گێژاوی مەرگی ئێران | چرای ئازادی\nچرای ئازادی > ئابوری > گێژاوی مەرگی ئێران\nگێژاوی مەرگی ئێران\nله‌و کاته‌وه‌ی مه‌حمود ئه‌حمه‌دی نه‌ژاد له ئابی 2005دا بوو به‌سه‌رۆکی ئێران ، ئابووری ئه‌و وڵاته له‌خراپه‌وه به‌ره‌و خراپتر هه‌نگاوی نا. پێوه‌ری نه‌هامه‌تی وێنه‌یه‌کی روون ده‌خاته‌روو له‌باره‌ی ئه‌و ره‌وشه ئابوریه‌ی که‌زۆربه‌ی ئێرانیه‌کان تێیدا ده‌ژین. ئه‌و پێوه‌ری نه‌هامه‌تیه بریتیه له تێکڕای راده‌ی هه‌ڵئاوسان و سود و بێکاری، بێجگه له رێژه‌ی سه‌دی گۆڕانی ساڵانه‌ی تێکڕای گه‌شه‌ی به‌رهه‌مێنان.\nپێوه‌ری نه‌هامه‌تی ئێران له‌ماوه‌ی ساڵانی 1991-2008 له‌نه‌خشه‌که‌دا دیاره. پێویستیشه تیشک بخرێته‌سه‌ر ئه‌وه‌ی که هه‌ڵئاوسانی راسته‌قینه و راده‌ی سود و بێکاری ره‌نگه له‌وه زیاتربن که خراونه‌ته‌روو. له‌ئه‌نجامدا، ئاستی راسته‌قینه‌ی پێوه‌ره‌که ره‌نگه به‌رزتر بێت له‌و نه‌خشه‌یه‌دا که خراوه‌ته‌روو. به‌ڵام سه‌رباری ئه‌مانه‌ش، شێوازی هه‌ڵکشان و داکشان له‌پێوه‌ره‌که‌دا جێگه‌ی متمانه‌ن.\nزۆر شت هه‌ن که سه‌رنجڕاده‌کێشن: له‌ماوه‌ی ساڵانی 1991-2008دا ئاستی پێوه‌ره‌که به‌شێوه‌یه‌کی دیار بڵنده. ساڵانی فه‌رمانڕه‌وایی ره‌فسه‌نجانی تاراده‌یه‌ک هه‌ڵکشان و داکشانی دیاری تێدایه، هه‌روه‌ها له‌گه‌ڵ به‌رزبوونه‌وه‌یه‌کی به‌رچاو که به‌دوایدا که‌مبوونه‌وه‌یه‌کی دیار هات، پاشان دوایین هه‌ڵکشانه‌وه‌له‌ئاستی پێوه‌ره‌که‌دا. ساڵانی فه‌رمانڕه‌وایی خاته‌می سیمای جێگیریه‌کی رێژه‌یی پێوه‌دیاره‌و هه‌روه‌ها باشبوونێکی که‌م له‌ره‌وشی ئابوریدا. هه‌رچی ده‌ورانی ئه‌حمه‌دی نه‌ژادیشه به‌وه‌دا ده‌ناسرێته‌وه ک ه‌په‌رپووتبونێکی نه‌گۆڕی ره‌وشی ئابوری بووه. پێوه‌ری نه‌هامه‌تی تاقه پیوه‌ر نیه بۆ پێوانی باشگوزه‌رانی ئابوری. ئه‌م خشته‌یه نیشانه‌ده‌ری راره‌وی تومانی ئێرانیه له‌به‌رامبه‌ر دۆلاری ئه‌مه‌ریکیدا. له‌ساڵی 1989 وه و له‌و کاته‌وه‌ی ره‌فسه‌نجانی بوه به‌سه‌رۆک، تومان له‌سه‌دا 99.3ی به‌های خۆی له‌ده‌ستداوه‌ر له‌به‌رامبه‌ر دۆلاری ئه‌مه‌ریکیدا. ئه‌و به‌ها دابه‌زینه گه‌وره‌یه‌ی که له سه‌رده‌می ره‌فسه‌نجانی و خاته‌میدا رویدا هیچ سوودێکیان به‌ئێران نه‌گه‌یاند له‌نه‌هامه‌تی زیاتر.\nله‌کاتێکدا به‌ها دابه‌زینی تومان له‌به‌رامبه‌ر دۆلاری ئه‌مه‌ریکیدا له‌سه‌رده‌می ئه‌حمه‌دی نه‌ژاددا تاڕاده‌یه‌ک که‌مبووه (له‌سه‌دا 9.6) به‌ڵام تومان که‌وته‌به‌ر فشار له‌به‌ر ئه‌وه‌ی هه‌ڵهاتنی سه‌رمایه له‌ساڵی 2007ه‌وه‌رووی له‌زیادبوون کرد.\nجێگه‌ی سه‌رسوڕمان نیه که ئێران له‌پله‌ی 137 دایه له تێکڕای 183 وڵات له‌خشته‌ی بانکی جیهانیدا بۆ ئه‌نجامدانی بزنس بۆ ساڵی 2010 که له 9/9/2009 دا بڵاوکرایه‌وه. ئه‌وه‌ش راپۆرتێکه که کارایی و گرنگی بازاڕی ئازاد و ئاسانی ئه‌نجامدانی بزنس ده‌پێوێت. ئه‌و خشته‌یه‌ی دیکه ئه‌وه‌نیشان ده‌دات که‌ئێران له‌چ ئاستێکدایه به‌به‌راورد له‌گه‌ڵ وڵاتانی دیکه‌ی خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست و باشوری ئه‌فه‌ریقادا.\nهه‌ژاری به‌دبه‌ختیه‌که وا ده‌کات ئه‌وانه‌ی له‌سایه‌یدا ده‌ژین ژیانێکی سه‌خت و مه‌ترسیدار و کورت بگوزه‌رێنن. گه‌شه‌ی ئابوری چاره‌سه‌ری بنه‌بڕی هه‌ژاریه. له‌کاره‌کانی ئابوریناسه یه‌که‌مینه‌کانه‌وه وه‌ک ریچارد کانتیلۆن (1680-1734)، ئاده‌م سمیس (1723-1790)، هه‌روه‌ها جاک تورگۆ (1727-1781)، فێری ئه‌وه‌بووین که ئازادی ئابوری پێشمه‌رجێکی گرنگه بۆ گه‌شه‌ی ئابوری به‌رده‌وام و هه‌روه‌ها که‌مکردنه‌وه‌ی به‌رده‌وامی نه‌هامه‌تی. به‌ڵام ئه‌و پێکهاتانه کامانه‌ن که سیسته‌مێکی ئابوری ئازادی له‌م جۆره ده‌هێننه‌به‌رهه‌م؟\nپێویسته موڵکایه‌تی تایبه‌ت و مافه‌کانی په‌یمانبه‌ستن دابمه‌زرێن.\nئه‌م پێکهاتانه‌ی خواره‌وه پێویسته ببنه رێبه‌ری دامه‌زراندنی موڵکایه‌تی تایبه‌ت: ده‌بێت ئه‌و موڵکایه‌تیکردنه‌جیهانی بێت، ئه‌و موڵکه تایبه‌ت بێت به‌ته‌نها لایه‌نێک، توانای ئه‌وه‌ی هه‌بێت که‌ده‌ستاو ده‌ستی پێبکرێت.\nجیهانیبوون زه‌مانه‌تی ئه‌وه‌ده‌کات که‌هه‌موو سه‌رچاوه‌کان یان ئه‌وه‌تا خاوه‌نیان هه‌یه، یاخود ده‌کرێت خاوه‌نبکرێن له‌لایه‌ن که‌سێکه‌وه یاخود لایه‌نێکه‌وه. تایبه‌تبوون ته‌نها به‌لایه‌نێک زه‌مانه‌تی ئه‌وه ده‌کات که‌ئه‌و که‌سانه‌ی ئه‌و موڵکه‌یان هه‌یه ته‌نها ئه‌وان بۆیان هه‌یه به‌کاریبهێنن تاوه‌کو ئه‌و راده‌یه‌ی به‌کارهێنانی ئه‌و موڵکه‌یان زیان ناگه‌یه‌نێت به‌موڵکی که‌سانی دیکه. هه‌روه‌ها ده‌ستاوده‌ستکردن زه‌مانه‌تی ئه‌وه‌ده‌کات که‌خاوه‌نی ئه‌و موڵکانه ده‌توانن به‌شێوه‌یه‌کی ئازادنه ده‌ستاوده‌ست به مافی موڵکه‌کانیانه وه‌بکه‌ن (واته‌بیانفرۆشن یاخود بیان به‌خشن)\nپێویسته‌نیزامی مالی و شه‌فافیه‌ت دابمه‌زرێندرێن.\nبۆ دامه‌زراندنی کۆنترۆڵکردنی خه‌رجی گشتی و که‌مکردنه‌وه‌ی به‌فیڕۆدان و دزی و گه‌نده‌ڵی، پێویسته‌له‌سه‌ر حکومه‌ته‌کان که گوژمه‌یه‌ک له‌حسابی نیشتیمانی بڵاوبکه‌نه‌وه که بریتی بن له‌ته‌سفیه‌ی حسابی موڵک و به‌رپرسیارێتیه‌داراییه‌کانی، هه‌روه‌ها حساباتی که‌ڵه‌که‌بووی ساڵانه‌ی داهات و خه‌رجی. ئه‌م حساباتانه پێویسته به‌گوێره‌ی پێوه‌ره نێوده‌وڵه‌تیه‌کانی ژمێریاری بن هه‌روه‌ها پێویستیشه‌بخرێنه به‌ر چاودێری سه‌ربه‌خۆوه.\nپێویسته کورتهێنانی بودجه و خه‌رجیه‌کانی حکومه‌ت کۆنترۆڵ بکرێن.\nیه‌کێک له‌رێگه‌کان بۆ گه‌یشتن به کۆنترۆڵکردنی ئاست و مه‌ودای حکومه‌ت بریتیه له‌سه‌پاندنی زۆرینه‌ی ره‌ها له‌ده‌نگداندا بۆ ئه‌و بڕیارانه‌ی که په‌یوه‌ندیان به‌مالیه‌وه هه‌یه، وه‌ک باج و خه‌رجی و ده‌رکردنی قه‌رز.\nفشاری هه‌ڵئاوسان پێویسته کۆنترۆڵبکرێت.\nبه‌مه‌به‌ستی هاندانی گه‌شه‌ی ئابوری، پێویسته‌راده‌ی هه‌ڵئاوسان به‌نزمی و به‌پێشبینیکراوی بهێڵرێته‌وه.\nبۆ زۆرێک له‌و وڵاتانه‌ی له‌پرۆسه‌ی گه‌شه‌کردندان، ده‌کرێت ئه‌م ئامانجه‌ی هه‌ڵئاوسان به‌باشترین شێوه‌له‌ڕیگه‌ی نه‌هێشتنی بانکه‌ناوه‌ندیه‌کانیانه‌وه‌بێته‌دی و هه‌روه‌ها جێگرتنه‌وه‌یان به‌ده‌سته‌ی پاره‌که‌ده‌توانێت ئه‌و پارانه‌ده‌ربکات که‌به‌ته‌واوی ده‌گۆڕدرێن و جێگیرن و پاره‌ی خۆماڵین. یاخود له‌ڕێگه‌ی به‌کارنه‌بردنی پاره‌ی خۆماڵی و جێگرتنه‌وه‌ی به‌پاره‌ی بیانی جێگیری گۆڕدراو.\nچاکه‌کانی بازرگانی کراوه‌ی نێوده‌وڵه‌تی پێویسته‌سودی لێوه‌ربگیرێت.\nسیاسه‌تیکاری بازرگانی لیبرالیانه‌رێگه‌خۆشده‌کات بۆ ته‌رخانکردنی کارای سه‌رچاوه‌کان و هاندانی گه‌شه‌ی ئابوری. ئه‌مه‌ش به‌تایبه‌تی بۆ ئابوریه‌بچوکه‌کان راسته‌که‌تیایاندا رکابه‌ری راسته‌قینه‌ده‌کرێت ته‌نها له‌ڕێگه‌ی رێگه‌دان به‌به‌رهه‌مهێنه‌ره‌بیانیه‌کانه‌وه‌بۆ رکابه‌ریکردنی ئازادانه‌له‌بازاره‌ناوخۆییه‌کاندا بێته‌دی.\nپێویسته‌خۆ به‌دوربگیرێت له‌سیسته‌می باجی ئاڵۆز و باجی له‌ڕاده‌به‌ده‌ر.\nسیسته‌می باجگرتنی ئاڵۆز له‌گه‌ڵ راده‌ی باجی به‌رزدا ده‌بنه‌مایه‌ی شێواندنی ره‌فتارکردن و دژه‌هانده‌ری گه‌وره‌ده‌خولقێنن له‌چالاکی ئابوریدا، له‌کاتێکدا که‌داهاتی که‌میش به‌رهه‌م ده‌هێنن.\nپێویسته‌خۆ به‌دور بگیرێت له‌کۆمه‌کی دارایی و هانده‌ری باج بۆ پیشه‌سازیه‌تایبه‌ته‌کان.\nکۆمه‌کی دارایی و هانده‌ری باج که‌داڕێژراون بۆ هێنانه‌دی ئامانجی دیاریکراو ره‌نگه‌نه‌توانن له‌راستیدا ئه‌و ئامانجانه‌بپێکن. تاقه‌شتێک هه‌یه‌که‌گومانی تێدا نیه: ئه‌ویش ئه‌وه‌یه‌که‌ده‌بنه‌مایه‌ی شێواندنی هه‌ڵبژارده‌ئابوریه‌کان و ته‌رخانکردنی سه‌رچاوه‌کان، هه‌روه‌ها دواخستنی گه‌شه‌ی ئابوری.\nپێویسته‌خۆ به‌دوربگیرێت له‌مافی تایبه‌ت و حه‌سانه.\nبۆ نمونه، مافی تایبه‌ت و حه‌سانه‌که‌له‌لایه‌ن ده‌وڵه‌ته‌وه‌دێته‌کایه‌وه‌له‌به‌رژه‌وه‌ندی سه‌ندیکاکاندا وه‌ک نوێنه‌رایه‌تیکردنی تاقه‌خۆیی، به‌ئه‌ندامبوونی به‌زۆر له‌سه‌ندیکاکاندا، حه‌سانه‌له‌ئاستی یاساکانی دژه‌قۆرغکردن، هه‌موو ئه‌مانه‌ده‌بێت خۆیان لێ به‌دوربگیرێت. مافی تایبه‌ت و حه‌سانه‌ده‌بنه‌مایه‌ی شێواندنی بازاڕ و هه‌روه‌ها ده‌بنه‌مایه‌ی دواخستنی گه‌شه‌ی ئابوری.\nپێویسته‌خۆ به‌دوربگیرێت له‌کۆنترۆڵکردنی نرخ.\nکۆنترۆڵکردنی نرخ، هه‌روه‌ها دانانی سه‌قفێک بۆ راده‌ی سود، هیچ پاساوێکیان نیه له‌بواری ئابوریدا. له‌هه‌مان کاتیشدا ده‌بنه‌مایه‌ی شێواندنی ئه‌و رۆڵه‌ی که‌پێویسته‌نرخ خۆی بیبینێت. لێره‌شه‌وه، کۆنترۆڵکردنی نرخ ده‌بێته‌له‌مپه‌ر له‌به‌رده‌م ئاراسته‌ی سه‌رچاوه‌کاندا له‌به‌کارهێنانی به‌ها نزمیه‌وه‌به‌ره‌و به‌کارهێنانی به‌هابه‌رزی و هه‌روه‌ها ده‌شبێته‌ئاراسته‌کردنی سه‌رچاوه‌کان به‌شێوه‌یه‌کی نادروست و ده‌شبێته‌که‌مکردنه‌وه‌ی گه‌شه‌ی ئابوری.\nپێویسته‌خۆ به‌دوربگیرێت له‌ده‌ستوه‌ردانه‌بازاڕ و کۆتکردنی رکابه‌ری.\nده‌ستوه‌ردانه‌بازاڕ و کۆنترۆڵکردنی رکابه‌ری وه‌ک دامه‌زراندنی ده‌سته‌ی بازاڕ، ده‌بنه‌مایه‌ی به‌سیاسیکردنی ژیانی ئابوری و دامه‌زراوی ئیفلیج و خراپ ئاراسته‌کردنی سه‌رچاوه‌کان و دواخستنی گه‌شه‌ی ئابوری.\nپێویسته‌دامه‌زراوه‌حکومیه‌کان بگۆڕدرێن بۆ که‌رتی تایبه‌ت.\nدامه‌زراوه‌حکومیه‌کان ناکاران. بۆ نمونه، فرۆش و قازانجی سازدراو و به‌رهه‌مداری هه‌ر کارمه‌ندێک له‌دامه‌زراوه‌ی حکومه‌تیدا نزمتره‌به‌به‌راورد به‌کۆمپانیاکانی که‌رتی تایبه‌ت. فرۆشتن بۆ هه‌ردۆلارێکی وه‌به‌رهێناراو که‌متره، قازانجی هه‌ر دۆلارێکی وه‌به‌رهێنراو که‌متره، موچه‌و تێچوونی هه‌ڵسوڕان بۆ هه‌ردۆلارێکی فرۆش به‌رزتره، فرۆش بریتیه‌له‌نمونه‌یه‌کی نادیاری سنوری نێوان چالاکی گشتی و تایبه‌ت.\nپێویسته‌خۆ به‌دوربگیردرێت له‌سنوری نادیاری نیوان چالاکیه‌گشتی و تایبه‌ته‌کان.\nکاتێک که‌سنوری نێوان که‌رتی گشتی و که‌رتی تایبه‌ت نادیار بێت، ئه‌وه‌ئاماژه‌ی هه‌بوونی خراپییه‌که‌له‌دیاریکردنی مافه‌کانی موڵکایه‌تیدا. مافی موڵکایه‌تی خراپ دیاریکراویش ده‌بێته‌مایه‌ی شێواندنی ته‌رخانکردنی سه‌رچاوه‌کان و ده‌بێته‌مایه‌ی دواخستنی گه‌شه‌ی ئابوری. که‌فاله‌تکردنی حکومه‌ت بۆ ئه‌و کۆمپانیا تایبه‌ته‌کان که‌خه‌ریکه‌مایه‌پوچ ده‌بن یه‌کێکه‌له‌نمونه‌ئاشکراکانی نه‌بونی سنور له‌نێوان چالاکی گشتی و تایبه‌تدا.\nپێویسته‌خۆ به‌دوربگیرێت له‌قۆرغکردن و سه‌رکوتکردنی بازاری سه‌رمایه‌ی تایبه‌ت.\nقۆرغکردن و سه‌رکوتکردنی بازاری سه‌رمایه‌ی تایبه‌ت ده‌بێته‌هۆی شێواندنی پرۆسه‌ی پاشه‌که‌وتکردن و وه‌به‌رهێنان، هه‌روه‌ها ده‌بێته‌مایه‌ی دواخستنی وه‌به‌رهێنانی بیانی راسته‌وخۆ و ده‌بێته‌مایه‌ی بره‌ودان به‌هه‌ڵهاتنی سه‌رمایه‌هه‌روه‌ها به‌شێوه‌یه‌کی گشتی ده‌بێته‌مایه‌ی دواخستنی گه‌شه‌ی ئابوری.\nئێران نه‌ک ته‌نها ئه‌و خاڵانه‌ی پشتگوێخستوه‌که‌له‌سه‌ره‌وه‌باسمان کردن، به‌ڵام ئه‌حمه‌دی نه‌ژاد هه‌موو پره‌نسیپه‌ئابوریه‌کانی پشتگوێخستوه. له‌ئێران مافی موڵکایه‌تی تایبه‌ت و مافه‌کانی په‌یماننامه‌پارێزراو نین. نه‌بوونی پارێزراوی، به‌تایبه‌ت بۆ وه‌به‌رهێنه‌ری بیانی، وایکردوه‌که‌گه‌شه‌ی نه‌وت و غازی ئێران به‌ره‌و نغرۆ بچێت. بۆ نمونه، نه‌بونی سیسته‌می هێڵێکی خۆماڵی تێکهه‌ڵکێش، ئێرانی ناچارکرد که‌ساڵی پار هه‌نارده‌کردنی غاز بۆ تۆرکیا رابگرێت، که‌ئه‌مه‌ش گومانی خسته‌سه‌ر ئێران له‌وه‌ی که‌هه‌نارده‌که‌رێکی زامنی وزه‌بێت. نیزامی مالی و شه‌فافیه‌ت و کۆنترۆڵ له‌هیچ جێگه‌یه‌کی ئێران به‌دی ناکرێن. مه‌زه‌نده‌ده‌کرێت که‌خه‌رجیه‌کانی حکومه‌ت زیادیان کردبێت به‌راده‌ی له‌سه‌دا 55 له‌ساڵی مالی 2007-2008دا و هه‌روه‌ها 2008-2009دا.\nکۆنترۆڵکردنی نرخ زۆر به‌ربڵاوه. ئه‌مه‌ش ده‌بێته‌مایه‌ی کۆمه‌کی دارایی شاره‌وه‌به‌بڕی له‌سه‌دا 25ی تێکڕای به‌رهه‌می خۆماڵی. هه‌روه‌ها کۆمه‌کی دارایی دیاریش یه‌کسانه‌به‌بڕی له‌سه‌دا پێنجی تێکڕای به‌رهه‌می خۆماڵی، یاخود نزیکه‌ی له‌سه‌دا 16ی خه‌رجیه‌کانی حکومه‌تی ناوه‌ندی.\nبانکه‌کان ناچارده‌کرێن که‌قه‌رز بده‌نه‌هه‌ندێک که‌رتی ئابوری وڵات. ئه‌و که‌رتانه‌و ئاستی قه‌رزه‌کان له‌پلانی پێنج ساڵه‌ی گه‌شه‌ی ئێراندا دانراون.\nته‌نانه‌ت مه‌سه‌له‌گه‌لی وه‌ک به‌که‌رتی تایبه‌تکردن له‌ئێڕان وه‌ک شتی هه‌ڵه‌ته‌ماشا ده‌کرێن. بۆ نمونه، کاتێک دامه‌زراوه‌کانی ده‌وڵه‌ت ده‌فرۆشرێن به‌که‌رتی تایبه‌ت، زۆربه‌ی پشکه‌کانی له‌لایه‌ن دامه‌زراوه‌ی ده‌وڵه‌تی دیکه‌وه‌ده‌کڕدرێن.\nسیاسه‌تیکاره‌ئابوریه‌کانی ئێران ئه‌و وڵاته‌یان خستۆته‌گێژاوێکی مه‌رگه‌وه‌و خێرای ئه‌و گێژاوه‌ش به‌شێوه‌یه‌کی سه‌ره‌کی نرخی نه‌وتی دیاریده‌کات.


بۆچی دەنووسین (٧) - قەڵەم\nتاریخ ایجاد در شنبه, 06 ارديبهشت 1399 08:02\nرێژەگەرایی پۆستمۆدێرنیزم تەنیا رووی لە رابردوو نیە. لە راستیدا هەموو گەڕانەوەیەک بۆ رابردوو بە مانای رابردووگەرایی نیە. بانگهێشتکردنەوەی فۆڕمە کۆنەکان بەمانای گەڕانەوە بۆ دۆخی رابردوونیە، بەڵکو بەمانای حوزوری رابردوو لە ئیستادا و لەهەمان کاتدا حوزوری ئیستا لە رابردوودایە. کە ئەمە بە تەواوی جیاوازە لە رابردووگەرایی. کاتێک دوو بوون بەم شێوەیە لەگەڵ یەکتر ئاوێتەدەبنەوە ئیتر نە ئەمیان خۆیەتی و نە ئەویان خۆی. دەبن بە دوو شتی جیاواز. دوو شت کە لە پێوەندی لەگەڵ یەکتر مانا پەیدادەکەن. لە راستیدا ئێمە لەگەڵ دۆخێکی تەواو جیا رووبەڕوودەبین. لەم ئاوێتەبوونەدا هەر بەشێک هەندێ لە تایبەتمەندییەکانی خۆی دەدا و هەندێ تایبەتمەندی لەوی تر وەردەگرێ. دیارە مەرج نیە هەمیشە ئەمە پەنجا پەنجا بێت. دەکرێ ئاڵوگۆڕ بە گوێرەی دۆخ بێت. بەڵام مەرج ئەوەیە ئەم ئاڵوگۆڕە هەبێ. لەم ئاڵوگۆڕەدا نە نەریت زاڵ دەبێ و نە مودێڕن بەڵکو بوونێکە کە نە نەریتە و نە مودێڕن. لێرەوە جیهانێکی تر دەخوڵقێ کە خۆی هەم لە نەریت و هەم لە مودێڕن جیادەکاتەوە. دیارە دەتوانێ وەهمێک لە ناو لایەنگرانی نەریتدا دروست ببێ کە رابردوو وەک خۆی گەڕاوەتەوە، وەهمێکی هەڵە کە نیشانەی تێنەگەیشتن لە دۆخی نوێیە. ئەمە تەنانەت بە گوێرەی تیۆری هیگڵ سەبارەت بە چۆنیەتی دیالکتیکی گەشەیش دروستە. ئەمە سەنتێزێکی واوەترە لە تێز و ئانتی تێز کە هەم هەڵگری هەندێ خەسڵەتی تێز و هەم هەڵگری هەندێ خەسڵەتی ئانتی تێزە. دەق لەم حاڵەتەدا دونیای نوێی بەڕوودا دەکرێتەوە. چەمکە جۆراوجۆرەکان لە فەزایەکی نوێدا لەگەڵ یەکتر ئاوێتەدەبنەوە و جیهانێکی نوێ دەخوڵقێنن. لەم مانایەدا هیچ شتێک ناتوانێ کۆن ببێ و بۆ هەمیشە جێمان بێڵێ. رابردوو هەمیشە ئامادەیە بۆ ئەوەی حوزوری هەنووکەیی پەیدابکاتەوە و لەگەڵ ئەو چەمکانەی وا نایانناسێ بکەوێتەوە گەمەیەکی نوێوە. بۆ وێنە میتافیزیا کە هەمیشە سوورە لە سەر رەتکردنەوەی ئەویتر، دێتە ناو یارییەکی مانایی لەیەک دەق لەگەڵ ئەویتردا و بەم شێوەیە لە تێکەڵبوونی سنوورەکاندا سنووری تر چێدەبێ. میتافیزیا لێرەدا بۆ رەتکردنەوە ناگەڕێتەوە، بەڵکو بۆ چێکردنی مانای نوێ دەگەڕێتەوە. مردووەکان زیندوو دەبنەوە بۆ ئەوەی نەک تەنیا وەک مردوو، بەڵکو وەک مردوو ـ زیندوو دەوربگێڕنەوە. یارییەکی سەرنجڕاکێشە! هیچ شتێک بە قەدەر گەڕانەوەی مردووەکان بۆ ناو جیهانی زیندووەکان جێگای سەرنج نەبووە. ئەو مردووانەی وا دەتوانن سەرلەنوێ لە بەرهەمهێنانەوەی مانا و ژیاندا بەشداری بکەنەوە و یارمەتیمان بدەن لە تێگەیشتنێکی بەرفراوانتر و قووڵتر لە دیاردەکان. گەڕانەوەیەک کە زۆر جار شکڵی هەزەلی دەگرێتە خۆی و دەق لە جیددیەتی مودێڕنیانەی خۆی دەخا.\nگەڕانەوەی مردووەکان، گەڕانەوەی بوونەوەرانی جاران لە شکڵی یەکانگیریی جەستە و رۆحدا نیە. لێرەدا یان جەستە بە تەنیا دەگەڕێتەوە یان رۆح بە تەنیا. هەردووکیان پێکەوە دەستنادا، چونکە ئەوان مردوون و چیتر لەمانا باوەکەی خۆیدا زیندوونین. بۆیە کاتێک دەگەڕێنەوە لە شێوازەی نیوەی خۆیاندا دێنەوە. یاخود لە شێوازی بەشێکی خۆیاندا. لێرەوە ئەو دەرفەتە فەراهەمدەبێ نیوەکان بتوانن لەگەڵ نیوەکانی تر تێکەڵبن و بوونەوەری تر بخوڵقێن. وەک چۆن لە رۆمانی 'خۆڵەدار'دا مەرگ لە شێوازی خانمێکدا دەردەکەوێتەوە (رۆحی مەرگ لە جەستەی ژنێکی ئیستادا). یان چۆن یەکێک لە کاراکتێرەکانی تر کە ژنێکی یەکجار جوانە و لە راستیدا بوونەوەرێکی گەردوونیە، دەبێ بە کرم و لە کرمەوە دەتوانێ ببێتەوە بە هەمان ژن (وەک حەقایەتە کۆنەکان). ئەم کاراکتێرە لەپاڵ کاراکتێری سەرەکیی رۆمانەکە کە مرۆڤێکی مودێڕنە دەکەوێتە گەمەیەکی پڕ لە فەنتازییەوە و دەبێ بە بەشێکی سەرنجڕاکێشی رۆمانەکە. بەڵام دەزانین ئەمە لە دونیای واقعدا دەستنادا، کەچی سەرنجمان رادەکێشێ لەبەر ئەوەی ختوکەی هەستی ئاشنا بە ئەفسانەمان دەدا. چونکە بیری ئەو ئەفسانانەمان دەخاتەوە وا لەمێژە لەبیرمان کردوون و یاخود پێمان وایە گەر بچینەوە سەریان چیتر نابنەوە جێگای سەرنجمان. بەڵام لە ئاوێتەبوونێکی نوێدا دەبنەوە جێی سەرنج و دەبینین هێشتا لەم جیهانەی ئێمەدا کە نەریت پاشەکشەی کردووە هێشتا جێگا بۆ هەستی جوانناسیی ئێمە سەبارەت بەو دونیا بەڕواڵەت فەرامۆشکراوە ماوە. رێک وەک منداڵێک، یاخود وەک گەورەساڵێکی سەردەمانی زوو بە سەرنج و بە حەزەوە دەیخوێنینەوە و گوێی بۆ شلدەکەین. ئەو شێوازە نوێیەی گێڕانەوەی چیرۆک کە دەبنە ئامرازێک بۆ خوێندنەوەی ئەم دونیا مودێڕنەی وا تیایا دەژین.\nلێرەوە دەتوانین بەو ئاکامە بگەین کە لە راستیدا کۆن و نوێ بوونیان نیە و ئەوەی هەیە تەنیا بریتییە لە جۆری هەڵسوکەوتی مرۆڤ لەگەڵ ئەم چەمکانە. گەر بە واتای زەمەنی مامەڵە لەگەڵ دەق بکەین ئەوا گەلێک دەق، بۆ وێنە کتێبەکانی فیلسوفەکانی سەدەی هەژدە و نۆزدە، دەبێ بووبن بە نەریت! بەڵام داخۆ ئێمە بەم شێوازە مامەڵە لەگەڵ ئەو دەقانە دەکەین؟ بێگومان نا. یەکێک لە هۆکارەکانی سەرهەڵدانی رێنسانس لە سەدەی چواردە و پازدەی زایین گەڕانەوە بۆ یۆنانی کەونارا واتە یۆنانی پێش لە لەدایکبوونی مەسیح بوو. رێنسان ئاوێتەبوونی نوێ و کۆن لەگەڵ یەکتر بوو. گەڕانەوە بۆ رۆحی ئارگیومێنت ئاسای مرۆڤی یۆنانی بوو و سەرلەنوێ بەرهەمهێنانەوەی لە دۆخی نوێدا بوو. راستە ئەفسانەکان بەرین لە رۆحی ئارگیومێنت ئاسا، بەڵام مەگەر چەندە دەقی ئەدەبی و هونەری تێکەڵن بە رۆحی ئارگیومێنت؟ نەک ئەوەیکە دەقی ئەدەبی لە شێوازی دەربڕینی خۆیدا خۆی لە دەقی زانستی جیادەکاتەوە، دەربڕینێک کە زیاتر لە سەر خەیاڵ و فەنتازیا راوەستاوە؟ ئەو جیاکردنەوەی وا 'کانت'ی فیلسوفیش باسی لێدەکرد و پابەندبوو پێی. داخۆ لە دوواوتەدا مەبەست ئەوە نیە کە لە رێگای دەقی فەنتازییەوە بە ناسینێکی قووڵتر لە جیهان و لە بوون بگەین؟ داخۆ راز و سڕی دەقی ئەدەبی هەر لەمەدا نەبووە کە بە بێ ئەوی خاوەن فۆڕمێکی زانستی بێ کەچی هەمیشە بووەتە هۆی ناسینی زیاتری ئێمە لە جیهان و لە بوون؟ مەگەر ئەفسانەکان کاتی خۆی خاوەنی ئەم ئەرکە نەبوونە؟ ئەگەر وایە بۆچی ناکرێ سەرلەنوێ کەڵکیان لێ وەربگرینەوە و وەک ئامراز یاخود فۆڕم بۆ قووڵبوونەوە لەم سەردەمی ئیستادا کەڵکیان لێوەربگرینەوە؟\nجاری وایە هەستدەکەین شتەکانی رابردوو هێشتا بە تەواوی ئەرکەکانی خۆیان بەجێنەهێناوە، جاری وایە هەستدەکەین ئەرکی دیاردەکان قەت تەواونابن، جاری وایە هەستدەکەین هیچ شتێک لەم جیهانەدا، چ جیهانی بەرهەست و چ جیهانی دەروونی، بۆ هەمیشە وننابن و بە گوێرەی دۆخ دیسان دەگەڕێنەوە. ئەوان بەڕواڵەت لێمان وندەبن. ئەوان بەڕواڵەت جێمان دێڵن و لەپشت تەم و مژەکانی کات و شوێندا بزردەبن، ئەگینا لە راستیدا لە شوێنێک لە زەمەنێک خۆیان حەشاردوە (هەڵبەت نەک لە خۆیان بەڵکو لە ئێمە). ئەم حەشاردانەیش بۆ ئەوەی دەگەڕێتەوە کە ئێمە سەرگەرمی شتی تر بووینە ئەگینا ئەوان لەڕاستیدا ون نەبوونە. تەنیا ئەوەندە بەسە ئیرادەبکەین و بمانەوێ بیانبینینەوە. ئەوان خۆبەخشانە لەوێ چاوەڕوانی ئێمەن، خۆبەخشانە خۆبەدەستەوە دەدەن و خۆبەخشانە دیسان ئاوێزانی جیهانی ئێمە دەبنەوە. رەنگە ئێمە بە سووکی لێیاندەڕوانین تەنیا لەبەر ئەوەی ئەوان زۆر خۆبەخشن. ئێمە بە هەندیان وەرناگرین چونکە ئەوان هیچ داوایەک ئاراستەی ئێمە ناکەن جگە لە داوای دیتنی خۆیان. عاجزانە!\nکەواتە زەمەن و شوێن دەتوانن ببن بە لەمپەرێک بۆ دیتن، وەک چۆن هۆکاری دیتنیشن. بەڵام بەخۆشییەوە جیهانی ئەدەب و هونەر بەهۆی سەروکاریان لەگەڵ خەیاڵ و لەگەڵ فەنتازایا سەرلەنوێ رێگامان دەخاتەوە سەر رێگایان. ئێمە رۆژێ لە رۆژان بە بێ ئەوەی تەنانەت بۆخۆیشمان بمانەوێ دەگەڕێینەوە سەریان. تەواوی فەلسەفەی شۆڕشی ئۆکتۆبەر گەڕانەوە بۆ گشت (کۆلێکتیف) و بەرپەرچدانەوەی (تاک) لە بەستێنێکی تردا بوو، بەڵام شۆلۆخۆف لە رۆمانی 'دۆنی ئارام'دا بە خوڵقاندنی ئەو کاراکتێرە سەرەکییە (واتە گریگوری) دیسان لەگەڵ چەمکی تاک رووبەڕوومان دەکاتەوە و لە گەمەی نێوان تاک و کۆلێکتیف دا سەرکەوتووترین رۆمانی سەردەمی شۆرش لە روسیا بەرهەم دێنێ.\nبەم پێیە ئێمە دەنووسین چونکە نووسین سەرلەنوێ پەیداکردنەوەی هەموو ئەو دیاردانەیە وا لامان وایە نەماون و کەچی ماون. ئێمە دەنووسین چونکە دەمانەوێ مردووەکان بانگهێشت بکەینەوە بۆ ئەوەی لە بەڕێوەبردنی ئەرکی قورسی ژیان یارمەتیمان بدەن (وەک چۆن سێ پاڵەوانە سەرەکییەکەی رۆمانی Lord of the Rings، ئاراگۆن و لێگولاس و گیملی روو لە مردووەکان دەکەن بۆ ئەوەی لەشەڕ لەگەڵ دێوەزمەکان یارمەتییان بدەن). ئێمە دەنووسین چونکە هەموو شتێک لەم ژیانەدا خاوەن مانایە و مەلەکردن لەناو ئەو مانایانەدا ئەرکی نووسینە. ئێمە دەنووسین لەبەر ئەوەی فۆڕمەکان و تێکەڵکردنەوەیان تەنیا لە رێگای نووسینەوە دەستەبەر دەکرێ. ئێمە دەنووسین چونکە تەنیا بە نووسین، کات و شوێن و سنوورەکانی ناویان بزردەبن و مرۆڤ دەرفەتی مامەڵەیەکی خەیاڵییان لەگەڵدا پەیدادەکا. نووسین دەستەمۆکردنی کات و شوێنە کە خەسڵەتی بزۆزیان هەیە. ئێمە دەنووسین لەبەر ئەوەی بۆ ئەو شوێن و زەمەنانەی بگەڕێینەوە وا هێشتا نە بە جوانی ناسیومانن و نە هێشتا بە تەواوی ئەرکەکانی خۆمانمان تیا بەجێهێناون. نووسین بریتییە لە فەرامۆشنەکردن و بیرهێنانەوەی ئەوەی وا یان پێیان لەبیرکردین یاخود خۆمان حەزمان کرد لە بیری بکەین.


کۆدی هەواڵ: 3655\nڕێکەوتی بڵاوکردنەوە: 12:11 - 2021/10/12\nبەپێی هەواڵی کوردپرێس، کشانەوەی هێزەکانی ئەمریکا لە ئەفغانستان کە کونترۆڵی ئەو وڵاتەی لەلایەن هێزەکانی تالیبانەوە لێکەوتەوە بەرپرسانی کوردی سووریا و عێراقیشی نیگەران کردووە. بۆیەش دەبینرێت کە بەرپرسانی کوردی سووریا پەیوەندییەکانیان لەگەڵ بەرپرسانی باڵای ئەمریکی زیاتر کردووە. ئاژانسی هەواڵی کوردپرێس بۆ تاوتوێ کردنی پرسی ئەگەری کشانەوەی ئەمریکا لە هەرێمی کوردستان و کوردستانی سووریا و پاشهاتەکانی دیمانەیەکی لەگەڵ دکتۆر بێن پریست مامۆستای زانکۆی ئیندیانا و شرۆڤەکاری پرسی کورد ساز کردووە. دکتۆر بێن پریست زۆر بەدووری نازانێت کە سیناریۆی ئەفغانستان لە هەرێمی کوردستان و ناوچە کوردنشینەکانی سووریا دووپات بکرێتەوە.\nمامۆستای زانکۆی ئیندیانا لەبارەی هەڵسەنگاندنی دۆخی ئەفغانستان لەگەڵ ناوچە کوردنشینەکانی عێراق و سووریا بە ئاژانسی کوردپرێسی وت: بەداخەوە هەڵسەنگاندنی دۆخی کوردەکان و ڕووداوەکانی ئەفغانستان هەڵسەنگاندنێکی دروستە. بڕیاری کشانەوەی هێزەکانی ئەمریکا لە ئەفغانستان بڕیارێک بوو کە پێشتر درا بوو و بنەمای ئەو بڕیارەیش سوور و زیان بوو. بەم شێوەیە کە دەسکەوتە ستراتێژیکەکانی مانەوەی ئەمریکا لە ئەفغانستان کەمتر بوو لە تێچووی مادی و سیاسی بۆ ئەو وڵاتە.\nناوبراو لەبارەی هۆکاری لێکچوونی دۆخی ئەفغانستان لەگەڵ هەرێمی کوردستان و کوردستانی سووریا وتی: بەشێوەیەک دیکە دەتوانین بڵێین کە هەڵسەنگاندنی کشانەوەی ئەمریکا لە ئەفغانستان و ئەگەری دووپات بوونەوەی لە عێراق و سووریا درووستە؛ ئەوەش بەمشێوەیە کە کشانەوەی بەتەواوێتیی ئەمریکا هەڵگری پەیامێکە بۆ هەموو ناوچەکە کە ئەمریکا لەچاو ئەوەی کە لە ڕابردوودا وینا دەکرا لاوازترە.\nڕووداوەکانی پاش کشانەوەی ئەمریکا لە کوردستانی سووریا\nدکتۆر بێن پریست لەبارەی ئەگەری کشانەوەی 900 هێزی ئەمریکی لە ناوچەی ژێر کونترۆڵی کوردانی سووریا وتی: لە کۆتاییدا ئەمریکا لە کوردستانی سووریا دەکشێتەوە. بەم حاڵەیشەوە بە ئاوڕدانەوە لەوەی کە بەرەی سووریا لەلایەن میدیا سەرەکییەکانی ئەمریکاوە ئاوڕی جیدیی لێنەدراوەتەوە و پەلامارێکی مەترسیداری سەربازانی ئەمریکیش لەم ناوچەیە ڕوونادات، ڕەنگە سەربازانی ئەمریکی تا ئەو کاتەی گۆڕانکاریەکی ئەوتۆ لە سووریا ڕوودەدات لەو وڵاتە دەمێننەوە.\nناوبراو لەبارەی هێرشی تورکیا بۆسەر کوردانی سووریا پاش کشانەوەی هێزەکانی ئەمریکا وتی: دروستە کە کونترۆڵ کردنی چەند ناوچەیەک لە کوردستانی سووریا لەلایەن تورکیاوە پەرژینێکی لەنێوان تورکیا و ناوچەکانی ژێر کونترۆڵی پەکەکە دروست کردووە بەڵام دوژمنییەکەی تورکیای لەگەڵ کورد لەناو نەبردووە. لە ڕاستیدا تورکیا هەموو هەوڵێک دەدات بۆ دروست کردنی گوشاری زیاتر. ئەگەر هێزەکانی ئەمریکا لە کوردستانی سووریا بکشێنەوە تەنها شتێک کە ڕوودەدات هێرشی زیاتری سەربازیی تورکیایە بۆ سەر پەکەکە لە هەرێمی کوردستان.\nکێشە ناوخۆییەکانی یەکێتی و ئەگەری دووپات بوونەوەی لە پارتی\nناوبراو هەروەها لە وەڵامی پرسیارێکدا لەبارەی گرژییەکانی ئەمدواییەی نێوان هاوسەرۆکانی یەکێتی و ئەگەری ڕوودانی ڕووداوی هاوشێوە لەنێو پارتیدا وتی: ئەوەی کە لەنێو بنەماڵەی تاڵەبانیدا ڕوودەدات لە ڕیفراندۆمەکەی ساڵی 2017ەوە دەستی پێکرد و هەروەها پەیوەندیی بە فەوتی جەلال تاڵەبانی و ڕووداوەکانی کەرکووکەوە هەیە.\nناوبراو ڕەتی کردەوە دروسێکانی هەرێمی دەستیان لە گرزییە ناوخۆییەکانی یەکێتیدا هەبووبێت و وتی: من بەدواداچوونم بۆ هەرچەشنە دەستوەردانێکی ناوچەیی کردووە بەڵام چ لەلایەن تورکیا چ لەلایەن ئێرانەوە دەستوەردانێک نەبووە و زیاتر بۆ پرسە خانەوادەییەکانی ناو یەکێتی دەگەڕێتەوە.\nناوبراو لەبارەی ئەگەری سەرهەڵدانی گرژی لەنێوان نەوەی سێیەمی بارزانییەکاندا وتی: لەبارەی ئەوەی کە هەمان ڕووداوی یەکێتی لەنێو بنەماڵەی بارزانیدا پاش فەوتی مەسعوود بارزانی ڕووبدات دەبێت بڵێم نەزمی خانەوادەی بارزانی زیاترە. بێ گومان ئەگەر جەلال تاڵەبانی زیندوو بووایا ئەم گرژییە ڕووینەدەدا.\nململانێی ئەمریکا و تورکیا لەسەر پرسی کورد\nدکتۆر بێن پریست لەبارەی کاریگەریی پرسی کورد لەسەر گرژییەکانی نێوان تورکیا و ئەمریکا وتی: ڕەنگە دەبوو وتبام گرینگترین پرسی نێوان ئەمریکا و تورکیا پرسی کورد نییە بەڵا گەورەترین نیگەرانیی ئەمنییەتیی تورکیا لە 1925ەوە پرسی کورد ببوە. ڕەنگە بتوانین بڵێین کە ئەگەر حزبی دەسەڵاتداری داد و گەشە لەلایەن کورەکانی باکووری سووریاوە هەستی بە مەترسیەک نەکردبا شێوەی مامەڵەی خۆی لەگەڵ ئەمریکا لە ناوچەکەدا دەگۆڕی. ڕەنگە وایش نەبێت.


2018-09-23 [10:02 AM]\nهەڵبژاردنی بەرهەم وەك كاندیدی یەكێتی بۆ سەرۆك كۆمار لە چوارچێوەی یاریكردن و مناوەرەی سیاسی لە بارودۆخێكی هەستیاری وەك ئێستا جێگەی هەڵوەستەكردنە. هەواڵەكە شۆكهێنەر بوو بۆ زۆر كەس و لایەن. بە پلەی یەكەم زەبرێكی نامۆڕاڵی بوو بە هاودید و برادەرانی خودی دكتۆر بەرهەم كە ماوەی ساڵێكە لەدەوری خۆیدا كۆی كردوونەتەوە بۆ دروستكردنی كڵێشەیەكی سیاسیی نوێ. چۆن دەكرێ سەركردەیەك وا خوێنساردانە ڕەفیقەكانی پێشێل بكات و حزبەكەی بۆ كورسی و پارە جێ بهێڵێت؟ ئەمە تەنیا لە یاسای دارستاندا وەڵامی بۆ دەدۆزرێتەوە.\nسەنگەرگۆڕینی وا خێرا و كەمبەها وێنەیەكی قێزەوەنیشە لە پێشێلكردنی پڕەنسیپەكانی ئەخلاق لە كاری سیاسیدا. ئەمە قووڵایی ئەو قەیرانە مۆڕاڵییە پێشان دەدات كە سیاسییەكانی لەم تیپە تێیدا دەژیین. دروشم و بەڵێنەكان لەوەی ئێستا هەیە لە ناوەڕۆك بەتاڵتر دەكات. متمانەی نێوان لایەنەكان و هاووڵاتی و سیاسییەكان هێندەیتر كاڵتر و بێ ڕۆحتر دەكات.\nلەسەر ئاستی نیشتیمانیش ئەم كاندیدكردنە بێزهێنەرە. ئەم شەخسە چوار ساڵ پێش وەبەر تیغی شمشێری برادەر وهاوسەنگەرەكانی خۆی لە یەكێتی كەوت و ڕێگەی لێ گیرا بە خواردنەوەی كاسەی مەیی سەرۆككۆماری سەرخۆش ببێت. ئێستا هەمان شەخس لەپێناو گەییشتن بە پۆستی سەرۆككۆمار حزبی دانا و دوو كورسی لە هەڵبژارن هێنا. كەسێك كە بنكەی جەماوەری لە دوو كورسی زیاتر تێپەڕ ناكات چۆنچۆنی بۆی هەیە ببێتە نوێنەری گەلی كوردستان لە بەغدا؟\nلەسەر ئاستی هاوپەیمانێتی لەگەڵ پارتیشدا ئەو مناوەرەیە هەڵگری بنەماكانی مۆڕاڵ و كاری تەندروستی سیاسی نییە. كاندیدكردنی بەرهەم بە بێ ئاگاداریی پارتی ئەنجام دراوە و زۆرێك لە كادیرە باڵاكانی یەكێتیشی ڕەنجاندووە.\nپرسیار ئەوەیە ئەو هەموو مناوەرە و پێشێلكردنی مۆڕاڵە لەپێناو چیی دایە؟ باشە هەموویان سەری زمان وبنی زمانیان یەكڕیزی و بەرژەوەندییە باڵاكانی وڵات نییە؟ كاندیدكردنی بەرهەم خزمەتی كام بەرژەوەندیی باڵای نیشتیمان دەكات؟ بۆ چی دەبێ سەرۆككۆمار كە پشكی گەلە تایبەت بێ بە باندێكی سیاسی كە بەردەوام لە فێڵە لە خۆی و لە داروبەرد؟.\nئەوەی بچێتە بەغدا دەبێ نوێنەری ڕاستەقینەی دۆزی گەلەكەی بێت، ئەو یارییە بێبەهایانە شتە ئەساسییەكانمان لەبیر دەباتەوە. بیرمان نامێنێ كە بۆ لە بەغداین و دەبێ لە بەغدا چۆن بجووڵێینەوە. ئەركی بەرگریكردن لە مافەكانی گەلی كوردستان لە بەغدا ئەركێكی قۆرسە. نیشتیمانپەروەری و خۆنەویستی دەوێت. بە هەلپەرست و شەیدایانی كورسی ناكرێت. ئەسڵەن ئەو تەرزە شەخسانە لەوێ بن ڕاستەوخۆ مەترسین بۆسەر بەرژەوەندییەكانی خەڵكی كوردستان. سەرۆككۆماری پێشوومان بینی كە كاتێك كوردستان لەژێر ئاگرو ئاسن و زوڵم و پێشێلكاریی دەستووری بوو لە لایەن بەغدا ئامادە نەبوو دەستلەكار بكێشێتەوە. سەبەبەكەی بۆ كورسیپەرستی و بێهەڵوێستیی ئەو زاتە دەگەڕایەوە. كەواتە نابێ ئەو هەڵەیە دووبارە ببێتەوە. ئەوەی ببێتە سەرۆككۆمار جا لە هەر حزبێك بێت دەبێ نوێنەری ڕۆحی نەتەوەكەی بێت، دەبێ پاسەوانی بەرژەوەندییەكانی گەلەكەی بێت. ئەم ئەركە قورسە بەم بازرگان و ترسنۆكانە ناكرێت.


بوارەکانی تەندروستی و خوێندن پێویستی زۆریان بەکارمەندە - Radio Sweden Kurdish - رادیۆی سوید Radyoya Swêdê | Sveriges Radio\nهۆکان گوستاڤسسۆن شیکاری دەزگایی کاردیتنەوە. وێنە: شاهۆ موانی وێنە: هۆکان گوستاڤسسۆن شیکاری دەزگایی کاردیتنەوە. وێنە: شاهۆ موانی\nبوارەکانی تەندروستی و خوێندن پێویستی زۆریان بەکارمەندە\nبڵاو کرایه‌وه onsdag 3 februari 2016 kl 15.40\nئەمڕۆ دەزگایی کاردیتنەوە (Arbetsförmedlingen) ڕاپۆرتێکی نوێی سەبارەت بەو بوارانەی کارتیاندا زۆرە و ئەو بوارانەش کە کارتیاندا کەمد بڵاوکردەتەوە.\nکەمی ڕێژەی نەخۆشەوان، مامۆستا و ئەندازیازیی بیناسازی یەکێکن لەو هەلانەی کار کە ئەمڕۆ لە کۆنفرانسێکی ڕۆژنامەوانیدا دەزگایی کاردیتنەوە (Arbetsförmedlingen) ئاماژەی پێکرد.\nجێگەی باسە دەزگایی کاردیتنەوە لە دواین ڕاپۆرتیدا ئاماژەی بەپێشبینیەکانی بوارەکانی کار بۆ ساڵی ٢٠١٦ و داهاتوو کرد. لەو ڕاپۆرتەدا هاتووە کە لە ساڵی ٢٠١٦ دا بۆ کەسانی تەمەن نێوان ١٦-٦٤ ساڵ ٦٨٠٠٠ هەلی کار لە ٢٠٠ بواری جیاوازدا دێتە ئاراوە. هاوکات تیشکخراوەتە سەر ئەوەش کە بوارەکانی کار بەگشتی گەشە دەسێنن. ئەمەش یەکەم جارە لەپاش چەندین ساڵ هەلی کار لەسویددا بەم شێوە بهێتە ئاراراوە.\nهەروەها گەشە سەندنی بوارەکانی کار لە هەر دوو کەرتی حکومی و تایبەتدایە. بەڵام لەزۆربەی حاڵەتدا ئەو هەلانەی کار کە لە ڕاپۆرتەکەکدا تیشکی خراوەتەسەر پێویستیان بەبڕوانامە بەرز یان بڕوانامەی تەواوکردنی خوێندنی ئاماددەیان هەیە.\nسەبارەت بەو پرسەی کە ئایا پەنابەران و تازەهاتووان لە زۆربەی حاڵەتددا ئەو بروانامەیان نییە کە پێویستە بۆ وەرگرتنی ئەوە کارانە هەیە بێت. ئەو هەلی کارانەی ئەمڕۆ ئاماژەی پێدەکەن بەچی شێوە ئەوان دەگرێتەوە. لەوڵامدا شیکار و نوسەری ڕاپۆرتەکەی دەزگای کاردیتنەوە هۆکان گوستاڤسسۆن ووتی.\n- لە ڕاستیدا ئەوانەی کە بڕوانامەیان نییە لەورگرتنی کاردا کیشەی زیارتریان بۆ دێتە پێشێ. لەبەر ئەوەی ئەو کەسانە لەگەڵ کەسانی دەیکەدا کە خاوەنی بەڵگەنامەن بۆ وەرگترنی کار دەکەونە ململانێوە. بۆیە هەلی کار بۆ ئەم چینە کۆمەڵگە ئێجگار کەمە.\nجێگەی باسە لەڕاپۆرتەکەی دەزگایی کاردیتنەوە دا ١٦ بواری کار دەستنیشان کراوە. هەریەکە لەو ١٦بوارە چەندین بەشی لێدەبێتەوە.\nئەو بەشانەی کار کە سەرپەلی بوونی هەلی کارن یان هەلی کار تێاندا زۆرە پێکدێن لە بەشەکانی تەندروستی، لێرەدا مەبەست زیاتر لە نەخوشەوان و کارمەندە لەبنکەکانی تەندروستییەکاندا. بەشەکانی خوێندن کە مامۆستاو پیداگۆکی کاتی ئازاد و چەندین کارمەندی دەیکە دەگرێتەوە. بەشی ئەندازیارو کارمەندیی بیناسازی، بەشی پسپۆڕی تەکنیکی ڕاگەیاندن و زانیاری. هەروەها بەشەکانی هۆتێل و ڕێستاورانگ یان چێشتخانە. ئەمانە زۆرترین هەلی کاریان تێدا دەڕوخسێنرێت. هاوکات لەگەڵ ئەمشدا و بەپێی ئامارەکە چەندین بواری دیکەش لە ساڵی ٢٠١٦ پێویستیان بەکارمەندو فەرمانبەرە، واتە لە کەرتی حکومی و تایبەتیشدا.\nبەپێی ڕاپۆرتەکەی دەزگایی کاردیتنەوە تەنها دوو بواری کار کە بەڕوونی لە بەشەکانیاندا تیایدا لەم ساڵدا هەلی کار کەم دەکات ئاشکرا بووە، ئەوانیش بەشەکانی ڕاگەیاندن، دیساین و کەلتورە. هاوکات بواری کشتووکاڵ بەشێویەکی بەرچاو هەلی کار تێدا کەم دەبێتەوە.\nبەگشتی شیکاری دەزگای کاردیتنەوە تیشکی جەگتی لەسەر ئەوە کردەووە کە بازاڕی کاری سوید ئەمڕۆ زۆر باشەو بەهێزە. لەم ڕوانگەیەشەوە ڕاپۆرتەکەدا هاتووە کەکەرتە حکومییەکان لە داهاتوودا پێدەچێت بەتیبەت کێشەی دیتنەوە کارمەندیان بۆ بێتە ئاراوە، لەبەرامبەردا پێناچێت کەرتە تایبەتەکان بەهامان شێوە دووچاری کێشە بن. لەبەر ئەوەی کەرتەحکومییەکان لەزۆربەی حاڵەتدا کارمەندی بڕوانامەداریان لەئاستی بەرزی خوێندندا پیویستە.\nلەڕاپۆرتەکەدا سەربارەت بەوەی بۆچی ئاستی بێکاری لە نێو گەنجاندا بەردەوام بەرزە ئاماژە بەوە کراوە کە گەنجان ئارەرزوو لەبەردەوام بوونی خوێندنی ئەو بوارابە ناکەن کە ئاستی هەلی کار تێاندا زۆرە.\nهاوکات ئەو ٦٨٠٠٠ هەلی کارەی ئاماژەی پێکراوە پەنابەرانیش دەگرێتەوە، بەڵام چی جێبکرێت بۆ ئەوەی ئەوان لەو هەلی کاروەرگرتن بێبەشن نەبن، لەوەڵامدا هۆکان گوستاڤسۆن ووتی.\n- بەر لەهەمووشتێک دەبێت دەرفەت بۆ هەموو کەسێک بڕوخسێنرێت کە بروانامە بەدەستبهێنن. خوێندنی شاره‌وانیی بۆ گه‌وره‌ساڵان (komvux بەرفراوان بکرێت. هەروەها ئەو بوارانەی کار کە مەرجی زۆریان لەسەر نیە زیادبکرێت. واتە بەگشتی دەرفەتی بەدەستهێنانی بڕوانامە زیاتدبکرێت، هاوکات هەلی کار کە مەرجدار نییە کەشە بکەن.


مەرجێن نوی بۆ هاوردەكرنا ترومبێلان هاتنە دانان: – خەدەنگ\nوەزارەتا ناڤخۆیا هەرێما كوردستانێ بڕیاردا، تنێ ئەو ترومبێلە بۆ هەرێمێ بهێنە هاوردەكرن، یێن هەتا ئێكی كانوونا ئێكێ یا ئەڤ ساڵە گەهشتینە دەروازێن سنوری، و دگەل هندێ مەرجێن نوی ژی بۆ ئینانا ترومبێلان داناینە.\nل گورەی نڤیسارەكا وەزارەتا ناڤخۆ، ئەو ترومبێلێن هەتا ئێكی كانینا ئێكێ گەهشتینە دەروازێن سنوری، دێ رێك پێ هێتەدان دەربازی هەرێمێ ببن، و ژ پشتی وێ رێكەفتێ، رێك بۆ هاوردەكرنا هیچ ترومبێلەكێ ناهێتەدان ئەگەر ژ (١٠٠) كیلومەتران زێدەتر چووبیت.\nوەزارەتا ناڤخۆ هۆشداری ژی دایە، كۆ هەر كەسەكێ سەرپێچیێ بكەت، دێ بكوژمێ (٥ ـ ٣٠) ملیون دینارا هێتە سزادان، و ئەگەر سەرپێچی دووبارە ببیت، دێ كوژمێ (٣٠) ملیون دینارێن دی لسەر سزای زێدەبیت.\nوەزارەتا ناڤخۆ ئەو چەندە ژی دایە زانین، كۆ ل دویف ڕێنمایان دێ ڕێك بۆ گشت ترومبێلێن ب سوتەمەنییا (بەنزین،گاز، غاز، كارەبا) كاردكەن بهێنە دناڤ هەرێمێدا.\nCategory: نوچەTag: ترومبێلمەرجهاوردەكرن by Awaz Ibrahim


هاوپه‌یمانی ئه‌رکی خۆی هه‌مبه‌ر کورد جێبه‌جێ بکات/ڕووسیا ڕووڕه‌شی ئه‌م خیانه‌ته ده‌بێت\n11:53 PM IRAQ\nفه‌رمانده‌ی یه‌په‌ژه بۆ کوردپرێس:\nبه‌شی دیمانه/سووریا- "نه‌سرین عه‌بدوڵڵا" ده‌ری‌بڕی: ئه‌گه‌ر ئه‌وڕۆ تورکیا هێرش ده‌کاته سه‌ر عه‌فرین و خه‌ڵکی بێتاوان بوردومان ده‌کات و شه‌هیدیان ده‌کات، له لایه‌ن ڕووسه‌کانه‌وه گڵۆپی سه‌وزی بۆ هه‌ڵکراوه و ڕووسیاش به‌م خیانه‌ته‌وه ڕووڕه‌شی مێژوو ده‌بێت.\nکوردپرێس- سوپای تورکیا هێزه‌کانی سه‌ر به‌و وڵاته له ماوه‌ی سێ ڕۆژی ڕابردوودا ده‌ستیان کردوووه به هێرش کردنه سه‌ر ناوچه‌ی عه‌فرین و ده‌وروبه‌ری له باکووری سووریا. هێرشه‌کان به یارمه‌ریی لۆجێستیکیی جیهازاتی قورسی تایبه‌ت به وشکایی و بوردومانی فڕۆکه‌ی F16 و ئاگری تۆپخانه ئه‌نجام ده‌درێن و له‌ولاشه‌وه یه‌کینه‌کانی پاراستنی گه‌ل به‌رگری ده‌که‌ن به‌ڵام دیاره هێزی ئاگریان لاوازتره. کورده‌کان وه‌کوو تاکتیک زۆرتر شه‌و و دژه هێرش به‌کار ده‌هێنن. ئه‌وڕۆ له کۆنفرانسێکی ڕۆژنامه‌وانیدا له شاری عه‌ین عیسا هێزی کورد زمانی به هه‌ڕه‌شه کرده‌وه و وێڕای ئه‌وه‌ی ڕووسیایان به خه‌یانه‌ت تۆمه‌تبار کرد داوایان له ئه‌مریکاش کرد هه‌ڵوێستی خۆی له‌م ناوه‌دا ڕوون بکاته‌وه. ڕه‌نگه کورده‌کان بیر له نه‌خشه‌ی دووهه‌می خۆیان ده‌که‌نه‌وه و بێت و هومێدیان به ئه‌مریکا نه‌مێنێت له به‌ری کانتۆنی کۆبانێ و مه‌نبه‌جه‌وه به‌ره‌و جه‌رابلۆس و ئه‌لباب ئاقاری شه‌ڕه‌که بۆ شێوه‌یێکی دی ده‌گۆڕن.\nبابه‌تێکی تر بێده‌نگ بوونی زلهێزه‌کانه به‌رانبه‌ر به هێرشی تورکیا بۆ سه‌ر خاکی سووریا. برێت مه‌ک گۆرک نێردراوی تایبه‌تی ئه‌مریکا له هاوپه‌یمانیی دژه داعش ڕای‌گه‌یاندوووه عه‌فرین ناوچه‌ی په‌یوه‌ندیداری ئه‌وان نییه به‌ڵام داوای له هه‌ر دوو لایه‌ن کردوووه دان به خۆدا بنێنن. هه‌روه‌هاش وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی به‌ریتانیا له لێدوانێکدا هێرشی تورکیای به ڕه‌وا زانیوه و وتوویه‌تی تورکیا مافی مه‌شڕووعی خۆیه‌تی داڵغه‌ی ئاسایشی سنووره‌کانی بێت. وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریکاش وتوویه‌تی هێرشی ئاسمانیی تورکیا پێشتر به ئه‌مریکا ڕاگه‌یێندرابوو، به‌و مه‌به‌سته گفتوگۆیێکمان له‌گه‌ڵ نه‌سرین عه‌بدوڵڵا فه‌رمانده‌ی گشتیی هێزی ژنان (YPJ) ئه‌نجام داوه.\n* کوردپرێس: ده‌کرێت دوایین دۆخی به‌ره‌ی شه‌ڕمان له کۆبانێ بۆ ئاشکرا بکه‌ن؟\n- نه‌سرین عه‌بدوڵڵا: ئه‌مڕۆ سێهه‌م ڕۆژی هێرش و ده‌ستدرێژیی سوپای تورکیا بۆ عه‌فرینه و له سه‌رله‌به‌یانییه‌وه هێرشه‌کان زیادی کردوووه و سوپای تورکیا له هه‌موو هێڵێکی سنووری کوردستانی سووریاوه هێرشی کردۆته سه‌رمان. به‌داخه‌وه له‌و هێرشانه‌شدا ژماره‌یێکی زۆر کوژراو و بریندار بوون.\n* کوردپرێس: بۆچی تا ئه‌م ساته هاوپه‌یمانی و ئه‌مریکا بێده‌نگن له به‌رانبه‌ر ئه‌و هێرشه‌ی تورکیاوه؟\n- نه‌سرین عه‌بدوڵڵا: ده‌بێت ئه‌وه بڵێین ناوچه‌ی پێوه‌ندیدار به هاوپه‌یمانان ڕۆژهه‌ڵاتی فوراته و عه‌فرین له حه‌وزه‌ی ده‌سه‌ڵاتی ڕووسیادایه. هه‌ڵبه‌ت دیاره نابێت هاوپه‌یمانان له به‌رانبه‌ر ئه‌و هێرشه‌وه بێده‌نگ بن. چوونکه ئه‌و هێرشه له لایه‌ن تورکیاوه کراوه‌ته سه‌ر هێزی ئێمه. به گوێره‌ی ئیدعای ئه‌مریکییه‌کان بڕیار بوو مه‌شق به 30 هه‌زار هێزی ئێمه بکرێت. هه‌ر بۆیه‌ش ئه‌و هێرشه‌ی کراوه‌ته سه‌ر ئێمه وه‌کوو ئه‌وه وایه بۆ سه‌ر هاوپه‌یمانێتیی دژه داعش کرابێت. تا ئه‌م کاته‌ش له ده‌یره‌لزوور له شه‌ڕ دژ به تیرۆردا هاوکاریی هێزی ئیئتیلاف ده‌که‌ین. مادامێک هاوپه‌یمانان شه‌ڕی دژ به تیرۆر ده‌کات ده‌بێ بزانێت ئه‌ردۆغان به‌رفراوانترین هه‌ڵمه‌تی تیرۆریستی له عه‌فرین جێبه‌جێ ئه‌کات، چوونکه هه‌موو ئه‌و تۆپانه‌ی فڕۆکه‌کانی تورکیا ده‌یهاوێژن به سه‌ر خه‌ڵکی بێ تاواندا ده‌ڕژێت و ته‌نانه‌ت ئه‌و خه‌ڵکه بێ تاوان و ئاوارانه‌ی له ناوچه‌کانی دیکه‌ی سووریاوه ڕوویان له عه‌فرین کرد بوو ده‌کرێنه ئامانج. تا ئه‌مڕۆ سوپای تورکیا و تاوانبارانی سه‌ر به‌و سوپایه 19 هاووڵاتیی بێ گوناحیان شه‌هید کردوووه. هه‌ر به‌و بۆنه‌شه‌وه پێویسته هاوپه‌یمانان کاردانه‌وه‌ی هه‌بێت و به‌رپرسیاریێتیی ئه‌و بابه‌ته وه‌ئه‌ستۆ بگرێت.\n* کوردپرێس: ئێوه وتتان عه‌فرین حه‌وزه‌ی ده‌سه‌ڵاتی ڕووسیایه، بۆچی ئه‌و وڵاته کاردانه‌وه‌ی نییه؟\n- نه‌سرین عه‌بدوڵڵا: ده‌بێت له باره‌ی ڕووسیاوه بڵێم ئه‌گه‌ر ئه‌مڕۆکه ده‌بینرێت تورکیا هێرشی کردۆته عه‌فرین له سه‌ر گڵۆپی سه‌وزی ڕووسیا و ئیزنی ئه‌و وڵاته بوووه. ڕووسیا ده‌یتوانی پێش به ئه‌م هه‌ڵمه‌ته‌ی تورکیا بگرێت به‌ڵام هێزه‌که‌ی خۆی کشانه‌وه و ڕێگه‌ی به تورکیا دا ئه‌و تاوانه له عه‌فرین بکات. وێ‌ده‌چێت تورکیا و ڕووسیا ڕێککه‌وتوون و ئه‌وه‌ش ڕووڕه‌شییێکی مێژووییه بۆ ڕووسیا.\n* کوردپرێس: تورکیا ڕای‌گه‌یاندوووه که ده‌یه‌وێت شه‌ڕی ئێوه بکات که به به‌شێک له په‌که‌که‌تان ده‌زانێت، ئه‌و بابه‌ته چۆن هه‌ڵده‌سه‌نگێنن؟\n- نه‌سرین عه‌بدوڵڵا: تورکیا تۆڵه‌ی شکستی داعشمان لێده‌سێنێته‌وه. ئه‌م هه‌ڵمه‌تانه‌ی تورکیا ته‌نها بۆ عه‌فرین و شه‌ڕی یه‌په‌گه نییه و نابێت ته‌نها به‌و بابه‌ته‌ی ببه‌ستینه‌وه به‌ڵکوو ئه‌م شه‌ڕه‌ی تورکیا دژ به هه‌موو سووریایه و ئامانجه‌که‌شی چاوچنۆکی و هه‌وڵ بۆ کۆنتڕۆڵ کردنی هه‌موو خاکی سووریایه. هه‌روه‌ها که جه‌رابلۆس و بابی داگیر کرد. ئێستاش ده‌یه‌وێت پارچه‌پارچه خاکی سووریا داگیر بکات و به خاکی خۆیه‌وه بیلکێنێت. ئامانجی ئه‌ردۆغان درێژخایه‌نه و بۆ دابه‌ش کردنی سووریایه و له‌و ئامانجه‌شدا له‌گه‌ڵ ڕووسیا شه‌ریکن.\n* کوردپرێس: به‌وه‌شه‌وه که ئێوه به‌شێک له هاوپه‌یمانیی دژه داعش بوون ئه‌مریکا تا ئه‌م کاته هیچ کاردانه‌وه‌یێکی ئیجابیی نه‌بوووه. به ڕوونی له‌م دۆخه‌ی ئێستادا داوای ئێوه له ئه‌مریکا چییه؟\n- نه‌سرین عه‌بدوڵڵا: پێویسته هاوپه‌یمانان و ئه‌رک و به‌رپرسیارێتیی خۆیان به‌رابه‌رن به‌م هه‌لومه‌رجه ڕاپه‌ڕێنن چوونکه تا ئێستا 18 هاووڵاتی و 3 هێزی ئێمه شه‌هید بوون و 23 که‌سیش بریندارن. له‌و نێوانه‌شدا ژماره‌یێک منداڵ و ساوا پارچه‌پارچه کراون.\n* کوردپرێس: ڕۆژی ڕابردوو چه‌ند مووشه‌کێک به ئاراسته‌ی ڕێحانلیی تورکیا هاوێژرا، تورکیاش ئێوه‌ی به به‌رپرسیار زانیوه. ئایا ئه‌و مووشه‌کانه له لایه‌ن هێزی ئێوه‌وه هاوێژراوه؟\n- نه‌سرین عه‌بدوڵڵا: هیچ هه‌نگاوێکی ئێمه بۆ پێشێل کردنی په‌یڕه‌و و یاسای سنووره‌کان ئه‌نجام نه‌بوووه و ئێستا تورکیا هێرشی کردۆته سه‌ر ئێمه و ته‌نها به‌رگری له خۆمان ده‌که‌ین.\n* کوردپرێس: ئه‌گه‌ر ئه‌مریکا و ڕووسیا و به‌گشتی کۆمه‌ڵگه‌ی جیهانی سه‌باره‌ت به ڕاگرتنی هێرشی تورکیا بۆ عه‌فرین کاردانه‌وه و وڵامیان نه‌بێت ئایا ئێوه له کۆبانێیه‌وه هێرش ده‌که‌نه سه‌ر مه‌نبه‌ج و جرابلۆس و باب؟\n- نه‌سرین عه‌بدوڵڵا: بابه‌ته‌که بۆ تورکیا ته‌نها عه‌فرین نییه به‌ڵکوو عه‌فرین به‌شێکه له پیلانه‌که‌یان هه‌روه‌ها که تورکیا هێزی برده جرابلۆس و باب، به‌نیازه دیکه‌ی ناوچه‌کانی سووریاش داگیر بکات. نه‌خشه‌ی تورکیا ئه‌وه‌یه خاکی خۆی له نێو خاکی سووریا فراوان بکات و ته‌نها به باکووری سووریاشه‌وه ناوه‌ستێت به‌ڵکوو پیلانی بۆ هه‌موو خاکی سووریا هه‌یه ئه‌گه‌ری که‌س پشتیوانی ئێمه نه‌بێت ئێمه خۆمان وه‌کوو هێزێکی به‌توانا که هه‌زاران شه‌ڕڤانمان هه‌یه و له سوپای دیموکراتیکی سووریا پێگه‌مان خۆش کردوووه به‌رده‌وام وه‌کوو ڕابردوو به‌رپه‌رچی هه‌موو ده‌ستدرێژیکار و تیرۆریستێک ده‌ده‌ینه‌وه و به‌رانبه‌ریان شه‌ڕ ده‌که‌ین و گه‌ل و خاکی خۆمان ده‌پارێزین.


ئەردۆغان توندڕەویی خۆی ئاشكرا دەكات\nبۆچوون / بیروڕا :: 04/08/2016\nتەماحە شاراوەكەی رەجەب تەیب ئەردۆغان ئەوەبوو كە ببێتە سوڵتانێكی بەدەسەڵات و كودەتا سەرنەكەوتووەكەیش دەرفەتی ئەوەی بۆ رەخساند كە ئەو ویستەی بەدیبێنێت.\nهەوڵە كودەتاكەی 15 ی تەموز، بووە هۆی كوژرانی زیاتر لە 200 تورك و برینداربوونی زیاتر لە 400ی دیكە. جگە لەو دە هەزار دەستگیركراوەی كە زۆربەیان كەسوكاریان هیچ هەواڵێكیان نازانن ئاخۆ ماون یان مردوون. هەروەها 45 هەزار كەسی دیكەیش لە كارەكانیان دەركراون، لەوانە سەدانیان قازی و داواكاری گشتیین. لە ماوەی كەمتر لە دوو هەفتەدا یاداشتی دەستگیركردن بۆ 42 رۆژنامەنووس دەركرا و 25 مۆڵەتی رۆژنامەوانی هەڵوەشێنرانەوە و 20 پێگەی ئەلیكترۆنیی هەواڵ داخران و باری نائاسایی بۆ سێ مانگ سەپێنرا كە بڕواناكەم درێژ نەكرێتەوە.\nئەردۆغان لە سەرۆكایەتی وەزیرانەوە چووە سەرۆكایەتی كۆمار، لەبەرئەوەیش كە دەسەڵات لە دەستی حكومەتدایە نەك سەرۆك بۆیە هەر لە یەكەم رۆژەوە دەستیكرد بە هەوڵدان بۆ گۆڕینی سیستمی وڵات كە نزیكەی سەد ساڵە كاری پێدەكرێت، چونكە ئەو سیستمێكی سەرۆكایەتیی دەوێت، ئەگەرچی كۆی راپرسیەكانی توركیا، بە زۆرینەیەكی بەرچاو دژی بیرۆكەكەی ئەون.\nدوای كودەتا شكستخواردووەكە، ئەردۆغان وتی كە دەیەوێت كۆنترۆڵی سوپا بكات، واتا بیكاتە دامەزراوەیەكی شوێنكەوتەی پارتەكەی. هەوەها وتی ئەگەر پارلەمان بڕیار بدات بە گەڕانەوەی ئیعدام ئەوا ئەم پەسەندی دەكات، بەڵام ئەوە بوو یەكێتی ئەوروپا تێیگەیان كە ئیعدام واتا مەحاڵبوونی ئەندامێتیی توركیا لە یەكێتیەكەدا. هەروەها بە هەڕەشەكردنەوە داوای لە ویلایەتە یەكگرتووەكان كرد فەتحوڵـڵا گویلەن-ی بانگخواز و كۆنە هاوپەیمانی خۆیی رادەست بكاتەوە. رۆژ دوای رۆژ، ئەردۆغان تۆمەتێك بۆ گویلەن دەپێوێت و ئاراستەی دەكات. ئەوەبوو تۆمەتی ئەوەی خستەپاڵ كە لەپشت هەوڵە كودەتاكەوەیە بێ ئەوەی هیچ بەڵگەیەكی بەدەستەوە بێت. لەوەدەچێت ئەردۆغان بەهۆی توندڕەوێتی و سیاسەتی كوێرانەیەوە، ئامادەبێت كە سبەینێ بەرپرسیارێتیی بوومەلەرزەیش بخاتە ئەستۆی گویلەن.\nگاردی كۆماری هەڵوەشێنرا و نزیكەی 300 گارد بە لایەنگرییان لە گویلەن تۆمەتبارن، لەسەرەتادا هەزاران كەس دەستگیركران و دەیان كەسیان بەوە تۆمەتباركران كە لایەنگری گویلەنن، بێ ئەوەی هیچ بەڵگەیەك هەبێت. ئێستا ترسی ونكردنی دەستگیركراوەكان هەیە، یان مردنیان لەژێر ئەشكەنجەدا. لێدوانی كەسوكاری هەندێك لە سەربازە دەستگیركراوەكان بڵاوكراونەتەوە و دەڵێن هیچ شتێك دەربارەیان نازانن و هەموو پەیوەندیەكیان پێیانەوە بڕاوە.\nئەردۆغانیش هەر لەگەڵ دەم دەكاتەوە خۆیی تێدا ئیدانە دەكات (وەك دۆناڵد ترامپ لە ویلایەتە یەكگرتووەكان). ئەوەتا دوای رەشبگیریەكان و هەڕەشەكردنەكانی لە ئەمریكا و ئەوروپا، لێدوانێكیم خوێندەوە دەڵێت ئەو رۆژنامەنووسانە سزا نادات كە سووكایەتیان پێكردووە.\nرۆژنامەوانی، را و هەواڵە. را پیرۆزە و هەواڵیش دەبێت راست بێت و سەرچاوەی سەلماندنی هەبێت. ئەگەر رۆژنامەنووسێكی توركی یان یەكێكی تر بڵێت ئەردۆغان توندڕەوە یان دیكتاتۆرە یان فاشیلە، ئەمە رایە و مافێكی ئاسایی خۆیەتی بیڵێت. بەڵام ئەگەر رۆژنامەنووسەكە بڵێت ئەردۆغان دزە ئەوكاتە قسەكەی دەبێتە هەواڵ و ئیتر یان دەبێت بیسەلمێنێت كە دزە یاخود باجەكەی بدات. ئەردۆغان لە نەزانینیەوە دەیەوێت رۆژنامەنووسان سزا بدات لەسەر رایەك كە دەریانبڕیوە و هێشتایش لەوباوەڕەدایە كە دەبێت دەرگاكانی ئەوروپا كراوەبن بۆ ئەوەی توركیا بچێتە ریزەكەیانەوە، ئەمە لەكاتێكدا یەكەمین و گرنگترین مەرجی بەئەندامبوون ئەوەیە كە دەبێت وڵاتی ئەندام وڵاتێكی دیموكراسی بێت.\nسەیرترین شتێك كە لەم رۆژانەی دواییدا خوێندمەوە، لێدوانێكی سەرۆكی بە وەكالەتی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوەیی ئیسرائیل، یەعقوب ناجل بوو كە بە ئەندامانی كنێستی وت ئەو رێككەوتنەی ئەم دواییەمان لەگەڵ توركیادا بۆ چاككردنەوەی پەیوەندییەكان، پێش پێنج ساڵ لەمەوبەر بەستراوە. ئەگەر ئەمە راست بێت مانای وایە رێككەوتنەكە لەكاتێكدا كراوە كە هێشتا خوێنی چالاكوانەكانی كەشتیی ئاشتی (ماڤی مەرمەرە) وشك نەبووەتەوە كە ئیسرائیلیەكان لە ئایاری 2010 دا و لەپانتایی دەریادا، هێرشیان كردە سەریان.\nئەردۆغان ناوبانگێكی لەناو زۆرینەی عەرەب و موسڵماناندا بۆخۆی دروستكردبوو بەهۆی بەرەنگاربوونەوەی ئیسرائیل و رووبەڕووبوونەوەی تیرۆری ئیسرائیلی لە خاكی فەلەستیندا، ئێمەیش هەموومان سوپاسمان كرد. ئێستا بۆمان دەردەكەوێت كە دوو سیاسەتی پیادە كردووە، یەكێكیان ئاشكرا و لەگەڵ خەڵكی غەزەدا، ئەوی دیكەیشیان نهێنی كە هێشتنەوەی پەیوەندییەكانە لەگەڵ ئیسرائیلدا.\nمن دەربارەی خۆم دەدوێم. ئەردۆغان ئەو پشتگیری و رێزەی لەدەستدا كە لە سەرەتادا لای من هەیبوو بەرامبەر هەڵوێستی لەسەر فەلەستین. من ئێستا لە هەڵوێستی بەرپرسەكانی میسرەوە نزیكترم كە پێشوازییان لە هەوڵە كودەتاكەی سەر سەرۆكی توركیا كرد، ئەو سەرۆكەی كە هەموو هۆكارەكانی متمانە كۆنەكانی ئێمەی بەخۆی، لەناوبرد.


لەفەڕەنسا داوایەكی یاسایی لەسەر قوقەی كەڵەشێرێك تۆمار دەكرێت\n06/07/2019 305 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nكەڵەشێرێك بە ناوی ماوریس، كە قوقەی بەیانیانی هەموو هاوسێكانی هەراسان كردووە، بووەتە بابەتی شەڕێكی دادگایی لە فەڕەنسا.\nكەڵەشێرەكە بە تۆمەتی پیسكردنی ژینگە بە ژاوەژاو لە لایەن دوو هاوسەری خانەنشینكراو لە دوورگەیەكی فەڕەنسا تۆمەتبار كراوە.\nلەبەرانبەر سكاڵاكە خاوەنەكەی دەڵێت: كەڵەشێرەكەی هەر ئەوە دەكات، كە هەر كەڵەشێرێك دەیكات.\nنە خاوەنەكەی و نە سكالاكەرەكان لە دادگا ئامادە نەبوون بۆ یەكلاكردنەوەی كێشەكە، بەڵام كەڵەشێرەكە، كە ئێستا ناوبانگی ناوخۆیی بەدەست هێناوە، لە لایەن خاوەن كەڵەشێرانەوە پاڵپشتییەكی زۆر كرا، بەوەی زۆر لەوان لە دەروەی هۆڵی دادگا گرد بوونەوە.\nسكاڵاكەرەكان بۆ ماوەی پازدە ساڵە لەو گوندە خاوەنی خانووی خۆیانن و لە ئێستادا هەر لەوێ نیشتەجێن. یەك لەو هۆكارانەی كە ئەو شوێنەیان بۆ ژیان هەڵبژاردووە بە وتەی خۆیان ئەوەیە كە شوێنێكی ئارامە، بەڵام كێشەكانیان لەگەڵ قوقە بەهێزەكانی كەڵەشێرەكە لە ٢٠١٧وە دەستی پێكردووە.\nبەر لە سكاڵاكەش لە موشتومڕێكی زۆردا بوون لەگەڵ خاوەنی كەڵەشێرەكە كە بۆ ماوەی ٣٥ ساڵە لەو گوندە دەژیات.\nخاوەنی كەڵەشێرەكە و پشتیوانەكانی دەڵێن كە بابەتەكە زۆر سادەیە – كەڵەشێر بەشێكە لە ژیانی لادێی و هیچ مانای نییە داوا بكەی كە نەقوقێنن.\nبڕیارە كێشەكە لە مانگی ئەیلولدا لە لایەن دادگاوە یەكلایی بكرێتەوە.


فەهرەست لە (ئیبن نەدیم)ـەوە بۆ (سینان ئەنتۆن) |\nHome گشتی فەرهەنگ فەهرەست لە (ئیبن نەدیم)ـەوە بۆ (سینان ئەنتۆن)\non: كانونی دووه‌م 21, 2017 In: فەرهەنگNo Comments\n(عێراقی هیوا و ئاشتی)، گەورەترین درۆی دوای پرۆسەی ئازادی ساڵی 2003بوو. نەك عێراقی هیوا و ئاشتی، بەڵكو عێراقی شەڕ و ئاشوب و خوێن و تەقینەوە و قەتڵ و عامی بێ ئامانمان بینی.\nئەوانەی خەم لەهیچ ناخۆن، بەردەوام ئەو ئاشی خوێنە دەگێڕن. ئەوانەشی خەم لە ئێستا و داهاتووی خۆیان دەخۆن و بۆ مێژوو و ڕابردو و یادەوەریەكانیان دڵ پڕ لەحەسرەتن، ماجەرای ئەو خوێن و فرمێسكە دەنوسنەوە كەخەریكە ئاسەواری هیچ شتێ ناهێڵێت. ئەبوبەكر بەغدادی و (داعش)، هادی عامری و (حەشدی شەعبی) و گروپ گەلێكی مەرگدۆست و سەرشێتی تر، ڕۆڵگێڕ و كارەكتەری سەرەكی ئەو مەرگەساتانەن و لەپشتیانەوە، لەشكرێك سیاسی مافیایی وەستاون.\nلەپەراوێزی ئەو كوشت و كاولكاری و خوێنەڕژاوەشدا، كەسانێك هەن بەسەرهاتەكانی ئەو واقیعە تاڵ و ڕەشە تۆماردەكەن. ئەحمەد ئەلسەعداوی و سینان ئەنتۆن لەو دەنگە دیارانەن كە بەو كارە هەڵدەستن.\nدوو ساڵێ بەر لەئێستا هاوڕێی ئازیز (هەورامان وریا)، بەشەوقەوە باسی ڕۆمانی (یامریم)ی بۆكردم كەسینان ئەنتۆن نوسیویەتی. ڕاستیەكەی تا ئەم ماوەی دوایی، جنگە لە دوو چاوپێكەوتنی و وتارێكی كورتی ئێدوارد گالیانۆ دەربارەی فیداڵ كاسترۆ كە لەزمانی ئینگلیزیەوە وەری گێڕابوو، هیچی دیكەیم نەخوێندبووەوە.\nهەرچەندە من و سینان دەرچووی یەك زانكۆین (زانكۆی بەغدا)و دووساڵ پێكەوە لە دووبەشی جیا خوێندوومانەو هاوسێ بووین (ئەو لەبەشی زمانی ئینگلیزی كۆلێژی ئاداب) و (من لەبەشی مێژووی هەمان كۆلێژ) 1988-1990، بەڵام نەزانكۆ و نە (باب المعظم) بۆیەكجاریش كۆی نەكردینەوە.\nوەلێ ئێستاو لەم دۆخە دژوارەدا، بۆ ماوەی كەمتر لە دوو هەفتە و لەڕێی ڕۆمانی (فەهرەست)ەوە، تەواو ئاشنای بووم.\nسینان ئەنتۆن ساڵی 1967 لەشاری بەغدا و لە بنەماڵەیەكی مەسیحی لەدایك بووە. ساڵی 1990 بەشی زمانی ئینگلیزی، لە كۆلێژی ئادابی بەغدا تەواوكردووە. ساڵی 1991 و لەدوای تەواوبونی جەنگی كەنداو عێراقی بەجێهێشتووەو لە وڵاتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا گیرساوەتەوە.\nلەوێ سەركەوتوانە ساڵی 1995 لەزانكۆی جۆرج تاون بڕوانامەی ماستەری بەدەستهێناوە و ساڵی 2006 بەپلەی نایاب لەزانكۆی هاڤەرد، بڕوانامەی دكتۆرای وەرگرتووەو بۆتەوانەبێژ لە هەردوو زانكۆی (داتمۆت)و (نیویۆرك).\nلەپاڵ خوێندن و كاری زانكۆدا، سەرقاڵی وەرگێڕان و ڕۆمان نوسینە و بۆتە دەنگێكی دیاری ڕۆمانی عێراقی. (وحدها شجرة الرومان، یامریم، أعجام، فهرس)، لەدیارترین ڕۆمانەكانی ئەون. تەوەری سەرەكی ڕۆمانەكانیشی تراژیدیا و مەرگەساتی عێراقییەكانە، مەرگەساتێك كە مەگەر هەرخوا خۆی بزانێ چۆن و كەی كۆتایی دێت.\nلە (فەهرەست)دا، بەتەكنیكێكی بەرزو بەزمانێكی بێ گرێ و گواڵ، خوێندنەوەیەكی نوێ بۆ دۆخی تاقەت پڕوكێنی وڵاتەكەی دەكات. لەڕێی دكتۆر (نومەیر)ەوە كەوەك خۆی مامۆستای زانكۆیەو لەزانكۆكانی وڵاتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا وانەبێژە، مێژووی ژیاننامەی خۆی و سەردەمی منداڵی دەگێڕێتەوەو لەگەڵ (وەدود)ی كتێب فرۆشدا، پانتایی سەرەكی ڕۆمانەكە داگیردەكەن.\nئەوشتانەی سەرنج ڕاكێشن لە (فەهرەست)داو خوێنەر والێدەكەن دەرگیری ڕۆمانەكەبێت، ئەوەیە لەلایەك چاوێكی دیكەمان دەداتێ بۆ بینینی تراژیدیای عێراقی نوێ و هاوکات زمانی جڵفەی عێراقی ئامادەگیەکی دیاری لە ڕۆمانەكەدا هەیەو (ئەوانەی لەناو عەرەبی عێراقی و لەبەغدا ژیابن) زیاتر چێژی لێدەبینن، سەرەڕای ئەو كۆتاییە كراوەی بۆ خوێنەرانی جێدێڵێت.\nوەك وتم بەری چەند ساڵێك (هەورامان وریا)ی هاوڕێم، پێشنیاری خوێندنەوەی ڕۆمانی (یامریم)ی بۆكردم، وا ئەمڕۆ منیش پێشنیازی خوێندنەوەی ڕۆمانی (فەهرەست) بۆ (هەورامان وریا)و هاوڕێیانم بەگشتی و تەواوی ئەوانەدەكەم كە پەرۆشی خوێندنەوەی ڕۆمانی جوان و ئاست بەرزن.\n(فەهرەست) لەو تێكستانەیە بیرناچنەوەو ئەوەدەهێنێ، مرۆڤ كاتی خۆی بۆتەرخان بكات.


ھەرچیبێ و ھەرچۆنێک بێ؛ لەمکاتەدا؛ پرسینەوەی بەڕێز (لاھور شێخ جەنگی) لەبارودۆخی سەخت و ھەستیاری تەندروستی گەرمیان، لەڕێگەی بەدەمەوەھاتن و جێبەجێکردنی داواکاری و پێداویستیەکان، ھەر لە دابینکردنی موچەی شەش مانگی ھەمو پزیشک و کارمەندانی نەخۆشخانەی قەڵای تایبەت بەکۆرۆنا تاتەرخانکردنی ھەرچی دەرمان و ئامێری پزیشکی پێویست، کارێکی گرنگە و شایانی دەستخۆشییە.\nبەمکارە دەوام و خزمەتگوزاری (٢٤)کاتژمێری بۆ نەخۆشخانەکە دەگەڕێتەوە، بەوەش کێشەی پێشوازینەکردن لەنەخۆشان بەپاساوی نەبونی موچە و دەوامنەکردن، ھەروەھا گرفتی نەبون و کەمی دەرمان و بەشێکی زۆر لەگلەیی و گازەندە ڕەواکانی تری ھاوڵاتیان لەکەرتی تەندروستی چارەسەر دەبێت.\nڕەنگبێت ھەندێک بەھۆکاری سیاسی و حیزبی یان ئایدۆلۆژی تایبەت بەخۆی ئەم ھەنگاوە وەکخۆی نەبینێت و پێیوابێ ئەو پارەیەش ھەر ھی خەڵک خۆیەتی و ئازایەتیەکی تێدانیە، بەڵام دەبێت بزانن، لەبارودۆخێکی شێواو و کەس بەکەس نەبوی وەک ئێستا کەھەرێمی کوردستانی گرتوەتەوە، حیزب دەتوانێت ئەوەش نەکات، چونکە ئەساسەن ئەوەی ئەو بەڕێزە ئەنجامی دەدات؛ کاری بێ سێ و دووی حکومەتە، لەوەزعێكدا؛ حکومەت بەئەرکی خۆی ھەڵناسێت و باکی بەمردن و ژیانمان نیە، دەبێت بەکەم سەیری ئەمجۆرە ھەوڵانە نەکەین.\nمن دەزانم کێشەی کەرتی تەندروستی لەگەرمیان بەمە چارەسەر نابێ، بەڵام ھیچنەبێ دڵنیادەبین؛ تائەو ماوەیەی کۆرۆنا دەمێنێت، کارەکان دەکەونە سەر ڕێچکەی خۆی و بەھۆی نەبونی دەرمان و دەوامنەکردنی پزیشک و کارمەندانەوە کەسوکارەکانمان لەپێشچاومان نامرن.\nحیزب ئامرازە بۆ خزمەتکردنی کۆمەڵگە، من ئەو ھەنگاوەی یەکێتی لەو چوارچێوەیەدا دەبینم، خۆزگە ھەمو حیزبەکانی تریش، لەئێستادا؛ ئەمجۆرە کارانە بکەن و تۆزێک بەتەنگ مان و مردنی خەڵکی بەشمەینەتی گەرمیانەوە بن، ھیچنەبێ ھەستبکەین، ژیانمان لایان بایەخێکی ھەیە و ئێمەیان تەنھا بۆ شەڕ و ھەڵبژاردن ناوێت.\nبیرمان نەچێ؛ ئەو کارانەشی چەند ڕۆژێکە ھەندێک لەڕۆژنامەنوسان و چالاکوانانی گەرمیان بۆ ھاوکاری نەخۆشخانەی قەڵا دەیکەن، دیسان جێگەی پێزانین و گرنگیەکی زۆرە.


خولانەوە لەناوبازنەی بۆشدا ….. هوشیارجەمال : چاوی گەل\nخولانەوە لەناوبازنەی بۆشدا ….. هوشیارجەمال\nنوسەر : chawigal لەبەرواری : تشرینی دووهەم - 20 - 2017\nئەگەر کەمیک ئاوڕ لە ڕابردووی نزیکی ژیان بدەینەوە، لە هەرێمی کوردستان و دروست بگەڕینەوە بۆڕۆژگاری خۆپیشاندانەکانی ساڵی ٢٠١١، بە شیک لەداخوازیەکانی خەڵک و ڕۆشنبیرانمان بیردەکەوێتەوە.\nکە گرنگترین یان ئەوە بوو کەبوجدەی هەرێمی کوردستان ساڵانە لا چوارچێوەی چەند قیستێکداحکومەتی عێراق دینێرت بۆ هەرێم هەرکات بەرژەوەندی نەمایاخود گرفتێک دروست بوو، بودجەکە دەبڕێ هەربۆیە ناکرێ بووجەی هەرێم بە م شێوەیە تەخشان وپەخشان بکرێت وبخرێتە خزمەتی شەخس وحیزبەکانەوە.\nبەڵکو پێوستە ئابوریەکی بەهێزی پێ بنیادبرێت،کەرتی کشتوکاڵی پێ چالاک بکرێت و پێداویستەکانی بۆدابین بکرێ، چونکە کەرتێکی گرنگە بڕبرەی پشتی کەرتی ئابوریەو بەرهەمەکانی پێداوستی گرنگی بازارەکانی شارەکانی هەرێمن.\nداوا دەکراکەرتی پێشەسازی بەو بودجە زەبەلاحە پەرەی پێبدرێ،وە سندوقی داهاتەکان هەبێت، چونکە پیوستە پارەی پێوست هەبێت، بۆ هەر ئەگەرو کارەساتێک کە لەڕوولە هەرێم بکات هەروەک کەسە بە ناوسیاسیەکانی کورد ماوەی چارەکە سەدەیەکە دەڵین هەموو جیهان دوژمنانە.\nئەودەمە چەندین تۆمەتی ناشرین و پڕۆسەیەکی بە شەیتان نیشاندانی هەمووئەوانەی بەژداربوون لە خۆپیشاندانەکان ڕۆژانە بەڕێوە دەچوو،تۆمەتی ناشرین نەما نەیخەپاڵ خەڵکی، دەسەڵاتی کوردی خوێنی ١٠گەنجیان ڕشت وبە دەیان کەسیش بریندار هەبوو.\nئەودەمە زۆربەی خەلکی کوردستان بە شیک بوون لە هەرای ڕاگەیاندە حزبەیەکان دژی خۆپیشاندانە کان بوون،وە بیدەنگ بوون لە ئاست ئەونادادیەی هەبوولەبەرامبەر بەڕیک پارە کەوەک مووچە وەریان دەگرت!\nهەرچی حیزبەکانی ئۆپۆزسوێنی ئەودەمەیە بە راگەیاندن لەگەڵ خۆپیشاندان بوون،بەڵام لەواقع داقاچێکیان لەگەڵ خەڵک وقاچێکیان لەگەڵ دەسەڵات بوو.\nڕۆژگارتێپەری و قۆنا‌غی نوێ دەستی پێ کرد ئەمجارەیان حکومەتی هەرێم بڕیاری فرۆشتنی نەوتی دا بە ناوی ئابوری سەربەخۆ ،بە غدادیش موچە وبوودجەی راگرت.\nشکستی حکومەتی هەرێم لەیەکەم مانگەوە دەستی پی کرد کە نەی توانی موچەی هاوڵاتیان لە کاتی خۆیدا بدات کە تائیستاش درێژەی هەیە، و‌ەهیچ ئاسۆیەکی ڕوون نیە بۆوەرگرتنەوەی موچەکان لە لایەن فەرمانبەرانەوە.\nدواتر ئەنجامدانی ڕیفراندۆمەکەی هەرێم کە چەندین دۆستی ناوخۆی ودەرەکی وتیان ئەم کارەمەکەن لەئێستادا بەڵام لەسایەی کۆمەڵێک کەسەوە ئەوشکستە گەورەیە ڕوویدا بەڵام کارەساتەکە هەموو کورد باجەکەی دا.\nئیستا شتەکان گۆراون موچە خۆران لە پاش دووساڵ بایکۆت خۆپیشاندان کە من پێم وایە خولانەوە بوو بە دەوری بازنەی بۆشدا،سەرجەمیان ئەمساڵ گێژبوون و چونە ماڵەوە،وەک بڵێی سەرجەم داخوازیەکانیان جێ بە جێ کرابێت!.\nهەرچی ئەوکەسانەی کە دەسەڵاتدارن کەتادوێنی دەچوونە بەغداد وبە وپەڕی فیزو خۆبە گەورەزانینەوە دەیان وت بەغداموفلیسە، ڕێک نە دەکەوتن لەگەڵیان.\nئێستا ئەوانیش لەناوبازنەی بۆشدا دەسوڕێنەوە لەدیوی دەرەوەی بازنەکە ش ڕۆژنامەنووسان وەستاون و پەیتاپەیتا و هەمووڕۆژیک لە کاتی سورانە وە بە ناوبازنە بۆشەکەدالێدوان دەدەن ودەڵین ئامادەی گفتوگۆین، وڕازین بە مەرجەکانتان بەڵام بابە سبێت سورانەوەمان لە ناوبازنەی بۆشدا.\nلەکۆتایدا دەپرسم ئەگەرمووجە خۆران ئەوەدەمە پشتگیری خەڵکانی بە ئاگایی شەقامەکانیان بکردایە باشتر نەبوولەوەی دووساڵ بە بەردەوامی وبە بێ سود بە لەناوبازنەی بۆشدابسوڕێنەوە؟\nدەسەڵاتدارانی ئەودەمە کە هەر ئەم دەمووچاوانەی ئیستا گوێیان لە دەنگە دڵسۆزەکانی ئەودەمەوە،ودڵسۆزانی ماوەیەک پێش ئیستا بگرتایە لە سەرپرسی ڕیفراندۆم باشتر نەبوو لەوەی ئێستا وابەبچوکی و بە دەنگی لە رزۆک وشەمنانەوە داوای گفتوگۆ لە کەسانێک بکەن کە ئامادەنین گوێتان لێ بگرن؟


☂ ئاژانسی دەنگوباسی موکریان اهزاب و سازمانەل\n📅 زمان اضافه کردن Dec 1 2010 9:39AM\n👁 اێ بەخشە 17,658 گل سئرکریائە(دێینە)\n.. [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✖ 58% ✍ هـ.ب. 1-12-2010 9:39:31\n📅 زمان اضافه کردن Jan 25 2018 1:22PM\n... [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 62% ✍ س.ئـ. 25-1-2018 13:22:44\n☂ پاراستن اهزاب و سازمانەل\n📅 زمان اضافه کردن Nov 1 2009 7:21PM\n👁 اێ بەخشە 8,356 گل سئرکریائە(دێینە)\nدەزگایەکی هەواڵدەرییە و سەربە پارتییە. [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 72% ✍ هـ.ب. 1-11-2009 19:21:28\n☂ تۆڕی هەماهەنگی رێکخراوەکان بۆ بەرژەوەندی گشتی اهزاب و سازمانەل\n📅 زمان اضافه کردن Jan 21 2017 10:26PM\n... [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 72% ✍ ن.ئـ. 21-1-2017 22:26:59\n☂ دەزگای زانیاری اهزاب و سازمانەل\n📅 زمان اضافه کردن Mar 20 2020 10:03AM\n... [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ 0 4 ✔ 74% ✍ ب.ج. 20-3-2020 10:03:27\n☂ دەزگای هەواڵگری نیشتمانی تورکیا - میت اهزاب و سازمانەل\n📅 زمان اضافه کردن Dec 20 2008 8:43PM\nمیت - MIT لە ساڵی 1927 دامەزراوه. دەزگایەکی سەرکوو [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 80% ✍ هـ.ب. 20-12-2008 20:43:50\n☂ گرووپی فۆتۆی رۆژنامەوانی اهزاب و سازمانەل\n📅 زمان اضافه کردن Aug 18 2009 12:07PM\nلە رۆژی جیهانی فۆتۆگرافیدا 19-08-2009، بوونی خۆیان [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 94% ✍ هـ.ب. 18-8-2009 12:07:35\n☂ وزارت اطلاعات اهزاب و سازمانەل\n📅 زمان اضافه کردن Jun 7 2017 11:36AM\n👁 اێ بەخشە 861 گل سئرکریائە(دێینە)\n... [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 60% ✍ هـ.ب. 7-6-2017 11:36:29


سه‌ردانه‌كه‌ی مه‌سرور و خۆپیشاندان، بافڵ و مامۆستا غه‌درلێكراوه‌كانی زانكۆ، تا ده‌گات به لاهور!\nپه‌یوه‌ندی نێوان هه‌ر سێ ناونیشانی (سه‌ردانه‌كه‌ی مه‌سرور بۆ له‌نده‌ن و خۆپیشاندان)، له‌گه‌ڵ (بافڵ و مامۆستا غه‌درلێكراوه‌كانی زانكۆی سلێمانی) و، (تا ده‌گات به سه‌ردانی لاهور بۆ ناوچه جیاجیاكانی هه‌رێم)، په‌یوه‌ندییه‌كی گرێدراوه له ڕووه‌كانی ململانێ، گه‌نده‌ڵیی و كێشه ناوخۆییه‌كانی هه‌رێمی كوردستان.\nسه‌ردانه‌كه‌ی مه‌سرور و خۆپیشاندان!\nبه‌و پێیه‌ی پسپۆڕیم له‌سه‌ر «دبلۆماسییه‌تی نێوده‌وڵه‌تیی به‌ریتانی»یه. شاره‌زایی و زانیاری وردم له‌سه‌ر «ستراتیژی به‌ریتانیا به‌رانبه‌ر به عێراق» هه‌یه.\nبه‌پێی به‌دواداچونی ورد و چڕم بۆ زانینی ڕه‌هه‌نده‌كانی سیاسه‌تی به‌ریتانیا به‌رانبه‌ر به عێراق، به به‌ڵگه‌وه ئه‌وه‌م به ده‌سته‌وه‌یه، كه: سیاسه‌ت و ستراتیژی به‌ریتانیا به‌رانبه‌ر به عێراق ته‌ركیزی له‌سه‌ر سێ بنه‌مای سه‌ره‌كییه:-\nیه‌كه‌م:-دڵنیایی له سه‌قامگیریی سیاسیی له عێراق و له هه‌رێمی كوردستان دا و، ڕێگه‌گرتن له گه‌شه‌كردنی هه‌ژمونی ڕوسیا و چین له ناویان دا!\nدووه‌م:-دڵنیایی له به‌ده‌ستهێنانی به‌رده‌وامیی بازرگانی نه‌وت و (له داهاتوش دا گاز).\nسێیه‌م:-گه‌شه‌پێدانی بازرگانی گشتیی له نێوان به‌ریتانیا و عێراق.\nبه‌پێی به‌دواداچونی ورد و هه‌بونی به‌ڵگه له‌لام، شتێك نییه له سیاسه‌تی به‌ریتانیا له سوربونیان له‌سه‌ر «دیموكراسیی له عێراق» دا، به‌ڵكو ته‌ركیزی ته‌واویان له‌سه‌ر «سه‌قامگیری»یه. له ڕێی سه‌قاگیری عێراق و هه‌رێمه‌وه، كارده‌كه‌ن هه‌م به‌رژه‌وه‌ندییه نه‌وتیی و بازرگانییه گشتییه‌كانیان چنگ بخه‌ن و، هه‌میش ڕێ بگرن له فراژوبونی هه‌ژمونی ڕوسیا و چین بۆ عێراق و هه‌رێمی كوردستان.\nگرنگە ھەمیشە ئه‌وه‌مان له یاد بێت كه دروستكه‌ری عێراق: به‌ریتانیایه. هه‌روه‌ها، داڕێژه‌ری سیاسه‌ت به‌رانبه‌ر به عێراق له ئاستی نێوده‌وڵه‌تیش دا، زۆربه‌ی جار هه‌ر به‌ریتانیایه! چونكه له سیاسه‌تی ئیمپریالیزمی ئه‌مریكا و یه‌كێتیی ئه‌وروپا، هه‌ر به‌ریتانیا خاوه‌نی عێراقه. هه‌روه‌ك چۆن فه‌ره‌نسا هه‌ر به خاوه‌نی لیبیا ده‌زانرێت! واته: پاشخانی مێژوویی ڕۆڵی هه‌یه!\nله ڕوی دبلۆماسییه‌وه، سه‌ردانه‌كه‌ی مه‌سرور، نه‌ك هه‌ر «گرنگ!»، بگره «زۆر» گرنگ بو! چونكه «ته‌وقیتی سه‌ردانه‌كه‌ی مه‌سرور» به نیسبه‌ت به‌ریتانیاوه «زۆر گرنگ» بو له‌سه‌ر ئه‌م بنه‌مایانه‌ی خواره‌وه:-\nیه‌كه‌م:-به‌ریتانیا دركی كردوه به‌وه‌ی زۆنی پارتیی (سه‌قامگیرترین زۆن)ه له عێراق دا.\nدووه‌م:-به‌ریتانیا به وردی ئاگاداری ئه‌وه‌یه كه حه‌شدی شه‌عبیی و كۆمه‌ڵی دادگه‌ری، دروستكراوی ئێرانن. یه‌كێتییش هه‌م سه‌ر به به‌ریتانیا و هه‌میش سه‌ر به ئێرانه. ئه‌ڵبه‌ته به‌ڵگه‌نامه‌م لایه كه بافڵ دژی ئێران زانیاری داوه!!!!! به‌ڵام به‌ریتانیا به‌وه ده‌زانێت كه ماوه‌یه‌كه یه‌كێتیی زیاتر به‌لای ئێران دا ده‌كشێت. ئه‌مه بۆ به‌ریتانیا ته‌ركیزی له‌سه‌ر داده‌نرێت! بۆیه به‌ریتانیا له ئێستادا لای به‌لای پارتیی دا زیاتر ده‌كاته‌وه! چونكه به‌ره‌ی ئێران نزیكن له ڕوسیا و چینه‌وه. هیچ هێزێكی دنیاش هێنده‌ی به‌ریتانیا دژی ڕوسیا نییه!\nسێیه‌م:- به‌ریتانیا بیر له‌وه ده‌كاته‌وه كه له ستراتیژ دا بازرگانیی نه‌ك هه‌ر نه‌وتیی، بگره بازرگانیی گازیی و، بازرگانی گشتیی له‌گه‌ڵ عێراق و هه‌رێم په‌ره پێ بدات. به مه‌رجێك هێزی جێ متمانه‌ی خۆی تێدا یه‌كلابكاته‌وه! به‌ریتانیا ده‌زانێت پارتیی په‌یوه‌ندی به‌هێزی له‌گه‌ڵ فه‌ره‌نسا و ئه‌ڵمانیا هه‌یه، به‌هۆی جه‌مسه‌ربه‌ندی جیهانییه‌وه كه له پاش شه‌ڕه‌كه‌ی ڕوسیا و ئۆكرانیا هاتۆته‌بون، ئه‌وه له سودی نزیكبونه‌وه‌ی پارتیی و به‌ریتانیایه.\nهه‌ربۆیه‌ش، له سه‌ردانه‌كه‌ی مه‌سرور دا، بۆ یه‌كه‌مجارە كه سه‌ردانی كاربه‌ده‌ستێكی عێراق و هه‌رێمی كوردستان، لای سێ سه‌رۆك وه‌زیری به‌ریتانیاوه پێشوازی لێ بكرێت، لای سه‌رۆك وه‌زیری ئێستایان (بۆریس جۆنسن) و، لای دوو سه‌رۆك وه‌زیری پێشویان. ئیتر با یه‌كه به یه‌كه‌ی وه‌زیره گرنگه‌كانیشیان بوه‌ستێت. ئه‌وه‌ش به‌هۆی سێ هۆكاره‌وه بو:-\nیه‌كه‌م:- ئینگلیزەکان دەیانەوێت وه‌ك پڕوپاگه‌نده و ته‌كتیك دژی ڕوس به‌كاری بهێنن له پرسی گازی سروشتی، وەک بەدیلی گازی سروشتی ڕوسیا.\nدووه‌م:-ئاماژه پیشانی ئێران و حه‌شدی شه‌عبی بده‌ن گه‌ر ئه‌وان به‌ته‌واوی كار بۆ هه‌ژمونی ڕوسیا له عێراق بكه‌ن، ئه‌وا به‌ریتانیا ئۆپشنی تری هه‌یه و كار له‌گه‌ڵ پارتیی ده‌كات و به‌هێزی ده‌كات.\nسێیه‌م:-له ڕوی ستراتیژییه‌وه به‌ریتانیا بیر له پرۆژه‌ی گاز له‌گه‌ڵ حكومه‌تی هه‌رێم ده‌كاته‌وه. به مه‌رجێك هه‌نگاوه‌كانی داهاتوی حكومه‌تی هه‌رێم له‌م ڕووه‌وه، ته‌ندروست بێت!!!\nخۆپیشاندان دژی مه‌سرور\nخۆپیشاندان له دژی هه‌ر كاربه‌ده‌ستێكی یه‌كێتیی و پارتیی، تا ده‌گات به پلەدارەکانی كۆمه‌ڵه‌ی دادگه‌ری و هه‌مو ئه‌و حیزبه گه‌نده‌ڵانه‌ی به‌شداری سته‌مكاریه‌ت بون له كوردستان دا، فه‌رزه. به‌مه‌رجێك چالاكوانان ڕێ نه‌ده‌ن پرۆكسییه‌كانی سه‌ر به ده‌زگای زانیاری و پاراستن و په‌كه‌كه و كۆمه‌ڵه‌ی دادگه‌ری خۆیان بخزێننه ناویانه‌وه‌و، خۆپیشاندانه‌كان بكه‌نه ململانێی حیزبیی و، بۆ قازانجی حیزبیی، ئاڕاسته‌ی بكه‌ن.\nخۆپیشاندانه‌كه‌ی له‌نده‌ن، به‌شێكیان، گه‌نجانی چینی هه‌ژار و زه‌جردیتوی كوردستان بون، كه ده‌یان قوڕبه‌سه‌ریی و ئازار و نه‌هامه‌تیان به‌سه‌ردا هاتوه. حه‌قی خۆیانه به‌رانبه‌ر كاربه‌ده‌ستانی حكومه‌تی هه‌رێم خۆپیشاندان بكه‌ن.\nبه‌ڵام هه‌ندێكیان ئاڕاسته‌ی ده‌زگای زانیاری و كۆمه‌ڵه‌ی دادگه‌ری بون. كه مه‌ترسیم ئه‌وه‌یه: له داهاتودا هه‌ر خۆپیشاندانێك له دیاسپۆرا له دژی سه‌ركرده‌كانی یه‌كێتیی، بكرێت، ئه‌وا ده‌زگای پاراستن له ڕێگه‌ی كه‌سانی سه‌ر به خۆیه‌وه بۆ به‌رژه‌وه‌ندی خۆی ئاڕاسته‌ی بكات. به پێچه‌وانه‌شه‌وه.\nهه‌ندێك دروشمی ناو خۆپیشاندانه‌كه، به قازانجی چالاكوانان و چینی بێلایه‌نی دژه پارتیی و یه‌كێتیی نه‌بو. بۆ نمونه: دروشمی نوسراو هه‌بو: ''نه‌خێر بۆ فرۆشتنی گازی هه‌رێم به ئه‌وروپا!''. ئێ ئه‌م دروشمه ئه‌گه‌ر یه‌كێتیی و كۆمه‌ڵه‌ی دادگه‌ریش خزاندبێتیانه ناو خۆپیشانده‌رانه‌وه، ده‌زگای پاراستن به قازانجی خۆی به‌كاری دێنێت. ده‌زگای پاراستن ده‌ڕوات ته‌نسیق له‌گه‌ڵ ده‌زگای هه‌واڵگری به‌ریتانیی ده‌كات و ده‌ڵێت: ''ئه‌م دروشمانه‌ی خۆپیشانده‌ران كه ڤیدۆ و وێنه‌ی هه‌یه ته‌بایه له‌گه‌ڵ ڕاپۆرته‌كانی كه‌ناڵه‌كانی یه‌كێتیی و كۆمه‌ڵ كه دژی فرۆشتنی گازی سروشتین به ئه‌وروپا و پڕوپاگه‌نده‌ن بۆ به‌ره‌ی ئێران-ڕوس''. ھەروەھا ئەمە به قازانجی ژیانی چالاكوانانیش نییه له به‌ریتانیا!! چونكه به‌ریتانیا زۆر ڕقی له ڕوسه!\nواته: چالاكوانان له داهاتودا پێویسته ورد بن و بزانن: چ هوتافێك ده‌ده‌ن و، چ دروشمێكیش ده‌نوسن! ئه‌گه‌رنا: به قازانجی به‌ره‌ی ئازادی و دژه سته‌مكارییه‌تی پارتیی و یه‌كێتیی، ناشكێته‌وه!\nبافڵ و مامۆستا غه‌درلێكراوه‌كانی زانكۆی سلێمانی!\nبافڵ زۆر دروشمی داوه، كه: یه‌كێتیی به‌هێز ده‌كاته‌وه! به‌ڵام كه‌سێك نییه لێی بپرسێت: ئایا تۆ به‌م كار و ڕه‌فتارانه‌ت یه‌كێتیی لاوازتر ناكه‌یت!؟\nكه‌ناڵه‌كانی یه‌كێتیی و سه‌ركرده‌كانی یه‌كێتیی ده‌ڵێن: یه‌كێتیی دژی ناردن و فرۆشتنی گازه!\nقوباد له یۆنانه‌وه وتی: گاز ده‌نێرین و ده‌یفرۆشین!\nڕاسته سیاسه‌تی هه‌ر حیزبێك، سه‌رۆكی تیمی حكومییه‌كه‌ی لێی به‌رپرسه كه قوباده. واته: سیاسه‌تی یه‌كێتیی بریتییه له فرۆشتنی گازی هه‌رێم به ئه‌وروپا!\nبه‌و مانایه‌ی: یه‌كێتیی دوو فاقانه سیاسه‌ت ده‌كات، هه‌مویان له‌لایه‌كن وه‌ك پڕوپاگه‌نده، قوبادیش له‌لایه‌كه وه‌ك حه‌قیقه‌ت!\nپرسیار ئه‌وه‌یه: ئه‌گه‌ر یه‌كێتیی بیه‌وێت چاو به‌ست له ئێران بكات، ئایا له داهاتودا بۆی ئه‌چێته‌سه‌ر!؟ ئه‌ی بۆچی ڕاست و ڕه‌وان ناڵێت: به‌ڵێ له‌گه‌ڵ پارتیی هاوڕاین كه گازی هه‌رێم ده‌فرۆشین! واته: ئایا ئه‌یه‌وێت یاری به ئێران بكات!؟\nپێموایه: یه‌كێتیی له‌م دوو فاقیه‌ت بونه‌ی دا، له داهاتودا، یا ئێران، یان به‌ریتانیا، ده‌كاته (نادۆست!!)ی خۆی!\nبافڵ و یه‌كێتیی ملیۆنان دۆلار بۆ فستیڤاڵی عه‌شیره‌ته به حیزبیی كراوه‌كان ته‌رخان ده‌كه‌ن. به‌شێك له‌و سه‌رۆك عه‌شیره‌ته به‌ڕێزانه ده‌ناسم و دڵنیام كه یه‌كێتیی نین! به‌ڵام هه‌ندێك زروف هه‌یه یاری له‌گه‌ڵ ده‌كه‌ن! پرسیار ئه‌وه‌یه: بۆ بیست سه‌رۆك عه‌شیره‌ت كه زۆرینه‌شیان یه‌كێتیی نین، ملیۆنان دۆلار سه‌رف بكرێت، به كام لۆژیك چوار سه‌د و په‌نجا مامۆستای زانكۆی سلێمانی ده‌كه‌یته نه‌یاری خۆت!؟\nگریمان یه‌كێتیی توانی له ڕێی به‌رژه‌وه‌ندی تره‌وه سه‌د له‌و مامۆستایانه له بازنه‌ی یه‌كێتیی دا بهێڵێته‌وه، ئه‌ی خۆ زۆرینه‌یان ئه‌و غه‌دره‌ی یه‌كێتییان له یاد ناچێت كه بێ-ماف كراون!\nمامۆستاكانی زانكۆ دوو چینن!\nچینی «قبوڵ خاس حیزبیی» كه زۆرینه‌یان خانوی سی ده‌فته‌ری و زه‌وی حه‌وت ده‌فته‌رییان پێ دراوه‌و، له‌سه‌ر پاره ده‌نون و، ئاشکرایە شه‌هاده‌كانیشیان قبول خاس حیزبین و، ئاستی تواناشیان لای خه‌ڵك ڕونه!\nچینێكیشیان به ماندوبونی خۆیان پێگه‌شتون و، له‌لایه‌ن یه‌كێتییه‌وه زه‌ڕبی سفر كراون و، له مافه‌كانیان بێبه‌شن و، موچه‌كانیشیان به‌شی كرێ خانوی سلێمانیی و پاره‌ی كاره‌با و نه‌وتیان ناكات! واته: به مه‌مره و مه‌ژی، ئه‌ژین!\nئه‌م مامۆستا بێ-مافانه، كاتێك داوای مافی خۆیان كرد، خه‌ڵك هه‌بو ده‌یوت: بۆچی خۆپیشاندانیان بۆ وه‌رگرتنی زه‌وی كردوه!؟\nبه‌ڵام ئه‌و جۆره خه‌ڵكه هێنده هوشیاریان نه‌بو: بپرسن بۆچی هاوڕێكانی ئه‌و مامۆستایانه خانوی سی ده‌فته‌ری و زه‌وی حه‌وت ده‌فته‌ریان پێ دراوه، كه‌چی ئه‌مان زه‌ڕبی سفر كراون! كه‌وابو ئه‌مان له به‌ره‌ی میلله‌ت دابون، بۆیه جیاكاری كراوه‌و چه‌وسێنراونه‌ته‌وه!\nبۆچی بۆ چینێك ئاسایی و یاساییه خۆپیشاندان بكه‌ن بۆ دامه‌زراندن. بۆ چینێكیش ئاسایی و یاساییه خۆپیشاندان بكه‌ن بۆ داوای موچه. ئه‌ی بۆچی بۆ ئه‌و مامۆستایانه‌ی زانكۆ كه یه‌كێتیی غه‌دری لێ كردون ئاسایی و یاسایی نییه كه داوای مافی خۆیان بكه‌ن، له‌كاتێكدا هاوڕێكانیان خانوی سی ده‌فته‌ری و حه‌وت ده‌فته‌ریان پێ دراوه!؟\nبۆچی بۆ ده‌رچوی دانه‌مه‌زراو ئاسایی و یاسایی بێت خۆپیشاندان، به‌ڵام بۆ كۆمه‌ڵێك مامۆستای غه‌درلێكراو ئاسایی و یاسایی نه‌بێت! خۆ هه‌ردولایان داوای مافی ئاسایی و یاسایی خۆیان ده‌كه‌ن!؟ خۆ عه‌یب نییه!\nئایا بافڵ هوشیاری ئه‌وه‌ی هه‌یه و تێ ده‌گات له‌وه‌ی: گه‌ر بیه‌وێت یه‌كێتیی كه‌مێك باری ڕاست ببێته‌وه، ئه‌وا سلێمانی سه‌نگی مه‌حه‌كه. له ناو سلێمانییش دا: زانكۆی سلێمانیی كلیله‌كه‌یه!\nنه‌وشیروان مسته‌فا له ٢٠٠٥ و ٢٠٠٦ له زانكۆی سلێمانییه‌وه هه‌وڵی جیاكردنه‌وه‌ی ڕێكخستنی له كۆمیته‌ی یه‌كێتیی دا و، دروشمه‌كانی باڵی ڕیفۆرمی بڵاوده‌كرده‌وه. چونكه ده‌یزانی بۆ ئه‌وه‌ی له سلێمانیی دا كاریگه‌ر بیت، ده‌بێت له زانكۆی سلێمانییه‌وه ده‌ست پێ بكه‌یت، به‌تایبه‌ت له ناو ئه‌و مامۆستایانه‌ی كه له ڕوی زانستییه‌وه به توانان و پێگه‌ی كۆمه‌ڵایه‌تیشیان به‌هێزه.\nبافڵ نزیك به دوو ساڵ له‌مه‌وپێش نوێنه‌رانی ئه‌و مامۆستا غه‌درلێكراوانه‌ی زانكۆی سلێمانی دیوه‌و به‌ڵێنی پشتیوانیی و چاره‌سه‌ركردنی غه‌دره‌كه‌ی پێ داون. مه‌گه‌ر خۆی بزانێت كه به‌ڵێنه‌كه‌ی به كوێ گه‌شت! له‌كاتێكدا گه‌ر بیه‌وێت ده‌توانێت به پێنج ده‌قه چاره‌سه‌ری بكات. ڕونه ٨٢ دۆنم موڵكی زه‌وی زانكۆی سلێمانی دراوه به كۆمپانیا. ئێ خۆ بافڵ ده‌توانێ چاره‌سه‌رێكی مام ناوه‌ند بدۆزێته‌وه‌و له شوێنێكی تری زەوی سلێمانی، قه‌ره‌بوی ئه‌و مامۆستا زوڵملێكراوانه، بكاته‌وه.\nئایا یه‌كێتیی كه غه‌در له‌و مامۆستایانه‌ی زانكۆی سلێمانی ده‌كات كه به توانای خۆیان پێگه‌شتون، تۆ بڵێی به‌شێك له‌و مامۆستایانه ئه‌و غه‌دره‌یان له‌بیربچێته‌وه‌و هیچ كاریگه‌ری و تۆڵه‌یان نه‌بێت!؟ تۆڵه هه‌ر به شه‌ڕه تفه‌نگ نییه!\nپێموایه: ''گه‌ر مرۆڤ به‌رگری له مافه یاسایی و سروشتییه‌كانی خۆی نه‌كات. دواتر وای لێ دێت ناشتوانێت به‌رگری له كه‌رامه‌ت و شه‌ره‌فی خۆشی بكات!''.\nبۆیه بێگومان، چینه نه‌ترسه‌كه‌ی ئه‌و مامۆستا غه‌درلێكراوانه، هه‌رگیز ئه‌و غه‌دره‌ی یه‌كێتیی له یاد ناكه‌ن.\nئه‌وه‌ی یه‌كێتیی و بافڵ به ملیۆنان دۆلار بۆ به‌حیزبیكردنی عه‌شیره‌ته‌كان ته‌رخان ده‌كه‌ن و، له به‌ها پیرۆزه‌كانی عه‌شایه‌ری ڕه‌سه‌نی كورده‌واری دایان ده‌ماڵن، كه‌چی غه‌در له مامۆستا به‌تواناكانی زانكۆی سلێمانی ده‌كه‌ن. به‌ڕاستی به‌مه ده‌وترێت: سیاسه‌ت و ستراتیژی زانایانه و ته‌ندروست!!!!!\nسه‌باره‌ت به جموجۆڵه‌كانی لاهور زۆر پرسیارم به‌رده‌وام لێ ده‌كرێت، به‌تایبه‌ت له‌لایه‌ن چه‌ند خزم و دۆستێكی هه‌ڵه‌بجه و گه‌رمیانه‌وه!\nجارێ ئه‌مه‌وێت ئه‌وه بڵێم: لاهور ئه‌ته‌كێتیی قسه‌كردنی زۆر ناپه‌سه‌نده. بۆ نمونه: له ناوچه‌ی پشده‌ر گوێم لێ بو ده‌یوت: ''گووم كرده ئه‌م وه‌زعه''.\nبه‌ڕاستی من شه‌رم ده‌كه‌م كه بۆیه‌كه‌مجاره ڕسته‌یه‌كی وا نه‌شیاو له بابه‌تێكم دا به‌كاردێنم. لاهور ده‌بێت هوشیار ببێته‌وه. گه‌ر ده‌یه‌وێت ببێته سه‌ركرده‌یه‌كی قورس، ده‌بێت خۆی بە دور بگرێت کە وشه‌ی نه‌شیاو به‌كاربێنێت. چونكه سه‌ركرده، جیاوازه له لایڤچیی و فه‌یسبوكه‌وان!\nپێشتریش، ده‌زگای پاراستن له ڕێی كه‌ره‌سته‌یه‌كییه‌وه ته‌نزی له لاهور ده‌دا و ڤیدیۆی بڵاوده‌كرده‌وه‌و ده‌یوت: ''ئه‌لو، یا شێخ، خۆتی!''. مرۆڤ گه‌ر بیه‌وێت سه‌ركرده‌یه‌كی سه‌نگین بێت، چۆن به سانایی ئه‌م شتانه‌ی به‌سه‌ر دێت و، خۆشی ئه‌و رستانه ده‌رده‌بڕێت.\nزیاتر له‌وانه‌ش، لاهور له به‌یاننامه‌ی پێرێی دا كه سه‌ردانی ته‌كیه‌ی تاڵه‌بانیی كردوه له كه‌ركوك، نوسیویه‌تی: ''كه‌ركوكمان له كاولبون پاراست!''.\nئایا لاهور چه‌ند كتێبی له‌سه‌ر سیاسه‌ت و مێژووی دبلۆماسییه‌ت خوێندۆته‌وه!؟\nوادیاره لاهور حه‌شدی شه‌عبی به‌راورد ده‌كات به ته‌كنه‌لۆژیای جه‌نگیی ڕوسیا! له‌كاتێكدا سوپای عێراق و حه‌شدی شه‌عبی بۆیان نه‌بو فڕۆكه هه‌ڵبسێنن و، ڕێكه‌وتنی یه‌كێتیی بۆ پێدانی كه‌ركوك-خانه‌قین به حه‌شد-پاسداران، چه‌ندین ڕۆژ پێش شانزه‌ی ئۆكتۆبه‌ر كرابو. مێژووش خاڵه‌كانی ڕیكه‌وتنه‌كه ئاشكرا ده‌كات! خۆ به فه‌یسبوك ئه‌و حه‌قیقه‌تانه ناگۆڕدرێت!\nئایا لاهور ده‌زانێت: بۆچی كۆشكی سپی ناوی لێ نراوه: «كۆشكی سپی»!؟ ئایا ئه‌زانێت كێ سوتاندی، به‌ڵام ئه‌مریكییه‌كان هه‌ر سه‌ربه‌خۆییان ده‌ویست!؟ دواتریش بونه زلهێزترینی جیهان!\nئایا لاهور ده‌زانێت چه‌ند ملیۆن ژنی ئه‌ڵمانی له‌لایه‌ن سه‌ربازانی سوپای ڕوس، سكپڕ كران. به‌ڵام ئه‌ڵمانه‌كان بۆ ئازادی و سه‌ربه‌خۆیی هه‌ر كۆڵیان نه‌دا و، عاقیبه‌تیش دیواری به‌رلینیان ڕوخاند و، یه‌كێتیی سۆڤیه‌تیش «کە داگیرکار بو» داڕوخا كه خاوه‌ن به‌هێزترین سوپای جیهان و هه‌زاران كڵاوه‌ی ئه‌تۆم بو!\nئایا لاهور ده‌زانێت شۆڕشی جه‌زائیر چه‌ند ملیۆن شه‌هیدی بۆ سه‌ربه‌خۆیی به فیدا كرد!؟\nئایا لاهور ئه‌زانێت جوڵانه‌وه‌ی كه‌مال ئه‌تاتورك دژی یۆنان و ئینگلیز چه‌ند ملیۆن كوژراویان دا بۆ سه‌ربه‌خۆیی ده‌وڵه‌تی توركیای نوێ!؟\nئایا لاهور ده‌زانێت كه ڕوسه‌كان چه‌ند ملیۆن قوربانیان له شاره‌كانی ستالینگراد و لینینگراد به‌خشی بۆ پاراستنی یه‌كێتیی و سه‌ربه‌خۆیی ڕوسیا!؟\nئایا لاهور ده‌زانێت ناوچه‌كانی كینگس كۆلێج و گۆڵدسمیس كۆلێژی زانكۆی له‌نده‌ن له له‌نده‌ن به بۆمبارانی فڕۆكه‌كانی ئه‌ڵمانیای هیتله‌ر خاپوركران و ئینگلیز چه‌ند ملیۆن قوربانیان دا، به‌ڵام ئینگلیزه‌كان ته‌سلیم نه‌بون و سه‌ربه‌خۆیی ئینگلاندیان له داگیركاریی پاراست!\nده‌یان نمونه‌ی تر بۆ لاهور دێنمه‌وه كه هه‌م سه‌ربه‌خۆیی و، هه‌میش پاراستنی سەربەخۆیی، هه‌روا ئاسان نییه و سه‌ركرده‌ی خۆی ده‌وێت. نه‌ك ئه‌وه‌ی گوتاری داگیركه‌ر بڵاوبكه‌یته‌وه‌و بڵێیت: بۆ ئه‌وه‌ی شه‌هید نه‌بین و كاول نه‌بین، با ته‌سلیمی كه‌ین!\nنیشتیمانپه‌روه‌ریی و فیداكاری سه‌ركرده‌ی خۆی هه‌یه. ئه‌وه نیشتیمانپه‌روه‌ریی نییه كه هه‌زاران دۆنم زه‌وی و سه‌دان تاقمه مۆنیكا و ملیۆنان دۆلاری سامانی خه‌لك له مامه‌وه بۆ كوڕ و برازاكانی بمێنێته‌وه!\n«سەرکردەی سیاسیی» بریتی نیه له (له‌شفرۆش) كه هه‌ركاتێك پاره‌ی پێویست بێ، كۆششی شه‌رافه‌تمه‌ندانه نه‌كات و، له‌شی بفرۆشێت له پێناو سه‌د دۆلار.\nسه‌ركرده‌ی سیاسیی نه‌ته‌وه‌په‌روه‌ر خۆی و ملیۆنان ده‌كاته قوربانی له پێناو بستێك خاكی نیشتیمان. لاهور به‌ختی هه‌یه كه كورد له‌وكاته‌دا مه‌سعود و نێچیرڤان به‌ڕێوه‌یان ده‌برد. گه‌ر كورد كه‌مال ئه‌تاتوركێكی ببوایه سه‌ركرده‌كانی یه‌كێتیی و كۆمه‌ڵه‌ی دادگه‌ری و ئه‌و په‌رله‌مانتاره كوردانه‌ی كه له به‌غدا پشتیوانی حه‌شد-پاسداران بون، هه‌مویانی ده‌سوتاند!\nهه‌ڵسه‌نگاندنی من بۆ لاهور ئه‌وه‌یه: پێش هه‌ر هه‌نگاوێك داوای لێبوردن له‌گه‌نده‌ڵییه‌كانی پێشویی و كاره نانه‌ته‌وه‌ییه‌كانی بكات.\nئینجا بیر له‌وه بكاته‌وه، چۆن ده‌توانێت هه‌نگاو بنێت كه جیاواز بێت له ئێستای یه‌كێتیی! چونكه یه‌كێتیی موڵكی بافڵ، دواتر قوباد، ئینجا شانازه. یه‌كێتیی ئه‌یه‌وێت (كات) به لاهور بكوژێت.\nواقیع ئه‌وه‌یه: هه‌تا بافل و قوباد هه‌بن، ئه‌سته‌مه لاهور بكرێته نه‌فه‌ری یه‌كه‌می یه‌كێتیی. دواتریش كوڕه‌كانی بافڵ و قوباد دێنه حوكم. كه پێشبینی ستراتیژییم ئه‌وه‌یه: یه‌كێتیی ناگاته ئه‌و سه‌رده‌مه!\nله پشده‌ر، دێڕێك له قسه‌كانی لاهور ڕاست بو، كه وتی: ''خه‌باتی په‌رله‌مانیی له كوردستان، به‌سه‌رچوه. چونكه له ڕێی په‌رله‌مانه‌وه له كوردستان دا، گۆڕانكاریی ناكرێت''.\nبه‌ڵام لاهور پێویسته بزانێت كه له كوردستان دوو ڕژێم هه‌یه:\nهه‌رگیز نه ئازادیخوازان و نه لاهوریش ناتوانن ئه‌و دوو ڕژێمه به یه‌كه‌وه بخه‌ن. چونكه ئه‌و دوو ڕژێمه جیۆپۆله‌تیك و ده‌سه‌لات و په‌یوه‌ندییه‌كانیان له یه‌كتر جیاوازن.\nپێموایه: ئاسانترین هه‌نگاو بۆ ڕوخانی ئه‌و دوو ڕژێمه، پێویسته له ڕوخانی ڕژێمی یه‌كێتییه‌وه ده‌ست پێ بكات. چونكه جیۆپۆله‌تیكی ده‌سه‌لاتی یه‌كێتیی ئاسانتره بۆ ڕوخاندن. ئینجا دواتر هی پارتیی!\nجیۆپۆله‌تیكی پارتیی به چوار ده‌وله‌ت ده‌وره‌دراوه: توركیا+سوریا+ئێران+عێراق و، ئینجا زۆنی یه‌كێتیی.\nمام جه‌لال كاتێك پاسداری ده‌هێنا بۆ ڕوخاندنی پارتیی. پارتییش توركیای ده‌هێنا. كاتێك مام جه‌لال توركیاشی ده‌كرده خۆی و ده‌یدا له په‌كه‌كه بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌مسه‌رو ئه‌وسه‌ر له پارتیی بگرێت. پارتیی سوپای به‌عسی ئه‌هێنا.\nواته: ڕوخانی ده‌سه‌لاتی پارتیی، هه‌م له ڕوی جیۆپۆله‌تیكیی و، هه‌م له ڕوی ڕێكخراوه‌یی و مه‌ركه‌زی بونی ده‌سه‌لاتی پارتییه‌وه، قورستره له هی یه‌كێتیی.\nبۆیه بیركردنه‌وه له ڕوخاندنی ئه‌م دوو ده‌سه‌ڵاته پێكه‌وه، ته‌نانه‌ت به ڕاپه‌ڕینی جه‌ماوه‌ریش بێ، هه‌ر ئه‌سته‌مه.\nنه‌وشیروان مسته‌فا زۆر له لاهور كاریگه‌رتر و خوێنده‌وارتر و جه‌ماوه‌ریشی له دهۆك تا خانه‌قین هه‌بو. زۆریش هه‌وڵی ده‌دا ڕاپه‌ڕینی سه‌رتاسه‌ری ڕێك بخات. به‌ڵام ئاكامه‌كه‌ی ئه‌وه‌بو كه ئه‌م دوو ڕژێمه له ڕوی جیۆپۆله‌تیكییه‌وه پێكه‌وه زۆر جیاوازن و ئه‌سته‌مه پێكه‌وه له ناوخۆدا به یه‌كجار بڕوخێنرێن. پێشموایه: گه‌ر نه‌وشیروان ئه‌وكاته ئه‌م فاكته‌ی بۆ ده‌ربكه‌وتبایه، سه‌ره‌تا ئه‌یتوانیی یه‌كێتیی به ڕاپه‌ڕینی جه‌ماوه‌ری بڕوخێنێت. ئینجا دواتر پارتیی. چونكه خه‌ڵكی دهۆك و هه‌ولێر ئیلهام له خه‌ڵكی سلێمانی-هه‌ڵه‌بجه-گه‌رمیان وه‌رده‌گرن له ڕوخاندنی یه‌كێتیی دا.\nلاهور ئه‌گه‌ر ڕاست ده‌كات. ده‌توانێت داوای لێبوردن له پاشخانی بكات و، خۆی یه‌كلابكاته‌وه‌و، ئامانجی سه‌ره‌تای ڕون بێت و ببێته كه‌ره‌سته‌یه‌كی ڕاپه‌ڕین له ناوچه‌كانی یه‌كێتیی دا. ئه‌گه‌ر مه‌به‌ستیشی ئه‌وه‌یه كه‌مێك سه‌رئێشه بۆ یه‌كێتیی دروست بكات هه‌تا وه‌ك به‌رهه‌م ساڵح پۆستێكی تێ دەگرن، ئه‌وه لای جه‌ماوه‌ر ئه‌بێته (به‌رهه‌م ساڵحی دووه‌م). ڕاستە بەرھەم سالح خوێندەوارە. بەڵام کەسێتیی ئێستای لەگەل کەسێتیی ساڵانی ٢٠٠٧-٢٠١٠ ی لای خەڵک ھێندەی ئاسمان تا زەوی، ھاتۆتە خوارەوە. چونکە بەکردەوە خۆی بۆ خەڵک سەلماند کە کێیە!\nپێشموایه: ڕه‌خنه‌گرتن و ناڕه‌زایی له زۆنی سه‌وزه‌وه دژی ده‌سه‌ڵاتی پارتیی: بێ-سوده. هه‌روه‌ك چۆن ڕه‌خنه‌گرتن و ناڕه‌زایی له زۆنی زه‌رده‌وه دژی ده‌سه‌ڵاتی یه‌كێتیی: بێ-سوده.\nبا بۆ مێژوو ئه‌م دێڕه‌م بمێنێت: ''گه‌ر ده‌یان ساڵی تریش ڕوناكبیره بێلایه‌نه‌كان و خه‌ڵكانی سته‌ملێكراو بیر له‌وه بكه‌نه‌وه كه پێكه‌وه له ڕۆژێكدا پارتیی و یه‌كێتیی ده‌ڕوخێنن، ئه‌وا (به‌رهه‌م و ده‌ستكه‌وت)ی نابێت و هیچ به هیچ ناكه‌ن''.\nگه‌ر ڕاپه‌ڕین له ناوچه‌كانی یه‌كێتیی ده‌ست پێ بكات، پارتیی ناتوانێت بێت به چه‌ك دژی ڕاپه‌ڕیوانی زۆنی سه‌وز، دایپڵۆسێنێت. چونكه به‌و كاره هه‌مو جه‌ماوه‌ری زۆنی سه‌وز زیاتر ده‌بنه گڕو كڵپه!\nئه‌مه‌ی سه‌ره‌وه، شیكارییه‌كی سیاسییانه‌ی واقیعی بو بۆ ستراتیژ. بێگومان نوسه‌رانی كورد و خودی ڕۆڵه‌كانی كورد پێیانخۆشه، من شیكاری ڕۆمانسییانه بۆ سیاسه‌ت بكه‌م و بڵێم: ''به ڕاپه‌ڕین به ڕۆژێك یه‌كێتیی و پارتیی پێكه‌وه ئه‌ڕوخێنین''.\nبه‌ڵام پێموایه: حه‌قیقه‌ت ئه‌وه‌یه دوو ڕژێمی جیاواز كه دوو جیۆپۆله‌تیكی جیاوازیان هه‌بێت، به یه‌ك ڕۆژ ناڕوخێنرێن. ئیلا ده‌بێت له هه‌نگاوه ئاسانه‌كه‌یانه‌وه ده‌ست پێ بكرێت.\nله سیاسه‌ت دا: واقیعبینی گرنگه بۆ پێكانی پلانی ستراتیژی!\nئاسانترین هه‌نگاو ئه‌وه‌یه: ڕوناكبیر و سته‌ملێكراوانی زۆنی سه‌وز خۆیان یه‌كلابكه‌نه‌وه كه ڕه‌خنه‌كانیان و ئینجا ڕاپه‌ڕینیان ڕوو له یه‌كێتیی بكه‌ن تا ڕوخاندنی. پاشان هاوكاریی و پشتیوانی ڕوناكبیر و سته‌ملێكراوانی زۆنی زه‌رد بكه‌ن بۆ ڕوخاندنی ده‌سه‌ڵاتی پارتیی.\nشه‌ریف عه‌لی خوێندكاری دكتۆرایە له دبلۆماسییه‌تی نێوده‌وڵه‌تی به‌ریتانیی


ئەبوبەکر جاف : وەهمی ئەسڵ و ڕەسەنایەتی ـ نیگایەك لە نیهیلیزمی كوردی . – WTARIKURD\nئەبوبەکر جاف : وەهمی ئەسڵ و ڕەسەنایەتی ـ نیگایەك لە نیهیلیزمی كوردی .\nمێژووی نوستالژیاو غەمگینیمان لە بەرانبەر ئەسڵێكی ونبوو لەدەستچوو ، هاوشانە بە مێژووی نامۆبوونمان لە ناو كۆنتێكستێكدا كە ئەوەی لێیسەندینەوە فۆرمێكە لە بوونێك لە چركەساتێكدا ئێمە ناومان ناوە بوونی ڕەسەن و ڕەسەنبوون و ڕەسەنایەتی . ئێستایەك لە ناو دونیایەك نامۆبوون و ترس لە ئایندەیەك كە ناچاریكردوین تەنیا پارادایم و وێنەیەكی ئەسڵ و ڕەسەن ژە ڕابووردوماندا ببینین كە بەلای كەمەوە ئەگەر نەشتوانین بیگەڕێنینەوە ، ئەوا پەیوەندییەكی تراژیدی لە گەڵدا ببەستین كە لایەنی كەمی هەڵهاتنمان بێت لە ئێستاو ترس و نیگەرانیمان لە داهاتوو . پارادۆكسی مەنین و هۆگربوونمان بە ڕابووردووەوە یاخود هەوڵی ئیدۆلۆژییانەو بێهودەی ڕاكێشانی ڕابووردو بۆ ئێستای ئایندەو ئایندەی ئێستا ، هەر گیرۆدەبوونمانە لە ناو ئایندە میتافیزیكای ئایندەدا . ئەوە ئێستای نامۆبوونمانە كە سەرقاڵمان دەكات بە ڕابووردو پارادسیم و ئەزموونە ڕەسەن و ئەسێڵەگانی ڕابووردووەوە كە بەلای كەمەوە لە ناو ئەكتی هەڵهاتنماندا لە ئێستادا كەمێك خەم ڕەوێن و شیفاهێنەرە . بەمشێوەیە ترس و خەوفمان لە ئایندە ئەو چركەساتەیە كە رابوردوی تێدا ڕەسم دەكەین . بەڵام بێئاگا لەوەی لە باو هەر ئەكتێكماندا بەرانبەر ڕابووردو ئەسڵێك ، ئێمە خەریكی نواندنی ئەكتی لە بیركردنی ئەسڵ و ڕابووردوین . واتە هەر بیركردنەوەو حەنین و غەمگینبوون و نیگەرانبوون و هەوڵێك بەرانبەر گێڕانەوەی ڕابووردو، لە بیركردنی ڕابووردووە .\nبۆ دونیای ڕۆژئاواو فۆرمیولەبوونی جۆرێك لە وشیاری تێكەڵ بە غەمگین بوون و دلەڕاوكێ و نامۆبوون لە ئێستادا بەرانبەر ئەسڵ و بەسەرچوویەك كە لەدەستمانچووە ، مێژوویەكی دوری نییە . بە جۆرێك فۆرمێكی گوتاری وەرگرتووە . دەكرێت سەرەتاكانی سەدەی بیست و كۆتاییەكانی سەدەی نۆزدە ئەو چركەساتە بێت كە ئینسانی ڕۆژئاوا لە فۆخێكی گشتی و پیوبلیك و جەماوەردا بەر ئەم نامۆبوون و گەڕانەوە بوبێت بەرانبەڕ ئەسڵێك لە ڕابووردوی دورو نزیكدا كە پاڕادایمێكی ئەزموونكردنی بێت كە پڕبوو بێت لە ئاسودەیی و ئارامی . سەدەی هەژدەو موژدەوبەڵێنەكانی بەرانبەر دونیایەكی باشترو ئینسانیترو بەختەوەر ، مەستبوون و خۆونكردن لە ناو ئێستایەك كە بە توندی بەسترابوویەوە بە ئایندەیەكی گەش و پرشنگدارو پڕ یەكسانی و عەدالەت و ئازادی . ئێمە یەك سەدە مەستبووین بە موژدەكانی ڕۆشنگەری و مۆدێرنیتێ و چەمكگەلی وەك پەرەسەندن و گەشەكردن و پێشكەوتن . سەدەی هەژدە لەوێدا جیاوازە لە خەون و خەیاڵی سەدەكانی پێش خۆی كە ، ئایندگەرایی و ئایندەپەرستی و ئایندەخوازی . كە ئیدۆلۆژیاو میكانیزمە ئیدۆلۆژییەكان سەراپاگیرترو گشتگیرتر كاریان ڕاكێشانی ئایندەو ونكردنی ئێستاو دەسبەرداربوون لە ڕابووردو ئەسڵ و پارادایمێكی ئەسڵ لە ڕابووردودا ، یاخود گەڕانەوەی سروشتییانە ، یان گەڕانەوەیەكی بە زۆرە ملێی پارادایمێكی ڕابووردو لە ئایندەدا بۆ ئێستایەك لە ئایندەدا . واتە هەم خۆدانەدەست ئایندەیەك كە بارگاویكرابوو بە بەڵێن و موژدەو دروشمی بەهەشتی . كانت هیگڵ و ماركس ددو پەیامبەری ترسناكی موژدەو بەهەشتەكانی ئایندەبوون ، بەڵام دیارە ماركسێكی جیاواز لە هیگڵ كە لە ناو وشیارییەكی ڕەخنەییدا ههەستی بە ئێستای قەیراناوی و نامئبوون و ونبوون كردبوو . بەڵام كارەساتی ماركس لە ناو پۆزەتیفیستیی و گەشەكردن و پەرەسەندن و خەون بینین بە گێڕانەوەی بەهەشتێكی ونبوو یان لە دەستچوو ، هاوشان هەوڵی بۆ ڕاكێشانی ئایندەیەكی بە زۆر دروستكراو خولقێنراو ، ماركسی خستە ناو تەڵەزگەی میتافیزیكیای پۆزەتیڤیستی و ئومێدو هیوایەك بە ئایندە ، كە سەری لە ستەمكاریی و تۆتالیتاریزم و ئەكتی تۆتالیتێرەوە دەرچوو . وەك چۆن پێش ماركس ئومێدو گەشبینی كانت بە ئەقڵ و داهاتوویەكی پرشنگدار بەشداربوو لەم تەڵەزەگەیەدا . كانت تا ئەوپەڕی ئایندەگەراو ئایندەپەرست بوو بێ خۆبەستنەوەی بە ڕابووردوویەكی لەدەستچوو یان هەوڵ بۆ بە زۆر هێنانەوەو گێڕانەوەی پارادایمێك .\nنیتچە دێت و باس لە وەهمی ڕابووردو ئەفسانەو وەهمی نمونەو پارادسیمێك دەكات لە ڕابووردودا كە نە بوونی هەبووەو نە بوونیشی دەبێت . نیتچە كێیە جگە لەو پەیامهێنەرەی كە مەرگ و ئاوابوونی ڕابووردو لە ناو هەموو فۆرم و فۆرمیولەبوونەكسنیدا ڕادەگەیەنێت ، نیتچە لە ناو لێدان و شەققكردنی وەهمی بوونی ئەسڵ و ڕەسەنایەتییەك ، باس لە گەڕانەووی هەمیشەیی جیاوازیی دەكات ، واتە تەواو بە پێچەوانەی گێڕانەوەو ڕاكێشانی ڕابووردو بۆ ئێستاو ئایندە ، پێی وتین نە ڕابووردوویەكی پرشنگدار بوونی هەبووە و نە بەهەشت و پارادایمێكی بەهەشتی و لە ڕابووردودا. وتی ئەم گوتاری ڕابووردوپەرستی و گێڕانەوەو هەوڵی هێنانەوەی ڕابووردووە لە ناو میتافیزیكیای تیۆلۆژیاو كریستیانیزمدایە . واتە ماركس و ماتریالیزمە مێژوویەكەشی ڕوویەكی دیكەی مەسیحیەت و كریستیانیزمە . ناركس و عیسا دوو ڕووی یەك دراون . نیتچە و میراتگرانی لە ەێنەی فوكۆو دولوزو دوریدا . كێن جگە لەوانەی بە ڕۆژو بە ئاشكرایی و بێ ترس لەوەی بەشریەت وەهمەكانی لەدەست دەرچێت ، نە هیچ ئەسڵێك هەیەو نە چاوەڕوانی هیچ ێەسڵێك ببن كە بگەڕێتەوە .\nبا سەرنج بدەین كە تەنیا پەیامبەرانی ڕۆشنگەری و مۆدێرنیتێ و گەشەسەندن و پەرەسەندن نەبوون كە بەڵێنی دونیایەكی باشتر بەو بەهەشتە ونبوو لەدەستچووەوە دەگەڕێتەوە ، ئاینەكانیش پێش ێەمان دەسبەرداری ئەم ئەسڵ و گەڕانەوەی ئەسڵە نەبوون . تەنسنەت دەتوانین ڕێگە بە خۆمان بدەین و بڵێین ڕۆشنگەری و مۆدێرنیتێ و پەیامبەرانی یس لە باو میتافیزیكیاو گوتاری تیۆلۆژیدا بووم ، یاخود خۆیان خولقێنەرو دروستكەری فۆرمی دیكەی یتیۆلۆژیاو میتافیزیكی تیۆلۆژی بوون . كانت و هیگڵ و ماركس لە ناو گوڕاری تیۆلۆژی و میتافیخیكیای ئەقڵی بونیاد تیۆلۆژیدان . بەڵام ئاینێكیش لەناو یان لەسەروبەندی نامۆبوون و بچڕانی پەیوەندیمان بە ئەسڵ و ڕەسەنایەتییەوە لە باو گوتارو نەریتێكی پێشمۆدێرندا نیتە ، ئاینی ناو پچڕان و دابڕانی ئینسان لە سروشت و لە جۆیی و لە یادەوەری فۆرمی ئیدۆلۆژیی و گوتاری مۆدێرنانەی بە خۆوە بینی .\nئایا ئەسڵێك هەبووە ؟ ئایا پارادایمێك هەبووە كە ئێمە تێیدا ئارام و ئاسودەو بڕێكی زۆر هێمن بووبین ؟ ئایا وێنەیەك هەبووە لە ڕابووردودا كە دەبێت بەهەر نرخێك بووە بیهێنیبەوەو ڕایكێشینەوە ناو ئێستاو ئایندە ؟ ئایا دەكرێت ئەم نمونەو ئەم ئەسڵ و ڕەسەنایەتییە بێتەوە یاخود بهێنرێتەوە كۆمۆنیزم دێتەوە ، سۆسیالیزم دێت ، خەلافەت وەكو خۆی دەگەڕێتەوە ، دەوڵەتی نەتەوە دونیایەكی باشتری پێیە بۆمان ، لیبرالیزم ئەو ئەسڵەیە كە ئێمە ونمانكردبوو ، یەكسانی و بەرابەری و عەدالەت دێت یاخود دەگەڕێتەوە ، هەندێك ۆێیان وایە خۆی دێت و ناچاریی و حەتمییە ، هەندێك باوەڕیان بە جیهادو خەبات و ئەكتی شۆڕشگێڕی هەیەو دەبێت هەلومەرج و ڕێ و شوێنەگانی بۆ خۆش بكرێت. جیهادیستەكان ڕوی دووەمی ئەو چەپ و ماركسییانەن كە دەبێت خەلافەت و سۆسیالیزم بە چەك و ڕادیكاڵییەت بگەڕێتەوە . دەوڵەتی نەتەوە بە دانیشتن نایەت بەڵكو خەبات و لێبڕان و جەنگ و ململانێی دەوێت ، دیموكراسیەت و لیبرالیزمێكی باشتر پێویستی بە تیۆریزەكردنی زیاترو ڕەخنەگرتنی ڕادیكاڵیی و ڕیفۆرمیستانەی ئێستایە . خەلافەتی ڕاشیدین و عەدالەتی عومەری كوڕی خەتاب و عونەری كوڕی عەبدولعەزیز ، لینین و ماو ترۆتسكی .. ئەمانە چین جگە لە پەیامبەرانی ئەسڵزادەو ئەسڵخوازو مەهدی چاوەروانكراو عیساگەلێك كە دەبێت بگەڕێنەوە .\nئەسڵێك بوونی نەبووە ، پارادایم و ئەزموون و ئەزموونكردنێك مەحكوم بووە بە كۆنتێكستی خۆی و هێزو پەیوەندی هێزەكان و ململانێی هێزەكان لەو هەلومەرج و بارودۆخەدا . هیچ بوون و جوڵەو بزاوتێك وەك خۆی ناگەڕێتەوە . هیچ ۆارادایمێك لە ڕابووردودا ناگەڕێتەوە ، هەر هەوڵێكیش بۆ ئیلهام وەرگرتن و وزەوەرگرتن لە ڕابووردودا كەوڵی ئیدۆلۆژیی و سەپێنراوەو بە ستەمكاری و ڕۆتالیتاریزم كۆتایی دێت . هەر ئەكتێكی ڕادیكاڵی جیهادی و شۆڕشگێڕی لە پێناو هێنانەوە یان نواندن و فۆرمیولەكردنی لە ێایندی ئێستادا ، بەربەریەت دێنێت و بەربەریەت دەخولقێنێت . هەوڵێك بۆ گەڕانەوە بۆ ( چركەساتی شۆڕشی ئەیلول و خانووە قوڕەكان نەك هەر وەهم و ئەفسانەسازییە ، بەڵكو ستەمە لەو چركەساتانەو غەدرلێكردن و داتاشینی چەمك و وێنەی ئیدۆلۆژین ) .\nدونیای ئێمەو سەروكارو هۆگربوونی بە ئەسڵ و ڕەسەنایەتییەوە مێژوویەكی نزیكتری هەیە بە بەراورد بە وشیاری و بوونی نوستالژیایانەی ڕۆژئاوا . ڕەنگە ئێمە لە نیوەی یەكەمی سەدەی بیستدا وەك وشیاری ناو زمانی ئەدەبی و شعرو ئەدەبیات دەركەوتبێت . كەمێكیش و بە بچوكی ئەكتی سیاسیی و ئیدۆلۆژی . هەرچی نیوەی دووەمی سەدەی بیستە ، بە تایبەت كۆتایتەكانی سەدەی بیست ئێمە بە جەماعی و دەستەجەمعییەوە دەچینە ناو نوستالژیاو غەمگین بوون و غەمباربوون بەرانبەر ئەسڵ و ڕەسەنایەتییەكی لەكیس چوو . هەرگیز ئێمە هێندی ئێستا نامۆنەبووین ، هێندەی ئێستا دڕدئنگ و غەمگین و خەمۆك نەبوەین ، دۆشداماو و دودڵ و سەدان دڵ نەبووین ، ئێستا گەرچی لێرەو لەوێ بە ساختەیی و بە وەهمەوە دەست بە موژدەو بەڵێن و خەون و هیواوە دەگرین ، بەڵام ئەم ئەكتەی ئێمە پڕە لە نیفاق و زۆر لە خۆكردن و خۆ ناچاركردن . ئیماندارانمان بە ئاین ، ئیماندارانمان بە سۆسیالیزم و ماركسیزم ، ئیماندارانمان بە لیبرالیخم و دیموكراسی ، ئیماندارانمان بە كوردایەتی و دەوڵەتی نەتەوە و سەربەخۆیی .. تەواوی ئەم ئیمانە یان وەهمێكی خولقێنراوە كە ناتوانین بە تەواوی لەم نیهیلیزمەدا بهین ، یان نەفەسی ئیدۆلۆژیایە كە هەردەكاتەوە وەهم و ئەفسانە لە پێناو نەكەتنە خوارەوەو سەرەولێژنەبوونەوە . بەڵام زۆر درەنگە، غەمگینی ژە دۆخێكی فەردییەوە گوازراوەتەوە بۆ تەواوی خەڵك و جەماورو ئەو گردبوونەوە كوردییەی كە هەر ناوێكی لێبنێین . خەڵك لە ێاستە گشتییەكەیدا هەمیشە بە حەسرەتەوەیە بۆ دونیایەك كە ، پڕ بوو لە پەیوەندی گەرم و ڕاستگۆیی و سیدق و وەفاو بە تەنگەوەهاتن و ڕۆحی هاوكاری و متمانە . ئیدی گەڕانەوە بۆ ئیسلامێكی كوردی ڕەسەن و ڕەسانایەتی كوردی ، سۆسیالیزم و ماركسیزمێكی ڕەسەن و ئەسیڵ .. یان وەهمە یان لەرزۆكی ئێمەیە كە لە ناو نیهیلیزمێكی سروشت كوردیدا توشی هستریایەك بووین و بە قەولی نیتجە ئەم ئەكتانە پاسیڤ و پەرچەكردارییەو ئەكتواندنی كۆیلەكانە كە پەرچە كردارە . دونیای ئێمە ئەكتی سەروەرو سەردارییانەی تێدا نییە .\nشەریف هەژاری : ئایدیایەکی پێچەوانە لە بارەی هۆکاری خستنەخوارەوەی فڕۆکە ڕووسیەکە .


ئەکرەم محـمدئەمین: یەکێتی هەڵبژێرە، بێدەنگی یان وەڵامدانەوە. – WTARIKURD\nووتمان یەکێتی کێشە و ململانێکی ناوخۆی بەرچاوی گرتوە، ناتوانێت هیچ هەنگاوێك بنێت، یان هیچ بریارێك بدات بۆ چارەسەرکردنی کێشەکانی .\nزۆر سەیرە ئەم سەرکردایەتیەی یەکێتی هێندە بێباکن، لە بیریان چۆتەوە ئەو جەماوەرە زۆرەی ئێستا هاتونەتە سەر شەقام و داوای موچەو مافەکانی خۆیان ئەکەن، چەند ساڵێك بەر لە ئێستا هەموویان ئەندام و دڵسۆزی یەکێتیی نیشتمانی کوردستان بون.\nلە ئەنجامی هەلەی سیاسی و ململانیەکان زۆریی جەماوەرەکەیان لەدەستدا. ئێستا بێدەنگیت هەڵبژاردووە لەناو هەناویی یەکێتیەوە ئاگر بارانەو گڕ و تینی جەماوەری زۆنی سەوز لە کڵپەدایە، یەکەم سوتان و پریشك ناوچەوانی بەرپرسانی یەکێتیی نیشتمانی کوردستان ئەگەرێتەوە.\nزۆر گرنگە بۆ هەموو ئەندامانی یەکێتیی داوای روون کردنەوە لە سەرکردایەتی یەکێتی بکەن لەسەر ئەم بێدەنگیە، چونکە ئەندامان و ئەو جەماوەرەی یەکێتی کە ماوێتی بەدوو جەمسەریی جیاوازدە خەریکە گوزەر ئەکات.\nهەموو پارتێك بە جەماوەرەوە ئەتوانێت بێتە ناو پەرلەمانەوە. بە سەرکردایەتی یەکێتی ئەلێم ئێوە بە تەنها خاوەنی یەکێتی نین، تا چارەنوسی یەکێتی بەرەو هەڵدێر و نادیار بەرن.\nپێویستە بریارێکی ئازایانە بدرێت، مێژوو لە کەس خۆش نابێت .\nواتان لە شاری سلیمانی کردووە ئەو کەسانەی نامۆن یان رابوردوویەکی ناشرینیان هەبووە لە سایەی بەرپرسانی یەکیتیدا قسەی نابەجێ بە خەڵکی شارەکە بوترێت.\nئافەرین بۆ ئەو سەرکردەیەی لە خۆی ئەبورێت و ئازایانە دێتە دەنگ و لەگەل مافەکانی کۆمەلانی خەڵکی ئاوێتەی ئازارەکانیان ئەبێت.\nبێدەنگی بۆ یەکێتی سەریی ئەخوات.\nهەموو هیوای کۆمەلانی خەلکیش یەکێتیە، چونکە ئەم بە ناو حوکمەتە لەسەرقاچی یەکێتی وەستاوە.


عەبدولکەریم شێخانی: خرتکە و پرتکە/ بەشی پانزەهەم. – WTARIKURD\nپێم وایە زەویمان بۆ گۆڕ دەست ناکەوێت\nجارێکیان دوو کەسی ئاشنای یەکدی دەچن بۆ بەجێهێنانی فەریزەی حەج. لەکانی سووڕانەوە (طواف) بە دەوری کعبەدا یەکێکیان دەڵێ: خوایە لێرە, لەم شوێنە پیرۆزە بمرم. ئەوی دیکەیان دەڵێ: خوایە لێرە نەمرم و کە چوومەوە ئینجا لەنێو ماڵ و منداڵی خۆم بمرم. ئەوەی یەکەم دوعاکەی گیرا دەبێ و لەوێ کۆچی دواێی دەکات و بەپێی رێوڕەسی سعودیە دەینێژن. ئەوەی دیکە دەگەڕێتەوە و دوای ماوەیەک نەخۆش دەکەوێت. ئیدی دۆست و خزم و ناسیاو سەری لێ دەدەن ورەی دەدەنە بەر و دەڵێن برا تۆ بۆ خۆت وا لێ دەکەی, ئینشائەڵلا هیچ نییە و چاک دەبیتەوە و وەک گوێزی ساغت لێ دێتەوە. کابرا دەڵێ: چاک بوونەوەی چی, من خۆم دەزانم لە کاتی سووڕانەوە بە دەوری کعبەدا چ گوویەکم خواردووە.\nلە فێسبووک مامۆستایەکی ڕیش جوان, سبحان اللە هەر دەتگوت لەگەڵ( إمام یحیى) ی ئیمامی یەمەن کە لە ماوەی جەنگی دووەمی جیهانی ئیمامی یەمەن بوو و وێنەکەیم لە ڕۆژژمێرێکی گیرفان دیبوو سێوێکن کراون بە دوو لەتەوە, ئەوئیمامەی وەک پیاوان هەتا مابوو نەیهێشت تەلەفۆن و ڕادیۆ و ئەو شتە کافرکردانە پێ بنێنە ئەو وڵاتەوە, ئەو مامۆستایە دەفەرموێ: پێویستە حکوومەت دەستی هەموو ئەو بەرپرسانە ببڕێ کە دزییان لە موڵک و ماڵی میللەت کردووە. کە ئەمەم خوێندەوە بەدەست خۆم نەبوو پێکەنینم هات و بیرم لەوە کردەوە خۆ ئەگەر ئەوە بکرێت هێچ بەرپرسێکی گەورە نابینی دەستی نەبڕابێ و بەزەییم پێیاندا دەهاتەوە کە چۆن نان دەخۆن و ئیش و کاری خۆیان دەکەن و چۆن لە تەوالێت خۆیان پاک دەکەنەوە و لە هەمووی گرنگتر چۆن پارە دەژمێرن و دەیخەنە ناو مەکینەی پارە ژماردنەوە. بیرم لەوەش دەکردەوە, باشە ئەگەرحكوومەت دەستى ئەوانە ببڕێ, ئەی کێ دەستی حکوومەت ببڕێ؟! ناکا ئەو کارە بە میللەت بسپێرن.\nلە مێژە بیری لێ دەکەمەوە, بەڵام حکوومەت بیری لێ ناکاتەوە و باکی پێی نییە. ئەگەر دەسەڵاتدارانی وڵات بە حزب و حکوومەتەوە مەبەستیان خزمەتکردنی میللەت بێ, دەبێ ئەوان هەوڵ بدەن و بیر بکەنەوە کە ئەو خەڵکە پێویستی بە چییە و چ شتێک سوود بە میللەت دەگەیەنێ ئەوەی بۆ بکەن. بۆ نموونە ئەو ئاوەڕۆ پیسەی لە شارەکان هەیە دەڕوا و تێکەڵ بە ڕووبار و زێیەکان دەبێتەوە و پیسی دەکات دەیانتوانی پاکی کەنەوەو خڵتە و پیسییەکەی لێ بگرن و بیکەن بە پەین, خۆ ئەگەر هەموو پەینی پێویستیشی دابین نەکردایە, بەشێکی زۆری دابین دەکرد و ئەو پارەیەى دەیدەین بە پەێن لە نێو وڵاتدا دەمایەوەو بۆ وڵاتانی بێگانە نەدەچوو و ئاوەکەشی بۆ کشتوکاڵ ئاودان بەکار دەهات. وڵاتانی دیکە ناهێڵن ئەو ئاوە قورسە ژینگە و ئاوە پاکەکەىش پیس کات. بەڵام گەر بەربرس هەر بیر لە لادانی پارە و سامانی وڵات بکاتەوە و ماشەڵڵا ئەوەندەش زۆرن, ئەوەی هەیە هەر بەشی خۆیان دەکات هیچی بۆ مووچە و پڕۆژە نامێنێتەوە و هەزار سوێندیش دەخۆن و دەڵێن پارەمان نییە و دەبێ چاو لە بەغا چڕ کەینەوە تا بە هەزار دوعاو ناڵەی عەلی پارەمان بۆ دەنێرێ. خۆیان تا ئێستا کارگەیەکیان پێکەوە نەناوە و ئەوەی هەشبوو تەفروتوونایان کرد و کردیانە ئاردی ناو دڕکان. کارگەی جگەرە لە هەولێر و سلێمانی, کارگەی مافوور, کارگەی شیرەمەنیی هەولێر, دۆشاوی تەماتەی هەریر و چەندانی دیکە چییان لێ هات و بۆ نەمان؟ ساڵانە چەندان ملیۆن دۆلار دەچێ بۆ دەرەوە بۆ هاوردەکردنی جگەرە لە دەرەوە, نەدەکرا چاکسازی لەو کارگانەدا بکرایە جۆری جگەرەکە باشتر بکرایەو بشناردرایە دەرەوە و لە جیاتی ئەوەی جگەرە بکرین بمانفرۆشتایە؟ هەروەها سەبارەت بە کارگەکانی دیکەی وەک دۆشاوی تەماتە و شیرەمەنیش. بەڵام لە جیاتی ئەوەی حکوومەتی هەرێم ئەوە بکات چەند کارگەیەکی سپاردووە بە کەرتی تایبەت, باشە ئەو کەرتی تایبەتە پارەی لە کوێ بوو؟ بە میرات یۆی ماوەتەوە؟ ئێوە جڵەوتان بۆ شۆر کردوون و یارمەتیتان داون بە ئارەزووی خۆیان قاچاندوویەتیانەوە, خوا پێم نەگرێ ڕەنگە پشکی زۆریشی هی خۆتان بێ و ناوتان ناوە کەرتی تایبەت و هەر تایبەتیش بەخۆتانە، بەڵام بە ناوی کەسانی دیکە.\nکرێکارێک لە یەکێک لە کارگەکان هەبوو شوفێر بوو, بەڵام لەبەر ورگی تا ڕادەیەک وەکو پێویست نەدەجووڵا, بۆیە وەک یارمەتی لە چێشتخانەی کارگە دایاننابوو . ئێوارەیەک هەندێک کرێکار کە چووبوون بۆ کار لە دەرەوەی کارگە دەگەڕێنەوە و داوای خواردنى لێ دەکەن, کابرای ورگ زل دەڵێ نەماوە و ئێوە درەنگ هاتنەوە. دەڵێن باشە چیمان هەبوو؟ ئەویش دەڵێ شفتە. دەڵێن باشە هەر هیچ هیچ نەماوە؟ ئەویش دەڵێ تەنیا 30 شفتە ماوەو ئەویش هەر بەشی خۆم دەکات. توخوا با ئەوەشتان بۆ بگێڕمەوە. کوڕێکم دەناسی هەر چەندە لە ئێمە بچووکتر بوو، بەڵام بەهۆی خزمێکیەوە دەهات لامان دادەنیشت. باوکی ئەو کوڕە کلی دەکرد چاوی و سمیڵی بادەدایەوە. کوڕەکە جارێکیان گوتی: باوکم ئێمەی لە ساوار گرتبوو و هەر دەیگوت ڕۆڵە ساوار ئالیکی مێردانە. ئێوارەیەکیان خەریکی ساوار خواردن بووین دیتم هەر کە خافڵ دەبووین ئاوڕێکی بۆ دواوە دەدایەوە و شتیکە دەخستە دەمی, گوتی من خۆم وا دەرخست کە ئاگام لێ نییە و هەر کە باوکم ئاوڕێ دایەوە خێرا هەستام, سەیرم کرد قاپێک هێلکە و قاورمەی لە پشت قوونی خۆی شاردۆتەوە و بە دزیی ئێمە هێلکەو قاورمە دەخوات. وا تێ بکەم ئێستا ئێمە هەمان دەوری ئەو کوڕ و باوکە دەبینین.\nئینجا با بێینەوە لای بابەتی زەوی و بۆ بەشی گوڕستان نەماوەتەوە. جارێ هەرچی زەویی چاک بە کەڵک هەیە هەر بەرپرسە و چەندان دۆنمی دابڕیوە و کردوویەتی بە باخ و ڤێلای جوانی تێدا دروست کردووە بە حەوزی مەلە وداری میوەی هەمەجۆر کە وەکو بەهەشت وایە وئیدی چی خوا پێی ناخۆش بێ و ئەوان پێیان خۆش بێ لەو باخانە بەرچاو دەکەون و نازانی سەیری کوێیان بکەیت. ئەمە لەلایەک, لەلایەکی دیکەوە ئەو زبڵ و زاڵ و خۆڵ و خاشاکەی هەموو ڕؤژێک چەندان تؤنە و دراوە بە کەرتی تایبەتی قوڕبەسەر و هەژار یۆ ئەوەی دوو قرۆشیان دەست کەوێ, لەو دەشتانە فڕێ دەدرێن و وردە وردە هەموو زەوییەکان داگیر دەکەن و ئیدی زەویی نزیک بۆ گۆڕستان نامێنێتەوە, بەڵام ئەو خۆڵ و خاشاکە سوودی بۆ هەندێک هەژار و لێ قەوماو هەیە کە ڕۆژانە دەچن بەناویدا دەگەڕێن پارچە وایەرێک, قوتووی پیپسی و کۆکاو هی ساردەمەنیی دیکە و شتی دیکەی تێدا دەدۆزنەوە و دەیفرۆشنەوە و گوزەرانیان لەسەر ئەوەیە, ئیدی ئاوێ بێنە و دەستان بشۆ. دیسان دەڵێم خوای گەورە ئاگادارتان بێ و هەر ساغ و سەلامەت ین.\nعەتا قەرەداخی: گەڕان بە دوای بەهاکانی جوانیدا لە شیعری گۆراندا/ بەشی هەشت.


بەرجام لە ساڵی ٢٠١٩ بە تاڵە موویەک بەندە - Mehr News Agency\nAP ١٣٩٧ Dey ١٢ ٠٨:٥٥\nNews Code 24032\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، پەیمان سەعادەت باڵوێزی ئێران لە یەکێتی ئەورووپا لە یادداشتێکدا بۆ یۆرۆنیووز نووسی: لە ساڵی ٢٠١٩ بەرجام بە تاڵە موویەک بەندە.\nباڵوێزی ئێران لە یەکێتی ئەورووپا لەو یادداشتەدا بە ئاماژە بە دەرچوونی نایاسایی پریزیدێنت ترامپ لە ڕێککەوتنی ناڤۆکی لە ٨ی مانگی مەی ٢٠١٨، بیری هێنایەوە: لەو کاتەدا رێبەرانی ئەورووپی بە شێوەی دووفاقە داواین لە ئێران کرد کە لە بەرامبەر ئەو کارەی ئەمریکا لە بەرجام بمێنێتەوە. حەوتەیەک دواتر ڕاپۆرتێک لە دانیشتنی وەزیرانی دەرەوەی فەڕەنسا، ئەڵمانیا و بەریتانیا لە ئێران لە لایەن نوێنەری باڵای یەکیتی ئەورووپا لە ٩ بەشدا بۆ "مسۆگەر کردنی رێگەچارەی کردەکی لە حەوتەکانی داهاتوو" ئامادە کرا و ڕاگەیێندرا.\nناوبراو باسی لەوەش کرد: ئەو ڕاپۆرتە وێرای داکۆکی لە پرس و بابەتە جۆراوجۆرەکان، جەختی لە پاراستن و پەرەدان بە پەیوەندییە ئابوورییە لە گەڵ ئێران، درێژەی ڕەوتی فرۆشیاری نەوت و گازی ئێران، پەیوەندی بانکیی کارامە و ڕێخۆش کردن بۆ تەرخانی گۆژمەی پێویستی هەناردە و میکانیزمەکانی بانکی، بیمە و بوارەکانی بازرگانی کرد بوو.\nئەو بەرپرسە ئێرانییە لە بڕگەی دووهەمی یادداشتەکانی ڕایگەیاند: پاش دانیشتنی ئەنجومەنی کاروباری دەرەکیی یەکێتی ئەورووپا لە بەرواری ١٠ی دیسامبێر، نوێنەری باڵای یەکیتی ئەورووپا سەبارەت بە کاری هاوبەشی ئەو سێ وڵاتە ئەورووپییە وتبووی کە دەبێ میکانیزمێکی تایبەتی (SPV) وەک دەزگایەک بۆ وەلاوەنانی گەمارۆکانی ئەمریکا لە ماوەی چەند حەوتەی داهاتوو بکرێتەوە و تا بەر لە کۆتایی ساڵی ٢٠١٨ رێگەیەک بۆ پاراستنی بازرگانیی ڕەوا لە ئێران بدۆزرێتەوە و تۆکمە بکرێت.\nپەیمان سەعادەت بە ئاماژە بە پشت‌راست کرانەوەی پابەندیی ئێران بۆ جاری سێزدەهەم لە لایەن ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزەی ئەتۆمی، ڕاشیگەیاند: بێ شک پابەندبوونی تەواو بە بەرجام چ لە باری تەکنیکییەوە و چ لە باری سیاسییەوە کارێکی ئاسان نییە. هەر بۆیە نە تەنیا گرووپگەلی سیاسیی چالاک بەڵکوو زۆربەی خەڵکی ئێران لە سەر ئەو بڕوایەن کە مانەوەی یەک لایەنە لە ڕێککەوتنێک کە هیچ دەسکەوتێکی ئابووریی نابێ، جێی پاساودان نییە. ئێران ئێستا لە ژێر دڕندانەترین گوشارە نایاساییەکانی ئابووری و دەروونیی ئەمریکایە، کەچی سەیر ئەوەیە دامودەزگا گشتی و تایبەتەکانی ئەورووپی سەریان بۆ لایەنی پێشێل‌کار (ئەمریکا) دانەواند. ئایا درێژەدان بە مانەوە لە ڕێککەوتنێک کە تەنیا لە بەیاننامەگەلی سیاسیی ئەورووپییەکان لە بەرژەوەندیی ئێرانە، بە سوود و ژیرانەیە؟\nئەو دیپلۆماتی ئێرانییە جەختی کرد: بەرپرسانی ئێرانی تا ئێستا هەمبەر بە دەرچوونی ئەمریکا لە بەرجام، گەڕانەوەی گەمارۆ بەربڵاوەکانی ئابووریی ئەمریکا، درێژەی پیلانەکانی زایۆنی و سعوودی و کەمتەرخەمیی ئەورووپا لە ڕاپەراندنی بەڵینەکانی تاقەت و خۆڕاگریان لەخۆ نیشان داوە. دوژمنی بەرجام هیوادار بوو کە ئێران لە ڕێککەوتن دەچێتە دەرێ و ئەوان لەو رێگەوە بەرەیەکی دژی ئێران پێکدێنن. بەڵام ئەگەر بە ڕێککەوتن و ڕێکنەکەوتن کێشەکانی ئێران وەک خۆی بێت، بێ شک عاقڵانەتر وایە کە رێبەرانی ئێران بەو ڕێککەوتنەدا بچنەوە بە بەراوەرد و ئاستی ئەو زیانەی ئێستا دەیبینن، دان بە خۆدا گرتنی ئێران هەڵەیە و ناچار دەبێ تەواو بژێرەگەلی پاوەجێ و وردبینانە لە بەرچاو بگرێت.\nناوبراو لە کۆتاییدا جەختی کرد: بەرجام لە خۆیدا دەسکەوتێکی بردنەوە – بردنەوە بوو، بەڵام بەوەشەوە ناتوانێ ببێتە مایەی بەهرەمەندیی لایەنی پێشێل کار و زیان دیتنی لایەنی بەڵێن‌دار و پابەند بە ڕیککەوتنەکە. نیگەرانیی من ئەوەیە کە هەلومەرجەکە بە بارێکدا دەگەڕێت کە بەرجام بە تاڵە موویەک بەند بێت.


جۆن کیری سەردانی لەندەن دەکات\nپاش ئەوەی سەرسوڕمان لە بڕیارەکەی بەریتانیا بۆ جیابونەوە لە یەکێتی ئەوروپا لە ڕۆژی یەکشەممەش هەر بەردەوامە، لە کاتێکدا سیاسەتی و پەیوەندییەکانی لە گەڵ جیهاندا بەرەو ناڕوونییەکی قوڵتر دەڕۆن، وەزیری دەرەوەی ئەمەریکا جۆن کیری کە ئێستا لە ئەوروپایە، ڕایگەیاند سەردانی لەندەن و بروکسلیش دەکات کە پێشتر ڕانەگەیاندرابوو.\nبڕیارە جان کیری لەگەڵ وەزیری دەرەوەی بەریتانیا فلیپ هامۆند و کاربەدەستانی تردا کۆبێتەوە وەکو بەشێک بۆ پرۆسەی مانەوەی پەیوەندییەکانی هاوپەیمانی سەرەکی واشنتۆن لە قۆناغێکی نوێدا کە بەریتانیا کەمتر پەیوەندی لەگەڵ ئەوروپا دەمێنێتەوە.\nسەرۆک ئۆباما داوای کردبوو کە بەریتانیا لە ئەوروپا نەکشێتەوە. سەرۆک وەزیری کۆچکردوو وینستن چرچڵ گوتبووی پەیوەندی تایبەتی ئەو دوو وڵاتە وا دەکات وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمەیکا بە ڕێگای بەریتانیا دەنگێی بەهێزتری لە یەکێتی ئەوروپادا هەبێت.\nبەڕێوەبەرایەتی ئۆباما نیگەرانی لەمەڕ دەرچوونی بەریتانیا دەربڕی، سەرۆک ئۆباما لە میانەی لێدوانێکیدا لە ڕۆژی هەینی ڕایگەیاند " شانشینی یەکگرتوو و یەکێتی ئەوروپاش هاوبەشی سەرەکی وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا دەمێننەوە لە کاتێکیشدا کە ئەوان وتووێژ لەسەر پەیوەندییەکانیان دەکەن".\nلە لەندەن کیری ڕووبەڕووی بارودۆخێکی نائارامی سیاسی دەبێتەوە. لە پاش بڕیاری دەنگدەران بۆ جیابوونەوەی سەرۆک وەزیر دەیڤک کامیرۆن لە ڕۆی هەینی دەستی لە کار کێشایەوە و بە ئاشکرایی ڕایگەیاند ئەو نابێت بەو کەسەی کە وتووێژ لەسەر شتە فەرمییەکان بۆ جیابوونەوەی بەریتانیا لە یەکێتی ئەوروپادا بکات. کامیرۆن دەستەیەک دەستنیشان دەکات بۆ دەستپێکردنی پرۆسەکە، بەڵام وتووێژە فەرمییەکان ڕەنگە هەتا پاش مانگی 10 دەستپێنەکات کاتێک کە چاوەڕوان دەکرێت سەرۆک وەزیرێکی نوێ لە پارتی کۆنەپارێزی کامیرۆن دەست بە کاربێت.\nدەرچوونی بەریتانیا لە یەکێتی ئەوروپا پارتی کاریشی خستۆتە بێسەروبەرییەوە، لە کاتێکدا داواکاری بۆ دەستلەکار کێشانەوەی سەرۆکی پارتەکە جێرمی کۆربین زیاد دەکات. ئەندامانی پارتەکە تاوانباری دەکەن بۆ ئەوەی نەیتوانی پشتیوانی لە نێوان خودی پارتەکە کۆبکاتەوە بۆ شکستی دەرچوونەکە.\nهاوکات وڵاتە دامەزرێنەرەکانی یەکێتی ئەوروپا فشار بۆ بەریتانیا دەبەن بە زووترین کات یەکێتییەکە بەجێ بهێڵێت.\nبەر لە سەردانەکەی بۆ لەندەن ڕۆژی دووشەممە جۆن کیری لەگەڵ بەرپرسی ڕێبازی دەرەوەیی یەکێتی ئەوروپا فێدریکا مۆغرینی لە بنکەی سەرەکی یەکێتی ئەوروپا لە بروکسڵ کۆدەبێتەوە.\nئەو دیپلۆماتە باڵایەی ئەمەریکا ڕۆژی یەکشەممە لە ڕۆما بوو بۆ تاوتوێکردنی پرۆسەی ئاشتی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست.


ئاوات عەلی: کۆرۆنا ڤایرۆسێکی زۆر مەترسیدار نیە\nهەرچەندە بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا یان کۆڤید-19 لە زۆرێک لەوڵاتانی جیهاندا بە خراپی بڵاوبۆتەوە، بەڵام ئومێدەکانی بەرگریکردن و خۆپارێزی و چارەسەر لەبرەودان. ئێستاکە نیگەرانییەکان زیاتر روو لەوڵاتانی ئەوروپا و ئەمریکایە پاش وڵاتی چین. هاوکات زوربەی هەرە زۆر ناوەندە تەندروستییە گەورەکانی جیهان و کۆمپانیا گەورەکانی دروستکردنی دەرمان و چارەسەر لەهەوڵێکی گەورەدان بۆ دۆزینەوەی چارەسەری راستەقینەو دڵنیابوونەوە لە ڤاکسینەکانی دژی ئەو پەتا کوشندە ڤایرۆسییە.\nئاوات عەلی وەک کەسێکی لە بواری زانستی کیمیاناسیدا خاوەنی بڕوانامەیە و هەم وەک بە وردی ئاگاداری توێژینەوە زانستییەکانە لەبواری دۆزینەوەی چارەسەر و ڤاکسین بۆ ڤایرۆسی کۆرۆنا سەبارەت بە هەوڵە زانستییەکان بۆ دۆزینەوەی چارەسەر لەجیهاندا لە تۆڕی کۆمەڵایەتی خۆی لە فەیسبوک بڵاویکردۆتەوە کە دەزگای (ئینسیرم)ی فەرەنسی بۆ توێژینەوە پزیشکییەکان ڕایگەیاند کە دەرمانە پێشنیازکراوەکان بریتین لە (هایدرۆکسی کلۆرۆکوین) کە پێشتر بۆ مەلاریا بەکارهاتووە، هەروەها (ریمدیسیڤر) کەپێشتر بۆ ئیبۆلا بەکارهاتووە، (لوبنافیر) بە تێکەڵاوکردنی لەگەڵ (ریتوفانیر) کە دەتوانرێت لەگەڵ دەرمانی (ئینترفیون بیتا) بدرێت بەنەخۆش یان بە بێ ئەو.\nئەو دەرمانانە ساڵانێکی زۆر لە بازاڕ و نەخۆشخانەکاندا هەن، بۆیە مەرتسی زۆریان نییە بۆ سەر تەندروستی مرۆڤ گەر لەژێر ڕێنمایی پزیشک بەکاربهێنرێت بۆیە لەسەر ئەو ژمارە زۆرە لە نەخۆش تاقیدەکرێتەوە.\nئاسۆ جەبار سەبارەت بە رێگەچارەو ئایندەی چارەسەرییەکان و هەوڵە زانستییەکان وتووێژی لەگەڵ ئەکادیمیست و رۆژنامەوان ئاوات عەلی دا بۆ دەنگی ئەمریکا سازکردووە.\nئاوات دەڵێت "لەماوەی 48 کاتژمێری رابردوودا لەفەڕەنسا 1700 کەس چاکبوونەتەوە، لەماوەی 72 کاتژمێردا لەئیسپانیا 2200 نەخۆش چاکبونەتەوە."\nدەشڵێت "ئەم ڤایرۆسە یەکێک نیە لەڤایرۆسە مەترسیدارەکان."\nسەبارەت بە هۆکارەکانی بڵاوبوونەوەی خێرای ئەم ڤایرۆسە دەڵێت "هۆکاری بڵاوبوونەوەی خێرای ئەم ڤایرۆسە ئەوەیە ئەوانەی کە توشی ئەم ڤایرۆسە بوون بۆ ماوەی 14 رۆژ پێی نازانرێت ئیتر لەو ماوەیەدا توشبووەکان ڤایرۆسەکە بڵاودەکەنەوە."\nهاوکات دەشڵێت "لەسەدا 90 ی توشبووەکان زۆر بە سوکی نەخۆش دەکەون و هەرزوو چاکدەبنەوە." و "هاوکات رێژەی مردن لە3٪ بۆ لە4٪ ە"\nهەروەها سەبارەت بە هەواڵی ناڕاست و تاڕادەی چەواشەکاریی هەندێک لەمیدیکانیش کۆمەڵێک بابەتی گرنگ باسدەکات.\nوتووێژ لەگەڵ ئاوات عەلی


سەپاندنی ٢٠٦ ساڵ زیندان بەسەر ٥٢ زیندانیی سیاسیی کورد – چاونیوز\nچاونیوز: دەزگای دادی کۆماری ئیسلامی لە هاوینی ئەمساڵدا ٢٠٦ ساڵ و ٨ مانگ زیندانی بەسەر ٥٢ بەندیی سیاسیی کورددا سەپاندوە. هەروەها ژمارەی ئەو کەسانەی لە نیوەی یەکەمی ئەمساڵدا بە تۆمەتی چالاکیی سیاسی گیراون گەیشتۆتە ٢٩٨ کەس.\nبەپێێ هەواڵی ناوەندی ئاماری چاونیوز(ناوەندی مافی مرۆڤ بۆ ڕۆژهەڵاتی کوردستان)، ده‌زگا ئه‌منیه‌تییه‌کانی کۆماری ئیسلامی له کوردستان له ماوه‌ی سێ مانگی هاوینی ئەمساڵدا ئه‌وه‌نده‌ی زاندراوە، لانیکه‌م ١٩٢ که‌سیان به تۆمه‌تی چالاکیی سیاسی و هاوکاریکردنی حیزبه کوردییه‌کانی دژبه‌ری کۆماری ئیسلامی قۆڵبه‌ست کردوه. ژماره‌یه‌ک له‌و گیراوانه تا کاتی دادگایی کردنیان به بارمته‌ی قورس ئازاد کراون و لانیکه‌م ٥٦ که‌س له‌وانه دوای به‌ناو دادگایی کرانیان سزای لە ٣ مانگ زیندان‌ڕا تا ١٧ ساڵ زیندان و تەنانەت حوکمی ئێعدامیان به‌سه‌ردا سه‌پاوه. لەو ٥٦ بەندکراوە دوو کەسیان بە تۆمەتی ئەندامەتی لە حیزبە سیاسییەکانی دژبەری ڕێژیم سزای ئێعدامیان بەسەردا سەپاوە و حوکمی ئێعدامی دوو بەندکراوی سیاسیی کوردیش لە دادگای تێهەڵچوونەوەدا پشتڕاست کراوەتەوە. ئەو ٥٢ بەندکراوەی دیکەش سەرجەم بە ٢٤٨٠ مانگ ( ۲۰۶ ساڵ و ٨ مانگ) زیندان مەحکووم کراون.\nناوەندی، ئامار، زیندانیان، مافی، مرۆڤ، چاونیوز\t2020-09-22\nتاگەکانی بابەتناوەندی، ئامار، زیندانیان، مافی، مرۆڤ، چاونیوز


https://1baiser.com ئێران له نێوان بۆینباخه‌كه‌ی زه‌ریف و یاشماخه‌كه‌ی سوله‌یمانیدا |\nHome بیروڕا ئێران له نێوان بۆینباخه‌كه‌ی زه‌ریف و یاشماخه‌كه‌ی سوله‌یمانیدا\non: كانونی یه‌كه‌م 12, 2016 In: بیروڕاNo Comments\nئێران و توركیا دوو دراوسێی ئێمه‌ن كه هه‌ردووكیان خولیای زیندووكردنه‌وه‌ی ئیمپڕاتۆره كۆنه‌كانی خۆیان له زهنياندا جموجۆڵ ده‌كات و وه‌ك خوێن به ده‌ماره‌كانیاندا دێت و ده‌چێت.\nتوركیا به ئاشكرا میراتگریی عوسمانییه‌كانه و ئێرانیش نه‌وه‌ی ساسانی و سه‌فه‌وی و ئه‌وانی دیكه‌ی ئێرانه. به‌ڵام هه‌ردووكیان به دوو فۆرمی نوێ و جیاواز ئیمپڕاتۆره‌كانیان زیندوو ده‌كه‌نه‌وه.\nململانێی ئێران و توركیا واتا شانه‌خشه‌ی شیعه و سوننه. ئێران تاكه ڕابه‌ری بێڕكابه‌ری هه‌موو شیعه‌ی جیهانه و ئاڵاهه‌ڵگری ئه‌و مه‌یدانه‌یه. به‌ڵام توركیا نه‌ك یه‌كه‌می گۆڕه‌پانه‌كه نییه، به‌ڵكو له‌ناو سوننه‌ی ده‌رودراوسێیدا ڕكابه‌ری زۆری هه‌یه و سوننه‌یش به گشتی ئه‌مڕۆ به‌ره‌یه‌كی دۆڕاوه له ته‌واوی جیهاندا، ئه‌مه‌ش ڕاستییه‌كه و شاردنه‌وه‌ی له گێلێتی زیاتر نییه.\nته‌نانه‌ت توركیا په‌له‌قاژه به سیاسه‌ت و هه‌نگاوه‌كاییه‌وه دیاره نه‌ك پێشكه‌وتن و شادمانی. به‌ڵام به پێچه‌وانه‌وه ئێران و شیعه به گشتی به‌خت زیاتر یاوه‌ریانه و ڕۆژانه په‌لوپۆ ده‌هاوێژن و گه‌شه‌ی سوڵته‌یان به ئاشكرا دیاره، به‌ڵام گه‌شه‌ی مه‌زهه‌ب و به‌شیعه‌كردنیان زۆر سه‌ركه‌وتوو نییه.\nئێران و یاریی دووئاڕاسته\nئێران وه‌ك قرژاڵ ئێستا به دوو ئاڕاسته‌دا ده‌ڕوات و یاری ده‌كات. له لایه‌كه‌وه حكوومه‌تی میانڕه‌و و ڕیفۆرمخوازان ده‌ستیان گرتووه به بۆینباخه‌كه‌ی محه‌مه‌د جه‌واد زه‌ریف و له‌ژێر عه‌مامه‌كه‌ی حه‌سه‌ن ڕۆحانییه‌وه ئیلهام وه‌رده‌گرن و دیوی ده‌ره‌وه‌ی سیمای ئێران جوان ده‌كه‌ن و به‌رنامه‌ی كرانه‌وه‌ی ئێران به ڕووی جیهاندا پیاده ده‌كه‌ن.\nباڵێكی تریش كه باڵی به‌هێز و ده‌سه‌ڵاتداری یه‌كه‌من، له په‌نای یاشماخه سه‌ربازی و به‌رگه ئه‌رته‌شییه‌كانی ژه‌نه‌ڕاڵ قاسم سوله‌یمانی و به ڕێنمایی ڕابه‌ری وڵاته‌كه‌یان (عه‌لی خامنه‌یی) سه‌رقاڵی پێشڕه‌وی و دورخستنه‌وه‌ی نه‌یاره‌كانیانن.\nزه‌ریف كه وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئێرانه دیبلۆماتكارێكی ئێجگار سه‌ركه‌وتووه و پیاوێكی زۆر هۆشمه‌نده و وه‌ك ده‌ڵێن (نه‌رمه‌بڕه‌ی جه‌رگه‌بڕه)یه، به لێهاتوویی خۆی توانی به‌سته‌ڵكی ئه‌ستووری چه‌ندساڵه‌ی نێوان ئێران و ئه‌مه‌ریكا و خۆرئاوا به گشتی بتوێنێته‌وه و پردێكی دیپلۆماسییانه‌ی به‌ستووه و ئێستا هه‌ردوو لا دێن و ده‌چن. ئه‌م كه‌سایه‌تییه سیاسییه لێزانه ئێرانی له گۆشه‌گیری ده‌رهێنا و خستییه‌وه به‌رچاوی جیهان و باری ئابووری و دارایی وڵاته‌كه‌ی خۆی گه‌شانده‌وه و فریای ئه‌وه كه‌وت ژێرخان و سه‌رخانی داته‌پیوی ئێران بونیاد بنێته‌وه.\nقاسم سوله‌یمانی، فه‌رمانده دلێر و گیانبه‌خش و خۆبه‌خشه‌كه‌ی ئێران و تاكه هیوای عه‌لی خامنه‌ییه كه ئه‌مڕۆ ناوی دێت و ده‌چێت. سوله‌یمانی به به‌رگێكی سه‌ربازیی زۆر ساده و به ئیراده‌یه‌كی به‌هێزه‌وه بووه‌ته مۆته‌كه‌ی نه‌یار و ناحه‌زانی. ته‌نانه‌ت ئه‌مه‌ریكا ناتوانێت ئه‌و نه‌خوێنێته‌وه.\nسوله‌یمانی ڕۆژێك له عێراقه، ڕۆژێك له سوریا، ڕۆژێك له یه‌مه‌ن و له هه‌رشوێنێك شیعه‌كان ئه‌ویان پێویست بێت ئه‌و له‌وێیه.\nئێران ئێستا دوو جه‌مسه‌ری گرتووه‌ته به‌ر و به هه‌ردوو باردا سیاسه‌ت و هه‌نگاوی خۆی ده‌هاوێت. به‌ڵام له به‌رانبه‌ری ئێران و شیعه‌كاندا نێوماڵی سوننه زۆر شپرز و گه‌لێكی بێخاوه‌ن و سه‌رزه‌مینێكی په‌رت و خه‌ڵكانێكی په‌ژمووده‌ن. ئه‌مه‌ش هه‌لێكی له‌باره بۆ نه‌یاره سه‌رسه‌خته‌كه‌یان كه شیعه‌یه و ئه‌وانیش باش هه‌له‌كه‌یان قۆستووه‌ته‌وه و خه‌ریكن به ته‌واوی سوننه قووت ده‌ده‌ن.\nئێران شه‌ڕی ده‌ریای سپیی ناوه‌ڕاست ده‌كات\nپێشتر ئه‌وه‌م نووسیبوو كه به‌غدا دڵی دووه‌م و دیمه‌شقیش دڵی سێیه‌می نه‌خشه‌ی جوگرافیای ئێرانه. ئێران به جۆرێك له جۆره‌كان گه‌مارۆی چه‌قی سوننه‌ی داوه و كه‌نداوی عه‌ره‌بیی خستووه‌ته ژێر هه‌ژموونى خۆیه‌وه. له سه‌رێكه‌وه گه‌یشته یه‌مه‌ن و ته‌نگی به سعوودیه هه‌ڵچنی، له لایه‌كی دیكه‌وه قاچی خۆی له به‌حرێن چه‌سپاندووه و چووه‌ته ناو دڵی كه‌نداوی عه‌ره‌بییه‌وه، له‌و لایه‌شه‌وه پێیه‌كی له لوبنان داكوتاوه و نه‌ك هه‌ر سعوودییه، به‌ڵكو ترسی خستووه‌ته سه‌ر ئیسرائیلیش، جووله‌كه ئه‌وه‌نده‌ی له حزبوڵڵا ده‌ترسێت نیو ئه‌وه‌نده له هه‌موو عه‌ره‌ب مه‌ترسیی نییه.\nعێراق و سوریا ئه‌و دوو خوانه ده‌وڵه‌مه‌نده و گرنگه بوون، كه وه‌ك شرۆڤه‌كان ده‌ڵێن هه‌ڵه‌ی ئه‌مه‌ریكا و عه‌ره‌ب به ئێرانی به‌خشیین. ئێران له‌وه‌دا نه‌ماوه باسی كاریگه‌ریی له عێراق و سوریا بكه‌ین، به‌ڵكو ئه‌و خاوه‌نی ڕاسته‌قینه‌ی هه‌ردووكیانه و ئێستا قسه‌ی یه‌كه‌م و یه‌كلاكه‌ره‌وه لای ئه‌وه.\nداعش ئه‌و پاساوه بوو نفووزی ئێرانی له عێراق زياتر كرد، خودی داعشيش ماڵی سوننه‌ی كاول كرد، فه‌للوجه و ڕوومادی و موسڵ قه‌ڵا گه‌وره‌كانی سوننه بوون، به‌ڵام داعش ئه‌وانی داغان كرد و كه‌رامه‌ت و بوون و هه‌یمه‌نه‌یانی خسته ژێر شیعه‌كان، هه‌ر له جه‌له‌ولا تا فه‌للوجه و ڕوومادی و موسڵی خاپوور كرد و به ته‌واوی سوننه‌ی زه‌بوون كرد و شیعه‌ی كرده باڵاده‌ست.\nئێستا حه‌شدی شه‌عبی، كه كوڕی هیوابه‌خشی ئێران و عێراقه هه‌ڕه‌شه‌ی چوونه ناو سوریا و لێدانی داعش و ئۆپۆزسیۆنی چه‌كداری سوریا ده‌كات و ده‌یانه‌وێت خاكی سوریا ببه‌ستنه‌وه به عێراقه‌وه.\nئێران زۆی پێویستی به‌وه‌یه بگاته سه‌ر ده‌ریای سپیی ناوه‌ڕاست. نزیكترین و ئاسانترین ڕێگه‌یش بۆ ئێران ئه‌وه‌یه عێراق و سوریا ببڕێت و خۆی بگه‌یه‌نێته كه‌ناره‌كانی ده‌ریای سپیی ناوه‌ڕاست. ئێران كه شیعه‌ی گه‌یانده ئه‌وێ هه‌ر سێ سنووره‌كه‌ی به‌سته‌وه به یه‌كه‌وه، ئیتر بۆ خۆی ترانزێت ده‌كات له تارانه‌وه بۆ ناو ده‌ریای سپیی ناوه‌ڕاست و له‌وێشه‌وه زووتر خۆی ده‌گه‌یه‌نێته ئه‌ورووپا.\nكه‌وایه ئێستا ئێران زۆر لێزانانه یاری ده‌كات و به عه‌قڵه كراوه‌كه‌ی زه‌ریفه‌وه خۆی گه‌یاندووه‌ته خۆرئاوا و له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌ریكایش كه پێشتر پێیان ده‌گوت شه‌یتانی گه‌وره ئاشت بوو‌نه‌وه و باری ئابووریی داته‌پیویان هه‌ستانده‌وه.\nله قۆڵێكی تریشه‌وه هه‌ژموونی شیعه‌یان گه‌یانده وڵاتان و كه‌نداوی عه‌ره‌بی و گه‌مارۆی قه‌ڵای سوننه‌یان داوه و ڕۆژ به ڕۆژیش جێپێ به‌هێز ده‌كه‌ن. له‌ناو عێراقیشه‌وه به‌ربه‌ستی سوننه‌كان به‌ته‌واوی لاواز بوو. له‌ولایشه‌وه سه‌رقاڵی تێكشكاندنی نه‌یارانی به‌شار ئه‌سه‌دی پیاوی خۆیانن و ده‌یانه‌وێت كاروانه‌كانیان بگه‌یه‌ننه سه‌ر ده‌ریا و ده‌رگایه‌كی گه‌وره‌ی ئابووری له خۆیان بكه‌نه‌وه. بۆیه ده‌كرێت بڵێین: ئێستا ئێران به‌هێزتره له سه‌رده‌می ئیمپڕاتۆری ساسانی و ده‌سه‌ڵات و قه‌ڵه‌مڕه‌وی له‌و كاته‌یش زیاتر و به‌هێزتره. به‌ڵام له به‌رانبه‌ردا توركیا وا نییه و زۆریش لاوازتره له‌وكات.\nئه‌وه‌ی ماوه‌ته‌وه لێره‌دا ته‌نیا سوننه ماڵوێران بووه به ده‌ستی دۆستی نه‌زان و دوژمنی دڵڕه‌قه‌وه و په‌رته‌وازه‌یی خۆیان و خه‌مساردیی سعوودییه و كێبڕكێی سعوودییه و توركیا و وڵاتانی سوننه ئه‌وانی خسته تونێلێكی تاریكی بێئامانج و بێئه‌نجامه‌وه.\nنیشتەجێی جیهانی خەیاڵ.. گفتوگۆ لەگەڵ ئورسولا لى گوین


دەیان ملیۆن هێکتار زەوی لە ئێران دەبێت بە بیابان - Aryen News\nئێران لەو وڵاتانەیە جیا لە هۆکاری سروشتی، سیاسەتی هەڵەی کاربەدەستان ئەو وڵاتەی توشی قەیران لە بوارە جیاجیاکاندا کردووە و ژینگەی ئەو وڵاتەش ڕووبەڕووی کارەسات کراوەتەوە. بە پێی قسەی کاربەدەستێکی دەوڵەت، نزیکەی ٣٢ ملیۆن هێکتار زەوی لە وڵاتە بەرەوە بە بیابان بوون دەڕوات.\nمەسعود مەنسوور، بەرپرسی بەڕێوەبەرایەتی سەرچاوە سروشتی و ئاوییەکانی ئێران لە وتوێژێکدا لە گەڵ ڕاگەیاندنەکان سەبارەت بە ڕوودانی کارەساتی ژینگەیی لە ئێران هۆشدار دا و وتی: ٣٢ ملیۆن هێکتار زەوی بەڕەوە بە بیابان بوون دەڕوات.\nمەسعود مەنسوور دەڵێت، لەو ٣٢ ملیۆن هێکتارە ١٤ ملیۆن هێکتار بە هۆی ڕۆچوون و ٧ ملیۆن هێکتاری دیکەش زیخ و لم دایگرتووە.\nناوبراو بە بێ ئەوەی ئاماژە بە کەمتەرخەمی دەوڵەت بۆ پێشگرتن لەو کارەساتە بکات وتی، ئەگەر بە زوترین کات بە دواداچوون بۆ ئەم دۆخە نەکرێت، بە هۆی خوڵبارین و زیخ و لمەوە، بەشێکی زۆر لە زەوییە کشت و کاڵییەکان، جادە و هێلی ئاسنینی شارەکان لە کار دەکەون.