كاریكاتێره‌كه‌دا گۆڕێكیان له‌سه‌ر چیای ئاگری وێنه كێشاوه و ئه‌و دێڕه‌یان له‌سه‌ر نووسیوه.\nرۆژنامه‌ی میللییه‌ت له ساڵی 1926 له‌سه‌ر ده‌ستی مسته‌فا كه‌مال ئه‌تاتورك دامه‌زراوه، ئه‌وكات به هه‌موو شێوه‌یه‌ك هه‌وڵی سڕینه‌وه‌ی ناسنامه‌ی كوردییان ده‌دا. هه‌ر له كوشتن و بڕین و زیندان و وێرانكردنی دێهاته‌كانه‌وه بیگره، تا هه‌وڵدان بۆ له‌ناوبردنی زمان و كلتووری كوردی. به‌ڵام ئیدی سه‌رده‌م گۆڕانی به‌سه‌ردا هاتوه و ئیدی هیچ لایه‌نێك و وڵاتێك ناتوانێت باس له سڕینه‌وه ناسنامه‌ی كورد بكات، به تایبه‌ت له باكوور.\nئه‌گه‌ر رۆژنامه‌ی میللییه‌ت ئه‌و سه‌رده‌مه یاری به هه‌ست و عه‌قڵی كورد كردبێت، ئێستا هه‌ر هه‌مان رۆژنامه باس له بوونی زمانێكی كوردی و نه‌ته‌وه‌یه‌كی كوردی ده‌كات كه جیان له عه‌ره‌ب و فارس و تورك.\nحكوومه‌ته یه‌ك له دوای یه‌كه‌كانی توركیا به‌رده‌وام هه‌وڵیان داوه كورد به ته‌واوه‌تی له‌ناو ببه‌ن، ئه‌ویش ته‌نیا له رێگه‌ی هێزی سه‌ربازییه‌وه نه‌بوه، به‌ڵكو بودجه‌یه‌كی زه‌به‌لاحیان بۆ رۆژنامه و گۆڤاره‌كان خه‌رج كردوه تا له‌و رێگه‌یه‌شه‌وه له كوردبوون بده‌ن. ئه‌نجام كورد هه‌ر مایه‌وه و زیاتر له جاران به‌رگری له كوردبوونی خۆی ده‌كات.\nرۆژنامه‌ی میللییه‌ت به‌رده‌وام ئه‌و مانشێته‌ی كه له سه‌ره‌وه ئاماژه‌مان بۆ كردووه وه‌كو چه‌كێك دژی به كارده‌هێنرێت كه عه‌قڵییه‌تی رۆژنامه‌كه زۆر راسیزمانه‌یه، بۆیه له شه‌رمه‌زاری زیاتر ناتوانن هیچ وه‌ڵامێكیان بۆی هه‌بێت.\nكورد سه‌ره‌رای ئه‌و هه‌موو دژایه‌تییه‌ی به‌رامبه‌ری كراوه، سه‌ره‌رای ئه‌و هه‌موو ژینۆساید و سووكایه‌تییه‌ی پێی كراوه، به‌ڵام تاوه‌كو ئێستایش وه‌كو میلله‌تێك و نه‌ته‌وه‌یه‌ك كه خاوه‌ن زمان و كلتووری تایبه‌ت به خۆیه‌تی له‌سه‌ر پێی خۆی وه‌ستاوه.\nكورد له توركیا له كاتی دروستبووی هه‌موو حكوومه‌ته یه‌ك له دوای یه‌كه‌كانه‌وه به درێژایی 100 ساڵی رابردوو، هه‌میشه هه‌وڵی داوه و خه‌باتی كردوه بۆ ئه‌وه‌ی خۆی خۆی به‌ڕێوه ببات و رێگه‌ی بده‌ن به زمانی كوردی بخوێنێت و خاوه‌نی خۆی بێت، به‌ڵام هه‌میشه دووچاری ئازار و كوشتن و بڕین و زیندان بووه‌ته‌وه.\nله توركیا 3 پیت كه له زمانی كوردیدا به كارده‌هێنرێت، تاوه‌كو ئێستا قه‌ده‌غه‌یه به كاربهێنرێت وه‌كو X.W.Q چونكه پێیان وایه كه به كارهێنانی ئه‌و 3 وشه‌یه داننانه به زمانی كوردی. بۆ نموونه ئه‌گه‌ر له توركیا ئافره‌تێكی كورد منداڵی ببێت و بیه‌وێت ناوی بنێت خانزاد، له به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ره‌گه‌زنامه بۆی ده‌نووسن (هانزاند) واته پیتی (خ) وه‌لا ده‌نرێت و له بری ئه‌و پیته‌یش (ه) ده‌نوسرێت.\nئه‌گه‌رچی له ساڵی 2012 حكوومه‌تی ئاكپارتی رێگه‌ی دا كه ئه‌و 3 پیته قه‌ده‌غه‌كراوه به كاربهێنرێت و ئه‌گه‌ر كورد بیه‌وێت ناو له منداڵه‌كه‌ی بنێت و ئه‌و 3 پیته به‌كاربهێنرێت پێویسته رێگه‌ی پێ بدرێت، به‌ڵام ته‌نیا بڕیاری سه‌ر كاغه‌ز بوو و جێبه‌جێ ناكرێت. واته كورد ئه‌لفا بێی خۆی هه‌یه، به‌ڵام ئه‌گه‌ر ئه‌و 3 پیته‌ی لێ ده‌ربهێنیت مانای خۆی له ده‌ست ده‌دات، بۆیه توركیا به ئه‌نقه‌ست ئه‌و بڕیاره‌ی داوه.\nله توركیا بۆت هه‌یه به زمانی ئه‌ڵمانی یان ئینگلیزی بخوێنێت، به‌ڵام بۆت نییه به زمانی كوردی بخوێنێت له كاتێكدا 15 ملیۆن كورد له توركیا بوونی هه‌یه. له باكوور هیچ شه‌قام و گه‌ڕه‌كێك به ناوی سه‌ركرده‌یه‌كی كورد ناكرێت، یاخود سیاسییه‌كی كورد ناكرێت به‌ڵكو هه‌موو ناوی شه‌قام و كۆڵان و رێگاو بانه‌كان به ناوی سه‌ركرده‌ی تورك و نووسه‌رانی تورك ده‌كرێت. ئه‌مه‌یش هه‌وڵدانه بۆ ئه‌وه‌ی ناسنامه‌ی كورد له توركیا هێواش هێواش له‌ناو ببرێت، به‌ڵام ده‌بنین كه رۆژ به رۆژ خه‌باتكردنی كورد بۆ به‌ده‌ستهێنانی مافه‌كانی له توركیا چڕ تر ده‌بێته‌وه.\nئه‌و زوڵم و زۆرییه به‌رامبه‌ر به كورد كراوه له لایه‌ن رژێمی سه‌دام حوسێن و حكوومه‌ته یه‌ك له دوا یه‌كه‌كانی توركیا، ناكرێت ته‌نیا ئه‌و 2 وڵاته‌ی پێ تۆمه‌تبار بكرێت، به‌ڵكو پێویسته وڵاتانی ئه‌وروپایش بخرێنه ریزی ئه‌و وڵاتانه‌ی پشكی شێریان به‌ر ده‌كه‌وێت له‌و تاوانانه‌ی به‌رامبه‌ر به كورد كراوه، چونكه بێده‌نگیان هه‌ڵبژاردوه.\nئیسماعیل بێشكچی له كتێبی (زیندووبونه‌وه‌ی خه‌یاڵی كوردستان)ـدا ره‌خنه‌ی زۆر له وڵاتانی ئه‌وروپا و ئه‌مه‌ریكا ده‌گرێت، به‌وه‌ی له كاتی جینۆسایدكردنی كورد و كاره‌ساتی هه‌ڵه‌بجه‌دا، كه بوه هۆی كوژرانی 5 هه‌زار هاووڵاتی بێتاوان و هه‌زارانیش برینداربوون، وڵاتانی ئه‌وروپا و ئه‌مه‌ریكا بۆ ئه‌وه‌ی په‌یوه‌ندی بازرگانی و دیبلۆماسییان له‌گه‌ڵ سه‌دام حوسێندا تێك نه‌چێت ورته‌یان لێوه نه‌هات.\nبێشكچی ده‌نووسێت "ئه‌وكات سه‌دام ده‌یگوت كام چه‌كی كیمیاوی مرۆڤ زۆرتر ده‌كوژێت و زووتر له ناویان ده‌بات ئه‌وم پێ بفرۆشن، چونكه دژی كورد به كاریده‌هێنم".\nحكوومه‌تی توركیایش له سه‌دام باشتر نه‌بوه به‌رامبه‌ر به كورد، به‌ڵكو له ساڵانی 70 بۆ 80 كوردانی باكوور دووچاری نه‌هامه‌تی و زوڵم و زۆری یه‌كجار گه‌وره بوونه‌وه. به ده‌یان هه‌زاریان لێ كوژرا و به ده‌یان هه‌زاریشیان لێ بریندار كراوه، جگه له‌وه‌ی هه‌زار گوندی كوردیشیان روخاندووه.\nله ساڵانی هه‌شتاشه‌وه تاكو ساڵی 2002 كورد له توركیا مه‌ترسی سڕینه‌وه‌ی كلتوور و ناسنامه‌ی له‌سه‌ر بوه، به‌ڵام ئه‌وكاته‌ی ئاكپارتی هاته سه‌ر ده‌سه‌ڵات ئیدی كورد توانی هه‌ناسه‌یه‌ك هه‌ڵبمژێت و به ئاشكرا باس له كوردبوون و كلتووری خۆی بكات.\nئه‌گه‌رچی له سه‌رده‌می حكوومه‌تی ئاكپارتیشدا ریگه نادرێت كورد به زمانی دایك بخوێنێت، به‌ڵام كردنه‌وه‌ی ته‌له‌ڤزیۆنی TRT كوردی هه‌نگاوێكی گه‌وره‌یه كه توركیا دان به زمانی كوردی بنێت. هه‌ر كردنه‌وه‌ی ئه‌و كه‌ناڵه وه‌ڵامێكه بۆ رۆژنامه‌ی میللیه‌تی توركی به‌وه‌ی ئه‌گه‌ر له 100 ساڵی رابردوو پێی وابێت ده‌وڵه‌تی كوردی و زمانی كوردی له گۆڕ نراوه، ئێستا حكوومه‌تی توركیا باس له زیندووبونی ئه‌و زمانه ده‌كات.


بەڵگەکانی گەندەڵی دادوەری.. بەرەوکوێ؟\nلڤین : سۆران محەمەد غەریب\nپاش هەڵوێستە ڕاگەیاندم و باوەڕ بون بەوەی کە بڕوام پێی هەبوە لەسەر بونی گەندەڵی لە ناو دادگاکاندا هەر وەکو پێشوتر بەڵێنم دابوو کە کۆڵنەدان نیە لەم ئاراستەیە لە بیرکردنەوە و گرتنەبەری ڕێگا بۆ هەڵماڵینی گەندەڵی وهەڵمەت بردن بۆ قەڵاچۆ کردنی.\nئەمڕۆ بەرواری ٨ / ١ / ٢٠١٧ لە تەوژمی گوژمەی یەکەم لە جوڵاندنی سکاڵادا (٣) سکاڵام لە (دادگای لێکۆڵینەوەی دەست پاکی سلێمانی) لەسەر دوو دادوەری سەرۆکایەتی دادگای تێهەڵجونەوەی ناوچەی سلێمانی کرد لە سكاڵاکاندا کە بە خەسڵەتی هەواڵدەر و سكاڵاکارجوڵاندومە . سکاڵاکانیش لەسەر ئەمانەن :\n١/ ساختەکردن لە بڕیارێکی دادگادا لە لایەن دوو دادوەرەوە (بە بەڵگەوە).\n٢/ خراپ بەکارهێنانی دەسەڵات لە لایەن دادوەرێکەوە بۆ بەرژەوەندی و سودی تایبەتی خۆی (بە بەڵگەوە).\n٣/ یاسا شکێنی دوو دادوەر بەوەی بەرژەوەندی لە داوایەکدا هەبوە لەگەڵ لایەنێکی داوایەک و خۆشیان پێشتر لایەن بون لە داوایەکی پێشکەشکراو بە لایەنێکی سەرۆکی یەکەی کارگێڕی و پەیوەندی تۆکمەیان هەبوە لەگەڵ ئەو لایەنەدا ، بەڵام بە یاسا شکێنی چەند داوایەکیان بینیوە و دواجار بڕیاریشیان تیادەرکردوە . بۆ زانیاری خوێنەر لەم (٣) سکاڵایانەدا داواکاریەکانم ئەمانە بوون .\n١- کۆکرنەوەی بەڵگەکان و ئاراستە کردنی نوسراو بۆ لایەنە پەیوەندیدارەکان تا بەڵگەکان بنێرن بۆ دادگا .\n٢- پاش تەواوبونی بەڵگەکان پەڕاوی سكاڵاکە وەربگێردرێتە سەر زمانی عەرەبی و ناردنی بۆ (دەستەی دەستپاکی عێراق) لەبەر ئەوەی بە پێی یاسای دەست پاکی ژمارە (٣٠) ساڵی ٢٠١١ دەبێت لێکۆڵینەوە لە ژێر چاودێری ئەنجومەنی نوێنەراندا بێت ، بەڵام دەزانین کە پەرمانی کوردستان پەکخراوە و لێکۆڵینەوەی دەست پاکی بەبێ چاودێری کردن نابێت.\nجا چاوەڕێی ڕێکارەکان بن بزانن بەرەو کوێ دەڕوات ..؟ بۆ زیاتر وەرگرتنی زانیاری وێنەیەک لە سكاڵاکان لە خوارەوە ببینە ...


بنكه‌یه‌كی نهێنیی به‌رهه‌مهێنانی مووشه‌كی سپای پاسداران،  له شاهروود ئاشكرا بوو 8 / 7 / 2018\nفابیان هینتس فێركارێكی ئاڵمانی ، دامه‌زراوه‌یه‌كی نهێنیی به‌رهه‌مهێنانی مووشه‌كی دوورهاوێژی سپای پاسدارانی له شاری شاهروود ئاشكرا كرد.\nبه‌پێی ڕاپۆرتی حه‌وتوونامه‌ی ئێشپیگێلی ئاڵمان، لاوێكی تمه‌ن 29 ساڵی ئاڵمانی كه بۆ خۆلێكی فێربوونی بۆ كالیفۆرنیا چووبوو، توانی بنكه‌یه‌كی نهێنیی به‌رهه‌مهێانی مووشه‌كی دووهاوێژی كۆماری ئیسلامیی له شاری شاهروود ئاشكرا بكا.\nئه‌و مووشه‌كانه توانای هه‌ڵگرتنی كڵاوه‌ی ناوكییان هه‌یه و، به ماهواره‌ش كۆنتڕۆڵ ده‌كرێن.\nفابیان هینتس، توێژه‌رێكی ئاڵمانی له ئێنستیتۆی "میدل بێری" كه له پڕۆژه‌یه‌ك كار ده‌كا و توانی له ڕێگه‌ی ڤیدیۆكانی یوتیوب بنكه‌یه‌كی شاراوه‌ی به‌رهه‌مهێنانی مووشه‌كی سپای پاسداران ئاشكرا بكا.\nچه‌ندین بیرمه‌ند و توێژه‌ری ناسراوی جیهانیی ئاكامی لێكۆڵینه‌وه‌كانی ناوبراویان ته‌ئید كردووه و ئه‌و هه‌واڵه پشتڕاست ده‌كه‌نه‌وه.\nبه‌پێی ڕادیۆ ئاڵمان، دامه‌زراوه‌ی نهێنیی به‌رهه‌مهێنانی مووشه‌كی دوورهاوێژی شاهرود له لایه‌ن حه‌سه‌ن تێهرانیی موقه‌ده‌م، له فه‌رمانده پله به‌رزه‌كانی سپای پاسداران دامه‌زرێندراوه. تێهرانی موقه‌ده‌م كه به باوكی به‌رنامه‌ی مووشه‌كیی ئێران ناسراوه له ڕۆژی 21ی خه‌زه‌ڵوه‌ری ساڵی 1390 له‌گه‌ڵ 40 كه‌س له ئه‌ندامان و كاربه‌ده‌ستانی سپای پاسداران به هۆی ته‌قینه‌وه‌یه‌ك لە بنكه‌ی مووشه‌كیی شارۆچكه‌ی مه‌لاردی كه‌ره‌ج كوژرا.


سوودەکانی خواردنی سیر بە گەدەی بەتاڵەوە\n24/5/2021 08:28 AM\nسوود و تایبەتمەندییە سەرسوڕهێنەرەکانی بەشێوەی زانستی سەلمێندراون و جێگەیەکی تایبەتی لە سیستمی خۆراک هیندییەکاندا هەیە و بە یەکێک لە بەهێزترین مادەکان بۆ چارەسەرکردنی نەخۆشییەکان دەناسرێت. سیر یارمەتیدەرە بۆ سووڕی خوێن، سیستمی هەرس و بەرگری، فشاری خوێن و چارەسەرکردنی نەخۆشییەکانی دڵ. لەدرێژەدا باسی سوودەکانی خواردنی سیری کاڵ دەکەین بە گەدەی بەتاڵەوە.\nهەرسی چەوری: خواردنی سیر بە کاڵی و بە گەدەی بەتاڵەوە بەسوودە بۆ هەرسی چەوری چونکە خوێن تراو دەکاتەوە و فشاری خوێن و ئاستی کۆلستڕۆڵ هاوسەنگ دەکات.\nئەنتی‌بایۆتیکێکی بەهێزە: سیری کاڵ یەکێک لە کاریگەرترین ئەنتی‌بایۆتیکە سروشتییەکانە و ئەگەر بە گەدەی بەتاڵ بەکار بێت، هێزەکەی چەندین بەرابەر دەبێت. خواردنی کوتێک سیری کاڵ بەکتریا زیانبەخشەکانی گەدە لەناو دەبات و هەڵامەت و کۆکە چارەسەر دەکات.\nدابەزاندنی کێش: خواردنی سیر بە گەدەی بەتاڵ لە کاتی بەیانیدا ئیشتیای خواردن دەکاتەوە و سیستمی هەرس چالاک دەکات. چالاکیی کاریەگری دەزگای هەرس دابەزینی کێشی لێدەکەوێتەوە. خواردنی سیر هەروەها چارەسەرێکی سروشتییە بۆ سکچوون.\nفشاری خوێنی بەرز: سیر دەوڵەمەندە بە گۆگرد، ئالیسین، دی ئالیل دی سۆلفید و دی ئالیل سۆلفۆر و ئەم مەوادەش ئاستەکانی فشاری خوێن رێک دەخەن و هاوسەنگییەکی دەپارێزن.\nدوورخستنەوەی ژەهرەکان لە جەستە: ئەو پێکهاتە سۆلفۆریانەی ناو سیر یارمەتیدەرن بۆ لەناوبردنی ژەهرەکانی ناو جەستە. کەوابوو ئەگەر شەوی رابردوو خواردنێکی قورستان خواردووە، خواردنی سیر بە کاڵی و بە گەدەی بەتاڵەوە بۆ دەسپێکی رۆژێکی تەندروست پێویستە.\nخاڵی گرنگ: دڵنیا بن سیرەکە فرێشە، چونکە رێژەی ئەو مەوادەی باسی لێوە کرا لە سیری کۆنەدا بە شێوەیەکی بەرچاو کەمترە.


گوتەبێژی ژوری ئۆپەراسیۆنەکانی بورکان ئەلفورات دەڵێت حکومەتی تورکیا دەیەوێت شەڕێـک لە دژی هاوپەیمانێتی هێزەکانی دیموکراتی سوریا هەڵبگیرسێنێت، ئەمەش پاش ئەوەی لەشکری تورکیا تەقەی لە هێزەکانی یەپەگە کردبوو.\nشەڕڤان دەرویش لە لێـدوانێـکی تایبەت بۆ دەنگی ئەمەریگا گوتیشی پاش ئەوەی ئەو هاوپەیمانێتیـیە پـێکهێنرا، هەموو لایەکی دژی داعش پـێی خۆشحاڵبوون، تەنها حکومەتی تورکیا نەبێت کە خوازیارە سوریا بکەوێتە دەسـتی ڕادیکاڵەکانەوە.\nپاشان گوتی لەشکری تورکیا بە دۆشکە و پـی‌کەی‌سی تەقەی لە هێزەکانی یەپەگە کردووە کە لە گوندی مۆمانی نزیک کۆبانین . هاوکات ئەو ئیدیعایانەی میدیاکانی تورکیای ڕەتکردەوە کە دەڵێن فڕۆکەی تورکی هێرشی کردبێتە سەر یەپەگە لەو دەمەی هەوڵیان دابوو لە ڕووباری فورات بەرەو جەرابلوس بپەڕێنەوە.\nشەڕڤان دەرویش هەروەها ڕەتی کردەوە هێرشیان بۆ سەر جەرابلوس کردبێت و گوتی ئەگەر بیانەوێت جەرابلوس لە دەسـتی داعش ڕزگاربکەن، ئەوا هەموو جیهانی لێ ئاگاداردەکەنەوە و کەسیش ناتوانێت ڕێگەیان لێبگرێت. جەختی لەوە کردەوە کە داعش لە هەر کوێـیەک هەبێت ئەوا ئەوان ئامادەن بچن شەڕی بکەن.\nلە بەشێـکی دیکەی لێدوانەکەی، گوتی تورکیا هەوڵ دەدات سەرنجی جیهان لەسەر کێشە و ئاڵۆزیـیەکانی ناوخۆی وڵاتەکەی لابدات لەم کاتەی وا هەڵبژاردن بەڕێوەیە.


شێرپەنجە تەنگی بە لوبنان هەڵچنی - تۆڕی میدیایی خەڵک\nشێرپەنجە تەنگی بە لوبنان هەڵچنی\nلوبنان 28 هەزار و 764 تووشبووی نەخۆشی شێرپەنجەی تۆماركردووە لە ماوەی 5 ساڵدا كە 11600ی تەنها لە 2020 بووە، بەپێی راپۆرتی رووانگەی جیهانی شێرپەنجە بە هەماهەنگی رێكخراوی تەندروستی جیهانی.\nئاژانسی نێودەوڵەتی شێرپەنجەی سەر بە تەندرووستی جیهانیش ئاماژەی بەوەكردووە لە ساڵی 2018دا لوبنان پلەی یەكەمی گرتووە لەنێوان دەوڵەتانی خۆرئاوای ئاسیادا لە زۆری شێرپەنجەدا.\nئاژانسەكە دەڵێت لوبنان ژمارەی پێوانەیی تۆماركرد لە زۆری شێرپەنجەدا، بەجۆرێك 242 تووشبووی شێرپەنجە هەیە لەنێوان هەر 100 هەزار لوبنانییەكدا.\nلەدایكبوونی پێشوەخت و ڤاكسین پێوەندییان هەیە؟\nزارا شكۆی نەتەوەیەكی بندەست


دانیشتوانی دێرە زوور سه‌ركۆنه‌ی کەمتەرخەمییەکانی رژێم ده‌كه‌ن\nنرخەکان بەرزدەبنەوە بێ چاودێری، هەژاری و بێکارییه‌كی زۆر، خۆڵوخاشاک لەسەر شەقامەکان کەڵەکەدەبن و چەندین ناوچەش بێ خزمەتگوزارین.\nپیاوێکی بەتەمەن بەدوای هەر شتێکی بەسووددا دەگەڕێت لەنێو ئه‌و خۆڵوخاشاکه‌دا کە لە شەقامێکی دێره زوور كه‌ڵه‌كه‌بووه. [خاوەنی وێنە: فوڕات پۆست]\nدانیشتوانی دێره زوور لەو بەشانەی پارێزگاکە کە لەژێر کۆنتڕۆڵی رژێم و میلیشیاکانی سەر بە سوپای پاسدارانی ئێراندان، دووچاری کێشەی به‌رده‌وام دەبنەوە، چالاکوانانی ناوخۆ وتیان.\nچالاکوان عەمار ساڵح بە دیارونای وت دامەزراوەکانی حکومەتی سوریا هیچ کارێکیان بۆ پێشخستنی ناوچەکانی خۆرهەڵاتی پارێزگاکە ئەنجامنەداوە کە کۆنتڕۆڵیان کردوونەتەوە، سەرباری ئەو بەڵێنانەی ئه‌وکاتە بە دانیشتوانەکانیان دا.\nوتی هەموو ئەوەی روودەدات بەهۆی زیادبوونی ژمارەی میلیشیاکانی سەر بە سوپای پاسداران و نیشتەجێبوونیانە لەو ناوچانەدا کە داگیریانکردوون، بۆئەوەی ماڵ بۆ چەکدارەکان دابینبکەن و هەندێك لە خانووەکانی خەڵکی تر بکەن بە بنکەی سەربازی.\nسەڵاح وتی هێشتا داروپه‌ردووی ئەو بینا و خانووانه لانه‌براون كه لە شەڕی "دەوڵەتی ئیسلامی" (داعش)دا وێرانکراون.\nخۆڵوخاشاک بێ چاره‌سه‌ر له سه‌رتاسه‌ری دێره زووردا كه‌ڵه‌كه‌بووه بێئەوەی رژێمی سوریا هیچ کۆمپانیایەکی پاکوخاوێنی دابینکردبێت بۆ لابردنیان. [خاوەنی وێنە: فوڕات پۆست]\nچەندین ناوچە و گەڕەک هێشتا ئاوەداننەکراونەتەوە، بەهۆی نەبوونی خزمەتگوزارییەکانی ئاو و کارەبا و ئاوەڕۆوه. هەروەها رێژەی بێکاری و هەژاری بەهۆی کەمیی هەلی کاره‌وه زیادیکردووە.\nوتی لەنێو هەندێك شەقامدا، چەندین کەس دەبینرێن بەدوای هەر شتێکدا دەگەڕێن کە بەکاربێت یان بۆ خواردن بشێت، منداڵانیش کاری زه‌حمه‌ت و تاقەتپڕوکێن دەکەن.\nوتیشی: "ناوچەکە هەرگیز پێشتر رێژەیەکی هەژاری و پشتگوێخستنی لەمجۆرەی بەخۆیەوە نەبینیوە." ئاماژەی کرد بۆ ئەوەش کە ئەم بارودۆخە هەم نائاساییە و هەمیش دەبێتە هۆی دروستکردنی کێشە.\nبەرزبوونەوەی نرخ و هاتنەئارای چەندین بەربەست\nساڵح وتی نرخی شمه‌ك لە بازاڕەکاندا بەشێوەیەکی بەرچاو بەرزبوونەتەوە، بەتایبەتی نرخی خۆراک و سەوزە و میوە، بەجۆرێک کە کڕینیان لە توانای زۆربەی دانیشتوانی ناوچەکە بەدەرە.\nوتیشی هیچ هەنگاوێک بۆ کۆنتڕۆڵکردنی ئەو کێشانە نەنراوە.\nساڵح وتی بەشێک لەو خێزانانەی کوڕەکانیان چوونەتە ریزی میلیشیکانی سەر بە سوپای پاسدارانه‌وه، لەژێر هێڵی هەژاریدا دەژین، ئەو مانگانەیەش کە لەلایەن میلیشیاکانەوە دەدرێت تەنها بەشی پێداویستییە سەرەتاییەکان دەکات. لەگەڵ ئەوەشدا، ئەو خێزانانە ئەمەیان لە هیچ پێباشترە.\nوتی: "ئازادی هاتوچۆکردن لەو ناوچانە بوونی نییە بەهۆی زۆریی ژمارەی چەکدارانه‌وه، کە خاڵی پشکنینی ناسنامەیان داناوە و رێگری لە خەڵک دەکەن بە ویستی خۆیان هاتوچۆبکەن."\nوتیشی ئەو چەکدارانە رێگری لە جوتیاران دەکەن لە چوونە زەوییەکانیان و پێگەیاندنی دەغڵودانەکانیان، لەژێر پاساوی ئەوەدا کە خاکەکەیان لە "زۆنی سەربازی" داخراودایە.\nوتی: "ئەمە لەکاتێکدایە كه رژێم هەوڵدەدات ئەو وێنایە بە بڵاوکردنەوەی کردەوەکانی پینەبکات، کە بۆ پێشخستنی ناوچەکە ئەنجامیان دەدات، وەک ئاوەدانکردنەوەی پارکی گشتی بە پشتیوانیی رێکخراوە نێودەوڵەتیییەکان."\nوتیشی هاوکات، "ناوچەکانی دەوروبەری بەتەواوی وێرانکراون" و خۆڵوخاشاکی کەڵەکەبوو لە هەموو شوێنێکە و ئەمەش هەڕەشه‌ی جددی بۆ سەر تەندروستی گشتی دروستدەکات.\nسوپای پاسداران موڵكوماڵ دەکڕێت لە شاری دێرە زوور\nسوپای پاسداران موڵكوماڵ ده‌كڕێت لەڕێی ناوه‌ندگیرانی جۆراوجۆره‌وه، لەنێویاندا ئەو سوریانەی پەیوەندییان بە میلیشیا پەیوەندیدارەکانەوە هەیە، چالاکوانان ده‌ڵێن.\nمیلیشیاکانی سەر بە سوپای پاسداران لە دێرە زوور لە ئامادەباشی تەواودان\nئەو میلیشیانه‌ی لە خۆرهەڵاتی سوریا لە نزیک سنووری عێراق چالاکن، جێگۆڕکێیان بە هێزەکانیان کردووە، چاودێران رایانگەیاند.\nخەڵکی سوریا نیگەرانی خۆیان دەردەبڕن لە بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا\nنیگەرانییه‌كان زیادده‌كه‌ن له‌وه‌ی میلیشیاکانی سەر بە ئێران ڤایرۆسەکە زیاتر بڵاوبکەنەوە لەکاتێکدا بەبێ پشکنین لە ئێرانەوە بەرەو عێراق و پاشان سوریا دەچن.


دوای پاشەکشێی هێزەکانی ئه‌مه‌ریكا چی روو دەدات\nهەمیشە لە سیاسەتدا، پێناسەکردنی دۆخی ئێستا و رابردوو ئاسانترە لەوەی بزانین لە داهاتوو چی رووده‌ده‌ن؟ ئایا رێچکەی ئەم رووداوانە بەرەو کوێن!؟ لە ئاستە جیهانییەکەدا ئیدارەی بایدن لە واقیعدا چی دەکات؟ لە ئاستی هەرێمی و ناوچەییدا لەگەڵ هاتنی مانگی (9ی 2021) هەڕەشەکانی ئه‌نجوومه‌نی دیاریکردنی بەرژەوەندییەکانی كۆماری ئیسلامی لە ئێران و بەرپرسانی ئیتڵاعاتی و سەرۆکی سوپای پاسداران لەسەر هەرێمی کوردستان زۆر زیاتر دەبن و، راستەوخۆ هەڕەشەی گەورە دەکەن! تەنانەت لە تیرۆرکردنی زانا ئەتۆمییەکەی ئێران ”موحسین فەخری زادە” لە ساڵی (2020) لەگەڵ پەنجەی تۆمەت بۆ ئه‌مه‌ریكا و ئیسرائیل ناوی هەرێمی کوردستانیش دێنن.\nبۆ ناوخۆی کوردستانیش، دیار نییە ئاخۆ کورد دوای کشانەوەی ئه‌مه‌ریكا لە عێراق چی دەکات؟ تونێلەکە هەر بەشی ئەوەندە رووناکی تێدایە ئەبینین کە چ ئێران و چ ئه‌مه‌ریكا چاوەڕێی (10ی ئۆکتۆبەری 2021) ده‌كه‌ن، ئاخۆ ئەنجامی ئەو هەڵبژاردنەی عێراق ئەوەیە کە گۆڕەپانەکە بە بەردەوامیدان و تەواوکاریی هیلالی شیعی تەواو دەبێت، یاخود فیفتی بە فیفتی بۆ ئه‌مه‌ریكاو ئێرانە!؟\nرۆژ بە رۆژ دۆخی دژواری عێراق پێ دەنێتە قۆناخێکی نوێوە، دیار نییە ئەمریکییەکان لە کوێو کوێ دەکشێنەوە!. ئایا بنکەی هەریری سەر بە ئیدارەی هەولێریش چۆڵ ده‌كه‌ن؟ ئایا ئیدارە و تەکنیکیان لەم ناوچەیە دەمێنێت؟ لە کاتێکدا تا ئێستا هەندێک کۆمپانیای ئەمه‌ریکی پاشەکشەیان نەکردووە لە عێراق، لە ماوەی سێ مانگیشدا بە بڕی (61) ملیار دۆلار (5) گرێبەستی گەورە کراوە لە نێوان وڵاتانی پێشکەوتوو و حکومەتی عێراقدا. تۆتاڵی فەڕەنسی بە گوژمەی (27) ملیار دۆلار، کۆمپانیا ئەمریکییەکان کە لە (19ی سێپتەمبەری 2021) واژۆیان کردوە، وەکو کۆمپانیای “بیکر هیوز”ی ئەمریکی لە ناسریە بە گوژمەی (20) ملیار دۆلار، کۆمپانیا یابانییەکان (لە چوارچێوەی پاڵپشتی پرۆژەی FFC بۆ پاڵێوگەکانی باشوور) بە گوژمەی نزیکەی (10) ملیار دەبێت، هەروەها کۆمپانیا رووسییەکان و ئێرانییەکانیش هەریەکەیان بە گوژمەی (10) ملیار دۆلار گرێبەستیان لەگەڵ حکومەتی عێراق کردووە. لەسەروو هەموو ئەمانەشەوە چین وەک زلهێزێکی ئابووریی لە عێراق ئامادەیی تەواوی هەیە و، وەزارەتی نەوت نۆژەنکردنەوەی (پاڵێوگەی فاو)ی بە چینیەکان سپاردوە بە ئاستی وەبەرهێنانی (300) هەزار بەرمیل/ لە رۆژێکدا، جگە لەوەش کۆمەڵگەی پیترۆکیمیاویاتەکانی فاوی داوە بە کۆمپانیای (CNCEC)ی چینی. ئاخۆ ئەم هەموو رێککەوتن و گرێبەستە لەم سێ مانگەدا مانای چییە لەکاتێکدا باس لە کشانەوەی هێزەکانی ئه‌مه‌ریكا دەکرێت؟.\nئەگەر ئه‌مه‌ریكا هێزەکانی خۆی کشاندەوە، سەرەکیترین پرسیار ئەوەیە بەغدا بیر لە چی ده‌كاتەوە بەرانبەر بە هەرێمی کوردستان؟\nبەغدا چۆن بیر لە هەرێمی کوردستان ده‌كاتەوە؟\nئەوەی من دەیبینم، لە پاش نەمانی داعش و بەهێزبونی حەشدی شەعبی چینێکی هەرزە پەیدابوون هیچ تێگەیشتنیان بۆ پرسی کورد نییە، ئەمانەش زیاتر کەتائیبەکانن کە زیاتر لە (1100) کیلۆمەتریان لەبەردەستە لە سنوورەکانی خانەقینەوە دەست پێ ده‌كات تاکو ئەوسەری سنوورەکانی سووریا، کە بەسەر (16) گرووپدا دابەش دەبن، بەسەرکردایەتی (ئەحمەدلئەسەدی، زەیدشبلی، قەیس خەزعەلی، فالح فەیاز، محەمەد کەوسەرانی، ئەبو فەدك) ئەمانە راستەوخۆ سەر بە ئێرانن و لە لایەن ئیسماعیل قائانی یەوە سەرپەرشتی دەکرێن.\nکەواتە هەرێمی کوردستان قووڵاییەکی زۆری هەیە لەگەڵ ئەم گرووپ و کەتائیبانەدا کە ئێستا ئەوان خاوەنی بڕیاری سیاسیی و سەربازین لە عێراقدا. ئەوە کەم نییە لە ماوەی یەک ساڵدا زیاتر لە (60) جار هەڕەشەکراوەتە سەر فڕۆکەخانەی هەولێر، کە حەشدی شەعبی چەند کیلۆمەترێک لە شاری هەولێر دوورە. بۆیە بەهەموو پێوەرێک مەترسی گەورە لەسەر کورد هەیە، بۆ نەمانی ئەو مەترسییە پێویستە هەرچی زووە سیاسەتی کوردی بەشێوەیەکی چڕوپڕتر دابڕێژرێت، نێوماڵی کورد بەهێزتر بکرێت، دەرئەنجامەکەی ئەوە ئەبێت تەواوی سەرکردایەتی سیاسیی کورد بە یەک ئاڕاستە بۆ پاراستنی کوردستان کاربکەن.\nکورد و مەرجەعیەتی نەجەف\nئێمە هەموومان دەزانین، بڕیارە گەورەکان و یەکلاکەرەوەکان لە عێراق لە لای سەید سیستانی و مەرجەعیەتی نەجەفەوە دێن، ئەو هەموو گرووپە چەکدارەی بە ناوی حەشدی شەعبی لە عێراق دروستبوون بە فەتوای ئەوان دروست بوون. بۆیە مەرجەعیەت هێشتا لە عێراق کاریگەرە، دەبێت کورد و حکومەتی هەرێمی کوردستان یەکێک لەو کارتانەی بیری لێده‌كاتەوە دروستکردنی پردێکی پەیوەندی بەهێز بێت لەگەڵ مەرجەعییەت.\nخاڵێکی تر لێرەدا ئەوەیە، کورد کەمترین کاراکتەری لە ریزی سوپای عێراقدا هەیە، دەبێت ئەو پۆست و بەرکەوتانەی بۆی دێنە پێش لە سوپادا بیدات بە کەسانی کوردپەروەر و بەتوانا و تەکنۆکرات. چونکە ئەگەر هاتوو هەرێمی کوردستان کەوتە مەترسییەوە، هەموو لایەنەکان ئەکەونە مەترسییەوە. لەمە زیاتر دروستکردنی تۆڕێکی لۆبیکردن و دیبلۆماسییەتی هاوسەنگە، بەتایبەت لەگەڵ وڵاتانی دەورووبەر.\nلە ئەنجام دا:\nئەگەر هاتوو لە ئەنجامی هەڵبژاردنەکەی 10/10/2021دا، هیلالی شیعی بەهێزتر نەبوو، ئەوا ئیدارەی ئه‌مه‌ریكا بیر لە بژاردەی دیکە ده‌كاتەوە. بەڵام ئەگەر هاتوو ئه‌مه‌ریكا بێ ئومێد بوو، ئەوا یەکەمین هەنگاوی دوای کشانەوەی لە عێراق، ئابووری و بەهای دیناری عێراق ئەوەندەی دیکە دادەتەپێت، لوبنان و یەمەن و سووریا باشترین نموونەن.\nئه‌مه‌ریكا بە سەدان ملیار دۆلاری لە عێراقدا خه‌رجکردووە، ئێستا ئەو چەکانەی کە لە بەردەستی حەشدی شەعبی دان مەزەندە دەکرێت بە (26) ملیار دۆلاری ئەمریکی. ئەمەش مەترسیدارە.\nپێویستە کورد خۆی بۆ هەموو ئەگەرەکان ئامادە بکات. پێویستە لە یادمان نەچێت لە دوای پرۆسەی ئازادی عێراق دوو کابینەی حکومەتی عێراق لە هەرێمی کوردستان پێکهێنران، بەڵام ئەوەتا بینیمان حکومەتی هەرێم زۆرترین هەوڵی دا لەگەڵ مستەفا کازمی تا هێزی پێشمەرگە بگەڕێتەوە کەرکووک، کازمی جێبەجێی نەکرد. کورد بوونێکی لاوازی لە عێراق هەیە و بەغداش تا دێت خۆی بۆ بەهێزبوونی سەربازیی ئامادە ده‌كات. بەتایبەتیش لاوازترین ئەدا و تیمی کورد لە چوارکابینەی رابردووودا ئەم تیمەی ئێستان لە بەغدا، لەهەموو ئاستەکانی سەرۆک کۆمار و وەزارەتی دەرەوە و پەرلەمان و سوپادا کورد نوێنەرایەتییەکی لاوازی هەیە لە بەغدا.


Diplomatic Magazine | لامەركەزییەت مەرهەمە یان مەترسی؟\nهەرێم كام جۆرە لە لامەركەزییەتی پێویستە؟\nئەمەش خۆی دەبینێتەوە لە دابەشكردنی ئەركە ئیدارییەكانی دەوڵەت لە نێوان حكومەت (لە پایتەخت) و ئەنجومەنی لۆكاڵی هەڵبژێردراو لەلایەن هاوڵاتیانەوە بەپێی یاسا، وە یان دەستە و كەسایەتی مەعنەوی گشتی بە مەبەستی لە ئەستۆگرتنی بەشێك لەو ئەركە ئیدارییانە، بێگومان ئەوانەی پەیوەندیان بە ناوچە (پارێزگا)كەوە هەیە، بە شێوەیەكی سەربەخۆ وبەشێوازێكی یاسایی لەژێر چاودێری حكومەتدا، ئەمەش بە مەبەستی سوككردنی باری شانی حكومەت وئاسانكاری كردن بۆ هێنانە پێشەوەی كەسانی لێهاتوو وە سودوەرگرتن لە شارەزایی ولێهاتووییەكانیان لە بە ئەنجام گەیاندنی ئەركە ئیدارییەكاندا لە ماوەیەكی كورت وخێرادا، بە مەرجێك بارودۆخ و تواناكانی ئەو ناوچە (پارێزگا)یە بەهەند وەربگیرێت وڕەچاو بكرێت.\nبە مانایەكی تر چەمكی لا مەركەزیەت، واتە لێكهەڵوەشاندنەوەی دەسەڵاتی كارگێڕی لە ئاستە باڵاكانیدا و گواستنەوەی بۆ یەكە ئیدارییە بچوك و بچوك و جیاوازەكان\nبە جۆرێك ئەو یەكە ئیدارییە بچوكانە، بەپێی هەلومەرجی ئیشكردنی خۆیان، توانای بڕیاردانی سەربەخۆیان هەیە، بێ ئەوەی بگەڕێنەوە بۆ مەركەز كە زۆرجار ئەو مەركەزە خۆی لە وەزیر یان ئەنجومەنی وەزیراندا دەبینێتەوە، ئەمە لەلایەك.\nلە لایەكی دیكەوە دەوترێت لا مەركەزی بریتییە لە گواستنەوەی دەسەڵات بە هەرسێ جۆرەكەیەوە یاسادانان و جێبەجێكردن و دادوەری، لە ئاستێكی كارگێڕی باڵاوە، بۆ ئاستێكی كارگێڕی نزمتر.\nپایەكانی لامەركەزییەت لامەركەزی ئیداری لەسەر سێ پایەی سەرەكی وەستاوە ئەوانیش بریتین لە\nیەكەم: بوونی بەرژەوەندی لۆكاڵی وگرنگیپێدانی تایبەت بەو ناوچە (پارێزگا)یە\nدووەم: بوونی ئەنجومەنی لۆكاڵی هەڵبژێردراو كە ڕاسپێردراو بن بۆ ئیدارەكردن وبەدیهێنانی ئەو بەرژەوەندییە لۆكاڵییانە (ناوخۆییانە)ی ئاماژەی پێدراوە.\nسێیەم: بوونی چاودێریی حكومەت لەسەر ئە ئەنجومەنانە بۆ دڵنیابوون لە ئەنجامدانی ئەركەكانیان بەشێوەیەك لە چوارچێوەی یاسا تایبەتەكان لەمبارەیەوە تێنەپەڕێت.\nجۆرەكانی لامەركەزیەت جۆرەكانی لا مەركەزیەت شارەزایانی ئەم بوارە، لامەركەزیەت بۆ ئەم جۆرانەی خوارەوە دابەشدەكەن:\nیەكەم: لا مەركەزیەتی جوگرافی: لەم جۆرەدا دەسەڵاتی بەڕێوەبردنی دەوڵەت، بەسەر هەرێمە جیاوازەكان یان پارێزگا جیاوازەكانی یەك دەوڵەتدا دابەشدەكرێت. بەو مەرجەی هەرێمەكان یان پارێزگاكان خاوەنی شەخسیەتێكی مەعنەویبن، كە لەلایەن كۆمەڵگای خۆجێیەتی یان دانیشتوانی لۆكاڵی هەرێمەكە یا پارێزگاكە هەڵبژێردرابێت. واتە دانانی شەخسییەتە مەعنەوییەكە لەلایەن ناوەندەوە نابێت، بەڵكو لە پرۆسەیەكی هەڵبژاردندا دەستنیشان دەكرێت كە تێیدا دانیشتوانی پارێزگاكە یان هەرێمەكە بەشداری دەكەن. ئەم شەخسییەتە مەعنەوییە دەسەڵاتی تەواوی هەیە بۆ دەركردنی بڕیارە كارگێڕییەكان، ئەو بڕیارانەی پەیوەندییان بە پرۆژەكان و سێكتەرە گشتییەكانەوە هەیە. ئەمە جگە لەوەی دەسەڵاتی دانانی بودجەیەكی تایبەتی بە هەرێمەكە یان پارێزگاكە هەیەو جۆرێك لە سەربەخۆیی دارایی هەیە. دەكرێت ئەم جۆرە لا مەركەزیەتە ناوبنرێت بە ئیدارەی خۆجێیەتی. نموونە بۆ پۆستەكانی لا مەركەزیەت یان ئیدارەی خۆجێیەتی، پارێزگار، قایمقام، سەرۆكی شارەوانی، بەڕێوەبەرایەتی گشتی و چەندین پۆستی دیكە.\nدووەم: لا مەركەزیەتی وەزیفی: لەم جۆرەدا دەسەڵاتەكان و سەڵاحییەتەكان، لە ئاستە كارگێڕییەكانی یەك وەزارەتدا، دابەشدەكرێت بەسەر یەكە ئیدارییەكاندا، هەر یەكەیەكی ئیداری بەپێی پێگەی خۆی دەسەڵاتی بەڕێوەبردن و بڕیاردانی هەیە. تا ئەركی وەزارەتێك لە وەزارەتەكان فراوانتربێت و زۆرترین چین و توێژ لەخۆبگرێت و زۆرترین یەكەی كارگێڕی هەبێت، پێویستی بۆ لامەركەزیەتی وەزیفی زیاتردەبێت، ئەمەش لە پێناو بەخێرایی ئیشكردن، بە مەبەستی زوو تەواوكردنی كاروبارەكان. بۆ نموونە بەڕێوەبەری گشتی دەتوانێت بڕێك لە سەلاحییەتەكانی ببەخشێت بەسەرۆك بەشەكان بۆ پەكنەخستنی كاروبارەكان و زوو ئەنجامدانیان.\nسێیەم: لا مەركەزیەتی سیاسی: ئەم جۆرە لە لا مەركەزیەت، بریتییە لە پرۆسەیەكی یاسایی و پەیوەستە بە دەستوری دەوڵەتەوە، بۆ دابەشكردنی وەزیفە حكومییەكان، لەوانە یاسادانان و جێبەجێكردن و دادوەریی. بەم جۆرە دابەشكارییە دەوترێت یەكێتی فیدراڵی، وەك ئەوەی لە ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا و دەوڵەتی ئیماراتی عەرەبیدا بەرقەرارە. هەروەها سیستمی فیدراڵی و كۆنفیدراڵیش بەرهەمی ئەم جۆرە دابەشكردنەی دەسەڵاتە، وەك لە وڵاتانی بەرازیل و هندستان و سویسراو گەلێك شوێنی دیكە پیادەدەكرێت. سیستمی لا مەركەزی سیاسی بۆ ئەو وڵاتانە گونجاوە كە قەبارەیەكی گەورەیان هەیە و چەندین نەتەوەو ئاین و زمانی جیاواز جیاوازو فرە ڕەنگ لەخۆدەگرێت.\nچوارەم: لا مەركەزی ئیداری: واتە دابەشكردنی وەزیفە ئیدارییەكانی دەوڵەت لە نێوان حكومەتی مەركەزی و حكومەتی هەرێمەكان یان پارێزگاكان. بەڵام بەو مەرجەی حكومەتی مەركەزی سەرپەرشتی و چاودێریان بكات. لێرەدا مەركەز سەرەكییەو لا مەركەزی لاوەكییە. ئەگەر مەركەزییەت بریتیبێت لە كۆكردەوەی سەرجەم سەڵاحییەتەكان لەدەستی یەك دەستەدا، ئەوا لا مەركزی بریتییە لە گواستنەوەی هەندێك لەو سەڵاحیەتانە بۆ دەستە و یەكەی كارگێڕی سەربەخۆ، تا لەو سنورەی یاسا بۆی دیاریكرووە پیادەیان بكات. ئەمە بەبێ ئەوەی ناوەند توانای چاودێریكردنی بەسەریانەوە لەدەستبدات. هەروەها بەبێ ئەوەی دەوڵەت یەكێتییەكەی و پێكەوەبەستنەوەكانی لەدەستبدات.\nتایبەتمەندییەكانی سیستمی لا مەركەزیەت\n1-رێگریكردنی لە قۆرغكردنی دەسەڵات لەلایەن تاكێك یان چەند تاكێك یاخود دەستەیەكی دیاریكراوەوە.\n2-بەخشینی متمانە بە یەكە ئیدارییەكان، كە خۆیان بەپێی بەرژەوەندی و سودی گشتی ناوچەكەیان، بڕیار لە چۆنیەتی بەڕێوەبردنی دەزگا حكومییەكانی خۆیان بدەن.\n3-ئاستی هۆشیاری لای تاك و میللەت بەرزتر دەكاتەوە، بەوەی دەرفەتیان پێدەدات دوور لە مەركەزو ناوەندی بڕیار، خۆیان چارەنووسی كارگێڕی و پێشخستنی ناوچەكەیان دیاریبكەن.\n4-كەمكردنەوەی قەبارەی بەرپرسیارەتی سەر شانی مەركەزو بەخێرایی بڕیاردان و دووركەوتنەوە لە ڕۆتینی زۆری وەرگرتنی بڕیارو بەخێرایی جێبەجێكردنی پلانەكان و گەیشتن بە ئامانجەكان. جگە لەوە وا دەكات دەسەڵاتی مەركەزی زۆر خۆی بە كێشە و گرفتە لاوەكییەكانی پارێزگاكان و قەزاو ناحییەكانەوە سەرقاڵ نەكات و كاتی خۆی بۆ وەرگرتنی بڕیارە چارەنوسسازەكان تەرخانبكات.\n5-بەڕێوەبردنی كارەكان سیفەتێكی دیموكراسی لەخۆدەگرێت، بەوەی دەسەڵاتە كارگێڕییە جیاوازەكان، دەتوانن بڕیاری تایبەت بە خۆیان دەربكەن و لەمەشدا بەشداری بە فەرمانبەرانی یەكە كارگێڕییەكان دەكرێت و پروسڕایان پێدەكرێت و گوێ لە بیروڕاو پێشنیارەكانیان دەگیرێت.\n6-دۆزینەوەی چارەسەری خێرا بۆ ئەو كێشە و قەیرانانەی لە ناوچەیەكی كارگێڕی دیاریكراودا روودەدات، دیاریكردن و وەرگرتنی بڕیاری گونجاو بە پەلە لە كۆی ئەو بڕیارانەی لە بەردەستدایە بۆ چارەسەركردنی كێشەو قەیرانەكان.\n7-بەدیهێنانی هاوسەنگی و بەرپرسیارەتی لە نێوان دەسەڵاتەكان.\nكێ سودمەندی یەكەم دەبێت لە سیستمی لامەركەزییەت بیرۆكەی سەرەكی ودەسپێكی سروشتی دروستبوونی لامەركەزی دانپێدانە بەوەی كە هەندێك بەرژەوەندی تایبەتە وسروشتێكی لۆكاڵی هەیە بەشێوەیەك بە ئاشكرا دەبینرێ كە كاریگەری ئەو بەرژەوەندییانە لەسەر كۆمەڵگە لۆكاڵیەكە زیاترە وەك لە كۆمەڵگەی نیشتمانی بە گشتی. بۆیە لە بەر ڕۆشنایی ئەم زانیارییانە باشتر ولەبارتر وایە كە لامەركەزییەت لە هەرێمدا لەسەر ئاستی پارێزگاكان جێبەجێ بكرێت وكاروباری بەڕێوەبردنی ئەو شوێنانە بەجێبهێڵرێت بۆ خەڵكی ناوچە (پارێزگا)كە خۆیان،\nچونكە ئەوان لە هەمووان زیاتر بە پەرۆشترن وزیاتریش سودمەند دەبن لەو بەرژەوەندی وپێداویستیانە\nبۆیە زۆر باشتر دەبێت كە كاری بەدیهێنانی ئەو ئامانج وتێركردنی خواستەكانی خۆیان بەجێبهێڵرێت بۆ خۆیان، لە ڕووی یاساییشەوە هەمواری پێویست بۆ یاسای ژمارە (3)ی ساڵی (2009) بكرێت بەشێوەیەك كە دەستەبەری لامەركەزی ئیداری ودارایی تەواو بكرێت بۆ پارێزگاكانی هەرێم، هەروەها ڕەچاوی دروستبوونی پارێزگای نوێ بكرێت لە داهاتوودا. بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا نابێت ئەوەمان لەیاد بچێت ئەگەر ئێمە خاوەن سیستەمی لامەكەزی بین ئەوا بۆ نموونە لە شوێنێكی وەكو دهۆك كە پارتی دەسەڵاتی یەكەمە هەموو شتێك بە ویستی پارتی دەكرێت و هەرچی حیزب و لایەنی ترە لەو شوێنە بە تەواوی فەرمۆش دەكرێن ، پارتی دەتوانێت لەو شوێنە هەموو پۆستە ئیدارییەكان لە كەسانی خۆی پڕ بكاتەوەو لەو كاتەدا سروشتی سیستەمەكە وایە كە نە دەگەڕێتەوە بۆ ئەنجوومەنی وەزیران و نە بۆ پەرلەمان و بۆ خۆی چی ویستێكی هەبێت لەو ناوچەیە بە ئاسانی دەتوانێت بیكات ، بە هەمان شێوەش لە سلێمانی بۆ نموونە یەكێتی دەتوانێت حكومەتێك بۆ خۆی دروست بكات و بە سود وەرگرتن لە پارەو هێز شارەكە بە تەواوی لە ناوچەی جوگرافی هەرێم داببڕێت و بێ ئەوەی كەس مافی لێپرسینەوەی لێی هەبێت ، ئەگەر سیستمی لامەركەزیش بەهەمان ئەقڵیەتی ئێستاوە بەرێوە ببرێت، ئیدارە لە سلیمانی جۆرێك دەبێت و لە دهۆكیش شێوازێكی تر و یەكگرتووی هەرێمیش بە ئاسانی دەكەوێتە بەر مەترسی بەردەوامی ئەم دوو هێزە و دۆخەكە وای لێدێت كە هەرێم بەردەوام لەبەردەم مەترسی و هەڕەشەی دوو ئیدارەیی و دابەشكردن و هەڵوەشانەوەی قەوارەكەیدا دەبێت.\nلەبەر ئەوە سیستەمی لامەركەزی ئیداری هیچ كاتێك ناتوانێت وەڵامی داخوازی خەڵك بێت و هیج كات ئەو سیستەمە دیموكراسییە نییە كە لە وڵاتانی پێشكەوتوو هەیە ، هەتا دەسەڵاتداری بەم مۆدێلەوە لە هەریم بوونیان هەبێت، هەتا هێزی حزبی لە چەكەكانیان دانەماڵێنرێن و هەتا ئەم دوو هێزە خاوەنی ئەو سەركردایەتیە و ئەو بیركردنەوەی ئێستابن و یان لە ئەگەری كەمدا هەتا لەگەڵ جێبەجێكردنی سیستەمەكەدا مەترسییەكانیشی حسابی بۆ نەكرێت ، ئەوا سیستەمی لامەركەزی بە لانی زۆرەوە سیستەمێك نییە كە لە مەركەزی باشتر بێت و بە ڕادەی مەركەزییەت مەترسی هەیە.\nڕۆژنامەنووس، ماستەر لە بواری ڕاگەیاندن لە وڵاتی میسر


سەرۆک کۆمار جەختی کردەوە کە عێراق بەشێکی گرنگە لە وڵاتانی ناوچەکە و کار بۆ بەرقەرارکردنی ئاسایشی و ئارامی ده‌کات، لە سەر بنەمای پاراستنی بەرژەوەندییە ھاوبەشەکان.\nسەرۆک کۆمار د. بەرھەم ساڵح ئەمڕۆ چوار شەممە ٢٠١٩/٦/١٢ لە کۆشکی سەلام لە بەغدا پێشوازیکرد لە وەزیری دەرەوەی سەڵتەنەتی عومان یوسف بن عەلەوی و شاندێکی یاوه‌ری.\nلە دیدارەکەدا سەرۆک بەرھەم ئاماژەی بەوە کرد کە عێراق کار بۆ ئەوەی دەکات کە فاکتەرێک بێت بۆ ئاسایش و سەقامگیری لە ناوچەکەدا، نەک ھۆکارێک بۆ ناکۆکی و ململانێ، ھاوکات دووپاتیشی کردەوە کە عێراق و عومان، دەکرێت ڕۆڵێکی گرنگ و کاریگەر ببینن بە سودوەرگرتن لە پێگەی گرنگی خۆیان بۆ کاری پێکەوەی و ھاوبەش سەبارەت بەکێشە و پێشهاته‌کان.\nھەر لەدیدارەکەدا سەرۆک بەرھەم ساڵح، خۆشحاڵی خۆی بەکردنەوەی باڵیۆزخانەی عومان لە بەغدا دەربڕی و بەھەنگاوێکی ئیجابی وه‌سفکرد بۆ بەھێزکردنی پەیوەندی و ھاریکاری نێوان ھەردوو وڵات و گەشەسەندنی ئابووری و خۆشگوزەرانی زیاتر بۆ ھەردوو گەلی دۆست.\nلەلای خۆیەوە وەزیری دەرەوەی عومان، دووپاتیکردەوە کە سەردانەکەی بۆ عێراق گرنگییەکی تایبەتی ھەیە بۆ بەھێزکردنی پەیوەندییە دوو قۆڵییەکانی نێوان ھەردوو وڵات و یەکخستنی ھەڵوێستەکان سەبارەت بە بارودۆخی ناوچەکە.\nسەرۆک کۆمار پێشوازیکرد لە ھاوسەرۆک و ژمارەیەک لە ئەندامانی مەکتەبی سیاسی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان\nسەرۆک کۆمار پێشوازیکرد لە ئەمیری کۆمەڵی ئیسلامی کوردستان\nسەرۆک کۆمار پێشوازیکرد لە ئەمینداری گشتی یەکگرتووی ئیسلامی کوردستان\nسەرۆک کۆمار پێشوازیکرد لە وەزیری کشتوکاڵ


ڕێژەى تووشبووان و گیان لە دەستدان بە نەخۆشى کۆرۆنا لە هەرێمى کوردستان لە ئاستێکى مەترسیداردایە، ژمارەى مردووان نزیک دەبێتەوە لە سێ هەزار کەس، لەو بارەیەوە داهات حەوێزی بەڕێوەبەری نەخۆشخانەی شەهید د. هێمنی تایبەت بە کۆرۆنا لە سلێمانی بۆ دەزگانى ڕاگەیاندنى ئاشکرا کردووە؛ "لە سلێمانی لە ١٠ مردووی کۆرۆنا هەشتیان بەهۆی نەبوونی جێگا و کارمەندی پێویستەوە دەمرن". واتە ئەگەر وەزارەتی تەندرووستی ستافی تەواو و پێداویستییەکانی و ژمارە و کوالێتى ژوورەکانى چاودێرى چڕى دابین بکردایە، ڕێژەى گیان لە دەستدان لەسەر ئاستى هەرێم لە%80 کەمتر دەبوویەوە. بەمانایەکى تر لەسەدا %80ى ئەوانەى تا ئێستا گیانیان لە دەستداوە، بەرپرسیارەتییان دەکەوێتە ئەستۆى حکوومەت و سیستەمى تەندرووستییەوە.\nئاخر ئەگەر ئەوە ڕاى گشتى و خەمى گشتى درووست نەکات و نەبێتە چەقى سیاسەت ئەى چى دیکە گرنگە؟ دەکرێت ڕۆژانە دەیان هاووڵاتى گیان لە دەست بدەن و ئێمەش تەنیا بینەر بین.\nدەکرێت ئەوە ڕۆڵى دەسەڵات بێت لەوەى هیچ بەرپرسیارەتییەک لە ئاستى کۆمەڵایەتى و ئابوورى هەڵناگرێت، لە لاکەى تردا، کەرتى گشتى تەندرووستى و ئەوانیتر لە پێناو دۆزینەوەى بازاڕ بۆ کەرتى تایبەت فەرامۆش بکات، تەنانەت هەندێک ڕێوشوێنى خۆپارێزى لە پێشتر ئەنجام دەدرا کە ڕێژەى تووشبووان و مردن لە %80ى ئێستا کەمتر بوو، ئێستا ئەوەش ناکات، ئەگەر پیاسەیەکى شوێنە گشتییەکان و ناو بازاڕ بکەیت دەبینین هەزاران کەس لە کافتریا و شوێنە داخراوەکان بەبێ هیچ هۆکارێکى خۆپارێزى کۆبوونەتەوە، ئەوە چ مانایەک دەگەیەنێت قوتابخانە و زانکۆکان بەناوى خۆپارێزى لە کۆرۆنا دابخەیت، بەڵام کافتریا و مزگەوت و دەیان شوێنى دیکە بکەیتەوە کە هەزاران کەس تیادا کۆدەبنەوە!\nلەم ڕۆژانە هاوڕێیەکم بینى گوتى: لە ئاهەنگێکى هاوسەرگیرى دێمەوە، گوتم چۆن ئەى هۆڵەکانى ئاهەنگگێڕان بۆ خۆپارێزى دانەخراون؟ گوتى: هاوڕێ ئەوە چى دەڵێیت، ئەو ئاهەنگەى من بۆى چووم لە هەولێر تەنیا بە پێشکەشکردنى چەند سەد دۆلارێک بۆ لایەنى بەرپرسیار، ڕێگایان پێداین بە ئارەزووى خۆمان ئاهەنگبگێڕین و تێریش هەڵپەڕین؟!\nچەند پرسیارێک لێرەدا بۆ بیرکردنەوە و بایەخدان و دروستبوونى ڕا و هاوخەمى گشتى دەخەمە ڕوو:\n-بۆچى خزمەتگوزارى تەندرووستى بەم دۆخەى ئێستا گەیشت، ئەى بەرپرسیارەتى کۆمەڵایەتى و جڤاکى حکوومەت لە کوێدایە؟ کێ بەرپرسیارە لە گیان لە دەستدانى سەدان هاووڵاتى بەهۆى نەبوونى خزمەتگوزارى تەندرووستییەوە؟\n-لە کاتێکدا ڕێژەى تووشبووان و گیان لە دەستدان لە بەرزبوونەوەدایە هۆکار چییە هەزاران هاووڵاتى جمەیان دێت لە گازینۆ و یانەکانى شەوانە و مزگەوت و شوێنە داخراوەکانى دیکە، بەبێ هیچ هۆکارێکى خۆپارێزى؟\n-باشە نهێنى ئەوە لە کوێدایە خوێندنگا و زانکۆکان و شوێنە زانستییەکان بەهۆى کۆرۆنا داخراون، بەڵام گازینۆ و یانەکانى شەوانە و مزگەوت و شوێنە داخراوەکانى تر بەبێ هیچ هۆکارێکى خۆپارێزى کراوەن ؟ باسى شوێنى کار و کاسبى هاووڵاتییان ناکەم ئەگەر دابخرێت لەسەر حکوومەت واجبە قەرەبوویان بکاتەوە، ئەگەریش بکرێنەوە نابێت بەبێ دەمامک و ڕێنماییەکانى خۆپارێزى بکرێنەوە، وەک ئەوەى ئێستا دەیبینین.\n-هۆکار چییە سەردەمانێک ڕێژەى تووشبووان و گیان لە دەستدان لە %80ى ئێستا کەمتر بوو، بەڵام ڕێکارەکانى خۆپارێزى و گرینگیپێدان لەوپەڕى بەهێزیدا بوو، بەپێچەوانەوە ئێستا ڕێژەى تووشبووان و گیان لە دەستدان خەریکە بگاتە لوتکە، کەچى جگە لە هەندێک ڕێنمایى تایبەت بە تاکپارێزى هیچ ڕێکار و بەرپرسیارەتییەک لە لاى حکوومەت نابینین؟\n-ڕۆڵى کەرتى تایبەت چییە لەم دۆخە، دەکرێت گیانى هاووڵاتییان تەسلیم بە بازرگانانى ئەو کەرتە بکرێت، ئەوانیش بە لۆژیکى (تا ژمارەى نەخۆش زیاتر بێت قازانجى زیاتر دەکەین) مامەڵە بە گیانى هاووڵاتییان بکەن، بەپێى بەدواداچوونە ڕۆژنامەوانییەکان نەخۆشى کۆرۆنا هەیە یەک دەرزى بە زیاتر لە سێ هەزار دۆلار لە کەرتى تایبەت کڕیوە، بەڵام دواتر پیان گوتووە ئەم دەرزییە هیچ سوودێکى نییە؟!\n-مۆدێلى سیستەمى تەندرووستى و نەبوونى بودجە و گرنگی پێنەدانى حکوومەت بە کەرتى تەندرووستى گشتى و ئیهمالکردنى، پرسى کۆرۆناى لە پرسێکى گشتى و مرۆییەوە نەکردۆتە دەرفەتێکى تر بۆ بازرگانى پێوەکردن لە کەرتى تایبەتى تەندرووستى؟ لە کاتێکدا هەموومان دەزانین کێن ئەوانەى لە پشت نەخۆشخانە تایبەتییەکان و بازرگانانى دەرمانەوەن؟


گه‌یتس ده‌ڵێت هێزه‌کانی ناتۆ به‌ره‌و ڕێـگای ڕاست ده‌چن\nوه‌زیری به‌رگری ئه‌مه‌ریکا ڕۆبه‌رت گه‌یتس بۆ هێزه‌کانی ناتۆ له ئه‌فغانسـتان ده‌دوێت، دووشه‌ممه 7 ی شه‌شی 2011\nوه‌زیری به‌رگری ئه‌مه‌ریکا رۆبه‌رت گه‌یتس ده‌ڵێت هێزه‌کانی ناتۆ به ڕێبه‌رایه‌تی ئه‌مه‌ریکا له ئه‌فغانستان به‌ره‌و ڕێگای ڕاست ده‌چن بۆ ئه‌وه‌ی "گورزێکی کاریگه‌ر" له تاڵیبان بده‌ن.\nگه‌یتس سێشه‌ممه له کابول ئه‌م تێبینیانه‌ی دا له کاتێکدا کۆتایی به سه‌ردانی چوار ڕۆژه‌ی بۆ هێزه‌کانی ئه‌مه‌ریکا له باشور و ڕۆژهه‌ڵاتی ئه‌فغانستان ده‌هێنا. ئه‌م سه‌ردانه دوا سه‌فه‌ری ئه‌و بۆ ئه‌فغانستان بوو به‌ر له‌وه‌ی له 30 ی ئه‌م مانگه ده‌ست له کاری خۆی وه‌ک وه‌زیری به‌رگری ئه‌مه‌ریکا هه‌ڵگرێت.\nگه‌یتس گوتی ئه‌و له‌و باوه‌ڕه‌دایه ئه‌گه‌ر هێزه‌کانی هاوپه‌یمانان هه‌روا به به‌رده‌وامی کاریگه‌ر بمێننه‌وه ئه‌وان ده‌توانن شێوازی شه‌ڕه‌که بگۆڕن. ئه‌و سوپاسی هێزه‌کانی ئه‌مه‌ریکای کرد له‌به‌ر ئه‌و خزمه‌ته‌یان.\nله لایه‌کی تره‌وه، سه‌رۆکی ئه‌مه‌ریکا به‌راک ئۆباما خۆی ئاماده ده‌کات بۆ بڕیاردان له‌سه‌ر ژماره و شێوازی کشانه‌وه‌ی هێزه‌کانی ئه‌مه‌ریکا له ئه‌فغانستان که داندراوه له مانگی حه‌وته‌وه ده‌ست پێ بکرێت. وا بڕیاره سه‌رۆک چوارشه‌ممه، به ڕێگای کۆنفرانسی ڤیدیۆیی له‌گه‌ڵ هاوتای ئه‌فغانیـیه‌که‌ی حامد کارزای گفتوگۆ بکات.


بۆڵۆنیا vs. میلان هێلاس ڤێرۆنا vs. ڕیاڵ سپاڵ فیۆرێنتینا vs. ناپۆلی تۆرینۆ vs. لازیۆ میلان vs. هێلاس ڤێرۆنا یوڤێنتوس vs. بۆڵۆنیا ئودینێزی vs. ئینتەر میلان ناپۆلی vs. تۆرینۆ جێنەوا vs. فیۆرێنتینا کیێڤۆ vs. کرۆتۆن\nیوڤێنتوس vs بۆڵۆنیا 3-1\n30' سیمۆنی ڤێردی (PG)\nس. خدێرا (G) 63' (دروستکرا لە لایەن: Douglas Costa)\nپاولۆ دیبالا (G) 69' (دروستکرا لە لایەن: Douglas Costa)\n'60 بۆ ڤ. تۆرۆسیدس\n'72 بۆ ستێفان لیچتشتاینەر\n'73 بۆ ماتیا دێسترۆ\n'66 بۆ ڕۆدریگۆ پالاسیۆ\n'60 بۆ E. Krafth\n'66 بۆ F. Avenatti\n'72 بۆ خوان کوادرادۆ\n'73 بۆ سیمۆنی ڤێردی\n'84 بۆ ئەلێکس ساندرۆ\n6 س. خدێرا 63'\n7 خوان کوادرادۆ 14'\n10 پاولۆ دیبالا 69'\n9 سیمۆنی ڤێردی 30'\n16 ئاندریا پۆلی 18'\n11 Douglas Costa بۆ ب. ماتیۆدی 46'\n26 ستێفان لیچتشتاینەر بۆ خوان کوادرادۆ 72'\n33 فیلیپۆ بێرناردێسکی بۆ ئەلێکس ساندرۆ 84'\n10 ماتیا دێسترۆ بۆ سیمۆنی ڤێردی 73'\n24 ڕۆدریگۆ پالاسیۆ بۆ F. Avenatti 66' 90'\n35 ڤ. تۆرۆسیدس بۆ E. Krafth 60'


حاسڵ مەعروف زادە یەکێک لە شۆڕشگێڕە بێ نیشانەکان، عەوڵا وەیسی – PMNews\nلە هەر جووڵانەوەیەک کە بۆ ڕزگاری خاک و نیشتیمان بکرێ، دوای سەفی شۆڕشگێڕان، مرۆڤە تەمبەڵ و تەوەزول، خۆپەرستەکان دێنە ڕەدیفی دووهەم، زۆر جار ئەگەر نەیان توانی بێ!\nجێگای شۆڕشگێڕەکان لێژ بکەن؟ هەوڵی دووبەرەکیان زۆرتر کردوە. لە نێو گەلی کوردیش دا وێڕای سەفی شۆڕشگێڕان، کەسانی قازانج ویست و خەڵکی دەغەڵ، و ، هەلپەرەست پێشی خەباتی گەلەکەمانیان گرتووە .\nبەڵام زۆر شۆڕشگێڕیش هەن، بەبێ ئەوەی بێنە مەیدانی خۆ هەڵکێشان،. هەموو ساتێکی ژیانیان لە خزمەت گەل و نیشتیمان دەنێن. بە داخەوە زۆر قارەمان هەن کە بە نەناسراوی سەر دەنێنەوە، تۆزی فەرامۆشی لەسەر نێو و نێوبانگیان دەنیشــــــــــــێ .\nحاسڵ مەعروف زادە چل ساڵی تەواوە، هەموو ساتەکانی ژیانی بۆ خزمەت گەل و نیشتیمان داناوە، ئەو بەبێ ئەوەی چاوەڕێی، سپاسگوزاری کەس بێ، بۆ بۆ رزگاری گەلی چەوساوەی کورد لە ریزی حیزبی دێمۆکڕات دا خەبات دەکا. ئەگەرچـــــــــــــــــــی کاک حاسڵ کەس وەک سەربازی ون وایە بەڵام خزمەتی دڵسـۆزانەی شاهیدی خەباتی شۆڕشگێڕانەیەتی، هیوادارم ئەو ڕۆژە ببین کە شۆڕشگێڕان بە خزمەت کردنی نیشتیمان پێوانە بکرێن، نەک، بە کراسی خۆهەڵکێشان.\nبەو هیوایە کاک حاسڵ و هەموو شۆڕشگێرە نەناسراوەکان پەردەی کەمترەخەمیان لەسەر ڕوخساری لاچــــێ .


نەرمی ئێران لە ناوچەکە\nکۆماری ئیسلامیی ئێران وەک زۆربەی ئەکتەرە سیاسی و نێودەوڵەتییەکانی تر لە پاڵ "هێزی ڕەق"دا، "هێزی نەرم" بەچڕی و بەفراوانی لە سیاسەتی دەرەوەی وڵاتەکەیدا بەکار دەهێنێت. بەکارهێنانی هێزی نەرم لە لایەن ئێرانەوە کۆمەڵێک ئامانج و ستڕاتیژ و مەبەستی تایبەتی لەپشتەوەیە و شێوازی بەکارهێنانەکەیش چەندین شێوە و فۆڕم و جۆر لەخۆ دەگرێت و، چەندین ڕووبەری جوگرافی-سیاسیی جیاوازیش دەگرێتەوە. هێزی نەرمی کۆماری ئیسلامیی ئێران بەگشتی لەسەر بنەما و پایەکانی شیعەگەرایی و فەلسەفە و ڕەگەزە گشتییەکانی شۆڕشی ئیسلامیی ئێران داڕێژراوە. هەر لەسەر ئەم بنەما و بونیادە مەزهەبی و ئایدیۆلۆژییەیش ئاڕاستەی دەرەوەی خۆی دەکرێت و لە جوگرافیای دەرەوەی خۆی بەکار دەهێنرێت. هەر لە باکووری ئەفریقاوە تاوەکوو دەگاتە ئاسیای ناوەڕاست و وڵاتانی کەنداوی عەرەبی و وڵاتانی دەوروبەر و وڵاتانی ئەوڕوپا و هندوستان و پاکستان و ئەفغانستان و هتد. ئێران بە شێوەیەکی گشتی میرات و مێژوو و سەرمایەی ڕەمزیی شیعە وەک کەرەستە و ئامرازێکی کاریگەری نێو چوارچێوەی هێزە نەرمەکەی، بۆ پەلهاوێشتن و فراوانخوازی و پاوانخوازی و هێژموونی لە ناوچەکەدا بەکار دەهێنێت. دەستەبژێری سیاسیی ئێران هەوڵ دەدەن لە ڕێگەی سەرچاوەکانی هێزە نەرمەکەیانەوە، بۆ گەیشتن بە ئامانج و پڕۆژەکانیان سوود لە هەموو کەس و گرووپ و لایەن و دەستەیەک وەربگرن؛ هەر لە عەلەوییەکانی سووریاوە تاوەکوو دەگاتە حووسییەکانی یەمەن و شیعەکانی عێراق و لوبنان و گرووپەکانی تر. ئێران ساڵانە بوودجە و پارەیەکی خەیاڵی تەرخان دەکات بە مەبەستی جێبەجێکردنی هێزە نەرمەکەی و گەیشتن بە خواست و خولیا سیاسی و مەزهەبییەکانی و زاڵبوون بەسەر نەیارەکانی لە ناوچەکەدا کە زیاتر ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و بلۆکی سوننە بە نەیار و ڕکابەری خۆی دادەنێت لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا.\n- پڕۆژەی هیلالی شیعی و هێزی نەرم\nدەستەواژە و زاراوەی هیلالی شیعی (Shiite Crescent) بۆ یەکەم جار لە ساڵی ٢٠٠٤دا لەسەر زاری پاشای ئوردن "مەلیک عەبدوڵڵای کوڕی حوسێن" بەکار هێنراوە و چۆتە نێو ئەدەبیاتی سیاسییەوە! لەو کاتەوە تاوەکوو ئێستا ئەم دەستەواژەیە بەچڕی بەکار دەهێنرێت و قسەی لەسەر دەکرێت؛ هۆکاری سەرەکییش ئەوەیە کە ئێران دەیەوێت لە ڕێگەی پڕۆژەی هیلالی شیعییەوە تۆڕێکی مەزهەبیی فراوان و ڕووبەرێکی جوگرافی و خەڵكانێکی زۆر، لە ڕێگەی هێزی نەرم و بەبێ بەکارهێنانی هێزی ڕەق و سەرباز و زۆرلێکردنەوە، بە ئایدیۆلۆژی و مەزهەبی شیعەوە ببەستێتەوە. شیعەکان وەک ژمارە لە جیهانی ئیسلامیدا بە "کەمینە" (Minority) دادەنرێن و هەژمار دەکرێن! ئەم کەمینەبوون و بچووکبوونە لە ڕووی ژمارەوە لە ڕابردوودا وای لە شیعەکان کردووە بەردەوام هەست بە بێپاڵپشتی و بێناوەندبوون و نووزانەوە و پاڕانەوە بکەن و لە دۆخی بەرگریدا بن، بەڵام لە دوای شۆڕشی ئیسلامیی ئێران ئەم دید و تێڕوانینە دەگۆڕێت و شیعەکان هەوڵ دەدەن لە دۆخی بەرگریکردنەوە بەرەو دۆخی هێرشبردن و مانەوە و زاڵبوون بەسەر نەیارەکانیاندا بڕۆن. شیعەکان لە %١٥ی مووسڵمانان پێک دەهێنن! ،، بە شێوەیەکی پچڕپچڕ و دابەشبوو لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا دەژین، بەتایبەت لە وڵاتانی وەک ئێران، عێراق، سووریا، لوبنان، یەمەن، فەڵەستین، هندوستان، پاکستان و ئەفغانستان. هەوڵەکانی ئێران بۆ کۆکردنەوەی شیعەکانی ناوچەکە و بەشیعەکردنی خەڵکانی ناوچەکە، بۆ زاڵبوون و سەرکەوتنە بەسەر نەیارەکانیدا، لە سەرووی هەمووانەوە سعوودیای عەرەبی و وڵاتانی تری کەنداو؛ بەڵام ئێران زیاتر هەوڵ دەدات ئەم زاڵبوون و سەرکەوتنە لە ڕێگەی هێزی نەرمەوە بێت نەک بەکارهێنانی هێزی سەربازی و هێزی ڕەق. پڕۆژە و بیرۆکەی هیلالی شیعی بۆ ساڵانی سەروبەندی شۆڕشی ئیسلامیی ئێران دەگەڕێتەوە؛ ئەو کاتەی کە ڕژێمی پاشایەتی لە ئێران ڕووخا و ئایەتوڵڵا خومەینی و هاوڕێکانی دەسەڵاتیان گرتە دەست و سیسته‌می "ویلایەتی فەقیھ"یان دامەزراند و سەپاند. هاوکات دروشم و دەستەواژەی "هەناردەکردنی شۆڕش" (تصدير الثورة)یان کرد بە یەکێک لە دروشمە سەرەکی و بنەڕەتییەکانی وڵاتەکە بە ئامانجی هەناردەکردنی شۆڕش بۆ وڵاتانی دراوسێ، لەوانە وڵاتێکی وەک عێراق؛ چونکە زۆرینەی دانیشتووانەکەی شیعەمەزهەبن و میراتێکی گەورەی مێژووییی شیعەیش لەو وڵاتە هەیە، بەتایبەت لە شارەکانی وەک نەجەف و کەربەلا. مەبەستی سەرەکیی ئێران لە بەکارهێنانی هەناردەکردنی شۆڕش، هەوڵدان بوو بۆ زاڵبوون بەسەر سوننەدا لە ڕێگەی هێزی نەرم و توانا ناوەکییەکانی وڵاتانی دراوسێیەوە، چونکە نەخشە و هەندەسەی مەزهەبیی هیلالی شیعی لە باشووری ئێرانەوە بە سنووری ئەهوازدا بە پارێزگه‌ی بەسڕە و کەربەلا و نەجەف و پارێزگه‌ی بەغدا و ڕۆژاوای مووسڵدا تێ دەپەڕێت و، لە سووریایش بە باشووری پارێزگه‌ی دێرەزووردا دەڕوات و بە باکووری دیمەشقدا دەچێتەوە لوبنان. بەشێک لەو ناوچە و زۆنانەی نێو نەخشەی هیلالی شیعی، سوننەی حەنەفی و شافعی و عەلەوییەکان لەخۆ دەگرێت لەگەڵ چەند ناوچەیەکی ئێزیدی و مەسیحی! ڕوومادی و سامەڕا لە عێراق و، دێرەزوو لە سووریا، خەڵک و دانیشتووانەکەی سوننەمەزهەبن و بەر هێڵی هیلالی شیعی کەوتوون جگە لە چەند ناوچەیەک لە پارێزگه‌کانی مووسڵ و ئەنبار. شا عەبدوڵڵا هەر لە سەرەتای بەکارهێنانی دەستەواژەی هیلالی شیعییەوە هۆشداریی ئەوەیشی دا، کە ئەگەر ئەو پڕۆژە و بیرۆکەیە سەر بگرێت و حکوومەتەکانی ئێران و سووریا و عێراق و لوبنان بەیەکەوە بلکێن وەک چەندین ئەڵقەی بەیەکەوەبەستراو، ئەوا هیلالێکی شیعی دروست دەبێت و ئەوکات ئێران بەبێ بەکارهێنانی هێزی سەربازی، جوگرافیایەکی گەورەی مەزهەبی داگیر دەکات. شا سەلمان عەبدولعەزیزی پاشای سعوودیایش ئاماژەی بەوە کرد، کە ئێران خەریکی بەرنامەی بەشیعەکردنی عەرەبی سوننەیە لە ناوچەکەدا. هەموو ئەو جموجۆڵانەی ئێران لە دوای ٢٠٠٣وە هێما و ئاماژەن بۆ بەکارهێنانی هێزی نەرمی ئێران بۆ دروستکردنی هێژموونی سیاسی و باڵادەستیی سیاسی و مەزهەبی لە جیهانی عەرەبی و بەستنەوەی کەنداوی عەرەبی بە ڕۆژهەڵاتی دەریای سپیی ناوەڕاست و گەمارۆدانی نەیارەکانی بەبێ بەکارهێنانی سوپا و هێزی ڕەق.\nعێراق وەک حەوشەی پشتەوەی ئێران و گۆڕەپانی هێزی نەرمی ئێران\nلە دوای ساڵی ٢٠٠٣ و ئازادکردنی عێراق لە لایەن ئەمریکاوە، ئێران بەچڕی هاتە نێو عێراقەوە و وەک حەوشەی پشتەوەی خۆی مامەڵەی لەگەڵدا دەکات و بەڕێوەی دەبات. باڵادەستبوونی ئێران لە عێراق بەبێ بەکارهێنانی هێزی ڕەق و شێوازە جیاوازەکانی هێزی ڕەق بوو، بەڵکوو زیاتر لە ڕێگەی هێزی نەرم و شێوازەکانی هێزی نەرم بوو، بەتایبەت لە ڕێگەی میدیا و بەکارهێنانی سەرمایە ڕەمزییەکانی شیعە لە عێراق و کەسایەتییە ئایینییەکان و پڕۆسەی بەمەککەکردنی کەربەلا و نەجەف و جوگرافیا مەزهەبییەکەی عێراق بەگشتی. ئێران هەمیشە وای پیشان دەدا کە ئێران ئیمپڕاتۆرە و بەغدا چەقی شارستانی و پایتەختەکەیەتی و هێڵێکی درێژ لە کەلتووری هاوبەش و ڕابردووی هاوبەش و جوگرافیای هاوبەش و خەیاڵی مەزهەبیی هاوبەش عێراق و ئێران بە یەکتر دەبەستێتەوە و؛ هیچ هێزێک ناتوانێت لەیەکترییان جیا بکاتەوە. شیعەکان هەمیشە مەزارەکانی "ئیمام عەلی و کوڕەکانی حەسەن و حوسێن" و مەرقەد و شوێنە پیرۆزەکانی تری کەسایەتییە ئایینییەکان و سیمبوڵە ئایینییەکان لە عێراق، بە سەرچاوەیەکی باڵای هێزی نەرم دادەنێن و بۆ فراوانخوازی و قەڵەمڕەوی دەسەڵاتی شیعەکان لە عێراق و ناوچەکەدا بەکاری دەهێنن. یەکێک لەو کەسایەتییانەی کە ڕۆڵی لە بەرهەمهێنانی هێزی نەرمی شیعە لە عێراقدا هەیە، کەسایەتییەکی وەک "عەلی سیستانی"، گەورە مەرجەع و ناوەند و بڕیاربەدەستەکانی تری شیعەیە لە عێراقدا.\n- ئایدیۆلۆژی و هێزی نەرم\nئێران یەکێکە لەو ئەکتەرە سیاسییە هەرێمییانەی کە دەیەوێت ئایدیۆلۆژی و هێڵە فکرییە مەزهەبییەکانی لە ڕێگەی هێزی نەرم و بەبێ بەکارهێنانی هێزی ڕەق بڵاو بکاتەوە. ڕەگ و ڕیشەی ئەم دیدەیش دەگەڕێتەوە بۆ ساتەوەختی شۆڕشی ئیسلامیی ئێران و بونیادنانی سیسته‌می ویلایەتی فەقیھ لەو وڵاتەدا. ئایەتوڵڵا خومەینی وەک دامەزرێنەر و داڕێژەری ئایدیۆلۆژیی وڵاتەکەی، پێی وا بوو ئێران بۆ ئەوەی کاریگەریی جیهانی و هێژموونی هەرێمی و ناوچەییی هەبێت، پێویستە جیهانی ئیسلامی بخاتە چوارچێوەی کاریگەریی ئابووری و ئایدیۆلۆژیی خۆیەوە، بەڵام لە ڕێگەی هێزی نەرم و قۆناغ بە قۆناغ. خومەینی بۆ ئەم مەبەستە دروشمی "هەناردەکردنی شۆڕش"ی بۆ ڕاکێشانی سۆزی سوننەکان بۆ شۆڕش و دەوڵەتی ئێران و شیعەکانی دەرەوەی جوگرافیای ئێران بەکار دەهێنا. ئێران لە ڕێگەی مۆدێڵی سیاسەتکردن و ئایدیۆلۆژی و بەها سیاسی و مەزهەبییەکانی، دەیەوێت سەرنج و سۆزی دەوروبەری خۆی، بەتایبەت شیعەکانی دەرەوەی ئێران و بەشێک لە سوننەکانی ناوچەکە بە لای خۆیدا ڕابکێشێت و دواجاریش بە ئێران و مەزهەبی شیعەوە وابەستەیان بکات. بەمەیش کۆمەڵێک دەزگه و دامەزراوەی پەروەردەیی و ئایینی و ڕێکخراو و دەزگه‌ی خێرخوازی و ناوەندی میدیاییی خستۆتە گەڕ بۆ گەیشتن بەو ئامانج و خەونە مێژوویییەی.\n- زانکۆکانی ئێران وەک کەناڵێکی گرنگی هێزی نەرم\nئێران وەک دەوڵەت و خاوەن بونیادێکی سیاسی و ئایدیۆلۆژی، بایەخێکی زۆر بە پەروەردە و فەلسەفەی ئایینی و عیرفانییەت و سۆفیزم دەدات بە مەبەستی بڵاوکردنەوەی ئایدیۆلۆژی و خەونە سیاسی و ستڕاتیژییەکانی و تێکشکاندنی بەها و نۆرمە سیاسییەکانی وڵاتانی ڕۆژاوا، لە سەرووی هەموویانەوە ئەمریکا و ئیسڕائیل و وڵاتانی ئەوڕوپی کە ئێران بە نەیار و دوژمنێکی سەرسەختی خۆیانی دادەنێت. بەشێک لە زانکۆ نێودەوڵەتییەکانی ئێران وەک دامەزراوەیەکی مەعریفی و ئه‌كادیمی، ساڵانە لە ڕێگەی پیاوە ئایینی و ئایەتوڵڵاکانییەوە ڕۆڵیان هەیە لە پەروەردەکردنی هاووڵاتی و تاک و گرووپە کۆمەڵایەتییەکانی نێو ئێران و ڕاکێشانی قوتابی و خوێندکار لە زیاتر لە ١٠٠ وڵاتی جیاوازی دونیا بە مەبەستی خوێندن و ئاشناکردنیان بە بنەما و فەلسەفە و ئامانجی شۆڕشی کۆماری ئیسلامیی ئێران و پیشاندانی ئێران وەک چەقی شارستانییه‌ت و چەقی شیعەگەرایی لە جیهاندا؛ ئەم پڕۆسەیەیش کاریگەریی قووڵی هەم لەسەر خوێندکارانی ئێرانی و هەمیش لەسەر خوێندکارە بیانییەکان دەبێت، بەتایبەت لە بڵاوکردنەوەی ئایدیۆلۆژیی شیعەگەرایی و بنەماکانی شیعیزم لە دونیادا. ئەم زانکۆیە لە ساڵی ٢٠٠٧ لە لایەن ڕێبەری باڵای ئەو وڵاتە، "عەلی خامەنەیی"، دادەمەزرێت! هەرچەند بەر لە لەدایکبوون و دامەزراندنی ئەو زانکۆیە، پێشتر ئەنجومەنی بەڕێوەبردنی پرسی پەیمانگه ئایینییە نائێرانییەکان ئەو ڕۆڵەی دەبینی کە لە دوای شۆڕشی ساڵی ١٩٧٩وە دامەزرابوو. ئەم ئەنجومەنە چەندین لق و پۆپی لە کیشوەری ئەفریقا هەبوو و ناوەندە سەرەکییەکەیشی لە پارێزگه‌ی قومی ئێران بوو. ،، لە ڕاستیدا ئەم زانکۆیە یەکێکە لەو ناوەندە گرنگانەی کە کار بۆ بڵاوکردنەوەی ئایدیۆلۆژیی فەرمیی وڵاتەکەی دەکات و هەر لە لایەن دەوڵەتیشەوە پارەدار دەکرێت و پاڵپشتیی داراییی بۆ دابین دەکرێت. کەمپی سەرەکیی ئەم زانکۆیە هەر لەناو خودی دەوڵەتی ئێرانە و زیاتر لە ١٠٠ پەیمانگه و قوتابخانەی ئایینیی لە ٦٠ وڵاتی جیاوازەوە هەیە. ژمارەی خوێندکارەکانی، ئێستا نزیکەی ٤٥ هەزار خوێندکارە و ٣٥٠٠ مامۆستا و ئه‌كادیمیستی هەیە. جگە لەم زانکۆیە چەندین ناوەند و زانکۆی تر هەن و، کراون بە سەرچاوەی بڵاوکردنەوەی هێزی نەرمی ئێران، لەوانە زانکۆی ئازادی ئیسلامی! ئەم زانکۆیە لە ساڵی ١٩٨٢دا لە لایەن خومەینییەوە کرایەوە بەڵام بیرۆکە و تێمای بونیادنانی زانکۆکە لە لایەن "ئایەتوڵڵا هاشمی ڕەفسەنجانی"یەوە داڕێژرا. ئەم زانکۆیە ٣٠٠ لقی هەیە و زیاتر لە یەک ملیۆن خوێندکار لە ناوەوه و دەرەوه‌ی ئێران تیایدا خەریکی خوێندن و توێژینەوەن. ئەم زانکۆیە بەقووڵی و بەفراوانی بەستراوەتەوە بە ستڕاتیژیی بەکارهێنان و پەرەپێدانی هێزی نەرمی ئێران و باڵادەستکردنی ئایدیۆلۆژیی کۆماری ئیسلامیی ئێران بۆ گەیشتن بە ئامانج و خەونە سیاسییەکانی. ئێران دەیەوێت لقی ئەم زانکۆیە لە هەر یەک لە عێراق و سووریا و هند و چینیش بکاتەوە، تاوەکوو لە ڕێگەیەوە هێزی نەرم و بەرنامە سیاسی و مەزهەبییەکەی خۆی تێدا بڵاو بکاتەوە؛ سەرەڕای ئەوەی کە ئەم زانکۆیە لە لوبنان لقی خۆی هەیە و پلانی ئەوەیشی هەیە فراوانتری بکات و ساڵانە خوێندکاری زیاتر وەربگرێت.


خاکەلێوە ۱۳۹۷ – پەڕە 2 – چاونیوز\n٧ كه‌س له مانگرتووانی بازاڕییانی ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان ده‌سبه‌سه‌ركران\nبه‌دوایی مانگرتن و ناڕه‌زایه‌تیی بازاڕییانی شاره‌كانی بانه، جوانڕۆ، سه‌قز و مه‌ریوان ٧ كه‌س ده‌سبه‌سه‌ر كران. به‌پێی ڕاپۆرتی ناوه‌ندی دێموكراسی و مافی مرۆڤی كوردستان، ڕۆژی ڕابردوو له شاری جوانڕۆ كه‌سێك به ناوی ئه‌بووبه‌كر محه‌ممه‌دی له لایه‌ن هێزه‌كانی ئیداره‌ی ئیتلاعات له‌و شاره به تۆمه‌تی هاندانی بازاڕییانی ئه‌و شاره ده‌سبه‌سه‌ر كرا. هاوكات له …\nکەسێکی خه‌ڵکی ئیلام به تاوانی خۆشی دەربڕین سەبارەت بە گشتپرسیی سه‌ربه‌خۆیی باشووری کوردستان خرایە زیندانەوە\n۲۷ی خاکەلێوەی , ۱۳۹۷\tهەواڵ 0\nکەسێکی خه‌ڵکی ئیلام بۆ کێشانی ۶ مانگ زیندانیی بەسەرداسەپاوی بۆ زیندانی ئه‌و شاره بەڕێ کرا. لایەنی پەروەندەکەی ناوبراو ئیداره‌ی ئیتلاعاتی ئه‌و شاره‌یه و ئەو تۆمەتانەی خراوەتە پاڵ ناوبراو بریتین له هاوکاری له‌گه‌ڵ یه‌کێک له حیزبه کوردییه‌کانی ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان و ده‌ربرینی شادی له کاتی به‌رێوه‌چوونی ڕێفراندۆمی باشووری کوردستان. به‌پێی ڕاپۆرتی ناوه‌ندی …\nحوکمی ئێعدامی ڕامین حوسێن‌پەناهی پشتڕاست کرایەوە\n۲۵ی خاکەلێوەی , ۱۳۹۷\tهەواڵ 0\nحوکمی لەداردانی ڕامین حوسێن پەناهی، بەندکراوی سیاسیی کورد کە لە بەندیخانەی ناوەندیی شاری سنەدا بەندکراوە، لەلایەن دیوانی بەرزی وڵاتەوە پشتڕاست کرایەوە. حوسین ئەحمەدی نیاز، پارێزەری ڕامین حوسێن پەناهی وێڕای پشتڕاستکردنەوەی ئەو هەواڵە ڕایگەیاند کە ئەو حوکمە چەند ڕۆژ پێش لەلایەن لقی ٣٩ی دیوانی بەرزی وڵات پشتڕاست کراوەتەوە و بەو پێیەش …\nئێعدامی ۵۰۷ که‌س له ئێران له ساڵی ۲۰۱۷دا\n۲۳ی خاکەلێوەی , ۱۳۹۷\tهەواڵ 0\nله نوێترین ڕاگه‌یه‌ندراوی خه‌به‌ریی ڕێکخراوی لێبوردنی نێونه‌ته‌وه‌ییدا که له پێوه‌ندی له‌گه‌ڵ سزای ئێعدام له ساڵی ۲۰۱۷دا بڵاوی کردووه‌ته‌وه، هاتووه که ئێران دووهه‌م وڵاته له دنیادا له ڕووی سه‌پاندن و جێبه‌جێکردنی سزای نامرۆڤانه و بێبه‌زه‌ییانه‌ی ئێعدام. له‌و ڕاپۆرته‌دا هاتووه که له کاتێکدا ۱۴۲ وڵات سزای ئێعدامیان له قانوونه‌کانی دادی خۆیاندا هه‌ڵگرتوه …\n۲۲ی خاکەلێوەی , ۱۳۹۷\tهەواڵ 0\n۲۰ی خاکەلێوەی , ۱۳۹۷\tهەواڵ 0\n۱۷ی خاکەلێوەی , ۱۳۹۷\tهەواڵ 0


خولی یانە پاڵەوانەكانی ئەوروپا.. ئەمڕۆ یاریی گەورە لەنێوان بەرشەلۆنە و یۆڤانتۆس بەڕێوە دەچێت\nئەمڕۆ سێشەم یارییەكانی كردنەوەی وەرزی نوێی خولی یانە پاڵەوانەكانی ئەوروپا بەڕێوە دەچێت و گرینگترین یاریش لەنێوان هەردوو یانەی بەرشەلۆنەی ئیسپانی و یۆڤانتۆسی ئیتاڵی دەبێت.\nیارییەكە سەعات 9:45ی شەو بە كاتی كوردستان لەنێو یاریگەی كامپ نوو بەڕێوە دەچێت.\nئەم یارییە دەبێتە شەشەمین یاریی لە مێژووی هەردوو یانەكەدا لە خولی یانە پاڵەوانەكانی ئەوروپا، هیچ كام لە یانەكان لەسەرووی ئەوەی ترەوە نین بەهۆی ئەوەی لە یارییەكدا سەركەوتنیان بەدەستهێناوە و لە 3 یاریشدا یەكسان بوونە.\nچەند زانیارییەكی تر بۆ خوێنەرانی (وشە) لەسەر رووبەڕووبوونەوەی هەردوو یانەكە دەخەینەڕوو:-\n- یانەی بەرشەلۆنە لە ماوەی 180 خولەكی رابردووی خولی یانە پاڵەوانەكانی ئەوروپا نەیتوانیوە بۆ جارێكیش تۆڕی یانەی یۆڤانتۆس بهەژێنێ.\n- دوایین گۆڵ كە یانەی یۆڤانتۆس لەنێو یاریگەی كامپ نوو لە یانەی بەرشەلۆنە تۆماری كرد مارسێلۆ زالایتا بوو لە وەرزی 2003، لەو یارییەشدا یانەی یۆڤانتۆس بە ئەنجامی 1-2 گۆڵ یارییەكەی بردەوە.\n- دوایین گۆڵی یانەی بەرشەلۆنەش بەرامبەر یانەی یۆڤانتۆس بە قاچی نیمار دا سیلڤای ئەستێرەی بەڕازیلی تۆمار كرابوو كە هاوینی رابردوو یانە كەتەلۆنییەكەی جێهێشت و چووە ریزی یانەی پاریس سان جێرمانی فڕەنسییەوە.\nئه‌م بابه‌ته 286 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nئەرجەنتینییەكان جەنگ دژی میسی رادەگەیەنن\nمۆندیالی 2018ی رووسیا.. ئەمڕۆ پورتوگال و ئیسپانیا یارییان هەیە\nئایا رۆناڵدۆ دەچێتە یانەی پاریس سان جێرمان؟\nئیسپانیا جگە لە سەركەوتن هیچ چارەیەكی تری نییە\nهانده‌رانی ئارجه‌نتینا به گۆرانی پشتیوانی هه‌ڵبژارده‌كه‌یان ده‌كه‌ن\nمیسی بەهۆی لەدەستدانی لێدانە سزاكە زۆر دڵتەنگ بووە\nبەرشەلۆنە خەریكە گۆمێز لە كۆڵ بكاتەوە\nرۆناڵدۆ نوێترین وێنەی خۆی و منداڵەكانی بڵاو كردەوە


بەڕێز بێت یادی میرزا عەلی نادری! -\nبه داخ و کەسەرێکی زۆرەوه تێکۆشەر و خەباتکاری له مێژینه و خۆشەویست و یاوەری هەمیشەیی کۆمەڵه، میرزا عەلی نادری رۆژی هەینی رابوردوو له شاری ستۆکهۆلم له سوید بۆ هەمیشه چاوی لێک ناوه و بەجێی هێشتووین.\nمیرزا عەلی نادری لەدایکبووی ساڵی ١٣٠٢ی هەتاوی و تێکۆشەریکی ناسراو و خۆشەویستی شاری سەقز بوو. بە کار و زەحمەتی زۆر و به رووهینان له پیشەی جۆراوجۆر ژیانێکی سەربەرزانەی بۆ خۆی و بنەماڵەکەی دابین دەکرد. دڵ ئاوەلەیی، مێهرەبانی و دڵ گەورەیی، لەو تایبەتمەندیانه بوون که هەر له سەرەتای لاویەتییەوه میرزا عەله کردبووه خۆشەویست و جێگای رێز لای هاوڕێیان و کەس وکاری و لەلای خەڵکی شار.\nبه دەسپێکردنی هەستان و خۆپیشاندانەکانی خەڵکی ئێران له دژی رژیمی پاشایەتی، میرزا عەلی لایەنی خەڵک و شۆڕشی هەڵبژارد و بوو به رواڵەتێکی دیاری بەرهەڵستکار له نێو کاسب و بازاریەکانی شاری سەقز و دەورێکی باشی گێڕا له بەرپەرچدانەوەی هەول و گێرەشێوێنی کۆنەپەرەستانی ناو بازاردا. میرزا عەلی نەک هەر خۆی بەڵکوو هاندەری منداڵەکانیشی بوو بۆ بەشداری له هەستان و شۆڕشەکەدا.\nبەدوای رووخانی رژیمی پاشایەتی و هاتنه سەرکاری رژیمی ئیسلامی، میرزا عەلی به هەستێکی شۆڕشگێڕانەوه دیسان بەرەی ئازادیخوازی و سۆسیالیزمی هەڵبژارد و به توندی بەرانبەر به بەرەی کۆنەپەرەست و دواکەوتوویی که له دەور “مەکتەبی قورئان” له سەقز کۆببوونەوه راوەستا و وێڕای چەند کەسێکی دیکه له هاوتەمەنەکان و هەڤاڵانی خۆی وەک بەڕێزی گیان بەختکردوو “کاک حەسەنی خەیام”، هەوڵی کۆنەپەرەستانەی ئەو تاقمەیان بۆ پێکهێنانی دووبەرەکایەتی له ریزی خەڵک بەرانبەر به رژیمی نوێ، پووچەل کردەوه. لەم مەیدانەشدا میرزا عەلی نەک هەر کۆسپی بۆ منداڵەکانی ساز نەکرد، بەڵکوو هاندەریان بوو بۆ پەیوەس بوون به ریزی “کۆمەڵه”.\nبەدوای گرتنەوەی شارەکان له لایەن کۆماری ئیسلامییەوه، میرزا عەلی و بنەماڵەکەشی له گەڵ پێشمەرگەکانی کۆمەڵه شاریان بەجێ هێشت و روویان له شاخ کرد. لەمە بەدوا قۆناغێکی تازه له ژیان و خەباتی میرزا عەلی دەسیپێکرد و هەتا کاتی گیان لەدەستدانیشی درێژەی هەبوو. دەوری میرزا عەلی و منداڵەکانی لەسەر یەکتر کارێکی وەهای کرد که حەوت منداڵی بوونه پێشمەرگەی کۆمەڵه. میرزا عەلی و بنەماڵەکەی ئەرک و زەحمەت و گوشارێکی زۆریان له پێناو شۆڕشدا کەوته سەر و لەو پێناوەشدا یەکێک له کوڕەکانی “حەسەن” له ریزی پێشمەرگەکانی کۆمەڵەدا گیانی بەختکرد.\nدڵ‌گەورەیی و دڵ بەبەرگەبوونی میرزا عەلی وەها بوو که سەرباری ئەو کۆسته گەوره و سەرباری هەموو ئەو زەحمەت و مەینەتانەی وا تووشی ببوو، تا دوا ساتی ژیانیشی نەک لەوەی کردوویەتی پەشیمان نەبوو، بەڵکوو بەردوام شانازیشی پێوەدەکرد.\nمیرزا عەلی لەم ساڵانەی کۆتایی تەمەنیشیدا هەر خاوەنی ورەیەکی بەرز بوو و دڵ گەورەییەکەشی وەهابوو که تاقه بۆ یەکجاریش نەک گلەیی لەوەی بەسەریدا هاتبوو نەدەکرد، بەڵکوو رێزێکی تایبەتی بۆ شۆڕش و بۆ شۆڕشگێران که خۆشی هەر له ریزی ئەواندا بوو، دادەنا.\nرۆژی هەینی ١٩ی بەفرانباری ١٣٩٩ بەداخەوه میرزا عەلی پاش ماوەیەکی کورتی نەخۆشین له تەمەنی ٩٧ سالەییدا بۆ هەمیشه چاوی لێکنا و بە جێی هێشتین.\nوێڕای رێز و ئیحترامی تایبەتیمان بۆ هەموو خەبات و تێکۆشانی میرزا عەلی نادری، خەم و پەژارەی قووڵی خۆمان بۆ لەدەسدانی دەردەبڕین و له هەموو بنەماڵه و کەس وکاری و له هەموو هاوڕێ و هەڤاڵانی، پڕ به دەڵ سەرەخۆشی دەکەین.\nیادی خۆشەویستی بەرز و بەڕێز بێت!\nرەوتی سۆسیالیستی کۆمەڵه\n٢١ی بەفرانباری ١٣٩٩\n١١ی ژانویەی ٢٠٢١\nPrevious وتاری هاوڕێ شه‌هلای حه‌یده‌ری له ڕێوڕه‌سمی پرسه‌ی دایكی (فه‌راسه‌ت خانمی جه‌راحی)\nNext 🔹 دکتۆر کەمال مەزهەر، مێژووناس و نووسەری دیاری کورد کۆچی دووایی کرد


پیره‌مێردی سه‌رپرده‌که - قەڵەم\nتاریخ ایجاد در چهارشنبه, 12 اسفند 1394 15:38\nو./ حه‌مه‌که‌ریم عارف\nئیدی چ کارێک نه‌ده‌کرا. یه‌کشه‌ممه‌ی جه‌ژنی پاک بوو و فاشییه‌کان به‌ره‌و "ئه‌یبرۆ" هیرشیان دێنا. هه‌وری تاریک به‌ری ئاسمانی گرتبوو، فڕۆکه‌کانیان نه‌یانده‌توانی هه‌ستن. تەنێ ئه‌م مه‌سه‌له‌یه‌و ئه‌وه‌ی که پشیله‌کان ده‌یانتوانی ئاگایان له‌خۆ بێ تاقه دلخۆشی پیره‌مێرده‌که بوون.\nپێره‌مێردێکی جل‌وبه‌رگ تۆزاویی به خۆ بە عه‌ینه‌کێکی چوارچێوه ئاسنه‌وه له که‌ناری جاده‌که دانیشتبوو. پردێکی ته‌خته له‌سه‌ر رووباره‌که دروست کرابوو. گالیسکه‌و ئۆتۆمبیلی باری‌و پیاوان، ژنان‌و منداڵان به‌سه‌ریدا ده‌په‌ڕینه‌وه. گالیسکه‌کان که قاتریان لێبه‌سترابوون، به قورسی‌و ته‌مه‌ڵی به هه‌ورازی که‌ناره‌که‌دا هه‌ڵده‌گه‌ڕان. سه‌بازه‌کان په‌ڕه‌ی پیچکه‌کانیان ده‌گرت و بۆ پیشه‌وه‌یان پاڵده‌نا. ئۆتۆمبێله‌کان به زه‌حمه‌ت به هه‌ورازه‌که‌دا سه‌رده‌که‌وتن‌و دوور ده‌که‌وتنه‌وه‌و هه‌ر هه‌موویان پرده‌که‌یان ده‌بڕی‌و ده‌ڕۆیشتن. ئه‌و گوندییانه‌ی که تا گوزینگی پێیان له گڵ رۆده‌چوو، به قورسی هه‌نگاویان ده‌نا. به‌لام پیره‌مێرده‌که له‌هه‌مان شوێن‌و به‌بێ جووڵه دانیشتبوو. هه‌نده شه‌که‌ت بوو که نه‌یده‌توانی تاقه هه‌نگاوێک بنێ.\nمن راسپیردرابووم که به‌سه‌ر پرده‌که‌دا بڕۆم‌و ته‌ماشای ئه‌وسه‌ری پرده‌که بکه‌م‌و بزانم که دوژمن تا کوێنده‌ر پێشڕه‌وی کردووه. که کاره‌که‌م ته‌واو کرد به‌سه‌ر پرده‌که‌دا گه‌ڕامه‌وه.گالیسکه‌کان که‌م بووبووه‌نه‌وه‌و چه‌ند که‌سێک مابوونه‌وه‌و به‌پییان ده‌په‌ڕینه‌وه. به‌ڵام پیره‌مێرده‌که هێشتا له‌وێنده‌ر بوو.\nگووتی: (سان کارلۆس) و، زه‌رده‌خه‌نه‌یه‌کی کرد.\nسان کارلۆس، شاری ئابادو ئه‌ژدادی بوو. هه‌ر بۆیه‌ش که‌یفی به ناوه‌که‌ی هات‌و بزه که‌وته سه‌ر لێوی.\nپاشان گووتی: ئاگاداری حه‌یواناتم ده‌کرد.\nمن که به جوانی لێی حاڵی نه‌بوم گووتم: ئاوها.\nگووتی: به‌ڵێ، من بۆیه مامه‌وه تا ئاگام له حه‌یوانه‌کان بێ. من دووا که‌س بووم که له سان کارلۆس وه‌ده‌رکه‌وتم.\nروواله‌تی له شوان‌و مه‌ڕداران نه‌ده‌چوو، رووانیمه جل‌وبه‌رگه تاریک‌و تۆزاوییه‌که‌ی‌و سیما گه‌رد لێنیشتوه‌که‌ی‌و عه‌ینه‌که چوارچێوه ئاسنه‌که‌ی‌و گووتم: حه‌یوانه‌کانت چ بوون؟\nبه نائومێدییه‌وه سه‌ری له‌قاند و گووتی: هه‌مه جۆر بوون. ناچار بووم به‌جێیان بێڵم.\nله‌بیری ئه‌وه دابووم که‌نگێ چاومان به دوژمن بکه‌وێ. هه‌میشه گوێم هه‌ڵخستبوو که یه‌که‌مین هه‌هراو هه‌نگامه‌ی پێکادانی ئه‌م شه‌ڕه نادیاره به ته‌متومانه بژنه‌وم، پیره‌مێرده‌که هێشتا هه‌ر له‌وێنده‌ر دانیشتبوو.\nپرسیمه‌وه: گوتت حه‌یوانه‌کانی چی بوون؟\nگووتی: سێ جۆره حه‌یوان بوون. دوو بزن، پشیله‌یه‌ک‌و چوار جووت کۆتر. پرسیم: ناچار بوویت به‌جییان بێڵی ها؟\n- به‌لێ، له‌ترسی تۆپان، ئه‌فسه‌ره‌که پیی گووتم که له‌بوردی تۆپه‌کان دوور بکه‌ومه‌وه. پرسیم: خۆ ژن‌و منداڵت نین؟ و ده‌مڕوانییه ئه‌و سه‌ری پرده‌که که چه‌ند گالیسکه‌یه‌ک به‌له‌ز به‌نشێوی که‌ناره‌که‌دا داده‌گه‌ڕان.\nگووتی: ته‌نێ ئه‌و حه‌یوانانه بوون که گووتم. هه‌ڵبه‌ته پشیله‌که هیچی به‌سه‌ر نایه‌ت. پشیلان ده‌توانن خۆیان رزگار بکه‌ن. به‌ڵام نازانم ئه‌وانی دی چییان به‌سه‌ر دێت؟\nپرسیم: تۆ لایه‌نگری کیی؟\nگووتی: من عه‌قڵم سیاسه‌ت ناگرێ. ته‌مه‌نم ٧٦ساڵه. ١٢ کیلۆمه‌تران به‌پێیان هاتووم. پیم وانییه بتوانم له‌وه‌ی پتر بڕۆم.\nگووتم: ئیره شوێنێکی ئه‌مین نییه. ئه‌گه‌ر حه‌زت لێ بێ‌و بتوانی، ئۆتۆمبێه‌لان له‌و جاده‌یه‌دان که له تۆرستا- وه ره‌ت ده‌بێ.\nگووتی: ماوه‌یه‌کی دیکه‌ش ده‌مێنم، پاشان ده‌ڕۆم، ئۆتۆمیله‌کان بۆ کوێ ده‌ڕۆن؟\nگووتم: بۆ بارشه‌لۆنه.\nگووتی: من له‌و ناوه که‌س ناناسم، به‌ڵام مه‌منوونی لوتفتانم، گه‌له‌ک مه‌منوونم.\nنیگای ماندوو پوچه‌ڵی تێبڕیم‌و ئه‌وجا وه‌کو که‌سێک بییه‌وێ خه‌می خۆی ده‌گه‌ڵ که‌سێکی دیدا دابه‌شبکات گووتی: پشیله‌که هیچی به‌سه‌ر نایه‌ت. دڵنییان. ئیدی بۆچی خه‌می بخۆم‌و نیگه‌رانی بم؟ به‌ڵام ئه‌وانی دی چیان به‌سه‌ر دێ؟ تۆ ده‌ڵێی چییان به‌سه‌ر دێت؟\n- هه‌ڵبه‌ته ریگه‌یه‌ک بۆ خۆیان ده‌دۆزنه‌وه‌و نه‌جاتیان ده‌بێ.\n- تۆ پیت وایه؟\nگووتم: هه‌ڵبه‌ته و، ده‌مڕوانییه که‌ناره دووه‌که که ئێستا چ گالیسکه‌یه‌کی لێ نه‌ده‌بینرا.\n- باشه له‌ژێر تۆپبارنادا چ ده‌که‌ن؟ ئه‌دی هه‌ر له ترسی ئه‌و تۆپانه نه‌بوو که به منیان گووت له‌وێنده‌ر نه‌مینم؟\nگووتم: ده‌رگای قه‌فه‌زی کۆتره‌کانت کردبۆوه؟\n- که‌واته ده‌فڕن.\n- گووتی: به‌لی. هه‌ڵبه‌ته ده‌فڕی. ئه‌دی ئه‌وانی دی؟ باشتر وایه پیاو هه‌ر بیریان لێنه‌کاته‌وه.\n- گووتم: ئه‌گه‌ر ماندوویه‌تیت حه‌ساوه‌ته‌وه، بامن بڕۆم. پاشان به سوربوونه‌وه گووتم: ده‌ی هه‌سته‌وه هه‌وڵبده بڕۆیت.\nگووتی مه‌منوونم. هه‌ستا. لاره‌لاری پی‌که‌وت، به پشتاشکایه‌وه‌و له‌نێو گڵه‌که‌دا دانیشت. له‌ژێر لێوانه‌وه گووتی: من ته‌نیا ئاگاداری حه‌یوانه‌کانم ده‌کرد. لێ قسه‌کانی دیکه‌ی له‌گه‌ڵ من نه‌بوو.\nدیسان دووباره‌ی کرده‌وه: من ته‌نیا لای حه‌یوانه‌کان بووم.\nئیدی چ کارێک نه‌ده‌کرا. یه‌کشه‌ممه‌ی جه‌ژنی پاک بوو و فاشییه‌کان به‌ره‌و "ئه‌یبرۆ" هیرشیان دێنا. هه‌وری تاریک به‌ری ئاسمانی گرتبوو، فڕۆکه‌کانیان نه‌یانده‌توانی هه‌ستن. ته‌نێ ئه‌م مه‌سه‌له‌یه‌و ئه‌وه‌ی که پشیله‌کان ده‌یانتوانی ئاگایان له‌خۆ بێ تاقه دلخۆشی پیره‌مێرده‌که بوون.


کورد میدیا:ژیان: هەڤاڵ غالب\nهێزی پێشمەرگە لەكێڵگەی غازی كۆرمۆر لەسنوری ناحیەی قادركەرەم جێگیردەكرێت، هۆكارەكەشی بۆ ترسی دەستبەسەراگرتنی كێڵگەكە دەگێڕدرێتەوە لەلایەن حكومەتی بەغدادەوە.\nجێگیركردنی هێزەكە دوای ئەوە دێت لە 16ی ئۆكتۆبەری رابردوو هێزەكانی سوپای عێراق‌و حەشدی شەعبی شاری كەركوك‌و زۆربەی ناوچە كێشە لەسەرەكانی كۆنترۆڵ كردەوە.\nغالب محەمەد، سەرۆكی لیژنەی پیشەسازی‌و وزە لەئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی بە (ژیان)ی وت"بەپێی ئەوەی كە حكومەتی عێراق داوای رادەستكردنەوەی سەرچاوە سروشتییەكانی هەرێم كردوە ئەوا بلۆكی غازی (كۆرمۆر) لەناحیەی قادر كەرەم دەكەوێتە چوارچێوەی ئەو داواكارییانەی عێراق".\nوتیشی"نابێت بەهیچ شێوەیەك كێشە لەو سنورە دروست ببێت، چونكە بچوكترین رووبەڕووبونەوە گەورەترین مەترسی دروست دەكات لەبەر ئەوەی غاز ترسناكە و كۆنترۆڵا ناكرێت".\nبلۆكی كۆرومۆر هەشت بیری تێدایەو خاوەنی 1.7 TCF غازی سروشتیەو سێ جۆر بەرهەمی هەیە، یەكەم غازی وشكە كە بۆ وێستگەكانی كارەبا لە سلێمانی‌و هەولێر بەبۆری دەگوێزرێتەوە‌و برەكەی 340 ملیۆن پێ سێجایە رۆژانە، دووەم غازی شل LPG كە بۆ ماڵان بەكاردێت‌و رۆژانە 1000-1200 تەن بەهەم دەهێنرێت، سێیەم رۆژانە 10-20 هەزار بەرمیل كۆندێنسێنت (نەفتا) بەرهەم دەهێنێت كە لەگەڵا بەنزین تێكەڵا دەكرێت‌و بەنزینی نۆرماڵی لێدروست دەكرێت.\nلەئێستادا هێزێكی پێشمەرگە لەسنوری ناحیەی قادركەرەم جێگیركراوەو بەوتەی سەرچاوەیەكی ئاگادار، بۆ (ژیان) "ئەو هێزانە بۆ مەترسی هاتنی هێزەكانی سوپای عێراق هێنراونەتە ئەو ناوچەیە".\nئیبراهیم محێدین، بەڕێوەبەری ناحیەی قادر كەرەم بۆ (ژیان)ی روونكردەوە "ماوەی 20 رۆژە لیوایەكی هێزەكانی پێشمەرگە كە لەسنوری دووز كشانەوە هاتونەتە سنوری ئێمەو جێگیربوون".\nوتیشی"كێشە لەسەر ناوچەی ئێمە نییەو قادركەرەم لەحكومەتی عێراقدا سەر بەقەزای دووزو پارێزگای سەڵاحەدینە".\n(ژیان) زانیویەتی، هێزەكانی پێشمەرگە بەدووری چەند كیلۆمەترێك لەرۆژهەڵاتی قەرەهەنجیرەوە ساتریان لێداوەو هەروەها لەچەند شوێنێكی بەرزاییەكانی بانی مەقان‌و ناحیەی قادركەرەم جێگیربوون دوای ئەوەی لەناوچە كێشە لەسەرەكان كشانەوە.\nچەند سەرچاوەیەك لەناحیەكانی قەرەهەنجیرو قادركەرەم ئەو زانیاریانەیان پشتڕاستكردەوە كە هێزەكانی پێشمەرگە بەشێوەی بەرچاو لەرێگاكانی ئەو ناحیانەو سنوری قادركەرەم دەبینرێن.\nناحیەكانی شوان‌و قەرەهەنجیرو تەكیەی جەباری‌و قادركەرەم، دەوڵەمەندن بەنەوت‌و غاز تا پێش ساڵی 2003 لەژێر دەستی رژێمی بەعسدا بوون‌و لەدوای پڕۆسەی ئازادی عێراق دانیشتوانەكەی بۆ گەڕایەوە كەسەرجەمیان كوردو هێزەكانی پێشمەرگەی تیا جێگیر بوون.


سه‌رۆک ئۆباما هه‌ردوو ویلایه‌تی نیوجێرزی و نیویۆرک به شوێنی کاره‌سـاتی گه‌وره ڕاده‌گه‌یه‌نێت\nسه‌رۆکی ئه‌مه‌ریکا براک ئۆباما ڕایگه‌یاند که‌وا هه‌ردوو ویلایه‌تی نیوجێزی و نیویۆرک دووچاری کاره‌سـاتێـکی گه‌وره بوون، پاش چه‌ند کاتژمێرێـک له‌وه‌ی زریانی سـاندی به توندی له ناوچه‌کانی دان و شه‌قامه نزمه‌کانی نوقمی ئاو کردن و وزه‌ی کاره‌بای له به‌شێـکی زۆری ئه‌و دوو ویلایه‌ته بڕی.\nئه‌م ڕاگه‌یاندنه‌ی سه‌رۆک ئۆباما وا ده‌کات له بوجه‌ی تایبه‌تی حکومه‌تی فیدراڵی بۆ کاره‌سـات، پاره خه‌رج بکرێت بۆ یارمه‌تیدان له هه‌وڵه‌کانی به هاناچوونه‌وه.\nزریانی ساندی که به باوبۆرانێـکی به‌هێزه‌وه شه‌وی دووشه‌ممه له باشوری نیویۆرکی دا، وا ئێسـتا خاوبووته‌وه و به‌ره‌و ناو وڵاته‌که ده‌ڕوات، به‌ڵام هێشـتا خێرایی باکه‌ی نزیکه‌ی 120 کیلۆمه‌تر له کاتژمێرێـکدایه. ده‌زگای که‌شناسی نیشـتیمانی ده‌ڵێت پـێشـبینی ده‌کرێت بۆ ڕۆژی چوارشه‌ممه زریانه‌که بگاته که‌نه‌دا.\nزریانه‌که له ئۆقیانوسی ئه‌تڵه‌سیـیه‌وه هات و به باوبۆرانێـکی به‌هێزه‌وه له یه‌کێـک له ناوچه هه‌ره پـڕ دانیشـتوانی وڵاته‌که‌ی دا. به لایه‌نی که‌م بووه‌ته مایه‌ی گیان له‌ده‌سـتدانی 32 که‌س له ویلایه‌ته‌کانی سه‌ر که‌ناری ڕۆژهه‌ڵاتی ئه‌مه‌ریکا که زۆربه‌یان به ڕووداوی هاتوچۆ و که‌وتنی دار و دره‌خته‌وه بوون.\nزریانه‌که به شه‌پـۆلێـکی 4 مه‌تر به‌رز له ناوچه‌ی مانهاتنی دا و ژیانی له‌و به‌شه پـڕ جموجۆڵه‌ی نیویۆرک ڕاگرت. زیاتر له یه‌ک ملیۆن که‌س له‌و ناوچه هه‌ره پـڕ دانیشـتوانه‌ی وڵاته‌که بێ وزه‌ی کاره‌با ماونه‌ته‌وه. به گشـتیش زیاتر له 6 ملیۆن ماڵ و شوێنی کار له ویلایه‌ته‌کانی سه‌ر که‌ناری ڕۆژهه‌ڵاتی ئه‌مه‌ریکا بێ وزه‌ی کاره‌با ماونه‌ته‌وه.\nبازاڕی ئاڵوگۆڕی دراو له نیویۆرک ئه‌مڕۆ سێشه‌ممه‌ش داخرا، ئه‌مه‌ش یه‌که‌م جاره له‌وه‌تای سـاڵی 1888 وه بۆ دوو ڕۆژ له‌سه‌ر یه‌ک له‌به‌ر خراپـی که‌ش‌وهه‌وا ئه‌م بازاڕه دابخرێت.\nهه‌روه‌ها له ناوچه‌ی کوینزی نیویۆرک به لایه‌نی که‌م 50 خانووبه‌ره به‌هۆی بای زریانه‌که‌وه ئاگریان گرت و سووتان.\nله ویلایه‌تی نیوجێرزیش چه‌ندین ناوچه دووچاری لافاوبوون و زیاتر له 800 که‌س به‌ره‌و ناوچه‌ی دیکه گواسـترانه‌وه. ده‌زگای ناوکی نیوجێرزی بۆ وزه‌ی کاره‌با که‌وته حاڵه‌تی ئاماده‌باشـیـیه‌وه پاش ئه‌وه‌ی ئاسـتی ئاوی لافاوه‌که به‌رزبووه‌وه. کاربه‌ده‌سـتێـکی ده‌زگاکه گوتی هیچ شتێـکی خراپ له ده‌زگاکه ڕووی نه‌داوه که جێی نیگه‌رانی بێت.


◄ Результат: Found 1.149, page 1 of 115 Items per page: 🗐 1 🗐 5 🗐 10 🗐 25 🗐 50 🗐 100\n📅 00-05-2013 Даты и события\n📅 Добавлен May 28 2013 9:26AM\nرۆژئاوای کوردستان - گروپێکی سەربەسوپای سوریای ئاز [ Больше... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 66% ✍ H.B. 28-5-2013 9:26:30\n📅 00-05-2014 Даты и события\n📅 Добавлен May 30 2014 10:49AM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 5,104\nباشووری کوردستان - کۆتایی ئەم مانگە: دوو گۆڕی بەک [ Больше... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 68% ✍ H.B. 30-5-2014 10:49:05\n📅 00-08-2014 Даты и события\n📅 Добавлен Aug 25 2014 9:18AM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 4,667\nرۆژهەڵاتی کوردستان - بەگوتەی سەرچاوەکان لە رۆژهەڵ [ Больше... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 68% ✍ H.B. 25-8-2014 9:18:32\n📅 01-01-2018 Даты и события\n📅 Добавлен Jan 1 2018 12:00AM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 7,441\nرۆژهەڵاتی کوردستان - لە چەند رۆژی ڕابردوو‌دا، 9 ه [ Больше... 👁] ✖ ✖ 5 16 ✔ 99% ✍ H.B. 1-1-2018 0:00:00\n📅 01-01-2020 Даты и события\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 32,746\nباشووری کوردستان - کەناڵی بی بی سی بریتانی وێنەی [ Больше... 👁] ✖ ✖ 11 9 ✔ 99% ✍ H.B. 2-12-2019 22:14:37\n📅 01-02-2013 Даты и события\n📅 Добавлен Feb 1 2013 10:25AM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 8,625\nرۆژئاوای کوردستان - لە ئەنجامی هێرشەکانی رژێمی بە [ Больше... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 68% ✍ H.B. 1-2-2013 10:25:21\n📅 01-02-2018 - بەرخۆدانی عەفرین، رۆژی 13هەم Даты и события\n📅 Добавлен Feb 1 2018 12:00AM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 10,939\nباکووری کوردستان - بەگوێرەی هەواڵێک کە لە میدیا ت [ Больше... 👁] ✖ ✖ 16 18 ✔ 99% ✍ H.B. 1-2-2018 0:00:00\n📅 01-02-2020 Даты и события\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 47,155\nباکووری کوردستان - لەیلا ئاشکان چالاکوانی بزووتنە [ Больше... 👁] ✖ ✖ 25 11 ✔ 99% ✍ H.B. 2-12-2019 22:14:37\n📅 Добавлен Mar 1 2013 10:03PM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 6,886\nباشووری کوردستان - ئێوارەی ئەمڕۆ لە گەڕەکەکانی (ح [ Больше... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 70% ✍ H.B. 1-3-2013 22:03:38\n📅 01-03-2017 Даты и события\n📅 Добавлен Mar 1 2017 9:25PM\n👁 Этот пункт был просмотрен раз 5,526\n- سری ساکیک کە سەر بە (پارتی هەرێمە دیموکراتەکا - [ Больше... 👁] ✖ ✖ 1 0 ✔ 99% ✍ H.B. 1-3-2017 21:25:01\n| Время создания страницы: 0,967 секунд!


ده‌رباره‌ى كه‌شتییه نغرۆبووه‌كه‌ى عه‌ره‌ب\nبۆچوون / بیروڕا :: 29/07/2019\nخۆرهه‌ڵاتى عه‌ره‌ب به‌تایبه‌ت و هه‌موو جیهانى عه‌ره‌بی به‌گشتى یه‌كێك له گه‌وره‌ترین قه‌یرانه‌كانى رووبه‌ڕووبووه‌ته‌وه كه له مێژووى دوورودرێژیدا به‌خۆیه‌وه بینیبێت. ئه‌م ناوچه‌یه ئێستا هیچ چوارچێوه‌یه‌كى یاسایى و سیاسى و ره‌وشتى نییه كه ره‌فتارى توخم و پێكهاته‌كانى كۆنترۆڵ بكات.\nره‌نگه وشه‌ى بێ سه‌روبه‌رى تاقه وشه‌یه‌ك بێت كه گوزارشت بكات له‌شێوه‌ى په‌یوه‌ندییه‌كانى نێوان ئه‌م توخم و پێكهاتانه. هه‌ر ئه‌م بێ سه‌روبه‌ریه‌شه كه گه‌وره‌ترین رۆڵى بینیوه بۆ له‌باربردنى به‌هارى شۆڕشه‌كان كه گه‌لانى ئه‌و ناوچانه هیوایان له‌سه‌ر هه‌ڵچنیبوو بۆ رزگاربوون له ئه‌و بنبه‌ستانه‌ى كه ده‌سته‌بژێر و چینه ده‌سه‌ڵاتداره‌كان به‌رپرسیاربوون لێیان.\nله‌باربردنى شۆڕشه‌كه هیچ كێشه‌یه‌كى چاره‌سه‌ر نه‌كرد و قه‌یرانه مێژووییه‌كه‌ى یه‌كلایى نه‌كرده‌وه به‌ڵكو قووڵترى كردن و بووه هۆى ته‌قینه‌وه‌ى بارودۆخه‌كان و ته‌نانه‌ت له‌ده‌ستده‌رچوونیشیان. سه‌ركوتكردنى راپه‌ڕینه میللییه‌كان له‌برى ئه‌وه‌ى وا له ده‌وڵه‌ته‌كان بكات به‌خۆیاندا بچنه‌وه و هه‌ڵوێستیان چاك بكه‌ن رێگه‌یه‌كى پێچه‌وانه‌یان هه‌ڵبژارد كه خستوونیه‌ته لێوارى خه‌ره‌ندێكى گه‌وره.\nله‌م بێ سه‌روبه‌ریى و گێژاوه گه‌وره‌یه‌دا هیچ وڵاتێك نه‌ماوه دڵنیا بێت له ئاسایشى خۆیى و هیچ متمانه‌یه‌كى هه‌بێت به ئاینده‌ى ئابوورییه‌كه‌ى و سه‌قامگیریى كۆمه‌ڵایه‌تى و سیاسى. هه‌ڵخلیسكان به‌ره‌و رووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ى سه‌ربازیى هێنده‌ى تر ململانێى تیژتر كردووه‌ته‌وه بۆ كۆنترۆڵكردنى ناوچه‌كه و كارده‌كات بۆ ئه‌وه‌ى ناوچه‌كه ببێته گۆڕه‌پانێك بۆ پاكتاوكردنى حیساباتى هه‌ڵواسراو له‌نێوان گه‌وره هێزه‌كاندا.\nبه‌ڵێ هێزه بیانییه‌كان به‌م شێوه‌یه قوربانییه‌كانى گه‌لانى ناوچه‌كه‌یان دزى و كردیانه ئامرازێك بۆ رێكخستنه‌وه‌ى پارسه‌نگى هێز له سیستمى په‌یوه‌ندییه نێوده‌وڵه‌تییه‌كاندا به‌شێوه‌یه‌ك كه ئێستا به ئاشكرا ئه‌و هێزه بێگانانه كۆنترۆڵى زۆر وڵات ده‌كه‌ن كه پێشتر سه‌ربه‌خۆ بوون.\nكاره‌ساته‌كه به‌جۆرێكه كه زۆرێك له هاووڵاتییانى ئاسایى خۆزگه به بارودۆخى جاران ده‌خوازن و دڵیان بۆ رژێمه سه‌ركوتكه‌ره‌كان لێده‌دات. له‌و روانگه‌یه‌وه كه زه‌لیلى و سووكایه‌تى باشترن له كۆمه‌ڵكوژیى و ده‌سه‌ڵاتى ئه‌و گروپه چه‌كدارانه‌ى كه نازانن چۆن رزگار ببن لێیان.\nلێكدانه‌وه‌كان زۆرن. هه‌ندێكیان ده‌یگێڕنه‌وه بۆ هۆكاره كه‌لتوورییه‌كان و ده‌ڵێن عه‌ره‌ب تواناى گۆڕان و گه‌شه‌كردنى نییه. چونكه زۆر لاوازه له به‌هاكانى ئازادیى و دادپه‌روه‌ریى و یه‌كسانیى و ده‌سه‌ڵاتى یاسادا. زمانحاڵى ئه‌م كه‌سانه ده‌ڵێت گه‌لانى ناوچه‌كه نه‌زان و نه‌خوێنده‌وارن و سه‌لماندوویانه كه له‌باریدا نییه بڕواته ئاستى گه‌له پێشكه‌وتووه‌كانى جیهان.\nگروپێكى تر ئۆباڵه‌كه ده‌خه‌نه ئه‌ستۆى ناسكبوونى جوگرافیاى سیاسیى وڵاتانى ناوچه‌كه به‌وپێیه‌ى كه خۆرهه‌ڵات شوێنى په‌ڕینه‌وه و به‌ریه‌ككه‌وتنى به‌رژه‌وه‌ندییه ستراتیجییه‌كانى هێز و ده‌وڵه‌ته گه‌وره‌كانى جیهانه، بۆیه گه‌لانى ئه‌م ناوچه‌یه ناتوانن سه‌ربه‌خۆیى و شكۆ و كۆنترۆڵى خۆیان بسه‌پێنن و كه‌مترین ئاستى پێكه‌وه‌ژیان و ئاشتى ئایینى و نه‌ته‌وه‌یى به‌دى بهێنن. كه‌واته له هه‌موو حاڵه‌ته‌كاندا ئه‌م كۆمه‌ڵگایانه قوربانییه‌كى گوناهى كه‌له‌پووره ئایینى و رۆشنیریى و جوگرافیى و نه‌ته‌وه‌ییه‌كانه. به‌ڵام له‌ڕاستیدا بارودۆخى ئێستاى كۆمه‌ڵگاكانمان به‌رهه‌مى سێ شكستى گه‌وره‌یه. یه‌كه‌م شكست له دروستكردنى ده‌وڵه‌تدا به جۆرێك كه یاسا و هاووڵاتییه‌تى و ئازادییه‌كانى تاك كۆڵه‌كه‌كانى بن. دووهه‌مین شكست بریتییه له شكستهێنان له گه‌شه‌كردنى ئابووریى و كۆمه‌ڵایه‌تیدا كه ئه‌مڕۆ خۆى له بێ كاریى ملیۆنه‌ها گه‌نجدا ده‌بینێته‌وه. ئه‌م گه‌شه‌كردنه مه‌حاڵه بێته دى ئه‌گه‌ر ده‌وڵه‌ت نه‌توانێت به سه‌ركه‌وتوویى بچێته ناو شۆڕشى پیشه‌سازیى و زانستیى و ته‌كنه‌لۆجیاوه.\nسێهه‌مین شكست شكستهێنانه له پاراستنى ئاسایش و سه‌ربه‌خۆیى و پاراستنى وڵات و گه‌ل له هه‌ڕه‌شه و ده‌ستدرێژییه ده‌ره‌كییه‌كان.\nبۆیه ده‌بینین له ئاكامى ئه‌م سێ شكسته گه‌وره‌یه‌دا وڵاتانى خۆرهه‌ڵاتى عه‌ره‌بی بوونه‌ته گه‌وره‌ترین هه‌نارده‌كارى هێزى كارى بێكار له ماوه‌ى په‌نجا ساڵى رابوردوودا و یه‌كه‌م به‌رهه‌مهێنى بزووتنه‌وه توندڕه‌و و رادیكاڵییه‌كان و هه‌روه‌ها بووه‌ته گه‌وره‌ترین سه‌رچاوه‌ى په‌نابه‌ر كه به ملیۆنها مرۆڤیان له‌به‌رده‌رگاى ئه‌وروپادا چاوه‌ڕێى مافى په‌نابه‌رین.\nبورهان غه‌یوون:: 29/07/2019