فراوانخوازی تەحریر شام لە باکوری سوریا توڕەیی خەڵکی بەدوادادێت\nدانیشتوانی باکوری سوریا ناڕەزایی دەردەبڕن بەرامبەر ئەو هاوپەیمانێتیە توندڕەوە، کە ئامادەیی خۆی لە ناوچە نوێكاندا فراواندەکات.\nوێنەیەك كه لە تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان بڵاوبۆتەوە ئەندامانی تەحریر شام نیشاندەدات لەسەر ئاڵای شۆڕشی سوریا راوەستاون. [خاوەنی وێنە: موسعەب عەساف]\nچالاکوانێکی ناوچەکە وتی هەوڵەکانی ئەمدواییەی تەحریر شام بۆ فراوانکردنی ناوچەکانی ژێردەستیلە چەند بەشێکی پارێزگاکانی ئیدلیب و حەما و حەلەب رووبەڕووی بەرگریی جەماوەریی بۆتەوە.\nچالاکوانێكی ئیدلیب، موسعەب عەساف بە دیارونای وت ماوەیەکە ئەو هاوپەیمانێتیە توندڕەوە چەکدارانی لایەنە رکابەرەکانی لە ناوچەکە دەردەکات و بەدوای ئەو کەسانە دەکەوێت کە دژینی بە لیستێك ناو کە خۆی دیارییکردووە.\nوتی به‌شێوه‌یه‌كی بەرفراوانره‌تكردنه‌وه‌ی جەماوەری دژی تەحریر شامبه‌رده‌وامه لە کەنارەکانی دەرەوەی پارێزگای ئیدلیب و خۆرئاوای حەما.\nوتی بەڵام ئەمە شتێکی نوێ نیە و ئاماژەیکرد بەوەی دانیشتوانی ناوچەکە ناڕەزاییان دەربڕیوە لەدژی ئەو ئایدۆلۆژیا توندڕەوەی هه‌ر لە دروستبوونیەوە دەستیكردووه بە بڵاوکردنەوەی، سەرەتا وەك بەرەی نوسرەی سەر بە قاعیدە و ئینجا لەڕێی یەکگرتن و گۆڕینی ناوی بە تەحریر شام.\nئەندامانی ئەنجومەنی ناوخۆیی لە دەوروبەری خۆرئاوای گوندنشینی حەلەب ئامادەی کۆبوونەوەیەك دەبن کە لەلایەن تەحریر شامەوە بانگهێشت کرابوون و پێیانوترابوو هیچ بڕیارێك دەرنەکەن بەبێ پرسکردنی پێشتر بە هاوپەیمانێتیە توندڕەوەکە. [خاوەنی وێنە: موسعەب عەساف]\nعەساف وتی توڕەییەکی بەرفراوان هەیە دەربارەی سووربوونی تەحریر شام بۆ دەرکردن و دوورخستنه‌وه‌ی چەکدارانی گروپە ئۆپۆزسیۆنەکانی دیکە کە دژی ئەون.\nوتیشی کارە دڕەندەکانی لەکاتی شەڕدا، کە ئۆپەراسیۆنی گەڕان و پشكنین لەخۆدەگرێت بە تەقەی هەڕەمەکیەوە، وایکردووە لەنێو مەدەنیەکاندا جەماوەری نەبێت لەو ناوچانەی هەوڵی کۆنترۆڵکردنیان دەدات.\nعەساف وتی تەحریر شام ئاگادارە لەو توڕەییە جەماوەرییەی لەدژی هەیە و ماوەیەکە هەوڵیدەدات بەری پێبگرێت بە گفتوگۆی چڕوپڕ لەگەڵ کەسایەتیه بەناوبانگه‌كانی ئەو ناوچانەی کە ده‌ستی به‌سه‌ردا گرتوون لە خۆرئاوای حەلەب.\nوتیشی ئەم کۆبوونەوانە ئەنجامدراون لەڕێی هەڕەشەی راستەوخۆوە بەوەی ئاکامی خراپی دەبێت گەر خەڵکی ناوچەکە هەوڵی ئەنجامدانی خۆپیشاندان بدەن.\nوتی ئەو هاوپەیمانێتیە توندڕەوە "فەرمانی بە ئەنجومەنە خۆجێیەکان کردووە کە بەردەوامبن لە کاریان، بەڵام قەدەغەی کردووە هیچ بڕیارێك بدەن بەبێ پرسی پێشتری نوێنەرەکانی تەحریر شام لەو ناوچە یان ئه‌و شارۆچکانەی لەلایەن ئەنجومەنە خۆجێیەکانەوە ئیدارە دەکرێن".\nوتی ئەنجومەنە خۆجێیەکانیش رێنماییان پێدراوە کە ئامادەکاری بکەن بۆ چوونەژێر دەسەڵاتی بەناو حکومەتی رزگاریی گروپەکە.\nبارگرژی لەسەر سوتاندنی ئاڵا\nعەساف وتی تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان پڕبوون لە چالاکی دژی تەحریر شام لەوکاتەوەی بڵاوبووه‌وە کە ئەو هاوپەیمانێتیە توندڕەوە لیستێکی لە ناوی رکابەرانی کۆکردۆتەوە تا بەشێوەیەکی کاریگەرتر بەدوویان بكه‌وێت.\nوتی تەحریر شام ئاڵای شۆڕشی سوریاشی قەدەغەکردووە وگۆڕیوێتی بە هی خۆیوەك لە ناوچەکانی دیکەی ژێردەستیدا ئەنجامیداوە کە پێش شەڕەکانی ئەمدواییە لەژێردەستیدا بوون.\nوتیشی: "وێنەیەك کە ئەندامانی تەحریر شام نیشاندەدات کە لەسەر ئاڵای شۆڕشی سوریا راوەستاون و دانەیەکی دیکە کە نیشانیدەدات ئاڵاکە دەسوتێنن بووە هۆی سەرکۆنەکردنیان لەلایەن مەدەنی و چالاکوانەکانەوە."\nعەساف وتی: "دۆخی دێهاته‌كانی ئیدلیب زۆر هەستیارە بەهۆی سووربوونی گروپەکە لەسەر چوونە ناو شاری مەعەرەت نوعمانەوە."\nوتی لاوانی ناوچەکە، لەگەڵ ئەندامانی گروپە چەکدارەکانی دیکە تەواوی رێگەکانیان بڕیوە کە دەچنە نێو شارەکەوە لە ئامادەکاریدا بۆ شەڕێکی تووند، لە دۆخێکدا گەر گروپەکە بڕیاربدات بە هێز بچێتە شارەکەوە.\nتەحریر شام زه‌نگی مەترسی لێده‌دات لە باکوری سوریا\nئۆپۆزسیۆنی سەرەکی دەڵێت داگیرکاریی تەحریر شام مەترسی هێرشی رژێم زیندوودەکاتەوە و مەدەنیەکانی ناوچەکە دەخاتە بەردەم مەترسی.\nتەحریر شام بەدووی پزیشکان دەکەوێت لە باکوری سوریا\nچالاکوانێك وتی ئەو هاوپەیمانێتیە توندڕەوە بەسەر بینای بەڕێوبەرێتی تەندروستیی بەخۆڕایی ئیدلیبیدا دا لە کەفر نەبل و ژمارەیەك پزیشکی دەستگیرکرد.\nتەحریر شام باجی نوێ دەسەپێنێت بەسەر ئیدلیبدا\nماوەیەکە ئەو هاوپەیمانێتیە توندڕەوە هەوڵدەدات داهاتی زیادبکات لە ناوچەکانی ژێردەستیدا بە سەپاندنی باجی نوێ بەسەر پێداویستییه‌كانی وەك کارەبادا.


ANF | 'لە بۆتان فێری گەریلایی بوو و لە حەفتانین هێڵی فەرماندەیی ژنی سەلماند'\nدەنیز فرات گەریلای یەژاستار باس لە تێکۆشانی فەرماندەی یەژاستار ئەسمەر دەکات و دەڵێت 'شەهادەتی هەڤاڵ ئەسمەر قورسبوو، بەڵام هەڤاڵ ئەسمەر زۆر شتی بونیاتنا. هێڵێکی بەرخودانی فەرماندەیی ژنی چەسپاند. دوژمن لە حەفتانین ناتوانێت ئەوە بکات، کە خۆی دەیەوێت".\nکاوە تۆڵهەڵدان / ANF\nشه‌ممه, 19 Sep 2020, 11:54\nیەکێک لە گەریلاکانی یەژاستار بە ناوی دەنیز فرات چیرۆکی خۆی لەگەڵ شەهید ئەسمەر بۆ ئاژانسەکەمان دەگێڕێتەوە و رایگەیاند، شەهید ئەسمەر لە ناو بەرخودانی خۆبەرێوەبەریی دیموکراتیک لە شارەکان و بەرخودانی جەنگی حەفتانین لە تێکۆشاندا بوو. راشیگەیاند "لە قۆناغی خۆبەڕێوەبەریی دیموکراتیک دا من هەڤاڵ ئەسمەرم ناسی. ماوەیەکی دوور و درێژ پێکەوە ماینەوە. ئێمە خەباتی رێکخستنی کۆمەڵگەمان دەکرد. هەڤاڵ ئەسمەر لە ئاستی بەرپرسیاری یەکەمدا بوو. هەوڵەکانی بۆ ئەوە بوون، کە خەبات بە شێوەیەکى بەرفراوان بەڕێوەبچێت. دوای ماوەیەک قۆناغی بەرخودان دەستیپێکرد. بە رۆح و ورەیەکی فیداییانەوە چووە ناو بەرخودانەکەوە و هەڵوێستێکی بڕیادارانە و پێداگرانەى نیشان دا. زیاتر لە هەموو شتێک ورە و موراڵە بەرزەکەى هەڤاڵ ئەسمەر بۆ هەموان بوو بووە جێگای سەرنج. ورە بەخشین و ناساندنی رێکخستن بۆ هەڤاڵ ئەسمەر ئەرکێکی سەرەکی بوو. لەبەر ئەوانەش ناسینی هەڤاڵ ئەسمەر بۆ من بەختەوەری بوو. بۆ ئەوەى دەرمانێکی بۆ هەڤاڵێکی بریندار پەیدا بکردایە، هەموو شتێکی لەبەرچاو دەگرت و هەموو هەوڵێکی بۆ دەدا، ئەوەش رێگای بە ڕووی هەڤاڵێتییەکی بەهێزدا دەکردەوە".\nئامانجی گەیشتن بە چیاکان بوو\nفرات سەرنجی خستەسەر گەشتی شار لە کاتی خۆبەڕێوەبەریی دیمکراتیک دا و گەیشتنیان بە چیا و وتی "دوای ئەو قۆناغە، چوونە ناو تونێلەکانی ژێر زەوی دەستیپێکرد. دوژمن ئەوەى کردبووە رۆژەڤی خۆی و دەیخواست بدات بەسەریاندا. ئامانجی ئێمەش ئەوە بوو، لە تونێلەکانیدا خۆمان بپارێزین و لە ئەنجام خۆمان بە هەڤاڵان بگەیەنین. ئەوە لە پێش هەموومانەوە بۆ هەڤاڵ ئەسمەر بابەتێکی سەرەکی بوو. لەو قۆناغەدا رۆژانی خۆش و ئازاراویشمان هەبوو، بەڵام هەڤاڵ ئەسمەر و هەوڵەکانی هەموو کات ورەبەرزی و دڵخۆشیی دەکردە باڵادەستیی ناومان. هەوڵی دەستەکەى ئێمە ئەوە بوو، کە بەسەلامەتی لە شار بڕۆینە دەرەوە و خۆمان بگەیەنین بە چیا تاوەکو ئامانج و خەون و هیوای شەهیدان بەدیبهێنین. من و هەڤاڵ ئەسمەر لە گروپەکە دابڕاین و بە تەنها پێکەوە بووین. نە من و نە هەڤاڵ ئەسمەریش هیچمان رێگاکان و چیاکانمان نەدەناسی، ئێمە تەنها چیای جودیمان دەبینی، تەنها ئەوەمان دەزانی، کە پێویستە خۆمان بگەیەنینە ئەوێ و بەو مەبەستەش کەوتینەڕێ.\nلەبەر ئەوەى من لە رێکردندا لاواز بووم هەڤاڵ ئەسمەریش بەهۆی منەوە تووشی ناڕەحەتی و دژواری دەبوو، بەڵام هەڤاڵ ئەسمەر بە هەوڵێکی گەورە و رەنجدانێکی زۆر دەستبەردارم نەبوو. ئێمە کەوتینەڕێ، بەڵام رێگاکانمان نەدەناسی. ئێمە نەماندەخواست گەل، یان دوژمن ئێمە ببینێت، چونکە پۆلیسەکانی دوژمن لە ناوچەکە و دەورووبەرماندا زۆر بوون. ئەوەش بۆ ئێمە پێویستی بە هۆشیاربوونی زیاتر بوو و بەو هۆیەشەوە نەماندەخواست کەس بمانبینێت. هەڤاڵ ئەسمەر دەیوت 'تۆ خەڵکی بۆتانی چۆن نازانیت لە کوێوە بڕۆین بۆ چیای جودی، بەڵام من کە خەڵکی ئامەدم تۆ دەبم بۆ جودی'. دوای ماوەیەک دوورکەوتنەوە لە شار دەمانخواست لە خەڵک لەبارەى رێگاکەوە پرسیار بکەین، بەڵام گومانی ئەوە هەبوو، کە کەسێکی سیخوڕ بمان بینێت و زانیاریمان لەسەر بدات. لەبەر ئەوەش ئێمە بە هۆشیارییەوە هەنگاومان دەنا. ئێمە لە شۆفێرێک پرسیارمان کرد و وتی 'ئێوە بە رێگایەکى هەڵەدا دەڕۆن'. دوای ئەوە گوندێک لە بەردەمماندا بوو و بۆ ئەوەى بڕۆین بۆ گوندەکە و پرسیاری رێگاکان بکەین، هەڤاڵ ئەسمەر سیناریۆیەکی رێکخست. هەڤاڵ ئەسمەر خۆی وەک گۆرانیبێژ و شاعیر بەو منداڵە دەناساند، کە وردە وردە بەرەو لای ئێمەوە دەهات، بەڵام منداڵەکە هەڵنەخڵەتا و وتی 'من ئێوە دەناسم'. دوای ئەوە ئێمەى برد بۆ ماڵی خۆیان، کە بنەماڵەیەکى وڵاتپارێز بوون.\nخەونی شەهیدانمان لە ئەستۆ بوو\nلەو کاتەشدا هەڤاڵان بە دواماندا دەگەڕان، چونکە ئێمە رێگاکەمان نەدەزانی. دواتر ئێمە لە گوندەکە چووینە دەرەوە و تاوەکو گەیشتینە چیای جودی ئێمە زۆرێک لە خەونەکانی هەڤاڵانی شەهیدمان لە ئەستۆ گرتبوو و ئەو خەونانەمان بۆ خومان کردبووە سەرمەشق. دەبوو ئەو قارەمانییەی لە شارەکاندا کراوە بۆ گەل باس بکەین، کە چۆن کچان و کوڕانی بۆتان لە بەرامبەر پێشکەوتوترین تەکنەلۆژیای دوژمن دا بەرەنگاری و بەرخودانیان کرد. ئێمە دەمانخواست ئەوانە بۆ گەلەکەمان و هەڤاڵەکانمان باس بکەین بۆ ئەوەى هەموو دونیا لە گەورەیی ئەو بەرخودانەى زیاتر بۆ روون بێتەوە، چونکە پێویست بوو ئەو بەرخودانە بچێتە مێژووە. لەبەر ئەوەى ئێمە بەڵێنمان بە شەهیدان دابوو، ئیدی کام یەک لە هەڤاڵان بگەیشتایەتە چیاکان دەبوایە بەرخودانی شارەکانی بۆ هەموان باس بکردایە و بێگێڕایەتەوە. بە تایبەتی ئەو ئامانج و خواستە لە کەسایەتیی هەڤاڵ ئەسمەردا زۆر لە پێش بوو. بێگومان ئەو بۆ من بووە بناغەى هێز تاوەکو من رێ بکەن و بەرخودان و بەرەنگاری بکەم".\nلە بۆتان فێری گەریلایی بوو\nدەنیز فرات گەریلای یەژاستار سەرنجی خستەسەر کەسایەتیی گەریلا ئەسمەر و وتی "ئێمە دواتر بۆ ماوەیەک لە بۆتان ماینەوە. بەڕاستی خواست و ئامانجی هەڤاڵ ئەسمەر بۆ کار و خەبات زۆر زۆر بوو. هەڤاڵێکی خەڵکی ئامەد بوو، بەڵام خۆی بە خەڵکی بۆتان دەزانی و دەیوت 'من لە بۆتان فێری ژیان و گەریلایی بووم'. لەبەر ئەوە زۆر بۆتانی خۆشدەویست. دواتر لە هەرێمەکانی پاراستنی مەدیا بووە فەرماندە. بۆ هەڤاڵێتییەکى بەهێز زۆر هەوڵی دەدا. کاتێک هەڤاڵ ئەسمەر لەلای ئێمە بوو، وەک فەرماندەیەک نەدەجوڵایەوە، وەک هەڤاڵێک بەشداریی لە ژیان و کارەکان و ئەرکەکاندا دەکرد. ورەیەکى زۆری بە دەورووبەرەکەى دەبەخشی. لەبەر ئەوەى ئێمە یەکترمان دەناسی، کاتێک یەکترمان بینییەوە زۆر دڵخۆش بووین".\nدەیخواست شایستەى شەهیدان بێت\nفرات باسی لە دڵسۆزیی فەرماندەی یەژاستار ئەسمەر بۆ شەهیدان کرد و وتی "هەڤاڵ ئەسمەر لە هەر کوێ بوایە ئەو هەڤاڵانی بەرخودانی شار و شاخی پێدەناساندن و باسی بەرخودانەکەیانی دەکردن و دەیوت 'پێویستە من شایستەى هەڤاڵ زەریان و هەلەنەکان بم'. دەیخواست درێژەپێدەری رێگاکەیان بێت و بەرخودانەکەیان بباتە ناو مێژووە. دوای قۆناغێک رۆیشت بۆ حەفتانین و فەرماندەیی هێڵی شەشداری دەکرد. لەوێش زۆریان خۆشویست. فەرماندەی هەرێمێکی خۆبەڕێوەبەر بوو و ئەوەش دەبووە بناغەیەکى هێز و ورە. ئێمە چەندجار پێکەوە قسەمان کرد، دەرفەتی ئەوە نەبوو یەکتر ببینین. دەیوت 'حەفتانین زۆر شتمان پێدەدات و زۆر شتیشمان لێدەبات، بەڵام گرنگ ئەوەیە ئێمە بتوانین لەسەر پێ بمێنینەوە و بۆ شەهیدان ببینە وەڵام".\nهێڵی فەرماندەیی ژنی چەسپاند\nفرات سەرنجی خستە سەر بەرخودان و شەڕەکانی فەرماندە ئەسمەر لە دژی داگیرکەری تورک لە شەشدارێ لە حەفتانین و وتی "لە شەڕی شەشدارێ دا پێشەنگایەتی و قارەمانییەکی زۆر گەورەی کرد. شایستەى ناوەکەى خۆی بوو. شایستەى بەرخودانی خۆبەڕێوەبەریی دیموکراتیکی شارەکان بوو، کە لە کەسایەتیی نوجان، رووکەن و زەریان دا خۆی بەشدار دەکرد. زۆر گرنگ و مانادار بوو، کە لەگەڵ هەڤاڵ ئەسمەر، کە مرۆڤێکی بەرەنگار و بەرخودێر بوو لە ناوچەیەکدا پێکەوە بمایتایەتەوە و شەڕتان لە دژی دوژمن بکردایە. دەبووە دووەمجار کە ئێمە پێکەوە لە ناو شەڕدا بین، ئەوەش خواستی ئێمەى زیاتر کرد، کە داگیرکەران بکوژین و داگیرکەری تێکبشکێنین. راستە لە کاتی شەهادەتی هەڤاڵ دا مرۆڤ هەستیار دەبێت، بەڵام ئەو شەهادەتە هێزی زیاترمان پێدەدات و خواستی تۆڵەکردنەوەمان لە دوژمن بەهێزتر دەکات. شەهادەتی هەڤاڵ ئەسمەر قورسبوو، بەڵام هەڤاڵ ئەسمەر زۆر شتی بونیاتنا. هێڵی بەرخودانی رنگڕێژکرد. هێڵی فەرماندەیی ژنی چەسپاند. دوژمن لە حەفتانین ناتوانێت ئەو کارانە بکات، کە خۆی دەیەوێت. بە پێشەنگایەتیی شەهیدە قارەمانەکانمان ئیمە زیاتر لەمێژوودا خۆمان دەسەلەمێنین".


کارمەندی ڕێکخراوێکی فریاگوزاری 6 ساڵە لە ئیسرائیل دەستبەسەرە خۆی بە بێتاوان دادەنێت\nدوابەدوای نزیکەی شەش ساڵ لە تۆمەتبارکردنی محەمەد ئەلحەلەبی لەلایەن ئیسرائیلەوە بەوەی کە دەیان ملیۆن دۆلاری لە دامەزراوەیەکی خێرخوازی جیهانییەوە گواستۆتەوە بۆ بزوتنەوەی حەماس لە غەزە، هێشتا دەستبەسەرە و لە دادگای ئیسرائیلدا تۆمەتەکەی پشتڕاست نەکردۆتەوە.\nڕێکخراوی World Vision ڕێکخراوێکی خێرخوازی گەورەی کریستیانە و لە سەرتاسەری جیهاندا کاردەکات. تا ئێستا وردبینسازانی سەربەخۆ و حکومەتی ئوسترالی هیچ بەڵگەیەکیان نەدۆزیوەتەوە لەسەر هیچ کارێکی نەشیاو لەو بارەیەوە. پارێزەری ئەلحەلەبی دەڵێت چەند ساڵێک پێش ئێستا چەندین ڕێکەوتنی ڕەتکردۆتەوە کە ڕێگەی پێداوە بە ئازادی بگەڕێت، لە مانگی 9 ی ساڵی پاردا پێشکەشکردنی داوا یاساییەکان کۆتاییان هات.\nدادگا لە ڕۆژی دووشەممەدا داوای دانیشتنێکی دیکەی کردووە بۆ درێژکردنەوەی ماوەی دەستبەسەرکردنەکەی.\nبڵاوبوونەوەی بانگەشەکردن بۆ ئەو تۆمەتانە هاوشێوەی ئەو تومەتانەن کە ساڵی ڕابردوو دژی شەش گروپی مافی مرۆڤی فەلەستینی کراون. ئیسرائیل بە ئاشکرا ئەو ڕێکخراوانەی تۆمەتبار کرد بەوەی پەیوەندیان لەگەڵ گروپە چەکدارەکاندا هەیە بەبێ ئەوەی بەڵگەی زۆر لەو بارەیەوە پێشکەش بکەن، ئەمە بووەهۆی سەرلێشێواندنی بەخشەر و هاوبەشەکان و هەندێک لەوانە پەیوەندییەکانیان هەڵوەشاندەوە.\nدوای دەستگیرکردنی ئەلحەلەبی، ڕێکخراوی World Vision چالاکییەکانی لە غەزە ڕاگرت کە زیاتر لە دوو ملیۆن فەلەستینی لەژێر گەمارۆی ئیسرائیل و میسردا دەژین کە حەماس وا بۆ نزیکەی 15 ساڵە دەسەڵاتی گرتۆتە دەست. ئیسرائیل دەڵێت سەپاندنی سزاکان پێویستن بۆئەوەی حەماس بگرێتەوە لە کاتێکدا ڕەخنەگرەکان وەک جۆرێک لە سزادانێکی دەستەجەمعی دەبینن.


بەغدا داوای هەژماری کۆتایی داهات و خەرجی هەرێمی کوردستان لە ٢٠٠٤ەوە و تا ئێستا لە هەرێم دەکات\n04:31 - 02/05/2020\nبەغدا داوای هەژماری کۆتایی داهات و خەرجی هەرێمی کوردستان لە ٢٠٠٤ەوە و تا ئێستا لە هەرێم دەکات\nحکومەتی عێراق داوای هەژماری کۆتایی داهات و خەرجی هەرێمی کوردستان لە ٢٠٠٤ەوە و تا ئێستای لە شاندەکەی حکومەتی هەرێمی کوردستان کردووە و بڕیارە ڕۆژی یەکشەمە شاندێکی تەکنیکی هەرێم سەردانی بەغدا بکاتەوە و کێشەکان چارەسەر بکەن.\nدوای ئەنجامدانی زنجیرەیەک کۆبونەوە، ئێوارەی ١ی ئایار شاندی حکومەتی هەرێم بێ ئەوەی کێشەکان چارەسەر بکرێن، گەڕایەوە هەرێمێ کوردستان کە لەبارەی پرسی بودجە و ناردنی مووچەی فەرمانبەرانی هەرێمی کوردستان سەردانی بەغدای کردبوو.\nبە پێی زانیاریەکانی پەیسەر پرێس، حکومەتی عێراق داوای هەژماری کۆتایی داهات و خەرجی هەرێمی کوردستان لە ٢٠٠٤ەوە و تا ئێستای لە شاندەکەی حکومەتی هەرێمی کوردستان کردووە و ڕایانگەیاندوو کە بودجەی عێراقیش کورتیهێناوە ئەوانیش نازانن کێشەکانیان چۆن چارەسەر بکەن.\nهەروەها داواشیکردووە هەرێم پابەندی یاسای بەرێوە‌بردنی دارایی عێراق بێت کە ساڵی ۲۰۱۹ پەرلەمانی عێراق پەسەندی کردووە و بەپێی یاساکە دەسەڵاتە داراییەکانی هەرێم سنوردار دەکات.\nبە پێی زانیاریەکان، بەرپرسانی بەغدا بە شاندەکەی هەرێمیان ڕاگەیاندووە، هەرێمی کوردستان نزیکی ٦٠٠ هەزار مووچە خۆریان هەیە، بەڵام لیستی مۆچەخۆران دوو ئەوەندەیە و ناوی ملیۆنێک و ٢٠٠ هەزار مووچەخۆر بۆ بەغدا نێردراوە.\nهەروەها بە شاندەکەی هەرێمیان ڕاگەیاندووە کە نازانن هێزەکانی پێشەرگە کێن و ژمارەیان چەندە و ئەوەیان لەلا ڕوون نییە.\nشاندى حكومه‌ت ئه‌نجامى گفتوگۆكانیان له‌گه‌ڵ به‌غدا خستووه‌ته‌ڕوو، به‌جۆرێك هه‌رێمى كوردستان ئاماده‌یى ده‌ربڕیوه كه دۆسیه‌ى نه‌وت راده‌ست بكات، له به‌رامبه‌ر ره‌وانه‌كردنى بوودجه‌ى هه‌رێمى كوردستان. به‌پێى زانیارییه‌كانى په‌یسه‌ر تا ئێستا به‌غدا ئه‌و بژارده‌ى په‌سه‌ند نه‌كردووه، به‌ڵكو داواى داهاته‌كانى دیكه‌شیان كردووه. شاندى به‌غدا گوتویانه ئیستا ئه‌وان خۆیان كێشه‌ى ئه‌وه‌یان هه‌یه كه به‌رهه‌مى زیادى نه‌وتیان هه‌یه و ده‌بێت هه‌نارده‌ى نه‌وت كه‌مبكه‌نه‌وه. بۆیه ئومێد كه‌مه له‌رێگه‌ى راده‌ستكردنى نه‌وت و دۆسیه‌ى نه‌وته‌وه بگه‌نه رێككه‌وتن و كێشه‌ى مووچه چاره‌سه‌ر بكه‌ن.\nسەرچاوەیەکی ئاگاداریش بە پەیسەری ڕاگەیاند، بڕیارە شاندێکی تەکنیکی لە بەڕێوەبەرە گشتیەکان سەردانی بەغدا بکات و دوای ئەوە کێشەکان چارەسەر بکرێت. هەروەها لە داهاتوویەکی نزیکدا، بڕیارە شاندێکی وەزارەتی بەرگری عێراق بۆ پرسی پێشمەرگە سەردانی هەرێمی کوردستان بکات.


عه‌بدوڵا که‌ریم مه‌حمود: دایک. – WTARIKURD\nله ژماره 16 ی گۆڤاری نووسه‌ری کوردستان ی، نووسه‌رانی شاخ، ئه‌م چیرۆکه‌م له‌شاری سه‌قز بڵاو بوه‌وه، پێشمه‌رگه‌یه‌ک رووی تێ کردم، وتی ئه‌م چیرۆکه من و دایکم و شاره‌که‌م هه‌ڵه‌بجه‌یه، ئه‌و پێشمه‌رگه‌یه کاک شێخ جه‌مال ی بێژه‌ری رادیۆی گه‌لی کوردستان بوو.\nوەک هەر ڕۆژێکى تر، لەئوتێل ئازادییەوە بەرەو فولکەى چوارڕێ کەوتە ڕێ، هێزو قورسایى لەشى بەتوندى خستبووە سەر دارشەقەکەى، دارشەقێکی ستێل جێ دەستێکى پلاستێک… قاچى ڕاستى بەتەواوى لەکار کەوتبوو، نزیکەى نیو مەترێک گەچى تێ گیرابوو، کە لەخەستەخانە دەریان کرد، دکتۆر پێ ی ووت: ماوەیەکى کەمەو چاک دەبیتەوەو دەگەرێیتەوە ناوچەکەى خۆتان.\nلەدواى بریندار بوون، چەند مانگێک لەژێر چاودێرى دابوو، دکتۆرەکان ئەوەندە پەرۆشى نەبوون، تەنانەت بەقێزو بێزێکەوە برینەکەیان چارەسەر دەکرد، هەمیشە خۆزگەى بەدکتۆر ئاسۆ دەخواست بەکۆمەڵى داودەرمانى سادەوە، ئەم شاخ و ئەو شاخ، ئەم سەنگەرو ئەو سەنگەرى لەگەڵ دا دەگرتن، لەچاوەکانى دا، سۆزو خۆشەویستى، گیانى مرۆڤانە، ئازارو ماندووبوونى دەبینى، لە چاوەکانى ئەمانیش دا، گومانی بازرگانى و دەوڵەمەند بوون. خۆ ئەگەر دکتۆرى تیپەکە یان نەبووایە، ئێستا خاوەنى قاچى راستى نەده‌بوو، تاوێکى تر خوێنى لەبەر برۆشتایە، کار لەکار دەترازا.\nگەیشتە ئاستى فولکەى چوار ڕێ، پەرییەوە ئەوبەر، ئیستێکى گرت، خەڵکەکە سەرگەرمى سات و سەودا بوون، هەر فرۆشیارەى بەجۆرێک لەخولیاى بازارى کەلوپەلى خۆیدا بوو، پاڵى دا بەقەد درەختێکەوە، هەر ماشین بوو وەک تیسکەى تفەنگ بە بەردەمیا ڕادە بوورد. ماتۆر و عەرەبانەى دەستى و گارى سێ چەرخە، دەوروبەرى فولکەکەیان سیخناخ کردبوو، دووبارە دارشەقەکەى خستەوە ژێر باڵى، وردە وردە بەرەو خوارەوە هەنگاوى نا.لەدوکانەکان رەت بوو، گەیشتە ئەو بۆشاییەى بەرامبەر باخچەکەى منداڵان بوو. ئەوێ شوێنى ئارام گرتنى ئەو بوو. هەر رۆژە بۆ ماوەى چەند چرکەیەک دەچووە دنیاى بێ دەنگى و نوقمى دەریاى مەینەت دەبوو.\nلەرۆخى شەقامەکە بەرامبەر باخچەى مناڵان. کوختێکى بچکۆلانەى لەتەختە و تەنەکە دروستکردبوو. لەگەڵ تێپەڕبوونى هەر رێبوارێکدا، بۆنێکى ناخۆش بەسەرو چاویدا دەڕژا، هەرکەس بەوێدا بڕۆشتایە پەلەپەلى ئەوەى بوو زووتر لەو ئاستە تێپەێ، تەنیا ئەم بوو بۆ ماوەى چەند چرکەیەک  له‌وێ ئارامى دەگرت، پەپوولەى خەمەکانى بەسەر دەکردەوە، بەچەند وشەیەک سۆزى راستەقینەى مرۆڤانەى خۆى هەل دەڕشت. گەیشتە ئاستى ئەو کۆخە بچکۆلانەیە. چاوى پێدا گێڕا. ئینسان لەسەردەمى تەکنیک و چەکى کیمیایى و ئەتۆم دا .. تف.. تف لەهەزار ژیانى وا. تف لەوانەى ئەم بارودۆخەیان هێناوەتە گۆڕێ. مرۆڤ لەم سەردەمەدا ئاوا بژى. لەوڵاتێکدا خاوەنى گەورەترین رێژەى زێڕى ڕەش بێت.\nدەنگى ده‌سڕێژێک زنجیرەى بیرکردنەوەى بچڕى، گەیشتە بەردەمى کوخه‌که، دەرگاکەى کردەوە، بۆن و بەرامەیەکەى توندى هەڵمژى.\n- دایەگیان هاتمەوە بۆ لات!\n- پیرەژنێکى شەست ساڵەبوو. ئیفلیج و پەک کەوتە، پرچەکانى سپى ببون، قاچەکانى تواناى جوڵەیان نەبوو، پشتى چەماوە بوو، تەنیا دەیتوانى دەستەکانى بجوڵێنێ، نەى ئەزانى چۆن بەو جۆرەى لێ بەسەرهاتووە.\nئاخۆ بەمناڵى. بەگەورە کچى. هەر بەو جۆرە بووە. یان چەرمەسەرى رۆژگار دووچارى کردووە. دەمێک بوو دەبوایە بمردایە، مردن بۆ ئەو ژیانێکى پیرۆز بوو. هۆى نەمردنیشى دەگەڕایەوە بۆ ئەو چەند ماڵەى دەوروبەرى.\n– دایە گیان بۆ وەڵامم نادەیتەوە، ئەوە هاتووم بۆ لات، مەگەر لەم غەریبی ییە لە تۆ زیاتر دیدەنى کێ بکەم، کەدێمە لات دڵم دەکرێتەوە، دایکى خۆمم بیر دەکەوێتەوە.\nدارشەقەکەى دانا، بەهێواشى لەبەر دەرگاى کوختەکە دانیشت.\n- خەفەت مەخۆ دایەگیان، هەر تۆگیرۆدەى ئەم ژیانە سەختە نەبوویت. هەر کەس بەجۆرێ تووش بووە. ئەوە منیش چەند مانگێکە گیرۆدەى دەردى خۆم هاتووم، قاچێکم لەگەچ گیرا.\nداپیرەش گوێ بۆ قسەکانى شل کردبوو، چاوە بچووکەکانى قەتیس مابوو، بەئاستەم دەنگى دەردەهات.\n- کوڕەکەم تۆ بەچى وات لێهاتووە؟\n- لەکاتى شەڕا.. لەچیادا بریندار بووم\nمەگەر تۆش بێ کەسیت؟\n- ڕەنگە بەو جۆرە بێت، تەنیا دایکم هەبوو، دایکیشم هەر منى هەبوو. بەهەتیوى بەخێوى کردم، بەجل شۆرى و نانکردنى ماڵان و وردەواڵە فرۆشتن و ساوەر هاڕین و مامانى.. بەهەزار دەردى سەر!\n- ئەى بۆچى بەجێت هێشت.\n- ئاخ پێشمەرگایەتى، هەر خزمەتە بەهەموو دایکێک تەنانەت بەتۆش. کە دێم بۆ لات لەزۆر شت دا ، دایکم دەبینم. لەبێ کەسی دا. لەبێ دەرەتانى و داماوىدا.\n- هیچ هەواڵێکى نازانى\n- دەمێکە برینداربووم. بێ هەواڵم، بەڵام ئەو شارەى دایکمى لێ بوو، بوو به گۆڕەپانى شەڕ. قەسابخانەیەکى گەورەى لێ دروست کراوە، دڵنیام ئێستا یان وەک خۆم ئیفلیج بووە، یا دواهەناسەى داوە.\nخەمێکى قوڵ بەسەر سەروچاوە کزەکانى دا خۆى داسەپان. بێ دەنگى باڵى بەسەردا گرت. هەناسەیەکى قوڵى هەڵکێشا. دەستە لەرزۆکەکانى بەرزکردەوە. بەئاستەم به لێوە لەرزەوە، لەوێ هەستا .. وردە رودە بەشەقامەکەدا بەرەو خوارەوە هەنگاوى نا. لەوسەرى شەقامەکە، بەدەستى ڕاستدا پێچى کردەوە، خەڵکەکە لە باوەشى ئەو ئێوارەیەدا نوقم ببوون. کۆمەڵ ، کۆمەڵ قەرەباڵغییان دروست کرد بوو. بەرەو لاى خەڵکەکە کشا.\nلەبەردەمى هەر دەستەیەک کەلوپەل و شڕەو پڕەو ئەساسى ناوماڵ و لێفەو دۆشەک، یەخە چاڵ و تەلەفزیۆن هەراج دەکرا. بەناو خەڵکەکەدا گەڕا، لەم لا بەرەو ئەولا، بەرەو ئەولاتر، لە پێش دا لە رووداوەکە بەئاگانەبوو. کە گەیشتە دوا قەرەباڵغى، لێفە شڕێک و کۆمەڵێ قاپ و قاچاخ دانرابوون. لێفەکە خستیە گومانەوە. لکێکى لێفەکەى راکێشا، جاجمە سوورەکە دەرکەوت، نەخشى جووتێک کۆترو ئاسکێکى گەورەى تیا بینى، زیاتر کەوتە گومانەوە.\n( خۆیەتى، ئەى هاوار! ئەمە چۆن گەیشتووەتە ئێرە، هەراج دەکرێت).\nخۆى پێنەگیرا.. زیاتر لێفەکەى ئاواڵا کرد. پینەى سەر لێفەکەى بینى.\nبەتەواوى دڵنیا بوو، پارچە قوماشى پینەکەى ناسییەوە. دەسماڵی چەند ساڵی، لەمەوبەرى دایکى بوو.\nکات و شوێنى پینەکەشى بەبیرداهاتەوە.\nهێشتا برینەکانى سارێژ نەبوو، ئەم ئازارەى هاتە سەر. دوو دونیاى جیاواز باڵى بە سەر ئەو چەند کەسەدا کێشا. سەرى لەوە دەرنەدەچوو، مەگەر، چۆن گەیشتە ئێرە. ئەى دایکى ماوە. مردووە، بریندارە!\nکابراى فرۆشیاریش زیاتر ڕووى تێکرد بوو، کڕیارێکى باش، نرخێکى بەرز. بە پەشۆکاوییەوە چاوى بڕىیە فرۆشیارەکە. پرسیارەکەى ئەم، هەردوو دنیا جیاوازەکەى لە باوەشى چەند وشەیەکدا خنکاند!\n- ئەم لێفەیەت لەکوێ بوو؟. لەکێت کڕیوە.؟\nپرسیارەکەى پێ خۆش نەبوو. خەونەکانى تیا نەدەبینرا.\n- بەکۆمەل کڕیومە. دەیفرۆشم. منیش دەمەوێ چەند تمەنێکى لێ قازانج بکەم.\n- لەکێت کڕیووە؟.. لەکێ؟.. ئەمە لێفەى خۆمە!\n- ئەمەوێ بزانم. خاوەنەکەى ماوە یان تەنیا ئەو دایکەم هەبوو؟!\nخەڵکەکە لەڕاستى ڕووداوەکە تێگەیشتن، بێ دەنگى لەڕووى هەموویان دەبینرا. رووى سەرنجیان کردە ئەم. ئەمیش تەنها نەخش و نیگاى لێفەکە و بیرەوەرىیە تاڵەکانى دنیایەکى بێ هیواو بێ سنووریان لەبەردەمیا نەخش کردبوو. بێ دەنگى زیاتر دایگرت. ئازارێکى زۆر کاسەى سەرى خروشاند، چاوەکانى ڕەش داگیرسا. هەموو لەشى بووە بورکانى ئاگرى قین، تواناى بینینى نەما. چى نەما تەختى زەوى بیت. سەرى خستە سەر دارشەقەکەى. چەند دڵۆپە فرمێسکێک بەروومەتەکانى دا هاتە خوارێ. دارشەقەکەى خستە بن باڵیەوە و هەنگاوەکانى بەرەو ئوتێلەکە کێش کرد.\n1988سه‌قز- گه‌ڕه‌کی به‌رد بڕان .\nقوتەیبە فازڵ: ئەمریکا و دۆستەکانی.


وه‌زیری پێشمه‌رگه: 29 پێشمه‌رگه‌ی ونبو هه‌ن له‌شه‌ڕی داعشدا‌و تائێستا چاره‌نوسیان نادیاره - NewsHub\nوه‌زیری پێشمه‌رگه: 29 پێشمه‌رگه‌ی ونبو هه‌ن له‌شه‌ڕی داعشدا‌و تائێستا چاره‌نوسیان نادیاره\n16 سبتمبر, 2014 02:07 م\nتایبه‌ت به‌ئاوێنه: مسته‌فای سه‌ید قادر، وه‌زیری كاروباری پێشمه‌رگه‌ی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان له‌چاوپێكه‌وتنێكی تایبه‌ت به‌ئاوێنه‌دا رایگه‌یاند كه "ئه‌گه‌رچی كورد له‌شه‌ڕی داعشدا زیانی گه‌وره‌ی به‌ركه‌وت، به‌ڵام له‌ڕوی سیاسی‌و میدیایی‌و سه‌ربازیه‌وه پشتیوانی نێوده‌وڵه‌تی به‌ده‌ستهێناوه، ده‌كرێ به‌سودی كورد بشكێته‌وه ئه‌گه‌ر به‌باشی مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵ بكرێت".\nئه‌و وتی "سه‌رنجی خۆمم هه‌یه سه‌باره‌ت به‌چۆنیه‌تی ئیداره‌كردنی به‌ره‌كانی شه‌ڕ به‌مشێوه‌یه‌ی ئێستا، به‌ڵام هه‌لومه‌رجه‌كه‌و هێزه‌كه وای خواستوه".\nناوبراو ئه‌وه‌شی روونكرده‌وه كه لێكۆڵینه‌وه به‌رده‌وامه سه‌باره‌ت به‌وه‌ی بۆچی شه‌نگال وا به‌خێرایی كه‌وته‌ده‌ست داعش‌و به‌فه‌رمانی كێ‌و بۆچی پێشمه‌رگه پاشه‌كشه‌ی كرد، ئه‌و وتی "چاوه‌ڕوانی ئه‌نجامی ئه‌و لێكۆڵینه‌وانه بكه‌ن".\nوتیشی "له‌سه‌ر ئه‌و مه‌سه‌له‌یه چه‌ند فه‌رمانده‌یه‌كی هێزی پێشمه‌رگه سزادراون‌و ژماره‌یه‌كی دیكه‌ش دوای لێكۆڵینه‌وه‌كان سزاده‌درێن".\nوه‌زیری پێشمه‌رگه جه‌غتی له‌وه كرده‌وه كه هه‌مو ئه‌و هێزانه‌ی ئێستا به‌شداری شه‌ڕی دژی داعش ده‌كه‌ن ئه‌و چه‌كانه به‌كارده‌هێنن كه له‌لایه‌ن وڵاتانی رۆژئاواوه ره‌وانه‌ی كوردستان ده‌كرێن. ئه‌و وتی "به‌رنامه‌مان هه‌یه‌و هه‌نگاوی سه‌ره‌تایشمان ده‌ستپێكردوه بۆ ئه‌وه‌ی هێزی پێشمه‌رگه به‌پیشه‌یی‌و نیشتمانی‌و دامه‌زراوه‌یی بكه‌ین".\nئاماژه‌شیدا "له‌راپه‌ڕاندنی كار‌و به‌ئه‌نجامگه‌یاندنی به‌رنامه‌و پلانه‌كانمدا هه‌ست به‌پشتیوانی هه‌مولایه‌ك ده‌كه‌م تائێستا".


نەخێر بۆ بەکاڵاکردنی ژن لە پرۆسەی هاوسەرگیریدا – لڤین پرێس\nهەڵمەتی “تزوجني بدون مهر” واتا “هاوسەرگیریم لەگەڵ بکە بەبێ مارەیی” هەڵمەتێکی گرنگی شێوێندراوە! دەبوا بڵێت “اتزوجک بدون مهر” واتا “هاوسەرگیریت لەگەڵ دەکەم بەبێ مارەیی” لەواتاو فەلسەفەی پەیامەکەدا جیاوازی زۆر هەیە.\nلەبەر ئەوەی لە بنەڕەتدا مارەیی جۆرێک لە موڵکداری و بێ بەها کردنی بە ژن داوە، و پیاوی کردوە بە مالک و ژن بە موڵک. چونکە پێوەری هەڵسانگاندن و نرخی مرۆڤ دەبێت لە پارە گەورەتربێت و لە ڕێز لێگرتن لەخۆی و تواناکانی خۆی ببینێتەوە، ژن دەبێت بە تەواوکەر و نیوەکەیتری پێکهێنانی خێزان سەیر بکرێت، نەک وەک کاڵایەک.\nژن دەبێت دژی مارەیی بێت نەک تا هاوسەرگیری لەگەڵ بکرێت، بەڵکو ژن دەبێت دژی مارەیی و نرخ لەسەر دانانی بێت تا بتوانێت لە بەکاڵابوونەوە خۆی بپارێزێت و هاوسەرەکەی وەک مرۆڤێکی تەواوی هاوڕێ و هاوکار و نیوەی پێکهێنانی خێزان و کۆمەڵگا سەیری بکات، نەک وەک کاڵایەک کە لەبەرامبەر بڕێک پارە وەریگرتووە. لەو کاتەدا یەکسانی و عەدالەت و ڕێز و هاوبەشی لەنێو خێزاندا دروست دەبێت. کامەیان کامیان دەخوازێت گرنگ نیە، گرنگ ئەوەیە دەبێت دژی ئەوەبین پارە رۆڵی سەرەکی ببینێت.\nپێکهێنانی خێزان و بەردەوامبوونی، پرۆسەیەکی گرنگ و مەرجی بەردەوامبوونی مرۆڤایەتیە و نابێت بە بڕێک پارە و زێڕ و زیو نرخەکەی دیاری بکرێت. ئەو ئامانجەش تەنها بە هەوڵ و بڕیاری ژنان نایەتە دی، بەڵکو دەبێت پیاوان ((بەتایبەت پیاوانی ڕۆژهەڵات و وڵاتانی دواکەوتو)) ئەقڵ و بیریان فراوان بکەن و نرخی هاوسەرەکانیان بەپێی ئەو بڕە پارەیە سنوردار نەکەن کە وەک مارەیی بەخشیویانە.\nجا دەتوانین هەموان بڵێین “نەخێر بۆ بەکاڵاکردنی ژن لە پرۆسەی هاوسەرگیریدا”.\nوەزیری دارایی عێراق: لە حەوت ساڵدا 120 ملیار دۆلار لە کارەبادا خەرجکراوە


YASA e.V. ناڤه‌ندا یاسا\nبانگا یاسا ژ بۆ هلبژارتنێن ئه‌لمانیا: ده‌رفه‌تێ به‌رنه‌دن! شۆیبله ڕوه‌ستینن!\nناڤه‌ندا کوردی ژ بۆ لێکۆلین و ڕوێژکاریێن یاسایی یاساه. ڤ بانگێ ل هه‌موو که‌سێن کو دێ نامزه‌ندێن خوه ژ بۆ هلبژارتنێن ئه‌لمانیا هلبژێرن دکه، داکو وه‌زیرێ هوندور ئێ ئه‌لمانیا ڤۆلڤگانگ شۆیبله ژ جهێ خوه بێ ده‌رخستن.\nژ ده‌ما کو وه‌زیرێ هوندور ڤۆلڤگانگ شۆیبله ده‌ست ب کارێ خوه کریه، ڕوشا په‌نابه‌ران ڕژانه خه‌رابتر دبه. ئه‌ڤ ڕوشا خه‌راب ئا په‌نابه‌ران هه‌موو سووجێ وه‌زیرێ هوندور و پارتیا وی یه ( سی دی ئو-هه‌ڤگرتنا فله‌هێن ده‌مۆقرات ).\nڤۆلڤگانگ شۆیبله و وه‌زیرێ هوندور ئێ سووریێ به‌سام ئه‌بدل مه‌جید د ١٤. ٠٦. ٢٠٠٨ ان ده هه‌ڤپه‌یمانه‌ک ب هه‌ڤ ڕ ناڤش کرن. ناڤه‌رۆکا ڤێ هه‌ڤپه‌یمانێ ئه‌وه، کو دۆرا ٧٠٠٠ وه‌لاتیێن سووریێ کو ل ئه‌لمانیایێ مافێ په‌نابه‌ریێ ب ده‌ست نه خستنه، دێ ژ بۆ سووریێ بێنه ڤه‌گه‌راندن. پرانیا ڤان مرۆڤان کورد ئن و هه‌روها یه‌زیدی، فله‌ه، ئه‌ره‌ب و فه‌له‌ستینی ژی د ناڤ ده نه.\nهه‌ر مرۆڤه‌ک کو خوه ب سیاسه‌تێ ڤه مژوول دکه، دزانه کو ئه‌ڤ مرۆڤ ده‌ما ڤه‌گه‌رن سووریێ دێ پارا وان زندان، لێدان ئان ژی کوشتن به. سووری ڕژانه مافێن مرۆڤان بنپێ دکه. ئه‌ڤ تێ وێ واته‌یێ کو وه‌زیرێ هوندور ڤۆلڤگانگ شۆیبله هایێ وی ژ ڕوشا مافێن مرۆڤان ل سووریێ هیچ تونه‌یه.\nته‌ڤی ڤێ ڕوشا خه‌راب وه‌زیرێ هوندور وۆلفگاگن سجهوبله هه‌ڤپه‌یمان ب سووریێ ڕ ناڤش کر. ڤۆلڤگانگ شۆیبله دێ هه‌ژماره‌ک باش، کو ژ زوو ده ل ئه‌لمانیایێ دژین و زارۆکێن وان ل ڤێ ده ڕبوونه و خوه‌دی بوونه، بده ده‌ستێ کۆمارا سووریێ یا کو ژ بلی لێدان، زندان و کوشتنێ ڤه تشته‌کی دن فێر نه بوویه.\nژ به‌ر ڤان سه‌ده‌مان ئه‌ڤ هه‌ڤپه‌یمان ڕسواهی و کامباخیه‌که. هلبژارتنێن پارله‌مه‌نتۆیا ئه‌لمانیایێ ( بونده‌ستاگسواهل ) د ڕژا یه‌کشه‌مێ ٢٧. ٠٩. ٢٠٠٩ ان ده پێ تێن. دڤێ ئه‌ڤ ده‌رفه‌ت نه‌یێ به‌ردان. ئه‌م بانگێ ل وه هه‌موویان دکن، داکو هوون د ڕیا هلبژارتنان ڕ گوهه‌رتنه‌ک بالکێش و گرینگ ب ده‌ست بخن.\nسه‌رۆکاتیا ناڤه‌ندا یاسا


چی گرنگە لەم قۆناغەدا بكرێت ؟\nلە دوو بابەتی پێشوترمدا بەناوەكانی ( دووسەد ملیار دینارەكەی بەغداو كراسەكەی عوسمان لەگەڵ قۆناغی دوای هەڵبژاردندا ) باسی بارودۆخی ئێستای عێراق و مەترسیەكانی سەر هەرێمی كوردستانم كردبو. بۆ هەموومان ڕونە كە ئایندەی هەرێمی كوردستان لە ژێر مەترسی زۆر گەورەدایە . ئەو لایەنەی كە بەرپرسیارە لە دروستبونی ئەو مەترسیانە بۆسەر هەرێم و هاوڵاتیان دەسەڵاتی كوردی خۆیەتی .\nلە ئێستادا دەسەڵاتی كوردی لە یەكێتی و پارتیدا خۆی دەبینێتـەوە و لە هەموی خرابتر ئەم دوو حیزبە بە درێژایی دروستبونیان نەیاری یەكتری بون و هەرگیز تەبا نەبون و تەباش تابن ، بۆیە ناشتوانن مافەكانی كورد بەدەست بهێنن .\nئەم دەسەڵاتەی ئێستا هەڵبژاردەو نوێنەری زۆرینەی جەماوەری دڵسۆزو خەمخۆری ئەم میللەت نییەو ئەمانە بەزۆر دەستیان گرتوە بەسەر دەسەڵاتداو ئامادەش نین دەستبەرداری دەسەڵاتبن . كارەساتی گەورەش لێرەدا ئەوەیە لەم كۆمەڵگایەدا هاوڵاتیان دابەشبوون بەسەر حیزب و ڕێكخراوەكاندا و ئەوانیش چاك بكەن یان خراپ هەر پشتیوانییان لی دەكەن و لەگەڵیانن.\nلەم بارەیەوە جان جاك ڕۆسۆ دەڵێت : كاتێك مرۆڤ دەستبەرداری ئازادی خۆی بێت و بێمەرج خۆی بخاتە ژێر دەستی هەر دەسەڵاتێكەوە هیچ نرخێك لە جیاتی وەرناگرێت . لێرەدا جیاوازی زۆر هەیە لە نێوان ئەوەی جەماوەر ژێردەستە بكەی یان كۆمەڵگا بە شێوەیەكی باش بەڕێوەبەریت . لە ئێستا دەسەڵاتدارانی كورد خاوەنی حوكمی ڕەهان و جەماوەری كوردیش بێ مەرج خۆی خستۆتە دەستیانەوە . بەم هۆیەوە ئەم دەسەڵات دارانەی كورد هەر كارەساتێكیان بەسەر ئەم میللەتە هێنابێت نەبۆتە مایەی لێپرسینەوەیان و لاببرێن . بە پێچەوانە جەماوەری كورد تا هاتوە ملكەچی خۆی دووپات كردۆتەوە بۆیان و لە ئەنجامدا خۆیان بونە داگیركارو مەترسی بۆ ئێستاو داهاتو . ڕێك وەكو ئێستا .\nدكتۆر عەلی وەردی دەڵێت : ستەمكار هەست بە ستەم ناكات تا خەڵك و دەورو بەریان چەیڵەیان بۆ لێدەن . بەو بۆنەیەوە لەسەر بۆچونەكەی عەلی وەردی بە پێویستم زانی لێرەدا نمونەی قسەی بەناو مامۆستایەكی زانكۆ بەڵام كۆیلەو چەپڵە لێدەر بۆ پارتی بە نمونەبهێنمەوە بەناوی ڕێبین سەلام بزانن چی دەڵێت : بەغدا فەشەلی هێناوە لە حوكمڕانی و دەیەوێ بەو كارانە حوكمڕانی هەرێمیش فەشەل بێنێت . بۆیە ناكرێت ئەم حوكمڕانیە سەركوتوەی هەرێم ڕادەستی بەغدا بكەین . یاخوا ئەم حوكمڕانیە هەر پیرۆزی خۆتان بێت .\nهیڤیدار ئەحمەدی بەناو پەڕلەمانتار بەڵام كۆیلە دەڵێت : ساڵی 2021 ئابوری هەرێمی كوردستان ئەوەندە بەهێز دەبێت ، دەبێ حكومەتی عێراق بپاڕێتەوە لە كوردستان قەرزی بدەنی . 200 ملیاردینارەكەی بەغدا ڕاستی قسەكانی دەردەخا .\nماستاوچی و چەپڵە لێدەری پلە یەك زەكەریا سلیم محمد عەرف . بڕوانامەی دكتۆرای لە ڕەوانبێژی لە وتارەكانی بارزانیدا بەدەست هێناوە . ئاخر كام وتارانەی بارزانی ؟. دواجار بیر بكەرەوە لەوانەی بڕوانامەكەیان پێداوەو بزانە چ جانەوەرێكن . لێرەوە بۆت دەردەكەوێت ئاستی زانكۆكانمان چۆنەو چ نەوەیەك پەروەردە دەكرێن .\nكاتێك سەرانی بنەماڵەی بارزانی ئەم ماستاوچی و چەپڵە لێدەرانە بەناو ئەندام پەڕلەمان و مامۆستای زانكۆو ڕۆشنیر و كەسایەتی بەناوبانگ دەبینن ئاوا سەیریان دەكەن و بە شان و باڵیاندا هەڵاَدەدەن و مامە حەمەییان بۆ دەكەن ، ئەوانیش ناحەقیان نییە ئاوا دەكەن . كەسی دیكتاتۆر بە دیكتاتۆری لە دایك نابێت ، بەڵكو بێدەنگی خەڵك دیكتاتاتۆر دروست دەكات . كەواتە حكومەتی بەناو هەرێم لە هەموو شتێك دەچێت ، تەنها لە حكومەت ناچێت تەنها دوو كۆمپانیای زەبەلاحی حیزبی و بنەماڵەیین و خەریكی تاڵانی سامانی ئەم نیشتمانەن لە ژێر ناوی حكومەتی هەرێمدا .\nوتەكەی شێخ سەعیدی پیرانیش كە دەڵێت : ئەوان بۆخۆیان كار دەكەن . (مەبەستی توركەكانە كە بۆخۆیان كار دەكەن). ئێمەش بۆ ئەوان كار دەكەین ڕێك وەكو ئەوە وایە بۆ ئیستای ئێمەی وتبێت . پارتی و یەكێتی بەناوی حكومەتەوە بۆخۆیان كاردەكەن ، ئیمەی میللەتیش بۆ ئەوان .\nئەی كاتی ئەوە نەهاتوە ئێمە بیر بكەینەوە خۆمان چی بكەین ، نەك چاوەڕوانی دەسەڵات بین چیمان بۆ بكات ؟. ئاخر ماوەی 29 ساڵە ئێمە داوا دەكەین چاكی بكەن ، ئەوان هەر خراپی دەكەن . ئێمە داویان لێدەكەین سامانی وڵات تاڵان مەكەن ، ئەوان زیاتر تاڵانی دەكەن .\nلە ئەنجامی ئەوەی كە لەسەرەوە ئاماژەم بۆ كردوە دەردەكەوێت كە ئەم دەسەڵاتە ناتوانێت چاكسازی بكات و گۆڕانكاری لە سیستەمی حوكمڕانیدا بكات و بە بنبەست گەیشتوە . ئێمە هەمومان قسەی باش و جوان دەزانین بیانكەین ، بەڵام كەس گوێمان بۆ ناگرێت .\nخەڵكانی دڵسۆزو ڕۆشنبیری زۆریش هەیە رۆِژانە بە دەست پەنجەكانیان نوسینی جوان دەنوسن و لە سایتەكانی ئینتەرنێتەوە بڵاویان دەكەنەوەو پێشنیار بۆ بەرپرسانی حكومەت دەكەن و لە هەڵەو كەم و كورتی و مەترسییەكان ئاگاداریان دەكەنەوە ، بەڵام لە ماوەی 29 ساڵی حوكمڕانێدا دەسەڵاتدران نە چاویان ئەو نوسینانەیان بینی و نە گوێشیان دەنگی خەڵكی ناڕازی بیست . بۆیە كاتی ئەوە هاتوە شێوازی نوسینەكان بگۆڕێت . ئەگەر بۆ دەسەڵاتی دەنوسێت ، دەسەڵات گوێت بۆ ناگرێت . ئەگەر بۆ خەڵكیشی دەنوسیت هەر ئەوە بەس نییە وتارێك بە وشەی جوان و ڕەنگین بڕازینیتەوەو باسی كێشەوگرفتەكان بكەیت و باسەكە كۆتایی پێ بهێنێ بێ ئەوەی هیچ ڕێگایەكی چارەسەرت دیارێكردبێت , هیچ ڕێنماییەكنت دابێت .\nكاتی ئەوەیە بڵێیت كۆچكردن چارەسەر نییەو هۆكاری ئەم كۆچكردنە گەندەڵی و تاڵانیەكانی دەسەڵاتەو كاتی ئەوە هاتوە پەردەی بێدەنگی بدڕێنن و خۆتان ڕێك بخەن و دەست بكەن بە خۆپیشاندان ڕوبەڕوی دەسەڵات ببنەوە . كاتێك دەبینی بەرپرسانی حیزبی موڵك و ماڵی میللەت داگیر دەكەن ، دەبێ هەموومان ببینە هاندەری خەڵك كە بڕژێنە سەر شەقامەكان و پێیان بڵێن ئەوە موڵكی نەوەكانی داهاتومانەو ڕێگا نادەین بۆخۆتانی بەرن تاڵانی بكەن .\nلەوكاتەدا دەبێ هەموو مان بەیەكەوە بەشداری ئەوخۆپیشاندانانە بكەین و ڕۆڵی سەرەكی ببینین .ئیتر لێرە بەدواوە تەنها نوسین بێ كردار هیچ سودی نییەو لە مێژە ئەم دەسەڵاتە زانیویەتی كە هەرچی بیكەن بۆیان دەچێـتە سەرو خەڵك بەهەموو شتێك ڕازییە . پاشەكەوتی موچەی بۆچۆتە سەر . لێبڕینی موچەی بۆچۆتە سەر . دزینی داهاتی نەوتی بۆچۆتەسەر .\nبەیانی بەغدا 200 ملیار دینارەكە نەنێرێت یەكسەر لێبڕینی موچە دەست پێدەكاتەوە . ئەوەتا سەرۆكی پەڕلەمان بە ئاشكرا دەڵێت : داهاتی مانگانەی نەوت 900 ملیۆن دۆلارەو 350 ملیۆنی دیارە . كە من و تۆ بەم هەموو پێ شێلكاریانە ڕازیبین ، پێم ناڵێن نوسینی بریقەدار بۆ دەسەڵاتێكی ئاوا چ سودێكی هەیە .\nبارودۆخەكە زۆر مەترسیدارە لەوە زیاتر هەڵناگرێت بیدەنگ بین وچاوەڕوانی دەسەڵات بین خۆی بگوڕێت كاتی ئەوەیە خۆمان هەوڵی گۆڕێنی بدەین . كاتی ئەوە هاتوە هەمو قسەو نوسینەكان و تواناكانمان بخەینە خزمەتی هەڵمەتی هوشیاركرنەوەی جەماوەر بە هەموو چ توێژەكانەوە . لە ئێستادا كۆمەڵگای كوردی لە شێوەی گركانێكدایە كە خەریكە بتەقێتەوە . لە شێوەی ئافرەتێكی دوو گیاندا كە لە حاڵەتی ژاندایەو خەریكە كۆرپەلەكەی بهێنێتە دنیاوە .لە ئیستادا زەمینە بۆ پێكهێنانی ئۆپۆزسیۆنێكی جەماوەری بنكە فراوان لە شێوازی بەرەیەك یان ڕێخراوێك خەمڵیوەو لێرەو لەوێ قسەو باسی زۆری لە بارەوە دەكرێت لە بابەتی چۆن بكرێت ، كێ بیكات، كەی بكرێت وچۆن دەست پێبكرێت .\nئەركی هەممو ئەوانەی لە خەمی ئایندەی ئەم نیشتمانەن لەم قۆناغە هەستیارەدا ئەوەیە ،هاندەر و پشتیوانبن بۆ لە دایك بونی ئەو بەرەی ئۆپۆزسیۆنە بۆ ئەوەی ببێتە فشار بۆسەر دەسەڵات و ئەگەر دەسەڵات خۆی نەگۆڕی ، ئەم بەرەی ئۆپۆزسیۆنە ببێتە جێگرەوەی ئەم دەسەڵاتەی ئێستا .\nخۆشبەختانە ماوەی دوو ڕۆژە خوێندكاران لە سلێمانی هەولێر ڕژاونە سەرشەقامەكان و داوای ێسزانكۆو پەیمانگاكان بێنە سەر شەقام ، ئەم دەسەڵاتە دەڕوخێت. هەلێكی زۆر باشە كە لە ئێستادا هەمومان بە یەكەوە پشتیوانی لە خۆپیشاندانی خوێندكاران بكەین .\nئەوەی زامنی سەركەوتنی ئەم ئۆپۆزسیۆنە دەكات ، نەفەس درێژی و بەردەوامی و كۆَڵ نەدانە و نابێ هەرگیز بێ ئومێدبین . نابێ كەسمان چاوەڕوانی فریاد ڕەسێك بین و بێت ڕزگارمان بكات . دەبێ هەمومان لە ئاستی خۆمانەوە خۆمان بەسەركردەو فریاد ڕەس بزانین و بە ئیرادەوە كار بكەین . لەم قۆناغە هەستیارەی ئێستادا باوەڕ بەخۆبون باشترین فاكتەری سەركەوتنە\nئەگەر بە هیممەتی هەموان نەتوانین جوڵەیك دروست بكەین و هوشداری نەدەینە دەسەڵات ، زوربەی نەوەكانی داهاتوی ئەم میللەتە كۆچی ناچاری دەكەن و دەبێ دایكان و باوكان چاوەڕوانی تەرمەكانیان بكەن بۆیان بگەرێننەوە ، یان وەكو ئێستا لە شاشەی تەلەفزیۆنەكانەوە كارەساتی كۆچبەرانی كوردی نێوان پۆڵۆنیاو بیلاڕوسیا سەیربكەن و خەفەتیان بۆبخۆن . ئەو بارو دۆخەی ئیستای كۆچبەران لەنێوان بیلاڕوسیاو پۆڵۆنیا ئەوەمان پی َدەڵێت كە : لێرە بەدواوە دەوڵەتانی ئەوروپا ڕێگری تەواو دەكەن لە چونی پەنابەران بۆ وڵاتەكانیان . بەوهۆیەوە دیاردەی كۆچكردنی كوردانیش كەم دەبێتەوە . وڵاتانی ئەوروپا بە ئاشكرا دەڵێن : لە هەرێمی كوردستان شەڕ نییەو ئەوانەشی بە بەهانەی كیشەی كۆمەڵایەتییەوە داوای پەنابەری دەكەن قسەی داتاشراون و بەڕاستی نازانن و حەقی پەنابەریان پێ نادەن . حكومەتی كوردیش هەرێمی كوردستان وەكو بەهەشت نمایش دەكات .\nكەواتە ئەركی ڕۆشنبیران و نوسەران و خەمخۆران و نیشتمان پەروەرانی ئەم گەلە لەم قۆناعەدا ئەوەیە ببنە پیشەنگ و وەكو چرایەك ڕێگای بەردەم هەموو ئەوانەی نیازی كۆچكردنیان هەیە ، هەموو ئەوانەی بێكارن ، هەموو دەرچوانی زانكۆو پەیمانگاكان كە بەدەیان و سەدان هەزار دەخەمڵێنرێن ، ڕون بكەنەوەو پێیان بڵێن لە بری ئەوەی كۆچ بكەن و ئەم نیشتمانە بۆ مافیاكان جێ بێلن ، هەموتان لەبەرەیكی ئۆپوزسیۆنی سەرانسەری هەرێمدا خۆتان كۆ بكەنەوەو خۆتا ڕێكبخەن وفشار لەسەر دەسەڵات دروست بكەن .\nماوەی چەندین ساڵە حكومەت بەناوی قەیرانی داراییەوە نەیتوانیوە یەكەم و دووەم و سێیەمی زانكۆو پەیمانگاكان دامەزرێنێت . هیچ نەبێ كۆمەڵێك لەوانە لە شوێنی ئەوانە دامەزرێنن كە خانەنشین دەكرێن . بەڵام ساڵانە یەكێتی و پارتی بە هەزاران كەس لەناو هێزە چەكدارەكانی خۆیان دادەمەزرێنن و جێگایان بۆ دەكەنەوە . هەر ئەوەشە هۆكاری ئەوەی كە هێزی پێشمەرگەو هێزە چەكدارەكان یەك ناخەن .\nكەواتە زۆر سەربەرزانەترە ئەوانەی لە ڕێگای هەندەران دەمرن و لە دەریاكان دەخنگێن لە پێناوی ئەوەی بگەنە ئەوروپا ، لێرە ڕوبەڕوی ئەم دەسەڵاتە ببنەوەو گیانی خۆیان ببەخشن بۆ ئەوەی ببنە مەشخەڵی ڕوناكی بۆ دوای خۆیان . حەق نادرێت و دەسێرێت .\nلەكۆتایی ئەم نوسینەدا دەمەوێت ئاماژە بە خاڵێكی زۆر گرنگ بكەم ئەویش ئەوەیە كە ئەركی نوسەران و ڕۆشنبیران و خەمخۆران و دڵسۆزان و كەسایەتی نیشتمان پەروەرو كۆی كۆمەڵگاكەمانە كە بە ئەركی سەرشانی خۆیانی بزانن كە بەشداری كارا بكەن لە ئۆپۆزسیۆنێكی سەرانسەریداو ڕێگای بەرچاوی هەموان رۆِشن بكەنەوەو ڕێگای ڕاستیان بۆ ڕۆشنبكەنەوە.\nدەرفەت نەدەن لە لاوە كەسانێك خۆیان بخزێننە ناو ئەو ئۆپۆزسیۆنە و خۆیان بكەنە خاوەنی و دواجار بۆ مەرامی خۆیان مامەلەی پێوە بكەن و ئامانجەكانی بە لاڕێدا بەرن ، هەروەكو لەڕابوردودا بە چاوی خۆمان ئەوەمان دی . لە ئیستادا بواری سیاسەت بۆتە باشترین بوار بۆ بازرگانی كردن . بەچاوی خۆتان دەبینن چۆن كەسایەتییە بەناو سیاسیەكان خۆیان و حیزبەكانیان بە پارە دەفرۆشن .\nپەڕلەمانی كورستان و بڕیارێكی هەڵەو مەترسیدار


دایکم لە مەزرایەک دەژیا لە ئەفریقیا - ژنەفتن\nدایکم لە مەزرایەک دەژیا لە ئەفریقیا\nوەرگێڕانی: عەبدولکەریم شاکر\n21ی حوزه‌یران، 2022|چیرۆک\n“دایکم لە مەزرایەک دەژیا لە ئەفریقیا” گوێی لە خەدیجەی کچی بوو وای گوت. خەدیجە حەزی دەکرد بە کادی بانگ بکرێت، بەتایبەتی لای هاوڕێکانی، موناش هەموو هەوڵێکی دەدا تا ئەمەی لەیاد بێت. ئەو و دوو هاوڕێ نزیکەکەی؛ کلێر و ئەیمی، لە دوانیوەڕۆی ئەو ڕۆژەدا سەیری فیلمی Out Of Africa یان دەکرد، وا ڕاهاتبوون دوانیوەڕۆی زۆربەی یەکشەممان ئەم کارە بکەن، لێ هەر جارێ دەچوونە ماڵی یەکێکیان بۆ سەیرکردنی ڤیدیۆ. لە ماڵی ئەوان ڤیدیۆ هەبوو، لە ماڵی دوو کچە هاوڕێکەشی دی ڤی دی. کادی دوای تەواوبوونی فیلمەکە ئەو قسەیەی کرد، لە ماوەی ئەو بێدەنگییە کورتەی هەندێک جار دەکەوێتە کۆتاییی چیرۆکەکە، زرینگانەوەی ئەو بزماتەیە بوو کە لە فیلمەکەدا پات دەبێتەوە (مەزرایەکم هەبوو لە ئەفریقیا)، بە تۆنە دەنگێکی لاواندنەوەیی کە بەسەر دیمەنە سروشتییەکاندا درێژ دەبووەوە، تا کارین بلێکسن بخاتە کەشێکی تراژیدییەوە، ئەڤینی ونبوو، مەزرای ونبوو، فیردەوسی لەدەستچوو، کەوتن. ئا لەو ساتەدا کادی گوتی: “دایکم لە مەزرایەک دەژیا لە ئەفریقیا”.\nمونا هەستی کرد کە پێویستە خۆی بە ژوورەوەدا بدات، تا پێیان بڵێ کە شتەکە وەها نەبووە، هیچ شتێکی لەم چەشنە بوونی نەبوو، بەڵام هەر دوای ساتێک لە قسەکەی کادی؛ گوێی لە پێکەنینی یەکێک بوو، ئەو پێکەنینە وای کرد دوودڵ بێت و بگەڕێتەوە، وای زانی ئەیمییە بە سەرسووڕمان و دڵخۆشیییەوە پێدەکەنێ، بەڕاست دایکت وای کردووە؟ لەوانەیە قسەکەی کادی تەنێ لافلێدانێکی نێوان کچەهەزرەکارەکان بووبێ.\nئەمە یەکێک بوو لەو چیرۆکانەی سەردەمی منداڵی دەیبیست؛ ئەو کاتەی دەگەڕایەوە ماڵەوە، چونکە منداڵی بچووکتر حەزیان لە بیستنی چیرۆکە، هەندێک جار زۆریان لێ دەکرد تا چیرۆکێکیان بۆ بگێڕێتەوە، دەتگوت منداڵەکان لە ئاماژەیەکی قسەکانی تێدەگەین. جەمالی کوڕە گەورەشی ئەو چیرۆکانەی بە وردەکارییەوە لەیاد مابوون، وەها قسەی دەربارەی کەسایەتییەکانی نێو چیرۆکەکە دەکرد، دەتگوت دەیانناسێت، ئۆی؛ مام عەبدوڵڵا هەمیشە وەهایە بۆ پارە، ئەدی وا نییە؟ چەند پیسکەیە.\nجەمال ئێستا گەورە بووە و ئەم شتانەی تێپەڕاندووە، دەتوانێ بە درێژاییی شەو لە دەرەوە بمێنێتەوە و لە ماڵی هاوڕێیەکی بخەوێت. بەڵام کێ بەڕاستی دەزانێت چی دەکات، بۆنی ئارەقە و دووکەڵ و خواردنی هەرزان لە جلەکانی دەهات، دایکیشی ئەمەی بەو شوێنانە دەبەستەوە کە گەنجان بۆی دەچن، لێ هەر جارێک چووبایە ژوورەکەی و جلەکانی بۆ شووشتن کۆ کردبایەوە، هاواری بەسەردا دەکرد و لۆمەی دەکرد، ئەو جلەکانی وەکوو خۆی خۆش دەویستن.\nجەمال بە خواروخێچی دەڕۆیشت؛ دەتگوت قاچ و ئەژنۆی هێواش هێواش لە ژێریدا دەتوێنەوە، بە هەمەحاڵ، ئێستا ئەو تارمایییەکانی منداڵی ئەوی هیچ بەلاوە گرنگ نین، بەڵام لەبەر ئەوەی هیچ بژاردەیەکی نەبوو جگە لە نیشاندانی بایەخ، چونکە کەسێكی بیرخستەوە کە ئەو هەمیشە بە تۆزێک ئاشنایییەوە دەربارەی دەدوا، بۆیە هەر سەری دەلەقاند؛ بەو هیوایەی چیرۆکەکە زوو تەواو ببێ، خواخوای بوو وەک هەمیشە چیرۆکەکە درێژوبرێژ نەکاتەوە.\nکادی وا نەبوو، ئەو بەوردی خۆیشی بیر نەدەهاتەوە، بەڵکوو زۆربەی کات دەبووایە بیری بهێننەوە. “با با، تۆ مام عومەر دەناسی، ئەو پیاوە بوو کە مەزرایەکی هەبوو، ئەو مەزرایەی کە چواردە ساڵ بووی بۆ چەند هەفتەیەک چووبووی بۆ ئەوێ”. هەندێک جاریش بە شێوەیەکی چاوەڕواننەکراو هەموو شتێکی دێتەوە بیر، ڕێک وەک ئێستا؛ دوای بینینی چەند دیمەنێكی سۆزداری و پەرۆشی، چیرۆکی مەزراکەی بیرکەوتەوە و بە دوو کچەهاوڕێکەی گوت: دایکم لە مەزرایەک دەژیا لە ئەفریقیا. ڕاستییەکەی هیچ شتێکی لەم چەشنە بوونی نەبوو؛ نە گالیسکە دەگەڕان، نە ئەسپ، نە شووشەی کڕیستاڵ هەبوو نە خزمەتکاریش، نە کەسانێکیش هەبوون کە دەبووایە لە خۆیان بپارێزرێن، بەڵکوو ئەوە ئەو بوو ملکەچی خەڵك بوو، ملکەچی ژیان و ئەوانی دیکە بوو، ئەوانەی لێرە دەیانناردە ئەوێ، لەوێشەوە دەیانناردەوە ئێرە، ئەوانەی خۆشیان دەویست و خاوەنیشی بوون، هەر ئەمەش وای کرد هاوڕێکەی کادی قەشمەری بکات.\nئەو باش دەیزانی کە ناکرێت ژیانی مونا هیچ شتێكی نزیک لەو ژیانە جوانە بێت کە ئێستا لە تەلەڤزیۆن بینییان، شتەکە پێوستی بە بیرکردنەوەیەکی وا نییە تا هاوڕێکەی لەوە تێبگات کە دایکی کادی ناکرێت لە مەزرایەک ژیابێت لە ئەفریقیای ڕاستەقینە، ئەفریقیای ئاسمان واڵا، سێبەری درەختی چڕوپڕ، ڕێگای بە ئاکاسیا داپۆشراو و هەیوانی چرادار بێت. بە ئەگەری زۆرەوە ئەفریقیای دایکی کادی ئەو ئەفریقیایەیە کە چەند دیمەنێکیان لەسەر شاشەی تەلەڤزیۆن بینیووە: شەقامی قەرەباڵغ و کێلگەی وشکی پڕ لەو منداڵانەی تووند دامێنی دایکییان گرتووە.\nلەوانەیە هاوڕێکەی کادی بەم شێوەیە بیری نەکردبێتەوە، لەوانەشە ئەوە قەشمەری نەبووبێت کردبێتی، ئەوەش کە وای کرد مونا هەست بە گەمژەیی بکات؛ ئەو بیرکردنەوانە بوون، ئەو بیرکردنەوانەی بە هۆیەوە خەریک بوو لێیان بە ژوور بکەوێت و سەرزەنشتیان، بەڵام پرسیاری ئەو تامە تاڵەی ئەو هەستە جێی هێشت لە مێشکیدا دەخوولایەوە، دەبێ لەبەر تەمەنی بووبێ؟ ئەو لە قسەکانی کادیدا تکایەکی بیست: تکایە وا خۆت نیشان بدە کە دایکم ئاوا بوو کاتێک لە ئەفریقیا بوو و منیش لە تۆ دەچم. خۆ لەوانەشە هەر تکا نەبووبێت، کادیش نەیدەتوانی وێنای ئەفریقیا بکات جگە لەو وێنانەی ئێستا لە تەلەڤزیۆن بینی، نەشیدەتوانی سەیری دایکی بکات؛ مەگەر بەم شێوەیە بژیێت.\nچەند کچۆڵەیەکی چواردە ساڵ بوون، ئەوەندەی نەدەهێنا شەرمەزاریان بکات، بەتایبەتی کادی، ئەگەر چووبایە ژوورەوە و پێی گوتبان ئەو مەزرایەی تێیدا دەژیا بەو شێوەیە ڕاقی و خەیاڵی نەبوو، بەڵکوو بچووک و درۆین و بێقیمەت بوو و زۆر مرۆیی بوو، لە ئەفریقیاش نەبوو، لە شوێنێکی ڕاستەقینە بوو، لە شوێنێک هەموو شتێک ناوێکی هەیە، هەر لە بۆنی گژوگیا و گەڵاوە تا بچووکترین گۆڕانی کەشوهەوا.\nلەوەتەی کچەکەی قسەی کردووە لە شوێنی خۆی نەجووڵاوە، لە توەڕەیییان شەلەل بووبوو، لێ وردە وردە تووڕەیییەکەی ڕەوایەوە و هەستکردن بە تاوان شوێنی گرتەوە، چی بووە تا ئەم هەموو تووڕەیییە دایبگرێ؟ خۆ ئەوان لە جیهانێکن و ئەمیش لە جیهانێک. کچە دڵناسکەکەی و دوو هاوڕێ چاکەکەی بۆ چارەنووسی کیسەڵێكی بریندار و سەگاڤێکی ڕاوکراو دەگریان، بەڵام بەوپەڕی بێموبالاتییەوە پشت دەکەنە ئەو کەسانەی بەڕاستی شایەنی گرنگیپێدان و خەملێخواردنن.\nیادەوەرییەکان هەراسانیان کردبوو، نەیدەزانی بۆ هەندێک شت پێیەوە نووساون و ناڕۆن، لە خۆی پرسی ئاخۆ دەبێ ئەمە حاڵی هەموو ئەو خەڵکە بێت کە لەسەر شەقام دەیانبینێت، ئەوانەی لە ماڵ و نیشتیمانەکانیان دوورن، سووڕمابوو لەوەی دووری چۆن بیرکەوتنەوەکانیش دەگۆڕێ.\nبە بیستنی ئەو هەموو ئامادەکارییەکان ڕێکخران، بەڵام دەتگوت بیسەرێکە و هیچی دیکە، وەکئەوەی مەبەستی قسەکان ئەو نەبووبێت. چەند مانگێک بوو باوکی دیار نەبوو، چاوەڕوانیش نەدەکرا لە داهاتووەیەکی نزیکدا بێتەوە. کە منداڵ بوو هیچ سەرسام نەبوو بەو ماوە درێژانەوی باوکی تیێدا نائامادە بوو، بگرە ئەوەندە بە بارودۆخەکە ڕاهاتبوو؛ هەر تێبینیشی نەدەکرد، ڕاستتر بڵێن تەنێ ئەو کاتە هەستی پێ دەکرد کە باوکی لە ماڵەوە بوو، ئەو کاتە هەستی دەکرد کە باوکیان زۆر دەڕوات.\nهەموو ڕووداوەکان ئەو کاتە ڕوویان دەدا کە باوکیان لەگەڵیان بوو، وەکئەوەی دایکیان چاوەڕێی هاتنەوەی بووبێت، بەر لەوەی بڕیارێک بدات یان هەر کارێکی گرنگ بکات، لەوانەیە ئەویش حەزی بەم ڕێگەیە بووبێ، لەوانەیە ناچار بووبن چاوەڕێی ئەو پارەیە بن کە لە سەفەر درێژەکانیدا دەیهێنایەوە بۆ ئەوە بتوانن هەر شتێک بکەن. لەم ساڵانەی دواییش مونا هەستی دەکرد ئاوازی ژیانی دایکی بە دووری باوکی هێواش دەبێت و ئەو ژیانەی لەگەڵ خوشک و دایکی بەسەری دەبات بێڕەنگ بووە. دواجار شتەکان بۆ ئەو سەختتر بوون و نەخۆش کەوت، زۆر دەم دادەنیشت و لەتاو سەرئێشە سەری دەخستە نێو دەستەکانی، نەیدەتوانی ئاسانترین کاریش بکات. مونا و حەوای خوشکە گەورەی؛ بەسەری پەنجەیان لێی نزیک دەبوونەوە و لە پەنای دادەنیشتن، ئەو دەمانەی هەناسەی لەسەرخۆی تاکە دەنگی نێوانیان بوو، ئەو و خوشکەکەشی هەوڵیان دەدا بە کەمترین دەنگ بەرکەوتنیان هەبێت. لە هەمبەر فرمێسکەکانی دایکیان بێتوانا بوون، ئەوان وایاندەزانی ئەگەر دایکیان دەست بە گریان بکات هیچ شتێک ناتوانی بیوەستێنێ تا فرمێسکەکانی دەبڕێن، ڕۆژی وا هەبوو بەهۆی هەڵەیەکی بچووکیان بە درێژاییی ڕۆژ دەگریا، وای لێ دەهات؛ هەرسێکیان ئەوەندە دەگریان تا شەلەل دەبوون بەهۆی ئازارە نەزانراوەکانیان.\nڕۆژێکیان پوورە ئامینە هاتە سەردانیان، ئەو ڕۆژە مونا گوێی لە ئامادەکاریی گواستنەوەی بوو بۆ لادێ، پوور کە خوشکی گەورەی دایکیان بوو، گوتی کە بەخێوکردنی دوو کچ بەیەکەوە توانایەکی زۆری دەوێت، بۆیە مونا لەگەڵ خۆی دەبات تا دایکی باشتر دەبێت، “حەوا دەتوانێت گرنگی بە دایکی بدات و پشووی بداتێ و ساغلەمی بۆ بگەڕێنێتەوە، تۆش لەگەڵ من دێی بۆ لادێ و لەوی کارێکت بۆ دەدۆزینەوە”.\nوەختێک بیری نەبوو، ئاخۆ کەسک شتێکی گوت دەربارەی نەچوونی بۆ قوتابخانە، لێ ئەمە یەکەم شت بوو مونا خۆی بیری لێ کردەوە، ئەمە واتە چەند ڕۆژێک مۆڵەت لە قوتابخانە وەردەگرێت. لە ماوەی کاتژمێرێکدا مونا پێداویستی چەند ڕۆژێكی خستە جانتاوە، لەپەنای پووری دەڕۆیشتن بەرەو شوێنی وەستانی پاسەکان، شاڵێكی حەریری تازەی لە مل کردبوو، باوکی بە دیاری بۆی هێنا بوو کۆتا جار کە گەڕایەوە ماڵەوە. ئەمەی بەباشی لەیادە چونکە یەکەم جار بوو بیپۆشێت.\nمەزراکە تەنێ پازدە میل لە شار دوور بوو، کە منداڵ بوو چەند جارێکی دیکەش سەردانی کردووە، مام عومەریشی چوار تا پێنج جار دەبینی لە ساڵێكدا، چونکە کە دەهاتە شار سەردانی دەکردن، بەڵام ئەو هیچ بیرۆکەیەکی نەبوو دەربارەی بەسەربردنی چەند هەفتەیەک لەو مەزرایە.\nمام عومەر زۆر بە کەمی زەردەخەنەی دەکرد، بەڵام دەتزانی لەبەر ئەوە نییە کە جاڕسە یان دڵخۆش نییە، ئەو تەنێ زەردەخەنە ناکات و تەواو، لەگەڵ ئەوەشدا ئەو جارە زەردەخەنەیەکی کرد کە مونای بینی هێدی هێدی بە ڕارەوەکەدا دێتە ماڵ. لە سێبەری هەیوانەکەدا دانیشتبوو، بە لقی خورما سەبەتەی چێ دەکرد، کاتێ دەنگی ئەو و پووری بیست کە لە ڕارەوەکە دێن؛ چاوەکانی بەرزکردنەوە و ڕووی بوو بە زەردەخەنەیەکی بێدەنگ.\nخانووەکە کەوتبووە سەر لێژایییەک، ڕووبارێکی بچووک بە ژێریدا تێدەپەڕی، مەزارکەش بە درێژاییی شەش فەدان بە درێژاییی ڕووبار کەوتبووە پشت خانووەکە. هەمیشە یەکەم شەوی بیرە کە لە مەزراکە بەسەری برد؛ بێدەنگی قووڵی لادێ، لە ڕاستیدا بێدەنگییەکی تەواو نەبوو، لەبەر ئەوەی زرنگە زرنگ و خشەخشە و دەنگی هەڵواسراوی وەسفنەکراو دەهات لەو دەنگە نەبیستراوانەی شەو، بێدەنگییەک بوو کە پێت دەنایە دەرەوەی ماڵ؛ نەڕەیەکی کز پەلاماری دەدا. لە کاتی خەوتنیدا گوێی لە هاواری بەرز دەبوو، هەر کە چاوی دەکردەوە نەدەما، دەنگی بەهێزی هەناسەی بۆقەکانی دەم ڕووباری دەبیست.\nژوورێکی تایبەتیان پێدا، پوورە ئامینە گوتی: “چەند هەفتەیەک لێرە دەبیت، ئیسراحەتی خۆت وەرگرە”، خانووەکە بچووک بوو؛ تەنیا دوو ژوور و ئەمبارێک بوو، کۆخت نەبوو، خانووی جووتیارێکی بچووک بوو. هەندێک کاتی ساڵ ئەو ژووەرەی تێیدا دەخەوت دەکرایە ئەمباریش، هەر بۆیە شوێنی پەڵەی باشماوەی ڕووەکی بەسەر ئەو دیوارەوە بوو کە بە سپی ڕەنگ کرابوو و نەدەسڕانەوە. پەنجەرە بچووکەکە ئەسیری شیشەکان بوو، دوور لەو ڕووبارە؛ لە بەرزی لێژایییەکەدا کەتبووە سەر باغێكی دارمۆز.\nبە ڕۆژ دەبوو مونا لە نزیکی پوورە ئامینە بێت، چاوەڕێ بوو ئیشێکی ماڵەوەی پێ بسپێرێت، بەڵام باش تێدەگەیشت کە مەبەستی سەرەکی چاودێریکردنی بوو، لەبەر ئەوەی ئەو کچە چواردە ساڵیشە. لە گسکدانی حەوشە و چێشتلێنان و جل شووشتن و پاککردنەوەی میوە و پڕکردنی سەبەتەکان و گواستنەوەیان بۆ بازاڕێ شار، یارمەتی دەدا. سەرەتا کارەکە گەلێک سەخت بوو، بەڵام دواتر بۆ بە ڕۆتینێک کە چێژێکی سەیری لێ دەبینی، دوانیوەڕۆیان، ئەگەر زۆر ماندوو نەبووایە و مام عومەریش جەوی باش بووایە، دەیبرد بۆ بینینی کاروباری مەزرا، هەندێکجاریش تا بن دارمانگۆ گەورەکە پیاسەی پێ دەکرد، لەوێ خەڵک چاوەڕێی ئەو پاسەیان دەکرد کە دەیبردن بۆ شار.\nدوکانێکی بچووکیشی لێ بوو، ئەو دەمانەی مام عومەر بۆ ئەحواڵپرسی و هەواڵگۆڕێنەوە دەچوو، خاوەنی دوکانەکە قاوەی بۆ ئامادە دەکردن. یەکەمجار کە بردی پێێ گوت: “بڕۆ سڵاو لەوانەی ژوورەوە بکە”. دوای ئەوە ڕاهاتبوو سڵاو لە ژنەکان بکات و لەگەڵیان دابنیشێت، تا مام عومەر قسەی لەگەڵ ئەو پیاوانە تەواو دەبوو کە لەژێر درەختەکە دانیشتبوون.\nڕۆژێکیان پیاوێكی دیکەش لەگەڵ ئەوان هەستا و دەستی بە ڕۆیشتن کرد، دیاربوو چەند ساڵێک لە مام عومەر گەنجتر بوو، لەوانەیە لە سەرەتای سییەکانی تەمەنیدا بێت، بە ڕوویەکی زەردەخەنەیی و دووچاوی فزووڵی گەش، مام عومەر پێێ گوت کە ئەوە عیسایە و دراوسێی هەرە نزیکیانە. مونا لەپشت ئەوان دەڕۆیشت و بە تۆنی دەنگی نێوانیان دەیزانی کە پەیوەندییەکی تووندوتۆڵیان هەیە. عیسا زووزوو پەیوەندی پێوە دەکردن، بەڵام ئەو دواتر ئەمەی زانی، چونکە عیسا خۆی و هاوسەر و منداڵەکانی چووبوونە پێمبا بۆ سەردانی خزمانیان. کە گەڕایەوەش لەگەڵ مام عومەر لە هەیوانەکە دادەنیشتن؛ قسەیان دەکرد، پێدەکەنین و قاوەیان دەخواردەوە. جاروبار پوورە ئامینەش لەگەڵیان دادەنیشت، چونکە ئەو هاوڕێیەکی باشی ئەوان بوو، لە هاوسەر و منداڵەکانی دەپرسی و جارجار بە کوڕم بانگی دەکرد.\nهەمیشە مونای بانگ دەکرد تا بێت و سڵاوی لێ بکات، مونا تەنیا دەیتوانی تێبینی ئەوە بکات کە بە لاچاو سەیری دەکات، تەنیا دەیتوانی تێبینی ئەوە بکات کە گرنگی پێ دەدات، چەند ڕۆژێک بەم شێوەیە بەردەوام بوو، بە تێپەڕینی کات سەردانەکانی بوونە ڕۆژانە، ئیتر هەر کە چاوێکی تێدەکرد یان دەیپشکنی؛ موچرکەیەکی گەرم بە جەستەیدا دەهات، وردەوردە چاوتێبڕینەکانی هێواشتر دەبوونە، تا ڕۆژێک بە نهێنی زەردەخەنەیەکی بۆ کرد، ئەویش بە زەردەخەنەیەکی بە ڕوودا کردەوە و ڕووی دوور وەرگێڕا و هەستی بە دڵخۆشییەکی لە ڕادەبەدەر دەکرد.\nمەحاڵ بوو کەسێک لەوە تێنەگات کە دەگوزەرێ، ئیتر وای لێهات مام عومەر بە ئامادەبوونی عیسا تووشی دڵەڕاوكێ و نائاسوودەیی دەبوو، پوورە ئامینەش هەمیشە کارێکی پێ دەسپارد، یەک لە هەردووکیان شتێکیان پێی نەگوت. زەدەخەنە و نیگاکانی سەرنجی ئەویان ڕاکێشا بوو، لێ ئەم شتەی دەشاردەوە، بەڵام لەبەر ئەوەی ئەو هیچی نەگوتبوو و مام و پووریشی زۆر وریا بوون، هەستی بە دڵنیایی دەکرد، وەکئەوەی لە یارییەکدا بێت.\nشەوێک هاتە بەردەم پەنجەرەکەی، لەوانەشە ئەمە جاری یەکەم نەبووبێت، لەوانەیە پێشتریش ئەم کارەی کردبێت، پەنجەرەکە کەوتبووە سەرووی دیوار، دوو دەسکی دارینی هەبوو، کە یەکەمجار گەیشتە ئەوێ، لە تاریکاییی لادێ دەترسا؛ بۆیە هەردووکی داخست. دوای ماوەیەک یەکێکی بە کراوەی جێدەهێشت، لەو شەوەدا لە خەو ڕابوو، هەستی کرد شتێک ڕوویداوە، چاوەکانی یەکسەر کەوتنە سەر پەنجەرەکە، ئەوەندە ترووسکایی لە هەوای شەودا هەبوو تا سێبەری سەرێک لای پەنجەرەکە ببینێت. نەیتوانی هەناسەیەکی تۆقین کپ بکات، تا دەستی خستە سەر دەمی خۆی بۆ گێڕانەوەی، هیچی نەبرد و زانی ئەوە عیسایە، وا خۆی نیشاندا کە هێشتا خەوتووە، دوای ساتێك گوێی لە هەناسەکانی بوو، دواتر هەستی کرد شڵەژانی هەناسەی ئەویان بەخەبەر هێناوەتەوە، دوای گاڤێک سەرەکە بزربوو، لێ بوێری ئەوەی نەبوو پەنجەرەکە دابخات، لە ترسی ئەوەی لە کاتی داخستن دەستی بۆ درێژ بکات، خۆی درێژ کردبوو، بەڵام زۆربەی شەوەکە بە ئاگا بوو، دەخەوت و بە ئاگا دەهاتەوە، چاویشی لەسەر پەنجەرەکە بوو.\nبۆ ڕۆژی دواتر چوو سەیری دەرەوە بکات، گومبەتێک خۆڵی پەیتی بینی کە لەسەری وەستابوو بۆ ئەوەی سەیری ژوورەوە بکات، بەڵام دەبووایە خۆی بە شیشەکان هەڵبواسێت، دوانیوەڕۆی ئەو ڕۆژە کە عیسا هاتە سەردانیان، مونا لەنێو خانوو نەهاتە دەرەوە، بە ڕاچەنینەوە وەڵامی سڵاوەکەی دایەوە. شەوەکەش هەردوو دەسکی پەنجەرەکەی داخست؛ خۆی درێژ کرد و بەخەبەرەوە چاوەڕێی هاتنی بوو. هەر کە گەیشت هەستی کرد دەستەکانی پەنجەرەکە پاڵ دەدەن، بە دەنگێکی نزم دەپاڕێتەوە و پات دەکاتەوە: “خۆتم لێ مەشارەوە” و دەنگی هەناسەی بیست، دوای گاڤێک دەنگەدەنگێکی ناسکی بیست شیشەی پەنجەرەکەی جێهێشت. مونا نەیتوانی بەرگەی ترس بگرێت و بەیانییەکەی هەر کە پوورە ئامینەی بینی؛ پێی گوت. بۆ ساتێک پووری هیچی نەگوت، دڵتەنگ دیار بوو، دەتگوت مونا هەواڵی زەرەرێکی مەزنی پێداوە. بە مونای گوت: “هیچ شتێک بە عومەر نە‌ڵێی”، داوای لێ کرد شتومەکەکانی ئامادە بکات، بە کەمتر لە کاتژمێرێک لە ڕێگە بوون بەرەوە پاس، لەژێر دارمانگۆکە وەستان. مام عومەریش لە نهێنێ ئەم پەلەپەلە تێنەدەگەیشت و لێی پرسی: “شتێکی خراپ ڕوویداوە؟” پوورە ئامینە گوتی: “نا تازە بیرم کەوتەوە کە بەڵێنم دابوو ئەمڕۆ بیگەڕێنمەوە… خۆت دەزانی چەند هەفتەیەکە لێرەیە”.\nلەپڕ مونا لەگەڵ دەنگی کادی بەخەبەر هاتەوە بانگی دەکرد: “لە کوێی”، کادی هاتە ناندین، ڕێک وەکوو دایکی لە چواردە ساڵیدا، ڕوو بە پێکەنین و پارێزراو، وەک ئەو ماڵەی تێیدایە، هاتە ئەو شوێنەی دایکی لەسەر مێز، لەگەڵ یادگارییەکانی دانیشتبوو، لەپشتەوە پاڵی بە دایکییەوەدا و قژی درێژی بە دەوری دایکی بڵاوەبوو، نێوچاوانی ماچ کرد و لێی پرسی: “چی دەکەی”، بەبێ چاوەڕوانی یەکسەر وەڵامی دایەوە: “دەچینە ماڵی ئەیمی، دوو کاتژمێری دیکە دەگەڕێمەوە”.\nمونا گوتی: “شتەکە وا نەبوو، مەبەستم مەزراکەی ئەفریقیایە”. کادی گوتی: “ئۆی.. کەواتە بیستت دایکە، هەر دەمویست سەرنجیان ڕابکێشم تا ئیرەییم پێ ببەن”.\nعەبدولڕەزاق گورنە ڕۆماننوسێکی تەنزانییە، بە زمانی ئینگلیزی دەنووسێت و نیشتەجێی بەریتانیایە. لە ٢٠ی سێپتێمبەری ١٩٤٨ لە سەڵتەنەتی زەنجەبار لەدایک بووە. ساڵی ١٩٦٨ بۆ خوێندن چووە بۆ بەریتانیا، لە زانکۆی کاتەنبری خوێندوویەتی، دواتر چووە بۆ زانکۆی کێنت و لە ساڵی ١٩٨٢ بڕوانامەی دکتۆرای بەدەستهێناوە. خاوەنی چەندین خەڵاتی ئەدەبییە، ساڵی ٢٠٢١ بووە براوەی خەڵاتی نۆبڵی ئەدەبی، بۆ “سازشنەکردن لەسەر کاریگەرییەکانی کۆلۆنیالیزم و هاوسۆزی لەگەڵ چارەنووسی کۆچبەر لەنێو جیاوازیی کولتووری و کشیوەری”. گورنە خاوەنی چەندین کتێبە لەوانە: (یادگەی کۆچ ١٩٨٧)، (ڕێگەی حاجیان ١٩٨٨)، (دۆتی ١٩٩٠)، (بەهەشت ١٩٩٤)، (لە ستایشی بێدەنگیدا ١٩٩٦)، (لە ڕێگەی دەریاوە ٢٠٠١)، (کۆچ ٢٠٠٥)، (کۆتا دیاری ٢٠١١)، (دڵبەرد ٢٠١٧)، (دوای ژیان ٢٠٢٠) و کورتەچیرۆکی (دایکم لە مەزرەیەک دەژیا لە ئەفریقیا). شایەنی باسە ئەمە یەکەم بەرهەمی ناوبراوە بە زمانی کوردی.\n فیلمێکی سینەماییی ئەمریکییە، ساڵی ١٩٨٥ بەرهەم هاتووە، لە ڕۆمانی نووسەری دانمارکی “کارین بلێکسن’ وەرگیراوە.\n ئەو ڕستەیەیە کارین بلێکسن لە کۆتاییی فیلمەکەدا دەیڵێت.\n کارەکتەری سەرەکیی فیلمەکەیە، مێڕڵ ستریپ ڕۆڵەکەی گێڕاوە.\n ڕوەکێکی گوڵ زەردە، قەبارەی بەقەد درەختێک دەبێت.\n میلێک = ١.٦٠ کیلۆمەتر.\n یەکەیەکی پێوانەیە، یەک فەدان = ٤٢٠٠ مەتری چوارگۆشە.\n دورگەیەکی وڵاتی تەنزانیایە، بە دوورگەی سەوز ناسراوە.\nچیرۆک، چیرۆکی بیانی، عەبدولرەزاق گورنە، وەرگێڕان\n← پێشانگاى هونەریى دیكۆمێنتا و سەرنجێك\nئەدەب و هونەر لە تێڕوانینی ‘ژان پۆل سارتەر’دا →


کوردی سوید بەشداری جەژنی چلەی هاوین دەکەن\nبەشێک لە کوردەکانی سوید بەشداری ئاهەنگ و مەراسیمەکانی جەژنی چلەی هاوین (مید سۆمەر) دەکەن، هەندێکیشیان لەڕێی قوتانجانەکان یانیش کارەکەیانەوە ئەم یادە دەکەنەوە.\nجەژنی چلەی هاوین لە سوید بۆنەیەکی گەورەی میللییە و بەشێوەیەکی بەرفراوان بە سەما و میوزیک و گەشت و خوانی تایبەت یاددەکرێتەوە.\nجەژنەکە لەو رۆژی هەینییەدا کە دەکەوێتە نێوان ١٩ بۆ ٢٤ی مانگی حوزەیران/ یونی یاد دەکرێتەوە. کە لەو رۆژانەدا خۆر بەشێوەیەکی ستونی لە زەوی دەدات، لە نیوەگۆی باکوری زەوی ئەم رۆژانە درێژترین و رووناکترین رۆژ دەبن.\nهەرچەند لە وڵاتانی دەورووبەری سوید زیاتر یادەکە دەبەستنەوە بە بۆنەیەکی دینییەوە، بەڵام لێرە مۆرکێکی میللی وەرگرتووە و خەڵک جلی فۆلکلۆری سوید لەبەدەکەن و ژنان و مناڵان ملوانکە و ئەڵقەی لە گوڵ چنراو لەسەر دەکەن. پاشان هەمووان بەدەروری دارێکی ڕازاوە بە گوڵ سەما دەکەن و گۆرانی سمۆ گرودەنا دەڵێنەوە.\n110 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nمیوانی سه‌رهێڵ: 347\nکۆی سه‌ردان: 18325959


ANF | بایک: بەرخودانی حەفتانین لەسەر هێڵی فەرماندە عەگیدە – ٢ -\nبایک: بەرخودانی حەفتانین لەسەر هێڵی فەرماندە عەگیدە – ٢ -\nشه‌ممه, 8 Aug 2020, 09:53\nژنان نوێنەرایەتیی ئازادی دەکەن\nلەبەر ئەوە ویژدان، ئەخلاق، مرۆڤایەتی لە ناو کورددا بەهێزە. پەیوەستە بە کولتور و بەهاکانی خۆیەوە. لەبەر ئەوە (دوژمنان و داگیرکەران) ناتوانن زوو بە زوو ئەنجام بەدەست بهێنن. بۆ ئەوەى ئەنجام بەدەست بهێنن هێرش دەکەنە سەریان تاوەکو بتوانن کۆمەڵگەى کورد لە گۆمەڵگەبوون دووربخەنەوە، کۆمەڵگەى کورد لە هێزی ئەو کۆمەڵگەبوونە داببڕن و لاوازی بکەن، ئیرادە و ورەی تێکبشکێنن. دەیانەوێت لەو رێگەیەوە رادەستی خۆیانی بکەن، بیکەن بە کۆیلەی خۆیان تاوەکو خاکی کوردستانیش بکەن بە خاکی خۆیان. سیاسەتێکی لەو شێوەیە بەڕێوەدەبەن. لەو چوارچێوەیەدا هێرش دەکەنە سەر ژنان، هێرش دەکەنە سەر منداڵانی کورد، هێرش دەکەنە سەر گەنجانی کورد، هێرش دەکەنە سەر جۆگرافیای کوردستان، هێرش دەکەنە سەر رێکخستن و رێکخراوە سیاسییەکانیان، هێرش دەکەنە سەر شارەوانییەکانیان. خاکی کوردستان بە ناوی دروستکردنی بەنداوەوە دەکەن بە ژێر ئاوەوە و کوردان کۆچبەر و ئاوارە دەکەن. هەموو چیاکانیان دەسوتێنن، هەر شتێک بە ناوی کورد و کوردستانەوە بێت هێرشی دەکەنە سەر. گۆڕستانەکانیان دەسوتێنن، تاڵانی دەکەن. یانی هەر چییەک بە ناوی کورد و کوردستانەوە بێت دەیانەوێت لە ناوی ببەن و بیسڕنەوە. لێرەشدا زیاتر هێرش دەکەنە سەر ژنان، گەنجان و منداڵان. بۆ؟ چونکە ژنان راستیی ئەوان ئاشکرا دەکەن. بۆ هەموانی روون دەکەنەوە و تێیان دەگەیەنن. ژن بووەتە بزوێنەر و ماتۆڕی پێشەنگی ئازادی و ئازادی پێشدەخات، دیموکراتیکبوون پێشدەخات. ئەوانیش لە دژی ئازادی و دیموکراسین. لەبەر ئەوەیە لە دژی ژنانن. لەبەر ئەوەیە هێرش دەکەنە سەر ژنان، دەستدرێژییان دەکەنە سەر و دەیانکوژن. هەروەها هەندێک ئەفسەری پسپۆڕیان کافتریا لە هەندێک شوێن دەکەنەوە و کچانی کورد دەبەن بۆ ئەو شوێنانە و گوایە پێیان دەڵێن، عاشقیان بوون و دەیانەوێت لەگەڵیاندا بژین. لەو رێگەیەوە دەیانەوێت هەموو کچانی کورد تووشی لەشفرۆشی بکەن، بێ کەسایەتییان بکەن، ئیرادەیان تێکبشکێنن، تاوەکو بیانکەن بە سیخوڕی خۆیان و بۆ خۆیان بەکاریان بهێنن. دەیانەوێت لە کەسایەتیی ژنان و کچانی کورد و منداڵانی کورددا ئیرادەی گەلی کورد تێکبشکێنن. بێ ئیرادەیان بکەن تاوەکو نەتوانن لە دژیان بوەستنەوە، رادەستیان ببن، تاوەکو خۆیان بتوانن کوردستان بە ئاسانی بخەنە ژێر دەستی خۆیان و بیکەن بە وڵاتی خۆیان. ئەگەر هێرش دەکەنە سەر ژنان هێرشەکان بۆ ئەوەیە، چونکە ژن کارەکتەری خۆی هەیە، لە دژی زوڵم، لە دژی فاشیزم و لە دژی دەسەڵاتە، لە دژی کۆیلەیەتییە و نوێنەرایەتیی ئازادی و دیموکراسی دەکات، نوێنەرایەتیی ژیان دەکات. دەوڵەتی تورکیش بە دەسەڵاتیی ئاکەپە – مەهەپە لە دژی ژیانی کوردن. لە دژی ئازادی و دیموکراسی و ویژدان و ئەخلاقن. بە ناوی ئیسلامیەتی و بە ناوی تورکەوە هێرش دەکەنە سەر ئەم گەلە، دەیانەوێت ئیرادەى ئەم گەلە لە کەسایەتیی ژنان و گەنجاندا تێکبشکێنن. ئەگەر هێرش دەکات هۆکارەکەی بۆ ئەوانە دەگەڕێتەوە، یانی ئەوە سیاسەتی دەوڵەتی قڕکەرە و هەم ئەو سیاسەتەیە کە دەوڵەت بە رێکخستن و دامەزراوەیی کردووە. کاتێک مرۆڤ سەیر بکات کە کێ ئەو سیاسەتە لە هەموو شارەکان و گوندەکانی کوردستان بەڕێوەدەبات؟ ئەوە دەبینێت ئەو سیاسەتە لەلایەن پۆلیس، سەرباز، ئەفسەرەکان، جاش و جەردەوانەکان، پارێزگارەکانیان، هەندێک لەوانەى کە گوایە بە ناوی ئایینەوە کار دەکەن، هەموویان ئەو سیاسەتە بە رێکخستنکراوە بە ئەنقەست و ئاگاییەوە بەڕێوەدەبەن. تاوەکو بتوانن لەو قڕکردن و سڕینەوەیەدا ئەنجامێک بەدەست بهێنن. لەبەر ئەوەى ژن بە تایبەتی لە دژی قڕکردن و سڕینەوە دەوەستێتەوە و نوێنەرایەتیی یەکێتیی نەتەوەیی دەکات. نەک تەنها یەکێتی ژنان، بەڵکو نوێنەرایەتیی یەکێتیی نەتەوەیش دەکەن. نوێنەرایەتیی ئازادی و دیموکراسی دەکەن. گورزێکى گەورە لە فاشیزم دەدەن، راستیی ئاکەپە – مەهەپە بۆ هەموو گەلان روون دەکەنەوە. بۆ ئەوەیە دوژمنایەتی لە کەسایەتیی ژنان و گەنجاندا پێشدەخەن. گەلەکەشمان دەبێت بە بەهێزی لە دژی ئەو سیاسەتە بوەستێتەوە. گەنجان لە شرنەخ لە دژی ئەو سیاسەتە راپەڕین و بۆ ئەوەش پیرۆزبایی لە گەنجان دەکەن. دەبوایە لە هەموو شارەکانی تریشدا راپەرین هەبوایە. لە مێژوودا کاتێک دەست بۆ ژنێک براوە، ئەوە بووەتە هۆی ئەوە کە راپەڕین رووبدات. پێویستە خاوەنداری لە مێژووی خۆتان بکەن، خاوەنداری لە ئیرادە، لە بەها و نرخی خۆتان بکەن. خاوەنداری لە ئەخلاق، شەرەف و کەرامەتی خۆتان بکەن. دەوڵەتێک دەیەوێت لە کەسایەتیی ژن دا پاکتاوکاری ئەنجام بدات. گەورەترین ناموس بۆ هەموو کەسێک ئەوەیە، کە تۆ وڵاتی خۆت، خاکی خۆت بپارێزیت و کاتێک ئەوانەت پاراست دەشتوانی خۆت بپارێزێت. بەو شێوەیە نەبێت تۆ ناتوانیت خۆت بپارێزیت. پێویستە گەلی کورد لەگەڵ ئەو دەوڵەتە، لەگەڵ ئەو حکومەتە و لەگەڵ ئەو دام و دەزگایانەدا نەژی. ئەو دەوڵەتە، ئەو حکومەتە، دام و دەزگاکانی سەربازی، پۆلیس، میت، جاش و جەردەوانی، پارێزگار و قائیمقام هەموویان دەیانەوێت کورد بسڕنەوە و لە ناوی ببەن. کورد چۆن ئەوە قبوڵ دەکات. کورد چۆن ئەو دەوڵەتە، ئەو حکومەتە و ئەو دام و دەزگایانە بە هی خۆی بزانێت؟ پێویستە لەگەڵیاندا نەژی، ئەوانە رتبکاتەوە، لە دژیان بوەستێتەوە، لەگەڵ گەلی تورکیادا تێکۆشانی خۆیان بەهێز بکەن. ئەگەر تێکۆشان گەورە بکەن، ئەو دەسەڵاتەی ئاکەپە – مەهەپە کە خۆی لە خۆیدا تەنگاو و لاواز بووە، دەڕوخێت.\nساڵیادی هەڵمەتی مێژوویی ١٥ی تەباخە، ٣٦ ساڵە فەرماندە عەگید و شەڕڤانانەکانی شەڕ دەکەن. کاتێک ئێوە ئەمڕۆ سەیری دەکەن، چۆن شیکاری و شرۆڤە بۆ ١٥ی تەباخ دەکەن؟\nمن لە کەسایەتیی عەگیدی پێشەنگ، عەگیدی فەرماندەی ١٥ی تەباخ دا هەموو شەهیدانی ئازادی و هاوکات ئەنگین سینجار و سینانی سوور، بەدرانی گوندکێ رەمۆ یادیان بەرز رادەگرم و رێزی خۆمیان پێشکەش دەکەم و لە بەرامبەریاندا سەری خۆم دادەنەوێنم. ئێمە بەڵێن و پەیمانێکى گەورەمان بە شەهیدەکانمان داوە. ئێمە لەسەر ئەو بەڵێن و پەیمانە رێدەکەین. ئەمڕۆش لە حەفتانین ئەوانەى داستان تۆمار دەکەن لەسەر ئەو بەڵێن و پەیمانەن کە بە شەهیدانیان داوە. قارەمانانی کورد، عەگیدی کورد بۆ خۆیان دەکەنە بنەما. ئەو هێڵە کە رێبەر ئاپۆ لەسەر دەستی هەڤاڵ عەگید پێشیخست، گەریلا نوێنەرایەتیی ئەو هێڵە دەکات. ئەو هێڵە ئەمڕۆش بەردەوامە و رێدەکات. بۆ ئەوەیە داستان تۆمار دەکەن. راستییەکە ئەوەیە. ئەگەر گەلی کورد شتێکى بەدەستهێنابێت بە هەڵمەتی مێژوویی ١٥ی تەباخ (ئاب) بە دەستیهێناوە. هیچ شتێک لە دەرەوەى ئەو هەڵمەتدا نییە. لە بناغەى هەموو هەڵمەت و دەستکەوتەکاندا پێشەنگە مێژووییەکان هەن. بەو هەڵمەتە چەندین هەڵمەتی تر پێشخران. شۆڕش لە ناو شۆڕش دا پێشخرا. شۆڕشی کۆمەڵایەتی، دیموکراتیک، کولتوری، ژنان، نەتەوەیی و گەلەک شۆڕش پێشخران. لە ناو کۆمەڵگەى کورددا و لە ناو مرۆڤی کورددا گۆڕانکارییەکى گەورەی دروستکردووە. ئەو شتەى لە دونیادا گەلانی تر بە سەدان ساڵ دروستیان کردووە، لە ماوەیەکى کەمدا ئافراندی. ئەو گۆڕانکارییە کە لە کۆمەڵگەى کورددا دروستبوو زۆر گەورە بوو. عەقڵییەت و هۆشمەندییەکى گەورەی دروستکرد. پەیوەست بەوانەوە کەسایەتییەکی دروستکرد، کۆمەڵگەیەکی دروستکرد، ژیانێکى دروستکرد. ١٢ی ئەیلول بە تایبەتی دەیخواست لە کوردستاندا تاریکایی و رەشاییەک دروست بکات تاوەکو هەموو کەسێک بکات بە کۆیلە، بەڵام ١٥ی تەباخ رێگای بەوە نەدا. ئەو کەنعان ئەڤرەنە، کە دەیخواست ئەو رەشاییە لە کوردستان دروست بکات، ١٥ی تەباخ ئەوی پچڕاند. ئەوە بەو مانایە نییە کە تەنها ئەوی لە کوردستاندا پچڕاندووە، بەڵکو لە هەموو رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا پچڕاندنی، چونکە بەرەنگاربوونەوە و وەستانەوە لە دژی دەوڵەتى تورکیا تێکۆشانێکى ئاسان و ئاسایی نەبوو. نەک تەنها لە دژی دەوڵەتێک وەستاونەتەوە، بەڵکو هاوکات تێکۆشانێکیشە. ئەو دەوڵەتە دەوڵەتی ناتۆیە. ناتۆ لە پشت ئەو دەوڵەتەیە. سیستمێک هەیە، بە هاوکاریی و پشتیوانیی ئەوان قڕکردن و سڕینەوە بەسەر کورددا بەڕێوەدەبات. وەستانەوەیە لە دژی دەوڵەتێکی لەو جۆرە، لەبەر ئەوە هەڵمەتی ١٥ی تەباخ هەڵمەتێکى مێژووییە، لە دایکبوونێکە بۆ گەلی کورد. گەلی کورد بەو هەڵمەتە خۆی پاکککردەوە، خۆی جوانکرد و بووە گەلێک فیداکاری بۆ مرۆڤایەتی بکات. گەلێکى لەو جۆرەی دروستکرد. ئەمڕۆ ئەگەر کورد لە دونیا دەناسرێت، ئەگەر رێزگرتنێک لە گەلی کورد دروستبوووە، لە ژێرەوەیدا هەڵمەتی ١٥ی تەباخ هەیە. ئەگەر ئەو هەڵمەتە نەبوایە کورد ئەمڕۆ لە ئاستی دونیادا بەم ئاستەى ئێستای نەدەگەیشت. ئەگەر لە هەموو بەشەکانی کوردستان تێکۆشان هەیە، یەکێتییەکی نەتەوەیی لە نێوان کورداندا پێشکەوتووە، ئەوەش لە سەر ئەو بنەمایە پێشکەوتووە، چونکە بنەما و بناغەیەکى گەورەیە. بەو جۆرە نییە، کە تەنها بناغەیەک و تەنها هەڵمەتێکە بۆ باکوور، بەڵکو بۆ بەشەکانی تریشە. بۆ رۆژهەڵاتی ناوەڕاستە و بۆ مرۆڤایەتییە. بۆ ئەوە ئەمڕۆ کوردیش، ریبەر ئاپۆش، پەکەکەش بوونەتە هیوا بۆ مرۆڤایەتی بە تایبەتی بۆ هێزە ئازادی و دیموکراسییەکان. ئەوە بەو هەڵمەتە دروستبووە. ئەو هەڵمەتە هەروا بە ئاسانی پێشنەکەوت. رەنگە هەندێک کەس بەو شێوەیە لێی تێبگەن، بەڵام زۆر بە قورسی و دژواری پێشکەوت، بە رەنجێکى گەورە پێشکەوت. کاتێک ئەم هەنگاوە پێشکەوت کەس بڕوای نەدەکرد هەڵمەتیکى لەو جۆرە پێشبکەوێت. کاتێک هەڵمەتەکە پێشکەوت کەس بڕوای نەدەکرد کە ئەو هەڵمەتە بەردەوامی و درێژەی پێبدرێت، شۆڕش لە ناو شۆڕش دا پێکبێنێت، گۆڕانکارییەکى زۆر گەورە دروستبکات. کوردان بکاتە هیوای مرۆڤایەتی و بۆ دیموکراسی و ئازادی تێبکۆشێت. هەموو کەس دەیوت، هەڵمەتێکى لەو جۆرە روونادات، کاتێکیش رووبدات تەمەنی ٢٤ کاتژمێر دەبێت، بەڵام تاوەکو ئەمڕۆ بەردەوامیی پێدرا. بە ئاستێکى ئەوەندە بەرزیش گەیشتووە، کە ئەو مرۆڤایەتییەی بۆ بەها مرۆڤایەتییەکان تێدەکۆشێت بۆ خۆیان بە هیوا و ئومێدی دەزانن. گەیشتووەتە ئەو ئاستە.\nپێویستە گەلەکەمان ڕەنجی ڕێبەر ئاپۆ و فەرماندە عەگید لەبیرنەکات\nلێرەدا ڕێبەر ئاپۆ رەنجێکی زۆری کێشاوە. هەموو کەسێک پێویستە لەوە تێبگات. ڕێبەر ئاپۆ لەناو بارودۆخێکی زۆر سەختدا لەناو بیدەرفەتیدا ئەو هەنگاوەی لە هەموو ڕوویەکەوە ئامادە کرد. لەسەر ئەو ئامادەکاری و ڕەنجە هەنگاوەکە نرا. لەم هەنگاوەدا ڕۆڵی هەڤاڵ عەگیدیش زۆر گەورەیە و ڕەنجێکی زۆری کێشاوە. لەبەرئەوەی لە ڕووی پراکتیکیەوە هەڤاڵ عەگید هەنگاوەکەی هاویشت. بۆیە رەنجێکی گەورەی کێشاوە. بۆیەش گەلەکەمان پێویستە ڕەنجی ڕێبەر ئاپۆ و هەڤاڵ عەگید و هەڤاڵانی عەگید کە شەهید بوو لەم هەنگاوەدا لەبیرنەکات. بۆچی ئەمە دەڵێم؟ گەریلا نە تەنها بۆ گەلی کورد، بەڵکو بۆ مرۆڤایەتی بناغەیەکی میلادی دانا. کاتێک دەستی پێکرد لەناو سەختیەکی زۆر و بێدەرفەتیەکی گەورەدا هەنگاوی هاویشت. ئەوانەی دەستیان پێکرد دەیانزانی شەهید دەبن، بەڵام دەیانزانی بە شەهیدبوونیان گەلی کورد لە خەوی مردن هەڵدەستێت. گەلی کورد دەکەنە ناو مێژووە و مێژوو دەنووسنەوە. بۆیەش شەهیدبوونیان لەبەرچاو گرت. هەموو سەختیەکانیان لەبەرچاو گرت کە بتوانن مێژوو بنووسنەوە و کورد بخەنە سەر قاچیان و توانیشیان ئەو کارە بکەن. لەو کاتەوە و تا ئێستا گەریلا قاڕەمانێتی دەکات، داستان دەنووسێتەوە، داستان لەسەر داستان تۆمار دەکات. بۆیەش بووەتە هیوای مرۆڤایەتی. ئەم تێکۆشانەی گەریلا، شەهادەتەکان هیچ کاتێک بە فێرۆ نەچوون، بە ئامانجیان گەیشتن. کەس ناتوانن نکۆڵی لەمە بکات. کێ نکۆڵی بکات پێویستە گۆمان لە مرۆڤایەتی ئەو کەسە بکرێت. ئەو قاڕەمانانە هیچ شتێکیان بۆ خۆیان نەویست، بۆخۆیان هیچیان دروست نەکرد. هەموو شتێکیان خستە خزمەتی گەلی کورد و گەلانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و مرۆڤایەتی. گیانیان بەخت کرد. بەو شێوەیە گۆڕانکاری ڕوویدا، ئەم بەهایانە دروست بوون، گەلی کورد بووە خاوەن ڕێز و ئەمڕۆ بووەتە هیوایەک. ئەمەش نیشانەی چییە؟ گەلی کورد قازانجی کرد، گەریلا لە ڕێگەی گەریلاکانەوە قازانجی کرد، ئەمڕۆش لە حەفتانین گەریلا هەمان کار دەکات، ئەم فیداکاریە، ئەم قاڕەمانێتیە بۆ گەلی کورد، بۆ گەلی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و بۆ مرۆڤایەتیە. بۆیەش گەریلا سەرکەوتووە، کەس ناتوانێت ڕێگری لە جموجووڵی گەریلا بکات. ئەوانەی دەڵێن ڕێگریان لێدەکەین، خەیال دەبینن. پێشتریش زۆر قسەی وایان کرد، تەواویان دەکەین، بەڵام هەرچەند ئەو قسانەیان کرد گەریلا بەهێزتر بوو. پەکەکە بەهێزتر بوو، بووە هیوای مرۆڤایەتی، ڕۆژ بە ڕۆژیش ئەو هیوایە گەورە دەبێت.\nگەنجانی کورد لە ئەوروپا، باکووری کوردستان و ئەو دەڤەرانەی کە خۆیان ڕێکخستووە، کەمپینێکیان بەناوی 'دەست بە جووڵە بکە'یان دەستپێکرد. گەنجانی کورد و تورک لە هەموو جێگایەک بەرخۆدان دەکەین. ئێوە ئەو هەوڵ و بەرخۆدانەی گەنجان چۆن دەبینن؟\nسەرەتا سڵاوی خۆم ئاڕاستەی ئەندامانی (نەبەدەهە) و (یەپەسە) دەکەم. بە ڕاستی ئەرکی خۆیان بەرانبەر کۆمەلگای کورد و تورکیا بەجێ دەهێنن. دەیانەوێت زیاتر ئەرکەکەیان جێبەجێ بکەن. پێویستە فراوانتری بکەن. ئەو شتەی کە دەیکەن کەم نییە، لەناو فاشیزمی ئاکەپە و مەهەپەدا. لەبەرئەوەی فاشیزم ڕێگا نادات دوو کەس کۆببنەوە. لەناو ئەو دۆخەدا چالاکی دەکەن. بۆیەش واتایەکی هەیە. پێویستە هەموو کەسێک ڕێزیان لێبگرێت. ئەوەی لەدژی فاشیزمی ئاکەپە و مەهەپە دەوەستێتەوە، پێویستە چالاکاکیەکانیان وەک بناغە وەربگرن. ئەو هەنگاوەی یەپەسە و نەبەدەهە کە لەدژی فاشیزم دەیکەن پێویستە زیاتر بەهێز ببێت. بڕواشم وایە کە زیاتر بەهێز و فراوان دەبێت.\nلە ئێستادا بزووتنەوەی پەکەکە بزووتنەوەی گەنجانە.ڕێبەر ئاپۆ وتی، 'بە گەنجی دەستمان پێکرد، ب گەنجێتی بەردەوام دەبین و بە گەنجێتی کۆتایی پێدەهێنن.' واتە پەکەکە تەڤگەری گەنجانە. گەریلا ڕێکخستنی گەنجانە. بە تەواوەتی گەنجان لەناو هەپەگەدا جێی خۆیان دەگرن، لەناو گەریلادا جێی خۆیان دەگرن. قاڕەمانێتی دەکەن. بۆیەش بە هەزاران شەهیدیان هەیە. بەم بۆنەیەوە سڵاوی خۆم پێشکەش بە گەنجانی کورد دەکەن.\nگەنجانی کوردستان لەدژی دەوڵەتی تورک هەرچیەکیان بیەوێت دەتوانن بیکەن\nگەنجانی کوردستان نابێت خۆیان وەک گەنجانی وڵاتانی تر ببینن، ئەوان گەنجانی کوردستان نین. واتە لەسەر کوردستان سیاسەتێکی قڕکردن بەڕێوەدەبرێت. ئەو سیاسەتەی لەسەر گەلی کورد بەڕێوەدەبرێت، لە مێژوودا لەوانەیە لەسەر هیچ گەلێکی تر بەرێوەنەبرابێت. لە وڵاتێکی بەم شێوەیەدا گەنجێتی دەکەن. پێویستە هیچ کاتێک ئەمە لەبیر نەکەن. ئەگەر لەبیری بکەن، خۆیان وەک گەنجانی وڵاتانی تر ببینن، واتە هەڵەیەکی گەورە دەکەن. ئەو کاتە ناتوانن ئەرکی خۆیان جێبەجێ بکەن. ئەرکیان لەناو کۆمەڵگادا پێشەنگایەتیە. ئەرکیان پاراستنی کۆمەڵگایە لە هەموو لایەکەوە. ئەوان پارێزەری کۆمەڵگای کوردستان و گەلی کوردن. بۆیەش پێویستە لەدژی داگیرکەری و قڕکەری فاشیستی تورک بووەستنەوە کە دەوڵەت سیاسەتی شەڕی تایبەتی دەروونی لەسەر گەلی کورد بەڕێوەدەبات. بە تایبەتی لەسەر ژنانی کورد، گەنجانی کورد و منداڵانی کورد. کاری نائەخلاوی و مادەی هوشبەر زیاد دەکەن. کاری نائەخلاقی و سیخووڕی بەرەو پێشەوە دەبەن. دەستی بە کوشتن، گرتن و ئەشکەنجەکردن کردووە.\nلە کەسایەتی ژن، منداڵ و گەنجاندا دەیانەوێت گورزێکی گەورە لە کۆمەڵگای کوردی بدەن. یاری بە ئەخلاق و ویژدان دەکەن و شتێک نەماوە کە یاری پێنەکەن. ئامانجەکەشیان لەناوبردنی گەلی کوردە. کاپیتالیزم لەدژی کۆمەڵگایە، ئەویش لەدژی کۆمەڵگایە. بۆیەش کاپیتالیزم پشتگیری لە ئەردۆغان و مەهەپە دەکات. هەرچیەک دەکەن قسە ناکەن. لەبەرئەوەی خۆیان دەیکەن، ئەو شتانەیە کە کاپیتالیزم دەیەوێت. خۆیان لە دەسەڵاتی ئەواندا دەبینێت. بەرژەوەندی خۆی دەبینێت. بۆیەش هاوکاری و پشتگیری دەکەن. بۆیەش پێویستە هەموو کۆمەڵگاکەمان بزانێت، هەم خانەوادەکانمان پێویستە ئەمە بزانن و هەم گەنجەکانمان چ کوڕ و چ کچ پێویستە باش تێبگەن. خاوەنداری لە خۆیان بکەن. خاوەنداری لە کۆمەڵگا بکەن. کۆمەڵگا بپارێزن. ئەو کاتە دەبنە گەنجی کوردستان و دەبنە پیشەنگی گەل. ئەو کاتە گەل ڕێزیان لێدەگرێت. ئەگەر خۆیان وەک پێشەنگ دەبینن، بە تەنها ئەم خاڵە پێویستە وەک ئەرک لەبەرانبەر کۆمەڵگا ببینن. ئەگەر خۆیان وەک بەرپرسیاری کۆمەڵگاکەیان نەبینن، بۆ کۆمەڵگا ئەرکی پاراستن جێبەجێ نەکەن. لەدژی داگیرکەری و قڕکردنی تورک لە هەموو ڕوویەکەوە نەوەستنەوە، ئەو کاتە نابنە گەنجی کورد. بە خۆشیان بڵێن گەنج، نابێت. مێژووەکەیان پێچەوانە دەکەنەوە. پێچەوانەی ڕێبەر ئاپۆ، پەکەکە و شەهید و گەل دەبنەوە. لەبەرئەوەی ڕێبەر ئاپۆ بە ئێمەی وت،'کاتێک وتمان گەنجی کوردستان، شەهید و گەلی کورد و بەرخۆدان وەبیرمان دێتەوە.' بۆیەش پێویستە لەدژی مێژوومان نەبین. نوێنەرایەتی مێژووی خۆمان بکەن، بەهێزتر ببین. ئەم داواکاریە لەوان هەیە. لە هەموو جێگایەک دەتوانن کۆببنەوە، دوو بە دوو، سێ بە سێ، چوار بە چوار، گەنجان بەم شێوەیە خۆیان ڕێکبخەنەوە. دەتوانن چی بکەن، درێغی نەکەن. ئەوە ئەرک و مافی ئەوانە. هەرچیەکیان لەدەست دێت لەدژی داگیرکاری و قڕکردنی تورک بکەن. بۆئەوەی بتوانن بیکەن، پێویستە خۆیان ڕێکبخەنەوە. لە هەموو جێگایەک دەتوانن خۆیان ڕێکبخەن. ئەوانەی یەکتری دەناسن و ئەوانەی متمانەیان بە یەکتری هەیە، خۆیان ڕێکبخەن و لەدژی دوژمن ئەوەی دەتوانن بیکەن. دەتوانن رێگری لە هەموو ئەو شتانەی دەوڵەتی تورک بکەن کە لەبەرانبەر گەل، ژنان و گەنجان دەیکات و تۆڵە بکەنەوە. بە زوترین کات وڵام بدەنەوە. ئەمە ئەرکی ئەوانە. چۆن لە شڕنەخ لەدژی دەستدرێژی وەستانەوە، پێویستە لە هەموو جێگایەک هەستنە سەرپێ. لەهەموو جێگایەک کە کۆمەڵکوژی ڕوویدا، ببێتە هۆی ڕاپەڕین. گەنجانی کورد لە سەربازی دەکوژرێن، دەوڵەتی تورک دەڵێت، جەڵتەی دڵ لێیداوە، چۆن ڕوویدا، هەم دەیانکوژن و هەم ئاڵای خۆیان لە لاشەیان دەپێچنەوە و داوای مەراسیمی سەربازیش دەکەن. خانەوادەکە ئەمەی قبوڵ نەکرد، سڵاوی خۆم پێشکەش بەوان دەکەن. پێویستە مرۆڤ لەدژی دوژمن بەم شێوەیە بووەستێتەوە. گەنجانی کورد بە تایبەتی ژنی گەنجی کورد پێویستە بەم شێوەیە لەدژی پۆلیسی تورک، سەربازانی تورک و ئەفسەر و میت و چەتەکانیان بووەستنەوە و ڕێگا نەدەن ئەوانەی لە دەزگاکانی دەوڵەتدا کار دەکەن و نوێنەری دەوڵەتن و ئەندامی ئاکەپەن نزیکیان ببنەوە. مرۆڤ ناتوانێت ببێتە ئەوینداری جەلادی خۆی. مرۆڤ حساب لە جەلادەکەی دەپرسێت، پێویستە خانەوادەکان ئاگاداری منداڵەکانیان بن و هەموو مرۆڤێک، هەموو گەنجێکی کورد پێویستە خاوەنداری لە کوردبوون، کەلتوری خۆیان و داهاتووی خۆیان بکەن. هیچ شتێکی دەوڵەتی تورک قبوڵ نەکەن. لەگەڵ ئەوەدا پەیوەندیەکانیان لەگەڵ گەنجانی شۆرشگیری و سۆسیالیست و دیموکراتەکانی تورکیا کە لەدژی فاشیزم و نەژادپەرستی دەوەستنەوە بەهێز بکەن. پێکەوە دەزگاکان بەهێز بکەن. دەتوانن لە زانکۆکان، لەگەڵ گەنجە نەخوێندەوارەکان خۆیان ڕێکبخەن. دەتوانن پێکەوە لەدژی فاشیزم لە تورکیا چالاکی بکەن.ئەرکی ئەوان بەم شێوەیەیە.


ڕێبەرێک بۆ دەستپێکردنێکی خێرای ساهاجا یۆگا\nیۆگای سەردەمی مۆدێرنە، “ساهاجا یۆگا” ڤێرژنێکی پەرەسەندووی سیستەمی یۆگای تەقلیدییە. شری ماتاجی گەشەی بەم یۆگا دانسقەیە داوە بۆ هەموو ئەو گەڕیدانەی کە ئەگەڕێن بەدوای ڕوناکبونەوەی ڕۆحیاندا.\nلە دوای ساهاجا یۆگاوە، پێویست ناکات بچیت بۆ هیمالایا یان لەسەر سەر بوەستیت. پێویست بە ئەنجامدانی هیچ ئاسانایەک یان تەکنیکەکانی جەستە ناکات. چونکە ئەوانە ئیتر پێویست نین.\nبەخێر بێن بۆ یۆگاکەی سەردەمی مۆدێرن!\nساهاجا یۆگا بە ئەزمونی خودناسین دەستپیدەکات کە وزە ناوەکییەکەی خۆت بەخەبەر دەهێنێتەوە کە پێی دەوترێت کوندالینی. ئەمە بەخەبەرهێنانەوەیەکی ناوخودی خۆتە و چۆن درێژەی پێدەدەیت ئەوە هەمیشە ئامانج بووە لە سیستەمی یۆگای تەقلیدی کە ١٤ هەزارساڵ پێش ئێستا لەلایەن توێژەری بەناوبانگ پاتانجالییەوە دامەزراوە.\nکوندالینی تەنها بە ئامادەبوونی ڤایبرەیشنە پاکەکان بەخەبەردێتەوە، لەم کاتی مۆدێرنەدا تەنها بە ئامادەبوونی شری ماتاجی یان وێنەکەی بەخەبەردێتەوە. بە ڕابەرایەتی شری ماتاجی ئەرکە زۆر قورسەکەی سەردەمانی کۆن ئێستا زۆر ئاسان بووە.\nهەنگاوی یەکەم – خودناسین\nخودناسین یەکەمین هەنگاوی گەشتە ڕۆحییەکەتە. بەبێ خودناسین، ناتوانیت تێبگەیت کە بەڕاستی تۆ کێیت. ناتوانیت لە مانای ژیانی خۆت تێبگەیت.چونکە لەگەڵ خودناسین دا، دەبیتە یەک لەگەل ڕۆحە پاکەکەت و هێزی دروستکەری گەردوون.\nبۆ بەدەستهێانی خودناسین بەشێوەیەکی دروست، تەماشای ئەم ڤیدیۆیەی لای خوارەوە بکە کە شری ماتاجی ڕێبەری دەکات. هەموو هەنگاوەکان بە تەرکیزەوە بەجێبهێنە لە قوڵای دڵتەوە. ئەم ڤیدیۆیە لانیکەم بۆ ماوەی سێ ڕۆژ دووبارەبکەرەوە هەموو بەیانییەک وە هەموو شەوێک.\nلەدوای ئەزموونی خودناسین بەیارمەتی شری ماتاجی، پێویستە لایەنی عاتفی و مادیت هاوسەنگ بکەیت لەگەڵ ئەوەشدا چاکراکانت بەم هەنگاوانەی خوارەوە. چونکە عەقڵت هێشتا چالاکە کە لەوانەیە زۆر بیرۆکەو دەنگ دروست بکات. تۆ دەبێت دۆخی ئاگای بێبیرکردنەوە بەدەستبهێنیت کە هیچ بیرکردنەوەیەک نییە لە عەقڵتدا. ئەم دۆخە بە ڕاهێنان کردن دێت.\nهەنگاوی دووەم – قەڵغانێکی پاراستن بۆخۆت دروست بکە\nئەم هەنگاوە کاتێک دەستپێبکە تەنیا ئەگەر هەنگاوی یەکەمت بۆ ماوەی سێ ڕۆژدووبارەکردبێتەوە.\nلە پێش و لە پاش هەر مێدیتەیشنێک لە ساهاجا یۆگادا، دەبێت تەکنیکی کوندالینی باندان ئەنجام بدەیت. کاتێک ئەم تەکنیکە فێردەبیت، دەتوانیت بەردەوام بیت بۆ هەنگاوی سێیەم.\nهەنگاوی سێیەم – هاوسەنگکردن\nچالاکییە عاتفی و عەقڵانییەکانت لەوانەیە ڕێگربێت لە پێدانی هەستی ئاسوودەیی و دڵخۆشی. لەبەر ئەوەیە تەکنیکەکانی هاوسەنگکردن لە ساهاجا یۆگادا زۆر گرنگە. لەم ڤیدیۆیەی خوارەوەدا فێردەبیت چۆن لایەنی عاتفی و ماددیت هاوسەنگ دەکەیت. ئەم تەکنیکی هاوسەنگ کردنە هەمووڕۆژێک دووبارەبکەرەوە.\nئێستا با کورتی بکەینەوە چی فێربوویت تا ئێستا.\nهەموو ڕۆژێک دەبێت مێدیتەیشنی بەیانیان و ئێواران ئەنجام بدەیت بەم شێوەیەی خوارەوە:\nهەنگاوی چوارەم – فووت سۆک (پێکردنە ناو ئاوو خوێوە)\nئەم هەنگاوە ئەو کاتە دەستپێبکە کەهەنگاوەکانی پێشووتر بەشێوەیەکی زۆر باش فێربووبیت.\nفووتسۆک یەکێکە لە باشترین ڕێگاکان بۆ پاککردنەوەی وزە نەرێنی(نێگەتیڤەکانت) و تازەکردنەوەت. پێش ئەوەی بچیت بنویت ئەم تەکنیکە دوبارەبکەرەوە لە هەمووشەوێکدا. لەپاش فوتسۆک، دەتوانیت خودناسین دوبارەبکەیتەوە.\nهەنگاوی پێنجەم – مێدیتەیشنی بەیانیان\nمێدیتەیشنی بەیانیان دەبێت کورت و کاریگەر بێت. لەبەیانیان دا، پیویست ناکات ڕاهێنانی خودناسین دوبارەبکەیتەوە. لەباتی ئەوە، ئەم مێدیتەیشنە تایبەتەی خوارەوە دوبارە بکەرەوە.\nئێستا با هەموو ئەم هەنگاوانە پوخت بکەینەوە و چۆن بەکاریان بهێنیت لە مێدیتەیشنی ڕۆژانە لە ساهاجا یۆگادا.\nلە بەیانیاندا (هەرکاتێک – بەیانیانی زوو باشترە)\nلە شەواندا (پێش ئەوەی بچیت بنویت)\nئەگەر ئەتەوێت، ئەتوانیت هاوسەنگکردن و فۆتسۆک تێکەڵبکەیت بەیەکەوە کەواتە لەکاتی فۆتسۆکدا دەتوانیت تەکنیکەکانی هاوسەنگکردن ئەنجام بدەیت.\nهیوادارین ئەم هەنگاوانە یارمەتیدەربێت بۆ دەستپێکردن بە ساهاجا یۆگا بەخێرای وە خودناسینەکەت دابمەزرێنیت لە ژیانتدا.\nئەمە تەنیا دەستپێکێکە لە ساهاجا یۆگادا. لەگەڵ خواستەپاکەکانتا شتەکانی تر خۆیان دێن.\nپەیوەندیمان پێوە بکەن لە پەیجی فەیسبوک لەکاتی بوونی هەرپرسیارێک.\nمانای مێرولەکردن لە دەستەکاندا\nمانای شنەبای سارد و گەرم لە دەستەکاندا


ئەدۆنیس بۆ 22هەمین جار نۆبڵی دۆڕاند\n2020.10.13 - 17:27\nماڵپەرێکی لوبنانی بڵاویکردەوە، ماوەی 22 ساڵە، عەلی ئەحمەد سەعید ئەسبەر، کە ناسراوە بە (ئۆدۆنیس) شاعیری بەناوبانگی سوریا و عەرەب بۆ وەرگرتنی خەڵاتی نوبڵ کاندید دەکرێت، بەڵام ناوبرا هەموو جارێک لە وەرگرتنی خەڵاتەکە شکست دەهێنێت.\nماڵپەری "دەرەج"ی لوبنانی (13ی تشرینی یەکەمی 2020) بڵاویکردەوە، "دوایین کەسی بەڕەگەز عەرەب کە خەڵاتی نۆبڵی وەرگرتبێت، نەجیب مەحفوز، ئەدیب و ڕۆماننووسی میسری بووە کە لە ساڵی 1988 ئەو خەڵاتەی بەدەست هێناوە".\nبەگوێرەی ماڵپەرە لوبنانییەکە، " لەدوای ئەوەی نەجیب مەحفوز ئەوە خەڵاتەی وەرگرتووە، ئۆدۆنیس بەردەوام کاندیدکراوە بۆ وەرگرتنی خەڵاتەکە لە بواری شیعر و هۆنراوەدا، بەڵام لەماوەی 22 ساڵی ڕابردوودا نەیتوانیوە خەڵاتەکە بەدەست بهێنێت، بەجۆرێک لەساڵی 2011دا زۆر نزیکبووەتەوە لەوەرگرتنی خەڵاتەکەدا، بەڵام دواجار بەخشراوە بە شاعیرێکی سویدی".\nماڵپەرەکە ئاماژەی بەوەشکردووە، "ئۆدۆنیسی بە ڕەگەز سوری کە ئێستا تەمەنی 90 ساڵە توانیویەتی لەساڵی 2011دا خەڵاتی (گۆتە)ی ئەڵمانی بەدەست بهێنێت کە تائێستا بە یەکەم ئەدیب و شاعیری عەرەب هەژماردەکرێت کەئەو خەڵاتەی پێدراوە".\nئۆدۆنیس لە سەرەتای سەرهەڵدانی شۆڕشی سوریا یەکێک بووە لەو کەسانەی کە پشتگیری خۆی بۆ ڕژێمی ئەسەد ڕاگەیاندووە وشۆرشەکەی بە ناڕێکخراوەیی وبوونی مۆرکی ئیسلامی ناوبردووە.\nخەڵاتی نوبڵی ئەمساڵ 2020 لەبواری شیعردا بەخشرا بە ژنە شاعیری ئەمریکی ( گلۆک).


داکۆکیکارێکی مافی ئافرەتان: هەزاران ئافرەت لە زیندانەکانی تورکیادا ئەشکەنجە دەدرێن – بزاڤی خزمەت\nداکۆکیکارێکی مافی ئافرەتان: هەزاران ئافرەت لە زیندانەکانی تورکیادا ئەشکەنجە دەدرێن\nپرۆفیسۆری ئەمریکی کە بە بەرگریکار لە مافی ئافرەتان لە ئاستی نێودەوڵەتییدا ناسراوە، قسەی بۆ تەلەفزیۆنی ABC ی ئوسترالی کرد: لە تورکیا 20 هەزار ئافرەت لە زینداندا ڕوبەڕوی ئەشکەنجە دەبێتەوە.\nپرۆفیسۆر د. سۆفیا پاندیا مامۆستای زانکۆی کالیفۆرنیا دەڵیت” دوای کودەتا دەستکردەکەی 15 ی تەمووز ئێردۆغان نزیکەی 60 هەزار کەسی بەتۆمەتی ئەندام بوون لە بزاڤی خزمەت خستە زیندانەوە. چەندین دەزگای پەروەردە و خوێدن داخران. سەرەڕای ئەوە هیج بەڵگەیەک نییە، بەڵام ئێردۆغان بزاڤی خزمەتی تاوانبار کرد. لەگەڵ ئەم تۆمەتبارکردنەدا، نزیکی 18 هەزار بۆ 20 هەزار ئافرەت زیندای کران. زیاتر ل 700 منداڵی ساوا لەگەڵ دایکیان لە زینداندا دەمێننەوە. بەپێی ڕاپۆرتی ڕیکخراوی لێبوردنی نێودەوڵەتی و رێکخراوی مافەکانی مرۆڤ؛ ئافرەتان توشی دەستدرێژی و چەندین ئەشکەنجە دەبنەوە.”\nپرۆفیسۆر د. سۆفیا پاندیا مامۆستای زانکۆی کالیفۆرنیا کە بەمەبەستی بەشداری کردن لە چەند کۆنفرانسێک و سێمینارێکدا لە وڵاتی ئوسترالیایە، بەبۆنەی 8 ی مارت ڕۆژی جیهانی ژنانەوە، چەندین ڕونکردنەوەی گرنگی دا. لە وەڵامی پرسیارەکانی بێڤیرلی ئۆکۆنۆر بۆ کەناڵی ABC ئوسترالی، د. پاندی بارودۆخی ئافرەتانی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست تاوتوێکرد. پاندی باسی ئەو بارودۆخە سەختەی کرد کە ژنان لە یەمەن و سوریا ڕوبەڕوی بونەتەوە هەروەها ئە زوڵمەی کە لە ئافرەتن دەکرێت لە تورکیا بە تۆمەتی ئەندام بوون لە بزاڤی خزمەت.\nئافرەتان لە تورکیا بەهۆی پەیوەندیان بە بزاڤی خزمەتەوە، ڕوبەڕوی ئەشکەنجە دەبنەوە\nپاندی ئاماژەی بەو زوڵ و ستەمە کرد کە لە ژێر دەسەڵاتی ئاکەپە ڕوبەڕوی ئافرەتان بۆتەوە. پاندیا ئاماژەی بەوەدا بەپێی ڕاپۆرتی ڕێکخراوی مافی مرۆڤ هاوڵاتیان بە تۆمەتی ئەندام بوون لە بزاڤی خزمەت ڕوبەڕوی ئەشکەنجە دەبنەوە لە زیندانەکان و لە ڕۆژی 8 ی ئازار ڕۆژی جیهانی ئافرەتان هەڵمەتی گرتن لەو وڵاتە بەردەوام بووە. سۆفیا پاندیا وتیشی ” دوای کودەتا دەستکردەکەی 15 ی تەمووز ئێردۆغان نزیکەی 60 هەزار کەسی بەتۆمەتی ئەندام بوون لە بزاڤی خزمەت خستە زیندانەوە. چەندین دەزگای پەروەردە و خوێدن داخران. سەرەڕای ئەوە هیج بەڵگەیەک نییە، بەڵام ئێردۆغان بزاڤی خزمەتی تاوانبار کرد. لەگەڵ ئەم تۆمەتبارکردنەدا، نزیکی 18 هەزار بۆ 20 هەزار ئافرەت زیندای کران. زیاتر ل 700 منداڵی ساوا لەگەڵ دایکیان لە زینداندا دەمێننەوە. بەپێی ڕاپۆرتی ڕیکخراوی لێبوردنی نێودەوڵەتی و رێکخراوی مافەکانی مرۆڤ؛ ئافرەتان توشی دەستدرێژی و چەندین ئەشکەنجە دەبنەوە.”\nئاماژە کرایە سەر ئەو زوڵمەی لە یەمەن ئەنجام دەدرێت\nپرۆفیسۆر د. سۆفیا پاندیا ئاماژەی بەو زوڵمە کرد کە ڕوبەڕوی ئافرەتان دەبێتەوە لە وڵاتی یەمەن. هەروەها جەختی لە هاودەنگی و کارکردنی ئافرەتانی مسوڵمان و یەهودی و ئەفریقی ئەمریکی کرد لە وڵاتی ئەمریکا و یەکدەنگی ئافرەتانی سەبارەت بە دژاییەتیەکان بە ئومێدەوە باسکرد.\nتالیدۆمیت و فیترەت!\nیه‌كێتی ئه‌وروپا نیگه‌رانی خۆی له‌مه‌ڕ دۆخی ڕۆژنامه‌نووسه‌كانی زه‌مان ده‌ربڕی


دەنگێ زەنگێ – خەدەنگ\nنیسان 25, 2020 نیسان 25, 2020\nوەرگێڕان: بژار محمد\nل ڤێرێ گەشتا چوونا ناڤ جیهانا نڤیسکارێ کلاسیکێ رووسی یێ هەری ناڤدار دەستپێدکەت.\nئەڤە شوقەیا ئەوی وێژەکارییە؛ ئەو جهێ کۆ ژیانا خوە لێ دەربازکری و یا تژییە ژ خوینەرێن وی. ل ڤێرێ وی داهێنان کر و هونەرێ خوە پێشکێشکر.\nزێدەباری کۆ ل چەندین وەڵاتان گەڕیایە، بەلێ پۆترسبۆرگ هەر ما عەشقا دۆستۆیڤسکی یا هەتاهەتایی.\nئەو ئیلهامبەخشا پەرتووکێن وی و شانۆیا قەهرەمانێن وی بوویە؛ کۆ تێدا ڕۆناهی دگەل تاریاتییێ دژیا.\nزەڵام: دۆستۆیڤسکی ژ هەمی نڤیسکارێن دیتر پتر د پۆترسبۆرگێ دا دهێت دیتن. بەلێ ڕۆمانا وی “تاوان و سزا” نێزیکترین بەرهەمێ وییە بۆ ئەڤی باژێری.\nئەو ڕاستیا پۆترسبۆرگێ ددەتە دیارکرن یا کۆ دۆستۆیڤسکی تێدا دژیا و ئەوا کۆ خەیال پێڤە د دیتن د هزر و بەرهەمێن خوەدا.\nد ئەڤێ شوقەیا کۆ بوویە مۆزەخانەیەک بۆ وی، دۆستۆیڤسکی ناڤدارترین بەرهەمێن خوە تێدا نڤیسینە؛ مینا؛ برایێن کارامازۆف، تاوان و سزا، دەبەنگ (گەمژە).\nکەسایەتییا قەهرەمانێن ڕۆمانێن وی یێن هاتین کۆ هاتین ئافراندن، ڕەنگڤەدانا وی ژیواری بوو یێ کو ئەو تێدا دژیا. ل مەها دیسێمبەرێ کەڤتە بەرامبەری شاهی، پشتی ڕۆمانا “دەبەنگ”، ئەوا کۆ بوویە ئەگەر وەریسێ سێدارەدانێ ل دۆر حەفکا وی ئالاندی و ل خۆلەکێن دوماهییێ لێبۆرینێ ژێ گرتی. ئەو قومارچی بوو، وەکی وی قەهرەمانێ د ڕۆمانا وی دا هەمان ناڤ هەلگرتی.\nب دیتنا دۆستۆیڤسکی مرۆڤ ئەو گرێک بوو یا کۆ پێدڤی بهێتە ڤەکرن و نە گرنگ بوو ئەگەر ئەو ژییێ خوە هەمییێ پێڤە ببۆرینیت. ژبەر هندێ ژی نابیت مرۆڤ هزر بکەت کو ئەو دەمێ ژ بۆ ڤێ چەندێ دهێت تەرخانکرن، ب هەروە یێ چووی.\nدۆستۆیڤسکی دبێژیت “ئەز یێ ل ڤەکرنا ڤێ گرێکێ دگەڕم؛ ژ بەرکو من دڤێت ببم مرۆڤ.”\nزەڵام: تایبەتمەندییا دۆستۆیڤسکییا د ڕۆحا تراژیدیایێدا. ئەوی بزاڤ دکرن کو ب ڕێیا بەرەڵایی و دناڤ تاریاتییێدا ل ڕۆناهی و ئایدیالیزمێ و هەماهەنگییێ د گەریا. ئەو ل ڕێکەکێ د گەڕیت دا کۆ ب سەر وێ خرابی و شەڕخوازییا د ئەڤێ جیهانێدا بکەڤیت.\nشەڕکرن و بەرهنگاربوونا وێ خرابییا دناڤ مرۆڤیدا، ئەو تشت بوو یێ کۆ دۆستۆیڤسکی لێ دگەڕیا د بەرهەمێن خوەدا. ب دیتنا ڤی نڤیسکاری، مرۆڤ دشێت ئاسانتریت تشت بکەتە کارەساتەکا مەزن.\nدبیت کۆ ناڤدارییا دۆستۆیڤسکی ژی یا کۆ بەردەوام بوویی پشتی چەرخ و نیڤا ژ وەغەرا وی، د زڤڕیت بۆ هندێ کو ئەو یێ دویربوون بوو د بەرهەمێن خوەدا.\nژن – ئانا دۆستۆیڤسکایا – نەڤیا دۆستۆیڤسکی ژ نڤشێ پێنجێ:\n“هەر تشتەکێ دۆستۆیڤسکی وەسف کری و ل سەر ڕاوەستیایی د بەرهەمێن خوە دا ژ ڕۆیدان و ئازارێن خەلکی و کارڤەدانێن وان، هێشتا یێن ماین تا ئەڤی سەردەمێ ئەم تێدا ژین”\nدۆستۆیڤسکی ڕۆژێن تژی ژ بەرەڵاییێ و خویناوی بەحس کرینە و گۆتییە: “یێن کۆ بەرەڵاییێ د جڤاکی دا دورست دکەن، ئەو کەسن یێن کۆ چ چارەسەری بۆ ئاریشەیێن خوە نەدیتین. لێ ئەو دناڤ وێ بەرەڵاییێدا د زاڵبوون و دەستهەڵاتدارییێ دگەڕن.”\nهاتییە وەرگێڕان: ژ ڤیدیۆیەکا کەنالێ (جەزیرە) د دەمێ سەرەدانا مۆزەخانا دۆستۆیڤسکی کری.\nCategory: وه‌رگێرانTag: زەنگ by Awaz Ibrahim\nدوماهیک نامەیا نائیل بەلعاوى


ڕاگەیاندن Archives - Page 3 of 19 - کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان\nهاوڕێ عومەر ئێلخانیزادە، سکرتێری گشتیی کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان بە بۆنەی ماڵئاوایی لە ژیان کردنی مامۆستا حەمید دەروێش سکرتێری گشتی پارتی دێموکراتی پێشڤەرۆی کورد لە سوریە پەیامێکی بڵاوکردەوە. دەقی پەیامەکە: بەرز و بەڕێز بێ یادی مامۆست…\nهەمو هەواڵەکان ئەوە ئەسەلمێنن که ئەگەری هێرشی تورکیە بۆ رۆژئاۆا خەریکە دەچێتە بۆاری جێبه‌جێ کردن. دەسەڵاتدارانی تورکیە ئەیانەوێت قەیرانەکانی نێو خۆیان و هەلومەرجی نالەباری وڵات بە لەشکرکێشی بۆ سەر رۆژئاوا داپۆشن و بە کاولکردن و ماڵوێرانیی…\nجەماوەری تێکۆشەری کوردستان! حیزب و لایەنە سیاسییەکان! لە یەک دوو رۆژی رابردوودا و،لەگەڵ پەرەسەندنی هێرش و بۆردمانی فرۆکەکانی ئەرتەشی تورکیە بۆ سەر ناوچە سنوورییەکانی باشووری کوردستان کە بە داخەوە بە هۆی ئەو دەستدرێژیانەوە کۆمەڵێک لە دانیشتوانی …\nبەداخەوە سەرلەبەیانی ئەمرۆ دایە بێهجەت هیدایەت مەزهەری ، دایکی هاوڕێی گیانبەختكردوی كۆمەڵە هاوڕێ جەلیل دەشتی لەتەمەنی 80 ساڵی لە شاری سنە ماڵئاوایی لە ژیانكرد. دایە بێهجەت، هەروەها خوشکی چوار گیانبەختکردو هاوڕێیان رەحمان، ناسر، نادر و محەمەد …\nخەڵکی ئازادیخوازی کوردستان! دۆستان و دڵسۆزانی کۆمەڵە! زۆر بەداخەوە کاتژمێر 6:30 ئێوارەی ئەمرۆ پێنج شەممە 17ی جۆزەردان رێکەوتی 6ی مانگی ژوئن، لە کاتی جێگۆرکێ و گۆاستنەوەی ژمارەیەک لە هاوڕێیانی پێشمەرگەی کۆمەڵە بۆ بنکە سنوورییەکان، یەکێک لە ئ…


چرکەیەکی دەربڕین لەلایەن شادی عبدالواحد بە پێنووسە ڕەنگ شینەکەی، بە فکرە ڕەنگ ئاڵەکەی چ ناڵەیەك دەنەخشێنێت. پەنجەی مۆر و ژێر دەستەیی لە ژووری ساردی دەنگدان لێک دەئاڵێنێت. گوایە ئەمڕۆ ڕۆژی دەنگدانی مرۆڤایەتییە، بۆ ڕزگاری لە چەوسانەوە و لە ڕقەبەرایەتییە، دڵنیایت کە دەتوانی چاکسازی بەرهەم بێنیت. یاخود فرمێسک لە چاوانی باوکی …\nشادی عبدالواحد ڕەسول نەفرەت لەو دایک و باوکەی کە کچەکانیان، زوو: (کاتێك هێشتا هەست بە ژیان و بەرپرسیارێتیەکان ناکات) و بەبێ ویستی خۆیان بەشوویان دەدەن… هەتاوەکو کەی ئەو بیرە تەسکە وەکو خۆی دەمێنێتەوە!؟ هەزارەها کچیان ئاوا ماڵ وێران کرد، خەونەکانیان خستە ناو دەست و ژێر پێی پیاوێک. هەر بە منداڵی …\nدلێر محەمەد نوری مناڵان بە تایبەتی مێینەکان خەمە گەورەکەی کوردانی تاراوگەیە. پەروەردەکردنی مناڵان بەو جۆرەی دایکان و باوکانی ئەیخوازن جەنگی دۆڕاوی باوانی کوردە دژ بە پەروەردەی باو یان پەروەردەی گشتی لە نێو قوتابخانە و سێکتەرەکانی دیکەی وڵاتە ڕۆژئاواییەکان. بنەماڵە کوردەکانی تاراوگە هەمیشە لە لێکدانەوە و دڵەڕاوکێ و ململانێدان لەگەڵ کۆمەڵگا …\nڕامان عوسمان کوردە مێشک و ئاوەزى مرۆڤ هیچى وا لە ئاژەڵێک زیاتر نییە، ئەوەى جیاوازى دروست کردووە کەڵەکەکردنى ئەزمونە. تەمەنى هیچ مرۆڤێکیش بەشى ئەوە ناکات هەموو ئەو شتانە ئەزموون بکات کە پێویستە بیزانێت، بەڵام چارەسەرێکى ئەفسووناوی هەیە: کتێب! کە دەتوانێت رێگەکەت بۆ کورت بکاتەوەو ئەزموونى هەزاران ساڵ و ملیۆنان مرۆڤت …\nشوان ئەحمەد (ئەدۆنیس و فاتیمە ئیسبەر) ئەدۆنیس وەک عارفی گەورە ئیبن عەرەبی، ستایشێکی بێئەندازەی مێیایەتی دەکات و پرسی ژن لەکۆمەڵگەی عەرەبی و ئیسلامی و خۆرهەڵاتیدا، یەکێکە لەو بابەتانەی بەجدی وەریگرتووە و لێبڕاوانە خەمی لێدەخوات. ڕەنگە کەم کەس بزانن وەک سەرنووسەری گۆڤارەکە، ئەدۆنیس لەبەر خاتری پرسی ژنان، (مەواقیف)ی ڕاگرت. سەروەختێک ستافی …\nسەرکەوت شەریف چەند ڕۆژێکە هاشتاگی “تزوجني بدون مهر” کچانی لوبنانی بانگەشەی بۆ دەکەن، بۆتە بابەتێکی گەرمی سۆشیال میدیا. دواتر ئەم هاشتاگە پەڕییەوە بۆ چەند وڵاتێکی تری عەرەبی، لە ناویشیاندا میسر. بە حوکمی ئەوەی لەمیسر خوێندومە و دوو ساڵ لەوێ ژیاوم، کەمێ باسی زەواج و تێڕوانینی کچانی ئەوێ دەکەم بۆ زەواج. …\nموحەمەد ڕ. ئەحمەد زۆربەمان چیرۆکی سەندرێلا دەزانین، کچێکی شۆخ و شەنگە لە کۆشکێک دەژیت، دایک و زڕ خوشکەکانی زۆر لەگەڵی خراپن. ئەمیش چاوەڕێی سوارچاکێک دەکات وەک ھێزێکی دەرەکی کە لە دەرەوەدا بێت و ڕزگاریبکات لەو ژیانە ناخۆشەی کە تێیدایە و بیخاتە ژیانێکی خۆش. بە گوزارشتێکیتر سەندرێلا وەک کچێک پشت بەخۆی …\nڕامانێک لە دید و بۆچوونەکانی نەوزاد جەمال/ بەیان سەلمان Image: Victor لە بەرهەمەکەیدا باس لە تەماشاکردن لەچاوی پیاوەوە بۆ ئافرەت دەکات، هەڵبەت ئەوەندەی من لەو تێزەی ئەو تێگەیشتبێتم، کاریگەریەکی فەلسەفەی لەسەرە بەتایبەت (لێڤیناس). من وەک ئەویترو ئەویتریش وەک خۆم ببینم، مەرجێکی ئۆنتۆلۆجی و ئیتیکەی بۆ پەیوەندی من و ئەو. هەڵبەت …


تۆمەتبارى نوسینى دروشمى ’’ئەنسارولئیسلام’’ لە شارەزوور دەستگیرکرا\n2021.02.09 - 12:38\nئاسایشى شارەزوور دەستگیرکردنى کەسێکى راگەیاند، بەتۆمەتى شێواندنى دیواربەندى قوربانیانى خێڵى حەمە و نوسینى چه‌ند دروشمێكی گروپى "ئەنسارولئیسلام".\nبەپێی راگەیەنراوێکى ئاسایش کە وێنەیەکى دەست "ناس کورد" کەوتووە، تۆمەتبارەکە رۆژى (حەوتى شوباتى 2021) دەستگیرکراوە، کە ڕۆژی پێشووتر له‌سه‌ر دیواربه‌ندی شه‌هیدانی خێڵی حه‌مه له‌گونده‌كه چه‌ند دروشمێكی ئەنسارولئیسلامى نوسیبوو.\nئاماژە بەوەشکراوە "دوای كۆكردنه‌وه‌ی زانیاری وورد و كۆكردنه‌وه‌ی به‌ڵگه‌ی ته‌واو، دواجار گه‌شتین به‌تۆمه‌تباره‌كه به‌ناوی (س. م. ق.) بۆیه به‌فه‌رمانی دادوه‌ری لێكۆلینه‌وه‌ی ئاسایشی شاره‌زوور و به‌پێی مادده‌ی (3 ی تیرۆر) ده‌ستگیرکرا".\nبەپێی راگەیەنراوەکە "له لێكۆڵینه‌وه‌دا تۆمه‌تباره‌كه دانی به تاوانه‌كه‌یدا ناوه و وه‌ك خۆشی ده‌ڵیت له ژێر كاریگه‌ری هه‌ندێك وتاری توندڕه‌ویدا فكره‌ی توندڕه‌وی وه‌رگرتووه و پێیوایه ئه‌و جۆره په‌یكه‌ر و وێنانه دژی ئیسلامن و شیركن ".\nڕووداوێکی سەیر.. داواکراوێک لە داخی ژنەکەى خۆی ڕادەستی پۆلیس دەکات\n2021.02.19 - 11:14\nشارەزوور: ماتۆڕ سوار خوێندکارانی ناوخۆیی هەراسان دەکەن\n2021.01.31 - 19:02\nدۆسیەکەی بەدەل بەرواری بە کوێ گەیشت؟.. دوای سزادانی پێنج لە دەستگیرکراوان\n2021.02.18 - 20:49


ناکۆکییه‌كانی نێوان پاسداران و میلیشیا عێراقیەکان ئاشكراده‌بن\nسزاکانی ئەمریکا لەسەر ئێران توانای کەمکردۆتەوە بۆ دەستبڵاوانە پشتیوانیکردنی بریكاره‌كانی، کە وایکردووە بارگرژییەکان زیادبکەن چونکە میلیشیا عێراقیەکان ناکۆکییان بۆ دروستبووە لەگەڵ فەرماندەکانی سوپای پاسداران.\nئەندامانی کەتائیب حیزبوڵڵا و میلیشیا عێراقیەکانی دیکە لە کەنارەکانی شاری ئەلبوکەمالی سوریا دەبینرێن لە تشرینی دووەم 2017. [وێنەکە لەسەر ئینتەرنێت بڵاوبۆتەوە]\nناکۆکیەکان لەنێوان لایەنە چەکدارەکانی سەربە سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی ئێراندا زیاددەکەن لە خۆرهەڵاتی سوریا بە زیادبوونی فشاری سزاکانی ئەمریکا کە سوپای پاسدارانی ناچارکردووە خەرجیەکانی بۆ ئۆپەراسیۆنە دەرەکیەکان بوەستێنێت، پسپۆڕان بە دیارونایان وت.\nوتیان دەلاقەکان بەتایبەتی لەنێوان میلیشیای عێراقی کەتائیب حیزبوڵڵا و فەرماندەکانی پاسداراندا ده‌رده‌كه‌ون لەگەڵ گروپە بریكاره‌كانی دیکە کە هەوڵی دەسەڵات و نفوز دەدەن لە ناوچەکە.\nچاودێران ئەم دووبەرەکیانەیان گەڕاندەوە بەتایبەتی بۆ کێبڕکێی تووندی سەرکردایەتی و سەرچاوەی سامان و نفوز لەنێو لایەنە زاڵەکانی ئەو ناوچەیەدا.\nمیلیشیا عێراقیەکان بەتایبەتی لە خۆرهەڵاتی سوریا کۆبوونەتەوە و نزیکەی 20 میلیشیا لەوێ چالاكن. جگە لە کەتائیب حیزبوڵڵا، بەناوبانگترین میلیشیاکان نوجەبا، لیوای زولفەقار، حەیدەریون و لیوای سەیید شوهەدان.\nمیلیشیا ئێرانیەکان، ئەفغانیەکان (فاتمیون)، پاکستانیەکان (زەینەبیون) و لوبنانیەکانیش کێبڕکێ لەسەر جێپێکردنەوەی خۆیان دەکەن.\n'هەرلایەنێك هەوڵی زاڵبوون بەسەر ئەویدیدا دەدات'\nمیلیشیاکانی سەربە پاسداران، تەنانەت ئەوانەی خەڵکی عێراقن، کەتائیب حیزبوڵڵا تۆمەتباردەکەن بەوەی لوتبەرزانە بەلاوەیان دەنێت و بڕیاری تاکلایەنانە دەدات.\nئەندامێکی ئەنجومەنی خێڵەکی له سوریا، شێخ موزیڕ ئەسعەد وتی: "ئەم جیاوازیانە زیاتر لە رابردوو دەرکەوتوون، چونکە هەر لایەنێك هەوڵی زاڵبوون بەسەر ئەویدیدا و سەپاندنی نفوز و کۆنترۆڵی خۆی دەدات بەسەر پرۆسەی بڕیارداندا."\nبە دیارونای وت: "لەمڕۆدا، دووبەرەکی تووند و پێکدادانی ناوخۆیی هەیە لەنێو ئەو کیانانەی دڵسۆزی ئێرانن چونکە کێبڕکێده‌كه‌ن لەسەر سەرکردایەتی و ده‌ستبه‌سه‌داگرتنی زەوی و سەرچاوە سروشتیەکانی خۆرهەڵاتی سوریا -- بەتایبەتی نەوت و گاز."\nئەسعەد وتی: "کەمبوونەوەی هێواشی پشتیوانی دارایی کە بەسەر بیركاره‌كانی ئێراندا دابەشدەکرا بەهۆی کاریگەریی سزا ئابورییەکانەوە بۆسەر رژێمەکانی ئێران و سوریا بۆتە هۆی دەرکەوتنی دووبەرەکیی ئاشکرا."\nبارگرژییەکان برەویان سەندووە لەنێوان سەرکردایەتی سوپای پاسداران لە سوریا و میلیشیا هاوپەیمانەکانی، بەتایبەتی کەتائیب حیزبوڵڵا -- کە موچەی مانگانەیان دابەزیوە لە 1,500 دۆلارەوە بۆ کەمتر لە 300 دۆلار بۆ هەر چەکدارێك.\nوتی جیا لەوەش، بۆمبارانکردنی بەردەوامی پێگەکانی بریكارانی ئێران لە دەشتی فورات بۆتەهۆی زیادبوونی بارگرژی و نائومێدیەکان.\nئەسعەد وتی دۆخی ئەم ناوچانە کە میلیشیاکانی سەربە ئێران لێی خاوەن نفوزن، بەشێوەیەکی بەرچاو خراپتر بووە.\nوتیشی: "دانیشتوانی شار و شارۆچکەکانی خۆرهەڵاتی سوریا، وەك مەیادین، کەسرە، دێرەزوور، شامیە، ئەلبوکەمال، مەراعیە و تەبەنی، بەشێوەیەکی زۆر ئازاریان چەشتووە بەهۆی پێشێلکارییەکانی ئەم گروپانەوە."\nهه‌روه‌ها وتی ئەوانه دەستدەگرن بەسەر موڵكوماڵ و زه‌ویدا و بەروبومە کشتوکاڵیەکان دەدزن. لەئەنجامدا، زۆرێك لە دانیشتوان ناچارکراون ناوچەکەیان به‌جێبهێڵن بەهۆی كه‌میی خۆراك و باجی سەپێنراوی میلیشیاکان و چەقبەستنی ئابورییەوە.\nقه‌یرانی دارایی دوبەرەکیەکان قوڵدەکاتەوە\nشیکاروانێكی سیاسی سوری، زیاد مونجید وتی: "کەتائیب حیزبوڵڵا یەکێکە لە تووندترین به‌كرێگیراوانی سوپای پاسداران، جا لە عێراق بێت یان لە سوریا."\nبە دیارونای وت ئەو جیاوازییانەی لەنێوان ئەو دووانەدا دەرکەوتوون هێشتا کاریگەریی لەسەر سروشتی ستراتیژیی پەیوەندییەکەیان نەکردووە، بەڵام زۆرجار لەسەر "کێشە تاکتیکی و تاکەکەسییەکانە".\nوتی بەڵام، قه‌یرانی بەردەوامی دارایی کە ئەم میلیشیانە ئەزمونی دەکەن چاوەڕواندەکرێت "دووبەرەکیەکان قووڵبکاتەوە لەنێویاندا و بەرەی ناوخۆییان لاوازتربكات، وەك بەشێوەیەکی بەرفراوان دەوترێت کە ئێران بەشێوەیەکی بەخشندانە پشتیوانی دارایی ئەم گروپانەی کردووە لە چەند ساڵی رابردوودا".\nوتی شتەکان لەئێستادا گۆڕاون و ئەو چەکدارانەی پەیوەندییان بەم گروپانەوە کردووە، بەتایبەتی هەژارە سورییەکان، لەئێستادا سكاڵادەکەن دەربارەی موچە نزمەکانیان چونکە زۆرێکیان سەرەتا پەیوەندییانکرد بۆ پارە نەك بۆ ئایدۆلۆژیا.\nوتی: "گروپەکانی سەربە ئێران هەرشتێکیان لەدەست بێت دەیکەن بۆ پاراستنی بەرژەوەندییە ئابورییەکانیان. سامانی خەڵکی ناوچەکەیان وشكکردووە لەوکاتەوەی دەسەڵاتی خۆیان سەپاندووە بەسەر ناوچەکانی خۆرهەڵاتی سوریادا."\n"هەروەها لەم ناوچانەدا گۆڕانکاریی دیمۆگرافییان جێبه‌جێكردووه بە کڕینی موڵكوماڵ بۆ نیشته‌جێكردنی چەکدارەکانیان و خێزانەکانیان، بەئامانجی سەرەکی خزمەتکردن بە کارنامەی ئێران."\nجێگرتنەوه‌ی سوله‌یمانی سەختە\nشیکاروانی سیاسی عێراقی، غانم عابد وتی: "بارگرژییەکان لەنێوان هاوسۆزەکانی ئێراندا لە سوریا هیچ نییە جگە لە رەنگدانەوەی دۆخی کێبڕکێ کە بەربڵاوە لەنێویاندا لە عێراق لە دەمی تیرۆرکردنی ژەنەراڵی ئێرانی قاسمی سوله‌یمانییەوە لە کانونی دووەم."\nبە دیارونای وت: "ئیسماعیل قائانی، کە جێگەی سوله‌یمانی گرتەوە، هێشتا ناتوانێت ئەو بۆشاییە پڕبکاتەوە کە سەرکردەی پێش خۆی جێیهێشتووە و ناتوانێت کێشەکان بۆ باری پێش خۆیان بگەڕێنێتەوە."\nوتی کێبڕکێ لەسەر سەرکردایەتی رۆژ به رۆژ برەودەسەنێت و وتیشی هەندێك لایەنی تایبەت "دەستیانکردووە بە ئەنجامدانی كرده‌ی یەکلایەنە بەبێ راوێژکردن بە سەرکردایەتی سوپای پاسداران".\nعابد وتی ئێران ماوەیەکی زۆرە هەوڵدەدات بۆ پته‌وكردنی دەسەڵاتی بەسەر ناوچە سنورییەکانی نێوان عێراق و سوریادا و بەهێزکردنی بوونی ستراتیژیی خۆی لەوێ.\nوتی: "لە ماوەی چەند مانگی رابردوودا، ئێران سێ کەمپی نوێی بۆ گروپە بریكاره‌كانی لە ناوچە سنوورییەکان کردۆتەوە." وتیشی ئەمە سەردەکێشێت بۆ زیادکردنی ئاستی قاچاخچێتی لەڕێی دەروازە نافەرمییەکانەوە و یارمەتی قەرەبووکردنەوەی هەندێك لەو زیانانە دەدات کە بەهۆی سزاکانەوە تووشی بووە.


جەژنی نەورۆز، جەژنی ویژدانی نەتەوایەتیمانە. ئەو جەژنەی لە ویژداندا دروست دەبێ، هەرگیز بە بڕیار دروست نابێ.. بە بڕیاریش ناسڕێتەوە.\nزۆر بون ئەو دڕندانەی بە دەمامكی ئاینی‌و مەزهەبی‌و قەڵمڕەوی خوێنڕێژیەوە، ویستیان نەورۆز لە ویژدانی نەژاد و نەتەوەی كوردستاندا، بسڕنەوە، بەڵام خۆیان لە مێژوودا نەمان‌و كوردو نەورۆز، بە سەربڵندیی لە هەر چوار بەشی كوردستاندا، بە گڕی مەشخەڵی كۆڵنەدانەوە مانەوە.\nساڵان، هەرێمی كوردستان، ئامێزی كوردەواری بۆ كوردانی رۆژهەڵاتی كوردستان دەكردەوە، وەلێ ئەمساڵ، كۆرۆنا، هەموو مرۆڤایەتی لە كونجی ژووردا قایم كردوەو هەر دەڵێی سروشت، دەیەوێ، تاوانی تێكدانی ژینگە‌و چاوچنۆكی كۆمپانیاكان، قانگ بدات!\nبەداخەوە، قوربانیەكانی رۆژهەڵاتی كوردستان، شایی نەورۆزی گۆڕیووە بە شین. ئەمساڵ دێهاتی هەورامان، بۆ شایی‌و هەڵپەڕكێ، بە جلی ئاڵ‌و واڵای كوردەواریەوە، ئاهێكی خۆشی نادەن.\nئەمساڵ، قەشقۆڵی، قەراغ، مێرگەپان، بناری بەمۆ، ئاكرێ، زاوێتەو سۆلاڤ، بێخاڵ‌و رەواندوز‌و كۆڕەك..تاد، بەفری كوێستانەكانی، كردۆتە دامیاوی (جۆگەلەی بەفراو)ی فرمێسكی دایكە كوردستان، بۆ ئەو رۆڵانەی، كۆرۆنا، بێگوناح، دوا هەناسەیان هەڵدەمژێ.\nخۆشبەختانە، حكومەتی هەرێم، بەرنامەو بڕیاری باشی هەیە، بۆئەوەی ئەم بەڵای ناگاهانە كەمترین جەزرەبە بوەشێنێ. دەستیان خۆشبێ.\nئەمیش تێدەپەڕێ.. كورد راهاتووە، بەرگەی كارەسات بگرێ. كوردستان، فێرگەی خۆڕاگرییە بەرامبەر هەموو كارەساتەكان!\nكەركوك.. ئەمساڵ، نە جەژنی نەورۆز و نە یادی راپەڕینی (1991) دەكەیتەوە. زۆریشی درێژە كێشا ئەو حكومەتە میلیتاریستە سەپێنراوە. ئۆباڵی ئەم درێژەكێشانەی داگیركردنەوەی كەركوك، بەرپرسیارێتیەكی گەورەیەو ناكرێ چاوەڕوانی قەدەر بكەین. دەبێ مەشخەڵی ئازادی هەڵبكەین. كەركوك، خانەقین، دوزخورماتو، ژەنگارو داقوق..تاد. ناكرێ، چاوەڕێی قەدەرو دەستی نادیار بكەین.. ناكرێ!\nلە كەرەنتینەی دڵخوازەوە، نەورۆزتان لێ پیرۆز بێ.. ئەی نەتەوەی كوردی دلێر! تایبەت لە پێشمەرگە، گەریلا، شەڕڤان.. لە هەر سەنگەرێكی كوردایەتیدا هەن!\nشیننامەیەك بۆ پێشمەرگەی دێرین (كامەرانی سەید مەجید)\nقۆناغی دووەمی ڕووبەڕووبوونەوەی كۆرۆنا