داعش لە ١٠ پرسیاردا … #داعش | مەسعوود مەناف|Masoud Manaf\nماڵه‌وه > NNSROJ\t> داعش لە ١٠ پرسیاردا … #داعش\nداعش لە ١٠ پرسیاردا … #داعش\n11 حوزه‌یران 2014 Rojpress\tلێدوانێک بنووسە Go to comments\nNNSROJ: “دەوڵەتی ئیسلامی عێڕاق و شام” [داعش]، دوێنێ موسڵ، دووهەمین گەورەشاری عێڕاقی داگیر کرد. لە سووریاش، ڕەقای دەوڵەمەند بە نەوتی لە کۆنترۆڵ دایە. دەروازەی سنووری “قارقامیش” و ناوچەکانی دەوروپشتی لەسەر سنووری تورکیاشی لەدەست دایە. ئێستا پرسیار ئەوەیە کە ئەو داعشە کێیە و چییە کە لە موسڵی عێڕاقەوە تا ڕەقای سووریای داگیر کردووە؟\n١. داعش چی دەوێ؟\n“دەوڵەتی ئیسلامی عێڕاق و شام”[داعش-ISIS]، گرووپێکی چەکدارە کە لە سووریا و عێڕاق چالاکە. ئەو گرووپە سەلەفییە، دامەزراندنی ئیماڕەتێکی ئیسلامی کردۆتە ئامانج کە ناوچەگەلێک لە عێڕاق، سووریا، فەلەستین و ئۆردۆن لەخۆ دەگرێ. سەرۆکی ڕێکخراوەکە کەسێک بەناوی “ئەبووبەکر بەغدادی”یە. داعش ئێستا لە لایەن یەکێتیی ئەورووپا، تورکیا و ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکاوە وەک گرووپێکی تیرۆریستی ناسراوە.\n٢. کەی دامەزرا؟\nداعش سەرەتا لە ساڵی ٢٠٠٤ی زایینی و لەژێر ناوی “تەوحید و جەهاد” لە لایەن “ئەبوو موسعەب زەرقاوی” لە عێڕاق دامەزرا. ئەو ڕێکخراوە، دواتر تێکەڵ بە ئەلقاعیدەی ئۆسامە بێن لادەن بوو. پاشان ئەو ڕێکخراوە ناوەکەی بۆ “ئەلقاعیدەی مێزۆپۆتامیا” گۆڕی.\n٣. یەکەم ڕێبەرانی کێ بوون؟\nلە ڤیدیۆیەکدا کە ساڵی ٢٠٠٦ بڵاوبۆوە، زەرقاوی وتی کە “شووڕایەکی پێکهاتوو لە موجاهیدەکانیان پێکهێناوە”. زەرقاوی لە ٧ی ژووئەنی ٢٠٠٦، لە ئۆپێراسیۆنێکی چەکدارانی ئەمریکاییدا کوژرا و کەسێک بەناوی “ئەبوو حەمزە موهاجیر”، جێگەی ناوبراوی گرتەوە. لە کۆتاییەکانی هەمان ساڵدا، “ئەبوو عومەر ئەلبەغدادی”، کە لە ئەلقاعیدە نزیکتر بوو، ڕایگەیاند کە ڕێکخراوی “دەوڵەتی ئیسلامیی عێڕاق”ی دامەزراندووە.\n٤. ڕێبەری ئێستایان کێیە؟\nلە مانگی ئاپریلی ٢٠١٠دا، هێزەکانی ئەمریکا و عێڕاق، لە ناوچەی سیسار، ئۆپێراسیۆنێکی هاوبەشیان دژ بەو شوێنە ئەنجام دا کە ئەبوو عومەر ئەلبەغدادی و ئەبوو حەمزە موهاجیر لێی دەمانەوە. هەردووی ئەم کەسانە لەو ئۆپێراسیۆنەدا کوژران و بەم شێوە “ئەبووبەکر ئەلبەغدادی” بوو بە سەرۆکی ڕێکخراوەکە.\n٥. ئەی پێوەندیی داعش و جەبهەتولنوسرە چۆنە؟\nلە کۆتاییەکانی ساڵی ٢٠١١ی زایینیدا، جەبهەتولنوسرە، لە لایەن “موحەمەد جۆلانی”، وەک باڵێکی ئەلقاعیدە لە سووریا دامەزرا. لە ٩ی مانگی ئاپریلی ٢٠١٣دا، فایلێکی دەنگی بڵاوبۆوە کە تێیدا “ئەبووبەکر ئەلبەغدادی”، دان بەوە دەنێ کە دەوڵەتی ئیسلامیی عێڕاق و جەبهەتولنوسرە هاوپەیمانی یەکن. هەمان ساڵ ئەلبەغدادی ڕایگەیاند کە جەبهەتولنوسرە و دەوڵەتی ئیسلامیی عێڕاقی لەژێر ناوی “دەوڵەتی ئیسلامیی عێڕاق و شام”[داعش]، لەژێر چەترێک کۆکردۆتەوە.\n٦. داعش و جەبهەتولنوسرە چۆن لێک جیابوونەوە؟\nماوەیەکی کورت پاش ئەوە، تۆمارێکی دەنگی ئەبوو محەمەد جۆلانی بڵاوکرایەوە کە ناوبراو تێیدا باسی لەوە دەکرد کە نزیکایەتی لە دەوڵەتی ئیسلامی بە فکرێکی باش دەزانی بەڵام ڕەتیکردەوە کە ئەو دوو گرووپە لەژێر ناوێک درێژە بە چالاکی بدەن. جۆلانی لەو تۆمارە دەنگییەدا، گرێدراوبوونی خۆی بە ئەیمەن ئەلزەواهیری، ڕێبەری ئەلقاعیدە دووپات کردەوە.\n٧. گەلۆ داعش باڵێکی ئەلقاعیدەیە؟\nلە مانگی فێبرواری ٢٠١٣دا، ئەلقاعیدە ڕایگەیاند کە داعش بەفەرمی ناناسێ و داواشی لێکرد کە سووریا چۆل بکات. ئەلقاعیدە ڕاشیگەیاند کە نوێنەری ئەوان لە سووریا، جەبهەتولنوسرەیە و دوابەدوای ئەمەش، شەڕ و پێکدادان لە نێوان ئەو دوو ڕێکخراوە، لە چەندین بەرە دەستیپێکرد. لە کۆتاییدا، داعش توانی دێرئەلزەور کۆنترۆڵ بکات کە پێشووتر لە ژێر کۆنترۆڵی جەبهەتولنوسرەدا بوو.\n٨. لە عێڕاق و سووریا، کوێ کۆنترۆڵ دەکات؟\nداعش لە سووریا شارەکانی منبج، ڕەقای دەوڵەمەند بە نەوت و دێرئەلزەور لە نزیک سنووری عێڕاقی لەدەست دایە. لە عێڕاقیش لە فەلووجە و ڕەمادی پارێزگای ئەنبار چالاکە و ئێستاش موسڵی لە نەینەوا گرتۆتەوە.\n٩. هێزی سەربازییەکەی چەندە؟\nدەگوترێ کە داعش لە سووریا ٦ تا حەوت هەزار چەکداری هەیە. زۆربەی چەکدارانی بیانین. شیمانە دەکرێ کە چەکدارانی داعش لە عێڕاق لە ١٠ هەزار کەس زیاتر بن.\n١٠. گەلۆ پێوەندییەک لە نێوان داعش و ڕەژیمی سووریا هەیە؟\nئۆپۆزیسیۆنی سووریا دەڵین کە داعش، بۆ تێکدانی شۆڕشی سووریا لە لایەن ڕەژیمی سووریاوە پشتیوانی لێ دەکرێ. شام بە بۆمبی بەرمیلی هێرش دەکاتە سەر ئەو ناوچانەی کە لە کۆنترۆڵی ئۆپۆزیسیۆنی ئەو وڵاتە دان بەڵام کاری بە ناوچەکانی ژێر کۆنترۆڵی داعش نییە و هەروەها، داعش نەوتی بەرهەمهێنراوی خۆی لە ڕەقا بە ڕەژیمی سووریا دەفرۆشێتەوە.\n11 حوزه‌یران 2014 له 13:36\nIŞİD Irak’ın en büyük ikinci kenti Musul’u ele geçirdi. Peki Musul’dan Rakka’ya uzanan alanda hâkimiyetini pekiştiren IŞİD kimdir?\nSuriye muhalefeti IŞİD’in Suriye’de devrimin sabote edilmesi için Şam yönetimince desteklendiğini iddia ediyor. Şam rejimi Suriye’de muhaliflerin elindeki bölgelere düzenli olarak varil bombası atarken, IŞİD’in kontrolündeki bölgelere saldırmıyor. IŞİD, Rakka’da çıkardığı petrolü de Suriye rejimine satıyor. (Al Jazeera)\n18 حوزه‌یران 2014 له 14:28\n17 حوزيران 2014 14:31 (نوێكردنەوەیی دوايي 17 حوزيران 2014 14:33)\nتەنها لە ماوەی دوو هەفتەی رابردوودا زیاد لە نیو ملیۆن هاوڵاتی پارێزگای نەینەوا، دووەم گەورەترین پارێزگای عێراق، هەڵهاتن و روویان كردە ناوچە ئارامەكان، لەناویاندا ناوچەكانی ژێردەستی حكومەتی هەرێمی كوردستان.\nلەناو هەڵهاتووەكاندا پارێزگاری نەینەوا و چەندین بەرپرسی باڵای مەدەنی و سەربازی بەرچاو دەكەون، ئەمە سەرباری ئەو ژمارە زۆرە زیندانیەی لە زیندانەكانی پارێزگای نەینەواوە لە لایەن داعشەوە ئازاد كراون.\nلە ماوەی ١١ ساڵی رابردوودا داعش بە تاكە گروپی رادیكاڵی سونی دادەنرێ كە توانیبێتی لەوەها سنوورە جوگرافییە فراواندا لە یەك كاتدا چالاكی سەربازی ئەنجام بدا و ئامادەیی هەبێ.\nداعش یاخود دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام رێكخراوێكی چەكداری جیهادی سونییە. ئەمیری ئێستای ئەم گروپە كەسێكی عێراقییە بە ناوی ئەبوبەكر بەغدادی و لە ئێستادا خۆی وەك ئەمیری كۆی سونەكانی عێراق و سوریا دەناسێنێ.\nداعش لە لایەن زۆرێكەوە وەك باڵێكی رێكخراوی ئەلقاعیدە تەماشا دەكرێ، چونكە زادەی هەمان بیر و بەرنامەیە. سەرەتای كارەكانی داعش دەگەڕێتەوە بۆ سەرەتاكانی دەستبەكاربوونی رێكخراوی ئەلقاعیدە لە عێراق لە ساڵی ٢٠٠٤ و سەرەتاكانی جەنگی عێراق.\nدامەزرێنەرانی داعش هەمان ئەندامە كاراكانی ئەلقاعیدەن كە لەگەڵ هەڵكەوتنی یەكەمین دەرفەتی لەبار لە دوای بە بنبەستگەیشتنی ئاڵۆزییەكانی باڵەكانی ئەلقاعیدە لە عێراق بەرەیەكی نوێیان راگەیاند. دامەزرێنەرانی داعشی ئەمڕۆ كارە جیهادییەكانیان لە ژێر ناوی جۆر بەجۆردا ئەنجام دەدا.\nووردبوونەوە لە دامەزرێنەران و شێوازی كاركردنی داعش ئەوە دەردەخا، ئەم گروپە پاشكۆیەكی چالاكی رێكخراوی ئەلقاعیدەیە و تا ئەو كاتەی ئەلقاعیدە لای خۆیەوە بێبەرییان دەكا.\nلە چارەكی یەكەمی ٢٠١٣وە داعش دەستی كردووە بە چالاكی لە ژێر ناوی دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق. لەگەڵ گەشەسەندنی و زیادبوونی ژمارەی سەربازانیدا، دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق بەشێك لە چالاكییەكانی گواستەوە بۆ سوریا. لەوێوە سەرجەم چالاكییەكانی لە ژێر ناوی دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام ئەنجام دەدا.\nهەنگاوە توندوتیژەكانی داعش و دووبەرەكییەكانی لەگەڵ باڵە سەرەكییەكانی رێكخراوی ئەلقاعیدە بووە هۆی ئەوەی ئەلقاعیدە پەیوەندییەكانی لەگەل داعشدا بپچڕێنێ. بەم هۆیەوە لە شوباتی ٢٠١٤دا كەسی یەكەمی ئەلقاعیدە ئەیمەن زەواهیری رایگەیاند كە داعش بەشێك نییە لە ئەلقاعیدە و ئەوان بەرپرسیاری چالاكییەكانی ئەو گروپە نین و هیچ جۆرە پەیوەندییەكیان لەگەڵیاندا نییە.\nترساندن، دابەشكردن پاشان كۆنتڕۆڵكردن\nداعش لە چالاكییە سەربازییەكانیدا هاوشێوەی باڵەكانی پێشووی ئەلقاعیدە پشت دەبەستێ بە هێرشی لەناكاو.\nبەبڕوای چاودێرانی چالاكییەكانی داعش، ئەم گروپە لە شێوازی سەربازییە جیهادییەكەیدا لە دوو رووەوە سەركەوتوو بووە.\nیەكەم، داعش پێشڕەوی بەرچاوی كردووە لە هەردوو بەرەی سوریا و عێراقدا و سنوورێكی بەرفروانی خستووەتە ژێر ركێفی خۆیەوە.\nدووەم، ژمارەیەكی زۆر گەنجی جیهادی لەخۆی كۆكردووەتەوە كە ئامادەی گیاندانن لە پێناو دروستكردنی دەوڵەتە ئیسلامییەكەیان لە عێراق و شام. ئەمە سەرباری ئەو خێڵە عەرەبە سونانەی پشتیوانی داعش دەكەن لە ناوچە سوننە نشینەكانی عێراقەوە. بۆیە وەك بەشێك لە تاكتیكی جەنگیان، چەكدارانی داعش لەو ناوچانەوە دەستپێدەكەن كە زۆرینەیان سوننەن و دەتوان لە رێگەی جوڵاندنی هەستی ئاینییانەوە پشتیوانییان بەدەستبێنن. ئەم وێنەیە لە كۆی شەڕەكانی داعشدا لە سامەڕا، فەلوجە، ئەنبار و موسڵدا بەرچاو دەكەوێ.\nدەوڵەمەندترین گروپی ئیسلامی چەكدار\nلەگەڵ فراوانتربوونی سنووری چالاكییەكانی داعش، گومانەكان زیاد دەكەن و پرسیار لەسەر ئەو جۆرە چەكە قورسانە دروست دەبێ كە ئەم گروپە دەستی پێیگەیشتووە و ئەو ژمارە زۆرە چەكدارەی لەخۆی كۆكردووەتەوە.\nلای خۆیانەوە بەشێك لە سیاسەتمەدارە كوردەكان پەنجە بۆ سعودیە و توركیا درێژ دەكەن و بە هاوكاری سەرەكی داعشیان دەدەنە قەڵەم. لەم بارەیەوە ئەندامی سەركردایەتی یەكێتی نیشتمانی كوردستان عادل موراد لە پرێس كۆنفڕانسێكدا رایگەیاند، “توركیا و سعودیە هاوكاری داعش دەكەن لە پێناو لێدان و لاوازكردنی كورد.”\nلای خۆیەوە تورکیا بە رەسمی هەموو جۆرە پەیوەندییەکی بە داعشەوە رەتکردووەتەوە.\nهاوشان لەگەڵ هاوكاری شاراوەی دەرەكیدا، بەشێك لە دارایی داعش، بە تایبەت لە ساڵی یەكەمی دامەزراندنیدا دەگەڕێتەوە بە ئەو بڕە پارە زۆرەی ئەمیری داعش ئەبوبەكر بەغدادی لە رێكخراوی ئەلقاعیدەی كێشاوەتەوە.\nرێكخراوی ئەلقاعیدە بە مەبەستی دووبارە رێكخستنەوەی چەكدارەكانی لە عێراق و هاوكاریكردنی بەرەی نوسڕە، بڕێكی زۆر پارە و هاوكاری لۆجیستی دەداتە باڵەكانی لە عێراق. بەشێك لەو پارە و هاوكارییانە دەكەونە دەست ئەبوبەكر بەغدادی و ئەویش لە دامەزراندنی دەوڵەتە نوێیەكەیدا لە عێراق و شام خەرجی دەكا، كە دواتر دەردەكەوێ ئەو جۆرە كارە لە دەرەوەی خواستی سەركردایەتی رێكخراوی ئەلقاعیدەیە.\nلەگەڵ ئەم سەرچاوانەدا، زۆرێك ئاماژە بۆ بەكارهێنانی داهاتی نەوت دەكەن لە چەند ناوچەیەكی سوریا لە لایەن داعشەوە. زۆرێك لە شەڕەكانی داعش و بەرەی نوسڕە و سوپای ئازاد لەو ناوچانەدایە كە دەگوترێ بڕێكی زۆر نەوتیان تیادایە. ئەو زانیارییە لەبەردەستدا نییە كە چۆن داعش بازرگانی نەوت دەكا و كڕیارەكانی كێن، بەڵام ئەوەی روون بووەتەوە ئەوەیە داعش وەك زۆرێك رێكخراوە جیهادییەكانی پێش خۆیان پشت بە كاری قاچاغچێتی دەبەستن.\nلە ٧٥٠ جەنگاوەرەوە بۆ سوپای دەوڵەتێك\nتا ئیستا ژمارەی سەرباز و سەرچاوەی چەكی داعش ئاشكرا نییە، بەڵام ئەوەی لەبەرچاوە ئەوەیە ئەم گروپە توانای دەست گەیشتنی هەیە بە پێشكەوتوترین چەكەكانی ئەمڕۆ لە روكێت هاوێژ و چەكی قورس، لە پاش كۆنتڕۆڵكردنی موسڵیشەوە داعش توانی دەستی بگا بە هێلیكۆپتەری سەربازی.\nئەم رووداوە داعشی كردە یەكەم هێزی چەكداری ئیسلامی كە بتوانێ بەو كاریگەرییە هێرش بكا و دەست بەسەر ئەو بڕە زۆرە لە چەكی زەمینی و ئاسمانیدا بگرێ.\nوەك لە گەمارۆدانی فەلوجە و شەڕی ئەنباردا دەركەوت، هێزی داعش لە رووی سەربازی و خۆگرییەوە زۆر زیاترە لەوەی چاوەڕوان دەكرا. داعش بەو توانایەی لەبەردەستیدابوو توانی لە هەمانكاتدا لە بەرەی عێراق لە ئەنبار و بەرەی سوریاشدا بجەنگێ.\nبەپێی راپۆرتێكی تایبەتی دەزگای هەواڵگری ئەمریكا، ژمارەی ئەو كەسانەی بە شێوەیەكی بەردەوام لە ریزەكانی داعشدا دەجەنگن لە نێوان ٧٥٠ بۆ هەزار كەسدایە.\nئەمە جگە لەو ژمارە زۆرە چەكدارە بیانییەی لە ژێر ئاڵای داعشدا دەجەنگن. ژمارەیەكی روون و متمانە پێكراو لەبەردەستدا نییە، بەڵام رووداوەكانی ئەم دواییەی ئەنبار و موسڵ ئاماژە بەوەدەكەن كە داعش لە توانایدایە بە خێرایی خانە نوستووەكانی چالاك بكاتەوە و ژمارەی جەنگاوەرانی چەند بەرامبەر بكا.\nداعش سنوورەكان دەسڕێتەوە بۆ كێشانی سنوری نوێ\nوەك لە ناوەكەیدا دیارە، دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام سنووری چالاكییەكانی لە نێوان عێراق و سوریادایە. تا ئێستا ئەم گروپە تەنیا لە ناوچە سنورییەكانی نێوان ئەو دوو وڵاتەدا چالاكییەكانیان ئەنجام دەدەن.\nفراوانترین بنكەی جەماوەری داعش دەكەوێتە ناوچە سوننە نشینەكانی عێراق. هەربۆیە لە پارێزگاكانی ئەنبار، نەینەوا، كەركوك و سەڵاحەدین ئامادەیی چەكداری فراوانی هەیە. لەگەڵ ئەمەشدا داعش لە بابل و دیالەش چالاكی چەكدارییان ئەنجامداوە و لە ئێستاشدا بەعقوبەی سەنتەری پارێزگای دیالە بە پایتەختی خۆی دەزانێ لە عێراق.\nلە سنووری سوریاشدا باڵە چەكدارەكانی داعش تەنیا لە ناوچە سنوورییەكاندا چالاكن. هاوشێوەی باڵەكەی عێراق، داعش لە سوریاشدا رووبەڕووی چەند بەرەیەكی چەكدار وەستاوەتەوە كە لەناویاندا سوپای ئازاد، سوپای موجاهیدین و بەرەی نوسڕە هەیە، بە سەركردایەتی محەمەد ئەلجەولانی.\nلە سەرەتای نیوەی یەكەمی ئەمساڵەوە داعش لە سوریادا لە پارێزگاكانی حەلەب و ئەلڕەقەدا چالاكی چەكداری فراوانی ئەنجامداوە و رووبەڕووی هێزە ركابەرەكانی بووەتەوە. تەنیا لە حەلەب داعش توانیویەتی كۆنتڕۆلی بەشێكی فروانی پارێزگاكە بكا كە زۆرێك بە زیاد لە ٢٠ ناوچە هەژمارەی دەكەن كە ژمارەیەكی دانیشتووان و سنووری جوگرافی قەبارە جیاوازیان هەیە. لە هەمانكاتدا داعش لە سوریادا پارێزگای ئەلڕەقە بە پایتەخت و مۆڵگەی سەرەكی خۆی دەزانێ.\nڤیتامینە سەرەكییەكانی داعش\nچاودێرانی رەوشی ئێستای عێراق و داعش باس لە ئایندەی داعش دەكەن و ئاماژە بۆ ئەو دەكەن لێرە بەدواوە چالاكییەكانی داعش ناوچەیەكی فراوانی جوگرافی بەخۆوە دەبینێ و ژمارەی هێرشەكان زیاد دەكەن ئەگەر كۆنتڕۆڵ نەكرێن.\nئەم قسانە لە كاتێكدا دێن كە رابەرانی داعش لە پارێزگای موسڵەوە هەڕەشە لە حكومەتی عێراق دەكەن بە مانەوە و پێشڕەوی كردن بەرەو پارێزگاكانی دیكە كە لەناویاندا بەغدادی پایتەختیش هەیە.\nبیركردنەوەی پشتی ئەم هەڵسەنگاندنە ئەو بڕە چەك و پارە زۆرەیە كە داعش لە چەند مانگی رابردووەوە لە پارێزگاكانی ناوەڕاستی عێراق و زۆر تایبەتتریش لە ماوەی چەند رۆژی رابردوودا لە پارێزگای موسڵ و كەركوك دەستی بەسەردا گرتوون لە پاش كشانەوەی سوپای عێراق.\nبەپێی ئەو زانیارییانەی لەبەردەستن، سوپای عێراق لە دوای خۆی بڕێكی زۆر چەكی فرەجۆری جێهێشتووە، ئەمە سەرباری ئەو پارە زۆرەی لە بانكەكاندا لە لایەن داعشەوە دەستیان بەسەردا گیراوە. بەم هۆیەشەوە زۆرێك ئەو ئەنجامە پیشان دەدەن كە بەهێزی و كاریگەری راستەقینەی داعش لێرە بەدواوە لە هەریەكە لە عێراق و سوریادا دەستپێدەكا.\nلەگەڵ ئەم هۆكارە ئێستاییانەدا، كۆمەڵێك هۆكاری دیكە هەیە كە لە رابردوودا رۆڵیان بینیوە لە گوڕدان و مانەوە بە داعش.\nیەكەم، بەشێك لە بەهێزی و چاونەترسی داعش دەگەڕێتەوە بۆ لاوازی و پەرتەوازەیی سوپای عێراق. راستە سوپای عێراق سەدان ملیۆن دۆلاری بۆ كڕینی چەك و مەشقی سەربازی تەرخان كردووە، بەڵام ئەو چەك و مەشقانە بێ بەرهەم بوون و نەیانتوانیوە سوپایەكی نیشتمانی دروست بكەن.\nلە دوای رووداوەكانی موسڵ و كەركوك، كاندیدی راسپێردراو بۆ پێكهێنانی حكوممەتی هەرێمی كوردستان نێچیرڤان بارزانی لە بەیاننامەیەكەدا سوپای عێراقی بە هۆكاری رووداوەكان دانا و رایگەیاند كە ئەوەی لە موسڵ روودەدا هەڵەی سوپای عێراقە.\nلە ماوەی ١١ ساڵی رابردوودا حكومەتی عێراقی نەیتوانیوە سوپایەكی نیشتمانی دروستبكا كە بتوانێ بەرگری لە سەرجەم هاوڵاتییانی عێراق بكا. بە پێچەوانەوە سوپای عێراق لاوازە و لە نێوان سوننە، شیعە و كورددا دابەشبووە. بۆیە كاتێك هەڕەشەی راستەقینە روویان تێدەكا سەربازان و ئەفسەرانی پلەداری عێراق ئەوە هەڵدەبژێرن جلوبەرگە سەربازییەكانیان فڕێ بدەن و هەڵبێن لەگەڵ هاوڵاتییانی سڤیلدا.\nبەپێی دوایین لێكدانەوە سەربازییەكان، سوپای عێراق پلەی شەشت و هەشتەمینی هەیە لە ریزبەندی بەهێزترین سوپاكانی جیهان. لە هەمان كاتدا سوپای عێراق چاوەڕانی پێگەیشتنی چەندین پارچە چەكی سەربازی قورس و فڕۆكە و سیستمی راداری پێشكەوتوو دەكا، لە پێناو بەرزتركردنەوەی توانا سەربازییەكانیدا.\nسوپای عێراق لە ئیستادا زیاتر لە ٢٧١ هەزار سەربازی هەیە، ئەمە سەرباری هەبوونی زیاد لە ٣٤٢.٢١٢ سەربازی یەدەگ كە دەتوانرێ لە كاتی پێویست بۆ خزمەتی سەربازی بانگبكرێن.\nلە رووی هێزی ئاسمانییەوە سوپای عێراق خاوەنی ١٣٧ هێلیكۆپتەرە و لەو ژمارەیەش ١٤ دانەیان هێلیكۆپتەری جەنگین كە دوانیان لە موسڵ لە لایەن چەكدارانی داعشەوە دەستیان بەسەردا گیراوە.\nئەم هێزە سەربازییە زەبەلاحەی حكومەتی عێراق چاوەڕوان دەكرێ فروانتر ببێ، بە تایبەت دوای ئەوەی فڕۆكە و تانكە سەربازییەكانی روسیا و ئەمریكا بە گوێرەی رێككەوتنەكانی نێوانیان تا كۆتایی ٢٠١٧ دەگەنە بەغدا.\nلە دوای جەنگی عێراق لە ٢٠٠٣، بەشێكی زۆری بودجەی عێراق بۆ وەزارەتی بەرگری تەرخانكراوە. بە درێژایی ساڵانی رابردوو بودجەی وەزارەتی بەرگری لە پشكی سەرجەم وەزارەتەكانی دیكە زیاتر بووە، ئەمەش بەهۆی ئەو دۆخە ئاسایشە نائاساییەی ئەو وڵاتە پێیدا تێپەڕبووە.\nبەپێی پڕۆژە یاسای بودجەی عێراق بۆ ساڵی ٢٠١٤، بودجەی وەزارەتی بەرگری عێراق بریتییە لە ٢٣.٢ تریلیۆن دیناری عێراق. ئەم بڕەش چەند باری بودجەی چەند وەزارەتێكە و لەناویاندا ٥.٨ جار لە بودجەی وەزارەتی كشتوكاڵ زیاتر كە تەنیا بڕی چوار تریلۆن دیناری بۆ تەرخانكراوە.\nدووەم، لاوازی دەزگا سیخوڕییەكانی عێراق هۆكارێكە كە بە شێوەیەكی بەرچاو هاوكار بووە لە گەشەسەندنی چالاكی گروپە چەكدارە توندڕەوەكان و لەناویاندا داعش. هەرچەندە لە ماوەی ساڵانی رابردووشدا چەند جارێك هۆشداری دراوەتە حكومەتی ناوەندی. دیارترین درزی دەزگا هەواڵگرییەكانی بەغدا لە هێرشەكەی موسڵدا دەركەوتن. لێرەدا ئەم پرسیارە دروست دەبێ، ئایە چۆن دەكرێ دەزگا سیخوڕییەكانی پارێزگاكە و ناوەند ئاگاداری جوڵەیەكی سەربازی نەبوون بەو قەبارەیە.؟\nسێیەم، كێشەی سونە و شیعە بۆشاییەكی زۆری بۆ داعش خوڵقاندووە تا شەرعییەتی پێبدرێ و هاوكاری بۆ چالاكییەكانی كۆبكاتەوە. ئەبوبەكر بەغدادی وەك ئەمیری سەرجەم سونەكانی عێراق و پارێزگاری مافەكانیان خۆی نمایش دەكا.\nئەم بۆشاییە بەهۆی سیاسەتی حكومەتی ناوەندەوە خوڵقاوە و بووەتە هۆكارێك كە داعش و دەیان گروپی رادیكاڵی دیكەی سونە لە دەوری یەكتر كۆببنەوە بۆ گورز وەشاندن لە حكومەتی ناوەندی كە زۆرینەی لە شیعەكان پێكهاتوە.\nچوارەم، لەم جۆرە كاتانەدا چاودێران سیناریۆی دەرەكی جۆربەجۆر پێشكەش دەكەن. لەوەها كاتێكیشدا زۆرێك پەنجە بۆ ئێران و وڵاتانی كەنداو درێژ دەكەن. بەهۆی هاومەزهەبییەوە ئێران پشتیوانی لە حكومەتی ئێستای عێراق دەكا و بۆ ئەمەش دەگوترێ داعش بەرهەمێكی ئێرانییە و دەجوڵێنرێ لەپێناو لێدانی سونەكان و ناچاركردنیان بە رازی بوون بەو ئەجێندا سیاسییەی حكومەتی ناوەندی هەیەتی. ئەمە لە كاتێكدایە لە سەرەداوی رووداوەكانی موسڵدا، ئێران هۆشداری دەدا و جوڵەكانی داعش وەك هەڕەشەیەك بۆسەر بەرژەوەندییەكانی پێناس دەكا.\nلەبەرامبەر ئەمەدا زۆرێك پەنجە بۆ وڵاتانی كەنداو و سونە نشین درێژ دەكەن. لەمبارەیەوە دەگوترێ ئەو دەوڵەتانە هاوكاری داعش دەكەن تا دووبارە شكۆ بۆ سونەكان بگەڕێنێتەوە، لە رێگەی لاوازكردن و سنووردانان بۆ حكومەتی ناوەندی.\nلەسەر ئاستی سوریاشدا، داعش سوودی لەو پاشا گەردانییە وەرگرتووە كە لەو وڵاتەدا دەگوزەرێ. سوپای سوریا بە هاوكاری هاوپەیمانە ناوخۆیی و دەرەكییەكانی رووبەڕووی بەرەی ئۆپۆزسیۆن وەستاوەتەوە و لە بەرامبەریشدا هێزە نەیارەكانی دەوڵەتی سوریا هێرشی كوشندە دەكەنە سەر سوپا و بەشێك لە وڵاتەكەیان بۆ خۆیان دابڕیوە.\nئەم ژینگەیە لەبارە بۆ گروپە ئیسلامییەكان و لەناویشیاندا چەكدارانی داعش كە بەشێك لە خاكی سوریایان بۆ خۆیان دابڕیوە. بۆیە جەنگی سوریا و پاشاگەردانی ئەو وڵاتەش هۆكارێكی دیكەی مانەوەی داعشە.\nلەگەڵ هەموو ئەم هۆكارانەداـ چەكدارانی داعش خاوەنی تۆڕێكی بەهێز و پاشخانێكی كاری نهێنن لە سەرەتای جەنگی عێراقەوە. وەك لە سەرەتادا ئاماژەی پێكراوە، داعش لە ئەلقاعیدە جیابووەتەوە و ئەمەش ئەوە دەگەیەنێ بەشێك لە تاكتیكەكانی ئەو رێكخراوە بەكاردەهێنێ لە چالاكییەكانیدا.\nهاوڵاتیبوون لە دەوڵەتەكەی داعشدا\nكاتێك داعش هەوڵی دامەزراندنی دەوڵەتێك دەدا، ئەمە مانای ئەوەیە گروپەكە جۆرێك لە پەیكەر و ژیانی بۆ خۆی داڕشتووە.\nهاوشێوەی دەوڵەتێكی سەربەخۆ داعش چەندین وەزارەتی هەیە و بۆ هەریەكەشیان چەندین ناوی خوازراو هەیە كە پلەی باڵایان پێدراوە.\nلە دەوڵەتەكەی داعشدا هەریەكە لە وەزارەتە دیارەكانی وەك شەریعە، پەیوەندییە گشتییەكان، جەنگ، تەندروستی و پەروەردە بەدی دەكرێ. لەگەڵ ئەم پۆستانەشدا داعش وەزارەتی نەوتی هەیە و كەسێك وەزیرییەتی بەناوی ئەبو ئەحمەد جەنابی.\nبە ستاندارەدەكانی دونیا ئەمڕۆ ژیان لە ژێر باڵی داعشدا ئاسان نییە. ئەو ناوچانەی دەكەونە ژێر دەستی داعشەوە خەڵكەكەی دەبێ بە شێوەیەكی تەواو پەیڕەوی بنەما ئیسلامییەكان بكەن، هەروەك لە موسڵ ئێستا روودەدا.\nپیاوان بە هیچ جۆرێك نابێ ریش بتاشن و سەرتاشخانەكان دەبێ لاببرێن (وەك لە ئەلڕەقە روودەدا) و بۆیان نییە جگەرە و نێرگەلە بكێشن، ئەمە هاوكات لەگەڵ ئەوەی خانمانیش نابێ هیچ ئامرازێكی جوانكاری بەكاربێنن و ئاڕایشتگەكان دادەخرێن و دەبێ بە تەواوی خۆیان داپۆشن و لە ماڵەكانیان دەرنەچن، وك ئێستای موسڵ.\nهێماكانی خۆرئاوا بە تەواوی رەتدەكرێنەوە، بێگومان ئەمە هاوشان لەگەڵ ئەوەی مەی خواردنەوە و ماددە كهولییەكان بە هەموو جۆرێك قەدەغەیە.\nنموونەی یاساكانی داعش لەو بەشانەی سوریا و عێراقدا بەدی دەكرێن كە لە ژێر كۆنتڕۆڵیدان. سزای ئەو تاوانانەی لە ژێر دەستەڵاتی داعشدا ئەنجام دەدرێن جیاوازن و لە نێوان جەلد لێدان، دەست بڕینەوە و سەر پەڕاندندان.\nداعش و كورد؛ دوو دراوسێ\nلە دوای دەستبەسەرداگرتنی موسڵ و دووبارە هێرشكردنەوە سەر چەند بەشێك لە كەركوك و دیالە، داعش لە بەیاننامەیەكدا رایگەیاند خوازیاری رووبەڕووبوونەوە نین لەگەڵ كورد و پێشمەرگەدا.\nلە بەشی خۆرهەڵاتی شاری موسڵ و لەو ناوچانەشدا كە زۆرینەیەكی كورد نیشتەجێین، داعش خۆی دوورە پەرێز گرتووە. سەرباری ئەمانەش داعش داوا لە كورد دەكا سەنگەری لەگەڵ یەك بخا دژ بە دەستەڵاتی نوری مالبكی.\nلە ماوەی ١٢ مانگی رابردوودا چەكدارانی داعش چەند هێرشێكی كوشندەیان كردووەتەوە سەر پێگەی هەردوو حیزبی دیاری هەرێمی كوردستان لە دووزخورماتوو. دوایبن هێرشەكانی لە سەرەتای هەفتەی رابردوودا بوو كە زیاد لە سەد بریندار و كوژراوی بەدوای خۆیدا هێنا. ئەمە لەگەڵ ئەو هێرشەی لە كاتی هەڵمەتی هەڵبژاردنەكاندا كرایە سەر ئاپۆڕای بانگەشەكارانی یەكێتیی نیشتمانی كوردستان لە خانەقین.\nهاوشان لەگەڵ ئەم هێرشانەدا، ناوبەناو چەكدارانی داعش كەسانی كادیر و ئەندامی یەكێتیی نیشتمانی و پارتی دیموكراتیان كردووەتە ئامانج. بەشێكی زۆر لەو هێرشانەش لە ناوچەكانی دەرەوەی هەرێمی كوردستاندا روویانداوە. لە ناوخۆی هەرێمدا، دیارترین هێرشەكان ئەو دوو هێرشە بوون كە كرانە سەر دوو ئەفسەری پلە باڵای هێزی پێشمەرگە لە ناوچەی سەرچناری پارێزگای سلێمانی.\nلە ئێستادا ژمارەیەك زۆری هێزی پێشمەرگە رەوانەی ناوچە كێشە لە سەرەكانی دەرەوەی هەرێم كراون، فە سەرۆكی هەرێمی كوردستان و فەرماندەی گشتیی هێزە چەكدارەكان مەسعود بارزانی بریتییە لە مانەوە لەو ناوچانەدا و پێشڕەوی نەكردن بە هیچ جۆرێك بۆ ئەو ناوچانەی لەژێر دەستەڵاتی سوپای عێرقدا یاخود چەكدارانی داعشدان.\nمەبەستی حكومەتی هەرێـم لە جوڵە پێكردنی ئەم هێزانە وەك سەركردە سەربازییەكانی هەرێم دەڵێن، “پاراستنی هاوڵاتییانی كوردە لەو ناوچانەی كە سوپای عێراق ناتوانێ بیانپارێزێ.”\nبەپێی ئەو زانیارییانەی بەردەستن، هێزی پێشمەرگە خوازیاری رووبەڕووبوونەوەی چەكدارانی داعش نییە و لەم هەنگاوەشیدا وەك سوپایەكی سەربەخۆ كاردەكا و فەرمان لە سەرۆكایەتی هەرێمەوە وەردەگرێ.\nهەرچەندە بەڕێوەبەری ئۆفیسی نوری مالكی و پارێزگاری نەینەوا و سەرۆكی پەرلەمان داوای هاوكاری هێزی پێشمەرگەیان كردووە، تا ئێستا سەركردایەتی كورد ئامادەیی دەرنەبڕیوە بۆ جەنگ دژی داعش.\nمانەوەی كورد بەم جۆرە خواستی زۆرێكە و هاوڵاتییانی هەرێمیش پێیانوایە بەمجۆرە دەتوانن دوو ئامانجی گەورە بپێكن.\nیەكەم، بەمجۆرە حكومەتی هەرێم دەتوانێ خۆی لە ئاگری چەكدارنی داعش بپارێزی. ئەم كارەش تەنیا كاتێك دەكرێ كە حكومەتی هەرێم جەنگ دژی داعش رانەگەیەنێ و سنوورەكانی توندوتۆڵ بكاتەوە بە رووی هەرجۆرە دزەكردنێكی چەكدارانی داعشدا.\nدووەم، بەهۆی هەڕەشەكان و هێرشەكانی داعشەوە، كورد دووبارە بێ گەڕانەوە بۆ بەغدا هێزی رەوانەی سنووری ناوچە كێشە لەسەرەكان كردووە. لە ئیستادا بەپێی راپۆرتە مەیدانییەكان هێزەكانی ئۆپڕاسیۆنی دیجلە و و فیرقەی 12ی سوپای عێراق لە ناوچەكانی كەركوك كشاونەتەوە و هێزی پێشمەرگە شوێنەكانیانی پڕكردووەتەوە.\nلەم رێگەیەوە دووبارە پێشمەرگە گەڕێندراوەتەوە ئەو ناوچانە و ئەمجارە پێدەچێ بهێڵدرێنەوە، چونكە سوپای عێراقی توانای بەرگریكردنی نەماوە. ئەمەش ئەو خەونەیە كە زۆرێك لە هاوڵاتییانی هەرێمی كوردستان هەیانە و بۆ ئەمەش لە رابردوودا رەخنەی زۆر ئاڕاستەی حكومەتی هەرێم كراوە بۆ دەست نەگرتنەوە بەسەر ئەو ناوچانە، لە كاتێكدا حكومەتی ناوەندی توانای پارێزگاری كردنیانی نەبوەو.\nئەوەی جیاوازە ئەمجارە، پێشمەرگە دەبێتە دراوسێی هێزێكی نوێ كە سوپای عێراقی راوناوە و باس لە دامەزراندنی دەوڵەتێك دەكا كە دەبێتە هاوسێی ئەو دەوڵەتەی كورد دەیەوێ لە بەشە كوردییەكەی عێراقدا دروستیبكا.\n18 حوزه‌یران 2014 له 23:29\nوتەبێژ بە ناوی ھۆزەکانی موسڵەوە: شۆڕشەکەمان کوردستان و کەرکوک ناگرێتەوە\n18 حوزيران 2014 17:57 (نوێكردنەوەیی دوايي 18 حوزيران 2014 18:00)\nسەرکردەیەکی چەکداریی کە خۆی بە گوتەبێژ بە ناوی “رۆڵەی ھۆزە شۆڕشگێرەکانی موسڵ”ەوە دەناسێنێ، لەسەر کوۆنسوڵی دەستبەسەرکراوی تورکیا دەڵێ: “ئەوان نە دیلن و نە بە بارمتە گیراون، ھەر کاتێکیش دڵنیابین لە گەڕانەوەیان بە سەلامەتی.\nگوتەبێژ بە ناوی “رۆڵەی ھۆزە شۆڕشگێڕەکانی موسڵ” شێخ عەلی مەعمووری ئاشکرای دەکا کە جگە لە سێ پارێزگاکەی ھەرێمی کوردستان و کەرکوک کە بەدەستی کوردەوەیە، سەرجەم پارێزگاکانی دیکە ئامانجی ئەوانە و بە قسەی ئەو “لە ئێرانییەکان پاکیان دەکەینەوە.”\nلەبارەی ھەڵوێستی ئەوانەوە لەسەر ھەرێمی کوردستان، شێخ عەلی مەعمووری دەڵێ عێراق “لە لایەن ئێرانییەکانەوە و بە دیاریکراویش فەرماندەی سوپای قودس قاسم سولێمانییەوە” ھەڵدەسوڕێنرێ، تەنھا سێ پارێزگاکەی ھەرێم و کەرکوک نەبێ. “ئەو شۆڕشەی دەستمان پێکردووە لە زاخۆوە تا فاو دەگرێتەوە و دەمانەوێ عێراق لە بوونی ئێرانییەکان و بەکرێگیراوەکانیان پاک بکەینەوە.”\nلەبارەی ھەرێمی کوردستانەوە، گوتەبێژی “رۆڵەی ھۆزە شۆڕشگێڕەکانی موسڵ” بە ئاژانسی ئانادۆڵوی راگەیاند کە ئەوەی بە شۆڕش ناوی برد و دەستیان پێکردووە، سێ پارێزگاکەی ھەرێم ناگرێتەوە لەگەڵ کەرکوک، لەو رووەوە دەڵێ: “شۆڕشەکەی ئێمە کە دژی ستەمکاری حکومەت و بەکرێگیراوەکەی ئێرانە لە عێراق، سێ پارێزگاکەی ھەرێمی کوردستان و کەرکوک ناگرێتەوە و توخنی ئەو چوار پارێزگایە ناکەوین، چونکە ئەوانە بەدەستی عێراقییەکان و کوردەوەن، بەدەستی ئێرانییەکانەوە نین، مەسعوود بارزانی و جەلال تاڵەبانی برا و کەسی ئێمەن و کورد و عێراقین.”\nدەشڵێ کورد ئیشی ئەوانی ئاسان کردووە بەوەی چوار لە پارێزگاکانی عێراقیان بەدەستەوەیە و حوکمڕانی دەکەن.\nمەعمووری کە زوو زوو ئەوەی ئێستا لە عێراق روودەدا بە شۆڕشی رۆڵەی ھۆزەکانی ناو دەبرد، باس لەوە دەکا ئەوەی دەگوترێ و بانگەشەی بۆ دەکرێ گوایە ھێزەکانی دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام کۆنترۆڵی ئەو ناوچانەیان کردووە رەت دەکاتەوە و دەڵێ: “لە ناو ریزەکانی شۆڕشگێڕاندا کورد و عەرەب بە سونە و شیعە و تورکمان و مەسیحیشەوە ھەن، ئەوە شۆڕشی عێراقییەکانە و ھەموو ئەوانەشی دەگوترێ گوایە ھێرشی داعش و ئەو شتانەیە، راست نین.”\nدەڵێتیش: “مالیکی و حزبەکەی چەندین گرتەی ڤیدیۆییان لە ناوچەکانی عیمارە و ناسرییە و ئەو شوێنانە گرتووە و دەڵێن ئەوە لە موسڵ روودەدا، ئەوە ھیچ بنەمایەکی راستی تیادا نییە.”\nشێخ عەلی مەعمووری لە درێژەی قسەکانیدا دەڵێ ئەو شەڕەی ئەوان دەستیان پێکردووە تەنھا ناوچە سونە نشینەکان ناگرێتەوە، بەڵکو درێژە دەکێشی بۆ بەغدا و سەرجەم پارێزگاکانی دیکە.\nمەعمووری کە لەناو موسڵەوە لە رێگەی تەلەفۆنەوە قسەی بۆ پەیامنێری ئاژانسی ئانادۆڵو کرد، دوایین زانیاری لەبارەی کۆنسوڵی گشتیی تورکیا لە موسڵ و کارمەندانی کونسوڵخانەکە کە دوای کۆنترۆڵکردنی شاری موسڵ لە لایەن گروپە چەکدارەکانەوە گیران، ئاشکرا دەکا و دەڵێ: “ئێمە وەک رۆڵەی ھۆزە شۆڕشگێڕەکانی موسڵ کۆنسوڵی تورکیا و سەرجەم کارمەندانی کونسوڵخانەکەمان لایە و ئێمە میوانداری ئەوانمان کردووە، ئەوان نە دیلن و نە بارمتە، بەڵکو ئێمە دوای کۆنترۆڵکردنی موسڵ بۆ پاراستنی ژیانی ئەوان و بۆ ئەوەی لە لایەن میلیشیاکانی مالیکییەوە نەکوژرێن و بخرێتە سەر ئێمە ئەوانمان لە شوێنێکی ئارام پاراستووە و تەندروستیشیان باشە و ھیچ کێشەیەکیشیان نییە”.\nعەلی مەعمووری لەوبارەیەوە زیاتر دوا و گوتی: “ئێمە دەتوانین لە پێنج خولەکدا ئەوان بنێرینەوە بۆ تورکیا، بەڵام ھێشتا بارودۆخی موسڵ ١٠٠% پارێزراو نییە و میلیشیاکانی مالیکی و ھەواڵگری و میلیشیاکانی ئێران ھێشتا ھەن، بۆیە لەبەر مەترسیمان لەسەر ژیانی کۆنسوڵ و ھاوەڵەکانی تا تەواو دڵنیانەبین لەوەی بە سەلامەتی دەگەنەوە، ناتوانیین بیاننێرینەوە، بەڵام ئیشەڵا بەمنزیکانە دەبێ.”\nمەعمووری ئەندامانی گروپی عەسائیبی حەق کە یەکێکە لە گروپە چەکدارەکانی شیعە، بە نموونەھێنایەوە ئاماژەی بەوە کرد کە مەترسی لەسەر کۆنسوڵی تورکیا و ھاوەڵەکانی دروست دەکەن.\nوتەبێژی رەسمی بە ناوی “رۆڵەی ھۆزە شۆڕشگێڕەکانی موسڵەوە” لە درێژەی قسەکانیدا بۆ ئاژانسی ئانادۆڵو ئەوەشی ئاشکرا کرد کە ئەو لە نزیکەوە ئاگاداری بارودۆخی کۆنسوڵی گشتیی تورکیا و ھاوەڵەکانییەتی و گوتی: “پێدەچێ بەمنزیکانە وێنە و ڤیدیۆی ئەوان بڵاو بێتەوە وەک نیازپاکییەک بۆ پارێزراوی ئەوان”، روونیشی کردەوە کە ھەر ماوەیەک لە ماڵ و شوێنێکدا دەپارێزرێن و جێگۆڕکێیان پێدەکرێ تا پارێزراو بن.\nمەعمووری کە لە پەنجاکانی تەمەنی دەبێ و بە قسەی خۆی بەشداری شەڕی ئێران و عێراقی کردووە، ھێما بۆ ئەوە دەکا کە ھێزی “هۆزە شۆڕشگێڕەکا” لە سێ رۆژی رابردوودا لە سنوورەکانی پارێزگای دیالە و لە سنووری شاری تەلەعفەر نزیکەی ھەزار چەکداریان کوشتووە کە لە ئێرانەوە دزەیان کردووەتە ناو عێراقەوە و دەڵێ: “ھەر دوێنی شەست سەیارەی میلیشیاکانی عەسائیبی ئەهلی حەق کە چەندین ئێرانییان لەگەڵ بووە و ویستویانە فڕۆکەخانەی تەلەعفەر بگرن، تێکمانشکاند و ھەموومان خاپوور کرد، لە سێ رۆژی رابردوودا نزیکەی ھەزار چەکدارمان کوشتووە کە لە ئێرانەوە بۆ دژایەتیکردنی ئێمە ھاتبوون.”\nشێخ عەلی مەعمووری باس لەوەش دەکا کە تاکە رێگەچارەی ئەوەی ئێستا لە عێراق روودەدا تەنھا رووخاندنی حکومەتی ئێستایە و پێیوایە رۆیشتنی مالیکی بە تەنھا کێشەکان چارەسەر ناکا و دەڵێ: “ئەوانەی لە بەغدا حوکمی عێراق دەکەن داگیرکەر و بەکرێگیراون و دەبێ ئەو حکومەتە بڕوخێ.”\nهاوکات داوا لە وڵاتانی دەوروبەری عێراق دەکا جگە لە ئێران، ھاوکاری “رۆڵەی ئەو ھۆزانە” کە بە “شۆڕشگێڕ” ناوی بردوون، بکەن.\nشێخ عەلی مەعمووری لەبارەی ئەو نمایشەی ھێزەکانی دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام کردی، دەڵێ: “ھیچ ئاڵایەکی داعش ھەڵنەکرابوو، بەڵکو ئەوەی روویدا نمایشی ھێزە سەربازییەکانی رۆڵەی ھۆزە شۆڕشگێڕەکانی عێراق بوو.”\nRegarding to the current situation on the ground in #Iraq ئێژن شۆفیرتاکسییەکانی #هەولێر، ژنە بیانییەکانیان هەراسان کردووە


من لە رەقە بووم - 22\nبە ناشارەزایی چووینە بەر سێرەی تفەنگەکانی سوپاس سووریا\nپلانى داگیركردنى ئیدلب پشتبه‌ستوو به هه‌ندێك زانیاریی هه‌واڵگری به‌ربڵاو بوو، كه ده‌وڵه‌تى خه‌لافه‌ت له‌ناوخۆی ئیدلب و ناوچه‌كانى ده‌وروبه‌رى ئه‌ودا ئه‌نجامى ده‌دا. هه‌واڵى ئه‌و كوشتن و تیرۆركردنەى، كه هێزه نهێنییه‌كانى ده‌وڵه‌تى خه‌لافه‌ت له ئیدلب ئه‌نجامى ده‌دا، هه‌میشه ده‌هاته به‌ر گوێمان. ده‌وڵه‌تى خه‌لافه‌ت به‌هێزترین دامه‌زراوه‌ى ئه‌منیی چالاكی هەبوو.\nچه‌ند ڕۆژێك دوای بانگهێشت و ئاگادارینامه بۆ ئێمه بۆ غه‌زوه‌ى ئیدلب، تۆمارێكى ده‌نگى له ئه‌بوو موحه‌مه‌د عه‌دنانى به‌هۆی دامه‌زراوه‌ى ڕاگه‌یاندنى (البتارى) سه‌ر ڕێكخراوى داعش بڵاو بووه‌وه، كه ناونیشانه‌كه‌ى (قل للذین كفروا ستغلبون) بوو، وه‌كوو هه‌میشه هه‌ڕه‌شه‌ی لە ده‌سه‌ڵاتدارێتیی ئه‌مەریكا و وڵاتانى عه‌ره‌بی ناوچه‌كه ده‌كرد، به‌ڵام ئه‌مجاره له‌نێو قسه‌كانیدا ڕسته‌یه‌كى كورتى گونجاندبوو، كه سه‌رنجى كه‌سی به‌خۆیه‌وه ڕانه‌ده‌كێشا، كه تیایدا گوتبووى ناوچه ئازادكراوه‌كان هه‌مدیسانه‌وه ئازاد ده‌كه‌ینه‌وه، چونكه له ناوچه‌ى ئازادكراودا ده‌بێت به‌پێى شه‌ریعه‌تى خودا حوكمدارێتى بكرێت. ته‌بعه‌ن مه‌به‌ستى ئەلعەدنانییش ئه‌و ناوچانه بوو، كه هێزه ئۆپۆزۆسیۆنه‌كانى سووریا له‌ژێر کۆنترۆڵی حكوومه‌تی سووریا ده‌ریانهێنابوو.\nله حه‌وشه‌ى مزگه‌وتدا، دوای ڕاسپارده‌كانى ئه‌و كه‌سه سه‌ربازییه له‌باره‌ى هه‌ڵسوكه‌وت و چۆنیه‌تیى هه‌ڵسوكه‌وتكردن له‌گه‌ڵ خه‌ڵكى ئاسایی و شه‌ڕكه‌راندا، ئاماژه‌ى پێ دا (بۆ نموونه ئه‌وه برینداره‌كانیان مه‌كوژن و هه‌ر كه‌سێك چه‌كه‌كه‌ى ڕاده‌ست كرد و به‌ره‌و ماڵه‌وه گه‌ڕایه‌وه، یان چووه مزگه‌وته‌كانه‌وه، پارێزراو بیهێڵنه‌وه) گوتیشی ئه‌م غه‌زوه‌یە، غه‌زوه‌ى تۆڵه‌سه‌ندنه‌وه‌یه.\nمه‌به‌ستى تۆڵه‌سه‌ندنه‌وه له‌و (خوشكه موهاجیران)ه بوو، كه ده‌ستدرێژییان كرابووه سه‌ر. ئه‌م بابه‌ته‌ش بۆ جه‌نگێك ده‌گه‌ڕایه‌وه، كه له‌و كاته‌دا له‌نێوان جەبهەتولنوسڕە ده‌وڵه‌تى خه‌لافه‌تدا له‌نێوان ساڵى (2013 و 2014)، دوای ده‌ركردنى هه‌ندێك به‌یاننامه، كه دواجار شه‌ڕی هه‌ردوولاى به‌دوادا هات، له هه‌ندێك ناوچه‌ى ڕیفی باكووری حه‌له‌ب ڕووی دا.\nچه‌ند ڕۆژى پێش ده‌ستپێكى شه‌ڕ، من به‌ئاشكرا و به‌نهێنى بیروڕام له‌باره‌ى ئه‌و باسوخواسەی، كه له ده‌وڵه‌تى خه‌لافه‌تدا له‌ئارادا بوو و بابه‌تى ته‌كفیر و و مه‌عزوور زانین به هۆى نه‌زانییه‌وه ده‌رده‌بڕی. دڵنیا بووم، كه ئه‌م جۆره قسانه به‌گوێى ئه‌بوومه‌روان میسڕی، شێخى فه‌رمانده‌ى باره‌گاى ئێمه ده‌گەنەوە.\nكاتى جووڵه‌كردن به‌ره‌و گۆڕه‌پانى شه‌ڕ هات. تازه خه‌ریك بوو سوارى سه‌یاره‌ى ده‌بڵ كابینه‌كان ده‌بووین، تا بۆ هێرشكردن ئاماده بین، له‌ناكاو فەرمان هات، كه ڕاوه‌ستن و غه‌زوه‌كه دوا بخه‌ن. ئه‌و به‌سه‌رهاتهم بیر كه‌وته‌وه، كه له شارى حه‌دیده بۆمان هاته پێشه‌وه. له‌وێشدا له شه‌وى ئۆپه‌ڕاسیۆندا له فه‌رمانده‌یی ده‌وڵه‌تى خه‌لافه‌ته‌وه هه‌واڵمان پێ گه‌یشت، یه‌كسه‌ر له هیت بكشێینه‌وه و به‌ره‌و شام بگه‌ڕێینه‌وه.\nشه‌ڕى ئیدلب بۆ كاتێكى نادیار دوا خرا. ئه‌م دواخستنه دژایه‌تیى زۆری له‌نێو شه‌ڕكه‌رانى به‌دوادا هات، كه ده‌یانویست شه‌ڕ بكه‌ن. هه‌ندێكیان تووڕه بوون و هه‌ندێكیشیان له بێتاقه‌تیدا خۆیان ده‌خوارده‌وه، به‌ڵام هه‌مان ده‌سته‌واژه‌ى (گوێ بگره و په‌یڕه‌ى بكه)، كه له ده‌مى ئه‌میره‌كانه‌وه ده‌رده‌چوو، بۆ ڕێگریكردن له هه‌ر لادان و سه‌رپێچییه‌ك به‌س بوو. دواكه‌وتنى غه‌زوه‌كه بۆ من جێى خۆشحاڵی بوو.\nدوو ڕۆژ دوای گه‌یشتنى فەرمانى دواخستن، فەرمانێكى ترى خێرا گه‌یشت، په‌یوه‌ست به‌وه‌ى، كه هێزه‌كانى سه‌یفولده‌وله به هه‌موو نه‌فه‌ر و چه‌كوچۆڵه‌كانیانه‌وه به‌ره‌و فڕۆكه‌خانه‌ى (كوه‌یرێس) بنێردرێن. هه‌ندێك هه‌واڵ ده‌هاتن، كه حكوومه‌تى سووریا له هه‌وڵدایه گه‌مارۆی ئه‌م فڕۆكه‌خانه سه‌ربازییه، كه له‌و كاتانه‌دا له گه‌مارۆی ده‌وڵه‌تى خه‌لافه‌تدا بوو، بشكێنرێت.\nئه‌مه‌ش ده‌بێت بڵێم، كه له‌كاتى غه‌زوه‌ى ته‌دموور و گه‌مارۆی ناوچه‌ى ته‌لئه‌بیه‌ز، هه‌ندێك شت له ڕۆحى مندا ئاڵوگۆڕی به‌سه‌ردا هاتبوو، له نموونه، ئه‌وه‌ى كه هێزی بۆچوونى زیاترم بۆ مشتومڕ و له‌باره‌ى ڕێوشوێنى سه‌ربازانى ده‌وڵه‌تى خه‌لافه‌تم دۆزیبووه‌وه، كه له‌به‌رده‌وامیدا باسی ئه‌ویش ده‌كه‌م.\nئێمه‌یان به‌رەو ده‌وروبه‌رى فڕۆكه‌خانه‌كه برد. به قه‌ڵابێكی سه‌ربازى ئێمه‌یان به‌ره‌و ناوچه‌یه‌كى په‌راوێزخراو گواسته‌وه، كه هیچ ئاسه‌وارێكى ژیان له‌وێدا نه‌بوو. پێش ئێمه کاروانێکی تری شه‌ڕكه‌ران له‌وێ بوون و ئه‌وانیان به‌ره‌و گۆڕه‌پانى جه‌نگ بردبوو.\nكاتێك گه‌یشتین، شه‌وانه له هه‌ندێك ناوچه جێگیر بووین، كه به‌پێى ڕه‌وتى سه‌ربازییانه‌ى هێزه‌كانى حكوومه‌تى سووریا بۆ گه‌یشتن به فڕۆكه‌خانه، ده‌بوایه به‌وێدا تێپه‌ڕن. ئه‌میری ده‌سته‌كه‌مان به په‌نجه‌ى شایه‌تمانى سووچێكى پێ نیشان داین و گوتى، هێزه‌كانى حكوومه‌تى سووریا له‌وێدان. هه‌ڵبه‌ت ئه‌و بیابانه ئه‌وه‌نده تاریك بوو، كه به‌ڕاستى نه‌تده‌توانى هیچ شتێكى تیادا ببینی.\nهه‌ستم ده‌كرد ناتوانم چیدى ته‌حه‌مولی ئه‌مه بكه‌م. له ناوه‌ڕاستى ده‌سته‌كه‌وه ده‌ستم كرده دژوه‌ستانه‌وه له‌باره‌ى ئه‌و شێوازه‌ى كه بۆ هێرشكردن دایاننابوو. چۆن ده‌بێت هێرش بكه‌ین و خۆمان كوێرانه بده‌ینه ناو هه‌ناوى دوژمنه‌وه، له‌كاتێكدا دۆخى جوگرافیی ناوچه‌ى جه‌نگیمان هێشتاكه به‌باشی نه‌ناسیبوو؟\nدژوه‌ستانه‌وه‌م له‌لایه‌ك له‌به‌ر ئه‌مه بوو، حه‌زم نه‌ده‌كرد له شه‌ڕه‌كاندا به‌شداری بكه‌م و له‌لایه‌كی تره‌وه له‌باره‌ى ئه‌و شوبهه و گومانانه بوو، كه به ئاماده‌بوونم له شه‌ڕه‌كان په‌یوه‌ست به ڕیوشوێنه سه‌ربازییه‌كان، ده‌هاته زه‌ینمه‌وه. ئه‌میری ده‌سته‌كه‌مان وه‌ڵامێكى بێ سه‌روبنى دایه‌وه، كه قه‌ناعه‌تپێكه‌ر نه‌بوو. گوتى كه‌سێك له خه‌ڵكى ناوچه‌كه، كه شاره‌زای ناوچه‌كه‌یه له‌گه‌ڵمان ده‌بێت و له ڕێڕه‌وه‌كه‌دا ڕینوێنیكه‌رمان ده‌بێت! زه‌وییه‌كانى ده‌وروبه‌رى فڕۆكه‌خانه كراوه و بێ به‌رگری بوون و هیچ كه‌مین و ته‌پۆڵكه‌یه‌كى تێدا نه‌بوو. ته‌نیا لە ده‌وروبه‌ریدا كۆمه‌ڵێك جۆگه‌ی ئاو به‌رچاو ده‌كه‌وتن. جووڵه‌ى شاراوه‌مان به‌ره‌و ناوچه‌یه‌ك، كه ده‌گوترا هێزه سه‌ربازییه‌كان له‌وێدا بڵاو بوونه‌ته‌وه، ده‌ست پێ كرد. زۆر نزیكیان بووینه‌وه، به شێوازێك، كه هه‌ستمان ده‌كرد ئێستا وا له‌به‌رده‌میانداین.\nبه مه‌وداى نزیكه‌ى دوو سه‌د مه‌ترى هێزه‌كانى حكوومه‌تى سووریا گه‌یشتین، له‌ناكاو ته‌قه‌یه‌كى زۆر به‌ره‌و ڕوومان هات. ئێمه له‌و ساته‌دا له خاڵێك له‌نێوان كۆمه‌ڵێك دڕك و داڵدا بووین. ته‌قه‌ى زۆرى ئه‌وان له هه‌ر لایه‌كه‌وه هه‌موو خاڵه‌كه‌مانى كردبووه جه‌هه‌ننه‌م. فیشه‌كه‌كان به شێوازێك به‌ره‌و ڕوومان ده‌هاتن، كه تا ئێستاكه شتى وام نه‌بینیبوو. له‌سه‌ر زه‌وى پاڵ كه‌وتین، ئه‌وانی تریش له‌سه‌ر ئه‌و دڕك و داڵانه درێژ بوون. ده‌وروبه‌رمان زه‌ویى كشتوكاڵی بوو و ته‌نیا دڵخۆشیم ئه‌مه بوو، كه سه‌رم خستبووه ناو شوێنێك، كه كێڵدرابوو.\nڕێگاى گه‌ڕانه‌وه نه‌بوو، بۆ چه‌ند ساتێك هه‌ستم كرد فڕۆكه‌خانه‌ى كویرس دواجه‌نگ ده‌بێت كه له ژیانمدا تیایدا به‌شداری ده‌كه‌م (هه‌ر لێره‌شدا ده‌كوژرێم و كۆتاییم پێ دێت)، كه‌سانێك كه گوللە به لایاندا گیڤاندبێتى، ده‌زانم چی ده‌ڵێم. ئه‌مه ڤیزانه‌م له هه‌موو شوێنێكه‌وه هه‌ست پێ ده‌كرد. ئاراسته‌ى ئه‌م گیڤانه‌م ده‌زانى بۆ كوێوه ده‌چوون. خودا ده‌زانێت چه‌نده سه‌رم داچه‌ماندبووه سه‌ر زه‌وی و خاكه‌وه. هه‌موومان له‌ناو ئه‌و زه‌وییه كشتوكاڵییه‌دا درێژ كه‌وتبووین و فیشه‌كه‌كان به‌سه‌رماندا ده‌بارین. زۆربه‌مان وامان هه‌ست ده‌كرد، له كه‌مینێكى ئه‌واندا گیرمان خواردووه و سه‌ربازانى حكوومه‌تى سووریا ئێمه‌یان پێشتر خستووه‌ته ژێر زه‌ڕه‌بینه‌وه و كه نزیكیان بووینه‌وه، ته‌قە ده‌ست پێ بكه‌ن.\nدیمه‌نه‌كه هاوشێوه‌ی ئه‌و دیمه‌نانه بوو، كه له‌نێو شاری یاریی له منداڵیماندا بینیبوومان. ده‌تتوانی ڕووناكیى فیشه‌كه‌كه‌كان له هه‌موو شوێنێكه‌وه به‌ڕوونى ببینیت. به‌دڵنیاییه‌وه كۆتایی خه‌ت بۆ من بوو، به‌ڵام وا له دۆخى گومڕابوونمدا خه‌ریك بوو كۆتاییم پێ ده‌هات. خه‌ریك بووم بۆ ده‌وڵه‌تێك ده‌جه‌نگام، كه له بیروڕاكانى ئه‌و گومان هه‌بوو! هه‌ستم ئه‌مجاره‌یان جیاواز له‌گه‌ڵ ئه‌و هه‌سته‌دا بوو، كه له ته‌دموور، یان كاتى گه‌مارۆیی ته‌لئه‌بیه‌زدا هه‌مبوو، جیاواز بوو. (ئه‌وكات وام هه‌ست ده‌كرد بكوژرێم شه‌هید ده‌بم، به‌ڵام ئێستا وام هه‌ست ده‌كرد به‌گومڕاییه‌وه وا ده‌كوژرێم).\nسه‌ربازانى سووری پازده خوله‌كێك به‌بێ وه‌ستان ته‌قه‌یان به ڕووماندا كرد. ئه‌م پازده خوله‌كه بۆمان به ساڵێك ته‌واو بوو. پێده‌چێت شتێك كه بووبووه هۆی ڕزگاربوونمان، قه‌دی نه‌یجه‌زاره‌كان بوو، كه له چه‌ند مه‌ترێك له‌پێشمانه‌وه بوو.\nدوو شه‌ڕكه‌ری تر له‌پاڵ مندا بوون، ئه‌وان توانییان خۆیان به‌سه‌ر سنگه‌وه به‌قه‌دى درێژى نه‌یجه‌زاره‌كان بگه‌یه‌نن. تا كه‌مێك پارێزراوتر بن، به‌ڵام ئه‌مجاره بۆ من كه‌مێك سه‌خت بوو و نه‌مده‌توانى به‌سه‌ر سنگه‌وه بگه‌مه ئه‌وێ. چه‌ند خوله‌كێك ده‌نگى ته‌قوتۆق نه‌ما. له‌پشتمه‌وه ڕووبارۆکەیەک هەبوو، كاتێك هه‌ستام تا بچمه ئه‌وێ و خۆم بپارێزم، ته‌قه‌كردن له هه‌موولایه‌كه‌وه به‌ڕوومدا هاته‌وه. دیار بوو به دووربینى شه‌و چاودێرییان ده‌كردین. له‌نێو ڕووبارۆکەكه‌دا درێژ بوومه‌وه. دیسانه‌وه ته‌قه‌كردن ده‌ستی پێ كرده‌وه. جگه له پاڕانه‌وه و په‌نابردن به خودا، هیچ كارێكم نه‌ده‌توانى بكه‌م.\nپاش ماوه‌یه‌ك شه‌ڕكردن و خه‌ڵه‌تاندنیان و سه‌بر گرتنمان، توانیمان له شوێن و جێگاى خۆمان به‌خێرایی هه‌ستینه‌وه و له شوێنى ژێر ته‌قه‌كردنى ئه‌واندا ده‌ربچین. زه‌وییه‌كانى قامیشی شه‌كر، كه له‌ملاولای ڕێڕه‌وه‌كه‌دا بوو، وه‌ك پارێزوانى خۆمان داماننان و پاشه‌كشێمان كرد. خۆمان گه‌یانده‌وە هێڵه‌كانى خۆمان.\nبه‌دواى ئه‌میری هێزه‌كه‌ماندا گه‌ڕاین، تا له‌باره‌ى ئه‌و كه‌مینه‌ى گیرۆده‌ى بووبووین، ناڕه‌زایی ده‌ربڕین. ئه‌میری باره‌گا دیار نه‌مابوو. وه‌ڵامى فه‌رمانده‌كانى هێزه‌كه‌شمان قسه‌ى دووباره زیاتر هیچ نه‌بوو. نابێت له‌باره‌ى فەرمانى فه‌رمانده‌كانه‌وه قسه بكه‌یت.\nشه‌وى دواتر ئه‌میری سه‌ربازی فەرمانی كرد، كه جارێكی تر بۆ شكانى هێڵی پێشه‌وه‌ى دوژمن هێرش ده‌ست پێ بكه‌ینه‌وه. دیسانه‌وه هه‌ستم به‌وه كرده‌وه، چاره‌نووسێكى نادیار له ده‌رگه‌مان ده‌داته‌وه. دیار بوو به‌ره‌و خۆكوژی هه‌نگاومان ده‌نایه‌وه. هیچ رێگه‌یه‌ك نه‌بوو جگه له‌وه‌ى جێبه‌جێكه‌رى فەرمانه‌كه بین. ڕێك وه‌ك شه‌وى ڕابردوو نه پلانێك له‌كاردا بوو، نه ئۆپه‌ڕاسیۆنى ناسینى جێگاكه و شتانى هاوشێوه، كه پێویست بوون له‌به‌رده‌ستماندا بن. گوتیان ده‌شتاییه‌كه تێپه‌ڕێنن ده‌گه‌نه سه‌ربازانى نەسڕانى (یان سه‌ربازانى سوپای سووریا) ئه‌مجاره پێیان گوتینه‌وه، كه چه‌كى قورس له‌پێشتانه‌وه هاوكارتان ده‌بێت و زرێپۆشێكى مینڕێژكراویش له‌پێشتانه‌وه به‌ڕێ ده‌كه‌وێت.\nبه‌ره‌و ده‌شتاییه‌كه به‌ره‌و پێشه‌وه چووین، تا گه‌یشتینه پرده‌كه، ئێمه له‌ژێر پرده‌كه‌وه ده‌ڕۆیشتین و زرێپۆشه‌كانیش له‌سه‌ر پرده‌كه‌وه. چه‌ند ساتێك تێنه‌په‌ڕی، ده‌نگى ته‌قینه‌وه‌یه‌كى توند به‌رز بووه‌وه. به مووشه‌كى دژه‌تانكى جۆری (AT-5) ڕووسی له زریپۆشه‌كه‌مانیان دا و ته‌قاندییانه‌وه. له توندیى ته‌قینه‌وه‌كه وه‌خت بوو به‌ته‌واوه‌تى كه‌ڕ ببین و تا چه‌ند خوله‌كێك هیچمان نه‌ده‌بیست. له دوخێكى ئاڵۆز و ناخۆشدا گیر كه‌وتبووین، له‌لایه‌ك بۆمبارانكردنى چه‌كه قورسه‌كانى خۆمان و له‌لایه‌كى تره‌وه ئه‌و فیشه‌كانه‌ى له هه‌موو لایه‌كه‌وه به ڕووماندا ده‌هاتن.\nوه‌ك ڕۆژی قیامه‌ت ده‌هاته به‌رچاوم، هه‌ردوولا جۆره‌ها چه‌كیان به‌كار ده‌هێنا. فیشه‌كه‌كان كه به ڕووى ئێمه‌دا ده‌هاتن. هه‌م له فڕۆكه‌خانه‌ى كویرس بوو و هه‌م له‌لایه‌ن هێزه‌كانى سووریاوه، كه ده‌یانویست ڕێگایه‌ك بۆ چوونه ناوه‌وه‌ى بكه‌نه‌وه.\nجارێكی تر له گۆشه‌یه‌كى ئه‌و بیابانه‌دا بیری شكستى كۆبانى و كوژرانى چوار هه‌زار شه‌ڕكه‌ر و له‌ده‌ستدانى بێجى و ئه‌و كوشتارگەیەم كەو‌ته‌وه كه ده‌وڵه‌تى خه‌لافه‌ت به‌سه‌دان كه‌سی تیادا له‌ده‌ست دا. بیری كه‌ركووك و ته‌لئه‌بیه‌ز كه‌وتمه‌وه و هه‌موو ئه‌و ناوچانه‌ى ده‌وڵه‌تى خه‌لافه‌ت ئه‌وانى له‌ده‌ست دابوو و سه‌ربازانى له‌و جێگایانه كردبووه دارده‌ستى جه‌نگ و كردبوونى به سووته‌مه‌نیى ئه‌و جه‌نگانه.\nله‌و تاریكییه‌ى ده‌شته‌كه‌دا ڕاكشابووم و ڕووناكیى فیشه‌كه‌كان و بۆمبه‌كانم له‌ده‌وربه‌رى خۆمدا ده‌بینى. نه‌مانده‌توانى به‌ره‌و دوژمن به‌ره‌و پێشه‌وه بچین، ته‌قه‌كردن به‌ره‌و ئه‌و شوێنه‌ى ئێمه‌ی لێ بووین، به‌رده‌وام بوو، له هه‌مان كاتدا گولله ڕووناككه‌ره‌وه‌كانیش شوێنى ئاماده‌بوونمانى ڕووناك و ئاشکرا ده‌كرد.\nفڕۆكه‌كانیش ده‌ستیان به بۆمبارانكردن كرد و ته‌قه‌كردن به ڕووماندا له هه‌ر لایه‌كه‌وه توندتر بوو. سه‌رماى ڕیفى حه‌له‌بیش جه‌هه‌نه‌مێكى دروست كردبوو.\nبه هه‌رحاڵ، هه‌موومان پێكه‌وه بڕیارمان دا پاشه‌كشێ بكه‌ین و بۆ هێڵی سه‌ره‌تاى خۆمان بگه‌ڕێینه‌وه. كاتێك گه‌ڕاینه‌وه، هیچ ئاسه‌وارێك له شوێنه‌كه‌مان نه‌مابوو. بۆمبارانه‌كان ئه‌و ناوچه‌یه‌ى كردبووه شوێنێك، كه به‌س بۆ بیره‌وه‌ریى ده‌شێت بیگێڕیته‌وه. چووینه‌وه بۆ لای ئه‌میری سه‌ربازیمان و ده‌ستمان به ڕه‌خنه‌گرتن كرد، كه بۆچی ئێمه‌تان خستووەته نێو ژیانێك، كه ئه‌گه‌رى كوشتنمان هه‌ر ساتێك له چاوه‌ڕوانیماندا بوو.\nپاش دوو هه‌وڵدان بۆ وه‌ستانى پێشڕه‌وییه‌كانى حكوومه‌تى سووریا به‌ره‌و فڕۆكه‌خانه‌ى كویرس، شه‌وی سێیه‌م فەرمانمان پێ گه‌یشت، ڕووگه‌ى هێرشه‌كه بگۆڕن و به‌ره‌و شاری ئەلسەفیره، كه خاڵى پشتیوانیكردنى هێزه پێشڕه‌وی كردووه‌كان به‌ره‌و فڕۆكه‌خانه‌ى كویرس بوو، هێرش ببه‌ینه‌وه.\nله دووره‌وه ئاماژه‌یان به شاره‌كه كرد و گوتیان (بسم الله!) له‌گه‌ڵ ده‌ستپێكى پێشڕه‌ویكردنمان ته‌قه‌كردن به ڕووماندا ده‌ستى پێ كرد. فەرمانیان كرد كه له‌و ده‌شته خاكوخوڵییه‌دا به‌ره‌و پێشه‌وه بچین. ته‌قه‌كردن به ڕووماندا خۆ وه‌ستانى نه‌بوو. ئه‌مه سێیه‌م جار بوو بۆ جێگایه‌ك ده‌ڕۆیشتین، كه سه‌ربازانى حكوومه‌تى سووریا وریایانه له چاوه‌ڕوانیماندا بوون. بۆ جاری سێیه‌م ناچار بووین پاشه‌كشێ بكه‌ین و بۆ باره‌گاكانى خۆمان بگه‌ڕێینه‌وه.\nله‌و سێ هێرشه‌دا كه هه‌ر سیانیان پاشه‌كشێى به‌دوادا بوو، زۆر له هێزه‌كانمان كوژران و بریندار بوون. له‌گه‌ڵ ئاگاداربوونه‌وه‌ى ئه‌میری سه‌ربازیى ناوچه‌كه له پاشه‌كشێكردنمان، فەرمانی به ئه‌میری ده‌سته‌كه‌مان كرده‌وه، دیسانه‌وه بۆ گۆڕه‌پانى هێزه‌كه بگه‌ڕێینه‌وه!\nبه‌پێى پێكهاته‌ى سه‌ربازیى ده‌وڵه‌تى خه‌لافه‌ت، هه‌موو ئه‌میری ده‌سته‌كان ده‌بێت گوێڕایه‌ڵى فەرمانى ئه‌میری سه‌ربازیى ناوچه‌كه بن.\nئێستا فەرمان كرابوو دیسانه‌وه بۆ گۆڕه‌پانى جه‌نگ بگه‌ڕێینه‌وه. ئه‌مجاره ئاماده نه‌بووم بۆ گۆڕه‌پانى جه‌نگ بگه‌ڕێمه‌وه. ئاماده نه‌بووم له زه‌وی و ده‌شتاییه‌كى پان و به‌رینى بێ به‌رگریدا، دیسانه‌وه بۆی بگه‌ڕێمه‌وه. به ئه‌میره‌كه‌م گوت، به‌هۆی كه‌وتنم له نشێوێكدا، پێم ئازارێكى زۆری پێ گه‌یشتووه و ناتوانم به‌خێرایی ڕێ بكه‌م.\nهه‌موو هێزه‌كه‌مان بۆ گۆڕه‌پانى شه‌ڕ گه‌ڕانه‌وه، تا به‌رده‌م و جڵه‌وى پێشڕه‌ویى هێزه‌كانى سووریا بگرن، به‌ڵام به‌هۆی په‌ستانى زۆر و فشارى هێزه‌كانى سووریا بۆ گه‌یشتن به سووریا، نه‌یانتوانى هیچ بكه‌ن و شكستیان خوارد. هێزه‌كانى سووریا به ئاگری قورس و به یارمه‌تیى ژماریەه‌ك له هێزه تایبه‌ته‌كانى حزبوڵاى لوبنان، له ئه‌نجامدا توانییان گه‌مارۆی دوو ساڵه‌ى فڕۆكه‌خانه‌ى سه‌ربازیى كویرس له‌لایه‌ن ده‌وڵه‌تى خه‌لافه‌ته‌وه بشكێنن و به‌ده‌ستى بێننه‌وه.


لیبیا و دەستتێوەردانی وڵاتان … زاهیر باهیر – Dengekan\nbyZahir Bahir\tJanuary 18, 2020\tGeneral, Opinion, Slider\nتەماشا بکە دەبینیت ئەم سیستەمە خەڵکی چۆن بێ بەها و سووك کردووە. بوون بە پیاوی خەڵک، حیزب ، سیخووڕی دەولەتی، بەکرێگیراوانی وڵاتان کە ئینگلیز پێی دەڵێت mercenaries کە کورد پێیدەڵێت “جاش”. ڕەنگە تا ڕادەیەکی کەم لە هەندێکیانا جۆرێك لە دڵسۆزی تیادابێت، یا هۆکارێکی دیکەی هەبێت بەڵام بەشی زۆری بژێوی و بارخواری ژیان و بێدەربەستیی و نەبوونی هۆشیاریی ، دڕندەیی بێت. ئاخر کابرایەك هەڵکوتێتە سەر ماڵ و خاك و گەلێکی دیکە و ئەوەی کە پێیبکرێت بیکات، بێ ئەوەی بیناسێت و غەدرێك تاوانێکی بەرانبەر کردبێت …نازانم چ ناوێكی لێدەنێیت؟!!\nئەمانە هیچ مەبدەئێك و مرۆبونێکیان لا نییە لە هەر شوێنێك بکرێت بەکرێبگێرێن ئەوان بێ دوودڵی دەچن و شەڕ دەکەن . بە گوێرەی ڕاپۆرتێكی نوێی رۆژنامەی گاردیانی ئەمڕۆ 15/01/20 ئەم بەکرێگیراونە عەقدێکیان لەتەك یو ئێن-دا بەستووە بۆ پشتگیریکردن لە حکومەتی لیبیا، کە هەر بەکرێگیراوێك 2000 دۆلاری ئەمەریکی موچەی بێت کە لە کاتێکدا کە تورکیا شەڕی دژ بە کوردی پێدەکردن مانگی 450 بۆ 550 لیرەی تورکییان وەردەگرت کە بە پاوەندی بریتانی دەکاتە 52 بۆ 72 پاوەند.\nهاوکاتیش تورکیا واژۆی ئەوەی کردووە بۆ یو ئێن کە پارەی تێچونی چارەسەری بریندارانیان سەرفبکات و پارەی گێڕانەوەی تەرمی کوژراوانیشیان بۆ سوریا، دەدات.\nPrevious چیرۆكی دەرماڵەی پەرلەمانتاران و سوتاندنی بێوەژنە هندییەكان … عەلی مەحمود محەمەد\nNext بڕوا بەخۆبوون … عەلی حەمەڕەشید بەرزنجی


من په‌یكه‌رساز نیم، به‌ڵام بیرۆکەی زۆرم هه‌یه بۆ دروستكردنی په‌یكه‌ر. من له‌و دیسپلینه‌وه بیرۆكه وه‌رده‌گرم. هه‌ر بیرۆكه‌یه‌كم ده‌كه‌مه سكێچ، بۆ ئه‌وه‌ی ونیان نه‌كه‌م، تاوه‌كو بتوانم فه‌رهه‌نگێك بۆ خه‌یاڵه‌كانم دروست بكه‌م. گه‌ڕان بە ناو سەرمدا، به ناو بیرۆكه‌كاندا، وه‌ك ڕۆیشتنە بە ناو دارستانێكدا و بینینی میوه‌ی جوانە له‌سه‌ر هه‌ریه‌ك له دره‌خته‌كان. هه‌موو ئه‌و شتانه كۆده‌كه‌مه‌وه كه خه‌یاڵم بۆی ده‌ڕوات. ئه‌م كۆكراوانه وه‌ك تووره‌كه‌یه‌كی پڕن له‌و میوانه‌ی دامناون تا دواتر بیانخۆم. ته‌نانه‌ت ئێستاش، خێرا وێنه ده‌كێشم، تا وێنەکە ون نه‌كه‌م- تاوه‌كو بتوانم خەیاڵەکە بپێکم.\nبیر له‌مەیان بكه‌ره‌وه، په‌یكه‌رێك ته‌نها له چاو دروستكرابێت. ئه‌مه چ كاریگه‌رییه‌كی بەسەر بینه‌رەوە هەیە؟ یان لێره‌دا، كه سه‌ری جەستەکەم دروست نه‌كردووه. هه‌ر په‌یكه‌رێك زمانێكی جیاوازه. هه‌ندێكجار، هونه‌رمه‌ند ده‌توانێت لەبارەی ئه‌م شتانه‌وە بدوێت، هه‌ندێكجاریش ناتوانێت. به‌ڵام هه‌مووجارێك بینه‌رە ده‌توانێت به هونه‌رمه‌نده‌كه بڵێت كه چ شتێكی دروست كردووه. هه‌ر بینه‌رێك تابلۆكه به جۆرێك ده‌بینێت كه ته‌نها خۆی ده‌توانێت بیبینێت. گوێ له خه‌ڵكی ده‌گرم کاتێک لەبارەی کارەکانمەوە دەدوێن: لێیانه‌وه فێرده‌بم. گوێ ده‌گرم و هه‌ر بینه‌رێك بیروڕای خۆی هه‌یه. هونه‌رمه‌ندان ده‌بێت بەم تاقیكردنه‌وه‌یه‌دا تێپەڕن. ده‌بێت لە بینه‌ر بپرسین کە ئاخۆ چۆن بیر له كاره‌كانمان ده‌كه‌نه‌وه. ئه‌وان ڕابه‌ریمان ده‌كه‌ن بۆ قۆناغێكی تری ئافراندن.\nلێره‌یا، ژنێك ده‌بینین كه ده‌جوڵێت، سه‌ما ده‌كات، باڵانسی وه‌رنه‌گرتووه، خۆی له‌سه‌ر تۆپێكی خڕی گه‌وره باڵانس ده‌كات. دووگیانه. مه‌مكه‌كانی ده‌بینیت، جه‌سته‌ی دەبینیت کە جەستەی ژنه، به‌ڵام سه‌ری، سه‌ری ژن نییه. لێره‌دا، هیچ بۆچوونێكم نییه بۆ ئه‌و شته‌ی كێشاومه. هیچ بۆچوونێک ده‌رنابڕم. ته‌نها ده‌كێشم. له ته‌واوی ژیانمدا، ئەزموونی چەندین تاقیکردنەوەم yکردووە. تاكه خوو کە هەمبێت ئەوەیە: كاتێك كارێكی نوێ ده‌كه‌م، کارە نوێیه‌كه ده‌هێنم، دووباره و دووباره تاقیكردنه‌وه‌ی له‌سه‌ر ده‌كه‌م. گرنگترین شت نوێگه‌رییه


دسەڵاتدارانی عێراق هێرشەکەی شەوی پـێنجشەممەی سەر باڵیۆزخانەی بەحرەین لە بەغدا شەرمەزاردەکەن و دەڵێن ئاسایشی باڵیۆزخانەکان هێڵی سوورە.\nوەزارەتی دەرەوەی عێراق ئەمڕۆ هەینی ڕاگەیاندنێکی بڵاوکردەوە و تیایدا نووسیویەتی ئیدانەی ئەو هێرشە دەکات کە هەندێک لە خۆپـیشاندەران کردبوویانە سەر باڵیۆزخانەی بەحرەین و دووپاتی دەکاتەوە کە وابەستەیە بە پاراستنی دیپـلۆماتان و شوێنە دیپـلۆماسیـیەکان.\nوەزارەتەکە گوتیشی ئاسایشی باڵیۆزخانەکان هێڵی سوورە و ڕێگە نادەن پـێشێلبکرێت و دەزگا ئاسایشیـیەکان هەموو ڕێوشوێنێکی پـێویستیان گرتووەتەبەرو و ژمارەیەک لە هێرشبەرەکان دەستگیرکراون و ئەوپەڕی هەوڵی خۆیان دەدەن بۆ دەستگیرکردنی ئەوانەی بوونەتە هۆکاری هێرشەکە.\nهاوکات محەمەد عەلی ئەلحەکیم وەزیر دەرەوەی عێراق پەیوەندی تەلەفۆنی بە شێخ خالید بن ئەحمەد ئال خەلیفە هاوتا بەحرەینیـیەکەی کرد و بۆی دووپاتکردەوە عێراق هێرشەکە شەرمەزادەکات.\nبەپـێی وەزارەتەکە وەزیری دەرەوەی بەحرەین جەختی کردووەتەوە ئەو جۆرە کردارانە کار ناکەنە سەر پەیوەندی برایانەی نێوان عێراق و بەحرەین.\nلە لایەکی دیکە یاسین تاهیر ئەلیاسری وەزیری ناوخۆی عێراق سەردانی باڵیۆزخانەکەی کرد و لەسەر فەیسبوکەکەی نووسیویەتی لێکۆڵینەوە لەگەڵ هەموو دەسـتگیرکراوەکان دەکرێت و دەدرێنە دادگا.\nبەحرەینیش لای خۆیەوە لە ڕێگەی وەزارەتی دەرەوە ناڕەزایی بەرامبەر هێرشەکە دەربڕی و بریکاری باڵیۆزخانەی عێراق بۆ ئەم مەبەستە بانگهێشتکرد.\nهەروەها حەمەد بن عیسا ئال خەلیفە پاشای بەحرەین پەیوەندی تەلەفۆنی لەگەڵ بەرهەم ساڵح سەرۆکی عێراق کرد.\nجێی ئاماژەیە شەوی ڕابردوو نزیکەی 200 خۆپـیشاندەر لە بەردەم باڵیۆزخانەی بەحرەین لە بەغدا ئاڵای ئیسرائیلیان سووتاند و پاشان ژمارەیەکیان خۆیان کرد بە نێو باڵیۆزخانەکە و ئاڵای بەحرەینیان داگرت و لە شوێنی ئاڵای فەڵەستینیان بەرزکردەوە، ئەمەش وەک دەربڕینی ناڕەزایی بەرامبەر ئەو کۆنگرەیەی لە بەحرەین ئەنجام درا بۆ پـرۆسەی ئاشتی نێوان ئیسرائیل و فەڵەستینیـیەکان.


كام وڵات زۆرترین پاره له چاره‌سه‌ری ته‌ندروستیدا خه‌رج ده‌كات؟\n19/1/2019 11:37 AM\nبه‌پێی توێژینه‌وه‌یه‌كی نوێ كه له زانكۆی جان هاپكینز كراوه، بڕه پاره‌یه‌ك كه ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا بۆ چاره‌سه‌ری ته‌ندروستی هه‌ر هاووڵاتیه‌ك خه‌رجی ده‌كات له سه‌رجه‌م وڵاته پێشكه‌وتووه‌كان زیاتره. ئه‌مه‌ش واتای ئه‌وه نادات كه كوالیتی خزمه‌تگوزارییه ته‌ندروستییه‌كان له ئه‌مریكا له هه‌موو وڵاتان باشتره به‌ڵكو هۆكاره‌كه‌ی ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ گرانی تێچووه‌كان له‌و وڵاته.\nهه‌ر به‌پێی توێژینه‌وه‌كه، له ساڵی 2016دا له ئه‌مریكا بۆ هه‌ر كه‌سێك 9982 دۆلاری له كه‌رتی ته‌ندروستیدا خه‌رجكراوه. ئه‌وه‌ش 25% له دووهه‌مین وڵاتی گران واته سویس زیاتره كه بڕی خه‌رجی ته‌ندروستی هه‌ر كه‌سێكی 7199 دۆلار بووه. 108% له كه‌نه‌دا زیاتر بووه كه 4753 دۆلاره. هه‌روه‌ها ئه‌و بڕه پاره‌یه له‌چاو بڕه پاره‌یه‌ك كه له ساڵی 2000 دا له خودی ئه‌مریكا بۆ ته‌ندروستی خه‌رجكراوه دوو به‌رامبه‌ر بووه‌ته‌وه.\nهۆكارێكی ئه‌م گرانبوونه ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ گرانی ده‌رمان، مووچه‌ی زۆری پزیشك و په‌ره‌ستاره‌كان و تێچووی زۆرتری به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی نه‌خۆشخانه‌كان. ساڵی 2003 توێژینه‌وه‌یه‌كی گشتگیری دیكه به‌هه‌مان مه‌به‌ست كرا، به‌راوردی ئه‌نجامی ئه‌م دوو توێژینه‌وه‌یه ده‌ریده‌خات كه ئه‌و شوێنانه‌ی سه‌رمایه‌گوزارانی كه‌رتی تایبه‌ت و حكومی له‌و ماوه‌یه‌دا كاریان له‌سه‌ر كردوون وه‌ك خۆی ماوه‌ته‌وه.


لێکەوتەکانی داخرانی سنووری هەرێمی کوردستان و ئیدارەی خۆسەری چ دەبێت؟ - Mehr News Agency\nAP ١٤٠٠ بەفرانبار ٣ ١٢:٢٥\nNews Code 40452\nلێکدانەوەی تایبەتی مێهر؛\nلێکەوتەکانی داخرانی سنووری هەرێمی کوردستان و ئیدارەی خۆسەری چ دەبێت؟\nهەندێک بنکەی یارمەتی نێودەوڵەتی نیسبەت بە پاشهاتە نەرێنییەکانی داخرانی دەروازە سنوورییەکانی نێوان هەرێم و ئیدارەی خۆسەر لەسەر ناردنی یارمەتییە مرۆڤدۆستانەکان هۆشداریی دا.\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، هەرێم ئەم هەفتەیە دەوازەی سنووری سمالکا-فیش خابوور لە نێوان ئەو ناوچە و ناوچەی ژێر کۆنترۆڵی کوردەکانی سووریای لە ناڕەزایەتی بە پێکدادانی خۆپیشاندەرانی لایەنگری ئیدارەی خۆسەر لەگەڵ هێزەکانی پێشمەرگە، داخست. چاوەدێری مافی مرۆڤی سووریا لە ڕاپۆرتێکدا لە داخرانی هەموو چالاکییەکانی ئەو دەروازە سنوورییە هەواڵی داوە.\nهەندیک ناوەندی یارمەتی گەیاندنی نێودەوڵەتی بە ئاماژە بە سنووردار بوونی پێوەندییە دەرەکییەکانی ئیدارەی خۆسەر بە دەروازەی سنووری لە هەرێمی کوردستان نیسبەت بە لێکەوتەکانی داخرانی ئەو دەروازە سنوورییە هۆشداریان دا.\nهەڵمەتی یارمەتیدان و پارێزەری لە خەڵکی سڤیلی ئەورووپا ناسراو بە ئەی ئێس ئێچ ئۆ ڕۆژی چوارشەممە لە بەیاننامەیەک ڕایگەیاند بەهۆی داخرانی ئەو دەروازە سنوورییە، ئەگەری ناردنی چەندین وەجبە کە بۆ یارمەتی گەیاندن بە کوردەکانی سووریای دابین کراوە، بوونی نییە.\nئەو ناوەندە هۆشداریی داوە کە داخرانی ئەو دەروازە کاریگەری نەرێی زۆری لەسەر ئۆپراسیۆنی یارمەتی گەیاندن بە 1.8 ملیۆن کەس لە دانیشتووانی کوردستانی سووریا دەبێت.\nحکومەتی هەرێمی کوردستان بەڵێنی داوە بۆ دروست کردنی بەستێنی ناردنی یارمەتی مرۆڤدۆستانە ئەو دەروازە سنورییە دەکەنەوە.


وتار – پەڕە 350 – Knwe.org\nسەرەکی » وتار (پەڕە 350)\nحكومەت و خزمەتگوزاریی!\nمحەمەد شێخ عەبدولكەریم سۆڵەیی *حكومەت خوا تەمەن درێژیی بكات. هەولێری كردۆتە شارێك كەم كەس هەیە بیناسێتەوە. خەڵكی شێخەڵای ئەبڵەق كردووە، لەوەی ئەو هەموو پارەیەی بۆ ئەو شارەیان تەرخانكردووە، حكومەت لەكوێی هێناوە؟ *كارەكانی هەمان حكومەت لەسلێمانی كە بە حیساب شاری هەڵمەت و قوربانییە. وەكو كیسەڵی دێمی بەناو گژوگیادا خشە خشێتی. جادەیەك نایەتە بەرچاو تەواوكرابێت. جادە كۆنەكانیش ئەوەندە خەمخۆركیان تێدا پەیدابووە. ئۆتۆمبێل ...\nپێداگریی و دەستكەوت\nپێشڕەو وەیسی یەكێتی نیشتمانیی كوردستان بۆ لەپێكهێنانی كابینەی نۆیەمدا زۆرترین پیداگریی كرد؟ كابینە یەك لەدوای یەكەكانی تری حكومەتی هەرێمی كوردستان، هەریەكە و خاوەنی چەندین دەستكەوت و چەندین شكست بووە، بەڵام كابینەی هەشتەم، ئەوەندەی شكست و كێشە زۆربوون، نیو ئەوەندە دەستكەوتی نەبوو، ئەگەر بگەڕێینەوە بۆ سەرەتای پێكهێنانی كابینەی هەشتەمی حكومەت، هەر لەسەرەتاوە بە پشت گوێخستنی یەكێتی دەستی پێكرد، سەرەئەنجام حكومەتێكی بەناو ...\nمشتومڕ لەبارەی بڕوانامەوە\nئادەم ئاودل یەكێك لە هەڵە هەرە گەورەكانی خولی پێشووی پەرلەمانی كوردستان، دەستبردن بوو بۆ شتێك كە مەحاڵبوو سەربگرێت و لە بەرامبەریشدا پشتگوێ خستنی كۆمەڵێك پرس بوو كە دەبوو جێبەجێ كرابان. پرسی سەرۆكایەتیەكەی بارزانی و هەمواری یاسای هەڵبژاردن دوو لەپرسە هەرە گرنگەكان بوون كە خولی پێشووی پەرلەمان یەكەمیانی وروژاند كە دەیزانی سەرناگرێت و دووەمیشیانی پشتگوێ خست كە دوو هێندەی سەرۆكایەتییەكەی بارزانی ...\n14/05/2019\tدکتۆر شێركۆ عەبدوڵڵا\n× یەك حكومەت و دوو گیرفان. × یەك سەر و هەزار سەودا. × یەك دڵ و سەد حەسرەت. × یەك سەركردایەتی و بیست مەوقیف. × یەك شەقام و پەنجا كافتریا. × یەك مەعاش و چل مەسرەف. × یەك فاك و هەزار فیك. × یەك مەسئول و دە بەنزینخانە. × یەك شار و هەشتا حاكم. × یەك دكتۆر و سەد و ...\n14/05/2019\tئیدریس جەبار\nبەو پێیەی كۆشكی سپی ژمارە تەلەفۆنی سەرۆكی ئەمریكای رادەستی سویسرییەكان كردووە تا ئەوانیش لای خۆیانەوە رادەستی ئێرانییەكانی بكەن، بۆ كردنەوەی دەرگای دیالۆگ و گفتوگۆ، پێدەچێت ئەمریكا هێشتا دەرگای بەڕووی دانوستانێكی نوێدا دانەخستبێت. ئەمریكاییەكان، لەگەڵ پاشەكشەكردنیان لە رێكەوتنە ئەتۆمییەكەی ساڵی 2015، واخۆیان پیشان دەدەن خواستیان لە بەستنی رێكەوتنێكی نوێ بێت لەگەڵ ئێران كە جگە لەسنورداركردن و كەمكردنەوەی چالاكییە ئەتۆمییەكان، چالاكییەكانی تریش ...\n13/05/2019\tستران عه‌بدوڵڵا\nرۆژهەڵاتی ناوەڕاست ئاوسە بە گۆڕانكاریی كە كەس نازانێ لە كوێوە سەر دەردێنێ؟. ئەوی نزیكە ئەگەر و نەگەری شەڕێكی قورسە كە جیهانی پێوە سەرقاڵە و دەڵێن ناوچەكەی ئێمە چەقی دەبێت. ناوی ململانێی ئێران و ئەمریكا دێت، بەڵام ئەگەر بقەومێ كەس نازانێ پەرەسەندنەكەی تا كوێ دەڕوا و ئاگرەكەی كراسی كێی تر دەسووتێنێ؟. زەحمەتە پێشبینی بكەین دەقەومێ، یان لە دوا ساتدا دەریچەی تر ...\nرووداوه گه‌وره‌كان و نه‌ته‌وه‌یه‌كی بێ ده‌ربه‌ست\n13/05/2019\tخەڵەف غەفور\nده‌وروبه‌ری كوردستان، هه‌ریه‌كه له وڵاتانی سوریا، ئێران و توركیا له‌سه‌ر رێگای گۆڕانكاریی گه‌وره‌دان، هه‌ڵبه‌ت سه‌نته‌ری عیراقی عه‌ره‌بیش به‌هه‌مان شێوه مه‌حكومه به په‌نجه نه‌رمكردن له‌گه‌ڵ گۆڕانكارییه‌كاندا، له هه‌موو ئه‌و گۆڕانكارییانه‌شدا كورد وه‌كو نه‌ته‌وه یان هێزی سیاسی و سه‌ربازی و مایلبوون بۆ دیموكراسی پێوه‌ی گرێدراوه. له سه‌ده‌ی بیسته‌مدا ته‌نیا گۆڕانكارییه‌ك كورد وه‌كو نه‌ته‌وه سوودی لێوه‌رگرتبێ، شه‌ڕی كوێت بوو. ئه‌وكاته به‌ره‌ی كوردستانی هه‌بوو، ...\nتوركیا له به‌رده‌م دووڕیانێكی تردا\n13/05/2019\tفه‌رید ئه‌سه‌سه‌رد\nبڕیاره‌كه‌ی كۆمسیۆنی باڵای هه‌ڵبژاردن له توركیا سه‌باره‌ت به دووباره‌كردنه‌وه‌ی هه‌ڵبژاردن له ئه‌سته‌مبوڵ، مشتومڕێكی زۆری له ناو توركیا ناوه‌ته‌وه و له ده‌ره‌وه‌ش زۆر ره‌خنه‌ی لێگیراوه. ئه‌مه یه‌كه‌م جاره له توركیا، ئه‌نجامی هه‌ڵبژاردن هه‌ڵده‌وه‌شێنرێته‌وه و هه‌ڵبژاردن دووباره ده‌كرێته‌وه. ده‌نگده‌رانی توركیا له‌سه‌ر هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی ئه‌نجامی راگه‌یاندراوی هه‌ڵبژاردن رانه‌هاتوون، بۆیه مشتومڕێكی گه‌رم و گوڕ. شه‌قامی گرتۆته‌وه و تا راده‌یه‌كی زۆر نه‌سازانی كۆمه‌ڵایه‌تیی لێ كه‌وتۆته‌وه. كه‌س ...\n13/05/2019\tهونه‌ر ره‌سوڵ ئه‌حمه‌د\nرێكه‌وتنه‌كان بۆ پێكهێنانی كابینه‌ی نوێ كۆتاییان هات‌و دامه‌زراوه‌ی سه‌رۆكایه‌تیی هه‌رێمی كوردستانیش كاراكرایه‌وه، ئه‌مه سه‌ره‌تایه‌كی گرنگی ده‌ستپێكی قۆناغێكی نوێ بوو له هه‌رێمی كوردستان، ئیدی دوای هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆكی هه‌رێم، سه‌رۆكی كابینه‌ی نوێش هه‌نگاوه‌كانی ده‌ست پێده‌كات، ئه‌م قۆناغه له هه‌ر گۆشه‌یه‌کەوه سه‌یری بكه‌ی، وه‌ك سه‌ره‌تایه‌كی گرنگ ده‌بینرێت، چونكه هاووڵاتیانی هه‌رێمی كوردستان دوای حه‌وت مانگ ئیدی پێویست بوو رێكه‌وتنی لایه‌نه‌كان ببینن‌و ئه‌وه‌ی له‌م حه‌وت ...\nتا دەسەڵاتیان نەگرتۆتە دەست پەتكیان كەین\n13/05/2019\tرەهبەر سەید برایم\nلە گوندی كەلكینی (ئازەرا)، گوندێكی گەورەی خەیلانایەتییە، فەرحان ئاغا سەرۆكی خێڵی خەیلانییان بوو، پیاوێكی خانەدان بوو، ساڵی 1988 دوو كادیری چەپڕەوی زەحمەتكێشان میوانی دەبن، گفتۆگۆیەكی توند سەبارەت بەقۆناغی سەركەوتن دێتە ئاراوە، بەفەرحان ئاغا دەڵێن: ئێمە چۆن بەزەبری شۆڕشگێڕانە هەموو شتێكی كۆن لەناو دەبەین، بەهەمانشێوە سۆشیالیزم بەهێزی دیكتاتۆریەتی پرۆلیتاریا دادەمەزرێنین!، سەرمایەداری و دەرەبەگایەتی و دابونەریتی خێڵەكی لەڕەگ و ڕیشەوە هەڵدەكێشین، فەرحان ...\nلاپەرە 350 لە 692« سەرەتا...320330340«348349350351352\t»\t360370380...کۆتا »


لەگەڵ ڕووداوەکاندا: ڕژێمی ئێران لەنێو بەرداشی ناوخۆیی و دەرەوەییدا\nلەناو کۆماری ئیسلامی ئێراندا، هەروادێ و شەپۆلی ناڕەزاییەکان گەورەتر و فراوانتر دەبن بە ئەندازەیەک کە دەکرێت بگوترێت دەبنە ئەو جۆرە ناڕەزایی و بێزاریانەی فرە ڕەهەندن.\nئەگەرچی پێشتر وەها باس دەکرا هۆکارەکانی ئەم ململانێ قوڵەی نێوان دەسەڵاتی ستەمکار و گەلانی ئێران پەیوەندییان بەو بارە نالەبارەی بژێوی خەڵک و بەرەو داڕمان چوونی ئابوری ئێران و گەندەڵییەکانی ڕژێمی کۆماری ئیسلامی ئێرانەوە هەیە، بەڵام لە ئێستادا هۆکارێکی تری گرنگیش دەبینرێت کە پەیوەندییەکی ڕاستەخۆی بە سیاسەتی دەرەوەیی ئێرانەوە هەیە.\nئەڵبەت ئەمانە بێ لەو ناکۆکییە قوڵانەی لەناو خودی دەسەڵاتی ئێراندا هەن لە پەیوەندی بەوەی بە بەرەی کۆنەپارێزان و بەرەی ڕیفۆرمخوازان ناودێر دەکرێن.\nپێشتر ناڕەزاییەکانی خەڵک لە ئێران لە چوارچێوەی سنورێکی دیاریکراودابوون، بەڵام ڕۆژ لە دوای ڕۆژ، وێڕای سەرکوتکردنە دڕندانەکانی ڕژێمی ئێران، ڕووبەری خۆپیشاندانەکان زیاتر و زیاتر دەبوون و شار و شارۆچکەی زیاتریشی گرتنەوە، هەروەهاش هەر جارە و دروشمی خۆپیشاندەرانیش دەگۆڕدران تا گەیشتە ئەوەی نەک هەر دژی ڕژێمی ئێران بەڵکو دژی خودی ڕابەری باڵای کۆماری ئیسلامی ئێرانیش دروشمی بڕوخێ دەگوترانەوە.\nزۆرێک لە شیکەرەوە لەوبڕوایەدان پەیامی گەلانی ئێران گەیشتۆتە دەسەڵاتدارانی وڵاتەکە، وەلێ وەها خۆیان نیشان دەدەن کە مەبەست و داخوازییەکانی خەڵک بۆ ئەوان نییە.\nلێرەوە دەگەینە ئەو بەرەنجامەی بێ لە قەیرانی ئابوری، ڕەوایی دەسەڵاتدارانی ئێران بەشێکی گەورەی کێشە ناوخۆییەکانی ئەو وڵاتەیە کە زیاتر لە چل ساڵە ئێران بەڕێوەدەبەن.\nڕژێمی ئێران، هەر هیچ نەبێت تا ئێستا داهاتێکی زۆری وڵاتەکەی خستبووە خزمەت سیاسەتەکانی لەو وڵاتانەی بە بەشێک لە ستراتیژیەتی خۆی دادەنێت وەک لوبنان و عێراق و سوریا و یەمەن و ژمارەیەک وڵاتی تریش کە کەم تا زۆرێک ئێران ڕۆڵ و کاریگەریی هەیە تیایاندا. بەشێک لە دروشمەکانی خۆپیشاندەرانی ئێران داواکردن بوون تا ڕێبەرانی وڵاتەکەیان دەستەرداری ئەو جۆرە سیاسەتە ببن کە بێجگە لە وێرانە ماڵ هیچی تری پێنەبووە بۆ گەلانی ئێران.\nئەڵبەتە لە باسکردنی وڵاتێکی وەک ئێران ناکرێت سزاکان و گەمارۆکانی سەر ئەو وڵاتە نادیدە بگیرێن. ئەم سزایانە کە بەهۆی ڕەفتارە شەڕانگێزییەکان و بەرنامە ناوکییەکەی ڕژێمی ئێرانەوە سەپێندراون، دەسەڵاتدارانی ئێرانیان ئیفلیج کردووە لەوەی بتوانن چارەسەرییەک بۆ کێشەکانی خەڵک بدۆزنەوە و توڕەیی و ناڕەزایی خەڵک هێور بکەنەوە.\nلە ئێستادا گەلانی ئێران بە ڕوونی و ئاشکرایی دەبینن لە هیچ دامەزراوەیەکی دەوڵەتی و حکومەتییشدا بە دامەزراوە خۆجێیەکانی ئێرانیشەوە، نوێنەرایەتییەکی ڕاستەقینەیان نییە و دەشزانن ناتوانن هیوایەکی تۆکمە لەسەر هەڵبژاردنەکانی ناو کۆماری ئیسلامی هەڵچنن.\nلە ساڵی 2009 کاتێک خۆپیشاندانەکان دەستیانپێکرد، ڕەهەندی سیاسی ناوخۆیی ئێرانی هەبوو، بەشێک بوو لەو ململانێیانەی لە نێوان کۆنەپارێزان و ڕیفۆرمخوازەکاندا بوو. ئەم دوو بەرەیە وەک دەگوترێت ناکۆکن لەسەر شێوازی فەرمانڕەوایەتی و بەڕێوەبردنی وڵاتەکەیانەوە بەڵام هەردوو لا کۆکن لەسەر ئەوەی پێویستە ئێران دەوڵەتی ویلایەتی فەقێ بێت و لە دەمی سوێندخواردنە یاساییەکانیشیاندا سوێند دەخۆن بۆ پاراستن و کارکردن بە دەستوری ئێران. هەر بۆیە کەم نین ئەوانەی لەوبڕوایەدان ئەوەی لە نێوان ئەو دوو بەرەیەدا دەگوزەرێت سیناریۆیەکی تایبەتی دەوڵەتی ئێرانە بۆ چەواشەکردنی ڕای گشتی و گردکردنەوەی دەنگە ناڕەزاکان لەو بەرەیەی بە ڕیفۆرمخواز ناودێر دەکرێت.\nئەو شەپۆلی ناڕەزایەتیەی لە ساڵی 2018 دا دەستیپێکرد، شەقامی ئێرانی خاوەنی بوو نەک لایەنێکی سیاسی، هەربۆیە ڕژێمی ئێرانیش ترس و نیگەرانییەکی قوڵ دایگرتووە، چونکە ناتوانێت بەجارێک بەرەنگاری هەموو شەقامی ئێرانی ببێتەوە. ڕژێمی ئێران پەنای بردۆتە بەر سەرکوتکردنێکی دڕندانە، ئەمەش دادی نەداوە چونکە ناڕەزایی خەڵک زۆر لەوە گەورەترە کە ڕژێمێکی وەک ڕژێمی ئێران درکی پێبکات.\nهەتا ئێستاشی لەگەڵدابێت، هیچ گوتارێکی سیاسی لە ئارادا نییە تا وەکو نیشانەیەک لێی بڕوانرێت کە لایەنێک ڕێبەرایەتی ئەم شەپۆلی ناڕەزاییە دەکات، بە دووریش نازانرێت ڕێبەرانی ئێران نەبوونی ئەم وتارەیان بۆ بەرژەوەندی خۆیان بەکارهێنابێت.\nئەگەرچی هەندێک لە وڵاتانی ناوچەکە دەخوازن وەبەرهێنان لەو شەپۆلی ناڕەزایەتییەی ئێراندا بکەن، بەڵام وڵاتیش هەن پشتیوانی لە ڕژێمی ئێران دەکەن و پشتیان کردۆتە داواکانی گەلانی ئێران.\nدەمێک ساڵە، ئێران خۆی بە سەرکردەی وڵاتانی ئیسلامی دادەنێت و هەروەهاش بە پارێزیاری کۆمەڵگەی شیعەکانیش جا لە هەر وڵاتێکدا بن. سیاسەتی دەرەوەیی ئێران لەسەر بنچینەی شیعەگەراییە و لەو وڵاتانەشدا کە شیعەی تیادان، ئێران کاری خۆی کردووە بۆ تۆکمەکردنی پێگە و ڕۆڵ و کاریگەرییەکانی خۆی. لە پازدە بۆ بیست ساڵی ڕابردوودا پێگەی ئێران لە وڵاتەکانی وەک لوبنان و عێراق و سوریا و یەمەن، بە ئەندازەیەک زۆر بووە کە دەکرێت بگوترێت هەرچ دۆسێیەکی سیاسی و ناوخۆیی هەر یەکێک لەو وڵاتانە گەر بە تاراندا ڕەت نەبووبن، ئەوا نەتوانراوە بڕیاری یەکلاکەرەوەی لەسەر بدرێت.\nشیکەرەوە لەوبڕوایەدان شەپۆلی ناڕەزایی لە ئێراندا کاریگەرییەکی نەرێنی دەبێت بەسەر تارانەوە لە هەموو ئاستەکاندا، لەو سۆنگەیەوەی ڕەوایی ناوخۆیی وڵاتێک، دەرفەتی گەورە دەڕەخسێنێت بۆ کاریگەری ئەو وڵاتە لەسەر ئاستی ئەو ناوچەیەی تیایدایە و هەروەها لەسەر ئاستی جیهانیش، هەر ئەو ڕەواییە ناوخۆییەشە وڵات بەهێز دەکات بەرامبەر تەواوی نەیارەکانی و ئەو هەڕەشە و مەترسییانەی ڕووبەڕووی دەبنەوە.\nئایا سروشتی خۆپیشاندان و ناڕەزاییەکانی ئێران هەر لە چوارچێوەی کێشە ئابوریەکاندایە؟\nئایا شەپۆلی ناڕەزایەتی لە ئێراندا هیچ گۆڕانکارییەک بە دوای خۆیدا دێنێت لە ڕژێمی ئێراندا؟\nئایا فشارەکانی خەڵک لە ئێران دەبنە مایەی گۆڕینی ڕەفتار و سیاسەتی دەرەوەیی ئێران؟\nئەحمەد ئەسکەندەری، نوسەر و شیکەرەوەی سیاسی، لە بەرنامەی لەگەڵ ڕووداوەکاندا وەڵامی ئەم پرسیارانە و پرسیار و سەرنجەکانی ئێوەی ئازیزیش دەداتەوە:


زمان و زمانی کوردی...!\nکه ده‌بێژین زمان ... ده‌ستبه‌جێ پرسیارێک دێته گۆڕێ و ده‌پرسین کام زمان...؟\nزامانی کام گه‌ل، کام نه‌ته‌وه...؟\nکه‌واتا زمان یه‌کێکه له پێکهاته گرنگه‌کانی هه‌ر نه‌ته‌وه و گه‌لێک. هه‌ر گه‌ل و نه‌ته‌وه‌یه‌ک به زمانه‌که‌یه‌وه ده‌ناسرێته‌وه.\nبێگومان زامانی هه‌ر گه‌لێک چه‌ند خزمه‌ت بکرێت، هێنده ئه‌و زامانه پێشده‌که‌وێت.\nئه‌و گه‌ل و نه‌ته‌وانه‌ی که زمانه‌کانیان له نێو گه‌لانی جیهاندا، بڵاو بوونه‌ته‌وه و بوونه‌ته زمانی هاوبه‌ش له نێوگه‌لاندا. به‌م زامانانه ده‌گوترێت زمانه زیندووه‌کان. ئه‌گه‌ر بۆ نمونه، زمانی ئینگلیزی وه‌رگرین، به دڵنیاییه‌وه ئه‌م زمانه به هه‌موو شوێنێکی ئه‌م جیهانه‌دها بڵاو بۆته‌وه، وه‌ک دۆلاری ئامریکایی له هه‌موو شوێنیک ره‌واجی هه‌یه. به‌ڵام ئه‌وه‌ی که مه‌به‌ستی ئه‌م نووسینه‌ی منه. زمانی کوردییه.\nزمانی کوردی زمانی گه‌لێکی داگیرکراو به‌شکراوه. هه‌ر له‌و راستیه‌شه‌وه، هه‌ر چۆن هێزی داگیرکار و سه‌ربازی ده‌وڵه‌تی کۆلۆنیال خاک و نیشتیمانیان داگیر و سوتماک و تاڵان و ئه‌نفال کرددووه. ئاو به‌و جۆره‌ش زمانه‌که‌مان له لایه‌ن ده‌وڵه‌تی کۆلۆنیاله‌وه به تاڵان و دزراو ئه‌نفالکراوه.\nزۆر وشه‌ی ناسک و شیرین و جوانمان، به وێنه‌ی کچه چاو گه‌شه چاو ره‌شه ئه‌نفالکراوه‌کانمان، بۆ ناو زمانی ده‌وڵه‌تی داگیرکار و گه‌لی سه‌رده‌ست دزراو و تاڵانکراون. زۆر وشه‌ی کوردی ئاره‌بێنراو، تورکێنراو و فارسێنراون.\nئه‌ز هه‌میشه ئاره‌زومه که گه‌لان رێز له بوونی یه‌کتری بگرن و زمانی لێک تێگه‌یشتن و خۆشه‌ویستی له نێو گه‌لاندا دادوه‌ر بێت. به‌و هیوایه‌م که گه‌لان، به تایبه‌تی گه‌لانی هاوسێی کوردستان زمانی یه‌کدی بزانن و رێز له بوونی یه‌کتری بگرن. به‌ڵام گه‌نگازه، گه‌لی سه‌رده‌ست و کۆلۆنیال رێز له گه‌لی داگیرکراو کۆلۆنیالکراو بگرن. گه‌لی سه‌رده‌ست به سیستێمی داگیرکردن و نکولیکردن، هه‌لسوکه‌وت ده‌کات، هه‌ر بۆیه‌ش یه‌کێک له خه‌سڵه‌ته‌کانی ئه‌و داگیرکردنه دزینی سه‌روه‌ت و سامان و میژو و هونه‌ر و کولتور و زمانی گه‌لی داگیرکراوه. واتا به‌تاڵانی و فه‌رهودکردنی گه‌لی داگیرکراو.\nهه‌روه‌ک ئاماژه‌م کرد زمانی کوردی له مێژه که‌وتۆته به‌ر هێرشی داگیرکاران و ئه‌نفال و دزراوه. با چه‌ند نمونه‌یه‌ک بهێنینه‌وه. با چه‌ند وشه‌یه‌ک وه‌رگرین (ده‌روێش) و (ویژدان) (سوراحی) وه‌ربگرین. با ئه‌م وشانه، گه‌ردانکه‌ین. ده‌بینین هه‌ر یه‌که‌یان له دوو وشه‌ی لێکدراو پێکهاتووه. له ئه‌نجامدا بونه‌ته ناوی لێکدراو.\nله راستیدا وشه‌که (وێژدانه) نه‌ک (ویژدان).\nوێژدان ...(وێژ + دان) له زمانی کوردیدا ده‌بێژین (وێژه) به مانای (ئه‌ده‌بیات) دێت. وه‌کو ده‌زانین له زانی کوردیدا زۆرجار پیتی (ژ) ده‌گۆڕێت بۆ پیتی (ش) نمونه (رۆژنبیر) بۆته (رۆشنبیر) (دژمن) بۆته (دوژمن) ، (دژ) که به خوشکی مێردی ژن ده‌گوترێت. به‌ڵام له ئاخافتن و نوسیندا ده‌بێژین و ده‌نوسین (دش).\n(سوراحی) که له ره‌سه‌نیدا کوردیه و پێکهاتووه له دوو وشه‌ی لێکدراو (سور + ئاخ) (سور) له زمانی کوردیدا ناوه، ناوی ره‌نگێکه، به کرمانجی سه‌روو به (خاک) ده‌بێژن (ئاخ). له ئه‌نجامدا ناوێکی لێکدراو پێکدێنی که ده‌بێته (سوورئاخ) به‌ڵام تورکه‌کان دزیویانه و پێیده‌ڵین (سوراحی) . ئێمه ده‌زانین که گۆزه و دیزه له قوڕه‌سوور دروستکراوه.\nوشه‌ی (ده‌روێش) که له راستیدا ئه‌م وشه‌یه‌ش هه‌ر دزراوه و فارسه‌کان و ئاره‌به‌کانیش هه‌ر یه‌که‌یان به جۆرێک ده‌ریده‌بڕن. له راستیدا وشه‌که (ده‌روێژ) (ده‌ر + وێژ). وه‌کو ده‌زانین، کاتێک (ده‌روێژه‌کان) سوز و زیکر ده‌که‌ن و به‌ده‌م لاوندنه‌وه و شیوه‌ن و سۆزه‌وه، کاتێک هۆره ده‌چرن، یان په‌سنی (شێخ و پیاو چاکانیان) ده‌که‌ن ئه‌و گۆرانی و هۆره و سۆزانه هه‌موویان (وێژه‌ن) واتا ئه‌ده‌بیاتن ئه‌و که‌سه‌ی که ده‌یڵێت. واتا)ده‌ری ده‌بڕێت) (ده‌ربڕینه). که‌واتا (ده‌ر + وێژه) ده‌بێته ده‌رویژ.\nویژدان (وێژ + دان) وشه‌ی (وێژ) مان رونکرده‌وه، وشه‌ی (دان) له کوردیدا (دان) به شوێن ده‌گوترێت. وه‌ک شوێنی گوڵ، مۆم، مه‌مک، مه‌ی.\nکه ده‌بن به (گوڵ + دان) (مۆمدان، مه‌مکدان، مه‌یدان). زمان پێویسته هه‌میشه بژار و خزمه‌ت بکرێت بۆ ئه‌وه‌ی که هه‌میشه پارا و و رازاوه بێت و له گیاکه‌ڵه‌ی زمانی داگیرکار پاکبکرێته‌وه.\nهه‌رچۆن گه‌لی کورد ده‌بێت سۆراخی کچه فرۆشراوه ئه‌نفاله‌کان و گۆره‌به‌کۆمه‌له‌کانی بکات، ئاواش ده‌بێت سۆراخی وشه دزارا و کولتور و مۆسیکه دزراوه‌کانمان بکه‌ین و بیان گه‌ڕێنینه‌وه بۆ باوه‌شی گه‌ل و زمانی کوردی. پێویسته زمانی کوردیش ئاورێکی لێبدرێته‌وه، باخچه‌ی زمانی کورد به زاراوه جۆربه‌جۆره‌کانی برازێنرێته‌وه.\nزمانی کوردی زمانێکی ده‌وڵه‌مه‌نده. ده‌کارێت له ماوه‌ی چه‌ند ساڵێکی کورتدا، گه‌لێک به‌ره‌وپێش ببرێت. ئێستا گه‌لی کورد خاوه‌نی میدیایه و گه‌لێک رۆژنامه و که‌ناڵی ئاسمانی و INSTITUT و زانکۆ و په‌رله‌مان و...هتد. خۆیه‌تی. ئه‌م بنکه و سازیانه ده‌کارن رۆلی مه‌زن له به‌ره‌و پێشبردنی زمانه‌که‌ماندا بگێڕن، ئه‌وه جگه له‌وه‌ی که ئه‌ستێره‌ی سینه‌مانی کوردی له دره‌وشانه‌وه‌دایه و نه‌ته‌وه‌ی کورد ده‌کارن، له رێگای سینه‌ماوه، زمانه‌که‌مان به گه‌لانی جیهان بناسێن و له هه‌مانکاتدا بینه‌ری کوردیش به زاراوه جۆربه‌جۆره‌کانی زمانی کوردی ئاشنابکه‌ین.\nتێبینی له زمانی کوردیدا هه‌ندیک وشه به هه‌ڵه به‌کارده‌هێنرێت. بۆ نمونه له یاریه وه‌رزشیه‌کاندا به (حه‌که‌م) ده‌گوترێت... (ناوبژیوان) که له راستیدا ئه‌و وشه‌یه، بۆ که‌سێک به‌کار ده‌برێت که بکه‌وێته نێوان دوو که‌سی شه‌ڕکار یان دوو لایه‌نی به شه‌رهاتوو. ئه‌م ناوه‌ش دووره له پره‌نسیپی وه‌رزشیه‌وه. به‌رای من له بری ئه‌وه وشه‌ی (نێوانوان) به‌کاربهێنرێت جوانتره.\nله‌بری وشه‌ی (گۆڵچی) وشه‌ی (گۆڵگر) کوردی تر و جوانتره به‌کاربهێنرێت.\nئه‌و که‌سه‌ی که چاودێری هێڵه‌کان ده‌کات که به‌ئاره‌بی پێیده‌گوترێت، (مراقب خــگ) که به ئینگلیزی ده‌گوترێتLineman ده‌کارین ئێمه‌ش وشه‌ی (هێڵڕوان) به‌کاربێنین.\nتاکو ئێستا وشه‌ی (کاتژمێر) بۆ ئامێره‌که‌ش و بۆ کاته‌که‌ش به‌کاردێنین. نمونه ده‌ڵێین"(کاتژمێر) ێکم کڕی. یان ده‌ڵێین"دوێنی هه‌شت کاتژمێر خه‌وتم.\nبه‌ڵام ئه‌گه‌ر بێژن: (کاتژمێر) ێکم کڕی. دوێنێ هه‌شت (کاژێڕ) خه‌وتم.\nیان ئاهه‌نگه‌که کاتژمێر چواری دووا نیوه‌ڕۆ ده‌ستپێده‌کات، ماوه‌ی سێ (کاژێڕ) ده‌خایه‌نێت.)\nبه‌ڵام ئه‌گه‌ر جوداییه‌ک هه‌بێت بۆ ئامێره‌که و بۆ کاته‌که، وه‌کو له زمانی ئینگلیزی و هه‌ندێک زمانی تردا که ده‌یبینین. بۆ نمونه له ئینگلیزیدا بۆ (ئامێره)که ده‌بێژن"Watch به‌ڵام بۆ (کات) " Time به‌کاردێنن.\nبەبێ گۆڕان هیچ شتێك ناگۆڕێ...!\nئەوەی لە باشووری كوردستان نرخی بۆ دانەنرێت مرۆڤە...!\nرۆژی ژنان و ژنانی كوردستان..!


می 15, 2022 36\nئه‌مڕۆ ٢٥ی مانگی گۆڵان ساڵڕۆژی شیمیابارانی مقه‌ڕه‌كانی كۆمه‌ڵه له ساڵی ١٣٦٧ له دۆڵی “بۆتێ” له‌لایه‌ن ڕژیمی به‌عسی عێراقه‌وه‌یه.دوانیوه‌ڕۆی ڕۆژی ٢٥ی مانگی گوڵانی ١٣٦٧مقه‌ڕه‌كانی كۆمه‌ڵه له‌دۆڵی بۆتێ هه‌ڵكه‌وتوو له٢٠ كیلۆمێتریی شاری ڕانییه له‌كوردستانی عێراق كه‌وته‌به‌ر بۆمبارانی فڕۆكه جه‌نگییه‌كانی ڕژیمی جه‌نایه‌تكاری عێراق. فڕۆكه جه‌نگییه‌كان بۆ دووهه‌مین جار هیرشیان كرده‌سه‌ر مه‌قه‌ڕه‌كانی كۆمه‌ڵه له‌دۆڵی بالیسان. بۆتێ ئه‌و ناوچه‌یه بوو كه ڕژیمی به‌عسی عێراق بۆ دووهه‌مین جار چه‌كی شیمیایی له‌دژی خه‌ڵكی كوردستانی عێراق به‌كار هێنا بوو. هه‌ڵبه‌ت ئه‌وه یه‌كه‌مجار نه‌بوو كه‌مقه‌ڕ‌ره‌كانی ناوه‌ندی كۆمه‌ڵه ده‌كه‌وتنه به‌ر هێرشی هه‌وایی و تۆپخانه‌ی ئه‌رته‌شی عێراق. پێشتریش مقه‌ڕ‌ه‌كانی كۆمه‌ڵه له‌مالوومه له‌ناوچەی جافایه‌تی به‌هۆی ئه‌وه‌ی كه له ڕێگای مه‌قه‌ڕه‌كانی كۆمه‌ڵه‌وه یارمه‌تی خه‌ڵكی ئاواره ده‌درا و هه‌روه‌ها پێشمه‌رگه‌كانی یه‌كێتیی نیشتمانی كۆردستان\nهاتووچوی مقه‌ڕه‌كانی كۆمه‌ڵه‌یان ده‌كرد به‌و بیانووانه‌وه كه‌وتبوونه به‌ر په‌ڵاماری تۆپخانه‌ی ئه‌رته‌شی عێراق و له‌ئاكمادا چه‌ندین هاوڕێمان گیانیان به‌ختكردبوو و خساره‌تی ماڵی زۆریشی پی گه‌یانده بووین، به‌ڵام هێرشی ئه‌مجاره بۆ سه‌ر كۆمه‌ڵه له‌دۆڵی بۆتی به‌چه‌كی شیمیایی و گازی ژهراوی بوو. له‌م هێرشه‌دا بوو كه به‌داخه‌وه ٢٣ مرۆڤی تێكۆشه‌ر و ماندووی نه‌نا‌س، ٢٣ی شۆڕشگێڕیی ڕێگای ئازادی و سیویالیسم گیانیان به‌ختكرد و ١٥٠ كه‌سیش بریندار بوون. بۆتی شوێنێكی ڕزگار كراو له‌ناوچه‌ی بالیسان بوو كه رژیمی به‌عس دوای چه‌ندین په‌لاماریش نه‌یتوانی بوو داگیری بكات. ڕژیمی به‌عس له ڕێگای جۆراوجۆره‌وه هه‌وڵی ده‌دا كه مقه‌ڕ‌ه‌كانی ناوه‌ندی كۆمه‌ڵه له‌شوێنه ئازادكراوه‌كانی كوردستانی عێراق بگوازێته‌وه بۆ شوێنه‌كانی ژێرده‌ڵاستی خۆی. ئه‌و كات كۆمه‌ڵه وه‌كوو هه‌ڵوێستێكی سیاسیی به‌رانبه‌ر به‌و هه‌وڵانه‌ی ده‌وڵه‌تی عێراق خۆڕاگری ده‌كرد و نه‌ی ده‌ویست تا كاتیك كه شوێنێكی ئازاد له‌كوردستانی عێراق مابێ، مه‌قه‌ڕه‌كانی ناوه‌ندی له‌ناوچه‌ی ژێر ده‌سه‌ڵاتی ئه‌و ڕژیمه‌دا بن. ئاخۆ هۆكاری ئه‌و پیداگرتنه‌ی ڕژیمی به‌عس له‌سه‌ر گواستنه‌وه‌ی\nمه‌قه‌ڕه‌كانی كۆمه‌ڵه بۆ ناوچه‌كانی ژیر ده‌سه‌ڵاتی خۆی و بۆ ئه‌م دوژمنكارییه‌ی كه گه‌یشت به ئاستێك چه‌كی شیمیایی له‌دژی كۆمه‌ڵه به‌كار بهێنێت چی بوو؟\nبۆچی كۆمه‌ڵه زوو زوو ده‌كه‌وته به‌ر په‌لاماری ڕژیمی به‌عس؟ له‌ڕاستیدا هۆكاره‌كه‌ی ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ هه‌ست بە به‌رپرسایه‌تی كردنی كۆمه‌ڵه به‌رانبه‌ر به‌خه‌باتی عادڵانه‌ی خه‌ڵكی كوردستانی عێراق. كۆمه‌ڵه به‌پێی پره‌نسیپ، خۆی به‌هاوپشت و دڵسۆزی ئه‌و خه‌باته ڕه‌وایه ده‌زانی. به‌و پێیه پێوه‌ندێكی چڕ و پڕی خه‌باتكارانه‌ی له‌نێوان خۆی و كۆمه‌ڵانی خه‌ڵكی كوردستاندا پێك هێنا بوو. به‌هه‌ر شێوه‌یه‌ك بۆی كرابا یارمه‌تی خه‌ڵك و تێكوشه‌ران و ئه‌و هێزانه‌ی ده‌دا كه له له‌گه‌ڵ ڕژیمی عێراق له‌حاڵی شه‌ڕدا بوون و یان ته‌نانه‌ت له شاره‌كان خه‌ریكی خه‌باتی نه‌هێنی بوون. كۆمه‌ڵه ده‌شیزانی به‌هۆی ڕه‌چاوكردنی ئه‌و سیاسه‌ته‌وه مۆمكینه بكه‌وێته به‌ر شاڵاوی تۆڵه‌سه‌ندنه‌وه‌ی ڕژیمی به‌عس كه دوژمنی خه‌باتی خه‌ڵكی كوردستان بوو. دیاره ئه‌م پێوه‌ندییه دوولایه‌نه بوو. خه‌ڵكی به‌شمه‌ینه‌تی كوردستانی عێراق خۆیان به دڵسۆزی كۆمه‌ڵه ده‌زانی، له‌خۆشی و ناخۆشییه‌كانیدا به‌شدار\nبوون، یارمه‌تیان ده‌دا و یارمه‌تیان لێ وه‌رده‌گرت. به‌هۆی ئه‌و پێوه‌ندییه‌وه بوو كه له‌كاتی ته‌نگانه‌دا خه‌ڵكی كوردستانی عێراق به‌گه‌رمی به‌ره‌وپیری كۆمه‌ڵه‌وه ده‌هاتن.\nخه‌ڵكی ناوچه‌ی ڕانییه ئه‌و ڕوژه كه ئاگاداری هێرشی به‌عس بۆ سه‌ر مه‌قه‌ڕه‌كانی ناوه‌ندی كۆمه‌ڵه بوون، سه‌ره‌ڕای ترس و خۆفێك كه ڕژیمی عێراق نابوویه‌وه، جه‌ماوه‌ری خه‌ڵك به‌هه‌موو هێز و توانا و ئیمكانه‌ته‌وه به‌هانای كۆمه‌ڵه‌وه هاتن. برینداره‌كان و كه‌لوپه‌لیان له‌گه‌ل ده‌گواستینه‌وه. ده‌گه‌ڕان به‌شوێن هاوڕێیانی نادیارماندا، خۆراك و پێداویتسیان بۆ دابین ده‌كردین، ماشین و تراكتۆریان ده‌خسته ئێختیارمانه‌وه و به‌مجۆره شانۆیه‌كی شكۆداریان له‌دڵسۆزی و هاوپشتی خۆیان بۆ كۆمه‌ڵه نیشاندا و سه‌لماندیان كه كۆمه‌ڵه به‌هی خۆیان ده‌زانن. له‌هه‌مانكاتدا زۆرێك له پزیشك و ده‌رمانخانه‌كانی شاری سلێمانیش سه‌ره‌ڕای ئاگاداركردنه‌وه‌ی ده‌وڵه‌تی به‌عس، به‌نهێنی كه‌وتنه‌خۆ بۆ دابینكردنی كه‌لوپه‌لی پێویست بۆ ده‌رمان كردنی برینداره‌كان.\nبه‌داخه‌وه له‌ئاكامی ئه‌و هێرشه جینایه‌تكارانه‌یەدا ٢٣ هاوڕێی خۆشه‌ویست، ٢٣ كه‌س له‌پێشڕه‌وانی بزوتنه‌وه‌ی كرێكاریی و كۆمۆنیستی، ٢٣ سیمای ناسراوی كرێكاران و زه‌حمه‌تكێشانی كوردستانی ئێران كه له دژی نیزامی سه‌رمایه‌داری و له د‌ژی بێ مافی و نابه‌رابه‌ری ئینسان راپه‌ڕیبوون، گیانیان له‌پێناوی ئامانجی به‌رز و پیرۆزیاندا فیدا كرد. له‌ناو ئه‌و هاوڕێیانه‌دا كه‌سانێك بوون كه له شاره‌كانی ئێران و هه‌روه‌ها له‌كوردستانی عێراقه‌وه به ڕێزی كۆمه‌ڵه و حیزبی كۆمۆنیستی ئێران پێوه‌ست ببوون و له ژیر ئالای سووری كۆمه‌ڵه‌دا خه‌باتی سۆسیالیستی خۆیان درێژه پێ ده‌دا. گیان به‌ختكرنی ئه‌م هاوڕێیانه بوو به ڕه‌مزی هاوچاره‌نووسی سته‌ملێكراوان و چه‌وساوه‌كان له‌ئێران و عێراق.\n• ئیسماعیل مسته‌فا زاده\n• ئه‌حمه‌د محه‌ممه‌دی\n• بایه‌زید به‌یاز\n• په‌رویز تاجوانچی\n• حسێن سیگاری\n• سه‌عید محه‌ممه‌دی\n• جه‌لال پێنجوێنی\n• فریشته ڕه‌زایی ناسراو به “زۆهره”\n• عه‌بدوڵا هوشیاریان\n• عه‌لی حه‌سه‌ن محه‌ممه‌دی ناسراو به “ته‌هموورس”\n• فه‌ره‌نگیس شاهۆیی\n• كه‌ریم عه‌بدوڵاپوور\n• كه‌ریم جه‌نه‌تی\n• مریه‌م مه‌جنوون ناسراو به “سه‌عاده‌ت”\n• كه‌ماڵ ڕه‌زا نژاد\n• كه‌یوومه‌رس موهاجر ناسراو به “جه‌ببار”\n• مه‌نووچێهر مه‌حموودیان ناسراو به “مورته‌زا”\n• محه‌ممه‌د ڕه‌سووڵی خۆش سفه‌ت ناسراو به “حه‌مه بازووكه”\n• محه‌ممه‌د عۆمه‌ر عه‌لی ناسراو به “حه‌مه‌ی ئاجیكه‌ند”\n• نادر قازی زاده ناسراو به “ئازاد”\n• ناسێح مه‌ردۆخ\n• وه‌فا تووتنچی\n• حامێد مۆده‌رێسی\nناوی ئه‌م ئازیزانه له‌مێژووی پڕ له‌فیداكاریی و\nڕه‌زمه‌نده‌گی بزوتنه‌وه‌ی كۆمۆنیستی ئێران و كوردستاندا بۆ هه‌تاهه‌تایه ده‌درەوشێته‌وه.\nئه‌مڕۆ كڵگۆی ئه‌م پۆلە له‌ژنان و پیاوانی ماندووی نه‌ناس و خه‌باتكاری كۆمه‌ڵه و حیزب كۆمۆنیستی ئێران له شوێنی گیانبه‌ختكردنیاندا جێگایه‌كە بۆ نوێ كردنه‌وه‌ی پەیمان له‌گه‌ڵ ئامانجی به‌رز و ئینسانیی ئەو ئازیزانە و په‌یمان نوێكردنه‌وه له‌گه‌ڵ بنه‌ماڵه سه‌ربه‌رزه‌كانیانه.\nبێ گۆمان به‌درێژه‌دان به ڕێگای ئه‌م هاوڕێیانه و وفادار مانه‌وه به ئامانجه‌كانیان له‌ڕیزی حیزبی كۆمۆنیستی ئێران و كۆمه‌ڵەدا، یادی ئه‌م هاوڕێ شۆرشگێڕ و پێشره‌وانە زیندوو ڕاده‌گرین.


بەهرۆز جەعفەر : سێ هاوارى سەیر !. – WTARIKURD\nدووساڵ ، پێش ئێستا توێژینەوە باسێکى سۆسیۆلۆژى ( کۆمەڵناسی) م ، خوێندەوە. لەیەکێک لەدەرەنجامەکانیدا ، هاتبو کە : ڕۆژنامەنووسەکان ، دەساڵ لەخەڵکى ئاسایی کەمتر ئەژین . هەندێک دوودڵبوم لەزانیارییەکە ، چونکە پێموابو ، دیارە ” محەمەد حەسەن هەیکەل ” ڕۆژنامەنووسێکى هەقیقى نەبووە ، وا زۆر ئەژى . (92) ساڵ تەمەن !.. بۆیە تا ئەهات نهێنى و ژمارەو ڕووداوى سەیرم ئەبینى لەدونیاو عێراق و کوردوستانى خۆمان ، دەمگوت : ئەمە کۆمەڵگەى ڕاگوزەرە هەروا دەبێت ، دەکرێت چاوەڕێی هەرشتێکى پێچەوانەى لێبکەین .. کاتێک کەمێک نزیک بووم ، لەدیوانى چاودێرییەوە ، هەرجارەى ژمارەیەک ئاشکرا ، ئەبوو ، بەدیوێک مورتاح بوین ، کەتوانیومانە شتێک ئاشکرابکەین ، بەدیوەکەى تریش ئەمدا بەسەرى خۆما ، ئەى قوڕ بەسەرت میللەت !!. لەم ماوەیەدا ، کۆمەڵێک شتى سەیرم بۆهاتووە ، کە (3) دانەیان بەلامەوە جێی سەرنجە :\nیەکەم : نامەى خوێندکارێکى بەکالۆرییە ، لەپۆلى شەشى ئامادەیی ، تکا ئەکات ، کەئەمساڵیش وەک پار وەزارەتى پەروەردە ، غەدریان لێ نەکا ، کە 2 پرسیاریان بەهەڵە بۆهاتۆتەوە ..! بەڵکو قەدرى ماندوبون و شەونخونیان بزانن .. وێڕاى ئەوەى تۆڵەیان لەخوێندکار کردۆتەوە ، بەوەى دەرنەچن ، چونکە زانکۆ و پەیمانگە نایانگرێت !. هاتنەوەى 2 پرسیارى هەڵە ئەوەدەرئەخات ، کەلیژنەکانى تاقیکردنەوە ، یان نەخوێنەوارن ، یان بە مەستى دەچنەسەر دانانى پرسیارەکان ( هەڵبەتە لەو هەرێمە پەرلەمان و شتى وا نییە تا بەدواداچوون بۆ ئەمە بکات !).\nدووەم : لەکاتى گرتنى هەر تۆمەتبارێک ، بەپێی یاسا فایلێک بۆ ناوبراو ئەکرێتەوە ، پارێزەرێک هاوارنامەکەى ناردووە ، کە ئەوراقى تۆمەتبارێک لەنێوان پۆلیس و دادگادا ، بزر بوونە .!!. لەمەش سەیرتر خۆم دیققەتم داوە ، بنکەى پۆلیسى گرتن و گواستنەوە ، بەپێی یاسا ، دەبێت تۆمەتبار (6) مانگ لەوێ بمێنێتەوە ، یان ئازادئەکرێت ( بەکەفالەت یان کەیسەکەى دابخرێت) یان حوکم ئەدرێت و حوکمەکەى بۆدیارى ئەکرێت . کەچى دەیان زیندانى هەبووەو هەیە ، بە (3) ساڵ . نەحوکم دراوەو نەئازادیش کراوە ، کەس لێی نەپرسیوەتەوە .\nسێهەم : ئەفسەرێک ( ناوەکەى لاى من پارێزراوە – تەنها بەداواکاریی گشتى ئەدەم ). هاوارنامەکەى باس لەوە ئەکات ، کەسەربازێکى ئاسایی هیچ حیسابێکى بۆ ناکات و ، وێڕاى ئەوەى پێ ئەخاتە سەرپێ و جگەرە دەکێشێت ، تەحیەى بۆ ناکات !.\nدیارە ناشوێرێت بەشەق تێی هەڵبات و پەنجا تەقڵە عقوبەى بۆ بنوسێت ، یان دەرسێکى واى پێبدات کەئەم سەربازانە ، فێری ڕیزبەندى بەرپرسیارێتى و ڕێزو بەرگرى جەستەیی ببن ، ئەگەر بڕیارە سەربازى نیشتمانى بن ، دەبێت فێربکرێن ، کام شوێن دوورە بۆى بڕۆن ، وەک خزمەت و ئینتما بۆ نیشتمانەکەیان ). ئەو هەموو سەربازە لەعێراق و ئەفغانستان ڕۆشتنەوە بۆ ئەمریکا ، ئەها .. یەکێک پێی نەوتن دەستانخۆش بێت و بەخێر بێنەوە ، چونکە ئەوە ئەرکیانە ، خەڵک واگۆشکراوە کە نیشتمانەکەى لەکوێ پێویستى پێی بوو بۆى بچێت . نەک وەک ئەمانەى ئێمە بەگەورەیان وتوە : لە(…) ئەچیت !.. ڕۆژى 100 ئیجازە دەکرێت گوایە ژنەکەیان تەنهایە لەماڵەوە !!. یا بیانگوێزنەوە بۆ نزیک ماڵى خۆیان ،(14 لەماڵ و 7 لەدەوام!) . جارێکیان چووم بۆ خانەقین سەیرى هێزى پێشمەرگە بکەم ، لەبەر تەکسى کوردستان ڕێ نەبوو بڕۆیت ، چمەزە ئەمە پێشمەرگە بەسەیارەى خۆى ئەچێت بۆ بەرەکانى پێشەوەى شەڕ ؟. هەڵبەتە ئەبێت ئەوەش بڵێین ، دەبێت ئەمانە لەڕووى مووچەو پۆشتەو پەرداخیی و مەشق و لۆجستى و ئەندازە و پلانى سەربازیی و جوگرافیاى سەربازیی و بەکارهێنانى چەک و ڕووبەڕوو بونەوەوتەکتیکو ستراتیژو …. هتد . خەمیان بخورێت ، بەڵام دیارە نییە ، نى !. زۆربەى ئەم ئەفسەرانە تێبینیم کردووە ، ئەوانەن کە لەهەشتاو حەفتاکان بەناوى کوردایەتییەوە ، ماوەیەک چەکدارییان کردووەو ، ئێستا سەیارەیەکیان پێدراوەو ناوى چەند کوڕو زاوایەکیان نوسیووە ، وەک پاسەوان و تەواو و بڕایەوە .


پیرۆزکردنی ساڵیادی کۆماری سەربەخۆی کوردستان بەشداری پارتی سەربەستی لە ئاهەنگی ساڵیادی کۆماری کوردستان لە ئۆسڵۆ.\nپیرۆزکردنی ساڵیادی کۆماری سەربەخۆی کوردستان بەشداری پارتی سەربەستی لە ئاهەنگی ساڵیادی کۆماری کوردستان لە ئۆسڵۆ. پیرۆزکردنی ساڵیادی کۆماری سەربەخۆی کوردستان بەشداری پارتی سەربەستی لە ئاهەنگی ساڵیادی کۆماری کوردستان لە ئۆسڵۆ.\nلە سەر بانگهێشتی فەرمی کۆمیتەی نەرویژی حدکا، شاندێکی پارتی سەربەستیی کوردستان، بە سەرپەرەستی بەڕێزان شێرکۆ پاڵانیجافی و کاروخ باوەجانی ئەندامانی سەرکردایەتی و هەروەها ئەندامانی کۆمیتەی نەرویژ، لە حەفتاودووەمین ساڵیادی دامەزراندنی کۆماری کوردستان، بە پێشکەشکردنی دەسکەگووڵ و بروسکەی پیرۆزبایی، بەشدارییان هەبوو.\nنۆێنەرایەتی چەندین لایەنی کوردستانی لەو ئاهەنگەدا بەشداربوون و لە نزیکەوە شاندی پارتیمان و لایەنەکان ڕاوبۆچوون گۆردرانەوەو، بۆ لێکنزیکبوونەوەی لایەنەکان و کاری هاوبەش لە بەرژەوەندی خەڵکی ڕۆژهەڵاتی کوردستان..\nناوەندی ڕاگەیاندنی پارتی سەربەستیی کوردستان. ئۆسڵۆ\n١٩ / ١ / ٢٠١٨\nڕێکه‌و 2018-01-19 18:38:20\nبه‌شی ( ده‌نگوباس )


NRT TV | جیهان | رێککەوتنی ٢٥ ساڵەی ئێران و چین کاردانەوەی لێکەوتەوە\n15821 جار خوێندراوەتەوە\nڕەشنووسی ڕێککەوتنی ٢٥ ساڵەی هاوکارییە فرەلایەنەکانی تاران و پەکین لە لایەن حکومەتی ئێرانەوە پەسەندکرا.\nڕێککەوتنێک کە لە نێوان ناپاکی و دەستکەوتی مەزن پێناسە و خوێندنەوەی دژبەیەکی بۆ دەکرێت.\nرێککەوتنەکە بوارەکانی ئابوری، سیاسی و سەربازی دەگرێتەوە و ڕەشنووسەکەی لەلایەن کابینەی حەسەن رۆحانیەوە پەسەند کراوە و عەلی خامنەیی ڕابەری باڵای ئەو وڵاتەش بە هەنگاوێکی حەکیمانە ناوی بردووە.\nسەرباری ئەوەی محەمەد جەواد زەریف وەزیری دەرەوەی ئێران دەڵێت، ڕێککەوتنەکە هیچ شتێکی شاراوەی تێدا نییە، بەڵام تا ئێستا حکومەتی ئێران بە فەرمی ناوەڕۆکەکەی ئاشکرا نەکردووە و هەر ئەوەش گومانی زۆری لە بارەی ئەو ڕێککەوتنە درێژخایەنەوە هێناوەتە ئاراوە.\nساڵێک بەر لە ئێستا ماڵپەڕی پترلیۆم ئیکۆنۆمیست بە پشت بەستن بە چەند سەرچاوەیەک لە وەزارەتی نەوتی ئێران ناوەرۆکی ئەو رێککەوتنەی تاران و پەکینی بڵاوکردبووەوە.\nبەپێی ڕاپۆرتی ئەو ماڵپەڕە، لە ڕێککەوتنەکەدا هاتووە، چین بە بڕی ٢٨٠ ملیار دۆلار لە کەرتی نەوت و غازی ئێران و بە بڕی ١٢٠ ملیار دۆلار لە کەرتی گواستنەوەی ئەو وڵاتە وەبەرهێنان دەکات.\nئەوەشخراوەتەڕوو، لەبەرامبەردا ئێران بە بڕی لەسەدا ٣٢ لە فرۆشتنی نەوت و غاز و بەروبوومەکانی بەچین داشکاندن دەکات و لە پڕۆژەکانی وەبەرهێنان و پەرەپێدانیش کۆمپانیا چینیەکان لەپێستر دەبن.\nهەر بە گوێرەی ڕێککەوتنەکە چین دەتوانێت پێنج هەزار هێزی سەربازی خۆی لە دوورگە و کەناراوەکانی باشوری ئێران جێگیر بکات.\nلەپای ئەم ئاسانکارییانە، ئێران هیواخوازە پەیوەندییەکانی لەگەڵ هاوپەیمانە سیاسیەکەی توندوتۆڵتر بکات، بەتایبەتی کە چین یەکێکە لە لایەنەکانی ڕێککەوتنی ئەتۆمی و مافی ڤیتۆی لە ئەنجومەنی ئاسایش هەیە، هەروەها سەرباری گەمارۆکانی ئەمریکا بەردەوام بێت لە پەرەپێدان بە کێڵگەکانی نەوت و غاز و هەناردەی نەوتەکەشی زیاد بکات.\nڕەشنووسی ڕێککەوتنەکە دوای پەسەندکردنی لەلایەن حکومەتەوە پێویستە ڕەوانەی پەرلەمان بکرێت، بەهۆی ئەوەی لایەنگرانی خامنەیی لە پەرلەماندا زۆرینەن و ناوبراویش پشتیوانی لەو هەنگاوە کردووە، پێناچێت هیچ بەربەستێک لەبەردەم تێپەڕاندنی بێتە ئاراوە.\nسەرەڕای داکۆکی بەرپرسانی باڵای ئێران لەو ڕێککەوتنە، بەڵام کەم نین ئەوانەی دژی وەستاونەتەوە.\nمەحمود ئەحمەدی نەژاد سەرۆک کۆماری پێشووی ئێران رایگەیاندووە، هەر جۆرە گرێبەست و ڕێککەوتنێک کە بە شاراوەیی و بە بێ لەبەرچاوگرتنی ویست و بەرژەوەندی خەڵک لەگەڵ وڵاتێکی بیانی واژۆ بکرێت، هیچ بەهایەکی نییە و گەل بە فەرمی نایناسێت و دانی پێدانانێت.\nهەرچی ڕەزا پەهلەوی کوڕی دوایین پادشای ئێرانیشە رێککەوتنەکە بە پەڵەیەکی رەش و ناپاکیەکی ئاشکرا ناوبردووە و رایگەیاندووە، ئەو رێککەوتنە دەبێتە هۆی تاڵانکردنی سامانی وڵاتەکە و هاتنەناوەوەی سوپای بێگانە بۆ ناو وڵاتەکە و داوای کردووە هەمووان دژی بوەستنەوە.\nبەشێکی زۆر لە چالاکوانانی ئێرانی و تەنانەت وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکاش رێککەوتنەکەیان بە ڕێککەوتنی "تورکمانچای" نێوان پادشاکانی قاجار و روسیا ناوبردووە لە سەدەی ١٩دا کە بووە هۆی ئەوەی ئێران ناوچەکانی قەوقاز، ئازەربایجان، ئەرمینیا و جۆرجیا لەدەست بدات.


فۆڕمی تۆمارکردنی بابەت | 04-04-2020\n$باکووری کوردستان$ - لە زیندانی ئێلح پشێووی دروستبوو و زیندانییەکان بەشێکی زیندانەکەیان سووتاند، پاشان تورکەکان هەندێک لە زیندانییەکانیان گواستەوە. $رۆژهەڵاتی کوردستان$ - باقی شەفیعی ڕۆناکبیر، شاعیر و نووسەری هەورامی خەڵکی شاری #پاوە# لە تەمەنی 74 ساڵیدا کۆچی دوایی کرد. $باشووری کوردستان$ - لە هەرێمی کوردستان قەدەغەی هاتوچۆی تەواوەتیی پیادە و ئوتومبیل بۆ ماوەی 48 کاژێر راگەیەندرا و لە 12ی نیوەڕۆی ئەمڕۆوە دەستپێدەکات، تەنانەت نانەواخانەکان و فرۆشیاری خواردەمەنیش دەگرێتەوە. - تووشبوویەکی تری کۆڕۆنا لە سلێمانی گیانی لەدەستدا، نەخۆشەکە پیاوێکی تەمەن 61 ساڵە بوو و نەخۆشیی درێژخایەنی هەبووە.=KTML_Photo_Begin=https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2020/380805/0013.JPG=KTML_Photo_Alt=لە مانشێتەکانی ئەمڕۆ: 04-04-2020=KTML_Style=width:25%;height:20%;float:right;=KTML_Photo_Target_Link=https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2020/380805/0013.JPG=KTML_Photo_End= - لەلایەن دوو فڕۆکەی جەنگی تورکیاوە گوندەکانی نزیک چیای #برادۆست# بۆردومان کرا. - گوتەبێژی #وەزارەتی تەندروستی# رایدەگەیێنێت 80% ئەوانەی لە کوردستان تووشی کۆرۆنا بوون هیچ نیشانەیەکی نەخۆشییەکەیان تێدا دەرنەکەوتووە، دوای پشکنین و بەدواداچوون دەرکەوتووە کە تووشبوون ئەوەش یەکێکە لەو هۆکارانەی قەدەخەی هاتووچۆی تەواوەتی بۆ 48 کاژێر راگەیێندراوە. - ئەگەر زۆرە گەڕەکی کارێزانی هەولێر کەرەنتین بکرێت. پشکنینی بەشێکی زۆر لە دانیشتووانی گەڕەکەکە وەرگیراوە و وەزیری تەندروستی دەڵێت، ئەگەر دەرکەوت رێژەیەکیان کۆرۆنایان گرتووە، دەبێت هەموو گەڕەکەکە کەرەنتین بکرێت. تەنیا لە پرسەیەکی گەڕەکی کارێزاندا تووشبوویەکی ڤایرۆسی کۆرۆنا 14 کەسی تووش کردووە. - لیژنە هاوبەشەکانی قایمقامیەتی #سلێمانی# رایدەگەیێنێت، لە سنووری پارێزگای سلێمانی و لەماوەی قەدەغەکردنی هاتووچۆ سەرپێچی خاوەنکارەکان زیاتر لە هەشت بەرامبەر زیادیان کردووە و زۆرترین سەرپێچیش کافتریا و خواردنگەکانەوە کردوویانە. - بەڕێوەبەرایەتی گشتی فڕۆکەخانەی #هەولێر# لە راگەیەندراوێکدا رەتیدەکاتەوە، هیچ کارمەندێکی ئاسایش لە فڕۆکەخانەکە تووشی کۆرۆنا بووبێت. داواش دەکات رێکاری یاسایی دژی ئەو کەسانە بگیرێتەبەر کە ئەو دەنگۆیانە بڵاودەکەنەوە. - کۆمپانیای ئاوا مێدیکا بۆ بەرهەمهێنانی دەرمان لە هەرێمی کوردستان بڕی 39 هەزار پاکەت لە دەرمانیان پێشکەشی وەزارەتی تەندروستیی هەرێمی کوردستان کرد کە بەشێک لە دەرمانەکان بۆ چارەسەری تووشبووانی کۆرۆنا بەکاردەهێدرێت. - لە تۆڕە کۆمە ڵایە تییە کان گرتە یەکی ڤیدیۆیی بڵاوبووەتە وە، کە ئە ندامی خێزانی کەسێک لە تیمی نوسینگە ی #قوباد تاڵەبانی#، جێگری سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان، بە ناو بازگە کانی شاری سلێمانی تێدە پە رێت لە کاتی بوونی قە دە غە ی هاتووچۆدا، لەبەرامبەر ئەو هەڵسوکەوتەداشدا، قوباد تاڵەبانی داوادەکات بەتوندترین شێوە ئەو کەسە سزابدرێت. - لە شاخی شرامی سەربە شارەدێی #بیارە# بەهۆی دەستکاریکردنی تەقەمەنیەوە مینلابەرێک بەناوی سەروەت عەبدوڵڵا مەحمود گیانی لەدەستدا کە کارمەندی رێکخراوی MAG و دانیشتووی گەڕەکی سەرای #هەڵەبجە#یە. لەهەمان تەقینەوەدا کەسێکی تریش کە ناوی (ه. س. ع.) تەمەن 23 ساڵان و دانیشتووی هەڵەبجەیە، بریندار بووە و لەبەر سەختی برینەکەی رەوانەی نەخۆشخانەی فریاکەوتنی سلێمانی کراوە. - ژمارەیەکی زۆری باڵندەی کێوی لە باڵەکایەتی مردار بوونەتەوە و بەهۆیەوە دڵەڕاوکێ لەناو هاوڵاتیانی باڵەکایەتی دروستبووە، پزیشکانی ڤێتەنەریش دەڵێن، کە هیچ نیشانەیەکی ڤایرۆس لەلەشی باڵندەکاندا نییە، ئەگەر هەیە بەهۆی هەورە بروسکەوە مرداربووبنەوە. $رۆژئاوای کوردستان$ - لە شاری #قامیشلۆ#، هێزەکانی رژێمی سوریا دەستڕێژی گوللەیان لە مەفرەزەیەکی هێزەکانی ئاسایشی ڕۆژئاواکرد، بەپێی زانیارییەکان ئەندامێکی ئاسایشی ڕۆژئاوا شەهید بووە و یەکێکی دیکەش برینداربووە. - رژێمی تورکی داگیرکەر شەوی رابردوو بە تۆپخانەکانی هێرشی کردە سەر گوندی ئوم کێف و ئەمجارە لە بۆردومانەکەیدا وێستگەی کارەبا و تۆڕی کارەبای ناوچەکەی کردە ئامانج و بەو هۆیەوە کارەبای تلتەمر بڕا. - لە چوارچێوەی بەردەوامی هێرشە داگیرکەریەکانی دەوڵەتی داگیرکەری تورکدا، لە ئێستادا هێرش دەکرێتە سەر هەر یەک لە گوندی کوپرلک و ئەڤدۆکۆی سەر بە ناوچەی #گرێ سپی#. لەم هێرشەدا 3 هاووڵاتی کوژران. $دەرەوەی کوردستان$ - وەزارەتی تەندروستیی عێراق تووشبوونی 58 کەسی دیکەی بە ڤایرۆسی کۆرۆنا راگەیاند، بەمەش ژمارەی تووشبووان گەیشتە 878 کەس.


📝 پێشمەرگە روونکردنەوەیەک بڵاو دەکاتەوە - میلیشیاکانی بەدر چەکدارانی داعش سەردەبڕن بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Sep 5 2014 8:42PM\n👁 ئەم بابەتە 8,797 جار بینراوە\nخەڵکی بەشەرەفی کوردستان‌و رای گشتی دوای تێکشکاندن [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 77% ✍ هـ.ب. 5-9-2014 20:42:30\n📖 تەرمی 20 کۆچبەری دیکەی کورد لە دەریای ئیجەدا دۆزرایەوە کورتەباس\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 27 2016 4:33PM\nلە دوورگەیەکی وڵاتی یۆنان تەرمی 20 کۆچبەری دیکەی ک [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 88% ✍ س.ئـ. 27-1-2016 16:33:39\n✌ خەلیل محەمەد (باهۆز چیا) شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Aug 16 2016 12:42PM\nناوی ڕێکخراوەیی: باهۆز چیا ناو و پاشناو: خەلیل مح [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 82% ✍ س.ئـ. 16-8-2016 12:42:32\n👁 ئەم بابەتە 8,888 جار بینراوە\n📊 نزیکەی ملیۆنێک و 400 هەزار ئاوارە لە باشووری کوردستان دەژین ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Sep 3 2014 11:47AM\nلەساڵی 2003 وە بەلێشاو عەرەب روو لە باشووری کوردست [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 77% ✍ هـ.ب. 3-9-2014 11:47:20\n✌ نهاد حمي (جيا كوباني) شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Sep 20 2015 7:19AM\nالاسم الحركي:جيا كوباني الاسم الحقيقي:نهاد حمي ا [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 82% ✍ م.ب. 20-9-2015 7:19:49


کۆمەڵەی مافی مرۆڤی کوردستان ڕاپۆرتی مانگی سپتامبری بڵاو کردەوە – هەواڵی سۆرانی\nکۆمەڵەی مافی مرۆڤی کوردستان ڕاپۆرتی مانگانەی ڕەوشی مافی مرۆڤی راگەیاند و داوا لە گەلی ڕۆژهەڵاتی کوردستان دەکات لە بەرامبەر پێشلکردنی مافەکانیان لەلایەن ڕژیمی داگیرکەری ئێرانەو بێدەنگ نەبن و ناڕەزایەتی خۆیان بگەینە ڕێکخراوەکانی پاراستنی مافەکانی مرۆڤ.\nکۆمەڵەی مافی مرۆڤی کوردستان سەبارەت بە دواهەمین ڕەوشی مافەکانی مرۆڤ لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان ڕایدەگەینێت: ئەم ڕاپۆرتە بە هۆی ڕێگری کردنی ڕژیمی ئێران بۆ چاودێری ڕاستەوخۆ لە ڕەوشی مافەکانی مرۆڤ هەموو لایەنێکی پێشلکاریەکان لە خۆ ناگرێت. کۆمەڵەی مافی مرۆڤ جەخت دەکاتەوە رژیمی داگیرکەری ئێران بە دەستبەسەرکردنی هاووڵاتیانی کورد، مافە مەدەنی و سیاسیەکان تاک و کۆمەڵی کورد بنپێدەکات.\nلە بەردەوامیدا کۆمەڵەی مافی مرۆڤ سەبارەت بە بنپێکردنی مافەکانی مرۆڤ ڕاپۆرتەکەی بەمجۆرە رادەگەینێت:\nلە سێدارەدان: لە مانگی سپتامبر ٥ زنیدانی لە زیندانەکانی ڕژیمی ئێران لە رۆژهەڵاتی کوردستان لە سێدارە دراون.\nدەستبەسەر کردن: ١٢ هاووڵاتی و چالاکی سیاسی و مەدەنی لەلایەن ناوەندە ئەمنیتیەکانی رژیم ئێران دەستگیر کراون.\nسەبارەت بە رەوشی کۆڵبەران کۆمەڵەی مافی مرۆڤی کوردستان ڕایدەگەینێت لە مانگی سپتامبر بە پێی زانیاریەکانی ئەوان لانیکەم ٣ کۆڵبەر و کاسبکار کوژراون و ١٠ کۆڵبەر و کاسبکاریش بریندار بوون. دوو هاووڵاتیش بە تەقەی ڕاستەوخۆی چەکدارانی رژیم بریندار کراون.\nلەم مانگەدا ٦ کەس خۆیان کوشتووە کە یەک کەسیان ژن بووە.\nلە کۆتایدا کۆمەڵەی مافی مرۆڤی کوردستان جەخت دەکاتەوە لە چەندین بواری تریش ڕژیمی داگیرکەری ئێران ڕیگای بۆ بنپێکردنی مافەکانی مرۆڤ خۆش کردووە کە ئەو کۆمەڵەیە دەستی بە ئامار و وردەکاریەکانی راناگات.\nلە کۆتاییشدا کۆمەڵەی مافی مرۆڤی کوردستان لە گەلی کورد لە رۆژهەڵاتی کوردستان و ئێران داوا دەکات بۆ وەدەستخستنی مافەکانی خۆیان تێبکۆشن و هەرچەشنە هەڵاواردن و نایەکسانی لەلایەن ڕژیمی ئێرانەوە بگەینە رای گشتی جیهانی.


ڕاگەیاندنی بەرنامەکانی حکومەتی کاتی بە سەرۆکایەتی بازرگان - IUVMPRESS\n9 شوبات 2018\nئەمڕۆ مەهدی بازرگان سەرۆک وەزیرانی حکومەتی کاتی لە میانەی وتارێکدا کە بە ئامادەبوونی سەدان هەزار کەس لە خەڵک لە زانکۆی تاران و شەقامەکانی نزیک بەڕێوەچوو، بەرنامەکانی حکومەتی کاتیی ڕاگەیاند. بازرگان لەم وتارەدا ڕایگەیاند: حکومەتی بەختیار بەو ئامانجە هاتووەتە سەر کار کە ئازادی بۆ چاپەمەنی و ڕاگەیاندنەکان بگەڕێنێتەوە و دەسەڵاتی سەربازی لە قەزاکان هەڵوەشێنێتەوە، ئازادی گردبوونەوە و خۆپێشاندان بدات، زیندانە سیاسییەکان ئازاد بکات و شا ڕەوانەی دەرەوەی وڵات بکات و بەڵێنەکانی دیکە.\nسەرۆک وەزیرانی حکومەتی کاتی لە درێژەدا وتی: بەشێک لەم بەرنامانە جێبەجێ کرا و منیش پێویستە ئەوە بڵێم کە کابینەکانی پێشوو ئەوەیان نەکردووە، یان نەیانویست کە وا بکەن. ئەوان دەڵێن کە بۆ لایەنگری لە هەنگاوەکانی ئەم کابینەیە ناکرێت، بابەتەکە ئەوە نییە. ئەمانە لە جێی خۆی، بەڵام ئەوەی کە جێی سرنجە، ئەوەیە کە حکومەتی بەختیار و مانەوەی لە سەر هەمان شوێنی داگیرکەران کێشەی یاسایی هەیە و ئەوەیە کە پابەندی داواکارییەکانی گەل و شۆڕش نین.\nبازرگان هەروەها سەبارەت بە بەرنامەکانی کابینەکەی وتی: وەک چۆن کە ئاگادارن و ڕێبەری شۆڕش لە حوکمی دەست بە کاربوونم وتیان، هێڵە سەرەکییەکانی کابینەی کاتی بەم شێوازەیە: گواستنەوەی دەسەڵات، بەڕێوەچوونی ڕیفراندۆم، بەڕێوەبردنی وڵات و چاکسازی، پیکهێنانی ئەنجومەنی داڕشتنەوەی دەستوور، هەڵبژاردنەکانی پەرلەمان و دەست لە کارکێشانەوە و ڕادەستکردنی دەسەڵات بە سەرۆک کۆمار و حکومەتی فەرمی داهاتوو.\nئەمڕۆ ئیمام خومەینی لە پەیامێکدا دەستخۆشی خۆپێشاندانە گەورەکەی ڕۆژی پێنج شەممەی خەڵکیان کرد و جەختیان کردەوە: گەل قسەی دڵی خۆی بە کام زمان بڵێت. گەل داواکاری هەیە، ئەمە چەندین ساڵە کە بۆ داواکارییەکانی خەبات دەکات.\nهەروەها ئیمام خومەینی ئەو وێنەیان تایبەت بە چاوپێکەوتنی ژمارەیەکی زۆر لە فەرماندە و بەرپرسانی هێزی ئاسمانی لە گەڵ بەڕێزیان پشتڕاست کردەوە کە ڕۆژنامەی کەیهان بڵاوی کردبووە و سەرۆک ئەرکانی ئەرتەش بە درۆی خستبووە.\nلێژنەی پێشوازی لە ئیمام خومەینی بە بۆنەی تاوتوێکردنی کاروباری شۆڕش لە لایەن بەڕێزیانەوە، بەرنامەی چاوپێکەوتنە گشتییەکانی گۆڕی و لەم ڕۆژە بە دواوە لە کاتژمێر ١٠ تا ١١ و ٣٠ خولەکی بەیانی بۆ پیاوان و کاتژمێر ٤ تا ٥ و ٣٠ خولەکی پاش نیوەڕۆ بۆ ژنان دەبێت.\nئەمڕۆ هەروەها شاپور بەختیار لە وتووێژی لە گەڵ سەرنووسەری کەیهان ئەنتەر ناشناڵ، سیستەمی کۆماریی بە قبووڵکراو زانی و سەبارەت بە دانوستان لە گەڵ مەهدی بازرگان وتی: کەناڵەکانی دانوستان زۆر ساکارە، ئێمە پێکەوە پەیوەندی دۆستانەمان هەبووە، لە ڕێگای دۆستانیشەوە هەر پەیوەندیمان هەیە بەڵام لەو کاتەوە بوونەتە سەرۆک وەزیرانی کاتی، هیچ پەیوەندییەک لە نێوان ئێمەدا نەبووە. ئەگەر بەڕێز بازرگان دەیانەوێت چەند وەزیرێکیان لە کابینەکەی مندا هەبێت قسەمان نییە. بە دڵنیاییەوە کەسی زۆر باشیش لای ئەوان بوونیان هەیە. ئەگەر بیانەوێت سەبارەت بە هەڵبژاردنەکانی داهاتوو، دەستوور و بابەتەکانی دیکە وتووێژ بکەن، ئامادەیی تەواوم هەیە، بەڵام ئەگەر بیانەوێت من دەست لە کار بکێشمەوە ئەمە لە ئێستادا لە ئارادا نییە.\nبە پێی ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی فەرەنسا ئەمڕۆ نورەدین کیانوری ئەمینداری گشتی حیزبی تودەی ئێران وێڕای بەرز نرخاندنی هەوڵەکانی ئیمام خومەینی وتی: مەترسی کودەتایەکی خیانەتکارانە نابێت لە بەرچاو نەگیردرێت.\nبەڵام یەکێک لە ڕووداوە گرنگەکانی ئەمشە ئەوە بوو کە کاتژمێر ٩ی شەو لە نێوان ئەندامانی پاسەوانی حکومەت و هومافەڕان شەڕ و پێکدادان ڕوویدا و ژمارەیەک کوژران و بریندار بوون. دەنگی تەقە لە نێو بنکەی هێزی ئاسمانی، خەڵکی هێنایە سەر شەقامەکان. پۆل پۆل خەڵک لە شەقامەکانی تارانی نوێ و شەهباز ڕژانە سەر شەقامەکان و بە دەنگی اللە اکبر خەڵکیان لەو پیلانە ئاگادار دەکردەوە و لە نزیک گۆڕەپانی فەوزیە گردبوونەوە و خۆپێشاندانیان کرد.\nهۆی ئەمەش بڵاوبوونەوەی چەندین وێنەی دەرەوەی ئیمام پاش هەواڵەکانی کاتژمێر ٨ی شەو بوو کە هومافەڕان پێشوازییان لەو وێنانە کرد و ئەمەش بووە هۆی توڕەبوونی پاسەوانەکانی حکومەت و لە نێوان هێزە سەربازییەکانی لایەنگری شۆڕش و ئەوانەی سەر بە حکومەت، شەڕ و پێکدادان ڕوویدا. خەڵکیش لە شەقامەکان و لە سەر بان درووشمی اللە اکبریان بەرز دەکردەوە.\nسیناریۆکانی ئەمریکا دژی سووریا بەردەوامه


ئارام قزلەری: شەمەندەفەرەکەی یەکێتی بەرەو کوێ مل دەنێت. – WTARIKURD\nبافل جەلال تاڵبانی سەرکردەیەکی حەقانیە یان سەرکردەیەکی سەرکێش و دیکتاتۆرە\nهێندەی سەرنشینی فارغۆنی شەمەندەفەرێک، یەکێتی نیشتیمانی کوردستان ژمارەی سەرکردایەتی و مەکتب سیاسی و بەرپرسی ئەمنی و سەربازی هەیە. ژمارەی بەرپرسانی ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا هەر هێندەی ژمارەی سەرکردەکانی یەکێتین و بگرە کەمتریشن، بەلام هەموو جیهان دەبەن بەرێوە.\nیەکێتیەکەی ئێمە بەم هەموو سەرکردایەتی و بنکردایەتیەوە تواناو دەسەلاتی ئەندام کۆمیتیەکیان نەماوەو زۆربەی زۆریان دەستیان گرتوە بە کڵاوەکانیانەوە بانەیبات و هەر دەلێی لەسەر قەرەوێڵەی نەخۆشخانەن و بەنج کراون و بەری نەداون.\nرۆژانە چەندین گۆڕانکاری لە جومگە هەستیارەکانی یەکێتیدا دەکرێت لە پۆستە ئەمنی و سەربازیەکاندا هەر هەموشی بە بریاری بافل تاڵەبانیە، دلنیاشم زۆربەی ئەو بەرپرسانەی جومگە هەستیارەکانیشیان بەدەستەوەیە دورو نزیک ئاگادار نین و زۆر جار لە میدیکانەوە گۆڕانکاریەکان دەبیستن. واتە بە کورتی و بە پوختی تەنها خودی بافڵ تاڵەبانی بڕیار دەری یەکەمەو خۆی چی بوێت هەر ئەوە دەکات بە بێ گەرانەوە بۆ راو بۆچونی ئەنجومەنی سەرکردایەتی یان ئەو چەند بەرپرسە دێرینە بەرێزانەی خۆیان ناو ناوە ئەنجومنی باڵای بەرژەوەندیەکانی یەکێتی کە بە داخەوە نەگ نەیان توانیوە بەرژەوەندیەکانی یەکێتی بپارێزن. بەڵکو بەرژەوەندیەکانی خۆشیانیان پێ ناپارێزرێت و بگرە پێی دەچێت لەداهاتودا بکەونە بەردەم لێپرسینەوەو تەنانەت سزادانیش بەرۆکی هەندێکیان بگرێتەوە.\nبۆچونی یەکەم ئەوەیە کە بۆتە جێگای مشتو مڕی هەموو یەکێتیەکان تۆ بڵێی بافل تاڵەبانی ئەوەندە پیاوێکی دیکتاتۆرو تۆقێنەر بێت! کە ئەم هەموو بەرپرس و سەرکردایەتی و مەکتب سیاسیانە نەتوانن یاخود زاتی ئەوە بکەن بلێن بەم جۆرە مامەڵە کردنە یەکێتی بەرەو هەڵدێر دەچێت و زەرەر مەندی یەکەمیش تەنها بۆ یەکێتی و یەکێتیەکان دەبێت. لەسەرو هەموشیانەوە خوێنی پیرۆزی شەهیدە نەمرەکانمانە کە رۆحی خۆیان بەخشی لە پێناو گەلەکەماندا لە ناو ریزەکانی یەکێتی نیشتیمانی کوردستاندا.\nیان پێی دەچێت ئەگەری دوهەم ئەوەبێت ئەوەی کە بافل تالەبانی دەیکات راست و دروست و حەقە. بۆیە تەنها بەرپرسێک زاتی ئەوە ناکات تەنها وشەیەکیش لەدەمی بێتە دەرەوە.\nزۆرێک لە بۆچونەکانیش ئەوەیە کە هەندێک لە بەرپرسە دێرینەکان بە ویژدانەوە نابێت بڵێین هەمویان. بەڵکو پیاوی بەڕێزو تێکۆشەریان هەر تیادا ماوەو نایەوێت لەم سیاسەتەی ئەمرۆی یەکێتیدا ئاوی دەریا بە بێژنگ دەربدات. بەڵام زۆرێک لەوانەی کە سود مەند بون بونەتە خاوەنی سەروەت و سامانێکی زەبەلاح لەپاڵ یەکێتیدا. هێندە پۆخڵەوات و گەندەڵی و کاری نا بەجێیان کردوە لەبەر لێنەپرسینەوەو دەست نەگرتن بەسەر سامان و سەروەتەکانیاندا وای بە باش دەزانن بێدەنگی هەڵبژاردن باشترین بژاردەیە بۆیە ناوێرن هیچ شتێک بلێن و بێ هەڵوێستانە سەری خۆیان کز کردوە.\nسەبارەت بە ئەوانەشی کە پێیان دەڵێن سەکردە نوێکانی یەکێتی وێڕای رێزو حورمەتم بۆ هەندێکیان کە شایستەی رێز لێگرتنن گەر لەڕوی هێزو دەەڵاتیشەوە توانایان نەبێت بەڵام مەردانە و یەکێتیانە ئەمبەراو بەریان نەکردوە و بۆ پارەو بەرژەوەندی هاوڕێکانی خۆیانیان نەفرۆشتوە. بەڵام بەداخەوە هەموان ئەو راستیە دەزانین سێ بەشیان بگرە زیاتر نە نموی سەرکردایەتیان هەیە نە شایستەی ئەو پلەو پۆستەن کە وەک دومبەڵەو یانەسیب بۆیان دەرچوە.\nجێگای داخە یەکێتیەک بەو هەموو قوربانی و مێژوە پڕ لە سەروەریەوە بکەوێتە دەست کۆمەلێ سەکردایەتی نەشارەزاو بێ ئەزمون، دیارە کەمو کورتی و پێ هەڵوێستی بەرپرسانە کە کاک بافل تالەبانی حسابیان بۆ ناکات و بە ئارەزوی خۆی گۆڕانکاری دەکات و ئەوەشی فزە بکات فزەی دەبرێت. بەلام خۆزگە گۆڕانکاریەکانی کە دەکرێت بۆ خەڵکی موستەهەق و تێکۆشەرو دڵسۆز بوایە ، نەگ تەنها بۆ کۆمەلێک کەسی نزیک لە خۆیانەوە بێت. خوازیار بوین زۆر عادلانە پۆستەکانی دابەش بکردایەو تێکۆشەرە دڵسۆزەکانی بێبەش نەکردایە و زۆرێک لە و قارەمانانەی کە یەکێتیان گەیاندۆتە ئەم یەکێتیەی ئەمرۆو کاک بافلیشیان کەیاندۆتە ئەو پۆستە بالایە.\nدەبو وەک وەفایەک بۆ خەبات و رەنج ماندو بونیان لەگۆڕانکاریەکاندا بێ بەش نەکرانایەو هەر تێکۆشەرو دڵسۆزێک بە پێی خەبات و تێکۆشان و قوربانی دانی رێزی لێبگیرابایەو پشتگوێ نەخرایە.\nبەڵام بە داخەوە پێی دەچێت کاک بافڵ منەتی بە تێکۆشەری دڵسۆزو پاک نەما بێت! یاخود هەڵەکە لەوەدا بێت دەورو بەرەکەی هێندە خۆپەرست و ماۆستایەکی خراپن تەنها لە خەمی خۆیاندا بن و لە کۆتایشدا کاک بافڵ یەکێتیش ئەکەنە قوربانی خۆیان و بەرژەوەندیەکانیان.