ترس له پێكه‌وه‌بوونی كورد\n(شێلادزێ) وه‌ك رووداو\n(شێلادزێ) وه‌ك ترس له پێكه‌وه‌بوونی كورد\nپرسیاری سه‌ره‌كی و به‌رایی ئه‌وه‌یه توركیا چۆن بیر له كورد ده‌كاته‌وه؟ دیاره بۆ تێگه‌یشتن له توركیا و جووڵه‌كانی، توركیا وه‌ك ئه‌كته‌رێك كه زیاتر ده‌یه‌وێ له دواوه‌ی كورد ده‌ربكه‌وێت نه‌ك له ته‌نیشت و له‌ته‌كی، ده‌گه‌ڕێینه‌وه بۆ ئه‌ده‌بیات و رووداوه‌كانی كۆتایی جه‌نگی سارد و كوێت.\nكوردانی باشوور له كۆڕه‌وه‌كه‌ی ساڵی ١٩٩١دا روو ده‌كه‌نه سنوور. ئه‌م جووڵه به كۆمه‌ڵه‌ی كورد بۆ سه‌ر سنوور و به‌دیار چاوی میدیا گه‌وره و رۆژنامه‌نووسانی دنیاوه، خه‌م و ترسێكی گه‌وره‌ی بۆ توركیا دروست كرد. ترس له‌وه‌ی كوردانی باشوور بۆ یه‌كه‌مین جار له دوای رووخان و پارچه پارچه‌بوونی ئیمپڕاتۆری عوسمانییه‌وه، جارێكی تر پێوه‌ندی به یه‌كتره‌وه بكه‌ن و سنووری لۆزان و هێڵه‌كانی لۆزان تێكبشكێنن.\nتوركیا یه‌كێك له خه‌مه هه‌ره گه‌وره‌كانی له‌و جێگۆڕكێ و راكردنه‌ی كوردانی باشوور بۆ سه‌ر سنوور، پرسی پێوه‌ندیكردن و ئاوێزانبوونی باشوور و باكورییه‌كانی كوردستان بوو، ترس له‌وه‌ی ئه‌م دوو پارچه‌یه‌ی كوردستان به یه‌ك زمان و ئه‌ده‌بیاتی ناسیۆنالیزم و به‌یه‌ك خه‌می سیاسی و نه‌ته‌وه‌یی گفتوگۆ بكه‌ن، به یه‌ك خه‌یاڵی سیاسی و به یه‌ك پڕۆژه و چاوه‌ڕوانی سیاسی و نه‌ته‌وه‌یی له‌گه‌ڵ یه‌كتر له پێوه‌ندیدابن. دیاره توركیا نه‌یده‌ویست له ڕووی جیۆپۆڵه‌تیك و سنوور و ناسنامه‌ی فه‌رمی وڵاته‌كه‌یه‌وه لاواز ده‌ربكه‌وێت و بخنكێت.\n)توركت ئۆزاڵ) هه‌رزوو له دوای كۆڕه‌وه‌كه‌وه پێشنیاری كرد كه "ناوچه‌ی ئارام" له باكوری عێراق دروست بكرێت. ئۆزاڵ ده‌یویست كوردانی ئه‌م دوو پارچه‌یه دابڕاو، دوور له یه‌كتر، به دوو زمانی سیاسی و خه‌یاڵی سیاسی بمێننه‌وه. باشوورییه‌كان له سنووره‌وه به‌ره‌و ناوه‌ندی شاره‌كان بكشێنه‌وه تا له‌گه‌ڵ باكورییه‌كان له پێوه‌ندیدا نه‌بن و به‌یه‌ك زمان و چاوه‌ڕوانی سیاسی گفتوگۆ له‌گه‌ڵ یه‌كتر نه‌كه‌ن.\nپێ ده‌چێت ده‌سته‌بژێری سیاسیی تورك له‌وكاتدا ترسیان له‌وه هه‌بووبێت به‌هۆی گۆڕانی سیستمی سیاسیی نێوده‌وڵه‌تی و بنه‌ماكانی New World Order و تاك جه‌مسه‌رییه‌وه، كورد ناسنامه و سنوور به‌ده‌ست بهێنێته‌وه و باكورییه‌كانیش هاوشێوه‌ی برا باشوورییه‌كانیان جووڵه بكه‌ن، زمانی سیاسی و جه‌سته‌ی سیاسیی و نه‌ته‌وه‌ییان رێك بخه‌نه‌وه و داواكارییه‌كی بوونگه‌راییانه‌یان له‌و سیستمه سیاسییه تازه‌یه‌ی دنیادا هه‌بێت و جه‌سته‌ی توركیا رووبه‌ڕووی ماندووبوون و له‌ت له‌تبوون بكه‌نه‌وه.\nتوركیا له‌دوای راپه‌ڕینه‌وه هه‌رزوو ئاماده‌یی ده‌بێت له باشووری كوردستاندا. ئاماده‌بوون له‌ڕێی PMF ه‌وه، ئاماده‌بوون به زمانێكی ئاشتییانه. پرۆسه‌كه وابوو كه توركیا به‌شێوه‌یه‌كی سیمبۆلی له باشووردا بژی، بمێنێته‌وه و ئاگاداری دنیای كوردی بێت. دواتر چه‌ندان بنكه‌ی سه‌ربازی توركی له باشووردا ده‌ركه‌وتن. لێره‌وه ئاماده‌بوونی توركیا له فۆڕمێكی نه‌رمه‌وه ده‌گۆڕێت بۆ سه‌رباز و هێز. هێز لێره‌وه نوێنه‌رایه‌تی دۆخێك ده‌كات كه ئه‌وانیتر پارچه پارچه و دابڕاو بكات، یان ده‌رفه‌تی تێكه‌ڵبوون و پێوه‌ندی ئه‌ندامانی نه‌ته‌وه به یه‌كتر نه‌دات.\nئه‌مڕۆ توركیا له شێلادزێ ناسنامه‌ی سه‌ربازبوونی خۆی له ده‌ست ده‌دات، تانك و هێما سه‌ربازییه‌كانی دێنه سووتان، بۆیه توركیا ترسێكی گه‌وره‌ی له‌وه هه‌یه ئه‌م كرده‌یه‌ی شێلادزێ له كرده‌یه‌كی سیمبۆلییه‌وه خۆی بگۆڕێت بۆ كرده‌یه‌كی جه‌ماوه‌ری و بچێته ناو جه‌سته و په‌یكه‌ری توركیاوه، وه‌ك چۆن له دوای جه‌نگی سارده‌وه سۆڤیه‌ت پارچه جیاوازه‌كانی له جه‌سته‌ی جیابووه‌وه. یوگسلاڤیای پێشوو رووبه‌ڕووی دابڕان و دابه‌شبوون بووه‌وه.\nدیاره توركیا هێشتا خه‌می ئه‌وه‌یه‌تی ئه‌گه‌ر وه‌ك سه‌رباز له باشوور ئاماده نه‌بێت، باشوور و باكور هه‌ستی هاوبه‌ش و خه‌می هاوبه‌ش كۆیان بكاته‌وه یان به‌لایه‌نی كه‌مه‌وه پڕۆژه‌ی به‌رهه‌مهێنانی تێری تری Territory بێته‌وه كایه‌وه. ئه‌م ترسه له زۆربه‌ی دۆخه‌كاندا وای له توركیا كردووه پرسی كورد له پرسی شوناس و هه‌بوونه‌وه بگۆڕێت بۆ پرسی ئاسایش.\nتوركیا ده‌ترسێت به‌بێ بوونی سه‌رباز له شێلادزێ و به‌بێ فڕۆكه له ئاسمانی ناوچه‌كه‌دا، جۆرێك له تێری تری به‌رهه‌م بێت و ماناكانی توركبوون و ده‌وڵه‌تبوون ده‌ستكاری بكات. ده‌كرێ له‌ڕێی تێزه‌كانی (بیندێكت ئه‌نده‌رسن) زیاتر له دۆخی به‌رهه‌مهێنانی ناسیۆنالیزم و تێپه‌ڕاندنی سنوور و جیۆپۆڵه‌تیك و جه‌سته‌ی ده‌وڵه‌ت و له یه‌كتر نزیكبوونه‌وه‌ی ئه‌ندامانی نه‌ته‌وه بگه‌ین.\nراستییه‌كه‌ی تورك هه‌م وه‌ك نه‌ته‌وه و هه‌میش وه‌ك ده‌سته‌بژێری سیاسی، وێنه‌یه‌كی ته‌واو نائیتنیكییانه‌ی هه‌یه بۆ كورد، دیاره تورك كورد وه‌ك مرۆڤی شاخاوی و دوور له شار و ئاوه‌دانی ده‌بینێت. یه‌كێك له ماناكانی ئه‌م شێوه بینینه پێوه‌ندی به خواستی توركه‌وه هه‌یه بۆ چۆنیه‌تی لێكدانه‌وه‌ی كوردبوون، یان ده‌ركه‌وتنی كورد به پچڕ پچڕ و دوور له یه‌كتر و پارچه پارچه‌بوو. به‌شێك له ترسی ده‌وڵه‌تی توركیای هاوچه‌رخ له به‌رانبه‌ر كۆبوونه‌وه و له یه‌كتر نزیكبوونه‌وه‌ی كورد، ئه‌وه‌یه كه كورد به ئاسانی كه‌ناڵی پێوه‌ندی و كه‌ناڵی گۆڕینه‌وه‌ی خه‌م و خه‌یاڵه ناسیۆنالیزمه‌كانی له‌گه‌ڵ یه‌كتردا بنیات بنێت و به‌رده‌وامی پێ بدات. ئه‌م وێنه‌یه هه‌م بۆ كوردانی ناوخۆی توركیا و هه‌میش بۆ ده‌ره‌وه‌ی توركیا راسته و به‌رده‌وام له جووڵه‌دایه.\nكوردانی باكوری كوردستان به‌شێوازێكی سیستماتیك دابه‌ش كراون، به‌شێكیان به‌هۆی بازاڕی كار و لۆجیكی بازاڕ و تێكه‌ولێكه‌ی ئابوورییه‌وه، دوور خراونه‌ته‌وه له كوردبوون وه‌ك جیۆگرافیا و كوردبوون وه‌ك زمان و سیمبۆل.\nده‌وڵه‌تی توركیای هاوچه‌رخ دوای دامه‌زراندنی یه‌كێك له ستراتیجه‌كانی تێكشكاندنی هه‌نده‌سه‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسی و نه‌ته‌وه‌یی كوردبوو له باكوری كوردستان. توركیا كاری له‌سه‌ر ئه‌وه ده‌كرد كورد بێ كه‌ناڵی پێوه‌ندی و بێ پانتایی بێت، پانتایی به مانای ئه‌وه‌ی كورد وه‌ك گرووپێكی ئیتنی توانای كۆبوونه‌وه و گفتوگۆی سیاسی و نه‌ته‌وه‌یی و پێكه‌وه‌بوونی نه‌بێت.


وەرینی موو | Hair Transplant Iranian\nنرخ و خزمەتگوزاری\nبۆ چاندنی موو لای ئێمه؟\nچاندنی موو له ناوەندی ڕاوێژکای چاندندا\nمەرج و بەڵێنەکان\nتەکنیکی چاندنی مووی FIT\nتەکنیکی چاندنی مووی FUT\nدەرمانی وەرینی موو\nلەکاتێکدا که بمانەوێت له دەرەوەی وڵاتەوە بۆ نەشتەرگەری پێوەندی موو بینه ئێران لانیکەم چەند ڕۆژ ... Read more\nناوەندی ڕاوێژکاری چاندنی موو، تەکوزترین ناوەندی چاندنی موو له تەبرێزدایه ... Read more\nتێکەڵکردنی زانست و هونەر کە هەردووکیان پێویستن له چاندنی موودا، ئاشکرایه بەهرەیەکه که لە هەموو کەسدا کۆنابێتەوه بەڵام "بەڕوونی ئێمه خاوەنی ئەم بەهرەین" .. Read more\nچاندنی برۆ بۆ جوانترکردنی برۆی سروشتی یا پڕکردنی برۆی تەنک یا ... Read more\nتەبرێز شارێکی جوان و مۆدێرنه که لەلایەن یونێسکۆوه وەکوو مۆدێرنترین شاری ئێران ناسراوه... Read more\nئایا ئێوەش لەو کەسانەن که مووەکانتان دەوەرێ و نیگەرانی موو و جوانی خۆتانن و هۆکار و ڕێگە چارەکەی نازانن؟ ئایا سەردانی پزیشکه جۆراوجۆرەکانتان کردوه و هێشتا بە ئەنجام نەگەیشتون؟\nئێستا دەمانەوێ لەم وتارەدا باس له وەرینی موو و هۆکارەکانی و ڕێگه دەرمانەکەی بکەین.\nخولی سروشتی گەورەبوونی موو:\nلە هەموو کاتدا ڕێژەیەکی مووی سەر له فازی پشووداندایه. پاش ۲ تا ۳ مانگ، مووەکانی فازی پشوودان دەوەرن و مووی نوێ بەجێگەیان دەڕوێت. ئەم ڕوانی مووه نزیکی ۲ تا ۶ ساڵ درێژەی هەیه. لەم فازەدا هەر تاڵه موویەک مانگانه ۱ تا ۵/۱ سەنتیمەتر گەورەدەبێت.\nوەرینی چەند تاڵ موو (۴۰ تا ۶۰ تاڵ موو) له ڕۆژدا بەشێک لەم خوله سروشتیەیه. بەڵام هەنێ کەس زیاتر له ڕادەی سروشتی وەرینی موویان هەیه که دەتوانن پیاو یا ژن بن.\nهۆکانی وەرینی موو\nوەرینی موو هۆکاری جۆراوجۆری هەیه که دەتوانین به هۆکانی خوارەوە ئاماژه بکەین:\nوەرینی مووی میراتی:\nیەکێک له گرنگترین هۆکارەکانی وەرینی موو هۆکاری میراتییه که پتر وەرینی موو له تەمەنی ۱۸ تا ۳۰ ساڵەیی ڕوودەدات و هێچ چارەیەکی تەواوی بۆ پەیدانەکراوه و له خانمەکانیشدا وەرینی مووی جۆری پیاوانەی میراتی به ژمارەی کەمەوه و توندێتی لاوازترەوه ڕوودەدات که دەبێته هۆی ڕووتانەوەی سەریان.\nچەوری زۆری پێستی سەر:\nئەگەر پێستی سەر زۆرتر له ڕادەی ئاسایی چەور بێت وەرینی موو زۆرتر دەبێت.\nبەکارهێنانی نادروستی ماکی کیمیایی بۆ جوانکاری موو زیان دەگەیێنێته موو. ماکی دکلەره و لوولکردن و سافکردنی موو دەبێته هۆی زیان به مووەکان، بەکارهێنانی زۆری جیل و فورمدەری موو دەبێته هۆی ناسکی و زۆربونی وەرینی موو. ڕاکێشانی موو له جوانکاری موودا جۆرێک وەرینی موو بە ناوی “وەرینی مووی ڕاکێشی” دروستدەکات. بەکارهێنانی زۆری هێردرایەر (Hairdryer) له هۆکارەکانی تری وەرینی مووه.\nنەخۆشین یا نەشتەرگەری:\nڕەنگه نزیک ۳ یا ۴ مانگ پاش نەخۆشین یا نەشتەرگەری کتوپڕ ژمارەیەکی زۆری موو بوەرێت که بە هۆی گوشاری دەرونیی نەخۆشین یا نەشتەرگەری یا وەشاندنی ماکی بێهۆشی و سڕکەر و هەروەها لەدەسچوونی خوێنی زۆر لە جەستەدایه.\nئەگەر کێشەی تیرۆییدیتان ببێت، چ پڕکاری و چ کەمکاری تیرۆیید، دەتوانێت ببێته هۆی وەرینی موو، پاش چارەسەرکردنی کێشەی تیرۆیید ئەم کیشەش باشتردەبێت.\nهۆرمۆنە ژنانه و پیاوانەکان:\nرەنگه باڵانسی هۆرمۆنە ژنانه (سترۆجین) و پیاوانەکان (ئەندرۆجین) تێکچوبێت که دیسان دەتوانێت له هۆکارەکانی وەرینی موو بێت.\nبەرنامەی خۆراکی ناگونجاو:\nیەکێک له گرنگترین هۆکارەکانی وەرینی موو دەتوانێت بەرنامەی خۆراکی ناباڵانس بێت که زۆرتر له خانمەکان و ئەو کەسانەی وەرزشی بادیبیڵدینگ دەکەن دەبینرێت.\nدەبێ بەرنامەی خۆراکی خاوەن جۆرەکانی ماکی خۆراکی بێت. خواردنی میوه و سەوزەی تازه و زەڵاته و … هتد پێشنیاردەکرێت.\nله هۆکارەکانی تری وەرینی موو، گوشاری دەرونیه، وێنەی: پەرێشانی، نیگەرانی، ڕاتەکانی کتوپڕ و تووڕەیی بەردەوام.\nله زۆر له ژناندا پاش تێپەڕبونی ۳ مانگ له مناڵبوون وەرینی مووی زۆر ڕوودەدات که هۆرکارەکەی ئەمەیه که له کاتی سکپڕیدا زۆربونی ڕادەی هۆرمۆنی ژنانه دەبێته هۆی ڕاگرتنی ئەو مووانەی که دەبوا بوەرایەتن لەلایەن جەستەوه و پاش سکپڕی ئاستی هۆرمۆنەکان نۆرماڵ دەبێت و مووەکان دەوەرن.\nبڕێک له دەواکان دەبنه هۆی وەرینی زۆری موو، وێنەی: دەوای دژه بەستنی خوێن (وارفارین، هەپارین و … هتد)، دەوای دژە خەمباری،دەوای دژه باداری، کیمیا دەرمانی بۆ شێرپەنجە، بەکارهێنانی زۆری ڤیتامین ئا و حەبی دژه سکپڕی. بەکارنەهێنانیئەم دەوایانه له داهاتوودا وەرینی موو کەمدەکاتەوه.\nبڕێک له چڵککردنەکان وێنەی چڵککردنی کوارگی دەبێته هۆی وەرینی موو که به دەرمانکردنی ئەم چڵککردنه له وەرینی موو بەرگری دەکرێت.\nوەرینی موو له هەنێک له نەخۆشینەکاندا ڕوودەدات وێنەی شەکره.\nوەرینی موو دەتوانێت له نیشانەکانی هەنێک له نەخۆشیەکان بێت. بۆیه ناسین و دەرمانی هۆکاری وەرینی موو دەتوانێت بێتە هۆی ناسین و دەرمانی نەخۆشینەکە.\nلە هەنێک له نەخۆشینە درێژخایەنەکانیش ڕوودەدات. وێنەی: سفلیس، تیفوس، ئەنفلۆنزا، هەڵامەتی درێژخایەن و کەمخوێنی.\nوەرینی مووی ئالۆپسی یا ناوچەیی:\nیەکێکی تر له باوترین هۆکارەکانی وەرینی مووه، واته وەرینی مووی کتوپڕ و بێنیشانه له یەک یا چەند شوێن تەواو دیار و پتر بەشێوەی گرد که زۆرتر له تەمەنی ژێر ۴۰ ساڵدا ڕوودەدات. لقی موو لەم نەخۆشینەدا بە باشی دروستنابێت و لەکاتی گەیشتن به ئاست دەشکێت. بەداخەوه لەم ڕۆژانەدا لە وڵاتەکەمان زۆر باو بوه و وەرینی موو له سەر و روخسار و جەستەدا دەبینرێت که له جیهاندا هۆکاری ئەم وەرینه نەناسراوه. پتر بەهۆی نەخوشینی خوێن و دەمار ڕوودەدات و زۆرتر مووەکان لە کەمتر له یەک ساڵدا دەردێنەوه بەڵام ڕەنگه تا ساڵیانی زۆر تەنانەت تا ئاخری تەمەنیش نەڕوێنەوه.\nتەنکی موو بەهۆی هەڵکەنینی خۆنەویستی موو:\nهەڵکەنینی موو بە دەست که بەشێوەی تیک یا خوو زۆرتر له کەسە پێگەیشتوەکان و ژناندا دەبینرێت. نیسبەتی ژن به پیاو ۵/۲ به یەکە. شوێنی دڵخوازیان ناوچەی تەوێڵ و گێجەنەیه. که پاش ماوەیەک پڕی موو له شوێنه هەڵکەندراوەکان بەردەوام کەمتر دەبێت.\nCopiright © 2019 Hair Transplant Iranian - Hair Restoration Center Iranian


گله‌ییم له نووری نه‌ما ... به‌دران ئه‌حمه‌د حه‌بیب\nئه‌وه‌ی نۆی مانگ له شاری مووسڵ رووی دا و دواتر ناوه‌ڕاستی عێراقی گرته‌وه، رووداوێكی له‌ناكاو بوو له‌به‌رئه‌وه‌ی دانیشتوانی ناوچه‌ی عه‌ره‌بی سوننه هه‌رچه‌نده له سیاسه‌تی مه‌زه‌بییانه‌ی مالیكیش ناڕازین، به‌ڵام تازه مانگێك و چه‌ند رۆژێك به‌سه‌ر هه‌ڵبژاردنی گشتیدا تێ په‌ڕیبوو، كه هه‌موو لا، به لیسته‌یلی سوننشه‌وه به به‌شی خۆیان له هه‌ڵبژاردنه‌كه رازی بوون. ریزبه‌ندییه‌كی تازه‌ی سیاسی خه‌ریك بوو ده‌هاته كایه‌وه بۆ رێگرتنه‌وه له نووری مالیكی، كه ده‌یویست ببێته‌وه به سه‌رۆكی وه‌زیران. ئه‌وه‌ی رووی دا، وه‌ك ئه‌خزه‌ر ئیبراهیمیی ده‌مڕاستی ده‌ست له‌كار كێشایه‌وه‌ی نه‌ته‌وه‌یلی یه‌كگرتوو و كۆوه‌ندی عه‌ره‌بی بۆ چاره‌سه‌ری كێشه‌ی سووریه، گوتی: به‌بندانه‌وه‌ی كێشه‌ی چاره‌سه‌رنه‌بووی سووریه‌یه. تۆنی بلێری سه‌رۆك وه‌زیرانی پێشووی بریتانیه‌ش هه‌مان دیتنی هه‌یه. واته به‌شێوه‌یه‌كی ناڕاسته‌وخۆ، ئه‌وه‌ی له مووسڵ یان به گشتی له عێراقدا روو ده‌دا چ ململانه‌ی تایفه‌یی بێ و چ به‌سه‌رداهاتنی داعش بێ بۆ به‌رفره‌كردنی ئه‌و ململانه‌یه، به‌رئه‌نجامی سیاسه‌تی هه‌ڵه‌ی رۆئاوایه به‌تایبه‌تی ئه‌مه‌ریكه. له‌به‌رئه‌وه‌ی گرژیی ناوه‌خۆی عێراق هێشته زووی بوو بۆ ته‌قینه‌وه‌یه‌كی وا. مرۆڤ ده‌توانێ له‌وه‌ش تێ بپه‌ڕێنێ و بڵێ سیاسه‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مه‌ریكه له سه‌رده‌می ئۆبامه‌دا برێتییه له كه‌ڵه‌كه‌كردنی ته‌نگژه به‌سه‌ر یه‌كتردا. له ته‌نگژه‌ی سووریه‌دا نه‌یتوانی هه‌ڵسێته‌وه، چوو له ئۆكرانیه‌دا یه‌كێكی تری نایه‌وه، له‌وێش كه‌وت و هه‌ڵنه‌ستایه‌وه. ئیتر بۆ داپۆشینی نووچدانی ئه‌وێی، گه‌ڕا ته‌نگژه‌یه‌ك له شوێنێكی تردا بنێته‌وه، به‌داخه‌وه ئێمه‌ی به‌ركه‌وتینه‌وه.\nهه‌رچه‌نده ئه‌وه‌ی ئێسته له عێراقدا روو ده‌دا، بۆ هه‌موو لایه‌كی خه‌ڵكه‌كه‌ی، چ كورد چ سوننه و چ شیعه، دڵخۆشكه‌ر نییه. به‌ڵام دڵخۆشكه‌ریشه له‌لایه‌كی تره‌وه له‌به‌رئه‌وه‌ی ره‌نگه ببێ به پاڵه‌په‌ستۆ به‌ره‌و چاره‌سه‌رێكی بنه‌بڕ. ئه‌مه ئه‌گه‌ربێو ئه‌مه‌ریكه تێ هه‌ڵنه‌قورتێ و چاره‌سه‌رێك به‌گوێره‌ی به‌رژه‌وه‌ندی خۆی نه‌سه‌پێنێ. ده‌بێ له‌بیرمان نه‌چێته‌وه، كه چاره‌سه‌ری ئه‌مه‌ریكه‌یی بۆ هه‌ر كێشه‌یه‌ك، برێتییه له چاره‌سه‌ر بۆ كێشه‌یه‌كی تر نه‌ك كێشه به‌رده‌سته‌كه خۆی. ئه‌و خۆ بێ ئاگا پێشاندانه‌شی له هاتنی داعش بۆ مووسڵ، هه‌روه‌ها خۆ له گێلیدانی كۆماری ئیسلامی، هه‌ردووك جێی گومانن. به‌تایبه‌تیش كه ئه‌مه‌ریكه له‌م رۆژانه‌ی دواییدا، واته پێش چیڕۆكی داعش له مووسڵ، باسی دۆزینه‌وه‌ی چاره‌سه‌رێكی له نێوان رێژیمی به‌شار ئه‌سه‌د و به‌رهه‌ڵستیی سووریه‌دا ده‌كرد نه‌ك رماندنی رێژیمه‌كه وه‌ك پێشتر. هه‌ڵگیرساندنی فه‌رته‌نه‌یه‌ك له عێراقدا ره‌نگه به‌كه‌ڵكی ئه‌وه بێت چاره‌سه‌رێك بۆ ئه‌و شه‌رمه‌زارییه‌ی له سووریه‌دا، بدۆزێته‌وه و به دڵی كۆماری ئیسلامیش بێ.\nبا واز له‌وه بێنیین له‌به‌رئه‌وه‌ی سه‌رۆك ئۆبامه خۆشی نازانێ له سیاسه‌تی ده‌ره‌كیدا چی ده‌كا تا من و تۆ بێین شیی بكه‌ینه‌وه. كێشه‌ی خۆمانی كورد بۆ ئێمه گرینگتره له هه‌موو دنیا. گوتوویانه "هه‌ر شه‌ڕێك بۆ جوامێرێك"، ئه‌وه‌ی داعش گێڕای، بۆ كورد ئه‌وه‌ی تێدا بوو گشت ناوچه‌ی دابڕاوی خۆی كه‌وته‌وه ده‌ست. ماده‌ی 140 به 140 ساڵی تریش جێبه‌جێ نه‌ده‌بوو. ئێسته‌ش دوای گه‌ڕانه‌وه‌ی ئه‌و ناوچه‌یله، پێویسته وتارمان له ئاستی نووری مالیكیدا بگۆڕین. ئه‌و بازنه سووره‌ی له ده‌وری ناوی ویدا كێشاومانه بكه‌ین به بازنه‌یه‌ك بۆ دان و ستاندن نه‌ك مه‌رجی (نابێیه‌تی) . ئێمه‌ی كورد هه‌تا هه‌تایه نوورییه‌كی ترمان ده‌ست ناكه‌وێته‌وه سوپایه‌كی ئه‌وه‌نده شڕی هه‌بێ فریا نه‌كه‌وێ، كه هه‌ڵات چه‌كه‌كه‌ی له‌گه‌ڵ خۆیدا ببات. با كورد ئه‌وه‌نده پێ دانه‌گرێ له‌سه‌ر نه‌مانه‌وه‌ی، له‌به‌رئه‌وه‌ی ئێسته ئه‌مه‌ریكه لێی كه‌وتووه‌ته گله‌یی و ره‌نگه بیه‌وێ لای بدا. ئێرانیش حه‌ز ده‌كات ئه‌و ده‌موچاوه بگۆڕێ به ده‌موچاوێكی تر جیاواز نه‌بن له ناوه‌ڕۆك به‌ڵام ئه‌وه‌ی دێ خۆی شه‌ریفتر پێشان بدا و به‌ڵێنی درۆش زۆرتر هه‌ڵڕێژێ. بادانه‌وه‌ی كورد له پرسی مالیكی، به‌رژه‌وه‌ندییه بۆمان له رووی ستراتیجه‌وه. یارمه‌تیده‌ریشه بۆ خاوكردنه‌وه‌ی ده‌ماری خه‌ڵكی شیعه مه‌زه‌و له به‌رامبه‌ری كورددا، كه ماوه‌ی دوو ساڵه رۆژ به‌ڕۆژ گرژتر ده‌بێ.\nمن یه‌ك به باری خۆم گله‌ییم له نووری نه‌ما. مانه‌وه‌شی بۆ چوار ساڵی تر له ده‌سه‌ڵات به باش ده‌زانم تاكو هه‌ڵه‌ی وا بكاته‌وه رێخۆشكه‌ر بێ بۆ جیابوونه‌وه‌ی ته‌واوی كوردستان به‌بێ هیچ ریسك و مه‌ترسییه‌ك، بێگومان به كه‌ركووك و هه‌موو شارۆكه و ناوچه و گوند و ته‌نانه‌ت دار و به‌ردێكی كوردستانه‌وه، كه به‌شێكی ته‌واوی تا نۆی مانگ و داهاتنی داعش و هه‌ڵاتنی سوپای عێراق، له ده‌ره‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاتی ئێمه‌دا بوون. هاتنه‌وه‌ی هه‌موو بستێكی خاكی كوردستان بۆ سه‌ر هه‌رێم، ده‌بێ به‌س بێ تا گرژیی ده‌ماری ئێمه‌ش كه‌م بكاته‌وه و ئه‌وه‌نده له به‌ختی ناپوختی خۆمان به‌سكاڵا نه‌بین. ئه‌گه‌ر كوردستان له‌مه‌ولا هه‌موو داهاتی خۆشی ته‌رخان بكا بۆ دروستكردنی پێشمه‌رگه و پاراستنی سنووری تازه‌ی هه‌رێم، به زۆری نه‌زانین. شانازیی كورد له مێژوودا دوای ئه‌و هه‌موو ره‌نجه‌ڕۆیییه، له‌وه‌دایه هیچ بستێك له خاكی خۆی به‌جێ نه‌هێڵێ له ئاواره‌ییدا. سوپاس بۆ نووری مالیكی. به‌ڕاستی پیاوی وا ناوه‌شاوه، بۆ به‌ختی كورد كه‌م هه‌ڵده‌كه‌وێته‌وه.


2021-05-25 1510 جار\nبەرزو ئەلیاسی بە چەند ساڵێکی کەم، پێش ئەوەی پێی دەوترێت شۆرشی ئێرانی، لە پادەشتی شاخی داڵەهۆدا لە نزیک سەرپێڵی زەهاو هاتوەتە دونیاوە. لە پاش شۆرش و هەڵگیرسانی جەنگی عێراق-ئێران، بەرزو لە وڵاتی خۆی هەڵدەکنرێت و لە بیابانێکی تەلبەند لە ڕۆژئاوای عێراق دەگیرسێتەوە. لە ژیانی هەموو مرۆڤێکدا ساتەوەختێک هەیە، بە ئاگایی و بێئاگایی، کە دیدی ئەو کەسە بۆ دونیا تیایدا لە قاڵبدەدرێت، ئۆردگای ئەڵتاش بۆ بەرزو ئەو ساتەوەخت و جێگایەیە.\nلەوێ بەرزو هەست بە بێ وڵاتی خۆی دەکات، هەستێک کە هەتا ئەمڕۆ بەشێکی گەورەی دونیابینی ئەو دادەڕێژێت، سەرباری ژیانی زیاتر لە چەندین دەیە لە وڵاتی سوید. ئێستا بەرزو مامۆستای زانکۆیە. دواین کتێبی ئەو دەربارەی ئەزمونی بێدەوڵەتی و بە ئەویتربونی سیاسییە.\nئەم کتێبەی بەرزو بەمزوانە بە زمانی ئینگلیزی لە خانەی وەشانی بە ناوبانگی پالگرەیڤ بڵاودەبێتەوە. بەرزو بۆ ئەوەی پرسەکەی زیاتر ڕون بکاتەوە، لە نێوان گەلی فەلەستینی و گەلی کورددا، وەک دوو گەلی بێدەوڵەت لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا، بەرواورد دەکات. میتۆدی بەراوردکاری لە دونیای کوردیدا بونی نیە، ئەو جۆرە بەراوردکارییەی کە بونی هەیە هیچ پەیوەندی بە بەرهەمهێنانی زانست و ئەکادیمیاوە نیە. لە میانەی بەراوردی نیوان کورد و فەلەستینییەکان ئەوەی جێگای سەرنجە شێوازی وێناکردنیەتی. دەوڵەتی فەلەستینی لە زۆر لە ناوەندە جیهانییەکاندا وەک هەنگاوێکی پۆزەتیف و سەقامگیرکەر بۆ ناوچەکە دەبینرێت. بەڵام لە پرسی کورددا دۆخەکە بە پێچەوانەیە، ناوی دەوڵەتی کوردی وەک مایەی ناسەقامگیریی ناوچەکە ناودەبرێت. بەم پێیە گێرانەوەکانی هەردوو پرسە تەواو پێچەوانەن. هۆکارەکانی ئەمە زۆرن. ئەم دوو دیدە زاڵە کاریگەریی لە سەر دەرونی مرۆڤ کورد و فەلەستینی داناوە. ئەوەی لە پرسی فەلەستیندا هەیە ئەوەیە کە ئایا چارەسەری پرسەکە لە ڕێگای یەک دەوڵەتەوەیە یان دوو دەوڵەت؟ بونی دەوڵەت لە کرۆکی چارەسەرەکەدا بە تەواوی پێچەوانەی ئەو چارەسەرانەیە کە بۆ پرسی کورد پێشنیار دەکرێت. بە ڕەوانەبینی دەوڵەت بۆ کورد، کاریگەری لە سەر دۆخی دەورنی زۆر کوردیش کردوە بەوەی دەترسن ناوی دەوڵەت بهێنن. ئەمە جۆرێکە لە گەیشن بە ئامانج، لە لایەن نکوڵیکەران لە دەوڵەتەوە. لە هەمانکاتدا جیاوازی تری زۆر هەیە لە نێوان هەردوو پرسەکەدا، بۆ نمونە زۆربەی موسوڵمانان پرسی بێدەوڵەتی فەلەستینییەکان وەک پرسی موسوڵمان دەبینێت، بەڵام پرسی کورد نەک هەر بە پرسی موسوڵمان نابینرێت بەڵکو وەک دژ بە موسوڵمان دەبینرێت.\nجێگای سەرنجە کە هاوشێوەییەک هەیە لە نێوان ئەم دیدە و دیدی چەپەکان بۆ پرسی کورد. بەلای زۆرێک لە چەپەوە پرسی کورد پرسێکی ناسیونالیستییە و لە خزمەت ئیمپریالیزمدایە. ئەمەش دەگەڕێتەوە بۆ دژایەتی فیکریی و سیاسیی ڕەوتی چەپ لە گەڵ بیری ناسیونالیزمدا و هەوڵدان بۆ نابوتکردن و ناشیرینکردنی ئەو جۆرە بیرکردنەوەیە. ئەم قەیرانە فیکریی و ئەخلاقیەی چەپ کورد باجەکەی دەدات، بەڵام بۆ چەپ هەمیشە سەرکەوتنی ئایدەلۆژی گرنگترە لە ئازاری ئەوانیتر.\nبێدەوڵەتی پرسێکی پشتگوێخراوە لە ئاستی ئەکادیمی و ناوەندەکانی لێکۆڵینەوەدا. بە فەرمی ژمارەی خەڵکانی بێدەوڵەت لە دونیادا تەنها بە چەند ملیونێک لە قەڵەم ئەدرێن. دیارە کورد وەک خەڵکێکی بێدەوڵەت لە قەڵەم نادرێن چونکە هاوڵاتی وڵاتێکن، گەرچی لە هەناو ئەو وڵاتەدا خەڵکانی بێماف بن. بەم پێیە یەکێک لە چارەسەرەکانی بێدەوڵەتی هاوڵاتی بون و مافە. بەڵام بەرزو ئەم شێوازە لە تێگەیشتن لە پرسی کورد بە هەڵە دەزانێت و کورد وەک گەلێکی بێدەوڵەت لە قەڵەم ئەدات.\nبێدەوڵەتی تەنها بێبەریبون نیە لە هەبونی کۆمەڵێک دەزگا، بەڵکو لە هەموو ئاستێکی ژیانی کەسەکاندا ڕەنگدانەوەی هەیە. ئەم پرسە تەنانەت بە ئەوەش چارەسەر نابێت کاتێک کورد دەبنە هاوڵاتی وڵاتێکی تر، جیاواز لە وڵاتانی ناوچەکە، بۆ نمونە لە ئەوروپا و ئەمریکا. مانەوەی کاریگەریی بێدەوڵەتی کورد لە سەر تاکی کورد لە دەرەوەی کوردستان بۆ خۆی ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە پرسی هاوڵاتیبون چارەسی بێدەوڵتی ناکات. لای هەندێک بێدەوڵەتی لە دونیای دەوڵەتدا جۆرێکە لە پەشۆکان trauma. تراوما ئەو جۆرە پەشۆکانەیە کە کاتێک تاک بە دەستیەوە دەناڵێنێت هێندە قوڵ و کاریگەر و گەورەیە کە ناتوانێت بەرگەی بگرێت. بەڵگەش بۆ ئەمە ئەوەیە کە ئەو خەڵکانەی کە بەرزو دیداری لە گەڵداکردوون بۆ کتێبەکەی هەمویان هاوڵاتی وڵاتێکی ترن لە دەرەوەی زێدی خۆیان، بەڵام هێشتا کاریگەریی بێدەوڵەتی بە زەقی لە سەریان دیارە. هەرئەمەشە هۆکاری ئەوەیە کە یەکێك لە سەختترین پرسیارەکان کە لە مرۆڤی کورد بکرێت، لە دەرەوەی زێدی خۆی، ئەوەیە کە خەڵكی کوێیە؟\nکاتێک خەڵکی لە کەسێک دەپرسن کە خەڵكی کوێی، ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە دەبێت هەموو کەسێک خەڵکی شوێنێک بێت و ناکرێت هیچ کەسێک خەڵكی هیچ کوێ نەبێت. ئەمەش هەروەها ئاماژەیە بۆ زاڵبونی سیستەمی دەوڵەت بە سەر ڕێکخستنی جیهان و سیستەمی نیشتەجێبونی مرۆڤ لە سەر گۆی زەویی. لە کاتی پرسیاری ئەوەی ئایا خەڵكی کوێی؟ دەکرێت بڵێیت خەڵکی وڵاتی دووەمم، بەڵام زۆرێک لە خەڵک بۆ ئەو مەبەستە پرسیارناکەن و ئەو جۆرە وەڵامانە وەک گاڵتە مامەڵەی لە گەڵدا دەکرێت. لە بیرم دێت نزیکەی پانزە ساڵە لەمەوپیش لە ڤییەنابوم، کە خەڵکی لێیان دەپرسیم خەڵکی کوێم، چەند جارێک بۆ خۆشی ووتم، ئایرلەندیم، بەڵام زۆرجار خەڵكی لە قاقای پێکەنینی دەدا و دەیانگوت کوا قژت سورنیە.\nبێدەوڵەتی کێشە بۆ بونی ماف و هاوڵاتیبونیش دروست دەکات. کەسێک کە ئەزمونی ئەمەی کردوە و کاری فەلسەفی لە سەر کردوە هانا ئارێنتە. ئارێنت لە کۆمێنتی لە سەر دیدێکی ئیدمۆند بێرک، لە سەردەمی شۆرشی فەرەنسیدا کاتێک باس لە مافی پیاو یان مرۆڤ دەکرێت، ئەو دەڵێت مرۆڤ بونی نیە، ئەوەی هەیە کەسی ئینگلیزی یان کەسی فەرەنسییە، ئینگلشمان، فڕینچمان. هەبونی ماف وەک ئینگلیزێک باشترە لە مافێکی ئەبستراکی مرۆڤی. ئەم دیدە دەرخەری ئەوەیە کە ئەوەی کە تەنها مرۆڤە، کەسێکی بێ پشت و پەنا و بێ لانکە و لە ئەنجامدا بێمافە. ئارێنت جەخت لە سەر ئەم دیدە دەکاتە، تەنها مرۆڤبون مایەی لاوازی و دەربەدەری و نەبونی ئاسایش و بێمافییە. هەر لەم ڕوانگەیەوەیە کە ئارێنت ڕەخنە لە مافی مرۆڤ دەگرێت کە مافی ئەندامانی دەوڵەتە، نەک مرۆڤ. لە ڕاستیدا ئەوەی پێویستی بە مافە، ئەو کەسەیە کە بێدەوڵەت یان دەوڵەتی خۆی دەیچەوسێنێتەوە، مافی مرۆڤ ناتوانێت هیچی بۆ دابین بکات. ئەمەشە پاشخانی ئەوەی داڕێژاوە کە بێدەوڵەتی لای کەسێکی وەک مایکڵ ئەگناتێف بوونە لە دۆزەخێکی مۆدێرندا. بۆیە هەمیشە کاتێک باس لە مرۆڤی بێدەوڵەت دەکرێت، هەرگیز وەک هاوتای مرۆڤەکانی تر باس ناکرێت، بەڵکو هەمیشە هەوڵدەدرێت کە لە ژێر باڵ و سایەی مرۆڤە خاوەن دەوڵەتەکاندا جێگایەکی بۆ بکرێتەوە. بەڵام مرۆڤ نابێتە مرۆڤ لە سایەی مرۆڤێکی تردا، بەڵکو مەرجی بون و سەربەخۆیی بونیەتی بە خاوەن هێز و سەروەریی خۆی.\nبێدەوڵەتی هەر تەنها مافەکان لە مرۆڤەکان ناسێنێتەوە بەڵکو مرۆڤەکان دەکاتە بونەوەری نامرۆیی. لە سیستەمی ئەو وڵاتانەی کە کوردستانیان دابەشکردوە مرۆڤی کورد وەک نەفرەتلێکراوێکی جێگای مەترسی و تۆقاندن دەبینرێت. بە تیرۆریستکردنی مرۆڤی کورد، مانای ئەوەیە کە ئەم مرۆڤە خاوەن هیچ بەها و ئایدیا و ئاگایی و خەسڵەتی مرۆڤبون نیە. وەک تیری ئیگلتۆن باسی دەکات تیرۆریست یانی بەتاڵبون لە ئایدیا، لە پرس و بوون بە کەسێک کە تەنها دەتۆقێنێت لە پێناو تۆقاندن. بەم پێیە تیرۆریست ئەو کەسەیە کە تەنها دەبێت ڕوبەڕوی مەرگ ببێتەوە، هیچ شتێکی نیە هەتا گوێی لێبگیرێت یان دانوستانی لە گەڵدا بکرێت. ئەمە باڵاترین شێوازی لە مرۆڤخستنە. لە مرۆڤخستن پرۆسەیەکی چەند قۆناغییە، کە تیایدا مرۆڤ لە دوا قۆناغیدا دەگاتە ئاستی ئاژەڵێکی دڕندە.\nلە دوا چاپتەردا کتێبەکە قسە لە سەر قسەنەکردن لە سەر بێدەوڵەت دەکات. لە دونیای ئەکادیمی ئەمڕۆدا دۆخی بێدەوڵەتیی ئەوەندە جێگای بایەخ نیە، وەک جودیت باتلەر دەڵێت ئەوە پرسێکی ساڵانی هەشتاکان بوو، ئێستا هیچ شتێکی سەرنجڕاکێش نیە لە بارەوەیە بوترێت. ئەمە جۆرێکە لە تاوانبارکردنی ئەکادیمیا. دیارە ئەکادیمیا لە سەر بنەمای گرنگی و مرۆیی و ڕەوایی و دادپەروەری هەڵناسوڕێت. پاڵنەری هەرە سەرەکی ئەکادیمیا هێز و بازاڕە. سی ساڵ لەمەوپێش بە دەگمەن چیناسێکت لە دونیادا دەبینی، ئەمڕۆ کەم زانکۆ هەیە لە دونیادا چین بابەتی لێکۆڵینەوەیان نەبێت. ئەمەش بۆ پرسی کورد ڕاستە. پێش دروستبونی حکومەتی هەرێم، کورد دڵخۆش دەبوون ئەگەر لە ڕۆژنامەیەکدا ناویان بهاتایە. هەرچەندە دۆخی کوردی ئێستا لە قۆناغێکی هەستیاردایە.\nکتێبەکەی بەرزو لە چەندین لایەنەوە جێگای بایەخ و سەرنجە. بۆچی دوو پرسی هاوشێوەی وەک کورد و فەلەستین، کە بە شێوازی جیاواز بێدەوڵەت بوووون، مامەڵەکردن لە گەڵیاندا جودایە؟ ئەم پرسە لە ساتەوەختی ئێستادا کە زۆرێک کورد سۆزیان بۆ فەلەستینی هەیە، جێگای سەرنجە. لە هەمانکاتدا پرسی ئەوەی ئایا چ جۆرە مرۆڤێکی کاتێک بێدەوڵەتی لە ناو کایەی دەوڵەتدا، وەڵامی ئەم پرسیارە ڕەنگە چەمکی بان-ی ئەگامبین بۆی گونجاوبێت. بان بەمانای فەرامۆشکراو، بەڵام ئازادنەکراو دێت. هەروەها وەڵامی ئەو پرسیارەی کە ئایا دەوڵەت چارەسەرە، بێگومان دیدی ئایدیالیزم نەخێر، چونکە هەموو دەوڵەتێک بریتیە لە پرۆسەی ڕێکخستنی گروپێک لە خەڵك لە پانتاییەکدا بۆ بەرهەمهێنانی هێز، ئەم هێزە مەرج نیە هەمیشە لە پێناو چاکەدا بەکارببرێت. بەڵام ئەڵتەرناتیڤی بێدەوڵتی لە دەستدانی هەموو خەسڵەتەکانی مرۆڤبونە.


چەند خاڵی سەرنجڕاکێش لە کەسایەتی چارڵی چاپلن\n27/10/2019 10:45 AM\nئەو میراتەی چارڵی چاپلن بۆ سینەمای جێهێشتوە وەسف ناکرێت. ئەو خزمەتەی ئەو بەم هونەرەی کردووە زۆر بەرزترە لە کۆمێدیایەک کە خاڵی سەرەکی بەرهەمە هونەرییەکانیەتی. پاش تێپەڕینی ماوەیەکی زۆر هێشتاش فیلمگەلێکی وەک: "مناڵۆچکه" (The Kid) و "رووناکییەکانی شار" (City Lights)، سەرنجی بەردەنگان و رەخنەگرانی سینەما بۆ لای خۆیان رادەکێشێن. لە درێژەی ئەم بابەتەدا چەن لاپەڕە لە تایبەتمەندییەکانی کەسایەتی ئەم دەرهێنەرە خۆشەویسته هەڵئەدەینەوە.\n١-چارڵی چاپلن کەسێکی ئایدیالیست بوو\nفیلمەکانی ئەم دەرهێنەرە بەهەڵکەوت نەدەبوون به شاکار. چاپلن سەرنجی یەک به یەکی وردەکارییەکانی ئەدا و هەندێک جار بۆ تۆمار کردنی یەک بەش لە فیلمەکە جگە لەوەی دەیان جار تۆمارکردنەکەی دووبارە ئەکردەوە، تەنانەت هەندێک جار ئەکتەرەکانیشی لە ماوەی بەرهەمهێنانی فیلمەکەدا ئەگۆڕی.\n٢-گرژی و ئاڵۆزی لەگەڵ "مارلۆن براندۆ"\nمارلۆن براندۆ ئەکتەری گەورە و بەناوبانگی ئەمریکی، یەکێک لە عاشقانی چارڵی چاپلن بوو. ئەم ئەکتەرە شانازی بەوە ئەکرد کە توانیویەتی لە فیلمی "کۆنتسێک لە هۆنگ کۆنگەوە" (Countess From Hong Kong) لەگەڵ ئەم دەرهێنەرە هاوکاری بکات، بەڵام پاش کۆتایی ئەم فیلمە گرژی و ئاڵۆزی کەوته نێوانیان و به چاپلنی ئەوت: ئەم پیاوە کەسێکی سادیسته، واتە حەز به ئازاردانی خەڵک ئەکات.\n٣-مناڵییەکی پڕئازاری بوو\nچاپلن لەگەڵ باوکی کە ئەویش ئەکتەر بوو پەیوەندی نەبوو. هەر بۆیه لە بواری ئابوورییەوە لە قەیرانێکی زۆردا بوو. تا ئەو رادەیەی کە تەنانەت کاریگەری لەسەر باری جەستەییشی دانابوو. دایکیشی به ماوەی ٢٣ ساڵ به هۆی نەخۆشی سیفلسەوە لە نەخۆشخانەیەکدا بوو و پاشان کۆچی کرد. کەوابوو گەر چاپلن نەهاتایەته ناو سینەماوە، بێگومان نەبوونی و هەژاری ئەم ئەستێرە درەوشاوەیەی لەناو ئەبرد.\n٤-به کۆمۆنیستیان ئەزانی\nچاپلن به هۆی فیلمی "مۆسیۆ وێردۆ" (Monsieur Verdoux)ـەوە کە لەوێدا ڕەخنه لە سیستەمی سەرمایەداری ئەگرێت، به کۆمۆنیست ئەهاته ئەژمار و ئەمەش بۆ حکومەتی ئەمریکا خۆش نەبوو. چالن ئەگەرچی خۆی به کۆمۆنیست نەدەزانی بەڵام دژی دەستبەسەر کردن و ئازاردانی کۆمۆنیستەکان بوو.


عوسمان ئەحمەدی, Author at هەوارگەی دڵا ن\nکاتێ موجتەبا میرزادە لەئۆرکێستری گەورەی رادیۆ ئیران دا بەشداری ئەکرد، لە نێو چل پەنجا ئامرازی مۆسیقا دا ڤیۆلۆنەکەی موجتەبا هاواری ئەکرد، وەک چۆن لە ئاسمان دا بڕێ ئەستێرە بەورشەترن لەوانی تر، ڤیۆلۆنەکەی موجتەباش دیار بوو و بەر گوێ دەکەوت.\nدەقی بابەتەکە ببینە …. من و موجتەبا میرزادە→\nPosted in بابەتی کۆن,کورتە باس و بیرەوەری\nدوو برا، دوو ئەستێرەی گەشی ئاسمانی ھونەر و مۆسیقای کوردی، حەسەن لە مۆسیقای ئیرانی دا کاری کردبوو و حوسەین لە مۆسیقای فەرەنگیدا.\nدەقی بابەتەکە ببینە …. من و حەسەن و حوسەینی یوسف زەمانی→\nمن کاک بوارم نەدیوە وە بە تەلەفون لەگەڵی قسەم کردووە. جێگایەتی، ئەگەر ئەم هەوڵ و تەقالایە کەلێنێ لە کەم و کوڕی فەرهەنگی کوردایەتی پڕ بکاتەوە وکەڵکێکی هەبێ بۆ دوا رۆژ، منەتی لە کاک بوار بزانم\nدەقی بابەتەکە ببینە …. من و بوار نوورەدین→\nکتێبی “پاوشای دەریاکان” لە چیرۆکە کۆنەکانە، کە بە زۆر زمان و بەزۆر شێوە نووسراوەتەوە.\nدەقە کوردی یەکەی، لە بەرنامەی “چیرۆکی شەوی” رادیۆ کوردی، لە ساڵی ١٣٥٠ دا بڵاو کراوەتەوە٠\nدەقی بابەتەکە ببینە …. پاوشای دەریاکان→\nدەقی بابەتەکە ببینە …. من و سەیید عەلی ئەسغەری کوردستانی→\nبۆ مەزرای ئاواتی من\nعێشق و وەفاداری\nدەقی بابەتەکە ببینە …. پەپوولەی ئازاد→\nPosted in زۆر بینراو,هۆنراوە و بەستە\t| Tagged عوسمان ئەحمەدی,گۆرانی کوردی\nنیوە شەوە و مانگە شەو بە تریفەیە و بە ورشە\nزیندوو بووەتەو لە دڵدا یادی ئەو رۆژە خۆشە\nدەقی بابەتەکە ببینە …. من و ئەو دڵدارە→\nPosted in زۆر بینراو,هۆنراوە و بەستە\nنەسیمەکەی ساردی پاییزی\nچ بێرەحمی، چ دڵ‌بەردی\nدەقی بابەتەکە ببینە …. نەسیمەکەی ساردی پائیزی→\nبەبری جەوان و مرۆڤی پیر\n“بەبری جەوان مرۆڤی پیر” داستانێکی کۆنە، کراوەتە کوردی بۆ مناڵان. ئەتوانن بیخوێننەوە و یا دای بگرن.\nدەقی بابەتەکە ببینە …. بەبری جەوان و مرۆڤی پیر→\nPosted in بەشی مناڵان,نووسراوە و کتێبی کوردی\nهاتی ئاواتی دێرین\nهاتی ئاواتی دێرین، قیبلەی دڵم لەلات بوو\nمونسم لە دووریی تۆ، یادی ئاخر نیگات بوو\nدەقی بابەتەکە ببینە …. هاتی ئاواتی دێرین→\nPosted in هۆنراوە و بەستە\t| Tagged عوسمان ئەحمەدی,گۆرانی کوردی\nهەرکە میکرۆفۆنیان هێنایە بەردەم تاهێر تەوفێق کە پەردەی دەنگی تاقی بکەنەوە و دەنگی هەڵێنا : شیرین بەهارە بەهاری شادان… کەمانچەژەن واقی وڕ ما و کتوپڕ وتی بەهارت پڕ گوڵ بێ، یاخوا ئەو دەنگەت هەموو کاتێ بزرنگێتەوە!\nدەقی بابەتەکە ببینە …. من و مامۆسا تاهێر تەوفێق→\nکتوپڕ دوکتۆرحسین علی مەلاح هەڵساوە سەرپێ و عەلی مەردانی لەئامێزگرت و وتی:\nدەقی بابەتەکە ببینە …. من و مامۆسا عەلی مەردان→\nسەد خۆزگە بێ ئەی چاو جوان، بەجاری جاران\nهەر تێکەڵ بووین بەجووت، سوبح و ئێواران\nدەقی بابەتەکە ببینە …. بێرەوە چاوجوان→\nPosted in هۆنراوە و بەستە\nدەقی بابەتەکە ببینە …. لایە لایە→\nدەرسێ بۆ چۆلەکە\n“دەرسێ بۆ چۆلەکە” داستانێکە باسی ئازادی ئەکا و کراوەتە کوردی بۆ مناڵانی ساوا . ئەتوانن بیخوێننەوە و یا دای بگرن.\nدەقی بابەتەکە ببینە …. دەرسێ بۆ چۆلەکە→


ئایا پێناسەی ئۆرووپا بوونی هەیە؟\nئەو ڕوانگەی كە دەبێ ئەم پرسیارە لەوێوە سەرنجی بدرێتێ برێتییە لە ناوخۆی ئۆرووپا. بۆ ڕوانگەی دەرەوەی ئۆرووپا (كە باشووری بە بەربڵاوی دەگرێتەوە) بێگومان "ئۆرووپا" وەكوو ڕاستییەك دەردەكەوێت. بۆ خەڵكی ئاسیا و ئافریقا (ئەوانەی كەوا زمان و ئایینیان "نائۆرووپایی"یە تەنانەت كاتێ ئەم ڕاستییە بەهۆی لە مەسیحییەت وەرگەڕاوانی بانگەوازكارەوە یان بەهۆی خۆگونجاندن لەگەڵ زمانی ڕەسمیی داگیركارانی پێشوو بچووك كرایەوە) ئۆرووپاییەكان بریتین لە "ئەوانیتر". بەدڵنیاییەوە ئەم پرسانە لە ئامریكای لاتین كەوا وەك ئامریكای باكوور لە پێكهاتەی "باقیی ئۆرووپاییەكانەوە" هاتووە، جیاوازن و پەیوەستن بە پەیكەربەندیی سەرمایەداریی مێژووییەوە.\nبەڵام پرسیاری ڕاستەقینە سەبارەت بە پێناسەی ئۆرووپا تەنیا بە چاولێكردنی ئۆرووپا بەوجۆرەی لەناخۆوە دەبینرێت، دەتوانرێت باسی لەسەر بكرێت. بەڵام ئەم پشتڕاستكردن و نكۆڵیكردنە لەو مشتومڕانەدا بەریەكتر دەكەون كەوا پاڵ لە هەرلایەنەوە دەنێ سەری دارەكە زۆرتر بەلای بەرژەوەندیی خۆیاندا بچەمێننەوە. كەوابوو هەندێ بانگەواز بۆ مەسیحییەت (هەرچەندە لێرەدا دەبێ ئاماژە بە مەسیحییەتی كاسۆلیك و پروتێستان و ئۆرتۆدۆكس بكەین) دەكەن لە كاتێكدا زۆر دوور ناكەونەوە لەو ژمارەی زۆر كەمەی ئەوانەی كەوا هیچ كردەیەكی ئایینی یان تەنانەت هیچ بڕوایەكی ئایینییان نیە. خەڵكی دیكە ئاماژە بەوە دەكەن كە سپانیاییەك ئاسوودەترە لەگەڵ ئارژانتینییەك لە بەراورد لەگەڵ لیتوانییەك، [هەروەها] ژنێكی فەرانسی لە ئەلجەزایرییەك باشتر تێدەگات لەبەراورد لەگەڵ بۆلگارییەكدا و بریتانییەك ئازادانە لەو شوێنانەی جیهاندا كە زمانی ئینگلیزی بەكاردێنن دەخولێتەوە لەبەراورە لەگەڵ ئەورووپادا. شارستانییەتی باوباپیرانی یونانی/ڕۆمی [جا ئیتر بەوجۆرەی كە بوو یان بەوجۆرەی بونیاتنرایەوە] دەبوو یۆنانی و لاتینی لەجیاتی ئینگلیزی بكەنە زمانی ڕەسمی ئۆرووپا (وەك چۆن لە چاخی ناوەڕاستدا). ڕۆشنگەری سەدەی هەژدە بەدەگمەن زیاتر لە سێكوچكەی لەندەن/ئامستێردام/پاریس ی تێپەڕی گەرچی بۆ پرووسیا و ڕووسیاش هەناردە كرا. دیمۆكراسیی جۆری هەڵبژاردنی نوێنەران هێشتا زۆر لەرزۆك و تازەترە لەوەیە كەوا بنەڕەتەكەی وا سەیری بكرێ كە دەگەڕێتەوە دواوە بۆ هەیكەلبەندیی فەرهەنگە سیاسییە جۆراجۆرەكانی ئەورووپا.\nپیشاندانی هێزی هەنووكە ئامادەی شوناسە نەتەوەییەكانی ئۆرووپا كارێكی ئەستەم نیە. فەرەنسی، ئاڵمانی، سپانی و بریتانیای مەزن هەموو لە سەدەكانی شەڕە تاڵەكاندا درووست بوون. گەر سەرۆك وەزیری بێبایەخی لۆگزامبۆرگ دەتوانێ بڵێ كە زێدی باوباپیری "ئۆرووپایە"، نە سەرۆك كۆماری فەرانسە و نە باڵوێزی ئاڵمان یان سەرۆك وەزیری بریتانیا ناوێرن شتێكی گەمژانەی لەوشێوە بڵێن. بەڵام ئایا بەڕاست شوناسێكی هاوبەش پێویستە بۆ ئەوەی پرۆژەیەكی ڕەوا بۆ تێكەڵبوونی سیاسی هەرێمی بێتە كایەوە؟ پێموایە بە هیچ شێوەیەك وانیە. بەومەرجەی جۆراجۆریی شوناسەكان (با بڵێین "نەتەوەیی") دانیپێدا بنرێت و [بەومەرجەی] هۆكارە بنەڕەتییەكان كە بەستێنی هاوبەش بۆ بونیاتنانی سیاسی پێكدێنن بەوردی پێشكەش بكرێت. ئەم بنەما تەنیا بۆ ئۆرووپا بەڕاست ناگەڕێ: [بەڵكوو] بە هەمان شێوە بۆ خەڵكی هەرێمی كارائیب و بۆ ئیبریای ئامریكا و بۆ جیهانی عەرەب و بۆ ئافریقاش. پێویست بە بڕوا بە "عەرەبگەرایی" یان "ڕەشپێستیی" نیە بۆ ئەوەی پڕۆژەی عەرەبی یان ئافریقایی وەكوو شتێكی تەواو ڕەوا پەسەند بكرێت. بەداخەوە، "ئۆرووپاچیەكان" بەم تێگەییشتنەوە هەڵسوكەوت ناكەن. بەشی هەرە زۆریان پێیان وایە هەر ئەوەندە بەسە كە خۆیان وەكوو "چەند-نەتەوەیی" و "دژە-باڵادەستی" ناودێر بكەن كە لە باشترین حاڵەتدا بێمانایە و ڕەنگە تەنانەت لەگەڵ واقیعدا نەیەتەوە. هەربۆیە باسی من لەسەر بایەخی پرۆژەی سیاسی ئۆرووپایی لەسەر تەپووتۆزی لەقی "شوناس" بونیات نانرێت بەڵكوو لەسەر بەستێنی قایمی كۆڵەكەی گرفتەكە و فۆرمە دامەرزاوەییەكان بۆ بەڕێوەبردنیان بونیاتنراوە.\nئایا پڕۆژەی یەكێتی ئەورووپا بەردەوام دەبێ؟\nپرسیار ئەوە نیە كە ئایا "یەك" پڕۆژەی ئۆرووپایی (كام پرۆژە؟ كە چی بكات؟) مومكین دەبێ _وڵامەكەی بەئاشكرا بەڵێیە_ بەڵكوو ئەوەیە كە ئەم پڕۆژەی ئێستا دامەزرا و دەوام دەهێنێت یان دەتوانرێت بگۆڕدرێت بۆ ئەوەی بەردەوام بكرێ. من گوێ نادەمە باڵی ڕاستی "ئۆرووپاچییەكان"، واتە ئەوانەی كەوا ملكەچی داواكارییەكانی سەرمایەداری گشتێنراون بۆ ئەوەی یەكێتی ئۆرووپا بەوجۆرەی ئێستاكە هەیە و تەنیا خەمی درووستكردنی چارەسەرێك بۆ كێشە "لێكدراوە" (كە من پێم وانیە بە هیچ شێوەیەك لێكدراون) هەنووكەییەنیان دەخۆن. من تەنیا گوێ لە بەڵگاندنەكانی ئەوانە دەگرم كەوا هاوار دەكەن "ئۆرووپایەكی دیكە دەشێت"، ئەوانەشی لەگەڵ بێت كەوا داكۆكی لە چاكسازیی سەرمایەداری بە ڕوخساری مرۆڤانەوە دەكەن، هەروەتر ئەوانەش كەوا هاوبەشن لە پێشبینیی ئاڵوگۆڕی سۆسیالیستی بۆ ئۆرووپا و جیهان دەكەن.\nسەرەكیترین پرس بۆ باسكردن بریتییە لە سرووشتی ئەو قەیرانەی كەوا ئۆرووپا و جیهانی داگرتووە. تا جێگەیەك كە بۆ ئۆرووپا دەگەڕێتەوە، بڕگەی بەرایی قەیرانی هەرێمی ئۆرووپا و بڕگەی دوایی قەیرانی یەكێتی ئۆرووپا لێك جیا ناكرێنەوە.\nلانیكەم لەكاتی پەیماننامەی ماتریخت و بەبڕوای من زۆر زووتر لەوە بونیاتنانی یەكێتی ئۆرووپا و هەرێمی ئۆرووپا فام كراوە و نەخشێنراوە وەكوو ناوەرۆكی بونیاتنانی گوایە بەجیهانیبوونی ئازاد_ كەوا بونیاتنانی سیستمێكە بۆ ئەرخەیانكردنی دەسەڵاتی ڕووتی سەرمایەداریی پاوانكاری گشتێنراو. لەم بوارەدا خاڵی دەسپێكی پێویست بریتییە لە لێكدانەوەی ناكۆكییەكان كە بەبڕوای من ئەم پرۆژە (هەربۆیە پرۆژەی ئۆرووپاشی لەگەڵ بێت) لە زیندوو مانەوە دەخەن.\nبەڵام لە كاتی داكۆكییەكی بێمەرج لە "یەك" پرۆژەی ئۆرووپاییدا (پرۆژەیەك كەوا درووست بوونەكەی قازانجی هەیە و هەر ئێستا لەدرووست بووندایە) دەوترێت دەتوانرێ گۆڕانكاریی بەسەردا بێت. بۆ ئەوەی دڵنیا بین دەتوانرێت وا بێت[ لە تیۆری ڕووتدا]. بەڵام چ هەلومەرجێ ڕێگە بەوە دەدات؟ من پێم وایە ئەمە جووتێ كەرامات دەخوازێت، و منیش بڕوام نیە بە كەرامات [واتە]: ١-بونیاتنانی ئۆرووپای نێونەتەوەیی دانپێدا بنێت بە سەروەریی نەتەوەیی و جۆراجۆری بەرژەوەندییەكان و [هەروەها] بە هەڵسووڕانی دامەزراوەیی لەسەر هەمان بنەڕەت ڕێكبخات. ٢-سەرمایەداری_ هەر لەكاتێكەوە كە چوارچێوەی گشتیی خۆی بۆ بەڕێوەبردنی ئابووری و كۆمەڵگە دەپارێزێت_ بەرتەسك بكرێتەوە بۆ هەڵسووڕانێكی جیاواز لەوەی كە لۆژیكەكەی خۆی دەیسەپێنێ و ئەوەی كە ئێستا بەهۆی پاوانكارە گشتێنراوەكان زاڵ بووە. من هیچ ئاماژەیەك نابینم كە زۆربەی ئۆرووپاچییەكان بتوانن بچنە ناو وردەكاریی ئەم پیێداویستییانەوە. چیتر نابینم كە زۆرینەی چەپەكانیان، كە دەچنەناو ئەو[وردەكاریی]انەوە، توانای هاندانی هێزە سیاسی و كۆمەڵایەتیەكانی هەبێ بە مەبەستی بەهێزكردنیان بۆ هەڵگەڕاندنەوەی خۆپارێزیگەرایی لە بواری ئۆرووپاگەرایی بونیاتنراودا. هەر بەم بۆنەوە من بەو دەرئەنجامە دەگەم كە یەكێتی ئۆرووپا ناتوانێ شتێكیتر جیالەوەی كە ئێستا هەیە ببێت و قەیرانی هەرێمی ئۆرووپا لەئەگەرنەهاتوویی ئەمەی پیشان داوە.\nپڕۆژەی "ئۆرووپایی" وەك چۆن دیاری كراوە لەلایەن پەیماننامەی ماستریخەوە و پڕۆژەی هەرێمی ئۆرووپا، هەڵمەتی پڕوپاگەندەوە فرۆشتوویەتی بە ڕای گشتی كە تەنیا وەكوو گەمژەیی و فریوكاری دەتوانرێ لێكبدرێتەوە. هەندێ كەس_ خەڵكی ئیمتیازداری دەوڵەمەندی ئەورووپای خۆرئاوا_ پێیان دەوترا كە لەڕێی سڕینەوەی سەروەرییە نەتەوەییەكانەوە كۆتایی بە شەڕە ڕقاوییەكانەوە كە كیشوەری ئەورووپای خوێناوی كرد، دێت (و سەركەوتوویی ئەم خۆتبە بەئاسانی فام دەكرێت). ئەمە بە دۆشاوێكەوە نۆش كرا:[واتە] دۆستایەتی دیمۆكراسیی مەزنی ئامریكا، شەڕی هاوشێوە بۆ دیمۆكراسی لەو باشووری گەوری پاشكەوتووەدا_ [كە بریتییە لە] شێوازێكی نوێی پەسەندی قیافەكانی ئیمپریالیزمی كۆن_ هتد. ئەوانیتر_ واتە شەیتانە هەژارەكانی ڕۆژهەڵات_ بەڵێنی دەوڵەمەندییان پێدرا كە لەڕێی "گەیشتنەوە" بە ستانداردی ژیانی ڕۆژاواوە دێتە دی.\nبەشی هەرەزۆری دوو بەشەكەی ئۆرووپا_ ڕۆژئاوا و ڕۆژهەڵات_ ئەم خوتبەیان قووت دا. وادیارە بەشی ڕۆژهەڵات پێی وابوو خۆنووساندن بە یەكێتیی ئۆرووپاوە توانایان دەكات بۆ ئەو "گەیشتنەوە" ناوزڕاوە، دانوستانێكی باشە لەڕاستیدا! بەڵام نرخێك كە دایان_ ڕەنگە وەكوو سزایەك بۆ پەسەندكردنی ئەو ڕژیمانەی كەوا ڕێبازی سۆڤییەتیی سۆسیالیزمیان (كە پێی دەگوترا كۆمۆنیزم) تاقیكردەوە_ بریتی بوو لە سازگاركردنێكی پێكهاتەیی٥ پڕئازار كە چەندین ساڵی خایاند. سازگاركردن_ كە بریتییە لە "دەسپێوەگرتن" (بۆ كرێكاران نەك بۆ بیلیۆنێرەكان)_ سەپا بە سەریاندا. بەڵام تاوانەكەی كارەساتێكی كۆمەڵایەتی بوو. و ئۆرووپای ڕۆژهەڵات بۆتە پەڕاوێزی ئۆرووپای ڕۆژئاوا. توێژینەوە شێلگیرانەكانی ئەم دواییانە پێمان دەڵین كە لە سەدا ٨٠ی ڕۆمانییەكان وای¬ بۆدەچن كە "لە سەردەمی چائۆشێسكۆدا شتەكان باشتر بوون"!٦ كەس دەتوانێ ئاماژەیەكی باشتری ناڕەوایی پەیدا بكا بۆ ئەو دیمۆكراسییەی كە گوایە تایبەتمەندیی یەكێتی ئۆرووپایە؟ ئایا ئەو خەڵكەی لەم كارەدا بوون وانەكانیان فێردەبن؟ ئایا تێدەگەن لەوەی كە لۆژیكی سەرمایەداری بریتی نییە لە "گەیشتنەوە" بەڵكوو بە پێچەوانەوە قووڵكردنەوەی نایەكسانییە؟ كێ چووزانێ!\nئەوەیكە یۆنان ئەمڕۆكە لە دڵی ململانێكەدایە یەكێ لەبەر ئەوەیە كە یۆنان بەشێكە لە هەرێمی ئۆرووپا و دووهەم چونكوو خەڵكەكەی هیواداربوو لە چارەنووسی با‌قیی وڵاتە پەڕاوێزكەوتووانی باڵكان هەڵدێن. خەڵكی یۆنان بەگشتی پێیان وابوو (یان هیواداربوون) گەر خۆیان ببوێرن لە بێبەختیی بەڕێوەچوون لەلایەن "كۆمۆنیستەكانەوە" (كە لە ساتە قارەمانانەكانی شەڕی جیهانیی دووهەمدا بەهێزبوون)_ و هەروەها لەلایەن كۆلۆنێلەكانەوە_ ئیتر ناچار نین ئەو نرخە بدەن كەوا سەپا بەسەر با‌قی وڵاتانی باڵكاندا. ئۆرووپا و یۆرۆ بە شێوەیەكی جیاواز كاری دەكرد بۆیان. هاوپشتیی ئۆرووپایی و بەتایبەت ئەوەی لەلایەن هاوماڵەكانی هەرێمی ئۆرووپاوە دەكرا _گەرچی سست بەڵام لە هەموو جێگەیەكیتریش (لەو جێگەی كە تاوانی "كۆمۆنیزم" دەبوو سزا بدرایە) ئەمەی پیشانیدا_ بە قازانجی خۆیان كاریان دەكرد.\nیۆنانییەكان لە ئاكامی وەهمە ساویلكانەكانیاندا چەقیوەن. ئەوان ئێستا دەبێ لەوە تێگەیشتبن كە سیستمەكە پێگەی ئەوانیش دادەبەزێنی تا ئاستی دراوسێیە باڵكانییەكانیان وەكوو بولگاریا و ئاڵبانیا. چونكوو لۆژیكی هەرێمی ئەورووپا جیاواز نیە لەوەی یەكێتی ئۆرووپا: بەپێچەوانەوە تووندوتیژییەكەی زیاتر دەكات. لە چوارچێوەیەكی گشتیدا لۆژیكی كەڵەكەكردنی سەرمایە كەڵەكەكرنی نایەكسانی ناو نەتەوەكانیش بەرهەم دەهێنێت (ئەمە لە هەوێنی بونیاتنانی بەربەرەكانێی پەڕاوێز/ناوەنددا خەوتووە): و كەڵەكەكردنیش كەوا لەلایەن پاوانكارە گشتێنراوەكانەوەدەستی بەسەرداگیراوە، هێشتا لەمە زیاتر ئەم مەیلە گشتگیرەی ناو سیستمەكە بەهێز دەكات. دژ بەمەش وا دەگوترێ كە دامەزراوەكانی یەكێتی ئەورووپا ڕێگەیەك پەیدا دەكەن بۆ چاككردنی ئەم نایەكسانییە ناخۆییەی ئۆرووپا، ئەویش لەڕێی پشتیوانیی دارایی گونجاوەوە كە بۆ وڵاتانی بەجێماوی ناو ئۆرووپا دابین دەكرێت: وە بەگشتی ڕای گشتی لەسەر ئەم باوەڕەن. لەڕاستیدا ئەم پشتیوانییە (جیا لە كەرتی كشتوكاڵ واتە ئەو پرسیارەی كەوا لێرەدا باسی لێ¬ناكرێت) بۆ پێگەیشتن زۆر كەموكورتە: بەڵام تەنانەت كوشندەتر ئەوەیە كە هاسانكاری دەكات بۆ تەشەنەسەندنی پاوانكارە گشتێنراوەكان و ڕەوتی گەشەی نایەكسان بەهێز دەكات ئەویش لە ڕێی كرانەوەی گەورەتری ئابوورییە جیاوازەكانەوە. بێجگە لەوانە، مەبەستی ئەم یاریدەدانە بەهێزكردنی ناوچەگەلێكی دیاریكراوی نەتەوە بندەستەكانە (بۆ نموونە باڤاریا، لۆمباردی و كاتالۆنیا) و بەمجۆرە مەبەستی لاوازكردنی توانایی دەوڵەتە نەتەوەییەكانە كەوا بەرنگاری فرمانەكانی پاوانكارییەكان دەبنەوە.\nهەرێمی ئۆرووپا نەخشێندراوە بۆ خراپتركردنی زیاتری ئەو بزووتنەوە. سرووشتە بنەڕەتییەكەی بریتییە لە پێڕەوی بانكی ناوەندیی ئۆرووپا، كەوا قەدەغەكراوە وام بدات بە دەوڵەت-نەتەوەكان (و تەنانەت بە دەوڵەتی چەندنەتەوەیی ئۆرووپاش، ئەگەر درووست بوایە كە شتی وا لەئارادا نیە)، بەڵام بە تەنیا دەدرا بە بانكەكان_ ئەویش بە ژمارەیەكی هێندە كەم كە گاڵتەجاڕ دەبوو_ كە لەجێی خۆیدا لە سەرمایەگوزاریی لە بواری قەواڵە نەتەوەییەكاندا ئەو كرێیەی ڕادەكێشا كەوا گوڕوتێنیان دەدا بە دەسەڵاتی پاوانكارە گشتێنراوەكانیان. ئەوەی پێی دەوترێت داراییكردنەوەی سیستمەكە لە هەناوی ئاسۆی ئەم پاوانكارانەدایە. هەر لە سەرەتای خۆیدا من ئەم سیستمەم بە بێدەوام و ناچار بەهەڵوەشان_ بەزووترین كات كە سەرمایەداری بە قەیرانێكی بەبڕست لێی¬بدرێت_ لێكدایەوە: كەوا خەریكە لە پێش چاوماندا ڕوودەدات. من جەختم كردەوە كە تاقە بەدیلێك كەوا ڕەنگە پاڵپشتی لە بونیاتنانی قایم و بەشێنەیی ئۆرووپا بكات پێویستی بە پاراستنی دراوە نەتەوەییەكان هەیە كە گرێ¬درابێتەوە بە سیستمێكی دراوگۆڕینەوەوە كەوا وەكوو پێكهاتەیەكی كارای باسلێكراوی دراوگۆڕینەوە و سیاسەتی پیشەسازی فام كرابێت. ئەمە دواجار پێویستە بنەخشێنرێت تاكوو [سەرەنجام و زۆر دواتر] پێگەیشتنی فەرهەنگە سیاسییەكەی ڕێگەی دامەزراندنی دەوڵەتی كۆنفێدراڵی ئۆرووپا لە سەرووی دەوڵەتە نەتەوەییە پێشووەكانەوە خۆش بكات بەبێ ئەوەی بیانتەقێنێتەوە.\nبەم پێیە هەرێمی ئۆرووپا چووەتە ناو قەیرانێكی پێشبینی¬كراو كە بەڕاستی هەڕەشە لە بوونی دەكات، وەك چۆن دواجار تەنانەت لە بروسلدا دانیپێدا نرا. چونكوو هیچ ئاماژەیەك نیە كە پیشان بدات یەكێتی ئۆرووپا دەتوانێت ڕادیكاڵانە ڕەخنە لەخۆبگرێت تا بیسەلمێنێت سیستەمێكی جیاوازتری یاسای دراو دابین دەكا و دەسبەرداری لیبراڵیزمی هەڵقوڵاوی ئەو پەیمانانە دەبێت كە هێشتا لە دەسەڵاتدان.\n* ئەم وتارەی لە خوارەوە پێشكەشتان دەكرێ بەشی دووهەم و درێژەی بەشی یەكەمە كە لە ژمارەی 137ی ئاسۆی ڕۆژهەڵاتدا بڵاوكرابووەوە و لەبەر كێشەیەكی تەكنیكی بەداخەوە نەمانتوانی تا ئەم ژمارەیە چارەسەری بكەین. هەر بەمبۆنەوە داوای لێبوردن لە خوێنەرانی ئاسۆی ڕۆژهەڵات و وەرگێڕەكەی دەكەین. ئاسۆی ڕۆژهەڵات.


خانه»به شی کوردی»بابه ته كان»باشووری کوردستان له وتووێژێکدا له گه‌ل به‌رێز عه‌بدولعه‌زیز مه‌ولوودی\nکوردیش پرسپکتیو: به‌رێز عه‌بدولعه‌زیز مه‌ولوودی ساڵی۱۹۶۵ی زایینی له شاری مه‌هاباد له‌دایک بۆه. ماستێری زانسته‌کانی ڕامیاری له زانستگای ته‌ربیه‌ت موده‌ڕیسی تاران وه‌گرتۆ و ڕاده‌ی ۱۵ ساڵه له زانکۆکانی ناوچه‌ی موکریان، وه‌ک مه‌هاباد وبۆکان ، وه له سه‌قزیش کاری زانستی کردووه. وه‌ک نووسه‌ر له زۆربه‌ی گۆڤاره‌کانی کوردستان(به تایبه‌ت سیروان، په‌یامی کوردستان، ڕاڤه، ڕۆژه‌ڤ، ڕوانگه و هتد) بابه‌ته‌کانی بڵاو بوونه‌وه، وه‌ک چاوه‌دێری سیاسیش به وتوویژ له‌سه‌ر مێدیاکان و سایته‌کان دا، بۆچوونه‌کانی له‌مه‌ڕ کێشه‌ی کورد و هتد خستۆته به‌ر باس و ڕخنه. ئێستا له بۆکاندا نیشته‌جێیه و به هۆی چالاکێکانی مه‌ده‌نی،له لایان ده‌زگای ئاسایشی ئێران مافی کارکردنی ئاسایی نییه.\n۱: به‌له‌به‌رچاوگرتنی ئه‌وه‌ی که له میسر و تونیس هه‌ڵبژاردن و سیسته‌می چه‌ند حیزبی و پارلیمان و… هه‌بوو،تایبه‌تمه‌ندییه‌کان و شێوازی ده‌سه‌ڵاتداری له میسر و تونیس چۆن بوو که که‌وته ژێر هێرشی قین و تووره‌یی نارازیان و هه‌رسی هێنا؟\nئه‌وه‌ی له میسر و تونیس ڕویدا پێکهاته‌یه‌کی له‌پرا نه‌بوو. دیاره له باری ڕه‌وشی ڕامیاری هه‌ردوو وڵات وه‌ک یه‌ک ده‌گه‌ڵ خه‌ڵک و کۆمه‌ڵگای خۆیان جوڵاونه‌ته‌وه. داسه‌پاندنی حیزبی ده‌وڵه‌تی وه‌ک تاقه حیزبی مۆڵه‌ت دراو به دوای گه‌یشته سه‌ر ده‌سه‌ڵاتی ده‌سه‌ڵاتی سه‌ربازی، سه‌رکوتی حیزبه‌کانی ده‌ره‌وه‌ی ده‌سه‌ڵات و مۆڵه‌تنه‌دانیان بۆ چالاکی ئاسایی و یاسایی، گرتنی نه‌یاران و ڕخنه‌گرانی ده‌سه‌ڵات و هتد سیسته‌مێکی داخراوه‌ی ڕامیاری له‌و ولاتانه پێکهێنابو که ده‌یهه‌ویست بێسنوور ده‌سه‌ڵات له‌و چۆارچێوه‌دا بێڵێته‌وه بێ گۆڕان و چاکسازی. ئه‌و سیسته‌مه هێندێک ئاسه‌واری لێکه‌وتۆته‌وه. گه‌نده‌ڵی ئابووری یه‌کێک له‌و ئاسه‌وارانه‌یه که ژیانی خه‌لکی تووشی قه‌یران کردووه و بوبه هۆی نه‌یاری جه‌ماوه‌ری خه‌ڵک.\nدیاره له‌و نێوه‌شدا بۆ ڕواڵه‌تی سیسته‌م، هه‌ڵبژاردن و سیسته‌می چه‌ند حیزبی و پارلیمان و… هه‌بوو، به‌ڵام بێ هیچ شۆێندانانی ڕاسته‌قینه. ئه‌و دیارده‌یه ماوه‌ی سی – چڵ ساڵی خۆراگرت و ئێستا تووشی هه‌ره‌سهێنان هاتۆ. هۆیه‌کانی ئه‌و هه‌ره‌سهێنانه ده‌توانین ئاوا بژمێرین: دیاره سه‌رشه‌قامی عه‌ره‌بی دۆای شه‌ڕه‌کانی عه‌ڕه‌ب- جووله‌که و هه‌ره‌سهێنانیان له به‌رامبه‌ر ئیسڕائیل جگه له کێشه‌ی فه‌له‌ستین، بێده‌نگ بۆ و ئاسه‌واری وه‌های لێ وه‌ده‌ر نه‌که‌وتۆته‌وه. ڕوداوه‌کانی وه‌ک هه‌ره‌س هێنانی ده‌وڵه‌تی سۆڤیه‌تی پێشوو، سه‌رهه‌ڵدانه‌کانی وڵاتانی سه‌ر به سۆڤیه‌تی پێشوو ناسراو به شۆڕشی نه‌رم و هاوڕیشمی، سه‌رهه‌ڵدانه‌کانی دۆای هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆککۆماری له ئێران له دوو ساڵی ڕابوردوو وه‌ک ڕچه‌یه‌کی نۆێ بۆ ده‌سه‌ڵات و دیمۆکڕاسیخۆازی له جیهاندا هاته به‌رباس. له لایه‌کی دیکه‌وه، له وڵاتانی عه‌ڕه‌بی به‌بێ له‌به‌ر جاوگرتنی هه‌مووی ئه‌و ئاڵوگۆرانه باسی ئه‌وه هاته ئاڕا که ده‌سه‌ڵاتداران بۆ دۆای خۆشیان ده‌یان هه‌ویست به‌بێ ڕاپڕسی جه‌ماوه‌ری خه‌ڵک، سیسته‌می کۆماری بگۆێزنه‌وه بۆ ئاستی نزمی پاشایه‌تی به ده‌سه‌ڵاتی بێسنووری یاسایی. هه‌رئه‌وه‌ش بوو که که به بڕوای من بوو به هۆی سه‌ره‌کی بۆ سه‌رهه‌ڵدانێکی نۆێی جه‌ماوه‌ری. دیاره کارتێکردی ئینتێرنیت و تۆڕه جه‌ماوه‌ری و کۆمه‌ڵایه‌تێکان له به‌رزکردنه‌وه‌ی ئاستی داخوازێکانی سه‌رشه‌قام ده‌بێ به هێند بگیرترێ.\n۲: چ هۆکار و ئیمکانات و ئاسانکاریه‌ک ده‌بینیت که ئه‌و شه‌پۆ له ناره‌زایه‌تیی په‌ره‌بستێنی، و چ کۆسپ و موشکلاتێک ده‌بینی بۆ به‌ربه‌ست پێ کردنیان؟\nئه‌وکات که "عه‌مر مووسا" له سیاسه‌توانانی کۆنه‌کاری عه‌ڕه‌ب رایگه‌یاند که ده‌سه‌ڵاتدارانی وڵاتانی عه‌ڕه‌ب له‌به‌رامبه‌ر ئه‌زمونێکی دژواردان که ناتوانن به‌ری ڵافاوی ئه‌و ئه‌زموونه بگرن، به باشی ده‌ریخست که گۆڕانێکی به‌رفراوان خه‌ریکه له‌و وڵاتانه رووده‌دات. دیاره که ئه‌و جولانه‌وه جه‌ماوه‌رییه زۆر زوو په‌ره‌ی سه‌ند. ته‌نانه‌ت بۆ وڵاتێکی وه‌ک سوریا که له ده‌ره‌وه‌ی بازنه دا ڕاوه‌ستابوو وه زۆریش یارمه‌تی ده‌درا له لایه‌ن وڵاتانی دراوسێ، توشی قه‌یران هاتۆ و هومێد ده‌کرێ به‌و زۆانه ڕه‌وشی ناله‌باری زاڵکراو له سه‌ر خه‌ڵکی ئه‌و وڵاته ڵادرێ.\n۳: ئه‌م بزوتنه‌وانه چ کاریگه‌ریه‌کیان له سه‌ر ره‌وتی ناره‌زایه‌تیه‌کانی وڵاتانی تر بووه و ده‌بێت؟\nبه بڕوای من کارتێکردی ئه‌رێنی و هانده‌ری هه‌یه له سه‌ر ڕه‌وتی ئاڵوگۆڕه‌کانی ناوچه و ده‌ره‌وه.\n۴: چ لێکچوون و جیاوازییه‌ک ده‌بینی له به‌ین ئه‌و وڵاتانه و هه‌رێمی کوردستان؟ ئایا پێتان وایه هۆکارێکی سه‌ره‌کی رووداوه‌کانی باشووری کوردستان،کاریگه‌ری ئه‌و بزوتنه‌وانه بن؟\nمن هه‌ریمی کوردستان وه‌ک دیارده‌یه‌کی جۆێ له جیهان نابینم. مه‌ترسی ده‌سه‌ڵاتی بێسنوور کورد و ئه‌ویدی ناناسێ. ڕه‌نگه به له‌به‌رچاوگرتنی ساوایی ده‌وڵه‌تی هه‌ریمی کوردستان، ده‌تۆانین بڵێین ئه‌زموونی کوردستان هێشتا زۆر فرچکی به ده‌سه‌ڵاتی بێسنوور نه‌به‌ستۆ و تا زوویه ده‌بێ پێشی بگیرترێ ده‌نا له داهاتوو دا رووبه‌ڕوی ده‌سه‌ڵاتێکی چه‌قبه‌ستووی ئیستبدادی زۆرتر ده‌بین. \n۵: لایه‌نێک پیلانی ده‌ره‌کی به هۆکاری ئه‌و رووداوانه‌ی باشووری کوردستان ده‌زانێت، ئایا ئه‌م تییورییه هه‌مان" تێۆری ته‌وته‌ئه"ی ده‌سه‌ڵاتداران نیه بۆ مانه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاتی خۆیان؟ یان پێتان وایه که خه‌ته‌ری پیلانگێری ده‌ره‌وه زۆر جیدیه، ئه‌گه‌ر وایه ئه‌و ده‌سته ده‌ره‌کییه کێیه و چۆن ده‌بێت مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ل بکرێت؟\nهه‌مو ده‌سه‌ڵاتدارانی وڵاتانی ناوچه که تووشی کێشه‌ی سه‌رهه‌ڵدانی سه‌رشه‌قام هاتوون،هۆکاری ده‌ره‌کی و ده‌ستێوه‌ردانی بیانی له ڕوداوه‌کانی کوردستان له ئاڕادا ده‌بینن. دیاره ئه‌وه سوکایه‌تی کردن به شارومه‌ندان و جه‌ماوه‌ری خه‌ڵکه. ده‌سه‌ڵات به گشتی بۆ ڕاگرتنی بارودۆخی ئێستای ده‌سه‌ڵات، ناتوانێ ڕاستێکان وه‌ک خۆی ببینێ و پاساو بۆ خۆی دێنێته‌وه. سه‌رشه‌قام به ڕۆژێک و دوو ڕۆژ ، یان به ویستی ده‌وڵه‌تێکی بیانی له خۆوه پێک نایه. هۆکاری نێوخۆیی و ده‌ره‌کی هه‌یه. هۆکاره ده‌ره‌کێکه ده‌توانێ ئاڵوگۆری بارودۆخی فیکری یان کولتووری ڕامیاری- کۆمه‌ڵایه‌تی ناوچه یان له ئاستی جیهانی بێ. وه‌ک ڕه‌وتی دیمۆکڕاسیخۆازی و هتد.\n۶: ده‌وترێت کاتێک هه‌ڵبژاردن ،سیسته‌می چه‌ند حیزبی و پارله‌مان هه‌یه، ده‌بێت هه‌موو داخوازه‌کان له رێگای ئه‌و موئه‌سه‌ساته‌وه چاره‌سه‌ر بکرێت و په‌نا بردن به شه‌قام چاره‌سه‌ر نیه، رای ئێوه چییه؟\nسه‌رشه‌قام به‌شێکه له کولتووری دیموکڕاتیک که له ڕێگای حیزب و ڕێکخراوه‌کانی مه‌ده‌نی به‌ڕێوه ده‌چێ. دیاره له کولتووری دیموکڕاتیکدا سه‌ر شه‌قام و ده‌سه‌ڵاتداران وه‌ک یه‌ک له به‌رامبه‌ر یاسادا ڕاده‌وه‌ستن و بۆی نییه که لایه‌نێک له وانه خۆی سه‌تاسه‌د به ڕه‌وا بزانێ.\nحیزبه‌کانی سه‌ره‌کی و ده‌سه‌ڵاتدار له هه‌ریمی کوردستان نه‌یانتۆانیوه یان نه‌یانویستۆ یاساکانی کولتووری دیموکڕاتیک ڕه‌چاو که‌ن. له‌و باره‌وه جێگای ڕخنه‌ن.\n۷: ئایا سیسته‌می هه‌ڵبژاردن و پارله‌مان ته‌نیا فا‌کته‌ری شه‌رعییه‌تی ده‌سه‌ڵاتن ؟ ئایا میکانیزمه‌کانی هه‌ڵبژاردن ، به‌کارهێنانی ده‌سه‌ڵات ، به‌رپرسیار نه‌بوونی ده‌سه‌ڵات جێگای پرسیار نین؟ ئه‌گه‌ر وایه بۆ له تونیس و میسر هه‌ڵبژاردن و سیسته‌می پارله‌مانی نه‌بوو؟\nدیاره له په‌یوه‌ندی ده‌سه‌ڵات و خه‌ڵک، یاساکانی دامه‌زراو له سه‌ر کولتووری دیمۆکراتیک و مافی مرۆڤ ده‌بێ سه‌روه‌ر بێ. ئه‌وه شه‌رعییه‌ت ده‌دا به میکانیزمه‌کانی هه‌ڵبژاردن و به‌کارهێنانی ده‌سه‌ڵات. خۆی له خۆیدا هه‌ڵبژاردن و پارله‌مان فا‌کته‌ری شه‌رعییه‌تی ده‌سه‌ڵات نین. ئه‌گه‌ر وا بۆایه، ده‌بوو هه‌ڵبژاردنه‌کانی سه‌رده‌می سه‌دام و حوسنی موباڕه‌ک شه‌رعییه‌تی بۆایه.  به‌رپرسیارێتی ده‌سه‌ڵات له خاڵه گرینگه‌کانی ده‌وڵه‌تی مۆدێڕنه. به بڕوای من نه‌ک هه‌رئه‌وانه، به‌ڵکو زۆر شتی تریش  جێگای پرسیارن و ده‌سه‌ڵات ده‌بێ وڵامده‌ر بێ.\n۸: به‌رپرسی قه‌یران له وڵاتدا کێیه؟ خه‌لکی نارازی یان ده‌سه‌ڵات؟\nدیاره ده‌سه‌ڵات و حیزبه‌کانی ده‌سه‌ڵاتدار زۆرتر.\n۹:به‌گشتی لێکدانه‌وه‌ی ئێوه له ره‌وتی رووداوه‌کانی ئه‌م چه‌ند هه‌فته‌ی باشووری کوردستان چییه؟\nمن پێموایه که چه‌ن گرفتی سه‌ره‌کی بۆ ڕوداوه‌کان ده‌توانێ له به‌ر چاو بێ. نه‌بوونی ستڕاتێژی نه‌ته‌وه‌یی،نه‌بوونی هێزی سه‌ربازی نه‌ته‌وه‌یی- هێزی پێشمه‌رگه حیزبی مایه‌وه و پارێزه‌ری به‌رژه‌وه‌ندی حیزبه‌کانی ده‌کرد و به‌رده‌وام ده‌یکات-، دۆانه‌ی کولتووری پارتی و یه‌کێه‌تی/ هه‌ولێر و سلێمانی- که ڕێگره له پێکهاتنی هه‌ستی نه‌ته‌وه‌یی و حیزبه سه‌ره‌کێکان ده‌وریان زۆره له پێکها‌تنی ئه‌و کولتووره، ده‌سه‌ڵاتی دوو حیزبی سه‌ره‌کی کوردستان له قۆناخێکدا به فیفتی-فیفتی و دۆاتر به یه‌که‌وه سه‌تا سه‌ت و به کارهێنانی به‌رپرسی ناپسپۆڕ وای له کوردستان و کولتووری ڕامیاری کرد که تۆانایی و هێزی ڕامیاری گرێدا به وه‌ده‌ست هێنانی داهات و تۆانایی ئابووری. ئه‌وه کێشه‌ی گه‌نده‌ڵی ساز دا که که‌س ئێستا حاشای لێناکات. داخراوه‌یی سیسته‌می ئیداری و به‌ڕێوه‌به‌ری داموده‌زگا حکومێکان هۆیه‌کی دیکه بوو که ڕێگای له لێکدانه‌وه‌ی زانستی و ڕخنه‌یی کرده‌وه‌ی ئه‌و سیسته‌مه گرت.\nهاوکات ده‌گه‌ڵ ئه‌وانه، سه‌رهه‌ڵدانه‌کانی ئه‌ودۆاییانه‌ی تونیس و میسر، کارتێکردی پۆزیتیوی له‌سه‌ر ڕای گشتی وڵاتانی ده‌وروبه‌ر دانا. وا وێده‌چێ که له هه‌ریمی کوردستانیش ده‌نگی داوه‌ته‌وه. ڕخنه له حیزبه‌کانی ده‌سه‌ڵاتدار له‌وه پێشیش هه‌ر بوو،دۆای ئه‌و ڕوداوانه سه‌رشه‌قامیشی لێکه‌وته‌وه. ڕه‌وتی گۆڕان و ئۆپۆزیسیۆن ئه‌گه‌ر به شه‌وه‌یه‌کی گونجاو تۆانیبایه‌ن ده‌وری خۆیان بگێڕن ڕه‌نگه ده‌رئه‌نجامی باشتری بۆایه. \n۱۰: بۆ ئه‌و ناره‌زایه‌تیانه رووی له پارتی دیمووکراته؟\nله‌ڕاستیدا ڕووی له هه‌ر دوو حیزبه ده‌سه‌ڵاتداره به‌هۆی زاڵبوونی دۆانه‌ی کولتووری پارتی و یه‌کێه‌تی/ هه‌ولێر و سلێمانی. به‌ڵان قه‌یرانه‌که له سلێمانی ده‌ستی پێکردۆ و پێزی پێشمه‌رگه‌ی پارتی له سلێمانی ته‌قه‌ی کردۆته سه‌ر خه‌ڵکی سه‌ر شه‌قام. پێچه‌وانه‌ی وه‌ش له هه‌ولێر ڕووی بدات ئه‌و قه‌یرانه ڕوبه‌ڕووی یه‌کێه‌تی له هه‌ولیر ده‌بێ. به‌داخه‌وه له دۆای پێکهاتنی ده‌رفه‌تی ڕه‌خساو له هه‌ریمی کوردستان دوو حیزبی ده‌سه‌ڵاتدار نه‌یانویستۆ ئه‌و دۆانه کولتوورییه بۆ ئاستی به‌رژه‌وه‌ندی نه‌ته‌وه‌یی بگۆێزنه‌وه. که‌وابو هه‌رچه‌ن قه‌یرانه‌که ڕووی له پارتییه، به‌ڵان وه‌ک یه‌ک یه‌کێه‌تیش ده‌گرێته‌وه و قه‌یرانی شه‌رعییه‌تی بۆ پێک دێنێ.\n11:ئێستا به ئۆپۆزسیۆن و ده‌سه‌ڵات و خه‌ڵکه‌وه هه‌موو باسی گه‌نده‌ڵی ده‌که‌ن و هه‌موو لایه‌ک ده‌ڵێن ده‌بێت چاره‌سه‌ر بکرێت؟ به‌راێ ئێوه میکانیزمه‌کانی ئه‌و گه‌نده‌ڵێه چیه و چۆن چاره‌سه‌ر ده‌کرێت؟\nدیاره کاتێک داهات و یارمه‌تێکان له نه‌بوونی ده‌سه‌ڵاتێکی نه‌ته‌وه‌یی، درا به دوو حیزبی ده‌سه‌ڵاتدار، مه‌ودا بۆ گه‌نده‌ڵی ڕه‌خسا. ده‌وڵه‌تی نه‌ته‌وه‌یی به‌و مانایه که خه‌ڵکێکی یه‌کگرتوو له سه‌ر بیری نه‌ته‌وه‌یی پێکهاتبێ و ئه‌وان شه‌عییه‌ت بده‌ن به ده‌سه‌ڵاتی حیزبه‌کان نه‌ک دوو حیزب شه‌رعییه‌ت بده‌ن به خۆیان. له کاتی ڕکابه‌رایه‌تی پارتی و یه‌کێه‌تی، لاموایه مه‌ودایه‌کی زۆر بۆ گه‌نده‌ڵکاری فراوان کرا. له‌بیر ناچێ ئه‌و کات زۆر که‌س هه‌بوون که به هاتوچۆ کردن له نێوان پارتی و یه‌کێه‌تی، ده‌یانتۆانی خاوه‌ن زۆر به‌رژه‌وه‌ندی تایبه‌تی خۆیان بن. یه‌کێک له وانه به زمانی ساکار ده‌یکووت هه‌ر کام له‌ودۆانه زۆرترم بداتێ ده‌بمه "جاشی" ئه‌و. ئه‌وه به‌شێکه له گه‌نده‌ڵی، به‌شێکی دیکه‌ی کاتێک ساز بوو که پاره‌ی حیزبه‌کانی دیکه‌ش له ڕێگای دوو حیزبه سه‌ره‌کێکه‌وه دابه‌ش ده‌کرا. من ئه‌وه وه‌ک به‌دیلگیرانی حیزبه‌کانی دیکه چاو لێده‌که‌م. که ده‌بۆا بێده‌نگ بن و پاره‌که‌یان وه‌رگرن، ده‌نا تووشی گرفتی زۆر هاتبایه‌ن. که‌سایه‌تی حیزبیکانیش له ڕێگای په‌یوه‌ندی به حیزبه‌وه له سامانی زۆر ده‌یانتۆانی به‌شدار بن.\nده‌رچوون له‌و بارودۆخه نا ئاسایی و نایاساییه، پێویستی به لێک هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ی دۆانه‌ی کولتووری پارتی و یه‌کێه‌تی هه‌یه تاکوو سه‌رله نۆێ نه‌ته‌وایه‌تێکی دوور له حیزبایه‌تی تاریف بکرێ که له‌وێدا شارومه‌ندی کورد، وه‌ک کورد هه‌مو به‌رامبه‌ر بزاندرێ. مافی ته‌واوی چاره نووسی له چۆارچێوه‌ی سه‌لماندراو له ده‌وڵه‌تی هه‌ریم پێ ببه‌خشرێ، هێزی سه‌ربازی ناحیزبی پێک بێت و ده‌وڵه‌تی هه‌ریمیش به ته‌واوی له حاست خۆاستی گه‌لی کورد خۆ به به‌رپرس بزانێ. دۆایه کایه‌ی حیزبی بێته به‌رباس. \n۱۲:باسی جیابوونه‌وه‌ی حیزب له حکومه‌ت ده‌کرێت، لایه‌نێکیش ده‌ڵێت که، له‌هه‌موو دونیا کاتێک حیزبێک یان چه‌ند حیزب هه‌ڵبژاردن ده‌به‌نه‌وه هه‌موو پۆسته‌کان ده‌بێته جێگای ئه‌وان و ئه‌مه دیارده‌یه‌کی ئاسایه و له کوردستانیش هه‌روایه، راێ ئێوه چییه؟\nئه‌وه به‌شێکی ڕاسته به‌ڵان ئاکامی ناڕاستی زۆری لێ گیراوه. دروست ئه‌وه‌یه که کاتێک حیزبێک یان چه‌ند حیزب هه‌ڵبژاردن ده‌به‌نه‌وه، زۆربه‌ی پۆسته‌کان ده‌بێته جێگای ئه‌وان نه‌ک هه‌مووی پۆسته‌کان. کولتووری دیمۆکڕاسی به له‌به‌رچاو گرتنی ڕای زۆرینه، ڕێزی زۆرتر بۆ که‌مینه ده‌پارێزێ. یانی نابێ زۆرینه مه‌ودای بۆ بڕه‌خسێ که که‌مینه بسڕێته‌وه.\nبه بڕوای من، پارتی و یه‌کیه‌تی کاتێک زانیان ئیدی به شێوه‌ی سوننه‌تی و باو ناتوانن ڕه‌وشی فیفتی-فیفتی ڕابگرن، به شێوه‌ێه‌کی کۆنه‌پارێزه‌رانه و کاتی پێکهاتوون تا به‌و شێوه‌یه هه‌ر ده‌سه‌ڵاتدار بن و حیزبه‌کانی دیکه ش، له نه‌بوونی ده‌سه‌ڵاتیان ئه‌گه‌ر هه‌موشیان یه‌ک بگرن ناتوانن زۆرینه بن له حاست هاوپه‌یمانی ئه‌و دۆانه.\n۱۳:به‌رای ئێوه پارتی و یه‌کیه‌تی پێویستییان به چه‌ند ساڵی تر کات هه‌یه، بۆ ئه‌وه‌ی بتوانن هه‌ندێک له دروشمه بنه‌ره‌تیه‌کان جێ به جێ که‌ن؟ له‌وانه ئاشکراکردنی هه‌موو سه‌روه‌ت و سامانی وڵات لای خه‌ڵک، تێکه‌ڵ کردنی هێزی پێشمه‌رگه‌ی حیزبی و سازکردنی هێزێکی چه‌کدار و ئاسایشی نه‌ته‌وه‌یی که پارێزگاری له هه‌موو خه‌ڵکه‌وه بکات به حیزبی و غه‌یری حیزبییه‌وه ، مه‌ده‌نی کردنه‌وه‌ی حیزبه‌کان له حیزبی چه‌کداره‌وه، ئاماده‌بوون بۆ جێگۆرکێی دیمووکراتانه‌ی ده‌سه‌ڵات،و …؟\nپێموایه مه‌ودایه‌کی زۆریان نێ. ڕاده‌ی ۲۰ سال ئه‌زمونێکی زۆر بوو بۆ سازدان و جێبه‌جێ کردنی به‌شێک له‌و دروشمانه. ته‌نانه‌ت ئه‌وان بۆ جێبه‌جێ کردنی دیالۆگی نیشتمانی نێوان خۆیان و حیزبه‌کانی دی و ڕوناکبیرانی سه‌ربه‌خۆی ناحیزبی،هیچ هه‌نگاویان نه‌ناوه‌ته‌وه. مێدیاکان که ده‌توانن شوێندانه‌ر بن له سه‌ر ڕای گشتی و شوێن وه‌رگرن له ڕای خه‌لک، ئێستاش حیزبین به زۆرینه و که‌مینه. مێدیای نیشتمانی نییه. پارتی هه‌ر قسه‌ی خۆی ده‌کات(مۆنۆلۆگ)، یه‌کییه‌تی هه‌ر قسه‌ی خۆی ده‌کات، گۆڕان هه‌ر قسه‌ی خۆی ده‌کات و هتد.هه‌موشیان هه‌ر ده‌گه‌ڵ ئه‌ندامان و لایه‌نگرانی خۆیان قسه ده‌که‌ن که ڕای ئه‌وان دووپات ده‌که‌نه‌وه. ئه‌وه دیارده‌یه‌کی ئه‌ستبدادی زۆر زه‌قی حیزبییه به زۆرینه‌و که‌مینه‌وه.\n۱۴: بۆچوونێک باسی ئه‌وه‌ده‌کات که زۆر پێش ئه‌وه‌ش کورد له 91که‌وه ببێته خاوه‌ن شێوازێک له‌ده‌سه‌ڵاتداری و به‌تایبه‌ت له‌کاتی ئێستادا و له هه‌موو وڵاتانی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌راست، ئیتر کاتی ئه‌وه به‌سه‌رچووه که، یه‌که‌م- حیزب یان ئه‌حزابی حاکم سه‌روه‌ت و سامانی وڵات قۆرخ بکه‌ن،دووهه‌م- چه‌کدار بن یان هێزی چه‌کدار و ئاسایش له ژێر فه‌رمانی ئه‌واندابێت، سێهه‌م- ده‌سگای دادوه‌ری و پارله‌مان و حکومه‌ت و میدیا له‌رێگای هه‌ڵبژاردنی کارتوونییه‌وه له ژێر کۆنترۆڵی ئه‌واندابێت، رای ئێوه چیه؟\nهه‌ڵوه‌شانه‌وه‌یه‌ک و داڕشتنێکی دوباره‌ی ده‌وێ. به بڕوای من ده‌وڵه‌تی هه‌ریمی کوردستان تووشی ژانی له دایک بوونی منداڵ هاتووه. ده‌بێ به هه‌ر ڕه‌نج و ژانێک بێ، ئه‌و زگه دانێ.یانی ڕه‌وشی دیموکڕاتیک ڕه‌چاو کات و جیایی له نێوان هێزه‌کانی په‌رڵه‌مان،ئیداره(حوکمات) وه دادوه‌ری بسه‌لمێندرێ.\n۱۵: بێگوومان هه‌ندێک حیزب و لایه‌ن گرینگی ئه‌وتۆ به‌هه‌لوومه‌رج و خواستی کۆمه‌ڵگا ناده‌ن و هه‌موو ئیمکاناتی خۆیان به‌کاردێنن بۆ ئه‌وه‌ی سواری ئه‌سبی خه‌یاڵی ده‌سه‌ڵاتی سه‌ره‌رۆی خۆیان ببن، پرسیار ئه‌وه‌یه که خه‌لکی، چۆن ده‌توانن پێشگیری بکه‌ن له‌و بۆچوونه تاقیکراوه و هه‌ره‌س‌هێناوه‌ی ئه‌و حیزبانه ؟\nدیاره به هێزبوونی کۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی زۆر ده‌رفه‌ت فراوان ده‌کاته‌وه بۆ خه‌ڵک تاکوو ده‌سه‌ڵات کۆنتڕۆڵ بکه‌ن. مێدیای سه‌ربه‌خۆ بۆ ئه‌وکاره پێویسته. له‌و وڵاتانه‌ی مهێدیای ناحکومی هه‌یه، کاربه‌ده‌ستانی حیزبی و نا حیزبی به‌ئه‌سپایی هه‌نگاو ده‌نێن. به‌تایبه‌ت ئیڕاده و خۆاستێکی نه‌ته‌وه‌یی سه‌ربه‌خۆ و بڕیارده‌ری ده‌وێ.\n۱۶: باسی ئاڵترناتیو ده‌کرێت، هه‌ر دوولا کۆکن له‌سه‌ر هه‌ڵبژاردنی پێش وه‌خت هه‌ڵبه‌ت هه‌رکام به مه‌رجی خؤیه‌وه، رای ئێوه چییه؟ ئایا له هه‌لوومه‌رجی ئه‌مرۆی باشووری کوردستاندا و له کاتێکدا هه‌موو سه‌رچاوه‌ی ماڵی و هێزی چه‌کدار و ده‌سه‌ڵاتی ئیدارای و یاسایی له ژێر کونترۆڵی ته‌واوی پارتی و یه‌کیه‌تیدایه، هه‌ڵبژاردنی پێشوه‌خت دیسان شه‌رعیه‌تدان به‌و ده‌سه‌ڵاته نیه؟\nشێوازی گۆڕان بۆ هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ی ده‌وڵه‌ت و په‌ڕڵه‌مانم بۆیه پێ نادرووسته. چون گه‌مه‌یه‌ک ده‌سپێده‌کات که هه‌ر له ئێستاوه دیاره دیسان ده‌دۆڕێ. ده‌بێ له وان بپرسرێ که کێشه‌یان ئه‌وه‌یه که ئه‌وان ده‌سه‌ڵاتدار نین یان ئه‌وه‌یه که ڕه‌وشێکی لۆژیکتر بۆ هه‌ڵبژاردن ڕه‌چاو بکرێ که حیزبێک یان دۆان نه‌توانن هه‌ڵبژاردن بۆبه‌رژه‌وه‌ندی خۆیان تۆمار بکه‌ن. ئه‌وان وه‌ک که‌مینه له په‌ڕڵه‌مان چ ده‌ورێکیان گێڕاوه که داوای هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ی پێشوه‌خت ده‌که‌ن. ئه‌ی ئه‌رکی که‌مینه بۆ له‌بیرکراوه. بۆیه دوباره بوونی هه‌ڵبژاردن زۆر ئاکامی ئێستا ناگۆڕی و ده‌بێته هۆی دۆڕانێکی دیکه بۆ ئۆپۆزیسیۆن.\n۱۷:باسی هێنانه سه‌رکاری ده‌وڵه‌تی تێکنۆکرات ده‌کرێت، له هه‌مان کاتیشدا بۆچوونی واهه‌یه که ده‌ڵێت شتی‌وه‌ها نابێت یان هیچی پێناکرێت و ته‌نانه‌ت هه‌ندێک ده‌ڵێن خراپتریشه، رای ئێوه چییه؟\nباری مانایی ئه‌و وسانه له فه‌رهه‌نگ و کولتووری دیموکڕاتیک دێنه دی. گرفتی منیش ئه‌وه‌یه که کولتوورێکی زۆر لاوازی دیموکڕاتیک ده‌بینم. ئه‌گه‌ر تێکنۆکرات به مانای غه‌یره حیزبی بێ، دیسانیش مه‌ودا ده‌درێ حیزبه‌کان به‌رپرسیاری کرده‌وه‌ی خۆیان نه‌بن.\n۱۸:زۆر جار باسی گرینگی سازکردنی فه‌رهه‌نگی دیمووکراتیک ده‌کرێت، به نه‌زه‌ری ئێوه کێ به‌رپرسه بۆ پێکهێنانی ئه‌و فه‌رهه‌نگه؟\nهه‌موو به‌رپرسن.خه‌ڵک، کۆمه‌ڵگا،ڕۆشنبیران، زانستگاکان-نه زانستگای حکومی-،نوسه‌ران ،حیزبه‌کان ،مێدیاکان، حوکمات و هتد. دیاره له‌و نێوه‌دا حوکمات و داموده‌زگاکانی ده‌وڵه‌تی ده‌وری سه‌ره‌کی ده‌گێڕن بۆ فراوانکردن یان ڕێگری مه‌ودای په‌ره‌سه‌ندنی کولتوور و فه‌رهه‌نگی دیموکڕاتیک.\n۱۹: ئێوه وڵاتێکتان له هه‌موو دوونیا پێشکدێت که له‌وێدا، تاکێک یان بنه‌ماڵه‌یه‌ک یان گروپێک هه‌موو سه‌روه‌ت و سامانی قۆرخ کردبێت و هێزی چه‌کداری به ده‌ست بووبێت، به‌ڵام به پارانه‌وه یان به قسه‌ی خۆش و دۆستانه و به بێ زه‌خت و فشار وازی له سه‌روه‌ت و ده‌سه‌ڵات هێنابێت؟\nزۆر ڕوونه که نا، شتی وا هه‌ر ڕوونادا.\n۲۰:به‌له‌به‌رچاوگرتنی هه‌موو ئه‌و فاکته‌رانه‌ی لای ئێوه گرینگن، رێگای چاره‌سه‌ری ئه‌و قه‌یرانه چییه؟\nله‌به‌را، هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ی هێزی پیشمه‌رگه‌ی حیزبی و پێکهاتنی یه‌ک سوپا بۆ هه‌موو کوردستان که فه‌رمانده‌ره‌که‌ی تابیعی ده‌وڵه‌ت بێ نه‌ک حیزبه‌کان به جیا. دوهه‌م له ئاستی ده‌وله‌تی هه‌ریم، دو حیزبه سه‌ره‌کێکه‌ی کوردستان هاوپه‌یمانیان نه‌مێنی و هه‌وڵبده‌ن به جیا له هه‌ڵبژاردن دابه‌زن و ڕکابه‌رایه‌تی ده‌گه‌ڵ یه‌کتر بکه‌ن. با مه‌ودا بۆ حیزبه‌کانی که‌مینه فه‌راهه‌م بێ تا له هه‌ر خولێکی هه‌ڵبژاردن ده‌گه‌ڵ پارتی یان یه‌کیه‌تی هاوپه‌یمانی بکه‌ن و ده‌وڵه‌تی هاوپه‌یمانی پێک بێنن. ئاوا ده‌وڵه‌تێکی دو حیزبی به شێوه‌ی په‌رڵمانی پێک دێت که پێموایه به‌رگری ده‌کات له سه‌ره‌ڕۆیی ده‌سه‌ڵات و سنووردار و وڵامده‌ری ده‌کات.\nکورت بوونه‌وه‌ی ده‌ستی حیزبه‌کان له ئابووری کوردستان به‌شی دۆایی یان هاوکاتی ئاڵوگۆڕه‌کانی کوردستانه تاکو په‌یوه‌ندی نێوان ده‌سه‌ڵاتی ڕامیاری ده‌گه‌ڵ گه‌نده‌ڵی ئابووری بپچڕێ.\nباشووری کوردستان عه‌بدولعه‌زیز مه‌ولوودی کردستان عراق کوردستان\nسایت نوگرا - 456,080 بازدید


کوردیپێدیا - “60 پرۆژەی تایبەتمان بۆ ژنان هەبووە”\n👩 “60 پرۆژەی تایبەتمان بۆ ژنان هەبووە” | پۆل: دۆزی ژن | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست\n“60 پرۆژەی تایبەتمان بۆ ژنان هەبووە”\nژن: دەکرێت بە رێکخراوی رێبازفاوندەیشن و پرۆژەکانی ئاشنامان بکەیت؟\nلاڤە فاروق جەمیل: رێکخراوی رێبازفاوندەیشن، رێکخراوێکی ناحکومی- سەربەخۆی- خێرخوازییە. کار بۆ گەشەپێدانی بواری تەندروستی و پەروەردەیی و لایەنە مرۆییەکان لەهەرێمی کوردستاندا دەکات. ئامانجی سەرەکی پڕۆژەکانمان، پەرەپێدانی کۆمەڵگای کوردیە، بەتایبەتی گەنجان، لەرێگەی: یەکەم، هۆشیارکردنەوەو دەرخستن و پەرەپێدانی توانا سروشتییەکان. دووەم: خوڵقاندنی هەلی خوێندن و هاوکاریکردنیان بۆ گەیشتن بەخوێندنێکی هاوچەرخ.\nژن: ئایا رێباز فاوندەیشن لەئێستادا خەریکی چ پڕۆژەیەکە، دەکرێت باسی وردەکاری ئەو پڕۆژەیەمان بۆ بکەیت؟\nلاڤە فاروق جەمیل: رێکخراوی رێبازفاوندەیشن، بەهاوکاری نەخۆشخانەی تایبەتی (پار)، ساڵانە لەمانگی ئۆکتۆبەر کەمپینی (بەرەنگاربوونەوەی شێرپەنجەی مەمک) رادەگەیەنێت. ئامانج لەو کەمپین و پڕۆژەیە، هۆشیارکردنەوەی زۆرینەی خەڵکە لەبارەی ئەو نەخۆشییە، گرنگی پشکنینی خۆیی بەشێوەیەکی بەردەوام، هەروەها دەستنیشانکردنی پێشوەختە و رێگاکانی خۆپاراستن لەو نەخۆشیە.\nکەمپینەکە بریتیە لەچەند قۆناغێک:\nیەکەم قۆناغ، هۆشیارکردنەوەی خەڵک لەرێی دابەشکردنی نامیلکە دەربارەی ئەو نەخۆشییە، کە تا ئێستا زیاتر لە 20 هەزار نامیلکە دابەشکراوە.\nدووەم قۆناغ، پێشکەشکردنی چەندین سیمینار لەچەند شوێنێکی جیاواز، لەلایەن پسپۆڕی تایبەت بەو نەخۆشیە.\nقۆناغی سێیەم، دروستکردنی تیمی پزیشکیی گەڕۆک، بۆ پشکنینی هەر کەسێک کە ئارەزووی بێ، پشکنینی بۆ بکرێت. لەدواییدا هەر نەخۆشێک پێویستی بەپشکنینی زیاتر بێت، ئەوا بۆ بینینی (ultrasound) رەوانەی نەخۆشخانەی (پار) دەکرێت. لەوێدا بەبێ بەرامبەر (تاقیگەوMRI و مامۆگرافی) بۆ دەکرێت و ئەم ساڵ بەهاوکاری رێکخراوی MSA-Kurdistan ئەنجام دەدرێت، کە ماوەی دوو هەفتە دەخایەنێت. جێگای ئاماژەیە ئەو کەمپینە لەساڵی 2014ەوە تا ئێستا زیاتر لە 25000 ئافرەت سوودمەندبوونە.\nژن: ئایا لەگەڵ پڕۆژەی کەمپینی بەرەنگاربوونەوەی شێرپەنجەی مەمک، رێبازفاوندەیش چ پڕۆژەیەکی تری لەئێستادا لەبەرنامەیدایە؟\nلاڤە فاروق جەمیل: لەهەمان مانگدا رێکخراوی رێبازفاوندەیشن پڕۆژەیەکی بۆ بەندکراوانی چاکسازی گەورانی سلێمانی هەیە. پڕۆژەکە بەناوی (کتێب باشترین هاوڕێی مرۆڤە). پڕۆژەکە بریتیە لە پێشبڕکێیەکی خوێندنەوەی کتێب بۆ بەندکراوان. بەشداربووان ژمارەیەک کتێبی پەروەردەییان پێ دەبەخشرێ، لەدوای خوێندنەوەی ئەو کتێبانە باشترین خوێنەران خەڵات دەکرێن.\nژن:لەماوەی تەمەنی رێبازفاوندەیشن، دەکرێت باسی ژمارە و چۆنێتی پڕۆژەکانی پێشووترمان بۆ بکەیت؟\nلاڤە فاروق جەمیل: رێکخراوی رێبازفاوندەیشن، لەسەرەتای دامەزراندنیەوە، لەساڵی 2007 تاوەکو ئێستا زیاتر لە 500 پڕۆژەی جۆراوجۆری لەسەرجەم شاروشارۆچکەکانی کوردستان ئەنجامداوە. پڕۆژەکان بەگشتی بریتین لە:\nپڕۆژە تەندروستییەکان: کردنەوەی بنکەی تەندروستی، دابینکردنی پێداویستی پزیشکی، بۆ چەند سەنتەرێک، ساڵانە چەندەها پڕۆژەی هۆشیاری تەندروستی، بەشێوەی پێشکەشکردنی ۆرک شۆپ، سیمینار، دیزاینکردن و دابەشکردنی نامیلکە و برۆشور لەسەر نەخۆشییەکانی (شەکرە، شێرپەنجەی مەمک، نەخۆشیی ئایدز، نەخۆشیی سۆفان، بەکارهێنانی بەهەڵەی ماددە هۆشبەرەکان…هتد).\nپڕۆژەی پەروەردەیی: سپۆنسەریکردنی خوێندکاران لە کۆلێژ و خوێندنی باڵا، دابینکردنی پێداویستی قوتابخانە، هەروەها کردنەوەی چەندەها خولی گەشەپێدانی مامۆستا و رێگاکانی وانەوتنەوەی هاوچەرخ و کارامەییەکانی ژیان… هتد.\nپڕۆژە مرۆییەکان: کردنەوەی چەندین خول، بۆ پەرەپێدانی تواناکان، کردنەوەی خول بۆ پەرەپێدانی بەهرەی منداڵان، کردنەوەی خولی جیاواز بۆ فێربوونی زمانی ئینگلیزی و کۆمپیوتەرو فۆتۆگرافی و دوورمان و راگەیاندن و… هتد.\nژن: لە پڕۆگرامی رێبازفاوندەیشندایە، کە دەرفەتی کاری خۆبەخشی، لەکەمپین و پڕۆژەکانیدا بڕەخسێنێت؟\nلاڤە فاروق جەمیل: بەڵێ هەمانە، لەسەر وێبسایتی رێبازفاوندەیشن، ئەوەی بیەوێت دەتوانێ ناوی خۆی تۆمار بکات.\nژن: رێبازفاوندەیشن، رووبەری زیاتری بەکام چین و توێژداوە، کەلەنێو پڕۆژەکاندا زیاتر رەنگ بداتەوە؟\nلاڤە فاروق جەمیل: لەکارو چالاکییەکانیدا، گرنگی بەهەموو چین وتوێژەکان داوە، بەڵام گرنگی زۆرو زیاتری بەگەنجان داوە. چونکە گەنجان رۆڵێکی گرنگیان لەدروستکردنی کۆمەڵگایەکی دروست و پێشکەوتوو هەیە، کە بێگومان گەنجان رۆڵی گرنگیان دەبێت، لەو گۆڕانکاریانەی کە دەیانەوێت لەکۆمەڵگادا بیکەن.\nزۆربەی ئەو پڕۆژانەی کە گەنجان سوودمەند بوون، بەگوێرەی داواکاری خۆیان، رایان لە دیاریکردنی جۆری پڕۆژەکە وەرگیراوە. ئێمە تەواو بڕوامان بەوە هەیە، کە گەنجان خۆیان لە دیاریکردن و چۆنێتی دانانی پلان و چارەسەرکردن تێ دەگەن. ئەوە جێگای شانازیە، گەنجی کورد زۆر زیرەک و هۆشیارەو هەڵگرو هەست بەبەرپرسیارێتی دەکات. باشترین بەڵگە ئەوەیە، کە لەچەند ساڵی رابردوودا، لەگەڵ ئەو هەموو ناخۆشیانە (شەڕی داعش، قەیرانی ئابوری، بەرزبوونەوەی رێژەی بێکاری، نەبوونی مووچە.. هتد). بەڵام بینیمان ئەو هەموو بەرەنگاربوونەوانە و خۆبەخشی گەنجان بۆ بەرگری لەخاک، بەردەوامی کارکردنیان بەبێ مووچە و بەبێ بەرامبەر، بۆیە ئێمە وکو رێبازفاوندەیشن، تەواوی باوەڕمان بە تواناکانی گەنجی خۆمان هەیە، هەموو کاتێک کارمان لەسەر پەرەپێدانی تواناکانیان کردوە و یارمەتیمان داون، بۆ نمونە هەر وەک هەموو ساڵێک رێبازفاوندەیشن، چەندین کتێب بۆ کەسانی خاوەن بەهرەو توانا چاپ دەکات، هەر وەکو لە ئێستادا پڕۆژەیەکمان لەبەردەستە، کە چاپکردنی کتێبێکی مەنهەجیە بۆ زانکۆکانی هەولێرو سلێمانی و دهۆک، هەروەها ساڵانە چەندەها خولی فێربوون و پەرەپێدانی تواناکان، دەکاتەوە.\nژن: بۆچی ئێوە دەتانەوێت، ژن پێگەیەکی گرنگی لەنێو پڕۆژەکاندا هەبێت؟\nلاڤە فاروق جەمیل: کە باس لەپرسی ژن دەکرێت، زۆرجار باس لەبەربەستەکان و نیگەتیڤیانە باس دەکرێت، من لێرەوە دەڵێم، ژنانی کورد، رێگایەکی دوورودرێژیان لەبەربەست و دابونەریت و شورەیی کۆمەڵگا بڕیوە. تاکو پێداگری لەمافەکانی خۆی و گەیشتن بەئامانجەکانی بکات. ژنانی کورد سەلماندیان کە لەهەموو بوارێکدا پێشەنگن، نەوەک هەر لەسەر ئاستی کوردستان بەڵکو لەسەر ئاستی جیهان.\nبەخۆشحاڵیەوە ژنانی کورد، تاڕادەیەک ئازادن لەبڕیاردان و زۆرجار رێز لەبڕیارەکانیان دەگیرێت و لەنێو کۆمەڵگاوە هان دەدرێن، وەکو دەنگدان بەکاندیدە ژنەکان، زۆرم بڕوا بە وتەکەی غاندیە کە دەڵێت: کە تۆ ئافرەتێکت فێرکرد، کەواتە کۆمەڵگایەکت فێرکرد.\nمتمانەیەکی زۆرم بە ژنی کورد هەیە، زۆربەی ئەو پڕۆژانەی کە بۆ ژنان ئەنجامی دەدەین، ئامانجی سەرەکیم (educate)ە وشیارکردنەوە، تا زیاتر پەرە بەتواناکانیان بدرێت.\nئێمە لە رێکخراوی رێبازفاوندەیشن، تاوەکو ئێستا زیاتر لە 60 پڕۆژەمان ئەنجامداوە، کە تێیدا ژن بەراستەوخۆ سوودمەند بووە، چەندەها پڕۆژەی تر کە بەناڕاستەوخۆیی ژنان سوود مەندبوون. پڕۆژەکان بریتین لە (خولی هۆشیاری، کردنەوەی خولی فێربوونی زمان، خولی فێربوونی کۆمپیوتەر، خولی فێربوونی دوورمان …هتد).\nچەندەها پڕۆژەی درێژ خایەن، وەکو پێگەیاندنی ئافرەتی سەرکردە بۆ کارمەندانی رێکخراوە مەدەنییەکان، مەبەست لەو پڕۆژەیە، دروستکردن و گەشەپێدانی ژنانی سەرکردەو هاندانی بەشداری ژن لەچالاکییەکانی گەشەپێدانی مرۆیی و دۆزینەوەی توانا شاراوەکانی ژنانی سەرکردە و فراوانکردنی ئاسۆی بیرکردنەوەی ژنان لەبواری سەرکردایەتی و بەشداری پێکردنیان.\nهەروەها کردنەوەی خولی درێژخایەن، بۆ ژنانی چاکسازی هەولێر، کە ئامانجی پڕۆژەکە، تێگەیشتن و گرنگیدانە بەلایەنی دەروونی و هەوڵدان بۆ هاتنەوەیان بۆ نێو کۆمەڵگا بەشێوەیەکی دروست. ئەگەرچی ئێستا بۆ چەند مانگێک رامان گرتووە، بەمەبەستی فراوانکردنی پڕۆژەیەک، کەوا لایەنی یاسایی و لایەنی تەندروستی، بۆ زیاد بکەین.\nژن: ئێوە خاوەنی بیرۆکەو ئەنجامدانی کەمپینی بەرەنگاربوونەوەی شێرپەنجەی مەمکن، ئاخۆ دەکرێت ئەو بەربەستانەی کەدێنەبەر پڕۆژەکان، کەم تا زۆر ئاماژەی پێ بکەن؟\nلاڤە فاروق جەمیل: راستە لەساڵی 2014 ەوە بیرۆکەی کەمپینی (بەرەنگاربوونەوەی شێرپەنجەی مەمک) دروست بوو. بە پاڵپشتی چەند کەسانێک توانیمان ئەو بیرۆکەیە جێبەجێبکەین و بێنینەدی، یەکێک لەوانە د.عەتیە، کە زۆر بەپەرۆشەوە سەرپەرشتی پڕۆژەکەی کردوەو هەروەها لەگەڵ چەند دکتۆرێکی دیکە، رۆژانە لەکاتژمێر 9 ی بەیانی تاوەکو 4ی ئیوارە، بۆماوەی 10 رۆژ کارمان کرد، پشکنینی 722 ژن، بە دڵنیایی بە سپۆنسەری نەخۆشخانەی تایبەتی (پار) بووە، توانیمان هەموو پشکنین و تاقیگەو MRI و مامۆگرافی، بۆ نەخۆشەکان بەخۆرایی بکەین، کە هەموو سالێک بەم شێوەیە بووە.\nئامانج لە کەمپینەکە، زۆرترین کەس هۆشیار بکرێنەوەو زیاتر خەڵک سوود لە ئۆفەرە بێ بەرامبەرەکان وەربگرێت، لەهەموو گرنگتر لەلایەن کەسانی پسپۆڕ توێژینەوە لەسەر ئەو نەخۆشیە بکرێت، بەڵام بەداخەوە هەتا ئێستا کەس ئامادە نیە ئەوە بکات، لەگەڵ ئەوەی ئێمە داتایەکی یەک بەیەکی بەشداربووانمان لە لایە، کە ئامادەن بەهەموو جۆرێک یارمەتی ئە کەسانە بدەن. هەروەها لەساڵی 2016، 2017، 2018 بەسەرپەرشتی دکتۆرە چنار سنجاوی، ئەو کەمپینە ئەنجامدراوەو لێرەوە دەمەوێ زۆر سوپاسی کارمەندانی رێبازفاوندەیشن بکەم، کەبەراستی ماندوو دەبن و زۆر بەدڵ خزمەتی ئەو پڕۆژەیە دەکەن. بەدڵنیایییەوە نابێ رۆڵی خۆبەخشەکان لەبیر بکرێ، کە بەبێ هیچ بەرانبەرێک، یارمەتیمان دەدەن و خزمەتی کۆمەڵگاکەی خۆیان دەکەن.\nئێمە چونکە کارەکانمان خێرخوازیە و خزمەت بەهاوڵاتیان دەبەخشێت، بەبێ هیچ جیاوازیەکی ئاینی و نەژادی و رەگەزی، هەروەها بەبێ هیچ جیاوازیەک لە ئینتیمای حزبی، جگە دەست خۆشی و هاوکاری کردنمان، هیچ رێگرێک نەبووە.\nدوایین پڕۆژەمان، رێبازفاوندەیشن و لەگەڵ رێکخراویMESPO، پڕۆژەی هەمەجۆری ئاینیمان بەئەنجام گەیاند، کە بریتی بوو لەئەنجامدانی پانێلی گەنج و پێکەوە ژیان، پانێڵیستەکانی پڕۆژەکە، گەنجانی ئایین و نەتەوە جیاوازەکانی هەرێمی کوردستان بوون، کە پێکهاتبوون لە کورد، کریستیان، (ئاشوری، کلدانی، سریانی)، زەردەشتی، بەهائی، ئێزیدی، کاکەیی. پانێلەکە لەلایەن دەنگی ئەمەریکاوە بەڕێوە دەبرا. کە مەبەستی سەرەکی ئەم پانێلە، رەخساندنی دەرفەتێک بوو، بۆ ئاڵوگۆڕکردنی دیدو بۆچوونە جیاوازەکان، لەبارەی ئاینن و ئاییننزاکانی هەرێمی کوردستان.\nژن: پڕۆژەی داهاتووی رێبازفاوندەیشن؟\nلاڤە فاروق جەمیل: مانگی 11ی هەموو ساڵێک، مانگی بەرەنگاربوونەوەی نەخۆشی شەکرەیە، لەم ساڵدا بەهەماهەنگی نەخۆشخانەی تایبەتی (پار)و رێکخراوی FMSA، ئێمە وەک رێکخراوی ریبازفاوندەیشن، بەشدار دەبین، بەدابینکردنی کتێب لەسەر ئەو نەخۆشیە بۆ منداڵان، ناوەرۆکی کتێبەکە زیاتر بە وێنەیە. لێرەدا مەبەستمان ئەوەیە کە سەرنجی منداڵان بۆ خوێندنەوەی کتێبەکە، لەرێگای کارتۆن رابکێشین. کتێبەکە هەموو زانیاریەکی تێدایە، کە لەسەر شەکرە پێویست دەکات بیزانین.\nژن: پەیامێکی دیاریکراوتان هەیە بیگەیەنن؟\nلاڤە فاروق جەمیل: هیوادارم ئێمە وەک رێکخراوی رێبازفاوندەیشن، کە وەک رێکخراوێکی کاراو سەردەمیانە، توانیبێتمان خزمەتێکی گەورە بەکۆمەڵگاکەمان بکەین. هەروەها دەست خۆشی لە ستافی ژن مەگەزین دەکەم، بۆ ئەم بەسەرکردنەوەیە، کە ژن مەگەزین وەک ناوەندێکی میدیایی گرفت و رێگا چارەسەرییەکان، دەگواستەوە، بەتایبەتی لەپرسی ژناندا.\n1. 👁 لاڤە فاروق جەمیل\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (نالیا ئیبراهیم)ەوە لە: Sep 25 2019 9:45PM تۆمارکراوە\n👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Sep 25 2019 10:46PM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Sep 25 2019 10:46PM باشترکراوە\n| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 7,379 چرکە!


شکستی ئیدئۆلۆژیکی کۆماری ئیسلامی و بەهێز بوونی بوارەکانی کۆمەڵگایەکی سیکۆلار لە ئێران – رادیو ده‌نگی ئازادی و یه‌كسانی\nشکستی ئیدئۆلۆژیکی کۆماری ئیسلامی و بەهێز بوونی بوارەکانی کۆمەڵگایەکی سیکۆلار لە ئێران\nژوئن 3, 2015 ژوئن 3, 2015\nکەم بوونەوەی ژماره‌ی ئه‌و كه‌سانه‌ی كه نوێژ ده‌كه‌ن و هه‌روه‌ها زیاد بوونی نەفرەتی خەڵک لە رژیمی ئیسلامی، نیگەرانی کاربەدەستانی ئه‌م رژیمه‌ی لێكه‌وتۆته‌وه. ئەم نیگەرانیە جاریوایە بە شێوەی راستەوخۆ و هێندێک جاریش ناڕاستەوخۆ لە لایەن ئاخوندەکان و باقی کاربەدەستانەوە بەیان دەکرێت. خامنەیی لەهەموو دەرفەتێکی گونجاودا جەختی لەسەر گرینگی راکێشانی خەڵک و بەتایبەت لاوان بەرەو مزگەوتەکان کردۆتەوە. ئەو لە پەیامێکدا گلەیی کرد کە کۆی بەرپرسانی نیزامی ئیسلامی وەزیفەی خۆیان سەبارەت بە راکێشانی ژنان و پیاوان و بە تایبەت لاوان و تازەلاوان بۆ نوێژ کردن بەجێ نەهێناوە. لەسەر بنەمای ئەم قسانە لە نێوەڕاستی مانگی گوڵانی ٩٤ دا، دەبیرخانەی ستادی باڵای کانونی فەرهەنگی ـــ هونەری مزگەوتەکان پێکهات تا لەپاڵ تەشەکولە بێ ئەژمارەکانی تردا کە لە ماوه‌ی ٣٦ ساڵی رابردودا دروست کراون، لاوان راکێشن بەرەو مزگەوتەکان و بە نوێژ کردنەوە سەرگەرمیان بکەن. قەرارە ئەم تەشەکولە نوێیە لاوان لەپاڵ ترساندن لە گوشاری قەبر و جەهەننەم، بە تەماع وەبەرنانیش وادار بە نوێژ کردن بکەن.کۆتاییەکانی مانگی رێبەندانی ساڵی ١٣٩٢، سەرۆکی دەزگای قەزایی، ئامولی لاریجانی، وتی: “ئەرکی ئێمەیە تا قورئان لە هەموو کاروباری رۆژانەی ژیانماندا ده‌خاڵەت بدەین و ئەمەش قورئانی مردوو زیندوو دەکاتەوە.” لە نێوەڕاستی مانگی رێبەندانی ٩٣، “عەلەمەل هودا” ئیمام جومعەی موه‌قه‌تی مەشهەدیش گلەیی لە بێ ئیعتینایی لاوان بە ئیسلام و سێ دەیە تاریخی کۆماری ئیسلامی کرد. ئەو لە کۆبونەوەی بەرپرسانی ستادی نوێژی جومعه‌ی خۆراسانی رەزەوی بە مێحوەریەتی “ستادی نوێژی جومعه و جەوان گەرایی” وتی: “نوێژی هەینی دەبوو بەشێوەیەک مودیریەت بکرێت کە نەسڵی سێیەم بەرەو خۆی رابکێشێ.” سەید شەهابەدین چاوشی جێگری سیاسی ئۆستانداری تاران لە رۆژی جومعه ١١ی گوڵانی ١٣٩٤ لە کۆبونەوەی سەرتاسەری ئەندامانی شوڕا ئیسلامیەکانی شار و دێهاتەکانی شارستانی مەلارد دانی بەوەدا نا کە ٩٠ لەسەدی لاوان لەمرۆدا لە ئیسلام دوور کەوتونەتەوە. محەممەد یەزدی سەرۆکی مەجلیسی خوبرەگان بەم دواییانە هێرشی کردە سەر هێندێک لە دانیشگاكان، موعه‌لیمان و خوێندکارەکان و وتی: ئەوان گیرۆدەی رسومی رۆژئاوایی بوون و لە ئەرزشەکانی ئیسلام دوور کەوتونەتەوە. بەپێی وتەکانی، ئەو لاوە دیندارانەی کە دەچنە دانیشگاكان بەجێگای ئەوەی کە باشتر بن بەرەبەرە دینەکەیان لەدەست ئەدەن. تازە ترین هەڵوێست گرتن لەم پێوەندەدا دەگەڕێتەوە بۆ مەلایەکی ئوسولگەرا بە ناوی محەممەد رەزا زائێری. ئەو رۆژی چوارشەممە ٦ی مانگی جۆزەردان لە شاری قوم بە ئاماژە بە “توێژینەوەکانی ساڵی رابردو”، وتی:” لەم توێژینەوانەدا کە یەکێک لە دۆستان لە ساڵی ٩٣ دا مەحرەمانە ئەنجامی دابوو وە ئاکامەکەی، سەرەتای ئەمساڵ ئاشکرا کرا، نیشاندرا کە سەرمایەی کۆمەڵایەتی رۆحانیەت گەلێک کەم بۆتەوە بەشێوەیەک کە متمانەی خەڵک بە پزیشکەکان و ئۆستادانی دانیشگا زیاترە لە رۆحانیەت.” ئەو بابەتەکەی وەک “کارەساتناوبرلێبرد و وتی: “حەوزەی عیلمیەمان دەبێ بە دوو دەستی بدات بەسەری خۆیدا”.\nنەفرەتی خەڵک لە رژیم لەم بوارەدا لە ئاکسیۆنێکی خەڵکی ئێکباتانیشدا خۆی نیشاندا. بەپێی هەواڵەکان لە نێوەڕاستی مانگی گوڵانی ٩٤ دا خەڵکی شارەکی ئێکباتان لە ناڕەزایەتی بە دروست کردنی دارالقورئان لەم شارەکەدا توومارێکیان بە ٢٥ هەزار ئیمزاوە ئامادە کرد و لە بەرانبەر شوڕای شاری تاران دەستیاندایە ناڕەزایەتی دەربرین. دارالقورئان قەرارە لە لایەن گروپێک بەناوی عاشقانی مەهدیەوە دروست بکرێت. جێگای ئاماژە پێکردنە تا ئێستا چەندین جار دانیشتوانی ئێکباتان لە ناڕەزایەتی بە دروست کردنی دارالقورئان دەستیانداوەتە کۆبونەوە.\nکۆماری ئیسلامی لە سەرتاسەری ماوەی حاکمیەتی دژی ئینسانی خۆیدا هەموو ساڵێک بە ملیارد تمەنی لە بودجەی وڵات بۆ پەرەپێدانی ئیجباریی قورئان و نوێژ لەبەرچاو گرتووە. تەربیەت کردنی بەکرێگیراوی قاڕی، نۆحە خوێن، حافزی قورئان، موبەلیغی مەزهەبی و پێش نوێژ بۆ مەسموم کردنی زەینی ژنان و پیاوان و بەتایبەت لاوان لە ئەولەویەتەکانی رژیم بووە و هەیە. رۆژنامەی ئیعتدال رۆژی ٢٣ی مانگی رێبەندانی ساڵی ١٣٩٢ نووسی یەکێک لەو تەرحانەی کە بە ئامانجی تەرویجی فەرهەنگی قورئانی لەبەرچاو گیراوە، دامەزراندنی ١٠ هەزار خانەی نوورە لە سەرتاسەری وڵاتدا کە ئاموزشدانی قورئان لە تەمەنی منداڵیەوە وەئەستۆ دەگرێت. بەپێی نووسراوەی ئەم بڵاو کراوەیە لە ساڵی ١٣٩٢ بودجەی پەسند کراو لە مجلیس بۆ کاروباری قورئانی زیاتر لە ٢٠٠ ملیارد تمەن بووە.\nپێویست بە وەبیرهێنانەوەیە کە تەنیا بەشێک لە هەزینەی ئۆرگانە مەزهەبیەکان و دروست کردنی مزگەوت و هیتر لە بودجەی دەوڵەتی دابین دەبێت. خاوەنانی سەرمایە، هەیئەتە مەزهەبیەکان و بەتایبەت توجاڕی بازاڕ کە لە ئەحکامی وەک “دارۆغەی خودا لە لە بازاڕدایە”، زۆرترین قازانج لە چەوساندنەوەی کرێکاران دەکەن بە پارەی حاسڵی دەستڕەنجی کرێکاران و دەستیان کردوە بە دروست کردنی مزگەوت و ئەماکنی مەزهەبی. بەپێی ئاماری وەزاڕەتی نێوخۆ لە ساڵی ١٣٩٢ لە وڵاتدا زیاتر لە ٦٠ هەزار مزگەوت هەبووە و تاران، نزیکەی ٢ هەزار مزگەوتی تێدا بووە. بەپێی محاسبەی وەزاڕەتی نێوخۆ لە هەر ناوچەیەکدا و بۆهەر ٢٠٠ بنەماڵە دەبێ مزگەوتێک هەبێت. ناوەندە مەزهەبیەکان و بەتایبەت مزگەوتەکان لە کۆماری ئیسلامیدا لەپاڵ کردارەکانی تردا ناوەندی سیخوڕیش بوون و بەم هۆکارە بونیان گەلێک پێویست بووە. لە پاڵ مزگەوتەکاندا دەبێ ئاماژە بە ژمارەیەک ناوەندی تری وەک تەکیەی عەزاداری، مەقبەرە، ئیمامزادە و حسەینیەش بکرێت. بۆ نمونە تەرحی موسەلای گەورەی تاران، موسەللای خومەینی، لە ٢٠٤ هێکتار لە زەویەکانی عەباسئاباد لە زەویەکدا بە بەرینایی ٦٥ هێکتار، خاوەنی ١٤ گوڵدەستە، ١٢ سەحن و ٥ دەرگایە. بەرزایی ئەیوانی گەورەی موسەللاکە ٧٢ میترە و موسەللاکە خاوەنی ٧ گۆنبەدە. ئەم بینایە خاوەنی نهۆمێکی سەرەکی و نیو نهۆمێکی زاڵە بەسەریدا کە جێگای ٧٠ هەزار کەسی تێدا دەبێتەوە. نزیکەی ٢٨ ساڵە لەحاڵی دروست کردن دایە و بۆتە گرانترین مەقبەرەی جیهان.ئەمانە نیشانی ئەدەن کە پێ بەپێی لاوازتر بوونی ئیسلامی رژیم، هەزینە و بودجەی ناوەندە مەزهەبیەکان و کەسانی خزمەتگوزاری مەزهەبی زیاتر بووە. بەڵام سەرەڕای تەرخان کرانی بودجەی کەڵان و بەکارهێنانی دەیان هەزار ئاخوند لە ماوه‌ی ٣٦ ساڵی رابردودا بۆ ئیسلامی کردنی کۆمەڵگا ئێستا دەرکەوتوە کە ئەم پرۆژەیە بەرەو شکستی بەتەواوەتی چووە. لەمرۆدا لە تەسەوری کەسدا ناگونجێ کە جەریاناتی ئوپوزسیۆنی ئیسلامی ئەم رژیمە لە سبەی رۆژی حاکمیەت لە ئێراندا بتوانن دەرو نەخشێکی ئەوتۆیان هەبێت. رژیمی کۆماری ئیسلامی هەموو ئەگەرێکی زەرفیەتەکانی ئەوانی سوتاندوە. شکستی ئیسلامی سیاسی لە ئێران، زەمینەی رۆشنگەری و سەرهەڵدانی کۆمەڵگایەکی سیکۆلاری گەلێک بەهێز کردوە. ئەم راستیە لە هەمانحاڵدا رێگا بۆ پەرەسەندنی بنەماکانی سوسیالیزمی عیلمی لەنێو کرێکاران و لاوان و توێژی پێشڕەوی ژناندا گەلێک خۆشتر دەکات.\nPrevious Article ئێخراجی رۆژنامه‌نووسان له توركیه\nNext Article به رنامه كاني پاش نیوه رؤی ئه مرؤ 2015/06/3


هاوڵاتیان: گۆڕان وەرچەرخانى لە دۆخی سیاسی و ئابوریدا کرد\nهاوڵاتیانى هەرێمى کوردستان لە شار و شارۆچکەکان یادی دامەزراندنی بزوتنەوەی گۆڕان بەرز رادەگرن و ئەوە دەخەنەڕو کە بزوتنەوەکە توانیویەتى وەرچەرخان لە دۆخی سیاسی و ئابوریدا بکات .\nئەمڕۆ (25/7) کە هاوکاتە لەگەڵ یەکەم بەشدارى سیاسى بزوتنەوەى گۆڕان، هاوڵاتیانی سنوری گەرمیان، لە یادی هەشت ساڵەی دامەزراندنی بزوتنەوەکەدا رایدەگەیەنن؛ لە ماوەی هەشت ساڵەی تەمەنیدا گۆڕان توانیویەتی وەرچەرخان لە دۆخی سیاسی و ئابوری هەرێمدا بكات و خەڵك بەماف و ئازادییەكانی ئاشنا بكات.\nخوازیاریشن بزوتنەوەی گۆڕان لەسەر كار و پەیام و بەرنامەكانی نەوشیروان مستەفا بەردەوام بێت و كار بۆ تێپەڕاندنی دۆخی چەقبەستوی هەرێم و باشكردنی ژیانی هاوڵاتیان بكات.\nلەلایەکى دیکەوە هاوڵاتیانی خورماتو، لەگەڵ بەرز راگرتنى یادەکەدا، خوازیارن گۆڕان لە یادی دامەزراندنیدا مافە سەرەتاییەكانیان بۆ بەرجەستە بكات و كار بكات بۆ تێپەڕاندنی ئەو قەیرانانەی ئەمڕۆ بەرۆكی هاوڵاتیانیان گرتوە.\nلاى خۆیەوە بورهان ئەمین، سكرتێری مەكۆی بزوتنەوەی گۆڕان لە خورماتو، دەڵێت: "ئەگەر پەرلەمانی كوردستان پەكنەخرایە، گۆڕان دەیتوانی كاری زیاتر بكات، ئەوەی حكومەتی هەرێم لە چارەكە سەدەیەك حكومڕانیدا نەیتوانیوە بۆ خەڵكی بكات گۆڕان لە هەوڵدایە بەدیانبهێنێت".\nلاى خۆیانەوە هاوڵاتیانی هەڵەبجە لە یادی هەشت ساڵەی بەشداریكردنی لیستی گۆران لە هەڵبژاردنی پەرلەمانی كوردستاندا رایدەگەیەنن؛ گۆڕان یەكەمین هێزی ئۆپۆزسیۆنی راستەقینە بو كە بە خەباتی مەدەنی و دور لە توندوتیژی روبەروی گەندەڵی و نادادی بوە و خەباتی پەرلەمانی داهێنا.\nهەر ئەمڕۆ لە یادی هەشت ساڵەی دامەزراندنی بزوتنەوەی گۆڕاندا و بۆ رێزگرتن لە خەباتی نەوشیروان مستەفا سەرکردەى نیو سەدە لە خەباتى گەلى کورد، ژمارەیەك لە هاوڵاتیان و گۆڕانخوازانی ناحیەی حاجیاوای قەزای رانیە، لە گەڕەكی چوارچرای ناحیەكە (73) نەمامیان ناشت و جەختیشیانكردەوە لەوەی بەردەوام دەبن لەسەر پەیامەكانی بزوتنەوەی گۆڕان و بەگژداچونەوەی گەندەڵی و هەوڵدان بۆ بەرقەراكردنی دیموكراسی.


دەمەوێت بڵێم شتێکی قورسە یەکێک بدۆزیتەوە کە گۆرانیەک یان پارچەیەک موزیک نەیجوڵاندبێت و کاری لێنەکردبێت. وەک گێڕانەوەی چیرۆک، ژەنینی موزیکیش خاسیەتێکی یونیڤێرساڵیی هەیە، کە بە هەموو کلتورەکانی جیهاندا بۆ ماوەی چەندین هەزار ساڵە بڵاوبۆتەوە و بڵاو دەبێتەوە. موزیک کاریگەریەکی تایبەتی هەیە لەسەر مێشک، لە نێویاندا وەڵامدانەوەی هەستیی بەهێز. لێکۆڵینەوەیەکی نوێی پڵۆس وەن (Plos One) ئەوە ئاشکرا دەکات کە موزیک ئەگەر بیکەینە کاری تایبەتی خۆمان ئەوا دەمارەکانی مێشک پێکەوە دەبەستێتەوە.\nبەدڵنیاییەوە موزیک فۆڕمێکی سەرەکیی پەیوەندییە کە ناوەندێکی تایبەتی مێشک چالاک دەکات: ئەمەش زیاتر بەستراوە بە خەڵاتکردن، پلاندانان، هاندان و هەستەوە. وا زانراوە کە فێربوونی ژەنینی ئامێرێکی موزیک جێگەی مێشک بگرێتەوە : لێکۆڵینەوەیەک لە ساڵی ٢٠٠٩ سەلماندی کە مەشقی ئامێری موزیک بەشێوەیەکی ئاسایی و بە ڕێژەیەکی ڕێگە پێدراو قەبارەی ناوەندەکانی مێشک زیاددەکات کە بەرپرسن لە بیستن و کارامەیی مرۆڤ. موزیسیانەکانیش بەوە ناسراون کە لێهاتووترن لە ناسینەوەی ئاوازی دەنگ، هەروەها موزیسیانەکان باشترن لە ناسینەوەی دەنگ و بیستنی وشە و قسەکردندا لە ژاوەژاوێکی زۆردا کە لە باکگراوندی ئەو جێگایەدا هەبێت. زیاد لەمانەش موزیسیانەکان توانایەکی زیاتریان هەیە بە جیاکردنەوەی هەست و ناسینەوەی هەستەکان لە کاتی گفتوگۆدا.\nلێکۆڵینەوەکانی پێشتر ئەوەی دەرخستووە کە ئەو شانەیەی بەشی نیوەی چەپ و ڕاستی مێشک پێکەوە دەبەستێتەوە لە موزیسیانەکاندا فراوانترە. ئایا ئەوە گونجاوە کە موزیک ئەو هێزەی هەبێت بتوانێت پەیوەندی نێوان هەردوو نیوە گۆی مێشک گەشە پێبدات؟\nبۆ زانینی ئەوەی کە ئایا موزیسیانەکان پەیوەندیەکی گەشەسەندوویان هەیە لە نێوان هەردوو نیوە گۆی مێشکیاندا بەراورد بە ئەوانەی موزیک ناژەنن، لێکۆڵینەوەیەکی نوێ بڵاوکراوەتەوە لەلایەن زانکۆی (Jyvaskyla) لە فینلەندا ئەویش بە بەکارهێنانی سکانەری fMRI تاوەکو سەیری مێشکی هەردوو جۆرەکەی مرۆڤی پێبکرێت: ئەندامانی یەکەم هەموویان کەسانی پڕۆفیشناڵ بوون، کە موزیک دەژەنن و خاوەنی بڕوانامەشن لە موزیکدا؛ دووەمیش ئەو خەڵکانەبوون کە بە هیچ جۆرێک موزیکیان نەژەنیوە لە ژیانیاندا.\nپاش ئەوەی لە سێ جۆری جیاوازی موزیکدا ئەم کەسانە تاقیکرانەوە هەر لە موزیکی کلاسیکییەوە، بۆ تانگۆی ئەرجەنتینی و پاشانیش ڕۆک، لێکۆڵەرەکان بۆ گەشانەوەی چالاکی مێشکی هەردوو نیوەگۆ دەگەڕان، هەروەک ئەوەی چاوەڕوان کرابوو، چالاکی مێشکی موزیسیانەکان لە هەردوو نیوەگۆی ڕاست و چەپدا زۆر زیاتر بوو لەوانەی کە موزیکیان نەژەنیووە.\nلە نێو موزیسیانەکاندا ئەو کەسانەی تێدابوو کە کیبۆرد، چەلۆ، ڤیۆلین و ترۆمبۆنیان دەژەند. لە لێکۆڵینەوەکەدا ئەوە دەرکەوت ئەوانەی ئامێری کیبۆرد دەژەنن چالاکترین مێشکیان هەیە. لێکۆلەرەوەکان پێشنیاری ئەوە دەکەن کە جووڵەی ڕێکوپێک لە مێشکی موزیسیانەکاندا کاتێک ئامێرێک دەژەنن زۆر زیاد دەکات، کە ئەمەش ڕاستەوخۆ پەیوەندی هەیە بە ڕێکوپێکیی ئەو دەمارانەی هەیانە.


- 10/14/2019 8:25:00 PM 101484 جار خوێندراوەتەوە\nپسپۆرێکی سیاسەتی بیانی و تێرۆر، پێی وایە ترەمپ و هاوتا تورکەکەی لە بڕیاری کشاندنەوەی سوپای ئەمریکا و لەشکرکێشی سوپای تورکیا بۆ سەر رۆژئاڤا کەوتونەتە تەڵەی ڤلادمیر پوتین، سەرۆکی روسیاوە.\nمیکایل ئێس سمس، کە لە هەمانکاتدا مامۆستای پرۆفیسۆرە لە زانکۆی جۆنس هۆپکینس بۆ زانستەکانی ئاسایشی جیهانی، دەڵێت" لە ئێستادا جڵەوی گۆڕانکاریەکان کەوەتەوە دەستی روسیا".\nئەو پسپۆرە روداوەکانی بەو جۆرە لێکداوەتەوە، کە پوتین ویستویەتی فشار بکەوێتە سەر تورکیا لەلایەن وڵاتانی جیهان، تا روداوەکان بەجۆرێک ئالۆزز ببن، هێزە کوردیەکان خۆیان داوای دەستێوەردانی رژێمی ئەسەد بکەن بێتە ناوەوە و روبەڕوی تورکیا ببنەوە.\nلەشیکردنەوەکەیدا ئاماژەی بەوەداوە، پوتین نەیوستوە راستەوخۆ ئەو کارە بە رژێمی ئەسەد بکات، بەو پێیەی نە ئەمریکا رێگەی دەدا، نە تورکیا کە بە هەمو جۆرێک دانوستان و کاری پێکەوەی لەگەڵ ئەسەد رەتدەکاتەوە، نە هێزە کوردیەکانیش خۆیان رێگەیان بەوە دەدا.\nمیکایل ئێس سمیس دەشڵێت" پوتین دەیەوێت ئەسەد(ی هاوپەیمانی) کۆنترۆلی ئەو ناوچانە بکات، وەک چۆن دەمێکە هیوای بۆ دەخوازێت".\nلە بەشێکی دیکەی شیکردنەوەکەیدا ئاماژە بەوە دەدات، لەم گەمەیەدا ئەمریکا نەکەوتوەتە ناو تەڵەی پوتینەوە بەڵکو خودی ترەمپ کەوتوەتە ناوی.\n" ئەگەر خوازیاری ئەوەیت ئەردۆغان بە ئەمری واقع تورکیا بکات بە وڵاتێکی تاكرەو لەروی دەسەڵاتەوە، ئەوادەبێت بە شێوەیەکی لۆجیکی چاوپبگرێت بۆ ئەو هاوبەشانەی کە بەرهەلستی ئەو گۆڕانکاریە ریشەییە ناکەن" سمس لەبەشێکی دیکەی شیکردنەوەکەیدا وا دەڵێت.\nدەشڵێت" پێم وا نیە هیچ شیکردنەوەیەکی دیکەی لۆژیکی لە ئارادا بێت، بەتەیابەت دوای ئەوەی پوتین لە ساڵی 2015ەوە بەشێوەیەکی بەرفراوان هەوڵی پێقایمکردنی رژێمێکی کۆمۆنستی دژە ناتۆ دەکات".\nبە بۆچونی ئەو، پوتین هانی ئەردۆغانی داوە تا پەرۆشیە نێودەوڵەتیەکانی زیاد بێت و ئالۆزیەکانی لەگەڵ ناتۆ بگاتە ئەوپەڕی، تا ئامانجەکانی لەبار بەرێت، دەشڵێت" پەڕەکەی لە بن پێی ئەردۆغان دەرهێناوە".\nئەو لێدوانە شیکاریەی میکایل ئێس سمس، دوابەدوای ناردنی سوپای رژێمی سوریا دێت بۆ ناوچەکانی رۆژئاوای فورات و روبەڕوبونەوەی لەگەڵ سوپای تورکیا، ئەوەش دوای داخوازی هێزە کوردیەکانی ئەو ناوچانە، کە خۆیان بەرێککەوتنی سیاسی ناوی دەبەن.


سوپای ڕووسیا گەیشتە لیبیا! - هەواڵەکانی جیهانی ئیسلام\nلیبیا / هەواڵ\nسوپای ڕووسیا گەیشتە لیبیا!\nیه‌ك شه‌ممه 25 ته‌مموز 21 - 00:39\nهەواڵەکانی جیهانی ئیسلام: دامەزراوەی “دیموکراسی و مافی مرۆڤ” رایگەیاند هێزەکانی سوپای ڕووسیا لەگەڵ هێزەکانی واگنەر لە لیبیا جێگیر کراون.\nدامەزراوەی “دیموکراسی و مافەکانی مرۆڤ” کە بارەگاکەی لە ئەمریکایە، لە ڕاپۆرتە هەواڵییەکەیدا ئەوەی ڕایگەیاندووە، کە هێزە سەربازییەکانی ڕووسیا لەگەڵ هێزەکانی واگنەر لە بنکەی ئاسمانیی “الجفره” لە ناوەڕاستی لیبیا جێگیر کراون.\nدامەزراوەی “دیموکراسی و مافەکانی مرۆڤ” هەروەها رایگەیاندووە، ڕووسیا نیازی چوونە دەرەوەی لە لیبیای نییە و ئەوەش مەترسی لەسەر ئاسایشی ئەوروپا و ئەمریکا دروست دەکات و داوا لە حکومەتی “یەکگرتووی نیشتمانی” لیبیای کردووە بۆ ناچار کردنی رووسیا بە کشانەوە لەو وڵاتە، هاوپەیمانییەکی سیاسی و سەربازی پێک بێنێت.\nدامەزراوەکە لە ڕاپۆرتەکەیدا ئاماژە بەوە کردووە بۆ سەلماندنی ئەم هەواڵەی، وێنەی ئاسمانی و شوێن و زانیارییەکان پێشکەش بە حکومەتەکانی لیبیا و ئەمریکا و بەریتانیا و یەکێتی ئەوروپا کردووە.\nکۆمپانیا سەربازییە تایبەتەکانی ڕوسیا لە ساڵی ٢٠١٧ەوە لەگەڵ سوپای نیشتیمانی لیبیا بە سەرکردایەتی جەنەراڵ حەفتەر کار دەکەن، ئەو هاوکاریانە لەدوای ململانێی تەرابلس لە ساڵی ٢٠١٩ ئاشکرا بوون، کە هەمیشە لەلایەن ڕۆژئاواوە ڕەخنەی لێگیراوە.


قۆناغەکانی پێناسەی مافی مرۆڤ، لە ڕێنێسانس هەتا سەرەتای سەدەم بیستەم – کوردستان و کورد\nڕێنسانس هەتا شۆڕشی مەزنی فەرانسە\nڕێنسانس یان لەدایکبوونەوە، شنەی فێنکی نوێ‌بوونەوەی ژینی زانست و وێژەی بەدوای خۆیدا هێنا. بزووتنەوەی زانستی و سەرهەڵدان و درەوشانەوەی ئەستێرەکانی پێشەنگی، قوەچی قوربانی وەک «گالیلە»، «دێکارت» و «کۆپێرنیک» لە تەنیشت شۆرشی ئایینی «مارتین لۆتێر» و «کاڵوین»، ئورووپای لە خەوی هەزار ساڵە هەڵساند و ڕایچڵەکاند. هەوڵ و تێکۆشینی قەشە جیابیرەکان لە پەنا بیرمەندانی وەک دێکارت، کلیسە و کتێبی پیرۆزی تەوڕاتی لە بنەما و تەوەربوون خست و بەرەو ئاوەزی ئینسانی و ڕەسانەیەتیی هان دا. ئەمە بەشێکی بۆ هێز گرتنی موسلمانان و دەست‌بەسەر داگرتنی باشووری ئورووپا و دواتر داگیرکاری یونان لەلایەن عوسمانلییەکان و پەراکەندە بوونیان و بڵاو بوونەوەی زاسنتی ئەوان بۆ هەموو ئورووپا بوو.\nئاکامەکەی، فێربوون و چاوکراوەبوونی بەربڵاو لە ئورووپا بوو کە مرۆڤ لە بان و مرۆڤ تەوەری وەک بنەمای سیستەمی کۆمەڵایەتی و پێکهاتەی سیاسی ئورووپای ئەو سەردەمی لێ هات. لەو چاخ‌دا تێکۆشین و خەباتی بەردەوامی ئازادیخوازان لەبەرامبەر زاڵمان بووە هۆی هێنانە ئارای سکاڵای حقوقی و نووسینەوەی ڕاگەیاندن‌نامەی ساڵی ١٦٢٨ کە لە ڕاگەیاندنی حقوقی دواتر کە لە ساڵی ١٦٨٨ لە ئینگلستان کاری پێ کرا، ڕەنگی دایەوە. بیرمەند و فەیلەسووفێکی زۆر لەو چاخەدا سەریان هەڵدا و هەرکام لە هزری فەلسەفی خۆیان‌دا بە جۆرێک ئاماژەیان بەم پرسە کردوە.\n«سەنت ئاگوستین» لە ژێر کاریگەریی کلیسا، مرۆڤ بە ئازاد دەزانێ بەڵام هۆکاری دیل بوونیشی بە تاوانبار بوونی خۆی دەشوبهێنی. «سێن توماداکێن» مرۆڤ وەک سڤیل تەبع پێناسە دەکا و ئازادی لە بنەمای سەرەکیی وجودی مرۆڤ دەزانێ. لە کۆتاییەکانی ئەو سەردەمە بڵاوبوونەوەی دووهەمین ڕاگەیاند‌ن‌نامەی مافی مرۆڤی ناسراو بە «داخۆیانی ئازادی» ئەمریکا لە ساڵی ١٧٧٦ جێگای سەرنجە کە لەوێدا ئاماژەی بە مافی بێ ئەملاوئەولای بنیام وەک، ژیانێکی ئازادانە و بەختەوەری دەکات. ڕاگەیەنراوی حقووقیی ١٦٨٩ی بریتانیا، یاسای پڵیمۆتی ئەمریکا لە ساڵەکانی ١٦٣٦ و جاڕنامەی ئازادی لە دێسامبری ١٦٤٢ ئاماژەیەکە لە گۆڕانی خێرای ساڵەکانی کۆتایی ئەم سەردەمە و گۆڕانکاری لە تێگەیشتن و پێناسەی چەمکی مافەکانی مرۆڤ.\nلەم سەردەمەدا کە شۆڕشی مەزنی فەرانسە لە ١٧٨٩ کۆتایی پێدێ، هۆکارگەلی زۆر وەک شۆڕشەیلی زانستی و کولتووری، ئاشنایەتی بەربڵاو دەگەڵ دەوروپشتی خۆیان، ناسینی ئۆلە جیاوازەکان و چەمکی ماف لە دەقە پیرۆزەکاندا، بۆ گووران و شەقڵ گرتنی کانسێپتی مافەیلی بنیام کاریگەرییان هەبووە.\nشۆڕشی مەزنی فەرانسە هەتا سەرەتای سەدەی بیستەم\nیەکێک لە کاریگەرترین و زێڕینترین سەردەمەکان بۆ ڕۆنانی مافەکانی مرۆڤ، ئەو چاخەیە کە لەخۆیدا بوویەری گرنگ و پڕبایەخی وەک شۆڕشەکانی فەرانسە، ئەمریکا و بەریتانیای تێدا ڕووی داوە و لەلایەکی دیکەوە، وەک بەرژەنگ و بەرایی جیلی یەکەمی مافی مرۆڤ دەژمێردرێ.\nئەم سەردەمە کە بەشێکی زۆری لە چاخی ڕەوشەنگەری‌دا هەڵ‌کەوتوە، ڕووناکبیرانی سیاسی وەک «مۆنتێسکیۆ»، «بکاریا» و «ڤۆلتێر» باس و چالاکییەکانیان زۆرتر لەسەر بڵاوکردنەوەی ئازادی و بەرابەری هەڵ‌چندرابوو. لەم سەردەمەدا هێورهێور ئازادی وەک مافی هەموو مرۆڤەکان دێتە بەرباس و مافەکانی مرۆڤ لە ئۆل و ئایینە جۆربەجۆرەکان، جیا دەکرێتەوە. لەم دەورانەدایە کە مرۆڤ لەبەر ئینسان بوونی دەبێتە خاوەن مافی خۆی و بۆ یەکەم ڕا مافی سڤیل بە شێوەیەکی تەواو دەدرێتە شارۆمەندان، سەرچڵەپۆپەی ئەم ڕووداوانەش لە ڕاگەیاندنەکانی حقووقیی ئورووپا و ئەمریکا بەرچاو دەکەوێ. بێگومان شۆڕشی گەورەی فەرانسە خاڵێکی وەرچەرخان لە مێژووی مافەکانی مرۆڤ بووە کە لە ئاکام‌دا گەیشتە ئەو جێگایەی کە ڕاگەیاندن‌نامەی ناسراو لە ژێر ناوی «مافەکانی مرۆڤ و شارۆمەندانی فەرانسە»ی لێ‌کەوتەوە. ئەم ڕاگەیاندنە بۆ یەکەم جار چەمکی مافەیلی مرۆڤی هێنایە نێو باسەکانی حقووقی و بۆ خەڵک ماف و بۆ حکوومەتەکانیش ئەرکی دیاری کرد، ئەو کارەی کە لە ئاکامدا بووە هۆی گەشەی چۆنیەتی بیرکردنەوەی کۆمەڵانی خەڵک و گۆڕانکارییەکانی مەزن و قووڵی کۆمەڵایەتی.\nئەم ڕاگەیاندنە لە ٢٦ی ئوتی ١٧٨٩ لەلایەن پارلمانی نەتەوەیی فەرانسە پەسند کرا، بە ئاشکرا باس لەوە دەکا کە، مرۆڤەکان ئازاد لە دایک دەبن، مافی ئازادی، مافی خاوەنداریەتی، مافی بەرگری لە هەمبەر زوڵم، مافی ئازادیی بەیان، ئازادی هەڵبژاردنی ئۆل، مافی چاپەمەنی و هەروەها مافی هەبوونی کەرامەتی ئینسانی-یان هەیە، ڕاگەیاندنی مافەکانی مرۆڤ و شارۆمەندانی فەرانسە لە گشتگیرترین و پێشکەوتووترینی ئەو بەڵگانەن کە لەم بەستێنەدا نووسراوبێتەوە و کاریگەرییەکی زۆری لەسەر وڵاتان هەبووە، بەجۆرێک کە زۆرێک لە وڵاتان لە نووسینەوەی یاساکانی خۆیان کەلکیان لەو ڕاگەیاندنە وەرگرتوە. لەم سەردەمەدا و لە بەرەکەتی گەشەی بیر و شۆڕشەکانی سیاسی سەدەی هەژدەهەم کە پەیامهێنەری ئازادی بەرابەری و برایەتی بوو، ڕەوتی بەنێودەوڵەتی بوونی مافەکانی مرۆڤ لە چوارچێوەی گرێبەستەکان لە سەدەی نۆزدەیەم دەستی پێ کرد، یەکەم ئاکامی ئەو بزووتنەوانە، هەڵوەشاندنەوەی بەرەبەرەی کۆیلایەتی بوو.\nیەکەم هەوڵەکان لەم بوارەدا بە کردنەوەی کۆمیتەی هەڵوەشاندنەوەی کۆیلایەتی لە ساڵی ١٧٨٧ لە ئینگلیس دەستی پێ کرد، ڕاگەیاندنی قەدەغەی بازرگانی کۆیلە لە هەموو جیهان لەلایەن بریتانیاوە لە ساڵی ١٨٠٧ و هەروەها بەڕێوەبردنی یاسای یاساغی بازرگانی کۆیلە لە سەرجەم مەملەکەتی داگیرکراو و ژێردەستەی بریتانیای مەزن لە ساڵی ١٨٨٣ لە ئاکامە ئەرێنییەکانی ئەو ڕاگەیاندنە بوو، بەدوای ئەمە بوو کە کۆنگرەی وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمریکاش لە ١٨٦٥ بە پەسند کردنی یاسایەک کۆتایی بە کۆیلە و کۆیلەداری هێنا.\nتاگی بابەت: شۆڕشی مەزنی فەرانسەمافی مرۆڤ


لە كەنەدا پلەكانی گەرما بەشیوەیەكی بەرچاو بەرزبوونەتەوە، بەو هۆیەوە لەماوەی دوو ڕۆژی رابردوودا 30 كەس گیانیان لەدەستداوە.\nمیدیاكانی كەنەدا بڵاویانكردەوە، لە شاری بێرنابی لە پارێزگای كۆڵۆمبیای كەنەدا، تەنها لە دوو ڕۆژی ڕابردوودا پۆلیسی ئەو شارە 30 ئاگاداركردنەوەی بەدەستگەیشتووە لەبارەی گیانلەدەستدانی لەناكاوی 30 كەس، ئەمەش دوای ئەوەی كەشناسیی وڵاتەكە بەرزبوونەوەی پلەی گەرمای بۆ ئاستێكی پێوانەیی لە پارێزگاكە ڕاگەیاند.\nبەپێی میدیاكانی كەنەدا، بەشێك لەوانەی گیانیان لەدەستداوە كەسانی بەتەمەن بوون و بەرزبوونەوەی پلەكانی كەرما كاریگەریی گەورەی لەسەركردوون.\nبەرزترین پلەكانی گەرما لە كەنەدا لە دوو ڕۆژی ڕابردوودا تۆماركراون، بۆ نمونە لە شاری لیتۆن پلەی گەرما گەیشتووەتە 47.9 پلەی سیلیزی، كە لەمێژووی شارەكەدا ئاستێكی پێوانەییە و بەرزترینە.\nكەشناسیی كەنەدا هۆشداریی ئەوەشی داوە، شەپۆلەكانی گەرما بەردەوام دەبن، پێشیان وایە شەپۆلەكە لە ڕۆژئاوای وڵاتەكەوە بەرەو ڕۆژهەڵات و تەنانەت باكووری وڵاتەكەش بپەڕێتەوە.\nوتەبێژی حكومەتی هەرێم تۆمەتێكی سەر هەولێر ڕەتدەكاتەوە\nدوو وەزیری هەرێم بایكۆتی كۆبوونەوەی ئەنجومەنی وەزیران دەكەن


تێکۆشەر حوسەین: ڕێککەوتنی ژێر بەژێری گۆڕان و یەکێتی. – WTARIKURD\nتێکۆشەر حوسەین: ڕێککەوتنی ژێر بەژێری گۆڕان و یەکێتی.\nلەم ماوەیەدا زۆرترین حەملە دژی گۆڕان دەستی پێکردوە، هەر لەدرۆ و چەواشەکاری و تشهیر وتخوین و… هتد:\nدەزگای زانیاری یەکێتی لەڕێی “شعبة اعلام”ـەوە پڕوپاگەندەی ئەوە بڵاودەکەنەوە کەوا هەریەک لە “نما ـ چیا” دوو کوڕەکەی ڕەوانشاد نەوشێروان مستەفا بزوتنەوەی گۆڕانیان بەڕێککەوتنێکی ژێربەژێری فرۆشتوە بەیەکێتی لەپێناو سەفقەیەکی سیاسیدا، بەجۆرێک کارگەیشتە ئەوەی کە تەنانەت لەلایەن هەریەک لەخودی ” لاهور تاڵەبانی ـ قوباد تاڵەبانی” یەوە بۆچەواشەکردنی لایەنگرانی خۆیان و لێدان لەبزوتنەوەی گۆڕان بڵاویان کردەوە، کەوا لەئاییندەیەکی نزیکدا چیا و نما دەچنە نێو ڕیزەکانی یەکێتی نیشتمانی کوردستانەوە بەپلەی ئەندامی مەکتەبی سیاسی وجێگری یەکەمی سکرتێری گشتی یەکێتی نیشتمانی کورستان! هەندێ لەهاوڕێیانی خۆشمان کەوتنە ژێر هەژمونی ئەو چەواشەکاریانەوە.\nبێ ئاگا لەو پڕوپاگەندانەی کەیەکێتی نیشتمانی کوردستان دەستی پێکردوە، لەولاشەوە بانگەشەی نازناوی “ڕێکخەری سێبەر”یان دەدایە پاڵ چیای کاک نەوشێروان مستەفا.\nبڵاوبونەوەی دەنگۆی هەبوونی دەستی یەکێتی لەدانەنانی “عبداللەی ملانوری” وەک سەرۆکی لیست، دیسان بەڕێککەوتنێکی ژێربەژێری لەلایەن بزوتنەوەی گۆڕانەوە لەپێناو سەفقەیەکی تری سیاسیدا.\nبڵاوکردنەوەی پڕوپاگەندەی دانانی “علی حمە ساڵح” وەک سەرۆکی لیست لەلایەن پارتی دیموکراتی کوردستانەوە، لەپێناو ڕێککەوتنێکی ژێر بەژێری گۆڕان و پارتیدا.\nئەوکاتەی ئێوارەی 12 ـی ئایار بەئاگاداری هەموو یەکێتی لەلایەن “شێخ جعفر”ـەوە هێرش کرایە سەرگردی زەرگەتە، جگە لەوەی یەکێتی داوای لێبوردنی نەکرد، دواتر بڵاویان کردەوە کەوا ئەو کێشەیە تەنها کێشەیەکی شەخسی بوو بەموحەددەدیش “قادری حاجی علی” مەبەستیان بووە. هەموو ئەمانەش تەنها بۆ شێواندنی ڕاستی ولادان لەحەقیقەتی ڕوداوەکە بوو.\nدواتر دەنگۆی ئەوەیان بڵاوکردەوە کەوا بزوتنەوەی گۆڕان بەتایبەت هەریەک لەکوڕەکانی ڕەوانشاد نەوشیروان مستەفاو هەندێ قیادی تری گۆڕانیش هەمان تەفسیریان هەیە کە بەڵێ کێشەکە، کێشەیەکی شەخسی بووە، نەوەک بزوتنەوەی گۆڕان بەگشتی.\nبۆئەوەی هەندێ شت لای هاوڕێیان وهەڵسوراوانی خۆشەویست بەرچاو ڕوونی هەبێت دەمەوێت بەهەمان شێوە یەک بەیەکی خاڵەکانی سەرەوە وەڵام بدەمەوە:\nئەگەر مەسەلەکە تۆزێکیش پەیوەندی بەڕێککەوتنێکی ژێربەژێریەوە هەبوایە، بۆچی بزوتنەوەی گۆڕان ڕاستەوخۆ بەئاشکرا لەپێناو سەفەقاتی سیاسی گەورەدا ڕێکەوتنەکەی دەباشانی جێبەجێ نەئەکرد، ئەگەر مەسەلەکە تەنها سەفەقات بێت؟ بەپێچەوانەشەوە بۆیەکێتیش هەمان شت هەر دروستە.\nلەخاڵی یەکەم واتا لەیەکەم پڕوپاگەندە باسیان لەوە دەکرد دوو کوڕەکانی کاک نەوشێروان دەچنە نێو یەکێتی، کەچی لەپڕوپاگەندەی دووەمدا باسیان لە ڕێکخەری سێبەری دەکرد لەلایەن چیای کاک نەوشێروانەوە، لەکاتێکا بۆچی لەهەڵبژاردنکدا بەخۆپاڵاوتنێک نایەن، دوای دەرچون ڕێک نابن بەڕێکخەرێکی فعلی بۆبزوتنەوەی گۆڕان، یانیش ئەندامی خانەی ڕاپەراندن، یائەندامی ژوور، یاهەربەرپرسیاریەتێکی تر تەواوی ئەوهەڵسوراوانەشی کەڕەخنەیان هەیە لەگریمانەی حقیقی دەستوەردانی ئەمان، هیچ کێشەکیشان نابێت لەهاتنەپێشەوەیان، واتا پرسیارەکە ئەوەیە، بۆچی ئەبن بەیەکێتی؟\nئەگەر یەکێتی بەڕێککەوتنێکێ ژێربەژێری لەگەڵ گۆڕان کردبێ لەپێناو پارەدا عبداللەی ملانوریان کشاندبێتەوە….\nئەی خێرە هەریەکێتی سەرۆک لیستێکی بەدڵی خۆی دا نە ئەنا بۆ گۆڕان کەهەرپیاوی خۆی بێت؟ بۆچی پارتی علی حمە ساڵەح دائەنێت؟\nئەگەر پڕوپاگەندەکەی یەکێتی تۆزێک ڕاستی تیابوایە لەوەی کەیەکێتی فعلەن کێشەکەی کێشەیەکی شەخسی بووە، نەوەک کۆی گشتی بزوتنەوەی گۆڕان، مەسەلەکانی پەیوەست بەتەزویراتی هەڵبژاردن، ئەی بۆچی هەڵدەکوتنە سەرگردی زەگەرگەتە، بۆچی ڕاستەوخۆ نەئەچونە سەر قادری حاجی علی؟\nئەگەر ئەو قسەیە ڕاستبوایە کەوا بەڵێ ئەوانیش ڕێک هەمان تێڕوانینیان هەیە کەبەڵێ کێشەکە کێشەیەکی شەخسی بووە، بۆچی هەمان شەو “چیای نەوشێروان مستەفا” کاتێ لەڕێی “حاکم قادر و دلێری سید مجید و فڵان و فیسالەوە”جواب بۆ یەکێتی دەنێرێت، کەوا ئەبێ هەر ئەمشەو مەکتەبی سیاسیتان و مەڵبەند وکۆمیتەو تەواوی بارەگاکانتان بەرد بارانبکرێت و شاربەدەربکرێن لەوشارە؟\nهەربۆمعلوماتیش هەمان شەو تەواوی قیادیەکانی یەکێتی لەترسان ئەوشارە جێدێڵن. لەسەردۆخی ناوخۆی گۆڕانیش هەندێ شت پێویست بەڕونکرنەوە دەکات، بەڵام با بۆکاتی خۆی بێت.\nشه‌ریف هه‌ژاری: دوێنێ شه‌و ترامپ له فلۆریدا، ئه‌مانه‌ی وت!


وەرگێڕانی: کاوە جەلال لە ئەڵمانییەوە\nستایل پێش هەموو شتێک شێوەیەکی دەرەکییە، ڕووپۆشێکە کە ئێمە دەیدەین بە ژیانمان. ئێمە بۆ نموونە لە ستایلی پۆشاک و کار و ژیان دەدوێین، یان ستایلی جیاواز لە هونەر و تەلارسازیدا. واتای تێگەکە لە ڕووی ئێتیمۆلۆژییەوە بریتییە لە تایبەتمەندیی دەربڕینی زمانییانە و دەگەڕێتەوە بۆ وشەی "ستیلوس"ی (پێنووسی) لاتینی، لێ ئێمە زمانییانە بە دوو شێوازی جیا بەکاریدەهێنین: شێوازێکی دێسکریپتیڤ (وەسفی)، بۆ نموونە کاتێک دەبێژین، کە کەسێک ستایلێکی تایبەتیی هەیە، واتا خاوەنی جۆرێکی تایبەتیی خۆپۆشینە، لێرەشدا زۆر جار ڕوودەدات کە تێگەکە هەروەها تەوەرەیەکی پێوارەیی (نۆرماتیڤ)، واتا نرخێنەر لەخۆدەگرێت. ئاخر گەر ئێمە ببێژین، کە فڵان کەس "ستایل"ی هەیە، ئەوا دەربڕینەکەمان هاوکات واتایەکی ناسێنەری ڕێزمەندی لەخۆگرتووە. ئێمە بەم دەربڕینە تایبەتمەندییەکانی وەک ئێلێگانس (ڕێکوپێکی)، چێژ، ڕەوشت و کەرامەت پێکەوەدەلکێنین. بە پێچەوانەشەوە زۆر جار ڕوودەدات کە ئێمە پرسەکانی ستایل تەنیا بەند دەکەین بە ڕووکەشەوە، کەواتە بە مەسەلەی دەرەکییان دادەنێین، ئیدی هەر وەک پرسی ستایل ئەوە بێت کە داخۆ ئێمە "چی" بکەین نەک داخۆ "چۆن" ئەو شتە بکەین. لەم ڕوانگەیەوە "ستایلی چاک" فەزیلەیەکی لاوەکییە و هیچ بایەخێکی ڕاستەوخۆی ئێتیکیی (ئەخلاقیی) نییە. لێ ئەم شێوە تێڕوانینە هەڵەیە. ئاخر پرسیاری ئەوە کە داخۆ چۆن ئێمە شتێک بکەین، هەروەها لایەنێکی ئەخلاقی و مۆرالی (ڕەوشتیانە) لەخۆدەگرێت. کەواتە تێگەی ستایل لەپاڵ تەوەرەی وەسفیدا کە لەنێو ژینجیهانی کۆمەڵایەتیماندا ڕیشەی داکوتیوە، هەروەها ڕەهەندێکی ئێستێتیکی و ئەخلاقی-ڕەوشتیشی هەیە. هەر سێ ڕەهەندەکە لێکجیانەبۆوە پێکەوەگرێدراون. (...) بە شێوەیەکی دی ببێژین، ستایل گرێدەری ژینجیهانمانە بە جوانە و چاکەوە، کەواتە بە شێوەی دەرەکی و هەروەها بەو پرسیارەشەوە، کە داخۆ چۆن گەرەکە ئێمە بژین و کردار بنوێنین. پێدەچێت بتوانین لەم تێڕوانینەوە بگەین بە دەستپێکەکان بۆ "ئێتیکێکی (ئەخلاقناسییەکی) ستایل".\nستایلی بەد دەشێت چۆنێتیی ڕەوشتیانەی کردار تێکبدات. بۆ نموونە کەسێک فیزدارانە و بە بەرچاوی کەسانی دیکەوە سەفتەیەک پارە بۆ سواڵکەرێک فڕێ دەدات. ئەوە ستایلێکی بەدە. بە سەرنجێکی بەرایی لە کردارەکە خویا دەبێت کە ئەو کردارە لە ڕووی ڕەوشتەوە چاک بوو، چونکە هەر چۆنێک بێت بڕێکی باش پارە بە سواڵکەرەکە درا، لێ ئاشکرایە کە لێرەدا جۆر و شێوازەکە، واتا ستایلەکە، گرنگە، چونکە کەسی بەخشندە بەو شێوە ڕەفتارە نەک تەنیا کەرامەتی سواڵکەرەکە دەشکێنێت، بەڵکو هەروەها کەرامەتی خۆیشی. مەسەلەکە هەروەها لە بەخشینی شتێکدا بە کەسێکی دی هاوشێوەیە، گەر هاتوو کەسی دیاریبەخش هیچ هەوڵێک نەدات بۆ ئەوەی دیارییەکە بپێچێتەوە. گەرچی شتێک وەک دیاری بەخشراوە، لێ شێوەی بەخشینەکەی بێڕێزییەک دەردەبڕێت. هیچ دوور نییە کەسی بەخشندە شتێکی گرانبەهای بۆ دیاری کڕی بێت، لێ هیچ بەهایەکی بۆ ئەوە دانەناوە کە دیارییەکە ستایلمەندانە بخاتە بەردەم کەسی دیاری پێبەخشراو. لێرەدا کێماسی شێوەکییانەی کردارەکە تا ڕادەیەک کرۆکی ڕەوشتیانەی خودی ئەو کردارە تێکدەدات. ستایلی بەد دەشێت کەرامەتی مرۆڤان بشکێنێت. ئەوە نەک تەنیا بێستایلییە کە بۆ نموونە داوا لە کارمەندێکی چەندساڵەی فیرمایەک بکرێت لە ماوەی یەک سەئاتدا بیرۆکەی چۆڵ بکات، یان بە یەک تاکە ئێس ئێم ئێس (مەسیج) کۆتایی بە پەیوەندییەک بهێنرێت، بەڵکو هەروەها "ستایلی بەد" کێماسی ڕێز لەخۆدەگرێت، چونکە هێرش دەکاتە سەر کەرامەت و شکۆی کەسێکی دی. ئێمە پەیوەند بە مرۆڤێکی ستایلمەندەوە وایدادەنێین کە ئەو ڕێزی ڕێسا سۆسیالەکان و نەریتەکان دەگرێت، هاوکات دەزانێت کە چۆن لە دۆخی دیاریکراودا بەگونجاوی ڕەفتار دەنوێنێت. لەم ڕوانگەیەوە ستایل پەیوەندییەکی تایبەتیی بە شێوەی ڕەفتارمانەوە هەیە.\nبەڕەوشتی سەرەتا تەنیا ئەو واتایە دەگەیەنێت کە مرۆ ڕەچاوی نەریتە باوەکانی ڕەفتارنوێنیی چاک دەکات. هیچ کەس ناتوانێت نکۆڵی لەوە بکات کە ستایلی چاک کەمترینێکی لە ڕەوشتمەندی پێویستە. بۆ نموونە دەشێت کەسێک کە بەردەوام بێئابڕوانە ڕەفتار دەنوێنێت و کەسانی دی بریندار دەکات یان تەریقدەکاتەوە، کەسێکی خاوەن کاریزما یان زەوقلی بێت، سەرەڕای ئەوە بێستایلە. بێگومان دەبێت ئاماژە بۆ ئەوە بدەین کە بەڕەوشتی و ڕەفتارنوێنیی چاک بەس نین بۆ ستایلی چاک. ئاخر تەنانەت بەدترین تاوانبارانی نازییەکان دەیانتوانی بەڕەوشت بن. ئێمە لە ستایلی چاک چاوەڕوانیی بڕێک هەڵوێستی ئاگامەند و ڕێز بەرانبەر کەسانی دی دەکەین. ئێمە ناتوانین پەیوەند بە تاوانە قورسەکانەوە تێگەی ستایل واتامەندانە بەکاربەرین، چونکە هیچ کەسێک ناتوانێت واتامەندانە کەسانی دی بکوژێت. بۆ نموونە هانیبال لێکتەر لە تریلەرە (Thriller) ئەمەریکییەکەی "بێدەنگیی بەرخەکاندا" بەروانکەی نەبەستراوی بە سنگییەوە هەڵواسیوە و لەتەک موزیکەکەی باخ-دا بە ناونیشانی "ڤاریاسیۆنەکانی گۆڵدبێرگ" قوربانییەکانی خۆی دەخوات، ئەوە بە چەشنێک کە تەواو گونجاوە بە نەریتی باڵای نانخواردنی سەر مێز، لێ ئەوە هێشتا هەر ستایلێکی چاک نییە. جگە لەوە مەرج نییە کەسێکی "بێستایل" بەد بێت، لێ ئێمە سەرەڕای ئەوە تا ڕادەیەک کێماسی ئەخلاقی-ڕەوشتییانەی دەدەینە پاڵ. کەسەکە بۆ ئێمە شایانی لۆمەکردنە. لێ گەر کەسێک بە پێچەوانەوە ستایلی هەبێت، ئەوا چاوپۆشیی هەندێک شتی لێ دەکەین، چونکە وایدادەنیین کە ئەو کەسە "هیچ نەبێت ستایل"ی هەیە، بۆ نموونە خشڵ-دزێکی کەشخە کە خشڵە دزراوەکان لەتەک هەندێک هەژاردا بەش دەکات. بەڵێ ئێمە تەنانەت دەشێت لەم پەیوەندییەدا ڕەچاوی ئەوەش نەکەین کە کردارەکەی ئەو تاوان بووە.\nمەرج نییە کەسی خاوەن ستایل هەمیشە فەزیلەمەندانە کردار بنوێنێت، لێ ئێمە چاوەڕوانیی ئەوەی لێ دەکەین کە ئەو تا ڕادەیەک لە ڕەفتاردا بەڕەوشت بێت، ئەوجا گەر ئەو ڕەفتارێکی ڕەوشتمەندانەی نەنواند، ئەوا هیچ نەبێت بەو هۆیەوە هەڵوێستێک پێشان بدات، یان هیچ نەبێت بەڕاشکاوی بیدرکێنێت کە ڕەفتارێکی بێڕەوشتانەی نواندووە. بەڵێ، گەر تەنانەت ئولریش هوێنێس مرۆڤێکی بێڕەوشت بێت، هیشتا هەر لەو ڕوانگەیەوە کە ئەو سزای زیندانیکردنەکەی بەبێ ئیستیئنافکردنەوە – و بەبێ کڕووزانەوە – قبووڵ کرد، ئەم هەڵوێستەی هیچ نەبێت ستایلێکی تایبەتیی هەیە. بە پێچەوانەشەوە گەر کەسێک لایەنی کەم تروسکەیەکی ستایلی لێوە نەدرەوشێتەوە، بەزەحمەت دەشێت کەسێکی فەزیلەمەند بێت. ئەوجا ستایلی چاک نەک تەنیا پێویستی بە ڕێزگرتنە لە کەسانی دی، بەڵکو هەروەها ڕێزگرتنیش لە کەرامەتی خودی خۆ. کاتێک ئێمە مەدەنێتی بە ستایلی خۆمان دەدەین، ئیدی ئێمە بەو ڕێیەوە خودی خۆمان دروست دەکەین. ئێمە بە زەحمەت دەتوانین ژیانێکی بەدیهاتوو بەڕێوەبەرین گەر هاتوو ڕووی دەرەکیی ئەو ژیانەمان ڕەچاو نەکەین. ئەوجا کاتێک ئێمە فۆرم بەهەند وەردەگرین، ئیدی لێرەدا پێشانی دەدەین کە ئێمە هەروەها گرنگی بە ناوەرۆکیش دەدەین. لەمەدایە ڕەهەندە قووڵترە ئەخلاقییەکەی پرسیاری چێژ، بۆ نموونە پرسیاری ئەساسی نێو ماڵ و پۆشاک، کە بە رواڵەت ئەوها دەنوێنێت هەروەک بەدەر بن لە لایەنی ئەخلاقی. لە بنەڕەتدا کێ بێموبالاتانە خۆی بپۆشێت یان گوزەرانگەی خۆی دابووەشێنێت، ئەو کەسە نەک تەنیا بە لایەوە گرنگ نییە چۆن کاریگەری لەسەر کەسانی دی دەنوێنێت، بەڵکو هەروەها هیچ ڕێزێک بۆ خودی خۆیشی دانانێت. ئادۆلف فڕایهێڕ فۆن کنیگە لەوەدا ڕاست بوو کە گۆتی، مرۆ گەرەکە "بە شارراوەیش هیچ شتێک نەکات کە شەرمی پێی بێت کەسێکی دی بیبینێت".\nئێتیکی ستایل نە لە ئەرکی بێمەرجەوە (حەتمییەوە) دەردەچێت، نە کردار تەنیا بەگوێرەی سەرەنجامەکانی دەنرخێنێت، بەڵکو وای دادەنێت کە ئێمە توانامان هەیە بۆ ئەوەی لە ژینگەی سۆسیالمادا ستایلی "چاک" لە هینی "بەد" جیابکەینەوە و ئەوجا بەگوێرەی ئەو جیاوازییە کردار بنوێنین. با نموونەیەک لە ژیانی ڕۆژانەوە بهێنینەوە. گەر ئێمە بە خانەخوێیەک ببێژین کە خواردنەکەی بەڕاستی بێتام بووە، ئەوا گومانی تێدا نییە کە پێبێژتنەکەمان زۆر ڕاستگۆیانەیە، لێ ئەم ڕاستگۆییە بێڕەوشت و "بێستایلە". درۆیەکی بچووک یان نیمچە ڕاستییەک بەجێتر دەبوو لەو بێڕەوشتییە. جگە لەوە گەر کەسێک "ستایلیست"ێکی چاک بێت، ئەوسا دەتوانێت تێڕوانینەکەی هێندە زرنگ دەرببڕێت کە ئیدی بەو ڕێیەوە خانەخوێ ناڕەحەت نەبێت و سەرەڕای ئەوە هەست بکات کە خواردنەکەی وەستایانە نەبووە. بێگومان ئەوە ڕاستە کە کەسی کارامە خۆدەربڕ درۆیەکی کردووە یان هەرچۆنێک بێت دەربڕینێکی فریودەری هەبووە، سەرەڕای ئەوە لەم پەیوەندییەدا "فەیلەسوفی ئێتیکی ستایل" دەتوانێت ئەرگومێنت بهێنێتەوە کە ئەو کەسە پەیوەند بە دۆخێکی دیاریکراوەوە پەرچەکرداری گونجاوی نواندووە و لەو دۆخەشدا نابەجێ دەبوو گەر ئەو ڕەخنەیەکی ڕاستگۆیانەی بگرتایە، واتا گەر ئەو کەسە ڕاستگۆیانە ناخی خانەخوێی بڕەنجانایە. بەڵێ، ئێمە ناچارین گفتێک کە داومانە، بیبەینە سەر، لێ ناچار نین ستایلمەندانە ڕەفتار بنوێنین. سەرەڕای ئەوە کەسانی دی چاوەڕوانیی ئەوەمان لێدەکەن کە لە هەندێک دۆخی دیاریکراودا ستایلمەند بین. کەواتە ستایلی چاک هەروا سانا پەیوەند نییە بە پێکهاتەی ناخەکیی تاکەکەسەوە، کە ئیدی وای لێبکات بەگوێرەی ڕێسای دیاریکراو ڕەفتار بنوێنێت، بەڵکو مەسەلەکە زۆرترە لەوە، واتا هەروەها ئەوەشە کە داخۆ چۆن مرۆ بزانێت لە دۆخێکی دیاریکراودا بەگونجاوی پەرچەکردار بنوێنێت.\nستایلی چاک پێویستی بە هەستناسکییە، بە نەرمییەکی تایبەتی ڕەفتار. ستایلیسێکی چاک ڕەفتاری خۆی بەنەرمی دەگونجێنێت. ئەمە واتایەکی ئەوتۆ ناگەیەنێت کە ئەو کەسە بەدەرە لە پرنسیپی ئەخلاقی. سەرەڕای ئەوە ستایلیستی چاک ناچار نییە پەیڕەوی ڕێساگەلی وشک بکات، بەڵکو ئەو تەنیا ڕەچاوی کەسانی دی و خودی خۆی دەکات. ئاخر گەر مرۆڤ لەسەر ڕێسا توندەکانی ڕەفتارنوێنی بڕوات، ئەوسا بەو ڕێیەوە دەبێت بە کەسێکی بێکەماڵ و کۆنفۆڕمیست (هاوتاگەرا)، بە پێچەوانەشەوە ستایلیستی چاک ئاگامەندانە فێری ئەو پێوارە و نەریتانە دەبێت کە لەتەک هەستکردنی ئێستێتیکی و ئەخلاقییانەی خۆیدا یەکدەگرنەوە و هاوکات بە "خود"ی خۆی دەیانسازێنێت، واتا بە ستایلی کەسیی خۆی دەیانگونجێنێت. ئاخر ئێمە بە پێویستی دەزانین کە ستایلی چاک تایبەتمەندیی کەسی و ڕەسەنێتی لەخۆبگرێت، هەروەها سەرڕاستی لەو واتایەدا کە چۆن کەسێک ڕاشکاوانە ستایلی خۆی پێشاندەدات. ستایلیستی چاک لەم شێوە تێگەیشتنەدا هەمیشە لەوە بەئاگاییە کە چە پێوارە کۆمەڵایەتییەکان و چە بیروڕاکانی خۆی لەمەڕ ستایلی چاک هەردەم شیاوی گۆڕانن. ستایلیستی چاک هەردەم کراوەیە بۆ شیمانەی هەبوونی جیای هەر ڕەوشێک. ئەمە بێگومان واتایەکی ئەوتۆ ناگەیەنێت کە گۆیا ستایلیستی چاک ئاڵاکەی بەگوێرەی هەر با-یەکی هەڵکردوو هەڵبواسێت، نەخێر ئەو تەواو بە پێچەوانەوە بڕوایەکی پتەوی بەوە هەیە کە ئێمە مافمان نییە کەرامەتی خۆمان و مرۆڤانی دی بشکێنین. (...) ستایلیست مامەڵەکردنی بەد لەتەک کەسانی دیکەدا بە کرداری دزێو دادەنێت، کە بێگومان هەرگیز ناتوانێت بەتەواوی ڕوونی بکاتەوە بۆچی ڕەفتاری ئەوها بە دزێو دادەنێت. ئاخر ئەو ناتوانێت هانا بۆ هیچ مێتافیزیکێک بەرێت تاکو بۆی ڕوونبکاتەوە، کە داخۆ ستایلی چاک، واتا ستایلی سەربەخۆ لە پێوارە و نەریتە باڵادەستەکان لەو ڕوانگە مێتافیزیکییەوە "بەڕاستی" چۆن بێت، بە پێچەوانەوە ستایلیست پەیوەند بە باوەڕە پێوارەییەکانی (نۆرماتیڤەکانی) خۆیەوە تەواو لەسەر زەمینەی هەر جیهانێکی سۆسیال دەمێنێتەوە و ڕەچاوی ڕێساکانی ڕەفتاری ئەو جیهانە دەکات. بێگومان زۆر دەشێت ئێستا ستایلیست سەرزەنشت بکرێت، کە گۆیا ئەو لە پرسیارانی ڕەوشتی و ئەخلاقیدا زۆر خۆگەرایە، چونکە گۆیا ڕەچاوی هیچ فرمانێکی بێمەرج (حەتمی) ناکات، بەڵکو لە ئەنجامدا تەنیا ئەوە دەکات کە خۆی لە دۆخێکی دیاریکراودا بە "ستایلی چاک"ی دادەنێت. لێ ستایلیست دەتوانێت خۆی لەم سەرزەنشتە لابدات، گەر ئەو ڕاستی و سەرڕاستی بەجددی وەربگرێت، هاوکات بۆ ستایلی خۆی دڵسۆز بمێنێتەوە تا ئەو کاتەی کەسێک پێشانی دەدات یان خۆی هەست دەکات کە ئەو بەو ستایلە زیان بە کەسانی دی و خودی خۆی دەگەیەنێت. بێگومان هیچ پێویست نییە کە مرۆڤ بەردەوام بیروڕاکانی خۆی بگۆڕێت، هەروەک چۆن کنیگە-ی ستایلیستی مەزن جارێک پێشنیاری کرد: "لە گۆتندا دژبێژیی خۆت مەکە، کە ئیدی تۆ ڕستەیەک دەرببڕیت کە پێشتر داکۆکیت لە پێچەوانەکەی کردووە".\nتۆماس ڤاشێک ساڵی 1968 لە ڤیین هاتۆتە ژیانەوە، لە زانستگە ئابوریی نەتەوەیی و ماتماتیکی خوێندووە و وەک ڕۆژنامەوان چەند کاراییەکی جیاوازی وەرگرتووە. ئەو نووسەری چەندین کتێبی بابەتییانەی فەلسەفەییە، ساڵێ 2018 کتێبێکی بە ناونیشانی "ژیاندنی کات"، هەروەها ساڵی 2019 کتێبێکی دیکەی بە ناونیشانی "وڵاتی ئاژووەران" بڵاوبوونەوە. لە ساڵێ 2011 بەدوواوە سەرنووسەری گۆڤاری فەلسەفەیی "Hohe Luft"ە (هۆوە لوفت کە وەک ناو لە گەڕەکێکی هامبورگەوە وەرگیراوە).