کوشتنی منداڵێک | ئاژانس\nHome گشتی فەرهەنگ کوشتنی منداڵێک\non: ئاب 05, 2017 In: فەرهەنگNo Comments\nو. لە سویدییەوە: خه‌بات عارف\nڕۆژێکی خۆشه و خۆر به‌سه‌ر ده‌شته‌که‌دا، به‌لارییه‌وه، وه‌ستاوه. یه‌کشه‌ممه‌یه، نه‌ختێکی تر زه‌نگه‌کانی کڵێسا لێ ده‌درێن. له‌نێو دوو کێڵگه‌ی چه‌وده‌ردا، دوو گه‌نج به به‌رزاییه‌کدا، که پێشتر پێیدا نه‌ڕۆیشتوون، ڕێ ده‌که‌ن و له سێ دێیه‌که‌ی ده‌شته‌که‌یشدا شووشه‌ی په‌نجه‌ره‌کان ده‌دره‌وشێنه‌وه. پیاوان، له به‌رده‌م ئه‌و ئاوێنانه‌دا که له‌سه‌ر مێزی نانخواردنه‌کانیان دانراون، ڕیشیان ده‌تاشن. ژنان، له‌به‌رخۆوه، ده‌چڕن و خه‌ریکی له‌تکردنی نانن بۆ به‌رچایی و منداڵانیش دانیشتوون و جله‌کانیان له به‌ر ده‌که‌ن. به‌یانییه‌کی به‌خته‌وه‌ری ڕۆژێکی شوومه! چونکه ئه‌مڕۆ له دێی سێیه‌مدا پیاوێکی به‌خته‌وه‌ر منداڵێک ده‌کوژێت. هێشتا منداڵه‌که دانیشتووه و جله‌کانی له به‌ر ده‌کات. پیاوه‌که‌یش که ڕیشی ده‌تاشێت، ده‌ڵێت ئه‌مڕۆ به به‌له‌مه‌که به‌نێو چه‌مه‌که‌دا ده‌گه‌ڕێین و ژنه‌که‌یش، له‌به‌رخۆیه‌وه، ده‌چڕێت و له‌ته‌نانه‌کان له‌سه‌ر ده‌ورییه‌کی شین داده‌نێت.\nهیچ تارماییه‌ک نه‌که‌وتووه‌ته سه‌ر موبه‌قه‌که و ئه‌و پیاوهی‌ش که منداڵه‌که ده‌کوژێت، هێشتا، له ته‌نیشت به‌نزینپه‌مپێکی سووره‌وه، له دێی یه‌که‌مدا، ڕاوه‌ستاوه. پیاوێکی به‌خته‌وه‌ره، چاوی به کامێرایه‌که‌وه ناوه‌وه و له شووشه‌که‌یه‌وه ئۆتۆمۆبیلێکی بچووکی شین ده‌بینێت و له ته‌نیشت ئۆتۆمۆبیله‌که‌یشه‌وه کچێکی گه‌نج ڕاوه‌ستاوه و پێده‌که‌نێت. له‌و کاته‌دا که کچه‌که پێده‌که‌نێت و پیاوه‌که‌یش وێنه‌ی ده‌گرێت، به‌نزینفرۆشه‌که سه‌ری ته‌نکییه‌که ده‌نێته‌وه و ده‌ڵێت ئه‌مڕۆ ڕۆژێکی خۆشیان به نسیب ده‌بێت. کچه‌که سوار ده‌بێت و ئه‌و پیاوه‌یش که منداڵێک ده‌کوژێت، جزدانه‌که‌ی له گیرفانی ده‌رده‌هێنێت و ده‌ڵێت که ده‌چنه سه‌ر زه‌ریا و له‌وێش به‌له‌مێک به کرێ ده‌گرن و تا ده‌توانن به سه‌وڵلێدان له که‌نار دوور ده‌که‌ونه‌وه. کچه‌که له پێشه‌وه دانیشتووه و له شووشه‌ی دادراوه‌ی ئۆتۆمۆبیله‌که‌وه، قسه‌ی پیاوه‌که ده‌بیستێت، چاوه‌کانی لێک ده‌نێت و له‌گه‌ڵ لێکنانیاندا زه‌ریا و پیاوه‌که ده‌بینێت که له به‌له‌مه‌که‌دا له ته‌نیشتیه‌وه دانیشتووه. پیاوێکی خراپ نییه، دڵشاد و به‌خته‌وه‌ره و به‌رله‌وه‌ی سواری ئۆتۆمۆبیله‌که بێت، نه‌ختێک له به‌رده‌م ڕادێته‌ره‌که‌دا که له‌به‌ر خۆره‌که‌دا ده‌پڕیشکێته‌وه، ڕاده‌وه‌ستێت و به‌تاسه‌وه له بریسکوهوڕی ئۆتۆمۆبیله‌که ده‌نواڕێت، چێژ له بۆنی به‌نزین و بۆن و به‌رامه‌ی ئه‌و ده‌وه‌نه‌ی که له نزیکیه‌وه‌یه‌تی ده‌بینێت. هیچ تارماییه‌ک نه‌که‌وتووه‌ته سه‌ر ئۆتۆمۆبیله‌که و پێشه‌وه‌ی ئۆتۆمۆبیله‌که‌یش نه‌قوپاوه و هێشتا به خوێن سوور نه‌بووه.\nبه‌ڵام هاوکات که پیاوی نێو ئۆتۆمۆبیله‌که له دێی یه‌که‌مدا ده‌رگەکه‌ی ده‌سته‌چه‌پی داده‌خات و چۆکه‌که ڕاده‌کێشێت، ژنی نێو موبه‌قه‌که، له دێی سێیه‌مدا، دۆڵابه‌که‌ی ده‌کاته‌وه و شه‌کر نادۆزێته‌وه. منداڵه‌که‌یش که تازه جله‌کانی له به‌ر کردووه و قه‌یتانی پێڵاوه‌کانی به‌ستووه، له‌سه‌ر چۆک له‌سه‌ر قه‌نه‌فه‌که وه‌ستاوه و چه‌مه‌که ده‌بینێت که به‌نێو دره‌خته‌کاندا پێچاوپێچ به‌ره‌وخوار بووه‌ته‌وه، هه‌روه‌ها ئه‌و به‌له‌مه ڕه‌شه ده‌بینێت که نیوه‌ی ڕاکێشراوه‌ته سه‌ر گژوگیایه‌که. ئه‌و پیاوه‌یش که دواتر منداڵه‌که‌ی له ده‌ست ده‌دات، له ڕیشتاشین بووه‌ته‌وه و خه‌ریکه ئاوێنه‌که‌ی به‌رده‌می ده‌پێچێته‌وه. له‌سه‌ر مێزه‌که کووپی قاوه‌خواردنه‌وه و نان و شیر دانراون و مێشومه‌گه‌زیش ده‌وری مێزه‌که‌یان داوه. ته‌نیا شه‌کر که‌مه و دایکه‌که به منداڵه‌که‌ی ده‌ڵێت که ڕا بکات و له ماڵی دراوسێیه‌که‌یان چه‌ند کڵۆشه‌کرێک قه‌رز بکات. که منداڵه‌که ده‌رگەکه ده‌کاته‌وه، پیاوه‌که هاواری لێ ده‌کات په‌له بکات، چونکه به‌له‌مه‌که له‌سه‌ر که‌ناره‌که چاوه‌ڕێیانه و ئه‌مانیش بە نیازن، به سه‌وڵلێدان ئه‌وه‌نده‌ی که قه‌ت له‌مه‌وپێش نه‌ڕۆیشتبن، به‌نێو چه‌مه‌که‌دا بڕۆن. که دواتر منداڵه‌که به‌نێو باخچه‌که‌دا ڕاده‌کات، هه‌ر بیر له چه‌مه‌که، له به‌له‌مه‌که و له شڵپوهوڕی ماسییه‌کان ده‌کاته‌وه و که‌سیش به گوێیدا ناچرپێنێت که ئه‌و ته‌نیا هه‌شت ده‌قیقه‌ی له ژیاندا ماوه و به‌له‌مه‌که‌یش له‌و جێیه‌دا که دانراوه، به درێژایی ئه‌و ڕۆژه و چه‌ندان ڕۆژی تریش هه‌ر له‌وێدا ده‌مێنێته‌وه.\nماڵی دراوسێیه‌که‌یان دوور نییه و له‌وبه‌ری ڕێگاکه‌وه‌یه. له‌و کاته‌دا که منداڵه‌که به ڕاکردن له ڕێگەکه ده‌په‌ڕێته‌وه، ئۆتۆمۆبیله شینه بچکۆله‌که به‌نێو دێی دووه‌مدا ڕه‌ت ده‌بێت. دێیه‌کی بچووکه، خانووه‌کانی بچکۆله و سوورن و خه‌ڵکه‌که‌ی که تازه له خه‌و هه‌ڵساون، له موبه‌قه‌کانیاندا دانیشتوون، کووپه‌کانیان بۆ ده‌میان هه‌ڵبڕیوه و ده‌بینن ئۆتۆمۆبیله‌که له‌ودیوی په‌رژینه‌کانه‌وه، به‌خێرایی، تێپه‌ڕ ده‌بێت و ته‌پوتۆزێکی زۆر له دوای خۆی به جێ ده‌هێڵێت. زۆر به‌خێرایی تێپه‌ڕ ده‌بێت و ئه‌و پیاوه‌یش که له‌نێویدا دانیشتووه، دارسێوه‌کان و ئه‌و دارته‌لانه‌یش که تازه‌کی به قه‌تران ڕه‌شکراون، ده‌بینێت ــ وه‌ک تارماییی خۆڵه‌مێشی به پێش چاوانیدا، ڕه‌ت ده‌بن. گه‌رمای هاوین له شووشه‌ی ئۆتۆمۆبیله‌که ده‌دات و به‌خێرایی له دێیه‌که تێپه‌ڕ ده‌بن، ڕێکوپێک و دڵنیا له نێوه‌ڕاستی ڕێگایه‌که‌دا لێ ده‌خوڕن و ــ هێشتا ــ ته‌نیا هه‌ر ئه‌وان له‌سه‌ر ڕێگەکه‌ن. لێخوڕین به ته‌نیا، به‌سه‌ر ڕێگەیه‌کی نه‌رم و پانوپۆڕدا خۆشه و له ده‌شته‌که‌دا له‌ویش خۆشتر. پیاوه‌که به‌هێز و به‌خته‌وه‌ره و به ئانیشکی ڕاستی هه‌ست به له‌شی ژنه‌که‌ی ته‌نیشتی ده‌کات. پیاوێکی خراپ نییه. په‌له‌یه‌تی بۆ سه‌ر زه‌ریا. ناتوانێت ته‌نانه‌ت ئازاری زه‌رده‌زیڕه‌یه‌کیش بدات، به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌یشدا نه‌ختێکی تر منداڵێک ده‌کوژێت. له کاتێکدا که به‌خێرایی به‌ره‌و دێی سێیه‌م لێ ده‌خوڕن، کچه‌که چاوه‌کانی لێک ده‌نێته‌وه و وا خۆی پێشان ده‌دات که لێکیان ناکاته‌وه تا زه‌ریا ده‌بینن و له‌گه‌ڵ نه‌رمه‌جووڵه‌ی ئۆتۆمۆبیله‌که‌دا خه‌ون به بریسکوهوڕی ئاوی زه‌ریاکه‌وه ده‌بینێت.\nچونکه ژیان زۆر بێبه‌زییانه خوڵقاوه، یه‌ک ده‌قیقه به‌ر له‌وه‌ی پیاوێکی به‌خته‌وه‌ر منداڵێک بکوژێت، هێشتا هه‌ر به‌خته‌وه‌ره و به‌ر له‌وه‌یش ژنێک له ترساندا بقیژێنێت، ده‌توانێت چاوه‌کانی لێک بنێت و خه‌و به زه‌ریاوه ببینێت و دوا ده‌قیقه‌ش له ژیانی منداڵێکدا، دایکوباوکی ده‌توانن له موبه‌قه‌که‌یاندا دابنیشن و چاوه‌ڕوانی شه‌کر بن و باسی ددانه سپییه‌کانی منداڵه‌که‌یان و گه‌شتکردن به به‌له‌م بکه‌ن و منداڵه‌که‌ش ده‌توانێت ده‌رگەیه‌ک له دوای خۆیه‌وه دابخات و له ده‌ستی ڕاستیدا و له‌نێو پارچه‌کاغه‌زێکی سپیدا چه‌ند کڵۆشه‌کرێک هه‌ڵبگرێت و ده‌ست به په‌ڕینه‌وه بکات به‌سه‌ر ڕێگەیه‌کدا، دوا ده‌قیقه‌یش له ژیانیدا، بێجگه له چه‌مێکی درێژی به بریقوباقی پڕ له ماسیی گه‌وره و به‌له‌مێکی پانوپۆڕ و بێده‌نگیی سه‌وڵه‌کانی به‌له‌مه‌که، هیچ شتێکی تر نه‌بینێت.\nدوای ئه‌وه، هه‌موو شتێک به‌سه‌رچووه. دوای ئه‌وه، ئۆتۆمۆبیلێکی شین، لاونیو، له‌سه‌ر ڕێگەکه کەوتووە و ژنێک که ده‌قیژێنێت ده‌ستی له ده‌می ده‌کاته‌وه و ده‌ستی خوێنی لێ دێت. دوای ئه‌وه، پیاوێک ده‌رگەی ئۆتۆمۆبیله‌که‌ی ده‌کاته‌وه و ئه‌گه‌رچی ترس و بیم شه‌به‌قێکی کردووه‌ته ناخیه‌وه، هه‌وڵ ده‌دات له‌سه‌ر پێیه‌کانی ڕابوه‌ستێت. دوای ئه‌وه، چه‌ند کڵۆشه‌کرێکی سپی، بێمانایانه، له‌نێو خوێن و زیخدا بڵاو بوونه‌ته‌وه و منداڵێکیش بێ جووڵه له‌سه‌ر سک که‌وتووه و ده‌موچاوی به ڕێگەکه‌وه فلیقاوه‌ته‌وه. دوای ئه‌وه، دوو مرۆڤی ڕه‌نگپه‌ڕیو که هێشتا پێڕانه‌گه‌یشتوون قاوه‌که‌یان بخۆنه‌وه، به ڕاکردن له ده‌رگەیه‌که‌وه ده‌ر ده‌په‌ڕنه ده‌ره‌وه و له‌سه‌ر ڕێگەکه دیمه‌نێک ده‌بینن که هه‌رگیز له بیریان ناچێته‌وه. چونکه ئه‌وه ڕاست نییه که زه‌مانه هه‌موو برینێک ساڕێژ ده‌کات. زه‌مانه برینی منداڵێکی کوژراو سارێژ ناکات. زۆر خراپیش ئازاری دایکێک ساڕێژ ده‌کات، که له بیری چووه شه‌کر بکڕێت و منداڵه‌که‌ی به ڕێگەکه‌دا ده‌نێرێت بۆ ئه‌وه‌ی شه‌کر قه‌رز بکات و به هه‌مان شێوه‌یش ئه‌و په‌شیمانییه لای پیاوێک سارێژ ده‌کات که جارێک له جاران به‌خته‌وه‌ر بووه و منداڵێکی کوشتووه.\nچونکه ئه‌وه‌ی منداڵێکی کوشتبێت، چیی تر به‌ره‌و زه‌ریا به ڕێ ناکه‌وێت. ئه‌وه‌ی منداڵێکی کوشتبێت، به‌هێواشی و له سای بێده‌نگیدا به‌ره‌و ماڵ ده‌بێته‌وه و له ته‌نیشتیه‌وه ژنێکی له‌گۆکه‌وتوو به ده‌ستێکی به‌ستراوه‌وه ڕێ ده‌کات و به گشت ئه‌و دێیانهی‌شدا که پێیاندا تێپه‌ڕ ده‌بن، تاقه مرۆڤێکی دڵشاد نابینن. ئێستا گشت تارماییه‌کان ڕه‌ش داگه‌ڕاون و کاتێکیش له یه‌کتر جیا ده‌بنه‌وه، هێشتایش بێده‌نگییه‌که به‌ری نه‌داون. ئه‌و پیاوهی‌ش که منداڵه‌که‌ی کوشتووه، ده‌زانێت که ئه‌و بێده‌نگییه دوژمنیه‌تی و چه‌ندان ساڵیش له ژیانی پێویسته بۆ ئه‌وه‌ی به‌سه‌ر ئه‌و بێده‌نگییه‌دا زاڵ بێت و بقیژێنێت که هه‌ڵه‌ی ئه‌و نه‌بووه. به‌ڵام ده‌زانێت که ئه‌وه درۆیه و له خه‌ونی شه‌وانیشدا، له‌بریی ئه‌و درۆیه، ئاواتی ئه‌وه‌یه که ته‌نیا یه‌ک ده‌قیقه له ژیانی خۆی بۆ بگه‌ڕێته‌وه، تا بتوانێت به شێوه‌یه‌کی تری لێ بکات.\nبه‌ڵام ژیان، دژی که‌سێک که منداڵێکی کوشتووه، هێند بێبه‌زییه که هه‌موو شتێک دوای ئه‌وه به‌سه‌رچووه.\nستیگ داگه‌رمان: نووسه‌رێکی به‌ناوبانگی سویدییه. له 1923دا له دایک بووه و له 1954دا خۆی کوشتووه. ئه‌م چیرۆکه‌ی له 1948دا نووسیووه و هاوکات له زۆربه‌ی ڕۆژنامه و گۆڤاره‌کانی ئه‌و سه‌رده‌مه‌دا بڵاو کراوه‌ته‌وه. له 1952دا ده‌رهێنه‌ری سینه‌مایی، یۆستا ڤێرنه‌ر، سیناریۆی بۆ نووسیوه و کردوویه‌تی به فیلم.\nVårt behov av tröst; prosa och poesi.\nEn volym sammanställd av Olof Lagercrantz\nStockholm P. A. Norstedt 1955\nکتێب منی دۆزییەوە


هێرشبەری یانەی لازیۆی ئیتاڵی، چیرۆ ئیۆبێلی بەردەوامە لە تۆماری گۆڵ و نوسینەوەی ژمارە پێوانەییەکان، شەوی ڕابردوو بەرانبەر یانەی بۆلۆنیا ڕیکۆردێکی نوێی تۆمارکرد.\nیانەی لازیۆ لە چوارچێوەی ڕوبەڕوبوونەوەکانی هەفتەی پێنجی خولی ئیتاڵیا بردنەوەی بە ئەنجامی دوو گۆڵ بەرانبەر بۆلۆنیا تۆمارکرد، گۆڵەکانی لەلایەن لویس ئالبێرتۆ و ئیمۆبێلییەوە تۆمارکران.\nبەپێی داتاکانی ماڵپەڕی ئۆپتا، لە وەرزی 2016/2017وە گۆڵکارە ناوازەکەی ئیتاڵیا توانیویەتی 105 گۆڵ تۆماربکات، ئەم ڕێژەیەش لە ماوەی پێنج وەرزدا بەرزترینە لەسەر ئاستی سەرجەم هێرشبەرانی کالچیۆ، واتا هیچ یاریزانێکی دیکەی خولی ئیتاڵیا نەیانتوانیوە لە ماوەی ئەو پێنج وەرزەدا هەمان ڕێژە یاخود زیاتر تۆماربکات، بەکو نزیکترین ڕکابەر لە هێرشبەرە ئیتاڵییەکەوە 32 گۆڵ کەمتری تۆمارکردووە.\nنزیکترین ڕکابەر لە ئیمۆبێلییەوە بریتییە لە درایس مێرتێنزی هێرشبەری ناپۆلی، کە خاوەنی 73 گۆڵە، واتا جیاوازییان 32 گۆڵە.\nچیرۆ ئیمۆبێلی هەڵۆکەی پایتەختی ئیتاڵیا، لەم وەرزەدا لەکۆی پێنج گەڕی کالچیۆ تەنها دوو گۆڵی تۆمارکردووە، بەڵام وەرزی ڕابردوو توانی بە تۆمارکردنی 36 گۆڵ لوتکەی ڕیزبەندی گۆڵکاران بگرێت و جیاوازی لەگەڵ کریستیانۆ ڕۆناڵدۆی ئەفسانەی یوڤانتۆس بۆ پێنج گۆڵ فراوان بکات.\nكارلۆ ئەنچیلۆتی ڕاهێنەری ڕیاڵ مەدرید دوپاتیكردەوە كە ئەوان سەرەتا ڕێزی خشتەی یارییەكانی لا لیگا دەگرن دواتر سەرنج دەخەنە…\nئارسیناڵ لە پێنج ساڵی ڕابردوودا 210 ملیۆنی بەهەدەرداوە !\nیانەی ئارسیناڵی ئینگلیزی لە سەردەمی ئارسین ڤینگەری ڕاهێنەری فەرەنسیدا یەکێکبوو لە باشترینەکانی بواری گواستنەوەی یاریزانان. ئیدارەی گانەرز لە…


دوو بوومەلەرزەی بەهێز ئێران دەهەژێنن – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/02/10 - 10:58 PM\nرۆژی یەكشەمە دوو بوومەلەرزەی بەهێز باشوور و باشووری ڕۆژئاوای ئێرانیان هەژاند.\nماڵپەڕی فەڕمی سەنتەری بوومەلەرزەزانی سەر بە زانكۆی تاران بڵاویكردەوە، بەرەبەیانی ڕۆژی یەكشەممە بوومەلەرزەیەكی بەهێز بە گوڕی 4.8 پلە بەپێوەری ڕێختەر شاری ئیزەی لە پارێزگای خوزستانی باشووری ڕۆژئاوای ئێران هەژاندووە.\nهەروەك سەنتەرەكە ئەوەشیخستوەتەڕوو، دوانیوەڕۆی رۆژی یەكشەممە بوومەلەرزەیەك بە گوڕی 5.2 پلە بە پێوەری ڕێختەر ناوچەی لافتی پارێزگای هورموزگانی لە باشووری ئێران هەژاندووە و بوومەلەرزەكە لە قووڵایی 10 كیلۆمەتری زەویدا روویداوە.\nجێی ئاماژەیە، تائێستا میدیای ئێران و لایەنە پەیوەندیدارەكان هیچ ئامارێكیان لە بارەی زیانەكانی ئەو دوو بوومەلەرزەیە بڵاونەكردووەتەوە.\nئەمریكا سزای كۆمپانیا ئەوروپاییەكان دەدات كە هاوكاری ئێران دەكەن


رێگاي ئێوه ئابوري » قەدەخەی وەرگرتنی پۆست لەکۆنگرەی یەکێتی دا\nبەپێی بریاری ئەنجومەنی کۆمسیارانی سەر بە کۆمسیۆنی باڵای هەڵبژاردنەکانی عێراق، لاهوور جەنگی و چەند کەسێکی ئەمنی دیکەی نێو یەکێتی نیشتمانی کوردستان کە زۆرینەیان سەر بە گرووپی ١٦ی ئۆکتۆبەری ٢٠١٧ن، نابێت هیچ پۆستێک لە حزبەکەدا وەربگرن.\nئەنجومەنی کۆمسیارانی سەر بە کۆمسیۆنی باڵای هەڵبژاردنەکانی عێراق، یەکێتی لەوە ئاگادار کردووەتەوە کە نابێت هیچ کەسێکی ئەمنی، لە کۆنگرەی حزبەکەدا بکەن.\nبەپێی ئەم بڕیارەی کۆمسیۆن بێت، لاهوور جەنگی و بەشێکی بەرچاو لە سەرانی گرووپی ١٦ی ئۆکتۆبەر کە ماوەیەکی زۆرە داهاتی نەوتی کەرکووک کە دەستیان کەوتووە، بۆ دەستکەوتنی پۆستی باڵا لە نێو یەکێتی، بەسەر ئەندامانی کۆنگرەدا دەبەخشنەوە، ناتوانن بەشداری لە کۆنگرەکەدا بکەن.\nلەمبارەیەوە شێخەی مەمەند ئاغا، ئەندامی ئەنجومەنی ناوەندیی یەکێتی، وتی: سەرکردایەتی یەکێتی لەگەڵ لێژنەی ئامادەکاری کۆنگرە، بۆ چارەسەرکردنی ئەم کێشەیە کۆدەبێتەوە. حزبەکەی پابەندە بە بڕیارەکانی کۆمیسۆنی باڵای ھەڵبژاردنەکانی عێراق، چونکە ئەوە یاسایە و یاساکانی کۆمسیۆن چی بن، ئێمە پابەندییان دەبین. ئەو کەسانەی لە بواری ئەمنیدا کار دەکەن و خۆیان بۆ پۆستەکانی یەکێتی کاندید کردووە، بە ئەندامی کۆنگرەی یەکێتی دەمێننەوە، بەڵام بەپێی یاساکەی کۆمسیۆن، ڕەنگە ئەوانەی لە سلکی ئەمنی و سەربازیدا کار دەکەن، نەتوانن خۆیان بۆ پۆستەکانی یەکێتی کاندید بکەن.\nلاهوور جەنگی لە پاش ١٦ی ئۆکتۆبەری ٢٠١٧ەوە تائێستا، داهاتی فرۆشتنی نەوتی دەیان هەزار بەرمیلی ڕۆژانەی خراوەتە سەر حیساب و ئێستا بەو پارەیە، ئەندامانی کۆنگرەی حزبەکەی دەکڕێت تاوەکوو پۆستێکی باڵا لە نێو حزبەکەی بەدەست بهێنێت.\nبرچسب ها : کاندید , کۆنگرە , لاهور شيخ جه‌نگي , یەکێتی


پەیۆنێر (Payoneer) - ? باشترین جزدانی ئەلکترۆنی گازینۆی ئۆنلاین!\nHome » پەیۆنێر (Payoneer)\nپەیۆنێر (Payoneer) یەکێکە لە کۆنترین ڕێگاکانی پارەدانی ئەلکترۆنی،لە ساڵی 2005 دا دروست کرا بۆ ئاسانکاری مامەڵە داراییەکان لەسەر ئینتەرنێت لەنێو بەکارهێنەرانی جیهاندا. پەیۆنێر (Payoneer) ، لە بنەڕەتدا، بەکار دەهات بۆ پارەدانی کەلوپەل و خزمەتگوزارییەکان کە لەلایەن کۆمپانیا یان تاکەکەسەکانەوە پێشکەش دەکران. لەم دواییانەدا، زۆر گازینۆی ئۆنلاین بڕیاری دا کە ئەم ڕێگایە بەکاربهێنن.\nخاڵە باشەکانی پەیۆنێر (Payoneer)\nخاڵە خراپەکانی پەیۆنێر (Payoneer)\nجیاوازی چییە لە نێوان پەیۆنێر و پەیپاڵ؟\nبەکارهێنانەکانی پەیۆنێر (Payoneer) چین؟\nکام گازینۆیانە قبوڵی دەکەن؟\nچۆن هەژمارێکی نوێ دروست بکەیت؟\nکاردی پەیۆنێر (Payoneer)\nچۆن پارەت بۆ دەنێردرێت لە هەژماری پەیۆنێر (Payoneer)؟\nچۆن قازانجەکانت ڕابکێشیت؟\nئایا بەکارهێنانی پەیۆنێر (Payoneer) پارێزراوە؟\nبەردەستە لە چەندین وڵات – دەتوانرێت بەکار بهێنرێت لە زیاتر لە 200 وڵات\nباجی کەم – هیچ باجێک وەرناگرێت لە کاتی ناردن و وەرگرتنی پارە لەنێوان بەکارهێنەرەکاندا، بەڵام ئەگەر بتەوێت پارە ڕابکێشیتە سەر هەژماری بانکییەکەت، بڕی 3% وەکو باج وەردەگرێت (ئەمە کەمترە لە پەیپاڵ ‘PayPal’ کە بڕی باجەکەی دەگاتە 5%).\nکاردی پارەدانی پێشەکی هەیە! – هەر وەکو سکریڵ (Skrill) و ئیکۆپەیز (ecoPayz),پەیۆنێر (Payoneer) کاردی پارەدانی پێشەکی واتە پریپەید پێشکەش بە بەکارهێنەرەکانی دەکات کە دەتوانن وەری بگرن بە 29.95$ ساڵانە. لەگەڵ ئەم کاردە، دەتوانیت هەر مامەڵەیەکی دارایی بە ئۆنلاین و ئۆفلاین بکەیت بە بەکارهێنانی ئەو باڵانسەی لە هەژمارەکەت هەیە. هەروەها، دەتوانیت بەکاری بهێنیت بۆ ڕاکێشانی پارەکەی دەیبەیتەوە ڕاستەوخۆ لە ئامێرەکانی ئەی تی ئێم (ATM) بە بۆ ئەوەی پێویست بکات پارەکە یەکەمجار بکەیتە سەر هەژماری بانکی. پێویستە ئاماژەی پێ بکەیت کە بڕی باج بۆ ڕاکێشانی پارە لە ئامێری ئەی تی ئێم تەنیا 1%، و سنوری پارە ڕاکێشان ڕۆژانە 2,500$.\nزۆر ئاڵۆزە بەراورد بە ڕیگاکانی تری پارەدان- کاتێک هەژمارێک دەکەیتەوە لەگەڵ پەیۆنێر (Payoneer)، ئەکەم شت کە توشی سەرسوڕمانت دەکات ئەوەیە کە ناتوانیت باڵانسەکەت پڕ بکەیتەوە لەلایەن خۆتەوە؛ بۆ پڕ کردنەوەی باڵانسەکەت، پێویستە لە هەژمارێکی ترەوە پارەت بۆ بنێردرێت. لەگەڵ ئەوەشدا، هەژمارەکانی پەیۆنێر پەیپاڵ (Payoneer Paypal) ناتوانرێت بەیەکەوە ببەسترێنەوە!\nنزمترین سنوری ڕێگەپێدراو بۆ پارە ڕاکێشان زۆر زۆرە! – نزمترین بڕی پارە ڕاکێشان لە پەیۆنێر (Payoneer) بریتیە لە 200$، کە ئەمە تەواو زۆرە بەراورد بە جزدانە ئەلکترۆنییەکانی تر کە قبوڵی پارە ڕاکێشان دەکەن لە تەنیا 10%. هەروەها، پارە ڕاکێشان ماوەیەکی پێدەچێت لە نێوان 2 بۆ 5 لە ڕۆژەکانی کارکردن.\nپێویستە هەژمارەکەت چالاک بکەیت لە ڕێگەی ناردنی بەڵگەنامەکانەوە – داوات لێدەکات کە کۆپیەک لە ناسنامەکەت و وێنەیەکی تر لە لێدوانی بانک بۆ دڵنیا بونەوە لە زانیارییە کەسییەکان و داراییەکان.\nهەردوو ڕێگاکە بۆ هەمان مەبەست کاردەکەن. هەرچۆنێک بێت، پەیپاڵ زۆر ئاسانتر و خێراترە، کە پارەدانەکانیش ڕاستەوخۆ وەردەگیرێن و دەتوانیت بە خێرایی پارە ڕابکێشیتە سەر ڤیزا کاردەکەت. لەکاتێکدا پارە ڕاکێشان لە ڕێگای پەیۆنێر (Payoneer) کاتی زیاتری پێدەچێت تا 3 ڕۆژ لە ڕۆژەکانی کارکردن. لەگەڵ ئەمانەدا، باجی پەیۆنێر کەمترە لە پەیپاڵ.\nدەتوانرێت بەکاربهێنرێنت بۆ پارەدانی B2B واتە پارەدان لە نێوان دوو کۆمپانیا یان دوو بزنس، لەگەڵ ئەوەدا دەتوانرێت بەکاربهێنرێت لەلایەن کۆمپانیاکان لە ویلاتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، ئەوروپا، بەریتانیا، و یابان بۆ ناردنی پارەدان بۆ کەسەیاتی و فریلانسەکان. هەروەها، دەتوانیت بەکاری بهێنیت بۆ داواکردنی پارەدان لە هەر کەسێک.\nلە کاتی ئێستادا هیچ گازینۆیەک نییە کە ئەم ڕێگایە قبوڵ بکات، بەڵام لە زۆربەی گازینۆکان وادیارە کە قوبڵی بکەن لە دواتردا. بۆیە، دەتوانیت هەر ڕێگایەکی تری پشتگیری کراو بەکاربهێنیت لە گازینۆکان وەک ڤیزا، ماستەرکارد ، فاست-پەی, سکریڵ، یاخود ئیکۆپەیز\nدەتوانیت هەژمارێکی نوێ تۆمار بکەیت تەنیا بەم 3 هەنگاوە سادەیەی خوارەوە:\nبچۆ بۆ ماڵپەڕی پەییۆنێر (Payoneer).\nکلیک لە لینکی خۆ تۆمارکردن بکە.\nدواتر پێویستە خۆت بناسێنیت (فریلانس، خاوەنی بزنس، فرۆشیار، بازاڕکاری سەربەخۆ، تاکەکەس).\nدوای ئەوە، پێویستە دیاری بکەیت کە دەتەوێت چی بکەیت بە خزمەتگوزاری پەیۆنێر (وەرگرتنی پارەدان لە کڕیار یان کۆمپانیاکان، ناردن و وەگرتنی پارە لە خێزان و هاوڕێکانت، داواکردنی کاردی پارەدانی پێشەکی).\nدواتر، پێویستە فۆڕمی خۆتۆمارکردنەکە پڕ بکەیتەوە کە داوات لێ دەکات زانیاریە کەسیەکان بنوسیت و ئەو هەژماری بانکیە هەڵبژێریت کە پارەدانەکانت بۆ وەردەگرێت.\nدوا بەدوای ئەوە، پێویستە کۆپیەک لە ناسنامە، پاسپۆرت، یان مۆڵەتی شۆفێری بنێریت، لەگەڵ کۆمپیەک لە نوسراوی بانک (دەتوانیت بە ئۆنلاین بەدەستی بهێنیت لە ڕێگەی خزمەتگوزاری بانکی ئەلکترۆنی ‘eBanking’).\nئەگەر دەتەوێت کاردەکەت هەبێت، پێویستە کە داواکاری پێشکەش بکەیت و ساڵانە 29.95$ بدەیت. دواتر دەوەستیت بۆ چەند ڕۆژێک تا داواکاریەکەت قبوڵ دەکرێت، و کاردەکە بە پۆستە بۆت دەنێردرێت، ئەوە بزانە کە پێویستە پارەی گەیاندنەکە بدەیت.\nپەیۆنێر (Payoneer) کاردی ماستەرکارد (Mastercard) بە پارەدانی پێشەکی پێشکەش دەکات کە دەتوانرێت بەکاربهێنرێت لە بازاڕە ئۆنلاینەکان، بازاڕە کلتوریەکان، ئەی تی ئێم (ATM). بە گشتی، لە هەموو ماڵپەڕەکان بەردەست دەبێت کە قبوڵی پارەدانی ماستەرکارد دەکەن.\nدەتوانیت پارەت بۆ بنێردرێت بە بەکارهێنانی یەکێک لەم دوو ڕێگایە:\nلە ڕێگەی “خزمەتگوزاری پارەدانی جیهانی” – ئەم خزمەتگوزارییە هەژماری خەیاڵی بانکیت دەداتێ لە یۆرۆ، دۆلار، و پاوەندی بەریتانی، و دەتوانیت پارە وەربگریت لە هەر یەکێک لەم هەژمارانە بە ناردنی IBAN (ژمارەی هەژماری بانکی نێودەوڵەتی)، کۆدی سویفت، ناو، و بەرواری لەدایک بونت بۆ ئەو کەسەی کە پارەکەت بۆ دەنێرێت. نرخی ئەم خزمەتگوزاریە 3% لە کاتی ڕاکێشانی پارەکە بۆ هەژماری بانکی لێت دەبڕدرێت.\nبە ناردنی ئیمەیڵەکەت بۆ ئەو کەسەی دەینێرێت – ئەگەر لەگەڵ هەر کۆمپانیایەکی ئۆنلاین مامەڵە بکەیت ( هەروەها گازینۆ ئۆنلاینەکان)، دەتوانیت ئیمەیڵەکەت ڕاستەوخۆ بۆیان بنێریت و پارەدانەکە وەربگریت لەسەر هەژمارەکەت، و نرخی ئەم خزمەتگوزاریە 3% و هەروەها لە کاتی ڕاکێشانی پارەکە بۆ هەژماری بانکی لێت دەبڕدرێت.\nدوو ڕێگا هەیە بۆ ڕاکێشانی قازانجەکانت بە کاش، ناوەکانی :\nلە ڕێگەی گواستنەوەی ئەلکترۆنی بۆ سەر هەژماری بانکی – ئەگەر پارەدانەکەت پێگەیشتووە لە ڕێگەی “خزمەتگوزاری پارەدانی جیهانی” یان بۆ ئیمەیڵەکەت. دەتوانیت پارەکە ڕابکێشیت بۆ سەر هەژمارە بانکیەکەت، بەڵام بڕی 3% وەک باج لێ وەردەگیرێت، و پارەکەت دەگات لە نێوان 1 – 3 ڕۆژ لە ڕۆژەکانی کارکردن.\nبە کاردەکەت – دەتوانیت داوای ڕاکێشانی پارەکەت بکەیت ڕاستەوخۆ بۆ سەر ماستەرکارد و داواکاریەکەت قبوڵ دەکرێت لە ماوەی دوو کاتژمێردا، دواتر دەتوانیت پارەکەت بەکاربهێنیت لە بازاڕە کلتوری یان ئۆنلانیەکان یان ڕاکێشانی پارەکەت لە ئامێرێکی ئەی تی ئێم (ATM)، و باجەکەی تەنیا 1% دەبێت.\nهەژمارەکەت و هەموو ئەو مامەڵانەی دەیکەیت پارێزراون بە بەکارهێنانی ئەم ستانداردانە:\nپاسۆردی بەهێز – پەیۆنێر (Payoneer) پاسۆردی لاواز یان پاسۆردێک ئاسان پێشبینی بکرێت قبوڵ ناکات و پێویستە هەموو بەکارهێنەران پاسۆردێکی ئاڵۆز دابنێن کە تیایدا ژمارەی جیاواز، هێما، و پیت هەبێت، و ئەگەر هەر بەکارهێنەرێک هەوڵ بدات بچێتە ناو هەژمارێکەوە بە 3 جار هەڵە کردنی پاسوردەکە لەسەر یەک هەژمارەکە دەوەستێت و ئیمەیڵێک دەنێردرێت بۆ بەکارهێنەرەکە تا پاسۆردێکی نوێ دابنێت بۆ ئەوەی دوبارە هەژمارەکەی چالاک بکاتەوە\nمامەڵەکانت بپارێزە بە بەکارهێنانی سیستەمی دڵنیاکردنەوەی دوو-هەنگاو – هیچ مامەڵەیەک کە دەیکەیت لەسەر هەژمارەکەت تەواو ناکرێت بە بێ نوسینی کۆدی OTP (کۆدێک کە یەکجار بەکاردێت) کە دەنێردرێت بۆ ژمارەی مۆبایلەکەت، بۆ دڵنیاکردنەوە کە ئەم مامەڵەیە لەلایەن خاوەنی هەژمارەکەوە کراوە.\nبەرنامەکەت بپارێزە بە بەکارهێنانی پەنجەمۆر و ناسنامەی دەموچاو – پێش ئەوەی چونە ژورەوە بکەیت لەسەر بەرنامەی مۆبایلەکەت، داوات لێ دەکات کە دڵنیای بکەیتەوە کە تۆ خاوەنی ڕاستی هەژمارەکەت بە بەکارهێنانی پەنجە مۆر یاخود ناسنامەی دەموچاو (Face ID).


سەر لە نوێ پێناسەی گوتاری دێموکراسی* – KDPmedia\nHomeوتارسەر لە نوێ پێناسەی گوتاری دێموکراسی*\n* ئەم نووسینە دەقی گوتاری د. جەواد کاشییە کە لە شەوی بیستی جۆزەردانی ١٣٩٩ لە کۆبوونەوەی مەجازی یەکیەتیی ئەنجومەنەکانی زانستە سیاسییەکان بە زمانی فارسی پێشکەشی کردوە.\nوەرگێڕانی: شاڕوخ حەسەن‌زادە\nکاتی ئەوە هاتوە وێژمانی دێموکراسی جارێکیتر و سەر لە نوێ پێناسە بکرێتەوە. هەتا ئێستە ئێمە دێموکراسییمان تەنیا وەک نوێبوونەوەی گرێبەستی سیاسی دەزانی. ئێستا کاتی ئەوە هاتوە کە نوێبوونەوەی پەیمانی کۆمەڵایەتی وەک پێشمەرجی گرێبەستێکی نوێی سیاسی بزانین. ئەگەر چاوێک بەسەر شابۆچوونەکانی “تۆماس هابز” و “جان لاک”دا بخشێنین، دەتوانین زۆر بەسانایی دوو شێواز لە وێژمانی دێموکراسی وێنا بکەین، یەکیان بە ناوی “هابز” و ئەوەی تریان بە ناوی “لاک” و ڕابگەیەنین کە ئێستا کاتی ئەوە هاتوە واز لە گوتاری هابزی بێنین و خۆ دە گۆمی مەندی وێژمانی لاکی لە خواستی دێموکراسی بهاوێین.\nتوێژەرانی زانستە سیاسییەکانی سەردەم، تۆماس هابز و جان لاک وەک دامەزرێنەرانی بیرۆکەی دەوڵەتی مۆدێرن دەناسن. هابز باوەڕی بە گرێبەستێک هەبوو، ئەو پێی‌وابوو تاکەکان لە ڕەوشی سروشتی لەسەر پەیمانێک ڕێک دەکەون و دەگەڵ ئەو گرێبەستە لە ڕەوشی کۆڤێتی دەگەنە دۆخی سروشتی و لەوێشەوە دەگەنە ڕەوشی مەدەنی و خۆیان بە حکوومەتێکەوە دەلکێنن. کەچی جان لاک باوەڕی بە دوو گرێبەست هەبوو، سەرەتا تاکەکان بۆ پێک‌هێنانی کۆمەڵگە دەبنە هاوپەیمان و دوای ئەمە یان هەر ڕێک دەگەڵ ئەمە گرێبەستێکی سیاسی بۆ دامەزراندنی حکوومەت شەقڵ دەگرێ. هەرچەندە هابز باوەڕی بە دێموکراسیی ڕاستەقینە نەبوو، گوتاری دێموکراسی دەتوانێ ڕەنگ و بۆنی هابزی پێوە بێ، هەر لەبەر ئەوەی تەنیا بیری لە دامەزراندن و کۆتایی‌هێنان بە حکوومەت دەکردەوە و هیچ مەزنایەتییەکی بۆ کۆمەڵگە بە ڕەوا نەزانیوە.\nوێژمانی دێموکراسی لە ئێران لەسەر دووانەی ملهوڕی و دێموکراسی هەڵ‌چنراوە. حکوومەت ئەگەر دێموکراتیکە دەبێ پشتیوانیی لێ بکەین و ئەگەر سەرەڕۆشە دەبێ بەدژی هەستینەوە، تەنانەت شۆڕش و پیلان بکرێ و بگێڕدرێ، دەبێ خۆڕاگر بی هەتا حکوومەت دەڕووخێ و تۆ سەر دەکەوی جا ئەو جار بەستێن بۆ بەستنی گرێبەستێکی نوێی گشتی و دامەزراندنی دێموکراسی دەخولقێ. لەم باسەدا هەموو شتێک بە پێکهاتەی حکوومەت بەستراوەتەوە و وێژمانی دێموکراسی ئەم تایبەتمەندییانە لە خۆ دەگرێ:\n– نوێکردنەوەی باڵادەستی و گەورەیی نەتەوە بە تەسلیم‌کردن یان ڕووخاندنی حکوومەتێک کە سەرەڕۆیانە کار دەکا.\n– نوێکردنەوەی ڕێکخراوەکانی دەسەڵات وەک هەڵبژاردنی ئازاد، سەربەخۆیی سێ هێزە سەرەکییەکە لە یەکتر، دامەزراندنی یاسا و سەروەر بوونی یاسا.\n– چاودێریی بەردەوام بەسەر کردەوەی حکوومەت لە لایەن چاپەمەنییەکان و ڕەخنەی کۆمەڵایەتی و مافی ڕابوون و شۆڕش و ناڕەزایەتی‌دەربڕین.\nئەم شێوازە لە گوتاری دێموکراسییدا گرنگییەکی ئەوتۆ بە چەند و چۆنیی کۆمەڵگە نادا، شتێک بە ناوی نوێبوونەوەی پەیمانی کۆمەڵگە و سەر لە نوێ داڕشتنەوەی دێموکراتیکی، بوونی نییە. جا نەک هەر تەنیا باسی کۆمەڵگە ناکا و بۆی گرنگ نییە بەڵکوو هێرشیشی دەکاتە سەر. بایەخی هەر شتێک بە ڕوانگەی ئەو دەسەڵاتەی کە لە هەڵبژاردن بەرهەمی هێناوە هەڵدەسەنگێنێ، هیچ ژان و کۆسپێک لەنێو کۆمەڵگەدا بە هێند وەرناگرێ مەگەر ئەوەی کە بتوانێ ئیمکانێک بۆ کۆکردنەوە بەرهەم بهێنێ. پێوەندییە سەرکوتکەرانەکانی کۆمەڵگە لە بەرچاو ناگرێ تەنانەت تەشەنەی زیاتری پێ دەدا و بەهێزتری دەکا.\nستراتێژیی دووبارە هەڵچنینەوەی حکوومەتی خەمسارد و کەمتەرخەم بە نیسبەت کۆمەڵگە، وردە وردە بۆ هەموو لایەک دەسەلمێنێ کە دێموکراسی هیچ دەردێکی هەست‌پێکراو و ڕۆژانەی ئەو خەڵکە چارەسەر ناکا. حکوومەت دەتوانێ دێموکراتیک بێ، بەڵام هەژاری، هەڵاواردن، تاراندن و سەرکوت و زوڵم بەرقەرار بێ و تەنانەت زیاتریش بێ، ئەو کاتەیە کە ئەوەی بە جۆرێک بۆ لایەنەکانی بیرۆکەی دێموکراسیی هابزی دەگەڕێتەوە هەر بەڕاستی یارمەتی بە خوڵقانی لێڤیاتان دەکا. چونکە جلوبەرگی بریقەدار و شلک و لەباری تێچووی دێموکراسی زۆرتر وەک شانۆیەکی گاڵتەجاڕی قەشمەرانە دەچێ و هەموو لایەک پەسنی ئەوە دەکەن کە وێ دەچێ پاڕادایمی کۆجێ (متمرکز) و لێڤیاتانی کۆمەڵگەی سیاسی باشتر وەردەگیرێ، لانی‌کەم لەم بوارە کە تەکلیفی گشتمان ڕۆشن ئەبێ و کاروبار بە ناوی دێموکراسی و بە قازانجی ملهوڕان ناچێتە پێش.\nئێستا کاتی ئەوە هاتوە جارێکی تر پێناسەیەکی نوێ بۆ گوتاری دێموکراسی دابنێین، بەڵام دەبێ ئەو تێڕوانینە بە چاویلکەی هەمەڕەنگی جان لاکییەوە بێ، وێڕای دانوستان لەسەر بنەما و پێکهاتەی حکوومەت، بیر لە کۆمەڵگەش دەکرێتەوە و نوێکردنەوەی پەیمانی کۆمەڵایەتی زیاتر لە دووبارە پێناسە کردنەوەی تەکوزیی سیاسیی دێموکراتیک قسە دێتە گوتن. ڕەوایەتی جان لاک تێک‌چندراو و دژوارترە لە خوێندنەوەی هابزی، لەم شێوە تێڕامانە کە ئێمە وەک وێژمانی لاکی باسی دەکەین، دەبێ هاوکات بیر لە سێ لایەنی ناتەبا و نەگونجاو بکەینەوە: بۆ تاک، مافی تایبەتی ئەو، نەقدی کۆمەڵگە و کارکردی بێ‌ئاکاری و سەرکوتکەرانەکەی و، هاوکات بۆ کۆمەڵگە وەک گشتایەتییەکی ڕێکوپێک و هێژا کە ئیمکانی ژیانی مرۆڤ دابین دەکا.\nڕیوایەت و گێڕانەوەی هابزی باوەڕی بە هیچ‌کام لەو لایەنانە نەبوو، گرنگ بە قەناعەت گەیاندنی خەڵک بوو بۆ چوونە سەر سندووقەکانی دەنگدان و هەڵبژاردنەکان، ئەوەش پڕ گرنگ نەبووە ئاخۆ دەنگ‌دەرەکان تاکن یان ڕەوەیەکی هاودەنگ. لە ناخی کۆمەڵگەدا چ ڕوو دەدا و باوەڕی بە گشتایەتیی کۆمەڵگەش نەبوو، پرسەکە تەنیا بردنە پێشی سەرکەوتووانەی کێبرکێیەکی سیاسی بوو، هەتا زیاتر دەچووە پێش زۆرتر وەک یاری تۆپێنێی لێ دەهات کە هەمووکات دۆڕاوێکی قین لە دڵی لووت‌ئاژن و براوەیەکی شادی سەرکەوتووی هەبوو. سوان و لێک‌خشانی بەردەوام لە نێوان دوو لایەنی دۆڕاو و براوە درێژەی دەبوو هەتا ژوانی دواتر.\nتێڕوانینی جان لاکی لە گوتاری دێموکراسی لە هەمبەر هەڵاواردن، تاراندن و چەوساندنەوە و لە بەرچاو نەگیرانی سنووری تاکەکەسی هەستیارە و ڕەخنەگری ئاکاری بە کۆمەڵە، بە جێگای خەڵک دۆستی چەواشەکارانە و بە فرت و فێڵ، پێوەندییەکانیان بەردەوام ڕەخنە و شرۆڤە دەکا و لە هەمان کاتدا، بەستێنی هاندانی هەموو لایەک بۆ بەستنی گرێبەستێکی هاوبەشی گرووپی، سێنفی، ئێتنیکی، ڕەگەزی و لە ئاکامدا نەتەوەیی پێک دێنێ. لە هێماکان و میراتی کولتووری هەتا ئەو جێگایەی کە یارمەتی بە پێکەوەبوون بدا کەلک وەردەگرێ هەتا گشتایەتیی ئاکاری هەموو ڕۆژێک بە لەونێکی نوێ سەر لە نوێ بگۆڕێ. هاوکات دەگەڵ نوێکردنەوەی پەیمانی کۆمەڵایەتی، بۆ نیاز و پێویستیی نوێکردنەوەی گرێبەستێکی دێموکراتیکی سیاسییش بیر دەکاتەوە. بەڵام هیوا بە سەرکەوتن لە حەوزەی سیاسەت بە ڕادەی سەرکەوتنی خۆی بە بەستێنی نوێکردنەوەی پەیمانی کۆمەڵایەتی دەسپێرێ، بە جێگای ئەوەی کە سازکردنەوەی کۆمەڵگە و لابردنی هەڵاواردن و تاراندن بە سەرکەوتنێک لە هەڵبژاردن بسپێرێ، بایەخی سەرکەوتن لە هەڵبژاردنەکان دەگەڵ ڕادەی سەرکەوتن لە چاک‌سازیی نێو کۆمەڵگە و بەستێن‌سازی بۆ نوێ‌بوونەوی پەیمانی ئاکاری کۆمەڵگە هەڵ‌دەسەنگێنێ و بەراورد دەکا.\nوێژمانی دێموکراسیی جان لاکی خاوەن ئەو تایبەتمەندییانەیە:\n– ڕەخسانی بەستێنی هەراش بۆ ئیمکانی تاک لە گەیشتن بە تایبەتییەکانی خۆی.\n– داڕشتنەوەی دێموکراتیکی دامەزراوە کۆمەڵایەتی، ئابووری و کولتوورییەکان.\n– نۆژەن‌کردنەوەی شرۆڤەیەکی گشتی لە کۆمەڵگە بە وێنەی گشتایەتییەکی ئاکاری، خۆش ویستن و، دڵنیادەر.\nبێ‌گومان دوو مەڵبەندی کۆمەڵگە و دەسەڵات پێک گرێ دراون، کەم و کووڕییەکانی هیچ کامیان نابێ جیا لەوەی تر پێناسە بکەین، بەڵام پرسەکە چەقی قورسایی باسەکەیە و ئەوەی کە چاک‌سازی لە کامەیان، زیاتر لە چاکسازیی بەردەوام لەوەی تر ژێدەر و کاریگەری بەرهەم دێنی، کامەیان کەمتر بەرەوڕووی گێژاوی هەڵ‌خەڵەتاندنی خەڵکین و کامەیان زیاتر دەتوانێ لەژێر کاریگەریی سەنگەڵا (نوسان)ـی ڕۆژانەی مەیدانی سیاسەت بمێنێتەوە.\nخاڵێک کە لەم بەینە دەبێ لە بەرچاوان هەڵ‌داشرێ، ئۆل و ئایینە. لە ئێران، هەر دووک پاڕادایمی هابزی و جان لاکی بە لایەنی خواستی دێموکراسی لەتەک ئۆل پێوەندییەکی پتەویان هەیە. ڕوانگەی هابزی لە دین بە مانای کەلکوەرگرتنی لە ڕادە بەدەری بەسیجی سیاسی و دووبارە بەرهەم هێنانەوەی مەشرووعیەتی نەزمی سیاسییە وەک کەرەستەیەک کەلکی لێ وەردەگرێ. گرینگ نییە پێت‌وابێ ئیسلام دژ یان دەگەڵ دێموکراسییە، گرینگ ئەوەیە کە ئیسلام هیچ بایەخ و ئێعتبارێکی نییە تەنیا ئەو پێوەندییەی کە وێڕای نەزمی سیاسی دەیخولقێنێ، یان بەرگری دەکا، یا دەنا پشتیوانییەکان ڕادەکێشێ. فەزایەک وەک حوسێنییەکان لە مێشکماندا وێنا دەکا. خەڵکێکی زۆر یەک شکڵ و ڕەنگ، کە جار جارە ڕوو لە ئەملا و جاریش ڕوو لە لایەکی تر شایی یان شین دەکەن. بەڵام ڕۆڵی ئۆل لە ڕوانگەی جان لاکی، شتێکی وەک فەزای مزگەوتە ئەویش مزگەوتە کۆنەکان، بانێکی لە خۆگری هەیە و لە هەمان کاتدا دەیان هۆدە و چاوە و ژووری تەنیایی هەیە، تەژی لە قوژبنی تاریک و نەبینراو، پڕ لە کۆڵەکە و دەلاقە. وا بڕیارە تاک لە بەر ڕۆشنایی باوەڕی بە خوای خولقێنەری شەو و ڕۆژی قیامەت جێگیر بکا و پێش بە داڕمان و ڕووخانی کۆمەڵگە بگرێ و تەنانەت بیپارێزی و لە هەمان کات بنەبانێکی تەژی لە متمانە و تەناهی بۆ هەموو لایەک بخولقێنێ.


زیانه‌كانی بوومه‌له‌رزه‌كه‌ی كرماشان ده‌گاته دوو ملیار دۆلار\nبــودجـه‌ی سـاڵێكی پارێـزگاكـه 125 ملیـــۆن دۆلاره\nزیانه‌كانی بوومه‌له‌رزه‌كه‌ی پارێزگای كرماشانی رۆژهه‌ڵاتی كوردستان، ئه‌وه‌نده زۆره كه له‌وانه‌یه به 10 ساڵی تریش قه‌ره‌بوو نه‌كرێته‌وه و دۆخی كرماشان نه‌گه‌ڕێته‌وه دۆخی پێش روودانی ئه‌و بوومه‌له‌رزه‌یه‌ی به گوڕی 7.3 به پێوانه‌ی ریخته‌ر لێی دا و بوو به به‌هێزترین بوومه‌له‌رزه‌ی ئه‌مساڵی زه‌وی هه‌ژمار ده‌كرێت.\nئه‌وه‌ی زیاتر تا ئێسته میدیاكان باسیان لێوه كردووه، زیانه گیانییه‌كانن كه به‌گوێره‌ی راگه‌یاندنی فه‌رمی حكوومه‌تی ئێران، 474 كه‌س به فه‌رمی نێژراون، هه‌رچه‌نده زانیارییه نافه‌رمییه‌كان باس له مردنی سه‌رووی هه‌زار كه‌س ده‌كه‌ن. سه‌رووی 77%ی گونده‌كانی كرماشان به ته‌واوی وێران بوون كه ده‌كاته نزیكه‌ی هه‌زار و 940 گوند و ئه‌گه‌ر له هه‌ر گوندێك ته‌نیا یه‌ك كه‌س گیانی له ده‌ست دابێت، ئه‌وا ژماره‌ی زیانه گیانییه‌كان بۆ هه‌زاران كه‌س به‌رز ده‌بێته‌وه.\nساڵانه بودجه‌ی پارێزگای كرماشان كه له‌لایه‌ن حكوومه‌ته‌وه دیاری ده‌كرێت، ده‌گاته 500 ملیار تمه‌ن كه به دۆلار ده‌گاته 125 ملیۆن دۆلار. سه‌رچاوه‌كانی ئێران ده‌ڵێن كۆی گشتی ئه‌و زیانانه‌ی به‌ر كرماشان كه‌وتوون ده‌گاته پێنج هه‌زار و 632 ملیار تمه‌ن، كه به دۆلار ده‌كاته ملیارێك و 408 ملیۆن دۆلار. ئه‌گه‌ر ئه‌و بڕه زیانه‌ی ده‌ستنیشان كراوه دابه‌شی بودجه‌ی ساڵانه‌ی پارێزگاكه بكرێت، ئه‌وا به بودجه‌ی 11 ساڵی پارێزگاكه ده‌توانرێت قه‌ره‌بووی ئه‌و زیانه بكرێته‌وه.\nهه‌ڵبه‌ت ئه‌و زیانه‌ش كه خه‌مڵاندنی بۆ كراوه زۆر له زیانی راسته‌قینه كه‌متره كه به‌ر پارێزگاكه كه‌وتووه. كرماشان كه كه‌وتووه‌ته باشووری رۆژهه‌ڵاتی كوردستان، هاوشێوه‌ی پارێزگا كوردییه‌كانی تر په‌راوێز خراوه و حكوومه‌تی ئێران هیچ كاتێك بودجه‌یه‌كی بۆ ته‌رخان نه‌كردووه شایانی پێگه‌ی پارێزگاكه بێت. پارێزگاكه ده‌وڵه‌مه‌نده به نه‌وت و گاز و چه‌ندان جۆر سامانی سروشتی تر.\nبه‌هۆی بوومه‌له‌رزه‌كه‌ی كرماشان 31 هه‌زار خانوو زیانیان به‌ركه‌وتووه، كه نزیكه‌ی نیوه‌ی ئه‌و خانووانه 100% وێران بوون و نیوه‌ی تریش به رێژه‌ی 20 تا 70% زیانیان به‌ركه‌وتووه. به گشتی زیانی یه‌كه‌كانی نیشته‌جێبوون، بازرگانی و خزمه‌تگوزاری به دوو هه‌زار و 600 ملیار تمه‌ن خه‌مڵێنراوه كه به دۆلار ده‌كاته 650 ملیۆن دۆلار.\nبه‌راورد به پارێزگاكانی تری ئێران، رێژه‌ی بێكاری له پارێزگای كرماشان زۆر به‌رزه و بوومه‌له‌رزه‌ش هێنده‌ی تر ئه‌و دۆخه‌ی تێك داوه و زیانی گه‌وره‌ی به كه‌رتی به‌رهه‌مهێنان و كارگه‌كان گه‌یاندووه.\nبه‌گوێره‌ی ئاماره‌كانی فه‌رمانگه‌ی پیشه‌سازی و بازرگانی و كانه‌كانی پارێزگاكه هه‌زار ملیار تمه‌ن زیان به‌و كه‌رته‌ش كه‌وتووه كه به دۆلار ده‌كاته 250 ملیۆن دۆلار.\nله كه‌رتی كشتوكاڵ زیانه‌كان به 800 ملیار تمه‌ن خه‌مڵێنراون كه به دۆلار ده‌كاته سه‌رووی 260 ملیۆن دۆلار. زیانه‌كان له كه‌رتی كشتوكاڵ به‌ر پڕۆژه‌كانی ماسی، په‌له‌وه‌ر، ئاژه‌ڵ، كۆگه‌كان و چه‌ندان بواری تر كه‌وتووه. ده‌گوترێت 30%ی ژماره‌ی ئاژه‌ڵ و په‌له‌وه‌ره‌كانی ئه‌و كه‌رته له‌ناو چوون.\nهه‌ر به‌گوێره‌ی ئه‌و زانیارییانه‌ی "وشه" له سه‌رچاوه پێوه‌ندیداره‌كانه‌وه به‌دواداچوونی بۆ كردووه له پارێزگاكه له نه‌خۆشخانه‌كانی شاره‌كانی سه‌رپێڵ زه‌هاو، سه‌لاس و باوه‌جانی، ئیسلامئابادی رۆژئاوا و قه‌سری شیرین، زیانی گه‌وره‌یان به‌ركه‌وتووه و سه‌رووی 250 بنكه‌ی ته‌ندروستیش زیانیان بینیوه. ئه‌گه‌ر هه‌ر نه‌خۆشخانه‌یه‌ك پێنج ملیۆن دۆلار و هه‌ر بنكه‌یه‌كی ته‌ندروستی 100 هه‌زار دۆلاری بوێت، ئه‌وا زیانی ئه‌م به‌شه‌ش ده‌گاته نزیكه‌ی 50 ملیۆن دۆلار.\nله‌و ناوچه‌یه‌ی بوومه‌له‌رزه‌كه تیایدا رووی داوه، خاوه‌نی 758 قوتابخانه‌یه كه 81 قوتابخانه به ته‌واوی رووخاون و نۆژه‌نكردنه‌وه و بنیاتنانه‌وه‌یان پێویستی به 120 ملیار تمه‌ن هه‌یه كه به دۆلار ده‌كاته 40 ملیۆن دۆلار.\nله كه‌رتی خزمه‌تگوزاری گشتی و ژێرخانی گواستنه‌وه‌ش به‌گوێره‌ی ئه‌و زیانه‌ی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی رێگه‌وبان و شارسازی كرماشان خه‌مڵاندنی بۆ كردووه، زیانه‌كان ده‌گاته 180 ملیار تمه‌ن كه به دۆلار ده‌كاته 45 ملیۆن دۆلار. له‌و پارێزگایه 350 پرد به رێژه‌ی 10 تا 80% زیانیان به‌ركه‌وتووه و زیانی ئه‌م به‌شه‌ش به 160 ملیار تمه‌ن خه‌مڵێنراوه كه به دۆلار ده‌كاته 40 ملیۆن دۆلار.\nهه‌ریه‌ك له به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتیی ئاو و ئاوه‌ڕۆ به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتیی كاره‌با و گازی كرماشانیش زیانه‌كانی پێوه‌ندیدار به‌م كه‌رته‌یان خستووه‌ته ڕوو كه ده‌گاته 230 ملیار تمه‌ن یان سه‌رووی 76 ملیۆن دۆلار. هاوكات هێڵه‌كانی گواستنه‌وه‌ی ئاو 35 ملیۆن دۆلار و پاڵاوگه‌كانی ئاویش 17 ملیۆن دۆلار زیانیان به‌ركه‌وتووه. له هێڵی گواستنه‌وه‌ی ئاو بۆ گونده‌كان به درێژی 652 كیلۆمه‌تر هێڵی گواستنه‌وه‌ی ئاو تێك چووه، 83 كۆگه، 41 پۆمپاژی ئاو و 12 بیری ئاو زیانیان به‌ركه‌وتووه. بڕی ئه‌و زیانه‌ش كه به كه‌رتی كاره‌با كه‌وتووه، ده‌گاته 16 ملیۆن دۆلار. زیانێكی زۆریش به كه‌رتی گه‌شتوگوزار كه‌وتووه و زیانه‌كانی به هه‌شت ملیار تمه‌ن ده‌خه‌مڵێنرێت كه به دۆلار ده‌كاته دوو ملیۆن دۆلار.\nهه‌موو ئه‌و خانووانه‌ی به‌هۆی بوومه‌له‌رزه‌كه رووخاون، ده‌یان جۆر كه‌ره‌سته‌ی تر و پێداویستی ماڵ له‌گه‌ڵیان له‌ناو چووه كه هه‌موو به پاره كڕاون و ده‌خرێنه سه‌ر ئه‌و زیانه‌ی بۆ بنیاتنانه‌وه‌ی خانووه‌كه پێویسته. ئه‌گه‌ر خانوویه‌ك نرخه‌كه‌ی 20 هه‌زار دۆلار بێت، ئه‌وا به دڵنیایییه‌وه بایی 10 هه‌زار دۆلاریش كه‌ره‌سته‌ی و كه‌لوپه‌لی تێدایه كه له‌گه‌ڵ رووخانی خانووه‌كه له‌ناو چوون. ئه‌گه‌ر 15 هه‌زار خانوو جارانی 10 هه‌زار دۆلار بكرێت، ده‌رده‌كه‌وێت زیانه‌كانی ئه‌م به‌شه‌ش ده‌گاته 150 ملیۆن دۆلار.\nكۆی گشتی ئه‌و زیانانه‌ی ئاماژه‌یان پێ كراوه، ده‌گاته ملیارێك و 600 ملیۆن دۆلار و ئه‌گه‌ر زیانی چاره‌سه‌ری 10 هه‌زار برینداری بوومه‌له‌رزه و ئۆتۆمبێل و دووكان و بازاڕی بخرێته سه‌ر، ئه‌وا له‌وانه‌ی بگاته دوو ملیار دۆلار.


مردنی ١١هاووڵاتی بەهۆی خواردنەوەی مەشرووب لە رەفسەنجان\n١٣٩٢/٠٣/١١ - ٠١-٠٦-٢٠١٣ - ١٦:٤٦ تاران ٦٤٧ قه‌باره‌ی فۆنت:\nئاژانسی کوردپا: ١١ هاووڵاتیی خەڵکی رەفسەنجان بەهۆی خواردنەوەی ئەلکوولی متانۆڵ گیانیان لەدەست دا.\nرۆژی رابردوو میدیاکانی حکوومەتی ئیسلامیی ئێران بڵاویان کردەوە، کە ٣٥٠ هاووڵاتیی خەلکی رەفسەنجان بەهۆی خواردنەوەی مەشرووباتی ناستاندار و دەستکرد رەوانەی نەخۆشخانە کراون و خوارنەتە ژێر چاوەدێریی پزیشکییەوە.\nهەواڵدەریی ئیسنا لە زاری بەرپرسی پەیوەندییەکانی زانکۆی زانستە پزیشکییەکانی رەفسەنجانەوە بڵاوی کردەوە، بەپێی دوایین ئامارەکان ٦ هاووڵاتی بەهۆی خواردنەوەی مەشروبی ناستاندار و دەستکرد گیانیان لەدەست داوە و ٣٤٨ کەسیش لەشیان ژەهراوی بووە.\nدوکتور حەمید نەجمەدین راشیگەیاندووە کە ٣ کەسی دیکە بارودۆخی تەندرووسییان ناجێگیرە و لە بەخشی "ئای‌سی‌یو" لە ژێر چاوەدێریی پزیشکی دان.\nهەندێک لە سەرچاوەکان باس لەوە دەکەن کە ٦٠٠ کەس بەهۆی خواردنەوەی مەشرووبی ناستاندارد مەسمووم بوون کە نێونجی تەمەنیان ٢٧ ساڵ راگەیەندراوە.\nماڵپەڕە ناوچەییەکانی رەفسەنجان هەواڵدەرییە حکوومەتییەکانیان بە بڵاو کردنەوەی هەواڵی ناراست لەو پەیوەندییەدا تاوانبار کردووە و رایانگەیاندووە، هەتا ئێستا ١١ کەس بەهۆی خواردنەوەی مەشرووب بوونەتە قوربانی و ١٥ کەسی دیکەش مەترسیی مردنیان لە ئارا دایە.\nهەروەها لە مانگی رەشەمەی ساڵی رابردوو لە رووداوێکی هاوشێوەدا ٢٣ هاووڵاتیی خەڵکی شاری سنە بەهۆی خواردنەوەی مەشرووب گیانیان لەدەست دا.\nپێشتریش هاووڵاتییانی خەڵکی سنە رایانگەیاندبوو، ئیدارەی ئیتلاعاتی حکوومەتی ئیسلامیی ئێران بە هاوکاریی هەندێک لە دەست و پێوەندییەکانی خۆی لەو شارە، شوێنێکی تایبەتی بۆ دەستکاری و ژەهراوی کردنی مەشرووباتی ئەلکولی دروست کردووە و پاش ژەهراوی کردنی ئەو مەشرووبانە، بە لاوانی ئەو شارەی دەفرۆشنەوە.\nبەپێی دوایین ئامارە فەرمییەکان مردنی هاوولاتییان بەهۆی خوارندەوەی مەشروبی ناستاندار لە وڵاتی ئێران٢ بەرابەر رووی لە زیادبوون کردووە.\nساڵانە ٦٠ هەتا ٨٠ میلیۆن لیتر مەشروباتی ئەلکولی بەشێوەی قاچاخ لە سنوورەکانەوە ئاودیوی وڵاتی ئێران دەکرێت.


ئەندرێ پاڵادیۆ کێیە؟ » DidiMn\nسەرەتا / ئاڕت و دیزاین/تەلارسازی / ئەندرێ پاڵادیۆ کێیە؟\nسەرچاوە: سکوڵ ئۆف لایف\nلە ئەوروپا و ئەمەریکادا، کەسێکی ئاسایی ٪٨٤ی ژیانی لە ناو ماڵدا بەسەر دەبات، یاخود دەکرێت بڵێین لە ناو تەلارسازیدا. زۆربەی کاتەکانی دیکەش ئێمە لە دەوروبەری بیناکانین، گەر سەرنجیشیان نەدەینێ. سەرەڕای ئەم کاریگەرییە، ئێمە بەگشتی زۆر بەرزیخواز نین دەربارەی ئەوەی بیناکان چۆن دەردەکەون. ئێمە بەزۆری وا دامانناوە کە ئەو بینایانەی کە تیایاندا دەژین، یان لە دەوروبەریانین شتێکی ئەوەندە تایبەت نین و هیچیش نییە تاکو بکرێت دەربارەیان. ئێمە هەر وا وێنامان کردووە کە بینا مەزنەکان دروستکراوێکی زۆر بێوێنە و تێچوی زۆری تەلارسازە بلیمەتەکانن. لەوەیە لە پشووەکاندا گەشت بکەیت بۆ ئەوەی تەلارسازی مەزن ببینیت، کە لەوەیە ئەستەم بێت چاوەڕوانی شتێکی لەو جۆرە بکەیت لە نیشتیمانەکەتدا. ”ڤیچێنزا ٢٥ میل لە ناوەڕاستی ڤێنسەوە” یەکێکە لە شوێنە پێشڕەوەکانی گەشتوگوزاری تەلارسازیی جیهانی لەبەر هۆیەک، زۆرێک لە ئیشەکانی ئەندرێ پاڵادیۆ دەکەونە ناو یاخود دەوروبەری ئەو شارۆچکەیەوە.\nئەندرێ پاڵادیۆ لە کۆتایی تشرینی دووەمی ١٥٠٨دا لە پادوا لەدایک بووە. خوێندکار و بەردەستی بەردتاشەکان بووە، ناوی ڕاستەقینەی ئەندرێ دی پیاترۆ گۆندۆلایە. لە تەمەنی سی ساڵیدا بوو کاتێک دەستی کرد بە دیزاینکردنی بیناکان، یەکەم گرنگترین کلایەنتەکەی ناوێکی بە شێوازێکی نوێ بۆ پێشنیار کرد، ناوی گۆڕدرا بۆ پاڵادیۆ.\nبە درێژایی ٤٠ ساڵی تەمەنی ئیشکردنی، پاڵادیۆ دیزاینی ٤٠ ڤێلا و بگرە زیاتری کردووە، دوو خانووی ناو شارۆچکە و ژمارەیەک کڵێسەش. بەگشتی لیستی دیزاینەکانی هێندە زۆرنین کە ئیشی لەسەر کردوون. لە پیشەکەیدا بە سەرکەوتن و کۆسپ و نسکۆی زۆردا تێپەڕیوە؛ بەڵام ئەو کاتەی لە تەمەنی ٦٠ ەکاندا بووە، وەک تەلارسازی ترۆپکی ڤێنیس دەرکەوت- ئەو شارەش دەوڵەمەندترین و بە دەسەڵاتترین شار بووە لە جیهاندا لەو کاتەدا. باوکێکی خۆتەرخانکەر بوو، دوو کوڕە گەورەکەشی کە شانبەشانی ئەو ئیشیان دەکرد، بە گەنجی مردن. پاڵادیۆ خۆشی لە هاوینی ١٥٨٠دا و لە تەمەنی ٧١ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد.\nپاڵادیۆ خاوەنی تێڕوانینێکی تەواو پێچەوانە بوو بەراورد بە تیڕوانینەکانی ئەمڕۆ. دیدی ئەو دەکرێت لە دوو بیرۆکەدا کورت بکرێتەوە. یەکەم: تەلارسازی مەبەستێکی ڕوونی هەیە، ئەویش بریتییە لەوەی کە یارمەتیمان دەدات ببینە کەسێکی باشتر. دووم: هەندێک ڕێسا هەن بۆ بینای باش. تەلارسازیی مەزن (بە بیری ئەو) زیاتر ئیشی دەستە وەک لەوەی هونەرێک بیت: لە ڕاستیدا پێویستیش ناکات تێچووی زۆر بێت و بۆ هەموو ڕۆژێکی ژیانی ڕۆژانەمانە، بۆ کێڵگەکان، تەویلەکان، ئۆفیسەکان، تەلارسازیی پرۆژەیەکی دڵڕفێن نییە ناوبەناو سەردانی بکەین.\nیەکەم: ئامانجی تەلارسازی\nئێمە ڕاهاتووین بەوەی ئەو پرسیارە نەکەین، کە ئایا مەبەستی تەلارسازیی چییە؟ ئەمە وەک پرسیارێکی سادە یاخود پرسیارێکی لەخۆباییانە دەردەکەوێت، یان ئەوەیە یەکسەر دەبێت وەڵامەکەی بزانیت یاخود کەسێک ستوونێکی لەسەر بنووسێت.\nپاڵادیۆ پێی وا بوو کە تەلارسازی مەبەستێکی گرنگی هەیە، مەبەستەکە لە سەرووی دانانی زەمینە، دیوار، بنمیچی خانووە. ئەو پێی وا بووە ئێمە دەبێت بە جۆرێک بنیات بنێین کە باشترکەری دۆخ و باشی هزری خۆمان و ئەوانی دیکە بێت. بە تایبەتی پێی وا بووە تەلارسازی دەتوانێت یارمەتیمان بدات لەم سێ فەزیلەتە سایکۆلۆجییە: ئارامی، سازان، شکۆداری.\nهاندانێک بۆ سروشتێکی باشت\nئەو کەمکەرەوەی ئەو شتانە بوو کە لە سپەیسێکدا بەکار دەهاتن. هەموو بەشەکان لە ژوورێکدا لە ناوەند، هاوسەنگ، لێکچوون. ئەو تەنها شکڵە ئەندازەییە سادەکانی بەکار هێناوە. بەگشتی دیوارەکان ڕوو تەختن و سادەن، پێویستی بە کەلوپەلی زۆر نەبووە. خامۆشی سپەیسەکە بە شێوەیەک دیزاین کراوە بۆ ئەوەی ئاراممان بکاتەوە؛ سپەیسەکە سەرنجمان ڕاناکێشێت و واقوڕماومان ناکات. بەڵکو بانگێشتمان دەکات بۆ ئەوەی تەرکیز بکەین و کەمتر سەرقاڵ ببین.\nهاندانێک بۆ ئارامی\nپاڵادیۆ زۆر خەمی ئەوەی بوو کە هەموو بەشەکانی بیناکە بە باشی بگونجێن لەگەڵ یەکتردا.\n”بینای باش دەبێت وەک لەشێکی تەندروست دەربکەوێت، وەک چۆن ئەندامێک دەسازێت لەگەڵ ئەندامەکانی دیکەدا، هەمووشیان زۆر بە باشی وەک یەک بەش دەردەکەون، ئەوە لە بینادا لەوەیە پێویستییە سەرەکییەکە بێت”\nدیزاینکردنی پەنجەرەیەک، بەستراوەتەوە بە دیزاینی دەرگاوە؛ هەموو کراوەیەک دیزاینەکەی لکاوە بە دیزاینی کراوەکانی دیکەوە؛ هەموو ژورێک شێوەیەکی ڕوون و سادەی هەیە، دەرگاکانیش هەمیشە بەیەکەوە دێنەوە.\nدەرگایەک دەتبات بەرەو دەرگایەکی دیکە\nبینا هاوئاهەنگەکان بە شێوەیەکی بەهیز لە جوڵەدان چونکە ئەوان لە دژی تێکدانی سروشتی شتەکانی ژیانن. ئەوان دژی دڵەڕاوکێی ئێمەن کە زۆر جار هەوڵەکانمان بۆ دەربازبوون لێی دادمان نادات؛ ئیش و ژیانی ماڵەوە، سێکس، خۆشەویستی، ئارەزوو و ئەرک، هەموو لە دژی یەک لە جەنگدان. بیناکە دەتوانێت کەشێکی وا بئافرێنێت بە جۆرێک ئێمە بتوانین هەست بە ڕێکی هەموو شتە گرنگەکان بکەین کە بەیەکەوە دێنەوە.\nبەشەکانی ڤێلاکە دەسازێن بەیەکەوە\nیەکێک لە بەرزیخوازی تەلارسازییەکی پاڵادیۆ بریتی بوو لە بەخشینی شکۆدارییەکی مەزنتر بۆ بەشەکانی ژیان کە نادادپەروەرانە بە بێبەها دانرابوون. بە جۆرێک کە لە چاوی ئەودا بە هۆی کەمی پایە و شکۆدارییانەوە بەو شێوەیە دانرابوون.\nلە ڤێلا باربارۆ- لە کێلگەیەک لە دەرەوەی شار نزیک بە ٤٠ میل لە باکوری ڤینسەوە- تەویلەکان و گەوڕەکان و کۆگای دانەوێڵەکان، مەزنن بە هەمان شێوەی ڤێلای خانووەکە، بەڵام بەو ئەندازەیە گەورە نین. لە جێی ئەوەی ئەم بینایانە بشاردرێنەوە یاخود دوور بخرێنەوە، ئەم شوێنانە وەک شوێنێکی شکۆدار و گرنگ دانراون.\nڤێلا باربارۆ- ئیشکەرەکان لەو بینا شێوە باڵانەدا دەژیان\nئەو شاردنەوەیە پێویستی و واقعی کێڵگەکە نەبوو، بەڵکو زیاتر شکۆدارییە ڕەسەنەکەی دەردەخست.\nلە ئاراستەکردنی تەلارسازی بەرەو ئەم بارودۆخە سایکۆلۆجییانە، پاڵادیۆ مەرایی نەدەکرد. ئەو وای دەرنەدەخست کە بیناکانی پیشاندەری بارودۆخی ئاسایی ئێمەن. ئەو زۆر بە باشی دەیزانی کە خەڵک توڕە دەبن و دەهەژێن؛ شکۆداری ماسکێکە کە دەخزێت، بەوەش ئێمە مات دەبین. ئەو نەیدەویست دەربڕینێکی نوێ ببەخشێتە سرووشتی ئاسایی مرۆڤ. لە هەڵگری نەریتە کلاسیکییەکان، ئەو باوەڕی وا بوو کە بیناکان دەبێت لاوازییەکانمان کەم بکەنەوە، هانمان بدات بۆ ئەوەی زیاتر کۆکەرەوە و سەقامگیر و ئارام بین، بەراورد بە حاڵەتی ئاسایی ڕۆژانە. بە وردی پێویستمان بە ڕۆشناییەکی سازاو و بینا بەمتمانەکان هەیە. تەلارسازیی بەرجەستەبوویەکی باشتری ئێمەیە. بینای نموونەیی وەک کەسێکی نموونەیی وایە.\nپاڵادیۆ خاوەن دیدێکی بەدبینییە دەربارەی تواناکانمان بۆ بەرەوڕووبوونەوەی بیرکردنەوەکان، هزرمان کوندارە زۆر بە ئاسانی پەیوەندی خۆمان لەگەڵ سرووشتە باشترەکەمان لەدەست دەدەین؛ ئێمە لە ژێر فشاردا ئەو شتە لەبیر دەکەین کە بەلامانەوە گرنگە. ئەرکی تەلارسازی ئەوەیە کە یارمەتیدەرمان بێت بە کەشێک کە بە بەردەوامی بیرمان بخاتەوە دەربارەی- توانای ئێمە بۆ ئەوەی- ببینە ئەوەی بەڕاستی دەمانەوێت.\nبە دڵنیاییەوە، ئەوەمان لا پەسەندە کە یاسای بەسود زۆرن بۆ سەلامەتی هێڵی ئاسمانی، بۆ ژمێریاری یاخود بۆ یارییە کاغەزەکان. بەڵام بەگشتی بەدگومانین دەربارەی بیرۆکەی ئەوەی کە هەندێک یاسا لەوەیە گرنگ بن دەربارەی تایبەتمەندی و داهێنەریی کەلتوری. بیرۆکەی ئەوەی لەوەیە ڕێسای بەسود هەبن لە وتوێژەکان، هونەر، پەیوەندییەکان یاخود لە ڕاستیدا تەلارسازی. ئێمە وا ڕاهاتووین ڕێساکان بە شتێکی دووەمی ببینین کە ڕەسەنییەتی کەمە. وەک ئەرستۆ، پاڵادیۆ ئەو دیدەی هەبووە کە پرۆژەکان (وەک نووسینی تراژیدیا، وتوێژ یاخود بەرەوپێشبردنی هاوڕێیەتی) دەبێت وەک بەهرە لێیان تێبگەین یاخود وەک کاری دەستی. دەکرێت فێریان بین. بە پێی تێڕوانینێکی کلاسیکییانە، تێڕوانینی باش لەو شوێنانەدان کە پەیوەندییان بە بەخت و چانسەوە نییە. یاساکانیش ئەوە دەردەخەن کە چی پێویستە بکەین بۆ ئەوەی بە باشی بیانکەین.\nساڵی ١٥٧٠دا پاڵادیۆ کتێبی چوار کتێب لەسەر تەلارسازی بڵاو کردەوە\nکتێبەکانی ڕێنمایی دەدەن لەسەر ئەوەی چۆن بنیات بنێین. ڕێنمووییەکی کردەیی تێدایە بۆ هەڵکەندنی بناغەکە و چۆن بڕیار لەسەر چۆنییەتی کۆنکریتەکە بدەین، هەروەها چەندین ڕێی بڕواپێکراوی تێدایە لەسەر دروستکردنی دیوار و هەروەها زەمینە سازییەکان.\nئەو یاساکانی ڕێژەیی گەشە پێ دا، کە بناغەکەی لە ڕێژە سادەکانی بیرکارییەوە هاتبوو. فەیلەسوفی دێرینی یۆنانی فیساگۆرس بەناوبانگ بوو بە دۆزینەوەی ئەوەی گەر دوو دەزوو، یەکێکیان نیوەی درێژی ئەوی دیکەی هەبێت، ئەوا گەر لە یەک کاتدا بلەرنەوە، دەسازێن بە یەکەوە. تایبەتمەندی خۆشی دەنگ، وەک ئەو دۆزییەوە، بە پێی بەنەمایەکی سادەی بیرکارییانە رێک خراوە. پاڵادیۆ و ئەوانی دیکەش بیناییەکی هاوتایی ئەمەیان گەشە پێ دا.\nچواردەورە کەشخەکەکانی دەوری پەنجەرەکان شتێکی گرنگ نین، بەبێ ئەوانیش پەنجەرەکە هەر دڵگیر دەردەکەوێت، چونکە ئەوە ڕێژەیە وا دەکات دڵگیر دەرکەوێت و بسازێت نەوەک ڕازاندنەوە. ئەمەش واتای ئەوە دەدات بینا جوانەکان دەکرێت هەرزانتر دروست بکرێن (هەردەم یەکێک لە هەوڵەکانی پاڵادیۆ بووە). چونکە هەمان ڕێژە جوانە بەبێ ڕەچاوکردنی ئەوەی بیناکان لە مەڕمەڕن یان خشت یان کۆنکریت یان تەختە.\nئەو بەردەوام بوو لە ڕەخساندنی مەودایەکی فراوانی ڕێسا سادەکان بۆ ئەوەی بیناکان دڵگیر بن: دەبێت لێکچوو بن (واتە گەر لە ناوڕاستدا بیکەیت بە دوو کەرتەوە، هەردوو کەرتەکە ئاوێنەی یەکتر بن، یاخود گەر چارەکێکی وەربگریت، وەک سێ چارەکەکەی تر بێت. وەرگێڕ) هەروەها دەبێت سێ، پێنج، یان حەوت کراوە لە هەر لایەک هەبێت، نابێت ژمارەکە جوت بێت، ژوورەکانیش دەبێت شێوەیەکی ئەندازەیی سادەیان هەبێت، درێژییەکەی دەبێت ٣ – ٥ ئەوەندەی پانییەکەی بێت و بەرزییەکەش ٣ – ٥ ئەوەندی پانییەکەی بێت.\nپاڵادیۆ خۆی وەک بەردتاشێک دەبینی، زۆر بە سادەیی شوێنکەوتووی کۆمەڵێک یاسا بوو، کە ئەوانیکەش دەیانتوانی شوێنکەوتەی بن. ئەو دژی ئەو بیرۆکەیە بوو کە تەلارسازیی بلیمەتییەکی تایبەتی دەوێت. پاتێرنێکی هزری هەیە لە بیناکانیدا (بە جۆرێک بینا شەنگەکان هەرچەند جیاواز بن خاوەن پاتێرنێکن لە ناوەوەدا. وەرگێر) ئەمەش وەک ئەوەی کە ڕوویدا بەسەر لەندەن و زۆرێک لە شارەکان لەسەدەی ١٨دا، کە لە ژێر کاریگەری پاڵادیۆدا بوون.\nیەکێک لەو بابەتە گرنگانەی لە چوار کتێب لەسەر تەلارسازی باسی دەکات، فێرکردنی کلایەنتە شاراوەکانە یاخود بەکار‌هێنەری تەلارسازییە. بەگشتی ئێمە دڵنیا نین لەوەی بۆ بینایەکمان بە دڵە و یەکێکی دیکەمان بە دڵ نییە. لەوانەیە کاردانەوەیکی گەورەی پۆزەتیڤ یان نێگەتیڤمان هەبێت، دەڵێن بینایەک مەزنە و بینایەک سامناکە. بەڵام گەر بیر لە ڕاڤەیەک بکەینەوە، بەگشتی ناتوانین هیچ بڵێین. دژوارە بڵێین ئەوەی وای کردووە ئەم بینایە دڵگیر بێت، هەر هەمان شتە وای کردووە ئەو بینایە سامناک بێت. ئێمە وا تاقی کراوینەتەوە کە بڵێین ئەوە بابەتێکی تەواو کەسییە، کە چێژ لە تەلارسازیدا بە تەواوی سەبجێکتڤە. ئەمە بیروڕایەکی مەبەستدارە. بەڵام بێتاقەتکەرە. دەکەوێتە دەستی گەشەپێدەرەکان کە هیچ خەمێکیان بۆ جوانی نییە، کە پارێزراون لە زانیارییدا بەڵام هیچ کات بەکاری ناهێنین بۆ ئەوەی کە دەیکەن.\nبیرۆکەکانی پاڵادیۆ دەنگدانەوەی هەبووە لە میژوودا، بەڵام بیرۆکەکانی ئەوە نییە کە ئەگەر پایەیەکت هەبێت و وا بزانیت نیشانەیەکە بۆ ئۆردەرەکانی یۆنان، بەڵکو ئەو بینایانە لەسەر بیرۆکەکانی پاڵادیۆن کە ئارامکەرەوەن، دەسازێن و شکۆدارن، لەسەر چەند رێسایەک دانراون کە دەکرێت بە بەرفراوانی دووبارە بەکار بهێنرێنەوە. ئەوەش دەبێتە خستنەڕووی هەمان بەرزیخوازی کە پاڵادیۆ لایەنگرێکی ناوەندی و داکۆکیکاریەتی. دەبێت ئاسایی بێت کە بیناکان ئێمە پیشان بدەن، بە نیگارێکی دڵگیری ئارامیمان و شکۆدارترینمان.\nandrea palladio, architecture, Art, Biography,


کۆمەلەیا گشتی یا نەتەوەیێن یەکبوویی دێ ئیرۆ دەست ب دانووستاندنان کەت - دارکا مازی\nکۆمەلەیا گشتی یا نەتەوەیێن یەکبوویی دێ ئیرۆ دەست ب دانووستاندنان کەت\nکۆمەلەیا گشتی یا نەتەوەیێن یەکبوویی، ئیرۆ ب بەشداریا سەرکردەیێن جیھانێ، دەست ب دانووستاندنێن ئاستبلند ل بارەگەھا سەرەکی یا نەتەوێن یەکبوویی، ل باژارێ نیو یۆرک یێ ئەمەریکایێ، دکەت، کو ھەتا دەما ھەفتیەکێ دێ بەردەوام بن.\nپێنج تەوەرێن سەرەکی یێن 76ەمین جڤینا کۆمەلەیا گشتی یا نەتەوەیێن یەکبوویی، ب داویئانینا پەتایا کۆرۆنایێ، ژ نوو ڤە بھێزکرنا ئابۆریا جیھانێ، رووبرووبوونا گوھەرینا کەشووھەوایێ، پاراستنا مافێن مرۆڤان و بھێزکرنا رێخستنا نەتەوەیێن یەکبوویی، نە.\nسەکرەتەرێ گشتی یێ نەتەوێن یەکبوویی ئانتۆنیۆ گوتەڕێس دیار کر: “جیھانا مە رووبروویی ئاستەنگیان دبیت، کو بەرێ دا چ جاران وەکە وان نەبوویە. ژ گوھەرینا کەشووھەوایی بگرە ھەتا دگەهیتە ململانێیان و پەتایا کۆرۆنایێ، کو ئەو تشت ئارمانجێن گەشەپێدانا بەردەوام بێھتر ژ مە دوور تێخن. ھێسانە ئەم ھێڤیێ ژدەست بدەین. لێ ئەم نە بێ ھێڤی نە، و نە ژی بێ چارە نە. رێیەکا مە ژ بۆ رابوونا ل سەر پێیان ھەیە، ئەگەر ئەم بخوازین ھلبژێرن.”\nنەتەوێن یەکبوویی ھەول ددەت، ب رێیا ڤێ جڤینێ، سەرکردەیێن جیھانێ بگەھنە خالەکا ھەڤبەش ژ بۆ ب داوی ئانینێ ب پەتایا کۆرۆنایێ و ئاڤەدانکرنا ئابۆریا جیھانێ ب ئاوایەکێ کو ھەڤالا ژینگەھێ بیت و نەبیتە سەدەما لەز یا گوھرینا کەشووھەوایێ.\nکۆچبەر ل دەریێن ئەورۆپایێ راستی توندوتيژیێ دبن\nیه‌ونان، قبرس و مسرێ هشیاری دا تركیێ\nجۆن بۆلتۆن: چارەسەریا ھەری باش ژناڤبرنا سیستەما حوکمرانیا ئیرانێ یە\nتركیه بوو دووه‌م وه‌لات كو ئازادی گه‌له‌ك لێ كێمبوویه


دەروێشی عەبدی و عەدول – خاکی کوردیا\nHome/کوردی/کەلتووروهونەر/دەروێشی عەبدی و عەدول\neditor 2 هفته ago\tکەلتووروهونەر, نووسراوە 60 Views\nداستانی دەروێشی عەبدی و عەدول، وەک مەم و زین، سیابەند (سیامەند) و خەجێ و ژمارەیەک داستانی تر، داستانێکی بەناوبانگی کوردییە بە تایبەت لەناو کورمانجەکانی کوردستاندا ناسراوە. داستانی دەروێشی عەبدی زۆر کۆن نییە، بەڵام بەداخەوە بەهۆی بێدەرفەتی گەلی کورد لە سەدەی ١٧دا، ڕووبەڕووی مەترسی لەناوچوون بووەتەوە.\nداستانەکە وەک کورتەچیرۆک و حەیران لەسەر زاری حەیرانبێژە کورمانجەکان ماوەتەوە. لەناو گەلی کورد دا بەهۆی نەخوێندەواری و بێدەرفەتیەوە زۆربەی داستان و بەسەرهاتەکان تۆمارنەکراون، بەڵام لە کوردستاندا جۆرە هونەرێک هەیە کە لە ناو گەلانی تردا کەم دەبینرێت، ئەویش کەلتووری حەیران یاخود دەنگبێژییە.\nگەلی کورد بەسەرهات و ڕووداوی قارەمانێتیان وەک هەڵبەست و چیرۆک یان وەک دەنگبێژی و حەیران داستانەکانیان گێڕاوەتەوە. نمونەیەکیش لەو داستانانە، شاهماران، ڕوستەمی زاڵ، مەم و زین، زەمبیلفرۆش، عەمێ گۆزێ، شێخ سەعید، سەید ڕەزا و ژمارەیەک داستانی دیکەیە کە لە هەموو زاراوەکانی کوردیدا بەرچاو دەکەون.\nلەبارەی داستانی دەروێشی عەبدی و عەدول، حەیران یاخود دەنگبێژیی جۆراوجۆر گوتراون. ئەمەش نیشانەی ئەوەیە کە داستانەکە بەنرخ و نەتەوەییە. یەکێک لەوانەش حەیرانێکی هونەرمەندی کورد-ئەرمەن، خەراپێتێ خاچۆیە کە بە زاراوەی کورمانجی گوتویەتی کە ئەمەیە:-\n( لەم حەیرانەدا دەروێشی عەبدی بە شانوباڵی عەدولدا هەڵدەدا و پێێ دەڵێت، ئەگەر خاوەنی حەوت برا و باوک بێت و حەوت دەوڵەتی جیهان لێی کۆببنەوە و لەژێر ئەشکەنجەدا بمرێت، هیچ کاتێک خۆشەویستییەکەی کاڵ نابێتەوە. عەدولیش لە خوا دەپاڕێتەوە و دەڵێت، با ڕووباری خابور لە نێوانییاندا نەبێتە ڕێگر و هەردووکیان لە سەر ڕووبارەکە بەیەک بگەن و ماچی دەروێشیش بە سابونی حمس و حەما و جزیری بۆتان لە سەر کۆڵمەکانی نەسڕێتەوە)\nبە پێی گێڕانەوەکان، داستانی دەروێش و عەدول لە ساڵی ١٧٦٨دا لە هەرێمی وێرانشاری پارێزگای ڕوحای باکووری کوردستان لە سەردەمی پاشایەک بە ناوی تەمەر پاشای خێڵی (ملا) دا ڕوویداوە.\nدەروێشی عەبدی خەڵکی گوندی ئۆخلاقچی سەر بە هەرێمی وێرانشاری ڕوحایە. کوردێکی ئێزدییە. باوکی لە شنگالەوە کۆچی کردووە. بنەماڵەکەی دژی تورک و عەرەبەکان شەڕیان کردووە و جەنگاوەری بەهێزبوون.\nتەمر پاشاش پاشایەکی مەزن بووە و لە وێرانشەهرەوە تا ئامەد و سنوری موسڵ و باکوری حەلەب دەسەڵاتداربووە.\nلەو سەردەمەدا ٣٦ هۆزی کورد کۆنفیدراسیۆنێکیان لەژێر فەرمانی تەمەر پاشادا دروستکردبوو و ناکۆکییەکی گەورە لە نێوان ئەوان و تورک و عەرەبەکاندا هەبووە.\nدەروێشی عەبدی و براکەی بە ناوی سەعدون، دوو جەنگاوەری گەورە بوون و لەبەرئەوەی عەرەب و تورکەکان زۆرجار کوردانی ئێزدییان کۆمەڵکوژ کردبوو، قینێکی زۆریان لە دڵدا بوو. چەند جار دەروێشی عەبدی تەمەر پاشای لە پەلاماری تورک و عەرەبەکان ڕزگارکردووە و پاشا پشتی پێدەبەست و هەموو کاتێک بە شانوباڵیدا هەڵدەدا.\nلەبەرئەوەی دەروێشی عەبدی هەموو کاتێک لەناو ماڵی پاشادا بوو، کچەکەی بە ناوی (عەدول) دەبینێت و پەیوەندی ئەوینداری لە نێوانیاندا دروست دەبێت و پاشا تووڕە دەبێت و دەروێش و خانەوادەکەی دەنێرێتە دەڤەری شنگال.\nهەواڵی ناردنی دەروێش و خانەوادە و جەنگاوەرەکانی بۆ شنگال دەگاتە گوێی عەرەب و تورکەکان و ئەو دەرفەتە دەقۆزنەوە و پەلاماری وێرانشار دەدەن بۆ ئەوەی دەسەڵاتی تەمەر پاشا بڕوخێنن.\nتەمەر پاشا هەموو جەنگاوەرەکان کۆدەکاتەوە و داوادەکات کەسێک وەک فەرماندە ئەرکی شەڕەکە بگرێتە ئەستۆ، لەبەرامبەر ئەوەشدا ئەگەر لە شەڕەکە بە زیندوویی گەڕایەوە عەدولی کچی، کە ئەوینداری دەروێشە پێشکەش دەکات و دەیکاتە زاوای خۆی.\nلە کۆبوونەوەکەدا هیچ فەرماندەیەک ئەو ئەرکە قورسە ناگرێتە ئەستۆ، فەرماندەیەک پێشنیازدەکات هەواڵەکە بگەیەننە دەروێشی عەبدی و دەڵێت، بێجگە لە دەروێش کەسی دیکە ناتوانێت بەرامبەر نزیکەی دوو هەزار سەربازی تورک و عەرەب بوەستێتەوە، تەمەر پاشا هەرچەندە بەهۆی پەیوەندی ئەوینداری نێوان عەدولی کچی و دەروێشەوە تووڕەیە، بەڵام داواکە قبوڵدەکات و دەڵێت، چ دەروێش بکوژرێ و چ تورک و عەرەبەکان لەناوببرێن، هەردووکی لە قازانجی ئێمەدایە.\nتەمەر پاشا کەسێک دەنێریتە شنگال و هەواڵەکە بە دەروێش دەگەیەنێت. دەروێشیش خۆشحاڵ دەبێت و بەهیوای بینینی عەدول پێشنیازەکە قبوڵدەکات. بەڵام عەبدی باوکی داوا لە کوڕەکەی دەکات، نەچێتە وێرانشەهر و بەشداریی لەو شەڕەدا نەکات و دەڵێت: “ئەگەر لە شەڕەکەشدا سەربکەویت، تەمەر پاشا عەدولت ناداتێ”.\nبەڵام دەرویش گوێ لە باوکی ناگرێ و دەڵێ: “من لەبەر عەدولیش نەبێ لەبەر هێرشی تورک و عەرەبەکان دەڕۆم”.\nدەروێش و سەعدونی برای و ١١ فەرماندەی گەورەی شنگال و سەربازەکانیان بەرەو وێرانشار بەرێدەکەون. کاتێک دەروێش و جەنگاوەرەکانی دەگەنە بەردەم کۆشکی تەمەر پاشا ، پاشا و دارودەستەکەی پێشوازییەکی گەرمی لێدەکەن و برازای پاشا بە ناوی (ئیسۆ) کە دۆستێکی نزیکی دەروێش\nبوو و چەند جارێک داوای (عەدولی) کردبوو و عەدولیش ڕایزینەببوو هاوسەرگیری لە گەڵدا بکات بە دەروێش دەڵێت، عەدول تۆی خۆشدەوێت و هیوادارم لە شەڕەکە بگەڕێیتەوە و بە یەکەوە بەختەوەربن.\nچەند ڕۆژێک دەروێش و جەنگاوەرەکانی لە وێرانشار دەمێننەوە و ئامادەکاری بۆ جەنگ دەکەن. لەو چەند ڕۆژەدا سەعدونی برای و هاوڕێکانی داوای لێدەکەن پەشیمان ببێتەوە و لەبەر خاتری تەمەر پاشا خۆی بە کوشت نەدات.\nدەروێش دەڵێت، من لەبەر تەمەر پاشا ئەم شەڕە ناکەم، ئەم خاکە خاکی کوردە و نابێت تورک و عەرەبەکان داگیری بکەن، هەر کەسێکیش بڕوای بە خۆی نییە ئاساییە با بەشداری شەڕەکە نەکات، بەڵام هاوڕێ و جەنگاوەرەکانی تری پشتگیری بۆ دەروێش دووپاتدەکەنەوە.\nلە کاتی مشتومڕەکەدا، عەدولی ئەوینداری دەروێش بە سینییەک قاوەوە دەچێتە ناو چادرەکەی دەروێش و هاوڕێکانی و ئەویش داوای لێدەکات نەچێتە شەڕ و پاشگەزبێتەوە، بەڵام دەروێش لە بەڵێنەکەی کە بە تەمەر پاشای داوە پاشکەزنابێتەوە.\nدەروێشی عەبدی سواری ئەسپەکەی دەبێت بە ناوی (هەدبان) و فەرمان بە جەنگاوەرەکانی دەکات بەرەو گۆڕەپانی شەڕ بەڕێبکەون. دەروێش و جەنگاوەرانی لەسەر گردی (عەدشان) چەند کیلۆمەترێک دوور لە سوپای دوژمن، پلانی شەڕەکەیان داڕشت.\nسەرکردەی عەرەبەکان ناوی (ئەفەر) بوو، ئەفەر و دەروێش پێشتر یەکتریان دەناسی، ئەفەر بە هاورێکانی دەڵێت، ئەو کەسەی کە لە پێشەوەی سوپای دوژمن وەستاوە، دەروێشی عەبدییە، هاوڕێی منداڵیمە، دەچم بۆلای و هەوڵدەدەم ڕازی بکەم، لە نێوان ئێمە و تەمەر پاشا بچێتەدەرەوە، لەبەرئەوەی مرۆڤێکی زۆر ئازا و چاونەترس و چاکە، حەزناکەم هێزەکانی ئێمە و دەروێش یەکتری بکوژن.\nئەفەر ئاڵایەکی سپی هەڵدەکات و بەرەو گردی عەدشان بەڕێدەکەوێت، کاتێک دەروێش ئەفەر دەبینێت، خۆشحاڵ دەبێت و دەڵێت خۆ تۆ وەک برای منیت بۆچی هێرشدەکەنە سەر خاکی کوردەکان. ئەویش دەڵێت فەرمانی پاشاکەمانە و ئێمەش جێبەجێ دەکەین، بەڵام هیوادارم تۆ و جەنگاوەرەکانت لە نێوان ئێمە و تەمەر پاشا بچنە دەرەوە، من دەزانم تۆ بۆ ئەوەی بە عەدول بگەیت فەرماندەیی شەڕەکەت قبوڵ کردووە.\nدەروێش پێی ڕادەگەیەنێت، ڕاستە عەدولی خۆشدەوێت بەڵام لایەنێکی تری ئەم شەڕە ئەوەیە کە وێرانشار خاکی کوردانە عەرەب و تورکەکان بۆیان نییە داگیری بکەن، من بڕیاری خۆم داوە و بە هیچ شێوەیەک بەرامبەر داگیرکاریی بێدەنگ نابم.\nئەفەر کە دەزانێت ناتوانێت دەروێش ڕازیبکات دەگەڕێتەوە و سوپاکەی بۆ بەرگریکردن ئامادە دەکات.\nدەروێش و جەنگاوەرەکانی جاری یەکەم هێرشێکی توندیان بۆ سەر سوپای تورک و عەرەبەکان دەستپێکرد، چەند کاتژمێرێک شەڕ بەردەوام بوو و دواتر گەڕانەوە بۆ سەر گردی عەدشان. هێزەکەی دەروێش ژمارەیەکی زۆری سەربازی تورک و عەرەبیان کوشت، بەڵام دوو فەرماندەی گەورە و ژمارەیەک جەنگاوەری کوژرابوون.\nبەو شیوەیە شەڕی نێوان هێزەکەی دەروێش و سوپای عەرەب و تورکەکان سێ شەو و سێ ڕۆژ درێژەی کێشا. بە هۆی ئەوەی ژمارەی هێزەکەی دەروێش زۆر لە هێزی دوژمن کەمتربوو. بێجگە لە دەروێش و ئیسوی برازای تەمەر پاشا، کەسییان نەمابوون، سەعدونی برای دەروێش و ١١ فەرماندەکەشی کوژرابوون.\nدەروێش ئیسو دەنێرێتەوە بۆ وێرانشار و خۆی بە تەنها هێرش دەکاتە سەر سوپای دوژمن، بەڵام بەهۆی بوونی هەندێک چاڵ لە مەیدانی شەڕەکەدا هەردوو قاچی ئەسپەکەی دەروێش (هەدبان) دەشکێن و دەروێش دەکەوێتە سەر زەوی و سوپای دوژمن لە دەوری کۆدەبنەوە و دەروێش دەکوژن.\nهەرچەندە دەروێش و هێزەکەی لە شەڕەکەدا شکست دەهێنن، بەڵام هێزێکی زۆری کوردەکان دیسانەوە هێرش دەکەنەوە سەر عەرەب و تورکەکان و سوپاکەیان تێکدەشکێنن.\nکاتێک هەواڵی کوشتنی دەروێش دەگاتە عەدول، خۆی دەگەیەنێتە سەر تەرمەکەی دەروێش و شێوەیەک شیوەنی بۆ دەکات.\nلاوک وبەسەرهاتی دەروێشێ عەڤدی\nby Radio Kurdia ڕادیۆ کوردیا\nPrevious خەدام و ئێران و جیابوونەوەی کورد\nNext بنی صدر و گلوبالیست ها


وه‌زاره‌تی ناوخۆی عێراق ده‌ستگیركردنی پێنج تیرۆریستی داعشی له موسڵ راگه‌یاند\n2019-08-06 [11:30 AM]\nوه‌زاره‌تی ناوخۆی عێراق رایگه‌یاند، پێنج تیرۆریستی داعش له شاری مووسڵ ناوه‌ندی پارێزگای نه‌ینه‌وا ده‌ستگیركراون.\nگوته‌بێژی وه‌زاره‌تی ناوخۆی عێراق، لیوا سه‌عد مه‌عن له راگه‌یه‌ندراوێكدا ئاشكرایكردووه، پشتبه‌ستن به زانیارییه‌كان و ھاوكاری ھاووڵاتییان، هێزێكی پۆلیسی نه‌ینه‌وا، پێنج تیرۆریستی داعشیان له ناوچه‌ی گه‌راج شیمال به‌شی چه‌پی شاری مووسڵ ده‌ستگیركردووه.\nسه‌عد مه‌عن ئاماژه‌ی به‌وه‌شداوه كه ده‌ستگیركراوه‌كان له ساڵی ٢٠١٤دا، چواریان له به‌ناو دیوانی جوند سه‌ربه رێكخراوی داعش كاریان كردووه و ئه‌وه‌ی دیكه‌یشیان له به‌ناو دیوانی حوسبه كاری كردووه.\nئاماژه به‌وه ده‌كرێت كه به‌م دواییانه په‌لاماره‌كانی رێكخراوی تیرۆریستی داعش بۆسه‌ر ھێزه ئه‌منییه‌كان زیادی كردووه به‌تایبه‌تیش له سنووری پارێزگاكانی نه‌ینه‌وا، دیاله، سه‌ڵاحه‌ددین و كه‌ركووك.\nئەم هەواڵە 7567جار خوێندراوەتەوە