شەڕەڤان، یادەوەری پزیشکێکی ئازارشکێن – Standard Kurd\nلەلایەن ستاندار Posted on حوزه‌یران 20, 2020 حوزه‌یران 20, 2020 1483 جار بینراوە 0 سەرنج\nبەتەواوی لەیادم نییە دە ڕۆژ بوو یاخود دووھەفتە لەمەوبەر، کەکچێکی ئەسمەری ڕەشتاڵەی لاواز لەگەڵ سکرتێرەکەم دەرگای ژوورەکەمیان کردەوە لەکلینیک و ھاتنە ژوورێ .\nسکرتێرەکەم دەستێکی بەئاراستەی ئەو ڕاکێشا و ووتی : دکتۆرە وەرەقەم بۆ پڕ نەکردۆتەوە، ئەم بۆ پشکنینی پێش بەنجی گشتی ھاتووە بیبینیت. فەرمووم لێکرد و ئەویش لەبەردەممدا دانیشت، بەھێمنی و ووردی لەڕووخساریم ڕوانی ، کچێکی گەنجی بەھێز دیاربوو ھەرچەندە لاواز بوو، ڕووخسارێکی ئەسمەر ، ھیچ جۆرە ماکیاژێک و ئارایشتێکی پێوەنەبوو، زەردەخەنەیەکی جوان لەسەر ڕووخساری بوو . پانتۆڵێکی کاوبۆو قەمیسێکی پانی لەبەردا بوو، لەو جۆرە کچانە بوو کە شێوەیان پێت دەڵێت ژن بەھێزە و لەتوانایدایە هەموو شتێک بکات و تەنیا بۆ چێژ بەخشین دروست نەکراوە .\nنازانم بۆ حەزمدەکرد تا دەھات زیاتر سەیری بکەم و سەرنجی بدەم و ھیچ ووشەیەک نەڵێم ! لەبەر کەمی ماوەکەم ناچار بووم لێم پرسی : فەرموو ، نەشتەرگەری چیت بۆ دەکرێت ؟ دکتۆر ، ھاوڕێکەم سووتاوە لەکاتی بۆردومانی تورکەکان دا و لە ٥٠٪ ی زیاتر لەجەستەی سوتاوە، و دوو بەیانی نەشتەرگەری بۆ دەکەن، لەپێستی من لێدەکەنەوەو دەیدەن لە ڕانی ئەو ، ووتیان دەبێت پزیشکی بێھۆشکارەکە بت بینێت و ئەو بڕیار دەدات تۆ گونجاوی بۆ بێھۆشکاری یاخود نا . : ئەھا ، یانی تۆ پێستی خۆت ئەبەخشیت بە ھاوڕێکەت ؟ ھێندەت خۆشدەوێت ؟! ئەی ھاوڕێکەت خزمتە؟ ھیچ پەیوەندییەکی خوێن دەتان بەستێتەوە بەیەک ؟ : بۆ ھەر دەبێت خزم بین ؟ : نەخێر مەرج نییە بۆ ئەم نەشتەرگەرییە ، بەڵام لام سەیر بوو کەڕازی بوویت پێست بدەیت بەھاوڕێکەت بەخۆشحاڵییەوە، بێ ئەوەی ھیچ پەیوەندییەکی خوێن ھەبێت لە نێوانتان.\nھەتا ئێستا ئەوەی بینیبێتم تەنھا دایک و باوکەکان بوون ڕازی بوون پێست ببەخشن بە منداڵەکانیان کەسی ترم نەدیووە، بۆیە لام جێگای سەرسوڕمان بوو . : دکتۆر گیان ، ئێمە لەبناری ئەو قەندیلە ھەموومان خوشک و براین جیاوازی نییە . من خەڵکی باشووری کوردستانم و لە گوندەکانی دەوروبەری ھەولێر گەورەبووم ، ئاگرینی ھاوڕێم خەڵکی باکوورە ، بەڵام پەروەردەی ئێمە جیاوازی ناکا ، ئێمە لەگەڵ یەک دەژین ، لەگەڵ یەک دەخۆین و دەخۆینەوەو دەخەوین ، و لەگەڵ یەک بەرامبەر تورکی فاشیست دەجەنگین . ئیتر خێزانیش ھەر ئەوەیە، بەڵام ئێمە خێزانێکی کەمێک گەورەین لەخێزانەکانی دی ناچین . : بەڕاستی واتلێکردم بێم بۆ بناری قەندیل، باشە ئەی ئەزانیت لەوانەیە جێگای ئەو پێستەی لێت دەکرێتەوە ناشرین ببێت و ببێت بە پەڵە و نەتوانی دەریبخەیت ؟ ڕازیت ؟ پێت ناخۆش نابێت ؟ : دکتۆر ئەوە بەڕاستە ؟! ئێمە چەندین کوڕ و کچی گەنجمان دەست و قاچیان پەڕیوەو لەدەستداوەو ئێستاش لەبەرەی جەنگدان دژی تورکی فاشیست، بەڕای تۆ بۆمن گرنگە پێستەکەم ناشرین دەبێت و لەکەدار ببێت ؟! : ببورە من وەک پزیشکێک ئەرکی سەرشانمە پێت بڵێم، و بیرکردنەوەی زۆرینەی خەڵکیش وایە، بۆیە پرسیم . ئێستا بڕۆ پاڵکەوە با پشکنینت بۆ بکەم.\nدوای تەواوبوونی پشکنینەکە و پێدانی ڕێنماییەکان ، سەرنجەکانم لەسەر ڕەچەتەی پزیشکیەکەم نووسی و دامە دەستی و خوا حافیزیم لێکرد . لەدوایی ئەو کەوتمە بیرکردنەوەیەکی قووڵەوە ، باشە ئەبێت پەروەردەی ئەوان چ جیاوازییەکی ھەبێت لەگەڵ ئێمە ؟! باشە ئەوان بۆ ھێندە بەھێز و بەجەرگن و ئێمە بۆ ھێندە لاواز و بێ دەسەڵاتین! ئەوان بۆ بەدەستھێنانی مافی خۆیان ئەندامانی جەستەیان لەدەست دەدەن و شەڕ دەکەن و شەھید دەبن .\nئێمەش لەسۆشیاڵ میدیا بەترسەوە لەپشتی مۆبایلەکانمان ھاشتاگ و پۆستی فەیسبووک و قسەی پڕوپووچ بڵاودەکەینەوەو گلەیش دەکەین لە بەختی خۆمان . باشە ئەو ئایدیا و بیرو ئیمانە بەهێزە چییە ئەوان کۆدەکاتەوەو وایان لێدەکات هێندە بەهێزبن ، و ئێمەش بۆ هێندە بێ باوەڕ و لاواز و بێ پرینسیپڵ و بنەماین . ئەوان نەشتەرگەری دەکەن مەترسی بێھۆشکاری گشتی قبووڵ دەکەن و پێستیان لەکەدار دەکەن بۆ ڕزگارکردنی ژیانی ھاوڕێکانیان .\nئێمەش گەنجەکانمان چەندین نەشتەرگەری زیادە دەکەن بۆ جوانکردنی لوت و دەمووچاو لێو و چەناگەیان و کەچی ھەر ناشتوانین نیو ھێندەی ئەوان جوان بین . ئەوان پێست دەبەخشن و خۆیان لەکەدار دەکەن ، ئێمەش پلازمای خوێنە کە بەخشینی ھیچی تێناچێت خەریکە دەبێت بە خزم خزمێنەو بازرگانی و پاڕانەوە بۆ ڕزگارکردنی ژیانێکی تر . باشە ئەوان بە پێستە سووتاوەکەیانەوە لەبەر تیشکی خۆر و لوتە باریک و لێوە زەردەکانیانەوە بۆ ھێندە جوانن ؟! و ئێمەش بە دەمووچاوە ھەڵئاوساوە پڕ سلیکۆن و لێوە پڕ فیللەر و لوتە ھەڵقرچاوەکانمانەوە کەسامانێکیان تێچووە بۆ ھێندە ناشرینین ؟! کەگرتە ڤیدیۆکانی ئەوان دەبینیت حەزت بەژیان دەبێت، حەزت بەسروشت دەبێت ، حەزت بەشادی دەبێت و گەشبین دەبیت و لەمانا ڕاستەقینەکەی ژیان تێدەگەیت کەخۆشەویستی و باوەڕە . کەگرتە ڤیدیۆکانی کچانی خۆشمان دەبینیت بە لێوێکی پڕ فیللەر و دەمووچاوێکی ھەڵئاوساوەوە گۆرانی گەعدە دەڵێنەوە لەسناپ، ژیانت لەبەر چاودەکەوێت و ڕووە ڕاستەقینە ڕەشەکەی سیستمی سەرمایەداری دەبینیت . باشە ئێمەی کوردی باشوور لەچ زەلکاوێکدا دەژین ؟ بۆ واخۆمان لێ وونبووە ؟ کەی بەخەبەردێن و ئەوان وەک نموونەیەک سەیربکەین و ھیچ نەبێت کەمێک لاساییان بکەینەوە.\nنازانم ، لەوانەیە ھەرگیز نەتوانین وەکو ئەوان بین ، بریا بمانتوانیایە نیو ھێندەی ئەوان بەجەرگ بین ، بریا یەکێک بوومایە لەوان و لەو بناری شاخە ژیانم بەسەربردایە و وەکو ئەوان نموونە بوومایە. بریاو ھەزار بریای تر لەمێشکما بوو ، لەپڕ دەنگێک بانگی کردم و وەرەقەیەکی دایە دەستم : دکتۆر ئازاری پشتم ھەیە بۆ سێ مانگ دەبێت . ھێندە تێڕامابووم لەبیرکردنەوەکەمدا ، بێ ئاگا بووم لەوەی نەخۆشێکی دی ھاتبووە ژوورێ !\nبڵاوکراوەی پێشوولایەنێكی عێراقی لەبارەی مەترسی دۆخی ئێستای هەرێم هۆشداریدەدات\nبڵاوکراوەی نوێترتورکیا چی دەوێ؟ “میساقی میللی” چیە؟


ڕۆژی جیهانی کرێکار، پێویستی بە نمایشێکی یەکگرتووی چینایەتیە!\n2022.04.26 - 23:43 103 like 0\nئەمساڵ ڕۆژی جیهانی کرێکار، پێویستە هەوێنی یەکگرتوویی خەباتی چینایەتی و ئینتەرناسیۆنالیزمی پرۆلیتێری بێت. ئەمساڵ یەکی ئایار لە جەرگەی هەلومەرجێکی هێجگار سەخت و دژواری جیهانی سەرمایەداریدا پیادە دەکرێت. هەلومەرجێک کە تیایدا لە لایەک قەیرانی ئابوری سیستمی سەرمایەداری گەیشتۆتە ئاستێک کە گەورە بورژوازی دەسەڵاتداری جیهانی ناچار کردووە پەنابەرێتە بەر کەمکردنەوەی مووچە -کرێ- ی پڕۆلیتاریا، وێرای ئەوەی بەشێكی گەورەشی ناچار بە بێکاری کردووە. ڕۆشنە کەمکردنەوەی مووچە و بێکارکردنی کرێکاران، بۆتە هۆی گرانی کاڵا و پێداویستیەکانی ژیان و گوزەران و سەپاندنی برسێتی بەسەر زیاتر لە ملیارێک ئینساندا. لە لایەکی تریشەوە ئەم قەیرانە قووڵەی گەورە سەرمایەی بورژوازی جیهان -ئەمریکا- و ململانێی نێوان کۆمپانیا مۆنۆپۆڵەکانی، بەشە جیاوازەکانی بورژوازی دەرگیرکردووە لە گەڵ چەندەها جەنگ و شێوازی جیاوازی جەنگی سەربازی و ئابوری و ئایدۆلۆجی و میدیایی لە پێناو دووبارە دامەزراندنەوەی سیستمی نوێی جیهانی سەرمایەداری. هەر ئێستا جەنگ لە ئۆکرانیا باری سەر شانی پڕۆلیتاریای جیهانی، و ە بەتایبەت پڕۆلیتاریا لە ڕوسیا و ئۆکرانیا و ئەوروپا و تەواوی ئەو وڵاتانەش کە خاوەنی پتڕۆڵ و گاز و وزە نین، هێندەی تر قورس کردووە.\nهۆکاری سەرەکی ئەم بارودۆخە سەختەی زۆربەی دانیشتوانی سەر زەوی کۆبوونەوەی سەروەت و سامانی کۆمەڵگای بەشەرییە لە سەر گۆی زەوی بەدەست چەند هەزار کەسێکەوە کە کۆمپانیاکانیان ئابوری جیهان دەچەرخێنن و دەوڵەتەکانیان پاسەوانی سەروەت و سامانیان دەکەن و لە پێناویدا جەنگ بەرپادەکەن.\nیەکی ئایاری ئەمساڵ ڕۆژی پرۆڤە و تاقیکردنەوەی هێزی لە بن نەهاتووی چینی پڕۆلیتاریایە، بەرانبەر بە برسێتی و دژی گرانی و ڕووبەڕووبونەوەی دەسەڵاتی بورژوازی لە هەر وڵاتێکدا لە پێناو دابینکردنی خواستەکانیان. هاوکات، بەتایبەت لە ئەوروپا و ڕوسیا و ئەمریکا و ئۆکرانیا، پڕۆلیتاریا پێویستی بە ئاوازی خەباتی چینایەتی یە لە بەرانبەر بە جەنگ و وەستانەوە وەک هێزێكی ئینتەرناسیۆنالیتسی دژ بە بورژوازی وڵاتانی خۆیان و کردنە ڕووی چەکەکانیان لە بورژوازی وڵاتەکانی خۆیان و سیستمەکەیان. ئەم کۆششە، ئەم هیوا و ئامانجە پێویستی بە ئاگایی سۆشیالیستی هەیە.\nسەرکەوتوبێت خەباتی یەکگرتووی چینایەتی پرۆلیتاریا\nبژی ڕۆژی یەکی ئایار


پرۆژە - Goethe-Institut Irak\nوێنە: مارتین ڤێلدە\nئێمە پشتگیری ئالوگۆڕی کەلتووری دەکەین لە نێوان ئەلمانیا و عێراقدا، دەستپێشکەری دەکەین لە ئامادەکردنی زنجیرەی فیلم، پێشانگە، کۆنسێرت، سێمینار و ڤێستیڤال، مەبەست لەمانەش هەمووی بەرهەمهێنانی پێکەوەیی هونەری، مێوانداری و ڕەنگدانەوەیە.\nخۆشحاڵین بە ڕاگەیاندنی یەکەم قۆناغی پرۆژەی موسیقای "میراث" کە بریتییە لە پێشانگایەكی دەنگی دەربارەی بابەتی موسیقای دێرین و کەلتووری لە باکوور و باکووری ڕۆژھەڵاتی ئەفریقا و رۆژئاوای ئاسیا.\nبۆ زانیاری زیاتر سەردانی ئەم ماڵپەرە بکەن!\nبریتییە لە بەخشینی یارمەتی بۆ ئەو کەسانەی لە عێراقدا دەژین و خەریکی کاری کەلتوورین. الموعد النهائي لاستقبال استمارة التقديم هو ١٨ من أكتوبر ٢٠١٨.\nخۆشبەختانە ڕۆژێک بەر لە قەدەغەی هاتوچۆ لە شاری بەسرەدا ٢٥ خانمی بەشداربوو لە خانمانی ئینانا دەرفەتی ئەوەیان هەبوو کە ماڵئاوایی لە عەبدولهەق ئەلموزەفەری بەڕێوەبەری سەنتەری ڕۆشنبیری بەسرە بکەن.\nبریتییە لە بەخشینی یارمەتی بۆ ئەو کەسانەی لە عێراقدا دەژین و خەریکی کاری کەلتوورین. سپۆتلایت عێراق یارمەتی دارایی پرۆژەی هونەری و کەلتووری دەدات تا بڕی ١٠.٠٠٠ یۆرۆ (نێزیكی ١١.٧٠٠دولار) . ئامانجی تری سپۆتلایت عێراق بریتییە لە هێنانە ئارای تۆڕێکی پەیوەندی و کردنەوەی خولی فێرکردن و پەرەدان بەخوێندن بۆ هەموو هونەرمەندانی عێراق. لەم بەرنامەی بەخشینی یارمەتییەدا ئەو کەسانەی کە لاون و تەمەنیان دەکەوێتە نێوان ١٨ تا ٣٥ ساڵ و خەریکی کاری کەلتوورین، ئامانجی سەرەکی ئێمەن. هەروەها ئەوەش بۆ ئێمە گرنگە، کە جیاوازییەکانی عێراق لەبەرچاوبگیرێت و لە بڕیارەکانی ئەو بەخشینەدا ڕەنگبداتەو\nسپۆتلایت عێراق پرۆژەیەکی پەیمانگەی گوێتەیە، لە لایەن وەزارەتی دەرەوەی کۆماری ئەلمانیای فیدرالە پشتگیری دەکرێت.\nپیاسەی بەغدا (BAGHDAD WALK) پیاسەیەکی هونەری بە شەقامەکانی بەغدادا لە ١٦ و ١٧/١١/٢٠١٨ –دا\nوێنە: پەیمانگەی گوێته\n"ئاسۆکان" بریتییە لە گۆڤارێکی ئەلکترۆنی نوێی مولتی مێدیایی، کە لەلایەن پەیمانگەی گوێتە لە هەرێمی ئەفریقای باکوور و رۆژهەڵاتی نزیک دەردەچێت.\nچێڕۆکە عەنتیکەکانی ئەسپەکان، دێوەکان و یاریکەرانی تۆپی پێ، بە زمانی عەرەبی دەخوێندرێنەوە و وەک پۆدکاستێک دەتوانرێت داببەزێنرێن و لە هەموو شوێنێک گوێیان لێ بگیرێت.


سانسۆر دژی داهێنانە - بنکەی روناکبیریی گەلاوێژ :: Gelawej\nهەمەڕەنگ Dec 10, 2020\nسەلمان ڕوشدی - وەرگێڕانی: تارا شێخ عوسمان\nسانسۆر ئەو شتەیە كە دەتوەستێنێت لەوەی دەتەوێت بیكەیت، ئەوەی نووسەرانیش قسەی لەسەر دەكەن ئەوەیە كە دەیكەن، نەك ئەوەی كە دەبێتە ڕێگر لەوەی دەیكەن. هیچ نووسەرێك نییە حەزی لەوە بێت باسی سانسۆر بكات، نووسەران دەیانەوێت باسی داهێنان بكەن، سانسۆریش دژی داهێنانە، وزەیەكی نەگەتیفە، هێنانەئارای نابوونە بۆ بوون، یان بە خواستنی وەسفێكی (تۆم ستورارد) بۆ مردن (نائامادەیی بوون).\nدەیانەوێت قسە لەسەر ئەوە بكەن چەندە كرێ وەردەگرن، زۆربڵێی بكەن لە بارەی نووسەرانی تر و ئەو پارەیەی ئەوان وەریدەگرن، دەیانەوێت سكاڵا لە ڕەخنەگران و بڵاوكەرەوەكان بكەن و ناڕەزایی خۆیان لە سیاسییەكان دەربڕن، دەیانەوێت قسە لەسەر ئەوە بكەن كە حەزیان لێیە و باسی ئەو نووسەرانە بكەن كە خۆشیان دەوێن، باسی ئەو چیرۆك و تەنانەت ڕستانە بكەن كە مانایەك دەگەیەنێت بۆیان، لە كۆتایشدا دەیانەوێت باسی بیروڕاكانی خۆیان و چیرۆكە تایبەتەكانیان بكەن، باسی شتەكانیان بكەن.\nنووسەری گاڵتەنووسی بەریتانی (پۆل جیننگز) لە وتارە بلیمەتانەكەی دەربارەی (بەرگریكاری) كە لاسایكردنەوەیەكی گاڵتەئامێزانەی بوونگەراییە، پێشنیازی ئەوە دەكات كە جیهان دابەش بووە بەسەر دوو چیندا (شت) و (ناشت). لەنێوان ئەو دوانەشدا جەنگێكی بەردەوام هەیە، ئەگەر نووسین (شت) بێت، ئەوا سانسۆر (ناشت)ەكەیە. هەر وەك شالیریش بە كۆردیلیای وت "هیچ شتێك لە ناشتەوە نایەت".(١)\nگەر ویستت (هەوا) بكە بە نمونە، ئەوەتا لە دەروبەرمانە، زۆر و خۆڕاییە، شایەنی هەناسەدانی هەموانە. دەزانم بەتەواوی سازگار و پاك نییە، بەڵام بە هەرحاڵ بوونی هەیە و بە زۆرییش بەشی هەموومان دەكات و لێیشی دەمێنێتەوە. كاتێك هەوا وا بەردەست بێت و بێ بەرامبەر و بەو بڕەش بێت، پێویست بەوە ناكات داوا بكرێت هەوا بۆ هەموان و بەخۆڕایی دەستبەر بكرێت و بڕەكەی وا بێت بەشی هەموان بكات. دەتوانیت ددان بە بوونی ئەوەدا بنێیت كە هەتە، یان چاوی لێ بپۆشیت، كەواتە پێویست ناكات لەبارەیەوە دەنگەدەنگ بكەیت. تۆ هەوای خۆڕایی شیاوی هەناسەدان هەڵدەمژیت و دەژیت. هەوا بابەت نییە، شتێك نییە زۆربەمان بمانەوێت مشتومڕی لەبارەوە بكەین.\nبیهێنە پێش چاوی خۆت لە شوێنێك و لە بەرزاییەك دوو بۆری زەبەلاح ببینیت، ئەو هەوایەی تۆ هەڵیدەمژیت لەو دوو بۆرییەوە بێنە دەرەوە. هەوایەكی سارد و هەوایەكی گەرم و هەوایەكی مامناوەندیش لە یەكەیەكی تێكەڵكردنی ئاسمانیی ئەوتۆوە، پاشان بیهێنە بەرچاوت ڕۆژێك قەوارەیەك لەوێ لەو بەرزاییەوە كە نایناسین یان ڕەنگە بیناسین یەك لە دوای یەك بۆرییەكان بگرێتەوە، ئیدی هەست بە هێواشبووەنەوەی ئەو هەوایە دەكەین كە هەبوو و شیاوی هەناسەدان و خۆڕایی بوو و كەم دەبێتەوە. كاتێك دەزانین هەناسەمان تووند دەبێت، بە ڕادەیەك هەناسە دەدەین بۆ داواكردنی هەوا. لەو كاتەدا زۆربەمان دەستمان كردووە بە ناڕەزایی بۆ ئیدانەكردنی كەمیی بەخشینی هەوا و بە دەنگی بەرز داوای مافی پێدانی هەوای خۆڕایی و شیاوی هەڵمژین دەكەین، دەتوانیت بڵێیت (كەمیی) داخوازیی دروست دەكات.\nئازادیی ئەو هەوایەیە كە هەڵیدەمژین، ئێمە كە لەو بەشەی جیهان دەژین سەرەڕای خەوشەكانی، هەوای خۆڕایی هەڵدەمژین، لانی كەم ئەگەر ئەو گەنجە ڕەشپێستانەی (مەیامی) نەبین كە بلوزی كڵاوداریان لە بەردایە كە دەتوانن لێوەی هەناسە بدەن و ئەگەر ئەو ژنانەی (ویلایەتە سورەكان)(٢) نەبین كە هەوڵ دەدەین بڕیارگەلێك بدەین كە تایبەتە بە جەستەمانەوە. هەوایەكی خۆڕایی و شیاوی هەڵمژینی نائایدیالیمان هەیە، بەڵام مادام شیاوی هەناسەدانە و خۆڕاییە، پێویستمان بەوە نییە گۆرانی بڵێین و سەمای بۆ بكەین، هەر هێندەیە ددان دەنێین بە بوونیدا و دەڕۆین.\nكاتێك شەو چاو لێكدەنێن، وای دادەنێین كە سبەی ئازاد دەبین، چونكە ئەمڕۆ ئازاد بووین. كاری داهێنەرانە بەتەنها ئازادیی پێویست نییە، بەڵكو گریمانەی ئازادیش. ئەگەر هونەرمەندێكی داهێنەر ترسا لەوەی بەیانی ئازاد نابێت، ئەگەر لە ئاكامی هەڵبژاردنی بابەتەكەی و شێوازی چارەسەركردنەكەی ترسا، كەواتە ئەوە بەهرە نییە كە هەڵبژاردەكانی دیاری دەكات، بەڵكو ترسە. ئەگەر متمانەمان بە ئازادییەكەمان، نەبێت ئەوا ئازاد نین.\nلەوەش خراپتر، كاتێك سانسۆر خۆی هەڵدەقورتێنیتە هونەرەوە و دەبێتە بابەتەكەی، ئەوە هونەرەكە دەبێتە هونەرێكی قەدەغە، جیهانیش وا دەیبینێت و تێیدەگات. سانسۆركار ئەو كارە بە نائاكاریی زیادەڕۆیی و كفركردن و بێ پەردە و جێگەی مشتومڕی لەقەڵەم دەدات، ئیدی ئەو وشانە بۆ هەتایە وەك باڵندەكانی نەورەس بە دەوری گەردنی ئەو دەریاوانە نەفرەتلێكراوەوە، واتە كارە قەدەغەكەوە بە هەڵواسراوی دەمێننەوە.\nهێرشكردنە سەر كارێك زیاترە لە سنورداركردنی، چونكە بەلای جەماوەری ئاساییەوە بە جۆرێك لە جۆرەكان ئەو كارە هەمان كارە بەرامبەر هەر خوێنەرێكی (خۆشەویستەكەی لەیدی چاترلی)(٣) و (خولگەی قرژاڵ)(٤) هەموو دیمەنەكانی (دواتانگۆ لە پاریس)(٥) یان (پرتەقاڵی ئالی)(٦)، دەیان و سەدان و هەزاران كەس هەن كە ئەو كارانە بە كاری زۆر پیس و زۆر توندوتیژ یان هەردووكیان دەناسێنن.\nئیدی گریمانەی گوناه دەبێتە جێگرەوەی گریمانەی بێگوناهی. چی وای كردووە ئەو هونەرمەندە موسڵمانە ئەو خواوەندە هندییە بە ڕووتی بكێشێت؟ ئایا نەیدەتوانی ڕێز لە پۆشتەییەكەی بگرێت؟ بۆچی ئەو نووسەرە ڕووسییە وای كرد پاڵەوانی ڕۆمانەكەی بكەوێتە داوی خۆشەویستی نەوجەوانێكی سەرنجڕاكێشەوە؟ ئایا نەیدەتوانی تەمەنێكی یاسایی پەسەندكراو هەڵبژێرێت؟ بۆچی ئەو شانۆنامەنووسە بەریتانییە وەسفی دەستدرێژییەكی سێكسی دەكات لە (گۆردوارا)ی پەرستگەی سیخەكان؟ ئایا نەدەكرا ئەو دەستدرێژییە لە خاكی پیرۆز دەرهێنێت؟ بۆچی هونەرمەندەكان كێشە دەنێنەوە؟ ناتوانن جوانی و ڕەوشت و چیرۆكێكی باشی نەفرەتیمان پێشكەش بكەن؟ بۆچی وا دەزانن ئەگەر بەو شێوازە مامەڵە بكەن، ئێمە لە ڕیزی ئەوان دەبین؟\n"هەموو خەڵك وتیان دانیشە تۆ بەلەمەكە دەلەنگێنیت/ شەیتان ڕاتدەكێشێتە خوارەوە، بەو ڕۆحە قورسەوە هەرگیز سەر ئاو ناكەوی/ دانیشە، دانیشە، دانیشە، دانیشە، دانیشە/ تۆ بەلەمەكە دەلەنگێنیت"(٧).\nلەوپەڕی چالاكیدا، درۆی سانسۆركار سەردەگرێت بۆ داگیركردنی شوێنی ڕاستەقینەی هونەرمەند و ئەو بڕوایە بڵاو دەبێتەوە کە ئەو شتەی قەدەغەكراوە، شایانی قەدەغەكردنە. لەراندنەوەی بەلەمەكە شتێكی قێزەونە. ئەمە تەنها لە جیهانی هونەردا نییە، چونكە وەزارەتی حەقیقەت لە چینی هاوچەرخ سەركەوتوو بووە لە باوەڕپێهێنانی بەشێكی زۆری گەلی ئەو وڵاتە كە پاڵەوانانی گۆڕەپانی (تیانانمن) لە ڕاستیدا چەند كەسێكی شەڕەنگێزن و دەیانەوێت نەتەوە لەناوبەرن. ئەوە سەركەوتنی كۆتایی سانسۆركارە: كاتێك خەڵك توانای ئەوەی نەبێت بیر لە ڕاستی شتەكان بكاتەوە، بەوانەشەوە كە دەزانن بە شێوەیەكی هەمیشەیی ئامانجی درۆكانن.\nزۆر جار شاكارێكی قەدەغەكراو ڕووبەڕووی وەسفەكانی سانسۆر دەبێتەوە و خۆی دەسەلمێنێت (ئۆلیسیس) و (لولیتا) و (هەزارویەك شەوە) بە نموونە. زۆر جاریش هونەرمەندانی مەزن و ئازا لە ڕووی سانسۆركەراندا دەوەستن و بە نهێنی داهێنان لە كارێكی سەرسوڕهێنەردا دەكەن، وەك ئەدەبی (سامیزدات) لە یەكێتی سۆڤییەتی جاران، یان بۆ دروستكردنی فیلمی سەرنجڕاكێش و خۆقوتاركردن لە چەقۆی سانسۆركەر، وەك زۆر لە فیلمە سینماییە ئێرانییە هاوهاچەرخەكان و هەندێك فیلمی چینی.\nتەنانەت هەندێك هەن دەڵێن "سانسۆر گرنگە بۆ هونەرمەندان، چونكە ئاڵنگاری خەیاڵدانیان دەبێت، وەك ئەوەی بڵێن ئەگەر هەردوو دەستی كەسێك ببڕیتەوە دەتوانیت ستایشی بكەیت كە بە گرتنی قەڵەمەكەی بەددانی فێری نووسین بووە".\nسانسۆر خزمەتی هونەر ناكات و خراپترین ڕەهەندە بەلای خودی هونەرمەندانەوە، كارەكانی (ئاوی ویوی) ماوەتەوە، بەڵام خودی هونەرمەندەكە ژیانێكی سەختی هەیە. ئۆڤیدی شاعیر لە لایەن (ئۆگۆست سیزەر)ی تووڕەوە دوورخرایەوە بۆ دەریای ڕەش و ئەوەی مابووەوە لە ژیانی لە چەقی دۆزەخدا بەسەری برد كە پێی دەوترا (تومیس)، بەڵام شیعرەكانی ئۆڤید دوای لەناوچوونی ئیمپراتۆریەتی ڕۆمانییەكانیش مایەوە.\n(مێندلستام)ی شاعیر لە سەردەمی ستالیندا لە یەكێك لە سەربازگەكانی كاری زۆرەملێدا مرد، بەڵام شیعرەكانی لە یەكێتی سۆڤیەت زیاتر ژیا. لۆركای شاعیری ئیسپانی لەسەر دەستی بەكرێگیراوانی ژەنەراڵ فرانكۆ كوژرا، بەڵام شیعرەكانی لە حیزبی (ڤالانچ)ی فاشیی زیاتر ژیا. لەبەر ئەوە دەتوانین بڵێین هونەر لە سانسۆر بەهێزترە، ڕەنگە زۆر كات وابێت، بەڵام هونەرمەندان لاوازن.\nلەم ماوەیەدا، كۆمەڵەی (پێن)ی ئینگلیزیی(٨) لە ئینگلتەرا ناڕەزاییان دەربڕی لە دژی پێشانگەی كتێبی لەندەن كە كۆمەڵێك نووسەری چینیی بانگهێشت كردووە كە پێیان دەوترێت نووسەرانی ڕەسمیی و لە لایەن حكومەتی چینەوە پشتیوانی دەكرێن. لە كاتێكدا دەنگی لانی كەم (35) نووسەر كە لە زیندانەكانی حكومەتی چیندان، لەوانەش (لیو شاوبۆ)ی خاوەنی خەڵاتی نۆبڵ و (زۆیوفۆ)ی شاعیری جیابووەوە و ئۆپۆزیسیۆن، كپ و بێبایەخ كراوە. لە ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمەریكاش، هەموو ساڵێك دەمارگیرەكان دەیانەوێت كتێبی چەند نووسەرێك قەدەغە بكەن وەك (كۆرت فۆنیگۆتو) و (جەی كەی ڕۆلینگ) كە بە شێوەیەكی ئاشكرا پشتیوانی لە جادووی ڕەش دەكات. هەروەها لایەنگرانی دیزاینی ژیرییش بەردەوامن لە دژایەتیكردنی كتێب و نوسینەكانی (چارلز داروین).\nجارێكیان نووسیم و هێشتاش ئەوە بەڕاست دەزانم كە هێرشكردنە سەر تیۆری گەشەسەندن لە بەشێك لە ویلایەتە یەكگرتووەكان خۆی لە خۆیدا سوودبەخشە بۆ ڕەتكردنەوەی تیۆرەكە، چونكە دەریدەخات كە هەڵبژاردنی سروشت هەموو كات سەركەوتوو نابێت لانی كەم لە ناوچەی كانساس، مرۆڤەكان دەتوانن بەرەو دواوە و بە ئاراستەی بازنەی ونبووش گەشە بكەن.\nئەوەی مەترسیدارە ئەو كاردانەوەیە زۆر پەسەند بكرێت كە خۆی لە ڕستەی (بەلەمەكە مەلەگێنە)دا دەبینێتەوە و لە دژی ئەو هونەرمەندانەی كە دەیجوڵێننەوە. ئەو كۆكبوونەیە لەسەر ئەوەی دەكرێت سانسۆر پاساوێك بێت كاتێك خاوەن بەرژەوەندی و خاوەن ئینتیمای ڕەگەزی و ئایینی دیاریكراو ڕایبگەیەنن كە لەبەرامبەر كارێكی هونەری دیاریكراودا هەست بە سووكایەتی دەكەن.\nهونەر مەزنە، یان تەنها و بە خاكەڕاییەوە بڵێین هونەری ڕەسەن لە ناوچەیەكی ناوەندیی ئاسودەدا خەڵق ناكرێت، بەڵكو هەمیشە لە لێواردا خەڵق دەبێت. ڕەسەنایەتی مەترسیدارە، ئاڵنگاریی دەكات، پرسیار دەكات، گریمانەكان ڕەتدەكاتەوە، ڕەمزە ئاكارییەكان دەلەرزێنێت، ڕێزی مانگا پیرۆزەكان و ئەوانی تر كەمدەكاتەوە. دەكرێت هونەر شۆكهێنەر بێت، یان ناشرین بێت، یان بە بەكارهێنانی گوزارشتێكی گشتگیر مەعشوقی ڕۆژنامە زەردەكان بێت، مشومڕ هێنەر بێت. ئەگەر بڕوامان بە ئازادی بێت، ئەگەر بمانەوێت ئەو هەوایەی هەڵیدەمژین زۆر و شایەنی هەڵمژین بێت، ئەوە هونەرە و دەبێت بەوەوە نەوەستین بەرگری لە مافی مانەوەی بكەین، بەڵكو دەبێـت ستایشی بكەین. هونەر سەرگەرمیی نییە، هونەر لە باشترین حاڵەتیدا شۆڕشە.\n(١)Report on Resistentialism, by Paul Jennings\n(٢) ئەو ویلایەتە ئەمریكیانەیە كە زۆرینەی دانیشتوانەكەیان لایەنگری پارتی كۆمارین\n(٣) Lady Chatterleys Lover\n(٤) Tropic of Capricorn\n(٥)Last Tango in Paris\n(٦)A Clockwork Orange\n(٧)"Sit Down, You're Rockin' the Boat" by Frank Loesser\n(٨) English PEN\nسەرچاوە: التكوین- وەرگێڕانی بۆ عەرەبی: الاء نحلاوي


😊 باش خۆ دێیە شەقڵاوەی Fıkra\n📅 Da eklendi Mar 27 2015 5:08PM\n👁 Bu başlık 7,977 defa görüntülendi\n... [ Daha... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 70% ✍ H.B. 27-3-2015 17:08:35\n📷 پەیمانگای کادرانی پاسۆک لە شەقڵاوە - 1991 Resim ve tanım\n📅 Da eklendi Aug 9 2018 3:04PM\n👁 Bu başlık 1,742 defa görüntülendi\nڕاوەستاوەکان لەڕاستەوە: نوعمان کەریم، جەمال حەسەن، [ Daha... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 86% ✍ H.B. 9-8-2018 15:04:45\n📷 چایخانەیەک لە شەقڵاوە، کورد لەوێ کەمینەیە Resim ve tanım\n📅 Da eklendi Nov 29 2018 9:24PM\n... [ Daha... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 60% ✍ H.B. 29-11-2018 21:24:28\n📕 ساردۆن؛ کۆمەڵە هەقایەت و ئەفسانەیەکی خۆشناوەتیی ناوچەی شەقڵاوەیە Kütüphane\n📅 Da eklendi Nov 7 2019 8:44PM\nسەرباز مەجید خۆشناو 2019 [ Daha... 👁] 📕 ✖ 0 1 ✔ 99% ✍ H.B. 7-11-2019 20:44:53\n📕 شتیک سەبارەت بە شاعیرانی شەقڵاوە Kütüphane\n📅 Da eklendi Sep 27 2011 1:31PM\n👁 Bu başlık 13,292 defa görüntülendi\nهۆشەنگ شێخ محەمەد [ Daha... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ H.B. 27-9-2011 13:31:32\n🏰 شەقڵاوا - شەقڵاوە Mekanlar\n📅 Da eklendi Dec 17 2008 10:38AM\n👁 Bu başlık 16,498 defa görüntülendi\nیەکێکە لە هاوینە هەوارە بەناوبانگەکانی کوردستان دە [ Daha... 👁] ✖ ✖ 4 18 ✔ 99% ✍ H.B. 17-12-2008 10:38:55\n📄 شەقڵاوە Yayınlar\n📅 Da eklendi Sep 6 2010 2:55PM\n👁 Bu başlık 11,119 defa görüntülendi\nگۆڤارێکی رۆشنبیری گشتی یە، لەلایان ژمارەیەک لەرێکخ [ Daha... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 60% ✍ H.B. 6-9-2010 14:55:09\n🏰 شەقڵاوە Mekanlar\n👁 Bu başlık 1,368 defa görüntülendi\nیەک لە گوندەکانی رۆژهەڵات [ Daha... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 62% ✍ H.B. 1-1-2011 11:19:31\n📕 شەقڵاوە و خۆشناو لەبەڵگەنامەکانی عوسمانیدا Kütüphane\n📅 Da eklendi Mar 9 2018 12:00PM\nنووسینی: هێمن عومەر خۆشناو [ Daha... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 68% ✍ M.B. 9-3-2018 12:00:04\n📊 شەقڵاوە: گەشتیاران حەوت هەزار شوێنیان بەکرێ گرتووە Anket ve istatistik\n📅 Da eklendi Aug 12 2019 10:42AM\nلەشارۆچکەی شەقڵاوەی گەشتیاران حەوت هەزار شوێنیان ب [ Daha... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 2 ✔ 83% ✍ J.O.E. 12-8-2019 10:42:34


دەرچوون لە ئێراق (3)\nدامەزراندنی دەوڵەتێك بەناوی "ئێراق" بۆ ساڵی (1921) دەگەڕێتەوە. كاتێك حكومەتی بەریتانیا بێ گەڕانەوە بۆ ڕەزامەندی خەڵكی ئێراق "فەیسەڵی كوڕی حوسێنی حیجازی" وەك پادشای ئێراق دیاریكرد، ئەوەش بەو مانایە هات؛ بەر لەو ماوەیە دەوڵەتێك بەناوی "ئێراق" لەسەر نەخشەی سیاسی جیهان بوونی نەبوو.\nئێراق؛ لە بەرداشی سێ ویلایەتی عوسمانیدا.\nهەروەها، ئەو سەرچاوە و تۆمارە مێژووییانەی لەنێو بەرهەم و، تۆمارە مێژووییەكانیاندا باسیان لە دەوڵەتی ئێراق، یان وڵاتێك بەناوی ئێراق بەر لەو ساڵە كردووە بە هەڵەدا چوون، تەنیا لەبیر تەسكی نووسەرەكانیان یاخود نەزانی و، بێئاگایان لە مێژووی ئێراق سەرچاوەی گرتووە. ڕاستییەكەش ئەوەیە؛ بەر لەوەی دەوڵەتێك بەو ناوەوە دروست بێت و دەربكەوێت، ئەو خاكە لە "سێ" ویلایەتی سەر بە دەوڵەتی عوسمانی پێكهاتبوو، ئه‌وانیش؛ موسڵ، بەغداد و، بەسرە بوون. هەروەها كاروبارەكانی ئەو "سێ" ویلایەتە لە بەغداد بەڕێوە دەچوو، واتە؛ كاروبارە ناوخۆییەكانی هەردوو ویلایەتی موسڵ و بەسڕە بە ویلایەتی بەغداد-ەوە گرێدرابوون و، دواتر بەسترابوونەوە بە "ئەستانە" پایتەختی دەوڵەتی عوسمانییەوە، ئەوەش بەو مانایە بوو؛ ئەو هێزەی بڕیاری لەسەر كۆی ژیانی خەڵكی ئەو "سێ" ویلایەتە دەدا، نە دانیشتوانەكەی بوو، نە كەسایەتی و بەرپرسە ناوخۆییەكانی ئەو "سێ" ویلایەتە، بەڵكو خودی والییەكان و ئەوانیش لەژێر ڕەزامەندی و، بڕیاری بەرپرسانی دەوڵەتی عوسمانی بوون لە ئەستانە-ی پایتەخت. هەر لە وەزیری ناوخۆ-وه تا دەگات بە صدر الاعڤم- سەرۆك وەزیران و، لەوێشەوە بۆ سوڵتانی عوسمانی.\nگەڕانەوەی خاكی ئێراق بۆ ژێر دەسەڵاتی دەوڵەتی عوسمانی، بۆ دوای ساڵی (1514) دەگەڕێتەوە. كاتێك "سوڵتان سەلیمی یەكەم/1512-1520" سوڵتانی دەوڵەتی عوسمانی لە شاڵاوێكیدا بۆ سەر دەوڵەتی سەفەوی شیعە لە ئێران، سوپای سەفەوییەكانی تێشكاند، ئەو سەركەوتنەی عوسمانییەكان لە شەڕی چاڵدێران لە (23ی ئابی1514) زەمینەی داگیركردنی باشووری كوردستان و بەشێك لەو خاكەی ڕەخساند، دواتر ناوی ئێراق-ی لێنرا. كاتێك لە ساڵی (1515) بەهۆی ڕێككەوتن نامەیەكی نێوان سوڵتان سەلیمی یەكەمی عوسمانی و، مەلا ئیدریسی بەدلیسی و میرەكانی بادینان و ئەردەڵان ملكەچییان بۆ سوڵتان و، دەوڵەتی عوسمانی ڕاگەیاند. بەو ڕووداوە خاكی باشووری كوردستان كەوتە دەست دەوڵەتی عوسمانی، وەك؛ ئەیالەتی شارەزوور لەلایەن دەوڵەتی عوسمانییەوە ناسرا، شاری كەركوك بووە مەڵبەندی ئەیالەتەكە، نۆزدە ساڵ دواتر و لەساڵی (1534) لە سەردەمی سوڵتان سولەیمان كوڕی سوڵتان سەلیم، ناسراوه بە سوڵتان سولەیمانی قانوونی شاری بەغداد-ی لە بندەستی سەفەوییەكان دەرهێنا تا شاری بەسرە بوونە قەڵه‌مڕەوی دەوڵەتی عوسمانی. بەو ڕووداوە؛ تەواوی ئەو خاكەی ناوی ئێراقی لێنرا كەوتە ژێر دەسەڵاتی دەوڵەتی عوسمانی، سەرەتا لەو خاكە سێ ئەیالەت بەناوه‌كانی شارەزوور، بەغداد، بەسرە دروستكران. مەڵبەندی ئەیالەتی شارەزوور لە سەرەتادا شاری كەركوك و دواتر بۆ شاری موسڵ گوازرایەوە. سنوری ئەم ئەیالەتە كۆی خاكی باشوری كوردستان و بەشێكی باكوری خۆرئاوای ئێراقی عەرەبی بوو، مەڵبەندی ئەیالەتی بەغداد شاری "بەغداد" و كۆی خاكی ناوەڕاستی ئێراقی لەخۆ دەگرت، هەرچی ئەیالەتی بەسڕە مەڵبەندەكەی شاری "بەسڕە" و كۆی خاكی باشوری ئێراقی پێكهێنابوو.\nلێرەوە ئەو خاكە، بەو سیستەمە كارگێڕییە تا نیوەی یەكەمی سەدەی نۆزدەیەمی زاینی مایەوە. ئەوەش بەدەر لە چەند ساڵێكی دیاریكراو نەبێت ناوچەكە بووە گۆڕەپانی ململانێی دەوڵەتانی دەسەڵاتدار لە خاكی ئێران و، دەوڵەتی عوسمانی نەبێت، لەو ماوەیەدا زۆرینەی خاكی باشوری كوردستان بەناو بۆ دەوڵەتی عوسمانی دەگەڕایەوە. بەهۆی ئەوەی ناوچەكە لەژێر دەسەڵاتی چەندین میرنشینی كوردیدا بوون، لەوانە؛ میرنشینی بابان دەسەڵاتداری ناوچەكانی؛ پشدەر، بیتوێن، شارباژێر، پێنجوێن، هەڵەبجە، شارەزوور، گەرمیان بوو. میرنشینی سۆران دەسەڵاتدارێتی ناوچەكانی؛ برادۆست، باڵەكایەتی، هه‌ریر، باتاس، ڕەواندوز بۆ دەگەڕایەوە. میرنشینی بادینان دەسەڵاتدارێتی ناوچەكانی؛ بادینان و، موسڵی دەكرد. لەو نێوەندەدا شارەكانی موسڵ و، كەركوك لەنێوان ململانێی میرنشینە كوردییەكان و دەسەڵاتداری عوسمانیەكاندا بوون. كاتێك ڕێككەوتن نامەی "ئەرزەڕوومی دووەم" لە (1ی نیسانی1847ز) لەنێوان هەردوو دەوڵەتی عوسمانی-قاجاری واژۆكراو سنوورەكانی نێوان دوو دەوڵەت ڕێكخران و چەسپێنران، ئیتر قۆناغ بە، قۆناغ كۆتایی بە دەسەڵاتدارێتی میرنشینە كوردییەكان هات، دەسەڵاتی دەوڵەتی عوسمانی گەیشتەوە تەواوی ئەیالەتی موسڵ و بە شاری موسڵ-ەوە وابەستەكرا. ئەم دۆخە تا ساڵی (1869) بەردەوام بوو، دوای ئەوەی "میدحەت پاشا" وەك والی بەغداد بەهۆی ئەو گۆڕانگارییانەی لەژێر ناوی پرۆسە چاكسازییەكانی دەوڵەتی عوسمانی ڕوویاندا، هەر سێ ئەیالەتی موسڵ، بەغداد، بەسرە بۆ سێ ویلایەت گۆڕی و، بە ویلایەتی بەغدادەوە گرێی دان، شاری (بەغداد) بووە سەنتەر و مەڵبەندی دەسەڵاتداری عوسمانی لەو سێ ویلایەتە.\nلەو سەردەمەوە تا هەڵایسانی جەنگی یه‌كه‌می جیهانی لەساڵی (1914) سێ ویلایەتەكە وەك خۆیان مانەوە و لەلایەن عوسمانییەكانەوە بەڕێوە دەبران، لەو ماوەیەدا مەڵبەندی ویلایەتەكان بە شار و مەڵبەندی؛ شارستان-قەزا- كان بە سەنجەق ناوده‌بران. ویلایەتەكان تا سەرهەڵدانی ئەو جەنگە و هاتنی سوپای ئینگلیزەكان بۆ باشوری ئێراق لە ڕێگای كەنداوی عەرەبی-یەوە لە كۆتایی ساڵی (1914) بەدەست عوسمانییەكانەوە مانەوە، بەڵام لەو ساڵە بەدواوە، قۆناغ بە، قۆناغ گوند و سەنجەق و شاری ئەو، سێ ویلایەتە یەك لە دوای یەك، لە ویلایەتی بەسڕە بۆ ویلایەتی بەغداد و، دواتر بۆ ویلایەتی موسڵ كەوتنە دەست هێزەكانی ئینگلیز و لەبندەستی دەوڵەتی عوسمانی دەرهێنران، بەوە كۆتایی بە دەسەڵاتدارێتی عوسمانییەكان و سەردەمی بەڕێوەبردنی ویلایەت هێنرا.\nماوەتەوه بڵێین؛ تا ئەو كاتەی هێزەكانی دەوڵەتی بەریتانیا-ئینگلیزەكان نەگەیشتنە باشوری خاكی ئێراق، یەك لە دوای یەك، تەواوی خاكی ئەو سێ ویلایەتەیان داگیرنەكرد، ناوێك لە وڵاتی ئێراق نەبوو. بەو مانایەی وەك چۆن لەنێوان ساڵانی (1515-1915)دا عوسمانییەكان بڕیار بەدەستی یەكەمی ئەو خاكە و دانیشتوانەكەی و، تەواوی كاروبارەكانی بوون، لەو ساڵە بەدواوە بەریتانییەكان بوونە بڕیاردەر و بەڕێوەبەری خاك و، دانیشتوان و سیستەمی كارگێڕی هەموو لایەنەكانی ژیانی سێ ویلایەتەكەی پێشووی عوسمانی. لەم بوارەشدا بەریتانییەكان سیاسەتی خۆیان بەرامبەر ئەو خاكە لە بەڕێوبردنی (سێ) ویلایەتەوە بۆ یەك دەوڵەتی یەكگرتوو گۆڕی، ناوی دەوڵەتی ئێراق چووە سەر نەخشەی سیاسی جیهان و لاپەڕەكانی مێژووی هاوچەرخەوە، هەموو ئەوانە مێژووی گەیاندە ئەوەی ئێراق دەوڵەتێكی دروستكراوی نێو دۆخێكی سیاسی تایبەت بوو، نەوەك لەسەر بنەما و ڕیشەیەكی مێژوویی دروست.


22/6/2021 04:24 PM\nرۆژی جیهانی یۆگا هەموو ساڵێک لە 21ـی مانگی شەشدا بەڕێوە دەچێت. دروشمی ئەمساڵی ئەم رۆژە «یۆگا بۆ تەندروستی»ـیە. دروشمێک کە بووەتە پرسی سەرەکیی مرۆڤی ئەم سەردەمە. بەهۆی جیهانی بوونی ئەم رووەداوەوە، بەگشتی 3 بۆ 4 مانگ پێشتر ئامادەکارییەکان بۆ ئەم رۆژە ئەنجام دەدرێت. ئەم رووداوە دواجار لە رۆژی دیاریکراوی خۆیدا بە بەشداری ملیۆنان کەس لە سەرانسەری جیهاندا بەڕێوە دەچێت. هەڵبەت ئەمساڵ دووەم ساڵە بە هۆی کۆرۆناوە ئەم رێوڕەسمە بەشێوەی ئۆنلاین بەڕێوە دەچێت.\nپاندێمی کۆرۆنا تەنها قەیرانێکی جەستەیی نییە بەڵکوو کاریگەری دەروونیشی بووە، بە جۆرێک کە زۆرینەی خەڵکی جیهان بە هۆی سنووردارکردنەوەی هاتوچۆ و ئەو مەرگانەی کە هەموو رۆژێک بە هۆی ئەم ڤایرۆسەوە دێنە دی، تووشی کێشەی دەروونی، خەمۆکی و دڵەڕاوکێ بوون. بەڵام ئەنجامدانی یۆگا بۆ ئەوە کەسانەی تووشی حاڵەتی لەم چەشنە بوون یارمەتیدەرە. نەتەوە یەکگرتووەکان لە ماڵپەڕەکەی خۆیدا شرۆڤەی کردووە ئامانجی ئەم وەرزشە بەرزکردنەوەی لایەنی جەستەیی و دەروونیی ئێمەیە.\nنەتەوە یەکگرتووەکان هەفتەی رابردوو بەیاننامەیەکی سەبارەت بە رۆژی جیهانیی یۆگا بڵاو کردەوە: «ژمارەیەکی زۆر لە خەڵکی جیهان بۆ پاراستنی گەنجێتی خۆیان و هەروەها لەناوبردنی گۆشەگیری کۆمەڵایەتی و خەمۆکی، کە لە سەردەمی کۆرۆنادا پەرەی سەندووە، روو لە یۆگا دەکەن. یۆگا رۆڵێکی گرنگ لە پاراستنی دەروونی-کۆمەڵایەتی و یارمەتیدان بە تووشبووانی کۆرۆنا دەگێڕێت».\nبیرۆکەی رۆژی جیهانیی یۆگا یەکەم جار لە لایەن «نراندا مۆدی»، سەرۆکی حکومەتی هیند لە کاتی وتاربێژییەکەی لە دانیشتنی گشتیی رێکخراوەی نەتەوە یەکگرتووەکان لە ساڵی 2014ـدا خرایە روو. مۆدی لە قسەکانیدا یۆگای بە «گرنگترین خەڵاتی کەونارای هیند» ناوزەد کرد و خوازیاری «هاتنە ئارای هاوسەنگیی نێوان مرۆڤ و سروشت» لە رێگای یۆگاوە بوو. ئەم بیرۆکەیە لە لایەن 177 وڵاتەوە پشتگیری لێکراو و چەند مانگ دواتر 21ـی شەش وەکوو رۆژی جیهانی یۆگا دەستنیشان کرا.


بەگوێرەی ئامارێک، %70ی ژنانی ئێران دژی حیجابی زۆرەملێن کە لە ساڵی 1979ـەوە ژنانی ئەو وڵاـە ناچاردەکات حیجاب بپۆشن، لەهەمانکاتدا %85یان بڕوایان بە حیجابکردن هەیە وەک ئەرکێکی دینی.\nئاژانسی "فارس"ی ئێرانی لە ڕاپۆرتێکدا ئامارێکی تایبەت بە پۆشینی جلوبەرگی حیجاب لە ئێران بڵاویکردەوە و بەگوێرەی ڕاپرسییەکە دەردەکەوێت، زۆرینەی ژنانی ئێران دژی ئەو یاسایەن کە ناچاریان دەکات حیجاب بپۆشن، بەڵکو ئەوان پۆشینی حیجاب وەک ئەرکێکی دینی دەبینن.\nتەقی ڕۆستەم ئەفەندی، سەرۆکی دەزگای کاروباری کۆمەڵگە بە ئاژانسەکەی ڕایەگەیاندووە، %70ی ژنانی ئێران دژی یاسای "حیجابی زۆرەملێ"ن کە ناچاریان دەکات حجاب بپۆشن، لەکاتێکدا %85ی ژنان ئیمان و بڕوایان بە حیجاب هەیە.\nناچارکردنی ژنانی ئێران بە پۆشینی حیجاب لەمێژووی ئەو وڵاتەدا بە دوو قۆناغ ئەنجامدرا، قۆناغی یەکەم هەر لەساڵی شۆڕش و ڕووخانی شای ئێران بوو لەساڵی 1979، کاتێک ژنان ناچارکران لەکاتی چوونە دەرەوەیاندا بۆ بازاڕەکان و دامەزراوە حکومییەکان حیجاب بپۆشن.\nلە 8ی مارسی هەمان ساڵ (1979) و لەڕۆژی جیهانی ژناندا، هەزاران ژن لە تاران بۆ دژایەتی بڕیارەکە ڕژانەسەر شەقامەکان و بەشێکی زۆری پیاوانیش پشتگیریانکردن و چوونە پاڵیان.\nقۆناغی دووەمی سەپاندنی حیجابی زۆرەملێ لەئێران لەساڵی 1983 بوو، کاتێک یاسایەک دەرکرا و بڕیاردرا، هەرکەسێک حیجاب نەپۆشێت بەدوو مانگ زیندانی کردن و لێدانی 74 "جەڵد" سزابدرێت.\nئێستا ژنانی ئێران بە پۆشینی لەچکێک کە هەموو سەریان داناپۆشێت، دەیانەوێت دژایەتی بڕیارەکە بکەن، بەڵام هەندێکجار لەلایەن پۆلیس و هێزە ئەمنییەکانی ئێران بەتۆمەتی پابەندنەبوون بەیاسای "حیجابی زۆرەملێ" دەستگیردەکرێن.\nدەزگاکانی ڕاگەیاندنی سەر بە حکومەتیش ئەو جۆرە حیجابە بە "حیجابی نەشاز" ناودەبەن، بەشێکی دیکەش لە ژنان هەندێک جار ناڕەزایی دژی یاساکە دەردەبڕن، بەڵام زۆرینەی کات بە دەستگیرکردنیان کۆتایی دێت.


جیهانبینیی دینی که بەشێکی بەرچاوی دەگەڕێتەوە سەر "ئانیمیزم" هەندێ تایبەتمەندی لە مێشکی هه‌ندێ مرۆڤدا دەخولقێنێ کە چیدی ناتوانن جیهانی واقع و جیهانی خەیاڵ بە باشی لە یەک جودا بکەنەوە. هەڵبەت ئەم حاڵەتە لە هەموو مرۆڤێکی بڕواداردا بە یەک شێوە نییە و شوێن و کات و جۆری ئینسانەکان و نەوعی بڕواداربوونە کە لە چەندایەتی و چۆنایەتی ئەم تێکەڵکردنەی جیهانی بینراو و نەبینراودا شوێندانەریی خۆیان هەیە بەڵام بە گشتی هەموو مرۆڤەکان، تەنانەت ئەو کەسانەش کە خۆیان بە تەواوی بە واقعبین دەزانن، بەشێوەیەک لە شێوەکان لە هەوێشخانی تاریکیی مێشکیاندا هەندێ تایبەتمەندیی جیهانیی نەبینراویان لە خۆیاندا حەشار داوە کە جارجار بێ ئەوە خۆیشیان هەستی پێبکەن یان پێیان خۆش بێت پێ دەنێنە دەرەوە و خۆیان دەردەخەن.\nخومەینی بە کەڵکوەرگرتنی ئاوەژوو لە جیهانبینیی دینی لەنێو توێژی لاوە بڕوادار و ناتێگەییشتووەکاندا و خەڵکانی ڕەش و ڕووت و هەلپەرەستدا و پاڵپشتیی دەرەکی توانی دەسەڵاتی خۆی بە سەر خەڵکانی ناڕازیشدا بسەپێنێ؛ لە واقیعدا کەسانێکی بڕوادار بوون بە گۆپاڵی دەستی خومەینی و بە ناوی دین و ئیدئۆلۆژییەوە ئەو حکوومەتەیان دامەزراند کە خۆیان بە باشیان دەزانی. لە وەها حاڵەتێکدا مێشکی بەشێک لە کۆمەڵگا، بێجگە لە کەسانی ناڕازی و شۆڕشگێڕ و خەباتکار، ناچار دەبوو جیهان وەک ئەوە کە تاقمی ڕێژیم دەڵێ و بانگەشەی بۆ دەکرد بیبینێ. ناڕاستی و لار و چەوتییەکان بە دروست و ڕاست پیشان دەدران و چما خەڵکانێک لە بەر بەرژەوەندی و بەشێکیش بەهۆی مێشک وشک و دواکەوتوییەوە ئەو شتانەیان قبوڵ دەکرد.\nتێپەڕبوونی کات و مەرگی "خومەینیـ"ـی جەلاد و کۆتاییهاتنی شەڕی بێ ئاکامی هەشت ساڵە و لە مەیداندا مانەوەی خەباتکارانی شۆڕشگێڕ و واقعبین بووە هۆی ئەوە بەرەبەرە پیرۆزییە دەستکرد و درۆیینەکان لە باری گرێدانی دین و حکوومەتداریی خومەینی و دواتر "خامنەییـ"ـەوە ئاشکرا ببێ و بەردەوام ڕێژەی خەڵکانی چاوکراوە زیاتر بێت .\nکۆماری ئیسلامی بە تێکەڵکردنی دین و سیاسەت دەیویست کە حوکمڕانییە گەندەڵ و ناڕەواکەی وەک پیرۆزییە دینییەکان بە پیرۆز بکات. هەر چەند لە دەورانی "خومەینیـ"ـی گۆڕبەگۆڕدا لە هەندێ ناوچەی ئێران تا ڕادەیەک لەمبارەوە سەرکەوتوو بوو بەڵام دواتر ئەم جیهانە ئەفسانەییە وەک بڵقی سەر ئاوی لێهات و نەسڵی نوێ ئەگەر دین و ئایینیشی بە پیرۆز زانیبێ، حکوومەتی ئاخوندی بەوانەوە گرێ نەدا و بە پیرۆزی نەزانی. لە چەند ساڵی ڕابردوودا سۆشیالمیدیا و تێکنۆلۆژی، ئەو جیهانە درۆیینەی زیاتر خستوەتە پەسیوەوە و دیوی شاراوەی حکومەتی ئاخوندی زیاتر بە خەڵک ناساندووە.\nتاڵبوونی ژیان و گوزەرانی خەڵک بەتایبەت لاوان و تازەپێگەییشتوان و نەبوونی داهات و هەلی کار و نەبوونی ئازادیی ڕادەربڕین ئەو نەسڵەی لەگەڵ تەواوییەتی بنەما فیکرییەکانی ڕێژیمدا کردووەتە دژبەر؛ چیدی هێزی ڕاگەیاندنی ڕێژیم ناتوانێ بە پڕۆپاگاندا، شکستە مودیریەتی و ئابووری و سیاسی و ئیدئۆلۆژی و نیزامیەکانی ڕێژیمی تاران بشارێتەوە. خەڵکی زۆربەی ئێران ئێستا ناتەوانییەکانی ڕێژیم باشتر و زیاتر لە هەمیشە دەبینن. هیچ بەڵێن و وادەیەکی ڕێژیم نایێتە دی و خەڵک بە چاوی خۆیان دەبینن کە ئەوە سیمای درۆزنی کاربەدەستانە کە چەند وەخت جارێک دەگۆڕدرێ و قەیرانەکان هەر بە چارەسەرنەکراوی دەمێننەوە.\nلە ئاستی ناوچەیی و جیهانیدا هاوپەیمانیی گەورە و بچوک و شاراوە و ئاشکرا بە دژی ڕێژیم دێتە ئاراوە و بەردەوام لە ڕێگای ماهوارە و تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانەوە خەڵک لێیان ئاگادار دەبن. ڕێژیم لە هەموو بارێکەوە تووشی شکست هاتووە و بە دژی خەڵکی نێوخۆ و ناڕازی هێزی سەرکوت بەکار دێنێ.\nدوو ساڵ پاش ڕاگەیاندنی ڕاسانی ڕۆژهەڵات لەکاتێکدا خەڵکی زۆربەی شارەکانی ئێران بە دژی ڕێژیم ڕژابوونە سەر شەقامەکانی زیاتر لە سەد شاری جوغرافیای ئێران، وڵاتی ئیسرائیل توانی لە کەمتر لە حەوت کاتژمێردا ٥٥ هەزار لاپەڕە و سەنەدی بە تەواوی نهێنی لە بەرنامەی ناوکی ئێران بخاتە ژێر دەستی خۆیەوە و دواتر بیانگوازێتەوە بۆ وڵاتی ئیسرائیل.\nئێستا و پاش زیاتر لە سێ ساڵ خەڵکی هەموو ئێران دەبینن کە ڕێژیمی ئاخوندی بەپێچەوانەی ئیدعا درۆیین و چەواشەکارییەکانی لە بەرانبەر وڵاتی ئیسرائیلدا، ڕێژیمێکی بە تەواوی شکست خواردووە. نیزیک بوونەوەی زیاتری ئیسرائیل لە سنورەکانی ئێران و وەشاندنی گورزی سەربازی لە دامودەزگاکانی ڕێژیمی ئاخوندی لەنێو جوغرافیای ئێراندا بێدەسەڵاتیی ڕێژیمی بۆ خەڵک ئاشکراتر کردووە. ڕێژیم چیدی ناتوانێ هێرشەکانی ئیسرائیل بە ڕووداوێکی لەناکاو ناو ببات چونکە خەڵک چیدی بە چاوێکی ئارمانی و ئەفسانەیی و پیرۆز لە حکوومەتی گەندەڵی تاران ناڕوانن .\nخەڵکی کوردستان هەم لە سەرەتای دامەزرانی حکومەتی ئاخوندیدا و هەم لە پێش ڕووداوەکانی ئەم چەند ساڵەدا پێشەنگی دژایەتی ڕێژیم بوون و حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران لە ڕۆشنگەریی خەڵکی کوردستاندا و ڕێکخستنیان بۆ خەباتێکی ڕەوا و سەردەمیانە دەوری کاریگەری گێڕاوە.\nکۆماری تێرۆریستی تاران لەنیوخۆدا و بۆ بەڕێوەبەریی وڵات بە بنبەست و ڕێکوورک گەیشتوە. لە ئاستی ناوچەییدا هاوکێشە سیاسییەکان ئاڵوگۆڕی جیددیان بە سەردا هاتووە و ئەو کەتوارە زیاتر لە هەمیشە دەردەکەوێ کە بەرانبەرەکانی ڕێژیم چیدی بە قاعیدەی ڕێژیمی تاران شەڕی بە وەکالەت ناکەن. ئەوان شەڕی ئاشکرا دەکەن و ئەوەیکە ئەمڕۆ خۆی لەو شەڕە دەدزێتەوە کۆماری لاواز و نیوەمردووی ئیسلامی ئێرانە .


فەیسبووک ڕێژەی ئەندامانی گروپ چاتەکانی ناو گروپەکانی فەیسبووکی تا 250 ئەندام بەرزکردەوە – کەی ئای تی ئێن\nفەیسبووک 13, تشرینی یه‌كه‌م 2018\nلە زیادکردنێکی نوێدا، فەیسبووک ژمارەی ئەندامانی گروپ چاتەکانی ناو گروپەکانی فەیسبووک تا ٢٥٠ ئەندام بەرز دەکاتەوە.\nلە ئێستادا، گروپەکانی فەیسبووک ڕێگە بە ١.٤ بلیۆن بەکارهێنەر دەدات بە ئامادەکاری بۆ کۆنگرە و کۆبوونەوە و گفتوگۆ و چەندان شتی تر، جا ئەمە لەگەڵ خەڵکی نزیک بێت یان هاوڕێی و خەڵکی هاودید و هەڵگری هەمان تێڕوانین بێت.\nلە جیاتی ئەوەی کە ڕاستەوخۆ لەگەڵ هەر پەیامێک ئاگاداریەکت بۆ بێت، ئەوا سەرەتا یەک ئاگاداریت بۆ دێت لەو گروپەی فەیسبووک کە پێشتر پەیوەندیت پێوە کردووە و دواتر لەگەڵ بەشداریکردن لە گروپ چاتەکە ئینجا ئاگاداری و نۆتیفیکەیشنی زیاترت پێ دەگات.\nئەم نوێکاریەی فەیسبووک، کە وا وردە وردە بە بەکارهێنەران دەگات، لەگەڵ خۆیدا ڕێگە بە پەیوەندی دەنگی و ڤیدیۆیی تا ٥٠ ئەندام بە بەشداربووانی گروپ چاتەکە دەدات.\nهەروەک ئەندامانی گروپەکانی فەیسبووک ڕێگەیان پێدەدرێت بە گەشت کردن بەناو گروپ چاتەکانی تر و هەروەها کردنەوەی گروپ چاتێکی تر و وەستاندنی ئاگاهییەکان Notifications و هەروەها دانانی بژاردەی پێگەیشتنی ئاگاهی تەنها کاتێک ناوت دەهێندرێت واتە Mentions دەکرێیت.\nشایەنی باسە، بەڕێوەبەرانی گروپ بۆ هەمیشە توانای داخستنی گروپ چاتەکانیان هەیە یان دەتوانن تەنها ڕێگە بە بەڕێوەبەرەکان بدەن گروپ چات بکەنەوە و سنورداری بکەن بۆ ئەوان.\nجێگەی وەبیرهێنانەوەیە، پێشتر گروپ چاتەکان تەنها توانای زیادکردنی ١٥٠ ئەندامیان هەبوو.


ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا سزای نوێی بەسەر ژمارەیەک لە ئەندامانی سەربە حزبوڵادا سەپاند و ناوەکانیانی لە پێگەی وەزارەتی گەنجینەی ئەمریکا بڵاوکراوەتەوە.\nوەزارەتی گەنجینەی ئەمریکا لە ڕاگەیەندراوێکدا ئەمڕۆ هەینی ناوی ئەو ئەندامانە و بارەگاکانیانی لە لوبنان و کوەیت لە چوارچێوەی تۆڕێکی داراییدا دیاریکردووە، کە وەک دابینکەر و پاڵپشتی دارایی بۆ حزبوڵای لوبنانی و فەیلەقی قودسی سەربە سوپای پاسداران کاردەکەن.\nلە ڕاگەیەندراوەکەی وەزارەتی گەنجینەی ئەمریکادا هاتووە، ئەو کەسانە و تۆڕەکەیان هەستاون بە سپیکردنەوەی دەیان ملیۆن دۆلار و ئاڵوگۆڕکردنی دراو و ئاڵتون لە بەرژەوەندی حزبوڵا و فەیلەقی قودس.\nلەناو ئەوانەی سزایان بەسەردا سەپێنراوە کەسێک بەناسناوی (عەلی شاعر) هەیە کە لەدایکبووی قەزای نەبتیەی لوبنانە، هەروەها جەمال حوسێن عەبدول ڕەحیم کە کەسێکی کوەیتییە کە بە ناسناوی (الشاطي) ناسراوە.\nسزاکان هەریەکە لە حەسیب محەمەد هەدوان ناسراو بە حاجی زەین کە بەرپرسێکی باڵای ئەمیندارێتیی حزبوڵایە لەگەڵ تاڵب حوسێن، سزاکان گرتوونیەتیەوە کە ڕاستەوخۆ پەیوەندییان لەگەڵ سەرۆکی حزبوڵادا هەیە.\nمیدیای ڕوسیا بڵاویكردەوە، هێرشێكی تیرۆریستی كە بڕیاربوو لە ڕێگەی بۆمبەوە ئەنجامبدرێت، پووچەڵكرایەوە و هێرشبەرەكەش دەستگیركرا. دەزگای ئاسایشی فیدراڵیی…\nدوو ڕۆژنامەنووسی ئەمریكی و ڕوسی نۆبڵی ئاشتییان پێبەخشرا\nدوو ڕۆژنامەنووسی ئەمریكی و ڕوسی، لەپای خەباتی ڕۆژنامەوانی و كاركردنیان بۆ ئازادیی ڕادەبڕین، خەڵاتی نۆبڵی ئاشتییانە بۆ ئەمساڵ…


- سڕینەوە وەجاخی کوێرە، بەو مانایەی کە مەکینەی لێکچوونەو ناتوانێ جیاوازی بەرهەم بهێنێ. ئاخر لەسڕینەوەدا، ئەسڵەن پێویست نیە من جیاوازبم لە تۆ، چونکە من هەر ئەونەی کە منم، ئیتر فریشتەم و تۆش هەرئەونەی کە تۆیت، ئیتر شەیتانیت!\nئیتر تۆ خراپییەکانت هەمیشە بەرچاوە، چونکە کەرەستەی سڕینەوەن بۆ من، بەڵام باشییەکانت قەت نابینم چونکە کەرەستەی بوونن بۆ تۆ! منیش کە لەسەر عەقڵی سڕینەوەم، کێشەم لەگەڵ بوونتا هەیە نەك لەگەڵ باشی و خراپیت.\n١- مەسەلەن بەشداری گۆران لە حکومەت، هەرگیز بەو جۆرە نیە کە هیچ جانبێکی باشی نەبێ و بە هەموو نەوعێك خراپ بێت!\nئەم هێزە ئەگەر تەنیا تۆزێكی بەرنامەو بانگەشەی خۆی لە حکومەتا جێبکاتەوە، باشترە لەوەی لە دوورە هەر قسەی گەورەبکاو بەرهەمەکەشی هەر هیچ و نائومێدیی بێت.\n٢- یان نەوەی نوێ شایەنی ئەو ڕەتکردنەوە ڕەهایە نیە کە لای هەنێکمانەوە هەیە. ئەوەی کە شایەنی ڕەتکردنەوەیە، تەنیا ئەو ڕەتکردنەوە ڕەهایەیە کە لەم هێزەوە بۆ ئەوانیتر هەیە. ئاخر ئەم نەفەسی سڕینەوەیە ئەیکاتەوە بە کۆپییەکی ئەوانیتر!\n٣- یان بەو هەموو پۆخڵەواتەوە، تەنانەت یەکێتی و پارتیش شایەنی ڕەتکردنەوەی ڕەها نین! هەر هیچ نەبێ بەشێکی خەڵکی ئێمەیان لەگەڵەو ئێمەش لەگەڵ ئەو خەڵکە پێویستمان بە ژیانە، نەك بە ڕق و تێكبەربوون.\n- جا حکومەتێك و موعارەزەیەك کە زۆرنا، هەر گێڕێك باشتربن لەوەی کە هەن، ئەوە کەم نیە، چونکە جوڵەیە! کێشەی ئێمەش خراپی دۆخەکە نیە، وەستانی ئێمەیە لە دۆخەکەدا، بۆیە هەڵەین ئەگەر هەنگاوی بچوك بە کەم بزانین!\n- تێکەڵەیەك کە ئەگەر زۆرینەشی بەڵێ بێت، بەڵام ڕێژەیەك نای هەر تیابێت. تێکەڵەیەك کە ئەگەر زۆرینەشی نا بێت، بەڵام ڕێژەیەك بەڵێ ی هەر تیابێت.\nبۆئەوەی پاشەکشێیەك بە ڕق و سڕینەوە بکەین، لەبەرژەوەندی ململانێ ی تەندروست.\nبۆئەوەی "ڕقی ئێمە لەیەکتر" لاچێ و خۆمان بکەوینە بەرامبەر یەك. ئاخر ئەوەی لە شەستەکانەوە هەیە، ململانێ ی ڕقەکانمانە، نەك ململانێ ی خۆمان!


پەرلەمانتارێك: پێویستە پەرلەمانی كوردستان چاودێریی تەندروستیی محەمەد بكات\nبۆ برای بەڕێز مامۆستا عەلی باپیر\nنیوەی ھەرێمی کوردستان لەژێر دەسەڵاتی حکومەتەکەی خۆماندا نیە. ئایا ئیمکان دەبێت بە عەریزەیەک داوا لە دەوڵەتی عیراق بکەین خاکەکەمان بداتەوە؟ کە ئەمە نە تورکیایە و نە ئێرانیشە!\nجەنابی بەڕێزتان وەک سیاسەتمەدارێکی خاوەن ئەزمون، پێتان وایە بە تەلەفونێکی بەڕێز سەرۆکی ھەرێم، تورکیا ھێزەکانی لە ھەرێم بکشێنێتەوەو بۆردومانی وڵاتی کوردستانیش رادەگرێت؟\nبەبەرچاوی دەسەڵاتی موسوڵمانی سوننە و شیعە مەزھەب و وڵاتانی مەسیحی و دەوڵەتی جولەکە کوردستان لەژێر فشارێکی بەردەوامی ناوچەیی و نێودەوڵەتیدایە. بەڕێز سەرۆکی ھەرێم بە تێڕوانینی واقیع بینانەی مومارەسەی مومکینات باڵانسێکی راگرتوە کە خۆی لە خۆیدا ئەوپەڕی ھونەرمەندی سیاسەتکردنە. پێم وایە ئەگەرھەموان پشتیوانی بین، ئەو ئەرکەی بەڕێزتان بۆتان دیاریکردوە بە ئاسانتر بۆی جێبەچێ دەکرێت.\nئەگەر حیزبەکەی بەڕێزتان بە تاکە مەفرەزەیەکەوە بە مەبەستی رزگار کردنی باکوری کوردستان بچێتە ئەو دەڤەرە، بۆ پەکەکە ئاسک و پروسکی ھەڵناوەرێنێت؟... ئێ خۆ باکوری کوردستان موڵکی باو و باپیری جەنابتانە. بەڵام پەکەکە ھەم خۆی بە ساحێبی باکور دەزانێت و ھەم ئێرەش.


مەترسیی شێرپەنجە پەیوەندی هەیە بە باڵابەرزییەوە\n3/11/2018 10:04 AM\nبەپێی توێژینەوەیەکی نوێ، ئەگەر باڵاتان بەرزتر بێت مەترسیی توشبوونتان بە شێرپەنجە زیاترە.\nبیرۆکەی ئەوەی کە لە نێوان مەترسیی توشبوون بە شێرپەنجە و باڵای مرۆڤدا پەیوەندی هەبێت دەگەڕێتەوە بۆ ساڵانی 1950، لیۆنارد ناونی زیندەوەرناسی پەرەسەندن لە زانکۆی کالیفۆرنیا بڕیاری دا لەسەر ئەم بیرۆکەیە تویژینەوە بکات.\nلە توێژینەوەکەدا شیکاری بۆ داتای چوار کۆمەڵە توێژینەوە کرا کە تایبەت بوو بە توێژینەوە لەسەر هەزاران کەس کە نەخۆشیی شێرپەنجەیان هەبوو. لە توێژینەوەکەدا دەرکەوت کە هەر 10 سانتیمەتر باڵای بەرزتر 10 لە سەد مەترسیی تووشبوون بە شێرپەنجە دەباتە سەر.\nپەیوەندیی نێوان باڵا و مەترسیی شێرپەنجە دەکرێت لێکدانەوەیەکی سادەی بۆ بکرێت: کەسانی باڵابەرزتر خانەکانی جەستەیان زیاترن. ژمارەی خانەکان زیاتر بێت، ئەگەری بازادانی جەنەتیکیی کە ببێتە هۆی شێرپەنجە زیاتر دەبێت.\nتوێژینەوەکە لەسەر 23 جۆری شێرپەنجە لە ژنان و پیاواندا کرا، پەیوەندییەکی بەهێز لە نێوان باڵا و 14 جۆر لە شێرپەنجەکان هەبوو. بۆ هەندێک لە شێرپەنجەکانیش وەک پانکریاس، گەدە، دەم و سوورێنچک هیچ پەیوەندییەک لە نێوان باڵا و ڕێژەی تووشبوون بە شێرپەنجەدا بەدی نەکرا.


<< < عیبرانییەکان 2 > >>\nپشتگوێ نەخستنی ڕزگاری\n١ لەبەر ئەمە دەبێ وریاتر بین لەوەی بیستمان، نەوەک لێی لابدەین، ٢ چونکە ئەگەر پابەند بوون بەو پەیامەی کە لە ڕێگەی فریشتەکانەوە گوترا، کە هەموو دەستدرێژی و سەرپێچییەک سزای دادپەروەرانەی وەرگرتووە، ٣ ئەوا ئێمە چۆن دەتوانین لەو سزایە هەڵبێین، کە ڕزگارییەکی ئەوەندە گەورەی وەک ئەمە پشتگوێ بخەین؟ ئەوەی یەکەم جار بەهۆی مەسیحی خاوەن شکۆوە گوترا و لەلایەن ئەوانەی بیستیان بۆمان پشتڕاست کرایەوە، ٤ خوداش بە نیشانە و کاری مەزن و پەرجووی جۆراوجۆر شایەتی بۆ ئەم ڕزگارییە دا، هەروەها بەو بەهرانەی ڕۆحی پیرۆز کە بەگوێرەی خواستی خۆی دابەشی کردوون.\nعیسا وەک براکانیەتی\n٥ ئەو جیهانەی کە دێت و باسی دەکەین، ملکەچی فریشتەکانی نەکردووە. ٦ بەڵام لە شوێنێکدا کەسێک شایەتی داوە:\n[مرۆڤ چییە تاکو بیری لێ بکەیتەوە؟\n٧ بۆ ماوەیەکی کەم ئەوت لە فریشتەکانت بە کەمتر دانا و\nتاجی شکۆ و ڕێزت خستە سەری،\n٨ هەروەها هەموو شتێکت خستووەتە ژێر پێی ئەو.]*\nکاتێک خودا هەموو شتێکی ملکەچ کردووە، هیچ شتێکی نەهێشتەوە ملکەچی نەکات. هەرچەندە ئێستا نابینین هەموو شتێک ملکەچی کرابێت. ٩ بەڵکو عیسا دەبینین، ئەوەی بۆ ماوەیەکی کورت لە فریشتەکان کەمتر دانرا، لەبەر ئازاری مردن تاجی شکۆ و ڕێزی خراوەتە سەر، تاکو بە نیعمەتی خودا لە جیاتی هەر یەکێک مردن بچێژێ.\n١٠ لە خودا دەوەشایەوە، ئەوەی هەموو شتێک بۆ ئەو و بەهۆی ئەوەوەیە، کاتێک دەیویست ڕۆڵەی زۆر بهێنێتە نێو شکۆمەندییەکەی، دەبووایە عیسا کە پێشەنگی ڕزگارکردنیانە، لە ڕێگەی ئازارەوە بکاتە ڕزگارکەرێکی تەواو. ١١ عیسا کە خەڵک پیرۆز دەکات و ئەو خەڵکەی پیرۆز کراون هەردووکیان سەر بە یەک خێزانن، لەبەر ئەم هۆیەش عیسا شەرم ناکات بە خوشک یان برا ناویان ببات. ١٢ دەفەرموێ:\n[ناوی تۆ بە براکانم ڕادەگەیەنم،\nلەناو کۆمەڵدا* ستایشت دەکەم.]*\n[من بەوە پشتبەستوو دەبم.]*\n[ئەوەتا خۆم و ئەو منداڵانەی خودا پێیداوم.]*\n١٤ بۆیە کە منداڵەکان لە گۆشت و خوێن بەشدارن، ئەویش بە هەمان شێوە بەشداری لە سروشتی مرۆڤایەتییان کرد، تاکو بەهۆی مردنی خۆیەوە لەناوببات کە هێزی مردنی هەیە، واتە شەیتان، ١٥ ئەوانەش ئازاد بکات کە بە درێژایی ژیانیان لە ترسی مردن ملکەچی کۆیلایەتی بوون. ١٦ بە ڕاستیش بۆ یارمەتیدانی فریشتە نییە، بەڵکو بۆ یارمەتیدانی نەوەی ئیبراهیمە. ١٧ لەبەر ئەوە پێویست بوو لە هەموو ڕووێکەوە لە خوشکان و برایانی بچێت تاکو ببێتە سەرۆک کاهینێکی بە بەزەیی و دڵسۆز لە خزمەتکردنی خودا، هەروەها ببێتە کەفارەت* لە پێناوی گوناهەکانی خەڵک. ١٨ لەبەر ئەوەی خۆی ئازاری چێژتووە و تاقی کراوەتەوە، دەتوانێت یارمەتیی ئەوانەش بدات کە تاقی دەکرێنەوە.


باکور، ١٠ ئەندامی هێزە تایبەتەکانی تورک سزادران – کوردی – RojNews.News\n16/08/2020 - 3:23:23 pm\nلە چالاکیی گەریلاکانی هەپەگە و یەژاستار بۆ پیرۆزبایی ١٥ی تەباخ، لە ناوچەی بەرواریی سێرت، ١٠ ئەندامی یەکینە تایبەتەکانی دەوڵەتی داگیرکەری تورک کوژراون.\nئەمڕۆ ناوەندی ڕاگەیاندنی هێزەکانی پاراستنی گەل- هەپەگە، لەو بارەوە ڕاگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە کە تێدا هاتووە: سوپای داگیرکەری تورک ماوەیەک بوو لە ناوچەی بەرواریی سێرت لە مەیدانی کاتۆ هێشەتێ، لە ڕێگەی تیمە تایبەتەکانییەوە کەمینی دادەنا، هێزەکانمان یەکینەکانی دوژمنیان خستە ژێر چاودێرییەوە، ڕۆژی ١٢ی ئەم مانگە کاتژمێر ١٠:٠٠ی شەو هێزەکانمان لە شوێنێکی نێوان بەرواری و هێشەتێ دژی ئۆتۆمبێلێکی دوژمن چلاکییان ئەنجامدا، لە ئەنجامدا ئۆتۆمبێلەکە بە تەواوەتی تێکشکێندرا و ئەوەندەی بۆمان ڕوون بووەتەوە، ١٠ ئەندامی تیمە تایبەتەکانی دوژمن سزادراون، ئەم چالاکییە بۆ پیرۆزبایی ساڵوەگەڕێ ١٥ی تەباخ ئەنجامدرا.\nهەروەها هاتووە: ڕۆژی ٧ی ئەم مانگە، سوپای داگیرکەری تورک بە پشتیوانیی کۆنترا (جاش)ـەکان لە مەیدانی کۆروک و ئاخۆلا سەربە ناوچەی پایزاڤای وان دەستیان بە ئۆپەراسیۆنێک کرد، کە لە ڕۆژی ١٣ی ئەم مانگە بێ ئەنجام کۆتاییهات و لە ناوچەکە کشانەوە، بەڵام هێشتا لەو ناوچەیە کەمین دادەنێن.\nئەمەش هاتووە: ڕۆژی ١ی ئەم مانگە سوپای داگیرکەری تورک لە مەیدانی چراڤ-ی سەربە ناوچەی چیای گابار لە شرناخ، هێرشێکی ئاسمانیی ئەنجامدا، لەم هێرشەدا هەڤاڵانمان ئارگەش و وارشین شەهیدبوون، کە دواتر ناسنامەکەیان بۆ ڕای گشتی ئاشکرا دەکرێت.\nلە بەشێکی دیکەش هاتووە: ڕۆژی ١٥ی تەباخ کاتژمێر ٠٣:٠٠ی دوانیوەڕۆ فڕۆکە جەنگییەکانی سوپای داگیرکەری تورک، مەیدانی ئارس-فارس-یان لە ناوچەی ئاڤاشین سەربە هەرێمەکانی پاراستنی مەدیا بۆردوومان کرد کە تێدا زیانێک بەر هێزەکانمان نەکەوت.\nلە کۆتاییش هاتووە: ڕۆژی ١٣ی ئەم مانگە کاتژمێر ١٠:٠٠ی شەو فڕۆکە جەنگییەکانی سوپای داگیرکەری تورک، ئۆتۆمبیلێکیان لە گوندی ڕەشانکێ سەربە زاویتەی دهۆک کردە ئامانج، لەو هێرشەدا سێ (ملیس) وڵاتپارێزی بزوتنەوەکەمان شەهیدبوون.\nقەرەیلان: بەرخۆدانی گەریلا نەبووایە زۆربەی ناوچە سنوورییەکان داگیرکرابوو\nشاندێکی کامپی مەخمور سەردانی سی دی ئۆ'یان کرد


یادی سەروەران،یادی شەهید سدیق ئەحمەدی سازمانی خه‌بات کوردستانی ئێران\nیادی سەروەران،یادی شەهید سدیق ئەحمەدی\nکاک بابەشێخ حوسێنی\nكێ بێ دەرك وشعووری ئینسانی ببێ و خۆی له جەنگ نەدزێتەوه و لە كوشت وكوشتار بێزار نەبێ. كێ بێ روحێكی ئینسانی ببێ و حەز بە ئاوەدانی و خۆشی و رەفاە نەكا.؟ كێ قازانجی لە ئاژاوەو شەڕ دیوە.؟ جوێ لە ئینسانانی بە ڕواڵەت ئینسان و بە ماهییەت درندە و لاشە خۆر.؟گومان نیە كە ئەگەر لە ناو میللەتاندا درندە و خوێنخور و ماخۆلیای جەنگخوازی و پەلاماریان لە مێشكدا بێ، ناكرێ میللەتەكەش خاوەنی ئەو خووە بن وئەو جۆرە رەوشتە بە چاك بزانن. بە تایبەتی میللەتێكی وەك میللەتی كورد كە بەر لە ئیسلامیش خاوەنی مرەوەت و مەردانەگی ورەحم وبەزەیی بووە. رەفتاری گەلی كورد لە درێژایی مێژوودا رەفتارێكی ئینسانی ودوورەشەڕی بووە و تادار بە سەریان دا نەدابێ وە جواب نەهاتووە.وە كە جوابیش هاتووە لە ئەندازەی پێویست نەچۆتەدەر. هیچ كەس لەو جیهانەدا ناتوانێ بڵێ كورد ترسەنۆكەو دەسەڵاتی دیفاعی لە خۆ نییە. تا لە ترسەنۆكی وبێ دەسەڵاتیان بێ كە ئاوا بۆتە ژێر چەپۆكەی دراوسێیان. كورد هەر جارێك راپەڕیوە دوژمنی تێك شكاندووە بەڵام بە هۆی بێزاری لە جەنگ و تەعدا، جەنگە دیفاعییەكانی نەكێشاوەتە ناو خاكی دوژمنانەوە كە بونیەی دیفاعی وئابووریان تێك بدات و لە شارەگەوە زەعیفیان كات. وە لە بڕی مودافیع ببێتە موهاجم ولە بری دیفاع لە نیشتمان ببێتە داگیركەری وڵاتان ونیشتمانیان. بەڵێ هەر ئەو حاڵەتی بێزاریه له زوڵم و دەست درێژیە لەلایەن بێگانە دراوسێكانیەوە بە زەعف وناتەوانی و كەم دەسەڵاتی لە قەڵەم دراوە. بەڵێ چون زاڵم نەبووە زوڵمی لێكراوە وەك شاعیری عەرەب دەڵێ: كەسێك زوڵم ناكا زوڵمی لێ دەكرێ. ئەوە ڕاست لە كوردی ڕووداوە چونكە هەتا بە بەشی خۆی ڕازی بووە و نەیویستووە پەلاماری بەشی خەڵك بدات تێدا چووە و ستەمی لێ چووە لە هەموو لایەكەوە تەماحیان لە كەلاكی كردووە. ئەوە واقعییەتێكی ڕوونی مێژوویە كە گەلی كورد ترسۆنەك ودەستە پاچە نییە،بەڵام لە گەڵ چاوچنۆك و ستەمگەر نەخوڵقاوە ودین و ئەخلاقی پاك وچاكی بە ِراستی وەرگرتووە . ئینسانانە و لە ئینسانییەت لای نەداوە وە دراوسێكانی حیزفرسەتانە لەو مرۆڤایەتییەی كورد به قازانجی خۆیان كەڵكیان وەرگرتووە. لە ڕاستیشدا دەبوو دراوسێكانی هۆشی ئینسانیان بێتەوە به خۆیان بە تایبەت كە خۆ بە موسڵمان و هاودینی خەڵك دەزانن، دەبوو بە چاوی براو هاوماڵ تەماشای كورد بكەن. نەك بەچاوی نێچیرو كەوی كێوی. دەبوو حەیا بكەن، كە زوش حەیایان نەكرد، ئێستا دەبێ حەیا بكەن و دەست لە كوردستان هەڵگرن. جا كە ئەو ئینسانییەت و شەرم وحەیا و جوانمێری خەڵكی كوردەو ئەویش قەدر نەزانینی هاوسێیانیەتی شەرم نایانگرێ و دەست لە تەعدا و ستەم لە میللەتەكەمان هەڵناگرن. چەند بە جێ وچەند بە خوداپەسەندانەیە كە دیفاع لەخاك ونیشتمانی خۆیان دەكەن وە لە پێناو شەرەف وحەقدا شەهید دەكرێن.چەندی جێی شانازی و سەربەرزیە كە خەڵكی كوردستان لە حاڵەتی دیفاع دا شه هید دەکرێن لە سەر خاكی خۆیان. لە بەر دەرك و رێ وبانی خۆیان دا، وە دوژمنەكانیان لە سەر خاكی كوردستان دا لە حاڵەتی هێرش و تەعدا وداگیركەری دا دەكوژرێن. شێوەی كوژرانی كوڕانی كوردەواری گەورەترین شاهیدە لە سەر ئەوە كە بە حەق شەهیدن و شێوەی كوژرانی دوژمنانی كوردیش گەورەترین شاهێدە لە سەر ئەوە كە دوژمنان خوێنیان هەدەرەو بە مەرگێكی خراپ دەچنە بەر دیوانی خودای تۆڵەئەستێن، شدیدالغزابی.\nبە جێ یە كە ڕۆڵەكانی كوردەواری لەگەڵ ئەوەشدا كە دڵیان پڕە لە ئاشتی خوازی و رەحم وبەزەیی، دیفاع لە بەرانبەر داگیركەراندا بە ئەركێكی ئینسانی دادەنێن و كوژرانی لە رێی دیفاع لە نیشتمان و میللەتدا بە شانازی دەزانن. بە تایبەت ڕۆلِە گیان بەختكردووەكانی سازمانی خەبات كە بایەخ بۆ مافی نەتەوەیی دادەنێن و موبارزە لە رێی رزگاری میللەتی كورددا بە بەشێكی گرینگ لە ئەركی ئینسانی، نەتەوەیی و ئایینی خۆیان دەزانن و لە خەبات وموبارزە ناوەستێنەوە. كاروانی شەهیدانی سازمانی خەبات پسانەوەی نییە و كۆڕی شەهیدانی سازمانی خەبات لە بەهەشتی بەرین دا گەرمەو ئەندام لە دوای ئەندامی بە بەرگی سوور خەڵاتی شەهادەتەوە دەچنە ئەو كۆڕەوه شەهید كاك سدیق دەڕۆیی(ئەحمەدی) ئەندامێکی کۆڕی شەهیدانی سازمانی خەباته. شەهید سدیق خەڵكی دەڕۆی ی ناوچەی مەریوان یەكێك بوو لە ڕۆڵە شۆڕشگێرەكانی گەلەكەمان كە چەكی دیفاع لە خاك ونیشتمانی لە دژی داگیركەرانی كوردستان لەشان كرد و پاش چەند ساڵ دەربەدەری وئاوارەیی لە نیشتمان و خزمەت كردن لە ریزی ڕێكخراوەیەكی ئێرانی دژی رژێم، لە ساڵی ۱۳۷۰ دا هاتە ناو ریزی سازمانی خەبات و وێرای ڕۆڵە خەبات گێرەكانی سازمانی خەبات لە زۆربەی چالاكییەكانی ساڵی ۱۳۷۰دا لە ناوچەی مەریوان و بانە وسەردەشت بەشداری كرد. بەڵام بەداخی گرانەوە لە پاییزی هەر ئەو ساڵەدا لە شەڕێكی قارەمانانەی ڕۆڵەكانی سازمان لەگەڵ هێزە داگیركەرەكانی رژێم لە ئاوایی قامیشلەی ناوچەی مەریوان پاش چەند ساعەت شەڕ، شەهید كراو گیانی پاكی بەرەو كۆڕی شەهیدان لە شەقەی باڵیدا.\nڕێکه‌وت: 2019-12-21 08:40:27


وتارەكەی سەرۆكی هەرێمی كوردستان » ڕاو بۆچوون\nوتارەكەی سەرۆك بارزانی دەربارەی قەیران و مەسەلەی لابردنی مالیكی وتارێكی باشبوو لە وەڵامدانەوەی رخنەگرانی، بەڵام دەكرا بۆ كەسانێكی دیكە، لە شوێنێكی دیكە، لەكاتێكی دیكە و بە زمانێكی دیكەبێت.\nهەربۆیە وتارەكە ئەو كاریگەریەی نەبوو كە چاوەڕێی لێدەكرا، بەتایبەتی كە هاوكاتبوو لەگەڵ خراپبوونی رەوشی ئاسایش و هاتنی سوپای عێراق بۆ ناوچەكانی نزیك سنووری سووریا.\nوەك چاودێرێك، یەكەم خاڵ كە لە وتارەكە سەرنجیڕاكێشام، ئەوەبوو كە لە رێگەی تەلەڤزیۆنەوە بەدەنگی بارزانی بڵاونەكرایەوەو دووەم خاڵیش وتارەكە بە زمانی كوردی بوو. بەتایبەتی ئێستا لەگەڵ گۆڕانكارییەكانی ئەم دواییە، رای گشتی عەرەب لە عێراق دژی هەرێمی كوردستانە. بۆشاییەكانی میدیای بەغداش بەشێوەیەكی روون و ئاشكرا بە دەنگی لایەنگرانی مالیكی پڕكراوەتەوەو هەمووشیان مەسەلەكە بەشێوەیەك پیشاندەدەن كە كورد هەموو شتێكی دەوێت و سنووری خۆی بەزاندووە.\nوتارەكەی بارزانی باسی زۆر لەو كێشانە دەكات كە پەیوەستن بە داهاتووی عێراق بەگشتی، نەك تەنیا كورد. یەكێك لە خاڵە گرنگەكانی گفتوگۆكردن لەگەڵ بەغدا دەربارەی داهاتووی فیدراڵی عێراقە، بەڵام ئەو راستییە لەلایەن عەرەبەوە روون نییە.\nبەهۆی نەبوونی پێگەیەكی بەهێزی كورد لەنێو میدیای بەغدادا، پەیامێكی تەلەڤزیۆنی لەلایەن سەرۆكی هەرێمی كوردستانەوە بە زمانی عەرەبی بۆ خەڵكی عێراق، خزمەتێكی باشی پێگەی كوردی دەكرد بۆ سەرجەم عێراق و وەڵامێكی بەهێزیش دەبوو لەبەرامبەر چاوپێكەوتنەكەی مالیكی لەگەڵ كەناڵی ئێن ئاڕ تی.\nئێستا وتارەكە بەتێكست هەیە بەزمانی كوردی، وەرگێڕدراوە عەرەبییەكەشی لەسەر ماڵپەڕی سەرۆكایەتی هەرێمی كوردستان هەیە، تاوەكو نووسینی ئەم گۆشەیە، وتارە كوردییەكە 2900 خوێنەری هەبوو، عەرەبییەكەش 680 خوێنەر.\nرۆژێك لەدوای بڵاوبوونەوەی وتارەكەش، كاتێك تەماشای ماڵپەڕە هەواڵییەكان دەكەی، جگە لە ماڵپەڕە كوردییەكان، كەمی دیكە باسیان لەو وتارە كردووە، تەنانەت رۆژنامەكەی پارتی لە بەغدا(التاخی)، كورتكراوەیەكی وتارەكەی بە عەرەبی بڵاوكردووەتەوەو رایگەیاندبوو كە رۆژی دواتر دەقی وتارەكە بڵاودەكاتەوە.\nلەگەڵ ئەوەی هاووڵاتیانی كوردستان گوێیان لە زۆربەی كێشەكان بووە كە لەو وتارەدا ئاماژەیان پێكراوە، پەیامێكی بێ هیوای تێدابوو سەبارەت بە داهاتووی زۆر لە كێشە هەڵپەسێردراوەكان و هەروەها ئەو مەسەلانەی كە روونكردنەوەی زیاتریان پێویستبوو.\nسەرەكیترین مەسەلەش بریتیبوو لەوەی ئەگەر لەساڵی 2008 وە بڕوای بە مالیكی نەماوە، ئەی بۆچی رێككەوتننامەی هەولێر كرا، بۆچی بۆ دوو ساڵی دیكەش مالیكی كرایەوە سەرۆك وەزیران؟ ئایا ناچاركردنی بارزانی بۆ قبوڵكردنی مالیكی، وەك مەلابەختیار لە نامەكەیدا بۆ بارزانی دەڵێ، بێ بەرامبەر بوو یان مەرجداربوو؟\nبۆچی ئەو وتارە یانیش وتارەكەی نەورۆز زووتر بڵاونەكرایەوە؟\nئەمەش دەمانباتە سەر خاڵی دووەم كە تایبەتە بە هەڵسوكەوتی مالیكی و ئەو ئاگاداریانەی كە وڵاتەكە بەرەو چارەنووسێكی نادیار دەبەن. پێویستبوو ئاگاداركردنەوەی بەرادەوام هەبووایە لەلایەن نوێنەرانی كورد لە بەغدا كە ئەم شتە هەیە.\nئێستا وادەردەكەوێت كە بەرپرسانی كورد لە بەغدا هیچ كێشەیەكیان لەگەڵ مالیكی نییە و ئەوە تەنیا هەولێرە كێشەی هەیە. پێویستبوو ئەم مەسەلەیە بەشێوەیەكی دیكە چارەسەر بكرایە و دەبووایە وێنەكە بەپێچەوانەوە بووایە.\nپێویستبوو بارزانی ئەو كەسە بووایە كە كێشەكانی چارەسەر بكردایە یان لای ئەو كۆتاییان پێبهاتایە، نەك ببێتە ئەو كەسەی كە دەست بە كێشەكان بكات.\nپێویستە ئەم كارانە لەلایەن نوێنەرانی كورد لە بەغداوە ئەنجامبدرێن. بۆ ئەم مەبەستەش دەبێ ئەو نوێنەرانەی بەرپرسیارێتیان وەرگرتووە متمانەیان پێكرابێ كە دەتوانن بیربكەنەوەو بەشێوەیەكی سەربەخۆیانە بڕیار بدەن، بەبێ ئەوەی بۆ هەموو شتێك بگەڕێنەوە بۆ هەولێر.\nدوا تێبینی لەسەر وتارەكەی بارزانی ئەوەیە كە ئاماژەیەك دەدات بەوەی كە لەشوێنێكدا وەستاوەو نازانێ چی بكات، بەوەی پێشنیازی كردووە كە هەر كەسێك چارەسەرێكی باشتری پێیە با بێتە پێشەوە و هاوكاریان بكات.\nبەڵام لەكاتی قەیراندا، خەڵك چاو لە سەركردەكان دەكەن بۆ وەڵام و رێنوێنی و دەبێ سەركردەكان وەڵامیان پێبێت و نەخشەرێگە دابنێن بۆ داهاتوو.


چۆن مۆبایله ئه‌ندرۆیده‌که‌ت بکه‌یته‌وه ئه‌گه‌ر تێپه‌ڕە وشەکەت له‌بیرچوویەوە؟ – کەی ئای تی ئێن\nئەندرۆید 18, كانونی دووه‌م 2017\nهه‌ندێک جار کێشه‌ی بیرچوونى تێپه‌ڕە وشه‌مان بۆ دروست ده‌بێت له مۆبایله‌کانمان به‌تایبه‌تی ئه‌و مۆبایلانه‌ی که به سیسته‌می وه‌گه‌ڕخه‌ری ئه‌ندرۆید کار ده‌که‌ن، خەم مەخۆ! لەم بابەتە و لە کەى ئاى تى ئێن چارەسەرەکەى وەدەست بخە!\nکۆمپانیای (گوگڵ)ى ئەمریکى، به‌رهه‌مێکی هه‌یه به‌ناوی (ئه‌ندرۆید دیڤایس مانه‌جه‌ر) کە تواناى کردنى چوندان کارى هەیە، گرنگترینیان گه‌ڕاندنه‌وه‌ی تێپه‌ڕەوشه و دیاریکردنی شوێنی مۆبایله‌که‌ته.\nچۆن تێپه‌ڕ وشه‌ی مۆبایله‌که‌ت بگه‌ڕێنیته‌وه؟\nله مۆبایلێکی دیکه‌دا که مه‌رجه به سیسته‌می ئه‌ندرۆید کاربکات ئه‌م لینکه بکه‌ره‌وه – کرتە بکە – ئیمەیڵەى که له مۆبایله‌که‌تدا به‌کارتهێناوه بینوسه، بەڵام دەبێت ئەو ئیمەیڵە بێت کە لەسەر ۆبایلەکە جێگیرکراوە، خۆ ئەگەر ئەو نەبێت ئەوا سەرکەوتوو نابێت!\nکه ئه‌و لینکه‌ت کرده‌وه و ئیمەیڵ و تێپه‌ڕوشه‌ت نوسی و چویته ناوه‌وه‌ی ماڵپه‌ڕه‌که سێ هه‌ڵبژاردنت دێته به‌رده‌ست ئه‌وانیش بریتین له (lock , ring , change password of your device) تۆ هه‌ڵبژاردنی دووه‌م هه‌ڵبژێرە واتە هەڵبژاردەى (Lock).\nپاشان تێپه‌ڕوشه‌ی نوێ داوا ده‌کات و ده‌ینوسیت، ئێستا کاره‌که‌ت به سه‌رکه‌وتوویی ئه‌نجامدا و تێپه‌ڕوشه‌ی مۆبایله‌که‌ت گۆڕی.\nدەتوانن سوود لەم گرتە ڤیدیۆییە وەربگرن:\n[su_youtube url=”https://www.youtube.com/watch?v=yB3UASnCzsg” width=”460″ height=”300″ class=”https://www.youtube.com/watch?v=yB3UASnCzsg”]


فەیسبووک چەندی دەست دەکەوێ؟\nفەیسبووک دوای سڕینەوەی دەستەواژە بەناوبانگەکەی (بەخۆڕاییە و ھەر بەخۆڕایی دەمێنێتەوە) لە پەڕەی فەرمی خۆی، پرسیاری زۆر دروست بوو لەسەر ئەوەی کە گەورەترین کۆمپانیای تۆڕی کۆمەڵایەتی چۆن پارە پەیدا دەکات؟\nشارەزایانی بواری ئینتەرنێت و تۆرە کۆمه‌ڵایەتییەکان دڵنیایی بە بەکارھێنەرانی فەیسبووک دەدەن، لادانی ئەو دەستەواژەیە مانای ئەوە ناگەیەنێت کە فەیسبووک باج لەسەر بەکاربەرانی دادەنێت، چونکە رێگەی تری ھەیە کە بە بێژمار داھاتی پێ زیاد دەکات.\nئەو دەستەواژە بەناوبانگەی کە دەڵێ (بەخۆڕاییە و ھەر بەخۆڕایی دەمێنێتەوە) لەسەر پەڕەی فەرمی فەیسبووک نیشان دەدرا کاتێک حیسابێکی نوێت دروست دەکرد یاخود دەچوویە ژوورەوە بۆ ناو حیسابەکەت.\nشایەنی باسە فەیسبووک کە بەناوبانگترین تۆڕی کۆمەڵایەتییە لە سەرتاسەری جیهاندا، لەسەرەتای مانگی ئاب دا دەستەواژەی ناوبراوی سڕییەوە و گۆڕی بۆ: (ئاسان و خێرایە).\nئامارەکانی چارەکی سەرەتای ئەمساڵ ئاماژە بەوە دەکەن کەوا ژمارەی بەکاربەرانی فەیسبوک گەیشتە ٢.٤ملیار بەکاربەر ، وە زۆربەی داھاتەکەی لەڕێگەی نشاندانی ئەوڕیکلامانە دەست دەکەوێت کە لەسەر پەرەکان بڵاویان دەکاتەوە.\nدەستکەوتی ئەم ڕیکلامانەش ڕێژەی٪٩٠ ی داھاتی گشتی فەیسبوک پێکدەھێنن و ئەوەشی کە دەمێنێتەوە لە ڕێگەی یاریە ئەلیکترۆنیەکان و فرۆشتنی چاویلکەی جۆری(ئۆکولوس ریفت) کە تایبەتە بە کۆمپانیای فەیسبوک دەست دەکەوێت.\nمالپەری فەیسبوک ئەوەی دوپاتکردەوە کە بە ھیچ جۆرێک زانیاری دەربارەی بەکاربەرانی نافرۆشێت، بەڵام دامەزراوەی مارک زوکربێرگ لە دانیشتنەکەیدا لەگەڵ کۆنگرێس ڕونیکردوە کە تەنھا یارمەتی کۆمپانیاکان دەدەن کە بە شێوەیەکی باشتر بگەنە بەکارھێنەرەکان و کریارەکانیان، بەڵام لە کانونی دووەمی ساڵی ڕابردوو داڕاپۆرتە ڕۆژنامەوانیەکان ئاشکرایانکرد کە وا کۆمپانیای فەیسبوک ڕێگەی بە زیاتر لە ١٥٠ کۆمپانیا داوە کە بگەن بە نامەی بەکاربەرانی فەیسبوک .