ئه‌م ئه‌زموونه توانایه‌کی سه‌یری هه‌یه له تێکه‌ڵکردنی سنووره‌کانی جوانی و ناشرینی، له سڕینه‌وه‌ی رووبه‌ڕی نێوان کاری جدی و تووڕه‌هاتدا و له رێگای کار و به‌رنامه‌کانییه‌وه وای کردووه ئه‌م سوپای تووڕه‌هاته کۆمه‌ڵگا داگیربکات و مرۆڤانی زه‌لیل له‌پێناو ناوبانگدا، شاگه‌شکه بۆ ده‌رکه‌وتن له شاشه‌ی تیڤییه‌کانه‌وه به‌رهه‌مبهێنێت. ئیتر گرنگ نییه قه‌شمه‌رێکی ناو سۆسیال میدیا بیت، چونکه ئه‌مان ده‌تکه‌ن به ئه‌کته‌رێکی کۆمیدی. یاخود شاعیرێکی خراپ بیت، چونکه ئه‌مان وا ده‌که‌ن شه‌ڕبێت له‌سه‌ر قه‌ڵه‌مه‌که‌ت، یاخود گه‌عده‌چییه‌ک بیت، چونکه ئه‌مان ده‌تکه‌ن به هونه‌رمه‌ند. یاخود فه‌یسبوکچییه‌ک بیت، چونکه ئه‌مان واده‌که‌ن هۆڵی کۆڕه‌کانت هێنده‌ی یارییه‌کی یانه‌کانی ئیسپانیا، ته‌ماشاچیی هه‌بێت. گرنگ ئه‌وه‌یه هه‌موو ده‌رگاکان به رووتدا کراوه‌ن و هه‌ڵبژاردنه‌کان زۆرن له‌به‌رده‌متدا تا ببیته ئه‌ندامێکی ئه‌م سوپای تووڕه‌هاته. تا ببیته سوپاسالارێک له‌ناو له‌شکری تووڕه‌هاتدا.\nئه‌وان هه‌موو ئه‌م شتانه‌ت بۆ ده‌که‌ن: به‌ناوبانگ بیت و ببینرێیت، یاخود له‌سه‌رده‌می کۆرۆنادا به‌فریات بکه‌ون و بوتڵی ئۆکسجینت بۆ بهێننه ماڵه‌وه، نه‌وه‌ک له‌به‌رئه‌وه‌ی تۆ که‌سێکی ده‌گمه‌نیت، به‌ڵکو ئه‌وان ته‌نها یه‌ک وشه‌یان له تۆ ده‌وێت. ته‌نها سوپاسێکی حکومه‌ته‌که‌یان به‌سه بۆیان له‌به‌رانبه‌ر ئه‌وکارانه‌ی بۆ تۆ و سوپای پاتاڵه‌کان ده‌یکه‌ن. یاخود ده‌رکه‌وتنی زه‌لیلانه‌ی تۆیان به‌سه کاتێک ده‌پاڕێیته‌وه، چونکه ده‌تناسن و ده‌زانن تۆ ئه‌و که‌سه نیت به مردنت مانایه‌ک بده‌یت به ژیانت. به‌ڵکو ئه‌و ژیانه‌ی ئه‌وان بۆیان درووست کردوویت، تۆیان کردۆته بوونه‌وه‌رێکی زه‌لیل و که‌نه‌فت. به‌ڵام ئه‌مانه هه‌موو کۆمه‌ڵگای ئێمه نین.


مەسرور بارزانی پەیامێك ئاڕاستەی بەغداد دەكات - تۆڕی میدیایی خەڵک\nسەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان بەبنەی نەورۆزەوە پەیامێكی پیرۆزبایی بڵاوكردەوەو دەشڵێت، هیوادارم حكومەتی فیدراڵی ئەركەكانی خۆی بۆ جێبەجێكردنی هەموو خاڵە دەستوورییەكان بەجێبهێنێت، بۆ ئەوەی سەقامگیریی سیاسی و ئابوری و ئاسایش لە هەموو عێراقدا بچەسپێت.\nسەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان لە پەیامێكدا بەبۆنەی نەورۆزەوە دەڵێت، سوپاسی خەڵكی كوردستان دەكەم بۆ پشوودرێژی و خۆڕاگرییان، كە هاوكار و یارمەتیدەربوون بۆ ئەوەی حكومەتی هەرێمی كوردستان، بتوانێت روبەڕووی قەیرانەكان ببێتەوە.\nسەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان دەشڵێت، هیوادارم حكومەتی فیدراڵی، ئەركەكانی خۆی بۆ جێبەجێكردنی هەموو خاڵە دەستوورییەكان بەجێبهێنێت، بۆ ئەوەی سەقامگیریی سیاسی و ئابوری و ئاسایش لە هەموو عێراقدا بچەسپێت.\nدەقی پەیامەكەی سەرۆكی حكومەت:\nبە بۆنەی جەژنی نەورۆز و ساڵی نوێی كوردییەوە، گەرمترین پیرۆزبایی ئاراستەی كوردستانییان، بە تایبەتی پێشمەرگە قارەمانەكان و هێزە ئەمنییەكان و كەسوكار و بنەماڵەی سەربەرزی شەهیدان دەكەم هیوادارم ساڵی خۆشی و خۆشگوزەرانی بێت بۆ گەلی كوردستان.\nنەورۆز بۆ گەلی كوردستان، هەمیشە هێما و سیمبولی ئازادی و نوێبوونەوەی ژیان و سەركەوتن بووە، بۆیە هیوادارم ئەم نەورۆزە، ببێتە مایەی بە دیهێنانی هەموو مافەكانمان و سەركەوتن بە سەر هەموو سەختی و ناخۆشییەكاندا.\nلێرەدا بە پێویستی دەزانم سوپاسی خەڵكی كوردستان بكەم، بۆ پشوودرێژی و خۆڕاگرییان كە هاوكار و یارمەتیدەربوون بۆ ئەوەی حكومەتی هەرێمی كوردستان ، بتوانێت روبەڕوی قەیرانەكان ببێتەوە.\nهیوادارم حكومەتی فیدراڵی، ئەركەكانی خۆی بۆ جێبەجێكردنی هەموو خاڵە دەستوورییەكان بەجێبهێنێت، بۆ ئەوەی سەقامگیریی سیاسی و ئابوری و ئاسایش لە هەموو عێراقدا بچەسپێت.\nداوا لە هاونیشتمانییان دەكەم، پابەندبن بە رێنماییە تەندروستییەكان و رێكارەكانی خۆپارێزی، بەتایبەتی لە رۆژانی جەژنی نەورۆزدا، بۆ ئەوەی بە یەكەوە كاربكەین بۆ بەرەنگاربوونەوەی ئەو پەتایە، لە پێناو پاراستنی كۆمەڵگە بە گشتی و بەسەربردنی كاتێكی خۆشتر.\nنەورۆزتان پیرۆز بێت و كوردستان هەمیشە ئاوەدانتر و گەشەسەندووتر بێت .


دەرهێنەرێكی باش بە سیناریۆیەكی باش دەتوانێت شاكارێك خەلق بكات، بە هەمان سیناریۆ دەرهێنەرێكی مامناوەند فیلمێكی مامناوەند دروست دەكات. بەڵام بە سیناریۆیەكی خراپ، دەرهێنەرێكی باشیش ناتوانێت فیلمێكی باش دروست بكات....\n پەناهی لە مانگی ١٢ی ساڵی ٢٠١٠ بە تۆمەتی دروستکردنی پڕوپاگەندە لە دژی سیستەمی سیاسی ئێران بە دەستبەسەرکردنی لە ماڵەکەی خۆیدا سزا درا. ئەو نەدەبوو بۆ ماوەی ٢٠ ساڵ سیناریۆ بنووسێت، فیلم دروست بکات، چاوپێکەوتن بکات، یاخود وڵاتەکە جێبه...\n چیرۆکی کچی ڕەش پێست هێشتا بەردەوامە. هێشتا لەم ڕۆژگارەدا ڕوودەداتەوە. ئەو شتانە هێشتا ڕوودەدەن بەڵام دەشاردرێنەوە. کەسەکەی بەرامبەرت وەک تۆ ئینسانە. ئەمە چیرۆکی تەنها کەسێک نییە. خەڵک باسی ئەم شتانە ناکات بەڵام چیرۆکی دیوانا دەکرێ...\n لەوانەیە بینەر ئەو پرسیارە بکات بۆچی سەبزییان لەناو هەموو هونەرەکاندا تەنیا سینەمای بۆ گرنگە؟ لەبەرئەوەی سەبزییان دەیەوێت وێنەی خۆی بگرێت؟ دەیەوێت ئازاراکانی پیشانی بینەر بدات، هیچ هونەرێکیش هێندەی سینەما گونجاو نییە بۆ ئەوەی ئازا...\n ئەوروپا ئەوروپا تەنها بەوێنەکردنی چیرۆکێک نییە کە کەسێک لە ڕووداوی هۆڵۆکۆست ڕزگاری بووە و تەواو، لە ڕێگەی چیرۆکی پێرێڵەوە، هۆڵاند پرسیار دەوروژێنێت، جولەکە بوون چی دەگەیەنێت؟ سەدەی بیستی ئەوروپا کە لە ئەبسۆرددا نقووم ببوو، ئینسان ...\n توورەج ئەسڵانی دەرهێنەری فیلمی سینەمایی "بارهەڵگری زێڕ" خەڵاتی باشترین سیناریۆی فیستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی "چاتراپاتی شیواجی" لە وڵاتی هیندستان بەدەستهێنا. ...\n یەڵماز گونەی ڕۆڵی سەرەکی فیلمەکە دەگێڕێت. فیلمەکە لە ئورفەی تورکیا وێنەیگیراوە و ژیانی ئاسایی خەڵک، ناکۆکی و کۆششەکانیان دەگێڕێتەوە کاری خەڵکی ئەو ناوچەیەش لەسەر قاچاخچێتی بەندە. زەوییەکانی ئەو ناوچەیە بەپیت نین و هیچ کارگەیەکیشیا...\n تابلۆیەکی ڤانکوخ بە ناوی "باخچەی بەهار" لە مۆزەخانەی شارۆچکەی لارینی هۆڵەندا لە کاتژمێر ٣:١٥ خولەک بە کاتی هۆڵەندا لە ڕۆژی ٣٠ی مارتی ٢٠٢٠ لەلایەن چەند کەسێکی نەناسراوەوە دزرا. پۆلیسەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە دەرگایەکی شووشەی مۆزەخا...\n له فێستیڤاڵی نێوده‌وڵه‌تی فیلمی دهۆك فیلمی زه‌ری كازم ئۆز نمایشكرا و فیلمی کردنەوەی فێستیڤاڵەکە بوو. هه‌ر له‌وێ چاوم به ده‌رهێنه‌ری فیلمه‌كه، کازم ئۆز، كه‌وت و ده‌ستمان به گفتووگۆ كرد دەربارەی ئه‌زموونی ئەو له سینه‌مادا و به...\n بۆئەوەی هەڵە تێگەیشتن ڕوونەدات، دەبێت ئەوەمان لەبیربێت کە ئەم 'ووشە-وەسفییەی پاڵ هونەر' بریتیە لە دەربڕینێکی هونەرییانەی خودی بۆ کارێکی هونەریی لەدۆخێ...\nدەرهێنەرێكی باش بە سیناریۆیەكی باش دەتوانێت شاكارێك خەلق بكات، بە هەمان سیناریۆ دەرهێنەر...\nپەیامی کەمپەینی سەرتاسەریی ٨ ی مارس بۆ خەڵكی مرۆڤدۆست و یەکسانیخوازی کوردستان ...


کۆیلایەتی ڕێبازێکی لەمێژینەی پارتی و پەکەکە …. شوانە حەسەن ئەبوبەکر : چاوی گەل\nکۆیلە بۆی نیە فەلەکی عەقڵی خۆی هەبێت، تەنیا بۆی هەیە لە فەلەکی عەقڵی کۆیلەداردا بسوڕێتەوە. کێشەکەش هەر ئەوەنیە کە فەلەکی یەکەم وجودی نیە، کێشەکە ئەوەیە فەلەکی دووەم، فەلەکی بێعەقڵییە! چونکە “عاقڵیی تۆ” پرۆسەیەکە، تەنیا لە فەلەکی عەقڵی خۆتدا ڕووئەدا. مەسەلەن لەناو پارتیدا تۆ بەحری علومیش بیت، هەر مەسعود عاقڵترە لە تۆ! چونکە چوارچێوەکە ئەو ئەیکێشێ و تۆ لەو چوارچێوەیەدا ئەنوسیت و ئەڵێیت و ئەجوڵێیت.


پەیاما لیستا پارتی دیمۆكراتی كوردستان ژمارە (١٨٣) بۆ هەلبژارتنێن خولا پێنجێ یا پەرلەمانێ كوردستانێ\nپەیاما لیستا پارتی دیمۆكراتی كوردستان\nبۆ هەلبژارتنێن خولا پێنجێ یا پەرلەمانێ كوردستانێ – ٢٠١٨\nب ناڤێ خودایێ مەزن ودلۆڤان\nپارتی دیمۆكراتی كوردستان ب سەر بلندی وباوەری وهشیاریا مللەتی، ب سەركردایەتیەكا ب هێز وئێكگرتی، ب پشتەڤانیا جەماوەرێ خوەیێ ب وەفا و دلسۆز، ب چاندكەكا پری هەلۆیستێن نەتەوەیی و نیشتیمانی، ب بەرنامە ودیتنەكا زەلال و نوو بۆ پاشەرۆژێ، ب لیستەكا پێكهاتی ژ سەركردە و كادرێن ژێهاتی و دلسۆز، د ڤان هەلبژارتنان دا پشكدار دبیت، ژ هاوەلاتیان ژی چاڤەرێ دكەت كو وەكو ئەرك وماف ب بەرفرەهی پشكداریێ تێدا بكەن.\nپێنج سالێن بوری، سالێن بەرەڤانیێ ژ كوردستانێ و بەرسینكگرتنا وان هەموو پیلان وهەرەشێن پر كێشە بوو، كو ژ نافخوە و دەرڤە گەف بوون ل سەر كوردستانێ وقەوارێ وێ یێ سیاسی وكاروانێ گەشەپێدان وپێشكەفتنا وێ راگرت. پارتیا مە وەكو بەرسڤ بوو وان گەفان وەك هەرجار پشكا مەزن بەركەفت، وب پشتەڤانیا خوینا گەشا شەهیدان وپێشمەرگێن قەهرەمان و دلسۆزێن گەل، بەرهنگاریا شەرخوازی وپیلانان بوو، زێدەباری رەوشا نە هاریكار وچاڤپۆشیا نافخویی، پارتی خوە بەرامبەر ڤان گێشان نە چەماند، هەتا كو كوردستان وقەوارێ وێ یێ دەستۆری و دۆز و داخازیێن گەلێ كوردستانێ یێن رەوا ب زیندی هێلایین و پیلانێن شەرخوازی و خیانتەكاری شكەستن ئینای.\nل پێنج سالێن رابوری دا ، پارتی ب پشتەڤانیا نیشتمان پەروەران بەرامبەر ڤی نەهجێ دەستۆر شكێنێ بەغدا راوەستیا، كو بنەمایێ تەوافق و شەراكەت و هەڤسەنگی شێلاند و بۆدجە وشایستێن دارایی و مافێن دەستۆریێن خەلكێ كوردستانێ زەبتكربوون. ب هاریكاریا دلسوزێن مللەتی و ب زەند وباسیكێن پێشمەكە وخوینا هزاران شەهیدان، سەركردایەتیا پارتی شەرێ پاراستنا كوردستانێ كر و ئەفسانەیا داعش تێكشكاند. ب دارشتنا بنەمایێن سەربخوەیا ئابۆری رووبرووی شەرێ برسیكرنێ بوو، زێدەباری دابەزینا بهایێ پەترۆلێ و هاتنا پێلێن ئاواران ومەزختیێن بەرەیێ هزار كیلۆمەتری یێ شەرێ داعش، شیا كارەكێ هوسا بكەت كو كو كوردستان خوە ل بەر سیاسەتا نانبرینێ بگریت و نەشكێت. پارتی شیا ب رێبەریا سەرۆك بارزانی بۆ جارا ئێكێ د مێژۆیێ دا د ریفراندۆمەكا سەرانسەری دا هەموو گەلێ كوردستانێ ل سەر ئێك ئامانج كۆمڤە بكەت، سەرباری هەرەشە و رێگریان شیا بریار و خاستا سەربخوەیا كوردی سەربێخیت. پشتی سەركەفتنا ریفراندۆمێ ژی شیا كوردستانێ ژ هێرشێن سەربازی وسیاسی وئابۆری ب پارێزیت. د وەختەكی دا كو لەشكركێشی بەرەف كوردستانێ دهات پارتی ب گیانێ عەزیزێن خوە بەرگری ژ شەرەف وشكۆیا كورد كوردستانێ كر، و خەوانا وان ژناڤبر كو د ڤیان ب چاڤشۆریا خاكفرشان كوردستانێ داگیر بكەن و داویێ ب قەوارێ وێ یێ سیاسی بینن. د وەختەكێ پیڤانەیی دا شیا هاڤكێشا دژی كوردستانێ ب قازانجا كوردستانێ ڤاژی ب كەت. دۆرپێچ وسزاریان هەلۆەشینیت وتێكەلیێن كوردستانێ ل گەل جیهانێ گرێدەتەڤە و ب دیبوماسیەت وحیكمەتا سیاسی پێگەه و ئیعتبارێ ل دەڤەرێ و جیهانێ بۆ كوردستانێ ڤەگەرینیت.\nل ڤان چەند سالێن پری قەیران پارتی سەرباری هەموو ئاستەنگ و گرفتان، وەكو ساخلەتا وێ یا بەردەوام ملێ خوە دا بەر بەرپرسیاریێ و رووبرووی قەیرانان بوو و ب هەموو شیانێن خوە ئەركێ خوە د حوكمەتێ دا برێڤەبر، و بەرگریا رۆژگارێن سەخت كر و چۆك نە دانا هەتا ئاسهێن چارەسەریا قەیرانان ئاشكرا بووین.\nئەڤرۆ، كو بەرەف هەلبژارتنان دچین، روویێ رۆژێن سەخت یێ بەرف داویێ دچن و ئەم یێ گاڤان بۆ قۆناغەكا نوو د هاڤێژین، كو ب پشتەڤانیا گەل دێ قۆناغا دوبارە درێژكرنا كاروانێ كەشەپێدان وپێشڤەبرنا كوردستانێ بیت. بۆ ڤێ قۆناغێ پارتی بەرنامە و رەوانگەهەكا هەموو لایەنی و نوو یا ئامادەكری، كو ب كووراتیا مێژۆ وخەباتا خوە دڤێت ب رێیا پەرلەمان و حوكمەتا هەرێما كوردستانێ بۆ خەلكێ كوردستانێ ب جهبینیت.\nپارتی، سەرای وان هەموو ئەركێن سەر ملێ وێ ژ ب جهئینان بەلێنێن خوە كەمتر خەم نەبوویە، هەر د وی وەختی دا ب چاڤەكێ واقعیانە ل كێموكوورتیان دنێریت كو د پرۆسێسا سیاسی وحوكمرانیێ و ئابۆری دا هەنە و چارەسەركرنا وان ل قۆناغا داهاتی ب ئەركێ خوەیێ هەمیشەیی دزانیت.\nلیستا (١٨٣) یا پارتیا مە د رێیا ڤی بەرنامەی دا ل بن درووشمێ ( ئاڤاكرنا كوردستانەكا ب هێز) نەخشەرێیا چاكسازیەكا سەرانسەری و ب دەستڤەئینانا عەدالەتا جڤاكی وپەیداكرنا دەلیڤێن كاری ب وەكهەڤی و بهێزكرنا ژێرخانێ وپێشڤەبرنا هەموو سێكتەرێن ژیانێ وخوەشگوزەرانی دارێتیە. ئەڤە هەموو د كوردستانەكا سەر بلند كو پارتی هەرتم خەباتێ بۆ دكەت و دێ بەردەوامبیت بۆ بجهئینان وسەلماندنا مافێن نەتەوەیی ونیشتمانی.


سوتانی دارستانەكان ئاكامی سیاسەتی هەڵەی رژێم سازمانی خه‌بات کوردستانی ئێران\nسوتانی دارستانەكان ئاكامی سیاسەتی هەڵەی رژێم\nقسەی تێدانیە كە دارستان و مەرتەع سەرچاوەیەكی گرینگی هەر وەڵاتێكە و وەك بەنرخترین سەرمایەی نەتەوەیی حیساب دەكرێ.\nبەڵام لە ئێرانی ژێردەسەڵاتی ئاخوندان، رۆژ نیە گۆشەیەك لە دارستان و مەرتەعەكانی ئێران بە شێوەی جۆراوجۆر و لە ئاكامی سیاسەتە رژێمی ئێران ئاگریان تێبەرنەدرێ.\nدارستانەكانی ئێارن بەپێی ئامار 13 جار لە ماوەی 5 مانگدا ئاگر دراون، ئەوەش دەرخەری ئەوەیە كە رژێمی ئێران لە حاست دارستان و ژینگەی وەڵات كەمتەرخەمی زۆری نواندووەو لە هەندێ شوێنیش گوومانی زۆر لە سەر دەزگا سەركوتگەرەكانی رژێمی بە ئانقەست ئاگر لە دارستانەكان بەردەن. ئاگر زیاتر لە 200 هێكتاری دارستانەكانی ناوچەی قەلاوندی شاری دورەچەگنی پارێزگای لوستانی سوتاندوە.\nئاگر 34 هیكتار لە دارستان و مەرتەعەكانی پارێزگای كرماشانی سوتاند. عەباسی بەهاری سەرۆكی بنكەی پاراستنی ژینگەی كرماشان رایگەیاند كە 30 هێكتار لە دارستانەكان و مەرتەعی شاری سەلاسی باوەجانی و چوار هێكتار مەرتەع و دارستانی ناوچەی سەرپێڵی زەهاو لە ماوەی حەوتوویەكدا ئاگریان تێبەردراوە.\n55 هێكتار مەرتەعی پارێزگای كوردستان لەناوچوون. دارستانەكانی دەوروبەری شاری كرماشان بوونە خۆراكی ئاگر و نزیك بە 50 هێكتار لە دارستان و مەرتەعەكان لە ئاگردا سوتاون. ئەو ئاگرە لە بەرەبەیانی رۆژی دووشەممە 31ی جۆزەردان دەستی پێ كردوە و تا دوانیوەرۆی سێ شەممە 1ی پووشپەر بەردەوام بوو.\nدارستانەكان ناوچەی "دۆڵی دەڕە"ی پارێزگای كرماشان لە رۆژی دووشەممە 14ی پووشپەر ئاگرییان گرت و هەندێ سەرچاوە باس لە سووتانی 50 هێكتار لەو دارستانانە دەكەن.\nسێ سەد هێكتار لە مەرتەعەكانی پاوە سووتان. پەرویزی ئیدەپوور فەرمانداری رژێم لە پاوە ئیعتیرافی بەوە كردوە كە نزیك بە 300 هێكتار مەرتەع و دارستانی ناوچەی "نان وێژە"ی ئەو شارە بوونەتەوە قوربانی ئاگر و سوتاون.\nمەرتەعەكانی جوانرۆ ئاگریان گرت. مەرتەع و دارستانەكانی شاری جوانرۆ لە پارێزگای كرماشان رۆژی دووشەممە 7ی پووشپەر ئاگریان گرت. ئەو ئاگرە لە كێوەكانی نزیك جوانرۆ و پاركی جەنگەڵی "هەلانی" دەستی پێ كرد و زۆر زوو پەرەی سەند.\nدارستانەكانی بەڕووی باكووری پارێزگای خوزستان ئاگری گرتووە. دارستانەكانی ناوچەی "پەس ئاخور" بەخشی ئەلواری گەرمەسێری نزیك لە ناوچەی دەشتی لالە لە باكووری پارێزگای خوزستان سەرلەبەیانی رۆژی دووشەممە 7ی پووشپەر لە ئاگردا سووتا. تین و هێزی ئاگرەكە بە ئەندازەیەك بوو لە مەودایەكی دوورەوە دەبیندرا.\nدارستانەكانی هانیوان و مانشت لە ئیلام لە ئاگردا سوتان. لە ئیلام ئەو دارستانانەی كە بە شاخەكانی هانیوان و مانشت دەوری گێراوە لە رۆژی دووشەممە 7ی پووشپەر لە ئاگردا سووتان. ئەو دارستانانە لە گرینگترین ناوچەی پارێزگای ئیلامن.\nلە هەمەدان 5 هەزار هێكتار مەرتەع لە ئاگردا سوتاون. بەرێوەبەری گشتی سەرچاوەسروشتیەكانی رژێم لەو پارێزگایە رایگەیاند هەمەدان لە پێنجەم پارێزگای ئێرانە بۆ سوتاونی دارستان و مەرتەعەكان. زیاتر لە 5 هەزار هێكتار مەرتەع ئاگری گرتووە.\nئاگر 400 هیكتار دارستانی لە ناوچەی پاسارگاردی لە ناوبردوە. رۆژی چوارشەممە 19ی جۆزەردان ئاگر لە دارستانەكانی ئەو ناوچەیە كەوتەوەو بە هۆی كەمتەر خەمی بەرپرسان هەتا رۆژی هەینی 21ی جۆزەردان بەردەوام بوو لە ئاكامدا 400 هێكتار دارستانی لە ناوبرد.\nپێنج هێكتار لە دارستانەكانی ئەرغەوانی ئیلام سوتا. رۆژی هەینی 21ی جۆزەردان پێنج هێكتار لە دارستانەكانی ئەرغەوانی ئیلام لە سێ لاوە لە بەرزایەكانی كێوەگەورە، لە ئاگردا سوتا.\nمەرتەعەكانی پۆلدۆختەر ئاگریان گرت. بەپێی هەواڵەكان شاخەكانی عەلی پاشا، بن بازە و گوارسوورە، لە دێی چەم مێهر ئاگریان گرت و نزیك بە 50 هێگتار مەرتەعی ئەو ناوچەیە بە تەواوی لەناوچوون.\nلە كاتێكدا هەموو ساڵی دارستان و مەرتەعی وەڵات دەبنە قوربانی ئاگر، كە دەسەڵاتدارانی دز و گەندەڵی رژێم، كەل و پەلی ئاگركوژێنەوە بۆ ناوچەكان تەرخان ناكەن وە ئەگەر خەڵكی ئەو ناوچانە خۆیان هیمەت نەكەن و هەوڵی كوژانەوەی ئاگرەكان نەدەن، بێ شك خەسارەتی ئاگر زۆر لەوە زیاتر دەبوو. مۆرەكانی رژێم ئێعتراف بەو راستیە دەكەن. عەبدولرەزا میسری نوێنەری رژێم لە مەجلیس لەگەڵ ئیشارە بە ئاگرگرتنی دارستان و مەرتەعەكان، دەگێڕێتەوە بۆ نەبوونی كەل و پەلی پێویست، بێ بەر نامەیی، نەبوونی بەرێوەبەری بەتوانا و...\nئەو ئەندامەی رژێم لە مەجلیس سەبارەت بە كونترۆلچی ئاگر لە دارستانەكان دەڵێ: بەداخەوە بە هۆی كەمی كەل و پەل، خەڵكی ناچارن بە بێل و قوڵینگ ئاگرەكە بكوژێننەوە و ئەگەر هیمەتی لاوان نەبێ، كونترۆڵ كردنی ئاگرەكان مەحاڵە. ئەگەر 10 ملوێن كەسمان بۆ پاراستنی دارستانەكان هەبێ و كەل و پەلی پێویستیان بە دەستەوە نەبێ كارێكی ئەوتۆیان پێ ناكرێ، بۆیە پێویستە دابین كردنی كەل و پەلی ئاگركوژێنەوە بخرێتە بەرنامەی كارەوە. (هەواڵدەری هێرانا 17ی پووشپەڕی 1394)\nقاسمی سەبزعەلی یەكێك لە بەرێوەبەرانی دامەزراوەی پاراستنی دارستانی رژێم رایگەیاند: توانای دامەزراوە حكومەتیەكان بۆ كوژانەوەی ئاگری دارستان و مەرتەعەكان كەمەو تەواو نیە.\nلە درێژەی قسەكانی دا ناوبراو دیانی بەو راستیەدا ناوە كە ساڵی 1393 زیاتر لە 7 هەزار هێكتار لە دارستانەكانی ئێران سوتاون. ئەگەر بەرنامەیەكی دروستمان بۆ ئەو مەسەلە نەبێ داهاتوویەكی كارەستبارمان دەبێ. هەواڵدەری حكومەتی ئیسنا 22ی بانەمەڕی 1394)\nبەڵام مەسەلەی ئاگردانی دارستانەكانی كوردستان بەشێوەیەكی گشتی بە چاوێكی ئەمنیەتی دەبیندرێ و خەڵك گومانی ئەوە لە هێزە ئەمنیەتیەكانی رژێم دەكەن كە لە ترسی بوونی هێزی پێشمەرگە لە ناوچە شاخاوی و دارستانەكانی كوردستاندا بە ئانقەست ئاگریان تێ بەردەدرێ.\nڕێکه‌وت: 2016-08-04 18:34:54


ئاسۆ سالح له وتووێژ له‌گه‌ڵ كوردستان سه‌باره‌ت به كۆبوونه‌وه‌كه‌ی پارله‌مانی ئۆرووپا: ئەم جۆره كۆبوونه‌وانه، ته‌واوكه‌ری خه‌باتی خه‌ڵك له شار و پێشمه‌رگه له شاخن\nزایینی: ٢١-١٢-٢٠١٦ - هەتاوی: ١٣٩٥/١٠/٠١ - ١٠:٥٠ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nوتووێژ: ئۆمید عه‌بدی\nڕۆژی چوارده‌ی مانگی دێسامبر، له پارله‌مانی ئورووپا له شاری ستراسبوورگی فه‌ڕانسه كۆبوونه‌وه‌یه‌ك به به‌شداریی پارله‌مانتارانی دێسكی ئێران به‌ڕێوه چوو. نوێنه‌ری حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێرانیش بانگهێشتی ئه‌و كۆبوونه‌وه‌یه كرابوو. ئاسۆ ساڵح وه‌كوو نوێنه‌ری حیزب له‌و كۆبوونه‌وه‌یه‌دا به‌شداری كرد و وتارێكی پێشكه‌ش كرد. له‌م وتووێژه‌دا هه‌وڵ ده‌ده‌ین زۆرتر سه‌باره‌ت به‌و كۆبوونه‌وه و ئامانجه‌كانی بزانین.\nپرسیار: چ لایەنێک ئەو كۆبوونه‌وه‌یەی ڕێكخستبوو و ئه‌و كه‌سانه‌ی له كۆبوونه‌وه‌كه‌دا به‌شدارییان كرد كێ بوون؟\nوەڵام: كۆبوونه‌وه‌كه به هه‌وڵ و تێكۆشانی ڕێكخراو‌ی نه‌ته‌وه بێ ده‌وڵه‌ته‌كان UNPO ڕێكخرابوو كه حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران یه‌كێك له ئه‌ندامه چالاكه‌كانی ئه‌و ڕێكخراوه‌یه. نزیك یه‌ك ساڵ ده‌بێت كه ئه‌و ڕێكخراوه به پێوه‌ندی گرتن به لایه‌نه جۆراوجۆره‌كانی پارله‌مانی ئورووپا، هه‌وڵی دا كۆبوونه‌وه‌یه‌ك له‌و چه‌شنه ڕێكبخات كه به خۆشحاڵیه‌وه ئامانجی باشی بوو.\nله كۆبوونه‌وه‌كه‌دا جگه له پارله‌مانتارانی دێسكی ئێرانی پارله‌مانی ئورووپا، نوێنه‌رێك له كۆتله گرینگه‌كانی پارله‌مان به‌شدار بوون. بۆ وێنه له گرووپی پارته دێموكرات مه‌سیحییه‌كان، گرووپی حیزبه سۆسیال دێموكراته پێشكه‌وتووه‌كان، گرووپی حیزبه كۆنسێرڤاتیڤه‌كان و نزیك حه‌وت كۆتله‌ی دیكه‌ی پارله‌مانی ئورووپا. به‌پێی نامه‌یه‌ك كه به‌ده‌ستی ئێمه گه‌یشتبوو بڕیار بوو كه نوێنه‌ری ئێران و هه‌ندێ وڵاتی ناوچه‌ش وه‌كوو ئیسرائیل له‌و كۆبوونه‌وه‌دا به‌شداری بكه‌ن. به‌ڵام له سه‌ره‌تای كۆبوونه‌وه‌كه ڕایانگه‌یاند كه باڵوێزی ئێران له كۆبوونه‌وه‌كه زۆر تووڕه‌یه و به‌شداریی تێدا ناكات.\nجگه له حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێرانیش، نوێنه‌ری حیزبی گه‌لی به‌لووچستان، نوێنه‌ری حیزبی ته‌زامۆنی دێموكراتیكی ئه‌حواز و نوێنه‌ری حیزبی لیبراڵ دێموكراتی ئازه‌ربایجان به‌شداری كۆبوونه‌وه‌كه بوون.\nپرسیار: نوێنه‌ری ئێران بۆچی تووڕه بوو؟ چ دژ كرده‌وه‌یه‌كی پیشان دابوو؟\nوەڵام: دیاره كۆبوونه‌وه‌یه‌كی له‌و ئاسته بۆ ئێران و ئه‌و پڕوپاگه‌نده‌یه‌ی كه بۆ خۆی و دژ به ئێمه ده‌یكات، زۆر خراپ بوو. بۆ وێنه پێشتر له‌م كۆبوونه‌وه، هه‌یئه‌تێكی مه‌جلیسی ئێران سه‌ردانی پارله‌مانی ئورووپایان كردبوو و له كۆبوونه‌وه‌یه‌كی هاوشێوه‌دا به‌شدارییان كردبوو. هه‌یئه‌تی مه‌جلیسی ئێران پێكهاتبوو له كه‌مایه‌تییه نه‌ته‌وه‌یی و ئایینیه‌كانی ئێران، بۆ وێنه ئه‌رمه‌نی، یه‌هوودی و... هتد. نوێنه‌رانی مه‌جلیسی ئێران هه‌رچه‌شنه هه‌ڵاواردنیان له ئێران ڕه‌د كردبووەوە و حیزب و ڕێكخراوه دژبه‌ره‌كانیان وه‌كوو تێرۆریست ناساندبوو. ئه‌وه‌ش تاڕاده‌یه‌ك بۆ باش پیشاندانی ڕووی ئێران بۆ ئورووپاییه‌كان كاریگه‌ریی هه‌بوو. كاتێك ئێمه له‌و كۆبوونه‌وه‌دا به‌شداریمان كرد و هه‌ندێ ئامارمان سه‌باره‌ت به ئێعدامییه‌كان، گیراوه‌كان، كوژرانی كۆڵبه‌ره‌كان و باروودۆخی ئابووری و سیاسی باس كرد و ناو و وێنه‌ی هه‌موو ئه‌و كه‌سانه کە به ئامار وترابوو، له نێو پارله‌مانتاره‌كان بڵاو كرده‌وه، زۆر كاریگه‌ریی هه‌بوو كه لە ڕووی ڕاستی ڕێژیمی ئێران تێبگه‌ن. ئێرانیش له‌وه تووڕه بوو. دیاره تووڕه‌یی خۆشی ده‌ربڕیبوو و له‌گه‌ڵ زۆر پارله‌مانتار پێوه‌ندیی گرتبوو و هه‌وڵی دابوو كه كۆبوونه‌وه‌كه هه‌ڵوه‌شێنێته‌وه. ته‌نانه‌ت هەڕەشەی كردبوو كه ئه‌وانیش له سه‌ر پێشلكارییه‌كانی مافی مرۆڤ له وڵاتانی ئورووپایی كۆبوونه‌وه به‌ڕێوه ده‌بەن. بهڵام كۆبوونه‌وه‌كه زۆر به باشی به‌ڕێوه چوو و توانیمان تا ڕاده‌یه‌ك ئه‌و پڕوپاگه‌نده‌یه‌ی ئێران بۆ خۆی ده‌یكات، پووچه‌ڵ بكه‌ینه‌وه.\nپرسیار: هیچ باسێك سه‌باره‌ت به ڕاسان و ده‌س پێكردنی قۆناغی نوێی خه‌بات له لایه‌ن حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێرانه‌وه كرا؟\nوەڵام: ئه‌و كه‌سانه كه وتاریان پێشكه‌ش كرد باسی بارودۆخی سیاسیی و گۆڕانكارییه‌كانی ناوچه‌كانی خۆیانیشیان كرد. ته‌نیا گۆڕانێك كه له ئاستی خه‌باتی سیاسی و جه‌ماوه‌ری له هه‌موو ئێران هاتۆته ئاراوه، مه‌سه‌له‌ی ڕاسانه. ئێمه‌ش وه‌كوو حیزبێك كه ئه‌ركی به‌ڕێوه‌بردنی ئه‌و قۆناغە نوێیەی خه‌بات و دووباره زیندوو كردنه‌وه‌ی ئه‌و ژیله‌مۆیه‌مان پێ‌سپێردراوه، به شێوه‌ی به‌رین باسی ئه‌و قۆناغه‌مان كرد. ئێران زۆر هه‌وڵ ده‌دات كه خۆی وه‌كوو ناوچه‌یه‌كی ئارام و سه‌قامگیر له ده‌ره‌وه پیشان بدات كه گوایه هه‌موو خه‌ڵك ڕازین و هیچ مه‌سه‌له‌یه‌ك له نێوخۆی ئێران له ئارادا نیه.\nبه‌ڵام ڕاسان ئه‌و درۆیه ڕه‌د ده‌كاته‌وه و باس له سه‌ر ڕاسان پروپاگه‌نده‌ی ڕژیم پووچه‌ڵ ده‌كاته‌وه. له به‌شێكی وتاره‌كه‌ی منیشدا، پاش باسی ڕه‌وشی مافی مرۆڤ، سیاسی و ئه‌منی ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان، ئاماژه‌م به‌وه كرد كه؛ دژ به‌م سیاسه‌ته كۆلۆنیالیستی و ڕاسیستییەی كۆماری ئیسلامیی ئێران، حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران، له دوو ساڵ پێش ئێستاوە قۆناغی نوێی خه‌باتی ڕاگه‌یاندووه كه له لایه‌ن خه‌ڵك و به‌تایبه‌ت گه‌نجانی كوردستانەوە پێشوازیی زۆری لێكراوه. هه‌روه‌ها باسی پێكدادانه‌كانی نێوان هێزی پێشمه‌رگه و سپای پاسداران كرا. له كۆتاییشدا داوامان كرد بۆ خه‌بات بۆ پێكهێنانی سیستمێك له‌سه‌ر ئه‌ساسی مافی مرۆڤ، ئازادی، سێكۆلاریسم و دێموكراسی هاوكاریمان بكه‌ن.\nپرسیار: ئه‌وان سه‌باره‌ت به ڕاسان چ بۆچوونێكیان هه‌بوو؟\nوەڵام: دیاره به‌داخه‌وه زانیاری كه‌متر به‌وان ده‌گات. مه‌به‌ست له زانیارییش زۆرتر ڕاپۆرتی میدیاكانه كه جێی باوه‌ڕی ئه‌وانن. بۆ وێنه پرسیاریان كرد كه بۆچی زانیاریی كه‌متر به ئێمه ده‌گات. منیش ئاماژه‌م به سێ خاڵ كرد: یه‌كه‌م ئه‌وه كه لە كوردستان ڕۆژنامه‌وان ناتوانن ئازادانه كار بكه‌ن و پێوه‌ندی به ده‌ره‌وه بگرن، دووهه‌م ڕۆژنامه‌وانه ده‌ره‌كییه‌كان ته‌نیا ده‌توانن له تاران بمێننه‌وه و ئیزنی ئه‌وه‌یان نیه كه بۆ كوردستان و ناوچه‌كانی دیكه‌ی نه‌ته‌وه‌كان سه‌فه‌ر بكه‌ن و ڕاپۆرت بنووسن، سێهه‌م ئه‌گه‌ر هه‌ندێ وڵات وه‌كوو ئامریكا و بڕیتانیا میدیایان به زمانی فارسی هه‌یه، ئه‌و میدیایانه هه‌واڵی ناوچه‌كانی ئێمه ناگوازنه‌وه و ئه‌وانیش وه‌كوو میدیاكانی ڕژیم تا ڕاده‌یه‌ك ئێمه بایكۆت ده‌كه‌ن.\nكاتێك باسی ئه‌و چه‌ند خاڵه‌مان كرد و به شێوه‌ی چاپ كراو هه‌موو زانیاریه‌كانمان پێدان، زۆر سپاسیان كرد و وتیان كه له كۆبوونه‌وه‌كانی خۆیان له سه‌ر ئه‌و مه‌سه‌له زۆرتر كار ده‌كه‌ن. به‌ڵام به‌گشتی ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ سیاسه‌تی یه‌كێتی ئورووپا كه ئایا له به‌رانبه‌ر كۆماری ئیسلامی ده‌گۆڕدرێت؟ ئایا پاش ئه‌و گۆڕانكارییانه كه له سیاسه‌تی نێونه‌ته‌وه‌یی و ناوچه‌ییدا له ئارادایه، هه‌ڵسوكه‌وتی ئه‌وان چۆن ده‌بێت؟\nپرسیار: به گشتی سه‌باره‌ت به خه‌باتی نه‌ته‌وه‌كانی ئه‌ران دژ به كۆماری ئیسلامیی ئێران ڕایان چۆن بوو؟\nوەڵام: پارله‌مانتارانی ئورووپا باسی ئه‌وه‌یان ده‌كرت كه بۆچی ئۆپۆزیسیۆنی ئێران كه‌متر یه‌كگرتووه. ئێمه‌ش له وه‌ڵامدا ئاماژه‌مان به كۆنگره‌ی نه‌ته‌وه‌كانی ئێرانی فێدراڵ كرد كه گه‌وره‌ترین و به ئه‌زموونترین هاوپەیمانیی نێو ئۆپۆزیسیۆنی ئێرانه. به خۆشحاڵیه‌وه سێ ئه‌ندامی ئه‌و كۆنگره‌یه‌ش له‌و كۆبوونه‌وهدا به‌شدار بوون كه جه‌ختیان له سه‌ر پۆتانسیێله‌كان و گرینگیی ئه‌و كۆنگره له ئێستا و داهاتوودا كرد. ئه‌مه خاڵێكی به‌رچاو بوو بۆ زۆرتر ئاشنا بوونی ئه‌وان به خه‌باتی نه‌ته‌وه‌كانی ئێران.\nپرسیار: وه‌كوو پرسیاری كۆتایی پێتان وایه ئه‌و كۆبوونه‌وه چ ده‌سكه‌وتێكی هه‌بوو؟\nوەڵام: من پێم وایه ئه‌م كۆبوونه‌وه یه‌كێك له گرینگترین كۆبوونه‌وه‌كان بوو كه به به‌شداری ئۆپۆزیسیۆنی ئێران و سه‌باره‌ت به ڕه‌وشی نه‌ته‌وه‌كانی ئێران به‌ڕێوه چووه. گرینگیه‌كه‌ش له‌وه‌وە ده‌رده‌كه‌وت كه تا چه‌ند خوله‌ك پێش كۆبوونه‌وه‌كه ئێران له ڕێگه‌ی جۆراوجۆرەوە هه‌وڵی دەدا ئه‌و كۆبوونه‌وه هه‌ڵوه‌شێنێته‌وه. به‌داخه‌وه هه‌ندێ هه‌وڵیشیان ئاكامی هه‌بوو. بۆ وێنه بۆ ئێمه پرسیار بوو كه بۆچی درگای كۆبوونه‌وه‌كه داخرا؟ بۆچی نه‌یانهێشت كه میدیاكان له نێو هۆڵی پارله‌مان بوونیان هه‌بێت؟ به‌ڵام ئه‌و خاڵانه له به‌رانبه‌ردا هیچ كاریگه‌رییه‌كی له سه‌ر ناساندنی خۆمان، سیاسه‌تمان و خه‌باتمان بۆ پارله‌مانی ئورووپا نه‌بوو. تا ئه‌و جێگه‌یه‌ی ده‌كرا، توانیمان بیسه‌لمێنین كه كۆمه‌ڵگای ئێران خه‌ریكه ده‌كوڵێ، خه‌ڵك سه‌ركوت ده‌كرێن، خه‌باتی گه‌لانی ئێران خه‌ریكه دووباره په‌ره ده‌ستێنێته‌وه، ڕاسان نموونه‌ی بوونی ئێراده‌یه‌كه كه له ناو نه‌ته‌وه‌كانی ئێران خۆی به شێوه‌ی كرده‌وه پیشان داوه، هه‌موو ئه‌م خاڵانه له‌م كۆبوونه‌وه‌دا باس كران ده‌توانێ له سه‌ر ڕوانینی پارله‌مانتارانی ئورووپا و ئه‌و كه‌سانه كه سیاسه‌تی ده‌ره‌كیی یه‌كێتی ئورووپا داده‌ڕێژن، كاریگه‌رییان هه‌بێت. هه‌روه‌ها كه ده‌بینین له ئاستی سیاسه‌تی جیهانیدا خه‌ریكین هه‌ندێ گۆڕانكاری ده‌بینین، له ناوچه‌شدا ئه‌و گۆڕانكارییانه له سه‌ر عه‌رز ده‌بیندرێن. ئێمه پێویسته بۆ هه‌رچه‌شنه گۆڕانێك ئاماده بین، ڕاسان ئه‌گه‌رچی خۆی گۆڕان پێكدێنێت، هاوكاتیش ئاماده بوون بۆ ئه‌و گۆڕانكارییانه و گواسته‌نه‌وه‌ی ده‌رفه‌ته‌كان به قازانجی گه‌لی كورد له ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستانە. به‌شداری له ئه‌و جۆره كۆبوونه‌وانه‌ش ته‌واوكه‌ری خه‌باتی خه‌ڵك له شار و پێشمه‌رگه له شاخن.


رێكخراوی ته‌ندروستی جیهانی چه‌ند رێنماییه‌ك بڵاوده‌كاته‌وه\nرێكخراوی ته‌ندروستی جیهانی چه‌ند رێنماییه‌ك بڵاوده‌كاته‌وه\nڕێكخراوی تەندروستی جیهانی(WHO) ژمارەیەك ڕێنمایی بۆ خۆپاراستن لە ڤایرۆسی كۆرۆنا بڵاوكردەوە،\nڕێنماییەكان بەم شیوەیە:\n۱- ڤایرۆسی كۆرۆنا لە پێستی ساغ تێناپەرێت و تا ۱۰ خولەك لەسەر پێست زیندووە، بۆیە گەر دەستەوانەتان لەدەست نییە دوودڵ مەبن تەنیا دەست لە دەمولوتی خۆتان مەدەن.\n۲- ڤایرۆسی كۆرۆنا لەسەر پارچه قوماش ٦ تا ١٢ كاتژمێر و ئاسن ۱۲ تا ۲۰ كاتژمێر و لەسەر ستیل تا ۲۰ ڕۆژ بەزیندوویی دەمێنێتەوە.\n۳- ئەم ڤایرۆسە تا ٦٠ پلە ژێر سفر زیندووە، بەڵام لەگەرمای سەروی ۳۰ پلە دەمرێت، بۆیە باشتر وایە شوشتن و خاوێن كردنەوەكان بەئاوی گەرم بێت.\n٤- كۆرۆنا بە ئاوی گەرم و پاككەروەكانی ماڵەوە لە ناو دەچێت.\n٥- جلوبەرگ وا باشه لەبەرتیشكی هەتاو یان سۆپا وشك بكرێتەوە.\n٦- به ئاوی گەرم خۆتان بشۆن.\n۷- به هیچ شێوەیەك ئاوی سارد و خواردنی سارد مەخون، ئاوی گەرم قاوەی گەرم خواردنەوەی گەرم بخۆنەوه.\n۸- شوێنی گردبونەوەی سەرەكی ئەم ڤایرۆسه لەناولوتە، بۆیه هەردەم لوتتان به ئاوی گەرم بشۆن.\n۹- گەر دەستان ناگاته خواردنەوەی گەرم بنێشت بجون تا بەردەوام قوڕگتان به ئاوی دەمتان تەڕ بێت\n۱۰- شوێنی ژیان و كارتان با هەوا گۆركێی هەبێت.\n۱۱- له ڕۆژدا چەندین جار بۆ ماوەی ۱۰ تا ١٥ چركە هەناسەتان بگرن و بیدەنەوە، گەر كۆكە یان تەنگە نەفەسیتان هەبوو پێویستە سەردانی نەخۆشخانە بكەن، ڕێگە مەدەن توشی تەنگەنەفەسی ببن و پاشان سەردانی پزیشك بكەن ڕەنگه درەنگ بێت.\n۱۲- گەر لە ماڵ دەچنەدەرەوە ( فەرمانبەر ، كرێكار ، دوكاندار و ………هتد)ن، یەكەم: ڕەچاوی مەودای نێوانتان كەمتر نەبێت لەمەتر و نیوێك، دووەم: بەهۆی قورسی ئەو ڤایرۆسە لە سنووری ٤٠٠ تا ٥٠٠ سم بڕ ناكات و دەكەوێتە سەرزەوی بەو هۆیەوە پێڵاوەكانتان سەرچاوەیەكی گرنگی توش بوونە بەو ڤایرۆسە، بۆیە بەهیچ شێوەیەك نەیبەنە ناو ماڵەوە.\n۱۳- كاتی پژمین و كۆكە تا پێتان دەكرێت لەكەسانی تر دوور كەونەوەوە بەهەرشتێك كەبەر دەستان دەكەوێت بەتوندی پێش دەم و لوتی خۆتان بگرن و تا چەند چركەیەك بەری مەدەن تا هەموو دەرهاویشتەكان بگرێتە خۆی و بڵاونەبێتەوە.\n۱٤- بەهۆی گەورەیی ئەوڤایرۆسە هەر جۆرە دەمامكێك لەشوێنە گوماناوییەكان دەتوانرێت پارێزەرت بێت ( قوماش، كلینیكس) و جۆرەكانی تری بەمەرجێك دەمامكەكە وشك بێت و پێویستە زوو زوو بگۆڕدرێت.\n١٥- پێویست ناكات هەموو ئەوجلو بەرگانەی لەبەر دەكرێت بشۆردرێت بەڵكو لەسەر شوڤاژ یان دانانی ڕاستەوخۆی لەبەر تیشكی خۆر پاكی دەكاتەوه.\n۱٦- دوای شوشتنی دەستەكانتان گەر بۆ شوێنی گوماناوی ناڕۆن پێویسته بەكرێم یان ڤازلین چەور بكرێت تا بەتێپەر بوونی كات توشی ئەگزیمای پێست نەبن.


ئەم ئەکتەرە بەناوبانگانه سەیری فیلمەکانی خۆیان ناکەن!\n28/1/2020 02:01 PM\nئەگەرچی کاری ئەکتەر رۆڵگێڕانە لەناو فیلمەکاندا و ئەبێ خەڵک سەیری بکەن، بەڵام هەندێکیان لەوەی کە خۆیان لەسەر پەردەی سینەما ئەبینن چێژ وەرناگرن. لەدرێژەدا لەگەڵ چەند کەسیان ئاشنا ئەبین.\nتۆم هانکس سەرەڕای ئەوەی لەچەند فیلمی بەرچاوی مێژووی سینەمادا رۆڵی سەرەکی گێڕاوە، بەڵام ساڵی 2016 لەگفتوگۆیەکدا گوتی: من زۆرینەی فیلمەکانی خۆم نەبینیوە، بۆ نموونه فیلمگەلێکیکی سەرکەوتوو و خۆشەویستی وەکو "فارست گامپ/ Forrest Gump، "فیلادلفیا/ Philadelphia" و "دوورکەوتوو/ Cast Away" کە هەموویان بەربژێریی خەڵاتی ئۆسکاریان بۆ ئەم ئەکتەرە دەستەبەر کردووە. "هانکس" ئەڵێ بینینی ئەزموونەکانی رابردوو، کاریگەری نەرێنی لەسەر داهاتوو هەیە و خاوت ئەکاتەوە.\nساڵی 2019 "ئال پاچینۆ" لە گفتوگۆیەکدا رایگەیاند کە زۆرینەی فیلمەکانی پێشووی خۆی دوو جار نەبینیوە. "ئەلپاچینۆ" گوتوویەتی پێویستیم بە بینی دووبارەی ئەم فیلمانه نییە چونکە ئەوانی بینیوە و خاڵی بەهێز و لاوازەکانیان ئەزانێت. "ئال پاچینۆ" ئەڵێ تەنها لە تەلەفیزیۆن و بە سودفە دوو جارم چاوم بە فیلمێکم ئەکەوێت.\nساڵی 2019 "مێگان فۆکس" لە گفتوگۆیەکدا رایگەیاند کە: بە هیچ شێوەیەک حەز ناکەم فیلمەکانی خۆم ببینم و کاتێک چاوم پێیان ئەکەوێت هەستێکی سەیروسەمەرە دامدەگرێت. "فۆکس" ئەڵێ بینینی خۆم لەناو فیلەمەکاندا بۆ من زۆر ئەستەمە چون زۆر گۆڕاوم و ئیتر ئەو کەسەی رابردوو نیم.\nساڵی 2009 "ئەنجێلینا جۆلی" لە گفتوگۆیەکدا رایگەیاند کە زۆرینەی فیلمەکانی خۆی تەنها یەک جار بینیوە و هەندێکیانی هەر نەبینیوە. ئەو گوتی پرۆسەی بەرهەمهێنانی فیلم زۆر لەسەیر کردنەکەی چێژبەخشترە.


بێدەنگی لە پێناو بژێویدا؛ بەشێك لە خانمان لەشوێنی كار ڕوبەڕوی گێچەڵ دەبنەوە – سنور میدیا\nژمارەی بینین: 2,273\nغەمگین محەمەد – پەرەگراف\n“دوای سێ مانگ لە دەوامكردن، بەڕێوەبەرەكەم داوایلێكردم لەگەڵیدا بچمە دەرەوە، منیش ڕەتمكردەوە و وازم لە كارەكەم هێنا” ڤینا وای وت، بێ ئەوەی هۆكاری وازهێنانەكەی بۆ ماڵەوەیان باس بكات.\nئەو دەڵێت، هەر لە سەرەتاوە بەڕێوەبەری كارەكەی بە پاساوی جیاجیا بانگی ژورەكەی خۆی كردووە، “زۆرجار بانگكردنەكەم پەیوەندیی بە كارەكەمەوە نەبوو، پێیدەوتم جوان و سەرنجڕاكێشم و تەنیا حەزی كردووە بمبینێت”.\nلە مۆڵێكی شاری سلێمانی، كچێك سەرنجی سەردانیكەران ڕادەكێشێت؛ زوو زوو شوشەیەكی عەتر بەرەو ڕووی هاوڵاتیان درێژدەكات و بەردەوام وشەی “تێست” دەڵێتەوە، وەك ئاماژەیەك بۆ ئەوەی كڕیار بۆنەكە تاقیبكاتەوە و بیكڕێت.\nئەو كچە تەمەنی 28 ساڵە، زانكۆی تەواو كردووە و حەز ناكات نە دەربكەوێت و نە ناوی بهێنرێت، بۆ پەرەگراف وتی “لەبەركردنی چاكەت و تەنورەی كورت لەگەڵ وەستانم لە دەرەوەی شوێنی فرۆشتن لەسەر داوای خاوەن كارەكەمە و منیش لە پێناو لەدەستنەدانی كارەكەم قبوڵمكردووە”.\nهەنگاو عەبدوڵا، سەرۆكی سەندیكای كرێكاران بۆ پەرەگراف وتی “بەپێی یاسا ناچاركردنی كرێكار بە لەبەركردنی جۆرە جلوبەرگێكی تایبەت دەبێت تەنها بۆ خۆپارێزی بێت لەكاتی كاركردن و جگە لەوە بۆ هەر مەبەستێكی تر بێت سەرپێچی یاسایە و كرێكارەكە دەتوانێت لە دادگای كار سكاڵا تۆمار بكات و سەندیكاش بەرگری لێدەكات”.\nیەكێك لە كچە فرۆشیارەكانی ئەو دوكانە وتی “هاوڕێیەكمان قبوڵی نەبوو وەك ئێمە سترێج و بەدی كورت لەبەر بكات، گرێبەستی نەكرد و ڕۆیشتەوە ماڵەوە”.\nپارێزەر شۆخان ئەحمەد بە پەرەگراف-ی وت “بەپێی مادەی 402ـی یاسای سزادانی عێراقی گێچەڵی سێكسی لە شوێنی كار بە وتن بێت یان ئاماژە یان دەستلێدان سزای هەیە، كە بەندكردنە، ماوەكەی لە سێ مانگ زیاتر نەبێت یان پێبژاردن كە بڕەكەی زیاتر نەبێت لە 300 هەزار دینار یاخود هەردوكیان”.\nدڵخواز تەها، لێپرسراوی هێڵی گەرمی كرێكاران بۆ پەرەگراف وتی “ڕۆژانە ژنان و پیاوانیش بۆ كێشەی جۆراوجۆر لەسەر كارەكانیان پەیوەندیمان پێوە دەكەن، بەڵام ژمارەی پیاوان زۆرترە و زیاتر كێشەكانیشیان بڕین یان پێنەدانی مووچە و دەركردنە لەسەر كار”.\nئاریان ئەحمەد، وتەبێژی وەزارەتی كاروكاروباری كۆمەڵایەتی بۆ پەرەگراف وتی “لە كاتی هەر پێشێلكارییەك وەزارەت دەتوانێت تەنیا بەرگری لەو كرێكارانە بكات كە دەستەبەری كۆمەڵایەتییان بۆ كراوە”.


چەند سەرنجێک لەسەر کتێبی “کارگەکانی تابووت”ی شێرزاد حەسەن -2- … مەحمود چاوەش – Dengekan\nbyMahmwd Chawsh\tJuly 21, 2020\tGeneral, Literature, Slider\nتێگەی نامۆبوون لە کتێبی “کارگەکانی تابووت”دا زیاتر تێگەیەکی سۆسیۆ-کولتووریی و گەلەکییە(کۆلێکتیڤییە)، لێ هەندێک جار هەنگاو دەنێتە نێو بواری دەروونناسی (پسیکۆلۆژی)یەوە. نووسەر زۆر بەڕوونی لەم بازنەیەی نامۆبوونی گەلەکیدا دەمێنێتەوە و شرۆڤەی دەکات، یان بە قەولی خۆی بە شیزۆفرینیا و هیستریایەکی دەستەجەمعی و ڕۆحی ناوزەدی دەکات. وەک ئەو خۆی دەنووسێت: “خودی ئەم لەتوکوتکردنە لە باری ڕامیارییەوە بووەتە مایەی شیزۆفرینا و هیستریایەکی دەستەجەمعی و ڕۆحی هەر یەک لە ئێمەی داغان کردووە و …” (لاپەڕە ٤٥). دیارە نووسەر هۆشداری و ئاگاداری نەوەکانی داهاتووی کۆمەڵگەی کوردەواری دەکاتەوە و دەیەوێت ڕایانبچڵەکێنێت، کە کولتوورە زاڵەکانی هەزار ساڵەی ئەرەبی و تورکی و فارسی کارەکتەری مرۆڤی کوردی و کولتوورەکەی ئەویان بەرەو ئاستەنگێکی مێژوویی و دەروونی بردووە و دەبات، کە بە نامۆبوونێێکی گەلەکی (کۆلێکتیڤی) و تاکەکەسی (ئیندیڤیدوێل) کۆتاییان دێت. پێش ئەوەی بچینە ناوەڕۆکی ئەم باسەوە، پێمباشە ئاوڕێکی مێژوویی لە تێگەی نامۆبوون لە بوارەکانی فەلسەفە (فیلۆسۆفی) و کۆمەڵناسی (سۆسیۆلوژی) و کەمێک دەروونناسی (پسیکۆلۆژی) بدەینەوە.\nکارل مارکس کێشەی نامۆبوون لە پڕۆسەی کار و بەرهەمهێناندا بە شێوە گەلەکییەکەی (کۆلێکتیڤ)یەکەی ئاوەڵا دەکات. ئەو لە دەستنووسە “فەلسەفی-ئابوری”یەکەیدا نامۆبوون بە خۆدەردان(2) ناوزەد دەکات. مارکس ئەم تێزەی لە تێزە فەلسەفی-ئایدیالیستییەکەی هێگلەوە وەرگرتووە و ماتەریالیستیانە دایڕشتۆتەوە. مارکس پێیوایە نامۆبوون لە پڕۆسەی کار و بەرهەمهێناندا دێتەگۆڕێ. لە پڕۆسەی کاردا بەرهەمی کرێکار (مارکس بە پڕۆلیتاریا ناوزەدیان دەکات) بە ئەو خۆی نامۆیە، چونکە خاوەنداری بەرهەمەکەی خودی خۆی نییە، بەڵکو سامانی کەسێکی ترە، کە بە خودی ئەم نامۆیە. کرێکار لەم پڕۆسەیەدا تەنانەت لە خودی خۆی نامۆ دەبێت یان وا هەستدەکات بووە بە بەشێک لە ماشێنەکانی بەردەستی. مارکس ئەم نامۆبوونە بە تێگەیەکی گەلەکی (کۆلێکتیڤ / دەستەجەمعی) شیکار دەکات. لەم ڕوانگەیەوە خاوەنداریی تایبەتی هۆکاری نامۆبوونی کرێکارە، لێ سوودی کار و بەرهەمی کارەکەی دەچێتە دەستی کەسێکی ترەوە، کە مارکس بە سەرمایەدار / کەپیتالیست ناوزەدی دەکات. مارکس پرۆسەی کار بە سەرچاوە و پنتی سەرەکی سەرهەڵدانی دیاردەی نامۆبوون لە تەواوی مێژوودا دەناسێنێت، بە هەموو فۆرم و سیستەمە کۆمەڵایەتیەکانەوە، ئەوە هەر لە پەیوەندییە جڤاکییەکانی کۆیلە و خاوەنکۆیلەدا، لە کۆمەڵگەی فیۆداڵی سەدەکانی ناوەنددا (دەرەبەگایەتی) تا دەگات بە سەرهەڵدانی سیستەمی سەرمایەداری و فاشیزم و سۆسیالیزمیش، کە نووسەر باسیان لێدەکات. گەر بە چاوێکی ڕەخنەگرانەوە بڕوانینە تێزەکەی مارکس لەمەر تێگەی نامۆبوون، دەبینین، کە لە فۆرم و سیستەمی سەرمایەداریدا هەر تەنیا کرێکار نییە کە نامۆیە بەرامبەر بەرهەمی کارەکەی و بە خۆیشی، بەڵکو پەیوەندییە کۆمەڵاییەتیەکان لەم سیستەمەدا لە ئاستەنگێکی تاکەکەسی و گەلەکی ئەوتۆدان، کە تەواوی مرۆڤایەتی بە نێوان و نامۆبوونێکی ئەبەدیدا تێدەپەڕێنێت. کەواتە تێگەی نامۆبوون مۆرکی تەنیای کۆمەڵگەی مۆدێرن نییە، بەڵکو لە تەواوی مێژووی مرۆڤایەتیدا، هەروەها لە فۆرم و سیستەمە کۆمەڵایەتییەکاندا، کە مارکس بە ڕێکخەرە کۆمەڵایەتیەکان ناوزەدیان دەکات، بەرجەستە بووە و دەبێت. تاکو ئەمڕۆش سیستەمی سەرمایەداری ناتوانێت یان نایەوێت چارەسەرێکی مرۆڤدۆستی بۆ دیاردەی نامۆبوون بە شێوەیەکی گشتی بدۆزێتەوە یان بەرەنگاری بێتەوە، چونکە بەرەنگاربوونەوەی ئەم پڕۆسەیە لە توانا و هێزە سروشتی و مادییەکانی ئەم سیستەمەشدا نەماون. مرۆڤەکانی ئەوروپا و زۆربەی شوینەکانی تری جیهان بە سیستەمێکی ئەوتۆوە وابەستکراون، کە بە ئارەزووەکانی ئەم سیستەمە سەرمایەدارییە / کاپیتالیستییە هەڵسوکەوت دەکات. ڕەنگە گەلێک تیۆری باس لە هێورکردنەوەی نامۆبوون لە کۆمەڵگە مۆدێرنەکاندا بکات، لێ دەروویەکی تایبەتی تاکو ئێستا بۆ ئەم دەردە کۆمەڵایەتییە نەدۆزراوەتەوە و ناشدۆزرێتەوە.\nکۆمەڵناسی فەڕنسی ئێمیل دورکهایم (3) لەو باوەڕەدایە، کە نامۆبوون بە لەدەستدانی ترادیسیۆنە (سونەگەراییە) جڤاکیەکان و دینییەکان بەرجەستە دەبێت. بۆ زۆر سۆسیۆلۆژی (کۆمەڵناسی) ئەوروپی لە سەدەی ١٩ و سەرەتای سەدەی ٢٠ دا تێگەی نامۆبوون جێگەی سەرنج و توێژینەوەکانیان بوو، بەو مانایەی، کە نامۆبوونی مرۆڤ لە ئەنجامی پرۆسەی تاکگەراییەوە و دابڕانی، بۆ نموونە خێزانەوە، سەریهەڵداوە و گیرۆدەی بووە. کەواتە نامۆبوون لە تێگەی کۆمەڵناسیدا بەو مانایە دێت، کە مرۆڤ لە دەرئەنجامی پرۆسەی بەتاکبووندا (ئیندیڤیدوالیزاسیۆن) پەیوەستییە سەرەتایی و بنەڕەتییەکەی خۆی بەرامبەر خێزان لەدەستدەدات. هاوسەنگییەکە ڕوونە، نامۆبوون لە ئەنجامی پڕۆسەی بەشارستانیبوون (لایەنە سۆسیۆلۆژییەکە)، نامۆبوون لە پڕۆسەی پێداویستیی بەرهەمهێنانی تەکنیک لە پڕۆسەی کاردا و دابڕانی لە سروشت (لایەنە فەلسەفەیی و ئابورییەکەی). لە ڕوانگەی سۆسیۆلۆژییەوە مرۆڤ خۆی وەک نامۆیەک هەنگاو دەنێتە ناو کۆمەڵگەوە، ئاخر تاک لە کۆمەڵگەدا لە پاڕادۆکسێکدا دەوران دەخوات و لەم پڕۆسەیەشدا ئاوارە و سەرگەردان دەمێنێتەوە (بە هۆکاری کۆمپلێکسەکانی / ئاڵۆزییەکانی ناو کۆمەڵگە). وابەستەیی و میکانیزمە کۆمەڵایەتییەکان لە تێگەی نامۆبووندا زۆر بەچڕی هەڵسەنگێنراون. فەیلەسوفانی ئەڵمانی ئادۆڕنۆ و هۆرکهایمەر(4) لە تێزەکانی “دیالێکتیکی ڕۆشنایی”دا تێگەی نامۆبوون لە بواری سۆسیۆلۆژیدا ڕووندەکەنەوە، کە دەستبەسەراگرتن و زاڵبوونی مرۆڤ بەسەر سروشت لە بەشارستانیبووندا (ڕەنگە مەبەستی ئادۆڕنۆ و هۆرکهایمەر لە پڕۆسەی بەشارستانیبووندا بووبێت) نرخەکەی بە نامۆبوون کۆتایی دێت. هاتنەدەرەوە (دەرچونی سنووردارکراو) لەم نامۆبوونە بە تەرکیزکردنە سەر هزر (هۆشمەندی) و کولتوور بەئەنجام دەگەیەنرێت.\nپرسیاری گرنگ لەم پنتەدا ئەوەیە، کە ئایا نامۆبوونی سەدەکانی ناوەند و پێشتریان لە چەند ڕووەوە بە نامۆبوونی مرۆڤ لە کۆمەڵگەی مۆدێرندا جیاوازن. ڕەنگە ئەم جیاوازیانە لە چوارچێوەی ئەم نووسینە دەربچن. ئەوەی لە تەواوی مێژوودا ڕوونە، ئەوەیە کە مرۆڤ لە پرۆسەی کار و بەرهەمهێناندا بەردەوام لە نامۆبوونێکی ئیندیڤیدوێلی (تاکڕەوایی / تاکەکەسی) و کۆلێکتیڤیدا ژیاوە و بەردەوامیشە لەم پرۆسەیەدا. دیارە یەکێک لە هێماکانی کۆمەڵگەی مۆدێرن دیاردەی سەرهەڵدانی ئیندیڤیدوالیزمە بە هەموو ماناکانیەوە. مرۆڤەکانی دەڤەری ئەوروپا بە پرۆسەیەکی تاکگەرایی ئەوتۆدا تێپەڕیون، کە تاک لە زۆربەی بوارەکانی ژیانیدا ئازادانە “زۆربەی” بڕیارەکانی ژیانی خۆی دەدات (ئەمە جیا لە پڕۆسەی کار و بەرهەمهێنان، کە تاکو ئێستاش ڕێگری یەکەمی ئازادییە تاکگەراییەکانە). لوتکەی پڕۆسەی تاکگەرایی لە ئەوروپادا، بۆ نموونە لە ئەڵمانیادا، جوڵانەوەکانی ساڵانی شەستەکان بوو، کە لاوان ڕژانە سەر شەقامەکان و ئازادی تاکەکەسییان لە پێشەوەی داواکانیاندا بەرزڕاگرت. ئەمەش بە بەشێکی سەرەکی لە درزاندنی پەیوەندییەکانی تاک بە کۆمەڵەوە دەژمێردرێت. ئازادی تاک بۆتە پنتێکی چەقگر لە کۆمەڵگەی مۆدێرن و بەشێکی نەبڕاوەی پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکان.\nڕەنگە ئەم نامۆبوونە زیاتر لە تێزەکانی نووسەری “کارگەکانی تابووت” نزیکبێتەوە، واتا بە کۆمەڵگەیەکی کوردی ژەهراویکراو و تێگلاو بە سوننەگەرایی (داب و نەریتی) کولتوری ئەرەبی-ئیسلامی. نووسەر باسی ئازارە دەروونییەکانی تاکی کورد لە ڕوانگەیەکی پسیکۆلۆژیەوە دەکات، بەڵام ئازارەکان لە چوارچێوەیەکی گەلەکیدا (کۆلێکتیڤدا) قاڵبڕێژکراوە. تاکی کورد سەرگەردان و نامۆی ئەو کاریگەرییە هەزارساڵییەی کولتوورێکە، کە لە کولتووری خێڵەکی ئەرەبی-ئیسلامی، کە سەرچاوەکەی دورگەی ئەرەبییە، سەریانهەڵداوە. نووسەر لە لاپەڕەی ٣٢٦ دا ئەم تێکەڵە کولتوورییە بەزۆر سەپێنراوە بەڕوونی هەڵدەسەنگێنێت: “ئەم کولتوورە تاریکپەرست و ڕەش و هەڵزڕاوە ناتوانێت بەرهەمی جوانتری لە داعش هەبێت… ئەم ئاشە هەر دەگەڕێت و دەگەڕێت و بارشەکەیشی خوێن و فرمێسکی ملیلیۆنەهایە!”. یان لە لاپەڕەی ٣٤٤ دا دەنووسێت: “نامۆیی بۆ خۆی چارەنووسی ئێمەیە، چونکە بە تەواوی لە دۆخێکی هیستریادا دەژین کە بە جیهانی ناوەوەمان نامۆ و بێگانەیە، ئێمە هەر هەموومان بە خۆمان بێگانەین، هەر لەبەر ئەوەیشە کە بێگانەین بە یەگدی”. لێرەدا تێکەڵەی ئەو دوو جۆرە لە نامۆبوون هەیە، کە لە سەرێکەوە تاکەکەسی (ئیندیڤیدوێل) و لە سەرێکی ترەوە نامۆبوونێکی کولتووریە. ئەم تێزە لێوانلێو بە نامۆبوونی گەلانی ژێردەستەی سەدەکانی کۆلۆنیالیستی دەچوێنرێت، کە کولتوری سەردەستە و تێکەڵەیەکی ژەهراوی بووە بۆ گەلانی بندەستەی کۆلۆنیالەکان و نامۆبوونیش بەرهەمێکی پرۆگراماتیکی ئەم تێکەڵە کولتورییە بووە.\nگەر ئاوڕێک لە مێژووی کۆلۆنیالیزم و تێکشکان و شێواندنی کولتورە ژێردەستەکان و کۆلۆنیالیزەکردنی بەشێکی زۆر لە جیهاندا بدەینەوە، زبڵخانەیەکی قێزەوەنئاسا دەبینین، کە تێیدا نامۆبوونی کولتووری زۆر بەڕوونی لە شێوە کۆلێکتیڤەکەیدا دەبینرێت. مێژووی ٢٠٠ ساڵەی ئینگلیز لە هیندوستان و بندەستەیی و وابەستەیی کیشوەری ئەفریقا بە کۆلۆنیالیستەکانەوە، دابەشکردنی بەشێکی زۆر لە وڵاتانی خۆرهەڵاتی ناوین لە نێوان کۆلۆنیالیستە ئینگلیز و فەرەنسییەکاندا نمونەی نامۆبوونی کۆلێکتیڤی مۆدێرنن بە هەموو ڕووەکانییەوە. کولتووری سەپێنراوی ئینگلیزی بەسەر گەلان و دیانەتەکانی هیندوستاندا بە نامۆبوونێکی کولتووری/ کۆلێکتیڤی دەژمێردرێت، کە بە تێکەڵەیەکی دوو کولتووری زۆر جیاواز و نامۆ بە یەکتر دەناسرێت، لێکدەدەن و دەیکەنە تێکەڵەیەکی ئەوتۆ، کە تاکو ئەم ڕۆژگارەش هاوسەنگی یەکتر نابن. کۆلۆنیالیزم یان داگیرکەر، کە بە ئیمپریالیزمیش ناوزەد دەکرێت، هەوڵی جۆرێک لە سڕینەوەی کولتووری ئەو گەلانەی بندەستی خۆی داوە، هەر وەک فرانس فانۆن”(5) ڕونیدەکاتەوە، کاتێک کۆلۆنیالیستەکان ئەم گەلانە بەجێدەهێڵن، کولتوورەکانیان بە تەختەی ڕەشی بەتاڵی قوتابخانەکان دەچوێنرێن. گەلانی ئەو دەڤەرە تاکو ئەمڕۆش وابەستەی ئابووری و سیاسی کولتووری سەپێنراوی خۆیان کردووە. ڕەنگە ئەم ڕاڤەیەی فانۆن زیاتر نزیکبێتەوە لە بیروڕاکانی شێرزاد حەسەن. کتێبەکەی فانۆن بە ناونیشانی “کڵۆڵەکانی ئەم سەرزەمینە” بووە بە ئایدیایەکی کاریگەر و گرنگ دژی کۆلۆنیالیستەکانی جیهان، کە لە دوای مردنی فانۆن خۆی بڵاوکرایەوە و سارتریش پێشەکی بۆ نووسی. لە کتێبی “پێستی ڕەش و دەمامکی سپی”دا فانۆن بەڕوونی باس لە نامۆبوونی مرۆڤە ڕەشپێستەکان لە کۆمەڵگەیەکدا دەکات، کە لەژێر دەستی کۆلۆنیالیستەکاندا دەناڵێنن. فانۆن لەم پەیوەندییەدا ڕوودەکاتە توندڕەویی بەرامبەر ڕەشپێستەکانی ئەفریقا لە لایەن کۆلۆنیالیستە فەڕەنسیەکانەوە، کە کولتورەکانیان تووشی نامۆبوون و نەخۆشی کراون. فانۆن وەک دکتۆرێکی دەروونناس چارەسەری گەلێک نەخۆشی دەروونیی ڕەشپێستەکانی کردووە و لە ئازارەکانی ناخیان تێگەیشتووە.\nکوردستانیش وەک لێچونێک بە دەورانی کۆلۆنیالی هەمیشە لەژێر ئەم تێکەڵە کولتورییەدا ناڵاندوویەتی و بەشێکی زۆری نامۆبوونە کولتوری (سۆسیۆ-کولتورییەکە)ی تاکی کوردیشی لە دەورانێکی دەروونی هەمیشەییدا خەمڵاندووە. شێرزاد حەسەن زۆر بەئاشکراو ئازایانە لە لاپەڕە ٣١٨ دا دەبێژێت: “کوردستان نموونەیەکە لەو نموونە زۆر خراپانەی میراتی فیکری عەرەبی، کە بەدرێژایی سەدەکانی لەسەر ناعەقلانیەت بەند بووە، کە بڕوای بە هیچ گومان و پرسیارێک نییە. پەروەردەی منداڵانی کورد بە فیکری ترسناکی وەهابییەکان لە هەموو شار و گوندێکی باشووری کوردستان دەدۆزینەوە.” لەم ڕوانگەیەوە دروستکردنی منداڵێکی نوێ، وەچەیەکی پڕهزر و نوێخواز، کەسانی مۆدێرن و ئیندیڤیدوێل لە کۆمەڵگەکانی ئێمەدا زۆر سەختە. ڕەنگە پلورالیزم تەنیا چارەیەک یان خەونێک بێت، کە نەوەکانی داهاتوو لە پاشەڕۆژێکی دوورتردا بیبینن، چونکە پلورالیزم و هەمەڕنگی و پێکەوەژیانی گەلانی ئەو دەڤەرە تەنها چارەیەکی ئەو گرفتە کۆمەڵایەتیانەیە و حەتمیەتێکی مێژووییە.\nدووفاقەیەتی تێگەی نامۆبوون لە کتێبی “کارگەکانی تابووت”دا لە سەرێکییەوە کۆلێکتیڤە. ئەم نامۆبوونە زادەی ئەتککردنی کولتووری کوردییە لە لایەن کولتووری ئەرەبی ئیسلامییەوە، کە بە زۆرەملێ لە چوارچێوەی کولتووری سەردەستدا نامۆبوونی بۆ کولتوری کوردی خەمڵاندووە و بۆتە بەشیکی سەرەکی لە کولتووری نامۆبوونی تاک و کۆی کورد. کورد خۆیشی بە بەشیکی گەورەی ئەم بەنامۆبوونە ڕازی بووە و پڕاکتیزەی کردووە. کولتووری یەکتریپەسەندکردن لەو دەڤەرەدا کارێکی زۆر سەختە و دەبێت بە پڕۆسەیەکی مێژوویی و ڕێنیسانسێکی ڕۆژهەڵاتیدا تێپەڕێت، کە ئەمەش لەم ساتە مێژووییەدا گەلەک سەختە.\nنووسەر لەو باوەڕەدایە، کە سەرچاوەی نامۆبوونە تاکەکەسییەکە / ئیندیڤیدوێلەکە لە نائاگایی تاکی کورد خۆیەوە بەرجەستەبووە و سەرچاوەی گرتووە. لە لاپەرەی ٤٩ دا نووسەر ئەم نامۆبوونە باشتر فۆرمولە دەکات: “ئێمە نە خاوەنی ئەو ڕۆح و عەقڵەین کە دەرک بە نەخۆشییەکانی خۆمان بکەین، نە ئەوەندە بەهێز و ئازاین کە زات بکەین لە بەردەمی خۆمان و خەڵکیدا دانی پێدا بنێین…”\nتێزەکەی نووسەر تێکەڵەیەکی مێژوویی-کولتوورییە لەسەر تێگەی نامۆبوون، دەستپێکێکی ئاڵۆزی کولتووری ڕەشۆکی-بیاباناوی بەدەویی ئەربی-ئیسلامییە کە بە کولتورێکی نامۆ بە کولتوورەکانی غەیرە ئەرەب ناوزەد دەکرێت. تەلیسماویکردنی، بە قەولی نووسەر ژەهراویکردنی کولتوورەکانی ئەو ناوچانە بوون. ئەم کولتوورە ئەرەبی-ئیسلامییە توانیویەتی لە ئەنجامی پڕۆسەیەکی مێژووییدا هزر و عەقڵییەتی گەلانی ئەو دەڤەرە بەخۆوە ببەستێتەوە. نامۆبوون لێرەدا دەبێتە زادەی تێکەڵەیەکی نامۆلەخۆگری کولتووری، کە کولتوورە سەردەستەکە (ئەرەبی-ئیسلامی) بەبێ گوێپێدان و رەچاوکردنی تایبەتمەندییەکانی کولتوورەکەی تر (کولتووری ژێردەستە یان بندەست)، بە زۆرەملێ کولتوورەکەی خۆی بەسەر چاوگی کولتوورەکانی ئەو دەڤەرەدا سەپاندووە. خاڵێکی گرنگی پەیوەندیدار بەم نامۆبوونەوە ئەوەیە، ئایا مێتۆدێکی دیاریکراو بۆ سستکردنی (هێورکردنی) ئەم نامۆبوونە لەسەر تاکی کورد یان لە پڕۆسەی بەکۆلێکتیڤکردن بە ئاڕاستەیەکی پۆزەتیڤدا هەیە، بەواتایەکی تر ئایا واڵابوون (ڕزگاربوون)ی مەرجداری تاکی کورد لەم ئاستەنگەدا لە ئەڵقەکانی کەلەپچەی بەندەیبوونی ئەم کولتورە نامۆیە ئەگەری هەیە؟ ڕەنگە ئەمە پڕۆگنۆزێکی (لەپێشچاوگرتنێکی) نەگونجاوبێت. بەهەر توێژینەوەیەک، گەر فەلسەفی، سۆسیۆلۆژی، سۆسیۆ-کولتوری بێت، نامۆبوون نەک هەر لە کۆمەڵگەی کوردیدا بە پرۆسە ئیندیڤیدوێل و کۆلێکتیڤەکەیدا تێدەپەڕێت و دەمێنێتەوە، بەڵکو لە تەواوی کولتورەکانی جیهاندا لە ئاستەنگێکی کۆسمۆپۆلیتیکدا دەمێنێتەوە و بۆتە دیاردەیەکی نەبڕاوە لە مۆرکی کۆمەڵگەی مۆدێرندا. گەر بابەتیانە بڕوانینە کۆمەڵگەی کوردەواری، نامۆبوون خۆی بە کۆمپلێکسێکی سۆسیۆ-کولتوری ئەوتۆدا تێپەڕیوە، یان ڕوونتر بڵێین نامۆبوون بەهۆی سەردەستەیی و بەسەرداسەپاندنی کولتوری ئەرەبی-ئیسلامییەوە بەسەر کولتوری کوردیدا، هێندە لە جومگەکانی پەیوەندییە جڤاکییەکانی ئاڵاوە، کە ئازادبوون لەم وەبایە زۆر زەحمەتە. ئاخر کولتورێک، کە سەرچاوەی میکانیزمی پێکهاتە کولتورییەکانی لە کولتورێکی بێگانە هەڵ-هێنجراوە، بە خۆنامۆبوونێک لەو جۆرەی نووسەر باسیان لێوە دەکات، کارێکی حەتمییە. ڕەنگە مێتۆدەکانی نەشونماکردنی پڕۆسەی ئیندیڤیدوالیزم بە لەدایکبوونی سیستەمێکی پەروەردەیی تەندروست (یان پەروەردەیەکی یەکسانبەیەکتر) و هاتنەگۆڕێی نەوەیەکی نوێ بتوانێت بەرەنگاری ئەم نامۆبوونە ببێتەوە. ئەمەش نەک هەر لە کوردستاندا، بەڵکو لە تەواوی کولتورەکانی ئەو دەڤەرەدا. پێموایە ئەم بەرەنگاربوونەوەیە بە هیچکام لەم مێتۆدانە بەئەنجام ناگەیەنرێت، بەڵکو تێکەڵەیەکن لە هەموویان (فەلسەفی، سۆسیۆلۆژی، سۆسیۆ-کولتوری و …). دەبێت لەم پنتەدا ئەوە بهێنرێتە جێگەی گفتوگۆ، کە سەردەستەیی کولتوری ئەرەبی-ئیسلامی تەنها کۆمەڵگەی کوردەواری توشی وەبای نامۆبوون نەکردووە، بەڵکو کۆمەڵگەکانی جیهانی بەم وەبا کۆلێکتیڤە ساریکردووە. ساڕێژی ئەم نەخۆشییە (لایەنە دینی و عەقیدەییەکانی ئەم دیاردەیە) لەم کاتە و لە ئێستادا کارێکی مەحاڵە، چونکە ئەم دیاردەیە هەموو مرۆڤایەتی گرتوەتەوە.\n(1 ڕوسۆ لە 28.06.1712 لە ژنێڤ لەدایکبووە و لە 02.07.1778 لە پاریس کۆچی دوایی کردووە. فەیلەسوف و نووسەر و پەروەردەناس و توێژەر بووە. کاریگەری زۆری لەسەر پەروەردەناسی (پێداگۆگی) و تیۆرییە سیاسیەکانی سەدەی 18 و 19 و 20یش لە تەواوی ئەوروپادا هەبووە، هەروەها یەکێک بوو لە ڕێخۆشکەرانی شۆڕشی فەڕەنسی.\nPrevious ئه‌ركی هه‌واڵیی هونه‌ری كاریكاتێر – به‌شی -1- … هه‌ندرێن خۆشناو\nNext لە وەتی تۆم ناسیوە … قەسیدەی: ستیڤان شەمزینی


كاتژمێری سیاسی .. نەوت‌و دادگای ئیتیحادی | KURDPLAT\nكاتژمێری سیاسی .. نەوت‌و دادگای ئیتیحادی\nکوردپلات 2/16/2022 10:47:00 م ليست هناك تعليقات\nدادگای ئیتیحادی عێراق، دوای زیاتر لە (10) ساڵ لە سكاڵای یاسایی لەمەڕ نەوت‌و گاز دژی هەرێمی كوردستان، لەمكاتەدا كە عێراق لە رۆخی دۆخی مەترسیدارە، كەیسی ژەنگرتوی گرێبەستەكانی نەوت‌و گازو مافی هەرێمی كوردستانی لە سەرچاوە سروشتیەكان، لە كاتژمێرێكی سیاسی سەیردا، هێنایەوە ئارای مەرام‌و بڕیارێكی چاوەڕواننەكراوی دژی هەرێمی كوردستان دا.\nلەم نوسینەدا، ناچمە سەر وردەكاری یاسایی‌و رێسایی كەیسەكە. ئەمەیان ئەركی پسپۆڕەكانە. ئەوەی لای من مایەی راچڵەكینە، كاتژمێری بڕیارەكەیەو بڕیارەكەش، چەندین پرسیاری رەوا دەوروژێنێ. وەكو:\nیەكەم: بۆچی دادگا؛ دوای زیاتر لە (10) ساڵ ئەم كەیسەی گەیاندە بڕیاری بێ كۆتایی؟\nدووەم: بۆچی دادگا؛ پەیوەندی بە هەرێمی كوردستانیشەوە نەكردووە، هەتا زانیارییان بخەنە بەردەست؟ یان بۆچی زانیاریان لەسەر هەرێم لە حكومەتی عێراقیش وەرنەگرتووە؟\nسێهەم: بۆچی دادگا؛ لە حكومەتەكانی عێراق ناپێچێتەوە، كە ئایا لە (10) ساڵی رابوردودا چۆن لە هەرێمی كوردستانیان قبوڵ كردووە، گرێبەستەكانی نەوت‌و گاز تێپەڕێنن؟\nچوارەم: لەهەمووی گرنگتر، ئەی بۆچی لەم دۆخەدا كە كێشەی هەڵبژاردنی سەرۆك كۆمارو پاشان سەرۆك وەزیران‌و كابینە هەیە، دادگای ئیتیحادی رێك لەم كاتژمێرەدا كەیسەكەی وروژاند؟\nئەوەندەی تێیگەیشتبین، ئەم كەیسە وەكو ئاگری بن كا وایە.. دەسیسەیەك لەم هەلومەرجەدا دژی كوردستان، ئاگرەكەی گەشاندۆتەوە.\nئەم بڕیارانەش، مەترسی ترم بیردەخاتەوە، كە هەرێم لەبەردەم پیلانێكی ئیقلیمی گەورەتردایە. (دوو ساڵە قسەی لەسەر دەكەم) لاموایە، دۆخەكە ئاوا بەردەوام بێ، پەلكێشمان دەكەن بۆ بەتاڵكردنەوەی مادەی (140)یش. بەڵكو بۆ كەمكردنەوەی رێژەی موچەخۆرو هێزی چەكداری كوردستانیش.. بە رادەیەك كەمیدەكەنەوە، لەشكرێك لە بێكار رووبەڕووی هەرێم دەكەنەوە.\nلەم دۆخە سیاسیەی هەرێمدا، كە لایەنە سیاسیەكانی لێكترازاوون، بڕیارەكە بۆئەوەیە حكومەتی هەرێم نەتوانێ بەرهەڵستی بڕیارەكەی دادگا، بەهۆی ناكۆكی لایەنەكان‌و قەیرانی دارایی‌و فشاری خەڵكەوە، بكات. بەمەش زوو دەركەوت زلكردنی كێشەكان لەسەر سەرۆك كۆمار چ زیانێكی لێكەوتەوەو حاڵیش وا بڕوات، چ كارەساتێك چاوەڕوانی كوردستانە. واتا: پرسی هەرێم دەكرێتە قوربانی پۆست. بێ‌ئاگا لەوەی لە دەوروبەردا چی دەگوزەرێ.\nلەكۆتاییشدا.. ئەم قسانەم پاساو نییە بۆ هیچ چەشنە گەندەڵییەك لە كەیسی نەوت‌و گازدا، كە لە رابوردودا كراوە. چ ئەو گەندەڵیەی بە سیستەم كراوەو چ ئەو گەندەڵیەی بە هەڕەمەكی.. نەوت‌و گاز بە قاچاخ ئاودیو كراوە. بەندە چوار ساڵ لەمەوبەر گوتومە: بەرپرسەكان لە نەوتەوە بۆ جەوت دەدزن. هەر ئەو رەفتارانەشە وای كردووە، بەشێكی جەماوەر ئەم بڕیارە نابەجێیەی دادگای فیدراڵیان لا ئاسایی بێ. بەڵكو هەفتە تێناپەڕێ، ناڕەزایی خوێندكاران، موچەخۆران، ژینگەپارێزان، عەلوەكان، مامۆستایانی گرێبەست رونەدات. هەروەها كێشەی كەمی كارەباو گرانی سوتەمەنی تەنگی بە كەمدەرامەتەكان هەڵچنیووە. پێموایە، دۆخێكی بابەتی خوڵقاوە، كە حكومەت كێشەكانی پێ چارەسەر ناكرێ‌و خەڵكیش بە چارەسەری حكومەت رازی نابێ.. ئەم هەلومەرجە پێماندەڵێ: دۆخێكی جەماوەری خرۆشاو.. لە جۆش خواردندایە!!


ئایە کۆنگرەی کۆمەڵ، یەکگرتوو بەرەو داخرانی زیاتر دەبات؟ ..م.عه‌لی باپیر هۆكاری كارانه‌وه‌ی كۆمه‌ڵ بووه\nهەواڵی / 20/2/2021 391 جار بینراوە\nسەرەتا پیرۆزبایی لە خوشك و برایانی کۆمەڵی دادگەری کوردستان دەکەم بە بۆنەی کۆتاییھاتنی کۆنگرەکەیانەوە. ھیوادارم بەردەوام لەگەشەکردن و پێشکەوتندابن و بەسەر ئاستەنگەکانی سەر ڕێگەیاندا زاڵ ببن. سەبارەت بەگۆڕینی ناوی حیزبەکەو ئاوەڵناوی کەسی یەکەمیش، حەزدەکەین ئەم سەرنجانەی خوارەوە بخەینە ڕوو:\n١- بەسیفەتی خاوەن فیکرێك کە چەندین ساڵە بانگەشە\nو تەنزیر بۆ نوێکردنەوەی تەوژی ئیسلامی دەکەم، دەستخۆشی زۆرم بۆم ھەنگاوە بوێرو پێشەنگانە ھەیە.\nجێگەی سەرنجە حیزبێکی پاشخان جیھادی بتوانێ ھەنگاو بە ھەنگاو خۆی بکاتەوە، تا دەگاتە لێکردنەوەی پاشگری ئیسلامی و گۆڕینی ناوی ئەمیرو پێشتریش گۆڕینی ئاڵا.\nبە پێچەوانەی ھەندێ کەس و ناوەندیش لە بازنە ئیسلامی و عەلمانییەکەی کوردستاندا، کە لەم کاتانەدا بۆ گومان خستنە سەر ھەنگاوەکان، دڵی خۆدانەوەو تێکنەچوونی ھاوسەنگی دەروونی و دەمارگیری حیزبی و ئایدۆلۆژی، کە ھەندێ ھەڵوێستی توندی فیکری مامۆستا عەلی باپیر لە رابردوودا دەکەن بە کەرەسەی ھەڵوێست دەربڕین، ئەو خاڵە نەك ھەر نیشانەی لاوازی و دوو فاقیی نییە، بەڵکو نیشانەی ئەرێنی و شایستەی پێشوازی لێکردنە، چونکە ئاماژەیە بۆ توانای ڕەخنە لە خۆگرتن و کرانەوەو تێپەڕاندنی قاڵبە زیھنییە کۆنەکان.\nپێم وایە لەم ڕوەوە ئە وکەسانە زۆرتر لە ژێر پرسیاردان، کە لە کاتێکدا کۆمەڵ و سەرۆکەکەی بەو شێوەبوون، ئەوان ڕەمزی کرانەوە بوون، کەچی ئێستا لەکاتێکدا م.عەلی باپیر و کۆمەڵ لە ھەندێ روەوە، ڕۆژ بە ڕۆژ ئەوان بەجێدێڵن، ئەگەر نەگەرابنە دواوە لە جێی خۆیان چەقیان بەستوەو ھەموو گۆڕانکارییەك رەت دەکەنەوە!!\n٢- گۆڕینی ناو سەرەتای ڕێگایە، کەسیش نەیوتووە ھەر ھێندەی ناو گۆڕا، قەڵەمبازێکی گەورە ڕوودەدا، چونکە ناوگۆڕین و پاشگری ئیسلامی لابردن وەکو زۆربەی حیزبە ئیسلامیەکانی جیھان شکاندنی بەربەستێکە لە نێوان خۆت و خەڵکدا، پێش ھەموو کەسیش خەڵکە دیندارەکە، کە پاشگرەکە بۆی بووە بە سەرچاوەی گومان و بۆنی ئیستیغلالی دین کاسبی کردنی بەسەرییەوە لێ دەکات. وە ئاماژەی ئەرێنی ناردنە بۆ ناوخۆو دەرەوە لە چەندین روەوە، کە پێشتر لە کتێبەکانمان لەسەر تەوژمی ئیسلامی و پێویستیی خۆنوێکردنەوەی، ئاماژەمان پێکردوون.\nبۆ ئەوەی ھێزێك بتوانێت دەرگای ڕۆڵبینینی سیاسی و جەماوەریی لەبەردەمدا کراوەتر بێت، پێویستی بە دووبارە خۆبیناکردنەوەو گۆڕانکاری قوڵتر ھەیە، کۆمەڵیش لەم روەوە ھێشتا ماوەی بەرچاوی لە بەردەمدا ماوە بیبڕێت، بەڵام ئەگەر لەسەر ئەم ڕیتمەی ئێستا بروا دەتوانێت لە ئایندەدا لەم روەشەوە ھەنگاوی گەورەتر بھاوێت.\nھەر لە ئێستاشەوە ھیوای سەرکەوتنی بۆ دەخوازم.\n٣- ئەزموونی کۆمەڵ و نەھزەی تونسی و زۆر شوێنی تر پێمان دەڵێت: بە یەکەوە کۆبونەوەی سەرکردایەتی فیکری و سیاسی لە کەسی سەرکردەداو بڕوابوونی کەسی یەکەمی حیزب و ھێزەکان بەکرانەوەو پێداگری لەسەری، بەتایبەتیش لەم ناوچەدا، ڕۆڵی یەکلاکەرەوەیان ھەیە. ئەو ئەندازە کرانەوەو بەرەو پێشچونەی لەکۆمـەڵیشدا بەدیھاتووە، فەزڵی یەکەمی بۆ م.عەلی باپیر و توانای خۆگۆڕینی ئەو دەگەڕێتەوە. لەکاتێکدا لێکجیایی سەرکردایەتی فیکری و سیاسی لە ھەندێ ھێزی تردا چەندین دەرفەتی خۆ نوێکردنەوەی لەدەستدان!\nقسەیەکی دڵسۆزانە بۆ یەکگرتووەکان:\nلەبەر ئەوەی کۆنگرەی کۆمەڵ کاردانەوەی جۆراوجۆری لەناو یەکگرتوودا بەدوای خۆیدا ھێناوە، کەشتێکی سروشتیە، حەزدەکەم ئەم سەرنجانە بخەمە بەردەم خوشك و برایانی خۆم:\n١- دەزانم بەشێکی بەرچاو لە یەکگرتووەکان ئەمڕۆ بە ئاستی جیاواز تاڵاوی دەرونیان چەشتوەو ھەستیان بە جۆرێك لە بەجێمان کردووە! لەو سۆنگەوە کە پێیان وایە ھەندێ ھەنگاو لە لایەن ھەندێ ھێزەوە دەنرێت، کە بە بروای ئەوان لە رابردوودا لە رووی فیکریی وسیاسی و کرانەوەشەوە زۆر لە دوای یەکگرتوەوە بوون، وە دەبوو حیزبەکەی ئەوان ئەم دەستپێشخەریەی بکردایەو ئەوەندە لە گۆڕانکاری نەترسایە. نایشارمەوە براشتان لە کاتێکدا دڵخۆش بووم بەوەی لەسەر ئاستی ھێزێکی ئیسلامیدا، ھەنگاوێ بەو ئاقارەدا نراوە لەگەڵ فیکرو ھەوڵەکانی ڕابردووم تەبایە، لەھەمان کاتدا، ھەستم بە دڵتەنگی دەکرد کە یەکگرتوو بەخوت و خۆڕایی بە بیانووی زۆر لاواز، چەندین دەرفەتی لەم روەوە لە دەست خۆیدا!.\nھەر بۆیە لەم روەوە لە دڵەوە ھاوسۆزتانم، ئەوانەشتان لە رابردوودا بەشێ بوون لە ھەوڵی گۆڕانکاری، دڵتان بەوە خۆش بێت لە کاتی خۆیدا راست بیرتان کردۆتەوەو ھەڵوێستی راست و دڵسۆزانەتان بە ئاقاری بەرژەوەندییەکانی یەکگرتودا گرتووە. ھیوادارم بۆ بەشەکەی تریش کە بیرکردنەوەیەکی جیاوازیان ھەبووە، ببێتە ھۆکاری بیرکردنەوەیەکی جیاوازو دووبارە ھەڵسەنگاندنەوەی گوتارو تەرح و قەناعەتەکان.\n٢— ھەوڵدەن یەکگرتوو بەرەو داخرانی زیاتر نەبرێت، چونکە بەش بەحاڵی خۆم پێشبینی ئەوە دەکەم. بە حوکمی ئەوەی، یەکێ لە کێشەکانی بڕیاردانی یەکگرتوو لە چەندین ساڵی رابردوودا، کەوتنە ژێر کاریگەری کۆمەڵبوو! بۆ نموونە یەکێ لەو پاساوە بەردەوامانەی بەرامبەر ھەر داواکاری و بانگەشەیەك بۆ کرانەوە جەختی لێدەکرایەوە، ئەوە بوو کە ھەنگاوێکی لەو شێوە کۆمەڵ دەیقۆزێتەوەو شەقامە ئیسلامییەکە بۆخۆی دەبات! ئێمەمانان زۆرمان لێ داواکردن لە ژێر ھەژموونی کۆمەڵ لەم روەوە بێینە دەرەوە، بەڵام بەداخەوە بێ سود بوو!! ئستاش پێشبینی دەکرێت بە دیوەکەی ترداو بە ناوی ئەوەی کۆمەڵ ئاوەڵناوی ئیسلامیی لە خۆی کردۆتەوە، گۆرەپانەکە چۆڵ بووە و دەرفەتە بۆ راکێشانی سۆزی شەقامی ئیسلامی( کەنازانم چەندبوونی ھەیەو ئەگەر ھەیە چەندە)، ھەروەھا بە بیانووی ئەوەی ئێمە لەوە گەورەترین لاسایی کۆمەڵ بکەینەوە! بەرەو داخراوی زۆرتر برۆین؟\n۳- تێگەیشتن لە دیاریکردنی کەرەسەو پێداویستیەکانی کاراو کاریگەربوونی سیاسی و نوێبوونەوەی روحی، مەسەلەیەکی زانستی و فیکرییە، بابەتی سۆزو حەماسەت بە خەرجدان نیە. سەرەتای ھەموو ھەڵسانەوەیەکیش، داننانە بە کەوتن و شکستدا.\nجارێ شای ئێران داوای ھۆکاری شکستی شەڕێکی لە جەنراڵێکی خۆی کردبوو، ویستبووی پینەو پەڕۆ بکات، ئەویش وەساندبووی و پێی وتبوو: (تا دان بەشکستدا نەنێین و ھۆکارەکانی دیاری نەکەین، ناتوانین لە شەڕی داھاتودا بیبەینەوە!)\nبۆیە یەکگرتووەکان لە قازانجیانە دان بەوەدا بنێن ھەنگاوێك کە دەبوو ئەوان بینێن بە پاساوی لاواز نەیانتوانی! بەوەش دەرفەتێکی گرنگیان لە دەستدا.\nخۆ خەریککردنیش بەوەی با مۆرکی ئسلامی و دەعەوییەکەمان تۆختر بکەینەوە بۆ ئەوەی ھەندێ لە دەنگەکان بەدەست بێنینەوە؟ لە چەندین روەوە ھەڵەیە لەوانەش:\nأ- ھەڵبژاردنی پێشووی کوردستان ناومان نەگۆڕیبوو لەگەڵ بزوتنەوەش دابەزین و گوتارێکی خەستی ئیسلامیمان تەبەنی کرد کەچی لە سەدا ٦٠/ ی دەنگەکان و ٥٠/ ی کورسیەکانمان لەدەستدا.\nب- خەڵکی کوردستان تا راددەییەکی زۆر ئەوەی تێپەراندووە دین لە کادری حیزبی وەربگرێت و بەو ھۆیەشەوە جەماوەر کۆبکرێتەوە.\nج- کۆمەڵ دام و دەزگای دەعەوی زۆرترە، سەلەفییەکانیش بەشێکی باش لە گۆرەپانەکەیان پڕکردۆتەوە، بۆیە ئەگەر مەبەست گەشەدان بە کورسی و سیاسی بێت ڕێگەی خۆی ھەیە، بانگەوازو کاری روحی و ئەخلاقیش بەھەمان شێوە.\nبەکورتی، وا چاکە یەکگرتوو لە ژێر ھەژموونی کۆمەڵ و رەنگدانەوەکانی ململانێی حیزبیی نێوخۆیی بێتە دەرەوە و لە کاردانەوە خۆی بەدوور بگرێت. لە کەش و ھەوایەکی ئارام و ھەست بەلێپرسراویەکی قوڵدا بیر لە ئایندەو چارەنوسی خۆی بکاتەوەو ئەو ھۆکارو رەگانەش دیاری بکات کە چەندین ساڵە ڕێگرن لەوەی توانای قۆستنەوەی دەرفەتی فیکری و روحی و سیاسی ھەبێت و ئیرادەی گۆرانکاری لێ زەوتکردووە. ئاگاشی لەوە بێت وەک ھەر ھێزێکی تر مەشمولە بەرێسای خوایی (تداول)؛ وتلك الايام نداولها بين الناس.


چۆن سیاسەت ئیسلامی ژەهراوی کردووە … مستەفا ئاکیۆل … لە ئینگلیزییەوە: نەبەز سەمەد – Dengekan\nbyNabaz Samad\tJune 9, 2017\tGeneral, Opinion, Slider\nموسڵمانان پێیانوایە کە ئاینەکەیان ”ئاینی ئاشتییە”، بەڵام ئەمرۆ ئیسلام پتر وەك ئاینی ململانێ و خوێن دەردەکەوێ. لە جەنگی ناوخۆی سوریا، ئێراق و یەمەنەوە تا تەنگژە ناوخۆییەکانی لوبنان و بەحرێن، هەتا دەگاتە نەیارییە توند و مەترسیدارەکەی نێوان ئێران و سعودیە. ڕۆژهەڵاتی ناڤین بەدەست ناکۆکییەکانی نێوان موسڵمانانەوە ئازار دەچێژێ، کە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ نەیارییە کۆنەکەی نێوان هەردوو ڕەوتی شیعە و سوونە.\nلە هەقیقەتدا، ئاین لە دڵی ئەو ناکۆکییانەدا نییە، بەڵکو تاوانبارەکە سیاسەتە. بەڵام خراپ بەکارهێنانەکانی ئیسلام ئەو ناکۆکییە سیاسییانەی خراپتر کردووە. ئاخر حیزبەکان، حکومەتەکان، و میلیشیاکان دەڵێن ئەوان بۆ دەسەڵات و خاك شەڕناکەن، بەڵکو بۆ خوا دەیکەن. کاتێك دوژمن وەك بێباوەڕ نەك تەنیا نەیارێك سەیردەکرێ، ئەوا بەدەستهێنانی ئاشتی زۆر سەختتر دەبێ. ئەم تێکەڵییەی ئاین و سیاسەت ئیسلامی ژەهراوی کردووە، بۆتە هۆی داپۆشینی سەرجەم فێرکارییە تیۆلۆگی و مۆڕاڵییەکان.\nئەوە کێشەیەکی تازە نییە لەنێو ئیسلامدا، لە سەدەی حەوتەمدا سەرکردایەتی محەمەد پێغەمبەر لەلایەن سەرجەم باوەڕدارانەوە قبووڵکرابوو، ئەوسا موسڵمانان کۆمەڵگەیەکی یەکگرتووبوون. بەڵام هەر زوو پاش مەرگی پێغەمبەر تەنگژە سەریهەڵدا و بووە هۆی شەر و کوشتار. کێشەکە لەسەر ئەوە نەبوو چۆن قورئان ڕاڤەدەکرێ یان چۆن لە فەرموودەکانی پێغەمبەر تێدەگەن، بەڵکو کێشەکە لەسەر دەسەڵاتی سیاسی بوو: کێ وەك خەلیفە یان جێنشینی پێغەمبەر مافی حوکمکردنی هەیە؟\nئەم پرسیارە سیاسییە، تەنانەت ئایشەی دژی عەلی هاندا، لایەنگرانیان لە شەڕی جەمەل ساڵی ٦٥٦ بە هەزارانیان لە یەکدی کوشت. تەنانەت بۆ ساڵی داهاتوو لە شەڕی سەفیندا کوشتارەکە زۆر خوێناویتربوو، کاتێ لایەنگرانی عەلی و معاویەی والی دیمەشق شمشێریان لەیەكدی هەڵگرت. ئەوەش بووە هۆی پتر قوڵکردنەوەی دابەشبوونی نێوان شیعە و سوونە، کە ئەو دابەشبوونە تاکو ئەمڕۆ بڕدەکا. بە جۆرێکی دی بێژین، بە پێچەوانەی سەرەتای سەرهەڵدانی ئاینی دیانییەوە، کە بەهۆی ناکۆکییە تیۆلۆگییەکانیان لەبارەی عیساوە دابەشببوون، موسڵمانەکانی سەرەتا بەهۆی ناکۆکی سیاسییەوە: کێ دەبێ حوکمیان بکا، دابەشببوون.\nئێستا کاتی ئەوە هاتووە، ئەو تێکەڵبوونەی ئاین و سیاسەت کۆتایی پێبهێندرێ. لەجیاتی ئەوەی ئەو سیاساندنەی ئاین وەک سروشتی یان وەك شانازی ببینرێ، گەرەکە وەك کێشەیەك کە داوای چارەسەر دەکا لێی بڕوانرێ. ئەو چارەسەرە گەرەکە بە گۆڕینی پارادیگمای ”خەلافەت” دەستپێبکا. تەنیا دەوڵەتی ئیسلامی (داعش) نییە، ئەو کۆنسێپتە بۆ مەبەستە هۆڤانییەکانی خۆی بەکاردەهێنێ. کێشەکە لەوە قووڵترە: هزری ترادیسیۆنی موسڵمان وەك بەشێکی جەوهەری ئیسلام لە خەلافەت تێگەیشتووە، لە کاتێکدا، خەلافەت نە فەرمانی قورئان و نە هی پێغەمبەرە، بەڵکو بەرهەمی ئەزموونی مێژوویی و سیاسی کۆمەڵگەی موسڵمانانە. (…)\nهاتنەئارای بزووتنەوەی ئیسلامیستی ئەمرۆ کاردانەوەی بۆشایی پۆست_ خەلافەتە. ئیسلامیستە بە سیاسیکراوەکان نەك تەنیا پارێزگاری لە ڕوانگەی ترادیسیۆنی بۆ نەشیاوی جوداکردنەوەی ئاین و دەوڵەت دەکەن، بەڵکو تەنانەت ئەوان ئاین وەك دەوڵەت گۆڕان پێدەدەن. سەید قوتب دەبێژێ: ”ئاینی ڕاستەقینە هیچی دیکە نییە جگەلە سیستەمێك، کە خوا ناردوویەتی بۆ حوکمکردنی کاروباری ژیانی مرۆڤ”. کاتێك خوا هەرگیز خۆی بە هەقیقی نایەتە خوارەوە بۆ حوکمکردنی کاروباری مرۆڤ، ئەوا ئیسلامیستەکان بە ناوی خواوە حوکم دەکەن.\nسەرجەم هزرڤانانی ئیسلام سەر بەو ڕەوتە نین، لە سەدەی بیستەمدا لە تورکیا، سەعید نەورەسی وەك کایەیەکی پیرۆز لە سیاسەت ناڕوانێ، بەڵکو پتر وەك کێڵگەی ناکۆکی و شەیتانی دەیبینێ. ئەو دەبێژێ ”داوا لە خوا دەکەم لە شەیتان و لە سیاسەت بم پارێزێ”.\nپەیڕەوانی نەورەسی بزووتنەوەیەکی ئیسلامی سیڤیلیان لە تورکیا بونیادنا، ئەوان تەنیا داواکاری ئازادی ئاینییان لە دەوڵەت دەکرد. ئەکادیمیستە هاوچەرخەکانی ئیسلام وەك عەبدولوەهاب ئەلئەفەندی و عەبدوڵڵای ئەحمەد ئەننەعیم ئارگومێنتی ئەوە دەکەن کە جیهانی ئیسلامی پێویستی بە لیبرال سێکیولاریزم هەیە بۆ ئەوەی ڕێزی ئاین بگیرێ. ئەوان ڕاست پێکاویانە کە موسڵمانان پێویستیان بە سێکیولاریزم هەیە تاکو بتوانن پراکتیکی ئاینەکەیان بکەن وەك ئەوەی بە گونجای دەزانن. هەروەها دەمەوێ ئەوەش زیادبکەم، موسڵمانان پێویستیان بە سێکیولاریزم هەیە تاکو ئاین بپارێزێ لە خزمەتکردن بە شەڕە دەستکردە ناپیرۆز و خۆسەپێنەکانی سیاسەت.\nئەوە واتای ئەوە ناگەیەنێ، ئیسلام بە بەها کرۆکییەکانییەوە بۆ داد، بە تەواوی کوێر بێ لە ئاست سیاسەتدا. ئاین دەتوانێ ڕۆڵێکی بونیادنەر لە ژیانی سیاسیدا بگێڕێ، کاتێك وەها لە خەڵك بکا هەقیقەت بە ڕووی دەسەڵاتدا بڵێن. بەڵام کاتێك ئیسلام لەتەك دەسەڵاتدا دیاردەهێنرێ، یان دەبێ بە یارمەتیدەر و پاڵهێز بۆ دەسەڵات، ئەوا بەهاکانی کاڵدەبنەوە و ڕووەو نەمان دەچن.\nPrevious ببە بەوەی کە هەی: شرۆڤەیەک بۆ فیلمی ئەلبێرت نۆبس … خەندە حەمید\nNext سه‌ربه‌خۆیی له‌قاوغی به‌تاڵه‌وه بۆ شكۆمه‌ندی ڕاسته‌قینه …. ئیسماعیل حه‌مه‌ئه‌مین


بەپیێى ئامارى بنکەى تاقیگەى پشکنینى سوتەمەنى باشماخ کە ئاڕاستەى بەڕێوەبەرایەتى کۆمەڵگاى دەروازەى نێودەوڵەتى باشماخ کراوە تێیدا هاتووە کە ئامارى سەرجەم تانکەرى سوتەمەنى هاتوو لە بەروارى ١-١-٢٠١٨ تاکو ٣٠-٦-٢٠١٨ بریتییە لە (٤٤٠٨) تانکەر، جێى ئاماژەیە هەر تانکەرێکى سوتەمەنى کاتێک هاوردەى هەرێمى کوردستان دەکرێت لە ڕێگەى خاڵى سنورى باشماخەوە پێویستە سەرەتا لەلایەن بنکەى تاقیگەى پشکنینى سوتەمەنى باشماخەوە پشکنینیان بۆ ئەنجامبدرێت و پاش دەرچوونى نموونەى وەرگیراوى ئەو سوتەمەنییەى ئەوکاتە ڕێگە بەهاوردەکردنى دەدرێت. وە ئەو تانکەرانەى کە لە پشکنین دەرنەچوون دەگەڕێنرێنەوە بۆ ووڵاتى ئێران. کە ئەوانیش بەم شێوەیە بەم شێوەیە پێکهاتووە:\nبەنزین:- ٣٧٢٩ تانکەر --- لە و بڕە ٣٦٨٢ گونجاوبووە ---- ٤٧ تانکەر نەگونجاو.\nگاز: ٦٦٨ تانکەر --- لەوبڕە ٦٢٩تانکەر گونجاوبووە --- ٣٩ تانکەر نەگونجاو.\nنەوت: ١١ تانکەر سەرجەمى گونجاوبووە.\nبەم شێوەیە لە کۆى (٤٤٠٨) تانکەرى سوتەمەنى هاتوو (٤٣٢٢) تانکەرى گونجاوبووە و داخڵکراوە و (٨٦) تانکەریش لە پشکنین دەرنەچوون و گەڕێنراونەتەوە بۆ وڵاتى هاوردە.


دکتۆرە نازناز: مەسەلەی یەکسانی جێندەری، خەمی هەمیشەیی نێچیرڤان بارزانییە\nYou are at:Home»تەوەر»هەواڵ»تایبه‌ت»دکتۆرە نازناز: مەسەلەی یەکسانی جێندەری، خەمی هەمیشەیی نێچیرڤان بارزانییە\nBy nuche.net on\t 2018/05/25 تایبه‌ت, دیمانه‌ی ته‌وه‌ر, کوردستان, گرنگ\nدکتۆرە نازناز محەمەد قادر، خاوەن بڕوانامەی دکتۆرا لە مێژووی کورد، لەسەردەمی پەرلەمانتارییەوە تا ئێستا بە شێوازی جۆراوجۆر کاری لەسەر پرسی جێندەر کردووەو، بەشیوەی خۆبەخش یارمەتی رێکخراوی تایبەت بە مافەکانی ژنانی داوە، لە دیمانەیەکی تایبەت بە نوچەنێت، باسی پێشکەوتنی رەوشی ژن لەکوردستان دەکات و دەڵێت” نێچیرڤان بارزانی، جێ پەنجەی لەم سەرکەوتنانەدا هەیە”.\nنێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان و جێگری سەرۆکی پارتی دیموکراتی کوردستان، لەماوەی حوکمڕانی خۆیدا زۆر کاری گرنگ و شوێندانەری لە بواری ئافرەتاندا کردووەو چەند دام و دەزگایەکی تایبەت بەم پرسەی کردۆتەوە. بۆیە لە ناو ژنانی چالاک و رێکخراوەکان، وەک تاکە سەرکردەی داکۆکیکار لە مافەکانی ژنان، ناوی دەبرێت.\nدکتۆرە نازناز، سەبارەت بە رۆڵی نێچیرڤان بارزانی بۆ کەمکردنەوەری توندوتیژی دژ بەژنان لە هەرێمی کوردستان دەڵێت” سەرۆکی حکومەت هەمیشە پشتگیری تەواوی دۆزی ئافرەتان بووە. لەماوەی ئەو چوار ساڵەی پەرلەمانتاربووم لە پەرلەمانی کوردستان و سەرۆکی لیژنەی پەروەردەو خوێندنی باڵا و ئەندامی لیژنەی داکیکردن لە مافی ئافرەت بووم. دەمدی پەخشان خان بە چ حەماسێک لەگەڵ تیمەکەی کاری بۆ چاکسازی لە یاسای باری کەسی دەکرد، بەڵام سەرۆکی حکومەت رۆڵی یەکلاکەرەوەی لە سەرکەوتنی ئەم چاکسازییە یاساییەدا هەبوو، کە لە راستیدا چاکسازی فەرهەنگی و کۆمەڵایەتی بوو”.\nلەبارەی چۆنێتی کاری نێچیرڤان بارزانی بۆ دەرچوونی یاسای باری کەسی، دکتۆرە نازناز باسی کار و گرنگیدانی خودی بارزانی دەکات” ئەو شەخسی خۆی کاری بۆ ئەم یاسایە دەکردو زەمینەی بۆ رەخساند، لەگەڵ زانایانی ئایینی وەکو دکتۆر مستەفا زەڵمی دادەنیشت، کاریگەری لەسەر ئاراستەی راگەیاندنەکان هەبوو. لەگەڵ فراکسیۆن و حزبەکان کۆدەبۆووە. چونکە دەرکردنی ئەم یاسایە شۆڕشێک بوو لەناو کۆمەڵگەی پیاو سالاری. لەهەمان کاتدا شوێنە سەرەکییەکان بە نفوزی کۆمەڵگە دەورەدرابوو. بۆ ئەوەی کۆدەنگی بۆ پڕۆژەی یاسای باری کەسی فەراهەم بکات، لەهەموو لایەک کاری دەکرد. توانی سەربکەوێ و یاساکە دەرچوو. گرنگترین خاڵی ئەم یاسایە نەهێشتنی فرەژنی بوو لە کوردستان”.\nنازناز محەمەد قادر، لە ساڵی ٢٠٠٥-٢٠٠٩ ئەندامی لیژنەی پەرلەمان و سەرۆکی لیژنەی پەروەردە بوو. ئەوە رادەگەیەنێت کە نێچیرڤان بارزانی لەگەڵ گرنگیدان بە قەزیەی ژنان لە کۆمەڵگە زۆر گرنگی بە بواری پەروەردە دەدا “نێچیرڤان بارزانی، بە پەرۆشی سەیری رەوشی پەروەردەی دەکرد. لە ماوەی کاردکردنم لە پەرلەمان دوو وەزیرم بینی لە کابینەی ٥ و ٦کاری وەزارەتیان رادەپەڕاند. یەکەم پارتی و دووەم یەکێتی بوو. بەبێ جیاوازی پشتگیری هەردوو وەزیری دەکرد و دەمبینی کە بەتەواوی لەگەڵیان هەماهەنگ بوو. لەسەرداوای ئێمە، وەک لیژنەی پەروەردەو خوێندنی باڵا و، دانیشتن لەگەڵ وەزیری پەروەردە دکتۆر دڵشاد عەبدولڕەحمان، بڕیاردرا بەمەبەستی ریفۆرم لە بواری پەروەردە. کۆنفرانسێک سازبکەین. راستەوخۆ شاندێک لە لیژنەی پەروەردە لەگەڵ سەرۆکی حکومەت دانیشتین و پشتگیری تەواوی خۆی بۆ چاکسازی دەربڕی، کە ئێمە پێشنیارمان کرد و کۆنفرانسەکەش بەم ئاراستەیە سازکراو سەرکەوتوو بوو. لە کۆمەڵێک گۆڕانکاری لەکەرتی پەروەردەدا. لەو ماوەیە لەسەر فەرمانی بەرێزیان، قوتابخانەی شوەیفات و زانکۆی کوردستان دامەزران. کە تا ئێستا لە کوردستان (سەرەرای کەموکوڕییەکان) باشترین قوتابخانەو زانکۆن لە بەرهەمهێنانی قوتابی کارامە و لێهاتوو”.\nدکتۆرە نازناز، ماوەیەک وەکو خۆبەخش یارمەتی سەنتەری خاتوزینی داوە، کە ئەو بە” سەرکەوتوترین رێکخراو” لە بواری پرسی ژنان وەسفی دەکات”سەرکەوتوترین رێکخراو بوو، کە لەو ماوەیەدا توانی زۆرترین بەرهەمی هەبێت لە هوشیارکردنەوەی کۆمەڵگەو ئافرەتان بە تایبەتی، لە شاری هەولێر.\nسەرۆکی حکومەت لە نزیکەوە پشتگیری لە چالاکییەکانی ئەم رێکخراوە دەکرد، لەگەڵمان کۆدەبۆوە. لە هەشتی مارس لە کاتی کردنەوەی رادیۆی زین، سەردانی کردین. بە پەرۆشەوە دەیڕوانییە چالاکییەکان، هەوڵی دەدا ئاستەنگەکان لابەرێت و رێگا خۆش بکات بۆ ئەوەی رێکخراوەکە سەرکەوتوو بێت. لەوەش زیاتر بەگشتی لە پشتگیری کردنی رێکخراوە نا حکومییەکان درێغی نەدەکرد. بە تایبەت ئەوانەی کە کاریان بۆ دۆزی ئافرەت دەکرد. لە کۆنفرانسەکانیان حزوری هەبوو. لە بابەتی دەرچوونی گۆڤارو کتێب و بڵاوکراوەکانی تایبەت بە ژنان، یارمەتی دەدران. مەسەلەی یەکسانی جێندەری بووە خەمی هەمیشەیی سەرۆکی حکومەت”.\nهاوکات ئاماژە بە گەشەکردنی کوردستان لە ساڵانی ٢٠٠٤-٢٠٠١٤ دەکات و پێیوایە، ئەم گەشەکردنە خێرایەی کوردستان لەسەر دەستی نێچیرڤان بارزانی بوو” کوردستان لە ساڵی ٢٠٠٤-٢٠١٤، گەشەکردنێکی خێرای لەسەر دەستی نێچیرڤان بارزانی، بەخۆیەوە بینی، چونکە لەماوەی ئەم ساڵانەدا جگە لە دووساڵ باقی ئەو سەرۆکی حکومەت بوو. بەداخەوە لە رۆژی شومی ٣-٨-٢٠١٤وە نە تەنیا لە گەشەسەندن وەستا، بەڵکو هەڕەشەی جددی کەوتەسەر قەوارەی هەرێمی کوردستان و ئاسایشی وڵات و ژیانی خەڵک”.\nنازناز محەمەد، باس لە هۆکارەکانی قەیرانەکانی ئەم ساڵانەی دوایی کوردستان دەکات” یەک لە رەهەندە تاڵەکانی شەڕی داعش، جینۆسایدی ئێزدییەکان بوو. جگە لە شەهیدبوونی هەزارانیان ئاوارەکران و شەنگال وێران کرا. ٦٤١٧ ژن و پیاو و منداڵیان رفێندران. بۆ ئەم مەبەستەش لە ١١-١١-٢٠١٤، سەرۆکی حکومەت بڕیارێکی دەرکرد. دۆسیەیەک بۆ گەڕاندنەوەی رفێندراوانی ئیزدی کرایەوەو بۆ ئەم مەبەستە، لە دهۆک نوسینگەیەکیان کردەوە. بەمەبەستی کڕینەوە و گەڕاندنەوەیان. ئەم ئۆفیسە نەخشە رێگایەکی بۆ دۆزینەوەی دیلەکان داڕشت”.\nکاری گەڕاندنەوەی رفێندراوانی ئێزدی لەلایەن نوسینگەی نێچیرڤان بارزانی، بودجەیەکی گەورەی بۆ تەرخان کرا. دکتۆرە نازناز باسی گەورەیی کارەکە دەکات” هەرسێ هەنگاو پڕبوو لەمەترسی، هەروەها بودجەیەکی زەبەلاحی پێویست بوو. سەرەڕای هەبوونی قەیرانی دارایی و ئابوری، بەڵام سەرۆکی حکومەت درێغی نەکرد و بەردەوام بوو. بە هەمووشیوەیەک ماددی و مەعنەوی پشتگیری ئەم هەنگاوانەی کردو توانی تا ٣٠-٤-٢٠١٧، ٦٤١٧ دیل لە ٣٠٠١ دیل بگەڕێنێتەوە. کە نزیکەی نیوەیان ئافرەت بوون. گەڕانەوەی دیلە ئافرەتەکان بۆ ناو خێزانەکانیان و وەرگرتنەوەیان بە پێی داب و نەریتی کوردی، دژواربوو. بۆ ئەم مەبەستەش سەرۆکی حکومەت خۆی هاتە ناو بابەتەکە و دووجار لەگەڵ ئەنجوومەنی روحانی ئیزدییەکان دانیشت، قەناعەتێکی لا دروست کردن کە دیلە مێینەکان وەک دیلە نێرەکان، ستەم لێکراون و دەبێ باوەشیان بۆ بکرێتەوە. دوابەدوای ئەم هەوڵە. ئەنجومەنی روحانی لەگەڵ سەرۆک هۆزی ئێزدییەکان دانیشت و هەمان قەناعەتیان لا دروست بوو. سەرەتا کە دیلەکان دەهاتنەوە لەلایەن بابە شێخ(گەورەی ئایینی ئێزدیان) پێشوازییان لێدەکرا بۆ ئەوەی هیچ پەڵەو شەرمێک بە ناوچەوانی ئەو ئافرەتانە نەمێنێ”.\nئەو ئافرەتانەی کە لەلایەن داعشەوە رفێندراون. لە رووی جەستەیی و دەروونییەوە تێکشکاون، لە کوردستان دام و دەزگای وەها پێشکەوتوونییە کە بتوانێت چارەسەری پێویستیان بکات. نازناز محەمەد، باسی هەوڵەکانی بارزانی بۆ ئەم مەبەستەش دەکات” سەرۆکی حکومەت لەگەڵ وڵاتانی هاوپەیمان، بەتایبەت وڵاتی ئەڵمانیا بۆندێکی واژۆکرد بۆ وەرگرتنی ١١٠ ئافرەت و منداڵی دیل، کە گەڕابوونەوە. ئەمانە خرانە ژێر چارەسەری پزیشکی و هەوڵیش درا کە ژمارەیەکی تریش لە دیلە گەڕاوەکان بنێردرێت”.\nبەپێی یاسای سزاکانی عیراق، کوشتن بەبیانووی شەرەف وەک هەر کوشتنێکی تر ئەژمار نەدەکرا، بەڵام لە هەرێمی کوردستان ئەم یاسایەش بە پاڵپشتی نێچیرڤان بارزانی هەموارکرایەوە، کوشتنی ژنان بەهەر بیانوویەک بێت، وەک هەر تاوانێکی تری کوشتن مامەڵەی لەگەڵ دەکرێت و یاسای لێبوردنی گشتی نایانگرێتەوە.\nکۆمەڵێک کاری تری گرنگی یاسایی و رێکخراوەیی، بۆ پاڵپشتی ژنان و کەمکردنەوەی توندوتیژی لەسەر بنەمای جیاکاری جێندەری نێچیرڤان بارزانی کۆمەڵێک کاری کرد وەکو، دامەزاراندنی ئەنجومەنی باڵای خانمان، کە ئەنجومەنێکی چاودێرە بەسەر یەکەکانی حکومەت، بۆ پرسی جێندەرو یەکسانی، سەرۆکی حکومەت سەرۆکایەتی دەکات و لە نزیکەوە هاوکاریانە.\nدامەزراندنی بەڕیوەبەرایەتی گشتی نەهێشتنی توندوتیژی دژ بە ژنان، بەفەرمانی جەنابیان دامەزراوە. کە بەڕێوەبەرایەتییەکی ئەکتیڤەو لە زۆربەی شار و شارۆچکەکانی کوردستان، نوسینگەیان هەیە.\nچوار شەڵتەری داڵدەدانی ژنانی هەڵاتوو، لە دەست توندوتیژی خێزانی هەیە کە حکومەت، ئیدارەی دەکات. هەروەها دادگای تایبەتمەند بە توندوتیژی خیزانی لە زۆربەی دادگا سەرەکییەکانی کوردستان هەیە. یەکەی جێندەری لە وەزارەتی پەروەردە هەیە. هەروەها لەیەکەکانی وەزارەتی ناوخۆ ژمارەیەکی بەرچاو پۆلیسی ئافرەت هەیە. هەروەها لە هێزەکانی زێرەڤانی پاراستنی کونسوڵگەرەکان ژمارەیەکی بەرچاو ئافرەت هەیە.\nسەرۆکی حکومەت هەردەم لەگەڵ پرەنسیپی جیاکاری ئەرێنییە، بۆ گەیشتن بە یەکسانی نێوان ژن و پیاو، بۆیە بڕوای بە سستەمی کۆتا هەبوو لە کاتێ یاسای حزبەکان و هەڵبژاردن گوشاری رێکخراوە ناحکومییەکانیس هاتە ئارا، بۆ بەرقەرارکردنی سستەمی کۆتا.\nدکتۆرە نازناز، باس لە دوایین هەڵمەتی هەڵبژاردن دەکات، کە کەوتنە ناوزڕاندنی کاندیدا ئافرەتەکان”لە بانگەشەی دوایی هەڵبژاردنی پەرلەمانی عیراق، لە ١٢-٥-٢٠١٨، نێچیرڤان بارزانی، بەرگریکاری کاندیدا ژنەکان بوو دژی ئەو تەوژمە وەستایەوە، کە هەوڵی ناوزڕاندن و لەکەدارکردنی ئەوانی دەدا”.


دەوڵەمەنترین وڵاتی ئەوروپا نە فڕۆکەخانەی هەیە نە هێڵی شەمەندەفەر\n45757 جار خوێندراوەتەوە\nدوای جەنگی جیهانی یەکەم و دووەم لە سەدەی بیستدا، دەوڵەتی ليختنشتاين، بووە دەوڵەمەندترین دەوڵەتی ئەوروپا، سەرەرای نەبوونی هیچ سامانێکی سروشتی.\nمیدیا ئەوروپییەکان ڕایانگەیاند، رۆژی چوار شەمە (٢٣کانونی دووەمی ٢٠١٩) وڵاتی ليختنشتاين، ئاهەنگی ٣٠٠ ساڵەی دروست بوونی دەوڵەتەکەیان گێراوە و بە کۆڵینەوەیەکیش ئەمرۆ بووە دەوڵەمەندترین ووڵات لە ئەوروپادا.\nڕوبەری ئەو وڵاتە هێندەی ڕوبەری دورگەی ستاندە لە شاری نیۆرک و ژمارەی دانیشتوانەکەی ٤٠هەزار کەس دەبێت، سێ بەشی دانیشتوانەکەی سەر بە وڵاتانی دیکەن.\nئاماژەیان بەوەشکردووە، ئەوەی ئەم وڵاتە جیا دەکاتەوە لە وڵاتانی تری ناوچەکە، بوونی چەند یاسایەکە بۆ پارێزگاری کردنی ئارامی و خۆشگوزەرانی هاوڵاتیانی.\nدانیشتوانەکەی رێگەیان پێ نادرێت دارو درەختی دارستانەکان ببرن و وە نابێت لە کاتی پشووەکاندا بە ئاهەنگ کردنیان پشێوی دروست بکەن و ئارامی هاوڵاتیان تێک بدەن.\nلەو وڵاتەدا پشوی وەرزیان بۆ دیاری کراوە کە تایبەت دەکرێت بە وەرزشکردن، وە پشوەکانیش مانگی شوبات یاخود مانگی ئازار دەبێت.\nلە وڵاتی ليختنشتاين فرۆکە خانە و هێڵێ شەمەندەفەر بونی نیە و هاوڵاتیان بە هێڵی پاسەکان هاتوچۆ دەکەن.\nبە مەبەستی پڕكردنەوەی پێداویستی بازاڕەكانی ناوخۆ و گرنگیدان بە بەرهەمی ناوخۆیی ، هاوردەكردنی مریشك بۆ سلێمانی قەدەغە دەكرێت.\nدوای کۆبوونەوەی لیژنەکان لەگەڵ ئاوات محەمەد، قائیمقامی سلێمانی ئەمڕۆ (پێنج شەممە ٢٤ کانونی دووەمی ٢٠١٩) بڕیاردرا پێداچونەوە بەبڕی ئەو بەروبوم و پێداویستیانەدا بكرێت كە هاوردەی پارێزگای سلێمانی دەكرێت و هاوردەكردنی مریشكیش قەدەغە بکرێت.\nرزگار حەمەد خدر، جێگری بەڕێوەبەری كشتوكاڵی سلێمانی رایگەیاند، بەهۆی زۆربوونی پرۆژە پەلەوەریەكان و بەرزبوونەوەی ئاستی بەرهەمی ناوخۆ، هاوردەكردنی بەرووبومە پەلەوەریەكان كەمكراونەتەوە و هاوردەی مریشكیش لە سەرەتای مانگی شوباتەوە بۆ ماوەی مانگێك بەتەواوی قەدەغە دەكرێت.\nووتیشی، لە سنوری پارێزگای سلێمانیدا ٧٥٠ هۆڵی پەلەوەری هەیە كە توانای بەرهەمهێنانی ٢٥ بۆ ٣٠ملیۆن مریشكیان هەیە\nئاماژەی بەوەشکرد، بەرێوبەرایەتی ئاسایش و بازگەكان ئاگادار دەكرێنەوە لەم ماوەیەدا بە هەموو شێوەیەك رێگەنەدەن بە هاوردەكردنی مریشك و لایەنە پەیوەندیدارەكان و لیژنەكانی قائیمقامیەتی سلێمانیش چاودێری کۆگاکانی هەڵگرتنی گۆشتی مریشك دەكەن.\nوتیشی: بەرێوبەرایەتی ئاسایش و بازگەكان ئاگادار دەكرێنەوە لەم ماوەیەدا بە هەموو شێوەیەك رێگەنەدەن بە هاوردەكردنی مریشك و لایەنە پەیوەندیدارەكان و لیژنەكانی قائیمقامیەتی سلێمانیش چاودێری کۆگاکانی هەڵگرتنی گۆشتی مریشك دەكەن.\nئاماژەی بەوەشکرد، لە بڕی بەروبومە هاوردەكراوەكان رەچاوی زیادبوونی بەرهەمی ناوخۆ و كەمبوونەوەی بەكارهێنان لەوەرزەكاندا كراوە، بۆیە بڕیاردرا بە هاوردەكردنی بڕی ٨٠٠ تۆن ماسی و ٥٠٠ تۆن گۆشتی سور و ٥١٠ تۆن هێلكە و ٥٠٠٠ سەر ڕەشە وڵاخ بۆ مانگی شووبات.


ئەوانەی حیزبیی بوون ئازاد كران؛ چالاكوانانی دهۆك لە زیندان "مانیان لە خواردن گرتووە"\nوێنەكە وەرگیراوەو دهۆك نییە.\nپەرەگراف- ئازا ئیبراهیم\nدەیان چالاكوانی مەدەنی لە دهۆك 4 ڕۆژە لە زیندانن‌و ئازاد نەكراون‌و ڕێگە بە كەسوكاریان نادرێت سەردانیان بكەن، بەشێك لەو زیندانییانە وەك دەربڕینی ناڕەزایی "مانیان لە خواردن گرتووە."\nئەوان لە هەڵمەتێكی فراوانی هێزەكانی ئاسایشدا دەستگیركران‌و تەنها ئەوكەسانە ئازادكراون كە حیزبی بوون لە ناویاندا 8 كەسی سەربە بزووتنەوەی گۆڕان، ئەوەش بە فشاری حیزب.\nئەوانی دیكە كە ئەندامی حیزبەكان نین، هێشتا ئازاد نەكراون‌و بە ماددەیەكی یاسایی دۆسیەیان بۆ كراوەتەوە كە بەندكردنی "هەتاهەتایی یان كاتیی" دەیگرێتەوە. بەوتەی زیاتر لە سەرچاوەیەكی ئاگادار بۆ پەرەگراف "زیاتر لە 50 كەس ئێستا لە زیندانن."\nهەڵمەتەكەی ئاسایش لە دهۆك، دوای خۆپیشاندانەكانی شیلادزێ‌و گرژیی‌و ئاڵۆزییەكانی ناوچەكە هات، ئاسایش زیاتر ئەو كەسانەی كردووەتە ئامانج كە ویستویانە دەنگی ناڕەزایی بەرزبكەنەوە، بەڵام "تەنانەت خەڵك هەیە تەنها گومانیان لێی هەبووە بەشداریی خۆپیشاندان بكات، دەستگیركراوە."\nیەكێك لەو كەسانەی دەستگیركراوە گەنجێكە بۆ كڕینی جلوبەرگ بۆ ئاهەنگی مارەبڕینی هاوسەرەكەی لە بازاڕبووە، بەڵام بەر هەڵمەتەكە كەوتووە.\nسیپان ئامێدی، ئەندامی پەرلەمانی كوردستانە‌و سەردانی دەستگیركراوانی كردووەو ئەوكەسەی بینیوە، گەنجەكە داوای لێكردووە هەواڵی ئەو بە دەستگیرانەكەی بگەیەنێت.\n"داوای لێكردم لەگەڵ دەستگیرانەكەیدا كە چوار ڕۆژە هیچ هەواڵێكی نازانێت قسە بكەم‌و هەواڵی ئەوی لە زیندانەوە پێ ڕابگەیەنم"، سیپان كە پەرلەمانتاری نەوەی نوێ-یەو لەگەڵ چەند پەرلەمانتارێكی فراكسیۆنەكەی سەردانی زیندانی كردووە، بۆ پەرەگراف وای وت.\nئەو پەرلەمانتارە بۆ گەیاندنی هەواڵی ئەو گەنجە، پەیوەندیی بە دەستگیرانەكەیەوە كردووەو هەواڵی ئەوی پێگەیاندووە لەبارەی دۆخ‌و ڕەوشی تەندروستیی.\nپەرلەمانتارانی نەوەی نوێ سەردانی زیندانی چاكسازیی گەورانی دهۆكیان كردووە، بەڵام ژمارەیەكی كەم لە دەستگیركراوان لەو زیندانەدان‌و زۆرینەیان لە زیندانەكانی ئاسایشدان. سیپان وتی"بەشێك لە زیندانییەكان مانیان لە خواردن گرتووە"، سەرچاوەیەكی دیكەش مانگرتن لە خواردنی هەندێك لە زیندانییەكانی بۆ پەرەگراف پشتڕاست كردەوە.\nپەرلەمانتارانی نەوەی نوێ لە ناویاندا سیپان(كراس سپییەكە)، لەبەردەم چاكسازیی گەورانی دهۆك.\nدەستگیركراوانی دهۆك، زۆربەیان ئەوانەن لە تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان‌و لەسەر شەقام ناڕەزاییان بەرامبەر بۆردومانەكانی سوپای توركیاو بوونی سەربازانی ئەو وڵاتە لە خاكی هەرێم پیشانداوە.\nفەیزی ڕەمەزان پیشەی مامۆستایە‌و یەكێكە لە دەستگیركراوەكان، كەسوكارەكەی هیچ هەواڵێكی نازانن، ئیدریس ڕەمەزان برای فەیزی بۆ پەرەگراف وتی"ئاسایشی دهۆك ڕێگە نادات چاومان پێی بكەوێت."\nئیدریس ئەوەی خستەڕوو، براكەی لە تۆڕی كۆمەڵایەتی فەیسبوك پشتگیری خۆپیشاندانەكانی شیلادزێی كردوە، "شەوێك دوای خۆپیشاندانەكان هێزێكی ئاسایش لەماڵەوە دەستگیریان كردووە."\nدەستگیركردنی چالاكوانانی دهۆك ڕوبەڕوی ڕەخنەی تووند بووەتەوە، بەتایبەت لە فەیسبوك بە فراوانیی داوای ئازادییان بۆ دەكرێت، بەڵام دەسەڵاتداران وەڵامی داواكارییەكان نادەنەوە.\nپەرەگراف هەوڵیدا لەگەڵ كەسوكاری دەستگیركراوەكانی دیكە قسەبكات، بەڵام ئەوان دەترسن لە قسەكردن بۆ ڕاگەیاندن بەهۆی ئەو دۆخەی ئەمنییەی لە ناوچەكە گیراوەتەبەر. هاوكات چەندجارێك پەیوەندیمان بە فەرهاد ئەتروشی پارێزگاری دهۆكەوە كرد، بەڵام بەردەست نەبوو.\n"لەهۆڵێكی گەورەی بازنەییدابووین نزیكەی 70 كەس دەبووین، بەشی 10 كەس كورسیی لێبوو، نزیكەی سەعاتێك بەپێوە ڕایان گرتین‌و وتیان سەیری دیوارەكە بكەن نەیان دەهێشت سەیری هۆڵەكە بكەین، دوای سەعاتێك زانیم هۆڵەكە بازنەییە"، ئەمە گێڕانەوەی ئەیهان سەعید ئەندامی ژوری پەیوەندییە سیاسییەكانی گۆڕانە بۆ پەرەگراف، ئەیهان یەكێك بوو لەو 8 كەسەی گۆڕان كە دەستگیركران‌و هەر یەكەم شەو ئازاد كران.\nئەیهان وتیشی"مۆبایلیان لە هەموومان وەرگرت، سەیری مۆبایلی هەندێكیان كردو فەیسبوكیان دەپشكنی بۆئەوەی بزانن چیی تێدایە لەسەر خۆپیشاندان".\nبەوتەی ئەیهان، لەگەڵئەواندا "چەند دەستگیركراوێكی سەربە یەكێتیش ئازاد كراون"، پەرەگراف نەیتوانی لە بەرپرسانی یەكێتییەوە ئەوە پشتڕاست بكاتەوە.\nگۆڕان لە ئاستی باڵادا فشاری خستووەتەسەر پارتی‌و بەرپرسانی ئەمنیی دهۆك بۆ ئازادكردنی دەستگیركراوەكانی، موئەیەد ئەحمەد، باژێڕوانی مەكۆی دهۆكی گۆڕان بۆ پەرەگراف وتی"هەشت هەڵسوڕاوی بزوتنەوەی گۆڕان دەستگیركرابوون، بەڵام لە یەكەم شەوی دەستگیركردنیاندا سەرجەمیان ئازادكران."\nبەرپرسەكەی گۆڕان لە دهۆك وتیشی"پەیوەندیم بە بەڕێوەبەری ئاسایشی دهۆكەوە كردو داوام لێكرد هەڵسوڕاوەكانمان ئازاد بكات، لەلایەن جڤاتی نیشتیمانی‌و لەسەر ئاستی باڵای بزوتنەوەكەش، پەیوەندی بە پارتیەوە كرابوو بۆ ئازادكردنی هەڵسوڕاوەكانمان."\nموئەیەد ئەحمەد ئەوەدەخاتەڕوو، هێزە ئەمنییەكانی بادینان هێندەی دەزگایەكی حزبین هێندە وەك دەزگایەكی حكومیی مامەڵە ناكەن، "داوا دەكەین هێزە ئەمنییەكان بێلایەنانە كار بكەن و ئەو ڕەوشە نا سەقامگیرەی دروستكراوە كۆتایی پێبهێنرێت."\nلە خۆپیشاندانەكەی شیلادزێ(26-1-2019) خۆپیشاندەران بنكەیەكی سوپای توركیایان سووتاندو بە تەقەی ڕاستەوخۆی سەربازانی توركیاش خۆپیشاندەرێكی مێرمنداڵ بەناوی حسێن ڕێكانی شەهید كراو دوو فیشەك بەر سنگی كەوت، هاوكات زیاتر لە 10ی دیكە برینداربوون، ئەوەش توڕەیی خەڵكی ناوچەكەی زیاتر كرد، بەوهۆیەوە دۆخێكی ئەمنیی تووند گیراوەتەبەر.\nپەرلەمانتارەكەی نەوەی نوێ دەڵێت، سەرجەم چالاكوانەكان، بەپێی "مادەی 156 لە یاسی سزادانی عێراقی دەستگیركراون"، سپیان وتیشی"ماددەكە تایبەتە بە تێكدانی ئارامیی‌و ئاسایشی هەرێم، ئەمە ناهەقییە بەرامبەر خۆپیشاندەران، ئەوان داوایان كردووە هێزی بێگانە لە هەرێم بچێتە دەرەوە، چۆن دەبێت ئەم یاسایە بۆ خۆپیشاندەران بەكاربهێنرێت."\nوەك چۆمان محەمەد، پارێزەر، ڕوونیدەكاتەوە بەپێی یاسای ژمارە 21ی(ئەنجومەنی نیشتیمانی كوردستان – عێراق) كە لە 27/9/2003 دەركراوە، ماددەی 156 لە یاسای سزادانی عێراقیی لەكارخراوە، لە بری ئەوە كار بە بڕگەیەك دەكرێت كە دەڵێت"هەركەسێك بەدەستی ئەنقەست‌و بە هەر شێوەیەك بێت، لەكارێكدا تێوەگلابێت بەمەبەستی زیاندان لە ئاسایش‌و سەقامگیری‌و سەروەریی دامودەزگاكانی هەرێمی كوردستانی عێراق‌و ببێتەهۆی كەوتنەوەی ئەو زیانە، بە بەندكردنی هەتا هەتایی یان بە بەندكردنی كاتیی سزا دەدرێت."\nئەو پارێزەرە ئەوەشی خستەڕوو، لە ڕابردوودا هەندێكجار ئەو بڕگە یاساییە "لەبری یاسای تیرۆر بەكارهاتووە"، وتیشی"یاساكە (مەتاتی)یەو توانای دەستكاریكردنی هەیە، لەهەر كاتێكدا دەسەڵات دەتوانێت بۆ پاكتاوكردنی بەرامبەر و نەیارەكانی بەكاری بهێنێت."\nخۆپیشاندان و توڕەبونی خەڵكی شیلادزێ كە ئەو لێشاوە لە دەستگیركردنی بەدواداهات، دوای ئەوەبوو كە سێ ڕۆژ پێشتر و لە 23ی ئەم مانگەدا، بەهۆی بۆردومانی فڕۆكە جەنگییەكانی توركیاوە چوار هاوڵاتی سنورەكە گیانیان لەدەستدا، جگە لەدیارنەمانی دوو كەس.\nبۆردومانەكانی توركیا، بەردەوام جێی ناڕەزایی و خۆپیشاندان بووە، سەرباری داواكاریی زۆرینەی لایەن و هەروەها چەندینجارەی پەرلەمانی كوردستان، بەڵام هێرشەكانی توركیا بەردەوامیی هەیە‌و هێزەكانیشیان لە هەرێم نەكشاندووەتەوە.


٨٠ لە سەدی کێشە ئابوورییەکانی ئێران ناوخۆیین \n٨٠ لە سەدی کێشە ئابوورییەکانی ئێران ناوخۆیین\nئەندامێکی کۆمیسیۆنی ئابووری مەجلیسی شوورای ئیسلامی دەڵێت؛ بەربەستەکانی کەسابەت و کار لە ئێران و لەوانە کێشە ناوخۆیی، کێشەکانی سەرچاوەگرتوو لە گەمارۆکانی ئەمریکا دژی ئێران و ناڕوونی شەفافییەتی ئابووری ناوخۆیین.\nناوبراو باسی لەوە کرد کە بە لەبەرچاوگرتنی گەمارۆکان و ئەو گرفتانەی بۆ دابین کردنی ماددە سەرەتاییەکان، هەناردەی کاڵا، گۆڕینەوەی دراو و جێ گۆڕکێ پارە تەنیا ٢٠ لە سەتی کێشە ئابوورییەکانی ئێران پێک دێنن.\nئەم بەرپرسە دەوڵەتییەی کۆماری ئیسلامی یاسا و ڕێسا بێ بنەمای لە سیستمی ئیداری بە هۆکاری سەرەکی پشتیوانی کردن لە بەرهەمی ناوخۆیی زانیوە. بەرهەم هێنەرێکی ناوخۆیی لە ئێران پاش تەرخان کردنی پارەیەکی بەرچاو بەڵام لەگەڵ بەربەستی گەورە و زۆر بۆ وەرگرتنی مۆڵەت بەرەوڕوو دەبێتەوە و کار پەکی دەکەوێت. جیالەوانەش کێشەی بانکی، بیمە و باج ئەوندەی دیکە بەربەست بۆ بەرهەم هێنەری ناوخۆیی دەخولقێنێت.\nهەندێک لە چاودێرانی ئابووری لەو بڕوایە دان کە ئەو قەیرانە یەک لە دوای یەکە ئابوورییەکانی ئێران، زیاتر لە ٩٠ی هۆکاری سیاسەتە هەڵە و چەوت و شەڕەنگێزییەکانی کۆماری ئیسلامین کە ئابووری ئێرانی تووشی شەلەلی درێژ ماوە کردووە و بە بێ گۆڕینی سیستمی سیاسی، گۆڕانکاری لە ئابووری ئێران بەدی ناکرێت.\nئه‌م بابه‌ته 322 جار خوێنراوه‌ته‌وه


سەردانێک بۆ وڵاتی کوردان لە ساڵی 2015\nپێش چەند ساڵێک هاوکارێکی عەرەبم پێی وتم: دەزانیت سیفەتی ئێمەی عەرەب لە سیفەتی چ باڵندەیەک دەچێت؟ منیش وتم نازانم، بۆچی و مەبەستت لە چییە؟ وتی ئێستا بۆتی ڕوون دەکەمەوە. ئەو هاوکارەم وتی: "عەرەب لە سیفەتدا لە باڵندەی کوکوختی دەچێت". جارێکی تر وتم، من لە تۆ تێناگەم، مەبەستت چییە؟ وتی: "کوکوختی تەنیا باڵندەیەکە کە دەچێتە سەر هێلانەی باڵندەیەکی تر و تەنانەت هێلکەکانیشی دەکات بە هی خۆی."\nلە پاش قەتڵوعامی موسڵ و ناوچەکانی شنگاڵ و کۆبانێ، زیاتر لە مەبەستی ئەو هاوکارەم تێگەیشتم، کە زۆرینەی ناوچەکە بۆتە شوێنی ژیانی عەرەبی کوکوختی. لەم چەند ساڵەی ڕابوردوودا لە خەونیشمدا بمدییایە باوەڕم نەدەکرد، کە لە کوردستانی ئازاد و سەربەخۆدا، "عەرەبی برا و هاونیشتمان" بەم چەشنە و شێوازە لە کوردستانی نیشتمانی کوردان مامەڵە لەگەڵ کوردی خانەخوێ بکەن! لەم وڵاتەدا عەرەبی شۆڤێنی و ڕق لە کورد تا چەند ساڵ لەوەوبەر ئەم نیشتمانەیان وێران دەکرد، خەڵکیان ئەنفال دەکرد، هەولی جینۆساید و قڕکردنی کوردیان دەدا، هەمان عەرەب هەمێستاش لە کوردستان خۆی بە براگەورە دەزانێت و هەڵسوکەوتی تێدا دەکات.\nلە شاری سلێمانی و هەولێر عەرەبەکان بە ئێمەی کورد دەڵێن: "کاکە إحچی بلعربی"( کاکە بە عەرەبی بئاخفە). من لە هیچ کولتورێکی جیهاندا نەمبیستووە میوان بە خاوەن ماڵ بڵێت بە زمانی من بئاخفە! ئەمە ئەگەر ئەو سیفەتەی کوکوختی نەبێت ئەی چییە؟ عەرەبە ئاوارە و میوانەکانمان لە کوردستان بێزیان نایەت بە زمانی کوردی بئاخفن، ئێستاش خۆیان بە برا گەورە و ئێمەش بە سووک و برا بچکۆلە دەزانن.\nلە شاری هەولێر و لە گەڕەکی عەنکاوە دەبێت کاتژمێرێک بگەڕێیت، تاکو کوردێک دەدۆزیتەوە! ئەگەر کەسێکیش بە زبانی کوردی قسە بکات، ئەوا بە سەرسوڕمانێکەوە سەیری دەکەن و دەڵین "ئێمە لە زمانی کوردی تێناگەین، إحچی بلعربی".\nمن پێم زۆر سەیرە کەسێکی کورد بێت بۆ شاری بەرلین و بە خەڵکی ئەو شارە بڵێت "بە کوردی قسەم لەگەڵدا بکەن، چونکە من ئەڵمانی نازانم". کورد دەڵێت: "نازانم ڕەحەتی گیانە"، منیش دەڵێم نەزانینی زمانی کوردی عەرەبەکانی لای ئێمە لە جەهالەت و خۆبەگەورەزانینەوە دێت و قسورەکەشی لە ئێمەوەیە، چونکە ئێمەی کورد تاکو ئێستاش لە وڵاتی خۆمان، خۆ بە برا بچکۆلەی عەڕەب دەزانین. فەرمانبەرانی کورد تاکو ئێستا بە شێوەیەکی کۆنکرێت بیریان لەوە نەکردۆتەوە، کە پلان و بەرنامەیان بۆ خۆگونجاندنی خەڵکانی عەرەب لە کوردستان هەبێت، بە پێچەوانەوە کورد دەبێت لە وڵاتەکەی خۆیدا خۆی لە گەڵ عەڕەب ڕابهێنێت! بۆ خەڵک و کاربەدەستان لایەنی ئابوریی و پووڵ و پارەهێنان و پارەبردنی عەرەبەکانی باشور و ناوەندی عێراق بۆ ناو بازاڕەکانی کوردستان گرنگە، نەک زمان و تێکدانی سیما نەتەوەیییەکان و سەروەری قانوون و خۆگونجاندنی میوان لەگەڵ نۆرمەکانی کۆمەڵگەدا! بۆیە زمانی کوردی بەلایانەوە گرنگ نییە و ئەوانیش بە عەرەبی لەگەڵ براگەورەکانی خۆیان دەدوێن. بەم فەلسەفەی براگەورە و برابچوکییە خەڵکانیان ئاواژە کردووە و کوردنشینانی کوردستانیان لای عەرەب سووک و چرووک کردووە.\nفەرمانبەرانی کوردستان تاکو ئێستا بیریان لەوە نەکردۆتەوە، کۆرسی زمانی کوردی بۆ عەرەبە ئاوارە و میوانەکان بکەنەوە! زەوی و ماڵ و موڵکی کوردەکان بە عەرەبەکان دەفرۆشن، تەنانەت بە تاپۆی ڕەشیش. لە ئوتێلە لوکسۆسەکاندا عەرەبەکان بەڕێوەبەری و ئۆرگانیزەکردنی ئوتێلەکانیان بەدەستە و کوردەکانیش پاککردنەوە و چێشتلێنان و خزماتکاری ئەوانەیان وەئەستۆ گرتووە! زۆربەی ئوتێلە گەورە و بەناوبانگەکانی هەولێر لەژێر دەستی عەرەبەکاندا بەڕێوە دەبرێن. ئەگەر بە کوردیش قسەیان لەگەڵدا بکەیت، بە عەرەبی وەڵامت دەدەنەوە، چونکە لە وڵاتی کوردان پێویستیان بە زمانی هاوڵاتییە کوردەکان نییە، "خۆ هەموو کورد زمانی عەرەبی دەزانن"، ئیتر بۆچی بە زمانی کوردی قسەبکەن!\nئەمە باری ئێستای کوردستانە و بە بڕوای من مەترسییەکی گەورە لەسەر ئایندەی کوردستان هەیە، ئەگەر لە ئێستاوە سنوورێک بۆ ئەم خۆبەساحێبماڵ زانینە دانەنرێت.\nغەمساردی کاربەدەستانی هەرێمی کوردستان لەم بارەیەوە، بە بیروبۆچونی من، خەتەرە و گیروگرفتی ترسناک بۆ پاشەڕۆژی کوردستان دروست دەکات، بۆیە دەبێت ئێستا و هەر لەم ساتە وەختەدا بیرێکی قوڵ لەم دیاردەیە بکەینەوە. هەڵهاتنی خەڵکی باشور و ناوەڕاستی عێراق بۆ ناوچە کوردییەکانی کوردستان، دەبێت بە پێوەرێکی سنووردراو دەستنیشان بکرێت. ئەو کەسانەی دێنە کوردستانەوە، پێویستە زمانی کوردی فێر ببن و ئاوێتەی کولتوری کوردی بکرێن، ئەمەش بەهۆی کۆرسەکانی زمانەوە، کە لە هەموو جیهاندا پڕاکتیزە دەکرێت، ئەویش بەبێ جیاوازی، جا ئاوارە بن یان کاسبکار.\nجێگەی داخە، کە تاکو ئێستا کارمەندانی حکومەتی هەرێمی کوردستان غەمساردانە کار لەم بوارەدا دەکەن. عەرەبەکان ئێستاش خاکی کوردستان بە ماڵ و خاکی خۆیان دەزانن، ئەمەش لە کاتێکدا کە شەڕی گروپی داعش سەروبەرۆکی گرتوون.\nئەی ئەگەر ئەم شەڕە کۆتایی بێت، دەبێت چی بە کوردستان بکەن!؟ ئێمەی کورد هیچ ساتەوەختێک بێڕێزیمان بەرانبەر میوان نەکردووە، بەڵام گیروگرفتەکە لەوەدایە، کە ئەم عەرەبانە خۆیان بە میوان نازانن، بەڵکو بە خاوەن ماڵ و هیچ ڕێزێک بەرانبەر خەڵکی کوردستان پێشان نادەن.\nئێمە لە کوردستانیشدا پەستانی ئەوەمان لەسەر دەکەن، لەگەڵ ئەواندا بە زمانی عەرەبی بئاخفێین! ئایا ئێمە دەتوانین لە شارە عەرەبنشینەکاندا بە کوردی لەگەڵیاندا بدوێین؟! بێگومان نا. پرسیارەکە لێرەدا ئەوەیە بۆچی ئەوان لە کوردستان بە کوردی نائاخافن؟؟ ئەمە دیاردەی ئەو کارەساتە کولتوری و جوغرافییەیە، کە عەرەبی وڵاتی ئێمە پڕاکتیزەی دەکات و کارمەندانی حکومەتی هەرێمی کوردستانیش غەمساردانە چاوی لێ دەپۆشن. من ئێستاش تێناگەم بۆچی کورد تاکو ئێستاش خۆی بە برابچوک و سووک سەیر دەکات، بەتایبەتی بەرانبەر عەرەب!\nڕەنگە هەندێ کەسانی کۆسمۆپۆلیت و جیهانبین ڕەخنە لەم چەند دێڕە بەوە بگرن، کە عەرەبەکانیش هاونیشتمانی عێراقن و مافی خۆیانە سەردانی کوردستان بکەن، یان گەشتی تێدا بکەن. قسەکانی من دژی کەسانێکی عەرەب نین کە دێنە کوردستان و ڕێز لە کولتور و مێژووی ناوچەکە دەگرن، بەڵکو مەبەست لێرەدا ئەو کەسانەن، کە تاکو ئەم سەدەیە، لە تەم و مژی سەردەمانی جاهیلی تێناپەڕن و بە هزر و عەقڵیەتی ئەو سەردەمە مامەڵە لەگەڵ کولتور و مرۆڤەکاندا دەکەن. ئێمەی کورد میواندۆست و شیرینزمان مامەڵە لەگەڵ کەسانی بێگانە و میوان دەکەین، بەڵام کوردیش دەڵێت، "ئەگەر شیرین بووم، مەمخۆ"!\n1 تێگەی دەسەڵات‌و "دێوەزمەی دەسەڵات" لەتێڕوانینی مێژووناسی ئەڵمان (گێرهارد ڕیتەر)دا "1"


به‌هاکانی سه‌هه‌م و سه‌نه‌د له سه‌رانسه‌ری جیهاندا زیاتر داده‌به‌زێت\nی مانگی یازده ٢٠, ٢٠٠٨\nڕۆژی پـێـنجشه‌ممه نرخه‌کانی سه‌هم و سه‌نه‌د له سه‌رانسه‌ری جیهاندا به ڕاده‌یه‌کی زۆر له دابه‌زیندان له‌و ده‌مه‌ی که وه‌گه‌ڕخه‌رانی سه‌رمایه نیگه‌رانن به به‌ره‌و خراپ‌چوونی قه‌یرانی دارایی جیهانی.\nبۆرسه‌ی نیکای ژاپـۆن به ڕاده‌ی له سه‌دا 7 دابه‌زی و بۆرسه‌ی سه‌ره‌کی هۆنگ کۆنگ به ڕاده‌ی له سه‌دا 4 هاته خوارێ و بۆرسه سه‌ره‌کیـیه‌کانی ئه‌وروپاش به ڕاده‌یه‌کی زۆر دابه‌زینیان به‌خۆوه بینی.\nهێوربوونه‌وه‌ی ئابووری له جیهاندا کاریکردۆته سه‌ر که‌مبوونه‌وه‌ی داواکاری له بواری وزه‌دا. له بۆرسه سه‌ره‌کیـیه‌کانی نیویۆرک و له‌نده‌ندا نرخی یه‌ک به‌رمیل نه‌وت چووه که‌متر له 50 دۆلار که ده‌بێت به که‌مترین نرخی نه‌وت له نیویۆرکدا له‌وه‌ته‌ی سـاڵی ڕابردووه‌وه.\nهه‌ندێ له ئابوورناسـان هۆکاری دابه‌زینی بۆرسه‌کان ده‌گه‌ڕێـنـنه‌وه بۆ نیگه‌رانی وه‌گه‌ڕخه‌رانی سه‌رمایه سه‌باره‌ت به شـیانی که‌مبوونه‌وه‌ی دراو له‌و ده‌مه‌ی که نرخی وزه و کاڵا له ئه‌مریکادا و وڵاتانی تردا دابه‌زیون.\nهاتنه خواره‌وه‌ی به‌رده‌وامی ئه‌و نرخانه ڕه‌نگه ئابووری په‌که‌وتووی ئێسـتا ئه‌وه‌نده‌ی دیکه هێوربکاته‌وه ئه‌گه‌ر کڕیاران کڕینی شـتومه‌ک ڕاگرن.\nله لایه‌کی دیکه ڕاپـۆرتێـکی نوێی وه‌زاره‌تی کاری ئه‌مریکی ده‌ڵێت ژماره‌ی داواکارانی موچه‌ی بێـکاری گه‌یشـتۆته به‌رزترین ئاسـتی له 16 سـاڵدا.\nشـاره‌زایانی بانکی ناوه‌ندی ئه‌مریکا پـێشـبینی ده‌که‌ن سـاڵی داهاتوو بێـکاری زیاتربێت و هه‌نووکه ڕاده‌ی بێـکاری گه‌یشـتۆته له سه‌دا 7 .\nده‌قی هه‌واڵه‌که 221KB


خیلاف و جیاوازى لە دیندا چەند جۆرى هەیە؟ وە واجب و بەپرسیاریەتی موسوڵمانان چی یە لەبەرانبەر دینەکەیاندا ؟: ماڵپەڕی وەڵامەکان\nبیروباوه‌ڕخیلاف و جیاوازى لە دیندا چەند جۆرى هەیە؟ وە واجب و بەپرسیاریەتی موسوڵمانان چی یە لەبەرانبەر دینەکەیاندا ؟\nخیلاف و جیاوازى لە دیندا چەند جۆرى هەیە؟ وە واجب و بەپرسیاریەتی موسوڵمانان چی یە لەبەرانبەر دینەکەیاندا ؟\nجیاوازی و خیلاف دوو جۆرە :\nیەکەم : جیاوازی لەبواری عەقیدەدا ، کەئەم جۆرەیان دروست نی یە ؛ چونکە واجبە لەسەر موسوڵمانان باوەڕیان بەوشێوەیە بێت کەلەقورئان و سونەتدا هاتووە ، وبەئەقڵ و بیر وڕای خۆیان لێکدانەوەی بۆ نەکەن ؛ چونکە بابەتی عەقیدە تەوقیفی یەو مەجالی لێکدانەوەی ئەقڵی و بیروڕای تیدا نی یە .\nدووەم : جیاوازی لەبوارە فیقهیەکاندا ئەوانەی کە لە دەقە شەرعیەکان هەڵهێنجراون ، ئەم جۆرەیان بیگومان جیاوازی و خیلافی تێدا دەبێ ؛ چونکە ئاستی تێگەیشتن و لێکدانەوەی خەڵک جودایە، بەڵام پێویستە ئەوەیان وەربگیرێت کە بەبەڵگە ڕاجح و ڕاسترە ، ئا ئەوە ڕێگای رزگار بوونە لەو جیاوازیە .\nوپێویستە لەسەر تاکی باوەڕدار گرنگی بدات بەدینەکەی ، وپارێزگاری بکات لەجێ بەجێ کردنی ئەو شتانەی خودا لەسەری فەرز کردوون ، و لەوشتانە دوور کەوێتەوە کەخودا لەسەری حەرام کردوون، وبەجوانترین ڕەوشت لەگەڵ براکانیدا هەڵسوکەوت بکات ، وڕاستگۆ بێت لەکڕین و فرۆشتنیدا ، وپێشەنگێکی چاک بێت بۆ غەیری خۆی .\nوپێویستە لەسەریان پەروەردە بن لەسەر دەست گرتن بەدین وڕەوشتی بەرزەوە ، ودوور بکەونەوە لە ڕەوشتی نزم و هاوڕێی خراپ ، وگرنگی بدەن بەو شتانەی سوودیان پێ دەگەیەنێت لەدونیا ودوا ڕۆژدا ، و‌هێزێکی بەهێز بن بۆ ئیسلام و موسوڵمانان .\nچۆنێتى ڕزگار بوون لە وەسوەسە و ختورەى خراپ و کوفر تێکەڵ بوونى ڕیا بە عیبادەتەکان بۆ خوای گەورە كە ئێمەی دروست كردوە ئێمە پێمان نەوتووە دروستمان بكات ... زانینی باری کەش و هەوا و بانگەشە کردنی عیلمی غەیب ناساندنی (الوَلاَءُ وَالبرَاء) دۆستایه‌تى و خۆبه‌ریكردن\nسەردان: ١,٥٧٦ بەش: بیروباوه‌ڕ\nپرسیاری دواترئایا مەنهەجی ئەهلی سوننە ناگونجێت لەگەڵ ئەم سەردەمەدا؟پرسیاری پێشترتا چەند دروستە خۆ خەریک کردن بە هەڵسەنگاندنی خەڵک و قسە کردن لەسەریان و چێژ وەرگرتن لەم کارە ؟


گوڵاڵە سوورەى نیشتیمان…..هەردى شەفیق – Denegkan\nگوڵاڵە سوورەى نیشتیمان…..هەردى شەفیق\nbyهه‌ردی\tApril 16, 2009\tئەدەب\nگوڵاڵە سوورەى نیشتیمان\n" بۆ ئەو پیاوەى لەناو دڵى حەقیقەتدا سەر و ڕیشى بەبێتاقەتى ومەراقى غوربەت و نیشتیمانەوە سپی کرد"\nشیعر لە کورتترین پێناسەیدا زمانى ڕۆحە. ئەوەى پیرۆزىش بەکەسایەتیى شاعیر ئەبەخشێت جوانیى ئەو ڕۆحەیە ،ئەمە لەکاتێکدا ئه‌گه‌ر زمانى شیعر دەلالەت لە دیوە ڕاستەقینەکەى ڕۆحى شاعیربکات نه‌ک نمایشى کەسایەتییەکى تربکات. ئەوەى پیرۆزیی دا بە مردن و ژیان و شیعرى فروغ فروغزاد، جگە لە ئیستاتیکاى شیعرەکانى، ئەو لێکچوونە جوانەى شیعر و و خودى خۆى بوو.ئەگەر بەناو شاعیرانى کوردیشدا بگەڕێین، ئه‌وه نموونەیەکى جوان بەدى ئەکەین، که لەهەموو سەردەمێکدا ڕەمزى بەرگریکردن بووە و تا سەر ئێسقان ئامادە بووە ئازارەکان لەسەر ڕۆحى خۆى هەڵگرێت، بەو مەرجه‌ی شیعرێک نەنوسێت سووکایەتى بە پەیامى شیعر بکات.\nگوڵاڵەسوورەى نیشتیمان هەرگیز بیرى لەوە نەکردووەتەوە له‌په‌نای ده‌سه‌ڵاتێکی سته‌مکاردا نانى دەمى سواڵکەرێک بخوات ، هاوکاتیش شیعر بۆ به‌شخوراویی سواڵکەرەکە بنووسێت. بیرى لەوە نەکردووەتەوە پاروو له ده‌می سۆزانییه‌ک بڕفێنی، که برسێتى وخەمى نان بۆ مناڵەکانى فڕێى داوەتە سەر جادە، له هه‌مان کاتیشدا شیعر بۆ مه‌غدووریی بنوسێت!\nئەو ڕیشە سپییەى پەشێو دەرەنجامى مەینەتى ساڵەهاى ساڵە کە ئەو گیانى خۆى بۆ کردووەتە تاقیگەى گیانکێشان بەدیوە مادییەکەیدا و بەختەوەرى وسەربەرزى بە دیوە ڕۆحییەکەیدا.\nزۆر جار بیرم لەوە کردووەتەوە بچمە شوێنى سواڵکەرێک، تابزانم چۆن هاوار ئەکات، یا لە پەنجەره‌ى سۆزانییەکەوە دنیا ببینم، کە ئەشێت حەقیقەت لەناو برسێتى وناوگەڵى ئەودابێت!! ئاخر ئازارى برسێتى سەختە و کەسێک نەیکێشابێت نازانێت چ مردنێکی ڕۆژانه‌یه! کەسێکیش بیه‌وێ به‌رگری له به‌شخوراوان بکاته په‌یامی ژیانی خۆی دەبێت ئاماده‌ى مەینەتییەکانی ئه‌و په‌یامه‌ش بێ. بە چاوخشاندنێک بە مێژووى ئەدەبى کوردیدا چەند نموونەیەک دەبینرێت و ئەوەى لە حاڵى حازردا ماوە ئەو فریشتە سپییەیە، که ڕەنگى قژ و ڕیشى لە بەفرى چیاى سەرکەشى قەندجیل ئەچێت.\nبەندە جیاوازىی هەرە گەورەى شاعیرێک و سیاسییەک لەوەدا دەبینم، یەکەمیان دەیەوێت وەک خۆت بیربکەیتەوە، دووەمیان وەک خۆى. نەگبەتیى شیعر لێره‌وه دەست پێدەکات، که شاعیرێک وسیاسییەک وەک یەک بیردەکەنەوە و شاعیر ڕۆڵى زوڕناژه‌ن و هه‌قایه‌تخوانی دەربار ئەگێڕٍێت. ئاخر شیعر پەیامێکى پاک و پیرۆزە، زمانى ڕۆحى ئینسانە و هەر لەم سۆنگەیەوە ئەتوانین پەى بەدیوە پەنهان و ڕۆحە گەورەکەى شاعیر بەرین، ئەگەرچى، مخابن، زۆرجار دنیاى شاعیریش وەک دنیاى سیاسییەکان بێبەش نیە لە قومارکردن و گێڕانى ڕۆڵى کەسێکى دى نه‌ک شاعیرخۆى.\nمن نامەوێت بچمە ناو دنیاى شیعرى گوڵاڵەسوورەى نیشتیمان\nتەنیا ویستم شتێک بنووسم بەر له‌وه‌ی ماڵئاواییمان لێ بکا. ئاخر ئێمە فێرین تەنها ڕێز لەمردووەکان بنێین وبەزیندووییش فەرامۆشیان بکەین. ئەو گوڵاڵە سوورەى من له‌سه‌ری ده‌نووسم لەناو خوێنى میللەتێکدا چاوی هه‌ڵهێنا و به‌درێژایی ژیان ئامادە نه‌بوو ستایش بۆ سیاسییەک بنوسێت ئه‌گه‌ر باڵاى بەقەد باڵاى شیعر نەبێت. ئاخر ئەو بەزمانى ئاماژە وتى: ئەوەى شیعر بۆ بازرگانانی سیاسەت ئەنوسێت تا هەتایە ئەبێت پاساو بۆ مناڵە ناشەرعیەکانى شیعر بهێنێتەوە. .ئەوه‌ی من له‌سه‌ری ده‌نووسم قه‌ت دەستى بۆ پارە و کۆشک وڤێلا پان نەکردەوە و ڕۆژێک لەڕۆژان مەینەتى هەژارارەکانى نەگۆڕییەوە بە خۆشگوزەرانى بۆخۆى و زۆر باشیش ئەیتوانى بیکات ،بەڵام ئه‌یزانی ئه‌گه‌ر ئه‌مه بکا ویژدان و گەورەیی و ڕاستگۆیی لەدەست ئەدا. بەپێچەوانەشەوە، هەرگیز ڕۆژێک لەڕۆژان نەیتوانیوە شیعر بۆ نیشتیمانه‌که‌ی خۆی نەنوسێت. که ئه‌یخوێنیته‌وه، وا هه‌ست ئه‌که‌ی هه‌موو ئەو گوللانەى بەر تاشەبەردەکانى نیشتمان ئەکەوتن دڵى ئەویشیان ئەپێکا، ئەو دارستانانەى داگیرکه‌ران سەرو قژیان هەڵئەکڕوزاندن لەدڵى ئەودا ئەیان قریشکاند. ئه‌یخوێنیته‌وه و هه‌ست ئه‌که‌ی ئەو ژنانەى لەزیندانەکانى بەعسدا ئەتک ئه‌کران که‌سوکاری ئه‌ون و دارو بەرد و خۆڵەمێشی هه‌ڵه‌بجه و پاسارى و مرۆڤ و مەخلوقەکانى تری نیشتمان لەسەر ڕۆحى ئەو گیانیان دەر ئەچوو، لەشیعرەکانى ئەودا هاواریان به‌رز ئه‌بۆوه. ئەوانەى دەیانبردن بۆ نورە سەلمان و عەرعەر و بەگوللەیەک کاسەى سەریان کون ئەکردن ،بەبرسێتى ئەیان کوشتن ،فڕییان ئه‌دانه بەر دەم سەگە ڕەشەکان گوڵاڵە سورەى نیشتیمان بەدیار تەرمە بێکەسەکانیانەوە دەگریا. ئاخر ئەو موسافیرە سپییە هێشتاش، غەمەکانى نیشتیمان و ئازارەکانى غوربەتی وه‌ک جه‌نتای سه‌فه‌ر داوە بەکۆڵیا و هەموو ئێوارەیەک بە قەڵەمە سوورەکەى خەتێک بەسەر ڕۆژژمێرى ژوورەکەیدا (کەوێنەى نەخشەى کوردستانى گەورەى لەسەرە ) دێنێ و بەئەسەفەوە دەلێت: ئەمڕۆش ڕۆژێکى ترم لە دوورى نیشتیمان بەڕێکرد.\nئەوێک، که ڕۆژێک لە ڕۆژان دڵى پەپوولەیەکى نیشتیمانەکەى نەشکاندووە، بەپێچەوانەوە، لەگەڵ جەللاد و پیاوکوژاندا هه‌میشه دڵڕەق و خۆبەگەورەزان بووە، بۆیە دارو بەردى نیشتیمان ئەڵێن ئەى غوربەتزەدە و ئەى نائومێدىکوشتە بێرەوە بۆ مەملەکەتى کوژراوەکان ،بۆ مەیخانەى نائومێدەکان، بەخودا نیشتیمان بیرى ئەو ڕۆحە سپییەت دەکات، بیرى ئەو سەرو ڕیشەسپى و شیعرە توند و ئاگراوییانەت دەکات، بیرى سریوەى ئەو پەڕەسێلکانە دەکات لەشیعرەکانى تۆدا هێلانە قوڕینەکان بە گوێسوانەى لادێ فەرامۆشکراوەکانەوە دروست ئەکەن و دەنگیان ئەگاتە دڵ و ڕۆحى ئێمە. دەى بیرەوە، خۆمن لەتەلەفونەکەدا پێم وتى: لەدەور ئەو ڕۆحە سپییەت گەڕێم، باغوربەت لەوە زیاتر نەتکوژێ، دەزانم تووڕەى لەو سیاسییانەى ڕۆژانه به هەزار جۆر دڵ و جل و و دەموچاو ئەپۆشن و لەبەر پێى لەشفرۆشێکا هەمووى دائەکەنن. دەزانم تۆوڕەى، بەڵام ئەو پەیکەره سپیەش ببینە، که لە پەیکەرەکەى *عومەرى خاوەر" و "چنار" و "هێمن" ئەچێت، لەسەردڵى خۆمان هەڵمانکۆڵیوە و ناهێڵن لەسەر شەقامى بێنازى شارەکان لەبرى موعەمەر قەزافى و فڵان و فیسارى تورک و فارس داىنێین.\nدەى بێرەوە، ئەى جوانترین نائومێدى دنیا! دەزانم لەوڵاتێکدا که دووکەڵى جگەرەکان، دووکەڵى جەنگەکان و شۆڕشەکان، دووکەڵى لوولەى تفەنگەکەى سەربازى ونت، دووکەڵى هەڵەبجەت ئەخاتەوە بیر ، بەڵام بەخوا هەموو ئەو شەقامانەى بەڕۆحە ڕەشەکان میکیاژ کراون ئەو ڕۆحە سپیەتیان بەقەد پەیکەرى "سەربازى ون" خۆشئەوێ ،بەقەد ئەو شیعرە سپییانەت خۆشئەوێ، که لەدڵى شکاوى پەروانەیەکى توڕە ئەچن بەدیار مۆمێکى خامۆشەوە ئەسووتێ.\nدەى بێرەوە، ئەى شەهیدى زیندوو ،ئەى سەربازى ونى شیعرى کوردى ،ئەى گوڵاڵە سوورەى نیشتیمان! ئەوەندە دڵمان مەشکێنە، ئەى دڵشکاو، خۆتۆ ئەزانیت ژانى دڵشکان چۆنە. پێمان ناخۆشە وا ئەزانى کەسێک نەماوە لەم مەملەکەتە تۆى لەیاد بێت. نا هەموو ئەوانەى ویژدانیان پڕەو گیرفانیان خاڵى بەسیمبوڵى هەڵوێستت ئەزانن. من دیوەخانى زۆر لەو کەسە دڵ و دەروون سپییانەم بینیوە وێنەى (فریشتە سپییەکەیان )یان لەبرى وێنەى باوکیان هەڵواسیوە. ئاخر تۆ لەو دوورەوە ئاگات لێ نیە. توخوا بمبوورە وا ئەڵێم. تۆزێک ناخۆشە بڵێم بێئاگایت بەڵام ئەوەندە بەسە شاعیرێکى فارس بڵێت: (لەبەر ئەوەى کوردیم نەئەزانى قاموسێکم هێنا و شیعرێکى عەبدوڵا پەشێوم کرد بەفارسى!!!). دەزانم، مامۆستاى هەڵویست، ئەوەندە بەم هەموو دوورى و فەرامۆشییەوە بێتاقەتیت وائەزانیت کەس تۆى بیرنەماوە ،بەڵام بیرت چوو لەبەر چەپڵە ڕێزان نەیان هێشت شیعرەکانت تەواو کەیت ؟ بیرت چوو بەماچ شۆردیتیان؟ دەزانم ئه‌م حکومەتە سپڵه‌یه و دەزگاکانی ڕاگەیاندنی ئاوڕیان لەگەورەیی بەرهەمەکانت، لە هەڵوێستەکانت نەدراوەتەوە، بەڵام کێ لەسەر ڕەخنە گرتن خەڵات کراوە تا تۆببیت بەدووەم کەس؟! خۆ تۆ تازە بوویت بەسیمبوڵى هەڵوێست و شیعر. ئەوەندە بەسە، ئه‌ی گوڵاڵە سوورەى نیشتیمان، مەینەتییەکان خۆشیان ئەوێى. ئەوەندە بەسە، ئه‌ی گوڵاڵە سوورەى نیشتیمان، که تۆ نه شەوێک قومارت بە خوێنى نیشتیمان کردووه، نه نانى دەمى مناڵێکى هەڵەبجە و ئەنفالت خواردووە. هه‌ر بۆیه‌ش، قوربانییەکان دروود و گوڵت بۆ دەنێرن، ئەى گوڵە تاقانەکەى شیعر ،گوڵاڵە سوورەى نیشتیمان!\nPrevious شۆڕشی باران…..به‌ندی عه‌لی\nNext یادی له‌دایکبوونی تۆ ، وه‌رزی پێکه‌نین…..هێمن ڕه‌ئووف


کاکۆ ئیرادەی ڕاسان لە شار و شاخ، گەیشتە سنە\n17:10 - 16 پووشپەڕ 2719\nکوردستان میدیا: کتێبی "کاکۆ، ئیرادەی ڕاسان لە شار و شاخ"، بە دەستی ئەندامانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران، لە شاری سنەدا بە شێوەی سی دی بڵاو کرایەوە.\nبەپێی هەواڵی گەیشتوو بە ماڵپەری کوردستان میدیا، خاکیپۆشانی مەتەرێزی شار لە سنە، پاش چاپ و بڵاوبوونەوەی کتێبی "کاکۆ، ئیرادەی ڕاسان لە شار و شاخ"، لە کۆکراوەی "شەریف فەلاح"، بە هێمای ئەمەگداری و ڕێزگرتن لە ڕێبازی کاکۆی خاکیپۆش و یادی حەماسەی کۆساڵان، ئەو کتێبەیان بە شێوەی "سی دی"، بڵاو کردەوە.\nئەو شوێنانەی کە ئەو کتێبەی لێ بڵاو کرایەوە بریتین لە: "تازاوا، قەتارچیان، دەفتەر فەنی، بلوار کوردستان، بەردەشت، نبوەت، ژاندارمێری، ئاغەزەمان و سپوورئاوا".\nشەهید "کاوه جەوانمەرد"، کوڕی شەهید "نەجمەدین جەوانمەرد"، ساڵی ١٣٨٠ی هەتاوی لە ڕێگای هاوڕێیانی تەشکیلاتی ناوشاری سنەوە، پێوەندیی ڕاستەوخۆی بە حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێرانەوە گرت. ساڵی ١٣٨٨ی هەتاوی بەهۆی ئاشکرابوونی چالاکییەکانی، خۆی گەیاندە ڕیزی پێشمەرگەکانی حیزبی دێموکرات و پاش بەشداری لە دەورەی ١٩٣ی سەرەتایی پێشمەرگە، لە بەهاری ١٣٨٩ی هەتاوی، بە فەرمی بەرگی پڕ لە شانازیی پێشمەرگایەتیی پۆشی.\nبەهۆی لێوەشاوەییەوە لە کۆنگرەی ١٥ی حیزبدا، بە ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی هەڵبژێردرا. پاش بوونی بە ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی، ئەرکی بەرپرسایەتیی "تیشک تی ویـ"ی لە کوردستان وەئەستۆ گرت و خزمەتێکی شایانی لەو بوارەدا ئەنجام دا. لە ساڵی ١٣٩٤ی هەتاوی، بەرپرسایەتیی تەشکیلاتی ئاشکرای حیزبی پێ ئەسپێردرا و لەو ئەرکەشدا شیاویی خۆی نیشان دا.\nبەداخەوە ڕۆژی ١٥ی پووشپەڕی ١٣٩٥ی هەتاوی، لە گوندی بۆڕیەر، لەگەڵ هاوسەنگەرەکەی، شەهید "سەرکەوت سەمەدی"، شەهید کرا.


4/29/2022 7:41:00 PM 627 جار خوێندراوەتەوە\nهەوڵی ئاشتبونەوەی نیوان هێزەکانی سەر ساحەی کوردستانی عیراق لە سەرەتای دەستپێکردنی گفتوگۆی نێوان یەکێتی‌ی نیشتمانی‌ی کوردستان و رژێمی بەعس، دروست تر لە کۆبونەوە جەماوەریی‌یەکەی سورداش‌دا لەسەر زاری سکرتێری گشتی‌ی یەکێتی‌ی نیشتمانی‌ی کوردستانەوە، راگەیەنرا. هەتا کۆتایی هاتنی گفتوگۆ و دەست پێ کردنەوەی شەڕ، هیچ کام لە هێزەکان بە دەم بانگەوازەکەوە نەهاتن. شەڕ دەستی پێ کردەوە. لە ئەپرێلی ١٩٨٧-دا جارێکی سکرتێری گشتی‌ی یەکێتی‌ی نیشتمانی‌ی کوردستان بە بروسکە داوای لە مەکتەبی سیاسی هەمو حیزبەکان کردەوە بۆ دروست‌کردنی بەرەی کوردستانی. بەداخەوە ئەو هەوڵەش هیچ بەرهەمێکی کرداری نە بو.\nهەتا لەسەر خاکی خۆمان بوین، هەتا دەسەڵاتی سەربازی و ئیداری و سیاسی‌مان بەسەر زۆربەی زۆری جوگرافیای باشوری کوردستان‌دا هەبو، بەرەی کوردستانی دروست نە بو. کاتێک حیزبی بەعس لە شەڕی ئێران‌دا دەستی بەتاڵ بو، زۆرترین هێزی خۆی لەسەر کۆ کردینەوە و بە چەکی کیمیایی و شەڕی بەرەیی نابەرامبەر، پرۆسەکانی ئەنفالی بەسەردا کردین و لەسەر خاکی کوردستانی عیراق دەری کردین، ئیتر گەڕاینەوە بۆ شوێنەکانی سەرەتای دەست پێ کردنەوەی شۆڕش لەسەر سنورەکان و خیزانەکان‌یش ئاوارەی ئیران و نیشتەجێ‌ی ئۆردوگا و شارەکانی ئیران بون. لە دوای ئەمە و لەژێر شەقی زەمانەدا لە مانگی ئابی ١٩٨٨-دا لە ئێران بەرەی کوردستانی دامەزرا.\nلە دوای دامەزراندنی بەرەی کوردستانی پێوەندی و دۆستایەتی نێوان هەردوو هێزەکە (یەکێتی‌ی نیشتمانی‌ی کوردستان و پارتی دیمۆکراتی کوردستان) بەرەو ئاسایی بونەوە و باشی رۆیشت. لەم کاتەدا بارەگای بارزانی لە گوندی راژانی سەر بە رەزای‌یە بو. بارەگای سەرکردایەتی یەکێتی‌ی نیشتمانی‌ی کوردستان‌یش لە قاسمەڕەشی سەر سنوری باشور و رۆژهەڵاتی کوردستان بو.\nبەپێ‌ی رێکەوتنی دوقۆڵی نێوان مام جەلال و کاک مەسعود، هەردولایان وا رێک‌کەوتن کە، سەرۆکایەتی کاروبار و چالاکی‌یەکانی بەرەی کوردستانی لە دەرەوەی وڵات بە مام جەلال و ناوەوەی وڵات‌یش بە کاک مەسعود، بسپێردرێ. ئەم رێکەوتنە جەنتڵمانی‌یە لەسەر کاغەز بونی نە بو. بەڵام بو بە ئەمری واقع و هەتا راپەڕین بەو جۆرە مایەوە. بێگومان بەرەی کوردستانی وەکو چەترێک بۆ هێزە کوردستانی‌یەکان لە سەروبەندی راپەڕین‌دا رۆڵی گەورەی لە روبەڕوبونەوەی رژێمی تۆتالیتاری بەعس‌دا، گێڕا.\nلەو ماوەیەدا پێوەندی بەردەوام لە نیوان مام جەلال و کاک مەسعود دا لە رێی گۆڕینەوەی بروسکەوە بە جیهاز، گەرم و گوڕ بو، راوێژیان بە یەکتر ئەکرد. لەم روەوە دەیان بروسکە لەبەردەست‌دان.\nپێوەندی نیوانیان بە جۆرێک بو، مام جەلال بە بروسکەیەک، کە لە کۆتایی مانگی ١ی ١٩٩١دا لە شامەوە بۆ کاک مەسعودی ناردوە، باسی ئەوە ئەکا، کە هەلێکی بۆ هەڵکەوتوە و سواڵێکی بۆ کاک مەسعود کردوە، چەردەیەک لیرەی سوری بۆ پەیدا کردوە. کاک مەسعودیش بە خۆشی‌یەوە وەڵامی بروسکەکەی داوەتەوە و سوپاسی مام جەلال ئەکا.\nلەخوارەوە دەقی هەردو بروسکەکە ئەنوسمەوە:\n"لە/ بەڕێز مام جەلالەوە بۆ/ بەڕێز کاک مەسعود ٢٩/٣٠/١/٩١\nهەلێک رێک کەوت سواڵێکم کرد و هەشت ملێۆن* لیرەی سوریام بۆ پەیدا کردون بە تەمام بۆتان لای کاک غازی زێباری داینێم، تکایە چی دەفەرموون؟"\nکاک مەسعودیش بە سوپاسێکی زۆرەوە وەڵامی مام جەلالی داوەتەوە:\n"لە/ کاک مەسعود بارزانی\nبۆ/ بەڕێز مام جەلال – کاک نەوشیروان**\nبروسکەتان لە شەوی ٢٩/٣٠/١ زۆر سوپاس و باشە لای غازی دابنێ.\n# هەروەها لە سەرەتای دەست پێ کردنی راپەڕێنیش دا ئەو کاتەی کاک مەسعود گەیشتبوە لای کاک نەوشیروان (٦ی ٣ی ١٩٩١) لە قاسمەڕەش. لەسەر داوای کاک مەسعود، کاک نەوشیروان بڕی بیستوپێنج هەزار دیناری سویسری داوەتێ. ئەو کاتە کاک نەوزادی نوری بەگ بەرپرسی مالیەی یەکێتی بو، پارەکەی دابو بە کاک مەحمود هالو، بەرپرسی مالیەی کاک مەسعود بارزانی.\nیەکێتی‌ی نیشتمانی‌ی کوردستان بە تەنها هاوکاری پارتی نە کردوە، بەڵکو کۆمەکی بە حیزبی شیوعی عیراق‌یش کردوە. ئەوەتا لە بروسکەیەک‌دا مام جەلال داوا لە کاک نەوشیروان مستەفا ئەکا، کە بڕی ١٠ دە هەزار دۆلار بدەن بە حیزبی شیوعی:\n"لە/ مام جەلالەوە\nبۆ/ بەڕێز کاک نەوشیروان ٢٥/٢/١٩٩١\n١/ تکایە ١٠ هەزار دۆلار بدەن بە برادەرانی حشع لای خۆتان.\n٢/ ئایە هیچ جیهازی تلفۆن گەیشتۆتە دەستان. وەڵامەکەی بدەرەوە کاکە حەمە.\nپێوەندی نێوان یەکێتیی نیشتمانی‌ی کوردستان و پارتی دیمۆکراتی کوردستان لە پێش راپەڕین بەو جۆرە بوو.\nئێستە لە دوای ٣٠ ساڵ لە حوکمڕانی خۆماڵی، ئەم دو هێزە خاوەنی سەدان ملیار دۆلارن. هەموو جومگەکانی حوکمڕانیان لە دوو زۆندا کۆنترۆڵ کردوە. بۆچی ناتوانن یان نا یانەوێ دادپەوەری جێ‌بەجێ بکەن؟ بۆچی دەست لە تاڵان وبڕۆ هەڵناگرن؟ تاکەی لەسەر حسابی خەڵک و خاکی کوردستان خۆیان و خیزان و دەست‌وپێوەندەکان‌یان دەوڵەمەند ئەکەن؟\nجاران چاو لەدەستی دەوڵەتان و خێرخوازان و ئەم و ئەو بون، ئەفسوس ئێستە خەڵکیان کردوە بە سواڵکەری خۆیان. پێ دانی موچەی کلکوگوێ کراو وەک مژدە بە خەڵک دەفرۆشنەوە.\nئێستە ئەو کاتەیە کە بیری هەردوولاتانی بخەینەوە و پێتان بڵێێن: نە سواڵمان بۆ بکەن و نە دزیشمان لێ بکەن، نە میللەتەکەشمان بکەن بە سواڵکەر و دەرۆزەکەری بەر دەرگای حیزبەکانتان!. سامانی نیشتمانەکەمان تاپۆی خۆتان و بنەماڵەکانتان نیە تا بەم جۆرە مامەڵەی پێوە بکەن و تاڵانی بکەن.\nخۆلاسەی کەلام: مێژوو بۆ ئەوە ئەنوسرێتەوە و ئەخوێنرێ، تا دەرس و پەندی لێ وەربگیرێ. کەچی ئێوە نە دەرس و پەندتان لێ وەرگرتوە نە ڕێز لە مێژووی خۆتان نە لە هی میللەتەکەتان دەگرن بۆیە دەبنە بەشێک لە لاپەڕە ناشیرینەکانی مێژووی گەلەکەمان.\n* هەشت ملیۆن لیرەی سوری بە حسابی ئەو کاتە ئەی کردە نزیکەی ١٧٨ هەزار دۆلاری ئەمریکی.\n** رەنگە پرسیارێک دروست ببێ، بۆچی کاک مەسعود لە وەڵامەکەی‌دا ناوی کاک نەوشیروانی نوسیوە؟ چونکە مام جەلال لە رێی جیهازی مەرکەزی یەکێتی‌یەوە پێوەندی بە کاک مەسعودەوە ئەکرد، جیهازی راستەوخۆ لە نێوانیان‌دا نە بو. مام جەلال لە جیهازەکەی دیمەشقەوە بروسکە و راسپاردەی ئەنارد بۆ مەکتەبی سیاسی و کاک نەوشیروان، ئەمانیش بە جیهاز ئەیان نارد بۆ کاک مەسعود. پێوەندی راستەوخۆ بە بارەگای کاک مەسعودەوە لە رێی جهیازی مەرکەزیی‌یەوە بو.\nسەرچاوە: کتێبی، تۆڕی پێوەندیی‌یەکانی پێشمەرگە لە شاخ، ئامادەکردنی: بەختیار مستەفا ئەمین و خالید حسێن ئەحمەد، ل ١٠٨، ١٠٩، ١١٨.


تووشبووانی كۆرۆنا 133 ملیۆنی تێپەڕاند - تۆڕی میدیایی خەڵک\nبە گوێرەی دواین ئامار، تووشبووانی ڤایرۆسی كۆرۆنا لە جیهاندا گەیشتە 133 ملیۆن و 50 هەزار و 39 حاڵەت.\nبە گوێرەی ئامارە جیهانییەكان، تاكو كاتژمێر 9:30ی ئەمڕۆ چوار شەممە ژمارەی تووشبووانی كۆرۆنا لە جیهاندا گەیشتە 133 ملیۆن و 50 هەزار و 39 حاڵەت، لەو ژمارەیەش 2 ملیۆن و 886 هەزار و 728 حاڵەتی گیانلەدەستدانیش هەبووە.\nهەر بەپێی ئامارەكان تاكو ئێستا 107 ملیۆن و 300 هەزار و 824 تووشبووی ڤایرۆسی كۆرۆنا چاكبوونەتەوە.\nلەسەر ئاستی وڵاتانی جیهان، ئەمریكا زۆرترین ڕێژەی تووشبوون بە پەتاكەی تێدا تۆماركراوە و گەیشتووەتە 31 ملیۆن و 560 هەزار و 438 كەس و 570 هەزار و 260 كەسیش گیانیان لەدەستداوە.\nخەڵك جێگری سەرۆكی پەرلەمانی كوردستان ڕایدەگەیەنێت، ڤایرۆسی كۆرۆنای تێپەڕاند و چاكبووەوە. هێمن هەورامی جێگری سەرۆكی پەرلەمانی كوردستان دوای دوو…\nخەڵك- دوای پەسەند كردن و بەكارهێنانی ڤاكسینی (سینۆفارم)ی چینی دژی كۆرۆنا، حكومەتی عیراق بڕیار لە جۆرێكی دیكەی ڤاكسینی كۆرۆنا دەدات دوای پەسەند…