تاقه‌دار - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nتاقە‌دار لەسەر تەپکێکی ڕۆژئاوای شاری مەهاباد، سەرەتای جادەی مەهاباد ـ سەردەشتە.\nپتر لە سەد ساڵ بەر لە ئێستا، لەسەرتەپکێکی ڕۆژئاوای شاری مەهاباد، کە سەرەتای جادەی مەهاباد ـ سەردەشتە، «دارەبووز»ێکی تاک و تەنیا، وەک شاهیدی زیندوو، بەم دیودا دەیڕوانییە شار و بەودیودا دەیڕوانییە قۆپی مەولەوی و مێشەی سەید جامی، کە ئەمڕۆ نوقمی دەریاچەی بەنداوی مەهابادن. لە قەتڵی‌عامی خەڵکی سابڵاغ بە دەستی سپای ڕووس لە ١٩١٦دا، کە بە پێی بەڵگە، بەینی هەشت تا دە هەزار کەس لە شارێکی سێزدە‌هەزار حەشیمەتی کوژران، دەوروبەری تاقەدار بووبە گۆڕستانی شەهیدان. هەر لەم ڕووداوەشەوە بوو کە دارەکە پەڕۆی کەسکی تێهاڵا و بووبە خاوەن کەسایەتییەکی مەعنەوی.\nبەردێکی زل لە بەر پێی دارەکە بوو، کە شوێنی کەلێنێکی قووڵی لەسەر بوو. ئەو شوێنە زۆر وە جێگا ئەژنۆی یەکسم دەچوو. بەو بۆنەوە خولیا و ئاواتی کەس‌وکاری شەهیدان، ئەو کەلێنەی کردە جێگە ئەژنۆی ئەسپی حەزرەتی عەلی و بەم‌جۆرە کەسایەتییەکی ئایینی هێنایە سەردانی گۆڕستان و لە ئاست بێ‌تاوانیی هەزاران کەس، کرنۆشی بە دۆڵدۆڵ برد.\nلە ناو گۆڕەکاندا، دوو گۆڕی «سەید غەفوور» و «سەید ئەحمەد»، لە ئەولادانی سەید جامی چۆڕی، کە جێگای ڕێزی خەڵکی ناوچەکە بوون، بە کێلی بەرز و داتاشراوەوە، پتر خۆیان دەنواند. لەسەر یەکێک لە کێلەکان تاقەیەکی بچووک و لەسەر ئەوی تریان کونێک هەڵکەندرابوو کە لەچکە و دەسرۆکەیان بەناودا دێنا و دەبرد و بۆ شفای ئازار، بە تایبەت کۆخەڕەشە و لە ئەستۆیان گرێ دەدا.\nسەر ئەو تەپکە، بەم دیمەنانەوە، نزاگە و جێگە ڕاز و نیازی ڕۆژانەی تاسە‌باران بوو. لە پای دارەکە دادەنیشتن و فاتیحایان بۆ شاری نوستوو دەنارد و دەستیان بە کەلێنی گابەردەکەدا دێنا و دوای ئاوات و نیاز، شاڵی کەسکیان بە لک و پۆی دارەکەوە هەڵداوەسی.\nتاقەدار تا نیوەی دوویەمی دەیەی ٤٠ی هەتاوی، کە بەنداوی مەهاباد هەڵبەسترا، هەر وا تاک و تەنیا، بە دیار گۆڕستانەوە ڕاوەستابوو. بەیانیان بە گزینگی خۆر، کە لە پشت «داشامەجید»ەوە دەیئەنگاوت چاوی هەڵدێنا و ئێوارانیش بە زەردەی ڕۆژپەڕ، ئەو کاتەی هەتاو لەو دیو بەرزایی‌یەکانی «مەیدان بەڵەک»ەوە هێدی هێدی نوقم دەبوو، پێڵۆکانی دادەکێشا و وەک شوانی دوای شەوین بە پێوە دەنوست.\nلە ساڵەکانی ١٣٤٦ تا ٤٩ی هەتاوی، دەوری بەنداو قۆڕغ کرا و دیواری کێشرا. بەڵام شوورەی بەردین و نەردەی ئاسن، لە ئاست تاقەدار بە نیشانەی ڕێزدانان بۆ بیروباوەڕی جەماوەر، دەستیان لێک بەردا و دارەکەیان لە ئامێز وەرێنا. کەچی لەو ساڵانە و ساڵانی دواتردا، گۆڕستانەکە وردە وردە کەوتە بەر جادە و ئیسفاڵت و بینای ئیدارەی ئاو و هەر جارە لوولاک و کاژەڵەی شەهیدانی بە «شووشکا» لەت‌وپەت کراوی زستانی ١٩١٦ لە گۆڕیچە دەهاتەوە دەر و وەک شاهیدانی تاوانی فەرامۆش کراو، لەگەڵ نەوەکانیان، کە ئێستا ڕێبوارانی سەیرانی هەینی و سێزدەبەدەر بوون، دەدوان و لایان سەیر بوو کە نایانناسنەوە!\nئێستا ئیدی دوایین شوێنی گۆڕستانەکە سڕاوەتەوە، بەڵام تاقەداری وەفادار، هەرچەند پیر و نەخۆش و نیوە‌گیان، هەروا لە شوێنی سەد ساڵەی ڕاوەستاوە و لە دنیایەکی تەواو جیاوازتر لەوەی پێشووی دەڕوانێ.\nئەمڕۆ تاقەدار ڕیشەی لە خاکدا سست ولاواز بووە و وەک هەر زیندەوەرێک بەرەو کۆتایی‌ی تەمەن دەڕوا، بەڵام ڕیشەیەکی نوێی لە ئاواز و فۆلکلۆر و ئەدەب و مێژووی وڵاتەکەی داکوتاوە و بڕیاری وایە لە بیچمێکی تردا درێژە بە ژیان بداتەوە. مامۆستا هەژار لە «بەرەو موکریان»دا ئاوای باس دەکا:\nتاقە‌دار هەر بژی داری چاکی بە ڕەگ و دڵ پتەوی بێ‌باکی\nزۆر بە میوان و لە کەس ناپرسی وەکوو بێکەس لە تەرەس ناترسی\nجار و بار بێژە بە مەحموودکانێ گۆڕە سەرباز هەیە، سمکۆ کوانێ؟\nماموستا برایمی ئەفخەمیش لە بەستەیەکدا دەڵێ:\nتاقەداری بە تەمەن پیر و بە بیر لە ترۆپی کەژی بێدەنگ وەکوو میر\nلە جیهان زویر و لە عالەم زیز بوو بە تەنێ ژینی لە لا ئازیز بوو\nبوو لە ناخی دڵی ئاخی خزمی چووبووە بەرزی لە داخی نزمی...\nهەرچەند تاقەدار لە شار و ناوچەکانی تری کوردستاندا چەند ئاواڵی تری هەبوون، بەڵام زۆربەیان نەماون. بەرچاوترینیان دارگوێزەکەی «ئاویەر بچووک»ی سنە بوو لە ئەردەڵان، کە مامۆستا محیەددینی حەقشناس لە شوێنەوارە بەنرخەکەی «شارەکەم سنه»دا ئاوای باس دەکا:\nسڵام سەد سڵام ئەوە من هاتم ئاویەر بووچک، بموەخشە ماتم\nتاقە‌دارەکەت دار گوێزێ بوو یادگار دەس یەک عەزیزێ بوو\nئەو دەسە بشکێ وا ئەوی سۆزان تاقە‌دارەکەی سنەی ئەردەڵان\nمامۆستا هێمن موکریانی لە پشتبەرگی "پاشەرۆک"ـەکەی خۆی دا، ژیانی بێحەسانەوەی خۆی چەشنی تاقەدارەکەی مەهاباد دەشوبهێنێت و ئاوا دێتە گۆ:\nتاقەداری، کزی، پیری عەوداڵ\nدێمەنی، هێمنی هێنامە خەیاڵ\nوەکوو ئەو تاک و تەریک لەم لێژا\nغەیری سوێرئاوی گڕاو، نەیچێژا\nئێستا تاقەدار وەک سیمبۆل و نەمادی شاری مەهاباد، زۆر شوێنی بە ناو کراوە. زیندە‌یاد کاک «ئەنوەری ئێرانزادە»ش ڕۆمانەکەی خۆی بە ناوی «تاقەدار»ەوە نێودێر کردووە. خەڵکی شاریش ئەو بەرزاییەیە هەر بە «تاقەدار» دەناسن. خۆزگە بەرپرسانی کاروباری شاریش، بە چەقاندنی تابلۆیەکی «تاقەدار» لەو شوێنە، ناوەکە وەبیر بەرەی نوێ بێننەوە، تا داهاتووان لانی‌کەم ناوەکە بپارێزن.\nگۆڤاری مەهاباد، ساڵی دوازدەیەم، ژ١٣٤، بانەمەڕی ١٣٩١، ل:٢٠-٢١\nسەید محەممەد سەمەدی\n^ بەوز، بڤز، وزم، وەزم، نارەوەن، ناروەند، دارتۆفانە، دارمێشوولە..\n^ بۆ کوردستان، مامۆستا هەژار، بڵاوکەرەوەی هەژار ١٣٨٥ ، ل١١٩.\n^ تاریخ فرهنگ و ادب مکریان(بوکان)، انتشارات محمدی، ١٣٦٤، ل٧٦٥.\n^ شارەکەم سنە، محەیەدین حەقشناس، بڵاوکەرەوەی پانیز ١٣٨٩، ل٢٠.\n^ تاقەدار، رمان، انور ایران‌زاده، تهران، ١٣٧٦.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=تاقه‌دار&oldid=497615»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٢٠:٢٧ی ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ نوێ کراوەتەوە.


بەشداریی وەفدێکی کۆمیتەی سوئێدی حدک لە کۆڕێک دا لە پاڕلمانی سوئێد\nناوەندی هەواڵ- سوید: لەسەر بانگهێشتی ئەندام پاڕلەمانەکانی حیزبی سوسیال‌دێموکرات و پارتی چەپی سوئێد، بۆ پێشاندانی فیلمێکی بەڵگەیی و کۆڕێکی پرسیار و وەڵام، دوانیوەڕۆی رۆژی سێشەممە رێکەوتی ٨ ی بانەمەڕی ١٣٩٤ی هەتاوی بەرانبەر بە ٢٨ی ئاپریلی ٢٠١٥ی زایینی، وەفدێکی حیزبی دیموکراتی کوردستان پێکهاتوو لە هاوڕێیان عەزیز سەیدنژادیان و کەماڵ گروێسی، بەشداریی کۆڕەکەیان کرد.\nسەرەتای کۆڕەکە خاتوو'' ئامینە کاکە باوە '' ئەندامی پاڕلمانی سوئێد لە پارتی چەپی سوئێد، بەخێرهاتنی بەشداربووانی کرد و بەرنامەی کۆڕەکەی خوێندەوە. دواتر فیلمێکی بەڵگەیی کە لە لایەن فیلمسازی ئێرانی '' نیما سروستانی'' سازکرابوو پێشاندرا. فیلمەکە سەبارەت بە ئێعدامەکانی ساڵی ١٣٦٧ی هەتاوی بوو. لەو فیلمەدا ئەو کەسانەی بۆخۆیان ئەو سەردەم زیندانی بوون و ئەشکەنجە و ئازار دراون و حوکمی ئێعدامیان لەسەر بووە، قسەیان تێدا کرد. یەکێک لەو کەسانەی هەم لە فیلمەکەدا هەبوو هەم لە کۆڕەکەدا بەشدار بوو، کەسێک بوو کە دوای ئەشکەنجەیەکی زۆردا ناچاری دەکەن '' تۆبە'' بکا و ببێتە '' تەواب''. ئەو کارەدەکا و دواتر بۆ دڵنییایی زیاتر لێی کە بەراستیی تەوابە، دەیبەنە شوێنی ئێعدامەکان و ناچاری دەکەن تەقە لە هاوڕێیەکانی بکا کە حوکمی ئێعدامیان هەبوو. ناوبراو بە چاوی پڕ گریانەوە باسی ئەو کارەساتەی کرد کە لە ژێر گوشار و زەخت و زۆری جەلادەکانی ڕژیمی ئیسلامی دا بە سەری هێندرابوو.\nکەسێکی دیکەی ناو فیلمەکە و بەشداری کۆڕەکە ناوی '' ئیرەج میسداقی'' بوو، ناوبراو ساڵی ١٣٦٧ زیندانی بووە و حوکمی ئێعدامی لەسەر بووە، بەڵام بە هەڵکەوت نایکوژن و رزگاری دەبێ. ناوبراو هەموو ئەو کارانەی لەگەڵیان کراوەو چۆنییەتی ئەشکەنجە درانیانی بۆ بەشدار بووان باسکرد. میسداقی گوتی مانگی گەلاوێژی ١٣٦٧ی هەتاویی، نیزیکەی ١٥ تا ٢٠٠٠٠ کەس بە فەرمانی راستەوخۆی خومەینی لە زیندانەکانی '' ئێوین، قزڵ حەسار و گەوهەردەشت'' ئێعدام کراون.\nلە فیلمەکەدا وتووێژێک لەگەڵ '' ئایەتوڵا مونتەزیری'' کراوە، ناوبراو دەڵێ ئەمن دژی ئەو ئێعدامانە بووم، بەڵام قسەکەم بڕی نەکرد، مونتەزیری دەڵێ تەنانەت گوتم با لانیکەم لە مانگی '' موحرەم''دا ئێعدامەکان راگیرێن بەڵام ئەوەش ئاکامی نەبوو، تەنانەت خومەینی نامەیەکی بەدەستخەتی خۆی بۆ ناردم کە لەنامەکەدا فتوای ئێعدامی ئەو زیندانییانە و هەموو دژبەرانی کۆماری ئیسلامیی ئێرانی تێدایە.\nهەروەها لە فیلمەکەدا ئەو کەسەی لە گۆڕستانی '' بەهەشتی زارا'' ئەو دەم قەبر هەڵکەن بووە، قسە دەکا و دەڵێ رۆژانە ٦٠ تا ٧٠ قەبر دەبوو ساز کرێ و بە شەو تەرمەکانیان دێنا و ژێر گڵیان دەکردن و نەیاندەهێشت کەس کێل و بەردیان بۆ دانێ. رۆژێک دایکی ئەو لاوانە بە پۆل دێن و گڵەکە هەڵدەدەنەوە و جەنازەی منداڵەکانیان دەناسنەوە. ئەو شوێنە ئێستا ناوی خاوەرانە و رژێم پێی دەڵێ '' لەعنەت ئاباد''.\nلە کۆتایی کۆڕەکەدا پانێلێک کە لە '' نیما سەروستانی فیلمساز، هایدە دەرئاگاهی چالاکی سیاسی، سەعید تەقەوی چالاکی سیاسی و ئەندامی سەندیکای کرێکاری، ئارنە نوێنەری سەندیکای کرێکاری '' ئازەر و ساڵح حەمید نوێنەری عەرەبەکانی ئەهواز'' پێک هاتبوو، وەڵامی سەرنج و پرسیار و تێبینییەکانی بەشدار بووانیان دایەوە.\nبۆ بینینی ئەو فیلمە بەڵگەنامەییە کرتە لێرە بکە


ژورى یاسایى بزوتنەوەى گۆڕان رایدەگەیەنیت؛ میدیای گۆڕان وەک بەشێک لەهەڵمەتی وەڵامدانەوەی تۆمەتە بێ بنەماکانی مەلا بەختیار، بە ئەرکی خۆی هەستا و بە بەڵگەی نوسراو و وێنە و لەرێی چاوپێکەوتنی شاهێدحاڵەکانی ئەو مێژوەوە پەردەی لەسەر راستی روداوە شێوێندراوەکان هەڵماڵی.\nمەلا بەختیار شەوی (12/9/2020) لە چاوپێکەوتنێکی کەناڵی روداو، هێرشێکی ناڕەوای کردە سەر رەوانشاد نەوشیروان مستەفا و مێژوی خەبات و کەسایەتی دایە بەر نەشتەری بوهتان و تۆمەتی بێ بنەما، لەبەرامبەردا خەڵکی کوردستان و گۆڕانخوازان هاتنەدەنگ وەڵامی تۆمەتەکانیان دایەوە.\nلەو نێوەندەشدا، میدیای گۆڕان وەک بەشێک لەهەڵمەتی وەڵامدانەوەی تۆمەتە بێ بنەماکانی ئەو کەسە، بە ئەرکی خۆی هەستا و بە بەڵگەی نوسراو و وێنە و لەرێی چاوپێکەوتنی شاهێدحاڵەکانی ئەو مێژوەوە پەردەی لەسەر راستی روداوە شێوێندراوەکان هەڵماڵی.\nلەگەڵ ئەوەی ناوبراو دەستپێشخەری کردوە بۆ هێرشکردنە سەر کەسایەتی کاک نەوشیروان و هەوڵی شێواندنی راستیەکانی داوە، بەڵام بە پاساوی ناوزڕاندنی بانگەشەی تۆمارکردنی سکاڵای یاسایی دەكات لەسەر دامەزراوەی میدیایی بزوتنەوەی گۆران و ئەو پێشمەرگە دێرینانەی هاتونەتە دەنگ.\nئێمە لەژوری یاسایی بزوتنەوەی گۆڕان، پێكەوە و بەهاوكاری رایەڵەی پارێزەران وێڕای ئەوەی بە مافی رەوای بزوتنەوەکەمانی دەزانین وەڵامی بەڵگەداری میدیایی بۆ مەلا بەختیار و هاوشێوەکانی بڵاوبکاتەوە لەپای تۆمەتە ناڕەواکانیان، لەهەمانکاتدا ئامادە و پشتگیری هەر رێكارو جوڵەیەكی یاسایین لەبەرامبەر تیمی میدیایی و هەڵسوڕاوانی گۆران و ئەو پێشمەرگەدێرینانەین كە راستەیەكانین خستۆتەروو.\nژوری یاسایی بزوتنەوەی گۆران


حەرامە، حەرامە، حەرامە……… – Malame\nحەرامە، حەرامە، حەرامە………\n178 2 خوله‌كان\nبراستی دەما مروڤ گوهداریا سەلەفیێن تەجریحی ( جامی ) دکەت، هەما بێژە هەمی تشتەک حەرامە. لێ وەک کوردەک هەمی سەلەفی نەشەن ڤێ گوتنێ بکەنە کوردی، هەروەسا پەیڤا حەرام. باشە دەما واتا ڤێ گوتنە د زمانێن دیدا نە بیت، چەوا پێگیریێ پێکەت، ئانکو بکورتی ئەڤ هەردو پەیڤا تەنیا لسەر عەرەبا دەرباس دبن.\nئەگەر ئەم ڤەگەرین بو مێژویێ هەر تشتەکێ دوروست بوی ژبو ئاسانکرن و بەختەوەریا مروڤا ڤان خوەدانێن ریهێن درێژ و دەلنگێن کورت ب حەرام بناڤ کرینە و پاشی پاشکەشی کریە. سەلەفیێن تەجریحی دبێژن هەر تشتەک لسەر دەما پێغەمبەری نەبوی تشتەک بدعەیە، هەمی بدعەک زەلالەیە و هەمی زەلالەک جهێ وێ ئاگرە. لڤێرە پرسەک بو وان هەیە، گەلو کەنگی دەما پێغەمبەری مزگەفتا منارە هەبون؟ یەکەمین منارە لسەر دەما معاویە لشامێ هاتیە ئاڤاکرن، ئنکو دڤایابا منارە حەرام لمزگەفتا.\nدەما ئامیرەتێ چاپێ دوروست بوی، گوتن حەرامە و پشتی پتر ژ ٢٠٠ سالا تازە حەلال بو؟ دەما حەنەفیا ئاڤێ هاتی ناڤ بوسرمانا دیسان گوتن حەرامە، تا لایەنگرێن مەزهەبێ هەنەفی گوتن حەلالە و لەوما ناڤێ وێ کرنە حەنەفی ژبو مەزهەبێن دی خوە ژ جوداکەن.\nدەما پلاستینکێن ( قەوانێن ) سترانا دەرکەفتین گوتن حەرامە، پاشی رابون حەدیس و قورئان لسەر تومار کرن؟ دەما پایسیکل هاتی ناڤ بوسرمانا گوتن ئەڤە حەرامە و بهەشپێ شەیتانی بناڤ کرن. کامیرە و نەگرتن حەرامکرن، رادیو گوتن حەرامە، تەلەڤزیون حەرامە، تایپ ( مسەجل ) حەرامە، ڤیدیو حەرامە، پاشان ئەڤێن ئەڤ ئامیرەتە هەمی حەرام کرین، دەولەت سەرێ ڤان ئامیرەتا بو نە ملیاردێر برێکا چامکرن و بەلاڤکرن تومارێن خوە برێکا کاسێتا و سی دیا. نمونێن ڤان کەسا زۆرن ل وەلاتێن بوسرمان.\nژبو تەڤنێ جڤاکی ژهەڤ جودابیت و کومەلگا توشی ئاریشا بیت سەلەفیێن تەجریحی بهەمی شیانا خوە نەڤیان لناڤ بوسرمان و ئولێن دی بەلاڤکر. نابیت تێکەلی خوەشیێن ئولێن دن ببی، نابیت دەما دمرن بێژی خوەدێ لێ خوش بیت، نابیت بەشداریا جەژنێن وان بکی، نابیت جەژنا وان پیروز کی، نابیت باەریا خوە بوان بینی. هەمی رۆژێن ئەینی هەما بێژە یەک دەنگ دبێژن، خودێ تو بوسرمانا لسەر کافرا پیرۆز کی، مالا کافرا وێران کی، زاروکێن وان سێوی کی، ئێکەتیا وان ژبن بی؟؟؟؟؟؟ هەلبەت وەک ئەم دوزانین هەرکەسێ نە بوسرمان بیت کافرە بو وان، پاشان دێ بێژن هەرکەس و دینێ خوە؟\nڤان رۆژا ئەم بەرەف دوماهیا سالێ دچین و دیسان بابەتێ سەرسالە بویە بازارەک گەرم بتایبەتی بو سەلەفیێن تەجریحی، دیسان وەک هەر سال دسبەژن بوسرمان نابیت بەشداری ئاهەنگێن سەرێ سالێ بیت و هەرکەسێ بەشدار بیت تاوانەک مەزن هەمبەر خودێ دکەت؟؟؟؟ چونکە بەشداری کرن د جەژنا ژ دایک بونا مەسیح واتە دانپێدان ب رەواتیا ئولێ کریستیانا. لێ لدویف لوژیکێ کەس نوزانیت عیسا کویژان سالێ یانژی دەمێ سالێ ژ دایک بویە، بەشەک دبێژن هاڤینێ ژ دەیک بویە، لێ لڤێرە پرسەک دی دەردکەڤیت گەلو پێغەمبەرێ بوسرمانا کەنگی ژ دایک بویە، چونکی د ژیێ مندا ل هاڤینێ، پائیزێ، زستانێ و بوهارێ ژ دەیک بویە؟؟؟؟؟؟\nئەم زاروک بوین دەما مەولیدا پێغەمبەری هەی و تا ئەڤرو، هەرچەندە زۆر تشتێن لناڤا مەولیدێ مەلا دگوتن دور بون ژ لوژیک و راستیێ لێ دیسان بمن ئەڤ جورە هەلکەفتنە کارتێکرنەک پوسیتیڤ ژی هەیە لناڤ جڤاکێ. بو نمونە دو کەس ژ هەڤ دلماینە ژبەر مەولیدێ پێکتێن.\nبکورتی و بکوردی هەر تشتەکێ خوەشبەختی و شادیێ بو مروڤا بینیت بسەلەفیێن تەجریحی حەرامە…حەرامە… حەرامە ……


"خوێنی هەر کەسێکی کورد لە هەر پارچەیەکی کوردستان لە هەر پێناوێکدا بڕژێت یێجگە لە سەربەخۆیی و دەوڵەت بەفیڕۆ دەڕوات چونکە هیچ دەستکەوتێکی تر لە ئاستی بەهای ئەو خوێنەدا نیە". کەواتە با لێرەوە بپرسین ئایا ئەو هەموو خوێنەی کورد لە راپەڕینی بەدرخانیەکانەوە تاکو ئێستا رژاوەو ئێستاش دەڕژێت لە پێناوی چیدا بووە بۆ چیە؟ ئایا ئەوەی بەدەستهاتووە بایی ئەو هەموو خوێنە دەبێت؟ ئایا بێجگە لە بەشێکی باشووری کوردستان و ئەو بەشەی رۆژئاوا کە ماوەی چەند ساڵێکە کورد خۆی بەڕێوەی دەبات خەباتی کورد لە هەر چوار پارچەی کوردستان چی بەرهەمهێناوە؟ ئایا سەرباری ئەو هەموو خەبات و قوربانیدانە، حۆکاری ئەو دەستکەوتە کەمە پەیوەندی بە چیەوە هەیەو هۆکارە سەرەکیەکانی چین و کێن؟ داگیرکەران هۆکاری سەرەکین؟ سیاسەتی نێو دەوڵەتی بەرپرسیارە؟ یان کورد خۆی هۆکاری سەرەکیە؟ ئەگەر کورد خۆی هۆکاری سەرەکیە، ئایا کەموکورتیەکە جەماوەرە یان حیزبەکان؟ ئەگەر هۆکار حیزبەکانن، ئایا پێشمەرگەی حیزبەکان بێ تواناو بێ ئیرادەن، یان کەموکورتی و بێ توانایی و بێ بەرنامەیی و نەبوونی پرۆژەی نەتەوەیی نەبوونی دیدو تێڕوانینی ئایندەیی لە ئەستۆی سەرکردایەتی حیزبەکانەو گرفت بڕوانەبوونی زۆرینەی حیزبی کوردی و سەرکردایەتیەکانیانە بە سەربەخۆیی کوردستان؟\nئەمەریکا رایگەیاند دەوڵەتی خەلافەتیان لەناوبردووە، کە ئەوە درۆیەکی گەورەیەو تاکو ئێستا مەترسیەکانی ئەو رێکخراوە تیرۆریستیە ماون، راگایەندنەکەی ئەمەریکا بە تایبەتی ترامپ پاساو بوو بۆ پشتکردن لە کوردەکان و بوارکردنەوە بۆ هاوپەیمانە ستراتیژیەکەیان کە تورکیایە بۆ ئەوەی چی دەوێت بیکات. وەکو بینیمان سوپاکەی خەلیفە ئەردۆگان لە ژێر ناونیشانی "کانی ئاشتی"دا پەلاماری رۆژاوای دا. بێگومان ئەو ناونیشانە بەڵگەی بێ شەرمی و بێ روویی و بێ ئابڕوویی ئەردۆگان و سیستێمی داگیرکەری دەست بەخوێنسووری تورکی هەمەجە، چونکە لە دروستبوونی دەوڵەتی کەمالیستەوە ئەو داگیرکەرە خوێنڕێژە بەتەنیا زمانی چەک و کوشتن و بڕین و وێرانکردن دەزانێت، ئیتر چۆن لە رووی دێت باسی ئاشتی و کانی ئاشتی بکات!\nکوردی رۆژئاوا کە هێشتا پاڵەوانانە بەرپەرچی سوپای داگیرکەری تورکی دەدایەوە، کەچی بە ناوەندگیری ئەو گەماڵە پیرەی کە چاوەڕوانە دڕندەکانی تر نێچیرێک راوبکەن وئەمیش دوای ئەوان ئێسقانەکانی بکڕینێتەوە، جارێکی تر سوپا شکستخواردووەکەی بەشار ئەسەدیان بانگهێشتی کوردستان کردەوە، کە بەخوێنی هەزارەها رۆڵەی کورد رزگارکرابوو. لە هەموویشی خراپتر بەو ئەندازەی سەربازەکانی ئەسەد هاواریان دەکرد " خوداو سوریاو ئەسەدو بەس"، بەشیک لە بەرپرسە کوردەکانیش باسی یەکێتی خاکی سوریاو پاراستنی سوریا و پاراستنی سەروەری نیشتیمان واتە سوریایان دەکرد لە هێرشی داگیرکەری تورک. واتە لە قسەی بەشێک لە بەرپرسە دیارەکانی رۆژاوادا ناوی سوریاو یەکێتی خاکی سوریاو پاراستنی سەروەری سوریا تا ئەندازەیەکی ئاشکرا جێگای رۆژاوا و کوردیان گرتەوە. کە ئەمەش لە ئاستیکی قوڵتردا لاوازی پرۆژەی نەتەوەیی و گوتاری نەتەوەیی کوردی دەگەیەنێت.\nدەستدرێژییەکانی تورکیاو خەونی دروستکردنەوەی ئیمپراتۆرێتی عوسمانی\nوه‌همی نوێگه‌ری و واقیعی كۆنه‌پارێزی\nعێراق: پیرۆزیی مەزهەب و بێ بەهایی نیشتیمان!\nحیزبی کوردی روو لە شکست یان نوێبوونەوە؟\nكۆمەڵگەی كوردی‌و توندوتیژی\nپاش ٢٣٥ ساڵ سلێمانی\nعێراق: ئایندەیەکی لێڵ!\nمەرگی مرۆڤ لەوەرینی گەڵاکاندا..لە" ژەنەڕاڵی پاییز"ی محەمەد عومەر عوسمان دا\nدڕندەی تورک‌و بێ بەها سەیرکردنی کورد!\nعێراق بەرەو کوێ؟\nكورد و لۆجیكی خولە چەخماخە!\nگوتاری جەمال نەبەز\nكورد 98 ساڵ له دوای سیڤه‌ر چی بكات؟؟


Wednesday, 09.08.2021, 20:39\nله‌هه‌شتی ته‌مموزه‌وه نێوان پافڵ تاڵه‌بانی و شێخ لاهور تێكچووه. پافڵ به‌گوتووه‌ی خۆی دژه كوده‌تایه‌كی ده‌ست پێكردووه له‌به‌رامبه‌ر به گه‌نده‌ڵكاران و به‌رتیلخواران و ... هتد و شێخیش رایده‌گه‌یه‌نێت كه له‌دژی كوده‌تایه‌ك به‌سه‌ركردایه‌تی ده‌وڵه‌تی داگیركه‌ری تورك و بارزانی سه‌رۆكی پارتی و هه‌ندێ كه‌س كه ده‌یانه‌وێت به‌فیتی ئه‌و دوو لایه‌نه هه‌ڵسوكه‌وت بكه‌ن به‌رێوه ده‌به‌ن و ئه‌م دژه كوده‌تایه‌ش به‌وه لێكده‌ده‌نه‌وه كه گوایا شێخ لاهور له‌به‌ر ئه‌و هه‌ڵوێسته نیشتیمانیانه‌ی بۆ رۆژئاوای كوردستان و نزیكبوونه‌وه‌ی بووچوونه‌كانی له‌پارتی كرێكارانی كوردستانه‌وه وای كردووه كه دژه كوده‌تای له‌به‌رامبه‌ردا پێكبهێنن. ئه‌گه‌ر هه‌ر كامه له‌م بووچوونانه راست بێت. ده‌بێت لایه‌نگرانی هه‌ر دوو كه‌سایه‌تی كه خاوه‌ن پێگه‌یه‌كن له‌م هه‌ڵبژاردنه‌دا بكه‌ونه كێبڕكێیه‌كی ته‌ندروست و ئه‌و لایه‌نانه‌ی كه خاوه‌ن بانگه‌شه‌ن ده‌بێت هه‌وڵبده‌ن لاساری باره‌كه راست بكه‌نه‌وه.\nپرۆپاگه‌نده‌ی هه‌ڵبژاردنی خۆلی پێنجه‌می په‌رله‌مانی عێراق ده‌ستی پێكردووه. له‌هه‌رێمی باشوری كوردستانیشدا له‌ناو ئه‌و پۆله خۆبه‌ربژێركه‌رانه‌دا، هه‌ری كه‌م نزیكه‌ی شه‌ش بۆ حه‌وت به‌ربژێریش له‌بۆچوونه‌كانی پارتی كرێكارانی كوردستانه‌وه نزیكن و وه‌كو كه‌سایه‌تی سه‌ربه‌خۆش به‌شداری هه‌ڵبژاردنه‌كانیان كردووه. گرنگه ئه‌م كه‌سایه‌تی و بۆچوونانه‌ش به‌شێوه‌یه‌ك له‌شێوه‌كان له‌په‌رله‌ماندا جێ بگرن. جا ئه‌وه‌ش ته‌نیا به‌ده‌نگدان و كێبڕكێیه‌كی ته‌ندروستانه له‌پرۆسه‌كه‌دا مسۆگه‌ر ده‌بێت. ئه‌گه‌ر بێت و ئه‌و كه‌سانه‌ی خاوه‌ن بیروبۆچوونی نه‌ته‌وه‌یی و دیموكراتیك بن، ده‌توانن ئه‌و لاساریه‌ی له‌نێوان هه‌ر دوو كه‌سایه‌تی پاڤڵ و شێخ دا به‌ده‌نگدان راست بكه‌نه‌وه. لایه‌نگران به‌بێ هیچ كاردانه‌وه‌یه‌كی نه‌گه‌تیڤ و سلبی ده‌توانن ببنه هێز و وره‌یه‌ی كه خه‌باتی نه‌ته‌وه‌یی گۆڕتر و به‌هێزتر بكه‌ن، به‌بێ ئه‌وه‌ی كه‌سیش مه‌غدور ببێت، یا خوانه‌خواسته كه‌س دڵته‌نگ ببێت. چونكه هه‌ڵبژاردنه و هه‌ركه‌سه ئازاده به‌چه شێوه‌یه‌ك بیرده‌كاته‌وه و ده‌نگ ده‌دات.\nبه‌ربژێرانی خاوه‌ن هزری نه‌ته‌وه‌یی ـ دیموكراتیك خۆیان هه‌ڵبژاردووه!\nئه‌م بۆچوونه‌م به‌هۆی به‌رژه‌وه‌ندیه نه‌ته‌وه‌یی و باڵاكانی گه‌له‌كه‌مانه‌وه سه‌رچاوه‌ی گرتووه. هه‌رچه‌نده‌ش لایه‌نگری ئه‌وه نیم كه حیزب و لایه‌نه كوردیه‌كان له‌ناوخۆیاندا ناكۆكی و ململانێیان هه‌بێت، به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا ئه‌و حیزب و لایه‌نه كوردیانه‌ش كه له‌به‌رژه‌وه‌ندی میلله‌ت و گه‌له‌كه‌یاندا هه‌ڵسوكه‌وت نه‌كه‌ن، ده‌بێت به‌شێوه‌یه‌كی دیموكراسیانه و دوور له‌ره‌ق و كینه سزا بدرێن. ده‌بێت له‌بابه‌ته نه‌ته‌وه‌یی و نیشتیمانیه‌كاندا به‌هیچ شێوه‌یه‌ك ته‌نازۆل نه‌كرێت. ئه‌وه‌ی حیزب و لایه‌نه به‌ناو كوردیانه‌ی له‌ئێستادا هه‌ڵسوكه‌وت ده‌كه‌ن، زۆرینه‌یان حیزبی پارچه و شار و هه‌رێمكن و له‌نێوانیشیاندا حیزبی ده‌سه‌ڵاتخوازی و پاوانخوازی ده‌سه‌ڵات و پاره‌ن. بۆیه‌ش پێویسته ئێدی كۆتایی به‌م چه‌مكه له‌حیزبایه‌تی بهێندرێت. من شه‌خسه باس له‌هێز و تواناكانی ئه‌و كه‌سانه‌ی خۆیان هه‌ڵبژاردووه بۆ ئه‌وه‌ی له‌م پرۆسه‌یه‌دا كێبڕكێ بكه‌ن، ناكه‌م و به‌پێویستیشی نازانم. به‌ڵام له‌سۆنگه‌ی هه‌ستكردن به خه‌باتی نه‌ته‌وه‌یی و دیموكراتیه‌وه به‌پێویستی ده‌زانم بۆچوونی جیاواز بچنه په‌رله‌مانی عێراقه‌وه و مۆمارسه‌ی مافه‌كان و داكۆكی له‌به‌رژه‌وه‌ندیه نیشتیمانیه‌كانی گه‌له‌كه‌مان بكه‌ن. له‌ساڵی 2005ه‌وه كه ده‌ستوری بنه‌ڕه‌تی عێراق نوسرایه‌وه، لایه‌نه كوردیه‌كان ئه‌وه‌نده هه‌ڵپه‌ی به‌شه بوودجه و مووچه بوون، نیو ئه‌وه‌نده‌ش خه‌می به‌رژه‌وه‌ندیه نیشتیمانی و نه‌ته‌وه‌ییه‌كان نه‌بوون. واتا هه‌م و غه‌می لایه‌نی كوردی پاره بوو. ئه‌وه‌تا ئێستا ده‌یبینن كه‌ئه‌و بڕه پاره‌یه‌ی وه‌كو به‌شه بوودجه بۆ هه‌رێمی باشوری كوردستان دیاری كرابوو له‌ئێستادا به‌هیچ شێوه‌یه‌ك لۆژیكی نییه و كه‌سیش رازی نابێت، به‌تایبه‌تی لایه‌نه عه‌ره‌به‌كان به‌وه‌ی كه ئه‌و بڕه پاره‌یه بده‌رێته هه‌رێمی كوردستان. ده‌سه‌ڵاته‌كانی حكومه‌تی فدڕاڵی به‌روونی دیاری نه‌كراون.\nئه‌ندام په‌رله‌مانی كورد ده‌بێت له‌په‌رله‌مانی عێراقدا خاوه‌ن بۆچوونی نه‌ته‌وه‌یی بێت، نه‌ك بۆچوونێكی حیزبیانه‌ی ته‌نگ و پاره‌چه‌چێتی، ده‌بێت له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا خاوه‌ن بۆچوونێكی دیموكراتیش بێت. واتا به‌یه‌كچاو ته‌ماشای عێراق و خه‌ڵكه‌كه‌ی بكات. ئه‌مه‌ش ته‌نیا بۆچوونێكه له‌ئێستادا له‌هزری ئه‌و كه‌سانه‌ی له‌په‌كه‌كه‌وه نزیكن، به‌دی ده‌كرێت. بۆیه‌ش ئه‌و كه‌س و لایه‌نانه‌ی ده‌یانه‌وێت یا غه‌می نیشتیمانیانه ده‌توانن به‌ده‌نگدان به‌و كه‌سه سه‌ربه‌خۆیانه له‌هزری په‌كه‌كه‌وه نزیكن، كوده‌تاچییه‌كان و دژه‌كوده‌تاچییه‌كان له‌یه‌كدی جۆدا بكه‌نه‌وه و باری لاساری خه‌باتی نه‌ته‌وه‌یی و نیشتیمانیش له‌هه‌رێمی باشوری كوردستاندا بخه‌نه‌وه سه‌ر رێڕه‌وی شه‌هید ئارام و شه‌هید مامه‌ریشه و شه‌هیدانی رێگای ئازادیخوازی گه‌لی كوردستان و له‌هه‌مانكاتیشدا ده‌توانن به‌م مۆمارسه و كێبڕكێیه دیموكراتیانه، ببنه هێز و وره‌یه‌ك بۆ ئاشتبوونه‌وه‌ی كه‌سایه‌تیه‌كانیش.


دۆران کاڵکان: ژمارەیەک پاڵێوراوى ئاکەپە پارتین،33 ساڵە لە چیاکانی کوردوستانم! : چاوی گەل\nدۆران کاڵکان: ژمارەیەک پاڵێوراوى ئاکەپە پارتین،33 ساڵە لە چیاکانی کوردوستانم!\nنوسەر : chawigal لەبەرواری : نیسان - 28 - 2015\nئەندامێکى کۆمیتەى بەرێوەبەرى پارتى کرێکارانى کوردستان پەکەکە رایدەگەیەنێت ، لە کەسایەتى مندا هێرش دەکەنە سەر پەکەکە ، ئەوە بابەتێکى شەخسى نیە ، ئەوە نارەزایى لە بەرامبەر هێلى رێبەرایەتیمانە ، ئەوە هێرشێکە لەبەرامبەر هێلى ئازادیخوازى پەکەکە. دەشڵێت:” لە هەڵبژاردنەکانى تورکیا و باکوورى کوردستان دا پارتى و ئاکەپە هاوکارى یەکتر دەکەن، ژمارەیەک لە پالێوراوەکانى ئاکەپە ، پارتین . پارتى دیموکراتى کوردستان لە هەلبژاردن دا پشتگیرى لە کوردانى باکور ناکات، بەڵکو پشتگیرى لە ئاکەپە دەکات.”\nدوران کالکان ، ئەندامى کۆمیتەى بەرێوەبەرى پەکەکە بەشدارى بەرنامەى مەیدانى سیاسى تەلەڤزیۆنى مەدنوچە بوو و دەربارەى پرسى هێرشەکانى بەرپرسانى پارتى و راگەیاندنەکانیان، وتى ” ئێمە لە چیاکانین ، چى دەڵێن ،چى دەنوسن زانیاریمان زۆر نیە و ، زۆر بە گرنگى نابینین . بەڵام پێویستە هەندێک ڕاستى هەیە باسى لێوە بکەین ، ئەو شتانەى کە دەربارەى من دەوترێت هەمووى هەرەشە و قسەى ناخۆشە . من ئەو قسە ناخۆشانە دەنێرمەوە بۆ خۆیان . من باسم لە بیر و باوەڕى ئایدۆلۆژى ، سیاسى پارتەکەمان کرد ، وتم ، با بەرێوەبەرى خۆجێیى بەهێزتربکرێن . لەبەرئەوەى ئەو کەسانە دیموکراتى نین دەربارەى بەرنامەى دیموکراتیەکەى ئێمە ناتوانن هیچ بڵێن ، بۆیە هێرش دەکەن . دەڵێن ، دەنگى ببڕن ، هەمان شتیان بۆ ڕێبەر ئاپۆش دەگوت و ١٧ ساڵە خستویانە زیندانى ئیمراڵییەوە.”\nدوران کاڵکان ئاماژەى بۆ ئەوەکرد کە هەندێک بەرپرسانى پارتى وتویانە ئەوە کێ یە، ئێمە نایناسین و بەو وتانەیان وەڵامى ئەو کەسانەى دایەوە:” من ئەندامانى مەکتەبى سیاسى پارتى دیموکراتى کوردستان باش دەناسم و ئەوانیش من باش دەناسن ، ئەگەر نامناسن با لە سەرۆکى گشتیان مسعود بارزانى بپرسن ، ئەو دەتوانێ دەربارەى من زنیارى فراوانیان پێ بدات”.\nکاڵکان وتى: ” لە کەسایەتى مندا هێرش دەکەنە سەر پەکەکە ، ئەوە بابەتێکى شەخسى نیە ، ئەوە نارەزایى لە بەرامبەر هێلى رێبەرایەتیمانە ، ئەوە هێرشێکە لەبەرامبەر هێلى ئازادیخوازى پەکەکە ، ئێمە لە بەرامبەر ئەو هێرشانە درێژە بە تێکۆشانمان دەدەین”.\nدوران کاڵکان قسەکانى کاربەدەستان و ، راگەیاندنەکانى پارتى دیموکراتى کوردستان کە دەلێن ( ئەو کورد نیە ) بە بیر هێنایەوە و وتى :”ئەوە ٣٣ ساڵە من لە چیاکانى باشورى کوردستانم ، من شار و کۆشکەکانى باشورى کوردستان شارەزا نیم، بەڵام باش شارەزاى چیاکانم ، ئیتر ئەوەندە مافى هاوڵاتی بوونم هەیە. ئەوانەى لە دژى من قسە دەکەن داخۆ لە کەیەوە لە باشورى کوردستانن و چۆن دەژین ؟ چۆن باشورى کوردستان دەپارێزن ؟ با باسى ئەوە بکەن، هەموو جیهان بینى کە گەریلاکانى پەکەکە لەبەرامبەر داعش چۆن شەڕیان کرد و خاکى کوردستانیان پاراست”.\nکاڵکان لەلێدوانەکەیدا سەرنجى بۆ سەر هاوکارى پارتى دیموکراتى کوردستان و ئاکەپە راکێشا و وتى :” لە هەڵبژاردن دا هەردوو پارت هاوکارى یەکتر دەکەن، ژمارەیەک لە پالێوراوەکانى ئاکەپە ، پارتین . پارتى دیموکراتى کوردستان لە هەلبژاردن دا پشتگیرى لە کوردانى باکور ناکات، بەڵکو پشتگیرى لە ئاکەپە دەکات.”


فۆڕمی تۆمارکردنی بابەت | 27 کەس لە هەولێر خۆیان دەکوژن\nئەگەر ئەو کارەساتە بەمشێوەیە بەردەوام بێت تاوەکو کۆتایی ساڵ، رەنگە ئەمساڵ بە ساڵی خۆکوشتن نێوببرێت لەشاری هەولێر. ئامارێکی پۆلیس دەریدەخات تەنیا لە ماوەی 3 مانگ و نیوی ئەمساڵدا 27 کەس لە سنووری پارێزگای هەولێر خۆیان کوشتووە. پۆلیس دەڵێت ژمارەکە "زۆر زۆرە". کۆمەڵناسێکیش دراما دۆبلاژکراوەکان بەهۆکار دەزانێت. بەپێی ئامارێکی پۆلیسی هەولێر، لە سەرەتای ئەمساڵەوە تاوەکو 17ی نیسان، 27 کەس (15 نێر و 12 مێ) بە رێگەی جۆراوجۆری وەکو (تەقە لەخۆکردن، خۆخنکاندن و خۆسووتاندن) خۆیان لەناوبردووە. ئامارەکە، پۆلیسی هەولێری تووشی شۆک کردووە کە دەڵێن هیچ ساڵێک هێندەی ئەمساڵ حاڵەتەکانی خۆکوشتن زۆر نەبوون. کاروان خۆشناو، گوتەبێژی پۆلیسی پارێزگای هەولێر بە (رووداو)ی گوت "ئەو کەسانەی پەنایان بۆ خۆکوشتن بردووە، زۆربەیان گەنجن. بەشێکی زۆری هۆکارەکەشی بۆ کێشەی کۆمەڵایەتی لەنێو خێزانەکانیان دەگەڕێتەوە". رووداوی خۆخنکاندنی کچێکی تەمەن 11 ساڵ لەڕێگەی خۆهەڵواسینەوە لە گەڕەکی سێتاقانی شاری هەولێر لە هەفتەی رابردوودا، کاریگەرترین رووداوی نێو 27 رووداوەکەیە. رائید کاروان گوتی "ئەو رووداوە زۆر کاریگەر و سەرنجڕاکێش بوو بەلامانەوە، بۆچی کچێک لەو تەمەنەدا و بەو شێوەیە بیر لەخۆکوشتن بکاتەوە". بۆ هۆکاری خۆکوشتنی کەسانی لەو تەمەنە، گوتەبێژەکەی پۆلیسی هەولێر پێیوایە هۆکاری سەرەکی ئەو دراما دۆبلاژکراوانەن کە لە کەناڵە ناوخۆیی و ئاسمانییەکانی کوردستانەوە پەخش دەکرێن. نزیکەی 50 کەناڵی ناوخۆیی لە شاری هەولێر هەن و زۆربەشیان شەوانە درامای دۆبلاژکراو بڵاودەکەنەوە، تەنانەت کەناڵیان تێدایە شەوانە چوار درامای دۆبلاژکراو بڵاودەکاتەوە. هەندێکیشیان تایبەتن بە فیلم و دراما. کازم زرار مامۆستای بەشی کۆمەڵناسی لە زانکۆی سەڵاحەدین، سەیرکردنی بەردەوامی خەڵکی کوردستان بۆ ئەو درامایانە بەهۆکارێک دەبینێ بۆ دووبارەکردنەوەی ئەو رەفتارانە. ماوەی زیاتر لەساڵێکە هەرێمی کوردستان رووبەڕووی قەیرانێکی قورسی دارایی بووەتەوە، بەتایبەتیش ئەو کەسانەی فەرمانبەران و سەرچاوەی ژیانیان، مووچەکانیانە. هەروەها ئەو کەسانەش کە لەبازاڕدا کار دەکەن و ئیشیان کز بووە. رائید کاروان و کازم زرار قەیرانی دارایی بەهۆکارێکی سەرەکی دەبینن بۆ دروستبوونی فشاری دەروونی لەسەر ئەو کەسانەی خۆیان دەکوژن. مامۆستا کازم دەڵێ "لەبەرئەوەی ساڵانی رابردوو خەڵک بەخۆشی دەژیان، بەڵام ئێستا تووشی قەیرانی دارایی بوون و ناتوانن وەک پێشتر خواستەکانیان پڕ بکەنەوە، پەنا بۆ خۆکوشتن دەبەن". هەرچەندە ئەو کۆمەڵناسە دەڵێت قەیرانی دارایی یەکێک لە هۆکارەکانی خۆکوشتنە، بەڵام لە نێو ئەوانەی لە شاری هەولێر خۆیان کوشتووە، ئەفسەری تێدایە بە پلەی لیوا و نەقیب کە بە بەراورد بەو پۆلیس و پێشمەرگانەی پلەیان نییە، باری ئابوورییان زۆر باشترە. زۆرجار ئەو کەسانەی خۆیان دەکوژن وا بیر دەکەنەوە کە بە خۆکوشتن کێشەکانیان چارەسەر دەبێ، بەڵام وەک کاروان خۆشناو دەڵێت، ئەو کەسانە دوای خۆیان چەندین گرفتی دیکە بۆ کەسوکاریان جێدێڵن "کەسێک خۆی دەکوژێ وا هەست دەکات کێشەکەی کۆتایی دێ، بەڵام نازانێ کێشەکانی دوای خۆکوشتنی گەورەترن، بۆیە دەڵێم خۆکوشتن چارەسەر نییە". مامۆستا زرار باسی هۆکارەکانی دیکەی خۆکوشتن دەکات و دەڵێت "هەندێک لەوانەی خۆیان دەکوژن لە تەمەنێکی زوودا هاوسەرگیرییان کردووە، بەڵام کاتێک تووشی کێشە دەبن و چارەسەریان لا نییە، پەنا بۆ خۆکوشتن دەبەن". هەروەها دەڵێت "زۆرجار کەسوکار رێگە بە گەنجان نادەن بە خواستی خۆیان شوو بکەن، بۆیە ئەو کەسە کە هیچ چارەیەکی نامێنێ پەنا بۆ خۆکوشتن دەبات". - 24-04-2015


کوردیپێدیا - لە چەلێ وخواکورک گەریلا سوپای تورکی کردە ئامانج\n📝 لە چەلێ وخواکورک گەریلا سوپای تورکی کردە ئامانج | پۆل: بەڵگەنامەکان | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\nلە چەلێ وخواکورک گەریلا سوپای تورکی کردە ئامانج\nگەریلاکانی هەپەگەهەپەگە ویەژاستارلە چەلێ وخواکورک لە دژی سەربازانی سوپای داگیرکەری تورکیا چالاکییان ئەنجامدا. لەوچالاکییانەدا کوژرانی سەربازێک و برینداربوونی سەربازێکی تری سوپای تورک پشتڕاس کرایەوە.\nناوەندی راگەیاندنی هێزەکانی پاراستنی گەل-هەپەگە دەربارەی چالاکی گەریلاکانی لەدژی سوپای داگیرکەری تورک وهێرشە ئاسمانییەکانی سەرهەرێمەکانی پاراستنی مەدیا ڕاگەیەنراوێکی بڵاوکردەوە.\nهەپەگە وتی لەچوارچێوەی هەڵمەتی شۆرشگێڕی شەهید باگەرو شەهید روونیا هێزەکانیان لە ڕۆژی 12ی ئاب/21ی گەلاوێژدا لەدژی سوپای داگیرکەری تورک چالاکییان ئەنجامداوە.\nلە راگەیەنراوەکەی هەپەگەداهاتووە:\nگەریلاکانی ئێمە لەچوارچێوەی هەڵمەتی شۆرشگێڕی شەهید باگەرو شەهید روونیا لە ڕۆژی 12ی ئاب/21ی گەلاوێژدا لەدژی سوپای داگیرکەری تورک چالاکییان ئەنجامداوە. زانیاری ورد دەربارەی چالاکییەکانی هەپەگە بەم شێوەیە:\n'لە لیجە ئۆتۆمبیلێکی سەربازی کرایەئامانج، کوژراو بریندارهەیە'\nهێزەکانی ئێمە کاتژمێر 15:00لەدژی ئۆتۆمبیلێکی سەربازی سوپای تورک کە لەناوچەی چەلێ-ی جولەمێرگ بەرەو بارەگای سەربازی شێکرێ دەچوو لەرێگەی تاکتیکی تەقاندنەوەدا کرایە ئامانج. لەوچالاکییەدا ئەو ئۆتۆمبیلە خەساری قورسی بەرکەوت، ژمارەی کوژراو بریندارانی دوژمن نەزانراوە. دوای چالاکییەکە سوپای تورکیا بە زرێپۆشی سەربازی کوژراوبریندارەکانی خۆی گواستەوە.\n'لەگردی شەکێف سەربازێکی تورک کوژرا'\nکاتژمێر 20:00 هێزەکانی ئێمە لەدژی یەکینەیەکی ئۆپەراسیۆن کە لە گردی شەکێف-ی ناوچەی خواکورکی سەربە هەرێمەکانی پاراستنی مەدیا جێگیرببوون زنجیرە چالاکییان ئەنجامدا. لەوچالاکییەدا سەربازێک کوژرا وسەربازێکی تریش برینداربوو. دوای ئەوچالاکییە سوپای داگیرکەری تورک لەڕێگەی هەلیکۆپتەرەوە کوژراوبریندارەکانی خۆی گواستەوە.\n' لەگەڤەر ئۆپەراسیۆن'\nڕۆژی 11ی ئاب/20ی گەلاوێژ دەمەوئێوارە سوپای داگیرکەری تورک لە ناوچەی کرێ کۆری هەرێمی چارچەلای ناوچەی گەڤەر-ی جولەمێرگ ئۆپەراسیۆنیان دەستپێکرد. لەو ئۆپەراسیۆنەدا لەنێوان هێزەکانی ئێمە و سوپای داگیرکەری تورک شەرێکی دژوارهاتە ئاراوە. ئۆپەراسیۆنەکە بەردەوامە و زانیاری ورد دەربارەی ئۆپەراسیۆنەکە دواتر بڵاودەکەینەوە.\n' ئۆپەراسیۆن لە ناوچەی ئیلکێ-ی شڕنەخ کۆتایی هات'\nسوپای داگیرکەری تورک ڕۆژی 9ی ئاب/18ی گەلاوێژ لە ناوچەی لیلکێ-ی شڕنەخ ئۆپەراسیۆنێکی سەربازییان دەستپێکرد. سوپای تورک دوای یەک ڕۆژ گەڕان لەناو دەشتاییەکاندا کۆتایی بە ئۆپەراسیۆنەکەی هێنا.\nفڕۆکە جەنگییەکانی سوپای داگیرکەری تورک کاتژمێر 23:00 دەورووبەری گوندی شکەفتان-ی هەرێمی گارێ-ی سەربە هەرێمەکانی پاراستنی مەدیایان بۆردومانکرد. لەو بۆردومانانەدا هیچ زیانێک بەرهێزەکانمان نەکەوتووە.\n1. 👁 13-08-2019\n📅 رۆژی دەرچوون: 13-08-2019\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (جوان عومەر ئەحمەد)ەوە لە: Aug 13 2019 9:37PM تۆمارکراوە\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Aug 14 2019 8:38AM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Aug 14 2019 8:38AM باشترکراوە


Genesis 19 NIV - پەیدابوون 19 KSS\nوێرانکردنی سەدۆم و عەمۆرا\n1هەردوو فریشتەکە کاتی ئێوارە گەیشتنە سەدۆم، ڵوتیش لە دەروازەکەی سەدۆم دانیشتبوو. کاتێک ڵوت ئەوانی بینی، هەستا بۆ پێشوازییان و کڕنۆشی برد و سەری خستە سەر زەوی. 2ئینجا گوتی: «گەورەکانم، تکایە لابدەنە ماڵی خزمەتکاری خۆتان. شەو بەسەربەرن و پێتان بشۆن، سەر لە بەیانیش بە ڕێی خۆتاندا بڕۆن.»\nفەرموویان: «نا، بەڵکو لە گۆڕەپانەکە شەو دەبەینەسەر.»\n3بەڵام ئەم زۆری لێکردن. ئیتر لایاندایە لای و چوونە ماڵەکەی. ئەویش خوان و نانی فەتیرەی بۆ ئامادە کردن و خواردیان. 4پێش ئەوەی ڕاکشێن، هەموو پیاوانی شاری سەدۆم لە هەموو لایەکەوە، لە گەنجیانەوە هەتا پیرییان، دەورەی ماڵەکەیان دا. 5ئینجا ڵوتیان بانگکرد و لێیان پرسی: «کوا ئەو دوو پیاوەی ئەمشەو هاتنە لات؟ بیانهێنە دەرەوە بۆمان هەتا لاقەیان بکەین.»\n6ڵوت هاتە دەرەوە بۆ لایان و دەرگاکەی لە پشت خۆیەوە داخست. 7گوتی: «نا، براکانم. خراپەی وا مەکەن. 8من دوو کچم هەیە کە دەستی پیاویان بەرنەکەوتووە. بۆتان دەهێنمە دەرەوە، ئەوەی پێتان باشە پێیانی بکەن. بەڵام هیچ لەم دوو پیاوە مەکەن، چونکە ئەوان هاتوونەتە ماڵی من.»\n9ئەوانیش گوتیان: «وەرە ئەم لاوە!» ئینجا گوتیان: «ئەمە هاتووە بۆ ئەوەی پەناهەندە بێت لەنێوانمان و دەیەوێت ببێتە دادوەر لەسەرمان. ئێستاش لەوان خراپترت بەسەردەهێنین.» ئیتر زۆریان لە ڵوت کرد و هاتنە پێشەوە هەتا دەرگاکە بشکێنن.\n10بەڵام دوو پیاوەکە دەستیان درێژکرد و ڵوتیان ڕاکێشایە لای خۆیان بۆ ناو ماڵەکە و دەرگاکەشیان داخست. 11ئەو پیاوانەش کە لە بەردەرگای ماڵەکەدا بوون، کوێرییان کردن، لە بچووکیانەوە هەتا گەورەیان، ئیتر پەکی ئەوەیان کەوت کە دەرگاکە بدۆزنەوە.\n12ئینجا دوو پیاوەکە بە ڵوتیان فەرموو: «کێی دیکەت لێرە هەیە، زاواکانت و کوڕەکانت و کچەکانت و هەرکەسانێکی دیکەش کە لە شارەکەدا هەتن؟ هەموویان لێرە ببە دەرەوە، 13چونکە ئێمە ئەم شوێنە وێران دەکەین. لەبەر ئەوەی لەبەردەم یەزدان هاواریان لە دژی خەڵکەکەی مەزن بووە، یەزدانیش ئێمەی ناردووە هەتا وێرانی بکەین.»\n14ئیتر ڵوت چووە دەرەوە و قسەی لەگەڵ زاواکانی کرد کە کچەکانی ئەمیان خواستبوو. گوتی: «هەستن و لەم شوێنە بڕۆنە دەرەوە، چونکە هێندەی نەماوە یەزدان شارەکە وێران بکات.» بەڵام وەک گاڵتەچی هاتە بەرچاوی زاواکانی.\n15لە بەرەبەیان، هەردوو فریشتەکە پەلەیان لە ڵوت کرد و پێیان فەرموو: «خێراکە! ژنەکەت و هەردوو کچەکەت کە لێرەن بیانبە، نەوەک تۆش بە گوناهی شارەکە لەناوبچیت.»\n16بەڵام ئەو خەم ساردی لێکرد، جا هەردوو پیاوەکە لەبەر بەزەیی یەزدان لەسەریان، دەستی خۆی و ژنەکەی و هەردوو کچەکەی ئەویان گرت و لە دەرەوەی شارەکە دایاننان. 17جا کە هێنایاننە دەرەوە، یەکێکیان فەرمووی: «فریای خۆت بکەوە! ئاوڕ لە دواوەت مەدەوە و لەم دەوروبەرە ڕانەوەستیت. ڕابکە بۆ چیاکە بۆ ئەوەی لەناونەچیت!»\n18بەڵام ڵوت پێی گوتن: «نا، گەورەم! 19خزمەتکارەکەت وا ڕەزامەندی لە چاوەکانت بەدی کردووە، خۆشەویستییەکەت گەورەیە کە بەرامبەرم کردووتە، بە هێشتنەوەی گیانم بە زیندووێتی. بەڵام من ناتوانم ڕابکەم بۆ چیاکە. نەوەک ئەم بەڵایە پێم بگات و بمرم. 20تەماشا ئەو شارۆچکە نزیکە بکە، بچووکە، با بۆ ئەوێ هەڵبێم. مەگەر بچووک نییە؟ ئیتر گیانم بە زیندووێتی دەمێنێتەوە.»\n21ئەویش پێی فەرموو: «باشە، لەم شتەش نائومێدت ناکەم، ئەو شارۆچکەیەی باست کرد سەرەوژێری ناکەم. 22بەڵام بە پەلە بەرەو ئەوێ ڕابکە، چونکە هەتا تۆ نەگەیتە ئەوێ، من ناتوانم هیچ شتێک بکەم.» لەبەر ئەوەشە کە شارۆچکەکە ناونرا بە زۆعەر19:22 زۆعەر واتە بچووک..\n23کاتێک خۆر بەسەر زەویدا هەڵهات، ڵوت گەیشتە ناو زۆعەر. 24ئینجا یەزدان گۆگرد و ئاگری بەسەر سەدۆم و عەمۆرادا باراند، لەلایەن یەزدانەوە، لە ئاسمانەوە. 25هەموو ئەو شارانە، دەوروبەرەکەیان و هەموو دانیشتووانی شارۆچکەکان و ڕووەکی زەوییەکەشی لەگەڵدا سەرەوژێر کرد. 26بەڵام ژنی ڵوت سەیری دواوەی کرد، جا بووە ستوونێکی خوێ.\n27بۆ سبەی ئیبراهیم بەیانی زوو لە خەو هەستا و گەڕایەوە بۆ ئەو شوێنەی تێیدا لەبەردەم یەزدان داکۆکی کردبوو. 28ڕوانییە سەدۆم و عەمۆرا و هەموو زەوی دەوروبەرەکە، سەیری کرد وا دووکەڵی زەوییەکە وەک دووکەڵی کوورە بەرز دەبێتەوە.\n29ئینجا کە خودا شارۆچکەکانی دەوروبەرەکەی وێران کرد، خودا ئیبراهیمی هاتەوە یاد19:29 بڕوانە 8:1. و ڵوتی لەناو ئەو سەرەوژێرکردنە هێنایە دەرەوە، کاتێک ئەو شارانەی سەرەوژێر کرد کە ڵوت تێیدا دانیشتبوو.\nڵوت و کچەکانی\n30ئینجا ڵوت و هەردوو کچەکەی زۆعەریان بەجێهێشت و لە چیا نیشتەجێ بوون، چونکە ترسا لە زۆعەر دانیشێت. خۆی و هەردوو کچەکەی لە ئەشکەوت نیشتەجێ بوون. 31کچە گەورەکە بە بچووکەکەی گوت: «باوکمان پیر بووە، هیچ پیاوێکیش لەم ناوەدا نییە کە بەلاماندا بێت، وەک چۆن دابونەریتی هەموو زەوییە. 32وەرە با شەراب دەرخواردی باوکمان بدەین و لەگەڵی ڕاکشێین، لە باوکمانەوە وەچە بخەینەوە.»\n33ئەو شەوە شەرابیان دەرخواردی باوکیان دا، ئینجا کچە گەورەکە چووە ژوورەوە و لەگەڵ باوکی ڕاکشا. ئەویش نە بە ڕاکشانەکەی زانی و نە بە هەستانەوەکەی.\n34بۆ ڕۆژی دوایی کچە گەورەکە بە بچووکەکەی گوت: «دوێنێ شەو لەگەڵ باوکم ڕاکشام. ئەمشەویش شەرابی دەرخوارد دەدەین، ئینجا تۆ بڕۆ ژوورەوە و لەگەڵی ڕاکشێ. جا لە باوکی خۆمانەوە وەچە دەخەینەوە.» 35ئەو شەوەش شەرابیان دەرخواردی باوکیان دا، ئینجا کچە بچووکەکە هەستا و لەگەڵی ڕاکشا. ئەویش نە بە ڕاکشانەکەی زانی و نە بە هەستانەوەکەی.\n36ئیتر هەردوو کچەکەی ڵوت سکیان لە باوکیان پڕ بوو. 37گەورەکەیان کوڕێکی بوو ناوی لێنا مۆئاب. ئەو باوکی هەموو مۆئابییەکانە هەتا ئەمڕۆ. 38هەروەها بچووکەکەشیان کوڕێکی بوو ناوی لێنا بەن‌عەمی. ئەویش باوکی نەوەی عەمۆنە هەتا ئەمڕۆ.\nKSS : پەیدابوون 19


کات 26/12/1398 586 بازدید\nسەرهەڵدانی مودێڕنیزم سەرهەڵدانی باوەڕی مرۆڤ بە زانست و عەقڵ و پێشکەوتن بوو، سەرهەڵدانی باوەڕی مرۆڤ بە خۆی بوو لە بەرامبەر ئەو ئایدیایەی وا دەیگوت مرۆڤ کاردانەوەی دوو دیاردەی خودا و سروشتن. مرۆڤ لە مودێڕنیزمدا خۆی وەک هێزی سەرەکی دەدۆزێتەوە.\nبەڵام رووداوەکانی دوواتری مێژوو و ژیانی مرۆڤ باوەڕی ئەویان بەرامبەر بە مودێڕنیزم لاواز کرد. سەرهەڵدانی دوو شەڕی گەورەی جیهانی و تێداچوونی میلیۆنان میلیۆن مرۆڤ و پاشەکشەی خەونەکانی مرۆڤ لە بەدیهێنانی کۆمەلگایەکی بەختەوەر و هەموو ئەو پشێویانەی دوواتر سەریانهەڵدا و عەقڵ و زانست و پێشکەوتنیان خستەوە ژێر گومانەوە، بووە هۆی سەرهەڵدانی دیاردەیەک بەناوی پۆستمودێڕنیزم. لەم ئایدیا نوێیەدا باوەڕی مرۆڤ بە ئایدیا گشتییەکانی مودێڕنیزم لاواز بوو و جۆرێک لە گەڕانەوە بەرەو رێژەگەرایی سەریهەڵدا و چیرۆکە مەزنە گشتگیرەکانی مودێڕنیزم (وەک لیبرالیزم و کۆمۆنیزم) پاشەکەشەیان کرد.\nبەڵام هەنووکە کە لە بەردەم مەترسیی ڤایرۆسی کڕۆناداین و تەواوی مرۆڤایەتی کەوتووەتە بەر هەڕەشەیەکی گەورەوە، هەڕەشەیەک کە ژیان و مانی مرۆڤی خستووەتە بەردەم پرسیاری گەورەی بەردەوامی یان نابەردەوامی ژیانەوە، داخۆ دەتوانین بڵێین دیسان مودێڕنیزم لە تەواوی مانای خۆیدا گەڕاوەتەوە و مرۆڤ ناچار دەکا سەر لە نوێ باوەڕی پێ بهێنێتەوە؟\nرۆژانە دەبینین لە سۆسیال مێدیاکاندا بەتایبەت لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، واتە شوێنێک کە تێیدا ئایین و نەریت یەکجار بەهێزە، خەڵکی یاخود بەشێکی بەرچاویان باوەڕیان بە پێشگیرییە زانستییەکان یاخود دەواودەرمان بەرامبەر بە کڕۆنا نیە و زیاتر پەنادەبەنە بەر خودا و ئایین و رێوڕەسمە ئایینەکانی خۆیان و لایان وایە کە تەنیا خودا دەتوانێ ئەوان لەم دێوەزمەیە رزگاربکا. بەڵام هاوکات دەبینین زانستی مرۆڤ لە بواری دەرمانی و تەندروستیدا تەواو قەد هاتووەتە مەیدانەوە بۆ ئەوەی بتوانێ بەر بەم ڤایرۆسە کوشندە و ترسناکە بگرێ. واتە ئێمە بە هۆی کڕۆناوە سەرلەنوێ شاهیدی گەڕانەوەی مودێڕنیزم لە قەوارەی باوەڕ بە زانست و عەقڵی مرۆڤداین. مرۆڤ ناچارە بۆ ئەوەی لەم دۆخە دژوارە رزگاری بێت دەبێ باوەڕ بە توانا مودێڕنیستییەکانی خۆی بێنێتەوە.\nبەڵام هاوکات دەبیستین کڕۆنا لەڕاستیدا و لە بنەڕەتدا شەڕێکی بایۆلۆژییە کە زلهێزەکان بۆ بەچۆکداداهێنانی یەکتر دایانهێناوە. واتە توانای مودێڕنیستی مرۆڤ لە بواری زانست ، وەک بواری چەک و چۆڵ و شەڕ لە دژی بەشەر خۆی، کەڵکی لێوەرگیراوە و ئەمە دیسان دەمانخاتەوە بەر هەمان دڕدۆنگی و ئەو گومانەی وا سەبارەت بە زانست و عەقڵی مرۆڤ لە سەردەمی پۆستمودێڕندا سەریهەڵدا.\nکەواتە دەتوانین بڵێین مرۆڤ دیسان لەبەردەم دوو رێگای مودێڕنیزم و پۆستمودێڕنیزمدا راوەستاوە. لە لایەکەوە ناچارە باوەڕ بە توانا مودێڕنیستییەکانی خۆی بێنێ و لە لایەکی ترەوە دیسان گومانیان لێبکاتەوە!\nکڕۆنا وەک هەموو دیاردەکانی تری ئەم سەردەمە کە پێوەندییان بە چارەنووسی مرۆڤەوە هەیە، دوو جۆر دەرکەوتە لەخۆی نیشاندەدا. ئەمەیش ئەوەمان پێدەڵێ مرۆڤ چەندە هێشتا کێشەی هەیە لە باوەڕهێنانی تەواو بە توانای عەقڵی و زانستییەکانی خۆی. راستییەکەی ئەوەیە ئێمە لە سەردەمێکدا دەژین کە عەقڵ و زانست لەلایەن بەرژەوەندییەکانەوە کۆنتڕۆڵ دەکرێ و ئەمە بنەڕەتیترین کێشەی مرۆڤی سەردەمە.\nتەگەکان : فەڕۆخ نێعمەت پوور ، فەڕۆخ نێعمەتپوور ، کڕۆنا


Mewda Media | نیان عەبدوڵڵا؛ ژنێکی چالاک لەبواری پەرەپێدانی مرۆییدا\nنیان عەبدوڵڵا؛ ژنێکی چالاک لەبواری پەرەپێدانی مرۆییدا\nمەودا میدیا - سلێمانی | 2021/07/05\nکەسانێک پێیانوایە کە ئەگەر کەسێک پۆست و دەسەڵاتی سیاسی و لێپرسراوێتیی حزبیی نەبێت، ئەوا ناتوانێت خزمەتێکی ئەوتۆی کۆمەڵگەکەی بکات، کە ئەمە راست نییە و هەر کەسێک لەبوار و شارەزاییەکەی خۆیدا دڵسۆزانە کار بکات جا لە هەر پێگە و کارێکدا بێت؛ ئەوا خزمەتێکی باشی کۆمەڵگەکەی دەکات... لە چاوپێکەوتنی ئەم جارەماندا، خاتوونێک دەدوێنین کە بەتایبەتیی لەبواری بەڕێوەبردن و رێکخراوەییدا خزمەتێکی باشی کردووە و جێدەستی دیارە، کە یەکێکە لە دامەزرێنەرانی رێکخراوی (هیوا فاوندەیشن)، کە رێکخراوێکی تایبەتە بە بواری پەروەردەی کەسایەتی تاک و منداڵ و خێزان، کە کارەکانیان جێگەی خۆشحاڵی و دەستخۆشییە.\nنیان عەبدوڵڵا ئەحمەد، ناسراو بە نیانی سەید عەبدوڵڵای محامی، لە سورداش لەدایکبووە؛ بەهۆی ئەوەی (دایک و باوکی) هەردووکیان مامۆستا بوون لەوێ. لە ساڵی 1960 گەڕاونەتەوە شاری سلێمانی، پۆلی (1 و 2)ی سەرەتایی لە خوێندنگەی گۆیژە خوێندووە.\nپاش ماوەیەکی کەم لە گەڕانەوەتان بۆ شاری سلێمانی، بە خێزانیی دەچنە بەغدا، هۆکاری ئەمە چی بوو؟\nنیان عەبدوڵڵا: ساڵی 1965 پاش ئەوەی هێزێکی سەربازیی رژێم دەستڕێژ دەکەن لە چایخانەی حەمە رەق، هاوڕێیەکی باوکم بەناوی (عەلی ئاغا) دەکوژرێ، ئەمەش کار دەکاتە سەر باری دەروونیی باوکم و لەگەڵ چەند هاوڕێیەکی تری کە ئەوانیش مامۆستان بوو، دەوامەکەیان گواستەوە بۆ شاری بەغدا. بەو هۆیەشەوە من لە بەغدا سەرەتایی و ئامادەیی و زانکۆم تەواو کردووە.\nلە کام زانکۆیە و چ بەشێکت خوێندووە؟\nنیان عەبدوڵڵا: ئەندازیاریی کیمیایی لە زانکۆی بەغدا.\nئەی کەی گەڕایتەوە بۆ سلێمانی؟\nنیان عەبدوڵڵا: ساڵی 1980.\nپێش ئەوەی بچینە سەر باسی وێستگەکانی تری ژیانت، کورتەباسێکی باوکت و بنەماڵەکەیم بۆ بکە؟\nنیان عەبدوڵڵا: باوکم ناسراوە بە عەبدوڵڵای سەید ئەحمەد، بەرزنجییە، لە خێزانێکی رۆشنبیر و خوێندەوار گەورە بووە. برایەکی مامۆستای زانکۆ بوو بەناوی قادر، دوو خوشکیشی هەیە و یەکێکیان مامۆستا بوو.\nباوکم لە سەرەتادا مامۆستا بووە، بەڵام هیواخواز بوو زانکۆ بخوێنێ، بۆیە چووەوە بەر خوێندن. کاتێ من لە شەشی ئامادەیی بووم، باوکم لە زانکۆی موستەنسریە لە بەغدا لە بەشی یاسا دەیخوێند، دواتر هەردووکمان بەیەکەوە لە هەمان کاتدا لە زانکۆ بووین. پاش ئەوەی بڕوانامەی بەدەستهێنا، بۆ ماوەی 20 ساڵ کاری پارێزەریشی کرد.\nسەبارەت بە دایکت چی؟\nنیان عەبدوڵڵا: دایکم ناوی خەیریە عوسمانە، کاتێک لە سکی دایکیدا بووە، باوکی کوژراوە و باوکی خۆی نەبینیوە. ئیتر نەنکم (حەلاو) گەڕاوەتەوە ماڵی باوکی (عەبدوڵڵا زێوەری شاعیر) و وەک نەریتی ئەوسا؛ ژنێکی بێ پیاو لە ماڵی باوکی دەمێنێتەوە. دایکم تا گەورەش دەبێ هەر وا دەزانێ عەبدوڵڵا زێوەر باوکیەتی. نەنکیشم خوێندەوار بووە.\nدایکم لە سەردەمی نوری عەلی کە پارێزگاری سلێمانی بووە، خولێک دەکاتەوە بۆ دەرچووانی سەرەتایی و دایکم ئەو خولە دەخوێنێ و دەبێتە مامۆستا و نۆ ساڵ ئەو کارە دەکات. دواتر بەهۆی منداڵەوە واز لە کارەکەی دەهێنێ.\nدایکم ژنێکی زۆر ئازایە، بە سەرکەوتوویی خوێندنی بە هەر هەشت منداڵەکەی تەواوکرد و ئێستاش بەو تەمەنەوە کارەکانی خۆی ئەنجام دەدات و پشتی بە خۆی بەستووە.\nخێزانەکەی خۆتان چەند منداڵن و لە بەغدا دۆخی خوێندنتان چۆن بوو؟\nنیان عەبدوڵڵا: ئێمە سێ برا و پێنج خوشکین، هەموومان پلەی بەرزی خوێندنمان بەدەستهێناوە هەموویشی بە پاڵپشتی و هاندانی دایک و باوکمان بووە.\nکاتێ چووینە شاری بەغدا، باوکم هەموو پیتەکانی بە کوردی و بە عەرەبیی لەسەر دیوار بە لەزگە بۆ هەڵواسیبووین، نەیدەویست بە بزمار بێ، دەیوت ماڵی خەڵکە با نەشێوێ، چونکە لە خانووی کرێدا بووین. باوکم و دایکم و نەنکم هەرسێکیان وانەکانی خوێندنیان لەگەڵ دەخوێنین لە ماڵەوە.\nکەی گەڕایتەوە بۆ سلێمانی؟\nنیان عەبدوڵڵا: لە ساڵی 1980 گەڕامەوە بۆ سلێمانی و هاوسەرگیریم کرد لەگەڵ هیوای رەئووفی عەلییە فەندی.\nدوای گەڕانەوە چیت کرد؟\nنیان عەبدوڵڵا: لە کارگەی شەکرەکە دامەزرام، بەڵام ئەو کارە لەگەڵ بارودۆخی ژیانمدا نەدەگونجا و نەمدەتوانی تێیدا سەرکەوتوو بم، بۆیە ئارەزووم بوو بگوێزمەوە بۆ شوێنێک کە لەگەڵ ویست و توانامدا بگونجێ.\nدوای ئەوەی لە ساڵی 1982 خۆپیشاندانەکانی سلێمانیی دژ بە رژێم دەستیپێکرد، لەو خۆپیشاندانانەدا بەشدار بووم، من و (رزگاری شێخ رەئوف) و (پەیمان و شادی مستەفا کونجرینی) و چەندین کەسی تر، لە کاتی خۆپیشاندانەکەدا گیراین و سێ رۆژ لە ئەمنی سلێمانی ماینەوە و دواتر پاش لێکۆڵینەوەیەکی چڕوپڕ ئازاد کراین.\nکەی چوویتە ناو ریزەکانی رێکخستنەوە؟\nنیان عەبدوڵڵا: ئەو کاتەی لە کارگەی شەکرەکە بووم، چوومە ناو رێکخستن و پەیوەندیم کرد بە پۆلی شەهید لەیلا قاسمەوە لە رێگەی خاتوو سوهەیل حەسەنەوە.\nدوای ئەوەی ئازاد کرایت لە کارەکەت کێشەیان بۆ دروست نەکردیت؟\nنیان عەبدوڵڵا: لەسەر گرتنەکەم، ناوم چووە ناو ئەو کەسانەی کە (لا خیر لمن لایخدم العراق العڤیم)، واتا؛ ئێمە بەو کەسانە لەقەڵەم دەدراین کە خزمەتی عیراق ناکەین و بە فەرمانێکی فەرمیی گواستمیانەوە بۆ شاری عەمارە بۆ کارگەی شەکر لەوێ. بۆ ئەو مەبەستە چوومە لای ناجی جاف لە دەزگای پیشەسازی کە ئەو بەرپرسی بوو. ئەو دەزگایە سەر بە وەزارەتی پیشەسازی بوو. گواستنەوەکەمی هەڵوەشاندەوە لەسەر بنەمای نووسراوێک کە لەکاتی بەربوونەکەم نووسرابوو (افرج عنها لعدم پبوت الادلە علیها)، واتا؛ بەهۆی ئەوەی هیچ بەڵگەیەکی لەسەر ئیسپات نەبووە؛ بەر بووە. ئەوە هاوکارم بوو و فەرمانەکەی هەڵوەشاندەوە و بە فەرمانێکی تر گواستمیەوە بۆ کارگەی جلوبەرگی ئامادەکراو لە سلێمانی کە تازە کرابووەوە.\nدەمەوێ باسی ئەوەش بکەم کە گیرام بەوەی باش بوو نەیاندەزانی کە شووشم کردووە، چونکە هەر کە گیرام ئەڵقەکەی دەستم فڕێدایە ناو توالێت و نەمووت کە شووم کردووە، بەمەبەستی پاراستنی هاوسەرەکەم و ماڵەوە، چونکە لەو کاتانەدا (16) پێشمەرگە لە ماڵی ئێمە خۆیان شاردبووەوە، لەوانە: (بەختیار مستەفا عارف و خوالێخۆشبوو جەبار مستەفا) بوون.\nکارەکەت چۆن بوو لە کارگەی جلوبەرگ؟\nنیان عەبدوڵڵا: کاری ناو کارگەم پێ خۆش بوو، بۆیە بڕیارم دا بایەخ بە کارەکەم بدەم و هەوڵم دا لەوێ سەرکەوتوو بم، بایەخی زیاترم بە ژیان و کارەکەم دەدا.\nدەتوانی کەمێک باسی ئەو کارگەیە و شێوازی بەڕێوەبردن و کارەکانی بکەیت بۆمان...\nنیان عەبدوڵڵا: ئەو کارگەیە، نزیکەی (1300) ژن کاری تێدا دەکرد و یۆگسلاڤییەکانیش فێری کارەکەیان دەکردین. کۆمپانیایەکی ئەڵمانیی ئەو کارگەیەی لەسەر ئاستێکی بەرز دامەزراندبوو.\nئێمە چەند بەڕێوەبەرێک بووین، هەریەکەمان بەرپرسی بەشێک بووین.\nگرێبەستمان هەبوو لەگەڵ (مدیریە الاسواق المرکزیە). بەرهەمەکانی دەناردە هەر 18 پارێزگاکەی عیراق. خۆی عیراق کارگەکانی بەسەر چەند زۆنێکدا دابەش کردبوو، لەوانە: کارگەی موسڵ، جلی منداڵان و تازەلەدایکبووی بەرهەم دەهێنا. کارگەی سلێمانیی، جلی ژنانە. کارگەی فەتاح پاشا لە بەغدا، بەتانی و جلی پیاوانی بەرهەم دەهێنا.\nوەزارەتی بازرگانیی کەلوپەلەکانی ساغ دەکردەوە و کۆنترۆڵی پێداویستی و بەرهەمەکانی دەکرد. هەروەها ئێمە (16) هێڵی بەرهەممان هەبوو، هەر هێڵەش تایبەت بوو بە جۆرێک لە جل. قوماشەکان بەشێکی زۆری هاوردە دەکران و بەشێکی کەمیشی هیی عیراق خۆی بوو، لە کارگەی چنینی شاری حللە و دیوانیە بەرهەمی قوماشی (بازە و خام و پۆپلین)مان بۆ دەهات و جلی ناوماڵمان لێ دروست دەکرد. تەنانەت پاڵتۆ و قاتی ژنانەی زۆری جوانیشمان دروست دەکرد.\nتۆ بەڕێوەبەری کام بەشە بوویت؟\nنیان عەبدوڵڵا: بەڕێوەبەری کوالێتی کۆنترۆڵ بووم، هەر قوماشێک بهاتایە دەپشکنرا، یان هەر بەشێک بەپێی پێوەرەکان کۆنترۆڵ دەکرا و ئاستی کوالێتیی بۆ دادەنرا. زیاتر لە یەک ملیۆن ئایتم لە کارگەکە هەبوو؛ قوماش، دەزوو، قۆپچە بە هەموو جۆرەکانییەوە، قایش، زنجیر...).\nبەرهەمەکان لە کوێ دەفرۆشران؟\nنیان عەبدوڵڵا: لە رێگەی بریکار و بازاڕەوە بەرهەمەکان دەفرۆشران.\nکەی وازت لەو کارە هێنا؟\nنیان عەبدوڵڵا: لە 1983 – 1997 لەو کارگەیەدا کارم کردووە و بوو بە ئەزموونێکی زۆر گرنگ بۆ من و بۆ ئەوانەی لەوێ کاریان دەکرد و بژێویی هەزاران خێزانی دابین دەکرد.\nخاوەن پێداویستیی تایبەت دەیانتوانی لەو کارگەیە دابمەزرێن و کار بکەن؟\nنیان عەبدوڵڵا: بەڵێ، یەکێک لە مەرجەکان ئەوەبوو چەند کەسێکی نابیست دابمەزرێنین، کە لە راستیدا لە کارکردندا زۆر چالاک و سەرکەوتوو بوون.\nدوای ئەوە چ کارێکت کرد؟\nنیان عەبدوڵڵا: پاش ئەوەی لەو کارگەیە دوورکەوتمەوە، لەبواری پیشەسازییەوە هاتمە ناو دونیای (تەکنەلۆجیای بەڕێوەبردنی پەیوەندییەکان).\nئەم کارە نوێیەت چۆن دەستپێکرد؟\nنیان عەبدوڵڵا: سەنتەرێکی پەیوەندیی تەلەفۆنیمان لە سلێمانی کردەوە، دواتر نووسینگەمان لە شاری رانیە و هەولێر و چەمچەماڵ و دهۆکیش کردەوە.\nکارەکەتان چی بوو؟\nنیان عەبدوڵڵا: بۆ قسەکردن بوو بە تەلەفۆن لە نووسینگەکەوە بۆ دنیای دەرەوە، ئیتر بوو بە هۆکارێک بۆ ئاسانکاریی پەیوەندی هەر کەسێک لە ناوەوەی وڵات لەگەڵ کەسوکاری لە دەرەوەی وڵات، کە تیای بوو چەندین ساڵ بوو بەیەکەوە ئاخاوتنیان نەکردبوو.\nوەک ئاگادارم دوای ئەوە چوویتە کۆمپانیای ئاسیاسێڵ، لەوێ کارت چی بوو؟\nنیان عەبدوڵڵا: لە ئاسیاسێڵ بەڕێوەبەری سەرچاوە مرۆییەکان بووم، ئەوکات لەو جۆرە کارە لە عیراقدا نەبوو، بەشانازییەوە دەڵێم کە یەکەم ژن بووم لەو کۆمپانیایە کارم کردووە. لەو کارەم بەردەوامبووم تا 2011 و دوو ساڵیش پشووم دا تا کۆتایی 2012. ئیتر رێکخراوی هیوا فاوندەیشنمان دامەزراند. مەبەستیشم ئەوەبوو تاڕادەیەک سەربەخۆ بم و بتوانم لە چەند بوارێکدا کە مەبەستم بوون، خزمەت بکەم کە نەمدەتوانی لەناو کۆمپانیاکانی پێشووتر بیانکەم، چونکە هەریەکەیان یاسا و رێنمایی تایبەتی خۆیان هەبوو، بەتایبەتیش دەمویست خزمەت بە ژن و گەنج بکەم، لەگەڵیشیدا ببین بە هاندەر بۆ خوێندنەوەی زیاتر و بەکولتوورکردنی.\nکارە گرنگەکانی هیوا فاوندەیشن چین؟\nنیان عەبدوڵڵا: ئێمە لەسەر بەهێزکردنی تواناکانی ژنان، پەروەردە و خێزان، ژینگە، هەروەها هونەر و کولتوور کار دەکەین. چەندین خولی جۆراوجۆرمان کردووەتەوە، لەوانە:\n1. خولی (پرۆژەی خێزانەکەم) بۆ هاوسەران و دایکان و باوکان... زیاتر لە 100 کەس بەشدارییان کرد و سوودمەند بوون. خولەکە لە شاری سلێمانی و هەڵەبجە پێشکەش کرا.\n2. پرۆژەی (7 خووەکەی منداڵانی شادمان) پشتبەست بە کتێبی (7 خووەکەی منداڵانی شادمان) لە نووسینی شین کۆڤی و وەرگێڕان و چاپی هیوا فاوندەیشن... ئامانجی پرۆژەکە فێرکردنی منداڵان و راهێنانیانە بەو خووانەی کە دەیانکات بە کەسانی پێشەنگ.\n3. ئەنجامدانی کەمپینێک لەژێر ناونیشانی (ئاو بپارێزە، ژیان دەپارێزیت)، بۆ بڵاوکردنەوەی هۆشیاریی سەبارەت بە پاراستنی ژینگە و پاراستنی ئاوی دوکان.\n4. خولی (کۆمیک)؛ لە پرۆژەی هاوبەشی هیوا فاوندەیشن و پایا ئەجێنسی، کە بۆ ماوەی دوو ساڵ بەردەوامە، بۆ ئاشناکردن و پێگەیاندنی گەنجان بە هونەری کۆمیک. خولەکان لە شارەکانی: سلێمانی، هەولێر و بەغدا بەڕێوەچوون.\n5. پشتگیرکردنی (گەلەری ئێستا) لەناو کارگەی کۆنی جگەرەی سلێمانی و کردنەوەی چوار پێشانگەی هونەریی جیاواز لە ئاستێکی بەرزدا.\n6. بە سەرپەرشتیی د.چۆمان هەردی، بەڕێوەبەری سەنتەری گەشەپێدانی جێندەریی لە زانکۆی ئەمەریکی لە سلێمانی و بە هاوکاریی هیوا فاوندەیشن، خولێکمان کردەوە سەبارەت بە هەراسانکردنی سێکسیی لە شوێنی کاردا، بۆ چەند کۆمپانیایەکی سەربەخۆ لە سلێمانی.\n7. هیوا فاوندەیشن لەگەڵ زانکۆی ئەمەریکی لە سلێمانی، (سندوقی بەخشینی هیوا فاوندەیشن)ی راگەیاند بەمەبەستی یارمەتیدانی خوێندکارانی هەڵبژێردراو لە زانکۆ ئەمەریکی کە پێویستیان بە پاڵپشتیی دارایی هەیە.\n8. دروستکردنی چەند دۆکیۆمێنتەرییەک لەسەر (ئامەی جۆڵا، نەزیرە حارس، رووناکی سپیاو...).\n9. تەنانەت لە سەردەمی کۆرۆناشدا بەردەوام بووین لەسەر کردنەوەی خولەکان و چەندین خولی ئۆنلاینمان پێشکەش کردووە تایبەت بە: بەڕێوەبردنی کات، خۆئامادەکردن بۆ چاوپێکەوتنی کار، باوەڕبەخۆبوون، کەمکردنەوەی سترێس و دڵەڕاوکێ و هۆکارەکانی، پلاندانان...\nهەروەها لەبواری چاپ و بڵاوکردنەوەی کتێب، چەندین چالاکیمان ئەنجام داوە؛ چاپ و وەرگێڕان و بڵاوکردنەوەمان بۆ زیاتر لە 13 کتێب کردووە، کە سەرجەمیان مۆڵەتی فەرمیی دەرەوە و ناوەوەی وڵاتمان بۆ وەرگرتوون و بەشداریی سەرجەم پێشانگەکانی کتێبمان کردووە.\nپلانت چییە بۆ داهاتوو؟\nنیان عەبدوڵڵا: بەردەوامبوون لەسەر چالاکییەکانم و خزمەتکردنی کۆمەڵگەکەم ئەوەندەی توانام هەبێت.


دەربارەی ئێمە | Helsingin kaupunki\nStadin-osaamiskeskus » Meistä » Kurdi\nناوەندی ستادی بۆ پێشخستنی تواناکان\nناوەندی ستادی بۆ پێشخستنی تواناکان Stadin osaamiskeskus خزمەتگوزاریەکانی دووبارە ڕاهێنانەوە و خوێندن و کارکردن، پێشکەش بەگەورەساڵانی پەنابەرانی دانیشتووی شاری هێلسینکی دەکات . ئەم ناوەندە لەهاوینی ساڵی ٢٠١٦ وە لە پێناو خێراكردنی دەست گەیشتن بە ڕێڕەوی خوێندن و پڕۆسەی چوونەسەکار و باشترکردنی هەلی کار دامەزراوە.\nتیمێکی فرە پسپۆڕیی مامۆستایان، ڕاهێنەرانی ژیانی کار، ڕێكخەری كار لەگەڵ کۆمپانیاكان ، شارەزایانی خزمەتگوزاری چاودێری کۆمەڵایەتی و تەندروستی و پسپۆڕانی نوسینگەی كار "تێ تۆیمیستۆ" لەناو ناوەندی ستادی بۆپێشخستنی تواناکان Stadin osaamiskeskus كاردەكەن و خزمەتگوزاریەکانیان پێشکەش بە هەمووان دەكەن.\nناوەندی ستادی بۆپێشخستنی تواناکان Stadin osaamiskeskus كە بە " ئۆسکێ " ”OSKE ” ش ناسراوە ، ڕاهێنانی پیشەیی ، فێرکردنی زمانی فینلاندی، ڕێنمایی ژیانی کارکردن، نەخشەکێشانی توانا و پشتگیری بۆ خوێندن و کارکردن پێشکەش بە بەشدارەكانی دەکات.\nبەهاوكاری تیمێکی فرە پسپۆڕیی بنەمای پێداویستیەکانی بەشداریكەر داڕێژراون ،لە پێناو بەرزکردنەوەی ئاستی خێراتری دەستگەیشتن بە هەلی کار و گەشەپێدانی تواناییەکان .\nسوود وەرگران لە خزمەتگوزارییەكانی ، وە بەشدارانی ئەم ناوەندە نوێنەرایەتی زیاتر لە 40 نەتەوەی جۆراوجۆر دەكەن . شارەزایان و پسپۆڕانی ناوەندەكە بە 12 زمانی جیاواز خزمەتەكانیان پێشكەش دەکەن . ئامانجی ناوەندەكە خزمەتگەیاندنە بە نزیکەی 1000 - 1200 کەس لە ماوەی ساڵێکدا . وە بەردەوامی پەرەدەدرێت بە مۆدێلی كارکردن و گەشەپێدانی.\nخزمەتگوزاریەكانی ناوەندی ستادی بۆ پێشخستنی تواناكان:


ڤیتۆیەکی ڕوسی و چینی لە ئەنجومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی ئاستەنگی بەرانبەر گەیاندنی هاوکاری مرۆیی بۆ نێو سوریا دروستدەکات و هاووڵاتیانی ئەو وڵاتە دوچاری مەترسی برسێتی دەکاتەوە بەتایبەتی ناوچەکانی باکوری ڕۆژئاوای ئەو وڵاتە.\nبەگوێرەی هەواڵێکی ڕۆژنامەی"گاردیان"ی بەریتانی، "وسیا و چین بەشێوەیەکی هەڵپەرستانە و نامرۆڤانە مافی خۆیان بۆ دژایەتیکردنی بڕیارێکی ئەنجومەنی ئاسایشی نێوەدەوڵەتی بەکارهێناوە کە لەلایەن (ئەڵمانیا وبەلجیکا)وە پێشکەشکراوە بۆ دڕێژەپێدان بە گەیاندنی هاوکارییە مرۆییەکان بۆ سوریا لەڕێگەی دووی خاڵی سنوری نێوان ئەو وڵاتە و تورکیا".\nڕۆژنامە بەریتانییەکە ئاماژەی بەوەکردوە ، "ڕوسیا داویکردووە ماوەی دڕێژکردنەوەی گەیاندنی هاوکارییەکان بۆ سوریا تەنها شەش مانگ بێت و لەڕێگەی یەک خاڵی سنورییەوە بێت، ئەمە لەکاتێکدایە کە بڕیاری گەیاندنی هاوکارییەکانی پێشوو لە ڕۆژی هەینی داهاتوودا کۆتایی دێت".\nلای خۆشییەوە ڕێکخراوی لێبوردنی نێودەوڵەتی، هەڵویستەکانی ڕوسیاو چینی بە " ئابڕوبەر و ترسناک " ناوبردووە.\nشیرین تادرۆس، سەرۆکی نوسینگەی ڕێکخراوەکە لە نەتەوە یەکگرتووەکان لەو بارەوە ئاماژەی بەوەداوە : "بەردەوامی گەیشتنی هاوکارییە مرۆییەکان و کراوەبوونەوەی دەروازە سنورییەکان ژیانی ملیۆنەها هاووڵاتی سوریا لە مردن بە برسیبوون ڕزگاردەکات".\nئەو بەرپرسە نێونەتەوەییە داواشیکردووە، "دەروازەی سنوری (یەعروبیە) لەگەڵ عێراقدا کراوە بێت کە ئێستا ڕوسیا ڕێگری دەکات لەگەیاندنی هاوکارییەکان لەو خاڵە سنورییەوە".\nهاوکات، دێڤید میلیباند، سەرۆکی لیژنەی فریاکەوتنی نێودەوڵەتی لەو بارەیەوە دەڵێت: " هەردوو خاڵی سنوری "بابولهەوا و بابول سەلام" بە هەموو توانایانەوە کاردەکەن بۆ گواستنەوەی هاوکارییەکان بۆ زیاتر لە سێ ملیۆن هاووڵاتی سوری".\nئاماژەى بەوەشکردووە، "لە پێناو سیاسەتدا ڕوسیا و چین ژیانی هاووڵاتیانی سوریایان خستوەتە سەر لێواری هەڵدێر".\nبەگوێرەی نەتەوە یەکگرتووەکان زیاتر لەنیوەی دانیشتوانی ڕۆژئاوای کوردستان خواردن و دەرمانی پێویستیان نییە. تاکە ڕێگا بۆ پڕکردنەوەی ئەو پێداویستیانە دەروازە سنورییەکانی نێوان عێراق و ڕۆژئاوای کوردستانن. پێش شەش مانگ، لەبەر ناڕەزایی روسیا و چین، ئەنجومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی دەروازە سنورییەکانی سەر ڕۆژئاوای کوردستانی داخست و بەهۆیەوە دۆخی مرۆیی ناوچەکە زۆر خراپ بووە.\nڕوسیا کە هاوپەیمانێکی نزیکی حکومەتی سوریایە بە خێرایی لە سەرەتاوە دژی ئەو پڕۆژە بڕیارە وەستایەوە. پڕۆژە بڕیارەکە بە 13 دەنگی بەڵێی ئەندامانی ئەنجوومەنی ئاسایش و دوو دەنگی نەخێر و ڤیتۆ و یەکلاکەرەوەی روسیا و چین پەسەندنەکرا.\nمانگی ڕابردوو ئەڵمانیا و بەلجیکا ڕەشنووسی پڕۆژە بڕیارێکی نوێیان پێشنیازکرد کە رێگا بە کردنەوەی دەروازەی (تەلکۆچەر) دەدات بۆ ڕۆژئاوای کوردستان.\nبەگوێرەی سەرچاوەکانی هەواڵ، ئەمریکا و بەریتانیا پشتگیری ئەو ڕەشنووسەیان کرد و لە دانوستانەکان پێداگیریان لەسەر کردنەوەی خاڵی سنووری تەلکۆچەر کردبوو. بەڵام روسیا هەڕەشەی ڤیتۆی کردبوو. باڵوێزی روسیاش ئەو داوایەی ڕەتکردەوە .\nئاماژە بەوەشکراوە، "ئەگەر ئەمریکا و بەریتانیا پێداگیری لە کردنەوەی تەلکۆچەر بکەن ئەوا مۆسکۆ دژایەتی کردنەوەی هەردوو خاڵی سنوری بابولهەوا و بابول سەلامیش دەکات.\nلای خۆشییەوە بەرنامەی خۆراکی جیهانی سەر بە نەتەوە یەکگرتووەکان، لە ڕاپۆرتی مانگانەی خۆیدا لەبارەی ڕەوشی مرۆیی سوریا هۆشداریداوە لەبەرزبوونەوەی نرخی خۆراک لەو وڵاتە بەشێوەیەکی کۆنترۆڵ نەکراو کە هیچ کات پێشتر نەگەیشتووەتە ئەو ئاستە.\nبەگوێرەی ڕاپۆرتەکە، لە سوریا نرخی خۆراک و کەلوپەل بە ڕێژەی 48% بەراورد بە مانگی ئایار زیادیکردووە، نرخەکانی ئێستا سێ هێندەی هەشت مانگ پێش ئێستان، تاوەکو ئێستا شەش ملیۆن و 700 هەزار کەس ئاوارەبوون، نۆ ملیۆن و 300 هەزار کەس خۆراکی پێویستیان نییە، دوو ملیۆن و 200 هەزار کەسی دیکەش مەترسیی ئەوەیان لەسەرە کە خۆراکی پێویستیان نەمێنێت.\nبەرنامەی خۆراکی جیهانی هۆشداری دەدات کە پێویستیی بە 269 ملیۆن دۆلاری دیکە هەیە بۆ ئەوەی بەردەوامبێت لە پێشکەشکردنی هاوکارییەکانی و ئەگەر لانیکەم 200 ملیۆن دۆلار تاوەکو مانگی ئاب تەرخان نەکرێت، ئەوا ناچاردەبن کە هاوکارییەکانیان کەمبکەنەوە.\nڕوسیا پشگیری خۆی بۆ ئێران ڕاگەیاند\n2020.07.21 - 20:54


پێش 3 هەفتە 216 جار خوێنراوەتەوە\nنەخۆشی گەنم (Celiac Disease ) بریتییە لە کێشەی هەرسکردن کە ئازار دەگاتە ڕیخۆڵەی بچوک، کاتێکە جەستە وەستاوە لەوەرگرتنی خۆراکە ماددە بۆ لەش.\nئەوکەسانەی ئەم نەخۆشییەیەیان هەیە هەستیارن بۆ گلوتین کە جۆرێکی پڕۆتینە دۆزراوەتەوە لە گەنمدا و جۆرە ڕووەکێک وەک جۆیە، هەروەها جۆ و هەندێ کاتیش لەبڕێکی کەمی تێکەڵەی شۆفاندا هەیە.\nنەخۆشی گەنم درێژخایەنە بەڵام ئەتوانین بەڕێوەی ببەین بەگۆڕینی خۆراکەکەی کە گلوتین نەبێت لەو خواردنەی کە دەیخوا، ئەم نەخۆشییە زیاتر لەمناڵاندا هەیە.\nئەو منداڵانەی ترسی زیاتریان هەیە بۆ توشبوون بەم نەخۆشییە لەوانەیە یەکێک لەم هۆکارانەیان هەبێت:(Risk factor)\n۱- نەخۆشی شەکرە لەجۆری یەک.\n۲- ئەو کەسانەی مەغۆلیان هەیە (Down syndrom).\n٤- ئەو ئافرەتانەی کرۆمۆسۆمی x یان نییە کەدەبێتە هۆی نەزۆکی(Turner syndrom).\nئایا منداڵەکەم نەخۆشی گەنمی هەیە؟\nدەرکەوتنی نیشانەکان لەوکاتەوە دەست پێدەکات کەمنداڵەکە دەست دەکا بەخواردن کە گەنمی تێدابێت. نیشانەکان دەگۆڕێ لە منداڵێکەوە بۆ منداڵێ تر، هەندێ منداڵیش هەیە هیچ نیشانەیەکی نییە. بەپێی کات نیشانەکانی زیاد دەکات و بەزۆری لەکارکەوتنی پارچەیەک لەڕیخۆڵە بچووک ڕوودەدات.\nهۆکاری نەخۆشی گەنم چییە(Causes) ؟\nنەخۆشی گەنم بۆماوەییە لەخێزاندا.\nنیشانەکانی نەخۆشێ گەنم دەست پێدەکا لەگەڵ بوونی ئەمانەدا:\n۱- بوونی قەلەقی و سترێسێکی زۆر\n۲- ژنانی دووگیان\nنیشانەکانی نەخۆشی گەنم(Symtom) ؟\n۱-سکچونی بەردەوام یان قەبزی\n۵-کەمبوونەوەی ئیشتیها و کەمبوونەوەی کێش\n٦-دواکەوتنی گەشە و سوڕی مانگانە\n۷-کەمی ماددەی ئاسن و کەم خوێنی\n۹-شکان و باریک بوونەوەی ئێسک\n۱۰-کەمبوونەوەی ماسولکە لەپەلەکاندا\n۱۱-تێکچوونی مینای دان\nدیاریکردنی ئەم نەخۆشییە(Diagnosis) ؟\n۱- لەڕێگەی خوێنەوە\n۲- یان وەرگرتنی پارچەیە شانە لە ڕیخۆڵە بچووک\nیەکەم شت دەبێت شێوازی ژیانی ڕێک بخەی بەوەی ماددەی گلوتین لە خواردنەکەیدا لابەی تا ماوەی ٦ بۆ ۱۲ مانگ، هێشتا کەسەکە بەتەواوی چاک نابێتەوە بەڵکو دەبێت بەدرێژای ژیانی هیچ شتێک نەخوا کەماددەی گلوتینی تێدابێت وەک نان و گەنم و کێک و پیتزا و کولێرە هتد ئەبێت سنوردار بکرێن بۆی.\nوەرگێڕانی: زریان فازیل عه‌لی


حكومەتی هەرێم و یەكێتیی و پارتیی، قەیرانی كۆرۆناڤایرۆس دەقۆزنەوە بۆ زیاتر كۆنترۆڵكردنی كۆمەڵگا و ناڕەزایەتیی سیاسیی. ئەوە تەنها لە هەرێمی كوردستان رونادات، لە زۆر شوێنی تری دونیاش. هەر بۆیەشە تا ئێستا هێمن مامەندی رۆژنامەنوس ئازادنەكراوە و رۆژنامەنوس هەرێم جاف بەكەفالەت ئازادكراوە و ئەمڕۆش فەرمانی دەستگیركردن بۆ شاسوار عەبدولواحید دەرچوە.\nدەستگیركردنی هێمن مامەند و بەكەفالەتكردنی هەرێم جاف و بڕیاری دەستگیركردنی شاسوار عەبدولواحید بێمانان، پێشێلكردنی ئازادیی رادەربڕینە و هەركەسێكی ئازادیخواز دەبێت دژیان بێت.\nلەگەڵ ئەوەشدا، شاسوار عەبدولواحید نابێت لە كۆمێنتێك پەشیمانبێتەوە كە خۆی نوسیویەتی. دەكرێ داوای لێبوردن لە خەڵك و خوێنەران بكات كە هەڵەیەكە بەسەریدا تێپەڕیوە، بەڵام پەشیمانبونەوە لە كۆمێنتێك بێ داننان بە هەڵەكەی، كارێكی باش نییە بۆ كەسێكی سیاسەتمەدار كە پێیوایە كەس لەو "راستگۆتر و ئازاتر و ئازادتر" نییە. پێویستە شاسوار عەبدولواحید داكۆكیی لە قسەكانی بكات لە چوارچێوەی ئازادیی قسەكردندا، نەك پەشیمانبێتەوە لە قسەكانی. من بەتەواوی داكۆكیی لەوە دەكەم هەركەس ئازاد بێت بە شێوەیەكی ئازادانە رای خۆی لە مەسەلەكان دەرببڕێ. شاسوار عەبدولواحید بەڕونی ئاماژەی بەوە كردوە كە ئەوە رای خۆیەتی، لە كۆمێنتێكیش بوە نەك وتارێكی دورودرێژی میدیایی یان هەواڵ و راپۆرت، یان تەنانەت پۆستێكی فەیسبوكیش.\nحكومەتی هەرێم نە ئەوە جاری یەكەمیەتی پێشێلی ئازادیی قسەكردن دەكات، نە دواجاریشی دەبێت.\nئازادیی رادەربڕین مافێكی دەستورییە، نابێت هیچ كەس دەست بۆ ئەو ئازادییە ببات. ئەوەی شاسوار عەبدولواحیدیش كردویەتی، تەنها رایەكە كە نایەتەوە لەگەڵ پێدراوە و راستییە زانستییەكان دەربارەی ڤایرۆسی كۆڕۆنا. سەرۆكی ئەمریكا تڕامپ لەوە خراپتری گوتوە كە شاسوار گوتویەتی.\nحكومەت و یەكێتیی و پارتیی، سەرەڕای ئەو هەمو میدیا پڕۆپاگەندەیییەی هەیانە، هێشتا لە كۆمێنتێك دەترسن كاریگەریی لەسەر وڵاتییان دروستبكات. ئەوەش ئەگەر هەر مانایەكی هەبێت، ئەوەیە كە بەڕاستی حكومەت و یەكێتیی و پارتییش تێگەییشتون كەس متمانەیان پێ ناكات و تەنانەت كۆمێنتێكیش دەتوانێت متمانەی وڵاتییان بە حكومەت و یەكێتیی و پارتیی زیاتر لەقبكات. پەشیمانبونەوەكەی شاسوار عەبدولواحیدیش، وا دەكات زیاتر وڵاتییان و دەنگدەرانی بەرانبەری متمانەی لەدەستبدەن.


Diplomatic Magazine | دەتوانین چی بکەین بۆ کەرکوک ؟\nخۆتان نەبن کەس ناتوانێ کێشەکانتان بۆ چارەسەر بکات\nلە چەند ساڵی ڕابردوودا چەندین ڕاپۆرت و پرۆژە لە بارەی کەرکوکەوە پێشنیار کران. ڕاپۆرتی گروپەکەی بەیکەر – هاملتن لە دیسەمبەری ٢٠٠٦، هەرچەندە تایبەت بوو بە بارودۆخی گشتیی عێڕاق و گەڕان بەدوای دەرچەیەکدا بۆ شکستی سەربازی و سیاسی ئەمریکا لەو وڵاتە، بەڵام ئاماژەی بە کێشەی کەرکوکیش وەک فاکتەرێکی گرنگ کرد بوو لەو چوارچیوەیەدا.\nدوژمنانی كورد، بۆئه‌وه‌ی بیسه‌لمێن كه‌ركوك كوردستانی نییه یه‌كیان گرتووه.\nئەم ڕاپۆرتە دەقا و دەق بۆچوونەکانی گروپی قەیرانە نێودەوڵەتییەکانی دووبارە کردبووەوە، کە لە ١٨ تەمموزی ٢٠٠٦ دا سەبارەت بە کەرکوک بڵاوی کردبووەوە. یونامیش دوای سێ ساڵ لە نیسانی ٢٠٠٩ هەمان بووچوونی دووبارە کردەوە، واتا هەموو ئەم پڕۆژە و ڕاپۆرتە بێ ئەنجامانە لە یەک سەرچاوەوە ئاویان دەخواردەوە.\nخاڵێکی سەرەکیش کە هەموویان لەسەری کۆک بوون ئەوە بوو کە لە دژی داخوازییەکانی کوردن و بەئاشکرا لایەنگیرییان لەوانی تر کردووە. لە نێوان ئەم پرۆژانەدا باسی مۆدێلی برۆکسلیش بۆ کەرکوک کرا، کە لە هیچ شتێکدا لە یەک ناچن و تەنها خوایان یەکە. ئەم پرۆژانە وەک چاوەڕوان دەکرا هیچ ئەنجامێكیان نەبوو، بەڵام وەک بەڵگە و هەوڵ لەبەر دەستن و هەر کاتێک پرۆسەیەکی جددی دەرەکی هەبێت بۆ چارەسەرکردنی کێشەکە، گومان لەوەدا نیە کە پەنایان بۆ دەبرێتەوە.\nڕای وڵاتانی نێوده‌وڵه‌تیش له‌به‌رژه‌وه‌ندی كورد نییه، له‌مه‌سه‌له‌ی كه‌ركوكدا.\nبە دوور و درێژی باسی هەمو ئەم پرۆژە و مۆدێلانەم لەو کتێبەدا کردووە کە پێشتر ئاماژەم پێ کرد. لە گەڵ ئەوەشدا با بزانین بۆچی گروپی قەیرانە نێودەوڵەتییەکان بەو شێوەیە کار دەکات. راپۆرتەکەی گروپی قەیرانە نێودەوڵەتییەكان لە ١٨ی تەمموزی ٢٠٠٦دا لە ژێر ناونیشانی " عێراق و کورد ئاماژە سەرەتاییەکانی شەڕێک کە خەریکە لەسەر کەرکوک هەڵدەگیرسێ" بڵاوکرایەوە.\nئەرکی سەرەکی ئەم جۆرە ڕاپۆرتانە ئەوەیە بیروڕای گشتی لە ڕۆژئاوا و دونیا بۆ ئەوە ئامادە بکەن کە چارەنووسی کەرکوک لە دژی خواستەکانی کورد بڕیاری لەسەر بدرێت. بڕیارێکی لەو جۆرە لە کاتێکدا کورد پێگەیەکی پەیدا کردبوو و ڕۆڵێکی ئەرێنی لە عێراق و لە دژی گروپە توندڕەوەکان دەبینی، کارێکی ئاسان نەبوو و ئامادەکاری زۆری پێویست بوو.\nبۆیە دەبینین هاودەنگییەکی سەرنجڕاکێش لەنێوان ناوەندە گرنكەكانی لێكۆڵینەوە، رۆژنامە و گۆڤارە دیارەكانی ڕۆژئاوادا سەبارەت بە دۆزی كەركوك هەیە، کە بەگشتی دژ بە خواستەكانی كوردن. دەوڵەتان نایانەوێت ڕاستەوخۆ ئەو دیدانە دەرببڕن، بۆیە هەوڵدەدەن لە ڕێگەی "میدیای ئازاد" و ڕێکخراوی "سەربەخۆی ناحکومی" ییەوە ئەو بیر و بۆچوونانە دەرخواردی خەڵک بدەن.\nدەتوانم بڵێم چالاکترین ڕێکخراوی لەم جۆرە لە بواری دۆزی کەرکوکدا گروپی قەیرانە نیودەوڵەتییەکانە، کە تا ئێستایش هەر خەریکە و ڕووداوەکانی ١٦ ئوکتۆبەری ٢٠١٧ ی بە "دەرفەتێکی باش دەزانێت بۆ دەسپێکردنەوەی گفتوگۆ لەبارەی ناوچە کێشە لەسەرەکانەوە". ئەو دەزانێت کورد ئێستا لاوازە و لایەنەکان دەتوانن ئەو چارەسەرییەی بەسەردا بسەپێنن کە ئەو بانگەشەی بۆ کردووە کە لەبەرژەوەندی ئەوانی تردایە و زیان بە کورد دەگەیەنێت.\nڕۆژئاوا، له‌ڕێگه‌ی ڕێكخراو ده‌زگا خێرخوازییه‌كانه‌وه، ته‌داخول له‌كاروباری ناوخۆیی وڵاتان ده‌كات\nگروپی قەیرانە نێودەوڵەتییەکان خۆی وەک ڕێکخراوێکی نێودەوڵەتی ناحکومی قازانج نەویست دەناسێنێت و هەوڵی ئەوە دەدات ڕێگە لە شەڕ و پێکدادان بگرێت و پشتیوانی لەو سیاسەتانە دەکات کە دەبنە هۆی ئاشتی لە جیهاندا. لە ڕێگەی بڵاوکراوەی مانگانەوە پێشوەخت خەڵک لە کێشەکان ئاگادار دەکاتەوە. گروپەکە کارەکانی لە ڕێگەی لێکۆڵێنەوەی مەیدانی و پێشکەشکردنی ڕاوێژ و ڕاسپاردەوە جێبەجێ دەکات.\nڕێکخراوەکە لە ساڵی ١٩٩٥ دامەزراوە و بەیەکێ لە سەرچاوە هەرە گرنگەکان بۆ لێکۆڵینەوە لە کێشە جیهانییەکان، پێشکەشکردنی ڕاوێژ بە دەوڵەتان و ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکانی وەک نەتەوە یەکگرتوەکان، یەکێتی ئەوروپا و بانکی نێودەوڵەتی، دادەنرێت. دەوڵەتانی ڕۆژئاوا، ڕێکخراوە خێرخوازەکان، دەوڵەمەندانی ڕۆژئاوا و دامەزراوەی تایبەت یارمەتی دارایی پێشکەش بەم گروپە دەکەن. گەورەترین سپۆنسەرکانی ڕێکخراوەکە دوو ملیاردێری ناسراوی جیهانن کە ناتل سیمۆڤیچی کرواتی و جۆرج سۆرۆسی جووە.\nلە ساڵی ٢٠١٨ دا سەرچاوەی دارایی ڕێکخراوەکە ٤٥٪ ی لە دەوڵەتانەوە بووە و ٢٣٪ ی لە دامەزراوەکان و ٢٧٪ ی لە کەرتی تایبەت و ئەوەی تریش لە ڕێکخراوی خێرخواز و وەبەرهێنانەوە هاتبوو. بەرپرسانی باڵای ڕێکخراوەکە بریتین لە کۆنە کاربەدەستانی گەورەی وڵاتانی ڕۆژئاوا. پاشخانی ڕێکخراوەکە و ئەوانەی یارمەتی دارایی پێشکەش دەکەن، دەتوانن شێواز و میتۆدی کارکردنیمان بۆ ڕوون بکەنەوە.\nئەو بەرپرسانەی ساڵانێکی تەمەنیان لە ئۆفیسەکانی حکومەتە ڕۆژئاواییەکان بەسەر بردووە و پۆست و پێگەی گرنگیان هەبووە، باش دەزانن بەرژەوەندی دەوڵەتان و ئەو ناوەندانەی پارەیان پێ دەبەخشن لە چیدایە. ئەم بۆچوونە نابێ وا لێكبدرێتەوە، کە ئەو ڕێکخراوانە دێن و کارەکانیان ڕاستەوخۆ و بە ئاشکرا لە بەرژەوەندی ئەو دەوڵەت و ناوەندانە دەکەن، بەڵام کەسیش باوەڕ ناکات و ڕێی تێناچێت ئەمانە بێن و لە دژی بەرژەوەندی ئەوانەی یارمەتی داراییان پێشکەش دەکەن کار بکەن.\nڕێكخراو نوێنه‌رانی وڵاتانی هه‌رێمی و نێوده‌وڵه‌تی له‌عێراق، باش له‌وه تێگه‌یشتوون كورد له‌ناو خۆیاندا خۆ خۆرن\nئەوان باش دەزانن کام ڕاوێژ و ڕاسپاردە مایەی ڕەزامەندییە و کامیان ڕەت دەکرێتەوە. ئەوەیش دەزانن کام لایەن بەهێزە و دەتوانێ خواستەکانی خۆی بسەپێنێ و کێشەی گەورە دروست بکات و کارەکەیان لێ تێک بدات، کام لایەنیش لاواز و بێ پشت و پەنایە و دەکرێت هەموو داخوازییەکانی یان بەشێکی پشتگوێ بخرێن. لەبەر ڕۆشنایی ئەم لێکدانەوەیە دەتوانین لەوە تێبگەین بۆ ئەم ڕاپۆرتانە لایەنگری لە هەموو لایەنەکان دەکەن، کورد نەبێ.\nئەوان زۆر باش لەوە تێگەیشتوون کە لەسەر ئاستی هەرێمی دەوڵەتانی ناوچەکە هەموو لە دژی خواستەکانی کوردن. لە نێوخۆی عێراقیش لایەنە سیاسییەکان لەدژی ئەوەن کورد پێگەی گرنگی هەبێ و لە کەرکوک و ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی هەرێم باڵادەست بێ. خۆخۆری و ململانێ و یارییە بچووکەکانی بەرپرسانی کوردیش زۆر لە ئێمە باشتر دەزانن، چونکە ئەوەی لە لای ئەوان باسی دەکەن بۆ خۆمانە باسی لیوە ناکەن.\nلەسەر ئەو بنەمایانە ئامادەکارانی ئەو ڕاپۆرتانە پرسەکانیان بەشێوەیەک خستووەتە ڕوو کە مایەی پەسەندکردنی دەوڵەتە هەرێمییەکان و لایەنە عێراقییەکان بن و گوێیان بە داخوازییەکانی کورد نەداوە. لە هەمان کاتدا داوا لە بەرپرسانی کورد کراوە نەرمی بنوێنن و لە پێناوی ئاشتی و سەقامگیریدا قوربانی گران بدەن و دەست لە بەشێک لە داخوازییەکانیان هەڵبگرن.\nئەوان دەزانن ناوەندە نێودەوڵەتییەکان ئەوەندە کارتیان بەدەستەوەیە بۆ ئەوەی گوشار بخەنە سەر کورد و ناچاریان بکەن بەو پرۆژانە قایل بن. ئەگەر کورد بەتەنیا دژی ئەو پرۆژانەیش ڕاوەستێت، ئەوا شتێکی ئەوتۆی پێ ناکرێ و دەکرێت بەئاسانی زیانی گەورەی پێ بگەیەنن. گروپی قەیرانە نێودەوڵەتییەکان لە ڕاپۆرتەکەیدا ئاماژەی بە بارودۆخی ئاڵۆز و ترسناكی کەرکوک کردووە، لایەنەكانی ململانێکە و خواستەکانیانی خستووەتە ڕوو و داوای لە كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی کردووە خۆی لە بەرپرسیارێتی نەدزێتەوە.\nیه‌كێك له‌چاره‌سه‌ره‌كان بۆ پرسی كه‌ركوك، به‌ڕێوه‌بردنی شاره‌كه‌یه، به‌به‌شداری ته‌واووی پێكهاته‌كان.\nئەوە ئەم بوو داوای دواخستنی ڕاپرسی لەسەر دواڕۆژی كەركوك کرد و بە هۆکاری تەقینەوەی بارودۆخەکەی لە قەڵەم دا. لەمەدا ڕاپۆرتەکەی بەیکەر – هاملتن ڕێک بۆچوونەکانی ئەمانی وەرگرتووە. ڕاپۆرتی قەیرانە نیودەوڵەتییەکان داوا دەكات كەركوك بكرێت بە هەرێمێكی فیدیڕاڵی سەربەخۆ و پێی وایە کە نابێت بخرێتە سەر هەرێمی كوردستان.\nپێشنیاری ئەوەیش دەکات هەر چوار پێکهاتەکەی کەرکوک لەسەر دابەشکردنی دەسەڵات لە كەركوك رێك بكەون. چەند ساڵێكە ئەو گروپە ئەو جۆرە چارەسەرییە پێشنیار دەكا و كۆر و كۆنفرانسی بۆ دەبەستێ و بیروڕای رۆژئاوای بۆ ئامادە دەكات. گروپی قەیرانە نیودەوڵەتییەکان لە ساڵی ٢٠٠٣ بانگەشە بۆ ئەم چارەسەرییە دەکات، تورکیایش زۆر جار پێداگری لەسەر هەمان شت دەکات. لە کۆتاییدا کۆمەڵێ ڕاسپاردەی بۆ نەتەوە یەکگرتووەکان، دەوڵەتانی هەرێمی، عێراق و کوردستان پێشکەش کردووە.\nنابێ به‌هاتنی ڕێكخراوه‌بیانییه‌كان دڵخۆشبین، چونكه ئه‌وان بۆ جێبه‌جێكردنی ئه‌جێندای وڵاته‌كانیان دێن نه‌ك چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌كانی ئێمه.\nیەکێ لە دیاردە عەنتیکەکانی ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکان بەستنی چەندین کۆنفرانس و کۆبوونەوەی بێ ئەنجام بوو لە وڵاتانی دەوروبەر، ئەوروپا و ئەمریکا بۆ "نوێنەرانی پێکهاتەکان؟!"، کە ڕۆژانە لە ئەنجومەنی پارێزگا پێکەوە خەریکی کەین و بەین و پارە پەیدا کردنن. ئەو جۆرە کۆنفرانسانە پڕن لە دووڕوویی و گوایە پێکهاتەکان هیچ کێشەیان نیە و هەموو وەک برا پێکەوە دەژین!!.\nهەڵبەتە ڕێکخەرانی ئەو جۆر کۆنفرانسانە گاڵتەیان بەو قسانەدا دێ چونکە ئەوان لەو سەری مەسەلەکانەوە دێنەوە، بەڵام قەت هیچ دەرناخەن و هەر سەریان بۆ دەلەقێنن. ئەوان بۆ خۆیان لەم ڕێگەوە کار و سپۆنسەریان پەیدا کردووە کە پارەی باشیان دەدەنێ بۆ ئەم جۆرە کارانە. لە دوورەوە خەڵکی داماو زۆر دڵخۆش دەبن بەم جۆرە کۆبوونەوانە و لێکدانەوەی جۆرا و جۆریان بۆ دەکەن و بە نیشانەی ئەوەی دادەنێن کە دونیا خەریکی چارەسەرکردنی کێشەکەیانە. ئەوان نازانن هەموو ڕۆژی دەیان و بگرە سەدان کۆنفرانسی لەم جۆرە لە هۆڵە داخراوەکانی ئەو وڵاتانە دەبەسترێن و هیچ ئەنجماێکیش نادەن بەدەستەوە.\nده‌بێ خه‌ڵكی كه‌ركوك له‌ڕێگه‌ی نوێنه‌راكانیانه‌وه هه‌وڵی چاره‌سه‌ر كردنی كێشه‌ی كه‌ركوك بده‌ن.\nلە یەک حاڵەتدا ئەو کارانە بەرهەمێکیان دەبێت، ئەگەر نوێنەرانی ڕاستەقینەی لایەن و پێكهاتەکان بۆ خۆیان باوەڕیان بە ڕێککەوتن و پێکەوە ژیان هەبێ و خاوەن بڕیاریش بن نەک پیاوی ئەم بەرپرسە و ئەو دەڵەتە بن و کۆیلەی بەرژەوەندی تایبەتی خۆیان و حیزبەکانیان نەبن. لەم حاڵەتەشدا هیچ پێویست ناکات بچن بۆ ئەوروپا و ئەمریکا، بەڵکو دەتوانن لە قەرەهەنجیر و تازەخورماتووش کۆببنەوە و ڕێکبکەون.\nبۆیە نابێ خەڵکی کەرکوک بە تایبەتی کوردەکەی باوەڕیان بەوە هەبێت، کە خەڵکێکی تر لە دەرەوەی عێراق یا تەنانەت لە دەرەوەی کەرکوکەوە دێن و کێشەکانیان بۆ چارەسەر دەکەن. دەبێت بۆ خۆیان لە گەڵ نوێنەرانی ڕاستەقینەی پێکهاتەکاندا هەوڵ بدەن یەکدەنگییەک دروست بکەن و کێشەکانیان چارەسەر بکەن.\nهەڵبەتە ئەمە کارێکی ئاسان نیە و پێویستی بە بین درێژی و کارکردنی زۆر هەیە و بۆ ئەمە دەبێت لە کەرکوک کۆڕ و کۆبوونەوە بکرێت، نەک لە بەڕلین و عەممان و ژنێف...هتد.


سەرۆکی پەرلەمان عەلی لاریجانی ڕایگەیاند لە 17 وەزیری دەستنیشان کراودا 16یان پەسەند کران لە ناویاندا وەزیری دەرەوە محمەد جەواد زەریف، کە وتووێژکەری باڵای ئێران بوو بۆ ڕێککەوتنە ناوکییەکەی ساڵی 2015 لەگەڵ زلهێزانی جیهاندا. وەزیری نەوت بیجان زەنگەنەش پەسەند کرا.\nژەنەڕاڵ ئەمیر هاتامی بە زۆرترین دەنگ کە لە کۆی 288 دەنگ دا 261 دەنگی ئەرێی بەدەست هێنا بۆ وەزیری بەرگری. ئەو دەبێت بە یەکەم وەزیری بەرگری کە هیچ پەیوەندییەکی بە سوپای پاسدارانی توندڕەوەوە نەبووە لە ماوەی 25 ساڵی ڕابوردۆوە.\nهەرچەندە هاتمی بە پەرلەمانی ڕاگەیاند کە پەیوەست دەبێت بە پێشوەبردنی بەرنامەی موشەکی بالاستیکی ئێران کە بووە بە هۆی سزاکانی ڕۆژئاوا.\nلە مانگی 7 دا ئێران موشەکێکی تاقیکردەوە کە توانای هەڵگرتنی سەتەلایتێکی هەیە، ئەم هەنگاوەش بوو بەهۆی کاردانەوە جیهانییەکان لە ناویاندا لەلایەن فەرەنسا، بەریتانیا، وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکاوەش شەرمەزار کرا کە ئەم سێ وڵاتانە بەشێک بوون لە ڕێککەوتنی ناوکی لەگەڵ ئێران. ڕۆحانی داوای لە هاتمی کرد پەیوەندییەکانی لەشکری ئێران لەگەڵ سوپای پاسداراندا بەرەوپێش ببات لە کاتێکدا تێکنالۆژیای سەردەم بکار دەهێنن بۆ پێشخستنی چەکی ئێران.\nڕۆحانی بە پەرلەمانتارانی ڕاشگەیاند کە ئامانجی سەرەکی وەزیری دەرەوەش ئەوە دەبێت کە لەسەر ڕێککەوتنە ناوکییەکە بەردەوام بێت و سەرنجی سەرمایەگوزارەکان و تێکنالۆژیا بیانییەکا ڕابکێشێت.\nسەرۆکی ئەمەریکا دانۆڵد ترامپ بە بەردەوامی ڕەخنەی لەو ڕێککەوتنە گرتووە بەڵام هێشتا لە ڕێککەوتنەکە نەکشاوەتەوە.


خەبات بۆ دابین کردنی شوێنێکی ئەمن بۆ ئاوارەكان و پەناخوازان وتەیەک بە بۆنەی رۆژی جیهانی پەنابەران – رادیو ده‌نگی ئازادی و یه‌كسانی\nخەبات بۆ دابین کردنی شوێنێکی ئەمن بۆ ئاوارەكان و پەناخوازان وتەیەک بە بۆنەی رۆژی جیهانی پەنابەران\nرۆژی ٢٠ی ژوئه‌ن بەرابەر لەگەڵ ٣٠ی جۆزەردان، رۆژی جیهانی پەنابەرانە. بەپێی ئامارێک کە ئاژانسی پەنابەرانی رێكخراوی نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتووه‌كان رۆژی ٢٨ی مانگی جۆزەردان بڵاوی کردەوە، ژمارەی ئاوارەکان لە ساڵی ٢٠١٤ گەیشۆتە ٥٩ ملیۆن و ٥٠٠ هەزار کەس. لەم ژمارەیە، ١٩ ملیۆن و ٥٠٠ هەزار کەسیان پەنابەران، ٣٨ ملیۆن و ٢٠٠ هەزار کەسیشیان ئاوارەی ناوخۆیی و یەک ملیۆن و ٨٠٠ هەزار کەس لەو کەسانە پێکدێن کە لە چاوه‌ڕوانی موافقەت لەگەڵ داواکاریەکەیاندان. ژمارەی ئاوارە و پەناخوزان لە ساڵی ٢٠١٤ دا بە رێژەی ٨،٣ ملیۆن کەس بە بەراورد لەگەڵ ساڵی ٢٠١٣ زیادی کردوە. بەراورد دەکرێت کە ساڵی ٢٠١٤ نزیکەی ١٤ ملیۆن کەس بە ژمارەی ئاوارە و پەناخوازانەوە لە دنیادا زیاد بووبێت. شەڕەکانی سوریەکە لە لایەکەوە دەوڵەتی ئامریکا، عەرەبستان و تورکیە و لە لایەکی دیکەوە کۆماری ئیسلامی و روسیە ئاگرەکەی خۆش دەکەن، لە گرینگترین هۆکاری زیاد بوونی ئاماری ئاوارەکان بە ئەژمار دێن. لە سوریە بە ته‌نیایی ٣ ملیۆن و ٩٠٠ هەزار پەنابەر و ٧ ملیۆن و ٦٠٠ هەزار ئاوارەی نێوخۆیی، بوونی هەیە.زیاتر لە ٥٠ لەسەدی ئاوارەکانیش لە منداڵان پێکدێن. دوای سوریە، ئەفغانستان بە نزیکەی ٣ ملیۆن ئاوارە لە ریزی دواتر دایە. وڵاتی عێڕاق، لیبی، یەمەن، سومالی، سودان و ئیریترەش بە نیسبەت جەمعیه‌ت، خاوەنی چەندین ملیۆن ئاوارەن. سەرانی وڵاتانی پێشکەوتووی رۆژئاوایی، بەردەوام و بە شێوەی ریاکارانە لە رێژەی ئەو ئاوارانەی دەچنە وڵاتەکانیان، دەناڵێنن و کۆمەڵێک یاسای دژی پەنابەری پەسند دەکەن.\nبەڵام لە راستیدا زۆرترین پەنابەر لە وڵاتانی لەحاڵی پێشکەوتندا جێگیر بوون و کاربەدەستانی وڵاتانی گه‌شه سه‌ندوو، کەمترین ژمارەی ئاوارە و پەنابەریان لە وڵاتەکانیاندا جێکردۆتەوە. لەپاڵ وڵاتانی سەنعەتی و گەشە سه‌ندوودا، پاشایەتی عەرەبستان و ئەمیرانی دەسەڵاتدار بەسەر وڵاتاتانی خەلیجی فارسیشدا، کەمترین ئاوارەیان رێگەداوە بچنە نێو وڵاتەکانیانەوە. دەروازەکانی ئەم وڵاتانە، تەنیا بەڕووی خاوەنانی سەروەت و سەرمایە و هێزی کاری هەرزانی کرێکارانی کۆچبەری ئاسیایی کە لە بارودۆخێکی کۆیلە ئاسادا لەم وڵاتانەدا کاردەکەن، کراوە بووە.\nئەو موسیبەتانەی کە تەنیا لە ماوەی چەند ساڵدا بەسەر ئاوارەکانی سەرچاوە گرتوو لە شەڕە ئیمپڕیالیستیەکان، ئیستبداد، هەژاری، بێکاری و نەبوونی هیچ چەشنە هیوایەک بە داهاتوویەکی روون هێندراوە، ریشەی لە سەرمایەداری قەیران لێدراوی ئێستا و حکومەتە بۆرژواییە ناوچەیی و ئیمپریالیستیەکاندایە. ره‌قابەتەکانی دوو بلۆکی رۆژهەڵات و رۆژئاوا، هەوڵی دەوڵەتی ئامریکا بۆ کردنەوەی شکست لەشەڕی ویێه‌تنامدا، ئەفغانستانی کردە مەیدانی شەڕێکی خوێناوی کە تا ئێشتاش، درێژەی هەیە. هێرشی حکومەتی ئامریکا بە سەرۆک کۆماری جۆرج دەبلیو بووش بۆسەر ئەم وڵاتە، بارودۆخەکەی خراپتر کرد. ٣ میلیۆن ئاوارە بەرهەمی کردارەکانی دەوڵەتی ئامریکا و هاوپەیمانە ناوچەیی و جیهانیەکانیەتی. دواتر نۆبەی عێراق هات. داگیر کردنی عێراق لە لایەن دەوڵەتی ئامریکا و هاوپەیمانەکانیەوە، یەکێک لە کارەساتە کەم وێنەکان لە مێژوی مۆدێرندایە. کوژرانی یەک ملیۆن کەس، داسەپاندنی ٥ میلیۆن منداڵی بێ باوک و مەیدان دان بە وێرانگەرترین شەڕە فیرقەییەکان بووه هۆی ئاوارە بوونی بەملیۆن کەس کە ژمارەیەکیان هەرلەم چەند مانگەی دواییدا لە ئاوەکانی مەدیتەرانەدا خنکان.ئەم دوو شەڕە و یارمەتیە راستەخۆ و ناڕاستەوخۆکانی دەوڵەتانی ئامریکا، عەرەبستان، قەتەر، تورکیە و ئێڕان بۆ کۆنەپەرستترین هێزی ئیسلامی وەک داعش، قاعیدە، تالیبان و هەروەها شه‌ڕه‌كانی لیبی و یەمەن، زەمینە خۆشکەری ئاوارە بوونی بەملیۆن خه‌ڵك لە ناوچه‌ی رۆژهەڵاتی ناوه‌ڕاسته. بەڵام ئەمە هەموو داستانەکە نییە. هەژاری، بێکاری، ژن ئازاری، ئیستبدادی هاری دینی، ئەو حكومەتە گەندەڵ و زۆردارانەی کە لە هەوڵدان تا کەشتییە لە قوڕ چەقیوەکەیان لە شەپۆلی قینی خەباتی کرێکاران و خەڵکی زەحمەتکێش رزگار بکەن، لە باقی هۆکارەکانی زیاد بوونی ژمارەی پەنابەرانن لە دنیادا. سەرانی وڵاتانی پێشکەوتووی سەرمایەداری لە دەوڵەتانی ئوروپایی و ئامریکاییەوە گرتویەتی تا حکومەتی ئۆسترالیا، بە بێ شەرمی تەواوەوە پەناخوازان وەک خەڵکێک وێنا دەکەن کە بەخاتری ئیمکاناتی رێفاهی خۆیان لە ئاو و ئاگر ئەدەن تا بگەنە وڵاتێکی ئەمن. ئەوان لە ئوروپا بە داخستنی سنورەکانیان و هاوکاری نەکردن، ئاوارەکانیان لە دەریای مەدیتەرانە و یان ئوقیانوسەکانی نزیک ئوسترالیادا وێڵکردوە و بوونەتە هۆکاری خنکانی ئەو ئاوارانەی کە ژمارەیەکی زۆریان منداڵن.زۆربەی ئەو دەیان میلیۆن کەسەی کە بەشوێن شوێنێکی ئەمنەوەن لە چینی کرێکار و توێژی بێبەش و زۆرلێکراوی کۆمەڵگان. ئەوان بە هەر دەرەجەیەک لە خوێندن و شارەزایی فەننیەوە بگەنە وڵاتانی ئەمن، بەریزی بێ مافترین کرێکارانەوە پەیوەست دەبن. پەناخوازان و ئاوارەکان شایستەی جیدی ترین و پەیگیر ترین پشتیوانیەکانن. دەبێ رۆڵی سیستمی سیاسی و ئابووری زاڵ و حکومەتە بۆرژوایی و ئیمپریالیستیەکان لە دروست کردنی کارەساتی ئاوارەییدا ئیفشا بکرێت. پێویستە سەرانی وڵاتانی ئیمپڕیالیستی ریسوا و درۆ و ریاکاریەکانیان سەبارەت بە دیفاع لە مافەکانی مرۆڤ و مافی ژنان و هیتر ئاشکرا بکرێت. ئەوان سەبەبکارانی بەرپا بوونی شەڕە وێرانگەرەکان و کارەساتی ئاوارەیی، لە خاوەرمیانەن. ئەوانن کە پەرە بە مسابقەی تەسلیحاتی ئەدەن و لە پەنای ئەم سیاسەتەدا بەملیارد دۆلار چەک بە حکومەتەکانی داسەپاو بەسەر خەڵکی ناوچەکەدا دەفرۆشن. دەبێ بە پشت بەستن بە ئەفکاری گشتی پێشڕەو و ئینساندۆست و هێزە خەباتکارەکان لە وڵاتانی پێشکەوتوی سەرمایەداریدا دەوڵەتە رۆژئاواییەکان ناچار بکرێن تا رێز لە مافی ئاوارەکان و پەناخوازان بگرن. پێویستە خەبات بۆ بە رەسمی ناسینی مافی نیشتەجێ بوون و دابین کردنی ژیانێکی ئینسانی بۆ هەموو کەسێک وەک ئینسان بە مافێکی جیهان شمول و وەک شارۆمەندێکی جیهانی و لەوانە مافی نیشتەجێ بوون لە هەر شوێنێکی دنیادا کە بیەوێ، پەرەبستێنێ.\nPrevious Article به رنامه كاني پاش نیوه رؤی ئه مرؤ 2015/06/20\nNext Article گه‌ش بینی به‌رامبه‌ر به ئه‌گه‌ری رێكه‌وتنی هه‌سته‌یی


گوتەبێژی پارتی دیموکراتی کوردستان رایگەیاند، لە دوو رۆژی داهاتوو لەگەڵ یەکێتی کۆدەبنەوە بۆ تەواوکردنی پرۆژە سیاسییەکەی نێوانیان.\nمەحموود محەممەد. گوتەبێژی پارتی دیموکراتی کوردستان راگەیاند: "ئێستا لیژنەکانی هەردوولا خەریکی نووسینەوەی پرۆژە سیاسییەکن بۆ رێککەوتنی نێوان هەردوو حیزبی یەکێتی و پارتی لەبارەی حکومڕانی هاوبەشی چوارساڵی داهاتووی هەرێمی کوردستان. لە دوو رۆژی داهاتوو مەکتەبی سیاسی هەردوولا کۆدەبنەوە بۆ تەواوکردنی پرۆژە سیاسییەکە و رێککەوتنی کۆتایی لەسەری".\nرۆژی پێنجی شوباتی 2019، مەكتەبی سیاسی پارتی و یەكێتی كۆبوونەوە. لە كۆبوونەوەكەدا لیژنەیەكیان پێكهێنا بۆ نووسینی رەشنووسی رێككەوتنێكی سیاسی، تاوەكو مەكتەبی سیاسی هەردوولا واژۆی بكەن و بڕیاری لەسەر بدرێت.\nسەعدی ئەحمەد پیرە، گوتەبێژی مەكتەبی سیاسی یەكێتی بە (رووداو)ی راگەیاند: "رێككەوتننامەكەی نێوان پارتی و یەكێتی لە 18 ماددە پێكهاتووە". هەروەها ئەندامێکی سەركردایەتی یەكێتی گوتی"بەپێی رەشنووسی رێككەوتنەكە هەردوو حیزب ئاگاداری سیاسەتی دارایی حكومەت و داهاتەكان دەبن و لە جوڵەی سەربازیدا رای یەكێتی وەردەگیرێت و لە پەیوەندییەكانی دەرەوەدا، یەكێتی بەپێی پێگە و قورسایی خۆی بەرپرسیارێتی پێدەدرێت".


دانا عەسکەر ڕۆمانی (دەرگای تەباشیر)ی ئەحمەد سەعداوی دەکات بە کوردی – دەنگی کورد\nماڵەوە/ئەدەب و هونەر/دانا عەسکەر ڕۆمانی (دەرگای تەباشیر)ی ئەحمەد سەعداوی دەکات بە کوردی\nدانا عەسکەر ڕۆمانی (دەرگای تەباشیر)ی ئەحمەد سەعداوی دەکات بە کوردی\nشاعیر و نووسەری کورد، "دانا عەسکەر" لە فەیسبووکی تایبەتیی خۆیەوە بڵاویکردەوە، کە دوای نزیکەی ماوەی ھەشت مانگ لە ماندوبوون و شەونخونی، دواجار لە سەرەتای مانگی نیساندا، کاری وەرگێڕانی ڕۆمانی (دەرگای تەباشیر)ی ئەحمەد سەعداوی تەواو بوو.\nدانا عەسکەر، لە بارەی چۆنێتیی ھەڵبژاردنی ئەم ڕۆمانە بۆ وەرگێڕان و کار و پرۆژەی وەرگێڕانییەوە، بۆ دەنگی کورد وتی: سەبارەت بە کاری وەرگێڕانم، ئەمە یەکەمین وەرگێڕانمە، کە بە (دەرگای تەباشیر) دەستمپێکردووە. چونکە ساڵی پار، کاتێ\nیەکەمجار ئەم رۆمانەم خوێندەوە، زۆر سەرنجی راکێشام و بە گرنگ و پێویستم زانی بیکەم بە کوردی، تا خوێنەری کوردزمانیش لە خوێندنەوەی ئەم ڕۆمانە ئاست بەرزەی "ئەحمەد سەعداوی" بێبەش نەبن.\nوەرگێڕی ڕۆمانی (دەرگای تەباشیر) وتی: لەراستیدا پێشتریش دوو کتێب ھەبوون، کە وەک پرۆژەی وەرگێڕان حەزمدەکرد و دامنابوون کاری وەرگێڕانیان بۆ بکەم، ئەوانیش کۆمەڵە چیرۆکی (پیشانگەی تەرمەکان)ی نووسەری عێراقی "حسن بلاسم" و کتێبی (خەزانی رۆشنبیر لە عیراق)ی نووسەر "محمد غازی ئەڵئەخرەس" بوو. بەڵام ئەم رۆمانەی ئەحمەد سەعداوی، ئەو دوو پرۆژەیەیەی تری دواخست. لەبەر گرنگیی ئەم رۆمانە و سەلیقەی سەعداوی، ناچار بووم پێش ئەو دوو کتێبەی تر کە ناوم ھێنان، دەستبکەم بە وەرگێڕانی ئەم رۆمانە.\nھەروەھا ئەوەشی وت: کە ئەم رۆمانە بە چاپە عەرەبیەکەی ۳۷۹ لاپەڕەیە و لە ۲۱ بەش پێکھاتووە. لەچەند رۆژی داھاتووشدا دیزاینی بەرگە کوردییەکەی تەواو دەبێت، دواتریش دیزاینی ناوەوەی بۆ دەکرێت. پاشان ئامادە دەبێت بۆ چاپ.\nدانا عەسکەر، بۆ بەردەوامییدان بە پرۆژەی وەرگێڕانی، وتی: لە دوای ئەمەش، ھەوڵدەدەم پەیوەندی بەو نووسەرانەیش "حسن بلاسم" و "محمد غازی ئەڵئەخرەس"ەوە بکەم، تاکوو وەک ڕێزێک لە کارەکانیان، بۆ مۆڵەتوەرگرتن لەبارەی وەرگێڕانی بەرھەمەکانیانەوە بۆ زمانی کوردی، قسەیان لەگەڵ بکەم. گەر ئەوانەش بەردەست نەبوون، ئەوا کار لە وەرگێڕانی کتێبی تر دەکەم.\nبڕیارە ڕۆمانی (دەرگای تەباشیر)ی ئەحمەد سەعداوی، لە وەرگێڕانی دانا عەسکەر، لە لایەن "ناوەندی دیالۆگ" لە کەرکوک لە ئەمساڵدا چاپ و بڵاو بکرێتەوە.\nپێشتریش ڕۆمانێکی تری ئەم ڕۆماننووسە عێراقییە، بەناونیشانی (فرانکشتاین لە بەغداد) لە لایەن "موکەڕەم ڕەشید تاڵەبانی"یەوە کراوە بە کوردی و ناوەندی ئاوێر چاپ و بڵاویکردووەتەوە.\nئەحمەد سەعداوی "ڕۆماننووس و شاعیر و سیناریست و دۆکیۆمێنتاریستی عێراقی"یە و لەساڵی ۱۹۷۳ لە بەغداد لە دایک بووە. چەند کتێبێکی لە بواری نووسین و ڕۆژنامەوانییدا ھەیە. ھەروەھا "خاوەنی چوار کتێبی شیعرە، بەناوەکانی(چڕنوکی داگیرکەر، ڕزگاربوونێکی زیادە، جەژنی گۆرانییە خراپەکان، وێنەکەم لەکاتی خەونبینیندا.) و خاوەنی چوار ڕۆمانیشە، بەناوەکانی (وڵاتە جوانەکە، ئەو خەون دەبینێت..یان یاریی دەکات..یان دەمرێت، فرانکشتاین لە بغداد، دەرگای تەباشیر).\nدەرگای تەباشیر دوا ڕۆمانی ئەم نووسەرەیە و لە ساڵی ۲۰۱۷ لە وەشانخانەی (الجمل) لە (بیروت-لوبنان) چاپ و بڵاوکراوەتەوە.\nئەم ڕۆماننووسە عێراقییە، لە ئەمساڵدا بە چاپی وەرگێڕانە ئینگلیزییەکەی ڕۆمانی (فرانکشتاین لە بغداد) بەناونیشانی (FRANKENSTEIN IN BAGHDAD)، لەگەڵ ۱۲ڕۆمانی تری جیھانییدا، لە لیستی درێژی پاڵێوراوانی خەڵاتی مان بووکەری نێودەوڵەتییدا دەبینرێت و کاندیدە بۆ بردونەوەی ئەو خەڵاتە.\nشاعیر و نووسەر، دانا عەسکەر، لەدایکبووی شاری کەرکووکە و لە ئێستاشدا ھەر نیشتەجێی ئەو شارەیە.\nبەشێک لەکتێبەکانی :١ – زەمەنێک بۆ خەم. (شیعر) ٢ – خوێنی رژاوی دوو سێو. (دوو قەسیدەی درێژ) ٣ – ئاوابوونی خەونەکان ..(شیعر) ٤ -رەھەندەکانی دەق لەنێوان فیکر و ئەندێشەدا.(رەخنەولێکۆڵینەوەی ئەدەبی) ٥ – ماناو دەلالەتە شاراوەکانی دەق. (رەخنەولێکۆڵینەوەی ئەدەبی) ٦ – رەھەندە فینۆمینۆلوجی و ئاراستە ناوەکییەکانی دەق. (رەخنەولێکۆڵینەوەی ئەدەبی) ٧ -ململانێ لەگەڵ پرسیار. (کۆدیدار) ٨ – ئەرگیومێنتی دژەکان. (پرۆژەی کۆکردنەوەی بابەتی فیکری و رەخنەیی)٩- فێستیڤاڵی گۆرانییەکانی خەزان. (شیعر)\nسەردار حەمید (نۆڕێ)


ئیسلام ئاباد - به‌رپرسان ڕایانگایه‌ند دوکه‌ڵ زۆرێک له پاکستان و به‌شێک له‌هندستانی دراوسێی ته‌نیوه، بۆته هۆی که‌وتنه‌وه‌ی ڕووداوی هاتووچۆ له شا رێگاکان و درو‌ستبوونی کێشه‌ی ته‌ندروستی، زۆر له دانیشتوان ناچار بوون له‌ماڵی خۆیان ده‌رنه‌چن.\nمه‌حه‌مه‌د حه‌نیف شاره‌زای که‌شوهه‌وا له‌پاکستان ده‌ڵێت " پێشبینی ده‌کرێت پیسبوونی ژینگه به‌هۆی ته‌پوتۆز و سوتانی به‌روبووم و دوکه‌ڵی کارگه‌کان و کووره‌کانی دروستکردنی خشت له‌پاکستان و هندستانی دراوسێ تا نیوه‌ی ئه‌م مانگه به‌رده‌وام بێت". ئامۆژگاری دانیشتونیشی کرد بۆ خۆپاراستن له نه‌خۆشیه‌کانی هه‌ناسه‌دان، ده‌مامکی خۆپاراستن به‌کاربێنن.\nمحه‌مه‌د ئه‌رشه‌د به‌رپرسی پۆلیسی شا ڕێگاکان ووتی له‌ڕوودوای هاتووچۆدا به‌هۆی خراپ بینین له‌چه‌ند به‌شێکی ناوچه‌ی په‌نجاب به‌ڵانی که‌مه‌وه 10 که‌س گیانیان له‌ده‌ستداوه و 25 که‌س برینداربوون. هه‌روه‌ها ده‌سه‌ڵات داوای له‌خه‌ڵکی کردوه ئه‌گه‌ر زۆر گرنگ نیه شا ڕێگاکان به‌کار نه‌هێنن.\nڕێژه‌ی پیسبوونی ژینگه و هه‌وای شاره سه‌ره‌کیه‌کانی پاکستان نزیکه‌ی 4 ئه‌وه‌نده‌ی پێوانه‌ی ڕێکخراوی ته‌ندروستی جیهانیه.\nله‌پایته‌ختی هندستان له‌نیوده‌لهی کێشه‌ی هاوشێوه تۆمارکراوه و جۆری هه‌وا به "زۆر خراپ" دانراوه، زۆر له قوتابخانه‌کان و چالاکی وه‌زشی و چالاکی ده‌ره‌وه ڕاوه‌ستێنراون.\nزاناکان: نیوه‌ی په‌رژینی شیلانی ده‌ریا له هاوایی سپیبۆته‌وه\nهۆنۆلولو – گرووپێک له زانایانی ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی ده‌وڵه‌ت ده‌ڵێن نزیکه‌ی نیوه‌ی ئێسکی به‌به‌ردبووی شیلان له هاوایی له سه‌روه‌ختی شه‌پۆلی گه‌رمای ساڵانی 2014 و 2015دا سپی بوونه‌ته‌وه، هه‌روه‌ها ئه‌و زینده‌وه‌رانی له‌جۆری قه‌وزه‌ن له‌نزیک که‌ناره‌کان له‌که‌مبوونوه‌دایه.\nزاناکانی به‌ڕێوبه‌رایه‌تی پاراستنی سروشتی ئاگه‌دارکرانه‌وه له‌و دۆخه‌ی هاوایی که‌هیچ کاتێک به‌م شێوه‌یه نه‌بوه.\nبه‌رپرسانی به‌رێوبه‌رایه‌تی نیشتمانی ئۆقیانووسه‌کان و به‌رگی هه‌وا ووتیان %56ی شیلان له دورگه‌که‌وره‌کان سپیبوونه‌ته‌وه، له‌گه‌ڵ 44% به‌درێژایی ڕۆژئاوای دوورگه‌ی ماوی و 32% له‌دوروبه‌ری دورگه‌ی ئاواها.\nزاناکان ده‌ڵین پێشبینی ده‌کرێت سپیبوونه‌وه‌ی زیاتر و به‌هێزتر دووباره‌بێته‌وه.\nکۆلی ڕۆجه‌ر له‌په‌یمانگای هاوایی بۆ زانستی زینده‌وه‌رانی ده‌ریا ده‌ڵێت " له ساڵانی سیه‌کانی ئه‌م سه‌ده‌یه‌دا له%30 بۆ 50ی سپیبونه‌وه له‌ناوچه‌ی هاوایی ڕووده‌دات".\nکاتیک پله‌ی گه‌رمای ئۆقیانووسه‌کان به‌رزده‌بێته‌وه، شیلان جۆره قه‌وزه‌کانی بۆ خۆاردن به‌کاریان دێنێت دوور ده‌خاته‌وه، ئه‌مه‌ش ده‌بێته هۆی ئه‌وه‌ی قه‌واره‌که‌یان که وه‌ک ئێسک وایه ڕه‌نگی له‌ده‌ستدات و سپی بێته‌وه.\nئه‌گه‌ر پله‌ی گه‌رما دابه‌زێت ئه‌وا شیلان ده‌بووژێنه‌وه، به‌پێچه‌وانه به‌به‌رزبوونه‌وه‌ی پله‌ی گه‌رما ده‌مرن و قه‌واره به‌به‌ردبوه‌که‌یان هه‌ڵده‌وه‌رێت، ئه‌مه‌ش ده‌بێته هۆی له‌ده‌ستدانی ژینگه‌ی ماسیه‌کان و که‌مبوونه‌وه‌ی به‌رگری له‌به‌رده‌م شه‌پۆله به‌هێزه‌کان.\nموکسیکۆ سیتی ئاپسی ته‌له‌فوونی فریاکه‌وتن نه‌وژه‌نده‌کاته‌وه بۆ ناردنی ئاگاداری بومه‌له‌رزه بۆ ته‌له‌فوونی خه‌ڵکی\nده‌سه‌ڵاتی مه‌کسیک ڕایگه‌یاند شاری مه‌کسیکۆ ئاپسی فریاکه‌وتنی ژماره‌ی 911ی نه‌وژه‌ندکردوه‌ته‌وه بۆ ناردنی ئاگاداری بوومه‌له‌رزه بۆ ته‌له‌فوونی دانیشتوانی شار. ئه‌مه هه‌نگاوه دوای ئه‌وه‌هات بوومه‌له‌رزه‌یه‌ک به هێزی 7.1 که‌وته‌وه و بوه هۆی گیان له‌ده‌ستدانی 369 که‌س له‌وانه 288 که‌س له‌پایته‌خت.\nقایمقامی شار ووتی ئاپسی فریاکه‌وتن ئاگه‌داری نوسین و ده‌نگ و له‌رینه‌وه له‌کاتی که‌وتنه‌وه‌ی بوه‌له‌رزه‌ی به‌هیزدا ده‌نێرێت.\nئه‌م ته‌کنه‌لۆجیایه له لایه‌ن ناوه‌ندی کۆماندارێتی C5 ه‌وه په‌ره‌ی پێدراوه که کۆنترۆڵی هه‌موو په‌یوه‌ندیه‌کانی کۆمپیته‌ر و ته‌له‌فون ده‌کات. ئه‌مه‌ش هه‌موو به‌ڕیبه‌رایه‌تیه چاودێریه‌کان و ناوخۆ و کۆنترۆڵی ڕۆبۆت ده‌گرێته‌وه.\nزیاتر له 20 ملێۆن که‌س له پایته‌ختی مه‌کسیک و ده‌وروبه‌ری ده‌ژین. زۆرینه‌ی شاره‌که له‌سه‌ر پاشماوه‌ی ده‌ریایه‌کی بنیاتنراوه، خاکه‌که‌ی کاریگه‌ری بوه‌له‌رزه بڵاوتر ده‌کاته‌وه و له‌هه‌مانکاتدا شه‌پۆل ده‌کاته هه‌مه به‌شێکی ئه‌و شاره.\nبه‌رنامه‌ی زانست و ته‌کنه‌لۆجیا 11- 06-2017


ڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی بەردەوامە لە پاڵپشتیکردنی هەڵمەتی ڕووبەڕووبوونەوەی کۆڤید-١٩ لە هەرێمی کوردستان بە دابینکردنی کۆمەڵێک کەلوپەل و پێداویستیی پزیشکیی بەبەهای ١ میلیۆن دۆلار\nسێ شەممە, 16 شوبات 2021 17:43\nهەولێر - عێڕاق، ١٦ی شوبباتی ٢٠٢١. ئەمڕۆ ڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی ١٣ تۆن لە کەلوپەل و پێداویستیی پزیشکی پێشکەش بە وەزارەتی تەندروستی کرد لە هەرێمی کوردستانی عێڕاق، ئەم بەخشینە بۆ بەرزکردنەوەی تواناکانە لە هەڵمەتی ڕووبەڕووبوونەوە و کۆنترۆلکردنی ئەو زیادبوونانەی دوایی لە ژمارەی تووشبووان لە عێڕاق.\nئەوپێداویستییە پزیشکییانەی کە بەهاکەی یەک ملیۆن دۆلارە، پاڵپشتێکی بەهێزی کەرتی تەندروستییە لەهەرێمی کوردستان. ئەمەش پێکهاتووە لە کەلوپەلی خۆپارێزی کەسی، کیتی دەستنیشانکردنی کۆڤید-١٩، ئامێری دابینکردنی ئۆکسجین، ئامێری پێوانەی ئۆکسجین، ئامێر و قەرەوێڵەی بەشی چاودێری چڕ، کەلوپەل و پێداویستی ناو نەخۆشخانە، ئامێری چاودێریکردنی حاڵەتی نەخۆش وکۆمەڵێک کەرەستەی دیکەی پزیشکی. ئەم یارمەتییە هاوکاتە لەگەڵ ململانێی بەرپرسانی تەندروستیی ناوچەکە بۆ کۆنترۆڵکردنی بەرزبوونەوەی ئەم دواییانەی ژمارەی تووشبووان و ژمارەی نەخۆشە خەوێندراوەکان لە نەخۆشخانەکان. پێداویستییە پزیشکییەکانی ڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی سوودی دەبێت بۆ هەردوو مەبەستی دەستنیشانکردن و چارەسەرکردنی نەخۆشانی کۆڤید-١٩دوابەدوای هەواڵی تۆمارکردنی جۆری نوێی ئەم ڤایرۆسە لەعێڕاق.\n"ئێستا، بڵاوبوونەوەی پەتایی کۆڤید-١٩ ئاماژە بە بەرزبوونەوەیەکی نوێ دەکات لە ژمارەی تووشبووان و بە لەبەرچاوگرتنی بڵاوبوونەوەی جۆری نوێی ئەم ڤایرۆسە لە وڵاتدا، ڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی بەردەوامە لە دابینکردنی پاڵپشتییە تەکنیکییەکان و کردەییەکان بۆ ڕووبەڕووبونەوەی ئەم پەتایە لەسەر ئاستی ناوەند و هەرێمی کوردستان وەکو ئامادەکارییەک بۆ هەر بەرزبوونەوەیەکی نەخوازراو". د.ئەحمەد زویتن وایگووت، سەرۆک و نوێنەری رێکخراوی تەندروستیی جیهانی لەعێراق. هەروەها گوتیشی "ئاستەنگیی زیاتریشمان لەپێشە، بۆیە پێویستە هەوڵەکانمان یەکبخەین، هەموو سەرچاوە بەردەستەکان بەکاربهێنین و وەبەرهێنان لە تواناکانمان بکەین لەهەردوو بواری خۆپارێزی و چارەسەری بۆ ئەوەی ئەم جەنگە ببەینەوە."\nبەرپرسانی تەندروستیی هەرێم بەخۆشحاڵییەوە ئەم پاڵپشتییەیان کە بۆجاری سێیەمە لەدوای شوبباتی ٢٠٢٠، قبوڵ کرد. "ئێمە پاڵپشتیی بەردەوامی ڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی بۆ هەرێمی کوردستان بەرز دەنرخێنین، ئەم هاوکاریەی ئەمڕۆ بەدڵنیاییەوە تواناکانمان بەهێزتر دەکات لە دەستنیشانکردن و چارەسەرکردنی تووشبووانی کۆڤیدــ١٩. ئەمەش لەکاتێکدایە کە ئێمە هەموو هەوڵەکانمان بۆ ئەوەیە ژمارەی تووشبووانی کۆڤیدــ١٩ بەهەموو شێوەیەک تانزمترین ئاست کەم بکەینەوە " د.سامان بەرزنجی وایگوت، وەزیری تەندروستیی حکومەتی هەرێمی کوردستان.\nتاوەکو ئەمڕۆ ١٥ی شوبباتی ئەمساڵ، بەرپرسانی تەندروستیی کوردستان ١٠٦،٩٦٧ حاڵەتی تووشبووانیان لەهەرێمی کوردستان ڕاگەیاندووە. ٣،٤٩٩ مردن تۆمارکراوە و ١٠٢،٣٣٥ حاڵەتی چاکبوونەوەش هەیە.\nڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی دڵسۆزی و بەشدارییەکانی بەخشەرەکان زۆر بەرز دەنرخێنێت. هەریەک لە خەڵک و حکومەتی کوێت، خەڵک وحکومەتی ئەڵمانی هەروەها ئاژانسی نێودەوڵەتی ئەمەریکی بۆ پەرەپێدان. کە بەردەوامی بە پاڵپشتییەکانی ڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی دەدەن بۆ خەڵکی عێراق لەڕێگەی دابینکردنی ئەو پێداویستی و کەلوپەلە پزیشکیانەی کە ژیانی چەندین هاووڵاتی ڕزگار دەکات.\nبۆ زانیاریی زیاتر پەیوەندی بکەن بە:\nئەجیال ئەلسوڵتانی، بەرپرسی پەیوەندییەکان لە ڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی، ئەم ئیمەیڵە پارێزراوە لە سپام, پێویستە جاڤا سکریپت چالاک بکەیت بۆ بینینی. , 0774 089 2878\nپاولین ئەخیلۆ، بەرپرسی پەیوەندییەکان لە ڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی، ئەم ئیمەیڵە پارێزراوە لە سپام, پێویستە جاڤا سکریپت چالاک بکەیت بۆ بینینی. , 0781 877 4262\nد.محمد قادر خۆشناو، بەرپرسی پەیوەندییەکان لە ڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی، ئەم ئیمەیڵە پارێزراوە لە سپام, پێویستە جاڤا سکریپت چالاک بکەیت بۆ بینینی. , 0774 089 2979


بۆ پیشاندان و بەسەرکردنەوەی کارەکانی هونەرمەدندی بەناوبانگی بەڕیتانی دەیڤید باوی David Bowie، چەندین هونەرمەند بانگهێشت دەکرێن و چالاکی جۆراو جۆر رێک دەخرێت.\nدەیڤید باوی گۆرانیبیژ و هۆنراوەنوس و بەرهەمهێن وئەکتەر بەوە ناسراوە کە دەنگێکی جیاواز و زیرەکییەکی تایبەتی هەیە. بۆ ماوەی چوار سەدە بە بەردەوامی ناوبانگی خۆی هەبوو لە موزیکی پۆپدا، بەتایبەتی لە کارەکانی ١٩٧٠یدا.\nدوای گۆرانی "Space Oddity" لە ١٩٦٩ کە یەکێک بوو لە ٥ باشترین گۆرانییەکانی بەریتانیا، توانی سەرنجی زۆرێک لە خەڵکی بۆخۆی رابکێشێت.\nلە رۆژانی ٦ تا ٨ی مارسی ئەم ساڵ کۆمەڵێک چالاکی دەربارەی کارەکانی لە هۆڵی کۆنسێرتی سیمفۆنی Philharmonie لە پاریس رێک دەخرێت کە چەندین هونەرمەند بانگهێشت کراون بۆ کاری موزیکی و پێرفۆرمانس و سەما. جگە لە پێشانگایەک بۆ نمایشی کارەکانی.\nلە هەمان کاتدا ئۆرکێسترای National d’Île de France کە لەلایەن ئینریکی مازێلا Enrique Mazzola بەڕێوە دەچێت سیمفۆنییەکانی فیلیپ گڵاس Philip Glass دەژەنن لەسەر هەردوو بەرهەمی هونەرمەند دەیڤید باوی "Low" و "Heroes،" وە سیمفۆنییەکە بە هەماهەنگی دەبێت لەگەڵ شانۆ و سەمادا.


هێزه‌كانی پاراستنی گه‌ل (هه‌په‌گه)، رایگه‌یاند، له ئاكامی هێرشە ئاسمانییەکەی ڕۆژی سێشممەی ڕابردووی فڕۆكه‌یه‌كی بێ فڕۆكه‌وانی توركیا بۆ سه‌ر كاروانێكی هێزه‌كانی پاسه‌وانی سنوور، یه‌كێك له فه‌رمانده‌كانیان شەهید بووە.\nهەپەگە کە باڵی سەربازی پەکەکەیە لەڕاگەیەندراوێکدا ڕایگەیاند: " عه‌گید گارزانی، فەرماندەی هەرێمی خواکوڕکی پەکەکە له ئه‌نجامی هێرشه ئاسمانییه‌كه‌ی توركیا له 11ی ئاب له‌گه‌ڵ به‌رپرسه سه‌ربازییه‌كانی عێراق شه‌هید بووه".\nئاماژەی بەوەشكردووە: "عه‌گید گارزان، ناوی راسته‌قینه‌ی موراد کالکۆیه و خه‌ڵكی ناوچه‌ی "قرس"ـه، له‌ساڵی 1975 له‌دایكبووه و له 1993 په‌یوه‌ندی به ریزه‌كانی پارتی كرێكارانی كوردستانه‌وه كردووه و تا رۆژی شه‌هیدبوونی 27 ساڵ بێ دابڕان گه‌ریلا بووه."\nلەهرشە ئاسمانییەکەی فڕۆکەکانی تورکیادا، جگە لەو فەرماندەیەی پەکەکە، دوو فەرماندەی پاسەوانی سنوریی عێراق کە هەردووکیان کورد بوون، شەهید بوون.\nهەرلەدوای ئەو ڕووداوەش، حكومه‌تی عێراق سه‌ردانی وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی توركیای بۆ به‌غدا هه‌ڵوه‌شانده‌وه کە بڕیاربوو سەردانی عێراق بکات و لەلایەن سەرۆکایەتییەکانی عێراقەوە سەرکۆنەوەی هێرشەکە کرا.\nهاوكات له به‌یاننامه‌یه‌كدا، وه‌زاره‌تی ناوخۆی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان، رایگه‌یاند، پێویسته هه‌رچی زووتره په‌كه‌كه و سوپای توركیا ناكۆكی و ململانێی سه‌ربازی خۆیان له خاكی هه‌رێمی كوردستان ببه‌نه ده‌ره‌وه و چیدیكه خه‌ڵكی كوردستان نه‌بێته قوربانی ئه‌و شه‌ڕه.


مووچەی مانگی دوازدە لە ماوەیەكی دیاریكراودا دابەش دەكرێت - تۆڕی میدیایی خەڵک\nمووچەی مانگی دوازدە لە ماوەیەكی دیاریكراودا دابەش دەكرێت\nدواین 200 ملیاری بۆ هەرێم دەنێردرێت\nبڕیارە سەرەتای هەفتەی داهاتوو لە رۆژی یەك شەممە 2ی 1 وەزارەتی دارایی وئابووری هەرێمی كوردستان دەست بە دابەشكردنی مووچەی مانگی دوازدە بكات.\nبەپێی زانیارییەكان مووچەی مانگی دوازدە دابەشدەكرێت بە پشت بەستن بە ناردنی 200 ملیار دینارەكەی بەغدا بە بێ پاشەكەوت و لە ماوەی دوو نزیكەی 20 رۆژدا دابەش دەكرێت.\nسەرچاوەكان دەڵێن حكومەتی بەغدا دواین 200 ملیار دینار بۆ مووچەی مانگی دوازدە دەنێرێت و كۆتایی پێدێت.\nحكومەتی بەغدا شاندێكی چاودێری دارایی ناردووە بۆ هەرێمی كوردستان و دواتر راپۆرتی خۆیان پێشكەشی حكومەت دەكەن.\nبۆ ساڵی داهاتوو حكومەتی بەغدا لە سەر بنەمای ئەو راپۆرتە و رێككەوتنی نوێی نێوان هەولێر و بەغدا بوودجە و مووچە بۆ هەرێم دەنێرێت.\nناوچەیەكی پارێزگای سلێمانی نەوتی سپى نادرێتێ\nلە ئەمریكا زیاتر لە 12 هەزار گەشت هەڵوەشانەوە یان دواخران


لە ئەورووپا بڕیارەکەی ئەمریکا ئیدانەکرا | ROJnews\nلە ئەورووپا بڕیارەکەی ئەمریکا ئیدانەکرا\nهەینی, 9 نوف 2018 - 09:36\nکوردەکانى دانیشتووى ئەوروپا لە شارەکانی مارسە-ی فەرانسا و ڤیەنای پایتەختی نەمسا گۆشەگیری سەرئۆجالان و بڕیاری دیاری کردنی خەڵات لەسەربەڕێوەبەرانی پەکەکە و قەدەغەی چالاکی لەفەرانسا-یان ئیدانەکرد.\nبڕیاری دیاری کردنی خەڵات لەلایەن ئەمریکا بۆ ئاشکراکردنی شوێنی جەمیل بایک، دوران کاڵکان و موراد قەرەیلان بەڕێوەبەرانی پەکەکە، کەجەکە، لەشاری مارسەی فەرانسا بەچالاکییەک ئیدانەکرا.\nهاوڵاتیانى کوردى دانیشتووى ئەوروپا، لەبەردەم سەفارەتی ئەمریکا کۆبونەوە وبە دروشمی'ئێمە هەموو پەکەکەین' ، ' ئەردوغانی مرۆڤ کوژهاوکاری ترامپە' و' بژی سەرۆک ئاپۆ' ئەوبڕیارەی دەوڵەتی ئەمریکایان ئیدانەکرد.\nچالاکوانان کە وێنەکانی عەبدوڵا ئۆجالان و ئاڵاکانی پەکەکەیان بەرزکردبووەوە بڕیارەکەی دەوڵەتی ئەمریکایان شەرمەزارکرد.\nلەشاری ڤییەنای پایتەختی نەمسا هێرشەکانی دەوڵەتی تورکیا بۆ سەر ڕۆژئاوای کوردستان و گۆشەگیری سەر ڕێبەری گەلی کورد عەبدولا ئۆجالان شەرمەزارکرا.\nچالاکییەکە بە دەسپێشخەری مەجیلیسی کۆمەڵگەی دیموکراتی کوردی ڤییەنا بەرێوەچوو، لەچالاکییەکەدا ئاڵاکانی پەکەکە و یەپەگە بەرزکرانەوە، جارێکی دیکە لە مەیدانەکەدا چادریان هەڵدا ودەربارەی دۆخی ڕێبەرئۆجالان نووسراوە بڵاوکرایەوە.\nچادری ئاگادارکردنەوەکە ئەمڕۆش لەکاتژمێر ١٤:٠٠ دادەنرێتەوە.\nلەشارەکانی بازڵ وسەدگالنی وڵاتی سویسرا، بڕیارەکەی دەوڵەتی ئەمریکا لەسەربەرێوەبەرانی پەکەکە وکەجەکە، قەدەغەکردنی چالاکی لە ستراسبورگی فەرانسا وگۆشەگیری سەرڕێبەری گەلی کورد عەبدوڵا ئۆجالان شەرمەزارکرا.\nلەسەرداوای بەپەلەی تەڤگەری گەنجانی شۆڕشگێر،گەنجانی کورد لەبازل کۆبونەوە و بە بەرزکردنەوەی وێنەی ئۆجالان و پانکاردی' ئازادی بۆ ئۆجالان و ئاشتی بۆ کوردستان' دەستیان بەڕێپێوان کرد.\nلەچالاکییەکەدا لەسەرناوی گەنجانی شۆڕشگێر، بەیاننامەیەک خوێندرایەوە، لە بەیاننامەکەدا داوا لەگەنجانی کورد کرا کە ئەوبڕیارەی دەوڵەتی فەرانسا بە فەرمی نەناسن و وترا، " ئێمە هەموو مافە دیموکراتیەکانی خۆمان بەکاردەهێنین وهەتا ئازادی ڕێبەرەکەمان بەبێ وەستان چالاکی دەکەین".\nلەشاری سەدگالن-ی سویسرا بە دەسپێشخەری ناوەندی کۆمەڵگەی دیموکراتی کورد-ی سەدگالن، بۆهەمان مەبەست چالاکییەک بەڕێوە چوو، لەچالاکییەکەدا ئاڵاکانی پەکەکە، کەجەکە، یەپەگە و یەپەژە بەرزکرانەوە. چالاکییەکە بە خوێندنەوەی بەیاننامەیەک کۆتایی پێهات.


لاوک کونجرینی : هاتنی ئەدهەم بەرزانی بۆ سلێمانی . – WTARIKURD\n1 – بەپێ سەرچاوەیەک دەست وتاریکورد کەوتووە : پارتی ئەدهەم بەرزانی بۆ سلیمانی ناردووە بەبەرنامەی کرین و مامەڵەی خەڵکی سیاسی و کەسایەتییەکان و هەروەها لەپاڵیشدا ، تیرۆرکردنی کەسە مەبەستەکان .\n2 – ڕۆژنامەنوسێكی ئەڵمانی دەڵێت : سەدام کاتێک دەبرێتە سەر پێگەی سێدارە پرسیارێکی بێ وەڵام دەکات ، ئەویش دەڵێت : هەر ئێوەی لێن . ئەم پرسیارە کۆمەڵێک پرسیاری تر بەدوای خۆیدا دێنن ، پرسیارێک دەبێت فریادڕەسەکانی ئەو بۆ لەوێ ئامادەنەبن ؟ دەبێت فریادڕەسەکانی ئەو لە ئامادەبوان بەهێزتر و بەگوڕ تر بن ؟ دەبێت کێ بن ، چ هێزیكی تۆکمەو ، ڕاهێنراویی جیهانی بن ؟ .\nلەم تەنگەشە سیاسی و یاساییەی پارتی لەگەڵ هێزەکانی تردا ، ئەمریکا و ڕایەڵەکانی ـ خاوەنی بڕیار بوون بۆ مانەوەی بەرزانی بەم کڵێشەی ئێستا ، واتە نە ئەمریکاو نە پارتی هەژماریان بۆ بەهای قوربانییەکانی کورد نەکرد لەڕابردوودا بۆ دیموکراتی و سەروەری یاسا ، بەڵکو بەرژەوەندییەکانیان کردە کردەی یەکەم . ئەمەش چ شرۆڤەیەک هەڵدەگرێت جگە لەوابەستە نهێنییەکان .\nقسەکردن لەسەر هاوشێوەی دوو هێز ، یان دوو دەسەڵات یان دوو ماڵباتی دەستڕۆیشت ، دەبێت شرۆڤەی کۆمەڵێک کردەو کاری هاوشێوەو ، ناوەخنی پێگەکەیان بکەین . ئەوسا تێروانمان بۆ هاوشێوەی مێژووی کەسایەتییەکانی یەکەم لەچاو کەسایەتییەکانی دووەمدا نزیک دەبێت و دەکرێت هاوشێوەی یەکەمیان بکرێتە بنەمای ڕەفتار و هیواو مێژووی دووەم ، کاتێک لێکنزیبوونەوەی کۆی دووبارەکردنەکە لە ژیان و دەسەڵاتدا هاوتای یەکدەبن .\nهیچ دەسەڵاتێک بەبنەمای بەزەیی و لێبوردەیی پتەونابێت ، لەنێو ناشرترین و قێزەوەندترین دەسەڵاتەکاندا ، ئەو دەسەڵاتانەن . بەبێ بنەمایی یاسایی و ڕێسایی هەژمونی خۆیان دەسەپێنن و هێندە ئالودەو بێ منەت هەنگاو هەڵدەگرن ، پێگە بۆ نەوەکانی خۆشیان خۆش دەکەن ـ بەبێ ئەوەی گوێ بدەنە کۆمەڵێک فاکتەر ، کە نەزەمەن و بیرکردنەوەی کۆمەڵگای دوای خۆیان ـ ئاستەمە وەک زەمەنی خۆی ماوە بدەن . ئەم بیرکردنەوەو هەنگاو هەڵگرتنە جگە لە دوو وڵاتی کۆریای باکور و سوریا تا سنورێک سەریانگرت ، ئاستەمە ئیتر ئەم هەژموونە لە شوێنیکی تردا خۆی بگونجێنێت .\nکوردستان ، بەتایبەتی هەرێمی کوردستان ، شوێنگەیەکە ، کە لەگەڵ ئەدای کاری ئەو شێوە هەژموونانەدا ناگونجێت و گیانی بەرەنگاریی ناهێڵێت ـ بناخەکانی خۆی داکوتابێت . سلێمانی بەوە بەناوبانگە کێ لەدەسەڵاتدا بێت ، بێ سلمینەوە قسەی خۆی بەرامبەر دەکات . بەرزانی باوک لە دووای 11 ئازار کاتێک لەوە گەیشت ، کەبەسەر ئەو هەموو سەرکردەو بنکردەی زاراوە سۆرانی یەوە ، هات خوالێخۆش بوو ، فاخر مێرگەسوری هێنا کردی بە سەرپەرشتیاری سلێمانی و ، زارەوە سۆرانییەکان نەیان پرسی کە ئەمان چین و چ بۆشاییەک پڕ دەکەنەوە لە ناو پارتیدا . وەک ملهوڕ سەریان بۆ بڕیارەکانی بەرزانی دانەواندو ، بەردەوامیان دا ، بە کاریی سیاسی دا . لەئێستاشدا بەرزانی کوڕ ، هەمان سینارۆی باوکی دووبارە دەکاتەوەو ، بەسەر ئەو هەموو جەنگاوەرە سیاسی و بالۆرە سیاسییە زاراوە سۆرانییە ئەدهەم بارزانی دێنیت و ، وەک ملهوور قبوڵی دەکەن و نوزەیان نایەت .\nیەکێتی لە ناوچەی بادینان ، بە بەردەوامی لەنەبوونی کەسی شیاو خەڵکی ناوچەی سلیمانی دەبات بۆ سەرپەرشتیاری یەکێتییەکانی ئەو ناوچەیە ، ئەمە دەکرێت بەهانەیەکی شیاو بەدوای خۆیدا بهێنێت . ئەوە بوو تاماوەیەکیش عارف ڕووژدی کردە لێپرسراوی ئەو ناوچەیە ، بەڵام هێندە بێ تواناو نەشیاو بوو ، قوڕی کرد بەسەر یەکێتی دا لەو ناوچەیە ، سەرئەنجام دەرکەوت لە ژێرەوە بازنەی بیروهۆشی لەگەڵ پارتیدا گرێداوەو سەنگەری گواستەوە بۆ لایان .\nلەنێوان سلێمانی و بادینانی یەکێتی و پارتیدا جیاوازی بەرچاو دەبینرێت . یەکێتییەکان لە دوای شەهیدکردنی ئیبراهیم عەزۆ و هاوڕێکانی بەدەستی پارتی ، لەنەبوونی کەسی سەرکردە لەو ناوچەیەدا هەمیشە خەڵکی ناوچەکانی تری بۆ هێناوە . دەکرێت ئەمە لە ڕووی سیاسیەوە گونجاو بێت . بەڵام خۆ پارتی سەنگەری پێشەوەی سیاسی حیزبەکەی خەڵکی سلێمانین و کەچی وەک سلێمانیەکان دەڵێن : حسابی یەک تووری قوڕاویشی بۆ نەکردوون و ، ئەمجارەش کەسێکی نزیکی بنەماڵەی بەرزانی دێنێت و دەکرێتە ، سەرپەرشتیاری سلێمانی .\nبەعس ، لەشوێنە هەستیارەکاندا ، هەمان سینارۆی دووبارە دەکردەوە ، سەردەمانێک بەرزان تکریتی و دواتر وەسبانی برای کردە سەرپەرشتیاری هەرێمی کوردستانی ئەمڕۆ و ، پاشان عەلی حەسەن مەجیدی دانا ، ئەوەبوو لە کارەساتی هەڵبجەو ئەنفالدا تاوانی مێژووی ئەنجامدا . هەموو جارێک سەدام لە گۆرینی کەسەکاندا بەرنامەو ئەجندای نوێی سەرکورتکەریی بۆ دادەنان . دەپرسین دەبێت بەهاتنی ئەدهەم بەرزانی پارتی چ ئەجنداو بەرنامەی نوێی پێ بێت ، دەکرێت بەو هێزە ناڕێک و بێ بڵانسە جگە لە پیلانی تێکدان و تیرۆر و کڕینی سەوداو مامەڵەی خەڵکی بەرژەوەندچی چی تریی پێبێت ؟ . ئایا ئەدهەم بەرزانی لەخەڵکە بەرگرتووی سەر تیڤی و مێدیاکانی پارتی ، لەڕووی تواناو بیروئەفکارەوە بەهێزترە ، یان ئەو پەیامە نهێنییەی پێیەتی ، لەنێوان بێ باوەڕیی و بێ متمانەیدا بەرزانی کوڕ لەویی پێ باشتر نابێت .. مێژوو هەمیشە ئەفکاریی سەرکردە پڕ خوێناوییەکانی هاوتاکردووە . سەرئەنجامیش چارەنوسیشیان لەسەر یەک شانۆدا نیشان داوە ..\nلەڕێگادا لەنێوان تورکیاو یۆنان ، من و هەندرێن ـی فاخر مێرگە سوری ، بەیەکەوە بووین . کە گەیشتینە ئەسینا ئەو پرسیارەم لێ کرد ، کە زۆر لەمێژە عەوداڵی وەڵامەکەی بووم ، ئەویش وەختی خۆی شەهید ئازاد هەورامی لەبادینان ، باسی هۆکاریی شەهیدکردنی فاخر مێرگەسووری بۆکردم بەم شێوەیە :\nیەکێک لە هۆکارە گرنگەکانی شەهید فاخر مێرگەسووری ئەوە بوو ، کاتێک ناردیان بۆ ناوچەی سلێمانی ، بۆ ئەوە بوو ، پیلانەکەی پارتی جێبەجێ بکات ، ئەویش تیرۆرکردنی کۆمەڵێک کەسایەتی ناوچەی سلێمانی بوو ،. بەتایبەتی سەرکردەکانی کۆمەڵە ـ دیارە دەیتوانی بەڵام ویژدانی ڕێگای نەدا ، جێبەجێ نەکرد . هەندرێن وەڵامی دامەوەو وتی : ئەوە بەشێکی بوو .\nپرسیارێک لەوەدایە ، گومانیش نییە ، ئەدهەم بەرزانی وەک فاخر مێرگەسووریی پێناکرێت ـ فاخر کوردپەروەر و کەسێکی ڕۆشنبیر بوو . ئەدهەم لە شەهیدکردنی حەسەن کوێستانی و هاوڕیکانی دا تاوانباری شەڕی ناوخۆیە . زەمەنی فاخر ـ پارتی لەبەهێزیدا بوو ، زەمەنی ئەدهەم پارتی لەبێهێزیدایە .. کرۆکی پرسیارەکە : پارتی لەناوچەی سلێمانی دا وەک نێچیر بارزانی وتەنی : وەک میوان وایە ، چ پەیامێکی تری بۆ جێبەجێ دەکرێت ، لەدوای 24 کاژێر لە جێبەجێکردنی پەیامیی یەکەمدا ، کەبائاسانی ئاشکرا دەبێت ؟ .


چاکە هەتیو کەوت! – بزاڤی خزمەت\nچاکە هەتیو کەوت!\nئالپەر ئێندەر فرات\nهەبوو نەبوو لە وڵاتی بێ وەفاییدا کە زاڵمان بەڕێوەیان دەبرد، پەریەکی چاکەخواز هەبوو. هیچ هەلێکی کاری چاکەی لە دەست نەدەدا و بێ ئەوەی ئێوارە و بەیانی بزانێت، بە دەم یارمەتی هەموو لایەکەوە دەچوو. ئەم پەریە لە هەمان کاتدا شیفاهێنەری نەخۆشیەکان بوو، ئەوەی دەرد و لێقەوماویەکی توش دەبوو، یاخود بێ پارە دەمایەوە و کەسی نەبوو، ئەم بە دەمیەوە ڕایدەکرد. منداڵان لەسەر دەستی لە دایک دەبوون و ژنان بە هۆی ئەوەوە لە نەخۆشیەکانیان ڕزگاریان دەبوو، ئیدی لای ئەو زستان و هاوین، بەفر و باران و لافاو بوونی نەبوو، هەرکەسێک پێویستی پێی بووایە بە دەمیەوە دەچوو. وەک خزری ئەو کەسانە بوو کە لێیان دەقەوما. بێ ئەوەی کەس ئاگای لێبێت و بیبیستێت و چاویی پێی بکەوێت، یارمەتی لێقەوماوەکانی دەدا و دواتر بە هەمان شێوە بێ ئەوەی کەس ئاگای لێبێت لەو شوێنە دەڕۆشت.\nڕۆژێک ئەم پەریە لەگەڵ کەسانێکی شیفاهێنەری وەک خۆیدا، ڕوو دەکاتە ئەفەریقا لەبەر ئەوەی بیستویەتی کەوا لەوێ مرۆڤی زۆر لێقەوماو بوونی هەیە. دوای ئەوەی چاوی بە حاڵی مرۆڤەکانی قاڕەی ڕەش دەکەوێت، چەندین ڕۆژ لە خواردن و خواردنەوە دەکەوێت. ئیدی تێڕوانینی بۆ دونیا دەگۆڕێت و بە خۆی دەڵێت: لە دونیایەکدا کە هێندە کەسی لێقەوماو بوونی هەبێت، مرۆڤ ناتوانێت پێکەنینیش بهێنێتە سەر زاری. بیری لەوە کردەوە کە چەندە زۆرە ژمارەی ئەو مرۆڤانەی پێویستیان پێیەتی، هەربۆیە ئەو شتانەی هەتا ئەو کاتە ئەنجامیداوە بە کەم دێتە پێش چاوی و بڕیار دەدات زیاتر کار بکات و خەریکی ڕاکە ڕاک بێت و ئەرکی گەشتن بە ژمارەیەکی زیاتری مرۆڤەکان دەخاتە سەر شانی خۆی.\nبەڵام فەرمانڕەوا زاڵمەکەی وڵاتەکەی ڕقی لەو مرۆڤانە دەبێت کە خەریکی کاری چاکەن، کاتێک دەبینێت مرۆڤەکان لەسەر دەستی ئەمان چاک دەبنەوە لە ڕقاندا شێت دەبێت و، هەموو کارێکی چاکەی ئەوان وەک داکوتانی بزمارێک بەسەر دڵی خۆیدا هەست پێدەکات. بێزی لەو مرۆڤانە دێتەوە کە بێ دزی و فزی کردن ڕادەکەن بۆ یارمەتی مرۆڤەکان و، بۆ ئەوەی ئەم ڕقەی ناو ناخی دابمرکێنێتەوە، لەگەڵ پەریەکەدا تەواوی کەسە چاکەخوازەکان فڕێ دەداتە زیندان.\nئێوە سەیری ئەمە مەکەن کە وەک داستانی ئەفسانەیی بۆتان دەگێڕمەوە، ئەوەی سەرەوە هەر هەمووی ڕاستیە و ڕوویداوە. ئەمە چیرۆکی ژیانی پزیشکێکی دوور لە هەموو کارێکی سیاسیە، کە هەموو ژیانی بۆ ئەنجامدانی کاری چاکە تەرخان کردووە و، ماوەی دوو ساڵە بێ هیچ هۆیەک لە زیندان قەتیس کراوە؛ بە چەند پاساو و بەهانەیەک کە لە هیچ شوێنێکی دونیا و هیچ یاسایەکدا بە هەند وەرناگیرێن.\nلە پاڵ ئەوەی زوڵم بە تەواوی لاشەیەوە ڕاستەقینەیە، بەڵام دکتۆر نورجان وەک ئەوەی لە داستانێکی ئەفسانەیی هاتبێتە دەرەوە، لە ژیانی ڕاستەقینەدا هێندەی ئەوەی خەیاڵی نەکەیت ژیانی بۆ “ئەوانی دی” تەرخان کردبوو. ئەو پێیوابوو لە ژیاندا جەنگێک لە نێوان باشەکان و خراپەکان بوونی هەیە و، ئەو بەوپەڕی ئازایەتی خۆیەوە لە ڕیزی چاکەکاران، چاکەخوازی وەک شێوەی ژیانی خۆی هەڵبژاردبوو. ماوەی دوو ساڵی ڕێکە ئەم پزیشکە لە زیندانە بە بێ ئەوەی بچێتە بەردەم دادگا و تەنانەت خودی داواکاری گشتیش ناتوانێت لەسەر هۆکارەکەی ڕوونکردنەوەیەک بدات و، ناتوانین ئەم حاڵە بە حوکمی یاسای زوڵمیش ڕوون بکەینەوە.\nئەم ڕۆژانە تێدەپەڕن و تەواو دەبن، زاڵمانیش وەک ملهوڕەکانی پێش خۆیان بەرەو زبڵدانی مێژوو خلۆر دەبنەوە.\nئەم قۆناغەش لە داهاتوودا بە سەردەمی زیندانیکردنی دکتۆر نورجان، واتە بە زیندانیکردنی پەری چاکەخوازی یاد دەکرێتەوە. ئیدی زوڵمی ئەم قۆناغە تەنیا لە ڕێگەی باسکردنی ئەم نمونەوە بەس دەبێت.\nلە داهاتوودا دەڵێن :” تەنیا بیر لەوە بکەنەوە کە پزیشکێکی وەک دکتۆر نورجان کە تەواوی ژیانی -بێ گوێدانە باوەڕ و نەتەوەی مرۆڤەکان- بۆ کاری چاکە تەرخان کردبوو، بۆ ماوەی دوو ساڵ زیندانی کرا بە بێ ئەوەی بچیتە بەردەم دادوەر و دادگایی بکرێت”.\nئەمەش لە کاتێکدا ڕوو دەدات کە چەندین سەربازی تۆمەتبار بە ئەنجامدانی کودەتا لە زیندانەکان دەهاتنە دەرەوە، بەڵام دکتۆر نورجان کە پزیشکێک بوو دەتوانین بڵێین بە تەواوی کەسێکی دوور لە سیاسەت و هەموو ژیانی لەسەر بنەمای چاکەکردن دانابوو، زیندانیکردنی بۆ ماوەی دوو ساڵ شتێک نەبوو بتوانیت ڕوونکردنەوە و پاساوێکی بۆ بدۆزیتەوە.\nئەو ماوەی دوو ساڵی ڕێکە لە نێوان چوار دیواردا زیندانیە. نەبوونی ئەو وایکردووە پشیلە و کوکوختی و کۆترەکانی گەڕەکەکەی بە بێ خواردن و خاوەن بمێننەوە. کەس نیە دەرماڵەی خوێندکارە هەژارەکان بدات هەتا بتوانن بەردەوامی بدەن بە خوێندنیان. ئیدی پزیشکێکی باش نەماوە لە دەرگای ژن و منداڵە لێقەوماوەکان بدات کە هەرگیز هەلی ئەوەیان دەستنەدەکەوت چاویان بە پزیشکێکی باش و شارەزا بکەوێت لە ئاستی دکتۆر نورجان.\nدکتۆر نورجانەکان لە زیندانن و چاکە هەتیو کەوتووە.