دابینكردنی مافی پێكهاتەی رۆماكان و ئاوێتەكردنیان لە عێراقدا | MERI\nسەرباری ستەم لێكراوی و بەردەوام ئاوارەبوونی قەرەجەكان (كۆمەڵگای رۆما)ی عێراق لە ساڵی 2003 بەدواوە، كەچی زانیاریەكی كەم سەبارەت بەو كۆمەڵگایە لەبەردەستدایە بە بەراورد لەگەڵ پێكهاتەكانی دیكە. ئەوەش دەرهاویشتەی دەیان ساڵی جیاكاری سیستەمیانە و پشتگوێخستنە لە ئاستی حكومەت و كۆمەڵانی خەڵكەوە، كە بوونەتە هۆی وەلا نان و بێبەشكردنێكی تێكدەرانەی باری كۆمەڵایەتی و سیاسی و ئابووریانەوە. شانبەشانی هەژاریی بەربڵاو، زۆرجار كۆمەڵگای رۆما لە عێراق بێبەش دەكرێن لە ئاستی خزمەتگوزاری پێویست، وەك ئاوی خاوێن و كارەبا و پەروەردە و تەندروستی. ئەوانەش بوونەتە هۆی ئەوەی كە كۆمەڵگای رۆما لە كۆمەڵگاكانی دیكە لاوازتر بن و بەكەم سەیر بكرێن و دووچاری مەترسی ببنەوە.\nئەو راپۆرتە پۆڵەسیە دیراسەتی بار و دۆخی كۆمەڵایەتی و سیاسی و ئابووری كۆمەڵگای رۆمای عێراق دەكات و نیشانی دەدات كە دەیان ساڵی (وەیان چەندین سەدەی) جیاكاری و پشتگوێخستن و بەكەمزانین بوونەتە هۆی ئەو هەژاریە قوڕسەی كە كۆمەڵگاكە دووچاری بووەتەوە. ئەو راپۆرتە پێشنیاز دەكات كە هەردوو حكومەتی فیدرالی و هەرێمی كوردستانی عێراق چارەسەركردنی كێشەی كۆمەڵگای رۆما بكەنە پێشینە، وە هۆشداری دەدات كە پێویستە پۆڵەسی و ستراتیژەكان بۆ چارەسەركردنی كێشەكان دوورمەودا بن و بە راوێژكردن و رەچاوكردنی بارودۆخ ئەنجام بدرێن.\nهەردوو حكومەتی فیدرال و هەرێمی كوردستان كار بەیەكەوە بكەن بۆ لابردنی بەربەستەكانی بەردەم پەروەردەی منداڵانی كۆمەڵگای رۆما، ئەویش بە بەردەستكردنی قوتابخانەی سەرەتایی بۆ منداڵانی رۆما و پەیداكردنی هاتوچۆی بێبەرامبەر بۆ نزیكترین قوتابخانەی ئامادەیی.\nبە دانپێدانان بە ئاستی هەژاریە رادەبەدەرەكەی خێزانانی رۆما، كە هۆكارێكە بۆ ئەوەی منداڵەكانیان لە قوتابخانە بێنە دەرەوە و بۆ دەرۆزەكردن بەكاریان بێنن، پێویستە هاوكاری دارایی پێشكەش بە خێزانەكان بكرێت تاوەكو منداڵەكانیان بنێردرێنە قوتابخانە و هانی ئامادەبوونیان بدرێت.\nگرانتی زانكۆ پێشكەش بە قوتابیانی كۆمەڵگای رۆما بكرێ، بە تایبەتی ئەوانەی كە دەیانەوێ بچنە سێكتەری تەندروستی و پەروەردە، هەتا بتوانن دوای دەرچوونیان لە گەشەپێدانی كۆمەڵگاكەیان بەشدار بن.\nدابینكردنی ئاوی پاك و كلینیكی تەندروستی بۆ سەرجەم كۆمەڵگاكانی رۆما بكرێتە كارێكی پێشینە. لەو شوێنانەی كە كۆمەڵگاكان بچووكن، دەكرێ كلینیكی جولاو دابین بكرێ.\nخانو و بەرە\nبەپێی توانا، خانووی كۆمەڵگاكانی رۆما لەو شوێنانەی داگیریان كردووە بەشێوازێكی یاسایی و لەسەر بنەمای سەلامەتی رێكبخرێتەوە.\nپێویستە دەربەدەركردنی هەڕەمەكی رۆماكان رابگیردرێ. پێویستە ئەوانەی كە خێزان وەیان كۆمەڵانی رۆماكان بە هەڕەمەكی دەردەكەن بدرێنە دادگا و بەپێی یاسا و بەبێ جیاكاری و بەبێ رەچاوكردنی پۆست و پێگەیان سزا بدرێن.\nبەپێی توانا، خزمەتگوزاری ئاوی پاك و كارەبا و خانوبەرەی سەلامەت بۆ ژیانی كۆمەڵانی رۆما دابین بكرێت. پێویستە خانوبەرەكان پێداویستی پاك وخاوێنی، بەتایبەتی توالێتی گونجاویان، تێدابێ.\nپێویستە دەرفەتی فێربوون و نەهێشتنی نەخوێندەواری بدرێتە گەورەكان لە نێو كۆمەڵگای رۆما و خێزانەكانیان.\nپێویستە راهێنانی پیشەیی پێشكەش بە كۆمەڵگای رۆما بكرێت. پێویستە ئەو راهێنانانە بە دروستی لەسەر بنەمای راوێژكردن لەگەڵ كۆمەڵگاكە و دیراسەتكردنی بازاڕی كاری ناوچەكە ئەنجام بدرێت تاوەكو هونەر و ئەزموونەكان بۆ بازاڕ گونجاو بن. بەوەش كۆمەڵگای رۆما خۆیان پێشڕەوێتی لە هەڵبژاردنی رێگاكانی مسۆگەركردنی داهات بكەن.\nسیاسی و كۆمەڵایەتی\nپێویستە هەردوو حكومەتی فیدراڵ و هەرێمی كوردستان بە پەلە هەڵسەنگاندنێكی گشتگیر بكەن بۆ كۆمەڵگای رۆما لەسەرتاپای وڵاتەكە. ئەوەش بە راوێژکردن لەگەڵیان، هەتا رۆماكان بتوانن لەچوارچێوەیەكی بابەتیانەدا بەشداری تێدا بكەن.\nپێویستە وەك كارێكی پێشینە ناسنامە بۆ رۆماكان دروستبكرێت بەجۆرێك كە هیچ جۆرە ئاماژەیەك بە رەگەز نەكات و ووشەی هەڵاوێردنی تێدا نەبێ.\nپێویستە هەردوو حكومەتی فیدراڵ و هەرێمی كوردستان هانی كۆمەڵگای رۆما بدەن كە نوێنەریان لە ئاستی ئەنجومەنی پارێزگاكان و پەرلەمان هەبێ، ئەویش بە تەرخانكردنی چەند كۆتایەك لە پەرلەمان و ئەنجومەنەكانی دیكە.\nدرێژەی راپۆرت بە ئینگلیزی.


ئەمڕۆ بۆ یەکەم جار بیرم کردەوە بۆ مردنی تۆ کەس هیچ پرسەیەکی دانەنا. بیرم لەوە دەکردەوە کە چۆن بووی بە وێنەیەکی بێ ڕۆحی سەر دیواری ژوورێکی چۆڵ. بووی بە ناوێک جارنا سوێندیان پێ دەخواردی. دایکت تا ئەو ڕۆژەی ما بە هیوای گەرانەوەت بوو. قەت نەمزانی هەستی کردبوو نەماوی و بێدەنگ تواوە و بەو خەمەوە سەری ناوە یا چی دی بەرگەی چاوەڕێ مانەوەتی نەگرت. تا ئەو مابوو کەس تۆ و مردنی لە یەک گرێ نەدا. ئەویش کە ڕۆیی من ئیتر گەورە ببووم، بیرەوەرییەکانم لە تۆ کاڵ ببوونەوە. من گەورە بووم و تۆ هەر چاردە ساڵ مایەوە. شەڕ تەواو بوو، ساڵەکانی دوای شەر تاڵن. وەک بڵێی تازە وێران بوونی شارەکەت دەبینی، وەک بڵێی تازە هەست بە ژانی برینەکانی ڕۆح و زەینت دەکەی، وەک ئەوەیە خەونێکی تاڵی ترسناکت دەم بە دەم وەبیر بێتەوە. شەڕ تەواو ببوو، تۆ نەمابووی و هەموو کەس تامەزرۆی ژیان بوو. کەس باسی مردنی نەدەکرد. پەلەمان بوو بۆ ژیان. بۆ هەست بە بوون کردن کە نەمانکرد، نەیانهێشت. من گەورە بووم. بیروەرییەکانی سەردەمی منداڵیم کاڵ و کاڵتر دەبوونەوە. ئەو بیرەوەرییانەی پڕ بوون لە بۆنی باڕووت و گرمەی خۆمپارە و ڕەنگی ڕەش و ... پەلەم بوو ئەو شتانە لەبیر خۆم بەرمەوە، لە کۆڵ خۆمیان کەمەوە. تۆ بەڵام هەر چاردە ساڵانه مایەوە. تێکەڵی بیرەوەرییەکانی ئە سەردەمەم نوقم بووی، ون بووی. کەچی ئەمڕۆ دوای ئەو هەموو ساڵە کە ناوم هێنای دامە پڕمەی گریان، وەک بڵێی هەر ئەو کات بوو هەواڵی مردنتم بیستبێت، وەک بڵێی ئەوفرمێسکانەی هەموو ئەو ساڵانە نەڕژابوون، نەمهێشتبوو بڕژێن ڕژانە سەر گۆنام. بیرم دەکردەوە خەمی مردنت چ لاسارە، سەری بۆ حاشام دانەخستووه، دەستی لە کۆڵ نەکردوومەوە، خۆیم وەبیردەخاتەوە. حەقی خۆتە نا، دەبا لە گۆشەیەکی کەس پەنەزانی دڵیشم بایە پرسەیەکی یەک کەسیم بۆ دانابای. نەدەبا هەموو ئەو ساڵانە خۆمم لێ گێژکردبای. دەبا جۆرێک دەگەڵ مردنت ئاشتت ببامەوە! دەبا جۆرێک فێر ببام ئەوەندە لێت توڕە نەبام. هەر خۆم و خوداکان دەزانین چەندەت لێ توڕەم. توڕە لە وەی بە ڕۆیشتنت هەموو شتێکت تێکدا. هەر جارەی دەنگی گریانی دایکت دەهات، هەر جارەی پارانەوەکانی بەری بەیانی خەوی لە چاوم دەزڕاند ئاخ ئەودەمانە چەندە حەزم دەکرد بتبینمەوە و بە قەت هەموو توڕەییەکانم بە سەردا بقیژێنم. نازانم، دڵتەنگی و تاسە و توڕەیی تێکەڵ بوون. لەوانەیە! ئاخر لە منداڵێک که هه‌ر له هه‌شت نۆ دە ساڵییه‌وه بیری باوەشی دایکی دەکات و دایکی شین بۆ کوڕە بێ سەر و شوێنەکەی دەگێرێت و هۆشی ئەوی نییە چ چاوەڕوانییەکت دەتوانێ هەبێت؟\nجوانە مەرگ بووی کەماڵ، جوانە مەرگ! چاردە ساڵ کەم بوو بۆ ژیان! چاردە ساڵ بەشی چی دەکات ئاخر؟ بەشی زۆری ئەو تەمەنە کەمە ڵە شەڕ و هەڵا و تاڵان و کوشت و بڕدا چوو. کوا دەرفەت بۆ ژیان؟ دەڵێن خاک فەرامۆشی دێنێت و قەت نەمزانی لە کام بستە خاکدا ناشتراوی، زانیبام دەهاتم تەم و تاسەی قووت دراوی هەموو ئەو ساڵانەم لە گۆشەیەک لە پەنات چاڵ دەکرد و لە کۆڵ خۆمم دەکردەوە.\nدەزانی نامەوێ چی دی حاشا لە مردنت بکەم نامەوێ ئیتر هیچ لە بیر خۆم بەرمەوە. دەمەوێ یادی کەماڵی چاردە ساڵە توند توند لە باوەش بگرم تێر تێر بۆی بگریم. با ئەوە پرسەی تۆ بێت دەمەوێ هەموو بیروەرییەکانی سەردەمی منداڵیم کە بۆنی تۆیان لێدێت وەبیر خۆم بێنمەوە و دەمەوەێ پڕ بە دەم ناوت بێنم، دەمەوێ لە بیرەوەرییەکانمدا زیندووت کەمەوە، شەوانی وەسەت وەسەتێن و حەوت بەردە، ئەو شەوانی بەرق نەبوو و ئاژیری سوور زوو زوو لێ دەدرا و تۆ دەترسای بۆ میزکردن بچی دەرێ و من دەگەڵت دەهاتم، شەڕەکانمان، مێشێن و پێنج بەردەی شەوانی بۆمباران، حەزەکەت کە ناوی لەیلا بوو، نەقاشییەکانت کە من دەمکێشانەوە، سەربان چوونەکانمان، تۆ دەگەڵ بوو کە پشیلەکەی ئامین خانمان لە داو خست تۆڵەی ئەوەی جووجکەکانمانی خواردبوو لێ بکەینەوە؟ ئەو جارەی لە سەردەشت هاتبوویەوە گوێزی سەوزت دەگەڵ خۆت هێنابوو، وێنەکەی دەفتەرچەی بیمەکەی خۆتت لە بیرە؟ قژیان سەقەت کردبووی، لار بوو؟ ئەگە بزانی چەندە من ئەو وێنەیەتم خۆش دەوێت.\nبا ئەوە پرسەی تۆ بێت، هەر ئەو شەو. هەر ئەو شەو تۆ تابەیانی لە مندا بژی، من لە تۆدا دەمرم. بەڵام پێت دەڵێم، دوایی خۆمم دەوێتەوە. نامەوێ بتوێمەوە. دەمەوێ دوای ئەمشەو دەگەڵ مردنت ئاشت ببمەوە. دەمەوێ یادی کەماڵی چاردە ساڵە لە گۆشەیەکی دڵ و زه‌ینمدا ڕاگرم. دەمەوێ تۆم وەک کوڕیکی چاردە ساڵەی ڕەش ئەسمەری خوێن شیرینی ترسەنۆکی قسە خۆشی سەر شێتی منداڵیم وەبیر بێتەوە. دەمەوێ بە قەت هەموو دڵتەنگییەکانم، توڕەییەکانم، تاسەکانم، تەنیاییەکانم لە باوەشت بگرم و شینی نەمانت بگێرم و دەمەوەێ هەر جارەی بیرت لێدەکەمەوە بزەیەک بە یادی ئەو بیرەوەرییە کەمانەی پێکەوە هەمانە بێتە سەر لێوم.


نەبەز گۆران: چیرۆكی ریفراندۆم كۆتایی هات.\n– 2017-12-04Posted in: فرە بابەت\nریفراندۆم بەرلەوەی پرۆسەیەك بێت بۆ گەیشتن بە ئامانجێك، بڕیارێكی سیاسیی و یاساییە. ئەمڕۆ سەرۆكی حوكومەت لە لێدوانێكدا لە (پاریس) كۆتایی بە دیوە سیاسییەكەی ئەو چیرۆكە هێناو، پێشوتریش دادگای فیدراڵی (عێراق) كۆتایی بە دیوە یاساییەكەی هێنا. (هەڵبەتە گروپی ریفراندۆم لەبری ئەوەی نوێنەر بنێرنە دادگای فیدڕاڵی و بەرگری بكەن لە دۆسییەكە، لەناو میدیاكاندا لێدوانی فریودەرانەیاندەدا.) هەردوو دیوە یاسایی و سیاسییەكەی گەیشتە كۆتایی، بەڵام باجەكانی ئەو هەڵە سیاسییە گەورەیە هێشتا بەتەواوەتی نەدراون.\nبۆ هاوڵاتییەكان روونە حوكومەتی هەرێم داڕزیووە. توانای ئابووری لەو پەری خراپیدایە، توانای دامەزراوەكانی خۆی، هەر یەك لە كەرتەكانی پەروەردە، تەندروستی، كشتوكاڵ و… هتد. لەدۆخێكدایە چارەسەركردنی پێویستی بە زەمەنێكی زۆر و دەستەیەكی پاك هەیە. لەرووی دیبلۆماسییەوە تەواوی ئەو پشتگیریانەی لێیدەكرێت، پشتگیرین بۆ مانەوەی لە چوارچێوەی عێراقدا.(گەمارۆدان بەشێوەی دیبلۆماسی)\nهەوڵە دیبلۆماسییەكان بۆ فشارخستنە سەر ناوەند، پێناچێت بەم خێراییە كاریگەری ئەرێنی جێبهێڵن. بیركردنەوەی ناوەند ئەوەیە كە دەیەوێت كاتبكوژێت تا پاش هەڵبژارندنەكان. هەرێمیش لە دۆخێكی هێندە خراپدایە، لەبری چارەسەری بنەرەتی كێشەكان، جارێكی كە دیدگای ئایدۆلۆژیی حیزبی و، دیدگای گروپگەری زیندوو بوەتەوە. (هێشتا كەسانێك هەن لەم دۆخە خراپەی ژیانی خەڵك باسی هەڵبژاردنی ناوخۆ دەكەن و هەڵبژاردن بە چارەسەر دەزانن، وەك ئەوەی خەڵك كێشەی نەبێت، تەنها كێشەی خەڵك دەنگدانبێت بۆ حیزب! ئەمەش خۆدزینەوەیە لە كێشەكان و فریودانی خەڵكە.)\nدۆخەكە وادەریدەخات چاوەرواندەكرێت تاقمی ریفراندۆم لەرووی سیاسییەوە بەتەواوەتی پەراوێز بكەون، ئەما شوێنگرەوەكانیان ئومێدی گەورەیان پیاهەڵناچنرێت. شوێنگرەوەكانیان نەوەی سێبەرن، ئەو نەوەیەن تەنها لەرووی روخسارەوە لەوانەی پێشو جیاوازن، لەرووی بیركردنەوەوە سەر بە هەمان قوتابخانەی ئایدۆلۆژیی نەوەی پێشوون. بەم دیدگا كۆنەوە كەمپینكردن و فشاردروستكردن بۆ سەرناوەند، ناكاتە ئەوەی چاوەورانی شتی گەورە بكەین. فشاری وڵاتانی ئەوروپا كەمتر كاریگەری هەیە، لە فشارەكانی ئێران و ئەمریكا. (كێشەكان لێرەن، لەشوێنی دیكە نین.)\nبەهۆی هەڵەی ئەمریكایەكانەوە ئێرانییەكان بوونەتە خاوەنی عێراق. لەناو خۆی هەرێمیشدا كاریگەرییەكی باڵایان هەیە. بۆ پەرپەرچدانەوەی ئێرانییەكان، ئەمریكا سەرلەنوێ خۆی كۆدەكاتەوە. پێناچێت ئەمریكا بیەوێت ساڵی نوێ لەم ناوەچەیە ساڵێكی ئارام بێت و ئێرانییەكانیش دەركیان بەم جوڵانە كردوە. ئەمریكا هەمیشە دوو جوڵەی هەیە، جوڵەیەكیان هەركاتێك كۆمپانیا زەبەلاحەكانی خۆی ناردە هەرشوێنێك، ئەو شوێنە دەبێتە بازار و ئاوەدانی، هەركاتێكیش چەك و كەرەستەی سەربازی ناردە هەرشوێنێك، چاوەروانی شەرێك دەكرێت لەو شوێنە. ئێستا ئەمریكا سەرقاڵی ناردنی كەرەستەی سەربازییە بۆ ناوچە كورد نشینەكان. ئێرانیش لەسەر سنوور، سەرقاڵی دامەزراندنی پایەگای سەربازییە، كەوایە دەبێت چارەوان نەبین ساڵی ئایندە ئارامبێت.\nئەمانە هەمووی نیشانەن بۆ شكستی حوكمرانی دەستەیەك، كە ئەم دەستەیە نەیانتوانی لەهەرێمدا حوكمرانییەكی باش بكەن. هەڵەكانی ئەوان، باجەكەی هەمووان دەیدەن. ئەمریكا كێشەی نییە میلەتەكان چ باجێك دەدەن، گرنگ ئەوەیە نەخشە درێژخایەنەكەی خۆی سەربگرێت، ئێرانییەكانیش بەهەمان شێوە. حوكومەتی ئێستای هەرێم پێی وایە بەپشتگیری وڵاتانی ئەوروپی دیمەنەكان دەگۆڕێت! لەكاتێكدا ئەوهەنگاوانە پێش رۆژئاوا، پێویستە لەشوێنی نزیكتر بهاورێن. بۆ ئەوەی بەتەواوەتی لە مانای ئەم رەنگە سیاسیانە تێبگەین، پێویستە لەگەڵ خودی رەنگەكان مامەڵە بكەین. رەنگەكان دوو جۆرە: ئەمریكا و ئێران.\nچارەسەری بنەرەتی بۆ هەرێم گەران نییە بە وڵاتانی ئەوروپیدا، گەرانەوەیە بۆ تیۆرییەكەی (داود ئۆغڵو) واتە: (سفركردنەوەی كێشەكان، لەگەڵ دراوسێكان و دۆستەكانی پێشوو.) ئەم تیۆرییە لە توركیا سودی لێبینرا، ئەما ئێستا باشترین تیۆرییەی سیاسییە بۆ هەرێم سودی لێببینێت. دەبێت كێشەكان سفربكرێنەوە لەگەڵ، توركیا، ئێران، عێراق، سوریا، پاشان هاوپەیمانانی كورد لە دەرەوەی دراوسێكان. بەبێ پشتبەستن بەم تیۆریە جوڵەی سیاسیی بۆ دروستكردنی دوژمنی نوێ، تەنها هەرێم باجەكەی دەدات. هۆكەی ئاسانە، چونكە تەواوی دەوروبەر و هاوپەیمانان دەوڵەتن و وەك دەوڵەت تەماشا دەكرێن، سروشتی دەوڵەت وایە گەرلاوازیش ببێت بەهێز دەبێتەوە، بەڵام هەرێم لەناو چوارچێوەیەكی بچوكدایە، بە فشارێكی دیكە هێندە لاواز دەبێت هەڵسانەوەی قورس دەبێت و پێویستی بە مێژوویەكی دورو درێژی خوێناوی دەبێت.\nپێویستە لای گروپی ریفراندۆم ئاسایی بێت، بەشێوەی یاسایی و سیاسیی چیرۆكی ریفراندۆم كۆتایی هاتووە، بەڵام ناكرێت ئەوەمان بیربچێت، كۆتایی تەواوەتی ئەم چیرۆكە پێویستی بە باجدانی زیاتر هەیە و، پێویستی بە ماندوو بوونی سیاسیی و ئابووری زیاتر هەیە، تا جارێكی كە هەرێم بگەرێتەوە شوێنێكی باش.


زانکۆی ڕاپەڕین - زانكۆیەكی بەریتانیا زەمالەی بۆ خوێندكارانی بیانی راگەیاند\nزانكۆیەكی بەریتانیا زەمالەی بۆ خوێندكارانی بیانی راگەیاند\nبڵاوکراوەتەوە لە 11 ئاب 2015 . سەردانەكان: 581\nزانكۆی شەفێڵد هالام، كە زانكۆیەكی بەریتانیە زەمالەی (Transform Together Scholarship)ی دەرفەتی خوێندن بۆ خوێندكارانی بیانی و خوێندكارانی ناو یەكێتی ئەوروپا راگەیاند. دەربارەی زەمالەی (Transform Together Scholarship)\nسەرجەم كۆڕسەكانی ئەم زەمالەیە بەشێوەی فوڵ تایم دەبێت، ئەم زەمالەیە دەرفەتی خوێندن دەدات بەخوێندكارانی ئارەزوومەند بۆ خویندن لە زانكۆی (شەفێڵد هالام)بۆ ئەو بەشداربووانەی كە لەم بوارانەی خوارەوە ڕەزامەندی بەدەستدێنن:\n• ماستەر لە بەڕێوەبردنی كارگێڕیدا (MBA)\n• ماستەر لە بەڕێوەبردنی كۆنفڕانس و چالاكیە نێودەوڵەتییەكان\n• ماستەر لە (TESOL)\n• ماستەر لە (Design)\n• ماستەر لە تەكنیكی كشتوكاڵ\n• ماستەر لە ئەندازەی پیشەسازی خۆراك\n• ماستەر لەڕاهێنانی چارەسەری فیزیایی\n• ماستەر لە بەڕێوەبردن لە كارگێڕی وەرزشیدا\nزەمالەكە دەبەخشرێتە ئەو خوێندكارانەی كە خاوەنی تواناو ئاستێكی بەرزی ئەكادیمین. چۆنیەتی پێشكەشكردنی داواكاری:\nبەم هەنگاوانەی خوارەوە دەتوانی داواكاری پێشكەش بكەی بۆ زەمالەی (Transform Together Scholarship)\n• سەرەتا بۆ كۆرسەكان داخوازینامە پڕبكەوە لەزانكۆی شەفێڵد هالام، دەتوانی لەڕێگەی سەردانی ئەم لینكەوە داواكاری پێشكەش بكەی http://www.shu.ac.uk/prospectus/\n• هەركاتێك توانیت ئۆفەر وەربگریت لەزانكۆی شەفێڵد هالام، فۆڕمی بەرنامەی زەمالەكە دابگرە.\nداگرتن • فۆڕمەكە تەواو بكەو بیگێرەوە بۆ ئەم ئیمەیلە، ئەم ئیمەیڵە پارێزراوە لە سپام, پێویستە جاڤا سکریپت چالاک بکەیت بۆ بینینی.\n• دەستپێكردن لە بەرواری ١/١١/ ٢٠١٥ بۆ مانگی ١/ ٢٠١٦ دەبێت.\n• سەرجەم ئەپڵیكەیشنەكان لەلایەن لیژنەیەكی تایبەتەوە تاوتوێدەكرێن.\n• لەكاتی سەركەوتن و بەدەستهێنانی ڕەزامەندی بۆ وەرگرتنی ئۆفەری زەمالەكە بەرلە مانگێك لە وادەی كۆتایی ئاگاداركردنەوەت پێدەگات. كێ دەتوانێت داواكاری پێشكەش بكات؟\nبۆ ئەوەی داواكار بتوانێت ڕەزامەندی وەربگرێت پێویستە ئەم مەرجانەی خوارەوەی تێدابێت.\n• دانیشتووی دەرەوەی بەریتانیا یان یەكێتی ئەوروپا بێت.\n• بۆ خوێندنی ماستەر لانیكەم دەبێت ٢.١ بەدەست بێنن لە كۆنمرەی بڕوانامەی هاوتاكراو لەگەڵ بڕوانامەی ئەكادیمی داواكراو بۆ داخل بوونی كۆرسەكان، تكایە ئەپڵیكەیشنی زەمالەكەت هاوپێچ بكە.\n• بۆ خوێندنی بەكالۆریۆس هەڵگری بڕوانامەی ئینگلیزی و ڕێنماییەكانی داخڵ بوون جێبەجێ بكەن.\n• بەشداربوو دەبێت بتوانێت ئۆفەری فوڵ تایم بۆ كۆرسەكانی خوێندنی ماستەرو بەكالۆریۆس وەربگرێت.\n• بتوانێت خەرجی خوێندنەكەی لە ئەستۆ بگرێت لە حاڵەتی نەپالێورانی بۆ بەخشینی ڕێژەیی لە كرێی خوێندنەكەی.\n• بتوانێت پارەی زیادە بدات لە كاتی هەبوونی خەرجی زیادەی داواكراو، لەوانە كرێی گەشت و سەفەر لە بوارەكەی خۆیدا. تێبینی : ئەو خویندكارانەی كە سەرجەم مەرجەكانیان تیدایەو فۆڕمی داخوازینامەكانیان بەهێزەو خاوەنی توانایەكی ئەكادیمی و لێهاتووی باشن، تێچووی خوێندنەكەیان بەڕێژەی %٥٠ بۆ %١٠٠ كەم دەكرێتەوە لە كرێی خوێندنی ماستەر یان بەكالۆریۆسەكەیان. بۆ زانیاری زیاتر دەتوانن سەردانی ئەم لینكە بكەن:


نەبەز جەلال: لێبوکی بە ناو سیاسی کوردی! – WTARIKURD\nئەو ژیانە سەپاوو سروشتە خراپەی ئێستای ھەرێمی کوردستانی تێکەوتووە، بەرھەمی کۆی شکستی ئەو ئاوەزە چەپەک و خۆبەزلزانە، لەخۆبایی و کاڵفامەیە، کە بەردەوام تواناکانی لە دروستکردن و بەدەستھێنانی دەستکەوتی تایبەتی و کەسی خۆی وپێلێنانی مافە گشتییەکانی خەڵکی کوردستاندا بووە وەک سەرانی دەروون ئاڵۆزی بێ ئاگا لە دەسەڵات و ئەزموونیبەڕێوەبردندا.\nئەوانەی خەڵکیان بە بچوک و کەم دەبینی و بە خواست و چێژی ئارەزوومەندانەی کەسی و بەرژەوەندییە نە بڕاوەکانی خۆیانھەڵسوکەوتیان لەگەڵ دەکردو پێیان بە میللەتەکەی خۆیاندا دەناو بێ شەرمانە ھەڵسوکەوتیان دەکرد و گوێیان بۆ ھیچ دەنگێکیڕەواو داخوازی ڕاستەقینەی گەل نەدەگرت.\nئێستا دەبینین بەم شەرم و شکست وشەرمەزاریە ھەمە چەشنەو بچوکییەوە ،چاو لە دەست و دەمی خەڵکەکەیەتی بۆلێخۆشبوونێکی میللەت کە قەت بە خەیاڵیدانەدەھات بکەونە ڕۆژێکی ئەوھاوە!\nئایا کورد تا کەی ناتوانێ دەسەڵاتی کارتۆنی و لێبوکە خۆ بەزلزان و مایەپوچە سیاسی و بەدفەڕەکەی خۆی تێپەڕێنێ و ناخیخۆی ئارامکاتەوەو بێتەوە ناو دۆخی مرۆڤ بوون و، لە سواربونی ملی سیاسەت و دەسەڵاتی پیاکەوتە دابەزێ و خۆی لێبێتەوەبە خۆی!\nبێگومان ئەمە تاکە دەستپێکی پەشیمانبوونەوە لێبوردەیی و ڕاستکردنەوەی کارەکانی دەسەڵاتە کە بتوانێ خۆی پێ پاک وئاشتبکاتەوە.\nخۆی لەو لە خۆ بایبون و فووتێکردنە ڕزگاربکات و بچێتەوە سەر دۆخی ئاسایی نیشتیمانبوون و پێکەوە ژیان و کارکردنقبوڵبکا!\nبە تایبەت کە لە ئێستادا سروشتی ناوچەکە لە لێواری دەستکاریکردندایەو زۆری نەماوە بۆ ھەڵوەشاندنەوەودروستکردنەوەیەکی نوێتر، بەدڵنیایی ھەرێمەکەشمان بەو گۆڕانکاریە گەورەیەدا تێپەڕ دەبێ.\nتا ئێستاش تروسکاییەک ماوە گەر بەتەمای کوژاندنەوەن و ناتانەوێ خاپور نەبێ!\nبە دڵنیایی ئەم ھێورکردنەوەو ئارامییە لای خەڵک نییە و لە ناو لەپی دەستی دەسەڵاتداراندایە وەک چارەسەرێکی سەرەتای بەھەنگاوەکانی بەرەوپێشچوون، بە ھیوای سەرانی بەسەر گێژخواردوی بەرژەوەندیە کەسییەکان بەئاگابێنەوەو برایەتیەکیڕاستەقینەو حکومەتێکی ھاوڵاتی بوون گەشە پێبدەن.\nخەڵکی کوردستان ڕێز لە سنوری ھێڵی سووری مێژوو خەباتی خۆی دەگرێ، ئێوەش ئەو ڕێزو سنورە مەشکێنن و مەیکەنەوەبەچەکی بڕەروو مانەوەو دژە گەل و وەک بارمتەیەکی ڕاموسان بەکاری مەھێنن، تا پەیوەندییەکەمان لەوە زیاتر نەپسێ!\nپێش پسانیش؛ سەری بەرزی میللەتەکە ماچ بکەن و کەوشەکانیان بخەنە سەر و بڵێن ئێمە بچوکتانین\n« ڕەش و سپی ، بەھێز و بێھێز »پێکەوە دەپسێ و کەمەری شلی شەوەش بە مێژووی کوردایەتیدا شتێکی زیاتر و جوانترلەوەی جارانتان پێ ڕەوا نابینێ و سەر شۆڕ دەبن!


ڤیدیۆ... پێشمەرگەکانی حدکا لە گوندێکی سەر بە شنۆ کۆبوونەوەیەکی جەماوەرییان ئەنجام دا\n2018-07-01 [06:00 AM]\nپێشمەرگەکانی حزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران لە گوندی سینگانی سەر بە شاری شنۆ کۆبوونەوەیەکی جەماوەرییان ئەنجام دا و دواتر بەسەلامەتی شوێنی کۆبوونەوەکەیان بەجێهێشتووە.\nمیدیای حزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران بڵاویکردەوە "لە درێژەی کار و چالاکییەکانی هێزی پێشمەرگەی کوردستان لە نێو خەڵکدا، ئێوارەی ڕۆژی هەینی هێزی پێشمەرگەی کوردستان کۆبوونەوەیەکی بەرینیان بۆ خەڵکی سینگان بەڕێوە برد."\nئەوەشی وتووە، فەرماندەیی هێزی پێشمەرگەی کوردستان ئاشکرای کرد، پێشمەرگەکانی حزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران لە گوندی سینگان لەگەڵ پێشوازیی خەڵک بەرەوڕوو بوونەوە و چەند کاتژمێر لە نیو گوند و لەگەڵ خەڵکی سینگان ماونەتەوە.\nبەپێی ئەو ڕاپۆرتە، پێشمەرگەکانی حیزبی دیموکرات بۆ ماوەیەکی زۆر لەنێو خەڵکی گوندی سینگاندا چالاکییان کردووە و کۆڕ و کۆبوونەوەیان بۆ خەڵک گرتووە و خەڵکی ئەو گوندە پێشوازییان لە پێشمەرگەکان کردووە.\nئاماژەی بەوەش کردووە، دوای بەڕێوەبردنی کۆبوونەوە و چالاکیی دیکەی هێزی پێشمەرگەی کوردستان، پێشمەرگەکانی حزبی دیموکرات بە سەلامەتی شوێنی کۆبوونەوەکەیان بەجێهشتووە و درێژەیان بە کار و ئەرکەکانی خۆیان داوە.\nئەم هەواڵە 4177جار خوێندراوەتەوە


كوردەكان شایەنی لەوە زیاترن بەڵام ئەمریكا بە تەنیا جێی هێشتن\nرۆژنامەی (تایمز) لە سەروتاری ژمارەی ئەمڕۆیدا، هەڵسەنگاندێكی تری بۆ ئاییندەی كورد كردوە لە سووریا. ئەو رۆژنامەیە ئاماژە دەدات لە شەڕی دژ بە گروپی تیرۆرستی داعش، كورد دەیان سەربازی لێ كوژرا، بەڵام ئەمریكا ئەوانی بە تەنیا بەجێ هێشت.\nلە سەروتاری رۆژنامەكەدا نووسراوە "داعش تاوەكو ئێستاش لەرووی هێزەوە جێی سەرنجە، رۆژئاواش تاوەكو ئێستا كوردەكانی پێ باشترین هاوپەیمانە بۆ رووبەرووبوونەوەی داعش. لەگەڵ ئەوەشدا كوردەكان لە 4 لاوە لە لایەن دوژمنەكانیانەوە گەمارۆ دراون، بەڵام لە لایەن دۆستەكانیانەوە وەكو پێویست پاڵپشتی ناكرێن".\nرۆژنامەكە باس لە كشانەوەی هێزەكانی ئەمریكا دەكات لە سووریا، پێیوایە كاتێك ئەمریكا دەكشێتەوە، بۆشاییەك لە سووریا دروست دەبێت، ئەو بۆشاییەش ئێران و روسیا و سووریا پڕی دەكەنەوە. ئەو هێزانەش بە هیچ شێوەیەك نابنە هاوپەیمانێكی گونجاو، بەڵكو ساڵانێكە كۆمەڵكوژی دەكەن و بۆردومانی خەڵكی سڤیل دەكەن.\nئەمریكا پێیوایە هۆكاری گونجاوی هەیە بۆ كشانەوەی هێزەكانی لە سووریا، بەڵام نیو ملیۆن مرۆڤ لە سووریا كوژراون و رۆژئاواش ئامادە نەبوە بە هێزی زەمینی رووبەرووی داعش ببێتەوە، تاكە هێز كورد بوە كە رووبەرووی داعش بوەتەوە، بەڵام بە بێ ئەوەی هیچ حیسابێك بۆ كورد بكات دەكشێتەوە. ئەمەش بە گوێرەی سەروتاری تایمز.\nلە بەشێكی تری وتارەكەدا، باس لە لێدوانێكی راوێژكاری ئەنجوومەنی ئاساییشی ئەمریكا دەكات، كە گوتبووی ناكشێینەوە تا گرەنتی وەرنەگرین كە توركیا كۆمەڵكوژی كوردەكان ناكات. ئەو رۆژنامەیە پێیوایە كوردەكان بڕوا بەو قسانەی ئەمریكا ناكەن و بڕوایان پێیان نەماوە، بۆیە بە دوای هاوپەیمانێكی تردا دەگەڕێن، ئەو هاوپەیمانەش حكوومەتی سووریایە.\nدەشنووسێت"ئەگەر كوردەكان لەگەل رژێمی ئەسەد رێكبكەون، كەواتە حیساباتی ئەمریكا بۆ سووریا هەڵە بوە، چونكە لە دەستدانی كورد بۆ ئەمریكا وا دەكات، كە هەموو هاوپەیمانەكانی تری ئەمریكا بە ترسەوە سەیری ئەمریكا بكەن و متمانەی پێ نەكەن".


عەللا حسێن لە بەغدا\nپیاوێكی ئایینیی شیعەی عێراقی وتاری هەینی دەخوێنێتەوە لە کەربەلا. [خاوەنی وێنە: پەیجی فەیسبوکی مەزاری پیرۆزی ئیمام حسێن]\nبەناوبانگترین پیاوانی ئایینیی شیعەی عێراق خۆیان بەدووردەگرن لە ئێران لە قەیرانی هەنوکەیدا لەگەڵ کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بەوەی داوا لە شوێنکەوتوانیان ناکەن پشتیوانیی کۆماری ئیسلامی بکەن، بەرپرسانی ئایینی وتیان.\nوتیان پیاوانی ئایینی باڵا، لەنێویاندا عەلی سیستانی، خۆیان بەدوورگرتووە لە داواکردن لە شوێنکەوتوانیان بۆ پشتیوانیكردنی ئێران لە کێشەی هەنوکەیدا لەگەڵ ئەمریکا، ئاماژەیانکرد بەوەی مه‌رجه‌عیه‌ته ئایینیه‌كانی عێراق سیاسەتی بێلایەنییان دەپارێزن.\nئەندامی لیژنەی فریاگوزاری لە نوسینگەی عەلی سیستانی، شێخ عەللا روبەیعی وتی پێگەی سیستانی کە لە وتارەکانی هەینیدا دەریدەخات، داواکردنی دەستتێوەرنەدانە لە کاروباری ناوخۆی وڵاتانی دیکەدا.\nوتەبێژی دار ئیفتا، عامر بەیاتی بە دیارونای وت پێگەی بێلایەنی و لایەندارینەکردن لەلایەن هەردوو مه‌رجه‌عیه‌ته ئایینیه‌كانی شیعە و سوننەوە پەیڕەودەکرێت لە عێراق.\nوتی: "گوتاری میانڕەوی ئایینی رۆڵێکی بەرچاوی هەیە لە چاکسازیی کۆمەڵایەتی و گۆڕینی بیرۆکەی لادەرانەدا کە بەهیوان وڵاتەکە بخەنە سەر رێگەیەکی سەخت."\nوتیشی ئەو گوتارە میانڕەوەی لەلایەن مه‌رجه‌عیه‌ته ئایینیه‌كانه‌وه لەخۆگیراوە لە نەجەف و له‌لایه‌ن مه‌رجه‌عیه‌تی سوننەشه‌وه، بەنوێنەرایەتی موفتیی سوننە لە عێراق شێخ مەهدی سومەیدعی، "رێدەگرێت لە مەینەتی بێوێنە لە ئەنجامی جەنگ و ناسەقامگیریی ناوخۆیی".\nبەیاتی داوای لە عێراقیەکان کرد شوێن رێنمایی مه‌رجه‌عیه‌ته ئایینیه‌كان بکەون "نەك ئەوانەی دەیانەوێت لاوانی عێراق هەڵبدەنە نێو قوڵایی رووبەڕووبوونەوە بۆ پشتگیریكردن له لایەنە دەرەکیەکان".\nشیکاروانی ئەمنی، غانم عەیفان بە دیارونای وت مه‌رجه‌عیه‌ته ئایینیه‌كانی عێراق ژیرانە مامەڵەدەکەن لەگەڵ بارگرژییەکانی ئێران، بەوەی داوای خۆبەدوورگرتن دەکەن نەك خۆبەدەستوەدان بۆ حه‌ماسه‌تی ئایینی کە دەکرێت عێراق ناسەقامگیر بکات.\nوتی هه‌ڵوێستی سیاسیی مه‌رجه‌عیه‌ته ئایینیه باڵاكانی عێراق "هەمیشە لەبه‌رچاوگرتنی بەرژەوەندی عێراق بووە لەسەروو هەموو شتێكه‌وه" و ئاماژەیکرد بەوەی ئەمە بەتایبەتی روونە لەوکاتەوەی بارگرژییەکانی ئێران زیادیانکردووە.\nوتی مه‌رجه‌عیه‌تی ئایینی لە نەجەف دیدگایەکی ئایینیی تایبەتی هەیە کە واقیعی سیاسی لە وڵاتەکەدا لەبەرچاودەگرێت.\nوتیشی پیاوانی ئایینی پێیانوایە عێراق لە مەترسییەکی گەورەدا دەبێت گەر لایەنگربێت لە ناکۆکییە بیانییەکاندا، هەربۆیەش بێلایەنن لە بارگرژییەکانی نێوان ئەمریکا و ئێراندا.\nماوەیەکە ئێران پشتیوانی دارایی خوێندنگەکان دەکات لەو شارە پیرۆزەی عێراق و پەیوەندییەکان گەشەپێدەدات لە هەوڵێکدا بۆ سەپاندنی هه‌ژمونی بەسەر ئەو ناوەندەی دەسەڵاتی شیعەدا.


لە ساڵی 2016 زیاتر لە 30 هەزار کەس بەهۆی شەڕو پێکدادان لە ئەفغانستان کوژراون\nبە پێی دواین ئاماری فەرمی بەهۆی ڕەفتاری دوژمنکارانە لە ئەفغانستان 30 هەزار کەس کوژراون و ئەوەندەی تریش بریندار بوون زۆربەیان یاخیبوان.\nبە پێی وەزارەتی بەرگری و ناوخۆی ئەفغانستان، هەتا ڕۆژی یەکشەممە ئۆپەراسیۆنەکانی دژە یاخیبوانی کە لەلایەن پۆلیس و لەشکری ئەفغانییەوە لە سەرانسەری وڵاتەکە ئەنجام دراوە زیاتر لە 18 هەزار و 500 چەکداری "دوژمنان"ی تێدا کوژراوەو زیاتر لە 12 هەزاری تریش بریندار بوون.\nمحەمەد ڕادمانیش جێگری گوتەبێژی وەزارەتی بەرگری بە دەنگی ئەمەریکای ڕاگەیاند کاربەدەستان سەدان کەسیشیان لە یاخیبوان دەستگیر کردووە.\nئەو ئامادە نەبوو باس لە ژمارەی قوربانیانی هێزەکانی ئاسایشی نیشتمانی ئەفغانی و هێزەکانی بەرگری ئەفغانستان ناسراو بە ANDSF بکات بەڵام دانی بەوەدا نا کە زیانەکانی ئەوانیش بە ڕێژەی لە سەدا 10 بەبەراورد لەگەڵ ساڵی ڕابوردوو زیادی کردووە.\nبە پێی ئامارەکانی لەشکری ئەمەریکا ANDSF لە ساڵی 2015 نزیکەی 20 هەزار قوربانی دابوو لەوانەدا 5 هەزاریان گیانیان لە دەستدابوو.\nپشکێنەری تایبەتی ئاشتبوونەوی ئەفغانستان ناسراو بە sigar، کە دەزگایەکی چاودێری حکومەتی ئەمەریکایە ، لە مانگی 10 دا ڕایگەیاند زیاتر لە 5،500 سەربازی ئەفغانی لە یەکەم هەشت مانگی ساڵی 2016 کوژراون لە کاتێکدا 10 هەزاری تر بریندار بوون. و ڕەنگە ئەو ئامارە بۆ تەواوی ساڵی 2016 زۆر زیادی کردبێت لە کاتێکدا شەڕەکان لە مانگی 8 وە زۆر توند بووە.\nبەرنامەی ئەرکی نەتەوە یەکگرتووەکان لە ئەفغانستان ناسراو بە unama هەفتەی ڕابوردوو لە نیویۆرک بە ئەنجومەنی ئاسایسی نەتەوە یەکگرتووەکانی ڕاگەیاند بەهۆی ڕووداوەکانی پەیوەست بە شەڕەوە زیاتر لە 3000 کەسی سڤیل لەم ساڵدا کوژراون.\nجگە لەمانەش بە شێوەیەکی بێپێشینە 551 هەزار کەس لە ماڵەکانی خۆیان هەڵاتوون بەهۆی توندبوون و فراوان بوونی شەڕەکان.\nکاربەدەستانی ئەفغانستان و ئەمەریکا دەڵێن زیاتر لە 1 ملیۆن پەنابەری ئەفغانی لە ناویاندا ئەو خێزانانەش کە بەڵگەنامەیان نەبوو لە پاکستان و ئێرانی دراوسێوە لە سەرەتای ساڵی 2016 گەڕانەوە بۆ ئەفغانستان.


ھەموو جیھان خۆی بۆ قۆناغی پاش تێکشکانی داعش ئامادە کردوە. قۆناغی پاش داعش بەھەمان شێوەی قۆناغی پێش داعش بەڕێوە ناچێ‌و کۆمەڵگای نێودەوڵەتی زۆر بەلایەوە گرنگە ناوچەکە بەجۆرێک رێک بخرێتە کە ھیچ بوارێک بۆ سەرھەڵدانەوەی داعش یان ھاوشێوەی داعش نەرەخسێ.\nبزاوتێکی دیپلوماتکارانەی گەرم‌و گوڕ ناوچەکەی گرتۆتەوە. بەدرێژایی پەنجا ساڵی رابردوو، ھیچ کات ناوچەکە بەقەد ئێستا سەرقاڵی ھەوڵی ئاشتبوونەوە نەبوە. ئەم مانگە وەزیری دەرەوەی سعودیە عادل جبێر سەردانێکی کتوپڕی بەغدای کرد‌و رێی بۆ ئاشبونەوە خۆش کرد. لە کۆتایی ئەم مانگەشدا، لە پەراوێزی کۆنگرەی لوتکەی وڵاتانی عەرەب لە عەممانی پایتەختی ئوردون، کۆبونەوەیەکی لوتکە لەنێوان سەرۆک وەزیرانی عیراق حەیدەر عەبادی‌و پاشای سعودیە سەلمان کوڕی عەبدولعەزیز دەبەسترێ. لەھەمان کاتدا، لەلایەک روسیا ئامادەیی دەربڕیوە کە لەنێوان تورکیا‌و ئەمریکا ناوبژیوانی بکا‌و لەلایەکی ترەوە چین ئامادەیی دەربڕیوە کە ناوبژیوانی لەنێوان سعودیەو ئێراندا بکات. ئاماژەکانیش سەبارەت بە بزاوتێکی دیپلۆماتکارانەی رانەگەیەنراو لەنێوان ئێران‌و کەنداو ناشاردرێنەوە. سەردانی وەزیری دەرەوەی کوێت بۆ تاران‌و سەردانی ئەم دواییەی وەزیری دەرەوەی ئێران محەمەد جەواد زەریف بۆ قەتەر دیداری لەگەڵ میری قەتەر شێخ تەمیم کوڕی حەمەد ئال سانی وا لێک دەدرێنەوە کە ئاماژەن بۆ ناوبژیوانییەکی قەتەری-کوێتی لەنێوان ئێران‌و کەنداو.\nئەم بزاوتی ئاشبونەوەیە حزبی بەعسیشی گرتۆتەوە کە لەرێی نوسەری ناوداری عیراق حەسەن عەلەوییەوە نامەی بۆ ئێران ناردووەو پێشنیازی ئاشتبوونەوەی کردوە.\nحزبی بەعس ھەوڵی تریشی بۆ ئاشتبوونەوە ھەم لەگەڵ ئەمریکا ھەم لەگەڵ کوێت داوە. لەھەموو ناوچەکەدا تەنھا لە ھەرێمی کوردستان ھیچ ھەوڵێک بۆ خۆئامادەکردن بۆ قۆناغی دوای داعش نییە. لەڕاستیشدا ھەرێم ھیچ بەرنامەیەکی بۆ قۆناغی دوای داعش نییەو سەرلێشێواوی‌و تەمومژێکی چڕ بەسەر شێوەی بیرکردنەوەی چینی دەسەڵاتداری ھەرێمدا زاڵە. لەسەر ئاستی ناوخۆ، ھێشتا پرۆسەی سیاسیی بە چەق بەستویی ماوەتەوەو ھێشتا یەکڕیزیی نیشتمانی بەدی نەھێنراوە. لە کوردستاندا کار بە لۆجیک ناکرێ. ئەوەی ئەمە دەسەلمێنێ ئەوەیە کە لە بری ئەوەی ھەولێر ھەموو ھەوڵی خۆی بۆ رێکخستنەوەی ناو ماڵی کورد بخاتە گەڕ، ھەر سەرقاڵی ھاندانی ئەم‌و ئەوە بۆ وەرگرتنی پۆستی سەرۆکی پەرلەمانی کوردستان‌و ئەم مەسەلەیەی لێ بووە بە گرێیەکی گەورە. ھێشتا شەڕی داعش کۆتایی نەھاتووە، ھێزی پێشمەرگە بە شەڕێکی نەخوازراوەوە لە شنگال سەرقاڵ کراوەو ھەوڵیش دەدرێ شەڕەکە فراوانتر بکرێ.\nنابێ ئەوەمان لەیاد بچێ کە شەڕی داعش رەنگدانەوەی زۆر خراپی لەسەر ھەرێم ھەبوە. ھەر بەھۆی ئەم شەڕەوە و لەبەر پێویستی رۆژئاوا بە دانانی سنورێک بۆ پەلھاویشتنی داعش، بڕێکی زۆری چەک بۆ پشتگیریکردنی ھێزی پێشمەرگە رەوانەی ھەرێم کراوە. لەو بڕە زۆرەی چەک کە ھەرێم وەری گرتووە، تەنھا ٢٥% ی لە شەڕی دژی داعش بەکار ھاتووە. ئەمەش دۆخێکی وای لە ھەرێم دروست کردووە کە بڕێکی زۆری چەک کەڵەکە ببێ بەڕادەیەک کە لە ماوەی بیست ساڵی رابردوودا ھیچ کات ھێزی پێشمەرگە ئەوەندە چەکەی نەبوە.\nھەربەھۆی شەڕی داعشیشەوە، ژیانی کۆمەڵایەتی ملیتاریزە کراوە، بەتایبەتی لە پارێزگای دھۆک‌و نەینەوا. ملیتاریزەکردن توێژێکی زۆری دانیشتوانی گرتۆتەوە. ئەوەی ئەمە دەردەخا ئەوەیە کە لە ساڵی ١٩٣٣، کاتێک سوپای عیراق یەکە چەکدارەکانی سوپای لیڤیی ئاشورییەکانی چەک کرد، ھیچ کات بەقەد ئەمڕۆ لە پارێزگاکانی دھۆک‌و نەینەوا کۆمەڵگای ئاشوری ملیتاریزە نەبوە. چەندین یەکەی چەکدار بۆ شەبەک‌و کاکەیی‌و عەرەب‌و ئێزدییەکانی پارێزگای نەینەوا دروست کراوە، ھەر ھەموشی بەشێکی ھێزی پێشمەرگە پێک دێنن‌و موچەو بودجەشیان لەسەر وەزارەتی پێشمەرگەیە.\nبەم کەرەستەیەی کە ئێستا لە ھەرێمدا ھەیەو بەم لێکترازانە ناوخۆییەی دەبینرێ، ھەرێم لە قۆناغی پاش داعش لە پێگەیەکی بەھێزدا نابێ. ھەر رێککەوتنێک لەنێوان لایەنە سەرەکییەکانی پرۆسەی سیاسیی ھەرێم لەم ھەلومەرجەی ئەمڕۆدا بێتە دی، تەمەنی تەنھا شەش مانگەو ئەرکەکەی فەراھەم کردنی کەشێکی لەبارە بۆ ئاشتبوونەوەی لایەنەکان‌و ھەنگاونان بەرەو ھەڵبژاردن. رێککەوتنێک بۆ ماوەی شەش مانگ پێویستی بەم ھەموو ووتوێژە نییەو دەبوایە ھەموو لایەنەکان زۆرترین بڕی نەرمی لەم بارەیەوە بنوێنن‌و قۆناغی شەش مانگەکە بە سازان‌و ئاشتەوایی تێپەڕێنن. دۆخێکی وەکو ئەوەی ئەمڕۆ پێویستی بە ئاستێکی بەرزی لێپرسراوەتیی وەک ئاست بەرزی لێپرسراوەتیی سەردەمی بەرەی کوردستانی ھەیە. کوردی عیراق ھیچ کات بەقەد ئێستا پێویستی بە ئاشتبوونەوەی نیشتمانی نەبوە. ھەموو ناوچەکە بەرەو ئاشتبوونەوە دەچێ. لەم نێوانەدا کوردی عیراق نە ھیچ زەمینەسازییەکی بۆ ھەلومەرجی پاش نەمانی داعش کردووەو نە ھیچ بەرنامەیەکیشی بۆ ئاشتبوونەوەی گشتی ھەیە. بەردەوامبونی ئەم ڕەوشە، بەدڵنیاییەوە بەبێ زیان تێناپەڕێ.


سپیبوونه‌وه‌ی زمان، هۆكارو چاره‌سه‌ر\nسه‌ره‌كیترین هۆكاری سپیبوونه‌وه‌ی زمان، ڕانه‌گرتنی پاكوخاوێنی ناو ده‌مه. له‌م ئه‌گه‌ره‌دا چاوه چێژه‌ره‌كانی سه‌ر زمان كه به پیلای ئه‌ناسرێن توشی هه‌وكردن ئه‌بن و له‌ت و وركه‌ی خۆراكه جیاجیاكان، خانه مردووه‌كان له‌سه‌ر زمان و له‌نێوان ئه‌م چاوانه‌دا جێئه‌مێنن و ئه‌بنه هۆی سپیبوونه‌وه‌ی زمان.\nچه‌ند هۆكارێكی په‌یوه‌ندیدار به پاكوخاوێنی كه ئه‌بنه هۆی سپیبوونه‌وه‌ی زمان:\n*وشكبوونه‌وه‌ی ناو ده‌م هۆكاره‌كه‌ی ئه‌گه‌ڕێته‌وه بۆ هه‌ناسه‌دان و خه‌وتن به ده‌می كراوه‌وه.\n*به‌كارنه‌هێنانی فڵچه‌و ده‌زووی ددان به شێوه‌یه‌كی به‌رده‌وام.\n*دی‌هیدراته یان كه‌مئاوبوونی جه‌سته.\n*ئازاردانی زمان به‌شتی تیژ یان لێواری ددانه‌كان، ددانی ده‌ستكردو پرۆتێزه‌كان.\n*خواردنه‌وه‌ی به‌رده‌وامی كحول.\n*به‌كارهێنان، كێشان و جوینی توتن.\nبه‌ڵام سپیبوونه‌وه‌ی ددان جگه له ڕانه‌گرتنی پاكوخاوێنی ناو ده‌م، ئه‌كرێت هۆكاری تریشی هه‌بێت وه‌كو:\n*لیكن پلانه‌كانی ناو ده‌م: لیكن پلانه‌كان جۆرێكن له هه‌وكردن كه ئه‌بێته هۆی هاتنه‌دی توێژی سپی و زه‌خت له‌سه‌ر زمان و ناو ده‌م.\n*لوكۆپلاكی: لوكۆپلاكیش ئه‌بێته هۆی هاتنه‌دی توێژی سپی و زه‌خت له‌سه‌ر زمان كه هۆكاره سه‌ره‌كییه‌كه‌ی ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ كحول و توتن.\n*سیفلیس: سیفلیس جۆرێكه له نه‌خۆشییه‌كانی په‌یوه‌ندی جنسی نه‌پارێزراو كه برینداربوونی زمان و ناو ده‌م و سپیبوونه‌وه‌ی ناو ده‌م.\nچاره‌سه‌ری سپیبوونه‌وه‌ی زمان:\n1-پرۆبیوتیكه‌كان: پرۆبیوتیكه‌كان كۆمه‌ڵێكن له به‌كتریاكان كه سوودیان هه‌یه بۆ هه‌رسكردنی خواردنه‌كان به‌ڵام هاوكات ئه‌توانن ببنه هۆی سپیبوونه‌وه‌ی زمان.\n2-كه‌ڵك وه‌رگرتن له سۆدای نان: گه‌ر سۆدای نان بخه‌یته‌سه‌ر فڵچه‌ی ددان و ددانه‌كان و زمانت پاكبكه‌یته‌وه، ئیتر زمانت سپی نابێته‌وه. هه‌ندێك له به‌كتریا مه‌ترسیداره‌كان وه‌كو سترێپتوكوس، ئه‌كرێت به یامه‌رتی سۆدای نان له‌ناوبچن.\n3- سیری كاڵ: لێكۆڵینه‌وه‌كان پیشانیانداوه كه مادده‌ی ناسراو به ئالیسین كه له‌ناو سیردا هه‌یه، ئه‌توانێت به‌كتریایه‌كی مه‌ترسیدار به‌ناوی ئالبیكانس له‌ناوبه‌رێت.\n4- تاشینی زمان: تاشینی زمان به لێواری كه‌وچك یان كه‌ره‌سته‌ی تایبه‌ت كه له ده‌رمانخانه ده‌سده‌كه‌وێت، به‌رگری ئه‌كات له كۆبوونه‌وه‌ی پاشماوه‌ی خواردن له‌نێوان چاوه چێژه‌ره‌كانی سه‌ر زمان و ئینجا سپیبوونه‌وه‌ی زمان.


ئه‌م بابه‌ته 1990 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nڕۆژێك 'ئەبو حەسەنی ئەشعەری' لە مزگەوتی بەسڕە وانەی دینی بە قوتابییەكانی دەگوتەوە، باسی دەستپاكی و ڕاستگۆیی بۆ دەكردن، كە وانەكە تەواو بوو ئاوڕی دایەوە تەماشای كرد قورئانەكەی دزراوە، ڕووی كردە قوتابییەكان، بەڵام لە ڕووخسارییان تەقوا و ئیمانیان لێ دەباری، بە ئیخلاس و چاو بە گریانەوە باس لە باوەڕ و دڵسۆزی دەكەن، ئەشعەری پرسی هەمووتان بەهۆی ئیمانەوە دەگرین، باشە ئەی كێ قورئانەكەمی دزی؟\nئەم چیرۆكەی ئەشعەری بووەتە نموونەیەك بۆ تۆخكردنەوەی ئەو دێڕەی كە قسەكەرەكان لەبارەی ڕاستی و دەستپاكییەوە مەرج نییە لە كردەوەكانیاندا جێ بەجێ بكەن. حیكایەتەكەی ئەشعەری لەم هەرێمەدا نەك دووبارە بووەتەوە، بەڵكو سەدان بارەش بووەتەوە. ئێمە لە هەرێمێكداین هەموو بەرپرسە باڵاكان باس لەوە دەكەن گەندەڵی و ناشەفافیەت هەیە، داهات و پارەی ئەم وڵاتی نەوتە دیار نییە. ئەندامانی مەكتەبی سیاسیی هەردوو حزب (یەكێتی و پارتی) كە خاوەن پشكن لە گەندەڵی و بردنی سامانی گشتی، لە میدیاكاندا دەڵێن: بەڵێ گەندەڵی هەیە و وڵات بەدەست قەیرانەوە دەناڵێنێت. دەڵێن: دەبێ چاكسازی بكرێ و داهات شەفاف بێ. دەڵێن: دەبێت ژیانی خەڵك باش بكەین و كێشە ئابوورییەكان نەهێڵێن! ئەم قسانە تەنز و گەمەی بەرپرسەكان نین، بەڵكو قسەی هەمیشەییانە. ئەوان ناڵێن ئێمە قورئانەكەمان دزیوە، بەڵكو دەڵێن: دەبێت دزی هەموو سامانەكان دەربخەین. تەماشاكەن چ گەمەیەكی ناشرین و بێ لەزەت لەگەڵ هاووڵاتیانی ئەم هەرێمەدا دەكەن! هەمووان دەزانین لە دوای ڕاپەڕینەوە، تەنها ئەركێك بە جوانی و بە دروستی كە بەرپرسەكان جێبەجێیان كردبێت؛ بردن و تاڵانكردنی سامانی ئەم هەرێمە بووە، ئەوان چەندین ساڵ لەسەر پارەی گومرگ خوێنی كوردیان ڕژاند، ئێستاش بێ دەنگ و بێ گوێدانە موعاناتی خەڵك بە پارەی نەوت وەچەی وەچەكانیشیان ژمارەی زەبەلاحی بانكییان هەیە. كاتێك بەرپرسانی حزبەكان (بەتایبەت یەكێتی و پارتی ) باسی قەیران دەكەن، ئەرێ بەڕاست ئاگاداری ئەوەن كە حكومڕانێتیی كوردی تەنها هۆكاری دروستكردنی قەیرانی دارایی نین، بەڵكو هەوری بارینی قەیرانن بەسەر هاووڵاتیانی هەرێمدا.\nسیاسەتكردن لای بەرپرسانی باڵا نەك خاڵی بووەتەوە لە مانای دروستی خۆی بەڵكو بووەتە پرۆسەیەكیش بۆ بێڕێزیكردن و بچووكردنەوەی هاووڵاتیان. سیاسەتكردن لەم هەرێمەدا یەكسانە بە شكاندنی ڕاستی و شەرعیەتدان بە درۆكردن. ئەو كاتەی بەرپرسێكی باڵا دەڵێت: گەندەڵكاران دەبێت سزا بدەین، ئەمە جگە لە درۆیەك هیچ مەغزایەك و ڕاستییەك لەناو ئەم قسانەیدا نابینرێت، چونكە ئەوانەی گەندەڵییان كردە پرۆسەیەكی ئاسایی و دزیكردنی زەبەلاحیان كردە حاڵەتێكی ڕێگەپێدراو، ئەو بەرپرسانە بوون كە باس لە گەندەڵی دەكەن. بۆیە كاتێكیش دەڵێن گەندەڵی هەیە و دەبێت چارەسەر بكرێت، وەك ئەوە وایە بڵێن من بە ناوی سیاسەتكردنەوە درۆتان بۆ دەكەم و حیكایەتی مێشتان بۆ دەگێڕمەوە. پارتی و یەكێتی بەهای ڕاستگۆیی و قسەكردنیشیان نەهێشت، ئەوان بە نرخی ڕاستی دەیانەوێت درۆمان پێ بفرۆشنەوە، سیاسییە كوردەكان هاوشێوەی پاڵەوانی ئەو چیرۆكەی 'عەزیز نەسین'ن كە لەوكاتەی دەچێتە سەر كورسیی بەرپرسیارێتی، بڕیار دەدا واز لە ڕاستگۆیی و قسەی ڕاست بهێنێت، نەسین لە یەكێك لە چیرۆكەكانیدا باس لە پیاوێك دەكات كە دەسەڵاتدارە، بەڵام بۆ خەڵكەكە ڕوون بووەتەوە كە قسەی ڕاست بە زاریدا نایەت، بۆیە هەر كە دەردەكەوێت دەڵێت: سڵاوتان لێبێت خۆشەویستان، ئیتر دەزانن لە سڵاوكردنەوەكە درۆ دەكات تا خواحافیزەكەی كاتێك پێیان دەڵێت بەسەرچاو هەموو پێشنیازەكان جێ بەجێ دەكەین، ئەوان دەڵێن تەنانەت لە سڵاوكردن و خواحافیزیشدا درۆمان بۆ دەكات، ئێتر چۆن بەڵێنەكان جێ بەجێ دەكات. بەرپرسانی ئەم دوو حزبەش خۆیان قورئانەكەیان دزیوە، كەچی بە خەڵك دەڵێن كێشەكان چارەسەر دەكەین و گەندەڵكاران سزا دەدەین، لە كاتێكدا مرۆڤی گەندەڵ ناتوانێت بەشدار بێت لە بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی، هەرچۆن دزەكان ناتوانن ببنە دادوەری چەسپاندنی دەستپاكی. یان وەك 'كانت' لە پێناسەی مرۆڤی گەندەڵدا دەڵێت: پێكهاتەی مرۆڤی گەندەڵ ئەوەیە كە ناتوانێت هیچ كات كارێكی دروست و ڕاست بكات و بە ئەنجامی بگەیەنێت. (ئەم قسەی كانت بووەتە ناونیشانی كتێبێكی ئایزایا بەرلینیش). بە هەمان ئاواز دەتوانین بڵێین: بە مەكتەبی سیاسیی یەكێتی و پارتی گەندەڵی چارەسەر نابێت، لەبەرئەوەی هەركاتێك باسیان لە بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی كرد، دەبێت بترسین، چونكە گەندەڵییەكی نوێیان بەدەستەوەیە كە لەسەر سامانی گشتی بیكەن.


ئێوه جاشی امریكان! ئازایه تی خۆتان نی یه ! ئیتر فش وهوڕی چی ده كه ن ؟ – بنیان جهاد علیه دین سکولاریسم و مذاهب مختلف آن\nئێوه جاشی امریكان! ئازایه تی خۆتان نی یه ! ئیتر فش وهوڕی چی ده كه ن ؟\nکافرانی هه موو دونیا به سه دان هه زار سه ربازو جبه خانه و چه كی مۆدێرن و فرۆكه ی بێش كه وتوو له گه ڵ جاش و خۆفرۆشی كوردو عرب و تورکی سیکولارهجوم ده كه ن بۆ سه ر موجاهیدان! به ئه وه نده جه یش و جاش ده توانن هه رولاتێكیان بوێت داگیری بكه ن ! به لام تائێستا ناتوانن به ئاسانی گوندێكی ژێر ده ستی كۆمه ڵێك مجاهید بگرن ! كه چی به بێ شه رمانه باسی غیره ت و ئازایه تی خۆشیان ده كه ن ، هه ی بێ كه رامه ت و بێ شه ره ف و بێ ئه خلاقانه ، ئێوه جاشی امریكاو اوروبا ی كافرن ! ئازایه تی خۆتان نی یه ! ئیتر فش وهوڕی چی ده كه ن و ئازایه تی تان له چی دایه ؟\nوەڵامێک بۆ شوبهەچیان و ئارەزوو پەرستان له سه ر کوشتاری کافران\nجــــیهــــــــــــــــاد به کوردی و به کورتی


ڕێواز فایەق، سەرۆکی پەرلەمانی کوردستان ئەمڕۆ دووشەممە 11ی کانونی دووەم پێشوازی لە پەیامنێر و کامێرامانی تۆڕی میدیایی ئێستا کرد و لەبارەی هێرشکردنە سەریان لەلایەن پاسەوانێکی پەرلەمانەوە داوای لێبوردنی لێکردن.\nلەسەر داوای سەرۆکی پەرلەمانی کوردستان، ئەیوب عەلی، پەیامنێری تۆڕی میدیایی ئێستا سەردانی پەرلەمانی کرد و لەلایەن ڕێواز فایەق-ەوە لەسەر هێرشکردنە سەریان لەلایەن پاسەوانێکی پەرلەمانەوە داوای لێبوردنی لێکرد.\nڕێواز فایەق بەڵێنیدا لێکۆڵینەوە لە ڕوداوەکە و ئەو پاسەوانەی هێرشیکردووتە سەر پەیامنێری تۆڕی میدیایی ئێستا بکرێت و سەرجەم پاسەوانانیش ئاگادار دەکەنەوە کە بەهیچ شێوەیەک ڕێگری لە ڕۆژنامەنووسان نەکرێت.\nڕۆژی چوارشەممەی ڕابردوو 6ی کانونی دووەم لەمیانەی وەرگرتنی لێدوان لە سەرۆك فراكسیۆنی یەكگرتوو لە پەرلەمانی كوردستان، لەلایەن ژمارەیەك پاسەوانەوە هێرشکرایە سەر ئەیوب عەلی وەرتی، پەیامنێری تۆڕی میدیایی ئێستا.\nدوابەدوای ڕوداوەکە سەنتەری میترۆ بۆ داکۆکیکردن لە ڕۆژنامەنووسان لە ڕاگەیەندراوێکدا داوای لە سەرۆكایەتیی پەرلەمانی كوردستان کرد دەستبەجێ لێكۆڵینەوە لەو كەسە بكەن كە لەناو حەوشەی پەرلەمان و لە بەردەم سەرۆكی لیستی یەكگرتووی ئیسلامی هێرشدەكاتەسەر ڕۆژنامەنووسێك و پێی دەڵێت، “بەشەق دەتكەمە دەرێ”.\nهەشت هۆکار وا دەکات یانەی بەرشلۆنە جامی سوپەری ئیسپانیا بەرزبکاتەوە\nنوسینگەی مەسرور بارزانی، سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان، ڕایگەیاند کە لە سبەینێوە دەست بە دابەشکردنی موچە دەکرێت. لە ڕاگەیەنراوێکدا…\nبافڵ تاڵەبانی: یەکێتی ئامادەیە کورد ماڵی خۆی ڕێکبخاتەوە لە بەغداد و یەک وتاری هەبێت\nبافڵ تاڵەبانی، ھاوسەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە دەباشان پێشوازیکرد لە ئیلبروس کوتراشیڤ، باڵیۆزی ڕووسیا لە عێراق و ئۆلیگ…


کورد و بۆقە بچوکەکەی ناو بیرەکە.. ئامادەکرن و وەرگێڕانی: ڕەوەند سەباح ئەحمەد – Dengekan\nbyDenegkan\tApril 16, 2021\tGeneral\nڕەنگە زۆربەتان ئاشنابن بە چیرۆکی بۆقە بچوکەکەی ناو بیرەکە, ئەوەی من لێرە مەبەستمە وێکچونێک لە نێوان تاکی کورد و بۆقە بچوکەکەی ناو بیرەکە بکەم. بە لای من هەندێک جار تاکی کورد لە گۆشەنیگایەکی زۆر داخراو و بچوک خوێندنەوە و تێڕوانی خۆی بۆ ئاریشە و جموجۆڵە هەنوکەییەکان دەردەبڕێت, هەر بۆیە ویستم خوێندنەوەیەکی سادە بۆ کورتیلە چیرۆکی بۆقە بچوکەکە بکەم و, دووبارە بە چیرۆکی ئەم بۆقە داماوە ئاشناتان بکەمەوە.\nتۆ وەرە بیرکەرەوە, ژیان لە بنی بنەوەی بیرێکی قوڵ ببەیتە سەر. زۆر دەمێکە وەکو بۆقە بچوکەکە ئاڵودەی دونیای تەنگەبەری خۆمان بوین, وادەزانین هەرخۆمانین, هیچ کەسێک شەریکی دونیا و خەون و خەیاڵی ئێمە نییە, ئیتر خۆمان بە پاڵەوانی ژین و ژیاری ئەو مەنجەڵە تەسکە دەزانین.\nدەگێڕنەوە دەڵێن بۆقێک هەبوو لە نێو بیرێکی قوڵی تاریک دەژیا, دیوارەکانی بیرەکە بە قەوزەی تەڕ و شێدار تەنرابون. هەرکاتێک بۆقەکە تینو دەبوو, نەختێک لە ئاوی بیرەکەی دەخواردەوە, کاتێکیش برسی دەبوو, پێشکە و مێشولەی بیرەکەی دەخوارد. بۆقی داماو هەرکاتێک ماندوو دەبوو لەسەر بەردێکی بچووکی بنی بیرەکە پاڵدەکەوت و پشوی دەدا و سەیری ئاسمانی سەرەوەی خۆی دەکرد. هەندێک جار هەورە گەڕۆکەکانی دەدیت, بەم گوزەرانەی زۆر دڵخۆش و دڵشاد بوو. بۆقی بۆقان هەر لە منداڵییەوە لەو بیرە دەژیا, هەرگیز ئاشنای جیهانی دەرەوە نەبوو, هەرکاتێک باڵندە و تەیر و تواڵە بەوێدا تێدەپەڕین و لە ڕۆخ بیرەکە لایان دەدا و وچانیان دەدا, بۆقی بچوک لاف و گەزافی لێدەدا و دەیگوت, ” ئێوە چۆنن, ئەری بۆ نایەنە خوارەوە یارم لەگەڵ بکەن, ئێرە زۆر دڵگیر و خۆشە, سەیرکەن ئاوێکی سازگاری لێیە و مێشولەیەکی بێ شوماری لێیە, وەرنە خوارەوە, شەوانە سەیری بریسکایی ئەستێرەکان دەکەم, هەندێک جار تریفەی مانگی درەوشاوەش دەبینم.”\nجارجارە چۆلەکە و پاسارییەکان دەیانگوت, ” بۆقی بچوک, دەزانی, جیهانی دەرەوە زۆر گەورەتر و جوانترە, زۆر خۆشترە لە جیهانی بنی ئەو بیرە”. کەچی بۆقی بچوک باوەڕی بەو قسانە نەبوو, دەیگوت,” درۆم لەگەڵ مەکەن, باوەڕناکەم هیچ شوێنێک لێرە خۆشتر و باشتر هەبێت.”\nهێدی هێدی تاوای لێهات هەموو چۆلەکە و باڵندەکان ڕقیان لێدەبۆوە و قسەیان لەگەڵ نەدەکرد چونکە بە خۆپەرست دایان دەنا.\nبۆقی بچۆکەڵە لەمە نەدەگەیشت بۆچی کەس نایەتە خوارەوە و ئەو دیمە جوانانەی ئێڕە ببینێ.\nڕۆژێکیان چۆلەکەیەکی ڕەنگ زەرد لە ڕۆخی بیرەکە ڕاوەستا بوو, بۆقی بچوک بەگەرمی سڵاوی لێکرد, بانگهێشتی کرد, پێی گوت, ” چۆلەکەی ڕەنگ زەرد, تکایە وەرە خوارەوە, بزانە چەند جوانە ماڵەکەم.”\nچۆلەکە بێ ئەوەی وەڵام داتەوە, لەشەقەی باڵی دا و ڕۆیشت, ڕۆژی دواتر چۆلەکەکە هاتەوە و هەمان شت ڕوویدا, ئەم جرت و فرتە تا شەش ڕۆژ درێژەی کێشا, ڕۆژی حەوتەم, لە کۆتایی دا چۆلەکەی ڕەنگ زەرد گوتی, ” بۆقی بچوک دەکرێت جیهانی دەرەوەت نیشان بدەم؟” کەچی بۆقە بچوکەکە ئەمەی ڕەت کردەوە, تاوای لێهات چۆلەکە زۆر ڕقی هەستا و توڕە بوو, فڕییە خوارەوەی بیرەکە, بۆقەکەی بڵند کرد و لەسەر پشتی خۆی دانا, لە بیرەکە چوەدەرەوە.\nلەدەرەوە, بۆقەکە ئەوەندە سەرسام بوو, لەبەرخۆیەوە دەیگوت ئەی خودایە جیهانی دەرەوە چەند گەورەیە. لەبەر ئەوەی ماوەیەکی زۆر بوو ژیانی لەبنی ئەو بیرە تاریکە بەسەر دەبرد, لەبەر تیشکی خۆر چاوەکانی پرتەپرتیان دەکرد و هەڵنەدەهاتن. دواتر هەرچۆنێک بێت چاوەکانی کردەوە, زۆر شتی جوان و سەرنجڕاکێشی بینی, لە شاخە بەرزەکان دەترسا, دەیپرسی ئەو شتە سەوز و بەرز و نزمانە چین, چۆلەکەکەش پێی پێدەکەنی و دەیگوت ئەوانە شاخ و دۆڵن, ژمارەیان نەبڕاوەیە, لەوانە هیمالایە و چیاکانی ئەڵپی سویسرا و زنجیرە چیاکانی ڕۆکیس و …هتد\nبۆقی بچوک باوەڕی نەدەکر بەو ڕێژەیە زۆرە چیای بەرز و زەبەلاح لە جیهان دا هەبن. هەرکاتێک بەسەر چیاییەکان ڕەت دەبوون, دەیپرسی ئەو دیمەنە درێژ و بریقەدار و زیوییە چی بێت, چۆلەکەکە وەڵامی دەدایەوە و دەیگوت ئەوە ڕووبارە, دواتر بۆقەکە پرسی ئەو شتە شین و قەبەیە چی بێت, چۆلەکەی گوتی ئەوە دەریایە. بۆقەکە دەیپرسی ئەو دەریا و ڕووبارانە چەند ئاویان تێدایە, ئەی چەند لە بیرەکەی من زلترن, حەتمەن لە ڕادەبەدەر ئاویان زیاتر تێدایە, بۆقی بچوک درکی بە گچکەیی بیرەکەی کرد, وتی باشە با بچینە خوارەوە, چۆلەکەی ڕەنگ زەرد بۆقەکەی لەسەر گژوگیا داگرت و بۆ خۆشی هەڵفڕی و ڕۆیشت.\nبۆقی بچوک لە خۆشیان وەک نەدی و بدی لەنێو مێرگە سەوزەکان پاز پازانێی دەکرد, گوڵی ڕەنگاو ڕەنگ و بۆنی بەرامی درەخت و گوڵەکان تەواو مەست و حەیرانی کردبوو, بێوچان دەڕۆیشت, لە نێو دارستانەکان دارودرەختی قەبارە گەورەی لێ بوو, میوەی هەمەچەشن ئێرە و ئەوێیان پڕکردبوو سێوێکی هەڵگرتەوە, لە شیرینی تامەکەی خەیاڵ بردییەوە, گۆێچکەکانی پڕ بوون لە نەغمە و ئاوازی بولبولەکان, جولەی سمۆرە کلک فشەکان و هەڵبەز و دابەزی مەیمونەکان لەم چڵ بۆ ئەو چڵ چاوەکانی نغرۆی بێ دەنگی کرد بوو, هەتا چاو حوکمی دەکرد, خێرای ئاسکە کێوییەکانی دەدیت. لە مەنگاوەکان گوڵ و گەڵای شلێر و نیلۆفەری ئاوی وەک چەتر سەمایان دەکرد.\nبەڵێ جیهانی دەرەوە زۆر گەورە و قەبەیە, بۆقەکە پڕ بەدەمی خۆی هاواری کرد و خۆی خستە ناو زەنگاوەکە, لانەیەکی لەسەر شلێرێکی گەورە بنیاتنا. ڕۆژێکیان چۆلەکەی ڕەنگ زەرد هاتەوە لای پرسی, ” جیهانی دەرەوە چۆنە؟ گەورەیە؟ جوانە؟” بۆقی بچوک سوپاسی بێ پایانی کرد و گوتی,” ئەگەر منت نەهێنابا ئێرە, هەرگیز نەمدەزانی جیهانی دەرەوەی بیرە ئاوەکە هێندە جوان و خۆشە.” بۆقی بچوک هەرگیز هەوڵی نەدا بگەڕێتەوە هەوارە کۆنەکەی جارانی.\nئێمەی کوردیش, گیرۆدەی ژوورێکی و داخراو و قوڵغەیەکی دوورە دەست و بەندکراو و نەناسراوین. وەرە با پێکەوە ڕوانینی خۆمان لەدەرەوە بڕوێنین, ئێرە هەمووشتێک نییە, ئێرە زۆر بچوکە با چیتر توڕەیی و ناکۆکییەکانمان تێدا خاونەکەینەوە. ئێمە لەو ژوورە بچوکە سێرە لەیەکتر دەگرین, لامان وایە گەر ببین بە پاڵەوانی ئەو وارە, ئیتر هەموو جیهان دەمانناسی, نەخێر ئێرە هێلکەیەکی بچوکە, دەبێت قاوغ و قەپێلکی بشکێنین, سەیرێکی دەرەوە بکەین, ئینجا قسەیەک لەسەر خۆمان بکەین.\nئەوە ئێمەین هەموو دونیا لێرە دەبینین, هەربۆیەش لەوە ناگەین بۆکەس نایێت مەرحەبایەکمان بکات, ئێمە نابێت چاوەڕوانی ئەو باڵندەبین, لەسەر پشتی خۆمان دابنێ و بە جیهان تەراتێنما بکا, دەبێت پلیکانەکان یەکە بە یەکە دروست بکەینەوە و ئاوڕێک لە هەراوهۆسەی دەرەوە بدەینەوە. بەڵێ دەبێت ئێمە چاوەکانمان بکەینەوە و هەموو جوانی و خۆشی و ناخۆشییەکان ببینین, تا ئەوەی لەدەرەوەیە نەیبینین, نازانین لە قوڵاییەکی نادیار و تاریک و بێ هەست و خوست چۆن جیهانمان دەدیت.\nPrevious ناسینی ئایدیۆلۆژیای ئیسلامی ئەنفال، بۆچی گرنگە؟.. ئاسۆکمال\nNext خوێندنەوەیەکی ڕێبوارییانە بۆ ڕۆمانی مرۆڤی هەرزان.. گۆران سەباح\nزنجیره‌یه‌ك گوتار له باره‌ی ناسنامه (2-7) … جۆدیس بتله‌ر


◄ Resultat: Found 142, page 1 of 15 Items per page: 🗐 1 🗐 5 🗐 10 🗐 25 🗐 50 🗐 100\n📝 11 چەتەی داعش لە پێشڕەوییەکانی شەڕڤاناندا کوژران 23-09-2018 Dokument\n📅 Lades Sep 23 2018 10:36PM\n👁 Denna post har tittat 4,520 gånger\nقەسەدە رایگەیاند، کە شەڕڤانانیان لە شەڕی قۆناغی کۆ [ Mer... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ H.B. 23-9-2018 22:36:46\n✌ ئازاد کاران (شەڕڤان سەردار) Martyrs\n📅 Lades Jan 6 2019 8:49PM\n👁 Denna post har tittat 1,667 gånger\nناوی ناو شۆڕش: شەڕڤان سەردار ناو و پاشناو: ئازاد [ Mer... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 94% ✍ S.E. 6-1-2019 20:49:03\n📊 ئاژانسێکی تورکی: ئەمەریکا 70 بارهەڵگر هاوکاری سەربازی ناردوە بۆ شەڕڤانان undersökningar och statistik\n📅 Lades Sep 10 2017 8:08PM\n✍ Uppdaterad av Evîn Îbrahîm Fetah\n👁 Denna post har tittat 3,509 gånger\nخەندان، خۆشناو حسێن ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەر [ Mer... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 93% ✍ H.B. 10-9-2017 20:08:49\n📷 ئامادەکردنی خواردن بۆ شەڕڤان و پێشمەرگە لەلایەن دامەزراوەی دایکی شەهیدانەوە Bild och beskrivning\n📅 Lades Nov 11 2014 9:35PM\n👁 Denna post har tittat 19,944 gånger\n... [ Mer... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 66% ✍ H.B. 11-11-2014 21:35:58\n📊 ئاماری شەڕو خۆڕاگریی شەڕڤانان لە بەرامبەر 48مین ڕۆژی هێرشەکانی تورکیادا undersökningar och statistik\n👫 Editor Namn Jiwan O Ehmed\n📅 Lades Nov 27 2019 10:45AM\n👁 Denna post har tittat 1,532 gånger\nجموجوڵەکانی سوپای تورکی داگیرکەر بە فڕۆکەی جەنگیی [ Mer... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 93% ✍ J.O.E. 27-11-2019 10:45:24\n📷 ئاڵای ژنە شەڕڤانە ئێزدییەکان لە پایتەختەکەی داعشدا دەشەکێتەوە Bild och beskrivning\n👫 Editor Namn Evîn Îbrahîm Fetah\n📅 Lades Sep 15 2017 1:49PM\n✍ Uppdaterad av Naliya Ibrahim\n👁 Denna post har tittat 3,186 gånger\nشەڕڤانانی یەکینەکانی ژنانی شنگال- یەپەژە، کە بەشدا [ Mer... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 96% ✍ E.Î.F. 15-9-2017 13:49:12\n✌ ئایا خەلیل (ئاخین شەڕڤان) Martyrs\n📅 Lades May 31 2016 10:26PM\n👁 Denna post har tittat 2,890 gånger\nناوی ڕێکخراوەیی: ئاخین شەڕڤان ناو و پاشناو: ئایا [ Mer... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 70% ✍ S.E. 31-5-2016 22:26:56\n✌ ئۆرهان کارۆ (شەڕڤان زرافک) Martyrs\n📅 Lades Jun 22 2016 5:54AM\n👁 Denna post har tittat 8,110 gånger\nناوی ڕێکخراوەیی: شەڕڤان زرافک ناو و پاشناو: ئۆرها [ Mer... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 80% ✍ S.E. 22-6-2016 5:54:20\n✌ ئیبراهیم کولیکولیمان (شەڕڤان خەلج) Martyrs\n📅 Lades Jun 15 2016 2:50PM\n👁 Denna post har tittat 2,742 gånger\nناوی ڕێکخراوەیی: شەڕڤان خەلج ناو و پاشناو: ئیبراه [ Mer... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 70% ✍ S.E. 15-6-2016 14:50:27\n✌ ئەحمەد بەرگل (ئازاد شەڕڤان) Martyrs\n📅 Lades Jun 11 2016 12:37AM\n👁 Denna post har tittat 4,502 gånger\nناوی ڕێکخراوەیی:ئازاد شەڕڤان ناو و پاشناو: ئەحمەد [ Mer... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 80% ✍ S.E. 11-6-2016 0:37:32\n| Sida generation tid : 4,243 sekund(er)!


لیۆ مێسی، سەڵاح و كاڤانی، شەڕ بۆ بردنەوەی پێڵاوی زێڕین\nمێسی، سەڵاح، هاری كین، ئیموبیلە و كاڤانی ڕكەبەرییەكی سەیر بۆ بردنەوەی پێڵاوی زێریان دەست پێ كردووە، بەڵام ڕۆناڵدۆش لەبیر ناكرێ.\nبە پێچەوانەی ساڵانی ڕابردوو، ڕكەبەری بۆ بردنەوەی پێڵاوی زێڕین هەوڵێكی زۆری بۆ دەدرێت و لیونێل مێسی، محەمەد سەڵاح، هەری كین، ئیموبیلە و كاڤانی كە پێنج گۆڵكاری چوار خولی بەناوبانگی ئەوروپان (سەڵاح و هەری كین هاوبەش لە پریمەر لیگ)، بە شێوەیەكی سەیر هەر كامەیان 24 گۆڵی تۆماری كردووە.\nلیونێل مێسی – بارسێلۆنا، 24 – 48 خاڵ\nئەستێرەی ئەرژەنتینی بارسێلۆنا لەم وەرزەدا ئاستێكی باشی پێشكەش كردووە و هەر لە سەرەتاوە چاوەڕوانی ئەوەی لێ دەكرا ئەمساڵ براوەی تۆپی زێڕین بێت.\nمێسی لە سەرەتای وەرزەوە بە تۆماركردنی گۆڵەكانی سەرووی ڕیزبەندی بەدەستوە گرت و خۆی لە ڕكابەرەكانی جیاكردەوە، بەڵام لەو چەند حەوتووی ڕابردوودا لوییس سورێز و تەنانەت كریستیانۆ ڕۆناڵدۆشی لێ نزیك بووەتەوە، بەڵام بە جیاوازی سێ گۆڵلەگەڵ سوارێز، ژمارە دەیەكەی بارسێلۆنا بەختێكی زۆری بۆ بردنەوەی تۆپی زێڕین هەیە.\nمێسی ئەگەر ئەمساڵیش بتوانێ پێڵاوی زێڕ بباتەوە، بە پێنج بردنەوەی لە مێژووی تۆپی پێدا دەبێتە باشترین و ژمارە پێوانەیی تۆمار دەكات.\nمحەمەد سەڵاح – لیڤەرپول، 24 گۆڵ ـ 48 خاڵ\nڕەنگە پێش دەسپێكی وەرز كەس بڕوای بەوە نەبوایە ئەستێرەی میسری و پێشووی یانەی ڕۆما بەرۆكی گۆڵكارە ئاستبەرزەكانی جیهان بگرێت، بە هاندەرانی لیڤەرپولیشەوە.\nسەڵاح ئێستە 24 گۆڵی تۆمار كردووە و لەگەڵ هەری كین سەرووی ڕێزبەندی گرتووە و سەبارەت بە پێكانەكەی هەری كینەوە بەختی بردنەوەی گۆڵكاری پریمەر لیگی هەیە.\nئەگەرچی سەڵاح لەم حەوتوویەدا بەرانبەر بە مانچستەر یونایتد ئاستێكی باشی پێكەش نەكرد و نەیتوانی گۆڵ لێ بدات، بەڵام ئاماری گۆڵەكانی بەرانبەر بە یانە بەهێزەكان بەرچاو بووە و یەك لەو هۆكارانەیە ئێستە سەرووی ڕێزبەندی گۆڵكارانی خولی تۆپی پێی ئینگلتەرای گرتووە.\nهاری كین – تۆتنهام، 24 گۆڵ – 48 خاڵ\nباشترین گۆڵكاری جیهان لە ساڵی 2017، لە ساڵی 2018ش ئاستێكی باشی پێشكەش كردووە. هەری كین لەگەڵ محەمەد سەڵاح توانیویانە هەر كامەیان 24 گۆڵ لێ بدەن.\nبەڵام خراپترین ڕووداو بۆ گۆڵكارە 24 ساڵانەكەی تۆتنهام، پێكانە ناوختەكەی بوو كە بەرانبەر بە یانەی پۆرتموس تووشی بوو و ئەگەر هەیە بۆ چەند حەوتوویەك لە یاریگاكان دوور بكەوێتەوە.\nئەگەر جمگەی پێی هەری كین شكابێ، ئەگەری هەیە جامی جیهانی و تۆپی زێڕین لەدەست بدات، هەر بۆیە هاندەرانی تۆتنهایم و هەڵبژاردەی ئینگلتەرا دەستەودوعا بۆی دەپاڕێنەوە هەرچی زووترە لە پێكانەكەی چاك بێتەوە.\nئەدینسۆن كاڤانی – پاریس سان جێرمان، 24 گۆڵ – 48 خاڵ\nكاڤانی لەو وەرزەدا توانیویەتی بە ئاستبەرزییەوە جێگەی زڵاتان بگرێتەوە و هەروەها بزووێنەری گۆڵەكانی یانكەشی بێت.\nئێستە كاڤانی بە تەنیا سەرووی ڕیزبەندی گرتووە وهەر لە ئێستەوە دەبێ بڵێین گۆڵكاری خولی تۆپی پێی فەڕەنسایە. جیاوازی ئاستی پاریسییەكان لەگەڵ یانەكانی دیكەی فەڕەنسا ئەو هەلەی بۆ ڕەخساندووە و ئەویش بە باشترین شێوە هەلەكەی قۆستۆتەوە.\nچیرۆ ئیموبیلە – لازیۆ، 24 گۆڵ – 48 خاڵ\nئەگەر ئیموبیلە درەوشانەوەی خۆی لە هەڵبژاردەی ئیتاڵیاش دووپات كردبایەوە، خۆی و یاریزانەكانی هەڵبژاردەی ئیتاڵیا ناچار نەدەبوون لە تەلەفزیۆنەوە سەیری یارییەكانی جامی جیهانی ڕووسیا بكەن.\nدرەوشانەوەی ئەو یاریزانە لەو وەرزەدا، هۆكاری سەرەكی سەركەوتنی یانەكەیەتی بۆ دەستەبەركردنی پشكەی خولی یانە پاڵەوانەكان و بۆ ئەم مەبەستەش پێویستە سەیری گۆڵە جوانەكەی بكەین كە لە خولەكی 93 بەرانبەر بە كالیاری كردی.\nئێستە جیاوازی گۆڵەكانی ئیموبیلە لەگەڵ كەسی دووەم 6 گۆڵە و دەكرێ هەر لە ئێستاوە بڵێین گۆڵكاری خولی تۆپی پێی ئیتاڵیایە و پێڵاوی زێڕینی خولی ئیتاڵیای لێ جوانە.\nڕابێرت لواندۆفسكی، ئەستێرەی پۆلۆنی بایرن میونشن بە لێدانی 23 گۆڵ و درەوشانەوەی لەو چەند یارییەی دواییدا، 46 خاڵی هەیە و ئەویش هەڕەشەیە بۆ ئەو گۆڵكارانەی كە تەنیا بە گۆڵێك لە پێش ئەون.\nیوتاس هێرشبەری بێنفیكا بە 45 خاڵ سێرەی لە تۆپی زێڕین گرتووە و ئەویش دەتوانێ بە دیاری پێڵاوەكە بۆ سورپۆشەكانی پورتوگال بباتەوە.\nئەستێرەكانی وەكوو ئەگیەرۆ و لوییس سوارێز بە 42 خاڵ، ئیكاردی و مەرتنس بە 38 خاڵ هەڵبژاردەی باشن بۆ بردنەوەی پێڵاوی زێڕین، بە تایبەت سوارێز كە بۆ بردنەوەی ئەو ناسناوە هەڕەشە لە لیۆ مێسیش دەكات.\nبەڵام ڕۆناڵدۆ، ڕابردووی تۆپی ئەو یارزانە ئەوەمان بیر دێنێتەوە بەردەوام بژاردەی بردنەوەی خەڵاتەكان بووە. ئەستێرەی پورتوگالی یانەی ریاڵ مەردید بە تۆماركردنی 18 گۆڵ، 36 خاڵی هەیە و ناكرێ بیر لە ئاستبەرزی ئەو یاریزانەش لە تۆماركردنی گۆڵەكانیدا نەكەینەوە.


دووەم كاروانی ڤاكسینی كۆرۆنا گەیشتە عیراق - تۆڕی میدیایی خەڵک\nعیراق كاروانێكی تری ڤاكسینی كۆرۆنای لەچوارچێوەی سیستمی نێودەوڵەتی كۆڤاكس بەدەست گەیشت.\nنووسینگەی هەرێمایەتی ڕێكخراوی تەندروستی جیهانی لەڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بڵاویكردەوە: عیراق یەكەم كاروانی ڤاكسینی كۆرۆنای لەڕێگەی دەستپێشخەری نێودەوڵەتی كۆفاكس بەدەست گەیشت كەپێكهاتووە لە 336 هەزار ڤاكسینی ئەسترازینكا.\nنووسینگەی هەرێمایەتی ڕێكخراوی تەندروستی جیهانی لەڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست ئاماژەی بەوەكردووە: دەستپێشخەری نێودەوڵەتی كۆڤاكس بەنیازە كاروانێكی تری ڤاكسینی كۆرۆنا بگەیەنێتە عیراق لەچەند هەفتەی داهاتوودا كە پێكهاتووە لەیەك ملیۆن و سەد هەزار ڤاكسین.\nئاماژەی بەوەشكردووە: ڕەوانەكردنی كاروانی تریش بۆ عیراق بەردەوام دەبێت لەپێناو پێدانی ڤاكسین بە 20%ی دانیشتووانی ئەو وڵاتە پێش كۆتایی ئەمساڵ.\nخەڵك بەشێك لە هونەرمەندان لە پارێزگای هەولێر لە یەكێك لە بنكەكانی وەرگرتنی ڤاكسین خۆیان دەكوتن و بەڕێوەبەری گشتی تەندروستی پارێزگاكەش دەڵێت تا…\n03 شوبات 2021 9.49 pm\nوەزیری تەندروستی بەریتانیا دەڵێت، سەبارەت بە ڤاكسین و نەوە نوێیەكەی كۆرۆنا دەدوێت.


خۆفریودان - قەڵەم\nمرۆڤەکانیش، چ ئەوانەی لە دەرەوەی حیزبەکە بوون و چ ئەوانەی لە ناوەوە بوون، باوەڕیان بەم چیرۆکە دەکرد، تەنیا لەبەر ئەوەی زۆرینە کەسەکەیان نەدەناسی و هاوڕێیانیشی لەم پیاهەڵگوتنەدا خۆیان دەدیتەوە! ئەوان لەم پیاهەڵگوتنەدا، ئیستا و داهاتووی خۆشیان دەبینییەوە.\nبەڵام هەموو ئەوانەی لە نزیکەوە کەسەکان دەناسن، دەزانن وەها نیە و نەبووە. هیچ مرۆڤێکی ئەوەندە کامڵ لە دونیادا بوونی نیە، بەوانەیشەوە وا خەونی گەورە دەبینن.\nرەنگە یەکێک لە هۆکارەکانی شکست ئەمە بێت. پیاهەڵگوتنەکان، لە راستی دوورمان دەخەنەوە و وێنایەکی ناڕاستمان لە ئاست رووداوەکان پێشكەش دەکەن.\n٨ دێسێمبری ٢٠٢١\nتاریخ ایجاد در 17 آذر 1400\nمطالعه بیشتر: تۆم ئەم بەرەبەیانییەناسی...


یۆنان 96 کۆچبەری ناو یەختە نقومبووەکەى لە دەریای ئیجە ڕزگارکرد - The Migrant Project\nڕۆژی 26ی ئابی 2020، هێزە دەریاییەکانی یۆنان 96 کۆچبەریان ڕزگارکرد دوای ئەوەى یەختەکەیان لە ڕۆژئاوای دورگەى هاڵکی لە دەریای ئیجە نقوم بوو.\nژمارەى ڕاستەقینەی کۆچبەرانی ناو یەختەکە نەزانراوە، بەڵام بەپێی هەواڵی ئاژانسی یورۆنیوز، زۆربەى ئەو کۆچبەرانە کە ژن و منداڵیشیان تێدایە جاکەتی سەلامەتییان نەپۆشیبوو.\nزۆربەى ڕزگارکراوەکان ڕەوانەى ناوچەى ڕۆدیس کران لە یۆنان، تەنها 19 کەسیان نەبێت کە لەلایەن کەشتییەکانی هێزی دەریایی تورکیاوە ڕزگارکرابوون. هاوکات سێ لە ڕزگارکراوەکان دەستگیرکران بە تۆمەتی ئەوەى قاچاخچی بوون.\nچوار بەلەمی هێزی دەریایی، بەلەمێکی فریاگوزاری و کەشتییەکی هێزی دەریایی و پێنج کەشتی بچوک و دوو هێلیکۆپتەر لە ئۆپراسیۆنەکەدا بەشدارن کە هێشتاش بەردەوامە، ئەوەش بەپێی لێدوانی وەزارەتی دەریایی یۆنان.\nپڕۆژەى کۆچبەر _ 29/8/2020\nخاوەنی وێنە: ئێمیلیا کاتسۆولی\nناونیشانی وێنە: جاکەتێکی سەلامەتی کە ئاوی دەریا فڕێی داوەتە کەنارئاوەکانی یۆنان


ئاشتی پارێزانی یو ئێن لە ناوچەی ئابیی\n12 کەسی سیڤیل کوژراون لە ناوچەیەکی سنوریی مشتومڕ لەسەری نێوان سودان و سودانی باشوردا و کاربەدەستانی حکومەتی خۆجێیش بە کارێکی کۆمەڵکوژی ناودێری دەکەن و دەشڵێن شوانکارە کۆچەرییەکان کردویانە.\nئەو کوشتارە زوویەکی ڕۆژی یەکشەممە ڕوویداوە لە گوندێکی نزیک شارۆچکەی ئابیی. ئەو ناوچەیە کە دەوڵەمەندە بە نەوت و شوێنێکی مشتومڕ لەسەرە و لەوەتای ساڵی 2011وە کە سودانی باشور سەربەخۆیی بەدەستهێناوە لەژێر سەرپەرشتی نەتەوە یەکگرتووەکاندایە و دەیپارێزێت.\nکۆن مانیەت مەتیۆک، جێگری بەڕێوبەری ناوچەی ئابیی دەڵێت شوانکارە کۆچەرییەکانی سودان بەر لە بەرەبەیان پەلاماری گوندی دۆنگوبیان داوە و دەشڵێت "لە سێ لاوە پەلاماری ئەو ناوچەیەیان داوە و 12 کەس لە ئاکامی ئەو پەلامارە کوژراون و 7 کەسیش گەیەندراونەتە نەخۆشخانە بەهۆی سەختی برینەکانیانەوە."\nکۆن مانیەت دەڵێت "بەڕێوبەرایەتی ئابیی و تەواوی دانیشتوانی ناوچەکەش بە بەهێزترین شێواز ناڕەزایی دەردەبڕن بەرامبەر بەو هێرشە دڕندانە خوێناویە ترسنۆکانەی خەڵکی بێتاوان دەکوژن." هەروەها دەشڵێت هێرشبەرەکان هەر ئەوانەن کە لەلایەن نەتەوە یەکگرتووەکانەوە بە گومانبار دادەنرێن لەو هێرشەی ڕۆژی هەینی کردبوویان و پیاوێکی بە تەمەنی تیادا کوژرا و کەسێکیش برینداربوو.\nئاژانسی دەنگوباسی فرانس پرێس دەڵێت پەیوەندی کراوە بە دەسەڵاتدارانی سودانەوە، بەڵام هێشتا وەڵامی ئەو پەیوەندیانەیان نەداوەتەوە.\nوتەبێژێکی هێزی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لە ناوچەی ئابیی دەڵێت لەو هێرشەدا 11 کەس کوژراون و لێکۆڵینەوەیەکی فەرمیش دەستیپێکردووە.\nدانێل ئادیکارا دەڵێت "بێگومان هێزەکانمان دەستبەجێ پاش بیستنی هەواڵەکە چوونەتە شوێنی ڕووداوەکە و بەڵام بەداخەوە، هێرشبەرەکان دەستبەجێ شوێنەکەیان جێهێشتبوو و هێشتاش کەس لەسەر ئەو ڕووداوە دەستگیر نەکراوە."\nلەم مانگەدا، ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان بڕیارێکی پەسەند کرد بۆ درێژکردنەوەی ماوەی مانەوەی هێزە ئاشتی پارێزەکانی یو ئێن تا ڕۆژی 15ی مانگی یازدە، ئەم بڕیارەش پاش شکستی سودان و سودانی باشور بوو لەوەی بگەنە ڕێککەوتن لەسەر ئەو ناوچە مشتومڕ لەسەرە.


زەبوورەکان 91 – Kurdi Sorani Standard (KSS) | Biblica\nزەبوورەکان 91 – Kurdi Sorani Standard (KSS)\nSelect chapter 91\n1ئەوەی لە پەناگای هەرەبەرز دادەنیشێت،\nئەوەی لە سێبەری خودای هەرە بەتوانا دەمێنێتەوە،\n2بە یەزدان دەڵێ: «تۆ پەناگامی، قەڵامی،\nخودای منی، پشتت پێ دەبەستم.»\n3بێگومان لە تۆڕی ڕاوچی دەربازت دەکات،\nلە دەرد و بەڵای کوشندە.\n4بە باڵی خۆی داتدەپۆشێت،\nلەژێر باڵەکانی پەنا دەگریت و\nدڵسۆزییەکەی قەڵغان و شوورایە.\n5نە لە تۆقینی شەو دەترسیت و\nنە لەو تیرەی بە ڕۆژ دەهاوێژرێت،\n6نە لەو دەردەی کە لە تاریکی دێت،\nنە لەو ئافاتەی بە ڕۆژی نیوەڕۆ زیان دەبەخشێت.\n7هەزار کەس لەتەنیشتت بەردەبنەوە،\nدە هەزار لەلای دەستی ڕاستت،\nبەڵام لە تۆ نزیک ناکەوێتەوە.\n8بەڵکو تەنها بە چاوی خۆت سەیر دەکەیت و\nسزای بەدکاران دەبینیت.\n9ئەگەر یەزدانت کرد بە پەناگات،\nهەرەبەرزت کرد بە لانەی خۆت،\n10هیچ خراپەت بەسەرنایەت و\nهیچ بەڵایەک لە ماڵت نزیک ناکەوێتەوە.\n11لەبەر ئەوەی سەبارەت بە تۆ فەرمان بە فریشتەکانی دەدات،\nبۆ ئەوەی لە هەموو هەنگاوێکت بتپارێزن،\n12لەسەر دەستیان هەڵتدەگرن،\nتاکو پێت بەر بەردێک نەکەوێت.\n13پێ بە شێر و ماری کۆبرادا دەنێیت،\nبەچکە شێر و ئەژدیها پێشێل دەکەیت.\n14یەزدان دەفەرموێت: «لەبەر ئەوەی دڵی بە منەوە بەندە، ڕزگاری دەکەم،\nدەیپارێزم، چونکە من دەناسێت91:14 بە واتای ناسینی خودا و کەسایەتییەکەی..\n15نزام بۆ دەکات، وەڵامی دەدەمەوە،\nلە تەنگانە لەگەڵیدام،\nدەربازی دەکەم و ڕێزداری دەکەم.\n16بە ڕۆژگاری درێژ تێری دەکەم،\nڕزگاریی خۆمی نیشان دەدەم.»\nKSS : زەبوورەکان 91


ئەمین ڕیاحی: بڵاوکردنەوەی هەواڵەکانی ڕاست و باوەڕ پێکراو یەکێک لە گرینگترین خزمەتەکانە کە ئاژانسی مافی مرۆڤی دەتوانێت ئەنجامی بدات\n٢٤ ئوت ٢٠١٩ - ٠٢ خەرمانان ١٣٩٨ - ٠١:١١ تاران\n١٣٩٦/١١/٢٠ - ٠٩-٠٢-٢٠١٨ - ١٠:٣٢ تاران ٥٤٦ قه‌باره‌ی فۆنت:\nڕێکخراوی یەکیەتی بۆ ئێران، ڕێکخراوێکی نادەوڵەتییە کە بۆ پەرەپێدانی ئازادییە مەدەنییەکان لە ئێران چالاکی دەکات، ئەتڵەسی زیندانیانی ئێران یەکێکە له لقەکانی ئەو ڕێکخراوەیە کە لە ماوەی ساڵی ڕابردوودا بە بەدواداچوون لە سەر بارودۆخی زیندانەکانی ئێران و هەڵسوکەوتی دەزگای ئەمنییەتی قەزایی کردووە و هەروەها زوومی کردووتە سەر زیندانیانی سیاسی و عەقیدەتی لە ئێران.\nئاژانسی کوردپا وتووێژێکی لەگەڵ ئەمین ڕیاحی یەکێک لە لێکۆڵەرانی ئەتڵەس کردووە کە بەم چەشنەیە:\nئاژانسی کوردپا: ئەتڵەسی زیندانەکانی ئێران لە لایەن کام ڕێکخراو دامەزراوە و لە ساڵی چەند دەستی بە چالاکی کردووە؟\nڕێکخراوی یەکیەتی بۆ ئێران لە ساڵی ٩١ی هەتاوی ئەتڵەسی زیندانەکانی ئێران بڵاو دەکاتەوە، هەڵبەت کاری ئەتڵەس لە ماوەیەکی زووەوە دەستی پێکردووە. کۆکردنەوەی زانیارییە سەرەتاییەکان، گەڵاڵەی چوارچێوەدار و تۆمار کردن و بڵاوکردنەوەی و لە کۆتاییدا دیزانینی ماڵپەڕەکە پێش لە ساڵی ٩١ بووە. بەڵام ئەتڵەسی ئێستا درێژەی تڵەسی پێشووە و لە چوارچێوەیەکی نوێدا و سەرەتای ساڵی ٩٥ بڵاو کراوەتەوە.\nئاژانسی کوردپا: ئامانجتان لە داەمەزرانی ئەتڵەسی زیندانەکان چ بووە؟\nوەکوو نموونە ئێوە دەتوانن ئەو پرسیارە بورژێن کە ئایا گۆڕانکارییەکانی کوردستانی عێراق لە سەر هەڵسووکەوتی دەزگای ئەمنییەتی ـ قەزایی حکوومەتی ئێران لە ناوچە کوردنشینەکان کاریگەری دەبێت یا نە. پاشان ژمارەی زیندانییان، ماوەی دەستبەسەر کرانیان و ژمارەی تاوانەکانی قەزایی لە ماوەی جۆراوجۆر لەگەڵ یەکدی بەراوارد بکەی. یا ئەوەی کە کاریگەری کەمپینی مافی مرۆیی جۆراوجۆر لەگەڵ دابەزین یا چوونە سەرەوەی ژمارەی چالاکانی زیندانیی مافی ژنان و یان ڕۆژنامەنووسان کە لە زیندان بە سەردەبەن.\nسەرەڕای ئەوە، ئەتڵەس دەیهەوێت بە ڕووماڵکردنی هەواڵی تەواوی زیندانیانی سیاسی و عەقیدەتی، جیاواز لە کەیفیەتی خزمەتی میدیایی کە لە ماوەیەکی درێژدا بووەتە هۆی نابەرابەری، سەرنجی ڕێکخراوەکانی مافی مرۆڤ و بیروڕای گشتی لە سەر زیندانیانی جۆراجۆر بۆ لای خۆی ڕابکێشێت.\nئاژانسی کوردپا: لە ئەتڵەسی زیندانیانی ئێران، بۆ تۆمارکردنی ناوی زیندانیان پشت بە چ بەڵگەگەلێک دەبەستن؟\nئەتڵەس بەشێکی گەورەی زانیارییەکانی خۆی لە میدیا و ڕێکخراوە مافی مرۆییەکان وەردەگریت. ئێمە بە پەیوەندیی بەردەوام لەگەڵ ئەو گرووپانەی کە بە سەرچاوەی باوەڕپێکراوی دەزانین، بە ناردنی پرسیارەکانمان، ئەو زانیارییانەی کە دەمانهەوێت، کۆ دەکەینەوە. هەڵبەتە سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان ڕێژەیە؛ بەو واتایە کە زانیاریی هەر ڕاگەیاندنێک بە نیسبەت پارێزگا، شار یان زیندانییەکی تایبەتی باوەڕ پێکراو دەزانین. هێندێک جار دەکرێت لە سەر بنەمای ڕێککەوتنامەکانی ئەتڵەس تەنیا بەشێک لە زانیاریی هەواڵێک کە لە لای ئێمە دروست بێت، پشتی پێبەستین.\nلە تەنیشت ئەم ئەتڵەسە بە شێوەی ڕاستەخۆ لەگەڵ شایەتحاڵەکان و سەرچاوە ئاگادارەکان لە ناوخۆ و دەرەوەی وڵات پەیوەندیی دەگرین. بە تایبەت لەو ناوچانەی کە گرووپەکانی دیکە چالاکیی لاوازیان هەیە، لێکۆڵەرانی ئەتڵەس هەوڵی ئەوە دەدەن کە خۆیان پەیوەندیی ڕاستەخۆ بگرن یان دابمەرزێنن.\nئاژانسی کوردپا: لە ئەتڵەسی زیندانەکانی ئێران، زیندانیانی نەتەوەکانی ئێران بە تایبەتی زیندانیانی کورد چ پێگەیەکیان هەیە؟\nبەکابەرانی ئەتڵەس ئەو ئیمکانەیان هەیە کە زانیاریی زیندانیان لە سەر بنەمای مەزهەب، جینسیەت، ئتنیک و هەتا دوایی پۆلین بەندی بکەن. وەکوو نموونە لە بەشی لێکۆڵینەوەی پێشکەوتووی ماڵپەرەکەماندا دەتوانین نیسبەتی زیندانیانی سیاسی کورد لە کۆی زیندانیانی سیاسی بە نیسبەت حەشیمەتی هاووڵاتییانی کورد بەراورد بکەین. یان ئیمکانی هەیە کە ژمارەی بڕینەوەی حوکمی ئێعدامی زیندانیانی سیاسی لە دادگای سنە لەگەڵ شاری مەشهەد بەراورد بکەن و لەگەڵ بەراوردی ڕێژەی حەشیمەتی ئەو دوو شارە پێوەرەکانی خۆتان هەڵسەنگێنن. شرۆڤە کردنی بەڵگەکانی ئەتڵەس کە دەبێت خوێنەرانی ئەتڵەس بۆ هەڵسەنگاندنی ڕاست و دروستی گریمانەکان خۆیان ئەنجامی بدەن و ئەوش ئیتنیکەکانیش لە خۆ دەگرێت.\nئاژانسی کوردپا: ئەتڵيس ناوی چ کەس یان کەسانێک وەکوو زیندانی سیاسی تۆمار دەکات؟\nئەتڵەس ناوی کەسێک کە بۆ چالاکی سیاسی یان بوونی هەر بیروباوەڕێکی تایبەت دەستبەسەرکراوە، وەکوو زیندانی سیاسی تۆمار دەکات. هەڵبەت پێکهاتەی ئەتڵەسی ئێمە بە فورمێکی تایبەت پابەند دەکات. وەکوو نموونە ئێمە لە ماوەی دوو حەوتووی ڕابردوودا لانیکەم زەمەنێک بۆ تۆمارکردنی دەستبەسەرێک لە بەرچاو دەگرین، چوونکە هەڵسەنگاندنی باوەڕی دەستبەسەرکراوەکان کورتر لەوەیە کە لەگەڵ سەرتاسەری بەراوردی بکەین و ئەوەش کاڕێکی مەحاڵە.\nئاژانسی کوردپا: هەتا ئێستا ئێوە لە بواری زیندانیانی ئێران، چەند ئەتڵەستان بە شێوە "دیجیتال"ی بڵاو کردووتەوە؟\nهەر وەکوو گوتم ئەتڵەسی ئێستا لە سەرەتای ساڵی ٩٥ بڵاو کراوەتەوە. ئەم ئەتڵەسە شکڵی پەرەگرتووی ئەتڵەسی پێشووە. بەڵام کاری یەکیەتیی ئێران لە بواری زیندانیان و مافی ئەوان بە ئەتڵەس بەرتەسک ناکرێتەوە. کەمپینی مافی زیندانی کە بوو به هۆی بڵاوکردنەوەی " ڕاپۆرتی بارودۆخی ژیانی ئەوان لە زیندانەکانی ئێران" لە هەوڵەکانی ساڵی ڕابردووی ئەم ڕێکخراوە بووە.\nئێوە بۆ درێژەدان بە کاری خۆتان و هاوکاری لەگەڵ ڕاگەیەندنەکانی مافی مرۆڤ و رێکخراوەکانی مافی مرۆیی چ پێشنیارێکتان هەیە؟\nیەکەم ئەوەیکە پێم وایە بڵاوکردنەوەی هەواڵی ڕاست، یەکێک لە گرینگترین خزمەتەکانە کە ئاژانسی مافی مرۆڤی دەتوانێت ئەنجامی بدات. بە بڕوای ئێمە هەر جۆرە هەوڵێکی زیادەڕەوی لە کاتی داڕشتنی هەواڵ لە کۆتاییدا کارێکە کە خزمەت بە دەزگای سەرکوتکەر دەکات. ئەگەر میدیایەکی مافی مرۆیی لە قۆناغی یەکەم بە سەرکەوتووی تێپەڕێت، دەبێت بتوانێت لە ئەدەبیاتی "حقووقی" قەبووڵ کراو کەڵک وەربگرێت. باشتر ئەوەیە گرووپە مافی مرۆییەکان یاسا پەیوەندییدارەکان، بە تایبەتی ئاییننامەی ڕێکخراوی زیندانەکان و بەندەکانی تایبەت لە یاسای سزای ئیسلامیی بە باشی بناسن و زانیارییە وەدەستخراوەکان لە سەر بنەمای ئەو ئایینامانە هەڵسەنگێنن. دوور لە قارەمانسازی یان قوربانیسازی. شتێکی دیکە هەیە کە سەرنجی منی بۆ خۆی ڕاکێشاوە. ئەوەیە بە بڕوای ئێمە، ئەمڕۆ لە ئێران کەمتر کەسێک پەیدا دەبێت نەزانێ چالاکیی شوێندانەر لە دژایەتی سیاسەتەکانی حکوومەتی ئێران دەتوانێت بە دەستبەسەر و زیندانیکردن کۆتایی پێی بێت. کاتێک کەسێک بڕیار دەدات دەست بە چالاکی سیاسی لەگەڵ بیرۆکەکانی خۆی بکات، کەس مافی ئەوەی نییە لەو وێنایەکی قوربانی بێ‌ئاگا دروست بکات. ئەو بڕیاری خۆی داوە و دەزانێ چ ئاستەنگەلێک دێتە پێش لە سەر ڕیگاکەی.


هۆکار و چارەسەرەکانی نینۆکی لاواز\nTuesday, 01.18.2022, 08:31 AM (GMT+2)\nمەیک ئەپ » دەست و نینۆک\n(2596 بینراوە) | Thursday, 05.25.2017, 08:00 AM |\nڕەنگ و ڕووی نینۆکەکان زۆربەی جار ئاماژە بە تەندروستی خاوەنەکەی ئەکەن، نینۆکی تەندروست ئەبێت ئەو بەشەی بە گۆشتەکەوە نوساوە ( Nail platte) ڕەنگەکەی پەمەیی بێت وە ئەو بەشەی کە لە گۆشتەکە دەرچووە (Free edge) ڕەنگەکەی سپی بێت. هەروەها ساف بێت و درزی نەبردبێت.\nنینۆک لە سێ چین پێک هاتووە، چینی سەرەوەی ئەکرێت زبر ببێت و توێژ هەڵبدات یان درز ببات بەهۆی لاوازی نینۆکەکەوە، چەند هۆکارێک هەیە لە پشت ئەم لاواز بوونەی نینۆک هەندێکیان ناوەکین وە هەندێکیان دەرەکین، گرنگترینیان ئەمانەی لای خوارەوەن:\n١-ئەکرێت هۆکارەکە نەخۆشی بێت بۆ نمونە فشەڵی ئێسکەکان، غودەی دەرەقی، شێرپەنجە. بەڵام ئەمانە تەنها هۆکار نین بەڵکو ئەشێت خراپی سوڕی خوێن و کێشەی گورچیلە و نەخۆشی شەکرەیش هۆکار بن بۆ لاوازی نینۆکەکان.\n٢-کەمی ڤیتامین A, B2, B3, B5, B8, D ، بە هەمانشێوە کەمی کانزاکانی وەک ئاسن و کالسیۆم و زینک هەروەها کەمی پرۆتین (ترشی ئەمینی Cysteine ) لە لەشدا ئەبێتە هۆی لاواز بوونی نینۆک.\n٣-دڵە ڕاوکێ و کەم خەوی.\n١- ئاو بە گەورەترین دوژمنی نینۆک دائەنرێت، بەردەوام تەڕکردن و ووشکبوونەوەی نیۆک هۆکارێکی سەرەکیە بۆ لاوازکردنی نینۆک و درزبردن و توێژ هەڵدانی. هەروەها ماددە پاککەرەوەکانی وەک شامپۆی قاپ شتن و جل شتن، بەنزینی جل شتن، ترپەتینە...هتد .\n٢- بەکارهێنانی ئەسیتۆن بۆ لێکردنەوەی بۆیە. هەروەها بەکارهێنانی نینۆک بڕ کاریگەری خراپی لەسەر نینۆکەکان هەیەو ئەبێتە هۆی درز بردنیان.\n١- پێویستە خواردنی تەندروست و جۆراو جۆر بخۆیت، لە گرنگترین ئەو خواردنانە هێلکە، ماسی ، جگەر، گۆشت، شیر، چەرەس و سەوزە و میوە.\n٢- بەکارهێنانی دەستکێش لە کاتی ئەنجامدانی ئەو ئیشانەی کە ئاو و ماددە پاکەرەوەکانی تێدا بەکاریەت یان هەر ئیشێکی تر کە پەستان بخاتە سەر نینۆکەکانت . هەروەها دوورکەوتنەوە لەو خوەی کە نینۆکەکانت وەک کەلو پەلی ئیش بەکاربهێنیت بۆ نمونە بۆ قوتوو هەڵپچرین.\n٣-دوور کەوتنەوە لە بەکارهێنانی ئەو بۆیە لێکەرەوانەی کە ئەسیتۆن لە پێکهاتەکانیاندا هەیە.\n٤- بەکارهاینانی بڕبەن لە جیاتی نینۆک بڕ بۆ کورتکردنەوە و ڕێک کردنی نینۆک.\n٥- نینۆکی زۆر درێژ هۆکارە بۆ شکانی خێرای نینۆک. هەروەها هەرگیز مەهێڵە لە یەک هەفتە زیاتر بۆیەی نینۆک بە نینۆکتەوە بمێنێتەوە ئەگەر نا ئەبێتە هۆی گۆرانی ڕەنگی نینۆکەکەت.\n٦-شەوانە چەورکردنی نینۆکەکانت بە کرێمی دەست هەروەها چەورکردنی گۆشتی قەراغی نینۆکەکانت (cuticle) زەیتی ڕووەکی یان فازەلین.\n٧- دوور بکەوەرەوە لە دانانی نینۆکی دەستکرد، ڕاستە ئەم نینۆکانە جوان و سەرنج ڕاکێشن بەڵام ئەبنە هۆی لاواز کردن و هەستیار بوونی نینۆکە سروستیەکانی خۆت.\n٨- بەکارهێنانی بەهێزکەری نینۆک و خواردنی ڤیتامین و کانزاکان بە شێوەی حەب، گرنگترینیان ڤیتامین B8 (بیۆتین) و ترشی ئەمینی Cysteine.\nچاوەڕێ مەکە بەخواردنی ئەم ڤیتامینانە دەست بەجێ نینۆکەکانت بەهێز و تەندروست ببن بەڵکو ماوەی ٦-٩ مانگ ئەخایەنێت.


دکتۆر کەمال میراودەلی ؛ کام جیابوونەوە ، چۆن ؟ – WTARIKURD\nدکتۆر کەمال میراودەلی ؛ کام جیابوونەوە ، چۆن ؟\nئەم قسە سەخیف و بی بنەمایانە تا کەی؟\nگەر کەسێک نەبێت قونت لە داعش بپارێزێت و خۆشت هیچت نەبیت بە چی جیا دەبیتەوە؟\nبۆ جیا دەبیتەوە کە لە عێراق بە دەستوور خاوەنی ولات و داهاتی ؟\nبە تەمای تورک و ئەردۆگان و داعش وەک بارزانی هەر پێش دوو حەفتە فشەی دەکرد تا نێچیروان هەمووی بە شوودان و شەرەفی کوردی بردو هەموو کوردستانی خستۆتە گەوەرترین خەتەرەوە ،؟ نە ئێوە نە گۆران ، پیاوتان تێدا نییە فزە بکات ؟\nیان ئێوە باکتان نییە کە ١٠٠٠٠ کوردی کۆپانی ئاوارەیەو کۆپانی لە خەتەری کەوتن دایە دوای ئەو قامیشلی و کەرکوک و هەولیرو ؟\nتۆ گوایە لە ئەوروپا و خوێندووتەو زیرەکترین فشەدیپلۆماتی یەکێتی.\nئەوە دەسالە سکۆتلەندییەکان خەریکن و سەدان بەلگەنامەی دەستووری و پرۆژەی یاساییان بەرهەمهێنانوە، تا بە ئیرادەی پەرلەمانی خۆیان و بریاری یاسایی پەرلەمانی بەریتانی رێفراندۆمیان بۆ کردن،\nزیرەکانە زانیان لە بەرژەوەندی نەتەوەیی و پاشەرۆژی نەوەکانیان نییە لە ئێستادا جیا بنەوە زۆربەی %٥٥ دەنگیان بۆ جیابوونەوە نەدا گەرچی هەموو ستراکتورو ژێرخان و بنیات و داهات و ئیدارەیەکی دەولەتی هەرە بەهێزیان هەیە.\nبەچی جیا دەبنەوە گەر مووچەتان بۆ نەدرێت و ئەوە کورد لە هەموو لاوە قران دەکڕێ کەس بە فریای نایەت؟\nبە چی جای دەبنەوە کە لەم لەحزەدا ئەم باشوورە نەگبەتە تاکە ەیک پیاوی بڕیاری تێدا نییە؟\nکەش نازانێ كی بەرێوەی دەبا؟ و بۆچی؟\nئێوە بە پۆستی کەمترو کەم مووجەتر لە بەغدا رادەچلەکێن بەلام بە داگیرکردنی %٢٥ ی کوردستان و قەلاچۆی رۆلە هەرە رەسەنەکانی کوردو فرۆشتنی ٣٠٠٠ ژنی کوردو هەڕاجکردنی شەرەفی کورد راناچلەکێن؟ دەک داوەشین برای عەبقەری\nئایا هیچ جیابوونەوەیەک و سەربەخۆییەک لە مێژودا هەبووە پێشتر نەکرابیتە پرۆژەیەکی یاسایی نیونەتەوەیی و نەدرابێتە نەتەوە یەکگرتۆکان و بەلای کەمەوە یەک دەولەتی زلهێز بە ئاشکرا پشتگیری نەکات؟\nیان وەک سکۆتلەندا، دەبێ عێراق خۆی وەک دەولەتی خاوەن سەروەریی رازی بێت ڕێفراندۆم بۆ جیابوونەوە بکەیت؟\nکام لەم دوو رێگەتان بۆ جیابوونەوە مسۆگەر کردووە؟\nچ سەربەخۆییەکی دارایی و ژێرخانێکی ئابووریی و سیستمی دەستووریی و ئیدارییتان بۆ جیابونەوە هەیە؟\nئایا ئەوە بێ ئەخلاقیی نییە دەسەلاتێک باسی جیابوونەوە بکات کە ٢٣ سالە دەستووری بۆ ولاتەکەی خۆی نییە؟\nئایا هیچ دەولەتێکی بێ دەستوور هەیە؟\nتاکەی هەلخەلەتاندنی خەلك..\nئێوە کێن موحاسەبەی مالکی و عەبادی بکەن کە هەڵە دەکەن؟\nئەی کێ موحاسەبەی ئێوە لە سەر هەلەو دزیی وادگیرکارییەکانتان بکات؟\nهەموو وەرەقەکانی کوردتان بۆ خاتری تورکیاو داعش سووتاندن.\nئێستا هێزی فشارتان لە سەر حکومەتی عێراق سفرەو , عێراق دەبێ خێرتان پێ بکات گەر هیچتان بداتێ . ئیدی نازو فیزو هەڕەشەو گوڕەشەی بۆش رۆیشت .\nئێوە وەک هەمبانە وان هێزێكی ىێگانە فووتان نەدات فش دەبنەوە، کوا ئەو تورکەوەزیرەی پێش دوو مانگ داوەتتان کرد و بە کوردیی قسەی کرد؟ . خۆ ئێستا ئەو سەرۆک وەزیرانەو کوردستان خوێن – بارانە؟.\nپیاوانە راستگۆ بن با نەوتی کوردستان چیدی نەبێتە رەمزی سەرسەرێتتی و قاچاغجێتی لە بازاری جیهانییدا، با شەریکەی نەوتی عێراق کە کورد بەشدارە لە دەستوورو دەسەلات و حوکمیدا و دادگای دەستوری هەیە، نەوتی کوردستانیش بفرۆشێت و سەدی ١٧ بە حیساب و کیتاب بۆ کوردستان بۆ مووچەو ئاوەدانکردنەوە بێت و حیسابی نەوت لە دەست قاجاغچییەکان و قۆندەرەکانی ئەردۆگان و شەریکاتی نەوت و قاچاغجیتی جیهانیی دەرچێت.\nئەوسا دوای سەقامگیری چەندسالێک دەشێت وەک نەتەوەی خاوەن دەستوورو ئیرادەو ئیدارەی یەکگرتوو بەیەکەوە داوای رێفراندۆم بۆ سەربەخۆیی بکەین. لەمە زیاتر کوردستان مەفرۆشن و مەدۆشن ئەمڕۆ بەس عێراق هەیە کە کورد ستاتوویەکی دەستووریی و یاسایی و جیهانیی تێدا هەیە ئەوێشتان دا بەداعش و تورکیا.\nشەرەفتان هەبێت و پشتگیریی بێ قەیدو شەرتی پەکەکەو یەپەگە بکەن ؟\nدەریا رەواندزیی : مرۆڤ لە نێو سروشت وونەو چەندە بچووکە .


هاوپەیمانى سائیرون ڕەتى کردەوە هیچ جوڵەیەکى نوێى پەرلەمانى و سیاسى هەبێت بۆ هەموارکردنەوەى یاسای هەڵبژاردنەکان، ئەوەش سەرباری پشتگیری وڵاتانی کۆمەڵەی جی حەوت بۆ چاودێریکردنى نێودەوڵەتى هەڵبژاردنەکانى عێراق.\nڕیاز مەسعودى، جێگرى هاوپەیمانیەکە ئەمڕۆ چوارشەممە (16ى حوزەیرانى 2021) لە لێدوانێکیدا بۆ ڕۆژنامەى "سەباح"ی فەرمی ئاماژەى بەوەکردوە، "جوڵەى پەرلەمانى و سیاسى بۆ هەموارى یاساى نوێى هەڵبژاردنەکان تائێستا تەنها ڕاگەیاندنە و نەچووەتە بەرنامەى کارى پەرلەمانەوە".\nئەوەشى ڕوونکردەوە، "هەندێک لایەنى سیاسى دەیانەوێت ئاستەنگ بۆ بەڕێوەچوونى هەڵبژاردنە پێشوەختەکە دروست بکەن، ئەمەش لەلایەن زۆرینەى پەرلەمانتاران ڕەت دەکرێتەوە لەبەر ئەوەى ئەو هەوڵە کە مەبەستى هەموارى یاساکەیە بە مردووى لە دایک بووە".\nهەر لەو بارەیەوە عەمید غالب عەتیە، وتەبێژى لیژنەى باڵاى ئاسایشیی هەڵبژاردنەکان لە ڕوونى کردووەتەوە، "لە ڕۆژى بەڕێوەچونى هەڵبژاردندا لە 10ى تشرینى یەکەمى داهاتوو، لیژنەکە بڕیار دەدات قەدەغەى هاتوچۆ نیمچەیی بێت یان گشتى".\nئەوەشى ووتووە، "ڕاگەیاندنى قەدەغەى هاتوچۆى نیمچەیی تەنها بۆ کاتى بە پەلە دەبێت، بۆ ئەوەى هاووڵاتیان بە ئاسانى بگەن بە بنکەکانى دەنگدان".\nلیژنەکە هەفتەى ڕابردوو لە پارێزگاى دهۆک بە سەرۆکایەتى عەبدولکەریم عەبود تەمیمى کۆبوونەوە و لەگەڵ دادوەر عامر موسا، ئەندامى ئەنجومەنى کۆمسیۆنی هەڵبژاردنەکان "گرتنەبەرى پلانى ئەمنى و خۆپارێزى لە کاتى دابەشکردنى کارتى دەنگداندا" تاوتوێ کرا.


سەفین دزەیى بەرپرسى پەیوەندیەکانى دەرەوەى حکومەت لەڕێگەى ڤیدیۆکۆنفڕانس کۆبوونەوەیەکى فراوانى لەگەڵ تەواوى نوێنەرانى حکومەتى هەرێمى کوردستان لە دەرەوە ئەنجامدا – نوێنەرایەتی حکومەتی هەرێمی کوردستان\nسەفین دزەیى بەرپرسى پەیوەندیەکانى دەرەوەى حکومەت لەڕێگەى ڤیدیۆکۆنفڕانس کۆبوونەوەیەکى فراوانى لەگەڵ تەواوى نوێنەرانى حکومەتى هەرێمى کوردستان لە دەرەوە ئەنجامدا\nبە مەبەستى خستنەڕووى بارودۆخى هەرێمى کوردستان لەڕووى سیاسى و ئابوورى و تەندروستى و پەیوەندیەکانى نێوان هەولێرو بەغداو هەڵوێستى هەرێمى کوردستان لەمەڕ رێکەوتنى ستراتیژى نێوان عیراق و ئەمەریکا و میکانیزمى کارى نوێنەرایەتیەکانى حکومەتى هەرێم و هەنگاوەکانى پرۆسەى چاکسازى، ئێوارەى ئەمڕۆ پێنجشەممە سەفین دزەیى بەرپرسى پەیوەندیەکانى دەرەوەى حکومەت لەڕێگەى ڤیدیۆکۆنفڕانس کۆبوونەوەیەکى فراوانى لەگەڵ تەواوى نوێنەرانى حکومەتى هەرێمى کوردستان لە دەرەوە ئەنجامدا.\nبەرپرسى پەیوەندیەکانى دەرەوە وێڕاى سوپاس و دەستخۆشى لە ئامادەبووان، تیشکى خستە سەر ئامانجى کۆبوونەوەکەو گوتى بەپێویستمان زانى لە دوایین گۆڕانکاریەکانى ناوچەکەو هەڵوێستى هەرێمى کوردستان لەمەڕ پرسە هەنووکەییەکان ئاگادارتان بکەینەوە. سەرەتا تیشکى خستە سەر حکومەتى تازەى فیدڕال بەسەرۆکایەتى بەڕێز مستەفا کازمى و گوتى حکومەتى هەرێم پشتگیرى لە حکومەتى تازەى عیراق دەکات و لە چوارچێوەى دەستورى عیراق داواى ماف و شایستەکانى دەکات و هیوادارین پرسە هەڵواسراوەکانى نێوان هەردوولا بە دیالۆگ بێتە جێبەجێ کردن.\nبەڕێزیان باسی لە مەترسیەکانى سەرهەڵدانەوەى داعش کرد و گوتى داعش جموجۆڵى زیاتربووەو بەهێزتر لەجاران خۆیان کۆکردۆتەوە. بۆیە هەماهەنگى نێوان هەولێرو بەغدا لەگەڵ هێزەکانى هاوپەیمانان زۆر گرینگە بۆ رووبەرووبوونەوەى تیرۆریستانى داعش و رێگرى کردن لە هەر کردەیەکى تیرۆریستى.\nسەبارەت بە رێکەوتننامەى ستراتیژى نێوان ئەمەریکاو عیراق گوتى، ئەو رێکەوتننامەیە بۆ هەردوولا گرینگە، چونکە عیراق هێشتا پێویستى بە پاڵپشتى سەربازى و لۆجیستى و بووژانەوەى ژێرخانى ئابوورى هەیە، ئەمەریکاش دەخوازێ پشتگیرى عیراق بکات بۆ رووبەڕووبوونەوەى تیرۆر و پەرەپێدانى بوارى زانستى و ئابوورى و کەلتورى و وزە. هەروا وەزارەتى دەرەوەو دامەزراوەکانى دیکەى ئەمەریکا رازین لەسەر ئەوەى هەرێمى کوردستانیش لەکۆبوونەوەکان بەشداربێت و قسەى خۆى هەبێت. لەیەکەم کۆبوونەوەش نوێنەرى هەرێمى کوردستان بەشداربوو.\nلە تەوەرێکى تر بەڕێزیان تیشکى خستە سەر ئەرک و کارەکانى فەرمانگە لەم قۆناغە لەگەڵ نێردە دیپلۆماسیەکانى وڵاتان و ئاژانسەکانى نەتەوە یەکگرتووەکان و رێکخراوە خێرخوازەکان. لەم بارەیەوە گووتى دیدارو کۆبوونەوەکان بەهۆى پەتاى کۆڕۆنا بە ڤیدیۆکۆڵ بەردەوامەو چەندین وڵاتى وەک چین و ئیمارات و ئەمەریکا هاوکارى پزیشکیان پێشکەش بە هەرێم کردووەو دەستخۆشیشیان لە حکومەتى هەرێم کردووە بۆ ئەو رێکارانەى گرتوویەتیەبەر بۆ رێگە گرتن لە بڵاوبوونەوەى ڤایرۆسى کۆڤید ١٩. رێکخراوى نەتەوە یەکگرتووەکانیش بە شێوەى سنووردار یارمەتى ئاوارەو پەنابەرانیان داوەو ئەرکى قورسیش لە ئەستۆى حکومەتى هەرێم بووە.\nپاشان باسى لە یاساى چاکسازى و هەنگاوەکانى حکومەت کرد بۆ رووبەرووبوونەوەى گەندەڵى و چاککردنى هەموو ئەو کەم و کوڕیانەى لەرووى ئیدارى و دارایى و یاسایی لەئارادان.\nدواتر دەرفەت درایە تەواوى نوێنەرەکانى حکومەتى هەرێم لە دەرەوە بۆ ئەوەى باس لە بەرنامەو کێشەو گرفت و پێداویستیەکان و میکانیزمى زیاتر پتەوکردنى پەیوەندیەکان لەگەڵ دونیا دەرەوە بکەن.\nدواى ئەوەى گوێى لە تەواوى سەرنج و پێشنیارەکان گرت، بەڕێز سەفین دزەیى وەڵامى یەکەیەکەى نوێنەرەکانى دایەوەو کۆتایى بۆ کۆبوونەوەکە هێنا.\nجێگەى باسە حکومەتى هەرێمى کوردستان لە ١٤ وڵات نوێنەرایەتى هەیەو کار دەکات بۆ ئەوەى نوێنەرایەتى زیاتر لەسەر بنەماى بەرژەوەندى هاوبەش لەچەند وڵاتێکى دیکە بکاتەوە.\n← ئاگادارییەك بۆ هاووڵاتیانی بەڕێز دەربارەی خزمەتگوزاری کونسوڵگەری نوێنەرایەتی\nنوێنەری حکومەتی هەرێم لە بەریتانیا دیدارێك لەگەڵ وەین دەیڤد وەزیری کاروباری ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و باکوری ئەفریقیا لە حکومەتی سێبەر ساز دەکات →


توێژینەوەکان: پلەی گەرما بەرزتر دەبێتەوە و روودانی لافاویش زیاتر دەبێت\nلە نوێترین توێژینەوەدا، زاناکان دەریانخستووە، ماوەی ھاوین درێژتر دەبێتەوە و روودانی بارانی بەلێزمەش زیاتر دەبێت.\nزاناکانی جیھان لە لێکۆڵینەوەیەکدا ڕایانگەیاندووە: بەرزبوونەوەی پلەی گەرما و بارانی بەلێزمە لە نیوەی باکووری گۆی زەوی لە وەرزی ھاویندا بە شێوەیەکی زیاتر ڕوودەدەن و قەتیسبوونی پلەی گەرماش ماوەی ئەو جۆرە کەشوھەوایە درێژتر دەکاتەوە.\nباسیشیان لەوەکردووە، بەھۆی تێکچوونی ئەو تەوژمی بایانەوە کە لە بەرزاییەکانەوە ھەڵدەکەن، کۆمەڵە دیاردەیەکی سروشتیی خراپ لە ئەمریکای باکوور و ئەوروپا و چەند بەشێکی کیشوەری ئاسیا ڕودەدەن و ھۆکارەکەشی دەگەڕێتەوە بۆ پاشماوەی گازە زیانبەخشەکان کە بوونەتە ھۆی قەتیسبوونی گەرما.\nدیم کۆمۆ، لێکۆڵەری ئەو لێکۆڵینەوەیەی کە پەیمانگای بوتسدام ئەنجامیداوە، ڕایگەیاندووە: وەرزی ھاوین درێژتر دەبێت و وشکەساڵیی زیاتر دەبێت، بەڵام لە ھەمان کاتیشدا ماوەی بارانی بەلێزمە زیاتر دەبێت و لافاوەکان زۆرتر دەبن.\nئەو زانایانەی کە لێکۆڵینەوەکەیان ئەنجامداوە، دەڵێن: بەردەوامبوونی ئەو جۆرە کەشوھەوایە لە خۆرئاوای ئەوروپا و ئاسیا و چەند بەشێکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا کاریگەریەکی خراپی لەسەر بەرھەمھێنانی دانەوێڵە دەبێت.\n3 مانگ پێشتر - Aug 21 2018 1:48PM\nلەم وڵاتانە دەتوانیت پاسپۆرت بەدەست بھێنیت...


تەنگیی دەربیجەی ئائۆرت\nتەنگیی دەربیجەی ئائورت دەبێتە ھۆی پێشگیریی لە رۆیینی ئاسایی خوێنی خاوێن لە ڕێگای ئائورتەوە بۆ ئەندامەکان. ئەندازەی ئاسایی دەربیجەی ئائورت ٣ سانتی میتری چوارگۆشەیە.\nنیشانەکانی ئەم نەخۆشیی‌یە کاتێک دەبیندر‌ێ کە ئەندازەی دەربیجە ی ئائورت بە کەمتر لە ١ سانتی میتری چوارگۆشە بگا. تەنگیی دەربیجەی ئائورت دەبێتەی ھۆی چوونەسەرەوەی فشاری نێو سکۆڵەی چەپ، ئەستووربوونی ماسولکە و ھێنانەخوارەوەی ھێزی گرژبوونی دڵ.\nھۆیەکان تەنگیی دەربیجەی ئائۆرت کامانەن؟\nکۆبوونەوەی کالسیوم لە سەر دەربیجەی ئائورت. چوونەسەرێی تەمەن دەتوانێ ھۆی کۆبوونەوەی کالسیومی خوێن لە سەر دەربیجەی ئائورت بێ. لە کەسانێکدا کۆبوونەوەی کالسیوم ڕەنگبێ ببێتە ھۆی تەنگیی دەربیجەی ئائورت.\nھەوی چڵکیی گەرو بە ھۆی سترێپتۆکۆکەوە (چەشنە باکتریی‌یەک) بە تایبەت لەکاتی منداڵیدا سەرچاوەی ئەم نەخۆشیی‌یەیە. ئەم نەخۆشیی‌یە دەبێتە ھۆی پێکھاتنی جێی‌برین و تەنگیی دەربیجەی ئائورت‌و دربیجەکانی‌تری دڵ.\nئاڵۆزیی‌یەکانی تەواوکاریی زگماکیی دڵ. منداڵگەلێک بە تەنگیی زگماکیی ئائورت لە دایک دەبن. نیسبەتی ئەم حاڵەتە لە نێوان کوڕو کچدا چوار بە یەکە.\nنیشانەکان تەنگیی دەربیجەی ئائۆرت کامانەن؟\nنێشانەکانی ناتەواویی دڵ،\nنه‌گه‌یشتنی خوێنی پێويست بۆ ماوێکی کوڕت به مێشک، به تايبه‌تیی له‌کاتی چالاکیی فيزيکیی‌دا ده‌بێته هۆی له هۆش‌چوونی لە‌نەکاوی نه‌خۆش Syncope,\nماندوویی‌و داکشانی ھێز لە کاتی چالاکیی‌دا،\nنەفەس بڕکێ بەتایبەتیی لەکاتی چالاکیی فیزیکیی‌دا،\nماسینی مەچەکی پێ و قاچەکان،\nتەنگیی دەربیجەی ئائۆرت چۆن دەسنیشان دەکرێ؟\nدیاریی‌کردنی ئەم نەخۆشیی‌یە بە پێی نیشانەکان، دۆزراوەکانی فیزیکیی وەکو بیستنی دەنگی نائاسایی دڵ، ھەراویی بەشی بەرەوژۆری ئائۆرت لە وێنەی ڕکەی‌سینگ بە یارمەتیی تیشکی ئیکس، نەواری دڵ، ھەڵسەنگاندنی ڕادەی تەنگیی‌و کاری دەربیجەی ئائۆرت‌و گۆڕانکاریی‌یەکانی دڵ بە کەڵک‌وەرگرتن لە ئێکۆکاردیۆگرافیی‌یە.\nتەنگیی دەربیجەی ئائۆرت چۆن چارەسەرکردن دەکرێ؟\nوەلانانی ھەر چەشنە کارو چالاکیی قورس‌و دژواری فیزیکیی،\nبە پێێ ڕادەی تەنگیی دەربیجەی ئائورت‌و نیشانەکانی ئەم نەخۆشیی‌یە لە دەوا یان نەشتەرگەریی‌و چاندنی دەربیجەی ئائورت کەڵک‌وەردەگیرێ.\nمەبەست لە گەڕاندنەوەی ئائۆرتیی، گەڕانەوەی بەشێک لە خوێنی ئائۆرت بۆ نێو سکۆڵەی چەپ بە ھۆی ناتەواو بەسترانی دەربیجەی ئائۆرت لەکاتی خاوبوونەوەی دڵە. ئەم نەخۆشیی‌یە ھەروەھا وەک ناتەواویی دەربیجەی ئائۆرتیش پێناسە دەکرێ.\nھۆیەکان گەڕاندنەوەی ئائورتیی کامانەن؟\nھەوی چڵکیی نێوپۆشی دڵ ،\nزەبروێکەوتن کە ببێتە ھۆی دڕانی دەربیجە،\nنەخۆشیی ڕیشەی ئائورت وەکو سیفلیسی ئائورت،\nبەرزبوونەوەی فشاری خوێن،\nئاڵۆزیی‌یەکانی تەواوکاریی زگماکیی دەربیجەی ئائورت. ئەو کاتەی کە دەربیجەی ئائورت بە جێی ٣ پەڕە، ٢ پەڕەی ھەیە.\nنیشانەکانی گەڕاندنەوەی ئائورتیی کامانەن؟\nئەم نەخۆشیی‌یە ساڵانی ساڵ دەتوانێ ھیچ نیشانەیەکی نەبێ (بێجگە لەو کەسانەی کە ھەوی چڵکیی نێوپۆشی دڵ ھۆی نەخۆشیی‌یانە). بە پێی پەرەسەندنیی نەخۆشیی‌و شێوانی کاری دڵ نیشانەکانی خوارەوە دەبیندرێ:\nپشووسوایی لە کاتی چالاکیی‌و وەرزشدا،\nنیشانەکانی ناتەواویی دڵ.\nگەڕاندنەوەی ئائورتیی چۆن دەسنیشان دەکرێ؟\nدیاریی‌کردنی ئەم نەخۆشیی‌یە بە پێی نیشانەکان، دۆزراوەکانی فیزیکیی وەکو بیستنی دەنگی نائاسایی دڵ، گەورەبوونی سکۆڵەی چەپ‌و دەرپەڕیویی بەشی بەرەو‌ژووری ئائۆرت لە وێنەی ڕکەی‌سینگ‌دا بە یارمەتیی تیشکی ئیکس، نەواری دڵ، ھەڵسەنگاندنی ڕادەی پانایی‌و کاری دەربیجەی ئائۆرت بە یارمەتیی ئێکۆکاردیۆگرافیی‌یە.\nگەڕاندنەو‌ەی ئائورتیی چۆن چارەسەر دەکرێ؟\nبەپێی نیشانەو ڕادەی شێوانی کاری دڵ بۆ چارەسەرکردنی ئەم نەخۆشیی‌یە لە دەوا یان نەشتەرگەریی‌و چاندنی دەربیجەی ئائورت کەڵک‌وەردەگیرێ.\nتەنگیی دەربیجەی میترال\nتەنگیی دەربیجەی میترال ھۆی پێشگیریی لە ڕژانی خوێنی داڵانی دڵ بۆ نێو سکۆڵەیە. ئەندازەی ئاسایی ئەم دەربیجەیە ٤ تا ٦سانتی میتری چوارگۆشەیە. تەنگیی ئەم دەربیجەیە دەبێتە ھۆی نەگەیشتنی خوێنی پێویست بۆ نێو سکۆڵەی چەپ، بەرزبوونی فشاری نێو داڵانی چەپ، پۆنگخوارنەوەی سیپەلکیی و ھێنانە خوارەوەی ڕادەی ناردنی خوێنی دڵ بۆ ئەندامەکان.\nھۆیەکانی تەنگیی دەربیجەی میترال کامانەن؟\nڕوماتیسمیی دڵ ھۆی سەرەکیی تەنگیی دەربیجەی میترالە،.\nئاڵۆزیی‌یەکانی تەواوکاریی زگماکیی دڵ. منداڵگەلێک بە تەنگیی زگماکیی دەربیجەی میترال لە دایک دەبن‌و دەبێ نەشتەرگەریی بکرێن.\nنیشانەکانی تەنگیی دەربیجەی میترال کامانەن؟\nھێرشی شەوانەی نەفەس بڕکێ،\nماسینی کتوپڕی سیی‌یەکان،\nخوێن ڕشانەوە. لەوەدەچێ ئاکامی بەرزبوونەوەی فشاری نێو سیی‌یەکان بێ.\nتەنگیی دەربیجەی میترال چۆن دیاریی دەکرێ؟\nدەسنیشان کردنی ئەم نەخۆشیی‌یە بە پێی نیشانەکان، دۆزراوەکانی فیزیکیی وەکو بیستنی دەنگی نائاسایی دڵ، گەورەبوونی دڵ، ھەراویی داڵانی چەپ‌و نیشانەکانی پۆنگخواردنەوەی تراو لە سیی‌یەکان لە وێنەی ڕکەی سینگ بە یارمەتیی تیشکی ئیکسدا، نەواری دڵ، ھەڵسەنگاندنی ڕادەی تەنگیی‌و کاری دەربیجەی میترال بە یارمەتیی ئێکۆکاردیۆگرافیی‌یە.\nتەنگیی دەربیجەی میترال چۆن چارەسەر دەکرێ؟\nبەپێی ڕادەی تەنگیی دەربیجەی میترالھو سەرھەڵدانی نیشانەکان بۆ چارەسەرکردنی ئەم نەخۆشیی‌یە لە دەوا یان نەشتەرگەریی‌و گۆڕینی دەربیجەی میترال کەڵک‌وەردەگیرێ.\nبەسرانی ناتەواوی دەربیجەی میترال لە کاتی گرژبوونەوەی سکۆڵەدا دەبێتە ھۆی گەڕانەوەی خوێنی نێو سکۆڵە بۆ داڵانی دڵ. ئەم کارە دەبێتە ھۆی ھاتنەخوارەوەی ڕادەی رۆیینی خوێن بۆ ئەندامەکان، بەرزبوونەوەی فشاری نێو داڵان‌و سیی‌یەکان‌و لە ئاکامدا شێوانی کاری سکۆڵەی دڵ. ئەم حاڵەتە ھەروەھا وەک ناتەواویی دەربیجەی میترال پێناسە دەکرێ.\nھۆیەکانی گەڕاندنەوەی میترالیی کامانەن؟\nھەوی چڵکیی نێوپۆشی دڵ،\nشێوانی کاری مەمە ماسولکەی دڵ وەک ئاکامی نەخۆشیی کرونێریی دڵ،\nھەراویی سکۆڵەی چەپ،\nHypertrophic Cardiomyopathy, ئەستور بوونی ماسولکەی دڵ و دیواری نێوان دوو سکۆلەی ڕاست و چەپ\nنیشانەکانی گەڕاندنەوەی میترالیی کامانەن؟\nماندوویی و بی حاڵیی،\nڕشانەوەی خوێن بەھۆی بەرزبوونەوەی فشاری سیی‌یەکان،\nھێرشی شەوانەی پشووسواریی.\nگەڕاندنەوەی میترالیی چۆن دەسنیشان دەکرێ؟\nدیاریی‌کردنی ئەم نەخۆشیی‌یە بە پێی نیشانەکان، دۆزراوەکانی فیزیکیی وەکو بیستنی دەنگی نائاسایی دڵ، گەورەبوونی دالان‌وسکۆڵەی چەپ لە وێنەی ڕکەی سینگ بە یارمەتیی تیشکی ئیکس، نەواری دڵ، ھەڵسەنگاندنی ڕادەی پانایی‌و کاری دەربیجەی میترال‌و گەورەبوونی داڵان‌و سکۆڵەی دڵ بە یارمەتیی ئێکۆکاردیۆگرافیی‌یە.\nگەڕاندنەوەی میترالیی چۆن چارەسەر دەکرێ؟\nبە پێی ڕادەی نیشانەکان‌و شێوانی کاری دڵ بۆ چارەسەرکردنی ئەم نەخۆشیی‌یە لە دەوا یان نەشتەرگەریی‌و گۆڕینی دەربیجەی میترال کەڵک‌وەردەگیرێ.\nئا/ د. کامەران ئەمین ئاوە\n2477 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nئانژینا پێکتۆریس و نەخۆشیی کرۆنێریی دڵ...\nکارو قەوارەی دڵ...\nبۆھێل و بۆماوە DNA...


قەیران لە دیپلۆماسیی کۆماری ئیسلامیدا\nقەرەنی قادری 27, 02, 2019\nڕۆژی دووشەممە (٢٥-٢-٢٠١٩) محەممەد جەواد زەریف، وەزیری دەرەوەی کۆماری ئیسلامی، لە "ئینستاگرام"دا دەستلەکارکێشانەوی خۆی ڕاگەیاند. هەر دوای ئەوه، دەنگوباس و دەنگۆی جۆراوجۆری لە چاپەمەنی و ڕایەڵە کۆمەڵایەتییەکانیدا بڵاو کرایەوە. تەنانەت باس لەوەیش دەکرێت هاتنی بەشار ئەسەد، سەرۆککۆماری سووریا و چاوپێکەوتنی لەگەڵ خامنەیی، ڕێبەری کۆماری ئیسلامی و، حەسەن ڕۆحانی، سەرۆککۆماری ئێران کە لەو دیدارانەدا زەریف بەشداریی پێ نەکراوە، بەڵکوو قاسم سوله‌یمانی و کەماڵ خەڕازی، ڕاوێژکاری خامنەیی بەشدار بوون، کە ئەمەیش بۆتە دەرفەتێک بۆ زەریف کە دوای چەند کاتژمێر لە چاوپێکەوتنەکە، لە ئینستاگرامی خۆی بەم ڕستەیە "لە نەتوانینم بە درێژەدان بە خزمەت و تەواوی کێمایەسی و کەموکورتییەکانی سەردەمی خزمەت"، دەستلەکارکێشانەوەی خۆی ڕابگەیه‌نێت.\nگەرچی ئەو دەستلەکارکێشانەوەیە بەڕەسمی بە حکوومەتی ڕۆحانی نەدراوە و تەنیا لە ئینستاگرامدا بڵاو کراوەتەوە، بەڵام لاچوونی ئەو لە باری یاسایییەوە، تەنیا دەبێ ڕووی لە حەسەنی ڕۆحانی بێت. باس لەوەیش دەکرێت کە تا ئێستا زەریف چەند جاری تریش دەستلەکارکێشانەوەی خۆی ڕاگەیاندووە، بەڵام ئەم جارەیان بەمیدیاییی کرد؛ هەروەها ئەو هەواڵەیش هەیە کە ژمارەیەکی زۆر لە دیپلۆمات و بەڕێوەبەرانی وەزارەتی دەرەوەی ئێران دەستلەکارکێشانەوەی گشتی ڕابگەیه‌نن، هەر بۆیە پەیامی زەریف بۆ ئەوان ئەوەیە: "جەختی من بۆ خوشک و برایانی بەڕێز لە وەزارەت دەرەوە و نوێنەرایەتییەکان ئەوەیە بە تەواوی تواناوە بەرگری لە وڵات بکەن و خۆ لە کارێکی وایش بپارێزن. هیوادارم دەستەلەکارکیشانەوەی من پتکەیەک بێت بۆ گەڕانەوەی وەزارەتی دەرەوە بۆ شوێنی یاساییی خۆی لە پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکاندا."\nهەر لەو پەیوەندییەدا، ۱۳۲ کەس لە نوێنەرانی پەرلەمانی ئێران لە نامەیەکدا خوازی ئەوەن کە محەممەد جواد زەریف هەروا لە شوێنی خۆی بمێنێتەوە. پەرلەمانی ئێرانیش خاوەنی ٢٨٩ کورسییە. هاوکات لەگەڵ ئەو جموجۆڵە، عەبباسی عێراقچی، جێگری سیاسیی وەزیری دەرەوەی ئێران، دوای پەیامەکەی زەریف، سەفەرەکەی بۆ عێراق بە ناتەواوی هێشتەوە و گەڕایەوە ئێران. یەکێک له تایبەتمەندییەکانی کۆماری ئیسلامی ئەوەیە کە دۆسیەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و سیاسەتەکانی کۆماری ئیسلامی لەدەست وەزارەتی دەرەوەی ئەو وڵاتەدا نییە، بەڵکوو بەدەست هێزە ئەمنییەکانی ئێران، بەتایبەت بە دەست "سوپای قودس"ەوەیە و فەرماندەی سوپای قودسیش تەنیا لە بەرانبەر ئایەتوڵڵا خامنەییدا وه‌ڵامدەرە.\nبەدیاریکراوی، پرسی فەڵەستین و ئیسڕائیل، عەرەبستان، عێراق، سووریا، یەمەن، لوبنان، هەروەها دۆسیەی مووشەکی لەدەست سوپای قودسدایە؛ وەزارەتی دەرەوەی ئێران، بەتایبەت وەزیری دەرەوەی، لە پەراوێزی سوپای قودس و فەرماندەکەیدایە. هەروەها لاباڵێکیش لە کۆماری ئیسلامی کە لە ئایەتوڵڵا خامنەیییەوە نزیکە، دژی ڕێککەوتنی ئەتۆمیی ئێران (بەرجام)ە و گومانێکی زۆریشیان سەبارەت بە سیاسەتەکانی ئەوروپا هەیە. خامنەیی چەندان جار ڕای گەیاندووە کە ناکرێت متمانە بە ئەوروپییەکانیش بکریت؛ ئەوەیش لە کاتێکدایە ئەوەی تا ئێستا "بەرجام"ی ڕاگرتووە و لە مەترسی ڕزگاری کردووە، ئەوروپایە.\nدەستلەکارکێشانەوەی زەریف شکستێکە بۆ کابینەکەی ڕۆحانی (شێخی دیپلۆمات)، کە ئەمەیان باس لە قەیرانی دەزگەی دیپلۆماسیی کۆماری ئیسلامی دەکات، کە بەو هەنگاوە ئاشکرایەی زەریف، قەیران لەو دامەزراوەیەدا دەمی کردۆتەوە و هەواڵی کێشەی قووڵی لە دیپلۆماسیی کۆماری ئیسلامیی پێیە.\nمایک پۆمپیۆ، وەزیری دەرەوەی ئەمریکا، سەبارەت بە هەنگاوەکەی زەریف نووسی: "حەسەن ڕۆحانی و زەریف داوەڵی مافیای گەندەڵی دینین؛ ئێمە دەزانین کە بڕیارەکانی کۆتایی لە لای خامنەیییە و سیاسەتەکانی ئێمەیش هیچ ئاڵوگۆڕێکیان بەسەردا نایەت."\nقبووڵکردنی دەستلەکارکێشانەوەی زەریف لە لایەن ڕۆحانییەوە، قەیرانەکە قووڵتر دەکاتەوە؛ لە لایەک بوار بۆ هەنگاونانی زیاتری نەیارەکانی ئەو لە داهاتوودا دەڕەخسێنیت کە هەر کات حەزیان لێ بوو گوشار بۆ سەر ڕۆحانی زیاتر بکەن، هەروەها ئەگەری ئەوەیش زۆرە کە کۆماری ئیسلامی بە ڕێگەی گوشار بۆ سەر چەند کەسی تر لە کابینەی ڕۆحانی چەشنێک پاکسازی وەڕێ بخات، تا بتوانن سیاسەتێکی توندتر لە بەرانبەر ئەمریکادا بگرنە بەر. قبووڵنەکردن و گەڕانەوەی زەریفیش قەیرانەکان چارەسەر ناکات، چونکە وێناچێت ئاڵوگۆڕێکی جددی لە دەزگەی دیپلۆماسیی کۆماری ئیسلامیدا ڕوو بدات کە بەشێکی زۆری پەیوەندیی بە سیاسەتەکانی کۆماری ئیسلامی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستەوە هەیە.\nگەرچی نیگەرانییەکەی زەریف سەبارەت بە بەشدارینەکردنی لە کاتی چاوپێکەوتنی بەشار ئەسەد لەگەڵ خامنەیی و ڕۆحانیدا دەنگێکی زۆری داوەتەوە، بەڵام باس لەوەیش دەکەن کە حەسەنی ڕۆحانییش ئاگاداری هاتنی بەشار ئەسەد نەبووە و "هەموو شتێک بەپەلە" کراوە. تەنانەت لە دانیشتنی بەشار ئەسەد لەگەڵ خامنەیی کە ڕەسمی بووە، تەنیا ئاڵای کۆماری ئیسلامیی لێ بووە!\nقەیرانەکانی کۆماری ئیسلامی قووڵتر لەوەن کە بە گەڕانەوەی زەریف کۆتایییان پێ بێت یان بەشێکیان چارەسەر بکرێن. گوشاری لەڕاددەبەدەری ئەمریکا، سەرگەردانیی ئەوروپا سەبارەت بە دۆخی ئێران و هەڵوێستیان بەرانبەر ئەمریکا، گرانیی چەندقات لە بازاڕەکانی ئێران، هەروەها قەیرانی گشتگیر لە ئێران، دۆخەکەی گەیاندۆتە سنووری تەقینەوەی کۆمەڵایەتی و کەس نازانێت پڕیشکەکانی چەندە بڕ دەکەن. بەڵام ئەوەی ڕوونە، کۆماری ئیسلامی بەتەما نییە لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا پاشەکشێ بکات، گەرچی بوونی سوپاییی کۆماری ئیسلامی لەو دەڤەرەدا بە "خاڵی بەهێزی تاران" دەزانن بۆ مانەوە و دانوستانەکانی دوایی؛ بەڵام لە هەمان کاتدا خاڵی لاوازی کۆماری ئیسلامییشە کە لە ئەگەری گوشارێکی تۆکمە و یەکگرتووی ئەمریکا و ناوچەیی بۆ سەر تاران، دۆخەکە لە دەرەوە و لە ناوەوە بەتەواوەتی بە دژی کۆماری ئیسلامی هەڵگەڕێتەوە!


رۆژنامەی ئەلعەرەبی چاپی لەندەن بڵاویكردەوە، لە رێككەوتنی كازمی و جۆ بایدندا مانەوەی سوپای ئەمەریكا لە عێراق بەناونیشانێكی تر مسۆگەر كراوە، كازمی سەرۆك وەزیرانیش بیانووی هێزە میلیشیاكانی بڕیوە و ئێرانیش بە رێككەوتنەكە ڕازییە.\nبەگوێرەی ڕاپۆرتی ڕۆژنامەی ئەلعەرەب كە "ناس كورد" بینیویەتی (28 تەمموزی 2021) ئێران ئەوەی خستووەتە ئەستۆی خۆی كە گروپە چەكدارەكان ڕازی بكات بەهێوركردنەوەی بارودۆخ پاش گۆڕینی ناونیشانی مانەوەی هێزەكانی ئەمەریكا بۆ ڕاوێژكاری و ڕاهێنان. بەرامبەر بەمەش كازمی ئەوەی دەستكەوتووە كە ئاگربەست بەردەوام بێت تا ساتی هەڵبژاردنی تشرینی 2021.\nهەر بەگوێرەی راپۆرتی رۆژنامەكە، بایدن بەئەنقەست لەو كاغەزەی دەستی دێڕێكی دزەپێكردووە بۆ چاوی كامێراكان كە نوسراوە "ئێران ڕاگرتنی هێرشەكان بەهەند وەردەگرێت". لەكاتێكدا دێڕی دووەمی باسی ئامادەیی ئەمەریكا دەكات بۆ وەڵامدانەوەی هێرشەكان كە ئەمەش نەگونجاوە لەگەڵ ئەركی ڕاوێژكاری و ڕاهێنان و مانای وایە مانەوەی هێزەكانی ئەمەریكا هەر وەك خۆی دەبێت.\nتا ئێستا جگە لەهاوپەیمانێتی فەتحی حەشدی شەعبی موقتەدا سەدر و حیزبی شیوعی و زۆربەی هێزە سیاسییەكانی عێراق ستایشی ئەنجامی دیداری كازمی بایدن دەكەن كە بووەهۆی گەڵاڵەكردنی شێوازێكی نوێ بۆ بڵاوبوونەوەی بنكە ئەمەریكییەكان لەعێراق.


هونەری ناڕازیی هۆنراوەکانی “هادی یەزدانی” – کوردستان و کورد\nهونەری ناڕازیی هۆنراوەکانی “هادی یەزدانی”\nبەرواری بڵاو کردنەوە 2020/05/21\nپۆلێن: ئەدەب, جۆراوجۆر\nیەکێک لە دەرهاویشتەکانی دەسەڵاتە تۆتالیتێرەکان، سەرهەڵدانی هونەری ناڕەزایەتی‌دەربڕە. ئەم جۆرە لە دەسەڵاتانە بەباشی ئاگاداری کاریگەریی بەرچاوی هونەر لەسەر هەست و نەست و چۆنیەتیی بیرکردنەوەی مرۆڤەکان و بە دوای ئەودا ئاکاریانن؛ هەر بۆیە بە شێوەیەکی تەواو سیستماتیک هەوڵی دەست‌بەسەردا گرتنی دەدەن و لەم سۆنگەیەوە هەموو ناونیشان و سەرچاوەی دەست‌پێڕاگەیشتنەکان دەبەنەوە لای خۆیان. کۆماری ئیسلامیش کە دەسەڵاتێکی ئیدئۆلۆگە بەدەر لەم ڕێسایە نییە بە تایبەت بە سەرنجدان بەوەی کە هەر دوو ڕێبەری ئەم ڕێژیمە جیا لە پێگەی ئایینییان ئیدعای ئەدیب‌بوون و هۆگری بە ئەدەبیات و بە تایبەت شێعریان –وەک لکێک لە لکەکانی هونەر کە مەبەستی ئەم بابەتەشە- هەبووە و هەیە.\nلێرەدایە کە ڕۆڵی هونەرمەندانی سەربەست و دەروەست خۆ دەردەخا، ئەرکی سەر شانی ئەم هونەرمەندانە تێراو کردنی ڕۆحی توونیی ئەو کەسانەیە کە بە دەم بانگەوازی دەسەڵاتەوە ناچن و لەوەش دەگەڕێن دەرد و ئازارەکانیان لە شوێنێکدا بنوێندرێ. بێجگە لەوەی کە هەست بە پێویستیی ڕەنگدانەوەی ئازارەکانی ئەو کەسانە دەکرێ و پێویستیشە هونەرمەندان لەم حەز و پێویستییە تێبگەن و لە باشترین و گونجاوترین کاتدا پەیامە تاکییەکان بە گشتی بکەن. سەرەکیترین بنەمای بەدیهاتنی کارە هونەرییەکانیان ناڕەزایەتی لە دۆخی ئاراییە، بە بۆنەی ئەوەشەوە کە بەرەوڕووی سیستمێکی داخراون؛ بە ناچار دەبێ بۆ دەورلێدانەوەی سانسۆر و زەبروزەنگەکان پەنا ببردرێتە بەر سەمبولەکان. هەرچەندە لەم ساڵانەی دواییدا ئێمە شایەدی ئەوە بووین کە هونەرمەندان لە ئێران بە ڕاشکاوی و ڕاستەوخۆییەکی بوێرانەتر لە پێشوو هەستی خۆیان دەربڕیوە.\nهونەری ناڕازی بە تایبەت لە جۆری شێعرییەکەی هەڵگری چەند تایبەتمەندیی دیاری وەک ناڕەازیەتی‌دەربڕین بەدژی زوڵم و زۆر، نافەرمانی لە بەرامبەر ڕێسا زاڵەکان، باس لە دەرد و ئازاری مرۆڤ، هەست بە پێویستیی گۆڕانی دۆخ، وشیارکردنەوەی خەڵک، هاندانی هەر ئەو خەڵکانە بەرەو خولقانی گۆڕانکاریی بنەڕەتییە. لەم بەشەدا شاعیران ناونیشانی شاری ئاواتەکانی خۆیان کە لەوێدا هیچ باسێک لە ناعەداڵەتی، زوڵم‌وزۆر، گرتن و کوشتن و … نییە، بە خوێنەر و بەردەنگەکانی خۆیان دەدەن و، بۆ گەیشتن بەم شوێنە کە پڕاوپڕ لە ئاسایش و ئارامشە تووی سەرهەڵدان و هیوا لە خاکەکەیدا دەچەنێنن و، هەڵگرتنەوەی بەرهەمەکەشی دەسپێرن بە خەڵکانی هەڵوەدای ئازادی و یەکسانی.\nبەم پێشەکییەوە دەمەوێ چەند پارچە شێعرێکی شاعیری تازە کۆچ کردوو «هادی یەزدانی» بێنمەوە کە بە بوێرانەترین شێوە ڕەخنەی لە ئاکارەکانی کۆماری ئیسلامی گرتوە:\nلە شێعری «چراغی کە خورشید می‌ستود»دا کە نزیک بە ساڵێک لەمەوبەر و بە بۆنەی ساڵڕۆژی تێرۆری شەهید دوکتور قاسملوو هۆنیویەتی، لە پێشەکییە کورتەکەیدا پێشکەشی کردوە بە «دوکتور کە ئەم ڕۆژانە نەبوونی، ناخۆشتر لە هەر کاتێکی ترە»؛ بە داخەوە هەر لەم کورتە دێڕەدا ڕاستییەکی تاڵمان وەبیر دێنێتەوە و لەوە ئاگادارمان دەکاتەوە کەسایەتییەکی گەورەتر لە ئاستی بیرکردنەوەمانمان لەدەست داوە. ناوی شێعرەکەش کە ڕوونە و هێمای ڕووناکایی ئەم تاریکە ڕێیەی خەباتی چەندین ساڵەی گەلی کوردە. لە بەشی دووەمی شێعرەکەیدا ئاماژە بە دووربینیی دوکتور قاسملوو و ئاستی نزمی تێگەیشتنی زۆر یەک لە ڕۆڵگێڕانی ئەو کاتی گۆڕەپانی سیاسەتی ئەم وڵاتە دەکا و لە زمانی ئەوەوە پرسیار دەکا «سەفەری دێموکراسی بە نەعلەین* کوا دەبێ؟! دانیشتنی مینبەر و وتووێژ لە کوێدا هاتوە؟!» لە درێژەیدا باسەکە دێنێتەوە سەر ڕووناکاییەکە و بە بەکاربردنی هێمای چرا و خۆر و، هێمای شەمشەکوێرە و کەمتیار و قەلەڕەشەش بۆ دوژمنانی و هەروەها لە دوایین بەشیشدا بە پێناسەی یار و هاوڕێی گەل، پێگەی ڕاستەقینەی دوکتور قاسملوو دەردەخا.\nشێعرەکانی ئەم دواییانەی «هادی یەزدانی» ڕوو لە دەرد و ئازارە دیارەکانی کۆمەڵگە بوو و، لەسەر هەر کام لە ڕووداوەکان هەڵوێستێکی نواندوە. لە ڕاستییدا لەم ژانرە لە شێعر وشە، چەکی پڕبایەخی شاعیر و گەورەترین سەرمایەیەکە کە دەتوانێ لەدەستیدا هەبێ. هادی یەزدانی لەم دەورە لە شێعرەکانیدا کەمتر ڕووداوێکی دیار و دڵتەزێنی ئێران هەیە کە باسی لێ نەکردبێ و خەمێکی لێ نەخواردبێ؛ سفرەی ڕازاوە و ڕەنگینی ئاغا و ئاغازاکان و دەستی بەتاڵ و تەزیو و گیانی لە خوێن هەڵکشاوی کۆڵبەرانی سەر سنوور، بۆنی بێنزین و بارووت و خوێن و گۆشتی گیانبەختکردووانی خەزەڵوەر، «ماسییە ڕەشە بچکۆلەکان»ـی سەدی قشڵاخی سنە کە هەڵوەدای گەیشتن بە دەریا بوون، ئەو ئازادی لە چوارچێوەی ناو و ئیرادەی بیست و پێنج ساڵ خۆڕاگریی «محەممەد نەزەری»، مافخوازیی «محەممەد حەبیبی»، مانگرتنەکانی «سمایل بەخشی» و «سپێدە قولیاندا» دەبینێتەوە و، جاری واش هەیە لە بەژنی کورت و ئیرادەی بەرز و قەندیلیی «زارا محەممەدی»ـدا بەدیی دەکا.\nلە «دوایین ڕاپۆرت»ـیدا دۆخی جیهان خراپتر لەوە دەبینێ کە هەواڵ و ڕاپۆرتی لەسەر بڵاو بکاتەوە و ئەم خراپییە ئەوەندە کاریگەر بووە لەسەر حاڵەتی دەروونیی کە پێکەنینیش کۆچی کردوە لەسەر لێوی و ڕادەسپێرێ ڕادیۆکە بکوژێننەوە با گوێیان لێ نەبێ؛ بەڵام سەرەڕای هەموو ناخۆشی و خراپییەکانیش بەردەنگی دڵنیا دەکاتەوە کە هیچ کات گوێی لە وشەیەکی هیوابڕاوانە لە زمانی ئەمەوە نابێ و هیوای بە گۆڕان هەر ماوە.\n* جۆرە سەرپاییەک کە زیاتر مەلایانی شێعە لە پێی دەکەن.\nعەلی پیرۆتی، فەرماندەری حەماسەخوڵقێن\nشانازیی بە “مەڕ” بوونمان دەکەین\nقۆناغەکانی پێناسەی مافی مرۆڤ، لە ڕێنێسانس هەتا سەرەتای سەدەم بیستەم\nزمانی زگماک هێڵی سوورە، بۆ گاڵتەپێکردن نابێ!\nخالید عەزیزی: سیاسەت و خەباتی ئێمە تابعێک نییە لە ئاکامی هەڵبژاردنەکانی ئەمریکا\nکورتە یادێک لە کەسایەتی و سەربازە گومناوەکانی شاری نەغەدە و ناوچەکەی\nزیاتر لە ٦٠٠ نووسەر و چالاکی مەدەنی و سیاسی داوی ئازادی نووسەرەکان لە زیندان دەکەن\nمۆرگان‌ئۆرتێگاس: هیچکات بۆ ڕێککەوتنی ناوکی ئێران ناگەڕێنەوە\nداهاتی مانگانەی کرێکارێکی ئێرانی تەنیا ٨٠ دۆلارە\nئێف بی ئای: ئێران و ڕووسیە هەوڵدەدەن دەستێوەردان لە هەڵبژاردنی ئەمریکا بکەن\nبەردەوامیی ئاساییکردنەوەی پێوەندی وڵاتانی موسوڵمان و ئیسرائیل\nوەزیری زانیارییەکانی یەمەن: یەمەن ڕووبەڕووی داگیرکارییە ئاشکراکانی ڕێژیمی ئێران بۆتەوە\nدیاریکردنی ٥میلیۆن دۆلار خەڵات لە لایەن ئەمریکاوە بۆ زانیاری لەسەر فەرماندەکانی حیزبوڵای لوبنان


بەپێی هەواڵی کۆمەڵەی مافی مرۆڤی کوردستان و هەواڵی [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 91% ✍ هـ.ب. 7/21/2017 10:50:12 AM\nئاژانسی کوردپا: لە شەش مانگی یەکەمی ئەمساڵدا، 195 [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 11/29/2018 3:14:29 PM\n👫 ئارام ئاوارە (ئەبو ئاوارە مەهابادی) کەسایەتییەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jul 12 2016 9:08AM\nهاووڵاتییەکی مەهابادییە، ئەندامی گرووپی تێروریستی [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 70% ✍ س.ئـ. 7/12/2016 9:08:39 AM\n📷 ئاهەنگگێڕانی خەڵکی مەهاباد بەبۆنەی چەسپانی فیدڕاڵیی باشووری کوردستانەوە وێنە و پێناس\n📅 کاتی تۆمارکردن Dec 15 2013 4:06PM\n2003 [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 1 0 ✔ 70% ✍ هـ.ب. 12/15/2013 4:06:14 PM\n📷 ئاهەنگی لەدایکبوونی شا لە مەهاباد - 1967 وێنە و پێناس\n📅 کاتی تۆمارکردن Dec 12 2014 12:09PM\n... [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 60% ✍ هـ.ب. 12/12/2014 12:09:41 PM\n📷 ئاهەنگی ڕاگەیاندنی کۆماری کوردستان لە مەهاباد وێنە و پێناس\n📅 کاتی تۆمارکردن Apr 4 2022 9:06PM\nشوێن: مهاباد رۆژ یان ساڵی گیرانی وێنەکە: 1946ی زا [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 99% ✍ ئـ.ئـ. 4/4/2022 9:06:13 PM\n📅 کاتی تۆمارکردن Jun 12 2020 2:45PM\n👁 ئەم بابەتە 36,336 جار بینراوە\nئەلبوومێکی زۆر ناوازەیە.. زۆرینەی وێنەکانی سەرباس [ زۆرتر... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 6/12/2020 2:45:26 PM\n✌ ئیسماعیل سەعیدی - ڕێناس مەهاباد شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Mar 17 2022 2:17PM\nناو: ئیسماعیل سەعیدی نازناو: ڕێناس مەهاباد ناوی [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 99% ✍ ر.هـ. 3/17/2022 2:17:33 PM\nئاژانسی کوردپا: ئەنجومەنی سبز اندیشان جوانی مەهابا [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 98% ✍ ن.ئـ. 12/30/2018 12:02:17 PM\n| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 9.688 چرکە!


ANF | فەرماندە ئالان مەلازگرد: کۆنتڕۆڵی شەڕ لە دەستی ئێمەدایە\nفەرماندە ئالان مەلازگرد: کۆنتڕۆڵی شەڕ لە دەستی ئێمەدایە\nئالان مەلازگرد فەرماندە لە هەنگاوی بازەکانی زاگرۆس شەڕی زاپ، مەتینا و ئاڤاشینی شیکردەوە و وتی، " تاوەکو ئێستا لە خاڵە ستراتیژیەکانمان پاشەکشێمان نەکردووە. شەڕ قورسە و کۆنتڕۆڵیش لە دەستی ئێمەدایە."\nسێشه‌ممه, 21 Jun 2022, 13:22\nئالان مەلازگرت فەرماندە لە هەنگاوی بازەکانی زاگرۆسدا بۆ ئاژانسی هەواڵی فورات (ANF) باسی لە شەڕی زاپ، ئاڤاشین و مەتینا کرد.\nمەلازگرد رایگەیاند کە ئەوان ئامادەکاریان بۆ هێرشی داگیرکەری دەوڵەتی تورک کردبوو کە ١٧ی نیسان دەستیپێکرد و وتی، " چاوەڕێمان دەکرد کە ئەمساڵ بەم شێوەیە هێرش بکات و ئامادەکاریمان بەم پێیە کردبوو."\nئالان مەلازگرد ئاماژەی بەوەدا کە جموجووڵیان ئەمساڵ وەک ٥ – ٦ ساڵ پێش ئێستا نییە و وتی: لە وەرخەڵێ بۆ چیای ڕەش ویستیان ٣٠ - ٣٦ کیلۆمەتر پێشڕەوی بکەب. لە لای باشوورەوە نزیکەی ٢٠ - ٢٥ کیلۆمەتر پێشڕەوییان کرد. دەیانویست لەو ناوچانەدا سەرباز لەخاڵی ستراتیژی دابنێن و جێگیریان بکەن. ئامانجی سەرەکی دوژمن بەم شێوەیە بوو. دوژمن هێرشی کردە سەر ناوچەیەکی زۆر فراوان، بە بۆمبارانکردنی فڕۆکەکان و بەکارهێنانی تەکنیکی پێشکەوتوو ویستی گوشاری دەروونی دروست بکات و ئامانجەکە بپێکێت، بەڵام ئێمە هەموو حسابمان بۆ ئەمانە کردبوو. دوژمن دوای بۆردومانەکان بە فڕۆکە ویستی سەرباز لە ناوچەکەدا بڵاوبکاتەوە بەڵام نەیتوانی ئەم کارە بکات لە چەند رۆژی سەرەتا. هێزەکانمان بە توندی وەڵامیان دایەوە. لەبەر ئەوە دوژمن نەیتوانی بە ئاسانی سەرباز لە ناوچەکەدا بڵاوبکاتەوە.\nلە دیوی باشورەوە دەستیان بە هێرش کرد\nتوانی بە تەنها لە چەند شوێنێک سەرباز جێگیر بکات. لو کورەژارۆ، کارکەر و وەرخەلێ، چەند جار سەربازی دانا. بەڵام ئەو شوێنانە لە گۆڕەپانەکانمان دوور بوون. لەبەرئەوەی ئەو هەرێمانە زۆر فراوانن. بەڵام نەیانتوانی سەرباز لە شوێنە ستراتیژیەکان دانێن. نەیانتوانی ئامانجی خۆیان بپێکن. هەلیکۆپتەرەکانیان گورزیان بەرکەوت. هەندێکیان خرانە خوارەوە. بەهۆی بارودۆخی جەنگەوە نەمانتوانی ئەم مەسەلەیە ڕوونبکەینەوە. هاوڕێکان هەلیکۆپتەرێکیان لە ئەتروش هەلیکۆپتەرێکیان خستە خوارەوە. دوژمن بۆ ماوەی هەفتەیەک هەوڵیدا ئەو ناوچە ستراتیژیانە کۆنتڕۆڵ بکات، بەڵام نەیتوانی. پاشان شێوازی خۆی گۆڕی. بێگۆمان ئێمەش حسابمان بۆ ئەوە کرد. ئەمجارەیان دوژمن لە باشوری کوردستانەوە هێرشێکیان دەستپێکرد. چونکە هیچ دەرفەتێکی نەبو بە فڕۆکەی ئاسمانی هەرێمەکە کۆنتڕۆڵ بکات. لە زەوییەوە هێرشێکیان دەستپێکرد. لە زۆرێک لە ناوچەکان شەڕ لە نێوان هێزەکانمان و داگیرکەران هاتە ئاراوە و هێشتاش ئەم شەڕە بەردەوامە. دوژمن لە چەند ناوچەیەک بە فڕۆکەی جەنگی و تۆپ و هاوەن خۆی نزیکی هەڤاڵانمان کرد. بەڵام کاتێک دوژمن هاتە پێشەوە، رووبەرووی وڵامێکی توندی هەڤاڵانمان بوونەوە و لە هەندێک دەڤەڕ شەڕ بەردەوامە."\n'ئێمە بزوتنەوەیەکی گەریلاین'\nفەرماندە ئالان مەلازگرد راشیگەیاند کە ئەوان هێزێکی ئاسایی نین و وتی، " بزوتنەوەیەکی گەریلاین. جگە لە هەڤالانمان لە تونێلەکانی شەڕ، هەندێک تیممان لە قۆڵایی ناوچەکە دەجوولێنەوە. تیمەکانمان دوژمن بەرەو قۆڵایی رادەکێشن و گورزیان لێدەوەشێنن و تونێلەکانی شەڕ دەپارێزن. دوژمن هێزەکەی لە گۆڕەپانێکی فراوان جێگیر کردووە. ئەمەش ئامانجی هێزەکانی گەڕۆکی ئێمەی زیاتر کردووە. ئەمە بۆ ئێمە بووە هەلێکی باش. دوژمن دەڵێت ' قۆناغی یەکەممان کۆتایی پێهێنا. ئەو قۆناغەی کە دوژمن وەک قۆناغی دووەم پێناسەی دەکات، بۆ ئێمە هەلێکی گەورەی دروست کرد. ئێمە ئەم هەلە باشتر بەکاردەهێنین. تیمەکانمان هەم لە باکور و هەم لە باشور زیاتر چالاک دەبن. بەم شێوەیە گورزی گەورەتر لە دوژمن دەدەین. ئەم شەڕە نزیکەی ٥٠ رۆژە بەردەوامە. شەڕ بە تەواوی لە ژێر کۆنتڕۆڵی ئێمەدایە و ئێمە سیستمی خۆمان بەکاردەهێنین. بۆ ئەوەی کۆنتڕۆڵ لە دەست نەدەین و دوژمن لە هەموو جێگەیەک لەناوببەین، زیاتر هەوڵ دەدەین. پێویستە هەموو کەس بڕوا بە بانگەشەی دوژمن نەهێنێت. ' دوژمن دەڵێت سەرکەوتووین، راست نییە. ئەمە لە ئاماری رۆژانەی هەپەگەدا بە ئاشکرا دیارە."\n"خۆمان بۆ شەڕێکی درێژ ئامادە دەکەین "\nئالان مەلازگرد وتی: "دوژمن ویستی تیمە جوڵاوەکانمان بێکاریگەر بکات. ویستی لە لایەکەوە شەڕ چڕتر بکەن، بەڵام ئەمە بەو شێوەیە نابێت. تیمەکانمان لە هەموو ناوچەیەک کە دوژمنی لێیە چالاک دەبن. دوژمنیان زیاتر تەنگەتاو کردووە، وەک گوتمان دوژمن دەیەوێت بە تەکنیک ئەو شوێنانە کۆنتڕۆڵ بکات کە دەستی پێی گەیشتووە و بەرەو پێشەوە بڕوات، بەڵام جوگرافیای هەرێمەکە ڕێگە بەوە نادات.\nتا ئێستا چەندین گۆڕانکاریمان لە شێوازی شەڕ و چالاکیەکانماندا کردووە. ئەم گۆڕانە بەردەوام دەبێت. ئاشکرایە کە ئەم شەڕە بەردەوام دەبێت، بۆیە خۆمان بۆ شەڕێکی بەم شێوەیە ئامادە دەکەین. دوژمن دەیەوێت بە خێرایی ئەنجام بەدەست بهێنێت. ناهێڵین دوژمن هیچ کارێک بکات. ئێمە جەنگ بە درێژایی ناوچەکە بڵاو دەکەینەوە. دۆخەکە بەم شێوەیەیە."\nفەرماندە ئالان مەلازگرد ئاماژەی بە قورسی شەڕەکە کرد و وتی، " بێگۆمان شەڕ باجی دەوێت و قورسە. لەم شەڕەدا شەهیدیشمان دەبێت. ئەو کاتە هەڤاڵانمان شەهید بوون کە لە گۆڕەپانی شەڕ هێرشیان کردە سەر دوژمن. بێگۆمان لەشەڕدا کەموکورتی هەیە. بەڵام ئێمە هەوڵ دەدەین کەموکورتیەکان بڕەوێنینەوە. بە دڵی دوژمن شەڕ ناکەین، شەڕ بە پێی شێوازی خۆمان بەڕێوە دەبەین. بە قۆڵای شەڕ، تیمەکانمان تێدەکۆشن. هەڤاڵانمان لە هێڵی کورەژارۆ، چیای رەش، وەرخەلێ، کارکەر و ئەشکەوتی برینداران هەموو رۆژێک چالاکی دەکەن. ئەگەر بە رۆح و شێوازی شەڕمان نەبوایە، بەم ئەندازەیە چالاکی ئەنجام نەدەدران. هێزی چالاکیمان نەدەبوو. ئەنجامدانی ئەم هەموو چالاکیە بە واتای ئەوە دێت کە تیمەکانمان و یەکینەکانمان هەمووان خاوەن شێوازێکی نوێی شەڕن. بەڵام دیسانەوە تێرکەر نییە. ئەمە بۆ ئێمە سەرەتایەکە."\nهەر دەڤەرێک کە دوژمن داگیری کردووە، بۆ ئێمە گۆڕەپانی چالاکیە. هەڤاڵانمان چالاکی ئەنجام دەدەن. لە ئێستا بەدواوە تاکتیکی نوێ بەکاردەهێنن و شەڕ دەکەن."\nدەوڵەتی تورک بە بەرچاوی پەدەکە لە ناوچەکانی سەر بە زاخۆ دار دەبڕێتەوە\nلە گەڤەر دوای ئۆپەراسیۆنی سەربازی کوێستانەکان قەدەغەکران\nشەش گۆڕی بەکۆمەڵ لە سنووری شەنگال هەڵدەدرێنەوە


سەرۆک وەزیری ئوردن بشر خەزاونە بە ئەندامانی ئەنجومەنی نوێنەرانی وت ئەو قەیرانەی ئەمدواییانە ڕووبەڕووی ئوردن بۆوە هەوڵی کودەتا نەبوو، جەختیشی لەوە کردەوە شازادەی جێنشینی پێشوو حەمزە کە بە تۆمەتی " تێکدانی سەقامگیری ئوردن " تۆمەتبارکرابوو، دادگایی ناکرێت.\nنوێنەری ئیسلامیەکان ساڵح عەرموتی بە دەزگای هەواڵی فرانس پرێسی وت خەزاونە " بوونی کودەتای ڕەت کردۆتەوە، بۆ من ئەگەر کودەتا نەبووبێت ئەی چی بوو؟"\nوتیشی سەرۆک وەزیر " پێی وتین دۆسیەکە ڕەوانەی دادوەری گشتی کراوە، بەڵام باسی لەوە نەکرد دۆسیەکە ڕەوانەی دادوەری گشتی دادگای ئاسایشی دەوڵەت کراوە یاخود دادوەرێکی گشتی ئاسایی."\nعەرموتی ئاماژەشی بەوەدا خەزاونە ڕوونی کردۆتەوە شازادە حەمزە دادگایی ناکرێت، جەختی لەوە کردەوە " بابەتی شازادە حەمزە لەناو خێزانی پاشایەتیدا چارەسەر کراوە."\nلەلای خۆشیەوە نوێنەر خەلیل عەتیە بە فرانس پرێسی وت " سەرۆک وەزیر هەرگیز وشەی پلانگێڕان یاخود کودەتای بەکار نەهێناوە، ئەو بوونی کودەتای ڕەت کردۆتەوە و دەستەواژەی هەوڵدان بۆ تێکدانی ئاسایش و سەقامگیری وڵاتەکەی بەکارهێناوە."\nجێی ئاماژەیە لە چواری مانگی 4 دا حکومەتی ئوردن شازادە حەمزە و کۆمەڵێک کەسی دیکەی تۆمەتبار کرد بە تۆمەتی " پلانگێڕان بۆ تێکدانی ئاسایش و سەقامگیری ئوردن." دواتر نزیکەی 20 کەس دەستگیرکران، لەنێویشیاندا سەرۆکی پێشووی دیوانی پاشایەتی تێدابوو، هەروەها شازادە حەمزەشیان لە ماڵەکەی خۆیدا دەستبەسەر کرد.\nدواتر ڕۆژی یەکشەممە شازادە حەمزە و شای ئوردن پێکەوە لە ئاهەنگی ساڵیادی دامەزراندنی ئوردندا دەرکەوتن، ئەمەش یەکەمین دەرکەوتنی ئاشکرایان بوو دوای ئەو قەیرانەی ڕووبەڕووی وڵاتەکە بۆوە.\nڕۆژی دووشەممە شازادە حەمزە لە پەیامێکدا بە ئامادەبوونی شازادەکان وتی " هەمیشە بە دڵسۆزی " دەمێنێتەوە بۆ شا و شازادەی جێنشینی وڵاتەکە.


دابەشكردنی مووچەی مانگی حوزەیران دەستپێدەكات – تۆڕی میدیایی خەڵک\nدابەشكردنی مووچەی مانگی حوزەیران دەستپێدەكات\n2019/09/07 - 7:05 PM\nسەرچاوەیەك لە گەنجینەی سلێمانی ڕایدەگەیەنێت، لە سبەینێوە دەست بە دابەشكردنی مووچەی مانگی حوزەیرانی ئەمساڵ دەكرێت.\nسەرچاوەیەك لە گەنجینەی سلێمانی بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، سبەینێ یەك شەممە 8-9-2019 دەست بە دابەشكردنی مووچەی مانگی حوزەیرانی ئەمساڵ دەكرێت و بەپێی خشتەی مانگەكانی پێشوو مووچە دەدرێتە وەزارەت و دەست و فەرمانگەكان.\nوتیشی، “سبەی مووچەی مانگی حوزەیرانی دیوانی وەزارەتی پێشمەرگە و لیواكان خەرج دەكرێت”.\nڕاشیگەیاند، ڕۆژی دوو شەممە پشووە و ڕۆژانی دوایی دابەشكردنی مووچە لە هێزەكانی 70 و 80 و پەروەردە و تەندروستی بەردەوام دەبێت.\nبەردەوام بەرپرسانی حكومەتی هەرێم جەخت لە دابەشكردنی مووچە بە 30 ڕۆژ جارێك دەكەنەوە، كە دەبوو لە هەفتەی پێشووەوە دابەشكردنی مووچە دەست پێ بكات، ئەمە سەرەڕای ئەوەی تا ئێستا چارەنووسی 3 مووچەی ئەمساڵ نادیارە.\nپێشمەرگەمووچەوەزارەتی دارایی هەرێم\nلە سەر ڕێگای كەلار- سلێمانی 33 پردی نوێ دروست دەكرێن\nلە باشماخ؛ نزیكەی 23 تەن هێلكەی ئۆكرانی دەستی بەسەرداگیرا\nبەوێنە..پێشمەرگەیەك كۆتایی بە ژیانی خۆی هێنا\n2020/08/05 - 10:10 AM\nئاژانسەكانی جیهان بڵاویانكردەوە، نرخی نەوت بۆ ئەمڕۆ چوار شەممە، 5ی ئابی 2020 بەرز بووەوە، بەشێوەیەك نرخی نەوتی برێنت بە 44 دۆلار و 44 سەنت لە بازاڕەكانی جیهان مامەڵەی پێوەكراوە و هاوكات نرخی بەرمیلێك نەوتی خاوی ئەمریكیش بە 41 دۆلارو 65 سەنت مامەڵەی پێوەكراوە.