جوتیارانی كورد و عەرەب رێككەوتن:حـەوت هـەزار و 400 دۆنـم زەوی خـەوێـنـرا\nحەوت هەزار و 400 دۆنم زەوی كشتوكاڵی لە ناوچەی حەفتەغار لە قەزای داقوق بۆ ئەمساڵ خەوێنران و بۆ هیچ كەسێك نییە بیچێنێت، ئەوەش بەپێی رێككەوتنی جوتیارانی كورد و عەرەب.\nئەو رێككەوتنە لەژێر چاودێری فەرماندەیی ئۆپەرسیۆنەكانی كەركوك و هێزەكانی پۆلیسی فیدراڵی لە نێوان جوتیارانی هەردوو پێكهاتەكە ئەنجامدرا، بۆ گوندەكانی فەریق، مەنسور، ئەلبونەجم و جنڵاوە لە ناوچەی حەفتەغار لە قەزای داقوق باشوری كەركوك.\nمحەمەد ئیبراھیم، ئەنجومەنی گوندی مەنسور، بە (کەرکوک ناو)ی وت "ماوەیەک پێش ئێستا لە بارەگای ئوپەراسیونە ھاوبەشەکانی کەرکوک لەگەڵ جوتیارانی عەرەب کۆبوینەوە و هەردولا رێككەوتین بە سڕكردنی زەوییە كشتوكاڵییەكانی ناوچەی حەفتەغار، ئێمە لای خۆمانەوە بە رێككەوتنەكە رازی بوین، بەڵام دوای ماوەیەك چەند جوتیارێكی عەرەب دەستیانكرد بە كێڵانی زەوییەكان، بۆیە ئێمەش رێگریمان لێكردن، بەڵام دواتر ئەوانیش بڕیاریاندا پێوەی پابەندبن".\nئەو زەوییانەی خەوێنراون (سڕكراون)، نزیكەی حەوت هەزار و 400 دۆنم زەوی كشتوكاڵی دەبێت، بەپێی رێككەوتنەكە هیچ جوتیارێك بۆی نییە ئەمساڵ بیكێڵێت و بیچێنێت.\n"ئێمە خاوەنی راستەقینەی زەوییەكانیان، بەڵام چەند جارێك گرژیی و ئاڵۆزی دروستبووە و دەمانەوێت تا حكومەت ئەو كێشەیە یەكلاییدەكاتەوە سڕبكرێن"، محەمەد ئیبراهیم وای وت.\nلەو ساڵەوە جوتیارانی كورد زەوییەكان بەكاردەهێننەوە، تا دوای روداوەكانی 16ی ئۆكتۆبەری 2017، كاتێك دەسەڵاتی حكومەتی ناوەند بۆ كەركوك گەڕایەوە و هێزە ئەمنییەكانی هەرێم لەناوچەكە كشانەوە، ناوبەناو ناكۆكی و كێشمەكێش لەسەر زەوییە كشتوكاڵییەكان دروستدەبێتەوە.\nوەزارەتی دادی عیراق، لە 23ی ئەیلول بڕیارێكی ئاراستەی حەوت پارێزگای عیراق كرد لەنێویاندا كەركوك، تیایدا جەختدەكاتەوە لە راگرتنی كاركردن بە گرێبەستە كستوكاڵییەكانی سەردەمی دەسەڵاتدارێتی حزبی بەعس.بەڵام فەرمانگەی كشتوكاڵی كەركوك رەتیكردەوە پێوەی پابەندبێت.


عومەر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی) - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nزنجیرەی تەلەڤیزیۆنی عومەر (بە عەرەبی: مسلسل عمر) زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی مێژووییە بە بڕی تێچووی ٢٠٠ ملیۆن ڕیاڵی سعوودی. بەرهەمی هەردوو کۆمپانیای ئێم بی سی و ڕێخراوی ڕاگەیاندنی قەتەرە. ئەم زنجیرەیە باس لە ژیاننامەی خەلیفەی دووەمی ئیسلام عومەر کوڕی خەتتاب دەکات و ئەو کارە گرنگانەی کە کردوویەتی لە ژیانی خەلافەتتدا و زنجیرەکە لەلایەن دەرهێنەری عەرەب حاتەم عەلی کاری دەهێنەری بۆ کراوە ، ئەم زنجیرەیە لە ٣١ ئەڵقە پێکدێت کەر هەریەکێکیان لە ٤٥ خولەک پێکدێت ، سەبارەت بەبنیادنای شاری دراماکە لە دە ووڵات وێنەی بۆ گیراوە و شاری مەککەش لە شاری مەراکیش لە مەغریب ساز کراوە\n١ پاڵەوانی فیلم (ڕۆڵە سەرەکیەکان)\n٢ پشتوانان و دژ\nپاڵەوانی فیلم (ڕۆڵە سەرەکیەکان)[دەستکاری]\nغەسان مەسعوود ئەبووبەکری سەدیق\nسامر ئیسماعيل عومەر کوڕی خەتتاب\nمەهيار خزور خالید کوڕی وەلید\nمەی سەكاف هندی کچی عەتبە.\nبەرناديت حەديب ڕێحانە.\nقاسم مەلحۆ عومەری کوڕی عاص.\nفەتحی ئەلهەداوی ئەبو سوفیانی کوڕی حەرب.\nفادی سەبيح سەفوانی کوڕی ئەمیە.\nموحەمەد حەداقی عمير کوڕی وەهب.\nخالید ئەلقيش عياش کوڕی ئەبی رەبیعە.\nهشام بهلول عەكرمەی کوڕی ئەبو جەهل.\nعەبدولسەلام بو حوسێنی عەبدوڵڵای کوڕی سوهێل.\nنەجاح سەفكۆنی لەڕۆڵی سوهێل کوڕی عەمرو.\nجەواد شەکرچی لەعێراقەوە بەڕۆڵی ئەبو جەهل.\nغازی حوسێن لەڕۆڵی ئەمیە کوڕی خەلف.\nحەسەن جوندی لەڕۆڵی عەتبەی کوڕی ڕەبیعە.\nعەبدولکەریم قەواسمی لەڕۆڵی وەلیدی کوڕی موغەیرە.\nموحەمەد مفتاح لەڕۆڵی حەمزە کوڕی عەبدولموتەلیب.\nمەنى واسف لەڕۆڵی شیفای کچی عەبدوڵڵا.\nنادرە عەمران لەڕۆڵی سەجاح کچی حارس.\nسۆزان نەجمەدین لەڕۆڵی شاژنی فارس بۆران سيه.\nعەبدولعەزی مەخيون لەڕۆڵی ئەبو تالیبی کوڕی عەبدولموتەلیب.\nجولێت عەواد لەڕۆڵی خونسا\nڕەفیق سەبیعی لەڕۆڵی وەرەقەی کوڕی نەوفل.\nئەلفت عومر لەڕۆڵی عاتیکە خێزانی عومەری کوڕی خەتاب.\nپشتوانان و دژ[دەستکاری]\nلەپێش ڕەمەزان لەکاتی پڕۆپاگەندە و ڕێکلامکردندا زۆرێک لە زانایان کەوتنە بەردوو بەرەی جیاوازی هەندێکیان پشگیری خۆیان نەشاردەوە هەندێکیان دژی دراماکە وەستان و داوایان کرد دراماکە بوەستێت و پەخش نەکرێت! بەتایبەتی لە نیشاندانی ڕووی هاوەڵانی پەیامبەری ئیسلام\nئەو کەسایەتیانەی درامەکەیان پەسەند کرد\nموحەمەد حەسەن وەلەد.\nئەو کەسایەتیانەی درامەکەیان پەسەند نە کرد\nموفتی گشتی سعودیە (عەبدولعەزیزی کوڕی عەبدوڵڵا ئال شێخ).\nعەبدولعەزیزی کوڕی فەهد.\nموحەمەد ساڵەح مونجد.\nعەبدوڵڵای کوڕی زاید ئەنجامدان هەڵمەتی کۆکرنەوە بۆ نیشانەدانی زنجیرەکە.\nزنجیرە لەسەر ماڵپەڕی YouTube:mbc.\nزنجیرە لەسەر ماڵپەڕی http://shahid.mbc.net.\nزنجیرە لەسەر ماڵپەڕی http://shahid.mbc.net وەرگێڕدراوی ئینگلیزی.\nماڵپەڕی فەرمی ئێم بی سی.نێت\nعمر_بن_الخطاب_(مسلسل) - ویکیپیدیای عەرەبی\nچەند زانیارییەكی وورد دەربارەی زنجیرە درامای (عومەری كوڕی خەتاب)\nدرامای عومەر(رضی الله عنه) مشتومڕی لێدەكەوێتەوە\n^ ی ا ب مغاربة يتألقون في مسلسل 'الفاروق'[بەستەری مردوو][بەستەری مردووی ھەمیشەیی][بەستەری مردووی ھەمیشەیی]، مجلة لها. دخل في 8 اغسطس 2012.\n^ تحية الى ابي جهل Archived ١٦ی ئابی ٢٠١٢, لە وەیبەک مەشین.، خطابات. دخل في 2 اغسطس 2012.\n^ http://www.alquds.co.uk/index.asp?fname=todayqpt997.htm&arc=data12-06qpt997.htm Archived ٨ی ئابی ٢٠١٢, لە وەیبەک مەشین.\n^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣. لە ڕێکەوتی ١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٥ ھێنراوە. پارامەترەکە |deadurl= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ ألفت عمر: "عاتكة" نقطة التحول فى حياتى' Archived ١٣ی ئابی ٢٠١٢, لە وەیبەک مەشین.، الوفد. دخل في 10 أغسطس 2012.\n^ ی ا "وەشانی ئەرشیڤکراو". لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣. لە ڕێکەوتی ١٥ی ئابی ٢٠١٢ ھێنراوە. پارامەترەکە |dead-url= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ١٨ی تەممووزی ٢٠١٢. لە ڕێکەوتی ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢ ھێنراوە. پارامەترەکە |deadurl= پشتگوێ خرا (یارمەتی); بەدواداچوون بۆ ڕێکەوت بکە لە: |access-date=, |archive-date= (یارمەتی)\n^ http://www.cimadrama.com/view.aspx?id=175[بەستەری مردوو][بەستەری مردووی ھەمیشەیی][بەستەری مردووی ھەمیشەیی]\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=عومەر_(زنجیرەی_تەلەڤیزیۆنی)&oldid=753691»\nزنجیرەی تەلەڤیزیۆنی عەرەبی\nزنجیرەی تەلەڤیزیۆنی ژیاننامەی کەسایەتی


ئەرمینیا بە نیازە دان بە سەربەخۆیی "قەرەباخ"دا بنێت\nهاتوچۆی سۆران سه‌رجه‌م شۆفێرانى ماتۆرسكیل ئاگادار ده‌كاته‌وه\nچۆن لە كتێبی (بۆ مێژوو)ی سەرۆك بارزانی تێگەییشتووم؟\nئێران و ڕووسیا ڕێککەوتنێکیان بە گوژمەی ١٠٤ ملیار یۆرۆ واژۆ کرد\nسەركردەیەكی گۆڕان: پەكەكە بە تەقاندنەوەی بۆڕیی نەوتی كوردستان هەڵەی كردووە\nئازەربایجان باری لەناكاوی راگەیاند\nBasnews 27/09/2020 - 19:17 جیهان\nئێوارەی ئەمڕۆ یەكشەممە سەرۆك وەزیرانی ئەرمینیا رایگەیاند حكوومەتی وڵاتەكەی بە نیازە دان بە سەربەخۆیی "كۆماری قەرەباخ"دا بنێت، ئەمەش كەمێك دوای ئەوەی حكوومەتی ئازەربایجان باری لەناكاو و دۆخی جەنگی ڕاگەیاند.\nلەگەڵ بەردەوامیی گرژییە سەربازییەكانی وڵاتی ئازەربایجان لە ناوچەی قەرەباخ، ئەم ئێوارەیە نیكۆڵ باشینیان سەرۆك وەزیرانی ئەرمینیا رایگەیاند ئیدارەی یەریڤان بە نیازە چاو لە پرسی دانپێدانان بە سەربەخۆیی كۆماری قەرەباخ بكات.\nباشینیان لە وتەیەكدا لەبەردەم پەرلەمانی وڵاتەكەی گوتی "بەڵێ، پێویستە چاو بە پرسی دانپێدانان بە سەربەخۆیی ئارتساخدا بخشێنینەوە". مەبەستی لە "ئارتساخ" ناوی كۆماری قەرەباخە بە زمانی ئەرمەنی، كە لەلایەن دەوڵەتی ئەرمینیاوە دانی پێدا نەنراوە.\nئەمەش دوای ئەوە هات كە ئیلهام عەلیێڤ سەرۆكی ئازەربایجان ئەم ئێوارەیە رایگەیاندبوو كە باوەڕی وایە هێرشی سوپای وڵاتەكەی بۆ سەر قەرەباخ سنوورێك بۆ داگیركردنی خاكی ئازەربایجان دادەنێت.\nلەلایەكی ترەوە هەر ئێوارەی ئەمڕۆ حیكمەت حاجیێف یاریدەری سەرۆكی ئازەربایجان، بە فەرمی دۆخی شەڕ و لەناكاوی لە تەواوی وڵاتەكەدا راگەیاند، بە جۆرێك لە كاتژمێر نۆی ئەمشەوەوە تا شەشی بەیانی، هەموو هاتوچۆیەك لە وڵاتەكە قەدەغە دەكرێت.\nبەیانیی ئەمڕۆ شەڕ و پێكدادانێكی توند لە قەرەباخ لە نێوان سوپای ئەرمینیا و هێزی لۆكاڵی قەرەباخ لەگەڵ سوپای ئازەربایجان ڕووی دا.\nهەرێمی قەرەباخ لە ئەنجامی ململانێیەكی سەربازیدا، لەوەتەی ساڵی 1991ەوە لە ئازەربایجان جیابووەتەوە، دوای ئەوەی لە سەردەمی یەكێتیی سۆڤیەتی جاراندا بە ئازەربایجانەوە لكێندرابوو، بەڵام وەكو دەوڵەت لە جیهاندا دانی پێدا نەنراوە.


ئیمان و هیوا! – بزاڤی خزمەت\nپەیوەندی ڕاستەوانەی نێوان ئیمان و هیوا، لەم قۆناغەی ئێستادا و لە ڕێگەی ئەوەی تێیدا دەژین درکی پێدەبەین.\nئاسان نیە کەوا ئیمان بخەیتە ژێر تاقیکردنەوە، بەڵام دەتوانین هیوامان بخەینە ژێر تاقیکردنەوە.\nئەوەی هیوای هەبێت ئیمانیشی هەیە و، سەبارەت بە پەیوەندی ڕاستەوانەی نێوان ئەم دوو چەمکە، هێندەی ئەوەی پێشبینی نەکەین پەیوەندیەکی قوڵیان لە نێواندا هەیە.\nهەربۆیە مرۆڤێکی ئیماندار نەک ئەوەی باسی بێ هیوایی بکات، بەڵکو بە گوێرەی جەمیل مەریچی ڕەحمەتی، مافی شتێکی وەهاشی نیە.\nبەکر بەرک – جێگای بەهەشت بێت – لە وتارێکیدا دەڵێت ” ئیمانداری ڕاستەقینە ناکەوێتە بێ هیواییەوە”.\nئەندرە برەتۆنیش دەڵێت” هیوا مەرهەمی هەموو ئازارەکانی مرۆڤایەتیە”.\nحەزرەتی بەدیعوزەمانیش لە شاکارە گەورەکەی خوطبەی شامیەدا، هیوابڕاوی بە نەخۆشی شێرپەنجە دەچوێنێت. بە گوێرەی نورسی یەکێک لە چوار نەخۆشیە کوشندەکە بریتیە لە هیوابڕاوی. هەروەها پێشی وەهایە ئەم نەخۆشی ژیر پەنجەیە هەموو گەلان و ئومەتی ئیسلامی گرتۆتەوە. ئوستاد دوای ئەوەی هیوابڕاوی بە بەهانە و گوناحی کەسە کۆڵەوار و ترسنۆکەکان ناو دەبات، پاشان بەم شێوەیە هاوار دەکات:” بژی صدق، بمرێت هیوابڕاوی، خۆشەویستی با هەر بەردەوام بێت!”.\nلەوەدەچێت هەر بەم هۆیەشەوە بێت، خوێندنکارەکانی پەیامی نور بەهۆی ئەم پێکهاتە هزریەیانەوە، خاوەنی تێشوویەکی وەها بوون کە تەنانەت بتوانن لە تاریکترین تابلۆوە حیکمەت و دانایی هەڵبچۆڕێنن و لە کەسە “نەبەزیوەکان” پێکدەهاتن.\nدوای کۆتایی دەسەڵاتی تاکە پارتی دەسەڵات، مێدیای جیاواز جیاواز شوێنی مێدیای سەر بە دەسەڵاتیان گرتەوە و، بە شێوەیەکی ڕێژەیش بێت، توانییان ببنە دەنگی خەڵکی چەوساوە و ڕۆژنامەیەکی وەک حوڕئادەم(پیاوی ئازاد) دەستی بە بڵاوبوونەوە کرد.\nئەم ڕۆژنامەیە بە شێوەیەکی گشتی، پشتگیری لە کەسانی باوەڕدار و چینی چەوساوەی ژێر دەستی دەسەڵات دەکرد. لە ژمارەیەکی ئەو ڕۆژنامەیەدا باس لە بێ هیوایی دەکرێت و ڕۆژێکیان لە مانشێتدا دەنوسن” هەموو ئومەت هیوابڕاوە، تەنانەت حەزرەتی بەدیعوزەمانیش!”.\nبەکر بەرک هەر ئەم دێڕەی بەرچاو دەکەوێت، یەکسەر پڕ بە پێنوسەکەیدا دەکات و دەڵێت” حەزرەتی بەدیعوزەمان هەرگیز توشی هیوابڕاوی نەبووە”.\nئەم چەند دێڕە بەشێکە لەو وتارەی بەکر بەرک کە دەڵێت :” بە هەرحاڵێک بێت پێموایە بە هەڵە ئەم چەند دێڕەیان نوسیوە. لە ڕاستیشدا کەسێک خاوەنی ئیمانی ڕاستەقینە بێت، توشی هیوابڕاوی نابێت. تەنانەت لەو کاتەی فەرمانی لە سێدارەدانیشی بۆ دەرکرابوو وتی: “گەر هێندەی تاڵەکانی قژم سەرم پێوەبێت و هەموو ڕۆژێک دانەیەکیان ببڕن، ئەوا دەڵێم هەموویان بە قوربانی حەقیقەتە قورئانیەکان ببن و ئەم سەرەم هەرگیز بۆ زەندیق و کوفرە ڕەهاکان نەوی ناکەم؛ دەستبەرداری ئەم خزمەتە نورانی و ئیمانیە نابم. ئەوەی خەفەت بە من دەدات تەنیا ئەو مەترسیانەیە کە ڕوویان لە جیهانی ئیسلام کردووە. جاران مەترسیەکان لە دەرەوە دەهاتن، هەربۆیە بەرگریکردن لێیان ئاسان بوو. بەڵام ئێستا مەترسیەکان لە ناوەوە دێن، گورگ خۆی کردووە بە ناوی پێستماندا و بەرگری وەک کارێکی دژواری لێهاتووە. ترسی من ئەوەیە کۆمەڵگا بەرگەی ئەمە نەگرێت. چونکە درک بە دوژمنەکەی نابات؛ شادەماری ژیانی دەپچڕێنێت و خوێنی دەمژێت، بەڵام هەر پێیوایە گەورەترین دۆستێتی. گەر چاوی کۆمەڵگا بەم شێوەیە کوێر ببێت، قەڵای ئیمان لە مەترسیدایە. هەربۆیە تەنیا و تەنیا خەم و ناسۆری من ئەم بابەتەیە. ئەگەرنا من تەنانەت کاتی بیرکردنەوەم نیە لەو زەحمەت و مەشەقەتانەی توشی خۆم بوون. خۆزگە هەزار هێندەی ئێستا توشی ناڕەحەتی و مەشەقەت بوومایە، بەڵام قەڵای ئیمانی ئومەت لە سەلامەتیدا بووایە!”، هەربۆیە باسکردن لەوەی بریگرتەکەم توشی هیوابڕاوی بووبێت، قسەیەکی هەڵەیە”.\nجێگای بەهەشت بێت، وەک شاعیرێکی خەمخۆر، یەکێک لەو سیفاتانەی بە هۆیەوە ناسراو بوو ئەوە بوو کە هەرگیز توشی هیوابڕاوی نەبووە، تەنانەت لە دژوارترین و سەختترین هەلومەرجەکانیشدا هەر پر هیوا بووە. ئەو هیچ کاتێک و لە ژێر هیچ هەلومەرجێکدا توشی هیوابڕاوی نەبووە و هەردەم ئەرکی مێژووی بە بیری هاوڵاتیانی خۆیدا هێناوەتەوە.\nنەجیب فازڵ تەنانەت لە زیندانەوە هاواری سبەینێ ڕۆشنەکانی کردووە و هەمیشە موژدەی بەسەر چواردەوریدا بەخشیوەتەوە.\nنزا، نزا، بەری دەستمان خوروی تێکەوتووە\nئەستێرەکان لە مشتمان و ئاسمانیش پارچە پارچە بووە\nفرمێسکی چاوەکان وەک کێڵگە\nهەموو هەناسەکان چەشنی شەوەرگ گوڵیان گرتووە\nبوغردێکە و دوکەڵی لێهەڵدەستێت\nچەشنی تاڵە دەزوو، تەنک و باریک، بۆشایەکان دەچنێت\nئەم قاوشی زیندانی ئێمە، چەشنی ڕەحمی دایک\nلە تاریکیەکەیدا نور و دەنگی نوێی لە دایک بوونی تێدا دەبیستم\nهەستە و پەلامار بدە!\nتۆ دێویت و ئەرکی دێوەکان سەختە\nهەستە سەرپێ و ڕێک و قنج بە پێوە بوەستە\nحەمەکەم، دڵخۆشبە، سەرەکان لە سەرەوەن!\nگەر بشمرین دڵخۆشبە و گەر گەڕاشینەوە بۆ ماڵەوە\nوا مەزانە ئەم تایەیە لەم هەورازەدا دەچەقێت\nبەیانی بۆ ئێمەیە، بەیانی بۆ ئێمە!\nڕۆژئاوا بووە یاخود هەڵهات، ئەبەد هەر بۆ ئێمەیە!\nوابزانم هەر بەو هۆیەوەشەوە کاتێک زاڵمان دەبینن کەوا سەرەڕای ئەوەی هەموو شتێکیان لە دەست کەسە بێ گوناحەکان دەرهێناوە جگە لە هیواکانی ناو دڵیان، هەمیشە و هەردەم بە دوای فێڵ و تەڵەکەی تازەوەن.


1.list Timoteovi 6 SNC - یەکەم تیمۆساوس 6 KSS | Biblica América Latina\n1.list Timoteovi 6 SNC - یەکەم تیمۆساوس 6 KSS\nیەکەم تیمۆساوس 6\n1هەموو ئەوانەی لەژێر نیری کۆیلایەتیدان، با وا دابنێن گەورەکانیان شایانی ئەوپەڕی ڕێزن، تاکو کفر بە ناوی خودا و فێرکردنەکەی نەکرێت. 2 ئەوانەی گەورەکانیان باوەڕدارن با سووکایەتییان پێ نەکەن، چونکە بران، بەڵکو زیاتر خزمەتیان بکەن، چونکە ئەوانەی سوود لە خزمەتیان وەردەگرن باوەڕدار و خۆشەویستن.\n3 ئەگەر یەکێک بە فێرکردنێکی دیکە خەڵک فێردەکات کە ناگونجێت لەگەڵ پەیامی دروستی عیسای مەسیحی خاوەن شکۆمان و لەگەڵ ئەو فێرکردنەی لەسەر لەخواترسی ڕاوەستاوە، 4 ئەوا لووتبەرزە و هیچ تێناگات، حەز لە شەڕەقسە و دەمەقاڵێ دەکات کە دەبێتە هۆی چاوپیسی، ناکۆکی، بوختان، گومانی خراپ و 5 ململانێ. ئەمانەش ئەو کەسانە دەیکەن کە بیریان خراپ بووە و ڕاستییان لێ ون بووە، لەخواترسی بە بازرگانی دادەنێن.\n6 ڕاستە لەخواترسی ئەگەر بە قایلبوون بێت قازانجێکی گەورەیە. 7 لەبەر ئەوەی هیچمان نەهێناوە بۆ جیهان، ئاشکرایە ناتوانین هیچیشی لێ ببەینە دەرەوە. 8 جا ئەگەر خواردن و پۆشاکمان هەیە با پێی ڕازیبین. 9 بەڵام ئەوانەی حەز دەکەن دەوڵەمەند بن، دەکەونە تاقیکردنەوە و داوەوە، هەروەها دەکەونە زۆر ئارەزووی گەوج و زیانبەخش کە وا دەکات مرۆڤ تێبکەوێت و لەناوبچێت. 10 لەبەر ئەوەی خۆشەویستی پارە یەکێکە لە سەرچاوەکانی هەموو جۆرە خراپەکارییەک. هەندێک کەس بەدوایدا گەڕان ون بوون لە باوەڕیان و خۆیان تووشی ئازارێکی زۆر کرد.\n11 بەڵام تۆ، ئەی پیاوی خودا لەم شتانە ڕابکە. بەدوای ڕاستودروستی و لەخواترسی و باوەڕ و خۆشەویستی و دانبەخۆداگرتن و دڵنەرمیدا بگەڕێ. 12 لە تێکۆشانی باوەڕدا باش تێبکۆشە، دەست بە ژیانی هەتاهەتاییەوە بگرە، ئەوەی خودا بانگی کردووی بۆی، کاتێک باش دانت پێدا ناوە لەبەردەم شایەتی زۆردا. 13 ڕاتدەسپێرم لەبەردەم خودا، ئەوەی ژیان بە هەمووان دەدات و لەبەردەم عیسای مەسیح، ئەوەی شایەتی باشی دا لەلای پیلاتۆسی پۆنتی، 14 کە بە پاکی و بێ گلەیی ئەو ڕاسپاردانە بپارێزیت، هەتا ڕۆژی دەرکەوتنی عیسای مەسیحی خاوەن شکۆمان، 15 ئەوەی خودا لە کاتی دیاریکراو دەریدەخات. خودا، بەرەکەتدار و تاقە سەرۆک، پاشای پاشایان، گەورەی گەورەکان، 16 تەنها ئەو نەمرە، لە ڕووناکی نیشتەجێیە و کەس لێی نزیک نابێتەوە، ئەوەی کەس نەیبینیوە و ناتوانێ بیبینێت، بۆ ئەوە ڕێز و توانای هەتاهەتایی! ئامین.\n17 دەوڵەمەندەکانی ئەم ڕۆژگارە ڕاسپێرە لووتبەرز نەبن و هیوایان بە سامانی لەناوچوو نەبێت، بەڵکو بە خودا، کە هەموو شتێکمان بە تێروپڕی دەداتێ تاکو خۆشیی لێ ببینین. 18 ڕایانبسپێرە چاکە بکەن و لە کاری چاکەدا دەوڵەمەند بن، دڵفراوان بن، ئامادەبن بەشی خەڵکی دیکە بدەن، 19 بەم شێوەیە گەنجینە و بناغەیەکی چاک بۆ دواڕۆژ دادەنێن و ژیانێک بەدەستدەهێنن کە ڕاستەقینەیە.\n20 تیمۆساوس، سپاردەکە[a] بپارێزە. خۆت دووربخەرەوە لە هەموو کفرێکی هیچوپووچ و لەو وتە بێ کەڵکانەی بە درۆ ناونراون زانست، 21 کە هەندێک کردیانە پیشە و سەبارەت بە باوەڕ گومڕا بوون.\n6:20 مەبەستی لە ئینجیلی مەسیحە. بڕوانە دووەم تیمۆساوس 1:14


سەرۆک جاشەکان و بەشداریان لە تاوانی گەلکوژی ئەنفالدا – History Of Kurd\nHome / بەشی مێژووی كورد / سەرۆک جاشەکان و بەشداریان لە تاوانی گەلکوژی ئەنفالدا\ndidar othman 2017-08-01\tبەشی مێژووی كورد, مێژووی نوێ و هاوچه‌رخی كورد لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە سەرۆک جاشەکان و بەشداریان لە تاوانی گەلکوژی ئەنفالدا 14,443 Views\nلێرەدا سەرنج دەدەینە واتای بوونی سەرۆک جاشەکان بۆ تاوانی گەلکوژی ئەنفال، چۆنیەتی تاوانباریان لە دادگادا، هەروەها لێکدانەوە و بیانووەکان لە دیدی تایبەتی دژ بەیەکەوە.\nواباشە لە دوو ڕوانگەوە سەرنج بدەینە ئەو بابەتە. یەکەم: لەدیدی بەرەی لایەنگرانی قوربانیانەوە، لە دیدێکی سۆزدارانە و نۆرماتیڤەوە زۆرجاران دەگوترێت و جەختدەکریتەوە لەسەر ئەوەی کەوا ئەندامانی سەر بە نەتەوەی کورد خۆیان بەشداریان لە تاوانی شاڵاوەکانی ئەنفالدا کردووە و خۆیان بوونەتە چاوساغی سوپای عەرەبی ئێراقی و پێشی کەوتوون، وە بەشداری راستەوخۆیان لە تاوانەکاندا کردووە، بۆیە لە تاوانی کۆمەڵکوژیەکانی ئەنفالدا ئەوان لە هێزەکانی ڕژێمی بەعسی عەرەبی تاوانبار ترن.\nلە روانگەیەکی مۆرالی نەتەوەیی و نیشتیمانیەوە، ئەو کوردانەی بەشداریان لە ئەنجامدانی تاوانەکەدا کردووە، ناپاکیان لە خەڵکی کوردستان کردووە بۆیە ئەوانە جگە لە تاوانباریان لە ئەنجامدانی تاوانکە، تاوانی ناپاکیشیان ئەنجامداوە. دیارە بوونی تاوانی ناپاکیە کە خەڵکی سەر بەنەتەوەی قوربانی والێکدەکات، بەرامبەر بەو تاوانکارە ناوخۆییانە ڕقئەستورتربن و داوای سزای تووندتر بکەن. بۆنمونە لە کاتی ڕاپەریندا خەڵک رقئەستورترە بەرامبەر بە کەسانێک کە ئەندامی کۆمەڵگەی قوربانین بەڵام هاوکاری لایەنی دەسەڵاتی تاوانباریان کردووە. بەڵام ئایا خەڵک تاچەند لەوەدا داواکەیان ڕەوا و گونجاوە؟ ئایا دەکرێ سزای ئەوانە تووندتر بێت؟ لە روانگەی یاساییەوە پێویستە ئەو خاڵە لە دوو لایەن و ئاستەوە روونبکرێتەوە و وەڵام بدرێتەوە، لە ئاستی دادگای نێوخۆیی و لە ئاستی دادگای نێونەتەوەییدا. دادگای نێوخۆیی کە لەلایەن نەتەوەی قوربانیەوە دامەزرێندراوە و پیادەی دەستور و یاسای تایبەت بە ولات دەکات، لەزۆربەی بارەکاندا سزای بۆ ئەو کردەوانە داناوە کە دەکرێ وەکو زیانگەیاندن بە ئاسایشی نەتەوەیی یا سەروەری وڵات سەیربکرێن. دیارە هەر وڵاتە بەجۆری تایبەت بە خۆی و بەپێی بروا و ئایدۆلۆژیاکەی سەیری ناپاکی دەکات و پێناسەی دەکات، بۆیە جودایی زۆر لەمبارەیەوە لە پێناسە و تێگەیشتنەکاندا هەیە.\nئەگەر ئێمە سەیری واتا باو و پەسندکراوەکەی ناپاکی بکەین، بەئەگەری زۆر هەموو وڵاتەکان بەپێی یاسای نوسراوە یا نەنوسراوە هاوکاری دوژمن لەلایەن ئەندامانی کۆمەڵگەوە بە ناپاکی نەتەوەیی و نیشتیمانی دادەنێن. ئەگەر کەسێکی کۆمەڵگە ئەو سنورانە ببەزێنێت و هاوکاری لایەنی دژ و نەیاربکات، ئەو کەسە وەکو ناپاک لە کۆمەلگە و وڵات سەیری دەکرێت بەرەورووی سزا دەبنەوە. بۆیە ئەو کەسانەی کە لەسەر تاوانی ناپاکی بەرەورووی سزا ببنەوە، کە سزای تاوانکاریەکانی دیکەش وەردەگرن، کۆی سزاکەیان گەورەتر و تووندتر دەبێت. دیارە لە ئەگەری نەبوونی یا بزری دادگای ناوخۆدا لەو تاوانکاریانە ناپێچرێتەوە، بەڵام کۆمەڵگەی قوربانی بەپێی تێگەیشتن و مۆرالی کۆمەڵگە بەپێی یاسای نەنوسراوەی کۆمەڵگە ئەو کەسانە وەکو تاوانبار لە ناپاکیدا سەیردەکات و دەکرێ لە ڕێگەی کرداری تایبەتی نایاساییەوە هەوڵی سزادانیان بدرێت، وەکو بۆنمونە تیرۆرکردنیان.\nلە ئاستی دادگای نێونەتەوەییدا، تاوانی ناپاکی لە وڵاتی کۆمەڵگەی قوربانی لێپێجانەوەی لێناکریت و یاسایەک بۆ ئەو لایەنە تەرخان نەکراوە. هەروەکو ناپاکی پەیوەندی راستەوخۆی بە وڵاتە پەیوەستدارەکە خۆیەوە هەیە، پێناسەی ئەو چەمکەش لە دیدی تایبەتی وڵاتی پەیوەستدارەوەیە و تایبەتە بەهەندێ پێشێلکاری کە تەنها بۆ ئەو وڵاتە واتا و گرنگی یاساییان هەیە. بۆیە لە دادگایەکی نێونەتەوەییدا کەسانی تۆمەتبار تەنها لەسەر ئەو تاوانکاریانە سزا دەدرێن، کە لە هێرشەکەدا ئەنجامیان داوە و دەچنەخانەی تاوانەکانی جەنگ، دژ بە مرۆڤایەتی و گەلکوژی. بەمشێوەیە چەمکی ناپاکی بۆ دادگایەکی نێوتەتەوەیی سەرووی وڵات گرنگی یاسایی نییە. چونکە دادگای نێونەتەوەیی جیاوازی لە نێوان کەسە تۆمەتبارەکاندا ناکات و تەنها سەرنج دەداتە تاوانکاریەکانیان کە ئەنجامیان داوە. بۆ نمونە ئەگەر سەرۆک جاشێک لەسەر تاوانی گەلکوژی بدرێتە دادگایەکی نێونەتەوەیی، ئەو سەرۆکجاشە لەسەر تۆمەتی چۆنیەتی هاوکاری و بەشداری لە تاوانکە، وە بەهێزی و لاوازی بوونی بەڵگەکان لەوبارەیەوە دەکۆڵێتەوە. ئەگەر بەشداریەکەی سەڵمێندرا، ئەوا بەپێی جۆری تاوانەکەی بەپێی یاسای دادگا سزای بۆ دەبڕێتەوە.\nدادگای نێونەتەوەیی لەوە ناکۆڵێتەوە کە ئایا ئەو سەرۆکجاشە ناپاکی لەنەتەوەکەی خۆی کردووە یانا. لەئەگەری بوونی یاسای ناپاکی ناوخۆی وڵاتدا، وە بوونی سزا لەمبارەیەوە، لەوبارەدا ئەو بابەتە کێشەی دادگای ناوخۆیی وڵاتە نەوەک دادگای نێونەتەوەیی. دادگای باڵای تاوانەکانی ئێراقی بەهەمان شیوە لە ئەگەری بوونی تاوانەکانی ناپاکی ناکۆڵێتەوە و دادگاکە پیادەی ئەو یاسا و پرەنسیپانە دەکات کە تایبەتن بە تاوانی جەنگ، دژ بە مرۆڤایەتی و گەلکوژی. چونکە دادگای باڵای تاوانەکانی ئێراقی دادگایەکی ناسیونالی ناوخۆیی کوردستان نییە. ژمارەیەکی زۆر سەرۆک جاش ناویان لە دادگا هەبوو و دەبوایە بدرێنە دادگا لەسەر تۆمەتی بەشداریان لە تاوانی گەلکوژی ئەنفالدا، بەڵام دەسەڵاتی زەرد و سەوزی کوردی یا دەسەڵاتدارانی ئێراقی پەنایاندان. ئەگەر ئەو سەرۆکجاشانە بدرابانە دادگا، دادگا لەسەر تاوانی بەشداریان لە تاوانی گەلکوژی ئەنفالدا دادگایی دەکردن. ئەگەر لە کوردستان دادگایەکی ناسیونالی کوردستان هەبووایە و بۆ تاوانەکانی دژ بە مرۆڤایەتی و گەلکوژی تەرخانکرابووایە، دەیتوانی لەئەگەری بوونی یاسا بۆ تاوانەکانی ناپاکی لەسەر جۆر و قەوارەی تاوانکە دادگاییان بکات. وەکو گوتمان دادگای لەو جۆرە لە کوردستاندا بوونی نییە و یاسایەکیش لەمبارەیەوە بوونی نییە، هەروەکو تاکو ئێستا باشوری کوردستان خاوەنی دەستور نییە.\nدووەم: لەلایەکیتر ئەو بەشداریەی بە دەیان فەوجی جاشی کورد لە تاوانی ئەنفالدا هەندێ خەڵکی تووشی گومان کردووە لە بوونی تاوانی گەلکوژی. لە دوو روانگەی جیاوازەوە ئەو فاکتەرە دژ بە بوونی تاوانی گەلکوژی لێکدراونەتەوە و بەکارهێندراون. کەهەردوولایان بەرژەوەندی تایبەتیان لەپشتی ئەو گۆتەیاندا هەیە. لایەنی تاوانکار بەدید و لێکدانەوەیەک، لایەنی سەربە گەلی قوربانیش لە دید و لێکدانەوەیەکی دیکەوە. لایەنی تاوانکار واتە لایەنگرانی ڕژێمی بەعس و بەرگریکارانی ئەوان وەکو بەڵگە دژ بەبوونی تاوانی دژ بە مرۆڤایەتی و گەلکوژی بەکاریان هێناون و دەهینێت. هەرچی لایەنی سەربەگەلی قوربانیە کە دەسەڵاتی کوردی زەرد و سەوز لەگەل دۆستانی سەرۆکجاشەکان دەگرێتەوە، کە پەنای سەرۆکجاشەکانیان داوە و دژی دادگاییکردنیانن، جەخت لەسەر ئەوە دەکەنەوە کە ئەوان لەسەرۆک جاشەکان خۆشبووین و لێبوردنیان بۆیان دەرکردووە، بۆیە دژی هەموو جۆرە دادگاییەکی ئەو سەرۆک جاشانەن.\nسەرکردایەتی ئەو دوو پارتە لێبوردنەکەی ١٩٩١ دووپات دەکەنەوە و جەختی لەسەر دەکەنەوە. لەلایەکیتر لێرە و لەوێ ئەوەش گوتراوە کە دادگاییکردنی سەرۆکجاشەکان زیان بە کورد دەگەیەنێت و وادەکات گومان بخاتەسەر بوونی تاوانی گەلکوژی. واتە دەسەلاتی زەرد و سەوز بۆ پاراستنی سەرۆک جاشەکان و هێزەکانیان لە ریزی پارتی دەسەڵاتدارەوە لێبوردنەکەو ئەو بیانووی زیانگەیاندن بۆ دۆسیەی بوونی تاونی گەلکوژی بەکاردەهێنن. گرنگە بیریبخەینەوە کەهەرچی لایەنی تاوانکارە بەشداری جاشەکان لە تاوانی ئەنفالدا بۆ خۆدەربازکردن لە تاوانباریان لە تاوانی گەلکوژیدا بەکاردەهێنن. ئەوانە بەشداری جاشەکان دژ بە ناساندنی تاوانەکە وەکو تاوانی گەلکوژی بەکاردەهێنن. وەکو بەلگەیەک دژ بە بەڵگەکانی بوونی تاوانی گەلکوژی بەکاریدەهێنن. لایەنگرانی رژێمی بەعس و بەرگریکارانی لایەنی تاوانکار ئەو بابەتە دەقۆزنەوە و دەڵێن ئەوەی روویداوە لە ئەنجامی شەڕێکی ڕەوادا دژ بەو گروپ و رێکخراوە چەکدارانە بووە کە دژی وڵات بوون، دەسەڵاتی ئێراق دژی گەلی کورد نەبووە. بوونی بەهەزاران چەکداری کورد کە بەهێزەکانی بەرگری نیشتیمانی دەناسران لە ریزەکانی سوپادا وەکو بەڵگەی نیازپاکی دەسەلات و نەبوونی ڕق و مەبەستی لەناوبردنی گەلی قوربانی پیشان دەدەن. لەو روانگەیەوە لایەنگرانی دەسەڵاتی بەعسی ئێراقی هەوڵی پیشاندانی سوپایەکی نیشتیمانی عەرەبی و کوردی ئێراقی دەدەن، کە لەباری بەرگریدابووە دژی سوپای ئێران و بەکرێگیراوانیان، بۆیە شەڕێکی ڕەوای بەرگریان کردووە. مەبەستیش لەناوبردنی گەلی کورد نەبووە، هەروەکو کورد مافی ئۆتۆنۆمی هەبووە و لە سوپادا بەشداری چالاکانەیان هەبووە.\nگومان لەوەدا نییە کەوا بەهەزاران جاشی کورد و بەدەیان سەرۆکجاشی کورد بەشداریان لە شاڵاوەکانی ئەنفالدا راستەوخۆ یا ناڕاستەوخۆ کردووە. ئەوانە یەکەم: هێزێکی تایبەتی سەر بە ڕژێمی بەعس بوون و بەشێک بوون لە هێزەچەکدارەکانی ئێراق و لەژێر سەرپەرشتی دەسەڵاتی بەرگری و ئاسایشی حکومەتی ئێراقدابوون. فەوجی جاشە کوردەکان سەربەخۆ توانا و دەسەڵاتی نە بڕیار و نە چاڵاکیان هەبووە. ئەوان بەهیچ جۆرێک لە ئاستێکدا نەبوون بتوانن کاریگەریان لەسەر بڕیارەکانی سەرۆکایەتی ئێراقدا هەبێت. بۆیە ئەوان جگەلە هێزێکی ملکەچی چەکداری ئێراقی کە چاوەڕێی فەرمانیان کردووە، چیتر نەبووین. ئەوان بەرەگەز کورد بوون، بەڵام سەر بە ڕژێمی بەعس بوون و ئەوەیان کردووە کە لەبەرژەوەندی ڕژێمی بەعسی ئێراقیدا بووە. کاری سەرەکی هێزی جاشەکان شەڕ و لێدانی هێزەکانی پێشمەرگە بوو. هێزی جاشەکان دژی هێزی شۆڕشگێرە کوردەکان بەکاردەهێندران. بۆیە فەوجی جاشەکان لای کۆمەلگەی کوردی هێزێکی نەخوازراو بوون و خەڵک حەزی بە چارەیان نەدەکرد، خەڵک وەکو هێزێکی بەکرێگیراوی حکومەتی ئێراق سەیریان دەکردن. بەمجۆرە هێزی جاشەکان لەبەرەی دژ بە خەڵکدا بوون و لەسەنگەری ڕژێمی ئیراقیدا بوون، کە خەڵکی کوردستان وەکو دەسەڵاتێکی بێگانەی ناڕەوا سەیریان دەکرد.\nبڕیاری قڕکردن و لەناوبردنی دانیشتوانی ناوچە قەدەغەکراوەکان بە هەڵەبجەشەوە، لەلایەن سەرۆکی ئێراق سەدام حوسێنەوە درابوو، سەرۆکی بیرۆی باکوری پارتی بەعس عەلی حەسەن مەجید (عەلی کیمیاوی) جێبەجێیکرد. ئەوەش واتای یەکلاکەرەوەی بۆ بوونی مەبەستی لەناوبردن لەلایەن دەسەڵاتی ئێراقیەوە هەیە. بوونی هێزی چەکداری کورد کە لەژێر فەرمانی راستەوخۆی دەسەڵاتی ئاسایش و سوپای عەرەبی ئێراقیدا بووە و کە لە سەنگەری سوپای تاوانکاردا بوونی هەبووە، هیچ کاریگەریەکی لەسەر ئەو فاکتەرەدا نییە و ناتوانێ ئەو راستیە بگۆڕێت.\nبەپێی بەڵگەکان لەگەڵ ئەوەی سەرۆک جاشەکان و چەکدارەکانی فەوجە سوکەکان سەر بە ڕژێمی ئێراق بوون و فەرمانەکانی ڕژێمی ئێراقیان ملکەچانە جێبەجێ دەکرد، بەڵام ڕژێمی بەعس لێیان بەگومان بووە و ئەوانەی تەنها بۆ جێبەجێکردنی بڕیارەکانی بەکارهێناوە. سەرانی ڕژێمی بەعس بڕوایان بە سەرۆک جاش و جاشەکان نەبووە، وە بە شایستەی ئەوەی نەزانیون کە لە کۆمەلگەی عەرەبیدا بتویندرێنەوە و ژیانیان بە پارێزراوی بمێنێتەوە. هۆکەشی ئەوەبووە کە جاشەکان کورد بوون. بۆنمونە عەلی حەسەن مەجید (عەلی کیمیاوی) لە کۆبوونەوەیەکدا دەڵێ، دەتانەوەی کۆمەڵگەی عەرەبی بەوانە پڕبکەنەوە و دەوڵەمەندی بکەن؟! ئێزدیەکان (ئێزدیەکان بە عەرەب ناونوسکرابوون و ژمارەیەکی زۆریان لە فەوجە سوکەکان بوون) !؟ بیانێرنە سەروو و لەوێ دەیاندۆزمەوە و بە شۆفڵ و بلدۆزەر سەریان پان دەکەمەوە. وەکو پێشتر بینیمان سەرانی بارزانیەکانی سەر بە ڕژێم لەگەل ئەوەی دڵسۆزیان بۆ ڕژێم پیشاندابوو، بەلام کە بڕیاری لەناوبردنی بارزانیەکان دەرچوو، ئەوانیش لەنێوبردران.\nPrevious شەڕی حاجی ئۆمەران سەرەتایەك بۆ جینۆسایدی كورد و رۆڵی پارتیی دیموکراتیی کوردستان لە جینۆسایدی بارزانییەکاندا\nڕێکەوتننامەی سایکس بیکۆ چییە\nڕێگایه‌ك له كوردستانه‌وه


Home›هەواڵ›کوردستان›مەسرور بارزانی: سوپاسی تیمی دانوستانکاری حکومەتی هەرێمی کوردستان دەکەم\nسەرۆکوەزیرانی هەرێمی کوردستان لە پەیامێکدا بەبۆنەی پەسندکردنی بودجەی عێراق دەڵێت، هەرچەندە هەرێمی کوردستان ئەوەی کە دەیویست و داوای دەکرد، بە دەستی نەهێنا بەڵام خۆشحاڵین بەو پێشکەوتنەی بەدەستهاتووە کە ماف و ئەرکی هەر لایەک دیاریکراوە.\nمەسرور بارزانی، سەرۆکوەزیرانی هەرێمی کوردستان ئاشکرایدەکات کە پەیوەندیی بە مستەفا کازمی سەرۆکوەزیرانی عێراقەوە کردووە و سوپاسی کردووە بۆ پشتیوانییەکەی لە یاسای بودجە و داوایلێکردوە “پابەند بێت بەوەی لە سەری رێککەوتووین و شایستە داراییەکانی هەرێم بنێرێت”.\nسەرۆکوەزیرانی هەرێمی کوردستان هەروەها دەڵێت: “هیوادارم هەموو ماددەکانی یاسای بودجە جێبەجێ بکرێن و حکومەتی فیدراڵ، شایستە داراییەکانی هەرێمی کوردستان بنێرێت”.\nدەقی پەیامەکەی سەرۆکوەزیرانی هەرێمی کوردستان\nئەم یاسایە لەیەکگەیشتنێکی باش و پێویست بوو لە نێوان حکومەتی فیدراڵی و هەرێمی کوردستان. هەرچەندە هەرێم ئەوەی کە دەیویست و داوای دەکرد، بە دەستی نەهێنا ، بەڵام بە شێوەیەکی گشتی، ئەم یاسای بودجەیە، لەگەڵ بنەما بنەڕەتییەکانی دەستووردا یەکدەگرێتەوە کە ئێمە لە سەری پێداگیربووین . ئێمە خۆشحاڵین بەو پێشکەوتنەی بەدەست هاتووە کە ماف و ئەرکی هەر لایەک دیاریکراوە.


بارەگای بارزانی بە تەمای چییە ؟\nسه‌ركردایه‌تی و ئۆرگانه‌كانی پارتی ئیفلیج كراون\nماڵپه‌ری پۆله‌تیك 2021.03.15 03:01 PM\nگەورەکردنی ڕۆڵی بارەگای بارزانی و خۆتێھەڵقوتانی لە ھەموو پرسەکانی حزب و حکومەت و پەیوەندیەندیdەکان .. خۆی لە خۆیدا پێمان دەڵێ پارتی وەک حزب و ئۆرگانەکانی بە تەواوەتی ئیفلیج کراوە و ھیچ دەنگ و ڕەنگ و کاریگەرییەکی لەسەر بڕیاڕ و ژیانی سیاسیی نەماوە.. ئەمە لە لایەک.. لە لایەکی تر ھەڵسوکەوتی بارزانی لە ڕێگای بارەگاکەیەوە پێمان دەڵێ مەترسی و تارمایی ئەگەری بڕیارێک و حوکمێکی تاکڕەوانە بەڕێوەیە..!!!\nبارزانی لە جیاتی حزب و کۆمیتەی سەرکردایەتی لەگەڵ سەرۆکی حکومەت و تیمی پارتی کۆدەبێتەوە..!! بارزانی لە دەرەوەی حزب و ئۆرگانەکانی حزب داوای کۆبوونە و دانیشتن لەگەڵ ھاوسەرۆکی یەکێتی دەکات و ھەرخۆشی ھەوڵەکە لەبار دەبات..!!\nکۆمیتەی سەرکردایەتی و پەیوەندییەکانی پارتیش نەک بێ دەنگەی لێ دەکات.. بەڵکو ئاگاداریش نییە..!!\nڕۆڵی سەرۆکایەتی ھەرێمی بە بەراوورد لەگەڵ ئەو کاته‌ی کە خودی خۆی سەرۆکی ھەرێم بوو .. ئیفلیج کردووە و لە قاڵبی داوە و دەور و گاریگەریی بەسەر ھیچ پرسێک نەھێشتووە.\nلێرەدا بۆمان ھەیە بپرسین و بڵێین بارەگای بارزانی.. بە تەمای چیە..؟؟\nدوای ئەوەی مه‌سعود بارزانی لە دەرگای سەرۆکایەتی ھەرێم لە سیاسەت و بڕیاری ھەرێم دوورخرایەوە ..!\nوادیارە ئەمجارە بارزانی دەیەوێ لە پەنجەرەی بارەگای بارزانییه‌وه بێتەوە ناو سیاسەت و بڕیاری ھەرێمی كوردستان ..!!\nئەمەش پێشھاتێکە و جێگای تێڕامان و پرسیارە.. ئایا ئەم جوڵانەی بارزانی، بۆ جێپێ قایمکردنی حکومەتە پڕ قەیراناوییەکەی کوڕەکەیەتی ( مەسرور بارزانی) ..\nیانیش پلانێکی تری لەژێر سەرە و بە تەمای موغامرەیەک و موفاجەئه‌یەکی سیاسیی و سەربازی ترە ..؟؟\nئەو گومان و پرسیارەش لە خۆڕایی نییە.. چونکە ناکرێت، بە ھەموو ئه‌و قەیرانەی ڕووبەڕووی ھەرێمی كوردستان دەبێتەوە.. لەیەک کاتدا .. حەشد بە بۆردمانی ھەولێر تاوانبار بکەی.. پەکەکەش بە سیخۆریکردن و باڵێکی یەکێتیش بە خائین و گێرەشوێن تۆمەتبار بکەی..!!\nلە کردنەوەی ئەو بەرەو سەنگەرانە لەیەک کات و زەماندا.. موفاجەئەیەکی بارزانی بە دوور نازانم..!! ھیوادارم شەڕ و قەیرانی تر نەبێت و عاقیبەتەکەی خێر بێت ..!!


ئێوه‌ن یاری به ژیانی نه‌وه‌ی نوێوه ده‌که‌ن! |\nئێوه‌ن یاری به ژیانی نه‌وه‌ی نوێوه ده‌که‌ن!\n2011/04/03 at 1:22 PM لێدوانێک بنووسە\nوه‌ڵام به قوباد تاڵه‌بانی\nبنار مسته‌فا:له په‌راوێز ڕووداوه‌کانی کوردستاندا، قوباد تاڵه‌بانی له ژێر مانشێتی “تکایه با یاری به ژیانی پیرۆزی نه‌وه‌ی نوێمان نه‌کرێت”، له ژماره 264ی به‌رواری 1.3.2011دا وتارێکی نوسیوه. ئه‌گه‌ر چی به‌ڕێزی نوێنه‌ری حکومه‌تی هه‌رێمه له واشنتۆن‌و خۆی وه‌ته‌نی ئه‌ندامێکی دڵسۆزی یه‌کێتی نیشتیمانییه، به‌ڵام ته‌نها وه‌ک “هاوڵاتیه‌ک” تێڕوانینه‌کانی خۆی خستۆته ڕوو. مه‌به‌ستی وتاره‌که‌ی یان هه‌وڵی چه‌واشه‌کردنی خه‌ڵکی کوردستانه، یان ته‌واو بێ ئاگایه له کوردستاندا چی ده‌گوزه‌رێت. له‌م وه‌ڵامه‌مدا هه‌وڵ ده‌ده‌م کۆمه‌ک به هه‌ردوو لایه‌نه‌که بکه‌م.\nله دێڕه‌کانی یه‌که‌میدا قوباد تاڵه‌بانی باس له ڕووداوه دڵته‌زێنه‌کانی ماوه‌ی ڕابردووی کوردستان ده‌کات‌و نیگه‌رانی خۆی له‌و باره‌وه ده‌رده‌بڕێت‌و ده‌ڵێت “به‌ردبارانکردنی باره‌گاکانی لایه‌نه سیاسیه‌کان یان ئاڵۆزکردنی شه‌قامه دێرینه‌کانی شاری سلێـمانی کێشه ڕه‌واکانی گه‌لی کوردستان چاره‌سه‌ر ناکات، هاوکات هیچ جۆرێکی ته‌قه کردنیش نابنه مایه‌ی پاراستنی ئارامی‌و ئاسایش له هه‌رێمه‌کدا.” دواتریش دیالۆگ وه‌ک چاره‌سه‌رێکی گونجاو ده‌هێنێته ئاراوه.\nئه‌م نیگه‌رانییه هه‌مان نیگه‌رانی سه‌رکردایه‌تی پارتی‌و یه‌کێتییه، که کاتێک هه‌شت هاوڵاتی گیانی له ده‌ست داوه، زیار له 200 بریندار بووه، ده‌یان ڕفێندراون‌و زیندانی کروان…هتد. هیچ یه‌ک له‌مانه نابێته جێگه‌ی دڵته‌زێنی‌و نیگه‌رانی بۆی، له هیچ جیگه‌یه‌کی نووسینه‌که‌یدا باس له گیان له‌ده‌ستدانی گه‌رمیانی 12 ساڵ‌و ڕێژوانی 14 ساڵان‌و هاوڵاتیانی تر ناکات، به‌ڵکو به‌ردبارانکردنی باره‌گای حزبی شه‌ریک ده‌بێته هۆکاری ئه‌ساسی نیه‌گه‌رانبوون‌و دڵته‌زێنیه‌که‌ی.\nئه‌و دوو حزبه، که له به‌رامبه‌ر به‌ردبارانکردنی لاواندا لووله‌ی تفه‌نگه‌کانیان ئاماده‌یه‌و لاوان‌و منداڵان ده‌که‌نه نیشانه‌یان، ئاخۆ ده‌بێت چه‌نێک ده‌رفه‌تی گفتو‌گۆو دیالۆگ، که قوبادو سه‌رانی تری پارتی‌و یه‌کێتی بانگه‌شه‌ی بۆ ده‌که‌ن، له گه‌ڵیاندا کارسازو گونجاو بێت؟ دوو حزبی میلیشیا، که هه‌میشه ته‌نانه‌ت ناکۆکیه‌کانی نێوان خۆشیان به چه‌ک‌و پێوانه‌ی چه‌که‌کان یه‌کلایی ده‌که‌نه‌وه، ده‌بێت چه‌نێک له به‌رامبه‌ر داخوازیه‌کانی خه‌ڵکیدا ئاماده‌یی دیالۆگیان هه‌بێت؟ بۆ ئاگاداری قوباد تاڵه‌بانی ئه‌م خۆپیشاندان‌و ناڕه‌زایه‌تی ده‌ربڕینه شتێکی نوێ نییه‌و شێوازی دیالۆگ‌و خۆپیشاندانی هێمنانه‌و خستنه ڕووی خواسته‌کان له چه‌ندین ڕێگه‌ی تره‌وه به‌رزکراونه‌ته‌وه‌و خراونه‌ته به‌رده‌می ئه‌و ده‌سه‌ڵاته‌ی خۆی له واشنتۆن نوێنه‌رایتی ده‌کات. با خۆی وه‌ڵام بداته‌وه، که پێشتر چنێک ئه‌م شێوازانه‌ی تر به جددی وه‌رگیراون‌و وه‌ڵامیان پێ دراوه‌ته‌وه!\nپاشان هه‌ر وه‌ک خۆشی ئاماژه به تیکرار کردنه‌وه‌ی ده‌کات، وته‌یه‌کی تری هه‌ڤاڵانی دووباره ده‌کاته‌وه‌و ده‌ڵێت: “ئه‌م هه‌رێمه‌ی کوردستانمان نه میسره نه توونسه، نه به‌حرێنه نه لیبیاشه.” دواتریش پاش ئه‌وه‌ی به کورتی باس له‌وه ده‌کات که که‌م‌و کوڕێ هه‌یه، ده‌ڵێت: “پێویسته ئاماژه‌ش به‌وه بکه‌ین هه‌رێمه‌که‌مان ده‌ستکه‌وتی مه‌زنی خۆشی هه‌یه.“\nنه باس له که‌م‌و کوڕیه‌کان ده‌کات نه له “ده‌ستکه‌وته مه‌زنه‌کان”، که چی شتێک له خۆ ده‌گرن. وه‌ک ئه‌وه‌ی بیانه‌وێت دڵی خه‌ڵکی ڕازی بکه‌ن جار جار به دێڕێک ده‌ڵێن “به‌ڵێ که‌م‌و کوڕێ هه‌یه”، واته خۆشمان ئاگادارین‌و ئاگاهانه نییه‌و دوور له خواستی ئێمه‌یه. له ڕاستیدا هه‌م که‌م‌و کوڕیه‌که، هه‌م ده‌ستکه‌وته مه‌زنه‌کان، هه‌ردووکی یه‌ک ناوه‌ڕۆکی هه‌یه. به بۆچوونی من که‌م‌و کوڕێ نییه، ده‌ستکه‌وته‌کانیش ده‌ستکه‌وته بۆ سه‌رانی دوو حزبی ده‌سه‌ڵات.\nئه‌وه‌ی دوو حزبی ده‌سه‌ڵات به ده‌ستکه‌وتی ده‌زانێت، بریتییه له کۆکردنه‌وه‌ی سه‌ره‌وت‌و سامانێکی بێژماری سه‌رکردایه‌تی ئه‌م دوو حزبه، له قه‌تیسکردنه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاتی میلیشیایی دوو حزب له دوو ناوچه‌ی جیاوازدا، له دوورخستنه‌وه‌ی خه‌ڵک له بڕیاردان‌و که‌ریگه‌ری دانان له ژیانی ڕۆژانه‌یاندا، هتد. به‌ڵی ئه‌مه به‌ڕاستی بۆ ئێوه ده‌ستکه‌وته، به‌ڵام بۆ خه‌ڵکی کوردستان، که‌م‌و کوڕی نییه، به‌ڵکو سه‌رچاوه‌ی به‌دبه‌ختی‌و هه‌ژاری‌و ئه‌و ژیانه‌یه که ئێستا به زۆر به سه‌ریاندا فه‌رز کراوه! هه‌ر بۆیه به‌م شێوه فراوانه هاتونه‌ته مه‌یدان‌و ئاماده‌ن ئه‌م “ده‌ستکه‌وته مه‌زنانه” له ده‌ست بده‌ن.\nبه پێچه‌وانه‌ی به‌روارده‌که‌یه‌وه، من پێم وایه کوردستان له‌گه‌ڵ میسرو لیبیاو جێگه‌کانی تردا لێکچوونی زۆریان هه‌یه‌و له زۆر خاڵدا هاوبه‌شن. له میسر 40%ی دانیشتوانه‌که‌ی له ژێر هێڵی هه‌ژاریه‌وه‌یه، به‌ڵام سه‌رۆک کۆمار، که به فشارو ئیراده‌ی جه‌ماوه وه‌لا نرا، له ماوه‌ی ده‌سه‌ڵاتێتیدا ته‌نها به پاره 70 ملیارد دۆلاری نابوه سه‌ر یه‌ک! له لیبیاش به هه‌مان شێوه، داروده‌سته‌ی ده‌سه‌ڵات له ناو سه‌رمایه‌یه‌کی که‌م وێنه‌دا نو‌قم بوون، هاوڵاتیانیش شه‌ڕی ده‌سته‌و یه‌خه ده‌که‌ن بۆ په‌یداکردنی نانی ڕۆژانه‌یان. واته ده‌قیق وه‌ک کوردستان، له لایه‌ک سه‌ره‌ت‌و سامان‌و داهاتی ده‌سه‌ڵاتدارانی کوردستان، که له ڕێگه‌ی گه‌نده‌ڵیه‌وه به ده‌ستیان هێناوه‌و له لایه‌کی تره‌وه ئاستی هه‌ژاری خه‌ڵکی کوردستان، هێنده باس کراوه‌و به‌روارد کراوه، من لێره‌دا به پێویستی نازانم چه‌ند باره‌ی بکه‌مه‌وه.\nله‌و چوار وڵاته نمونه‌یه‌ی هێناویه‌ته‌وه، به هه‌مان شێوه‌ی ده‌سه‌ڵاتدارانی کوردستان، هیچ په‌یوه‌ندیه‌ک له نێوان ده‌سه‌ڵاتداران‌و خه‌ڵکیدا نییه. ده‌سه‌ڵاتێک که به زۆری چه‌ک هاتۆته سه‌ر کار‌و ده‌سه‌ڵات بۆ خۆی قه‌تیس ده‌کاته‌وه‌و له خه‌زێنه‌ی ده‌وڵه‌ت سه‌روت‌و سامان بۆ خۆیان پێک ده‌هێنن، دوورن له ژیانی ڕۆژانه‌ی خه‌ڵکییه‌وه. ئه‌مه له کوردستانیشدا به ڕۆشنی دیاره‌و قوباد تاڵه‌بانیش به چاوخشاندنه‌وه‌یه‌کی خێرا ئه‌م ڕاستیه به دی ده‌کات.\nدیاره سه‌رۆکه‌کانی ولاتانی تریش به هه‌مان شێوه به‌رواردی خۆیان ده‌که‌ن. پاش ڕاپه‌ڕینه‌که‌ی تونس، موباره‌ک وتی که میسڕ وه‌ک تونس نییه، قه‌زافی ده‌ڵێت که لیبیا وه‌ک تونس‌و میسڕ نییه…هتد. هیچ یه‌کیش له‌م به‌رواردانه له ڕاپه‌ڕین‌و شۆڕشی خه‌ڵکیدا کاریگه‌ریان نه‌بوو، چونکه هه‌موویان وه‌ک یه‌کن. بۆیه قوباد تاڵه‌بانی دڵنیابێت که کوردستان ده‌قیق وه‌ک ئه‌و وڵاتانه وایه که ئاماژه‌ی پێ کردوون. لانی که‌م له ده‌سه‌ڵاتی بنه‌ماڵه‌دا ته‌واو وه‌ک یه‌کن‌و پێم وانییه ته‌نانه‌ت قوبادیش بتوانیت حاشا له‌مه‌یان بکات.\nله جێگه‌یه‌کی تری وتاره‌که‌یدا ده‌ڵێت: “هه‌موو ده‌زانین که هێزه‌کانی ئاسایش‌و پۆلیس‌و پۆلیسی چالاکیه سیڤیلیه‌کانیش ئاسایشی هه‌رێمه‌که‌مان ده‌پارێزن‌و جێی شانازی‌و سه‌ربه‌رزین بۆ گه‌له‌که‌مان…” نازانم نوێنه‌ری حکومه‌تێک، که ئێستا خه‌ڵکی له ناوه‌وه‌و ده‌ره‌وه‌ی کوردستان به‌رامبه‌ری ڕاپه‌ڕیون، چۆن ده‌توانێت خۆی بکاته نوێنه‌ر “هه‌مووی”و به زۆر سه‌ربه‌رزمان بکات به هێزه چه‌کداره‌کانی حزبه‌کان؟!\nپێم وایه پێویستی به لێکدانه‌وه‌و لێکۆڵینه‌وه‌ی قووڵ نییه بۆ حاڵی بوون له ماهیه‌تی ئه‌م هێزه چه‌کدارانه‌ی لای قوباد تاڵه‌بانی جێگه‌ی شانازییه. وه‌ک هه‌ر وڵاتێكی تری دیکتاتۆرو سه‌رکوتکه‌ر، هێزه‌کانی ئاسایش له پێناو پاراستنی ده‌سه‌ڵاتدارانه، نه‌ک خه‌ڵکی. ئه‌وه هێزه‌کانی ئاسایشن ته‌قه له خۆپیشانده‌ران ده‌که‌ن، به‌رامبه‌ر به خۆپیشاندان‌و ناڕازی خه‌ڵکی ده‌وه‌ستنه‌وه، چالاکوانانی سیاسی‌و مخالفینی ده‌سه‌ڵات زیندانی ده‌که‌ن…هتد.\nئه‌وه‌ش بڵێین که له کوردستاندا هێزی ئاسایش زۆر به دوای هێزه میلیشیای حزبه‌کان دێت. بڕوانه ڤیدێۆکانی 17ی شوبات، له لقی چواره‌وه ته‌قه له خۆپیشانده‌ران ده‌کرێت، به‌ڵام ئه‌و ئاسایشه‌ی بڕیاره ئارامی بپارێزێت، له ته‌نیشته‌وه ته‌ماشا ده‌کات. دواتریش ناتوانێت‌و ئه‌و مافه‌ی نییه لێپێچینه‌وه له تاوانباران بکات‌و ده‌ستگیریان بکات. ئه‌وه‌تا چه‌ندین جار هه‌ڵسوڕاوانی سیاسی‌و ڕێکخه‌رانی خۆپیشاندانه‌کان ده‌ڕفێندرێن‌و ئاسایش بێ ئاگای خۆی ڕاده‌گه‌ێنێت. له ڕاستیدا ئاسایش بۆ شه‌رعیه‌ت دانه به هیزه چه‌کداره‌کانی حزبه‌کان‌و ئه‌رکی پاراستنی ده‌سه‌ڵاتیان له‌سه‌ره به‌رامبه‌ر به خه‌ڵک. ئه‌مه‌ش مایه‌ی شه‌رمه‌زاریه نه‌ک سه‌ربه‌رزی‌و شانازی!\nبه بۆچوونی من ده‌بوو قوباد تاڵه‌بانی سه‌ره‌تا داوای دادگایی‌و سزادانی ئه‌و که‌سانه‌ی بکردایه که ته‌قه‌یان کرد‌و فه‌رمانیان کرد به که‌سانێک ته‌قه بکه‌ن له خۆپیشانده‌ران. ئه‌وجا باس کردن له ئارامی هه‌رێمه‌که مانایه‌کی په‌یدا ده‌کرد. ده‌بوو کاتێک د. پشتیوان عه‌بدوڵا‌و نه‌وزاد بابان‌و هاوڕێیانی ده‌ڕفێندرێن، بیپرسیایه، که ئه‌و هیزانه‌ی قه‌راره ئاسایشی خه‌ڵکی بپاریزن، چۆن کاری له‌و چه‌شنه ده‌که‌ن؟ له حوکه‌مته‌که‌ی بپرسیایه، که بۆ تا ئیستاش له هه‌ولێر ڕێگه به خۆپیشاندان نادرێت؟ کاتێک به‌رده‌وام گولله‌کانی ده‌سه‌ڵات ئاماده‌ییان هه‌یه بنرێن به سنگی که‌سانی ناڕازییه‌وه یان بێ سه‌روشوێن بکرێن، باس کردن له ئارامی‌و دیالۆگ کایه‌یه‌کی ته‌واو پووچه.\nله به‌شێکی نووسینه‌که‌یدا دێته سه‌ر لاوان‌و هۆشداری ده‌دات به‌و باوکانه‌ی منداڵه‌کانیان له خۆپیشاندانه‌کاندایه‌و له جێگه‌یه‌کی تریش تکا ده‌کات که “یاری به ژیانی پیرۆزی نه‌وه‌ی نوێمان نه‌کرێت.”\nباش وایه قوباد تاڵه‌بانی عه‌زێت بکێشێت‌و بچێته سلێمانی، هه‌ولێر، که‌لار یان هه‌ر جیگه‌یه‌کی تری کوردستان، له لاوان بپرسیت “خۆشی ژیانی ئێوه چییه؟” بپرسێت که “به چی ئومێدێکه‌وه هه‌وڵ ده‌ده‌ن له ئاینده‌ی ئه‌م کۆمه‌ڵگه‌که‌دا ده‌ورتان بێت؟” بزانیت چی وه‌ڵام ده‌ده‌نه‌وه. بێجگه له بێزاری، له بێ تاقه‌تی، له دڵته‌نگی، له گاڵته کردن به ژیانێک که به زۆرو به پێچه‌وانی خواستی خۆیانه‌وه به سه‌ریاندا سه‌پێندراوه، هیچی تریان لێ نابیستیت! ئه‌گه‌ر بچوکترین فرسه‌تیشیان بێت، هه‌ڵدێن‌و کوردستان جێ ده‌هێڵن. سه‌ردانێکی که‌مپه‌کانی ئه‌وروپا بکه‌و سه‌دان لاوی کوردستان ببینه، که هه‌رچی مه‌ینه‌تی دنیایه چه‌شوتیانه تا گه‌شتونه‌ته ئه‌و که‌مپه‌و توانیویانه خۆیان ڕزگار بکه‌ن. دیاره باس له‌و به‌خته‌وه‌رانه ده‌که‌م که ده‌گه‌نه ئه‌وروپاو ئه‌و شانسه‌یان هه‌بووه سه‌لامه‌ت ده‌رچوون، چونکه زۆرێک له ڕێگادا تووشی چه‌ندین کاره‌سات ده‌بن، که‌مئه‌ندام ده‌بن، گیانیان له ده‌ست ده‌ده‌ن، به‌شێکیان ته‌نها لاشه‌کانیشیان نادۆزرێته‌وه. به‌شێکی زۆر ئێستاش چاره‌نووسیان دیار نییه که چیان به‌سه‌ر هاتوه… پرسیار ئه‌وه‌یه: بۆچی؟ له پێناوی چیدا لاوان ئه‌م ڕێگه‌یه ده‌گرنه به‌ر؟ کێن ئه‌وانه‌ی یاری به ژیانیانه‌وه ده‌که‌ن؟!\nهه‌ندێ دیمه‌نی ڤیدیۆی خۆپیشاندانه‌کانی کوردستان، به ڕۆشنی پیشانی ده‌دات، کاتێک چه‌کداری حزبه‌کان‌و ئاسایش ته‌قه له لاوانی خۆپیشانده‌ر ده‌که‌ن، هه‌ندێک زۆر خۆڕاگرانه به‌رامبه‌ریان دوه‌ستنه‌وه‌و ئاماده‌ن سنگیان بنێنه به‌ر گولله… به داخه‌وه هۆکه‌ی ئه‌وه‌یه که له سایه‌ی ده‌سه‌ڵاتی پارتی‌و یه‌کیتیدا، ژیانێک بۆ لاوان خوڵقاوه، که هیچیان نییه له ده‌ستی بده‌ن!\nله کاتی وه‌زیفه‌که‌یدا وه‌ک نوێنه‌ری حکومه‌ت‌و له کاتی کۆبونه‌وه‌و گفتوگۆ له‌گه‌ڵ لایه‌ن‌و ده‌زگا نێونه‌ته‌وه‌یه‌کاندا، قوباد تاڵه‌بانی ڕووی دێت باس له‌وه بکات، که پاش 20 ساڵ له حاکمیه‌تی ئه‌حزابی کوردایه‌تی، تازه خه‌ڵک دێته سه‌ر شه‌قامه‌کان‌و داوای ئاوو کاره‌با ده‌کات؟ پڕ به قوڕگیان هاواره ده‌که‌ن “ئازادی، ئازادی!”؟!\nله کۆتایدا ده‌مه‌وێت ئه‌و په‌یامه بده‌م، که چه‌واشه‌کردن‌و بێ ئاگایی پیشاندان چاره‌سه‌ری ئه‌مڕۆی کێشه‌ی لاوان‌و خه‌ڵکی کوردستان ناکات، که ئیستا ده‌ستیان کردۆته ده‌ستی یه‌ک‌و بۆ سه‌رکه‌وتن هه‌نگاو ده‌نێن. پیشنیاری دیالۆگ‌و گفتوگۆ، جگه له چاواشه‌یه‌کی بێ ناوه‌ڕۆک، هیچی تر نییه‌و پێم وانییه لای خه‌ڵکی ناڕازی کوردستان کڕیاری هه‌بێت. خه‌ڵک خواستی واقعی‌و ڕۆشنی خۆی هه‌یه، خه‌ڵک له پێناو ژیانێکی باشترو شایسته به مرۆڤ هاتۆته مه‌یدان‌و خه‌باتیان بۆ سه‌رکه‌وتن ده‌به‌ن! دڵسۆزی ڕاسته‌قینه ئه‌وه‌یه که له په‌نا داخوازیه‌کانی خه‌ڵکیدا ده‌وه‌ستێت، تاوانباران‌و بکوژانی خۆپیشانده‌ران مه‌حکوم ده‌کات‌و به ڕاستی له پیناو ئه‌وه‌ی که یاری به نه‌وه‌ی نوێوه نه‌کرێت، کار ده‌کات! لاوان خۆشیان به هێزی فراوانه‌وه هاتونه‌ته مه‌یدان، تا چیتر ڕێگه نه‌ده‌ن یاری به چاره‌نووسیانه‌وه بکرێت.\nته‌بینی: ئه‌م بابه‌ته له ژماره 267ی بڵاوکراوی ئاوێنه‌دا بڵاوکرایه‌وه.\nسلێمانی:ده‌یــــان که‌س ده‌ستگیركراون و زیــــاتر له 100برینداریش هه‌یه\tشه‌ق بوه‌شێنه‌و پاقلاوه وه‌ربگره


حه‌فتاده‌مین جه‌ژنی ساڵرۆژی سه‌ربه‌خۆیی هیند\nدوێنێ دووشه‌مه ۱۵ی ئووت، حه‌فتاده‌مین جه‌ژنی ساڵڕۆژی سه‌ربه‌خۆیی هیند له سه‌رانسه‌ری ئه‌م وڵاته به‌ڕێوه‌چوو.\nبی بی سی ئاشکرای کرد؛\nهێزه‌کانی بریتانیا له به‌ره‌کانی شه‌ڕ له سووریان\nمێدیایه‌کی ڕۆژئاوایی به بڵاو کردنه‌وه‌ی وێنه‌ی ئاماده بوونی هێزه سه‌ربازییه‌کانی بریتانیا له سووریا ئاشکرای کرد که ئه‌م هێزانه پشتیوانی له ئۆپۆزیسیۆنی سووریا ده‌که‌ن.\nڤیدیۆ؛ هۆشت بە سەرتەوە بێت «جان»!\nنێودەوڵەتی: جان کری وەزیری دەرەوەی ئەمریکا پێش ئەوەی لەگەڵ تێرزا می سەرۆک وەزیری بریتانیا لە بینای ژمارە ۱۱۰( نووسینگەی سەرۆک وەزیری بریتانیا) دیدار بکات لە بەر دەرکەدا تووشی دۆخێکی دژوار هات.\nیارمەتی ٨۰ ملیۆن دۆلاری بریتانیا بە عێراق\nمیدیاکانی عەرەب زمان هەواڵی لە یارمەتیی ٨۰ ملیۆن دۆلاری بریتانیا بە دەوڵەتی عێراق بۆ شەڕ لەگەڵ گرووپی تێرۆریستی داعش دا.\nله تورکیا به زوویی کوده‌تاییه‌کی دیکه ڕوو ده‌دات\nڕۆژنامه‌یه‌کی بریتانی له ڕاپۆرتێک له ئه‌گه‌ری ڕوودانی کوده‌تایه‌کی نوێ له داهاتوویه‌کی نزیک له تورکیا هه‌واڵی دا.\nنوێنەرێکی پەرلەمانی بریتانیا:\nئەنجامی ڕێفراندۆمی بریتانیا هەڵوەشێتەوە\nنوێنەرێکی پەرلەمانی بریتانیا داوای کرد ئەنجامی ڕیفراندۆمەکەی بریتانیا بۆ بڕیاردان لەسەر کشانەوەی لە یەکێتی ئەورووپا هەڵوەشێتەوە.\nبژاردەکانی ڕیفراندۆمی جیابوونەوە لە بریتانیا لە بەردەستدایە\nسکۆتلاند بە نیشانەی ناڕەزایەتی بە ئەنجامی ڕیفراندۆمی چوونەدەرەوەی بریتانیا لە یەکێتی ئەورووپا جارێکی دیکە باسی جیابوونەوە لەم وڵاتە دەکات.\nڕاگه‌یه‌ندراوی لێژنه‌ی ئه‌ورووپا سەبارەت بە کشانەوەی بریتانیا\nلێژنه‌ی ئه‌ورووپا به بڵاو کردنه‌وه‌ی ڕاگه‌یه‌ندراوێک بۆچوونه‌کانی خۆی سه‌باره‌ت به چوونه ده‌ره‌وه‌ی بریتانیا له یه‌کێتی ئه‌ورووپا ڕاگه‌یاند.\nخۆشحاڵی و ئاڵۆزی لە چوونەدەرەوی بریتانیا لە یەکێتی ئەورووپا\nبە ئاشکرا بوونی دەرئەنجامی ڕیفراندۆمی بریتانیا و جیا بوونەوەی ئەم وڵاتە لە یەکێتی ئەورووپا، لایەنگرانی جیابوونەوە خۆشحاڵ بوون و لایەنگرانی مانەوەش لە یەکێتی ئەورووپا ئاڵۆزان.\nپێکهه‌ڵپرژانی هانده‌رانی ڕووسیا و بریتانیا\nله په‌راوێزی یاری نێوان هه‌ڵبژارده‌کانی ڕووسیا و بریتانیا له یاریگای مارسه‌ی، سه‌دان که‌س له هانده‌رانی دوو یانه‌که له ناو حه‌وشه و حه‌ساری یاریگاکه‌دا تێکهه‌ڵچوون.\nڕۆژنامه‌یه‌کی بریتانیایی ئاشکرای کرد؛\nئاماده بوونی هێزه تایبه‌ته‌کانی بریتانیا له سووریا\nڕۆژنامه‌یه‌کی بریتانیایی بۆ یه‌که‌مین جار ئاشكرای کرد که کۆماندۆکانی بریتانیا هاوشانی ئۆپۆزیسیۆنی سووریا له خاکی ئه‌م وڵاته سه‌رقاڵی شەڕن.\nئه‌گه‌ری هێرشی داعش بۆ سه‌ر یاری ڕووسیا و بریتانیا له یورۆ ۲۰۱۶\nتیرۆریستانی داعش ده‌یانه‌وێت هێرش بکه‌نه سه‌ر یاری نێوان بریتانیا و ڕووسیا له ماینه‌ی پێشبڕکێیه‌کانی یۆرۆ ۲۰۱۶.\nله ماوه‌ی ته‌نیا ۵ مانگدا؛\nدوور خستنه‌وه‌ی ۸۹۴ رۆژنامه‌نووس له تورکیا\nئه‌نیستیتۆی "ئازادی ڕاگه‌یاندن" له بریتانیا له دوور خستنه‌وه‌ی ۸۹۴ ڕۆژنامه‌نووس له تورکیا ته‌نیا له ماوه‌ی ۵ مانگی ڕابردوودا، هه‌واڵی داوه.\nکاریکاتێرە هەڵبژاردەکانی ۲۵ی گوڵان\nکاریکاتێریستەکانی ئەمڕۆ ئاوڕیان داوەتەوە لە بابەتەکانی وەک ترامپ مایەی شەرمەزاری ئەمریکا، ئاماری قوربانیانی شەڕ لە سووریا و یەمەن، هێرشی نەخۆشەکانی چین بۆ پزیشکان و هاتنەدەرەوەی بریتانیا لە یەکێتی ئەورووپا.\nهونه‌ری ۳Dیش هاته ساحه‌ی هونه‌ره‌وه\nهونه‌رمه‌ندێکی به‌ریتانی کارێکی هونه‌ری ۳Dی سه‌رنجراكێشی هێنایه پێش چاو که تاکوو ئێسته بووه‌ته جێگه‌ی سرنجی زۆر له هونه‌ر دۆستانی ئه‌ورووپایی.\nبریتانیا به‌ڵگه‌کانی ده‌ستێوه‌ردان له عێراق بڵاو ده‌کاته‌وه\nده‌وڵه‌تی بریتانیا ڕایگه‌یاند که ده‌یه‌وێت ئه‌و دوا ڕاپۆرته‌ی که سه‌باره‌ت به چۆنیه‌تی ده‌ستێوه‌ردانی ئه‌م وڵاته له عێراق له ساڵی ۲۰۰۳دا نووسراوه، له ڕۆژی ۶ی جولای بڵاو بکاته‌وه.\nجه‌ک ستراو له گفتوگۆ له‌گه‌ڵ مێهر:\nبریتانیا بە دوای په‌یوه‌ندی زیاتر له‌گه‌ڵ ئێرانه/چه‌کی له‌نده‌ن به داعش نه‌گه‌یشتووه\nوه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی پێشووی بریتانیا به ئاماژه به‌م بابه‌ته که بریتانیا هەوڵ بۆ په‌یوه‌ندی زیاتر له‌گه‌ڵ ئێران دەدات، وتی: دڵنیام که هیچ چه‌کێکی بریتانیا که به عه‌ره‌بستانی فرۆشتووه به ده‌ستی داعش نه‌گه‌یشتووه؛ داعش لادانێکه له وه‌هابیه‌ت!\nبریتانیا پاگەندەی کرد؛\nکوژرانی نێزیک به هه‌زار داعشی له هێرشه ئاسمانییه‌کانی عێراق و سووریا\nوەزیری بەرگری بریتانیا لە ڕاگەیەندراوێکدا ئاشکرای کرد کە لە ماوەی ٢٠ مانگی ڕابردوودا، فڕۆکەکانی بریتانیا نزیک بە یەک هەزار ئەندامی گرووپی تیرۆریستی داعشیان کوشتووە.\nدوای کوژرانی هاووڵاتییەکی کانادایی ئه‌نجام درا؛\nڕێککه‌وتنی ئۆتاوا-له‌نده‌ن له دژی باج دان به گرووپه تیرۆریستییه‌کان\nسه‌رۆک وه‌زیرانی کانادا و بریتانیا له گفتوگۆیه‌کی ته‌له‌فۆنیدا جه‌تیان کرد که ده‌بێت دژی باج سه‌ندنی گرووپه تیرۆریستییه‌کان بوه‌ستنه‌وه.\nخۆپیشاندانی دژە دەوڵەتی لە بریتانیا\nهەزاران کەس لە خەڵکی لەندەن لە ناڕەزایەتی دەربڕین بە سیاسەتە ڕیازەتییەکانی دەوڵەتی بریتانیا و پێشینەی گەندەڵی دارایی بنەماڵەی دەیوید کامێرۆن کە لە بەڵگە کانی پاناما ئاشکرا بووە، دەستیان دایە خۆپیشاندان.\nڕێکاره ئه‌منییه‌کانی بریتانیا بۆ ڕێگری له هاتنی پەنابەران\nده‌یوید کامێرۆن ڕوو له نوێنه‌ره‌کانی پارلمانی بریتانیا له ڕێوشوێنه ئه‌منییه‌کان بۆ ڕێگری له هاتنی په‌نابه‌ران بۆ وڵاته‌که‌ی هه‌واڵی دا.\nروان ئەتیکسۆن بەڵێنی دا؛\nمه‌ستر بین هیچ کات دەست لە کار ناکێشێتەوە\nڕوان ئەتیکسۆن کە ڕۆلی کارکتەری ناوداری "مەستەر بین" دەگێڕێت جەختی کردەوە کە مه‌ستر بین هەرگیز لە کار و داهێنەری نوێ ڕاناوەستێت.\nوەزیری موسڵمانی بریتانیا دێتە ئێران\nوەزیری بازرگانی بریتانیا بە سەرۆکایەتی وەفدێکی باڵای ئەو وڵاتە سەردانی ئێران دەکات.\nبریتانیا له وه‌رگرتنی په‌نابه‌راندا هاوکاری یەکێتی ئەورووپا ناکات\nسه‌رۆک وه‌زیرانی بریتانیا ڕایگه‌یاند که بریتانیا ئاماده نییه بۆ وه‌رگرتنی په‌نابه‌ر هاوکاری یه‌کێتی ئه‌ورووپا بکات.\nکاریکاتێره‌کانی ئه‌مڕۆ ئاوڕ له بابه‌ته‌کانی وه‌ک ئۆسکاری ۲۰۱۶، منداڵانی شه‌ڕ،تیرۆریزم، جیابوونه‌وه‌ی بریتانیا له یه‌کیتی ئه‌ورووپا و جاوه‌ڕوانی بۆ هاتنه‌دی ئاستی ده‌داته‌وه.


فیلمێک سەبارەت بە سۆهراب سپێهری بەرهەمهات\n2020-06-16 [06:20 AM]\nفیلمی سینەمایی "خەونی سۆهراب" لە دەرهێنانی عەلی قەوی تەن، سەبارەت بە سۆهراب سپێهری، شاعری ناوداری ئێرانی، ئامادەی نمایشکردنە.\nعەلی قەوی تەن، سەبارەت بە سازکردنی ئەم فیلمە گوتی: "خەونی سۆهراب" سەبارەت بە شاعیرێکی ناودار و خۆشەویستی ئێرانە، بێگومان خەڵکی پێیان خۆشە فیلمێک سەبارەت بە سۆهراب سپێهری ببینن کە لە خەیاڵیاندا هەیە و لە زۆر بەشیشەوە ئێمە ناچاربووین لایەنی نەبینراویی کەسایەتییەکی وەکوو سۆهراب نیشان بدەین و ئەم رووبەڕووبوونەوەیە کاری فیلمساز تووشی گرفت دەکات.\nئەم دەرهێنەرە گوتیشی: ساڵی 2012 پێمخۆش بوو فیلمێک سەبارەت بە سپێهری سازبکەم. لە کۆتایی ساڵی 2018 دەستمان بە وێنەگرنی فیلمەکە کرد و وێنەگرتنی لە شاری کاشان زێدی سپێهری و هەروەها دەورووبەری ئەم شارە کۆتایی پێهات.\nگوتیشی: هەستیاریی سازکردنی ئەم فیلمە، بە پێی دەسکەوتە توێژینەوەییەکانم و ئەوەی کە دەتوانم لەم شاعیرە بەناوبانگە وێنەیەکی دروست نیشان بدەم، زۆرترین کەڵکەڵەی من لە "خەونی سۆهراب" بوو. لە لایەکی دیکەشەوە هەوڵماندا تاکوو کاری ئەکتەرەکانی ئەم فیلمە لە ماوەی دیاریکراویی وێنەگرتن کە لەبەرچاومان گرتبوو کۆتایی پێبێت؛ بەڵام قۆناغی وێنەگرتن کۆتایی نەهات.\nقەوی تەن لە درێژەی قسەکانیدا گوتی: لە ساڵی 2019 دەرفەتێکمان بۆ هاتە پێشێ تاکوو گرووپی ئەکتەرەکان و ستافی تەکنیکی فیلمەکە بۆ جارێکی دیکە بانگهێشت بە کار بکەین و 12 رۆژ کاتمان بۆ دیاریی کرد تاکوو دەست بە قۆناغی دووهەمی وێنەگرتن بکەین. پاشان مونتاژ، دەنگدانان و چاککردنی رەنگ و بەشەکانی دیکەش ئەنجام بدەین و لە دەرئەنجامدا فیلمەکە ئامادەی نمایش بوو.\nگوتیشی: ناوەندیی سینەمایی فاڕابی لە قۆناغی پێش بەرهەمهێنان تاکوو ئێستا، دڵسۆزانە هاوڕێیەتی ئێمەی کردووە. باسی من تەنیا پشتیوانی ئابووریی نییە. بەرپرسانی ناوەندیی سینەمایی فاڕابی برایانە هاوکارییان کردین و سەلماندیان کە بە شوێن بەرهەمهێنانی فیلمی پڕبایخ و فەرهەنگییەوەن. لە کاتی سازکردنی فیلمی سینەمایی "خەونی سۆهراب" ئێمەیان هاندا و هەستمان دەکرد یارمەتیدەرێک لە پشت ئەم جۆرە سینەماوەیە. هیوادارم کاربەدەستانی هۆڵە سینەماییەکانی ئێران و هەروەها بەرپرسانی فێستیڤاڵە ناوخۆییەکانیش، فیلمە فەرهەنگییەکان بە هەند وەربگرن، چونکە ئێمە دەبێت بینەر پەروەردە بکەین.\nسۆهراب سپێهری لە ئاسمانی ئەدەبیاتی ئێراندا پێگەیەکی تایبەت بە خۆی هەیە کە بەشێکی بۆ سازکردنی وێنە و شێوازیی گێڕانەوەی ئەو و بەشێکیشی بۆ چۆنییەتی گێڕانەوەی نزیکانە و زمانی نەرم و پاکی ئەو دەگەڕێتەوە. ئەو بەرهەمانەی کە بۆ سەر زمانە جۆراوجۆرەکان وەرگێڕدراوە و تایبەتمەندییەکی کاریگەریی هەیە و ڕووبەڕووی پەیوەندییەکی جیهانی بووەتەوە.\nسۆهراب سپێهری لە شێوەکارییشدا خۆی دەرخستووە و بە کەسایەتییەکەی خاوەن شێوازێکی جیاواز نیشانداوە، بە جۆرێک کە ئەمڕۆکە، جگە لەوەی کە لایەنی شاعیریی سۆهراب پێگەیەکی نایابی پێبەخشیوە، بەرهەمە شێوەکارییەکانی ئەو هەروەها تایبەتە و ناویی ئەم هونەرمەندەی لە ریزبەندی نرخی شێوەکاریی مودڕێنی ئێران تۆمارکردووە.\nبەرهەمهێنانی فیلمێک سەبارەت بە "سۆهراب سپێهری" لە سینەمایەک کە کەمتر گرینگی بە خەزێنەی شیعر و ئەدەبی خۆیداوە، رووداوێکی دڵخۆشکەرە کە دەتوانێت دەلاقەیەکی نوێی لە پەیوەندیی لەگەڵ نەوەی نوێدا لەگەڵ سینەما بکاتەوە.


19/8/2019 - 10:37\nئه‌ندامی لیژنه‌ی هه‌ڵسه‌نگاندنی فیلمه له ئۆسكار\nبه پێی ڕاگه‌ێندراوێك كه كۆپییه‌كی بۆ ماڵپه‌ڕی كوردستان تیڤی نێردراوه، "سه‌هیم عومه‌ر خه‌لیفه" سینه‌ماكاری كورد و براوی زیاتر له سه‌د خه‌ڵاتی سینه‌مایی، له رێوره‌سمێكدا له‌لایه‌ن به‌ڕێوبه‌رایه‌تیی گشتیی سینه‌ما و شانۆی عێراق له به‌غدا رێزی لێنرا و خه‌ڵاتكرا.\nرێوره‌سمی ریزلێنانه‌كه به چاودێری وه‌زیری رۆشنبیری و شوینه‌واری عێراق و له ژێرناوی "شه‌وانی سینه‌مایی"، ئێواره‌ی رۆژی شه‌ممه 17 ئابی 2019 له شانۆی نیشتمانی له به‌غدا به‌ڕێوه‌چوو و ژماره‌یه‌ك كه‌سایه‌تی هونه‌ری و رۆشنبیریی عێراقی ئاماده‌ی بوون.\nبه‌ر له ڕێوره‌سمی خه‌ڵاتكردنه‌كه، دوایین فیلمی ئه‌و ده‌رهێنه‌ره كورده به‌ناوی (زاگرۆس) نمایشكرا و دواتر له‌لایه‌ن د. ئه‌حمه‌د موسا، به‌ڕێوبه‌ری سینه‌ما و شانۆ رێزی لێنرا.\nفیلمی درێژی سینه‌مایی (زاگرۆس) 9 خه‌ڵاتی له فێستیڤاڵه سینه‌ماییه‌كاندا به‌ده‌ستهێناوه، له‌وانه خه‌ڵاتی گه‌وره‌ی 44مین خولی فێستیڤاڵی نێوده‌وڵه‌تیی فیلمی گێنت له به‌لجیكا.\nسه‌هیم عومه‌ر خه‌لیفه خه‌ڵكی زاخۆیه و له به‌لجیكا ده‌ژی و ماسته‌ری له سینه‌ما له‌و وڵاته به‌ده‌ستهێناوه، ئێستا ئه‌ندامی لیژنه‌ی هه‌ڵسه‌نگاندنی فیلمه له ئۆسكار.\nئه‌و سینه‌ماكاره دوو فیلمی گه‌یشتوونه‌ته قۆناخی پێش كۆتایی خه‌ڵاته‌كانی ئۆسكار وه‌ك باشترین كورته‌فیلم، كه له كورته‌لیستی 15 و 10 كورته‌فیلمه كاندیدكراوه‌كاندا بوونه بۆ خه‌ڵاتی باشترین كورته فیلمی ئۆسكار.\nئه‌و ده‌رهێنه‌ره كورده پێشتر له‌رێگه‌ی كورته‌فیلمی (میسی به‌غداد)، (وڵاتی پاڵه‌وانان) و (نێچیرڤانی خراپ)، زیاتر له سه‌د خه‌ڵاتی وه‌رگرتوونه.\nبه‌هۆی وه‌رگرتنی ئه‌و ژماره زۆره‌ی خه‌ڵات، ئه‌و ده‌رهێنه‌ره توانی ریكۆردی وه‌رگرتنی زۆرترین خه‌ڵات وه‌ك سینه‌ماكارێك له‌سه‌ر ئاستی كوردستان، عێراق و به‌لجیكا تۆماربكات.\nكورته فیلمی (میسیی به‌غدا) باس له منداڵێك ده‌كات كه هه‌رچه‌ند خاوه‌ن پێداویستی تایبه‌ته، به‌ڵام حه‌ز و خولیای بۆ یاریی تۆپی پێ هه‌یه و هۆگری یاریزان لیۆنێل مێسییه.\nسه‌هیم عومه‌ر سه‌رقاڵی ئه‌وه‌یه كورته‌فیلمی (میسی به‌غدا) وه‌ك فیلمێكی سینه‌مایی به‌رهه‌مبێنێت و له شوباتی 2020 كاری وێنه‌گرتنی ده‌ستپێده‌كات.


قورسایی ڕستەی کۆتایی لە دەقی گێڕانەوەدا - بنکەی روناکبیریی گەلاوێژ :: Gelawej\nقورسایی ڕستەی کۆتایی لە دەقی گێڕانەوەدا\nهەر بەش و جومگەیەک لە ژانری گێڕانەوە (لێرەدا مەبەست لە "گێڕانەوە"، چیرۆک و ڕۆمانە)، گرنگی خۆی هەیە و بە هەمەهەنگی یەکدی دەتوانن دەقێکی جددی بخەنەوە، بە واتایەکی تر، لە هیچ دەقێکی گێڕانەوەی جددیدا، چاو لە هیچ ڕستە و بەشێک ناپۆشرێ و پانتایی دەق، وەک کێڵگەیەک دەبینرێ و کاری ورد لەسەر وشەبەوشە و ڕستەبەڕستەی دەکرێت. نووسەری بەسەلیقە و چازان، هیچ کات لەپێناو تەنیا پاژێک، یان ڕستەیەکدا دەست ناداتە کردەی نووسین، بەڵکوو لە بەهەندوەرگرتنی هەریەک لە بەشە بچووکەکان، گشتێکی تۆکمە دەڕسکێنێت. ئەمە لە شاکارە جیهانییەکانی کایەی گێڕانەوەوە ڕاستە تاکو کورتەچیرۆکێکی چەند سەد وشەیی.\nلێرەولەوێ زۆر جار قسە لەسەر بەشێک، یان جومگەیەک لە ڕۆمان یان چیرۆک کراوە و دەکرێت، ئەوەشی کە زۆر دووبارە بووەتەوە و باسگەلێکی لێ هەڵخێنراوە، "گرێ"، "چنین"، "تێما"، "دیالۆگ"، "دەستپێک" و... بۆ نموونە "دەستپێک"، کە وەک گرێبەستێکی ئیمزانەکراوی نێوان خوێنەر و نووسەر دانراوە و دەرگایەک کە خوێنەر لێیەوە دەچێتە ناو دەق و... یان هەریەک لەو جومگانەی تر، کە بێگومان لە کۆی پڕۆسەی گێڕانەوەدا گرنگی خۆیان هەیە، بەڵام نە "دەستپێک" و نە هیچ بەشێکی تر بە تەنیا بەس نیین و بەڵکوو پێکڕای جومگەکان، وەک پەل و پەڕی ماشێنێکی زەبەلاح، دەتوانن ببنە داینەمۆ و بزوێنەری ئەو ماکینە گەورەیەی ناوی گێڕانەوەیە. دەکرێ دەقێک "دەستپێک"ێکی زۆر جوان و سەرنجڕاکێشیشی هەبێت، کە خوێنەر تووشی سەرسووڕکێ و لەگەڵ‌خۆدابردن بکا، بەڵام هەر بە ترازانمان لەو دەستپێک و سەرەتایە، بکەوینە ناو گێژاوێک لە بێسەروبەری و لێکترازاوی، کە نەک بێزار و وەڕز دەبین، بەڵکوو دەستبەرداری خوێندنەوەشی دەبین. ئەمە نەک بۆ "دەستپێک"، بۆ هەموو جوگەکانی تریش هەر ڕاستە. کەوایە چۆن دەتوانرێت لە دەقێکدا هەموو ئەو جومگانە پێکەوە و بە یەک تەرز بچنە پێش و گێڕانەوە بگەشێننەوە؟ بێگومان ئەمە دەکەوێتە سەر توانستی نووسەر و قابیلیەتی لە واری گێڕانەوەدا و زاڵبوونی بەسەر زمان و دیکەی یەکەکانی چیرۆکدا.\nلەم یادداشتە کورتەدا لەسەر "ڕستەی کۆتایی" دەوەستین، ڕستەی کۆتایی لە گێڕانەوەدا.\nدەقە جیهانییەکان، ئەوانەی چەند سەردەم و ڕێی دووریان بڕیوە و گەرەنتی داهاتووشیان مسۆگەرە، پێمان دەڵێن: لە گێڕانەوەدا، ڕستەی سەرەتا و کۆتایی وەک یەک گرنگن، بە جۆرێکی تر، هیچ ڕستەیەک لە دەقدا بێ ڕۆڵ نییە و هەر ڕستەیەک بە نیازێک و مەبەستێکەوە گرێی خواردووە، کە دەکرێ هەمان نیاز و مەبەستی "دەمانچەکەی چێخۆف" بێت، چێخۆف پێی وایە، لە چیرۆکێکدا، ئەگەر دەمانچەیەک هەبوو بە دیوارێکەوە هەڵواسرابوو، دەبێت حەتمەن لە جێیەکی ئەو چیرۆکەدا تەقەیەکی پێ بکرێت، تەنانەت ئەگەر بۆ خۆشیش بێت. لەبەر ئەم ڕۆشناییەدا، دەکارکردنی ڕستە لە دەقی گێڕانەوەدا، کردەیەکی لە خۆڕا و بەهەوەنتە نییە، کە هەرچیمان پێ خۆشبوو بیهۆنینەوە و لە دەقی بترنجێنین. بەڵکوو ڕیسا و یاسای خۆی هەیە و دەبێت هەر ڕستەیەک وەڵام بێت بە ڕستەیەکی دی، کە مەرج نییە ڕاستەوخۆ لەپێش یان پاشیەوە بێت، بەڵکوو دەلوێ ڕستەی کۆتایی وەڵامێک بێت بۆ ڕستەی یەکەم و وەڵامی ڕستەیەکی ناوەڕاستیش، لە چەند ڕستەیەکی پێش کۆتاییدا بدۆزینەوە.\nڕوونی ڕستەی کۆتایی و قورساییەکەی، زیادتر لەو دەقە گێڕانەوەییانەدا وەدیار دەکەوێت کە پڕماجەرا و ڕووداون، زیاد لە پێچێک و دەورەیەک و کێشە و ململانییەک دەبڕن و دەگەن بەو تاقە ڕستەیە کە ڕستەی کۆتاییە؛ ڕستەی شیاو بەو هەموو هێنانوبردنە. ئەم ڕستەیە، کە ڕەنگە لە زۆربەی جاراندا ڕستەیەکی بچووکی چەند وشەیی، یان چەند ڕستەی بێت و بە هەموویان یەک ڕستە و یەک واتا بدەن بە دەستەوە، قورساییەکی زۆری لە بونیاد و زنجیرەی ڕووداو و کەسێتییەکاندا هەیە، ئەمە بەو مانایە نا کە ئەم ڕستەیە کۆی ڕووداوەکان بە لایەکدا بخات و یەکلاکەرەوە بێت، بەڵکوو بە مانای جێگەوپێگەی ڕستەکەیە لە هەناو دەقەکەدا، چونکوو لە دەقی مۆدێرندا، ئەوەی زۆر جار دەبێت بە لایەکدا بکەوێت و یەکلا بێتەوە، هەر لە ڕستەی سەرەتا و دەستپێکدا ڕووی داوە و تەواوی ڕستە و بەشەکانی تر بە دەوری ئەودا دەخولێنەوە، بۆ نموونە. ڕۆمانی "ڕاپۆرتی مەرگێکی پێشوەخت ڕاگەیەندراو"ـی گابرێل گارسیا مارکیز لەو دەقانەیە، لەم ڕۆمانەدا هەر لە دەستپێکەوە "سانتیاگۆ نازار" ڕۆژی کوشتنەکەی پێ ڕادەگەیەنن و ئێمەی خوێنەرانیش دەزانین، ئیتر کۆی زنجیرەی ڕووداوەکان دواتر بە دەوری ئەو ڕۆژە و کوشتنەکە و کەسێتیی سانتیاگۆ نازاردا دەسووڕێنەوە، ئەمەم بۆیە هێنایەوە تا دەریبخەین کە مەبەست لە "ڕستەی کۆتایی" لەم نووسینەدا، "قسەی کۆتایی" دەق نییە، بەڵکوو زۆر جار درێژەی هەمان گێڕانەوەیە کە لە سەرەتا هاتووە، لە هەندێک جاریشدا "ڕستەی کۆتایی" نەک نابێت بە "نوختەی کۆتایی"، بەڵکوو دەبینین لەپاش ئەو ڕستەیەوە گێڕانەوەیەکی تر و چیرۆکێکی تر دەست پێ دەکات.\nمەرج نییە ڕستەی کۆتایی ڕستەیەکی زۆر سەرنجڕاکیش بێت و قومبەلەئاسا بە دەق و زەینی بتەقێتەوە، بەڵکوو دەکرێ ڕستەیەکی زۆر سادە بێت (وەک دواتر لە چەند نموونەدا دەیبینین)، تەنانەت ڕەنگە ئەم ڕستەیە هەڵگری هیچ ئاماژەیەکی قووڵ نەبێت، بەڵکوو تەواو ڕواڵەتی و ساکاریش بێت، بەڵام بە نەبوونی، نوقسانییەک و کەمییەک لە ڕەوتی گێڕانەوەدا ساز دەبێت، کە ڕەنگە هیچ ڕستە و شاڕستەیەکی تر جیا لەو ڕستەیە، پڕی نەکاتەوە. ڕستەی کۆتایی، کە لە هەناوی گێڕانەوە و چنین و یەکبەدوایەکداهاتنی ڕووداوەکانەوە دادەکەوێت، ڕێک دەڵێیت یەکەیەکی دینامیکییە و هەموو وزە و بەر و بەرهەمی لاپەڕەبەلاپەڕە و دێڕبەدێڕی لە خۆدا پەستاوتووەتەوە و کۆی کردوونەتەوە. ڕستەی کۆتایی قورسایی هەیە، قورساییەک کە لەسەر شانی نیشتووە و ئەمیش سیزیفئاسا شانی خستووەتە ژێر، ڕێک بەو مانایە کە هەریەک لە وشەکانی ڕستەی کۆتایی، وەک کۆڵبەرێک و ڕەنجکێشێک، سەدان و هەزاران وشە و ڕستەیان هەڵگرتووە و تا کۆتایی تەمەنیشیان، مەحکوومن بەو بارە قورسە.\nزۆرن ئەو ڕستانەی وەک "ڕستەی کۆتایی" لە دەقی گێڕانەوەییدا تووشیان هاتووم و خۆشم ویستوون، لەبەر هیچ نا، لەبەر ئەو زەحمەتی و ڕەنجە زۆرەی بە درێژایی مێژووی دوور و نزیکی ئەو دەقە هەڵیان گرتووە، بە واتایەکی تر، لەبەر ئەو خۆڕاگرییەی نواندوویانە و دەقەکەیان لە زەین و یادگەی مندا، لە دوایین ڕستەدا، مۆر و تاپۆ کردووە و چەسپاندوویانە. لێرەدا چەند "ڕستەیەکی کۆتایی"، وەک چەند نموونەی کەم (ئەگەر هەموو ئەو ڕستە کۆتاییانە بنووسمەوە کە خۆشم دەوێن، ئەم نووسراوە لە یادداشتێکی چکۆلەوە دەبێت بە کتێبێکی دووسەد لاپەڕەیی!)، لە چەند دەق، دەنووسمەوە، مەرجی درککردن و هەستکردن بە قورسایی هەریەک لەم ڕستانە، تەنیا بە خوێندنەوەی ڕستەبەڕستەی دەقەکان سەر دەگرێت.\n«ئاخ بارتێلبی! ئاخ مرۆڤایەتی!»\nبارتێلبی ڕوونووسکار؛ هێرمان مێلڤیل\n«دەستی بە نووسینی یەکەم دێڕ کرد: من سلێمان، وەجاخزادەی ئەو بنەماڵە پیر و کەنەفتەم کە خوا بۆ هەتا هەتای لێی زویر بوو...»\nئافاتەکانی بنەماڵەی مێخەک؛ عەتا محەمەد\n«هەناسەیەکی قووڵی هەڵکێشا و بە تەواوی هەناسەی دەرنەدابۆوە پشووی ڕاوەستا. لەشی شەکەت و کەلەلای کێشایەوە و جووڵەی لێبڕا و مرد.»\nمەرگی ئیڤان؛ لیۆ تۆلستۆی\n«مەولوود بە خۆی وت: "من لەم دنیایەدا، بەتەنها ڕایحەم زۆر خۆش ویست."»\nسەمەرەیەک لە سەرمدا؛ ئۆرهان پاموک\n«بە بێدەنگبوون و تێگەیاندنێک لە ڕێی نیگایانەوە بیریان لەوە دەکردەوە، ئێستا وەختی ئەوە هاتووە پیاوێکی باشی بۆ بدۆزنەوە. ئیدی ئەوەش وەک پشتڕاستکردنەوەیەکی خەونە تازەکان و نیازە باشەکانیان وابوو، کاتێک بینییان کچەکەیان لە دواوێستگەدا یەکەم کەس هەستایە سەرپێ و جەستە لاوێتییەکەی کێشایەوە.»\nمەسخ؛ فرانس کافکا\n«لە بەردا بوخچەکەی داکەوتبێت. لەبەرداتر دڵی شەقاری بردبێت. پاشان پەنجەکانی لەریبێت و یەک بە یەک هەرچی حرووف و خەتە لێی داوەریبێت. خەڵتانی خوێن بووبێت و تا هەتا خەت و خوێن لێک ئاڵابێتن. بە فەرمانی والی، گولـلەیەکی قەجەری دوانوختەی سەر هەموو خەت و حەرفی تەمەنی بووبێت، مەرگ ترنجابێتە فیشەک و بۆ هەمیشە داوود و ئامێدی پێکەوە دووراندبێت. بە دەستی هەرکەس بووبێت و هەرچۆن کوژرابێت، خوێنی وەک بەفرەکەی هەمان ساڵ توایەوە و سەبەبکاران وەک بەرزەکی بانان بۆی دەرچوون. نە کەس لە تۆڵەیدا شەتەک دراوە، نە کێلی بۆ هەڵکۆڵراوە، نە گۆڕی دیاری کراوە.»\nئەلف/یا؛ ڕەزا عەلی‌پوور\n«ئەو کاتەی کەشتییەکە لە فیۆردەوە تێپەڕی، کەمێک بە پێوە وەستام و لە کاتێکدا بە دەست ماندوویی و تاوە، سەر تا پێم بە ئارەقە خووسابوو، سەیرێکی وشکانییم کرد و ماڵئاواییم لە شاری "کریستیانیا" کرد، شارێک کە دەرچە و پەنجەرەی ماڵەکانی نوقمی ڕووناکی بوون، ڕووناکییەکی سەیر لە دەرگا و دیوارەکەی دەچۆڕا.»\nبرسێتی؛ کنووت هامسۆن\n«تۆش ئاگاداری خۆت بە. لە کاتی هەور و باراندا دەرمەکەوە. ئاگات لە سکت بێت. تا لەم دووگیانییە ڕزگار دەبی، لە کاتی برووسکە و شریخەی هەور و باراندا هەوڵ بدە لە قاتی خوارەوە بی. سڵاوی دایە مەرجان بگەیەنە و بەم هیوایە هەر چوارمان یەکتر ببینینەوە.»\nکۆچی هەورەتریشقە؛ مستەفا شێخە\n«دەنگێک لە ئێسکپەیکەرەکانەوە دێت و پێدەچێ کاتی کەوتنیان هاتبێت، ئەو هاڕە دەکات و ئەمیش دنیایەک مەراق لە دڵیدا ماوە، گەورەترین غەم و مەراقی ئەوەیە کە بۆی ڕوون نییە لەگەڵیدا ئێسکەکانیش دەسووتێن یان نا، لە هەموو شتێکیش زیاتر دڵی لای ئەو سەبەتەیەیە کە نازانێت ئەمانەتە لای یان دزیوێتی، ئەو سەبەتەیەی پاش هەموو پارچەکانی ئێسکەپەیکەرەکە بە ئەسپایی دەکەوێتە بنی سندووقە شووشە شینباوەکەوە.»\nبەهەشتی ئەوبەر پردەکە؛ ڕێبوار حەمەڕەحیم\n«م م من... ش ش ش شەهید ک ک کراوم.»\nدووپشک؛ حوسێن مورتەزاییان ئابکەنار\n«بەیانی ئەو ڕۆژە، کاتێ بۆ قاوەخواردنەوە هاتمە خوارەوە، ڕۆیشتبوو. برازاکەم وەک ڕۆژان خواردنی ئامادە کردبوو، لە خامۆشییەکی تەواودا بۆی هێنام، هەردووکمان بە بێدەنگی فنجانەکانمان بەتاڵ کرد. لە دەرەوە، لە پشت تەمەکەوە پرشنگی هەتاوێکی بێڕەنگ دەدرەوشایەوە، دیاربوو هەوا زۆر سارد بوو.»\nخامۆشیی دەریا؛ ڤێرکۆر\n«هاوارهاواری بێن لەپەستا بەرز دەبۆوە. کوینی دیسان وەڕێ‌کەوت، دیسان خرموهوڕی یەکهەوای سمی بەرز بوونەوە، بێن دەستەوجێ بێدەنگ بوو. لاستر بەپەلە ئاوڕێکی داوە، پاشان درێژەی بە ڕۆیشتنەکەی دا. گوڵی شکاو شۆڕ بۆوە بەسەر مستی بێندا و لەودەمەیدا کە قەڕنیز و ڕووکاری بیناکان وێڕای کۆڵەکەی کارەبا و دار، پەنجەرە و بەردەرکەی ماڵەکان و تابلۆی سەردوکانان و لەسەرەخۆ لە چەپەوە بەرەو ڕاست دەهاتن و دەڕۆیشتن، نیگای بێن سەرلەنوێ بەتاڵوهەتاڵ و چاوی شین و هێور و هێمن بوونەوە.»\nهەرا و تووڕەیی؛ ویلیام فاکنێر\n«ئای ماتلیدای نەگبەت و بەختڕەش... خۆ گەردانەکەی من ئەڵماس نەبوو، شووشە بوو، نرخەکەشی لە پێنج سەد فڕانک تێنەدەپەڕی.»\nچیرۆکی گەردانەی ئەڵماس، گێ دی مۆپاسان\n«کتێبەکەم دەخەمە سەر مێزی خاوەنی چاپخانەکە و لەبری سڵاو پێی دەڵێم: ماڵاو ئەی قەقنەس... ماڵاوا. ئەو لێم دەپرسێت: مامۆستا دەڵێیت چی؟ من بێئەوەی بزانم چی وەڵام بدەمەوە، وەک شێت دەڵێم: نا، بەڕێز هیچ نییە، هیچ نییە... هێندە هەیە سەرەتای گۆرانییەکی کۆنم بیر کەوتەوە کە دەڵێت: ماڵاوا ئەی قەقنەس ماڵاوا... ماڵاوا ئەی قەقنەس ماڵاوا... ماڵاوا... ماڵاواااا.»\nشاری مۆسیقارە سپییەکان؛ بەختیار عەلی\n«محەمەدی حاجی زادە کاتێ باسی (ناسنامەی ڕاستەقینەی خۆی) کرد، بە هیچ شێوەیەک نەیتوانی وشەی (ناسنامە) بەتەواوەتی وەک حونجەکردنی مسیۆ لووسیانا حونجە بکات.»\nهۆتێل ئەوروپا؛ فەرهاد پیرباڵ\n«لە ئاوەکەدا لە ڕووخساری خۆی دەڕوانی. لەناکاو... ترسێکی زۆر گەورە و کوشندەی بینی لەسەر ئەو دەموچاوە. ئەوەیان دوادیمەن بوو بینی و... ئیتر تەواو.»\nژیان وا لە شوێنێکی دیکە؛ میلان کۆندێرا\n«وەک تێکدانی سەرلەبەری ئەو ڕێسایانەی بۆ پۆلینکردنی ئەلبومەکانی داینابوون، دوای تەماشاکردنێکی ورد و بێ بیرکردنەوە، بڕیاریدا ئەو وێنەیەی ئەم ئێوارەیە هێنابوویەوە، بخاتە ئەلبومی چوارەمەوە.»\nچیرۆکی چوارەمین ئەلبومی تەنهایی؛ سیامەند هادی\n«هەموو ڕووداوەکانی ئەو ئێوارەیە خێرا تێپەڕین، وەک تێپەڕبوونی هەموو کۆتاییەکانی تری ناو ژیان.»\nماڵی پشیلەکان؛ هیوا قادر\n«ژنەکەی پرسی: پێم بڵێ چی دەخۆین؟\nکۆلۆنێل نەوەد و پێنج ساڵی پێویست بوو، خولەک‌بەخولەکی ئەو نەوەدوپێنج ساڵەی کە ژیابوو، پێویستی بوو بۆ ئەوەی بگات بەم چرکەیە، کە ئیتر هەستی کرد لەبەزین نایەت، وەڵامی دایەوە:\nکەس نییە نامە بۆ کۆلۆنێل بنێرێت؛ گابرێل گارسیا مارکیز\n«ئەمڕۆ بارمان کرد. ئاننا ناوی هەردووکمان و من چیرۆکی دووساڵ و سێ‌مانگی پێکەوەبوونمان لێرە، بۆ لیستی ناو و چیرۆکەکان زیاد کرد و لە خانووەکەدا، بۆ کەسی دواتر، بەجێمان هێشت.»\nچیرۆکی "شالۆم علێیخێم"؛ بەختیار حەمەسوور\n"سوپاس بۆ هەموو ئەو نووسەر و وەرگێڕانەی لەم نووسینەدا "ڕستەی کۆتایی"م لێ وەرگرتوون."


كورد سیناریۆی جیاوازی بۆ 2017 هەیە\nساڵی 2016 بۆ بارودۆخی سیاسی و ئابووریی هەرێمی كوردستان سەخت بوو، بۆ ئەوەی ئەو ئەستەمییە لە 2017دا دووبارە نەبێتەوە، پسپۆڕان و ئابووریناسان پێیان وایە پێویستە هەرێم چەند هەنگاوێك بنێت بۆ ئەوەی تەنگژەی دارایی بەرەو چارەسەر بڕوات.\nلە 2016دا سەرەڕای شەڕی داعش و كێشەی سیاسیی ناوخۆی لایەنەكان، بەغدا سوور بوو وەك ساڵی 2015 بودجەی هەرێمی كوردستان نەنێرێت، ئەوەش وای كرد بارودۆخی ئابووریی كوردستان كەوتە تەنگژەوە و حكوومەتی هەرێم دووچاری قەرزێكی زۆری مووچەی فەرمانبەران و بەڵێندەران و كۆمپانیاكانی نەوت ببێت.\nعەلی حەمەساڵح، ئەندامی لیژنەی دارایی پەرلەمانی كوردستان پێی وایە، حكوومەتی هەرێم ئەركی سەرشانیەتی لە 2017دا دان بە هەندێك هەڵەدا بنێ لە دۆسیەی فرۆشتنی نەوت و دیارنەمانی داهات.\nئەو پەرلەمانتارەی گۆڕان گوتی، "ئەگەر هەوڵی رژد لەناو حكوومەت نەبێت و فشاری لێ نەكرێت، بەداخەوە دەبێت بڵێم 2017 زۆر لە 2016 قورستر دەبێت لە ڕووی ئابوورییەوە، هەم بۆ حكوومەت خۆی و هەم بۆ مووچەخۆران و كۆمپانیاكان و بەڵێندەران."\nحەمەساڵح ئاماژەی بەوەش دا، ڕێگریكردن لە خراپ بەكارهێنانی داهاتی كوردستان، هۆكارێك دەبێت بۆ ئەوەی 2017 بارودۆخی ئابووری لە ساڵی ڕابردوو باشتر بێت.\nحكوومەتی عێراق لە ساڵی 2014ـەوە بودجەی كوردستانی بڕیوە و دوای چەندان كۆبوونەوە و ڕاگەیاندنی چەند ڕێككەوتن، هێشتا كێشەكان وەك خۆیانن، لە نوێترین هەنگاویشدا لە یاسای بودجەی 2017ـی عێراقدا هەردوو حكوومەتی عێراق و هەرێم پابەند كراون بە جێبەجێكرنی ڕێككەوتنی نێوانیان، بەڵام حكوومەتی هەرێم هەرزوو پابەندبوونی خۆی ڕەت كردەوە.\nئەحمەد حاجی ڕەشید، بڕیاردەری لیژنەی دارایی پەرلەمانی عێراق ڕای وایە، بۆ 2017 پێویستە حكوومەتی هەرێم پابەندی یاسای بودجەی عێراق بێت.\nئەو گوتی، "پابەندبوونی هەرێم بە یاسای بودجەی عێراقەوە لە كێشەی مووچەی فەرمانبەران و قەرزی كۆمپانیاكانی نەوت ڕزگاری دەكات."\nدووپاتی كردەوە، ساڵی 2017بۆ كوردستان دەبێتە ساڵێكی ئابووریی ئەستەم ئەگەر حكوومەتی هەرێم سوور بێت لەسەر پێڕەوكردنی ئەو سیاسەتە ئابوورییەی تا ئێستە لەسەری دەڕوات.\nبەڵام ڕای پێچەوانەش هەیە و پێی وایە، هەرێم تا ئێرەی هێناوە و لە 2017دا بە بەرزبوونەوەی نرخی نەوت و چاكسازییەكانی حكوومەت، بارودۆخی دارایی هەرێم باشتر دەبێت.\nشیرین حەسەن، ئەندامی لیژنەی دارایی پەرلەمانی كوردستان، پێی وابوو پابەندبوونی هەرێم بە یاسای بودجەی عێراق، چارەسەری تەنگژەی دارایی هەرێم ناكات لە 2017دا.\nزیاتر دەڵێ، "دروستكردنی ئابووریی سەربەخۆ حەوسەڵە و قوربانی دەوێت، پێشبینیش دەكەم بەهۆی بەرزبوونەوەی نرخی نەوت و چاكسازییە دارایییەكانی حكوومەت، 2017 وەك ساڵی پێشوو ئەستەم نەبێت."


ئامرازه بەرهەست و مەجازییەکان بۆ چالاکییە مەدەنییەکان\nهیتلەر لە ساڵی ١٩٤٣دا و کەمێک بەر لە کۆتاییی جه‌نگی جیهانیی دووەم، دوایین جوولەکەکانی دانیشتووی بەرلینی دەستبەسەر کردن تا ڕاپێچی کەمپە ترسناکەکانی نازییەکانیان بکا. ئەم جوولەکانە، بریتی بوون لەوانەی کە هاوسەریان جوولەکە نەبوون و تا ئەو کاتە نەفەوتێنرابوون. بەڵام ژنە ئەڵمانییەکان لە ڕۆژی بەڕێکردنیاندا، لە پێش کۆشکی فەرماندەی نازییەکان کۆ بوونەوە و داوای ئازادکردنی هاوسەرەکانیان کرد. سەربازەکان سەرەتا بەسەختی هەڕەشەیان لە خۆپێشاندەران کرد، بەڵام ژنەکان ئەو ناوەیان چۆڵ نەکرد. سەرلەئاخیر حکوومەتی هیتلەر ناچار بوو دوا گرووپی جوولەکە دەستبەسەرکراوەکان ئازاد بکا و ژنەکان لەگەڵ مێردەکانیان چوونەوە ماڵەکانیان.\nناڕەزایەتییە مەدەنییەکان ڕۆڵێکی گرنگیان لە ژیانی مرۆڤەکانی سەرانسەری دنیادا هەیە؛ لە گرووپە بچووکەکانی وڵاتانی تازەپێشکەوتووەوە تا گرووپە گەورەکانی وڵاتانی پێشکەوتوو. ئەم کۆمەڵگه‌یانە بەردەوام لە هەوڵی پێشکەوتن و گەشەسەندندان. دەتوانین بچووکترین نموونەی ئەم چەشنە گرووپانە لە گەڕەکەکاندا ببینین. تا ئەو کاتە کە شۆرای گەڕەکێک لەژێر ڕکێفی هیچ ڕێکخراو و حکوومەتێکدا نییە و لە لایەن دانیشتووانی ناوچەوە بەڕێوە دەبردرێن، کۆمەڵگەیەکی مەدەنیی گەلێک کارای هەیە و بە هەبوونی ئەو شۆرایە، شوێنێکی چاکتر و لەبارترە بۆ ژیانی دانیشتووانی ئەو شوێنە.\nنموونەی ڕێکخراوێکی گەورەی مەدەنی و نێونەتەوەیی، "سندووقی جیهانیی سروشت" (WWF)ه، کە لە ساڵی ١٩٦١ دامەزراوە. ئەم ڕێکخراوە ئێستا لە ١٠٠ وڵاتی دنیادا چالاکە و خەمە سەرەکییەکەی پاراستنی ژینگە و گیاندارەکانە. جگە لە ئەندازە، کۆمەڵگە مەدەنییەکان بێ گومان یەکێک لە کاراترین ڕێگەی گۆڕانکاریی ئەرێنی و موکومی کۆمەڵگەی مرۆڤایەتین. مێژووی چالاکییە مەدەنییەکان لە سەرانسەری دنیادا، پڕە لە نموونەی سروشبه‌خش، کە ژیانیان بۆ بەشێکی زۆری مرۆڤەکان ئاسانتر کردووە؛ لە بزووتنەوەی دژی ڕەگەزپەرستی لە ئەفریقای باشوور بە سەرۆکایەتیی نێلسون ماندێلاوە بگرە، تا بزووتنەوەی مەدەنیی ڕەشپێستەکان بە سەرۆکایەتیی مارتین لۆته‌رکینگ لە ئەمریکا. وێنەی خوارەوە، سێ ساڵ بەر لە تیرۆرکردنی لۆته‌رکینگ گیراوە، کە ئامادەبوونی لۆته‌رکینگ لەو ڕێپێوانەدا و شان بە شانی کەسانی تری ئەم بزووتنەوەیە دەخاتە بەرچاو. کتێبی "ئاکارە بچووکەکانی پێداگرتن" لە نووسینی "ستیڤ کراشا" و "جان جاکسۆن"، دەقێکی سروشبه‌خشی پڕ لە چیرۆکی سەرانسەری دنیایە.\nلەم نووسراوەیەدا، پێداچوونەوەیەک لەمەڕ ئامرازه جۆراوجۆرەکانی چالاکیی مەدەنی لە جیهانی میدیادا دەخەینە بەرچاو. گواستنەوە و دۆزینەوەی زانیارییەکان لە دنیای ئەمڕۆدا، پتر لە هەموو سەردەمێکی مێژووی مرۆڤایەتی، ئاسانتر و بەردەستترە. ئامێرگەلی وەک ئینتەرنێت و دنیای ئۆنلاین لە خزمەت چالاکە مەدەنییەکاندان و کاریگەرییەکی زۆریان لەسەر چۆنێتی و چەندێتیی شێوەی کار و سوودەکانی لە سەرکەوتنە مەدەنییەکاندا هەیه.\nئامرازەکانی چالاکیی مەدەنی\nچالاکییە مەدەنییەکان هەم لە دنیای واقعدا و بە هاوکاریی نزیکی چالاکان و هاووڵاتیان ئەنجام دەدرێن و هەم بە سوودوەرگرتن لە کەره‌ستەکانی دنیای مودێرن، لە جیهانی مەجازیدا و دوور لە پێوەندییە فیزیکییەکانی خەڵک. لەم دەقەدا، ئەم دوو شێوازە لەژێر ناونیشانی "ئامرازە بەرهەستەکان" و "ئامرازه مەجازییەکان" دەستەبەندی دەکەین و پێیاندا دەچینەوە. پێویستە ئەوەیش بڵێین کە هەرچەند ئەم دوو شێوازە لە ناوەڕۆکدا جیاوازییەکی زۆریان لەگەڵ یەکتر هەیە، بەڵام هەمیشە دەکرێ سوود لە ئامێتە و تێکەڵکردنی ئەم دوو شێوازە وەربگیردرێ و بۆ نموونە بە شێوەیەکی مەجازی ڕاپرسییەکی بەرهەست ئەنجام بدرێ.\nهەوڵە مەدەنییەکان پێشینەیەکی دێرینیان هەیە و لە جیهانی بەر لە ئینتەرنێتیشدا خەڵک لە هەوڵی باشترکردنی کۆمەڵگە و ژیانی خۆیان بوون. ئەو ڕێکارانەی بە درێژاییی ساڵانێکی زۆر بەدی هێنراون، هێندە ئەزموون کراون و هەوڵی چاکتریان بۆ دراوە کە ئەمڕۆ ئیتر بەدڵنیایییەوە دەتوانین متمانەیان پێ بکەین. بەکارهێنراوترین ئامرازەکان بریتین لەمانەی خوارەوە:\nڕاپرسی هەمیشە ڕێکارێکی دەرخەر و متمانەپێکراوە. ڕاپرسی، لە هەر هەوڵێکی مەدەنیدا، دەتوانێ هەم زانیاریی بەنرخ بۆ ڕاپرسان فەراهەم بکا و هەم دەتوانێ سەرنجیان بۆ کێشەکان ڕاکێشێ. ڕاپرسی دەکرێ بە شێوەی مەیدانی یان مەجازی ئەنجام بدرێ. لە ڕاپرسیی مەیدانیدا، دەکرێ بچینە شوێنێکی تایبەت و خەڵکی تایبەت هەڵبژێرین؛ بۆ نموونە دەکرێ بچینە زانکۆ و گوێ لە بۆچوونی خوێندکاران بگرین، یان دەتوانین بچینە پارکێک و ڕاوبۆچوونی خەڵک ببیسین. خاڵی هەرە چاکی ڕاپرسیی مەیدانی ئەوەیە، کە متمانەیەکی زۆرترمان بە وەڵامەکان دەبێ، چونکە لە هەبوونی خەڵکەکە دڵنیاین. لە ڕاپرسیی مەجازیدا، بەس کاتێ دەتوانین متمانە بە هەبوونی کەسەکان بکەین کە کۆمەڵێک ئیمه‌یلی ڕاستەقینەیان هەبێ یان خۆمان ئەندامی گرووپێکی تایبەت بین. هەڵبەت قەت ناتوانین بزانین هەر کەس چەند کات و لێوردبوونەوەی بۆ پرسیارەکانمان تەرخان کردووە. لە درێژەی ئەم باسەدا دێینەوە سەر ئامرازە ئۆنلاینەکان.\nچەند نموونەیەکی پڕکار لە ڕاپرسیدا:\nپرسیارە نا و بەڵێیەکان:\nئاسانترین شێوازی ڕاپرسی ئەوەیە، پرسیارەکان وا ڕێک بخرێن کە وەڵامیان بە بەڵێ یان نا بدرێنەوە. ئەم شێوازە زۆرتر بۆ ئەو کاتانەیە کە پرسیارەکان یان ئەو خەڵکەی پرسیاریان لێ دەکرێ، زۆر بن. بەڵام ئەم شێوەیە ناتوانێ زانیاریی زۆر و وردمان بۆ لە کەسەکان بەدەست بێنێ. بەناوبانگترین نموونەی ئەم شێوازە لە ئێراندا و ڕاپرسییەکەی حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران لە دوای شۆڕشی ساڵی ١٩٧٩ بوو.\nوەڵام بە ژمارە\nلەم شێوازەدا، لە خەڵک دەپرسرێ ئەندازەی دژایەتی، یان هاودەنگبوونی خۆیان بە ژمارەیەک، لە یەکەوە تا پێنج یان دە، یان هەر ژمارەیەکی تر دەستنیشان بکا. ئەم شێوە ڕاپرسییە زۆرتر سەرنجی خەڵک ڕادەکێشێ و زانیاریی وردتر و زیاتر دەخاتە بەر دەست. لەم شێوازەدا پرسیارەکان نابێ زۆر بن. نموونە هەرە ئاشناکەی ئەم شێوازە، پرسیاری پزیشک لە نەساغە، کاتێک دەپرسێ ئازارەکەت لە نێوان یەک تا دە، چەندە؟ وەڵامی نەسا‌غ لەم شێوازەدا، یارمەتییەکی زۆری پزیشک دەدا کە چ دەرمانێکی بۆ بنووسێ.\nئەم شێوە زۆرتر لە بابەتگەلی پسپۆڕانەدا بەکار دەهێنرێ و خەڵکی تایبەت و زانای خۆی دەوێ. لەم شێوازەدا داوا لە کەسەکان دەکرێ کە وەڵامی خۆیان بە وشەیەک، یان ڕستەیەکی درێژ بنووسن یان بڵێن. ئەم شێوازە، زانیاریی گەلێک گرنگمان بۆ بەرهەم دێنێ، بەڵام نابێ پرسیارەکان زۆر بن. دەکرێ گفتوگۆ تەلەڤزیۆنییەکان، چ لەگەڵ کارناسەکان و چ خەڵکی ئاسایی، بە نموونە بهێنرێنەوە.\nبابەتەکان و كاندیده‌كان\nلەم شێوازەدا داوا لە خەڵک دەکرێ کە كاندید، یان بابەتی دڵخوازی خۆیان هەڵبژێرن. خۆشه‌ویستترین نموونە لەم بارەوە، هەڵبژاردن و ڕاپرسییەکانی بەر لە دەنگدانە. ئەم شێوە ڕاپرسییە دەتوانێ لە گەلێک ڕووی تریشەوە ئه‌وله‌وییا‌ته‌کانی كه‌مپه‌ینێكی مەدەنی لە چاوی خەڵکەوە پێشان بدا.\nنامیلکە و جاڕنامە\nبڵاوکردنەوەی نامیلکە یان شه‌ونامە [بڵاوكراوه‌ی شه‌وانه]، بەپێی ئەو کۆمەڵگه‌یەی تێیدا دەژین، دەکرێ جیاواز یان تەنانەت مەترسیدار بن. بەڵام لە جیهانی ئەمڕۆدا، تەنانەت لە داخراوترین کۆمەڵگه‌کانیشدا، دەکرێ نامیلکە و شه‌ونامەکان بە شێوەی ئۆنلاین بڵاو بکرێنەوە کە بۆ پاراستنی پێناسەی چالاكوانان، پێویست بە تەگبیرە ئاسایشییەکانی تایبەت دەکا. لە درێژەی ئەم باسەدا ئەوەیشیان دەخەینە بەرچاو. وتارە نووسراوەکان هەمیشە بە تێفکرین و قووڵبوونەوە و خستنەبەرچاوی ژمارە و ئامارە وردەکان کاریگەرییەکی قووڵ دەخەنە سەر زەینی خەڵک و بۆیە بە یەکێک لە ئامرازه هەرە گرنگەکان دەژمێردرێن. بەتایبەت کاتێ ئامانجمان ململانێ لە دژی گەندەڵی و داماڵینی پەردە لە ڕوخساری بەرپرسەکان بێت، کۆکردنەوە و بڵاوکردنەوەی فایلێکی بەڵگەدار لەمەڕ هەڵەی گەندەڵکاران یان ڕێکخراوێکی گەندەڵ، کاریگەرییەکی زۆری دەبێ. گەلێک نموونە لە سەرانسەری دنیادا هەن کە سەرکەوتووترینیان بریتین لە "مێزالێندو" (پڕۆژه‌ی دیدەوانیی گۆڕانکارییەکانی په‌رلەمانی کێنیا) و بزووتنەوەی "ئادیۆپیزۆ" (وەرگرتنەوەی سیسیل لە مافیا) سوودیان لێ وەرگیراوە. لە بزووتنەوەی ئادیۆپیزۆدا، کە وێنەی ڕابەرەکانی لە خوارەوە دەبینن، چالاکوانە مەدەنییەکان بۆ لەناوبردنی کردارە نایاسایی و باجگیرییەکانی مافیا، دەستیان بە بڵاوکردنەوەی شه‌ونامە و نامیلکە کرد و هەموو شتێکیان ئاشکرا کرد. ئەم دوو بزووتنەوەیە بەم شێوازەوە خەڵکێکی زۆریان بۆ خۆپێشاندانەکانی دژ بە مافیا هێنایە سەر شەقام.\nوتارە ئامادەکراوەکان بۆ نامیلکەیەک، دەکرێ بە شێوەی گۆڤارێکی ژێرزەمینی یان ئۆنلاین بڵاو بکرێنەوە. چالاکوانەکانی ئەم بوارە دەتوانن داوای بابەت لە بینەر و خوێنەرانی خۆیان بکەن تا په‌ره بە بەشداربوونی مەدەنی بده‌ن و به‌رده‌وامیی بڵاوكردنه‌وه‌ی شه‌ونامه یه‌كلا بكه‌نه‌وه. بڵاوکردنەوەی بابەتی چەندمیدیایی لە فەزای ئۆنلایندا کارێکی ئاسانە و وێنە و ڤیدیۆی هاووڵاتیان ڕەنگوڕوویەکی تر بە نامیلکەکان دەدا و زۆرتر سەرنجی خوێنەر ڕادەکێشێ.\nلە گشت چالاکییە مەدەنییەکاندا بەشداریپێکردن و پێوەندیگرتن لەگەڵ بەربێژدا گرنگییەکی زۆری هەیە و، ناکرێ بێ لە بەرچاوگرتنی ئەوان چاوەڕێی سەرکەوتن یان هیچ گۆڕانکارییەکمان هەبێ. بەشداریپێکردنی هاووڵاتیان لە بڵاوکردنەوەی گۆڤاری کاغەزی، یان ئۆنلاین لەمەڕ هەر بابەتێک کە پێیان گرنگە، هەم هاووڵاتیان لە کێشەکە ئاگادار دەکا و هەم خەڵکێکی زۆرتر دەخاتە گەڕ.\nهەرچەند لە سەرانسەری دنیادا هونەرمەندی دیوارنووس هەن کە لەسەر داخوازیی بەرپرسەکان و لە پێناو جوانکردنی فەزای شاردا دیوارەکانی شار دەنەخشێنن، بەڵام ئەم کارە لە زۆربەی وڵاتانی دنیادا نایاسایییە. بەڵام دیوارنووسین لە لایەکی ترەوە هەمیشە بە وێنەی ئامرازێکی کارامە لە چالاکییە مەدەنییەکاندا بەکار هێنراوە و کاریگەرییەکی زۆری لەسەر دید و تێڕوانینی هاووڵاتیان هەبووە و هەیە.\nدەکرێ بە دیوارنووسین، بەتایبەت لە شوێنە قەرەباڵغەکاندا، پەیامێک لە فۆرمێکی هونەری و قووڵدا بە خەڵک ڕابگەیەنرێ و زۆربەی جارانیش کاردانەوەیەکی ئەرێنیی بەدوادا هاتووە. "بێنکسی" بەناوبانگترین دیوارنووسی دنیایە کە بەرهەمە هزری و ڕەخنەیییەکانی، سەرنجی زۆربەی خەڵکی لە سەرانسەری دنیادا ڕاکێشاوە.\nئەم شێوازە هەرچەند هێواش و درێژخایەنە بەڵام گەلێک کارایە. مرۆڤەکان بایەخێکی کەم بە گفتوگۆیەکی دروست و لۆژیکی دەدەن. گفتوگۆی ڕووبەڕوو لە ئاگادارکردنەوەی خەڵک لەمەڕ ئەو بابەتە گرنگانەی ژیانیان خستووەتە ژێر کاریگەریی خۆیان، شێوازێکی گەلێک کارامە و گرنگە. شوێنی گفتوگۆی لەم چەشنە، بەپێی بابەت و خەڵکی بەربێژ [موخاته‌ب]، بەئاسانی دەکرێ هەڵبژێردرێ.\nلە بەکارهێنانی ئەم شێوازەدا، دەبێ هەمیشە لەبیرمان بێ کە ڕێز لە حەریمی تایبەتیی بەربێژ و ویستی ئەو کەسانە بگرین کە نایانەوێ لە گفتوگۆکەدا بەشدار بن. زۆر جار دەکرێ سەرنجی کەسی بەربێژ بۆ کێشەکە ڕاکێشرێ و داوای لێ بکرێ هەر بەو شێوەیە کە خۆی هەواڵەکەی بیستووە، دۆست و ئاشناکانی لە کێشەکە ئاگادار بکاته‌وه. بابەتێکی گرنگ، کە کاریگەریی لەسەر ژیانی خەڵک هەبێ و بشاردرێتەوە، کاریگەرییەکی خێراتر دەخاتە سەر ئاگادارکردنەوە و، مقۆمقۆی زانیارییەکانیش خەڵکێکی زۆرتر لە هەواڵەکە ئاگادار دەکا.\nچاوپێکەوتنە تەلەڤزیۆنییەکان، چ لەگەڵ کەسانی پسپۆڕ و چ خەڵکی ئاساییدا، نموونەیەکی باشی ئەم شێوازەن کە کاریگەرییەکی ڕاستەوخۆ دەخەنە سەر زەینی بینەر.\nدنیای مەجازی توانایی [قه‌باره]یه‌كی بێکۆتای خستووەتە بەر دەمی چالاکوانانی مەدەنی. بەکارهێنانی دروست و متمانەپێکراوی ئەم ئامێرانە، دەتوانێ کاریگەرییەکی بێهاوتای هەبێ. بەڵام کلیلی سەرکەوتن، متمانەکردنی بەکارهێنەرە لەم ئامرازانە. چونکە سەرەڕای کاریگەربوونیان، کەشفکردنی کەسایەتیی چالاکوانەکان لەم شێوازەدا کارێکی ئاسانە و لە کۆمەڵگه داخراوەکاندا دەبێتە هۆی کێشە و گرفتێکی زۆر بۆ چالاکوانەکان.\nلەبیرتان نەچێ لە کاتی بەکارهێنانی ئامێرەکانی ئۆنلایندا، شوێنی خۆتان خامۆش بکەن. دۆزینەوەی ئێوە، لە کاتێکدا کە شوێنی بەشداریکردنتان لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان یان بەرنامە پەیامگه‌یه‌نه‌ره‌کاندا ڕۆشن بێت، بۆ هێزە ئەمنییەکان کارێکی ئاسانە. ڕێگەیەکی تر بەکارهێنانی "ڤی. پی. ئێن"ە بۆ لەخشتەبردنی ئەدرێسە مەجازییەکان کە لە درێژەی ئەم بابەتەدا باسی دەکەین. ئەو ئامرازانەی لێرەدا دەیانناسێنین، ئەمینترین بەرنامە و تۆڕە ئۆنلاینەکانن کە پاراستنی کەسایەتیی بەکارهێنەر بەهه‌ند وەردەگرن.\nبەربڵاوترین دیاردەی دنیای ئینتەرنێت، پێوەندیی دووراودووری خەڵکە لە ڕێی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان و خستنەبەرچاوی ئەزموونە تاکەکەسییەکانە لە گشت سووچێکی دنیادا. ئەم تۆڕانە هێندە لایەنگیریان هەیه کە هەر بزووتنەوەیەکی مەدەنی، بیەوێ و نەیەوێ، ناچار سوودی لێ وەردەگرێ تا پەیامەکانی خۆی بە شێوەیەکی کارا بگەیەنێتە بەربێژەکانی. بە دیدێکی ڕەشبینانەوە، ڕەنگە بتوانین بڵێین ئامادەنەبوونی سەرکەوتووانە لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا یەکێکە لە هۆکارە سەرەکییەکانی شکستی بزووتنەوە مەدەنییەکان. لە لایەکی ترەوە، بەکارهێنانی دروست و هەمەلایەنەی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان، یارمەتییەکی زۆر لە گەیاندنی پەیام و ئاگادارکردنەوە و بانگهێشتکردنی خەڵک دەخاتە بەر دەم چالاکوانە مەدەنییەکان.\nباوترین و دڵنیاترین تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان بریتین لە:\nفەیسبووک: فەیسبووک پڕکاربەرترین تۆڕی کۆمەڵایەتییە و گەلێک هەل و دەرفەت بۆ کاربەران دەڕەخسێنێ. بەکارهێنانی فەیسبووک بە شێوەی شاراوە یان گشتی، گەلێک بەسوودە و لەم ڕێگەیەوە دەکرێ پەیامەکان بۆ ماوەیەکی زۆر بخرێنە بەرچاوی ئەندامان و لایەنگیران.\nهەلێکی تر لە فەیسبووکدا، ئەنجامدانی ڕاپرسییە کە پێشتر ئاماژەمان بە سوود و شێوازەکانی کردووە. بەشی "یادداشت"ی فەیسبووکیش دەرفەتی ئه‌رشیڤکردنی وتار و فایلەکان بۆ گرووپ دەڕەخسێنێ. دوا خاڵی جێی ئاماژە لەم تۆڕە کۆمەڵایەتییەدا، بەشی پەیامناردنە کە بەرنامەیەکی جێی متمانەیە بۆ چاتکردن.\nتویتەر: گرنگترین تایبەتمەندیی تویتەر، خێراییی گواستنەوەی زانیارییەکانە کە دەتوانین بە بڵاوکەرەوەی زیندووی زانیارییەکانی دابنێین. زۆربەی بزووتنەوە مەدەنییەکانی ئەم دوایییە، بەتایبەت "بەهاری عەرەبی"، بە سوودوەرگرتن لەم تۆڕە کۆمەڵایەتییە خۆیان ڕێک خست و خۆپێشاندان و کۆبوونەوەکانیان لەوێدا ئەنجام دا و دەنگ و هەواڵەکانی خۆیان بە گوێی دنیا گەیاند.\nئینستاگرام: ئەم تۆڕە کۆمەڵایەتییە بەرفراوانترین تۆڕی هاووڵاتیان و وێنەگر و ڕۆژنامەنووسانە کە وێنە و هەواڵەکانی خۆیان لە کەمترین ماوەدا و لە ڕێی هاشتاگەوە دەگەیەنێتە هەموو لایەک.\nپرۆگرامە پەیامگه‌یه‌نەرەکان لە حکوومەتێکی سەرەڕۆدا، لەوانەیە لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانیش گرنگتر بن. چونکە ئەم پرۆگرامانە پێناسەی کەسەکان دەپارێزن و خێراترین شێوازی گەیاندنی زانیارییەکانن. لە کورتەپەیامەکانی مۆبایلەوە بگرە تا مەسێجی فەیسبووک، گشتیان ڕێگەی پێوەندیکردنی چاک و بەکارن، بەڵام ڕاددەی متمانەپێکردنیان جیاوازە. دەبێ لە هەڵبژاردنی پەیامگه‌یه‌نەردا فەرامۆش نەکەین، پرۆگرامێک هەڵبژێرین کە پەیامەکان کۆدبەندی دەکا. کۆدبەندیی پەیامەکان دەبێتە هۆی ئەوەی کە پەیامەکان بەس لەسەر مۆبایلی بەڕێکەر و وەرگر ببینرێن. لە ئاکامدا، تەنانەت ئەگەر هاکەر یان بەرپرسەکانی حکوومەت دەست بەسەر مۆبایلەکاندا بگرن یان هاکیان بکەن، ناتوانن پەیامەکان ببینن و بخوێننەوە.\nبەشێک لە متمانەپێکراوترینی ئەو پرۆگرامانەی پەیامەکان کۆدبەندی دەکەن بریتین لە:\nواتساپ: یەکێک لە کۆنترین و پڕلایەنگرترین پرۆگرامی پەیامگه‌یه‌نەرە، کە ڕاددەی متمانپێکردنێکی زۆری هەیە. ئەم پرۆگرامە هیچ ڕێکلامێک بڵاو ناکەتەوە و دەرفەتی ناردنی دەق، وێنە و ڤیدیۆ بۆ کاربەران دەڕەخسێنێ. "جان کۆن" دامەزرێنەر و بەڕێوەبەری واتساپ پەنابەرێکی ئەوروپای ڕۆژهەڵاتە کە لە ئەمریکا دەژی و ئامانجی لە داهێنانی ئەم پرۆگرامە، دۆزینەوەی ڕێگەیەک بوو بۆ پەیوەندییە خۆڕایییەکان لە سەرانسەری دنیادا.\nتێلیگرام: نەرمئامێرێکی متمانەپێکراوە و لە لایەن کەسانێکەوە داهێنراوە کە بە دوای ڕێگەپەیوەندییەکی دڵنیا و جێمتمانەی دوور لە چاوی پووتین بوون. باشییەکەی ئەم پرۆگرامە، ڕەخساندنی هەلە بۆ گرووپەکان کە هاوکات لەگەڵ سەدان یان هەزاران کاربەردا بکەونە پێوەندی و گۆڕینەوەی هەواڵ و زانیارییەکان. سازێنەری تێلێگرام "پاڤێل دۆرف" یەکێک لە ڕەخنەگرانی پووتینە و تێلێگرامی لە پێناو پاراستنی کەسایەتسی کاربەران لە بەرامبەر حکوومەتە سەرەڕۆکان داهێناوە و بەڕێوەی دەبا. دۆرۆف بە هۆی چالاکییە ڕەخنەییسەکانی دژ بە پووتین، ناچار بوو ڕووسیا بەجێ بهێڵێ و ئێستا دانیشتووی وڵاتێکی بچووکە لە دەریای کاراییب.\nسیگنال: دەتوانین بڵێین دڵنیاترین پەیامگه‌یه‌نەر و بەربڵاوترین بەرنامەی هاکەرەکانە. سیگنال لە کاتی ناردنی پەیامەکاندا سوود لە کۆدبەندیی سوپایی وەردەگرێ و دایمە سوپایەک لە بەرنامەنووسی خۆبەخش خەریکی چاکترکردنی تایبەتمەندییەکانی متمانەپێکردنن. سازێنەر و بەڕێوەبەری ئەم پرۆگرامەیش ڕێکخراوێکی خۆبەخش و ناحکوومییە.\nکەرستەکانی تری ئۆنلاین\nدنیای مەجازی جگە لە ئامرازە باسکراوەکانی سەرەوە، گەلێک ئامرازی نوێتری هەن کە دەتوانن بەو ئامرازانەوە سەرنجی خەڵکێکی زۆرتر ڕاکێشن. تایبەتمەندییەکی تری ئەم ئامرازانە لە کۆمەڵگە سەرکوتکراوەکاندا ئەوەیە کە، دەتوانن فایلە بچووکە دەنگی و وێنەیییەکان بە شێوەی ئۆنلاین یا ئۆفلاین بڵاو بکەنەوە.\nچەند نموونەیەک لەم ئامرازانە:\nئینۆگرافیک: لە دنیای ئەمڕۆدا ڕانانی ئامار و زانیارییەکان بە شێوەیەکی پوخت و ڕاشکاو، گرنگییەکی زۆری هەیە. ئەگەر لە گواستنەوەی ئەم زانیارییانەدا بەس جەخت بخرێتە سەر شێوازە کۆنەکەی زانیارییەکان لە وتارێکدا، لەوانەیە سەرنجی خوێنەر یان بینەر ڕانەکێشێ یان هەر بەسەریدا باز بدا. بە سوودوەرگرتن لە ئینۆگرافیک دەتوانین زانیارییە ئاڵۆز و درێژخایەنەکان بە خشته و وێنە سەرنجڕاکێشەکانەوە بخرێنە بەرچاو.\nپادێکست: ئامرازێکی ترە بۆ ناردنی فایلە دەنگییەکان. پادێکست دەرفەتی ئەوە بە چالاکوانان دەدا کە بابەتەکانی خۆیان بە شێوەی کورتەفایلی دەنگی بۆ ئەو کەسانە بنێرن کە کاراترین و ئاسانترین شێوازیان بیستنی پەیامەکانە. شوفێرەکان، وەرزشکارەکان، کارمەندەکان، کرێکاران و خەڵکێکی زۆر پێیان باشترە سوود لە کاتەکانی بێکاریی خۆیان وەرگرن و بە گوێگرتن لە بەرنامە یان ئەو ڕاپۆرتانەی حەزیان لێیە، زانیاریی زیاتر بەدەست بێنن.\nوێبینار و پۆل: کاتێک زۆربەی وانە و باس و بابەتەکان لە زانکۆکاندا ناگوترێنەوە، چالاکوانە مەدەنییەکان دەتوانن سوود لە وێبینار و پۆلە ئۆنلاینەکان وەرگرن و بە یارمەتیی کارناسە پسپۆڕەکان، بە گشت بابەتێکدا بچنەوە. ئەزموونەکان ئەوەیان سەلماندووە کە خەڵێکی زۆر ڕوو لە پۆلی لەم چەشنە دەکەن و تەنانەت دەتوانن دوای چەندین ساڵ سەردانی شوێنی وا بکەن. بۆ بڵاوکردنەوەی فیلمی لەم چەشنە، دەکرێ سوود لە یۆتیۆب یان پرۆگرامە پەیامگه‌یه‌نەرەکانی وەک تێلیگرام وەرگرن.\nهەروەکوو پێشتر باسمان کرد، پاراستنی ناسنامه لە فەزای مەجازیدا گرنگییەکی زۆری بۆ مانەوەی چالاکییەکانی کەس یان گرووپەکان هەیە. بە ئاشکرابوونی ئیمه‌یلێک، خاوەنەکەی دەناسرێتەوە و ناسنامه‌ی خۆی و دۆستی دۆستەکانیشی ئاشکرا دەبێ. بۆ پێشگیری لە ڕووداوی لەم چەشنە، دەبێ زووتر بیری لێ بکرێتەوە و هێندە بەوریایی بجووڵێینەوە کە خۆمان و دەوروبەر و گرووپەکەمان نەکەونە ژێر کۆنترۆڵ و گوشار. لە درێژەدا ئاماژە بە چەند ڕیکارێکی گرنگی ئەم بابەتە دەکەین. بۆ شرۆڤەیەکی تێروتەسەلی ئەم بابەتە پێویستمان بە کات و نووسراوێکی ترە.\nئیمه‌یلی جۆراوجۆر: دەبێ هەر کەسێک چەند ئیمه‌یلی جۆراوجۆری هەبێ و کار و ژیانی تاکەکەسیی خۆی لە چالاکییە مەدەنییەکانی جیا بکاتەوە. هەروەها بۆ ڕێكخستنی تۆڕێکی کۆمەڵایەتی، پێویست بە چەندین ئیمه‌یلی جیاواز دەکا کە لە کاتی تەنگانە یان ئاشکرابوونی کەسێک، گشت تۆڕە کۆمەڵایەتییەکە نەکەوێتە بەر هێرشی هاکەرەکان. "جیمه‌یل"، "هاتمه‌یل" و "ئاوتلۆک" متمانەپێکراوترین ئیمه‌یلن کە پێناسەی بەکارهێنەر (مەگەر بە ویست و حەزی خۆی) ناخەنە بەر دەستی کەسی سێیەم.\nپاسوۆردی دووقوناغی و گۆڕانی بەردەوام: پاسوۆرد دەبێ هەر سێ مانگ جارێک بگۆڕدرێ و تا دەکرێ بە شێوەی دووقۆناغی بێت تا هاکەرەکان نەتوانن لە ڕێگەی دوورەوە پەلاماری بەرنامە و ئیمه‌یلەکان بدەن. خزمەتگوزاریی گووگڵ ئاسانترین هەڵبژاردەیە، کە لە هەر شوێنێک و بە هەر ئامڕازێکی ترەوە داوای چوونەژوورەوە بکرێ، لە کاربەر دەپرسێ ئایا خۆی داوای چوونەژوورەوە دەکا یان پرۆسەی چوونەژوورەوە ڕابگرێ؟ پرۆگرامێکی سوودمەندی تر "گووگڵ ئاتنتیکتەر"ە کە بەخۆڕایییە و لە ئاپستۆر و گووگڵپلەیدا دادەبەزرێنرێن.\nڤی پی ئێن: جگە لە سوودە بێهاوتاکانی ڤی پی ئێن لە بازدان بەسەر فیلتەرەکاندا، بەکارهێنانی ڤی پی ئێن دەرفەتێک بۆ کاربەران دەڕەخسێنێ کە ئەدرێسە مەجازییەکەیان بگۆڕن تا شوێنپێیان بە هیچ شێوەیەک هەڵنەگیرێ. باشترین ڤی پی ئێنی خۆڕایی "ئۆپێرا"یە، کە سێرڤەری لە ئەوروپا و ئەمریکای باکوور هەیە و لە کاتی بەکارهێناندا دەکەوێتە گەڕ و ئەدرێسە مەجازییەکانی کاربەر دەشارێتەوە.\nژنە ئەڵمانییەکان لە ١٩٤٣دا سەلماندیان کە دەکرێ بە ئامرازی مەدەنییەوە پێش بە دڕندەترین حکوومەتەکان و لەوپەڕی دەسەڵاتیاندا بگیردرێ. ئەگەر ئازایەتیی ئەوان نەبا، ئێمە نازانین چەند بێتاوانی تر دەکەوتنە نێو لیستی قوربانیانی "هۆلۆکۆست" و بەر ستەمی نازییەکان. ئەوە ئازایەتیی ئەوان بوو کە ئەو هەموو پیاوەیان، بە ڕێخستنی خۆپێشاندانێک دژ بە نازییەکان، لە ئاگری کوورەی مرۆڤسووتاندن ڕزگار کرد. "مارگرێت ڤۆن ترۆتا" بۆ ڕێزلێنان لەم ڕووداوە مێژوویییە، فیلمێکی بە Rosenstrasse لە ساڵی ٢٠٠٣دا بەرهەم هێنا. حکوومەتی ئەڵمانیایش چیرۆکی ئەم ئازایەتییەی خستووەتە نێو کتێبە دەرسییەکانی قوتابخانە، تا قوتابیان بزانن ئامرازی مەدەنی، تەنانەت لە قورسترین هەلومەرجەکانیشدا، کاریگەریی خۆیان هەیە و دەتوانن گۆڕانکاریی گەورە بەدی بهێنن.\nدواترین دەستکاریکردن لەسەر دوو شەممە, 11 ئازار 2019 13:22


سکرتێری ناتۆ: هەموو ئاماژەکان دەریدەخەن ڕووسیا هێشتا پلانی هێرشێکی بەرفراوانی هەیە بۆ سەر ئۆکرانیا\nسکرتێری گشتی هاوپەیمانێتی ناتۆ یانس ستۆڵتنبێرگ وتی هاوپەیمانێتیەکە پێی وایە ڕووسیا هێشتا پلان دادەنێت بۆ ئەنجامدانی هێرشێکی گەورە بۆ سەر ئۆکرانیا، ئەوەش دوای ئەوەی مۆسکۆ دوو هەرێمی ڕۆژهەڵاتی ئۆکرانیای وەکو دوو هەرێمی سەربەخۆ ناساند.\nلێدوانەکەی ستۆڵتنبێرگ لەکاتێکدایە وڵاتانی ڕۆژئاوا ڕێوشوێنی زیاترییان گرتەبەر بۆ ئەوەی ڕووسیا ناچار بکەن هێرش نەکاتە سەر ئۆکرانیا، بەجۆرێک ئەڵمانیا هێڵی بۆری گازی نۆرد ستریم 2 ی ڕووسی ڕادەگرێت و بەڕیتانیاش سزا بەسەر بانکەکانی ڕووسیادا دەسەپێنێت.\nسکرتێری گشتی هاوپەیمانێتی ناتۆ یانس ستۆڵتنبێرگ لە کۆنفرانسێکی ڕۆژنامەوانیدا لە بڕۆکسل وتی " هەموو ئاماژەکان دەریدەخەن ڕووسیا بەردەوامە لە پلانەکانی بۆ ئەنجامدانی هێرشێکی بەرفراوان بۆ سەر ئۆکرانیا. بەردەوام داوا لە ڕووسیا دەکەین بکشێتەوە، هەرگیز درەنگ نیە بۆ هێرش نەکردن."\nڕۆژێک دوای ئەوەی سەرۆکی ڕووسیا ڤلادیمێر پوتن دوو هەرێمەکەی وەکو دوو هەرێمی سەربەخۆ ناساند، پەرلەمانی ڕووسیا پەیماننامەکانی لەگەڵ دوو هەرێمەکەی ڕۆژهەڵاتی ئۆکرانیادا پەسەند کرد.\nپەیماننامەکان ڕێگە لەبەردەم ڕووسیادا خۆش دەکەن تاوەکو بنکەی سەربازیی لەو هەرێمانە دابمەزرێنن.\nپوتن وتی بڕیارەکەی سەرجەم ناوچەکانی دۆنێتسک و لوهانسکی ڕۆژهەڵاتی ئۆکرانیا دەگرێتەوە، نەک تەنها ئەو بەشانەی کە ئێستا لەژێر دەسەڵاتی هێزەکانی جیاخوازەکاندان.\nهەروەها فەرمانێکی واژۆ کرد بۆ ڕەوانەکردنی هێزی سەربازیی ڕووسیا بۆ دوو هەرێمەکە، پەرلەمانی ڕووسیاش بە فەڕمی داواکەی پوتنی پەسەند کرد بۆ بەکارهێنانی هێزی ڕووسیا لە دەرەوە.\nجێگری وەزیری بەرگری ڕووسیا داوای لە پەرلەمانی وڵاتەکە کرد هێز ڕەوانەی دۆنباس بکەن، دۆنباس هەریەک لە دۆنێتسک و لوهانسک دەگرێتەوە.\nلەلایەکی دیکەوە ئەڵمانیای گەورەترین کڕیاری گازی ڕووسی، ڕاوێژکاری ئەڵمانیا ئۆلاف شۆڵز پڕۆژەی هێڵی بۆری گازی نۆرد ستریم 2 ی ڕووسی ڕاگرت، پڕۆژەکە تەواو بووە و چاوەڕێی پەسەندکردنی بوو لەلایەن ئەڵمانیاوە. ئەگەر پڕۆژەکە پەسەند بکرێت ئەوا ڕووسیا ڕاستەوخۆ لەڕێی ئەو بۆرییەوە گازی سروشتی ڕەوانەی ئەڵمانیا دەکات. ڕاگرتنی پڕۆژەکەش یەکێکە لە کاریگەرترین ڕێوشوێنی ئەوروپا دژی ڕووسیا.\nشۆڵز وتی داوای لە وەزارەتی ئابووری وڵاتەکە کردووە هەنگاو بنێت بۆ ئەوەی دڵنیا ببێتەوە لەوەی لە ئێستادا مۆڵەت نەدرێت بە پڕۆژەکە.\nوەزیری دەرەوەی ئۆکرانیا دمیترۆ کولیبا وتی " ئەمە لەڕووی ئەخلاقی و سیاسیی و کردارییەوە هەنگاوێکی ڕاستە بۆ بارودۆخەکەی ئێستا. ڕابەرایەتی ڕاستەقینە مانای ئەوەیە لە کاتە سەختەکاندا بڕیاری قورس بدەیت. هەنگاوەکەی ئەڵمانیا ئەوە دەسەلمێنێت."\nلەلای خۆیەوە کرێملن وتی بەداخەوەیە بۆ بڕیارەکەی ئەڵمانیا و هیوای خواست ڕاگرتنی پەسەندکردنی پڕۆژەکە بۆ ماوەیەکی کاتی بێت. پوتن وتی ڕووسیا دەیەوێت " بەردەوام بێت لە ڕەوانەکردنی وزە بۆ سەرانسەری جیهان."


لە سەرەتای ئەمساڵدا هەتا ئێستا، لە سنوورەکانی کوردستان وئێران ١٩ کەس لە هێزە نیزامییەکان کوژراون\n21:04 - 10 سەرماوەز 2718\nئاژانسی کوردپا: ١٩ کەس لە هێزە نیزامییەکانی حکوومەتی لە سەرەتای ئەمساڵدا هەتا ئێستا، لە سنوورەکانی کوردستان و ئێران کوژراون.\nهێزە ئینتزامییەکانی حکوومەتی ئێران، هۆکاری کوژرانی ئەم ١٩ کەسەیان لە بەیاننامەیەکی جیادا بۆ \_"شەڕ و تێکەڵچوونی چەکدارانە لەگەڵ هێزە چەکدارەکانی دژبەری حکوومەت\_" (اشرار مسلح)، ڕاگەیاندووە.\nلە کۆی ئەو ١٩ کەسە، ٨ کەسیان لە سنوورەکانی کوردستان کوژراوان، کە هێزە نیزامییەکان، کوژرانی ئەو ٨ کەسەیان بۆ \_"شەر و تێکەڵچوونی چەکدارانە لە گەڵ هێزە کوردییەکانی ئۆپۆزسیۆنی حکوومەتی ئێران\_" گەڕاندووەتەوە.\nناوی ئەو ١٩ کەس کە لە سنوورەکانی ئێران و کوردستان کوژراون بەم چەشنەیە:\nـ محەممەدڕەزا حاجی نەبی‌زادە، ئەندازیاری ڕەزمی هەنگی سنووری ورمێ.\nـ ستوان سێهەم وەحید حوسێنزادە.\nـ سەرباز ئەبوڵفەزڵ غوڵام‌پوور، لە هەنگی سنووری میرجاوە_ پایگای چا لەشکر.\nـ حامید محەممەدی هەنگی سنووری شاری سەردەشت\nـ ئێستوار سێهەم مەحبووب قوربانی.\nـ ستوان سێهەم یووسف پیرانە، هەنگی سنووری سەردەشت_گرووهان بێوەران\nـ ستوان یەکەم عەلی‌ئەکبەر مەعسوومی‌نژاد، یەگانی تەکاوەری ١٢٨ی میرجاوە\nـ ستوان سێهەم موحسێن شەهرەکری.\nـ جەلال بێهبوودی، هەنگی سنووری زابل.\nـ ستوان یەکەم سەیدعەلی هاشمی هەنگی سنووری پیرانشار.\nـ ئێستوار یەکەم عەلی زییایی، هەنگی سنووری ورمێ، گرووهانی زییایی.\nـ سەروان عەلی دووستزادە، هەنگی سنووری سەروان پایگای سنووری ١٣٩.\nـ ئارمین فەخری_هەنگی سنووری بانە، پایگای سنووری چۆمان\nـ محەممەدحەسەن فەنایی، هەنگی سنووری زاهیدان، یەگانی تەکاوری ١٢٧\nـ ئێستوار دووهەم، موجتەبا عارف، هەنگی سنووری جکێگوری\nـ میلاد محەممەدیان، هەنگی سنووری مەریوان\nـ مێهدی هۆدیان، هەنگی سنووری میرجاوە\nـ ستوان دووهەم مستەفا عەبدولمەلەکی، هەنگی سنووری بانە (فەرماندەی پایگای سنووری برووشکان)


رونكردنەوەیەك لە بارەی گوێگرتن لە گۆرانی كوردی لە باكوری كوردستان – چپە\nرونكردنەوەیەك لە بارەی گوێگرتن لە گۆرانی كوردی لە باكوری كوردستان\nپارێزگای وان ئاشكرایكرد، ئه‌و هه‌واڵانه‌ی كه باس له قه‌ده‌غه‌كردنی لێدانی گۆرانی كوردی له ئاهه‌نگه‌كاندا ده‌كه‌ن “دورن له راستییه‌وه”.\nله ژماره‌یه‌ك له ده‌زگاكانی راگه‌یاندن و هه‌ژماره‌كانی تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان، هه‌واڵی ئه‌وه بڵاوكراوه‌ته‌وه كه له‌لایه‌ن پارێزگاری وانه‌وه لێدانی گۆرانی توركی له ئاهه‌نگه‌كاندا قه‌ده‌غه‌كراوه.\nبەڵام پارێزگای وان له راگه‌یه‌نراوێكدا بڵاویکردەوە، “ئه‌و كه‌سانه‌ی ئه‌م هه‌واڵانه دروستده‌كه‌ن و بڵاوده‌كه‌نه‌وه، ئه‌وانه‌ن كه به كه‌شی ئاسایش و خۆشگوزه‌رانی كۆمه‌ڵگه، ناڕه‌حه‌تن”.\nئاماژەی بەوەشکردوە، “قه‌ده‌غه‌كردنی گۆرانی كوردی یان زمان و دیالێكتی دیكه بونی نییه، له‌و ئاهه‌نگانه‌ی كه به‌رێز پارێزگارمان به‌شداریی تێدا كردوه، گۆرانی كوردی و به دیالێكتی دیكه‌ش وتراون و هه‌ڵپه‌ڕكێ كراوه”.\nلە راگەیەندراوەکەی پارێزگای واندا هاتوە، “گه‌له‌كه‌مان، هه‌ر وه‌ك چۆن تا ئه‌مڕۆ توانیویه‌تی، بۆ له‌مه‌ودواش به ئاره‌زوی دڵ، ده‌توانێت ئاهه‌نگه‌كانی رێكبخات، هاوڵاتییانیشمان هیچ نرخێك بۆ ئه‌م جۆره هه‌واڵه نیازخراپ و بێ بنه‌مایانه دانانێن”.\nئەمرۆ كەوتە بواری جێبەجێكردنەوە،، هەر هاوبەشێكی ئاو پێوەری زیرەكی نەبەستبێت سزای دارایی دەدرێت\nپارتی پاشگەرزدەبێتەوە لە رێكەوتنەكەی لەگەڵ یەكێتی


سایکۆلۆژی | Trahysite\n.:: نھێنی سەرکەوتن لە پیشە و کاردا\nخەونی هەمو کەسێکە لە ژیانیدا سەرکەوتو بێت و گەیشتن بەو خەونە مەحاڵ نیە، تەنها پێویستە بزانیت چۆن رێگای راست هەڵدەبژێریت بۆ ئەوەی بە خەونەکانت بگەیت و لە ژیاندا سەرکەوتن بەدەست بهێنیت، چەند خاڵێک هەن کە بە نهێنی سەرکەوتن دادەنرێن. “نھێنی سەرکەوتن لە پیشە و کاردا”\n.:: جۆرەکانی ترس\nفۆبیاواتا ترسێکی لەڕادەبەدەر لە شتێک کە خۆی لەڕاستیدا ئەو شتە مایەی ئەوترسە زۆرە نیە .\nسەدان جۆر لە فۆبیا هەیە ئەمە کۆمەڵێک جۆری فۆبیایە .\n1 _ اکروفوبیا : ترسان لەشوێنی بەرز بۆنمونە لەکاتێکا تۆ لەسەر شوێنێکی بەرزیت باڵەخانەیەک یان هەرشوێنێکی بەرز ئیتر کەسەیری خوارەوەئەکەیت . ترسێکی زۆرت بۆدێت و دڵت پەلەلەپەل ئەکات و دڵت تێک ئەچێت و سەرت سوڕ ئەخوات و خەریکیت بەرئەبیتەخوارەوە\n2 – باکترو فوبیا : ترس لە میکرۆب و نەخۆشی ( واسواسیی پاکوتەمیزی )\n3 _ هێربنۆ فۆبیا : ترس لە گیاندارە خشۆکەکان وەک مارو مارمێلکەو ……\n4 _ کلۆسترۆ فۆبیا : ترس لەشوێنی داخراو\n5 _ نەمبەر فۆبیا : ترس لە ژمارە ( ڕەشبینی بەرامبەر بە ژمارە )\n6 _ اکلۆ فۆبیا : ترس لەتاریکی\n7 _ اکرا فۆبیا : ترس لە قەرەباڵغی\n8 _ اتاکسۆ فۆبیا : ترسان لە تەرتیب نەکردن و ڕێک نەخستن ( ئەمە نەخۆشی هەندێک لەدایکەکانە هەمیشە ئەیانەوێت ماڵەکەیان زۆر مورەتەب و ڕێک بێت نابێت پوشێک یان دەزویەک لەسەر فەرشەکە کەوتبێت )\n9 _ تریپانۆ فۆبیا : ترس لە دەرزی لەخۆدان ، کەسی توش بو بەم حاڵتە ناوێرێت سەردانی پزیشک بکات لەترسی ئەوەی نەوەک دەرزی بۆ بنوسێت .\n10 – اماکسۆ فۆبیا : ترس لە سایەقی و شۆفێری و سەیارە لێخوڕین\n11- هیمۆ فۆبیا : ترس لەخوێن ، هەندێک کەس هەیە هەر چاوی بەخوێن بکەوێت یەکسەر ڕەنگی زەرد ئەبێت و عارەق ئەکات و سەری بەگێژادێت و ئەکەوێت\n12 – نۆزۆ فۆبیا : ترسان لەنەخۆشی . واتە کەسی توشبوو بەم حاڵەتە وائەزانێت توشی یەکێک لەنەخۆشیەکان بوە.\nسنتە ری چارسه ری نە خۆشیه ده رونیە کان محمد جانبلاغی ڕاوێژکاری دەروونناس\nهیوامان ته ندروستیتانه\nچارەسەرکردن نه خوشی ده رونی\nوه لام دانه وه ی پرسیار\n.:: چارەسەری خەمۆکی\nخەمۆکی (ئینگلیزی: Depression) یەکێکە لە نەخۆشییە دەروونییەکان. دەتوانرێت وەسف بکرێت بە بارێکی ھەست کردن بە غەمباری، دڵتەنگی، بەدبەختی و بێچارەیی و ھەست کردن بە فەرامۆشکراوی و بێ ھیوایی.\nزوربەمان ھەست بەم حاڵەتە دەکەین لە ساتێک یان ساتێکی تر لە ژیانماندا بەڵام تەنیا بۆ ماوەیەکی کەم و درێژە ناکێشێت.\nخەمۆکی توند و ڕاستەقینە بریتیە لە کێشەی مەزاجی مرۆڤ کە تیایدا ھەست دەکات بە غەمباری ، گوم بوون (Loss)، توڕەیی و بێ ھیوایی لە ھەموو ڕۆژێکی ژیاندا و بۆ ماوەیەکی درێژخایەن.\nلە خەمۆکی تو‌ند و ڕاستەقینە دا ئەو کەسە لەوانەیە ھەست بە پێنج یان زیاتر لەم نیشانانەی خوارەوە بکات :\n▪ غەمباری و ڕەشبینی.\n▪ ھەست کردن بە تاوانباری، بێ نرخی، بێ پشتیوانی، بێ ھیوایی، ڕق لە خۆبوون و نائارامی.\n▪ نەمانی ھەوەس و لەزەت بینین لە ئەنجامدانی چالاکییە ئاساییەکان کە پێشتر ئارەزووی کردوون (بە ئەنجامدانی سێکسیشەوە).\n▪ ئاستەنگ لە تەرکیز کردن و خاو بوونەوەی یادگا.\n▪ خراپتر بوونی نەخۆشیە درێژخایەنەکان لەو کەسانەدا کە نەخۆشی درێژخایەنیان ھەیە، نمونە ڕۆماتیزمی جومگەکان، نەخۆشی شەکرە.\n▪ گۆڕان لە ڕژێمی خەوتندا کە دەبێتە ھۆی بێخەوی یان خەواڵوێتی و زۆر خەوتن.\n▪ گۆڕانی ئیشتیھا بۆ خواردن کە دەبێتە ھۆی زیادبوون یان کەمبوونی کێشی لەش.\n▪ ھەست کردن بە ماندویەتی و کەم وزەیی.\n▪ دڵەڕاوکێ، ڕاڕایی و ئاڵۆزی.\n▪ بیرکردنەوە لە خۆکوشتن و مردن.\n▪ خاو قسەکردن و خاو جوڵان.\n▪ سەرئێشە، ئازاری گەدە و کێشە لە کۆئەندامی ھەرسدا.\n▪ حەز کردن بە تەنیای\n.:: نیشانەکانی نەخۆشیە دەرونیەکان\nنیشانەكانی نەخۆشیە دەروونیەكان بەگشتی،هەندێك جار ئەم ئاماژانە لەكەسی ئاساییشدادەردەكەون بەڵام هەندێك جار لە كەسی نا ئاسایی دەردەكەون:\n١-ڕووكاری دەرەكی و هەڵسوكەوت:\nپاكو خاوێنی و جلوبەرگ و شێوازی ڕۆیشتن و دانیشتن و مامەڵەكردن و هەڵسوكەوت دەگرێتەوە.\n٢-وتووێژو ئاخاوتن :\nڕەنگە یەكێك بێت لەمانە ،كەمدوە،چەنەبازە.زۆر برێیە،خێرا قسە دەكات ،خاو قسە دەكات ،بەسۆزەوە قسە دەكات ،بەدەنگی بەرز یان نزم قسە دەكات ،بە یەك تۆن یا ڕیتم قسە دەكات،بە زمانێك ی نا عاڵی قسە دەكات ،بە زمانێك قسە دەكا نوێیە كەس لێی تێناگات.\nئەو هەست و سۆزە ناوەكیەیە كە كەسێك لە ناخی هەستی پێ دەكات ڕەنگە لە مامەڵەو ڕەفتار ڕەنگ بداتەوە،ڕەنگە یەكێك بێت لەمانە (دڵتەنگە،خەمبارە،زوتوڕە دەبێت،دڵەڕاوكێی هەیە بەتاڵە،هەست بە تاوان دەكا،نا ئومێدە ،بێ هیوایە،گوێ بە هیچ نا دات،ئەترسێ،دڵخۆشە،یان. لەوپەڕی دڵخۆشیەوە بۆ ئەو پەڕی خەمباری.\n.:: دڵەڕاوکێ چیه و چۆن چاره‌سه‌ر ده‌كرێت\n2. توڕەبوون و هەڵچوون\n6. کەمی ئارەزووی سێکس\n8. نینۆک خواردن\n19. تێکچوونی سوڕی مانگانە


حەسەن ڕۆحانی - Mehr News Agency\nئەردۆغان لە دانیشتنی سێ قۆڵی:\nکوردەکان لە مەنبەج نەڕۆن، تورکیا هێرش دەکاتە سەر ئەو شارە\nسەرۆک کۆماری تورکیا لە دانیشتنی سێ قۆڵیی سەرۆک کۆمارانی ئێران، ڕووسیا و تورکیا سەبارەت بە پرسی سووریا، وتی: ئێمە ڕامان گەیاندووە کە ئەگەر کوردەکان لە شاری مەنبەج نەچنە دەرێ، تورکیا هێرش دەکاتە سەر ئەو شارە.\nئەردۆغان لە کۆنفڕانسی رۆژنامەوانی لە گەڵ پووتین:\nئۆپراسیۆنی تورکیا لە عەفرین بۆ یەکپارچه‌یی سووریا گرینگە\nسەرۆک کۆمارانی تورکیا لە کۆنفڕانسێکی رۆژنامەوانیی هاوبەش لە گەڵ سەرۆک کۆماری ڕووسیا جەختی لە گرینگیی ئۆپراسیۆنی سوپای وڵاتەکەی لە پێناو یه‌کپارچه‌یی سووریا کرد.\nدەستێوەردان لە سووریا بێ ئیزنی دەوڵەتی دیمه‌شق نایاساییە\nسەرۆک کۆماری ئیسلامی ئێڕان وتی: دەستێوەردان لە سووریا بە بێ ئیزن و مۆڵەتی دەوڵەتی ئەو وڵاتە، نایاساییە و دەبێ ئەو ڕەوتە کۆتایی پێ بێت.\nڕۆحانی لە دیداری نەورۆز:\nهەوڵ دەدەین هەژاریی لە وڵات نەمێنێت\nسەرۆک کۆماری ئێران ڕایگەیاند: هەموو هەوڵمان ئەوەیە تا کۆتایی دەوڵەتی دوازدەیەم هەژاری موتڵەق لە وڵاتدا نەمێنێت.\nسەرۆک کۆماری لە پەیامی پیرۆزبایی ساڵی نوێ:\nئەمساڵ ساڵی بەرهەم هێنانی نیشتمانی، پاڵپشتی لە کاڵای ئێرانی و گەشانەوەیە\nسەرۆک کۆمار لە پەیامی پیرۆزبایی بۆ هاتنی ساڵی نوێی هەتاوی، ساڵی ٩٧ی بە ساڵی بەرهەم هێنانی نیشتمانی، پاڵپشتی لە کاڵای ئێرانی، ڕەخساندنی هەلی کار و گەشانەوە زانی و ڕایگەیاند.\nوتەکانی ڕۆحانی لە کرماشان\nسەرۆک کۆمار لە کاتی گەیشتنی بە کرماشان، جەختی کرد: لێکدانەوەی دۆخی بوومەلەرزە لێدراوان ئامانجی سەرەکیی سەفەری من بۆ پارێزگای کرماشانە.\nڕۆحانی لە سەردەمی ساڵی نوێدا:\nئێران بەردەوام دەبێت لە دانوستانی سازێنەری لە گەڵ جیهان\nسەرۆک کۆمار بە ئاماژە بە دۆخی گونجاوی ئێران بە بەراوەرد لە گەڵ گەشە و پێشکەوتنی وڵاتانی دیکە، ڕایگەیاند: بەردەوام دەبین لە دانوستانی سازێنەرمان لە گەڵ جیهان و پاراستنی بەرژەوەندیی نیشتمانیمان.\nڕۆحانی له په‌یوه‌ندی ته‌له‌فۆنی له‌گه‌ڵ ئه‌ردۆغان؛\nئێران و تورکیا ده‌بێ یارمه‌تی خه‌ڵکی سووریا بده‌ن\nسه‌رۆک کۆماری ئێران له میانه‌ی په‌یوه‌ندییه‌کی ته‌له‌فوونی له‌گه‌ڵ ئه‌رۆدغان وتی: له ئێستادا ئێران و تورکیا وه‌ک دوو دراوسێی سووریا ئه‌رکی ئه‌وه‌یان له سه‌ر شانه یارمه‌تی خه‌لکی سووریا بده‌ن.\nمسکۆ ئاشکرای کرد:\nڕۆحانی، پووتین و ئەردۆغان کۆدەبنەوە\nکۆشکی سەرۆک کۆماریی ڕووسیا ئەمڕۆ چوارشەممە لە کۆبوونەوە و دیداری سەرۆک کۆمارانی ئێران، تورکیا و ڕووسیا لە مانگی ئەیپرێڵدا هەواڵی دا.\nڕۆحانی لە دیدار لە گەڵ وەزیری دەرەوەی فەڕەنسا؛\nهەڵوەشاندنەوەی بەرجام دەبێتە هۆی پەشیمانیی هەمووان\nسەرۆک کۆماری ئێران بە وتنی ئەووەی کە هەڵوەشاندنەوەی بەرجام دەبێتە هۆی پەشیمانی هەموو لایەک، وتی: ئێمە بۆ هەر جۆرە دۆخێک کە لەبەرچاویشمان نەبووە، ئامادەین.\nوەزیری دەرەوەی فەڕەنسا و ڕۆحانی کۆبوونەوە\nژان ئیۆ لۆدریان، وەزیری دەرەوەی فەڕەنسا کەمێک پێش ئێستا لەگەڵ حەسەن ڕۆحانی سەرۆک کۆماری ئێران دیدار و گفتوگۆیان کرد.\nڕۆحانی لە پێوەندی تەلەفۆنی لە گەڵ ماکرۆن:\nگفتوگۆکانی ئێران و ئەورووپا پێوەندی بە بەرجامەوە نییە\nسەرۆک کۆمارەکانی ئێران و فەڕەنسا جەختیان کرد کە بۆ پێوەندی پتەو و پاوەجێی نێوان دوو وڵاتەکە ئامادەن و هەمووی هەوڵی خۆیانیشی بۆ دەدەن.\nسه‌رۆک کۆماری ئێران ئاشکرای کرد:\nئه‌مریکا له‌م دواییه‌دا سێ جار پیلانی دژی ئێران گێڕاوه\nسه‌رۆک کۆماری ئێران به ئاماژه به شه‌ڕه‌کانی ناوچه‌ی که‌نداوی فارس، وتی: ئه‌مریکا له‌م دواییانه‌دا سێ جار پیلانی دژی ئێران گێڕاوه.\nڕاپۆرتی تایبەتیی مێهر؛\nپاڵپشتیی ڕێکخراوی تیرۆریستیی مونافقین و BBC لە بشێوییەکانی ئێران\nمەریەم ڕەجەوی لە گرووپی تیرۆریستیی مونافقین لە تویتێکدا پاڵپشتیی خۆی بۆ هەڵمەتیی داعشیی ئاژاوەچییەکانی شەقامی پاسداران دەربڕی.\nلە رێگەی تەلەفونەوە؛\nئەردۆغان و ڕۆحانی سەبارەت بە عەفرین و ئەدلەب گفتوگۆیان کرد\nسەرۆک کۆماری تورکیا لە پەیوەندییەکی تەلەفونیدا سەبارەت بە گۆڕانکارییەکانی عەفرین و ئەدلەب لە گەڵ هاوتای ئێرانیی خۆی گفتوگۆی کرد.\nڕۆحانی لە نێو کۆمەڵەی خەڵکدا لە تاران:\nلە یەک ساڵی ڕابردوودا شکستەکانی ئەمریکامان بینی\nسەرۆک کۆماری ئێران وتی: لە یەک ساڵی ڕابردوودا شکستی ئەمریکامان بینی، چونکوو دەیانەویست لە کاروباری ناوخۆیی ئێمە دەستێوەردان بکەن بەڵام شکستیان هێنا.\nپەیوەندی تەلەفۆنی ئەردۆغان لەگەڵ ڕۆحانی سەبارەت بە سووریا\nسەرۆک کۆماری تورکیا لە پێوەندی تەلەفۆنی لەگەڵ حەسەن ڕۆحانی سەرۆک کۆماری ئێران؛ سەبارەت بە دوایین گۆڕانکارییەکانی سووریا لە گەڵ هاوتا ئێرانیەکەی گفتوگۆی کرد.\nڕۆحانی لە وڵامی مێهر:\nدەوڵەت ناڕەزایەتی خەڵک دەبیسێت\nسەرۆک کۆماری ئێران ڕایگەیاند کە دەوڵەت ناڕەزایەتی خەڵک دەبیسێت و بۆ کێشەی کار ئەمساڵ سەرچاوەی دارایی لە بەر چاو گرتووە.\nدەوڵەت هەموو هەوڵێک بۆ چارەسەریی کێشەی ئابووری دەدات\nسەرۆک کۆماری ئێران جەختی کرد کە لە بودجەی ساڵی داهاتووی وڵاتدا پێش بینی باشیان کردووە بۆ نەهێشتنی هەژاری.\nدەبێ مافی کوردەکانی عێراق دەستەبەر بکرێت\nسەرۆک کۆماری ئێران لە دیدار لەگەڵ سەرۆک وەزیرانی هەرێمی کوردستان بە ئاماژە بەوەی کە ئێران هەمیسە پشتیوانی لە عێراقی یەکگرتوو دەکات، وتی: دەبێ مافی کوردەکانی عێراق دەستەبەر بێت\nڕۆحانی لە کۆڕبەندی تاران:\nوڵاتانی ئیسلامی دەبێ ناکۆکی وەلاوە بنێنن\nسەرۆک کۆماری بە ئاماژە بەوەی کە رێگەی بەرەنگاربوونەوەی کێشەکانی جیهانی ئیسلام دەست بۆ دەسەڵاتە دەرەکییەکان نییە، وتی: پەیوەندی و ڕاگۆڕینەوە و هاوکاریی نێوان وڵاتانی ئیسلامی دەبێ ڕواڵەتێکی دەروونی‌تر بە خۆوە بگرێت.\nپەیامی ڕۆحانی بۆ گیانلەدەستدانی مەلەوانانی ئێرانی\nسەرۆک کۆماری ئێران لە پەیامێکدا گیان لەدەست دانی تەواوی کرێکار و فەرمانبەرانی پاپڕە نەوت هەڵگرە ئێرانییەکەی ئێران لە ڕۆخە ڕۆژهەڵاتییەکانی چینی لە بنەماڵەی ئەو کەسانە سەرەخۆشی کرد.\nڕۆحانی لە میهرەجانی فارابی:\nکەس بۆی نییە تانە لە خەڵکی سەرشەقام بدات\nسەرۆک کۆماری ئێران بە ئاماژە بە بەرهەمەکانی بەرجام تا رۆژی پەسلانە، وتی: زانستی یاسا و زانستی سیاسەت بوو کە توانی لە دانوستانێکی دژواری نێودەوڵەتی ئەو سەرکەوتنە بۆ ئێران بە دیاری بێنێت.\nڕیشه‌ی کێشه‌کان دووری به‌رپرسان له به‌ره‌ی گه‌نجی وڵاته\nسه‌رۆک کۆماری ئێران ڕیشه‌ی کێشه‌کانی به دوور بوونی به‌رپرسان له به‌ره‌ی گه‌نج زانی و وتی: ۳۰۰ هه‌زار میلیارد تمه‌ن بۆ ڕه‌خساندنی هه‌لی کاری گه‌نجان له به‌رچاو گیراوه.\nڕۆحانی له په‌یوه‌ندی ته‌له‌فۆنی له‌گه‌ڵ ئه‌ردۆغان:\nله به‌رانبه‌ر کاره نایاساییه‌کانی ئاژاوه‌چیه‌کان بێ ده‌نگ نابین\nسه‌رۆک کۆماری ئێران جه‌ختی کرد که له کۆماری ئیسلامی ئێراندا خه‌ڵک له چوارچێوه‌ی یاسا ئازادن تاکوو ڕه‌خنه بگرن به‌ڵام ئێمه دژی بشێوێنی و ڕووخاندنی مڵک و ماڵی خه‌ڵک و سامانی گشتیین.\nڕۆحانی لە پێوەندی تەلەفۆنی لە گەڵ سەرۆک کۆماری فەڕەنسا؛\nیارمەتییەکانی ئێران بووە هۆی لەناو چوونی داعش لە ناوچەکە\nسەرۆک کۆمار بە جەخت لە سەر ئەوەی کە یارمەتییەکانی ئێران بووەتە هۆی لەناو چوونی تیرۆریزمی تەکفیری داعش لە ناوچەکە، وتی: هەرگیز دوو دڵ نابین لە هەوڵەکانمان بۆ بەرگری لە وڵاتمان.\nڕۆحانی لە دیدار لە گەڵ سەرۆکی کۆمیسیۆنەکانی مەجلیس؛\nبڕێک دەیانگوت ئاژاوە پەلکێشی ئێران دەکەین / ناڕەزایەتی خەڵک دەرفەتە\nسەرۆک کۆمار بە وتنی ئەوەی کە لە گەورەیی نەتەوەی ئێران و سەرکەوتن و پێشکەوتنەکان تووڕەن، وتی: بڕێک دەیانگوت کێشەکان دەکێشینە ناو ئێران، نەتەوە و بەرپرسان وەڵامیان دەدەنەوە.\nڕۆحانی لە دانیشتنی ئەنجومەنی وەزیران:\nڕەخنە و ناڕەزایەتی مافی خەڵکە/ ئاژاوە قبووڵ ناکه‌ین\nسەرۆک کۆمار بە داکۆکی لەوەی کە ڕەخنە جیاوازە لە تێکدان و زیان گەیاندن بە داراییە گشتییەکان، وتی: دەوڵەت لە گەڵ ئەوانەی کە بیانەوێ زیان بە داراییە گشتییەکان بگەیێنن و ئاژاوە بنێننەوە، بە حەوسەلە نابێت.\nڕۆحانی له دیداری ئه‌ردۆغان:\nیه‌کگده‌نگی له کۆبوونه‌وه‌ی ئه‌سته‌نبۆڵ موسوڵمانانی هیوادار کرد\nسه‌رۆک کۆماری ئێران له میانه‌ی دیدار له‌گه‌ڵ ڕه‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆغان ڕایگه‌یاند: یه‌کده‌نگی له کۆبوونه‌وه‌ی ئه‌سته‌نبۆڵ موسوڵمانانی به نیسبه‌ت فه‌له‌ستین هیوادار کردووه.\nئێران ئامادەیە بێ مەرج بۆ بەرگری لە قودس هاوکاری بکات\nسەرۆک کۆماری ئێران وتی: کۆماری ئیسلامی ئێران ئامادەیە بە بێ پێش مەرج لەگەڵ یەک بە یەکی وڵاتانی ئیسلامی هاوکاری بکات بۆ بەرگری لە قودس.


لە ئیستەنبوڵ هێلیكۆپتەرێكی سەربازی كەوتە خوارەوە – تۆڕی میدیایی خەڵک\nلە ئیستەنبوڵ هێلیكۆپتەرێكی سەربازی كەوتە خوارەوە\n2019/02/11 - 9:31 PM\nلەنزیك بینای پارێزگای ئیستەنبوڵ هێلیكۆپتەرێكی سەربازی توركیا كەوتە خوارەوە و بەهۆیەوە چوار سەرنشین گیانیان لەدەستدا كە سەرباز بوون.\nئاژانسە هەواڵییەكانی توركیا بڵاویانكردەوە:” ئەمڕۆ هێلیكۆپتەرێكی سوپای توركیا لەنزیك بینای پارێزگای ئیستەنبوڵ كەوتووەتە خوارەوە”.\nبەوەشكراوە:” چوار سەرباز كە لەناو فڕۆكەكەدا بوون گیانیانلەدەستداوە”.\nڕوونیشكراوەتەوە:”هۆكاری كەوتنە خوارەوەی فڕۆكەكە تەكنیكی بووە”.\nمادۆرۆ بە مانۆڕی سەربازی وەڵامی ئەمریكا دەداتەوە\nهێڵی ئاسمانی عیراقی: گەشتی گەڕانەوە لە توركیا بۆ گەشتیاران ڕێكدەخەین