شانۆگەریی مانگرتن؛ دەقێک کە ناکرێ ئاوڕی لێنەدرێتەوە!\nشانۆگەریی مانگرتن لە نووسینی محەمەد عەبدولڕەحمان زەنگەنە(١) و چاپ یەکەمی ساڵی ١٩٧٩ لە بەغدا چاپ بووە. نووسەر لەم دەقەدا کۆشاوە لە تێڕوانینێکی مارکسییەوە گرنگترین ڕووداو، (مانگرتنی کرێکارانی گاورباغی لە ساڵی ١٩٤٦)(٢) مان بۆ وێنا بکات و بە دەرئەنجامێکی ڕەزایەتبەخشەوە خوێنەر بەرەو دەروازەی مێژوویەک ببات، کە گاریگەرییەکانی تا ئەم دوواییانەش لەسەر ژیانی خەڵکی کرێکار و زەحمەتکێشی عێراق و کەرکووکدا مابۆوە. میتۆدێک کە لە نووسینی ئەم دەقەدا بەکارهێنراوە، میتۆدی ڕیالیزمی سۆشیالیستییە و نووسەر لەو گۆشەنیگایەوە توانیویەتی بمانباتەوە سەردەمێک لە خەباتی کرێکارانی کۆمپانیای نەوتی کەرکووک. ئەو گەرچی ڕاستگۆیانە هەوڵیداوە تێڕوانینی مارکسیزم بکاتە سەکۆی لێوەهەستانی پرۆسەی نووسینی دەقەکە، بەڵام نەیتوانیوە خۆی لە گەرد و تۆزی سۆشیالیزمی ستالینیی قورتار بکات یان ئەو گەرد و تۆزە لە خۆی داتەکێنێ. دیارە ئەمەش ناکرێت ببێتە هۆیەک بۆ فەرامۆش کردنی دەقێکی کرێکاریی و شۆڕشگێرانە کە زیاتر لە چل ساڵە ئاوڕی لێنەدراوەتەوە.\nمانگرتن وەک ئاوێنەی باڵانوومای گاورباغی.\nنووسەر لەو بڕوایەوە دەستی بە نووسینی ئەم دەقە کردووە کە ئەدەب و هونەر دەبێت ئاوێنەی واقیع بێت، دەبێت ڕەنگدانەوەی ژیانی ئینسانەکانی نێو کۆمەڵگە بێت.(ئەدەب و هونەر ئاوێنەی ژیانی کۆمەڵایەتییە) (٣) و لەوێشەوە ئەدەب وهونەر دەتوانن ڕۆڵی کۆمەڵایەتی خۆیان بگێڕن.محەمەد عەبدولڕەحمان زەنگنە بابەتێکی هەڵبژاردووە کە ئیشکردن تیایدا قوورسە و پێویستی بە گەلێ زانیاری و مەعریفەی لەوەوپێش هەیە تا بتوانی ساختمانی دەقەکەی لەسەر بنیاد بنێت. ئەو ڕەگەزانەی نووسەر لە نووسینی ئەم دەقە پشتی پێبەستوون بە بۆچوونی من دەتوانم بڵێـم ئەمانەن:\nیەک : نووسەر وەک لە سیاقی دەقەکەشەوە دیارە جوان باکگواندنی کرێکارەکانی ناسیوە و زانیویەتی ئەم کرێکارانە بەر لە کرێکاریبوون و بەر لەوەی وەک چینێکی نوێ خۆیان نمایش بکەن، جووتیار بوونە و لە پەیوەندییەکی دەرەبەگایەتییەوە هاتوونەتە دەرەوە.\nفۆرمەن: حەمە گیان بۆ نازانی ئەم کرێکارانە چین...ئەتەکێت نازانن. بەڵام بارام فێری هەزار شتیان ئەکا.(٤)\nئاغا: (دەمانچەکەی دەرئەکا) بەرم دەن با سەریان پان کەمەوە.(٥)\nئاغا : بیان کوژن..بیان کوژن.(٦)\nباگکراوندی کڕێکارەکان جوتیارن و خەڵکی لادێن. دروست وابوو کاتێک کۆمپانیای ئای پی سی، کرێکاری دەویست و پێویستی بە هێزی کار بوو، دەچووە گوندەکانی نزیک کێڵگە نەوتییەکان و پەیوەندی دەکرد بە دەم سپی گوند ئیتر چ کوێخا بێت یان ئاغا و داوای ژمارەیەک کرێکاری لێیان دەکرد. کوێخاش لە پیاوانی ئاوایی ئەو ژمارەیەی دیاری دەکرد و دای دەمەزراندن. ئەمەش لە ڕاستیدا سەفقەیەک بوو لە نێوان ئاغا و کۆمپانیا. کۆمپانیا لە ڕاستیدا پیاوەکانی بە هەقدەستێک دادەمەزراند و لە واقیعیشدا نیوەی ئەو هەقدەستەی دەدانێ و نیوەکەی تری دەدایە ئاغا یان کوێخا . ئەمەش لەبەر دوو هۆ:\nئەلف : لەبەر ئەوەی ئاغا یان کوێخا هێزی کاری بۆ پەیدا کردوون و سەرچاوەی دەستەبەرکردنی هێزی کاری هەرزان بوو.\nبێ : ئاغا دەیتوانی کرێکارەکان کۆنترۆڵ بکات و ئاگای لێیان بێ و دژ بە بەرژەوەندی کۆمپانیا نەوەستنەوە.\nلەمەش گرنگتر نووسەر سایکۆلۆژییەتی چینەکان و خەباتی چینایەتی ناسیوە. ئەم ناسینی سایکۆلۆژییەتەی خەباتی کرێکاران زۆر پێویستە بۆ نووسەری دەقێک کە سەر بە دونیابینی چینایەتی بێت. بارام ڕۆڵی ڕابەرێکی کرێکاری بەرچاو ڕوون دەبینێت. حەمەشین ڕۆڵی خۆفرۆش و فۆرمەن ڕۆڵی پارێزەری بەرژەوەندی کۆمپانیا و ئاغاش ڕۆڵی پاراستنی ئەمنیەتی کۆمپانیا. ئەم دابەشکردنە ئارەزوومەندانە نییە، بەڵکو پۆلینبەندییەکی نێو جیهانی بەرژەوەندی جینایەتییە و ئەمەش وا دەکات دەق لەسەرکەوتن نزیک دەکاتەوە.\nدوو: خوێندنەوەیەکی وردی خودی مانگرتنەکەی گاورباغی و بوونی لێکچوونێکی ورد لە نێوان دەقەکە و ڕووداوەکە.چ لە ڕووی داخوازییەکان و چ لە ڕووی نەخشەی ڕووداوەکان و چ لە ڕووی ڕۆڵی گرنگی ژنان لەو مانگرتنە، تا دەگات بە سەرکوتی چەکدارانە و قوربانییەکان و سەرنەکەوتنی مانگرتنەکە.(٧)\nسێ: هۆشیاری نووسەر سەبارەت بە خەباتی ئابووری و سیاسی و تەنانەت مارکسیزم وەک دەربیجە و جیهانبینی ڕزگاری ئینسان لە ستەم و چەوسانەوە.\nکاوە: نرخی مرۆڤ (٢٠) دینارە. مرۆڤ بە نرخترین سەرمایەیە لە ژیاندا.\nحەمەشین : ئەمە دونیایە هەروا بووە و هەر وا ئەروا.\nکاوە: دونیا هەر وا بووە بەڵام هەروا ناڕوا..ڕۆژێک ئەبێ کرێکار گەورەی خۆی ئەبێ.(٨)\nبارام: خوێندن و زانیاری شۆڕشێکە بەسەر سەرمایەداریدا. برایان ئەمەوێ هەمووتان فێری خوێندن بن، چونکە بە خوێندەواری بەسەریانا زاڵ ئەبن هەروا داواتان لێ ئەکەم بە تەواوی دووژمنی خۆتان بناسن ئەوکات ئەتوانن بە تەواوی بەسەریانا زاڵ بن.(٩)\nمحەمەد عەبدولڕەحمان زەنگنە ئینتمای سیاسییەکەی هەرچییەک بووبێت (کە دیارە شیوعی بووە) گرنگ نییە، بەڵکو گرنگ ئینتما چینایەتییەکەیەتی. خاوەن هۆشیارییەکی سیاسی - چینایەتی بەرز بووە. نووسەر هۆشیارانە گرنگی خەباتی ئابووری ناسیوە و لەوێشەوە بە خەباتی سیاسی کرێکارانەوەی گرێ داوە. ئەم گرێدانە توانیویەتی دەقەکە لە دەقێکی ئیکۆنۆمیستییەوە بکات بە دەقێکی سیاسیی. ئەمە گرەوی بردنەوە و سەرکەوتنی دەقی شۆڕشگێرانەیە لەڕوانگەی ڕەخنەی ئەدەبی مارکسیستییەوە.\nبارام: با بڕوخێ پاشایەتی و ئیمپریالیزم و کۆنەپەرستان\nبارام: بۆ دووژمنی نالەبار نابینە داری بەردار\nهەموان: بۆ دووژمنی نالەبار نابینە داری بەردار\nبارام: با بڕوخێ حوکمی شایەتی بۆگەن\nدادگەر: دەریان کەنە دەرەوە. (١٠)\nئەمە ئەو ڕەگەزەیە کە مارکسیزم لە ترۆدۆنیزم و ئیکۆنۆمیستەکان جیا دەکاتەوە و لێرەشەوە سیفەتە شۆڕشگێرانەکەی مارکسیزم بەدیار دەکەوێت.\nچوار: هونەری تەکنیک و هەڵبژاردنی جووڵە و دەنگی گونجاو و سەرەنجام هێنانە دەرەوەی دەقێک یان باشتر بڵێم خوڵقاندنی واقیعێکی نوێ لەناو واقیعە دراوەکەدا لەئاستێکی بەرز دایە.تەواوی دەقەکە لەسەر جووڵە و دەنگ ئەڕوات بەڕێوە و بێ بەشداری ڕەگەزەکانی تری شانۆ وەک (مۆسیقا و ڕووناکی و زمانی جەستە و تاد).ئەمەش ئەگەر لەلایەکەوە سادەییەکی پێوە دیار بێت، ئەوا لەلایەکی ترەوە دەرخەری توانایی نووسەرە.\nژنان و ڕۆڵی پۆزەتیڤانەی ژن.\nلە دەقی (مانگرتن)دا هەروەک لە واقیعی گاورباغیشدا وا بووە، بەشداری ژن ڕۆڵێکی گەلێ کاریگەری بینیوە لە گۆڕینی ئاراستەی ڕووداوەکان و تەنانەت لە بەدەستهێنانی ئەنجامی جیاواز. نیزامی سەرمایەداری ستەمی ژنی وەک ستەمێکی ئەزەلی و ئەبەدی نیشان دەدا و هەوڵ دەدات ژنان وەک (ناقص العقل) و (عورة) و شتی تری بێمانا وەسف بکات. لە کاتێکدا ژنان نیوەی کۆمەڵن و ئازادی هیچ کۆـەڵگەیەک بێ ئازادی ژنانی ئەو کۆمەڵگەیە مەیسەر نابێت.لەم دەقەشدا نووسەر لە ڕێگەی(گوڵزار)ەوە وەک کچە لادێیەک سەرەتا لەگەڵ مەریوانی دڵخوازیدا وەک عاشقێکی سادە وێنا دەکات و دوایی دەبینین گوڵزار لەو دۆخە سادەییەوە دەچێتە دەرەوە و دەگۆڕێ بە ژنێکی خاوەن هەڵوێست و شۆڕشگێڕ.\n(دەنگی کچە لادێی یەک لە دەرەوە)\nگوڵزار: مەریوان ..مەریوان..مەریوان.\nمەریوان: ئەمە دەنگی گوڵزاری ئامۆزامە.(١١)\nتا دەبینین لە کۆتاییدا گوڵزار دەڵێ:\nگوڵزار: دەرم مەکەن، ئەمەوێ ئامۆزاکەم ببینم بزانم چۆن دژی ئێوەی بەکرێگیراو قسە ئەکا.( پۆلیس دەری ئەکاتە دەرەوە) لەناو هۆڵی دادگا ئەڵێ: مەریوان لە مردن ناترسێ و هەتا هەتایە نابەزێ.(١٢)\nلێرەدا خوێنەر هەقی خۆیەتی بپرسێت: ئایا ئەم گۆڕانە لە گوڵزار چۆن ڕوویدا؟ چی وای لە گوڵزار کرد لە لادێیەکی سادەوە بگاتە ئەو ئاستەی بچێتە ناو دادگا و لە بەرەی کرێکارانەوە دژ بە دادگا قسە بکات و ڕۆڵ بگێڕێت؟ بەتایبەتیش کە گوڵزار کە لەڕووی پەیوەندییە کۆمەڵایەتی و داب و نەریتەوە هێشتا کچ عازەبە و شووی بە مەریوان نەکردووە. ئایا خوێنەر بۆی نییە ڕووی دەمی لە نووسەر بکات و بڵێ: ئێمە لە کۆمەڵگەیەکی داخراوی نیمچە دەرەبەگایەتیدا دەژین و ئەم بازدانە لە دۆخی بیرکردنەوەی گوڵزار دوورە لە واقیع و ڕاستییەوە. ژن حیسابی مرۆڤی پلە دووی بۆ کراوە و پاشان خێزان هەیە و خێزانیش ڕۆڵی کۆت و بەند دەگێڕێت و پاشان سیستەم هەیە و ئاغا و دەست و پێوەندەکانی هەن. لەنێو ئەو تەلبەندە دڕکاوییانەی داب و نەریت و ئایین و کلتووری دوواکەوتوانەی سیستەمی دەرەبەگایەتی ئازادبوونی کچێک نزیکە لە مەحاڵییەوە.\nچەن ئاریشەیەکی دەقەکە.\nئاریشەکانی ئەم دەقە زۆر بەکاڵی دەبینرێن و بەچڕی خۆیان نمایش ناکەن. بۆیە ئەگەر بەوردی سەرنجی نەدەی ڕەنگە درک کردنیان ئاسان نەبێت. بەڵام گرنگە بزانین ئەو ئاریشانە چین و چ کاریگەرییەکیان هەیە بەسەر دەقەکەوە.بەلام منەوە ئارێشەکان ئاوا دەبینرێن.\nیەک: خێرایی ڕووداوەکانی ناو دەقەکە وای کردووە بۆشاییەک دروست بێت لای خوێنەر.لە کاتێکدا نووسەر دەیتوانی بە چەند حیوارێک یان بە زیادکردنی پەردەیەک بەشێکی بەرچاوی ئەم خێراییە کەم بکاتەوە و بەرچاوڕوونی زیاتریش بداتە خوێنەر تا لە پەیامی کۆمەڵایەتی دەقەکە زیاتر نزیک ببێتەوە.\nدوو: لە دیدگای مارکسیزمی ئەرسەدۆکسەوە نەنووسراوە و سێبەری سۆشیالیزمی ستالینی بەسەرەوەیە. ئەمە گوناهی نووسەر نییە چونکە ئەو ڕێبازە وەک ڕێبازێکی ئەدەبی و هونەری لە دوای ساڵی ١٩٣٤ەوە لە ناوەڕۆکە شۆڕشگێرانەکەی خۆی بەتاڵ کرایەوە و لەبری بەهێزکردنی ئینتمای چینایەتی بۆ خەباتی چینایەتی، ئینتمای سیاسی بۆ یەکێتیی سۆڤییەتی جاران بەهێز دەکرد.محەمەد عەبدولڕەحمان زەنگنە بێ ویستی خۆی و دوور لە ویستی خۆی سەر بەو ڕێبازە بووە.\nسێ: شێوازی هێنانی ڕۆڵی ژن لە دەقەکە نا لۆژیکییە و چلۆن لە ناوەڕاستی دەیەی چلەکانی سەدەی ڕابردوو کچێک دەتوانێت بەتەنیا بچێتە ناو کەمپی ئیشکردنی کرێکاران؟ با گوندەکەشیان نزیک بە کۆمپانیا بێت. هەرچەندە دەزانین کچانی لادێ جۆرێک سەربەستتر بوون لە کچانی شار، بەڵام قەید و بەندی کۆمەڵایەتی ڕێگرە لەو پەیوەندییە و تەنانەت گەشە و بەرەوپێشچوونی گوڵزار لە کچێکی سادەوە بۆ کچێکی شۆڕشگێر لەو ماوە کەمەدا جێگای بڕوا نییە.\nچوار: حەمەشین(جاسووسەکەی کۆمپانیا) وەک چێشتلێنەرێک کە هەرچەند خۆی کرێکارە و سەر بە بەرەی کۆمپانیایە، بەڵام ئەو دووژمنایەتییە سەرسەختەی دژ بە کرێکاران نا واقیعییە و تەنانەت لەخاوەن کار و کۆمپانیاش خراپیتر و زیاتر ڕقی لە کرێکار دەبێتەوە و دژایەتییان دەکات.\nحەمەشین: ئەوانە کێن بە پەنجەیەک هەموویان راست ئەکەیتەوە و لەناویان ئەبەی.(١٣)\nحەمەشین: ڕاست ئەکەی بەخوا راستە ئەگەر تۆ نەبی ئەمانە پیاو ئەخۆن. یاخوا داری تۆ هەر لەسەر پشتیان بێ.(١٤)\nحەمەشین: من گیانێکم هەیە هەموویان ئەهێنێ..ئەوان کێن..وەکوو کرمن.(١٥)\nپێنج : کەشوهەوای ناو دەقەکە بەتایبەتی پەردەی دووەم کە بەفرێکی زۆر باریوە .\nحەمەشین: حەوت شەو حەوت ڕۆژە بەفر ئەبارێ تەنانەت زەویش دیار نییە باشە زەوییەکە چی لێ هات؟ ئەم ئەم دێ ئە ناوی جی یە؟ ئۆف ف ف ف .(١٦)\nوەک دەزانین شوێن لە دەقەکە بریتییە لە شاری کەرکووک و دەوروبەری. هاوین کرێکارەکان کاریان کردووە و عەجەب حەمەشین بەم بەفر بارینە نازانێت ئەم دێیە ناوی چییە؟ پاشان کەی لە کەرکووک حەوت شە و حەوت ڕۆژ بەفر باریوە؟ ڕەنگە ڕۆژێ یان دوو ڕۆژ بەفر باریبێت، بەڵام بەمجۆرە دوورە لە واقیعەوە و زیاتر پێوەنانە.\nسەرەنجام دوای ئاوڕدانەوەیەکی درەنگ لەم دەقە کرێکارییە، دەگەینە ئەوەی کە (مانگرتن)(١٨) دەقێکی شانۆیی کە گوزارشت لە ژیان و واقیعی ڕووداوێکی مێژووی گرنگ (مانگرتنی گاورباغی ساڵی ١٩٤٦) دەکات و هەوڵدانێکی سەرکەوتووانەشە لەوێناکردنی ئەو ڕووداوە مێژووییە گرنگە. دەقەکە چەند ئاریشەیەکی لەخۆ هەڵگرتووە و نووسەر چل ساڵ لەمەوبەر لەگۆشەنیگای ڕێباری ئەدەبی سۆشیالیستیی باوەوە دەقەکەی داڕشتووە و سەرباری هەندێ کەموکوڕی هونەری و میتۆدۆلۆژی، لایەنگیرییەکی بەهێزی بۆ خەباتی چینایەتی کرێکاران تێدا بەرجەستە بۆتەوە و دەتوانرێت بە دەقێکی هونەری مێژوویی ناوزەد بکرێت کە وێنەی لە بزووتنەوەی ئەدەبی کوردزماندا کەمە و هەر ئەم هۆیەشە وا دەکات ڕەخنەگری ئەدەبی مارکسیستیی نەتوانێت لا لەم دەقە ئەدەبییە نەکاتەوە.\n(١) محەمەد عەبدولڕەحمان زەنگەنە ساڵی ١٩٤٠ لە شاری کەرکووک لە دایکبووە. لەساڵی ١٩٧١ ەوە نووسین بڵاو دەکاتەوە. چەندین بەرنامەی ڕۆشنبیری لە ڕادیۆ و تەلەفیزیۆنی عێراقدا ئامادە و پێشکەش کردووە. زیاتر لە ١٥ کتێبی لە بوارەکانی نووسین و وەرگێران ئامادە و بڵاو کردۆتەوە.\n(٢) مانگرتنی گاورباغی (کرێکارانی نەوتی کەرکووک) لە ٤ی تەممووزی ١٩٤٦ زیاتر لە ٥٠٠٠ کرێکاری کۆمپانیای نەوتی کەرکووک لە باخچەی گاورباغی دەستیان دایە مانگرتن لەپێناو زیادکردنی کرێ و دەرنەکردنی بە کۆمەڵ و بەزۆری کرێکاران و بەدەستهێنانی مافی ڕێکخراوبوون و دانانی سندوقی بیمە بۆ نەخۆش و پەککەوتە و بەساڵاچووانی کۆمپانیا. ڕۆژی ١٢ی تەمموز هێزە چەکدارەکانی ڕژێمی پاشایەتی تەقە لە مانگرتووان دەکەن و ١٦ کرێکار دەکوژن و ٣٦ کرێکاری تریش بریندار دەکەن.( بۆ زانیاری زیاتر بڕوانە (مجزرة کاورباغي موقع عراقیپیدیا)\n(٣) الفن و التصور المادي للتاریخ جورج بلیخانوف ترجمة جورج طرابیشي دار الطلیعة للطباعة والنشر بیروت لبنان الطبعة الاولی ١٩٧٧ ص ٧.\n(٤)(٥)(٦) شانۆگەری مانگرتن نووسینی محەمەد عەبدولڕەحمان زەنگەنە چاپی دووەم ١٩٧٩ لاپەڕەکانی ١٠ و ٤٦ و ٤٨.\n(٧) العراق و الصناعة النفط و الغاز في القرن العشرین تآلیف غانم العناز الصادر بالغة الانجلیزیة عن دار نشر جامعة نوتنکهام البریطانیة في ایار ٢٠١٠. اضراب عمال نفط کرکوک او مجزرة کاورباغي غانم العناز صحیفة المثقف عدد ٥٠٣٢ في ١٥ حزیران ٢٠٢٠.\n(٨)(٩)(١٠) شانۆگەری مانگرتن نووسینی محەمەد عەبدولڕەحمان زەنگەنە چاپی دووەم ١٩٧٩ لاپەڕەکانی ٢٩ و ٣٢ و ٦٠.\n(١١)(١٢) شانۆگەری مانگرتن نووسینی محەمەد عەبدولڕەحمان زەنگەنە چاپی دووەم ١٩٧٩ لاپەڕەکانی ٢٣ و ٥٩.\n(١٣)(١٤)(١٥)(١٦) شانۆگەری مانگرتن نووسینی محەمەد عەبدولڕەحمان زەنگەنە چاپی دووەم ١٩٧٩ لاپەڕەکانی٧و ٨ و ١٠ و ١٣ و ٢٨.\n(١٧) جێی ئاماژەیە کە دەبێت سوپاسی زۆری هاوڕێی شاعیر و شانۆکار (حەمەی شانۆ) بکەم کە تەواوی کتێبی شانۆگەری مانگرتنی بۆ وێنەگرتم و بۆی ناردم.


لە پێناو بەدیهێنانی سەربەخۆیی هەموو كارێك دەكەین، بەڵام بە ئاشتییانە و بەبێ توندوتیژی 2017-01-23\nبەڕێز مەسعود بارزانی، سەرۆكی هەرێمی كوردستان، لە گفتوگۆیەكدا لەگەڵ رۆژنامەی "واشنتۆن پۆست"، پاڵپشتی خۆی بۆ مانەوەی هێزەكانی ئەمەریكا لە هەرێمی كوردستان دەربڕی و رایگەیاندووە، نابێت ئەمەریكا هەمان هەڵەی 2011 دووبارە بكاتەوە.\nئەمەی خوارەوەش دەقی گفتوگۆكەیە: \n❊ چ داواكارییەكتان لە ئیدارەی نوێی ترامپ هەیە؟\nسەرۆك بارزانی: وەك كوردستان، پێشبینی دەكەین لە پاڵپشتیكردنمان بەردەوام بن. \n❊ چاوەڕوانی چ جۆرە پاڵپشتییەك دەكەن؟ مەبەستتان ئەوەیە چەكی قورستان پێ بدەن؟\nسەرۆك بارزانی: هەردووكیان، هەم پاڵپشتی سەربازی، هەمیش سیاسی. \n❊ چ جۆرە پاڵپشتییەكی سەربازی؟\nسەرۆك بارزانی: ئەوەی هێزە شەڕكەرەكان لە هێلەكانی پێشەوەی جەنگ پێویستییانە، لەگەڵ مەشق و راهێنانی سەربازی، هەروەها تانك و تۆپی دوورهاوێژیش دابین نەكراوە، بەڵام لە راستیدا پێویستمان بەو چەك و پێداویستییە سەربازییانە هەیە.\n❊ ئێستا پاڵپشتی ئاسمانی ئەمەریكاتان هەیە؟\nسەرۆك بارزانی: بەڵێ، پاڵپشتییەكی باشی هێزی ئاسمانی ئەمەریكامان هەیە و زۆر یارمەتیدەر بووە. \n❊ هەروەها راهێنانی سەربازیش؟\nسەرۆك بارزانی: بەڵێ، ئەوەش راستە. \n❊ ئەی چی لە بارەی هەماهەنگی هەواڵگری؟\nسەرۆك بارزانی: هەماهەنگی و هەواڵگری لە نێوان دەزگا هەواڵگرییەكانی ئێمە و ئەمەریكا بەردەوامە. \n❊ كۆنتڕۆڵكردنی تەواوی مووسڵ، ماوەی چەند دەخایەنێت؟\nسەرۆك بارزانی: یەكەم هێلی بەرگری داعش، كە درێژاییەكی 100 كیلۆمەتر بوو، لە مانگی تشرینی یەكەمی2016  لەلایەن هێزی پێشمەرگە تێكشكێندرا، دواتر هێزە عێراقییەكان بەرەو مووسڵ پێشڕەوییان كرد، هێزەكانی عێراق كاری باشییان ئەنجامدا، چونكە شەڕێكی سەخت و خوێناوی بوو، لە ماوەی چەند رۆژی داهاتوو، تەواوی رۆژهەڵاتی شارەكە كۆنتڕۆڵ دەكرێتەوە، بەڵام ئەوەی دەمێنێتەوە، بەشی رۆژئاوای شارەكەیە، كە زۆر سەختە ماوەیەك یاخود كاتێك دیاریبكرێت بۆ كۆنتڕۆڵكردنی و تەواوبوونی ئۆپەراسیۆنەكە، هەرچەندە داعش لە رووی سەربازییەوە لاواز بووە. \n❊ زۆرینەی دانیشتووانی شاری مووسڵ سووننە ئایینزاین و ئەوان تێیدا نیشتەجێن؟\nسەرۆك بارزانی: بەڵێ، راستە ئێستا ئەوانەی لە مووسڵ نیشتەجێن، سووننەن. \n❊ شارەزایان نیگەرانن لە داهاتووی شارەكە، كە رەنگە دوای ئازادكردنی مووسڵ، پشێوی بكەوێتە نێوان سووننەكانی مووسڵ، لەگەڵ میلیشیا شیعەكان؟\nسەرۆك بارزانی: رێككەوتنەكە بەمجۆرەیە، كە هێزە شیعییەكان نەچنە ناوشارەكە، لە ئێستاشدا ئەو هێزانە نەچوونەتە ناو مووسڵ، بەڵكو سوپای عێراق و پۆلیسی فیدراڵی لەناو شارەكە.\n❊ كۆنتڕۆڵكردنەوەی مووسڵ، واتای كۆتاییهاتنی داعشە عێراق؟\nسەرۆك بارزانی: ئەوە خەیاڵە ئەگەر كەسانێك هەبن وا بزانن بە كۆنتڕۆڵكردنەوەی مووسڵ، داعش لە عێراق كۆتایی دێت، ئێمە بینیمان داعش جێگەی رێكخراوی قاعیدەی گرتەوە، رێكخراوی دیكەش دێن جێگەی داعش دەگرنەوە، رەنگە هەر خودی داعش پەنا بباتە بەر تەكنیكی دیكەی وەكو كردەوەی تیرۆریستی و كاركردنی نهێنی. \n❊ دۆناڵد ترامپ، سەرۆكی هەڵبژێردراوی ئەمەریكا گوتی، داعش تێكدەشكێنێت، تێڕوانینی ئێوە بۆ ئەوە چییە؟\nسەرۆك بارزانی: من دەتوانم بڵێم ئێمە ئامادەین بۆ هەماهەنگی و كاركردن لەگەڵی بۆ تێكشكاندنی داعش، هەرچەندە ئەوە كارێكی ئاسان نییە، بەڵام ئێمە لەگەڵ ئەوداین بۆ بەجێگەیاندنی ئەو ئەركە. \n❊ دەشێت رووبدات؟\nسەرۆك بارزانی: ئەوە تەنها جەنگێگی سەربازی نییە، بەڵكو پەیوەندی بە ئایدۆلۆژیاوە هەیە، ئەو جەنگە چەند رەهەندێكی دیكەی وەكو كۆمەڵایەتی، ئابووری و كولتووری هەیە و فرەڕەهەندە، پێویستی بە هەوڵی كۆكراوەی نێودەوڵەتییە بە سەركردایەتی ئەمەریكا. \n❊ ئێوە پێشوازی لە هەڵبژاردنی دۆناڵد ترامپ دەكەن؟ پێتانوایە ئەو سەركردەیەكی بەهێزی ئەمەریكایە؟\nسەرۆك بارزانی: هیوای سەركەوتنی بۆ دەخوازین، بە دڵنیاییەوە ئەمە هیوای ئەمەریكییەكانیشە و ئەو كارەش پەیوەندی خودی ئەمەریكییەكانەوە هەیە. \n❊ دەتانەوێت هێزە ئەمەریكییەكان لە كوردستان بمێننەوە؟\nسەرۆك بارزانی: ئێمە پێشوازی لەوە دەكەین، چونكە هاوكار دەبێت بۆ رێگریكردن لە گەشەكردنی تیرۆر. \n❊ لە نیگەران نین كە دوای كۆنتڕۆڵكردنەوەی مووسڵ، هێزە ئەمەریكییەكان پاشەكشە بكەن؟\nسەرۆك بارزانی: هیوادارم ئەمەریكا هەمان هەڵە دووبارەنەكاتەوە، من لە ساڵی 2010 و 2011 بە فەرماندە سەربازییە مەیدانییەكانی ئەمەریكام گوت كە لە عێراق بوون، ئەگەر ئەمەریكا هێزەكانی خۆی لە عێراق بكشێنێتەوە، دەرفەتی گەشەكردنی تیرۆر دێتە ئاراوە، ئەگەر ژمارەیەكی پێویستی سەربازییان لە عێراق هێشتا باوە، داعش نەیدەتوانی رومادی و مووسڵ كۆنتڕۆڵ بكات. \n❊ پێگە و هێزی ئێران لە كوردستان چەندە؟\nسەرۆك بارزانی: ئێران پەیوەندی لەگەڵ حكوومەتی هەرێمی كوردستاندا هەیە، لە دەرەوەی حكوومەتیش پەیوەندی لەگەڵ حزبە سیاسییەكاندا هەیە.\n❊ ئایا رێگە بە ئێران دەدرێت ئەو هەژموون و كاریگەرییەی لەسەر عێراق هەبێت؟\nسەرۆك بارزانی: لە راستیدا، ئێستا پێگە و هەژموونی ئێران لە هەموو كەس زیاتر و بەهێزترە لە عێراق. \n❊ ئەو هەژموونەی ئێران لە ئەنجامی شەڕی ئەمەریكا و هاوپەیمانان بوو بۆ لادانی سەددام حوسێن لە دەسەڵات؟\nسەرۆك بارزانی: بەداخەوە، چەند هەڵەیەك ئەنجامدران، هەندێكجار خەڵكانێك باس لەوە دەكەن، بڕیاری ئەمەریكا بۆ شەڕكردن لە دژی عێراق و رووخاندنی رژێمی سەددام حوسێن، بڕیارێكی هەڵەبوو، نەخێر لە راستیدا باشترین و مرۆڤایەتیترین بڕیاربوو، بەڵام دوو هەڵە ئەنجامدران، یەكەمیان ئەمەریكا و هاوپەیمانان كارییان بە دەرەنجامەكانی كۆنگرەی لەنەدەن 20022  نەكرد، كاتێك ئۆپۆزیسیۆن لەسەر بەڕێوەبردنی وڵات رێككەوتبوون، دووەمییان، هێزەكانی ئەمەریكا لە هێزێكی ئازادیخوازەوە گۆڕان و بوون بە هێزێكی داگیركەر. \n❊ ئێستا لەگەڵ توركیا نزیكن و لە رێگەی خاكی ئەوانەوە نەوت هەناردەی دەرەوە دەكەن؟\nسەرۆك بارزانی: بەڵێ راستە، ئێستاش هەر وایە. \n❊ بەڵام ئەمە بە دڵی حكوومەتی ناوەندی عێراق نییە؟\nسەرۆك بارزانی: بە هیچ شێوەیەك مافی بەغدا نییە رەخنە لە ئێمە بگرێت، كاتێك ئەوان بە نایاسایی بڕیاری بڕینی بودجەی ئێمەیان دا، ئێمەش بڕیارماندا نەوت هەناردە بكەین، بەر لە بڕینی بودجە ئێمە نەوتمان هەناردەی توركیا نەدەكرد. \n❊ لەوەتەی توركیا دەستیكردووە بە بۆردومانكردنی هێزە كوردییەكان لە سووریا، كاریگەری لە هەڵوێستی ئێوە نەكردووە؟\nسەرۆك بارزانی: ئەو دوو كێشەیە پەیوەندییان بە یەكەوە نییە و دوو بابەتی جیاوازن. \n❊ دەنگۆی ئەوە لە ئارادایە، كە خەونی ئێوە راگەیاندنی كوردستانی سەربەخۆیە، یاخود راگەیاندنی دەوڵەتێكی كوردی سەربەخۆیە، ئایا تۆ سەربەخۆیی رادەگەیەنی؟\nسەرۆك بارزانی: نە دەنگۆیە و نە خەونیشە، ئەوە شتێكی راستەقینەیە و دێتەدی، لە پێناو بەدیهێنانی ئەو ئامانجەش هەموو كارێك دەكەین، بەڵام بە ئاشتییانە و بەبێ توندوتیژی. \n❊ چەندی دیكە دەخایەنێت؟\nسەرۆك بارزانی: هەموو هەوڵێكی خۆمان دەدەین بۆ ئەوەی بە زووترین كات ئەو ئامانجە بەدیبهێنین، چونكە ئێستا كاتی هاتووە، ئێستا كاتی هەنگاوی كردەییە، نزیكەی 6 ملیۆن كورد، (ئێمە دەڵێین لە »كوردستان«، نەك »باكووری عێراق«) دەژین. \n❊ باوكی تۆ، مستەفا بارزانی، بەناوبانگترین سەركردەی كورد بوو؟\nسەرۆك بارزانی: بەڵێ، ئەو سەركردایەتی بزووتنەوەی رزگاریخوازی كوردی دەكرد، ئەو كاتە من پەیوەندیم بە ریزەكانی هێزی پێشمەرگە كرد، تەمەنم تەنها16 ساڵ بوو، لەو كاتەوە تاكو ئێستا من پێشمەرگەم، هیچ گوندێك، شاخ و دۆڵێك نەماوە من پێیدا نەڕۆیشتبم، هەموو هەوڵەكانیشم بۆ ئەوە بووە، كە دەوڵەتێكی كوردی دابمەزرێنم، لەو رۆژەی ئەو دەوڵەتەش رادەگەیەندرێت، من هیچ پۆستێكی سیاسیم نابێت، چونكە ئەوكاتە ئامانجەكەمان بەدیهاتووە. \n❊ رەوشی سووریا و داعش، چۆن هەڵدەسەنگێنن؟\nسەرۆك بارزانی: روون نییە كێ دۆستە و كێ دوژمن، هاوپەیمانی نێودەوڵەتی لە سووریا یەكگرتوو نییە، ئۆپۆزیسیۆن یەكیان نەگرتووە، بارودۆخەكە شێواوە و من وەك خۆم نازانم چی دەگوزەرێت، تاكە شت كە روون بێت، ئەوەیە لەوانەیە رێككەوتنی نێوان واشنتۆن و مۆسكۆ لە ئارادابێت. \n❊ رۆڵی رووسیا چۆن هەڵدەسەنگێنن، بەتایبەتیش كە ئێستا بە پێگەیەكی بەهێزەوە لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستە؟\nسەرۆك بارزانی: رووسیا دەزانێت چۆن یاری دەكات، دەزانێت چی دەوێت و لە سەرەتاوە زۆر روون بوو لەو شتانەی كە دەیەوێت لە سووریا ئەنجامی بدات، خاوەن تێگەیشتن و روانگەیەكی روون بوو، ئەوانیش بەرژەوەندی و ئامانجی خۆیان هەیە. \n❊ رووسیا دەیەوێت هەژموونی خۆی بەسەر ناوچەكەدا بسەپێنێت؟\nسەرۆك بارزانی: وابزانم نایەوێت هەژموونی خۆی بەسەر تەواوی خاكی سووریادا بسەپێنێت، بەڵام رەنگە بەشێك لە خاكی ئەو وڵاتە ئامانجی ئەوان بێت، بەتایبەتیش ئەو بەشەی بەرژەوەندییەكانی ئەوانی تێدایە، زۆر سەركەوتووانەش توانییان بەرگری بكەن و بەرژەوەندییەكانییان بپارێزن. \n❊ پێتانوایە كە دەبێت ئەمەریكا بەهێزتر بێت لە ناوچەكە؟\nسەرۆك بارزانی: لەو بڕوایەدام پێگەی ئەمەریكا لە سووریا روون نییە و بەهێزیش نییە. \n❊ ئەوە هیچ پەیامێكی بە رووسیا گەیاندووە؟\nسەرۆك بارزانی: بێگومان. \nوەرگێڕانی: ئەیوب محەممەد\nلە K24 وەرگیراوە


نەوید محەمەد زادە ئەكتەری ناوداری كورد لە چەندین فێستیڤاڵێكی نەتەوەیی فیلم، نازناوی باشترین ئەكتەری پیاوی ئێرانی پێدراوە.\nیەكێك لەو فیلمانەی كە نەوید محەمەد زادە بۆ ڕۆڵی تێدا گیراوە فیلمی "مێشكە بچووكە ژەنگ لێدراوەكان" بوو كە ئەمساڵ لە ڕێوڕەسمی كۆتایی دووەەمین خولی خەڵاتی ئەكادێمی سینەماسینەما، بوو بە باشترین ئەكتەری پیاوی لە ئاستی ئێران.\nنەوید محەمەد زادە ئەكتەری كوردی سینەمای ئێران یەكێكە لە بە پر داهاترین ئەكتەری وڵات. لە بەرامبەری بەشداربوونی لە هەر فیلمێك پاداشتێكی زۆر وەردەگرێت .\nنەوید محەمەد زادە ساڵی ١٩٨٦ لە پارێزگای ئیلام لەدایك بووە. ئەكتەر و سینەماكاری كوردی دیاری ئێرانە.\nمحەمەد زادە ساڵی ٢٠٠٨ چالاكییەكانی پەرەپێ داوە و زیاتر لە بواری سینەمادا دەركەوتووە.\nجگە لە بواری سینەما و بەشداریی و ڕۆڵبینینی لە چەندین فیلم و درامادا، بەشداریی زیاتر لە ٣٠ كاری شانۆییدا كردووە.\nلە فێستیڤاڵە ناوخۆیی و نێودەوڵەتییەكاندا بەەۆی نواندنەكانییەوە چەندین خەڵاتی بەدەستەێناوە.\nلە ساڵی ٢٠٠٨ لە فیلمی "لە نێوان هەورەكانیدا" بەشداری كردووە و یەكەم كاری بووە، پێنج ساڵ پاش ئەوە بە فیلمی "تووڕە نیم" زیاتر ناوی چووە ناو ناوەندە سینەماییەكان و ناسرا.\nناوی هەندێك لەو فیلمانەی كە وەك ئەكتەری سەرەكی رۆڵی تێدا بینیون "مەترێك شەش و نیو، سوورپێست، مێشكە بچووكە ژەنگلێدراوەكان، خەفەیی، بێ بەروار بێ واژۆ، ھەتاھەتا و یەك ڕۆژ، تووڕەیی، لانتوری، ناەید، لەرێنەری چەوری.\nهەروەها ئەم هونەرمەندە لە 32 هەمین فێستیڤاڵی فەجردا لە ئێران، وەك باشترین ئەكتەر ەەڵبژێردرا و لە 35 ەەمین فێستیڤاڵی فەجر بۆ دووەم جار بە ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی "بێ بەروار بێ واژۆ" خەڵاتی باشترین ئەكتەری پێبەخشرا.\nجگە لەمەش لە فێستیڤاڵی ڤێنیز خەڵاتی باشترین ئەكتەری بردەوە، خەڵاتی باشترین ئەكتەری لە فێستیڤاڵی ئاسیا پاسفیك بردووەتەوە. خەڵاتی باشترین ئەكتەری فێستیڤاڵی فیلمی نێودەوڵەتیی سلێمانی پێبەخشراوە.\nساڵی ڕابردووش ئەم هونەرمەندە ئیلامییە خەڵاتی باشترین ڕۆڵی تەواوكەری پیاوی وەرگرت بۆ ڕۆڵ گێڕان لە فیلمی "ئەبەد و یەك ڕۆژ".\nنەوید محەمەد زادە وێڕای درەوشانەوە لە مێەرەجانە ناوخۆییەكان لە ئاستی نێونەتەوەییشدا درەوشاوەتەوە و چەند مانگێك پێش ئێستا بۆ یاری لە فیلمی "ناهید" بانگهێشتی ڤێستڤاڵی كانی فەرەنسا كرا.


2021-06-09 10:10 171 جار بینراوە کۆمێنت\nهەفتەی داهاتوو، لەسەفەرێكی یەك هەفتەییدا جۆ بایدن دێت بۆ ئەوروپا. لەبەریتانیاو بەلجیكاو سویسرا دیداری جیاوازی دەبێت. بینینی شاژنی بەریتانی بایەخێكی ئەوتۆی بۆ ئێمە نیە، بەڵام دیداری بایدن لەگەڵ ئەردۆگان لەپەراوێزی دیدارەكانی ناتۆو دیداری لە گەڵ پوتین لەجنێف، كاریگەری لەسەر دۆخی ئێمە دەبێت لەزیاتر لەپارچەیەكی كوردستان.\nچاودێران رای جیاوازیان هەیە. لێكۆڵەری گەورەی بواری سیاسەتی دەرەوەی ئەمریكا واڵتەر رەسڵ مید كە لەڕۆژنامەی ۆڵ ستریت جۆرناڵ ستونێكی هەیە، لەمبارەوە دەنوسێت كە بایدن نابێت هەوڵی ئەوە بدات كە پەیوەندی جارانی ئەمریكاو توركیا زیندو بكاتەوە. پەیوەندی جاران مەبەستی پەیوەندی سەردەمی جەنگی ساردە. بەدیدی ئەو توركیا گۆڕاوەو دەبێت ئەمریكا بەدوای داڕشتنی پەیوەندییەكی نوێدا بگەڕێت كە تیایدا توركیا نەك هەر دۆست نیە، بەڵكو زۆر جار دەكرێت ركەبەر بێت.\nمێرڤی تاهیرئۆغلۆو ئێریك ئیلدمان لەفۆرن پۆلەسی دەنوسن، ئەوە ئەمریكایە كە لایەنی بەهێزە لەدیدارەكەدا. ئەردۆگان لەهەردوو ئاستی ئابووری و سیاسیدا لەقەیرانی قوڵدایە. بۆیە دەبێت بایدن ئەم قەیرانە بەفیڕۆ نەدات بۆ پشتیوانی دیموكراسی لەتوركیا.\nدوێنێ لەمیانەی كۆدیدارێكدا، لەڕێگای زومەوە لەهێنری باركیم پرسی دەربارەی دیدارەكە. باركی شارەزای توركیاو نزیك لەناوەندی دەسەڵاتە لەواشنتۆن، لەسەردەمی كلینتۆندا ڕاوێژكاری كۆشكی سپی بوو بۆ پرسی ناوچەكە، بەلای ئەوەوە دیدارەكە هێندە گۆڕانكاری دروست ناكات، چونكە جیاوازییەكانی نێوان هەردوو وڵات زۆر گەورەیە هەتا دیدارێك بتوانێت چارەسەری بكات. بۆیە بایدن ئەوەی دەیەوێت پێی دەڵێت و دیدارەكە كۆتایی دێت.\nهەندێك ئارگومێنتی ئەوە دەهێننەوە كە نابێت توركیا زیاتر بەرەو روسیا پاڵ بنرێت. ئەم دیدانە هەمیشە كەمێك ساویلكەن. وەك بەردەوام لەدۆخی عیراقدا باسدەكرێت كە نابێت عیراق لەئەوە زیاتر بەرەو ئێران پاڵبنرێت. كەس ناتوانێت لەئەوە زیاتر عیراق پاڵبنێت، ئێران تا بن لەعیراقدایە. لەدۆخی توركیادا، تورك نایانەوێت و ناتوانن بەتەواوی بچنە باوەشی روسەكان، چونكە روس نە بەهێزن و نە دۆستن بۆ توركیا.\nپەیوەندی ئەمریكاو توركیا، ئەگەر ترەمپ بوایە ئەوا دەبوو زۆر بترساینایە. چونكە هەردوو كەسایەتی زۆر لەیەكەوە نزیكبوون لەدژایەتی سیستەمی دونیاو رەگەزپەرستی و فاشیزمیاندا. هەروەها بایەخدان بەپەیوەندی كەسایەتی لەبری پەیوەندی بونیادی و مۆڕاڵی.\nبەختی كورد وەهایە، ئەگەر پەیوەندی ئەمریكاو تورك زۆرباش بێت بۆ كورد خراپە، ئەگەر زۆر خراپیش بێت كە ئەمریكا سەنگێكی ئەوتۆی نەمێنت، دیسانەوە خراپە.\nدیارە پرسی ئێمە پرسی سەرەكی نیە، بۆیە هەموو شتێك دەبێت لەكۆنتێكستدا ببینرێت.


فەرهەنگی ڕێبینی ٥ زمانی بە ١٥ هەزار وشەی نوێ و تایبەتمەندی گەڕان لەڕێگەی کامێڕاوە نوێکرایەوە – کەی ئای تی ئێن\nئای ئۆ ئێس 9, نیسان 2017\nبێگومان لەماوەی ڕابردوودا چەندان فەرهەنگی ئەلیکترۆنی بۆ کۆمپیوتەر و مۆبایل بڵاوکراونەتەوە و تا ئێستاش گەشەپێدەران بەردەوامن لە گەشەپێدانیان. فەرهەنگی ڕێبینیش یەکێک بووە لەو فەرهەنگە سەرکەوتووانەی کە تا ئێستا گەشەپێدەرەکەی بەردەوامە لە گەشەپێدانی و ئەمڕۆ لە دوایین نوێکردنەوەی چەند نوێکردنەوەیەکی نایابی بۆ فەرهەنگەکەی کردووە.\nئەو نوێکردنەوانەش لە زیادکردنی وشەی نوێ و تایبەتمەندی نوێ لە فەرهەنگەکەدا خۆیان دەبیینەوە. ئەمانەی خوارەوە پوختەی نوێکارییەکانن:\nتایبەتمەندی کامێرا کە بەهۆیەوە بە خستنەسەری کامێرا لەسەر هەر وشەیەکی ئینگلیزی واتایەکەت پێدەدات و بەشێوەیەکی جوان و قەشەنگ دیزایین کراوە. بۆ کردنەوەی ئەم بەشە لەسەرەوەی ئەپەکە وێنۆچکەی کامێرا هەیە و بیکەوە شێوەیەکی وەکو ئەمەی خوارەوەت دێتە بەرچاو:\nبەشی وشەی ڕۆژ واتە Word of the day بۆ زیادکراوە و بەهۆیەوە هەموو ڕۆژێک دەتوانی وشەیەک فێرببیت.\nزیادکردنی ١٥ هەزار وشەی نوێ بۆ فەرهەنگەکە.\nچارەسەرکردنی چەند کێشەیەک.\nتێبینی: ئەم نوێکردنەوەیە تەنها بۆ سیستەمی ئای ئۆ ئێس بەردەستە.\nئێوەش دەتوانن پەنجە بنێین بەم بەستەرە بۆ داگرتنی ئەم فەرهەنگە نایابە.\nتاگەکان ئای ئۆ ئێس ئایفۆن رێبین فەرهەنگ


بڕیاری ١٣٢٥ ی یوئێن دوای بیست ساڵ : چاوی گەل\nد. نەزەند بەگیخانی/ زانکۆی سیانسپۆ، پاریس\nخراپی و بەدکاری تەنها لە جەنگ و ناکۆکی بەرجەستە نابن، بەڵکو لە پەتا و نەخۆشی و هەژاری و ستەمکاری و نادادوەریشدا بەرجەستە دەبن. داڕێژەر و جێبەجێکارانی بڕیاری ١٣٢٥ پێویستە لەم گۆشەنیگایەوە و قووڵتر و فەلسەفیانەتر مامەڵە لەگەڵ دۆخی هەرێمی کوردستان بکەن.\nئەم نووسینە کورتە وتارێکی ئێمەیە کە لە ١٠ ئۆکتۆبەری ٢٠٢٠ لە کۆنفرانسی ساڵیادی بڕیاری ١٣٢٥ ی یوئێن لە هەولێر پیشکەشم کرد، کە لە لایەن ئەنجومەنی کاروباری خانمان و یوئێن ویمێن-ەوە رێکخرابوو. لەبەر گرنگیی بابەتەکە و زۆرجاریش زاڵبوونی تێگەیەشتنێکی ناڕاست دەربارەی ئەم بڕیارە، بە پێویستی دەزانم لێرە بڵاوی بکەمەوە. دیارە ئەم بابەتە بەشێکە لە کۆرسەکانم کە لە زانکۆی سیانسپۆ و لە چوارچێوەی ”پرەنسیپە ئێتیکی و مێتۆدۆلۆژییەکانی توێژینەوە دەربارەی توندوتیژیی جێندەری لەو وڵاتانەی جەنگیان بینیوە یا ئاکامەکانی جەنگ دەچێژن” دەیڵێمەوە. بۆیە لە گۆشەنیگایەکی جیاواز لەوەی لەم دەڤەرە باوە باسەکە دەخەمە روو. تکاشم لە میدیاکار و ئەکادیمیستان ئەوەیە کە ئەگەر هەر زانیارییەکی ئەم وتارە بۆ توێژینەوە و رووماڵ بەکاردەهێنن، ناوی نووسەر و سەرچاوە بهێنن.\nبڕیاری ١٣٢٥ تایبەتە بە بەشداریی ژنان لە پرۆسەی سیاسی، لە بنیاتنانی ئاشتی و دابینکردنی ئاسایش و نەهێشتنی توندوتیژی لەسەر بنەمای جێندەری لەو وڵاتانەی لە حالەتی شەڕ و ناکۆکی دان یا ئەزموونیان کردووە، واتە بە مەینستریمکردنی پرسی جێندەر. بیست ساڵ پێش ئێستا کاتێ بڕیارەکە بە زۆرینەی دەنگ پەسەند کرا، وەک سەرکەوتنێکی گرنگ بینرا بۆ پرسی بەشداریی ژنان و پاراستن و بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی.\n٢) بڕیارەکە سێ ئامانجی سەرەکیی هەبوو کە بریتین لە: یەک) زیادکردنی بەشداریی ژنان لە پایەکانی بڕیاردان و پرۆسەی بنیاتنانەوەی ئاشتی دوای وێرانکارییەکانی جەنگ و پێکدادان. دوو) کۆتاییهێنان بە جەنگ و دابینکردنی ئاشتی لە رووانگەی جێندەرییەوە، نەک لە رووانگەی پیاوسالارییەوە، ئەمەش بە بەشداریی حەقیقیی ژنان. سێ) هۆشیارکردنەوەی رای گشتی دەربارەی مافی ئافرەتان و پاراستنیان لە ئاکامەکانی جەنگ.\n٣) تا ئێستا چی کراوە؟ ئایا یوئێن دوای بیست ساڵ لە پەسەندکردنی ئەم بڕیارە، لە هیچ شوێنێکی دونیا ئامانجەکانی پێکاوە؟ سەرنجێکی خێرا ئەوەمان پێ دەڵێ کە لە هەموو ئەو وڵاتانەی ویستراوە ئەم بڕیارە کاری پێبکرێ، فۆکەسێکی بێ راددە خراوەتە سەر ئامانجی سێیەم: ئەمەش واتە: ئافرەتان قوربانیی جەنگ و ناکۆکییەکانن و لاقە دەکرێن و دەبێ لە لایەن پیاوانەوە بپارێزێن. ئەمە لەوانەیە تا راددەیەکی زۆر راست بێ، بەڵام خۆی لە خۆیدا دەرهاویشتەی نەبوونی یەکسانی و زاڵیی ئەقلیەت و مومارەسەی پیاوسالارییە. ئەم خاڵەی دوایی رەگی کێشەکانە و دەبێ لە رەگیشەوە چارەسەر بکرێن.\n٤) دوای دەرچوونی ئەم بڕیارە، ٨ بڕیاری دیکە لە ئەنجومەنی ئاسایش دەرچوون تایبەت بە ئامانجی سێیەم بوون، من لەم کورتە وتارە بوارم نییە، باسیان بکەم. بەڵام دەزانین کە پێنج لەم بڕیارانە باس لە توندوتیژی سێکسی و لەسەر بنەمای جێندەری دەکەن لەو وڵاتانەی لە حالەتی جەنگ دان یا ئەزموونی جەنگیان بینیوە. ئەم بایەخدانە گەورەیە بە رۆلی ژن وەک قوربانیی جەنگ و دەرکردنی هەشت بڕیاری دیکەی تایبەت بەم باسە چی دەگەیەنێ؟\n٥) بە رای زۆر پسپۆڕ، ئەمە ئەوە دەگەیەنێ کە سەرانی یوئێن خۆیان، پێش دەوڵەتە ئەندامەکان، بڕیاری ١٣٢٥ یان خستۆتە پەراوێزەوە. بەشداریی حەقیقیی ژنان لەوێدا، واتە لە خودی یوئێن خۆی، لە پەراوێزی پرسە سیاسییەکان مامەڵەی لەگەڵ دەکرێ. ئەمە لە لایەک. لە لایەکی دیکەوە، فۆکەسی زۆر لەسەر ژن وەک قوربانی جەنگ و ناکۆکییەکان کە دەبێ پیاو بیپارێزێ وای کردووە ژنان وەک لاواز و بێ دەرەتان مامەڵەیان لەگەڵ بکرێ و لە پرۆسەی سیاسی بخرێنە دەرەوە، لەسەر مێزەکانی دانووستان و گفتوکانی ئاشتی ئامادەییان نەبێ. کوا رۆل و ئامادەیی ژنان لە پرۆسەی ئاشتی و دانووستان؟ کوا ژن لە شاندەکانی نێوان لایەنە ناکۆک و شەڕکەرەکان؟ نێوان بەغدا و ئەربیل، لە نێوان حیزبەکانی کوردستان کە هەمیشە لە شەڕێکی سارددان و پێویستیان بە دانووستان و گفتوگۆ هەیە بۆ ئەوەی پرۆسەی فەرمانڕەوایی بە تەواوی پەکی نەکەوێ لە هەرێم؟ سەرانی یەکیێتی و پارتی دوێنێ لە سەرۆکایەتی هەرێم کۆبوونەوە، هەمووتان بینیتان لە تەلەڤیزیۆن: چەند ژنانیان تێدا بوو؟ دیارە ژنییان تێدا نەبوو، ئەگەر ژنێکیش هەبووبێ، ئەوە هەر بۆ رووالەت لە دامێن دادەنرێ و هیچ سەنگێکی نییە: نە ئامادەیی هەیە وەک ژن ، نە دەنگی هەیە وەک هەڵگری پەیامێکی گرنگی ئاشتی کە رووانگەی جێندەرییەوە. ئایا کورد ژنی بەتوانا و لێهاتووی نییە کە شانبەشانی پیاو لەسەر مێزی دانووستان و گفتوگۆ بەشداری لە بڕیار و لە پرۆسەی ئاشتیدا بکات؟ ئەی کوا ئەو ژنانە لە کوێن؟ ئەمە پەیوەستە بە نایەکسانی جێندەری و رەگی لە بونیادی پاتریارکیدا داکوتاوە. بۆیە دەبێ لەم رووانگەیەوە مامەڵەی لەگەڵ بکرێت، نەک هەر لێرە، بەڵکو لە یوئێن و لەناو خودی تەواوی دەوڵەتە ئەندامەکانی یوئێنیش.\n٦) ژنان ساڵانێکی زۆرە بەناوی بڕیاری ١٣٢٥ وە لیژنە و دەستە و هاوپەیمانی پێکدەهێنن، لە هەولێر یا لە بەغدا کۆدەبنەوە و بودجەیەکی زۆر لە خەزێنەی گشتی سەرف دەکەن. راپۆرتی درێژ و قەبە بە عەرەبی و بە ئینگلیزی ئامادە دەکەن (شوێنی سەرنجە بڵێم جگە لەم ماوەیەی دوایی و بە دەستپێشخەریی ئەنجومەنی کاروباری خانمان، راپۆرتەکان هیچیان راستەوخۆ بە کوردی لەبەردەست نەبوون، وەک ئەوەی زمانی کوردی بۆ ژنانی ستەملێکراوی کوردستان، بۆ ژنانی ئاوارەی کامپەکان و ئەنفالکراوانی گەرمیان و بارزان و هەڵەبجە و ئێزیدییەکان گرنگ نەبێ!!). راپۆرتەکانی یوئێن پڕن لە هیوا و دەدرەوشێنەوە لە گەشبینی، رستەی گەورەی وەک: “عێراق بۆتە یەکەم دەوڵەت لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و لە ناوچەی مینا کە پلانی کاری نیشتمانی ١٣٢٥ داڕشتووە و کاری پێکردووە…”. بەڵام با لەخۆمان بپرسین کام پلان؟ کام کار و چالاکی بە شێوەی کردەنی؟\n٧) من دڵنیام لە توانا و کارامەیی هاوکارانم و ئەندامانی هاوپەیمانی بڕیاری ١٣٢٥، دڵنیام لەوەی کە ئەو ژنانە بە جددی کاری بۆ دەکەن، دەزانم لە وڵاتێكی نادادوەر و نایەکسانیخواز کە تا سەر ئێسقان نێرسالاری تێدا زاڵە، ئاسان نییە بۆ ژن رۆلی بڕیاردەر ببینێ، دەزانم بە شێوەی لاوەکی یا راستەوخۆ رێگا لە ژن دەگیرێ و فەرامۆش دەکرێن. بۆیە بە رای من ئەو هاوپەیمانییە نەیتوانیوە وتە و راپۆرت و پلانە نیشتمانییەکەی بکاتە بەشێک لە سیستەمی فەرمانڕەوایی، بەجۆرێ کە بە کردەنی لە ئۆپێراسیۆنەکانی بنیاتنانەی ئەو دەڤەرە و لە دانووستان و پرۆسەی ئاشتی رەنگ بداتەوە لە وڵاتێکی تێكشکاوی وەک عێراق کە رۆژانە لەناو پێکدادان و ناکۆکیی تایفی و ئێتنیکی دایە، باسی رۆلی داعشیش ناکەم کە تا ئێستا لە زۆر شوێن خانەی نووستووی هەن و چالاکن. بەم جۆرە راپۆرتانە، ئافرەتان لە لایەکەوە خۆیان نائومێد دەکەین، لە لایەکی دیکەوە ژنان و کچانی هەژار و ستەملێکراو تووڕە و رەشبینتر دەکەین. ئەمانە کێشەی هەرە سەرەکین.\n٨) سەرۆکی پێشووی حکومەتی هەرێم هەموو پشتگیرییەکی یەکەم پلانی نیشتمانیی ١٣٢٥ ی کردووە لە رابردوو. ئێستاش سەرۆکایەتیی هەرێم لەو باوەڕەدایە کە پرۆسەکە دەبێ بەردەوام بێ و پلانی دووەم پەسەند بکرێت، بەڵام دوای بەخۆداچوونەوە و فێربوون لە وانەکانی رابردوو. ئەمەش بە هەماهەنگی و بەشداریی هەموو لایەنە پەیوەنددارەکان هەر لە نوێنەرانی یوئێن و حکومەتە ئەندامەکانەوە تا کۆمەڵگەی مەدەنی و دام و دەزگاکانی میدیا، بە بەشداریی کردەنیی ئافرەتان. هەروەها گرنگە ئەم کارە لە رووانگەی یەکسانیی جێندەرییەوە جێبەجێ بکرێ، نەک تەنها لە رووانگەی قوربانیبوونی ژنانەوە مامەڵە لەگەڵ بابەتەکە بکات: بەمەستمان لە رووانگەی یەکسانیی جێندەریی ئەوەیە لە هەموو هەنگاوێکدا ژن وەک ئاکتەر و کاریگەر بەشدار بێت، نەک تەنها وەک لاواز و قوربانیی جەنگ مامەڵەی لەگەڵ بکرێت.\n٩) هەروەکو وتم، ئەمە پێویستی بە هەوڵی هەمەلایەنە و فرەرەهەندیی و بەشداریی هەموو لایەنەکان هەیە لە دەرەوەی جیاوازیی سیاسی و حیزبی و ئێتنیکی و شارچیێتی و ناوچەگەریێتی و ئاینییەوە. ئەم خاڵەی دوایی دەبێ هەڵوەستەی زۆری لەسەر بکرێ، چونکە ئەو ناکۆکی و شەڕە یەک بە دوای یەکانەی یەخەی ئەم ناوچەیەی گرتووە، ئەمڕۆ دابەزیوە بۆ ئاستی تاکەکەس و مرۆڤەکان؛ هەمووان لە شەڕێکی سارددان، بە کۆمەڵگەی مەدەنی و سەنتەر و رێکخراو و ژنەکانیشەوە لە شەڕ و ناکۆکی و ئاژاوە دان. هەر لەم کۆبوونەوەیەی ئێرە، ئەو ژنانەی نوینەرایەتیی کۆمەڵگەی مەدەنی یا حیزبەکان دەکەن، کامیان جیاوازییە حیزبی و شارچیێتی و ناوچەگەری و رێکخراوەیی و ئێتنیکییەکانیان تێپەڕاندووە؟ لە سۆشیەل میدیا کە رەنگدانەوەی واقیعی ئەم دەڤەرەیە، ئەم جەنگە ساردە زیاتر رەنگی داوەتەوە. ئەمەش خاڵێکی رەخنەئامێزی دیکەیە، چونکە کە بڕیارەکە لە ٢٠٠٠ پەسەند کرا، سوشیەل میدیا سەری هەڵنەدابوو، بۆیە کاتێ باس لە رۆلی میدیا دەکەین لە پلانی دووەمی نیشتمانی، دەبێ ئاوڕێک لە رۆلی سۆشیەل میدیا بدرێتەوە کە درێژە بە جەنگ و ناکۆکییەکان دەدات و دیواری نێوان مرۆڤ و حیزب و شار و رێکخراوەکان گەورەتر دەکات. ئەمەش بەربەستی گەورە دروست دەکات لەبەردەم جێبەجێکردنی بڕیارەکە کە تایبەتە بە نەهێشتنی دیوار و دروستکردنی پردی پەیوەندی و هاوکاری بە ئامانجی دابینکردنی ئاشتی و ئاسایش و بەرگریکردن لە یەکسانی و دادوەری.\n١٠) ئاشکرایە کە یوئێن مامەڵە لەگەڵ حکومەت و دەوڵەتان دەکات، بۆیە پلانی نیشتمانی زیاتر فۆکەسی خستۆتە سەر بەغدا و هەرێمی کوردستان پەراوێزخراوە. دیارە هەرێمی کوردستان لە رووی سیاسی و کۆمەڵایەتی و یاسایی و ئاینی و ئابوورییەوە جیاوازە لە باشور و ناوەڕاستی عێراق، جیاوازە لە بەغدا. ئەمە لای هەموو کەس روونە. بۆیە بە رای ئێمە دەبێ تایبەتمەندییەکانی هەرێمی کوردستان بە هەند وەربگیرێن و میکانیزمی کارەکان لە پلانێکی جیاوازدا دابرێژرێن و بخرێنە بواری جێبەجێکردنەوە. دۆخەکە وا پێویست دەکات کە دوو پلانی کاری تایبەت بە بڕیاری ١٣٢٥ هەبن و هەرێمی کوردستان لەبەر تایبەتمەندییەکانی بە بەراورد لەگەڵ بارودۆخی بەغدا لە چوارچێوەیەکی جیاوازدا مامەڵەی لەگەڵ بکرێت. هەنگاوێکی لەمجۆرە جێبەجێکردنی پلانی کارەکان ئاسانتر دەکات.\nلە کۆتاییدا: لەسەر ئاستی جیهانی، بڕیاری ١٣٢٥ چوارچێوەیەکی فەرمیی گرنگی داڕشت بۆ زیاتر بەشداریکردنی ژنان لە پرۆسەی ئاشتی و ئاسایش و پاراستنی مافەکانیان، بەڵام بە کردەوە تا ئێستا شتێکی گرنگ نەکراوە. ئەمەش ناگۆڕێت تا یوئێن خۆی کاری جددیتری لەسەر نەکات، تا یوئێن خۆی لە رووانگەی یەکسانی جێندەرییەوە بەشێوەیەکی شێڵگیرانەتر پرسەکە نەهێنێتە ناو رۆژەڤی سیاسییەوە، واتە تا لە پاشکۆبوونی پرسە سیاسیەکان رزگاری نەکات شتێکی ئەوتۆ ناگوڕێ. ئەمەی دوایی پێویستی بەوە هەیە، هەروەکو پێشتر وتم، بەشێوەیەکی فرەرەهەند و هەمە لایەنانە کاری لەسەر بکرێ، فۆکەس لە قوربانییبوونی ژنەوە بگۆڕێ و بخرێتە سەر بەشداریی ژن وەک بکەر و لێهاتوو کە بە کردەنی دەتوانێ لە کایەکانی بڕیاردان و لە پرۆسەی ئاشتی و رێگرتن لە جەنگ رۆلی گەورەی هەبێ. خراپی و بەدکاری تەنها لە جەنگ و ناکۆکی بەرجەستە نابن، بەڵکو لە پەتا و نەخۆشی و هەژاری و ستەمکاری و نادادوەریشدا بەرجەستە دەبن. داڕێژەر و جێبەجێکارانی بڕیاری ١٣٢٥ پێویستە لەم گۆشەنیگایەوە و قووڵتر و فەلسەفیانەتر مامەڵە لەگەڵ دۆخەکە بکەن.


حوكمی جگەرەكێشان چییە؟ حەرامە یان باش نییە؟: ماڵپەڕی وەڵامەکان\nبیروباوه‌ڕ308قورئانی پیرۆز115پێغەمبەری خودا44فەرموودە23پاك و خاوێنى240نوێژ347ڕۆژوو402زەکات و سەرفیترە61حەج و عومرە112ئه‌حكامه‌كانى جه‌نازه104ژنهێنان و خێزان266ئافرەتان147گەنجان و لاوان116سوێند و نەزر و کەفارەت23دوعا و پاڕانه‌وه87سيحر و جادوو37تاوانه‌كان76کار و بازرگانی82خواردن و خواردنەوە28وه‌ڵامى گومانه‌كان74ئادابەکان85مافەکان21تەزکیەى نەفس87زانست و بانگەواز85هەمەجۆر191پزیشکى77فیقهی ئاسانپرسیار و وەڵامی دەنگی22\nخواردن و خواردنەوەحوكمی جگەرەكێشان چییە؟ حەرامە یان باش نییە؟\nحوكمی جگەرەكێشان چییە؟ حەرامە یان باش نییە؟\nجگەرەكێشان حەرامە چونكە هەر شتێك كە زیانى هەبوو ئەوە ئیسلام حەرامى كردووە، هەرشتێكیش كە پیس بوو ئەوە ئیسلام حەرامى كردووە، وە هەرشتێكیش زیادەڕەوى (إسراف)ى تێدابێت حەرامە، هەرشتێك كە ئازاردانى موسڵمانانى تێدابوو حەرامە، ئەم شتانە هەمووى لە جگەرەدا كۆدەبێتەوە. زیانى بۆ خۆى هەیە كە نەخۆشكەوتنێتى وە هەروەها زیان لە موسڵمانان دەدات چونكە لە هەر كۆڕو كۆبونەوەیەك دابنیشێت و جگەرە بكێشێت زیان بە خەڵكى دەگەیەنێت وە هەروەها ئەو پارەیەش تێیدا خەرج دەكرێت بە خۆڕایى و بە ئیسراف دەڕوات، وە بۆنێكى پیس و ناخۆش هەم لە دەمى خۆى و هەم لە مەجلیسەكەدا دەبێت، بۆیە جگەرە حەرامە.\nئەگەر مرۆڤێك ویستی قاوە بدات بەخەڵكێك لە دانشتنێكدا ئەوا بە سەرۆكی دانیشتنەكە و پاشان بەلای ڕاستی ، ئایا ئەمە سوننەتە ؟ ئایا خواردن بە دەستی چەپ حەرامە یاخود بابەتێکە جێگەی خیلافە؟ ئایا ڕاستە هەر کەسێک عەرەق بخواتەوە چل ڕۆژ نوێژی لێ قەبوڵ ناکرێت؟ بۆچی خوای گە‌ورە گۆشتی بە‌رازی حە‌رام كردوە ؟ حیكمەتەكەی چیە ؟ ئایا حوكمى ئاو خواردنه‌وه له په‌رداخێكدا كه ئاره‌قى تیادا خورابێته‌وه چى یه؟\nسەردان: ١,٣٧٠ بەش: خواردن و خواردنەوە\nپرسیاری دواتربۆچی خوای گە‌ورە گۆشتی بە‌رازی حە‌رام كردوە ؟ حیكمەتەكەی چیە ؟پرسیاری پێشترئایا زۆر خواردن حەرامە؟\nدوو شەممە ١٠ / ربيع الأوّل / ١٤٤٢ ٢٦ / تشرینی یەکەم / ٢٠٢٠\nکۆی پرسیارەکان ٣,١٦١


پێشانگای خۆشنووسی نه‌سیم له سنه کرایه‌وه\nپێشانگای خۆشنووسی نه‌سیم که بریتییه له ژماره‌یه‌ک ئاه‌واری خۆشنووسی هونه‌رمه‌ندانی کورد له گه‌له‌ری سووره‌ی سینه‌ما به‌همه‌نی سنه کرایه‌وه.\nیه‌که‌مین فستیڤاڵی ناوچه‌یی خۆشنووسی "سیامه‌شق" له سه‌قز به‌ڕێوه چوو\nیه‌که‌مین دوو ساڵانه‌ی ناوچه‌یی خۆشنووسی سیامه‌شق (ڕه‌ش نووس)له یاده‌وه‌ری ئه‌میرول کتابی سه‌قزی به ناساندنی براوه‌کانی ئه‌م خوله‌ی فستیڤاڵه‌که کۆتایی پێهات.\nدوای سێ ڕۆژ کێبەرکێی شانۆکارەکان؛\nبراوەکانی فستیڤاڵی شانۆی مانگ وتار له کوردستان ناسێندران\nیەکەمین خولی فستیڤاڵی شانۆی مانگ وتار بە پشتیوانی حەوزەی هونەری کوردستان و بە ئامادە بوونی ژمارەیەک لە شانۆکارانی کورد لە شاری بیجاڕ بەڕێوە چوو.\nبەردی بناغەیی ۱۰ پڕۆژه‌ی نوێ له زانکۆ کوردستان\nبه ئاماده بوونی موجته‌با سدیقی، جێگری وه‌زیری زانست و ته‌کنۆلۆژیای ئێران دروست کردنی ۱۰ پڕۆژه‌ی نوێ له زانکۆ کوردستان ده‌ستی پێ کرد.\nبە هەوڵی حەوزەی هونەری پارێزگای کوردستان؛\nیەکەم فێستیڤاڵی شانۆی پارێزگایی " ماه وتار" لە بیجاڕ دەستی پێکرد\nیەکەم فێستیڤاڵی پارێزگایی شانۆی ماه وتار بە هەوڵی حەوزەی هونەری پارێزگای کوردستان و بە ئامادە بوونی گرووپە بەشدار بووەکان بە میوانداری شارستانی بیجاڕ دەستی پێکرد.\nدوو سینەماگەری کوردستانی گرینگ‌ترین خەڵاتی فێستیڤاڵی "دارالسلام"یان مسۆگەر کرد\nویدا ساڵحی و سەتار چەمەنی گوڵ سناریست و دەرهێنەری فیلمی گوڵ نەسا بە نۆرە خەڵاتەکانی باشترین سناریستی بەشی نێونەتەوەیی و باشترین دەرهێنەریی دووهەمین خەڵاتی ساڵانەی سینەمایی "دارالسلام" ناسراو بە ئۆسکاری ئەفریقایان مسۆگەر کرد.\n۲۰ بەرهەمی دەرهێنەرە کوردەکان چووەتە فستیڤاڵی فیلمی ۱۰۰ چرکەیی ئێران\nسەرۆکی حەوزەی هونەری کوردستان وتی: لە بەشکانی فیلمی بەڵگەیی، چیرۆکی و ئەنیمەیشن ۲۰ بەرهەمی سینەمایی هونەرمەندانی کورد بەشداری ۱۲مین خولی فستیڤاڵی فیلمی ۱۰۰ چرکەییان کردووە.\nبە ئامادە بوونی سەرۆکی لێژنەی ئاسایشی نیشتمانی مەجلیس؛\nپەیکەرەی شەهید کامران نەجاتۆڵاهی لە زانکۆ کوردستان ڕوونوێنی کرا\nبە ئامادە بوونی سەرۆکی لێژنەی ئاسایشی نیشتمانی مەجلیسی شورای ئیسلامی ئێران پەیکەرەی شەهید کامران نەجاتۆڵاهی لە زانکۆ کوردستان ڕوونوێنی کرا.\nسەرۆکی پۆلیسی کوردستان:\nکوشتن لە کوردستان ۱۳.٥ زیادی کردووە\nسەرۆکی پۆلیسی ئاگاهی کوردستان وتی: لە میانەی ۱۰ مانگی ڕابردوو، کوشتن لە پارێزگای کوردستان ۱۳.٥ زیادی کردووە.\nفەرماندەی پۆلیسی فەتا:\n٣٣١ کەس لە تاوانبارانی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان لە کورستان دەستگیر بوون\nسەرۆکی پۆلیسی "فتا"ی کوردستان وتی: ئەمساڵ ٣٣١ کەس لە بواری تاوانەکانی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان لە کوردستان دەستگیر کران کە ٢٦٠ کەسیان پیاو و ٧١ کەسیان ژن بوون.\nفه‌رمانداری شاری بانه:\nمسافر له سنووری سه‌یرانبه‌نی بانه‌وه هات و چوو ده‌کات\nفه‌رمانداری بانه وتی: دوای به دوادا چوونی زۆری پارێزگاری کوردستان، به زوویی له سه‌یرانبه‌نی بانه‌وه مسافر ده‌توانێت هات و چوو بکات.\nلەماوەی ۱۵ ڕۆژی داهاتودا؛\nھات و چووی موسافر له سەیرانبەن بۆ هەرێمی کوردستان دەست پێ دەکات\nچاوەڕوان دەكرێت لەماوەی ۱۵ ڕۆژی داهاتودا ھات و چووکردن بە پاسپۆرت لە سنووری سەیرانبەنی بانەوە دەست پێ بكات.


سووكایه‌تی به زانست، کەریم پەرویزی – PMNews\nسه‌رده‌مانێك، له هاتنه‌وه‌ی بەڵای خومه‌ینیدا بۆ نێو ئێران، كه‌سانێكی نه‌زانیان وا لێ كردبوو كه وێنه‌ی خومه‌ینییان له نێو مانگدا ده‌بینی و له ئێسته‌شدا له هاتنی به‌ڵای كۆرۆنا بۆ ئێران، له‌سه‌ر ئه‌ساسی هه‌مان شێوازی نه‌زانپه‌رستی ده‌زگای دۆزینه‌وه‌ی ڤیرووس له مه‌ودای سه‌د میتری نومایش ده‌كه‌ن!\nسه‌ره‌تا و كۆتایی ئه‌م ڕێژیمه یه‌ك شته و ئه‌ویش گاڵته‌كردن و سووكایه‌تی به زانست. له هه‌ر به‌ڵا و ماڵوێرانییەكه‌یشدا یه‌كه‌م قوربانی زانست و تێگه‌یشتنه و ئه‌وه‌ی كه به‌رده‌وام په‌ره‌ی پێ ده‌درێ، خورافات و گه‌وجاندنه. ڕێژیمی ویلایه‌تی فه‌قهیی له جه‌هل و نه‌زانییه‌وه سه‌رچاوه‌ی گرتووه و به خورافات ئاو ده‌درێ.\nكاتێك كه خه‌ڵكی ئێران له سته‌مه سیاسییه‌كانی ده‌سه‌ڵاتداریی پاڵه‌وی وه‌زاڵه هاتبوون و باوك و كوڕ، ڕه‌زا و حه‌مه‌ڕه‌زا، په‌نجا ساڵ سته‌میان له‌م خه‌ڵكه كردبوو و هه‌موو گه‌لانی ئێرانیان داپڵۆساندبوو، خه‌ڵك وه‌دوای ڕێگایه‌كی ڕزگاری ده‌گه‌ڕان و سه‌رسامی ڕزگاریده‌رێك بوون. له‌و جۆره كاتانه‌دا كه خه‌ڵك هه‌ست به بێتوانایی ده‌كه‌ن و نه‌هامه‌تی به‌رۆكیانی گرتووه، هه‌ر ده‌لاقه‌یه‌كی زۆر بچووكیش هیوای پێ ده‌به‌ستن. له ساڵی ١٣٥٧ی هه‌تاویدا و به‌تایبه‌تی له‌و سه‌رده‌مه‌دا كه ئامرازه‌كانی گه‌یاندنی زانیاری زۆر له‌به‌رده‌ستدا نه‌بوون و نه‌زانیی هه‌ندێك خه‌ڵك ده‌بوو به سه‌رچاوه‌ی نانده‌رهێنان بۆ فریوكاران، وایان بڵاو كرده‌وه كه وێنه‌ی خومه‌ینی له ناو مانگدا بینراوه و به‌م شێوە‌یه سیما‌یه‌كی جادووییان به خومەینیی تاوانبار به‌خشی، به‌ڵام له كرده‌وه‌دا خومه‌ینی هه‌مان كه‌س بوو كه ده‌یگوت بشكێنن ئه‌م قه‌ڵه‌مانه و ببڕن ئه‌م زمانانه و فه‌رمانی جه‌هادی به دژی كورد ده‌ر كرد.\nله ئێسته‌دا كه به‌ڵای كۆرۆنا هاتووه و به‌رۆكی نه‌ته‌وه‌كانی ئێرانی گرتووه، دووباره نه‌هامه‌تی و بێده‌رەتانی گوشاریان هێناوه و خه‌ڵك به‌دوای ده‌لاقه‌یه‌ك بۆ ڕزگاركردنی گیانیاندا ده‌گه‌ڕێن.\nدووباره به‌ڵایه‌كی دیكه ژیانی ڕۆژانه‌ی له خه‌ڵكی كردووه به ژه‌هری تاڵ و بۆ ده‌ستخستنی پارووه نانێك ده‌بێ ده‌یان مه‌یدانی مینڕێژكراوی كۆرۆنایی تێپه‌ڕێنن و له‌وه دڵنیا نین كه شه‌و به سڵامه‌تی ده‌گه‌ڕێنه‌وه لای منداڵه‌كانیان یان نه؟\nله‌وه‌ها دۆخێكدا سپای پاسداران و داموده‌زگاكانی ڕێژیم كه به شاردنه‌وه‌ی ڕاستییه‌كان و به سیاسه‌ته دژه مرۆییه‌كانیان به‌ڵای كۆرۆنایان به‌دیاری بۆ خه‌ڵك هێنا، له ده‌سته‌وه‌ستانی و دڕنده‌یی خۆیاندا په‌نا ده‌به‌نه‌وه به‌ر نه‌زانپه‌رستی و خورافات.\nبه‌ڵای كۆرۆنا دەرگای شوێنی زیاره‌ت و كاسبیی له كۆماری ئیسلامی داخست به‌ڵام به شێوی دیكه هه‌ر ده‌یانهه‌وێ دژایه‌تیی زانست بكه‌ن و ڕۆژانه به‌رهه‌می دژه‌زانین و وشیاری ده‌خه‌نه بازاڕه‌وه.\nوه‌زاره‌تێكی وه‌كوو وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی كه ده‌بێ زانستییترین ده‌زگای حكوومه‌تی له ئێران بێ، له سه‌ره‌تاوه تاكوو ئێستا ده‌یان هه‌واڵ و ڕاپۆرتی نازانستیی داوه و ته‌نانه‌ت سه‌ره‌تا ده‌یانگوت كه ئه‌وه ده‌رمانی ڕاسته‌قینه‌ی كۆرۆنایان دۆزیوه‌ته‌وه و ته‌نانه‌ت هه‌نارده‌ی ده‌ره‌وه‌شی ده‌كه‌ن! یان به‌شێك له نه‌زانپەرستانی حاكمیه‌تی وایان ده‌نواند كه نه‌خۆشیی كۆرۆنا ناگاته مه‌زاره‌كان و باره‌گاكان له قوم و مه‌شهه‌د چونکە خۆیان دژه كۆرۆنان!\nنه‌زانپه‌رستی و خورافات له دوو شوێن گه‌یشتنه لووتكه! ئه‌و كاته‌ی خامنه‌یی له‌وپه‌ڕی بێتوانایی و ده‌سته‌وه‌ستانیدا كه داڕووخانی ڕێژیمه‌كه‌ی به‌چاوی خۆی ده‌بینێ، په‌نای برده به‌ر جنۆكه و ڕایگه‌یاند كه ئه‌وه جنۆكه هێرشیان بۆ ڕێژیمه‌كەی هێناوه! له ڕاستیدا ئه‌وه مێشكی خودی خامنه‌ییه كه جنۆكه ده‌ستی لێوه‌شاندوه!\nله ڕۆژانی ڕابردووشدا، سوپای پاسداران به‌وپه‌ڕی بێشه‌رمییه‌وه، ده‌زگایه‌كی دۆزینه‌وه‌ی فێلێزیان هێنابوو كه پێشتر بۆ دۆزینه‌وه‌ی زێڕ و خه‌زێنه، گۆڕستانه‌كانی ئێران و شوێنه‌واره‌كانین بۆ تاڵانكردنی ئاسه‌واره‌كان له ئێران كه‌ڵكیان لێ وه‌رگرتبوو! ئه‌م ده‌زگای دۆزینه‌وه‌ی فێلێزه‌یان وه‌كوو ده‌زگای شوێنهه‌ڵگری كۆرۆنا نومایش كرد كه له مه‌ودای سه‌د میتری ڤیرووسی كۆرۆنا ده‌دۆزێته‌وه!\nئه‌م كرده‌وه‌یه‌ی سپای پاسداران ئه‌وپه‌ڕی ده‌سته‌وه‌ستانی و هه‌روه‌ها خه‌ڵك به‌گێلزانینی ئه‌م ڕێژیمه‌ی نیشان دا و گه‌ر به‌سیجییه‌كی بێمێشك بڕوا به قسه‌كانی سوپا بكا، خۆ ته‌واوی دونیا ده‌زانێ خه‌ریكی درۆ و بڵاوكردنه‌وه‌ی خورافاتن. هه‌روه‌ك ئه‌نجومه‌نی فیزیكی ئێران ڕایگه‌یاند كه ئه‌مه‌ی سوپای پاسداران گاڵته‌كردن به سنووره‌كانی زانست بوو و فیزیكدانێكی دیكه وتی به‌م كاره‌ی سوپای پاسداران ، هه‌موو دونیا پێده‌كه‌نێ به ئێران.\nچل ساڵه كه ئه‌م ڕێژیمه خورافات بڵاو ده‌كاته‌وه و سووكایه‌تی به هه‌موو ده‌سكه‌وته‌كانی زانست ده‌كا، به‌ڵام ئێستا نه‌زانی و نه‌زاپه‌رستییان جیهانی بۆته‌وه و هه‌موو دونیا پێی زانیوه.


روداوه‌كه له ئه‌مریكا رویداوه و تیایدا چه‌ند كه‌سێكی نه‌ناسراو كۆرپه‌ی ناو سكی ژنێكی دووگیانیان دزیووه و دایکەکەشیان خنکاندوە.\nبه‌پێی هه‌واڵێكی سایتی ده‌یلی مه‌یڵ، دایكه‌كه به‌ره‌گه‌ز مه‌كسیكییه و نیشته‌جێی ولایه‌تی شیكاگۆ بووه له ئه‌مریكا، دایكه‌كه به‌ناوی ئۆچاوا ئۆریۆستیگی ته‌مه‌ن 19 ساڵ به كوڕێك دووگیان بووه، ئه‌وه‌نده‌شی نه‌مابوو كه واده‌ی منداڵبونه‌كه‌ی بێت.\nئۆچاوا چوبوه ماڵی كه‌سێكی نه‌ناسراو كه پێشتر پێی وتووه ده‌توانێت بچێته ئه‌و ماڵه و به خۆڕایی جل بۆ كۆرپه‌كه‌ی وه‌ربگرێت، به‌ڵام له‌وێ له‌لایه‌ن سێ كه‌سی نه‌ناسراو هێرشیكراوه‌ته‌سه‌ر.\nبه‌پێی لێكۆڵینه‌وه‌كانی پۆلیس سێ كه‌سه نه‌ناسراوه‌كه دایكه‌كه‌یان خنكاندووه و كۆرپه‌كه‌شیان به‌زیندوویی له‌سكی ده‌رهێناوه، دواتریش ته‌رمه‌كه‌یان خستوه‌ته زبڵدانێك و له‌لایه‌ن پۆلیسه‌وه دۆزراوه‌ته‌وه.\nدوای ده‌رهێنانی كۆرپه‌كه‌ش، یه‌كێك له‌و سێ كه‌سه ژنێك بووه كه منداڵه‌كه‌ی بۆ نه‌خۆشخانه بردوه و تویه‌تی گوایه منداڵی خۆیه‌تی، به‌ڵام به‌هۆی بڵاوبونه‌وه‌ی كوژرانی دایكه راسته‌قینه‌كه‌ی منداڵه و ئه‌نجامدانی پشكنینی DNA ده‌ركه‌وتوه كه منداڵه‌كه هی ئه‌و ژنه نییه و له‌وێوه تۆمه‌تباران ئاشكرا بوون.\nئه‌م بابه‌ته 6996 جار خوێنراوه‌ته‌وه


ئایا بەهۆی كەشوهەواوە گۆڕانكاری لە مەڕاسیمی یادی نەوشیروان مستەفا دەكرێت؟ – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/05/19 - 6:58 PM\nهەڵسوڕاوێكی دیاری بزوتنەوەی گۆڕان ڕایدەگەیەنێت، تا ئێستا بەهۆی كەش و هەواوە هیچ گۆڕانكارییەك لە مەڕاسیمی یادی دوو ساڵەی كۆچی نەوشیروان مستەفا نەكراوە، دەشڵێت: “مەڕاسیمەكە كراوەیە و لە ئێستاوە خەڵك ڕوو لە گردەكە دەكەن”.\nدیار وەستا عەزیز، هەڵسوڕاوی بزوتنەوەی گۆڕان بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، لە ئێستادا بەپێی ئەو بەرنامەی دیاریكراوە هەر بەو شێوەیە مەڕاسیمەكە بۆ یادی دوو ساڵەی كۆچی نەوشیروان مستەفا بەڕێوەدەچێت.\nوتیشی، “كەش و هەوا كاریگەری نەكردۆتەوە سەر مەڕاسیمەكە و گۆڕانكاری نەكراوە، لە ئێستاوە هاووڵاتیان پەیات پەیتا دێنە گردەكە بۆ بەشداری لە ساڵیادی ڕێكخەری كۆچكردووی گۆڕان، نەوشیروان مستەفا”.\nڕاشیگەیاند، مەڕاسیمەكە كراوەیە و هەر كەس بۆ خۆی دەتوانێت بێتە گردەكە و سەردانی گۆڕی نەوشیروان مستەفا بكات، لەگەڵ ئەوەی لەدوای بەربانگ لە بەردەم گردەكەوە بەداگیرسانی مۆم هاووڵاتیان بەپێ دەڕۆنە سەر گڵكۆكەی تا دەرەنگانێكی شەو بەردەوام دەبێت.\nبزووتنەوەی گۆڕانكەشوهەوانەوشیروان مستەفا


ئەندازیاری بۆ ئینشقاق! وەڵامێک بە رەحمانی حوسێنزادە – hkkurdistan\nHome 6 ئەرشیفی بابەتەکان 6 ئەندازیاری بۆ ئینشقاق! وەڵامێک بە رەحمانی حوسێنزادە\nئەندازیاری بۆ ئینشقاق! وەڵامێک بە رەحمانی حوسێنزادە\nرۆژگارێک پێکەوە لەگەڵ هاوڕێ و دۆستی لە مێژینەم رەحمانی حوسێنزادە (ر.ح) وەڵامی بانگەوازەکانی حەمیدی تەقوایی و ئازەری ماجدیمان دەدایەوە کە هەوڵیاندەدا ئینشقاق و دووبەرەکی لە حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی عێراق پێکبهێنن و شۆرش لە دژی رابەری بکەن. پێکەوە پەردەمان لەسەر ناوەرۆکی نا مەسئولانە و دژە کۆمۆنیستی ئەو بانگەواز و پیلانە هەڵدەماڵی. ئێستا زۆر بەداخەوە ئەو خۆی فێری ئەم پیشەیە بووە. حزبەکەی خۆی شانزە مەیلی تیایە و ئەو لە نێوان ئەوانەدا معەدەلگیری دەکات، کەچی دەیەوێ رۆڵی ئەندازیاری بۆ “تەفرەقە و ئینشقاق” لە نێو کۆمۆنیزمی کرێکاری و حزبەکانی لە عێراقدا بگێڕێت. حزبەکەی خۆی بەشێکی لایەنگری پەیەدەو ساڵەح موسلیمە و بەشێکی تری لایەنگری منصور حکمەت. بەشێکی تامەزرۆی کۆمەڵە و بەشێکی شەیدای حەمیدی تەقواییە….و… ئەگەر ئەو ماشینەی سواری بوون بەر قۆرتێک بکەوێت هەر پارچەییەکی دەکەوێتە ناو حزبێکەوە. کەچی لە ناو حزبەکانی کۆمۆنیستی کرێکاری عێراق (حککع) و کوردستاندا (حککک) بە دوای سەرەداوی دووبەرەکی و ئینشقاقدا دەگەڕێ. راستیان وتووە کەسێک ماڵی لە شوشە بێت نابێ بەرد بگرێتە پەنجەرەی خەڵکی تر.\nجێگای پرسیار بوو بۆم کە تەرخانکردنی بەرنامەیەکی تایبەتی یەک سەعات و یانزە دەقیقەیی بۆ شەن و کەونی هەڵوێستی دوو حزبی حککع و حککک لەسەر ئۆپه‌راسیۆنی “ئازادی موسڵ”، بە چ مەبەستێکە؟ تا لە ئەنجامگیریەکەی کۆتاییدا وەڵامی ئەم پرسیارە رۆشن بووەوە. پرسیارکەر کە خۆی بەشێکە لە پرۆژەکە دەپرسێت “ئایا مەترسی ئینشقاق لە ئارادایە؟” لە وەڵامدا (ر.ح) دەڵێ “ئەگەر سیاسەتی پاسیڤ و غیرە کۆمۆنیستی و فعال وجودی ببێت و بتەوێ بە خشکە لە کەناریەوە رەت بیت و هیچی لە بارەوە نەڵێی، ریزی حزبەکان توشی تەفرەقە و ئینشقاقی زیاتر دەکات. بۆیە ئەمە گرێی خواردووە بەوەی کە رابەری و کادران و ئەندامانی هەردوو حزب بەرامبەر بەم سیاسەتە هەڵەیە چ هەڵوێستێک دەگرنەبەر”. هێڵی تەئکید من دام ناوە.\nمن کە نامەوێ هیچ وشەیەکی تاڵ و نەشاز بۆ وەسفی ئەم نیەتە بەکار بەرم، لەگەڵ کارێکی زۆر دژوار بەرەورووم بۆ پێناسە کردنی ئەو نیەتەی کە لە جەرگەی دۆخێکی سەختی جیهانی و ناوچەیی و جەنگێکی خوێناوی کە لە حاڵی رووداندایە، حزبێک و هاوڕێیانێکی دەیان ساڵە کە گوایە چەند ساڵە یەخەی خۆیان بۆ دۆستایەتی و هاوبزووتنەوەیی لەگەڵ ئەم دوو حزبە دادەدەڕن، لە بیری ئەوەدان درزێک لە ریزەکانیان بدۆزنەوە بۆ ئەوەی بیکەن بە قڵشتێکی گەورە و کەناڵی پەیداکردنی شوعبەیەکی حزبەکەیان لە عێراقدا.\nگومان لەوە نیە کە جیاوازی لە نێوان هەڵویستی دوو حزب لەسەر ئەم مەسەلەیە هەیە. ئەوە ئاشکرایە کە لە ناو رابەری و کادرانیشدا بۆچون و لێکدانەوەی جیاواز هەیە، لەم بارەیەوە بەشێک لە بۆچوونە جیاوازەکان بە نوسراو راگەیەنراون. بەڵام باسی “تەفرەقە و ئینشقاق لە کوێوە داهات”؟! تاوەکو (ر.ح) وەکو فریشتەی نەجات رێگا بۆ جڵەوگرتنی پێشنیار بکات؟! ئەمە تەنها و بە تەنها لەسەر زمانی ئەوان و تەنها و بە تەنها پرۆژەی ئەوان و تەنها و بەتەنها خەونی حزبەکەی ئەوانە و هەر واش دەمێنێتەوە. جیاوازی بۆچوون لە نێوان هەردوو حزب و لە ناو هەر کامیشیاندا ئەبعادەکەی زۆر فراوانترە لەوەی تەنها جیاوازی بێت لەسەر ئۆپه‌راسیۆنی موسڵ. ئەمە تازە نیە هەر لە رۆژی پێکهاتنی ئەم حزبانەوە وابووە و (ر.ح) و حزبەکشی باش لەمە ئاگادارن و ساڵانێکی زۆر خۆیان بەشێک بوون لێی. بەڵام لە ناو رابەری و کادرانی ئەم حزبانەدا ئەوەندە درایەتی سیاسی و هەستی لێپرسراوێتی هەیە، کە بتوانن ئەم جیاوازی بۆچوونانە بکەنە هەوێنی خاراوی سیاسی و ریزەکانی حزبیش یەکگرتوو یەکپارچە بهێڵنەوە و نەیەڵن ئەو بەڵایەیان بەسەر بێت کە بەسەر حزبی کۆمۆنیستی کرێکاری ئێران (حککا) و حزبی حیکمەتی هات و (ر.ح) لە هەردووکیاندا یەکێک بوو لە پاڵەوانەکانی ئینشقاق. ئەم رابەریە دوو جار رێگای نەجاتی بە (ر.ح) وهاوەڵەکانی نیشان دا و حزبی حیکمەتی لە ئینشقاقگەری ئەوان پاراست، لە پلینۆمەکانی ٢١ و ٢٢ی ئەو حزبەدا. کەوایە (ر.ح) نەدەبوو خۆی بەرێتە ئەو جێگاوشوێنە کە ئەندازیاری بکات نە بۆ ئینشقاق و نە بۆ جڵەوگیری لە ئینشقاق لە ناو ئەم حزبانەدا. ئەوە من نیم باسی ئەم درایەت و رۆڵەی رابەری ئەم دوو حزبە دەکەم، خودی (ر.ح) لە کۆبونەوەی پالتاکی دوای پلینۆم ٢١ی حزبی حیکمەتی، ئەوەندە بە ئاو و تاوەوە گوزارشی لەوە کرد کە چۆن رابەری ئەم دوو حزبە دەستی ئەوانی گرتووە و رێگای نەجاتی پێنیشانداون، کە ئێمەمانانی بەشداری کۆبونەوەکە لە زیادی بوونی ئەو ستایشە شەرمەندە بووین.\nئەو دەیەوێ لێکچونێک دروست بکات لە نێوان ئەم بەرنامەیەی کە خۆی و حزبەکەی بۆ دوو حزبی (حککع و حککک)یان داڕشتووە، لەگەڵ ئەو بەرخوردەی کە کاتی خۆی (حککا) بەرامبەر سیاسەتی هەڵەی حککع سەبارەت بە شەڕی ناخۆی یەکیتی و پارتی گرتیەبەر. بەڵام ئەمە هیچ راستیەکی تیا نیە. ئەو کاتە حککا بەرامبەر سیاسەتی هەڵەی حککع رەخنەی سیاسی رۆشنی خۆیان خستەڕوو بەبێ ئەوەی باسی تەفرەقە و ئینشقاق بهێنرێتە گۆڕێ، یان بانگەوازی ریزەکانی حککع بکرێت و هان بدرێن لە دژی رابەرییەکەی. حککعیش بەوپەڕی ئیرادەوە رەخنەکەی پەسەند کرد. (ر.ح) ئەگەر مەبەستی بوو لاسایی ئەو تەجروبەیە بکاتەوە، دەیتوانی رەخنەی سیاسی خۆی بخاتەڕوو، بەڵام ناتوانێ پرۆژە و بەرنامەی ئینشقاقگەرانەی خۆی بەو بەرخوردە باڵا و سیاسی و مسئولانەیەی ئەوکاتەی حککا بشوبهێنێ. ئەم باسی مەترسی و ئەگەری تەفرەقە و ئینشقاقە لە کوێوە هاتووە تا (ر.ح) ئەندازیاری بۆ جڵەوگرتنی بکات؟!\nئەم دۆستە قەدیمیانەی ئەم دوو حزبە، چەند ساڵە لەو کاتەوە کە بەڵای پارچە پارچە بونیان بەسەر حزبی حیکمەتی هێناوە، شەڕی دۆستایەتی و هاوبزوتنەوەیی بەم دوو حزبە دەفرۆشن. بەڵام خۆشبەختانە رابەری و کادرانی ئەم دوو حزبە ئەوەندە هوشیاری کۆمۆنیستیان هەبوو کە لە نیەتی پشت ئەو دۆستایەتیە ناڕاستە بگەن. ئەو نیەتەی کە بریتیە لەوەی ئەم دوو حزبە یان دەبێ مۆری پشتیوانی لە ئینشقاقگەری ئەوان بدەن و حزبەکەی ئەوان کە رۆژ بە رۆژ لە حیکمەتیزم دور دەکەوێتەوە، بە تاکە نوێنەری حیکمەتیزم بناسێنن، یان دەبێ پارچە پارچە بن. هەڵبەت بە پێچەوانەی بانگیشەی دۆستایەتی ناراستی ئەوانەوە، دوو حزبی حککع و حککک، بەدەر لە هەر جیاوازیەکی فکری و سیاسی، هەمیشە ئامادە بوون بۆ دۆستایەتی و هاوکاری راستگۆیانە لەگەڵیان. تەنها بنەماشیان بۆ ئەمە بریتی بوو لە:\n١- هیچ لایەک مافی ئەوەی نیە بۆچونی سیاسی لایەکەی تر لە قاڵب بدات. ٢- هەموو لایەک دەبێ پابەندی پرەنسیپە سیاسی و رێکخراوەییەکانی دۆستایەتی بن. بەڵام ئەوان ئامادەی پابەند بوون بەم بنەمایانە نەبوون. کاتێک ئەم دوو حزبە ملیان نەدا بە ئیمزاکردنی چەکی سپی بۆیان وەکو تاکە نوێنەری حیکمەتیزم، ئەوان لە هیچ هەوڵ و پەلاقاژەیەکی تێکدەرانە دژی ئەم دوو حزبە دەستیان نەپاراست. داهێنانی باسی تەفرەقە و ئینشقاقی ئەمجارەشیان تەنها ئەلقەیەکی تری لەو بابەتەیە و هیچی تر. لە کادران و رابەری هەردوو حزب چاوەڕوانی ئەوە دەکرێت دیسان وەکو هەموو جارێک ئەم جۆرە پرۆژانە بکەن بە ئاردی ناو دڕک. بەڵام ئەم کارەی ئەمجارەیان دەتوانێ دوا بزمار لە تابوتی هەر خۆشباوەڕیەک بدات ئەگەر لە ریزەکانی ئەم دوو حزبەدا بەرامبەر دۆستایەتی ناراستی ئەوان مابێتەوە. ئەو کارەی (ر.ح) کردوێتی بە هیچ جۆرێک نابێ و ناکرێت بخرێتە خانەی رەخنەی سیاسیەوە. ئەم کارە پەردە لەسەر رووخسار و نیەتی خراپی ئەوان لەگەل ئەم دوو حزبە و دوورکەوتنەوەیان لە حیکەمتیزم لادەبات.\nتا ئەو جێگیایەی بە رەخنەکانی لە هەڵویست و لێکدانەوەی دوو حزب دەگەڕیتەوە، من لە ڕوانگەی شخصی خۆمەوە وەڵام بە بۆ بۆچونەکانی دەدەمەوە، بە تایبەت تا ئەو شوێنەی پەیوەستە بە رەخنەکانی لەسەر وتارەکەی من بە ناوی (“ئازادی موسڵ” یان جەنگی کۆنەپەرستانەی جەمسەرەکان) و هەر بەم پێیەش هەڵوێستگیری حزبی کوردستان کە پشتی بە باسەکەی من بەستوە. تا ئەو جێگایەش بەرەخنەکانی لەسەر هەڵوێستی حککع دەگەڕیتەوە، بە رای من تا پرۆژەی تەفرەقە و ئینشقا‌قی ئەوان لە ئارادا بێت و تا ئەرک و بەرپرسیارێتی کۆمۆنیستی لە ئارادا بێت بۆ بەرگری لە یەکپارچەیی ئەو حزبە، ئەولەویەتی من و هەر ئەندامێکی ئەو حزبە وەڵامدانەوەیە بەم پڕۆژەیە.\nهەر لێرەدا ئەوە بڵێم کاتی خۆی لە ئاکامی راگەیاندنێکی دوو حزب دەربارەی ئەوەی کە حزبەکەی (ر.ح) دوو سیاسەتی تەبەنی کردوە کە ناکۆکن بە سیاسەت و بەڵگەنامەکانی حزبی حیکمەتی، ئەوان دادو بێدادیان کرد بۆ بەرگرتن لە پیلیمێکی سیاسی و شاردنەوەی رێل گۆڕینی خۆیان، کەوتنە فەزا سازی دەربارەی ئەوەی کە “ئێستا کاتی ئەوە نیە ئەم حزبانە سەرقاڵی پیلیمیک لەگەڵ یەکتری بن، کاری تر زۆرە لە کۆمەڵگادا بیکەن”. بۆ ئەم مەبەستە کەوتنە هاندان و ئیمزا کۆکردنەوە لە ریزەکانی هەر دوو حزبی حککع و حککک بۆ ئەوەی رابەری ئەم دوو حزبە ناچار بکرێن بە دەستهەڵگرتن لە پیشان دانی بادانەوە سیاسیەکەیان. ئەمجارە ئەوان خۆیان ئەم دەرگایەیان کردوەتەوە. ئەویش لە جەرگەی هەلومەرجێکی یەکجار هەستیارو پڕ ئاڵوگۆڕدا. نە تەنیا ئەم دەرگایەیان کردوەتەوە بەڵکو لەم دۆخە هەستیارەدا باس و پرۆژەی تەفرەقە و ئینشقاقیان بۆ ئەم حزبانە هێناوەتە ئاراوە. ئەمە لە کاتێکدا ئێستا کار زۆر زیاترە بۆ کردن لە چاو ئەو کاتەی پێشوتر. لەگەڵ ئەوەدا من گلەییەکم لەوان نیە، چۆنیان پێ باشە با وا بکەن، بەڵام ئیتر رووپۆشی دۆستایەتی نەدەن بەسەر ناوەرۆکی نادۆستانەیاندا. لە راستیدا ئەوکاتیش لانی کەم بۆ من رۆشن بوو “کاتی نیە کاتی نیە” تەنها بەهانەیەک بوو. بە رای من پێویستە دەرگای پلیمیکی سیاسی سالم و راشکاو هەمیشە ئاوه‌ڵا بێت. ئەوکات “کاتی نیە” تەنها بۆ ئەوە بوو خۆیان لە رەخنەی ئەم دوو حزبە دەرباز بکەن و رێڵ گۆڕینەکەیان لە چاوی هەڵسوڕاوانی بزوتنەوەی کۆمۆنیزمی کرێکاری بشارنەوە.\nرەخنەی سیاسی یان دیماگۆجیەت\nسەد خۆزگە و بریا (ر.ح) بۆچونەکانی منی وەکو خۆی باسکردایە و ئەوەی کە من وتوومە بدایەتە بەر رەخنەی هەتا دەیتوانی توند. بەڵام ئەو ئەم کارەی نەکردوە، لە جیاتی ئەمە بە ئارەزووی خۆی بۆچونی ناکۆک بە باسەکانی منی داوەتە پاڵم و پاشان هەر خۆی کەوتوەتە رەخنە لەو بۆچونانەی کە بە ناوی منەوە هەڵیبەستون. جگە لە دوپات کردنەوەی ئەوەی کە رەخنەی بنەڕەتی و زۆری هەیە لە نوسراوەکانی من و گوایە لە بەرنامەیەکی یەک سەعات و یانزە دەقیقەییدا، لەبەر کەمی کات ناپەرژێتە سەر ئەوەی هەموو رەخنەکانی باس بکات، ئەوەی ناوی ناوە رەخنە و سەرنج لەسەر باسەکەی من لە سێ پۆینتی دیاریکراودا بەیانی کردووە؛\nیەکەم/ گوایە من لە نوسراوەی رەخنەگرتن لە بۆچونەکانی حەمیدی تەقوایی پێداچونەوەیەکی نا راشکاوم کردوە بە بۆچونی پێشوم و بە شێوەی خشکەیی رای خۆمم گۆڕیوە. لەم بارەیەوە دەڵێ؛\n“رێبوار ئەحمەد (ر.ا) لە نوسراوەی ئازادی موسڵ یان جەنگی کۆنەپەرستانەی جەمسەرەکان موتلەقەن باسی ئەوەی نەکردوە کە ئیعلامی شەڕ لە دژی داعش مەحکوم نیە. لە لابەلای نقدی حەمیدی تەقواییدا ئەم هەڵوێستەی راگەیاندوە و ئەمەی جبران کردوەتەوە بەڵام بە شێوەیەکی غیرە سەریح…ئەوە شێوە دروست و ئوسوڵیەکەی نیە کە لە لابەلای نقدی کەسێکی تردا بەیانی بکەیت….ئەم نوسراوەیەی بە جۆرێک نەقدێکە لە نوسراوەکەی پێشوی خۆی”\nپێویست ناکات بۆ بەدرۆخستنەوەی ئەم راگۆڕینەی کە بۆم هەڵبەستراوە هیچی تازە بڵێم، تەنها یەک پەرەگراف هەر لە وتاری (“ئازادی موسڵ” یان جەنگی کۆنەپەرستانەی جەمسەرەکان) دەهێنمەوە کە ئەو بە دەستی ئەنقەست و بۆ هۆنینەوەی بوختانەکانی چاوی لێ نوقاندوە. هەر لە خودی ئەو وتارەدا وتوومە “بێگومان تەفروتوناکردنی داعش و وەدەرنانی لە هەمو ئەو ناوچانەی دەستی بەسەردا گرتوە، وە بە دیاریکراوی ئازادکردنی دانیشتوانی بەدیلگیراوی شاری موسڵ، خواستێکی ئینسانی و ئازادیخوازانە و پێشڕەوە و دەبێ بە توندی پێداگری لەسەر بکرێت. بەڵام ئەمە ئەرک و کاری خودی خەڵکی موسڵ و خەڵکی عێراقە بە پشتیوانی بەشەریەتی ئازادیخوازی جیهان و هێزە رادیکال و شۆڕشگێڕ و سۆسیالیستەکان و هەمو ئەو هێزانەی کە هیچ شوناسنامەیەک جگە لە شوناسنامەی ئینسانی بەرەسمی نانانسن و خەباتی بۆ دەکەن. بێگومانیش کوتانەوەی سەری داعش کارێک نیە کە ئەم خەڵکە ستەمدیدەیە تەنها بۆ خۆیان مسادەرەی بکەن و دەستی هیچ لایەک بگرن کە بیەوێ سەری داعش بکوتێتەوە و تەفروتونای بکات. ” هێلی تەئکید تازە دام ناوە\nئایا لەم پەرەگرافەدا هیچ ناڕۆشنیەك لەوەدا هەیە کە بە رای من نابێت دژی نەفسی شەڕی هیچ لایەک بووەستین کە لە دژی داعش بەرپای بکات؟! ئایا هیچ راستیەک بۆ ئەو “موتلەقەن”ی (ر.ح) دەهێڵێتەوە؟! جگە لەمە نەک هەر ئێستا من دوو ساڵ لەمەوبەر هەر لەو کاتەوە کە داعش دەستی بەسەر موسڵدا گرت و ئەمریکا و هاوپەیمانەکانی بە بەشداری حکومەتی عێراقی و حکومەتی هەرێم شەڕیان لە دژی داعش راگەیاند، من لە وتاری (جەنگی نا شێلگیرانە دژی داعش) کە لە ٢ی دێسەمبەری ٢٠١٤ نوسراوە، وتوومە “داعش وەکو هێزێکی دڕندەی ئسلامی مستەحەقی تەفروتونابونە. هەر هێزێک بیەوێ شێلگیرانە ئەم کارە بکات، لەوانە ئەگەر ئەمریکای سەرکردەی جیهانی تیرۆریزمی دەوڵەتیش بێت، وە ئەگەر بەپێی مەرام و ئامانجەکانی مستەحەقی پشتیوانیش نەبێت، لانی کەم نابێ خودی جەنگەکەی سەرکۆنە بکرێت.” ئایا دیسان هیچ گومانێک بۆ ئەو بوختانە دەمێنێتەوە کە گوایە من لە لابەلای رەخنە لە حەمیدی تەقواییدا بۆچونی خۆم ژێر بە ژێر گۆڕیوە؟ هێڵی تەئکید تازە دام ناوە، لە رانگەی منەوە نەک هەر نەفسی شەڕو نەفسی هیچ شەڕ راگەیاندنێک لە دژی داعش مەحکوم نەبووە و نیە، بەڵکو لە دوو ساڵ لەمەبەرەوە رێک بە پێچەوانەی ئەم بوختانەوە، رەخنەی من لە لایەنەکانی شەڕکەر لەگەل داعش ئەوە بوو کە ناپەیگیرن لە شەڕ دژی داعش و شەڕەکەیان بەرتەسک کردوەتەوە بە شەڕی سەربازی و بۆمباران، لە کاتێکدا پێویستە شەڕێکی هەمەلایەنەی سیاسی و سەربازی پەیگیر لە دژی داعش بەرپا بکرێت. هەر لە نوسراوەی (شەڕی ناشێلگیرانە دژی داعش) وتوومە “چ شتێک لەوە ئاشکراترە کە تارومارکردنی داعش چەندە جەنگێکی سەربازیە لەوەش زیاتر نەکەمتر جەنگێکی سیاسیە؟ جەنگی توڕهەڵدانە لەو نەرێت و یاساو دامەزراو و ئایدۆلۆجی و حزب و دیوەخان و مزگەوت و ئاخوندە فتوادەرانەی کە رۆژانە بانگیشە بۆ رێبازی داعش دەکەن و داعش بەرهەم دەهێننەوە. دروست وەکو ئەوەی کانتۆنی جەزیرە بە جەسارەتەوە هەنگاوی بۆ هەڵگرتوە”\nلەمەش زیاتر بۆ جەخت کردن لەسەر پێویستی ئەم شەڕە هەمەلایەنەیە لە دژی داعش، وتوومە “جەنگی شێلگیرانە بۆ تەفروتوناکردنی داعش رێگاکەی ئاشکرایە، دەبێ بە پێچەوانەی کارنامەی ٢٣ ساڵ دەسەڵاتی حزبە ناسیۆنالیستەکان لە باوەشینکردن و داسەپاندنی نەرێتە ئیسلامیەکان، لانی کەم چاو لە کانتۆنی جەزیرە بکرێت و شەڕی سیاسی و کۆمەڵایەتی هاوکات لەگەڵ سەربازی لەدژی داعش و نەرێتەکانی بەرپابکریت. ئەگەر حکومەتی هەرێم ئەم کارە ناکات، مانای ئەوەیە نایەوێ شەڕی تەفروتوناکردنی داعش بکات. ……. بۆ بەرپاکردنی جەنگێکی سەربازی شێلگیرانە بە مەبەستی تەفروتوناکردنی داعش پێویستە دەرس لە کۆبانی وەرگرێ، بزوتنەوەی بەرگری جەماوەری بەرێبخرێت، جەماوەری ژنان و پیاوانی چەکدار و رێکخرا و بێتەمەیدانەوە. هاوشان لەگەل ئەمە پێویستە لە کانتۆنی جەزیرە دەرس وەرگیرێت بۆ بەرپاکردنی جەنگێکی سیاسی و کۆمەڵایەتی بە مەبەستی لەکارخستنی کارخانەکانی بەرهەمهێنانی داعش و داب و نەرێتی بەربەریانەی ئەم رەوتە ئینسانکوژە، بە مەبەستی هەڵپێچانی هەموو ئەو یاسا کۆنەپەرستانەی پشتیان بە نەرێتی ئیسلامیانەی داعش بەستوە یان لەوەوە سەرچاوە دەگرن، بە مەبەستی داماڵینی دەمامک لەسەر روخساری داعشە دەمامکدارەکان و دەمکوتکردن و دەسکۆتا کردنیان لە دەسەڵات و لە کاری پشتی جەبهە بۆ داعشی بی دەمامک.”\nبە بڕوای من نەک نەفسی جەنگی هیچ لایەک دژی داعش مەحکوم نیە، هەروەها جگە لەوەی ئەرکی بەشەریەتی ئازادیخوازی جیهانە بۆ ئەم جەنگە بێتەمەیدانەوە، لە روانگەی منەوە بەندو بەستی دەوڵەتان لەگەل داعش و تیرۆریزمی ئیسلامی مەحکومە نەک جەنگیان. رای من ئەوەیە کە دەبێ هەموو دەوڵەتانی دنیا لە ژێر گوشاری تونددا قەرار بدرێن بۆ ئەوەی شەڕ لە دژی داعش و تیرۆریزمی ئیسلامی رابگەیەنن. بەدەر لە رای منیش بە هەموو پێوانە و قاعیدەیەک هەموو ئەو دەوڵەتانەی کە هاوڵاتیانیان کەوتونەتە بەردەم پەلاماری داعش ئەرک و مسئولیەتیانە جەنگ دژی داعش رابگەیەنن. بەڵام مەسەلەی (ر.ح) ئەمە نیە، ئەو بوختانی پاشگەزابونەوە بۆ من هەڵدەبەستێت لەبەر ئەوەی کە من وەکو ئەو و حزبەکەیی و حەمیدی تەقوایی تیرۆریزمی دەوڵەتی ئەمریکاو هاوپەیمانەکانی بۆ خاپورکردنی ماڵ و حاڵ و قوتابخانە و نەخۆشخانەو ژێرخان و هەموو سیمایەکی مەدەنی بەسەر دانیشتوانی موسڵ و ناوچەکانی ژێردەستی داعشدا، وەکو شەڕی دژی تیرۆریزم و نابوت کردنی داعش پەسەند ناکەم. ئەم هەڵبژاردنە سیاسیە لەوان پیرۆز بێت، بەڵام دەبێ خاترجەم بن لەوەی ئێمەمانان رێگا نادەین ئەم سیاسەتە دژی ئینسانیە بە ناوی کۆمۆنیزمەوە تۆمار بێت. ئەوان دروست لەوە هەراسانن کە من پەردەم لەسەر ئەو تیرۆریزمە دەوڵەتیە هەڵماڵیوە کە خۆیان بوون بە لایەنگری. لەم بارەیەوە لەو وتاری جێگا ئاماژەی (ر.ح)دا وتوومە؛\n“بەڵام ئەم کارە بە شەڕی تیرۆریستی و بۆمباران و خاپورکردنی ئەو شارە و کوشتاری خەڵکەکەی بە دەستی زلهێزە ئیمپریالیستەکان و هیزە کۆنەپەرستەکانی ناوچەکە مەیسەر نابێت. بەشەریەتی موتەمەدن نابێ رێگابدات ئەم هێزانە خراپ کەڵک لە نەفرەت له داعش وەرگرن و لە پێناو ئامانجە دژی ئینسانیەکانی خۆیاندا، لەشکرکێشی و جەنگی تیرۆریستی و وێرانکاری وەکو “شەڕی دژی تیرۆریزم” به خەڵک بفرۆشن”من دواتر لە دریژەی ئەم باسەدا دەچمە سەر ئەوەی کە چۆن (ر.ح) راشکاوانە پشتیوانی لە بۆمباران و نەفسی کوشتاری خەڵکی موسڵ دەکات و پاساوی راستەخۆی بۆ دەهێنێتەوە. بەڵام لە کۆتایی ئەم خاڵەدا با سەرنجێک لە روانگەی حیکمەتیزم بدەین لەم بارەیەوە. کە لە نوسراوەی (دنیا دوای ١١ی سەپتەمبەر)دا هاتووە و بە تەواوی پێچەوانەی پاساوەکانی ئەوان بۆ تیرۆریزمی دەوڵەتی، هەڵوێست دەگرێت و دەڵێت:\n“شه‌ڕ راگه‌ياندنى هيچ كه‌سيك، ته‌نانه‌ت ئه‌مريكاو غه‌ربيش، له‌دژى تاليبان ناكرێ مه‌حكوم بكرێت. تاليبان ده‌بێ بڕوات و سه‌ره‌نجام ده‌بێ هه‌ر له‌ڕێگاى زه‌بروزه‌نگ و كرده‌وه‌ى سه‌ربازييه‌وه بڕوات. دوژمنايه‌تى غه‌رب له‌گه‌ڵ تاليباندا باشتره وه‌ك له‌دوستايه‌تى تائێستايان. هيچ كه‌سێك به‌ر به‌پێچانه‌وه‌ى ده‌ورو دوكانى ئينسانكوژانێك ناگرێت كه غه‌رب خۆى هێناونييه سه‌ركار. به‌ڵام له‌نێوان جه‌نگ و تيروردا جياوازى هه‌يه. كرده‌وه‌كانى ئه‌مريكاو به‌ريتانيا له ئه‌فغانستان تيرۆريستييه. “هێڵی تەئکید من دام ناوە\nئەوان وەکو نەرێتێکی باو، دەیانەوێ بە پاساوی ئەوەی “هەلومەرجەکە جیاوازە و شەڕی ئەفغانستان لەگەڵ ئۆپه‌راسیۆنی موسڵ جیاوازی هەیە” خۆڵ بکەنە چاوی خەڵک و بزوتنەوەی کۆمۆنیزمی کرێکاری. بێگومان جیاوازی هەیە هەم لە هەلومەرجی جیهانی و هەم لە دۆخی ئەم دوو کۆمەڵگایەدا. بەڵام ئەوەی کە لەم دوو دۆخە و لەم دوو رووداوەدا لە یەک دەچن و جێگای ناکۆکیمانە، ئەوەیە کە ئەمریکا و هاوپەیمانەکان هەر چۆن لە ئەفغانستان بۆمبارانیان دەکرد و خەڵکی سڤیڵیان دەکوشت و حیکمەتیزم بەمەی دەگووت تیرۆریزم، ئێستاش بە هەمان شێوە و بگرە دڕندانە تریش بۆردومانی موسڵ دەکەن. لەم بارەیەوە جیاوازیەکە لەوەدایە کە ئەگەر لە ئەفغانستان رێگای خۆ دەربازکردنێک لە بەردەم خەڵکدا هەبوو، لە موسڵ ئەو رێگایەش زۆر سەخت و دژوارە و لانی کەم بانگەوازی فەرمی لایەنە هێرشبەرەکان لە رێگای باراندنی ملیۆنەها بەیاننامەوە بەسەر ئەو ناوچانەدا، ئەوەیە کە بە خەڵک دەلێن؛ “لە ماڵەکانی خۆتاندا لە ژێر رەحمەتی بۆردومانەکانی ئێمە بمێننەوە دەرمەچنە دەرەوە”. چونکە تەنانەت ئامادەکاری پێویستیان بۆ ئاوارەیی خەڵکیش نەکردوە. لەم بارەیەوە تەنانەت رێکخراوی نەتەوە یەکگرتوەکان، ئەم دەزگا دەسکەلایەی دەوڵەتانی ئەمپریالیستی، بە هەموو دوو رووی خۆیەوە دەنگی دەرهاتوە و نیگەرانی خۆی راگەیاندوە. بەڵام (ر.ح) لەژێر ناوی کۆمۆنیزمی کرێکارییدا ئەوەندەی ئەم سازمانەش نیەگران نیە و راشکاوانە پاساو بۆ کوشتاری خەڵک و تیرۆریزمی دەوڵەتی دەهێنێتەوە.\nزۆر کات “بارودۆخ گۆڕاوە” دەکرێت بە پاساو بۆ پشتکردن لەو بنەما کۆمۆنیستیانەی کە لە ریزی بزووتنەوەی کۆمۆنیستیدا بە زەحمەتی رابەرنی کۆمۆنیست چەسپاون. (ر.ح) لەم باسەیدا قسە لەسەر گۆڕانی بارودۆخی سیاسی جیهان دەکات، بەڵام ئەوەی ئاشکرایە کە گۆڕانی بەسەر هاتووە و لەم گفتگۆیەدا بە تەواوی بەرجەستەیە، بریتیە لەو گۆڕانەی بەسەر خۆیدا هاتووە، بە دوور کەوتنەوەی لە ئینسان دۆستی و رادیکالیزم و شۆڕشگێڕی و خلاف جەرەیان بوونی کۆمۆنیزم. ئەو بە من دەڵێ (ر.ا) چاکی کردووە رەخنەی لە حەمیدی تەقوایی گرتووە، بەڵام سەیر لەوەدایە کاتێک ئەمە بە من دەڵێت کە خۆی لەم گفوگۆیەدا پەیوەست بووە بە تەقواییەوە!!\nلە نوسراوی (ئازادی موسڵ” یان شەڕی کۆنەپەرستانەی جەمسەرەکان) وتوومە “ئەم شەڕە تیرۆریستیە بە پێچەوانەی شەڕە ته‌قلیدیەکانی نێوان دەوڵەتانەوە، لە جیاتی خوێنی هەر سەربازێکی دەوڵەتە ئیمپریالیستی و ملهورەکان، گیانی سەدان هاوڵاتی مەدەنی و بێگوناهو بێئاگا لە هۆکارو ئامانجەکانی ئەم شەڕە، لەسەر شەقام و لە ناو قوتابخانە و شوێنە گشتیەکان و لە ناو ماڵی خۆیاندا دەکات بە قوربانی. لە جیاتی بۆمبارانی هەر سەربازگە و بنکەیەکی سەربازی دەیان قوتابخانە و نەخۆشخانە و رەوزە و رێگاوبان و سیما مەدەنیەکان و ماڵ وحاڵی خەڵک خاپور و وێران دەکات. هەر بەم پێوانەیە شەڕێکی تیرۆریستیە.”\nمن دەڵێم شێوازی ئەم شەڕە دروست وەکو ئەوەی حیکمەتیزم دەربارەی شەڕی ئەفغانستان وتی تیرۆریستیە. ئایا (ر.ح) و حزبەکەی دەتوانن ئەم وێنایە بۆ واقعیەتی ئەم شەڕە بە درۆبخەنەوە؟! دەتوانن ئینکاری لەم راستیە بکەن؟! هەر لە سەرەتای دەستپێکردنی ئۆپه‌راسیۆنی موسڵەوە راپۆرتەکان باسی ئەوە دەکەن کە تورکیا وەکو یەکێک لە هاوپەیمانانی شەڕی دژی داعش بە هاوکاری راستەوخۆی ئەمریکا کەتوەتە گوێزانەوە و دەربازکردنی سەران و چەکدارانی داعش بۆ رەقە و ناوچەکانی تر بۆ ئەوەی لە جێگایەکی تر بیانکەنەوە بە مڵۆزمی گیانی خەڵک. لەو لاشەوە موسڵ بەسەر دانیشتوانەکەیدا خاپور دەکەن. ئایا حزبەکەی (ر.ح) دەتوانێ ئەم راپۆرتانە بە درۆبخاتەوە؟!\nدووەم/ پۆینتی دووەمی (ر.ح) لە رەخنەگرتن لە نوسراوەکەی من ئەوەیە کە دەڵێ؛ “رێبوار کاتێک باسی شەڕی جەمسەرە تیرۆرستیەکان دەکات مەبەستی فەقەت شەڕی تیرۆریستی نێوان ئەمریکاو هاوپەیمانەکانی لەگەڵ روسیا و هاوپەیمانەکانێتی. راستە ئەم شەڕە هەیە بەڵام لە موسڵدا مەوزوعیەتی نیە. لێرەدا کە تیرۆریزمی ئیسلامی لە ئاستی جیهانی و ناوچەکەدا داوای سەهمی خۆی دەکات نابینێ. وەکو قوتبێکی سیاسی جیهانی و ناوچەیی بە رەسمیەتی ناناسێ. لە خزمەت چی؟ لە خزمەت ئەو ئەنجامگیریەی کە تەقابلکردن لەگەڵ داعش لەوانە شەڕی موسڵ کەم رەنگ بکرێتەوە، فەرعی بکرێتەوە، چونکە ئەوکاتە شەڕ ئیعلام کردن لەگەڵی زۆر بایەخی پێدەدرێت”\nهەر لەسەر ئەم قسە بێ بناغانەی بە ناوی منەوە هەڵبەستراون دەڵێ (ر.ا) بۆیە ئەم کارە دەکات بۆ ئەوەی ئەنجامگیریە پاسیفیستیەکەی خۆی پێ تیوریزە بکات. ئەمەشیان بوختانێکی شاخداری گەورەیە، من هەر لە درێژەی ئەو بڕگەیەی سەرەوە لە هەمان ئەو وتارەی کە ئەو ئاماژەی بۆ دەکات، دەربارەی جەمسەرەکانی ئەم شەڕە، وتوومە “لە روانگەی ئەمریکا و غەرب و دەوڵەتانی سەرکوتگەری هاوپەیمانیان وەکو سعودیە و تورکیا و قەتەر و ئیسرائیل، رێگایەکە بۆ قەرەبوی شکستەکانی رابردویان لە عێراق و سوریا و ناوچەکە. لە روانگەی بلۆکی روسیا و هاوپەیمانەکانیەوە وەکو جمهوری ئیسلامی ئیران و حکومەتی عەبادی لە عێراق، رێگایەکە بۆ ناکام کردنەوەی هەوڵی غەرب و ئەمریکا و پتەوکردنی پێگەی سیاسی خۆیان و بەرگرتن لەو سیناریۆ و هەوڵانەی کە بەرژەوەندی باڵا و پاشکۆی ناوچەییان دەخاتە مەترسیەوە. بۆ تیرۆریزمی ئیسلامیش شەڕێکە لەسەر دەسەڵات و جێگا پەیداکردن لە پێکهاتەی سیاسی دەسەڵاتی بورژوازی ناوچەکەدا. هێڵی تەئکید تازە دام ناوە\nجگە لەوە هەر لە هەمان وتارەدا کە (ر.ح) دەڵێ (ر.ا) جەمسەری تیرۆریزمی ئیسلامی نابینیت، من لەژێر ناونیشانێکی بەرجەستەدا (سێ کوچکەی شەڕ لەسەر دەسەڵات) بە وردی باسی ئەوەم کردووە کە ئەم شەڕە شەڕێکی سێ لایەنەیە لەسەر دەسەڵات لە نێوان سێ جەمسەردا کە بریتین لە ئەمریکاو هاوپەیمانەکانی، روسیا و هاوپەیمانەکانی، وە داعش. لەم بارەیەوە بە دیاریکراوی لەسەر داعش وەکو جەمسەرێکی ئەم شەڕە وتوومە:\n“هەرچی ئەو بەرەکەی تری شەڕەکەیە، واتە داعش، دیسان شەڕ لەسەر دەسەڵات دەکات. داعش وەکو باندێکی تیرۆریستی هەوساربچڕاوی لەدەست دەرچوو کە توانیوێتی بەشێک لە ناسیۆنالیزمی کلکوگوێ کراو و بێئاسۆی عەرەبیش بخاتە پشتی خۆی، بۆ بەدەستهێنانی دەسەڵاتی سیاسی هەوڵدەدات. ئەو مەسەلانەی بە دەستیانەوە گرتوە وەکو؛ دەردو مەینەتەکانی خەڵکی عەرەب و موسڵمان، ستەمی غەرب لە شەرق، دوژمنایەتی دەوڵەتانی غەربی لەگەڵ خەڵکی موسڵمان، ستەمکاری و کوشتاری بە کۆمەلی سونی مەزهەبەکان لەلایەن حکومەتی مالکی و میلیشیا شیعەکان و جمهوری ئیسلامیەوە..و..هەرهەمو تەنها و تەنها تا ئەو جێگایە بۆ داعش مەسەلەن کە لەو نەهامەتیانە کەڵک وەرگرێت بۆ هێزهەڵخڕاندن لە پشتی خۆی لە پێناو بەهێزکردنی پێگەو دەسەڵاتی خۆی لە پێکهاتەی دەسەڵاتدارێتی بورژوازی ناوچەکەدا.” هێڵی تەئکید تازە دام ناوە.\nهەر بەم جۆرە لە باسکردن لە هەموو لایەنەکانی دیکەی ئەم شەڕەدا باسی تیرۆریزمی ئیسلامی و داعشم کردوە وەکو جەمسەرێکی شەڕی تیرۆریستی. بۆیە بوختانەکەی دەربارەی ئەوەی کە من داعش وەکو لایەنێکی ئەم شەڕە نابینم بێبناغەیە. هەر بەم پێەش بوختانەکەی دەربارەی ئەوەش کە بۆیە داعش نادیدە دەگرم تا لە خزمەت ئەنجامگیریەکەم و تیۆریزە کردنی هەڵوێستی پاسیفیستی کەڵکی لێ وەرگرم، بێبناغە دەبێت.\n(ر.ح) دەڵێ لە شەڕی موسڵدا بەرامبەرکێی دوو جەمسەری ئەمریکا و روسیا مەوزوعیەتی نیە و روسیا خۆی بە رەسمی راگەیاندوە کە دەخاڵەت ناکات!! لە راستیدا ئەگەر ئینکاری لە بەشداری جەمسەری روسیا لەم شەڕەدا بۆ دیماگۆجیەت نەبێت ئەوە بیگومان نیشانەی درکی رواڵەتیانەیە. تەنانەت زۆربەی زۆری هاوڵاتیانی سادەش ئەو راستیە دەزانن کە روسیا لە رێگای دریژکراوەی ناوچەیی جەمسەرەکەیەوە دەخاڵەتی لەم شەڕەدا هەیە و خودی روسیا ئەمەی راگەیاندوە کە ئەو لەم شەڕەدا پشتیوانی لە هاوپەیمانەکانی خۆی دەکات.\nسێیەم/ سەرئەنجام پۆینتی سێەمی (ر.ح) لە رەخنە لە نوسراوەکەی من ئەوەیە کە گوایە من هەڵوێستێکی پاسیسفیستیم لەو باسە دەرکێشاوە و “هەروا سوک و سادە” ئەو ئەنجامەم گرتوە کە بۆ رووبەروو بوونەوەی شەڕی تیرۆریستەکان بانگەوازم بۆ بەشەریەتی موتەمەدن ئەوەیە “هەر لە قالب وبەرەی بزووتنەوەی دژی شەڕدا بێتە مەیدان، لە کاتێکدا بزوتنەوەی دژی شەڕ دەیان مەیل و بۆچونی جۆراوجۆری تیایە و سیاسەتی رادیکاڵ بەسەریدا زاڵ نیە.” لە پێشدا ئەوەم باسکرد کە چۆن ئەو بنەما تیۆریەی (ر.ح) بە ناوی منەوە هەڵیبەستوە بۆ ئەم ئەنجامگیریە، راست نیە. بەڵام بەدەر لەوە کاتێک من بە پاسیڤ سەرزەنشت دەکات، دەبێ بڵێین ئەی سەد ماشەڵا لە هەڵوێستە دەخالەتگەرانەکەی خۆیان بیت!! بەڕاستی ئەنجامگیریەکەی خۆیان جگە لە هوتاف کێشان بۆ تیرۆریزمی دەوڵەتی و پەیوەست بوون بە هاوپەیمانەکانی “شەڕی دژی تیرۆریزم” و چاوەڕوانی بۆ ئەوەی ئەم تیرۆریزمە دەوڵەتیە مژدەی نابوت کردنی داعشیان پێبدات، چی دیکەیان لە هەگبەدایە کە ئێمەی بۆ بانگیشت بکەن؟ ئایا ئەمەش بوو بە هەڵوێستی دەخاڵەتگەرانە و کۆمۆنیستی کە بکرێت شانازی پێوە بکرێ؟!!\nلێرەشدا دیسان ئەوانەی بە ناوی منەوە باسی کردوە بوختانن و هیچ جۆرە راستیەکیان تیا نیە. من باسی هاتنەمەیدانی بزوتنەوەی دژی جەنگم نەکردوە نە لە قالبی بزوتنەوە و بەرەی دژی جەنگدا نە بە شێوە سادە و گشتیەکەی، بەڵکو باسی هاتنەمەیدانی بزوتنەوە و ریزی سەربەخۆی بەشەریەتی ئازادیخوازم کردوە دژی بەرامبەرکێی جەمسەرە تیرۆریستەکان و ئەو بەربەریەتەی دانیشتوانی جیهانیان تیادا راگرتووە. واتە نەک هەر لە پەیوەند بە شەڕی موسڵەوە، بەڵکو لە پەیوەند بە مەترسیەکانی گشت ئەم دۆخەی هەموو جیهانی داگرتوە و شەڕی موسڵ تەنها ئەلقەیەکە لەو گشتە. لەمەش زیاتر من سەرخەتی پلاتفۆڕمی ریزی ئەو هاتنەمەیدانەم روونکردوەتەوە کە دەتوانێ بنەمای سیاسی ریزێکی سەربەخۆ بێت. لەم بارەیەوە وتوومە ؛ بەرەی ئەم خەڵکە هاتنەمەیدانێکی سەربەخۆیە لە ئاستی نێونەتەوەییدا بۆ وەستانەوە دژی ئەو هۆکارانەی کە ئیسلامی سیاسی لەسەری دەلەوەڕێت، لە دژی سیاسەت و دەوڵەتانێک کە لە پشتی ئیسلامی سیاسی و تیرۆریزمی ئیسلامیەوە راوەستاون، وە سەرئەنجام لە دژی ئەو ملهوڕی و لەشکرکێشی و سیاسەتە کۆنەپەرستانەیەی کە جەمسەرە جیهانیەکان بە ناوی “شەڕی دژی تیرۆریزم” بەڕێوەی دەبەن.” ئایا ئەمە هەروا سادە و ئاسان بانگەوازی بزووتنەوەی دژی جەنگە؟!\nهەروەها دەربارەی سەرخەتی پلاتفۆڕمی ئەم ریزە سەربەخۆیە وتوومە “مەیدانی نەبەرد و سەنگەری بەشەریەتی ئازادیخواز سەنگەری بەرگریە لە مافی خەڵکی فەلەستین بۆ دامەزراندنی دەوڵەتی سەربەخۆ، سەنگەری وەستانەوەیە لە دژی ستەمی مەزهەبی و دینی، سەنگەری وەستانەوەیە دژی راسیزم و دەمارگیری نەژادی و نەتەوەیی و دینی و مەزهەبی، پێداگریە لەسەر هاوپشتی و هاوچارەنوسی خەڵکی ئازادیخواز و ستەمدیدەی دنیا….سەنگەری پێداگریە لەسەر مافە جیهانداگرەکانی مرۆڤ و وەستانەوەیە دژی (هەر کۆمەڵگایەک بەپێی فەرهەنگی خۆی)، سەنگەری پێداگریە لەسەر غەیرە قەومی و غەیرە دینی بوونی دەسەڵات و دەوڵەت و دەستور و یاساکان، سەنگەری خەباتە بۆ ناچارکردنی زلهێزەکان و دەوڵەتانی کۆنەپەرست بۆ دەسهەڵگرتن لە دەخاڵەت و رەهاکردنی مافی خەڵک بۆ نوسینی چارەنوس و یەکلاکردنەوەی مەسەلەی دەسەڵات بەپێی خواست و ویستی ئازادانەی خۆیان…ئەمە پێویستی بە هاتنەمەیدانێکی بەرین و دەخاڵەتێکی چالاک و پێشڕەوانەی چینی کرێکارو هێزە سۆسیالیست و پێشکەوتنخوازەکانە لەسەرتاسەری جیهاندا.” دیسان دەڵێم ئایا بەڕاستی ئەمە هەروا سوک و ئاسان بانگەوازی هاتنەمەیدانی بزووتنەوەی دژی شەڕە؟ ئایا ئەمە باسی قەتیس مان لە چوارچێوەی شەڕی موسڵە کە بۆ ئەوان بووە بە میحوەری تاریخ؟! (ر.ح) دەیتوانی مونسیفانە بۆچونە واقعیەکانی من بگرێت و رەخنەی توند توندیان لێ بگرێت. بەلام ئەوکارەی نەکردوە لە جیاتی ئەوە خۆی قسە بەدەمی منەوە دەهۆنێتەوە و هەر خۆیشی دەبێتە رەخنگریان. لەو باسەی مندا ئاماژە کردن بە بزوتنەوەی دژی جەنگی ٢٠٠٣ تەنها باسی ئاستی فراوانی هاتنە مەیدانەکەیە نەک تەمجیدی ئاسۆ و سیاسەتی زاڵ بەسەریدا.\nهەروەها دەڵێ (ر.ا) هەر یەکسەر بەو ئەنجامە گەیشتوە کە باسی بزوتنەوەی دژی جەنگ لە جیهاندا بکات و هیچ سیاسەتێکی لە ناوخۆی عێراقدا دەرنەکێشاوە. ئەم قسەیەشی بە تەواوی بێبناغەیە. لە میانەی ئەم وەڵامەدا جار جار خەریکە گومانی ئەوەم لا دروست دەبێت، کە (ر.ح) وتاری کەسێکی تری لە بری وتارەکەی من خوێندبێتەوە!! ئەگینا من دیسان لە وتاری جێگا ئاماژەی ئەودا، لەم بارەیەشەوە لەژێر ناونیشانێکی بەرجەستەدا بە ناوی (شەڕی تیرۆریستی، ئایندەی عێراق و مەیدانی نەبەردی خەڵکی ئازادیخواز! سەرخەتی سیاسەتی سۆسیالیستی لە ئاستی عێراق و کوردستان) باسی مەیدانەکانی خەباتی خەڵکی عێراق لە ناو ئەم دۆخە سیاسیە و لە بەرامبەر پێشبڕکێی تیرۆریستی بۆ نابوتکردنی مەدەنیەت و قوڵکردنەوەی سیناریۆی شەڕ و کێشەی قەومی و تائیفی، بە وردی قسەم کردووە و سیاسەتی کۆمۆنیستی و مەیدانەکانی خەباتم رونکردوەتەوە. کە بە کورتی بریتین لە؛ مەیدانی خەبات و پێداگری لەسەر بەرجەستە بونی ئیرادەی خەڵک لە دەسەڵات و غەیرە قەومی و غیرە مەزهەبی بونی هەردەسەڵاتێک کە لە هەر گۆشەیەکدا دێتەسەرکار و وەستانەوە دژی ناکۆکی و شەڕی قەومی ومەزهەبی، بەرگری لە مەدەنیەت و ماف و ئازدیە مەدەنیەکان و خۆشگوزەرانی، وە لە جیاتی خۆشباوەڕی و چاوەڕوان مانەوە کە تیرۆریزمی دەوڵەتی مژدەی ئازدیان بۆ بهێنێ، دەبی بە ریزێکی سەربەخۆ بێنەمەیدان و سەنگەرێکی سەربەخۆ لێبدەن بۆ هەڵتەکاندنی هەموو ئەو زەمینانەی کە تیرۆریزمی ئیسلامی لەسەر دەلەوەڕێ و تیرۆریزمی دەوڵەتی پاساو دەدات. ئەگەر بە راستی ئەو مەبەستی وتارەکەی من بێت، ئیتر دەبێ بڵێم درێغی من نیە کە چاوێلکەکەی (ر.ح) نایەوێت ئەمانە ببینێ.\nلە بارەی ئەم شەڕەشەوە وتوومە؛” ئەم شەڕە شەری خەڵکی عێراق و بەشەریەتی موتەمەدن نیە، بەڵکو بە پێچەوانە شەڕێکە بۆ وردوخاشکردنی ژیان و ئیرادەی سیاسی و تەڵخکردنی چارەنوسیان و خاپورکردنی هەر سیمایەکی مەدەنی کە مابێتەوە. شەڕێکە بۆ سەقامگیرکردنی ئەو بەربەریەتەی لە سەرەتای ئەم سەدەیەوە لە ئاستێکی فراوانی جیهاندا بەسەر بەشەریەتی موتەمەدن بە گشتی و خەڵکی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا بە تایبەتی داسەپێنراوە. مەیدانی نەبەردی بەشەریەتی موتەمەدن دروست بە شکستکێشانی ئەم بەربەریەتەیە؛ بە تیرۆریزم و ئینسانکوژی داعش و هەمو تیرۆریزمی ئیسلامیەوە لە ئاستی خۆرهەڵاتی ناوەڕاست و هەمو جێگایەکی جهیاندا، بە ملهوڕی و تیرۆریزمی دەوڵەتی و هەردوو جەمسەری جیهانی و هاوپەیمان و دەستوپێوەندە ناوچەییەکانیانەوە.”\nسەرئەنجام (ر.ح) سەرزەنشتی من دەکات لەسەر ئەوەی کە بێبناغە و پاسیفیستانە باسی پێویستی هاتنەمەیدانی ریزی سەربەخۆی جیهانیم کردوە، لە جیاتی ئەوە بە رای ئەو دەبوو لە دوو ساڵ لەمەوبەرەوە باسی سازماندانی بزوتنەوەی هەڵپێچانی داعشم بکردایە. لەم بارەیەشەوە پێویستە بڵێم ١/ دروست لەم دوو ساڵەدا من بەردەوام پێداگریم لەسەر پێویستی هاتنەمەیدانی بزوتنەوەی جەماوەری سیاسی و چەکدار بۆ بەرپاکردنی شەڕی هەمەلایەنەی سیاسی و کۆمەڵایەتی و سەربازی بۆ هەڵپێچانی داعش کردوە و لە پێشەوە نمونەکەیم لە نوسراوەکانی پێشوم هێنایەوە. هەر لەو نوسراوەیەشدا کە ئەو باسی دەکات، جەختم لەسەر ئەمە کردوەتەوە. بەر لەوەش (ر.ح) ئەم بەرنامەیە رێکبخات بۆ ئەوەی فێرمان بکات، لە وتاری (پاشخانی سیاسی پەلاماری داعش بۆ سەر کەرکوک، مەترسی نەعرەتەی قەومی) بە وردی و تایبەتی لەسەر ئەمە قسەم کردوە. ٢/بەرچاوتەنگی و تەسکبینی وای لێکردوون کە ناتوانن بە ئەندازەی هاوڵاتیەکی سادە لەوە تێبگەن کە چ شتێک خەریکە لە جیهاندا روو دەدات. ناتوانن درک بەوە بکەن مەسەلەیەک کە ئەمرۆ لە بەرامبەر هەموو بەشەریەتدا قەراری گرتوە و کۆمۆنیزم دەبێ وەڵامی خۆی پێبداتەوە، گەورەتر و فراوانترە لەوەی تەنها بە ئۆپه‌راسیۆنی موسڵ بەرتەسک بکرێتەوە. ئەوان دەیانەوێ هەموو ئەو مەترسیەی لەسەر جیهانە بە دەسەڵاتی داعش لە موسڵ بەرتەسکی بکەنەوە. بەڵام وەڵامیان بۆ ئەوە چیە کە ئەم تیرۆریزمە هەوسار بچڕاوە ئیسلامییە نەک هەر رۆژهەڵاتی ناوەراست و ئەفریقا تەنانەت هەموو پایتەختەکانی ئەوروپای لەبەردەم مەترسی داناوە؟ وەڵامیان بۆ ئەوە چیە کە مەسەلەی ئاسایش بۆ هەموو دانیشتوانی گۆی زەوی بووە بە کێشەیەکی گەورەی نیگەران کەر؟ وەڵامیان بۆ تیرۆریزمی دەوڵەتی چیە کە هەرجارەی لە جێگایەک هەم خۆیان دەبنە بارهێنەری تیرۆریزمی ئیسلامی و هەم خۆیان دەبنە فریادڕەس. بەراستی دەبێ جارێکی تر “رووداوە گەورەکان و ئینسانە چکۆلەکان”ی مەنسور حیکمەت بنوسرێتەوە. مەسەلەیەکی گرنگی دنیای ئەمرۆ ئەوەیە کە بەربەریەتێک هەڕەشە لە دانیشتوانی هەموو جیهان دەکات. من لەو وتارەی ئەو باسی دەکات، بەم جۆرە باسی ئەمەم کردووە؛\n” بەربەریەت حەتمی نیە، پەرەگرتنی بزوتنەوەی پێشکەوتوانەی بەشەریەتی موتەمەدن لە ئاستێکی بەرینی جهیانیدا دەتوانێ بۆ یەکجاری ئەم مەترسیە لەسەر کۆمەڵگای بەشەری هەڵگرێت. دەتوانێ گوشارێکی توند لەسەر جەمسەرە جیهانیەکان به‌كاربخات و ناچاریان بکات ئەم ناوچەیە بەجێبهێڵن و بریاردان لەسەر چارەنوسی سیاسی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست وازلێبێنن بۆ خەڵکەکه‌ی، دەتوانێ ئەو دەستانە لەبنەوە بشکێنێ کە داعش و تیرۆریزمی ئیسلامی پەروەردە و پڕچەک و مەیداندار دەکەن و بەم جۆرەش خودی خەڵک توانای بەسەر ئەوەدا دەشکێتەوە کە تیرۆریزم و ئینسانکوژی ئیسلامی تارومار بکات. ئاسایش و ئارامی و دڵنیایی و بەختەوەری دنیا پێویستی بە هاتنەمەیدانی عەزیمی بەشەریەتی موتەمەدنە دژی راسییزم و تیرۆریزمی دەوڵەتی و تیرۆریزمی ئیسلامی و هەڵاواردن، پێویستی بە پێداگری بەشەریەتی موتەمەدنە لەسەر رۆژهەڵاتی ناوەراستی غەیرە قەومی و غەیرە مەزهەبی و شوناسی ئینسانی و مافە جیهانداگرەکانی ئینسان.”\nمەترسیەکە تەنها تیرۆریزمی داعش و تەنها شەڕی موسڵ نیە، بەڵکو پێشبڕکێیەکی تیرۆرستی و بەربەریەتێکە کە هەموو دنیای لەبەردەم مەترسی داناوە. لە خودی رۆژهەڵاتی ناوەراستشیدا کێشەکە تەنها موسڵ نیە، گشت ناوچەکە لە ناو ئاگری بەرامبەرکێی تیرۆریستی و سیناریۆی قەومی و مەزهەبیدا خەریکە دەسوتێ. گڕی ئەو ئاگرەی بەریانداوەتە گیان خەڵکی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، بە فراوانی چووە بە گژی هەموو خەڵکی دنیادا. تەنانەت هاوڵاتیانی سادەی دنیا هەست بەم مەترسیە دەکەن و لە ئاستیدا حەپەساون. بەڵام ئەم سیاسەتمەدارانەی خۆیان بە پێڕەوی حیکمەت دەزانن، ئەم راستیە حاشا هەڵنەگرە نابینن. ئایا پەلامارە دڕندانەکانی هەر ئەم یەکساڵەی پاریس و نیس و برۆکسل ..و…بەس نین بۆ ئەوەی ئەم خەتەرە گەورەیە لەسەر هەموو جیهان پیشان بدەن؟ باسی بەرتەسک کردنەوەی پێویستی هاتنەمەیدانی بەشەریەتی ئازادیخواز لە ئاستی جیهانی، تەنها لە پەیوەند بە ئۆپه‌راسیۆنی موسڵ و بۆ پشتیوانی لە خەڵکی موسڵ و عێراق، نیشانەی ئەو دیدگا و لێکدانەوەیەیە کە ئەوپەڕی تا بەرلوتی خۆت دەبینێ و بەس. ئەگەر بڕیارت نەدابێت چاوپۆشی لەم بەربەریەت و لە هەردوو تیرۆریزمی دەوڵەتی و ئیسلامی بکەیت، ئەوکات ئاسانە درک بەوەش بکەی کە نە تەنها بە ئۆپه‌راسیۆنی موسڵ و بۆمباران ئەم مەترسیە لەبەین ناچێت بەڵکو زیاتر دەبێت. پانزە ساڵی رابردووی “شەڕی دژی تیرۆریزم” ئەم راستیەی چەندین جار دوپات کردوەتەوە. کەوایە ئەگەر هەموو خەڵکی ئازادیخوازی جیهان لەبەردەم مەترسی نا ئەمنیدا بن، ئیتر ئاشکرایە کە باسی پێویستی هاتنەمەیدانی ئەم بەشەریەتەشە لە ئاستی جیهاندا، بەر لەوەی بۆ پشتیوانی لە خەڵکی موسڵ یان عێراق و (بەرەی سێهەمی جێگای باسی ر.ح) بێت، بۆ بەرگریە لە ئاسایش و ژیانی خۆیان. بێگومان خودی جەنگی موسڵیش کە لایەکی داعشە ولایەکەی تری هاوپەیمانێکی شەست دەوڵەتیە، تەنها بە سازماندانی ریزی چەکداری خەڵکی عێراق بەر بە ئاکامە کارەساتبارەکانی ناگیرێت.\nتەنانەت باسی دەسکۆتاکردنی غەرب و ناتۆو دەوڵەتانی ئەمپریالیست لە رۆژهەڵاتی ناوەراستدا، کە من جەختم لەسەر کردوە، باسێکی بەرتەسک نیە بە شەڕی موسڵەوە، تا (ر.ح) لە وەڵامدا بلێ تازە ئەوە شەڕ ١٠ رۆژە دەستی پێکردوە؟ بەڵکو باسی کۆتایهێنانە بە سیناریۆی تەڵخی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستی قەومی و مەزهەبی، باسی دەرگا کرانەوەیە بە رووی هەر ئالوگۆڕیکی شۆڕشگێرانەدا، سەرئەنجام پەیوەستە بە ستراتیژی شۆڕشی کرێکاری لە هەر جێگایەکی ئەم ناوچەیەدا. وا دیارە زۆر دژوار بێت ئەم دۆستانە لەوە بگەن کە ئەگەر بەراستی ئەوان یان هەر لایەنێکی تر لە ئێراندا بە نیازی شۆڕشی کریکاریی بن، ئەوە دەبێ بزانن ئەو شۆرشە لە سایەی دەست رۆیشتویی ئەم هێزانە لە ناوچەکەدا، هەر لە یەکەم هەنگاویدا شەڵاڵی خوێن دەکرێت و ئێران دەکەن بە لیبیا و سوریا؟ بۆ کۆمۆنیستێکی کرێکاری پێویستە بڕێک دوورتر بڕوانێ! ئەمرۆ لە جەرگەی ئەم بارودۆخە و پێویستی ئاسایش بۆ هەموو دانیشتوانی گۆی زەوی، دەکرێت ئەم خواستە بکرێتە خواستی هەموو بەشەریەتی ئازادیخوازی دنیا و بزووتنەوەیەکی عەزیمی بۆ بهێنرێتە مەیدانەوە.\nسیاسەتی دەخاڵەتگەرانە یان پاساوگەرانە؟!\nئێستا بە بەدەر لە بوختانە هەڵبەستراوەکانی (ر.ح) با سەرنجێک لە سیاسەت و هەڵوێستی “کۆمۆنیستی و دەخاڵەتگەرانە”ی خۆیان بدەین کە ئێمەی بۆ بانگەواز دەکەن و ناوەڕۆکەکەی بریتیە لە پەیوەست بوون بە بەرەی هاوپەیمانانەوە لە ژێر ئاڵای دژایەتی لەگەڵ تیرۆریزمی ئیسلامیدا. با ئەم هەڵوێست و سیاسەتە لە دەمی خۆیانەوە ببیستین کە بەراستی تا سەر مۆخ ناکۆک بە ئینسانیەتە و هیچ کۆمۆنیست و لایەنگرێکی خەتی حیکمەت نابێت رێگا بدات ئەم هەڵویست و سیاسەتە بە ناوی کۆمۆنیزمەوە تۆماربێت. ئەو لە سەرەتای گفتوگۆکەیدا دەربارەی سیاسەت و هەڵویستی خۆیان دەلێ:\n“شەڕی موسڵ بەشێکە لە فاجعەیەکی گەورەتر کە لە عێراقدا هەیە، نەک هەر لە ئێستاوە بەڵکو لە سالی ١٩٩٠ەوە دوای ئەوەی دەوڵەتی بەعسی کوەیتی داگیرد کرد وە بوە هۆی ئەوەی ئەمریکا بۆ هەژمونی تەڵەبی خۆی لە دنیادا ئەوەی کرد بە بەهانە، دەخاڵەتی نیزامی ئەوکاتی کرد، حەساری ئابوری هێنا، وە بە موشەخەسی لە ٢٠٠٣ بە هاوپەیمانی لەگەڵ بەریتانیا و هاوپەیمانانی تر حەملەی بە عێراق کرد و ئەو وڵاتەی داگیر کرد، دەوڵەتی بەعسیان رووخاند، مەعلوم بوو رۆژ رەشی دەهێنێ. وە لەو کاتەوە سیناریۆێی رەشێک بە سەر کۆمەڵگای عێراقدا داسەپاوە، کە ئەم شەڕە گۆشەیەکی ئەو سیناریۆ رەشەیە لەخزمەت هەژمونی تەڵەبی ئەمریکادا” هێڵی تەئکید من دام ناوە\nیەکەم پرسیار کە دەبێ لە خاوەنی ئەم قسانە بکرێت ئەوەیە کە ئەگەر شەڕی موسڵ بە شێکە لە فاجعەیەکی گەورەتر، وە ئەگەر ئەم شەڕە گۆشەیەکی ئەو سیناریۆ رەشەیە کە لە خزمەت هەژمونی تەڵەبی ئەمریکادایە، ئەوە چۆنە گشت بەشەکانی ئەم پرۆسەیە کە لە ١٩٩٠ەوە دەستی پێکردوە، لەلایەن کۆمۆنیزمی کرێکاری و خودی حیکمەتەوە کەوتوەتە بەر رەخنەی توند و بانگەوازی بەشەریەتی ئازادیخواز کراوە بۆ وەستانەوە لە دژی، ئێستا لە یەک ناکاو “بەشێکی ئەو فاجعە گەورەیە و گۆشەیەکی ئەو سیناریۆ رەشە لە خزمەت هەژمونی تەڵەبی ئەمریکادا” لەلایەن حزب و کەسانێکەوە کە خۆیان بە حیکمەتیزم ناوزەد دەکەن، بەم جۆرە بووە بەمایەی ستایش و هەڕەشەی ئینشقاق دەخەنە سەر حزبەکانی حککع و حککک لەسەر ئەوەی رەخنە لەم جەنگە دەگرن و بە جەنگی کۆنەپەرستانەی جەمسەرەکان و هۆکاری نەهامەتی و سیناریۆی کارەساتبار لە قەڵەمی دەدەن؟!!\nهەڵوێستەکەی خۆیان بە هەڵوێستی حیکمەتیست بەرامبەر شەڕی ئەفغانستان دەشوبهێنێ، بەڵام راستیەکەی رێک بە پێچەوانەیە. لە شەڕی ئەفغانستاندا حیکمەتیزم لە ئاستی جیهانیدا بانگەوازی خەڵکی ئازادیخوازی کرد دژی شێوازی تیرۆریستی هێرشی ئەمریکا و هاوپەیمانەکانی بۆ سەر ئەفغانستان رابوەستن، لە ئاستی ناوخۆی ئەو وڵاتەشدا لە هاوشانی ئۆپۆزیسیۆن پێشرەوی ئەنغانستان راوەستا بۆ رووخاندنی تالیبان لە جەرگەی ئەو هەلومەرجە و دامەزراندنی دەوڵەتێکی هەڵبژێردراوی خەڵک. (ر.ح) هەم لە ئاستی جیهانی وهەم لە ئاستی ناوخۆدا بە پێچەوانەی حیکمەتیزم هەڵوێست و جێگای خۆی هەڵبژاردوە. لە ئاستی جیهانیدا زۆر راشکاوانە پاساو بۆ پاسیفیزمی بەشەریەتی ئازادیخواز دەهێنێتەوە، بەو بەهانەیەی لە ناوخۆی عێراقدا بەرەی سێهەمێک نیە تا پشتیوانی لێ بکەن و بە شێوەیەکی زۆر راشکاویش پاساو بۆ بۆردومان و کوشتاری خەڵکی سڤیڵ دەهینێتەوە. کە دواتر ئەمە روون دەکەمەوە. لە ئاستی ناخۆی عێراقیشدا بە بەهانەی ئەوەی کە کۆمۆنیزم دەبوو لە ١٣ ساڵی رابردوودا بزووتنەوەی مقاوەمەت و مبارەزەی کرێکاران و خەڵکی سازمانبدایە بەڵام ئەم کارەی نەکردووە، بۆیە ئەو و حزبەکەی لە هاوشانی شەڕی ئەمریکاو دەسەڵاتی ناوخۆی عێراق رادەوەستن و سەرزەنشتی ئێمە دەکەن کە ئەم تیرۆریزمە دەوڵەتیە بە پاساوی شەڕ لەگەڵ داعش پەسەند ناکەین. لەم بارەیەوە دەڵێ “”دەبوایە لەم ١٣ ساڵەدا بەرەی سێهەمی مقاوم و مبارز و موتەکی بە خەڵک سازمانبدەن، ئەمڕۆ لەم کێشمەکێشەدا، ئەم جەبهەی سێهەمی کرێکار و خەڵکە وجودی دەبوو، ئیستا ئێمە دەستمان ئاوەڵا دەبوو و روومان دەکردە جیهان و ئەمان ووت ئەم جەبهەیە بە قوەت بکەن، بۆ پاکردنەوەی داعش نە دوای سوپای عێراق و پێشمەرگە و نە ئومێد بە تورکیا و ئێران مەبەستن”\nکورت و پوخت دەڵێ ئێستا ئەوان دەستیان ئاواڵا نیە هەڵویستی حیکمەتستی بگرنەبەر چونکە لە ١٣ ساڵ لەمەوبەرەوە ئەو بەرەی سێهەمە سازمان نەدراوە. ئەمە پاساوێکی نەک هەڵە و کوشندە، بەڵکو کارەساتبارە بۆ هەڵویست و هەڵبژاردنی سیاسەتی ئومێد و راوەستان لە پاڵ هێرشی هاوپەیمانان و هێزە قەومی و دینی و مەزهەبیەکان. بیگومان رۆڵی لاوازی دوو حزبی کۆمۆنیزمی کرێکاری لە عێراق و دەست نەبردن بۆ سازماندانی بزوتنەوەی سیاسی و جەماوەری چەکدار لە ناو دۆخی ئەم سیناریۆ تەڵخەدا، جێگای رەخنەی قوڵ و جدیە، بەڵام یەکەم/ چ خێرە ئەم رەخنەیەی کە ١٣ ساڵە مەوزوعیەتی هەیە، رێک لە ئێستادا و لە نێو ئەم دۆخەی ئێستادا هێنراوەتە گۆڕێ؟! لە راستیدا ئەمە رەخنەی کۆمۆنیستی نیە لەو دوو حزبە، بەڵکو پاساوێکە بۆ ناچار نیشاندانی خەڵکی عێراق کە ئومێد بە هێزە جیهانی و ناوخۆیە کۆنەپەرستەکان و جەنگی دڕندانەیان ببەستن، بە ناوی سیاسەتی کۆمۆنیستی و دەخالەتگەرانەوە. دووەم/ کاتێک حیکمەتیزم لە شەڕی ئەنغانستاندا وتی “لە هاوشانی ئۆپۆزیسیۆنی پێشڕەو رادەوەستین” ئەوکات لەو ولاتەدا ئۆپۆزیسیۆنێکی پێشڕەو تەنانەت لە ئاستی ئێستای دوو حزبی حککع و حککش خۆی نیشان نەدابوو. بەڵام ئەمە نەکرا بە پاساو و بەهانە بۆ فەرامۆش کردنی سیاسەت و هەڵوێستی ئوصولی کۆمۆنیستی. (ر.ح) لەوەی تا ئیستا لەم بارەیەوە نوسیوێتی و وتویەتی، تەنها بریتیە لە سەرزەنشت کردن و هەوڵی سازکردنی تەفرەقەو ئینشقاق لە ریزی حزبەکانی کۆمۆنیزمی کرێکاری لەلایەک و پاساو هێنانەوە بۆ هێڕش و بۆمباران و کوشتاری خەڵک و خاپورکردنی مەدەنیەت لەلایەکی ترەوە. رێک بە پێچەوانەی سیاسەت و هەڵوێستی حیکمەتیزم.\nبەڵام کارەسات ئەوەیە کە بە ناوی کۆمۆنیزم و حیکمەتەوە بەوپەڕی چاوقایمیەوە پاساو بۆ کوشتاری خەڵک بهێنرێتەوە، گوێبگرن و بزانن سیاسەتی “دەخاڵەتگەرانە و حیکمەتیستانە”ی ئەم حزبە دەگاتە چ ئاستێک لە نائینسانی؟ دەربارەی ئەوەی کە لەم شەڕەدا خەڵک دەکوژرێت و دوو حزبی حککع حککک دەڵێن یەک ملیۆن و نیو خەڵکی سڤیڵ لەم شارەن کە بۆمباران دەکرێت و داعش ئەوانی کردوە بە قەڵغانی بەشەری، دەڵێت؛\n” نوکتەیەکی دیکە باسی ئەوەتان کرد لە موسڵ یەک میلۆن و نیو خەڵک هەیە ئەگەر وابێ شەڕەکە لەتمە دەدات لە خەڵک. بەداخەوە ئەمە ئەمرێکی واقعە لە شەڕدا خەڵکیش لەتمە دەبینن، بەڵام قسە ئەوەیە مەگەر ئەو یەک ملیۆن و نیوە کە لە ژێر دەستی داعشن ، ئێستا ئەسیر نین…..ئەگەر بەم مەنتقە بێت چونکە داعشی لێیە و خەڵک دەکات بە قەڵغانی ئینسانی، چونکە شەڕ بکەی لەگەڵ داعش خەڵکەکە دەکوژرێ، جا گەر وابێت هەر جێگایەک داعشی لێ دامەزرا ئیتر نابێ حەملەی پێ بکەی…چونکە لەبەر ئەوەی زەربە لە خەڵک دەکەوێت، داعش هەر لەوێ دەمێنێتەوە. داعش ئەمە ببیستێ بچێتە هەر جێگایەک ئەم قەڵغانە ئینسانیە دروست دەکات…لە مانە گەڕێین ئەگەر رۆژێک ئێمە لە عێراق لەشکری سورمان ببێت حملە ناکەین بە داعش لە موسڵ؟ حملە بکەین بە داعش لە موسڵ سوپای سوربین یان سوپای عێراق. شەڕە و داعشیش دەیەوێ سوء ئیستفادەی خۆی لێبکات و تەلەفاتیش لە خەڵک دەکەوێت” هێڵی تەئکید من دام ناوە\nبەراستی چەندە دەکرێت “بەداخەوە” بوونەکەی خاوەنی ئەم قسانە بۆ قوربانیەکانی بۆمباران لە موسڵ بە جدی بگیرێت؟ ئایا دەکرێت بە ناوی حیکمەتیزمەوە بەم سادەییە کوشتاری خەڵک وەکو ئەمری واقع پەسەند بکریت؟ بەڵام لەوەش کارەساتبار تر، ئایا بەراستی ئەگەر رۆژگارێک سوپای سوری کۆمۆنیست لە ئارادا بێت، بەم دڵڕەقی و دیدە نامرۆڤانەیەوە دەڕواتە شەڕ و رەفتارکردن لەگەڵ دانیشتوانی هەر جێگایەک کە لە ژێر دەستی ئینسانکوژانی وەکو داعشدا بێت؟ بەم جۆرە لە ئاست بەقوربانی بوونی خەڵکی سڤیڵ بە گولە و باروتی خۆی بێ دەربەست دەبێت و دەڵێ “ئەمە شەڕە و ئەمری واقعە و تەلەفاتیش لە خەڵک دەکەوێت”؟! هەرکەس بیەوێ رادەی بێگانە بوونی ئەم هەڵوێستە بە حیکمەتیزم هەڵسەنگێنێ، دەبێ ئەو قسانەی سەرەوە لەگەڵ روانگەی حیکمەتی بەراورد بکات. حیکمەت لە باسی سیناریۆی رەش و سیناریۆی سپیدا دەڵێت “دڵنیابن سوپای ئەم حزبە (حککا) نەک هەر خەڵکی غیرە نظامی (سڤیڵ) ناخاتە مەترسیەوە، بەڵکو دەیانپارێزێت. دڵنیابن ئەم حزبە جێگای دانیشتوانی خەڵک و شوێنی کارو ژیانی خەڵکی سڤیڵ تەنانەت ئەگەر لایەنگری سەرسەختی هێزەکانی بەرامبەرمان بن، ناکوتێتەوە.” هێڵی تەئکید من دام ناوە\nلە حیکمەتیزمیش بگوزه‌رێین، بەراستی دەستی راستی ترین دەوڵەتی بورژوازی ئەگەر لە جێگایەک تەنها چەند کەس لە هاووڵاتیەکانی بە بارمتە گیرابن، لە بەرامبەر سەڵامەتی گیانی هاوڵاتیەکانیدا بە ئەندازەی (ر.ح) و حزبەکەی بێدەربەست دەبێت؟! ئایا بەر لەوەی بە بۆمبی کۆکوژ بارمتە گیراو و بارمتەگر پیکەوە بکوژێت، چەندین رێگای جۆراوجۆر ناگرێتەبەر بۆ نەجاتدانی هاووڵاتیە بە بارمتە گیراوەکانی؟ ئەو پرسیارەی کە بە پێی ئەم قسانە وا دەردەکەوێت بۆ (ر.ح) و حزبەکەی مەوزوعیەتی نەبێت، بەڵام رەنگە بۆ خوێنەرانی ئەم دێڕانە بایەخی هەبێت، ئەوەیە کە ئەمریکاو لایەنەکانی هێرشبەر چەند رێگایان تاقیکردوەتەوە بۆ نەجاتی یەک ملیۆن و نیو خەڵکی سڤیڵی بە بارمتە گیراو لە موسڵ، کە بە پێی ئامارە فەرمیەکان ٦٠٠ هەزاریان منداڵن؟! وەڵامەکەی تەنها یەک رێگایە؛ (بە بڵاوکردنەوەی ملیۆنەها بەیاننامە پەیامیان پێداون کە تەنها رێگا لەبەردەم ئەم خەڵکە ئەوەیە لە ماڵەکانی خۆیان لە ژێر بۆمباران بمێننەوە و نەیەنە دەرەوە). رۆژانە لە شاشەی تەلەفزینەکانەوە ئەو خەڵکە بێدەرەتانەی کە توانیویانە بەهەر کارەساتێک بێت گیانی خۆیان نەجات بدەن، لە وەڵامی ئەو پرسیارەدا کە؛ بۆچی رایان کردوە؟ بەشێکی زۆریان دەڵێن لە ترسی بۆمباران (قصف). ئەوە نزمترین ئاستی چاوەڕوانیە لە حزبێک کە ناوی خۆی نابێت حیکمەتیست، هەموو توانای خۆی بخاتەگەڕ بۆ دەرهێنانی دەنگی بەشەریەتی ئازادیخوازی دنیا بۆ فریاکەوتنی ئەو خەڵکە و وەستانەوە دژی بۆمباران کردنیان. نەک لە پاساو هێنانەوە بۆ بۆمباران و تەلەفاتی خەڵکی سڤیڵ وەکو “ئەمری واقع”، گرەو لە هەموو لایەنەکانی هێرشبەر بەرێتەوە. من لە هیچ یەک لە قسەکەرانی لایەنەکانی هێرشبەر ئەم رادەیە لە بێدەربەستیم نەبیستوە. ئەوان لانی کەم درۆی شاخدار دەکەن و دەڵێن سەڵامەتی خەڵکی سڤیڵ لەبەرچاو دەگرین و بۆمبەکانمان زیرەکن و تەنها سەری داعش دەپێکن. لەمەش سەیر و سەمەرتر ئەوەیە کە بتەوێ بەشەریەتی ئازادیخواز وا تێبگەیەنی کە جگە لەم رێگا و شێوە تیرۆریستیە، هیچ رێگایەکی تر بوونی نیە بۆ تەفروتونا کردنی داعش و تیرۆریزمی ئیسلامی! تەنانەت تا ئەو جێگایە سنور ببەزێنێ لە پاساودانی ئەم تیرۆریزمە و کوشتاری خەڵکی سڤیڵ و سپی کردنی رووی سوپای عێراقی شیعەگەری سونی کوژ، کە بڵێی ئەگەر “حملە بکەین بە داعش لە موسڵ سوپای سوربین یان سوپای عێراق. شەڕە و داعشیش دەیەوێ سوء ئیستفادەی خۆی لێبکات و تەلەفاتیش لە خەڵک دەکەوێت”!\nبەڵام کارەساتی گەورەتر، بێدەربەستی زیاتر و پەیامی دڵڕەقانە تر، هێشتا ماوە بیبیستین! سەرنج بدەن و بزانن چی دەڵێت؟ “بەڵام من لەو باوەرەدا نیم ئەو ملیۆن و نیوە لەوێن تەلەفاتی قورسیان لێ بکەوێت، ئەو خەڵکەش ئەتوانن مشوری خۆیان بخۆن، ئەتوانن پەناگا و ئەمنگا بۆ خۆیان دروست بکەن، ئەتوانن دەستە جەمعی لە فکری مقاوەمەت و مبارەزەبن…..وە نیهایەتیش بە داخەوە لە شەڕدا بەشێک تەلەفات دەدەن…نیهایەتەن هێزێکی عەسکەری بڕوات ئەو خەڵکە نەجات بدات کەمێکیش تەلەفاتیان ببێت چاکترە لەوەی داعش لە موسڵ و هەر جێگایەکی تر بمینێتەوە.” هێڵی تەئکید من دام ناوە\nکاتێک گوێ بیستی ئەم قسانە دەبین ئەوەمان لەبەرچاو بێت کە خاوەنی ئەم قسانە حزبێکە پێداگری لەسەر ئەوە دەکات کە پێی بووترێت حیکمەتیست. جێگای خۆیەتی بپرسین لە روانگەی خاوەنی ئەم قسانەوە “کەمێکیش تەلەفات” چەندە؟ ١٠ کەس، ١٠٠ کەس، ١٠٠٠کەس یان چەند؟ خوێنەری ئەم دێڕانە پێویستە بۆ ساتێک ئەوە بهێنێتە بەرچاو کە یەکێک لەو ١٠ یان ١٠٠ یان ١٠٠٠ کەسە منداڵ یان ئازیزێکی خۆیان بێت کە لە موسڵ بە بارمتە گیراوە و لەژێر رەحمەتی بۆمبە زیرەکەکانی هاوپەیماناندایە. تەنها ئەوکات دەکرێت لە رادەی دڵڕەقی ئەم قسانەی کەس یان کەسانێک بگەیت، کە لە ماڵی خۆی ئەمین و ئامان دانیشتوە و ئەم بێدەربەستیە بەرامبەر “کەمێکیش تەلەفات”ی خەڵك دەبەخشێتەوە. ئەو خەڵکەش ئەتوانن مشوری خۆیان بخۆن، ئەتوانن پەناگا و ئەمنگا بۆ خۆیان دروست بکەن، ئاو بێنە و دەستت بشۆ! کار بەدەستانی پنتاگۆن بەم سادەییە وەڵامی رۆژنامە نوسانێک نادەنەوە ئەگەر لەم بارەیەوە پرسیاریان لێ بکەن؟! من نامەوێ قسەی تاڵ و نەشیاو بەسەر زاری خۆمدا بهێنم. بەڵام بەراستی ئەم هەڵوێستە چۆن پێناسە بکەم؟ تەنها دەتوانم بڵێم پاسیڤترین هەڵوێستی سیاسی دنیا بە بەراورد لەگەڵ ئەم هەڵوێستە، بە سەد ئاو شۆراوەتەوە.\nتا کاتێک ئەم قسە و هەڵوێستانە بە ناوی حیکمەتیزمەوە بکرێن، تا کاتێک تەفرەقە و ئینشقاق لە ناو کۆمۆنیزمی کرێکاری عێراقدا کرابێتە مەبەست، قسە کردن دەربارەی هەڵوێستی پاسیفیستی حککع بۆ من مەوزوعیەتی نیە. ئەگەر قەڵەمێک هەبێت بنوسێ، دەبێ بۆ وەڵامدانەی ئەم پاساوی بەربەریەتە لە کاردا بێت. من فێری ئەو نەرێتە نیم لە پلیمیکی سیاسیدا ریزی حزبەکان بانگەواز بکەم بۆ یاخی بوون. ئەوە بە فەرز دەگرم کە خۆیان هۆشیان هەیە و بیریان کردوەتەوە و هەڵبژاردنی خۆیان کردوە. بەڵام خۆم بە بەرپرس دەزانم لە بەرامبەر مارکسیزم و حیکمەتیزمدا بە کۆمۆنیستەکانی وەفادار بە حیکمەتیزم و ئازادیخوازی بڵێم: نابێ بیەڵین ئەم سیاسەتە دژی ئینسانیە بە ناوی کۆمۆنیزم و حیکمەتەوە تۆمار بکرێت!\nسەرەتای نۆڤەمبەری ٢٠١٦


شێرزاد شێخانی: پاڵەوانەکانى زەمانى جاران. – WTARIKURD\nلە زەمانی مەدا، کارو کاسبی وپارە پەیدا کردن لۆ بەخێو کردنی منداران هەر باب بوو. زۆر بەدەگمەن ژن لەوەزیفەدا بو، مەگەر تەنها لە خەستەخانە سستەر بی، یان لە مەکتەبەکانی کچان موعەلیمە بیتن، ئەویش تەبعەن لەبەر عورفو عاداتی ئەو وەخت کە نەدەبایە هەندەک ئیش پیاوان بیکەن بەتایبەتی ئەوەى عیلاقەی بە ئافرەتانەوە هەبو . ئەوجا زۆربەی بابو باپیرانیشمان کاری وەزیفەیان نەدەکرد، زۆربەیان کاسبکار بون، وەکی چایچی و حەمامچى و چەخماخچی و بەقارو نەجارو حەدادو فیتەرو دوکاندار و… هتد. ژنەکانیش زیاتر خەریکی پەروردەی مندارو شیولێنان و بەڕێوەبردنی مار بون. لەگەر ئەوەى مەسئولیەتی بژێوی پەیداکردن عایدی بابەکان بو، بەران داکەکانمان ئەرکیان زۆر زۆر قوڕستر بو لەبابەکانمان لەوانیش زیاتر ماندی دەبون.\nهەر لەگەر بەیانیان پێش حەمومان لەخەو هەردەستانو نانی سبەینانیان حازر دەکرد، زۆرجار هەر خۆیان دەچونە سڕرەی نانی فرنی وسەمونخانەکان، لەشیخەڵڵاش مەنجەرە ماست یان قاپەک قەیماغیان دەهیناو حەتا مندار هەردەستان حەمو شتەک حازر دەبو. دواییش جلک لەبەرکردنی مندارو بەڕێکردنیان لۆ مەکتەب، بابەکانیش بەڕێ دەکران لۆ سەر ئیشو کارو کاسبی.\nلەگەر تەواو بونی کاری سبەینان، زەمبیلیان هەردەگرتو دەچونە بازاڕ لۆ کرینی پێداویستی شیوی نیوڕانان، گۆشتو ئەرزاق و شتیان دەکڕی لۆ نانی نیوڕانێ، ئیدی لەچێشتەنگانەوە خەریکی شیولێنان دەبون. دوای نانخواردنیش تەشتیان دادەناو بە دەست جلکی مندارانیان دەشوشت و هەر خۆشیان بەسەر قادرمە دەکەتنو دەیانبردە سەربان رایاندەخست. عەسرانیش یان خەریکی کولیچەکردن دەبون، یان جلکی منداریان چاک دەکردەوە، یانیش لەگەر کچانی جیرانەکان ئاوی تەماتەیان هیشک دەکردەوە، یان بامیەیان لە داوی دەبەستا لۆ هیشک کردنەوە، هەر رۆژەو بە شتەکی زەخییرەی زستانان خەریک دەبون.\nئێوارانی هاوینانیش جێگایان دەبردە سەربانان و شەربەو شفتی و گندۆرە حازر دەکران، دوای ئەوەش منداریان دەخەواند، ئەوجا بەو حەمو ماندی بونەوە دەچونە سەر جێ، رۆژی دواتریش عەینەن شت دووبارە دەبونەوە. حەتا کڕینی قۆندرەو قوماشی بێجامەو بەرگە دۆشەکو نازانم چی، حەموی لەئەستۆی داک بوو. بەراستی داکەکانمان قارەمان بون، ئەو حەمو ئەرکەی رۆژانەیان بەجێ دەگەیاند بەبێ ئەوەى بێزار بن، زۆربەی شەوان خەویان لەخۆیان حەڕام دەکرد بەدیار منداری نەخۆشەوە، شەوان چەندجارەک بەخەبەر دەهاتن دەچونە سەر جێی منداران نەوەکا بەتانیەکە لەسەریان لاچوو بیتن، ئەرکی ئەو داکە پاڵەوانانەمان قەت قەت تەعویز نابنەوە.\nئێستاش بەخۆتان دەبینن، جلک بەغەسالە دەشورێ و هیشکیش دەکرێتەوە، حەمام وبانیۆ لەزۆربەی ماراندا هەیە، ئاوی تەماتە هەر وەختەکی بتەوێ لە بازاڕەکاندا هەیە، زەخییرەی زستانان داناندرێ چونکى حەمو شتەک هەیە. ئێستا ئەو مودیلی دێلیفرىیش پەیدا بوە، ژن پێویستی بە شیولێنانیش نیە، بەتەلەفۆنەکی چ خواردنەکت بوێ لۆت دەهیننە سەر سفرە. سپلیت ژۆرەکەت دەکاتە حەمام خەمی سەرمابونی مندارت نەمایە. کولیچە لەبازار بە ئەنواع ئەشکال هەیە و پێویست ناکات خۆت ماندی بکەی، مندار رازی نابی داک قۆندرەو جلکى لۆ بکڕی، بەرکو لێشی تووڕە دەبی ئەگەر کراسەک یان بلووزەکى لۆ بکڕی بە زەوقی خۆی .ئاخر منداری ئەو زەمانەمان ئەو ئەرکە قوڕسانەی داکو بابانمانیان نەدیتیە لۆیە وا کەپوویان برند بوەو شا بەسەپانی خۆیان نازانن، لۆیە خەرک وا مەغرور بوە چونکی زەمانی نەبونی و عەزابی نان پەیدا کردنیان نەدیتیە.\nهەزار رەحمەت لە گۆڕی پڕ لەنووری داکو بابانمان کە قارەمان و پاڵەوان بون لەبەخێوکردنی مندارو پەروەردەکردنیان بە حەمو شتەکی جوان، هەزار رەحمەت لە گۆڕیان، باقى وەلسەلام.


کوردستان نیوز : لە وڵاتی ئاڵمان رێز لە شەهیدانی ٢ی پووشپەڕی شاری سنە گیرا\nلە وڵاتی ئاڵمان رێز لە شەهیدانی ٢ی پووشپەڕی شاری سنە گیرا\nدوانیوەڕۆی یه ک شه نبه یەکشەممە رێکەوتی ٢/٠٧/٢٠١٧ی زایینی و کاتژمێڕ ١٤ی دوانیوەڕۆ رێوڕەسمێک لەلایەن کومیتەی ئاڵمانی کۆمەڵەوە بۆ بەرزڕاگرتنی شەهیدانی ٢ی پووشپەڕی شاری سنە بەڕێوەچوو.\nلەم کۆبوونەوەیەدا کە لە شاری کۆڵنی ئاڵمان بەڕێوەچوو و نوێنەرایەتی کۆمەڵێکی زۆر لە حیزب و لایەنە سیاسییەکانی کوردستانی رۆژهەڵات بەشدارییان تێیدا کردبوو جەخت لەسەر کاری هاوبەش و هاوئاهەنگی لە نێوان حیزبەکانی رۆژهەڵات کرایەوە.\nلە سەرەتادا هاوڕێ سوهەیلا بابەک پێشکەشکاری بەرنامەکە ریزی رێوڕەسمەکەی راگەیاند و پەخشانێکی پێشکەش بە یادی شەهیدان کرد.\nلە درێژەدا رێوڕەسمەکە بە سروودی بانگەواز سروودی رەسمی نێو ریزەکانی کۆمەڵە دەستی پێکرد و پاشان خولەکێک بە بێدەنگی بۆ بەرزڕاگرتنی یادی شەهیدانی ٢ی پووشپەڕ و هەموو شەهیدانی رێگای ئازادی کوردستان بەرز راگیرا.\nلە درێژەی بەرنامەکەدا پەیامی کومیتەی ناوەندی کۆمەڵە لەلایەن هاوڕێ رێباز کەریمی ئەندامی بەڕێوەبەری کومیتەی ئاڵمانی کۆمەڵەوە پێشکەش کرا و پاشان هاوڕێ ئەمجەد حسێن پەناهی بە نوێنەرایەتی لە بنەماڵەی حسێن پەناهی سەرەتا سپاسی ئامادەبوونی بەشداربووانی کرد و پاشان کورتەیەک سەبارەت بە دوایین بارودۆخی بنەماڵەکەیان قسەوباسیان پێشکەش کرد.\nدواتر و لە درێژەی رێوڕەسمەکەدا پەخشانێک لەلایەن هاوڕێ جەمشید بەهرامی‌یەوە پێشکەش کرا و پاش ئەوە پارچەموزیکێک لەلایەن هاوڕێ جەمشید ئاریانا بە شێوازی راستەوخۆ پێشکەش بە یادی شەهیدان کرا.\nلە درێژەی بەرنامەکەدا نوێنەرایەتی هەر کام لە بەڕێزان حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئیران، حیزبی دیموکراتی کوردستان، کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان و کەنەکە و هەروەها پارتی ئازادی کوردستان وتارێکیان پێشکەش بە بەشداربووان کرد.\nپاش پەیامەکان هونەرمەندی ناسراو کاک بەکر لەکزی سروودێکی پێشکەش بە یادی شەهیدانی ٢ی پووشپەڕ کرد.\nلە رێوڕەسمەکەدا کورتە کلیپێک سەبارەت بە شەهیدانی ٢ی پووشپەڕی شاری سنە کە لەلایەن هاوڕێیانی رۆژهەڵات تیڤیی‌یەوە ئامادە کرابوو پێشکەش بە بەشداربووان کرا.\nجێگای ئاماژەیە کۆبوونەوەکە ناوە بە ناوە بە پەخشان و هەڵبەستی پێشکەشکار و هەروەها پەخشانی هاوڕێیانێک وەکوو شادمان کرماشان و سیروان تەنگیسەر و هەروەها وتارێک لەلایەن هاوڕێ سەلاح حسێن پەناهییەوە دەوڵەمەندتر کرایەوە.\nکۆبوونەوە پاش ٣ کاتژمێر و لە کەشێکی دۆستانەدا کۆتایی بە کارەکانی خۆی هێنا.\nکۆمەڵەی شۆڕشگێڕی زەحمەتکێشانی کوردستانی ئیران\nارسال شده توسط شهروز کوردستان در ۲۱:۱۸


ڕۆژهەڵاتی كوردستان بۆ مەرگی ئەبوبەكر مەعروفی بەپێوە وەستا\nتەرمی ئەبوبەكر مەعروفی لەناو ئاپۆڕای خەڵكدا.\nخەڵك لە شارەكانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان بە خەمبارییەوە بە پێوە وەستان‌و پێشوازییان لە تەرمی ئەبوبەكر مەعروفی كرد، كە لە ڕێگەی گەیاندنی كۆمەك بە ڕزگاربووانی بومەلەرزەكەی دەشتی زەهاو گیانی لەدەستدا.\nئەبوبەكر مەعروفی، شەوی 16ی ئەم مانگە لە نزیك شاری جوانڕۆ لە ڕووداوێكی هاتووچۆدا گیانی لەدەستدا لەكاتێكدا كە بە ئۆتۆمبێلەكەی كۆمەكی خەڵكی بۆكانی دەگەیاندە خەڵكی دەشتی زەهاو كە بەهۆی بومەلەرزەكەی 12ی ئەم مانگەوە لە دۆخێكی دژواردان.\nمەرگی ئەبوبەكر مەعروفی كاردانەوەی فراوانی لێكەوتەوە، لەگەڵ بڵاوبوونەوەی هەواڵی كۆچی دوایی، خەڵكی جوانڕۆ لە دەوری تەرمەكەی كۆبوونەوەو لە ئاپۆڕایەكی جەماوەریی فراواندا بەرەو بۆكان بەڕێكرا، وێنەو ڤیدیۆی مەڕاسیمی بەڕێكردنی بە فراوانیی لە تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان بڵاوبووەوە.\nتەرمی ئەبوبەكر مەعروفی لە ڕوانسەر.\nلەتەواوی ئەو شارانەی تەرمی ئەبوبەكر مەعروفی پێدا تێپەڕی، وەك؛ جوانڕۆ، ڕەوانسەر، كامیاران، سنە، دیواندەرەو سەقز تا گەیشتنەوەی بە شاری بۆكان، خەڵك لەسەر شەقامەكان بەپێوە وەستابوون‌و بە دروشمی جیاواز پێشوازییان لێدەكرد.\nنوێژكردن لەسەر تەرمی ئەبوبەكر مەعروفی لە جوانڕۆ.\nبەهۆی ئاپۆڕای خەڵكەوە ڕێگای نێوان جوانڕۆ-بۆكان چەندین كاتژمێر درێژبوبووەوە، هاوكات خانەوادەی ئەبوبەكر مەعروفی كە لەگەڵ تەرمەكەیدا بوون سوپاسی زۆری بە دەمەوە چوونی خەڵكی ڕۆژهەڵاتی كوردستانیان دەكرد.\nخەڵكی سنە لە پێشوازیی تەرمی ئەبوبەكر مەعروفیدا.\nخەڵكی دیواندەرە لە پێشوازیی تەرمی ئەبوبەكر مەعروفیدا.\nلە مەڕاسیمی بەڕێكردن‌و ناشتنی تەرمی ئەبوبەكر مەعروفی، خەڵك دروشمی جیاوازیان دەوتەوە، لەوانە؛ "شەهید نامرێ"و "كاك ئەبو قارەمانە شەهیدی كوردستانە" ئەمڕۆ لەكاتی ناشتنەكەیدا خەڵكی بۆكان دروشمی "بۆكان شاری خەباتە كوردستان یەك وڵاتە. مام ئەبو قارەمانە كەركوك دڵی كوردانە"یان دەوتەوە.\nئاپۆڕای خەڵكی ڕوانسەر لە پێشوازیی تەرمی ئەبوبەكر مەعروفیدا.\nئەبوبەكر مەعروفی كەسێكی قسەخۆشی بۆكان بووە، لەكاتی گواستنەوەی كۆمەك بۆ لێقەوماوانی بومەلەرزەكە، ئۆتۆمبێلەكەی دوو كەسی دیكەی تێدابووە، ئەوان بریندارن‌و دۆخی تەندروستییان باشە.\nخەڵكی بۆكان سوپاسی خەڵكی شارەكانی دیكە دەكەن بۆ پێشوازییان لە تەرمی ئەبوبەكر مەعروفی.\nناشتنی تەرمی ئەبوبەكر مەعروفی لە بۆكان.\nبومەلەرزەكەی شەوی 12-11-2017 كە لە تەواوی هەرێمی كوردستان هەستی پێكرا، سەرباری زیانی گیانی‌و ماددی لە هەرێم(7 كەس گیانیان لەدەستداو سەدانی دیكە برینداربوون)، بەڵام زیانی زۆرتری بە ڕۆژهەڵاتی كوردستان گەیاندو زیاتر لە 500 كەس گیانیان لەدەستداو نزیكەی 10 هەزاری دیكە برینداربوون.\nناوەندی بومەلەرزەكە سنوری نێوان هەرێم‌و ڕۆژهەڵاتی كوردستان بووە(لە پارێزگاكانی هەڵەبجەو كرماشان) بە گوڕی 7.3 پلە بە پێوەری ڕێختەر، زۆرترین زیان بەر ناوچەكانی كرماشان كەوتووە‌و چەندین گوندو گەڕەیەكی شارەكان بەتەواوی وێران بوون، بەتایبەت لە سەرپێڵی زەهاو، بەوهۆیەوە 3 ڕۆژ ماتەمینی لەو پارێزگایە ڕاگەیەندرا.\nدوای بومەلەرزەكە، سەدان كەس لە ڕۆژهەڵات‌و باشوری كوردستان كەمپەینی كۆكردنەوەی یارمەتییان ڕاگەیاند بۆ ڕزگاربووانی بومەلەرزەكە كە لە دۆخێكی سەختدان دوای وێرانبوونی ماڵەكانیان‌و پێویستی زۆریان بە خواردەمەنی، جل‌وبەرگ، بەتانی‌و خێمەو ئامێری گەرمكەرەوە هەیە.\nئەبوبەكر مەعروفی گۆرانی بۆ كوردستان دەڵێت.\nنەخۆشخانە لە كەلار و چارەسەر لە سلێمانییە؛ حكومەت گیانی خەڵكەكەی بەلاوە گرنگە؟\nلەناو ئۆتۆمبێلی فریاكەوتنەكەدا، تەنیا هاواری ئارام لەكەسوكاری ئەوەبوو؛ ڕێگەنەدەن بمرێت، ئەوكاتەی نەخۆشخانەكانی گەرمیان لە ئاستیدا دەستەوەستان بوون\nمۆبایل لە ژیانی كردون؛ مەترسیی یارییە ئەلیكترۆنییەكان لە سەر منداڵ\nیاد وادەگاتە سێ مانگی تەواو كە خراوەتە بەر خوێندن، بەڵام بەراورد بە هاوڕێیەكانی؛ ئەو هیچ فێر نەبووە و تەنانەت تائێستا هیچ پیتێك ناناسێتەوە.\nهێڵی گەرم؛ هاوڕێی كێشە و ئازارەكانی ژنان\nهەر لە نێو ماڵەكانی خۆیانەوە و بە چەند خولەكێكی كەم، دەنگیان دەگاتە هەر لایەنێك كە بیانەوێت لە چۆنیەتی چارەسەری كێشەكاندا هاوكارییان بكات