ئایا ئەردۆغان دەسەڵاتەكانی سەردەمی عوسمانی بۆ كوردستان دەگەڕێنێتەوە؟ – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2018/06/08 - 4:48 PM\nئێستا باكوری كوردستان لە ژێر كۆنترۆڵی دەوڵەتی توركیادایە و سوپاكەشی لە پەلهاوێشتندایە بۆ قوڵایی ناوچەكانی باشوور و رۆژئاوای كوردستان.\nكارناسانی سیاسی دەڵێن، توركیا لە رووی سەربازییەوە بچێتە هەر شوێنێك كشانەوەی بۆ نییە، ئەمە وەك ئاماژەیەكى پڕمەترسی بۆ ئایندەی باشوور و رۆژئاوای كوردستان كە دوو دەسەڵاتی نیمچە سەربەخۆی كوردی لێكدەدرێتەوە.\nتوركیا هەر لە كۆنەوە لە هەر جێیەك دەسەڵاتێكی كوردی سەریهەهەڵدابێت هێندەی لە توانای بووبێت دژایەتی كردووە و هەڕەشەی لەنێوبردنی كردووە، لە حاڵی بوونی تواناشیدا درێغی نەكردووە لە جێبەجێكردنی هەڕەشەكانیدا.\nئێستا توركیا بە ناوی شەڕی پەكەكەوە ئۆپەراسیۆنی بۆ سەر رۆژئاوای كوردستان دەستپێكردووە و بە گوتەی گەورە كاربەدەستانی توركیاش دەیانهەوێت تەواوی رۆژئاوای كوردستان لە یەپەگە پاكبكەنەوە و چەكیان بكەن.\nلە باشووری كوردستانیش بە ناوی شەڕی پەكەكە و نێوبژیوانی شەڕی نێوخۆی پارتی و یەكێتی و شەڕی داعشەوە تادێت هێزە سەربازییەكانی لە باشوور بەرفراوانتر دەكات و كار گەیشتووەتە ئەوەی هێزەكانی توركیا دابەزنە نێو گوندەكانەوە و قسە بۆ خەڵك بكەن و بەربانگیان لەگەڵدا بكەنەوە.\nزۆر دەمێكیشە لە ڕووی فەرهەنگی و هونەری و بازرگانی و ئابووری و تاڕادەیەك سیاسیشەوە كۆنترۆڵی دەسەڵاتدارییە كوردییەكەی باشووری كوردستانی كردووە.\nبەشێك لە مێژوونووسان پێیانوایە كە رەجەب تەیب ئەردۆغان كە لە چەند ساڵی رابردوودا خۆی وەك خەلیفەیەكی نوێی عوسمانی نمایش دەكات و سیاسەتەكانی پەلیهاوێشتووە بۆ رۆژهەڵاتی نێوەڕاست، دەیهەوێت دەسەڵاتەكانی بسەپێنێت بەسەر سێ پارچەی كوردستان باكور، باشور، رۆژئاوادا و دەسەڵاتی عوسمانییەكان بەسەر ئەو ناوچانەدا زیندوو بكاتەوە.\nزۆر دەمێكیش نەبوو لە گەرمەی شەڕی داعشدا ژمارەیەك گەورە كاربەدەستی توركیا بە ئاشكرا گوتیان، كە كەركوك و موسڵ سەر بە توركیان.\nبەڵام چاودێرێكی سیاسی هەموو ئەو دەنگۆیان رەتدەكاتەوە كە توركیا بیەوێت هاوشێوەی دەوڵەتی عوسمانی كوردستان بخاتەژێر كۆنتڕۆڵی خۆیەوە.\nمەسعود عەبدولخالق چاودێری سیاسی بە (خەڵك)ی راگەیاند، بیردۆزی كۆنتڕۆڵكردنی سێ پارچەی كوردستان لەلایەن توركیاوە راست نییە، چونكە ئێستا سەدەی بیست‌و یەكەو نەتەوە یەكگرتووەكان هەیەو ئەوەی پێناكرێت.\nوتیشی “ئەوەی ئیستا دەبینرێت، سازشكردنە بۆ وڵاتە زلهێزەكان‌و تەنها ئامانجی لێدانی گەلی كوردی بێ دەسەڵاتە لە هەر چوار پارچەی كوردستان كە هەرچی كیانە نەیهێلێت‌و ئەوەشی دەرخست كە گەورەترین دوژمنی كوردستانە”.\nرونیشیكردەوە، لە عەفرین پاساوەكەی ئەوە بوو كە یەپەگەی لێیە، بەڵام ئەوانیش رۆیشتن‌و هەرچی ناو هەیە كردی بە عەرەبی و توركی، لە باشووری كوردستانیش بەروونی دیارە كە زۆر لە مێژە داوای لە ئەمریكا كردووە هەرێمی كوردستان نەمێنێت‌و دوای ئەوەی ریفراندمەكەش كرا پشتیوانی نێودەوڵەتی بۆ هەرێم لەناوچوو، توركیاش ئەوەی قۆستەوەو نیازیشی خراپە.\nئاشكراشیكرد، توركیا سروشتی وایە رۆیشتە هەر شوێنێك بە هێز نەبێت چۆڵی ناكات، لە ساڵی 1975 لە قوبروسەو لەوێش ماوەتەوەو ئەو هێزانەی پێشتر بەهۆی شەڕی برا كوژییەوە هێنایە كوردستان تا ئێستا نەگەڕاونەتەوە.\nسەبارەت بە شەڕی قەندیل لەلایەن توركیاوە ئەو چاودێرە سیاسییە رایگەیاند، ئەگەر هێزی كوردی یارمەتی توركیا نەدات، توركیا ناتوانێت شەڕی قەندیل بكات.\nئەگەرچی كورد ئەمریكا بە هاوپەیمانی خۆی دەزانێت، بەڵام مەسعود عەبدولخالق جەخت لەوە دەكاتەوە كە كورد هاوپەیمانی نییەو وتیشی، لە كۆتاجار كە پێش ریفراندۆم مەكگۆرك هاتە لای بارزانی پێی گوت (ریفراندۆم بكەیت پشتیوانی نامێنێت)و كە كرا نەما، بەڵام ئەگەر لە هەڵبژاردنەكان سەركردایەتییەكی نوێ بهاتایە پێشەوە، دەكرا پاڵپشتییەكی نوێ بهاتایەتە ئاراوە.\nباكورى كوردستانپەكەكەتوركيارۆژئاوای كوردستانرۆژهەڵاتی كوردستانقەندیل


خۆت له بێزاربوون به‌دوور بگره\n4/5/2021 12:29 AM\nبه‌هۆی سه‌ختی ژیانی رۆژانه، به‌رده‌وام مرۆڤه‌كان روبه‌ڕووی بێزاری و بێتاقه‌تی ده‌بنه‌وه، ئه‌وه‌ش به شێوه‌یه‌كی زیانبه‌خش كاریگه‌ری هه‌یه به‌سه‌ر باری ته‌ندروستی و باری ده‌روونی مرۆڤه‌وه، له‌گه‌ڵ تێپه‌ڕبوونی كات بێگومان ده‌بێته هۆكاری دروستبوونی خه‌فه‌ت، له كۆتاییشدا ئه‌و كه‌سه په‌ناده‌بات بۆ ته‌نهایی و حه‌زناكات له كه‌س نزیكببێته‌وه.\nبۆئه‌وه‌ی رێگا به بێزاربوون نه‌ده‌یت، ده‌سه‌ڵاتدار بێت به‌سه‌ر شێوازی ژیانت، ئه‌وا هه‌وڵبده ئه‌م خاڵانه‌ی خواره‌وه جێبه‌جێ بكه.\n* بۆماوه‌ی چه‌ند كاتژمێرێك دووربه له‌به‌كارهێنانی مۆبایل و لاپتۆپ و ئایپاد، له‌وكاته‌شدا به‌هێمنی گرنگی به‌خوێندنه‌وه‌ی كتێبێك بده بۆئه‌وه‌ی خه‌یاڵت بۆ شوێنێكی تر بڕوات و بێزاربوون له‌یاد بكه.\n* موزیك توانای یادكردنه‌وه‌ی یادگاری جوانی هه‌یه، بۆیه هه‌وڵبده گوێ له‌و موزیكه بگره كه ده‌توانێت مێشكت ئارامبكاته‌وه‌و هه‌روه‌ها هه‌ستت ده‌جوڵێنێت.\n* وه‌رزشكردن سوودی هه‌یه بۆ ته‌ندروستی مرۆڤ به‌وپێیه‌ی جه‌سته ئارامده‌كاته‌وه، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی وزه‌ت بۆ كاری باش به‌كارده‌هێنیت، هه‌روه‌ها به‌هۆی ئه‌وه‌ی كه سه‌رقاڵی وه‌رزشكردنی، بۆیه مێشك كه‌متر ده‌رفاتی ده‌بێت بۆ بێزاربوون.\n* هه‌وڵبده به‌رده‌وام رۆژانه هه‌ستت بنووسه‌وه، به‌وشێوه‌یه ده‌توانیت له‌بیركردنه‌وه‌كانت تێبگه‌یت و هۆكاری بێزاربوونت بۆ روونده‌بێته‌وه.\n* هه‌گیز بێزاربوون له‌دڵی خۆتدا مه‌هێڵه، هه‌وڵبده له‌گه‌ڵ كه‌سێكی نزیك و باوه‌ڕپێكراو گفتوگۆی له‌سه‌ر بكه، له‌هه‌مانكاتیشدا كه‌سانی نزیكت ئاگاداربكه‌ره‌وه تا بتوانن كه‌مێك له‌خه‌مه‌كانت كه‌مبكه‌نه‌وه‌و هاوكاریت بكه‌ن.


زانکۆی ڕاپەڕین - سیمینارێک دەربارەی پڕۆگرامی ئیراسمۆس مەندۆس مەرحەبا سازکرا\nسیمینارێک دەربارەی پڕۆگرامی ئیراسمۆس مەندۆس مەرحەبا سازکرا\nبڵاوکراوەتەوە لە 04 کانونی دووەم 2017 . سەردانەكان: 435\nئەمڕۆ چوارشەممە ۲۰۱۷/۱/٤، لە زانکۆی ڕاپەڕین/کەمپەسی قەڵادزێ فاکەڵتی پەروەردە سیمینارێک دەبارەی چۆنێتی پێشکەشکردن بۆ رەوەندی سێیەمی پڕۆگرامی ئیراسمۆس مەندۆس مەرحەبا رێکخرا.\nلەسیمینارەکەدا سەرەتا مامۆستا "ئاراز محمد" ئەندامی لیژنەی ئیراسمۆس مەرحەبا لە زانکۆی راپەڕین بەخێرھاتنی ئامادەبووانی کردو کورتەیەکی دەربارەی گرنگی پڕۆگرامەکە بۆ ئامادەبووان خستەڕوو.\nدواتر مامۆستا "ئاراز رەمەزان" رێکخەری پڕۆگرامی ئیراسمۆس مەندۆس مەرحەبا لەزانکۆی راپەڕین وردەکاری پڕۆگرامەکەی بۆ ئامادەبووان روونکردەوەو زانیاری وردی دەربارەی پڕۆگرامەکە پێشکەشی ئامادەبووان کرد. ھەروەک زانکۆ ئەوروپیەکانی بەشداربوی پڕۆگرامەکەی بە ئامادەبووان ناساند کە دەتوانن داواکاریان ئاڕاستەبکەن بەشێوەی ئۆنلاین بۆ خوێندنی ئاستەکانی بەکالۆریۆس، ماستەر، دکتۆرا و پۆس دکتۆرا.\nلەکۆتاییدا وەڵامی پرسیاری ئامادەبووان درایەوە و مامۆستا "ئاراز محمد" کە مامۆستای بەشی ئینگلیزییە لەفاکەڵتی پەروەردە راسپێردرا بۆئەوەی ھاوکاری خوێندکاران و ستافی کەمپەسی قەڵادزێ بکات لەکاتی پێشکەشکردنی فۆڕمی داواکاری بۆ پڕۆگرامەکە.\nپڕۆگرامی ئیراسمۆس مەندۆس مەرحەبا پڕۆگرامێکی زانستی ئاڵوگۆڕی خوێندکاران و ستافی زانستی زانکۆکانە لەنێوان ٩ زانکۆی یەکێتی ئەوروپاو ٤ زانکۆی ئێران و ٤ زانکۆی عێراق کە زانکۆی راپەڕین ھاوبەشی پڕۆژەکەیەو ماوەی سێ ساڵە بەشداری پڕۆژەکەی کردووەو ژمارەیەک خوێندکار لەئاستەکانی ماستەر و دکتۆرا و بەکالۆریۆس و ڕاهێنانی ستافی زانستی نێردراونەتە زانکۆ ئەوروپیەکان لەسەر پڕۆگرامەکە.\nبۆ پێشکەشکردنی داواکاری و زانیاری زیاتر سەردانی ئەم بەستەرانە بکەن:


کۆدی هەواڵ: 1294\nڕێکەوتی بڵاوکردنەوە: 18:42 - 2021/03/12\nگۆڤاری میدڵ ئیست نئای لە بابەتێکدا بە قەڵەمی سامر بەداوی نووسیی:بەرەیێک لە وڵاتان بریتی لە سعوودیە و ئەمارات و فەڕەنسا و یۆنان و ئەرمێنیا بەرەبەرە هەبوونی ئابووری و دبڵۆماسیی خۆیان لە سنوورەکانی باشووری ڕۆژهەڵاتی تورکیا واتا لە هەرێمی کوردستان زیاد کردووە.\nنووسەری ئەو بابەتە دەشڵێت میلیشیا عێراقییەکانی شەنگالیش بەشێکی بەرەی دژبەری تورکیا و ناوبراو جەختیش دەکاتەوە کە سەرباری ئەمانەش ئەگەری پێکهێنانی هاوپەیمانێتیی نێوان دوو بەرە دوور لە چاوەڕوانییە بەڵام خود بوونیان کێشەیێکی گەورەیە بۆ تورکیا.\nبەداوی ئاماژەی بەوەش کردووە بەشێک لە هێزە عێراقییەکانیش هەن کە بە هۆی هەڕەشەکانی تورکیاوە بۆ ئوپەراسیۆنی سەربازی لە شەنگال بۆ سەر پەکەکە، دژایەتیی ئەو لایەنە عێراقییانەش دژی تورکیا زیادی کردووە.\nگۆڤارەکە ئاماژە بەوەش دەکات کە بوونی ڕکابەرەکانی تورکیا لە هەرێمی کوردستان شتێکی تازە نیە بەڵام دەشنووسێت: لە ساڵی ڕابردووەوە و پاش تەنگەژەکانی نێوان تورکیا و یۆنان لە دەریای ناوەڕاستی بەری ڕۆژهەڵات، فەڕەنسا لە جوولای و ئەگێست و سپتەمێردا بەرپرسانی باڵای خۆی ناردە عێراق. ئەو هەنگاوانە هاوکات بوو لەگەڵ پەرەسەندنی ئوپەراسیۆنەکانی تورکیا دژی پەکەکە لە هەرێمی کوردستان.\nسامر بەداوی هەروەها ئاکاژەی بە دەوڵەمەندبوونی هاوکاریی ئابووریی ئەماراتی عەرەبی لەگەڵ هەرێمی کوردستان کردووە و ئیدعاش دەکات کە سعوودیە و ئەمارات چەندین ساڵە پاڵپشتیی کوردەکانی سووریا دەکەن.\nناوبراو لەو بڕوایەدایە کە ئامانجی کۆتاییی پێکەوەبوونی ئەورووپییەکان لە عێراق و هەرێمی کوردستان ئەوەیە کە نفووزی خۆیان زیاد بکەن و کارتەکانیان لە بەرامبەر تورکیا بەهێز بکەن.\nئەو توێژەرەی کاروباری عێراق لەو بڕوایەدایە کە پاش پشتگیریی تورکیا لە ئازەربایجان دژی ئەرمێنیا لە شەڕی قەرەباغ، ئیڕوانیش خۆی خزاندۆتە نێو ئەم چەلەحانێ سیاسییەوە و کونسوڵخانەی خۆی لە هەولێری پێتەختی هەرێمی کوردستان کردۆتەوە.\nبەداوی ئەوەشی بیر هێناوەتەوە کە بوونی زیاتری ئەورووپییەکان بەتایبەت فەڕەنسا لە عێراق و ئەمارات لە هەرێمی کوردستان بوونەتە لەمپەر بۆ هەبوونی سەربازیی زیاتری تورکیا. بە شێوەیێک کە کۆمپانیا فەڕەنسییەکان توانیویانە پڕۆژەی نۆژەنکردنەوەی فڕۆکەخانەی مووسڵ بگرنە دەست و کۆمپانیای دانەغازی ئەماراتیش لە کێڵگە نەوتییەکانی هەرێمی کوردستان خۆی حسابە.\nناوبراو بەو ئەنجامە دەگات کە گوڕمشت بەستنەوەی وڵاتانی ئەورووپی و عەرەبی بۆ زیاکردنی بوونیان لە عێراق و هەرێمی کوردستان بۆتە کێشەی جیدی لە بەرامبەر بوونی تورکیا لە عێراق و هەرێمی کوردستان.


پرسی زمانی دایکی و میدیای کوردی/ وتووێژی تایبه‌ت له‌گه‌ڵ دوکتۆر مه‌سعوود بینه‌نده - ئاماژه\nخانه / بابه تی کوردی / پرسی زمانی دایکی و میدیای کوردی/ وتووێژی تایبه‌ت له‌گه‌ڵ دوکتۆر مه‌سعوود بینه‌نده\nئاماژه فوریه 22, 2017\tبابه تی کوردی ارسال دیدگاه 1,082 بازدید\n۱. ئەگەر بمانەوێت خوێندنەوەیه‌کی بێلایەنەمان هەبێت لە زمانی چاپەمەنییە کوردییەکانی رۆژهەڵات، چیمان پێ دەڵێت؟\nسه‌ره‌تا پێویسته بڵێم هیچ خوێندنه‌وه‌یه‌ک بێلایه‌نانه نییه واته هه‌ر چه‌شنه ده‌ربڕینێک له سووچەنیگایه‌که‌وه و له‌سه‌ر پێگه‌یه‌کی تیۆریک ئاراسته ده‌کرێت. له پێشدا ده‌بێ بزانین زمانی ئه‌م چاپه‌مه‌نییانه به شێوه‌یه‌کی رێژه‌یی کوردییه؛ واته ۲۰ تا ۳۰ له‌سه‌دی بابه‌ته‌کانی ئه‌م بڵاڤۆکانه کوردین و هه‌میشه به‌شی کوردی لەئاست به‌شی فارسی به ڕاده‌یه‌کی زۆر که‌متره. ئه‌م دۆخه پێمان ده‌ڵیت هێشتا چاپه‌مه‌نییه‌کان ستراتێژیی سه‌ره‌کیی خۆیان سه‌باره‌ت به زمانی کوردی روون نه‌کردۆته‌وه. کاتێ ده‌ڵێین چاپه‌مه‌نییه‌کانی کوردستان، بازنه‌یه‌کی به‌ربڵاو له سیاسه‌تی فه‌رهه‌نگیی ده‌سه‌ڵات، نووسه‌ری کورد، رۆژنامه‌وانی کورد و خوێنه‌ری کوردی تێدا به‌شداره. زمانی کوردی هێشتا بۆ زۆربه‌ی ئه‌م لایه‌نانه وه‌کوو زمانێکی سه‌ره‌کی و ستاندارد جێ نه‌که‌وتووه و زۆرتر وه‌کوو زمانێکی ناوبڕئاسا و تووریستی ده‌ر که‌وتووه؛ واته کاتی ماندووبوون له به‌ستێنه‌کانی تر پشوویه‌ک وه‌ر ده‌گرن و ئاوڕێکی تووریستی له بابه‌تی کوردی ده‌ده‌نه‌وه. هه‌ر بۆیه نه نووسه‌ری کورد بابه‌تی جیددی له‌م زمانه‌دا به‌رهه‌م ده‌هێنێت و نه خوێنه‌ری کورد چاوه‌ڕوانیی ده‌سپێڕاگه‌یشتن به بابه‌تی شازی له‌م هه‌رێمه زمانییه‌دا هه‌یه. له ئه‌نجامدا سیاسه‌تی فه‌رهه‌نگیی ناوه‌ند و پلانڕێژیی چاپه‌مه‌نیی کوردیش به‌و پێیه سیاسه‌تێکی‌هاوته‌ریب ره‌چاو ده‌که‌ن و له ئاکامدا ده‌بێته ئه‌وه‌ی که ده‌یبینین. هه‌ر بۆیه کێشه‌ی چاپه‌مه‌نیی کوردی به‌ته‌نێ کێشه‌ی رۆژنامه یان گۆڤارێک نییه، به‌ڵکوو پلانێکی مه‌زنتری تێدا به‌شداره که هه‌ر له ئاپاراتووسه‌کانی ده‌سه‌ڵاته‌وه تاکوو ئایدۆلۆژیای پیشه‌سازیی فه‌رهه‌نگ و هه‌روه‌تر سیاسه‌تی زمانیی نووسه‌ر و خوێنه‌ری کورد له‌خۆ ده‌گرێته‌وه.\nله بابه‌تی شێوازی زمانی و سیاسه‌تی نڤیساره‌وه، ئه‌م بڵاوکراوانه تووشی په‌رته‌وازه‌یی و لێکترازانن؛ و زۆر کات هۆی ئه‌م خه‌ساره له‌وه‌دا ده‌بینرێته‌وه که چاپه‌مه‌نییه‌کان سیاسه‌تێکی وه‌به‌رگریی زمانی په‌یڕه‌و ناکه‌ن و هه‌ر لایه‌نێک و بۆ خۆی سیاسه‌تێک په‌یڕه‌و ده‌کات. ئه‌ڵبه‌ته ئه‌گه‌ر به‌ڕاستی هه‌ر گۆڤارێک یان رۆژنامه‌یه‌کی کوردی سیاسه‌تێکی تایبه‌تی خۆی هه‌بووبا و په‌یڕه‌وی کردبا، سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی‌هاوگرتوویی لە نێوانیاندا نه‌ده‌بینرا به‌ڵام هه‌ر دیسان له ئاستی دۆخی هه‌نووکه که پڕپڕ شێواوه و وێران، چاکتر ده‌بوو. فره‌چه‌شنیی سیاسه‌تی نڤیسار له‌م دۆخه شپرزه‌دا بۆ سیاسه‌تی جیاوازی گۆڤار و بڵاڤۆکه‌کان ناگه‌ڕێته‌وه به‌ڵکوو پێوه‌ندیی به‌و راستییه‌وه هه‌یه که سیاسه‌تی نڤیسار؛ هه‌رچه‌ند فره‌چه‌شن، له‌ئارادا نییه و ئه‌مه چه‌شنی دڵخوازانه‌ی نووسینی نووسه‌ری کورده که ئه‌م دۆخه دابین ده‌کات. نه‌بوونی سیاسه‌تی نڤیساری یه‌کگرتوو، یان ته‌نانه‌ت بۆشاییی جووت تا سێ ستانداردیی ئه‌و سیاسه‌ته، وای کردوه که ستایلی نووسه‌ران که هه‌ر کامه و ئاشی له هه‌ولێرێ ده‌گه‌ڕێ، ئه‌م دۆخه شێوانشێوه له به‌ستێنی نڤیساری کوردیدا به‌رهه‌م بێنن. لێره‌دا ئاماژه به یه‌ک نموونه له کۆی ئه‌و کێشانه‌ی ئێستێ له نڤیساری کوردیی چاپه‌مه‌نییه‌کاندا ده‌بینرێت، ده‌ده‌م و ئه‌ویش کێشه‌ی شێوازی نووسینی “ی”یه له حاڵه‌تی تاک، جووت یان سێ گله‌دا. بۆ نموونه کاتێ بمانهه‌وێ ئاماژه به که‌سانێک بده‌ین که بواری کۆمه‌ڵناسییان خوێندووه و خه‌ڵکی کوردستانن ده‌بێ بنووسین: “کۆمه‌ڵناسی کوردستان”؛ به‌ڵام کاتێ بمانهه‌وێ ئاماژه نه به خودی کۆمه‌ڵناس، به‌ڵکوو به بواری خوێندنی کۆمه‌ڵناسی بده‌ین ده‌بێ به دوو “ی” بنووسین: “کۆمه‌ڵناسیی کوردستان”. ئه‌گه‌ر سه‌رنجی ده‌قه کوردییه‌کانی ئه‌م بڵاڤۆکانه بده‌ین ده‌بینین زۆربه‌ی هه‌ره زۆریان ئه‌م جیاوازییه ره‌چاو ناکه‌ن و ده‌بێ خوێنه‌ر له کانتێکستدا و به هه‌وڵی وردبینانه‌ی خۆی ئه‌و جیاوازییه ببینێته‌وه.\n۲. بۆ زمانی کوردی تا ئێستاش نەبوەتە زمانی سەرەکی لە چاپەمەنییە کوردییەکاندا؛ واتە بەشی هەرە سەرەکی حەوتەنامەکان هەر فارسین و کوردی بە زۆری لە بەشی ئەدەبدا بەکاردێت؟\nدوو سیسته‌می‌بنه‌ماییمان هه‌یه که پێکهاته‌ی هه‌ر کۆمه‌ڵگایه‌ک و چۆنیه‌تیی به‌رسازدانی هه‌موو ژێربه‌ش و پاژه‌کانی دیاری ده‌که‌ن؛ یه‌که‌م، سیسته‌می‌به‌رهه‌مهێنان(production) و دووهه‌م، سیسته‌می‌نواندنه‌وه(representation)؛ ئه‌م دوو سیسته‌مه له ئاراسته‌ی نه‌زه‌ریدا زۆر جار دووفاقی ده‌بنه‌وه و به‌رامبه‌ر یه‌کتریش ده‌وه‌ستنه‌وه، به‌و واتایه‌ی که هه‌ر روانگه‌یه‌کی تیۆریک جه‌خت له‌سه‌ر گرنگایه‌تی و بنه‌ماییبوونی لایه‌نێک له‌ئاست لایه‌نێکی تر ده‌کات. به‌ڵام رێبازه نه‌زه‌رییه تازه‌کان پێیان وایه که ئه‌م دوولایه‌نه لێکجودا نین و تێکئاڵاون؛ واته هه‌ر سیسته‌مێکی وه‌به‌رهێنان، بێ ئه‌ملاولا له‌گه‌ڵ سیسته‌مێکی به‌رهه‌مهێنانی واتا و راگواستنی هێما و ده‌لاله‌ته‌کاندا پێوه‌ندی و‌هاوگرتووییی هه‌یه. زمان له روانینی سه‌ره‌تاییدا پێوه‌ندیی ته‌نیا به سیسته‌می‌نواندنه‌وه‌یه و وه‌کوو ژێربه‌شی سیاسه‌تی فه‌رهه‌نگی، فێرکاری و میدیایی ده‌بینرێت. به‌ڵام له ڕاستیدا به‌شی هه‌ره گرنگی زمان پێوه‌ندیی به‌و پرۆسه بنه‌مایییانه‌وه هه‌یه که ئابووریی سیاسی ره‌چاوی ده‌کات. کاتێ زمانێک له بازاڕی ئابووریی ناوه‌ندی، له سیسته‌می‌فه‌رمیی ئیداری و دواتر له په‌روه‌رده و میدیای ره‌سمی‌و ناڕه‌سمیی وڵاتێک جێگای ئه‌وتۆی نه‌بێ و له‌گه‌ڵ ره‌وته‌کانی ده‌سه‌ڵات و هه‌ژمۆنیدا یه‌کانگیر نه‌بووبێت، زۆر ئاسایییه که په‌راوێز که‌وێت و نه‌توانێت ته‌نانه‌ت به شێوه‌یه‌کی شیاو لەئاستی چه‌ن میدیا و چاپه‌مه‌نیی خۆجێییشدا ده‌ور ببینێت. به‌گشتی سیاسه‌تی بنه‌ماییی سته‌یته‌کانه که له پرۆسه‌یه‌کدا ده‌توانن زمانێک به‌هێز بکه‌ن یان له په‌راوێزی بنێن. کاتێک زمانێک بایه‌خی پێ نه‌درێت یانی ئه‌وه‌ی که هه‌م بایه‌خی ئابووری و ئه‌رزشی سه‌رمایه‌دارانه‌ی لێ ناکه‌وێته‌وه و هه‌م بایه‌خی سیاسی و پرستیژی کۆمه‌ڵایه‌تی پێک ناهێنێ؛ هه‌ر بۆیه خه‌ڵک لێره‌دا کۆمه‌ڵێک تاکی سه‌ربه‌خۆی خاوه‌ن بڕیار نین که کێشه‌که لەئه‌ستۆی ئه‌وان بخه‌یه‌ن به‌ڵکوو لێره‌دا پرۆسێسی خۆسه‌ریی سه‌رمایه‌ی ئابووری و هه‌ژمۆنیی سیاسییه که به‌سه‌ر تاکه‌کانی کۆمه‌ڵگا زاڵ ده‌بێت و هه‌ڵبژارده و بڕیاره‌کانیان پێک ده‌هێنێت. کاتێ نڤیساری فارسی ده‌توانێ پووڵساز بێت و‌هاوکات هه‌ژمۆنیی سیاسی و پێگه‌ی کۆمه‌ڵایه‌تی به‌رز بکاته‌وه دیاره که جه‌ماوه‌ر به‌لای ئه‌ودا راده‌کێشرێن. به‌ڵام کاتێک نڤیساری کوردی پووڵساز نییه و کاریگه‌رییه‌کی له‌سه‌ر به‌رزبوونه‌وه‌ی ئاستی ده‌سه‌ڵاتی سیاسی و پێگه‌ی کۆمه‌ڵایه‌تیی که‌سه‌کان له بازنه‌ی سیاسه‌تی وڵاتێکدا دانانێت (هه‌رچه‌ند به‌شێک له‌م روانینه خۆی کڵیشه‌یه و له ره‌وتێکدا به‌رهه‌م‌هاتووه)؛ ئاسایییه که لایه‌نگری که‌م ده‌بێت و راده‌ی ئه‌وانه‌ش که هه‌وڵی به‌رینکردنه‌وه و پێشکه‌وتنی ئه‌ده‌ن، داده‌به‌زێت.\nنووسه‌ری به‌ڕه‌گه‌ز کورد سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی که فارسی باش نازانێ (هۆکاری دووزمانه‌بوون)، کوردی هه‌ر فره‌تر نازانێ؛ که‌وایه خۆی له قه‌ره‌ی نادات و به نووسینێکی شه‌له‌پاته‌ی فارسی ره‌زایه‌ت ئه‌دات. هه‌نێ تر له نووسه‌رانی بەڕه‌گه‌ز کورد داڵغه‌ی به‌رده‌نگیان هه‌یه و پێیان وایه سه‌رله‌به‌ری جه‌ماوه‌ری به‌شه‌ره‌فی ئێران چاوه‌ڕێن کاکی ئێمه بابه‌تێکی فارسی بنووسێ و ئه‌وانیش موعجیبی ببن و خه‌ڵاتی که‌ن. ئه‌ڵبه‌ته کێشه‌ی به‌رده‌نگ خۆی یه‌کێک له‌و پرۆسێزانه‌یه که له ڕێگای بانگهێشتکردن(interpellation) و گوشارخستنه‌سه‌ر نووسه‌ر، ئاراسته زمانییه‌که‌ی وه‌ر ده‌گێڕن و بای پێ ده‌ده‌نه‌وه، به‌ڵام وه‌ک ده‌زانین کوردی فارسینووس، یان له شاڵاوی بابه‌تی فارسیدا ون ده‌بێ یان له کانتێکستی فارسیدا ده‌خوێنرێته‌وه و هیچ ده‌سکه‌وتێکی به‌رچاوی بۆ کورد و زمانی کوردی نابێت. ئه‌مه به واتای چه‌شنێک که‌له‌ڕه‌قیی زمانی و شێلگیریی تاکه‌زمانپه‌رستی نییه، چوون وه‌کی گۆته وته‌نی یه‌ک زمان زانین‌هاوچه‌شنی ئه‌وه‌یه هیچ زمانێک نه‌زانی؛ که‌وایه زانینی هه‌ر زمانێکی دیکه بۆ نووسه‌ری کورد ده‌رفه‌تێکی بنه‌مایییه که ده‌توانێ له‌وێڕاوه زمانه‌که‌ی خۆنیش ده‌وڵه‌مه‌ند بکاتن. ئه‌گه‌ر کۆبه‌ندێک بۆ ئه‌م به‌شه بهێنینه ئاراوه ده‌بێته ئه‌وه‌ی که نووسه‌ری به‌ڕه‌گه‌ز کورد له راستیدا لەداوی نه‌زانینی زماندایه که کوله‌مه‌چه و ناهمێ که‌وتووه؛ واته له نه‌زانینی به‌ڕاده‌پێویستی زمانی کوردی و زمانه‌کانی دیکه‌دایه که به‌ره‌و ده‌مه‌لاسکێی زمانی پێ هه‌ڵده‌نێ و ده‌بێته قه‌شمه‌ری نێو زمانه‌کانه‌کانی دیکه. وه‌ک ئاماژه‌م پێ دا، ئه‌مه ره‌وته‌کانی ئابووریی سیاسی و ده‌زگاکانی نواندنه‌وه‌ی‌هاوبه‌سته‌ی ئه‌ون که “سووژه‌ی کوردی ناکوردینووس” به‌رهه‌م ده‌هێنن؛ سووژه‌گه‌لێکی قاڵاوئاسا که نه هونه‌ری قوونه‌قوونی که‌و به‌باشی فێر ده‌بن و نه ده‌توانن رێگه‌ڕۆشتنی شازی خۆیان ده‌کار بهێنن.\n۳. ئایا زمانی میدیای کوردی(لەچواربەشی کوردستان و دەرەوەی وڵات) توانیویە رکابەری لەگەڵ زمانانی‌هاوسێی بکات؟\nزمانی میدیایی چییه؟ میدیای کوردی کامانه‌ن؟ ئه‌م زمانه میدیایییه له چ به‌ستێنێکدا هه‌ڵده‌سووڕێت؟ به‌شه‌کانی دیکه‌ی کوردستان له چ باروودۆخێکدان؟ رکابه‌ریی زمانی چییه و چۆن ده‌کرێت؟ بۆ وه‌ڵامی‌ئه‌و پرسیاره ده‌بێ هه‌موو ئه‌و چه‌مک و ده‌سته‌واژانه شی بکرێنه‌وه. پێشتر وا ده‌زانرا که میدیا ته‌نیا ئامرازێکی راگواستنه و گرنگی ناوه‌رۆکی راگواستنی میدیایییه؛ ئه‌وڕۆ بیرمه‌ندانی بواری خوێنده‌وه‌ی میدیایی ده‌ڵێن میدیا هه‌مان په‌یام و ناوه‌رۆکه؛ واته نێوه‌نجیی میدیایی لێره‌دا ته‌نیا فۆرمێکی بێلایه‌ن و ناکاریگه‌ر نییه به‌ڵکوو خودی ناوه‌رۆکی په‌یام له فۆرمی‌میدیاییدا رۆ ده‌چێت و چیدی ئه‌م فۆرمه نێوه‌نجیکاره‌یه که به‌ره‌و ڕووی به‌رد‌ه‌نگ ده‌بێته‌وه. میدیاکان له سیاسیکردنه‌وه و هه‌روه‌تر پاپیۆلاریزه‌کردنی زماندا ده‌ور ده‌بینن و له چوارچێوه‌ی ستراتێژییەکی میدیایی-زمانیدا ده‌توانن فۆرمێکی تایبه‌ت به زمان ببه‌خشن. میدیای کوردی به شێوه‌ی عه‌ینی و به‌ربڵاو ته‌نیا له باشوور بوونی هه‌یه و ده‌کرێ بڵیین له‌وێدا ئه‌زموونی میدیایی له هه‌ڵسووڕاندایه و هه‌ندێ قۆناغی گه‌شه‌کردنیشی بڕیوه. به‌ڵام لەئاست میدیای وڵاتانی ناوچه ناکرێ بڵێن توانستی رکابه‌رییان هه‌یه؛ هه‌م له‌به‌ر ئه‌وه‌ی هێشتا زمانی ستانداردی میدیایی پێک نه‌هاتووه و هه‌میش به‌و بۆنه‌وه که خودی پرسی زمانی کوردی ئێستێ له قه‌یراندایه. سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی که کێشه‌ی زمانێکی یه‌کگرتوو و ستاندارد لەگۆڕێدایه، زمانی کوردی لەنێو بازنه‌ی ململانێی ئایدۆلۆژیک که‌وتووه و هه‌ر حیزبێکی سیاسی به له‌ونێک، ئایدۆلۆژیای ره‌نگاوڕه‌نگی خۆیان له چوارچێوه‌ی زمان ده‌هاوێن.\nمیدیا وه‌کوو سیسته‌مێکی به‌رهه‌مهێنانه‌وه، زمان و واتا و گوتار(discourse) له چوارچێوه‌ی ره‌وایه‌ت یان وێنه‌یه‌کی میدیاییدا پێکه‌وه گرێ ئه‌دا و وه‌کوو واقیعێکی ئاماده ئاراسته‌ی به‌رده‌نگی ده‌کات؛ که‌وایه زۆربه‌ی پرۆسێزه‌کانی پشت ئه‌م ر‌ه‌وایه‌ته نابیندرێن و به شێوه‌یه‌کی ناهوشیار کاریگه‌ریی خۆیان داده‌نێن. فێرکلاف وته‌نی زمان و ده‌سه‌ڵات تێکئاڵاون و زمان له ڕاستیدا فه‌زای به‌ئه‌نجامگه‌یشتنی پێوه‌ندیی ده‌سه‌ڵاته؛ واته پێوه‌ندیی زمان و ده‌سه‌ڵات له شێوازی “ده‌سه‌ڵات له‌پشتی زمان” و “ده‌سه‌ڵات له‌نێوی زمان”دا ده‌ر ده‌که‌وێت. ته‌واوی پێوه‌ندی و‌هاوگرییه‌کانی ده‌سه‌ڵات که لەپشتی زمانن، له ره‌وتێکدا دێنه نێو زمانه‌وه و له شێوازی ده‌سه‌ڵاتی نێوزمانیدا کاریگه‌ری ئه‌نوێنن. که‌وایه زمان یان زمانی میدیایی ئه‌و میدیۆمه هه‌ستیاره‌یه که ده‌سه‌ڵات و ئایدۆلۆژی و شێوازه‌کانی فامکردن له فۆرمی‌خۆیدا رۆ ده‌نێ و له پێناو به‌رسازدان و رۆنانی زه‌ینی به‌رده‌نگدا به‌ره‌و ڕووی ده‌کاته‌وه. به‌م پێیه ئه‌و شته‌ی له زمانی میدیاییدا ئاماده‌یه ته‌نیا زمانێکی رێزمانی و رێنووسی نییه به‌ڵکوو بریتییه له پێوه‌ندییه‌کانی ده‌سه‌ڵات و پرۆسێزه‌کانی ئایدۆلۆژیا و کۆمه‌ڵگا و سیاسه‌ت. کاتێ چاو له‌م پێکهاته و پێوه‌ندییانه له کوردستان ده‌که‌ین ده‌بینین که بۆشایی و لاوازیی زۆری تێدایه، که‌وایه به‌م که‌موکورتی و لاوازییه‌وه ناکرێ رکابه‌رییه‌کی شیاو لەئاست میدیای وڵاتانی ده‌سه‌ڵاتدار بێته ئاراوه. ئه‌وه‌یه تاکوو ئابووریی سیاسی و سیاسه‌تی کۆمه‌ڵایه‌تی و فه‌رهه‌نگی له ده‌ڤه‌ره‌کانی کوردستان، تووشی په‌ره‌سه‌ندن و گه‌شه‌کردن لەئاستی پێویستدا نه‌بن فۆرمی‌میدیای کوردی و زمانی میدیایی به‌م چه‌شنه لاواز و په‌راوێزکه‌وته ده‌مێننه‌وه.\n٤. نەبوونی زمانێکی ستاندارد بۆ میدیای کوردی یەکێک لەو پرسانەیە کە دڵسۆزانی زمانی دایکیی پەرۆش کردووە؛ لەمپەرەکانی بەردەم زمانێکی میدیاییی یەکگرتوو چین؟\nوه‌ک ئاماژه‌م پێ دا ئه‌م کێشه‌یه واته پێکنه‌هاتنی زمانێکی ستانداردی میدیایی بۆ ده‌زگاکانی بڵاوه‌کار و وه‌شانی کوردی ته‌نیا پرسێکی زمانی و زمانه‌وانی نییه به‌ڵكوو پێوه‌ندییه‌کانی ده‌سه‌ڵات و پرۆسێزه‌کانی سیاسه‌ت و کۆمه‌ڵگای تێدا به‌شداره. دڵسۆزی، ته‌عبیرێکی رۆمانسییانه و ئاکارمه‌ندانه‌یه و تاکوو پێگه و سه‌رچاوه‌ی ئابژێکتیڤ لەئارادا نه‌بێت وه‌کوو ده‌ربڕینێکی رووت و په‌تی و له چوارچێوه‌ی ئاکارێکی تاکه‌که‌سیدا ده‌مێنێته‌وه. خه‌سارناسیی ئه‌و بابه‌ته زۆرتر له به‌شێکی تایبه‌تی کوردستان که پلان و ستراتێژیی میدیایی و زمانی له ده‌ستی کورددایه، جێباز و ئاکامبه‌خش ده‌بێ. له‌وێنده‌رێش پارچه‌پارچه‌بوونی ده‌سه‌ڵاتی سیاسی و پێکنه‌هاتنی کیانێکی یه‌کگرتوو وای کردووه که سیاسه‌تێکی فه‌رهه‌نگی و میدیاییی‌هاوبه‌ش پێک نه‌هێندرێت. بێگومان تا ئه‌و قۆناغی دابڕان و لێکترازنه تێپه‌ڕ نه‌بێت و پلانێکی وه‌به‌رگر و ته‌واوکۆ بۆ ئه‌و به‌شانه دانه‌مزرێت، ئاسۆیه‌کی هیوابه‌خش و رووناک به‌دی ناکرێت.\nئه‌ڵبه‌ته کێشه‌که له ئاستی زمانی و زمانه‌وانیشدا به‌رده‌وامه و ئاڵۆزی و چه‌ندڕه‌هه‌ندیی تایبه‌تی خۆی هه‌یه. هێشتا کێشه‌ی زمانی ستاندارد نه لەنێو زمانه‌وانان و پسپۆڕانی زمانی کوردیدا به رێگه‌چاره‌یه‌کی شیاو گه‌یشتووه و نه له بازنه‌ی سیاسه‌تی ده‌سه‌ڵاتدا رێڕه‌وێکی گونجاوی بۆ ره‌چاو کراوه. له رووبه‌ری داهێناندا فره‌چه‌ندیی زاراوه‌کان سه‌ری هه‌ڵداوه و له زۆر بواردا روو له دابڕان و سه‌ربه‌خۆیی لەئاست چوارچێوه‌ی گشتیی زمانی کوردی ده‌سوێ. ناوه‌نده‌کانی چاپ و بڵاوکردنه‌وه‌ی کتێب و هه‌روه‌تر گۆڤاره‌کان له سیاسه‌تێکی دیاریکراوی رێنووسی و رێزمانی شوێنکه‌وتوویی ناکه‌ن و میدیاکانیش لەداوی زمانێکی پاپیۆلار و ناڕێسامه‌ند که‌وتوون. زانکۆ یان دامه‌زراوه‌یه‌کی توێژینه‌وه له‌ئارادا نییه که به‌تایبه‌ت له‌سه‌ر ئه‌م پرسه کاری بنه‌مایی بکات که بکرێ دواتر وه‌کوو پلانێکی‌هاوبه‌ش له لایه‌ن میدیا و ناوه‌نده‌کانه‌وه ده‌کار بهێنرێت. سه‌ره‌ڕای هه‌موو ئه‌م که‌موکورتی و بێهیوایییه ده‌بێ ئاوڕێکیش له لایه‌نه هیوابه‌خشه‌کانیش بده‌ینه‌وه. جێگه و پێگه‌ی زمانی کوردی له ناوچه‌ی رۆژهه‌ڵاتی ناوەڕاست و له باری سیاسی و فه‌رهه‌نگییه‌وه هه‌ڵبه‌زیوه و گه‌شه‌ی به‌رچاوی به‌خۆوه بینیوه. ناوه‌نده کوردناسییه‌کان به‌تایبه‌ت له وڵاته بیانییه‌کان له‌م بواره‌وه هه‌ڵسووڕاوانه‌تر ده‌جووڵێنه‌وه و له رۆژهه‌ڵاتیش کۆلێژی به‌شی زمان و ئه‌ده‌بی کوردی کراوه‌ته‌وه. هه‌روه‌ها تۆڕه کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کان و ته‌کنۆلۆژیای نوێی میدیایی له وه‌شاندن و بڵاوکردنه‌وه‌ی وشه‌ی کوردیدا ده‌ورێکی پۆزه‌تیڤی گێڕاوه؛ هه‌رچه‌نده خه‌ساره‌کانی ئه‌م بواره‌ش له جێگای خۆیدا کاریگه‌ریی نیگه‌تیڤیشی هه‌بووه. به‌گشتی به‌ستێنی گه‌شه و باڵاکردنی زمانی کوردی داخراو و قه‌پاتکراو نییه به‌ڵام ده‌بێ ئه‌و لایه‌نه عه‌ینی و ئابژێکتیڤانه‌ش که ئاماژه‌مان پێ دا ئاماده‌یی و حوزووریان هه‌بێت.\n۵. پێویستە چ هەنگاوێک لە لایەن رۆژنامەوانانەوە هەڵبگیردرێت بۆ وەشانی بەرهەمێکی مێدیای ستاندارد لەباری زمانییەوە؟\nره‌نگه به‌رچاوترین ره‌خنه بۆ زمانی میدیای کوردی به‌گشتی و میدیاکانی باشوور به‌تایبه‌تی ئه‌وه بێت که هێشتا زمانی ئاخاوتن به‌سه‌ریدا زاڵه و به‌پێی پیکهاته‌ی زمانی عه‌ره‌بی رسته و به‌نده‌کانی ساز ده‌کرێن. ئه‌گه‌رچی زمانی میدیا به‌ته‌واوه‌تی فه‌رمی‌نییه و نزیکه له زمانی ساکاری ئاخاوتن به‌ڵام ئه‌وه به‌و واتایه نییه که هه‌رچی له‌زاری خه‌ڵکیدا باو ده‌بێت؛ درووست یان نادرووست، له‌سه‌ر زاری میدیاوه نواندنه‌وه‌ی هه‌بێت و په‌ره‌ی پی بدرێت. زاڵبوونی پێکهاته‌ی زمانی عه‌ره‌بی خه‌سارێکی به‌رچاوه؛ بۆ نموونه له باشوور ده‌ڵێن “قوتابخانه‌ی کچانی دواناوه‌ندی”، که له‌گه‌ڵ پێکهاته‌ی زمانی کوردیدا ناته‌بایه. له نموونه‌ی تردا، لە زمانی عەرەبیدا ئەڵێن أنا علی، به‌واتای من “عه‌لی”م؛ میدیای کوردی به وه‌رگرتنی راسته‌وخۆی ئه‌م پێکهاته‌یه میمی‌جێناو ده‌سڕێته‌وه؛ بۆیه ده‌ڵێ من عه‌لی و… هه‌روه‌ها له نموونه‌یه‌کی تردا ده‌توانین ئاماژه به پێوه‌ندیی ئاوه‌ڵناو و به‌رئاوه‌ڵناو بده‌ین. وه‌ک ده‌زانین لە كوردیدا نیشانەی كۆ لە‌و پێوه‌ندییه‌دا ده‌چێتە سەر ئاوه‌ڵناو؛ وه‌کوو گوڵە جوانەكان یان بازگه سه‌ربازییه‌کان به‌ڵام زۆر جار به‌هه‌ڵه نیشانه‌ی کۆ له‌سه‌ر به‌رئاوه‌ڵناو داده‌نرێت و ده‌بێته بازگەكانی سەربازی. ئه‌مانه و ده‌یان نموونه‌ی دیکه پێمان ده‌لێن که میدیا و بڵاوکاره‌کان نه‌ته‌نیا سیاسه‌تی زمانیی ستاندارد ره‌چاو ناکه‌ن به‌ڵکوو سیاسه‌تی ئێدیتکردن و هه‌ڵه‌چنیش په‌یڕه‌و ناکه‌ن و هه‌موو به‌رپرسیارێتییەکان بۆ زه‌وق و زانیاریی زمانیی نووسه‌ر ده‌هێڵنه‌وه. کۆنکرێتترین پێشنیار ئه‌وه‌یه که ناوه‌نده‌کانی چاپه‌مه‌نی و هه‌روه‌ها بڵاوکراوه‌کان ستراتێژییەکی شیاوی ئێدیتکردن(editorial strategy) په‌یڕه‌و بکه‌ن و هه‌وڵ بده‌ن ئه‌م ستراتێژییه به‌ربڵاو و گشتی بکه‌نه‌وه. ئه‌گه‌رچی پێویسته بۆ دامه‌زراندنی ئاوه‌ها سیاسه‌تێکی نڤیساری، پرۆژه‌یه‌کی زمانه‌وانیی فه‌رهه‌نگستانی به شێوازێکی بنه‌ڕه‌تی له به‌رچاو بگیرێت و دواتر وه‌کوو سیاسه‌تێکی‌هاوبه‌ش له هه‌موو میدیا و چاپه‌مه‌نییه کوردییه‌کاندا به‌کار بهێنرێت. ئه‌گه‌رچی زمانه زیندووه‌کانی جیهان وه‌کوو ئینگلیزی پلاندانانی زمانی(language planning)ی تایبه‌تیان له سه‌ره‌وه بۆ خواره‌وه وه‌کوو سیاسه‌تێکی حکوومی‌نه‌بووه به‌ڵام له رێگای ستراتێژیی ئێدیتکردن و سیاسه‌تی نڤیسار له خواره‌وه بۆ سه‌رێ توانیویانه شێوازێکی ستانداردی زمان بۆ میدیا و چاپه‌مه‌نییه‌کان به‌رهه‌م بێنن.\nسه‌رچاوه: ده‌نگی کوردستان/ ژماره ۳۲، ۳ی ره‌شه‌مه‌ی ۱۳۹۵ی هه‌تاوی\nبایه‌خی ئابووری پرستیژی کۆمه‌ڵایه‌تی پلاندانانی زمانی تۆڕه کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کان چاپەمەنییە کوردییەکان دوکتۆر مه‌سعوود بینه‌نده دووزمانه‌بوون رێزمانی و رێنووسی زمانی دایکی زمانی ستاندارد زمانی مێدیای کوردی زمانێکی مێدیای یەکگرتو ستراتێژێکی شیاوی ئێدیتکردن سیاسه‌تی نڤیسار سیسته‌می به‌رهه‌مهێنان سیسته‌می نواندنه‌وه میدیای کوردی\t2017-02-22\nبرچسببایه‌خی ئابووری پرستیژی کۆمه‌ڵایه‌تی پلاندانانی زمانی تۆڕه کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کان چاپەمەنییە کوردییەکان دوکتۆر مه‌سعوود بینه‌نده دووزمانه‌بوون رێزمانی و رێنووسی زمانی دایکی زمانی ستاندارد زمانی مێدیای کوردی زمانێکی مێدیای یەکگرتو ستراتێژێکی شیاوی ئێدیتکردن سیاسه‌تی نڤیسار سیسته‌می به‌رهه‌مهێنان سیسته‌می نواندنه‌وه میدیای کوردی\nوتووێژ له‌گه‌ڵ د.ئه‌میر حه‌سه‌نپوور/ ئا: سلێمان دڵسۆز، هەژیر شەریفی\nژوئن 15, 2016\t1,657


فەرخوندە کوشتنێکی کەم وێنە، بزووتنەوە وناڕەزایەتیەکی بێوێنەی لە ئەفغانستان بەڕێخست.... شوان عەزیز\nکەم وێنەیی کوشتنی فەرخوندە لە وەدا نیە کە شێوەی کوشتنی لە دڕندایەتیدا وێنەی کەم بێت، بەڵکو لە وەدایە کە بەرپرسانی حکومیو تەنانەت زۆریک لە پۆلیسەکانیش تەماشاکەری دیمەنەکەن. وەکو خەڵکانی تر بە سێڵفۆنەکانیان،سەمفۆنیایەکی تراجیدی وێنە دەگرن. حکومەت سەری زمانو بنی زمانی ئەوەیە کە ئەوان پارێزەری سەروەتو سامانو ئەمنیەتی هەموو خەڵک ن،بەڵام بە بەرچاوی ئەوانەوە ئەوەتا فەرخوندە بەم شێوە دڕندایەتیە بە گاشە بەردو تەختەدار لاشەو سەری هەنجن هەنجن دەکرێت!!\nبە پێی لێدوانی ئەسۆسیەیتد پرێس،نیو یۆڕک تایمس، وە لۆس ئەنجلس تایمس کە لە دەمی کەسانی نزیک لە فەرخوندەوخێزانی ئەو ژنە وەریان گرتوە. فەرخوندە هیچ تاوانێکی نەکردوە. ئەو تۆمەتەی کەبووە هۆی کوشتنی، وتاوانی ئەوەی (گوایە قورئانی سوتاندوە) تەنها هێنانەوەی پاساوی کوشتنیەتیو بەس. تەنانەت لە ڕۆژی ناشتنی فەرخوندەدا بەرپرسی بەشی لێکۆڵینەوەی تاوان لە وەزارەتی ناوخۆی ئەڤغانستاندا لە بەردەمی خەڵکی ئامادەبووداووتی" فەرخوندە بەتەواوەتی بێتاوان بووە"!\nبە پێی بە دوادا چونی هەندێک لە ڕۆژنامەکان کە لە دەمی کەسانی نزیک لە فەرخوندە وەریان گرتووە،فەرخوندە دەرچووی زانکۆ بەشی ئیسلامی بووە وە بووەتە مامۆستای ووتنەوەی بابەتی ئاینی ئسلامی. بەڵام لە ئەنجامی دەمەقاڵییەک کە لە گەڵ کەسێ بوویەتی بە(ناوی زەینودیین) ئەم کارەساتەی بەدوادا هاتووە.زەینودیین کەمەلایەکی جادووگەر بووە، لە بەردەمی مەرقەدێکدا نوشتەو ملوانکەی بەخت وجادوو ودووعای بۆنەخۆشی فرۆشتووە. فەرخوندەش پێی ووتوە کە ئەو شتانە خورافینو سوودیان نیە. هەوڵی ئەوەشی داوە خەڵکی لە کڕینی ئەو شتانە دوور بخاتەوە.\nبۆیە زەینودیین کە بازاڕی بەرەو داخران دەڕوات، دەست دەکات بە هاتو هاوارو خەڵکی کۆ دەکاتەوە و دەڵێت" ئەوبێ باوەڕە قوڕئانی پیرۆزی سووتاند". زەینودیین بەم هاتو هاوارەو ناو هێنانی قوڕئان کە سووتاوە وە لە لایەن کافرێکەوە ئەم کارە کراوە باشترین وە بە لەزەترین ژەمی خۆراک دەخاتە بەردەمی خەڵکانێک، کە بە دینێک گۆشکراوون کە ئەمە بەرنجامەکەی بێت.\nکۆ بوونەوەی هەزاران کەس بە فیکەیەکی زەینودیین،دەبێتە پێشبڕکێیان، هەرچی زووە هەر کەسە بەشی هەبێت لە هاویشتنی شەقو پێلاقەی گەورە،پێدا کێشانی تەختەداری گەورە،وە پێدادانی گاشە بەردی گەورە بە سەرو لاشەی فەرخوندەدا. بۆقایمکردنی جێپێگەیان لەو بەهەشتەی کەبەڵێنیان پێدراوە! ئەم جۆرە کارەساتە لەمێژووی کۆن ونوێ خۆی دووپات کردۆتەوە ودەکاتەوە. لە چەندین ووڵاتیشدا ئەمە بە هەمان شێوە ڕوویداوە. بۆ نموونە دوعا لە کوردستانی ژێر سایەی حکومەتی هەرێمی کوردستان، کوشتنی چارلی هیبدۆ وهاوڕێکانی لەفەرەنسا، دەرکردنی فتوای خومەینی بۆکوشتنی سەلمان ڕوژدی، بەردبارانکردنی ژنان لەئێران، سزای سەرپەڕاندن بەشمشێر لەعەرەبستانی سعودی،شێوە کوشتنە دڕندانەکانی دەوڵەتی ئیسلامی تیرۆریست...تاد. هەروەها وەک نیشانەو هێمایەکی ترسناک کە هەمیشە خەڵکانی ئازادیخواز وپێشکەوتوخواز و چالاکوانانی بوارەکانی مافی مرۆف، هەمیشە قسەیان لەسەر کردوە کە ئایین بەرەو ئەوە هەنگاوی ناوە کە مانایەک بۆ ژیان نەهێڵێتەوە لە ناو کۆمەڵگای بەشەریدا.\nپێشبڕکێ لە پێدا کێشانی گاشە بەردی گەورە بەسەری فەرخوندەدا لە لایەک ئەوە بە ئێمە نیشان دەدات کە:\n١- ئەگەروەکو من بیر نەکەیتەوە ئەوە مافی ژیانت نیە.\n٢- پێت دەڵێ من هەمیشە ڕاستم، وە ئەگەر بڵیی نەخەێر وا نیە، ئەوە مافی ژیانت نیە.\n٣--پێت دەڵێ من کار دەکەم وە دەژیم لە پێناو دنیای ئەو دیو. بۆیە چەندە ئازابم لەجێبەجێکردنی ڕینماییەکان لەم دنیایەدا، ئەوا پاداشتی زۆرتر وەر دەگرم لەودنیایەی تردا. واتا حۆری زۆرترم پێدەدرێت،شەرابی خۆشتر دەنۆشم...تاد\n٤- پێت دەڵێ بی دەنگ بەو بە دوام کەوە، سەردەم سەردەمی منە.\n٥- لە کۆتاییدا زەنگێکی مەترسیدارە کە پێمان دەڵێت ئەم ئایینە مافی هەیە کۆنترۆلی تەواوی جومگەکانی ژیانی ئینسان بکات . لە لایەکەی تریشەوە پێمان دەڵێت ودەیسەلمێنێت کە دامو دەزگا بەناو ئاساییش وپۆلیس وحکومەتەکان تا سەر ئێسقانیان دەستەمۆو لغاو کراوی دەستی ئەو ئایینەن، کە ڕۆژانە کوشتنی فەرخوندەکانیان بە گاشە بەرد بۆتە پیشە.\nلەبەرامبەردا کوشتنی فەرخوندە بەو شێوە دڕندانەیە بووە هۆی هەستانو ناڕەزایەتی بێ وێنەی ژنانی کابوڵ.هەڵگرتنی لاشەی فەرخوندە لە ناو تابووتدا لە لایەن ژنانەوە کە بە هیچ شێوەیەک لە گەڵ کەلتووری ئەڤغانستاندا نایەتەوە. خۆی لە خۆیدا نیشان دانی ئەوەیە کە ژنان دەبێ چی دی ئەوستەمە قبوڵ نەکەن و هاتونەتە مەیدان بۆدانانی ئەوخەتە سوورەی کەدەبێ بۆئەو ئایین وکەلتوورە دواکەوتوە دابنرێت، ئەوەش دیارە بەپشتیوان پیاوانی ئازادیخواز کەلەگەڵیان هاتوون. بۆیە ئەمە من پێم وایە خاڵی وەرچەخانە لە مێژووی ناڕەزایەتی ژنانی ئەڤغانستاندا.هاتنە مەیدانی ئەم هەموو ژنانەی کابووڵ مایەی بەدی کردنی سەردەمێکی جیاوازە لە سەردەمی تاڵیبانو پەیڕەوانی کۆنە پەرسترین ڕێباز.\nلە کۆتایدا دەمەوێت ئەوە بڵێم کە ئەرکی تەواوی ئازادی خوازانو ژنانی دنیایە بەژن وپیاوەوە پشتیوانی ژنانی ئەڤگانستان بکەن .چونکە بۆکۆحەرامەکان،تاڵیبانەکان،داعشەکان،چیچانیەکان،قاعیدەکان،جەبهەتول نەسرەوحیزبوڵاو حەماسەکان وە تەواوی کۆنەپەرستەکان کە لە ژمارە نایەن هەموویان یەکیان گرتووە لە بەرانبەر ئازادیخوازاندا لە سەر تاسەری دنیادا. کەواتە ئەرکی ئازادیخوازانیشە بە یەکەوە بچنە یەک سەنگەرەوە بۆ شەڕ لە دژی ئەم بەربەریەت وکۆنەپەرستیە.


یەكێتی ئەوروپا: پابەندین بە ڕێكەوتنی ئەتۆمی لەگەڵ ئێران – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2018/11/05 - 4:41 PM\nیەكێتی ئەوروپا نیگەرانی خۆی بەرانبەر بە سەپاندنی سزا نوێیەكانی ئەمریكا بەسەر ئێراندا، دەردەبڕێت.\nبەپێی بەیاننامەیەك، كە لەلایەن یەكێتی ئەوروپاوە بڵاوكراوەتەوە و ئاژانسی (ڕۆیتەرز) ئاماژەی پێكردووە، “یەكێتی ئەوروپا هەوڵ دەدات ئەو كۆمپانیا ئەوروپایانە بپارێزێت، كە مامەڵەی بازرگانی شیاویان لەگەڵ تاران هەیە”.\nهەر لە بەیاننامەكەدا هاتووە، “ئامانجمان پاراستنی بەرژەوەندییە گەمەكەرە ئابورییەكانی ئەوروپایە، كە مامەڵەی بازرگانی شیاویان لەگەڵ ئێران هەیە، ئەمەش یەكانگیرە لەگەڵ یاساكانی ئەوروپا و بڕیاری 2231ی ئەنجومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی”.\nوەجبەی دووەمی سزاكانی ئەمریكا لە دژی ئێران خرانە بواری جێبەجێكردن و ئامانج لێیان پەكخستنی هەردوو كەرتی نەوت و دارایی ئێران و سزادانی ئەو وڵات و كۆمپانیایانەیە، كە لەو دوو بوارەدا مامەڵە لەگەڵ ئێراندا دەكەن.\nدۆناڵد ترەمپ، سەرۆكی ئەمریكا لە 8ی ئایاری ڕابردوو، پاشەكشەكردنی وڵاتەكەی لە ڕێكەوتنی ئەتۆمی لەگەڵ ئێران ڕاگەیاند و ڕەتیكردەوە ئەو گرێبەستە ببێتە مایەی زامنكردنی ڕێگرتن لە چالاكییە ئەتۆمییەكانی ئێران.\nئەمریكائێرانسزاكانی ئەمریكایەكێتی ئەوروپا\nئەمریكا قۆناغی دووەمی سزاكانی بۆ سەر ئێران ڕاگەیاند


بەغدا و واشنتۆن پرسی کشانەوەی هێزەکانی ئەمریکا تاوتوێ دەکەن – لڤین پرێس\nبەغدا و واشنتۆن پرسی کشانەوەی هێزەکانی ئەمریکا تاوتوێ دەکەن\nوەزیری دەرەوەی عێراق بە سەرۆكایەتی شاندێك گەیشتە ئەمەریكا و بڕیارە گەڕێكی دیكەی گفتوگۆی ستراتیژی نێوان ئەمەریكا و عێراق بەڕێوەبچێت و پرسی کشانەوە یان مانەوەی هێزەکانی ئەمریکا تاوتوێ بکرێت.\nنێد پرایس، وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا رایگەیاند، کۆتایی ئەم هەفتەیە دیالۆگی ستراتیژی نێوان عێراق و ئەمریکا بەڕێوەدەچێت و پرسی مانەوە یان کشانەوەی هێزەکانی ئەمریکا لە عێراق تەوەری سەرەکی گفتوگۆکانیان دەبێت.\nهاوکات، تایبەت بە ئەنجامدانی دیالۆگی ستراتیژی نێوان عێراق و ئەمریکا و ئامادەکاریی بۆ سەردانەکەی مستەفا کازمی، لە رۆژی 26ی ئەم مانگە بۆ ئەمریکا، فوئاد حسێن، وەزیری دەرەوەی عێراق بە سەرۆكایەتی شاندێك گەیشتنە واشنتۆنی پایتەختی ئەمریکا.\nبڕیارە رۆژی 23ی تەموز، گەڕی چوارەمی گفتوگۆی ستراتیژی نێوان ئەمریکا و عێراق بەڕێوەبچێت، تیایدا بەغدا و واشنتۆن تاوتوێی پەیوەندییە دوو قۆڵییەکان، هەماهەنگییەکانیان، هەژموونی گروپە چەکدارەکانی نزیک لە ئێران لە عێراق تاوتوێ دەکەن.\nبڕیارە هەفتەی داهاتووش، مستەفا کازمی سەرۆک وەزیرانی عێراق سەردانی واشنتۆن بکات و 26ی مانگ لە کۆشکی سپی لەگەڵ جۆو بایدن، سەرۆکی ئەمریکا کۆببێتەوە.\nنرخی نه‌وت لە ئاستێکی نزمدایە و 9 دۆلار دابەزیوە\nکەشناسی هەرێم: سبەی پلەکانی گەرما بەشێوەیەکی بەرچاو دادەبەزن


عێراق چەکدارانی سەر بە ئێران ئازاددەکات دوای دەستگیرکردنیان لەسەر هێرشی موشەکی\nبەرپرسێکی عێراق وتی 13 لە 14 پیاوانی میلیشیا بە کەفالەت ئازادکراون و جەختیکردەوە لەوەی هیچ یه‌كێك له تۆمه‌ته‌كان نەکێشراونه‌تەوە.\nئەم وێنەیە كه لە 13 ئازار گیراوە، چاڵێك نیشاندەدات کە لە ئاکامی چەند هێرشێکی سەربازیی ئەمریکاوە دروستبووە لە ناوچەی بەسەربازیکراوی جورف سەخر لە پارێزگای بابلی عێراق، کە لەژێر دەستی کەتائیب حیزبوڵڵادایە. [ئاژانسی فرانس پرێس]\nزیاد لە دە چەکداری سەر بە ئێران كه لەسەر هێرشێکی موشەکی پلان بۆ دانراو دەستگیرکرابوون دووشەممە (29 حوزەیران) ئازادکران.\nهێزەکانی دژە تیرۆریزم 14 ئەندامی کەتائیب حیزبوڵڵایان دەستگیکرد لە دره‌نگانێكی پێنجشەممەدا بە گومانی پلاندانان بۆ هێرشێکی موشەکی بۆسەر ناوچەی سەوزی بەغدا، کە باڵیۆزخانەی ئەمریکا و وڵاتانی دی و باڵەخانەکانی دەوڵەتی لێیە.\nبەڵام تۆمەتباران هەرزوو دران بە هێزەکانی حەشدی شەعبی، کە رێکخراوێکی چەتره بۆ چەند گروپێکی میلیشیای عێراق و بەناو یەکخراوە له‌ناو دەزگای دەوڵەتدا.\nوتەبێژی سەربازیی کەتائیب حیزبوڵا، جەعفەر حوسێنی بە ئاژانسی فرانس پرێسی وت كه دووشەممە دادوەرێکی عێراق بڕیاریدا واز لە کەیسەکە بهێنرێت.\nسەرچاوەیەکی ئەمنیی حەشدی شەعبی ئازادکردنی چەکدارەکانی پشتڕاستکردەوە، هەرچەندە بەرپرسێکی حکومەت وتی یه‌كێكیان هێشتا دەستبەسەرە.\nبەرپرسەکە وتی 13 لە 14 له‌و چه‌كدارانه بە کەفالەت ئازادکراون، بەڵام جەختیکردەوە لەوەی تۆمه‌ته‌كان نەکشێنراونەتەوە.\nبەرپرسەکە وتی: "ئەو دەستبەسەرەی هێشتا لە زینداندایە بەڵگەکان بێ نکۆڵی لێکردن ئاماژەی پێدەکەن."\nبەگوێرەی فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنە هاوبەشەکان، سکاڵای دەستگیرکردن بۆ 14 کەسەکە بەگوێرەی یاسای دژە تیرۆریزمی وڵاتەکە بووە، کە سزای مەرگیشی تێدایە.\nوتیشی هێزەکانی دژە تیرۆریزم دەستیشیانگرت بەسەر دوو موشەکهاوێژدا لەکاتی هەڵکوتانەسەرەکەدا وەك بەڵگەی هێرشە پلان بۆ دانراوەکە.\nدوای ئەوەی دووشەممە چەکداره‌كانی ئازادکران، کەتائیب حیزبوڵڵا بەیاننامەیەکی بڵاوکردەوە و جەختیکردەوە لەوەی هەرگیز چەكه‌كانی "رادەستناکات، سنووردارناكات یان ژماره‌یان دیاریبكات" بۆ دەوڵەتی عێراق.\nلە تشرینی یەکەمەوە، نزیکەی سی هێرشی موشەك هێزه‌كان و دبلۆماتکارەکانی ئەمریکایان کردۆتە ئامانج و سێ ئه‌ندامانی سەربازیی ئەمریکا و یه‌كێكی بەریتانییان لە عێراق کوشتووە.\nئەمریکا کەتائیب حیزبوڵڵا و لایەنەکانی دیکەی سەر بە ئێرانی تۆمەتبارکردووە بە ئەنجامدانی هێرشه‌كان و بنکەکانی کەتائیبی بۆمباران کردووە لە سه‌رانسه‌ری عێراقدا، وەك تۆڵەکردنەوە.\nعێراق 14 چەکداری سەر بە ئێران دەستگیردەکات له‌سه‌ر هێرشە موشەکیەکان\nدەزگای دژە تیرۆریزمی عێراق کاریکردووە دژی میلیشیای کەتائیب حیزبوڵا، کە تۆمەتبارە بە دەیان هێرش کە بەرژەوەندیەکانی ئەمریکا لە عێراق ده‌كه‌نه ئامانج.


ڕێبەرانی دنیا بە دڵفراوانییەکی زۆرەوە سیاسەتێکیان بەرامبەر ئێران ڕەچاو کردووە کە بێ ئاکامە. کاتی خۆی\nئامانجە سەرەکییەکانی شۆڕشی ئیسلامی ١٩٧٩ بە ڕوونی لە لایەن ئایەتوڵڵا خومەینی باس ل کران، واتە لەناو بردنی دێموکراسی، شێوەی ژیانی ڕۆژئاوایی و سەپاندنی ئیسلامی شیعە بەسەر دنیادا.\nخومەینی نووسی، "ئێمە دەبێ شەڕ بکەین، تا گشت گەندەڵیی و ملهوڕییەک دژی یاسای ئیسلامی لەناو دەچێ."\nئەوان هەڵە بوون. با لە زمانی سەرۆک کۆماری وڵاتە یەکگرتووەکان، کە لە ٨ی ژانوییەی ٢٠٢٠ قسەی دەکرد، بگێڕمەوە،" دوای ڕێککەوتنە گەمژانەکەی کە لە ٢٠١٥ واژۆ کرا، و ١٥٠ میلیارد دۆڵاریان پێدرا، باسی ئەوەش ناکەم کە ١،٨ میلیارد پارەی نەغد بوو، ئێران دوژمنایەتی زیاتر بوو. لەجیاتی ئەوەی بە وڵاتە یەکگرتووەکان بڵێن 'سپاس'، ئەوان هاواریان کرد 'بمرێ ئەمریکا'. لە ڕاستیدا ئەوان ئەو ڕۆژەی کە ڕێککەوتنەکە واژۆ کرا هاواریان کرد 'بمرێ ئەمریکا'. دوایە ئێران دەستی کرد بە تەڕاتێنی تێرۆر، بە پشتیوانی داراییەک کە لە ڕێککەوتنەکە گیری کەوتبوو، لە یەمەن، سووریە، لوبنان، ئەفغانستان و عێراق جەهەننەمیان دروست کرد. ئەو موشەکانەی شەوی ڕابردوو بە ئێمە و هاوپەیمانەکانمانییەوە نان، بەو داراییانە کڕابوون کە بەڕێوەبەرایەتی پێشوو پێیانی گەیاند."\nئەو ڕایگەیاند، " ئێمە شۆڕشی خۆمان هەناردەی سەرانسەری دنیا دەکەین. تا هاواری 'لا الە الا اللە' لە هەموو دنیا بڵاو نەبێتەوە، خەبات درێژەی دەبێ." یا دیسان: "دامەزراندنی دەوڵەتێکی ئیسلامی لە سەرانسەری دنیا مەزنترین ئامانجی شۆڕشە."\nهەوڵدان بۆ ئەو ئامانجە بنەڕەتییەی شۆڕشی ئیسلامی، دەوڵەتی سەرقاڵ کردووە یا ڕاستەوخۆ یا بە دەستی میلیشیا بەکرێگیراوەکانی، کە هەلی بۆ ڕەخساندووە تا خۆی لە وە ئەستۆ گرتنی بەرپرسایەتی بدزێتەوە، لە زنجیرەی ئاکاری تێرۆریستی، وێرانیی و مرۆڤکوژیی کە نە تەنیا بەروڕووی ئامانجی ڕۆژئاوایی کراونەوە، بەڵکو دژی موسوڵمانانی غەیرە شیعەش بۆتەوە. خومەینی ڕایگەیاند، "کوشتنی کافران، یەکێک لە نایابترین ئەرکەکانە کە خودا بۆ مرۆڤانی تەرخان کردووە."\nئەو لەبارەی ئامانجی سەرەکیی ڕێژیم زۆر بە ڕوونی دەدوا. "ئێمە ئامانجی خۆمان دیاری کردووە کە بڵاو کردنەوەی دەسەڵاتی ئیسلام و سەرکوتی فەرمانڕەوایی داگیرکەرانی دنیایە."\nئەوە دوژمنایەتی لێبڕاوانەی ئێران دژی عەڕەبستانی سعودی سوننی شی دەکاتەوە. پاشایەتی عەڕەبستان کە دوو پیرۆزترین شاری ئیسلام، مەککە و مەدینە، لە ناو سنوورەکانیدا هەڵکەوتوون، خۆی بە ڕێبەری دنیای ئیسلام دەزانێ، ئیددیعایەک کە بە توندی لە لایەن ئێران خستڕاوەتە ژێر پرسیار. ڕێژیم، عەڕەبستانی سعودی وەک ڕکابەری مەزن لە ڕوانگەی سیاسی، و هەروەها دینی و هەژەمۆنی ناوچە سەیر دەکا. لە ١٩٨٧، ئایەتوڵڵا خومەینی ڕایگەیاند کە مەککە لەدەست "تاقمێک بێ دین" دایە.\nعەڕەبستانی سعودی بە هەمان شێوە وەڵام دەداتەوە. لە ٢٠١٨، شازادەی جێگرەوەی سعودی، موحەممەد بین سەلمان، ڕایگەیاند کە ڕێبەری گەورەی ئێران، ئایەتوڵڵا خامەنەیی "ڕووی هیتلەری سپی کردۆتەوە ... هیتلەر هەوڵی دا ئوروپا داگیر بکا. ڕێبەری گەورە هەوڵ دەدا دنیا داگیر بکا."\nئەوانە وشەی دامەزرێنەری ڕێژیمن، یەکەم ڕێبەری گەورە، ئایەتوڵڵا خومەینی، " ئێمە دەخوازین ببینە هۆی وشکبوونی ڕیشەی زایۆنیزم، کاپیتالیسم و کۆمۆنیسم لە سەرانسەری دنیا. ئێمە دەمانهەوێ ئەو کارە بکەین کە خودای پڕتوانا دەخوازێ، ئەویش تێكشکاندنی ئەو سیستەمانەیە کە لەسەر ئەو سێ بنەمایە دامەزراون، و برەو بە حکوومەتی ئیسلامی پێغەمبەر بدەین."


دوو هاوڵاتی كه‌ركوكی له‌سه‌ر رێگای دیاله رفێنران، كه یه‌كێكیان كارمه‌ندی ئاسایشی یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستانه، ئه‌وه‌ش به‌وته‌ی دوو سه‌رچاوه بۆ (كه‌ركوك ناو).\nدره‌نگانی شه‌وی رابردوو، 10ی كانونی یه‌كه‌م له‌رێگایه‌كی سه‌ره‌كی سنوری پارێزگای دیاله، سێ هاوڵاتی خه‌ڵكی كه‌ركوك ده‌كه‌ونه كه‌مینی چه‌كدارانی نه‌ناسراوه‌وه و ته‌نیا یه‌كێكیان رزگاری ده‌بێت.\nیه‌كێك له بێسه‌روشوێنه‌كان ناوی ناجی زاهیر، كارمه‌ندی ئاسایشی یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستانه، له بنه‌ڕه‌تدا خه‌ڵكی قه‌زای داقوقه به‌ڵام له گه‌ڕه‌كی عه‌سكه‌ریی شاری كه‌ركوك نیشته‌جێیه و پاسه‌وانی لێپرسراوێكی ئاسایش بووه.\nسه‌رچاوه‌یه‌ك له كه‌سوكاری ئه‌و كارمه‌نده‌ی ئاسایش به (كه‌ركوك ناو)ی وت "درەنگانی شەوی ڕابردوو لەگەڵ دوو کەسی دیکەدا بۆ کڕینی ئۆتۆمبێل چونەتە سنوری پارێزگای دیالە، لەوێ لەلایەن ژمارەیەکـ چەکداره‌وه رفێنراون".\nبه‌وته‌ی ئه‌و سه‌رچاوه‌یه ناجی له شه‌وی رابردووه‌وه ته‌له‌فۆنه‌كه‌ی داخراوه و له‌و دوو كه‌سه‌ی له‌گه‌ڵیدا بون، ته‌نیا یه‌كێكیان له‌لایه‌ن چه‌كداره‌كانه‌وه رزگاركراوه.\nكه‌سوكاری رفێنراوه‌كان هێشتا سكاڵای یاساییان له‌لای هێزه ئه‌منییه‌كان تۆمارنه‌كردووه.\nسه‌رچاوه‌یه‌كی ئه‌منی ئاگادار به (كه‌ركوك ناو)ی وت "ئه‌و سێ كه‌سه له‌رێگه‌ی به‌ره‌و دیاله رفێنراون و دوای كه‌مێك یه‌كێكیان ئازادكراوه، به‌ڵام دوانیان بێسه‌روشوێنن له ئێستادا، له نێویاندا كارمه‌نده‌كه‌ی ئاسایش و چه‌كداره‌كان ته‌نیا به ته‌له‌فۆن ئه‌وه‌نده‌یان به كه‌سوكاریان وتووه له به‌رانبه‌ردا بڕه پاره‌یه‌كدا ئازادده‌كرێن".\nناجی زاهیر، كارمه‌ندی ئاسایش كه به‌وته‌ی كه‌سوكاری بێسه‌روشوێنه


خواردەمەنی لە شوێنی گونجاوی خۆی هەڵبگرە با ڕووداوی ناخۆشی لێنەکەوێتەوە\nئاکامە مەترسیدارەکانی خواردنی خواردەمەنی خراپـبوو هەندێک جار زۆر زیاترە لەوەی پـێشبینی دەکرێت. کاتێک خواردەمەنیـیەکان لە شوێنی دروستی خۆیاندا هەڵناگیرێن یان ناخرێنە ناو ساردکەرەوە، دەبنە شوێنێکی گونجاو بۆ گەشەکردنی بەکتریا و کەڕوو کە خواردنیان دەبێتە هۆکاری تووشبوون بە نەخۆشی و هەندێک جار کوشندەش دەبن.\nبەپـێی دەزگای حکومەتی فیدراڵی ئەمەریکا بۆ چاودێری خۆراک و دەرمان FDA ، گەرمای نێوان 4.4 پـلەی سەدی هەتا 60 پلەی سەدی مەترسیدارترین پلەن بۆ زیادبوونی بەکتریا و کەڕوو لەسەر خواردەمەنی. دەڵێن هێشتنەوەی خواردەمەنی لەو پـلە گەرمایانە بۆ ماوەی 20 خولەک بەسە بۆ ئەوەی کەڕوو و بەکتریاکان دوو هێندەیان لێبێت.\nبۆیە دەزگای FDA دەڵێت لە 2 کاتژمێر زیاتر خواردەمەنی لە دەرەوەی ساردکەرەوە مەهێڵەرەوە، وە ئەگەر شوێنەکە گەرم بوو و پلەی گەرما گەیشتبووە 32 پلەی سەدی، ئەوا نابێت لە یەک کاتژمێر زیاتر خواردەمەنی لە دەرەوەی ساردکەرەوە بێت.\nلەگەڵ ئەوەشدا دەبێت وریای پلەی گەرمای نێو ساردکەروەکانیشمان بین کە پـێویستە لە نێوان سفر بۆ 4 پلەی سەدی بن. ئەگەر پلەی گەرمای ناو ساردکەرەوە گەیشتە 4.4 پـلەی سەدی ئەوا دەبێتە شوێنێکی گونجاو بۆ گەشەکردنی بەکتریا. بۆیە پـێویستە بە لایەنی کەم هەموو شەش مانگ جارێک پلەی گەرمای ناو ساردکەرەوەکانمان بپـێوین تاوەکو دڵنیابین لەوەی بەباشی کاردەکەن.\nئەگەر دەتەوێت خواردنێک بە گەرمی بمێنێتەوە پـێویستە لەسەروو 60 پلەی سەدی بهێڵرێتەوە، وە ئەگەر دەتەوێت بە ساردی بمێنێتەوە دەبێت لە شوێنێک دایبنێیت کە خوار 4 پلەی سەدی بێت.\nئەم زانیاریانە پێویستە هەموو لێـی ئاگاداربین، چونکە چەندان جار هەبووە بەهۆی خراپـبوونی خواردنێکەوە چەند کەسێک گیانیان لەدەستداوە.\nلەم دوایـیانە کەسێک بە ناوی بێرنارد ڤیدیۆیەکی لەسەر یوتیوب بڵاوکردووەتەوە و چیرۆکێکی داڕشتووەتەوە لەسەر بەسەرهاتی خوێندکارێکی زانکۆ لە برۆکسلی پایتەختی بەلجیکا کە بە خواردنێکی خراپبوو گیانی لەدەست دا. ڤیدیۆکە لە ماوەی کەمتر لە 10 ڕۆژدا زیاتر لە 2.46 ملیۆن بینەری هەبووە.\nبێرنارد سوودی وەرگرتووە لە ڕاپـۆرتێکی پـزیشکی American Society for Microbiology کە باس لە مەرگی ئەو خوێندکارە دەکات.\nلە ڕاپـۆرتەکەدا هاتووە، لە 1ی مانگی دەی ساڵی 2008 کوڕێکی تەمەن 20 ساڵ باری تەندروستی تێکچوو پاش ئەوەی مەعکەرۆنیەکی خواردبوو کە 5 ڕۆژ بوو دروستکرابوو و نەخرابووە ناو ساردکەرەوەوە. بەپـێی ڕاپـۆرتەکە لە دوای نزیکەی 10 کاتژمێر کوشتبووی. لێکۆڵینەوە پـزیشکیـیەکان دەریانخستووە چۆن ئەو خواردنە خارپـبووە وەک ژەهرێکی کوشندە کاری لە جەستەی ئەو کوڕە گەنجە کردبوو و جگەری لە کارخستبوو.\nبێرنارد لە چیرۆکی ڤیدیۆکەیدا دەڵێت ئەم خوێندکارە بۆ ئەوەی بتوانێت خەرجییەکانی خوێندنی دابینبکات هەوڵی دابوو ڕۆژانە هەرزانترین خواردن بخوات، ئەویش مەعکەرۆنیـیە. هەموو هەفتەیەک لە ڕۆژی یەکشەمماندا بڕێکی زۆری مەعکەرۆنی دەکوڵاند و دەیخستە چەند قاپـێکەوە و لە ساردکەرەوە هەڵی دەگرتن و ڕۆژانە قاپێکی بە مایکرۆوەیڤ گەرم دەکردەوە و دەیخوارد. بەڵام ئەو جارەیان بیری چووە قاپێکیان بخاتە ناو ساردکەرەوە و هاوڕێکەی لە پاش دوو ڕۆژ قاپەکەی بینیوە و بۆی خستووەتە ناو ساردکەرەوەکە و خوێندکارەکەش نەیزانیوە و گەرمی کردووەتەوە و خواردویەتی.\nلە کاتی خواردنیدا هەستی بە جیاوازی لە بۆنەکەیدا کردبوو، بەڵام وایزانیبوو بۆنی ئەو سۆسە نوێـیەیە کە تازە کڕیبووی و کردبووی بەسەریدا بۆیە زۆر گوێی پێ نەدابوو و بەردەوامبووە لە خواردنی. پاش نانخواردن وەکو هەموو ڕۆژێکی دیکەی چووە وەرزشبکات، بەڵام پاش نزیکەی 30 خولەک هەستی بە سەر ئێشە و سک ئێشە کردبوو و گەڕاوەتەوە بۆ ماڵێ و سکی چووە و بە دوایدا دەرمانێکی سک ئێشە و سکچوونی خواردووە بەو ئومێدەی چاکبێتەوە، بەڵام لە نیوە شەودا لە تاو ئازار و هێڵنجدانەوە هەستاوە و دواتر گیانی لەدەستداوە.


ئەو ڕۆژانەی قەت لەبیر ناچنەوە(بەشی ٧١) له نووسنی خدر پاکدامه‌ن – سه‌رده‌شت\n« بەشی: ھەشتاو سێھەمی گەڕانەوە(٨٣) له نووسینی:عەلی سوورەچۆمی\nئەو ڕۆژانەی قەت لەبیر ناچنەوە ) به‌شی ٧٢ له نووسینی خدر پاکدامه‌ن »\nبڵاوکراوه‌ی : ـ  ژانویه 4, 2020\nکاتێک کە هێزی پێشمەرگە بەرەو ناوچەکان دەگەڕانەوە،\nدە بوایە بۆ دەرباز کردنیان لە مەرزەکان هاوکاریان باین. هێزی گیاڕەنگ ساڵانە هاوکارییەکی زۆری هێزەکای بەیان، زمزیران، پێشەوا و چەند جارێکیش هێزەکانی دیکە بوون.\nبۆ چوون و گەڕانەوەیان لە کاتە هەستیارەکان دا. بە تایبەت ئەوکاتەی تووشی شەڕ دە بوون یان برینداریان دەبوو. ئەوانەی ئەو کاتە پێشمەرگە بوون دەزانن کە ڕاگواستنی بریندارەکانی شەڕ چەند ناخۆش بوو. دەکرێ بڵێم یەکێک لە ئەرکە قورسەکان بوو. بەڵام بێگوێدان بە قورسی سەختییەکان، بۆ دەربازکردن و کەمبوونی ئازاری جەستەیان، ئەوەی لە دەستمان هاتبا دەمان کرد و درێغیمان نەبوو. ئەگەر بە خۆهەڵکێشان بۆم لەقەڵەم نەدرێ، یەکێک لە ماندووترین کەسەکانی هێزی گیاڕەنگ بووم بۆ ئەو ئەرکە. لەو بارەو لە گەڵ چەند هاوڕێی دیکە زۆر ماندوو بووین، بۆیە تا ئێستاش شانازی بەو ئەرکەوە دەکەم.\nساڵی ١٣٧٣ بەڕێکردنەوەی هێزی بەیان کە ئەوکاتە سەرپەلی یەکێک لە پەلەکانی هێزی گیاڕەنگ بووم کەوتە سەر شانی ئێمە. لە گەڵ چەند کەسێکی دیکە و بە هاوکاری کۆمیتەی بووڵفەت بۆ بەڕێوەبردنی ئەو ئەرکە لە زەویەسپی‌یەوە بەرەو ناوچە وەڕێ کەوتین. لە “گۆجاڕ”ێ ڕا بەرەو “دۆڵەکۆگێ” وەڕێ کەوتین. ڕوژەکەی لە دۆڵەکۆگێ کە شوێنێکی زۆر سەختی ناوچەکەیە، ڕێگەیەکی دژواری هەیە ماینەوە. لە چۆمی سوونێ تاسەر مەرزی دەشتی وەزنێ هەمووهەورازەشاخی زۆر سەخت و ناخۆشە. بە ئیردای پێشمەرگانەی ئەو کات توانیمان ئەم ڕێگە دوور و درێژ و سەختە ببڕین. ڕۆژەکەی لە دۆڵەکۆگێ ماینەوە، ئێوارێ بەرەو مەرز وەڕێ کەوتین. لە پێش‌دا من لە گەڵ چەند کەسێکی تیمی پێشڕەو بەرەو بەرزایی دەشتی وەزنێ وەڕێ کەوتین. ناوچە هەموو مین‌گوزاری بوو. بەڵام دەکرا تا نزیک مینەکان بە ڕۆژێ بڕۆی. بەڵام وەک پاتیزانێک نابێ خۆت بخەیە بەرچاوی دوژمن. کاتێک چووینە سەر مەیدانی مینەکان ئەوانی ڕێگر بوون لە سەر ڕێمان لابردن، یان باشتر بڵێم هەڵمان گرتنەوە. توانیمان ئەرکی خۆمان جێبەجێ بکەین و ئەو هێزە بەرەو ناوچە دەرباز بکەین. کاتێک تاریک داهات، بەرەو دەشتی وەزنێ شۆڕ بووینەوە. بە وریایی و ئارامی ئەوێشمان تێپەڕ کرد. کاتێک لە جادەی ئاڵواتان بۆ ساوان پەڕینەوە، من بە کاک عومەری باڵەکیم – کە ئەو کات بەرپرسی کومیتەی شارستانی بۆکان بوو – گووت؛ ئەرێ بۆ نەچم لەو چادرانە خەبەرێک وەرگرم. قسەمان دەکرد، کاک عومەر خەریک بوو بڵێ؛ باشە!! لە ناکاوغەفوور ڕیشی هات و گوتی؛ ئیجاەی مەدە، ئاشکرا دەبین!!. لە ئاخیردا کاک عومەر تەسلیمی قسەی کاک غەفوور بوو،منیش لەدڵی خۆمدا تووڕە بووم. بەڵام هیچم بۆ نەکرا، هەربە تووڕەیی‌یەوە وەک نەفەری یەکەم بەرەو هەورازی “پڕکانیان” پێش کەوتم. دوای بڕینی ڕێگەیەکی درێژ و ناخۆش، بۆ مانەوە چووینە جەنگەڵی خوار “سەری گۆمێ”. کاتێک لەوێ جێگیر بووین، کاک حەسەن خۆشکەلام و کاک غەفوور بەیەکەوە قسەیان دەکرد، دوای چەند دەقیقە هاتن بۆ لای من و گوتیان ئێمە کارمان هەیە ئەو شۆ دەچین بۆ خوارێ لە فڵانە شوێن دەمێنینەوە. من پێم باش نەبوو، بەڵام گووتم؛ باشە سپەی شەوێ لە کوێ یەک دەگرنەوە؟! کومیتەی بووڵفەت چوار کەس بوون، لە ئێمە جیا بوونەوە وئەوان ڕۆیشتن. بەڵام من هەر نیگەران بووم. چونکی دەمزانی لەکوێ دەمێنەوە. ئێمەش لای هێزی بەیان ماینەوە تا شەوێ. ئێواری بەرەو جادەی سەردەشت – پیرانشار شۆڕ بووینەوە. لە نزیک گوندی “نەبیاوا” هێزی بەیانمان تەحویلی هێزی زمزیران دا و ئێمەش لە گوندی “مووسالان” لە کۆمیتەی بووڵفەت یەکمان گرتەوە. ئەوان بەرەو ناوچەی ڕەبەت و ئێمەش دوای ئەنجامی وەزیفە لە ناوچەی بووڵفەتی سەردەشت درێژەمان بە ئەرکی حیزبی دا.\nبا ئەوەشم لەو بیر نەچێ؛ چوونی من بۆ ئەو چادرانە کە نەیانهێشت بچم لە گەڵ چوونی کاک غەفەوور بۆ ئەو شوێنەی کە ئەو شەوە بۆی چوون، یەک شت بوو. بەڵام غەفوور بە زیرەکی خۆی قەناعەتی بە کاک حەسەن خۆشکەلام هێنا بوو بۆ چوونی بۆ ئەو شوێنە و چوونەکەی منیشی پەک خست. ئێستا کە غەفوور ئەم بیرەوەرییە دەخوێنێتەوە دەزانی باشی بۆچووم.\nبەشی کۆتای ئەم جەولە لە بەشی ٧٢دا بۆ ئێوە بەڕێزان دەگێڕمەوە …\nوێنە پێنج کەسیەکە لە ڕاستەوەبەکرە سێوە تاڵی عەلی سوورە چۆمی هەمزە عەزیزی شەهید سەعدون مارەغانی خدربەگ .


چی دەبێت ئەگەر دەبەیەك ئاو لە تەنیشت مۆبایلەکەتەوە دابنێیت؟\nچی دەبێت ئەگەر دەبەیەك ئاو لە تەنیشت مۆبایلەکەتەوە دابنێیت؟ Featured\nأيلول/سبتمبر 24, 2018\nهەندێكجار کەمبوونەوەی شەبەکە و لاوازبوونی وەرگری مۆبایل دەبێتە کێشەیەك بەتایبەت بۆ ئەو کەسانە کە زۆر مۆبایل بەکاردەهێنن و کارەکانیانی پێئەنجامدەدەن، بۆ ڕزگاربوون لەو کێشەیەش دەتوانرێت رێگەیەکی ئاسان بگیردرێتە بەر.\nماڵپەڕی دنیا ئەلوەتەن بڵاویکردەوە، کەسێك بە ناوی جۆردان راندۆم کە بە رێکەوت ئەم ڕێگەیەکی دۆزیوەتەوە ئاشکرایکردووە، دانانی دەبەیەك ئاو لە تەنیشت مۆبایلەوە وادەکات شەبەکەی باشتر ببێت، تەنانەت ئەگەر لە دارستان یان شوێنێكدا بوویت کە شەبەکە زۆر کەم بێت.\nلە کاتێکدا ئەگەر ئینتەرنێت لاواز بوو، بە هەمان شێوە دەبەیەك ئاو لە تەنیشت مۆبایلەکەتەوە دابنێ و ئینجا لە بەشی (setting) تایبەتمەندی (airplane mode) بخەکار. دواتر پاش چەند خولەكێك لایبدە و مۆبایلەکە بکەرەوە باری ئاسایی، بەمەش دەبینیت کە مۆبایلەکەت ئینتەرنێت وەردەگرێت و باشتر کاری پێدەکات.\n« سامسۆنگی نوێ ٣ کامێرای ھەیە لەدواوە بۆ ئەوانەی شەو مۆبایل شەحن دەکەنەوە ئاگاداری ئەمە بن »\nسه‌روه‌ت و سامانی مه‌سعود بارزانی 48 ملی…\n04-08-2018 Rate: 0.00\nپه‌یامێكی نهێنی مه‌سعود بارزانی بۆ كۆسره…\n05-10-2018 Rate: 0.00\nمەسروربارزانی: لێپرسراوی جموجۆڵی ئاسایش …


ئیسحاق ساغلەم سەرۆكی گشتی هودا پار لەگەڵ مەسعود بارزانی كۆبویەوە\nئیسحاق ساغلەم سەرۆكی گشتی هودا پار لەگەڵ مەسعود بارزانی كۆبویەوە\nبه رواری داگرتن : 2019-04-30 16:11\nدیاربەكر - ئیسحاق ساغلەم سەرۆكی گشتی هودا پار و شاندی یاوەری لەگەڵ مەسعود بارزانی كۆبونەوە.\nبە مەبەستی چەند سەردانێك ئیسحاق ساغلەم سەرۆكی گشتی هودا پار( پارتی دۆزی ئازاد) لەگەڵ شاندی یاوەری سەردانی كوردستای باشوریان كرد، لەیەكەم سەردانیان لەگەل مەسعود بارزانی سەرۆكی پێشوی هەرێمی كوردستان كۆبونەوە.\nشاندی یاوەری ئیسحاق ساغلەم پێكهاتبون لە زەكەریا یاپجی ئۆغلۆ جێگری سەرۆكی گشتی، یاریدەدەرانی سەرۆكی گشتی شێخزادە دەمیر و عبدالصمد یالچن.\nهەروەها كۆبنەوەی بارزانی و ساغلەم دوور لە چاوی ڕاگەیەندراوەكان ئەنجام درا.\nلە كۆبونەوەكە باس لە ڕەوشی سیاسی توركیاو ناوچەكەو ڕەوش وگوزەرانی گەلی كورد كرا، هەروەها ئاڵوگۆڕی بۆچونەكان كرد، هەردوولاش لەسەر پەرەپێدانی پەیوەندییەكانی نێوانیان هاوڕا بوون.\nبارزانی سوپاسی سەرۆكی گشتی هودا پارو شاندی یاوەری كرد بۆ ئەو سەردانە. هیوای سەركەوتنی بۆخواستن لە كارەكانیان.\nلای خۆیەوە ئیسحاق ساغلەم سەرۆكی گشتی هودا پار سوپاسی بارزانی كرد بۆ ڕەخساندنی ئەو دیدارە.(İLKHA)\nبليته كان هودا پار ئیسحاق ساغلەم


حکومڕانانی هەرێمی کوردستان سەروەتی وڵات بە غەنیمەی شەڕ دەزانن - Mehr News Agency\nAP ١٣٩٩ پووشپەڕ ٢١ ١٢:٢٨\nNews Code 33208\nسیروان بابان لە دیمانە لە گەڵ هەواڵنێری ئاژانسی هەواڵی مێهر، وتی: دۆخی ئابووری و سیاسی هەرێمی کوردستان زۆر خراپە بەڵام لە ڕووخاندا نییە و ئەوە ئەو حزبانەی هەرێم و دەسەڵاتداران و هەندێ لە کەسانی بەرژەوەندی خوازن لەم وڵاتە، حەز دەکەن دایمەن وا وێنای بکەن کە ئێمە مەڕین و گورگەکان لە دەورمانن و دەمانخۆن.\nوتیشی: ئەو بەرژەوەندی خوازانە بۆ ئەوەی خۆیان بمێننەوە ئەو هەموو نەهامەتیە بە سەر ئەم میللەتەدا دێنن و زیادیشی ئەکەن. کە واتە من پێم وایە لە گەڵ رووخانی ئابووری جیهان بە هۆی کۆرۆناوە و هەروەها دابەزینی نرخی نەوت، ئێمەش زەرەمەند بووینە بەڵام نەڕووخاوین.\nسیاسەتمەدارانی کورد پلانیان بۆ کاتی قەیران نییە\nسەبارەت بە بێ سەروبەرەیی هەرێمی کوردستان لە کاتی قەیرانی ئابووری و قەیرانی کۆرۆنا، سیروان بابان ڕایگەیاند: هەموو وڵاتێک یان ئەگەر هەرێمێکیش بێت دەبێ پلانێکی ستراتێژی خۆی هەبێت بۆ بەرەنگاریی لە گەڵ قەیرانی سروشتی یان خراپەکاری دوژمن، بە داخەوە لە هەرێمی کوردستان ئەو عەقڵیەتە نییە کە خۆمان ئامادە بکەین بۆ سبەی ڕۆژ و نازانین چیمان بە سەر دێت. بێ گومان هەموو خەڵکی جیهان دایمەن خۆی ئامادە دەکات بۆ کاتێکی کە لە لایەن سروشتەوە بە بوومەلەرزە، لافاو، نەخۆشی و..... هەڕەشەی لە سەر بێت.\nئەوەشی وت کە هەرێمی کوردستان تاکە هەرێمی لەم جیهانەدا کە خۆی بۆ هیچ شتێک حازر ناکات و هەمیشە چاوەڕێ خۆشی دەکات. بە داخەوە سیاسەتمەدارانی کورد بە درێژایی 29 ساڵ کەمتەرخەم بن لەوەی کە یەک بەنداو دروست بکەن بۆ ڕێگری لە لافاو، کەمتەرخەمن بوون لەوەی کاربکەن بۆ ژیانی ئاسوودی خەڵک. لە بانکەکانماندا هیچ پارەیەکی کاش نییە بۆ ڕۆژی نەهامەتی . ئەمە ئیشی حکوومەتە پلان و ستراتێژی تایبەتی هەبێت بۆ ئەمە؛ بەڵام نیەتی.\nحوکمڕانان بە بیری شاخەوە حوکمی شار دەکەن\nئەو پەرلەمانتارەی هەرێمی کوردستان سەبارەت بە کاریگەریی کۆرۆنا و دابەزینی نرخی نەوت لە سەر ئابووری هەرێم و دروست کردنی قەیرانی مووچە وتی: بە ڕای من نەهامەتییەکانی سەر کوردستان زۆر پەیوەندی بە کۆرۆنا و نەوتەوە نییە بەڵکوو پەیوەندی بە گەندەڵییە گەورەکانی 29 ساڵی رابردووەوە هەیە. بۆ نموونە لە دوای ساڵی 1991 لە دوای ئازادی کوردستانی عێراق، حکوومەتی هەرێم کە دامەزرا، بە عەقڵێکی ئەوسایش دامەزار ، دوای هاتن هەرچی پارە و سەروەت و سامانی ئەم وڵاتەیە وەکوو غەنیمەت بۆ خۆیان حسێبیان کرد. چونکوو پێیان وابوو ئەوان پێشمەرگە بوونە و ئیستا دەبێ هەموو سەروەتەکە وەک غەنیمەی شەڕ هەڵگرن. بیریان چووەوە کە نەوەیەک دێت کە ئەوان ناناسێت. ئێستا نەوەکانمان هاتوونەتە پێشەوە و کوڕەکانی ئەوان وەک سەرکردە دەناسن کە ئەمەش زۆر زۆر هەڵەیەکی مێژوویی گەورەیە.\nسەروەتی زۆری بنەماڵەی حوکمڕان لە هەرێمی کوردستان\nسیروان بابان لەبارەی چاکسازی لە هەرێمی کوردستان وەک دروشمی حکوومەتی ئێستای ئەو ناوچەیە زیادی کرد: دەبوو لە سەری سەری گەورەکانەوە چاکسازی بکردرایە. سەروەتێکی زۆر بۆ بنەماڵەی بارزانی و تاڵەبانی هەر لە هەوا هاتووە خوارێ. هیچ نەبێت با ئەو سەروەت و ماڵەی داگیریان کردووە بیگەڕێننەوە بۆ خەڵک. تاکوو ئەو حزبە چکۆلانەش کە گەندەڵیان کردووە ناچار ببوایەن پارە و ماڵە بەناحەقەکانیان بگەڕێننەوە. بەڵام بە داخەوە حکوومەتی هەرێمی کوردستان چاکسازی لە مووچەی فەرمانبەرێک دەکات کە دەوام دەکات بە بێ مووچە و بە 60 تا 90 ڕۆژ مووچەیەکی پێدەدات و 21 لەسەدیشی لێدەبڕێت. ئەمانە هیچی چاکسازی نییە بەڵکوو دەستبردنە بۆ قووتی خەڵک.و ئەمانە کارێک دەکەن میللەت گوشاری بۆ بێت و هەستن بە ڕاماڵینی ئەم حزبانە.\nحکوومەت مافی هاوڵاتیان نادات\nئاماژەشی دا کە لە هەموو جیهان کەرامەتی هاووڵاتی یان مافی هاووڵاتی بوون زۆر گرینگە . هاووڵاتی مافی هەیە و ئەرکیشی لەسەرە. ئەگەر حکوومەت مافەکانی بدات، ئەوەیش دەبێ ئەرکەکانی جێبەجێ بکات بەڵام لە هەرێمی کوردستان ئەمە نییە. هەر بۆیە چاوەروانی ئەوەش نابێت کە خەڵک ئەرکەکانی جێبەجێ بکات.\nوەک نموونەش دەڵێت: دەبوو ئێستا لە کوردستان لە بواری تەندروستیدا خەستەخانەی باش و پێشکەوتوومان بوایە، لە بواری خوێندندا دەبوایە قوتابخانە و خوێندنگەی زۆر باشمان بوایە کە بە داخەوە بە هیچ لەونێک وا نییە. لە بواری ڕێگاوباراندا زۆر زۆر دواکەوتووین و بە ڕای من ئەوانەی بە هۆی ڕووداوی هاتوچوو و خراپی ڕێگا و بان لە کوردستان خەسارمەند دەبن و گیان و ماڵیان لەدەست داوە زۆر زیاترە لە هەموو قوربانیانی نەخۆشینەکان. من پێم وایە ئەم وڵاتەی ئێمە پێویستی بە عەقڵێکە کە بە داخەوە تا ئێستا لە ناو سەرکردەکانی کورد دا بوونی نییە.\nباشترە دەستەیەک دیکە کوردستان ئیدارە بکەن\nسیروان بابان وەک پێشنیارێک بۆ حکوومەتی هەرێمی کوردستان داوای کرد کە دەسەڵات دارانی هەرێمی کوردستان کەڵک لە ڕاوێژکاران و بەڕێوەبەرانی ئەرووپی یان ئەمریکی لێزان و کارامە، سەرۆک وەزیرانێکی کۆن بێ یان کەسێکی ئیداری باش و سەرکەوتوو وەرگرن، با هاوکاری حکوومەتی هەرێمی کوردستان بکات لە بەڕێوەبردنی دەوڵەتەکەدا بە تایبەت ئەوانەی ئەزموونی سەرکەوتوویان لە وڵاتانی پێشکەوتوو هەبووە. با لەوانە کەسێک یان دەستەیەک وەرگرن بۆ ئیدارە کردنی هەرێمی کوردستان.\nوتیشی: هیچ عەیب نییە و تاکە چارەسەرە بۆ ئەوەی بۆ ساڵانێک ژیانێکی ئاسوودە لە هەرێمی کوردستان بەڕێکەین، دەبێ حکوومەتی هەرێم دەستەیەک خەڵکی زانا کە ئەزموونی بەڕێوەبردنی وڵاتیان هەبێت یان کەسایەتییەکی ئاکادمیکی زۆر باش لە ئەورووپا یان وڵاتانی دیکەوە بە گرێبەست بیهێنێتە کوردستان ، با ئەوان بۆمان بەڕێوەبەرن.چونکوو 29 ساڵە هیچ سیاسەتمەدار و دەوڵەتمەدارێکی کورد نەیتوانیوە بە شێوەیەکی گونجاو هەرێمی کوردستان بەڕێوەبەرێت کەواتە ئێمە کێشەمان لە کەسەکاندایە دەبێ کەسەکان بگۆڕین.\nئەو پەرلەمانتارە کوردە جەختی کرد : من پێم وایە دەبێ گرێبەست لە گەڵ خاوەن ئەزموون یان کۆمپانیەکی دەرەوەی ڕۆژهەڵاتی ناڤین ببەستین؛ بێت بۆ ماوەی ساڵێک هاوکارمان بێت ئەمەش هیچ عەیبی نییە، ئێمە کێشەمان هەیە و ڕاوێژ بە خەڵک دەکەین.ئەو خەڵکانەی کە وڵاتەکەیان خۆش کردووە بزانین چۆن بووە بەڵام بەو مەرجەی ئەوانیش گەندەڵ نەبن.\nگەڕانەوە بۆ بەغدا چارەسەر نییە\nئەو پەرلەمانتارە لەبارەی گەڕانەوەش بۆ بەغدا، وتی: گەڕانەوە بۆ بەغدا چارەسەر نییە بەڵام بە داخەوە ئەم حزبانە لەبەر هەموو نەهامەتیەی هێنایان بە سەر ئەم میللەتەدا خەڵکیان وا ناچار کردووە کە ئاوات لە بەغدا بخوازێت و بە ڕای من ئەمە چارەسەرێکی زۆر زۆر خراپە کە لەم سەربەستیەی خۆمان بگەڕینیەوە بۆ لای بەغدا.\n*سازدانی دیمانە؛ حەلیمە مەلایی


پسپۆڕێکی بواری یاسا: پارە دانان لە بانک ئاسیادا تاوان نییە – بزاڤی خزمەت\nپ د. عیزەت ئۆزگێنج، ئەندامی تیمی داڕشتنەوەی یاسای سزادانی تورکیا\nلە درێژەی ڕێوشوێنە توندەکانیدا بەرانبەر هەموو ئەو دام ودەزگا و دامەزراوانەی نزیکبوون لە بزاڤی خزمەتەوە، دەسەڵاتەکەی ئێردۆغان هەموو ئەو کەسانەی بە تاوانبار لەقەڵمدا کە پارەیان لە بانک ئاسیادا دانابوو. ئەو پڕۆفیسۆرە کە یەکێکە لە داڕێژەرانی یاسای سزادانی تورکیا، لە هەژماری تایبەتی خۆیەوە لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان لە پۆستێکدا نووسیویەتی کە پارە دانان لە بانک ئاسیا بە تاوان هەژمار ناکرێت، هەروەها نوسیویەتی:”دامەزراوەیەکی ڕێگەپێدراوی ئابووری وەک بانک ئاسیا کە لەژێر چاودێری دەوڵەتدا بووە و ڕێگەی چالاکی پێدراوە، تا ئەوکاتەی لەژێر ئەو ڕێگەپێدانەدا بووە، تۆمەتبارکردنی بە هەبوونی پەیوەندی لەگەڵ کۆمەڵەیەکی تیرۆرستیدا، لە ڕووی یاساییەوە تۆمەتبارکردنێکی پووچە…”\nلە درێژەی نووسینەکەیدا هاتووە کە:\n“ئەگەر وەک دەوترێت ئەو بانکە لە تیرۆرەوە تێوەگلاوە، ئەوا دەبوو هەر دەمودەست چالاکیەکانی ڕابگیرایە”.\nئەمەی خوارەوە تەواوی ڕونکردنەوەکەی ئەو پڕۆفیسۆرەکەیە:\nبەپێێ یاسای ڕێکخستن و چاودێریکردنی بانکەکان کە لە ٢٢ی٧ی٢٠١٦ مۆڵەتی لە باک ئاسیا سەندووەتەوە، پێویستە ئەو بانکەی مۆڵەتی کارکردنی لێ دەسەندرێتەوە دوو تیبەتمەندی تێدابێت.\nدەبێت بەڵگەی تەواو لەبەردەستبێت کە پارەی ئەو بانکە بۆ مەبەستی تیرۆریستی بەکار هاتوون و ئەو بانکە بووە بە سەرچاوەی داهات بۆ کاری تیرۆرستی.\nپاشانیش دەبێت بزاندرێت کە ئەو کەسان پارەیان لەو بانکەدا داناوە، سەرچاوەی پارەکەیان کوێ بووە و ئەو پارەیان لە کوێوە دەست کەوتووە.\nئەگەر ئەو پارانەیان بە شێوەیەکی یاساییش دەستکەوتبێت، پێویستە هەموو جوڵە و ئاڵوگۆڕەکانیان لەناو ئەو بانکەدا لێکبدرێتەوە و بزاندرێ پارەکان بۆ کوێ چوون.\nواتە دەبێت بەڵگەی تەواو لەبەر دەستدا بێت کە ئەو پارەیەی لەو هەژمارەوە دەرچووە، بۆ کارێکی تیرۆرستی تەرخان کراوە. دەنا بەبێ بەڵگەی تەواو ناتوانیت هیچ کەسێک بە پاڵپشتیکردنی دارایی کاری تیرۆرستی تۆمەتبار بکەیت. بەتایبەت ئەو بانکە بانکێکە کە لەساڵی ١٩٩٤ەوە لەلایەن دەوڵەتی تورکیاوە مۆڵەتی پێدراوە و بانکێکی گەورە و بەناوبانگی تورکیا و ناوچەکەیە.\nلە هەندێک حاڵەتدا دەکرێت بانکێکی بەناوبانگ و گەورە لە هەندێک کاری نایاساییەوە بگلێت، بەڵام پێویستە بزاندرێت چ کەسانێک بەو کارانە هەڵساون و لێکۆڵینەوە لەگەڵ ئەو کەسانەدا بکرێت و ئەو کەسە دیاریکراوانە سزا بدرێن. بەپێی یاساکانی ڕێکخستن و چاودێریکردنی بانکەکان بۆ گرتنەبەری هەر هەنگاوێکیش بەرانبەر ئەو کەسانە، پێویستە داواکاری گشتی کۆماریی بەشداربێت لە بڕیاردانەکاندا. هەر بەپێی یاساکانی ڕێکخستن و چاودێریکردنی بانکەکان، کاتێک بانکێک لە کاری نایاساییەوە دەگلێت، مەرج نییە هەموو ئەو کەسانەی کە لەو بانکەدا پارەیان داناوە، تاوانباری ئەنجامدانی ئەو کارە نایاساییانەبن.\nئەگەر لە حاڵەتێکدا هەموو بەڵگەکان خرانە ڕوو کە بەڵێ، ئەو بانکە سەر بە کۆمەڵەیەکی تیرۆرستی بووە، یاخود بۆ پشتیوانیکردنی کاری تیرۆرستی بەکار هاتووە، پێویستە لێکۆڵینەوە لەوە بکرێت کە چۆن بانکێک کە دەوڵەت ڕێگەی پێداوە و لەژێر چاودێری دەوڵەتدا بووە، بەو جۆرە توانیویەتی کار بکات. پێویستە هەموو لایەنە کەمتەرخەمەکان بخرێنە ژێر لێکۆڵینەوەوە کە چۆن شتێکی وایان بەسەردا تێپەڕیوە، یاخود چاوپۆشییان لێکردووە.\nبەپێی ئەو بڕیارەی کە لە ٢٢ی٧ی٢٠١٦ د و بە ژمارەی (٦٩٤٧) دەرچووە، وادیارە کە ئەو بانکە تا ئەو بەروارە بە پێی یاساکانی تورکیا هیچ کێشەیەکی نەبووە.\nبانک ئاسیا لە ٢٩ی٥ی ٢٠١٥دا لەلایەن TMSF ەوە و بە بڕیری ژمارە ٦٣١٨ مۆڵەتی بۆ نوێ کراوەتەوە و ئەوەش بەڵگەی ئەوەیە کە ئەو بانکە بەتەواوی لەلایەن دەوڵەتەوە چاودێری کراوە و هیچ کێشەیەکی نەبووە و هچ کێشەیەکی دروست نەکردووە بۆ دەوڵەتی تورکیا.\nئەگەر ئەو بانکە لە هەر کێشە و کردەوەیەکی تێکدەرانەوە بگلایە، دەبوو هەر ئەو کاتە ڕابگیرایە لە کارکردن.\nلەکاتێکدا هیچ بەڵگەیەکی یاسایی و مێژوویی لەبەر دەستدا نییە بۆ سەلماندنی تێوەگلانی ئەو بانکە لە کاری تیرۆرستی هەموو تۆمەتبارکردنێک پووچ و نایاساییە، ئەگەر لە حاڵەتێکیشدا، بەڵگەی تەواو لەبەر دەستابێت کە بانکێک لە کاری تێکدەرانە و تیرۆرستی تێوەگلاوە، ئەوە واتای ئەوە نییە کە هەموو ئەوانەی پارەیان لەو بانکە داناوە، یان مامەڵەیان بە پارەی ئەو بانکەوە کردووە، بەشدار و ئەنجامدەری کاری تیرۆرستی بوون.\nلەبەر ئەم هۆکارانە، ناکرێت بڕیاری تاوانباربوون بۆ هیچ کەسێک دەربچێت کە مامەڵەی بە پارەی ناو بانک ئاسیاوە کردووە. نابێت هیچ حوکمیک لەسەر ئەو دۆسیانە بدرێت.\nلە هەڵمەتێکی رەشبگیریدا بڕیاری دەستگیرکردن بۆ 47 مامۆستا دەرچوو


وێنه‌یی... ژماره‌یه‌ك قوتابی به‌هۆی ته‌قینه‌وه‌ی جانتایەکی بۆمبڕێژکراو كوژران\n2020-10-27 [11:03 AM]\nبەهۆی تەقینەوەیەک لە قوتابخانەیەکی ئایینی لە پاکستان، بەلایەنی کەمەوە حەوت قوتابی لەکاتێکدا خەریکی قورئانخوێندن بوون، گیانیان لەدەستدا، له‌مباره‌یه‌وه، وەققار عازم، بەرپرسێکی باڵای پۆلیسی پاکستان رایگەیاند، زیاتر لە 60 قوتابی خەریکی خوێندن بوون کاتێک ئەمڕۆ (سێشەممە، 27-10-2020) تەقینەوەکە لەو قوتابخانە ئایینییەی پێشاوەر روویداوە.\nبەرپرسە باڵاکەی پۆلیس ئاشکرای دەکات، کەسێک جانتایەکی بۆمبڕێژکراوی بردووەتە پۆلەکە، دایناوە و خۆی دەرچووە، دواتر تەقینەوەکە روویداوە.\nمحەمەد عەلی، بەرپرسێکی دیکەی پۆلیس لە ناوچەکە بە ئاژانسی فرانس پرێسی گوتووە، بەلایەنی کەمەوە 7 کەس لەئەنجامی تەقینەوەکە کوژراون، 50ـی دیکەش بریندارن.\nزۆربەی ئەوانەی لە تەقینەوەکەدا کوژراون، بەهۆی بەرکەوتنیان بووە بە بۆڵبەرین کە لەگەڵ تەقەمەنییەکە لەنێو جانتاکە دانراوە. سەرجەم کوژراوەکان تەمەنیان لەنێوان 20 بۆ 40 ساڵە، لەنێو بریندارەکانیش منداڵیش هەن، هەیانە تەمەنی حەوت ساڵی رەتنەداوە.\nئەو قوتابخانە ئایینییەی تەقینەوەکەی لێ ئەنجامدراوە، قوتابیی لە هەموو تەمەنێک تێیدایە، ئەو پۆلەش کە تەقینەوەکەی تێدا ئەنجامدراوە، تایبەت بووە بە فێرکردنی خوێندنەوەی قورئان بەو قوتابییانەی تەمەنیان گەورەیە.\nروودانی ئەو تەقینەوەیە لەکاتێکدایە چەند مانگێکە رەوشی پاکستان تاڕادەیەک ئارامە. تائێستاش هیچ لایەنێک بەرپرسیارییەتی خۆی لە ئەنجامدانی تەقینەوەکە رانەگەیاندووە.


پەیوەندی کورد و ئەمریکا بە گێڕانەوەی کیسینجەر\nئا: بڕوا بەرزنجی\n"ئەمریکا بە فەرمی و بەنهێنی، لەساڵی ۱۹۷۲ەوە هاوکاری کوردەکان دەکات"\nهنری کیسنجەر، ڕاوێژکاری ئاسایشی نەتەوەیی و وەزیری دەرەوەی پێشوی ئەمریکا، وادەڵێت "١٩٢٣_تائێستا ماوە".\nکیسنجەر، کەبەهۆی دەورو کاریگەری زیرەکانەی لە داڕشتن و بەڕێوەبردنی سیاسەتی دەرەوەی ئەمریکادا، پێیدەوترێت"پیرە ڕێوییەکە"، لە یاداشتەکانی خۆیدا بەشێکی کەمی تەرخانکردوە بە دۆسیەیی کورد، کە ناوی ناوە"کارەساتی کوردەکان"، لەوبەشەی یاداشتەکانیدا چیرۆکی دروستبونی پەیوەندی کورد و ئەمریکا دەگێڕێتەوە.\nشەستەکان و حەفتاکانی سەدەیی ڕابرد و پڕڕوداوی گرنگن بۆ کورد. لەیەک کاتدا دەستپێکردنەوەی شۆڕش و شکستی شۆڕش.\nشۆڕش شکستی هێنا، شکستەکەی تا ئێستا لێکدانەوەی زۆری بۆدەکرێت، کەهەریەکەیان کەم و زۆر حەقیقەتی تیایە، بەڵام یەک دیوی دراوەکەیەو تەواوی وێنەکە نابینین، بەڵام لای شایەتحاڵێکی وەک کیسینجەر، زۆرێکی دیوی ئەو ڕوداوانە دەبینین.\nئەو پێیی وایە، کوردەکان، لە شەستەکاندا زیادەڕەوییانکردوە بەگەشبینی لەبارەی ئایندەیانەوە، بۆیە ئەمە توشی شکستیاندەکات لەساڵانی دواتردا. شکستێک کە بە "خۆدارکاریکردنی حەفتاکان"دەناسرێت.\nلەم ساتەوەختەیاو پاش نیوسەدە زیاتر، لەنێو کۆنگرێس و ناوەندە جیاوازەکانی سیاسەت لە ئەمریکا، لایەنگرو پشتیوانی دۆسیەیی کورد و زۆر و ئاشکران و سەرۆکەکەی کۆشکی سپی ڕاستەوخۆ پەیوەندی تەلەفونی ئاشکرا لەگەڵ ژەنراڵە کوردەکان ئەنجامدەدات. بەڵام دیدێک کە هەموئەمانە وەک تاکتیکی سیاسی باسدەکات و ڕایوایە پەیوەندی کورد و ئەمریکا دروست نەبوە، چونکە بەرژەوەندی هاوبەشی گەورە دروست نەبوە. لەبەرامبەر ئەو بەرژەوەندییانەی ئەمریکا لەگەڵ ئەو وڵاتانەیا هەیەتی کە کورد و کوردستانی بەسەردا دابەشبوە.\nبەڵام کینسجەر ئاشکرایدەکات، کە ئەوکات، سەرۆک نیکسۆن "١٩٦٩_١٩٧٤" هەوڵی بۆ سەربەخۆیی کوردەکان داوە، بەڵام لیژنەکانی کۆنگرێس هێرشی توندیانکردۆتە سەری و وەک هەوڵدانێک دژی بەرژەوەندی ئەمریکا بینیوییانە.\nکاتێک مێژوی سەدەی پێشو دەخوێنینەوە، بەتایبەتی لەساتەوەختی گەشەکردن و دروستبونی دەوڵەتی نەتەوایەتی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، دوایی جەنگی جیهانی یەکەم، دەبینین تا ئێستایش برینی ڕوداوەکانی سەدەیی پێشومان پێوەیەو ئازادیمان قوربانی ئەو ڕوداوانەیە.\nخوێندنەوەی مێژو زیاتر چەند هۆکارێکمان بۆ دەکاتە ڕاستی شکستی کورد بۆ ئازادیی خەڵک و خاکەکەیی. دەتوانین لەڕوانگەیی کیسنجەرەوە کورتیان بکەینەوە بۆ ئەم چەند خاڵە:\n١_جیۆپۆلەتیکی کورد بەجۆرێکە تا ئێستا لەبەرژەوەندی زلهێزەکان نەبوە وەک پلانی ستراتیژی پشتگیریت بکەن<\n٢_ناکۆکی ناوخۆیی و نەبونی گوتارێکی کوردیی یەکگرتو، هەروەک نەبونی سەرکردایەتییەکی خاوەن دیبلۆماسییەت و تێگەیشتو لە ڕوداوەکان و مێژو.\n٣_هەروەک بە بڕوای کیسینجەر، دابەشبون و جیاوازیی بیروبۆچونی ئیدارەی ئەمریکی دەوری هەبوە لە کارەساتی کورددا.\nکیسینجەر، هۆکارەکانی دەستێوەردانی ئەمریکا لە پرسی کورد، دەگێڕێتەوە بۆ هۆکاری ستراتیژیی و ئایدۆلۆژی. ئەو ڕایی وایە لەژێر کاریگەری کەلتوری وڵسۆن"ودرو ویڵسۆن، بیست و هەشتەمین سەرۆکی ئەمریکا لە ١٩١٣ تا ١٩٢١ سەرۆکی ئەمریکا بوەو خاوەنی بیری یاسای مافی چارەی خۆنوسین بو بۆ گەلان". کە دەبوایە پشتگیری لە مافی چارەی خۆنوسین بۆ کورد بکەین. بەڵام بەڕای ئەو ئەمریکا لەوناوچە شاخاویی و دواکەوتوەی کوردەکان توشی ئاستەنگ دەبوەیەوەو نەدەکرا لەنێو ئەو هەمو دۆستەی ئەمریکا، هاوکاریی بگەیەنێتە دەستی کوردەکان. کەکار لە بەرژەوەندی دۆستەکانی ئەمریکا دەکات. بۆ ئەمریکا قورس بوە هاوسەنگییەک ڕابگرێت لەنێوان هاوکاریی داخوازیی کوردەکان و بەرژەوەندیی ستراتیژیی لەگەڵ دۆستەکانی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستی نەوتین.\nکیسینجەر، ڕایی وایە دۆسیەیی دروستبونی دەوڵەتێکی کوردی لە عێراق یان وڵاتانیتری کە کوردەکانی بەسەرە دابەشبوە، لە پلانی ئیدارەی نیکسۆن و فۆرد و بۆش و کلینتۆنیش نەبوە. ئەویش بەهۆکاری هەوڵەکانی ئێران و تورکیا. بەڵام هەمو ئیدارەکانیش لەسەر ئەوە هاوڕابون، کە کورد لە عێراق ئیدارەیەکی خۆبەڕێوبەریی هەبێت.\nکیسنجەر، هۆکاری شكستی شۆڕشی ئەیلول و بەراورد دەکات بەڕوداوی خیانەتی٣١ی ئاب و دەنوسێت:"لە ئاداری ١٩٧٥ ئێران و عێراق ڕێکدەکەون و بەرژەوەندییە هاوبەشەکانیان بەسەر خەونی کوردەکان بۆ دەوڵەت سەردەکەوێت. ئەم کارەساتە لە ١٩٩٦ جارێکیتریش دوبارەدەبێتەوە، کاتێکی هێزێکی کوردی لەگەڵ سەدام ڕێکدەکەویت دژی هێزێکیتری کوردی و سەدام بانگێشتی ناوچە ئۆتۆنۆمییەکەیان دەکات، کەلە ١٩٩١وە ئەمریکا دەیپاراست".\nهاوکاریی کورد لە عێراق، بەهۆی بەهێزبونی دەوڵەتێکی عەرەبی ڕادیکاڵ، لە کۆتایی شەستەکانی سەدەیی ڕابردوەوە پەرەیسەندوە. هەرچەندە ئێران و تورکیا خۆیان دژی باسی دۆسیەیی کوردن، چونکە کێشەی قوڵی وڵاتەکانی خۆیشیانە، بەڵام لەپێناو لاوازکردنی عێراق و چاوخستنە سەر کێشەی کورد تەنها لە عێراق، پشتگیری جوڵانەوەی کوردییان کردوە لە عێراق. ئەم پیاوە گەورەی ئەو ڕۆژگارەی دنیایی سیاسەت، دەڵێت لەو پەیوەندییە نهێنییانە لەگەڵ کورد، ئێران و تورکیاو ئەردەن و ئیسرائیل بەشداربون. لەوچوارچێوەیەیشدا هەندێجار ژەنراڵ مستەفا بارزانی، ڕابەری ئەو ڕۆژگارەی شۆڕشی کورد، نامەو پەیامی لەڕێی شای ئێران و پاشای ئوردون بۆ سەرۆک نیکسۆن ناردوە. وەک ئەو داوایەیی لە ٢٨ی ئاداری ١٩٧٢، کە ژەنراڵ مستەفا بارزانی لەڕێگەی پادشای ئەردەنەوە داوای هاوکاریی بە پەلەیی لە نیکسۆن کردوە.\nلەگێڕانەوەکانی نیکسۆنەوە، لەبارەی دۆسیەیی کورد لە سیاسەتی ئەمریکی، تێدەگەین ئیدارە جیاوازەکانی ئەمریکاویستویانە هاوکاری کوردبکەن، بەڵام تا ڕادەیی ئیدارەیی خۆبەڕیوبەریی نەک مافی چارەیی خۆنوسین. بەڵام لایەنی ئەمریکی وابیردەکاتەوە کە کورد خەونی سەربەخۆییەو هەرکات بەهێزبێت ئەم گوتارە دەکات بەگوتاری سیاسی، ئەمەیش کێشە بۆ ئەمریکا دروستدەکات، لەگەڵ دۆست و هاوپەیمانەکانیتری لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست. ئەم وێنەیە تا ئیدارەی ئێستایی ترمپیش ڕاستی ئەو پەیوەندی\nئەو پەیوەندی ئەمریکاو کوردمان پیشاندەدات. ئەوان زیاد لە نیوسەدە پێش ئێستا دەڵێن"دەبو باشتر تێبگەین کوردەکان هاوبەشمانن"، بەڵام ئێستایش بەو قەلەقییەوە مامەڵەدەکەن و پێژەچێت لە یادەوەرییەکانی ترمپیش بیخوێنینەوە، کە کوردەکانن هاوبەشمانن بەڵام قوربانی مێژو و جوگرافیان.\nبەڵام ئەوەیش ڕاستییەکە کە کورد غەزەبی جیۆپۆلەتیکی لێگیراوەو تەنها ڕێگایی ڕزگاریش عەقڵێکی ستراتیژییە لە ئابڵوقەی ئەم غەزەبە بیهێنێتە دەرەوە. تا بتوانێت لە تەرازویی ناهەوسەنگی خۆی بەرامبەر زلهێزە داگیرکەرەکانی ڕزگاری بێت. دەبێت واز لەو گوتارە هیومانیتیە بێنین بۆ پەیوەندی بەدەرەوەی خۆمانەوە، بەڵکو ستراتیژ ئەوەبێت چۆن کێشی خۆمان لەسەر تەرازوی بەرژەوەندییەکان زیادبکەین.\nبەپێێ گێڕانەوەی کیسنجەر، ئەو تێگەیشتنەمان لا دروستدەکات، کە سەرکردایەتی شۆڕش، لەڕویی دبلۆماسییەتەوە زۆر لاوازبون، بەهۆی ململانێی ئەمریکاو سۆڤێت و بونی تورکیاو ئێران و ئیسرائیل لەیەک بەرە کە بەرەی ئەمریکایە، هەروەک عێراق لەبەرەی سۆڤێت، کورد دەیتوانی لەو سەردەمەدا ئۆتۆنۆمی بەدەست بێنێت. بەجۆرێک وڵاتانی دراوسێ پێویستیان بەشۆڕشی کورد بوە کە هەوڵی زۆریانداوە بڕوا بە ئەمریکا بێنن هاوکاری بۆ کورد زیاتر بکات. بەوجۆرەی ئەمریکا لە ساڵێکا ٥ملیۆن دۆلار هاوکاری شۆڕشی کردوە، بەڵام شا بەتەنها ٣٠ ملیۆن دۆلاری ساڵانە هاوکاری کردوە. بێجگە لە هاوکارییەکانی ئەردەن و ئیسرائیل.\nکیسینجەر، باسی نامەیەکی خۆیدەکات، بۆ بارزانی، لە ساتەوەختی شەڕی عەرەب ئیسرائیل، کە بارزانی نامەیی بۆ ناردون و باسی پلانێکی ئیسرائیلی پێڕاگەیاندون، بۆ هێرشکردنە سەر سوپای عێراق، کە ئیسرائیل ویستویەتی کەناڵەکانی شەڕ فراوان بکات.\n"ئێمە بە باشی نازانین، دوبارەی دەکەمەوە بەباسی نازانین لەسەر پێشنیاری ئیسرائیل هێرش بکەیتە سەر سوپای حێراق". کیسنجەر لە نامەیەکدا وا بۆ مستەفا بارزانی دەنوسێت.\nئیدارەی ئەمریکی ڕای وابوە کوردەکان کەخۆیان هەر لای عەرەبەکان تاوانبارن، جارێکیتریش ڕوبەڕوی توڕەیی عەرەب دەبنەوەو کارتی کورد لەدەست دەدەن. ئەو دەنوسێت:"ئەو ڕۆژەی ئاریێل شارۆن لە کەنداوی سوێش دەپەڕێتەوە ئەو ڕۆژە نامەکەم دەگات بە دەستی بارزانی، دوایی شەش ڕۆژ ئیسرائیل و عەرەب ڕێکەوتن".\nکیسنجەر، ڕایی خۆی لەبارەیی، سەرکردەیی شۆڕشی کورد مستەفا بارزانی_یەوە دەردەبڕێت و بەڕوانینێکی ڕەخنەییانەوە دەنوسێت:"بارزانی پشتی بە فاکتەرێک بەستبو کە بەبێ ئەمە هیچ کاتێک خەبات لەپێناو سەربەخۆیی مەحاڵ بێ، ئەویش بڕوابون بو بە دۆزەکە. ئەو لایەنی هاوکێشە سیاسییەکانی پشتگوێ خستبو، کە هەمیشە کارەکتەری گۆڕانکارییەکانە،هەرچەندە بڕوابون بە دۆزەکە هەندێجار جێی فاکتەرەکانیتر دەگرێتەوە، بەڵام هەمیشە نا.". هەروەک لەپێش شکستی شۆڕش لەوەڵامی نامەیەکی بارزانی، بێئەوەی وەڵامی خۆشیان هەبێت بۆ داواکانی، بەڵام بۆیدەنوسێت:"ئێمە سەرسامین بە تۆ و گەلەکەت و قارەمانێتییەکەتان. نامەکانت لەسەر ئاستێکی باڵا ڕێزیدەگرین و بەهەندی وەردەگرین.".\nلەبارەی شکستی شۆڕشی ئەیلولیش، کیسنجەر باسی گفتوگۆکانی پێش ڕاگەیاندنی ڕێکەوتنی نێوان شا و سەدام دەکات لە ٩ی ئاداری ١٩٧٥. کاتێک لە ١٨ی شوباتی ١٩٧٥ لە زیورخ شا دەبینێت و بە کیسنجەر دەڵێت نیازیی وایە لەگەڵ سەدام ڕیکبکەوێت. کیسینجەر سەرۆکی ئەوکاتی ئەمریکا، جێرارد فۆرد ئاگادار دەکاتەوە. بەقسەی کیسنجەر، ترسی شا لەوەبوە بەهۆی کێشەی حکومەتی عێراق ە کورد، کێشەیی کورد بەنێودەوڵەتی ببێت و بگاتە نەتەوەیەکگرتووەکان و بەمەیش کێشەی کورد لە ئێرانیشدا دروستببێت.\nهەرچەندە ئەودەڵێت شام لە مەترسی ڕوخانی کوردەکان ئاگادارکردەوە، بەڵام دەرئەنجام ئەوان بەشی ئەوەنە ڕێککەوتن کە شۆڕشی کورد لەو قۆناخەدا شکستی خوارد.کیسنجەر بۆ ئەم کۆتاییە خەمناکەی چیرۆکی شۆڕشی کورد دەنوسێت:"هەر ئەوەم پێما ببمە شایەدحاڵی مردنی گەلێکی دۆست".\nچیرۆکی سەدا ساڵی ڕابردوی کورد، چیرۆکی گەلێکە هەمیشە قوربانی مێژوەو پرسەکەیشی بەقەد نیوەی باڵایی قوربانییەکەی نەچۆتە پێشەوە.


شكانی لقی دره‌خت وه‌ك شكانی قاچی مرۆڤ به‌ئازارە – Denegkan\nشكانی لقی دره‌خت وه‌ك شكانی قاچی مرۆڤ به‌ئازارە\nسوهراب شیعرێكه ناسكتر له باڵی په‌پوله\nنووسه‌ری سه‌ركه‌وت ئه‌و كه‌سه‌یه كه به‌راستی هه‌وڵ ده‌دات گیانداران رزگاربكات. مرۆڤ گه‌ر له‌ژیاندا تووشی ده‌رده‌سه‌ری و عه‌زاب بێت له‌ناوكاغه‌زدا رزگار ناكرێت. گرنگ ئه‌وه‌یه له ژیانی راسته‌قینه‌دا فریادره‌سی مرۆڤ بین نه‌ك له‌نووسیندا. یاخود هه‌ر نه‌بێت ئه‌وه‌ی ده‌ینووسین و ئه‌وه‌ی له‌دڵماندایه چوون یه‌ك بێت. نه‌ك له‌نووسیندا فریادره‌س بین و له واقیعدا رۆح كوژبین. سوهرابی سپهری یه‌كێكه له‌و شاعیره‌گه‌ورانه‌ی كه هه‌م به‌ژیان و هه‌م به‌نووسین عاشقی راسته‌قینه‌و جوانی و حه‌قیقه‌ت و عیرفان بووه. ئێمه لێره‌دا ته‌فسیری شیعری سوهراب ناكاین. به‌ڵكو له‌باره‌ی مرۆڤ دۆستی رۆح دۆستی سوهرابه‌وه ده‌دوێن، ئه‌و شاعیره‌ی كه عه‌شقی جوانی و ناسكی و ئارامی بووه. سوهراب موسافێرێك بووه به‌دونیای عیرفان و جوانی و حه‌قیقه‌تدا. له‌شیعره‌كانیدا گرنگی به ره‌نگ و سروشتداوه. ناسككانه ده‌ینووسی، به‌جۆرێك كه ئازاری باڵی په‌پۆله و دڵی ئینسانی وه‌ك یه‌ك بینیوه. زمانی سوهراب زمانی سروشت و فیكر و عیرفانه. عارفێكی گه‌وره‌یه و ئاینی ئه‌و مرۆڤدۆستی رۆحدۆستییه. گه‌شته‌كانی بۆ هند و چین و ژاپۆن و ئه‌مریكا پڕاوپڕبوون له مه‌عریفه و زانست و ورده‌ورده فێر بووه و ئه‌وه‌ی فێر بوو ئه‌وه‌بووه كه مرۆڤ نابێ توند وتیژ بێت و نووسین لای ئه‌و هه‌ڵه‌شه‌یی و كه‌ف و كوڵ نه‌بووه و توڕه‌بوون و جوێن دان نه‌بووه. به‌پێچه‌وانه‌وه ئه‌و بۆ توڕه‌بوون و تاوانیش زمانێكی هێمنی هه‌بووه به‌ئارامی جوانی به‌خشیوه و جوێنه‌كانی له‌لێوه‌كان كۆكردوه‌ته‌وه. و مردن و ژیانی تێكه‌ڵ كردووه و له مردندا ژیانی دۆزیوه‌ته‌وه. مردنی كردووه به‌خاڵی ده‌ست پێ كردنه‌وه. ئه‌م شاعیره سوفییه‌كی مه‌زن بووه و بۆ باخی عیرفان گه‌شتی كردووه. كاتێ شیعره‌كانی و سه‌رهاتی ژیانی ده‌خوێنینه‌وه دووروویی و دوو فاقی به‌دی ناكه‌ین چونكه ئه‌م مرۆڤه درۆی له‌گه‌ڵ خۆی نه‌كردووه و شیعر و ژیانی تێكه‌ڵ كردووه له پێناوی جوانی و ئارامیدا ژیاوه. له‌ژێر تیشكی چه‌ند رسته‌یه‌ك له‌شیعره‌كانیدا مرۆڤ دۆستی و جوانی ناسی شاعیر ده‌بینین. شاعیر له شیعری ئاو دا ده‌ڵێ\nبا ئاوه‌كه لیخن نه‌كه‌ین\nپێده‌چێت ئه‌م ئاوه زوڵاڵه، بچێته‌وه قه‌د سپی دارێ\nتا خه‌می دڵێك بڕه‌وێته‌وه\nئه‌شێ ده‌ستی ده‌روێشێ نانێكی وشكی پێ ته‌ڕكا.\nئه‌مه ئه‌و په‌ڕی جوانی و ناسكی مرۆڤێكه كه به‌جۆرێك عاشقی ژیان و مرۆڤه بیرله كێشه بچووكه‌كان ده‌كاته‌وه و پێی وایه ئه‌گه‌ر گوناهی بچووك نه‌كرێت گوناهی گه‌وره‌ش روونادات. ئه‌وه ئه‌و په‌ڕی مرۆڤ دۆستییه. سوهراب پێمان ده‌ڵێت ئه‌گه‌ر بتوانی رووبارێك لیخن بكه‌یت ئه‌وه ده‌توانی دونیا وێران بكه‌یت، ئه‌گه‌ر لقی دره‌ختێك بشكێنیته‌وه ده‌توانی رۆحی مرۆڤێكیش بكوژی. كێ وابیرده‌كاته‌وه!؟ ئه‌وه ئه‌و په‌ڕی عه‌شقه، ئه‌وپه‌ڕی عیرفانه كه تۆی مرۆڤ درك بكه‌یت ئاو رۆحی هه‌یه و دره‌خت رووحی هه‌یه. كاتێ مرۆڤ رێگا به‌خۆی ده‌دات ئاژه‌ڵ بكات به‌قوربانی گه‌ده‌ی خۆی ئیتر رێگا به‌خۆی ده‌دات مرۆڤیش بخوات. كاتێ بتوانی پێ به جه‌سته‌ی مێرووله‌یه‌كه‌دات بنێی و بیرله ژیانی نه‌كه‌یته‌وه به‌رئه‌نجام ئه‌گه‌ر بۆت بلوێ ده‌بیت به‌هیتله‌ر.\nسوهراب شاعیری رۆشنایی و جوانی و عیرفان به‌باشی له‌بوون حاڵی بووبوو، بوونی هه‌مووشتێكی به‌قه‌ده‌ر بوونی خۆی به‌لاوه گرنگ بووه. ئه‌وه‌تا له‌شیعری رۆشنایی، من، گوڵ ، ئاو دا ده‌ڵێت\nئه‌زانم گیایه‌ك هه‌ڵكه‌نم ئه‌مرم\nمن پڕم له‌نوور و لم\nپڕم له‌دارو دره‌خت\nسوهراب ژیانی خۆی و گیایه‌ك به‌یه‌كه‌وه گرێ ده‌دات و ناتوانێ چڵه گیایه‌ك هه‌ڵكێشێ چونكه ره‌گه‌كه‌ی ئه‌وه‌تا له‌ناو رۆحی خۆیدا، هه‌ست به‌بوون و گرنگی و ژیانی گیایه‌ك ده‌كات. كێشه‌ی بوون ئه‌وه‌یه كه مرۆڤی وه‌كو سوهراب كه‌مه رۆحه شه‌ڕانگێز و كاولكه‌ره‌كان زۆرترن له رۆحه ناسك و جوانه‌كان. سوهراب وا بیرده‌كاته‌وه كه هه‌موو شتێك ژیانی خۆی هه‌یه و تایبه‌ت مه‌ندی خۆی هه‌یه. كێ چووزانێ دره‌خت كاتێ لقێكی ده‌شكێنیته‌وه هێنده‌ی شكانی قاچی مرۆڤ ئازاری نییه. ئه‌وه‌ی قاچی سه‌گێك ده‌شكێنێ بیرده‌كاته‌وه له‌قاچی خۆی!؟ ئه‌وه ته‌نها بیركردنه‌وه‌ی سۆفییه راسته‌قینه‌كان و عارفه‌گه‌وره‌كانی وه‌ك سوهرابن كه بیر له وجودی هه‌موو شتێك ده‌كه‌نه‌وه. له‌شیعری په‌یامێك به‌ڕێوه سوهراب ده‌ڵێ\nچی جوێن هه‌یه، له لێوه‌كان ئه‌چنمه‌وه\nشاعیر ده‌یه‌وێت زمان ته‌نها بۆ جوانی و عه‌شق بێت. لێوه‌كان پڕ ده‌كات له زه‌رده‌خه‌نه و جوانی و عه‌شق و وشه‌ی شیرین و جوێنه‌كان و قسه ناشیرینه‌كان له رۆح ده‌رده‌كات و له سه‌ر لێوه‌كان ده‌یچنێته‌وه، ئه‌و ده‌یه‌وێت له به‌ردیش حاڵی بێت چونكه پێی وایه به‌رد پڕه له‌جوانی. به‌رد بۆ شه‌ڕنییه و بۆ ئه‌وه نییه ئازاری مرۆڤی پێبدرێت. كێ وه‌ك سوهراب له به‌رد حاڵی بووه!\nله‌شیعری غوربه‌ت دا ده‌ڵێت\nمانگ له‌ده‌فری خه‌یاره‌كه‌ی سه‌رده‌می گۆزه‌ئاوه‌كه‌دا ئه‌دره‌وشێته‌وه\nشاعیر له‌دێڕی یه‌كه‌مدا نیگار ده‌كێشێ، نیگاری سروشت سروشتی مانگ له ده‌فری میوه‌دا و له‌دێڕی دووه‌مدا مۆسیقا ده‌بیستین ئه‌ویش قیره و ده‌نگی بۆقه، كه به‌لای زۆركه‌سه‌وه بۆق وه‌ك سه‌گ پیسه و شاعیر باسی مۆسیقای بۆق ده‌كات. له شیعره به‌ناوبانگه‌كه‌یدا ده‌نگی پێی ئاو شاعیر ده‌ڵێت\nكه‌عبه‌ی من له قه‌راغ ئاوه\nحه‌جه‌ر ئه‌سوه‌دی من رۆشنایی باخچه‌یه\nباخه‌كه‌مان لای سێبه‌ری داناییه‌وه‌بوو\nبیر و فیكر و ئاینی سوهراب كه له‌شیعره‌كانیدا ده‌بینرێ و دركی پێ ده‌كرێت بیر و فیكری سروشته ئاین و بیروباوه‌ڕی ئه‌و سروشته. پیس كردنی سروشت گوناهی گه‌وره‌یه و كوفری گه‌وره‌یه. سروشت بۆ ئه‌و باخی عیرفان و مه‌عریفه‌یه. هه‌ر له‌و شیعره‌دا ده‌ڵێت\nقیتارێكم دی سیاسه‌تی ئه‌برد و چه‌ند به‌تاڵ ئه‌رۆیی\nكوشتنی داربییه‌ك به‌ده‌ستی ده‌وڵه‌ت\nمن نه‌مدیوه دووسنه‌وبه‌ر دووژمنی یه‌ك بن\nشاعیر ده‌یه‌وێت بڵێت سیاسه‌ت دنیایه‌كی ناشیرینه و خاڵییه له‌جوانی ، سیاسه‌ت ئیش له‌سه‌ر ناشیرین كردنی جوانییه‌كان ده‌كات و دونیای جه‌نجاڵی و درۆ و شه‌ڕ و كێبڕكێیه، جوانی ئه‌وه‌تا له‌سروشت و له عیرفاندایه. ئه‌و ده‌یه‌وێت بڵێ دره‌خته‌كان شه‌ڕناكه‌ن و دووژمنی یه‌ك نین به‌ڵام مرۆڤه‌كان شه‌ڕده‌كه‌ن و سیاسه‌ت ده‌كه‌ن و دژی یه‌كن و یه‌كتری ئازار ده‌ده‌ن. هه‌ر له‌شیعری ده‌نگی پێی ئاوادا ده‌ڵێت\nبۆچی ئه‌ڵێن ئه‌سپ ئاژه‌ڵێكی نه‌جیبه كۆتر جوانه\nبۆكه‌س له‌قه‌فه‌سدا داڵ راناگرێ\nگوڵی وینجه چی له‌گوڵاڵه سووره كه‌متره\nشاعیردڵێكی ناسكی هه‌یه و جیاوازی له‌نێوان رووه‌ك و ئاژه‌ڵه‌كانیشدا ناكات. ده‌یه‌وێت هه‌موو رووه‌ك و گوڵه‌كان وه‌ك یه‌ك سه‌یربكات. جوانی ده‌دات به‌هه‌موو رووه‌كێك، له‌نه‌زه‌ری ئه‌ودا هه‌موو ئاژه‌ڵێك جوانه. سوهراب یه‌كسانی خوازه و درك به‌جوانی هه‌موو ئاژه‌ڵێك ده‌كات و رووه‌ك و گوڵه‌كانیش هه‌موو جوانن و به‌دڕكیشه‌وه. ئه‌مه ته‌سه‌وفی راسته‌قینه‌یه و عه‌شقی راسته‌قینه‌یه. ئه‌مه راستگۆیییه. شاعیر له‌سه‌ر كاغه‌ز و له‌سه‌ر زه‌وی یه‌كبیركرنه‌وه‌ی هه‌یه. ئه‌وه‌ی له‌سه‌ركاغه‌ز بۆ ئێمه‌ی نووسیوه و به‌جێی هێشتووه هه‌ر ئه‌وه‌شی كردووه‌به‌فه‌لسه‌فه‌ی ژیان. كه‌وایه ده‌توانین بڵێین سوهرابیش وه‌ك عاریفه‌گه‌وره‌كان به‌ئاگایی گیشتووه.\nPrevious ته‌كنیكی دووباره‌كاری له هۆنراوه‌كانی سه‌باح ڕه‌نجده‌ردا\nNext جەمشیدخان دیرۆکی مەملەکەتێکی خوێناویی دەگێرێتەوە


نرخی دۆلار بەرامبەر دیناری عێراق لە بازاڕەکانی هەرێم و عێراق زیاتر بەرزبوویەوە و ئەندامێکی لیژنەی دارایی لە پەرلەمانی عێراق دەڵێت، هەوڵ هەیە نرخەکان وەکو پێشتری لێبێتەوە.\nلە کاتەکانی نیوەڕۆی ئەمڕۆ شەممە (28ی تشرینی دووەمی 2020)، نرخی 100 دۆلاری ئەمریکی بەرزبوویەوە و بە 125 هەزار و 500 دیناری عێراق مامەڵەی پێ دەکرێت، ئەوەش دوای نزیکەى دوو هەفتە لە جێگیربوونی نرخەکەى لە دەوروبەری 125 هەزار.\nلەو بارەیەوە، شیروان میرزا، ئەندامی لیژنەی دارایی لە پەرلەمانی عێراق (28ی تشرینی دووەمی 2020) بە "ناس کورد"ی ڕاگەیاند، سیاسەتی بانکی مەرکەزی وایە کە نرخی دۆلار بەرامبەر دیناری عێراقی بە جێگیری بمێنێتەوە و لە ئێستادا هەوڵەکانیش بۆ ئەوەیە نرخی دۆلار بەرامبەر دیناری عیراقی وەکو پێشتری لێبێتەوەو لەو نرخەدا جێگیر ببێت.\nسەبارەت بەوەی باس کرابوو بەهۆی قەرزەکانی عێراق بۆ پڕکردنەوەی کورتھێنانی بودجە، رەنگە دیناری عێراقی بەرامبەر دۆلار هاوشێوەی تمەن و لیرە دابەزینی زیاتر بەخۆیەوە ببینێت، ئەندامەکەی لیژنەی دارایی لە ئەنجومەنی نوێنەران وتی: "بەهیچ جۆرێک مەترسی لەسەر دیناری عێراقی نییە".\nهاوکات وەزيرى دارايى عێراق پلانێکى ئاشکراکرد بۆ دابەزاندنى نرخى دۆلار بەرانبەر دینارى عێراقى کە ماوەیەکە رووى لە بەرزبوونەوەى بەرچاو کردووە.\nدۆلار رووى لەبەرزبوونەوە کردەوە\n2020.12.08 - 10:29


Add items form | 26-01-2019\n$باکووری کوردستان$ - #سەزای تەمەلی# هاوسەرۆکی گشتیی پارتی دیموکراتیکی گەلان-#هەدەپە# سەردانی #لەیلا گیوڤەن#ی کرد کە ماوەی 80 ڕۆژە لەدژی گۆشەگیری سەر #عەبدوڵڵا ئۆجەلان# مانی لەخواردن گرتووە. $رۆژهەڵاتی کوردستان$ - هاووڵاتییەکی کورد بە ناوی عەلی والایی بۆ ئیدارەیی ئیتلاعاتی سەرپێلی #زەهاو# بانگهێشت و دەسبەسەر کرا. بە وتەی سەرچاوەیەکی ئاگادار، هێزەکانی ئیتلاعات لە ڕێگەی پێوەندیی تەلەفوونیەوە ئەم هاووڵاتییە کوردەیان بانگهێشت کردووە. ئەو سەرچاوەیە گوتیشی: ئەم هاووڵاتییە کوردە بە تۆمەتی هاوکاری لەگەڵ یەکێک لە حیزبەکانی ئۆپۆزیسیۆنی حکوومەتی ئێران دەسبەسەر کراوە. - هاووڵاتییەکی کورد بە ناوی محەممەد پارەکار تەمەن 30 ساڵ کوڕی کەریم خەڵکی گوندەوێڵە سەر بە شاری #شنۆ# بۆ تێپەڕاندنی ماوەی حوکمەکەی بۆ زیندانی شاری شنۆ ڕاگوێزرا. $باشووری کوردستان$ - لە شیلادزێ خۆپیشاندان دژی بۆردوومانکردنی داگیرکەری تورک بەڕێوەچوو. خۆپیشاندەران چوونە ناو بارەگایەکی سوپای تورکیاوە لە کۆمەڵگەی سیرێ-ی سەر بە شارەدێی #شیلادزێ# و چەندین ئۆتۆمبێل و تانکی سەربازییان سووتاند، لە سوپا و میتی تورک کوژراو و دیل هەیە و لە خۆپیشاندەرانیش شەهید و بریندار هەن. فڕۆکەکانی داگیرکەری تورک بۆ ترساندنی خۆپیشاندەران بە نزمی بە ئاسمانی شیلادزێ و ناوچەکەدا دەسووڕێنەوە.=KTML_Photo_Begin=https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/165076/0040.JPG=KTML_Photo_Alt=0040.JPG=KTML_Style=width:30%;height:20%;float:right;=KTML_Photo_Target_Link=https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/165076/0040.JPG=KTML_Photo_End= - تەرمی دوو هاونیشتمانیی دیکەی #ئامێدی# کە بەهۆی بۆردوومانەکەی داگیرکەری تورکیا کە لە گەلی رەشاڤا لە ئامێدی گیانیان لەدەستدا، بەیانیی ئەمڕۆ بەخاک سپێردران.  - دەستەی بەڕێوەبەرایەتی #تەڤگەری ئازادیی کۆمەڵگەی کوردستان# لەسەر خۆپیشاندانەکانی خەڵکی شیلادزێ ڕایگەیاند، ڕاپەڕینی جەماوەریی شێلادزێ دژ بە داگیرکاریی پێویستە هەموو باشور بگرێتەوه. - هێزە ئەمنییەکان هێرشیان کردە سەر تیمەکانی کەناڵی ئێن ئاڕ تی، کە ڕووماڵی گواستنەوەی بریندارانی خۆپیشاندانەکانی شێلادزێیان دەکرد و دەستگیریان کردن. پاشتر هەندێکیان ئازادکران. - فراکسیۆنی گۆڕان لە پەرلەمانی هەرێمی کوردستان دەڵێت، داواکارین دەوڵەتی تورکیا کۆتایی بە تۆپبارانکردنی خاکی باشوری کوردستان بهێنێت و هێزە سەربازیەکانیان بگەڕێنەوە خاکی تورکیا. - هێزێکی زێڕەڤانی گەییشتە سێرێ بۆ پاراستنی بنکەکانی سوپای تورک. - فڕۆکە جەنگییەکانی سوپای تورکیای داگیرکەرناوچەکانی شیلادزی، دێرەلوک وهەرێمی زاپ بۆردومان دەکات.=KTML_ImageCaption_Begin==KTML_StyleDiv=width:30%;height:20%;float:left;=KTML_ImageCaption_Target_Link=https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/165076/0045.JPG=KTML_ImageCaption_Title=بەڵگەنامەکانی ئەمڕۆ: 26-01-2019=KTML_ImageCaption_CaptionStyle=000000=KTML_ImageCaption_Caption=بەڵگەنامەکانی ئەمڕۆ: 26-01-2019=KTML_ImageCaption_End= - هێزەکانی #حەشدی شەعبی# ماڵ بە ماڵی گوندی #حەسار# لە #کەرکوک# دەپشکنن. - بەرەبەیانی ئەمڕۆ سەعات 3:15 یەکەم گەشتی هێڵی ئاسمانی تورکش ئێر گەیشتە فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی #سلێمانی#. - ژمارەیەک تیرۆرستی داعش دوای ئەوەی دزەیان کردبووە ناو گەڕەکی بەختیاری لەباشوری #خانەقین# لەلایەن هێزەکانی ئاسایشەوە وەڵام دراونەتەوه و تێکشکاون. $رۆژئاوای کوردستان$ - #شەڕڤان#انی هێزەکانی سوریای دیموکراتیک (قەسەدە) لە چوارچێوەی هەڵمەتی گەردەلولی جزیر دا ئەمڕۆ رێڕەوێکی ئارام و پارێزەراویان لە نێوان گوندەکانی مەراشلی و باغوزی ژووردا کردەوە و لەو رێگەیەوە هەزار و 300 هاووڵاتییان لە دەست چەتەکانی #داعش# رزگار کرد. زۆربەی ئەو هاووڵاتییانەی لە دەست چەتەکانی داعش رزگارکراون ژن و منداڵن. $دەرەوەی کوردستان$ - وەزارەتی بەرگریی تورکیا راگەیێندراوێکی لەبارەی خۆپیشاندانەکەی شیلادزێ بڵاوکردەوە و رایدەگەیێنێت ''بەهۆی هاندانی #پەکەکە# هێرشکرایە سەر بنکەیەکی سەربازیمان لە باکووری عێراق و زیان بە بەشێک لە ئۆتۆمبێل و کەلوپەلمان گەیشتووە''.


کێشە دەکەوێتە پەیوەندییەکانی نێوان سەعوودیا و مەحمود عەباس - جام کوردی\nکێشە دەکەوێتە پەیوەندییەکانی نێوان سەعوودیا و مەحمود عەباس\nپاش ئەوەی کە سەعوودیا ڕێگریی لە سەردانی شاندێکی فەڵەستینی بۆ ڕیاز کرد، کێشە کەوتووەتە پەیوەندییەکانی ئەم وڵاتە و دەسەڵاتی خۆبەڕێوەبەر. شارەزایانیش دەڵێن ئەمە گوشارێکی سەعوودیایە بۆ قبووڵکردنی گرێبەستی سەدە لە لایەن مەحمود عەباسەوە.\nبە پێی ڕاپۆرتی جام کوردی، ڕۆژنامەی زایۆنیستی جرۆزاڵم پۆست ڕایگەیاندووە کە سەعوودیا سەردانی شاندێکی دەسەڵاتی خۆبەڕێوەبەری فەڵەستینی بۆ ئەم وڵاتە ڕەتکردووەتەوە. ئەم شاندە ویستی ئەوەی هەبووە بۆ ڕێگری لە ئاڵۆزبوونی زیاتری پەیوەندییەکان لە گەڵ بەرپرسانی سەعوودیا وتووێژ بکات.\nسەعوودیا ڕایگەیاندووە کە نایەوێت ئەم شاندە سەردانی ڕیاز بکات.\nبەرپرسێکی دەسەڵاتی خۆبەڕێوەبەری فەڵەستین ڕایگەیاندووە کە کەوتووینەتە قەیرانێکی کەم وێنە لە گەڵ سەعوودیا و پێدەچێت زۆر لە ئێمە تووڕە بن.\nڕاشیگەیاندووە کە سەعوودیا وڵاتێکی گەورەی ناوچەکەیە و پاڵپشتی گەلی فەڵەستینی کردووە.\nپەیوەندییەکانی دەسەڵاتی خۆبەڕێوەبەری فەڵەستین و سەعوودیا لە دوو ساڵی ڕابردوو تا ئێستا تووشی گۆڕانکاری بووە، ئەمەش پاش نزیکبوونەوەی دەسەڵاتی پاشایەتی ڕیاز لە دوناڵد ترەمپ دێت کە تا ڕادەیەکی زۆر بووەتە هۆکاری نزیکبوونەوەی ڕیاز و تەل ئەبیب.\nبە هۆی کۆنفرانسی ئابوری پیلانی گرێبەستی سەدە لە بەحرەین پەیوەندی فەڵەستینییەکان و سەعوودیا زیاتر ئاڵۆز بووە. فەڵەستینییەکان بە یەکدەنگ ئەو کۆنفرانسەیان بایکۆت کرد.\nگەلی فەڵەستین لە هەر دوو کەرتی خۆرئاوا و غەززە لە خۆپێشاندانەکانیان وێنەی شا سەلمان و محەممەدی کوڕیان لە گەڵ وێنەی ترەمپ و نتانیاهۆ سووتاندووە.\nدەیان دیپلۆماتکاری ئەمریکی سەعوودیا بە جێ دێڵن\nئێران بۆ سەعوودیا و بەحرەین: ئاسایشی ناوچەکە لە ڕێگای ملکەچبوونی ئەمریکاوە دابین ناکرێت\nمەهاتیر محەممەد: ئەو ئیسرائیلەی کە لە سەر بنەمای دزی خاکی فەڵەستین بونیاد نراوە، بە فەرمی ناناسین


دوو کتێبی نوێی ستیڤان شەمزینی لە چاپ دران – Dengekan\nbyStivan Shamzinani\tMay 22, 2021\tBooks, General\nکتێبی یەکەم: “قوتووی عەتار – بەرگی سێهەم” ئەم کتێبە بریتییە لە دریژکراوەی هەردوو بەرگی پێشووی کتێبەکە کە ساڵی 2018 لە دوو توێی 1000 لاپەڕەدا بڵاوکرایەوە. ئەم بەرگەش بەشێکی تری کۆکراوەی ئەو وتارانەی نووسەر لە خۆ دەگرن کە لە نێوان ساڵانی 2004-2021 بڵاوکراونەتەوە لە دوو توێی 560 لاپەڕەدا. بە تێکراش هەر سێ بەرگەکەی ئەم کتێبە 1560 لاپەڕەیە.\nکتێبی دووەم: “بە ئەوینت رابردووم بسڕەوە” ئەم کتێبەش بریتییە لە کۆمەڵە شیعرێکی نوێی نووسەر لە نێوان ساڵەکانی 2015- 2020 لە دوو توێی 158 لاپەڕەدا.\nئەم کتێبانەش لەلایەن چاپخانەی کارۆ چاپ کراون و لەلایەن “هەرێم عوسمان”ەوە کاری دیزاینی بۆ کراوە.\nوا بڕیاریشە کتێبێکی تری نووسەر بە ناوی “خەندە گرینۆکەکان. مەراقنامەی پیاوێکی سوریالی” لە دوو توێی 200 لاپەڕەدا بەم زووانە لە ژێر چاپ بێتە دەرەوە. هەر سێ کتێبەکەش لە چەند مەراسیمێکی جیاجیادا لە شار و شارۆچکەکانی کوردستان بڵاوبکرێنەوە.\nجێگەی ئاماژە پێدانە ئەم سێ کتێبە و کۆی کتێبەکانی تری نووسەر لەسەر ئەرکی دارایی و تایبەتی خۆی چاپکراون.\nPrevious چـیرۆک بۆ منـداڵان.. شـێـلـمێکی زەبـەلاح.. رەزا شـوان\nNext کۆنفرانسی یەکڕیزی و دەستور و چەند سەرنجێک.. سامانی وەستا بەکر


ڕاپۆرتێک لەسەر ڕووداوەکانی شاری کرماشان\n11:20 - 29 خەزەڵوەر 2719\nئاژانسی کوردپا: کۆبوونەوە ناڕەزایەتییەکان لە کرماشان بەردەوامە و هێزە نیزامییەکان لە شوێنە گشتییەکانی ئەو شارە، بۆ سەرکەوتکردنی هاووڵاتییان جێگیر کراون.\nبەپێی ڕاپۆرتی گەیشتوو بە ئاژانسی هەواڵدەریی کوردپا، ڕۆژی سێشەممە، ٢٨ی خەزەڵوەر، زیاتر لە چەند ڕۆژی ڕابردوو، هێزە نیزامییەکان لەنێو کرماشان بڵاو کراونەتەوە، بەتایبەتی لە شوێنەکانی سێڕێیانی تاقەوسان، ئیلاهییە و دەوڵەت ئاوا. هەروەها ئیزنی کۆبوونەوەی سێ هەتا چوار کەسیش بە خەڵک نادەن.\nسەرچاوەیەکی ئاگاداری کوردپا لە کرماشان ڕایگەیاند: "بەهۆی دەسڕێژیی گولـلە لەلایەن پایگای دەوڵەت ئاوا، ژمارەی کوژراو و بریندارەکان زۆر زیاتر لەوەیە کە باسی لێوە دەکەن".\nئەو سەرچاوەیە ئەوەشی خستەڕوو، لە تەقەی هێزە نیزامییەکانی پایگای دەوڵەت ئاوای کرماشان، دوو برا کە ناوەکانیان ڕوون نەبووەتەوە، کوژران. یەکێک لەو کەسانە مێرمنداڵێکی تەمەن ١٦ ساڵەیە.\nهەروەها زیادی کردووە، هەتا ئێستا ئامارێکی ورد و دروست لەسەر کوژرا و بریندار و دەسبەسەرکراوەکانی شاری کرماشان لەبەر دەستدا نییە و تەنیا شوناسی سێ کەس ڕوونە کە بریتین لە: "نادر بیراوەند، ٢٢ ساڵە، خەڵکی گەڕەکی جافرئاوای شاری کرماشان؛ ڕامین میرزایی، تەمەن ٢١ ساڵ، خەڵکی گەڕەکی دەوڵەت ئاوا و موزەفەر زەهیری، کوڕی نسوور".\nلە نەخۆشخانەی "تاڵقانی"، بەخشێکیان تایبەت بە کوژراو و بریندارەکانی کرماشان دیاری کردووە و جگە لە هێزەکانی سپای پاسداران و هێزە نیزامییەکان، تەنانەت ئیزنی چارەسەرکردنی بریندارەکانیان بە دوکتورەکانی ئەو نەخۆشخانەیەش نەداوە.\nناڕەزایەتییەکان لە کرماشان بەردەوامە و ڕۆژی سێشەممە لە گەڕەکی نۆبەهاری ئەم شارە، شەڕ و تێکەڵچوون لە نێوان هاووڵاتییان و مەئموورانی هێزە ئینتزامییەکان هاتووەتە ئاراوە.\nپاش دەستپێکردنی ناڕەزایەتیی هاووڵاتییانی شاری کرماشان لە ڕۆژی شەممە، ٢٥ی خەزەڵوەر، هەتا ئێستا ئامارێکی ورد و دروست لەسەر کوژراو، بریندار و هاووڵاتییانی دەسبەسەرکراو لەبەر دەستدا نییە.


Diplomatic Magazine | نێچیرڤان بارزانی،بەرزدەكرێتەوە یان دور دەخرێتەوە؟\nنێچیرڤان بارزانی،بەرزدەكرێتەوە یان دور دەخرێتەوە؟\nئایا جارێكی دیكە مێژوو دوبارە دەبێتەوە و هەمان چارەنوسی باوكی چاوەڕێی نێچیرەڤان بارزانی دەكات؟.\nلە كۆتایی هەفتاكانی سەدەی رابردوو كاتێك بارزانی باوك لە كۆتایەكانی ژیانیدابوو، ململانێی نێوان دوو كوڕەكەی گەیشتە ترۆپك لەسەر میراتی سەرۆكایەتی پارتی لەدوای مەلا مستەفاوە.\nلەو ململانێیەدا مەسعود بارزانی هەرچەندە بەتەمەن بچوكتربوو، بەهاوكاری سامی عەبدورەحمان و پشتگیری راستەوخۆی باوكی، توانی گرەوی سەرۆكایەتی لە ئیدریس بارزانی بەرێتەوە و بیكاتە دەرەوەی یاریەكە، سەرەنجامەكەشی بەو جۆرەبوو كە ئیدریس بارزانی بەو داخەوە سەری نایەوە.\nئێستا دوای درەوشانەوەی ناوی كوڕە گەورەكەی نزیك بەچارەكەسەدەیەك، خەریكە هەمان سیناریۆی دورخستنەوەی باوكی بەجۆرێكی دیكە روبەڕوی نێچیرڤان بارزانی دەبێتتەوە.\nنێچیرڤان بارزانی نزیكەی 17 ساڵ سەرۆكایەتی حكومەتی هەرێمی كوردستانی كردوە و بەوهۆیەشەوە پێگەیەكی سیاسی و ئابوری بەهێزی بۆخۆی دروستكردوە، وەك هەندێك دەڵێن ئیمپراتۆریەتێكی سیاسی و ئابوری بونیات ناوە.\nئەوە راستە كەنێچیرڤان بارزانی لەسەرەتاوە بەیارمەتی مامی كە لەهەمانكاتدا خەزوریەتی، هاتۆتە پێشەوە لەكایەی سیاسی و حوكمڕانیدا، بەڵام نێچیرڤان بارزانیش سەركەوتوو بوە لەوەدا كە دوای درەوشانەوەی ئەستێرەی سیاسی و حومڕانیەكەی كارێكی نەكردووە مامی توڕە بكات و هەمیشە سنوری دەسەڵات و پێگەی بارزانی پارستووە، تەنانەت لەهەندێ باریشدا وەكو قەڵغان خۆی داوەتە بەری.\nئێستا كە نێچیرڤان بارزانی ماوەی 17 ساڵە پۆستی سەرۆكی حكومەتی بەدەستەوەیە و كوڕەكەی خۆشی بەتەواوی پێگەیشتوە، بارزانی دەیەوێت بیر لە گێڕانەوەی هاوسەنگی بكاتەوە بۆناو خێزانەكەی، بەتایبەت تا خۆی لە ژیاندا ماوە.\nلەڕوی دەستوری و یاسایەوە دەسەڵاتی گەورەی جێبەجێكردن لە دەستی سەرۆك وەزیراندایە و دەسەڵاتەكانی سەرۆكی هەرێمێش پێشتر بە باڵای مەسعود بارزانیدا دوراون، لە داهاتودا سەرۆكی هەرێم هەم لەناو پەرلەمان هەڵدەبژێردرێت هەم دەسەڵاتەكانیشی كەم دەكرێنەوە و وەك ئێستا نابن.\nلە وجودی بارزانیدا هەر كەس سەرۆكی هەرێم بێت، تەنها وەك سێبەر سەیردەكرێت و مەحاڵە خەون بەوە ببینێت هەمان پێگە و دەسەڵاتی بارزانی هەبێت.\nهەروەها لە وجودی بارزانیدا هەر كەس سەرۆكی هەرێم بێت، تەنها وەك سێبەر سەیردەكرێت و مەحاڵە خەون بەوە ببینێت هەمان پێگە و دەسەڵاتی بارزانی هەبێت.\nبۆیە بە هەموو پێوەرێك كاندیدكردنی نێچیرڤان بارزانی بۆ سەرۆكی هەرێم لەلایەن پارتی و مەسعود بارزانیەوە بۆ دورخستنەوەیەتی نەك بەرزكردنەوەی.\nنێچیرڤان بارزانی دەبێت خۆی نەخەڵەتێنێت، لەوە تێبگات ئەوەی بارزانی دەیكات بۆ هاوسەنگی بنەماڵەكەی و سنورداركردنی دەسەڵاتەكانی ئەوە. بارزانی دەیەوێت تا خۆی لەژیاندا ماوە، كوڕەكەی ببینێت لە لوتكەی هەرەمی دەسەڵات و لە هەرجێگایەكیشدا پێویستی بەیارمتی هەبوو یارمەتی بدات، بە كورتی ئەو دەیەوێت كوڕە گەورەكەی پەراوە پێ بكات لە هونەری دەسەڵاتداریدا و ئامادەی بكات بۆ ئەوەی كە هەموو لایەك وەك خاوەن دەسەڵاتی شەرعی و پلەیەك مامەڵەی لەگەڵدا بكەن.\nلەمەودوا كە حكومەتیش دەكەوێتە دەست باڵەكەی پاراستن لەناو پارتیدا، ئیتر نێچیرڤان بارزانی سەنگەرێكی بەهێزی نییە كە لێیەوە ململانێكانی بكات. تەنانەت لەوانەیە ئەو ئیمپراتۆریەتە میدیایی و ئابوریەشی بونیادی ناوە لەدەستی بدات. ئەگەر بەوریایەوە مامەڵە نەكات.\nهەرچەندە لە حزوری بارزانیدا، نەهێڵدراوە ململانێی نێوان حكومەت و پاراستن بگاتە ئاستی تەقینەوە، بەڵام لەمەودوا كە حكومەتیش دەكەوێتە دەست باڵەكەی پاراستن لەناو پارتیدا، ئیتر نێچیرڤان بارزانی سەنگەرێكی بەهێزی نییە كە لێیەوە ململانێكانی بكات. تەنانەت لەوانەیە ئەو ئیمپراتۆریەتە میدیایی و ئابوریەشی بونیادی ناوە لەدەستی بدات. ئەگەر بەوریایەوە مامەڵە نەكات.\nبێگومان دورخستنەوەی نێچیرڤان بارزانی لەسەرۆكایەتی حكومەت بە مانای دورخستنەوەی لە شانۆی سیاسەت نایەت، بەڵام بەرادەیەكی زۆریش لاوازی دەكات و لە بەرامبەردا رەونەقی سیاسی كوڕەكەی بارزانی زیاد دەكات.\nبۆیە ئەگەر سەر توێژاڵی هەواڵەكان نەمان خەڵەتێنن، كاندیدكردنی نێچیرڤان بارزانی بەمانای بەرزكردنەوەی نایەت، بەڵكو راستیەكەی ئەوەیە چیتر زەمەنی سنورداركردنی دەستی پێكردوە و دەبێت خۆی بۆ قۆناغێكی نوێ ئامادەبكات.


ڕۆژی 4ی كانونی دووەم\n- ڕۆژی 4ی كانونی دووەمی ساڵی 808ی زایینی، شاری فاس لەلایەن (ئیدریسی دووەم)ی پاشای مەغریبەوە بنیاتنرا بەوەش بووە یەكەم پایتەختی ئیسلامیی لەو ناوچەیەدا.\n- ڕۆژی 4ی كانونی دووەمی ساڵی 1493ی زایینی، (كریستۆفەر كۆڵۆمبۆس)ی دۆزەرەوەی بەناوبانگی جیهان دەستی بە گەشتكردنێكی فراوان كرد بۆ دۆزینەوەی جیهانی نوێ و ئەو خاكانەی كە پێشتر نەدۆزرابوونەوە و دەستی مرۆڤیان پێنەگەیشتبوو.\n- ڕۆژی 4ی كانونی دووەمی ساڵی 1643، (ئیسحاق نیوتن)ی دۆزەرەوەی هێزی كێشكردنی زەوی لە دایك بووە كە زانایەكی بوارەكانی بیركاریی و فیزیایی ئینگلیزییە و بیردۆز و شیكارەكانی كاریگەریی زۆریان هەبووە لە بەرەوپێشبردنی زانستی ماتماتیك و فیزیادا.\n- ڕۆژی 4ی كانونی دووەمی ساڵی 1717، هەرسێ وڵاتی (هۆڵەندا و فەرەنسا و ئینگلتەرا) هاوپەیمانێتییەكی سێقۆڵییان پێكهێنا بە مەبەستی بەرەنگاربوونەوەی هێزە گەورەكانی دیكەی جیهان.\n- ڕۆژی 4ی كانونی دووەمی ساڵی 1809، (لویس برێل) مامۆستای نابینایانی فەرەنسی لە دایك بووە كە داهێنەری خوێندنی برایلە و سودی زۆری بە نابینایان گەیاندووە بۆ ئەوەی وەكو مرۆڤە ئاساییەكان فێری خوێندنەوە و نوسین ببن و خوێندنی ئەكادیمی تەواوی بكەن.\n- ڕۆژی 4ی كانونی دووەمی ساڵی 1896، یۆتا چووە پاڵ ئەمریكاوە و بەوەش بووە 45هەمین ویلایەتی ئەمریكا.\n- ڕۆژی 4ی كانونی دووەمی ساڵی 1913، لەلایەن (عەبدولڕەزاق بەدرخان)ەوە لە ناوچەی (خوو)ی باكوری ئێران قوتابخانەیەكی كوردی كرایەوە كە زمانی كوردیی بە ئەلف و بێی ڕوسی تێدا دەخوێنرا و نزیكەی 30 خوێندكار تێیدا دەیانخوێند.\n- لە میانی جەنگی دووەمی جیهانیدا و ڕۆژی 4ی كانونی دووەمی ساڵی 1941، لە ناوچەی تەبرەقی لیبیا جەنگێكی خوێناوی لە نێوان هەردوو سوپای ئیتاڵیا و بەریتانیادا هەڵگیرسا كە بە جەنگی بەردییە ناسراوە.\n- ڕۆژی 4ی كانونی دووەمی ساڵی 1948، بۆرما سەربەخۆیی ڕاگەیاند و لە ژێر دەستی كۆلۆنیالی بەریتانی ڕزگاری بوو.\n- لە میانی جەنگی نێوان هەردوو كۆریادا ڕۆژی 4ی كانونی دووەمی ساڵی 1951، هێزە هاوبەشەكانی كۆریای باكور و چین شاری سیئۆلی كۆریای باشوریان داگیر كرد.\n- ڕۆژی 4ی كانونی دووەمی ساڵی 1959، كەشتیی ئاسمانی (لۆنا 1) یەكەم كەشتی بوو كە توانیی بگاتە نزیك مانگ و بە دەوریدا بسوڕێتەوە.\n- ڕۆژی 4ی كانونی دووەمی ساڵی 1960، (ئەلبیر كامۆ)ی نوسەری بەناوبانگی فەرەنسی كۆچی دوایی كردووە كە ساڵی 1957 خەڵاتی نۆبڵی بۆ بواری ئاداب پێبەخشراوە.\n- ڕۆژی 4ی كانونی دووەمی ساڵی 1962دا، ئەكتەری شۆخ و شەنگی میسری (لەیلا عەلەوی) لە دایك بووە كە بەشداریی لە چەندین بەرهەمی هونەریی سینەما و تەلەفزیۆندا كردوە.\n- ڕۆژی 4ی كانونی دووەمی ساڵی 1962، لە شاری نییویۆركی ئەمریكا یەكەم شەمەندۆفێر خرایە كار كە بە شێوەی ئۆتۆماتیكیی و بەبێ شۆفێر و تاقمی بەڕێوەبردن كاری دەكرد.\n- ڕۆژی 4ی كانونی دووەمی ساڵی 1965، حكومەتی ئیسرائیل ئاشكرایكرد كە بە شێوەی نهێنی 250 هەزار جولەكەی لە ئەسیوپیاوە گواستووەتەوە بۆ ناو خاكی ئیسرائیل.\n- بە هۆی بەردەوامبوونی ناڕەزایەتییەكان و شۆڕشی گەلانی ئێران لە دژی سیستمی پاشایەتی لەو وڵاتەدا ڕۆژی 4ی كانونی دووەمی ساڵی 1979، (محەمەد ڕەزا شای پەهلەوی) دەسەڵاتی لە دەست دا و لە جێی ئەو (شاپور بەختیار) دەسەڵاتی ئێرانی گرتە دەست.\n- بە هۆی داگیركردنی ئەفغانستان لەلایەن سوپای یەكێتیی سۆڤێتەوە، لە میانی خولی ئۆڵۆمپیادی ساڵی 1980دا كە لە شاری مۆسكۆی پایتەختی یەكێتیی سۆڤێت بەڕێوە دەچوو، ڕۆژی 4ی كانونی دووەم (جیمی كارتەر)ی سەرۆكی ئەمریكا ڕایگەیاند ویلایەتە یەكگرتووەكان بایكۆتی ئۆڵۆمپاد دەكات وەك ناڕەزایەتییەك بەرامبەر بە داگیركردنی ئەفغانستان.\n- ڕۆژی 4ی كانونی دووەمی ساڵی 1999، دراوی یەكێتیی ئەوروپا كە بە یۆرۆ ناسراوە لە بازاڕەكانی دراوی ئەوروپا و جیهاندا بڵاوكرایەوە بۆ ڕكابەریكردنی دراوەكانی دیكەی جیهان.\n- ڕۆژی 4ی كانونی دووەمی ساڵی 2006، بە هۆی توشبوونی بە جەڵتەی دەماخ (ئەرێل شارۆن)ی سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیل گەیەندرایە نەخۆشخانە و دەسەڵاتەكانی درایە دەست (ئیهۆد ئۆڵمەرت)ی جێگری.\n- ڕۆژی 4ی كانونی دووەمی ساڵی 2010، هەردوو تاوەری دوبەی بە شێوەیەكی ڕەسمیی كرانەوە كە بە یەكێك لە بەرزترین تاوەرەكانی جیهان ئەژمار دەكرێن و ناویان لێنراوە (بورجی خەلیفە).\n- ڕۆژی 4ی كانونی دووەمی ساڵی 2011، (عەلی ڕەزا پەهەلەوی) كوڕی محەمەد ڕەزا شای پەهلەوی پاشای ئێران كۆچی دوایی كرد.\n- پاش ئەوەی بە هۆی نادادپەروەریی و بێكاریی و گەندەڵییەوە گەنجێكی تونسی بە ناوی (محەمەد بوعەزیزی) ئاگری لە جەستەی خۆی بەردا و ئەو ڕووداوەش بووە هۆی سەرهەڵدانی شۆڕشی گەلی تونس لە دژی دەسەڵاتەكەی (زەینلعابدین بنعەلی)، ڕۆژی 4ی كانونی دووەمی ساڵی 2011 بوعەزیزی بە هۆی زۆریی سوتانی جەستەیەوە لە نەخۆشخانە گیانی لەدەستدا و پاش گیانلەدەستدانەكەشی شۆڕش پەرەی سەند و بووە هۆی ڕوخانی دەسەڵاتەكەی بنعەلی، دواتریش شۆڕش چەندین وڵاتی ناوچەكەی گرتەوە و بە بەهاری عەرەبی ناسێنرا.\n- ڕۆژی 4ی كانونی دووەمی ساڵی 2011، ئەدیب و ڕۆماننوسی میسری (نهاد شەریف) لە تەمەنی 79 ساڵیدا و بە هۆی نەخۆشییەوە كۆچی دوایی كردووە و ژمارەیەك بەرهەمی بەپێزی لە پاش بەجێماوە.\n- ئەمڕۆ لە كۆماری بۆرما یادی جەژنی سەربەخۆیی دەكرێتەوە، هاوكات ئەمڕۆش بە ڕۆژی جیهانیی برایل ناسراوە كە ڕۆژێكی تایبەت بە نابینایانە و لەم ڕۆژەدا یادی نوسینی برایل دەكەنەوە بە هۆی ئەوەی لە ساڵی 1809دا لەلایەن لویس بریلەوە ئەو جۆرە نوسینە داهێنرا كە تایبەتە بە نابینایان و پیتەكان بە شێوەی قۆقز دەنوسرێن و نابینایانیش بە پەنجەكانی دەست دەیانخوێننەوە.


كورد كێیه ؟ - سۆران حه‌مه‌ڕه‌ش\nموضوع: كورد كێیه ؟ - سۆران حه‌مه‌ڕه‌ش السبت يونيو 03, 2017 10:00 pm\nمێژووی كورد و ڕه‌چه‌ڵه‌كی زمانه‌كه‌ی\nله‌سه‌ره‌تای شارستانییه‌ته‌وه تاكو سه‌ده‌ی ده‌یه‌می زایینی\nنووسینی: سۆران حه‌مه‌ڕه‌ش\nچاپی: یه‌كه‌م 2013 - له‌نده‌ن\nتێكست و زمانی میده‌كان كه، به وته‌ی نووسه‌ر جیاواز نییه له زاره‌وه‌كانی ئه‌مڕۆی زمانی كوردی.\n- چه‌ندین به‌ڵگه‌نامه كه به‌ڕوونی ده‌ریده‌خه‌ن، میده‌كان له سه‌ده‌ی سێیه‌می زاینیدا دوایه‌مین جه‌نگیان كردووه و تا ئه‌وده‌میش فه‌رمانڕه‌وای به‌شێكی كوردستان بوون.\n- تێكستی كوردی كه ته‌مه‌نی زیاتر له چوار هه‌زار ساڵه.\n- تێكستی چه‌ند شارستانیه‌تێكی دێرینی میزۆپۆتامیا و ئه‌نادۆڵیا، كه زمانه‌كه‌یان كوردی بووه.\n- زانیاری سه‌باره‌ت چه‌ندین ده‌وڵه‌تی كۆنی كورد كه به سه‌دان ساڵ پێش ئیسلام حوكمڕانی كوردستان و ناوچه‌كه‌یان كردووه.\nنووسه‌ر بۆ گه‌یشتن به ده‌رئه‌نجامه‌كان، سوودی له تێكست، رێزمان و وشه‌كاری زمانه كۆنه‌كانی وه‌ك سۆمه‌ری، هوری، هیتی، لوڤی، سراسی، كاری، لیدی، ئاشووری، یۆنانی، رۆم، ئیسلامی، فارسیی كۆن، په‌هله‌وی و... هتد وه‌رگرتووه.\nكتێبی "كورد كێیه" له داهاتوویه‌كی نزیكدا وه‌رده‌گێڕدرێته سه‌ر زمانه‌كانی ئینگلیزی و فه‌ره‌نسی.\nله كۆڕه‌كه‌دا نووسه‌ر، به هاوكاری (پاوه‌ر پۆینت)، له سه‌ره‌تای شارستانییه‌ته‌وه مێژووی كورد ده‌گێڕێته‌وه و ورده‌كاریی هه‌موو ئه‌و ده‌وڵه‌ته مێژووییه كوردیانه ده‌خاته‌ڕوو كه به درێژایی مێژوو حوكمڕانی كوردستانیان كردووه و چه‌ندین نه‌خشه و وێنه و تێكست ده‌كات به هاوكاری باسه‌كه‌ی.\nعدل سابقا من قبل ابو علي الكردي في الإثنين مايو 03, 2021 10:38 am عدل 2 مرات\nموضوع: رد: كورد كێیه ؟ - سۆران حه‌مه‌ڕه‌ش الخميس فبراير 01, 2018 7:36 am


تاکەى ئێران ئەم هەموو کردەوە تیرۆریستیە لە هەرێم دا ئەنجام بدا و بێ دەنگى بۆى هەڵ ببژێردرێت؟، شەریف هەژارى – Peshmergekan\nتاکەى ئێران ئەم هەموو کردەوە تیرۆریستیە لە هەرێم دا ئەنجام بدا و بێ دەنگى بۆى هەڵ ببژێردرێت؟، شەریف هەژارى\nڕژێمى ئێران وەک ترسناکترین ڕژێمى داگیرکەرى دژە کورد و، یەکێک لە دڕندەترین و دواکەوتوترین سیستمى ناو مێژووى مرۆڤایەتیى، هەر تەنها ئەوە نیە کردەوە و ئایدۆلۆژیاکەى وایکردبێت\nکە گەلانى ناوخۆى (ئێران) زەجرى پێوە ببینن، بگرە دڕندەیى و پڕ-مەترسیدارێتیى (پیلان و کردەوە تیرۆریستیەکانیى) ئەم ڕژێمە لە دەرەوەى سنورەکانى خۆشیى دا، بوونى هەیە، بەتایبەت لە باشورى کوردستان دا.\nهەرچەندە، زۆرجار پێشنیارم بۆ کراوە، کە واز لەو بابەتانە بهێنم کە پەیوەندى بە ئاشکراکردن و خستنەڕوى قەسابخانەکانى ئەم ڕژێمە هەیە دژى کوردانى خۆرهەلات لە ناوخۆ دا و، کردەوە و پیلانە تیرۆریستیەکانى ئەم ڕژێمە لە خاکى باشور دا. بەڵام بیریى ئازادیخوازیى و مرۆڤخوازییەکانم هەمیشە سورترى کردووم لە هەڵماڵینى یەک بە یەکى پیلان و کردەوەکانى ئەم ڕژێمە بەتایبەت دژى کوردانى خۆرهەلاتَ و، پیلانەکانیشى لە ناو خاکى باشورى کوردستان دا.\nپاش ماوەیەک دواى ئەو ڕوداوانە، لە سەرەتاى مانگى 12 ى (2017)، ئەندام مەڵبەندێکى یەکێتیى کە ناسراومانە، تەلەفونى بۆ کردم و، پێى وتم، کە: ((مەترسى لەسەر ژیانت هەیە و هیوادارم بابەتەکانت لەسەر ئێران کەم کەیتەوە و ئاگادارى خۆت بیت)).\nمنیش لە وەڵام دا پێم وت: ((چۆن ئەزانیت کە مەترسى لەسەر ژیانم هەیە!؟)).\nئەندام مەڵبەندەکەى یەکێتیش لە وەڵام دا پێى وتم: ((ئێمە لە ناو مەڵبەند لیژنەى ئەمنیمان هەیە، ئاگادارى هەندێ پیلان و کەیسى ناو شارین!)).\nئەندام مەڵبەندەکەى یەکێتیى پێى وتمەوە: ((وەڵاهى زانیاریى ورد هەیە، ئاگادارى خۆت بە..! ڕەنگە دوو هۆکار وایان کردبێت کە تا ئێستا ئەو کەسانەى کە ئێران بۆ چاودێرى تۆ دایان ناوە کردەوەى تیرۆریستیان ئەنجام نەدابێت، یەکەمیان ئەوەیە: وایان زانیوە تۆ سەر بە یەکێتیى یان گۆڕانیت، دووەمیشیان ئەوەیە کە: تۆ بە چەندین عەشیرەتەوە پێکەوە بەسراویتەوە و ئەکرێت لەوەش وردبوبنەوە و بەئاسانى نەکەوتبیتە بەردەستیان!)).\nسەبارەت بە یەکەم ڕوداوى تیرۆریستى کە شەوى (31-12-2017) بو، پارێزەرى ڕاوێژکار (عوسمان ساڵح مەحمود) بە پشت بەستن بە چەندان بەڵگە، بۆى ساغ بوویەوە، کە تیرۆریستەکانى ئێران لە شەوى (31-12-2017) مەبەستیان ڕفاندنى من بووە لە شارى (هەڵەبجە)وە بۆ شارى (پاوە)ى خۆرهەڵاتى کوردستان و هتد!!\n1-ڕژێمى ئێران و تیرۆرکردنى دەنگە ئازا و ئازادەکانى ناو باشورى کوردستان، بەتایبەت ئەو نوسەر و ئەکادیمیستانەى کە دژى پیلانە تیرۆریستییەکانى ڕژێمى ئێران دەوەستنەوە، کە لە ڕاپەڕینى ساڵى 1991 ەوە تا ئێستا دەیان نمونە بەردەستن.\n2-ڕژێمى ئێران و تیرۆرکردنى (سەرکردە،کادیر،ئەندام و لایەنگیر)ى حیزبەکانى خۆرهەڵاتى کوردستان بەتایبەت و، ئۆپۆزسیۆنى ئێران بەگشتى. بە ڕونى دیارە کێ بو حەوت پێشمەرگەى حیزبى دیموکراتى لە خاکى باشورەوە تەسلیمى ئێران کردەوە، ئاشکراشە کام حیزب بون کە هەردو سەرکردەى دیموکرات (مەنسورى ڕەشە هەورامى) لە دوکان و، (مەنسورى ناسرى)یان لە کۆیە بۆ ئێران تیرۆرکرد. هەروەها سەدان کارى دیکەى تیرۆریستانى سەر بە ئێران، کە زۆر ئاشکرایە بکەرانیان کێن، کە ڕۆژانە لە ناو خاکى هەرێم تەراتێن ئەکەن!\n3-ڕژێمى ئێران و کردەوەى خۆتەقاندنەوە و تیرۆریستى لە خاکى هەرێم، لەمەش دا دەیان کارى خۆتەقاندنەوە بەردەستن، کە تیرۆریستەکان لە سنورى ئێرانەوە داخلى باشورى کوردستان بون.\n5-ڕژێمى ئێران و ناردنى ماددەى بەسەرچو و خۆراکى بەسەرچو بۆ ناو خاکى هەرێم، کە هەفتە نییە دەیان جۆر خۆراک چ لەسەر سنور و چ لە ناو شارەکانى هەرێم نەگیردرێن، کە ڕاستەوخۆ لە سنورە فەرمییەکانى ڕژێمى ئێرانەوە ڕێگەیان پێ دراوە (ئەو خۆراکە بەسەرچوانە) داخلى خاکى هەرێم ببن!\n6-ڕژێمى ئێران و ناردنى بەنزین و نەوتى بەسەرچو بۆ خاکى هەرێم، کە هەزاران هاوڵاتى لێى زیانباربون و، چەندان هاوڵاتیى بەهۆیەوە خۆیان و ئۆتۆمبێلەکانیان سوتاون و، دەیان خۆپیشاندانى لێ کەوتۆتەوە. نمونەشمان زۆرە کە سنورە فەرمییەکانى ئێران چەندانجار ڕێگەیان بەو جۆرە لە سوتەمەنى (نەوت و بەنزین) داوە بێتە ناو خاکى هەرێمەوە.\n7-ڕژێمى ئێران و داخستنى سنورەکان لەسەر هەرێمى کوردستان و، ئابڵوقە خستنەسەر دانیشتوانى هەرێم، بەبێ هیچ بیانویەک!\n8-ڕژێمى ئێران و پراکتیزەکردنى سیستمە جاهیلیەتییەکەى لە عێراق دا، تەنها نمونەیەکى بچوکیش بۆ ئەمە دێنمەوە، ئەویش دەرکردنى ئەو یاسایەیە لە پەرلەمانى بەغدا دا، کە کچ لە تەمەنى 9 ساڵى دا بە شوو بدرێت و، پیاو مافى هەبێت چەندین ژن بێنێت.\n9-ڕژێمى ئێران و ڕواندنى سیخوڕ و کەسانى وابەستەى خۆى لە ناو حیزبەکانى کوردستان.\n10-ڕژێمى ئێران و ڕواندنى سیخوڕانى خۆى لە ناو دامودەزگاکانى حکومەت بەتایبەت لە ناو دامودەزگاکانى ئاسایشى هەرێم دا، کە لە ماوەى ڕابردو، بڵاوکراوەکانى هەرێم ئاماژەیان بەوە دا کە چەندین کەس لە ناو ئاسایش دەستگیرکراون، کە کاریان بۆ ئێران کردووە، کەچى دواتر بابەتەکە شاردرایەوە.\n11-ڕژێمى ئێران و تەقاندنەوەى پەیکەر و ئارامگاى کوردناسان و ڕوناکبیر مەزنەکانى کورد لە خاکى باشور دا، هەروەک تەقاندنەوەى پەیکەرى (مادام دانیەل میتەران) لە لایەن گروپێکى سەر بە ئێرانەوە لە هەڵەبجە و، فەرمانى تیرۆرکردن بۆ شاعیرى مەزنى کورد (شێرکۆ بێکەس) و، سەدان کارى تیرۆریستى ترى لەم شێوازە!\n12-ڕژێمى ئێران و گرتنەوەى ئەو ڕوبارە سروشتیانەى کە دەڕژێنە هەرێمى کوردستان و، حساب نەکردن بۆ یاسا نێودەوڵەتییەکان، کە لە ڕابردوو دا چەندین جار ئاوى هەردوو ڕوبارى (زێى بچوک و سیروان)ى گرتۆتەوە و، بەتایبەت لە سنورى خانەقین ئاوى (ئەڵوەن)ى گرتۆتەوە. ئاشکرایە گرتنەوەى ئەم ڕوبارە سروشتییانە و حساب نەکردن بۆ ڕێکەوتنەکانى ئەم بوارە، لە ساتێکیش دا بووە کە گورزى کاریگەر بەر هاوڵاتیان و ئاسایشى (ئاو)ى هەرێم بگەیەنێت. بەتایبەت لە وەرزى گەرماى هاوین و وەرزى هاتنە بەرهەمى کشتوکاڵ دا (بە پیلانەوە) ئەم ڕوبارە سروشتیانەى گرتوەتەوە بۆ ئەوەى کێڵە کشتوکاڵیەکانى هەرێم وشک ببن. ئاشکرایە چەندین خۆپیشاندان و داواکارى نێودەوڵەتى لە ئێران کراوە، بۆ ئەوەى ئەو ڕەفتارانە بەرانبەر هەرێم نەگرێتەبەر و ڕەچاوى یاسا نێودەوڵەتیەکان بکات، بەڵام ئێران هیچ بایەخى بەو داوایانەش نەداوە و بە ئارەزوى خۆى مامەڵەى لەگەڵ ئەو کەیسەش دا کردووە.\n13-ڕژێمى ئێران ئەندازیارى بڕینى موچەى فەرمانبەرانى هەرێمى کوردستانە، چونکە حکومەتەکەى (نورى مالیکى) کە بەم کارە هەستا، راستەوخۆ لە لایەن ڕاوێژکارانى ئێرانییەوە بەڕێوە دەبرا و پیلانى بۆ دادەنرا.\n14-ڕژێمى ئێران و ڕواندنى دەیان (بەناو) ڕۆژنامەنوس و نوسەر و (شەهادەپێدراو!) لە ناو ڕۆژنامە و تی ڤى و زانکۆکانى کوردستان. ئەمەش بە جۆرێک لە زیادبووندان، کە زۆرجار ڕاستەوخۆ گوێبیستى لێدوان و خوێنەرى بابەتەکانى ئەم کەسانەش دەبین لە دژى ئۆپۆزسیۆنى ئازادیخوازى ئێران. ئیتر با ئەوەش بوەستێت کە چەندان تەلەفزیۆن و بلاوکراوە لە لایەن ئێرانەوە هاوکارى پەخشیان بۆ دابین دەرێت، وەک تەلەفزیۆنى پەیام و هتد.\n15-ڕژێمى ئێران و ئاگرتێبەردانى سنورەکان و، دەشت و کێوەکان و، ڕەز و باخەکانى هەرێمى کوردستان، کە سەدانجار ئەم کارە نامرۆڤانەیەى ئەنجام داوە، بەتایبەت لە وەرزى هاوین دا بۆ وشککردنى ڕەز و باخاتەکانى هەرێم و، سوتماککردنى لەوەڕگاکانى کوردستان.\n16-ڕژێمى ئێران و تۆپبارانکردن و بۆمبارانکردنى سنورەکان و ناوچەکانى هەرێمى کوردستان، کە تائێستا چەندان هاوڵاتى مەدەنى شەهید و کەم ئەندام بوون.\nشەریف هەژارى: مامۆستاى زانکۆى سلێمانى