کامە سیستمەم بۆ تەندروستی لە زەمەنی کۆرۆنادا؟ گشتی یا تایبەت؟ – Standard Kurd\nلەلایەن ستاندار Posted on ئازار 20, 2020 386 جار بینراوە 0 سەرنج\nبڵاوبوونەوەی کۆرۆنا بە هەموو جیهاندا بەو خێراییە گەورەیە لەگەڵ ئەوەی ترسناکە بەڵام هاوکات چانسێکی دەگمەنیشە لەسەر زیاد لە ئاست و بوارێک. یەکێک لەو ئاستانەی بەلای منەوە گرنگە قسەی لەسەر بکەین، شێواز و میکانیزم و باشی و خراپی کاردانەوەی سیستمە تەندروستیەکانی جیهانە لە بەرامبەر ئەم هەڕەشە و مەترسیە گەورەیە. بڵاوبوونەوەی کۆرۆنا بە شێویەکی خێرا چانسێکی دەگمەن دەڕەخسێنێ بۆ بەراوردکردنی سیستەمە تەندروستیە جیاجیاکانی دنیا.\nبە گشتی دوو جۆر سیستمی تەندروستی دەبینین لە پەیوەست بە شەڕی دژی کۆرۆنا. سیستمێکیان بە تەواوەتی هی کەرتی گشتیە و قازانج نەویستە و دەوڵەت یاریکەری سەرەکییە تێیدا. دەکرێ چین وەکو نوێنەری ئەم جۆرە لە سیستمی تەندروستی ببینین. ئەوی تریان سیستمێکە کە تێیدا کەرتی تایبەت یاریکەرێکی بێ رەکابەرەو کەرتی گشتی یا بوونی نیە یاخود دەوڵەت رۆڵێکی لاوەکی و پەراوێزی هەیە. دەکرێ ئەمریکا وەکو نموونەی ئەو جۆرە سیستمانە ببینین. هەڵبەت لە نێوان ئەم دوو جەمسەرە دوور لە یەکە، پەلکەزیڕینەیەکی رەنگاوڕەنگ لە سیستم هەن کە کەم تا زۆر خەسەڵەتەکانی ئەو دوو جەمسەرەی سەرەوەیان تێدایە.\nقەیرانی کۆرۆنا دەریخست کە بازاڕ و کەرتی تایبەت گونجاو نین بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی هەڕەشەیکی تەندروستی لەم جۆرە. لە ڕاستیدا کەرتی تایبەت لە تەندروستیدا بۆ خۆی قەیران و کێشەی یەک لەدوای یەک دروستدەکا. دەبینین ئەمریکایەکی زلهێز و دەوڵەمەند چۆن بەدەست کۆرۆناوە دەناڵێنێ. ڤایرۆسەکە لەماوەیەکی زۆر کورتدا هەموو وڵاتەکەی خامۆشکرد و ژیانی ئابوری و سیاسی و کۆمەڵایەتی خستووەتە مەترسیەوە. بەشێكی گەورەی ئەو دۆخە نالەبارەی ئەمریکای تیایە پەیوەندی بە نەبوونی سیستمێکی گشتی تەندروستیەوە هەیە لە وڵاتەکە. نەبوونی کەرتی گشتی و تەندروستی کۆمەڵ لە ئەمریکا هاوکارە بۆ بڵاوبوونەوەی خێرای ڤایرۆسەکە. تەنانەت ئەمریکا بەو زلهێزی و دەوڵەندیەی خۆیەوەیە نەیتوانی ڕێگری لە بڵاوبوونەوەی ئامێری پشکنینی تەزویر و کواڵیتی خراپی کۆرۆنا بگرێ. رۆژانە دەبینین ترەمپ چۆن بەشێوەیەکی نازانستی ریکلام بۆ دەرمانی کۆمپانیا تایبەتەکانی دەرمان دەکا لە کاتێکا هیچ بەڵگەیەک لەسەر کاریگەری و سەلامەتیان نیە. هەر ئەم جۆرە رەفتارانەیە وایکردووە کە ئەمریکا زۆرترین مەسرەف بکا لە تەندروستیا بەڵام خراپترین پێوەرەکانی هەبێ لە بوارەکەدا. بۆ نموونە ئەمریکا زیاتر لە ١٧%ی کۆی بەرهەمی نیشتمانی خۆی لە تەندروستی خەرجدەکا بەڵام لە ڕووی مردنی منداڵی خوار ٥ ساڵان بۆ نموونە لە دواوەی زۆرێک لە وڵاتە پێشکەوتووەکانەوەیە. لە ژینگەیەکی وەکو ئەمەدا سەیر نیە کە ڤایرۆسەکە وەکو ئاگری ناو پووش و پەڵاشێکی گەورە بڵاوئەبێتەوە و بە بەراورد بە چین کۆنترۆڵکردنی ئاسان نابێ.\nلە بەرامبەردا جۆرێكی تر سیستمان هەیە وەکو ئەوەی چین کە رۆڵێکی ئەوتۆ بە کەرتی تایبەت نادا لە تەندروستیدا. لەو جۆرە سیستماندا هەموو کەسێک بەیەکسانی و بەدەر لە توانای دارایی دەتوانێ لە خزمەتی تەندروستی بەهرەمەند بێت. بەدەر لە چەند لایەنێکی کەم و سنووردار، دەوڵەت کۆنترۆڵی تەواوەتی لەسەر سیستمی تەندروستی هەیە. بینیمان چۆن ئەم جۆرە سیستمە دەتوانێ لەماوەیەکی زۆر کورتدا خەستەخانەی عیملاق دروستکا و دەیان هەزار کارمەند و پزیشک بۆ ئەنجامدانی کاری سەرسوڕهێنەەر کۆکاتەوە. بینیمان چۆن توانی بە کاتێکی قیاسی ڤایرۆسەکە کۆنترۆڵ بکا و نەهێڵێ بۆ شوێنی تر بگوازرێتەوە.\nبەداخەوە لە ٢٨ بۆ ٢٩ ساڵی ڕوبووردوودا هەوڵەکان بە ئاراستەی بە تایبەتکردنی سیستمی تەندروستی کوردستان کەوتنە گەڕ. ئەوەی لە حاڵی حازر دەیبینین هەڵەداوانێکە بۆ کۆپیکردنێکی خراپی ئەو سیستمانەی وەکو ئەمریکا تێیاندا کەرتی تایبەت باڵادەستە. لە کوردستان خۆشبەختانە هێشتا ڤایرۆسەکە بە فراوانی بڵاونەبووتەوە بەڵام نیشانەکانی سترێسی سیستمەکە دەرکەوتوون. بۆ نموونە ئەگەر سیستمێکی تۆکەمە و باشمان هەبا، پێویسیتیمان بەو هەموو کارە خێرخوازی و پەلەیە نەدەبوو کە لەم کاتەیا خۆشبەختانە ئەبینرێن.\nهیوادارم بڵاوبوونەوەی کۆرۆنا هەندێ دەرس و عیبرەتمان فێرکا و لە داهاتوویەکی نزیکدا سیستمی تەندروستی لە نەخۆشی بەتایبەتکردن و بەبازاڕکردن ڕزگاربکەین.\nبڵاوکراوەی پێشوونهێنی گفوگۆكانی ماڵی شیعە لەبارەی پێكهێنانی حكومەت “كێ بەربەستە؟ ئێران هەلێویستی چیە؟ هەنگاوەكان بەكوێ گەیشتوون”


بایدن دەتوانێت مامانیی بۆ لەدایکبوونی عێراقێکی نوێ بکات(١)\n"رۆژگاری شەڕی ئەمەریکا لە عێراق تەواو بووە و، وا رۆژگارێکی تر گزنگ دەدات- ئەگەر ئەمەریکا جارێکی تر پشتی تێ نەکاتەوە."\nلە ١٧ی حوزەیران دا، دوای دەیەیەک لە هەوڵدان، ئەنجوومەنی نوێنەرانی ئەمەریکا دەنگیان دا بە لابردنی (پووچکردنەوە) رێپێدانی گشتیی ٢٠٠٢ بۆبەکارهێنانی هێزی سەربازیی (AUMF)، کە رێیدا بە داگییرکردنی عێراق و، لەسەر حوکم لادانی سەدام حسێن و، ئەو پرۆسانەی لەدواتردا کران بە مەبەستی سەقامگییرکردنی وڵاتەکە. بە لای هەندێکەوە، ئەو پووچکردنەوەیە (کە هێشتا رێکاری تری ئەنجوومەنی پییرانی ماوە) بەسە بۆ ئەو پەرۆشییەی کە ساڵانێکە چاوەرێی دەکرێت، بۆ کەمکردنەوەی پابەندبوونەکان بە عێراقەوە، کە وەک پرسێکی زیاندار سەیری دەکەن. بە گوێرەی کەسانی ترەوە، ئەمە ئەو بزمارە کۆتاییەیە کە لە تابووتی ئەو کۆششە بێهەناوە دەردێت لە گوێزانەوەی عێراق دا بۆ دیموکراسییەکی کارییگەر و گەشاوە.\nسەرباری باوبوونی ئەم بییروباوەڕانە، بەڵام هییچ کاردانەوەیەکیان نابێت لە سەر ئەرزی واقییع دا. پووچکردنەوەی یاسای AUMF جگە لەوەی کە هەنگاوێکی هێمادارییە -بەڵام ئەمەریکاییەکان لەسەریانە کە زیاتر ئاگاداربن لە مانای کردەنیی (العملي) ئەم پووچکردنەوەیە و، خراپ واژە (لێک نەدرێتەوە) نەکرێت. عێراق ون نەبووە، بە لایەنی کەمەوە هێشتا نەبووە.\nنە، بوێریی خۆپیشاندەرە عێراقییەکان؛ ئەوانەی هەوڵی چاکسازیی سیاسیی و ئابووریی دەدەن و، نە مانۆڕی پڕکێشی سەرکردە نیازپاکەکان، نەیانتوانییوە رەوتی عێراق راستبەکنەوە. گەندەڵیی لە رادەبەدەر بەربڵاوە. هاوپەیمانە ناسراوەکانی عێراقیش زۆر حولحولیین. هەروەک هەمیشە، لەولاشەوە پاشکەوتەکانی ئێران بە راستیی بەهێزن، هەتا ئەو رادەیەی کە باشتریین سەرکردە و دادوەر و سەرباز و ئەفسەری پۆلیس لە عێراق دا ترسیان لە تۆڵەسەندنەوەی کەسییە لێیان بکرێتەوە لە ئەگەری بەجێهێنانی فرمانەکانیان دا. ئەکتەرە دەرەکییەکانیش، زیاتر ئەوانەن کە لە ئێرانن، هەندێکیشیان لە تورکیان – هەتەرن لەسەر ئەوەی کە عێراقییەکان هەمیشە لەسەر ریسێکی جەڕبابەدراو بێن و بچن، بەجۆرێک لە ترسێک دا بن نەوەک قاچیان بترازێت و ئەمە دوا هەنگاونانیان بێت، هەمیشە گومانیان هەبێت کە تۆڕێکی سەلامەتیی گفتپێدراو بوونی هەبێت. بەڵام تەنها پەنای گەورە کە بە ئەقڵیان دا بێت، کە عێراق بە بارێک دا بگێڕێت ئەوە ئەمەریکایە، بەڵام لەوەدەچێت تێچوونی کۆڤیید -١٩ و بڵاوبوونەوەی بەسەرهاتی عێراق وەک دوایین رۆژانی ڤێتنام بێت و، ترسی زۆر هەیە کە ئارەزووی تۆکمەکردنی عێراق لە لایەن ئیدارەی بایدنەوە بە فیڕۆ بڕوات.\nخۆشبەختییە، ئەمەریکا دەتوانێت متمانە بکاتە سەر ئەو بەرخۆدانە عێراقیانەی، کە زۆریینەی قورسیی و زەحمەتەکانیان بە خۆیان لەخۆگرتووە. لە واقییع دا، یاسای AUMF لە رێی پووچبوونەوەدایە و چییتر پێوەندیی بەو کارانەوە نییە کە واشنتۆن پێویستیی پێیەتی لە عێراق دا، وەک هەر پرۆسەی سەربازیی ئەمەریکایی پێویست، کە پێوەستن بە حوکومدان لەبارەی قاعییدە و دەوڵەتی ئیسلامیی (داعش) و هەر گرووپێکی تری پێوەندییدار پێیانەوە. دەکەوێتە ناو چوارچێوەی یاسای AUMF ساڵی ٢٠٠١ ەوە (زیاتر لە دەیەیەک دەبیت هییچ سەرۆکێک بانگی پرۆسەی سەربازیی نەکراوە لە عێراق دا).\nلە بری ئەوە، رێگەیەکی تری هەیە بەرەو پێشەوە- پشوودرێژتر و ئاسان پێهەڵگرتن و جێگییر- کە عێراقێکی باشتر بۆ عێراقییەکان و ئەمەریکا لە داهاتوودا دەهێنێتە دیی. عێراقێک دەبێت کە قازانجی هەردوو پارتی سیاسیی ئەمەریکایی بە ئامانج وەربگرێت لە مەودای درێژخایەن دا- کە لە پاڵپێوەنانی پووچکردنەوەی AUMF دا رەنگیداوەتەوە- کە کۆتاییبهێنێت بە شەڕە بەردەوامە ئەمەریکاییەکان لە رۆژهەڵاتی ناوەراست و، سەقامگییرییەک یان تەنانەت بێلایەنکردنی وڵاتە زۆر بەهیزەدەرکەوتووەکان بێت لە ناوچەکەدا.\nلە لای خۆیەوە، ئیدارەی بایدن هەتەرە لەسەر ئەوەی کە هەڵە سیاسییە دەرەکییەکانی سەرۆکەکانی پێش خۆی دووبارە نەکاتەوە و، لە بارەی عێراقەوە، وانەی وەرگرتووە کە پاشگەزبوونەوەی (کشانەوە)ی یەکلایەنە هەڵەیە. لە راستیی دا، جۆ بایدن خۆی جێگری سەرۆک ئۆباما بوو، کە سەرپەرشتی کشانەوەی کارەساتباری ساڵی ٢٠١١ بوو، کە رێگەی خۆشکرد بۆ هەڵکشانی داعش. بە لایەنی کەمەوە، زۆر روونە کە هەر تیمی ئاسایشی نەتەوەیی بایدن بوو، کە لەوەوبەر هەنگاوی گرنگیان نا بۆ هاوکارییکردنی نزییک لێل بەغداد: یەکەمین سەرۆکی رۆژهەڵاتی ناوەراست کە بایدن بە سەرۆک ناوی بردبێت مستەفا کازمی سەرۆک وەزیرانی عێراقیی بوو، هەروەها ئیدارەکەیش لەوەوبەر کۆبوونەوەی بۆ ئەمەریکا-عێراق بۆ گفتوگۆی ستراتییجیی عێراقیی لە واشنتۆن سازکردووە، ئێستاش دانیشتنێکی تر بەڕێوەیە بکرێت.\nئەمانە هەنگاوی چاکن، بەڵام تەنها سەرەتان. برانەوەیەکی درێژخایەن لە عێراق دا لەسەر سێ پێشنیاری سادە وەستاوە: واتە بونایدنانی هەژموونی ئەمەریکا بە تێپەڕبوونی کات بۆ تۆکمەکردنی دەسەڵاتی ئەمەریکا. لاوازکردنی ئێران لە عێراق دا بە پێی توانا بە بارگرانکردنی تێچوونی دەستێوەردانی ئێرانیی، کە لە دوا بارگەدا لەرووداوەستانەوەی هەوڵە عێراقییەکان گران بێت و، دواتریش ئەمەریکاییەکان، بۆ بەرپەرچدانەوەی حوکمی ئێرانیی. ئەمەش بەمانای ئەوە دێت کە پشوودریژانە چاوەڕێ بکرێت و هەل بەهەندوەربگیرێت بۆ بەهێزکردنی هێزی ناوخۆی عێراقیی.\nهەتا ئەم پێشنیارانە سەربگرن، پێویستە ئەمەریکا ئامادە بێت بۆ مانەوە لەناو یارییەکەدا. ئێران توانییویەتیی ئەوە بسەلـمێنیت کە تەنانەت توانای دابەشکردنی کارتی لاوازیشی هەبیت، بەڵام ئەوەی ئەم سیفەتەی داوە بە تاران ئەوەیە؛ ئاژانسەکانی هەموو رۆژێک لەکاردان. بۆیە هەموو دەستگای ئاسایشی نەتەوەیی ئەمەریکایی لەسەریەتی کە باش خۆی ساز و تەیار بکات هەتا بە دەستیێوەردانەوە لە عێراق دا بمێنێتەوە، هەرچییەکییش رووبدات، بەوەشەوە کە ئەمەریکا زیانی لێدەکەوێت لەو جەنگە تەکتییکییانەدا بۆ بەرژەوەندیی ئێران یان گەندەڵکارەکان لە عێراق دا. لە ئێستادا، تەنها چەند هەزارێک لە هێزی ئەمەریکایی لە عێراق دا هەن و، هەمووشیان بەکاری مەشقپێکردن و، راوێژدان و، پشتییوانی لۆجستیکیی و، هەوڵگیریی بۆ هێزەکانی ئاسایشی عێراقیی تەرخانن. یەکەیەکی تریش تەرخانە بۆ فەراهەمکردنی ئاسایش بۆ ئەوانی تریان، بەڵام بەشێکی زۆر کەم نەبێت کە دژ بە داعش راستەوخۆیانە پشتییوانیی دەکرێن.\nلەو کاتەوەی کە سەرۆکی پێشوو ترامپ فەرمانی کوشتنی سەرکردەی میلیشیای ئێرانیی قاسم سلێمانیی و مەهدی موهەندیس دەرکرد، لە پێشگرنگیەکانی کارەکانی ئێران بریتیی بووە لە ناچارکردنی ئەمەریکا بۆ دەرچوون لە عێراق. بەڵام ئەوەی ئاشکرایە کە دەرکردنی هێزی ئەمەریکایی لە داواکارییە پێشگرنگییەکانی ئێرانە نەک عێراق. زۆرینەی عێراقییەکان مانەوەی هێزی ئەمەریکایان دەوێت، ئییتر لەبەرئەوە بێت کە وەک ڕێیەک دەیبینن لە بەردەم پیشەمەندیی سوپای عێراق دا، یان بە هۆی ئەوەوە کە وەک پشکنینێکی گرنگە بۆ دیارییکردنی زاڵبونی هێزی ئێران لە ناو عێراق دا.\nبەدەر لە شوێنکەوتووە ملکەچەکانی ئێران، عێراقییەکان تێکڕا لەسەر ئەو پێشنیازەن کە دووبارە لۆگۆی ئەرکی سەربازیی ئەمەریکایی بگۆڕڕێت بە شێوەیەک کە پێویستیان پێیەتیی بۆ هەمواری پارێزگارییکردنیان، سەرباری ئەو دەنگدانەی ساڵی رابردوو لە پەرلەمانی عێراق دراوە بۆ دەرکردنی هێزەکانی ئەمەریکا. پێویستە ئەمە ئاسان بێت و زیاتریش ئاسان بێت، ئەگەر یاسای AUMF بەتەواوی پووچبکرێت. ئەمەش بە مانای ئەوەی کە هییچ هێزێکی ئەمەریکایی نامێنێت، هەتا ئەرکی شەڕکردنی لە عێراق دا هەبێت. واتە وازهێنانە لەو پرۆسانەی کە دژ بە داعش دەکرێن لە خاکی عێراق دا. بەڵام، ئەمە کەمتریین نرخە کە دەبێت بیدات. لەم خاڵەدا، رەنگە شوێنکەوتنی دوادوایی چەکدارەکانی داعش کەمتریین پێشگرنگیی هەبێت بۆ هێزە ئەمەریکاییەکان لە عێراق دا، کە دەوڵەتێکی لاواز و بەشبەشبوو بخاتە بەردەست رێکخراوێکی تیرۆریستیی.\nئەوەی کە پێویستە باڵاتریین پێشگرنگیی هەبێت بۆ هێزە سەربازییە ئەمەریکاییەکان، پاراستنێکی سەرەکیی بێت بۆ سەرکردە سیاسییە عێراقییەکان. لە سەختتریین کێشەکان کە سەرکردە عێراقییە نیازپاکەکان و هیی تریش تووشی بوون، لە هەوڵیان دا بۆ بڕیینی گەندەڵیی و کثکردنی مێلیشیا پشتییوانکراوەکانی ئێران، ئەو هەڕەشەی تۆڵەسەندنەوە توندوتییژەیە کە دژ بەوان و خێزانەکانیان هەیە. سەرکردەی هێزەکانی ئاسایشی عێراقیی رووبەڕووبوونەوەی هەمان شت دەبنەوە، بە قاییلکردنیان بە دەستبەرداربوونیان لە بەجێهێنانی ئەوەی لە دەستووری پاراستنی حوکوومەت دا هەیە، کە زۆی دەبینێتەوە لە پێڕەوکردنی فەرمانی مەشرووع و، گرتنی کرێگرتەکانی ئێران یان هەر تاوانبارێکی تریان. واشنتۆن دڵنیایی داوەتە بەغداد کە پشتییوانییەکی سەربازیی دەداتێ- ئەگەر داوابکرێت- لەم حاڵەتانەدا بە دیارییکراوەیی. ئەمە کارێکی گرنگە و، ئەم پابەندبوونەش پێویستیی بە سەرچاوەی داهات هەیە و پارێزگاریشی لێ بکرێت، بەڵام هێشتا بەس نییە!\nپێوستیی سەرکردە عێراقییەکان بۆ پاراستنی ژیانیان، کێشەیەک نییە ئاسان چارەسەربکرێت. بەو پێیەی کە هێزەکانی ئەمەریکا چییتر لە شارەکان دا نەماون، میلیشیاکان، تاوانکارەکان، ئاژانسە بیانییەکان رەوتێکی ئاشکرایان هەیە بۆ لێدانی سیاسەتکارە سەربەخۆکان (بێلایەنەکان). ئەکرێت هاوکارییەکی هەواڵگییریی گەورەتر، یارمەتییدەر بێت (ئەگەرچیی ئەمەریکا پێشتر دەزانێت دەبێت چیی بکات)، بەڵام چوونەپێشەوەی راستەقیینە پێویستیی بە پیشاندانێکی گەورەتری هێزە لە لایەن هێزە ئاسایشەکانی ئەمەریکاوە و، هاوکاریی متمانەپێکراویش لێل سەرکردە عیراقییەکان دا. لە لوبنان، بە درێژایی چەند دەیەیەک سەرکردەکانیان بە تەڕن کوژران، بەبێ سڵکردنەوە و ترس لە دادپەروەیی و تۆڵەسەندنەوە، کە بەردەوام مایەی لەناوبردن و بنکۆڵکردنی دیموکراسیی و سەروەریی یاسا بوون؛ دووبارە نەبوونەوەی ئەم رەوشە لە عێراق دا لە بەرژەوەندیی ئەمەریکایە.\nیەکێک لە رێگە زۆر بەسوودەکان کە ئەمەریکا دەتوانێت لە ڕێیەوە قەڵەمڕەویی فراوان بکات بۆ گەیشتنە عێراق و بونیادنان بکات لەسەر سوودمەندییە تایبەتییەکانی خۆی، پێداگییرییە گەورەکانیەتی لەسەر پێوەندییە ئابوورییەکان. عێراقییەکان سەر و بنی زمانیان سکاڵایە لەوەی ئەمەریکا زیاتر چڕبۆتەوە لەسەر پرسە ئاسایشەکان و کەمترە لەسەر پرسە ئابوورییەکان. واشنتۆن ساڵانە زیاتر لە نیو ملیار دۆلار و لە شێوەی جیاجیای کۆمەککردنی بەجێ، بۆ بەرگریی و گەشەپیدانی عێراقییەکان پێشکەش دەکات. بەڵام عێراقییەکان زیاتریان دەوێت لە بازرگانیی و شارەزایی هونەریی و جۆری تری کۆمەکی ئابووریی پەتیی. بە کورتییەکەی، هەوڵی زۆریان بۆ ئەوە نییە کە خێر و دەسەنەیان دەستبکەوێت، بەڵکو هەوڵی بەشدارییکردنی ئابوورییەکی قوووڵە و، رێگەی جۆراو جۆر هەن کە ئەمەریکا ئەوە پیشان بدات کە دەرکی پێدەکات.\nبە نموونە، سەرباری ئەوەی کە گفتوگۆی ستراتییجیی ئێستای نیوان واشنتۆن و بەغداد هەندێ بایەخداریی ئابووریی تێدایە، بەڵام ناونیشانی گفتوگۆکان ئاماژە دەدات بە سەرقاڵبوونێکی ئاسایشیانە. رەنگە یەکێک لە چارەسەرە ئاسانەکان، جیاکردنەوەی توخمە ئابوورییەکان بێت لە "گفتوگۆی ئەمەریکا – عێراق" بە شێوەیەکی جیاکراوە. زۆر بەسوودتریش لەمە، دامەزراندنی لێژنەیەکی ئەمەریکایی عێراقیی هاوبەشی هەمیشەییە بۆ هاوکاریی ئابووریی لەسەر تەرزی لێژنەی ئەمەریکا – سعوودییە کە هەمان ناوی هەیە. ئەمەی دوایی لە دوادوایی حەفتاکان دامەزرا، بە مەبەستی بەتواناکردنی شارەزا ئابووریی و داراییەکانی ئەمەریکا لە هاوکارییکردنی ریاض بۆ بەکارهێنانی سامانە نەوتییەکەی بە شێوەیەکی کاریگەرانە بۆ نوێکردنەوە. پارەکە هەمووی هی سعوودییە بوو؛ ئەوەی ئەمەریکا بۆی هێنان بریتیی بوو لە شارەزایی و پێوەندییەکانی و سەلامەتییەکانی. دەستەکە رۆڵێکی کارییگەرانەی هەبوو لە بونیادنانی رێگا و بان و، فڕۆکەخانە و، کارگە و، دامەزراوە پەترۆکیمیاییەکان و، تەنانەت شارەکان بە شێوەیەکی تەواوەتیش وەک یەنبوع و جبییل.\nئیتر ئەوە لەسەر حوکومەتی عێراق کەوتووە، بۆ ئەوەی پێشنیاری پرۆژەکانی خۆی پێشکەش بکات بەو لێژنە هاوبەشە بۆ هاوکاریی ئابووریی. لە دییدی ئەمەریکاوە، سیستەمی نموونەیی زۆر بە سادەیی داوای ئەوە دەکات، کە هەموو ئەو پرۆژانەی رەوانەی لێژنە هاوبەشەکە دەکرێن، پێویستە پابەندی رێنماییە ئەمەریکاییەکان ببن بۆ قەڵاچۆکردنی گەندەڵیی.\nدوایینتریش ئەوەیە. دەبێت ئەمەریکا زاڵ بێت بەسەر ئەو خۆپارێزییە راهاتووییەی خۆی دا، لە ئیدارەکردنی پاشەکشەی دیموکراسیی لە نێوان وڵاتانی یارمەتییدراو و هاوپەیمانەکان دا و، زۆر بە زەبریشەوە بانگهێشت بکات بۆ جێگرتنەوەی ئەو توندوتیژایانە بە پێوەرە دیموکراسییەکان. ئەمەریکا خۆی مامانی بۆ دیموکراسێتی عێراقیی کردووە و، هەروەکو هەیە، بۆیە ناتوانێت بەتەواویی دەستبەرداری بەرپرسیارێتییەکەی ببێت. لە راستیی دا، یەکێک لە ساتە هەرەخراپەکانی ئەمەریکا ئەوە بوو لە ساڵی ٢٠٢٠ دا پێدا تێپەڕیی، کاتێك واشنتۆن شکستیهێنا لە بانگهێشتکردن بۆ راوەستان لە ئاستی ئەو دزییەی لە هەڵبژاردنی نیشتیمانیی عێراق دا روویدا.\nهێشتا رۆڵی مێژوویی واشنتۆن ئەو قورساییەی ماوە لای جەماوەر و سیاسەتکارەکان لە عێراق دا. بۆیە، دەبێت ئەمەریکا لە ئامادەییدا بێت بۆ هەڵپەساردنی هەموو شێوەکانی پشتییوانیی ئابووریی و دیپڵۆماسیی لەو کاتەدا، کە سەرکردە عێراقییەکان دیموکراسیییەتەکەیان بە کەم دەگرن و پێشێلی دەکەن. لەسەر هەمان تەرز، کاتێك عێراق هەنگاوی ئەرێنیی دەنێت بۆ تۆکمەکردنی حوکومەتێکی رەند (الرشید)، لەسەر ئەمەریکاش پێویستە کە لە ئامادەباشیی دا بێت بۆ زیاترکردنی هاوکارییەکان، ئەگەرچیی بە بڕی کەمیش بێت. عێراقییەکان پێویستییان بەوەیە باوەڕیان پەیدابکەن، بەوەی کە گرتنەبەری هەر هات و نەهاتێک (المخاطرة) بۆ کاری درووست، مایەی دانپیانان و پاداشتە، بە تایبەتی لە لایەن ئەمەریکاوە.\nهەر هەموو ئەمانە دەتوانن کەوتن و داروخانی عێراق هێواش بکەنەوە. بەڵام پێچەوانەکەی ناگرێتەوە. بە درێژایی هەژدە ساڵی رابردوو، ئەوە وەک راستییەک ماوەتەوە، کە عێراق توخمی دەوڵەتی دیموکراسیی هەیە کە مایەی جێبەجێبوون و ئابوورییەکی گەشەدارە. بەڵام هەڵەکانی ئەمەریکا و کیینەی ئێرانیی وای کردووە کە ئەم ئامانجانە زەحمەت بن بۆ هاتنە دیی. بەڵام نەچووە بچێت، ئەگەر ئەمەریکا لێل عێراقییە شەرەفمەندەکان دا ئەم رەوتە بەرەو پێشەوە بەردەوامیی پێبدەن.\nلەوە ناچێت هییچ بانگەوازێک بۆ شەڕ هەبێت، بەڵام لە واقیع دا، لە کاتی ئێستادا، ئەمە ئەو راگوزەرەیە کە لە دۆخێکی قورس دایە و دەبێت بگییرێتە بەر، لە لایەن ئەمەریکا و هاوپەیمانە عێراقییەکانیەوە. لەمانە گرنگتریش، پاڵ دەنێت بە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستیشەوە بۆ ئەو شوێنەی کە دەستتێوەردانی سەربازیی تەنها هییوا نییە بۆ ئازادیی و گەشانەوە.\n(1) Danielle Pletka and Kenneth M. Pollack " Biden Could Midwife a New Iraq", Foreign\nPolicy, June 24, 2021.\nDanielle Pletka is a senior fellow at the American Enterprise Institute\nKenneth M. Pollack is a senior fellow at the American Enterprise Institute\nنوسەری ئەم بابەتە پرۆفیسۆری یارییدەدەرە لە دەستەی کوردستانیی بۆ دیراساتی ستراتییجیی و توێژیینەوەی زانستیی/ وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژیینەوەی زانستیی/ هەرێمی کوردستان.


Home›ئابووری›گەورەترین ئاڵنگاری کە لە 10 ساڵی داهاتوودا رووبەڕووی جیهان دەبێتەوە\nبەشێک لە وڵاتان قەرزێکی زۆریان لەسەر کەڵەکەبووە.\nکۆڕبەندی ئابووری جیهان لە داڤۆس، لە رێگەی ماڵپەڕی فەرمی خۆیەوە گەورەترین ئەو ئاڵنگارییانەیان ئاشکراکردووە کە پێشبینی دەکرێت بەهۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆناوە لە 10 ساڵی داهاتوودا رووبەرووی جیهان ببێتەوە.\nیەکێک لە گەورەترین ئاڵنگارییەکان کەڵەکەبوونی قەرزی سەر وڵاتان و کورتهێنانی بودجەیە، لەکاتێکدا بەشێک لە وڵاتان قەرزێکی زۆریان لەسەر کەڵەکەبووە.\nهاوکات دروستبوونی قەیرانی ئابووری یەکێکی دیکەیە لە ئاڵنگارییەکان، ئەوەش بەهۆی خەرجکردنی بودجەیەکی زیاتری تایبەت بەکەرتی تەندروستی لەپێناو رووبەڕووبوونەوەی کۆرۆنادا.\nهەڵئاوسانی ئابووری بە سێهەم ئاڵنگاری دادەنرێت، هۆکارەکەشی بۆ ئەوەدەگەڕێتەوە، هاووڵاتیان لە سەروبەندی بڵابوونەوەی کۆرۆنادا ئازووقەیەکی زۆر کۆدەکەنەوە، هاوکات دابەزینی نرخی نەوت و کانزاکان مەترسی ئابووری بۆ بەشێک لە وڵاتان دروستکردووە.\nکۆڕبەندی ئابووری جیهان باس لەوەدەکات، لەکاتێکدا بانکی ناوەندی وڵاتان لە هەوڵدان رووبەڕووی هەڵئاوسانی ئابووری ببنەوە ئاستی سوود کەمبکەنەوە، مەترسی هەیە بەهای دراوی بەشێک وڵاتان دابەزێت.\nئاماژەش بەوەکراوە، سەرکردە پۆپولیستەکانی جیهان زۆرکات سوود لە ئابووری لاواز وەردەگرن بۆ ئاڕاستەکردنی هاوڵاتیانیان، پێشبینی دەکرێت سەرۆکە پۆپولیستەکان زیاتر پشت بە پرسی ڕێگریکردن لە کۆچبەران ببەستن بۆ وەرگرتنی پاڵپشتی لە هاووڵاتیانیانەوە، بەتایبەت لە ئێستادا کە رێژەی بێکاری لەبەشێک لە وڵاتان بەرزبووەتەوە، ئەمەش هۆکاردەبێت بۆ پاشەکشەکردنی دیموکراسیەت لەو وڵاتانەدا.


زایینی: ٠٢-٠٦-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٦/٠٣/١٢ - ١٢:٢١ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nحاجی عۆمەران، عێراق ـ هێزەکە وێکڕا دەچنە نێو سەنگەرە نهێنییەکەیان لە قووڵایی کێوەکانی زاگرۆسدا، هاوکات رەحیم مەنگووڕی، فەرماندە وەبیریان دێنێتەوە بۆچی لێرەن: "ئەم بنکەیە ئامانجێکی نیزامییە" و هۆشداری دەدا: "ئەگەر بتانەوێ لێرە بمێننەوە، بەرپرسیارەتییەکەی لە ئەستۆی خۆتانە".\nجەماڵ بورنەسەر، ئەندامێکی حدکا پێش لە بەجێهێشتنی سەنگەرەکە دەڵێ: "سەرەتای بەیانیان ئێمە لە بارەی فیلسوفی جیاواز و رێبەرە سیاسییەکانی جیهانەوە دەخوێنینەوە. پاش ئەوە تەمرینی جەستەییمان و نیزامیمان هەیە. زۆر گرینگە کە بەباشی خۆمان بۆ شەڕ ئامادە بکەین".\nمەنگووری کە خۆی لە ١٤ ساڵیدا پەیوەستی حیزبەکە بووە، روو لە گرووپێکی ٢٠ کەسی لە چەکدارەکان کە هەموویان لە دەوری کوورەیەکی داری دانیشتبوون، دەڵێ: "ئێمە دیسان خەباتی چەکداریمان دەست پێکردەوە چونکە دڵنیاین رێژیمی ئێران هیچکات حەسێب بۆ داخوازییەکانمان ناکات. ئێمە دەبێ بۆ رێژیمی تاران گوشار بێنین و باشترین رێگەش بۆ ئەو کارە گەڕانەوە بۆ چەکەکانە".\nمەنگووری، فەرماندەی ٥٢ ساڵە لە شارێکی کوردی ئێران بە ناوی پیرانشار لەدایک بووە و لە ١٩٧٩دا وەکوو چالاکێکی سیاسی بە حیزب پەیوەست بووە و سێ ساڵ دواتر بووەتە پێشمەرگەیەک. ئەو دەڵێ: "پەیوەست بووم، چونکە رێژیمی ئێران خەڵکەکەمانی سەرکەوت دەکرد. نەمتوانی دەستەوەستان رابوەستم".\nبورنەسەر هاوکات کە دەستی لەسەر کوورەکە گەرم دەکاتەوە، دەڵێ: "نەتەوەی کوردە چەندین و چەند ساڵە لە لایەن شای پێرشیا و رێژیمی ئایەتوڵڵاوە سەرکوت دەکرێ".\nئەو پێشمەرگە ٢٥ ساڵەیە کە سمێڵێکی ئەستووری هەیە، دەڵێ: "ئێمە کوردستانێکی سەربەخۆمان ناوێ چونکە لە باری ئابووری و لە باری سیاسییەوە زۆر ئاڵۆزە. ئێمە خوازیاری سیستمێکی دێموکراتیک و فیدراڵین بەمەبەستی خاوەن بەش بوون لە سەرچاوەکانی ئێراندا".\nبورنەسەر کە لە مەهاباد لەدایک بووە، لە ٢٠١١دا پەیوەستی حیزبەکە بووە. "بۆ پێنج ساڵ لە نێوخۆی ئێران چالاکی نهێنیم هەبوو. بەڵام هاوینی ساڵی رابردوو بڕیارم دا بێمە شاخەکان و ببمە پێشمەرگە چونکە گەر لەوێ مابایەتمەوە، دەستبەسەر دەکرام".\nهەر وەک بورنەسەر، زۆربەی یەکە ٢٠ کەسییەکە هێزی نوێن. فەرماندە مەنگووڕی دەڵێ: "لەبەر هۆکاری ئەمنییەتی، ناتوانین بڵێین ژمارەی چەکدارەکانمان چەندە. بەڵام لەو کاتەوە کە خەباتی چەکداریمان لە دوو ساڵ پێش ئێستا دەست پێکرد، ژمارەیەکی زۆر لاو بە هێزەکانمان پەیوەست بوون".\nپیاوە لاوەکانی بەردەم بنکەکە، چەکی کلاشینکۆف بەەست ئامادەی بەڕێکەوتن بە باریکەڕێگەیەکی نێو کێوە بە بەفرداپۆشراوەکان بە ئاراستەی ئێرانن، سەفەرێک کە چەند کاتژمێر دەخایەنێ، فەرماندە هاوار دەکات "با بڕۆین".\nمورادپوور دەڵێ: "بە شێوەی نایاسایی و بە نێو شاخەکاندا سنورم بڕی و هاتم بۆ ئێرە. دژوار بوو بەڵام ئەرزشی بوو".\nمورادپوور دەڵێ: "دەرسم دەخوێند بچمە زانکۆ و پێویستم بە کار بوو کە خەرجی خوێندنەکەم بدەم. بەڵام هەموو رێگەکان بۆ کوردەکان داخراون".\nدرێژەی دەدا: "وەها نموونەیەکی هەڵاواردن وەک ئەوەی من هاندەری زۆرێک لە لاوانە بۆ هەنگاونان بەرەو پێشمەرگەبوون".\nباوەگەورەی مورداپووریش پارتیزانێکی حیزبی دێموکراتی بوو و لە ساڵانی ١٩٨٠کاندا بەدەستی رێژیمی ئێران کوژرا. ئەو دەڵێ: "لە ماڵەوەماندا، لەو کاتەوەی لەدایک بووم، گوێم لە خەباتی چەکداری و سیاسی بووە. پێش لەوەی بێمە ئێرە، ئەندامێکی شانەی نووستوو و نهێنی حیزب بووم لە شاردا".\nمەنگوڕی دەڵێ: "لەو کاتەوە کە دەستمان کردووەتەوە بە خەباتی چەکداری، ٣٠ پێشمەرگەمان لە دەرگیری لەگەڵ پاسدارەکانی ئێران گیانیان لەدەست داوە".\nبورنەسەر لەو کاتەدا کە لە پشت ژوورە بتوونییەکە لە نێوەڕاستی شاخەکاندا پشوویەک دەدا، دەڵێ: "من ترسم لە چوونە بەرەی شەڕەوە نیە چونکە ئێمە لە کۆمەڵگایەکدا گەورە بووین کە هەمیشە داستانی قارەمانەتی و بەرخۆدانی پێشمەرگەمان بیستووە".\nئەو بە دڵنیایی تەواوە دەڵێ: "خۆمان بۆ خەبات ئامادە دەکەین و گرینگی بەوە نادەین دوژمنەکەمان چەندە بەهێز بێت".\nفەرماندە دەڵێ: "ئێمە چاوەڕوانی ئەوە لە ئیدارەی ترامپ ناکەین کە چەکوچۆڵمان پێ بدات یان یارمەتی ماڵیمان بدات، بەڵام لەو باوەڕەداین کە سەرکۆماری نوێ بەڵنییەکی توندوتۆڵی داوە بۆ وەگەڕخستنەوەی گەمارۆکانی سەر ئێران".\nمەنگوڕی جەخت دەکاتەوە: "ئەم یەکەی پێشمەرگە تایبەتە بە پیاوان، بەڵام ئێمە زۆر جەنگاوەری ژنمان هەیە لە بنکەکانی نزیک بە ئێرە".\n"بە پێچەوانەی میلیشیا کوردییەکانی دیکە، جەنگاوەرانمان ئیزنی ئەوەیان پێدەدرێ پەیوەندییان پێکەوە هەبێ و تەنانەت هەندێکیان پێکەوە زەماوەند دەکەن".\nمونگوڕی دەڵێ: "چێشت لێنان، خاوێنکردنەوە و هتد هەموویان چالاکیگەلێکی رۆژانە کە جەنگاوەرەکان فێری دیسیپلین دەکات".\n"بە شێوەی بەردەوام بە تەلەفوون پەیوەندییان پێوە دەگرم. هەندێ جار ئەوان بە شێوەی یاسای لە سنوور تێدەپەڕن و ئێمە دەتوانین لە شوێنێک لە کوردستانی عێراقدا چاومان پێک بکەوێت".\nمورادپوور دەڵێ: "دوو مامم و ئامۆزایەکم ئێستا لە بەندیخانەن. پێنج هاوڕێیشم بە گومانی هەبوونی چالاکی سیاسی دەستبەسەر کراون".\nمورداپوور لە باسی یەکێک لە سەرەکیترین چالاکییەکانی پێشمەرگەدا دەڵێ: "ئێمە یارمەتی زۆرێک لەو چالاکە سیاسییانەی کە لە لایەن رێژیمەوە لە ژێر تەعقیبی قەزاییدان، دەکەین تا لە ئێران دەرباز بن و سنوور ببەزێنن".\nسیاسەت و بارودۆخی ئێران هەموو باسەکانی پاش ئێوارەخوانەکەی داگیر دەکات. فەرماندە مەنگوڕی دەڵێ: "ئێمە خوازیاری ئەو گۆڕانکارییانە نین کە لە عێراق، لیبی و سوریەدا روویان دا، راپەڕینگەلێک کە بە تەواوی لەنێو چوون." لە درێژەدا دەڵێ: "رێژیمی دیکتاتوری لە ئێران دەبێ جێگەی بدا بە سیستمێکی دێموکراتیک. پاش ئەوە، ئێمە دەتوانین وتووێژ بکەین و داخوازییەکانمان بێنینە گۆڕێ".\nپێش چوونە جێگا، بورنەسەر شی دەکاتەوە کە حیزبەکە یارمەتییەکی کەمی ٤٠ دۆلاری بۆ هەر مانگێکیان پێدەدا و "ئەوە زۆر نیە بەڵام یارمەتیمان دەکات هەندێ شتی پێ بکڕین. ئێمە نابێ لەبیرمان بچێت کە ئێمە خۆبەخشین و هەندێ لە پێشمەرگەکانیش پارەکەیان دەگەڕێننەوە بۆ حیزب".\nبورنەسەر لە کاتێکدا کە خەریکی خوێندنەوەی ئایدیا شۆڕشگێڕییەکانی کارل مارکسە و لاقی لەسەر لاقی دانەوە دەڵێ: "ئێمە سیاسەت و فەلسەفە دەخوێنینەوە چونکە رێبەری ئەفسانەییمان دوکتور عەبدولڕەحمان قاسملوو دەڵێ "ئەگەر ئێوە مێشکتان نەگۆڕن، ناتوانن کۆمەڵگا بگۆڕن".


دەرگەی هاوپەیمانی كوردستانی بۆ لایەنەكانی دیكە كراوەیە – تۆڕی میدیایی خەڵک\nدەرگەی هاوپەیمانی كوردستانی بۆ لایەنەكانی دیكە كراوەیە\n2019/10/06 - 1:15 PM\nئەمڕۆ كۆبوونەوەی حیزبەكانی نێو لیستی هاوپەیمانی كوردستانی سازكرا.\nلە كۆنفرانسێكی رۆژنامەوانیدا نێوەرۆكی كۆبوونەوەی حیزبەكانی بەشدار لە لیستی هاوپەیمانی كوردستانی ڕاگەیەندرا.\nمحەمەد جەلیل لە ناوەندی هەڵبژاردنی کۆمەڵی ئیسلامی بەشداربوویەكی كۆبوونەوەكە لە كۆنفڕانسەكەدا ڕایگەیاند دەرگەی هاوپەیمانێتییەكەیان كراوەیە بۆ هەر لایەنێكی دیكە كە بیهەوێت بەشداری بكات.\nداواش لە هاووڵاتیانی ناوچە دابڕاوەكان كرد كە بەشداری تۆمارەكانی بایۆمەتری بكەن بۆ خۆئامادەكردن بۆ بەشداریكردن لە هەڵبژاردنەكانی پارێزگاكانی عیراق.\nقائیمقامیەتی سلێمانی وێنەیەكی جەلال تاڵەبانی لابرد\nدابەشكردنی مووچە بۆ كاتێكی نادیار ڕاگیرا\nوتار46 خولەک پێش ئێستا


پەنابەرێکی ئەفغانی دوو کەسی بە چەقۆ بریندارکرد\nپۆلیسی بەرلین رایگەیاند، پەنابەرێکی ئەفغانی کاتێک بینیویەتی ژنێک سەرقاڵی باخەوانییە چەند چەقۆیەکی لە ملیداوە و بەسەختی برینداری کردووە، ئەو پیاوەی بەوێدا تێپەڕیوە و ویستویەتی بەھانای ژنەکەوەبچێت، ئەویشی بریندارکردووە.\nئەمڕۆ یەکشەممە، نوسینگەی داواکاری گشتی بەرلین رایگەیاند، گەنجێکی پەنابەری تەمەن ٢٩ ساڵی ئەفغانی کاتێک بەلای باخێکدا تێپەڕیوە و بینیویەتی ژنێکی تەمەن ٥٨ ساڵ سەرقاڵی باخەوانییە لەو باوەڕەدابووە ئەوە کاری ژن نییە، بۆیە بە چەقۆ پەلاماری داوەتێ و چەند چەقۆیەکی لە ملی داوە.\nئەوەشی خستووەتەڕوو، پیاوێکی تەمەن ٦٦ ساڵ کە لەشوێن رووداوەکە تێپەڕیوە ھەوڵیداوە یارمەتی ژنەکە بدات، پەنارە ئەنفغانییەکە چەقۆ لەویشدەدات و برینداری دەکات.\nپۆلیسی بەرلین ئاشکرای کردو برینی ھەردووکیان سەختن و رەوانەی نەخۆشخانەکراون.\nدوای رووداوەکە، پۆلیس دەستبەجێ دەگەنە شوێنی رووداوەکە و تۆمەتبارەکە دەستگیردەکەن.\nبەگوێرەی زانیارییەکان پەنابەرە ئەفغانییە لە ساڵی ٢٠١٦ەوە لە ئەڵمانیا نیشتەجێیە.\nلە ئێستادا پۆلیس دەستی بە لێکۆڵینەوەکان کردووە و دۆسیەی تایبەت بە رووداوەکەی کردووەتەوە و دواتر رادەستی دادگا دەکرێت.\nئەمە لەکاتێکدایە، ئیدارەی ئەنجێلا مێرکل ساڵی ٢٠١٥ رێگەیدا ژمارەیەکی زۆر پەنارە و ئاوارە روو لە ئەلمانیابکەن، بەتایبەتی دوای سەرھەڵدانی داعش و ئاوارەبوونی ژمارەیەکی زۆر ھاوڵاتییانی سوریا و عێراق. لەماوەی رابردووشدا، بەھۆی ناسەقامگیری سیاسی و ئابوری و کۆمەڵاتی ژمارەیەکی زۆر لە ھاوڵاتییانی ئەفغانستان روویان لەو وڵاتە کردووە.


Kurdipedia - هەپەگە: لە حەفتانین 13 سەربازی تورک سزادران\n📝 هەپەگە: لە حەفتانین 13 سەربازی تورک سزادران | Grupo: Documentos | Lenguaje de los artículos: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nهەپەگە: لە حەفتانین 13 سەربازی تورک سزادران\nکاتژمیر 09:45 هێزەکانمان لە گۆڕەپانی شەهید شیلان و شاخی کارتال لەدژی داگیرکەران چالاکیان ئەنجامدا. هێزەکانمان لە سێ قۆڵەوە هەڵیانکوتایە سەر دوژمن، لە چالاکیەکەدا 2 چادری دوژمن و مۆبێسێک لەناوبران و 11 سەربازیش سزادران.\nهێزەکانمان یەژاستار کاتژمیر 16:30 لە گردی شەهید بەرخوەدان لە خانتوور چالاکی سویقاستیان ئەنجامدا. لە چالاکیەکەدا سەربازێکی دوژمن سزادرا.\nکاتژمیر 20:30 هێزەکانمان لە گردی دووپشک لە دژی سەربازانی دوژمن چالاکیان کرد. لەو چالاکیەدا سەربازێک کوژرا و 2 سەرباز بریندار بوون.\nئەم چالاکیە بۆ یادکردنەوەی هەڤاڵانمان زەڵال، رەشاد، ئارگەش و زنار ئەنجامدرا.\nلە شیفرەزا لە دوژمن درا\nلە چوارچێوەی هەنگاوی شۆرشگیری شەهید باگەر و شەهید ڕۆنیادا هێزەکانمان لە گۆڕەپانی شیفرەزای چەلێی جۆلەمێرگ کە داریان دەبڕی و سەنگەریان دروست دەکرد، چالاکیان ئەنجامدا. هێزەکانمان ماوەیەکی درێژ چاودێری دوژمنیان کرد و لە 24ی تەموزدا کاتژمیر 11:00 لە سەربازانیاندا. لەو چالاکیەکدا سەربازێک سزادرا و سەربازێک بریندار بوو. هێزە داگیرکەرەکان دوای چالاکیەکەدا ئۆپەراسیۆنیان ئەنجامدا و هەمان ڕۆژ کشانەوە.\nئۆپەڕاسیۆنەکەی ئەلباک بێ ئەنجام کۆتایی هات\nلە 12ی تەموزدا سوپای داگیرکەری تورک لە ئاشکیتای ناوچەی ئەلباکی وان دەستی بە ئۆپەڕاسیۆنی داگیرکەری گەورە کرد. هێزە داگیرکەرەکان 20ی تەموز بێ ئەنجام لە ناوچەکە کشانەوە و لە ناوچەکانی ئاخولا، گۆزەلدەرە، ئاشکیتا، سوولاڤ و پاچان بۆسەیان دانا.\n➕ Añadido por (Roj Hejar) en Jul 27 2020 12:18PM\n👌 Este artículo ha sido revisado y publicado por (Manu Berzincî) en Jul 27 2020 10:38PM\n✍ Este artículo ha actualizado recientemente por (Manu Berzincî) en: Jul 27 2020 10:38PM\n👁 Este artículo ha sido visitado veces 291


هاووڵاتییەکی دیکە لە سەقز لەلایەن هێزە ئەمنییەتییەکانەوە دەسبەسەر کرا\n23:27 - 5 رێبەندان 2720\nڕۆژی شەممە ٤ی ڕێبەندان، هاووڵاتییەکی کورد بە ناوی "ئەفشین ئیلاهی"، خەڵکی شاری سەقز، لەلایەن هێزە ئەمنییەتییەکانەوە دەسبەسەر کرا.\nئەو هاووڵاتییە کە کرێکاری بڵاوکردنەوەی کاڵا خۆراکییەکانی "نووشینـ"ـی سەقزە، بە بێ بەڵگەی یاسایی دەسبەسەر کراوە.\nهێزە ئەمنییەتییەکان، پاش دەسبەسەرکردنی ئەو هاووڵاتییە، هێرشیان کردووەتە سەر ماڵی ناوبراو و وێڕای پشکنینی ماڵەکەی، مۆبایلی هاوژینەکەی و هەروەها هەندێک کەرەستەی کەسیی ئەفشینیان لەگەڵ خۆیان بردووە.\nهەتا کاتی بڵاوبوونەوەی ئەم هەواڵە، لە هۆکاری دسبەسەری و تۆمەتەوەپاڵدراوەکانی دژی ئەو هاووڵاتییە، زانیارییەک لە بەر دەستدا نییە.\nلەو پەیوەندییەدا، ڕۆژی پێنجشەممە ۲ی ڕێبەندان، هاووڵاتییەکی دیکەی سەقزی بە ناوی "عەتا (شەماڵ) ڕەحمانزادە"، لەلایەن هێزە ئەمنییەتییەکانەوە دەسبەسەر کرا.\nئەو هاووڵاتییە کوردە، لە ناڕەزایەتی دەربڕین سەبارەت بە سووکایەتیکردنی دەنگ و ڕەنگی حکوومەتی ئێران بە جلوبەرگی کوردی، لە مەیدانی "هەڵۆ"ی سەقز بە جلوبەرگی کوردی ئامادە بووە کە لەلایەن هێزە ئەمنییەتییەکانەوە بە بێ بەڵگەی یاسایی دەسبەسەر کراوە.


ANF | لە گارە چی روویدا؛ گەریلا بە ڤیدیۆ باسی شەڕەکەى گارە دەکات\nلە گارە چی روویدا؛ گەریلا بە ڤیدیۆ باسی شەڕەکەى گارە دەکات\nدوای هێرشی داگیرکەریی دەوڵەتى تورک بۆ سەر گارە ڤیدیۆی شوێن پێی سوپای تورک، کەلوپەلەکانیان و ئەو ئەشکەوتەی، کە ١٣ سەربازی تیادا دیل بوو، تۆمار کرا. گەریلاکانی قۆڵی هێرش باسی ٤ رۆژ هێرش و بەرخودانی گارە دەکەن.\nیه‌كشه‌ممه, 21 Feb 2021, 13:47\nهێرشی داگیرکەری بۆ سەر گارە لە ١٠ی شوباتی ٢٠٢١ دا دەستیپێکرد و سوپای تورک ناچار بوو لە بەرامبەر گەریلادا لە ١٤ی شوباتی ٢٠٢١ دا بکشێتەوە.\nفەرماندەیی بڕیارگەى ناوەندی پاراستنی گەل (نەپەگە) رایگەیاندبوو، دەوڵەتی تورک لە ٤ رۆژدا بۆردومانێکی چڕی لە دژی گارە ئەنجامدا و خواستی لەو رێگەیەوە ناوچەکە چۆڵ بکرێت و بە شێوەیەکی هەمیشەى خۆی تیادا جێگیر بکات و هەم دیلەکانی ژێر دەستی گەریلا وەربگرێت.\nنەپەگە رایگەیاند، بە دەیان فڕۆکەى جەنگەی و فڕۆکەى بێفڕۆکەوانی چاودێری و فڕۆکەى بێفڕۆکەوانی هێرشبەر، هێرشیان کردە سەر ناوچەکە و ٦ گەریلای پاسەوانی دیلەکان لە نزیک گوندی سیانێ و بە گشتی لە هێرشەکاندا ١٥ گەریلا شەهید بوون. نەپەگە رایگەیاند، ئەوەندەی روون بووەتەوە ٣٧ سەربازی تورکی داگیرکەر کوژراون. هەروەها گورز لە ٢ کۆپتەری سکۆرسکی دراوە و ناچار بوون لە ناوچەکە بکشێنەوە. لە راگەیاندراوەکەى نەپەگەدا هاتبوو، "بەرخودانی گارە، بەرخودانێکی گەورە و مێژوویی بوو، کە لە دژی تەکنەلۆژیای سەردەم، بە ئافرێنەری و خوڵقکاری و ئیرادەی جەنگاوەری و بە ئایدۆلۆژیایی ئاپۆیی رازێنرایەوە و گەریلا ئەوەی بۆ هەموان سەلماند".\nدیمەن و ڤیدیۆی پاشماوەى داگیرکەرییەکە\nلە دوای تێکشکاندنی سەربازانی تورک، تەنها هەڵوەشاندنەوە و کاولکاریی دوای بۆردومانەکانیان و کەلوپەل و کەرەستەى سەربازییان لە دوا بەجێماوە و رایانکرد. گەریلا هۆگر مەد ئەو بەردانەى بەهۆی بۆردومانەکانەوە تێکشکاون، ئەو دارانەى بڕوانەتەوە، ئەو کەلوپەل و کەرەستە سەربازییانەی، کە لە داگیرکەران بە جێماون، شوێنێک کە شەڕێکی قورس تیایدا روویداوە و ئەو شوێنانەى سەربازەکانی تیادا کوژراون، نیشان دەدەن.\n'هەڤاڵ، رۆکێت بە کار نەهێنراوە، هەموو شوێنێک بە ناپاڵم بۆردومان کراوە"\nمەد دەورووبەرەکەی نیشان دەدات و دەڵێت، "هەڤاڵ رۆکێت بەکار نەهێنراوە، هەموو شوێنەکان بە ناپاڵم بۆردومان کراون".\nمەد لە ناو تەم و مژدا بە جلوبەرگی تایبەت بە خۆ شاردنەوە بۆ کامێرا قسە دەکات و لەلایەکی تریشەوە دەستێکی لەسەر چەکەکەیەتی.\nمەد دەڵێت، "١٠ی شوبات لە ناوچەى گارە ئۆپراسیۆنێکی بەرفراوان بە ناوی "پەنجەى هەڵۆ – ٢" دەستیپێکرد. سەرەتا بە دەیان فڕۆکەى چاودێری و بە پێشکەوتوترین بۆمب ناوچەکەیان بۆردومانکرد" و بە دەستی خۆی دەورووبەر نیشان دەدات و دەڵێت، ناوچەکە سەر لە بەیانی بە کۆپتەرە جەنگییەکانی کۆبرا بۆردومانکران.\nحساباتەکانیان یەکی نەگرتەوە\nشوێنی بۆردومانەکان هێشتا وەک خۆیان دیارن. دارە سوتاوەکان و داڕە بڕاوەکان...\nمەد لە بەردەوامیی وتەکانیدا وتی، "دوای ئەوەش خواستیان سەربازەکانیان لە ناوچەکە دابەزێنن، بەڵام ئەو حساباتەى لە ئەنقەرە بۆ ناوچەکەیان کردبوو، لەگەڵ دۆخەکە و راستیەیکەدا یەکی نەگرتەوە. کاتێک هاتن بۆ ناوچەکە و هەوڵیاندا سەربازەکانیان دابەزێنن، رووبەڕووی بەرخودانی گەریلا بوونەوە. لە میدیاکانی خۆیاندا رایانگەیاند، چەند بەرپرسێکی باڵایان کوژراون، بەڵام ئەوە راست نییە و زۆر زیاتر لەوەیان لێ کوژراوە. وەک دەزانرێت دەوڵەتی تورک هەموو کات هەوڵ دەدات بە درۆ کۆمەڵگەى خۆی و رای گشتی فریو بدات. دوای ئەوەى نەیانتوانی ئەو ئەنجامە بەدەست بهێنن، کە دەیانخواست و لە ناچاریدا وتیان، 'ئۆپراسیۆنەکە بۆ خاڵێک بووە و راهێنانێک بووە بۆ هێرش لە دژی قەندیل' و بەو شێوەیە هەوڵیان دا شکستەکەیان بشارنەوە و لەو رێگەیەوە رای گشتی فریو بدەن".\nبە دەستی خۆیان سەربازەکانی خۆیان کوشت\nمەد لەبەردەوامیدا کامپی دیلەکانی ژێر دەستی هەپەگەى نیشان دەدات و دەڵێت، "وەک دەبینرێت، ئێرە کامپی دیلەکانی دەستی هەپەگە بوو. وەک لە ڤیدیۆکان و دیمەنەکاندا دەبینرێت ئەوە روون دەبێتەوە، کە هەوڵیانداوە کۆمەڵکوژییەکی گەورە ئەنجام بدەن. سەربازەکانی خۆیان بە دەستی خۆیان کوشتووە. سەرباری ئەوەى هەوڵ دەدەن ئەوانە وەک کەسانی مەدەنی نیشان بدەن، بەڵام ئەوە راستییەکە نییە".\nمەد باسی ئەوەیکرد، سەربازانی تورک نەیانتوانی لەم ناوچەیەدا پێ بگیرێت و خۆیان جێگیر بکەن، بۆیە بۆردومانێکی چڕیان لە دژی ئەم ناوچەیە ئەنجامدا و پارچەی بۆمبەکان لە ناوچەکە نیشاندا و وتی:\n"هەر ئەو کاتەى هەوڵیاندا سەربازەکانیان دابەزێنن، لەلایەن هەڤاڵانەوە گورزی گەورە و قورسیان لێدرا و ژمارەیەکی زۆریان لێ کوژرا. هەر لەگەڵ دابەزینیاندا تووشی شۆکێکی گەورە بوون. وایان لێکرا، کە نەیاندەزانی چی بکەن. لە ڤیدیۆکانیشدا دەبینرێت، کە ناتوانن لە ناوچەکە بمێننەوە و خۆیان جێگیر بکەن. بە بەرخودانی هەڤاڵان لە ناوچەکە عاسێ بوون و گیریانخوارد و بە پارچەى بۆمبەکانیشدا ئەوە روون دەبێتەوە، کە بۆردومانێکی زۆر چڕ و قورسیان ئەنجامداوە. گازیان بەکار هێناوە. لە ئەنجامی بەکارهێنانی گاز و بۆردومانەکاندا دیلەکان لە ناوچوون. ئەوانیان بە ئەنقەست کوشت و دواتر هەوڵیاندا ئەوە بخەنە ئەستۆی ئێمە.\nهەڤاڵان بە رێبازی سەردەمی نوێ ئەو تکنەلۆژیا زەبەلاحەیان پووچ کردەوە. سەرباری بەکارهێنانی تەکنەلۆژیای زۆر پێشکەوتوو، بەڵام گەریلا گورزی قورسی لێدان. ٣ رۆژ لێرە جەنگێکی قورس روویدا، گەریلا بەرخودانێکی گەورەیان ئەنجامدا. هێزەکانمان لە هەموو لایەکەوە ئەو چالاکییەیان ئەنجامدا و لە ئەنجامدا ناچار بوون لە ناوچەکە بکشێنەوە. گەریلا بە رێباز و تاکتیکی سەردەمی نوێ، بە تاکتیکی خۆ شاردنەوەی قوڵ و چڕ بە بەردەوامی گورز لە دوژمن درا و تۆڵەیەکی مێژووییان لێکردنەوە".\nمەد نیشانی دەدات چوونەتە دۆڵەکە و مەد دەڵێت، "هەر خۆی لێرە نەیانتوانی زۆر بەرەو پێش بڕۆن" و ئەو دارانەى لەم دۆڵەدا بوون بە دەستی خۆیان بڕییاننەوە. سەربازەکان نەیاندەتوانی زۆر لە ئەشکەوتەکە نزیک ببنەوە، چونکە گورزی گەورە و قورسیان لێدرابوو و تی، "بۆ ئەوەى بتوانن دەورووبەری خۆیان ببین دەستیانکرد بە تێکدان و تاڵانکردنی ژینگە، ژمارەیەکی زۆر داریان بڕییەوە. لە ڤیدیۆکانیشدا ئەوە روون دەبێتەوە، کە دارەکان تازە بە تازە بڕاونەتەوە. لە ترسی گەریلا دارەکانی دەورووبەری خۆیان بڕییەوە. بەو شێوەیە هەوڵیاندا خۆیان بەسەر دەرووبەرەکەیاندا زاڵ بکەن، بەڵام هەڤاڵان رێگایان پێ نەدان".\nنەیانتوانی دەمی ئەو گوێنیانەش بکەنەوە کە بۆ دروستکردنی سەنگەر لەگەڵ خۆیاندا هێنابوویان\nگەریلا مەد دواتر ئەو گوێنیانەی پیشاندا کە سەربازی تورک لەگەڵ خۆیاندا هێنابوویان. مەد وتی، " ئەو گوێنیانەیان بۆ دروستکردنی سەنگەر لەگەڵ خۆیاندا هێنایان" و ئاماژەی بە ئەو گوێنیانە کرد کە دەمیشیان نەکرایەوە، "دەرفەتیان نەبینی دەمی گوێنیەکانیش بکەنەوە کە بۆ دروستکردنی سەنگەر هێنابوویان."\nلەناو ئەو کەلوپەلانەی کە گەریلا مەد نیشانیدا، خاکئەنداز، بویر و کەلوپەلی دیکە هەبوون و وتی، "وەک ئەوەی بینرا، خاکئەنداز، بویر و کەلوپەلی دیکەیان بۆ سەنگەر دروستکردنیان هێنابوو. وەک دەبینرێت هێشتا نوێن. لەبەرئەوەی هەڤاڵان دەرفەتیان نەدا کە بتوانن بەکاریان بهێنن. لە دیمەنەکان کە دەبینرێن لە چ دۆخێکدابوون، چ ئاستەنگیەکیان بینی و گەریلاکان چۆن تەنگەتاویانیان کردن. دەرفەتی ئەوەیان نەبوو کە کار بکەن."\nلەناو ئەو کەلوپەلانەی کە دەستیان بەسەرداگیرا، دەستکێش، بۆمبی گازی، مەخزەن، ماسکی گاز، کەلوپەلی تەندروستی، بەرگی خۆشاردنەوە، بۆمبی دەستی، هێلەک و موعەلەبات هەبوون.\nمیرکان کارگەر: لەگەڵ ئەوەی کەشف هەبوو، ئێمە هێرشمان کرد\nگەریلا میرکان کارگەر و شۆرش زەریانیش باسی کاتی هێرشی داگیرکەریان کرد. کارگەر رایگەیاند، هێرشە سەرلەبەیانی کاتژمێر ٠٣:٠٠ دەستیپێکرد و هەرێمەکە بە سەختی بۆردومانکرا.\nکارگەر بەم شێوەیە بەردەوامی قسەکانیدا:\n"لەو جێگایەی کە ئێمە لێی دەماین، بە دەیان جار بە بۆمبی قازان بۆردومانکرا. بەڵام گەریلا لە سەرەتادا ئامادەکاری کردبوو، رێوشوێنمان گرتبووەبەر. ئەمە بۆ دوژمن کێشەیە. کاتێک چووینە گۆڕەپانەکە، نزیکەی ١٠ فڕۆکەی کەشف بەسەر سەرمانەوە بوون. گروپ گروپ هێرشمان کردە سەر دوژمن. دوژمنێکی ترسنوکە. دوژمنێکی وانییە کە بتوانێت شەڕ بکات و بتوانێت لێتبدات."\n'ئێمە ترسی ئەوان و فیداکاری گەریلامان بینی'\nکارگەر وتیشی، بە فڕۆکە و هەلیکۆپتەر هەرێمەکە بۆردومانکرا و وتی، "لەوێ بینیمان کە فڕۆکە و کۆبرا و فڕۆکەی کەشف، لەبەردەم ئیرادەی گەریلا ناتوانن بوەستنەوە. بینیمان چۆن ترسان و فیداکاری هەڤاڵانمان بینی."\nگەریلا کارگەر کە جلی شاردنەوەی لەبەردایە، کاتێک قسەی دەکرد، جارێکیتر بە جیهاز پەیوەندی پێوەکرا.\nکارگەر چەکەکەی لەسەر ڕانی دانا و بەم شێوەیە قسەی کرد:\n"ئەوان دەیانویست هەرێمەکە گەمارۆ بدەن، بەڵام ئێمە بە شێوەیەکی زۆر گەورە گەمارۆماندان. ئەو جێگەیەی کە دوژمنیان لەوێدانا، لەگەڵ ئەوەی فڕۆکەش پشتگیری ئەوانی دەکرد، جێگای خۆیان چۆڵ کرد. بەرەو دۆڵەکان چوون. جێگای هەڵهاتنیان نەبوو، هەڤالان لە هەموو جێگایەک لەوانیاندا. شەڕێکی زۆر قوڕس لە گارە روویدا. لە شەڕەکەدا بیگۆمان ئیرادەی پۆڵایینی گەریلامان بینی. بێئیرادەیی دوژمنمان بینی، بێمتمانەیی دوژمنمان بینی."\nکارگەر پیرۆزبایی لە هەموو ئەو گەریلایانە کرد کە بەشداریان لە بەرخۆدانەکەدا کردووە و بە تایبەتی گەریلا شۆرشی وەک نمونە نیشاندا. شۆرش کە بەرپرسی کەمپی دیلەکان بوو، لە شەڕەکەدا شەهید بوو.\n'لە هەرێمەکە داستان نوسرانەوە'\n"کاتێک دوژمن لە گردێکی دەدا، شۆرش لەژێر ٦ فڕۆکەی کەشف، کۆبرا و فڕۆکەی شەڕ، هێرشی دەکردە سەر دوژمن. لە دوژمنیدا. واتە کەسێک بە تەنها ئەو گردەی بە دوژمن چۆڵ کرد. دەنگەدەنگی ئەوان، هەڵهاتنیان، ترسنوکیان، بەدیار کەوت. ئەوان بڕوایان نەدەکرد، پشتیان بە هێزی ئاسمانیانەوە دەبەست، بە تەکنیکی خۆیان متمانەیان هەبوو. بە هێزی خیانەت کە پشتگیریان دەکرد، متمانەیان هەبوو. دەیانگوت 'گارەمان گەمارۆ داوە، برسیان دەکەین، دواتر بەدیل دەیانگرین. بەڵام هەڵهاتن."\nکارگەر ئەوەی خستەڕوو، سوپای تورک بۆ ئەوەی گروپەکانی کە لە ناوچەکە گیریان خواردبوو، ڕزگار بکات، هەرێمەکەی بە سەختی بۆردومان کرد و وتی، "داستانێکی گەورە لەوێ تۆمارکرا. چار ڕۆژ، هەموو ڕۆژێک گەریلا داستانی تۆمار دەکرد. گەریلا بەو سەرمایە، بەو بێدەرفەتیە، بەڵام وەک هێزێکی پرۆفیشناڵ خۆی پیشاندا."\nهەموو گەریلاکان دەستیان بە جوڵە نەکرد، بە تەنها لە چەند لایەکەوە لێیاندا\nگەریلا کارگەر رایگەیاند، بە پێچەوانەی بانگەشەکانی دەوڵەتی تورکی داگیرکەر، گەریلاکان لە گارە، هەمووان دەستیان بە جووڵە نەکرد و وتی، "بە تەنها لە چەند لایەکەوە، گەریلا لەوانیدا. ئەوانیان پەریشان کرد. نەیانزانی بۆ کوێ هەڵبێن. خۆی ئێمە متمانەمان بە هێزی خۆمان هەیە. ئێمە بڕوامان بە ئیرادەی خۆمان هەیە. هەموو شتێک بە فەلسەفەی سەرۆکایەتی، ئیرادەی بەهێزەوە دەکەین. ئێمە ناتونن لەبەرانبەرمان بوەستنەوە. ئێمە بینیمان، هاوار و قیژە قیژی ئەوانمان بینی. لە بەرزاییەکانەوە، بەرەو خوارەوە گێڕ دەبوون. خۆیاندەشاردەوە. کون بە کون ئێمە بەدوایاندا دەگەڕاین. چەند جاریش بێن، وایان لێدەکەین. پەرێشانیان دەکەین. جارێکیتر ئەوێ دەکەینە جەهنەمی دوژمن. ئێمە بە ٢٠ کەسەوە هەموویانمان گەماڕۆدا و پەرێشان بوو."\nکارگەر دەڵێت، "گەلەکەمان با بەم سەرکەوتنە و ئیرادەیە خۆشحاڵ بێت، لەبەرانبەر دوژمن ئیرادەی بەهێز بکات و لەگەڵ گەریلا بێت و وتی، "پێویستە گەنجانی کورد، هێز لەم ئیرادەیە وەربگرن. پێویستە پشتگیری بکەن و بەشداری بکەن. ئێدی بەسە، تا کەی فاشیزم بەردەوام بێت؟\nئێمە ڕێکخستنێکی سیاسی و خاوەن ئەخلاقین\nکارگەر ئاماژەی بەو بانگەشەیەی کە دەڵێن ' یەکێک لە ئامانجەکانی ئۆپەراسیۆنەکە رزگارکردنی دیلەکان بوو' و وتی، " دیلەکان چار، پێنج ساڵە لە دەستی ئێمەدان، بۆچی ئەوانمان نەکوشت؟ هەموو کەسێک پەکەکە دەناسێت. پەکەکە بە ئەخلاق و دڵسۆزی خۆی لە جیهان نمونەیە. ئێمە وەک دەوڵەتی تورک نین، ئێمە زیندانیان ئەشکەنجە ناکەین. هەڵویستی بێئەخلاقی لەبەرانبەر زیندانیان قبوڵ ناکەین. با بچن و گوێ لەو کەسانە بگرن کە دەستگیرکرابوون و ئازادکراون. پەکەکە چی لە کێ کردووە؟ چوار ساڵە نەیانکوشتون، ئێستا بۆ بکوژرێن؟ بەڵام دەوڵەتی تورک، کەمپەکەی بەسەر ئەواندا رووخاند. زیاتر لە ١٠ جار کەمپەکەیان بۆردومانکرا. لە ناوەوەش گازی کیمیاییان بەکارهێنا. تەرمی کەسی خۆیانیان سووتاند. پۆلیس بوون، ئەندامانی میت بوون، خایین بوون. لە دەستی ئێمەدابوون. دەستیان بە خوێنی هەڤاڵانمان سوور بوو، بەڵام ئێمە نەمانکوشتن و ئەوانمان ئەشکەنجە نەکرد. بەلام سەرنج بدەنە سەر سەربازانی ئەوان، هەندێک جار دووری ١٠ مەتر نێوانمان بوو. دەمانبیست، قسەی ناشرین نەدەما کە بە یەکتری نەڵێن. ئەو شتانەی کە بە یەکتریان دەوت، بێئەخلاقی بوو. هەروەها لە زیندانەکانی ئەوان، ئەشکەنجە هەیە. مێژووی دەوڵەتی تورک دیارە، دەزانرێت کە چییان کردووە. با زیندانی ئامەد بەبیرمان بهێنینەوە. ئێمە وەک دەوڵەتی تورک نین. ئێمە رێکخستنێکی سیاسی و خاوەن ئەخلاقین."\nشۆرش زەریان: نەکشانەوە، هەڵهاتن\nشۆرش زەریان کە لە هێرشی داگیرکەری دەوڵەتی تورک بۆ سەر گارە، لەگەڵ گروپێکی هێرشی گەریلادا بوو، رایگەیاند، سەربازانی تورک لەناو گەمارۆی گەریلادا، دەستیان لە تەرمەکانیان هەڵگرت و هەڵهاتن.\nگەریلا زەرین لەبارەی هێرشی داگیرکەری گارە و بەرخۆدانی گەریلا بەم شێوەیە قسەی کرد:\n"سەرلەبەیانی ٠٣:٠٠، ٤٠ فڕۆکەی شەڕ و فڕۆکەی کەشف، لە گارە دەستی بە ئۆپەڕاسیۆن کرا.\nبە سەختی هێرش ئەنجامدرا. شەڕی بەڕەوروو زۆر ڕووینەدا. زیاتر تەکنیکی بوو. هەڤاڵان لەژێر کەشفێکی چڕوپڕدا خۆیان گەیاندە شوێنی ئۆپەراسیۆنەکە. دۆخێکی پیرۆز بوو. ئێمە لە باڵی هێرشکردندا بووین. لە چەند بەرەیەوە، هێرشمان کردە سەریان. دوژمن کوژراوەکانی بەجێهێشت و هەڵهاتن، نەیتوانی بەرگری بکات. کاتێک گەمارۆدران، نەیانزانی بەرەو کوێ بڕۆن. بۆیەش ئۆپەڕاسیۆنەکەیان فەشەلی هێنا. ئەوەی کە کردیان کشانەوە نەبوو، هەڵهاتن بوو. تەرمەکانیان لە ناوەڕاستی شەڕەکەدا بەجێمان. وەک بینیمان هەندێکیان پلەبەرز بوون، وەک ئەفسەر و پلەبەرز بوون. لەژێر کەشف و هێرشی ئاسمانی قوڕسدا، گەریلا بە ئاسانی خۆی گەیاندە ناوچەکە، ئەوێ هەرێمی گەریلایە، ئەو دەڤەرانە باش دەناسێت. لە ناوچەی سیان، ئەشکەوتێک هەبوو کە دیلەکانی تێدابوو. دیلەکان لە ئەندامانی میت، سەرباز، پۆلیس و خایینەکان کە دەستیان بە خوێنی هەڤاڵانمان سوورە، هەبوون. دەوڵەتی تورک ئەوانیشی کوشت."


ناسر حەقپەرست: كۆمەڵگەی ئێرە هەڵگری كولتوورێكە خۆشەویستی تێیدا شێواوە\nناسر حەقپەرست شاعیرێكی گەنجی دوورەپەرێزی رۆژهەڵاتی كوردستانە و خاوەن ستایلێكی تایبەت بە خۆیەتی لە شیعرنووسیندا، بەهۆی ئەم ستایلەوە توانیویەتی وەك شاعیرێكی بژاردە و جواننووس دەربكەوێت. ئەگەرچی وەك پێویست گرینگی و ئاوڕ لە كارەكانی نەدراوەتەوە. "وشە" لەم دیمانەیەدا وەڵامی چەند پرسیارێكی لێ وەرگرتووە كە خوێنەرەكانی تامەزرۆین.\n* وەك شاعیر دەتەوێ چی بكەی و چی بگەیەنی؟\nتەنیا هەوڵم ئەوەیە هەست، تێگەیشتن و بۆچوونەكانی خۆم بخەمە ڕوو. بەرهەمەكان چەندە كاریگەر دەبن یا چییان بەسەر دێت، پێوەندی بەوەوە هەیە كە تا چ ئاستێك دەتوانم دروست ببینم، دروست بیر بكەمەوە و وەڵامدەرەوەی داخوازییەكانی سەردەم بم.\n*چەمكی "عەشق" لە زۆربەی بڵاوكراوەكاندا دەبینرێت، بەتایبەت شیعر، لە كاتێكدا بەشێوەیەكی گشتگیر عەشق بووەتە پردێك بۆ كۆمەڵێك مەرامی تاكڕەهەندی، تێگەیشتنی ئێوە بۆ عەشق چییە؟\nعەشق یا خۆشەویستی لووتكەی ئینسانیەتی مرۆڤە، كاتێك كە وجودی هەیە لە دژوارترین دۆخدا. ژیان فێری تەحەمول و جوانی دەكات. هەڵبەت روانین بۆ خۆشەویستی و دەربڕینی بەپێی هەلومەرجی كۆمەڵایەتی، پەروەردەیی و كولتووری مرۆڤەكان جیاوازە. مرۆڤ بوونەوەرێكە كە هەموو شتەكان فێر دەبێت و هەڵگری غەریزەیەكی ئەوتۆ نییە، جا ئەوەی كە چۆن لە عەشق دەڕوانێت یا جێبەجێی دەكات دەگەڕێتەوە سەر ئەوەی كە تا چەند لەم بوارەدا یارمەتی دراوە، پەروەردە كراوە و سەركوت نەكراوە. دەنا چۆن دەكرێت مرۆڤێكی كامڵ، عەشق كە هەوێنی ژینە بە هەڵە بەكار بێنێت؟ بەڵام بەداخەوە كۆمەڵگەی ئێرە تا ئێستەش هەڵگری كولتوورێكە كە خۆشەویستی تێیدا شێواوە و وێران بووە. نازانم مرۆڤێك چی دیكەی هەیە، ئەگەر خۆشەویستی نەبێت؟ جا بۆ رەگەزی بەرامبەر، سروشت یا هەر شتێكی تر بێت .\n*بۆچی وەك پێویست گرینگی بە دەنگە نوێیەكانی ناو ئەدەب نادرێت؟ لە كاتێكدا دەنگە كۆنەكان ئەوەی هەیان بوو بەخشییان.\nلە لایەنی سیستماتیكەوە هەڵدەگەڕێتەوە بۆ جۆری بینینێك كە حكوومەت بە نیسبەت ئەم دەنگانە هەیەتی، لەلایەنی كۆمەڵایەتیشەوە بەستراوە بەوەی ئەم دەنگە نوێیانە تا چەند كۆمەڵگەی خۆیان ناسیوە و توانیویانە وەڵامدەرەوە بن، بەڵام پێوەست بەو دەنگانەی نەوەكانی پێشوو كە پێمان وابێ هەرچییان هەبووە بەخشیویانە، خوێندنەوەیەكی دروست نییە، چونكە بەرهەمەكان پێوەندی بە مانەوەی رۆحی بەهرە و داهێنانەوە هەیە، نەك فیزیكی بەرهەمهێنەرەكەیان. چونكە هەر شیعرێك بە راستی شیعر نەبێت، نامێنێتەوە. ئەوەش پێوەندی بە كۆن و نوێوە نییە، بە پێچەوانەیشەوە بە هێنانەوەی چەند نموونەی بەرچاو و بەپێز لە بواری ئەدەبی كلاسیك، شیعری نوێ رەت بكەیتەوە، ئەوەیش دروست نییە.\nئێمە هەر لەو ماوە كورتەی مێژووی شیعری نوێ، نموونەی جوان و گەورەمان هەیە، بەڵام حاشا لەوەیش ناكرێت كە جۆرێك لە زۆری و بۆری پێوە دیارە. ئەوەش دەگەڕێتەوە بۆ ئەو بۆچوونە گشتییانەی كە شیعر تەنیا بۆ دەربڕینی هەستە، لە كاتێكدا شیعر لە چوار رەگەزی سەرەكی: هەست، خەیاڵ، ئەندێشە و ئاهەنگ پێك هاتووە و بێ هەركام لەوانە یەكێك لە رووە جوانەكانی خۆی لە دەست دەدات.\n* دەگوترێ لە دوای نەوەتەكانەوە شاعیری وامان نییە بەرهەمەكەی لە ئاسمانی فانتازیای رۆحییەتێكی پڕ ئیستاتیكادا بخولێتەوە، ئایا تۆ بۆچوونێكی ترت هەیە؟\nئەوە واقیعێكە كە بارودۆخی سیاسی و كۆمەڵایەتی لە قۆناغە هەستیارەكاندا لەسەر بەرهەم و خاوەن بەرهەم كاریگەریی زۆری هەیە و لە زۆربەی حاڵەتەكانیشدا زەوینەیەكی گونجاوتر دەڕەخسێنێ لە بواری چەندایەتی و چۆنایەتییەوە، هەر ئەوە كۆمەك دەكات بە مانەوە یا نزیكتربوونەوەی دەنگێك لە جەماوەر. پێم وایە هەمانە، هەرچی زیاتر كە كۆمەڵگە لە لایەنی رۆحییەوە لە كەش و فەزای نەوەتەكانەوە فاسڵە بگرێت، دەنگەكانی ئەمڕۆ زیاتر وەردەگیرێن و دەرك دەكرێن.\n*ئایا شاعیرە گەنجەكان چی بكەن باشە بۆ ئەوەی زیاتر لەوەی هەن، بوونی خۆیان بسەلمێنن؟\nلەمبارەیەوە خۆم بە خاوەن ئەزموون یا سەركەوتوو نازانم تا بۆچوونم هەبێت، بەڵام پێم وایە پێویستە شیعر بناسین و وەك ژانرێكی ئەدەبی سەربەخۆ پێڕەوی بكەین و لەو پێشینە مێژوویییە جیای بكەینەوە كە شاعیر كاری زۆربەی بەشەكانی ئەدەبیاتی بە شیعر دەركرد یا بە جۆرێكی تر، زۆربەی هونەرمەندان و ئەدیبان بەرهەمەكانی خۆیان بە شیعر دەردەبڕی كە رەنگە هەلومەرجی ژیان ناچاری كردبێ.


دەرچوون لە ئێراق (6)\nكاتێك دەمانەوێت سیاسەتی دەوڵەتی "بەریتانیا" بەرامبەر باشوری "كوردستان" و دانیشتوانەكەی لەلایەك و، خودی نەتەوەی كورد لەلایەكی دیكە ڕوون بكەینەوە، بە چەندین بۆچوونی جیاجیا دەگەین.\nباشوری كوردستان لە سیاسەتی دەوڵەتی بەریتانیادا لەنێوان ساڵانی (1918-1921) هەندێك پێیان وابووە؛ بەریتانییەكان بێ بەڵێنیان بەرامبەر كورد و باشوری كوردستان كردووە.\nتەنانەت پێش داگیركردنی هەر(سێ) ویلایەتی (بەسڕە، بەغداد، موسڵ) هیچ پلان و بیرۆكە و هەوڵێكیان بۆ كورد و باشوری كوردستان نەبوو، تا كار بۆ پشتیوانیكردنی بكەن. كۆمەڵێكی تر پێیان وابووە؛ كە بەریتانییەكان پلان و بەرنامەیان هەبووە، بەڵام كورد نەیتوانیووە سوودی لێوەربگرێت و لەگەڵ دۆخی نوێ خۆی بگونجێنێت، تا بە ئەنجامێكی باش بگات و لە دروستكردنی قەوارەیەكی سیاسیدا سوودی لێ ببینێت. بۆچوونێكی دیكەش پێ وابووە؛ "كورد)" لەو ئاستەدا نەبووە دژایەتی سیاسەتی بەریتانیا بكات و لە ئاستیدا بووەستێت. هەربۆیە ئەوەی ڕوویداوە واقیعیەتی سیاسەتی بەریتانیا بووە لەو قۆناغە، نەوەك هەڵوێست و قارەمانییەتی كورد و كارایی سیاسەتەكەی.\nبە ڕۆچوون و شرۆڤەی ئەو ڕووداوانەی لەو ڕۆژگارەدا ڕوویانداو تێپەڕین، هەروەها بە خوێندنەوە و هەڵسەنگاندنی ئەو سەرچاوانەی ڕووداوەكانی ئەو قۆناغەیان تۆماركرد، تا بە هەڵدانەوەی سەدان بەڵگەنامەی جۆراوجۆری ئەو سەردەمە دەگات، كە لە وەزارەتەكانی ناوچە داگیركراوەكان و دەرەوەی بەریتانیاوە دەرچوون، تا بە بەڵگەنامەكانی دەوڵەتی (ئێراق و، ئێرانی سەردەمی قاجاری و، خودی بەڵگەنامەكانی كورد دەگات)، دەگەینە ئەوەی، كە دەوڵەتی بەریتانیا لەگەڵ شەپۆلی خێرای ڕووداوەكانی جەنگی جیهانی یەكەم، پلان و بەرنامەكانی دانا، نەوەك پێشتر بەرنامە ڕێژی بۆ كردبێت. واتە بەپێی ئەو سەركەوتن و شكستانەی لە شەڕەكانی (چوار) ساڵ جەنگی ناوچەی خۆرهەڵاتی ناوەڕاستدا، كاری بۆ پلانی جۆراوجۆر كرد، نەوەك پێش جەنگ بڕیاری لەسەردابێت. چەند بەڵگەیەكیش ئەو بۆچوونەمان پشت ئەستوور دەكەن. لەوانە:-\nا. ڕێككەوتنامەی (سایكس-بیكۆ)؛ ئەم ڕێككەوتنامەیە لە (17ی مایسی1916)و لە ئاستانەی ڕووداوەكانی جەنگی یەكەمی جیهانی واژۆكرا. لایەنی یەكەمی ڕێككەوتنەكە (مارك سایكس) ئەندامی پەرلەمانی بەریتانیا لەنێوان ساڵانی (1911-1918ز)و بریكاری وەزارەتی دەرەوە و راوێژكاری باڵای وڵاتەكەی بوو، كە توانی هەردوو ویلایەتی (بەغداد و بەسڕە)ی لەپاڵ هەردوو خاكی فەڵەستین و ئۆردونی بۆ دەوڵەتەكەی ببات. هەرچی لایەنی دووەمی ڕێكەوتنامەكەیە، كە (جۆرح بیكۆ) بوو، ئەوا توانی (ویلایەتی موسڵ)، كە مەبەست لێی باشوری كوردستان بوو، لەپاڵ خۆرائاوای كوردستان و خاكی سوریا و لوبنان بۆ دەوڵەتەكەی ببات.\nب. بەڵێنی (سێر هینری مەكماهۆن) نوێنەری باڵای دەوڵەتی بەریتانیا بە (شەریف حوسێن)ی شەریفی مەككە؛ (سێر هینری مەكماهۆن) نوێنەری باڵای وڵاتەكەی بوو لەنێوان ساڵانی (1915-1917) لە خاكی میسر. بەپێی ئەو بەڵێنەش لەبەرامبەر پشتیوانی عەرەبەكانی حیجاز و دەووروبەری بە سەرۆكایەتی (شەریف حوسێن كوڕی شەریف عەلی) بۆ دەوڵەتی بەریتانیا و كردنەوەی بەرەیەكی جەنگی لە دژی دەوڵەتی عوسمانی، بەڵێنیان پێدرا، دوای جەنگ دەوڵەتێكیان لە نیوە دوورەگەی عەرەبی و خاكی شام و هەرسێ ویلایەتی (بەسڕە، بەغداد، موسڵ) بۆ دروستبكات.\nج. بەڵێنی بەلفۆر؛ بەپێ ئەو بەڵێنەش، كە لە (3ی تشرینی دووەمی1917)دا (ئارسەر بلفۆر)ی وەزیری دەرەوەی بەریتانیا بە (لۆرد كرزۆن) گەورە سەرمایەدار و سیاسی جووەكانیدا، بڕیاری دروستكردنی دەوڵەتێكی بۆ جووەكان لەسەر خاكی فەڵەستین دا. بۆ مێژووش ڕێككەوتنەكە و هەر (دوو) بەڵێنەكە بە كەمێك دەستكاری و گۆڕانكارییەوە جێبەجێكران.\nلەو تۆمارە مێژووییانەشەوە دەبێت بگەینە ئەوەی، كە پشتیوانی دەوڵەتی بەریتانیا لە (شێخ مەحموودی نەمر)و دانانی وەك حكومداری باشوری كوردستان لە (17ی تشرینی دووەمی1918)، بەرئەنجامی پلانی دەوڵەتی بەریتانیا نەبوو بۆ داكۆكی لە كورد و باشوری كوردستان، بەڵكو پشتیوانی بوو لە (شێخ مەحموودی نەمر) وەك كەسایەتییەكی دیار و ناسراو، تا بەهۆی ئەوەوە باشوری كوردستان لەبندەستی فەرەنساییەك دەربهێنێت، كە لە ڕێككەوتنامەی (سایكس-بیكۆ)دا بە دەوڵەتی فەڕەنسا درابوو.\nكاتێكیش لە (17ی حوزەیرانی1919) لێیدراو لە شەڕی (دەربەندی بازیان) بەدیلیان گرت، بۆ ئەوە بوو، كە (شێخ مەحموودی نەمر)و زۆرینەی كوردەكانی باشور، لە دەوڵەتی بەریتانیا هەڵگەڕانەوە و كەوتنە ژێر كاریگەری توركەكان و سیاسەتی غەزای دەوڵەتی عوسمانی و توركە لاوەكان دژ بە دەوڵەتی بەریتانیا. تەنانەت كوردی باشووری كوردستان بە سەركردایەتی (شێخ مەحموودی نەمر) لە (شەڕی شوعەیبە) چوونە پاڵ دەوڵەتی عوسمانی لە دژی دەوڵەتی بەریتانیا، لەكاتێكدا دەبوا كوردەكان و خودی ئەو سەركردەیەی كورد لەو قۆناغەدا ئەو هەڵوێستەیان نەبێت. هەربۆیە پشتیوانی بەریتانییەكان لە (شێخ مەحموودی نەمر)و كوردی باشوری كوردستان بۆ ئەو ئامانجە بوو، كە كورد لێ تێنەگەیشت. هەربۆیە هەڵوێست و كاردانەوەی سیاسی و سەربازی دەسەڵاتەكانی ئەو سەردەمە، تا بە نەتەوە و پێكهاتە جیاجیاكان و سەرۆك خێڵ و هۆزەكان دەگات، بڕیاری لەسەر سیاسەتی دەوڵەتی بەریتانیا دەدا، كە پێویست بووە چیبكات و چۆن بیكات؟ نەوەك خودی بەریتانییەكان، بڕیاری پێش وەختەی خۆیان لەسەر ئەو دەسەڵات و نەتەوە و ئایین و پێكهاتە و سەرۆك خێڵ و سەرۆك هۆزانە بدەن.\nلێرەوە دەوڵەتی بەریتانیا لە ئەنجامی ئەو ڕووداوانەی لە ساڵانی جەنگ و دوای جەنگ بۆ هاتەپێش، سیاسەتی خۆی داڕشت و پیادەی كرد. لەو ڕووداوانەشدا (كورد) باجی ئەو هەڵوێستانەیدا، كە بەرامبەر دەوڵەتی بەریتانیا گرتیەبەر، نەوەك دەوڵەتی بەریتانیا، باجی بە كورد دابێت، لەبەرامبەر بێ بەڵێنی و ملهوڕی خۆی.


سۆز و خۆشه‌ویستی و له‌سه‌رخۆییی پێغه‌مبه‌ری پێشه‌وامان (صلی الله علیه وسلم) له‌گه‌ڵ منداڵاندا\nئه‌بووته‌ڵحه و ئوم سوله‌یم كوڕێكیان هه‌بوو، كه مناڵێكی زۆر ڕۆحسووك بوو. باوك و دایكی چاویان پێی ڕوون بووه‌وه و زیادله‌ڕاده دڵیان به قسه شیرینه‌كانی و ئیشه سه‌یره‌كانی خۆش بوو. پێیانده‌وت ئه‌بووعومه‌یر. ئه‌بووعومه‌یریش باڵنده‌یه‌كی هه‌بوو ناوی نابوو نوغه‌یر و هه‌میشه یاری له‌گه‌ڵ ده‌كرد. ڕۆژێكیان باڵنده‌كه‌ی مرد و ئه‌وبوعومه‌یر زۆر بۆی گریا. پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه‌و سلم) له‌وكاته‌دا هاته ماڵیان و ئه‌حواڵی ئه‌بووعومه‌یری پرسی و فه‌رمووی: بۆچی ئه‌بووعومه‌یر ئاوا غه‌مباره؟ ئه‌وانیش باسی باڵنده‌كه‌یان بۆ كرد. پێغه‌مبه‌ریش (صلی الله علیه‌و سلم) پێیوت: ئه‌ی ئه‌بووعومه‌یر، نوغه‌یر چی لێ به‌سه‌رهاتووه؟ به‌و شێوه‌یه دڵنه‌وایی كرد و له‌باره‌ی باڵنده‌كه‌یه‌وه قسه‌ی له‌گه‌ڵ كرد.\nجاء أعرابی الى الرسول صلى الله علیه وسلم فرآه یقبل الحسن أو الحسین فقال: أتقبلون الصبیان؟! فما نقبلهم. فقال النبی (صلى الله علیه وسلم): أو أملك أن نزع الله من قلبك الرحمة؟! رواه البخاری ومسلم. واتە: پیاوێكی دەشتەكی هاتە خزمەت پێغەمبەر، بینی پێغەمبەر حەسەن یان حوسەین ماچ دەكات. دەشتەكییەكە گوتی: ئێوە منداڵ ماچ دەكەن؟! ئێمە منداڵ ماچ ناكەین. پێغەمبەر فەرمووی: من چ بكەم خوای گەورە ڕەحم و بەزەیی لە دڵتدا داماڵیوە؟!\nئەبووهورەیرە گوتوویەتی: قبّل النبی صلى الله علیه وسلم الحسن بن علی رضی الله عنه وعنده الأقرع بن حابس التمیمی جالساً، فقال الأقرع: إن لی عشرة من الولد ما قبلت منهم أحداً فنظر إلیه رسول الله صلى الله علیه وسلم ثم قال: من لا یرحم لا یرحم. رواه البخاری ومسلم. واتە:پێغەمبەر (صلى الله علیه وسلم) حەسەنی كوڕی عەلیی ماچ كرد، لەوكاتە ئەقرەعی كوڕی حابسی تەمیمی لەلا بوو. ئەقرەع گوتی: من (١٠) منداڵم هەیە، تا ئێستا یەكێكیانم ماچ نەكردووە. پێغەمبەر تەماشای ئەقرەعی كرد و فەرمووی: "هەركەسێك بەبەزەیی و بەڕەحم نەبێت، ڕەحم و بەزەیی پێناكرێت."\nهه‌روەها له فه‌رمووده‌یه‌کی تردا كه له ئه‌بووهوره‌یرە -خوا لێی ڕازی بێت- ده‌گێڕنه‌وه و دیار ده‌كه‌وێت، كه ده‌فه‌رموێت: كان الناس إذا رأوا أول الثمر جاءوا به رسول الله صلى الله علیه وسلم، فإذا أخذه قال: "اللهم بارك لنا فی ثمرنا وبارك لنا فی مدینتنا." ثم یدعو أصغر ولید یراه فیعطیه ذلك الثمر. واته: خه‌ڵكی كاتێك بیانبینیایه كه میوه‌كانیان به‌ری گرتووه، (هێندێكیان) لێی ده‌هێنا بۆ پێغه‌مبه‌ر (صلى الله علیه وسلم) و ئه‌ویش وه‌ریده‌گرت و دوعای له‌سه‌ر ده‌خوێند و ده‌یفه‌رموو: "خودایه به‌ره‌كه‌ت بخه‌یته نێو به‌ركانمانه‌وه، خودایه به‌ره‌كه‌ت بخه‌یته شاره‌كه‌مانه‌وه." پاشان بانگی بچووكترین منداڵی ده‌كرد كه بیبینیایه و له به‌ره‌كه‌ی پێده‌دا.\nلێرەدا لەبارەی بەسۆز جووڵانەوە و ڕەفتاركردن لەگەڵ منداڵدا، دەبینین زۆربەی باوكان گەمە و یاریكردنیان لەگەڵ منداڵەكانیان فەرامۆش دەكەن. بەپێچەوانەشەوە زۆر بەدڵڕەقانە ڕەفتاریان لەگەڵ دەكەن و دەیانترسێنن و قەدەغەیان دەكەن لە جووڵە و یاریكردن و گەمەكردن. نایەڵن بەسەربەستی بجووڵێنەوە و وا لەو منداڵانە دەكەن ژیانیان ببێتە دۆزەخ. ئەم جۆرە باوكانە بەو شێوە پەروەردە هەڵەیە وا لە منداڵەكانیان دەكەن، كە ڕق و قینە بەرامبەر بە باوكیان هەڵگرن و هەوڵ بدەن لە ماڵ ڕزگاریان ببێت. پێغەمبەری خوا (صلى الله علیه وسلم) لە ژیانیدا چەند نموونەیەكمان سەبارەت بە گەمە و یاریكردن لەگەڵ منداڵ و بەلوتف ڕەفتاركردن دەداتێ. لەبەر ئەوە پێویستە لەگەڵ منداڵەكانماندا بەو شێوەیە بین، كە پێغەمبەر (صلى الله علیه وسلم) ڕەفتاری كردووە. هەروەها لەگەڵ منداڵەكان بچین بۆ دەرەوە بۆ پیاسە و ژیانیان بەختەوەر و شاد بكەین.\nلەسەر ڕیوایەتەكەی، كە ئەبوویەعلا دەریهێناوە، كە حەسەن و حوسەین لەكاتی سوجدەدا چوونەتە سەر پشتی پێغەمبەر، دەڵێین: ئەم كارەی پێغەمبەر لەكوێ و ئەوەی ئێستا لەكوێ، كە زۆربەی بێئاگایان لە دین دەیكەن؟! دڵڕەقانە ڕەفتار دەكەن لەگەڵ ئەو منداڵانەی ده‌چن بۆ مزگەوت، بەتایبەتی كاتێك كەمێك یاری و گەمە دەكەن!!! جا دەست دەكەن بە هاوارکردن عاجزكردنیان و دەركردنیان لە ماڵی خوا!!! ئەوەش زەرەرێكی زۆرە بۆ دین. هاوەڵە بەڕێزەكانی پێغەمبەر لقەخورمایان هەڵدەواسی بۆ ئەوەی منداڵ و گەورەش لە مزگەوت بیخۆن. لەبەر ئەوە گەر شتێكم بەدەست بوایە، بۆ هەر مزگەوتێك شوێنێکم بۆ مندالان تایبه‌ت ده‌کرد و فێرگه‌ی نیشانهاویشتنم تێدا دەكردەوە، كە لە پێداویستییەكانی ئیسلامن و پێغەمبەر داوای فێربوونی كردووە و دەبێتە هۆی بەهێزكردنی جەستە و لەشی منداڵ و خۆشەویستكردنی ماڵی خوا لەلایان. پێویستە مزگەوت لە چەند نهۆمێك دروست بكرێت، بۆئەوەى هەموو جۆرە چالاكییەكانی كۆمەڵایەتی و ئیسلامی و پەروەردەیی بۆ گەورە و بچووكى تێدا ئەنجام بدرێت.\nهەندێك نەفام و تێنەگەیشتوو بە بەڵگەی ئەو فەرموودە لاوازه منداڵ لە مزگەوت دەردەكەن كە دەڵێت: جنبوا مساجدكم صبیانكم ومجانینكم. واتە: منداڵەكانتان و شێتەكانتان لە مزگەوت دوور بخەنەوە. كەچی فەرموودەی (صحیح) بەپێچەوانەی ئەوە هەیە. ئه‌مجا هه‌موولایه‌کمان زۆر پێویسته وه‌ك پێغه‌مبه‌ر (صلى الله علیه وسلم) به‌سۆز و ئارام و له‌سه‌ر‌خۆ بین له‌گه‌ڵ منداڵان، بۆئه‌وه‌ی له‌سه‌ر ئه‌ساسی ئیسلام و خۆشه‌و‌یستی ڕایانبێنین بۆئه‌وه‌ی ببنه گوڵێکی بۆنخۆش بۆ دەو‌روبه‌ریان.


هەڵاوسان (گرانی) لە ١٢ مانگی ڕابردوو ئەمساڵدا گەیشتۆتە سەروو ٤٠٪\nبە پێی ڕاگەیەنراوی ئاماری ئێران، ڕێژەی هەڵاوسانی ١٢ مانگی ڕابردووی گەیشتۆتە ٤٠٪٠٤\nئەم نرخە لە چاو مانگی ڕابردوو نزیکەی ٣٪ بەرز بۆتەوە.\nبە پێی شاخسەکانی نرخی شمەک و خزمەتگوزارییەکان بنەماڵە ئێرانییەکان کە لە لایەن ئەم ناوەندەوە بڵاو کراوەتەوە، دۆخانیات و سیگار ١٢٣ ٪ بەرز بۆتەوە.\nگرووپە خۆرادن و خواردنەوەییەکان، مۆبل و پێداویستییەکانی ماڵ و هەروەها گەشت و سەیران و چالاکییە کولتورییەکان لەو گرووپانەن کە لە چاو ساڵی ڕابردوو زۆرترین بەرزبوونەوەیان تۆمار کردووە.\nلە گرووپی گشتی "خواردن و خواردنەوە و سیگار” زۆرترین بەرزبوونەوەی نرخ لە چاو مانگی ڕابردوو (جۆزەردان) تایبەتە بە هێلکە، ماست و شیر.\nبەرزبوونەوەی نرخی شمەکەکان لە ساڵی ڕابردووە و هاوکات دابەزینی نرخی تمەن و گەڕانەوەی گەمارۆکانی ئەمریکا دژی کۆماری ئیسلامی توندتر بۆتەوە کە ئەمە بۆتە هۆی ئەوەی کە دۆخی ژیانی خەڵکی ئێران بەرەو خرابپتر بوون بچێت.\nکۆتاییەکانی نەورۆزی ساڵی پار ١٣٩٧، نرخی هەر ١ کیلۆ گۆشتی مەڕ بە ئێسقانەوە نزیکەی ٤٩ هەزار تمەن بوو کە لەم ساڵدا بۆ سەروو ١٠٠ هەزار تمەن بەرزبوویەوە.\nنرخی بەرزی ٤٠٪ هەڵاوسان لە مانگی پووشپەڕدا لە کاتێکدا ڕاگەیەنراوە کرێ ماڵ و نرخی کڕینی زەووی و خانووبەرە لە چاو ساڵی پار زۆر بەرزبۆتەوە.\nحەسەن ڕووحانی سەرۆک کۆماری ئیسلامی ئێران وتبووی کە؛ بە پێی ئامارەکانی وەزارەتی ڕێگاو بان و شارسازی لە بەشی نیشتەجێ بوون و کرێ بە شێوەی مام ناوەند لە تاران کرێ خانوو ٣٠٪ بەرز بۆتەوە کە ئەم ژمارەیە هیوا بەخشە، هەڵبەت دڵخواز نییە، بەڵام بە هاوتا کردنی لەگەڵ باقی ئەو نرخانەی کە ڕادەگەیەنرێت، جیاوازی زۆری هەیە.\nئەوە وا دەکات کە خاوەنماڵەکان وایان بۆ باشتر بێت کە بە هۆی دابەزینی نرخی سوودی بانکی لە جیاتی رەهنی تەواو، کرێی زۆرتر وەربگرن.\nبە پێی ئامارە ڕەسمییەکان، زیاتر لە ٦ میلیۆن بنەماڵە واتە ٢٦٪ خێزانە ئێرانییەکان کرێ نشینن.\nلە ماوەی ڕۆژانی ڕابردوو نرخی تمەن بۆ ژێر ١١ هەزار تمەن بەرز بۆتەوە، بەڵام ئەم بەرزبوونەوەی نرخی تمەنە کاریگەرییەکی ئەوتۆی لە سەر کەم کردنەوەی نرخی شمەک و کرێ خانوو نەبووە.\nسندووقی نێونەتەوەیی دراوی جیهانی دەڵێت کە قورس بوونەوەی گەمارۆ نەوتییەکانی ئەمریکا دژی ئێران هەڵاوسان لەمساڵدا بۆ سەروو ٥٠٪ دادەبەزێت.\nڕێژەی هەڵاوسان لە سوومالی بەر گۆڕانکارییە سیاسییەکان ٥٧٪ ڕاگەیەنرا.\nهەر ئەم سندووقە لە ڕاپۆرتێکدا نرخی گەشەی ئابووری ئێران لە ساڵی ٢٠١٩دا ـ٦٪ پێشبینی دەکات.\nئێران وڵاتێکی دەوڵەمەندە بە سامانە سەرزەمینی و ژێرزەمینییەکان، بەڵام سیاسەتی چەوت و هەڵە و دزی و تاڵان و تەرخان کردنی سەروەتی خەڵکی ئێران بۆ پرۆژە شەڕەنگێزی و ئاژاوەگێڕییەکانی ڕژیمی کۆماری ئیسلامی لە ناوچەکە و لە جیهان، ئەم ڕۆژ ڕەشییەی تووشی خەڵکی ئێران کردووە.


کوردیپێدیا - رێواس ئەحمەد جاف\n👫 رێواس ئەحمەد جاف | پۆل: کەسایەتییەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nهەر لە تەمەنێکی چواردە ساڵیدا تێکەڵی ژیانی سیاسی بووە و لە رێکخراوەی ژنان و لاوانی سەر بە حیزبی شیوعی کاریکردووە.\nلە ساڵانی هەفتاکاندا دەستی بە نووسینی هۆنراوە و وتار کردووە. لە رۆژنامەکانی بیری نوێ و هاوکارییدا بڵاودەکرانەوە. لە زۆربەی کۆڕ و سمینارەکانی ئەو کاتەدا بەشداری دەکرد.\nلە چەند شانۆگەرییەکی ئەو ساڵانەدا بەشداریکردووە.\nساڵی 1977 لە زانکۆی کشتوکاڵی موسل وەرگیراوە. بەڵام لە ساڵی 1978 وازی لە خوێندن هێنا لەبەرئەوەی بڕیاری گرتنی لەلایەن رژێمی بەعسەوە دەرچووبوو. ماوەیەک بە نهێنی لە شاری سلێمانی دەژیاو کاری سیاسی دەکرد. لە کۆتایی ساڵی 1979 دا گەیشتە سۆڤییەت و لە بەشی ئادابی زانکۆی مۆسکۆ دەستی بە خوێندن کرد. لە ساڵی 1985 دا کە خوێندنی تەواو کرد، چووە ڕیزی پێشمەرگەکانی حیزبی شیوعی لە بەشی ڕاگەیاندن کاریدەکرد. پاش بەکارهێنانی چەکی کیمیایی و تەسکبوونەوەی زۆنی ئازاد، کوردستانی بەجێهێشت لە ناوەڕاستی 1989دا لە سوێد نیشتەجێ بوو.\nپلەی خوێندن: ماستەرنامە لەسەر ئەدەبی ڕووسی لە مۆسکۆ، ماستەرنامە لەسەر ئەدەبی فۆلکلۆری کوردیی منداڵان، ستۆکهۆڵم.\nبواری داهێنان: ڕۆمان، بەرهەمی منداڵان وەرگێڕان\nکورتەیەک سەبارەت بە کارەکانی پێشووی\n• سی کتێب بۆ منداڵان بۆ تەمەنی 1-5، 6-9، 8-12\nبۆ منداڵانی تەمەن 1 5 سال\n２. ئەندامانی لەشم\n４. رامان چی دەکات؟\n５. ڕامان دەکەوێت\n６. سیما نایەوێت لە سەر قەعدە دانیشێ\n７. سیما چی لەبەردایە.\n８. سیما نەخۆشە\n９. سیماو ڕامان ژیکەلەن\n１０. ڕامان خەوی لێ ناکەوێت\nبۆ منداڵانی تەمەن 5 8 ساڵ\n１１. مەیموونەکە برسییەتی\n１２. ڕامان ددانی دێشێ\n１３. مەیموون و پشیلەکە شەڕ دەکەن\n１４. سیما حەزی لە ماتۆڕە\n１５. سیما و ڕامان لەم هەفتەیەدا چی دەکەن\n１６. سیما و ڕامان سەردانی دایەگەورە و بابەگەوردە دەکەن\n１７. سیما خەریک بوو دەستی بسووتێت\n１８. سیما و ڕامان زەرنەقووتەیەکە بەخێودەکەن\n１９. خێزانی ئاژەڵ\n２０. سیما و ڕامان جل دەگۆڕن\nبۆ منداڵانی 8 12 ساڵ\n２３. من حەزم لە خواردنی سەوزەیە\n２４. سیما و ڕامان گەورەدەبن\n２５. جیهانی ڕووک\n２６. جیهانی باڵندە\n２７. باخچەی ئاژەڵان\n２８. سیماو ڕامان حەزیان لە سەوزەیە\n２９. لەش جۆن کاردەکات\nزنجیرەی چیا 2\nدلۆ و دیدۆ دە کتێبە\nزنجیرەی چیا 3\nلە ئامێزم بگرە\nسەبارەت بە چۆنیەتی دەستکردن بە نووسینی بەرهەم بۆ منداڵان ڕێواس خان دەڵێت:\nلە سەرەتای نەوەتەکاندا کە دەچوومە کتێبخانەکان ژمارەیەکی زۆری کتێبی منداڵانم دەبینی. ئەمە سەرنجی ڕاکێشام و هەوڵمدەدا چیرۆکی منداڵان بخوێنمەوە.\nلەساڵی 1990 کە بوومە دایک یەکەم منداڵم بوو، هەر لە مانگەکانی یەکەمەوە هەوڵمدەدا کتێبی بۆ بخوێنمەوە. لێرە بەرهەمی هەمەجۆرە هەیە بۆ منداڵانی پێش یەک ساڵ لە شێوەی نەرم و ڕەنگاوڕەنگ دروستکراون.\nئیتر لەوکاتەوە کەوتمە بیرکردنەوە لە منداڵانی کورد و منداڵێتی خۆم و بێ بەشیمان لەو ئەدەبە مرۆییانە.\nلە 1999 دەستم بەخوێندن کرد لە زانکۆی ستۆکهۆڵم لە بەشی زانستی ئەدەبیات و بەشی ئەدەبی منداڵانم هەڵبژارد. لەوێوە دەستم کرد بە خویندنەوەی گەلێ سەرچاوە سەبارەت بە چیرۆکی فۆلکلۆری منداڵان و فابێل و چیرۆکی هونەری و هەروا چەندان بەرهەمم لەسەر مێژووی ئەدەبی مندالان و هونەری نووسینی چیرۆک خوێندەوە. لە 2001 ماستەرنامەم لەسەر چیرۆکی فۆلکلۆری کوردی بۆ منداڵان نووسی.\nنووسین بۆ منداڵان کارێکی ئاسان نییە، دەتوانم بڵێم گرانترە لە ئەدەبی گەورە ساڵان. لەبەرئەوەی زمان و زهنیەت و تێگەیشتنی منداڵ بەدەوام لە گۆڕیندایە. بۆیە گرنگی دان بە تەمەن زۆر گرنگە لە نووسیندا.\nهەربۆیە لەسەرەتادا بیرم لەوە کردەوە ئەو چیرۆکانەی کە دەینووسم بەپێی تەمەنی منداڵ بێت و گرووپەکان بەپێی تەمەن لە ڕوانگەی تیرۆی گەشەی منداڵ دیاری بکەم. بێگومان بۆ ئەم مەبەستە کەڵکم لە ئەدەبی منداڵانی سوێدی و جیهانی وەرگرت.\nزنجیرەی چیای ژمارە دوو، دیدۆ و دلۆ بۆ تەمەنی 1 5\nزنجیرەی چیای سێ بۆ تەمەنی 59 ساڵە\nلە دوو بەش پێکهاتووە 15 چاپکراوە\n5 کتێبی تر لە هەوڵداندام بۆ چاپکردنیان\nبەم شێوەیە دەبنە 50 کتێب بۆ منداڵان و تەمەنە جیاوازەکان\nهەوڵمداوە ئەو بابەتانە هەلببژێرم لە جیهان و ژینگەی منداڵەوە نزیک بێت و منداڵان خۆیانی تێدا بدۆزنەوە، حەز بکەن کەسێک بۆیان بخوێنێتەوە.\n 🇰 تۆماری تایبەت بۆ کوردیپێدیا | 🏳 کوردیی ناوەڕاست | تۆمارێکی تایبەت بۆ کوردیپێدیا لەلایەن (ڕیواس) سەبارەت بە (زانیاری زیاتر سەبارەت بە خودی نووسەر) لە: 13-3-2012 22:39:37\n1. 👁 ئاوێنەی ژنێک\n2. 👁 پەرتەوی لێکترازان\n3. 👁 تۆڵستۆی و چیرۆک بۆ مناڵان\n4. 👁 سەرەتایەک دەربارەی سەرهەڵدانی ئەدەبی منداڵانی کورد\n5. 👁 گوڵچیای رۆحەکان\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Jan 15 2011 2:15PM تۆمارکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (نالیا ئیبراهیم)ەوە لە: Aug 19 2019 11:26PM باشترکراوە\n👁 ئەم بابەتە 14,831 جار بینراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.2 23 KB Aug 19 2019 11:26PM نالیا ئیبراهیم\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 31 KB Jan 15 2011 2:15PM هاوڕێ باخەوان


ئاوا بوونی رۆژھەڵاتناسی – History Of Kurd\nHome / مێژووى جیهان / ئاوا بوونی رۆژھەڵاتناسی\ndidar othman 2017-07-25\tمێژووى جیهان, مێژووى گشتى لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە ئاوا بوونی رۆژھەڵاتناسی 1,080 Views\nنووسه‌ر : ئەلفەزڵ شەلەق\nپێی ناوێ سەبارەت بە ھاوپەیمانیی نێوان (رۆژاوا) و (ئیسلامی سیاسی) سەرمان سوڕ بمێنێت. ئەم ھاوپەیمانییە چوار ھۆی لە پشتە، یەکەم پەیوەندیی بە کولتوور و ئایینەوە ھەیە، دووەم بە ئایدیۆلۆژیا (رۆڵی دەوڵەت)، سێیەم ستراتیژ (پرۆژەی گەورە رۆژھەڵاتی ناوەڕاست)، چوارمیشیان سیاسەتە (رۆڵی میسر).\nئەوەی پەیوەندیی بە کولتوورەوە ھەبێت، ھەردوو لا پێیان وایە کە لە بڕیاردانی رێڕەوی گەلاندا رۆڵی پێشەنگیان ھەیە. گەلانی موسڵمان و عەرەب بە تایبەتی، خەسڵەتی جەوھەرییان ھەیە، ئەو خەسڵەتەش ریێان لێ دەگرێت کە باپیران و رابردووی خۆیان تێپەڕێنن. ئەوان لایان وایە کە مێژووەکەیان بازنەییە، شۆڕشیش تێپەڕاندنی رابردوو نییە، ھێندەی کە گەڕاندنەوەی شتانە بۆ سەر رێڕەوی پێشووی خۆیان. رۆژاوا باڵادەستیی زانست و تەکنەلۆژیای ھەیە. رۆژھەڵاتیش خودا و ئایینی ھەیە. رۆژھەڵات پاش دەکەوێت، رەنگە ھۆیەکەش پێشکەوتنی زانستی و تەکنەلۆژیانەی رۆژاوا بێت. بەڵام رۆژھەڵات رەسەنایەتیی خۆی ھەیە، بنەچەخوازان (سەلەفی) وای لێک دەدەنەوە کە “پێویستە” بە رێی پێشینانی پیاوچاکدا بڕۆین.\nھەردوو لا پێیان وایە، کە ھەر یەک لە رۆژاوا و رۆژھەڵات رەسەنایەتیی خۆیان ھەیە. رەسەنایەتیی رۆژاوا لەو تێپەڕاندنەدایە کە دەبێتە مایەی پێشکەوتن، ئەویش بە سایەی زانست و تەکنەلۆژیاوە، ھەردوو ملھوڕیی (رابردوو) و (باڵادەستیی پێشینانی پیاوچاک)یشیان تووڕ داوە. ھەرچی رۆژھەڵاتە (بە تایبەتی کولتووری ئیسلامی)، ئەوا ھەرچەندی شۆڕش و راپەڕینیش بەرپا بکات، ھەر دەبێ بگەڕێتەوە سەر ھەنگاوی دەست پێ کردنی خۆی. زەمان لە لای رۆژاوا لوولەییە و روو لە ھەڵکشانە، کەچی زەمان لە لای ئیسلام بازنەییە، ھەردوو لاش ھەر دەبێ ملکەچی قەدەر و چارەنووسی خۆیان بن. چارەنووسی ھەر کامەشیان کولتوور دیاریی دەکات. ئاییندەش زادەی مێژووی بەر لە خۆیەتی. مێژووی رۆژھەڵات بڕیار دەدات بۆ سەرەتا بگەڕێتەوە. مێژووی رۆژاواش بڕیاری داوە بەرەو دوا نەگەڕێتەوە، بڕیاری داوە بەرەو پێشکەوتن و تێپەڕاندن بڕوات. لەم دید و بۆچوونەدا ھەردوو لا چون یەکن، لەبارەی ئەم جیاوازییەشەوە کۆکن، ھەروەھا کە ھەر کولتوورە جەوھەری خۆی ھەیە، ھەروەھا کە جەوھەری کولتوورە کە رێڕەوەکەی دیاری دەکات.\nئایدیۆلۆژیا لە لای ھەردوو لا چون یەکە. ھەر یەکەیان پێیان وایە دەوڵەت لە پەیوەندی بە کۆمەڵەوە، رۆڵێکی پووکاوەی ھەیە. ھەرچەندی ھەژاری زیاد بکات و ئابووری پاشەکشە بکات، ئەوا دەست تێوەردانی دەوڵەت کارێکی خوازراو نییە. دەبێ ھاندەر بین بۆ پشتگیری کردن لە رۆڵی کەرتی تایبەت، تەنانەت ئەگەر لەسەر حیسابی دەسکەوت و پێشکەوتنیش بێت.\nدەوڵەت لە خزمەتی سەرمایەداریدایە نەک کۆمەڵ، تەنانەت ئەگەر دەوڵەت دەستی لە کەرتی تایبەتیشەوە وەردا، ئەوا دەبێ لە خزمەتی کەرتی تایبەتدا بێت. رۆژاوا ئەمە وا دەبینێت کە لە خزمەتی کۆمپانیاکان و بەرژەوەندیی ئەودایە لە رۆژھەڵاتی ئیسلامیدا. ئومەمیەتی ئیسلامییش پێی وایە کە ئەمە لە خزمەتی رێکخستنی ئومەمیانەی ئەودایە. ھەر یەکەیان ئومەمیەتی خۆی ھەیە، بەڵام یەکێکیان ھەوڵ دەدات خزمەتی ئەوی دیکەیان بکات، ئەویش بەرامبەر بە مانەوەی خۆی لە دەسەڵاتدا. ھەردوو لا لە دەوروبەری ئایدیۆلۆژیای لیبرالیزمی نوێدا بەیەک دەگەن، کە (لیبرالیزمی نوێ) پێی وایە چارەسەر لە تایبەتاندندایە، تەنانەت ئەگەر لە سەر حیسابی دەوڵەت و کۆمەڵیش بوو. جیاوازییەکە لەوەدایە کە ئەوەی لە رۆژاوادا خزمەت بە دەوڵەت دەکات بریتییە لە قەوارەیەکی بەھێز، ھەروەھا خزمەت بە بەرژەوەندیی چینی باڵادەست لە رۆژھەتی ئیسلامییش دەکات، کە دەوڵەتی بێھێز حوکمڕانیی دەکەن، کە کۆمەڵگاکانیان دەکەنە پاشکۆ بۆ دەوڵەتانی بەھێزی رۆژاوا.\nھەرچی ھۆی ستراتیژییە، ئەوا پەیوەندیی بەو ئاییندەیەوە ھەیە کە بۆ جیھانی عەرەب کێشراوە، لە رێی پرۆژەی گەورە رۆژھەڵاتی ناوەڕاستەوە، کە عرووبە رەت دەکات و دەیکاتە قوربانی بۆ باڵادەستیی ئیسلامی سیاسی، گریمانە شەرعیەتیش لە سەر بنەمای زمان و ئازادی رۆنانێت، بەڵکوو لە سەر بنەمای شەریعەت و کۆت و بەندێکەوە کە ئیسلامی سیاسی دەیسەپێنێت، ئەمیش رۆژاوای لە پشتە. ھەڵبەت شەریعەت لە دەرەوەی پیادە کردندا نییە، نە موسڵمانانیش لە شەریعەت لایان داوە، ئەگەر وا بایە ئەوا گومان لە موسڵمان بوونیان دەکرا. پرسەکەش لە خودی شەریعەتدا نییە، بەڵکوو ئەوە شەریعەتە وەک ئەوەی ئیسلامی سیاسی دەیبینێ و وەک ئەوەی رۆژاوا نەخشەی بۆ دەکێشێت. ھەردوو لاشیان شەریعەتیان کردووەتە پێچەوانەی ئازادی، لەو کاتەی ھەردوو لا لە ھەوڵی ئەوەدان کە گەلانی عەرەب کۆت و بەند بکەن، رێی بڕیاردانی چارەنووسیان لێ بگرن. دەستووریش لە ھەر وڵاتێکی عەرەبی و ناعەرەبیدا، بەشێکە لە بڕیاردانی چارەنووسی وڵاتەکە، یان دروستتر بریتییە لەو چوارچێوەیەی کە ئازادی خۆی تێدا دەنوێنێت.\nھەرچی ھۆی سیاسییە، ئەوا پەیوەندیی بە رۆڵی میسرەوە ھەیە لە جیھانی عەرەبدا. لەوەتەی رێککەوتننامەی کامپ دیڤید واژۆ کراوە، رۆژاوا ھەوڵ دەدات و لەو ھەوڵەشیدا سەرکەوتوو بووە، کە میسر لە دەرەوەی کاریەی عەرەبدا بھێڵێتەوە. ئیسلامی سیاسییش ھەوڵ دەدات میسر ملکەچی پێداویستەیلی رێکخراوی نێودەوڵەتیانەی خۆی بکات. بە لای ئیسلامی سیاسییەوە، میسر نیشتیمانێک نییە بۆ رۆڵەکانی خۆی، یان گوزارشتێک بێت لە ویستی ئەوان، یان قەوارەیەک بێت کە لە ویستی ئەوانەوە سەرچاوەی گرت بێت. بەڵکوو ھەم میسر، ھەم ھەموو شتێکی دیکەش، ئامرازێکن بۆ ئەو پلانەی ئومەمیەتی ئیسلامی نەخشەی بۆ دادەڕێژێت، ھەڵبەت ئەوانەشیانە لە پشتە کە خاوەنی پرۆژەی گەورە رۆژھەڵاتی ناوەڕاستی نوێن.\nمێژوو بە جۆرێک لە جۆرەکان خۆی دووبارە دەکاتەوە. رۆژاواش خۆی دووبارە دەکاتەوە و ناشتوانێ دەستبەرداری کردارەیلێک بێت کە ھەر ئەوان بوون پاڵیان بە جەمال عەبدولناسرەوە نا کە لە پەنجاکانی سەدەی رابردوودا روو بکاتەوە “ناسریزم”، ئەمەش واتای ئەوەیە کە رۆڵی میسر لە ئاستی عەرەبی و نێودەوڵەتیدا فراوانتر بکرێت، ھەروەھا لە سەر بنەمای پێداویستی گەلانی عەرەب نەک ملکەچ بوون بۆ ویستی رۆژاوا، دەوڵەت و ئابووری و کۆمەڵ بنیات بندرێن. ئەم ھەوێرە ئاوی زیاتر دەکێشێ.\nPrevious رۆشنخوازی له هزری موعته‌زیله‌دا\nNext رۆژهه‌ڵاتناسی.. خۆناسین له رێی ناسینی ئه‌وی دیكه‌وه\nسه‌ره‌تایه‌ك بۆ سه‌رهه‌ڵدانی بزوتنه‌وه‌ی شیعه له‌مێژووی ئیسلامیدا [بەشی یەکەم]


ئایەتوڵڵا خامنەیی - Mehr News Agency\nله یه‌که‌مین خولی ده‌ست پێ کردنی هه‌ڵبژاردن؛\nڕێبه‌ری باڵای شۆڕشی ئیسلامی ئێران ده‌نگی دا\nئایه‌توڵا سه‌ید عه‌لی خامنه‌یی ڕێبه‌ری باڵای کۆماری ئیسلامی ئێران له یه‌که‌مین خوله‌که‌کانی ده‌ست پێ کردنی هه‌ڵبژاردن ده‌نگی خۆیی له سه‌ندووقی ژماره ۱۱۰ خست.\n۳ ڕاسپاردەیی گرینگ بە بەربژاران؛\nوتەکانی ئایەتوڵڵا خامنەیی لە ڕێوڕەسمی سەربازی زانکۆی ئیمام حسێن\nڕێبەری باڵای شۆڕش سێ ڕاسپاردەیی گرینگی بە بەربژارانی هەڵبژاردنی سەرۆک کۆماریی دا و وتیان دەبێ " پرسی ئابووری"، " ورەی نەتەوەیی و سەربەخۆیی گەلی ئێران" و " ئاسایشی نەتەوەیی و ئارامی نەتەوەیی" گرینگی پێبدەن.\nئایەتوڵڵا خامنەیی لە دیدار لەگەڵ مامۆستایان:\nگلەییم هەیە/بەشداریی خەڵک لە هەڵبژاردن نیزام بەهێز دەکاتەوە\nڕێبەری باڵای شۆڕش بە ئاماژە بەوەی کە کۆماری ئیسلامی ئێران تەسلیمی بەڵگەکانی وەک ۲۰۳۰ی یونیسکۆ نابێت، وتیان: گلەییم هەیە لە ئەنجومەنی باڵای شۆڕشی فەرهەنگی. ئەوان دەبوایە وریا بن.\nبە بۆنەی جەژنی مەبعەسی پێغەمبەر (د.خ)\nڕێبەری شۆڕشی ئیسلامی ئێران سزای ژمارەیەک زیندانی بەخشی\nلە جەژنی مەبعەسی پێغەمبەری گەورەی ئیسلام (د.خ)ڕێبەری شۆڕش پێشنیاری بەخشین یا کەم کردنەوە و گۆڕینی سزای ٥٩٣ زیندانی قبووڵ کرد.\nئەرکی بەپەلەی بەرپرسان یارمەتیدانی خەسارلێکەتووانە؛\nپەیامی ڕێبەریی بە هۆی هاتنی لافاو لە ڕۆژاوای ئێران\nڕێبەری باڵای شۆڕشی ئیسلامی ئێران دوای هاتنی لافاو لە پارێزگاکانی ئازەربایجانی ڕۆژهەڵات و ڕۆژئاوای ئێران، کوردستان و ئەردەبیل پەیامێکیان بڵاوکردەوە.\nڕێبەری باڵای شۆڕشی ئیسلامی ئێران:\nهاوردەیەک کە کارگە ناوخۆییەکان دادەخات دەبێ ڕابگیردرێت\nئایەتوڵڵا خامنەیی بە جەخت لەسەر پێویستی کەڵک وەرگرتنی هەموان لە دەرفەتەکان بۆ خزمەت کردن بە خەڵک، وتیان: ئەو هاوردانەی کە کارگە ناوخۆییەکانی ئێران دادەخەن دەبێ ڕابگیردرێت.\nئەمریکا بە هێرش بۆ سەر سووریا هەڵەی ستراتێژیکی کرد\nڕێبەری باڵای شۆڕشی ئێسلامی ئێران هێرشی ئەمریکا بۆ سەر سووریایان بە هەڵەی ستراتێژیک ناو برد.\nنامەی ڕۆحانی بە ئایەتوڵڵا خامنەیی:\nبەستێن بۆ پەرەدان بە سەرمایەدانەریی کار ئامادەیە\nلە بەشێکی نامەی سەرۆک کۆماری ئێراندا هاتووە: پاوەجێی، ئارامی و کراوەیی کە بە هەوڵ و سەبووری خەڵک و پشتیوانی ئێوە لە ئابووری وڵات هاتەدی، باشترین بەستێنە بۆ پەرەدان بە سەرمایەدانەریی کار.\nنیزامی ئیسلامی خزمەتی بەرجەستەی بە ئێران کرد\nڕێبەری باڵای شۆڕشی ئیسلامی ئێران وتیان: نیزامی ئیسلامی خزمەتی زۆر بێ وێنه و بەرجستەی بە ئێران و گەلی ئێران کرد.\nلە یەکەم ڕۆژی ساڵی ۱۳۹۶؛\nئایەتوڵڵا خامنەیی ناوی ئەمساڵی هەتاوی ڕاگەیاند\nڕێبەری باڵای شۆڕشی ئیسلامی ئێران ساڵی ۱۳۹۶ی بە ساڵی " ئابووری خۆڕاگرانە؛ بەرهەمهێنان- کار" ناو لێناوە.\nئایەتوڵڵا خامنەیی لە دیدار لەگەڵ خوبرەکان؛\nخەڵک دەبێ کاریگەریی ئابووری خۆڕاگرایی لە ژیانیاندا ببینن\nڕێبەری باڵای شۆڕشی ئیسلامی ئێران وتیان: لە پرسەکانی وەک بەرهەم هێنان، کار، لەناوبردنی ڕکوود و قاچاخ دەبێ بە شێوەیەک کار بکەن کە خەڵک کاریگەریەکەی لە ژیانیاندا هەست بکەن، بەڵام ئێستا وانییە.\nئایەتوڵڵا خامنەیی سەرەخۆشی کۆچی دوایی ئەحمەد عەزیزی کرد\nڕێبەری شۆڕشی ئیسلامی ئێران لە پەیامێکدا کۆچی دوایی شاعری شۆڕشی ئێران ئەحمەد عەزیزی سەرەخۆشی کرد.\nدەوڵەتی ئازەربایجان لەگەڵ هەستە مەزەبیەکانی خەڵک هاوڕێ بێت\nئایەتوڵڵا خامنەیی وتیان:بەرژەوەندی دەوڵەتی ئازەربایجان لەوەدایە کە هاوڕایی بکات لەگەڵ هەستە مەزەبییەکانی گەلی ئەو وڵاتە بە شێوەیەک کە ئەوان نیگەرانی بابەتە مەزەبییەکان نەبن.\nجێگری ئه‌مینداری گشتی به‌ره‌ی ئازادی فه‌له‌ستین؛\nئایەتوڵڵا خامنەیی ڕێکاری گونجاوی بۆ پرسی فه‌له‌ستین ڕاگەیاند\nجێگری ئه‌مینداری گشتی به‌ره‌ی ئازادی فه‌له‌ستین له میانه‌ی قسه‌کانی خۆی له شه‌شوومین کۆنفڕانسی پشتیوانی له خه‌ڵکی فه‌له‌ستین وتی: ڕێبه‌ری باڵای ئێران ڕێکاری گونجاوی بۆ چاره‌سه‌ری فه‌له‌ستین نیشان داوه.\nئیتنیکەکانی ئێران دەرفەتێکی پڕبایەخن بۆ وڵات\nڕێبەری شۆڕشی ئیسلامی ئێران جەختیان کرد: ئەمساڵ ۲۲ ی ڕێبەندان بۆ وڵات بووە ئابڕوو؛ زمانم ناتوانێ سپاسی ئەم گەلە بکات.\nبەڕێکردنی تەرمی ئایەتوڵڵا هاشمی بەرەو شوێنی ئەسپاردە کردن\nئایەتوڵڵا خامنەیی ڕێبەری باڵای ئێران بەیانی ئەمڕۆ نوێژی جەنازەی لەسەر تەرمی ئایەتوڵڵا هاشمی خوێند و تەرمەکە لە زانکۆی تارانەوە بەرەو بارەگای ئیمام خومەینی گواستراوەتەوە.\nڕەفسەنجانی نمانەیەکی ناوازە لە بەرەی یەکەمی خەباتگێران دژی ڕژێمی شا بوو؛\nپەیامی ڕێبەری باڵای ئێران بە بۆنەی کۆچی دوایی هاشمی ڕەفسەنجانی\nڕێبەری باڵای ئێرانی ئیسلامی لە پەیامێکدا وێڕای سەرەخۆشی کۆچی دوایی هاشمی ڕەفسەنجانی، جەختیان کرد: ئەوان نمانەی ناوازەی بەرەی یەکەمی خەبات دژی ڕژێمی شا بوون.\nبەهێزترین کەسایەتییەکانی جیهان\nگۆڤاری فۆربس بە گوێرەی نەریتێکی ساڵانە بەهێزترین کەسایەتییەکانی ساڵی جیهانی هەڵبژاردووە.\nدووبارە گەمارۆدانەوەی ئێران پێشێل کردنی بەڵێنەکانە\nڕێبەری باڵا شۆڕشی ئیسلامی ئێران جەختیان کرد: دەستپێکردنی گەمارۆ لەگەڵ دووبارە دەستپێکردنەوەی پاش کۆتایی هاتنی کاتی گەمارۆکە، تۆفیری نییە و ئەم دووەمەش گەمارۆدان و پێشێل کردنی بەڵێنە پێشووەکانە.\nهێزە چەکدارەکانی ئێران دەبێ هەمیشە ئامادەی ڕۆڵگێران بن\nڕێبەری باڵای شۆڕشی ئیسلامی ئێران جەختیان کرد: ئەمڕۆ گەلی ئێران لەگەڵ بەرەیەکی زۆر لەگەڵ دوژمنان بەرەوڕووە و هێزە چەکدارەکان دەبێ هەموو کات ئامادەی ڕۆڵگێڕان بن ئەگەر پێویست بکات.\nئامانجی سەرەکی دوژمن کێشە دروست کردن لە ئابووری وڵاتە\nڕێبەری باڵای شۆڕشی ئیسلامی ئێران ئامانجی سەرەکی دوژمنی بە دروست کردنی کێشە لە ئابووری وڵات ناوبرد و جەختیان کرد: دوژمن لە هەوڵی خراپتر کردنی بارودۆخی ئابووری وڵات و لە کۆتاییدا ناڕازی کردنی خەڵک لە ئیسلام و نیزامی ئیسلامیە.\nئایەتوڵڵا خامنەیی جەختیان کرد:\nعاقڵ هێزی بەرگری پشت گوێ ناخات\nئایەتوڵڵا خامنەی داپەڕە بەرگرانەکان و هەڵمەتی فەرهەنگی و ئاوەدانکاری سوپای بە بێ وێنە زانی و جەختیان کرد: هیچ عاقڵێک هێزی بەرگری پشت گوێ ناخات.\nله‌لایه‌ن ئایه‌توڵڵا خامنه‌یی؛\nبەخشین و داشکاندنی سزای ٥٨٢ زیندانی ئێران\nڕێبه‌ری باڵای ئێران پێشنیاری بەخشین یا داشکاندنی سزای ٥٨٢ کەس لە زیندانییه‌کانی تاوانی بێ ئه‌نقه‌ستی قبووڵ کرد.\nلە دیدار لەگەڵ بنەماڵەی شەهیدانی مێنا؛\nئایەتوڵڵا خامنەیی: ئالی سعوود شایستەیی ئیدارەی حەرەمەینی نییە\nڕێبەری باڵای شۆڕشی ئیسلامی ئێران بە ئاماژە بەوەی کە بە هۆی کارەساتی مێنا ئالی سعوود تەنانەت داوای لێبوردنیشی نەکرد ، ئەم ڕووداوەیان بە سەلمێنەری دووبارەی ناشایستەیی ئەم بنەماڵە خەبیس و مەلعوونە لە ئیدارەی حەرەمەینی شەریفەین ناوبرد.\nپه‌یامی ئایه‌توڵڵا خامنه‌یی بۆ کۆنگره‌ی حه‌ج؛\nجیهانی ئیسلام به‌رۆکی حاکمانی سعوودی به‌ر نه‌دات\nڕێبه‌ری باڵای شۆرشی ئیسلامی ئێران له په‌یامێکدا بۆ موسڵمانانی جیهان جه‌ختیان کرد: جیهانی ئیسلام ده‌بێ حاکمانی سعوودی به دروستی بناسن به هۆی ئه‌و جه‌نایه‌تانه‌ی که له جیهانی ئیسلامدا هێنایانه دی و به‌رۆکیان به‌ر نه‌ده‌ن.\nدیداری ئایەتوڵڵا خامنەیی لەگەڵ بەرپرسانی وەزارەتی ئیتلاعات؛\nوەزارەتی ئیتلاعات چاوی نیزامە کە نابێت خەساری لێبدرێت\nڕێبەری باڵای شۆڕشی ئیسلامی ئێران جەختیان کرد: وەزارەتی ئیتلاعات پۆسەی پتەوی نیزامە کە نابێت خەساری لێبدرێت، کەواتە ئیمان و مەعنەویت لەم وەزارەتخانە دەبێ زیاتر لە دەزگایەکی دیکە بێت.\nئایەتوڵڵا خامنەیی لە نوێژی جەژنی ڕەمەزان جەختیان کرد:\nئەوانەی پەیوەندییان بە دۆسیەی مووچەی نارەواوە هەیە سزا بدرێن\nڕێبەرێ شۆرشی ئیسلامی ئێران جەختیان کرد: مووچە ناڕەواکان دەبێ بگەڕێندرێنەوە و ئەو کەسانەی کە تاوانیان کردووە دەبێ سزا بدرێن و ئەو کەسانەش کە لادانیان بووە دەبێت لەسەرکار لاببرێن.\nبەرهەم هێنانی ناوخۆیی، عیلاجی ڕکوود و ڕەخساندنی هەلی کارە\nڕێبەری باڵای شۆڕشی ئیسلامی ئێران وتیان: بەرهەم هێنانی ناوخۆیی، عیلاجی ڕکوود و ڕەخساندنی هەلی کارە؛ شەرمەندەیی من کەمتر لەو گەنجە نییە کە بە دەستی بەتاڵ ئەڕواتەوە ماڵ.\nدژایەتی لەگەڵ ئێران و شیعە سیاسەتی ئەمریکایە\nرێبەری باڵای شۆڕش دوای داکۆکی لەوەی کە ئەمڕۆکە جەهل بەردەوامە، ڕایانگەیاند: ئەمڕۆکە "دژایەتی ئیسلام، ئێران و شیعە" لە سیاسەتە یەکلاکراوەکانی ئەمریکا و دەوڵەتانی سەر بەوە.\nرێبەری باڵای شۆڕش لە دیدار لە گەڵ کرێکاران:\nئەمریکا بۆ وەستاندنی مامەڵە لە گەڵ ئێران، "ئێران ترسی" دەورووژێنێت\nرێبەری شۆڕش بە وتنی ئەوەی کە ئەمریکا ئاژاوە و تەڵەکە دەنێتەوە، ڕایانگەیاند: لە سەر کاغەز دەنووسن بانکەکان لە گەڵ ئێران مامەڵە بکەن، بەڵام بە کردەوە "ئێران ترسی" دەخەنەڕێ بۆ ئەوەی پێش بە مامەڵەکردن لە گەڵ ئێران بگرن.


دەروازە:ئێران - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nبەخێربێیت بۆ دەروازەی ئێران!\nئێران (بە فارسی: ایران، بە پاڵەوی: Ērān، ئێران) وڵاتێکە لە باکووری ڕۆژاوای ئاسیا و لە ناوچەی ڕۆژھەڵاتی ناویندا. ناوە فەرمییەکەی کۆماری ئیسلامیی ئێرانە و پایتەختەکەی تارانە (بە فارسی: تهران). پانتایی ئەم وڵاتە ١٬٨٧٣٬٩٥٩ کیلۆمەتر دووجا(١٧ھەم لە دونیادا) یە و بەپێی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١ (١٣٩٠ی کۆچی ھەتاوی) ژمارەی دانیشتووانەکەی ٧٦٬٠٩١٬٠٠٠ کەسە و ھەر ساڵ یەک میلیۆن کەس لە دانیشتووانی وڵات زیاد دەبێت. لە باکوورەوە لەگەڵ کۆماری ئازەربایجان، ئەرمەنستان، و تورکەمەنستان؛ لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ ئەفغانستان و پاکستان؛ و لە ڕۆژئاواوە لەگەڵ تورکیا و کۆماری فێدراڵی عێراقدا سنووری زەمینیی ھەیە. ھەروەھا لە باکوورەوە سنووری دەریایی لە دەریای کاسپیەن (خەزەر) و لە باشوورەوە لە کەنداوی فارس و دەریای عەمماندا ھەیە. ئەو دوو ناوچەیە گرینگترین شوێنەکانی دونیا بۆ دەرھێنانی نەوت و گازن.\nزیاتر دەربارەی ئێران ...\nبەشەکانی خوارەوە نوێ بکەرەوە (پاکسازی)\nشیعە یان مەزھەبی شیعە، بە دووەم تائیفەی گەورەی موسڵمانان ئەوترێت، کە عەلی کوڕی ئەبووتالیب و نەوەکانی لە فاتیمەی ھاوسەری و کچی پێغەمبەر محەممەد بە پێشەوا دادەنێن و مل کەچی بۆیان بە پێویست ئەزانن بە پێی دەقی ئاسمانی و بە مەڕجەعی سەرەکی موسڵمانانیان دادەنێن لە دوای کۆچی دوایی پێغەمبەر، و ناوی پێشەوا یان ئیمامیان پێ ئەڵێن و شوێنکەوتنیان بە پێویست دادەنێن بە پێی فەرموودەیەکی پێغەمبەر محەممەد کە لە چەند کتێبێکی ھەندێک لە تائیفە ئیسلامیەکاندا ھاتووە. شیعە لە بنەڕەتدا لە زمانی عەرەبیدا بە مانای شوێن کەوتن دێت، و لە مێژووی ئیسلامیدا، زاراوەی شیعە بۆ زۆر لە بزوتنەوە ئیسلامیەکان بەکارھاتووە وەک شیعەی عوسمان و شیعەی معاویە و ئەوانی تر، بەڵام وشەی شیعە بە تەنھا بە کاردێت بۆ شوێنکەوتووەکانی عەلی، و شیعە لەو بڕوایەدان کەوا ناونانە لە فەرموودەیەکی پێغەمبەردا ھاتووە لە وەڵامی پرسیارێکی عەلیدا؛ کێ باشترین کەسی سەر زەوییە؟، وەڵامی ئەداتەوە؛ «أنت وشيعتك»، واتە؛ تۆ و شوێنکەوتووەکانت. لەبەرئەوە شیعە لەو بڕوایەدان کە شیعە لە دوای وەفاتی پێغەمبەر دەرنەکەوتووە بەڵکو شیعە خۆی ئیسلامی ڕاستەقینەیە، و ئەم فەرموودەیە بە گێڕانەوەی جیاواز لە ھەندێک لە کتێبەکانی شیعە و مەزھەبەکانی تردا ھاتووە.\nگۆڕی ئیبن سینا لە ھەمەدان\n...کە زۆرترین دانیشتووی شیعە لە جیھاندا لە ئێران دەژین؟\n...کە کۆنترین نیشانەی شەراب لە ئێران بە ٧٠٠٠ لەمەوبەر دەگەڕێتەوە؟\n...کە ناسرەدین شا چوارەمین پادشای بنەماڵەی قاجاڕ، ٨٣ گرێبەستی لەگەڵ وڵاتان بەست و لە ھەموواندا ئێران زیانی بینی؟\n...کە ناسرەدین شا ١٨٣ ژنی ھێنا و ئەو دەمەی کوژرا ٨٥ ژنی ھەبوو؟\nمن کۆیلەداریم لابرد. بە بێچارەییی ئەوان کۆتاییم ھێنا. فەرمانم دا کە گشتی خەڵک لە پەرستنی خوای خۆیان ئازاد بن و ئەوان ئازار نەدەن. فەرمانم دا کە ھیچ کەسێک خەڵکی شار لەوەی کە ھەیە تێکنەدات. مەردووک لە کرداری چاکی من خۆشحاڵ بوو.\nھەنووکە ٢٬١٨٥ وتار لە دەروازەی ئێراندا ھەیە.\nپێرستەکانی پەیوەندیدار بە ئێران\nخەڵکی ئێران بەپێی شارەکان\nزانست و تەکنۆلۆژیا لە ئێران\nفێرکاری لە ئێران\nپەرە بە وتارەکانی ناو پۆلی ئێران بدە.\nبیرۆکەت ھەیە؟ ڕەخنەت ھەیە؟ وتارێکی پوخت پێشنیار دەکەیت؟ لێرە پێشنیاری بکە بۆ زیاتر بەرەوپێشبردنی دەروازەکە.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=دەروازە:ئێران&oldid=878528»\nدواجار لە ٢٣:٥٠ی ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ دەستکاری کراوە\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٢٣:٥٠ی ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ نوێ کراوەتەوە.


زێڕینگەرانی بازاڕی قەیسەریی هەولێر پیشەكەیان بۆ نەوەی داهاتوو دەگوازنەوە\n18/02/2022 ژمارەی بینراو 230\nزێڕینگەران لە بازاڕی قەیسەری شاری هەولێر لە رێگای گواستنەوەی پیشەی زێڕینگەری بۆ نەوەكانیان بەردەوامی بەو پیشەیە دەدەن و دەشڵێن: زۆربەی بەرهەمەكانی زێڕینگەرانی قەیسەری توركین.\nبازاڕی قەیسەری، دەكەوێتە بەرامبەر قەڵای هەولێر، ناوی خراوەتە لیستی میراتی كلتوری یونسكۆ، مێژوویەكی نزیكەی 200 ساڵەی هەیە و بووەتە یەكێك لە سیمبولە دیارەكانی هەولێر.\nبازاڕی قەیسەری كە بە هونەری تەلارسازییەكەی لە بازاڕی سەرداخراو "Kapalı Çarşı"ی ئیستانبوڵ دەچێت، سەدان دوكان لەخۆ دەگرێت كە جگە لە چەندین كەلوپەل و كاڵای لێكجیاوازی وەك جلوبەرگی كوردی، كوتاڵ، شەربەت و بەهاراتی لێ دەفرۆشرێت، هەروەها چەندین دوكانی زێڕنگریشی لێیە.\nچوار نەوەیە پیشەیان زێڕینگرییە\nزێڕینگەرێك كە ئەو پیشەیەی لە باپیرییەوە فێر بووە، ئاماژە بەوە دەدات كە دەیەوێت منداڵەكانیشی فێری ئەو پیشەیە ببن.\nزێڕینگەرەكان ئاماژە بەوە دەدەن لەگەڵ هاتنی بەهاردا، بازاڕیان گەرمتر دەبێت و بەشێكی زۆر لە بەرهەمەكانیشیان لە توركیاوە دێن. هەروەها زۆربەی ئەوانەی دەچنە ناو دوكانی زێڕینگەرەكان ژنان و ئەو كچ و كوڕە دەسگیراندارانەن كە زۆری نەماوە هاوسەرگیری بكەن.\nحاجی كامەران یەكێكە لەو زێڕینگەرانەی بازاڕی قەیسەری ھەولێر، كە ئەم پیشەیەی لە باوك و باپیرییەوە بۆ ماوەتەوە.\nحاجی كامەران ئاماژەی بەوە دا كە زیاتر لە 100 ساڵە ئەم كارە دەكەن و باوك و باپیری پێشتر لە قەیسەری فەرشیان فرۆشتووە و دواتر لای زێڕینگەرێكی (جوو) فێری پیشەی زێڕینگەری بوون.\nكامەران، باسی لەوە كرد كە پیشەی زێڕینگەری لە باوكی و باپیریەوە بۆ ماوەتەوە، چوار نەوەیە لە بازاڕی قەیسەری شاری هەولێر سەرقاڵی ئەم پیشەیەن و دەشیەوێت دوای خۆی مناڵەكەی جێگەی بگرێتەوە.\nئەو زێڕینگەرە، ئاماژەی بەوەشدا كە زۆربەی كڕیارەكانیان بووك و زاوان و لە شاری بەغدادیشەوە هەندێك كڕیاری تایبەتیان هەیە، ئەو بووك و زاوایانەشی بۆ زەماوەندەكانیان زێڕ دەكڕن بەگوێرەی بوودجە و توانایان لە 20 مسقاڵەوە تا 200 مسقاڵ زێڕ دەكڕن.\nزۆرینەی بەرهەمەكان لە توركیاوە هاتوون\nیەكێكی دیكە لە زێڕینگەرەكانی بازاڕی قەیسەری، ناوی حەسەن مەلەكە، لە ساڵی 1979دا لەگەڵ باوكی دوكانی زێڕینگەرییان داناوە و دواتر دوكانی خۆی كردوەتەوە.\nئەو زێڕینگەرە ئاشكرایكرد كە زۆربەی زماوەندەكان لە وەرزی بەهاردا ساز دەكرێن و ئەمەش بەشێوەیەكی ئەرێنی كار لە بازاڕ دەكات، وتیشی "زۆرینەی بەرهەمەكان لە توركیاوە دێن، بەتایبەت بەرهەمەكانی ناو دوكانەكەی خۆم هەمووی بەرهەمی توركیان".\nحەسەن مەلەك، باسی لەوەش كرد كە هاوشێوەی هاوپیشەكانی دیكەی، پێی خۆشە دوای خۆی پیشەی زێڕینگەری بۆ منداڵەكانی جێبهێڵێت.\nزێڕینگەرێكی دیكەی بازاڕی قەیسەری ناوی زەیدان قەسابە و لە ساڵی 1991ەوە دەستی بەم پیشەیە كردووە، زۆرینەی كڕیارەكانیشی دانیشتووی شاری هەولێرن.\nناوبراو لە بارەی كارەكەیانەوە ئەوەی ئاشكرا كرد كە لە رابردوودا فرۆشیان لە نێوان 300-500 گرامدا بووە، بەڵام لە ئێستادا فرۆشیان كەم بووەتەوە بۆ 50-200 گرام.


وتووێژ:ئیخوان موسلمین - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nناوی ئەم وتارە هەڵەیە، ئیخوان بەکوردی دەبێتە برایەتی نەک برایان (ئەخەوان). لە ئینگلیزییەکەشدا بە Muslim brotherhood مانا کراوەتەوە نەک Muslim brothers کەواتە ئیخوان موسلمین دەبێتە برایەتیی موسڵمانان وشەی کۆمەڵەش زێدەیە لە زمانەکانی تردا هەر ناوی کۆمەڵەکە بەتەنیا هاتووە فا: اخوان المسلمین، عەر: الإخوان المسلمون ئین: Muslim brotherhood. -- کاردۆ جاف (لێدوان) ٢١:٣٠، ٩ی ئایاری ٢٠١٨ (UTC)\nڕاستییەکەی ڕوونکرنەوەکەت جوانە و بزانین ھاوڕێیانی تریش چی دەڵێن. -- ⇐ئارام وتووێژ💭 ١٩:٢١، ١٧ی حوزەیرانی ٢٠١٩ (UTC)\nهەرچەند خۆم بەو ناوە ئەم وتارەم دەستپێکردووە، بەس ئێستا پێماشترە ناوەکەی بکرێت بە ئیخوان موسلمین، بەوەی لە میدیای کوردی و لەنێو خەڵکیش هەر ئەوە باوترە -- Kushared (لێدوان) ١٩:٤٦، ١٧ی حوزەیرانی ٢٠١٩ (UTC)\nکاک @Kushared: دەبێت ئێمە دروستەکە دانێین جا ھەرچی بێت. کێ ناڵێ ئەو وشە باوەی ناو کۆمەڵگە ھەڵە نییە؟ -- ⇐ئارام وتووێژ💭 ٢١:١٧، ٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ (UTC)\nفارسیش هەمان شتیان نووسیوە، پێموایە دژ و لایەنگرانی ئیخوانیش لەکوردستان هەر ئەم وشەیە بەکاردەهێنن، کەئەڵێی ئیخوان ڕاستەوخۆ خەیاڵت بۆ ئەم باسە دەچێت بەڵام ناوە وەرگێڕدراوەکە ئەبێت لێی وردببیتەوە ئەوکاتە تێدەگەیت. لەگەڵ ئەوەم ناوی درووست بنووسین بەڵام لێرەش درووستەکە هەر ئیخوان موسلمینە. بەس پێموایە موسلمینەکەم بەهەڵە کردووە و بیگوازینەوە بۆ موسلیمین -- Kushared (لێدوان) ٠٦:١٩، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ (UTC)\nکەس ناڵێ برایەتی موسڵمانان یا شتی وا بە کوردی. ھەر ئەڵێن ئیخوان. مەیگۆڕن. پیرەھەڵۆ (وتووێژ) ٠٦:٤٣، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ (UTC)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=وتووێژ:ئیخوان_موسلمین&oldid=659416»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٠٦:٤٣ی ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ نوێ کراوەتەوە.


درێژە بە ڕێبازەکەی ئیمام خومەینی دەدەین / دوژمن هیچ کات جێی متمانە نییە - IUVMPRESS\nدرێژە بە ڕێبازەکەی ئیمام خومەینی دەدەین / دوژمن هیچ کات جێی متمانە نییە\nڕێبەری مەزنی شۆڕشی ئیسلامی ئێران جەختیان کردەوە: ئەمڕۆ هەندێک لە ناوخۆی وڵات هەوڵ دەدەن شێوازێکی دیکەی پڕ لە کەموکورتی ڕێکەوتنی ناوەکی بە سەر وڵاتدا بسەپێنن، هەندێکی دیکە دەڵێن ئەمە نەبێت، شەڕ دەست پێ دەکات، نە، وانییە، ئەمە بانگەشەیە لە بەرژەوەندی دوژمن.\n4 حوزه‌یران 2018\nبە پێی ڕاپۆرتی جام کوردی، ڕێوڕەسمی بیست و نۆیەمین ساڵۆگەڕی کۆچی دوایی حەزرەتی ئیمام خومەینی (رە) دامەزرێنەری گەورەی شۆڕشی ئیسلامی ئێران لە سەر گڵکۆی ئەو ڕێبەرە بێ وێنەیە بەڕێوەچوو.\nحەزرەتی ئیمام خامنەیی ڕێبەری مەزنی شۆڕشی ئیسلامی ئێران لە نێو بەشداربووانی ئەم ڕێوڕەسمە وتارێکیان پێشکەش کرد کە لێرەدا گرنگترین تەوەرەکانی هاتوو:\n٣٠ ساڵە لە وەها ڕۆژێکدا باس لە ئیمامی گەورە دەکەین، دواتریش گەلی ئێمە هەر بەم شێوازە باس لە ئیمام دەکات و شیاوی ئەمەشە، لە بەر ئەوەی کە ئیمام بە هێمای شۆڕشی ئیسلامی دادەنرێت و ئەم وڵاتە بە بێ شۆڕش بە ئامانجە گەورەکانی خۆی ناگات.\nئەمساڵ ئەم ڕێوڕەسمە هاوکاتە لە گەڵ ساڵڕۆژی شەهیدبوونی ئیمام عەلی (ع). لە نێوان لایەنگرانی ڕاستگۆ و ڕاستەقینەی ئەو ئیمامە و ئەو ڕێبەرە گەورەیە لێکچوونی زۆر هەیە کە هۆی شانازی گەلی ئێران و ئۆممەی ئیسلامییە. گرنگیدان بەم لێکچوونانە گرنگ و بە کەڵکە بۆ دۆزینەوەی ڕێگای ڕاست و درووست و هەروەها بۆ ئاشنایەتی زیاتر لە گەڵ ئیمامی گەورەمان.\nئیمام لە بەرامبەر ئەمریکا وەک قەڵایەک خۆڕاگریی کرد. لە بەرامبەر پیلانە ناوخۆییەکان، تەنانەت لە بەرامبەر قوتابی و یارانی پێشووی خۆی لە بەر ئەوەی کە هەڵسووکەوتی ئەوانیان بە پێچەوانەی ڕاستییەکان دەزانی و هەر بۆ ئەمەش لە بەرامبەریان ڕادەوەستا.\nئیمام لەوەدا سەرکەوتنیان بە دەست هێنا کە لە بەرامبەر ئەو بەرژەوەندییانەی کە ئەمریکا بۆ خۆی داڕشتبوو، خۆڕاگری بکەن و ئەو وڵاتە ناچار بە پاشەکشە بکەن.\nئیمام خومەینی (رە) ڕژێمێکی دیکتاتۆرییان بە پێشینەیەکی زیاتر لە ٢٠٠٠ ساڵە بە شکست گەیاند. هەندێک لە پیلانەکانی دوژمنان بۆ دۆخی دەروونی و شپرزەیی ئەوان دەگەڕێتەوە.\nئەمریکا و ڕژێمی زایۆنیستی و بەسراوەکانی ئەوان لە ناوخۆی وڵات لە بەرەی دژ بە ئیمام بوون، ئەمانە هەمان ئەوانە بوون کە دژایەتی حکومەتی کۆماری ئیسلامی و ئیمامی گەروەیان دەکرد و هەوڵی جێگرەوەیەکیان بۆ دەسەڵاتی ئیسلامی دەدا.\nئیمام خومەینی (رە) لە بەرەنگاربوونەوەی دوژمنان چالاکانە و بوێرانە هەڵسووکەوتیان دەکرد، هیچ لاوازییەکیان پێوە نەدەبینرا و هەستیان بە لاوازی نەدەکرد. بڕیارەکانی ئیمام هەموو کات بەو پەڕی هێزەوە بوو. ئیمام گرنگییان بە یەکەمایەتییەکان دەدا. بۆ نموونە، لە سەردەمی شۆڕش، بەرەنگاربوونەوەی ڕژێمی پاشایەتی وەک یەکەمایەتی بوو، لە سەردەمی شەڕی هەشت ساڵە، یەکەمایەتی ئێمە پرسی شەڕ و بەرگری لە وڵات بوو، هەموو جار جەختیان لەوە دەکردەوە کە بەرەڤانی پیرۆز لە سەرووی کارەکانەوە دێت، ئیمام پرسە لاوەکییەکانیان تێکەڵی چالاکییەکانی خۆیان نەدەکرد.\nئیمام گەلی ئێرانیان بە گەلێکی گەورە، بەتوانا و زانا ناو دەبرد و متمانەی زۆری بەوان بە تایبەت بە گەنجان هەبوو. ئیمام هەموو کات متمانەیان بە دوژمنان نەبوو. ئەوان لە ماوەی دە ساڵەی ڕێبەرایەتی دەسەڵاتی ئیسلامی تەنانەت بۆ یەک جاریش متمانەیان بە دوژمنان نەکرد، پێسنیارەکانی دوژمنانیان بە لاوە قبووڵ نەدەکرا و دوژمنیان بە مانا ڕاستەقینەکەی وەک دوژمن ناو دەبرد.\nئێمە لە پاش کۆچی دوایی ئیمام خومەینی (رە) ڕێبازەکەیمان بە تەواوی درێژە پێداوە و پشت بە خودای گەورە لە داهاتووشدا هەر وا دەبێت. هەست بە لاوازی ناکەین و بە هاوکاری و یارمەتی خودای گەورە لە بەرامبەر بێگانەکان و زۆربێژی دوژمنان ڕادەوەستین، بڕیارەکانمان بە پێی یەکەمایتییەکان دەبێت و گرنگی بە توانای گەل و گەنجان و متمانەی ئەوان دەدەین و هیچ کات متمانە بە دوژمنان ناکەین.\nئەمڕۆ، نەخشە و پیلانی دوژمن، گوشاری ئابوری، دەروونی و گوشاری کردارییە، ئامانج لە هەموو ئەم گوشارانەش، زاڵبوونە بە سەر وڵاتی ئازیزمان ئێران، وەک چۆن کە بە سەر ژمارەیەک لە وڵاتانی ناوچەکە زاڵبوون. گوشار و گەمارۆ ئابورییەکان، ڕێگرییە لە هاوکاری ئابوری وڵاتانی دیکە لە گەڵ ئێمە، بە گوشاری ئابوری و گەمارۆ دەیانەوێت وا لە گەلی ئێران بکەن بڕیارەکانی ئەوان قبووڵ بکەن، بەڵام ئەوان گەل و دەسەڵاتی ئیسلامییان تا ئێستا نەناسیوە.\nهێزی مووشەکی بە واتای دابینکردنی ئاسایش و سەقامگیری وڵات دێت، ئەم شارەی تاران سەردەمێک لە ژێر ئاگری مووشەکبارانەکەی دوژمندا دەسووتا، خانووەکان دەڕووخا، مرۆڤەکان دەکوژران، شارەکانی دیکەش وەک ئەهواز و دێزفوڵ هەر وا بوو، ئێمە ئامرازی بەرگریمان نەبوو بەڵام گەنجانی ئێمە وایان کرد کە بووینەتە هێزی یەکەمی مووشەکی ناوچەکە و ئەمڕۆ دوژمن ئەوە دەزانێت کە ئەگەر مووشەکێک ئاراستە بکات بە دە مووشەک وەڵامی دەدرێتەوە.\nپیلانی ئێستای دوژمنان ئەوەیە کە لە وڵاتی ئێمە ئاژاوەگێڕی بکەن بەڵام سەری ئەوان لە بەرد دەدەین، پیلانی ئەوان ئەوەیە کە لە ڕێگای داواکارییەکانی خەڵکەوە بە ئامانجەکانیان بگەن، ڕەنگە لە شار یان لە ناوچەیەکی وڵات، خەڵک داواکارییەکیان هەبێت و گردبوونەوەیەکیان هەبێت، دوژمن لە وەها حاڵەتێکدا پیلان دادەڕێژێت و بەکرێگیراوەکان دەخزێنێتە نێو گردبوونەوەی خەڵک و داواکارییەکانی ئەوان بەلاڕێدا دەبات تا لەم ڕێگایەوە زیان بە وڵات بگات.\nخوێندنەوەی هەڵسووکەوتی وڵاتانی ئەورووپی ئەوەیە کە ئەوان چاوەڕوان دەکەن گەلی ئێران گەمارۆکان قبووڵ بکات و لە هەمان کاتیشدا واز لە چالاکییە ناوەکییەکانی خۆی بێنێت. من بەم حکومەتانە دەڵێم ئەم خەونە ئاڵۆزە بەدی ناکرێت.\nگەلی ئێران ئەوە قبووڵ ناکات هەم گەمارۆ درا بێت و هەم لە ڕووی ناوەکیشەوە سنوردار بکرێت. ڕێکخراوی وزەی ناوەکی ڕادەسپێرین بە خێرایی ئامادەکارییەکان لەم قۆناغەدا لە چوارچێوەی ڕێکەوتنی ناوەکی دەست پێ بکاتەوە و هەندێک ڕێوشوێنی دیکە کە سەرۆک کۆمار فەرمانی داوە لە سبەینێوە دەست پێ بکاتەوە.\nڕاوێژکاری موگرینی: نیازی ترامپ لە وتووێژ، ناچارکردنی ئێران بە چۆک دادانە\nئەسەد سەرەخۆشی لە پوتین دەکات و ئیسرائیلیش بە تاوانبار دەزانێت\nتاران له ڕێکه‌وتنێکی نه‌وتی له گه‌ڵ ئه‌ورووپا نزیک ده‌بێته‌وه\nبه‌ریتانیا ئاماده‌یه بۆ چاره‌سه‌ربوونی قه‌یرانی سوریا هاوکاری ئێران بکات\nگفتوگۆی ته‌له‌فۆنی وه‌زیرانی ده‌ره‌وه‌ی ئێران و فه‌ڕه‌نسا\nڕۆحانی لە دیداری سەرۆک وەزیرانی نۆروێژ؛ ئێران تەنیا لە ڕێککەوتنێکدا دەمێنینەوە کە بەرژەوەندییەکانی دەستەبەر بکات\nهێرشی مووشەکی فەڕەنسا بۆ سەر لازقیە لەگەڵ ئیسڕائیل\nفه‌ره‌نسا سه‌رکه‌وتنی به‌شار ئه‌سه‌دی له شه‌ڕی سوریا ڕاگه‌یاند


بە حوکمی دادستێنی ئیسفەهان، دووچەرخەسواریی ژنان قەدەغە کرا 15 / 5 / 2019\nلە شاری ئیسفەهان دادستێنی ئەو شارە فەرمانی بە هێزە ئەمنییەکان کرد کە ژنانی دووچەرخە سواری ئەو شارە دەسبەسەر بکەن.\nچەند ڕۆژ پێش، یوسف تەباتەبایینژاد وتارخوێنی ڕۆژانی هەینی ئیسفەهان دژایەتی خۆی بۆ دووچەرخەسواریی ژنان راگەیاند. ناوبراو وێڕای دژایەتی لەگەڵ دووچەرخەسواریی ژنان ئەم کردەوەی بە کارێکی ناشەرعی و بە گوناح لە قەڵەمدا. هەر لەو کاتەدا ڕەخنەی توندی ئاراستەی بەڕیوەبەرانی ئەو شارە کرد کە پێشتر لەوبارەوە قسەکانی ئەویان بە هەند وەرنەگرتوە.\nدوای قسەکانی وتارخوێنی رۆژی هەینی، قازی شاری ئیسفەهان بە دەرکردنی فەرمانێک ڕوو بە هێزە ئینتیزامییەکان و شارەداریی ئەو شارە ڕایگەیاند کە لەمەودوا دووچەرخەسواریی ژنان قەدەغەیە و لە هەر شوێنێک بینران کارتی پێناسیان لێ بستێنن و دووچەرخەکانیان ڕاگرن.\nلەگەڵ ئەوەی کە لە یاسای بنەڕەتی ئێراندا دووچەرخەسواری ژنان بە تاوان حیساب نەکراوە، بەڵام بۆ یەکەم جارە کە قازیی شارێک بە دەرکردنی فەرمانی ڕەسمیی، دووچەرخەسواریی ژنان قەدەغە دەکا.\nژنانی ئێران هەر لە سەرەتای هاتنە سەرکاری ڕێژیمی کۆماری ئیسلامیی ئێرانەوە کەوتنە بەر غەزەبی ئاخوندە کۆنەپەرەستەکان و هەموو مافە ئینسانی و یاساییەکانیان پێشیلکردوون. کۆماری ئیسلامی لە ماوەی ئەو چل ساڵەدا نەیهێشتوە ژنان هێز و تواناکانیان دەربخەن و ویستوویەتی هەر لە کونجی ماڵەوەدا ئەسیریان بکا و بە ماف و ئازادیەکانیان ئاشنا نەبن.\nژنانی ئێرانی لەگەڵ ئەوەی کە لەگەڵ گوشاری هێزەکانی ڕێژیمدا بەرەوڕووبوونەوە، بەڵام هەمیشە پێشەنگی خۆپێشاندان و ناڕەزایەتییەکان بوون و لەبەرانبەر زوڵم و زۆری ڕێژیمی ئاخوندیدا چۆکیان دانەداوە و بەشێوەی جۆراوجۆر دژایەتی خۆیان لەگەڵ یاسا دواکەوتوەکانی دژ بە ژنان دەربڕیوە.\nحیجابی ئیجباری و پۆشینی جلوبەرگ هەمیشە جێی ناکۆکی نێوان ژنان و هێزە ئەمنییەکان بووە و ڕۆژانە کێشە و گرفتی جۆراوجۆری لێ ساز دەبێ. پۆشینی جلوبەرگ سەرەتاییترین مافی ژنانە، بەڵام بەداخەوە هەمیشە لەگەڵ سەرکوت و توندوتیژی بەرەوڕوو بۆتەوە بە بیانووی جۆراوجۆر ڕۆژانە بێڕێزی و بێحورمەت بە ژنانی ئێرانی دەکرێ.\nژنانی خەباتکاری کورد وەک پێشەنگی ژنانی ئازادیخوازی ئێران هەردەم لە ڕیزی پیاواندا بۆ وەدەستهێنانی مافەکانیان خەباتیان کردووە و نەک هەر دژی حیجابی ئیجباری، بەڵکوو وەک پێشمەرگە گیان لەسەردەست لە سەنگەر پێشەوەی دژ بە یاسا دژی ئینسانییەکان ڕاوەستاون و سەربەرزانە لەو ڕێگایەدا فیداکارییان کردووە و گیانیان بەخشیوە و تەسلیمی ویستی ئاخوندەکان نەبوون و نەچوونە ژێر باری یاسا دژە ئینسانییەکانی ڕێژیمی کۆماری ئیسلامیی ئێران.


له‌نێوان سیاسه‌تی هێرۆخان‌و گۆچانه‌كه‌ی تاڵه‌بانیدا - ئاوێنه\nبه‌درێژایی مێژوی یه‌كێتی نیشتیمانی كوردستان‌و سه‌كردایه‌تیی تاڵه‌بانی بۆ ئه‌و حزبه، هه‌میشه گۆچانه‌كه‌ی دو هۆكاری سه‌ره‌كی بون، یه‌كه‌م بێده‌نگ كردنی لاساره‌كانی ناو حزبه‌كه‌ی‌و دووهه‌م هاوكاری هه‌نگاوه‌كانی.\nئێستا یه‌كێتی نیشتیمانی كوردستان له‌به‌رده‌م دوو پرۆژه‌ی گه‌وره‌دایه، ئه‌ویش كۆنگره‌ی چوارهه‌می یه‌كێتی و هه‌ڵبژاردنه‌كانی عێراق. له‌وه دڵنیام له‌ئێستادا هێرۆخان له‌هه‌موو كات زیاتر پێویستی به‌و گۆچانه‌یه، چونكه وا دانراوه ژماره‌یه‌ك له‌سه‌ركرده‌ی ناو یه‌كێتی ته‌وقیتی جیابوونه‌وه‌یان و چوونه ناو باڵ و لایه‌نه سیاسییه‌كان بخه‌نه ناو كۆنگره، ئه‌ویش به‌هۆكاری سه‌رنه‌گرتنی كۆنگره‌ی چوارهه‌می یه‌كێتی نیشتیمانی كوردستان. كه بڕیاره كار له‌سه‌ر گۆڕینی ده‌مووچاوه ناشرینه‌كانی ناو ئه‌و حزبه بدات.\nبێده‌نگ بوونی هێرۆ ئیبراهیم ئه‌حمه‌د له‌مكاته نه پێویسته و نه بڕیاریشه قه‌ت پێویست بێت. چونكه هه‌م نه‌یاره‌كانی له‌ناو حزبه‌كه‌یدا و هه‌م له لایه‌نه سیاسییه‌كانی دیكه ئه‌و بێده‌نگییه‌یان كردۆته بیانوویی بێهێزی یه‌كێتی و خودی هێرۆخان.\nئه‌گه‌ر به‌هه‌ڵه‌دا نه‌چووبم، له‌كۆنگره‌ی 13ی پارتی دیموكراتی كوردستان، فازڵ میرانی وێرای خوێندنه‌وه‌ی وتاری مه‌كته‌بی سیاسیی حزبه‌كه‌ی داوای له مام جه‌لال كرد وتارێك پێشكه‌ش بكات، وتی داوا له به‌ڕێز مام جه‌لال ده‌كه‌م وه‌كوو خوێندكارێكی قوتابخانه‌ی بارزانی وتارێك پێشكه‌ش بكات. مام جه‌لال یه‌ك كاتژمێر قسه‌ی كرد، چل و پێنج خوله‌كی بۆ وه‌سف و مه‌دح و سه‌نای بارزانی باوك و شۆڕشی ئه‌یلول ده‌ربڕی. له پێنج خوله‌كی كۆتاییدا به‌پێكه‌نیینه‌وه وتی “كاك فازڵ راست ده‌كات من خوێندكارێكی قوتابخانه‌ی بارزانی بووم، به‌ڵام ئێستا ده‌رچووی زانكۆم.\nمه‌غزای قسه‌كه‌ی تاڵه‌بانی له‌و رووه‌وه هات من وه‌كو مام جه‌لال ئێوه‌م به‌جێهێشت و ده‌رچووی زانكۆی سیاسه‌تم، ئه‌ممان ئێستا هه‌مووتان به سه‌رۆكه‌كه‌شتانه‌وه هه‌ر قوتابین و خوێندكارن.\nئێستا ئه‌وه‌ی له‌سه‌ر هێرۆخان پێویسته ئه‌وه‌یه، جگه له‌وه‌ی هه‌نگاوه‌كانی بۆ زوتر ده‌ستپێكردنی كۆنگره خێراتر و خێراتر بكات، ده‌بێت په‌یام و مه‌سجی بۆ پرۆ پارتییه‌كانی ناو یه‌كێتی هه‌بێت كه ئه‌وان هه‌ر قوتابییه‌كی مام جه‌لالن. قسه و قسه‌ڵۆكی سه‌ر مێزی نادییه‌كانیان نابێته هۆكار و وه‌سیله‌یه‌ك بۆ ده‌رچوونیان له‌و گێژاوه‌ی تێیكه‌وتوون.\nله‌هه‌موو ئه‌و كێشانه‌ی یه‌كێتی له‌سه‌ره‌تای دروستبوونییه‌وه رووبه‌ڕووی بۆته‌وه، قه‌ت وه‌كو مه‌رگی تاڵه‌بانی به‌نجی بێ سه‌ركرده‌یی له‌لاشه‌ی یه‌كێتی نه‌دا، ئێستا یه‌كێتی له‌م كاتدا له‌و لێواره ترسناكه‌دایه كه هه‌موو لایه‌نگران و دۆسته‌كانی لێی ده‌ترسن. چونكه باش ده‌زانن ته‌نها گۆچانه‌كه و پێكه‌نینه‌كه‌ی مام جه‌لال بوو بوو به چه‌تری كۆكه‌ره‌وه‌ی یه‌كێتی و ده‌نگه ناڕازییه‌كانی ئه‌و حزبه.\nزۆرجار گله‌یی له‌پاوانخوازی مام جه‌لال كراوه له‌رووی ده‌ستبه‌سه‌رداگرتنی یه‌كێتییه‌وه چونكه وه‌سییه‌تی نه‌كردووه كێ جێگرییه‌تی. به‌ڵام ئه‌وه یه‌كێك بووه له‌كاره هه‌ره‌باشه‌كانی مام جه‌لالی ڕه‌حمه‌تی. چونكه ته‌ماعكاره‌كانی ناو حزبه‌كه‌ی باش ناسییوه كه دوای خۆی چ ئاشوب و پاشا گه‌ردانییه‌ك ده‌نێننه‌وه بۆ پاره و ده‌سه‌ڵات. دواتریش ده‌ركه‌وت هه‌ر له‌دوای نه‌خۆشكه‌وتنییه‌وه چ فره كوێخاییه‌ك یه‌كێتی نیشتیمانی كوردستانی گرته‌وه. هه‌تا هاته سه‌ر ئه‌وه‌ی مه‌كته‌بێكی سیاسیی ته‌له‌فۆنی بۆ دلێری سه‌ید مه‌جید كردبوو داوای میراتی لێكردبوو.\nبه‌شێكی زۆری یه‌كێتی چاوه‌ڕێی كۆنگره‌یه. یه‌كێتی له‌م كۆنگره‌یه به‌بێ مه‌ڵامه‌ت ده‌رناچێت، به‌ڵام ئه‌گه‌ر بگه‌ڕێنه‌وه بۆ لابردنی ده‌مووچاو سواو و رووخسار ناشرینه‌كان. یه‌كێتی ده‌بێته‌وه به‌و یه‌كێتییه‌ی خاوه‌نی بڕیاری كۆتا و ره‌های هه‌بێت له‌سه‌ر گۆڕه‌پانی سیاسیی كوردستان، ئه‌گه‌ر ته‌نها پێنج كورسیش بێنێت. چونكه ئه‌و ره‌خنه ته‌نز ئامێزه له‌كۆڵ خۆی ده‌كاته‌وه كه حزبه‌كان نه‌زانن له‌گه‌ڵ كێی یه‌كێتی قسه و گفتوگۆ بكه‌ن. له‌مه‌شدا هێرۆخان پێویستی به‌پشوو درێژییه‌كه‌ی مام جه‌لال و گۆچانه‌كه‌یه‌تی. تا سه‌ركه‌وێت به‌سه‌ر نه‌یاره‌كانی و داخستنی ده‌می مشه‌خۆره‌كانی ناو حزبه‌كه‌ی.


محەممەد عارف ساڵی 1937 لە شارۆچکەی رەواندز له باشووری كوردستان لەدایک بووە.\nهونەرمەندێکی وێنەکێشی کورد بوو.\nلە ساڵی 1956 بروانامەی دبڵۆم لە هونەری شێوەکاری لە پەیمانگای هونەرە جوانەکانی بەغدا وەرگرتووە. پاشان دەچێتە وڵاتی رووسیا بۆ پەرەپێدان بە خوێندن لە بواری شێوەکاری و بڕوانامەی ماستەری لە ساڵی 1967 لە زانکۆی سوریکۆڤی مۆسکۆ وەرگرت.\nلە 2004 دامەزرێنەر و راگری کۆلێژی هونەرە جوانەکانی زانکۆی سەلاحەدین هەولێر بووە کە خۆی لە چوار بەش دەگرێتەوە موزیک، شێوەکاری، شانۆ، سینەما.\nمحەممەد عارف بروانامەی دکتۆرا لە فەلسەفەی هونەری بەدەست هێناو مامۆستای هونەری وێنەکێشان بووە لە بەغدا و سعوودیە و بابل و زانکۆی سەلاحەدین لە هەولێر.\nنووسەر و وەرگێری چەندین کتێبی بواری شێوەکاری بووە لە زمانی رووسیەوە بۆ زمانی کوردی.\nدوایین کتێبی گرافیکەکانی کوردستانه کە لە دوای کۆچکردنی چاپکراوە.\nشێوازی کاری وێنەکێشی محەممەد عارف خۆی لە ڕیالیزمی رۆمانتیکی سیمبولیزمی ئێکسپریسیۆنیزمی چڕ کردبوو، کە ئەویش دەگەڕێتەوە بۆ سەرەتای خوێندنی لە مۆسکۆ کە ئەوکات لە وڵاتەکانی یەکێتی سۆڤێت ئەم شێوازە باو بووە.\nبەڵام محەممەد عارف توانی ئەم شێوازە بۆ خزمەت کردنی هونەری کوردی دابرێژێت ئەویش بە وێنەکێشانی چەندین تابلۆ لە سەر پرسی کورد و کەسایەتییە کوردییەکان. وەک سەلاحەدینی ئەییووبی و مەمم و زین و شیرین و فەرهاد و دوانزە سوارەی مەریوان و قەڵای دم دم و لە چاوەروانی شەودا و ئاشتی بۆ کوردستان و چەندانی دیكه.\nمحەممەد عارف لە ساڵی 2009 لە هەولێر کۆچی دوایی کرد.


وەزیری پێشووی دەرەوەی ئەمەریکا جەخت دەکاتەوە لەوەی زۆر کەس لە عەرەبستانی سعودیەدا دەخوازن پەیوەندییەکانی شانشینەکەیان لەگەڵ ئیسرائیلدا ئاسایی بکرێتەوە.\nمایک پەمپێیۆ، هیوادارە عەرەبستانی سعودیە ڕیککەوتنی ئیبراهیم پەسەند بکات کە لە سەروەختی بەڕێوبەرایەتییەکەی ترامپ سەرۆکی پێشووی ئەمەریکا چووە بواری جێبەجێکردنەوە.\nئەم لێدوانەی پەمپێیۆ لە وتارێکی ڤێدیۆییدا بوو کە تایبەت بۆ بزووتنەوەی دژە جوو تۆمارکراوە.\nبڕیارە ڕۆژی دووشەممە ئەم ڕێکخراوە "خەڵاتی ڕێبەرایەتی جیهان" ببەخشێت بە وەزیری پێشووی دەرەوە و سەرۆکی پێشووی دەزگای سی ئای ئەی.\nلە سەروەختی بەڕێوبەرایەتییەکەی ترامپدا 4 وڵاتی عەرەبی، میرنشینە یەکگرتووەکانی عەرەب و بەحرەین و شانشینی مەغریب و سودان، پەیوەندییەکانی خۆیانیان بەپێی ڕێککەوتنی ئیبراهیم لەگەڵ ئیسرائیلدا ئاسایی کردەوە.\nپەمپێیۆ دەڵێت لەگەڵ ئەوەشدا پێشبینی کردنی ئایندە کارێکی قورسە بەڵام دەشڵێت "لەوبڕوایەدام زۆر وڵاتی تر هەوڵی هەبوونی پەیوەندی دەدەن لەگەڵ ئیسرائیلدا."\nلە وتارەکەیدا، وەزیری پێشووی دەرەوەی ئەمەریکا دەڵێت " هیوادارە شانشینی عەرەبستانی سعودیە ڕێگەی خۆی بدۆزێتەوە و ببێتە بەشێک لە ڕێککەوتنی ئیبراهیم و دەزانم زۆر کەس لە عەرەبستانی سعودیە دەخوازن ئەم هەنگاوە بنێن."\nژمارەیەک سەرچاوە لە ئیسرائیل ئاماژەیان بەوە کرد کە لە مانگی 11ی ڕابردوودا، پەمپێیۆ و بەنجامین نەتەنیاهۆ، سەرەک وەزیری ئیسرائیل و شازادە موحەمەد بن سەلمان لە شاری نیوم لەسەر دەریای سور لە عەرەبستانی سعودیە ، کۆبوونەتەوە. ڕیاز نکوڵی لەو هەواڵە دەکات.\nپەمپێیۆ لە وتارەکەیدا ئاماژەیشی بەوە کردووە کە کوشتنی قاسم سولەیمانی لەلایەن ئەمەریکاوە لە بەغدا، یارمەتیدەر بووە بۆ گەیشتن بە ڕێککەوتنی ئیبراهیم وەک دەڵێت "ئەو کردە لەشکرییە بۆ کوشتنی قاسم سولەیمانی یارمەتیدەر بووە لە دۆسێی متمانەی نێوان ئەمەریکا و هاوپەیمانە عەرەبەکانیدا."


چیرۆكێك بۆ بڕوا به خۆ بوون\nموضوع: چیرۆكێك بۆ بڕوا به خۆ بوون السبت 22 أكتوبر 2011, 11:58 pm\nچایچی و ئیمه‌یل\nكابرایه‌كی بێكار، سه‌ره‌دانێكی كۆمپانیای مایكرۆسۆفت ده‌كات، به‌ڵكو به چایچی دایمه‌زرێنن. به‌رپرسی دامه‌زراندن، چاوپێكه‌وتنی له‌گه‌ڵ ده‌كات و كاره‌كه‌ی به‌دڵ ده‌بێت و پێی ده‌ڵێت: كاره‌كه‌ت په‌سه‌نده، ئیمه‌یلی خۆتم بده‌رێ، بۆ ئه‌وه‌ی فۆرمی دامه‌زراندنت بۆ ره‌وانه بكه‌م. كابرا ده‌ڵێت: من نه كۆمپیۆته‌رم هه‌یه و نه ئیمه‌یل. به‌رپرسه‌كه‌ش پێده‌ڵێت: له‌م سه‌رده‌مه، مرۆڤێك ئیمه‌یلی نه‌بێت، وجودی نییه، كه واته پێویستی به كاریش نییه.\nكابرا به نائۆمێدی مایكرۆسۆفت به‌جێ دێڵێت و نازانێت به 10 دۆلار سه‌رمایه‌كه‌ی چی بكات.\nبڕیار ده‌دات، صندووقێك ته‌ماته بكڕێت و له‌به‌ر ده‌ركی ماڵان بیفرۆشێت، بڕێكی باش سوود ده‌كات و دووای ماوه‌یه‌ك عه‌ره‌بانه‌یه‌ك ده‌كڕێت و پاشان سه‌یاره‌یه‌ك و دوواتر چه‌ندین گه‌ڵابه و سه‌یاره‌ی گه‌وره و ئیتر ده‌بێته یه‌كێك له گه‌وره‌ترین دابه‌شكارانی خۆراك له ئامریكا.\nدووای چه‌ند ساڵ، سه‌ره‌دانی بانكێك ده‌كات و كارمه‌نده‌كه داوای ئیمه‌یلی لێ ده‌كات و ئه‌ویش ده‌ڵێت: من ئیمه‌یلم نییه. كارمه‌نده‌كه ده‌ڵێت: جه‌نابت ئیمه‌یلت نییه‌و خاوه‌نی یه‌كێك له گه‌وره‌ترین كۆمپانیاكانی دابه‌شكردنی خۆراك!!!!، ئه‌گه‌ر ئیمه‌یلت هه‌با ده‌بووی به‌چی؟\nكابرا ده‌ڵێت: به ئیحتیمالی زۆر ده‌بووم به چایچی له كۆمپانیای مایكرۆسۆفت!!!\nوه ركيراوه له (اول صفحه كورديه عربية للرسول)\nموضوع: رد: چیرۆكێك بۆ بڕوا به خۆ بوون الأربعاء 16 نوفمبر 2011, 7:36 pm\nدةست خوش كولى باميه\nموضوع: رد: چیرۆكێك بۆ بڕوا به خۆ بوون الأربعاء 16 نوفمبر 2011, 7:50 pm


لەمیانەی پێشوازیکردنی لە باڵیۆزی روسیای فیدراڵ، سەرۆک کۆمار بایەخی پشتیوانیكردنی هەوڵەكانی چەسپاندنی ئاشتی و ئارامی لە ناوچەكەدا دووپات کردەوە\nالثلاثاء 25 كانون أول 2018 - 15:36\nسەرۆك كۆمار د. بەرهەم ساڵح لە كۆشكی سەلام لە بەغداد پێشوازیكرد لە بەڕێز ماكسیم ماكسیمۆڤ باڵیۆزی كۆماری روسیای فیدراڵ لە عێراق.\nلە دیدارەكەدا بەڕێز سەرۆك كۆمار پێویستی پشتیوانیكردنی ئەو هەوڵانەی دووپاتكردەوە كە لە ئارادان بۆ ڕێگە چارەی ئاشتی و كۆتاییهێنان بەگێژاوی توندو تیژی، هەروەها ئاماژەیكرد بە چڕ كردنەوەی ھەوڵەکان بۆ چەسپاندنی ئاشتی و ئارامی لە ناوچەكەدا.\nبەڕێزیان بایەخی ئەو پەیوەندییە مێژوییەی روونكردەوە كە هەردوو وڵاتی دۆست بە یەکەوە دەبەستێتەوە لە بوارەكانی ئەمنی و سەربازیی و ئابووریدا، هاوكات پێویستی پتەوكردنی پەیوەندییە جیا جیاکانی خستەروو تا هەموو بوارەكانی تریش بگرێتەوە.\nلای خۆیەوە باڵیۆزی روسیا خواست و نیازی وڵاتەكەی دووپاتكردەوە بۆ بەهێزكردنی هاریكاریی ئەمنی و ئابووری لەگەڵ عێراقدا.


مێشکی خەڵک بەردەدەنەوە بە هوتافو قسەی بریقەدار، بەخۆ خاکی کردن و نیشتماندۆست و کوردپەروەری، بەرلەوەی ببن بە پەرلەمانتار لە پڕوپاگەندەو خەڵک فریوداندا خۆیان دەکەنە هاوەڵی کاوەو هەڕەشە لە زوحاکەکان دەکەن! لێ کە دەگەنە پاروەکە، ئیتر پلێتی راستەقینەیان دەردەکەوێت، زو رۆدەچن لە ویژدان.\nهەر کە گەشتنە پەرلەمانتاری ئەوا دەست دەکەن بە سەفەقاتی چنگ کەوتنی پارە! کوڕ ئەو کوڕەیە کوپەڵە زێڕی خۆی بدۆزێتەوە!\nهەریەکەو لە بازرگان و کۆمپانیایەک ئەپێچێ! دۆسێی رەوای خەڵکیان بیردەچێتەوە، بەدوای کەموکوڕی پڕۆژەو بزنسەکاندا وێڵ دەبن، کە ئاخۆ چۆن بتوانن زەفەر بەرن و هەتا شتێ وەرگرن!\nتیاشیەتی بۆ راکێشانی مەیلی بەرپرسە ناکۆکەکان خۆیان لە هەموو گۆمێک دەدەن.. گریمان ئەمە کاسپییەکەیانە، بەڵام بەمانە ناوترێ "کاسب حەبیب الله یە" بەڵکو ئەمانە حەبیبی ئیبلیسن.\nلە هەموو ئەمانە قێزەوەنتر ئەوەیە خۆفرۆشی بکەنە رێگایەکی تر بۆ مۆڵکردن و کۆکردنەوەی پارە؛ یەکێ نەزانێ موچەیان کەمە!.\nئێستا خەریکە دەبێتە دیاردە، پەرلەمانتاری بەحساب کورد بەهەموو شێوەیەک دژی کورد بوەستنەوە!\nقۆستنەی ململانێی حزبی بۆ لێدان لە قەوارەی کوردی!\nپەخشکردنی رقی مەزهەبی بەناوی دڵسۆزی بۆ میللەت و لێدان لە کورد بەجۆرەها رێگا لای دەستەیەک لە پەرلەمانتاران، جوان دیارە!\nتۆ بێی لەبری ئەوەی شەڕی بڕینی قوتی خەڵکی کوردستان بکەی، کە بۆتە خامە بۆ سەرۆکوەزیرە یەک لەدوای یەکەکانی بەغدا، کە بۆ کۆکردنەوەو راکێشانی سۆزی دەنگدەرە، کە بەداخەوە ئەوە بۆ خۆی درز دروستکردنە لەنێوان کوردو عەرەب و گەشەدانە بە شۆڤێنییەت. کەچی بەوپەڕی عەقڵتەوە داوا بکەی سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان بۆ لێپێچینەوە بانگ بکەیت بۆ پەرلەمانی عێراق! کە ئەوە نە دەستورییە نە یاسایی.\nئاخر تۆیەک لەدەستورو یاسا نەگەیت، چلۆن بە خۆت دەڵێی پەرلەمانتار؟!\nپارە پەرستی بەرێز! ئەوە مێزی قومار نییە تەنها پارە تەحەکوم بکات، ئەوەی تۆ دەیکەی راستە جاشایەتییەکەت دەکات بە عەیارە ۲٤، لێ ئەوە لێدانە لە خودی پەرلەمانی کوردستان و هەرێمی دەستوری کوردستان، کە مەگەر خوا بزانێ چەند خوێن و قوربانی بۆ دراوە. لە خەڵک و خوا بترسن.\nتۆ بە پەیژەی حزبێکدا گەیشتویتەتە ئەو سەفقەستانە، کە بەشدارە لە ژینگەی حزبایەتی هەرێم و هەنێکیش لە حکومەتەکەیدا. ئەی بۆچی لەحزبەکەی خۆت ناپێچیتەوە، بۆچی فشاری ناخەیتەسەر کە بەحساب تۆ بۆ دڵسۆزیتە بۆ خەڵک! بەڵام خەڵک تێدەگات بە فیتی کێ و بۆچی وادەکەن.\nلە "بزورگ میهر"یان پرسی، ئیمبراتۆری ساسانی بۆچی بەو ئاسانییە کەوت و روخا؟\nلەوەڵامدا وتی: کاری گەورەیان بە پیاوی بچوک سپاردو پیاوی گەورەشیان بە کاری بچوکەوە سەرقاڵ کرد.\nقسەی من روی لە هەنێ پەرلەمانتارە، دەنا کەسانی دڵسۆزو بەویژدانیشیان زۆر تێدایە. بەو کەمە پەرلەمانتارانە دەڵێم، ئایا پێتانوایە هەتا هەتایە پەرلەمانتارن و لە بەغدا دەمێننەوە! ئایا سبەی رۆژ کە دەستتان کەشف بوو چۆن روتان دێت بڵێن کوردین. باشە ئەگەر بەوجۆرەو بەو یەکئاڕاستەییە کە راست و چەپ لە کورد دەدەن، ئەگەر هەرێمی کوردستان نەبێ کە خەونتانە بیخەن، پێمان ناڵێن ئێوە چین و نوێنەری کێن؟!.\nبەخوا جوانیان وتوە:\nسەد ساڵ بکەی بێگانە پەرستی\nئاخیری هەردێنی نوشستی