كۆمه‌ڵێـك چه‌كدار یاریده‌ده‌رێـكی باڵای موقته‌دا ئه‌لسه‌در ده‌كوژن\nكاربه‌ده‌سـتانی عێراق ده‌ڵێن كۆمه‌ڵێـك چه‌كداری نه‌ناسـراو ڕۆژی هه‌ینی له شـاری پـیرۆزی نه‌جه‌ف له باشوری وڵات ته‌قه‌یان له یاریده‌ده‌رێـكی باڵای مه‌لای توندڕه‌وی شیعه موقته‌دا ئه‌لسه‌در كردووه و كوشـتوویانه.\nپـۆلیس و به‌ڕێوه‌به‌ری نووسینگه‌ی بزووتنه‌وه‌ی ئه‌لسه‌در له نه‌جه‌ف هه‌واڵه‌كه‌یان پـشـتڕاست كرد. كاربه‌ده‌سـتان ده‌ڵێن ڕیاض ئه‌لنوری له‌و ده‌مه‌ی پاش نوێژی هه‌ینی به ئۆتۆمبیل به‌ره‌و ماڵه‌وه به‌ڕێـكه‌وتبوو ته‌قه‌ی لێـكراوه.\nپاش ڕووداوه‌كه كاربه‌ده‌سـتان له شـاری نه‌جه‌ف بڕیاری قه‌ده‌غه‌كردنی هاتوچۆیان داوه.\nله ڕووداوی تردا، هێزه‌كانی هاوپه‌یمانان 12 یاخیبووی گومانباریان كوشـتووه له‌و هێرشـه ئاسـمانیـیانه‌یی له ڕۆژی هه‌ینی له شـاری به‌سـره‌ی باشوری عێراق و دره‌نگانێـكی پـێـنجشه‌ممه له گه‌ڕه‌كی سه‌دری به‌غدا كردوویانه.\nشـایانی باسه شه‌ڕ و پـێـكدادان له عێراق زیادی كردووه له‌وه‌تای سه‌رۆك وه‌زیری عێراق نوری ئه‌لمالیكی له مانگی ڕابردووه‌وه بڕیاری ته‌مێـكردنی میلیشـیا شیعه‌كانی داوه.


ئازه‌ربایجانێ 15 له‌شكه‌رێن ئه‌رمه‌نستانێ كوشتن - دارکا مازی\nئازه‌ربایجانێ 15 له‌شكه‌رێن ئه‌رمه‌نستانێ كوشتن\nئەرمەنستانێ راگه‌هاند کو د شەر و پەڤچوونێن ل گەل هێزێن ئازەربایجانێ ده، 15 لەشکەرێن وان هاتنە کوشتن و 12 لەشکەرێن دن ژی دیل هاتنە گرتن.\nئیرۆ، سێشەمێ، پارلەمانا ئەرمەنستانێ کوشتنا 15 لەشکەرێن خوه د شەر و پەڤچوونێن ب هێزێن ئازەربایجانێ رە ل سەر سینۆر راگهاند، ئه‌ڤ یێك ل ده‌مه‌كێ یه ترسا نووبوونا شەر و پەڤچوونێن کو سالا بۆری د ناڤبەرا هەر دو وەلاتێن هەڤرک دە دەرکەتبوو، هه‌یه.\nوەزارەتا پاراستنێ یا ئەرمەنستانێ ئەشکەرە کر کو هێزێن ئازەربایجانێ 12 لەشکەرێن ئەرمەنی دیل گرتنە.\nوەزارەتا دەرڤە یا ئازەربایجانێ د داخویانیەکە جودا دە راگهاند کو ئەو ئەرمەنستان سووجدار دبینە کو ب قەستی ئالۆزیێن ل سەر سینۆرێن هەر دو وەلاتان زێدە کرییە.\nوەزارەتا پاراستنێ یا ئەرمەنیستانێ د داخویانیا خوە یا بەرێ دە گۆتبوو کو “ئێریشا هێزێن ئازەربایجانێ ل سەر چەپەرێن هێزێن ئەرمەنستانێ بوو سەدەما کوشتی و بریندارێن ژ ئالیێ ئەرمەنی ڤە” و دیار کر کو ئەریڤانێ هەر وها دو جهێن لەشکەری ژ دەست دانە.\nزێدەبوونا ئالۆزییا ڤێ داویێ ل سەر سینۆرێن د ناڤبەرا هەر دو وەلاتان دە، نێزیکی سالەکێ پشتی قۆناخا داوی یا شەرێ چەکداری د ناڤبەرا ئالیێن ئەرمەنی و ئازەربەیجانێ دە ل ناڤچەیا ناکۆک ل قەرەباخێ هات.\nئەڤ دەورا پەڤچوونێ ب دەستەسەرکرنا ئازەربایجانێ ل سەر بەشەکە بەرچاڤ ژ ئەردێن کو ب سالان د بن کۆنترۆلا “کۆمارا قەرەباخێ” یا نەناسکری دە و ژ ئالیێ ئەرمەنستانێ ڤە هاتبوو پشتگریکرن، ب داوی بوو و پشتی قۆناخا داوین یا شەر، هێزێن ئاشتیپارێزێن رووسی ل هەرێمێ هاتن بجهکرن.\nئووکراینایێ بەرسڤا گەفێن رووسیایێ دا\nفره‌نسا و پۆلۆنیا دێ جه‌زایان دانن سه‌ر بیلارووسێ\nباله‌فره‌كا F16 ل یەونانستانێ کەت خوارێ\nئالیگرێ ترامپ ب 41 مەهێن زیندانكرنێ هات جه‌زا كرن


ئەمڕۆ: دووشەم, ئاب 20, 2018\nکانونی یەکەم 4 / 2016\nناوەندی هەواڵ – تەڤگەری ژنانی ئازاد(تەژەئا) سەبارەت بە بێسەروشوێن بوونی (موژگان ئەکین) بانگەوازی هۆشیاری و هەستیاربوونی لە سەرجەم ڕێکخراوەکانی ژنان کرد.\nڕۆژنامەوان موژگان ئەکین لە ٢٤ ی مانگی ڕابردووەوە بێ سەرشوێن لە لایەن هێزەکانی دەوڵەتی تورکیاوە بێ سەروشوێن کراوە، تا ئێستا لەلایەن هیچ کەسەوە زانیاری لەسەر دۆخی ژیانی ناوبراو نازانرێت، تەنانەت بنەماڵەکەشی.\nلەبارەی بێ سەروشوێن کردنی ئەو ژنە رۆژنامەنوسە، تەڤگەری ژنانی ئازاد(تەژەئا) لێدوانێکی نوسراوی ڕاگەیاند. لە لێدوانەکەی تەژەئا هاتوە: "لە رۆژی ٢٤ی نۆڤەمبەرەوە هیچ هەواڵێک لە موژگان ئەکین نازانرێت، هەرچەند بنەماڵەکەی و پارێزەرەکەی چەندین جار سەردانی ناوەندی مافی مرۆڤیان کردوە، بەڵام تا ئێستا بێ ئەنجام بووە، باوکی ئەکین ماوەی ٣٥ ڕۆژە سەردانی سەرجەم دامودەزگا فەرمیەکانی کردوە، بەڵام تا ئێستا نەیانتوانیوە هەواڵێک لە موژگان ئەکین بگرن."\nلە بەشێکی تری لێدوانەکەی تەژەئا دا هاتوە: "هەرچەند ماوەی ٣٥ رۆژە موژگان بێسەروشوێن کراوە، بەڵام تا ئێستا هیچ لێدوانێک لەبارەیەوە نەدراوە."\nتەڤگەری ژنانی ئازاد لە بەشێکیتری لێدوانەکەیدا بانگەوازی لە سەرجەم ژنان و ڕێکخراوەکانی ژنان دەکات، خاوەن هەڵوێست بن و دەڵێت: ئێمە وەک تەڤگەری ژنانی ئازاد، لێرەوە رادەگەیەنین، موژگان ئەکین لە کوێیەو لە چ دۆخێک دایە. داوا لە رایی گشتی، سەرجەم ڕێکخراوەکانی ژنان دەکەین بە شێوەیەکی هۆشیار بجوڵێنەوە و خاوەن هەڵوێست بن."\n16:34دایکانی کورد لە ئەورپا لە چالاکی ئێشکگرتن دان


- گێڕانه‌وه‌ی یاده‌وه‌رییه‌کان، به تایبه‌ت بۆ که‌سانێک که له سه‌رده‌م و ڕۆژگارێکی سه‌رڕێژ له پێشهات و ڕووداوی سیاسی و کۆمه‌ڵاێتیدا ژیابن، کە مۆرکی خۆیان به ئێستای ژیانه‌وه نابێت، بۆ ئایینده‌ش کاریگه‌ریی خۆیان هه‌بێت، ئه‌گه‌ر نه‌بێته به‌شێکیش له مێژوو، ئه‌وا ده‌بێته سه‌رچاوه و هه‌گبه‌یه‌کی ده‌وڵه‌مه‌ند، بۆ لێکۆڵه‌ران و مێژوونووسانێک که خوازیاری وردینه‌ی ڕووداوه‌کانن و ده‌خوازن له‌و ڕه‌گه‌زه بنچینه‌ییانه، ورد ببنه‌وه و له‌وێرا که‌رسته و سه‌رمایه، بۆ نووسینه‌وه‌ی مێژوو ده‌ست بخه‌ن.\nله ڕۆژگاری نوێی پاش ڕاپه‌ڕیندا، زۆرن ئه‌و سه‌رکرده و که‌سانه‌ی، یاده‌وه‌رییه‌کانی خۆیان گێڕاونه‌ته‌وه و له کتێباندا چاپیان کردوون.\nله به‌شێکی ئه‌و یاده‌وه‌رییانه‌دا، نه‌وه‌ی ئێستا و داهاتوو، ده‌توانن له حه‌قیقه‌ته‌کانی مێژووی سیاسی و کۆمه‌ڵاێتی بگه‌ن. واته بۆ تێگه‌یشتن له دۆخی سیاسی، کۆمه‌ڵاێتی و فه‌رهه‌نگیی ئه‌م سه‌رده‌مه‌ی ژیانی میلله‌تی ئێمه، خوێندنه‌وه‌ی ئه‌و یاده‌وه‌رییانه، ده‌بنه چه‌پکه‌کلیلێکی گرنگ و ده‌کارن ده‌رکه‌ی زۆر مه‌سه‌له‌مان بۆ واڵا بکه‌ن و جۆرێک له به‌رچاوڕوونیمان پێ بده‌ن.\nبۆ ئه‌وه‌ی یاده‌وه‌رییه‌کان، متمانه له‌کن خوێنه‌ر و کۆڵه‌ران په‌یدا بکه‌ن، مه‌رجی سه‌ره‌کی و خه‌سڵه‌تی گرنگ ئه‌وه‌یه که بێلایه‌نی و دانه‌شکاندن له گێڕانه‌وه‌دا ڕه‌چاو بکڕێن. واته تۆ که له هه‌وڵی نووسینه‌وه‌ی یاده‌وه‌رییه‌کانی خۆتدای، ده‌بێت گێڕانه‌وه‌کانت، هیچ جۆره مه‌رام و مه‌به‌ستێکی که‌سه‌کی، ئایدۆلۆگی و حیزبییان تێکه‌ڵ نه‌کرێن. نووسه‌ر، ده‌بێت له کارکرده‌کانی هه‌ست و سۆز، خۆی به‌دوور بگرێت و شته‌کان وه‌ها وێنه بگرێت، که ئه‌و سه‌رده‌م و ڕۆژگاره ڕوویانداوه و به تێگه‌یشتن و ئاگاییه‌کانی ئیستای خۆی، نه‌یانشێوێنێت!\nمێژووی سیاسیی ئێمه، لێوانڕێژه له کاره‌سات و وێنه ڕه‌ش و تاریکه‌کان. نووسه‌ر ده‌بێت له هه‌وڵی وێنه‌گرتنه‌وه‌ی ئه‌و لاپه‌ره ڕه‌شانه‌دا بێت و نیشانی نه‌وه‌ی ئێستایان بدات. بێ وه‌رگرتنی زانیاریی ورد له‌سه‌ر ڕۆژگاره کاره‌ساتباره‌کانمان، ئه‌سته‌مه به ڕووناکایی بگه‌ین.\nگێڕانه‌وه‌ی یاده‌وه‌ری، پاسپۆرتی بۆ چوونه نێو دونیای مێژونووسین پێ نییه. مێژوونووسین زانسته و کاری که‌سانی ئاکادیمیست و پسپۆری ئه‌و ژانره‌ی نووسینن و میتۆدی زانستییانه‌ی خۆی هه‌یه. هه‌ركه‌سێک بخوازێت، ده‌توانێت یاده‌وه‌ری و حیکایه‌ته‌کانی ژیانی خۆی و له ژیانی خۆیشییه‌وه، تیشک له‌سه‌ر ژیانی که‌سانی دیکه و دیارده و ده‌رکه‌وته‌کانی سه‌رده‌مێک بهاوێت، وه‌لێ ئه‌میش هونه‌رێکه و هه‌ر نه‌بێت زمانێکی قووڵ و پاراوی گه‌ره‌که. به بێ زمانێکی باڵا، گێڕانه‌وه‌ی باڵاترین ڕووداو، مانایه‌کمان له هزردا بۆ نانه‌خشێنێت و چێژێکمان له خوێندنه‌وه‌دا، پێ نابه‌خشێت.


هەژار نامیق: دەرگای قوتابخانەکان دابخەن.. – WTARIKURD\nڤیکتۆر هۆگۆ: بە کردنەوە دەرگای قوتابخانەیەک دەرگای زیندانێک دادەخرێت.\nلە هەرێمى کوردستان ئەوەی ئەهەمیەت و بایەخی نەبێت و پشتگوێ بخرێت قوتابخانە و فێرکردنە. لە تەواوی دنیا دەرگای قوتابخانەکان بە ڕووی خوێندکاران کراوەتەوە، بەڵام لە هەرێمى کوردستان ڕۆژ دوای ڕۆژ دوادەخرێت و بەشێوەیەک خوێندکاران ڕێگای قوتابخانەکانیان بیرچووەتەوە..\nنیشتمانێکى زۆر سەیرە دەرگاکانى تر کراونەتەوە لە دەرگای مزگەوت و فەرمانگەکان بیگرە تا دەرگای کافتریا و تیاتڕۆخانەکان، بەڵام بە کردنەوەی دەرگای قوتابخانەکان مەترسی دەبێت؟! تۆ بڵێت ئەو خوێندکارانەی ئێستا لە ماڵەوەن کوڕ و کچی کێ بن وا مەترسی لە سەر تەندروستیان دروست دەبێت بە کردنەوەی درەگای قوتابخانەکان؟ ڕۆژ دوای ڕۆژ خوێندن و فێرکردن بێ ئەهەمیەت ئەکرێت میللەت زیاتر بەرەو تاریکى و گەمژاندن دەبرێت.\nپەروەردەیەکى بەهێز دەلالەت لە کۆمەڵگایەکى تەندروست دەکات و کۆمەڵگایەکى تەندروست دەلالەت لە وڵاتێکى بەهێز دەکات ئایا بەڕاستى پەروەردەی ئەم وڵاتە لە چ ئاستێکە؟ بەڕاستی تا چەند پەروەردە کاریگەری هەیە لە سەر بەرەو پێش بردنى وڵات؟ کێ بەرپرسیارە لە ئەم هەموو دواکەوتوویی و نەزانیە لە بەڕێوەبردنى وڵات؟ دەسەڵاتداران یان نەبوونى پەروەردەیەکى بەهێز؟\nبەکردنەوەی دەرگای هەر قوتابخانەیەک ڕمێک ئەکەوێتە دەست کۆمەڵگا بۆ سنگی خیانەتکاران، بە فێرکردن و پەروەردە کردنى هەر منداڵێک چرایەک ڕووناک دەبێتەوە دزەکان بە دەر دەکەون، بە بەرەو پێش بردنى فێرکردن عەرشی دەسەڵاتى نەزان و نەفامەکان دەکەوێتە لەرزەوە چەند کۆمەڵگا لە فێرگە و زانستگەکان نزیکتر بێتەوە هێندە له ئێوە دووردەکەوێتەوە، چەند ژمارەی کتێبخانەکان زیاد بکات هێندە کۆمەڵگایەکى تەندروست باشمان دەبێت، چەند زانستمان زیاتر بێت هێندە ئێش و ئازارەکان کەم دەبێتەوە، چەند زیاتر گرنگی بە فێرکردن بدرێت هێندە وڵات سەقامگیر دەبێت.\nبێگومانم کە ئێوە باکتان بە کردنەوەی قوتابخانەکان نیە و نابێت، چونکە کچ و کوڕەکانى خۆتان لە باشترین فێرگە و قوتابخانەکانى دنیا دەخوێنن. بێگومانم کردنەوەی قوتابخانەکان هێندەی پێکێکى شەوانە ئەهەمیەتی نیە لە لای ئێوە.\nبەختیار نامیق: بزوتنەوەی گۆڕان و باجی پڕۆژەی نیشتمانی.


ⓘ ٣١ی ئاب\n٢٠ی حوزەیران – ئارنێ نۆردھەیم، ئاوازدانەر ١ی تشرینی یەکەم - تۆرێ ھاوگن، سیاسەتمەدار ٨ی تەممووز – پۆرڤالد ستوڵتنبێرگ، سیاسەتمەدار و وەزیری مردن ٢٠١٨ ٩ی ئایار – ئێریک دەممان، نووسەر و ژینگەپارێز ٢٢ی شوبات - جۆرج جۆھانسن، نووسەر و پرۆفیسۆری ڕەوانبێژی مردن ٢٠٠٥.\n٨ی تشرینی یەکەم - پێر سیۆدۆر هاوگن ، ئەکتەر مردن ٢٠١٥ ٦ی ئاب - کجارتان سلێتمارک ، هونەرمەند مردن ٢٠٠٨. ٢٢ی حوزەیران – ئۆڤێ کریستن سەندبێرگ، میوزیکژەنی کڵێسا، مۆسیقاناس و مێژووناسی بیرۆکەکان مردن ٢٠١٩ ١٢ی شوبات -شازادە ئەستریدمردن ٢٠١٥ ٣١ی ئایار - ئاسترید فۆلستاد ، خانمەئەکتەر مردن ٢٠٠٩.\n٣ی ئەیلوول - کنوت نیستێد، ئاوازدانەر مردن ٢٠١٤ ٣١ی کانونی دووەم – ئەندرییەس زێیر کاپڵن، سیاسەتمەدار مردن ٢٠٠٨ ١٥ی کانوونی یەکەم - ئۆد ئەکڕەست، ئابوریناس مردن ٢٠٠٨ ١٩ی کانوونی دووەم - ھاکۆن کیلمینمارک، سیاسەتمەدارو وەزیر مردن ٢٠٠٣ کرد. ٢٣ی حوزەیران - جێنس بۆلینگ، ئەکتەر و دەرھێنەری شانۆ مردن ١٩٩٢ ١٦ی کانوونی دووەم - ئەسێ بژوگھۆلت، سیاسەتمەدار مردن ٢٠١٢. ١٥ی ئایار - جێنس کریستیان ھاوگ، ئەندامی بەرھەڵست و سیاسەتمەدار مردن ٢٠٠٦. ٣١ی ئازار - بێرگفرید فجۆسێ، سیاسەتمەدارو وەزیر مردن ٢٠٠٤. ٣ی شوبات - ھنکی کۆلستاد، ئەکتەر مردن ٢٠٠٨\nجامی نەتەوەکانی ئەورووپای ١٩٦٠ یەکەم خولی تۆپی پێی ئەورووپی بوو، چوار ساڵ جارێک لەلایەن یەکێتی تۆپی پێی ئەورووپاوە ڕێکدەخرێت. بڕیاردرا کە یەکەم پاڵەوانیەتی لە فەڕەنسا ئەنجام بدرێت و یەکێتی سۆڤیەت بە ئەنجامی ٢-١ لەکاتی زیادکراو لە یوگۆسلاقیای بردەوە. ژمارەی تیپە بەشداربووەکان ١٧ ھەڵبژاردە بوون.\nکۆمیسیۆنی گواستنەوەی تۆرۆنتۆ دەزگایەکی گواستنەوەی گشتییە کە خزمەتگوزاری پاس و میترۆ و گالیسکەی کارەبایی و خاوەن پێداویستی تایبەت لە شارەکانی تۆرۆنتۆ و یۆرک لە کەنەدا پێشکەش دەکات. کۆنترین و گەورەترین دابینکەری خزمەتگوزاری گواستنەوەی شارستانییە لە ناوچەی کە تۆڕێکی گواستنەوەی فراوانە و سەرجەم شارەوانییەکانی دەوروبەری بەیەک بەستووەتەوە. تی سی لە ساڵی ١٩٢١ دا وەک کۆمیسیۆنی گواستنەوەی تۆرۆنتۆ دامەزراوە ئەم دەزگایە لەکاتی ئێستادا ٢٠١٩ خاوەنی چوار ھێڵی خێرای گواستنەوەیە میترۆ لەگەڵ ٧٥ وێستگە و زیاتر لە ١٤٩ ڕێگای پاس و ١١ ھێڵی ترومبێل، ساڵانە ١٫٦٩ ملیۆن سەرنشین ٢٫٧٦ ملیۆن گەشتی پێ ئەنجام دەدەن، ھە ...\n١٩٩٦ – لە ناوەڕاستی شەڕی ناوخۆدا پارتی دیموکراتی کوردستان پەنای برد بۆ رژێمی عێراق بە ھۆی پاڵپشتی سوپای پاسداران بۆ یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان کە ھێز و دەبابەکانی ھێنایەوە نێو کوردستان پاش ئەوەی کە لە ڕاپەڕینە مەزنەکەدا کشابوونەوە، ئەمەش بە رووداوی ٣١ی ئاب ناسراوە.\n١٩٩١ – قرغیزستان سەربەخۆیی و جیابوونەوەی خۆی ڕاگەیاند لە یەکێتی سۆڤیەت.\n١٩٥٧ – مالیزیا سەربەخۆیی و جیابوونەوەی خۆی ڕاگەیاند لە شانشینی یەکگرتوو.\n١٩٦٢ – ترینیداد و تۆباگۆ سەربەخۆیی و جیابوونەوەی خۆی ڕاگەیاند لە شانشینی یەکگرتوو.\n١٤٢٢ – ھێنری چوارەم بووە پاشای ئینگلتەرا لە تەمەنی ٩ مانگیدا.\n١٨٩٧ – تۆماس ئەدیسۆن یەکەم پڕۆجێکتەری فیلمی داھێنا.\n١٨٤٣ لە نەرویژ\n٨ ی تشرینی یەکەم - کیتی لانگ کیلەند، شێوەکار مردن ١٩١٤. ٣١ی تشرینی یەکەم - ئۆسکار نیسان، پزیشک، سەرنووسەری ڕۆژنامە و سیاسەتمەدار مردن ١٩١١ ٤ی تشرینی یەکەم - کریستۆڤەر کنودسن، قەشە، سیاسەتمەدار و وەزیر مردن ١٩١٥ ١٨ی ئاب - یۆھان ھێنریک، بزنسمان و سیاسەتمەدار مردن ١٩٢٠ ٢ی شوبات – کنوت نێڵسن، پارێزگاری ویلایەتی مینیسۆتا لە ساڵی ١٨٩٣ تا ١٨٩٥ و سیناتۆری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە مینێسۆتا لە ساڵی ١٨٩٥ تا ١٩٢٣ مردن ١٩٢٣\nکریس کۆچێرا ڕۆژنامەنووس و توێژەری فەڕەنسی، شارەزا و توێژەربوو لە ڕۆژھەڵاتی ناوین بەتایبەت لەبارەی کورد. کۆچێرا چەندین جار سەردانی کوردستانی کردووە و وێنە ئەرشیڤگەلێک و کتێبێکی لەسەر کورد ھەیە بەناوی بزووتنەوەی نەتەوەیی کورد و ھیوای سەربەخۆیی. کۆچێرا وێنە و چاوپێکەونتنی لەگەڵ چەندین سەرکردەی سیاسیی کوردی کردووە، لەوانەش مستەفا بارزانی، دارا تۆفیق، جەلال تاڵەبانی، مەسعوود بارزانی، نێچیرڤان بارزانی، ھۆشیار زێباری و بەرھەم ساڵح.\nدەوڵەتانی ئەندامى نەتەوە يەكگرتووەكانەكەن ١٩٣ دەوڵەتى سەربەخۆن كە ئەندامى نەتەوە يەكگرتووەكانن و نوێنەرايەتى كردنى يەكسانیان هەيە لە کۆڕی گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان.نەتەوە یەکگرتووەکان گەورەترين ڕێكخراوى حوكمەتى نێودەوڵەتيە.\nWikipedia: ٣١ی ئاب


کەشناسێکى دیارى عێراقى ڕایگەیاند، لەسەرەتاى مانگى داهاتودا دابارین دەستپێدەکات و بۆ ماوەیەکیش بەردەوام دەبێت.\nلەمیانەى بڵاوکردنەوەى بابەتێک لە هەژمارى خۆى لە فەیسبوک کە ناس کورد بەدواداچونى بۆ کردوە، واسیق سەلامى کەشناسى عێراقى ڕایگەیاند (29ى تشرینى یەکەمى 2020)، پێشبینیەکان مژدەبەخشن کە لەسەرەتاى مانگى داهاتوودا دابارین دەستپێدەکات و بارانبارینەکەش بۆ ماوەیەک بەردەوامى دەبێت.\nئاماژەى بۆ ئەوەش کردووە، بەگوێرەى پێشبینى دەزگا تایبەتمەندەکانى ئەمەریکا، باس لە هاتنى دوو ناوچەى پەستان نزم کراوە کە یەکەمیان لەیەکى مانگى تشرینى دووەمى داهاتووەوە دەستپێدەکات و دووەمیشیان ڕاستەوخۆ لە 7ى هەمان مانگدا دەستپێدەکات.\nسەلامى ڕوونیشى کردووەتەوە، پێشبینەکانى دەزگاى کەشناسى ئەمەریکا دڵخۆشکەرن کە بۆ ماوەى 35 ڕۆژ لەمانگى داهاتووەوە بۆ سەر ناوچەکانى وڵاتى شام و عێراق و باکوورى نیچمە دوورگەى عەرەبى ، کەشى زستانەیى بەردەوامى دەبێت.\nکەشناسە دیارەکەى عێراق ئەوەشى خستووەتە ڕوو، بەپێى پێشبنیەکانى دەزگاى کەشناسى ئەوروپاش داکشان و نەمانى ناوچەى پاڵەپەستۆى بەرزى خولگەیى ڕوودەدات کە کاریگەرى ڕاستەوخۆى بۆ ناوچەکانى پەستان نزم هەیە بەسەر کەشوهەواى عێراقەوە و چاوەڕوانى ئەوەشى لێ دەکرێت بۆ ماوەى 7 ڕۆژ دابارین بەردەوام بێت.\nسەلامى دەشڵێت، بەپێى پیشبینەکانى دەزگاى کەنەدى دابارینێکى بەخوڕ لەزۆربەى ناوچەکانى عێراق لەقۆناغى دووەمى شەپۆلەکەدا دەستپێدەکات.


مام زەکی ٤٠ ساڵ لە تێکۆشان نەوەستا – کوردی – RojNews.News\nمام زەکی ٤٠ ساڵ لە تێکۆشان نەوەستا\n28/02/2020 - 9:54:17 pm\nهەینی, 17 أغس 2018 – 12:16 ڕۆژنیوز – ناوەندی هەواڵەکان\nئیسماعیل ئۆزدەن، ناسراو بە زەکی شەنگالی، لە ساڵی ١٩٥٢دا لە گوندی شمزێی سەربە شارۆچکەی قوبینی ئێله (باتمان) لە باکوری کوردستان لەدایکبوو، خوێندنگای سەرەتایی لە گوندەکەیان تەواو کرد و خوێندگای ناوەندی تەواو نەکرد.\nبەهۆی ئەو فشارانەی دەخرایە سەر ئێزدییەکان و هەروەها بەهۆی ئەوەی کە نەیدەویست لە گوند و چیا داببڕێت، تا تەمەنی ١٧ ساڵان لە گوندەکەیدا مایەوە.\nلە ساڵی ١٩٦٩دا لەگەڵ ئەوەی نەیدەویست گوندەکەی بەجێبهێڵێت، بەهۆی بانگەوازیی حکومەتی ئەڵمانیا بۆ ئێزدییەکان، چووە ئەڵمانیا، سەرەتا چووە ئەستەنبوڵ و پاشان خۆی گەیاندە شاری تەسلەی ئەڵمانیا.\nلە ساڵی ١٩٧٨دا لە ئەڵمانیا پەکەکەی ناسی و پاشان مانیفێستۆی پەکەکەی خوێندەوە و بەلایەوە سەرنجڕاکێش بوو، هەر ئەو ساڵە بەشداری مەراسیمی پیرۆزبایی نەورۆز لە زانکۆی هانۆڤەر بوو.\nهاوکات بە کارکردنی لە کارگە، لەگەڵ ژمارەیەک لە هەڤاڵانی پروپاگەندەی ڕێکخستنیان دەکرد، لە ساڵی ١٩٨١ لە شاری تەسلە کۆمەڵەی کرێکارانی وڵاتپارێزی دامەزراند، پاشان گۆڤارێک بەناوی “سەرخوەبوون”ی دەرکرد.\nلە ساڵی ١٩٨٣دا سەردانی گەریلاکانی کرد و پاشان گەڕایەوە، لە ساڵی ١٩٨٥دا جارێکی دیکە سەردانی گەریلاکانی کرد و لەوێ عەبدوڵا ئۆجالان، ڕێبەری پەکەکەی بینی، پاش ئەوە بڕیاری بەشداربوون لەناو ڕیزەکانی گەریلای دا.\nدوو ساڵ پاش بەشداربوونی فەرمیی لەناو ڕیزەکانی گەریلادا، واتە لە ساڵی ١٩٨٩دا، سیپانی کوڕیشی بەشداری ڕیزەکانی گەریلا بوو و لە ساڵی ١٩٩٢دا لە شەڕێک لە مێردین شەهید بوو.\nساڵی ١٩٩٣ جارێکی دیکە چووە چیاکان و بە جدیبوونەوە هەموو ئەرکەکان و بەرپرسیارێتییەکانی بەجێهێنا، بەهۆی ئەوەی کە یەکێک بوو لە دامەزرێنەرانی ڕێکخستنی ئەوروپا، کارەکانی لە ئەوروپا بەردەوامی پێدا، تا ئەو ڕۆژەی پیلانگێڕی نێودەوڵەتی لە دژی عەبدوڵا ئجالان ئەنجامدرا.\nپاش ئەوەی ئۆجالان بەدیلگیرا، جارێکی دیکە گەڕایەوە بۆ چیاکانی کوردستان و بۆ ماوەی ١٩ ساڵ بە هەموو هێزییەوە تێکۆشانی کرد.\nلە چوارچێوەی فەرمانی ٣ی ئابی ٢٠١٤دا، بۆ ئەوەی کۆمەڵگای ئێزدی کۆمەڵکوژ نەکرێت چووە ئێزدخان و شەو و ڕۆژ کاری کرد، ئەو ئەندامەی کۆردیناسیۆنی جڤاکی ئێزدی و کۆنسەی بەڕێوەبەریی کەجەکە، بەهۆی بۆردوومانی فڕۆکە جەنگییەکانی سوپای تورک، ڕۆژی ١٥ی ئابی ٢٠١٨ لە شەنگال شەهید بوو.\nقادر عەزیز: دەبێت کار بۆ خۆبەڕێوەبەریی شەنگال بکەین\nڤیدیۆی چالاکیی بە قەناسی گەریلاکان لە باشور بڵاوکرایەوە\nمەسەدە: ڕوسیا و حکومەتی سوریا بەرپرسی داگیرکردنی عەفرینن\n“پەدەکە هاوشێوەی دەوڵەتی تورک ڕەفتار لەگەڵ کامپی مەخمور دەکات”\nململانێی حزب و پێکهاتەکان هەناسەی لە کەرکوک بڕیوە\nعەفرین، لە ڕەنگینی و ئارامییەوە بۆ وێرانەیەکی مەترسیدار\nسوپای تورک گوندی سەموقا و بەنداوی شەهبای تۆپباران کرد


ANF | دەوڵەتی روسیا بازرگانی بە پرسی ئاگربەستی عەین عیساوە دەکات\nدەوڵەتی روسیا بازرگانی بە پرسی ئاگربەستی عەین عیساوە دەکات\nدەوڵەتی روسیا لەگەڵ ئەوەی لە ئاگربەستی سوچیدا بووە بە هێزی دڵنیاکەرەوە، بەڵام بازرگانی بە بابەتی ئاگربەست لە عین عیسا دەکات. روسیا لە نێوان قەسەدە و دەوڵەتی تورکدا یاری دەکات و لە سەرووی ئەمانەشەوە بابەتی ئیدلب هەیە.\nسێشه‌ممه, 22 Dec 2020, 16:10\nدەوڵەتی تورک لە بەرواری ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ هێرشی کردە سەر گرێ سپی. لە ١٧ی تشرینی یەکەمی هەمان ساڵ لەگەڵ ئەمریکا پەیمانی قەنقەرە و لە ٢٢ی تشرینی یەکەمیش لەگەڵ روسیا پەیمانی سوچی ئیمزا کرد. لەگەڵ ئیمزاکردنی ئەم پەیمانانە، بەردەوامە لە هێرشکردنە سەر ناوچەکانی باکور و رۆژهەڵاتی سوریا.\nماوەی هەفتەیەکیشە هێرشەکانی سەر ناوچەی عەین عیسا زیادی کردووە. لەم نێوەندەشدا دەوڵەتی روسیا کە گوایا لایەنی دڵنیاکەرەوەی ئاگربەستەکەی پەیمانی سوچیە، لە نێوان باکور و رۆژهەڵاتی سوریا و دەوڵەتی تورکدا، یاری دەکات.\nبەرپرسانی روسی بەر لە هێرشەکان، لەگەڵ قەسەدە دانیشتنیان ئەنجام دابوو و رایانگەیاندبوو کە ئەگەر عەین عیسا لە رووی سەربازی و ئیداریەوە، رادەستی رژێمی شام نەکرێتەوە، ئەوا دەوڵەتی تورک هێرش دەکاتە سەری.\nوڵامێک بۆ روسیا: ئێمە سیاسەتی فشار قبوڵ ناکەین\nبە پێی چەند زانیاریەک کە لە سەرچاوە دیپلۆماسیەکانەوە گەیشتووەنەتە بەر دەستی ئاژانسی هەواڵی فورات، بەڕێوەبەرانی باکور و رۆژهەڵاتی سوریا وتوویانە، "باکور و رۆژهەڵاتی سوریا بەشێکی سوریایە، بۆ چارەسەریەکی هەمیشەیی لەگەڵ حکومەتی شام، ئەوان لایەنگری دیالۆگن، روسیا بەڵێنەکانی پێشووی خۆی جێبەجێ نەکردووە. ئێمە سیاسەتی فشار قبوڵ ناکەین."\nدانانی خاڵی چاودێری\nرۆژێک لە دوای چاوپێکەوتن، دەوڵەتی تورک و چەتەکانی، هێرشیان کردە سەر عەین عیسا و هێزەکانی قەسەدەش لەسەر بنەمای خۆپاراستن خۆڕاگریان کرد و گورزی کاریگەریان وەشاند. چەتەکان بە ریگای روسیا و لە سایەی 'ئاگربەستی مرۆیی' کە بۆ دەرکردنی ئەو ئاگربەستە داوایان لە قەسەدە کردبوو، جەنازەکانیا وەرگرتەوە.\nدوای فشارەکانی روسیا و رەدکردنەوەی ئەو فشارانە لە لایەن بەڕێوەبەرایەتی خۆسەر و دوای هێرشی چەتەکان و خۆڕاگری قەسەدە، لە ١٠ی کانووی یەکەم بەرپرسە سەربازیەکانی روسیا و قەسەدە و حکومەتی شام لە عەین عیسا دانیشتنێکیان ئەنجامدا و بڕیاریان لەسەر ئاگربەستدا، هەروەها بڕیار لەسەر دانانی دوو خاڵی چاودێری لە رۆژئاوای شارەکە و خاڵێکی چاودێریش لە رۆژهەڵاتی شارەکە درا.\nلایەنە دڵنیاکەرەوەکانی ئاگربەستەکە، بوونەتە تەماشاکەری هێرشەکان\nدوای دوو رۆژ لە دانانی خاڵی چاودێری، گروپە چەتەکانی دەوڵەتی تورک هێرشەکانیان بۆ سەر شارەکە چڕکردەوە. هێرش کرایە سەر گوندەکانی جەلبێ و مشەرفا کە دەکەونە رۆژهەڵاتی شارەکە.\nدەوڵەتی تورک بە چەکی قوڕس پشتیوانی لە هێرشەکان کرد و گروپە چەتەکانی سوڵتان موراد، حەمزە تومانی، ئەحرار ئەلشامیە و سلێمان پاشا بەشداریان لە هێرشەکاندا کرد.\nسوپای تورک بە رێگەی ئاسمانیەوە پشتیوانی لە چەتەکان دەکات، روسیاش کە گوایا لایەنی دڵنیاکەرەوەی ئاگربەستەیە لەگەڵ هێزەکانی حکومەتی شامیش کە لە ناوچەکەن، بوونەتە بینەری هێرشەکان.\nئامانج رێگای نێودەوڵەتی M4-ە\nدوای ئەو هێرشە بەرفراوانانە، چەتەکان کە دەوڵەتی تورک پشتیوانیان لیدەکات، لە گوندەکانی جەلبێ و مشەرفا دەرباسی چەند شوێنێک بوون، بەڵام شەڕڤانانی قەسەدە گورزی کاریگەریان وەشاند و هێرشەکەیان تێکشکاند. هاوکات سوپای تورک و چەتەکانی بە چەکی قورس بەردەوامن لە هێرشکردنە سەر ناوەندی ناوچەی عەین عیسا و رێگای نێودەوڵەتی M4.\nلە ناوچەی شەڕگراک روسیا و تورکیا چاوپێکەوتنیان ئەنجامدا\nدوای شەر، ئێوارەی هەمان رۆژ شاندیکی سەربازی سوپای روسیا سەردانی ناوچەی شەڕگراکی کرد کە لە ژێر کۆنترۆلی سوپای دەوڵەتی تورکیادایە و لەگەلیان کۆبوویەوە.\nلە بارەی وردەکانی ئەو چاوپێکەوتنەوە زیانیاری ورد بەدەست نەخران، بەڵام چەند سەرچاوەیەکی نزیک لە حکومەتی سوریا، ئیدیعای ئەوەیان کرد کە بەرپرسانی تورکیا بە شاندە سەربازیەکەی روسیایان وتووە:" تا ئەو کاتەی هێزەکانی قەسەدە و دامودەزگاکانی بەڕێوەبەرایەتی خۆسەر شارەکە بەجێ نەهێڵن، هێرشەکانیش بەردەوام دەبن."\nمەرجەکانی دەوڵەتی تورک لە مەرجەکانی روسیا دەچن کە بەسەر بەڕێوەبەرایەتی خۆسەریی باکور و رۆژهەڵاتی سوریا و قەسەدەدا دەسەپێنێت.\nدوای چاوپێکەوتن هێرش دەستی پێکرد\nبەرپرسە سەربازیەکانی روسیا دوای ئەوەی لە ناوچەی شەڕگراک چوونە دەرەوە، بە چەند کاتژمێرێک، چەتەکان دیسان هێرشیان کردەوە.\nرووداوەکانی ئەم دواییەی ناوچەکە بەم شێوەیەن، ئەو یاریانەی کە رووسیا لەسەر عەین عیسا لەنێوان دەوڵەتی تورک و قەسەدە دا دەکات، مامەڵەی رووسیا لە رابردوو لەگەڵ دەوڵەتی تورک دەهێنێتە بیرمان.\nلەناو ئەم مامەڵەیەدا یەکەم شت کە بیرمان دێتەوە ئەوەیە لە تورکیا و رووسیا باشوری ئیدلب (باکوری لازقیە) لە چەتەکان پاکدەکەنەوە و پێویستە رادەستی حکومەتی دیمەشقی بکەنەوە.\nبەپێی ئاگربەستی ئیدلب کە لە ٥ی ئازاری ٢٠٢٠دا ئیمزاکرابوو، رووسیا داوای لە دەوڵەتی تورک کردبوو، هەرێمەکانی جەبەل زاویە و شێخ ئەلگاب لە باکوری لازقیە رادەستی دەوڵەتی تورک بکات، بەڵام دەوڵەتی تورک لەوێ شوێن پێی خۆی قایم کردبوو.\nبەپێی هەواڵێک کە ئاژانسی فورات لە سەرچاوە ئەمنیەکانی بەدەست گەیشتووە، لە مانگی ئەیلولدا لە ئەنقەرە لەنێوان شاندێکی تورک و شاندێکی رووس ئەنجامدراوە و رووسیا فشارێکی زۆری لەسەەر دەوڵەتی تورک دروست کردووە.\nبۆردومانی باکوری لازقیە\nهاوکات لەگەڵ هێرشەکانی عەین عیسا، بۆردومانی روسیا لە جەبەل زاویە و شێخ ئەلگالیبیش بەردەوامە. بەپێی سەرچاوەکان، بەرپرسانی تورک بە بەرپرسە رووسەکانیان راگەیاندبووە، ئەو هەرێمە لەژێر کۆنتڕۆڵی حوراس ئەلدین و پارتی ئیسلامی تورکستاندایە و زەحمەتە لە ماوەیەکی کورتدا ئەنجام بەدەستبهێنرێت.\nرووسەکان چ یاریەک دەکەن؟\nرووسیا هەوڵ دەدات، عەین عیسا بخاتە ژێر کۆنتڕۆڵی رژێمی دیمەشق و لەلایەکی ترەوە دەیەویت هەرێمەکانی جەبەل زاویە و شێخ ئەلگاب و باشوری رێگای ئێم٤ بخاتە ژێر کۆنتڕۆڵی دیمەشق. رووسیا هەوڵی پاککردنەوەی هەرێمەکە دەدات و دەیوێت کۆنتڕۆڵی بکات.\nهەروەها لەگەڵ ئەوەی لە ١٧ و ٢٢ی تشرینی یەکەمدا ئاگربەست لە عەین عیسا راگەیەنرابوو، بەڵام دەوڵەتی تورک لە دەوری ئەمریکا دێت و دەڕوات. بەپێی زانیاریەکان، بەرلەوەی ماوەی سەرۆکایەتی دۆناڵد ترەمپ کۆتایی دێت، دەوڵەتی تورک دەیەوێت دەست بوەشێنێت و بۆ کردنەوەی گۆڕەپانی ئاسمانیش هەوڵ دەدات.\nعەین عیسا، تەل تەمر و زرگان...\nئامانجی هێرشەکانی سەر عەین عیسا ئەوەیە کە شارەکە بروخێنن، سێگۆشەی کۆبانێ – ڕەقا، کۆبانێ – هەرێمی جزیر و هەرێمی منبج و جزیر کۆنترۆڵ بکەن. سوپای تورک و چەتەکانی لەسەر هێڵی تەل تەمر و زرگان (ئەبو راسن) هێزەکانی خۆیان زیاد دەکەن.


یەكەمین فێستیڤاڵی فۆتۆگرافی كوردستان بەڕێوەدەچێت – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/08/19 - 1:25 PM\nئەمڕۆ دوو شەممە یەكەمین فێستیڤاڵی فۆتۆگرافی كوردستان لەشاری سلێمانی بەڕێوەدەچێت.\nفێستیڤاڵی فۆتۆگرافی كوردستان بۆیەكەمجارە لەشاری سلێمانی بەڕێوەدەچێت، كە تێیدا 100 فۆتۆگرافەر بەشداری دەكەن و چەند وۆركشۆپ و سیمینارێك ئەندجامدەدرێن و پێشانگایەكی فۆتۆیی بۆ ماوەی چوار ڕۆژ دەكرێتەوە.\nمەراسیمی كردنەوەی یەكەمین فیستیڤاڵی فۆتۆگرافی كوردستان لەناو هۆڵی مۆزەخانەی نیشتمانی ئەمنە سورەكە بەكردنەوەی پیشانگەیەك كە فۆتۆی 100 فۆتۆگرافەری كوردی لەخۆگرتووە دەست پێ بكات.\nلەنێو پیشانگەكەدا جگە لەنمایشی بەرهەمی فۆتۆگرافەرەكان نمایشكردنی چاپكراوێكی فۆتۆگرافی فۆتۆگرافەری شاری بۆكانی رۆژهەڵاتی كوردستان لوقمان رەحیمی بەناوی 100 پۆرترێت كە بەكوالیتییەكی زۆر تایبەت چاپ كراوەو ئامادەبوان دەتوانن ئەو چاپكراوە بەدەست بێنن.\nواتا 20/8/2019 پیشانگەكە بەردەوام دەبێت بەیانیان سەعات 10-1 و دوای نیوەرۆش سەعات 5 پیشانگەكە دەكرێتەوەو لەهەمانكاتدا دیبەتی تایبەت بە فیستیڤاڵ لەنێو قاوەخانەی ئەمنە سورەكە دەست پێدەكات كە 4 بابەتی تێدا پێشكەش دەكرێت لەلایەن بەڕێزان (د. پاڤی جەمیل ئەحمەد، فایەق حەمە سالح، فارس سەعید، پویا خزدوزی)ەوە پێشكەش دەكرێت.\nوۆرك شۆپێك تایبەت بە چۆنێتی درووستكردنی فۆتۆ ستۆری لەلایەن فۆتۆگرافەر مەهدی تەوەكولی-ەوە پێشكەش دەكرێت و لەهەمانكاتدا پیشانگەكە بەردەوام كراوە دەبێت.\nپیشانگەكە لە سەعات 10 وە كراوە دەبێت و سەعات 5 مەراسیمی خەڵات دابەشكردنەكە دەست پێدەكات و كۆتایی بە مەراسیمی یەكەمین فیستیڤاڵی فۆتۆگرافی كوردی دێت كە 100 فۆتۆگرافەر تیایدا بەشداربووە.\nبەڤیدیۆ.. دانپێدانانی دوو تۆمەتبار بڵاودەكرێتەوە


لەناوبردنی دەوڵەتی ئیسرائیل بە واتای لەنابردنی جوولەکە نییە - Mehr News Agency\nAP ١٣٩٩ Khordad ١ ١٠:٣٨\nNews Code 32487\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، هەژماری تویتەری ڕێبەری باڵای کۆماری ئیسلامی لە سەروبەندی ڕۆژی قودس تویتێکی بڵاو کردەوە.\nماڵپەڕی نووسینگەی ئایەتوڵڵا خامنەیی لە ئەو تیتەدا نووسی: لەناو بردنی دەوڵەتی ئیسرائیل بە واتای لەناوبردنی جوولەکەکان نییە. ئێمە کارمان بە خەڵکی جوولەکەوە نییە. لەناو بردنی ئیسرائیل واتا خەڵکی موسڵمان، مەسێحی و جوولەکەکانی فەلەستین، خۆیان دەوڵەتەکەیان هەڵببژێرن و بیانی و ئاژاوەچیگەلێک وەکوو نتانیاهۆ دەربکەن. لەناو بردنی ئیسرائیل واتا ئەوە و ئەوەش هەر ڕوو دەدات.\nهەروەها لە تویتێکی تری هەژماری ئایەتوڵڵا خامنەیی هاتووە: گەڵاڵەی ڕێفراندۆم بۆ دیاری کردنی جۆری دەسەڵاتی وڵاتی مێژوویی فەلەستین، وەکوو ڕای ئێران لە نەتەوەیەکگرتووەکان تۆمار کراوە، ئەوە قسەی ئێمەیە: ئەوانەی کە لە ڕاستیدا فەلەستینین و لاینکەم لە سەد ساڵ پێشەوە لە فەلەستین بوون و ئەو فەلەستینیانەی کە لە دەرەوەی فەلەستین نیشتەجێن، دەسەڵاتی وڵاتی فەلەستین دیاری بکەن.


به‌رژه‌وه‌ندی باكوور له‌وه‌دایه كه ئایین و نا ئایین تواناكانیان یه‌ك خه‌ن – Denegkan\nبه‌رژه‌وه‌ندی باكوور له‌وه‌دایه كه ئایین و نا ئایین تواناكانیان یه‌ك خه‌ن\nله هه‌لبژاردنی پێشتردا كورده‌كان به ئه‌كه‌په‌و ده‌ته‌په نزیكه‌ی ١٠٠ كورسی په‌ڕله‌مانیان گه‌یانده ناو په‌ڕله‌مانی توركیا.\nمن هه‌قم له‌وه نیه كه جیاوازی له نێوان بیری ئایینی و دیموكراتی هه‌یه. به‌ڵام پێموانیه كۆبه‌ندی لایه‌نی كه‌م له سه‌ر بردنه پێشه‌وه‌ی داخوازی كوردان له نێو ئه‌و دوو ته‌شكیله كوردیه‌دا نه‌بێت .\nپه‌كه‌كه كه بزاڤی چه‌كداری ده‌كات و بۆ كورده‌كان بووه‌ته كۆله‌گه‌یه‌كی به‌هێز، به‌ڵام نێوه‌ندی جیهانی باڵاده‌ست و توركیاش له گه‌ڵی وا كه‌وتوونه‌ته‌وه كه په‌كه‌كه له ده‌ره‌وه‌ی یاسایه . به‌ڵام په‌كه‌كه‌ش ئه‌وه نیه وه‌ڵامی ئه‌وه‌ی بۆ ئه‌وان پێیه فه‌رموو ئه‌گه‌ر ئێمه نا فه‌رموو گوێ له ده‌ته‌په و ئه‌وانی تر له سه‌ر دۆزی كورد،ڕاگرن. كه‌واته لێره‌ش په‌كه‌كه نامه‌ی یاسایی ڕووبه‌ڕوبوونه‌وه‌ی له گه‌ڵ ئه‌و هاوسه‌نگیه جیهانیه پێیه. ئه‌و نمونه‌یه‌ی په‌كه‌كه‌و ده‌ته‌په ڕێكاو ڕێك به سه‌رده‌می ڕووسه‌كانی ساڵه‌كانی ١٩٠٥ ده‌چێت . پارتی به‌لشه‌ویك كه به پارتی كۆمه‌نیستی ناو ده‌برێ، خۆیان كرده دوو نێوه‌ند. نێوه‌ندیكیان چوونه ناو دۆمای ڕووسی و ئه‌وی تریان ئۆپۆزسیۆنی توندو تیژی . كاره‌كه‌ش بۆ ئه‌وه بوو كه له سه‌ر هه‌ردوو ئه‌جندا داخوازیه‌كانی خۆیان ببه‌نه پێشه‌وه‌و سه‌ركه‌وتنیشیان به ده‌ست هێنا و له كۆتایی هه‌م قه‌یسه‌ریان پێیه‌وه ڕووخاند هه‌م ده‌سه‌ڵاتیشیان گرته ده‌ست. په‌كه‌كه له سه‌ر گۆڕه‌پانی سیاسی و ڕوبه‌ڕووبوونه‌وه‌یان وه‌هایان كردووه ، به‌ڵام ده‌بێ ئاگاشیان له نێوه‌ندی ئایینی هه‌بێت كه نێوه‌ندیكی تا بڵێیت كاریگه‌ره‌و هه‌تا ئێستاشی له گه‌ڵدابێت ته‌نیا دوژمنان سوودیان لێ وه‌ر گرتووه . به‌ڵام بۆ له‌مه‌و دوا ئه‌گه‌ر كاری بۆ بكرێ با دبلۆماسیه‌تی په‌كه‌كه له‌و نێوه‌نده‌ش ئه‌سپ سواری خۆیان تاو ده‌ن و ئه‌و چه‌كه‌ش له بن ده‌ستی توركان ده‌ربهێنن.\nبا بڕوانین توركه‌كان له كاتی نزیك بوونه‌وه‌ی هه‌لبژاردنی شاره‌وانیه‌كان كه له ٢٩ی ئازازی ساڵی دادێ ، ده‌كرێ چی ده‌ڵێن :\nله سه‌ر مه‌له‌فی كوردی كه ده‌زانن ده‌نگی زۆر له دژی ئه‌دای حكومه‌ت ڕازی نین له سه‌ر به‌جێ نه‌گه‌یاندنی چاكسازی و كرانه‌وه له گه‌ڵ كورده‌كان، ده‌یانه‌وێ له سه‌ر كێشه‌ی كورد و به‌ره‌و پێشه‌وه چوونی هه‌نده‌ك نه‌رمی بنوێنن. له‌وانه:\nكۆتایی هێنانی سزای ژووری ئینفرادی به سه‌ر عه‌بدولله ئۆجه‌لان و گواستنه‌وه‌ی6\nكه‌سی سیاسی تر بۆ ژووره‌كه‌ی،كردنه‌وه‌ی كه‌نالێكی ته‌لفزیۆنی سه‌ربه‌خۆو به زمانی كوردی بۆ ماوه‌ی یه‌ك كاتژمێر كه بڕیار وایه له ساڵی نوێ بكرێته‌وه‌و به هۆیه‌وه ته‌واوی كورده‌كان بتوانن سوودی لێ وه‌ربگرن،\nهه‌وڵی ئه‌وه ده‌ده‌ن كه مادامه‌كینێ حكومه‌ت خۆی دوور ده‌خاته‌وه له گفتوگۆكردن، لیژنه‌یه‌كی فه‌نی له وه‌زاره‌تی ناوخۆ پێك بهێنن كه چۆنچۆنی به ڕێگایه‌كی زانستی ڕووبه‌ڕووی پارتی كرێكارانی كوردستان ببنه‌وه به ڕێگای دیالۆگ له گه‌ل لایه‌نه سیاسیه كوردیه‌كانی تر، هه‌وڵدانیان بۆ خۆ نزیك كردنه‌وه له لایه‌نی كوردی عیڕاقی تاوه‌كه سه‌ركرده‌كانیان بانگێشی كورده‌كان بكه‌ن تاوه‌كو كورده‌كان له قازانجی ئه‌كه‌په ده‌نگ بده‌ن، زانیاری له‌و بابه‌تانه‌ش خۆی گه‌یاندۆته ناو ڕاگه‌یاندن كه عه‌بدوله گۆل له ساڵی دادێ سه‌ردانی هه‌ولێر ده‌كات ، زانیاری وه‌ها له ناو نێوه‌نده كوردیه كارتێكه‌ره‌كان بڵاو ده‌كه‌نه‌وه كه دامه‌زراوی موسته‌فا ئه‌تاتورك ده‌یه‌وێ دان به ده‌سه‌ڵاتی ئۆتۆ‌نۆمی بۆ كورده‌كان بدات له كاتێكا ئه‌گه‌ر ئه‌وان واز له بیرۆكه‌ی ده‌وله‌تی سه‌ربه‌خۆ بێنن.\nده‌ته‌په‌ش له‌وسیناریۆیانه بێ ئاگا نینه‌وه پێیان ده‌ڵێن فه‌رموو ئه‌گه‌ر ڕاست ده‌كه‌ن: موزه‌كه‌ره‌ی ئێمه كه پێشكه‌ش به په‌ڕله‌مانمان كردووه‌و داوامان كردووه كه مێژوو و ئه‌ده‌بی كوردی له زانكۆكانی توركیا بخوێندرێ ، جێبه‌جێی بكه‌ن.\nنێوانی كوردو توركان (پێم وایه ده‌ته‌په‌و په‌كه‌كه‌و كوردانی ناو ئه‌كه‌په‌ش پێی ڕازین) ، توانه‌وه‌ی تۆپه‌له به‌فره به‌سته‌له‌ك بووه‌كه‌ی توركانه كه دان به بوونی كوردان نانێن. كاتێ كه تۆپه‌له‌به‌فره‌كه توایه‌وه، واته لایه‌نی كوردی به هه‌موو ته‌شكیله سیاسیه له یه‌ك جیاوازه‌كان توانیان وا له ده‌سه‌ڵاتدارانی توركی بكه‌ن كه گۆڕان له ده‌ستووری ئه‌تا تورك بكه‌ن به‌وه‌ی كه توركیا له سێ نه‌ته‌وه‌ی تورك و كوردوئه‌رمه‌ن و كه‌مه‌نه‌ته‌وه‌یه‌كانی تری له بابه‌ت بلجوش و عه‌ره‌ب و ئیدی و ئیدی پێك هاتووه، به دوایه‌وه بزاڤی كوردی پێیه‌وه وه‌رچه‌رخانیكی نوێ به خۆوه ده‌بینێ . پێم وانیه له به‌ر قه‌ڕار كردنی كاری وه‌ها هیچ جودایه‌ك له نێوان لایه‌نه‌كوردیه كان به ئایین و نائایینه‌وه دروست ببێت.\nبه بۆچونی خۆم له‌به‌رده‌ستهێنانه ده‌ری چه‌كی ئاینی له بن ده‌ستی توركه‌كانه‌وه ، گه‌وره‌ترین سه‌ركه‌وتنی كوردانی له سه‌ر كێشه‌ی نه‌ته‌وایه‌تیان لێ ده‌كه‌وێته‌وه.\nئاڕاسته‌كان خۆیان له‌وه نابیننه‌وه كه بگوترێ له‌و ١٠٠ ئه‌ندام په‌ڕله‌مانه‌ی كوردی كه له ناو په‌ڕله‌مانی كوردی به‌ڕێ ده‌كرێ ، چه‌ندانیان هی ده‌ته‌په‌نه‌و چه‌ندانیان هی كوردانی ناو ئه‌كه‌په‌ی توركینه، به‌لكو تا چه‌ند ڕاده چه‌ندانیان ده‌نگ بۆ ئه‌وه ده‌ده‌ن كه به‌سته‌لۆكی دانپیانه‌نانی توركان به هه‌بوونی كوردان ڕه‌تده‌كه‌نه‌وه .\nئیسماعیل بیشكه‌چی نووسه‌ری به‌ناوبانگی چه‌پی توركی، له لێدوانێكیدا داوا له ده‌ته‌په ده‌كات كه له جیاتی خۆ ڕێكخستنه‌كانیان له گه‌ڵ چه‌پی توركی، باشتر وایه ئه‌و كاره‌یان له گه‌ڵ ته‌یاری ئایینی كوردی بێت.\nبه‌ڕاستیش كێشه‌ی كورد له توركیا زیاتر كێشه‌ی كوردانه ئینجا ئه‌وانی تر. به دریژایی نزیكه‌ی یه‌ك سه‌ده‌ی بزاڤیان و خۆنزیك كردنه‌وه‌كانیان له چه‌پی توركی كه‌چی تا ئێستا پێیانه‌وه نه‌توانراوه به‌سته‌لۆكی دانپیانانی توركی به هه‌بوونی كوردان بتوێننه‌وه. له دونیای سیاسه‌ت و ڕێكخستنی ده‌سه‌ڵاتیش، كاری ته‌ندروست خۆی له‌وه ده‌بینێته‌وه كه تۆ یه‌كه‌م جار ماڵی خۆت ڕێك خه‌یت، ئینجا تواناكانت له گه‌ڵ خێرخوازانی ده‌وروبه‌ر چاك كه‌یت.\nئیمڕۆ كه ته‌یاری دینی بریاری خۆی داوه خۆی له گه‌ڵ ئه‌كه‌په ڕێك خا با بیكا و هه‌ق وانیه لایه‌نی سیاسی تری كوردی دژایه‌تیان بكه‌ن چونكه ئه‌وه قه‌ناعه‌تی خۆیانه ، به‌ڵام ئه‌وه‌ی گرنگه بۆ لایه‌نی سیاسی كوردی تر یه‌كخستنی تواناكانیانه له سه‌ر شته چاره‌نووسسازه‌كان كه له هه‌موویان گرنگتر گۆڕینی ده‌ستوری ئه‌تاتورك به ئاڕاسته‌ی داننان به هه‌بوونی كوردو مافه نه‌ته‌وایه‌تیه‌كانیان.\nكاتێ كه ده‌ته‌په ڕاپه‌ڕینێك له دژی زۆرداریه‌كانی ده‌سه‌ڵات له دیار به‌كر ساز ده‌كا. قه‌واره‌ی ئه‌و ڕاپه‌ڕینه له‌و كاتانه زیاد ده‌كات كه ته‌بایی له نێوان ڕیزه‌كانی دین و نا دین هه‌بێت. ڕاپه‌ڕینه‌كه‌ش ئه‌و كاتانه ده‌سه‌ڵاتی توركی زیاتر ده‌ترسێنێ كه بزانن جه‌ماوه‌ری دینیشیان له گه‌ڵدایه. له‌و حاله‌ته ده‌سه‌ڵات ناچار ده‌بێت ڕێگا چاره‌ی بۆ بدۆزێته‌وه ئه‌گه‌ر له‌به‌ر هیچ نه‌بێ نه‌وه‌كا دین و ده‌ته‌په به یه‌كگرتوویی بچنه ناو گه‌مه‌ی هه‌لبژاردنی داهاتوو وله ڕێگایه‌وه ڕیسه‌كه‌یان لێ ببیته خوری.\nسه‌نته‌ری داخوازیه‌كانی كورد له توركیا وه‌ك هی عیڕاق نیه هه‌تا له سه‌رده‌مه‌كانی چیاش. چونكه له عیڕاق ئه‌و كاتی و ئێستاشیه‌وه سیسته‌مگه‌لێك نه‌هاتۆته پێشه‌وه بڕۆكه‌ك به دیموكراتی بچێت. ئه‌گه‌ر له ئاستی هه‌رێمیش وه‌ری بگرین كێشه‌ی كورد له په‌ره‌سه‌ندنی پڕۆسیسی دیموكراتی و بنیاتنان و ئاوه‌دانكردنه‌وه‌یه ئینجا به دوایه‌وه كێشه‌ی نه‌ته‌وه‌یه . بۆ كوردی باكوور وه‌ها نیه توركیا ده‌وله‌تێكی دیموكراتی و موئه‌سه‌ساتیه‌و نزیكه‌ی سه‌ده‌یه‌كیش ده‌بێت ئه‌و سیسته‌مه به‌رقه‌راره . عه‌یبی سیسته‌مه‌كه بۆ كورد كێشه‌ی نه‌ته‌وایه‌تیانه . كاتێ ئه‌و مه‌سه‌له‌یه‌ش هه‌نگاوی به‌ره‌وپێشه‌وه‌چوونی به‌ڕێكرد به دوایه‌وه نه‌ك كورده‌كان ڕوبه‌ڕووی ناڕێكی سیسته‌می دیموكراتی نابنه‌وه ،به‌لكو سوود له‌و ژیانه دیموكراتیه‌ی كه له‌توركیا هه‌یه بۆ بیناكردنی ژیانی سیاسی و دیموكراتی و پێك هێنانی ژیانی یاسایی و موئه‌سه‌ساتی لێ وه‌رده‌گرن. هه‌بوونی دین یان به‌هێزبوون و نه‌بوونی زیاتر گیرو گرفتی توركیه ئینجا كوردی . كۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نیش له توركیا ،ئه‌و ڕێڕه‌وه‌ی بڕیوه كه جاره‌كی تر دین وه‌ك ئه‌وه‌ی له وڵاتانی عه‌ره‌بی و پاكستان و ئه‌فگانستان هه‌یه بگه‌ڕێته‌وه با ئه‌كه‌په‌ش به‌دین پۆشته كرابێ.\nگیروگرفتی كوردیش له توركیا لێره‌وه ده‌ست پی ناكا كه كۆمه‌ڵگایه‌كه زیاتر ده‌یه‌وێ به قه‌واره‌ی دین خۆی ڕێك خا، به‌لكو گیروگرفته‌كه له‌وه‌دایه كه توركه‌كانن سودیان له‌و به‌رجه‌سته‌یه وه‌رگرتووه نه‌ك كورد . كاتێ كه تواناكان زۆری بۆ ئه‌وه بێت كه دین له سه‌ر كێشه‌ی نه‌ته‌وایه‌تی خۆی ڕێك خا ، به‌دوایه‌وه ئه‌و گیروگرفته‌ش بۆ كوردان ده‌ڕه‌وێته‌وه.\nڕاستیه‌كیش له گۆڕێیه تا ئێستا ئه‌دای كوردی كه‌متر دانی پیا ده‌نێ كه خۆی له‌وه ده‌بینێته‌وه كه هه‌تا ئه‌زموونی حكومه‌تی هه‌رێم و گه‌شه‌كردن و نه‌كردنی په‌یوه‌ندی به كێشه‌ی دیاربه‌كرو ماردین و شاره‌كانی كوردیه‌وه هه‌یه له باكوور . كاتێ كه تواناكانی كوردان له هه‌موو پارچه‌كان بۆ ئه‌وه ڕێكخرا كه توركیا دان به بوونی نه‌ته‌وه‌ی كورد بنێ ، به دوایه‌وه من وای بۆ ده‌چم كه تورك بۆ پته‌وكردنی ئه‌زموونی باشوور هانده‌ر ده‌بن نه‌ك ڕێگر. كاری خۆ نزیك كردنه‌وه له دین چه‌ندی كاری ده‌ته‌په‌و په‌كه‌كه بێت هه‌ق وایه دوو ئه‌وه‌نده‌ش كاری حكومه‌تی هه‌رێم بێت. به بۆچوونی خۆشمه‌وه تاكه ڕێگا له به‌رده‌م توانه‌وه‌ی به‌سته‌لۆكی دانپیانه‌نانی هه‌بوونی كوردان له ڕێگای یه‌كخستنی تواناكانی دین و ده‌ته‌په‌یه.\nPrevious کورد ناسی ژماره 1\nNext خوشک کوژی!…..سەرکەش


رێگا رەئوف، نووسەرو چالاكی بواری مافەكانی ژنان: لەكۆمەڵگای ئێمەدا ماڵ شوێنی ژنە نەك پیاو، بۆیە كە پیاو لەماڵەوە دەبێت هەست بەكەمی دەكات\nرێگا رەئوف یەكێكە لە نوسەرو چالاكە دیارەكانی بواری جێندەری و مەسەلەی ژنان كە لە تاراوگەو لە وڵاتی سوید دەژی، ئەو هەمیشە لەسەر ئەو بابەتە گرنگ و هەستیارانەی كە پەیوەندی بە بابەتی ژنان و فێمێنیزم و جێندەرەوە هەبێت رای تایبەتی خۆی هەبووەو رۆڵی بەرچاوی لەمبارەیەوە هەبێت، پێمان خۆش بوو لەسەردەمی كۆرۆنا كە ماوەیەكە بابەتی توندوتیژی بۆتە جێگەی باسوخواسی دنیاو میدیاكانیش، لەكاتی لەماڵەوەبوون و كەرەنتینەدا، هۆكارەكانی زیادبوونی ئێستای توندوتیژی، ژیان لەپاش كۆرۆناو هەندێ بابەتی تر لەگەڵ رێگاو رەئوف گفتوگۆ دەكەین.\n- سەرەتا دەمەوێ پێناسەیەكی ئێوە بۆ سەردەمی كۆڕۆنا بزانم؟\n*سەردەمی كڕۆنا، ڕووداوێكی سەیرو تازەبوو گەرچی لە مێژووی مرۆڤایەتیدا زۆرێك ڕووداوی لەوجۆرە واتە جۆرێك لە نەخۆشی كە مەترسی بۆ سەر كۆمەڵگاو مرۆڤەكان هەبووبێت. نەخۆشیەكانی ئەنفلۆنزای ئیسپانی و سیل و كۆلێرا چەند نموونەیەكن كە لە سەدەی ڕابردوودا خەڵكێكی زۆری لەناوبرد. بەڵام ئەوەی ئەم ڤایرۆسە لەوانی تر جیا دەكاتەوە ئەوەیە كە بە جیهانیكردن و پەرەسەندنێكی زۆر خێراتر لەجاران ڕوویدا. هۆكارەكانی گواستنەوە وەك كەشتی و فڕۆكە كە پێشتر تەنها خزمەتی بە مرۆڤایەتی كردبوو لەم دەورانەیا بووە بە هۆكاری بڵاوبوونەوەو پەرەسەندنی ڤایرۆسەكە لە دنیادا.\nئەگەر جاران واتە پەنجا ساڵ لەوەو پێش ڤایرۆسێك بڵاو ببوایەتەوە ڕەنگە ساڵانێكی پێویست بووبێت تا لە شارێكەوە بۆ شارێكی تر بگوێزرێتەوە، بەڵام ئێستا بەهۆی بوونی ئۆتۆمۆبیل و كەشتی و فڕۆكەوە لەماوەی تەنها چەند سەعاتێكدا گەیشت بەهەموو دنیا.\nسەرباری ئەو هەموو پێشڕەویانەی تەكنۆلۆجیا كردوویەتی لەهەموو ڕوویەكەوە، ئەم ڤایرۆسە توانی كۆمەڵكوژی درووست بكات بەبێ ئەوەی بچێتە مەیدانی شەڕەوە. ئەگەر پێشكەوتن و تەكنۆلۆجیا دابەش دەكەین لەهەموو جیهاندا كەواتە نەخۆشی و كارەساتە مرۆییەكانیش دابەش دەكرێن.\n- لەگەڵ هاتنی ڤایرۆسی كۆڕۆناو قسەوباسەكان لەسەری، بابەتی توندوتیژی خێزانیش بۆتە بابەتێكی گرنگی باسكردن، بەجۆرێك سكرتێری نەتەوەیەكگرتووەكان لە راپۆرتێكیدا باسی لەمەترسی هەڵكشانی توندوتیژی دژ بە ژنان كرد، بە بڕوای تۆ بارودۆخێكی لەمشێوەیەی ئێستا كە كۆڕۆنا هەموو ژیانی وەستاندووە، بۆچی توندوتیژی خێزانی و دژ بە ژنان ناتوانێت رابگرێت؟\n*هۆكاری زیادبوونی توندووتیژی دژ بە ژنان خوودی ڤایرۆسەكە نەبووەو نیە، بەڵكو بیركردنەوەی پیاوسالاری و دواكەوتووییە، ئەم بیركردنەوەیە تازە نیەو پێش سەردەمی كڕۆناش هەر هەبوو.\nئەوەی كە بۆتە هۆكاری زیادبوونی توندووتیژی ئاكامەكانی ڤایرۆسەكەیە، بۆ نموونە پێشتر لەخێزانێكدا كە تووندووتیژی هەبووبێت لەم كاتەیا زیادبوونەكەی لەوەدایە كە هەردوو كەسەكە واتە ژن و پیاویش بە زۆرە ملێ لەماڵەوەن شەوو ڕۆژ كە ئەبێتە هۆی بەریەككەوتن و لێكەوتنەوەی توندوتیژیەكە. خاڵێكی تر ئەوەیە كە ستەمكار هەلپەرستەو سوود لەو بێدەنگیەو زۆرە ملێیە دەبینێت كە دوور لەچاوی دەرەوە تووندووتیژی زیاد بكات.\nداخستنی خەستەخانەو شوێنە تەندرووستیەكان و تەرخانكردنیان زیاتر بۆ حاڵەتی كڕۆنا وایكردووە كە لێدان و تووندووتیژی نەچێتە دەرەوەی ماڵەكان و لەناو چواچێوەی ماڵدا قەتیس ئەمێنێتەوە. بەردەوامبوونی ئەم تووندووتیژیە بە كپی بۆتە هۆكاری زیادبوونی كوشتن لە ئەنجامی تووندووتیژی.\nئەوەی كە منی زۆر نیگەران كردووەو ئەكات ئەوەیە كە خودی ڤایرۆسەكەش لەكۆمەڵگای ئێمەدا بۆتە هۆی تووندووتیژی، واتە ئەگەر ژنێك تووشبووبێت نابرێت بۆ خەستەخانەو لەئەنجامدا ئەمرێت یاخوود كووشتنی ڕاستەوخۆ بەهۆی ئەوەی تووشبووە، چونكە هەمیشە نەبوونی زانیاری و ڕۆشنبیری گشتی پایەیەكی بنەڕەتیە بۆ تووندووتیژی.\n- تا چەند كێشە كەڵەكەبووەكانی پێش كۆڕۆنا هۆكارن بۆ تەقینەوەی كێشە خێزانییەكان؟\n*كێشە كۆنەكانی ناو خێزانەكان لەوەوە دەتەقێتەوە كە بەهۆی مانەوەی پیاو لەماڵەوە بەریەككەوتنەكان زیاد دەكات و هەر بەریەككەوتنێك هۆكارێكە بۆ پیاوسالاری كە بیەوێت تووندووتیژی بەكار بهێنێت. لەڕووی دەروونیشەوە دەتوانین ئەو دەرئەنجامە ببینین كە تەنانەت مەرج نیە خێزانێك كە پێشتر تووندووتیژی تیا نەبووبێت ئێستاش هەروابێت بگرە ئەگەری زۆری هەیە كە لەم ماوەی كڕۆنایەدا ڕووبدات. فشاری دەروونی وەك ترس لە تووشبوون، نەچوونە دەرەوەو تێكەڵاوبوون لەگەڵ خەڵكی تردا، نەبوونی كات بۆ خوود و نەبوونی و زۆر وردەكاری تر دەتوانن ببنە هۆكاری تووندووتیژی. بێگوومان ئەمانە پاساو نین بۆ بەكارهێنانی، بەڵام دەتوانن ببنە پاساو لەمێشكی پیاوسالارێكدا كە بۆی ئەلوێت و فرسەت دێنێت.\n- پێش كۆڕۆنا خێزانەكان زۆربەی كاتەكانیان لەدەرەوە بەسەر بردووە، بەبڕوای تۆ تا چەند ئەمە هۆكارەبۆ ئەوەی خێزانەكان نەتوانن بەرگەی لەماڵەوە بوون بگرن؟\n*بێگومان دووری لەیەك لەنێو خێزاندا ڕاگرتنی ئەو پارسەنگەیە كە بەریەككەوتن كەم دەكاتەوە، ماندوێتی و گەڕانەوە بۆماڵ بۆ حەوانەوە، نەبوونی كات، سەرقاڵی هۆكارن بۆ كەمتر ڕوودانی تووندووتیژی. چونكە تۆ بەجەستە لەماڵ نەبیت تووندووتیژیش ڕوونادات یاخوود كەمترە.\nلەكۆمەڵگای ئێمەدا ماڵ شوێنی ژنە نەك پیاو، بۆیە كە پیاو لەماڵەوە دەبێت هەست بەكەمی دەكات یاخوود بە ماڵی خۆی نازانێت و خۆشەویستی دەروونی نیە بۆ ماڵەكەی، بۆیە خۆی وەك زیندانی ئەبینێت. هیچ كەس پێی خۆش نیە لە زینداندا بژی، بۆیە لەزیندانەكەی ماڵەوە پیاو دەبێت بە زیندانەوان و ئەكەوێتە گیانی ئەو زیندانانەی كەلەبەر دەستیان.\nلێرە لە ئەوروپا پەیوەندی پیاو بە ماڵەوە تاڕادەیەكی زۆر جیاوازە لەو جۆرەی كۆمەڵگا شەرقیەكان بەچەند هۆكارێك، یەكەم لێرە لەلایەن حكومەتەوە خانوو دەدرێت بەهەر كەسێك كە تەمەنی هەژدە ساڵ بەرەو ژوور بێت چ كچ چ كوڕ ئەمە وادەكات كە كوڕو كچەكە شوێنی ژیانەكەی خۆی خۆشبوێت و هەموو هەوڵێك دەدات كەلە دەستی نەچێت، ئیش دەكات بۆ ئەوەی كرێ بدات بۆئەوەی كەلوپەلی ناوماڵی بەدڵی خۆی بكڕێ و..تد ئەمە ئەو پەیوەندیە دروست دەكات كە لە وڵاتی ئێمەدا نیە. لای ئێمە كوڕی تەنیا ناتوانێ خانوو بگرێت بەكرێ، مەجبوورە ژن بهێنێت بۆئەوەی ئەو كارە بكات كەواتە ژن وەسیلەیەكە بۆ گەیشتن بە هەندێ ئازادی لەوانەش خانوو.\n- سەردەمی دوای كۆڕۆنا تا چەند پێشبینی ئەوە دەكرێت كە سەردەمێك بێت دوور بێت لە توندوتیژی؟\n*تووندووتیژی بە تەواوبوونی سەردەمی كۆڕۆنا كۆتایی نایەت، بەڵكو وەكو جاران دەبێت كاربكەین بۆ نەهێشتن یان ڕێگرتن لەڕوودانی تووندووتیژی.\nمن لە شوێنێك كار دەكەم ئێستا كە شوێنی پاراستنی ژنانە لە تونووتیژی و لەكاتی دەركەوتنی كۆڕۆنا ئەوە لەلامان ڕۆشن بوو كە وەك زۆرێك لە شوێنەكانی تری كۆمەڵگا داناخرێت، چونكە تووندووتیژی و هەڕەشە ناچێتە كەرەنتینەوە، بەڵكو بەردەوام دەبێت بۆیە ئێمەش ئەبێت ئامادەو بەردەوام بین.\n- تۆ پێتوایە لەماڵەوەبوون و كەرەنتینە راستی مرۆڤەكانی بۆ ژیانی كۆمەڵایەتی و خێزانی دەرخستبێت؟\n*بێگوومان بۆ ئەوانەی كە دەمامكیان هەبووە ڕاستیان دەردەكەوێت، بەڵام ئەوەشمان بیر نەچێت كە پیاوانێكی زۆر بەخۆیاندا دەچنەوە كاتێك بە واقعی ئەبینن ژن و هاوسەرەكانیان چەند ماندوو دەبن بەكارێكەوە كە لە هیچ شوێنێكەوە دیار نیەو حساب ناكرێت. زۆرێك لە پیاوانیش ئەم ماوەیە كاری ناوماڵ و لەهەمووی گرنگتر نزیكبوونەوەیان لە مناڵ و بەشداربوونیانە لە وردەكاری ژیانیاندا، لە چالاكی و جمووجۆڵی ڕۆژانەی مناڵیان بە مانایەكی تر وردە ئاڵوگۆڕێكی باشیشی پێوەبوو.\nمەلا بەختیار: ناكرێ به‌پاساوی مه‌ترسی دوو ئیداره‌یی، ده‌سه‌ڵاتی پتری پارێزگاكان، دوابخرێ\nپێدەچێت مانگی داهاتوو نرخی نەوت بۆ خوار سفردۆلار دابەزێت\nبەهێز حسێن.. بەم نوسینانە بەهێز نابی!\nئەو مارێنزەی بن لادنی كووشت ووردەكاری كوشتنەكە ئاشكرا دەكات\nمەلا بەختیار چ هۆشداریەکی دایە سەرکردایەتیی کورد؟ دەبوو چۆن مامەڵە لەگەڵ بەغداد بکەن؟\nوتاری مەلا بەختیار: جەژنی كرێكاران‌و دۆخی چینایەتی كرێكار دوای كۆرۆنا


مێشکی ورد و بەهێز! – Knwe.org\nسەرەکی » وتار » مێشکی ورد و بەهێز!\nمێشکی ورد و بەهێز!\nرۆژانە خەڵکێکی زۆر تێبینی پڕش و بڵاوبوونی زەینی خۆیان دەکەن، دەڵێن بۆمان کۆنتڕۆڵ ناکرێ، بە دڵی خۆی دەڕوا بۆ ئەملاو ئەولا، ژیانی لێ تاڵ کردووین و…هتد. ئەمڕۆ نووسەر و بیرمەند و فەیلەسوفی ئیسرائیلی، یوڤاڵ نوح هەراری لەسەر ئاستی دنیا ناوبانگ و لە بوارەکانی سیاسەت و فەلسەفە و مێژوودا کاریگەری زۆری داناوە و کتێبەکانی بە هەموو زمانەکانی دنیا، یەک لەوان بە زمانی کوردیش وەرگێڕدراوە. یوڤاڵ لە کتێبی (بیست و یەک وانە بۆ سەدەی بیست و یەک)دا، وانەی کۆتایی و بیست و یەکەمی بۆ تێڕامان (مێدیتەیشن) تەرخان کردووە و دەڵێ مرۆڤایەتی دەبێ بگەڕێتەوە سەر شێوازی تێڕامان و لێڕەوە رزگاری دەبێ. یوڤاڵ دەڵێ نزیکەی ساڵێک بوو هاوڕێیەکم پێشنیاری یۆگای بۆ دەکردم، بەڵام من ئەقڵم نەیدەبڕی و پێشنیارەکەییم رەتدەکردەوە، تا وای لێهات دوای ساڵێک لەم پێشنیارە لە خولێکی دە رۆژەی یۆگادا بەشداریم کرد. کاتێ مامۆستای خولەکە گوتی چاوەکانتان دابخەن و هۆشتان لەسەر پرۆسەی هەناسەتان راگرن، من سەرم سوڕما، چونکە نەمتوانی تا ١٠ چرکە مێشکم کۆنتڕۆڵ بکەم، تەنانەت بۆم دەرکەوت من کە لە باشترین زانکۆکانی دنیا دەرسم خوێندووە و مێژووی بوون و مرۆڤم لە (بیگ بەنگ)ەوە تا ئێستا لێکداوەتەوە و نووسیوەتەوە، بەڵام هیچ لەبارەی مێشکی خۆمەوە نازانم و تەنانەت ناتوانم بۆ دە چرکەش کۆنتڕۆڵی بکە. لەو کاتەوە تا ئێستا یوڤاڵ رۆژانە لانیکەم دوو کاتژمێر یۆگا دەکا.\nبە گوێرەی سیستەمی زانستی یۆگا ئەگەر دەتەوێ مێشکت ورد و بەهێز بێ، ئازادی بکە. یانی ئەگەر رۆیی با بڕوا، جەنابت تەنیا بینەری بەو بزانە ئەوا رۆیی، ئازادی بکە و بینەر بە، ئەم رووداوە لێکمەدەوە، بە باش یان خراپی مەزانە، تەنیا بیرکردنەوە و خەیاڵ و مێشکت ئازاد بکە و بینەری بە، بە زوویی بە ئاکامێکی سەرسوڕهێنەر دەگەی!\nکردنی ئەم راهێنانە زۆر ئاسانە، هەنگاوی سەرەتایی ئەوەیە وەک چۆن سەیری فیلمێک یان وێنەیەک دەکەی هەر ئاواش سەیری مێشک و جموجۆڵەکانی مێشک و بیرکردنەوە و خەیاڵەکانی خۆت بکە. ئەوەی روودەدا تەنیا بیبینە و لێکی مەدەوە. لەسەرەتادا بینیەربوونەکە کورت و رووکەشە، بەردەوامبوون لە راهێنان قووڵ و درێژی دەکات.\nلەسەرەتادا راهێنانەکە تۆزێ نامۆیە، مێشک هەوڵدەدا رێگەی راهێنانەکەت لێبگرێ و درێژەی پێنەدەی، واتە تەسلیم نابێ. ئەمەش شتێکی سروشتییە، وا راهاتووە. ئەگەر ئێمە لەم حاڵەتەدا بینەری ئەم هەوڵەی مێشکمان بین و گوێێ پێنەدەین، دوای چەند رۆژێک هەوڵە نەرێنییەکانی لاواز دەبن و بینەربوونەکەمان بەهێز دەبێ.\nمێشک بە خواستی خۆی بۆ شتی باش ناڕوا، هەر بۆ شتی خراپ دەڕوا، بۆ نمونە بە زۆری بۆ جگەرە و نێرگەلە و کافتراکان و…هتد پەلکێشت دەکا، بەڵام بۆ ئەوەی نەیەی بۆ نمونە لە ماڵی یۆگای هەناسە یۆگا نەکەی هەزار بیانووت بۆ دەدۆزێتەوە و ناتوانی بە ئاسانی قەناعەت بێنی یۆگا یان هەر چالاکێێەکی باشی دیکە دەست پێ بکەی. سروشتی مێشک وایە، بە ئاسانی بەرەو خراپە دەڕوا، بەڵام دەبێ زۆر بە قورسی بەرەو چاکەی بەری. بۆ نمونە لە بواری خۆراکدا هەر هەوڵدەدا خۆراکی خراپ بخۆی و حەزی لە خۆراکی بەسوود نیە و جێژی لێ نابینێ و…هتد، بۆیە هەموو کەس دەبێ کار لەسەر زەین و زەینپەروەری لە رێگەی یۆگاوە بکا.


تاوانی غەزەل و سەربڕینەکەی – کوردستان و کورد\nتاوانی غەزەل و سەربڕینەکەی\n(سوخەنڕانیی دارسمە دەر ڕاستایێ ئەهدافێ ئینقلاب و فەرمایشاتێ ڕەهبەری با مێحوەری موجازاتی قاتڵی خانمێکی ئەهەوازی)\nزیددی ئینقلابی وابەستە بە ئیستکباری جیهانی هەمیشە دەرکەمینە تا بوانێ بەهانه‌یەک بە مەنزووری دوشمەنی با ئینقلاب و نەهاد‌های موقەدەسێ ما سەرێ هەم بەند بکا. گروهەک‌ها و عەناسوری وابەسته به ئیستکبار و هەمچونین وابەستگانێ ئەوان دەر داخلی کشوەر بە تەوری موداوم تۆوتئەچینی عەلیهێ نیزامن.\nدوشمەنانی نیزامی موقدەس و ڕەهبەری، بە مەوردی هەدەف قەراردانی ئیسلام از بهانه‌های موختەلف ئیستفاده دەکەن.\nدوشمەن هەمیشە دەرکەمینە و حەتا لە بهانه‌های زۆر پیشێ‌پا ئوفتاده عەلیهێ ما ئیستفادە دەکات. ئەخیرەن دوشمنانێ قسەم‌خورده‌ی ئێسلام و ئێنقلاب بە بەهانەهای واهی بە موقدەساتێ ما حەملە دەکەن. ئەو بانوەی دەر ڕوزهای اخیر موتەئسفانه بەر ئەسەرێ ئێختلافاتێ خانوادەگی لە جنووبی کشور بە دەلیلی مەسائیلی نامووسی بە دەستی ئەولیای خۆی کوژرا، بە دەستاویزی تەبیلغاتی شوومی زیددی ئینقلاب و موعانیدانی جەمهووریی ئیسلامی تەبدیل بووە.\nبە نەزەری من قەزیەکە ئەز ئێبتدا بەو نەوعەی بلەندگوهایێ تەبلیغاتیی زیددی ئینقلاب مونتشری دەکەن موهم نەبوو. هەر چەند بە تەلەف‌بوونی ئەو زعیفەیەی کە بە قوربانیی ئیختلافاتی خانەوادگی تەبدیل بوو زۆر موتەئەسفم، ئەمما در ئەساس ئەسلی قەزیەکە بە ئینحراف بردراوە و دەبێ خاهەران و بەرادەرنی موخلیسی ویلایەت و ڕەهبەری و تەرەفدارانی حقووقی بانوانی موسولمان لە قەزیەکە دەرکی واقعیان هەبێ. بە هەمین خاتر ئیتلاع‌ڕەسانیی سەدا و سیما و ڕوزنامەهای کیشوەر در ئین ڕاستا قابلی تەحسینە. هەرچەند ڕەسانەهای ئینقلابیی ئۆممەتی هەمیشە دەر سەحەنەیان لە چونین موردهایی ئاگاه کردوە، ئەلحەق دەبوایە بیش ئەزئین مەوزووعەکەیان بۆ موخاتەبینیان تەشریح کردبا.\nوەک عەرزی حوزاری موحتەرەمم کرد، شەرح‌کردنی ئەسلی قەزیەکە بەرخلافی شەرع و بەدستی مەنابعی خەبەریی ئیستکبار و مەعاندی ئیسلام و زیددی ئینقلابە. ئەو خانمەی ئەخیرەن لە ئەهواز بەدەست مەحارمی خۆی کوژرا، دەر ئەساس خۆی موجریمە. دەرحالی‌کێ لازمە وەک موسوڵمان لە خوداوەندی موتەعال مەغفەرەت و بەخششی بۆ درخواست بکەین، ئەمما لە یادبردن و پەنهان‌کردنی حەقایقیش ئێقدامێکی غەیری ئینسانی و غەیری دینییە. درحالیکە دوشمنانی فەرهەنگ و تەمەدونی ئێرانی و ئیسلامی دەر تولێ شەبانەروز و ئەز تەریقی کانالهایێ ماهواره‌یی و شەبکەی کەسیفی ئینترنێت مەشغوڵی زەربە زەدەن بە ئیسلام و ئینقلابن، تەشریحی چنین ئیتفاقاتێک بۆ نەسلی جەوان، نەسلێک کە دەورانی تاغوتیان نەدیتوە، زۆر لازمە.\nقەزییەکە بەم جۆرەیە بانوویەک دەر سنینێ بلوغ یەعنی پس از سنینی نۆ سالەگی لەگەڵ خزمێکی خۆی ئیزدواجی کردوە و حاصلی ئەم ئیزدواجە شەرعیە منداڵێکی جوانە. موتەئەسفانە ئەو خانمە تەحتی تەئسیرێ شەبەکەهای فاسدێ ئیجتماعی دەر ئینترنێت ئەغفال کراوە و ئەز ڕاهێ غیرێ قانوونی بە هەدەفی ڕۆیشتن بۆ کشورهای غەربی چووەتە تورکیە. بەعد ئەز ئین ئەبەوی خۆی بۆ تورکیە موهاجرەتی کردوە و لەوێ ئەو خانمه‌ی ڕازی کردوە بگەڕێتەوە ئێران و داویەتەوە دەست هەمسەرەکەی کە بە ڕەزایەتی بابی خۆی ئیزدواجی دەگەڵ کردوە و بەعد ئەز ئان سەفەری غەیری قانوونی خارج ئەز کشور و حەریمی موقەدەسی خانەواده بە عەسەبانیەتی هەمسەری موحتەرەمی تەبدیل بووە و ناچار بە ئیقدام بە قەتڵی کردوە. دەر ئین میان لازمە بە دیدی خودەمانی و بە دور ئەز تەعسوبات و دوور ئەز تەئسیرپەزیری از تەبلیغاتی شوومی ئەجانب و زیددی ئینقلابی ئەز خودا بیخەبەر ئەم موزووعە موردی بەررەسی قەرار بگیرێ. ئاشکرایە ئەم خانمە دەرحالی کە ئەز نەزەری قانونی ١٧ساڵ سنی تەواو کردوە و منداڵی هەبوو، وەک خانمی بالغ و حەتا وەک مادەر حیساب بکرێ، بە خاهانی خۆی بە دونبالی بەرهەم زەدەنی ئەساسی خانەوادە بووە و هاوسەریشی بە عینوانی سەرپەرستی تامولئیخییاری خانوادە و بە نەفعی ئیجتماع و دەر ڕاستای حیفزی مەوازینی ئیجتماعی و ئەخلاقی ئیقدام بە قەتڵی کردوە.\nهەرچەند لێرەدا نەزەری مەراجعی موحتەرم زۆر موهیممە، ئەمما بە نەزری بەندە جوداکردنەوەی سەری مەقتوول لە بەدەنی کارێکی مەوردی پەسەند نییە.\nبۆ نەتیجەگیری لەم ڕوویدادە هەرچەندە مەراجعێ موعزەم بە تەوری سەریح ئیبرازی نەزەریان نەکردوە، ئەما دیگر ساحەب‌نەزەرانی داخلی و ئینقلابی دوو نەزەری موتەفاوتیان هەیە. بەخشی ئەز ساحەب‌نەزەران پێیان وایە قاتڵ دەر ڕاستای تەنبێ‌کردنی موتەخەلیفان کارێکی باشی کردوە و بەرخی دیگەر ئەز ساحب نەزەران دەڵێن دەبوایە قاتڵ تەنیا بە قەتڵەکە ئیکتفای کردبا و ئیقدام بە سەربڕین و نمایشی سەری بڕدراوی مەقتوولەی موتەخلیف، ئیقدامێکی باش نەبووە و ئەو ساحیب‌نەزارانەی ئەخیر ئیشارەیان کردوە کە ئیقدامی قاتل باعیسی خۆشحاڵکردنی زیددی ئینقلابە و بەهانەی بە دەستی ڕەسانەهایێ موعاند دا کە حەتتا ناوی مەقتوولەیان لە غەزەلەوە کردوە بە موونا. هەر بەم دەلیلە لازمە دادگای عادلی ئینقلابی بە تۆمەتی چونین ئیقدامێک موجازاتی کافی بۆ قاتڵ دەرنەزەر بگرێ.\nتاگی بابەت: تاوانی غەزەل و سەربڕینەکەی


ئەنفال؛ تراژیدیای نەتەوەو ئۆباڵی ئێستامان!! (بەبۆنەی 31/مین ساڵیادی ئەنفالەوە)\nئەنفال، كارەسات و دەستەواژەیەكی ویژدان هەژێنە. چاوگەكەی بۆ وشەی (نفل)ی عەرەبی دەگەڕێتەوە، واتا (غنیمة= دەستكەوت)ی جەنگ. لەسورەتی (8)ی قورئانی پیرۆزداو لە ئەحكامی ئایەتی یەكەمدا هاتوە: بەناوی خوای بەخشندەو میهرەبانەوە، لەسەر ئەنفال لێت دەپرسن بڵێ ئەنفال بۆ خواو پێغەمبەرەو لەخوا بترسن و لەنێوان خۆتاندا ئاشتەوایی بكەن و ملكەچی خوداو پێغەمبەر بن گەر ئیماندارن...\nهۆكارەكانی ئەم سورەت و ئایەتەش، لەلایەن توێژەرانی قورئانەوە بۆ جەنگی (بەدر) دەگەڕێتەوە، كە لاوان وتویانە، دەستكەوت بۆ ئێمەیە، چونكە ئێمە شەڕەكەمان دەستپێكردو پیرانیش وتویانە، پاڵپشتان بوین و ئێمە نەبوینایە تێكدەچون... تاد.\nلەم ئاماژانە، دەمەوێت تەنها ئەو راستیە دەربخەم كە ئەوكاتەش، دەستكەوت و دەسەڵات، كاریگەریەكی بێڕادەی لەجەنگی (فتوحات!)دا هەبوو. تەنانەت لەسەر دەستكەوت، (نەوەی نوێ)ی ئەو سەردەمەو (نەوەی پێشتر)یان، ناكۆكیان هێندە قوڵبوە، بە سورەت و ئایەتی قورئان، چارەسەری خوداییان بۆ دۆزراوەتەوە. دوای ئەوەش، هەمیشە لەشكركێشی سوپای ئیسلام، ئەنفالی كردوەو (دەستكەوت=تاڵان)ی بەپێی شەریعەت، دابەش كردووە. تەنانەت نێرینەو مێینەش.\nهەشت ئەنفالەكەی بەعس، كە حەوتیان لە سۆران نشین و ناوچەكانی دەسەڵاتی یەكێتی و یەكێكیان لەبادینان و ناوچەكانی دەسەڵاتی پارتی رویانداوە، لەگەڵ سورەتی هەشتی قورئاندا، ویستراوە رێك و پێك بێتەوە. بەڵام دیارە، هەردوو رۆژگار، زۆر جیاواز بووە.\nگەلانی غەیرە عەرەب، لەسەرەتای لەشكركێشی ئیسلامدا، بەرگرییەكی سەرەتاییان لەخۆیان و باوەڕ و نەریتیان كردووە. حیزب و سەركردەو ئایدیۆلۆژیەت، یان شۆڕشی رزگاری، بەڵكو بزوتنەوەی نەتەوەی هەرنەبووە!\nلەم سەردەمەدا و لەكۆتایی سەدەی بیستەمدا، نەتەوە یەكگرتوەكان، دادگای نێودەوڵەتی، دیموكراسی، كۆنگرەی ئیسلامی، مافی مرۆڤ، خەباتی رزگاریی گەلان، بزوتنەوەی مەدەنی، ژنانی یەكسانیخواز، رای گشتی، دوو كامپی سەرمایەداری و بەناو سۆسیالیستی هەبوون. عەرەب، عەرەبی دەشتەكی و ناكۆكی سەردەمی كوێرەوەری نەبون. خاوەن (21) دەوڵەت و سیستەم و یاسا و رێسا بون. خۆشیان بە خاوەنی پەیامی رزگاری و یەكێتیی نەتەوەیی دەزانی. گوایە دژی ئیسرائیل و لایەنگری رزگاری فەلەستین بون.\nگەلی كوردستان، لەدامەزراندنی دەوڵەتی عێراقەوە، تەنها داوای مافە رەواكانی كردوە. كەچی لەدوای (1958)وە، ساڵژمێری تاوانەكان لەسەر دەستی حكومەتەكان، هەتا هاتوە بەرزتربۆتەوە، گەیەندرایە تراژیدیای ئەنفال، كە دادگای تاوانەكانی عێراق بەجینۆسایدی ناساند.\nبەعس، بە فەلسەفە و ئایدیۆلۆژیەتی شۆڤێنیزمی عەرەبی، كە بۆ پاراستنی دەسەڵاتەكەی، گەڕایەوە بۆ رەگەزەكانی فاشیەتی نەتەوەیەكی دواكەوتوو. واتا:\nسیستەم و حیزبی بەعس، بەوپەڕی باوەڕی ئایدیۆلۆژیەوە، تەنها بۆ دەستكەوت، ئەنفال و كیمیابارانی نەكرد، بەڵكو بۆ سەپاندنی ستراتیژی (شۆڤێنی- فاشی) لەناو بزوتنەوەو دەسەڵاتێكی دواكەتووی عەرەبیدا، تاوانەكانی ئەنجام دەدا.\nلەسەردەمی كوێرەوەری و سەرەتاكانی لەشكركێشی (ئیسلام و عەرەب)دا، ئەگەر دەستكەوت ، بەپاساوی ئیسلامی، هاندەری سەرەكی جەنگاوەرانی ئیسلام بوبێ، بێگومان لەكاتی ئەنفالی بەعسدا، عێراق یەكێك لە دەوڵەمەنترین وڵاتانی ناوچەكە بوو. نرخی بەرمیلێك نەوت دەگەیشتە (100) دۆلار و دەوڵەتانی كەنداویش، سەدان ملیار دۆلاریان لەجەنگی دژی ئێران و كورد بۆ سەدام دابین دەكرد. رۆژئاوا و رۆژهەڵاتی دونیاش پشتیوانی بەعس بون.\nجەنگی عێراق و ئێران، لەناو هاوكێشەكاندا، فاكتەری دەرەكی روداوەكان بوو، نەك هۆی بنچینەیی بەكارهێنانی چەكی كیمیایی و ئەنفالكردن. ئەگەر دیقەت لەستراتیژی ئەنفال لە (8) قۆناغدا بدرێ و ئەو لەشكر و توانا سەربازیەی بۆی تەرخان كرابوو، لەدۆڵی جافایەتیەوە هەتا دەگاتە بادینان، بە زەقی دیارە كە ئەنفال، لەسەر بنچینەیەكی سیستەماتیكی ئایدیۆلۆژیەتی بەعس، ئەنجامدراوە. بۆ؟\nچونكە دەسەڵاتی دواكەتوو، كاتێك ئاوێـتەی ئایدیۆلۆژیەتی شۆڤێنی و ئاین و مەزهەب دەكرێ، مەترسیدارترین سیستمەمی حوكمڕانی بەرهەم دێنن. هەربۆیە لەكاتی تەنگانەدا بەئاسانی دەبنە فاشی.\nرەگەزەكانی فاشیەت، لەئیسلامگەرای تۆتالیتاری كۆمەڵكوژیدا بێ، یان لەدەسەڵاتی شۆڤێنیزمدا شاردرابێتەوە، هەمیشە هەڕەشە لە رەچەڵەكەكان دەكەن. تەنانەت، هەڕەشەن بۆ سەر جوگرافیی سیاسیش. ئەنفالكردنی كوردستان و توركمان لەكوردستاندا، هی فەیلیەكان و شیعەكان لەعێراقدا. داگیرو تاڵانكردنی كوەیت. بەكارهێنانی چەكی كیمیایی و وێرانكاری لەئێراندا. هەموو بەڵگەی رەگەزەكانی فاشیەت و شۆڤێنیەت و تایەفەگەرین. كە بەعس بەرجەستەی دەكردن.\nدەسەڵاتەكانی كوردستان، كە زادەی ژیانی حیزبایەتین، پێشتر وەكو بزوتنەوەی كوردایەتی، بەپاساوی نەبونی پشتیوانی ستراتیژی نێودەوڵەتی و پرۆژەی دیموكراتیزەكردنی حكومەتەكانی دیكتاتۆری لەدونیا و ناوچەكەدا، هەردەم حیزبە كوردستانیەكان، لەنێوان روخاندنی بەعس و دانوستان لەگەڵیدا، تەراتێنیان دەكرد. بۆیە ناسنامەی فاشیەتی عێراقیان ساغ نەدەكردەوە. بەڵام لەدوای راپەڕین و بڕیاری (688-1990)یشەوە، ئەو تەراتێنە ئاشكرا و نهێنی هەر درێژەی كێشا. بەهەرحاڵ.. دەپرسین: (28) ساڵە حوكمڕانیمان هەیە. پەرلەمانمان هەیە. راگەیاندنی بەرفراوانمان هەیە. دەی بۆچی هەتا ئێستاش، روانگەیەكی ستراتیژیمان، بۆ پرسی ئەنفال و كیمیاباران نییە؟\nدیارە ئەنفال و كیمیاباران، بڕیاری باش دەربارەیان دراون. وەزارەتی كاروباری شەهیدان و ئەنفالكراوان هەیە. موچە و هاوكاری و ئاوەدانی ئەنفالستەكان باشە، بەڵام رەخنەی بەندە ئەوەیە، كە ئەنفال و كیمیاباران، وەكو داینەمۆی پرسی نەتەوەیی لەباشوری كوردستان، كاری هەمەلایەنەی لەسەر نەكراوە. بەتایبەتی سەردەمەكە، زۆر زیاتر لەسەردەمی جەنگی سارد، یارمەتیدەرە بۆ پرسی ئەنفال و كیمیاباران.\nكارەساتەكە زۆر گەورەترە لەو هەوڵانەی بۆ ئەنفال و كیمیاباران دراون. كوەیت (600) قوربانیان لەسەر دەستی سەدام هەیە، كەچی بەبڕیاری ئەنجومەنی ئاسایش، تائێستا ملیارەها دۆلار قەرەبوو وەردەگرن. لەكوردستاندا، سەرۆك كۆمارەكان كوردن، یەك لەسەر چواری پەرلەمانی عێراق كوردن. جێگری سەرۆك وەزیرانی كابینەكان كورد بون، چەندین وەزیر كوردن. حكومەتی هەرێمیشمان هەیە. كەچی ئەپاڕێینەوە، لەهەڵەبجە و كەلار و خانەقین و شنگال، هۆڵێك یان باخچەیەكمان بۆ بكەن. هەتا ئێستا نە موچەی قوربانیان و نە قەرەبوی كارەساتەكان، لەكولەكەی تەڕیشدا باس ناكرێ. تەنها لەیادەكاندا، داوا پێشكەش دەكرێ. وا خەریكە جێبەجێ كردنی مادەی (140) لەبەغداد دەخەنە غەرغەرە. بەڵام شەڕمان لەبەغداد، زۆرتر لەسەر پلەو پۆستە!!\nلەیادی ئەنفالدا، ئیتر فرمێسكی نەتەوەیی رشتن و داوای قەرەبووكردن و چالاكی نواندن، دەبێت بكرێنە سەكۆی گۆڕینی پرۆگرامی سیاسی ئەنفال و كیمیاباران، لەڕوداوی یادكردنەوەوە، بۆ پرسی تراژیدیای نەتەوەیی. ئەم پرسە لەپەرلەماندا لەهەموو بارێكەوە، یاسای بۆ پەسەند بكەن. لەدانوستانەكان لەگەڵ بەغداد، بكرێنە مەرجی پێشوەختی رێككەوتن. پشتیوانی نێودەوڵەتی بۆ دابین بكرێ. كورتیەكەی:\nهاوشانی ناوچە كێشەلەسەرەكان، پرسی ئەنفال و هەڵەبجە، بكرێنە داینەمۆی خەباتی نەتەوەییمان لەعێراق و كوردستاندا. بەپێچەوانەی ئەو بۆچونانەی ساڵەهایە كە پێیانوایە، پرسی نەتەوەیی لاواز بووەو ئیتر تەنها كاتی بازاڕ و ئابوری و خۆشگوزەرانیە.\nئەوانەی پێیانوایە، عێراق دەبێتە نیشتمانی هەموان، بەبێ ئەوەی برینە قوڵەكان چارەسەربكرێ، بەبێ ئەوەی مافە مێژوییەكان بگەڕێتەوە بۆ خاوەن هەق، بەبێ ئەوەی پرۆسەی دیموكراسیی مەدەنی لەعێراقدا بەهێزبكرێ، بەبێ سەروەری یاساو جێبەجێكردنی مادەی (140) ئەوانە، بەرژەوەندی هەلپەرستی زاڵە بەسەریاندا. تەنانەت فرمێسكەكانیان لەیادی ئەنفال و هەڵەبجەدا، كەمترین شەرمەزاریان داناشۆرێ!!\nلەرۆژئاوادا.. ئەوە بریتانیا و ئیسپانیا و كەنەدا، سكۆتلەندیەكان و كەتەلۆنیەكان و كیبیكەكان، نە ئەنفال كراون و نە كیمیاباران، كەچی هێشتا لەخەباتی هاوچەرخی رزگاریدان. كەچی هەن لەكوردستانی ئەنفالكراوی كیمیابارانكراوی فاشیەت حوكمڕاودا.. پێیانوایە سەردەمی خەباتی نەتەوەیی بەسەرچوە، راستیەكەی ئەوەیە ئەم توێژە هەلپەرست و مشەخۆرانە، ئەقڵی سیاسیان لەدەستداوەو بەهای نەتەوەییان نەماوە!!\nئاوڕێكی خەفەتبار لەیادی (49) ساڵەی كۆمەڵەدا\nلێكەوتەكانی هەڵبژاردنی ئۆرۆپا و شكستی چەپەكان


وه‌زاره‌تى دارایی و ئابووری هه‌رێم روونكردنه‌وه‌یه‌كى بڵاوكرده‌وه\n2020-01-08 [07:43 AM]\nوه‌زاره‌تى دارایی و ئابووری هه‌رێمی كوردستان له‌هه‌ژماری تایبه‌ت به‌خۆیان له‌تۆری كۆمه‌ڵایه‌تى فه‌یس بووك ، روونكردنه‌وه‌یه‌كى به‌رێوه‌به‌رایه‌تى گشتى گومرگی هه‌رێمی كوردستانی بڵاوكرده‌وه له سه‌ر بابه‌تى داخل كردنى مریشكى به‌ستوو ئه‌م خاڵانه‌ى بۆ ڕای گشتى خسته ڕوو:\nڕوونكردنەوەیەك لە بەڕێوەبەرایەتی گشتی گومرگ\nئەم ڕوونكردنەوە تایبەتە بە نوسینێكی بەڕێز (علی حمە سالح) ئەندامی پەرلەمانی كوردستان لەسەر بابەتی داخل كردنی مریشكی بەستوو، بۆ ئەم مەبەستە ئەم خاڵانە بۆ ڕای گشتی دەخەینەڕوو:\n1- هاوردەكردنی (مریشكی بەستوو پارچەكانی) بۆ ناو هەرێم قەدەغە نەكراوەو لە هیچ وەزارەت و دام و دەزگایەكی هەرێمەوە ڕانەسپێردراوین بۆ قەدەغە كردنی.\n2- (مریشكی بەستوو پارچەكانی) بە پێی ڕۆژنامەی كشتوكاڵی وەزارەتی كشتوكاڵی هەرێم بۆ ساڵی 2019 ڕێگەی پێدراوە بە هاوردە كردنی بە درێژایی ساڵ و رەسمی زیادەی بە بڕی (250000) دوو سەدو پەنجا هەزار دینار وەك (پاراستنی بەرهەمی ناوخۆ) لە سەر دانراوە.\n3- حكومەتی فیدراڵ بە پێ ی بڕیاری سەرۆكایەتی ئەنجومەنی وەزیرانی فیدراڵ ژمارە 224 ی ساڵە 2018 ڕەسمی پاراستنی بەرهەمی لەسەر (مریشكی بەستوو پارچەكانی) داناوەو لە چوارچێوەی بڕیاری ژمارە 13ی ساڵی 2019 دا حكومەتی هەرێم جێبەجێ ی كردووە.\n4- هاوردەكردنی مریشكی بەستوو پارچەكانی ئازادە بۆ هەموو بازرگانێك و قۆرخ نەكراوە لە بەرژەوەندی هیچ كەس و كۆمپانیایەك.\n5- هەر بابەتێكی خواردەمەنی كە داخلی هەرێم بێت پشكنینی تەواوی (فیزیاوی، كیمیاوی، بایۆلۆجی) بۆ دەكرێت و دوای دەرچوونی لە پشكنینەكان ئەوكات ڕێگەی دەدرێت.\n6- حكومەتی فیدراڵ بۆ ماوەیەك ئەم بابەتەی قەدەغە كردبوو، بەڵام لە ئێستادا بە پێی مۆڵەت ڕێگەی دەدات، لەبەر ئەوەی بەرهەمی ناوخۆیی توانای پڕكردنەوەی بازاری نیە.\nئەم هەواڵە 8047جار خوێندراوەتەوە


Diplomatic Magazine | جەمال خاشقچی، ئەوەی لەبارەیەوە تا ئێستا نەتزانیوە\nپەیوەندی چی بوو بە ئیخوان موسلمینەوە؟ هۆكاری راستەقینەی كوشتنی چی بوو؟\nجەمال بەتەنها ڕۆژنامەنوس نەبوو، بەڵكو لەیەك كاتدا سیاسی و رۆشنبیر و تەنانەت بیرمەندێكی سیاسی بوو. بەڵام دروشانەوەی ناوی وەك ڕۆژنامەنوسێكی پیشەگەری نێودەوڵەتی وایكردبوو كە روخسارە ڕۆژنامەوانیەكەی بەسەر هەموو لایەنەكانی دیكەی ژیانی زاڵ بێت.\nجەمال خاشقچی، لە 22 حوزەیرانى 1958 لە شاری مەدینە، لە بنەماڵەیەكی ناودار لەدایك بوە.\nخوێندنی سەرەتایی و ناوەندی لە سعودیە و خوێندنی زانكۆی لە بواری كارگێڕیدا لە ساڵی 1982 لە زانكۆی ئیندیانا لە ئەمریكا تەواوكردوە.\nلەسەرەتای گەنجێتیدا هۆگری رەوتی ئیخوان موسلمین دەبێت و لە حەفتاكانی سەدەی رابردوودا پەیوەندی دەكات بە ریزەكانی ئیخوان موسلمینەوە، ئیخوانەکان رەوتیضکى بەهیضزى کۆمەلضگەى سعودین و هەتا ئێستاش وەك ڕێكخستنێكی نهێنی لەناو سعودیەدا بونیان هەیە.\nخاشقچی لە جەنگی ئەفغانستاندا وەک ڕۆژنامەنوسێک دەچێتە ئەفغانستان و لەوێ دەكەوێتە ژێر كاریگەری جیهادیە عەرەبەكانەوە و چەند ڕاپۆرتێكی ڕۆژنامەوانی لەسەر ڕۆڵی عەرەبە گەنجەكان لە شەڕی ئەفغانستان لە ڕۆژنامەى عەرەب نیوز بە زمانى ئینگلیزى بڵاودەکاتەوە. هەر لەوێ كەسانی وەك عەبدوڵا عەزام و ئوسامە بن لادن دەبینێت، پەیوەندیەكانی نێوان ئوسامە بن لادن و خاشقچی بەردەوام بوە هەتاوەكو ڕوداوەكانی 11 ی سێپتەمبەر، لەدوای ئەوە خاشقچی پەیوەندیەكانی بە بنلادنەوە پچڕاندوە. لەو ماوەیەدا جارێكیش لە سودان بن لادنی بینیوە و گفتوگۆی ڕۆژنامەوانی لەگەڵ سازداوە.\nبەپێی زانیاریەكان خاشقچی بەهۆی نزیكایەتی لە كۆشكی پادشایەتی و بن لادنەوە لەیەك كاتدا، یەكێك بوە لەو كەسە دەگمەنانەی كە ئاگاداری وردەكاری پەیوەندی بنلادن بوە لەگەڵ بنەماڵەی پادشایەتیدا.\nئەو دۆستی نزیكی توركی بن فەیسەڵ بوە و و ماوەیەك لە هەریەكە لە لەندەن و واشنگتۆن راوێژكاری بوە و دواتریش كە سەرۆكی دەزگای هەاڵگری سعودیەی گرتە دەست دۆستایەتی خۆی لەگەڵ پاراستوە.\nبەهۆی ئەوەی خوێندنی زانكۆی لە ئەمریكا تەواو كردبوو، پەیوەندیەكی بەهێزی لەگەڵ ڕۆژنامە بەناوبانگەكانی ئەمریكا و نوسەرە دیارەكانیان دروستكردو لە شەڕی ئەفغانستان و كێشە ناوخۆیەكانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست چەندین راپۆرتی ڕۆژنامەوانی بۆ ئامادە كردون.\nبەم دوایانەش لە ناوەندە سیاسی و بڕیاربەدەستەكانی ئەو وڵاتە نزیك بویەوە و لە ئاستی باڵادا بەرپرسانی ئەو وڵاتەی دەبینی.\nخاشقچی بەیەكێك لە داكۆیكارەسەرسەختەكانی بەهاری عەرەبی دادەنرێت و پێی وابوە كە بەهاری عەرەبی سەرەتای باڵادەستی ئیخوان موسلمینە لە وڵاتانی عەرەبیدا، لەو چوارچێوەیەشدا كتێبێكی هەیە بەناوی " بەهاری عەرەب، زەمەنی ئیخوان".\nخاشقچی بەوە ناسرابو كە نەیاری سەلەفیەكانی سعودیە بوە و نزیك بوە لە ئیخوان موسلمین و زۆرجاریش بەئاشكرا پشتگیری كردون.\nچەند جارێك بەوە تۆمەتبار كراوە كە ئیخوانیە و وەك ئیخوانیەك بیردەكاتەوە، لە هەموو جارەكانیشدا لەگەڵ ئەوەی دانی بە ئەندامبونی خۆی نەناوە لە رێكخستنەكانی ئیخواندا، بەڵام تۆمەتەكەی رەت نەكردۆتەوە، بەڵكو جۆرێك لە هەستی شانازی نیشانداوە بەرامبەر ئەوانەی بەوە تۆمەتباریان كردوە. تا ئەوەی جارێك خاشقچی تویتێكی كرد و نوسی " لەم سەردەمەدا ئەگەر باوەر}ت بە چاکسازى و گۆڕانکارى و بەهارى عەرەبى و ئازادى هەبێت و شانازى بە ئاین و نیشتیممانەکەتەوە، وەسفت دەکەن بە ئیخوان........ وا دیارە فیکرى ئیخوان فیکرێکى گەورەیە".\nهەروەها بە یەكێك لە داكۆیكارەسەرسەختەكانی بەهاری عەرەبی دادەنرێت و پێی وابوە كە بەهاری عەرەبی سەرەتای باڵادەستی ئیخوان موسلمینە لە وڵاتانی عەرەبیدا، لەو چوارچێوەیەشدا كتێبێكی هەیە بەناوی " بەهاری عەرەبی، زەمەنی ئیخوان".\nدوجار لەسەر نوسینە دژەكانی بە رەوتی سەلەفیەت لە كاری ڕۆژنامەوانی دورخراوەتەوە. جارێك لە سەرنوسەری ڕۆژنامەی الوطن لابرا و جارێكیش ستونەكەی لەڕۆژنامەی الحیاة داخرا.\nخاشقچی هەتا ساڵی پاریش جۆرێك لە پەیوەندی لەگەڵ بنەماڵەی پاشایەتی سعودیە راگرتوە و دژایەتی راستەوخۆی نەكردون، لە ساڵی پاریشەوە كە سعودیەی جێهێشتوە ئۆپۆزسیۆنێكی نەرم و هاوسەنگ بوە و رەخنەگری ناو ناوەندەكانی لێكۆڵینەوە و خانەكانی بیركردنەوەبوە لە ئەمریكا.\nخاشقچی لەم ساڵانەی دوایی تەمەنیدا زیاتربوە لەوەی كەتەنها وەك ڕۆژنامەنوسێك سەیربكرێت، بەڵكو وەك سیاسی و نوسەرێكی پێگەیشتوو مامەڵەی لەگەڵ دەكرا، كە ئامانجی زۆر گەورە لە مێشكیدابوو.\nلەماوەیەكی كەمی پیوانەیی و دوای چونە دەرەوەی لە سعودیە بە كەمتر لە ساڵێك، شۆرەتێكی گەورەی پەیداكرد لە دامودەزگا میدیایی و سیاسی و خانەكانی بیری ئەمریكی و وەك كەسێكی رێزلێگیراو و گوێلێگیراو سەیر دەكرا.\nجان برادلی، ڕۆژنامەنوسی دیار، کە لە ڕۆژنامە بەناوبانگەكانی دونیا وەک ئیکۆنۆمیست و واشنگتن پۆست و چەندانى دیکە دەنوسێت بەم دوایانە لە وتارێكدا کە لە هەفتەنامەى ئیسپیكتیتور بڵاوی كردۆتەوە، ئاماژەى بەوەداوە جارێك بەرپرسێكی باڵا لە پنتاگۆن پێی وتوە، ئەگەر ئەمریكا بیرۆكەی بەركەناركردنی بنەماڵەی پادشای سعودیەی هەبێت، ئەوا سێ كەس هەن كە ئەمریكا حەزبكات دەسەڵاتی ئەو وڵاتەیان تەسلیم بكات یەكێك لەوان جەمال خاشقچییە.\nبەوتەی جان برادلی، هۆكاری سەرەكی كوشتنی خاشقچی لەلایەن بن سەلمانەوە بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە كە بن سەلمان گەشتبوە ئەو بڕوایەی لەناو ئیدارەی ئەمریكیدا هەندێ لایەن هەن كە دەیانەویست مامەڵە لەگەڵ خاشقچی بكەن و بیهێننە پێشەوە.\nلەوانەیە هەر ئەمەش نهێنی بڕیاردان بێت لە كوشتنی خاشقچی،چونكە خاشقچی بەم دوایانە دەستی كرد بە راگەیاندنی پڕۆژەگەورەكەی بۆ گۆڕانكاری لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست.\nلەمانگی 5ی ئەمساڵ لە ویلایەتی دیلایری ئەمریكا ڕیكخراوەكەی دامەزراند (دیموكراتی لە جیهانی عەرەبی ئێستادا DAWN).كاری ئەم ڕێكخراوە كە زۆرێك پێیان وایە هەر لەبنەرەتدا حیزبێكی سیای بوە، بریتی بوو لە كۆكردنەوەی هەموو دەنگە نارازی و دەركراوەكان لە وڵاتانی دونیا و كۆكردنەوەیان لەژێر چەترێكی هاوبەش بە ئامانجی بەهێزكردنی دیموكراتیەت و ئازادی بیرو ڕا و نەزاهەتی هەڵبژاردن لە وڵاتانی عەرەب.\nلەمانگی 5ی ئەمساڵ لە ویلایەتی دیلاویری ئەمریكا ڕیكخراوەكەی دامەزراند (دیموكراتی لە جیهانی عەرەبی ئێستادا DAWN).\nكاری ئەم ڕێكخراوە كە زۆرێك پێیان وایە هەر لەبنەرەتدا حیزبێكی سیاسی بوە، بریتی بوو لە كۆكردنەوەی هەموو دەنگە نارازی و دەركراوەكان لە وڵاتانی دونیا و كۆكردنەوەیان لەژێر چەترێكی هاوبەش بە ئامانجی بەهێزكردنی دیموكراتیەت و ئازادی بیرو ڕا و نەزاهەتی هەڵبژاردن لە وڵاتانی عەرەبی سەرنج راكێشانی ڕۆژئاوا گۆڕانكاری لە ڕۆژهەڵاتی ناوەراست لەڕێگەی نوخبەیەكی خوێندەواری كراوە بەڕوی ڕۆژئاوادا.\nبۆ ئەم مەبەستەش سەفەری چەندین وڵاتی كرد و لەگەڵ زۆرێك لە سیاسیەكانی ڕۆژئاوا و ناوەندەكانی بڕیار لە كۆبونەوەدابوو. بەم دوایانە دەفتەری كۆبونەوەكانی بەجۆرێك قەرەباڵخ و چڕبون ڕۆژێك لە ڕۆژهەڵات و ڕۆژێكیش لە ڕۆژئاوابوو.\nپێدەچێت بن سەلمان بەتەواوی كاریگەری و جموجوڵەكانی جەمال خاشقچی هەڵسەنگاندبێت بۆیە بڕیاری لەناوبردنی دەكرد بەر لەوەی كە ئاگرەكەی دەستی جەمال بیسوتێنێت.


ئه‌نفالستان – مرۆڤ بێدین بێت باشترە لەوەی دز بێت …………………….عومەرمحەمەد\nئاب 15, 2019 Omer ئه‌رشیف, ئه‌نفال, وتار لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە مرۆڤ بێدین بێت باشترە لەوەی دز بێت …………………….عومەرمحەمەد\nمرۆڤ بێدین بێت باشترە لەوەی دز بێت\nلە وەڵامی ڕەخنەکانمدا بەڕێوەبەری گشتیی کاروباری شەهیدان و ئەنفالکراوان لە ساڵۆنی کوردستانی نوێ تووشی شڵەژان بوو، لەبریی ئەوەی وەڵامێکی لۆژیکیم بداتەوە، یاخود لانی کەم کڕ بێت، هەر بە هەڵهێنانەوەی زاری هێندەی تر خۆی عەیبدار کرد، ئەو دوو قسەی کرد هەردوکیان عەیب بوون، گوتی: ”عومەر لای ئێمە ناوێکی تریشی هەیە” کاک قادر عەزیز لێی پرسی ”ئەو ناوە چییە؟” لە وەڵامدا گوتی: ”عومەر خوانەناس، پێی دەڵێن عومەر خوانەناس”، کابرا ویستی هەم شڵەژانی خۆی بشارێتەوە، هەم بە خەڵکیش بڵێت ئەم پیاوەی وا ڕەخنە لە من دەگرێت خوانەناس و بێدین و کافرە، وەک بڵێیت بێدینی عەیب بێت و دزی ڕەوا بێت؟! لەراستیدا ئەمە زمانی کەسێک نییە کە بەخەم مرۆڤ وکەسوکاری ئەنفالەوە بێت چ جای ئەوەی توێژینەوەی زانستی دەربارەی باری دەرونی جێماوانی ئەنفال بکات ! بەڵکو زمانی تیرۆرە، تیرۆری کەسایەتی و ڕەشکردنی بەمەبەستی ئەوەی کوشتنی رەوایە ! ئینجا گوتی : من و کاک عومەر لەفەرمانگەیەک ئیش دەکەین من بەرێوەبەری گشتی بووم و ئەویش فەرمانبەر بووەو ئەرکی بووە بیکات ! لەکاتێکدا من قسەم لەسەر کتێبە پڕ لەهەڵەکەی بووە نەک لەسەر کاری بەرێوەبەرایەتیەکەمان .\nڕۆژی ١٢ی ئازاری ٢٠١٩، بەهادین مەحەمەد کە بۆ واژۆکردنی کتێبەکەی (کاریگەرێتییە دەروونییەکانی ئەنفال لەسەر جێماوانی) خەڵکی کۆ کردبووەوە، من چەندین دزیوفزی و هەڵەی زەقم بە بەڵگەوە خستە ڕوو. بە لاپەڕە و ناوی خاوەنەکانیانەوە. کەچی کابرا کە زووزوو دەیگوت من ماستەرم لە ڕاگەیاندن هەیە، هەموو وەڵامە لۆژیکی و زانستییەکەی هەر ئەوەندە بوو کە لە سەرەوە ئاماژەم پێ دا! ئینجا هەرلەوێ دوو خۆزگەم خواست.\nخۆزگەی یەکەم: ئەوە بوو ناوەڕۆکی کتێبەکەی هێندەی بەرگەکەی جوان بوایە و شایانی ئەو دیزاین و چاپە بوایە، بۆچی؟ چونکە کتێبەکەی لە ڕواڵەتدا جوان و لە ناوەڕۆکدا پڕە لە هەڵەی زەق، ڕێنووس و زمانەوانی و تێگەیشتنی هەڵە لە مێژووی ئەنفال و تایتڵی ناڕوون و سەیروسەمەرە و داتا و بەڵگەی هەڵە و نزیکەی ٤٠ گوندیش بە هەڵە ناویان نووسراوە و لە خستنەڕووی ئاماریشدا کۆڵەوارییەکی زۆری پێوە دیارە، بۆ نموونە ناوی زیاتر لە ٣٠٠ گوندی نووسیوە کە گوایە بەر چەکی کیمیایی کەوتوون، کە ئەوە ڕاست نییە، بۆ نەگبەتیی ئەو و بەڵگەی قسەکانم نەزانی و نەشارەزایی گەیشتووەتە ئاستێک، لە بادینان تاکە گوندێک کە کۆمەڵکوژیی لێ کەوتووەتەوە و میدیا و لێکۆڵیاری ناوخۆ و دەرەوە باسیان کردووە، کیمیابارانکردنی گوندی ‘برجینی’ە، کەچی بۆ تاکە جارێکیش ناوی ئەو گوندەی نەهێناوە.!\nخۆزگەی دووەم: ئەوە بوو کە سوپاسی نەکردمایە، دیسانەوە دەپرسن بۆچی؟ چونکە هێندە بە چرووکی ناوی هێناوم ”سوپاس بۆ عومەر محەمەد” ئیدی کەس نازانێت بۆچی سوپاس کراوم، ئایا تایپم بۆ کردووە یان هەڵەبڕی؟ لە کاتێکدا ڕەشنووسی کتێبەکەی لە بەردەستمە و خەتم بۆ بەژێردا هێناوە و کونوکەلەبەری زۆر گەورەم بۆ پڕ کردووەتەوە و لە هەڵەی کوشندە ڕزگارم کردووە، ئەمەش لەبەر ئەوە نا کە بەڕێوەبەری گشتی بووە و من فەرمانبەر، لەبەر ئەوەی دەستەودامێنم بووە و تەکلیفی لێ کردووم و شایەت و بەڵگە زۆرن، بەڵام چونکە دونیابینیی نییە و حەسوودی کوشتوویەتی، بە دەمیدا نەهاتووە بنووسێت سەرنووسەری گۆڤاری ئەنفالستان، چونکە لە واقیعدا خۆی بە بچووکی لە بەرانبەر شارەزاییەکانمدا بینیوە و ئەمەش بووەتە گرێیەکی دەروونی و ویستوویەتی لە ڕواڵەتدا وا نیشان بدات وەک ئەوەی کە خەونی پێوە دیوە خۆی لە سەرووی منەوە دیوە و من بە خەیاڵ شاگردی بووم!\nهەر بۆیە لە وەڵامی ئەم دوو خۆزگەیەشمدا قسەیەکی کرد کە نەکردن و بێدەنگبوونی بۆ خۆی باشتر دەبوو، گوتی : “من و کاک عومەر لەفەرمانگەیەک ئیش دەکەین من بەرێوەبەری گشتی بووم و ئەویش فەرمانبەر بووەو ئەرکی بووە بیکات !” کورد وتەنی ”ئەو قسەیەت نەکردایە، گایەکی دابەستەی دەهێنا” چونکە ئەو ڕاستییە تاڵە هەموو دەیزانن کە بە هۆی نادادپەروەری و حیزبسالارییەوە ئەو بەڕێوبەری گشتییە نەک بە هۆی هزر و توانایەوە. خاڵێکی شەرمەزاری ئەگەر بۆ حوکوومەت و حیزب و دەسەڵاتی سیاسیی کوردستان تۆمار بکرێت ئەوەیە کە ئەو بەو هەژارییەوە بەڕێوبەری گشتیی کاروباری شەهیدان و ئەنفالکراوان بێت و منیش بە شارەزایی زۆرەوە فەرمانبەرم! ئەمە بەرپرسیارێتیی مێژووییە و مێژوو لەم نادادپەروەری و گەندەڵییە خۆش نابێت، بۆیە هەق نەبوو شاییت بەو پلەوپۆستە بێت. ئاخر حکومەت بەرێوەبەری گشتی وەک تۆی هەیە بۆیە جگەلە خەرجکردنی پارە بۆ یادی ئەنفال هیچی ترنازانن، ئەوەتا ٧ ملیۆن دۆلار خەرج دەکەن بۆ یادی ساڵێک، کەچی سەنتەرێکتان نیە بۆ توێژینەوە) ئاخر ٧ ملیون دۆلار بەدەست منەوەبێت ٧ سەنتەری بۆ مێژوو پێدادەمەزرێنم. نەک لەیادێکدا خەرجی بکەم !\nبەڕێز جەنابی بەڕێوبەری گشتی\nمن کە فەرمانبەرم لە بەڕێوبەرێتییە گشتییەکەتان کە لە سەرەوە ناوم هاتووە، خۆشم نەیڵێم خەڵک دەزانن ئەگەر قسەم دەربارەی ئەنفال کرد، هەق وایە بەڕێزت بوەستیت و گوێم بۆ بگریت، لەڕاستیدا ئەمە ئەرکی بەڕێوبەری باش و بەمۆراڵە، هەروەک خۆت چەند جار ئەمەت پێ گوتووم، بەڵام خۆزگە لە ئاوەدانییشدا بوێریی وتنیت هەبوایە، تو گۆڕی شەهیدان، کە دەستت بە نووسینی کتێبەکەت کرد، بوێریی ئەوەت هەبوو بڵێت من بەڕێوبەری گشتیم و ئەرکە لەسەر تۆی فەرمانبەر شاگردم بیت؟؛ ئەی چەند جار ئەمەت پێ گوتووم: ”عومەر ئاغا من پشتم بە شارەزایی تۆ قایمە وەک برایەک دەبێت هاوکارم بیت”؟ من ئاوا زەلیل دیومیت جەنابی بەڕێوبەری گشتی! زۆر هاوکاریم کردویت بەبێ ئەوەی چاو بەرەژێری چاکەیەکت بم، بەدرێژایی هەشت ساڵ بەڕێوەبەریت لە سوپاسنامەیەک و پاداشتێکی وەزیفی کەمافی خۆشمە بە واژۆی تۆ سودمەند نەبووم. بەڵام دەستم بەڕوتەوە نەناو خۆم لە هاوکاریت نەدزییەوە، هەڵەم بۆ ڕاست کردوویتەوە و لەو زانیارییانەت دزیوە کە پێمداویت، ناوی سەرچاوەکانت لابردووە کە بۆم دیاری کردبووی بەناوی خۆتەوە بڵاوتکردوونەوە.\nکورد قسەیەکی جوانی هەیە: ”ملوانکەی دزراو هەر دەبێت بە شەو لە مل بکرێت” بەڵام ئێوە ئەو پەندەش نەیوەستاندوون، ئەوەتا ملوانکەی دزراوتان لە ملدایە و بەدەم خاوەنەکەشیەوە پێدەکەنن!


باڵیۆزخانەی بەریتانیا شاسوار عەبدولواحید بەدرۆ دەخاتەوە – ئاژانسی ھەواڵی پەیامنێر\nنوێكراوه‌ته‌وه له Jan 14, 2019\nئەمڕۆ دووشەممە كۆنسوڵگەی گشتیی بەریتانیا لە هەولێر لە میانی روونكردنەوەیەكدا هەواڵێكی دوێنێی كەناڵی (ئێن ئار تی)ی زمانحاڵی نەوەی نوێ و شاسوار عەبدولواحیدی بەدرۆ خستەوە و رایگەیاند باڵیۆزی بەریتانیا ئەم قسانەی نەكردووە كە ئەوان بڵاویان كردووەتەوە.\nلە روونكردنەوەكەدا هاتووە كە جۆن ویڵكس باڵیۆزی بەریتانیا لە عێراق لە دیدارێكیدا لەگەڵ شاسوار عەبدولواحید، له باره‌ی چاكسازی له هه‌رێمی كوردستانی عێراق بە ناوبراوی راگەیاندووە كە بەریتانیا پشتیوانی ریفۆرم دەكات لە هەرێمی كوردستان.\nهەروەها هاتووە “به‌ڕێز باڵیۆز ڕایگه‌یاند كه به‌ریتانیا پشتیوانی چاكسازی ده‌كات به مه‌به‌ستی هاتنه‌دی كرانه‌وه‌یه‌ك به‌ڕووی كه‌رتی تایبه‌ت، میدیای ئازاد و كۆمه‌ڵگه‌ی مه‌ده‌نی. تا ئه‌م كرانه‌وه زیاتر بێت، داهاتوویه‌كی گه‌شتر به‌دی دێت. باڵیۆز ئاشكراشی كرد كه په‌یوه‌ندی دیپلۆماسییان له‌گه‌ڵ زۆرینه‌ی پارته سیاسییه‌كان هه‌یه، به‌ڵام ئه‌وه به مانای لایه‌نگری یان دژایه‌تیكردنی لایه‌نێك نایه‌ت. ڕۆڵی سه‌ره‌كی ئێمه كاركردنه له‌گه‌ڵ حكومه‌ته‌كان به مه‌به‌ستی خزمه‌تكردنی به‌رژه‌وه‌ندییه دوولایه‌نه‌كان. ئه‌مه په‌یوه‌ندی زۆر باشمان له‌گه‌ڵ حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان هه‌یه و گفتوگۆمان له‌باره‌ی چاكسازییه‌وه هه‌یه به‌و هیوایه‌ی هه‌م هه‌رێمی كوردستان و هه‌م عێراق سوودی لێ ببینن”.\nئەمەش لە كاتێكدایە كە دوێنێ ئێن ئار تی بڵاوی كردبووەوە كە گوایە باڵیۆزی بەریتانیا بە شاسوار عەبدولواحیدی راگەیاندووە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی پشتیوانی هەرێمی كوردستان ناكەن.\nئێن ئار تی دوای ئەم روونكردنەوەیەی باڵیۆزخانەی بەریتانیا، مانشێت و ناوەڕۆكی هەواڵەكەی گۆڕی .


پێنج هۆکار بۆ ئەوەی کە قاچێکت لە قاچەکەی دیکەت کورتتر بێت - تۆڕی میدیایی خەڵک\nئەمەی خوارەوە پێنج هۆکارە بۆ ئەوەی کە قاچێکت لە قاچەکەی دیکەت کورتتر بێت:\n-زیان گەیشتن بە ئێسک\nشکانی قاچ لەوانەیە ببێتە هۆی وەستانی گەشەی ئێسکەکە بەتایبەتی ئەگەر لە چەند شوێنێکەوە شکابێت یان ماسولکەکان زیانیان پێگەشتبێت.\n-زۆر بەکارهێنانی قۆڵ\nکاتێک وەرزشدەکەیت قۆڵەکانت زۆر بەکاردەهێنیت و فشارێکی بەردەوام دەخەیتە سەریان ،ئەوەت لەبیربێت کە وەرزش خراپ بەڵام نابێت بۆماوەیەکی زۆر هەمان جۆر وەرزش بکەیت.\nبەگشتی ڕووداوەکانی وەکو کەوتن و بەرکەوتن دەتوانن زیان بەئێسک بگەیەنن بە چەند ڕێگایەکی جیاواز و زیان بە بەشی گەشەی ئێسک بگەیەنن لە منداڵدا. ڕووداوەکان هەروەها دەتوانن دڕکەپەتک بریندار بکەن کە دەتوانێت ببێتە هۆی لەدەستدانی ئێسک.\n-خراپ وەستانی باری لەش\nخراپ وەستان و دانیشتن دەبێتە هۆی پشتە گێڕی کە وادەکات درێژی قاچەکانت جیاوازبن بەڵام زیانت پێناگەیەنێت و شێوەی ئێسک تێکنادات و بە کۆمەڵە وەرزشێک بەتەواوی چاک دەبێتەوە.\nزۆر نەخۆشی هەن کە کاردەکەنە سەر گەشەی ئێسک وەک لوو کە دەتوانێت لەسەر ئێسک و کڕکڕاگەی بەشی گەشە دروست ببێت و زیان بە ئێسک بگەیەنێت،هەروەها نەخۆشیەکانی دەماریش دەتوانن ببنەهۆی وەستاندنی گەشەی ئێسک.


یەکەم پاشایان i\n<< < یەکەم پاشایان i > >>\nفەرمانڕەوایەتیکردن بە دادپەروەری و دانایی پشت بە گوێڕایەڵبوون دەبەستێ بە فەرمایشتی خودا، گوێڕایەڵنەبوون و هەڵگەڕانەوە سزای قورسی هەیە.\nهەردوو پەڕتووکی یەکەم و دووەمی پاشایان لە دەقی عیبری لە یەک پەڕتووک پێکهاتووە، بەشێکە لە ئەدەبی پێغەمبەرایەتی، ئەمەش لەبەر ئەوەی پێغەمبەرێکی خودا لە سەدەی شەشەمی بەر لە زایین بە سروشی خودا دایناوە. پەڕتووکی پاشایان باسی سەردەمێکی مێژوویی دەکات کە نزیکەی سێ سەد و پەنجا ساڵی خایاندووە لە حوکمڕانی چەندین پاشای گەلی ئیسرائیل، هەر لەبەر ئەوەش ئەم ناوەی لێنراوە.\nئەم پەڕتووکە بە مردنی داود و جێنشینی سلێمانی کوڕی وەک پاشای گەلی ئیسرائیل دەستپێدەکات، ئینجا بنیادنانی پەرستگا لە ئۆرشەلیم، هەروەها ئەو دابەشبوونەی لەدوای مردنی سلێمان بەسەر شانشینەکەدا هات. شانشینی یەهودا لە باشوور و شانشینی ئیسرائیل لە باکوور سەریانهەڵدا. پەڕتووکەکە کۆتایی دێت بە باسکردنێکی وردی ئەو ململانێیەی لەنێوان ئیلیای پێغەمبەر و ئەحاڤی پاشای ئیسرائیل هەبوو.\nئەم پەڕتووکە ئامانجێکی هەیە، ئەویش ئەوەیە کە بە ڕوونی بۆمان دەردەخات کە خودا ویستی خۆی ڕادەگەیەنێت و لە ڕێگای ڕابردووەوە لەگەڵمان دەدوێت، هەروەک لە ڕێگای بەسەرهاتە هاوچەرخەکانیش لەگەڵمان دەدوێت. ئەو ڕووداوانە لەبەر ئەوە تۆمارکراون بۆ ئەوەی جارێکی دیکە ئێمە هەمان هەڵە دووبارە نەکەینەوە. ئەو ململانێیەی لەنێوان ئیلیا و ئەحاڤ بەردەوام بوو بۆمان دەردەخات کە خودا دەست لە ژیانی مرۆڤ وەردەدات و گرنگی بە کاروباری مرۆڤ دەدات.


👫 Abdullah Haji Ahmadi کەسایەتییەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Mar 12 2021 12:27PM\nOne of 128 citizens who were arrested between Dece [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 41 ✔ 74% ✍ ب.ج. 3/12/2021 12:27:17 PM\n👫 Afshin Mam Ahmadi کەسایەتییەکان\nOne of 128 citizens who were arrested between Dece [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 23 ✔ 74% ✍ ب.ج. 3/12/2021 12:27:16 PM\n👫 Akram Adwaayi کەسایەتییەکان\nOne of 128 citizens who were arrested between Dece [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 6 ✔ 74% ✍ ب.ج. 3/12/2021 12:27:15 PM\n👫 Amir Baizidi Azar کەسایەتییەکان\nOne of 128 citizens who were arrested between Dece [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 28 ✔ 74% ✍ ب.ج. 3/12/2021 12:27:16 PM\n👫 Asreen Mohammadi کەسایەتییەکان\nOne of 128 citizens who were arrested between Dece [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 2 ✔ 74% ✍ ب.ج. 3/12/2021 12:27:15 PM\n👫 Ayub Rasoolpur کەسایەتییەکان\nOne of 128 citizens who were arrested between Dece [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 14 ✔ 74% ✍ ب.ج. 3/12/2021 12:27:15 PM\n👫 Azimi Naseri کەسایەتییەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Mar 12 2021 12:19PM\nOne of 128 citizens who were arrested between Dece [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 116 ✔ 74% ✍ ب.ج. 3/12/2021 12:19:46 PM\n👫 Dana Hamdi کەسایەتییەکان\nOne of 128 citizens who were arrested between Dece [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 32 ✔ 74% ✍ ب.ج. 3/12/2021 12:27:17 PM\n👫 Darya Talabani کەسایەتییەکان\nOne of 128 citizens who were arrested between Dece [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 74% ✍ ب.ج. 3/12/2021 12:27:15 PM\n👫 Domain Khazari کەسایەتییەکان\nOne of 128 citizens who were arrested between Dece [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 74% ✍ ب.ج. 3/12/2021 12:27:15 PM


محەممەد مایی - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\n١٧ی ئەیلوولی ١٩٨٠\nمحەممەد مایی ناسراو بە کاک شوان (١٩٤٧–١٧ی ئەیلوولی ١٩٨٠) کەسایەتیی سیاسیی کۆمۆنیستی کورد و یەکێک لە فەرمەندەرانی ھێزی پێشمەرگەی کۆمەڵە ڕێکخراوی کۆمۆنیستی حیزبی کۆمۆنیستی ئێران بوو. محەممەد مایی لە ساڵی ١٩٨٠ لە شەڕ و پێکدادان لەگەڵ ھێزە سەربازییەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران کوژرا.\n^ فەتحی ئاویھەنگ، سەتتار (ئەیلوولی ٢٠١١). "بیرکرنەوەیەک لە فەرماندەری ئازا و کارزانی کۆمەلە ھەڤال محەممد مایی (کاک شوان)" (PDF). آزادی بیان (بە زمانی فارسی). لە ڕێکەوتی ١٨ی ئازاری ٢٠٢١ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |date= (یارمەتی)\n^ فەتحی ئاویھەنگ، سەتتار (ئازاری ٢٠١٤). "لە ساڵرۆژی گیانبەختکردنی ھەڤالانی گوردانی شوان، بیرکردنەوەیەک لە ھەڤالی تێکووشەر و کۆمۆنیست ئەرسەڵان سەعادەتمەند". حیزبی کۆمۆنیستی ئێران (بە زمانی فارسی). لە ڕێکەوتی ١٨ی ئازاری ٢٠٢١ ھێنراوە. بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |date= (یارمەتی)[بەستەری مردوو]\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=محەممەد_مایی&oldid=778010»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٢٢:٣٤ی ٢٣ی نیسانی ٢٠٢١ نوێ کراوەتەوە.


مانەوەی حكومەتەكەی عادل عەبدولمەهدی بۆ عێراق و كوردستانیش باش نیە\nئەم پیاوە، كە باشترین و شارەزاترینی ناو دەستەبژێرە سیاسیەكەی بەغدایە، بۆتە كۆڵەكەی ڕاگرتنی تەبەقەی حاكمی عێراق و كوردستان. زۆر بەسادەیی ٩٥%ی خەڵكی عێراق و كوردستان بەلای زۆرەوە قازانج دەكات لە گۆڕینی ئەم تەبەقە حاكمانە، بە سەركردەو پەرلەمانتار و بازرگان و چەتەو خانەنشینەكانیانەوە. ئەو ٥%ەی كە ماوە دەیانەوێت عادل بمێنێتەوەو بەرژەوەندیەكانی ئەوانیش پارێزراوبێت.\nعادل تەنها بەنجی سڕكردنی كێشەو ئازارەكانی پێ پەیدا دەكرێت؛ نەك چارەسەری ڕاستەقینە. لە ڕاستیدا چارەسەریەكانی ٣ حەفتەی پێشووی ئەوەندە ناكۆك بوون بە بنەما زانستیە سیاسی و ئابوریەكان هێندەی تر عێراق غەرقی قەیران و نەهامەتی و هەژاری دەكات.\nهەربۆیە مانەوەی حكومەتەكەی بۆ كەس و بۆ هیچ باش نیە. ئەم پیاوە بۆتە چەتری میلیشیا و گەندەڵەكانی عێراق، لە كوردستانیشدا تەنها بۆ ڕاگرتنی ئەم دۆخەی ئێستا باشە. كەس چاوەڕێی ئەوەی لێ ناكات ١٠%ی ئەو چاكسازیانەش بكات كە بەڵێنی ئەنجامدانی داوە.\nباشە ئیتر مانەوەی بۆ چی و بۆ كێ باشە؟ بۆ ٩٥%ی خەڵكی عێراق و كوردستان خراپە، هۆكارە بۆ بەردەوامیی ئەو نەزیفی گەندەڵی و ئابوریەی كە ١٧ ساڵە ژمارەی هەژارو ئاوارەو دەربەدەرەكان زیاترو گەورەتر دەكات بۆ ئەوەی كەمینەیەكی ملیۆنێر دەوڵەمەندتر بكات.\nئەم حكومەتە بۆ موچەخۆرە پلەتایبەتەكان، پەرلەمانتارە بەركارو موتەقاعیدەكان، ئەو سیاسی و بازرگانانە‌ی بە نانی گەندەڵی دەژین باشە. ئێستا ئەم ٩٥%ی خەڵكە مافی خۆیانە بێن ئەم وەزعە تێكبدەن. هەموو شۆڕش و ڕوداوە سیاسیە گەورەكانی دنیا هەر لەبەر ئەم جیاوازی و ناعەدالەتیانە دەستی پێكردووە.\nپێویستمان بە فەوزای خەلاقە\nعێراق پێویستی بە فەوزایەكی خەلاقە بۆ ئەوەی سەرەتا بیلەرزێنێت و بیشەڵەقێنێت، ئینجا دواتر لەسەر بنەمایەكی دروست ڕێكیبخاتەوە. زۆربەی ئەزموونە سیاسی و ئابوریە سەركەوتووەكانی دنیا بەرهەمی ئەم جۆرە فەوزا خەلاقەن. سەرەڕای ڕیسك و مەترسیەكانی، فەوزایەكی لەمجۆرە تەنها ڕێگایە بۆ دەربازبوون لە دەستە ئاسنینەكانی میلیشیاو مافیا سیاسیە گەندەڵەكانی عێراق و كوردستانیش.\nئەمڕۆ بێ یان سبەی، دەبێت ئەم دۆخە بتەقێتەوە. تا ساڵێك زووتر بتەقێتەوە لەوسەرەوە ڕێكخستنەوەی ئاسانتر دەبێت. هەربۆیە تا ڕۆژێك زووتر ئەم حكومەتە بڕوخێنرێت، ئەگەری چاكسازی و چارەسەركردنی گرفتەكان زیاتر و نزیكتر دەبێتەوە. بەڵام ئەمە هیچ لەو ڕاستیانە ناگۆڕێت كە فەوزاو شەڕی ناوخۆ هەمیشە دێوەزمەی ترسناكی پشت هەر گۆڕانكاریەكن لە عێراقدا.


سەڵاحەدین دەمیرتاش باسی ژیانی ناو زیندان دەكات\n سەڵاحەدین دەمیرتاش: لەگەڵ سیاسەت دەخەوین ولەگەڵ سیاسەت هەڵدەستین\nسەڵاحەدین دەمیرتاش دەڵێت من لە 4ی نۆڤەمبەری 2016 وە تاكو ئەمڕۆ لەگرتوخانەی ئیزمیر دەستگیر كراوم، لەم بەندیخانە ساردەوە دەمەوێت سڵاوێكی گەرم ئاڕاستەی هەمو تاكێكی كورد بكەم لەهەر شوێنێك بن و سوپاسی هەڵوێستی مەردانەتانم.\nوەك دەزانم كە میلەتەكەمان زۆر حەزیان بەڕوبەڕوبونەوەی دادپەروەرانەیە هەرگیز لەپێشێلكردنی مافەكانی بێدەنگ نابێت ، من شانازیتان پێوە دەكەم ولێرەوە پێتان دەڵێم هەموتان ناختان ئاسودە بێت هێز بدەن بەخۆتان وبەرگە بگرن وبەدڵنیایەوە پێتان دەڵێم ئەم سەدەیە سەدەی بەدیهێنانی مافە ڕەواكانی كوردەو هیچ هێزێك ناتوانێت بێتە بەربەست وبێتە سەرڕێمان ئەوەشی بیەوێت بمانوەستێنێت ئەوا لەگەڵ خۆمان ڕایدەماڵین.\nدەمیرتاش دەڵێت بەهۆی ئەوەی كەدەسەڵاتدارانی توركیا ڕێگەیان بەڕۆژنامەنوسان نەدا كەچاوپێكەوتنم لەگەڵ ئەنجام بدەن سەبارەت بەڕەوشی زیندان و بارودۆخی ئێستا و هەڵبژاردنەكان و ڕێكەوتنەكانی هەدەپە و گۆڕانكاریەكانی ناوچەكە ، بۆیە ڕۆژنامەنوسان چەند پرسیارێكیان بەشێوەی نوسراو ناردە بەردەمم منیش بەشێوەی نوسراو وەڵامم دانەوە.\nوەڵام: تەندروستیم زۆر باشەو ورەم زۆر بەرزە هەرچەندە یاساكانی ئەم زیندانە زۆر قورسە بۆیە دەمەوێت هەرچۆنێك بێت خۆم بگونجێنم و ئاگام لەتەندروستی خۆم بێت،\nلەبەر ئەوەی ئەم زیندانە لەژێر چاودێریەكی ئاساییشی قورسدایە بێگومان یاساكانیشی ئاسان نابێت ودەسەڵاتەكانی ئێمەش لێرە دیاریكراوە.\nلێرە من و ئەندام پەرلەمانی هاوڕێم (عەبدوڵا زەیدان ) كاتەكانمان زۆبەی بەخوێندنەوە بەسەر دەبەین و ئیرادەمان زۆر بەرزە و ئەوەی ئێمەی لەسەر پێ ڕاگرتوە خۆڕاگری میلەتەكەمانە بەرانبەر ئەو هەمو ستەمەی كە دوچاری دەبنەوە.\nئەو پێشهاتانەی كە لەدەرەوەی زیندان ڕوو دەدەن ئێمە لەڕێگەی ڕۆژنامە و تەلەفیزیۆن یاخود ئەو كەسانەی كەسەردانمان دەكەن وەك خێزانەكانمان و پارێزەرەكانمان ئاگاداردەبین لێیان.\nبەكورتی لێرە لەگە ڵسیاسەت دەخەوین ولەگەڵ سیاسەت هەڵدەستین و ئەو ئیرادەیەی لەناخماندایە بەرانبەر میلەتەكەمان دەسەڵاتتدارانی توركیا نەیانتوانیوە بۆ خولەكێكیش لێمان زەوت بكەن.\nهەر هەڵسوكەوتێكمان لێرە بەبەرنامە و پلانە ، دەخوێنینەوە هەڵسەنگاندن و گفتوگۆ دەكەین بۆ ڕوداوەكان و دەنوسین و وەرزش دەكەین و زۆر كاری بچوكی ڕۆژانەش ئەنجام دەدەین.\nلەهەفتەیەكدا یەك ڕۆژ بۆمان هەیە خێزانەكانمان ببینین ئەو ڕۆژەش یەك كاتژمێر بۆمان هەیە لەگەڵیان بین كە ئەوەش هێزو وزەیەكی زۆرمان پێدەبەخشێت چونكە لەو ماوەیەی پێكەوەین هەم بۆ ئێمەو هەم بۆ ئەوان ساتێكی بەنرخە. پرسیار: لەناو زیندان ڕوبەڕوی دەمیرتاشێكی جیاواز بوینە تەوە سیاسەت مەدارو وێنەكێش و ئاوازدانەر و ئەدەبیات دانەر تۆ لەوبارەیەوە چیدەڵێیت؟\nوەڵام : دەبێت ناهەقی بەرانبەر ئەدەبیاتی كوردی نەكەین ئەدەبیاتی كوردی ئەوەندە دەوڵەمەندە دەتوانێت ببێتە كۆلێژێك لەئەدەبیات، بیگومان ئەمە لەزیندانەكاندا ڕەنگیداوەتەوە ئەم ئەدەبیاتە كەئێستا ئێمە خاوەنین بەشێكی زۆری لەزیندانەكانەوە سەرچاوەی گرتوە ، ئەو ئەدەبیاتەی كەلەزیندانەكان بەرهەم دەهێنرێت دەبێت بەرز بنرخێنرێت.\nگەر بێیتە سەر باسی خۆم من لەدەرەوەی زیندان نوسراو بڵاوكراوەم زۆر كەم بو چونكە كاتێكی كەمم هەبو بۆ نوسین و خوێندنەوەو پۆستە سیاسیەكەشم ڕێگەی پێنەدەدام كە بەدڵی خۆم بنوسم ، بەڵام كاتێك كەسیاسەت بارمتەبێت توانای نوسین چالاكتر دەبێت. پرسیار: دادگای یەكێتی ئەوروپا ئەو بڕیارەی سەبارەت بەئێوە دەریكردبو زۆرێك لەدادوەران دەڵێن بڕیارەكە لەجێی خۆیدا نەبوە و دەبوایە بڕیارێكی باشتر بدرایە سەبارەت بەئازادكردنت ئێوە لەو بارەیەوە چیدەڵێن .\nوەڵام: دادگای یەكێتی ئەوروپا دیارە چ بڕیارێكیداوە لەڕاستیدا هۆكاری سیاسی زۆری لەپشتەوەیە كۆنسییەی یەكێتی ئەوروپا نایانەوێت لەگەڵ توركیا ڕوبەڕو ببنەوە تەنها هۆكار بەلای منەوە ئەوەیە.\nهەر سەبارەت بەبڕیارەكە هەواڵەكەم لەلایەن پارێزەرەكانمەوە پێگەشت وئەوانیش ناڕەزای زۆریان دەربڕی سەبارەت بەبڕیارەكە ، هەرچۆنێك بێت ئەوە ئێمە بوین داواكەمان گەیاندە بەرزترین ئاستی جیهان و باچاوەڕیبكەین بزانین ڕۆژانی داهاتو چی دەبێت ، دەمەوێت ئەوەش بڵێم هەر لەگەڵ من 11 ئەندام پەرلەمانی هاوڕێم داواكەیان گەیاندۆتە یەكێتی ئەوروپا بەڵام تائێستا هیچ وەڵامێكیان نەدراوەتەوە . پرسیار: لە 12 - 3- 2018 كە چاوپێكەوتنی دادگات هەبو لەبەردەم دادوەر وتت گەر سەرم بۆ ئەردۆگان دانەواندایە ئەوا ئێستا لەكۆشك وەزیر دەبوم ، ئێوەو پارتەكەتان لەلایەن ئاكپارتیەوە هیچ پێشنیارێكتان بۆ كراوە دەتوانن ئەمە ڕونبكەنەوە .\nوەڵام: لەلایەن ئاكپارتیەوە تائێستا هیچ پێشنیارێك بۆمن نەهاتوە چونكە دەرگایەكی ئاوام بەكراوەیی نەهێشتۆتەوە تاكو بتوانن پێشنیاری ئاوا بكەن .\nئەوە دوپارتی ناوخۆی توركیا بون كاتێك هاوسەرۆكەكانیان دەستیان لەكاركێشایەوە و چونە ڕیزەكانی ئاكپارتی و ئێستا هەردوكیان وەزیرن لەحكومەتەكەی ئەردۆگان .\nئەوەی من دەمویست باسی بكەم ئەمانە بون بەپێشنیارەكانی ئەردۆگان ڕازیبون و لەپێناو پلەو پایە ملیان بۆ ئەردۆگان دانەواند .\nبێگومان من هەرگیز نەچومەتە ناو شتێكی لەو بابەتەوە تەنانەت بەخەیاڵیشمدا نەهاتوە ، ئێمە بەهەڵە دەڵێین هەڵەو بەڕاستیش دەڵێین ڕاست و سەربەرزین .\nپرسیار: بۆچی ئاگربەستەكەتان لەگەڵ توركیا لەناكاو پێچەوانە بۆەوە و شكستی ئاگربەستەكە دەخەنە ئەستۆی كێ؟\nوەڵام: لەسەرەتاوە ئاگربەستەكە زۆر بەشەفافانە بەڕێوە دەچو خەڵكیش بەدەسپێشخەریەكی باشیان دادەنا بەڵام لەدوایدا ئاگر بەستەكە هیچ جێگەی بڕوای ئێمە نەبو هۆكارێك نەبو بۆ دڵنییای ئێمە ، هیچ بەرەو پیشچونێكمان بەدینەكرد لەهەمو لایەكەوە كێشەی تێكەوت .\nدواتر هەموكەسێك بەچاوی خۆی بینی كەكێ بوە هۆكاری هەڵوەشاندنەوەی ئاگربەست و بەرقەرار نەبونی ئاشتی بێگومان هۆكاری سەرەكی ئاكپارتی و ئەردۆگان بون.\nوەمن جارێكیتر دەیڵێمەوەبۆئەوەی ئاشتی بەرقەراربێت لەكوردستان ئەوەی لەدەستمبێت دەیكەم هەرگیز پاشەكشەم لەئاشتی نەكردوە و باوەڕی تەواوم پێیەتی و دڵنیام ڕۆژێك دێت ئەم ئاشتییە دەبەینەوە ، بەڕێز ئۆجەلانیش هەر لەسەرەتاوە ئاشتی ویستوە و ئەمەش ویست وخواستی ئەو بووە.\nپرسیار: كاتێك لەزیندانیت هیچ كاتێك ڕەخنەت لەخۆت گرتوە كەمن ئەم شتەم ڕاست بوەو ئەمەشم هەڵەبوە ئەگەر ڕەخنەت لەخۆت گرتوە لەسەر چی بوە.\nوەڵام: بێگومان دەبێت ،لەزیندانەوە بۆ ئەوەی داواكاریە ڕەواكانت بخەیتەسەر مێز دەبێت هەلت بۆ بێتە پێشەوە، بێگومان بۆ هەمو ئەمانەش بیردەكەیتەوەكەدەبێت چ تەوەرەیەك هەڵبسەنگێنیت و لەسەرچی دانوستان بكەین بێگومان بەدرێژای ڕۆژ پرسیار لەخۆم دەكەم لەسەر ئەمانە.\nبێگومان گەر ئەمە نەبێت پێشكەوتنیش لەدۆسیەكان نابێت ، تائەمڕۆ ئەوەی لەسیاسەت بەدەستم هێناوە بەس نین دەبێت زیاتر بەدەست بێنین و پەشیمانیش نیم لەهەوڵدان بۆ سەركەتن.\nمن بەشێكم لەهەوڵی ئەو میلەتەی كەبۆ سەربەخۆیی و ئازادی دەیدات وەمن كوڕێكی ئەم میلەتەم كەبۆ پارێزگاری پێناس و زمانی ئەم میلەتە هەوڵدەدەم وەدڵخۆشم بەهەوڵەكانم.\nپرسیار: ئەوپارتە كوردیانەی كە لەگۆڕەپانی توركیادان ئێستا پێتوایە دەبێت لەگەڵ پارتە توركیەكان ڕێكەوتن ئەنجامبدەن تۆ چۆن سەیری ئەمانە دەكەیت و ئایا بەپێویستیان دەزانیت ؟\nوەڵام: بەداخەوە زۆربەی كات ڕێكەوتنەكان لەسەر چەندایەتی لایەنەكان بنیات دەنرێت هەرگیز ناتوانرێت تاسەر پارێزگاری لێبكرێت بەتەواوەتی ناتوانیت ستراتیژی ڕێكەوتنەكە بەدەست بهێنیت ئەوە كێشەی هەمو پارتە سیاسیەكانە .\nلەڕێكەوتنەكاندا هەر كەسێك بەڕەنگی خۆی و بەدەنگی خۆی دەبێت تا كۆتای ڕیگەكە بەردەوام بێت و پێكەوە هەوڵەكانیان بخەنەگەڕ بۆ بەرەو پێشبردنی ڕێكەوتنەكە.\nگەر لەمن دەپرسیت ئێستا كورد پێویستی بەڕێكەوتنێكی نێودەوڵەتی هەیە بۆ ئەوەی بمینێتەوە بەبەهێزی. پرسیار: لەدادگا بۆ پارێزگاریكردن لەخۆت بەزمانی كوردی قسە دەكەیت بۆ ئەمەش كوردەكان زۆر شانازیت پێوە دەكەن ئایا هەستت چۆنە بۆ ئەوە ؟\nوەڵام: تا ئێستا بەهەزاران لاپەڕەم بۆ بەرگری كردن لەزمان و میلەتی خۆم نوسیوە بەڵام لەهەمویان گرنگتر و بەنرختر ئەوەیە كە بەزمانی دایک قسە بكەیت .\nمن لەبەر ئەوەی كوردم ڕۆژانە ئاستەنگم بۆ دروستدەبێت سەبارەت بەقسەكردنم لێرە من بۆ دەوڵەتی توركیام ڕاگەیاندوە كەمن كوردم وئەوەشم لەهۆڵی دادگا سەلماند.\nوەمن زمانی كوردیم زۆر باش نیە بەڵام ئێستا گرنگی زۆری پێدەدەم و بۆ ئەوەی بەكوردی قسە بكەم ڕۆژانە لەگەڵ برای ئازیزم عەبدوڵا زەیدان بەزمانی كوردی زۆر قسەدەكەین بەڕۆمان و بەكتێب و چیرۆك و ئاوازو ڕێزمان و كتێبە جیاوازەكان دەمەوێت كوردیەكەم بەهێز بكەم. پرسیار: كاتێك دەڵێن لەتوركیا دیموكراتی بەهێزە ، ئەوەتا تۆش لەزیندانی لەلایەن كوردەكانەوە تا ئێستا هیچ كارێك نەكراو بۆ ئازادكردنت، لەكاتێكدا ڕۆژانە مانگرتن و خۆپیشاندان بۆ ئازادكردنی عەبدوڵا ئۆجەلان دەكرێت سەبارەت بەمانە چی دەڵێیت ؟\nوەڵام: ئێمە بوێری ئەوەمان نیە بەرانبەر میلەتی خۆمان كەمتەرخەم بین ئێمە خۆمان قوربانی میلەتەكەمان دەكەین لەبەرانبەردا چاوەڕێی هیچ ناكەین تەنها ئەوەمان دەوێت بەهێزبن و خۆڕاگربن و نەگەڕێنەوە لەو بارەیەوە ناخمان ئاسودەیە دەزانین میلەتەكەمان لەپشتی ئێمە وەستاوە وەكو شێرن .\nهەزاران ساڵە میلەتەكەمان بەهەزاران ڕۆڵەی خۆی لەپێناو ئەم كوردستانە بەخت كردوە گەر ئەم میللەتە گەورەیە ئێمەیان قبوڵ بێت ئەوەندە بەسە بوئێمە، ئێمە میللەتی خۆمان نافرۆشین لەپێناو ئازادی میللەتەكەمان ئەوەی لەدەستمانبێت دەیكەین.\nپرسیار: لەچەند ڕۆژی راِبردودا لەفەڕەنسا پاڵێورابویت بۆ وەرگرتنی بەنرخترین خەڵاتی نۆبڵی ئازادی ، هەستت چۆن بوو؟\nوەڵام: زۆر بەباوەڕو گەرم و گوڕیەوە دەیڵێم ئەو جێگایەی كەمیلەتەكەم بۆی داناوم لەدڵی هەمو كوردێكدا ئەوە گەورەترین خەڵاتە بۆ من لەلایەن میلەتەكەمەوە خەڵاتی خۆم وەرگرتوە ئیتر پێویستیم بەخەڵات نیە.\nجارێكیتر سوپاسی ئەو بەڕێزانە دەكەم كە ئەو شەرەفەیان بەمن بەخشیوە بۆ وەرگرتنی خەڵاتێكی لەو جۆرە مانایەكی گەورە دەبەخشێت و بەرزی ڕادەگرم .\nهەر خەڵاتێكی كە دەیدەنە من بیدەنە ئەو پارچانەی كوردستان كە قوربانیەكی زۆریان داوەبیدەنە ئەو شەهیدانەی كەگیانی خۆیان فیداكردوە ئەوە خەڵاتە شایەنی من نیە شایەنی میلەتەكەمە.\nئامادەكردنی: روكان هاتون\nو.لەتوركیەوە: رۆژنامه‌ی چاودێر


ڕۆژی 8ی كانونی دووەم\n- دوای شەڕێكی درێژخایەن ڕۆژی 8ی كانونی دووەمی ساڵی 638ی زایینی، موسڵمانەكان شاری قودسیان لە دەستی سوپای بێزەنتییەكان سەند و دەسەڵاتی شارەكەیان گرتە دەست.\n- ڕۆژی 8ی كانونی دووەمی ساڵی 1297ی زایینی، ناوچەی مۆناكۆ لە ئیتاڵیا كە ماوەیەكی زۆر بوو لە ژێر دەستی ئیدارەی جەنەوادا بوو، ڕزگاری بوو سەروەریی بە دەست هێنا.\n- ڕۆژی 8ی كانونی دووەمی ساڵی 1324ی زایینی، گەڕیدە و دۆزەرەوە و مێژووناسی ئیتاڵی (ماركۆ پۆلۆ) كۆچی دوایی كردووە كە لە ماوەی ژیانیدا چەندین گەشتی ئەنجام داوە.\n- ڕۆژی 8ی كانونی دووەمی ساڵی 1790، بۆ یەكەمجار لە مێژووی ئەمریكادا (جۆرج واشنتۆن) یەكەم وتاری ساڵانەی دا وەكو سەرۆكی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا.\n- ڕۆژی 8ی كانونی دووەمی ساڵی 1830، موزیسیان و هونەرمەندی ناوداری ئەڵمانیا (هانز فۆن بۆڵۆف) لە دایك بووە كە خاوەنی چەندین شاكاری گەورەی میوزیك و بەرهەمی ناوازەی هونەرییە.\n- لە میانی جەنگی ناوخۆیی ئەمریكادا كە لە نێوان پێكهاتەكانیدا هەڵگیسرابوو، ڕۆژی 8ی كانونی دووەمی ساڵی 1863 جەنگێكی خوێناوی ڕوویدا كە بە (سپرینگفیڵد) ناسراوە و بە هۆیەوە هەزاران كەس بوونە قوربانیی.\n- ڕۆژی 8ی كانونی دووەمی ساڵی 1892، پاش مردنی (خدێوی تەوفیق)ی پاشای میسر (عەباس حیلمی دووەم) كورسیی دەسەڵاتی لە میسر گرتە دەست.\n- بە هۆی كێشەی ناوخۆیی و مەترسی لە سەر ویلایەتی ئەلاسكای ئەمریكا، ڕۆژی 8ی كانونی دووەمی ساڵی 1900، (ویلیام میكینلی) سەرۆكی ئەمریكا دەسەڵاتی سەربازیی لە ئەلاسكادا ڕاگەیاند.\n- ڕۆژی 8ی كانونی دووەمی ساڵی 1912، (كۆنگرەی نیشتمانیی ئەفریقی) پێكهێنرا كە ڕێكخراوێكی سیاسی بوو لە باشوری ئەفریقا دەستی بە خەباتی سیاسی كرد.\n- ڕۆژی 8ی كانونی دووەمی ساڵی 1926، (عەبدولعەزیز ئال سعود) كرایە سوڵتانی نەجد و پاشای حیجاز كە دواتر هەردووكیان عەرەبستانی سعودییان لێ پێكهێنرا.\n- ڕۆژی 8ی كانونی دووەمی ساڵی 1942، (جۆنیچیرۆ كۆیزۆمی) سەرۆك وەزیرانی پێشووتری ژاپۆن لە دایك بووە كە لە ماوەی دەسەڵاتەكەیدا هەوڵی زۆری داوە بۆ پێشخستنی ژاپۆن لە ڕووی ئابورییەوە.\n- ڕۆژی 8ی كانونی دووەمی ساڵی 1959، (شارل دیگۆل) كرایە سەرۆكی فەرەنسا و كورسیی دەسەڵاتی لەو وڵاتەدا گرتە دەست كە لە ماوەی دەسەڵاتەكەیدا رۆڵی زۆری بینی لە بوژانەوەی فەرەنسادا.\n- پاش ئەوەی بۆ ماوەی دەیان ساڵا جەزائیر لە ژێر دەستی فەرەنسییەكاندا بوو لەو ماوەیەشدا گەلی جەزائیر لە خەبات و شۆڕش بەردەوامبوون لە پێناو سەربەخۆییدا، سەرئەنجام ڕۆژی 8ی كانونی دووەمی ساڵی 1961، ڕیفراندۆمێكی گشتی لە فەرەنسا و جەزائیر ئەنجامدرا كە تایبەت بوو بە پێدانی مافی چارەی خۆنوسین بە گەلی جەزائیر و سەربەخۆبوونی.\n- بە هۆی ناڕەزایەتیی و ڕەخنەگرتنی توند لە دەسەڵاتی سیاسی و ئیداریی لە میسردا، ڕۆژی 8ی كانونی دووەمی ساڵی 1973، بە فەرمانی دەسەڵاتدارانی قاهیرە سەدان نوسەر و ڕۆژنامەنوس و كرێكار دەستگیر كران.\n- ڕۆژی 8ی كانونی دووەمی ساڵی 1974، دەوڵەتی توركیا لێبووردنی گشتیی بۆ ئەو كوردانە دەركرد كە لەلایەن دەسەڵاتدارانی ئەو وڵاتەوە زیندانی كرابوون.\n- پاش ئەوەی لەلایەن دەوڵەتی ئەو كاتەی ئێرانەوە (خاڵە شیهاب) و هاوڕێكانی رادەستی ڕژێمی بەعس كرانەوە، ڕۆژی 8ی كانونی دووەمی ساڵی 1976، شیهاب و هاوڕێكانی لە فەرمانگەی ئەمنی سلێمانییەوە ڕەوانەی (ئەمنی عامە) لە شاری بەغداد كران.\n- ڕۆژی 8ی كانونی دووەمی ساڵی 1980، لە هەڵبژاردنێكی گشتیدا لە هیندستان (ئەندێرا گاندی) كچی پێشەوای هندییەكان (مەهاتما گاندی) سەركەوتنی بە دەست هێنا و بووە سەرۆك وەزیرانی ئەو وڵاتە.\n- ڕۆژی 8ی كانونی دووەمی ساڵی 1986، یاریزانی هەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیسپانیا (دەیڤد سیلڤا) لە دایك بووە كە بەشداریی لە دەیان یاریی نێودەوڵەتیدا كردوە.\n- ڕۆژی 8ی كانونی دووەمی ساڵی 1996، (فرانسوا میتران)ی سەرۆك كۆماری پێشووی فەرەنسا و هاوسەری (دانیال میتران) دۆستی گەلی كورد كۆچی دوایی كردوە.\n- بە هۆی ئەوەی تۆمەتی تێوەگلانی بە سەردا ساخبووەوە لە هێرشكردنە سەر هەردوو تاوەری بازرگانی لە شاری نییویۆركی ئەمریكا، ڕۆژی 8ی كانونی دووەمی ساڵی 1998 سزای زیندانیكردنی هەتاهەتایی بە سەر (ڕەمزی یوسف)دا سەپێنرا.\n- ڕۆژی 8ی كانونی دووەمی ساڵی 1998، پۆلیسی وڵاتانی ئەوروپا و توركیا كۆبوونەوە بە مەبەستی دانانی پلانێكی هاوبەش بۆ ڕێگرتن لەو كوردانەی كە بۆ ئەوروپا كۆچ دەكەن.\n- ڕۆژی 8ی كانونی دووەمی ساڵی 2004، سەركردایەتیی سیاسیی هەرێمی كوردستان لەگەڵا لایەنەكانی دیكەی عێراق كۆبوونەوە، ئاكامی كۆبوونەوەكەش بەوە كۆتاییهات كە پێكهاتەكانی عێراق ڕێككەوتن لەسەر سیستمی فیدراڵیی سیاسی و نەتەوەیی بۆ گەلی كورد لە باشوری كوردستان دواتریش ئەو مافە لە دەستووری كاتیی و هەمیشەیی عێراقدا چەسپێنرا.\n- ڕۆژی 8ی كانونی دووەمی ساڵی 2006، بومەلەرزەیەكی بە هێز بە گوڕی 6.7 پلە بە پێوەری ڕێختەر باشوری یۆنانی هەژاند و زیانێكی زۆری گیانیی و ماڵیی لێكەوتەوە.\n- ڕۆژی 8ی كانونی دووەمی ساڵی 2009، ئەنجومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی بڕیاری ژمارە 1860ی دەركرد كە تایبەت بوو بە پاشەكشەی هێزەكانی سوپای ئیسرائیل لە كەرتی غەززە، بە ئامانجی كۆتاییهێنان بە جەنگی غەززە كە لە نێوان حكومەتی تەلئەبیب و بزووتنەوەی حەماسدا سەری هەڵدابوو.\n- ڕۆژی 8ی كانونی دووەمی ساڵی 2012، نوسەر و ڕۆژنامەنوس و چالاكوانی مەراكشی (قاسم جەیدان) كۆچی دوایی كردووە كە خزمەتێكی زۆری بە ئەدەب و فەرهەنگی ئەو وڵاتە كردوە.\n- ڕۆژی 8ی كانونی دووەمی ساڵی 2012، وەزارەتی ناوخۆی عێراق داوای لە وەزارەتی ناوخۆی حكومەتی هەرێمی كوردستان كرد (تارق هاشمی) جێگری سەرۆك كۆماری عێراق و ژمارەیەك لە پاسەوانەكانی كە گەیشتبوونە ناو خاكی هەرێم ڕادەستی حكومەتی عێراق بكرێنەوە، چونكە لەلایەن دادگاوە بە تۆمەتی تیرۆر فەرمانی دەستگیركردنیان بۆ دەرچووبوو، بەڵام وەزارەتی ناوخۆی هەرێم داواكەی ڕەتكردەوە.\n- ئەمڕۆ لە دورگەكانی ماریانای باكور بە ڕۆژی كۆمۆنوێڵس لە قەڵەم دەدرێت و بۆنە و ئاهەنگی گەورە بەڕێوەدەچن بە بۆنەی یەكگرتن و هاوپەیمانێتیی نێوان وڵاتانی كۆمۆنوێڵس.


ئەمريكا چوار فرۆكه‌ی نوێی F16ی ڕادەستى عێراق كرد – basknet.org\nئه‌مڕۆ هه‌ینی وه‌زاره‌تی به‌رگری عێراق ڕایگه‌یاند، له‌چوارچێوه‌ی گرێبه‌ستێك له‌نێوان عێراق و ئه‌مریكا ،چوار فرۆكه‌ی جه‌نگی جۆری F16نوێی ئه‌مریكی گه‌یشتونه‌ته بنكه‌ی ئاسمانی به‌له‌د كه گه‌وره‌ترین بنكه‌ی ئاسمانییه له‌عێراق له پارێزگای سه‌لاحه‌دین.\nله‌به‌یاننامه‌یه‌كدا وه‌زاره‌تی به‌رگری عێراق ئاماژه‌ی به‌وه‌كردووه، به‌پێی ئه‌و گرێبه‌سته‌ی كه ساڵی2011 له‌نێوان ئه‌مریكا و عێراق واژۆكراوه ئه‌مڕۆ چوار فرۆكه‌ی F16 گه‌یشتوونه‌ته پارێزگای سه‌لاحه‌دین.\nئه‌وه‌شخراوه‌ته‌ڕوو، فه‌رق روكن ئه‌نور حه‌مه ئه‌مین فه‌رمانده‌ی هێزی ئاسمانی عێراق له‌كاتی گه‌یشتنی فرۆكه‌كاندا ئاماده‌بووه‌و فرۆكه‌كان به‌كارده‌هێنرێن له‌شه‌ڕی دژی داعش-دا .\nله‌مانگی ڕابردوودا عێراق چوار فرۆكه‌ی دیكه‌ی ئه‌مریكی F16ی وه‌رگرت، به‌گه‌یشتنی ئه‌و فرۆكانه‌ش ژماره‌ی ئه‌و فرۆكانه‌ی تا ئێستا عێراق له‌ئه‌مریكای وه‌رگرتووه گه‌یشتووه‌ته 18 فرۆكه.\nبه‌پێی گرێبه‌سته‌كه ئه‌مریكا 36 فرۆكه‌ی f16 به عێراق ده‌دات به به‌های چوار ملیارو 500 هه‌زاردۆلار.\nهه‌ر ئه‌م مانگه عێراق شه‌ش فرۆكه‌ی جه‌نگی جۆری T50iq له كۆریای باشور وه‌رگرت، له‌كۆی ئه‌و 24فرۆكه‌یه‌ی كه به‌غدا رێكه‌وتنی كردووه له‌گه‌ڵ حكومه‌تی سیئۆل بۆكرینیان له‌ساڵی 2013دا.


بایدن: دێ رووسیا چیتە ناڤ ئوکرانیایێ و ئەڤە دێ ژ بۆ رووسیایێ فەلاکەت بیت! - دارکا مازی\nسەرۆکێ ئامەریکایێ جۆ بایدن، د جڤینا رۆژنامەڤانی یا کۆشکا سپی یا یەک سالیا خوە دا، ل سەر مژارا ئالۆزیا ناڤبەرا رووسیا و ئوکرانیایێ ژی راوەستیا و گۆت، “ئەز ب باوەرم کو رووسیا دێ چیتە ناڤا ئوکرانیایێ و ئەڤە دێ ژ بۆ وان فەلاکەتەک بیت.”\nبایدن گۆت کو ھەر چەند پووتین شەرەکێ راستەقینە ناخوازیت ژی لێ دێ چیتە ناڤا ئوکرانیایێ و وەھا گۆت: “رووسیا دخوازیت وەلاتێن رۆژئاڤا، ئامەریکا و ناتۆیێ ب ئاوایەکی جدی تێست بکەت. ئەز ب باوەرم دێ چیتە ناڤا ئوکرانیایێ.”\nسەرۆکێ ئامەریکایێ ھەروھا ل سەر ئیحتیمالا داگیرکرنا ئوکرانیایێ ھشیاری ژی دا رووسیایێ و دیار کر کو دێ بەدەلێ داگیرکرنا ئوکرانیایێ ژ بۆ رووسیایێ گران بیت و گۆت، ئەو ئامادە نە پشتگریێ بدەنە ھەڤپەیمانێن خوەیێن ناتۆیێ.\nھەروھا بایدن، ببیر خست کو ئەو دێ نھا ب بوهایێ 600 ملیۆن دۆلاران چەکان ژ بۆ ئوکرانیایێ بشینن و ھەگەر بچنە د ناڤا ئوکرانیایێ دێ وەنداھیێن جانی یێن رووسان گەلەک زێدە بن.\nئاردۆگان: تركیه دژی ته‌ڤلیبوونا سوێد و فینلاندێ یه د ناتۆیێ دا\nفینلاند و سوێدێ ب فەرمی داخوازا ئه‌ندامبوونا ناتۆیێ دکه‌ن


ئەمریکا داوا لە شا سەلمان دەکات بە ئامانجگرتنی ئۆپۆزسیۆنی وڵاتەکەی ڕابگرێت – کوردی – RojNews.News\n02/03/2021 - 11:54:34 am\nفشارەکانی ئەمریکا بۆ سەر عەرەبستانی سعودیە زیاتر دەبن و لە نوێترین هەڵویستیشدا بۆ ئەنجامدانی چاکسازی و داوا لە محەمەد بن سەلمانی جێنشینیش دەکات بە ئامانجگرتنی ئۆپۆزسیۆنی ناوخۆی وڵاتەکەی ڕابگرێت و هێزی دەستوەردانی خێرای تایبەت بەخۆی هەڵبوەشێنێتەوە.\nشەوی ڕابردوو، وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا داوای لە سعودیە کرد، ڕێوشوێنی زیاتر بگرێتەبەر بۆ ئەوەی ئۆپۆزسیۆن زیانی پێنەگات و کەس نەتوانێت دەستی بۆ درێژ بکات، لەو هەوڵانەش، هەڵوەشاندنەوەی هێزی دەستێوەردانی خێرای شازادە محەمەد بن سەلمان.\nداواکاریی ئەمریکا بۆ هەڵوەشاندنەوەی ئەو هێزانە، تەنها چەند ڕۆژێک دوای ئەوە هات، کە جۆ بایدن سەرۆکی ئەمریکا ڕاپۆرتێکی نهێنی هەواڵگریی ئاشکرا کرد، کە بن سەلمان فەرمانی کوشتنی جەمال خاشقچی ڕۆژنامەنووسی لە مانگی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨دا دەرکردبوو.\nنێد برایس، وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا ڕایگەیاند، “داوامان لە سعودیە کردووە کە ئەم هێزە هەڵبوەشێنێتەوە، چاکسازی دامەزراوەیی و سیستەم پەیرەو بکەن و کۆنترۆڵ دروست بکەن بۆ دڵنیابوون لە راگرتنی تەواوەتی چالاکی و ئۆپەراسیۆنەکان دژی ڕکابەرەکان”.\nوتیشی، “ئێمە لەسەر کوشتنی ناپەسەندانەی ئەو ڕۆژنامەنوسە، زیاتر ڕوونمان کردەوە کە بەنیازین بەردەوام بین لەسەری”.\nدوپاتیشیکردەوە سزا ڕاستەوخۆکان لە دژی بن سەلمانی جێنشین و فەرمانڕەوای دیفاکتۆی عەرەبستانی سعودییە کە دەتوانێت کاریگەری وڵاتەکەی لەسەر هاوپەیمانی گرنگی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لاواز بکات.\nوتەبێژەکەی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا تەئکیدی لەوە کردەوە کە سزای ڕاستەوخۆ لەلایەن واشنتۆنەوە سەپێنراون بەسەر یاریدەدەرانی شا سەلمان و یەکەی ئەمنی کە لەژێر فەرمانی ئەودایە.\nپارێزەرانی ڕێبەری گەلی کورد داواکاریی دیداریان پێشکەشکرد


بۆچی ئەدەبیات بخوێنینەوە؟ – sulyon.com\nبۆچی ئەدەبیات بخوێنینەوە؟\nWêje July 8, 2021\nوەرگێڕانی: زریان حەمە\nلە ناوەندی دۆخی شڵەژاوی سیاسی، فراوانبوونی ڕووباری کولتووری بەرناس و جەماوەریی، لایەنگیری میدیا و زانیاری هەڵە، گەردەلوولی تیۆرە پەروەردەییە مۆدێرنەکان و ئەو سەرهەڵدانە گڕکان ئاسایەی شاشە و تەکنەلۆژیادا، پرسیارێکی جەوهەری دێتە بوون. بۆچی ئەدەبیات بخوێنینەوە؟ بایەخی ئەدەبیات چییە؟\nوا چاکترە لە چوارچێوەی کێشە کولتوورییەکاندا لە ئەدەبیات بڕوانین، لەبەر ئەوەی لەناو جەرگە و لە وەڵامیشیدا بۆ جیهانێکی تێکشکاو و پەرێشان، ئەدەبیات هەمیشە بەردەوامیی هەبووە.\nبێگومان، لاواندنەوەکەی ۆردسوۆرس لەگەڵ هەر سەردەمێکدا دەگونجێت.\nدنیابینینێکی پێشزانانە و دووربینانەیە بۆ ڕابردوو و ئێستا و داهاتوو:\nجیهان زۆردارە لەگەڵمان، درەنگ و زوو\nبە دەستی دەهێنین و خەرجی دەکەین، هێزمان لەمەدا بەفیڕۆ دەدەین.\nکەمە لە سروشتدا ئەوەی کە هی ئێمەیە،\nوازمان لە دڵەکانمان هێناوە، چ دەستکەوتێکی چەپەڵە..\nهەر بەڕاست، ئێمە دەستمان لە دڵەکانمان بەرداوە، بە بچڕاندنی پەیوەندیمان لەگەڵ خودا و سروشت و ئەوانی دی ـ بەڵام ئەدەبیات توانایی ئەوەی هەیە کە چارەیەک بۆ ئەمە بدۆزێتەوە. کەواتە چ جۆرە ئەدەبیاتێک ئەو هێزەی هەیە؟\nوەڵامەکە “کتێبە مەزنەکەیە”. ساموێل جۆنسۆن لە کتێبی “پێشەکییەک بۆ شکسپیر”دا دەڵێت ” :تاکە تاقیکردنەوەیەک بۆ بایەخی کارێکی ئەدەبی، درێژی ئەو ماوەیەیە کە بەسەریدا تێپەڕیوە و بەردەوامی کاریگەرییەکەیەتی، پاش ئەو هەموو کاتە”.\nلەوەش زیادتر، کتێبێک بە ئاست بەرز و کاریگەر لە قەڵەم دەدرێت، ئەگەر بەر ئەم سێ بنچینەیە بکەوێت:\nیەکەم، جیهانییبوونیەتی. کتێبی چاک ساڵەهای ساڵ بۆ خەڵک دەدوێت؛ سروش بە خوێنەرانی دەبەخشێت، کاریگەرییان لەسەر دادەنێت و دەیانگۆڕێت. سەرەڕای ئەوەی زۆر لە کات و شوێنی نووسینیشی دوورکەوتووەتەوە.\nدووەم، یەک ئایدیای سەرەکی هەیە و بابەتەکانیشی ئاماژە بۆ ئەو کێشانە دەکەن کەگرنگی هەمیشەییان هەیە.\nسێیەم، بە زمانە ورد و سەرنجڕاکێشەکەی دەناسرێتەوە. کتێبی باش هزر دەوڵەمەند دەکات و ڕۆح دەباتە ئاستێکی تر.\nئێستا کە ئاماژەمان بەوە کرد چ جۆرە کتێبێک بخوێنینەوە، با باس لەوە بکەین بۆچی ئەدەبیات بخوێنینەوە؟ لێرەدا شەش خاڵ دەخەینە بەر باس :\nئەدەبیاتی باڵاکار لەسەر ئەندێشە دەکات. ئێمەی مرۆڤ حەزمان لە چیرۆکە؛ هەر لەبەر ئەمەشە کە چێژ لە ناسینی کارەکتەرەکان، ژیان له جیهانەکەیاندا و ئەزموونکردنی خۆشی و ناخۆشییەکانیان وەردەگرین. بە دیوە پراکتیکییەکەیشیدا، ئەندێشەی چالاک یاریدەمان دەدات چاکتر ڕاستیی بناسینەوە، بڕیاری دروست بدەین و زیرەکانە مامەڵە لەگەڵ ئاڵۆزییەکانی ژیان بکەین. تەنانەت یاریدەمان دەدات کە لۆژیکییانە و ژیرانەیش بیر بکەینەوە و بۆ ژیان بڕوانین.\nخوێندنەوەی ئەدەبیات، ئێمە لە بواری هەنووکەیی خۆمان دەگوازێتەوە بۆ سەردەم و شوێنی جیاوازتر. بەرکەوتنمان لەگەڵ کارەکتەرەکاندا بەپێی کات و شوێنیان، لە نەزانیی و جەهلمان کەم دەکاتەوە.\nمارک توەین دەڵێت: ” گەشتکردن کوشندەیە بۆ بیرتەسکی و کینه و ڕەگەزپەرستی. ڕوانگە فراوان و باشەکانی مرۆڤ بە چەقبەستنت لە سوچێکی ئەم جیهانە، بۆ تەواوی ژیانت بەدەست نایەت”\nلەبەر ئەوەی زۆرێک لە ئێمە توانایی ئەوەمان نییە وەکوو مارک توەین بۆ زۆربەی پارچەکانی جیهان گەشت بکەین، ئەدەبیات ڕێبەرێکی شایستەیە.\nخوێندنەوەی ئەدەبیات تواناییمان پێ دەبەخشێت که جیهان له چاوی ئەوانی ترەوە ببینین. هزر وا ڕادێنێت کە نەرمونیان بێت و لە بۆچوونی ئەوانی دی تێ بگات ـ مرۆڤ دید نەرێنی خۆی وەلا دەنێت و دونیا لە چاوی کەسێکەوە دەبینێت کە لە تەمەنێکی تر و سەردەمێکی تر، پێگە و ڕەگەزێکی ترە.\nکارە نایابەکانی ئەدەبیات ڕۆڵی گرنگیان هەبووە لە پێکهێنانی کۆمەڵگا. بۆ نموونە داستانی گلگامێش ئەو جۆرە گێڕانەوەیەی داهێنا ،کە تێیدا پاڵەوانەکە دەست بە گەشتێکی داستانی دەکات. کە دواتر بەشێوەیەک بەربڵاو بوو ،کاریگەری گەورەی لەسەر جیهانی ئەدەبیات دانا. نموونەی دیکەی نووسینی کاریگەر وەک: ئۆدیسای هۆمەر، کۆمێدیای پیرۆزی دانتێ، هاملێتی شەیکسپیر و دۆن کیشۆتی سێرڤانتێس کە بە یەکەمین ڕۆمان دادەندرێت لە ئەدەبیاتی ڕۆژئاواییدا. بەمەش ژانرێکی نوێ هاتە ئاراوە کە لەو کاتەوە بووە بە یەکێک لە ژانرە زاڵ و باوەکانی ئەدەبیات لە جیهانی مۆدێرندا. لە پاش ئەوەیش “خەمەکانی وێرسەری لاو”ی گۆتە بە تەواوی کاریگەر بوو، ئەگەرچی لە ڕوویەکی ئەرێنییشەوە نەبوو؛ هۆندراوە لیریکییەکان ۆردسۆرس و کۆلەریدج بوو بە دەسپێکێک بۆ سەردەمی ڕۆمانسیزم لە ئەدەبیاتی ئینگلیزیدا. هەروەها “کابینەکەی مامە تۆم” کە لەلایەن هارێت بیچەر ستۆوە نووسراوە، وای لە وڵاتێکی بەش بەش و ناتەبا کرد کە جەنگی ناوخۆ هەڵببژێرن لە بەرانبەر کۆیلایەتیدا.\nڕۆمانی “جەنگەڵەکە”ی ئەپتن سینکلەیر، مەترسییەکانی پیشەسازیی سازکردنی گۆشتی ئاشکرا کرد و بووە هۆی ڕیفۆرم و گۆڕانکاریی ڕیشەیی لە پیشەسازیی بەرهەمهێنانی خۆراکدا. لەبەر ئەوە، دەتوانین بڵێین کە کتێب توانای ئەوەی هەیە گۆڕانکاری لە کولتوور و مێژوودا دروست بکات.\nخوێندنەوەی ئەدەبیات تێڕامان و هزری مرۆڤ پەروەردە دەکات؛\nئاسانکاریمان بۆ دەکات وریایانەتر مامەڵە لەگەڵ زمان و وشەکانماندا بکەین. بەرکەوتنمان لەگەڵ ئەم جۆرە نووسینانەدا، بیرێکی فراوان و بە ئاگا و هۆشیار دەخوازێت، تا مرۆڤ بتوانێت زۆرترین زانیاری بەدەست بهێنێت. بەرکەوتەی بەردەواممان لەگەڵ سینتاکس و شێوازی نووسینی ڕوون و ڕەوان و باڵادا، نەک بە تەنها بیر و هۆشمان بەرەو پێش دەبات، بەڵکوو گەشە بە توانای ئاخاوتن و نووسینیشمان دەدات. هەروەها دەست دەکەین بە بینیین و خوێندنەوەی ڕستەی نووسەرە گەورە و بەناوبانگەکانی جیهان؛ دەتوانین لاسایی تەکنیک و وشەکانیان بکەینەوە.\nلە کۆتاییشدا، خوێندنەوەی ئەدەبیات وامان لێ دەکات کە خۆمان بناسین و لە مرۆڤ تێ بگەین، لەبەر ئەوەی کە بابەتی سەرەکی ئەدەبیات، مرۆڤە. لە نێوان پەڕەکانیدا دەربارەی توانایی داهێنەرانە و ئەخلاقییانە، ئاگاییمان و ڕۆحمان فێر دەبین. دەتوانین مرۆڤ بە هەموو بیرکردنەوە و هەست و کردارەکانییەوە، لەوپەڕی شکۆ و لەوپەڕی گەمژایەتییدا ببینین. بە شێوەیەکی دی، ئەدەبیات ئاوێنەیەک بەرانبەر بە سرووشتی مرۆڤ دادەنێت، قوڵایی و ئاڵۆزییەکانی ناخی دەردەخات. لەوەیش زیاتر ئاوێنەیە بۆ سەردەمێکی کولتووری، کە شێوە و خوڕەوشتی کۆمەڵگا ڕوون دەکاتەوە.


رۆژیک لەگەل بەرازەکاندا - قەڵەم\nمندالێک هەبوو ناڕەسەن. کاتێک دایک و باوکی داوایان لێدەکرد جل و بەرگ لەبەربکا، قەت گوێی لێیان نەدەگرت. کاتێک لە دووای حەمام دایک و باوکی پێیان دەگوت کە ئەو جل و بەرگەی لەبەر بکا وا بۆ ئەو کاتە دەشیا، قەت بەقسەیانی نەدەکرد. ئەو حەزی دەکرد بەشێوازی سەیر و سەمەر جل و بەرگ لەبەربکا و، جگە لەمە کاتێکی زۆریشی بەکاردەهێنا. دایک و باوکی دەکەوتنە پەلەپەل و داوایان لێدەکرد خێراتر بێت، بەڵام ئەو حەزی بەمە نەبوو و بگرە خاوتریش دەجوڵایەوە.\nرۆژێکیان دایک و باوکی، کە وەک هەمیشە پەلەپەلیان بوو، تەواو لە خاوەخاو و گوێندانی کوڕەکەیان توڕەبوون و پێیان گوت کە بە رووتی بڕواتە دەر. کوڕەکە ئەمەی کرد و کاتێک دایک و باوکی چوونە دەرەوە بینیان بە رووتی لەوێ راوەستاوە و چاوەروانی ئەوانە ماشینەکە بێنن. لەم کاتەدا جووتیارێک کە خاوەنی بەراز بوو بەوێدا تێپەڕی. جووتیارەکە گوێی قورس بوو و چاوەکانی کز. نەک هەر ئەمە، بەڵکو هاوکات لەبیریشی کردبوو چاویلکەکانی لەچاو بکا. بۆیە کاتێک کوڕە رووتەکەی بینی، پێی وابوو یەکێک لە بەرازەکانیەتی. بۆیە لە گەڵ خۆی بە دەنگدان و دنە و پاڵنان کوڕەکەی بەرەو ئاخوڕی بەرازەکان برد.\nکوڕەکە تەواوی رێگا کەوتە ململانێ، بەڵام لەبەرئەوەی جوتیارەکە کەڕبوو، گوێی لەهیچ نەبوو. هیچ ململانێیەک دادی نەدا. کوڕەکە هەموو ئەو رۆژە لەلای بەرازەکان مایەوە. لەگەڵیان ژیا، لەگەڵیان خانوو و خواردنی دابەشکرد و بەگشتی خۆی وەک ئەوان دەهاتە بەرچاو.


هونەری راگرتن - قەڵەم\nرەنگە هەموو جیاوازییەکە لەوەدا بێت کە ئەمجارە ئێمە لە پێوەندێکی سەرتاسەر رۆمانسی نین لە گەڵیا و زیاتر لە هەڵسوکەوتێکی واقعیانە و رووبەڕووداین کە تەواو جیاوازە لە دۆخی پێشوو. ئەمجارە هیچ لەمپەرێک لە نێوان ئێمە و ئەواندا نیە و هەموو شتێک تا ئەوپەڕی خۆی راستەوخۆیە.\nوەها دۆخێک دەبێتە هۆی ئەوەی ئێمە ناسینێکی باشترمان لەگەڵ خودی دەستکەوتەکان هەبێ و ئیتر کەم و کوڕییەکانیان باشتر و زیاتر دەردەکەون. چ لەواندا و چ لە خۆماندا.\nهونەری راگرتنی دەستکەوتەکان چ لە بواری ژیانی شەخسی و چ لە بواری گشتی و کۆمەڵایەتیدا زۆر فاکتەری تر دێنێتە ئاراوە کە یەک لەوان هونەری فێربوونی ژیانی درێژخایەنە لەگەل دەستکەوتدا. داخۆ ئێمە ئامادەیی ئەوەمان هەیە کە تەمەنێکی درێژ لەگەڵیا بژین و، جۆرێک لە وەڕەزی بەسەرماندا زاڵ نەبێ؟\nمرۆڤ چەندە خاوەن نۆستالۆژیایە ئەوەندەیش سەرنجی بەرەو داهاتووە. هونەری راگرتن لە راستیدا بریتییە لە پەیداکردنی باڵانسەیەک لە نێوان ئەم دوو حاڵەتەدا.\n٢٦ مانگی یەکی ٢٠٢١\nبەیانى باش خودایە!\nدەزانم زۆر سەرقاڵن\nلە ڕاستیدا لەم ڕۆژانەدا گشتمان سەرقاڵین\nهەرچەندە من لەوەتەى هەم بێکارم\nتکات لێ دەکەم گوێم لێ بگرى\nبیرێک لەو بۆچوونانەم بکەنەوە