شارەزایەكی یاسایی تەئكیددەكاتەوە، ناردنی پڕۆژە یاسای بودجەی 2020 لە حكومەتەوە بۆ ئەنجومەنی نوێنەران بڕیارێكی یاساییە، ئەگەر حكومەت كاربەرێكەریش بێت.\nتارق حەرب شارەزای یاسایی بە میدیای فەرمی یەكێتی راگەیاندووە، ناردنی پڕۆژە یاسای بودجەی فیدراڵی ساڵی 2020 بۆ ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق لە لایەن حكومەتەوە، بڕیارێكی تەواو یاساییە، ئەگەر حكومەت كاربەڕێكەریش بێت.\nراشیگەیاند: حكومەتی كاربەڕێكەر لەسەرێتی ئەو كارانەی كە ماون جێبەجێیان بكات و دوایان نەخات بۆ حكومەتی نوێ، وتیشی: بە پێی یاسا بێجگە لە پڕۆژە یاسای بودجەی گشتی دەتوانێت، پڕۆژە یاساكانی تر دوابخات بۆ ئەوەی حكومەتی نوێی ئەنجامی بدات و بینێرێت بۆ ئەنجومەنی نوێنەران.\nوتیشی: پڕۆژە یاسای بودجە، راستەوخۆ پەیوەندی بە قوت و ژیانی خەڵكەوە هەیەو زۆر گرنگە بۆیە نابێت دوابخرێت، چونكە بۆی هەیە پڕۆژەكە لەلایەن ئەنجومەنی نوێنەرانەوە بگەڕێنرێتەوە بۆ دەستكاریكردن و دواتر بگەڕێنرێتەوە بۆ ئەنجومەنی نوێنەران، ئەو كات زۆر دوادەكەوێت.\nئاماژەی بەوەشدا، پڕۆژە یاسای بودجە بە جیا لەگەڵ هەموو یاساكانی تر مامەڵەی لەگەڵدا دەكرێت، بۆیە نابێت بەهیچ شێوەیەك دوابخرێت و حكومەتی كاربەڕێكەر دەتوانێت ئامادەی بكات و بینێرێت بۆ نوێنەران بۆ پەسەندكردنی.\nئەمەش لە كاتێكدایە پێشتر عادل عەبدولمەهدی سەرۆكی وەزیرانی كاربەڕێكەری عێراق رایگەیاندبوو، حكومەتی كاربەڕێكەر دەسەڵاتەكانی سنوردارە و ناتوانێت بودجە پێشكەش بە پەرلەمان بكات.


شوێنێکی پاک و پڕ ڕووناکیی | ماڵێک لە ئاسمان\nزۆر درەنگ بوو، هەمووان قاوەخانەکەیان جێهێشتبوو تەنها پیاوێکی بەتەمەن نەبێت کە لە سێبەری گەڵای درەختی بەردەم ڕووناکیيةکە دانیشتبوو. بە ڕۆژ شەقامەکە تەپوتۆزاوی بوو، بەڵام شەوان شەونم تۆز و خۆڵەکەى دائەمرکاندەوە. پیاوە بەتەمەنەکە حەزی ئەکرد تا شەوان درەنگ بمێنێتەوە چونکە کەڕ بوو و شەو لەبەرئەوەی کە بێدەنگ و خامۆش بوو، هەستی بە جیاوازی دەکرد تێیدا. دوو گارسۆنی ناو قاوەخانەکە دەیانزانی کە پیاوە بەتەمەنەکە تۆزێک سەرخۆشە، بەوەشدا کە کڕیارێکی بەردەوامی قاوەخەنەکە بوو، دەیانزانی ئەگەر زۆر سەرخۆش بێت، پارە نادا و ئەڕوات، هەربۆیە زۆر بە وریایی چاودێرییان دەکرد.\nیەک لە گارسۆنەکان وتی "هەفتەی ڕابردوو هەوڵی داوە خۆی بکوژێت".\n" بۆچی؟ "\n" بێ ئومێدیی "\n" لە چی"\n" هیچ. "\n" چۆن ئەزانی لەبەر هیچ بووە؟ "\n" پارەی زۆری هەیە."\nپێکەوە لەسەر مێزێکی نزیک بەرامبەر دیواری لاى دەرگای قاوەخانەکە دانیشتن و سەیری ئەو هۆڵەیان دەکرد کە هەموو مێزەکانی چۆڵ بوون جگە لە مێزی پیاوە پیرەکە، کە لە سێبەری گەڵاى ئەو دارە دانیشتبوو کە با جارجار دەیلەراندەوە. کچێک و سەربازێک لە شەقامەکەوە تێپەڕین. ڕووناکی شەقامەکە لەسەر ژمارەی مسینی سەر ملیوانەى سەربازەکە درەوشایەوە. کچەکە هیچى نەدابوو بە سەریدا و بەخێرایی لە تەنیشت سەربازەکەوە دەڕۆشت.\nیەک لە گارسۆنەکان وتی "پاسەوانەکە ئەم پیاوە دەباتەوە."\n"باشە چی دەبێت ئەگەر ئەوەی دەست بکەوێ، کە دەیەوێت؟"\n" باشتر وایە بچێتە دەرەوە بۆ شەقامەکە.\nپاسەوانەکە دەیبینێت کە پێنج خولەک لەمەوبەر بە ئێرەدا تێپەڕین."\nپیاوە بە تەمەنەکە وتی "براندیەکەی تر."\nگارسۆنەکە وتی " ئاخر سەرخۆش دەبیت."\nبە هاوکارەکەی وت "هەموو ئەمشەو لێرە دەمێنێتەوە."\n"من خەوم دێت ئێستا، قەت نەبووە پێش سەعات سێ لە جێگا بم ، خۆزگە هەر هەفتەی ڕابردوو خۆی دەکوشت."\nگارسۆنەکە بوتڵە براندیەکە و پەرداخێکی لە کەوانتەری باڕەکەدا بۆ برد و لەسەر مێزەکە بۆی دانا. پەرداخەکەی خستە سەر ژێرەکەی و پێكێکی پڕی بۆ تێکرد.\nگارسۆنەکە بە پیاوە کەڕەکەی وت "تۆ ئەبوو هەر هەفتەی ڕابردوو خۆت بکوشتایە". پیاوە بەتەمەنەکە بە پەنجە ئاماژەیەکی کرد و وتی "تۆزێکی تریش". گارسۆنەکە هێندەی تێکرد تا براندیەکە لە لێواری پەرداخەکە ڕژا و بە قەراغەکەیا هاتە خوارەوە تا بنەکەى. پیاوە بەتەمەنەکە وتی " سوپاس" . گارسۆنەکە بوتڵەکەی بردەوە شوێنی خۆی. دووبارە لەسەر مێزەکە لاى هاوکارەکەى دانیشتەوە. گارسۆنە گەنجەکە وتی "ئێستا ئەو سەرخۆشە."\n" هەموو شەوێ سەرخۆشە."\n" لەبەرچی ویستی خۆی بکوژێ؟"\n" خۆی بە گوریس هەڵواسیوە."\n"ئەی کێ گوریسەکەی پچڕاندووە؟"\n" لەبەر گیانى."\n" چەند پارەی هەیە؟"\n" تەمەنی هە‌شتا بوو وا بزانم."\n"خۆزگە دەڕۆشتەوە بۆ ماڵەوە. هەمیشە خەوتنى من دەکەوێتە پاش سەعات سێ. ئەمە کەى کاتى خەوتنە؟"\n"تا درەنگ ئەمێنێتەوە لەبەرئەوەی حەزی لێیە."\n" تەنیایە. من تەنیا نیم. من ژنم هەیە و لەسەر جێگا چاوەڕێمە."\n" ئەویش ڕۆژگارێک ژنی هەبوو."\n" ئێستا ژن هیچ کەڵکى ئەو ناگرێت."\n" چوزانیت، ڕەنگە ژنی هەبێت باشتر بێت."\n" خوشکەزاکەی چاودێریی دەکات. تۆ وتت ئەو ڕزگاری کردووە."\n" ئەزانم." " نامەوێت ئاوا ئەوەندە پیر بم.\nپیاوی پیر شتێکی قێزەونە."\n" نا مەرج نیە هەمیشە وابێ. ئەم پیرەپیاوە پاکوخاوێنە. ئەخواتەوە بێ ئەوەی بیڕژێنێت.\nتەنانەت ئێستا، سەرخۆشە، سەیری کە."\n" نامەوێت سەیری بکەم. خۆزگە دەڕۆشتەوە. هیچ باکی نیییە بەوانەی کە کاریان هەیە و دەبێت کار بکەن."\nوتی "براندییەکەی تر."\n" تەواو،" ، قسەکردنێک بە غروری ئەو ڕستانەی خەڵکی گەمژە بەکاری دەهێنن کاتێ لەگەڵ سەرخۆشێک یان کەسێکی بیانی قسە دەکەن. " ئیتر ئەمشەو تەواو، دایئەخەین."\nپیاوە بەتەمەنەکە وتی " دانەیەکی تر".\n" نییە، تەواو."\nپیاوە بە تەمەنەکە هەستایە سەر پێ، بە هێواشی پێکەکانی ژمارد، کیفە چەرمەکەی لە گیرفانی دەرهێنا و پارەی خواردنەوەکانی دا،\nنیو پێستای وەک بەخشش دانا. گارسۆنەکە چاوی لێ بوو تا بەشەقامەکەدا رۆشتە خوارەوە،\nپیاوێکی زۆر پیر بە ناجێگیری و لەرزینەوە ڕێدەکات بەڵام بە ویقارەوە.\nئەو گارسۆنەی پەلەی نەبوو، وتی " بۆچی لێنەگەڕایت بمێنێتەوە و بخواتەوە؟".\nدەڕابەکەیان دائەدایەوە." خۆ هێشتا سەعات دوو و نیو نەبووە"\n"ئەمەوێت بڕۆمەوە بخەوم"\n" بۆ من شتە و زیاتریشە لە ئەو."\n" سەعاتێک هیچ نیە."\n" تۆش وەک پیاوی پیر قسە ئەکەیت. ئەتوانێ بوتڵێک بکڕێت و لەماڵەوە بخواتەوە."\n"وەک یەک نیە"\n" نا، ئەزانم، وەک یەک نییە،" گارسۆنەکەی کە ژنی هەبوو ئەو قسەیەی قبوڵ بوو. نەیئەویست بێ ویژدان. ئەو تەنها پەلەی بوو.\n" تۆ؟ هیچ ترسێکت نیە لە گەڕانەوە بۆ ماڵەوە بەر لە و سەعاتە دیاریکراوە؟"\n" ئەتەوێ سوکایەتیم پێ بکەی؟"\n" نا، هاوڕێ، تەنها بۆ گاڵتە."\n"نا،" گارسۆنەکەی کە بە پەلە بوو دواى داخستنی دەڕابە کانزاییەکە هەستایەوە. " من بڕوام بە خۆمە، من هەموو گیانم بڕوابەخۆبوونە."\n" تۆ گەنجێتیت هەیە، ئیشوکار، بڕوا بەخۆبونت هەیە،" گارسۆنە بەتەمەنەکە وتی." تۆ هەموو شتێکت هەیە."\n" بەڵام ئەی تۆ لە چیت کەمە؟"\n"هەموو شتێک جگە لە کار."\n" تۆ هەموو ئەوانەت هەیە کە من هەمە."\n" نا، من هەرگیز بڕوا بە خۆبوونم نەبووە، جگە لەوەش من گەنج نیم."\n" یەڵلا، بەسە قسەی بێ مانا ، دایخە."\nگارسۆنە گەورەکەیان وتی " من لەوانەم کە حەز ئەکەین تا درەنگ لە باڕدا بمێنینەوە.".\n" لەگەڵ هەموو ئەوانە کە نایانەوێ زوو برۆنە جێگاوە، هەموو ئەوانەی کە پێویستیان بە ڕۆشناییەکە بۆ شەو."\n" من ئەمەوێت بڕۆمەوە مالێ بۆ ناو جێگا."\nگارسۆنە بەتەمەنەکە وتی " ئێمە دوو جۆری جیاوازین". خۆی گۆڕیبوو کە بڕواتەوە بۆ ماڵەوە. " تەنها پرسیاری گەنجێتی و بڕوابەخۆبون نییە، هەرچەندە ئەم شتانەش زۆر جوانن. هەمو شەوێ دوودڵم لە داخستنی ئێرە و ئەڵێم نەوەک کەسێک پێویستی بەم شوێنە بێت."\n"هاوڕێ، میوانخانەکان هەموو شەو کراوەن."\n" تۆ تێناگەیت. ئەمە باڕێکی جوان و خاوێنە. ڕۆشناییەکی زۆر باشی هەیە و هەروەها ، ئێستا، سیێبەری گەڵای درەختەکانی تیایە."\nگارسۆنە گەنجەکە وتی " شەو شاد".\nئەویتر وتی "شەو شاد".\nبەدەم هەڵکردنی گلۆپە کارەباییەکانەوە بەردەوام بوو لە گفتوگۆکە لەگەڵ خۆیدا، ڕۆشنایی بوو بێگومان، بەڵام ئەوەش گرنگە کە شوێنەکە پاک و جوان بێت. مۆسیقات ناوێت. بە دڵنیاییەوە نە مۆسیقات دەوێت و نە دەتوانی بەرگەی بگری لە باڕێکی بە ویقاردا هەرچەندە ئەوە هەموو ئەوەیە کە لەم کاتانەیا دابین دەکرێت. لە چی دەترسا؟ نە ترس نە تۆقین بوو، هیچ شتێک نەبوو کە ئەو بەڕاستی بیزانێت. هەموو هیچ بوو مرۆڤیش هیچە هەروا. هەموو ئەوەی پێویست بوو رووناکیەکە و شتێک لە خاوێنیی و هەنێک خواردن داواکردن. هەنێک تیایدا ژیاون و هەرگیز هەستیان پێنەکردووە بەڵام ئەو دەیزانی هەمووی هیچ و هیچ لە هیچی بۆ هیچیی. هیچیەکەی ئێمە کە هونەرە لە هیچدا، هیچ بێت تۆ ناوت هیچ و شانشینت، هیچ تۆ دەبیت بە هیچ لە هیچدا وەک چۆن لە هیچدا.\nئەم هیچەمان بەرێ ئەی هیچی ڕۆژانەی ئێمە و هیچ ئێمە هیچی ئێمە وەک چۆن ئێمە هیچمان هیچ دەکەین و نەدا ئێمە نەک لە ناو هیچ بەڵام دەرمانکە لە هیچ. هیچ دەبارێ و ئێوە هیچتان لەگەڵە. زەردەخەنەیەکی کرد و لەبەردەم باڕێکدا ڕاوەستا کە ئامێرێکی بریسکەداری قاوە دروستکردنی تیا بوو.\nباڕمەنەکە پرسیی"ئێوە چی دەخوازن؟".\n" ئۆترۆ لۆکۆ ماس" پیاوەکە وای وت و ڕۆشت.\nگارسۆنەکە وتی " کوپێکی بچوک".\nگارسۆنەکە وتی " گڵۆپەکان زۆر ڕووناک و جوانن بەڵام باڕەکە نەسڕدراوە".\nباڕمەنەکە پرسیی "کۆپیتایەکی ترت دەوێت؟".\nنا، سوپاس،" گارسۆنەکە وتی و ڕۆشتە دەرەوە.\nڕقی لە باڕ و مەیخانەکان بوو. قاوەخانەیەکی پڕڕووناکیی شتێکی زۆر جیاواز بوو ئێستا، بە بێ بیرکردنەوەی زیاتر، دەڕواتەوە بۆ ماڵەوە بۆ ژوورەکەی. ڕائەکشێت لە سەر سیسەمی نوستنەکەی و لە کۆتاییدا لەگەڵ خۆرکەوتن، خەوی لێدەکەوێت. لەپاش هەمووشی، بەخۆی وت، دەکرێت هەمووشی تەنها کێشەی خەوزڕان بێت.\nلە ئینگلیزییەوە وەرگێڕراوە


ئاواتە گەورەی کوردان: کوردانی ئێراق و سەرۆک کۆماری بایدن - دیدبان حقوق بشر کردستان ایران\nکوردانی ئێراق هیوایەکی زۆریان بە جۆ بایدن سەرۆک کۆماری ئەمریکا هەیە و وەک سیاسەتڤانێکی ئەمریکایی ناوی لێدەبەن کە تا ئێستا زیاتر لەهەمووان لایەنی کوردانی گرتووە. ئەو لەساڵانی رابردوودا لەمەڕ دۆخی کوردان نیگەرانی دەربڕی و لە پۆستی جێگری سەرۆک کۆماری لەسەردەمی ئۆباما 24 جار سەردانی ئێراقی کرد و پەیوەندی باشی لە گەڵ سەرکردە کوردەکان هەبوو. بایدن پشتیوانی ژێرخانی فیدراڵی بوو لەئێراق، بەڵام دژی سەربەخۆیی کوردستان بوو. هەروەها دوای راپرسی کوردان بۆ سەربەخۆیی لەساڵی 2017، بایدن رایگەیاند کە ئەمریکا دەیتوانی ئیشێکی زیاتر بۆکوردان ئەنجام بدات. لەڕاستیدا هاوخەمی لەگەڵ کوردان بووە هۆی ئەوەی کە میدیاکانی تورکیا نێوی دوژمنی تورکی لێببەن.\nکەوایە، چاوەڕوانی کوردانی ئێراق لەدەوڵەتی بایدن چییە؟ پێشبینی ئەم خاڵە دژوارە بەڵام دەتوانرێت ئاماژە بە دۆخی کوردان لە وڵاتی لێکترازاوی ئێراق بکرێت وەک خاڵێکی گرنگ. ئێستا دۆخی کوردان هاوڕێیە لەگەڵ هەوراز و نشیودا. ئەوان تا پائیزی 2017، دوای بەشداری کردنی بەربڵاو لەشکستی داعش، پەرەسەندی چەکەکانیان دەستیان گرت بە سەر زیاتر لە 40 لەسەدی ناوچە جێ ناکۆکەکان لەگەڵ بەغا و بەڕێوەبردنی راپرسی کە زیاتر لە 93 لەسەد دەنگی بەڵێیان لەسەر دا و دەیانگووت ئەمە بەهاری کوردیە.\nبەڵام هەموو ئەم دەستکەوتانە دوای راپرسی لەناوچوو؛ چوونکە هەرێمی کوردستان لەئێراق یەکێک لە خراپترین دەوری کۆڕەکەنای خستە بواری ئەزموونەوە: تورکیا، ئێران و ئێراق بە ئارمانجی هەوڵ بۆ کۆتایی هێنانی ئۆتۆنۆمی کۆردان دەستیان دایە دەستی یەکەوە، ئابوریەکەیان گەمارۆ دا و سەرکردەکانیان هێنایە چۆک. لەسەرەتا، دەوڵەتی ترەمپ چاوی داخست لە هاوپەیمانە پێشووەکەی واتە کوردەکان، بەڵام دواتر یارمەتی هەرێمی کوردستانی دا تا بە جۆرێک قەیرانەکە تیپەڕێنێت.\nئەوڕۆ، هەرێمی کوردستان کێشە و ناکۆکی زۆری لەبەردەمدایە کە گرنگترینەکانیان ئەمانەن:\nسەرەتا؛ ناکۆکی و کێشەی کۆمەڵایەتی – ئابووری کە بە بڕینی مووچەی فەرمانبەران بۆ ماوەی چەند مانگ و بە هۆی قەیرانی دارایی لەگەڵ بەغا توندتر بووەوە. ئەمە جگە لە پرسی نەخۆشی کڕۆنایە کە ناوچەکەی بە خەستی خستۆتە ژێر کاریگەری خۆی.\nئاستی رکابەرایەتی بەردەوام لەنێوان دوو حزبی چالاک، حزبی دێمۆکرات (پارتی) و یەکێتی نیشتمانی کوردستان (یەکێتی) یا هەردوو ماڵباتی سەرەکی دەسەڵاتدار (بارزانی و تاڵبانی)، کەمتر لە پێشوو نییە، ئەم رکابەرایەتییە نەتەنیا بە هۆی پێکدادانی مێژوویی بۆ وەدەست خستنی دەسەڵات لەنێوانیاندا، بەڵکوو بە هۆی دژایەتی لەگەڵ یەکتر قووڵتر بۆتەوە: لەکاتێکدا کە ئەنکەرە بارزانی بەڕێوەدەبات، تاران و بەغاش تاڵبانی بەڕێوەدەبەن. ئەمە هەر ئەو شتەیە کە بۆتە هۆی بەهێزبوونی تاکتیکی دوو ئیدارەیی؛ واتە هەرێمێک و دوو دەسەڵات!\nپەکەکە یەکێکی دیکە لە ناکۆکییەکان لەنێوان کوردانە کە پێگەی خۆی لەنێو هەرێمی کوردستان بە هێز کردووە. ئەم بوونە بۆتە هۆی ئەوەی کە تورکیا لەنێو خاکی هەرێمی کوردستان بنکە دامەزرێنێت و هاندەری هێرشەکانی تورکیایە لەدژی پەکەکە بۆیە ئەم ئاسایش و سەقامگیریە لەهەرێمی کوردستان دەخاتە مەترسییەوە. ئێڕان هۆکاری دیکەی گرنگە کە بنکەکانی ئەمریکا لەناوچەکە دەکاتە ئامانج.\nپەیوەندی زۆر خراپی لەگەڵ بەغا، نوێترین ناکۆکییە ناوەتەوە. تەنانەت لەکاتی سەرۆک وەزیری مستەفا کازمی کە وەک دۆست دەبیندرێت، هەوڵی بەردەوامی دەوڵەتی ناوەندی بۆ لاوازکردنی هەرێمی کوردستان بە هەنگاوی جۆراوجۆر بۆ هەڵوەشاندنەوەی سیستمی فیدرالی دەستی پێکرد و لەگەڵیدا سیاسەتە تۆخەکان، راگرتنی مووچە بە ناوچەکە، هاندانی سیاسەتەکانی عەرەبی کردن و لەبەرچاونەگرتنی مادەکانی یاسای بنەڕەتی کە خوازیاری سەرژمێریە لە ناوچە نەوتییەکانی لەگەڵدایە.\nبەمجۆرە ئێستا دەتوانرێت ئێراق وەک وڵاتێکی پێکهاتوو لەدوو کۆمەڵەی نادەوڵەتی، عەرەبی و کوردی ناودێڕ بکرێت کە بە هاوسەنگی لاواز لەتەنیشت یەکتردان. هیشتاش وادیارە بەشی کوردی بەهێزتر بێت. لەڕاستیدا هەرێمی کوردستان سەرەڕای هەموو هەوراز و نشیوەکانیەوە سەرکەوتوو بوو لە چاو ناوچەکانی دیکەی ئێراق یا بەگشتی لەگەڵ رۆژهەڵاتی ناوین کە ئاستی ئاسایش و سەقامگیری پاراستووە.\nبەمجۆرە، لەگەڵ هەبوونی رکابەرایەتی پارتی و یەکێتی، پێکەوە شەڕ ناکەن و هیچ کێشەیەک بۆ هەرێمی کوردستان ناێتە ئاراوە. ناکۆکی زۆر رژدی دیکە بەشی عەرەبی، ئێراقە کە خۆپیشاندانی بەردەوامی هەیە کە لەئۆکتۆبەری 2019ەوە دەستی پێکردووە و گەیشتووتە ئاستی ئاژاوە و تائێستا گیانی 700 ئێراقی ستاندووە و بۆتە هۆی گۆڕینی دەوڵەت بەڵام ئەنجامێکی نەبووە. راستە کە لەچەند هەفتەی رابردوودا لە ناوچە کوردنشینەکانیش خۆپیشاندانی خۆێناوی ئەنجام درا بەڵام لەچاو بە ناوچە عەرەبییەکان کەمڕەنگتر بوو. بەکورتی، ناوچەی کوردستان لەچاو بەڕێوەبردن باشترە لە ناوچە عەرەبییەکان.\nئایندە هەڵوێستی بایدن لەبەرانبەری هەرێمی کوردستان چییە؟ وێنا ناکرێت کە بایدن پشتیوانی و هاندەری دامەزراندنی وڵاتێکی سەربەخۆی کوردی بێت بەڵام لەوانەیە دەورێکی سەرەکی لە پێکهاتنی رێکەوتنێکی یەکسان لەبارەی پرسی بەرچاوی نێوان بەغا و هەولێر دا هەبێت. سێ بابەتی سەرەکی، مووچە، ناوچە جێ ناکۆکەکان و پاراستنی یاسای بنەڕەتیین.\nبە لەبەرچاو گرتنی ئەزموونی رابردووی ئەمریکا لەئێراق، لەبەرژەوەندی دەوڵەتی نوێی ئەمریکایە کە یارمەتی چارەسەرکردنی ئەم کێشەیە دەدات بە هۆی ستراتژیک، ئایدیۆلۆژیک و ئابووری، خوازیاری ناوچەیەکی قایم، بەهێز و سەقامگیری کوریە. بۆیە یەکەم، کوردەکان هێشتاش جێ متمانەترین هاوپەیمانن بۆ ئەمریکا لەوانی دیکە لەئێراقی ئاڵۆزدا چوونکە لەساڵی 2003 تائێستا تەنانەت سەربازێکی ئەمریکی لەوێ نەکوژراوە.\nدووەم، گەر لەبواری دوخی ئایدیۆلۆژیەوە چاوی لێبکەین، لەکاتێکدا لە ئیسلامگەرا توندڕەوەکان و دژبەری ئەمریکا کە لە بەشی عەرەبی ئێراق ریشەیان کوتاوە، لەهەرێمی کوردستان شتیکی وەهامان نییە.\nسێیەم، هەرێمی کوردستان لەبواری نەوت و گازەوە زۆر دەوڵەمەندە کە لەوانەیە بۆ کۆمپانیاکانی ئەمریکا ئەوێ بەسوودتر بێت.\nچووارەم: گەر هێزەکانی ئەمریکا بڕیاری کشانەوە لەئێراق بدەن، لەوانەی پێویست بکات لەناوچەی ئەمن واتە کوردستان جێگیر بن.\nپێنجەم، پشتیوانی لەهەرێمی کوردستان دەتوانیت پەیامێکی قایم بێت بۆ ئێران و تورکیا، لەمەڕ دەستدرێژیان بۆ سەر ئێراق و پێشیانی گرتووە و هێزەکانی لایەنگری ئێران لەوی لاواز بکات.\nبەگشتی دەبێت چاوەڕوان بین و ببینین کە ئایا نیەتی باش و بەرژەوەندی بایدن، لەبەرانبەر گوشارە سێ لایەنەکانی ئێراق – ئێران – تورکیا هەڵدەگریت یا نا.\nنووسینی: ئۆفرا بنگیۆ، مامۆستای زانکۆکی تێل ئاڤیڤ و سەرۆکی بەرناومی خوێندنەوەی کورد لەناوەندی دایان، ناوبراو چوار پرتووکی لەبارەی کوردانەوە نووسیوە.\nسەرچاوە: جرۆزئەلم پۆست


追加項目が形成 | ئاڵتان تان\n- ساڵی 1958 لە پارێزگای #باتمان# لەدایک بووە. کوڕی بەدیع تانە کە سەرمایەدارێکی ناسراو بووە و لە کودەتا سەربازییەکەی 1980 دا دەستگیرکراوە و بە ئەشکەنجەی زیندان گیانی سپاردووە. - خوێندنی ئەندازە و بیناسازی تەواوکردووە. - ساڵی 1987 پەیوەندی بە پارتی رەفاهەوە کردووە و بووەتە بەرپرسی ئەو پارتە لە باشووری رۆژهەڵاتی تورکیا، بەڵام کاتێک رەفاە لەگەڵ حزبی نەتەوەپەرستی مەهەپە هاوپەیمانیی بەست، ئاڵتان تان هەڵوێستی وەرگرت و وازی لە ئەندامەتی رەفاە هێنا. - لە 2000 تا 2002 ئەندامی بەڕێوەبردنی پارتی هادەپی کوردی بووە، واتر دەوڵەتی تورک ئەو پارتەی هەڵوەشاندەوە. - چەندین بڵاوکراوەی سیاسی داناوە و ناونیشانی دوا کتێبی بریتییە لە #کێشەی کورد#: یان برایەتی راستەقینە، یاخود بەندایەتیی تەواوەتی..


ڕەحیماوا، بەراندێز - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nRehîmava - رحیم‌آباد - Rahimabad\nپۆتانەکان: 37°22′54.5″N 45°07′28.5″E / 37.381806°N 45.124583°E / 37.381806; 45.124583پۆتانەکان: 37°22′54.5″N 45°07′28.5″E / 37.381806°N 45.124583°E / 37.381806; 45.124583\n١٬٣٢٤ مەتر (٤٬٣٤٤ پێ)\nڕەحیماوا گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری چەمێ بەراندێزا نشیو، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.\nڕەحیماوا ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:\nلە باکوورەوە لەگەڵ گوندی نوولی.\nلە باشوورەوە لەگەڵ گوندی مەحمووداوا.\nلە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی ئوزان مەلەک.\nلە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی ھورمزیارا.\nبە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠٠٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٤٥) کەس و (٢٥) خێزان بووە.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ڕەحیماوا،_بەراندێز&oldid=904841»


نامەیەکی درەنگ وەخت.. لە نووسەرێکەوە بۆ ڕێبەر ئۆجالان – کوردی – RojNews.News\nنامەیەکی درەنگ وەخت.. لە نووسەرێکەوە بۆ ڕێبەر ئۆجالان\n02/09/2020 - 10:33:57 am\nدڵشاد عەبدوڵا نووسەر و شاعیر دانیشتووی شاری هەولێر، نامەیەک بۆ عەبدوڵا ئۆجالان ڕێبەری گەلی کورد دەنووسێت و تێیدا باس لە تێڕوانینی خۆی بۆ ڕێبەر ئۆجالان دەکات.\nدەقی نووسینەکەی نووسەر بەمشێوەیەیە:\nنامەیەکی درەنگ وەخت..\nدوای ئەو هەموو ساڵەی گۆشەگیریی لەزیندانی ئیمراڵی، بەیانییەکیان زوو لەخەوهەستا، بەرانبەر تیشکی خۆر چەمایەوە و پەیامی خۆی پێ وت:\nئەی هەسارەی مەزن!\nئەی سەرچاوەی هێزو وزەی بێ کۆتایی، ئەی دایکی میهرەبانی ڕووناکی، ئەی کانگەی وزە ئەی خۆر!\nئەوە تۆی کە شەوو ڕۆژهێنی و بەیانی و ئێوارە دەنەخشێنی.\nهەمووان دڵنیادەکەیتەوە بە هاتنت، لەسەر ڕووی شووشەی پەنجەرەکان ئۆقرە ناگری و یەکسەر بێ گوێدانە بەربەست دەخزێیتە ژوورەکانەوە.\nلە دووند و لووتکەکانەوە گوێم لەدەنگی پێتە خرتەخرت تاریکی شەق دەکەی بێ ئەوەی سڵ لەهیچ شتێک بکەیتەوە، بەو هەیبەتەی تۆ سەرسامم، چ قەیدی ئەگەر لاسایی گەورە سەرکردەی خاکیی و سەرامەدی وەک تۆ بکەمەوە!\nوەک ئێزدییەک بەردی چل مێرا ماچ بکا، یان موسڵمانێک کەعبە، یان جوویەک دیواری هەیکەلی سلێمان ماچ بکا. من لەسەر ئاینی ئینسان دڵی عاشقێک ماچ دەکەم، هەناری هەڵەبچە ماچ دەکەم، زەیتوونی عەفرین ماچ دەکەم، داروپەردووی کۆبانێ ماچ دەکەم، سڵاو لەی بەفری تواوەی بەهاری قەندیل دەکەم لەژێر دەسەڵاتی ڕەهای تۆدا. سڵاو!\nئەوە پێغەمبەرەکانن ئیلهام لەتۆ وەردەگرن و پەیامی برایەتی و پێکەوە ژیان بە زەویدا بڵاودەکەنەوە.\nئەوە پێغەمبەرەکانن بەنەشئەی تیشکی تۆوە ڕەگی ئومێد لە ناخی مرۆڤدا دەچێنن.\nئەوە پێغەمبەرەکانن بەنێڵەی دڵی گەرمی تۆوە ڕق وکینە دادەمرکێننەوە.\nمن لەسەر ڕێچکەی ئەوان و بەهەمان شێوەی ئەوان لەسەردەمێکی جیاوازدا ڕێی فەڕ و ئیلهامم گرتووە، هەروەکو ئەوانیش بەر نەفرەتی دەسەڵاتەکان کەوتم.\nئەی هەسارەی مەزن! لێت دەپاڕێمەوە،\nهێزی خۆتم پێ ببەخشە، لە نووری خۆت بێبەشم مەکە،\nمنیش پەیمانت پێدەدەم، شکۆی خۆم نەشکێنم، هەرگیز سەردانەنوێنم.\nشەرمەزارییەکی گەورەیە، ئەو هەموو ساڵانە هاتن و ڕۆیشتن ئێمە هەواڵێکمان نەپرسی، سۆراخێکی جیددیمان نەکردی، کارتێکی جەژنمان بۆ نەناردی، پۆستێک لە کتێب و گۆڤارەکانمان بۆ نەناردی…. خۆ ئەگەر نەشتوانی بیانخوێنیەوە لەبەر شێوەی حەرفەکانی، دەتوانی بۆنیان بکەی، بەدڵی خۆتیانەوە بنێی، بۆن و بەرامە و گەرماییەکیان تێدایە بەدڵ ئاشنایە، مخابن! نەهاتبین بۆ دیدارت.\nکتێبە کۆنەکان هەڵدەدەمەوە، لەناو کتێبخانەکەمدا دەگەڕێم جگە لەیەک دوو کتێبی تۆ هیچی ترم لانییە، نە وێنەیەکت، نە ئاڵایەک کەبەسەر بارەگەتەوە هەڵواسرابوو، نە سیدییەکی وتارەکانت. نایشارمەوە کە من سەرسام نەبووم بەو وتارە زۆرانەی دەتدا، بەجۆری ئاخاوتن و شێوەی دەست ڕاشەقاندن و زۆر شتی تریشت. من لەوکاتەوە تۆم خۆشویست کە کەوتیتە زیندان. جۆری گرتن و ڕفاندن و دادگایت منی گریاند.\nتا دواجار بەرگریینامەکەتم خوێندەوە، چەندین جار گریام لەگەڵ ڕستەکانی، حەیف لەجیهانی کەڕدا کەس قەدریانی نەزانی.\nتۆ وەکو ئۆدیسۆس دوای تەڕوادە بەمەبەستی گەیشتن بە ئیساکا و پنلۆپ سواری پشتی شەپۆل بووی، کەچی دوورگە لەعنەتییەکانی سیکلۆپ و بۆسیدۆن و بەرازەکان ڕێیان تەنیووی بەپیلان.\n”بەرگرینامەی مرۆڤی ئازاد” ناونیشانێکی چەند سەرامەد لەسەردەمێکی کەڕدا، سەردەمی قێزەونی بەرژەوەندی چاوچنۆکی ئەمریکا و دۆستە کۆیلەکانی!\nدەزانم تۆش لەچەک بێزاربووی، لەخوێنڕشتن و وێرانبوونی وڵات دەترسی، چ شانازییەک نەماوە جگە لەئاشتی و برایەتی و پێکەوەژیان، چش لەوەی ملهووڕێک وەک هیتلەر بەسەر نەخشەی ناوچەکەوە وەستاوە، بەنیازی زیندووکردنەوەی زڕەخەونێکی کۆن پەنجەڕادەشەقێنێ و هەڕەشەدەکا، ئومێددەکەم بەم زووانە لەناو حاویە گەورەکانی یەکێک لەشارەکانی تورکیا بەفڕێدراوی بیدۆزنەوە وەک تەکیلا لەیلای دوا ڕۆمانی ئەلیف شافاک ئەگەرچی ئەو ئەفینفرۆشە جێگەی سۆزو بەزەیی هەموو مرۆڤێکە و ئەو شێوە هیتلەرە ئەو شانازییەشی پێ ڕەوانابینرێ!\nتورکیا وڵاتێکی جوانە خەڵکی لای ئێمە بەپەرۆشن بۆ دیتنی، وڵاتێکی گرینگ و دەوڵەمەندە بەداخەوە فیکری شۆفینی و داپلۆسین بەرۆکی گرتووە، ئەو هەموو جوانییەی ناشیرین کردووە.\nتورکیا بە تۆ و ئەحمەد کایا و پامۆک و ئەلیف شافاکەوە جوانە، وەک چۆن بە نازم حیکمەت و ئۆرهان وەلی و ئەحمەد عارفەوە جوان بوو.\nدڵم لاتە، وەک ماسیگرێک دەنووشتێمەوە بۆ دەنکە گەنمێکی ناو لەپت کە لەلێواری بسفۆردا وەستاوی و دەستت درێژکردووە بۆ بەخشین، بمێنی سەرۆک!\nسەردەشت، کاروانچییەک کوژرا\nئاماری کاروانچییە کوژراوەکانی سەردەشت بەرزبووە و کۆڵبەرێکیش کوژرا


72کاتژمێری دیكە قەدەغەی هاتووچۆ درێژ کرایەوە - پرس میدیا\nHome سڵایدشۆو كوردستان هەواڵ 72کاتژمێری دیكە قەدەغەی هاتووچۆ درێژ کرایەوە\n72کاتژمێری دیكە قەدەغەی هاتووچۆ درێژ کرایەوە\nپرس میدیا 3/17/2020 07:10:00 م سڵایدشۆو, كوردستان, هەواڵ,\nلەهەڵەبجە بۆ ماوەی 72 كاتژمێری دیكە قەدەغەی هاتوچۆ درێژكرایەوە.\nلەراگەیەندراوێكدا پارێزگاری هەڵەبجە ئاماژەی بەوەكردووە، بە ئامادەبوونی ئەندامانی ژووری ڕووبەرووبونەوەی ڤایروسی کۆڕۆنا ،ژوورەکە کۆبوونەوە.\nلەبەشێكی دیكەی راگەیەندراوەكە هاتووە، لەكۆبوونەوەكە ئەم بڕیار و رێنمییانە درا.\n١ – بڕیاردرا بە درێژ کردنەوەی قەدەغەی هاتووچۆ لە سنووری پارێزگای هەڵەبجە ، بۆ ماوەی ٧٢ کاتژمێری دیکە ، واتە لە کاتژمێر ١٢ی شەوی ١٧-١٨/٣/٢٠٢٠ تا کاتی دیاری کراو .\n٢ – سەرجەم سەمونخانە و نانەواخانە و دەرمانخانەکان بە پێی ڕێنماییە تەندروستییەکان کراوە دەبن .\n٣ – دوکانی سەوزە و میوەکان دەتوانن بە هۆکارەکانی گواستنەوەی وەک ( عەرەبانە و پیکاب و .... هتد ) بە کۆڵانەکانی ناو شاردا و دوور لە شەقامە سەرەکییەکان ، سەوزە و میوە بفرۆشن .\n٤ – دوکانی گۆشت فرۆشەکان تەنھا رۆژی٢٠٢٠/٣/١٨ لەکاتژمێر ٦بەیانی تا١١ نیوەرۆ دەکرێنەوە لە ژێر چاودێری لیژنە ھاوبەشەکانی قائمقامیە ت وە پێویستە ھاولاتیان لەو کاتەی دیاری کراوە پیداویستیەکەیان بکرن چونکە دوای ئەو بەروارە دادەخرێت ، بە ڕەچاوکردنی ئەم خاڵانەی خوارەوە :\nێ- بە هیچ شێوەیەک قەرەباڵغی ڕێگەپێدراو نیە .\nب- لە کاتی وەستان و سەرەدا ، دەبێت نێوان کڕیارەکان لە ٢م کەمتر نەبێت .\nج- پێویستە ڕەچاوی سەرجەم ڕێنماییە تەندروستییەکان بکرێت ، کە لە بەڕێوەبەرایەتی گشتی تەندروستی و بەڕێوەبەرایەتی ڤێتێرنەری و لیژنەکان دەردەچێت . وەک بەکارهێنانی دەمامک و دەستکێش و بە بەردەوامی مەوادی پاکژ کردنەوە بەکار بهێنن .\nد- کڕیارەکان بە هیچ شێوەیەک بواری چوونە ناو دوکانی گۆشت فرۆشەکانیان نیە و دەبێت شریتی قردێلەیی دابنرێت بۆ جیاکردنەوەیان .\nهـ- هەر دوکانێک پێویستە کەسێکی تایبەت ، بۆ وەرگرتن و ژماردنی پارە لە کڕیارەکان دابنێت .\nوـ- بە پێچەوانەی ئەم ڕێنماییانەوە ، دوکانەکانیان دادەخرێت و ڕووبەڕووی ئیجرائاتی یاسایی دەکرێنەوە .\n٥ – سەرجەم هەفتە بازاڕەکانی ناو شاری هەڵەبجە جگە ئەوانەی ناو بازاڕ ، کراوە دەبن، لەژێر چاودێری لیژنە ھاوبەشەکانی قایمقامیەت بە ڕەچاوکردنی سەرجەم ڕێکارە تەندروستییەکان و ئەم ڕێنماییانەی خوارەوە:\nێ- قەرەباڵغی ڕێگەپێنەدراوە .\nب- لە کاتی وەستاندا نێوان کڕیارەکان ٢م کەمتر نەبێت .\nج- پێویستە ڕەچاوی ڕێنماییە تەندروستییەکان بکرێت ، لە بەکارهێنانی دەمامک و دەستکێش و مەوادی پاکژ کردنەوە .\nد- لە هەفتەبازاڕەکاندا ژمارەی کاشێرەکان پێویستە زیاد بکرێت ، بۆ خێراکردن و کەمکردنەوەی قەرەباڵغی .\nهـ- بە پێچەوانەی ئەم ڕێنماییانەوە ، هەفتەبازاڕەکانیان دادەخرێت و ڕووبەڕووی ئیجرائاتی یاسایی دەکرێنەوە .\n٦ - بە پێی بەیانی ژمارە ( ١٩ )ی ساڵی ٢٠٢٠ وەزارەتی ناوخۆی حکومەتی هەرێمی کوردستان ، هاتووچۆی ئۆتۆمبێل و ماتۆڕ بە هەموو شێوەیەک بۆ هەفتەبازاڕ و شوێنە ڕێگاپێدراوەکان قەدەغەیە و ڕووبەڕووی ئیجرائاتی یاسایی دەبنەوە .\nلەكۆتایشدا هاتووە" لە کاتی دەرچوونی هەر بەیان و بڕیارێک ، کە لە وەزارەتی ناوخۆ دەدرێت ، ئەوا ئەو بڕیارە دەبێتە بڕیاری فەرمی .\nBy پرس میدیا at 3/17/2020 07:10:00 م


رۆژی چوار شەممە ٥ ی مانگی خاکەلێوە، ” محەممەد حسێن رەجەبی” فەرماندەی سپای “بەیت الموقەدس”ی کوردستان لە وتووێژێکدا لەگەڵ هەواڵنێری فارسی سەربە سپای پاسداران، گرفتە ئەمنیەتیەکانی رژیمی لە کوردستان وەبیر هێنایەوە. نیگەرانی لە لەیەنی قوڵ بوونەوە و پەرەسەندنی ناڕەزایەتیە کۆمەڵایەتیەکانی خەڵکی کوردستان لەدژی رژیم لە مێحوەرە سەرەکیەکانی ئەم وتووێژە بوو. رەجەبی یەکێک لە کاربەدەستانی نیزامی کۆماری ئیسلامیە لە کوردستان کە ساڵانێکە بەهەر بیانویەک و لە هەر بۆنەیەکدا باس لە بوونی “ئەمنیەتی پایەدار”ی رژیم لە کوردستان دەکات. بەڵام لەم وتووێژەدا لە دامەزراندنی ئەمنیەتی سەقامگیردا دەکەوێتە گومانەوە.\nرەجەبی قسەکانی بە درۆیەکی مێژوویی دەست پێدەکات و دەڵێ: “خەڵکی کوردستان لە سەرەتای سەرکەوتنی شۆڕشی ئیسلامیەوە بەدانی دەنگی ئەرێنی بە کۆماری ئیسلامی و هەروەها تەشکیلی سازمانی پێشمەرگانی موسڵمان و یارمەتیدانی رەزمەندەگانی مهاجر لە روو بە روو بوونەوە لەگەڵ رژیمی بەعس لە شەڕی داسەپاودا و هەروەها گوروپە دژی شۆڕشەکان لە بەرەی نێوخۆدا، سەلماندیان کە هەوڵەکانی دژی شۆڕش لەم ئوستانەدا بێهودەیە و کارێکیان بۆ ناکرێت.درۆکردنیش حەد و سنورێکی هەیە. خەڵکی کوردستان سەرەڕای داوای فریوکارانەی خومەینی بۆ بەشداری کردنیان لە ریفڕاندۆمی کۆماری ئیسلامی ئەڕی یان نا، ئەم ریفڕاندۆمەیان وەک حەرەکەتێکی دژی دیموکڕاتیک تەحریم کرد و بەشداریان تێدا نەکرد. تا ئەو جێگایەی تەنانەت لە زۆربەی ناوچەکانی کوردستان حەوزەی دەنگدانیش دانەندرا. کۆمەڵە یەکێک بوو لە پایەکانی ئەم تەحریمە. خەڵکی کوردستان بەدوای حیزب و رێکخراوە سیاسیەکانی جێی ئیعتیمادی خۆیاندا ریفڕاندۆمەکەیان تەحریم کرد. ئەم هەڵوێستەی کۆمەڵە لەلایەن رۆژنامەکانی ئەوکات (کەیهان و ئیتلاعات)ەوە بڵاو کرایەوە. ئەمە فاکتێکی حاشاهەڵنەگری مێژووییە.سەبارەت بە پێکهاتنی بەکرێگیراوانی رژیم کە کۆمەڵێک ئەوباش تێیدا رێکخران درۆکانی فەرماندەی سپا گەلێک جار وڵامی خۆی وەرگرتۆتەوە. بەڵام پەیامی سەرەکی فەرماندەی سپا لەم وتووێژەدا تەنیا، درۆکردن و ئاوەژوو کردنەوەی راستیەکان نییە. ئەو باس لە نیگەرانیەکانی ئەمرۆی رژیمەکەی لە بواری ئەمنیەت لە کوردستان دەکات و ئەو راستیانەی کە پێشتر رەدی دەکردنەوە، ئەمرۆ ددانیان پێدادەنێت. ئەو دەڵێ:” هەرچەند ئەمنیەت لە ئوستانی کوردستان بەرقەرارە و خاوەنی سەقامگیرەیەکی باشە بەڵام سرنج نەدانە نیازە فەرهەنگی، کۆمەڵایەتی، ئابووری و باقی فاکتۆرەکان دەبێتە هۆی ئەوەی کە بارێکی قورستر بۆ پاراستن و بەردەامی ئەم ئەمنیەتە بکەوێتە سەر شانی بەرپرسانی ئەم بوارە.”\nبەم جۆرە ڕەجەبی سیاسەتگوزار لە کوردستان لە حاڵێکدا ناچارە ئیعتیڕاف بە کرداری دوژمنانەی دەوڵەت و دەزگا دەوڵەتیەکان لەگەڵ خەڵکی کوردستان بکات. پرسیار لێرەدایە کەوایە ئەو ئەمنیەتە پایەدارەی کە سالانێکە باسی دەکەن، لەکوێیە؟ دەردەکەوێ کە کرداری ئەوباش و بەکرێگیراوانی ناسراو بە ” سازمانی پێشمەرگانی موسڵمان” کە ڕەجەبی شانازی بە بوونیان لە دامەزراندنی ئەمنیەت لە کوردستاندا دەکات، هیچ شتێک نەبووە بێجگە لە کوشتار و جەنایەت و پێشێل کردنی مافە سەرەتاییەکانی خەڵکی کوردستان. دەردەکەوێ کە ئەم ڕژیمە لە بەرقەرار کردنی ئەمنیەتی پایەداری جێی سرنجیدا، سەرەڕای گشت ئەم جەنایەتانە هێشتا لە سەرەتای کاردایە.لەناوچەیەکدا کە زۆرترین هێزی کارەکەی لە هەرێمی کوردستانی عێڕاقدا خەریکی کارە، کۆچی ئیجباری بۆ دەستەبەر کردنی داهات یەکێک لە هۆکارەکانی کەم بوونەوەی جەمعیەتە تێیدا، ٥٥ لەسەد لە دانیشتوانی ناوەندی ئوستانەکەی لە نشیمەنگای نا ئیستانداردا دەژین؛ قسە کردن لە دامەزراندنی ئەمنیەتی پایەدار تەنیا ڕاپۆرتێکی بێ ناوەرۆکی ئیدارییە. تەوسعە لە کوردستانی ژێر حاکمیەتی کۆماری ئیسلامیدا تا ئێستا دروشمێکی فریوکارانە بووە. هەوڵی کۆماری ئیسلامی بۆ ئارام کردنەوەی خەڵکی کوردستان درەنگە و هەموو دەرفەتەکانی سوتاون. هەوڵدان بۆ تێکشکاندنی رۆحی خۆڕاگری و پایەداری خەڵکی کوردستان بە پشتبەستن بە هێزی نیزامی و پیلان، مێژینەیەکی ٣٥ ساڵەی هەیە، ستەم و هەڵاواردن، هەژاری و بێبەشیە ئابووری و کۆمەڵایەتیەکان، بێکاری لە نەوەیەکەوە بۆ نەوەیەکی تر و سەرکوتی ئازادیە سیاسیەکانیان، پایەمادیەکانی بێزاری و نەفرەتی خەڵکی کوردستان لە کۆماری ئیسلامی پێکدێنن. ئەم ستەمکاریانە چەقۆیان گەیاندۆتە سەر ئێسقانی خەڵکی کوردستان، قولایی ئەم ناڕەزایەتیانە و قین و توڕەیی خەڵکە کە فەرماندەی سیاسەتگوزاری سپای وادار کردوە تا بە ناساندنەوەی دامەزراندنی ئەمنیەتی پایەداردا بچێتەوە و بیخاتە ژێر پرسیار و گومانەوە.لە ناوچەیەکدا کە بزوتنەوە کۆمەڵایەتیە ڕادیکاڵەکان تێیدا چالاک و روو لە گەشەن، و داواکاری لابردنی ستەمی نەتەوایەتی و هەڵاواردن بەپێی وابەستەیی میللی و مەزهەبی، و بەرقەرار کردنی حاکمیەتی خەڵکی بۆتە بزوتنەوەیەکی کۆمەڵایەتی و سەقامگیر، و کومونیستەکان و کرێکارانی پێشڕەو لە کێشمەکێشە کۆمەڵایەتیەکەیدان، نیگەرانی ڕژیم بنچینەیی و دایمی دەبێت.فەرماندەی سپای کوردستان کە سەرەڕای ئەم ئیعتیڕافاتە هێشتاش بەسەر کوێرە ڕێگایەکی بەردەڵاندا دەڕوات. ڕێگاچارەی بۆ ئارام ڕاگرتنی کوردستان داخستنی سنورەکانە و لەم پیوەندیەدا دەڵێت:” ئێمە وەک هێزی نیزامی و بەرپرسی ئەمنیەتی ئوستان بەتوندی و جیدی داواکاری داخستنی سنورەکانین لە ئوستاندا.” لە وڵامدا دەبێ بڵێین، ئەوە هەڕەشە دەرەکیەکان نین کە پایەکانی ڕژیمی ئیسلامی دەخەنە لەرزە. ئەوە هەژاری و بێکاری، بێبەشیە کۆمەڵایەتیەکان و دوژمنایەتی کۆماری ئیسلامی لەگەڵ هەموو جۆرە ئازادی خوازی و ڕیفاهێکی کۆمەڵایەتیە کە ئەمنیەتی کۆماری ئیسلامی نەک لە سنورەکان بەڵکو لە قوڵایی کوردستاندا خستۆتە مەترسیەوە. مەترسی ئاخێزی جەماوەری بۆ ڕژیم وێرانگەر ترە لە هەموو هەڕەشەیەکی دیکە و مژدەی کۆتایی تەمەنی کۆماری ئیسلامی ئەدات.\nPrevious Article ناردنی هه‌زاران مۆبه‌لێغی مه‌زهه‌بی بۆ ئۆستانه‌كانی لوڕستان و كوردستان\nNext Article نیگەرانیە ئەمنیەتیەکانی کۆماری ئیسلامی لە کوردستان، جیدی و کۆمەڵایەتین


عه‌بدوڵا که‌ریم مه‌حمود: شه‌ڕی ناوخۆی که‌ڵه‌شێره‌کان/ بەشی دووەم. – WTARIKURD\nعه‌بدوڵا که‌ریم مه‌حمود: شه‌ڕی ناوخۆی که‌ڵه‌شێره‌کان/ بەشی دووەم.\nشه‌ڕی کورد کوشتن و برا کوشتن، ترس و دڕندایه‌تی و نه‌رجسییه‌تی سه‌رکرده سیاسییه‌کانی کورده به‌رامبه‌ر به‌یه‌کتریی. دیارده‌ی توندوتیژی پڕ له قین و بوغزو تۆڵه کردنه‌وه‌یه له یه‌کتریی. گرییه‌کی ئاڵۆزی ده‌رونی یه، بۆ گه‌یشتن به کورسی تاک ره‌وانه‌ی ده‌سه‌ڵات.\nسه‌رکرده‌کانی کورد له به‌رده‌م داگیرکه‌رانی خاک دا، لاوازو بێ ده‌سه‌ڵاتن. به‌رامبه‌ر به یه‌کتری ئازاو قاره‌مانن. به مه‌زاجی عه‌قڵی ناحه‌کیمانه‌یان، خاوه‌نی بڕیارن و هیز دژی به یه‌کتری کۆده‌که‌نه‌وه. بۆ په‌لاماردان و کوشتن و تۆڵه‌کردنه‌وه له یه‌کتری، دوور له زمانی گفتۆگۆو زمانی رێزو له یه‌کتر گه‌یشتن و یه‌کتر قبوڵ کردن.\nلاپه‌ره‌کانی مێژووی کورد پڕه له شه‌ڕی برا کوشتن و کورد کوشتن، پڕه له ده‌یان دیمه‌نی تراژیدیای جانه‌وه‌رانه‌ی شه‌رمه‌زاریی.\nگه‌ر بڕوانینه لاپه‌ره‌کانی لیستی شه‌هیدانی ئه‌م نیشتمانه، به ده‌یان و به سه‌دان، ناوی پێشمه‌رگه‌و فه‌رمانده و سه‌رکرده‌ی کورد ده‌بینن، له سه‌نگه‌ری کورد کوشتن دا، لوله‌ی چه‌که‌کانیان ئاراسته‌ی سنگی یه‌کتری کردوه، خوێنی یه‌کتریان رشتووه به سیناریۆی سه‌رکرده‌کان رشتووه.\nدیارده‌ی جانه‌وه‌رانه‌ی شه‌ڕی کورد کوشتن، به هه‌ر بڕو بیا نو و سیناریۆ و بڕیارێکی ناحه‌کیمانه‌ی ئه‌م سه‌رکردانه‌ی کورد، تاوان و خیانه‌تێکی نه‌ته‌وه‌یی یه. هیچ ده‌ستوورو یاساو رێساو ویژدانێک قبوڵی ناکات.\nئه‌رکی هه‌موو تاکێکی کورده، به هه‌موو بیرو بۆچونه جیا جیا کانه‌وه، به یه‌ک ده‌نگ و به یه‌ک هه‌ڵوێست، دژی شه‌ڕی کورد کوشتن بین. با له‌مه زیاتر داگیرکه‌رانی خاک، یاری به عه‌قڵی سه‌رکرده‌کانی کورد نه‌که‌ن، با نیشتمانه‌که‌مان نه‌بێت به گۆڕپانی شه‌ڕ، با لاپه‌ره‌کانی مێژوو به خوێنی یه‌کترکوشتن له‌مه زیاتر رسواو شه‌رمه‌زار نه‌که‌ین.\n(تاعون خۆی بۆ جه‌وله‌کانی تری شه‌ڕ ئاماده کردووه )\nکه‌ڵه‌شیری تاعون سوورێکی ره‌ش باوه، تا ئێستا 15که‌ڵه‌شیری له شه‌ڕه‌کان دا به‌زاندووه، له به‌ر ئه‌وه ناویان ناوه تاعون. له به‌نڕه‌تا له ره‌چه‌ڵه‌کی کوڕی تاعونه، باوکی ناوپانگی به ئازایه‌تی هه‌بوو،کوڕه‌که‌شی چووه‌ته‌وه سه‌ر باوکی. له‌شه‌ڕدا شه‌قه‌کانی به قه‌د کوته‌کێک ده‌بێ، ته‌مه‌نی ساڵێک و 2مانگه. له ساڵی 1966تاعون سه‌نگه‌ری شه‌ڕی له که‌رکوکه‌وه گواسته‌وه بۆ سلێمانی. له کاتی شه‌ڕدا به شه‌قه‌کانی که‌ڵه‌شیری به‌رامبه‌ری له په‌ل و پۆ ده‌خات. کێشی 5 کیلۆیه. خاوه‌نه‌که‌ی عه‌به خڕه‌ی چوارباخه، ئێستا خۆی ئاماده‌کردووه بۆ جه‌وله‌ی شه‌ڕه‌کانی تر.\n( باوکی کوێره ئه‌بو سه‌یفه و دایکی سکسه )، که‌ڵه‌شێری کوێره زۆر ئازایه، ره‌نگی سوورێکی تۆخه باڵای به‌رزه، کوڕێ ئه‌به سه‌یفه یه‌و دایکی (سکس )، به مانای لۆری که زۆر به‌هێزه،کێشی 7 کیلۆیه. کوێره تا ئێستا له 8 شه ڕدا سه‌رکه‌وتووه، بایی 7 هه‌زار دیناری سویسرییه، وه‌چه‌کانی زۆر به ناوبانگن. خه‌ڵک جوجه‌ڵکانی به 2 -3 هه‌زار دینار ده‌کڕن، کوێره له شه‌ڕدا چاوێکی کوێر بووه، له‌شه‌ڕدا به یه‌ک چاوه‌وه به قه‌د هه‌ردوو چاوه‌که‌ی ده‌ڕوانێ، به چوارده‌وری خۆی دا، هه‌ست ناکات چاوێکی کوێره، کوێره له‌شه‌ڕدا له ( راجیمه ) و ( ئه‌بوسیف ) – ی برای خۆی بردوه‌ته‌وه، ئێستا له سلێمانی یه و هیچ كه ڵه‌شێرێک ئاماده نییه له گه‌ڵیدا شه‌ڕبکات، ئێستا خه‌ڵک له ئێران و تورکیاو به‌غداد و شاره‌کانی تر ی عێراق ده‌گه‌ڕێن به دوای که‌ڵه‌شێرێک دا بتوانێ شه‌ڕ له گه‌ڵ کو ێره‌دا بکات.\n( ده‌ماوه‌ند له تارانه‌وه هاتووه )\nده‌ماوه‌ند که‌ڵه‌شێرێکی ره‌نگ سووره، ته‌مه‌نی 9 مانگه، کێشی 3 کیلۆیه، ئێستا په‌راوه‌ی 20 ده‌قیقه‌ی پێ ده‌که‌ن، ئه‌م که‌ڵه‌شێره‌یان له تارانه‌وه بۆ کاک پشکۆ عه‌بدوڵڵا هێناوه، پێشبینی ئه‌وه له ده‌ماوه‌ند ده‌کرێ، له جه‌وله‌کانی تری شه‌ڕی ناو خۆدا،که‌ڵه‌شێرێکی به تواناو ئازای لێ ده‌ربچێ.\n(مریشکی سه‌قاته و کۆمانسۆ وه‌چه‌ی باش ده‌خه‌نه‌وه )\nئێمه له‌م ریپۆرتاجه‌دا زیاتر گرنگیمان داوه به که‌ڵه‌شێر، به‌ڵام که‌ڵه‌شێر به ته‌نیا هەموو شتێک نییه. مریشکیش وه‌ک که‌ڵه‌شێر گرنگی و باهای تایبه‌تمه‌ندی خۆی هه‌یه، به تایبه‌تی له خستنه‌وه‌ی جۆری وه‌چه. ئێستا مریشکی (سه‌قاته و کۆمانسۆ ) زۆر باشه .\n(مه‌لیک وازی له‌شه‌ڕ هێناو رووی کرده ئێران )\nکه‌ڵه‌شێری مه‌لیک زه‌ردو سوور بوو، باڵای مام ناوه‌ند بوو، شامیه‌کی ره‌سه‌ن بوو، چاوی شین بوو له قوڵایی دا بوو، باوکی مه‌لیک دۆکی بوو، وایه سه‌گ بوو، دایکی هیندی بوو،کێشی 6 کیلۆ بوو، نرخی مه‌لیک 3 هه‌زار دینار بوو. له ساڵی 1994-ه‌وه تا 1997-ه‌وه ، له 20شه‌ڕدا سه‌رکه‌وتنی به‌ده‌ست هێناوه، له دوایی دا ىڕوای به‌شه‌ڕی ناوخۆ نه‌ماو رووی کرده ئێران.\n(خڕه تور له ته‌کنیکی شه‌ڕی ده‌زانی )\nخڕه تور که‌ڵه‌شێرێکی سووری کاڵ بوو، باڵای کورت و چاوی زه‌ق بوو، پۆپنه‌ی تاجی بوو، باوکی ئه‌بوسه‌یف بوو، دایکی له (زمایل )بوو. ئه‌م که‌ڵه‌شیره خاوه‌نی ئه‌زمونی شه‌ڕ بوو، شاره‌زایه‌کی ته‌واوی له ته‌کنیکی شه‌ڕدا هه‌بوو. له کاتی شه‌ڕدا خۆی ده‌کرد به مردوو. له ناکاو له شوێنێکی کاریگه‌ری که‌ڵه‌شێری به‌رامبه‌ری ده‌دا و ده‌ی تاساند.کێشی 5 کیلۆ بوو، تا ئێستا له 10 شه‌ڕدا سه‌رکه‌وتنی به‌ده‌ست هێناوه. له ساڵی 1997 دا مرد. دوای خۆی وه‌چه‌یه‌کی زۆری خستوه‌ته‌وه، ئه‌وانیش شاره‌زای هه‌موو جۆره‌کانی ته‌کنیکی شه‌ڕن، خاوه‌نه‌که‌ی حاجی به‌هادینه.\n( تورکی له شه‌ڕدا ملی به‌رامبه‌ره‌که‌ی ده‌شکێنێ)\nکه‌ڵه‌شیری تورکی سوورێکی خورماییه، باوکی تورکیه و دایکی ئه‌فغانی یه. ده‌نووک و ملیان کورته، کلکیان پانه‌و رانیان ئه‌ستووره. قاجیان کورت و ئه‌ستووره، چاویان له قوڵایی دایه. له‌شه‌ڕدا گورج و گۆڵن و به ده‌وری که‌ڵه‌شێری به‌رامبه‌ری دا ده‌سوڕێته‌وه، له ناکاو له سه‌ری ده‌دات. شه‌قه‌کانی توندو کاریگه‌ره، له‌شه‌ڕدا چاوی که‌ڵه‌شێری به‌رامبه‌ری کوێر ده‌کات، ملی ده‌شکێ، هیچ که‌ڵه‌شێرێک له ماوه‌ی سه‌عاتێک دا به‌رگری پێ ناکرێ، گه‌ر له به‌رده‌میا هه‌ڵنه‌یه‌ت، ده‌یکوژێ. خه‌ڵک شار به شار به‌دوای دا ده‌گه‌ڕێن. نرخیان 3 هه‌زار دیاری سویسری یه، یه‌ک هێلکه‌ی بایی 100دیناری سویسری یه، خواردنیان ( گه‌نمه شامی، گه‌نم، هێلکه، ئارد، سریلاک،کشمیش، کوێزه، ئه‌م که‌ڵه‌شێرانه نابێ زۆر لای مریشک بن، خاوه‌نه‌کانیان وه‌چه‌کانیان ناده‌ن به که‌س.\nئه‌فغانی به قاچاخ گه‌یشتوه‌ته کوردستان )\nکه‌ڵه‌شیری ئه‌فغانی له بنه‌ره‌تا ئه‌فغانی یه، به قاچاخ گه‌یشتوه‌ته کوردستان. ره‌نگیان شینه‌و چاویان شینه و له قوڵایدا یه، ده‌نوکیان کوڵه‌و پۆپنه‌یان ده‌گاته سه‌ر ده‌نوکیان، پشتیان پانه‌و کلکیان درێژه. له شه‌ڕدا زۆر به خێرایی به چوارده‌وری خۆی دا ده‌خولێته‌وه، بۆ ماوه‌ی 2 سه‌عات شه‌ڕ ده‌کات. باشترین که‌ڵه‌شیری دنیایه،کێشیان 5 کیلۆیه و نرخیان له 7-8 هه‌زار دیناری سویسریه، کاک که‌مال مه‌حمود که‌ڵه‌شیری ئه‌فغانی هه‌بوو ئه‌ویش مرد.\nبورهان شێخ رەئوف: عێراق ئامادەکارى بۆ بەستنى گۆنگرەیەکى ئیقلیمى دەکات.\nزەبەنگ بەهادین: لە چ مەملەکەتێکدا دەژین.


مۆرینھۆ چارەسەرە یان دەبێتە چارەسەر بۆ مان یۆ؟\nساجد کەمال / ڕۆژنامەنوسی وەرزشی\nلەراستیا نامەوێت زۆر لەسەر باگراوندی خودی خوزێ مۆرینھۆ و کاری لەگەل ئەو یانانەی کەمەشقی ھونەری پێداون بدوێم. بەڵام بۆ تیگەیشتن لەفیکری مۆ ناچارم چەند نمونەیەک وەبیر خوێنەران بھێنمەوە وە بەپشت بەستن بە میژووی راھێنەرە پورتوگالیەکە. ھەمووان ئەوە دەزانن کە مۆ لەسەر فەلسەفەی (دیاری کردنی ئامانج، لێدان لەئامانجەکە) گەورەترین روئیا بینینی ئەم راھێنەرەیە... مەبەست لەم وتەیە چی یە؟\n_بۆ چەند چرکەیەک بگەریرەوە بۆ ئەو کاتەی لەگەل پۆرتۆ کاری کردووە.\n_ ساتێک رامێنەر لەو دەستکەوتانەی کە ئەسترەکانی انترمیلان لەخولی ناخۆی بەدەستیان ھێنا کامیان ھیندەی چامپۆنزلیگ ئامانج دار بوو...بیرمە ئەوکاتە مۆ بووە راھینەری ئەنتەر وتی: (بۆ تۆپی پی جوان نی یە) کۆمەڵیک جەنگاوەر لەیاریگادا بجەنگێن و جامی چامپیۆنزلیگ لەئامیز نەگرن.\n_ ھەموو ئەوەمان لەبیرە کە رووی لەقەلای سپی کرد وتی: ئامانجەکەم ئەوەیە (بەرشەلۆنە مۆدیلێکە دەبێت کۆتایی بێت)...ھەرچەندە ئەم وتەیە تائێستا بەتەواوی لەسەر مۆرینھۆ پشت راست نەبووەتەوە.\n_ بەدوو وەرزی جیاواز چی پێشکەش بەچیڵسی نەکرد. ھەرچەندە لەوەرزی دووھەمدا رووبەری کۆمەڵیک کێشەی پلان بۆدارێژراو بوویەوە....بەھەر حال ئەمانە تەنھا سەلمێنەری بیرۆکەی خۆزێ بوون.\nئیستا با بدویێن لەبارەی دوو وەرزی تەواو جیاوازی مۆو ھاوپێچی بکەین لەگەل ئەو بیرۆکەیەی کە خۆی ھەمیشە کاری لەسەر دەکات... ئەمە چۆن.\nسەرەتا ھەموو ئەوەمان لەیادە لەدوای دەستاودەست کردنی پۆستی راھێنەرایەتی شەیتانە سورەکان لەگەل لویس فانگالی ھۆڵەندی ھەموو ئەو بارودۆخەمان لەبەرچاوە کە بۆ چەند وەرزیک یانەکە بەیانەی پلە دوو سێ لەسەر ئاستی ئەوروپا پێناسە دەکرا...بێگومان ئەمە دوای جێھێشتنی سێری گەورە تا ئەو ساتەی مۆ ئەرکەکەی وەرگرت...\nلەوەرزی یەکەمدا دەستبەجێ مۆرینھۆ ئامانجەکەی دیاری کردوو کاری بۆ لێدان لەئامانجەکە کرد، ئەگەر چی تا کۆتاییەکانی وەرزی پارساڵ لەریزبەندی پریمەرلیگ ئەنجامەکانی تەواو ئاویتەی ئاستی یانەکەبوو، بەڵام دەستبەرداربوونی لەنازناوەکە لەپێناو ئامانجە سەرەکیەکەی بوو کەئەویش یۆرۆپا لیگ بوو، ھەرخۆی وتی ھاتووم مان یو بکەمەوە نەمبەروەنی یانەکان لەسەر ئاستی ئەوروپا.\nبەھێنانی چەند یاریزانێک و دەستبەرداربوون لەچەندانی تر بناغەی یانەکەی دامەزراند.. گۆرانێکی ھونەری کرد کە ئەوە ئەرکی یەکەمی ھەموو راھێنەرێکە..ئەو کەوانەی کەدانرابوو لەبەرامبەری دا بەتیری ژمارە دە پێکای.\nئەوەی کە ماوە لەم وەرزەدا چی یە؟ لەچی دەگەرێت؟\nباشترین راھێنەر ئەوەیە کە لەسەرەتایی ھەموو وەرزێکەوە ستراجیەتی کاری دیاری بکات ئەگەر بۆ رای گشتی نەبیت، لانی کەم بۆ ھەیکەل ئیداری یانەکەی دەیخاتە روو، بۆیە ئەوەی لەدیدی ئەو راھێنەرەدا کە بەدی دەکرێت لەم وەرزەدا دیاری کردنی ئامانجەکەی لەخولی یانە پالەوانەکاندایە، چونکە ئەو راھێنەرە باش دەزانێت جەنگان لەخولێکی ماوە درێژی وەک پریمەرلیگ تاقەت پروکێنەوە رەنگە وزەو توانایەکی زۆر باشی بوێت، باشیش لە رکابەرەکانی وەک (مان سیتی-جیلسی-ئەرسنال-لیفەربول-تۆتنھام) گەیشتووە... ئەگەرچی پێکانی بەردەوامی یاریزانەکانی و نەبوونی کەرەستەی دروست کردنی پێکھاتەیەکی بنەرەتی و نەبوونی یەدەگێکی تەواو، دابەزینی ئاستی کۆمەڵێک یاریزانی بنەرەتی ھەموو ئەمانە سەرئیشەیەکی تەواوی بۆ مۆ دروست کردووە، بەڵام ئەو ھەمیشە تەقە لەدەرگایەک دەدات کە بەئاسانی ناکرێتەوە.\nلەکۆتاییدا دەگەریمەوە سەر مانشێتەکە...\nئەوەی دەرفەت بیت لەبەردەم ئەو راھێنەرەدا یان بەدەستھێنانی خولی یانە پالەوانەکانە بەچ ھۆکارێک بیت ئەوە کات وەڵام دەداتەوە. ئەگەر ھاتوو لەو ئامانجەی دا وەک ھەمیشە ئەوا خوزێ مۆرینھۆ چارەسەرە بۆ مان یونایتد، ئەگەر ھاتوو پێچەوانەی ئەمانە رووی دا ئەوا مان یونایتد دەبێتە چارەسەر بۆ خۆزێ مۆرینھۆ و رەنگە لەوەرزی ئایندەدا وەک بینەرێک لەیاریگای ئۆتڵافۆرد بروانێت...بەکورتی لەپۆستەکەی دوری بخەنەوە.\n12/31/2017 10:20:41 PM


فێرگە ئازادە بێخاوەنەکان ئێستا خاوەنیان هەیە - Radio Sweden Kurdish - رادیۆی سوید Radyoya Swêdê | Sveriges Radio\nفێرگە ئازادە بێخاوەنەکان ئێستا خاوەنیان هەیە\nبڵاو کرایه‌وه måndag 26 augusti 2013 kl 13.42\nدەزگای چاوەدێری بواری فێرگەکان بەرپرسانی نوێی زوربەی ئەو فێرگە ئامادەییانەی پەسند کرد کە پێشتر لەلایەن کۆشیرکەتی (JB Education) ەوە سەرپەرشتی دەکران و بە هۆی مایەپووچبوونی ئەم کۆشیرکەتە لە بەهاری ڕابردووەوە بێخاوەن مابوونەوە. ئاندێرش سپۆنگ سەرۆکبەشی ئیزننامەی دەزگای چاودێری بواری فێرگەکان ڕایگەیاند کە ئەم کارە پاش لێکۆڵینەوەی ورد و کۆنترۆڵی تەواوی بابەتەکە کراوە و گشت داواکارییەکانی هەڵگرتنەوەی فێرگەکان لێکدراونەتەوە.\nئاندێرش سپۆنگ دەڵێ بە لای دەزگاکەمانەوە زۆر گرنگ بوو کە بتوانێ لێکدانەوەیەکی وەها ورد و ڕێکوپێک بکات تا سەرپەرستانی نوێش نەکەونە ناو هەمان بارودۆخ کە کۆشیرکەتی (JB) تێیکەوتبوو و مایەپووچ هاتەوە. با قوتابیان جارێکی دی تووشی ئەو گرفتانە نەبنەوە کە لە ئەنجامی ئەو مایەپووچییەدا تووشی بووبوون.\nباسەکە ٣١ فێرگەی ئامادەیی دەگرێتەوە کە هەر یەکە و لە شار و ناوچەیەکی وڵات بوون. ئەو کۆنترۆڵەش هەراوەی باسی لێوەدەکرێ بەو مانایەیە کە چاو بە بەرنامەکانی داواکاری وەرگرتنی فێرگەکە دەکرێ بۆ چالاکیی پەروەردە، ئیمکانی ئابووری، شوێن و لووکاڵ و حەزی قوتابیان خۆیان بۆ مانەوە لەو فێرگەیەدا. دەزگای چاوەدێری بواری فێرگەکان هەروەها لە پێوەندیی هەڵگرەوەکەی لەگەڵ ئەم فێرگەیەش دەڕوانێ بۆ ئەوەی بزانێ کە ئەگەر بێت و فێرگەکە قوتابیی کەم بێت، ئەوا داواکارەکەی چۆن دەیەوێ چارەی ئەم گرفتە بکات؟\nئاندرێرش سپۆنگ دەڵێ ڕوانگەیەکی سەرەکی بۆ ئەوەی پارە و ئیمکانی ئابووری بدرێتە شیرکەتێکی هەڵگرەوەی فێرگە ئەوەیە کە چالاکییەکە بتوانێ قوتابی بەرەو خۆی ڕاکێشێ. بۆیەش ئێمە بە وردی لەوەمان کۆڵییەوە تا بزانین ئایا قوتابی لە ئێستاوە بۆ دەستپێکی وەرزی خوێندن لە مانگی ئاگوستیدا دێنە لای سەرپەرشتی نوێی فێرگەکە یان نا؟\nئاندێرش سپۆنگ دەڵێ فێرگە باسکراوەکان لە بەر مایەپووچهاتنەوەی شیرکەتی خاوەنیان، تووشی دوو کێشە بووبوون. لەلایەکەوە زۆر ڕۆڵبینەر لەم بوارەدا هەن، لەلایەکی دیکەوە ـ کە ئەمەیان زۆر گرنگتریشە ـ ڕێژەی قوتابییە هاوتەمەنەکانی فێرگەی ئامادەیی کەمبووەتەوە.\nبۆ چارەی گرفتی ئابووریی شیرکەتەکان لە بواری چالاکیی پەروەردەدا، زوربەیان هاتوون بەشێکی ئەو بەرنامەیە پەروەردەییەیان لا بردووە تا خەرجیان کەم بێتەوە. بەڵام ئەوە کارتێکەریی ڕاستەوخۆی لە سەر هەندێ قوتابیدا هەیە. ئاندێرش سپۆنگ سەرۆکبەشی ئیزننامەی دەزگای چاودێری بواری فێرگەکان دەڵێ لەو ناوچانەدا کە هەڵگرەوەی نوێی فێرگەکە بەرپرسیی هەموو ئەو بەرنامانەی قەبووڵ نەکردووە، ئەوا ئەو بەرنامانە هەڵگیراون، بۆیەش ئەو قوتابیانەی لە بەهاری ڕابردوودا لە فێرگەکانی سەر بە (JB) بوون یان چوونەتە فێرگەیەکی سەر بە کۆمۆن یا خود فێرگەیەکی ئازاد.\nچاوەدێری بواری فێرگەکان هیچ داواکارییەکی لەلایەن ئەو سەرپەرستانەی وەک هەڵگرەوە قەبووڵ نەکراون بە دەست نەگەیشتووە. بەڵام سێ داواکاری بەر لە لێکۆڵینەوە و بڕیاردانی چاوەدێرانەوە لە لایەن سێ شیرکەتەوە بەدەست چاوەدێران گەیشتن کە لە داوای هەڵگرتنەوەکەیان پاشگەز ببوونەوە. ئەویش لەسەر سێ فێرگەی ئامادەیی هالمستاد، یۆنشۆپینگ و موێلندال کە پێشتر کۆشیرکەتی (JB) سەپەرشتیی دەکردن.\nبەڵام ئایا دەستەبەریییەک بۆ ئەم شیرکەتە نوێیانە هەیە کە بەر لە دەستپێبوونی وەرزی خوێندن، نەکەونە ئەو بارودۆخە مایەپووچییەی (JB) و شیرکەتەکانی تر پێشتر لەبەر قەیرانی ئابووری تێیکەوتبوون و بەناچار وازیان لە چالاکیی خۆیان هێنا؟\nئاندێرش سپۆنگ سەرۆکبەشی ئیزننامەی دەزگای چاودێری بواری فێرگەکان دەڵێ هەر وەکی گوتم ئێمە لێکۆڵینەوەیەکی قووڵ و بەربڵاومان لەسەر ئەو سەرپەرستیارە نوێیانە ئەنجام داوە. هاوکات ئێمە هیچ بڕیارێکمان بۆ دەستەبەریی ئەوە نەداوە کە شیرکەتەکان لە داهاتوودا چ کەمایەسییان لە چالاکییەکانیاندا نەبێ یا خود نەکەونە مایەپووچییەوە. بەڵام ئەوەندەی لەو بارودۆخەدا توانیومانە کردوومانە بۆ ئەوەی دەستەبەری ئەوە بکەین کە ئەم حاڵەتەی هاتببوە پێشێ، دووبارە نەبێتەوە.


له پاش تیرۆرکردنی سیاسه‌تکارێـکی ناودار له تونس، خۆپـیشـاندانی ناڕه‌زایی سـازده‌کرێت\nی مانگی دوو ٠٦, ٢٠١٣\nئه‌مڕۆ چوارشه‌ممه به هه‌زاران که‌س ڕژانه سه‌ر شه‌قامه‌کانی تونس بۆ ده‌ربڕینی ناڕه‌زایی به‌رامبه‌ر به کوشتنی که‌سایه‌تیــیه‌کی ناوداری ئۆپـۆزسیۆن، ئه‌مه‌ش له کاتێـکدا دێت که مه‌ترسی په‌یدابووه له‌وه‌ی توندڕه‌وه‌کان بـبنه مایه‌ی کۆسپ له به‌رده‌م هه‌نگاوه‌کانی وڵاته‌که به‌ره‌و دیموکراسی.\nخۆپـیشـانده‌ران شه‌قامی سه‌ره‌کی حه‌بیب بورقێبه‌یان له ناوه‌ندی تونسی پایته‌خت گرت و به‌ره‌و وه‌زاره‌تی ناوخۆ به‌ڕێکه‌وتن. له‌وێش له‌دژی تیرۆرکردنی شوکری بلعید سیاسه‌تکاری چه‌پڕه‌و دورشمیان گوته‌وه. هێزه‌کانی پـۆلیسیش گازی فرمێسک ڕێژیان له به‌رامبه‌ریان به‌کارهێنا.\nهه‌روه‌ها له چه‌ند شـارۆچکه‌یه‌کی ده‌وروبه‌ری پایته‌خت خۆپـیشـاندانی ناڕه‌زایی به شێوه‌یه‌ک ده‌سـتیـپـێـکردووه که نزیکه له‌وانه‌ی دوو سـاڵ له‌مه‌وبه‌ر وڵاته‌که‌ی گرتبووه‌وه.\nبلعید یه‌کێـک بوو له ڕێبه‌رانی به‌ره‌ی میلـلی ئۆپـۆزسیۆن و به‌یانی ئه‌مڕۆ له به‌رده‌م ماڵه‌که‌ی خۆی ته‌قه‌ی لێـکرا و کوژرا. کوشـتنی ئه‌م که‌سایه‌تیـیه بووه‌ته مایه‌ی توڕه‌بوونی خه‌ڵـکێـکی زۆر که مه‌ترسیـیان هه‌یه له‌وه‌ی توندڕه‌وه ئیسلامیـیه‌کان هه‌وڵ بده‌ن پـرۆسه‌ی دیموکراسی وڵاته‌که بنکوڵ بکه‌ن.\nمونسف ئه‌لمه‌رزوقی سه‌رۆکی تونس به‌هۆی ڕووداوه‌که‌وه کۆتایی به سه‌ردانه‌که‌ی بۆ فه‌ڕه‌نسـا هێنا و هه‌وره‌ها به‌رنامه‌ی سه‌ردانه‌که‌ی بۆ قاهیره هه‌ڵوه‌شـانده‌وه.


نووسه‌رێكی عه‌ره‌ب: پشتیوانی كردنی ده‌وڵه‌تی كوردی واته دۆستایه‌تی 40 ملیۆن كورد\nعەلی بەدای نووسه‌ری عه‌ره‌بی عێراق له وتاره‌كه‌ی ده‌ڵێ، كەس هێندەی ئێمەی خەڵكی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست دوور نین لە واقع. بۆ نموونە تەماشای ئێمەی عەرەب بكەن، كاتی خۆی نیوەی فەلەستینیان داینێ و گەرەنتی نێودەوڵەتیشی لەگەڵدا بوو، كەچی نەمانوویست، گوتمان هەموویمان دەوێ! دوایی هەمویمان لەدەستدا و دوای نیو سەدە هەموو عەرەب كۆبوینەوە و تكای دنیامان لە نەتەوە یەكگرتووه‌كان كرد ئەو نیوەیەمان پێ رەوا ببینن كە كاتی خۆی نەمانویست!. لەسەرینی ئەو هەڵوێستەشەوە كارەساتەكانی ئەیلولی رەشی ئۆردن و شەڕی ماڵوێرانكەری لوبنان و شكستی حوزەیران و شەڕی شومی عێراق ئێران و ملیۆنان كوژراو و ملیۆنان مناڵی بێ باوك دەسكەوتمان بوو!..\nخۆمان لە دروستكردنی دەوڵەتانی ئارام و سەقامگرتوودا شكستمان خوارد، كەچی خەتاكەیمان خستە ئەستۆی دەرو دراوسێ و دنیای دەرەوە و تەنانەت ئاسمانیشمان خەتابار دەكرد و كەچی بۆ یەك جاریش لە ماڵی خۆماندا بۆ هۆكاری فەشەلی خۆمان نەگەڕاین. ئەرێ تاكەی چاومان دادەخەین و راستییەكان نابینین؟.\nئه‌م بابه‌ته 53186 جار خوێنراوه‌ته‌وه


دەزگای ژیان بۆ مافەکانی مرۆڤ | کوردی - Human Rights Violations after 2003\nپێشێلکاری لە مافەکانی مرۆڤدا دوای ساڵی ٢٠٠٣\nلە دوای دەستبەسەراگرتنی عێراق لەلایەن هێزى هاوپەیمانانەوە و بە ڕابەریی ویلایەتە یەکگرتووەکان لە ساڵی ٢٠٠٣دا، ڕێخراوە ناحکومییە نێودەوڵەتییەکان گەلێک ڕاپۆرتی جۆراوجۆریان پێشکەش کردووە لەسەر پێشێلکاری لە مافەکانی مرۆڤدا کە لەلایەن هێزەکانی هاوپەیمانان و هێزە یاخیبووە ناوخۆییەکان و تیرۆریستان و هەندێک میلیشیای تایبەت و هێزە ئەمنییەکانی عێراقەوە کراون. جگە لە دۆخی کەمینەکان، تا ئێستا ژن و منداڵ و کەسانی بێدەسەڵات جێی زۆرترین بایەخ و نیگەرانین.\nئەشکەنجە و مامەڵەی نامرۆڤانە و نەبوونی پاراستن بە شێوەیەکی یەکسان لەلایەن یاساوە\nساڵی ٢٠١١ عێراق جاڕنامەی گەردوونیی مافی مرۆڤ و یاسای نەتەوە یەکگرتووەکانی دژی ئەشکەنجەی پەسەند کرد، بەڵام هێشتا جیاوازییەکی زۆر هەیە لە نێوان ئەوەی لە یاسادا دانی پێدا نراوە و ئەوەی لە واقیعدا دەبینرێت. لایەنە نێودەوڵەتییە سەربەخۆکان و ڕێکخراوە ناحکومییەکان باس لە پێشێلکاری گەورەى مافەکانی مرۆڤ لە ناو دەزگاکانی دەستبەسەرکردن و زیندانەکانى عێراق لەدوای ڕووخانی ڕژێمی بەعسەوە دەکەن. ئەو دەستدرێژیانەش کە دەکرێن بریتین لە ئەشکەنجەدان و مامەڵەی نامرۆڤانە یان بێڕێزیکردن بە زیندانیان- ئەنجامى ئەمانە هەندێک جار مردنە- زەوتکردنی مافی جێبەجێکردنی پرۆسە یاساییەکان بە شێوەی چاوەڕوانکراو و بە ستانداردی یاسایی خۆی، گرتن و دەسبەسەرکردنی هەڕەمەکی یان نایاسایی یان نهێنی، نەبوونی لێپێچینەوە بەرامبەر تاوانکاران و نەبوونی چاودێریی دەرەکی.\nیەکێک لە و ڕووداوانەی کە جیی زۆرترین مشتومڕە ئەشکەنجەدانی دەستبەسەرەکانی زیندانی ئەبو غرێبە لەلایەن پاسەوانە ئەمریکییەکانی ئەو زیندانەوە. ئەو پێشێلکارییە بەرنامەبۆداڕێژراوانەى بەرامبەر ئەو زیندانیانە کراون بریتی بوون لە هێشتنەوە لە زیندانی تاکە کەسیدا، چاو بەستنەوە، لێدان، هەڕەشەی دەستدرێژیی سێکسی، هێشتنەوە لە دۆخێکی دەروونیى ڕووخێنەردا، خەو لێ زەوتکردن، خستنە بەر پلەی گەرمای زۆر بەرز یان زۆر نزم و مۆسیقای زۆر بەرز و چەندین شێوازی تری سووکایەتیپێکردن. هەروەها لەم ماوەیەدا هێزە بەریتانییەکان بە ئەشکەنجەدانی بەرنامەبۆداڕێژراوی دەسبەسەرە عێراقییەکان تۆمەتبار کراون و پێشێلکارییەکانیان ئێستا لەژێر لێکۆڵینەوەدان.\nدوای ماوەیەکی کەم لەهەڵوەشاندنەوەی سزای لەسێدارەدان لەژێر فەرمانڕەوایی ئەمریکادا، ساڵی ٢٠٠٤ سەر لەنوێ سزاکە گەڕێندرایەوە. بەهۆی ئەوەوەی لە ساڵی ٢٠١٢دا عێراق ١٢٩ سزای لەسێدارەدانی جێبەجێ کردووە، ئێستا عێراق لە جیهاندا لە ڕیزی ئەو وڵاتانەدایە کە پێشەنگن لە سەپاندنی سزای لەسێدارەداندا، بە زۆریی بۆ تاوانی تیرۆر. بە لەچاوگرتنی لاوازیی سیستەمی دادوەریی لە عێراقدا، ئەمە زیاتر دەبێتە مایەی دوودڵی، چونکە گرەنتی ئەوە نییە کە دادگاییەکان لەسەر ستانداردی دادپەروەرانە بەڕێوە بچن و زۆر جار بڕیاردان بەسەر تاوانبارێکدا لە ئەنجامی گرتنەبەری ڕێ و شوێنی ناداپەروەرانەوەیە یان لەسەر بنەماى وەرگرتنی دان پێدانان لە تاوانباران بەزۆر و لەژێر ئەشکەنجەدا. پێشکەوتن تەنها لە هەرێمی کوردستان دەبینرێت چونکە لەوێ حکومەت لە ساڵی ٢٠٠٨ەوە جێبەجێ کردنی سزای لەسێدارەدانی بە شێوەیەکی کاتی ڕاگرتووە و لەم ماوەیەدا پرۆژە یاسایەکی پێشکەش کردووە بۆ هەڵوەشاندنەوەی سزای لەسێدارەدان.\nهەڕەشە لەسەر ژیان و ئازادی و ئاسایشی زیندان\nلە ساڵی ٢٠٠٣ وە یاخیبووان و تیرۆریستان و گرووپە مەزهەبییەکان هێرش دەکەنە سەر هێزەکانی هاوپەیمانان و کاربەدەستانی عێراقی و هێزە ئەمنیەکان و خەڵکی سیڤیلی عێراق.\nچاندنی بۆمب و ڕفاندن و داواکردنی پارە بۆ بەردانی بارمتە و خەڵک کردنە ئامانجی کوشتن هەموو ڕێگای باون بۆ تۆقاندن و لەناوبردنی ڕکابەران و ناجێگیرکردنی وڵات بۆ بەدەست هێنانی دەسەڵات و پارە.\nلە ساڵانی ٢٠٠٣وە بۆ ٢٠١٢ کوشتنی زیاتر لە ١٢٠ هەزار هاوڵاتی سیڤیل لە عێراق تۆمار کراوە. بۆمب بۆتە هۆی کوشتنی نزیکەی ١٢،٥٠٠ هاوڵاتی و برینداربوونى ٣٠٠،٠٠٠ ی تر کە لەسەدا ٩٨یان سیڤیل بوون. زۆربەی هێرشەکانی گرووپە مەزهەبییەکان دەبنە هۆی توندوتیژیی مەزهەبى و دەکرێت ببەسترێنەوە بە ڕێخراوی تیرۆریستیی ئەلقاعیدە و گەلێک گرووپی توندڕەوی تر و ملیشیا سەربازییە نافەرمییەکان و میلیشیا تایبەتەکان. لەگەڵ ئەمەشدا دەبێت هێزە ئەمریکییەکانیش بە بەرپرس دابنرێن بەرامبەر بە مردنی هاوڵاتی سیڤیل لە کاتی ئەنجامدانی چالاکییە ئەمنییەکاندا.\nلەدوای کشانەوەی هێزەکانی هاوپەیمانان لە ساڵی ٢٠١١دا، شەپۆلی توندوتیژیی کەمی نەکرد، بەڵکو بایەخی خۆی گۆڕی بۆسەر یاخیبوونی تائیفی و دژە-حکومەت.\nبەرپرسان لە بەغدا شکستیان هێناوە، بەتایبەتی لە پاراستنی هاونیشتمانیان لە هێرشی چەکداری لە باشوور و ناوەڕاستی عێراق و شارى کەرکوک. لە هەمان کاتدا دۆخەکە لە هەرسێ پارێزگاکەی باکوور تا ڕادەیەکی بەرچاو بە ئارامی و جێگیری ماوەتەوە.\nجیاکاری بەرامبەر کەمینەکان و گرووپە بێدەسەڵاتەکان\nهەتا ئەمڕۆش ژمارەیەکی زۆر لە کۆمەڵگە ئاینی و نەتەوەییە پەراوێزخراوەکان لە عێراق ڕۆژانە جیاکارییان بەرامبەر دەکرێت. کەمینەکانی وەک مەسیحی و یەزیدی و ئاشووری و مەندائی و شەبەک بەبەردەوامی دووچاری چەوساندنەوە دەبنەوە و چەوساندنەوەکەش لە شێوەی کوشتن و هێرشی تیرۆریستیی و هەڕەشەی کوشتن و وێرانکردنی شوێنی خواپەرستییان و ڕفاندن و ڕاگواستن و وەدەرناندا دەردەکەوێت.\nگرژییە ئاینییە کۆنەکانی نێوان موسوڵمانانی سونە و شیعە بەهۆی بوونی ئاواتی گەیشتن بە دەسەڵاتی سیاسی زیادیان کردووە. لەدوای ڕووخانی ئەو سیستەمە دیکتاتۆرییەی سونە تیایدا باڵادەست بوو، کەسانی شیعە مەزهەب زیاتر دەتوانن بگەن بە فەرمانڕەوایی سیاسی. بەپێچەوانەوە ئێستا سونەکان زۆر پەراوێزخراون و گلەییان هەیە لەو جیاکارییە گەورانەی لە بواری خوێندن و نیشتەجێکردن و دامەزراندندا بەرامبەریان دەکرێن. هەردوو گرووپ بە هێرشی بۆمب و تاقمی کوشتن یەکتر دەتۆقێنن، کە ئەمانە زۆرترین قوربانیەکانیان خەڵکی سیڤیلن.\nنایەکسانیی ڕەگەزی بەشێوەیەکی بەربڵاو یەکێکی ترە لە پێشێلکارییەکان لە مافە سەرەکییەکانی یەکسانییدا. عێراق چووەتە پەیماننامەی نێودەوڵەتی بۆ نەهێشتنی هەموو جۆرەکانی جیاکاری دژی ژنان هەروەها جاڕنامەی نەهێشتنی توندوتیژی دژی ژنانی گرتۆتە خۆی. لەگەڵ ئەمەشدا ژنانی عێراق هێشتا هاوڵاتی پلە دوون و زۆربەی مافە سەرەکییەکانیان لێ زەوت کراوە، هەروەک ئازادیی هەڵبژاردن و ڕادەربڕین، هەروەها خوێندن و بڕیاردان لەسەر چارەنووسی جەستەییان. لەنێو زۆر ماڵ و خێزاندا وا دادەنرێت کە بەکارهێنانی توندوتیژیی دەروونی و جەستەیی بەرامبەر بە مێینەکانی خیزانەکە مافی سرووشتیی پیاوەکانن. هەرچەندە ساڵی ٢٠١١ یاسایەکی نوێ لەسەر بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژیی خێزانی لە هەرێمی کوردستان پەسەندکرا، بەڵام هێشتا زۆر بەکەمی جێبەجێ دەکرێت. توندوتیژیی پەیوەست بە شەرەفەوە، هەروەک هاوسەرگیریی بەزۆر و کوشتن لەسەر شەرەف هێشتا لەسەرانسەری وڵات پەیڕەو دەکرێن.\nلەدوای ژنان، منداڵان یەک لە بێدەسەڵاتترین گرووپەکانی کۆمەڵگای عێراقین. عێراق چووەتە پەیماننامەی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ مافەکانی منداڵ، بەڵام لەگەڵ ئەمەشدا منداڵان بە شێوەیەکی بەربڵاو بەدەست توندوتیژیی و دەستدرێژییەوە دەناڵێنن. لەگەڵ ئەوەی لە یاسا نوێیەکەی بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژیی خێزانی ساڵی ٢٠١١دا بەشێک هەیە کە ڕێ لە هاوسەرگیریی منداڵان دەگرێت، هێشتا کچان لە تەمەنێکی زۆر منداڵدا دەدرێن بە شوو.


◄ ئەنجام: 651 تۆمار دۆزرایەوە، لاپەڕە 1 لە 66 ژمارەی تۆمار لە لاپەڕەیەکدا: 🗐 1 🗐 5 🗐 10 🗐 25 🗐 50 🗐 100\n🏰 ئاخوەڵاخ (براهیماوا) شوێنەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Feb 20 2009 10:26AM\n👁 ئەم بابەتە 6,381 جار بینراوە\nیەکێک لە دێکایەنی دەوروبەری شاری دیواندەرەیە لە رۆ [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 80% ✍ هـ.ب. 20-2-2009 10:26:05\n🏰 ئاخوەڵاخی کۆسە عەمبەر شوێنەکان\nیەکێک لە دێکانی دەوروبەری شاری دیواندەرەیە لە رۆژه [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 74% ✍ هـ.ب. 20-2-2009 10:26:43\n🏰 ئارێ شوێنەکان\n👁 ئەم بابەتە 929 جار بینراوە\nیەک لە گوندەکانی شارەدێی سیدەکانی شارۆچکەی سۆرانی [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 74% ✍ س.ئـ. 3-5-2018 23:46:11\n🏰 ئاسکۆڵ شوێنەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jun 19 2018 12:25PM\nگوندێکە سەربە شارۆچکەی پاوە لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان. [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 76% ✍ م.ب. 19-6-2018 12:25:08\n🏰 ئالموشی سەروو شوێنەکان\n👁 ئەم بابەتە 1,169 جار بینراوە\nیەک لە گوندەکانی شارەدێی سیدەکانی شارۆچکەی سۆرانی [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 74% ✍ س.ئـ. 3-5-2018 23:46:12\n🏰 ئالمووشی خواروو شوێنەکان\n🏰 ئالۆکان شوێنەکان\n🏰 ئالەدوا شوێنەکان\n👁 ئەم بابەتە 982 جار بینراوە\n🏰 ئالەکا شوێنەکان\n🏰 ئامزیان شوێنەکان


گووگڵ نەوە تازەکەی نێکسەس ٧ بۆ چەند وڵاتێکی تر بەردەست دەکات. – کەی ئای تی ئێن\nبابەتی گرینگ 28, ئاب 2013\nدوای ئەوەی لەمانگی ڕابردوو نەوەی تازەی تابلێتی نێکسەس ٧ لەلایەن گووگڵەوە ڕاگەیەندرا و لەوساتەوە تا ئەمڕۆ تەنها بۆ کەنەدا و ئەمەریکا بەردەست بوو، ئەمڕۆ گووگڵ بەردەست بوونی ئەم ئامێرەی بۆ چەند وڵاتێکی تر لە کۆگاکەیەوە ڕاگەیاند.\nئەو وڵاتانەی کە زیادکراون بریتین لە بەڕیتانیا و ئیسپانیا و فەرەنسا و یابان و ئەڵمانیا کە پڕۆسەی کڕینەکە لە کۆگای گووگڵ پلەیەوە ئەنجامدەدرێـت و تا ئێستاش تەنها جۆری وای فای بە بیرگەی ١٦ و ٣٢ گێگایی بەردەستە و هیچ هەواڵێک لە بەردەستبوونی جۆری ٣ جی و ٤ جی نییە.\nشایەنی ئاماژەیە کە ئەم ئامێرە تایبەتمەندییەکانی بەیەکێک لەباشترین تایبەتمەندییەکان بۆ تابلێتی ٧ ئینجی دەژمێردرێت کە شاشەیەکی بە روونی 1200×1920هەیە و پڕۆسێسەری چوارناوکی جۆری Snapdragon S4 Pro بە خێرایی ١.٥ گێگاهێرتزی لەسەرە و پڕۆسێسەری گرافیکیەکەی بریتییە لە Adreno 320 و ڕامی ٢ گێگابایتە. کامێرای پشتەوەی ٥ مێگاپێکسڵە و هی پێشەوەی ١.٢ مێگاپێکسڵە.\nئێستا ئەم ئامێرە لە ئەمریکا و کەنەدا بە نرخی ٢٢٩ دۆلار بۆ بیرگەی ١٦ گێگا و ٢٦٩ دۆلار بۆ بیرگەی ٣٢ گێگا بەردەستە و لە فەرەنسا و ئەڵمانیا و ئیسپانیا بۆ بیرگەی ١٦ گێگا ٢٢٩ یۆرۆیە و بۆ بیرگەی ٣٢ گێگا ٢٦٩ یۆرۆیە. لە بەڕیتانیا بۆ جۆری بیرگەی ١٦ گێگا ٢٢٩ پاوەندە و بۆ بیرگەی ٣٢ گێگا ٢٦٩ پاوەندە. لە یابان بۆ جۆری بیرگەی ١٦ گێگا ٢٧٨٠٠ یەن و بۆ بیرگەی ٣٢ گێگا ٣٣٨٠٠ یەنە.


كێ سه‌ركرده‌ی راسته‌قینه‌ی ماده هۆشبه‌ره‌كانی جیهانه؟\nهەواڵ / جیهان :: 30/11/2018 :: 498 جار بینراوە\nهه‌رچه‌نده خواكین گۆست مان، كه به (ئێلچاپۆ) ناسراوه، به یه‌كێك له قاچاخچییه هه‌ره ترسناكه‌كانی ماده هۆشبه‌ره‌كان داده‌نرێت له جیهاندا، به‌ڵام ده‌سه‌ڵاتداره ئه‌مریكییه‌كان ناوێكی دیكه‌یان ئاشكراكرد كه پێده‌چێت ئه‌قڵی ته‌كبیركه‌ری هه‌موو كرده‌وه‌كانی ئه‌م سه‌ركرده به‌ناوبانگه مه‌كسیكییه بێت.\nرۆژی سێشه‌ممه‌ی رابردوو، له شاری نیویۆرك دادگایكردنی ئێلچاپۆ ده‌ستیپێكرد كه تۆمه‌تی ئه‌وه‌ی دراوه‌ته‌پاڵ 154 ته‌ن كۆكاین-ی بردووه‌ته خاكی ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كانه‌وه و بایه‌خێكی جیهانی گه‌وره‌ی پێدرا له رووی راگه‌یاندنه‌وه.\nرۆژنامه‌كانی بریتانیا ده‌ڵێن :"له‌كاتی دادگایكردنی گۆست مان-دا ناوێكی دیكه ده‌ركه‌وت كه سه‌ركرده‌ی راسته‌قینه‌ی بازرگانیكردنه به ماده هۆشبه‌ره‌كانه‌وه و ته‌مه‌نی 70 ساڵه و ناوی ئیسماعیل زامبادایه و به ئێلمایۆ ناسراوه".\nرۆژنامه‌كان ده‌ڵێن :"پێشتر ئێلمایۆ هاوكاری ئێلچاپۆ بووه و به ئه‌نقه‌ست خۆی شاردووه‌ته‌وه و ئێلچاپۆى خستووه‌ته‌ڕوو، هه‌روه‌ها چه‌ندین جار نه‌شته‌رگه‌ریی جوانكاری بۆ كراوه بۆئه‌وه‌ی هێزه ئه‌منییه‌كان نه‌یناسنه‌وه".\nهه‌رچه‌نده تا ئێستا شوێنی خۆشاردنه‌وه‌ی ئێلمایۆ له مه‌كسیكدا نازانرێت، به‌ڵام گومان هه‌یه ملیۆنه‌ها دۆلارى به‌رتیل بدات به لێپرسراوانی وڵاته‌كه‌ی بۆ ئه‌وه‌ی به ئازادیی بسووڕێته‌وه.


ناوی سپا ئەبێ لە لیستی گرووپە تیرۆریستییەکان لاببرێت - Mehr News Agency\nAP ١٤٠١ خاکەلێوە ٧ ١٧:٠٦\nNews Code 41411\nخەڕازی لە لووتکەی دۆحە؛\nناوی سپا ئەبێ لە لیستی گرووپە تیرۆریستییەکان لاببرێت\nسەرۆکی ئەنجومەنی ستراتیژی پێوەندییە دەرەکییەکانی ئێران وتی: ئەبێ ناوی سپای پاسداران لە لیستی گرووپە تیرۆریستییەکانی ئەمریکا لاببرێت. سپا، ئەرتەشی نەتەوەییە و هیچ ئەرتەشێک ناتوانێت گرووپی تیرۆریستی بێتە ئەژمار.\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، سەید کەمال خەڕازی سەرۆکی ئەنجومەنی ستراتیژی پێوەندییە دەرەکییەکانی ئێران لە لووتکەی دۆحەی 2022 وتی: ئەبێ ناوی سپای پاسداران لە لیستی گرووپە تیرۆریستییەکانی دەرەوەی ئەمریکا لاببرێت. سپا، ئەرتەشی نەتەوەییە و هیچ ئەرتەشێکیش ناتوانێت تیرۆریستی بێتە ئەژمار. ئێمە هەر پاداگری دەکەین لەسەر لابردنی ناوی سپای پاسداران لە لیستی گرووپە تیرۆریستییەکانی ئەمریکا و ناکشێینەوە.\nناوبراو وتیشی: بۆ تاقی کردنەوەی هەڵوەشاندنەوەی گەمارۆکان پێویست بە کات هەیە. ڕێککەوتننامەی ناڤۆکی نزیکە، بەڵام بابەتەکان پێوەندی بە ئیرادەی سیاسی ئەمریکا هەیە. ئەبێ ئەمریکا مسۆگەر بکات جارێکی دیکە لە ڕێککەوتننامە نەچێتە دەرەوە.\nخەڕازی وتیشی: لە گەڕانەوەی سووریا بۆ گۆڕەپانی عەرەبی پێشوازی دەکەین.\nسپای پاسداران ئێران


وەزارەتى بەرگرى عێراق و وەزارەتى پێشمەرگە، بەردەوامن لە ئەنجامدانى روپێوى لە ناوچە کێشەلەسەرەکان. ئەمیندارى گشتى وەزارەتى پێشمەرگەش ئامانجى روپێویەکە بۆ دەنگى ئەمەریکا ئاشکرا دەکات.\nرۆژى 11 ى ئەم مانگە، وەفدێکى هاوبەشى پێشمەرگە و سوپاى عێراق بۆ ئەنجامدانى روپێوى رۆیشتنە سنورى نێوان قەزاکانى کفرى و خورماتو، بەڵام بەشێک لە راگەیاندنەکان رۆیشتنى وەفدەکەیان بەسەرەتاى گەڕانەوەى پێشمەرگە بۆ ناوچە کێشەلەسەرەکان لێکدایەوە.\nلیوا ئیسماعیل سەرحان ئەندامى لیژنە هاوبەشەکەى پێشمەرگەو وەزارەتى بەرگرى عێراق بۆ ئەنجامدانى روپێوی لە پارێزگاى دیالە و سەڵاحەدین، بەدەنگى ئەمەریکاى راگەیاند"لیژنەکەمان روپێوی لە پارێزگاى دیالە تەواو کردووە، ئەمڕۆ لە سنورى پارێزگاى سەڵاحەدینین بۆ روپێوى کردن."\nلیوا ئیسماعیل سەرحان، رەتیکردەوە ئامانجى روپێوکردنەکە ئاشکرابکات، وتى"دواى دیالە و سەڵاحەدین، لیژنەکان سنورى کەرکوک و مەخمور تا موسڵ ڕوپێوى دەکەن."\nبەڵام فەریق جەبار یاوەر، ئەمیندارى گشتى وەزارەتى پێشمەرگەى حکومەتى هەرێمى کوردستان، ئامانجى پێکهێنانى لیژنەى هاوبەشى لەلایەن وەزارەتى بەرگرى و وەزارەتى پێشمەرگە بۆ روپێوکردنى ناوچە کێشەلەسەرەکان بۆ دەنگى ئەمەریکا ئاشکراکرد، وتى"لەسەر بنەماى ئەو روپێویە، هێڵى پێشەوەى هێزەکانى پێشمەرگە و سوپاى عێراق دیارى دەکرێت."\nوتیشى"ئەو ناوچانەى هێزیان زۆر تێدایە جا پێشمەرگە بێت یان سوپا دەیانکێشینەوە، ئەو ناوچانەش هەڕەشەى داعشیان لەسەرە، هێزیان تێدا زیاد دەکەین."\nرۆژى 11 ى مانگ و لەکاتێکدا لیژنەکەى وەزارەتى پێشمەرگەو بەرگرى عێراق سەرقاڵى روپێوى بوون، پێشمەرگە هەوڵیدا چەند کیلۆمەترێک لەسنورى خورماتوەوە سەنگەرەکانى بباتە پێشەوە، بەڵام هێزە عێراقیەکان بە چوونە پێشەوەکەیان ڕازى نەبوون، بۆیە دواتر کشانەوە.


گفتوگۆ له‌گه‌ڵ ئاسۆ كه‌مال ده‌رباره كتێبی ژنۆفۆبیای ئۆجه‌لان – hkkurdistan\nHome 6 ئەرشیفی بابەتەکان 6 گفتوگۆ له‌گه‌ڵ ئاسۆ كه‌مال ده‌رباره كتێبی ژنۆفۆبیای ئۆجه‌لان\nده‌رباره كتێبی ژنۆفۆبیای ئۆجه‌لان\nگفتوگۆ له‌گه‌ڵ ئاسۆ كه‌مال\nمانگی شوباتی ٢٠١٨ كتێبی ژنۆفۆبیای ئۆجه‌لان كه له نووسینی ئاسۆ كه‌ماله له كوردستان له چاپ ده‌رهات. بۆ تیشكخستنه سه‌ر كتێبه‌كه و هه‌ندێ لایه‌نی ناوی به پێویستمان زانی گفتوگۆیه‌ك له‌گه‌ڵ نووسه‌ردا ساز بده‌ین.\nبا سه‌ره‌تا له ناسینێكی كورت و خێرای كتێبه‌كه‌ته‌وه ده‌ست پێ بكه‌ین. پێمان باشه له زمانی خۆته‌وه ئه‌م ناساندنه بكه‌ی. هاوكاتیش به گشتی ئامانجی تۆ له‌و كتێبه‌دا چییه و ئه‌ته‌وێ وه‌ڵام به چ مه‌سه‌له‌یه‌ك بده‌یته‌وه؟\nکتێبی ” ژنۆفۆبیای ئۆجەلان” لە حەوت بەش و پێشەکی و کۆتاییەک پێکهاتوە. لەم بەشەکانی ١و٢ دا لە سەر گرنگی باسەکە و هەڵسەنگاندنی زانستیانەی “تێزەکانی ژنۆلۆژیا”ی ئۆجەلان قسەکراوە. دواتر لە بەشەکانی ٣و٤و٥ دا لەسەر مێژووی پەیوەندی کۆمەڵایەتی نێوان ژن و پیاو و دروستبوونی خێزان و دامەزراوەی خێڵ و ئابوری کۆمەڵگەی سەرەتایی و ئاڵوگۆڕەکانی شێوازی بەرهەمهێنانی ژیان لە ڕاوەشکاری و کشتوکاڵی و مافی دایک و دروستبوونی پیاوسالاری هەم باسی زانستی کراوە و هه‌م ڕەخنە لە بەناو تێزەکانی ئۆجەلان گیراوە. لە بەشی ٦و٧ یشدا لەسەر تێگەیشتن و فکری ئۆجەلان لەسەر سێکس و عەشق و ئازادی ژنان لێکدانەوە کراوە و ڕیشەی بۆچونە دینی و خێڵەکیەکانی ئۆجەلان سەبارەت بەم مافانەی ژنان دیاریکراوە و ڕەخنەیان لێگیراوە.\nئامانجیش لە نوسینی ئەم کتێبە ناساندنی ژنان و کۆمەڵگەی کوردستانە بە بۆچوونە نازانستیەکانی ئۆجەلان و خستنەڕووی واقیعی بۆچون و هەڵوێستی ئۆجەلان و پەکەکەیە سەبارەت بە ماف و ئازادیەکانی ژنان. هاوکات ئامانجم ئەوە بووە کە لە جێگای ئەم بۆچوونە دواکەوتو و خورافیانە، خوێنەر بە زانستێک ئاشنا بکەم لەسەر مێژووی پەیوەندی ژن و پیاو و خێزان و دەوری شێوازی بەرهەمهێنان و موڵکایەتی و گەشەی کۆمەڵایەتی، تاوەکو خوێنەر خۆی ببێتە دادوەر لەسەر ئەوەی کە “ژنۆلۆژی” بەرهەمێکی نازانستیە و پێچەوانەی زانست و بیروڕای پێشکەتوانەیە سەبارەت بە ژن.\nئەم هەوڵە لەبەرئەوەیە کە ئۆجەلان و بزووتنەوەکەی هەژمونیەکی سیاسیان هەیە لە کۆمەڵگەی کوردستان و ژنانێکی زۆر نمونەی ژنی گەریلا بە ڕۆڵ مۆدێلی ڕزگاری خۆیان دەزانن، بەبێ ئەوەی بزانن کە ئۆجەلان و پەکەکە ژن تەنیا وەک ئامڕازێک دەبینن بۆ خزمەت بە ئامانجی سیاسی حزبەکەیان و شتێک لە فەرهەنگ و بیری “ژنۆلۆژی” ئۆجەلاندا نییە سەبارەت بە ژن وەک ئینسانێک کە خۆی خاوەن ماف و ئازادی و بڕیارە، بەڵکو ئەوە ئۆجەلانە کە بڕیاری بۆ دەدات کە مافی ئەوەی نییە ژن سێکس بکا و دەبێ تا “ئازادی کوردستان” دەستبەرداری هەموو ماف و ئازادیەکی شەخسی خۆی ببێ.\nمن دەمێکە ئەمەم بۆ مەسەلە بوو، کە بۆ دەبێ ژنانی پەکەکە بڕیاری خۆیان سەبارەت بە ژیانی شەخسی و سێکس و ئازادییان بخەنە ژێر دەستی ئۆجەلان و حزبەکەیەوە. کاتێک پەیەدەش لە ڕۆژئاوا “ژنۆلۆژی” کردە پرۆگرامی خوێندن و لە هەرێمی کوردستانیش بانگەشەیان بۆ دەکرد، ئیتر بە پێویستم زانی پەردە لەسەر ئەم بۆچونە دواکەوتو و دینی و دژی ژنانەی ئۆجەلان لابدەم لەڕێگەی ئەم کتێبەوە و نیشانی بدەم چۆن ئەم تێز و ڕایانەی ئۆجەلان نەک زانستی نین بەڵکو بەشێکه لە فکر و سیاسەتی دروستکردنی سیستەمێکی کۆیلایەتی و تۆتالیتاری لەقاڵبدانی ژن و ئینسانە بەپێی ئایدیۆلۆژیای شەخسێک.\nبەکورتی ئامانجی من ئەوەیە کە لە بەرامبەر بۆچونە نازانستی و دژی ئازادیەکانی ئۆجەلاندا، زانستی سەلمێنراو و بیری پێشکەوتنخوازی بخەمە ڕوو کە لە دوو سەدەی ڕابردودا پێشکەش کراوە. کتێبی “ژنۆفۆبیای ئۆجەلان” ئامانجی یارمەتیدانی ژنانە بۆ بەرەنگاری ئەو بیر و سیاسەتە دواکەتوانەی “ژنۆلۆژی” ئۆجەلان، وە ئاشناکردنیانە بە مافە جیهانگیریەکانی ژنان.\nكه‌وایه تۆ هه‌م تێزه‌كانی ئۆجه‌لانت داوه‌ته به‌ر ڕه‌خنه و هه‌میش شتێك كه له‌ژێر ناوی ’’ژنۆلۆژی‘‘دایه ڕه‌تت كردۆته‌وه و وه‌ك چه‌ند تێزێكی نازانستی له قه‌ڵه‌مدت داوه. پشتت به چ میتۆد و زانستێك به‌ستوه له وه‌ڵامدانه‌وه به‌م مه‌سه‌لانه‌ی ئۆجه‌لاندا؟\nئۆجەلان ئیدعای ئەوەی کردوە کە ئەو یەکەم کەسە زانستێکی دۆزیوەتەوە سەبارەت بە ژن، لە بەرامبەر بەم ئیدعایە بەلای منەوە گرنگ بوو بەپشت بەستن و خستنەڕووی خودی زانست خۆی وەڵام بدەمەوە. لەم نێوەدا میتۆدێکی بەراوردکاریم بەکارهێناوە تا ئەوە بسەلمێنم کە ئیدعای ئۆجەلان لەمەڕ “ژنۆلۆژی” کە گوایە زانستی ژنناسیە بێ بناغەیە. بەراورد لە نێوان زانستێک کە بەرەنجامی لێکۆڵینەوەی مەیدانی لەبواری ژیانی ئابوری و کۆمەڵایەتی مرۆڤدا بەدەستهاتووە لەگەڵ تێز و بۆچوونەکانی “ژنۆلۆژی” ئۆجەلان کە پشت بەستوو نییە بە هیچ لێکۆڵینەوەیەک و سەرچاوەیەکی مێژوویی، کە تەنیا هەڵقوڵاوی زەینی خۆیەتی بۆ وەڵامدانەوە بە “بەڵا”ی ژن و ئازادیەکانی لە ناو پەکەکەدا.\nبەم شێوەیە خوێنەر دەتوانێ بێ لایەنانە سەیری بەڵگەکانی کتێبی “ژنۆفۆبیای ئۆجەلان” بکا و بزانێ کە چۆن “ژنۆلۆژی” پێچەوانەی ئەو زانستانەیە کە سەلمێنراون و بەرهەمی کاری کەسانی شارەزا و پسپۆڕ و زاناکان بوون نەک بە تەنیا بیرو ئایدیۆلۆژیەکی دیاریکراو بێت.\nئاشکرایە کە خوێنەری کوردزمان بەو زانستە بەرفراوانەی لە بواری لێکۆڵینەوە لە هۆزە بەراییەکانی پێش شارستانی و زانستێک کە لەم بوارەدا خراوەتەڕوو ئاشنا نییە و ئەمانە لەنوسین و مناقەشە و لێکۆڵینەوە و وەرگێڕاندا نابینرێ. ئەمەش هۆکارێکی ئەوەیە کە ئەم تێزە دواکەوتوانە و نازانستیانەی “ژنۆلۆژی” تا ئێستا وەڵام نەدراونەتەوە. هەربۆیە بە پێویستم زانی کە ئەم زانیاریانە بە دورودرێژی لەم کتێبەدا بخەمەڕوو تا خوێنەر ئاشنا ببێ بە قوڵایی ئەم باسە زانستیانە و بە بێ بنەمایی و ڕووکەشی بوونی بۆچوون و بیری ئۆجەلان لەم بوارەدا.\nلەم کتێبەدا ڕیشەی تێڕوانینی ئۆجەلان لەسەر ماف و ئازادی ژنم شیکردۆتەوە، وە بەو ئەنجامە گەیشتوم کە ئەمانە ڕەگی لە تێگەیشتن و تێڕوانینی خێڵەکی و دینیدایە. بۆ ئەمەش تێز و قسەکانی ئۆجەلانم سەبارەت بە کۆنترۆڵی سێکسی ژن و دەوری دینەکانی مەسیحی و پیرۆزکردنی زەواجی محمدم بە نمونە هێناوەتەوە. ئەم تێزانەی ئۆجەلانم وەک بەشێک لە ئیدیۆلۆژی ناسیونالیستی و دینی زاڵ لە کۆمەڵگەی کوردستاندا سەلماندوە، وە ناکۆکیانم بە ژیانی سەردەم و خووڕەوشت و گۆڕانی پەیوەندیەکانی نێوان ژن و پیاو و شێوازی خێزان و ئازادی عەشق و سێکس خستۆتەڕوو. خوێنەر لێرەدا دەتوانێ بڕیار بدا کە ئایا “ژنۆلۆژی” ئۆجەلان ئیدیۆلۆژی سەردەمی مۆدێرنە یان سەدەمی خێڵەکیە؟ لێرەدا هەوڵم داوە کە ئەم پەیوەندیە لەنێوان “ژنۆلۆژی” ئۆجەلان و بەرژەوەندیە سیاسیەکانی پەکەکەدا و ڕیشەکانی گۆڕانی ئۆجەلان لە چەپەوە بۆ ڕاست سەبارەت بە مەسەلەی ئازادی ژنانیش ئاشکرابکەم.\nله‌ناو به‌شێك له بزووتنه‌وه‌ی ناسیۆنالیستی كورددا ئۆجه‌لان سیمبولێكه كه ده‌ستبردن بۆ ڕه‌خنه لێی وه‌ك تابۆ هاتۆته به‌رچاو، ئه‌م كتێبه‌ش تێز و بیروڕاكانی ئه‌و ئه‌خاته به‌ر ڕه‌خنه و ڕه‌تیان ئه‌كاته‌وه. پێتان وایه كه ئێستا كاتێكی گونجاوه بۆ ڕه‌خنه له ئۆجه‌لان؟\nئەم هەوڵەم دەیەوێ ئەو تابۆیە بشکێنێ لە کوردستاندا کە ئۆجەلان سیمبولێکە و نابێ ڕەخنەی لێ بگیرێ. ئۆجەلان یان هەر کەسێکی تر دەکرێ و دەتوانرێ ڕەخنەی لێبگیرێ و هیچ خەتێکی سوور بۆ ئازادی ڕەخنەگرتن لە هیچ کەس و بیروڕایەک نییە. ئەم تابۆیە نیشانی دەدا کە کەسێک پیرۆزکراوە و لەسەروو هەموانەوە دانراوە. ئەمە هەژمونگەرایی زۆردارانەیە کە کەسانێک لە کۆمەڵگەدا لە پێوەری ئاسایی ئینسانەوە بەرزدەکاتەوە بۆ پلەی خوا و پێغەمبەر و سەرۆک و ڕیش سپی و دەیانکاتە دیکتاتۆر. ئەمە بەرهەمی کلتورێکی ستەمگەریە کە لە ڕۆژهەڵاتدا ڕیشەی مێژوویی بەهێندەی مێژووی شارستانیەت کۆنە. بێگومان پەکەکەش مۆدێلی ئەو حزبە تۆتالیتارە ڕۆژهەڵاتیانەیە کە جیاوازی ڕەنگ و دەنگی تێدا نییە، وە پراتیکی ئەم حزبە لە چەند دەیەی ڕابردودا دەسەلمێنێ و هۆکارێکی دەرنەکەوتنی هیچ جۆرە ڕەخنەیەکە لە ئۆجەلان. شایانی باسە لەگەڵ بڵاوبونەوەی کتێبی ” ژنۆفۆبیای ئۆجەلان”دا نەجیبە قەرەداغی، کە بەرپرسی دەزگای ژنۆلۆژی پەکەکەیە، بەشێوەیەکی هیستریایانە دژی کتێبەکە وەستایەوە و داوای دادگایی نوسەرەکەی دەکا، کە لەزمانی خۆیەوە دەڵێ هێشتا کتێبەکەی تەواو نەخوێندۆتەوە.\nسەبارەت بەوەش کە ئێستا کاتی گونجاو نییە بۆ ڕەخنە لەئۆجەلان! ئەوا من دەپرسم کە ئایا بۆ کاتی بڵاوکردنەوەی “ژنۆلۆژی” ئۆجەلانە و کاتی کردنێتی بە پرۆگرامی خوێندن لە ڕۆژئاوادا بەڵام کاتی ڕەخنەلێگرتنی نیە؟! ئەگەر لەبەرئەوەیە پەکەکە و پەیەدەیە لەشەڕدان، ئەوا شەڕی ئەم حزبە زیاتر لە سێ دەیەیە درێژەی هەیە لەگەڵ تورکیادا و ئایندەی دیار نییە. ئایا دەکرێ تا ئەم ئایندە نادیارە چارەنوسی ڕەخنەگرتن بسپێردرێ بە مەحاڵ؟ دروست ئێستا کاتی ڕەخنەگرتنە لە ئۆجەلان چونکە ئەمە ڕەخنەیەک نییە بەتەنیا لە سیاسەتی ڕۆژانەی پەکەکە، بەڵکو ڕەخنەیە لەو مۆدێلەی پەکەکە بۆ لە قاڵبدانی ئینسان لە ئێستا و لە ئایندەدا لەسایەی دەسەڵاتی خۆیدا و لەوانەش لە کۆبانی و عەفرین. ئێستا لەهەموو کات زیاتر کاتی ڕەخنەیە لەم بۆچونانەی ئۆجەلان کە دەیەوێ نەک تەنیا ژیانی چەند هەزار ژنێکی ئۆردوگاکانی پەکەکە دیاری بکا بەڵکو ژیانی تەواوی ژنان لە کۆمەڵگەی کوردستاندا لە قاڵبی دواکەوتوانەی “ژنۆلۆژی” بدا و بەم شێوەیەش ژنان و خەڵکی کوردستان سەرتاپا بکاتە سەربازی بێ ماف و بێ ئیرادەی پەکەکە و کوردستان وەک ئۆردوگایەکی سەربازی بەڕێوەبەرێ. ئەم بۆچوونە کە پێی وایە نابێ ڕەخنە لە ئۆجەلان بگیرێ هەیە دەیەوێ خەڵک تەسلیم بە سیاسەت و فکری پەکەکە بكات و تەسلیم ببێ، وە بۆی گرنگ نییە چی بەسەر ماف و ئازادی ژن و ئازادی ڕەخنەگرتندا دێت.\nبۆ بزووتنەوەی کۆمۆنیستی و یەکسانیخوازی مەسەلەی ژن و ئازادیەکانی بەشێکی گرنگە لە ململانێیەکی فکری و سیاسی و کۆمەڵایەتی لەگەڵ بزوتنەوەی ناسیونالیستیدا و بەهیچ بیانویەک ئەم ڕەخنەگرتن و ڕۆشنگەریە لە کۆمەڵگەی کوردستاندا دواناخات. لەهەمان کاتدا پشتیوانی خەباتی خەڵکی ڕۆژئاوا دەکا دژی تورکیا و دژی داعش، وە پەردەش لەسەر بۆچونی ترس لە ژن و ژنۆفۆبیای ئۆجەلان هەڵدەداتەوە و بەڕێگرێکی بەردەم خەباتی ژنان بۆ بەدەستهێنانی ماف و ئازادیەکانیان دەزانێ. پێویستە هەڵبژاردنی هەر بیر و کەس و لایەنێک ئاکامی ناسینی ڕاستیەکان و ڕەخنەکان بێت و پەیڕەوێکی هوشیارانە بێت لێیان.\nپێمان باشه بێینه سه‌ر تێڕوانین و دیدگای ئۆجه‌لان و بزووتنه‌وه‌كه‌ی له‌سه‌ر ژنان. له‌لایه‌ك وادێته به‌رچاو كه ژنانێك كه له ده‌ست سته‌م و چه‌وسانه‌وه هه‌ڵدێن ڕوو له‌و بزووتنه‌وه‌یه ئه‌كه‌ن و له‌لایه‌كی تریشه‌وه وه‌ك ئێوه‌ش له كتێبه‌كه‌دا ئاماژه‌تان پێداوه ژنان ئه‌به‌سترێنه‌وه و ئه‌كرێن به ڕاهیبه‌یه‌كی خۆ ته‌جمیدكه‌ر و خۆته‌رخانكه‌ر بۆ ڕزگاری نیشتمان. ئێوه له‌سه‌ر ئه‌م دژبه‌یه‌كییه ئه‌ڵێن چی؟\nلەباری مێژوییەوە ئۆجەلان و پەکەکە لە هەناوی چەپی تورکیاوە هاتونەتە دەرەوە، وە تا دەوارنێک کاریگەری ئەم چەپەی تورکیایان بەسەرەوە بوە، کە چەپێکی مۆدێرنە و لە مەسەلەی ژناندا پێشکەوتنخوازە. ئەم مێژووەی پەکەکە کاریگەری هەبووە لەسەر دەور و نەخش و ئاستی بەشداری ژنان لەپەکەکەدا. ئۆجەلان باس لەوە دەکا کە ماوەیەک پەیوەندی دەرەوەی خێزان، واتە ئازادی پەیوەندی سێکس و عەشق لەناو پەکەکەدا هەبوە و ژن و پیاو وەک بۆی فرێند و گێل فرێند پێکەوە بون. بە بڕوای ئەو ئەم ئازادیەی ژن “بەڵا” بووە بۆسەر پەکەکە، وە ئەمە لەگەڵ “فەرهەنگی چەکدارانی” پەکەکەدا نەگونجاوە. هەربۆیە ئۆجەلان بوەتە تیۆریسیۆن و پاساودەری و قەدەغەکردنی سێکس و عەشق، وە بە قوربانی کردنی ئازادی و مافەکانی ژنان، ئەمە لەجیاتی هەوڵی گۆڕینی فەرهەنگی دواکەوتوانەی نێو ڕیزەکانی پەکەکە. ئەمە بنەمای داهێنانی”ژنۆلۆژی”یە کە سیاسەتی خەساندنی ژنانی نێو پەکەکەیە، وە کردنیانە بە ڕاهیبەی ڕزگاری نیشتمان.\nپەکەکە بزوتنەوەیەکی ناسیونالیستی جەماوەریە کە دژی سیاسەتی شۆڤێنیستی تورکیا بەرامبەر بە خەڵکی کوردستان، وە دەیەوێ لەهەموو هێز و تواناکانی جەماوەری کوردستانی تورکیا سود وەردەگرێ، وە ژنانیش لەم خەباتەدا کە بەشداریەکی بەرفراوانیان هەیە. بەڵام وەک ئۆجەلان دەڵی ئەم بەشداریە بەرفراوانە “بەڵا”ی ئازادی ژنیشیان لەگەڵ خۆیان هێناوە. “ژنۆلۆژی” هەوڵێکە بۆ نەهێشتنی ئەم بەڵایە.\nلێرەدا ناکۆکیەکە دەست پێ دەکا، ناکۆکی نێوان ئازادی ژن و بەشداری ژن لە پەکەکەدا. پەکەکە نایەوێ ئەم هێزە کۆمەڵایەتیەی ژنان لەدەست بدا و دەشیەوێ ڕێگریش لەوە بکا کە لەناو پەکەکەدا ژن ئازاد بێت. “ژنۆلۆژی” ئامڕازێکی دەستی پەکەکەیه بۆ گەیشتن بە ئامانجی پەکەکە نەک بە ئامانجی ماف و ئازادیەکانی ژن، بەم پێێەش ئازادیەکانی ژن بکرێتە قوربانی ئامانجی ڕزگاری نیشتمانی پەکەکە. ئەمەش واتای گەیشتنی پەکەکە بە دەسەڵات و کردنی ژن بە سەربازێکی بێ هەست و سۆزی شەخسیە. لێرەوە بەدوای پیرۆزکردنی مۆدێلی ژنی ڕاهیبەی کەنیسەکانەوەیە تا ژنانی ناو پەکەکە لە شەرمی سێکس و عەشق پاک بکاتەوە، وە بیانکاتە “فریشتە و پاکیزەیەک”، کە لەم دنیایەدا بەشوێن ژیان و ئازادی شەخسی خۆیانەوە نەبن و تەسلیمی ئەو چارەنوسە بن کە تاکە کەسێک بۆیان دیاری دەکەن.\nئۆجەلان هەروەها باس لە کایگەری نەرێنیە دەرونیەی ئەم “ژنۆلۆژی” دەکا لەسەرجەنگاوەرە ژن و پیاوەکان ، کە چۆن “وەک شێتیان” لێ هاتووە کاتێ یەکتر دەبینن و نمونەکانی لە کتێبی “ژنۆفۆبیا”دا بە دورودرێژی باسکراوە.\nلەمەش خراپتر ئێستا پەکەکە دەیەوێ “ژنۆلۆژی” بکاتە پرۆگرامی خوێندنی کچانی لاو، وە هەموو کۆمەڵگە تووشی هەمان باری دەرونی داخراو و ملکەچ بکا تا ببنە سەربازێکی گوێڕایەڵ.\nبەڵام لە کۆمەڵگەدا پەکەکە ناتوانێ ئەم قاڵبەی ڕاهیبەکردنی ژنان بسەپێنێ ، هەربۆیە ناچارە خۆی بگونجێنێ لەگەڵ ئاستی گەشەی کۆمەڵایەتی کۆمەڵگەی تورکیادا، وە لەگەڵ سەنگ و قورسایی بەشداری ژنان لە خەباتی سیاسی و جەماوەریدا. ئەم ناکۆکیە بە ئاشکرا لە بەرنامەی هەڵبژاردنی هەدەپەدا دەرکەوت، کاتێک سەبارەت بە ئازادی هۆمۆسێکشوالیەتی بەپێچەوانەی سوکایەتیەکانی “ژنۆلۆژی” بەم دیاردەیە قسەیان کردوە. ئەمە یەکێک لە ناکۆکیەکانی نێوان قەندیلە لەگەڵ دیاربەکر و ئەستەنبول و کۆبانیدا.\nزۆر باشه، مادام باس هاته سه‌ر ئازادی، با بێینه سه‌ر ئه‌و لایه‌نه‌ی تری تێزه‌كانی ئۆجه‌لان له ژنۆلۆژیدا كه سه‌باره‌ت به ئازادی جنسه. ئه‌م له‌م په‌یوه‌نده‌وه ژن وه‌ك به‌ڵایه‌ك به‌سه‌ر خۆی و بزووتنه‌وه‌كه‌یدا له قه‌ڵه‌م ئه‌دات. ئه‌مه‌ش ئه‌توانێ پاشخانێكی فیكری و تیۆری بێ بۆ سزادانی ژنانێك كه له‌و بنه‌مایه ده‌رئه‌چن و نمونه‌ی ئه‌مه‌ش له ڕیزه‌كانی بزووتنه‌وه‌كه‌ی ئۆجه‌لاندا هه‌یه. پێتان وا نییه ئه‌م بۆچوونه ڕێخۆشكه‌ره بۆ شه‌ره‌فپارێزی و كوشتن له‌سه‌ر شه‌ره‌ف، فه‌رهه‌نگ و پاشخانێك كه له كوردستانی عێراقدا ده‌یان هه‌زار ژنی كردۆته قوربانی؟\nکۆنترۆڵی ماف و ئازادی سێسکسی ژن دەبێ بە توندوتیژی بسەپێنرێ. لە ئۆردوگای پەکەکەدا ئۆجەلان ئەو ژنانەی باس لە ئازادی شەخسی دەکەن بە سوک و بێ شەرم و خیانەتکار لەقەڵەم دەدا ، وە لە ڕێگەی توندوتیژی و ئیرهابەوە سزایان دەدا ،جا چ بە دروستکردنی دۆخێکی دەرونی نالەبار بێ یان بڕیاری سەربازی دژی “خیانەتکاران” بێ. گواستنەوەی ئەم فەرهەنگە بۆ نێو کۆمەڵگە و خوێندنی لە قوتابخانەکاندا بەمانای کۆمەڵایەتی کردنەوەی کۆنترۆڵی سێکسی ژنانە و دروستکردنی کۆمەڵگەیەکی ڕاهیبە پاکیزەکانە. لەکاتێکدا ئەم دیاردەیە مەسیحیەتیش نەتیوانیوە بیکاتە نۆرمی کۆمەڵگە سەرەڕای هەژمونی هەزاران ساڵە، ئەوا بۆ پەکەکەش ناکرێتە نۆرمی کۆمەڵگەی کوردستان. چونکە دژی هەموو پێشکەوتنێکی کۆمەڵایەتی و گەشەی وشیاری ژنانە لە کۆمەڵگەی مۆدێرنی سەرمایەداری کوردستاندا. با لێرەدا نمونەیەکی مێژوویی باس بکەم کە زۆر لەم “ژنۆلۆژی”یەی ئۆجەلان دەچێ. له سالی ۲۷۰ ه وه واته ١٧٤٨ لەمەوپێش قه شه فالانتاین سه لماندی ئیمپراتوری رومانی به قه‌ده‌غه کردنی زه‌واجی سه‌ربازه‌کانی نه‌یتوانی خۆشه‌ویستی قه‌ده‌غه بکا . هەرچەند ئیمپراتۆر ڤالانتاینی کوشت و بڕیاری قەدەغەی زەواجی سەربازەکانی لە پێناو”ڕزگاری نیشتمان”دا درێژەپێدا، به‌ڵام له مێژودا ئیتر ناوى ڤالانتاین له جێگای ناوی خۆشه‌ویستی به کارده‌هێنن و پەیامی ڤالانتاین بەرامبەر بە بڕیاری دژی ئازادی ئیمپراتۆر سەرکەوت. ئه مه کارێکی میژوییه که که‌سێک له پیناو خوشه‌ویستی که‌سانی تردا و بۆ زیندوو راگرتنی خۆشه‌ه‌یستی گیانی خوۆی به ختکرد. بەڵام سەیر لەوەدایە ئێستا هەمان مێژووی ئەو ئیمپراتۆرە لەسەر دەستی ئۆجەلان لەژێرناوی “ژنۆلۆژی، زانستی ژنناسی” دوبارەدەبێتەوە و ئەمجارە بە قەدەغەکردنی سێکس لە ژنانی گەریلا و لە ژێرناوی “گەیشتن بە ئازادی و ڕزگاری کوردستان”دا.\nئەم ئایدیۆلۆژی کۆنترۆڵکردنەی سێکسی ژنان خۆی لە کۆمەڵگەی کوردستاندا باڵادەستە بەبێ ئەوەی کەس کتێبی “ژنۆلۆژی” ئۆجەلانی خوێندبێتەوە، بڵاوبونەوەی ئەم “ژنۆلۆژی”یە تەنیا ئەم قوڕە خەستتر دەکاتەوە کە بۆ ژنان لە کۆمەڵگەدا گیراوەتەوە. سواغکردن و جوانکردنی کۆنترۆڵی سێکسی ژنان لە ژێر ناوی ژنناسی ئۆجەلاندا جگە لە درێژەدانی ئەم فەرهەنگە دینی و خێڵەکیەی ناو کۆمەڵگەی کوردستان نەبێ هیچی تر نییە. هەربۆیە پیاوانی پیاوسالاری کوردستان زۆریان پێ خۆشە هەموو ژنانی کوردستان وەک گەریلا بن کە هیچ ئازادیەکی سێکسیان نەبێ و تەنیا سەربازێکی شەڕ لە پێناو کوردستاندا بن. ئەم “ژنۆلۆژی”یە مێنتالێتی پیاوسالاری لە بواری ماف و ئازادیە شەخسیەکانی ژناندا تیۆریزە دەکا و بەئاشکرا بانگەشەی دابونەریتی خێڵەکی دەکا، کە ژن تیایدا لە کارکردن و جەنگاوەری و بەرپرسیارێتی دایکایەتی ئازادە، بەڵام مەسەلەی سێکسی و عەشق و خۆشەویستیدا لێ قەدەغەکراوە. لە ناو خێزانی کوردستاندا ئەم ئایدیۆلۆژیە ئیسلامی و خێڵەکیە لەو پەڕی بەهێزی خۆیدایە و ئەمە پاساوی کۆمەڵایەتی و دەروونی نێو کۆمەڵگەیە بۆ کوشتنی ئەو هەزاران ژنەی لەم قاڵب و سنورە لایان داوە. ئیعجابی ئۆجەلان بە زەواجەکانی محمد و ڕاهیبەی کریستیانی، ئەم هاوبەشیە فکری و ئیدیۆلۆژیەی نێوان ناسیونالیزمی کورد و دین و بەتایبەت ئیسلام لەمەسەلەی ژندا نیشان دەدا.\nپێمان باشه لایه‌نێكی تری ئه‌م مه‌سه‌لانه بگرین. خۆڕاگری و وه‌ستانه‌وه و قاره‌مانێتی ژنانی كۆبانی و دواتریش عه‌فرین له ڕیزه‌كانی یه‌په‌گه و یه‌په‌ژه‌دا دژ به ڕه‌شترین هێزی ئیسلامی، ئازادی و ئازایه‌تیه‌كی بێوێنه‌ی بۆ ژنان تۆماكرد. ئه‌و قاره‌مانێتی و جێگاوڕێگایه‌ی ژنان له‌گه‌ڵ ئه‌و تێڕوانینه‌ی باستان كرد ناكۆكن. به واتایه‌كی تر ژنان دژ به كۆنه‌په‌رستی ئیسلامی و ئه‌و یاساوڕێسا كۆیله‌تی هێنه‌رانه و به كه‌نیزه‌ك كردنی ژنان وه‌ستانه‌وه و له‌ملاشه‌وه تێزه‌كانی ئۆجه‌لان به هه‌مان ستانداردی ئاینی و كۆنه‌په‌رست و دژی ئازادیه‌وه ئه‌یانبه‌ستێته‌وه. ئێوه ئه‌م ناكۆكیه چۆن لێكئه‌ده‌نه‌وه؟\nئەم ناکۆکیە ڕەنگدانەوەی هەمان ناکۆکی نێوان بیر و تێزەکانی ئۆجەلانە لەگەڵ واقیعی کۆمەڵایەتی کۆمەڵگەی کوردستاندا. بیر و تێزەکانی ئۆجەلان سەبارەت بە ژن و ئازادی و سێکس بۆ کۆمەڵگەیەکی داخراوی دینی و خێڵەکی دەشێ، بەڵام کۆمەڵگەی کوردستان کۆمەڵگەیەکی شارنشینی و مۆدێرنە. ئەم چوارچێوە فکریەی ئۆجەلان کە پێی وایە کۆمەڵگەی کوردستان دەبێ لە چوارچێوەی سیستەمی خێڵەکی و بەهاکانیدا ڕێک بخرێتەوە، وە ژنان بکرێنە ڕاهیبەی دێرە دورخراوەکان، کۆنەپارێزانە و گێڕانەوە دواوەی شارستانێتی و مۆدێرنیزمە.\nبەڵام واقعیەتی سیاسی شەڕی دژی داعش زیاتر گرنگی دەوری ژنی لە پەیەدەدا لە ئاستێکی بەرفراوان و جیهانیدا هێناوەتە سەرشانۆ. هێزی دنیای ئازادیخواز دژ بەو وەحشیگەریەی داعش هاتە پشتی هێزی ژن و پیاوی کۆبانی. نەک هەر ژنانی کوردستانی تورکیا بەڵکو ژنانی چەپ و کۆمۆنیست و ئازادیخوازی زۆر وڵاتی تریشی هاندا بچن و لەشەڕی دژی داعشدا شانبەشانی پەیەدە و یەپەژە شەڕبکەن. هەرچۆن زۆرێک لە ئازادیخوازان لەشەڕی دژی فرانکۆی دیکتاتۆری ئیسپانی هاوشانی چەپ و کۆمۆنیستەکانی ئیسپانیا خەباتیانکرد. هەربۆیە لەم واقیعیەتە سیاسیەی شەڕ دژی داعش پەیەدە ناچار دەکا کە پشت لە ڕێنوێنیەکانی “ژنۆلۆژی” بکا لە بە پیرۆزکردنی زەواجی چەند ژنەی ئیسلام و وەک بەشێک لەو شەڕە سیاسی و سەربازیە دژی داعش پەیەدە شەریعەتی ئیسلامی لە مارەیی و میرات و زەواجدا لابرد و یاسای زەواجی مەدەنی دانا. ئەمە پێچەوانەی “ژنۆلۆژی” و بیروڕاکانی ئۆجەلانە کە فرەژنی محمد و زەواجی لەگەڵ عایشەی مناڵی ٩ ساڵان پیرۆزکردوە. موعجیب بوونی ئۆجەلان بە ئیسلام و مەسیحیەت و دین کە سێکسیان بەچاوی نەفرەتەوە سەیرکردوە و ڕاهیبە بوەتە سیمبولی ژن لای نیشانی دەدا کە ئەم سەرکردە سیاسیە لە پێناو مەرامی سیاسی و سەلماندنی “ژنۆلۆژی”یەکەیدا خەریکی ساتوسەدا و سود وەرگرتنە لە دین وەک ئامڕازێکی کۆنترۆڵی سێکسی ژن و کردنی بە فەلسەفەی بیرکردنەوە سەبارەت بە سێکسی ژن کاتێک دەڵێ“هەڵوێستی بەگومانی زۆربەی ئاینەکان بەرامبەر بەو پەیوەندیە (سێکسیە) مانادارە، پەیوەندی بەڕێخۆشکردن بۆ کەوتن، چەپەڵی و دەرکەوتن لە حەقیقەتەوە هەیە“.\nهەربۆیە ئەگەر چی ژنان لای ئۆجەلان و پەکەکە بونەتە جەنگاوەرێک دژی داعش، بەڵام ئەم خەباتە لە پێناو ئازادی ژندا نیە بەڵکو ژن وەک پیاو جەنگاوەرێکە کە لە پێناو ڕزگاری نەتەوە تێدەکۆشێ . ژن لێرەدا ئەم شەڕە لە پێناو ئازادی و مافەکانی خۆی ناکا و بەڵکو وەک جەنگاوەر قبوڵ بکرێ دەبێ سەرەتا ئەوە ئیمزابکا کە ئازادی و مافە شەخسیەکانی خۆی تەسلیم بە ئۆجەلان و پەکەکە بکا.\nژن لەم بزوتنەوەیەدا ئامڕازێکە نەک لە پێناو ئازادیەکانی خۆیدا بەڵکو لە پێناو ئازادی “نەتەوە”یەکدا، کە ئەوی کردۆتە فریشتەیەکی بێ هەست و سۆز تاکو “نەتەوە” بە ئامانج بگا. جەنگاوەری و خەباتی ژنان بە پێچەوانەی بەرژەوەندی خۆیانەوە کاردەکا. لێرەدا ئامانجی بزوتنەوەکە و ڕزگاری نەتەوە بریتی نییە لە ئازادی تاکی ژن بەڵکو بەرژەوەندی گشتی. ئەمە ئەو ناکۆکیەیە کە بەشداری ژن لەشەڕی دژی داعشدا ناکاتە ئەوەی کە لەدەست دابونەریت و کۆنترۆڵی کەسانی تر ڕزگاری بێ و بەڵکو کۆنترۆڵی ژیان و مافەکانی ژن لە دین و داعشەوە دەگۆڕێ بە کۆنترۆڵ لەلایەن ئۆجەلان و پەکەکەوە. ژنان تەنیا لەبەرئەوەی بەشداری شەڕ دژی کۆنەپەرستی دەکەن بەمانای ئەوە نییە کە ئامانجی ئەم شەڕە بەدەستهێنانی مافەکانیان بێت. هەرچۆن بەشداری جەماوەری کرێکار و زەحمەتکێش لە شەڕی جیهانی دژی نازی و فاشیەکاندا بەمانای بەدەستهێنانی مافی ئەوان نەبوو یا خود بەشداریان لە شەڕی یەکێتی و پارتی دژی بەعسدا ئەنجامەکەی بەدەسەڵات گەیشتنی دوو حزب بوو لە کوردستاندا کە چارەکە سەدەیەکە ژن دەکوژن.\nدوای نەمانی داعش دەبێ ژنان لە نێو پەکەکە و لە ڕۆژئاوادا ئەو پرسیارە بکەن کە جێگای ماف و ئازادیەکانی ئەوان لە بەرهەمی ئەو بەشداریە چی بووە؟ ئەگەر لە “ژنۆلۆژی” ئۆجەلان بپرسین دەڵێ ” کاتێک ژن”دەڵێ ئارەزوم لە پەیوەندی بەستنە! ئاشکرایە کە ئەمە هەڵوێستێکی بێ شەرمانەیە”. چونکە دەبێتە مایەی سەرنەکەوتن لە ئەرکە شۆڕشگێڕییەکاندا! دیاریش نییە دوای چەند دەیەی تر پەکەکە بەم ڕزگاربونە نەتەوەیە دیموکراتەی دەگا.\nبەکورتی کێشەی ئۆجەلان و بزوتنەوەی ناسیونالیستی کورد لەگەڵ خودی چەمکی سێکسی ژن دایە و هیچ بەشداریەکی ژنان لە خەباتی دژی داعش و گۆڕینی بەشێک لە یاساکانی شەریعەتی ئیسلامی لەسەر زەواج ناکاتە ئەوەی پەکەکە ئەم “ژنۆلۆژی”یەی ئۆجەلان و ئەم بیرکردنەوە داوکەوتوە دینی و خێڵەکیانەی خستۆتەلاوە. هەروەک وتم بەرژەوەندی سیاسی ئەم جۆرە کارانەی بەسەر پەکەکەدا فەرزکردوە کە هەر کات داعش نەما پەکەکە ئامادەیە هەمان تێزەکانی ژنۆلۆژی کە سێکس و ئازادی ژن قەدەغە دەکا بەناوی پاراستنی پیرۆزیە دینیەکانەوە بێنێتەوە پێشەوە. ئەم بزوتنەوە پۆپۆلیستیە هیچ کات بنەما و مەبدەئێکی ڕاوەستاوی نیە سەبارەت بە ماف و ئازادیەکانی ژنان و ئازادی سیاسی و ئازادیە گشتیەکان و بە پێی گۆڕانی هەلومەرج و هاوپەیمانەکانی ئامادەیە هەموو شتێک بگۆڕێت.


گه‌شه‌ى كه‌رتى تایبه‌ت پێویستى به‌سه‌رمایه‌دارى داهێنه‌رو چاونه‌ترسه\nد.له‌تیف كه‌ریم واحید، مامۆستاى ئابورى گه‌شه‌كردن له‌زانكۆى وێست منسته‌ر له له‌نده‌ن له‌م گفتوگۆیه‌ى گۆڤارى "بازرگانى‌و پیشه‌سازى"دا ده‌ڵێت "كه‌رتی تایبه‌ت هیچ كات ڕوانگه‌یه‌كی گشتگیری بۆ ئابوری وڵات نیه، چونكه هه‌ر سه‌رمایه‌دارێك له‌ڕوانگه‌ی قازانجی هه‌نوكه‌یی خۆیه‌وه ده‌ڕوانێته جیهان"\nبازرگانى‌و پیشه‌سازى: به‌بڕوای به‌ڕێزتان گه‌وره‌ترین ئاسته‌نگه‌كانی به‌رده‌م گه‌شه‌ی كه‌رتی تایبه‌ت له‌كوردستاندا چین؟\nد. له‌تیف: گه‌شه‌كردنی كه‌رتی تایبه‌ت پێویستی به‌ته‌كنه‌لۆجیای له‌بارو سه‌رمایه‌ی پێویست‌و هێزی كاری كارامه‌و له‌سه‌ره‌وه‌ی ئه‌مانه‌ش پێویستی به‌شاره‌زایی به‌ڕێوه‌بردن هه‌یه. له‌وڵاتێكی وه‌ك كوردستاندا كه ده‌وری گیراوه به‌وڵاتانی تا راده‌یه‌ك گه‌شه‌كردوو، كه‌رتی تایبه‌ت، به‌تایبه‌تی كه‌رتی پیشه‌سازی پێویستی به‌پاراستن‌و هاندانی حكومه‌تی كوردستان هه‌یه. گه‌ر به‌ووردی بڕوانینه ئه‌و پێداویستیانه‌ی بوژاندنه‌وه‌ی كه‌رتی تایبه‌ت، ده‌بینین كه بارودۆخ زۆر له‌بار نیه بۆ گه‌شه‌سه‌ندنی كه‌رتێكی تایبه‌تی ته‌ندروست. مه‌به‌ست له‌ته‌ندروست ئه‌وه‌یه كه هاوسه‌نگی‌و جێگیری پێوه دیاربێت. ئه‌مه‌ش له‌به‌ر ئه‌م هۆیانه‌ی خواره‌وه:\n*كوردستان له‌ڕووی زانست‌و گه‌شه‌كردنه‌وه ژێرخانی پێویستی نیه بۆ ته‌كنه‌لۆجیای له‌بار بۆ گه‌شه‌كردنی ئابوری. وابه‌سته‌یی ته‌كنه‌لۆجیاو لاساییكردنه‌وه‌ی وڵاتانی دیكه پێشكه‌وتن به‌ده‌ست ناهێنێت. بۆ نموونه، وڵاتانی چین‌و ڤێتنام‌و هیندو ته‌نانه‌ت ئێرانێش خاوه‌نی سه‌نته‌ری ته‌كنه‌لۆجیای خۆیانن‌و به‌رده‌وام ته‌كنیكی پیشه‌سازی نوێ ده‌هێننه كایه‌وه. گه‌ر كوردستان بیه‌وێت وه‌ك وڵاتانی تر گه‌شه به‌ته‌كنه‌لۆجیای خۆیی بدات پێویسته بایه‌خی ته‌واو به‌گه‌شه‌كردنی ته‌كنه‌لۆجیای ناوخۆ بدات نه‌ك هه‌ر هاورده‌كردنی ته‌كنه‌لۆجیای ده‌ره‌كی.\n*له‌مه‌ڕ سه‌رمایه‌ی پێویست، سه‌رمایه‌دارانی كوردستان عه‌قلیه‌تی سه‌رمایه‌داری فیودالییان هه‌یه‌و له‌ڕووی بازرگانیه‌وه ده‌ڕواننه سه‌رمایه گوزاری. به‌واته، سه‌رمایه‌گوزاری له‌و جێگانه‌دا كه قازانجی زۆر ده‌كه‌ن به‌ماوه‌یه‌كی زۆر كورت. بازرگانی‌و سیتی دروستكردن‌و ته‌لیكۆم‌و كارگه‌كانی چیمه‌نتۆو پرۆژه‌كانی له‌م بابه‌تانه. هۆكاری ئه‌مه‌ش ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ ئه‌وه‌ی له‌و بوارانه‌دا گه‌نده‌ڵی‌و ده‌ست تێكه‌ڵكردن له‌گه‌ڵ به‌رپرسه حیزبیه‌كاندا زۆر ئاسانه‌و پاراستنی سه‌رمایه‌و قازانجه‌كانیان به‌ئاسانی ده‌كرێت. له‌لایه‌كی دیكه‌وه، هونه‌ری به‌ڕیوه‌بردن‌و سه‌ره‌وكاری له‌و بوارانه هێنده عه‌قڵی زانستی پێناوێت‌و زۆر به‌ئاسانی به‌رده‌وامی سه‌رمایه‌كان‌و پرۆژه‌كان ده‌پارێزرێت‌و به‌رپرسه‌كان خۆیان له‌شكستخواردن ده‌یانپارێزن. باشترین نموونه به‌راوردكردنی ئه‌و بوارانه‌یه به‌پیشه‌سازیه‌كانی جل‌و به‌رگ‌و دروستكردنی سابون‌و پێڵاوو جگه‌ره‌و وورده پیشه‌سازیه‌كانی كه‌ره‌سه‌كانی به‌كاربردن كه هاورده له‌وڵاتانی دیكه‌وه كه‌مده‌كاته‌وه. له‌ڕووی ڕێژه‌و ماوه‌ی قازانجكردن‌و عه‌قڵیه‌تی به‌ڕێوه‌بردنه‌وه، سه‌رمایه‌داری كوردی به‌و پیشه‌سازیه بچوكانه ڕازی نابێت‌و هاوشێوه‌ی فیوداله‌كانی فه‌ڕه‌نسی سه‌رده‌می شۆڕشی پیشه‌سازی ڕه‌نگه به‌نه‌نگی بزانن خۆیان له‌قه‌ره‌ی كارگه‌لی له‌و چه‌شنه بده‌ن.\n*له‌مه‌ڕ هه‌بوونی هێزى كاری كارامه‌وه، ڕاسته دانیشتوانی كوردستان گه‌نجه‌و هێزی كاری پێویستی هه‌یه بۆ گه‌شه‌كردنی ئابوری به‌ڵام ئه‌و هێزی كاره كێشه‌ی بنه‌ڕه‌تی هه‌یه. بۆ نموونه، به‌هۆی داهاتی نه‌وته‌وه كرێی ڕاسته‌قینه زۆر به‌رزه‌و یارمه‌تی سه‌رهه‌ڵدانی پیشه‌سازی نوێ نادات. هۆكاری سه‌ره‌كی ئه‌مه‌ش ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ ئه‌وه‌ی له‌ماوه‌ی سیانزه ساڵی ڕابوردودا نرخی شتومه‌ك، به‌تایبه‌تی شمه‌كه سه‌ره‌كیه‌كانی بژێوی زۆر به‌رزبوونه‌ته‌وه به‌ڕاده‌یه‌ك كه كرێكاری كوردستان ناتوانێت ململانێ له‌گه‌ڵ كاری ئێرانی‌و توركی‌و سوریدا بكات. هه‌ربۆیه كرێی به‌رز یه‌كێكه له‌هه‌ره ئاسته‌نگیه‌كانی گه‌شه‌سه‌ندنی پیشه‌سازی له‌كوردستاندا. كه‌رتی گشتی، واته حكومی ڕۆڵی سه‌ره‌كی هه‌بووه له‌دروستكردنی ئه‌م گرفته.\n*هۆكاری سه‌ره‌كی كه‌مبوونی زانست‌و عه‌قڵیه‌تی به‌ڕێوه‌بردن (Entrepreneurship) ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ نه‌بوونی توێژێكی سه‌رمایه‌داری چاونه‌ترس. زۆربه‌ی زۆری سه‌رمایه‌داره گه‌وره‌كانی كوردستان شه‌ریكایه‌تیان له‌گه‌ڵ به‌رپرسه حیزبیه‌كاندا هه‌یه‌و به‌مه‌ش خۆیان له‌مه‌ترسی شكست پاراستووه‌و ئاماده نین خۆیان بده‌ن له‌قه‌ره‌ی بوارێك كه تاقی نه‌كراوه‌ته‌وه. له‌هه‌مانكاتدا بارودۆخی كۆمه‌ڵایه‌تی‌و سیاسی كوردستان بواری نه‌ڕه‌خساندووه بۆ هاتنه‌كایه‌ی توێژێكی گه‌نجی چاونه‌ترس‌و زانكۆكانی كوردستانیش خه‌ڵكی داهێنه‌ر پێناگه‌یه‌نن. هه‌ربۆیه، زۆر له‌سه‌رمایه‌داره گه‌وره‌كانی ئێستای كوردستان شه‌ریكه كۆنه‌كانی سه‌ركرده‌كانی ڕژیمی به‌عسن‌و ئێستاش به‌هه‌مان نه‌ریت ده‌ستیان له‌گه‌ڵ به‌رپرساندا تێكه‌ڵه‌و كه‌س ناتوانی ململانێی بازاڕی ئازادیان له‌گه‌ڵدا بكات.\nبازرگانى‌و پیشه‌سازى: چ په‌یوه‌ندییه‌ك له‌نێوان گه‌شه‌نه‌كردنی كه‌رتی تایبه‌ت‌و ئه‌و كلتوره ڕه‌گداكوتاوه‌دا به‌دیده‌كه‌ن كه پێیوایه پرۆسه‌ی به‌تایبه‌تی كردن‌و به‌هێزبوونی كه‌رتی تایبه‌ت نادادپه‌روه‌ری كۆمه‌ڵایه‌تی دروستده‌كات، كه میراتیی جیهانبینی سه‌رده‌می سۆشیالیستییه؟\nد. له‌تیف: بێگومان نادادپه‌روه‌ی‌و نایه‌كسانی دوو دیوی نه‌گۆڕی سه‌رمایه‌دارین له‌جیهاندا. له‌كورستاندا، بازاڕی ئازاد به‌واتای بازاڕی به‌ره‌ڵاو بێ لێپیچینه‌وه ده‌گه‌یه‌نێت. به‌ڵام له‌ڕاستیدا سه‌رمایه‌داری ئه‌وروپی وانیه. وڵاتانی پێشكه‌وتوو به‌رده‌وام له‌نادادپه‌روه‌ری‌و كه‌متر له‌نایه‌كسانیه‌كان كه‌مده‌كه‌نه‌وه به‌دانانی چوارچێوه‌یه‌كی یاسایی بۆ كاركردنی سه‌رمایه‌داری. گه‌ر به‌ووردی سه‌یری ژێرخانی كۆمه‌ڵایه‌تی وڵاتانی سكه‌نده‌نافی‌و زۆر وڵاتانی دیكه‌ی ئه‌ورپی بكه‌ین بۆمان ده‌رده‌كه‌وێت كه بزوتنه‌وه‌ی سۆشیال دیموكراسی تاڕاده‌یه‌ك ده‌وڵه‌تی خۆشگوزه‌رانی (Welfare State) پاراستووه. واته له‌چوارچێوه‌ی بازاڕی ئازاددا لانیكه‌می مافه ڕه‌واكانی چینی كرێكارو زه‌حمه‌تكێش پارێزراون. ئه‌و مافانه‌ش مافی كاركردن‌و خوێندن‌و ماڵ‌و مافی بێكاری ته‌ندروستی‌و ئازادی ڕاده‌ربڕین‌و ڕێكخستن‌و پاراستن له‌توندوتیژی ده‌گرێته‌وه. به‌واته، ده‌شێت ئابوری بازاڕی ئازاد سه‌روه‌ر بێت، به‌ڵام پێویسته حكومه‌ت مافه سه‌ره‌تاییه‌كانی زۆربه‌ی خه‌ڵكی بپارێزیت‌و به‌رده‌وام به‌رگریان لێبكرێت. ئه‌مه‌ش پێویستی به‌ڕێخراوه‌كانی كرێكاران‌و ژنان‌و قوتابیان‌و ڕێكخراوه‌كانی كۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی هه‌یه. ئه‌ڵبه‌ته سه‌رمایه‌داری هه‌رده‌م له‌گۆڕاندایه‌و هیچ كات شێوازێكی نه‌گۆڕی نه‌بووه، بۆیه ئه‌و بارودۆخه‌ی لێره‌دا باسكرا ئه‌گه‌ری گۆڕانی هه‌یه. بۆ نموونه، ئه‌گه‌ر وڵاتانی گه‌شه‌نه‌كردوو بواری گه‌شه‌كردنیان هه‌بێت‌و ڕێگه‌ی چه‌وساندنه‌وه‌و به‌كارهێنانی وڵاتانی گه‌شه‌كردوو بگیردرێت، ئایا هه‌مان ڕه‌فتاری سه‌رمایه له‌گه‌ڵ هێزی كاردا ده‌كرێت كه ئێستا له‌زۆربه‌ی وڵاته گه‌شه‌كردووه‌كاندا ده‌كرێت!\nبازرگانى‌و پیشه‌سازى: ئایا پێتوانییه گه‌شه‌ی كه‌رتی تایبه‌ت به‌بێ پرۆسه‌ی به‌تایبه‌تی كردن له‌كوردستاندا به‌دینایه؟\nد. له‌تیف: له‌ڕاستیدا حكومه‌تی كوردستان موڵكێكی زۆر كه‌می هه‌یه كه به‌نیازبێت به‌تایبه‌تی بكات (noitasitavirP). ده‌وڵه‌ته مۆدیرنه‌كانی ئه‌وروپا به به‌تایبه‌تكردن گه‌شه‌یان نه‌كردووه. گه‌ر بڕوانینه مێژووی دوای جه‌نگی جیهانی دووه‌م، ده‌بینین كه تا كۆتایی هه‌شتاكانی سه‌ده‌ی ڕابوردوو، زۆربه‌ی پێشه‌سازی‌و خزمه‌تگوزاریه گشتیه‌كان موڵكی ده‌وڵه‌ت بوون‌و ئه‌و وڵاتانه‌ش سۆشیالست نه‌بوون. له‌هه‌مان كاتدا گه‌ر سه‌یری ئه‌زموونی گه‌شه‌كردنی ئابوری وڵاتانی ڕۆژهه‌ڵاتی ئاسیا بكه‌ین ده‌بینین كه ده‌وڵه‌ت ڕۆڵێكی یه‌كجار گرنگی هه‌بووه له‌به‌ڕێوه‌بردن‌و ئاڕاسته‌كردنی ئابوری ئه‌و وڵاتانه‌دا. هه‌ربۆیه كوردستان پێویستی به‌فه‌لسه‌فه‌ی ده‌وڵه‌تی گه‌شه‌كه‌ر هه‌یه نه‌ك بیر له‌پرۆسه‌ی به‌تایبه‌تكردنی ئه‌و خزمه‌تگوزاریانه بكات كه له‌ژێرده‌ستیدایه. ئه‌ڵبه‌ته هه‌وڵێكی مكوڕ هه‌یه له‌لایه‌ن بانكی جیهانی‌و ئه‌مریكاوه بۆ ئه‌وه‌ی هه‌موو شتێك له‌كوردستاندا به‌تایبه‌ت بكرێت، ته‌نانه‌ت كه‌رتی په‌روه‌رده‌و ته‌ندروستی‌و ئاوو ڕیگه‌وبان هتد. به‌مه‌ش ده‌یانه‌وێت كوردستان وه‌ك وڵاتانی ئه‌فریقا لێبكه‌ن، به‌ڵام خه‌ڵكی كوردستان ده‌بێت به‌رهه‌ڵستیان بكات‌و ڕیگه به‌حكومه‌ته‌كه‌ی نه‌دات گوێڕایه‌ڵی هه‌موو ئامۆژگاریه‌كانیان ببێت.\nبازرگانى‌و پیشه‌سازى: ئایا كه‌رتی تایبه‌ت خۆی ئه‌و به‌رچاوڕونییه‌ی هه‌یه كه به‌رژوه‌ندییه درێژخایه‌نه‌كانی نه‌كات به‌قوربانی به‌رژه‌وه‌ندییه كورتخایه‌نه‌كانی یاخود كه‌رتی تایبه‌ت خۆی هیچ روانینێكی نییه بۆ ئه‌وه‌ی چۆن به‌هێزو گه‌وره‌تر بێت؟\nد. له‌تیف: كه‌رتی تایبه‌ت هیچ كات ڕوانگه‌یه‌كی گشتگیری بۆ ئابوری وڵات نیه، چونكه هه‌ر سه‌رمایه‌دارێك له‌ڕوانگه‌ی قازانجی هه‌نوكه‌یی خۆیه‌وه ده‌ڕوانێته جیهان. ڕوانگه‌ی گشتگیری درێژخایه‌ن ئه‌ركی حكومه‌ته نه‌ك كه‌رتی تایبه‌ت. هه‌رچه‌نده سه‌رمایه‌داره‌كان له‌گه‌ڵ یه‌كدی له‌سه‌ر زۆر شت ڕێكده‌كه‌ون كه چۆن سوودمه‌ند بن له‌بارودۆخی سه‌رده‌م، به‌ڵام كه‌ش‌و ژینگه‌ی گه‌شه‌كردنی ئابوری كه له‌سایه‌یدا كه‌رتی تایبه‌ت ده‌بوژێته‌وه حكومه‌ت ده‌یڕه‌خسێنێت نه‌ك كه‌رتی تایبه‌ت. بۆیه پێویسته لێره‌دا ئه‌وه یاد بخه‌ینه‌وه كه كه‌رتی تایبه‌ت به‌پێچه‌وانه‌ی حكومه‌ته‌وه سه‌نته‌رێكی بۆ گه‌شه‌كردنی درێژخایه‌نی خۆی نیه، هه‌رچه‌نده ژووره بازرگانیه‌كان به‌شێوه‌یه‌كی سیسته‌ماتێك هه‌وڵی به‌رگری له‌به‌رژه‌وه‌ندیه‌كانی سه‌رمایه‌داران ده‌ده‌ن، به‌ڵام مه‌رج نیه ڕوانگه‌ی گشتگیری گه‌شه‌سه‌ندنی ئابوری وڵاتیان هه‌بێت.\nبازرگانى‌و پیشه‌سازى: ئایا په‌یوه‌ندییه‌ك له‌نێوان گه‌شه‌ی كه‌رتی تایبه‌ت‌و پرۆسه‌ی گه‌شه‌ی دیموكراتییدا هه‌یه؟\nد. له‌تیف: له‌ڕاستیدا دیموكراسی په‌یوه‌ست نیه به‌هه‌بوون‌و گه‌شه‌كردنی كه‌رتی تایبه‌ته‌وه چونكه دیموكراسی شێوه‌ی حوكمڕانی ده‌وڵه‌ته‌و گه‌شه‌كردنی كه‌رتی تایبه‌ت شێوازێكی به‌ڕیوه‌بردنی ئابوریه. بۆیه ئه‌شێ وڵاتێكی دیموكراسی له‌سه‌ر بناغه‌ی ده‌نگدان‌و په‌رله‌مانێكی ئازاد بیناكرابێت له‌هه‌مانكاتدا كه‌رتی گشتی له‌ئابوریدا زاڵبێت‌و كه‌رتی تایبه‌ت تێیدا كه‌م گه‌شه‌كردوو و ژێرده‌ست بێت. باشترین نموونه به‌ریتانیایه له‌دوای جه‌نگی جیهانی دووه‌مه‌وه هه‌تا ناوه‌ڕاستی هه‌شتاكانی سه‌ده‌ی پێشوو.\nبازرگانى‌و پیشه‌سازى: ئه‌ركی حكومه‌ت له‌لایه‌ك‌و ئه‌ركی كه‌رتی تایبه‌ت له‌لایه‌كی دیكه‌وه چییه بۆ ئه‌وه‌ی ئابوری هه‌رێم گه‌شه بكات‌و كوردستان له‌وڵاتێكی به‌كاربه‌ره‌وه ببێت به‌وڵاتێكی به‌رهه‌مهێن‌و پشت به‌هاورده نه‌به‌ستێت؟\nد. له‌تیف: وه‌ك له‌پێشه‌وه باسكرا، گه‌شه‌كردنی ئابوری وڵات ئامانج‌و به‌رپرسیارێتی كه‌رتی تایبه‌ت نیه جونكه گشتگیری ڕوانینی ئابوری وڵات ئه‌ركی ده‌وڵه‌ته. له‌قۆناغی ئێستای ئابوری كوردستاندا حكومه‌تی كوردستان ده‌بێت ئه‌ركی حكومه‌تی گه‌شه‌كه‌ر بگرێته ئه‌ستۆی خۆی. ئه‌ركه‌كانیش له‌م خاڵانه‌ی خواره‌وه‌دا كۆده‌بنه‌وه:\nیه‌كه‌م: رۆڵى پاراستن (The Custodian Role). واته ئه‌ركی ده‌وڵه‌ت ئه‌وه‌یه كه یاسای دروست‌و گونجاو بۆ كۆمه‌ڵگاو ئابوری دابنێت‌و ده‌زگای دادگایی تایبه‌ت دامه‌زرێنێت بۆ سه‌پاندن‌و جێبه‌جێ كردنی یاسا. بۆیه دابینكردنی چوارچێوه‌ی یاسایی بۆ كاركردن‌و مامه‌ڵه‌ی ئابوری له‌ئه‌ستۆی ده‌وڵه‌تدایه.\nدووه‌م: رۆڵى وه‌به‌رهێنه‌ر (The Producer Role). پێویسته ده‌وڵه‌ت ئه‌و كاڵایانه‌ی كه بازاڕی ئازاد توانای وه‌به‌رهێنانی به‌پێی پێویستی كۆمه‌ڵگا نیه، به‌شێوه‌یه‌كی ڕاسته‌وخۆ دابینیان بكات. بۆ نموونه ئه‌و كاڵایانه‌ی كه پێیان ده‌گوترێت كاڵای گشتی (Public Goods) هه‌روه‌ك په‌روه‌رده، جاده‌وبان، نه‌خۆشخانه، ئاسایش، به‌رگری نیشتمانی و.هتد. هه‌ندێ له‌م كاڵانه له‌چوارچێوه‌ی ژێرخان‌و هه‌ندێكی تریان به‌سه‌رخانی ئابوری هه‌ژمار ده‌كرێن.\nسێیه‌م: رۆڵى مامانی (The midwife Role). واته ده‌وڵه‌ت پێویسته كه‌رتی تایبه‌ت راسته‌وخۆو ناڕاسته‌وخۆ ئاڕاسته بكات بۆ وه‌دیهێنانی پیشه‌سازی نوێ كه كۆمه‌ڵگا پێویستی ستراتیجی پێ هه‌یه. لێره‌دا جێگه‌ی خۆیه‌تی بڵێین كه سه‌رمایه‌داران به‌شێوه‌یه‌كی گشتی ئامانجی نیشتمانیان له‌لا نیه‌و سه‌رمایه‌ش نیشتمانی نییه. هۆی سه‌ره‌كی ئه‌م ڕاستیه‌ش ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ ئه‌وه‌ی كه مه‌به‌ست‌و ئامانجی هه‌ره به‌رزی سه‌رمایه قازانجه له‌كاتێكدا ئامانج‌و مه‌به‌سته‌كانی ده‌وڵه‌ت كۆمه‌ڵگایی‌و گشتگیرییه‌كی فراوانتریان هه‌یه كه پێشكه‌وتنی كۆمه‌ڵایه‌تی‌و ئابوری‌و سیاسیش ده‌گرنه‌وه. بۆیه ئه‌ركی سه‌رشانی ده‌وڵه‌ته كه سه‌رمایه‌گوزاری به‌سه‌رمایه‌داران بكات له‌و بوارانه‌ی كه كۆمه‌لگا (نیشتمان) پێویستی پێیان هه‌یه. لێره‌دا ئه‌گه‌ر زه‌بروزه‌نگیش به‌كاربهێندرێت هێشتا جێگه‌ی خۆیه‌تی. ئه‌زموونی گه‌شه‌كردنی ئابوری كۆریای باشوورو وڵاته‌كانی تری باشووری ڕۆژهه‌ڵاتی ئاسیا پڕن له‌نموونه له‌م باره‌یه‌وه.\nچواره‌م: رۆڵى شوانكاره‌یی (The role of husbandry). واته پێویسته ده‌وڵه‌ت ڕۆڵی ڕێگه‌خۆشكردن‌و ئاسانكاریكردنی دروستبوونی پیشه‌سازی نوێ بكات. زۆربه‌ی جار بازاڕی ئازاد ئاماده‌نیه وه‌به‌رهێنان بكات له‌بوارێكی نوێدا كه تاقی نه‌كراوه‌ته‌وه‌و مه‌ترسی شكستهێنانی زۆری هه‌یه. ڕه‌نگه هۆیه‌كه‌ی بگه‌ڕێته‌وه بۆ نه‌بوونی ته‌كنه‌لۆجیای پێویست، نه‌بوونی شاره‌زایی پێویست له‌بوارێكدا، یان مه‌ترسی شكستهێنان‌و زیانكردن. هۆیه‌كی گرنگی دیكه ڕه‌نگه مه‌ترسیبێت له‌ململانێی وڵاتانی دراوسێ‌و نه‌بوونی پاڵپشتی شیاو له‌لایه‌ن ده‌وڵه‌ته‌وه. هه‌ندێ پیشه‌سازی له‌سه‌ره‌تادا سه‌رمایه‌یه‌كی زۆری پێویسته كه سه‌رمایه‌دارانی وڵات ڕه‌نگه به‌تاكه تاكه پێیان هه‌ڵنه‌سێت، بۆیه ئه‌ركی سه‌رشانی ده‌وڵه‌ته كه ڕێگه‌خۆش بكات بۆ له‌دایكبوونی ئه‌و پیشه‌سازیانه. واته ببێته مامانی ئه‌و پیشه‌سازیانه كه پێویستی گه‌شه‌كردنی كۆمه‌ڵایه‌تی‌و ئابوریان هه‌یه له‌قۆنا‌غێكی گه‌شه‌كردنی تایبه‌تدا. بۆ نموونه لێكۆڵینه‌وه‌و گه‌شه‌كردن (Research & Development) سه‌رمایه‌یه‌كی زۆری تێده‌چێت، به‌ڵام سوودێكی كۆمه‌ڵایه‌تی گشتگیری هه‌یه بۆ كۆمه‌ڵگا. هه‌ربۆیه سه‌رمایه‌دارێك ئاماده نابێت به‌ته‌نها تێچووه‌كانی گه‌شه‌كردنی زانستی‌و وه‌به‌رهێنان‌و دروستكردنی كاڵایه‌كی نوێ بخاته ئه‌ستۆی خۆی له‌كاتێكدا سووده‌كانی بۆ هه‌موو كه‌سێكی كۆمه‌ڵگا بگه‌ڕێته‌وه. بۆیه سه‌رمایه‌گوزاری‌و خه‌رجكردن له‌م بواره‌دا ده‌كه‌وێته ئه‌ستۆی ده‌وڵه‌ت.\nبازرگانى‌و پیشه‌سازى: چ ئه‌زمونێك شیاوه بۆ ئه‌وه‌ی كوردستان به‌مه‌به‌ستی گه‌شه‌ی ئابوری‌و كه‌رتی تایبه‌ت له‌به‌رچاوى بگرێت؟\nد. له‌تیف: به‌داخه‌وه به‌پێچه‌وانه‌ی زانسته سروشتێكانه‌وه، له‌زانستی كۆمه‌ڵایه‌تیدا ئه‌زمونه‌كان وه‌ك خۆیان دووباره (كۆپی) ناكرێنه‌وه. هۆكاری ئه‌م ڕاستیه‌ش ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ ئه‌وه‌ی دیارده كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كان‌و ئه‌زموونه‌كان ده‌رئه‌نجامی كۆمه‌ڵێك هۆكاری زۆر ئاڵۆزن. ئه‌و هۆكارانه‌ش مێژوو، كه‌لتور، ئاین، هه‌ڵوێست له‌كار، ده‌وڵه‌مه‌ند بوون، خاڵی ده‌ستپێكردن‌و جوگرافیا ده‌گرنه‌وه. به‌ڵام ئه‌شێ له‌ئه‌زموونی وڵاتانی هاوچه‌شن سوود وه‌ربگیردرێت. ئه‌و ئه‌زموونانه‌ی كه له‌گه‌شه‌كردنی ئابوریدا به‌سوودن بۆ كوردستان ئه‌زموونی وڵاتانی باشووری ڕۆژهه‌ڵاتی ئاسیان. ئه‌زموونی كۆریای باشوورو تایوان‌و تایله‌ندو تاڕاده‌یه‌كی زۆر چین‌و ڤێتنام پێویسته به‌گرنگ چاویان لێبكرێت. له‌وڵاتانی دراوسێدا گه‌شه‌كردنی پیشه‌سازیه بچووكه‌كانی توركیاو ئێرانیش شایانی لێوه‌فێربوونن. بێگومان، شێوازی به‌ڕێوه‌بردن‌و ڕوانگه‌ی حوكمڕان‌و به‌ڕێوه‌به‌ر بایه‌خێكی زۆر گرنگیان هه‌یه له‌چۆنیه‌تی سوودوه‌رگرتن له‌ئه‌زموونی وڵاتانی دیكه. له‌نه‌بوونی فه‌لسه‌فه‌یكی ڕووندا بۆ گه‌شه‌كردنی ئابوری، گه‌ر هه‌موو كه‌ره‌سه‌كان‌و پێداویستیه‌كانی گه‌شه‌كردنیش له‌بار بن، ئه‌گه‌ری له‌باربردنی هه‌ل زۆر له‌ئارادایه.\nبازرگانى‌و پیشه‌سازى: به‌بڕوای ئێوه ئه‌و پلانه سێ ساڵییه‌ی كه حكومه‌تی هه‌رێم بڕیاری جێبه‌جێكردنی داوه به‌هاوكاری بانكی نێوده‌وڵه‌تی، وه‌ڵام‌و به‌رنامه‌یه‌كی ڕونه بۆ چاره‌سه‌ر كردنی قه‌یرانی ئابوری؟\nد. له‌تیف: ئه‌ڵبه‌ته بانكی جیهانی به‌فه‌لسه‌فه‌ی خۆی به‌رنامه بۆ چاكسازی ئابوری له‌كوردستاندا داده‌نێت. مێژووی بانكی جیهانی‌و مه‌رجه‌كانی بۆ یارمه‌تیدانی وڵاتانی گه‌شه‌كه‌ر زۆر ڕوون‌و ئاشكران. به‌شێوه‌یه‌كی گشتی بانكی جیهانی له‌ژێر ڕۆشنایی ئایدیۆلۆجیای لیبراڵی نوێدا ده‌یه‌وێت قه‌باره‌ی حكومه‌ت‌و ڕۆڵی له‌ئابوری وڵاتدا كه‌م بكاته‌وه. له‌هه‌مانكاتدا ئه‌خوازێ حكومه‌ت هه‌موو كۆمه‌كه كۆمه‌ڵایه‌تی‌و ئابورییه‌كان بنه‌بڕ بكات. بۆ نموونه كۆمه‌كی نرخی كڕیارو كشتوكاڵ‌و پیشه‌سازیه بچووكه‌كان‌و ته‌نانه‌ت كه‌رتی ته‌ندروستی‌و په‌روه‌رده‌ش بنه‌بڕ بكات. گه‌ر بڕوانینه ئه‌و به‌رنامه‌ی چاكسازییه كه به‌ڕه‌زامه‌ندی وه‌زاره‌تی پلاندانی حكومه‌تی كوردستان خراوه‌ته به‌رده‌ست ده‌بینین كه هیچ جیاوازیه‌كیان نیه له‌گه‌ڵ ئه‌و به‌رنامه شوومانه‌ی له‌هه‌شتاكان‌و نه‌وه‌ده‌كانی سه‌ده‌ی پێشوودا بۆ وڵاتانی ئه‌فریقاو ئاسیا دایاننا. ده‌بێت ئه‌وه‌ش بخه‌ینه به‌رچاو كه ڕاسته ئه‌و به‌رنامه‌یه په‌نجه‌ی خستووه‌ته سه‌ر كێشه بناغه‌ییه‌كانی ئابوری كوردستان‌و چۆنیه‌تی به‌ڕێوه‌بردنی، به‌ڵام ئه‌و ده‌ستنیشانكردنانه نه‌دۆزینه‌وه‌یه‌كی نوێن‌و نه‌داهێنانن له‌شیكردنه‌وه‌ی ئابوریدا. قه‌یرانه‌كانی ئابوری كوردستان ده‌رئه‌نجامی كه‌ڵه‌كه‌بوونی حوكمڕانیه‌كی سه‌رنه‌كه‌وتووی ده ساڵه‌ن‌و چاره‌سه‌ری كوتوپڕیان بۆ نیه. له‌وه‌ش ناچیت به‌و شێوه بێ فه‌لسه‌فه‌و هوشیاری حوكمڕانیه‌ی ئێستا چاكسازی به‌ئاسانی بكرێت. به‌داخه‌وه حوكمڕانانی كورد وه‌ك نه‌ریت هه‌میشه بێگانه‌په‌رست بوون. هه‌ر بۆیه ده‌نگدانه‌وه‌یه‌كی له‌و چه‌شنه‌یان بۆ به‌رنامه‌یه‌كی وا دروستكرد ئه‌گینا له‌زۆر زووه‌وه ئێمه‌ومانان هۆشداریمان داوه به‌كاربه‌ده‌ستانی كوردستان له‌مه‌ڕ ره‌وشی خراپی به‌ڕێوه‌بردنی ئابوریه‌وه. به‌شێوه‌یه‌كی گشتی ئه‌و به‌رنامه‌یه گه‌ر له‌وه‌ش له‌بارترو زانستیانه‌تریش بێت هه‌ر سه‌ركه‌وتوو نابێت، گه‌ر عه‌قلیه‌تی جێبه‌جێكار له‌چه‌شنی عه‌قڵیه‌تی زاڵی ئێستای حوكومڕانی كوردستان بێت.\nئه‌م بابه‌ته 1261 جار خوێنراوه‌ته‌وه


پانۆرامای ڕووداوەکانی ١٧ی شوباتی ٢٠١١\nڕاپۆرتی تێکۆشەر حسێن\nحەڤدەی شوبات وەرچەرخانێک بوو تیایدا ھاونیشتمانیان دژی ستەم و نادادی چەندەھا ساڵەی حکومەتی کوردی وەستانەوە ، لە پەراوێزی دروست بوونی ئۆپۆزسیۆن لە فەرھەنگ و ئەدەبیاتی سیاسەت و دەسەڵاتی کوردی دا دوای سێ ساڵ بە فیعلی لە دروست بونی بزوتنەوەی گۆڕانەوە بەرەیەکی پتەوی لە ئۆپۆزسیۆن دژ بە دەسەڵات دروست بوو ، ھەریەک لە ( گۆڕان و یەکگرتو و کۆمەڵ ) بە شێوەیەکی مەدەنیانە خەباتی ڕوبەڕوبونەوەیان دژ بەدەسەڵات لەناو پەرلەمان ڕاگەیاند .\nدوا بەدوای بەھێزبوونی بەرەی ئۆپۆزسیۆن ھەریەک لەکەسانی بێلایەن و تەنکنۆکرات و چاڵاکوانان و نوسەر و ئەدیب و ڕۆژنامەنوسانیش لە بەرەی شەقامەوە لەوپەڕی چەپ و عەلمانیەتەوە بۆ ئەوپەڕی ئیسلامیەکانەوە پێکەوە لەشەقام بەدەنگێکی بەرز بەھۆتافی ( ئازادی ...ئازادی....ئازادی ) و پرەنسیبەکانی دیموکراسیەت وھەم دادپەروەریان دەھۆنیەوە.\nئەمەی خوارەوە پانۆرامای ڕووداوەکای ۱۷ ی شوبات و ڕۆژانی دواییە :\nـ ۱۷ ی شوبات دوای بەرد بارانکردنی لقی چواری پارتی چەکدارەکانی سەر بەو حزبە دەستڕێژی گولە دەکەن و ( ڕێژوان علی ) شەھید دەکەن و ٥٨ ی دیکەش برینداردەکەن .\n- ۱٨ ی شوبات حەوت بارەگای گۆڕان لە ھەولێر و دھۆک و بادینان دەسوتێنرێن .\n- ۱۹ ی شوبات لە سلێمانی لە لایەن ھێزێکی پۆلیسی کارەبارە ( شێرزاد تەھا و سورکێو زاھید ) شەھید دەکرێن .\n- ۲۰ ی شوبات کاتژمێر ۲ و نیوی بەیانی کەناڵی NRT لەلایەن ھێزێکی تایبەتەوە سوتێنرا ، ھەمان ڕۆژیش بۆ پشتیوانی لە داخوازیەکانی سلێمانی لە ( ڕانیە و کۆیە ) ش خۆپیشاندان و ناڕەزایی خوێنکارانیش دەستی پێکرد .\n-۲۱ ی شوبات لە سەرای ئازادی سلێمانی قەڵغانێکی مرۆیی لە نێوان ھێزە ئەمنیەکان و خۆپیشاندەران دروست کرا و لە ڕانیە و کۆیە و کەلار و سەیسایەق دەستی پێکردەوە .\n- ۲۳ ی شوبات پەرەمان لە ژێر کاریگەری ئۆپۆزسیۆن بڕیارە ۱۷ خاڵیەکەی دەرکرد .\n- ۲٤ ی شوبات یەکێتی قوتابیانی کوردستان ی سەر بە پارتی بە بێ ئاگاداری حکومەت و وەزارەتی خوێندنی باڵا ، دەوامی خوێنکارانی زانکۆی سەلاحەدینی ڕاگرت و ھەمان ڕۆژیش ھاتوچۆی سلێمانی بۆ ھەولێر قەدەغە کرا .\n- ۲٥ ی شوبات ژمارەیەکی زۆر خەڵک لەھەولێر دەسگیرکران پێکھاتبوو لە نوسەر و ڕۆژنامەنوس و چاڵاکوان و ، ھەمان ڕۆژیش لە چەمچەماڵ ( گەرمیان احمد ) ی تەمەن سیانزە ساڵان شەھید کرا ، لە کلاریش ( بلال احمد ) شھید کرا ، لەھەردوو حاڵەتدا بەگوللەی چەکدارانی پارتی .\n- ۲٦ ی شوبات ، دوای تەقینەوەی بۆمبێکی دەنگی لە سەرای ئازادی ، پشێوی دروست بوو ، دواتر ( ئومێد جلال ) بە گووللەی ھێزە ئەمنیەکان شەھید بوو .\n- ۲۷ ی شوبات خوێنکارانی زانکۆی سلێمانی مانگرتنیان ڕاگەیاند ، ھەمان ڕۆژیش لە ھەولێر مامۆستایان بەیاننامەیەکیان دژی ڕێکخراوی یەکێتی قوتابیان بڵاوکردەوە لە ڕاگرتنی دەواومی زانکۆ .\n- ۲٨ ی شوبات ئەنجومەتی کاتی سەرای ئازادی داواکاری خۆپیشاندەرانی خستەڕوو .\n- ۲ ی ئازار ھەریەک لە فراکسیۆنی گۆڕان و کۆمەڵ و یەکگرتوو بایکۆتی ھۆڵی پەرلەمانیان کرد .\n- ۳ ی ئازار بارزانی پەیامێکی بڵاو کردەوە ڕایگەیاند خۆپیشاندان مافێکی سروشتیە ، ئەبێ گەلی ئێمە ئازادبێ لە خۆپیشاندان .\n-٤ ی ئازار پەرلەمان گفتوگۆی لەسەر داخوازی خۆپیشاندەران کرد ، بڕیاری ژمارە ( ۲ ) دەرکرد ، دواتر لەلایەن سەرۆکی پەرلەمانەوە بڕیارە ونکرا .\n- ٥ ی ئازار مانگرتنی سەرتاسەری ڕاگەیەنرا ، ھەندێ لە مانگرتوانیش بڕیاریاندا شەوانە لەسەرای ئازادی بمێننەوە .\n- ٦ ی ئازار لە کلار ھێرش کرایە سەر ڕادیۆی دەنگ و کەلوپەلەکانی تێکشکێنرا ، لەھەمان بەرواردا لە نیوەشەو خێمەکانی سەرای ئازادیش سوتێنران ، پەلاماری مانگرتوانیان داو و ژمارەیەکیان لێ دھسگیرکران .\n- ۷ ی ئازار باڵوێزخانەی ئەمریکا لە بەغدا ئیدانەی ھێرش کردنە سەر خۆپیشاندەرانی کرد ، ھەمان ڕۆژ لۆکەری فۆڕم پۆڵیوسی ئەمریکی بڵاوی کردەوە کردەوە کە دەسەڵاتی ھەرێم ئازادی بۆ ھەرێم دابین نەکردوە .\n- ٨ ی ئازار ھیومان ڕایتس وۆچ ڕاپۆرتێکی بڵاوکردەوە ڕایگەیاند مایەی شەرمەزاریە کە ئەمڕۆ کورد مافی خۆپیشاندانی ھێمنانەی نیە .\n- ۹ ی ئازار پەرلەمانی کوردستان بە زۆرینەی دەنگ متمانەی بە کابینەی شەش دایەوە .\n- ۱۱ ی ئازار بارزانی لەدووەم پەیامی دا ڕایگەیاند : دوای سێ بۆ چوار مانگی تر چاکسازیەکان دەبینن .\nـ۱۳ ی ئازار ژمارەیەک لە نوسەر و ڕوناکبیر ( ئاراس فتاح ، بختیار علی، ڕێبین ھەردی ، مریوان ) نامەیەک ئاراستەی تاڵەبانی دەکەن ، داوای لێدەکەن پشگیری داخوازی خۆپیشاندەران بکات .\n- ۱٤ ی ئازار دووبارە ژمارەیەک خەڵک لە بازگەی دێگەڵە ڕێگریان لێکرا بچنە ھەولێرەوە .\n- ۱٥ ی ئازار بۆ جاری دووەم مۆڵەتی خۆپیشاندان ئاراستەی پارێزگای ھەولێر کرا ، بەڵام لەلایەن ھێزە ئەمنیەکانەوە ڕەتکرایەوە .\n- ۱۷ ی ئازار ڕێگە نەدرا ئەندام پەرلەمانێکی گۆڕان بچێتە ھەولێر .\n-۲۰ ی ئازار دیسان بارزانی پەیامێکی بڵاو کردەوە تیادا ووتی دوای سێ تا چوار مانگی تر ئەنجامی چاکسازیەکان دەبینن ، ھەمان ڕۆژ بە ئامادەبوونی ۲۰ ھەزار کەس لەسەرای ئازادی جەژنی نەورۆز یادکرایەوە .\n- ۳۱ ی ئازار لە کەلار بە پلانێکی پێشوەختە لەلایەن دەزگا ئەمنیەکانی یەکێتی یە وە ھێرش دەکرێتە سەر دوو پەرلەمانتار لە فراکسیۆنی گۆڕان ( نەریمان عبداللە و سەردار عبداللە ) .\n- ۲ ی نیسان کەمپەینێک دژ بە بەسەرکووتکردن و پێشێلکاری دژی ڕۆژنامەنوسان و خۆپیشاندەران ، ھەر ھەمان ڕۆژ پەلاماری خۆپیشادەران درایەوە .\n- ٤ ی نیسان سەنتەری میترۆ ئاماری پێشێلکاریەکانی دژ بەڕۆژنامەنوسان بڵاو کردەوە کە پێکھاتبوو لە ( ۱۰۰ ) پێشێلکاری ، ھەمان ڕۆژ لە بازگەکانی پارتی ڕێگە نەدرا ٥ پاس بچنە ھەولێرەوە بۆ ئەوەی لە فڕۆکەخانەی ھەولێرەوە گەشت بکەن .\n- ٥ ی نیسان بۆ جاری چوارەم لەھەولێر مۆڵەتی خۆپیشاندان ڕەتکرایەوە .\n-۹ ی نیسان لەشاری شیفێڵدی بەریتانیا ڕەوەندی کوردی ڕژانە شەقامەکان بۆ پشتیوانی لە داخوازیەکانی خۆپیشاندەران .\n- ۱۰ ی نیسان ڕۆژنامەنوسان بەیاننامەیەکان دژی پێشێلکاری بڵاوکردەوە .\n- ۱۱ ی نیسان پەیامنێرانی بێ سنور لە ڕاپۆرتێکدا ڕایانگەیاند ڕۆژنامەنوسان بونەتە قوربانی دەستی ھێزە ئەمنیەکان .\n- ۱٦ ی نیسان فاروق ڕفیق لەسەر سکاڵایەکی سۆزانی خاڵە شیھاب سەرۆکی فراکسیۆنی یەکێتی بەمانگێک زیندانی حوکمدرا .\n- ۱۷ ی نیسان ۱٨ کەس برینداربوون لەسلێمانی ، ۲۰۰ خونکاریش لەھەولێر لێیاندرا چونکە ویستیان خۆپێیشاندان بکەن .\n-۱٨ ی نیسان ٨۳ ھاوڵاتی لە سلێمانی بریندار بوون ، ( ھەردی فاروق ) شەھید دەبێ ، لەکۆیەش لە کلکە سماقە لە خوێنکاران درا .\n- ۱۹ ی نیسان یەکێتی ھێزێکی زۆری ھێنایە سلێمانی کە بە ٥ ھەزار مەزەندە دەکرا ، بە چەکی سوک و قورس و تۆپ و تانکەوە بوون ، خوێندکارانی زانکۆ ش ویستیان لەبەردەم دادگا گردبنەوە ، دواتر لە قولە ڕەیسی فڕێدران ، ڕەشبگیریش دەستی پێکرد ، لە لایەن دژە تیرۆری یەکێتیشەوە ٤٥ خوێندکار بریندار کران .\n2/16/2018 11:44:42 PM


رەوش ل باکورێ کوردستانێ - دارکا مازی\nرەوش ل باکورێ کوردستانێ\nئەز شاش و حەیری دمینم کو ئەڤە زێدەتری ٤٠ سالانە، پەکەکە داکو ئێکەتییا کوردان چێ نەبیت هەر ب ناڤێن جوودا ب یێن پارتی و رێخستنێن ب وێ ڤە گرێدایی ئێکەتییان چێ دکەت. ئەڤە ھەقێ وانە. لێ شاش دمینم کو ھندەک ژ گر گرێن کوردێن سیاسی ژی ھەر ڤێ پەسەند دکەن. نەشێن فەهم بکەن کو ئەڤە زێدەتری ٣٠ سالانە کو ھەر ئەڤ یاریە، ئەڤ سیناریۆیە، ئەڤ فێلبازیە دهێتە ئەنجامدان.\nفەهم ناکەن، ئارمانج و ھەدەفا پەکەکێ نە ئێکەتییا گەلێ کوردە. بەرەڤاژی وێ پارچەکرنا مەژیێ کوردان، وێرانکرنا وەلاتێ وانە. داکو د ڤێ رێیێ دا ب سەرکەڤن ھەر تشتەکی دکەن.\nئەو دکەن، دبیت حەق و مافێ وان بیت. لێ ئەڤە زێدەتری ٢٠ سالانە کو ھندەک ھەر ڤێ پەسەند دکەن و نەشێن ببینن کو ئەڤ یاریە دهێتە کرن داکو کورد نەبن ئێک.\nکەسێن ڤێ پەسەند دکەن ھەما ئێک جار ژی نەشێن ل خوە ڤارقلێن و ببینن کو د ڤان دەمێن درێژ دا پەکەکێ هندە ئێکەتی و ھەڤکاری پێک ئیناینە. لێ ئەنجام.\nئاھا ئەم کورد وەھا بووینە کو نەشییاینە راستیێ ببینین. ئەڤە ژی ژ بەر بەرژەوەندیێن شەخسی پێک دهێت. ڤان بەرژەوەندیێن شەخسی، چاڤێن هندەکا کۆر، گوھێ وان کەڕ و زمانێ وان یا ژێ بوویە یان ژی لال بوونە.\nب سالانە کو پەکەکە ئەو داخوازا داگیرکەران پێک ئینایە و تینیت. داگیرکەر چ ژێ دخوازیت ئەو ژی وێ دکەن. ئەڤە نە تنێ ل پارچەیەکێ ل ھەر چار پارچەیان ڤێ ھەلویستا داگیرکەران تێخن ژیانێ یان دخوازن بێخن ژیانێ.\nداکو بگەهن ڤێ ئارمانجا خوە ژی د خەباتا خوەیا زێدەیی ٤٠ سالان دا، ئێک مفایێ وان ژ بۆ کوردان چێ نەبوویە. زمان دایە ژ بیر کرن. وەلات وێران کرن. باوەریا نەتەوەیی ژ سەرێ کوردان دەرخست و ھێڤی بۆ وان نەهێلان.\nئەز ب خوە، ل بەر ڤێ ناکەڤم، ژ بەر کو ئەو کارێ خوە دکەن. ئەرکێ پێ هاتیە راسپاردن ب جھ دئینیت. ئەو د رێیا خوە دا، د ھەلویستێن خوەیێن سیاسی کو ب دەستێ داگیرکەران ڤە دهێنە مەشاندنێ، ب حەقن.\nلێ ئەز ب ڤێ چەندێ دئێشم کو چاوا بەرژەوەندیێن شەخسی چاڤێن ھندەک کەسان کو بێژنە خوە؛ ئەم سیاسی نە کۆرە کرینە. ئێدی ژ بۆ کەسێن وەھا تنێ بەرژەوەندییە و پەکەکە ژی ڤێ گەلەک تازە، ب ئاسانی و ب دەلالی ب کار دئینە.\nب کار دئینە ژ بەرکو ڤێ دەما ئەم نھا تێدا دژین، ھەر تشت بوویە پارە. دەما پارێن تە هەبن، تو ب رحەتی دشێی کەسان، پارتی و شەخسیەتان بکری و وان ژ بۆنا بەرژەوەنیێن خوە ب کار بینی.\nنھا رەوشا ئەم تێدا دژین ئەڤەیە. قۆناخا ئەم گەھشتینێ ئەڤەیە. پێویستە ئەم چ بکەین؟؟؟\nژ خوە مەسەلە و پرس ئەڤەیە کو پیویستە ئەم چ بکەین؟ ئەم ھەمی دزانین کو دڤێت ئەم چ بکەین لێ وێ یەکێ ناکەین.\nسەدەما ڤێ، یەک ژێ ھندەک پارتیێن دبێژنە خوە ئەم کورد و کوردستانی نە و ناڤێ کوردستانێ ژی ل خوە کرینە. لێ ژ بلی وی ناڤێ پیرۆز چ مفایێ وان ژ بۆ کورد و کوردستانێ نینە.\nسەدەمەکێ دی لاوازبوونا تەڤگارا کوردستانیانە. دەما مرۆڤ لاواز بوو، بێ تاقات بوو، ھندەک ب ئاسانی دشێن ب سایا خورتبوون و پەرێن خوە وێ لاوازبوونێ ژ بۆ خوە ب کار بینن و نھا یا پەکەکە دکە ژی ئەڤەیە.\nپێویستە ئەم چ بکەین؟؟؟\nنە جارا ئێکێ یە کو ڤێ دپرسم. ھوون باوەر بکەن ھەرکەس ژ من باشتر دزانیت کو پێویستە چ بکەین. لێ ناکەن. بۆچی؟\nھندەک ژ بەر لاوازبوونا خوە، ھندەک ژ بەر بێ دەرفەتیێن ئابۆری و ھندەک ژی ژ بەر بەرژەوەندیێن خوە ڤێ ناکەن.\nنەشێین ببینن کو ب تەڤگەرەکا خورت، ب ھێزەکا نەتەوەیی، ب باوەریەکا کوردستانی ئەم دەست بدەینە ھەڤ ئەم دێ سەرکەڤین. ژ بۆ ڤێ ژی پێویستە ئێدی ئەم تنێ ڤێ بکەین. لێ ڤێ ناکەین و حەتا کو ئەندام و رێڤەبرێن ھندەک ژ ڤان مرید بن، نەکەن ژی…\nبالا خوە بدەنێ و ببینن چ فەرق و ناکۆکیێن نەتەوەیی د ناڤبەرا PAK، HAK-PAR و PSKێ ھەیە. ل گۆر من نینە و ژ ھەڤ دووربوونا وان، ل سەر ئەساسێ ھەڤدو نەقەبوولکرن و مەسەلەیێن شەخسییە. دەستوور و بەرنامەیێن وان بخوینن ھوون دێ ببینن ھەما ھەما وەکھەڤن. لێ نابنە ئێک یان د بن سەیوانەکێ دا نەشێن پێکڤە کار بکەن.\nد رەوشا ئەڤرۆ دا ئەڤ ھەرسێ پارتی د دەستێ مە دا مانە. لۆما دڤێت ئەو ژی کێماسیێن خوە تەمام بکەن دا کو ببنە ئەلتەرناتیفەک ل باکورێ کوردستانێ. ئەڤ ھم د مفایێ وان و ھم ژی د مفایێ گەلێ مە دایە. ئەو ژی ڤێ دزانن لێ پێک نائینن.