رووداوه‌كانی مه‌ریوان له ساڵانی ١٣٥٧_ ١٣٥٨ و هه‌ندێك تێبینی! – هه‌ڵوێست\nسه‌ره‌تا / ئه‌زموونی خه‌بات / رووداوه‌كانی مه‌ریوان له ساڵانی ١٣٥٧_ ١٣٥٨ و هه‌ندێك تێبینی!\nتاهر خالیدی 2017-09-20 ئه‌زموونی خه‌بات, بابه‌تی نوێ, شرۆڤه‌ی سیاسیی, وتاره‌كان لێدوانێك بده 487 بینراوه\nتێبینیەکی کورتی هەڵوێست لەسەر ئەم بابەتە\nئەوەی لەبەردەستت‌دایە بابەتێکی دوور و درێژیی رێزدار “تاهیری خالیدی”یە کەلەسەر رووداوەکانی شاری مەریوان لە سەرەتاکانی شۆڕشی گەلانی ئێران پاش رووخانی نیزامی پاشایەتی نووسیوەیە. بەرێز خالیدی لەم بابەتەدا بە قووڵی و بە درێژە وەڵامی قسە و ئیدیعای کەسانێک دەداتەوە کە خۆیان وەک رێرەوانی مەنسووری حیکمەت (حیکمەتیست) پیناسەدەکەن. کاک تاهیر لەم بابەتەدا بە داکیومێنت و بەڵگە و پرسیار و وڵام و، هەروەها وتووێژ لەگەڵ شاهید حالانی ئەو سەردەم ، بە قەولی خۆی :”بەرپەرچی ناراستی و خۆهەڵکێشان و شانتاژی ئەو کەسانەی داوەتەوە.\nبەهۆی ئەوە کە بابەتەکەی رێزدار خالیدی لە ڕاستیدا نامێڵکە و دەکرێ بڵێین “کتێبچەیە”یەکە، بەڕێوەبەریی هەڵوێست بە راوێژ لەگەڵ نووسەری بابەت، هاتنە سەر ئەوەی کە لە چەند بەشذا بلاوبێتەوە.\nجێگەی ئاماژەیە کە ئەم بابەتە لە چەند بەشدا نووسراوە کە بەشی ئاخری پەڕاوێز و تێبینی و پرسیار و وەڵامی نووسەرە لەگەل کەسانی بەشدار یا پێوەندیدار بە رووداوەکانی ئەو سەردەمی شاری مەریوان و چەند داکیومنت لە خۆی دەگرێ، کە لەکاتی خوێندنەوەی هەر بەشێک، خوێنەر بۆ “تەددیق”ی دەقەکە لەگەڵ پەراوێزەکان پێویستیی پێیان دەبێ. بۆیە لە کۆتایی هەموو بەشەکاندا، بەشی ئاخر دادەنرێ. بەو شێوەیە خوێنەر ناچار نییە کە تا بڵاوبوونەوەی هەموو دەقەکە چاوەروانی پەراوێزەکان بێت.\nئاشکرایە هەر کەس لەم بابەتەدا ناوی هاتوە یا هەر کەسێکی دیکە، مافی ئەوەیان هەیە روانگە خۆیان یا گەر وەڵامێکیان هەبێ (بەمەرجی رەچاوکردنی پرەنسیپەکانی بڵاوکردنەوەی هەڵوێست) لە هەڵوێست بڵاوی بکەنەوە. دیارە سەرەکی ترین مەرجی بڵاوکردنەوە لە هەڵوێست، بریتییە لەوە کە نووسەرەکەی دیار و ئاشکرابێت(هیچ بابەتێک بە ناوی خوازراوە بڵاونابێەوە)، رەچاوی عورفی رۆژنامەوانیی کرابێ واتا دوور بێ لە بوختان، بێحورمەتی و تەوهین.\nبە سپاسەوە بەرێوەبەریی ماڵپەڕی هەڵوێست\nهه‌ندێك له رووداوه مێژوییه‌كان، دوای تێپه‌ربوونی ساڵانێكی دوور و درێژ بە سەریاندا، بایه‌خی ئه‌وه‌یان هه‌یه كه مرۆڤ كاتی پێویستی بۆ دانێت و لایه‌نی جۆراوجۆری هه‌ڵسه‌نگێنێ، تا نەوەی نوێ بتوانێت هه‌رچی زیاتر له ده‌سكه‌وته‌كانی كه‌ڵک وەرگرێت و خۆی لە دووبارەبوونەوەی هه‌ڵه‌كانی ئەو مێژووە دوور بگرێت.\nجێگای سەرنجە کە تا ئێستاش زۆرێک لە رووداوه‌كانی شۆرشی رۆژهه‌ڵاتی كوردستان بایه‌خی ئه‌وتۆیان پێنه‌دراوه و هه‌نگاوێكی ئه‌وتۆ بۆ پێداچوونه‌وه و هه‌ڵسه‌نگاندنێکی زانستییانەیان نه‌نراوه. جگە لەمەش، كاتێك هه‌ندێك لایه‌ن ئاوه‌رێك له‌و رووداوانەی داوەتەوە، له به‌ر ئاستی لاوازیی تێگه‌یشتنیان له دیارده سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان، یا بە هۆی ئامانجی تایبه‌تی و شه‌خسی یا حیزبییان، بە ئارەزووی خۆیان چه‌واشه‌كاریان تێدا كردووه.\nئامانجی ئه‌م نوسراوه‌یه، راڤەکردن و روونكردنه‌وه‌ی رووداوه‌كانی شاری مه‌ریوانی رۆژهه‌ڵاتی كوردستانه، کە له سه‌روبه‌ندی كۆتایی حه‌فتاكان و ده‌سپێكی هه‌شتانكاندا رویاندا، بەڵام زۆر بە تایبەتی هەوڵێکە بۆ بەرپرچدانەوەی هەندێک لەو چەواشەکاریانە کە لەمەڕ ئەو رووداوانەوە کراون. جیاواز له ئاستی زانست و تێگه‌یه‌شتنی مرۆڤ له پێداچوونه‌وه و هه‌ڵسه‌نگاندنی رووداوه مێژوییه‌كان، ئه‌و كه‌س و لایه‌نانه‌ی كه له كاتی رووداوه‌كاندا رۆڵیان بینیوە و پێگه‌ی واقیعی خۆیان هه‌بووه و چاوه‌روانی زیاتریان نه‌بووه و نییه، پێویستیان به چه‌واشه‌كاری نییه له گێڕانەوەی رووداوه‌كان. به‌ڵام ئه‌و كه‌سانه‌ی كه له كاتی خۆیدا لاواز بوون له نیشاندانی رۆڵێكی ئه‌وتۆ، یان تامه‌زرۆی رۆڵی خه‌یاڵی بوون و قه‌ت پێ نه‌گه‌یشتوون ، هه‌وڵ ده‌ده‌ن له گێرانه‌وه‌ی رووداوه‌كاندا به سازكردنی سیناریوی جۆراوجۆر و ناراستگۆیانه، ئه‌و رۆڵه خه‌یاڵییه بۆ خۆیان ساز بكه‌ن.\nبه رێكه‌وت ماوەیەک بەر لە ئێستا گوێبیستی وتووێژێكی “فاتیح شێخ” بووم. شێخ ئه‌ندامی بەڕێوەبەرایەتی حیزبی حیكمه‌تیست و یه‌كێک له به‌شدارانی ئه‌و سه‌رده‌مه‌ی شۆرشی رۆژهه‌ڵاتی كوردستان بووە. له وتووێێژێكدا له‌گه‌ل “محه‌مه‌د خاكی” و له چوار به‌رنامه‌دا له ژێر ناوی، “مێژوویی زارەکی چەپ لە کوردستان”، كۆمه‌ڵێك رووداوی مێژویی ده‌گێرێته‌وه. دیارە واز له‌وه دێنم كه ناوه‌رۆكی ئه‌و وتووێژه، “مێژوی چه‌پ” نییه به‌ڵكوو، دروستر وایە بڵێین ئەوە مێژوی رۆڵی كه‌سایه‌تی خۆیه‌تی کە دەیگێڕێتەوە.\nبه‌هه‌ر حال به‌شێكی ئه‌و مێژوو گێڕانەوە، پەیوەندی بە ڕووداوه‌كانی مه‌ریوانەوەیە، كه به‌لای منه‌وه زۆر ناراستگۆیانه‌یه و هه‌وڵ و ته‌قه‌لایه‌كه بۆ گێڕانی ئه‌و رۆڵه خه‌یاڵییه، كه ساڵانێك ئاره‌زووی كردوه بیبینێ، بەڵام بە کردەوە قه‌ت نه‌یبووه.\nدوای بیستنی ئه‌و قسه‌و باسه هه‌ندێك كۆمێنتی ره‌خنه‌گرانه‌م له ژێر بابه‌ته‌كه‌یدا نوسی. سه‌رئه‌نجام له كاتی به‌شداریم له پرۆگرامێكی ته‌له‌ڤزیونیدا و له ژێر ناوی “یادی كۆچی مه‌ریوان”دا، ئاماژه‌م به‌وه كرد كه “شێخ” لە ڕووداوەکانی مەریواندا رۆڵێكی ئه‌وتۆی نه‌بووه كه باسیده‌كه‌ن و هه‌روه‌ها ئاماژه‌م به چه‌ند نمونەیەک دا، كه جیاوازییه فیكریه‌كانی شێخ و فوئاد موسته‌فاسوڵتانی (یه‌ك له دامه‌زرێنه‌ران و رێبه‌ره ناسراوه‌كانی ئه‌و ده‌مه‌ی كۆمه‌ڵه و بزوتنه‌وه‌ی رۆژهه‌ڵاتی كوردستان) له‌و سه‌رده‌مه‌دا كه له چ شتگه‌لێك خۆی نیشان ده‌دا.\nدیاره ئه‌و باسه‌ی من چه‌ند كه‌س له حیكمه‌تیسته‌كانی ئازار داوه. هه‌ندێكیان به هه‌مان شێوه‌ی شێخ، به گێرانه‌وه‌ی كۆمه‌ڵێك خه‌یاڵاتی خۆیان و هه‌ندێكیشیان به كۆمه‌ڵێك ئیهانه و بێ حورمه‌تی وه‌ڵامی منیان داوه‌ته‌وه. به دڵنیایه‌وه من وه‌ڵامی هیچكام له‌و ئیهانه و بێحورمه‌تیانه ناده‌مه‌وه. ئه‌مانه ئیهانه‌یان به كێ نه‌كردوه له كوردستاندا؟ مرۆڤ كاتێك قسه‌ی بۆ وتن نه‌بێت و كاتێك كه‌وته ژێر پرسیار و ره‌خنه‌وه، كاتێك كز و لاواز بوو له موناقه‌شه و دیالۆگدا، بێگومان هه‌ر ئەوە دەکات كه ئه‌وان ده‌یكه‌ن. بۆیە لێرەدا هه‌وڵده‌ده‌م زۆر زیاتر و روونتر باسی ناڕاستگۆیه‌كانی شێخ و ئه‌م چه‌ند كه‌سه بكه‌م و وه‌ڵامی هه‌ندێك له‌و شتانه بده‌مه‌وه كه هاتوه‌ته ئاراوه. به دڵنیایه‌وه مه‌به‌ستم له‌م ڕوونكردنه‌وانه ئه‌وه نییه كه نیشان بده‌م “شێخ” یان ئه‌و چه‌ند كه‌سه‌ی یاوه‌ری ناراستگۆن؛ به‌ڵكوو ده‌مه‌وێت بڵێم كه ئه‌و مێژووه نه به‌و شێوه‌یه بووه كه ئه‌وان دەیگێڕنەوە و نه به‌و شێوه‌یه كه هه‌ندێك خه‌ڵكیتر باسی ده‌كه‌ن. كه‌س ناتوانێت نكوڵی له رۆڵی تایبه‌تی تاكێك یان لایه‌نێك له رووداویێكی دیاریکراودا بكات به بێ ئه‌وه‌ی بتوانێت حه‌قانیه‌تی ئیدیعاكه‌ی بسه‌لمێنێت.\nبه پێچه‌وانه‌ی میتۆدی شێخ و دۆستانی كه سه‌رچاوه‌ی زانیارییه‌كانیان ته‌نیا ئیدیعا و خه‌یاڵاتی خۆیانه، من له‌م ماوه كورته‌دا و ئه‌وه‌نده‌ی بۆم كراوه له‌گه‌ڵ كۆمه‌ڵێك له‌و به‌رێزانه‌ی كه ئەو سه‌رده‌مه به‌شداری شۆرشی رۆژهه‌ڵاتی كوردستان و هه‌ندێكیان به‌شداری ڕووداوه‌كانی مه‌ریوان بوون په‌یوه‌ندیم گردوە و هه‌روه‌ها له كۆمه‌ڵێك وتووێێژ و نووسراوه و كتێب سه‌باره‌ت به ره‌وتی ئه‌و ڕووداوانه كه‌ڵكم وه‌رگرتووه. زانیاری ئه‌و به‌رێزانه و نووسراوه‌كان و بیره‌وه‌ریه‌كانی خۆم سه‌رچاوه‌ی ئه‌م نووسراوه‌یه.\nدیاره كه به‌رپرسیاره‌تی ئه‌م نووسراوه‌یه به ته‌واوی له ئه‌ستۆی نووسه‌ره. هه‌ر كام له‌م به‌رێزانه‌ی کە سەرچاوەی هەندێ زانیارین لەم نووسراوەدا، ته‌نیا له وه‌ڵامی خۆیان لە پرسیاری دیاریكراودا به‌رپرسیارن، نه‌ك هه‌موو نووسراوه‌كه.\nئه‌م نووسراوه‌یه له پێنج به‌ش پێكهاتووه. به‌شی یه‌كه‌م ئاوه‌ردانه‌وه‌یه‌ك كورت سه‌باره‌ت به هه‌لوومه‌رجی رۆژهه‌لاتی كوردستان و شاری مه‌ریوان له سه‌روبه‌ندی شۆرش واتا كۆتایی حه‌فتاكان له ئێراندا. به‌شی دووهه‌م به‌ر‌په‌رچدانه‌وه‌ی نادروست گێرانه‌وه ڕووداوەکان كه له لایه‌ن “فاتیح شێخ”ـه‌وه چه‌واشه كراوه. به‌شی سێهه‌م هه‌ندێك ڕوونكردنه‌وه و وه‌ڵام بۆ هاوبیرانی حیكمه‌تیستی شێخ. به‌شی چواره‌م به‌شی كۆتایی نووسراوه‌كه‌یه. به‌شی پێنجه‌م هه‌ندێك ژێرنوس و به‌ڵگه‌نامه.\nلێره‌دا به پێویستی ده‌زانم ئاماژه‌یه‌ك كورت به وه‌زعی ئه‌و كاته‌ی مه‌ریوان بكه‌م و جیاوازیی هەڵسەنگاندنمان لە وه‌زعی ئه‌و كاته‌ی كوردستان و مه‌ریوان ڕوون بكه‌مه‌وه. مه‌به‌ستم له ڕوونكردنه‌وه له‌م به‌شه‌دا ئه‌وه‌یه نیشان بده‌م كه نه شێخ و گروپه‌كه‌یی به ته‌نیا و له ژێر تیشكی بیرۆكه‌ی “كومونیستییه كاریگه‌ری”یه‌كه‌یان خولقێنه‌ری ڕووداوه‌كانی مه‌ریوان بوون و نه فوئاد و گروپه‌كه‌ی. به‌ڵكوو كۆمه‌ڵێك فاكته‌ری مێژویی، هه‌لومه‌رجی تایبه‌تی سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تیی ئه‌و سه‌رده‌مه له ئێران، كوردستان و مه‌ریواندا له ده‌ره‌وه‌ی خواست و ئیراده‌ی هه‌ر كام له ئێمه هه‌بوون و به‌سته‌ر و لانکەیان بۆ هه‌موو لایه‌ك پێك هێنابوو. له‌و هەلومەرجەدا زۆر گروپ و لایه‌ن و سه‌دان تاكه كه‌س به‌شداری ئه‌و خه‌باته بوون و رۆڵیان هه‌بووه. له هه‌مان كاتدا ناكرێت حاشا بكه‌یت لە بەر هه‌ندێك هۆكار و تایبه‌تمه‌ندییه‌وه، رۆڵی هه‌ندێك لایه‌ن و كه‌سانێكی تایبه‌ت زۆر گرینگ و كاریگه‌رتر و به‌رچاوتر بووه له خه‌ڵكانی دیكه.\nله پێشدا وه‌زع گشتی كوردستان له‌و سه‌رده‌مه‌دا. شۆرش لە رۆژهه‌ڵاتی كوردستان له شار و دێهاتی كوردستانه‌وه ده‌ستی پێ نه‌كرد. هێزی بزوێنه‌ری ئه‌و شۆرشه لە كوردستان چالاكی حیزب و رێكخراوه و گروپی كوردی نه‌بوو. شۆرش له شاره گه‌وره‌كانی ئێران ده‌ستی پێكرد و ته‌شه‌نه‌ی سه‌نده هەموو جێگاێک و كوردستانیشی گرته‌وه. به‌ره به‌ره خه‌ڵكی كورد به شۆرشی ئێرانه‌وه په‌یوه‌ست بوون. سه‌ره‌نجام رژیمی شایان رووخاند. خومه‌ینی و داروده‌سته‌ی سواری شۆرشی ئێران بوون. خومه‌ینی و مه‌لاكان كه كۆمه‌ڵێك له رووناكبیران و كه‌سایه‌تی دیكه‌شیان له‌گه‌ل كه‌وتبوو، پێگه‌یه‌كی گه‌وره‌ی ئاینیان هه‌بوو. به‌شێكی زۆر لە خه‌ڵك گه‌ش بین بوون به‌وه‌ی كه وه‌زعیان باش ده‌بێت. هه‌ڵبه‌ت بۆ ماوه‌یه‌ك به‌شێكی دیكه له خه‌ڵك به داخوازییه چاوه‌روان كراوه‌كه‌یان له شۆرشێك كه به‌شداریان تێداكردبوو، له مه‌یداندا بوون و ململانێیان ده‌كرد و به هاسانی بێده‌نگ نه‌ده‌بوون. كۆماری ئیسلامی سه‌رقاڵی دامه‌زراندنی خۆی و بێده‌نگ كردنی ئازادیخوازان و ئه‌و خه‌ڵكه بوو له ناوه‌ند و ئه‌وەی بۆ گرینگ بوو. له‌و هه‌لومه‌رجه‌دا بۆشاییه‌كی سیاسی، ده‌سه‌ڵاتداریی و ده‌رفه‌تێك بۆ كورد له رۆژهه‌ڵات كوردستاندا دروست بوو.\nله كوردستان مه‌سه‌له‌یی نه‌ته‌وایه‌تی مێژوییه‌كی هەیە. خواست و داخوازی نه‌ته‌وه‌یی ساڵانێك بوو كه سه‌ركوت كرابوو. به‌ڵام وه‌ك سكڵی ژێر خۆله‌مێش نه‌كوژابووه‌وه. كۆمه‌ڵێك له چالاكانی نه‌ته‌وه‌یی ساڵها له زیندانه‌كانی رژیمی شادا بوون. ئه‌و كات و له‌و سه‌رده‌مه‌دا هه‌لیان بۆ روخسابوو كه ببوژێنه‌وه و داخوازه نه‌ته‌وه‌ییه‌كه‌یان بێننه ئاراوه. سیسته‌می ده‌ره‌به‌گایه‌تی له كوردستاندا تێك شكابوو، به‌ڵام داب و نەریتی مابوو و، ده‌ره‌به‌گه‌كان تێده‌كۆشان كه كه‌ڵك له‌و هه‌له وه‌ربگرن و به شتگه‌لێك بگه‌ن؛ یان ته‌نانه‌ت ئاگایان له خۆیان بێت كه زیاتر زه‌ره‌رمه‌ند نه‌بن. جوتیارانی خاوه‌ن زه‌ویی نیگه‌ران بوون كه، نه‌وه‌ك ئاغاكان ده‌سه‌ڵات بگرنه‌وه و ئه‌وان زه‌ره‌ر مه‌ند ببن. كرێكارانی كوردستان به‌و وه‌زعه زۆر دڵخۆش نه‌بوون. شوێن كاریان كه شاره‌كانی ده‌ره‌وه‌ی كوردستان بوو کە ببونه شوێنی شه‌پۆلی شۆرش و نائارام ببوون. له كوردستانیش كارێكی ئه‌وتۆ ده‌س نه‌ده‌كه‌وت. خه‌ڵكانی بازار و كاسبكار زۆرتر لایه‌نگری سه‌قامگیری بوون بۆ كار و تیجاره‌تی خۆیان.\nله رووی ئایینیه‌وه خه‌ڵكی كورد به زۆرینه “سونی”ین . سیسته‌می ئیمام و شوێن كه‌وتووی یه‌ك تاكه كه‌س و حوكمی تاكه كه‌سی ئایینی، وه‌ك لای شیعه‌كان باوه (ئایه‌توڵا و ویلایه‌تی فه‌قیه)، لای سوننی باو نیه. به‌شێك له كوردانیش شیعه‌ن و دین و ئاینی دیكه‌ش له رۆژهه‌لاتدا هه‌بوون. كه‌سایه‌تی چالاك و هه‌ڵسوراوی ئاینی له‌و سه‌رده‌مه‌دا سێ كه‌س بوون. یه‌كه‌م “مامۆستا شێخ عێزه‌دین حسینی” كه روانگه‌یه‌كی نه‌ته‌وه‌یی و دیموكراسی خوازانه‌ی هه‌بوو. دووهه‌م “مامۆستا شێخ جه‌لال حسینی” كه لایه‌نی ئاینیه‌كه‌ی قورستر بوو و لایه‌نی نه‌ته‌وه‌یشی هه‌بوو، هه‌ڵبه‌ت شێخ جه‌لال زۆرتر له بانه و هه‌ندێك ناوچه‌ی دیكه ده‌ناسرا. سێهه‌م “مه‌لا ئه‌حمه‌د موفتیزاده” كه کەسێکی ئایینی توند، دژی چه‌پ و خه‌ڵكانی سكولار و، گه‌شبین به خومه‌ینی و شۆرشی ئێسلامی ئێران بوو.\nهه‌ر وه‌ها زیاتر له پانزه ساڵ پێش شۆرشی ئێران و به تێكشاندن سیسته‌می ده‌ره‌به‌گایه‌تی، خوێنده‌واری له كوردستان گه‌شه‌ی كردبوو . سه‌ره‌رای كوره ئاغا و شێخ و ده‌وڵه‌مه‌ند، نه‌وه‌یه‌ك له چینی ناوه‌راستی كۆمه‌ڵگا له خوێندكاران پێك هاتبوو. هه‌ندێكیان چووبونە زانکۆ لە دەرەوەی کوردستان له‌وێوه له گه‌ل سیاسه‌ت ئاشنا بووبون و چالاكی سیاسیان هه‌بوو و به‌شێكیان ساڵانێك ده‌سبه‌سه‌ر كرابوون. به‌شێكی به‌رفراوانی ئه‌م خوێنكارانه له دێهات و شاره‌كاندا ببونه مامۆستا و كارمه‌ند و تامه‌زرۆی دیموكراسی ، مافی نه‌ته‌وه‌ی، مافی مرۆڤ، و مافی خه‌ڵكی زه‌حمه‌تكێش بوون. بەشێکیان چه‌پ بوون و پشتیوانی له خه‌ڵكی زه‌حمه‌تكێش و دژایه‌تی له گه‌ل دیكتاتۆری و ده‌ره‌به‌گایه‌تی، داواكاری مافی یه‌كسانی ژن و پیاو، گرینگترین دروشمه‌كانیان بوو. ئه‌م نه‌وه‌یه له گه‌ل زه‌حمه‌تكێشانی شار و دێدا تێكه‌ڵ بووبوون و پێگه‌یه‌كی به‌رچاویان هه‌بوو. ژنانی كوردستان به گشتی زۆر تێكه‌ڵی سیاسه‌ت نه‌بوون. له خۆپیشاندانه‌كاندا ژنانی “كه‌یبانوو” و به ئیستیلاح “خانه‌دار” ده‌رنه‌ده‌كه‌وتن ، به‌ڵام له ناو چینی خوێنده‌وار و رووناكبیردا به پێچه‌وانه ، رێژه‌ی ژنانی خوێنده‌وار و خوێندكار له جوڵانه‌وه سیاسی و جه‌ماوه‌ریه‌كاندا زۆر به‌رچاو بوو. به‌شێك له‌و ژن و كچه خوێندكاره، ساڵها بوو، چووبوونه دێهاته‌كان و له ناو خه‌ڵكی زه‌حمه‌تكێشدا پێگه‌ی خۆیان هه‌بوو و به‌شێكیان له شاره‌كاندا چالاك بوون. به گشتی و له‌و سه‌رده‌مه‌دا ئه‌م نه‌وه گه‌نج و خوێنده‌وار و خوێندكاره، توێژی هه‌ره چالاكی سیاسی كۆمه‌ڵگای كوردستان بوون.\nله هه‌لومه‌رجێكی وه‌هادا له لایه‌ك “حیزبی دیموكراتی كوردستانی ئێران” هاته‌وه مه‌یدان و چالاكی خۆی ده‌سپێكرده‌وه. له موكریان به هۆی مێژوی خه‌باتی نه‌ته‌وه‌یی له‌و به‌شه‌دا بووه هێزێكی زۆر گه‌وره. له لایه‌كی دیكه‌وه به‌شی روناكبیری و چه‌پ و به‌تایبه‌ت له باشووری رۆژهه‌ڵات رێكخراوه مه‌ده‌نیه‌كان و بنكه‌كان و شوراكانیان پێك ده‌هێنا. كۆمه‌ڵه له‌م به‌شه‌دا زۆرتر پێگه‌ی هه‌بوو. به‌رێوه‌به‌رانی كۆمه‌ڵه له‌م نه‌وه‌یه بوون و خۆیان رێكخسته‌وه و چالاكیه‌كانیان فراوان كرد. مامۆستا شێخ عێزه‌دین و مه‌لا ئه‌حمه‌د موفتیزاده و شێخ جه‌لال هه‌ر وه‌ها ده‌ستیان كرد به خۆ رێخستن له‌و مه‌یدانه‌دا. رێكخراوه ئێرانیه‌كان وه‌ك چریكه‌فیداییه‌كان، رێكخراوی په‌یكار ، ئیتیحادیەی كومونیستەکان، ره‌زمه‌نده‌گان، توده، موجاهیدین و راه كاریگه‌ر لە کوردستانیش كه‌وتنه چالاكی سیاسیه‌وه.\nكۆماری ئیسلامی ده‌یویست ده‌سه‌ڵاتی خۆی به سه‌ر كوردستاندا داسه‌پێنێ. بۆ ئه‌و كاره پێویستی به خه‌ڵكانی خۆجێیی بوو له كوردستاندا. ئامرازی ده‌سه‌ڵاتداری كۆماری ئیسلامی له كوردستاندا ته‌نیا پاده‌گانه‌كان بوو. پاده‌گان مه‌هاباد له لایه‌ن حیزبی دیموكراته‌وه، ده‌ستی به سه‌ردا گیرابوو. بۆیه كۆماری ئیسلامی هه‌وڵی ده‌دا له كوردستاندا پێگه بۆ خۆی په‌یدا بكات. ده‌ره‌به‌گ و كۆنه‌په‌ره‌ستانی كوردستانیش له پشتیوان ده‌گه‌ران و یه‌كه‌م په‌یوه‌ندی له وێرا و له به‌ینیاندا ساز بوو. مه‌لا ئه‌حمه‌دی موفتیزاده بووه یه‌ك له لانكه‌كان و ئامرازی كۆماری ئیسلامی له كوردستان. له هه‌مان كاتدا موفتیزاده داوای به‌شی خۆی ده‌كرد. هه‌ر دوو لایه‌ن ده‌یانویست له یه‌كدی كه‌ڵك وه‌رگرن بۆ دامه‌زراندنی ده‌سه‌ڵاتی خۆیان، به‌ڵام له نیهایه‌تدا كۆماری ئیسلامی سه‌ركه‌وتوو بوو. قیاده مه‌وه‌قه‌ته ( پارتی دیموكراتی كوردستانی عێراق) و كۆماری ئیسلامیش هه‌ر به‌و شێوه كه‌وتنه یارمه‌تیدان و هاوكاریكردنی یه‌كتر.له ئاكامدا كۆماری ئیسلامی، موفتیزاده، قیاده مه‌وه‌قه‌ت و هێزی ده‌ره‌به‌گ و ئاغاكان له به‌ره‌یه‌كدا راوه‌ستان.\nله‌م لاشه‌وه حیزبی دیموكرات، كۆمه‌ڵه، مامۆستا شێخ عیزه‌دین و شێخ جه‌لال حسینی، چریكه فیداییه‌كان ، رێكخراوه‌كانی دیكه و ته‌نانه‌ت خەڵکانێک كه سه‌ر به هیچ لایه‌نێك نه‌بوون به پێگه‌یه‌كی به‌رفراوانی جه‌ماوه‌رییه‌وه، له به‌ره‌یه‌كدا بوون. یه‌كیه‌تی نیشتیمانی كوردستانی عێراق وه‌ك دۆستی ئه‌م به‌ره‌یه هاتبووه مه‌یدانه‌وه و ببوه هێزێكی پشتیوانی ئه‌م به‌ره‌یه و، زۆرتریش دۆستایه‌تی له گه‌ل كۆمه‌ڵه بوو. گرفتی هه‌ره گه‌وره‌ی ئه‌م به‌ره‌یه ئه‌وه بوو كه هیچ ستراتیژ و پلانێكی گونجاو و هاوبه‌شیان نه‌بوو. هه‌ر لایه‌نه زۆرتر سه‌رقاڵی خۆ رێكخستن و به‌هێزكردنی خۆی بوو. به بێ هاوئاهه‌نگی و هه‌ندێكیان به ركه‌بركێ له گه‌ل لایه‌نی دیكه كاریان ده‌كرد. به‌ڵام هه‌ندێك جار مه‌جبوور ده‌بوون پێكه‌وه‌ش كاری هاوبه‌ش بكه‌ن.\n١- به گشتی هه‌ستی نه‌ته‌وه‌یی له‌و كاته‌دا له مه‌ریوان به به‌راوه‌رد له‌گه‌ل موكریان زۆر لاواز بوو. له سه‌روبه‌ندی كۆماری كوردستاندا ئه‌و بزوتنه‌وه نه‌ته‌وه‌ییه مه‌ریوانی نه‌گرته‌وه. زۆرینه‌ی خه‌ڵكی مه‌نته‌قه‌ی مه‌ریوان نیشته‌جێ دێهات بوون كه به جوتیاری، باغداری و حه‌یوانداری ده‌ژیان. به‌شێك به‌رچاو له دانیشتوانی شاری مه‌ریوان خه‌لكانێك بوون كه ته‌نها پێش چه‌ند ساڵ له دێهاته‌كانه‌وه هاتبوونه مه‌ریوان و نیشته‌جێ بوون، به واتایه‌كی دیكه تازه شاری بوون. ژیانی خه‌ڵكی شار بازرگانی و كاری قاچاخ و كرێكاری له بینا و ساختیماندا بوو. پله‌ی زانیاری و ئاگاداری ئه‌و خه‌ڵكه به مافی نه‌ته‌وه‌یی و مرۆیی خۆیان له خواره‌وه بوو. بزوتنه‌وه‌ی نه‌ته‌وه‌یی كوردستانی عێراق بێگومان كاریگه‌ریی له سه‌ر خه‌ڵكی مه‌ریوان هه‌بوو، به‌ڵام زۆرتر ئه‌و كاریگه‌رییه له سه‌ر ڕۆشنبیران بوو، كه رێژه‌یان زۆر نه‌بوو. شكستی یه‌ك له دوای یه‌كی شۆرشی كوردستانی عێراق و ئاواره بوونی خه‌ڵكی باشووری كوردستان بۆ مه‌ریوان، كاریگه‌ری خراپی له سه‌ر خه‌ڵك هه‌بوو. به‌شێك له خه‌ڵكی مه‌ریوان سه‌باره‌ت به داهاتوی كوردان هه‌ستیان به بێ هیوایی ده‌كرد. به‌تایبه‌ت شه‌ری خۆكوژی پارتی و یه‌كیه‌تی و پرۆپاگه‌نده‌یان دژی یه‌كتر، ئه‌و بێ هومێدیه‌ی په‌ره پێده‌دا. حیزبی دیموكرات له مه‌ریوان پێگه‌یه‌كی ئه‌وتۆی نه‌بوو.\n٢- له مه‌ریواندا كه‌سایه‌تی چالاكی سیاسی و خاوه‌ن پێگه‌ی ئایینی نه‌بوو. وه‌ک ده‌زانرێت ئه‌گه‌ر له شورای یازده نه‌فه‌ره‌ی سنه دا هه‌شت كه‌س له لیستی مه‌لا ئه‌حمه‌د موفتی زاده بوون له شورای سێزده نه‌فه‌ری مه‌ریواندا ته‌نیا یه‌ك كه‌س لایه‌نگری موفتی زاده بوو.\n٣- له دێهاتی مریوان و له چه‌ند دێی دیاریكراودا ململانێ جوتیاران و ده‌ره‌به‌گه‌كان خاوه‌ن مێژویه‌كی تایبه‌تی بوو. وەک نمونه دێهاته‌كانی داسێران، گوێزه كوێره، سه‌ر نژمار، گاگل، بێلوو و بندۆڵ. له داسێران مەسەلەی زه‌وی ببوه شه‌ری سه‌روماڵی بۆ جوتیاره‌كان. سه‌ركه‌وتنیان ده‌بووه داهاتویه‌كی زۆر باش، چونكه زه‌ویه‌كان له نزیكه‌ی شاری مه‌ریواندا بوو ( بۆیه ئێستا ژمارێک داسێرانی به‌شێك له چینی زۆر ده‌وڵه‌مه‌ندی مه‌ریوانن)، تێکشکانیان ده‌بووه ئه‌وه‌ی كه هه‌مویان ماڵوێران و بێكار و بێ داهات ببن. بەم دەلیلە ئه‌وان شه‌ری سه‌روماڵیان كرد و سه‌ركه‌وتوش بوون. ڕاسته كه ئه‌مانه كۆمه‌ڵێك ئه‌زمونی باشی تێدا بوو؛ به‌ڵام قه‌ت نەبووە بزوتنه‌وه‌یه‌كی جوتیاری ناوچه‌یی. قه‌ت نەبووە شۆرشێكی جوتیاری دژی ده‌وڵه‌ت له مه‌ریواندا. به هه‌ر حاڵ ئه‌و خه‌بات و ململانێ پێشووه، لانكه‌یه‌كی له‌بار بوو و كار ئاسانی ده‌كرد بۆ رێكخستن و به‌رگری له خۆ كردنی جوتیارانی مه‌ریوان.\n٤- ئاغا و ده‌ره‌به‌گه‌كانی مه‌ریوان زۆر زوو “شورای عه‌شایه‌ریان” دروست كرد، سه‌ندوقیان دانا و خۆیان چه‌كدار كرد و هه‌ره‌شه و گوره‌شه‌یان ده‌سپێكرد. ئه‌م دیارده‌ش هانده‌ر بوو بۆ ئه‌وه‌ی جوتیارانی مه‌ریوان هه‌ست به ترس و خه‌ته‌ر بكه‌ن و ئاماده‌یی له خۆ نیشان بده‌ن بۆ یه‌كگرتن و به‌رگری له خۆیان.\n٥- نیشته‌جێ بوونی بنكه‌ی قیاده مه‌وه‌قه‌ت( پارتی دیموكراتی كوردستانی عێراق) هه‌ر دوای هه‌ره‌س هێنانی شورشی ١٩٧٥ ی كوردستانی عێراق له “دزڵی”ی مه‌ریوان و. تێكه‌ڵییان له گه‌ڵ ده‌ره‌به‌گه‌كان و دژایه‌تیان له گه‌ل جوتیاران و ئازادیخوازانی مه‌ریوان، هۆكارێك بوو بۆ پێكهێنانی هه‌ستی پێویستی به‌ره‌و سازكردنی هێزێكی به‌رگری له خۆ له ناو جوتیارانی مه‌ریواندا.\n٦- هه‌ڵكه‌وتنی مه‌ریوان له مه‌رزی عێراقدا وای له به‌شێك له خه‌ڵك ده‌كرد كه له روانگه‌ی په‌یدا كردنی پێداویستیه‌كانی ژیان و رۆژانی سه‌ختیش، عێراق وه‌ك سه‌رچاوه و په‌ناگایه‌ك له پێش چاو بگرن و زۆر خۆیان به ملكه‌چی تاران نه‌زانن.\nساڵی ١٣٥٧ ئەو سەردمە لە مەریوان ده‌بینرا كه ئه‌و نه‌وه نوێیه‌ی روناكبیران و چالاكانی سیاسی مه‌ریوانیش كه ساڵانێك چالاكی سیاسی نهێنیان كردبوو، له گروپی جیاوازدا له جموجوڵێكی سیاسی به‌رچاودان. هه‌ركام له‌و گروپانه ئێستا چ مێژویه‌ك بۆ خۆیان سازده‌كه‌ن گرینگ نییه، به‌س ئه‌وه‌ی روو به ده‌ره‌وه ده‌بینرا ئه‌مه بوو: گروپێكی ئایینی به لایه‌نگری له مه‌لا ئه‌حمه‌دی موفتیزاده چالاكی سیاسیان ده‌كرد.گروپێك له لایه‌نگرانی چریكه فیداییه‌كان سه‌رقاڵی چالاكی خۆیان بوون. كه‌سایه‌تی زۆر ناسراویان له پێشدا، عه‌بدولره‌زا كه‌ریمی (خەڵکی دەڤەری کرماشان بوو کە ساڵانێک بوو لە مەریوان وەک مامۆستای قوتابخانە نیشتەجێ بوو) ناسراو به ئه‌بو كه‌ریمی بوو كه پێگه‌یه‌كی به‌رچاوی له ناو خوێنكاران و خه‌ڵكی مه‌ریواندا هه‌بوو، دواتر ته‌همورسی ئه‌كبه‌ری چالاكی ناو خوێنكاران بوو. چالاكی سیاسی حیزبی دیموكرات و به ئاشكرا زۆر كه‌م بوو. تووده و رێكخراوه ئێرانیه‌كانی دیكه تاك و تۆك بوون. به‌شی زۆری ڕووناكبیرانی دیكه‌ی شار مه‌ریوان له دوو به‌ره‌ی جیاوازدا دابه‌ش بوبوون. به‌ره‌یه‌ك له ده‌وری فاتێح شێخ كۆبووبونه‌وه و به “شیرین به‌هاره” ده‌ناسران( ئه‌وه ناوی خوازیاری خۆیان نه‌بوو، به‌ڵكوو به ته‌نز پێیان ده‌وتن له درێژه‌ی ئه‌م نووسراوه‌دا به گ١ ناویان ده‌برێت). بۆ لیسته‌ی ناوی ئه‌و به‌ره‌یه بروانه ژێرنوس (ژ،١-).به‌ره‌ی دووهه‌م له ده‌وری كه‌سێكی تایبه‌ت نه‌بوون.مێژویه‌كی دیاریكراو نه‌بوو بۆ یه‌كگرتنیان. له پێشدا دوو دوو و سێ سێ په‌یوه‌ندیان هه‌بوو، بۆ ناسینی ئه‌وانیش بروانه (ژ،٢). لێره‌وه ئه‌و گروپه‌ش به گ٢ ناو ده‌برێن.\nشۆرشی ئێران له په‌ره‌سه‌ندندا بوو و هه‌ندێك ترسی خه‌ڵك شكا بوو. لانكێكی به‌رینی ڕووناکبیری كه بۆ خۆیان و ساڵانێك و به بێ هیچ رێبه‌رییه‌ك كاریان كردبوو و خاوه‌ن پێگه‌یه‌كی به‌رچاو بوون له ناو خه‌ڵكدا ، شور و شه‌وقێكی فراوانیان هه‌بوو ، كه‌م یان زۆر ئاماده‌ی كار و خۆرێكخستنی زیاتر بوون. له هه‌لومه‌رجێكی وه‌هادا و له ناوه‌راستی ساڵی ١٣٥٧ فوئاد موسته‌فا سوڵتانی له زیندان ئازاد كرا و گه‌رایه‌وه مه‌ریوان. فوئاد خه‌ڵكی مه‌ریوان بوو و پێش ده‌سبه‌سه‌ركردنی له مه‌ریوان كاری سیاسی و رۆشنبیری كردبوو و بێگومان له‌گه‌ل كه‌سانێك په‌یوه‌ندی خۆی هه‌بوو. دوو برا و خوشكێكی له چالاكانی گ٢  بوون. بۆیه له ماوه‌یه‌كی كورتدا خۆی تێكه‌ڵ ئه‌م به‌ره‌یه كرد. هه‌م ئه‌م به‌ره‌یه پێویستی به كه‌سێكی وه‌ك فوئاد بوو و هه‌م فوئادیش ئیمكانێك و هه‌لومه‌رجێكی باشی بۆ روخسابوو كه توانا‌كانی خۆی به‌كار بێنێت. توانا و ئه‌زموون و لێهاتووی فوئاد، زۆر زوو، فوئادی كرده جێگای بروای ئه‌م به‌ره‌یه، و به بێ ئه‌وه‌ی هیچ هه‌ڵبژاردنێك ببێت، هه‌موو لایه‌ك رێزێكی تایبه‌تی بۆ فوئاد هه‌بوو.\nگرینگترین كاری فوئاد ئه‌وه بوو كه بریاری دابوو كه به ته‌واوی له خزمه‌ت ئه‌و خه‌باته‌دا بێت و هه‌موو هێز و توانا و كاتی بۆ ئه‌و خه‌باته ته‌رخان كردبوو. هه‌ر له رۆژانی ئه‌وه‌له‌وه هه‌وڵیدا ئه‌و گروپه یازده كه‌سییه، كه به خۆیه‌وه بوونه دوازده كه‌س بكاته گروپێكی رێكخراوتر. كۆبوونه‌وه‌كان به‌رده‌وام چرتر ده‌بوونه‌وه. دابه‌شكردنی كار و راپۆرتدان بووه باو و هه‌ست به رێكخراو بوون لامان به‌هێزتر ببوو. به كرده‌وه فوئاد ئه‌و گروپه‌ی كرده به‌شێك له رێكخراوێك كه دوایی ناوی كۆمه‌ڵه‌ی له سه‌ر نرا. هه‌موو هه‌ستمان ده‌كرد كه به‌شێكین له رێكخراوێك كه له هه‌موو كوردستان و ته‌نانه‌ت له هه‌ندێك له شاره‌كانی ئێرانیشدا چالاكی هه‌یه. ئه‌و نوسراوانه‌ی كه به ناوی، “هاونیشتیمانانی تێكۆشه‌ر”(هم‌میهنان مبارز)ـه‌وه بڵاو ده‌كراویەه، ئه‌و هه‌سته‌ی لامان به هێزتر ده‌كرد. به‌تایبه‌ت كاتێك كه هه‌ندێك له‌و نوسراوانه فوئاد بۆ خۆی ده‌ینوسی و یه‌كێك له ئێمه ده‌مانگه‌یانده شوعه‌یب زه‌كه‌ریایی (كه‌سایه‌تی دیكه‌ی كاریگه‌ر و به توانای سه‌ركردایه‌تی كۆمه‌له له شاری سنه) كه ئه‌ویش چاوی لێبكات و ئاماده بكرێت بۆ بڵاوكردنه‌وه. ( له ورده‌كاری بیر و بۆچوونی ئه‌م گروپه و پێش رووخاندنی شا ده‌گه‌رێم).  \nله خۆپیشاندانه‌كانی شار و له سه‌روبه‌ندی روخاندنی رژیمی شادا، هه‌موو لایه‌نه‌كان به‌شدار بوون. له بیرم نیه كه كێ ده‌سپێشخه‌ری كام خۆپیشاندان بوو، به‌ڵام گومانم نیه كه له كاتی ململانێ دژی رژیمی شا و له‌و سه‌روبه‌نده‌دا هه‌موو لایه‌نه‌كان به‌شدار بوون و رۆلی چاكیان هه‌بوو. سه‌رئه‌نجام رژیمی شا روخا. یه‌كه‌مین ده‌سپێشخه‌ری فوئاد له‌وكاته‌دا، وروژاندنی خه‌ڵكی مه‌ریوان بوو بۆ هێنانه مه‌یدانی داخوازییه‌كانی خه‌ڵك له خومه‌ینی، كه یه‌كه‌مین ململانێ له گه‌ل گروپی “مه‌كته‌بی قورئان”ی له مزگه‌وتی حاجی نه‌جیم لێكه‌وته‌وه. فوئاد له‌و كۆبوونه‌وه‌دا قسه‌ی بۆ خه‌ڵكی شار ده‌كرد و ده‌یگوت كه ده‌بێت خۆمان ئاماده بكه‌ین و داخوازیه‌كانمان روون بكه‌ینه‌وه كه چیمان ده‌وێت. لایه‌نگرانی مه‌كته‌بی قورئان ئه‌و باسانه‌یان به ئاژاوه گێری پێناسه ده‌كرد.\nله چه‌ككردنی شاره‌بانی مه‌ریواندا كه به به‌شداری هه‌موو لایه‌نه‌كان و خه‌ڵكی شار ئه‌نجام درا، فوئاد له ریزی پێشه‌وه‌ی خۆپشانده‌ران و له پێش بینای شاره‌بانی مه‌ریواندا دروشمی “چه‌ك هی خه‌ڵكه”ی،دا و شاره‌بانی له لایه‌نی خۆپیشانده‌رانه‌وه چه‌ك كرا. به‌دوای چه‌ككردنی شاره‌بانی، دابینكردن ئه‌من و ئاسایش خه‌ڵك شار ببوه باس و ئه‌ركێكی گرینگ. به‌رێوه بردن و دابینكردنی هێزی چه‌كدار بۆ پاراستنی شار، كاری هیچ لایه‌نێك نه‌بوو كه به تەنها بتوانێت ئه‌نجامی بدات. هیچ لایه‌نێكیش له شاردا ئه‌و پێگه‌ی نه‌بوو كه دامه‌زراوه‌یه‌كی وه‌ها رێكبخات و خه‌ڵكی شار بچنه ژێر به‌رنامه و بریاریه‌وه. بۆیه به هاوكاری هه‌ر سێ لایه‌نه‌كه و ستادی حیفازه‌تی شار به سه‌رپه‌ره‌ستی سێ كه‌س له‌و سێ گروپه “عەتا رۆسته‌می” ، “ئه‌بو كه‌ریمی” و نووسه‌ری ئەم دێڕانە پێكهات. هیچ كه‌س ره‌ئیسی ستاد نه‌بوو، ستادی ئینقلاب نه‌بوو، ستادی كومونیسته‌كان نه‌بوو. قه‌رار بوو ستاد به‌س حیفازه‌ت له ماڵ و ژیانی خه‌ڵكه‌وه بكات و هه‌ر وه‌هاش كاری ده‌كرد. جیاواز له ئه‌ندامانی ئه‌و سێ گروپه به ده‌یان كه‌س له خه‌ڵكانی دیكه‌ش له‌و ستاده‌دا به‌شداریان ده‌كرد به بێ ئه‌وه‌ی لایه‌نگری لایه‌نێكی تایبه‌ت بن. نه ته‌نها خه‌ڵكانی چه‌پ و ئازادی خواز و دڵسۆزی شار، ته‌نانه‌ت خه‌ڵكانی خراپیش به‌شداریان ده‌كرد و هه‌ندێكیان رووداوی خراپیشیان قه‌وماند كه كێشه‌ی بۆ شار ساز كرد ( به‌نمونه، كوشتنی “ره‌شید محه‌مه‌د ره‌زا به‌گ” كه جگه له شتی شه‌خسی هیچ هۆكارێكی دیكه‌ی نه‌بوو ). هه‌موو كار و زه‌حمه‌ت و ره‌نجی خه‌ڵك به ناوی خۆ و یان گروپی خۆته‌وه  تۆمار كردن بێ ئه‌خلاقی، بێ ئینسافی و ئه‌و په‌ری ناعه‌داڵه‌تییه. بروانه ژێرنوسی ( ژ،٣) . له‌و لیسته‌دا ناوی ته‌نیا به‌شێك له‌و كه‌سانه‌یه كه به‌شداری كار و ئه‌ركی ستاد بوون. له‌و لیسته ده‌رده‌كه‌وێت كه ستادی حیفازه‌ت ستادی هیچ گروپێكی تایبه‌ت نه‌بوو.\nهه‌ر وه‌ها له‌و سه‌رده‌مه‌دا پێكهێنانی شورای شاری مه‌ریوان یه‌ك له كاره گرینگه‌كان بوو. فوئاد و چوار كه‌س له دۆستانی نزیكی خۆی و گ٢، بوونه ئه‌ندامی شورای سێزده نه‌فه‌ره‌ی شار، بروانه ( ژ،٤). پێویسته بڵێم كه له‌و كاته‌دا ، وه‌ك هه‌ندێك كه‌س به هه‌ڵه باسیده‌كه‌ن، فوئاد نه ره‌یسی شورای شار بوو و نه وته‌بێژی شورای شار و نه له‌و كاته‌دا ئه‌و پێگه‌ی هه‌بوو كه له شورادا بریاری ئه‌و به ته‌نها به‌رێوه بچێت. به‌ڵكو فوئاد به كاری ماندوو نه‌ناسانه و به‌ئه‌ستۆ گردنی كار و ئه‌ركی زۆر، به رێزدانان بۆ كه‌سایه‌تی هه‌موو ئه‌ندامانی شوورا و گوێگرتن بۆیان، به هاوكاری سه‌میمانه له گه‌ل كه‌ریمی( نوێنه‌ری چریكه‌كان) ، به وروژاندنی باس و پێشكه‌ش كردنی پێشنیاری گونجاو و له ماوه‌یه‌ك كه‌مدا خۆی كرده جێگای متمانه‌ی زۆرینه‌ی هه‌ره زۆری ئه‌ندامانی شورای شار. له‌و پرۆسه كارییه‌دا بوو كه له دواییدا فوئاد ده‌یتوانی له به‌شێك زۆر له رووداوه‌كاندا سه‌رنجی زۆرینه‌ی شورا بۆ لای خۆی راكێشیت. له‌كۆچی مه‌ریواندا و به ئیبتیكاری خۆی، هه‌موو باسه پێویسته‌كانی وتووێژی بۆ خه‌ڵكی ده‌گێراوه و هه‌ر ئه‌و كاره‌شی له لایه‌ك قورساییه‌كی به شورای شاردابوو و شورای شاری خۆشحاڵ ده‌كرد و له لایه‌كی دیكه‌وه، فوئادی لای خه‌لكی مه‌ریوان كرده جێگای باوه‌رێكی تایبه‌تی.\nژێرنوس و به‌ڵگه‌نامه.\nكه‌سانی دیاری ئه‌و به‌ره‌ی شێخ كه به “شیرین به‌هاره” ده‌ناسران ئه‌مانه بوون. ١- فاتیح شێخ الایسلامی ٢- عه‌تا رۆسته‌می ٣- موسا شێخ الایسلامی ٤- مه‌جید حسینی ٥- ره‌ئوف كۆنه‌پۆشی ٦- نه‌سان نه‌ودنیان ٧- عه‌بدوڵلا نه‌ودنیان ٨- ئه‌سه‌د نه‌ودنیان ٩- هومایون گودازگه‌ر.\nناوی ئه‌م گروپه له لایه‌ن مه‌جید حسینی ه‌وه و له به‌رنامه‌ی ته‌لوڤیزینیدا باس كراوه. حسینی یان كه‌سانی دیكه‌یان به روونی ناوی ئه‌و رووناكبیرانی دیكه‌یان نه‌بردووه كه له ده‌وری خۆیان كۆیان كردوه‌ته‌وه و سیاسه‌تێكی هاوبه‌شیان به‌رێوه بردووه.\n( ژ،٢)، گ٢\nبه‌ره‌ی دووهه‌م،  بریتی بوون له ١- سه‌ید حسین پیر خزری ٢- ئه‌مین موسته‌فا سوڵتانی ٣- عه‌بدوڵلا موسته‌فا سوڵتانی ٤- عه‌بدوڵلا دارابی ٥- عه‌بدوڵلا كۆنه‌پۆشی (عه‌بدوڵا شێخ عه‌زیز) ٦- محه‌مه‌د مراد ئه‌مینی ٧- عوسمان ره‌وشه‌ن توده ٨- فه‌روخ كاوه ٩- مه‌نسوور قه‌شقایی ١٠- حه‌سه‌ن شه‌عبانی ١١ تاهیر خالیدی. (ئه‌م گروپه‌ش زۆرتر به گروپی چپه ده‌ناسران، ناوی خوازیاری خۆیان نه‌بوو و به ته‌نزه‌وه وایان پێ ده‌وتن). یه‌كگرتنی ئه‌م گروپه تاریخێكی روونی نیه. دوو دوو و سێ سێ یه‌كی گرته‌وه و دوایی بووبوونه به‌ره‌یه‌ك. كام له‌مانه پێشتر ئه‌ندامی كۆمه‌ڵه بووه یان په‌یوه‌ندی رێكخراوه‌یی بووه به كۆمه‌ڵه‌وه، ئه‌و كات دیار نه‌بوو به‌ڵام دوایی ده‌ركه‌وت كه ئه‌مین و مه‌له‌كه موسته‌فا سوڵتانی و حسین پیرخزری زۆر پێشتر له گه‌ڵ ته‌شكیلات (كۆمه‌ڵه) په‌یوه‌ندیان بووه. ئه‌م گروپه به ده‌گمه‌ن هه‌ر یازده كه‌سه‌كه‌ی كۆده‌بوونه‌وه. زۆرتری كۆبوونه‌وه‌كانمان چه‌ن كه‌سی بوو و دوایی ئه‌وانی دیكه‌ش ئاگادار ده‌كرانه‌وه. هیچ كام له‌مانه به‌رپرسی كه‌سی دیكه نه‌بوو. خاڵی هاوبه‌شی ئه‌م گروپه بۆ كۆبوونه‌وه له گه‌ل یه‌ك و جیاوازی له گه‌ل ئه‌و به‌ره‌ی دیكه ئه‌وه بوو كه ئێمه ئه‌وانمان به گروپێكی موحافیزه‌كار ده‌ناسی به تایبه‌ت شێخ و، پێمان وابوو كه شێخ جگه له قسه كردن كرده‌وه‌ی نیه. هیچكاممان په‌یوه‌ندیمان له گه‌ل شێخ نه‌بوو. به‌ڵام هه‌موو ئه‌ندامانی گروپه‌كه‌ی ئه‌وانمان وه‌ك یه‌ك چاو لێ نه‌ده‌كرد و له‌گه‌ل هه‌ندێكیان په‌یوه‌ندیمان باش و دۆستانه بوو و هاوكاری یه‌كیشمان ده‌كرد و دانیشتن و بیرورا گۆرینه‌وه‌ش هه‌بوو. له هه‌مان كاتدا كۆمه‌ڵێك له چالاكانی دیكه‌ی مه‌ریوان له په‌یوه‌ندیه‌كی چروپردا بوون له‌گه‌ل ئه‌م گروپه‌ی ئێمه و هه‌ر كامه‌یان له گه‌ل یه‌ك یان چه‌ند كه‌س له ئیمه سه‌رقاڵی كاری هاوبه‌ش بوون. زۆربه‌یان خۆیان به ته‌وای به‌م به‌ره‌وه ده‌به‌سته‌وه و ئێمه‌ش ئه‌وانمان به ته‌واوی له خۆمان ده‌زانی به‌ڵام قه‌ت نه‌ده‌هاتنه كۆبونه‌وه‌ی ئێمه‌وه. بۆ نمونه ئه‌وانه‌ی كه زۆر نزیكتر بوون بریتین بوون له: ١- مه‌له‌كه موسته‌فا سوڵتانی ٢- نه‌سرین زه‌كه‌ریایی ٣- فه‌ریده زه‌كه‌ریایی ٤- گولرێز قوبادی ٥- ناهید موحه‌مه‌دی ٦- ته‌لعه‌ت خالیدی ٧- چیمه‌ن دارابی ٨- نه‌سرین دارابی ٩- عێزه‌ت دارابی ١٠- غه‌فار غولام ویسی ١١- شه‌مێ حه‌كیمی ١٢- سه‌ید ئه‌حمه‌د پیر خزری ١٣- د. خ ١٤- شه‌هلا قه‌شقایی ١٤- سویبه بابا حاجیان ١٥- ناسێح خالیدی ١٦-ماجد موسته‌فا سوڵتانی١٧ جه‌عفه‌ر موسته‌فا سوڵتانی ١٨- حشمه‌ت موسته‌فا سوڵتانی ١٩- ره‌زا موسته‌فا سوڵتانی ٢٠- حسین موسته‌فا سوڵتانی ٢١- حه‌مه‌ی نوری ٢٢-عارف ئه‌حمه‌دی نیا ٢٣- هوشمه‌ند ره‌وشه‌ن توده ٢٤- ئه‌حمه‌د موسته‌فا سوڵتانی ٢٥- حه‌سه‌ن خالیدی. ٢٦- مه‌عسوم خالیدی. ٢٧ م. ش. ٢٨ غوڵام قاسم نه‌ژاد. ٢٩ رزگار شێخ الیسلامی، ٣٠ ئەمجەد مستەفا سوڵتانی، ٣١ناسر مستەفا سوڵتانی ٣٢ فاتمه موحه‌مه‌دی هه‌ر وه‌ها و هه‌ندێك دواتریش و دوایی نه‌ورۆزی ١٣٥٨ چالاكانی دیكه‌ش خۆیان له‌م به‌ره‌یه نزیك ده‌كرده‌وه، به نموونه١ ناسر رۆسته‌می،٢ ساڵح سه‌رداری ٣ ئه‌حمه‌د ئه‌میری ٤ فه‌ریدوون موحه‌مه‌دی ٥ قاسم موحه‌مه‌دی ٦ ئه‌حمه‌د نیكجوو ٧ ئه‌حمه‌د ساسانی. ٨ محه‌مه‌د راستی ٩ محه‌مه‌د ئاسایش ١٠مەحمود سلیمانی. ١١عه‌لی نیكخاه ١٢ ئه‌حمه‌د تارك ١٣ حه‌سه‌ن مه‌نوچهری. ١٤ حه‌مه‌عه‌لی به‌همه‌نی. بێگومان چالاكی و رۆل و پێگه‌ی ئه‌ندامانی ئه‌م به‌ره‌یه وه‌ك یه‌ك نه‌بوو. به نمونه سه‌ید حسین پیرخزری یه‌ك له كه‌سایه‌تی ناسراو و خۆشه‌ویستی خه‌ڵكی نژمار و سه‌رنژمار و خه‌ڵكی كۆماسی و كه‌ڵاته‌رزان، پێگه‌یه‌كی زۆر به‌رچاوی بوو. پیرخزری سالها له‌و به‌شانه‌دا كاری كردبوو. عه‌بدوڵلا دارابی كه‌سایه‌تی ناسراوی خه‌ڵكی داسێران و گاگل و هه‌ندێك دێهاتی مه‌ریوان بوو. ئه‌مین موسته‌فا سوڵتانی خۆشه‌ویستی خه‌ڵكی ئه‌ڵمانه، چۆر، نه‌نه، مرگ، شارانی بوو. عه‌بدوڵلا كۆنه‌پۆشی له ره‌شه‌دێ و چاوگ و سه‌ڵه‌سی پێگه‌ی تایبه‌تی هه‌بوو. محه‌مه‌د مرادی ئه‌مینی له داسێران و له‌نجاوا و هه‌ندێك دێهاتی سه‌رشیو چالاك و خۆشه‌ویست بوو. مه‌نسوری قه‌شقای و حه‌سن شه‌عبانی له كۆماسی و كه‌ڵاته‌رزان زۆر چالاك بوون. له‌كچه‌كان : مه‌له‌كه موسته‌فا سوڵتانی، گوڵرێز قوبادی، ناهید موحه‌مه‌دی، فاتمه محه‌مه‌دی، نه‌سرین و فه‌ریده زه‌كه‌ریایی، شه‌هلا قه‌شقایی، ته‌ڵعه‌ت خالیدی، چیمه‌ن و نه‌سرین دارابی ، له دێهاته‌كان و به‌شێكیان له ناو شاردا ده‌وری تایبه‌تیان هه‌بوو. دیاره به ئازاد بوونی فوئاد و گه‌رانه‌وه‌ی بۆ مه‌ریوان و دوای ماوه‌یه‌كی كورت و به كرده‌وه، فوئاد بووه كه‌سی یه‌كه‌می ئه‌م گروپه و ئه‌م گروپه‌ی كرده به‌شێك له رێكخراوی كۆمه‌ڵه.\nبۆ ناسینی ناوی ئه‌م گروپه له گه‌ل مه‌نسوور قه‌شقایی، فه‌روخ كاوه، محه‌مه‌د مراد ئه‌مینی، عه‌بدوڵا موسته‌فا سوڵتانی و مه‌له‌كه موسته‌فا سوڵتانی په‌یده‌ندیم گرتووه و له زانیاری ئه‌وان كه‌ڵكم وه‌رگرتووه.\nئه‌م نزیكه‌ی په‌نجا و هه‌شت كه‌سه‌ی خواره‌وه ته‌نیا به‌شێك بوون له‌و خه‌ڵكانه‌ی كه به‌شداری كار و چالاكی ستادی حیفازه‌تی مه‌ریوانیان ده‌كرد. ئه‌مانه و له سه‌روبه‌ندی دامه‌زراندنی ستادی حیفازه‌تدا به ئه‌ندامی هیچ كام له‌و سێ گروپه نه‌ده‌ناسران. هه‌ر وه‌ها زیاتر له نیوه‌ی ئه‌م لیسته و ئه‌و كات نه چه‌پ بوون و نه كومۆنیست. ئه‌وانه بریتی بوون له ١ تۆفیق عه‌لی مه‌ریوانی و كه‌ریم حاجی كه خۆیان گروپێكی ٧ تا ٨ كه‌سی بوون له خزم و كه‌سی خۆیان. ٢ فایق روسته‌می، ٣ نیعمه‌ت ره‌شیدی،٤ ئه‌مین بالكی، ٥ حسینه زیته،٦ سوبحان نێیی،٧ عه‌به باوه، ٨ سه‌عید ئاشنا، ٩ سید سدیق هیدایه‌تی، ١٠ ده‌روێش ساڵح، ١١ فایق عه‌زیزی، ١٢ سدیق ئه‌مجه‌دی، ١٣ مه‌حمود سڵێمانی ١٤ ئه‌حمه‌د سڵێمانی، ١٥ مه‌جید عه‌زیزی، ١٦ ناسر رۆسته‌می، ١٧ جه‌هانبه‌خش روسته‌می،١٨ به‌همه‌ن سوڵتانی، ١٩ حه‌مه‌مین عه‌به ق. ٢٠ عه‌به ش. ٢١ كه‌ریم نیكپه‌ی ٢٢ مه‌جید س.٢٣ نیعمه‌ت باغه‌بانی ٢٤ فه‌ریدون موحه‌مه‌دی ٢٥ جه‌بار عه‌زیزی ٢٦ ئه‌مجه‌د مینویی ٢٧ غولام جۆشكار ٢٨ مه‌نسوور فه‌تاحی ٢٩ ناسر فه‌تاحی ٣٠ ره‌زا ناسری ٣١ ته‌یمور ناسری ٣٢ حسین نادری ٣٣ عارف نادری ٣٤ محه‌مه‌د ئاسایش ٣٥ ئه‌نوه‌ر پویا ٣٦ عه‌لی پویا ٣٧ سه‌لام ئیزه‌دی ٣٨ حسین ئیزه‌دی ٣٩ قاسم موحه‌مه‌دی ٤٠ عومه‌ر نادری ٤١ عه‌لی ج. س ٤٢ شه‌هاب زرێبار ٤٣ ئه‌حمه‌د نیكجو، ٤٤ سالح سه‌رداری ٤٥ عه‌لی ئه‌كبه‌ر. س ٤٦ ئه‌حمه‌د ساسانی ٤٧ ساڵح ك. ٤٨ نه‌عمه‌ت ئه‌میری ٤٩ ئه‌رسه‌لان خورده‌بینان ٥٠ محه‌مه‌د راستی و ده‌ها كه‌سی دیكه.\n( بۆ دڵنیای ته‌واو، ئه‌م ناوانه‌م یه‌ك به یه‌ك بۆ چوار كه‌س له‌وانه‌ی خۆیان به‌شدار بوون له ستادی حیفازه‌تدا خوێندوه‌ته‌وه و هه‌ر چوار كه‌سیان تئكیدیان كرده‌وه كه هه‌موو ئه‌مانه و زۆر كه‌سی دیكه‌ش به‌شدار بوون. ئه‌م چوار كه‌سه بریتین له ١ نیعمه‌ت باغه‌بانی ٢ محه‌مه‌د ئاسایش ٣ ئه‌حمه‌د ساسانی ٤ ناسێح خالیدی، )\nشورای شاری مه‌ریوان ئه‌مانە بوون:\nیه‌ك تاقه كه‌سیشیان كرێكار نه‌بوون. ١- شێخ عوسمان خالیدی ( دوكانداری ده‌وڵه‌مه‌ندی شار) ٢- فوئاد موسته‌فا سوڵتانی ( له بنه‌ماڵه‌ی ئاغای ئه‌ڵمانه، ئەندازیاری كاره‌با و بێكار) ٣- ئه‌بو كه‌ریمی (ده‌بیری ده‌بیرستان) ٤- سه‌عید دارابی (جوتیاری خاوه‌ن زه‌وی داسێران) ٥- حاجی حه‌مه‌مین داسێران (جوتیاری خاوه‌ن زه‌وی داسێران) ٦- سه‌ید مه‌حموود شیخ الاسلامی (ورده مالكی سێف و كارمه‌ندی ئیداره‌ی فێركردن و بارهێنان) ٧- مه‌حمود ئاشتیانی (له بنه‌ماڵه‌ی ده‌وڵه‌مه‌ندی گاگل و كارمه‌ندی رادیوته‌له‌ویزیونی مه‌ریوان) ٨- بابه عه‌لی میهرپه‌روه‌ر (كارمه‌ند و ماوه‌یه‌ك ره‌یسی ئیداره‌ی فێركردن و بارهێنانی مه‌ریوان) ٩- حاجی ئه‌مین به‌گ رۆسته‌می (ئاغا و زه‌میندار و یه‌ك له ده‌وڵه‌مه‌نده‌كانی مه‌ریوان) ١٠- حاجی حه‌مه ساڵح به‌گ حه‌یده‌ری (ئاغا و دوكاندار و ده‌وڵه‌مه‌ندی مه‌ریوان) ١١- شێخ ئیبرایم مه‌ردۆخی (له بنه‌ماڵه‌ی مامناوه‌ندی و نوێنه‌ری مه‌كته‌بی قورئان) ١٢- مه‌ڵا ره‌شید (سه‌ر شیوی، له چینی مام ناوه‌ندی) ١٣- سه‌ید تۆفێق مینویی (دوكانداری ده‌وڵه‌مه‌ندی مه‌ریوان).\nله شورای شاری مه‌ریواندا، ئه‌م چوار كه‌سه له دۆستان و نزیكانی فوئاد و گ٢ بوون. ١ شێخ عوسمان خالیدی ٢ سه‌عید دارابی ٣ حاجی حه‌مه‌مین داسێران ٤ مه‌حمود شێخ الیسلامی.\nناوی ئه‌ندامانی شورای شارم له شێخ عوسمان خالیدی وه‌رگرتووه و له گه‌ل بابه عه‌لی میهرپه‌روه و مه‌حموودی ئاشتیانیش په‌یوه‌ندیم گرتووه. میهرپه‌روه ناوی هه‌موویانی له بیر نه‌ماوه ، به‌ڵام ئاشتیانی هه‌موو ناوه‌كانی ته‌ئید ده‌كرد.\nچالاكانی یه‌كیه‌تی ژنانی :\n١-ناهید مه‌حه‌مه‌دی ٢ مه‌له‌كه موسته‌فا سوڵتانی ٣ ته‌ڵعه‌ت خالیدی ٤ فه‌راسه‌ت قاسم نژاد ٥ شه‌هلا قه‌شقایی ٦ مه‌عسوم خالیدی ٧ فاتمه موحه‌مه‌دی ٨ نه‌سرین د. ٩ شه‌مسی سڵێمانی ١٠ به‌هجه‌ت خالیدی ١١ چیمه‌ن دارابی ١٢ خ. ١٣ ئامین ره‌وشه‌ن توده ١٤ ئایشێ ر. ١٥ شه‌رافه‌ت قاسم نژاد ١٦ ده‌لیله رۆسته‌می ١٧ چیمه‌ن روسته‌می ١٨ مهری گودازگه‌ر\nله‌م هه‌جده كه‌سه‌ش چوارده‌ی یه‌كه‌میان له چالاكانی گ٢ بوون.  شه‌رافه‌ت قاسم نژاد به لایه‌نگری چریكه فیدایه‌كان ده‌ناسرا. ده‌لیله رۆسته‌می بۆ خۆی ده‌ڵێت كه قه‌ت كاری رێكخراوی له گه‌ل گ١ نه‌كردوه.\nناوی ئه‌م چالاكانه‌م له مه‌لكه و ته‌لعه‌ت و فه‌راسه‌ت و شه‌رافه‌ت وه‌رگرتووه.\nچالاكانی رێكخراوی خوێندكاران ( كانون محصلین و دانشجویان)\n١ عارف نادری ٢ حسین نادری ٣ جه‌عفه‌ر سولتانی ٤ ده‌لیله روسته‌می ٥ ناسر عه‌له‌وی نه‌سه‌ب ٦ ع. خ ٧ حشمه‌ت سوڵتانی ٨ پرشنگ ئه‌مجه‌دی ٩ مونیره ره‌شیدی ١٠ عارف ح. ١١ نه‌عمه‌ت نه‌ودنیان ١٢ هه‌یبه‌ت نه‌ودنیان.\nله‌م دوانزە كه‌سه‌ش هه‌شت چالاكیان له گ٢، دوو كه‌سی كۆتایی له گ١\nزانیاری سه‌باره‌ت به ئه‌ندامانی ئه‌م رێكخراوه‌یه له، عارف نادری، ده‌لیله رۆسته‌می، حشمه‌ت سوڵتانی وه‌رگیراوه\nدامه‌رزێنه‌رانی یه‌كیه‌تی داواكارانی مافی گه‌لی كورد\n١-فوئاد موسته‌فاسوڵتانی ٢ فاتێح شێخ ٣ س. چ. ٤ ره‌شید مه‌ولودی ٥ فه‌ریدون موحه‌مه‌دی ٦ ف. ز ٧ محه‌مه‌د ن. ٨ عه‌لی ن. ٩ حسین پیرخزری ١٠ عه‌لی قوتبی ١١ سه‌دیق ئه‌مجه‌دی\nله‌م یازده‌كه‌سه، هه‌شت كه‌سیان له چالاكان و نزیكانی گ٢ بوون.\nناوی ئه‌ندامانی ئه‌م رێكخراوه‌یه له لایه‌ن، ره‌شید مه‌ولودی، فه‌ریدون موحه‌مه‌دی و س.چ. ئه‌ئید كرواه، هه‌ڵبه‌ت هه‌ر سێ كیان هاورا نین كه فاتێح شێخ له دامه‌زراندنی دا بووه، به‌ڵام هاوران له سه‌ر ئه‌وه‌ی كه چالاكی ئه‌و رێكخراوه نه‌بووه.\nیه‌كیه‌تی كرێكاران ( اتحادیه كرێكاران)\n١ غولام قاسم نژاد، ٢ عوسمان ره‌وشه‌ن تووده ٣ عه‌تا رۆسته‌می ٤ حاته‌م ك.م.م\nبه پێ زانیاره‌كانی غولام قاسم نژاد كه ئه‌و كات سه‌ندووقداری ئه‌م ئیتیحادیه بووه، ئه‌م رێكخراوه به پێ پێشنیاری فوئاد و به به‌شداری ئه‌م چه‌ند كه‌سه و له مزگه‌وتی هه‌ژاره پێك هاتووه. یه‌ك له كار و چالاكییه گه‌وره‌كانی بریتی بووه له كۆكردنه‌وه‌ی یارمه‌تی بۆ كرێكارانی بێكار. غوڵام ده‌ڵێت بۆ خۆی گه‌راوه و له بیریه كه ٦٣ هه‌زار تمه‌ن یارمه‌تی كۆ كردوه‌ته‌وه بۆ كرێكارانی بێكار و ده‌ڵێت كه زۆربه‌ی ئه‌وانه‌ی كه یارمه‌تیان ده‌دا موعه‌لیمه‌كان بوون. غوڵام ده‌ڵێت كه تا ئه‌و جێگاش له‌بیریه پێشنیهادی ئه‌و سه‌ندوقه، فوئاد كردوییه و خۆشی له یه‌كه‌مین كه‌سه‌كان بووه كه یارمه‌تی داوه.\nله‌م چوار كه‌سه، دوو كه‌سی یه‌كه‌م له چالاكانی گ٢ و روسته‌می گ١ و كه‌سی چواره‌میش و به پێ زانیاریه‌كانی غولام ته‌نها كرێكاری رێكخراوه‌كه بووه و سه‌ر به هیچ لایه‌نێك نه‌بووه.\nئه‌وانه‌ی پێشنووسی نوسراوه‌كه‌م بۆ ناردوون بریتین له:\n١-فه‌روخ كاوه ٢-عه‌بدوڵلا موسته‌فا سوڵتانی ٣-محه‌مه‌د مراد ئه‌مینی ٤ -مه‌نسوور قه‌شقایی ٥ -مه‌له‌كه موسته‌فا سوڵتانی ٦-ده‌لیله رۆسته‌می ٧- ره‌زا موسته‌فاسوڵتانی ٨ – شه‌هاب زرێبار ٩ – حسین ئیزه‌دی ١٠ – عارف نادری\nله‌م دۆستانه‌م داواكردووه كه ئه‌گه‌ر زانیارێكی هه‌ڵه له‌م نوسراوه‌دا ده‌بینن تكایه ئاگادارم بكه‌ن. هه‌موو ئه‌م دۆستانه و دوای خوێندنه‌وه‌ی نوسراوه‌كه به ته‌له‌فون یان به نوسراوه وه‌ڵامیان دامه‌وه و له سه‌رنج و زانیاری و تێبینیه‌كانی خۆیان ئاگاداریان كردمه‌وه. به سپاسێكی زۆر له هه‌موو ئه‌م دۆستانه هه‌وڵمداوه كه ئه‌وه‌نده‌ی بكرێت له زانیاریه‌كانیان كه‌ڵك وه‌رگرم.\nجیاواز له‌م به‌رێزانه، نوسراوه‌كه‌م بۆ سێ كه‌سی دیكه‌ش ناردووه كه به‌شداری رووداوه‌كانی مه‌ریوان نه‌بوون به‌ڵام ویستوومه سه‌رنجیان سه‌باره‌ت به شێوازی نوسینه‌كه وه‌رگرم. سپاسی رێنوێنییه به‌نرخه‌كانی ئه‌و دۆستانه‌ش ده‌كه‌م.\nپرسیار له شوعه‌یب زه‌كه‌ریایی\n( زه‌كه‌ریایی خۆی پێخۆشه ته‌نها وه‌كو ئه‌ندام و پێشمه‌رگه‌ی له‌مێژینه‌ی كۆمه‌ڵه پێناسه بكرێت. به‌ڵام ئه‌وانه‌ی زانیاریان سه‌باره‌ت به كۆمه‌ڵه هه‌یه ده‌زانن كه زه‌كه‌ریایی یه‌كێك له گه‌وره‌ترین كه‌سایه‌تی ره‌هبه‌ری ئه‌و كاته‌ی كۆمه‌ڵه بووه و ئه‌گه‌ر سه‌رده‌مێك له كومیته‌ی رێبه‌ریشدا نه‌بووبێت، كومیته‌ی رێبه‌ری كۆمه‌ڵه دایم هه‌وڵیداوه سه‌رنج و بۆچوونی سه‌باره‌ت به سیاسه‌ته‌كانی كۆمه‌له له به‌ر چاو بگرێت)\nپرسیار١ : ئایا كاك موسلێح ئاگادار نه‌بوو كه كاك فاتێح شتی وه‌های نوسیوه، آنك سپیده ده‌مید، بۆ خۆی له‌و باره‌وه ره‌خنه‌ی له كاك فاتێح نه‌بوو؟\nوه‌ڵام: تا ئه‌و جێگه‌ی که من بیستوومه (یانێ ناتوانم بڵێم له سه‌دا سه‌د وا بووه)، ئه‌و نووسراوه ئه‌وه‌ڵ جار کاک موسلێح له‌گه‌ڵ خۆی هێناویه و نیشانی به‌عزێک له هاورێیانی له تاران داوه و وتووشیه که کاک فاتێح نووسیویه و ره‌خنه‌شی له کاره‌که‌ی کاک فاتێح بووه.\nپرسیار ٢: ئایا كاك موسلێح و كاك عه‌تا به هۆكاری ئیعتراز به وه‌لانانی كاك فاتێح وه‌لا نران؟\nوه‌ڵام ـ نه‌خێر؛ من شتی وام نه‌بیستوه و پچڕانی ئیرتباتی ته‌شکیلاتی کاک عه‌تا و کاک موسلێح په‌یوه‌ندیێکی به ئێعترازی(ئێحتماڵی)ئه‌وان به وه‌لانانی کاک فاتێح‌ه‌وه نه‌بوه. کاک عه‌تا خۆی ورده‌ورده له “تشکیلات” دوور که‌وته‌وه و کاک موسلێح‌یش ماوه‌یێک دوای هاتنه‌ده‌ری له زیندان بوو که وه‌لا نرا(هه‌ڵسه‌نگاندنی هاورێیانی په‌یوه‌ندی‌دار له‌گه‌ڵ ئه‌وا ئه‌وه بوو که مومکینه ئه‌گه‌ر جارێکی تر له داهاتوودا ده‌سگیر بکرێ توانایی راوه‌ستان له‌به‌رانبه‌ر زه‌بر و ئه‌شکه‌نجه‌ی ساواک‌ی نه‌بێ).\nلێره‌دا به پێویستی ئه‌زانم سه‌رنجتان بۆ به‌شی ٣ نووسراوه‌ی “تاریخ بازنده” رابکێشم که من له‌وێێدا چڕوپڕتر له سه‌ر ئه‌م بابه‌تانه دواوم و له هه‌مان کات‌دا روونیشم کردوه‌ته‌وه که بۆچی به پێچه‌وانه‌ی ویستی ده‌روونی خۆم ناچار بووم له‌م باره‌وه قسه بکه‌م.\nپرسیار ٣: ئایا له سه‌روبه‌ندی په‌یامی خومه‌ینی بۆ هێرش بۆ كوردستان و تا پێش شه‌هید بوونی كاك فواد، رێبه‌رانی كۆمه‌ڵه به‌رنامه‌یه‌ك یان بیرۆكه‌یه‌كی وه‌هایان هه‌بووه كه هه‌یئه‌تی نمایه‌نده‌گی گه‌لی كورد دروست بكه‌ن، بۆ موزاكرات له گه‌ل رژیم كه ئیحتیماله‌ن دوای شكستی رژیم بێته ئاراوه و، كه‌س یان كه‌سانێكتان بۆ ئه‌و كاره له نه‌زه‌ردابووه ، له‌وانه كاك فاتێح شێخ؟ ئایا رێبه‌ری كۆمه‌ڵه ده‌یزانی كه سه‌رئه‌نجامی ئه‌و هێرشه‌ی كۆماری ئیسلامی ده‌بێته شكستی رژیم و بۆیه‌ش دروستكردنی هه‌یئه‌تی نمایه‌ندگی خه‌ڵكی كوردی بۆ موزاكره له ئه‌وله‌ویه‌تی كاری كۆمه‌ڵه‌دا دانابوو؟\nوه‌ڵام ـ نه‌خێر؛ تا پێش شکست رژیم ئیسلامی و په‌یامی خومه‌ینی بۆ ئاگربه‌س و وتووێژ، هیچ قسه‌وباسێک له نێو به‌رپرسانی کۆمه‌ڵه له‌سه‌ر پێک‌هێنانی هه‌یئه‌تی نمایه‌نده‌گی خه‌ڵکی کورد له ئارادا نه‌بووه و نه‌ش ئه‌کرا ببێ(چوونکوو هیچکه‌س نه‌ی‌ده‌توانی بزانێ ئاکامی ئه‌و شه‌ڕه به کوێ ده‌گات).\nپرسیار له ساعید وه‌ته‌ندوست\nپرسیار ١: ئایا موسلیح ئاگادار نه‌بوو كه فاتیح شتی وه‌های نووسیوه، آنك سپیده ده‌مید؟ بۆ خۆی له‌و باره‌وه ره‌خنه‌ی له فاتیح نه‌بوو؟\nوه‌ڵام : هەتا ئەو جێگا کە من وەبیرم دێت ئەو نووسراوە کە ئاماژەی پێدراوە (آنک سپیدە دمید) بەدەستی گشت هاوڕێیانی ئەو کاتە گەیشتبوو . لەبیرمە ڕەخنەی ئەوکات لە بۆچوون و کار و شێوە ژیانی کاک فاتیح بەو نووسراوەوە دەستی پێنەکرد، کە خۆشی ئاماژەی پێکردوە. بەڵکوو زووتر و بەتایبەت لە کۆبوونەوەکانی مانگی ڕێبەندانی ساڵی ١٣٤٩ کە زۆربەی هاوڕێیانی ئەو کاتی کۆمەڵە تێیدا بەشدار بوون باسیان لێ کرا. زۆربەی بەشدار بوانیش هاوڕا بوون لەو بارەوە …. لە هەموو ئەو پرۆسەیەدا کاک موسلیح یەکێک بوو لە هەڵسووڕاوترین هاوڕێیانی ئەوکاتی “تشکیلات”. بەتایبەت گوزارشەکانی ئەو لە کار و … بۆچوون ی کاک فاتیح زۆر ڕەخنەئامێز و تەنانەت توندیش بوون.\nپرسیار ٢ : ئایا موسلیح و عه‌تا به هۆكاری ئیعتراز به وه‌لانانی فاتیح وه‌لا نران؟\nوه‌ڵام: هەرگیز نەمبیستوە کەسێک لە هاوڕێیانی ئەو کاتە ڕەخنەو ئێعترازیان بە دوور خستنەوەی کاک فاتیح بووبێت! لە بیریشم نەماوە کە دوورخستنەوەی کاک موسلیح لە دوای کاک فاتیح چەندی خایاندبێت!\nبۆ کاک عەتاش من خۆم پێوەندی ڕاستەوخۆم لەگەڵ نەبوو بەڵام بە گوزارش بیستوومە خۆێ لە کارکردن لەگەڵ “تشکیلات” دووری کردوە و ئەوە کاریگەری بوە لەسەر بڕیاری “تشکیلات”!\nوه‌ڵام: هەتا ئاخرین ساتەکان کە لەگەڵ کاک فواد پێوەندی ڕاستەوخۆم بوە، واتە ئەو کاتەی کە لە بانەوە بۆ مەریوان بەڕێ کەوت ( سەرەتاکانی مانگی خەرمانانی ساڵی ١٣٥٨) نە لە کاک فواد ، نە لە هیچکام لە هاوڕێیانی “کومیتەی ئیجرایی” ئەوکاتی کۆمەڵە و نە لە کەسیترم نەمبیستووە باسی “هەیئەتی نوێنەرایەتی گەلی کورد ” کرابێت . ئەو بیرۆکەیە دواتر واتە لەو فەترەیەدا کە پێی ئەوترێت “شەڕی سێ مانگە” هاتوەتە ئاراوە کە مەسەلەی وتووێژ لەگەڵ ڕێژیمی جمهوری اسلامی لە ئارادا بوو. هەروەها نەمبیستووە کەسێک بۆ پێکهێنانی ئەو هەیئەتە دیاری کرابێت.\nپرسیار له عه‌بدوڵلا موهته‌دی\nپرسیار: ئایا له سه‌روبه‌ندی په‌یامی خومه‌ینی بۆ هێرش بۆ كوردستان و تا پێش شه‌هید بوونی كاك فواد، رێبه‌رانی كۆمه‌ڵه به‌رنامه‌یه‌ك یان بیرۆكه‌یه‌كی وه‌هایان هه‌بووه كه هه‌یئه‌تی نمایه‌نده‌گی گه‌لی كورد دروست بكه‌ن، بۆ موزاكرات له گه‌ل رژیم كه ئیحتیماله‌ن دوای شكستی رژیم بێته ئاراوه و، كه‌س یان كه‌سانێكتان بۆ ئه‌و كاره له نه‌زه‌ردابووه ، له‌وانه كاك فاتێح شێخ؟ ئایا رێبه‌ری كۆمه‌ڵه ده‌یزانی كه سه‌رئه‌نجامی ئه‌و هێرشه‌ی كۆماری ئیسلامی ده‌بێته شكستی رژیم و بۆیه‌ش دروستكردنی هه‌یئه‌تی نمایه‌ندگی خه‌ڵكی كوردی بۆ موزاكره له ئه‌وله‌ویه‌تی كاری كۆمه‌ڵه‌دا دانابوو؟\nوەڵامی من بەو پرسیارە ئەوەیە: ۱ـمن بە هیچ شێوەیەک ئاگاداری کۆبوونەویەکی ئاوا لە نێوان کاک فوئاد و کاک عەتای رۆستەمی لەگەڵ کاک فاتح نیم کە تیایدا باسی وتووێژ لەگەڵ کۆماری ئیسلامی و پێک هێنانی هەیئەتی نوێنەرایەتی گەلی کورد و دانانی کاک فاتیح وەکوو نوێنەری کۆمەڵە لەو هەیئەتەدا کرابێت. دواتریش هەرگیز لە کۆمەڵەدا شتی وام نەبیستوە.۲ـبەڵام من لەکۆبوونەوەیەکدا بووم لەگەڵ کاک فوئاد وکاک فاتیح کە لەوێدا کاک فوئاد داوای لە کاک فاتیح کرد کە بچێتە دەفتەری مامۆستا و منیش هەر ئەو نەزەرم تەئید کرد و بە هەردوکمان ئەو پێشنیارەمان پێ کرد. ئەویش وتی بە مەرجێک قبووڵی دەکەم کە ئەوە مەئموریەتی کۆمەڵە بێت، دەنا حەز دەکەم لەناو کۆمەڵە کار بکەم و دوورم مەخەنەوە. بۆ ئاگاداری کاک فاتیح تازە خەریک بوو لە کۆمەڵە وەردەگیرایەوە و پێی خۆش نەبوو دوور کەوێتەوە.۳ـتۆزێکم پێ سەیرە کاک فوئاد تەنیا چەند رۆژ دوای فەرمانی هێرشی خۆمەینی و لە کاتێکدا کە بە هیچ شێوەیەک باسی ئاگر بەست و وتووێژ لە ئارادا نەبوو و هێرشی تاران لەسەرەتا دا بوو و رژیم هیچ شکستێکی نەخواردبوو تا باسێک لە گفتوگۆ بکا، چۆن کاک فوئاد باسێکی وای هێناوتەوە گۆڕێ. ئینجا چۆن بەبێ پرس و تەگبیر لەگەڵ سەرکردایەتی ئەو کاتی کۆمەڵە بڕیارێکی وادەدا. ئەگەریش هەموو ئەو پرسیارە بێ وەڵامانەش جواب درانەوە، بۆ کاک فاتیح وەکوو نوێنەری کۆمەڵە بۆ وتووێژ لەگەڵ کۆماری ئیسلامی دادەنێ کە تازە لە کۆمەڵە وەرگیرابووەوە و بۆ کەسێک لە کۆمەڵە ئەو مەئموریەتە گرینگ و هەستیارەی نادرێتێ، کە دەشزانین دواتر کۆمەڵە هەر وای کرد. ئەمە بوو وەڵامی من ، شاد و سەرکەوتوو بن. ٢٠١٧\_٨\_١٢\nپرسیار له موحسین ره‌حیمی\nپرسیار: ئایا له سه‌روبه‌ندی په‌یامی خومه‌ینی بۆ هێرش بۆ كوردستان و تا پێش شه‌هید بوونی كاك فواد، رێبه‌رانی كۆمه‌ڵه به‌رنامه‌یه‌ك یان بیرۆكه‌یه‌كی وه‌هایان هه‌بووه كه هه‌یئه‌تی نمایه‌نده‌گی گه‌لی كورد دروست بكه‌ن، بۆ موزاكرات له‌گه‌ل رژیم كه ئیحتیماله‌ن دوای شكستی رژیم بێته ئاراوه و، كه‌س یان كه‌سانێكتان بۆ ئه‌و كاره له نه‌زه‌ردابووه ، له‌وانه كاك فاتێح شێخ؟ ئایا رێبه‌ری كۆمه‌ڵه ده‌یزانی كه سه‌رئه‌نجامی ئه‌و هێرشه‌ی كۆماری ئیسلامی ده‌بێته شكستی رژیم و بۆیه‌ش دروستكردنی هه‌یئه‌تی نمایه‌ندگی خه‌ڵكی كوردی بۆ موزاكره له ئه‌وله‌ویه‌تی كاری كۆمه‌ڵه‌دا دانابوو؟\nوه‌ڵام: هه‌ر وه‌ك به قسه‌ش بۆم باس كردی، ئه‌وه‌نده‌ی من له بیرم بێ باسی ئه‌وه كرا كه كاك فاتیح ده‌توانیه له‌م قۆناغه‌دا یارمه‌تیده‌رێكی باش بێ بۆ مامۆستا شێخ عیزه‌تدین ، و له‌م رێگاوه بۆ شۆرش.-به‌ڵام ئه‌و ده‌م به‌حسی هه‌یئه‌تی نوێنه‌رایه‌تی خه‌ڵكی كورد نه‌بوو و ئه‌وایلی هێرشی هێزی ج.ا بۆ كوردستان بوو. من هه‌ر ئه‌وه‌نده‌م له بیره. به سپاسه‌وه. موحسین ره‌حیمی١٥\_٨\_٢٠١٧\nپرسیار له سه‌ید ئیبراهیم عه‌لیزاده\nكاك تاهیری به‌ریز\nسلاوێكی گه‌رم، سه‌باره‌ت به پرسیاره‌كه‌ت ئه‌وه‌یكه بیرم بكه‌ویته‌وه بۆتانی ده‌نۆسم. هه‌ڵبه‌ت حیسابی چوونه سه‌ری ته‌مه‌ن و لاواز بوونی حافزه‌ش بكه‌ن:\nكاتێك كه هێرشی كۆماری ئێسلامی هاته قۆناغی ئه‌مڕۆ و سبه‌ی و كه‌م و زۆر هێرشێكی سه‌راسه‌ری و هه‌مه‌لایه‌نه مسۆگه‌ر بوو، سه‌ركردایه‌تی ئه‌و كاته‌ی كۆمه‌ڵه دوو به‌ڵگه‌نامه‌ی ئاماده كرد، یه‌كیان بۆ بڵاوكردنه‌وه‌ی عه‌له‌نی بوو، ناوی ئه‌و به‌ڵگه‌نامه‌یه كه به فارسی نووسرا بوو، “خلق كرد در بوته آزمایش” بوو. له‌و به‌ڵگه‌نامه‌یه‌دا هیچ شتێكی غه‌یری بانگه‌وازی جه‌ماوه‌ری خه‌ڵك بۆ موقاوه‌مه‌ت تێدا نه‌بوو. فه‌رمان درا بوو كه جه‌ماوه‌ری خه‌ڵك پێویسته به‌هه‌موو وه‌سیله‌ێك، به چه‌ك، به دار، به به‌رد و …كوردستان له ژێر پێی كونه‌په‌ڕه‌ستانی ده‌سه‌ڵاتداردا بكه‌ن به ئاگر. وشه‌ێكی وای تێیدا نه‌بوو كه خه‌ڵك له خه‌بات سارد كاته‌وه. هه‌موو هه‌ر هاندان و ڕێنیشاندان بوو. بێ گومان قسه‌ێكیش له موزاكره نه به سه‌راحه‌ت و نه به ئێشاره، نه‌بوو.\nبه‌ڵگه‌نامه‌ی دووه‌هه‌م، نه‌خشه‌ڕێگاێكی دیاریكراو بوو بۆ ڕێنوێنی هاوڕێیانمان كه كۆمه‌ڵێك خاڵی زۆر وردی سه‌باره‌ت به چۆنیه‌تی هیدایه‌ت و به‌ڕێوه‌بردنی ئه‌و بانگه‌وازه‌ی سه‌ره‌وه‌ی تێدا بوو. تیروته‌سه‌ل بوو و ئێمه له ناوچه‌ی ره‌به‌ت و سه‌رده‌شت وه‌كوو نامیڵكه‌ێك چاپمان كرد كه له ژماره‌ێكی مه‌حدوددا درا به هاوڕێیان. زۆر به‌داخه‌وه ئه‌م به‌ڵگه‌نامه‌یه‌ش ئێستا دیار نه‌ماوه. به‌ڵام دڵنیام له‌وه‌ی كه كۆمه‌ڵێك ئه‌زموونی موقاوه‌مه‌تی جیهانی رزگاریخوازانه‌ی تێدا هاتبوو. له‌وێشدا قسه‌یه‌ك له گفتۆگۆ له‌گه‌ڵ رژیم و “هه‌ئیه‌تی نوێنه‌رایه‌تی خه‌ڵكی كورد” و بابه‌تی له‌م چه‌شنه نه‌هاتبوو. سه‌ركردایه‌تی ئه‌و كاتی كۆمه‌ڵه به‌ناوچه‌كاندا بڵاو ببونه‌وه و ئاماده‌كاری بۆ موقاوه‌مه‌تیان ده‌كرد. كه وایه مه‌جاڵی كوبونه‌وه و هاوفكری گشتی نه‌بوو. به‌ڵام ده‌زانم كه ئێمه هیچ هه‌ڵویستێكی دیكه‌مان جگه له‌وەیكه له‌م دوو به‌ڵگه‌نامه‌یه‌دا هاتبوو، نه‌بوو.\nله‌كاتی كوبوونه‌وه‌ی به‌رپرسانی هێزه سیاسییه‌كانی كوردستان له شاری بانه، من له‌شاری سه‌رده‌شت بووم. ئاگاداری ئه‌و كوبوونه‌وه‌یش بووم. ئه‌وه‌نده‌ی له‌بیرم بێت له‌م كوبوونه‌وه‌یه‌دا به‌هیچ شێوه‌ێك له‌شێوه‌كان، مه‌سه‌له‌ی گفتۆگۆ له‌گه‌ڵ رژیم نه زه‌مینه‌ی هه‌بوو و نه له‌و بارودۆخه‌دا ده‌شیتوانی بێته گۆڕێ. تا ئه‌و جێگایه‌ی كه به ته‌سه‌وری ئێمه له خه‌بات و موقاوه‌مه‌تی چه‌كداری ده‌گه‌ڕێته‌وه، خۆشتان ده‌زانن كه ئێمه له ناخی بۆچۆنی خۆماندا، خۆمان بۆ شه‌رێكی دڕێژخایه‌ن ئاماده ده‌كرد. له‌كوبوونه‌وه‌كانی بانه‌دا، ئه‌ساسه‌ن قسه له‌سه‌ر هاوئاهه‌نگی بۆ موقاوه‌مه‌ت بوو. قسه له‌سه‌ر چۆنیه‌تی دابینكردنی كه‌ره‌ستەی پێویست بۆ شه‌ر بوو. هه‌ر ئه‌و كات ئێمه له‌سه‌رده‌شت له‌گه‌ڵ حیزبی دیموكرات و چریكه فیدایه‌كان خه‌ریكی گفتوگۆ بووین له‌سه‌ر ئه‌وه‌یكه كه چه‌ك و ته‌قه‌مه‌نی پێویست كه له به‌رده‌ستدا بوو چۆنی دابه‌ش بكه‌ین. له‌بیرمه مامه غه‌نی كه نوێنه‌ری حیزبی دیموكرات بوو، پێشنیاری كرد كه ئه‌نباره‌كانمان با هاوبه‌ش بێت. ئێمه‌ش به شوخی پێمان وت باشه با هاوبه‌ش بێت به‌ڵام نیگهبانه‌كانی كێ بن، كێشه ئه‌وه‌یه!\nمه‌سه‌له‌ی هه‌یئه‌تی نوێنه‌رایه‌تی گه‌لی كورد بۆ وتووێژ كاتێك هاته گۆڕێ كه له‌ڵایه‌ن به‌عزه جیناحێكی ناوخۆی رژیمه‌وه، نیشانه‌گه‌ڵێك ده‌ركه‌وت كه په‌یامه‌كانی له‌ئه‌ساسدا بۆ حیزبی دیموكرات ده‌هات. له‌بیرمه كه صادق زیباکه‌لام به ئاگاداری چەمران و موافەقەتی خومەینی بو ئەو مەبەسته به نهێنی سه‌فه‌ری مه‌هابادی كرد بوو، له‌و سه‌فه‌ره‌دا به‌ڕواڵه‌ت حیزبی دێموكرات ئه‌سیری كرد بوو، كه ماوه‌یەك دواتر ئازادی كرد. دواجار مه‌علووم بوو كه نه‌ك ئه‌سیر به‌ڵكوو ڕاسپارده بووه. جگه له‌وه نیشانه‌گه‌لێكی تریش بوو. له‌هه‌مووان گرینگتر سه‌ره‌تاكانی شكستی نیزامی رژیمیش ده‌ركه‌وتبوو. ئیمه هەستمان بەو جم و جۆله کردبوو که لەوانەیه دوور له چاوی ئیمه سازشیک له گورێ دابیت. قسەی ئێمه ئه‌وه بوو كه ئه‌گه‌ر باسی ئاگربه‌س ده‌كرێت، ئه‌وه به‌بێ په‌سه‌ندكردن و ره‌زامه‌ندی كۆمه‌ڵه مومكین نابێت.\nمن نازانم كه یه‌كه‌م كه‌س كێ بوو كه پێشنیاری پێكهێنانی هه‌ئیه‌تی نوێنه‌رایه‌تی گه‌ڵی كوردی كرد، بێ گومان ئه‌و لایه‌نه حێزبی دیموكرات نه‌بوو. له‌وانه‌یه پێشنیاره‌كه له‌لایه‌ن مامۆستا شێخ عیزه‌الدین و یان ئه‌ندامانی ده‌فته‌ره‌كه‌یه‌وه هات بێت. ئه‌وه‌ی گرینگه له‌لایه‌ن كۆمه‌ڵه‌وه به هێند وه‌رگیرا و كه‌وتینه شوێنی. باقی ڕووداوه‌كانیش كه‌م و زۆر روونن و په‌یوه‌ندیان به‌پرسیاره‌كه‌ی ئێوه‌وه نێیه.\nسه‌باره‌ت به‌وه‌ی كه كاك فوئاد چی به كاك فاتح و كاك عه‌تا وتووه، من هیچ مه‌علوماتێكم نێیه. ئه‌و كاته تا ئه‌و جێگایه‌ی له‌بیرم بێت، کاک فوئاد و کاک ساعید وه‌ته‌ندوست و کاک عه‌بدولای موهته‌دی له‌بانه بوون و له‌گفتۆگۆه‌كاندا به‌شدار بوون. هه‌روه‌ها ده‌زانم كه ئه‌م گفتۆگۆیانه هیچ ئاكامێكی به كرده‌وه‌یان لێ نه‌كه‌وته‌وه.\nهێوادارم ئه‌م كورته‌یه وه‌كوو وڵامی من به پرسیاره‌كه كه‌ڵكی هه‌بێت بۆتان.\nتاگه‌كانتوێژینەوە حیزبایه‌تیی رەخنە رۆژهه‌ڵات سیاسیی كوردستان لێکۆڵینەوە\nده‌رباره تاهر خالیدی\nپێشوو ئایا دەبینە یەكەم قوربانیی ریفراندۆم لە جیهاندا؟\nدواتر فیلمى پەنابەرانێکى کورد لە فیستیڤاڵى فیلمى لەندەن ئێکران دەکرێت


25/05/2020 865 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nلیژنەی چاودێریی حكومی لە ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق هۆكاری رەوانەكردنی عەلی عەبدولئەمیر عەلاوی وەزیری دارایی عێراق بۆ وڵاتی سعودییە ئاشكرادەكات.\nمحەمەد بەلداوی ئەندامی لیژنەكە لەلێدوانێكدا وتی: دەبوو سەردانەكە وەزیری دەرەوە بیكردایە، بەڵام بەهۆی نەبوونی وەزیری دەرەوە سەردانەكە بە وەزیری دارایی سپێردرا، بەوپێیەش عەلاوی لەهەمان كاتدا یاریدەدەری سەرۆك وەزیرانە باشترین كەسایەتی بوو بۆ ئەو سەردانە دەستنیشان بكرێت.\nبەلداوی لەبەشێكی تری لێدوانەكەیدا دەڵێت: لەسەردانەكەدا باس لە تەوەری ئابووری و نەوتی گرنگ كراون لەوانە بەرزكردنەوەی نرخی نەوت بەهەماهەنگی نێوان بەغدا و ریاز، ئەوە سەرباری باسكردن لە گەڕان بەدوای ئاسۆی ئابووری لەنێوان هەردوو وڵاتدا.\nبەقسەی ئەندامەكەی لیژنەی چاودێری حكومەت لە پەرلەمان، مستەفا كازمی سەرۆك وەزیران دەیەوێت لەڕێگای بەرزكردنەوەی نرخی نەوت و كاراكردنی ڕێكەوتە ئابوورییەكان هەر جۆرە پشتیوانییەكی وڵاتانی كەنداو بۆ حكومەتەكەی بقۆزێتەوە.\nهەر لەو چوارچێوەیدا رۆژی شەممە عەبدولئەمیر عەلاوی وەزیری دارایی لەتویتێكدا دەستبەرداربوونی عێراقی لەغاز و كارەبای ئێران راگەیاند.\nعەلاوی لە تویتەكەیدا نووسی: وەك جێبەجێكردنێك بۆ بڕیاری وەزارەتی گەنجینەی ئەمەریكا، بریارماندا پابەندی درێژنەكردنەوەی ئەو بەخشینە بین، كە بە عێراق دراوە لە سزا سەپێنراوەكان بۆ هاوردەكردنی غاز و كارەبا لەئێرانەوە.\nئەو تویتە دوای چەند كاتژمێرێك دێت لە راگەیاندنی وەزیری دارایی عێراق بەوەی لەگەڵ سعودییە ڕێككەوتوون بۆ ئەوەی كارەبای عێراق و سعودییە بەیەكەوە ببەسترێتەوە .


ئه‌نفالستان – مەرگی ئەبابەکر\nئیلول 24, 2020 Omer ئه‌نفال, دەربازبووان 0\nئەبابەكرعەلی سەعید لە دایكبووی ساڵی ١٩٥٤\nگوندی كورێمێ – ناحێی مانگێش -قەزای ئامێدی پارێزگای دهۆك.\nیەکێکە لەو ٦ کەسەی لە کۆمەڵکوژییەکەی گوندی کورێمێ بەبرینداری و بەرێکەوتێکی ئەفسوناوی رزگاربوو.\nلە ساڵی ١٩٨٨ دانیشتووی گوندی كورێمێ بووە. كە پەلاماری قۆناغی هەشتەمی بادینان دەستی پێكرد ئەبابكر پێشمەرگەی پارتی دیموكراتی كوردستان بوو، تا رۆژی ٢٨ی ئابی ساڵی ١٩٨٨ دوای ئەوەی لەهەوڵەکانیان سەرکەوتوو نەبوون بۆ پەرینەوە لەسنور گەرانەوە بۆ گوندەکەی خۆیان، لەوێ بەناچاری لەگەڵ خەڵكێکی زۆر خۆیان رادەستی سوپای عێراق كرد، پاشئەوەی چەكەكانیان تەسلیم كرد، ژن‌و پیاویان لە یەكتری جیاكردووەتەوە هەر لەجێدا ٢٠٠ مەترخوارگوندی كورێمێ كۆی پیاوەكان كە ژمارەیان ٣٣ كەس بوو لەلایەن دوو ئەفسەری سوپاوە كەناوەكانیان عەباس‌و محمەد بوو دوای ئەوەی یەکێک لەئەفسەرەکان بەهۆکی تۆکی پەیوەندی بەسەرۆی خۆیەوە کرد هۆکی تۆکیەکەی داخستەوەوە فەرمانی بەو ١٠ سەربازە کرد، کە گوندنشینەكانیان ریزكردبوو لەبەرانبەریان وەستابوون تەقەبکەن .. هەر لەجێدا گوللەباران كران.\nئەبابكر لەگەڵ دەنگی ئەفسەرەکە کە گوتبووی (ارمي)، پركێشی كردبوو توانیبوی لەریزەكە، بێتە دەروەورابكات، بەڵام ١٠٠ مەترێك دورنەکەوتبووەوە كە جەلادەكان دایانگرتووەتەوەو چەند گوللەیەک قاچەكانیان پێكاوەو كەوتووە.\nلە دیدارێکی نێوانماندا کە رۆژی ٨ی ئایاری ساڵی ٢٠١٣ لە هەولێر لەگەڵیدا ئەنجاممداوە بەدرێژی بۆی باسکردم کە چۆن دەربازی بووەو چەند ئازاری چەشتووە.\nئەبابەكر باشئەوەی بیرمابوو، كە لەدورەوە سێجار بە رەشاش تەقەیان لێكردووە، بەڵام سەربازەكان بە حسابی مردوو بەحێیانهێشتبوو، ئەوشەوە بەجەستەی خوێناوی و ئازاری بریندارییەوە هەتابەیانی لە نزیك تەرمی ئەو کۆمەڵە پیاوەمابووەوە کە سەربازەکان گولەبارانیان کردبوون، بەڵام كە رۆژبووەتەوە كەوتووەتە دەست كۆمەڵیك جاش‌و بردبویان بۆ ناحێی مانگێش كەچی لەوێ هەمان ئەو ئەفسەرەی بینیبوو كە فەرمانی گوللەبارانكردنەكەی دابوو، ئەفسەرەكەش كە ناسیبوویەوە بە پۆستاڵ قاچەبریندارەكانی شێلابوو بەجۆرێك ئازاری ئەبابەكری دابوو.\nلەودیدارەدا شەرواڵەکەی هەڵکرد، شوینی لێدانەكانی پێوەدیاربوو، كەچی سەیرلەوەدابوو، بریاری كوشتنی نەدابوو، ئەفسەرەکە بەخوێنساردییەوە گوتبوی چۆن نەمردوی ؟ ئینجا رادەستی قەلای نزاركێی كردبوو، دوای ئەوەی گەیەندرابووە قەلای نزارکێ چەندرۆژێک مابووەوە ئینجا بریاری لێبوردنی گشتی دەرچوو ئەگەرچی برینەکەی تەداوی نەکرابوو هەوی کردبوو بەڵام بەهۆیەوە رزگاری بوو.\nئەو سەروەختە باوكی سێ منداڵ بوو، ئەوان ئەنفالكران‌و بران بۆكەمپی سەلامییە، برایەكی بەناوی سەعید لەو كۆمەڵكوژیەدا كوژراو برایەكی تریشی بەناوی كامەران پێشتر شەهید بوو.\nئەبابەکر هەتا دوارۆژەکانی ژیانی لە ناحێ مانگێشک نزیک گوندی کورێمی لەگەڵ خانەوادەکەی دەژیا. هەرجارێک چاوی پێم بکەوتایە لەچاوانیدا ئەو دڵشکانەیم دەخوێندەوە وەک بڵێت : چمان کردو چمان دورییەوە ؟! ئەم پیاوە بەدبەختە تەنها بەختی ئەوەی هەبوو کە بەشداری دادگای بالای تاوانەکان بکات و شایەتی لەسەر تاوانەکە بدات ساڵی ٢٠١٢ بەشداری فیلمی ١٠٠١ یەک سێوی کرد.\nبەداخەوە ڕۆژی ٢٠/٩/٢٠٢٠ بەهۆی نەخۆشییەوە گیانی لەدەستدا .\nبەشداری ئەبابەکر لە فیلمی ١٠٠١ سێودا\nجێگەی ئاماژەیە ماوەی سالێک زیاترە هەردوک دەربازبوو ئەبابەکرو عەبدولقەهار باری تەندروستییان خراپەو هەردوکیان بەهۆی دۆخی خراپی جەستەییانەوە لە ماڵەوە لەسەر جێگە کەوتوون . سدقی عەبدولقادریش هەر لەسەرەتای نەوەدەکانەوە کوردستانی بەجێهێشتووەو ئێستا پەناهەندەیەکی وڵاتی سویدە.\nجێگەی ئاماژەیە لەکۆی کۆمەڵکوژییە خوێناوییەکەی ئەنفال تەنها ١٤ کەس دەربازیان بوو، لەوانە ٧ کەسیان خەڵکی گەرمیان و ٦ کەسیان خەڵکی بادینان و یەک کەسیشیان خەڵکی سلێمانیە.. بەداخەوە هەتا ئێستا ئەو دەربازبوانە دلشکاوترین کەسانی نێوکۆمەڵگەی ئێمەن ! بێگومان ئەم شایەتحاڵە زیندوانە کوری هەر میللەتێکی تربونایە عەرشی زەمانەیان پێدەلەرزاندن بەڵام ئەفسوس هەرگیز لەلای بەرپرسانی حزب وحکومەت بەقەد جاشێک قەدریان نەبوو.\nئەوەی دەبوو خەڵکی کورێمێ بیکەن\nنەک هەرخەڵک تەنانەت بەرپرسانی حکومەت خۆشیان ناتوانن نکۆڵی لەو راستی یە بکەن، کە زۆرکار هەیە حکومەت تیایدا کەمتەرخەمە، بەتابەتی لەدۆسێی ئەنفالدا حکومەت لە زۆر سێکتەری ئەو دۆسێیەدا کورتی هێناوەو دەستی بۆنەبردووە، بۆیە بەلای کەمەوە خەڵکی گوندی کورێمێ دەبوو بێ گوێدانە ئەوەی حزب وحکومەت بە تەنگیانەوە دێن یان نا، شوێنێ کۆمەڵکوژییەکەو ئەو سێ چاڵەی کەوا قوربانیەکانی بە کۆمەڵ تێدا کۆکرابووەوەو هەروا هاکەزایی داپۆشرابوون، دوای هەڵدانەوەی روفاتەکانیان و بەخاکسپاردنەوەیان دەبوو شوێنەکە دیاری بکەن و بەلای کەمەوە دیوارێک یان تابلۆیەکیان لە سەر جێگیربکردایەو نەدەبوو بهێڵن شوێنەکەیان ون ببێت.\nبۆئەوەی وەک یادەوەرییەک لە مێژووی کوردو کورێمێدا بمێنێتەوە.\nوەها کارێک ئێستاشی لەگەڵدا بێت کارێکی ئەستەم و گران نیە، چونکە کاتێک گۆرە بە کۆمەڵەکەی کورێمێ هەڵدرانەوە، خەڵکی گوند بە دیاریانەوە بوون و دەزانن شوێنەکەی کامە بووە، بەڵام کاتێک ئێمە چووین بەزەحمەت حاجی عوسمان توانی هەرسێک شوێن گۆرەکە بدۆزێتەوە، ئەگەر ئەو شوێنانە بە دیوارێکیش ئەستەم بێت و لە رووی نرخەوە بۆیان هەڵنەسوڕێ ئەوا لە توانادا بوو بەکۆمەکێکی دەستەجەمعی هەر هیچ نەبێت لەموچەی ئەنفالکراوەکان و شەهیدەکانیان وەک مافێکی خۆیان لەسەر تابلۆیەک رۆژی تاوانەکەو ناوی هەموو شەهیدەکان و تەنانەت ناوی تیپی ٢٩ی سوپاو هەردوو ئەفسەرەکە کە ناویان عەباس و محەمەد بووەو پلەی سەربازییەکەیان ملازم بووە بنوسن و بۆ مێژوو بیهێڵنەوە . بەهیوام هەتا ئێستا ئەگەر نەیان کردووە، لەمەودوا بەو کارە هەڵبستن .\nدەربارەی ئەنفالی بادینان و کۆی دەربازبوانی گۆری بەکۆمەڵ کتێبێکم ئامادەیە بەهیوام ژیان دەرفەتم بدات بلاوی بکەمەوە)


زۆنێك نیه بۆ دیكتاتۆر …. عه‌زیز ڕه‌ئووف – Denegkan\nزۆنێك نیه بۆ دیكتاتۆر …. عه‌زیز ڕه‌ئووف\nدیكتاتۆره‌كان له‌هه‌ر شوێنێكی دنیا بن له‌یه‌ك ده‌چن. هه‌یانه سیسته‌م داده‌ڕێژێت و ده‌بێت به دیكتاتۆر و هه‌شیانه هونه‌ری سیسته‌م و به‌ڕێوه‌بردنیشی نیه و ده‌یه‌وێت دیكتاتۆربێت. هه‌یانه به هه‌ڵبژاردن دێته سه‌ر كورسی ده‌سه‌ڵات و هه‌شیانه به شۆڕش. هه‌یانه ده‌زانێ دیكتاتۆره و هه‌شیانه وا ده‌زانێ ئه‌هلی فریشته‌یه. دیكتاتۆره‌كان ڕه‌فتاریان له‌یه‌ك ده‌چێت به‌ڵام زیاد له ده‌م و چاوێكیان هه‌یه.\nدیكتاتۆره‌كه‌ی تونس بیست و سێ ساڵ حوكمی كرد، كه‌چی وه‌ك فریشته خۆی پیشانی خه‌ڵك ده‌دا. ئه‌م پیاوه زۆرینه‌ی خه‌ڵك ده‌نگی پێده‌دا به‌ڵام زۆرینه‌ی خه‌ڵكیش له وڵات وه‌ده‌ریاننا. كه‌واته هیچ ده‌سه‌لاتێك نابێت خۆشحاڵ بێت به‌وه‌ی كه زۆرینه‌ی ده‌نگه‌كانی هه‌یه و دڵی خۆی خۆش بكات كه زۆرینه‌ی خه‌ڵك لێی ڕازییه.\nئه‌وه‌ی له ڕاپه‌ڕینه‌كه‌ی تونسه‌وه فێر ده‌بین چه‌ند وانه‌یه‌كن كه ده‌كرێت هه‌ڵوێسته‌یان له‌سه‌ر بكه‌ین.\nئه‌م ڕاپه‌ڕینه‌ی تونسیه‌كان له ناوچه‌كه‌دا ڕاپه‌ڕینێكی بێوێنه بوو به‌وه‌ی كه به كوده‌تای سه‌ربازی ده‌سه‌ڵات نه‌گۆڕا، به‌ڵكو جه‌ماوه‌ر به ده‌ستی سپیه‌وه هاتنه سه‌ر شه‌قامه‌كان و به دروشم و هوتافه‌كانی وایكرد كه سه‌رۆك به‌جانتایه‌كه‌وه ده‌ستی خانمه‌كه‌ی بگرێت بۆ یه‌كجاری وڵات جێبێڵێت. ئه‌مه‌ش به‌و ڕاستیه‌مان ئاشنا ده‌كات كه ئێمه له سه‌رده‌مێكدا ژیان ده‌گوزه‌رێنین ڕه‌نگه ده‌نگهه‌ڵبڕینه‌كانمان، خۆپیشاندان وهوتافه‌كانمان بتوانێت سه‌رۆك له پۆسته‌كه‌ی دوور بخاته‌وه. ڕه‌نگه نوسینه‌كان و ئۆپۆزسیۆنه بێ چه‌كداره‌كان، ڕێكخراوه‌كان و ڕۆشنبیره‌كان بتوانن له‌جیاتی په‌نابردنه به‌ر توندوتیژی سه‌رۆك وا زه‌لیل بكه‌ن كه ته‌نها فریای پێڵاوه‌كانی بگه‌وێت له‌پێی بكات.\nپێش ئه‌م ڕاپه‌ڕینه به‌ئاسته‌م هه‌واڵی ڕوداوت له تونسه‌وه ده‌بیست. ئه‌مه‌ش به‌و مانایه دێت بێده‌نگی وڵاتێك یان شارێك له‌سایه‌ی ده‌سه‌ڵاتێكدا به‌و مانایه نیه خه‌ڵك له‌و سه‌رۆكه ڕازییه. خۆپیشاندان و ناڕه‌زایی له‌ناوچه‌یه‌ك و بێده‌نگی خه‌ڵك له شارو ناوچه‌یه‌كی تر به‌و مانایه نیه كه بێده‌نگی واته ڕازیبوون به كرده‌وه‌كانی سه‌رۆك. به‌ڵكو به‌شێكی ئه‌و بێده‌نگییه له جۆرێك له ترس و به‌شێكیشی له چاوسوركردنه‌وه‌كانی ئه‌و ده‌سه‌ڵاته‌وه هاتووه. پێش ڕوخانی یه‌كێتی سۆڤیه‌ت، بێده‌نگی باڵی به‌سه‌ر ناوچه‌كاندا كێشابوو، به‌ڵام ئه‌وروپای خۆرئاوا لێوانلێوبوو له خۆپیشاندان و ناڕه‌زایی، كه‌چی له ئه‌وروپا دیموكراسی گه‌شه‌ی كرد، له یه‌كێتی سۆڤیه‌تیش په‌یكه‌ره‌كانی لینین و سیتالین له ماوه‌یه‌كی كه‌مدا شكێنران و شۆڕشی سور پاش زیاتر له حه‌فتا ساڵ له به‌خشینی مژه به خه‌ڵك هه‌ره‌سی هێنا. كه‌واته وانه‌یه‌ك هه‌یه ده‌بێت هه‌مووئه‌وانه‌ی ده‌یانه‌وێت ببن به دیكتاتۆر وه‌ریبگرن ئه‌ویش ئه‌وه‌یه سه‌ركرزكردنی خه‌ڵك له چۆنێتی به‌ڕێوه‌بردن و هوتاف و سرود بۆ سه‌رۆك و هه‌ڵپه‌ڕكێ له‌ناو خۆڵی كۆنگره حزبیه‌كاندا هه‌رگیزبه‌و مانایه نیه كه خه‌ڵك له ئادای ئه‌م جۆره له ده‌سه‌ڵات ڕازییه.\nئه‌وه‌ی سه‌رۆكی تونس ئولفه‌تی پێوه‌گرتبوو گه‌نده‌ڵییه‌كی بێوێنه‌بوو. شه‌قام پڕ بوو له گه‌نجی خاوه‌ن بڕوانامه كه‌چی خانه‌واده‌ی سه‌رۆك له ڕه‌فاهیه‌تێكی بێوێنه‌دا ده‌ژیان، به‌ڵام دواجار بێستێ زه‌وی نه‌بوو له تونس كه سه‌رۆك و خانه‌واده‌كه‌ی بگرێته‌خۆی. سه‌رۆك سه‌رجه‌م پنته‌كانی ده‌سه‌ڵاتدارێتی داگیركردبوو، به‌ڵام جه‌ماوه‌ری فه‌رامۆشكردبوو، ئه‌وه‌ی خۆی له‌به‌رده‌م فه‌رامۆشی خه‌ڵكدا ببینێته‌وه، نه كورسی فریای ده‌كه‌وێت و نه تفه‌نگه‌كانی، نه سامان به‌ده‌نگێوه دێت و نه قه‌ڵه‌مه ستایشكاره‌كانی. ئه‌وه‌ی فریای سه‌رۆك ده‌كه‌وێت هیچ نیه جگه له گه‌ڕانه‌وه بۆ خه‌ڵك.\nئه‌مه بۆ یه‌كه‌مجاره به‌راورد له‌نێوان خۆمان و تونسدا بكه‌ین. من پێموایه كۆمه‌ڵگه‌كان خاڵی لێكچوونیان هه‌یه. ئه‌وه‌ی له تونسدا ڕویدا و هۆكار و ده‌رئه‌نجامه‌كانی هه‌مان ئه‌وه‌ن كه له‌م هه‌رێمه‌ی ئێمه‌شدا ئه‌گه‌ری ڕوودانی هه‌یه.\nله تونس گه‌نده‌ڵیه‌كی بێوێنه هه‌یه و لێره‌ش. له‌وێ گه‌نجانی خاوه‌نبڕوانامه بێكارن و لێره‌ش. لێره سه‌رجه‌م پنته‌كانی كۆمه‌ڵگه ده‌سه‌ڵات داگیری كردووه و له‌وێش. له‌هه‌لادوولا به‌رپرسان و خانه‌واده‌كانیان له ڕه‌فاهیه‌تدا ده‌ژین. له هه‌ردوولا ده‌سه‌ڵات له هه‌ڵبژاردن هاتۆته سه‌ر كورسی. له‌وێ پێش ئه‌م ڕاپه‌ڕینه خه‌ڵك بێده‌نگ بوو، له زۆرێك له‌شاره‌كانی ئێمه‌ش خه‌ڵك بێده‌نگه و ده‌سه‌ڵات واده‌زانێت ڕازین به ڕه‌فتاره‌كانیان. له‌وێ سه‌رۆك وه‌یده‌زانی نامرێت، لێره‌ش سه‌رۆك به‌رده‌وامه له‌خۆپیرۆزكردنی. له‌وێ پۆلیس حۆپیشانده‌ران ده‌كوژێت كه ده‌ڵێن سه‌رۆك بۆده‌ره‌وه، لێره‌ش خۆپیشانده‌ران كه ناشڵێن بڕوخێ ده‌سه‌ڵات ده‌كوژرێن ، ئه‌مه‌ش ته‌نها بۆ داواكاری خزمه‌تگوزاری. له‌وێ دوای ئه‌و هه‌موو خۆپیشاندان و نائارامیه‌ی وڵات كاره‌با نه‌بڕاـ لێره‌ش له‌م ئارامیه‌دا كاره‌با چاوشاركێ ده‌كات.\nهه‌رچۆنێك بێت سه‌رۆكی تونس زه‌نگێكه بۆ دیكتاتۆره‌كان و ئه‌وانه‌ش كه مه‌یلی دیكتاتۆریان هه‌یه. هه‌رچۆنێك بێت ئه‌وه‌ی به‌سه‌ر بن عه‌لی هات مه‌سجێكه بۆ دیكتاتۆره‌كانی تری ناوچه‌كه و ئه‌وانه‌شی كه چاویان لێ غافڵ بكه‌ی ده‌بن به دیكتاتۆر. به‌ڵام سه‌رۆكی تونس پیاوانه وتی گه‌ر خه‌ڵك منی نه‌وێت ئه‌وا خۆم ده‌ڕۆم، به‌ڵام ئێستاش مه‌ترسی ئه‌وه هه‌یه سه‌ركرده‌گه‌لێگی تر له‌ناوچه‌كه‌دا هه‌بن كه نه‌ك ئاماده نین كورسی ده‌سه‌ڵات جێبێڵن به‌ڵكو به میرات ده‌سه‌ڵات بۆ نه‌وه‌كانی داهاتوشیان دیاری ده‌كه‌ن.\nبه‌ڵام هه‌رچۆنێك بێت عومری دیكتاتۆره‌كان درێژ نیه و ئه‌و سه‌رۆكه‌شی پشت بكاته شه‌قامه‌كان و له كۆشكه‌كاندا ژیان بگوزه‌رێنێت ئه‌وا ڕۆژێك وه‌ك سه‌رۆكه‌كه‌ی تونس زۆنێكی ده‌ست ناكه‌وێت تا كۆتاییه‌كانی ژیانی تێدا بگوزه‌رێنێت.\nPrevious وانه‌یه‌ک له ڕاپه‌ڕینی کرێکارانی تونس\nNext دەسەڵاتی سیاسیی هەرێمی کوردستانی عیراق و شۆڕشی گەلی تونس


پاشای پێشووی ئیسپانیا بەهۆی گەندەڵییەوە وڵاتەکەی جێهێشت – کوردی – RojNews.News\n04/08/2020 - 11:55:07 am\nپاشای پێشووی ئیسپانیا\nخوان کارلۆس پاشای پێشووی ئیسپانیا بە تاوانی وەرگرتنی بەرتیل لە پاشای سعودیە، خاکی وڵاتەکەی بۆ شوێنێکی نادیار جێهێشت.\nساڵی ٢٠١٤، دۆسیەی گەندەڵیی مادیی خوان کارلۆس پاشای پێشووی ئیسپانیا لەو وڵاتە کرایەوە و دەنگدانەوەی گەورەی لێکەوتەوە، بەهۆی ئەو ڕەخنانەی لێکرا، پاشای ئیسپانیا دەستی لەکار کێشایەوە و کورسییەکەی ڕادەستی کوڕەکەی ‘فیلیپی شەشم’ کرد.\nئەو دۆسییەیەی کرایەوە لەسەر وەرگرتنی بەرتیل و پارەی دەرەوەی یاسا بوو لە مەلیک عەبدوڵا پاشای سعودیە، لەلایەن خوان کارلۆسەوە، بۆ پرۆژەی “ڕێگای ئاسن”ی نێوان مەککە و مەدینە.\nدەوترێت بە ملیۆنان دۆلار لەلایەن مەلیک عەبدوڵاوە خراوەتە سەر هەژمارە بانکییەکانی خوان کالۆس، کارلۆسیش بۆ شاردنەوەی ئەم گەندەڵییە، بەشێکی زۆری ئەو پارانەی خستووتە سەر هەژمارە بانکییەکانی هاوبەشی ژیانی.\nکارلۆس دوابەدوای ئەوەی دەستی لەکار کێشایەوە، پارێزبەندیی یاسایی لەسەر هەڵگیرا و دۆسیەکەی لە دادگای باڵای ئیسپانیا خرایە گەڕ و ئێستا بڕیاری داوە کە خاکی وڵاتەکەی جێبێڵێت، ڕاشیگەیاندووە، بۆ ئەوە گەندەڵییەکەی داوێنی پاشای ئیسپانیا کە کوڕی خۆیەتی لەکەدار نەکات، وڵاتەکەی جێدەهێڵێت، بەڵام ئەمە بە واتای ئەوە نییە کە لە دەستی دادگا ڕابکات یان هاوکاری دادگا نەکات، هەروەها جەختی لەوەش کردووەتەوە کە دەستبەرداری موچەکەشی دەبێت کە بڕەکەی ساڵانە نزیکەی ٢٠٠ هەزار یورۆ دەبێت.\nپاشای ئێستای ئیسپانیاش، لە کاردانەوەی بەرامبەر کارەکەی باوکی ڕایگەیاندووە، ڕێز لە بڕیاری باوکم دەگرم بۆ جێهێشتنی وڵات، بۆ خۆشم دەستبەرداری میراتەکەی دەبم تا دووربم لەو گەندەڵییە.\nبە گوێرەی ڕاگەیاندنەکانی ئیسپانیا، ڕوون نەبووەتەوە کە خوان کارلۆس پاشای پێشووی ئیسپانیا خاکی وڵاتەکەی بەرەو کام شوێن یان وڵات جێهێشتووە.


مەرجی هەدەپە بۆ هاوپەیمانی لەگەڵ جەهەپە - Mehr News Agency\n21 tîrmehê 2017 - 15:50\nNews Code 11374\nنوێنەرێکی هەدەپە ئاشکرای کرد:\nمەرجی هەدەپە بۆ هاوپەیمانی لەگەڵ جەهەپە\nنوێنەرێکی هەدەپە لە پارلمانی تورکیا ڕایگەیاند: قلیچدار ئۆغڵو، سەرۆکی پارتی جەهەپەی تورکیا دەبێت دان بەوەدا بنێت کە بەشداری کردن لە میتینگی یەنی کاپی هەڵە بووە.\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی مێهر لە حوڕیەت، ئەتۆغرۆڵ کورکچی، نوێنەری هەدەپە لە پارلمانی تورکیا ڕایگەیاند: پێش مەرجی هاوپەیمانی نێوان هەدەپە و جەهەپە ئەوەیە کە قلیچدار ئۆغڵو، سەرۆکی پارتی جەهەپەی تورکیا دان بەوەدا بنێت کە بەشداری کردن لە میتینگی یەنی کاپی هەڵە بووە.\nئەم نوێنەرە کوردەی هەدەپە کە لە شاری ئێزمیرەوە هەڵبژێردراوە زیادی کرد: قلیچدار ئۆغڵو بەشداری ئەم میتینگەی کرد و بەم کارە شەرعیەتی بە ئەردۆغان دا، بەر لەوەی کە ئەم هەڵەیە ئاشکرایە ڕاست بکرێتەوە ئەستەمە هاوپەیمانی لە نێوان هەدەپە و جەهەپە دروست ببێت.\nئەو جەختی کرد: ئێمە بێجگە لە هاتنە سەر شەقام و مانەوە لە ماڵەوە رێگەیەکی دیکەمان بۆ دژایەتی ئەم دۆخە بە دەستەوە نەماوە. ئاگادار کردنەوەی خەڵکی تورکیا لەم دۆخەی ئێستە کارێکی یەکجار گرنگە و دەبێت هەوڵ بدەین تاکوو خەڵک بەرەو دژایەتی ئەم دۆخە ئەستەمە ببەین.\nئەو سەبارەت بە پشتیوانی هەدەپە لە ڕێپێوانی داد لە تورکیا وتی: بەشداری کردن لەم ڕێپێوانە بە مانای ئەوە نییە کە هەدەپە لە بیری کردبێت کە جەهەپە بە مەبەستی دەر کردنی نوێنەرەکانی هەدەپە لە پارلمان و دەستگیر کردنیان لە ئەردۆغان و ئاک پارتی پشتیوانی کرد.\nکه‌مال قلیچدار ئۆغڵو


پانۆرامای كارەساتی كوردان ..!\nجاران، نەوەی شەستەكان دڵی بەوە خۆش دەكرد كە نەعلەتێك هەیە بەنێوی (نەعلەتی كوردان ) واتە هەركەسێ، هەر میللەتێك جورئەت بكات ئازاری میللەتی كورد بدات، خودای گەورە نەعلەتی بەسەردا دەبارێنێ! كە بەداخەوە وەنەبوو.\nكاتێ پیلانی نێودەوڵەتی دژ بە كوردی ستەمدیدە لە جەزایری وێراندا مۆركرا. دڵمان بەوە خۆشكرد كە خودای كوردان بۆیان لە مەڵاسدایە! زۆرن چاوەڕوان كرد، چەند ساڵێك بە سەر ماڵوێرانی كوردان تێپەڕی (هاواری بۆمدەین) كە بەربووكی پیلانی دژ بە كورد بوو، بەدەردەسەری رۆحی دەرچوو! لەنێو خۆماندا لە ژێر سریفەی باشووری عێراق و چادری ئاوارەیی لە ئێران و توركیا و پاكستاندا یان لە كەمپە زێدە ساردەكانی وڵاتانی ئەوروپادا دەمانگوت: ئەوە نەعلەتی كوردانە دژ بەو كەسە كە ڕۆژێك لە ڕۆژاندا هاوكاربووە، بۆ ماڵوێرانی كوردان .\nچەند ساڵێكی دیكەی برد. ئەو گۆڕبەگۆڕەی بە پەهلەوی ناسرا بوو. وڵات بەدەركراو لەو وڵات بۆ ئەو وڵات تا گیانی ناپاكی لە شوێنێك كە بە هەزاران كیلۆمەتر دوور لە زێدی باووباپیرانی دەرچوو، جارێكی دیكە خۆشەخۆشەی ئەوە بوین كە نەعلەتی كوردان دژ بە نەیارانی كوردی مشەخت، هێشتا لە هزر و فەرهەنگی بەدبەختیماندا ماوە .\nكە من دەڵێم : دوای چەند ساڵێكی دیكە دێوەزمەی كوردان، فرعۆنی كوردان، تاغوتی كوردان، نەهەنگی كوردان صدامی گۆڕبەگۆڕ ئەویش بە دەردێ لەنێوچوو كە دڵی زامدار و برینداری نەتەوەی كورد لە هەموو شوێنێك خۆشكرد .\nئەو چەند ساڵانەی بەسەرماندا تێپەڕی بەختوخۆڕایی گووزەری نەكردوە! بەڵكو دەیان هێرشی دڕاندانەمان لە ژێر دروشمی الله اكبر، توكلت علی الله، ئەنفالمان بەسەردا كرا !! بۆ ئەوەی بە یادی خۆمان و دونیا بێنینەوە دەڵێم : دوێنێ و ئەوڕۆ و سبەیش ئەو هزر بۆگەنانە وادەزانن قەڵای خەیبەری زەمەنی محمدالمصطفی (دروودی خوای لە سەربێت) لە كوردستاندایە بۆیە بە (182) هەزار قەتلوعام دڵیان ساكین نەبوو ! بە كاوڵكردن و خاپووركردنی (4500) گوندی بە پیت و بەرەكەتی وڵاتی دڵنشین. دڵی كرماویان دانەكەسا! بە قڕكردنی ڕەگەزی نێرەووزی بارزانیان. حقد و كینەی لەبن نەهاتویان دانەمركا ! ئەوانە و زۆرشتی تریش، دونیای درۆزنی مافی مرۆڤ و دیموكراتیەت و حق التقریر المصیر الشعوب ئەوەی پێی دەڵێن وڵاتە یەكگرتوەكان. ئەوەی نێوی لەخۆیناوە ئەنجومەنی ئاسایشی جیهان، دامودەزگا درۆزنەكانی دیكەی دونیا لە ڕاست ئەو زوڵموزۆرداریە زێدە زێدەیەی دژ بە كورد. كوردی محمدی، عیسایی، تاوسی، كەسی نەجووڵاند. مووچڕكی بە لەشی كەسدا نەهێنا. زەمیری مردووی كەسی نەجووڵاند واتە\nصم، بكم، عمی\nبەمەیش نەوەستان . بۆ ئەوەی نەسلی كوردان بنبڕبكەن و خاكیان بۆ هەتا هەتایە بسوتێنن، هەڵەبجە و بالیسان و شێخ وەسان و گەلی بازێیان كیمیا باران كرد،\nگەرمیان و گەرمەسێریان بەسەر كورداندا سووتاند. دۆڵی جافایەتی و خانەقا و شەهیدانیان لە نێرەوزی كوردان چۆڵكرد. حاجی ئۆمەران و گەڵالەی خۆزگە و ئاوات. ناوچەی دڵڕفێنی باڵەییان و گرتك و روست واتە بە پانوبەرینی شەست كیلۆمەتری زنجیرە سنووری وڵاتی دڵڕفێن خاپوور كرد! بەهەموو توانا و بە هاوكاری دونیای چاوچنۆك هەوڵیاندا ئەو گیانانەی لە سەر یەك خاك و لە یەك وڵاتدا دەژیان لێكمان جیابكەنەوە، سنووری جوگرافی و نەفسی خستە نێوان كۆمەڵگای كوردەواری و شۆڕشی كوردان، ئازارمان بینی، دەوروبەر و چوارتەنیشتمانیان تەنی!، بەڵام جەربەزەیی تاكی كورد لە سەروویانەوە پێشمەرگە دلێرەكانمان. ئەو ئاواتە گڵاوەی دوژمنانیان خستە بەر مەترسی لوولەی تڤەنگی خۆیان. شەوە زەنگی كوردستان بە خوێن. بە گیان، بە ئارەقە. بە نەعرەتە. دڕدا ! تا لە ئەنجامدا پێنج فەیلەقی سوپای دڕندەی عێراق لە ژێر كڵاشی پێشمەرگەكان دەیاناڵاند و دەپاڕانەوە! جارێكی دیكە نەعلەتی كوردان كاری خۆی كرد و پێكەوە وڵاتمان ڕازاندەوە . تەپوتۆزی كاوڵكردنمان لەسەر جەستەی وڵاتدا تەكاندا، بۆ ئەوەی پێمان نەڵێن : تێكدەر، ئەشقیا، نەزانن. لە مەیدانی دیموكراتیدا ئەسپی خۆمان تاودا. پەرلەمانمان هەڵبژارد . حكومەتی كوردانمان دامەزراند، بە كوێرایی دوژمنان هەرێمی كوردستانمان لەسەر نەخشەی دونیادا نەخشاند. ڕۆژانێك لەم كوردستانەدا گورگ و مەڕ پێكەوە دەلەوەڕان. دەچەلین ! دەوروبەر هەرەسانی نەما.\nئەوەی دوێنی لەسەرخوانی كوردان سمێڵی چەوری دەسڕیەوە. چاوی بە پێشكەوتنی كوردستان هەڵنەدەهات. كۆسپیان بۆ دروستكردین. قووتی ڕۆژانەیان بڕین! هەرچەندە گوتراوە: قطع الاعناق ولا قطع الارزاق، نەخێر. ئەوەی خوا ڕێگای پێنادات ئەوان دژ بە ئێمە ئەنجامیاندا. ئێمەیش بەدڵێكی فراوان بەرەو ئاسۆی فراوانمان دەڕوانی. كاتێك دەوروبەر هەستیان كرد دەرەقەتمان نایەن پیلانێكی دیكەیان بۆمان نەخشاند كە دونیا شتی وای بەخۆوە نەبینبو ( داعش ).\nلە هیچ دەور و زەمانێك خەڵكی جیهان گوێی لەم وشەیە نەببوو! بە هەموان، واتە داعش و ئەوانەی لە پشت داعشەوەن كوردستانیان بە داعش گڵاو كرد. جارێكی دیكە لەدوای ( 1400) ساڵ وشە و زاراوەی غەزا و كافر لەسەر خاكی كوردستان و خەڵكەكەی دووبارە كرایەوە! دونیا بۆ بەرژەوەندی خۆی. بۆ ئەوەی ماڵوێرانی داعش نەگاتە وڵاتیان. بۆ لەنێوبردنی داعش هاوپەیمانیان دروستكرد كە ئێمە تێیدا برا گەورە بوین و لە سەرخاكی كوردانیش بوو .\nدونیا لێكرا چەپڵەیان بۆ ئازایەتی پێشمەرگە لێدەدا، پێشمەرگە بوو بە سمبوڵی بەرخودان لە مرۆڤایەتی. هەر كە داعش لە ژێر زەربری قارمانیەتی پێشمەرگە گلۆڵەی كەوتە لێژی دەوروبەر جارێكی دیكە دژ بە كورد كەوتنەخۆ. كاتێك گەیشتنە ئەو قەناعەتە كە پێشمەرگە قەڵغانی كورد و كوردستانە مەحاڵە پەی پێببدرێت، هەوڵیاندا دەغدەغەی نەفسی ئەمارەت بالسوئی خەڵكی خۆمان بكەن . زۆر بەداخەوە كۆمەڵگای ئێمەیش وەك هەموو كۆمەڵگای دیكە ئەمجۆرەیان تێدایە\nلێرەوە . پشتی ئێمەیان شكاند! لێرەوە، سۆی بڕینی كوردانیان كوڵاندەوە! بۆیە لەئەنجامدا لە (16) ئوكتۆبەردا زەفەریان پێ بردین! خوا زەفەریان پێ ببات، ئەو میللەتەیان ریسوا كرد. خوا لە دونیا و قیامەت ریسوایان بكات! هێشتا ئێمەی باشوور لەنێو ئێش و ئازاردا دەتڵێینەوە .\nبەدەست كاروكردەوەی خیانەتكاران داد و فیغانمان بەری ئاسمانی گرتووە، ئەلقەی دووەمی پیلانی نێودەوڵەتی دژ بە كورد لە رۆژئاوا. لە عفرین دەستی پێكرد، من بۆیە ئەو دوو حاڵەتەم لێكگرێداوە، چونكە ئەوانیش وە ك ئێمە ببونە سمبوڵی بەرخوادن بۆ جیهانی مرۆڤایەتی.\nدەوەرن سەیركەن، وەك بڵێی نەبایە و نەباران كەس نوققەی لێوە نایەت! جارێكی دیكە دونیای درۆزنی مرۆڤایەتی و دێموكراتی صم، بكم، عمی لەسەر كوردان پراكتیك كرد . ئەوەی مرۆڤ مەندەهۆش دەكات هێرشە دڕندەكەی سەرعفرینیش بە ئایات و سورەتی قورئان دەست پێدەكات! چۆن نەناڵێنم چۆن؟! چۆن شاعیرئاسا نەڵێم :\nهەموو رۆژێ لەچوار پارچەی دڵەكەم\nبەگێردی كووڵی ژەنگاوی\nپلەپلەی لێ ئەبڕن و بە سوتاوی\nئەنجنیكەن ئەیكووتن و ئەنجنیكەن\nجا دەرخواردی خۆمی ئەدەن !\nچۆن ئاشق و دێوانە نیم چۆن چۆن ؟\nشەیدای ئەم نیشتمانە نیم چۆن چۆن ؟\nشوورییە . هیچ كەس نوققە لێوەنایە\nشوورییە . نەمرۆڤێ، نە درنجێ، نەدەعبایە !\nكوا داد، كوا ئازادیخوازان ؟\nكوا، كوا، لە كوێن ؟\nكوا پەیرەوەی ئەزو ئاسمان ؟\nبۆ كوێ چوە . كەوتە كام شوێن ؟\nكوا مرۆڤ پەرست، كوا ویژدان، كوا بڕیاری نەتەوە یەكگرتوەكان ؟\nلەلام ڕوون و ئاشكرایە . بۆ هەموو عورفێ ڕەوایە\nهەر كوتەكە بە قوناغ ئەبا پەی\nبەدەستی خۆت، خۆت نەخورێنی\nناڵێی ئۆخەی، ناڵیی ئۆخەی\nمن ئاشقم، من ئاشقم\nئاشقی خاكم . ئاشقی پاكم ..ئاشقی چاكم


مزگەوتی ئەلنوری و منارەی حەدبا لە شاری موسڵ ئازادکرانپاش نزیکەی هەشت مانگ لە دەستپێکردنی کردە لەشکرییەکانی ئازادکردنی موسڵ.\nهێزە ئاسایشیە عێراقیەکان ئەمڕۆ پێنجشەممە توانیان بگەنە ئەو مزگەوتە کە هەفتەی ڕابردوو تێرۆریستانی دەوڵەتی ئیسلامی لەگەڵ منارە لارەکەی بووبووە سیمای موسڵ تەقاندنیەوە.\nئەبوبەکر ئەلبەغدادی، سێ ساڵ لەمەوبەر لەو مزگەوتەوە دەوڵەتە خەلافەتیەکەی ڕاگەیاند، هەر بۆیەشە ئازادکردنەکەی دەبێتە ساتەوەختێکی سیمبۆلی بۆ سەرکەوتنەکان بەسەر تێرۆریستانی داعشدا.\nوەزارەتی بەرگری عێراق هەر ئەمڕۆ پێنجشەممە وتوویەتی ، داعش لە شاری موسڵ کۆتایی هات..\nلە ڕاگەیاندنێکدا وەزارەتی بەرگری عێراق دەڵێت، داعش لە هیچ شوێن و ناوچەیەکی موسڵدا نەماوە کە دەستی بەسەردا بڕوات و ڕیزەکانی داڕماون و هێزە ئاسایشیەکان کەمیان ماوە سەرکەوتنی یەکجارەکی لە موسڵ ڕابگەیەنن.\nدکتۆر ئومێد ڕەفیق، پسپۆڕی زانستە سیاسییەکان لە زانکۆی سلێمانی.\nسەرکردە لەشکرییەکانی عێراق داوا دەکەن بە زووترین کات دەستە و تاقمە تەکنیکییەکانی لەشکر بگەنە ئەو ناوچانەی ئەمڕۆ و دوێنێ ئازادکراون بۆ هەڵگرتنەوە یان پوچەڵکرندەوەی بۆمبە چێندراوەکانی داعش.\nئەگەرچی ڕزگارکردنی موسڵ دەبێتە گورزێکی بەهێز لە ڕێکخراوە تێرۆریستییەکەی دەوڵەتی ئیسلامی، بەڵام وەک زۆرێک لە شیکەرەوە هاوڕان لەسەری بە مانای کۆتایی هاتنی دەوڵەتی ئیسلامی نییە لە ڕووی ئایدیۆلۆژی و هزریشەوە.\nئەمە بێ لەوەی هێشتا داعش لە شارۆچکەی تەلەعفەر و ناوچەکانی دەوروبەریشی جێگیرە و هیچ هێرشێکی ئەوتۆش نەکراوەتە سەری.\nلەم شەڕانەدا بۆ ڕزگارکردنی موسڵ هێزەکانی حەشدی شەعبی بەشدارییان کردووە لە ئازادکردنی موسڵ و بەشێکی ئەو هێزانەش لە ناوچە سنوریەکانی سوریا جێگیرکراون.\nئەم هێزانە کە بە فەتوای ئایەتوڵا عەلی سیستانی پێکهێنرا پاش ئەوەی بەغدای پایتەختی عێراق کەوتە بەر مەترسی داگیرکردنەوە لە لایەن داعشەوە، هەنگاو بە هەنگاو لە هێزێکی خۆبەخشەوە بووە هێزێکی تۆکمە و لە پەرلەمانی عێراقیشدا بڕیاری نوێی بۆ پەسەندکرا.\nئێستا ژمارەیەک یەکەی ئەم حەشدی شەعبیە لە ناوچە سنورییەکانی پارێزگای موسڵدا لەگەڵ سوریا جێگیربوون و ئەمەش لە دوو ڕەهەندەوە نیگەرانی دروستکردووە، یەکەمیان لای عەرەب و تورکومانی سوننەی ناوچەکە، چونکە ئەم حەشدی شەعبییە بە دروستکراوی ئێران دادەنێن، دووهەمیشیان وەها سەیر دەکرێت کە هێزی ئێرانی لەناو عێراقەوە لەسەر سنوری سوریا دانراوە و ئەمەش ڕۆڵ و کاریگەرییەکانی تاران هەم لە عێراق و هەمیش لە سوریادا زیاتر دەکات.\nئایا ئازادکردنی شاری موسڵ بەبێ ڕزگارکردنی شارۆچکەی تەلەعفەر کۆتایی بە قەیرانی داعش دێنێت لەو پارێزگایەدا؟\nئایا لە دوای موسڵ پرۆسەی ئازادکردنی شارۆچکەی حەویجە دەستپێدەکات؟\nئایا مانەوەی هێزەکانی حەشدی شەعبی لە ناوچە سنوریەکانی نێوان موسڵ و سوریادا جێی مەترسییە بۆسەر جێگیری سیاسی لە موسڵ و لە سوریاشدا؟\nئایا بۆ لەمەودوا چەندێک ئەگەری پێکدادانی بەرژەوەندییەکانی ئێران و تورکیا هەیە لە ناوچەکە؟\nئایا ئازادکردنی موسڵ دڵنیایی دەدات بە ئاوارەکان تا بگەڕێنەوە شوێنی خۆیان؟\n(دکتۆر ئومێد ڕەفیق) لە بەرنامەی ئەم هەفتەیەی لەگەڵ رووداوەکاندا وەڵامی ئەم پرسیارانە و پرسیار و سەرنجەکانی ئێوەی ئازیزیش دەداتەوە:


شۆڕشگێڕو ئازادیخوازی ئهرجهنتینی (چێ گیڤارا)، لهساڵی ١٩٢٨ لهشاری ڕۆزارییۆی ئهرجهنتین لهدایكبووهو لهساڵی ١٩٦٧ لهسهر چیاكانی (ئاند)دا كوژرا. بنهماڵهكهی (چێ گیڤارا) لهبنهڕهتی باسكو ئایرلاندی بوونو بیروڕایهكی چهپگهرییان ههبوو. ئهگهرچی لهنهخۆشی ههناسهتهنگی ئازاری زۆر ههبوو،\nبهڵام تووانی ببێته وهرزشكار. لهماڵیی (چێ گیڤارا)دا نزیكهی (٣٠٠٠) پهرتووك ههبوو كه بوونه هۆی ئهوهی چێ ببێته خوێنهرێكی باش. لهساڵی ١٩٥٣دا لهزانكۆی (بۆینس ئایرێس)ی پایتهختی ئهرجهنتیندا كۆلێژی پزیشكی تهواوكرد.\nلهكاتێكدا ئهو هێشتا خوێندكار بوو، لهگهڵ ههڤاڵهكانی (ئالبهرتۆ گرانادۆ) دهستیان گهشتێكی درێژ بۆ ئهمریكای باشوور كرد. بیرهوهرییهكانی ئهو گهشته وهكو ڕۆژنووسهكانی مۆتۆرسیكله نووسراوه. پاشان،\nدهچێته مهكسیكو لهگهڵ (ڤیدڵ كاسترۆ) ئاشنا دهبێتو لهگهڵ ئهودا دهست بهشۆڕشێك لهدژی ڕێبهرییو دهسهڵاتداری دیكتاتۆری كووبا باتیستا بهئامانجی رزگاری دهكهن. (چێ گیڤارا)و هاوڕێكانی ساڵانێكی دوورودرێژ لهشاخو چیا جهنگهڵهكاندا تێكۆشینی پێشمهرگایهتییان ههبوو تاوهكو كوبایان لهدهستی دیكتاتۆریهت ڕزگاركرد.\nدوای ئهم سهركهوتنه (چێ گیڤارا) وهكو وهزیری پیشهسازییهكان لهكوبا ههڵبژێردرا، بهڵام قبوڵینهكردو بۆ درێژهدانهوه بهئامانجهكانی،\nڕێگای بۆلیڤییای گرتهبهرو وهكو خۆی وتوویهتی:"دهبێت گهلێكی دیكهی ئهمریكای لاتین لهژێر دهستی سهرمایهداری (ئیمپریالیزم) ڕزگار بكهم".\nلهبۆلیڤییادا هێزهكانی (Barrientos) لهشهونخونێكدا لهنزیكی (Higueras) (چێ گیڤارا) دهستگیردهكهن بههۆی برینێك لهقاچیدا، لهبهندیخانهی شاری Higuerasدا زیندانیدهكرێت.\nدوایین وتهكانی (چێ گیڤارا) زۆر گرنگن كه دهڵێت "مردن بهسهر پێوه، لهژیان بهسهر گۆچانهوه زۆر چاكتره". لهڕۆژی ٩ی ئۆكتۆبهری ساڵی ١٩٦٧یشدا بهفهرمانی دهوڵهتی یهكگرتووی ئهمریكا ڕهزامهندی سهرۆك كۆماری ئهو سهردهمهی بۆلیڤییا (René Barrientos)،\nبهدهستی (Mario Terán) كوژرا. دوابهدوای كوشتنی (چێ گیڤارا)، ڕێبهرایهتی بۆلیڤییا لهبڕیارهكهی پاشگهزو پهشیمان دهبێتهوه، چونكه بهمكاره (چێ گیڤارا)، ئیدی بوو بهئهفسانهی شۆڕشگێڕییو ئازادیخوازی. دوژمنهكانی وا ڕامان دهكهن كه ئهگهر (چێ گیڤارا) بهزیندوویی بمایه،\nبیروڕاو ناوی ئهو هێنده لهجیهاندا بڵاو نهدهبوو. (Juius Lester) لهبارهی مهرگی (چێ گیڤارا) دهڵێت:"مهرگی ئهو گرنگ نییه،\nگرنگ ئهوهیه كه مرۆڤێكی وهك (چێ گیڤارا) ژییاوه، بۆ لهناوبردنی (چێ گیڤارا)ش ئێوه دهبێت ههموو خهڵكی جیهان لهناوببهن، ئهوهش كه ناكرێ!". لهوتارێكیشدا عهبدوڵڵا ئۆجهلان ڕێبهری پارتی كرێكارانی كوردستان (PKK) دهڵێت:"تاوهكو مرۆڤایهتی بمێنێتو ژیانیش ههرچهنده گهشهبكات، ناوو ڕێبازی (چێ گیڤارا)ش بهردهوامهو درێژه دهكێشێت"\nڕێکه‌و 2013-10-16 15:23:33


وتەبێژی دادگای سلێمانی: جەریمەیەكی رێكخراو ئەنجامدراوە\n07/05/2019 2857 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nشارپرێس: هەفتەنامەی زەمەن\nحاكم عومەر ئەحمەد، وتەبێژی سەرۆكایەتی دادگای تێهەڵچوونەوەی سلێمانی رەتی دەكاتەوە دادگا بچێتە ژێر باری هیچ خاترگرتن و چاوپۆشییەك لە دۆسیەی كێشەكانی ناو جوڵانەوەی نەوە نوێ.\nلە دیدارێكدا لەگەڵ هەفتەنامەی “زەمەن”، كە ئەمڕۆ سێ شەممە بڵاوكراوەتەوە، وتەبێژی دادگای سلێمانی، كە ئێستا دادگاكە هەستیارترین دۆسیەی لەبەردەستدایە ئەویش پرسی هەڕەشەی بڵاوكردنەوەی ڤیدیۆی سێكسی ژنە پەرلەمانتارێكە، دەڵێت: ئەوەی روویداوە لەناو نەوەی نوێ، تاوانێكی بەرنامە بۆ داڕێژراوەو بەگوێرەی یاساش، كەیسی لەمجۆرە دەكەوێتە چوارچێوەی كارەكانی ئاسایشەوەو هەڵمەتی دەستگیركردنی خۆبەخشانی نەوەی نوێ هەمووی بە بڕیاری دادگایە.\n* وەكو دادگای سلێمانی تاچەند ئاگاداری هەڵمەتی دەستگیركردنی داواكراوانی نەوەی نوێن لەلایەن ئاسایشەوە؟\n- ئەو سكاڵایانەی لەسەر نەوەی نوێ تۆمار كراون، دوو سكاڵان. یەكێكیان هی فەرمانگەی داواكاری گشتییە، ئەوی تریان تاوانلێكراو شادی نەوزاد كە ئەندامی پەرلەمانی كوردستانە داواكەی جوڵاندووە. لەسەر ئەو بنەمایەیە كە فەرمانی دەستگیركردن دەرچوو بۆ چەند كەسێك و خاوەنی ئەو تەلەفۆنەی نامەكانی لێوە نێردراوە. ئەوەبوو خاوەنی تەلەفۆنە‌كە دەستگیركرا، دواتر بۆ بەرەوپێشچوونی لێكۆڵینەوەكان فەرمانی دەستگیركردن دەركرا بۆ سێ كەسی ترو ئەوانیش دەستگیركران. واتە تائێستا چوار كەس دەستگیركراون فەرمانی گرتن بۆ شەش كەسی تر دەرچوو كە له ئەنجامی لێكۆڵینەوەدا، دادگا گەیشتە ئەو باوەڕەی لێكۆڵینەوەیان لەگەڵدا بكرێت. رۆژی یەكشەمە پێنجی ئەم مانگە به فەرمانی دادوەری لێكۆڵینەوە، ئاسایش رۆیشتوون بۆ دەستگیركردنیان.\n* لەناو ئەو شەش كەسەدا سەرۆكی جوڵانەوەكەی تێدایە؟\n- نەخێر تائێستا فەرمانی دەستگیركردن بۆ سەرۆكی جوڵانەوەی نەوەی نوێ دەرنەچووە.\n* میدیای نەوەی نوێ وا نیشانی دەدات كە پرۆسەكەو دەستگیركردنەكان فەرمانی دادوەری لەگەڵدا نییە، بەڕێزتان دەڵێن چی ئایا تاچەند پرۆسەكە تەندروستەو لەژێر چاودێری ئێوەدایە؟\n- حەقە میدیا پرۆفیشناڵانەو بەویژدانەوە ئەم رووداوە رووماڵ بكات و بیانگوازێتەوە، ناكرێ به گیانی تۆڵەكردنەوەوە رووماڵ بكرێ. ئەمڕۆ دادگا لەگەڵ تۆیە ڕەنگە سبەی بانگت بكات لێكۆڵینەوەت لەگەڵدا بكات، ناكرێت لەگەڵت بوو ئەمە دادگایەكی سەربەخۆیە كە ڕووی لێكۆڵینەوەی كردە ڕۆژنامەنووس یان كەسێكی نزیك لە كەناڵێك ئیتر ئەم میدیایە جۆرەها تۆمەت هەڵبەستێ. ئێمەش تێبینی ئەوەمان كردووە. بەڕاستی نابێ ئەو میدیایە راستگۆیی لە دەستبدات، تۆمەتبار بێتاوانە تا ئەوكاتەی لێكۆڵینەوەی لەگەڵدا دەكرێت لەلایەن دادگای تایبەتمەندەوە، چەند كەس گیراوەو لێكۆڵینەوەیان لەگەڵدا كراوە، تاوانەكە بەراستی بڵێین و نەڵێین تاوانێكی مونەزەم و بەرنامە بۆ داڕێژراوە. بۆیە هەم دادگا‌و هەم ڕای گشتی ئەم بابەتەی بە هەند وەرگرتووەو لێكۆڵینەوەی تێدا دەكات. ئەو رووماڵە ئیعلامییەی دەكرێ، ئێمە تێبینیمان كردووە هەریەكەیان بە ئارەزووی خۆی لێكدانەوەی بۆ دەكات، بەڵام هیوادارم ئەمانە تاوان دروستنەكەن‌و خۆیان نەخەنە بەر لێپێچینەوەی یاسایی، چونكە بڵاوكردنەوەی هاندان‌و سوكایەتیكردن بە هەر دامەزراوەیەك، خۆی لەخۆیدا دەبێتە تاوان و ناكرێت دادگا بە جۆرەها تۆمەت تێوەبگلێنرێ لەكاتێكدا دادوەری لێكۆڵینەوە لەژێر چاودێری یاساییدا بڕیارەكانی دەردەكات، هەموو بڕیارەكانی شایانی ئەوەیە تانەی لێبدرێت لە دادگای تاوانەكان. سێ دادوەر سەرپەرشتی ئەو دۆسیەیە دەكەن كاتێك پێداچوونەوەی پێدادەكرێت، تێبینی ئەوەمان كردووە هەندێك میدیا رووماڵێكی بێڕەحمانە دەكەن.\n* لایەنی تۆمەتبار چەندە مافی بەرگریكردن‌و گرتنی پارێزەری لە ئاسایش بۆ دابینكراوە؟\n- بە هیچ شێوەیەك وتەی تۆمەتبارەكان وەرنەگیراوە ئەگەر پارێزەرەكانیان ئاماده نەبووبێ. بەڵێ بەهەموو شێوەیەك هەم سەردان هەم مافی بەرگری لەخۆكردنیان بۆ دەستەبەركراوە، چونكە یاسا فەرزی كردووە بەسەر دادگا‌و دادوەری لێكۆڵینەوەدا، ئەم مافانە دەستوور فەراهەمی كردووە قانونی ئسوڵی محاكەمات ئەو مافەی داوە بە تۆمەتبار.\n* ئەو دادوەرەی ئاسایش كە فەرمانی دەستگیركردنی بۆ تۆمەتباران دەركردووە، كارەكانی لە چوارچێوەی دادگای سلێمانیدایە، یان جۆرێك له سەربەخۆیی هەیە؟\n- بەپێی یاسای دەزگای ئاسایشی هەرێمی كوردستان‌ویاسای ئەنجومەنی ئاسایشی هەرێمی كوردستان، هەردووكیان لە مادەی سێ دادیارییان كردووە ئەو تاوانانەی ڕێكخراوو منەزەمن و مەترسیان هەیە، ئەمە لە تایبەتمەندێتی دەزگاكانی ئاسایشە. هەركەسێكیش واتەفسیریدەكاتكە ئەم كەیسە له تایبەتمەندی دادگای ئاسایشنییە،دەتوانێتانەیلێبدات. ئەمەی ئێستا دەگوزەرێ، لەژێر شەرعیەتی بڕیارەكانیدادوەریلێكۆڵینەوەدایە. لێكۆڵینەوە لە دۆسیەكاندەكرێت،من رۆژییەكشەممە پەیوەندیم بە دادوەری لێكۆڵینەوەوە كرد كە ئایا ئاگادارن لە ئۆپراسیۆنێكدا بەدوایچەندكەسێكداگەڕاونلە بارەگایسەرەكی نەوەینوێ؟ ئاگاداریكردمەوە وتیبەڵێئاگادارین بەدوای شەشكەسدادەگەڕێین كە فەرمانی گرتنیان هەیە.\n* نەوەی نوێبه فەرمیتانەیان داوەودەڵێن: ئەوە كاری پۆلیسە وكاری ئاسایش نییه، ئایا دەكرا بەگوێرەی یاسای خراپ بەكارهێنانی ئامێرەكانی پەیوەندی، كەیسەكە لای پۆلیس بمایەتەوە؟\n- ئەمە جەریمەیەكی عەفەوی نییە تاكەكەسێك ئەنجامیدابێ، یانئەوە نییە لەنێواندوو كەسدا یان دووگەنجدائەنجامدرابێ وهەڕەمەكی بێ،ئەمتاوانە جەریمەیەكی مونەزەم و ڕێكخراوە. هەموو تاوانێكی مونەزەم‌و بەرنامە بۆ داڕێژراو، لە تایبەتمەندێتی دەزگایئاسایشی هەرێمی كوردستانە لێكۆڵینەوەیتێدا بكات. ئەوانبڕیارەكانیدادگا جێبەجێ دەكەن،ئەمە تەنیا دابەشكردنیئەرك ورۆڵە. دادوەری لێكۆڵینەوە رۆڵەكەیداوە بە ئاسایش ئەوفەرمانو بڕیارەكانیبۆ جێبەجێ دەكات.\nئینجا یاسای قەدەغەكردنیخراپ بەكارهێنانی ئامێرەكانی پەیوەندیكردن پەیوەندی بە سومعە‌و كەرامەتی تاكەكانەوە هەیە،كە هیچیكەمترنییە لە یاساكانی تر، یاسا‌كە سزاكەیلە شەش مانگەوە بۆ پێنج ساڵ‌و لە غەرامەی ملیۆنێكەوە بۆ پێنجملیۆن تێدەپەڕێ، كەواتە بابەتێكیقورسە.\n* ئەگەر ئەو تاوانە رێكخراوەی وەكو خۆت دەیڵێی ساغ بێتەوه، سزاكەی چۆنە؟\n- تائێستا ئەوەی بەڕێوەدەچێ، لە چوارچێوەی مادەی دووی یاسای قەغەكردنی خراپ بەكارهێنانی ئامێرەكانی پەیوەندیدایه، تا ئەمڕۆ دۆسیەكە لەو چوارچێوەیەدایەو سزای هەر تاوانبارێكی ئەم مادەیە بریتییە له شەش مانگ بۆ پێنج ساڵ بەندكردن، لەگەڵیدا غەرامەیەك لە ملیۆنێك بۆ پێنج ملیۆن دینارە. ئینجا ئەگەر دۆسیەكە لێكەوتەی تری هەبێ بۆ نموونە ئەو كەسەی ناوی زڕێنراوە یان خۆی بكوژێت، ئەوە دەچێتە بابی كوشتنەوە. زۆرجار لێكۆڵینەوەكان كە بەرەوپێشەوە دەچن، تەكلیفی مادە قانوونیەكان لەوانەیە بگۆڕێ. ئەوكاتە بەیاسای خراپ بەكارهێنانی ئامێرەكانی پەیوەندی سزا نادرێ، بەڵكو بە یاسای سزادانی كوشتن سزا دەدرێت.\n* گومانێك هەیە كە حزب دۆسیەكە بە سەفقەی سیاسی پەردەپۆش بكات، ئایا لەم كاتەدا دادگا ناكەوێتە بەردەم تاقیكردنەوەیەكی قورسەوە؟\n- ئێمە دڵنیاین لە دادگاكانی خۆمان، لەم كەیسەدا دادگا ناچێتە ژێرباری هیچ سەفقاتێك‌و خاترگرتنێكەوە. بەڵكو وەكو هەموو كەیسەكانی تر مامەڵەی لەگەڵدا دەكات.\n* ئێستا ئەو تۆمەتبارانەی دەستگیركراون لە گرتووخانەی ئاسایشدان؟\n- بەڵێ دۆسیەكە ئیداع كراوە بە فەرمانی دادوەری لێكۆڵینەوە لە ئاسایش، تا ئەو كاتەی دۆسیەكە لەژێر ركێفی ئاسایشدابێت، بەڵێ دەبێ ئەوانە لە گرتووخانەی ئاسایشدابن.


بۆ رای گشتی و ژنان لە رۆژهەڵاتی كوردستان و ئێران\nبە بەرز راگرتنی ئاستی تێكۆشانی ئازادی خوازانە و بەرخۆدان لە سەر هێڵی فیدایی ”شەهید شیرین عەلەم هوولی، ساریا، بەرفین و ئەویندار” نەتەوەی دێمۆكراتیك رێك بخەین و كۆتایی بە عەقڵییەتی پیاوسالار و هەر چەشنە توندوتیژی دژ بە ژنان بهێنین!\nچوارەمین كۆنفرانسی یەكێتی ژنانی رۆژهەڵاتی كوردستان YJRK لە ژێر درووشمی “بە قووڵ بوونەوە لە سەر ئایدیولۆژی رزگاری ژن، خۆرێوەبەری دیموكراتیك ساز بكەین” پێك هات. كۆنفرانس لە قۆناخێكی زۆر هەستیاردا كە جیهان بە گشتی و رۆژهەڵاتی ناوەراست بە تایبەتی بەرەو ئاڵوگۆڕی جیدی هەنگاوی ناوە، پێك هات. ئەم ئاڵ وگۆڕانەی كە پێك هاتووە ئەنجامی تێكوشانی ئازادیخوازی گەلان لە هەرێمەكە دایە. بە تایبەت لە قۆناخی بەهاری گەلاندا ژنان لە (توونس)ەوە بگرە هەتا رۆژئاوای كوردستان، هێزی پێشەنگ و دیاركەری شۆرش بوون و تەنانەت لەم پێناوەشدا زۆرترین بەدیل و قوربانیان دا. چ لە گۆڕەپانی راپەڕین و چ لە گۆرەپانی شەر دا بە فیداكاری و خۆڕاگری دژ بە رژێمە دەسهەڵاتدارەكان تێكۆشانی ئازادیخوازیان گەیاندە لووتكە.\nئێران یەك لەو وڵاتانەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستە كە بە داسەپاندنی سیاسەتی دژە مرۆڤ و بە تایبەت دژە ژن، كۆمەڵگای ئێران و رۆژهەڵاتی كوردستان تووشی قەیرانی سیاسی، كۆمەڵایەتی، ئابووری و كەلتووری كردووە. هەموو ئەم قەیرانانەش لە پێشەڵ كردنی مافی گەلان و بە تایبەت ژن سەرچاوە دەگرێت. ئێران لە قۆناخی سەرۆك كۆماری حەسەن روحانی دا بە كاریگەری لە ئاڵ و گۆڕی هەرێم و جیهان، هەروەها نارەزایەتی گەلان لە بەرامبەر سیستەمدا بە شێوازێكی زۆر فۆرمالیتەش بێت، بوو بە هۆكاری ئەوە كە باس لە ئاڵ وگۆڕی كۆمەڵایەتی و بە تایبەت رەوشی ژنان بكات. ئەمە لە كاتێكدایە كە بەردەوامی سیاسەتی نكۆڵی و قڕكردن، رێژەی ئەو كەسانەی كە لە ساڵی دواییدا لەسێدارە دراون، بە تایبەت رێژەی كۆشتنی ژنانی كورد سەرنج راكێشە و ئەمەش سیاسەتی هەنووكەی ئێران لە كوردستاندا راشكاوانە نیشان دەدات. بەتایبەت ئەو گفتگۆ و ئاڵ وگۆرێكی كە حكومەتی حەسەن روحانی باسی دەكات، لە مژاری رەگەزی ژندا لە بری پێشكەوتن، دواكەوتنێكی مەزنی لە گەڵ خۆی هێنا. دژ بە ئاشكرا بوونی ئەم سیاسەتە، تێكۆشان و نارەزایەتی ژنانی رووناكبیر، چالاك، رۆژنامەوان و هتد ئاستی هۆشیاری ئەوان لە بەرامبەر دۆخەكە دیار دەكات و ئەوەش لە مەڕ بەهێزكردنی خەبات و تێكۆشانیان دژ بەو عەقڵیەتە خاڵێكی گرینگ و پۆزیتیڤە. كۆڵنەدانی ژنانی تێكۆشەر و ئازادیخواز لە بەرامبەر رژێمی سێدارە و دژەژنی كۆماری ئیسلامی ئێران دا، وەكوو شەهید شیرین عەلەم هولی كە لە پێناو بەدەست خستنی سەرەكیترین مافی ژیانی هەموو ژنان لە سیاچاڵەكانی كۆماری ئیسلامی ئێران خۆڕاگری كرد و لەسێدارە درا، بابەتێكی حاشاهەڵنەگرە. هاوكات لە بەردەوامی ئەو میراسەدا زەینەب جەلالیان، مەهدیە گولڕوو و بە دەیان ژنی دیكە كە ناویان نازانرێت، بە خۆڕاگری و قەبووڵ كردنی هەر چەشنە ئەشكەنجەیەك كۆكی رزگاری دەپارێزن وبە هیچ شێوەیەك سەری تەسلیمیەت دانانەوێنن. ئەگەرچی لە رۆژهەڵاتی كوردستان دا لێگەڕینی داهاتوویەكی ئازاد هەردەم بەردەوامە، بەڵام تێپەربوون بەرەو قۆناخێكی نوێ لە مەڕ كۆتایی هێنان بە قەیرانە كۆمەڵایەتیەكان ڕووی نەداوە و یەكێتی گەلان و بەتایبەت ژنان بە ڕادەی پێویست پێك نەهاتووە. بۆیە پێكهاتنی یەكیتی ژنان و گەلان لە ئێران و رۆژهەڵاتی كوردستاندا بۆ درووست كردنی دۆخێكی دیموكراتیك پێویستییەكی سەرەكەیە.\nئەم بابەتانەی ژوورەوە و سیاسەتی هەنووكەیی ئێران بەرامبەر بە ژنان لە ناو كۆمەڵگادا لە كۆنفرانسەكەماندا بە چڕو پڕی شروڤە كرا. بۆ كۆتایی هێنان بەم چەشنە سیاسەتانە، بەشدار بوونی ژنان بە شێوەیەكی ئاكتیڤ لە سیاسەتی دیموكراتیكدا وەكوو مەرجی سەرەكی بۆ گەیشتن بە ئازادی بە بنەما گیرا. هاوكات ئاڵتەرناتیڤی ئەم ژیانە پڕ لە ناكۆكی و تەنگەزاریەی كۆمەڵگا، ژیانێكی كۆمیناڵ و خۆڕێوەبەری دیموكراتیك لە سەر بنەمای كۆنفیدرالیزمی دیموكراتیك خرایە بەر باس و گوفتوگۆوە كە رێبەر ئاپۆ پێشكەشی كردووە. ئەمەش بۆ چارەسەری كێشەی ژنان لە دۆخی ئێستادا باشترین رێگا چارەیە. لە هەمانكاتدا سیاسەت و پەیمانی هێڵی 3مین كە لە هەرێمدا پێش كەوتووە بە پێشەنگایەتی بزاڤی ئازادیخوازی ژنان دەتوانێ بناغەی پرۆژەی چارەسەری و ئازادی بۆ هەموو گەلان و بەتایبەت ژنان دابمەزرێنێت و ببێتە رێنوێنی تێكۆشانی سیاسی راستەقینە. لە قۆناخی ئەمڕۆكەدا دامەزراندنی سیستەمی كۆنفیدراڵیزمی دیموكراتیكی ژن سیستەمێكی حاشاهەڵنەگرە. ئێمە وەكوو YJRK لە درێژایی چەند ساڵی رابردوودا بۆ گواستنەوەی ئەزموونی سیستەمی دیموكراتیك، تێكۆشانێكی بێ وچانمان بەرێوەبرد. بەڵام كێشەی ژن وەكوو كێشەیەكی كۆمەڵایەتی گەیشتووەتە ئاستێكی قووڵ و پێویستی بە هەنگاوی نوێ و دامەزراندنی سیستەمێكی نوێ بۆ چارەسەری هەیە.\nبۆیە وەكوو YJRK بە پێی ئاڵ و گۆڕەكانی جیهان و رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و رەوشی ئێستای كۆمەڵگا و ژنان، بڕیاری سەرلەنوێ دامەزراندنەوەمان بە شێوەی سیستەمی كۆمەڵگای ژنانی ئازادی رۆژهەڵاتی كوردستان (KJAR) دا. تەنانەت بۆ تێپەركردنی هەموو ئەو كێشە كۆمەڵایەتی و سیاسیانە كە رژێمی كۆماری ئیسلامی ئێران بەرامبەر بە تێكۆشانی ئازادیخوازی ژنان كردوویە بە كۆسپ و دەرفەتی هەر چەشنە خەباتێكی مەدەنی لە كۆمەڵگا و ژنان سەندووە، دامەزراندنی سیستەمێكی دیموكراتیكمان وەكوو ئالترناتیڤ بۆ ژنان بە بنەما گرت. KJAR لە كاتێكدا دادەمەزرێ كە كۆمەڵگای لەبیركراوی ژنان هەتا ئێستاش بۆ گەیشتن بە ئازادی و بەدەستهێنانی ناسنامەیەكی سەربەخۆ رۆژانە بەدیلی زۆر گرانبەها و مەزن دەدا. بێگومان سەرهەڵدانی گەلانی ئازادیخوازیش لە سەر ئەم بنەمایە بۆ سەرخستنی شۆرشی ئازادی گەلان دەستی پێكردووە و هەتا ئاستێك هاتووە. لە سەرجەم ئەو شۆرشانە دا ژنان بۆ گەییشتن بە سەركەوتن و ئازادی كۆمەڵگاكەیان رۆڵی پێشەنگیان گێڕاوە. KJAR رێز لە سەرجەم ئەو دەستكەوتانە دەگرێ و وەكوو ئەزموونێكی زۆر بە نرخ دەیانكاتە بناخە بۆ خەباتەكانی داهاتووی.\nئامانجمان لە دامەزراندنی ئەوسیستەمە ئەوەیە كە لە پێناو گەیشتن بە كۆمەڵگایەكی ئازاد و دیموكراتیك بۆ ژنان هەنگاوێكی مێژوویی هەڵگرین. دامەزراندنی كۆمەڵگای ژنانی ئازادی رۆژهەڵاتی كوردستان (KJAR) بۆ چارەسەری دیموكراتیكی كێشەی ژنان لەم قۆناخەدا مزگینی و هەنگاوێكی مێژووییە. واتە كۆمەڵگای ژنانی ئازادی رۆژهەڵاتی كوردستان (KJAR) سیستەمێكە كە هەموو ژنانی ئێران و رۆژهەڵاتی كوردستان لە باوەش دەگرێت و دەبێتە نوێنەری راستەقینەی تێكۆشانی ئازادیخوازانەیان.\nكۆمەڵگای ژنانی ئازادی رۆژهەڵاتی كوردستان (KJAR) لە سەر ئەم بنەمایانە بۆ هەڵگرتنی پەیامی ئازادی و دیموكراسی بۆ ژنان، دامەزراوە. بۆیە:\n1. KJAR رێخستنی چەترئاسای تەڤگەری ئازادی ژن لە رۆژهەڵاتی كوردستان و ئێران دایە.\n2. هەموو سازی و دەزگاكانی KJAR بە ئامانجی دامەزراندنی پارادایمی “كۆمەڵگایەكی دیموكراتیك، ئێكۆلوژیك و ئازادیخوازی ژن” و پاراستنی لە سەر هێڵی پاراستنی جەوهەری، رێكدەخات.\n3. KJAR جیاوازی ناسنامە، نەتەوە، چاند و كەلەپوور، باوەڕ و مەزهەب وەكوو دەوڵەمەندی كۆمەڵگا دەبینێت؛ رێكخستنی دیموكراتیك و ئازادی گەل، باوەڕ و چاندەكان وەكوو پرەنسیپی بنەڕەتی نەتەوەی دیموكراتیك دەزانێ. لە سەر بنەمای پێداویستی هەموو بەش و تاكەكانی كۆمەڵگا پاراستنی جەوهەری و بەشداری دیموكراتیكیان پتەو دەكات.\n4. گەلی كورد بە پەرسپەكتیڤی “كوردستانی خۆسەر و ئازاد ــ ئێرانی دیموكراتیك” بۆ قەبووڵاندنی ستاتۆی خۆسەری دیموكراتیك تێكۆشان دەكات.\n5. KJAR لە دژی سەرجەم پێكهاتەكانی رەگەزپەرستی كۆمەڵایەتی، دەوڵەتپەرەست، نەتەوەپەرەست، زانست پەرەست و دین پەرەستی هیرارشیك و عەقلییەتی باوكسالاری تێدەكۆشێ. هاوكات بۆ تێپەراندنی چەمكی بنەماڵەی كۆنەپەرەست كە بووتە ئامرازی دەسەڵاتداری كۆمەڵگای باوكسالار و سیستەمی مۆدرنیتەی كاپیتالیست و مۆڵكیەتگەرایی لە سەر ژن، تێدەكۆشێ. لە سەر بنەمای زانستی كۆمەڵایەتی و ئازادی ژن و پیاو، هاوژیانی ئازاد و دیموكراتیكی بنەماڵە پێش دەخات.\n6. KJAR سیستەمی كونفیدراڵی خۆی لە هەموو گۆرەپانەكاندا بە چەشنی رێكخراوە و سازی وەك كۆمین، كۆمیتە، مەجلیس، ئاكادەمی، كۆپەراتیڤ، وەقف و… دادەمەزرێنێ. بەرێوەبەرایەتی هەرێمی دەكاتە بنەمای ئیرادە و رێخستن كردن و چالاكانە لە سیاسەتی دیموكراتیكدا بەشداری دەكات.\n7. KJAR لە نێو هەموو گۆرەپانەكانی خەبات و سیستەمی دیموكراتیكدا، پێشوازی لە سیستەمی هاوسەرۆكایەتی دەكات وئەم سیستەمە لە هەموو میكانیزمی رێكخستنی كۆمەڵگادا بە بنەمای دەگرێت.\n8. هێڵی پاراستنی رەوای KJAR لە سەر بنەمای پرەنسیپی پاراستنی جەوهەری خاوەنداریەتی لە نرخ و دەستكەوتەكانی ژن و كۆمەڵگا دەكات. لەو چوارچێوەدا هەر چەشنە هەڵسوكەوتی توند كە سنووری پاراستنی رەوا تێپەرێنێ، رەد دەكاتەوە.\nكۆنفرانسەكەمان لە چوارچێوەی پتەو كردنی خەباتەكانی YJRK دا بە شێوەی سیستەمی دیمۆكراتیكی KJAR، پێویستی بە یەكگرتنی رۆحی نەتەوەیی و یەكێتی ژنانی ئێران و كورد لە سەر بنەمای هێڵی خۆڕاگری شەهید شیرین عەلەم هولی، بەرفین، ساریا و ئەویندار دەبینێ و گەییشتن بە هێزێكی رێكخراو لە نێو ئەو سیستەمە تازەیەدا دەكاتە ئامانج. لە سەر ئەو بنەمایە ئەركی سەرەكی ژنان لەم قۆناخەدا چییە، دیار و زەلال بووە؛ پێك هێنانی ئەم ئەركانە كە دەكەوێتە سەر شانی هەموو ژنانی ئازادیخواز بێگومان لە نێو رژێمی داگیركەر، دژبەژن، دەسەڵاتدار و چەوسێنەری كۆماری ئیسلامی ئێراندا بە پێی هێڵی كۆنفیدرالیزمی دیمۆكراتیك و نەتەوەی ئازاد، وەرچەرخانێكی گونجاو بە شێوەی “ئێرانێكی دیموكراتیك” پێك دێنێ. هەموو ژنان بە دەنگ، رامان، ئیدیۆلۆژی و سیاسەتی خۆیان دەتوانن بەشداری سیستەمی دیموكراتیكی KJAR بن. كێشەی ژن كێشەیەكی كۆمەڵایەتیە و بۆ چارەسەر كردنی، قەت سنووری سیاسی، نیژادی، مەزهەبی، نەتەوەیی، زمان و… وەكوو كۆسپێك ناناسین. دامەزراندنی رێكخستنی هاوبەش، یەكیەتی و هاودەنگی ژنان سەرەكیترین پێویستیە لە مەڕچارەسەری كێشەی ژنان لە ئێران و رۆژهەڵاتی كوردستان دا. ئێمەی ژن بۆ ئەوەی بتوانین لە ئێراندا سیاسەتێكی دیموكراتیك پێش بخەین و لەو بوارەدا نوێنەرایەتیەكی راستەقینە بكەین، دەبێ مەودای مێژوویی نێوان ژنان پڕ بكەینەوە كە لە لایەن عەقلییەتی پیاوسالاری و دژە ژنەوە هەزاران ساڵە درووست كراوە و ژنانی لە یەكتر دابڕیوە. KJARیش رێخستنێكە كە هەوڵ دەدا ببێتە دەنگ و رەنگی هەموو ژنان لە كوردستان و ئێراندا و هەر ژنێك تێیدا دەتوانێ نوێنەرایەتی خۆی دیار بكات و خاوەن هێزی پاراستنی جەوهەری و رەوای خۆی و هاوڕەگەزانی بێ. هاوكات بۆ ئەوەی سیستەمی دیموكراتیكی KJAR لە پێناو پاراستنی ماف و ناسنامەی كۆمەڵگا و ژنان دا ببێتە خاوەن هێز و ئیرادەی سەربەخۆ و ئازاد، پێویستە هەموو ژنان بە تایبەت ژنانی جەوان بە شێوەیەكی بەهێز بەشداری سیستەمی دیموكراتیكی ژنان بكەن و ئەم سیستەمە بكەنە بناخەی دامەزراندنی كۆمەڵگایەكی ئازاد و دیموكراتیك بۆ هەموو ژنان لە ئێران و رۆژهەڵاتی كوردستاندا.\nلە كۆتاییدا وەكوو KJAR دامەزراندنی چوارەمين کۆنگرەی PJAK و دامەزراندنی سیستەمی دیموكراتیكی كۆمەڵگای دیموكراتیك و ئازادی رۆژهەڵاتی كوردستان (KODAR) سڵاو دەكەین. ئێمە كۆمەڵگای ژنانی ئازادی رۆژهەڵاتی كوردستان KJAR كە ئەركی پێشەنگایەتی و دامەزراندنی سیستەمی دیموكراتیك و ئازادمان لە سەر شانی خۆمان داناوە، بەشداربوون و پێشەنگایەتی لە ناو سیستەمی KODAR دا قەبووڵ دەكەین و بە ئیرادەیەكی رێكخستنی و ئازاد وەكوو ژن خۆ لە هەر بڕیار گرتنێك لەم سیستەمە نوێیەدا بەرپرسیار دەبینن.\nئەم كۆنفرانسە و دامەزرانی KJAR سەرەتا لە دامەزرێنەری سیستەمی كۆنفیدراڵیسمی دیموكراتیك، رێبەر ئاپۆ و هەروەها لە هەموو ژنانی ئازادیخواز، بە تایبەتی ژنانی كورد و ئێرانی و سەرجەم گەلی رۆژهەڵاتی كوردستان و گەلانی ئێران پیرۆز دەكەین.\nكۆردیناسیۆنی كۆمەڵگای ژنانی ئازادی رۆژهەڵاتی كوردستان — KJAR