دەنگدان بەم لیستە، دەنگدانە بە سەرما و سۆڵی پۆل و تەختەی قوتابخانەكان، كە جگەر گۆشەكانی ئەم میللەتە ستەمدیدەیە، هەر لە مناڵیەوە، بە سەریانەوە دەلەرزنەوە و، پەلە هەوری قوڕسی خەم و خەفەت بە سەر دڵەكانیانەوە دەنیشێ. دەنگدان بەم لیستە، دەنگدانە بە گریانی مناڵانی برسی و بێ ناز و هەتیوی هەمیشە خەون دیدە بە باخچە و یاری و خواردن و پایسكل (بیرتانە پێش دوو مانگ پۆلیسێك لە هەولێر خۆی سوتاند چونكە چەندین ساڵ بوو نەیتوانی خەونی مناڵەكەی بێنێتە جێ كە تەنها پایسكلێك بوو؟!).\nدەنگدان بەم لیستە، دەنگدانە بە قاقای پێكەنینی لێپرسراوان لە كاتی ڕابواردن و خواردن و خواردنەوەی گران بەهای هوتێلەكان و، ڤیللاكان و، ڕیستورانتە هەرە بە نرخەكانی كوردستان و توركیا و ئێران و ئوروپا و دونیا.\nدەنگدان بەم لیستە، دەنگدانە بە شەوە سوورەكانی لێپرسراوان و كار بەدەستانی دەسەڵاتی گەندەڵ، لە قاتی پێنج و شەش و حەفتی شیراتۆن و هوتێلەكانی خەلیج و توركیا و ئوردن و سوریا و ئه‌وروپا.\nدەنگدان بەم لیستە، دەنگدانە بە مناڵانی مەسولەكان، كە لە پایتەخت و شارەكانی دونیا، سەروەت و سامانی گەلی كورد بە زەوق و كەیف و سەفا پەرت و بڵاو دەكەن. پارە و پولی میللەتی كوردستان دەدەن بە مارسیدس و بی ئێم دەبلیو و كچە جوانەكانی ئوروپا و وڵاتانی دەور و بەر.\nدەنگدان بەم لیستە، دەنگدانە بەو بوغز و كینەی ئەم دوو حزبە، كە بۆ نەمانی یەكتر چەندین ساڵ كوردستانیان پێ سووتاند و كاول كرد و، خوێنی هەزارانیان ڕشت و برسیەتیان بڵاو كردەوە و، كوردستانیان كردە مەیدانی ڕمبازی تانك و تۆپی ڕژێمی بەعس و ڕژێمی ئێران و ڕژێمی توركیا.\nدەنگدان بەم لیستە، دەنگدانە بەئەتككردنی شەرەفی ئەوان كچە كوردانەی لە بەر بواری هەژاری خێزانەكانیان، یان لە بەر نەمانی كەس و كاریان، مەسولەكان هەوڵیان داوە و دەیدەن بۆ دەستدرێژی كردنە سەریان (ماڵی خانزادتان لە بیرە؟ یان لە بیرتانە دام و دەزگای دەسەڵات و چەندین ڕوداوی نێو میدیای كوردی كە تۆمار كراوە؟).\nدەگدان بەم لیستە، دەنگدانە بە زیندانەكانی سلێمانی و هەولێر و ئاكرێ، كە هەزاران لاو گەنجی كوردی تیادا فەوتێنرا، و هەزاران هاوار و ئاهو ناڵەی گەنجی كوردی تیا كپ كرا و، پاشانیش ناو و دەنگی گەلەكەمانی پێ زڕا لە دەزگا نێو دەوڵەتیەكانی وەك هیومان ڕایتس وۆچ، مافی مرۆڤ، خاچی سوور، وەزارەتی دەرەوەی ئەمریكا و یەكێتی ئەوروپا.\nدەنگدان بەم لیستە، دەنگدانە بە دزینی بوجەی كوردستان و ڕێدان بە چەند كەسێكی نەفام و خۆفرۆش و نیشتمان فرۆش و داوێن پیس، كە ملیۆنان و ملیاران دۆلار و دیناری خەڵكی پێ ببەنە بانكە نهێنیەكانی دونیا، بۆ پاشە ڕۆژی خۆیان و، ئنجا جێهێڵانی میللەتی كورد لە ناو كارەساتدا.\nدەنگدان بەم لیستە، دەنگدانە بە كۆشك و تەلارە ڕازاوەكانی هاوینە هەواری سەڵاحەددین، سەری ڕەش، شەقڵاوە، سەرچنار، سلێمانی و دهۆك و شوێنەكانی تر. دەنگدانە بەوان ڤیللایانەی بازنەدراو بە باخچەی گەورەی سەر ڕێگا و بانەكان هاوینە هەوارەكان (لە پێش چاوتانە و پێویستتان پێ نیە كەسێك نیشانتان بدا). دەنگدانە بەو كەسانەی قاچاغچیەتیان دەكرد لە ئێران و جاشایەتی بە تومەنیان دەكرد و، زۆربەی هەرە زۆری تەقەكانیان (وەك ئەوەی سەرۆكەكەیان پێی دەنازێ) دژ بە كورد خۆی بوە، لەو شەڕانەی پێیان دەگوترێ: شەڕی برا كوژی لە هەفتاكانەوە تا ئەم ساڵانەی هەنوكە بە شەڕی دژی پەكەكەشەوە.\nئەوانەی تەقەی ڕاستەقینەیان كرد بۆ كوردستان، وا بێوەژن و هەتیوەكانیان لە بەر بێ نازی و بێ خزمەتگوزاری دەناڵێنن (پرسیوتانە لە بێوەژنی مامە ڕیشە و بێوەژنانی شەهیدانی تری كوردستان بواری ژیانیان چۆنە؟). ئەوانەی هێشتانیش لە ژیاندا ماون، حەسرەت بۆ تەمەنێكی بە فیڕۆ چوو دەخۆن، كە كردیانە قوربانی سەر گەڵ و نێو گەڵی، دز و جەردە و جاهیلی شەهوەتبازی گەل و نیشتمان فرۆش.\nدەنگدان بەم لیستە، دەنگدانە بە سەدان ڤیللای ناوچەی فلۆریای ئیستەنبولی ئوروپی، كە خاوەنەكانیان سەرانی ئەم حزبەن. دەنگدانە بە سەدان ڤیللا و هوتێل و خانوو و كارگەی نێو ئێران و توركیا و ئوروپا و ئەمریكا كە لە پارەی دزراوی میللەتی كورد دروستكراوە، بۆ بەرژەوەندی چینێكی جەردە، كە بووەتە ئەسیری ڕژێمەكانی دژ بە كورد لە تەهران و ئەنقەرە، چونكە بەرژەوەندیەكانیان وا لە ژێر دەستی دوژمنانە.\nدەنگدان بەم لیستە، دەنگدانە بە قەبرستانی دەریای ئێجەی نێوان توركیا و یۆنان، كە سەدان و هەزاران لاوی تازە پێ گەیشتووی میللەتەكەمانی بە خنكاوی لە ژێر خۆیدا حەشار داوە. ئەوان گەنج و لاوانەی لە دەست برسیەتی و شەڕی سەپێنراوی پارتی و یەكێتی و، لە دەستی گەندەڵی پوكانەوەی ژیان لە كوردستاندا بۆ ئوروپا ڕایانكرد.\nدەنگدان بەم لیستە، دەنگدانە و چەپڵە لێدانە بۆ ئەو خانەوادە هەژارانەی لە تۆبزاوە و كەسنەزان و سەرجەم شارو شارۆچكەكانی كوردستان، لە سەرما ڕەق بوونەوە (بیرتانە چەند خانەوادەیەك لە زستانی پێرار لە تۆبزاوە و كەسنەزان لە سەرما ڕەق بوونەوە؟).\nدەنگدان بەم لیستە، چەپڵە لێدانی بێ ئابڕوییە بۆ ئەو ژن و پیاوانەی لە دەست هەژاری و نەبوونی، بە گوللە و خۆ سوتاندن كۆتاییان بە ژیانی خۆیان هێنا (لە بیرتانە هەفتەنامەی میدیا و ڕوداو و ئاوێنە و هاوڵاتی و ...هتد چەندین جار بە وێنە، ناوی خۆ كوژەكانی دەستی هەژاری بڵاو كردەوە؟).\nدەنگدان بەم لیستە، دەنگدانە بە نەخوێندەواری و جەهل و بڕوانامەی تەزویری مەسولەكان و مناڵەكانیان و خزمەكان و دارو دەستەكانیان، كە بە لێشاو لە زانكۆكانی كوردستان بە فرت و فێڵ حاسڵیان كرد و، ئێستا بە مێشكێكی پڕ و پوچەوە دەستیان گرتووە بە سەر زانكۆكان و بەڵكو تەواوی دام و دەزگاكانی میللەت.\nدەنگدان بەم لیستە، دەنگدانە بەو نرخە خەیاڵیەی بەرمیلی نەوتی سپی كە لە بازاڕی جیهان 1 دۆلار ناكا و لە زستانی كوردستان نرخەكەی دەگاتە 250 دۆلار.\nدەنگدان بەم لیستە، دەنگدانە بە خواردنی ژەهراوی توركیا و ئێران و سوریا، كە لە ڕێگای بازرگانە مەسوولەكانی ئەم دوو حزبە بۆ ئێمەی ڕەوانە دەكەن و، هەزاران نەخۆشی كەوتووەتە لەشی گەلەكەمان. دەنگدانە بەو دەرمانە ئێكسپایەر و تەزویرانەی پڕ لە نەخۆشیە، كە دوژمنان و مافیای جیهانی سێیەم بەرهەمی دێنن و، بازرگانانی ویژدان فرۆش بە نرخێكی گران بە گەلەكەمانیان دەفرۆشن.\nدەنگدان بەم لیستە، دەنگدانە بە درێژ بوونەوەی خەم و ئازار و خەفەتی ڕۆژانەی گەلی كوردستان: بەرتیل و واسیتە و تۆز و خۆڵی هاوینان و قوڕ و زێلاقی زستانان و، نەبوونی ئاو و كارەبا و سووتەمەنی.\nدەنگدان بەم لیستە، چەپڵە لێدانە بۆ ئەو دزانەی بە ملیاران دۆلاریان دزی و، گومرگەكەی ئیبڕاهیم خەلیل و یارمەتی وڵاتانی ڕۆژئاواش بۆ گەلەكەمان چوە گیرفانەكانیان، كەچی 18 ساڵە نەیانتوانیوە كارەبا و ئاوتان بۆ دابین بكەن ئەی گەلی ستەمدیدە.\nدەنگدان بەم لیستە، شەرعیەتدانە بە دزینی شۆڤڵ و گرێدەر و عەمودی كارەبا و سەددی بێخمە و كارگەكانی هەولێر و سلێمانی، كە مەسوولەكانی پارتی و یەكێتی لە ساڵی 1991 ەوە، بە ئێران و توركیایان فرۆشت و، پارەكانیان خستە گیرفانەكانیانەوە.\nدەنگدان بەم لیستە، دەنگدانە بە 42 وەزارەتی گەندەڵی پڕ و پوچی دز و جەردە، لە كاتێكدا گەلی هەژار و ستەمدیدە تا ئێستاش بۆ ژیان دەناڵێنێ.\nدەنگدان بەم لیستە دەنگدانە بە تیرۆر، بە داپڵۆسین، زوڵم، دزی، داوێن پیسی، گەل و نیشتمان لە ناوبردن.\nدەنگدان بەم لیستە، قاقای پێكەنینە بە جەستەی ئەو لاوە تازە پێگەیشتوەی بە دەستی پاساوانانی، شەهوەتبازەكانی دەسەڵاتی تیرۆر لە هەڵەبجە كوژرا، لە كاتێكدا دەنگی برسیەتی و ناڕەزایی بەرز دەكردەوە بە ڕویاندا.\nدەنگدان بەم لیستە، دەنگدانە بە سەر و سمێڵی سپی بوو و سوتاوی پیریەتی و فرت و فێڵی جاشایەتی، ئەوان مەسولانەی، بە بۆیاغی ڕەشی درۆی خۆ جوانكردن هەڵوەدای شەهوەتی پێدەكەن و قەڕەپەستانەی شان بە شانانێی لە گەڵ گەنجانی تازە پێ گەیشتوو پێدەكەن: مەحرومكردنی گەنجان و، هەژاركردنی میللەت، بۆ ئەوەی گەنج زەلیل و داماو بێ، كچەكانیش بۆ زگ تێر كردن، چاویان لە چەرمە تەقیوەكەی نێو گەڵی مەسوولە بە ساڵا چوەكان بێ.\nدەنگدان بەم لیستە، دەنگدانە بە ساڵانی خیانەت و خیانەتكاری و، ڕاكێشانی سوپای عێراق و توركیا و ئێران بۆ ناو كوردستان.\nدەنگدان بەم لیستە، دەنگدانە بە گەڕاندنەوەی گەلی كورد لە بە میللەت بوون بۆ هەڵوەشانەوە بەرەو دیواخانی ئاغاكان وخێڵەكیەتی و دواكەوتن، كە پارتی و یەكێتی مانگانەیان بۆ بڕیونەتەوە، بۆ كڕینی ویژدانیان و پەرە پێدان بە تەمبەڵی و مشەخۆری و خێڵەكیەتی و تائیفەگەری.\nدەنگدان بەم لیستە، دەنگدانە بە چەندین موچەی درۆینە بۆ یەك كەس كە دار لە سەر بەرد دانانێ، لەولاشەوە ڕوبەرە گەورەكەی میللەت پەشۆكاو، دەست لە سەر دەست، حەپەساو و داماو ماوە بە دەست جەنجاڵی ژیانێكی پڕ كۆست.\nدەنگدان بەم لیستە، دەنگدانە بە مۆنیكا و خانوە جوانەكانی مەسوولەكان و دار و دەستەكانیان، كە بە خوێن و گۆشت و ئارەقی نێوچەوانی كورد و كوردستان بەسەریەكەوە هەڵساوە.\nدەنگدان بەم لیستە، دەنگدانە بە مردن و، دەنگدانە بە دریژكردنەوەی خەم و خەفەت و، ئازار و نەبوونی و، دەنگدانە بە دواخستنی كوردستان لە میانەی پیشكەوتنی گەلان.\nدەنگدان بەم لیستە، دەنگدانە بەو ورگ زلەی لە ناو ماڵی دوژمن، زەلیل و زەبونانە، وەك كۆیلەیەكی بێزراو گوتی: كوردستان خەونی نێو قەسیدەی شاعیرانە.\nدەنگدان بەم لیستە، تف كردنێكی گەورەیە بەرەو ڕووی نەوەكانی داهاتوو و، تف كردنێكی گەورەیە بۆ نێو چەوانی ئایندەی كوردستان!\nهاونیشتمانیانی بەڕێز و خۆشەویست:\nكاتێك دەچنە سەر سندوقی دەنگدان، تەنها بیر لە بەرژەوەندی خۆتان و مناڵەكانتان و شار و نیشتمانەكەتان بكەنەوە.\nهاوڵاتی هۆشیار و ژیر، لە كاتی دەنگدان بیر لە برسی و هەژار و بێ دەرامەتەكانی گەلەكەمان بكەوە. بیر لە ڕۆژانی نەهامەتی بكەوە كە بەدەست ئەم دز و جەردانە بێ پسانەوە بە سەرتدا هات و هێشتانیش وا هەر دێ. بیر لە شەوە تاریكەكان بكەوە بێ كارەبا و بێ ئاو. بیر لە كۆشك و تەلار و ڤیللا جوانەكانی مەسوولە دزەكانی پارتی و یەكێتی بكەوە. بیر لە ئایندەی خۆت و خێزانەكەت و شار و گەل و نیشتمانەكەت بكەوە.\nلە كاتی مۆسیقای حەماسی تەلەفزیۆن و ڕادیۆ و وتاری پڕ لە درۆی مەسولەكان و لە كاتی ئاهەنگ و شایی، عەقڵت لە دەست مەدە و بەرژەوەندیە بنەڕەتیەكانت لە بیر بێ!\nدەنگت مەدۆڕێنە، دەنگت مەدە بە ئازار و مردنێكی تر بۆ چەند ساڵی داهاتوو.\nخۆت لە بیر مەكە!


لە نێو رێزەکانی یەکێتی نیشتمانی کوردستاندا.\nوەک ئاشکرایە ئەمە ماوەییەکە مقۆ مقۆ کەوتوتە نیو رێزی رێکخراوەکانی یەکیتی یەوە، سەبارەت بە بوونی دیکتاتۆری تاکە کەس و نەبوونی دابەش کردنی دەسەلاتەکان بە پێ ی پەیرەوی ناوخۆ، هەروا دواخستنی بەستنی کۆنگرە و لێلی سەرچاوەی دارایی و چونیەتی مامەلە کردن لــەگەل ئەم لایەنە هەستیارە، بـەواتایەکی تر بوجەی یەکێتی بـە شێوەیەکی روون (شفاف) ناخرێتە روو، تەنانەت بۆ ئەندامانی مەکتەبی سیاسیش !!! ئــەم هەلومەرجە نـا دیموکراسی یە، گەندەلی یەکی ئیداری و رێکخراوەی زۆری لێکەوتۆتەوە و، بەشێوەیەکی جیددی جەماوەر هەستی پێدەکات و ، لـەسەر روبەروو پانتایی رۆژنامە و سایدەکان رەنگی داوەتەوە. بێ گومان سەرهەلدانی فایرۆسی نادیموکراسی و تەشەنەسەندنی لە جەستەی رێکخراوەیی یەکێتی دا، سەرە ئەنجامی ساتە وەختی ئێستا دا نی یە، بەلکو نەبوونی دیموکراسی لە رێزەکانی یەکێتیدا مێژویەکی دوورو درێژی هەیە. بەشێوەیەکی هاوتەریب لـەگەل دامەزراندنی یەکێتی یەوە هاتووە، ئیدی چ لـە ئـەنجامی فاکتەری نـاوەخۆیی بێت یان خـود فاکتەری دەرەکی.\nیەکێتی هەر لـەسەرەتای دامەزراندنیەوە، تـا ئەمرۆ لق و پۆپی زۆری لێ پەیدا بووە و، یا تیایدا ئەو لق و پۆپانە هەلوەرێنراون. ئێمە لێرەدا ئاماژە بۆ ناوی کەس ناکەین نەوەک و هەستیان بروشێ، بەلکۆ دەلێن ئەندامانی سەرکردایەتی یەکێتی وەکـو یانەیەکی وەرزشی دەچنە دەرەوە، دوای چەند سالیک لـە زیز بوون دێنەوە و، بانگەوازی ئاشت بوونەوەی گشتی دەکەن.\nبەلام سەیر لەوەدایە ئەم دەرچوون و لادان و هاتنەوە لـە ژێر پەردەی دیموکراسی بەرێوە دەچیت ( لـە خودی خویش دا قەیرانی نەبوون دیموکراسی یە ) یەکێتی پێش هەر لایەن و کەسێک دەزانی هەتا بینەقاقای پرە لە کەم و کوری و نەبوونی دەستا و دەستی دەسەلات و رەفتارێکی ناعادیلانە لـەگەل حزب و لایەنەکانی دی !!! درکی بەم حەقیقەتە کـردوە و دەیکا، بۆیە هەمیشە پێش باران بارین ، بەرەیەک بە خۆی دا ئەدا! هەتا وەکـو جەستەی شپرزەیی رێکخراوەیی نـە خووسێ! بـا واز لــە بزوتنەوە و یەکێتی شورشگێران و کـومەلـە و ئالای شورش بهینین، کـە چەند تۆرێکی دەست کرد بوون بۆ دەستە مۆ کـردنی خەلکی زەحمەتکێش لە لایەک و ئاغا و کوێخاکان لــە لایەکی تر! چەخت لـە سەر بالی ریفۆرم و بالی (رەگ) بکەین، کــە بەمانای رەوەتی گۆرینی دیموکراسی دێت. بزانین تـا چ رادەیـەک ئەمـانە کـۆپی رابردووی خۆیان نیین، شایانی باسە دەلێن سەرمـایەداری هەر چەند سال جاریک تووشی قەیران دەبێ، بۆ دەرچوون لـەو قەیرانە دەموو چاوو رومەتی خۆی ئارایش دەکاتەوە و، بـە سیمایەکی بـاشتر دێتەوە مەیدان، تا وەکو باشتر فریوی خەلکی زەحمەتکێش بدا!!\nبالی ریفورم و رەگیش دوو دیووی یەک دراوی دۆراون، لە بازاری سیاسەتی کۆمەلەی رەنجدەراندا، وەک ئاشکرایە سکرتیری کــۆمەلــەی سەر بە یەکێتی، کــــەسایەتیەکی دژە دیموکراسی یە، لە % 75 بیرکردنەوەکانی نەگێتیڤ و ئەنتی دیموکراسی یە، لــە % 25 یش ئیش بۆ نێو بانگ و دەسەلات و نفوزی خۆی کردووە، وەک خوردە بورژوازییەک، ئێمە ناچینە سەر وردەکاری ئەم کەسایەتی یە، بەلکو ئەوەی پەیوەست بێ بــە بابەتەکـەمانەوە، بـاسی لێوە دەکەین، ئـەویش رەفتاری دیموکراسیانەیە.\nشایانی باسە، لە دوای ئەنفالەکان لــە رۆژنامەی بەرەی کــوردستانی لاپەرەیەکی ئازاد کـرایەوە، ئەندامێکی سەرکردایەتی یەکێتی دوای شکستی عەسکەری و تا رادەیەکیش سیاسی، هەست و ویژدانی شورشگێرانەی جولا، تیایدا بابەتێکی بلاو کردەوە و، ئەوەی بنی بەرە بوو خستی یە سەری بەرە، کــە بە چ شێوەیەک پێشمەرگــەکانی یەکێتی هەلس و کـەوتو و، رەفتاری نابەجێیان کردوە، لـــەگــەل جەماوەری جوتیاری ناوچە ئازاد کراوەکاندا، بەپێ ئەو گوتارە زولم و زۆریان ئەنجامداوە، لە رێرەوی خەباتییاندا و، بە شێوەیەک حالەتێکی تۆقێنەریان دروست کردوە لای خەلـکی، بۆ نەموونە جەماوەری لایەنکــانی دی دراونەتە بـەر شەق و هەرەشەوە گــورەشەوە تەنانەت کــوشتن!!! ئـەم هەنگاوە وەک بیرویسترویکاییەکی بزوتنەوەی کوردستانی هاتە پێش چاو، بەلام لەلایەن سکرتێری جارانی کۆمەلەی مارکسیست لینینستەوە !! هەزم نەکرا، بۆیە هەرەشەی کوشتنی بۆ قارەمانێکی قــەلەمی ئازاد دەرکرد، ئەویش لە ئەنجامدا بە کۆمەلێ مال و مندالەوە رووی لە پاکستان کرد!! دووم هەر لە سەرو بەری ئەو دەمە، ئەدیبێکی ناسراوی کورد چیرۆکێکی نووسی، گوایە کەسایەتیی هەلــگری درۆشمی ریفورمی ئێستا رووشاندووە، ئەویش دیسان هەرەشەی لێکرا و، پێیان گوتووبو ئەوەی تۆ نوسیوتە بێ ئەدەبی یە ئەدەب نیە!! هەروا لە یادشتەکانی دا بە نیوی پەنجەکان یەکتری دەشکینن، رووبەرێکی زۆری تەرخانکراوە بۆ هێرش بردنە سەر بنەمالەی بارزانی ئەمەش خۆی لە خۆیدا ئەوە دەگەیەنێ کـــە سەرۆکی بالی ریفۆرم جێگای رەزامەنی پارتی نیە. ئێمە نالیین بنەمالــــەی بارزانی ( موقەدەسن ) بەلکۆ دەلێن ( عەدوای) حوکمی بنەمالە لــە نێو رێزەکانی پــارتی گوازرایەوە بــۆ رێزەکانی یەکێتی، ئێستاش لــــە نێو دەفتەری سیاسی یەکێتیدا، هەرکـــــەس و منالەکەی یان خێزانەکەی دەهێنێتە پێشەوە ئەرکیکی پێ رائەسپێرێ. ئەمانەش وەک قارچکی وەرزی بەهار هەلتۆقیون، خەون بە دەسەلات و وەزیفەو پارەو نێو بانگەوە دەبینن!!!! دواتر سەروکی بالی ریفۆرم لە ئاستی ناوچەکەو نێو دەولەتیدا نە ناسراوە، ئەگەر ببێتە میراتگری دەسەلاتیش لە نیو یەکێتیدا، ماوەیەکی زۆری ئەوێ تا ئەو قوناغە ببرێ!!\nسەبارەت بەبالی رەگیش هیچ جیاوازیکیان نیە لەگەل بالی ریفورمدا یا خود کەسایەتی یەکەمی بالی ریفۆرم، بگرە ئەمانە زەمینە خۆش کەرن بۆ لابردنی سکرتیری گشتی یەکێتی و تەحویلدانی بە خاوەنی کۆمپانیای ووشە! ئیدی تــا چ رادەیەک سەرکەوتوو ئەبن، ئەوە زەمان و زەمینە دیاریی ئەکـــات و وا بەستەیە بە ئاشتبوونەوەی گشتی و گەرانەوەی ((ئیعتیبار)) بــۆ ئەو کادیرە دیرینانە کە دەرکراون.\nبەلام کێشەکە لێرەدایە ئاخۆ بە گۆرینی ( س ) بە ( ج ) دیموکراسیەت سەرفراز ئەبێ لە نێو جەستەی رێکخراوەیی یەکێتی دا، یاخود بە هەمان ئالیەت و میکانیزمی جاران، مـــامەلە لــەگەل کێشەکاندا دەکرێ! بەرای من قەیرانەکە لەوە دایە ئازادی رادەربرین هەیە لـــە نێو رێزەکانی یەکێتیدا، بــەلام ئازادی دوایی رادەربەرین مەترسی لێ دەکرێ!! لـــــە بەر ئەوەی پێکهاتەی یەکێتی وەک چینێکی وردە بۆرژوا لە ئاستی سەرکردایەتیدا پەروەردەیەکی لێکەوتۆتەوە، زەحمەتە بە گۆرینی کەسەکان دیموکراسی بەر قەرار بێ. هەر وەک نووسەری عەرەب ( حەسەن عەلەوی) لە کتێبی ( عراق دولە الممنەزەمە السرییە) باسی ژیانی پەروەردەیی لە نێو رێزی کادیرەکانی بەعس دەکا!! کە بەچ شێوەیەک لە نێو جەماوەردا وەک رەگەزێکی نامۆ خۆ بە زلل زان خۆ بنوێنن، دابراو لـــــە جەماوەر هەلسوکەوت بکەن، دواتریش چینێکی ئۆلیگارشی مالی یان لێ دەکەوێتەوە، کـە پێناسەی رەفتار فاشیزمە!! ئا بەم شێوەیە یەکێتی یەکەم بــەدەستی پوچەلکردنەوەی پەیرەوی ناوخۆوە دەنالێنی و دووم نەبوونی دیموکراسی لـە نێو رێزەکانیدا سێ یەم ئالودەی پەروەردەیەکی خوردە بورژوای ناسیونالیستانە بۆەتەوە!!\nبۆیە گوتەبێژی مەکتەبی سیاسی یەکێتی دەلێ بەدیلی یەکێتی هەر یەکێتی یە، چونکە ئەو پێ ی وایە دونیا لە ئال و گۆران دا نیە، بەلکو ئەوە یەکێتی یە وەک و ( ئەمیبا ) هــەر چەند سال جارێک شکل و شێوەی خۆی دەگۆرێ !!\nدوا ووتەش ئەوەیە شانەکانی جەستەی رێکخراوەیی یەکێتی کەلێنیان تێ کەوتووە، میکرۆبی دژە دیموکراسی تیایدا تەشەنەی سەندوەو، لەلایەک هەروا نارەزایی و پرتەو بۆلەی ئەندامەکانیان و رەخنەی جەماوەر و لایەنەکان لە لایەکی دی بونیان هەیە!! بۆیە رەگ و ریفۆرم دەیانەوێ هەلەکە بقوازنەوە وەک (فتیلی) نێو برین، میکرۆبی ئەنتی دیموکراسی نیو شانەکان هەلمژن، لە کاتیکدا خۆیان بەشێکن لەو میکرۆبە ترسناکە !!


ئەفسانەی ئازادیی - transcultures\n15 ئه‌یلول 2019\t370 بینین\nبەم زووانە حکومەتەکان و کۆمپانیاکان باشتر لەخۆت تۆ دەناسن. بڕوابوون بە ئایدیای “ویستی ئازاد” بووەتە شتێکی خەتەرناک.\nیوڤاڵ نوح حەراری\nوەرگێرانی سەروەر محەمەد\nئایا پێویستە توێژەران خزمەتی ڕاستیی بکەن تەنانەت ئەگەر بدات لە سازانی کۆمەڵایەتیی؟ ئایا پیویستە خەیاڵێک ئاشکرابکەیت تەنانەت ئەگەر ئەو خەیاڵە پاڵپشتی نەزمی کۆمەڵایەتیی بێت؟ لە میانی نووسینی کۆتا کتێبم-دا، ٢١ وانە بۆ سەدەی ٢١، پێویست بوو لەگەڵ ئەم کێشەیە و پەیوست بە لیبڕالیزمەوە بکەومە کێشمە کێشمەوە.\nلەلایەکەوە، بڕوام وایە چیرۆکی لیبڕاڵ(1) خەوشدارە، ئەوەش ئەوەیە کە ڕاستیی مرۆڤایەتی باس ناکات و بۆ ئەوەی لە سەدەی ٢١ دا ڕزگارمان بێت و پێش بکەوین پێویستە تێیپەڕێنین. لە لایەکی ترەوە، لە ئێستادا چیرۆکی لیبڕاڵ هێشتا بنچینەی کارکردنی نەزمی جیهانییە. زیاد لەوەش، ئێستا لیبڕالیزم لەلایەن ئەو دەمارگیرە ئاینیی و نەتەوەییانەوە هێرشی دەکرێتە سەر کە بڕوایان بەو خەیاڵە نۆستالیجیانە هەیە کە زۆر خەتەرناکتر و بەزیانترن.\nلەبەرئەوە، ئایا پێویستە بەڕاشکاویی قسەی خۆم بکەم، ئەو خەتەرە قبووڵ بکەم کە لەوانەیە سیاسیی و دیکتاتۆرەکان وشەکانی من لە میانی (کۆتێکست) خۆیان دەربهێنن و بەکاریان بهێنن بۆ هێرشی زیاتر بۆ سەر نەزمی لیبڕاڵ؟ یان ئایا پێویستە ئاگاداری قسەکانی خۆم بم؟ ئەوە نیشانەی ڕژێمە نالیبڕاڵەکانە کە وا دەکەن تەنانەت لە دەرەوەی سنوورەکانی ئەوان دەربڕینی ڕای ئازاد قوورس بێت. بەهۆی بلاوبوونەوەی ئەم جۆرە ڕژێمانە، بیرکردنەوەی ڕەخنەییانە لە داهاتووی ڕەگەزی مرۆڤایەتی قوورستر و قوورستر دەبێت.\nلە کۆتاییدا، لەبری ئاگاداربوون لە قسەکانم، گەنگەشەی ئازادم هەڵبژارد، ئەمەش بەهۆی بڕوای من بوو بە هەریەک لە هێزی لیبڕاڵ دیموکراسی و پێویستیی نوێکردنەوەی. سوودی گەورەی لیبڕالیزم لە چاو ئایدیۆلۆجیاکانی تر ئەوەیە کە نوشتۆک و نادۆگماییە. دەتوانێت لە هەر نەزمێکی کۆمەڵایەتی تر زیاتر پشتیوانی ڕەخنە بێت. بێگومان، تاکە نەزمی کۆمەڵایەتییە کە ڕێگە بە خەڵک دەدات تەنانەت بنەماکانی خۆی بخەنە ژێر پرسیارەوە. پێشتر لیبڕاڵیزم لە سێ تەنگژەی گەورە ڕزگاری بووە- جەنگی یەکەمی جیهانیی، ئاڵەنگاریی فاشیزم لە ١٩٣٠ و ئاڵەنگاریی کۆمیونیزم لە نێوان ساڵانی ١٩٥٠- ١٩٧٠. ئەگەر پێتوایە ئێستا لیبڕالیزم لە خەتەردایە ئەوا تەنها لەبیرت بێت کە شتەکان لە ساڵانی ١٩١٨، ١٩٣٨ یان ١٩٦٨ چەند خراپتر بوون.\nلە ساڵی ١٩٦٨، وا دەردەکەوت ڕەگەزی لیبڕاڵ دیموکراتەکان لەژێر مەترسیدا بێت، تەنانەت لە ناو سنوورەکانی خۆیاندا لەلایەن ئاژاوەچی، بکوژ، هێرشە تیرۆریستیەکان و شەڕە ئایدۆلۆجییە گەرمەکانەوە هێرشیان دەکرایە سەر. ئەگەر ڕوویدابێت لەو ڕۆژەی کە تێیدا لە واشنگتۆن (مارتن لوسەر کینگ) کوژرا لە ناو ئاژاوەگێڕەکاندا بووبێت، یان لە مانگی پێنجی ١٩٦٨ لە پاریس بووبێت، یان لە ئۆگێستی ١٩٦٨ لە کاتی ڕێکەوتننامەی پارتی دیموکرات لە شیکاگۆ بووبێت، لەوانەیە وا بیرت کردبێتەوە کە کۆتایی نزیکە. لە کاتێکدا واشنگتۆن، پاریس و شیکاگۆ نوقمی ئاژاوە بوون، مۆسکۆ و لێنینگراد ئارام بوون، هەروەها وا دەردەکەوت سیستەمی سۆڤیەت بۆ هەمیشە بەردەوامبێت. ئەمە لە کاتێکدا، بیست ساڵ دواتر ئەوە سیستمی سۆڤیەت بوو کە داڕوخا. پێکدادانەکانی ساڵانی ١٩٦٠ەکان بوونە هۆی بەهێزبوونی لیبڕاڵ دیموکراسی، لە کاتێکدا کەشوهەوا کونبڕەکەی بلۆکی سۆڤیەت موژدەی مردنی خۆی بوو.\nلەبەرئەوە هیواخوازین جارێکی تر لیبڕالیزم بتوانێت خۆی ڕێکبخاتەوە. بەڵام ئەمڕۆ ئاڵەنگاریی سەرەکیی لە بەردەمیدا فاشیزم و کۆمیۆنیزم نییە، تەنانەت ئەو دەسەڵاتە سیاسییە فریودەر و دیکتاتۆرانە نین کە وەکو بۆقەکانی دوای باران بە هەموو لایەکدا بازبازێنیانە. ئەم جارە ئاڵەنگاریی سەرەکیی لە تاقیگەکانەوە سەریهەڵداوە.\nلیبڕاڵیزم لەسەر بڕوا بە ئازادیی مرۆڤ بیناکراوە. بە پێچەوانەی جرج و مەیمونەکان، وا بڕوایە مرۆڤەکان “ویستی ئازاد”یان هەبێت. ئەمە ئەوەیە کە هەستەکانی مرۆڤ و بژاردەکانی مرۆڤ دەکاتە کۆتا دەسەڵاتی سیاسیی و ئەخلاقیی لە جیهاندا. لیبڕالیزم پێت دەڵێت کە دەنگدەر باشترین دەزانێت، کە کڕیار(موشتەری) هەمیشە ڕاستە، هەروەها کە پێویستە بۆ خۆمان بیربکەینەوە و بەقسەی دڵمان بکەین.\nبەداخەوە، “ویستی ئازاد” حەقیقەتێکی زانستیی نییە. ئەفسانەیەکە کە لە ئاینناسیی مەسیحییەوە(2) لەناوماندا چێنراوە. ئاینناسەکان پەرەیان بە ئایدیای “ویستی ئازاد” داوە تاوەکو ئەوە لێک بدەنەوە کە بۆچی خودا لە سزادانی گوناهباران لەبەرامبەر بژاردە خراپەکانیان و پاداشکردنی چاکەکاران لەبەرامبەر بژاردە باشەکانیاندا، ڕاستە. ئەگەر بڕیارەکانی ئێمە بە ئازادی نەدرابن، بۆچی پێویستە خودا لەبەرامبەریاندا پاداشت یان سزامان بدات؟ بەپێی ئاینناسان، کردنی کارێکی وەها لەلایەن خوداوە ژیرانەیە، لەبەرئەوەی بڕیارەکانی ئێمە ڕەنگدانەوەی ویستی ئازادی ڕۆحە ناوەکییەکانی ئێمەن، کە سەربەخۆیە لە هەموو سنووردارییە فیزیکیی و بایۆلۆجییەکان.\nئەم ئەفسانەیە هیچ سەروکاری لەگەڵ ئەوە نییە کە ئێستا زانست لەبارەی مرۆڤی ژیر(3) و ئاژەڵەکانی تر پێمان دەڵێت. بێگومان مرۆڤەکان ویستیان هەیە- بەڵام ئازاد نیین. تۆ ناتوانی بڕیار لەسەر ئەو ئارەزووانە بدەیت کە هەتن. ناتوانی بڕیار بدەیت گۆشەگیر یان کراوە بیت، هێمن یان نیگەران بیت، هاوڕەگەزباز یان ”ئاسایی” بیت. مرۆڤەکان هەڵبژاردن ئەنجام دەدەن- بەڵام هەرگیز هەڵبژاردنی سەربەخۆ نین. هەر هەڵبژاردنێک بەندە لەسەر ژمارەیەکی زۆر لە هەلومەرجی بایۆلۆجی، کۆمەڵایەتیی و کەسیی کە تۆ ناتوانیت بۆ خۆتیان دیاری بکەیت. دەتوانم هەڵبژێرم چی بخۆم، لەگەڵ کێ هاوسەرگیریی بکەم و دەنگ بە کێ بدەم، بەڵام ئەم بژاردانە بەشێوەی بەشەکیی لەلایەن جینەکانم، بایۆ-کیمیام، جێندەرم، پاشخانی خێزانیم، کولتووری نەتەوەییم و شتی تر دیاری کراون- وە من جینەکان و خێزانی خۆمم بۆخۆم هەڵنەبژاردووە.\nئەمە تیۆرییەکی ئابستراکت نییە. دەتوانیت بە ئاسانیی ئەمە ببینیت. تەنها چاودێریی بیرۆکەی داهاتووت بکە کە بە مێشکت دادێت. لە کوێوە هات؟ ئایا تۆ ئازادانە بڕیارتدا بیری لێ بکەیتەوە؟ بێگومان نەخێر. ئەگەر بە وریاییەوە چاودێریی مێشکت بکەیت، درک بەوە دەکەیت کە کۆنتڕۆڵێکی کەمت بەسەر ئەوەدا هەیە کە چی ڕوودەدات تێیدا و ئازادانە بڕیار لەسەر ئەوە نادەیت بیر لە چی بکەیتەوە، هەست بە چی بکەیت و چیت بوێت.\nهەرچەندە “ویستی ئازاد” هەمیشە ئەفسانەیەک بووە، لە سەدەکانی پێشوودا ئەفسانەیەکی یارمەتیدەر بووە. هانی خەڵکی داوە تا لە دژی دادگای باوەڕدۆزیی(4)، مافی خودایی پادشاکان، KGB(5) و KKK(6) شەڕ بکەن. هەروەها ئەفسانەکە بارگرانییەکی کەمی هەبوو. لە ساڵانی ١٧٧٦ یان ١٩٤٥ دا بڕوابوون بەوەی کە هەستەکانت و بژاردەکانت بەرهەمی هەندێک “ویستی ئازاد”ن لەبری ئەوەی دەرەنجامی بایۆ-کیمیا و دەمارزانیی(7) بن مەترسی کەمتر بوو.\nبەڵام ئێستا بڕوابوون بە “ویستی ئازاد” لە پڕێکدا دەبێت بە خەتەرناک. ئەگەر حکومەتەکان و کۆمپانیاکان سەرکەوتووبن لە هاککردنی مرۆڤ ئەوا ئاسانترین خەڵک بۆ هەڵخەڵەتاندن ئەوانە دەبن کە بڕوایان بە ویستی ئازاد هەیە.\nبۆئەوەی بە سەرکەوتوویی مرۆڤەکان هاک بکەیت، دوو شتت پێویستە: تێگەیشتنێکی باش لە بایۆلۆجی و توانایەکی زۆری هەژمارکردن. دادگای باوەڕدۆزیی و KGB ئەم زانین و توانایەیان نەبوو. بەڵام لەوانەیە بەم زووانە، کۆمپانیاکان و حکومەتەکان ببنە خاوەنی هەردووکیان. کاتێک توانیان هاکت بکەن نەک هەر دەتوانن پێشبینی بژاردەکانت بکەن، بەڵکو دەتوانن دووبارە هەستەکانت دیزاین بکەنەوە. بۆ ئەنجامدانی ئەم کارەش، کۆمپانیاکان و حکومەتەکان پێویستیان بەوە نییە بەتەواوەتی تۆ بناسن. ئەمە نەکردەیە. تەنها پێویستە کەمێک باشتر لە خۆت تۆ بناسن. ئەمەش نەکردە نییە، لەبەرئەوەی زۆرینەی خەڵک زۆرباش خۆیان ناناسن.\nئەگەر تۆ بڕوات بە چیرۆکی کۆنی لیبڕاڵ(8)هەبێت، ئەوا بە ئاسانیی هەڵدەخەڵەتێنرێیت تا ئەم ئاڵەنگارییە ڕەت بکەیتەوە. “نا، ئەمە هەرگیز ڕوونادات. هەرگیز کەس ناتوانێت ڕۆحی مرۆڤ هاک بکات، لەبەرئەوەی شتێک هەیە کە دەکەوێتە زۆر ئەودیوی جینەکان، نیوڕۆنەکان و ئەلگۆریزمەکان. هیچ کەس ناتوانێت بەسەرکەوتوویی پێشبینی بژاردەکانم بکات و یارییان پێ بکات، چونکە بژاردەکانم ڕەنگدانەوەی ویستی ئازادی منن.” بەداخەوە، ڕەتکردنەوەی ئاڵەنگارییەکە نابێتە هۆی نەهێشتنی. تەنها وادەکات لە بەرامبەریدا بێ دەسەڵاتتر بیت.\nبە شتی سادە دەست پێدەکات. کاتێک بەناو ئینتەرنێتدا دەگەڕێیت، مانشێتێک سەرنجت ڕادەکێشێت: “دەستەیەک چەتەی کۆچبەر دەستدرێژی سێکسی دەکەنە سەر ژنانی ناوچەیی”. کرتەی لەسەر دەکەیت. ڕێک لەهەمان کاتدا، دراوسێکەشت خەریکی گەڕانە بەناو ئینتەرنێتدا، مانشێتێکی جیاواز سەرنجی ڕادەکێشێت :”تڕەمپ ئامادەکاری دەکات بۆ هێڕشکردنە سەر ئێران بە بۆمبی ناوکیی”. کرتەی لەسەر دەکات. هەردوو مانشێتەکە هەواڵی ناڕاستن و لەوانەیە لەلایەن تڕۆڵە (troll) ڕووسیەکانەوە هەڵبەسترابن، یان ماڵپەڕێک درووستی کردبن لە پێناوی زیادکردنی قەرەباڵغی بۆ زیادکردنی داهاتی ڕیکلامەکەی. هەریەک لە تۆ و دراوسێکەت وا هەست دەکەن کرتەکردن لەسەر ئەو مانشێتانە ڕەنگدانەوەی ویستی ئازادی خۆتان بووە. بەڵام لەڕاستیدا هاک کراون.\nبێگومان پڕوپاگەندە و فریودان شتی نوێ نین. بەڵام، لەکاتێکدا کە لە ڕابردوودا وەکو بۆمبارانێکی ڕەشۆکیی کاری کردووە، لە ئێستادا خەریکن دەبن بە تەقەمەنی ورد-ئاڕاستەکراو. کاتێک (هیتلەر) لەسەر ڕادیۆ وتاری دا، مەبەستی بوو بگاتە چینی هەرە نزمی خەڵک، لەبەرئەوەی نەیدەتوانی قسەکانی بەشێوەیەک داڕێژێت تایبەت بن بە لاوازییە تاقانەکانی مێشکی هەر یەک لە تاکەکان. ئێستا، کردنی ئەو کارە بەشێوەیەکی ڕێکوپێک بووە بە شیاو. ئەلگۆریزمێک دەتوانێت بزانێت کە تۆ مەیلت بەلای کۆچبەراندا نییە، ئەمە لە کاتێکدا دراوسێکەت ڕقی لە تڕەمپە، ئەمەش وا دەکات تۆ مانشێتێک ببینیت لە کاتێکدا دراوسێکەت مانشێتێکی تەواو جیاواز دەبینێت. لەم ساڵانەی دواییدا، هەندێک لە زیرەکترین کەسەکانی دونیا کاریان لەسەر هاککردنی مێشکی مرۆڤ کردووە تا وات لێبکەن کرتە لەسەر ڕیکلامەکان بکەیت و شتت پێ بفرۆشن. ئێستا ئەم میتۆدانە بۆ ئەوە بەکاردێن سیاسییەکان و ئایدۆلۆجیاکانیشت پێ بفرۆشن.\nئەمەش تەنها سەرەتایەکە. لە ئێستادا، هاککەرەکان پشتیان بەستووە بە شیکردنەوەی سیگناڵەکان و چالاکییەکان لە جیهانی دەرەوەدا: ئەو بەرهەمانەی تۆ دەیانکڕیت، ئەو شوێنانەی تۆ سەردانیان دەکەیت، ئەو وشانەی بە شێوەی ئۆنلاین بۆیان دەگەڕێیت. بەڵام، هێشتا، لە چەند ساڵی داهاتوودا هەستەوەرە بایۆمەترییەکان(9) دەتوانن ڕێگای ڕاستەوخۆ بدەن بە هاککەرەکان تا دەستیان بگات بە جیهانی ناوەوەی تۆ، ئەوکاتە دەتوانن چاودێری ئەوە بکەن چی لەناو دڵی تۆدا ڕوودەدات. نەک ئەو دڵە مێتافۆڕەی کە دڵخوازی خەیاڵە لیبڕاڵەکانە، بەڵکو ئەو پەمپە ماسولکەییەی کە پەستانی خوێن و زۆربەی چالاکیی مێشکت ڕێک دەخات. ئەو کاتە هاککەرەکان دەتوانن ڕێژەی لێدانی دڵت بە داتای کردیت کارتەکەتەوە(10) ببەستن، پەستانی دڵت بە مێژووی گەڕانتەوە [مەبەست گەڕانی ناو ئینتەرنێتە] ببەستن. ئایا دادگای باوەڕدۆزیی و KGB چییان بەو بازنە بایۆمێتریکیانە دەکرد کە بەبەردەوامی باری دەروونی و مەیلەکان دەگوازنەوە؟ چاوەڕێبکە و ببینە.\nلیبڕالیزم کۆمەڵێکی زۆر لە ئاڕگومێنت و دامەزراوەی سەرنجڕاکێشی پەرەپێداوە بۆ بەرگریکردن لە ئازادییە کەسییەکان لە دژی ئەو هێرشە دەرەکییانەی لەلایەن حکومەتە سەرکوتکەرەکان و ئایینە توندڕەوەکانەوە دەکرێنە سەری، بەڵام نائامادەیە بۆ بارودۆخێک کە تێیدا ئازادیی کەسیی لە ناوەوە لەبن دێت و کاتێک چەمکەکانی “تاک” و “ئازادیی” ئیتر وەها مانایەکیان نامێنێت. بۆئەوەی لە سەدەی ٢١ دا ڕزگارمان بێت و سەربکەوین پێویستە ئەو بۆچوونە ساویلکەیە تێپەڕێنین کە مرۆڤەکان وەک تاکی ئازاد دەبینێت- بۆچوونێک کە بەهەمان ئەندازە لە ئاینناسیی مەسیحی و ڕۆشنگەری مۆدێرنەوە تێماندا چێنراوە- و بگەینە ئەو تێرمانەی کە بەڕاستی پێمان دەڵێن مرۆڤەکان چین: ئاژەڵی شایەن بە هاککردن. پێویستە باشتر خۆمان بناسین.\nبێگومان، ئەمە ئامۆژگارییەکی تازە نییە. هەر لە سەردەمی کۆنەوە، دانایان و پیاوچاکان بەردەوام ئامۆژگاریی خەڵکیان کردووە تا “خۆیان بناسن”. بەڵام لە زەمەنی (سۆکرات)، (بودا) و (کونفوشیوس)دا لە پێشبڕکێیەکی ڕاستەقینەدا نەبوویت. ئەگەر خۆناسینت پشتگوێ خستبایە، ئەوا هێشتا بۆ تەواوی مرۆڤایەتی سندووقێکی ڕەش بوویت. بەپێچەوانەوە، ئێستا لە پێشبڕکێدایت. لەگەڵ خوێندنەوەی ئەم دێڕانە، حکومەتەکان و کۆمپانیاکان لە هەوڵی هاککردنی تۆدان. ئەگەر بتوانن لە خۆت زیاتر تۆ بناسن، ئەوا دەتوانن هەر شتێکت پێ بفرۆشن کە مەبەستیانە- جا بەرهەمێک بێت یان سیاسییەک.\nبەتایبەت گرنگە کە لاوازییەکانی خۆت بزانیت. ئەمان تووڵی سەرەکین بۆ ئەوانەی هەوڵدەدەن هاکت بکەن. کۆمپیوتەرەکان بەهۆی هێڵە کۆدی خەوشداری پێش-ئامادەوە هاک دەکرێن. مرۆڤەکان بەهۆی ترس، ڕق، مەیل و ئارەزووە پێش-ئامادەکانەوە هاک دەکرێن. هاککەرەکان ناتوانن لە هیچەوە ترس و ڕق درووست بکەن. بەڵام کاتێک زانیان مرۆڤەکان پێشتر ترس و ڕقیان لە چییە، بە ئاسانیی دەتوانن دووگمە پەیوەندیدارەکانی ئەم هەڵچوونانە دابگرن و تەنانەت هانی شێتگیریی زیاتر بدەن.\nئەگەر خەڵک نەتوانن بە هەوڵی خۆیان خۆیان بناسن، ئەوا لەوانەیە بکرێت هەمان ئەو تەکنەلۆجیایەی هاککەرەکان بەکاری دەهێنن بۆ پارێزگاریکردن لە ئێمە بەکاربهێنرێت. هەروەکو ئەوەی کۆمپیوتەرەکەت پڕۆگرامێکی دژە-ڤایرۆسی هەیە کە بۆ ڤایرۆس دەگەڕێت، لەوانەیە دژە-ڤایرۆسێکمان بۆ مێشک پێویست بێت. یارمەتیدەرە ژیریی دەستکردەکەت(11) لە ڕێگەی ئەزمووونەوە فێردەبێت کە تۆ لاوازییەکی تایبەتت هەیە- جا بۆ ڤیدیۆ گاڵتەجاڕەکانی پشیلەکان بێت، یان تووڕەیی بێت بەرامبەر چیرۆکەکانی تڕەمپ- و لە جیاتی تۆ بلۆکیان دەکات.\nبەڵام هەموو ئەمە تەنها کێشەیەکی لاوەکییە. ئەگەر مرۆڤەکان ئاژەڵی شایەن بە هاککردن بن، ئەگەر بژاردەکانمان و بۆچوونەکانمان ڕەنگدانەوەی ویستی ئازادی ئێمە نەبێت، ئایا دەبێت مەبەست لە سیاسەت چی بێت؟ بۆ ماوەی ٣٠٠ ساڵە، نموونە لیبڕاڵەکان سەرۆیان داوەتە پڕۆژەیەکی سیاسی کە مەبەستیەتی ئەوەندەی بکرێت توانا بداتە تاکەکان بۆ ئەوەی شوێن خەونەکانیان بکەون و ئارەزووەکانیان بهێننە دی. ئێستا ئێمە لە هەموو کات زیاتر نزیکین لە درککردن بەم مەبەستە- بەڵام لە هەموو کاتیش نزیکترین لە درککردن بەوەی کە هەموو ئەمە لەسەر وەهمێک بیناکراوە. هەمان ئەو تەکنەلۆجیایەی کە ئێمە دامانهێناوە بۆ یارمەتیدانی تاکەکان تا شوێن خەونەکانیان بکەون، دووبارە دیزاینکردنەوەی ئەو خەونانە دەکات بە شتێکی شیاو. لەبەرئەوە، چۆن بتوانم متمانە بە هەرکام لە خەونەکانم بکەم؟\nلە گۆشە نیگایەکەوە، ئەم دۆزینەوەیە جۆرێکی تەواو تازە لە ئازادیی دەدات بە مرۆڤەکان. لە سەردەمێن بووریدا، ئێمە بە شێوەیەکی بەهێز گرێدراوی ئارەزووەکانمان بووین و وێلی دوای ئەو ئازادییە بووین تا ئەم ئارەزووانەمان بۆ دەستەبەر بکات. هەرکاتێک هەر بیرۆکەیەک بە مێشکدا دێت، خێرا داواکەمان جێبەجێ دەکرد. ڕۆژەکانمان بە ڕاکردن وەکو شێت بەملاو ئەولادا بەڕێ دەکرد، وەکو یاری ”ڕێگای مەرگ”(12) کە پڕ بێت لە بیرۆکە، هەست و ئارەزووی شێتگیرانە، کە بە هەڵە بڕوامان وابوو ڕەنگدانەوەی ویستی ئازادی ئێمەن. چی ڕوودەدات ئەگەر خۆمان لەم یاری “ڕێگای مەرگە” قوتار بکەین؟ چی ڕوودەدات کاتێک بە وریاییەوە چاودێریی ئەو بیرۆکەی دواترمان بکەین کە بە مێشکماندا دێت: “ئەمە لە کوێوە هات؟”\nوەک سەرەتایەک، هەستکردن بەوەی کە بیرۆکەکانمان و ئارەزووەکانمان ڕەنگدانەوەی ویستی ئازادی ئێمە نین یارمەتیمان دەدات کەمتر خولیایان دەبین. ئەگەر من خۆم وەکو یەکەیەکی تەواو ئازاد ببینم، وای ببینم کە هەڵبژاردنی ئارەزووەکانم تەواو سەربەخۆن لە جیهان، ئەوا بەربەستێک لە نێوان من و هەموو قەوارەکانی تر درووست دەکات. لە ڕاستیدا هیچ کام لەو قەوارانەی ترم پێویست نییە- من سەربەخۆم. ئەمە لە هەمان کاتدا گرنگییەکی زۆر دەدات بە هەر حەزێکی من- لە کۆتاییدا من ئەم ئارەزووە دیاریکراوەم لە نێوان هەموو ئارەزووە بەردەستەکانی ناو گەردوون هەڵبژاردووە. کاتێک ئارەزووەکانی خۆمان زۆر بە گرنگ دادەنێین، ئەوا بە شێوەیەکی سروشتی هەوڵدەدەین بەپێی ئەوان تەواوی جیهان کۆنتڕۆڵ بکەین و شێوەی پێ ببەخشین. شەڕ بەرپادەکەین، دارستانەکان دەبڕینەوە و لە میانی گەڕان بەدوای ئارەزووەکانماندا تەواوی سیستمی ژینگەیی لاسەنگ دەکەین. بەڵام ئەگەر تێبگەین کە ئارەزووەکانمان ڕەنگدانەوەی بژاردەی ئازاد نین، ئەوا لەوانەیە کەمتر خەریکیان بین و زیاتر هەست بە پەیوەستیی بە تەواوی جیهان بکەین.\nهەندێک جار خەڵک خەیاڵی ئەوە دەکەن کە ئەگەر واز لە بڕوا بە “ویستی ئازاد” بهێنین، ئەوا تەواو بێحاڵ و خەمسارد دەبین، لە قوژبنێکدا خۆمان گرمۆڵە دەکەین و لە برسا دەمرین. لە ڕاستیدا، وازهێنان لەم وەهمە دوو کاریگەریی پێچەوانەی هەیە: یەکەم، دەتوانێت بەستەرێکی زۆر بەهێزتر لەگەڵ تەواوی خەڵکی ناو جیهاندا درووست بکات، وات لێبکات زیاتر ئاگاداری ژینگەکەت، پێویستی و ئارەزووەکانی ئەوانی تر بیت. وەکو ئەوەیە کاتێک قسە لەگەڵ کەسێک دەکەیت. ئەگەر تیشک بخەیتە سەر ئەوەی دەتەوێت چی بڵێیت، ئەوا بە زەحمەت بەباشی گوێ دەگریت. تەنها وەستاویت بۆ دەرفەتێک تا هەندێكی تر لە بیرکردنەوەکانی خۆتیان بۆ بگوازیتەوە. بەڵام کاتێک بیرکردنەوەکانی خۆت دەخەیتە لاوە، ئەوا دەستبەجێ گوێت لە ئەوانی تر دەبێت.\nدووەم، وازهێنان لە ئەفسانەی ویستی ئازاد دەتوانێت هەستێکی زانینخوازیی قووڵ درووست بکات. ئەگەر تۆ بەهێزەوە گرێدراوی ئەو بیرۆکە و ئارەزووانە بیت کە لە مێشکی خۆتەوە هەڵدەقوڵن، ئەوا پێویستت بەوە نییە هەوڵێکی زۆر بۆ ناسینی خۆت بدەیت. پێت وایە کە بەتەواوەتی دەزانیت کێیت. بەڵام کاتێک درک بەوە دەکەیت “مەرحەبا، ئەوە من نیم. ئەمە تەنها چەند گۆڕانێکی دیاردەیەکی بایۆ-کیمیاییە!” ئەوا درک بەوەش دەکەیت کە نازانیت تۆ لە ڕاستیدا کێیت یان چیت. ئەمە دەکرێت ببێت بە سەرەتای هەژێنترین گەشتی دۆزینەوە کە هەر مرۆڤێک بتوانێت ئەنجامی بدات.\nشتێکی تازە لە گومانکردن لە ویستی ئازاد یان گەڕان بەدوای سروشتی ڕاستەقینەی مرۆڤایەتیدا نییە. ئێمەی مرۆڤ پێشتر هەزاران جار ئەم گەنگەشەیەمان کردووە. بەڵام پێشتر هەرگیز ئەو تەکنەلۆجیایەمان نەبووە. تەنکەلۆجیاکەش هەموو شتێک دەگۆڕێت. ئێستا کێشە دێرینەکانی فەلسەفە دەبنە کیشە پڕاکتیکییەکانی ئەندازیاران و سیاسەتڤانان. لە کاتێکدا فەیلەسووفان خەڵکانێکی گەلێک پشوودرێژن- دەتوانن بۆ ماوەی ٣٠٠٠ ساڵ گەنگەشە لەسەر بابەتێک بکەن بێ ئەوەی بگەنە ئەنجامێک- ئەندازیاران خەڵکانێکی کەمتر پشوودرێژن و سیاسەتڤانان لە هەمووان نائارامترن.\nلە سەردەمێکدا کە حکومەتەکان و کۆمپانیاکان دەتوانن مرۆڤەکان هاک بکەن، لیبڕاڵ دیموکراسی چۆن کاردەکات؟ چی لەو بڕوایانە ماوەتەوە کە دەڵێن “دەنگدەر باشترین دەزانێت’ و “کڕیار (موشتەری) هەمیشە ڕاستە”؟ چۆن دەژیت کاتێک دەزانیت کە تۆ ئاژەڵێکی شایەن بە هاککردنیت، کە لەوانەیە دڵت بریکاری حکومەتێک بێت، کە لەوانەیە (ئەمگدالات)(13) کار بۆ (پوتین)(14) بکات و لەوانەیە ئەو بیرۆکەیەی بە مێشکتدا دێت ئەنجامی هەندێک ئەلگۆریزم بێت کە لە خۆت باشتر تۆ دەناسێت؟ ئەمانە سەرنجڕاکێشترین ئەو پرسیارانەن کە ئێستا ڕووبەڕووی مرۆڤایەتی بوونەتەوە.\nبەداخەوە، ئەمانە ئەو پرسیارانە نین کە زۆرینەی خەڵک دەیانکەن. لەبری لێکۆڵینەوە لەوەی لەودیوی وەهمی “ویستی ئازاد”ەوە چاوەڕێمان دەکات، ئێستا خەڵکی تەواوی جیهان خەریکی پاشۆوەچوونن بۆ دۆزینەوەی پەناگەیەک تەنانەت لە ناو وەهمە کۆنترەکاندا. لەبری ڕووبەڕووبوونەوەی ئاڵەنگاریی ژیریی دەستکرد و بایۆ-ئەندازیاریی، زۆریان ڕوویان کردووەتە خەیاڵە دینیی و نەتەوەییەکان کە تەنانەت کەمتر لە لیبڕاڵیزم سەروکاریان لەگەڵ حەقیقەتە زانستییەکانی ئێستا هەیە. لەبری مۆدێلە سیاسیە تازەکان، ئەوەی پێشکەش دەکرێت کۆکردنەوەی پاشماوەکانی سەدەی بیست یان تەنانەت هی سەدەکانی ناوەڕاستە.\nکاتێک هەوڵ دەدەیت مامەڵە لەگەڵ ئەم خەیاڵە نۆستالیجیانە بکەیت، ئەوا دەکەویتە مقۆمقۆی گەنگەشەکردن لەسەر ڕاستیی ئینجیل و پیرۆزیی نەتەوە (بەتایبەت ئەگەر تۆ وەکو من لە شوێنێکی وەکو ئیسڕائیل بژیت). وەکو توێژەرێک، پێموایە ئەمە بێئومێدکەرە. گەنگەشەکردن لەسەر ئینجیل بابەتی گەرمی سەردەمی (ڤۆڵتێر) بوو، قسەکردن لەسەر بەهاکانی نەتەوایەتی فەلسەفەی سەدەیەک پێش ئێستایە- بەڵام بۆ ٢٠١٨ وا دەردەکەوێت کاتکوشتنێکی بێتام بێت. ژیریی دەستکرد و بایۆ-ئەندازیاریی خەریکە ڕەوتی پەرەسەندن خۆی دەگۆڕن، تەنها چەند دەیەیەکمان لەبەردەستدا ماوە تا بزانین چۆن مامەڵەیان لەگەڵ بکەین. نازانم وەڵامەکان لەکوێوە دێن، بەڵام بێگومان لە کۆی ئەو چیرۆکانەوە نایەن کە هەزاران ساڵ پێش ئێستا نووسراون.\nکەواتە چی بکرێت؟ پێویستە لەهەمان کاتدا لە دوو سەنگەرەوە شەڕ بکەین. پێویستە بەرگریی لە لیبڕاڵ دیموکراسی بکەین، نەک تەنها لەبەرئەوەی سەلماندوویەتی لەچاو هەریەک لە جێگرەوەکانی باشترین فۆڕمی حکومەتە، بەڵکو لەبەرئەوەش کە کەمترین سنوور بۆ قسەکردن لەسەر داهاتووی مرۆڤایەتی دادەنێت. لەهەمان کاتدا، پێویستە گریمانە کۆنەکانی لیبڕالیزم بخەینە ژێر پرسیارەوە، پڕۆژەیەکی سیاسیی تازە پەرە پێ بدەین کە باشتر لەگەڵ حەقیقەتە زانستییەکان و توانا تەکنەلۆجییەکانی سەدەی ٢١ بێتەوە.\nئەفسانەی یۆنانی دەڵێت کە (زیوس)(15)و (پۆسیدۆن)(16)، دوو لە هەرە گەورەترین خوداکان، پێشبڕکێیان بوو لەسەر خواژن (تێتیس)(17). بەڵام کاتێک گوێیان لەو سروشە بوو کە (تێتیس) کوڕێکی دەبێت زۆر لە باوکی بەتواناتر دەبێت، هەردووکیان بە وریاییەوە پاشەکشەیان کرد. لەبەرئەوەی خوداوەندەکان پلانیان ئەوەیە بۆ هەمیشە بمێننەوە، نایانەوێت وەچەیەکی بەتواناتریان هەبێت تا کێبڕکێیان بکات. لەبەرئەوە (تێتیس) هاوسەرگیریی لەگەڵ مرۆڤێک کرد، پاشا (پێلوس)(18)، (ئەخیلیۆس)ی(19) لێ بوو. مرۆڤەکان حەزیان لێیە منداڵەکانیان لەخۆیان گەشاوەتر بن. لەوانەیە ئەم ئەفسانەیە شتێکی گرنگمان فێربکات. دیکتاتۆرەکان کە پلانیان ئەوەیە بۆ هەمیشە لەسەر دەسەڵات بن حەز ناکەن هانی ئەو ئایدیایانە بدەن کە لەوانەیە جێگایان پێ لێژ بکەن. بەڵام لیبڕاڵ دیموکراسیەکان سەرۆ دەدەنە درووستکردنی تێڕوانینە نوێکان تەنانەت ئەگەر ببێتە هۆی ئەوەی بینچینەکانی خۆیان بکەونە ژێر پرسیارەوە.\n1- liberal story\n2- Christian theology\n5- KGB: دەزگای سەرەکیی زانیاریی یەکێتی سۆڤیەت لە ساڵی ١٩٥٤ بۆ ١٩٩١.\n6- KKK: گروپێکی سپی پێستی ئەمریکاییە بۆ دژی ئەفریقیە-ئەمریکاییەکان.\n8- traditional liberal story\n9- biometric sensors\n10- credit card\n11- AI : Artificial intelligent\n13- amygdala: کۆمەڵێک نیوڕۆنن کە شێوەیەکی بادەمییان وەرگرتووە و کەوتوونەتە قووڵایی نێوان هەردوو لاکانی میشک و دەوری سەرەکیی دەبینێت لە پڕۆسەکانی هەستە سۆزدارییەکان و بڕیاردان.\n14- Vladimir Putin\nیوڤال نوح حەراری: پرۆفیسۆری مێژوو لە زانکۆی زێرۆسالم، ئیسرائیل. خاوەنی زۆرترین فڕۆشیاری نێونەتەوەییە بۆ کتێبی ”ساپیان: کورتە مێژوویەکی مرۆڤایەتی”، و “مرۆڤەخوداوەندەکان: کورتە مێژوویەکی داهاتوو”.\n– Yuval Noah Harari : « Homo Deus: A Brief History of Tomorrow », «Sapiens : Une brève histoire de l’humanité».\nPrevious جورئه‌تی ڕه‌خنه‌گرتن\nNext هێماكانی سەركەوتنی ژنان لە كار و ژیان‌دا\n“ئیسلام پێویستی بە شۆڕشێكی سێكسیە”\nهێماكانی سەركەوتنی ژنان لە كار و ژیان‌دا\nنووسەر: برایان ترەیسی وەرگێڕ: لەیلا قادری پێشەکیەکی کورتی وەرگێڕ ئەو كتێبە چكۆلە و بە ناوەرۆك …


په‌یكه‌ره‌كانی كریستۆفه‌ر كۆلۆمبس لە ئەمریکا لاده‌برێن\nله ئه‌مریكا په‌یكه‌ره‌كانی كریستۆفه‌ر كۆلۆمبس لاده‌برێن، چونكه وه‌ك ره‌مزی داگیركاری سه‌یری ده‌كرێت له لایه‌ن ئه‌مریكییه ره‌سه‌نه‌كانه‌وه كه به هیندییه سووره‌كان ناسراون.\nگروپێكی بچوكی خۆپیشانده‌ر له زیاتر له ئه‌مریكییه ره‌سه‌نه‌كان پێكهاتبوو، دوانیوه‌ڕۆی 9ی حوزه‌یران په‌یكه‌ری گه‌ریده و كۆلۆنیالیستی ئیتاڵی كریستۆفه‌ر كۆلۆمبس-یان له سانت پۆل پایته‌ختی ویلایه‌تی مینیسۆتا لابرد.\nلابردنی په‌یكه‌ره‌كانی كۆلۆمبس ته‌نیا ویلایه‌تی مینیسۆتا-ی نه‌گرتۆته‌وه به‌ڵكو له زۆربه‌ی ویلایه‌ته‌كانی تریش په‌یكه‌ره‌كان لاده‌برێن.\nهه‌موو ئه‌م روداوانه‌ش له‌دوای 15 رۆژ له خۆپیشاندانه‌كانی ئه‌مریكا دێت.\nسه‌رهه‌ڵدانی خۆپیشاندانه‌كانیش له‌دوای گیانله‌ده‌ستدانی جۆرج فلۆید -ی ره‌شپێست دێت كه له‌ژێر ده‌ستی (دیریک شۆڤین) ئه‌فسه‌ری پۆلیسی شاری مه‌نیئاپلس، له‌رۆژی 25ی ئایار.\nپه‌یكه‌ره برۆنز-ییه‌كه‌ی كۆلۆمبس كه به‌رزی 10 پێ ده‌بێت له‌سه‌ر بنكه‌یه‌كی گرانێت له به‌رده‌می بینای كه‌پیته‌لی ویلایه‌تی مینیسۆتا جێگیر بوو، به‌ڵام له لایه‌ن خۆپیشانده‌رانه‌وه راكێشرایه خواره‌وه.\nمایك فۆرس كه چالاكوانێكی ئه‌مریكاییه ره‌سه‌نه‌كانه، له شاری سانت پاول، به رۆژنامه‌ی مینیسۆتا تربیۆن -ی راگه‌یاند كه لای هیندییه سوره‌كان كۆلۆمبس دۆزه‌ره‌وه‌ی خاكی ئه‌مریكا نییه، به‌ڵكو هیندییه سوره‌كان له ئه‌مریكا بوون و كۆلۆمبس هاتووه لێی داگیركردوون.\nبه‌پێی راگه‌یه‌ندراوێكی حكومه‌تی مینیسۆتا ئه‌و په‌یكه‌ره ساڵی 1931 له‌سه‌ر ده‌ستی كارلۆ بریۆش -ی په‌یكه‌رسازی ئیتالی دروستكراوه و پێشكه‌شی ئه‌مریكاییه ئیتالییه‌كانی مینیسۆتا-ی كردووه.\nهه‌مان ڕۆژ له شاری بۆستن و له‌به‌رده‌م زانكۆی بۆستن به هه‌مان شێوه په‌یكه‌ری كۆلۆمپس لادرا. هه‌روه‌ها به‌هه‌مان شێوه له ریتشمۆند-ی فێرجینیا، په‌یكه‌رێكی كریستۆفه‌ر كۆلۆمبس كه دروستكراوی 1929یه شكێنرا.\nبه‌پێی هه‌واڵێكی فۆكس نیوز-3، ئه‌نحومه‌نی نوێنه‌ران 11 په‌یكه‌ری ده‌ستنیشانكردووه له ته‌واوی ویلایه‌ته‌كان كه لاببرێن.\nبه‌ڵام ئه‌وه‌ی تێبینی ئه‌كرێت حكومه‌ت په‌یكه‌ره‌كان لانابات به‌ڵكو خۆپیشانده‌ران ئه‌یروخێنن.\nبه‌پێی په‌یامنێری رۆژنامه‌ی مینیسۆتا تیربیۆن له كاتی خستنی په‌یكه‌ره‌كه‌ی به‌رده‌م بینای كه‌پیته‌لی مه‌نیئاپلس دوای روخاندنی پۆلیس هاتووه له‌گه‌ڵ تیمی شاره‌وانی په‌یكه‌ره‌كه‌ی باركردووه. ده‌شڵێت: "پێموایه زیاتر روخاندنی په‌یكه‌ره‌كان به ده‌ستی خۆپیشانده‌ران بۆ كپكردنی رقی خۆپیشانده‌رانه".\nمیوانی سه‌رهێڵ: 551\nکۆی سه‌ردان: 20262646


ئێران له داخستنی سنووره‌كانی به‌ڕووی كوردستان زیاتر له دوو ملیار دۆلار زیانی كردووه\n2017-12-26 [11:16 AM]\nداخستنی سنوورەکانی نێوان باشووری كوردستان و رۆژهەڵاتی کوردستان زیاتر لە 2 ملیار و 500 ملیۆن دۆلار زیانی بە ئابووری ئێران گەیاندووە.\nکۆماری ئیسلامیی ئێران وەك کاردانەوەیەك لە دژی سەربەخۆیی هەرێمی کوردستان دەروازە سنوورییەكانی نێوان ووڵاته‌كه‌ی و ھەرێمی كوردستانی داخست، بەڵام تورکیا جێی ئێرانی لە بازاڕەکانی هەرێمدا پڕ کردەوە، هەر بۆیە داخستنی ئەم سنوورانە نەك کاریگەرییە چاوەڕوانکراوەکەی ئێرانی بەدوادا نەهات بەڵکوو بە زیانی ئەم وڵاتەش شکایەوە.\nدوای زیاتر لە دوو مانگ ئەندامێکی کۆمیسۆنی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی و سیاسەتی دەرەوەی پەرلەمانی ئیران دانی پیادادەنێ کە داخستنی ئەم سنوورانە دوو ملیار و 500 ملیۆن دۆلار زیانی بە ئابووری ئێران گەیاندووە.\nحیشمەتوڵڵا فەلاحەت پیشە، نوێنەری شارەکانی داڵاهۆ و شائاباد لە پارێزگای کرماشان بە میدیا ناوخۆییەكانی ئێرانی رایگەیاندووە "زیانی داخستنی سنوورەکانی ئێران و هەرێمی کوردستان بەقەد بوودجەی ساڵێکی سەرجەم پڕۆژەکانی ئاوەدانکردنەوەی ئەم وڵاتە بووە".\nئەو پەرلەمانتارەی ئێران هۆشداری دەدات کە زیانەکە تەنیا بواری ئابووری ناگرێتەوە و چەندین زیانی کۆمەڵایەتی و سیاسیییشی بەدوادا هاتووە.\nپاریزگاکانی رۆژهەڵاتی کوردستان لە نەبوونی کەرتی پیشەسازی و سەرمایەگوزاری حکوومیدا، جیا لە کشتوکاڵ، تاکە سەرچاوەی سەرەکی داهاتیان بازرگانی لەو سنوورانەیە. ئەویش ئەوا دوومانگە لە لایەن حکوومەتی ئیرانەوە رێگای لێگیراوە. بەمەش بێکاری لە رۆژهەڵاتی کوردستان زیاتر پەرەی سەندووە و بە گوتەی حیشمەتوڵلا فەلاحەت پیشە، ئەگەر حکوومەت خێرا ئەو سنوورانە نەکاتەوە، ئەوا جگە لە دەرکەوتە ئابوورییەکان، دەرکەوتە سیاسییەکانی ئەم بڕیارەش داوێنی ئێران دەگرن.


قەراجلی - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nQaracalı - قراجلو - Qarajalu\nپۆتانەکان: 37°32′27.5″N 45°13′32.5″E / 37.540972°N 45.225694°E / 37.540972; 45.225694پۆتانەکان: 37°32′27.5″N 45°13′32.5″E / 37.540972°N 45.225694°E / 37.540972; 45.225694\nقەراجلی گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری بەکشلوچای، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.\nقەراجلی ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:\nلە باکوورەوە لەگەڵ گوندی یەنگجە قازی.\nلە باشوورەوە لەگەڵ گوندی تەبەت.\nلە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی قشڵاقا محەمەد قولی.\nلە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی ئایدنلی.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=قەراجلی&oldid=901650»


لێدوانی بەکارھێنەر:MdKurd - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nبەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا MdKurd!\nویکیپیدیا ئینسایکڵۆپیدیایەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری ناوەندی (سۆرانی) لە زمانی کوردی (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە ٢٠٠٩ەوە لە ویکیپیدیای کوردیی باکووری (کورمانجی) بە ھۆی چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە جیا بووەتەوە و ئێستا ٣٤٬٩٥٣ وتار و ١١٢ بەشداربووی چالاکی ھەیە.\n⇐ئارام وتووێژ💭 ١٤:٠٦، ١٦ی ئایاری ٢٠٢٠ (UTC)\nشەمەندەفەری پێشکەوتن بۆ سڕینەوەی خێرا ھەڵبژێردرادەستکاری\nسڵاو وتارەکە دەربارەی کتێبێکی دکتۆر عبدالکریم بەککارە هێشتا تەواو نەبوە و لە ئامادەکردن دایە MuhammadHB (لێدوان) ٠١:٢٩، ٢٣ی ئایاری ٢٠٢٠ (UTC)\nوتارەکە بەتاڵە و ماوەی شەش ڕۆژە ھیچ دەستکارییەکی تێدا نەکراوە. بەھەرحاڵ، ئێمە ماوەیەکی تریش چاوەڕێ دەکەین و گەر ھەر وا ناوەڕۆکی نەبوو، ئەوا دەسڕدرێتەوە. شتێکی تریش ئەوەیە کە مەرج نییە ھەموو کتێبێک لە ویکیپیدیا وتاری بۆ بنووسرێت. سپاس! -- ⇐ئارام وتووێژ💭 ١٣:١٣، ٢٣ی ئایاری ٢٠٢٠ (UTC)\nسڵاو ، ئاماژەم بە سەرچاوە داوە تاگی سڕینەوە لاببە لێدوان ٢١:٤٥، ٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٠ (UTC)\nسڵاو، دەربارەی پرسیارەکەت: دەتوانیت لە ئەم داڕێژەیەی: داڕێژە:زانیاریدانی کەسایەتییە کەڵک وەربگریت. یا ئەگەر کەسەکە نووسەرە، ئەوە داڕێژە:زانیاریدانی نووسەر. واتە ئەم دەقەی خوارەوە لە دەستپێکی وتارەکەتدا کۆپی بکە و یەک بە یەک زانیارییەکانی پڕ بکەرەوە. سپاس، پیرەھەڵۆ (وتووێژ) ٢١:٥٠، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ (UTC)\nسڵاو ، چۆن پەڕەی بەکارهێنەرەکەم قوفڵ بکەم تا کەس ئیدیتی نەکات جگە لەخۆم؟ سوپاس لێدوان ٢١:٣٨، ٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٠ (UTC)\nسڵاو ئەحمەدی، گەر تەواو بپارێزرێت، خۆشت ناتوانیت دەستکاریی بکەیت. دەتواندرێت پاراستنێکی سووک بکرێت، بەڵام ئەویش ناکرێت ھەتا چەند دەستکارییەکی خراپ نەکرێت. تکایە بۆ جاری داھاتوو پرسیارەکانت ببە پرسگا تا زووتر وەڵامت بدرێتەوە. -- ⇐ئارام وتووێژ💭 ٠٨:٤٧، ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٠ (UTC)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=لێدوانی_بەکارھێنەر:MdKurd&oldid=835697»\nدواجار لە ٠٨:٠٣ی ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١ دەستکاری کراوە\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٠٨:٠٣ی ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١ نوێ کراوەتەوە.


خێزان یەكەمین فێرگەی منداڵە. لێرەدا گرنگیدان بەشێوەی پەروەردە و ئاستی ڕۆشنبیری دایك و باوك ڕۆڵێكی گرنگ دەبینێ لە ئاست و دەوڵەمەندی زمانی منداڵەكە. لەوانەیە بڵێن هەر منداڵە و خۆی فێری زمان دەبێت! هەوڵدانی بۆ چییە!، وایە منداڵ تەنیا لە ڕێگەی گوێگرتنەوە فێری دەیان و سەدان وشە دەبێت، بەڵام ئەو وشانەی لە ژیانی ڕۆژانەدا فێری دەبێت، ئەو وشانە لە داهاتوودا نابێتە بنچینەی قووڵكردنەوەی زانیاری ئەو منداڵە. منداڵ پێویستی بە گەلێ وشەی زیاتر دەبێت كە ڕۆژانە نایەن بەكارهێنان، تەنیا لە ڕێگەی میدیا و بڵاوكراوە و كتێبەوە فێری دەبێت.\nئامادەیی دایك و باوك بۆ رەخساندنی پێداویستییەكانی گەشەی زمان، هەنگاوی یەكەمە بۆ فێربوونی زمانێكی دەوڵەمەند كە بنەمای دروستبوونی كەسایەتییەكی بەهێزی ئەو منداڵەیە. بەپێی شارەزایان و لێكۆڵەراانی زمان، منداڵ تا تەمەنی قوتابخانە دەبێت حەوت هەزار وشە بزانێ و هەر ساڵێكی قوتابخانە زیاتر لە هەزار وشە فێر دەبێت. لەو باوەڕەدام كە منداڵانی ئێمە كاتێ دەست دەكەن بە قوتابخانە ژمارەی ئەو وشانەی دەیزانن گەلێ لەوە كەمترە. منداڵ پێش تەمەنی قوتابخانە لە ڕێگەی ئەم سەرچاوانەوە فێری زمان دەبێت:\n4-ڕۆڵی پەروەردەیی باخچەی ساوایان و شارەزایی مامۆستایان لە فێركردنی زمان لای منداڵ. كاركردنێكی پلان دارێژراو بۆ فراوانكردنی شارەزایی منداڵ لە بوارە جیاوازەكاندا.\nئەگەر بە وردی سەرنجی هەریەك لەو خاڵانە بدەین، دەبینین كە ئەنجامدان و پێڕەوكردنی هەریەك لەو خاڵانە دەكەوێتە ئەستۆی تەواوی كۆمەڵگە.\nئه‌م بابه‌ته 6404 جار خوێنراوه‌ته‌وه


بەرپرسێكی حكومەتی عیراقی تووشی كۆرۆنا بوو – تۆڕی میدیایی خەڵک\nژنێکی لەقەڵادزێ خۆیکوشت\n2020/03/28 - 4:18 PM\nوەزارەتی بارزگانی عیراق ئاشكراشی دەكات، كە بریكاری پێشكەوتووی وەزارەتەكەیان تووشی ڤایرۆسی كۆرۆنا بووە و دەشڵێت: “تێكەڵی بەرپرسانی وەزارەتەكە و فەرمانبەران نەبووە”.\nوەزارەتی بارزگانی عیراق لە بەیاننامەیەكدا ئاماژەی بەوەكردووە، كە “وەلید حلو” بریكاری پێشكەوتووی وەزارەت تووشی ڤایرۆسی كۆرۆنا بووە و پشكنینەكانی پشتڕاستی كردۆتەوە، كە تووشی كۆرۆنا بووە و لە ئێستادا لە یەكێك لە نەخۆشخانەكانی بەغدا داخڵ كراوە.\nئاماژەی بەوەشكردووە، كە بریكاری وەزیر لەناو وەزارەت كارنی نەكردووە، چونكە مۆڵەتی فەرمی بووە لە 15 ڕۆژی پێشوودا و هەر لەو ماوەی مۆڵەتەدا تووشی كۆرۆنا بووە.\nجەختیشی كردۆتەوە، بریكاری وەزیر چاوی نەكەوتووە بەوەزیر و فەرمانبەران و لەئێستاشدا ڕێكاری خۆپارێزی گیراوەتە بەر بۆ پاكژكردنەوەی نووسینگەی وەزیر و كەرەنتینە كردنی ئەوانەی تێكەڵی تووشبووەكە بوون.\nتەندروستی هەڵەبجە هۆشداری دەدات\nگەنجێكی 20 ساڵان بە گومانی كۆرۆنا داخڵی نەخۆشخانە كرا\nخەڵک – بەشی هەواڵ له‌سه‌ر زانیاری ئاسایشی سلێمانی، لیژنه هاوبه‌شه‌كانی قائیمقامییەتى سلێمانى ده‌ستیان به‌سه‌ر بڕێك دوگی ئاژه‌ڵدا گرت...


به‌شداری ئه‌ندامانی حدک له جێژنی ساڵانه‌ی رۆژی كرێكار له وڵات?\nناوەندی هەواڵ- ئوتریش: ڕۆژی چوارشه‌ممه رێكه‌وتی یه‌كی مه‌ی رێوڕەسمی ڕێزگرتن لە ڕۆژی جیهانی کرێکاران، بە شکۆیەکی زۆرەوە لە ڤیەن،ی پایتەختی وڵاتی ئوتریش بەڕێوەچوو و ئه‌ندامانی حیزبی دێموكراتی كوردستان لەو وڵاتە بەشدارییان تێدا كرد .\nئه‌و رێوره‌سمه ساڵانه به به شداری زۆربه‌ی لایه‌ن و حیزبه سیاسییە ئوتریشی و بیانیه‌كانی ئەو وڵاتە به‌رێوه ده‌چێت و هه‌زاران كه‌س به‌شداری ده‌بن .\nشایه‌نی باشه ئەمساڵیش وەک سالانی ڕابردوو، زۆربه‌ی حیزبه سیاسیه‌كانی چوار پارچه‌ی كوردستان به‌شداری ئه‌و رێوره‌سمه بوون، کە لە ناویاندا دەکرێ ئاماژە بە ئه‌ندامانی حیزبی دێموكراتی كوردستان بکرێت کە زۆر چالاکانە بەشدارییان کرد و هاوپشتی و هاوپەیوەندی دێرینەی ئەو حیزبەیان لەگەڵ چینی کرێکار و ڕەنجدەری کوردستان و جیهان دووپات کردەوە.\nپێویست بە ئاماژەیە کە ڕێوڕەسمی ڕۆژی جیهانی کرێکاران، هه‌موو ساڵێک له لایه‌ن حیزبی سۆسیال دێموكراتی وڵاتی ئوتریش به‌رێوه ده‌چێت و به جێژن و ڕێپێوان و سازکردنی میتینگ و له به‌ر كردنی جل و به‌رگی كلتوری لە لایەن بەشدارانەوە رێوره‌سمه‌كه‌یان ده‌رازێننه‌وه.\nحیزبی دیموکراتی کوردستان- ئوتریش


عه‌بدوڵا كوردى چۆن عاشقى ناتالیای ڕۆمانیى بووه ؟\nبه‌كر شوانی 2020.07.01 02:14 PM\nنووسەر و شاعیر و ڕۆژنامەنووس و سیاسەتمەداری نەمسایی (ئۆتریشی)، مۆریتس هارتمان (١٨٢١-١٨٧٢)، یەکێك لە ناوە درەوشاوەکانی ئەدەبیاتی نەمسا و وڵاتانی ئەڵمانیزمانە لە سەدەی نۆزدەیەمدا. لە شاری بوێمن (لەم سەردەمەدا دەکەوێتە وڵاتی چیکەوە) لە خێزانێکی ڕۆشنبیردا چاوی بۆ ژیان هەڵهێناوە.\nساڵی ١٨٣٨ لە پراگ دەستی بە خوێندنی فەلسەفە و ئەدەب کردووە. هەر لەو سەروبەندەدا دەستی داوەتە نووسین و نۆبەرەی بەرهەمەکانی خۆی لە گۆڤاری "ڕۆژهەڵات و ڕۆژئاوا"دا بڵاو کردووەتەوە.\nساڵی ١٨٤٠ چووەتە ڤییەنا و لەوێ هەموو کاتی خۆی بۆ کاری ئەدەبی تەرخان کردووە و هەمان کات وەك مامۆستا وانەی بە منداڵانی قەیسەر و لێپرسراوانی تری نەمسا گوتووەتەوە.\nساڵی ١٨٤٤ چووەتە ئەڵمانیا و ماوەیەك لە لایپزیگ و بەرلین و پاشان لە فەرەنسا ژیاوە. لە پاریس شاعیر و نووسەر و ڕۆژنامەنووسی ئەڵمان هاینریش هاینە (١٧٩٧-١٨٥٦)ی ناسیوە و بوون بە دوو دۆستی زۆر نزیکی یەکدی.\nساڵی ١٨٤٧ گەڕاوەتەوە بۆ بوێمن و ساڵی دواتر هەڵبژێردراوە بۆ ئەنجوومەنی نیشتمانیی فرانکفورت ئام ئۆدە (لەم سەردەمەدا دەکەوێتە ئەڵمانیاوە). هارتمان لە ماوەی ژیانیدا ١١ کتێبی بە چاپ گەیاندووە کە لە ڕۆمان و چیرۆك و شانۆنامە و شیعر و گەشتنامە پێكدێن. ئەگەر سەرجەم بەرهەم و کتێبەکانی هارتمان بەشێکی بنەڕەتی بن لە ئەدەبیاتی ئەڵمانیزمانی سەدەی نۆزدەیەم، ئەوا دوو دانە لە کتێبەکانی؛ "گەشتنامە" و دیوانی "ئەبەدی"، بۆ ئێمەی کورد هەڵگری واتایەکی زۆر گەورەن.\nئاخر نووسەر لە ڕێی ئەو دوو کتێبەوە نموونەیەکی جوانی کورد پێشانی ڕۆژئاوایییەکان دەدات. لە کتێبی یەکەمدا بەسەرهاتی عەبدوڵای کورد دەگێرێتەوە و لە دووەمیشیاندا شعیرێك هەیە کە بۆ هەمان کەسی نووسیوە.\nناسینی عەبدوڵا لە ڕۆمانیا و چیرۆکی ئەڤینی ئەو و ناتالیا\nمۆریتس هارتمان لە کتێبی "گەشتنامە"دا کە ساڵی ١٨٥٦ چاپ کراوە، ١٥ لاپەڕەی تەرخان کردووە بۆ گێڕانەوەی چۆنیەتیی ناسینی گەنجێکی کورد بەناوی عەبدوڵا و چیرۆکی حەزکردنی ئەو کوردە لە کچێکی پۆڵۆنی بەناوی ناتالیا.\nبە خوێندنەوەی ئەو بەشەی کتێبی ئاماژە بۆ کراو تێدەگەین کە هارتمان و چەند هاوڕێیەکی، لە ساڵی ١٨٥٤دا بۆ کاری ڕۆژنامەنووسی ڕێیان دەکەوێتە وڵاتی ڕۆمانیا. لەوێ، لە ماڵی پزیشکێکی ئەڵمانی، کوردێك بەناوی عەبدوڵا دەناسن.\nئەم کوردە یەکێك بووە لەو کەسانەی کە دەوڵەتی عوسمانی وەك "سەربازی باشیبۆزوق" لە کوردستان و هەڕێمەکانی تری ژێر دەسەڵاتی خۆیەوە بردبوونی بۆ شەڕەکانی بالکان. "باشیبۆزوق" سەربازی نانیزامی بوون و بۆیان هەبوو شان بە شانی سوپاکانی عوسمانی بکوژن و ببڕن و لەو ڕێیەوە داهاتی خۆیان پەیدا بکەن.\nعەبدوڵا سەرنجی هارتمان و هاوڕێکانی بەلای خۆیدا ڕادەکێشێت و هارتمان لە یاداشتەکانیدا وەك مرۆڤێکی ژیر و قۆز و ڕۆمانتیك وەسفی دەکات.\nعەبدوڵا بۆچوونی خۆی دەربارەی مرۆڤدۆستی و شەڕ و ئاشتی و سرووشت و ئاینەکان بۆ هارتمان و هاوڕێکانی باس دەکات و بە قسە و بۆچوونەکانی خۆی هەموویان تووشی سەرسوڕمان دەکات.\nبۆ نموونە، لە باسی ئایندا دەڵێت: "هەموو ئاینەکان وەك یەکن، جیاوازییان وەك جیاوازی گیا وایە کە بەپێی زەویی ژێریان و ئاسمانی سەریان، تەنیا ڕەنگیان دەگۆڕێت."\nهارتمان دەنووسێت سوپای عوسمانی هەموو جۆرە هاوکارییەکی لە باشیبۆزوقەکان بڕیبوو و ئەوانیش لە ناچاریدا دەستیان دابووە تاڵان و بڕین. فەرماندەی ئەو دەمەی سوپای عوسمانی لە بالکان، عومەر پاشا، هەواڵ بۆ باشیبۆزوقەکان دەنێرێت و داوایان لێ دەکات چەك و ئەسپەکانیان ڕادەستی سوپا بکەنەوە.\nئەوانیش ڕازی نابن و لە ئاکامدا لە ناوچەیەکی نزیك لە ڕووباری دۆناو شەڕێکی دژوار لە نێوان چەکدارانی باشیبۆزۆك و سوپای عوسمانیدا ڕوودەدات و ژمارەیەکی زۆر لە هەردوولا دەکوژرێن. لەو کاتەدا هارتمان و هاوڕێکانی لە بوخارست دەبن و هەواڵیان پێ دەگات کە عەبدوڵایش لەو شەڕەدا کوژراوە. بەڵام دواتر هارتمان دەگاتە ئیستانبوڵ و لە ڕێی دۆستە پۆلۆنییەکانییەوە بۆی دەردەکەوێت هەواڵی کوژرانی عەبدوڵا ڕاست نییە. عەبدوڵا پاش ئەوەی لەو شەڕەدا لە لایەن سەربازانی تورکەوە بریندار دەکرێت، برینەکانی خۆی دەپێچێت، سواری ئەسپ دەبێت، دوای چەندین ڕۆژ خۆی دەگەیەنێتە شاری شوملا لە باشووری بولگارستان و لەوێ خۆی بە کەسێکی پۆلۆنیایی تەمەن ٧٠ ساڵ دەسپێرێت کە دەیان ساڵە وەك پەنابەر لەو شارە دەژی.\nناتالیای کچی کابرای پۆلۆنیایی، لە ماڵی بە گوڵ و ئاو دەوردراوی خۆیاندا برینەکانی عەبدوڵا تیمار دەکات. ماوەیەك دواتر هەندێك سەربازی باشیبۆزوقی برسی و پەرێشان بەمەبەستی تاڵانکردن پەلاماری ماڵی کابرای پۆڵۆنیایی دەدەن. بەڵام عەبدوڵا لێیان دێتە دەست و لەو ناوە دووریان دەخاتەوە.\nهەر لەو ماوەیەدا عەبدوڵا دڵی دەچێتە ناتالیا، دەیەوێت بیخوازێت و لەگەڵ خۆی بیباتەوە بۆ کوردستان. ئەگەرچی ناتالیایش دڵی بەو گەنجە کوردەوە بووە، بەڵام ترسی ئەوەی هەبووە لە کوردستان ببێت بە ژنی دووەم، یان سێیەمی عەبدوڵا.\nدواتر عەبدوڵا پێشنیار بۆ ناتالیا و باوکی دەکات بۆ خۆپاراستن لە مەترسییەکان بولگارستان بەجێ بهێڵن و ڕوو لە ئیستانبوڵ بکەن. هەر وایش دەکەن و مانگی ئۆکتۆبەری هەمان ساڵ، ١٨٥٤، هەرسێکیان دەگەنە ئیستانبوڵ.\nڕۆژێك عەبدوڵا لە ئیستانبوڵ قەشەیەکی نەستووری دەبینێت کە پێشتر لە زێدی خۆی لە کەناری ڕووباری فورات ناسیوێتی. لە ئەنجامی گفتوگۆدا بۆی دەردەکەوێت کابرای قەشە بە نوێنەرایەتیی نەستووری (مەسیحی) و ئێزدییەکانی کوردستان هاتووە، چونکە بۆیان دەرکەوتووە عوسمانییەکان بەنیازن لەژێر گوشاری فەرەنسی و ئینگلیزەکاندا مافی زیاتر بەو دوو پێکهاتە ئاینییە بدەن. لەو کاتەدا بیرۆکەیەك بۆ عەبدوڵا دێت و بە کابرای قەشە دەڵێت:\n"دەستی فەرەنسی و ئینگلیزەکان ناگاتە چیایەکانی ئێمە. زۆر جاریش بۆمان دەرکەوتووە یاساکانی تورك لە خەمی ئێمەدا نین. ئەگەر پاراستنتان دەوێت، دەتوانن تەنیا لە کورد داوای پاراستن و ئاسایش بکەن. من ئێستا تکایەکم لێت هەیە، ئەگەر هاوکاریم بکەیت، بە خوا سوێندت بۆ دەخۆم هەموومان لە وڵات بە ئاشتی پێکەوە بژین."\nکابرای قەشە بەپەرۆشە بزانێت داخوازەکەی عەبدوڵا چییە. ئەویش دەڵێت:\n"من عاشقی ناتالیام کە کچێکی مەسیحییە. ئەویش دڵی بە منەوەیە، بەڵام پێم وایە لەبەر نیگەرانیی ئاینی نایەوێت لەگەڵم بێت بۆ کوردستان. ئەگەر هەوڵ بدەیت قایلی بکەیت لەگەڵم بێت بۆ کوردستان، ئەوا لە ناوچەی فورات دەبێت بە فریشتەی ئێوەی مەسیحیش."\nهارتمان دەنووسێت؛ کابرای قەشە دەچێتە سەردانی ناتالیا و قایلی دەکات شوو بە عەبدوڵا بکات. عەبدوڵایش بەڵێن دەدات هەرگیز ژن بەسەر ناتالیادا نەهێنێت و هەموو توانای خۆیشی بخاتە کار بۆ پاراستنی مەسیحییەکانی کوردستان.\nپایزی هەمان ساڵ کاروانێکی بچووکی پێکهاتوو لە ناتالیا و باوکی و قەشەی سریانی و عەبدوڵای کورد و چەند خزمەتکارێکی، ئیستانبوڵ بەجێ دەهێڵن و ڕێی کوردستان دەگرنەبەر و دوای ئەوە هەواڵیان نامێنێت. سەرەتای بەهاری ساڵی دواتر هارتمان دەنووسێت:\n"لەم مانگی ئادارەدا نامەکیان گەیشتە ئێمە لە ئیستانبوڵ. لە نامەیەکی باوکی ناتالیادا کە بۆ هاوڕێیەکی خۆی نووسیوە و کەوتە دەستی من، زانیاری زۆرم دەربارەی ئەو شۆڕشەی ئێستای کوردستان دەست کەوت. لە ڕێی ئەو نامەیەوە بۆم دەرکەوت ناتالیا لە کوردستان لەژێر ڕەشماڵێکدا بە کامەرانی دەژی. عەبدوڵایش یەکێک لە سەرکردەکانی شۆڕشی کوردستانە و لە ناو گەلی خۆیدا خاوەن پێگەیەکی گەورە و گرانە."\nئەو بزووتنەوەیەی کە هارتمان لێرەدا بە شۆڕشی کوردستان ناوی بردووە، ڕاپەڕینی ئێزدین شێری جزیرییە کە ساڵی ١٨٥٤ لە دژی دەوڵەتی عوسمانی بەرپای کردووە.\nهارتمان بە شیعرێك یادی عەبدوڵای کورد دەکاتەوە:\nمۆریتس هارتمان بەجۆرێك دەکەوێتە ژێر کاریگەریی کەسایەتی و بۆچوونەکانی عەبدوڵای کوردەوە کە تەنانەت دوای گەڕانەوەیشی بۆ نەمسا لە بیری ناکات و لە خەیاڵی خۆیدا دەیخاتە خانەی هاوڕێ نزیکەکانی خۆیەوە. هارتمان هەر بە ئەوەندەوە ناوەستێت چەند لاپەڕەیەك لە "گەشتنامە"کەی بۆ چیرۆکی ناسینی ئەو گەنجە کوردە و ئەڤینی وی لەگەڵ ناتالیا تەرخان بکات، بەڵکو بە نووسینی شیعرێك بە سەردێڕی "عەبدوڵای کورد بەمجۆرە بۆم دوا"، ناوی ئەو گەنجە کوردەی خستووەتە دووتوێی دیوانی "ئەبەدی"یەوە کە ساڵی ١٨٥٨ چاپ کراوە و بە یەکێك لە شاکارەکانی ئەدەبی ئەڵمانیزمانی سەدەی نۆزدەیەم دادەنرێت.\nشیعرەکەی هارتمان بە کوردی:\nعەبدوڵای کورد بەمجۆرە بۆم دوا:\n"دەزانی بۆچی بووم بە هاوڕێت؟\nچونکە تۆ گوێ دەگری و بێدەنگ دەبی کاتێ ئەوانی تر دەدوێن،\nچونکە تۆ گۆرانی دەچڕی کاتێ ئەوانی تر بێ ئەندازە سەرخۆش دەبن.\nموسڵمانت دەبینی لە نوێژدا،\nتۆی فەرەنگ بەڕێزەوە بێدەنگ دەبی.\nتۆی نەخۆشی دەردەدار تەنیا شەوان دەناڵێنی،\nبەیانیان ئازایانە سواری ئەسپ دەبی.\nهەرگیز گوێم لێ نەبوو گازندەت لە دوێنێ هەبێ،\nبەڵام زۆر جوان دەربارەی ڕۆژەکانی داهاتوو دەدوێی."\nڕه‌ئووف ئاكره‌یی.. شیكردنه‌وه‌ی قۆناغی كۆیلایه‌تی و دەرەبەگایەتی لە کوردستان\nبۆچی سەدام هونەرمەند (صباح السهل)ی له‌سێداره‌دا ؟\nگه‌ڕانه‌وه‌ی ده‌وڵه‌ته ترسناكه‌كه


زەکەریا 9 – Kurdi Sorani Standard (KSS) | Biblica\nزەکەریا 9 – Kurdi Sorani Standard (KSS)\nسزای دوژمنانی ئیسرائیل\n1ئەمە فەرمایشتی یەزدانە بە سروش9:1 فەرموودەیەکی خودایە کە لە ڕێگای ڕۆحی پیرۆزەوە بۆ مرۆڤ هاتبێت. لە دژی خاکی حەدراخ و\nلە دیمەشق دەمێنێتەوە،\nچونکە هەموو خەڵک و هۆزەکانی ئیسرائیل\nچاویان لە یەزدانە.\n2هەروەها لە دژی حەماتی هاوسنووری،\nلە دژی سور و سەیدایە، کە ئەوانە زۆر دانان.\n3سور قەڵای بۆ خۆی بنیاد نا،\nزیوی وەک خۆڵ خڕکردەوە،\nزێڕیش وەک قوڕی کۆڵانەکان.\n4بەڵام پەروەردگار دەستی بەسەردا دەگرێت و\nلە دەریا هێزەکەی لەناودەبات،\nهەروەها بە ئاگر دەسووتێنرێت.\n5ئەسقەلان دەیبینێت و دەترسێت،\nغەزەش زۆر بە ئازار دەبێت،\nعەقرۆنیش، چونکە هیواکانی مایەی شەرمەزارین.\nغەزە پاشاکەی لەدەست دەدات،\nئەسقەلانیش ئاوەدانی تێدا نامێنێت.\n6خەڵکی زۆڵ9:6 بیژی ئەشدۆد داگیر دەکەن،\nلووتبەرزی فەلەستییەکان لەناودەبەم.\n7گۆشتی بە خوێنەوە لەبەردەمیان لادەبەم و\nخواردنی قەدەغەکراو لەبەر ددانەکانیان.\nئەو فەلەستییانەش کە دەمێننەوە دێنە پاڵ خوداکەمان و\nوەک هۆزێک دەبن لە یەهودا و\nعەقرۆنیش وەک یەبوسییەکان.\n8بەڵام لە چواردەوری پەرستگاکەم هەڵدەدەم،\nبۆ پارێزگاریکردن لە چەتە.\nئیتر هەرگیز سەرکاری بێگاری نایەتە سەریان،\nچونکە ئێستا چاوم لەسەریانە.\nهاتنی پاشای سییۆن\n9ئەی شاری سییۆن، زۆر دڵخۆش بە!\nئەی شاری ئۆرشەلیم، هاواری خۆشی بکە!\nدادپەروەرە و ڕزگارکەرە،\nبێفیزە و سواری ماکەرێک و\nجاشی ماکەرێک بووە.\n10گالیسکەی جەنگ لە ئەفرایم لەناودەبەم و\nئەسپیش لە ئۆرشەلیم،\nکەوانی جەنگ دەشکێنرێت.\nئەو پاشایە ئاشتی بۆ گەلان ڕادەگەیەنێت،\nفەرمانڕەوایەتییەکەی لە دەریاوە بۆ دەریایە و\nلە ڕووباری فوراتیشەوە هەتا ئەوپەڕی زەوییە.\n11هەروەها بۆ تۆش، لەبەر خوێنی پەیمانەکەم لەگەڵ تۆ،\nدیلەکانت لە بیری بێ ئاو بەڕەڵا دەکەم.\n12ئەی ئەو دیلانەی هیواتان هەیە، بگەڕێنەوە قەڵاکانتان،\nئەمڕۆ من ڕایدەگەیەنم کە دوو هێندە قەرەبووتان دەکەمەوە.\n13من یەهودام وەک کەوانەکەی خۆم چەماندووەتەوە،\nئەفرایمم کردووەتە تیرەکانم،\nئەی سییۆن، کوڕەکانی تۆم ڕاپەڕندووە،\nلە دژی کوڕەکانی تۆ، ئەی یۆنان،\nتۆم کردووە بە شمشێری پاڵەوان.\n14ئینجا یەزدان لەسەر سەریانەوە دەردەکەوێت،\nتیرەکەی وەک بروسک دەبریسکێتەوە.\nیەزدانی باڵادەست فوو بە کەڕەنادا دەکات،\nبەناو گەردەلوولەکانی باشووردا دەڕوات،\n15یەزدانی سوپاسالار گەلەکەی دەپارێزێت.\nبە بەردی قۆچەقانی9:15 بەردەقانی دوژمن تێکدەشکێنن،\nدەخۆنەوە و دەنەڕێنن هەروەک شەرابیان نۆشی بێت،\nوەک تاسی خوێنپرژێن9:15 کاهین ئەم تاسانەی بۆ پرژاندنی خوێنی قوربانی بەکاردەهێنا، وەک هێمایەک بۆ کەفارەتی گوناهەکانی خەڵک. بڕوانە دەرچوون 29:20 و زەکەریا 14:20 و عیبرانییەکان 9:13. پڕ دەبن،\nکە بۆ پرژاندنی گۆشەکانی قوربانگا بەکاردێت.\n16لەو ڕۆژەدا یەزدانی پەروەردگاریان ڕزگاریان دەکات،\nهەروەک شوان مێگەلەکەی دەپارێزێت.\nلە خاکەکەی خۆی دەیانڕازێنێتەوە\nوەک بەردی گرانبەهای تاج.\n17چەند سەرنجڕاکێش و جوان دەبێت!\nدانەوێڵە گەشە بە لاوەکان دەکات و\nشەرابی نوێش بە پاکیزەکان.\nKSS : زەکەریا 9


روسیا هۆشداریدا لە شێوازی مامەڵەی ئەمریکا بەرامبەر بە کوردانی سوریا - هيوای کۆرد\nHome » هەواڵ » کوردستانی » روسیا هۆشداریدا لە شێوازی مامەڵەی ئەمریکا بەرامبەر بە کوردانی سوریا\nin کوردستانی, هەواڵ 09/18/2020\t0\nوەزیری دەرەوەی روسیا هۆشداریدا لە شێوازی مامەڵەی ئەمریکا بەرامبەر بە کوردانی سوریا و پرسی کورد لەو وڵاتەدا و رایگەیاند، دەرئەنجامی کارەستاباری بۆ هەمو گەلانی ناوچەکە دەبێت.\nسێرگی لاڤرۆڤ، لە چاوپێکەوتنێکیدا لەگەڵ سپۆتنیکی روسی ئەمرۆ هەینی نیگەرانی روسیای دەربڕی لە بارودۆخی رۆژهەڵاتی فورات کە لەلایەن هێزەکانی سوریای دیموکراتەوە بە پاڵپشتی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی و بە سەرۆکایەتی واشنتن کۆنترۆڵ کراوە.\nلاڤرۆڤ سەرکۆنەی سیاسەت و رێبازەکانی واشنتنی کرد سەبارەت بە پرسی کورد و وتی”سوپای ئەمریکا لەوێ بۆ چاندنی تۆوی دوبەرەکی لەناو کوردانی سوریا بڵاوبوەتەوە”.\nرونیشیکردەوە، ئەمریکییەکان کوردەکان دژی حکومەتی سوریا هاندەدەن و لەو رێیەشەوە هەوڵی دەستپێکردنی دیالۆگ لەگەڵ دیمەشق دەدەن.\nئاماژەی بەوەشدا کە ئەمە جێگای نیگەرانی جدییە نەک تەنیا لە روانگەی یەکپارچەیی خاکی سوریا، بەڵکو وەک بۆمبێکی چێندراو وایە بۆ پرسی کورد لە سوریا و تەقینەوەی لە ئانوساتدایە.\nوتیشی” ئاشکرایە ئەو رێبازە لە سیاسەتی واشنتن نەک تەنیا بۆ سوریا، بەڵکو بۆ عێراق، تورکیا و ئێران هەستیارە و ئەمەش یارییەکی مەترسیدارە لەو ناوچەیەدا دژ بە کوردەکان دەکرێت وەک هەمیشە ئەمریکیەکان هەنگاوی لەم جۆرە هەڵئەنێت بۆ دروستکردنی ئاژاوە”.\nلاڤرۆڤ لە وتەکانیدا، ئاماژەی بەو گرێبەستە کرد کە رێگە بە کۆمپانیایەکی ئەمریکا دەدات کێڵگە نەوتییەکانی ژێر دەسەڵاتی هەسەدە پێشبخەن و نوێبکەنەوە، بە “پێشێلکارییەکی زۆر جدیی هەمو بنەماکانی یاسای نێودەوڵەتیەکان ناویبرد”.\nئەمریکا روسیا سوریا کورد\t2020-09-18\nTagged with: ئەمریکا روسیا سوریا کورد


لۆت بمرم سەرۆ.! – Hawpshti\nئەو کورە جوتیارەی ئاشق دەبێت بە کچی مەلیکی ھۆلەندا، شەو و رۆژ دەخاتە سەر یەک بۆ ئەوەی تەنیا بیبینێت، رۆژێک کورە جوتیارەکە بەبەردەم ماڵی مەلیک دا دەڕوات و کچی مەلیک دەبینیت و ماچی دەکات، کچەکە بە خێرایی دەگەرێتەوە لای باوکی دەڵێت؛ ئەو کورە زۆر منی خۆش دەوێت و کارێکی وای کردووە دەبێت بیکوژیت، مەلیک زۆر بە ئارامی و لەسەرخۆ بە کچەکەی دەڵیت؛ کچی ئەزیزم ئێمە ئەگەر بڕیار بدەی ئەو کەسانە بکوژین کە خۆشیان دەوێین ئەی چی بەرانبەر ئەوانە بکەین کە رقیان لێمانە،؟ ئەو وەڵامەی مەلیکی ژیر کۆتایی بە ھەموو بابەتەکە دەھێنێت.\nئەمرۆ رۆژی ئازادی قەڵەمە لە ھەولێر، ئەگەرچی ئێستا 11ساڵە سەردەشت عوسمان لە ئێمە دورە بەڵام لە ناخ و ھیزی ھەموو ئازادی خوازێک دەژیت، راستە ئەوان توانیان جەستەی سەرۆمان لێ دور بخەنەوە، توانیان سەردەشت بێ دەنگ بکەن، بەڵام ھەزاران سەردەشت دروست بووە و بەڵێنی وەفاداریان بەو رێبازە داوە و ھەرگیز ئەو داگیرکاری و خۆسەپێنیمان قبول نەبووە، ئەوانە سەردەشتیان بێ دەنگ کرد راستە ئێستا لە لوتکەی دەسەڵاتن بەڵام رۆژێک دێت دەیانخەینە قەفەزی زیندان مەحکومیان دەکەین بەو ھەمووە تاوانەی کردوویانە.\nسەرۆ ئێستا تۆ لێرە نیت و ئاگاداری ھەواڵی ئەو شارە نیت، دەمەوێ پێت بڵێم؛ ئێستا ھاورێکانت ھەندێکیان لە دوای تۆ بە ھەمان رێگا داھاتن و ھەندێکی تریان ئێستا لە زیندانیەکانن و ئەوانەی تر یان رۆژانە ھەرەشە و چاو سورکردنەوەیان لێ دەکەن یان لە شار دەرکراون، بەڵێ کاکە ئەوە ھەواڵی ئێستا شارەکەتە.


دەمیر: ئەوەی بەسەر ئێمەیان هێنا، دوژمنیایەتیکردنی کوردە\nحامدین دەمیر کە لە شاری ساکاریا رووبەرووی هێرشێکی نەژادپەرەستانی تورک بووەوە، وتی:"ئەوەی بەسەر ئێمەیان هێنا دوژمنایەتیکردنی کوردە. پێشتریش ئەو کارانەیان کردبوو. ئەمە پێی دەڵێن رەگەزپەرەستی."\nرۆڵەکانی ئاگر لە چوار شاری تورکیادا ٣ کارگە و ٣ ئۆتۆمبێلی فاشیستەکانیان سوتاند\nدەستپێشخەریی رۆڵەکانى ئاگر لە ئەدیرنە، دەنیزلی، بورسا و ئانتالیا ٣ کارگە و ٣ ئۆتۆمبێلی فاشیستەکانیان سوتاند.\nئۆلوچ: دەبێت زیاتر چالاک بین\nساروخان ئۆلوچ سەرۆکی فراکسیۆنی هەدەپە لە پەرلەمانی تورکیا وتی، هەدەپە لە چوارچێوەی چاوەڕوانییەکانی گەلدا، زیاتر سیاسەتی چالاکی پەیوەندیدار بە قەیرانەکانی کۆمەڵگە و ئابووری بەڕێوەدەبات.\nگەنجان لە پاریس گۆشەگیریی سەر ئۆجالانیان ئیدانە کرد\nچالاکوانانی بزووتنەوەى گەنجانی شۆڕشگێڕ لە شاری پاریسی پایتەختی فەرەنسا چالاکییەکیان بۆ ئیدانەکردنی گۆشەگیریی سەر عەبدوڵا ئۆجالان رێبەری گەلی کورد رێکخست.\nکرێکارە کوردەکانی خەڵکی مێردین کە بۆ کۆکردنەوەی فندق چووبوونە شاری ساکاریای تورکیا، ڕووبەڕووی هێرشی نەژادپەرستەکان بوونەوە.\nپارێزەر ئونسال دەستی لە ڕۆژووی مردن هەڵگرت\nپارێزەر ئایتاچ ئونسال کۆتایی بە ڕۆژووی مردن هێنا کە بۆ دادگاییکردنێکی دادپەروەرانە ٢١٥ ڕۆژ بوو دەستی بە ڕۆژووی مردن کردبوو.\nژنانی تیشکی ڕۆژ لەدژی گۆشەگیری چالاکیان ئەنجامدا\nدەستپێشخەڕی ژنانی تیشکی ڕۆژ لەدژی گۆشەگیری سەر عەبدوڵلا ئۆجالان ڕێبەری گەلی کورد و زیندانیانی تر، چالاکیان ئەنجامدا.\nراگەیاندراوی 'دەستپێشخەریی ئازادی بۆ ئۆجالان' لەبارەى گرابەرەوە\nدەستپێشخەریی 'ئازادی بۆ ئۆجالان و ئاشتیش بۆ کوردستان' لەبارەى کۆچی دوایی دەیڤید گرابر چالاکوانی ئانارشیت و ئانترۆپۆلۆژیست و دۆستی کورد رایگەیاند "گرابر یەکێک لە گرنگتەرین ئینتلکتیولە شۆڕشگێڕەکانی سەردەم بوو".\nبنەماڵەکان بۆ ئەوەى بڕۆن بۆ ئیمرالی سەردانی داواکاری گشتییان کرد\nبنەماڵەی عەبدوڵا ئۆجالان رێبەری گەلی کورد و بنەماڵەى زیندانیانی تر لە ئیمراڵی بۆ ئەوەى بڕۆن بۆ ئیمراڵی و چاوپێکەوتن ئەنجام بدەن، سەردانی داواکاری گشتیی کۆمارییان لە بورسا کرد.\nلە ستراسبۆرگی فەرەنسا چالاکی بۆ ئازادیی ئۆجالان رێکخرا\nچالاکوانانی بزووتنەوەى گەنجانی شۆڕشگێڕ و ژنانی گەنجی تێکۆشەر لە گۆڕەپانی کلیبەری شاری ستراسبۆرگی فەرەنسا پۆستەرێکی ١٠٠ مەتریی ئۆجالانیان هەڵکرد و گۆشەگیرییان ئیدانە کرد.\n'ئاکەپە بووە بە حکومەتی شەڕ، بەڵام ئێمە ئەم بارودۆخە دەگۆڕین'\nموراد چەپنی پەرلەمانتاری هەدەپە رایگەیاند، ئاکەپە بووە بە حکومەتی شەڕ و بانگەوازی ئەوەی ئاڕاستەی گەلانی تورکیا کرد کە،"ئەمە چارەنووس نیە، ئێمە دەتوانین بیگۆڕین."\nلە پێنج شاری تورکیا ٦ کۆگا و ٥ ئۆتۆمبیل سووتێنران\nدەستپێشخەر رۆڵەکانی ئاگر رایگەیاند، یەکینەکانیان لە ٣٠ ئابەوە تا ١ی ئەیلول لە پێنج شاری تورکیا، ٦ کۆگا و ٥ ئۆتۆمبیلیان سووتاندووە.\nیەکینەکانی تۆڵە ئاماری چالاکیەکانیان لە مانگی ئابدا ئاشکرا کرد\nیەکینەکانی تۆڵەسەندنەوە ئاماری چالاکیەکانیان لە مانگی ئابدا ئاشکرا کرد کە لە ٨ شار ئەنجامیان داوە.\nپارێزەرانی عەبدولا ئۆجالان رێبەری گەلی کورد بە مەبەستی چاوپێکەوتن لەگەڵیدا، سەردانی بەرپرسانیان کرد.\nبەهای خۆراک لە تورکیا بەرزبووەتەوە و هەڵاوسانیش گەیشتوەتە ١١.٧٧ لە سەدا\nبەپێی ئاماری دەزگاى ئاماری تورکیا (تویک - TUÎK) لە مانگی ئاب دا بەهای کاڵا و کەلوپەل بۆ کڕیارەکان بە رێژەی ٠.٨٦ لە سەد زیادکردوە. هەڵاوسانی ساڵانەش گەیشتووەتە ١١.٧٧ لە سەد.\nوڵاتپارێزی کورد حەسەن ئاکین کۆچی دوایی کرد\nوڵاتپارێزی کوردێ ئێزدی حەسەن ئاکین کۆچی دوایی کرد. رێکخراوە ئێزدییەکان لە ئەوروپا پەیامێکى سەرەخۆشییان بەو بۆنەیەوە بڵاوکردەوە.\nنەتەوە یەکگرتووەکان بۆ ئەبرو تیمتیک: حکومەت ئەرکی پێویستی خۆی بە جێنەهێناوە!\nپسپۆڕانی نەتەوە یەکگرتووەکان لەبارەى ئەبرو تیمتیک رایانگەیاند، تیمتیک لە ٢٣٨هەمین رۆژی مانگرتنەکەیدا گیانی لە دەستدا و سەرنجیان خستەسەر بەرپرسیاریی حکومەت و داوایانکرد، لێپرسینەوە لە بەرپرسانی تورک بکرێت.\nدۆزی چالاکوانیکى کورد بەسەر پۆلیسی ئەڵمانیادا سەرکەوت\nموستەفا توزاک لە رێپێوانێکدا لە شاری کۆڵنی ئەڵمانیا جلێکى لەبەر کردبوو، کە وێنەى ئۆجالانی لەسەر بوو، بەڵام پۆلیس هێرشی کردە سەری و توندوتیژیی بەرامبەر ئەنجامدا و سکاڵایان لە دژ تۆمارکرد، بەڵام دواى زیاتر لە ساڵێک و لە ئەنجامدا تۆزاک سەرکەوت.\nیوکسەکداغ نامەیەکی بۆ پەرلەمانتارێکی پەرلەمانی ئەوروپا نارد\nفیگەن یوکسەکداغ هاوسەرۆکی پێشووی هەدەپە کە لە ئێستادا دەوڵەتی تورک ئەوی بە دیل گرتووە، وڵامی نامەکەی ئاندریاس سچیدەر پەرلەمانتاری پەرلەمانی ئەوروپای دایەوە.\nبەشتاش: هەموو کەسێک لەدژی شەڕ خاوەن بەرپرسیاریە\nمەڕاڵ دانش بەشتاش سەرۆکی فراکسیۆنی هەدەپە ڕایگەیاند، هەموو کەسێک لەدژی شەڕ خاوەن بەرپرسیاریە و وتی،"دۆخی کورد باش نەبێت، دۆخی تورکیش باش نابێت."\nگەنجان لەبەردەم سی پی تی لەدژی گۆشەگیری سەر ئۆجالان چالاکیان ئەنجامدا\nگەنجانی کورد لەدژی گۆشەگیری سەر عەبدوڵلا ئۆجالان ڕێبەری گەلی کورد لەبەردەم باڵەخانەی سی پی تی چالاکیان ئەنجامدا.\nکوردانی ڕووسیا گۆشەگیری و داگیرکەریان شەرمەزار کرد\nکوردانی ڕووسیا کە لەبەرانبەر گۆشگیری و داگیرکەری چالاکیان ئەنجامدا، پشتگیری خۆیان بۆ بەرخۆدان پیشاندا.\nیادی ئیڤانا هۆفمەن لەسەر گۆڕەکەی کرایەوە\nئیڤانا هۆفمەن شەڕڤانی مەلەکەپە بە نازناو (ئاڤاشین تێکۆشان) کە ٧ی ئازاری ٢٠١٥ لە شاری تەل تەمری ڕۆژئاوای کوردستان لە شەڕی دژی چەتەکانی داعشدا شەهید بوو، بەبۆنەی ٢٥ ساڵی لەدایکبوونی لەسەر گۆڕەکەی یادی کرایەوە.\nلە دویسبورگ بە بۆنەی یەکی ئەیلول چالاکیەک بەڕێوە چوو\nلە شاری دویسبورگی ئەلمانیا سەندیکا و رێکخراوە ئاشتیخوازەکان و پارتە سیاسیەکان لە دژی چەک و سیاسەتی شەڕ، لە رۆژی جیهان ئاشتی-یەکی ئەیلولدا رژانە سەر شەقام.\nلە سیدنی چالاکی: ئاشتی لەگەڵ رێبەری گەلی کورد دێت\nکوردستانیان و دۆستانیان لە شاری سیدنی بە بۆنەی یەکی ئەیلول-رۆژی حیهانی ئاشتی چالاکیەکیان سازکرد و تێیدا گۆشەگیری سەر عەبدولا ئۆجالان رێبەری گەلی کوردیان، ئیدانە کرد.


مێلانیا دەنگۆی جیابوونەوە لە ترەمپی رەد کردەوە\n10/11/2020 06:42 PM\nمێلانیای هاوسەری ترەمپ یەکێک لە راوێژکارانی پێشووی هاوسەرەکەی بە دەنگو نانەوە تۆمەتبار کرد. "ئوماروسا مانیگوت نیۆمەن"، راوێژکاری سیاسیی دۆناڵد ترەمپ کە گوتبووی پەیوەندیی مێلانیا و ترەمپ کۆتایی هاتووە و خانمی یەکەمی ئەمریکا چاوەڕوانی کۆتایی هاتنی ماوەی سەرۆکایەتی هاوسەرەکەیەتی و ئینجا لێی جیا ئەبێتەوە. نیۆمەن کە یەکێک لە بەشداربووانی پێشووی بەرنامەی تەلەفیزیۆنی بەناوبانگی The Apprentice بە پێشکەشکاری دۆناڵد ترەمپیشە لە گفتوگۆ لەگەڵ "لۆرین کلی" گوتبووی مێلانیا لە هاوسەرەکەی دوور کەوتووەتەوە.\nپاش شکستی نافەرمی ترەمپ لەبەرانبەر بایدەن لە هەڵبژاردنەکانی ئەمساڵدا، کۆمەڵێک دەنگۆ سەبارەت بە داهاتووی سەرۆک‌کۆمار و خانمی یەکەم پاش جێهێشتنی کۆشکی سپی زیاتر لە جاران کەوتووەتە بەرباس. نیۆمەن لە کتێبەکەی خۆیدا بە ناوی Unhinged: An Insider’s Account of the Trump White House کە ساڵی 2018 بڵاوی کردووەتەوە گوتوویەتی: "بە رای من، مێلانیا خەریکی بژاردنی چرکەکانە بۆ ئەوەی ترەمپ لە کۆشکی سپی بڕوات و لێی جیا بێتەوە. ئەگەر مێلانیا هەوڵ بدات دوایین فیشەکی سووکایەتی خۆی لە هاوسەرەکەی بدات و لە سەردەمی بوونی ئەو لە کۆشکی سپی لێی جیا بێتەوە، ترەمپ رێگایەک بۆ سزادانی مێلانیا دەدۆزێتەوە."\nبەڵام زۆر کەس قسەکانی نیۆمەنیان رەد کردووەتەوە، بۆ نموونە "ستێفانی گریشام"ـی وتەبێژی خانمی یەکەمی ئەمریکا و "سارا سەندەرز"ـی راوێژکاری میدیایی دۆنالد ترەمپ. بەڵام بەم حاڵەوە تا ئێستاش دەنگۆکان سەبارەت بە پەیوەندیی ناجێگیری مێلانیا و ترەمپ لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان، میدیا و رۆژنامەکان بەردەوامن.


به‌نگلادیش داوای كۆمه‌كی زیاتر بۆ قوربانیانی زریانه‌كه ده‌كات\nبه‌نگلادیش داوای زیاتری یارمه‌تی بیانی ده‌كات بۆ ده‌ربازبووانی زریان و باوبارانی وێرانكاریـیه‌كه‌ی هه‌فته‌ی ڕابردوو كه‌وا بووه مایه‌ی بێ ماڵ و حاڵكردنی به ملیۆنان و كوشتنی به هه‌زاران كه‌س.\nڕۆژی سێشه‌ممه وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه به‌یانـنامه‌یه‌كی بڵاوكرده‌وه و تیایدا ده‌ڵێت به‌نگلادیش پـێشـوازی له هه‌ر پـشتیوانیـیه‌كی له لایه‌ن كۆمه‌ڵـگای نێونه‌ته‌وه‌یـیه‌وه ده‌كات. كاربه‌ده‌ستان ده‌ڵـێن تا ئێستا به‌ڵـێنی نزیـكه‌ی 140 ملیۆن دۆلار له یارمه‌تی دراوه.\nپـێـنج ڕۆژ پاش زریان و باوبارانێـكی به‌هێزی كه كه‌ناری باشوری ڕۆژئاوای به‌نگلادیشی كوتاوه، به ده‌یان هه‌زار كه‌سـانی گیرخواردوو و برسی هێشـتا له چاوه‌ڕوانی یارمه‌تی فریاكه‌وتنن كه زۆربه‌یان له زه‌مینه‌یه‌كی كراوه‌دا ده‌ژین.\nڕۆژی سێشه‌ممه له وتارێـكی ته‌له‌فیزیۆنی بۆ وڵاته‌كه فه‌خره‌دین ئه‌حمه‌دی ڕێبه‌ری كاتی وڵاته‌كه زریان و باوبارانه‌كه‌ی به به‌دبه‌ختی و كاره‌سـاتێـكی مه‌زن ناوبرد و داوای له وڵاتیـیان كرد یارمه‌تی ئه‌وانه بده‌ن كه به‌ر ئه‌و كاره‌سـاتانه كه‌وتوون.\nله هه‌مان كاتدا به‌ڕێوه‌به‌ری یارمه‌تی بیانی وڵاته یه‌كگرتووه‌كان هنریتا فۆری ڕۆژی سێشه‌ممه كه گه‌یشته ده‌كای پایته‌خت بۆ هه‌ڵـسه‌نگاندنی زیانه‌كه وتی یارمه‌تی وڵاته یه‌كگرتووه‌كان له ڕۆژانی دێت ده‌گاته به‌نگلادیش. وڵاته یه‌كگرتووه‌كان به‌ڵـێنی 2 ملیۆن دۆلاری له یارمه‌تی داوه.


ململانێ لەگەڵ ترافیکەکان لەبارەی (قاوەی سوێر)ی بەختیار حەمەسوور …. حەمە مەنتك – Dengekan\nbyHama Mantik\tDecember 29, 2016\tGeneral, Literature\nکاتێك چیرۆکێکی باش دەخوێنینەوە، یەکەم چتێ بیرمان بۆ بەهێزی بونیادی چیرۆکەکە دەچێت. لەوێوە هەست بە بوونی ئەو بونیادە دەکەین، کە چیرۆکەکەی لەسەر وەستاوە. هاوکات ئەمە دەبێتە یەکێک لە خاسیەتەکانی چیرۆکی نوێ. چیرۆکی (قاوەی سوێر)ی “بەختیار حەمەسوور” لە یەکەم بەرکەوتنیدا ئەم بونیادە بەهێزەی خۆی نیشان دەدات، بە بەڵگەی ئەوەی ناتوانی یەك وشەی لێ لابەریت. دەسکاریکردن، یان فڕێدانی هەر وشەیەك، یان ڕستەیەك خوێنەر بە تەواوی هەست بە لەنگی و کوونبوونی شوێنێك لە چیرۆکەکە دەکات. هۆکاری ئەمەیش بۆ پێکەوەگرێدانی کۆی چرکە و جووڵانەکانە. یەکەم ڕستەی چیرۆکەکە بە وەستانی جووڵەیەك دەست پێ دەکات. (( کە گەیشتینە ترافیك، گڵۆپەکە سوور بوو.)) دیمەنی کۆتایی چیرۆکەکەیش هەر بە وەستان کۆتایی دێت، ((ئۆتۆمبێلەکە دەکوژێنێتەوە.)) دوای ئەوەی کارەکتەر ژنەکەی دەگەیەنێتە بەردەم فەرمانگە. ئەم بەیەکەوە گرێدانی سەرەتا و کۆتایی چیرۆك کارێکی سەختە. خۆ لە هەقایەت و چیرۆکی کۆنیش سەرەتا و کۆتایی هەن، بەڵام ئەو ماوەیەی لەنێوان ئەم دوو توخمەدا هەن، نابێ هیچ کوون و بۆشایییەکی تێدا بێت.\nخوێنەر چۆن هەست بە بوونی وەها بونیادێکی هونەریی بەهێز دەکات؟ بە بڕوای من ئەگەر خوێنەر خۆی وەکو بەشداربوویەکی ناو چیرۆکەکە بینی و هەستی کرد خۆی لە جووڵە و ڕووداو و پەیڤەکان بەشدارە، ئەوا دەبێ بزانێت، کە چیرۆکێکی باش دەخوێنێتەوە. لەم چیرۆکەدا خوێنەر ناتوانێ لەناو چیرۆکەکە بێتەدەرەوە، هەرچەندە چیرۆکەکە لە چوونی کارەکتەر لە ماڵ تاکوو فەرمانگە، بیست خوولەکە. لەم ماوە کەمەدا خوێنەر لە هەموو دیمەن و گۆشەنیگا و جووڵەیەك بەشدارە. ((منداڵەکان بە نێوان ئوتومبێلەکاندا پێچ لێ دەدەن. بە جامەکاندا دەکێشن. پێدەکەنن و پێکدا هەڵدەپژێن.)) منی خوێنەر هەست ناکەم وەگێڕ بۆ کەسێکی دیکە جوودا لە من قسان بکات. هۆکاری ئەمەیش ئەوەیە فەزایەك دروست کراوە، بەدەر نییە لە بوونی خوێنەر. ئەمەیش خاسیەتێکی دیکەی چیرۆکی نوێیە. خوێنەر هەست ناکات کارەکتەرەکان، کەسی خەیاڵی بن، بەڵکوو دەتوانێ دەستیان لێ بدات. کارکتەرەکانی ئەم چیرۆکە هێندە لێمانەوە نێزیك دەبنەوە، هەست بە هەناسەدانیان دەکەین، دەتوانین دەستیان لێ بدەین، ئەمەیش بۆ کاریگەری ئەو بەشداریەی خوێنەر لە چیرۆکەکە دەگەڕێتەوە. هاوکات بۆ شێوازی کارکتەرسازی چیرۆکنووسیش، چونکە کارەکتەرەکان وەکوو کارەکتەری چیرۆکی کۆن ئەرکی ئەخلاقی و ئایدۆلۆژیان لە کۆڵ نەکردوە، بەڵکوو کەسانێکن دەستت دەگرن بۆ بەشداریکردن.\nلە چیرۆکی کۆندا هەمیشە چیرۆکنووس عەوداڵی ئەوە بوو، ڕستەگەلی فەلسەفی، یان لە شێوەی وتەی جوان و کاریگەر بنووسێت. بەمەیش خوێنەر زەینی تەنێ لەسەر ئەو ڕستە جوان و فەلسەفیانە دەمایەوە، وشە و ڕستەکانی دیکەی وەلا دەنا. بۆیەیش هەمیشە ئەو خوێنەرانە لە دەرەوەی دەقەکە دەمانەوە، خوێنەر زۆر جار خەتی بەژێر ئەو ڕستانەدا دەهێنا. بەڵام لە چیرۆکی نوێدا هەموو وشەیەك، ڕستەیەك لە چیرۆکەکەدا بایەخی خۆی هەیە. وەکوو “گولشیری” دەڵێت: کاتێ چیرۆکێکی باش دەخوێنمەوە، هەستەکەم ئەم ڕستە، یان ڕووداوە نییە بۆ خۆیم ڕادەکێشێ، بەڵکوو کۆی چیرۆکەکەیە. کەواتە چیرۆکی نوێ بە کۆی چیرۆکەکە دەمانخاتە ژێر کاریگەری خۆیەوە. لێرەدا ناتوانین وشەیەك، یان ڕستەیەك لابدەین. لە (قاوەی سوێر)دا هەر پەیڤێکی کارەکتەر لە شوێنی خۆی بە کار هاتوە. هیچ وشەیەك جێلەق نییە. هۆکاری ئەمەیش بۆ لە دەرەوە وەستانی چیرۆکنووس دەگەڕێتەوە. لەم چیرۆکەدا هەست بە بچووکترین سێبەر، یان تارمایی چیرۆکنووس ناکەیت. ئەمە ڕێ بە کارەکتەرەکان دەدات زیندوو دەرکەون، هەستیان پێ بکەین.\nململانێ لەم چیرۆکەدا هێندە نەرمە، هێندەیە لەسەرخۆیە، خوێنەر هەست بە ئارامییەکی جوان دەکات. ڕاستە ململانێ بۆ ئەوەیە ڕووداوەکان و ڕەوتی گێڕانەوە تووشی سڕبوون نەبێت. چیرۆکنووسی باش ململانێی هێز و چەمکە گەورەکانی وەك: هێزی باشە و خەراپە نیشان نادات، چونکە ئەمە کاری هەقایەت و چیرۆکی کۆنە. مرۆڤی ئێستا ململانێی لەگەڵ شتە وردەکانی دەورووبەریەتی، چیدی ململانێی چینەکانی ناو کۆمەڵ کێشەی سەرەکیی مرۆڤی ئێستا نین. (قاوەی سوێر) ململانێیەکی نەرم و جوانی نێوان ژنومێردێکە. کێشەی ئەوان، کێشەی لەسەرخۆ لێخوڕینی ئۆتۆمبێلە بۆ گەیشتن بە دەوام، کێشەی ئەوان ئەوەیە کامیان باشتر گوزارشت لە خۆشەویستی خۆی بۆ ئەویدیکە دەکات. بە ناڕاستەوخۆ نیشاندانی بێزاریی ترافیکە، نیشاندانی ژیانی ئەو منداڵانەیە لە ترافیکەکان هێرش بۆ جامی ئۆتۆمبێڵەکان دەهێنن. ئەم ململانێیانە، ململانێی چکۆلانەی ژیانی دوو کەسن. ئەو شتانەی مرۆڤ لە ژیانی ڕۆژانەیدا هەستیان پێ ناکات، یان بایەخیان پێ نادات، ئەم چیرۆکنووسە وەکوو چیخۆف، سالینجەر، کارڤەر، هەوڵێ نیشاندانی ئەم شتانە دەدات، کە لە بنەڕەتدا ململانێن لەناو ژیانی هەر یەکێکمان.\nPrevious مالك شبل بیرمه‌ندی هزری ئیسلامی رۆشنگه‌ری كۆچی دوایی كرد د … عوسمان یاسین\nNext خولیای جه‌نگ … به‌ختیار محه‌مه‌د


پێگەى نێودەولەتیى هەرێمى کوردستان\nجەواهر سدیق بارزانى October 31, 2021 وتار و بیروڕا\nلە سەدەى نۆزدەهەم و سەرەتاى سەدەى بیستەمدا، پەیوەندى نێودەوڵەتی لە جیهاندا پەرەسەندووە. دامەزراندنى کومەڵگەى نێودەوڵەتى دواى جەنگى جیهانى یەکەم و بەستنى رێککەوتننامە نێودەوڵەتییەکان بوونە هۆى سەرهەڵدانى بۆچوونى جیاواز لەسەر پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان.\nبە پێى چەمکى مەکتەبى ریالیزم، دەوڵەت تاکە کەسى یاساى نێودەوڵەتییە. ئەم تیۆرییە بووتە هۆى سەرهەڵدانى دەوڵەتە نەتەوەییەکان و پێکهێنانى کۆمەڵگەى نێودەوڵەتى لەسەر کۆمەڵێک پرەنسیپ بۆ پاراستنى ئاشتى و ئاسایش و هاوکارى نێودەوڵەتى. بەڵام لەم دواییەدا، بەشدارى کردنى نێودەوڵەتیی هەرێمەکان لە جیهاندا روو لە زیادبووندایە کە بەم دیاردەیە دەووترێت پارادیپلۆماسى. بۆ نموونە هەرێمى کوردستان دەوڵەتێکى سەربەخۆ نیە و کاراکتەرێکى نادەوڵەتییە لە کۆمەڵگاى نێودەوڵەتیدا؛ بەڵام لە رووى نێودەوڵەتییەوە وەک دەوڵەتێک لەگەڵى هەڵسوکەوت دەکرێت.\nکورد خاڵى بەتواناى زۆرى هەیە کە پێگەى کورد لەسەر ئاستى ناوچەیى و نێودەوڵەتیى بەهێزتر دەکات.\nچەمکى پارادیپلۆماسى، بیرۆکەیەکی نوێ لەسەر پێگەى هەرێمى کوردستان:\nهەرێمى کوردستان هەرێمێکى فیدراڵە و ئاستى ئۆتۆنۆمى هەرێمى کوردستان لە چوارچێوەى دەستوور و شێوازى پەیوەندییەکانى لە کاروبارى نێودەوڵەتى بە شێوازێکى پارادیپلۆماسى ڕەچاودەکرێت. پارادیپلۆماسى ئەو پەیوەندییە نێودەوڵەتییەیە کە لە لایەن هەرێمەکانەوە بە تەنیا دروست دەبێت بۆ برەوپێدانى ئامانجەکانى خۆى وەک بە جیهانى کردنى ناسنامەى کورد. دەتوانین بڵێین کە پارادیپلۆماسى شێوازێکى نوێى دیپلۆماسییە. زۆر لە هەرێمەکانى دونیا وەک هەرێمى کوردستان نوێنەرانى هەمیشەیی خۆى لە دەوڵەتانیتر هەیە، هەروەک لە یاساى گشتیى عێراق بڕگەى 5، ماددەى 117 و 121هاتووە کە کوردستان هەرێمێکى فیدڕاڵە و دەتوانێت لە کاروبارى نێودەولەتی بەشدار بێت. ئەم چاڵاکییە لامەرکەزییە لە بوارى پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکاندا وەک چوارچێوەى پارادیپلۆماسى شیدەکرێتەوە؛ بەڵام لە جێبەجێکردنى دەستوورى عێراق بەتایبەت ئەو ماددانەى کە پەیوەستن بە مافى گەڵى کورد هەندێک بەربەستیان دروستکردووە بە تایبەت دواى ساڵى 2017 کە لە هەرێمى کوردستان ڕێفراندۆم کرا و داواى جیابوونەوە لە حکومەتى مەرکەزیی عێراق کرد؛ ئەمەش هەرێمى کوردستان لە پارادیپلۆماسىەوە بەرەو پڕوتودیپلۆماسىی (ئۆتۆنۆمیى سیاسى زیاتر بۆ گەیشتن بە دەوڵەتێکى سەربەخۆ) برد.\nئەوەى بووە جێگەى ستایش و پێزانینى زۆرینەى کۆمەڵگەى نێودەوڵەتى، رۆڵى باڵاى هەرێمى کوردستان لە پرۆسەى سیاسى، ئابوورى، سەربازى و مرۆیی لە شەڕى داعش وەک رۆڵى هێزى پێشمەرگە و لەخۆگرتنى ژمارەیەکى زۆرى ئاوارەکان و بایەخى پێکەوە ژیان لە هەرێمى کوردستان بووەتە کاراکتەرێکى سەرەکى لە عێراق و ناوچەکەدا.\nلە رووى سیاسییەوە، هەرێمى کوردستان بۆ هاتنە ناو مەیدانى جیهانى و بەرەوپێشبردنى پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکانى کەرەستەى دیپلۆماسى وەک سیستەمى پەرلەمانى و دانوستان بەکار دێنێت کە ئەم چاڵاکییانە دەبنە هۆى دروستبوونى بنەماى سیاسەتى دەرەوە.\nلە رووى ئابوورییەوە، هەرێمى کوردستان بۆ بەرەوپێشبردنى پەیوەندییەکانى خۆیان و مۆدێرنگەریی بەدواچوونى وەبەرهێنان، بازار بۆ بەرهەمەکان و سامانە سروشتییەکانیان، تەکنۆلۆجیا و پەرەپێدانى بوارى گەشت و گوزار پێویستى بە هاوکاریی و هەماهەنگى لەگەڵ کۆمپانیاکانى نێودەولەتییە کە ئەمە خۆى پێشاندەرى هەرێمێکى سەرکەوتووە لە رووى پەیوەندییە نێودەولەتییەکان.\nلە رووى جوگرافیاییەوە، هەرێمى کوردستان لە رۆژهەڵاتى ناوەراست کاریگەرى هەیە لەسەر پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان کە ئەم ڕاستییە جیوپۆلیتیکییە و ھەروەھا بەرژەوەندییەکانى وڵاتە زلهێزەکان لە عێراقێکى یەکگرتوو و لە چوارچێوەى لامەرکەزییەتێکى فدراڵیسم، پەیوەندییەکی پتەوتر دروست بووە.\nلە رووى سەربازییەوە، هێزى پێشمەرگەى هەرێمى کوردستان بەشدارییەکى کاراى لە شەڕى دژى داعشدا هەبووە ئەوەش پێگەیەکى بەهێزى ناوچەیى و نێودەوڵەتى بۆ دروستکردووە و دۆزى کوردى زیاتر ناساندووە.\nلە رووى کەلتورییەوە، هەرێمى کوردستان زمان و کەلتوری و ئاڵاى خۆى هەیە کە بۆ پاراستن و گەشەسەندنى ئەم کەلتورە پێویستى بە مەیدانێکى جیهانییە کە دان بە بوونى ئەم کەلتوورە بدەن. ئەم هەوڵانە سیاسەتى دەرەوەى هەرێمى کوردستان بەهێزتر دەکات.\nشارەزایانى نێودەوڵەتى لەوباوەرەدان کە هەرێمى کوردستان ناوچەیەکى ئارام و سەقامگیرە لە ناوچەکەدا، تایبەت بۆ کریستیانەکان و توانیویانە پەیوەندییەکى بەهێزى ناوچەیش بنیات بنێن. سیاسەتى حەکیمانەى لە ئاستى پێکەوەژیان و دیموکراسی کە توانیویەتى سەرنجى ناوچەیى و نێودەوڵەتى بۆ لاى خۆى ڕاکێشێت و شوێنێکى سەلامەت لە ناوچەکەدا بۆ هێزەکانى هاوپەیمانان. گەشەسەندنى ئەم چالاکییانە لە دەرەوە، بوونى وەزارەتى پەیوەندییە نێودەولەتییەکان لە کوردستان، نوێنەرایەتى لە ئەمریکا و ئەوروپا، هەبوونى زیاتر لە 36 کۆنسۆڵخانە، نووسینگەى نەتەوەیەکگرتووەکان، فەرمانگەکانى نێودەولەتى و کۆمپانیاکانى بازرگانى پێگەى بەهێزى هەرێمى کوردستان لە جیهان و بەتایبەت لە ڕۆژهەڵاتى ناوەڕاستدا پێشاندەدات و ئەم شیکردنەوە هەوڵەکانى دیپلۆماسیی سەرکردەکانى هەرێمى کوردستان بۆ پەرەپێدانى پەیوەندییەکانى دەرەوە پێشان دەدات. ئەم هەوڵانەی هەرێمى کوردستان سەرکەوتوون بە تایبەت لە ساڵى 2003یەوە وەک هێزى یەکەمی عێراقە لە کۆمەڵگاى نێودەولەتیدا کە دان بە ئاڵاى کوردستان دەنێن. هەروەک دەبینن لە زۆربەى چاوپێکەوتنەکانى نێودەوڵەتیدا بە دانانى ئاڵاى هەرێمى کوردستان پێشوازى لە سەرکردەکانى کوردستان دەکرێت.\nهەرێمى کوردستان بەڵێهاتوویى و سیاسەتى هاوسەنگى و هاوپەیمانیەتى ڕاستەقینەیى، شایستەى پشتگیریکردنى زیاترە لە جیهاندا. ئەو ڕاستیەى کە کورد دۆست و هاوپەیمانى ستراتیژى هاوپەیمانەکانى بووە وون نابێت و لەمێژوودا تۆمار کراوە.


ماوەی هەفتەیەکە لە داقووق کوردێک دەستگیرکراوە؛ بە کەفالەتیش ئازادناکرێت - اخبار العراق\nاخبار العراق » كوردى » ماوەی هەفتەیەکە لە داقووق کوردێک دەستگیرکراوە؛ بە کەفالەتیش ئازادناکرێت\nماوەی هەفتەیەکە لە داقووق کوردێک دەستگیرکراوە؛ بە کەفالەتیش ئازادناکرێت\nنزیكه‌ی هه‌فته‌یه‌كه له گوندی یه‌نگیجه‌ی تاڵه‌بانی، هێزه عێراقییه‌كان بەتۆمەتی ئەوەی رێگری له دابه‌شكردنی زه‌وی گونده‌كه‌یان به‌سه‌ر عه‌ره‌بی هاوردەدا کردووە، هاونیشتمانییەکیان ده‌ستگیركردووه.\nهاونیشتمانییه‌كه ناوی “عادل ستار” و باوكی شه‌ش منداڵه. هەرچەندە باری ته‌ندروستی ناجێگیره، بەڵام له بنكه‌ی پۆلیسی داقووق ده‌ستبه‌سه‌ركراوه، به بڕیاری دادوه‌ری بینینی قه‌ده‌خه‌كراوه و به‌كه‌فاله‌تیش ئازادناكرێت.\nسه‌باح ستار، برای عادل دەڵێت “براكه‌م له بری حه‌وت هه‌زار دۆنم زه‌وی ده‌ستگیركراوه، ده‌بێ ده‌ستبه‌سه‌ر ئه‌و زه‌وییانه‌دا بگرن ئه‌وكات ئازادی ده‌كه‌ن، ئەوش نابێت، ئه‌وه هه‌فته‌یه‌كه ده‌ستگیركراوه؛ نه ده‌توانین بیبینین و نه به‌كه‌فاله‌تیش ئازادده‌كرێت، داوا له حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان ده‌كه‌ین فریامانبكه‌وێ، ئه‌وه منداڵه‌كانیه‌تی هه‌فته‌یه‌كه داوای بینینی باوكیان ده‌كه‌ن و رێگەیان پێنادرێت، خودا قبوڵناكات”.\nخه‌ڵكی گونده‌كه ده‌ستگیركردنی عادلی ته‌مه‌ن 43 ساڵ به هه‌وڵێك ده‌زانن بۆ ترساندنی خه‌ڵكی ئه‌و گوندانه‌ی ئاماده‌نه‌بوون زه‌وییه‌كانیان جێبهێڵن. بە خەڵکی گوندەکە گوتراوه تاوه‌كو ناو‌چه‌كه چۆڵنه‌كه‌ن عادل ستار ئازادناكرێت.\nرێبوار جه‌لال، مه‌لای گوندی یه‌نگیجه‌ی تاڵه‌بانی ده‌ڵێت “بڕیاره‌كه جێبه‌جێكردنی قسه‌ی ئه‌و كه‌سانه‌یه كه ده‌یانه‌وێ زه‌وییه‌كانمان داگیربكه‌ن. ده‌ڵێن ئازادی مه‌كه‌ن تاوه‌كو زه‌وییه‌كان چۆڵده‌كه‌ن، واتا ده‌یانه‌وێ له‌به‌رامبه‌ر ئازادكردنی عادل ستار مافه‌كانمان بخۆن، ده‌یانه‌وێ به‌و هه‌نگاوه بمانترسێنن، خه‌ڵكی ئه‌م گونده‌ش ئه‌وه قبوڵناكه‌ن چونكه زه‌وی باوک و باپیرانمانه”.\nنزیكه‌ی 153 هه‌زار دۆنم زه‌وی له سنووری داقووق مه‌ترسی ته‌عریبکردنیان له‌سه‌ره، كه حه‌وت هه‌زار دۆنمیان ده‌كه‌وێته گوندی یه‌نگیجه‌ی تاڵه‌بانی. عه‌ره‌به هاورده‌كان پشتئه‌ستوور به نووسراوه‌كانی پارێزگاری كه‌ركووك به‌وه‌كاله‌ت له‌دوای 16ی ئۆكتۆبه‌ره‌وه گه‌ڕاونه‌ته‌وه بۆ ناوچه‌كه.\nهه‌وڵێك هه‌یه له‌ڕێگەی ئه‌نجوومه‌نی نوێنه‌رانه‌وه ئه‌و بڕیارانه‌ی راكان سه‌عید، پارێزگاری كه‌ركووك به‌وه‌كاله‌ت هه‌ڵبوه‌شێنرێته‌وه و كێشه‌كانی سه‌ر ئه‌و زه‌وییانه یه‌كلاییبكرێته‌وه، كه به‌هۆیه‌وه چه‌ند جارێك عه‌ره‌به هاورده‌كان چوونه‌ته سه‌ر زه‌وییه‌كان و هه‌وڵی ده‌ستبه‌سه‌رداگرتنی زه‌وییه‌كانی كوردیان داوه.\nجه‌مال شكوور، ئه‌ندامی ئه‌نجوومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق دەڵێت “داواكاری ئه‌و خه‌ڵكه‌مان به هه‌ر سێ سه‌رۆكایه‌تیه‌كه‌ی عێراق و وه‌زاره‌ته‌كانی داد و كشتوكاڵ گه‌یاندووه، بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌و بڕیاره جێبه‌جێبكرێ كه ده‌نگی له‌سه‌ر دراوه، به‌و كاره‌ش تاپۆ و زه‌وییه‌كان ده‌گەڕێته‌وه بۆ خاوه‌نه ره‌سه‌نه‌كانیان. لەبارەی دەستگیرکردنی ئه‌و هاونیشتیمانیه‌ش دێینه ده‌نگ و ده‌بێ یاسا سه‌روه‌ر بێ نه‌ك به ئاره‌زوومه‌ندانه خه‌ڵك ده‌ستگیربكرێت”.\nبه‌پێی دوایین ئاماری لقی كه‌ركووكی رێكخراوی جوتیارانی كوردستان، نزیكه ملیۆنێك و 300 هه‌زار دۆنم زه‌وی كورد له‌دوای 16 ئۆكتۆبه‌ره‌وه مه‌ترسی ته‌عریبکردنیان له‌سه‌ره و زۆربه‌یان ده‌كه‌ونه سنوری شارۆچكه‌كانی داقووق و دووبز.


شێعری " بەهار هەر دێ" ی شاعیری گەورەی کورد مامۆستا هێمنم بۆ یەکەم جار زستانی ساڵی ١٣٦٠ی هەتاوی چاو پێ‌کەوت، کە تا ئەو کات بە چاپکراویم نەدیبوو. پێشتر تاریفی ئەو شێعرەم بیستبوو و دەمزانی وەک زۆربەی هەرەزۆری شێعرەکانی دیکەی ئەو شاعیرە، سەرەڕای پاراویی زمان و لەسەریەک\nوەستایانە بوونی چوارچێوە و نێوەرۆکی شاعیرانە، پەیامی خەبات، خۆشەویستیی نێشتمان و هاندان بۆ تێکۆشانی ڕزگاریخوازانەی پێ‌یە. دواتر کە شێعرەکەم وەگیر‌کەوت، نوکتەیەکی گرینگی دیکەم تێ‌دا بەدی کرد و ئەویش گلەیی لە پێشسوارەکانی مەیدانی "شەڕانخێوی"ی بزووتنەوە ڕەواکەمان بوو. مامۆستا هێمن لەو شێعرە دا بە زمانێکی ساکار و نەرم، بەڵام لە هەمان حاڵ دا لۆمەکار و بەگلەیی، هۆی وەستانەکان و ناکامییەکان دەگەڕینێتەوە سەر ناکارامەیی ئەوانەی بڕیاردەر و پێشەنگی ئەو مەیدانەن.\nنێوەرۆکی ئەو شێعرە پەیامی مامۆستای نەمر" خانی"ی وەبیر هێنامەوە، کە زیاتر لە سێسەد ساڵ پێش ئێستا و لەو شێعرە بەناوبانگەی دا:" ئەز مامە د حیکمەتێ خودێ دا ..." گەیاندوویەتی. خانی لەو شێعرە دا هاواری بەرز کردۆتەوەو گوتوویەتی: بۆ دەبێ ئێمەی کورد کە میللەتێکی گەورەین، هەر دیل و ژێردەست بین". پاشانیش بە حەسرەتەوە دەڵێ "ئەگەر ئێمە یەکگرتوو بوایەین و شایەک، یان گەورەیەکی وامان بوایە کە کۆی کردباینەوە و ڕێبەریی کردباین، لە نەتەوەکانی دەوروبەرمان کەمتر نەدەبووین و...".\nلەو سەردەمە دا کە خانی ئەو شێعرەی گوتوە، نەک هەر حاکمێک و دەسەڵاتدارێک، بەڵکوو هەر ناوچەیەی کوردستان بە دەست میرێک و پاشایەکەوە بووە و دەڕاستی دا کورد لە میر و پاشای کەم نەبووە. ئەوەی گرفت بووە و خانیی وەزاڵە هێناوە، مشتومڕی نێوان ئەو وردە دەسەڵاتانە، بێگانەپەرستیی میرەکان لە پێناوی پاراستنی قازانج و دەسەڵاتی خۆیان و بیرنەکردنەوەیان لە پێکهێنانی وڵات و دەسەڵاتێکی نەتەوەیی تەواو و یەکگرتوو بووە. بۆیە خانی ئاواتی ئەوەی خواستوە کە"خودان کولاهەک"، واتە "تانجبەسەرێک"، یان شایەکی بەهێزی وا پەیدا بووبا کە هەموو عێل، عەشیرەت و وردەدەسەڵاتەکانی لە دەوری خۆی کۆ کردبایەوە و کوردستانێکی گەورە، یەکگرتوو و سەربە‌خۆی وای پێک‌هێنابا، کە ئیدی بە کەس تێک‌نەچووبا و ئەو پڕشوبڵاوییە و کوتکوتبوونە بۆ هەتاهەتایە کۆتایی پێ‌هاتبا.\nدەتوانم بڵێم لەو کاتەوە ئەو شێعرەم بۆ یەکەم جار خوێندۆتەوە، لە بیری خۆم دا نیازم وا بووە بی‌کەمە پێنجخشتەکی و سەرەنجام پاییزی پارەکە ئەو کارەم جێبەجێ کرد. پێم‌خۆشە ئەوەش بڵێم کە شێعرەکە ماوەیەک پێش ئێستا بۆ یەکەم جار لە بەرنامەیەکی"ئێوارەباش کوردستان"ی نەورۆز تێڤێدا کە هونەرمەند کاک نەجمەدین غولامی بەڕیوەی دەبا، بە شیوەی ڕاستەوخۆ بڵاوکراوەتەوە.\nچمان کردوه که هه‌ر ماوین له نێو "قۆناخی ئاسته‌م" دا؟\n"خه‌تای سواران نه‌بوو، پێشسواره‌کانمان قورس و ناوه‌ستان"


ئەبووبەکر بەغدادی کوژرا!\nئاسۆی ڕۆژ/ دۆناڵد ترامپ سەرۆک کۆماری ئەمریکا لە توێی وتاربێژییەکی لە کۆشکی سپی ڕۆژی یەکشەممە ٢٧ی ئۆکتۆبر (٥ی خەزەڵوەر) ڕایگەیاند کە ئەبووبەکر بەغدادی سەرۆکی گرووپی داعش کوژراوە.\nترامپ وتی؛ لە کۆتایی تۆنێلێک لە کاتی گڕیان و قوڕپێوان وەک سەگ و کەسێکی ترسەنۆک» مرد.\nترامپ وتی کە وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا ساڵانێکە بە دوای ئەلبەغدادییەوەیە و کوشتنی بەغدادی لە پرۆژە گرنگەکانی دەوڵەتەکەی ئەو بووە.\nناوبراو باسی لەوە کرد کە ئەم عەمەلیاتە لە لایەن هێزە تایبەتەکانی ئەمریکا لە باکووری ڕۆژئاوایی سورییە سەرکەوتووانە ئەنجام دراوە.\nترامپ لە وتەکانی باسی لەوە کرد کە پاش ئەوەی هیزە تایبەتەکانی ئەمریکا چوونەتە حەشارگەی بەغدادی ١١ منداڵیان دۆزیوەتەوە کە ئێستا پارێزراون.\nسەرۆک کۆماری ئەمریکا وتی؛ «هیچ پێرسۆنێل و سەربازێکی ئەمریکایی لەم عەمەلیاتەدا نەکوژراون، بەڵام لە بەرامبەردا ژمارەیەکی زۆر لە دەورووبەرییەکانی ئەلبەغدادی کوژران.»\nبە وتەی ترامپ حەشارگەی ئەلبەغدادی لە کۆمەڵە بینایەکی بەهێز و ژمارەیەکی زۆر پاسەوان و لە تۆڕێکی ئاڵۆزی تۆنێلدا بووە.\nسەرۆک کۆماری ترامپ باسی لەوە کردووە کە «ئەلبەغدادی سێ منداڵی لەگەڵ خۆی کوشتووە» وتی؛ لە کۆتایی تۆنێلێکی بن بەست، لە کاتێکدا کە سەگەکانی ئێمە بەدوایەوە بوون، خۆی تەقاندەوە و تۆنێلەکەی ڕووخاند و سێ منداڵیشی لەگەڵ خۆی کوشت.»\nبەرەبەیانی ئەمڕۆ هەواڵی کوژرانی ئەبووبەکر بەغدادی بڵاو بوویەوە، بەڵام ڕاگەیاندنەکانی ئەمریکا باسیان لەوە کرد بۆ پشت ڕاست کردنەوەی ئەو هەواڵە پێویستە کە تاقی کردنەوەی «دی ئێن ئەی» ئەنجام بدرێت. ترامپ لە وتەکانی ئەمڕۆیدا باسی لەوە کرد کە تاقیکردنەوەکانی دی ئێن ئەی ئەوە دەسەلمێنیت کە بەغدادی کوژراوە.\nئەبووبەکر بەغدادی سەرۆکی گرووپی داعش (دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام) بوو کە ساڵی ٢٠١٤ لە جەرگەی بشێوییەکانی عێراق و سوریە خۆی ڕاگەیاند و بە گرتنەوەی شاری موسڵ و ئەنجامی دەیان و سەدان کردەوەی تیرۆریستی و دژە مرۆیی خۆی بە جیهان ناساند. بە دوای ئەوە هاوپەیمانییەتییەک بۆ لەناوبردنی ئەو گرووپە تیرۆریستییە لە جیهان و بە سەرکردەیی ئەمریکا پێک هات. داعش هێرشی کردە سەر کوردستان و بە هەزارن کەسی قەتڵی عام کرد و شاری شەنگال، ناوەندی ئیزەدییەکانی کوردستانی داگیر کرد و زیاتر لە ٦٠٠٠ ژنی بە دیل گرت و چەند هەزار کەسیشی کوشت. ئەمە جیا لەوەیە کە زیاتر لە ٢٩٣ هەزار کەسیش ئاوار بوون.\nپاش هێرشی داعش بۆ سەر کوردستان، هێزی پێشمەرگەی کوردستان لە چوارچێوەی هاوپەیمانی جیهانی دژی داعش وەستایەوە و هۆکاری سەرەکی بوو لە تێک شکاندنی هێزی داعش و ناسەرکەوتوو بوونی لە هێرش بۆ سەر کوردستان و زیاتر لە ١١٠٠ شەهید بەم بەرگرییە ڕەوایە بەخشی و زیاتر لە ١٣٠٠ پێشمەرگەش بریندار و کەم ئەندام بوون.


مووسڵ: سێ کەس بە تۆمەتی جادوو و فێڵ و ڕفاندنی ئافرەتان دەستگیر كران\nبه‌ڕێوه‌به‌ری پۆلیسی ئوم ئەلڕەبیعه‌ینی سەر بە پۆلیسی نەینەوا، دەستگیرکردنی گرووپێکی ترسناکی لە شاری مووسڵ پشتڕاست کردەوە.\nهاشم عوبەیدی به‌ڕێوه‌به‌ری پۆلیسی ئوم ئەلڕەبیعه‌ین ڕاگەیاند: سێ تاونباره‌كه جگە لە کاری نابەجێ و جادوو و بەدڕەوشتی بەرامبەر به ئافرەتان، هاوکات بە فێڵ ئافرەتیان ڕفاندووە و کاری بەدڕەوشتیان به‌رامبه‌ر کردوون و دواتریش داوای پارەیان لە کەسوکاری کردووە.\nعوبەیدی ڕاشیگەیاند: دوای پێکهێنانی تیمێک و بە سەرپەرشتی ڕاستەوخۆ لەلایەن بەڕێوەبەری پۆلیس نەینەوا و قازی لێکۆڵینەوەی به‌ری ڕاستی مووسڵ، توانرا هه‌رسێ تاوانبار كه یه‌كێكیان ئافرەته ده‌ستگیر بكه‌ن که چه‌ندان ماددەی بەکارهێنانی جادوو و فێڵکردنیان پێ بوو.\nبه‌ڕێوه‌به‌ری پۆلیسی ئوم ئەلڕەبیعه‌ین هه‌روه‌ها ڕایگه‌یاند: له کاتی پشکنینه‌كاندا هێزه ئه‌منییه‌كان لەنێو کۆگایەک دەنگی ئافرەتیان بیستووه و داوای به هاناهاتنی بۆیان ده‌ركه‌وتووه که یه‌كێك له تاوانباره‌كان به‌ناوی ( م ع ع ز) به‌نیاز بوو ده‌ستدرێژی بكاته‌سه‌ری، هێزه ئه‌منییه‌كان توانیان ئه‌و ئافره‌ته ڕزگر بكه‌ن.\nدوای لێكۆڵینه‌وه‌ی یاسایی به‌رامبه‌ر تاوانباران، هه‌رسێ تاوانباره‌كه دانیان به هەموو ئەو تاوانانه نا كه ئه‌نجامیان دابوو.\nو/ فەرمان عەلی


قوتابیان - Aynda PTI\nئـامانج و پـەیامی پـەیمانگە\nکـارگێـڕی و بـەڕێـوەبردن\nسەنتەری گەشەپێدانی کار CDC\nپەیمانگەی تەکنیکی تایبەتی ئایندە\nقوتابییان له په‌یمانگاى ته‌كنیكى تایبه‌تى ئایندە، ده‌كه‌ونه ناو ئه‌زموونێكى جیاواز و سه‌رنجڕاكێش و پڕ ده‌سكه‌وتى نوێوه.\nپه‌یمانگاى ته‌كنیكى تایبه‌تى ئایندەسه‌رنجێكى تایبه‌ت ده‌داته قوتابى و قوتابى به سه‌نته‌ر ده‌بینێ له پڕۆسه‌ى فێركردن و وانه‌وتنه‌وه‌دا. هه‌ربۆیه‌ش كۆى ئه‌زموون و كاره‌كانى قوتابى له‌م په‌یمانگایه‌دا به‌ته‌واوى جیاواز ده‌بن.\nقوتابى له په‌یمانگاى ته‌كنیكى تایبه‌تى ئایندە، ته‌نیا ژیانێكى ئه‌كادیمى ئه‌زموون ناكات، به‌ڵكو هاوكات له گه‌ڵ لایه‌نه ئه‌كادیمییه‌كه، جۆرێك ژیانى كۆمه‌ڵایه‌تى و پڕۆسه‌ى به‌كۆمه‌ڵایه‌تیبوون، ئه‌زموون ده‌كات.\nپێویسته ئه‌وه‌ش بڵێین كه له په‌یمانگاى ته‌كنیكى تایبه‌تى ئایندەدا، ڤیستیڤاڵێكى ساڵانه‌ى زانستى و كولتوور و هه‌روه‌ها رۆژێكى تایبه‌تى كولتوورى هه‌یه، كه قوتابییان به گه‌رم وگوڕى زۆره‌وه به‌رهه‌مه كولتوورى و زانستییه‌كانى خۆیانیانى، تێدا نمایش ده‌كه‌ن.\nبه دڵنیاییه‌وه ده‌توانین بڵێێن، كه ئه‌زموونى قوتابى له په‌یمانگاى ته‌كنیكى تایبه‌تى ئایندە، زۆر جیاواز و سه‌رنجڕاكێش و پڕ له سوودى زانستى و چێژه.\nناونیشان: هەولێر- سەر ڕێگای کەسنەزان 07509754545 07509764545 info@aynda.edu.krd\nCopyright © 2022 Aynda PTI


تارا عەزيز براوەی یەكەمى خەڵاتی رۆژنامەوانی پەیوەست بە مافەكانی مرۆڤ\nراپۆرتێكی ماڵپەڕی (مەكتوب)، دەبێتە خاوەنی خەڵاتی یەكەم لە نێو چەندان بابەتی تری رۆژنامەوانیدا، ئەوەش لە پێشبڕكێیەكدا بۆ باشترین راپۆرتەكانی تایبەت بە پرسی مافەكانی مرۆڤ.\nپێشبڕكێیەكە تایبەت بوو بە باشترین راپۆرتە رۆژنامەوانییەكانی پەیوەست بە مافەكانی مرۆڤ لەساڵی 2018 ، دوای هەڵسەنگاندنی بابەتە پێشكەشكراوەكان لەلایەن رۆژنامەنوسانەوە، ئەمڕۆ دوو شەممە 10-12-2018 براوەكانی یەكەم، دووەم و سێیەم لە مەراسیمێكدا راگەیەندرا.\nلە پێشبڕكێیەكەدا 16 رۆژنامەنووس لە 12 دەزگای رۆژنامەوانی جیاوازەوە بە 18 راپۆرت بەشدارییان كرد.\nبەپێی ئەنجامەكانی پێشبڕكێیەكە راپۆرتێكی ماڵپەری (مەكتوب) بوو بە خاوەنی خەڵاتی یەكەم، ئەوەش بە ناونیشانی ( لە زیندانەوە بۆ زیندان.. چیرۆكی ئەو منداڵە كەركوكییەی هەرگیز ماڵی خۆیانی نەدیوە) لە ئامادەكردنی تارا عەزیز .\nلە خەڵاتی دووەمدا گەرمیان حەمەپوور، لە کەناڵی (ئێن ئاڕ تی) بە راپۆرتێك لەسەر خێزانێك كەبەهۆی كەمدەرامەتیەوە دەكەونە سەرشەقام، براوەی پێشبڕكێیەكە بوو.\nهاوكات راپۆرتێك بەناونیشانی بەغدا دۆزەخی نێرەموكەكان بووە براوەی خەڵاتی سێیەم كە لەلایەن زانا حەمەغەریب ئامادەكراوە و لە رۆژنامەی ژیان بڵاوكراوەتەوە.\nیشبڕكێیەكە لەلایەن رادیۆی دەنگ لە گەرمیان بە پاڵپشتی سندوقی نیشتیمانی بۆ دیموكراسیی NEDی ئه‌مریكی رێكخرابوو، كە دامەزراوەیەكی قازانج نەویستە و ساڵی 1983 دامەزراوە ئامانجی سەرەكی گەشەپێدانی دیموكراسییە لە سەرتاسەری جیهاندا.\nماڵپەڕی(مەکتوب-Maktwb)ده‌ستپێخه‌رییه‌كی تری میدیایی بێلایەنە كه له‌لایه‌ن كۆمه‌ڵێك ڕۆژنامه‌نووسەوە به‌ڕێوه ده‌برێت. ئامانجی ئەم ماڵپەڕە بره‌ودانه به گیانی پێكه‌وه‌ژیان و پتەوکردنی بنەماکانی دیموکراسی له سنووری پارێزگای كه‌ركوكدا.\nبابه‌ته‌كانی به زمانی كوردی و ئینگلیزی بڵاو ده‌كاته‌وه.


بۆچی هەندێک کەس لەدوای سێکس دەگرین؟\nحاڵەتی "post coital dysphoria" کە لە بەشیکی خەڵکیدا ڕوودەدات و کەسەکان دوای سێکس کردن باری دەروونیان بەشێوەیەکی کاتی دەشێوێت و کەسەکە تووشی بیتاقەتییەکی کاتی و خەمۆکی دەبێت، زۆرجار کەسەکان لەم دۆخەدا دەست بەگریان دەکەن.\nئەمەش خۆی لەم چەند هۆکارەی خوارەوەدا دەبینێتەوە:\n١.دڵخۆشی زۆر؛ لەوانەیە ئەزموونی ئەوەتکردبێت کە لەکاتی ڕووداویکی خۆشدا فرمێسکت ڕشتبێت، ئەمەش هەمان دۆخە کە لەش بەسەریدا دێت لەکاتی سێکسدا، یان ئەگەر ئەوکاتەی ئەو سێکسەت ئەنجامدا ئەگەر ئەوە باشترین سێکست بووبێت، یان ئەگەر بۆماوەیەکی درێژ بوبێت ئەنجامت نەدابێت ئەوا تووسی ئەم حاڵەتە دەبیت.\n٢.زیادەڕەووی کردن لە سیناریۆ وڕۆڵگێران بە کەسیکی تر، هۆکاریکی ترە بۆ دروستبوونی ئەم باروودۆخە دەروونیە لەکاتی سێکسدا.\n٣.وەڵامدانەوەو گۆرانکاریە بایۆلۆجیەکان؛ بەپیی زۆربەی تویژینەوەکان دەرکەوتوە کە نزیکەی سەدا ٣٢ بۆ ٤٦ ژنان ئەزموونی ئەم حآڵەتە دەکەن، تائێستاش ڕوون نیە بۆجی، بەڵام لەڕووی بایۆلۆجیەوە هۆکارەکەی دەگەڕیتەوە بۆ گۆڕان لە دەردانی هۆرمۆنەکاندا ،کە کاردەکاتە سەر هەستەرکانی کەسەکە بەجۆریک کەسەکە دەگریەنێت.\n٤.ئازار لەکاتی سیکس یان دوای سێکس؛ ئەمەش هۆکاریکی ترە بۆ گریان لەدوای سیکس یان کاتی سێکس، بۆنموونە ئەگەر برین یان وشک بوونەوەی ئەندامەکانی زاوزێ، یاخود بوونی هەوکردن لە ئەندامەکانی زاوزێدا دەبنە هۆی دروستبوونی ئازار.\n٥.ناڕێکی حاڵەتی دەروونی؛ بوونی قەلەقی و سترێس هۆکاریکی ترن بۆ گریان لەکاتی سیکسدا، چونکە قوورسە باروودۆخی دەروونیت وەلابنێی لەکاتی سێکسدا.\n٦.شەرمکردن؛ لەوانەیە بەهۆی هەندێک بابەت یان قسەی کەسانی دیکەوە دەربارەی سیکس کە بیستووتە یان بەهۆی هەندێ کیشەی نێوان خۆت و هاوسەرەکەت لەکاتی سێکسدا هەست بە شەرم بکەیت، بەهۆی ئەوەوە تووشی ئەم دۆخە دەروونیە دەبیت.\n٧.بوونی ئەزموونی دەستدرێژی سێکسی هۆکاریکی ترە بۆ گریان و خەمۆکی لەکاتی ئەنجامدانی سێکس یان لە دوای سێکس، چونکە لەوانەیە هەندیک جووڵەو کردار ئەو رووداوەت بیربخەنەوە و بکەویتە ئەم حاڵەتەوە.\nنەخۆشیە گوازراوە سێکسیەکان چین؟\nبۆچی ناتوانم بگەم بە ئۆرگازم؟\nچۆن خۆم بۆ پرۆسه‌ی سێكس ئاماده بكه‌م و چۆن خۆپارێزی بكه‌م؟


فاتورە و پارەدان | Faktura och betalning - E.ON\nله ناو فاکتوره که تدا زانیاری ته واو هه یه که تۆ پاره به چی ده ده ی. ئه گه ر بشته وێ زانیاری زیاترت هه بێ به دڵ فره وانییه وه ده توانی په یوه ندمان پێوه بکه ی.\nچه ند جار فاکتووره م بۆ دێ؟\nژمارەی ئەو فاتورانەی کە بۆ تۆ دێن بەندە بەوەوە کە چ ڕادەیەك کارەبا بە کاردێنیت.\nخۆشت ده توانی بڕیار بده ی 4، 6، یاخود 12 جار فاکتوره ت بۆ بنێرین ته نیا په یوه ندی به کارمه ندی خزمه تگوزاری کڕیار بکه.\nفاکتووره ی ئه لکترۆنی،e-post, SMS یاخود به نووسین\nتۆ خۆت ده توانی فاکتووره ی خۆت بده ی به رێگای ئینته رنێت واتا فاکتوره ی ئه لکترۆنی، یاخود ئه گه ر ده ته وێ فاکتوره ت بۆ ده نێرین به رێگای e-post ،SMS یان به رێگای نووسین. ئه وشێوه یه هه ڵبژێره که له گه ڵ خۆتا ده گونجێ، ئێمه یارمه تیت ده ده ین.\nواتا ئه گه ر کۆنتۆت هه بوو له بانك ئه و کات پاره که راسته و خۆ له کۆنتۆت ده گێڕدرێته وه له کاتی دیاری کراو، له هه مان کاتیش ئاگادری ئه وه ی که کاره باکه ت چه ندی تێ ده چێ.\nمۆڵه ت و دابه ش کردنی فاکتووره\nوه ك کڕیار لای ئێمه زۆر جار بۆت هه یه داوای مۆڵه ت بکه ی بۆ پاره دان یا خود دابه شی بکه ی بۆ چه ند جارێك. په یوندیمان پێوه بکه ئێمه یارمه تیت ده ده ین.


مسکینی - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nMeskin - مسکین - Mêskîn\nپۆتانەکان: 37°49′54.5″N 44°58′22.5″E / 37.831806°N 44.972917°E / 37.831806; 44.972917پۆتانەکان: 37°49′54.5″N 44°58′22.5″E / 37.831806°N 44.972917°E / 37.831806; 44.972917\nمسکینی گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری نازیا ئەڤراز، ناوچەی نازی، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.\nمسکینی ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:\nلە باکوورەوە لەگەڵ گوندی کارێز.\nلە باشوورەوە لەگەڵ گوندی ئەسکەراوا.\nلە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی ئیمام کەندی.\nلە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی مێشک.\nبە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠٠٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٢٩٦) کەس و (٣٨) خێزان بووە.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=مسکینی&oldid=902478»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٤:٠٦ی ٥ی شوباتی ٢٠٢٢ نوێ کراوەتەوە.


وەزارەتی دارایی حکومەتی هەرێم بڕی 30 ملیار دینار ب [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 95% ✍ هـ.ب. 8-10-2018 13:22:19\n📝 بەپێی پڕۆژەیاسای پێشنیازکراوی بودجەی ساڵی 2019ی عێراق، پشکی هەرێمی کوردستان بە 12.67% خەمڵێنراوە، کە دەکاتە کەمتر لە هەشت تریلیۆن دینار بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Oct 10 2018 3:57PM\nبەپێی پڕۆژەیاساکە داهات و خەرجی و بودجەی ساڵی داها [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 10-10-2018 15:57:19\n📝 حکومەت بڕیاری لابردنی 164 پاڵاوگەی نایاسایی دەرکرد بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Oct 13 2018 3:49PM\n08-10-2018 [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 95% ✍ هـ.ب. 13-10-2018 15:49:37\n📊 شارەوانی پلانێکی هەرێمی بۆ دابینکردنی ئاوی خواردنەوە جێبەجێدەکات ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Oct 8 2018 10:55PM\nدواڕۆژ، عیسا عەبدولقەهار بۆ رێگری لە بەفیڕۆدانی ئ [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 93% ✍ هـ.ب. 8-10-2018 22:55:22\n📝 عەلی عوسمان عەلی پارێزگاری پێشووی هەڵەبجە بە وەکالەت، لەکۆتا رۆژی کارکردنیدا پەیامێک بڵاو دەکاتەوە بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Oct 8 2018 1:25PM\nبە ناوی خوای گەورە. هەڵەبجەیە خۆشەویستەکان،کەسوکا [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 95% ✍ هـ.ب. 8-10-2018 13:25:46\n📊 ل هەیڤا ئەیلولێ 172 رێڤینگان ل دەروازێ ئیبرهیم خەلیل هاتن و چوون کریە ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Oct 8 2018 1:19PM\nدواڕۆژ، رەڤەند گوهەرزی ل هەیڤا ئەیلولا 2018-ێ زێد [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 95% ✍ هـ.ب. 8-10-2018 13:19:13\n📊 لە ماوەی 6 مانگی سەرەتای ئەمساڵدا، 28 کەس لە کوردستان بوونەتە قوربانی مین ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Oct 8 2018 4:45PM\n28 هاووڵاتیی کورد لە پارێزگاکانی ئیلام، کرماشان، س [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 89% ✍ هـ.ب. 8-10-2018 16:45:11\n📊 لە کەرکووک نرخی کاڵاکان و خۆراک بەرزبووەتەوە ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Oct 8 2018 1:28PM\nلە دوای ڕوداواکانی 16 ئۆکتۆبەر و هاتنی هێزەکانی عێ [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 93% ✍ هـ.ب. 8-10-2018 13:28:19\n📝 لەبارەی دابەشکردنی کتێب نوسراوێک ئاڕاستەی پەروەردەکان دەکرێت بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Oct 11 2018 10:44AM\n08-10-2018 [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 95% ✍ هـ.ب. 11-10-2018 10:44:59


به‌هره‌یه‌كی نوێ له شیعری كوردیدا ده‌ركه‌وت - قەڵەم\nتاریخ ایجاد در چهارشنبه, 21 مهر 1400 19:16\nكرۆكی نوێبه‌خشی له سه‌ره‌تا و كۆتاییدا خۆلادانه له زمانی په‌ككه‌وتوو، شاعیری ده‌ستنیشانكراو له زمانی په‌ككه‌وتوو خۆی لاداوه و له‌ناو زمانی شاعیرانی تریش ون نه‌بووه. زمانی له ڕسته‌ی ساده‌وه گواستووه‌ته‌وه بۆ ڕسته‌ی لێكدراو. له ترپه و ئاوازدا فۆرمی زه‌ینی پێداوه. به ته‌كنیك و ئاستی جیاجیا به‌كاریهێناوه.\nئه‌و چێژ و هێزی به‌رده‌وامییه‌ی خوێنه‌ر له خوێندنه‌وه‌ی شیعر وه‌ریده‌گرێت، شاعیر له نووسینیدا وه‌ریناگرێت. شاعیربوون پێویستی به داناییه‌كی په‌یبه‌ر هه‌یه. به ده‌ربڕینێكی زۆر ساده پێویسته به گه‌رمییه‌كی زۆره‌وه له زه‌ین و خه‌یاڵیدا دانایه‌كی په‌یبه‌ربێت، زه‌ین و خه‌یاڵی بینینێكی ئاگایانه‌بن. چاوانی بنووقێنێ و هێزی شاراوه ببینێ.\nوه‌شانی نووسیار، سوپاس بۆ ئه‌و متمانه‌یه‌ی به بۆچوون و تێگه‌یشتنی منتان كردووه. بۆ خه‌ڵاتێكی باوه‌ڕپێكراو، كۆمه‌ڵێك كۆشیعرتان بۆ ناردووم تا من پێوانه‌ی كردار و خاڵی په‌یوه‌ندییان بم، به‌هره‌ی هۆشمه‌ندیی و كارامه‌یی زمانیان بناسم.\nبێ هیچ (ئا) و (نا)یه‌ك بۆچوون و تێگه‌یشتنم بۆ: شیعری بێگه‌رد له سه‌رووی هه‌موو (ئا) و (نا)یه‌كان، له‌كرده‌ی گه‌ڵاڵه‌كردندا ده‌گه‌یه‌نم.\nسه‌ره‌تا بیرم له هه‌موو خاڵه كاریگه‌ره‌كان كرده‌وه، وه‌ك تێگه‌یشتن و هه‌ستپێكردن. نزیكه‌ی چل ساڵی خه‌ریكبوونی خۆم به شیعره‌وه پێیاندا تێپه‌ڕیوم، بوونه‌ته تیشكۆ و ناوه‌ندێك تێیاندا بیرم كردووه‌ته‌وه و هه‌ڵوه‌سته‌یان پێكردووم. ئه‌و پێودانگانه‌م بۆ پێوه‌ربوون دانا و ڕایه‌ڵ و تانوپۆی پێوه‌ربوونم برده‌وه ناویان، به سروشتی خۆیان له هۆكاری گه‌شه و گۆڕانیان وردبوومه‌وه.\n1- زمان - ئاستدار - یه‌كئاست. 2- وێنه‌ی ئه‌ندازه‌یی - فه‌زای وێنه. 3- شێواز - ڕه‌گه‌زی كتوپڕی – یه‌كێتی بابه‌ت – گۆشه‌ی ڕوانین – ئازادی نه‌ست – ئاماژه. 4- میتافۆڕ. 5- ده‌ربڕین - هه‌ڵچوون – ته‌ئه‌ممول – په‌یامی هونه‌ری. 6- ڕه‌هه‌ند و به‌های ئێستێتیكی. 7- ڕێنووس. 8- دابه‌شكردنی وێنه له‌سه‌ر ڕووبه‌ری كاغه‌ز - مۆسیقا.\n(ئه‌و خاڵانه‌ی دامناون كه‌مه‌یه‌كی كه‌میانم به‌دی كرد.) دوای هه‌موو پێوه‌ره‌كان، بۆم ده‌ركه‌وت زمانی ئاستدار ده‌توانێت جیهانبینی خۆی بدۆزێته‌وه، هه‌موو ئه‌و خاڵانه‌ش بێت شیعرییه‌ت وه‌ك ناوه‌ندێك تیشكه‌كانی لێ هه‌ڵده‌گرێ و ده‌شیگه‌ڕێنێته‌وه ناوی، هێزی شیعرییه‌ت و ئێستێتیكای خۆدروستكردن به‌رهه‌م ده‌هێنێت. هه‌موو ئاسته‌كان نموونه‌ی زۆر لێك جیانین، قووڵایی دۆخی شیعرییان نه‌خه‌مڵیوه و سیما و كه‌شوهه‌وایان ته‌واو نه‌ڕسكاوه. كۆشیعر هه‌یه لایه‌نی یه‌كێتی بنیادی تێدا دره‌وشاوه‌یه و تێیدا كه‌وتمه مه‌ترسی بیركردنه‌وه و هه‌ڵبژاردن.\nپێنج جار هه‌موو كۆشیعره‌كانم خوێنده‌وه، دڵنیایییه‌كی زۆرم وه‌رگرت. هه‌ر جارێك بۆ ڕاگرتن له ئاست داوای پێوه‌ری پێودانگێك، زه‌ین و خه‌یاڵ و پێوه‌ری هه‌موو هه‌لومه‌رجه‌كانم كرد، بوومه خوێنه‌ری نه‌بینراوی كتێبه‌كان، چێژی خۆم نه‌سه‌پاندووه. كارم به بۆچوون و تێگه‌یشتن و خواستی شیعرییه‌ت و پێوه‌ره هونه‌رییه‌كان كردووه. خاڵی دوابۆچوون و تێگه‌یشتن و پێوه‌رم دانا، كۆمه‌ڵێك خه‌سڵه‌ت وایكرد ئازادی به خۆم بده‌م كۆشیعری: (كێڵگه‌ی به‌تاڵ) بۆ خه‌ڵات ده‌ستنیشان بكه‌م.\nله‌مانادا خه‌سڵه‌ت ده‌داته وێنه‌ی پڕ و چێژی لێ هه‌ڵده‌قوڵێنێ. هه‌ڵكۆڵینیشی له هه‌سته‌كانی خۆی كردووه.\nستایش بۆ داهێنان و ئه‌و لاوانه‌ی خۆبوونی خۆیان ده‌سته‌به‌ركردووه و هه‌ڵكۆڵین له هه‌سته‌كانی خۆیان ده‌كه‌ن، به چاپكردنی ئه‌م كۆشیعره به‌هره‌یه‌كی نوێ له شیعری كوردیدا ده‌رده‌كه‌وێت.\nوه‌شانی نووسیار، ساڵانه خه‌ڵاتی چاپكردنی سێ كتێبی هه‌یه. كۆشیعرێك، كۆچیرۆكێك، ڕۆمانێك. ئه‌م سه‌رنجانه بۆ خه‌ڵاتی چاپكردنی كۆشیعری ئه‌مساڵ نووسراوه.


كاتی قەدەغەی ڕاوە ماسی دیاریكرا - تۆڕی میدیایی خەڵک\nكاتی قەدەغەی ڕاوە ماسی دیاریكرا\nوەزارەتی كشتوكاڵ و سەرچاوەكانی ئاوی حكومەتی هەرێم بڕیاریدا بۆ ماوەی 3 مانگ ڕاوە ماسی قەدەغە بكرێت بەهۆی وەرزی زاوزێوە.\nبەڕێوەبەرایەتی سامانی ماسی لە وەزارەتی كشتوكاڵی هەرێم لە گشتاندنێكدا، كە وێنەی دراوە بە (خەڵك) ئاماژەی بەوەكردووە، “بەهۆی وەرزی زاوزێ و بۆ پاراستنی ئەو سامانە نەتەوەییە بڕیارماندا بە دیاری كردنی كاتی قەدەغی ڕاوە ماسی”.\nڕاشیگەیاندووە، “بڕیاردرا لە‌سە‌ر قە‌دە‌غە‌كردنی ڕاوە ماسی لە‌ڕێكە‌وتی٢٠٢١/٣/١٥ تاوە‌كو ٢٠٢١/٦/١٤ لە گشت پارێزگاكانی ھە‌رێمی كوردستان بە هەموو شێوازەكانی ڕاوكردن.\nجەختیشی كردۆتەوە، ڕێگەنەدان بە ڕاوكردن بەشێوازە نایاساییەكانی ڕاوكردنی بەكۆمەڵ وەك (تۆڕی كون ورد، كارەبا، ماددە ژەهراوییەكان، تەقەمەنییەكان) لە گشت وەرزەكانی ساڵدا.\nوەزارەتی كشتوكاڵ و سەرچاوەكانی ئاوى حكومەتی هەرێم\nلەڕووی شەرعی و ئاینییەوە كوشتنی ماسی دروستە؟\nخەڵك- كاتێك دەتەوێت لە فرۆشیارێكی گۆشتی ماسی لە دوكان یان ئەو پیكابانەی لە سەر شەقامەكان دەوەستن ماسییەك بكڕیت، فرۆشیارەكە ماسییە زیندووەكە بە…\n06 ئازار 2021 2.45 pm\nخەڵك- كاتێك دەتەوێت لە فرۆشیارێكی گۆشتی ماسی لە دوكان یان ئەو پیكابانەی لە سەر شەقامەكان دەوەستن ماسییەك بكڕیت،…\n19 نیسان 2021 9.42 pm\nخەڵك – ئارام سەردار شارەزایەكی كشتوكاڵ لەوەزارەتی كشتوكاڵ و سەرچاوەكانی ئاو ڕایدەگەیەنێت، هاوشێوەی ساڵی ٢٠٠٨…