شادی نه‌وزاد ئه‌م نهێنیه‌ی درکاند\nشادی نه‌وزاد رایگه‌یاند له‌سه‌ر سکاڵای من فه‌رمانی ده‌ستگیرکردن بۆ شاسوار عه‌بدولواحید ده‌رچووه ئاماژه‌ی به‌وه‌شکرد ده‌بێت سبه‌ی له دادگا ئاماده‌بێت.\nشادی نه‌وزاد په‌رله‌مانتاری نه‌وه‌ی نوێ له په‌رله‌مانی کوردستان به مه‌وداپرێسی راگه‌یاند "ئه‌و فه‌رمانی ده‌ستگیرکردنه‌ی بۆ شاسوار عه‌بدولواحید ده‌رچووه له‌سه‌ر سکاڵای منه که‌له‌سه‌ر شاسوار عه‌بدولواحید تۆمارم کردووه".\nشادی نه‌وزاد وتیشی "ده‌بێت شاسوار عه‌بدولواحید سبه‌ی له دادگا یان ئاسایشی سلێمانی ئاماده بێت".\nئه‌و په‌رله‌مانتاره له وه‌ڵامه پرسیارێکی په‌یامنێرمان که ئه‌گه‌ر شاسوار سبه‌ی ئاماده نه‌بێت له دادگا یان ئاسایش ئه‌و رێکارانه چی ده‌بن که ده‌یگریته‌به‌ر وتی "ئه‌وه په‌یوه‌ندی به دادگا و ئاسایشه‌وه هه‌یه ده‌بێت ئه‌وان کاری له‌سه‌ر بکه‌ن".\nبه‌پێی نوسراوێک که رۆژی 14ی ئایاری 2019 دادگای سلێمانی ده‌رچووه تێدا فه‌رمانی ده‌ستگیرکردنی بۆ شاسوار عه‌بدولواحید سه‌رۆکی جوڵانه‌وه‌ی نه‌وه‌ی نوێ ده‌رکرد.\nفه‌رمانکه له‌سه‌ر داوای ئاسایشی سلێمانی بووه که داوای له دادگای سلێمانی کردووه فه‌رمانی ده‌ستگیرکردن بۆ شاسوار عه‌بدولواحید ده‌ربکات به‌پێی ماددی 2 له یاسایی قه‌ده‌غه‌کردنی خراپ به‌کارهێنانی ئامێره‌کانی په‌یوه‌ندیکردن.\nئه‌م بابه‌ته 13524 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nهه‌واڵێکی ناخۆش بۆ ئه‌م مووچه خۆرانه\nسبه‌ی سێشه‌ممه مووچه‌ی ئه‌م وه‌زاره‌ت و ده‌سته‌یه دابه‌ش ده‌کرێت\nحکومه‌تی هه‌رێمی کوردستان چه‌ند بڕیارێکی گرنگی په‌سه‌ند کرد\nبزانە سروە عەبدولواحید لەبەغدا خەریكی چییە\nبزانە بۆچی نەوزاد هادی هیچ پۆستێكی وزاری پێنەدرا\nبەڕێوەبەری گشتی پەروەردەی سلێمانی لە پۆستەکەی دورخرایەوە\nكوڕەكەی نێچیرڤان بارزانی هەڵا دەنێتەوە\nمووچه‌ی ئه‌م که‌سانه ده‌بڕدرێت\nناوی سەرجەم وەزیرەكانی كابینەی داهاتوو بخوێنەوە


لێرەدا میتۆدی دیکۆدینگ بەکاردەهێنین. دیکۆدینگ بە مانای هەوڵدان بۆ کردنەوەی کۆدەکان. ئەم هەوڵە لە سەر ئەو زەمینەیە وەستاوە کە دیاردەکان هەڵگری کۆدن. لە کۆدەکاندا پەیام هەیە. ناسین و خوێندنەوەی ئەم پەیامانە گرنگن بۆ تێگەیشتن لە گوتار و ڕەفتاری کەسەکان، هەروەها ئامانجی سیاسییان.\nئاهەنگی سیاسی یان سیرەمۆنی، ڕوداوێکی تایبەتە ، کە لە ساتەوەختی تایبەتدا ڕودەدات، ساتەوەختی وەک ناشتنی مردوو، گواستنەوەی دەسەڵات، سەرکەوتن، یاریی و بۆنەی وەرزشیی. لەم ساتەوەختانەدا کەسانی سیاسی هەوڵدەدەن کە جەماوەرەکەیان بدوێنن و وێنای تایبەت بۆ خۆیان دروست بکەن. ڕەگی ئەم دیاردانە زۆر کۆنن. جیوفری سومی کتێبێکی دەربارەی دەسەڵات و سیرەمۆنی لە سەدەمی ڕۆمانەکاندا نوسیوە. بە گشتی ئەم ساتەوەختانە ساتەوەختی هەستیاریین، بەو مانایە یان کاتی خۆشین، یان ناخۆشی یان دەربڕینی گرنگی پێدان و بایەخپێدان.\nکەواتە ئێمە لە ڕوی بۆنە و ساتەوەخت و وتارەوە لە ساتەوەختێکی ئاساییدانین. ئەم ساتەوەختە نائاساییە ژمارەیەکی زۆری خەڵک سەرنجیان لە سەر دۆخەکەیە، بۆیە ساتێکی گونجاوە بۆ ناردنی پەیام. گواستنەوە دەسەڵات لە ئەمریکا هەتا ٢٠١٦ ساتەوەختێکی ئاسایی بوو. ساتەوەختێک بوو کە ئەمریکاییەکان پۆزیان بەوەوە لێدەدا کە جیاوازن لە زۆربەی وڵاتانی تر. بەڵام پاش هاتنی ترەمپ ئەم پۆزلێدانە فس بویەوە. ئەمەش وەها دەکات کە ئاهەنگی گواستنەوەی دەسەڵات بۆ جۆ بایدن ساتەوەختێکی دوجارەی ئاسایی نەبوو لە مێژوی ئەمریکادا. ئەم ڕوداوە لە دوو ئاستدا بە تایبەتی جودابوو، لە ئاستی سەردەمی پەتا و هەروەها ڕوداوی هێرشکردنە سەر کۆنگریس لە لایەن ڕاستڕەوە، توندڕەوە، سپی پێستەکانەوە.\nپەتا ئاهەنگەکەی بچوککردەوە، لە بڕی خەڵك ئاڵا هەڵکرابوو، کە نەرێتێکی پاتریوتیکی ئەمریکییە. هێرشی میلیشیاکان وەهایکرد کە ئاهەنگەکە لە سایەی هێزی سەربازیدا بەڕێوەبچێت. هاتنی ئەو هەموو ژمارە سەربازە بۆ واشنتون مەترسییەکی گەورەیە لە سەر هاوسەنگی مەدەنی سەربازی لە هەناو حکومەتی ئەمریکیدا. پێشتر مشتومڕێکی زۆر هەبوو لە سەر دانانی ئەفسەرێکی سەربازی بە وەزیری بەرگریی، بەڵام ئەم ڕوداوە هێندەی تر قسەی زیاتر دەهێنێت لە سەر مەترسی ڕۆڵی زیادی دەزگای سەربازی و پەنتاگۆن لە بەڕێوەچونی حوکمرانی لە ئەمریکادا.\nعەریفی ئاهەنگەکە ئامی کلوبەچاربوو، ئەو خانمەی بۆ ئەوانەی چاودێری ئەمریکا دەکەن لە ساتی هەڵبژاردنە سەرەتاییەکانی پارتی دیموکراتدا زەردەخەنە هەمیشەییەکەیان لە یادە. ئامی دوانزە ساڵە ئەندامی سێناتە، بۆ ولایەتی مینۆسیتا. ئامی هەرچەندە سەرۆکی لیژنەی ئاهەنگسازیی گواستنەوەیە لە کۆنگریس، لیژنەیەکی تایبەتی کۆنگریس بۆ بەڕێوەچونی ئاهەنگی گواستنەوەی دەسەڵات، بەڵام وەک دیموکراتێک قسەی دەکرد. یەکێک لە خەسڵەتە تایبەتەکانی پارتی دیموکرات لە ئەمریکا ئەوەیە کە پارتێکی هاوپەیمانییە. هاوپەیمانی لە نێوان شوناس و باڵەکاندا. دیارە پارتی کۆماریش بە هەمانشێوە پارتێکی باڵییە. یانی پارتی کۆمەڵێک باڵی سیاسی جیاوازە. بەڵام هەریەک لە باڵەکانی دیموکراتەکان و کۆمارییەکان سەربە گروپی جیاوازی کۆمەڵگای ئەمریکین و ڕەفتاری سیاسییان زۆر جیاوازە.\nگروپەکانی ناو دیموکراتەکان بە کەمینە و خاوەن شوناسە جیاوازەکان ناسراون. ئەمەش بە زەقی ڕەنگی دەدایەوە لە وتاریی ئاهەنگی گواستنەوەکەدا. کاتێک بەردەوام جەخت لە سەر ئەفریقایی بون و ئاسیایی بونی جێگری سەرۆک کۆمار دەکرایەوە، هەروەها لە بونی وەک یەکەم ئافرەتی ڕەش پێست لە ئەو پۆستەدا. کەمالە هاریس لە ڕەنگی پێست و جێندەر و پاشخانیدا هەڵگری کۆمەڵێک کۆدی زۆرە کە دیموکرات دەیەوێت وەک چەشە بدات بە وەرگرانی و بیاندوێنێت. سەرباری ئەم فرە شوناسییەی کەمالا، بەڵام هێشتا نەیدەتوانی هەموو ڕەنگ و شوناسە جیاوازەکان لە خۆی بگرێت، بۆیە کاتێک سوێندی خوارد، ئامی لە کاتی ناساندنی دادوەرەکەدا جەختی لە سەر لاتینۆ بونی ئەو کردەوە. لاتینۆ، ئاماژەیە بۆ خەڵکانێکی خاوەن پاشخانی جیاواز کە لە ئەمریکای ناوەند و ئەمریکای لاتین و کاریبییەوە دێن یان هاتوون بۆ ئەمریکا. پارتی دیموکرات بە هیوایە لە ژێر ئەم ناوە جوگرافییە، شارستانییەدا، کۆیان بکاتەوە. هێنانی گۆرانیبێژێکی وەک جێنفەر لوپێزیش هەر بە ئامانجی دواندنی ئەم توێژە کۆمەڵایەتیەی ئەمریکا بوو کە بە خێرایی زۆر دەبن و کاریگەری سیاسیان گەورە دەبێت. هەرچەندە ناوی تریش لەم بوارەدا بەکاردەهێنرێن وەک هیسپانیک بۆ نمونە، بە مانای خەڵکانی ئیسپانی زمانی ئەمریکای ناوەند و ئەمریکای باشور. ئەم پرۆسەی کەمینەسازیی و شوناسسازییە ئەوەندە لە لایەن ئەندامانی ئەو گروپانەوە قبوڵکراونیە، چونکە زۆرینەی زۆری ئەوانە دەیانەوێت ئەمریکی بن و ببن بە ئەمریکی. ئەمە ئەو ڕەخنەیەیە کە کەسێکی وەک فەرید زەکەرییا بە توندی جەختی لێدەکات. بە لای ئەوەوە زۆرینەی ئەو خەڵکانەی دێن بۆ ئەمریکا، بۆ ئەوە دێن ئەمریکی بن یان ببن بە ئەمریکی نەک هەروەک خۆیان بمێننەوە. بەڵام ئەم جۆرە لە پەیوەندی کێشەی تری هەیە. بۆ نمونە زۆرێک لە خەڵکان ڕەنگە بە تایبەتی پاش بە ئەمریکی بونیان ئەوەندە بایەخ بە کەلتور و شوناسی ڕابوردویان نەدەن و زیاتر باج و کار و ئاسایش و ڕەهەندەکانی تری ژیانی ئەمریکییان بەلاوە گرنگ بێت. بۆیە هەندێکجار دژایەتی دەبینین. بۆ نمونە لە کاتێکدا دیموکراتەکان هەوڵیان دەدا کە ترەمپ بە دژە موسوڵمانان بناسێنن، بەڵام سەرباری ئەوە ٣٥٪ دەنگی موسوڵمانانی ئەمریکای بەدەستهێنا.\nقەیرانێکی تری ئەم پێکەوەبونی جیاوازانە ئەوەیە کە بە دەگمەن دەتوانن لە ژێر چەترێک یان دەوارێکدا کۆببنەوە. بەڵکو هەمیشە بانگەشەکردن بۆ هەر شتێک لای هەندێک قبوڵە و لای هەندێکی تر بە پێچەوانەوە. کۆدەکان تەنها ئاراستەی کەمینە و گروپە ئیتنییەکان نەبون، بەڵکو هەروەها ئاراستەی گروپە ئایدەلۆژیی و ژیارییە جیاوازەکانیش بوون. لە هەموی سەرنجڕاکێشتر لەم بوارەدا دەستکێشەکانی سێناتۆری پیری ڤێرمۆت بێرنی ساندەرس بوو. بێرنی جوتێ دەسکێشی تایبەتی لە دەستدابوو، لە ئەو جۆرانەی کە تەنها پەنجە گەورە جێگای تایبەتی هەیە. دوو ساڵ پێشتر ئافرەتێک پێی بەخشی کە ڕیساکڵی فانیلەیەکی کۆن بوو. ئەم دەستکێشەی بێرنی پەیام بوو بۆ ژینگە پارێزان و بایەخدان بەو بوارە. دیارە ژینگە بوارێکی هەرە سەرەکی ئیدارەی بایدن دەبێت چونکە باڵی چەپی پێشکەوتوی دیموکرات ژینگەیان زۆر بەلاوە جێگای بایەخە. ئەوەش بوو بایدن لە یەکەم ڕۆژدا ئەمریکای کردەوە ئەندامی ڕێککەوتنی پاریس. بەڵام دەستکێشەکانی بێرنی تەنها مایەی قبوڵ نەبوو، بەڵکو لە هەمانکاتدا جێگای ڕەخنەیەکی زۆریش بوو. خەڵکانێکی زۆر ڕەخنەی ئەوەیان لێدەگرت کە دەستکێشە خورییەکان ئاماژەیە بۆ خواردنی گۆشت. گۆشتخواردن ئەمڕۆ وەک تاوانێکی گەورە بەرامبەر ئاژەڵان و ژینگە و تەندروستی مرۆڤ تەماشا دەکرێت لە لایەن گۆشت نەخۆرانەوە. ئەمەش دوپاتی ئەو قەیرانە دەکاتەوە کە ناردنی پەیام بۆ گروپێک هەرزوو دەبێتە مایەی ناڕەزایی گروپێکی تر. ئەم دیاردەیە هۆکاری سەرەکی بە کاندید بونی کەسێکی ناوەڕاستی یان سێنەریستی وەک بایدن بوو. بایدن وەک سێنەتریستێک ئەگەری ئەوەی هەیە کە بە هەرلایەکدا بڕوات، بەلای چەپ و بەلای ڕاست یان هەوڵدان بۆ ڕازیکردنی هەردوولا.\nدوا ئاماژەسازی کە لە ئاهەنگەکەدا هەبوو، بەڵام هێندە جێگای سەرنج نەبوو، بەڵام ئێجگار گرنگ بوو، ئینجیلە تایبەتەکەی ماڵ بایدن بوو. وەک دەزانین بایدن لە بنەماڵەیەکی بە ڕەچەڵەک ئایرلەندییە. وەک زۆربەی ئایرلەندییەکان ڕۆمان-کاتۆلیکێکی باوەڕدارە. دووەم سەرۆکی ئەمریکی کاتۆلیە پاش جۆن کێنەدی قۆز، لە شەستەکان. سەرەتا پێش دەستپێکردنی ئاهەنگەکە سەردانی کڵێسای کرد . بەڵام هێنانی ئینجلی تایبەتی خێزان ناردنی پەیامە بۆ ئەو جەماوەرە ئایرلەندییە کاتۆلیکە تایبەتە. هەرچەندە بڕێکی زۆری کاتۆلیکە ئایندارەکان پشتیوانی کۆمارییەکانن بە هۆی سێکویلاربونی زیاتری دیموکراتەکان و دوور کەوتنەوەیان لە بەها ئاینیەکان.\nبە گشتی گواستنەوەکە ئاوس بوو بە سیمبول و ئاماژە و پەیامی زۆر. دیارە ئەم پەیام و ئاماژانە ئاراستەی ناوخۆ ئەمریکان. بەڵام ڕاستەوخۆ کاریگەرییان هەیە لە سەر سیاسەتی دەرەوەی ئەمریکاش، چونکە ئەم ئیدارەیە ناتوانێت دژە بە بەرژەوەندی ئەو گروپانە بوەستێتەوە لە هەرکوێی دونیادابن. بۆ ئێمە گرنگە کە تێبگەیەن ئەم ئیدارەیە چۆن رەفتار دەکات و میکانیزمی دەسەڵاتی چۆن فەراهەم دەکات.\nئەم پەرتەوازەییەی ئەمریکا وەها لێدەکات کە نەتوانێت دید و سیاسەت و پلانی درێژخایەنی هەبێت. ئەمە بۆ ئەوانەی کە ئەمریکا بە دۆستی خۆیان دادەنێن مایەی ئازارێکی زۆرە. بەڵام هەروەها بۆ ئەوانەش کە ئەمریکا بە نەیاری خۆیان دادەنێن. چیدی سیاسەتی دەرەوەی ئەمریکا لە واشنتۆن نیە، بەڵام لە ولایەتێکی دوورە دەستە لە دەستی چەند هەزار دەنگدەرێکی کەمدا. لە سێ ولایەتی سەرەکی جیاوازی نێوان ترەمپ و بایدن کەمتر لە ٥٠ هەزار دەنگ بوو. بە خێربێی بۆ سەردەمی ئەم شانم ناو ئەوشانم لە سیاسەتی ئەمریکادا.


بۆ ئەوەی کوردستان نەکرێتە ( هاییتی ) یەکی تر – لڤین پرێس\nبۆ ئەوەی کوردستان نەکرێتە ( هاییتی ) یەکی تر\nلڤین: خالد سلێمان\nئێستا، نیازەکانی تورکیا بۆ دۆستە هەر نزیکەکەشی لە کوردستان، پارتی دیموکراتی کوردستان، دەرکەوت. ئامانجی ئەو ڕووتاندنەوەی کوردستانە نەک پارتی کرێکارانی کوردستان، دەیەوێت وڵاتەکەی ئێمە بکاتە سوتماک و لە ژیان دایماڵێت: ڕووەک و ئاژەڵەکانی لە ناو ببات. ئەمە ڕاستیەکەو لەسەر خاکی کوردستان ڕوودەدات. ئەوەتا فەهیم عەبدوڵڵا، سەرۆکی ئەنجوومەنی پارێزگای دهۆک بە رادیۆی رووداوی راگەیاندوەو دەڵێت: “چەند ساڵێکە لە سنووری دەرکار، سندی و گولیا دیاردەی داربڕین هەیە. بیانووی هێزی تورکیا ئەوەیە کە ئەم دارانە و ئەم دارستانانە لە بەردەمیاندا رێگرن و لەسەریان هەڕەشەن. لەگەڵ هەندێک کۆمپانیادا رێککەوتنیان کردووە و بە نوێترین ئامڕاز دەستیان بە بڕینەوەی ئەو دارستانانە کردووە. بێگومان ئەوانەیش کۆمپانیا و بازرگانی تورکیان. دیارە چەکدارانی هێزی تورکیا هاوبەشییان لەگەڵ ئەو کۆمپانیایانەدا هەیە. بیانووەکەیشیان ئەوەیە ئەو دارستانانە دەبنە پەناگە بۆ گەریلاکانی پەکەکە. تورکیا وەک سیاسەتێکی سووتاندنی ئەو زەوییانە و بۆ سوودێکی بازرگانی ئەو کارە دەکات.”\nئەمە قسەیەی سەرۆکی ئەنجومەنی پارێزگای دهۆک، هەڵدانەوەی پەردەیە لەسەر مەترسییەکی گەورە لەسەر وڵات کە چەند ساڵێکە دەستی پێکردوە، بەڵام ئێستا باسی دەکرێت. مەترسییەکە لەوەدایە، کە سوپای داگیرکەری تورکیا کورد لە ژینگەکەی خۆی دادەماڵێت، ئەوەش لەو سۆنگەیەوە کە بوونی مرۆڤ گرێدراوە بە سروشتەکەی خۆیەوە، ئێمە کوردستانمان بەدارو درەخت و کانی و ئاژەڵە کێویەکانیەوە خۆش دەوێت، کە ئەمانە لە ناوبران، ئیتر هیچ بەهاو مانایەک بۆ وڵات نامێنێت و بەجێی دەهێڵین. فەلسەفەی کۆڵۆنیالیزم لای تورکیا لەم خاڵەوە دەست پێدەکات. لە لایەکەوە بازاڕی کوردستان داگیردەکات، لەلایەکی تریشەوە سروشتی کوردستان وێران دەکات؛ ئەو دەیەوێت کورد (بەردەستێ)کی ئەو بێت، خاوەنی هیچ نەبێت، تاکی خەمی ئەوە بێت لە برسا نەمرێت.\nدەمەوێ لەم میانەیەدا نموونەییەکی مێژوویی بخەمە بەرچاوی خوێنەری کورد، ئەویش (هاییتی>یە لە دوورگەکانی کاریبی لە ئەمریکای باشوور. کاتێک لە سەرەتای سەدەی نۆزدەدا (1804)، کرێۆلیەکان، واتە خەڵکی هاییتی بە زمانی خۆیان، سەربەخۆییان وەرگرت و بوونە خاوەن یەکەم کۆماری ڕەش لە مێژووی مرۆڤایەتیدا، کۆڵۆنیالیزمی فەرەنسی مەرجی ئەوەی سەپاند، کە دەبێ (کرێۆل)یەکان 150 هەزار فرەنکی ئەو کاتە لەبەرامبەر سەربەخۆییدا بدەنە فەرەنسا، واتە 15 ملیار یۆرۆ بە حیسابی ئەمڕۆ. کۆمارە تازە لەدایکبووەکە، هیچ پارەیەکی نەختییی لەبەردەستدا نەبوو، بەڵام خاوەن خاکێکی دەوڵەمەند بوو، داری گوێزی هیندی، ماهۆنگۆ، مانگۆ و هەروەها خۆرمای هیندی لە 80% ڕووبەری وڵاتەکەیان داپۆشیبوو. کۆڵۆنیالیزمی فەرەنسی لەبەرامبەر ئەو پارەیەدا کە بەسەر کرێۆلیەکاندا سەپاندی، بەڕێککەوتن لەگەڵ سەرکردەکانی کۆمارە نوێکەدا، دەستی کرد بەبڕینەوەی دارەکانی هاییتی و دەیان ساڵ بەردەوام هەتا قەرزی دەسبەرداربوون لە خاوەندارێتی لە رێگەی دارەوە وەربگرێتەوە. هەڵبەتە پێش ئەم ڕوداوە بە نزیکەی هەشتا ساڵ، واتە لە نیوەی یەکەمی سەدەی هەژدەدا، فەرەنسا لە ڕێگەی ڕووتاندنەوەی هاییتی-یەوە نیوەی قاوەی جیهانی بەرهەم دەهێناو لە ڕێگەی سیستمێکی کۆیلایەتییەوە، بازاڕەکانی ئەوروپای پڕکردبوو لە قاوە. ئەوەی جێگەی سەرنجە ئەوروپییەکان لە رێگەی داگیرکارییەوە قاوەیان دۆزییەوە، هاییتیش یەکێک بوو لە خاکە دەوڵەمەندەکان بەقاوە.\nئێستا، هاییتی یەکێکە لە هەژارترین وڵاتەکانی دنیا، لە 2%ی ڕووبەری خاکەکەی بە دارستان و سەوزایی داپۆشراوە، دووای زیاتر لە 200 ساڵ لەسەربەخۆیی، باجی بڕینەوەی دارە نازدارەکانی دەدات. ئەمڕۆ ئایا هاییتی بوونی نیە!! ئەمە وەسفی من نیە، بەڵکو ناونیشانی کتێبێکی باشترین نووسەری فەرەنسییە لەسەر هاییتی، ئەویش کریستۆف وارگنی-ییە.\nئێمەی کوردیش، ئەگەر ئەمڕۆ، بەهەموو جۆرێک ڕووبەڕووی سوپای داگیرکەری تورکیا نەبینەوە، کە فاشیترین دەزگای کۆڵۆنیالیزمە، ئەوا وەک هاییتییەکانمان بەسەردا دێت و وڵاتەکەمان دەکرێتە سوتماک و دەبینە میللەتێکی برسی و بۆ پاروە نانێک دەست لە داگیرکەر پان دەکەینەوە، با جارێکی تر لە بایکۆتی کاڵاو بەروبوومەکانی تورکیاوە دەست پێبکەین، ئەمە باشترین چەکە لە بەردەستماندا، داگیرکەریش ترسێکی زۆری لەم چەکە هەیە\nفڕۆكەخانەی هەولێر لەبارەی لێسەندنی ١٥٠ دۆلار لە پێشمەرگەیەكی خاوەن پێداویستی تایبەت ڕوونکردنەوە دەدات


سۆشیالیزمەکەی کارڵ مارکس، بەهەزاران لە دیموکراتەکان لە ئامێز دەگرێت – Dengekan\nbyGoran Abdullah\tJuly 5, 2018\tGeneral, Marxism, Slider\nلە یادی 200 ساڵەی لە دایکبوونی کارڵ مارکس لە مانگی ڕابردوو Teen Vogue ئاماژەی بەوەکرد کەوا “بیروڕای کۆمۆنیزم لەوەی زیاتر پێت وابێ گەشەی کردووە.”\nدەزگای یادکردنەوەی قوربانیانی دەستی کۆمۆنیزم لە ڕاپرسیەکی گشتیدا ساڵی پار بۆیان دەرکەوت کە زۆرینە پێیان باشە ژیان بکەن لە وڵاتێکی سۆشیالیستی یان کۆمۆنیستیدا. لە %44 وەڵامیان ئەوە بوو کەوا سیستەمی دڵخوازیان سۆشیالیزمە، %42 کاپیتالیزمیان پێباشتر بوو، %7 وتیان کۆمۆنیزم.\nلە ڕۆژنامەی نیۆرک تایمز لە 5ی ئایار نووسرابوو ” ڕۆژی لە دایکبونت پیرۆزبێت کارڵ مارکس. لەسەر حەق بوویت!”\nبرادفۆرد ڕیچارد سۆن لە ڕاپۆرتێکیدا لە ” واشنتن تایمز” لە 15ی ئایار نووسیتی: ” نەوەی هەزارەی دووەم ئەوانەی سۆشیالیزمیان پێ باشترە لە کاپیتالیزم هەوڵدەدەن پارتی دیموکرات لە ڕووی ئابورییەوە بە ئاراستەی چەپدا بڕوات، پێت وایە ئایدیۆلۆژییەک بوبێتە مایەی کوشتنی 100 ملیۆن کەس ڕەوایەتی لەدەست داوە لە ئێستادا، بەڵام سۆشیالیزم دەگەڕێتەوە بە شێوەیەکی جیاواز.”\nدیموکرات سۆشیالیستەکانی ئەمریکا لە ڕاپۆرتێکدا ئاماژەیان بەوە داوە کە لە پاش هەڵبژاردنەکانی 2016 وە ژمارەی ئەندامەکانیان لە 5000 وە زیادی کردووە بۆ 35000، هەروەها لە 40 ناوەندی ڕێکخراوبوونەوە بوونەتە 181 ناوەند.\nئەلیکزاندەر کواسیۆ- کورتیز” “Alexandria Ocasio-Cortez ئەندامی دیموکرات سۆشیالیستەکانی ئەمریکا لە 26ی جون لەهەڵبژاردنەکانی ناوچەی 14ی نیۆرک بۆ نوێنەرایەتی لە پەرلەمانی وڵاتەیەکگرتووەکاندا، توانی دەنگی زۆرینە بێنێت و کورسی نوێنەرایەتی لە دیموکراتەکان وەربگرێت کە ماوەیەکی زۆربوو بێ ڕەقیب بوون.\nچەند کەسانێک لەو دیموکراتانەی کە ناویان هاتووە بۆ هەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی لە 2020 بڕوایان بە سۆشیالیزم هەیە. سیناتۆر کریستن جیلیبراند لە نیۆرک و سیناتۆر بیرنی ساندەرز لە ڤێرمۆنت، پشتیوانیان لە ” زەمانی کار – “federal jobs guarantee” کرد کە سیناتۆر کۆری بؤکەر مانگی ڕابردوو پێشکەشی کرد.\nبۆکەر وتی: ” زەمانی کار دەبێت بەشێوەیەکی جدی وەربگیرێت. دابین کردنی زەمانی کار بۆ خۆی دەبێتە هۆی ڕەخساندنی هەلی کاری ڕۆژانە، وە لە ڕێی پێشبڕکێی بازاڕی کارەوە دەتوانرێت کرێ ببرێتە سەرەوە، هەروەها زەمانەتکردنی قازانج بۆ هەمووکرێکاران.”\nهیلاری کلینتن لە قسەو باسێکیدا مانگی ڕابردوو وتی: لەوانەیە پێگە سەرمایەدارێکەم هۆکار بووبێت لە دەنگ نەهێنانمدا لە بەرانبەر ساندەرز لە پاڵاوتنەکانی دیموکرات لە 2016 دا.\nهیلاری کلینتۆن لە کۆبونەوەی باڵای سەرکردایەتیدا لە نیۆرک وتی: ” زەحمەتە ئەوە بزانیت، بەڵام مەبەستمە بیڵێم، ئەگەر لە کۆنگرەی هەڵبژاردنەکاندای و %41 ی دیموکراتەکان سۆشیالیستن یان خۆی نمایش دەکات وەک سۆشیالیستێک. پرسیارێکم لێدەکرێت ” ئایا تۆ سەرمایەداری؟” منیش دەڵێم بەڵێ، بەڵام بەشێوەیەکی ڕێک و پێکی یاسایی و بەرپرسیارێتی؛ دەزانی ڕەنگە تیابچیت، ‘ ئای خودایە، ئەمە سەرمایەدارە!'”.\nدەیڤد نۆرث سەرۆکی پارتی یەکسانی سۆشیالیستی لە وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا وتی: ” ئاماژەکان وا دەردەکەون کە سەردەمێکی نوێ لە خەباتێکی شۆڕشگێڕانەی کرێکاران دەستی پێکردووە. سەرکەوتنی ترامپ تەنها هێمایەک نییە، بە درێژایی سەدەی بیستەم و بەتایبەت پاش شەڕی جیهانی دووەم، وڵاتە یەکگرتووەکان وەک پارێزەرو بەرگریکەرێکی سیستمی سەرمایەداری لە جیهان هەڵسوکەوتی دەکرد، بەڵام ئیتر ناتوانێت ئەو ڕۆڵە بگێڕێت.”\nماریۆن سمث بەرێوەبەری دەزگای قوربانیانی دەستی کۆمۆنیزم وتی: گرنگە هەردوو حیزبی باڵادەست بتوانن ئۆپزسیۆنی مارکسێکان تێپەڕێنن و گرنگە لە ناوخۆیاندا ڕێ بەباوەڕی فاشیلانەی کۆمۆنیستی نەدرێت، باوەڕێک بەڵگەی سەد ساڵمان لەبەر دەستە کە مارکسیزم بەکەڵک نایەت.”\nئەلیکزاندەر کواسیۆ- کورتیز – ژنێکی گەنجی تەمەن 28 ساڵان لەبنەماڵەیەکی کرێکارەوە چۆتە ناو سیاسەتەوە و ئەندامی دیموکرات سۆشیالیستەکانە. بردنەوەی کورسی نوێنەرایەتی ناوچەی 41ی نیۆرک، دەنگۆیەکی گەورەی نایەوە لە میدیای ئەمریکادا. چوونکە یەکەمینجارە کەسایەتییەکی سۆشیالیست لە گروپێکی سۆشیالیستییەوە پایەیەکی ئاوا بەدەست بهێنێت. بۆزانیاری زیاتر دەربارەی ئەم کەسایەتییە کلیکی ئەم لینکەی خوارەوە بکەن.\nPrevious زنجیره‌یه‌ك گوتار له باره‌ی ناسنامه (6-7) ئیدوارد سه‌عید\nNext مریەم سەعادەت ئه‌کته‌ری ناسراوی سینه‌ما و ته‌له‌ڤیزیۆنی ئێران، سەبارەت بە سینەمای منداڵان


فۆڕمی تۆمارکردنی بابەت | نووسەر و ڕۆژنامەنووس و سیاسەتمەدار مامۆستا کەریمی حسامی\nنووسەر و ڕۆژنامەنووس و سیاسەتمەدار مامۆستا کەریمی حسامی 1926 2001 کاک کەریم بۆ یادی تۆ دەڵێم ئەگەر پێم کرابایه، گۆڕە پیرۆزەکەتم پڕ دەکرد لە گوڵ دەزانی بۆ تۆ دەبی هەر لەناو گوڵ بژیت نەک گڵ نووسەر و ڕۆژنامەنووس و سیاسەتمەدار مامۆستا کەریمی حسامی 1926 2001 بۆ ئەوی مێژووی حیزبی دیموکرات بخوێنیەوە دەبێت بیرەوەری یەکانی ئەو تێکۆشەرە بە چاوی کڕیاڕ تەماشابکەیت و کەسەکان و بەڵگەنامەکان و وێنەکان سەیربکەی. گەلێک لایەنی شاردراوەی ئەو سەردەمەی کە خۆی تێدا ژیاوە بۆمان ئاشکرا کردووە. ژیانی تایبەتی خۆی بۆمان داڕشتووە. بە زمانە کوردی یە شیرینە کەی گەلێک بەرهەمی جوانی خستە بەردەستی خوێندەوار و فەرهەنگ و ئەدەبیاتی کوردی دەوڵەمەند کرد. ئەوانەی دوای مردنی دژی دەنووسن و نووسراوە بڵاودەکەنەوە هیچ ئەرزش و قیمەتی میژوویی نی یە چونکە هەتا لە ژیان بوو ئەوەی دژی بنووسی بوایە وەڵامی دەداوە و دەستخۆشی لەوانەش دەکرد ئەگەر هەڵەی بۆ ڕاستبکردبایەوە. بۆ دۆست و هاوڕێ و ناسیاوەکانی بە وەفا و دڵسۆز بووە. گەلێک چاو تێر و میوان دۆست بوو. ئەڕشیفی چاک و کتیبی باشی لە دوای خۆی بەجێ هێشت. بەبێ خاوەن لە سۆفیای پایەتەختی بولگاریا، لە کارتۆنان ماوەتەوە یان فەوتاوە. هەتا زیندوو بوو داوای لە حکومەتە کوردی یەکەی کرد بۆی ببەنەوە کوردستان بەڵام بەداخەوە کەس ئەو گرنگیەی پێ نەدا لەبەر نەوت دزین و بازرگانی کردن ئەڕشیف بۆ دەسەڵاتی کوردی بایەخی نی یە و نەبووە. ئێستاکەش بەبێ رەزامەندی و پرس کردن بە کەسوکاری کتابەکانی بازرگانی پێوە دەکرێت و چاپ و کۆپی دەکرێتەوە و لە بازراەکانی کوردستان دەفرۆشرێن. ئەو کاتەی مامۆستا کەریم حسامی بیرەوەری سیاسی و کۆمەڵایەتی و نامەی دۆستانی خۆی بڵاودەکردەوە هێشتا سیاسەتمەدارەکان دەستیان بە نووسین و یاداشت بڵاوکردنەوە نەکرد بوو بۆیە دەبیتە پێشەنگی ئەو جۆرە نووسینەی کە هەنووکە بۆتە مۆدیلی نووسین. ئەو نامانی بۆ هاتووە و وەڵامی داونەتەوە بووە بە نیشاندانی دەستخەتی گەلێک نووسەر و سیاسەتمەدار. کاک کەریم بەرلەوەی لە مانگی ئەیلولی 1986 بیبەمە پۆلیس و داوای پەناهەندەیی بۆ بکەم بە پاسەپۆرتی مەغریبی بەبێ ڤیزە دەهاتە سوید، کەچی ناحەزەکانی دەیانگووت بە پاسەپۆرتی دیپلوماسی رووسی/بولگاری هاتوچۆ دەکات و جاسووسی ئەوانە. جارەکیان داوام لێکرد وەڵامیان بداتەوە گووتی لێیانگەڕێ با گێرەیان لە #هەولێر# بگەڕێ. ڕۆژنامەی سەردەمی نوێ بۆ هەموو لقەکانی کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەوڕوپا مەرکەزی پراگ رەوانە دەکرد. کاک کەریم زۆر حیزبی شیوعی عیراقی خۆشدەویست و گەلێک دۆستایەتی و هاوڕێ یاتی لەگەڵ هاوڕێ عەزیز محەمەد و کادیرانی حیزب خۆش بوو. کاک عەزیز محەمەد کە دەهاتە ستۆکهۆڵم سەردانی دەکرد. بەردەوام ئەدەبیاتی حیزبی دەخوێندەوە و بەردەوامیش نامەی مەردەمی حیزبی تودەی بۆ دەهات و دەیخوێندەوە. بۆ کۆنگرەی 19 کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەوروپا کە ساڵی 1987 لە چیکۆسلۆڤاکیا بەسترا دەعوەتمان کرد، کاک کەریم و هاوژینی بەشداربوون. لە بەرنامەی کاری کۆنگرەش قسەی بۆ ئەندامانی بەشداربوو کرد. بەو تەمەنەش هەموو بەیانیان زوو لەخەو هەڵدەستا و پاش ڕیشتاشین دەستی دەکرد بە نووسین و تایپ کردن. هەتا هاوسەرگیریم نەکردبوو لای من دەژیا و پاشانیش چووە ماڵی دکتور جەمشید حەیدەری و دوایش خانووی هاوڕێ یەکی شیوعیم بۆ گرت، بەڵام هەر دراوسێ و نزیکی یەک بووین. زۆربەی نووسینەکان پێدا دادەچوومەوە و کاتێک دەیگووت بە شەرتی هیچ هەڵەیەکی نووسین نادۆزیەوە وپاشانیش دەمگووت پشتم شکاندووە قەلەمی سوورم پێداهیناوە کە دەیبینی قاقا پێدەکەنی و دەستخوشی دەکرد. زۆرجار نەیدەهیشت و بە تلفون دەیگوت ماموجود دانیشە بەسە با قومیک ویسکی بخوینەوە. ئیتر ئیسراحەت بکە هەنووکە بەوشەوەی صدام حسین ت بۆ ناروخێ. قسە خۆشەکان و یادگاری یەکان و نووسینەکانی هەردەم بە زیندوویی لام دەمینێتەوە و هەردەم بیری ئەو دانیشتن و قسە خۆشانەی دەکەم. گۆڕە پیرۆزەکەی لە ستۆکهۆڵمە. روحی شادە و یادی زیندووە فەهد گردەوانی 2019/5/22ستۆکهۆڵم


هەوڵەکانی یانەی چێڵسی ئینگلیزی بۆ گواستنەوەی جول کوندی بەرگریکاری فەرەنسی بەردەوامە، یانەی ئیشبیلیە نزیکبووەتەوە لە قایلبوون بە ئۆفەرەکان.\nفابریزیۆ ڕۆمانۆ، ڕۆژنامەنوسی ئیتاڵی و شارەزای بواری گواستنەوەکان بە سەرچاوەکانی ڕاگەیاندووە، لە ئێستادا یانەی چێڵسی ئینگلیزی دانوستاندنی لەگەڵ ئیدارەی ئیشبیلیە سەبارەت بە گواستنەوەی جول کوندی دەستپێکردووە.\nسەرەڕای ئەوەی بەرگریکارە فەرەنسییەکە داواکراوی چەندین یانەی گەورەی ئەوروپییە، بەڵام بەڕێوەبەرانی بلوز دەیانەوێت بەهەر نرخ و شێوازێک بێت بۆندی لەگەڵدا واژووبکەن، لەبەرئەوەشە پێشەنگییان لە یانەکانی دیکە وەرگرتووە.\nسەرەتا بەڕێوەبەرانی بلوز بڕێکی دیاریکراویان بۆ گواستنەوەی بەرگریکارە ڕەش ئەسمەرەکە پێشکەشکردووە، بەڵام بەڕێوەبەرانی ئیشبیلیە بەهۆی نەتواناییان لە کڕینی بەرگریکارێکی جێگرەوە ئۆفەرەکەیان ڕەتکردووەتەوە.\nڕۆماندۆ ڕایگەیاندووە، چێڵسی ئامادەیی دەربڕیوە کورت زومای بەرگریکار تێکەڵ بە گفتوگۆکان بکات و بەشێوازی ئاڵوگۆڕ و بڕێک پارە بەرامبەر بە کوندی پێشکەشبکات، ئەوەش بەلای ئیدارەی یانە ئیسپانییەکەوە پەسەند بووە.\nکوندی تاوەکو 2026 بۆندی لەگەڵ یانەی ئیشبیلیە واژووکردووە، وەرزی ڕابردوو یەکێکبوو لە باشترین بەرگریکارەکانی خولی ئیسپانیا و لەلایەن یانەکانی بەرشلۆنە، ڕیاڵ مەدرید، سیتی، مان یونایتد و پاریس سان جێرمانەوە بۆندی پێشکەشکراوە.\nیانەی ڕیاڵ مەدریدی ئیسپانی وادەی گواستنەوەکانی هاوینەی 2020ی بەبێ واژووکردنی بۆند تێپەڕاند، ئەم حاڵەتەش چوار دەیەیە ڕووینەداوە.…\nفێراری ساڵی 2022 شۆڕشێکی گەورە بەسەر مێرسیدس و ڕکابەرانیدا دەکات\nتیمی فێراری ئیتاڵی ئامادەکاری بۆ بەرهەمهێنانی بزوێنەرێکی نوێ دەکات، کە پێشتر لە بواری فۆرمولا وەندا هاوشێوە و هاوتای…


روحا تا مانگێكی تر، سوور دادەگەڕێت\nلە روحای باكووری كوردستان، وەرزی وشكەوەكردنی سوورەبیبەرە هارە دەستی پێكردووە، كە داهاتی ئەو بیبەرە بۆ هەزاران خێزانی ئەو شارە گرنگە و، بژێوی ژیانیانی پێ دابین دەكەن. كە سوورەبیبەری تیژ وشكەوە دەكەن، لە زەوییەكی گەورەی بەتاڵدا کۆی دەكەنەوە، پاشان لە سەربانی ماڵەوە وشكی دەكەنەوە، بەمەش شارەكە بە رەنگی سوور دادەپۆشرێت.\nهەموو ساڵێك لە مانگی ١٠دا، لە روحا بە سەدان تەن بیبەری سووری تیژ وشک دەكرێتە وە؛ خێزانەكان بیبەرەكە كۆ دەكەنەوە و ئینجا بژاری دەكەن، پاشان لە سەربانی ماڵەوە وشكی دەكەنەوە، بیبەرەكەش دەبێت تەنیا رەنگی سوور بێت.\nمحەمەد مەڕمەڕ، یەكێكە لەو كەسانەی بە سەدان تەن بیبەری سووری لە كێڵگەكاندا كڕیوە، دەیهێنێتە روحا و لەوێ لەگەڵ خێزانەكەیدا وشكی دەكەنەوە. دەیانی تری وەكوو محەمەد هەمان شت دەكەن بۆ بژێوی ژیانیان.\nمەرمەر لە لێدوانێكیدا لەگەڵ رۆژنامەی (هەولێر) دەڵێت: ”كاتێك بیبەری سوور دەخەینە بەر خۆر، دوای چەند رۆژێک ئاوەكەی لێ هەڵدەچێت، پاشان پڕۆسەی وشكبوونی بیبەری سووری تیژ دەست پێدەكات. بەڵام پڕۆسەكە دەیمێنێت و دوای وشكەوەبوون، دەبێت بخرێتە ناو نایلۆنێكەوە و دووبارە لە سەربان وشك بكرێتەوە و، دوای چەند رۆژێک ئیدی دەبێت زەیتی زەیتوونی پێدا بكەیت تا ببێتە ئەو بیبەرە تیژەی لە بازاڕدا پارەیەكی باش دەكات“.\nبە گوێرەی گوتەی مەڕمەڕ، لە ١٠ كیلۆ بیبەری تیژی سوور، دوای وشككردنەوە یەک كیلۆی لێ بەرهەم دێت، بەڵام ئەو كیلۆیە بە نرخی ٧٠ لیرە دەفرۆشرێت و لەناو روحاش ناوبانگی ئەو بیبەرە تیژە زۆرە و بەرناكەوێت بۆ كڕین.\nبەشێكی زۆری خێزانەكانی روحا خەریكی وشككردنەوەی بیبەری سووری تیژن، چونكە بۆ بژێوی ژیانیان گرنگە. هەروەها چەندین قوتابی و تەنانەت ئەو كەسانەی لە كۆلێژیش دەخوێنن لەگەڵ دایك و باوكیاندا ئەو كارە دەكەن بۆ بژێوی ژیانیان.\nبە گوێرەی زانیارییەكان، پڕۆسەی فرۆشتنی بیبەری سووری تیژ بە كۆمەڵە، بۆ نموونە هەیە چەند ئافرەتێك دەگرێت و بۆ بژاردەكردنی هەر ٣٠ كیلۆیەكی بیبەری سووری تیژ هەشت لیرە دەداتە هەر ئافرەتێك، كاتێك دیفرۆشێتەوە لەو ٣٠ كیلۆیە نزیكەی ٥٠ لیرەی دەستدەكەوێت.\nفاتمە نوور تونج قوتابی ئامادەییە، ئەو خەریكی بژاردەكردنی بیبەرە و، بۆ (هەولێر“ دەڵێت پڕۆسەی وشككردنەوەی بیبەری سووری تیژ زۆر گرانە بەو گەرمایە، بەڵام بۆ ئەوەی هاوكاری خێزانەكەم بكەم و داهاتێك بۆ خوێندنەكەم بەدەست بهێنمم ئەو كارە دەكەم.\nئەوەی وای كردووە میدیاكانی توركیا گرنگی پێ بدەن، ئەو سیما جوانەیە كە لە مانگی ١٠ دا بە روحای دەدات، چونكە كاتێك بیبەری سوور لەسەر سەربانەكانیان وشك دەكەنەوە، بەشێكی زۆری ئەو شارە بە رەنگی سوور دادەپۆشرێت و وێنەی جوان دەگرن و بڵاوی دەكەنەوە.\nهەروەها بیبەری وشككەرەوەی سووری تیژی روحا، دەركردەی شارە گەورەكانی توركیا دەكرێت و كڕیاری زۆری هەیە، بەتایبەت ئیستانبۆڵ.\nجگە لەوەش كاتێك گەشتیار سەردانی روحا دەكەن، بە تایبەت داوای ئەو بیبەرە سوورە دەكەن و لەگەڵ خۆیان دەیبەنەوە\nدواترین دەستکاریکردن لەسەر سێ شەممە, 07 ئەیلول 2021 11:09


کۆمەڵەی سوریا: لە ماوەی دوو ڕۆژی ڕابردوو 45 چەکداری داعش کوژراون\nکۆمەڵەی سوریا بۆ چاودێری مافەکانی مرۆڤ دەڵێت لە ماوەی دوو ڕۆژی ڕابردوو بە لایەنی کەم 45 چەکداری داعش لە پارێزگای دێرزوری ڕۆژهەڵاتی سوریا کوژراون.\nڕامی عەبدولڕەحمان بەڕێوەبەری کۆمەڵەکە ئەمڕۆ چوارشەممە لە لێدوانێکیدا بۆ ئاژانسی دەنگ‌وباسی فڕانس پـرێس، گوتی 28 لەو چەکدارانە لە هەردوو ڕۆژی دووشەممە و سێشەممە بە هێرشی ئاسمانی هاوپەیمانان کوژراون.\nگوتیشی هێرشە ئاسمانیـیەکان لە ڕۆژی سێشەممە بە شێوەیەکی تایبەت ئەو داعشانەی کردووەتە ئامانج کە هەوڵیان دابوو هێرشبکەنە سەر بیرە نەوتیـیەکانی ئەزرەق، ئەوەی لە ژێر کۆنترۆڵی هێزەکانی سوریای دیموکراتە لە باکوری شارۆچکەی هەجینی ژێر دەستی داعش.\nباسی لەوەش کرد لە ئاکامی شەڕەکانی ڕۆژی دووشەممەی نێوان هێزەکانی سوریای دیموکرات و داعش 17 چەکداری داعش کوژراون. بەڵام ڕۆژی یەکشەممە بە لایەنی کەم 12 شەڕڤانی هێزەکانی سوریای دیموکرات گیانیان لەدەست دا بەهۆی تەقینەوەی ئۆتۆمبیلێکی بۆمبڕێژکراو بە شوێنەکەیاندا.\nلەوەتای 10 ی مانگی نۆوە هێزەکانی سوریای دیموکرات دەسـتیانکردووە بە قۆناغی کۆتایـیان بۆ نەهێشتنی داعش لە دوایـین ناوچەی ژێر دەستی لە ڕۆژهەڵاتی ڕووباری فورات پارێزگای دێرزور، بەڵام بەرگری توندی داعش لە داویـین شوێنی خۆی لەو ناوچەیە و هەروەها هێرشەکانی تورکیا لەسەر سنوور بۆ سەر هێزە کوردیـیەکان و خراپی کەش‌وهەوا هۆکاربوون بۆ دواکەوتنی ڕزگارکردنی ئەو ناوچەیە لە داعش.


بایدن و ماکرۆن\nجۆ بایدن سەرۆکی ئەمەریکا سبەینێ هەینی لەگەڵ مانوێل ماکرۆن هاوتا فەرەنسییەکەی کۆدەبێتەوە لە یەکەم دیداردا دوای گرژییەکی دیپلۆماسی لەسەر لەدەستدانی ڕێکەوتنێکی ژێردەریایی پاریس لەگەڵ ئوسترالیا ئەوەش دوای ئەوەی ئوسترالیا لەگەڵ واشنتن رێکەوت.\nکۆشکی سپی ڕایگەیاندوو، کە بایدن سبەینێ هەینی لەگەڵ هاوتا فەرەنسییەکەی ئیمانوێل ماکرۆن لە ڕۆما لە پێش لوتکەی جی 20 لە ئیتالیا کۆدەبێتەوە کە بڕیارە ڕۆژی شەممە ئەنجام بدرێت.\nئەم کۆبوونەوەیە لە کاتێکدایە کە واشنتن هەوڵ دەدات کەمێک رەوشەکە ئارام بکاتەوە دوای گرژییەکی دیپلۆماسی توند لەگەڵ فەرەنسا، لەسەر هاوبەشییەکی ستراتیژی کە لەلایەن ئەمریکا و بەریتانیا و ئوسترالیاوە ڕاگەیەنرا کە بووە هۆی کۆتایی هێنان بە گرێبەستی کڕینی ژێرئاوی فەرەنسا لە لایەن ئوسترالیاوە .\nئەم قەیرانە وای لە سەرۆکەکانی ئەمەریکا و فەرەنسا کردووە کە لە هەفتەی ڕابردوودا دوو گفتوگۆی تەلەفۆنییان هەبێت و لەم دواییەدا بەرپرسێکی کۆشکی ئەلیزێ ئاشکرای کرد کە باڵیۆزی فەرەنسا لە ئوسترالیا لە وادەیەکدا دەگەڕێتەوە بۆ کانبێرا.\nفەرەنسا لە ناوەڕاستی مانگی ڕابردوودا باڵیۆزەکانی لە واشنتۆن و کانبێرا ئاگادارکردەوە، دوای ئەوەی ئوسترالیا ڕێکەوتنێکی لەگەڵ ئەمەریکا و بەریتانیا (هاوپەیمانی ئۆکۆس) ئەنجامدا، کە ڕێکەوتنێکی 40 ملیار دۆلاری بۆ کڕینی ژێر دەریایی دیزاینکراوی فەڕەنسی هەڵوەشاندەوە.\nوەزیری دەرەوەی فەڕەنسا ژان یڤ لی دریان بڕیارەکەی ئوسترالیای بۆ هەڵوەشاندنەوەی مامەڵەیەکی 40 ملیار دۆلاری لەگەڵ گروپی دەریایی فەرەنسی بۆ دروستکردنی کەشتییەکی ژێر دەریایی ئاسایی وەک "چەقۆیەک لە پشتەوە" وەسف کرد.\nپەیوەندییە ئاڵوزەکانی نێوان ئوسترالیا و فەرەنسا لە کاتێکدا دێت کە ئەمەریکا و هاوپەیمانەکانی بەدوای پشتگیری زیاتر دەگەڕێن لە ئاسیا و زەریای هادی لە ترسی زیادبوونی کاریگەری وڵاتی چین.\nبەرپرسانی ئەمەریکا بەدوای گەڕاندنەوەی ئاودان بۆ فەرەنسا کە وەزیری دەرەوەی ئەمریکا ئەنتۆنی بلینکن لە سەرەتای ئەم مانگە سەردانی پاریسی کرد و کۆبوونەوەیەکی دوو قۆڵی لەگەڵ ماکرۆن ئەنجامدا.\n- سێ فایلی سەرەکی\nپرۆفیسۆری پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان جیهاد ئۆدە رایگەیاند سێ فایلی سەرەکی لەسەر مێزی کۆبوونەوەی بایدن و ماکرۆن هەیە دوای ئەوەی کە بە "ساردکردنەوەی گەرمترین پەیوەندی" لەقەیرانی ژێر دەریا وەسف کرا.\nئۆدێ ڕاگەیاند، کە لە کۆبوونەوەکەدا گفتوگۆ لەسەر پتەوکردنی پەیوەندیەکان دەکرێت ، بەتایبەتی دوای ئۆکۆس و هەروەها بەرەنگاربوونەوەی کاریگەری گەشەسەندووی ڕوسیا و چین لە زەریای هیندی و هادی.\nفایلی سێیەم چەند خاڵێک دەگرێتەوە لەوانە بارودۆخی ئەفغانستان و پێشکەوتنەکانی ئەفریقا بەتایبەتی لە کەنارەواکان و بیابانەکان کە فەرەنسا دەیەوێت پشتیوانی ئەمریکا بۆ ئۆپەراسیۆنەکانی دژەتیرۆری ئەوروپی لەوێ بەهێز بکات.\nئاماژەی بەوەدا کە هەڵبژاردنەکانی فەرەنسا نزیکن و ماکرۆن بەدوای ئەوەدا دەبێت کە قەیرانەکە لەگەڵ ئەمریکادا بگرێتەوە و دەستکەوتی ئابووری بەدەستبێنێت کە یارمەتیدەر بێت بۆ ناوبانگەکەی، چ لە ڕێگەی پشتیوانی ئەمریکاوە لە کەنارەواکان و بیابانەکان چ لە دۆسیەکانی تر.


مستەفا هیجری: جۆرێك لە حەزەر بە نووسینی نسكۆ و دابڕانەوە دیارە، چونكە نەمویست كۆسپ لەبەردەم هەوڵەكانی یەكگرتنەوەمان دروست بكات – Democratic Party of Iranian Kurdistan (PDKI)\nگۆڤاری”سڤیل” له‌گه‌ڵ مستەفا هیجری سکرتێری گشتیی حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران وتووێژێکی سەبارەت بە کتێبی “نسکۆ و دابڕان” لە نووسینی مستەفا هیجری و رێکەوتنی نێوان رێژیمی ئێران و گرووپی ١+٥پێک هێناوە. (بەشی دووهەم)ی دەقی وتووێژەکە بەم چەشنەیە: سڤیل: لە خوێندنەوەی كتێبی “نسكۆ و دابڕان”دا تێبینی ئەوە دەكرێت، زۆر بە حەزەرەوە نووسراوە، لە چەندین شوێن باسی رووداوی جیاواز دەكەی و ئاماژە بەناوی بكەرەكان نادەی و دەنوسی ناوەكەیان لای من پارێزراوە. تۆ بۆ مێژوو دەنووسی، ئەم حەزەرە بۆچی؟\nسڤیل: بەشی زۆری كتێبەكەت تەرخانكراوە بۆ وڵامدانەوەی كتێبەكەی عەبدوڵڵا حەسەنزادە “ئەزموونی خەبات”؛ بە راشكاوانە پێمان بڵێ، گەر “ئەزموونی خەبات” نەنووسرابایە، تۆ “نسكۆ و دابڕان”ت دەنووسی؟\nسڤیل: لەكتێبەكە باس لەوە دەكەی، لە كۆنگرەی ١٣ عەبدوڵڵا حەسەنزادە “بابا عەلی” پێشنیار دەكات بۆ سكرتێری حیزب، چونكە وای دانابوو ئەو كەسایەتییەكی لاوازە و هەر خۆی لەپشت پەردەوە سكرتێری راستەقینە دەبێت. ئێستا كە خالیدی عەزیزی سكرتێری (ح.د.ك)ە، پێتوایە هێشتا لەپشت پەردەوە سكرتێری راستەقینە عەبدوڵڵا حەسەنزادە بێت، بۆیە هەنگاوەكانی یەكگرتنەوە وا لەسەرخۆن؟\nسڤیل: لەكتێبەكەدا باس لەوە دەكەی، لەكۆنگرەی دەیەمدا تۆ دژی گەڕانەوەی برادەرانی “رێبەرایەتی شۆڕشگێڕ” بووی بۆ ناو حیزب، چونكە متمانەت پێیان نەبوو. ئەی باشە ئێستا هەمان گرووپ، دوای ئەوەی ئینشیقاقێكی دیکەشان لە حیزبدا ئەنجامدا، هیچ متمانەیەكت پێیان ماوە بگەڕێنەوە ناو حیزب و لە ئایندەدا دووبەرەكی دروست نەبێتەوە؟ چونكە تۆ نووسیوتە كە بەر لە ٢٠ ساڵ تۆ ئەوانت بە باشی ناسیبوو و متمانەت پێیان نەبوو؟\nمستەفا هیجری:من تەنیا لەلایەنی خۆمەوە قسە دەكەم، لەلای ئێمەوە هۆكارەكەی ئەو نیگەرانیانەیە كە ئێمە لەیەكگرتنەوەدا هەمانە. چونكە پێشتر یەكگرتنەوە روویداوە و دواتر شكستی هێنا، ئەزموونێكی شكستخواردوو بوو. هەموو نیگەرانیەكەمان ئەوەیە كە بەر لە یەكگرتنەوە قسە لەهەموو ئەو گیروگرفتانە بكەین كە هەمانن و هەمووی چارەسەر بكەین و هیچ گرفتێكمان نەمێنێت. ئەوانیش بۆ خۆیان نیگەرانیان هەیە. زیاتر ئەو وردەكاریانەن، كە كاتی خایاندووە.\nگەرانەوە کۆیە/ بەشداریی شاندێکی حیزبی دێموکرات لە رێوڕەسمی ئەنفال\nپێشتر مەرگی فەریناز خۆسرەوانی کارمەندی هۆتێل تارا نارەزایەتی گەورەی لە ئەکەویتۆ


ماركۆزە فەیلەسووف و بیرمەندی ئەڵمانی\nهێربرێت مارکۆزە لە 19ی یۆلیوی ساڵی 1898دا، لە ناو خێزانێكی جووی سەرمایەداردا، لە بەرلین لە دایكبووە و پەروەردە كراوە. ئەو بە فەیلەسووف و بیرمەندێکی ئەڵمانییە، بە تێڕوانینە چەپە ڕادیکاڵییەکەی و جوڵانەوە چەپە نوێیەکەی و ڕەخنەسازییە توندەکەی، بۆ دامەزراوەکانی سەردەمی خۆی ناسرابوو. پێوەندی بە قوتابخانەی فڕانکفۆڕتی ەوە کرد، بۆ تێڕوانینە ڕەخنەیییەکان. قوتابخانەی فڕانکفۆڕت، ئەو پەیمانگەیە بوو، کە دواتر بووە قوتابخانەی فڕانکفۆڕت.\nدوای خوێندنی، لە کۆتایییەکانی شەستەکان و حەفتاکان، بوو بە یەکێک لە دیاترین بیرمەندەکان، بۆ هەر یەک لە جەڵانەوەی چەپی نوێ و ڕەوتی جوڵانەوەی قوتابیان، لە وڵاتانی ئەڵمانیا و فەڕەنسا و نەتەوە یەکگرتووەکان. لەنێوان ساڵانی 1943 تا 1950، هێربرێت مارکۆزە لە یەکێک لە بەرژەوەندییە حکوومییەکانی ئەمەریکا کاری کردووە، لە ئاکامدا بووەی هۆی، بنەڕەتەکانی کتێبی (مارکسیەتی سۆڤیەتی)ی ساڵی 1964دا داینا، هێربرێت مارکۆزەیان وەک باوکی چەپی نوێ ناونا. توێژینەوە مارکسییەکانی، گرنگییەکی زۆری پێ دەدرا لەلایەن بیرمەندی ڕادیکاڵی و چالاکوانەکانی سیاسی، لە ساڵانی شەستەکان و حەفتایەکان، ئەم گرنگی پێدانەش، تەنیا لە لە نەتەوە یەکگرتووەکان نەبوو، بەڵکوو لە هەموو جیهان گرنگیی پێ دەدرا.\nسەرەتا لە زانكۆی بەرلین و دواتر لە زانكۆی فرایبۆرگ خوێندوویەتی، لە ساڵی 1922دا، لە فرایبۆرگ دكتۆرای لە فەلسەفەدا وەرگرتووە. چەند ساڵێك دواتریش هەر لەوێ ماوەتەوە بۆ خوێندن، مارتن هایدیگەر لەڕێگەی وانەگوتنەوەكانییەوە، لەوێ كاریگەرییەكی بەرچاوی هەبووە لەسەر شێوازی بیركردنەوەی ماركۆزە، ئەم كاریگەرییە بەتایبەتی لە یەكەم كاری فەلسەفەیی ماركۆزەدا دەردەكەوێ، كە بەناوی (ئۆنتۆلۆجی هیگڵ و دانانی بناغە بۆ تیۆرییەك دەربارەی (مێژووێتی)، (Hegels Ontologie und die Grundlegung einer Theorie der Geschichtlichkeit)، کە ئەم توێژینەوە فەلسەفییەی لە ساڵی 1932دا، نووسیوە.\nهێربرێت مارکۆزە لە ساڵی 1940دا، ڕەگەزنامەی ئەمەریكی وەرگرت، كە ئەمەریكا چووە نێو شەڕی دووەمی جیهانییەوە، هێربرێت مارکۆزە بانگهێشت كرا بۆ خزمەتكردن لە ئۆفیسی خزمەتگوزارییە ستراتیجییەكان (oss)، كە یەكەم دەزگای مەزنی زانیاری نهێنی ئەمەریكا بوو.\nمارکۆزە لە ساڵی 1954دا، ، لە زانكۆی براندایس لە ماساچوسێت بوو بە پرۆفیسۆر لە سیاسەت و فەلسەفەدا. ساڵی دواتر كتێبی (ئیرۆس و شارستانی، هاوبەشییەكی فەلسەفەیی بۆ سیگمۆند فرۆید) (Eros and civilization: Aphilosophical contribution to Sigmund Freud)ی بڵاوكردەوە. لەم كتێبەدا، كە ڕەنگە گرنگترین كتێبەكانی ماركۆزە بێ، هەروەها لە كتێبەكانی دوا تریشیدا، ڕەخنەگرتن لە شارستانێتی و كولتوور كرۆكی فەلسەفەكەی پێكدێنن.\nهێربرێت مارکۆزە لە دووتوێی كتێبی (ماركسیزمی سۆڤێتی، شیكردنەوەیەكی ڕەخنەگرانە)دا لە ساڵی 1958دا، کتێبەکەی چاپ و بڵاوكردووەتەوە. هەروەها لە ساڵی 1964دا، مرۆڤی تاك ڕەهەند (One-dimensional man) بڵاوكراوەتەوە، بوو بەو كتێبەی، كە لە سەردەمی ڕاپەڕینەكەی گەنجاندا، لە كۆتایی ساڵانی شەستەكان ماركۆزەی كرد بە یەكێ لە نووسەرە ناودارەكانی جیهان. ئەم كتێبە بەردەوامبوونێكی پتەوتری ڕەخنەگرییە لە شارستانێتی و كۆمەڵگە.\nهێربرێت مارکۆزە لەم قۆناغەدا، واتە لێرەدا ململانێكە لەگەڵ ئایدۆلۆجیای زۆر پێشكەوتووی كۆمەڵگەی پیشەسازیدایە. كرۆكی باسەكە لێرەدا دەربارەی چەواشەكردنی سەرتاسەری مرۆڤەكانە، كە بووەتە مۆركی كۆمەڵگەی مۆدێرن. هەمووشتێك لە نێو یەكتردا توێنراوەتەوە، خەسڵەتی سەرەكی كۆمەڵگە تاك ڕەهەندییەكەیەتی، بۆ تاكەكان جگە لە كۆمەڵگە، هیچ ڕەهەندێكیتر بوونی نییە. چینی كرێكاران لە كۆمەڵگەی سەرمایەداریدا، كە ماركس بە پرۆلیتاریا ناوی دەبردن، هێزی بەرپەرچ دانەوەیان لە دەست دەدەن، بەلای هێربرێت مارکۆزە وە چەند هۆكارێكی خۆی هەیە، كاركردن وەك جاران نەماوە، كە بریتی بێ لە ماندووبوونی جەستەیی، بڕست لێبڕینی فیزیكی. هەژاریش بە هۆی زۆر و زەوندی بەرهەمی كاڵای بەكاربەرییەوە ڕەویوەتەوە.\nهێربرێت مارکۆزە گەڕاوە ئەڵمانیا، چونکە ئەو بووە ئەندامی زانکۆی فڕانکفۆڕتی ڕۆشنبیریی، لەگەڵ ماکس هورکهایمر و سیودور ئەدورنو، هەوەها نمایشی باڵی چەپانەی لەوێ پیشان دەدا. لە کۆتایی ساڵانی نێوان 1969 تا 1979 بەردەوام بوو، هێربرێت مارکۆزە لە 29ی یۆلیوی ساڵی 1979دا، بە جەڵتەی دەماغ، کۆچی دوایی کرد. ئەم کۆچکردنەشی، لە کاتی هەمان سەردانەکەی ئەڵمانیا بوو، کە لەگەڵ یورغان هابرماسدا، دوو بیرمەندی هاوچەرخی یەکدین.


هەڵسەنگاندن بۆ دۆخەکە دەکات\nجێگرى بەرێوەبەرى گشتى تەندروستى سلێمانى ڕایگەیاند، ئامارەکانى کۆرۆنا لەسنورى پارێزگاکە تاڕادەیەک سەقامگیرە و ڤایرۆسەکە لە تەشەنەکردنى زیاتر وەستاوە، بەڵام پێویستیان بەدوو بۆ سێ هەفتەى دیکەیە تا بڵێن ئامارەکە روو لە داکشانە یان هەڵکشان.\nبەپێی ئامارەکانى وەزارەتى تەندروستى، لە 24 کاتژمێرى رابردوودا 254 توشبووى نوێ لە شارەکانى هەرێمى کوردستان تۆمارکراوون، کە 55 توشبوویان لە سلێمانی بوون. هەروەها لەکۆى 14 گیانلەدەستدان پێنجیان لە سلێمانى بوون.\nهێرش سەلیم جێگرى بەرێوەبەرى گشتى تەندروستى سلێمانى بە ناس کوردى ڕاگەیاند "بەشێوەیەکى گشتى ئێستا دۆخەکە لە سلێمانى سەقامگیرە و لەسەر یەک هێڵ دەڕوات، ڤایرۆسەکە لە تەشەنەکردنى زیاتر وەستاوە".\nوتیشى "پێویستمان بە دوو بۆ سێ هەفتەى دیکەیە تا زیاتر دۆخەکەمان بۆ روون بێتەوە و هەڵسەنگاندنى تەواو بۆ دۆخەکە بکەین، ئەوکات دەتوانین بڵێین ئامارەکە روو لە دابەزینە یان بەرزبوونەوە".\nهاوکات د.سەباح هەورامى، بەڕێوەبەرى گشتى تەندروستى سلێمانى رایگەیاند "لە ماوەی دوو هەفتەی رابردوو (١٩٩٠) کەس لە شاری سلێمانی چاک بوونەتەوە لە نەخۆشی ڤایرۆسی کۆرۆنا، لە ١٣/٥/٢٠٢٠ تا ئیمرۆ (٢٨٥٧) کەس چاک بونەتەوە".\nبەپێی ئامارەکان، سلێمانى زۆرترین حاڵەتى توشبوون و مردنى تێدایە بە کۆرۆنا لە هەرێمى کوردستان، لەکۆى 9544 توشبوو، 6515ى لە سلێمانییە، هەروەها لەکۆى 326 حاڵەتى مردن، 268 حاڵەتى لە سلێمانى تۆمارکراوە.


ڕۆژنامەیەکی کۆریای باشور دەڵێت کۆریای باکور نێردراوی تایبەتی خۆی بۆ ئەمەریکا کوشتووە پاش ئەوەی کۆبوونەوەی نێوان سەرۆک ترامپ و کیم جۆنگ ئون ڕێبەری کۆریای باکور لە هانۆی پایتەختی ڤێتنام لە مانگی دوو شکستی هێنا.\nڕۆژنامەی چۆسۆن ئیلبۆ ئەمڕۆ هەینی لە ڕاپـۆرتێکدا نووسیویەتی کیم هیۆک شۆل، ئەوەی بەرپـرس بوو لە ئامادەکاریـیەکان بۆ کۆبوونەوەی لوتکەیی هانۆی و بە شەمەندەفەرە تایبەتەکەی کیم جۆنگ ئون ڕۆیشتبوو بۆ پایتەختی ڤێتنام، گولـلەباران کراوە بە تۆمەتی خیانەتکردن لە ڕێبەری باڵا.\nکیم هیۆک شۆل\nڕۆژنامەکە دەڵێت بەپـێی سەرچاوەکەی کیم هیۆک شۆل لە مانگی سێ لە فڕۆکەخانەی میریمی لەشکری لە ڕۆژهەڵاتی پـیۆنگ‌یانگی پایتەخت لەگەڵ 4 کاربەدەستی دیکەی وەزارەتی دەرەوە سزای مەرگ دراون پاش ئەوەی لێکۆڵینەوەیان لەگەڵدا کرابوو. بەڵام ڕۆژنامەکە ناوی کاربەدەستەکانی دیکەی نەنووسیوە.\nکیم هیۆک شۆل نوێنەرایەتی وڵاتەکەی دەکرد لە وتووێژەکانی ئامادەکاری بۆ کۆبوونەوەکەی هانۆی لەگەڵ ستیفن بیگەن هاوتا ئەمەریکایـیەکەی.\nهەروەها ڕۆژنامەکە دەڵێت خانم شین هێی یۆنگ وەرگێڕەکەی کیم، ئەویش زیندانیکراوە بە تۆمەتی هەڵەکردن لە وەرگێڕان لە کاتی کۆبوونەوەکەدا.\nپـێشتر لە کۆتایی مانگی چوار ئاژانسی دەنگ‌وباسی ژاپـۆن گوتی پـیۆنگ‌یانگ 4 فەرمانبەری وەزارەتی دەرەوەی خۆی سزای مەرگ داوە بە تۆمەتی ئەوەی هۆکاربوون لە شکستهێنانی کۆبوونەوەکە.\nئاژانسی دەنگ‌وباسی فڕانس پـرێس دەڵێت وەزیری یەکگرتنەوەی کۆریای باشور کە بەرپـرسە لە پەیوەندیـیەکانی نێوان هەردوو کۆریا، ڕەتیکردووەتەوە لێدوان لەسەر ئەم ڕاپـۆرتەی ڕۆژنامەی چۆسۆن ئیلبۆ بدات.


وەک پێداچوونەوەی ١٩:٠١، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠١٠\n١٧٦ بایت سڕایەوە ، ١١ years ago\nگەڕاندنەوەی دەستکارییەکان لەلایەن ماني (لێدوان) بۆ دوایین دەستکاریی AliBot\nوەک پێداچوونەوەی ١٨:٥٨، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠١٠ (دەستکاری)\nوەک پێداچوونەوەی ١٩:٠١، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠١٠ (دەستکاری) (پووچەڵکردنەوە)\nساڵی '''۱۹۰۲1902''' زایینی (ڕێکەوتی ۱۱11 بەفرانباری ۱۲۸۰1280 کۆچیی هەتاوی تا ۹9 بەفرانباری ۱۲۸۱1281 کۆچیی هەتاوی) دوویەمین ساڵی [[سەدەی ۲۰20]]ە.\n* [[مارك سایكس]] لە كاتی گەشتە بەنێوبانگەكەیدا لە شاری [[سلێمانی]]، ۱۵۰150 دوكانی [[چەخماخسازی]]ی ژماردووە. <ref> د.كەمال مەزهەر، "چەند لاپەڕەیەك لە مێژووی گەلی كورد"، بەشی یەكەم، چاپی یەكەم، چاپخانەی (ئەلئەدیب ئەلبەغدادییە)، بەغداد، ۱۹۸۵1985. لاپەڕە: ۱۸۳183 ([[هاوڕێ باخەوان]]، "هاوڕێنامە بۆ مێژووى کوردستان و کورد"، چاپی یەکەم، بنکەى چاپ و پەخشی سەردەم، زنجیرە (۱۶16)، چاپخانەی ڕوون، سلێمانى، ۱۹۹۹1999.) </ref>\n* بەستنی یەکەمین کۆنگرەی کۆمەڵەی یەکێتی و پێشکەوتنی [[توركیا]] لە [[پاریس]]، كە دوو سەرۆكی [[كورد]] تێیدا بەشدار بوون، ئەوانیش [[عەبدولڕەحمان بەدرخان]] و [[حیكمەت بابان]] بوون. <ref> الدكتور عبدالستار ڵاهر شریف، "الجمعیات و المنÙمات و الاحزاب الكردیە فی نڤف قرن" ۱۹۰۸،1908، ۱۹۵۸،1958، الطبعة الاولی، شركە المعرفە لـلنشر و التوزیع، بغداد ۱۹۸۹1989. لاپەڕە: ۱۳13 و د.[[سادق شەرەفكەندی]]، "کورتە مێژووی بزووتنەوە نەتەوایەتییەکانی کورد"، وەرگێرانی لە فارسییەوە, تەها عەتیقی، چاپخانەی ئاپیک، سوید، ۱۹۹۵1995. لاپەڕە: ۵۳53 ([[هاوڕێ باخەوان]]، "هاوڕێنامە بۆ مێژووى کوردستان و کورد"، چاپی یەکەم، بنکەى چاپ و پەخشی سەردەم، زنجیرە (۱۶16)، چاپخانەی ڕوون، سلێمانى، ۱۹۹۹1999.) </ref>\n* دامەزراندنی یەکەمین [[كۆمەڵەی كوردی]] لە [[میسر]]، بە نێوی [[كۆمەڵەی عەزمی هێزەكانی كوردستان]]. <ref> نپار، ژ، ۱،1، خولی پێنجەم، ۲۵25-۰۳03-۱۹۹۵،1995، دەنگی كۆمیتەی ئاشتی و پشتگیری نیشتمانی كوردستان، فینڵاند. لاپەڕە: ۲۶26 ([[هاوڕێ باخەوان]]، "هاوڕێنامە بۆ مێژووى کوردستان و کورد"، چاپی یەکەم، بنکەى چاپ و پەخشی سەردەم، زنجیرە (۱۶16)، چاپخانەی ڕوون، سلێمانى، ۱۹۹۹1999.) </ref>\n* [[جەمال بەگ]] بۆ ماوەی ساڵێك بووە فەرمانڕەوای [[سلێمانی]]. <ref> ئەكرەمی مەحموودی ساڵحی ڕەشە، "شاری سلێمانی"، پێداچوونەوە و پێشەكیی د. عیزەدین موستەفا ڕەسوڵ، بەرگی یەكەم، چاپی یەكەم، چاپخانەی دار الحریە، بەغداد، ۱۹۸۷1987. لاپەڕە: ۴۲۴424 ([[هاوڕێ باخەوان]]، "هاوڕێنامە بۆ مێژووى کوردستان و کورد"، چاپی یەکەم، بنکەى چاپ و پەخشی سەردەم، زنجیرە (۱۶16)، چاپخانەی ڕوون، سلێمانى، ۱۹۹۹1999.) </ref>\n* [[مینۆڕسكی]] پەڕتووكی پیرۆزی [[ئەهلی حەق]]، [[سەرنجام]]ی دۆزییەوە، ئەم پەڕتووكە لە سەدەی ڕابردوودا نووسراوەتەوە. <ref> دوكتۆر مارف خەزنەدار، "لە بابەت مێژووی ئەدەبی كوردییەوە", بریتییە لە چواردە لێكۆڵینەوە، بەغداد، چاپخانەی الموسسە العراقیە لـلدعایە و التباعە، ۱۹۸۴1984. لاپەڕە: ۱۰۱101 ([[هاوڕێ باخەوان]]، "هاوڕێنامە بۆ مێژووى کوردستان و کورد"، چاپی یەکەم، بنکەى چاپ و پەخشی سەردەم، زنجیرە (۱۶16)، چاپخانەی ڕوون، سلێمانى، ۱۹۹۹1999.) </ref>\n* چوونی [[ساڵح زەكی ساحیبقران]] بۆ [[ئەستانە]]، بۆ خوێندنی سەربازی. <ref> ڤوت الاكراد، لسان حال الحزب الدیمقراڵی الكردی فی لبنان "البارتی"، نڤف شهریە، العدد ۳۲،32، لندن، ۱۶16-۶6-۱۹۹۷1997. لاپەڕە: ۶6 ([[هاوڕێ باخەوان]]، "هاوڕێنامە بۆ مێژووى کوردستان و کورد"، چاپی یەکەم، بنکەى چاپ و پەخشی سەردەم، زنجیرە (۱۶16)، چاپخانەی ڕوون، سلێمانى، ۱۹۹۹1999.) </ref>\n* دەرچوونی دواژمارەی [[ڕۆژنامەی كوردستان]] لە [[جنێڤ]] كە ژمارە ۳۱31 بوو. <ref> موحەمەد ڕەسوڵ هاوار، "سمكۆ (ئیسمایل ئاغای شوكاك) و بزووتنەوەی نەتەوایەتیی كورد"، چاپخانەی ئاپێك، چاپی یەكەم، سوید, ستۆكهۆڵم، ۱۹۹۵1995. لاپەڕە: ۲۹۴294 ([[هاوڕێ باخەوان]]، "هاوڕێنامە بۆ مێژووى کوردستان و کورد"، چاپی یەکەم، بنکەى چاپ و پەخشی سەردەم، زنجیرە (۱۶16)، چاپخانەی ڕوون، سلێمانى، ۱۹۹۹1999.) </ref>\n* لەدایکبوونی هۆزانەوان ڕەمزیی [[مەلا مارف]] لە شاری [[سلێمانی]]. <ref> ئەكرەمی مەحموودی ساڵحی ڕەشە، "شاری سلێمانی"، پێداچوونەوە و پێشەكیی د. عیزەدین موستەفا ڕەسوڵ، بەرگی یەكەم، چاپی یەكەم، چاپخانەی دار الحریە، بەغداد، ۱۹۸۷1987. لاپەڕە: ۴۱۳413 ([[هاوڕێ باخەوان]]، "هاوڕێنامە بۆ مێژووى کوردستان و کورد"، چاپی یەکەم، بنکەى چاپ و پەخشی سەردەم، زنجیرە (۱۶16)، چاپخانەی ڕوون، سلێمانى، ۱۹۹۹1999.) </ref>\n* لەدایکبوونی هۆزانەوان [[عەبدولجەبار ئاغا]] كانی. <ref> دوكتۆر مارف خەزنەدار، "لە بابەت مێژووی ئەدەبی كوردییەوە", بریتییە لە چواردە لێكۆڵینەوە، بەغداد، چاپخانەی الموسسە العراقیە لـلدعایە و التباعە، ۱۹۸۴1984. لاپەڕە: ۲۱۳213 ([[هاوڕێ باخەوان]]، "هاوڕێنامە بۆ مێژووى کوردستان و کورد"، چاپی یەکەم، بنکەى چاپ و پەخشی سەردەم، زنجیرە (۱۶16)، چاپخانەی ڕوون، سلێمانى، ۱۹۹۹1999.) </ref>\n* لەدایکبوونی نووسەر و چاکسازی کورد [[نەجمەدین مەلا]] لە [[سلێمانی]]. <ref> ئەكرەمی مەحموودی ساڵحی ڕەشە، "شاری سلێمانی"، پێداچوونەوە و پێشەكیی د. عیزەدین موستەفا ڕەسوڵ، بەرگی یەكەم، چاپی یەكەم، چاپخانەی دار الحریە، بەغداد، ۱۹۸۷1987. لاپەڕە: ۴۱۶416 ([[هاوڕێ باخەوان]]، "هاوڕێنامە بۆ مێژووى کوردستان و کورد"، چاپی یەکەم، بنکەى چاپ و پەخشی سەردەم، زنجیرە (۱۶16)، چاپخانەی ڕوون، سلێمانى، ۱۹۹۹1999.) </ref>\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/wiki/تایبەت:MobileDiff/42176»


په‌لاماری ده‌یان تانکه‌ری سووته‌مه‌نی هه‌ڵگری ناتۆ له پاکستان ده‌درێت\nپاسه‌وانێـکی هێزه‌کانی ئاسایشی پاکستان له پاڵ تانکه‌رێـکی سووته‌مه‌نیدا وه‌ستاوه که هێرشی کراوه‌ته سه‌ر، پـێـنجشه‌ممه 30 ی نۆی 2010\nكاربه‌ده‌ستانی پاکستان ده‌ڵێن میلیتانی گۆمانلێکراو له باشوری پاکستان ئاگریان به‌رداوه‌ته به‌ڵانی که‌م 27 تانکه‌ری که سوته‌مه‌نیان بۆ هێزه‌کانی ناتۆ له ئه‌فغانستان ده‌برد، رۆژێک پاش ئه‌وه‌ی سێ سه‌رباز کوژران له ئه‌نجام هێرشێکی ئاسمانی به‌زاندنی سنووری ناتۆ.\nکاربه‌ده‌ستان ده‌ڵێن چه‌کداره‌کان ته‌قه‌یان ده‌ست پێکرد و خه‌ڵکه‌که‌یان ناچار کردبوو رابکه‌ن به‌رله‌وه‌ی ئۆتۆمۆبێله‌کان بسووتێنه‌ن. هێشتا روون نیه ئایا که‌سێك به‌هۆی ئه‌م هێرشه‌ێ ئه‌مرۆ هه‌ێنی که له‌شاری شکارپور روویدا کوژراوه یان بریندار بووه.\nپێنج شه‌ممه، پاکستان رێگه‌یه‌کی گرنگی ناردنی که‌ڵ و په‌ڵ بۆ هیزه‌کانی ناتۆی له ئه‌فغانستان گرت، پاش هێره‌شی کوشنده‌ێ به‌زاندنی سنوری ئاسمانی ناتۆ له هه‌رێمی عه‌شیره‌ت نشینی کۆرره‌م ل نیزیك سنوری ئه‌فغانستان. ووته‌بێژێکی له‌شکری ده‌ڵێت هێزه‌کانی پاکستان ته‌قه‌ێ هۆشدارییان له هه‌لیکۆپته‌رکانی ناتۆ کردبوو، ئه‌وانیش ل وڵامدا مۆشه‌کیان هاویشتبوو، له ئاکام سێ سه‌رباز کوژرابون و سێ تریش بریندار بوون.\nبه‌شی زۆری که‌ل و په‌لو پێداویستیه‌کانی هێزه‌کانی ناتۆ به ناو پاکستان ده‌رباز ده‌کرێن.


دەسەڵات لەوشەی دەسەڵاتدا!!\nئەیلول 29, 2019\nلەم ڕۆژانەدا هەواڵێکی سیاسیم دەربارەی وشەی دەسەڵات خوێندەوە، باجارێ باسی هەواڵەکە نەکەم، باسی وشەی دەسەڵات بکەین. دەسەڵات ناوە، سیفەتە و کاریشە، لەهەمان کاتێکدا هێز و پێویستی بوونی کردەیەکەی فراوانە، کە خەڵک هەمیشە بەپرسیار و ئەگەر و نیەگرانی و گریمانە و تێڕوامانەوە دەیقەتی لێ دەدەن. هیچ زانستێک ناتوانێت وەکو تیۆری پراگماتیک شیکردنەوە بۆ دۆخ و دەوروبەری بەکارهێنانی وشەی دەسەڵات بکات.\nلەفەرهەنگی زمانی ئینگلیزدا بەرانبەر وشەی ( Authority) بەکارهێنراوە، واتای کارتێکردن لەسایەی بەکارهێنانی هێز بەرانبەر کۆمەڵێک خەڵکە، یان حوکمە لەڕێگەی دەرکردنی یاسا. ئاراستەی ڕەوشتی کۆمەڵێک کەسیش دەگرێتەوە، کە کارتێکردنیان پێوەدیارە لەچوارچێوەی جێبەجێکردنی یاسا تەشریعیەکان، کە خودی دەسەڵات لەلوتکەی پێگەی بەرێوەبردن بەدەستیهێناوە.\nهەر گاڤێک دەسەڵات بۆ هێزێکی سەرکوتکار دەگۆڕێت، واتای وشەی دەسەڵاتیش شێوە و مەبەستێکی دیکە پەیدادەکات، یان لەهێزێکی مرۆیی و بەرێوەبردن و یاسایی دەگۆڕێت بۆ دەسەڵاتێکی توندتیژانە، دوای ئەوە چەمک و پێناسە سروشتییەکەشی وەکو خۆی نامێنێت.\nلەنێو هەر وشەیەکدا دەسەڵات و هێزێک هەیە، هەندێکیان هێزدارن بەتوانا و بنەما یاساییەکەی، هەندێکیشیان هەڵگری تۆوی ئەخلاقی و ڕەوشتین، هەر هەمووشیان پەیوەندییان بەچوارچێوە و دەوروبەری بەکارهێنانییەوە هەیە. دەسەڵاتێکی ڕەوا، پێناسەکەی سەرچاوە لەبیرکردنەوە و کاردانەوە و هەستونەست و گوتاری خەڵکەوە دەگرێت.\nبابگەڕێینەوە سەر هەواڵە سیاسییەکەی (دەسەڵات). چەند ڕاگەیاندنێکی عەرەبی بڵاویان کردەوە، "وەزارەتی دەرەوەی ئەمەریکا ناوی دەسەڵاتی فەلەستینی لەپێگەی ئەلەکترۆنی خۆی سڕیوەتەوە". بەڵێ جەخت لەسەر وشەی "دەسەڵاتە" . بۆ پێناسەی فەلەستین گەڕاوەتە سەر "خاکی فەلەستین". ئەمەش لای ئەو ڕاگەیاندنانە بەوە لێکدراوەتەوە وشەی "دەسەڵات" لە ناوی "فەلەستین" فتکراوە و سڕێنراوەتەوە بۆ ئەوەی ئیسرائیل ڕازی بکەن، بەمەش فەلەستین لەدەسەڵاتەوە تەنیا بەخاکێک وەسفکراوە، لێرەدا هێزی بەکارهێنان و کاریگەری وشە، لەچەندین لەشکر بەهێزتر دەردەکەوێت.\nبەکوردی و کورتی ئەوان باسی تەنیا سڕینەوەی یەک وشە، ئەویش "دەسەڵات"ە دەکەن، ڕاشکاونە ئاماژە بەوە دەکەن لەم کردە سیاسییەدا گوتارێکی سیاسی و دەروونی و پاساوهێنانەوە و جەنگی دەروونی و فشار و یاسای نێودەوڵەتی بۆ پێناسەی دەسەڵاتە سیاسی و ئیدارییەکان و پاڵپشتی لایەنێک بەرانبەر لایەنێکی دیکەی تێدا بەرهەمهێنراوە. من سەرنجتان بۆ ئەوە ڕادەکێشم لەم کردە قسەیەدا کەتەنیا یەک "وشە" دەربڕینە، چەندین کار و کردەهەڵوێست و لێکدانەوە و پەیامی لەنێو گوتارەکەدا بەرجەستەکردووە، ئەویش تەنیا و تەنیا لەپەنای بەکارهێنانی لابردنی وشەی "دەسەڵات" کردۆتە گوتارێکی سیاسی وروژێنەری کاریگەری بەهێز.\nدەسەڵات تەنیا وشەیەکە، بەڵام لەهەمان کاتدا یەکسانە بەقەوارەیەکی یاسایی و چارەنووسی میللەتێک و ناکۆکی و ململانێی درێژخایەنی مێژوویی و تێڕوانینی نێودەوڵەتی و شەڕی دیبلۆماسی و سڕینەوە دەسەڵاتێک، تەنیا لەڕێگەی سڕینەوەی وشەی دەسەڵات. ئەم کردەیەکە لەیەک چرکە ئەنجام دراوە، بەڵام یەکسانە بەسەدان ساڵ ناکۆکی و ململانێ و شەڕ و کارەساتەکان.\nکاریگەری و هێزی وشە و بەکارهێنان و دروستکردنی گوتاری سیاسی و دیبلۆماسی پەیوەستە بەچۆنیەتی بەکار‌هێنانی خودی پەیڤ و وشەکان.\nلە هەرێمی کوردستاندا، ڕۆژانە دەیان وشە و پەیڤ و دەستەواژەی هەمەجۆر لەلایەن بەرپرسانی هەرێمی کوردستان، ڕاگەیاندن و ڕۆژنامە و سیاسی و تەنانەت بەرپرسە باڵاکان و حزب و گروپە سیاسییەکان وەکو پێناسەی سیاسی و یاسایی بەکاردەهێنرێن، لەکاتێکدا بەکارهێنانی ئەم وشە و دەستەواژانە دەبنە هۆکار بۆ لاوازی و دابەشکردن و شێواندن و تەنیا بنکۆڵکردنی دەسەڵاتی سیاسی و بەڕێوەبردنی هەرێمی کوردستان و لەهەمان گاڤیشدا بار و دنەی ڕەوشتی و سیاسی و دەروونی ئەوانەش پیشان دەدات، کە لەدۆخی (لایەنگیری و ڕق و توڕەیی و ڕەخنە و دەرخستنی هەڵوێستی گروپەکان و ململانێ و پیلان و شەڕی دەروونی) دان.\nلابردنی وشەی دەسەڵاتی فەلەستین بۆتە جێگەی نیگەرانی ڕاگەیاندنی عەرەب، ئەی بۆچی ئەم هەموو سوکایەتی و سڕینەوە و تەنیا لەڕەگەوە دەرکێشانی هەرێمی کوردستان بەکردەوە، نەک بەوشە لەلایەن هەندێک گروپ و کەس و لایەنەوە نەبێتە جێگەی نیگەرانیمان.\nوشە سەرچاوەی کردە و بەدیهێنانی ژمارەیەک کارە، بەکارهێنانی هەر وشەیەکیش گریمانەی پتر لەواتا و مەبەست و کردەیەکی لێ دەکرێت. وشەی سیاسی، یان یاسایی و ڕەوشتی دیارخەری پێگە و بەها و هێز و دەسەڵاتی دەسەڵاتن. کاتێک عەرەب بەهەرێمی کوردستان دەڵێن "باکووری عێراق" واتە سڕینەوەی دەسەڵاتی سیاسی و ئیداری و دەستووری هەرێمی کوردستان.\nبەکارهێنانی زمان "وشە و دەستەواژە"کان لەڕێگەی هێز و مەبەستی بەکارهێنانیانەوە دیاردەکرێن، هەرچەندە لەنێو ڕاگەیاندنی کورد بە"مەبەست بێت، یان بەگەمژەیی و نەزانین"ەوە، ڕۆژانە دەسەڵاتی هەرێمی کوردستان وەکو بەرێوەبردن دەسڕێتەوە، لەپێناو ڕازیکردنی گروپێک و سوکایەتی بەخود و سوک نیشاندانی ڕکابەرەکان و سوکایەتی بەگشت، هەموو نەریت و بەهایەک لەبەکارهێنانی وشە بەلاوە دەنرێت. بۆیە زۆر گرنگە لەبەکارهێنانی وشە و نیشانە و رەمز و هێماکاندا وەستاکار و لەدەربڕیندا وریا و لەداڕشتنی گوتنی زارەکی و قسەکانمان بەباڵادەستی لەکورتبینی دەرباز بین، وشەیەک دەتوانێت دەسەڵات دروست بکات و هەر بەوشەیەکیش دەتوانرێت دەسەڵات فتکرێت. ئەمەش هەمووی پەیوەستە بەو دەسەڵاتەی وشە لەنێو دەسەڵاتدا هەیەتی، یان ئەو دەسەڵاتەی دەسەڵات لەنێو وشەدا بەرهەمی دەهێنێت.


پۆلیسی ئیتالیا هێرشی کردە سەر خۆپیشاندەرانی کورد و چالاکوانانی ئیتالی کە لە دژی چوونی ئەردۆغان بۆ لای پاپا فرانسیس لە بەر دەم کۆشکی سەن ئانجێلۆی ڕۆما گردبوونەوەو هێرشەکانی تورکیان بۆسەر عەفرین شەرمەزارد.\nئەمڕۆ لە کاتی سەردانی ئەردۆغان بۆ لای پاپا فرانسیس، ژمارەیەک چالاکوانی کورد و ئیتالی خۆپیشاندانی ناڕەزاییان لە بەردەم کۆشکی سەن ئانجێلا ئەنجامدا، پۆلیس هێرشی کردە سەریان و ژمارەیەک چالاکوان برینداربوون.\nخۆپیشاندەران بە هەڵگرتنی ئاڵای یەپەگە و یەپەژە هێرشی سوپای تورک بۆ سەر عەفرینیان شەرمەزارکرد و دروشمی دژی ئەردۆغانیان وتەوە.\nهاوکات لە ڕایگشتی ئیتالیا لە دژی چوونی ئەردۆغان بۆ ئیتالیا هاشتاگێک بە ناوی "ئەردۆغان بەخێر نەیەیت "یان دەستپێکردووە و یەکێک لە دروشمەکانی خۆپیشاندانەکەش هەر ئەوە بوو.\nهێزەکانی پۆلیسی ئیتالیا هێرشیان کردە سەر خۆپیشاندەران و لە ئەنجامدا چەند خۆپیشاندەرێک برینداربوون.\nکۆی سه‌ردان: 17631487


یۆحەنا 11 - Kurdi Sorani Standard (KSS)\n1پیاوێک بە ناوی لەعازر نەخۆش بوو کە خەڵکی بێت‌عەنیا بوو، هەمان گوندی مریەم و مەرسای خوشکی11:1 بڕوانە لۆقا 10:38-42. 2ئەم مریەمە ئەوە بوو کە مەسیحی خاوەن شکۆی بە بۆن چەورکرد، بە پرچی پێیەکانی سڕییەوە، لەعازری نەخۆشیش برای بوو. 3خوشکەکان هەواڵیان بۆ عیسا نارد و گوتیان: «گەورەم، ئەوەتا ئەوەی خۆشتدەوێ نەخۆشە.»\n4کاتێک عیسا ئەمەی بیست فەرمووی: «ئەم نەخۆشییە بۆ مردن نییە، بەڵکو بۆ شکۆداری خودایە، تاکو بەهۆیەوە کوڕی خودا شکۆدار بێت.» 5لەگەڵ ئەوەی عیسا مەرسا و خوشکەکەی و لەعازری خۆشدەویست، 6کاتێک بیستی نەخۆشە، دوو ڕۆژی دیکە لەو شوێنەی لێی بوو مایەوە. 7دوای ئەمە عیسا بە قوتابییەکانی فەرموو: «با بگەڕێینەوە بۆ ناوچەی یەهودیا.»\n8قوتابییەکان پێیان گوت: «ڕابی، ماوەیەک لەمەوبەر جولەکەکانی ئەوێ دەیانویست بەردبارانت بکەن، دیسان دەچیتەوە ئەوێ؟»\n9عیساش وەڵامی دایەوە: «ئایا ڕۆژ دوازدە کاتژمێر نییە؟ ئەوەی بە ڕۆژ بڕوات پێی هەڵناکەوێت، چونکە ڕووناکیی ئەم جیهانە دەبینێت. 10بەڵام ئەوەی بە شەو بڕوات پێی هەڵدەکەوێت، چونکە ڕووناکی تێدا نییە.»\n11ئەمانەی فەرموو، پاشان پێی فەرموون: «لەعازری دۆستمان نوستووە، بەڵام دەڕۆم تاکو بەخەبەری بهێنمەوە.»\n12ئینجا قوتابییەکان پێیان گوت: «گەورەم، ئەگەر ئەو نوستووە، چاکدەبێتەوە.» 13عیسا باسی مردنی ئەوی کرد، بەڵام ئەوان وایانزانی باس لە نوستنی ئاسایی دەکات.\n14عیساش بە ئاشکرا پێی فەرموون: «لەعازر مردووە. 15لەبەر ئێوە دڵشادم کە لەوێ نەبووم، تاکو باوەڕ بهێنن. وەرن، با بڕۆین بۆ لای.»\n16تۆماسیش کە بە دووانە بانگ دەکرا، بە قوتابییە هاوەڵەکانی گوت: «با ئێمەش لەگەڵ ئەودا بڕۆین تاکو لەگەڵ ئەودا بمرین.»\nمنم زیندووبوونەوە و ژیان\n17کاتێک عیسا گەیشت، زانی لەعازر وا چوار ڕۆژە لە گۆڕدایە. 18بێت‌عەنیاش نزیکەی پازدە تیرهاوێژ11:18 نزیکەی سێ کیلۆمەترە. لە ئۆرشەلیمەوە دوور بوو. 19ژمارەیەکی زۆر لە جولەکەکان هاتبوونە لای مەرسا و مریەم تاکو سەرەخۆشی براکەیان لێ بکەن. 20کاتێک مەرسا بیستی عیسا هاتووە، بەرەوپیری چوو، بەڵام مریەم لە ماڵ مایەوە.\n21ئینجا مەرسا بە عیسای گوت: «گەورەم، ئەگەر لێرە بوویتایە، براکەم نەدەمرد. 22ئێستاش دەزانم هەرچی لە خودا داوا بکەیت، خودا دەتداتێ.»\n23عیسا پێی فەرموو: «براکەت زیندوو دەبێتەوە.»\n24مەرساش پێی گوت: «دەزانم لە زیندووبوونەوەی ڕۆژی دواییدا هەڵدەستێتەوە.»\n25عیسا پێی فەرموو: «منم زیندووبوونەوە و ژیان. ئەوەی باوەڕم پێ بهێنێت، ئەگەر بشمرێت زیندوو دەبێتەوە. 26هەروەها هەرکەسێک کە زیندووە و باوەڕم پێ بهێنێت، هەرگیز نامرێت. باوەڕ بەمە دەکەیت؟»\n27پێی گوت: «بەڵێ گەورەم. باوەڕم هێناوە کە تۆ مەسیحەکەیت، کوڕی خودای، ئەوەی بۆ جیهان دێت.»\n28پاشان کە ئەمەی گوت، چوو مریەمی خوشکی بانگکرد و بە نهێنی گوتی: «مامۆستا لێرەیە، بانگت دەکات.» 29ئەویش کە ئەمەی بیست خێرا هەستا و هاتە لای. 30عیسا هێشتا نەهاتبووە ناو گوندەکە، بەڵکو لەو شوێنە بوو کە مەرسای لێ بینی. 31ئەو جولەکانەی لە ماڵەوە لەگەڵی بوون و دڵنەواییان دەکرد، بینییان مریەم خێرا هەستا و چووە دەرەوە، دوای کەوتن، وایانزانی دەچێتە سەر گۆڕەکە تاکو لەوێ بگریێت.\n32کاتێک مریەم گەیشتە ئەو شوێنەی عیسای لێبوو و ئەوی بینی، بەسەر پێیدا کەوت و پێی گوت: «گەورەم، ئەگەر لێرە بوویتایە، براکەم نەدەمرد.»\n33عیساش کە بینی دەگریێت و ئەو جولەکانەش کە لەگەڵی هاتبوون دەگریێن، کاری لە ڕۆحی کرد و خەمبار بوو، 34لێی پرسین: «لەکوێتان داناوە؟»\nئەوانیش وەڵامیان دایەوە: «گەورەم، وەرە و ببینە.»\n35جا عیسا گریا.\n36لەبەر ئەوە جولەکەکان گوتیان: «سەیر بکەن، چەندی خۆشدەویست!»\n37بەڵام هەندێکیان گوتیان: «ئەمە کە چاوی نابیناکەی چاک کردەوە، ئایا نەیدەتوانی وای بکردایە ئەمیش نەمردایە؟»\n38دیسان عیسا لە ناخەوە خەم دایگرت و هاتە لای گۆڕەکە کە ئەشکەوتێک بوو دەمەکەی بەردێکی پێوەنرابوو. 39عیسا فەرمووی: «بەردەکە لادەن.»\nمەرسای خوشکی مردووەکە پێی گوت: «گەورەم، بۆنی کردووە، چونکە چوار ڕۆژە.»\n40عیساش پێی فەرموو: «ئەی پێم نەگوتی ئەگەر باوەڕ بکەیت شکۆی خودا دەبینیت؟»\n41ئەوسا بەردەکەیان لابرد، عیساش چاوی هەڵبڕی بۆ ئاسمان و فەرمووی: «باوکە، سوپاست دەکەم کە گوێت لێ گرتم. 42دەمزانی کە تۆ هەمیشە گوێم لێ دەگریت. بەڵام لەبەر ئەو خەڵکەی لەم ناوە ڕاوەستاون ئەمەم گوت، تاکو باوەڕ بکەن کە تۆ منت ناردووە.»\n43کە ئەمەی فەرموو، بە دەنگێکی بەرز هاواری کرد: «لەعازر وەرە دەرەوە!» 44ئەوسا مردووەکە هاتە دەرەوە، دەست و قاچی بە کفن بەسترابوو، ڕووشی بە دەسماڵێک پێچرابوو.\nعیساش پێی فەرموون: «بیکەنەوە، بهێڵن با بڕوا.»\nپیلانی کوشتنی عیسا\n45لەبەر ئەوە ژمارەیەکی زۆر لە جولەکەکان کە بۆ لای مریەم هاتبوون و ئەمەیان بینی کە عیسا کردی، باوەڕیان پێی هێنا. 46بەڵام هەندێکیان چوونە لای فەریسییەکان و ئەوەی عیسا کردبووی پێیان ڕاگەیاندن. 47لەبەر ئەوە کاهینانی باڵا و فەریسییەکان ئەندامانی ئەنجومەنی باڵایان11:47 ئەنجومەنی باڵای جولەکە کە لە یۆنانی پێی گوتراوە سەنهەدرین، باڵاترین دەسەڵاتی جولەکە بووە کە دەسەڵاتی دەرکردنی بڕیاری ئایینی و مەدەنی و تاوانبارکردنی هەبووە. کۆکردەوە.\nگوتیان: «چی بکەین؟ چونکە ئەم پیاوە پەرجووی زۆر دەکات. 48ئەگەر بەم شێوەیە لێیگەڕێین هەموو خەڵکەکە باوەڕی پێ دەهێنن، ڕۆمانییەکانیش دێن، پەرستگاکەمان دەڕووخێنن و نەتەوەکەمان ڕاپێچ دەکەن.»\n49یەکێک لەوان، بە ناوی قەیافا، ئەو ساڵە سەرۆکی کاهینان بوو، پێی گوتن: «ئێوە هیچ نازانن! 50تێناگەن کە باشترە بۆتان پیاوێک لە جیاتی گەل11:50 ببێتە کەفارەتی گوناهەکانی گەلی جولەکە. بمرێت، لەوەی کە گەل هەمووی لەناوبچێت.»\n51ئەو لە خۆیەوە ئەمەی نەگوت، بەڵکو لەو ساڵەدا سەرۆکی کاهینان بوو، پێشبینیی کرد کە عیسا لە جیاتی گەل دەمرێت، 52نەک تەنها لە جیاتی ئەو گەلە، بەڵکو تاکو ڕۆڵەکانی خودا کە پەرتەوازە بوون کۆبکاتەوە و یەکیانبخاتەوە. 53ئیتر لەو ڕۆژەوە پیلانی کوشتنیان داڕشت.\n54لەبەر ئەوە چیتر عیسا بە ئاشکرا بەناو خەڵکی یەهودیادا نەدەگەڕا، بەڵکو لەوێوە چووە ناوچەکانی نزیک چۆڵەوانی، بۆ شارێک ناوی ئەفرایم بوو، لەگەڵ قوتابییەکانی لەوێ مایەوە.\n55لەو کاتەدا جەژنی پەسخەی جولەکەکان نزیک بوو، زۆر کەس لە گوندەکانەوە پێش جەژن بۆ ئۆرشەلیم هاتبوون تاکو خۆیان پاک بکەنەوە11:55 بڕوانە سەرژمێری 9:1-14. 56جا بە دوای عیسادا دەگەڕان، هەروەها کاتێک لە حەوشەکانی پەرستگا ڕاوەستابوون بە یەکتریان دەگوت: «ڕاتان چییە؟ ئایا بۆ جەژن نایەت؟» 57کاهینانی باڵا و فەریسییەکانیش فەرمانیان دەرکردبوو ئەگەر هەرکەسێک بزانێت ئەو لەکوێیە، دەبێت ئاشکرای بکات، تاکو بیگرن.\nKSS : یۆحەنا 11


ئەندامان و لایەنگرانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئیران!\nلە چەند ڕۆژی ڕابردوودا لەلایەن چەند کەسی ھەلپەرەستەوە، کۆمەڵێک دەنگۆی ناڕاست بڵاوبوونەتەوە بە مەبەستی گومان خستنەسەر بڕیاری بەجێ و دروستی ناوەندی ھاوکاری بۆ بایکۆتی شانۆی ھەڵبژاردنەکانی مەجلیسی کۆماری ئیسلامیی ئیران.\nلێرەوە وێڕای پشتیوانیی تەواومان لە بڕیاری بایکۆت، ڕادەگەیەنین کە ئەو دەنگۆ و خەبەرە ھەڵبەستراوانە بە ناوی ڕێبەرایەتی حیزبی دێموکراتەوە بێ بنەمان و دوورن لە ڕاستی و تەنیا بۆ گەرمکردنی بازاڕی بێ‌ڕەونەقیی ئەو بەناو ھەڵبژاردنەیە.\nداوا دەکەین خەڵکی تێکۆشەری کوردستان لە چوارچێوەی بڕیار و سیاسەتی ڕاگەیەندراوی ناوەندی هاوکاریی حیزبەکانی کوردستانی ئێراندا کە بایکۆتی کارایە؛ چالاک بن.\nجاری خوێندراوه: 386


حكومه‌تی توركیا له هه‌وڵی به‌ده‌سـتهێنانی ڕه‌زامه‌ندی په‌رله‌مانه بۆ هێرشـبردنه ناو باكوری عێراق\nی مانگی ده ١٥, ٢٠٠٧\nكابینه‌ی توركیا ڕۆژی دووشه‌ممه له ئه‌نقه‌ره كۆبوونه‌ته‌وه بۆ وتووێـژكردن له‌سه‌ر داڕێژێـك كه به دوای په‌سه‌ندكردنی په‌رله‌مانیدایه بۆ ڕێـگه‌دان له كرداری له‌شـكری دژ به سه‌رهه‌ڵـداوه‌كانی كورد له باكوری عێراق.\nڕاگه‌یاندنه‌كه پاش كۆبوونه‌ه‌كه‌ی په‌رله‌مان له ئه‌نقه‌ره‌دا هاتووه. توركیا تاوانباری سه‌رهه‌ڵـداوه كورده‌كان ده‌كات له باكوری عێراق بۆ هێرشه كوشـنده‌كانی ئه‌م دوایـیه‌دا له باشوری ڕۆژهه‌ڵاتی توركیا.\nهێزه‌كانی توركیا له دره‌نگانێـكی ڕۆژی شه‌ممه‌دا تـۆپـبارانی ئوسـتانی دهۆكیان كردووه، به‌ڵام هیچ زیانێـك ڕانه‌گه‌یه‌ندراوه.\nكاربه‌ده‌سـتانی وڵاته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا داوایان له توركیا كردووه خۆی ڕابگرێت و له‌گه‌ڵ هێزه‌كانی وڵاته یه‌كگرتووه‌كان و عێراقدا هاوكاری بكه‌ن بۆ سه‌ركوتكردنی سه‌رهه‌ڵـداوه كورده‌كان. واشـنتۆن مه‌ترسی هه‌یه چوونه ژووره‌وه‌ی توركیا بۆ باكوری عێراق ناوچه‌ی كه‌م و پـێش ئاسایشی ناوچه‌ی كوردی نائارام بكات.\nئه‌نقه‌ره ده‌ڵێت ئه‌بێت چوونه ژووره‌وه له‌به‌رچاوبگرێت له‌به‌ر ئه‌وه‌ی له‌شـكری وڵاته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا و عێراقی په‌ناگه‌ی ئاسایشی سه‌رهه‌ڵـداوه‌كان له باكوری عێراقدا لا نه‌داون.


پایگاه خبری تحلیلی کانی پرس » هێرشی ئەمریکا بۆ سەر سووریا جەنایەتە\nتاریخ انتشار : یکشنبه, ۲۶ فروردین ۱۳۹۷\n263782 کد خبر\nدسته : اخبار برگزیده , انتخاب سردبیر\nهێرشی ئەمریکا بۆ سەر سووریا جەنایەتە\nڕێبەری باڵای شۆڕشی ئیسلامی ئێران ڕایانگەیاند کە هێرشی ئەمڕۆ بەیانی ئەمریکا و بریتانیا و فەڕەنسا بۆ سەر سووریا جەنایەتە. بە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی کانی پرس له مهر, ئایەتوڵا خامنەیی پێش نیوەڕۆی ئەمڕۆ لە دیدار لەگەڵ بەرپرسانی باڵای وڵات جەختیان کرد که ئکە ئەمریکا, فەڕەنسا و بریتانیا جەنایەتکاران. ڕێبەری وتیان: بە ڕاشکاوی دەڵێم کە سەرۆک کۆماری […]\nڕێبەری باڵای شۆڕشی ئیسلامی ئێران ڕایانگەیاند کە هێرشی ئەمڕۆ بەیانی ئەمریکا و بریتانیا و فەڕەنسا بۆ سەر سووریا جەنایەتە.\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی کانی پرس له مهر, ئایەتوڵا خامنەیی پێش نیوەڕۆی ئەمڕۆ لە دیدار لەگەڵ بەرپرسانی باڵای وڵات جەختیان کرد که ئکە ئەمریکا, فەڕەنسا و بریتانیا جەنایەتکاران.\nڕێبەری وتیان: بە ڕاشکاوی دەڵێم کە سەرۆک کۆماری ئەمریکا و سەرۆک کۆماری فەڕەنسا و سەرۆک وەزیرانی بریتانیا جەنایەتکاران و جەنایەتیان کردووە و هیچ سوودێکیشیان دەست ناکەوێت هەر بەو جۆرە کە لە عێراق و ئەفغانستان هیچیان دەست نەکەوت.\nوتیشیان: ئەوانەی تا دوێنێ بە ئاشکرا و نەهێنی یارمەتی داعشیان دەدا ئێستا پاگەندە دەکەن کە ئێمە بەرەنگاری داعش بووینەتەوە ئەمە درۆیە و ئەوان هیچ ڕۆڵێکیان نەبووە.\nڕێبەری وتیان: سەرۆک کۆماری ئەمریکا لە لێدوانێکیدا دەڵێت ئێمە توانیمان داعش لە ناو ببەین درۆ لە مە ئاشکراتر! ئەوان هەر کات پێویست بوایە بۆ ڕزگار کردنی سەرکردەکانی داعش دەهاتن و کاریگەر بوون لە دروست بوونی داعش.\nڕاشیانگەیاند: ئەمانە بە پارەی سعوودیە و هاوتاکانی سعوودیە ئەم بوونەوەرە پیسانەیان دروست کرد و بەریان دایە گیانی خەڵکی سوریا و عێراق. بە ڵام بەرخۆدان توانی گەلانی ئەم دوو وڵاتە ڕزگار بکات و دواتریش هەر وا دەبێت.\nزیادیشیان کرد: لەم دواییانەدا سەرۆک کۆماری ئەمریکا وتی ۷ تریلیۆن دۆلارمان لە ڕۆژاوای ئاسیا خەرج کردووە هیچمان دست نە کەوتووە. ڕاس دەکات. لەمەو بە دواش هەرچی خەرج بکەن هیچیان دەست ناکەوێت.


په‌ڕاوی بێرگمان: فیلمی ھاوار و چرپەکان » DidiMn\nسەرەتا / ڕەخنە/سینەما / په‌ڕاوی بێرگمان: فیلمی ھاوار و چرپەکان\nپه‌ڕاوی بێرگمان: فیلمی ھاوار و چرپەکان\n”ھاوار و چرپەکان لە ھیچ لەو فیلمانە ناچێت کە پێشتر دیومن و جیاوازترە لە ھەموو ئەو فیلمانەی ئینگمار بێرگمان پێشتر بەرھەمی ھێناون. ھەرچەندە لە ژیانمان گەلێک فیلم دەبینین، تەنھا چەند نموونەیەکی کەم لەم جۆرە فیلمە ھەن. فیلمێکی سەرنجڕاکێش و ترسێنەرە.“\nھەموو دیمەنەکانی ھاوار و چرپەکان باس لە سۆز دەکات، بەڵام ئەم سۆزە لە ناخەوەیە، کارەکتەرەکان ناتوانن لەناخی خۆیانی دەر بکەن. تەنھا ئانا دەتوانێت ئەمە بکات. لە دوای مردنی ئاگنس، دەچینە ناو جیھانەکەی تر و لەگەڵ مردوویەک دەدوێین. ناتوانین بزانین ئاگنس دەست بۆ کارین ڕادەکێشێت یان کارین‌ـە دەستە مردووەکە دەجوڵێنێت، چونکە بێرگمان ڕێمان نادات بیبینین. خانمە مردووەکە بە خانمە زیندووەکان دەڵێت، کە ئارامی بکەنەوە تا لەم جیھانەوە دەڕوات بەرەو بەتاڵی. کارین و ماریا نامێننەوە، بەڵام ئانا دەمێنێتەوە. ئانا تەنھا کەسە کە خۆشەویستیی لە یادە و تەنھا کەسە لە ماڵکەدا کە باوەڕی بە خودایە. لە بەیانییەکدا، دەبینین کە نزا دەکات بۆ کچە بچووکە مردووەکەی. ئایا خودایەک لە فیلمەکەی بێرگماندا ھەیە، یان تەنھا باوەڕی ئانا بوونی ھەیە؟ فیلمەکە بە دیمەنێک کە واتای پەسەندکردنی بوونی خودایە، کۆتایی دێت، کە چەند مانگێک پێش مردنی ئاگنس ھەر چوار خاتوونەکە لە ژێر ڕووناکیی زێڕینی خۆردا دەدوێن و پێدەکەنن، هەروەها دەنگی ئانا دەبیستین لە کاتی خوێندنەوەی یادەوەرییەکانی ئاگنس: ”ھەست بە سوپاسگوزارییەکی زۆر دەکەم بۆ ژیانم، چونکە زۆر شتی پێ داوم.“\nCries and Whispers, Ingmar Bergman, Roger Ebert,


كۆمپانیای جاگوار و تێسلا له‌به‌رهه‌مهێنانی ئۆتۆمبێلی كارەباییدا كێبركێی به‌هێز ده‌كه‌ن\nكۆمپانیای جاگوار یەكەم مۆدێكی ئۆتۆمبێلی كارەبایی خۆی خستە بازاڕەوە كە بە I-Pace ناسراوە و بە شێوەیەك دروست كراوە پاترییەكانی بە خێرایی پڕ دەبنەوە و بە یەكەم مۆدێلی ئەو ئۆتۆمبێلانەش هەژمار دەكرێت كە وەك ركابەرێكی سەرسەختی ئۆتۆمبێلی جۆری تێسلا دەخرێنە بازاڕەوە.\nساڵی ٢٠١٢ تێسلا مۆدێلی ئێسی خستە بازاڕەوە كە بەم كارەی تەواوی كارگەكانی ئۆتۆمبێلی دنیای سەرسام كرد. ئەو هەنگاوەی تێسلا بووە هۆی ئەوەی جۆرەكانی تری ئۆتۆمبێلیش، هەوڵی بەرهەمهێنانی ئۆتۆمبێلی كارەبایی پێشكەوتوو بدەن. خەریكە ئەم هەوڵانە ئەنجامیان دەبێت و تا كۆتای ئەمساڵ كۆمەڵێك مۆدێلی نوێی ئۆتۆمبێلی كارەبایی لە لایەن كۆمپانیاكانی بەرهەمهێنەری ئۆتۆمبێل دەخرێنە ڕوو.\nلە دوای جاگوار بڕیارە ئاودی جۆرێكی نوێی ئۆتۆمبێلی بەرز بە ناوی E-TRON بخاتە بازاڕەوە و لە كۆتای ساڵەكەش پۆڕشە ئۆتۆمبێلێكی نوێی كارەبایی دەخاتەروو و ساڵی داهاتووش، مەرسیدیس بێنز ئۆتۆمبێلی كارەبایی دەخاتە بازاڕەوە.\nئۆتۆمبێلە نوێیەكەی جەگوار خاوەنی دوو مەكینەیە و مەكینەكانیش لە ٤٣٢ پاتری هێز وەردەگرن كە لە ژێرەوەیان جێگیر كراون، لە ماوەی پێنج چركەدا خێرایی ئۆتۆمبێلەكە دەگاتە ١٠٠ كیلۆمەتر و تا ٢٠٠ كیلۆمەتریش خێرایییەكەی بەرز دەبێتەوە.


ملیاردێر و ملیۆنێره‌كانمان چه‌ندیان هی پێش ڕاپه‌ڕینه؟\nMonday, 07.06.2020, 1:49\nبه‌پێی لێدوانی وته‌بێژی یه‌كێتی وه‌به‌رهێنه‌رانی هه‌رێمی كوردستان بێت له هه‌رێمی كوردستان 30 ملیاردێر و 10300 ملیۆنێری هه‌یه!\nده‌ركه‌وتنی ئه‌و سه‌رمایه‌دارانه بۆ پاش ساڵی 2003 ده‌گه‌ڕێته‌وه، ئه‌ویش دوای قۆناغی ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ی هه‌رێمی كوردستان له سایه‌ی ئه‌و بودجه زه‌به‌راحه‌ی كه له لایه‌ن به‌غداوه ڕه‌وانه‌ی هه‌رێمی كوردستان ده‌كرا.\nپاشان دوای ساڵی 2007 و ده‌رچونی یاسای نه‌وت و غاز كردنه‌وه‌ی ده‌رگایه‌كیتربوو له‌به‌رده‌م به‌ناو كۆمپانیایاكانی وه‌به‌رهێنه‌راندا، له‌دوای ئه‌و به‌روارانه‌وه ژماره‌ی سه‌رمایه‌داران له هه‌رێمی كوردستان له هه‌ڵكشانی به‌رده‌وامدابوو، جا وه‌نه‌بێت خاوه‌نی ئه‌و كۆمپانیایانه هۆكاری ده‌وڵه‌مه‌ندبونیان له‌به‌ر ژیری و لێهاتویی و سه‌رمایه‌گوزاری خۆیان بوبێت! به‌ڵكو زۆرێك له‌و به‌ناو سه‌رمایه‌دارانه‌ی ئه‌مڕۆ له ڕابردودا ناوێكی ون بون و كه‌س وه‌ك سه‌رمایه‌دار نه‌یناسیون.\nهۆكاری ده‌ركه‌وتن و سه‌رهه‌ڵدانی هه‌موو ئه‌و ملیاردێر و ملیۆنێرانه هه‌ردوو حیزبی فه‌رمانڕه‌وا بووه، ئه‌و سه‌رمایه‌دارانه ته‌نیا ناوی ڕه‌مزین لای حیزب و كه‌سایه‌تیه‌كانی ناو هه‌ردوو حیزبی فه‌رمانڕه‌وای هه‌رێمی كوردستان، ئه‌وان له واجیهه‌یه‌ك زیاترنیین.\nئاخر كێ باوه‌ڕده‌كات له هه‌رێمێكی وه‌ك هه‌رێمی كوردستاندا له ماوه‌ی پازده ساڵدا ئه‌وو هه‌موو ملیاردێر و ملیۆنێرانه وه‌ك قارچك هه‌ڵتۆقن.\nله‌و بڕوایه‌دام له كوردستانی پێش ڕاپه‌ڕیندا ژماره‌ی ملیۆنێره‌كانی نه‌ده‌گه‌یشتنه په‌نجه‌كانی یه‌ك ده‌ست، ئه‌وه ملیاردێر هه‌ر بونی نه‌بووه! ئیتر چۆن له‌و ماوه زه‌مه‌نیه كورته‌دا ئه‌و هه‌مو سه‌رمایه‌داره ده‌ركه‌وتن؟!\nئه‌وانه‌ی كه ناوی سه‌رمایه‌دار و خاوه‌ن كۆمپانیا و پڕۆژه و وه‌به‌رهێنه‌ریان لێنراوه ته‌نیا ناوی ڕه‌مزین و دروستكراون بۆ سپیكردنه‌وه‌ی ئه‌و داهاته ناته‌ندروسته‌ی كه هه‌ردوو حیزب و كه‌سانی ده‌ست ڕۆشتوی ناوحیزب به ناڕه‌وا به‌ده‌ستیان هێناوه.\nهه‌مووشتێكتان كرد به قوربانى له پێناو ده‌نگى ساخته‌دا


بەرزو بەرێزییت یادی خەباتکارانەتان، هاوڕێیان شاپورو قابیل ! – hkkurdistan\nHome 6 ئەرشیفی بابەتەکان 6 بەرزو بەرێزییت یادی خەباتکارانەتان، هاوڕێیان شاپورو قابیل !\nبەرزو بەرێزییت یادی خەباتکارانەتان، هاوڕێیان شاپورو قابیل !\nلە سەرەتای٩٠ نەوەدەکاندا، و بەدیاریکراوی لەساڵی ١٩٩٣ بزوتنەوەی کۆمۆنیزمی کرێکاریی، حزبی خۆی دروست کرد، و دەستی کرد بە چالاکی سیاسی و جەماوەری… حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی لەماوەیەکی کەمدا بووە جیگای پێشوازی جەماوەری کرێکاری و زەحمەتكێشی کوردستان .وە تارادەیەکی زۆر بووە جێگای ئومێدی رابەران و هەڵسوراوانی کرێکاریی و جەماوەری و توێژە بێبەشەکانی کۆمەڵگە… لەڕاستای تیکۆشان و پێشرەوی ئەو حزبەدا هاوڕییان (شاپورو قابیل) کە پێشتر خۆیان دوو رابەرو سیمای ناسراوی ئاوارەکان و بێخانەو لانەکان بوون، پەیوەست بوون بە حزبەوە، بە پەیوەست بوونیان بە حزبەوە هەم حزبیان گەورەکرد و هەم توانایی خەباتکارانەی خۆیان بردەسەر و لەماوەیەکی کەمدا، بوونە دوو کادری ناسراو و خۆشەویستی رابەری حزبیش… هاوڕییان شاپورو قابیل لەو رابەرە چالاک و بەرچاو رۆشنە کۆمۆنیستانە بوون، کە بڕوایان بەوە هەبوو کە سیستەمی سەرمایەداری، سیستەمێکە لەسەر چەوسانەوەو نایەکسانی لەڕوی ئابوری، سیاسی، کۆمەڵایەتی بنیات نراوە، هەموو ئەو دەردو مەینەتیانەی کەبەسەر کۆمەڵگەدا دێت سیستەمی سەرمایەداری لێی بەرپرسە.\nئەوان دەیان وت ئەم سیستەمە لەڕۆژی ئەزەلەوە بوونی نەبوەو هەتا هەتایەش ناتوانێت حوکمڕانی مرۆڤایەتی بکات. دەیان وت کە ئەم سیستەمە لەخۆوە ناڕوات و پێویستی بە خەبات و کارو چالاکی هەیە، دەیانوت ئەم دنیا سەرەوخوارەو دەبێ بەخەباتی یەکگرتوانەی چینی کرێکار، بخرێتەوە سەرقاچەکانی خۆی، تەنها هێزیکیش کە ئەم سیستەمە لەناوبەرێت، شۆڕشی کرێکاریە. ئەم شۆڕشەش بەبێ حزبی پێشڕەوی خۆی، مومکین نیە. بۆیە ئەمان لە ناو حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریدا بەوپەری لێبڕاویەوە، چالاکانە دەستیان کرد بەکارکردن و بەهۆی چالاکیانەوە، چونە ڕیزی رابەرانی حزبەوە، هاوڕێ شاپور بوو بەئەندامی مەکتەبی سیاسی و هاوڕی قابیلیش بووە ئەندامی کۆمیتە رابەری رێکخراوی کوردستان.\nشاپورو قابیل خەڵکی کوردستانیان ئاگادارکردەوە کە ئەم دووحزبە ناسیۆنالیستە، خەڵکی کوردستان توشی کارەساتی گەورە دەکەن، چونکە ئەمانە هیچ نین جگە لە دوو بەکرێگیراوی دەستی دەوڵەتانی ناوچەکە و پارێزەرانی سەرمایەداران. هەربۆیە هەردوو بەرە ترسیان لێ نیشت لە بەهێزبوونی بزوتنەوەی کۆمۆنیزمی کرێکاریی. بزوتنەوەی ناسیۆنالیزمی کوردی دەیزانی بزوتنەوەی کۆمۆنیزمی کریکاریی بزوتنەوەیەکە لەدژی بەرژەوەندی سەرمایەدارانی کوردستان کار دەکات و ئەمەش دەبێتە کەم بوونەوەی پایەی کۆمەڵایەتی ناسیۆنالیزم لە کوردستاندا. بۆیە گلۆپی سەوزی بۆ گروپە تیرۆریستە ئیسلامیەکان هەڵکرد، ئەوانیش وەک بزوتنەوەیەکی کۆنەپەرست کە هیچکات بەرگەی ئازادی، پێشکەوتنی کۆمەڵگەو، خۆشگوزەرانی ناگرن. بۆ لاوازکردنی ئەم بزوتنەوەیە ئامادەبوون هەموو رێگایەک بگرنە بەر. هەربۆیە ٢٠ ساڵ بەر لە ئێستا، لە کاتژمێر هەشت و پەنجا خولەکی سەرلەبەیانی رۆژی ١٨/٤/١٩٩٨ ، باندێکی تیرۆریستی ئینسانکوژی چەپەڵی ئیسلامی، ئەودوو ڕابەرە خۆشەویستەی بزوتنەوەی کۆمۆنیستی و حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی و، ئەو دوو ئینسانە شۆڕشگێرە، ئەو دوو ڕابەرە خۆشه‌ویستەی ئاواره‌کان و یەکێتی بیکاران، و بێخانە ولانەکان، کە خەریکی ئامادەکاری بوون بۆ یەکی ئایار تیرۆر دەکەن.\nهەرچەندە ئەو کردەوە تیرۆریستیە راستەوخۆ ئیسلامییەکان پێی هەستان، بەڵام بەبێ ئاگاداری دەزگاکانی پارتی ئەستەم بوو. لەو کاتەدا تیرۆریستێکی وەک مەلابەشیر لە مزگەوتەوە بەئاشکرا فتوای کوشتنی کۆمۆنیستەکانی دەداو داوای داخستنی رۆژنامەکانی دەکرد. پارتیش وەک پیشەی هەمیشەیی کەوتە هاوکاریکردنی ئەو بەرە کۆنەپەرستە چەپەڵە. هەربۆیە دەزگاکانی پارتی دوای تیرۆرکردنی هاوڕێیان (شاپورو قابیل)، لەباتی ئەوەی لێکۆڵینەوە لەو کارە تیرۆریستیە بکەن و هاوکاری کەس و کارو هاوڕێیانیانی لە حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی عێراق بکەن، لەجیاتی ئەوەی هەوڵ بدەن تیرۆریستان بناسێن و نەخشەدارێژەرانی ئەو کردەوە چەپەڵە، توشی لێپێچینەوە بکەن… وە فتوادەرانێکی وەک مەلابەشیر، ڕاپێچی بەردەم دادگا بکەن. مەلای بەشیریان کردە ئەندام و پەرلەمان… ئەو پەرلەمانەی لەژێر سایەی ئەو مەلا تاوانکارانەدا، پاشان یاسای فرەژنییان دەمەزەردو پەسەندکرد.\nسەرەڕای ئەوەی کە ئێمە هیچ کات باوەڕمان بە دادگایەک نەبووە کە بکوژ خۆی دادوەربێ، سەرەڕای ئەوەش کەسوکاری هاوڕێیان سکاڵایان تۆمار کرد. بەڵام دادگا هیچ لێپرسینەوەیەکی نەکرد لەو تاوانە. لەڕووی سیاسیشەوە پارتی بنکەی بێکاران و رێکخراوی سەربەخۆی ئافرەتانی داخست و رۆژنامەی”یەکسانی” قەدەغەکرد. پارتی بەم کارەی ئەوڕاستیەی سەلماند کە دژی هەموو بەرەیەکی ئازادیخوازەو، دژ بەوکەسانەیە کە هەوڵدەدەن بۆ باشترکردنی ژیانی هەژاران. پارتی بەم کارەی دووپاتی کردەوە کە هەمیشە پاڵپشت و یارمەتیدەری بەرەی کۆنەپەرستەو دژی هەمو بزوتنەوەیەکی پێشکەوتوخوازە.


مەسروور بارزانی - Mehr News Agency\nنووسینگەی ڕاگەیاندنی سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان:\nنووسینگەی ڕاگەیاندنی سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان لە بەیاننامەیەکدا ڕایگەیاند مەسرور بارزانی لە داڤۆس نەیوتووە بەغدا بارمتەی تارانە.\nمەسرور بارزانی لە داڤوس:\nسەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان لە پانێڵێکى کۆنگرەى داڤۆس ڕایگەیاند، سەرۆكایەتییەكانی هەرێم بڕیارەكەی دادگای فیدراڵییان ڕەكردووەتەوە.\nکارناسانی عێراقی هۆشدارییان دا؛\nدرێژەی هێرشەکانی تورکیا بۆ سەر هەرێم سەرەڕای دژایەتی عێراقییەکان\nکارناسانی عێراقی هۆشداریی دەدەن کە تورکیا سەرەڕای دژایەتی حکومەتی ناوەندی و لایەنە سیاسییەکانی ئەو وڵاتە، درێژە دەداتە هێرشەکانی خۆی بۆ سەر هەرێمی کوردستان.\nئەندامی پەرلەمانی هەرێمی کوردستان:\nمەسروور بارزانی داهاتە نەوتییەکان ڕادەستی بەغدا ناکاتەوە\nپەرلەمانتارێکی هەرێمی کوردستان ڕایگەیاند کە مەسروور بارزانی سەرۆک وەزیرانی ئەو هەرێمە نایەوێت داهاتە نەوتییەکانی هەولێر ڕادەستی حکومەتی ناوەندی بەغدا بکاتەوە.\nبارزانییەکان داوای کۆنفیدڕاڵیزم بۆ هەرێمی کوردستان دەکەن\nحەوتەنامەی ئەهرام ویکلی وێڕای ئاماژە بەوەی کە سەرۆک وەزیرانی هەرێمی کوردستانی عێراق لە سەفەر بۆ لەندەن باسی پێک هێنانی کۆنفیدراڵیزمی کردووە، دامەزراندنی سیستەمێکی وەهای نامومکین زانیوە.\nئەندامێکی نەوەی نوێ:\nئۆپراسیۆنی سەربازی تورکیا لە هەرێم بە پاڵپشتی پارتی دیمۆکراتەوە ئەنجام دەدرێت\nیەکێک لە ئەندامانی نەوەی نوێ جەختی کرد کە ئۆپراسیۆنی سەربازی لە هەرێمی کوردستان کە سوپای تورکیا هەواڵی داوە، بە پاڵپشتی پارتی دیمۆکراتەوە ئەنجام دەدرێت.\nئەندامی کۆمەڵی دادگەری کوردستان:\nمەسروور بارزانی بۆ واژۆی ڕێککەوتننامەی نایاسایی چووەتە تورکیا\nئەندامی کۆمەڵی دادگەری کوردستان وتی: ئامانج لە سەفەری مەسروور بارزانی سەرۆک وەزیرانی هەرێم بۆ تورکیا، واژۆی ڕێککەوتننامەی نایاساییە.\nبۆ گەییشتن بە ڕێگاچارەی بنەڕەتی و یاسایی کێشەکان درێژە دەدەینە گفتوگۆ لەگەڵ بەغدا\nسەرۆک وەزیرانی هەرێمی کوردستان لە دیدار لەگەڵ شاندێکی ئابووری لە ئەمریکاوە، وێڕای جەخت لەسەر ئەوەی کە هەرێم لەسەر مافە یاساییەکانی خۆی داکۆکی دەکات، وتی کە هەوڵێر بۆ گەییشتن بە ڕێگاچارەی بنەڕەتی و یاسایی کێشەکان درێژە دەدەینە گفتوگۆ لەگەڵ بەغدا\nئەندامی دەوڵەتی یاسا:\nچاوەڕوانی کاردانەوەی سەدر، تەقەدوم و عەزم بە بەیاننامەی بارزانی سەبارەت بە بڕیاری دادگای فیدراڵین\nئەندامێکی فراکسیۆنی دەوڵەتی یاسا لە پەرلەمانی عێراق بە بڵاو کردنەوەی پەیامێک، فراکسیۆنەکانی سەدر و سیادە سەبارەت بە نافەرمانی سەرۆک وەزیرانی هەرێم هەمبەر حوکمی دادگای فیدراڵی کاردانەوەی نیشان دا.\nئاسیا نیوز هەواڵی دا؛\nچین سەرمایەدانەری زۆری لە بواری فەرهەنگی و ئابووری لە هەرێمی کوردستان کردووە\nبە گوێرەی ڕاپۆرتی ئاسیا نیوز، عێراق سێهەمین وڵاتی جیهانە کە لە ئەمساڵدا زیاترین سەرمایەدانەریی چین تێیدا کراوە و لە ئەو بەرنامەدا هەرێمی کوردستانیش سەرەنجی زۆری پێ دراوە.\nگیانی خەڵک چەند گرینگە؛\nڕاستە لافاو دیاردەیەكی سروشتییە، بەڵام مرۆڤ بەهۆی پێشكەوتنەكانی سەدەی بیست‌و یەك‌و هەوڵی دڵسۆزانەو كاری جدییەوە ڕێگەی لەڕوودانی كارەساتی زۆر مەترسیداریش گرتووە، لەو ڕووەشەوە نموونەی زۆر هەن.\nوەزیری پێشوو لە حکومەتی هەرێم:\nگەندەڵی حکومەتی مەسروور بارزانی هۆکاری کۆچی کوردان بۆ ئەورووپایە\nوەزیری پێشووی حکومەتی هەرێم هۆکاری بەرزبوونەوەی کۆچی کوردان بۆ ئەورووپای گەندەڵی لە حکومەتی مەسروور بارزانی وەسف کرد.\nپەرلەمانتاری کوردی پێشووی پەرلەمانی عێراق:\nمەسروور بارزانی بۆ شاردنەوەی گەندەڵی دارایی خۆی تۆمەتی ئەخلاقی دەداتە پاڵ کەسانی دیکە\nنوێنەری کوردی خولی پێشووی پەرلەمانی عێراق، ڕایگەیاند کە سەرۆک وەزیرانی هەرێم بۆ شاردنەوەی ڕیسوایی گەندەڵی دارایی خۆی پەنای بۆ تۆمەتی ئەخلاقی لە هاوژینەکەی ئەو داوە و هەر بۆیە سکاڵا لە سەرۆک وەزیران دەکات.\nئەمرۆ گەیشتە هەرێم؛\nئه‌مڕۆ مسته‌فا كازمى سه‌رۆك وه‌زیرانى عێراق به‌سه‌ردانێكى له‌ناكاو گه‌یشته هه‌رێمى كوردستان‌و له‌ئێستاشدا له‌گه‌ڵ مه‌سرور بارزانى سه‌رۆك وه‌زیرانى هه‌رێم له‌كۆبونه‌وه‌دایه.\nبە بڕیاری لیژنەی پزیشکان؛\n53 برینداری کیمیایی هەڵەبجە بۆ چارەسەری پزیشکی ئێران ڕەوانەی ئێران دەکرێن\nبەرپرسی نەخۆشخانەی تایبەتی دەرمانی بریندارە کیمیاییەکانی هەڵەبجە ڕایگەیاند کە 53 کەس لە ئەو بریندارانە بۆ چارەسەر پزیشکی، دەنێردرێنە ئێران.\nکاردانەوەی پەیەدە بە لێدوانەکەی مەسروور بارزانی:\nسەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان ڕەوایی بە هێرشەکانی ئەردۆغان دەدات\nپەیەدە داوای لە حکومەتی هەرێم کرد کە دەست لە ڕەوایی دان بە هێرشەکانی تورکیا هەڵبگرێت.\nئیدارەی خۆسەری کوردەکانی سووریا لە پەکەکە دووری بکات\nسەرۆک وەزیرانی هەرێمی کوردستان، جەختی کرد کە ئیدارەی خۆسەری کوردستانی سووریا، بۆ کەم کردنەوەی هەستیاریی تورکیا، لە پەکەکە دووری بکات.\nئەندامی دەستەی ڕێبەرایەتی یەکێتی:\nبە فەرمانی مەسرور بارزانی ژەهرخۆر کرام/پارتی: سکاڵا دەکەین\nدوای ئەوەی کە عەتا سەراوی لە ئەندامانی ئەنجومەنی سەرکردایەتی یەکێتی ، ڕایگەیاند بە فەرمانی مەسرور بارزانی سەرۆک وەزیرانی هەرێم و ئەندامی باڵای پارتی ژەهرخۆر کراوە، پارتی جەختی کە سەراوی دەبەنە بەردەم دادگا.\nپێوەندییەکانی هەرێمی کوردستان و ئەمریکا، لە دژی ئێران نییە\nسەرۆک وەزیرانی هەرێمی کوردستان، بە جەخت لەسەر ئەوەی کە هەرێمی کوردستان دەیەوێت بەشێک لە رێگاچارەی کێشەکانی نێوان ئێران و ئەمریکا بێت، وتی کە پێوەندییەکانی هەرێم و ئەمریکا، لە دژی ئێران نییە.\nسەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان رایگەیاند، پێشوازی لە ڕاگەیەندراوی ئەمڕۆی ئەنجومەنی ئاسایش دەکەن و داوا لەهەمو لایەنەکانی عێراق دەکەن بەخێرایی حکومەتێکی گشتگیر پێکبهێنن، کە توانای بنیاتنانی ئایندەیەکی باشتری بۆ گەلانی عێراق هەبێت.\nمه‌سرور بارزانى :\nگه‌وره‌ترین كونسوڵخانه‌ى ئه‌مریكا له جیهان له‌هه‌ولێر دروست ده‌كرێت\nسه‌رۆكى حكومه‌تى هه‌رێمی کوردستان وتی: باڵیۆزى ئه‌مریكا له عێراق وتویه‌تى" گه‌وره‌ترین كونسوڵخانه‌ى ئه‌مریكا له جیهان له‌هه‌ولێر دروست ده‌كه‌ین."\nپەیامی پیرۆزبایی مه‌سرور بارزانی بۆ ئایەتوڵا رەئیسی:\nحکومەتی هەرێمی کوردستان کار بۆ بەهێزی پەیوەندی لە گەڵ ئێران دەکات\nسه‌رۆكی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان په‌یامێكی پیرۆزبایی ئاراسته‌ی ئیبراهیم ره‌ئیسی، سه‌رۆكی نوێی كۆماری ئیسلامی ئێران كرد.\nلە گەڵ کازمی لە سەر پێدانی بووجەی هەرێمی کوردستان ڕێککەوتین\nسەرۆک وەزیرانی هەرێمی کوردستانی عێراق ڕایگەیاند کە لە گەڵ سەرۆک وەزیرانی عێراق لە سەر پێدانی بووجەی هەرێمی کوردستان ڕێککەوتوون.\nسەبارەت بە ڕۆژنامەنوسانی بادینان؛\nڕێکخراوەیەکی جیهانی پارتی و مەسرور بارزانی تۆمەتبار دەکات\nڕێكخراوى CPT له‌سه‌ر بڕیاره‌كه‌ى دادگاى پێداچونه‌وه‌ى هه‌ولێر له‌باره‌ى زیندانیكردنى شه‌ش ساڵى ڕۆژنامەنوسان و چالاکانی بادینان هاته‌ده‌نگ و په‌نجه‌ى تۆمه‌ت ئاراسته‌ى پارتى دیموكراتى كوردستان ده‌كات.\nلە دیداری زەریف و مەسرور بارزانی\nکێشەکانی نێوان هەرێمی کوردستان و بەغدا تاوتوێ کرا\nوەزیری دەرەوەی ئێران کە سەردانی عێراقی کردووە ئەمڕۆ گەیشتە هەولێری پایتەختی هەرێمی کوردستان و لە گەڵ مەسرور بارزانی دیدار و گفتوگۆی کرد.\nسەبارەت بە گفتوگۆی نێوان بەغدا و واشنتۆن؛\nوەزیری دەرەوەی ئەمریکا پەیامێکی بۆ سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان نارد\nوه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ویلایه‌ته یه‌كگرتوه‌كانی ئه‌مه‌ریكا، په‌یامێكی ئاراسته‌ی مه‌سرور بارزانی سه‌رۆكی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان كرد.\nگۆڤارێکی عەرەبی شرۆڤەی دەکات:\nئازادی ڕادەربڕین و میدیا لە هەرێمی کوردستان کەوتۆتە مەترسییەوە\nرێکخراوە نێونەتەوەییەکان لە هەرێمی کوردستانی عێراق لە ڕاپۆرتێکدا ڕایانگەیاند: ئازادی ڕادەربڕین و چالاکی میدیایی لە هەرێمی کوردستانی عێراق زیاتر لە پێشوو کەوتۆتە مەترسییەوە.\nدادگا دەبێ بە کەیسی ڕۆژنامەوانانی دەستگیر کراوی بادیناندا بچێتەوە\nسەرۆکى هەرێمى کوردستان هەڵوێستى خۆی لەسەر کەیسی ڕۆژنامە نووسە سزا دراوەکانی بادینان راگەیاند.


لە بەریتانیا گۆشت نامێنێت – تۆڕی میدیایی خەڵک\nلە بەریتانیا گۆشت نامێنێت، بەریتانیاییەكان نیگەرانن لە سەرهەڵدانی تەنگەژەی گۆشت.\nبەرهەمهێنەرانی مادە خۆراكییەكان لە بەریتانیا دوێنێ هۆشدارییان لە نەمانی گۆشت دا لە ماوەی دوو هەفتەدا لە پەیامێكدا بۆ وەزیری ئابووری بەریتانیا كواسی كوارتنگ.\nبەپێی راپۆرتی بەرهەمهێنەران، بەرزبوونەوەی نرخی غاز كاریگەریی گەورەی درووستكردووە لەسەر بەرهەمهێنانی مادەی خۆراكی و دەگاتە حاڵی وەستان و نەمانی گۆشت بە تەواوی لە وڵاتدا.\nكۆمپانیای ئۆكادۆ یەكێك لە بەرهەمهێنەرانی گۆشت دەڵێت: سفرەی خوانی جەژنەكانی سەری ساڵ بێ گۆشت دەبن، ئەمە رەوشی خراپی بەرهەمهێنانی گۆشتە لە بەریتانیا.\nبەپێی راپۆرتی میرۆر ئەم كۆمپانیایە ناتوانێت گۆشتی بەستوو پێشكێش بكات بەهۆی كەمی غازەوە.\nبەشێك لە كارگەكانی بەریتانیا داخراون بەهۆی بەرزبوونەوەی نرخی غازەوە.


کۆدی هەواڵ: 5641\nڕێکەوتی بڵاوکردنەوە: 12:55 - 2022/04/06\nبەپێی هەواڵی کوردپرێس، دادگای فیدراڵی عێراق لە مانگی شوباتدا بە دەر کردنی بڕیارێک هەموو چالاکییە نەوتییە سەربەخۆکانی هەرێمی کوردستانی نایاسایی ناوبرد و فەرمانی دەرکرد ئەم سەرچاوەیە ڕادەستی حکوومەتی ناوەندیی عێراق بکرێتەوە.\nگۆڤاری ئۆیل پڕایس ئەمڕۆ لە ڕاپۆرتێکدا باسی لە زیاتر بوونەوەی گوشارەکانی بەغدا بۆ کونترۆڵ کردنی هەموو سەرچاوە نەوتی و گازییەکانی هەرێمی کوردستانی عێراق کردووە.\nئەم گۆڤارە هەوڵەکانی حکوومەتی ناوەندیی عێراقی لەوان هەوڵدان بۆ دامەزراندنی کۆمپانیای نەوتی کوردستان بۆ بەڕێوەبردن و چاودێریی سەرچاوە نەوتییەکانی هەرێمی کوردستان وەکوو هەنگاوێکی سەرەتایی دەزانێت بۆ کونترۆڵی بەغدا بەسەر سەرچاوە نەوتی و غازییەکانی هەرێمی کوردستاندا.\nهەروەها ئاژانسی هەواڵی ڕۆیتێرز ئاماژەی دا بە ئەگەری گۆڕینی شێوازی پێدانی بەشێک لە بوودجەی هەرێمی کوردستان لەلایەن بەغداوە و دەڵێت ئەم بابەتە پێوەندیی هەیە بە بڕیاری دادگای فیدراڵی عێراقەوە بۆ کونترۆڵ کردنی سەرچاوەکانی نەوت و غازی کوردەکانی عێراق.\nهەرێمی کوردستاننەوتغازهەولێربەغدادادگای فیدراڵیڕۆیتێرز


دۆناڵد تاسک: هێرشه‌کانی توركیا پاڵپشتییه بۆ داعش\nئه‌مڕۆ سێشه‌ممە 22ى تشرینى یه‌كه‌می ٢٠١٩ سەرۆکی یەکێتی ئەوروپا جارێكى تر ره‌خنه‌ى له توركیا گرت و هێرشه‌كه‌ى بۆ سه‌ر رۆژهه‌ڵاتى فورات به هه‌ڕه‌شه زانى بۆ سه‌ر دۆخى ته‌ناهى ئه‌وروپا، دووپاتیشی كرده‌وه ئه‌م هێرشه وه‌ك پاڵپشتییه‌كه بۆ رێكخراوى تیرۆریستى داعش.\nدۆناڵد تاسك، سه‌رۆكی یه‌كێتی ئه‌وروپا له لێدوانێكدا بە رۆژنامه‌نوسانی ڕاگەیاند" ئیدانه‌ی له‌شكركێشییه‌كانی توركیا بۆ سەر رۆژئاوای كوردستان دەکەین و ئه‌و ئاگربه‌سته‌ی ئه‌وان ڕایانگەیاندووە ته‌نانه‌ت گه‌مژه‌كانیش باوه‌ڕی پێ ناكه‌ن".\nسه‌رۆكی یه‌كێتی ئه‌وروپا داواشی له ئه‌نقه‌ره كرد سوپاكه‌ی بكشێنێته‌وه و رێز له یاسای نێوده‌وڵه‌تی بگرێت.\nهەروەها پێشتر تاسك ره‌خنه‌ى له‌وه گرتبوو، ئه‌م ئاگربه‌سته‌ى رۆژى پێنجشه‌مى رابردوو له نێوان توركیا و ئه‌مه‌ریكا ئه‌نجام دراوه، راسته‌قینه نییه و رووكه‌شه، ته‌نیا مه‌به‌ست لێدانى كورده، ئه‌گینا هیچ كێشه‌یه‌ك چاره‌سه‌ر ناكات.\nهاوکات پێشتریش وه‌زاره‌تی به‌رگریی ئه‌ڵمانیا پێشنیازی كردبوو ناوچه‌یه‌كی ئارام له باكوری رۆژهه‌ڵاتی سوریا له‌ژێر چاودێریی كۆمه‌ڵی نێوده‌وڵه‌تیدا بۆ كوردانی سوریا دابمه‌زرێت.\nسەرۆکی یەکێتی ئەوروپا


Diplomatic Magazine | ئەم کاتەت باش کوردستان، ئەگەر بەخەبەری\nلە سەر زەویش هەزاران ڕۆڵە، لە کوڕ‌و کچی ئەم گەلانە، ساڵانی گەنجێتیان لە ناوقوڕ‌و چڵپاوی زستان‌و تەپوتۆزی هاوینی کوردستان بەسەر برد. ساڵانی پێش داعش، بێ ئەوەی یەک گەنجمان پاسەوانی سنوور بێ، چوار دەوری سنوری پڕ دوژمنمان لەلایەن ڕۆڵەکانی ئەمریکاوە پارێزرا بو. کوڕ‌و کچی خۆمان لەماڵەوە دانیشتبوون. مەسرەفی ئەم پاراستنە تاکو ئێستا، تەنها لەسەر ئەمریکا -لە زاری دۆناڵد ترەمپەوە- پێنج ترلیۆن دۆلار بوە. ڕەنگە تەنها کورد خۆی نەزانێ ٥ ترلیۆن دۆلار پارەیەکی چەند زۆرە. ئەوەی هاوپەیمانان بۆ کوردی عێراق کردیان، لە مێژوی دوای دووەم جەنگی جیهانەوە بۆ کەسیان نەکردوە. وێنەی نیە. لەم نووسینەدا دەمەوێ لە دیدی خۆمەوە باسی بکەم کە هاوپەیمانان بۆچی‌و چۆن ئەم پەرژینەیان بە چواردەوری کورددا دامەزراند؟ کوردیش سەلامەتیی ناو ئەو پەرژینەی چۆن بەکارهێنا؟ چی بە چی کرد؟ دەمەوێ ئەوەش بەیان بکەم کە لە ئێستادا هاوپەیمانان ئەم پەرژینەیان پێچاوەتەەوە. لەمەودوا کورد دەبێ خۆی پەرژینی خۆی بێت. خۆی خۆی لە دوژمنانی بپارێزێ. ئایا پێی دەکرێ؟\nهاوپەیمانان چیان بۆ کورد کرد؟\n١. هێڵی پانی ٣٦ی دژە فڕین، لە ١ی مارتی ١٩٩١ بەسەر سەدامدا سەپێنرا. بۆ یەکەمجار لە مێژوی عێراقدا، حوکمەت بۆی نەبو بە فڕۆکەی جەنگی، کوردستان بۆردومان بکات. زۆری نەبرد بەسەدامیان وت؛ دەبێ سوپاکەشت لە کوردستان بکشێنیەوە. ئەویش کردی. ئەمە داکوتینی یەکەم سینگی ئەو پەرژینە بو کە بەردەوام سینگیان بۆ زیاد کرد.\n٢. لە دیسەمبەری ١٩٩٦، بە بڕیاری ژمارە ٩٨٦ ی، نەتەوە یەکگرتوەکان، «نەوت بۆ خۆراک»ی بەسەر حوکمەتی عێراقدا سەپێنرا. بەمە قووتی کورد‌و توانای برسیکردنی لەدەست سەدام نەما.\n٣. لە ئۆکتۆبەری ١٩٩٨ مادێلن ئۆڵبرایت، وەزیری دەرەوەی ئەوسای ئەمریکا، کاک مەسعود بارزانی‌و ڕەوانشاد جەلال تاڵەبانی لە واشینگتۆن کردە ژورێکەوە، پێی وتن «هەتا ڕێکنەکەون نەیەنە دەرەوە». کە هاتنە دەرەوە ڕێک کەوتبوون. بەمە شەڕێکی ناوخۆی بێ مەعنای ٣٢ ساڵە، بە ناوبژیوانی ئەمریکا -کە هێشتا هەندێک پێی دەڵێن ئیمپریالیزم‌و سود وەرگر لە لەت‌و پەت کردنی گەلان- کۆتایی هات‌و کورد بو بە یەک دەنگ.\n٤. دەستبەجێ، ڕێکخراوەکانی نەتەوە یەکگرتوەکان، وەک هابیتات، فاو، یونیسێف‌و هیتر.. ڕژانە کوردستانەوە. بە پارەی نەوت، سەدان ملیۆن دۆلار لە پڕۆژەی ئاوەدانکردنەوە خەرج کرا. من کە ئەوسا لە هەندەران دەژیام، لە یەکەم گەڕانەوەم بۆ وڵات، ساڵی ٢٠٠٠، بە ڕوونی بینیم، کوردستان چەند گۆڕاوە؛ سەدان قوتابخانە، نەخۆشخانە، مزگەوت، هەزاران کیلۆمەتر ڕێگاوبان‌و ئاو‌و ئاوەڕۆ، ئاوەدانکردنەوەی شار‌و گوندە وێرانکراوەکان، هەموو ئەمانە لەیەک کاتدا دەست بە کار بوون. کوردستان وەک گۆڕەپانی پڕۆژەیەکی ئاوەدانکردنەوەی زەبەلاح دەهاتە بەرچاو. لە هەمووی دڵخۆشکەرتر ئەوە بوو کە هەموو خەڵک، بە تەندەر‌و مونافەسەی تاڕادەیەکی زۆر عادلانە، خەریکی کاسبی بوون. لای من ئەم دیمەنە هێندە دڵخۆشکەر بوو، بە گەڕانەوەم بۆ بەریتانیا، وردە وردە وازم لە وەزیفەکەی ئەوێم -مامۆستای خوێندنی باڵا لە کۆلێژی ئەندازیاریی مید کێنت- هێنا، کە وەزیفەیەک بو هێندەی چاوم لام عەزیز بوو، بەڵام کوردستان لە چاوم عەزیز تر بوو. گەڕامەوە. ئەم هەنگاوەم هێندە سەیر بوو تەلەفزیۆنی ( بی بی سی) کردی بە هەواڵ؛ «سەربەست حسین بۆ ئاوەدانکردنەوەی وڵاتەکەی دەگەڕێتەوە بۆ کوردستان». ئەو ژێرخانەی کوردستان ئەمڕۆ هەیەتی -مۆڵ‌و باڵەخانەکەی لێ دەرچێ- کاری ئەو ڕێکخراوانەیە. پاشان، کە پارە کەوتە دەست دەسەڵاتی کورد خۆی، هەمووی وەستا.\n٥. لە لایەکی ترەوە، ئەمریکا داوای لە هەموو ئۆپۆزسیۆنی عێراق کرد کە بنکە‌و بارەگاکانیان ببەنە کوردستان. لە حاکمانی نوێی عێراق، کەسێ نەمابو ماڵێکی لە کوردستان نەبووبێ‌و نمەکی کوردی نەکردبێ. بەمە، پارسەنگی کورد لە عێراقی دوای سەدام زۆر بەهێز بوو.\n٦. لە مارتی ٢٠٠٣ کە ئەمریکا لەشکرکێشیی بۆ لابردنی سەدام دەست پێکرد، ڕۆڵی پێشڕەوی دا بە کورد. لەمەوە تورکیا‌و ئێران زۆر ترسیان لێ نیشت، لەوەی- کورد گوتەنی-، ئەم ماستە مویەکی تێدایە. هەستیان کرد کە ئەمریکا نرخ‌و پێگەیەکی ترسێنەری بە کورد داوە. تورکیا ئەم هەستەی نەشاردەوە، هەڕەشەی کرد کە ئەگەر ئەمریکا واز لە بەهێزکردنی کورد نەهێنێ، ئەوا تورکیا هاوکاریی خۆی لە پڕۆسەی شاڵاوی سەر سەدام ڕادەگرێ. بە مەبەستی زۆرترین کاریگەری، تورکیا ئەم هەڕەشەیەی بۆ دوا چرکەی هێرشەکە -سەعاتی سفر- هێشتەوە. تورکیا ڕایگەیاند کە نەک تەنها لەو هێرشە هاوکار نابێ، بەڵکە ڕێگەش نادات هێزەکانی هاوپەیمانان بە تورکیادا بچنە ناو خاکی عێراقەوە. ئەمریکا، لەباتی ئەوەی مل بۆ داواکەی تورکیا بدا، وازی لە پلانی یەکەمی جەنگ هێنا، کە چەندین مانگ کاری لەسەر کرابوو. بە پەلەپڕوزێ پلانی دووەم -هێرش لە باشورەوە، لە خاکی کوێتەوە- جێبەجێ کرا.\nبەم هەنگاوە ئەمریکا‌و ناتۆ نیشانیان دا کە هاوپەیمانێکی گەورەو بەهێزی وەک تورکیا دەتۆرێنن، بەڵام واز لە پشتیوانیی گەلی کورد ناهێنن. ڕەنگە تەنها سەرانی کورد خۆیان تێنەگەیشتبن ئەم تۆراندنەی تورکیا لەسەر ئەمریکا‌و ڕۆژاوا، چەند بە گران شکایەوە. دوای بیست ساڵ، هێشتا باجەکەی دەدەن. لەوساوە تورکیا، ڕوو لە ڕۆژهەڵات‌و پشت لە ڕۆژاوایە. لە جیاتی دیموکراسیی بە ستایڵی ڕۆژاوا، پیادەی دەمارگیری ئیسلامی، بە ستایڵی خەلافەت دەکا. لە قینی ئەمریکا‌و ئەوروپا، لە ڕوسیا نزیکبوەتەوە. لە تۆڵەی هاوکاریی ناتۆ بۆ کورد، چەکی S400ی لە ڕوسیا کڕی. بۆ شێواندنی ئەوروپا، کۆچبەر بەکاردەهێنێ، تەنانەت لە ڕقی ئەمریکا هاوکاری‌و پشتیوانیی داعشیش دەکات. نەشیشاردۆتەوە، تورکیا بە ئاشکرا دەڵێ ئەم پشتیوانییەی ئەمریکا‌و ناتۆ بۆ کورد هەڕەشەیە بۆ سەر ئاسایشی نەتەوەییان. ڕاستیش دەکات. ئەمریکا‌و ئەوروپا پێیان وابوو هێشتا دۆستایەتی کورد بە نرخترە لە عادزبوونی تورکیا. بۆ؟ وەڵامی ئەمریکا‌و ڕۆژاوا ئاوا بوو:\n(چونکە کورد گەلێکی ستەمدیدەیە. سەدان ساڵە بەدەست زوڵمی عەرەب‌و فارس‌و تورکەوە ناڵاندویانە. لە چیاکان بەولاوە کەس دۆستیان نەبوە. بەشێک لەو دابەشبوونەیان کاتی خۆی خەتای ڕۆژاوابوە. ئەگەرئەمجارە دەستی یارمەتیان بۆ درێژ بکەین نیشانی دنیای دەدەن کە چیان پێیە بۆ مرۆڤایەتی. لە ئەنجامدا هەم ئەوان دەبن بە خاوەن قەوارەیەکی هاوچەرخ، هەم ئێمەش- دنیای دیموکرات- دەبین بە خاوەن دۆستێک لەم ناوچە ئاڵۆزەی دنیا، کە دۆستی ڕۆژاوای بە ئاسانی لێ هەڵناکەوێ. بێگومان کورد قەدری بەهاناوەهاتنیان لا دەبێ. عادەتەن گەلی ستەمدیدە، بەرامبەر ئەوانەی لە ڕۆژی تەنگانە بەهانایانەوە چوون، بە وەفان.)\n٧. گەورەترین پشتیوانیی ئەمریکا بۆ کورد لە دامەزراندنی عێراقی نوێ بوو. بە چاوسورکردنەوەی ئەمان، کورد کرا بە دەمڕاست لە نووسینی دەستووری عێراق‌و ئەمیش فیدراڵیەکی تۆکمەی بە باڵای خۆی داڕشت. بەمە کورد لە ساڵانێکی شەڕی توند لە پێناو مافی لامەرکەزی‌و ئۆتۆنۆمیەوە گەیشت بە فیدراڵی. چۆن فیدراڵیەک؟ خۆمان براگەورەبوین. لە کێشە هەرە چارەنوسسازەکانی عێراق، کورد خاوەن بڕیار بوو. هیچ سەرۆک وەزیرێکی عێراق دانەدەمەزرا ئەگەر کورد ئۆکەی نەدابایە.\n٨. لە بودجەدا، ٪١٧ مان بۆ بڕایەوە. هەقی خۆمان ٪١٢ بوو. لەبەرئەوەی کورد گوناهە. ساڵەهای ساڵە نیشتیمانەکەی وێران دەکرێ. کیمیاوی‌و ئەنفالی بەسەرهاتوە. ئەمریکا پشتیوانمان بو. بۆمان چوە سەر. پاشان نەوتی خۆشمان فرۆشت‌و بەدەر لە یاسا بۆ خۆمان گلدایەوە، هەر وتیان قەیناکا کورد گوناهە. کاتی خۆی غەدری زۆر لێکراوە.\n٩. بەدەر لە دەستور، بەدوای نەوتدا گەڕاین، دۆزیمانەوە، دەرمانهێنا، فرۆشتمان. پارەکەمان- بە پێی دەستورەکەی خۆمان هۆنیمانەوە،- نەخستە دەخیلە هاوبەشەکەی بەغدا. وتیان قەینا، کورد گوناهە، ئەنفال‌و کیمیاوی بەسەرا هاتوە. با پارەی هەبێ‌و لە هاووڵاتیانی سەرف بکا .\n١٠ . ئەمریکا کۆنسۆڵخانەیەکی گەورەی لە هەولێر کردەوە. بە دوای دا ، ٢٢ دەوڵەتی ئەوروپایی گەورەی تر، وەک فەڕەنسا، بەریتانیا‌و هۆڵەندا کردیانەوە. دەسەڵاتی هەندێکیان هێندەی باڵوێزخانەیەک گەورەبوو. هەر سەرۆکێکی وڵاتان سەردانی بەغدای کردبا، بەبێ سەردانی هەولێر نەدەگەڕایەوە. هەندێکیان تەنها دەهاتنە هەولێر، بێ بەغدا دەگەڕانەوە. بۆ ئەوەی بە بەغدا بڵێن، هەولێر گرنگە. لە هەولێرەوە ڤیزای زۆربەی وڵاتان دەدرا بە هاوڵاتی کورد. باقیی عێراقییەکان لێی مەحرووم بوون. چونکە کورد گوناهە. ئەگەر پشتیوانی بکرێ، ئەمانیش دەبن بە قەوارەیەکی هاوچەرخ‌و عادل!\n١١. فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی مان کردەوە، بە کوێرایی چاوی تورکیا -کە زۆر ناڕەزایی نیشاندا- ژمارەیەک هێڵی ئاسمانی جیهانیی وەک(لوفتانزا، قەتەری‌و مەلەکی ئەردەن)، پاشان (تورکی)یش، دەستیان کرد بە گەشت بۆ، وە لە کوردستانەوە، ئیتر هاوڵاتی کورد بۆ یەکەمجار لە مێژوو دا، ڤیزای لە هەولێر وەردەگرت‌و هەر لەوێشەوە کەوتە فڕین بۆ دنیا. ئەمە بە پشتیوانیی ئەمریکا‌و کوێرایی چاوی ناحەزەکانمان. چونکە کورد گوناهە، با تامی ئازادی بکات!\n١٢. کە داعش سەریهەڵدا، ئاراستەی بەرەو بەغدا‌و دیمەشق بوو. ئەمریکا بەرهەڵست نەبوو. پێم وایە پێشی باش بوو. بۆیە سەرکەوتنەکانی خێرا‌و ئاسان بوون. گەیشتنە گەڕەکەکانی دەوری بەغدا‌و دیمەشق. بە یەک ڕۆژ موسڵیان گرت. تەنها کاتێ گیریان خوارد کە بایاندایەوە بەرەو کوردستان. لە سوریا، لە سەریکانێ‌و لە عێراق لە نزیک مەخموور چەقین. بۆ؟ چونکە ئەمریکا بەهانامانەوە هات. هێزی ئاسمانی بۆ کورد خستەگەڕ. لەسەر زەویش هەزاران سەرباز شان بەشانی شەڕڤان‌و پێشمەرگە، لە هێڵی پێشەوەی شەڕ، بە GPS نیشانەکانی دوژمنیان دەدۆزێتەوە‌و دەیاندا بە فڕۆکەکان. ئەمانیش خاپوریان دەکرد‌و پێشمەرگەش دەگەیشتە سەر لاشەکان و- وەک ترامپ گوتی- سێڵفیی بەسەرەوە دەگرتن. ئەمە جوامێری پێشمەرگە ناکات بە سفر. هەزاران کوڕە هەژار لە پێدەشتەکانی سەرێکانی، حەویجە‌و مەخموور‌و جەلەولا بە تەنها ڕاوەداعشیان کرد. بەڵام راستیەکی حاشا هەڵنەگرە کە بێ پشتیوانیی ئەرز‌و ئاسمانیی هاوپەیمانان ئەم ئیشە نەدەکرا.\nمەگەر تەنها سەرانی کورد بەهاو نرخی ئەم پشتیوانیەی ئەمریکا‌و هاوپەیمانانیان لە لا هیچ بێت. ئەگینا لە دوای ڤێتنامەوە گەورەترین‌و پڕمەسرەفترین کاری سوپای ئەمریکا لەسەرتاسەری دنیا ئەوە بوە کە لە ناوچەکەی ئێمە کردوویانە، ئەوە لە ئەفغانستانیش نەکرا. تەنها بۆ کورد. چونکە کورد گوناهە. قەدری بەهاناهاتنی لایە. بێ وەفا نابێ!\nدەبێ بگوترێ کە بە ڕوخانی سۆڤێت، دنیایەکی نوێی بێوێنە هاتەکایەوە. بۆ یەکەمجار دنیا بوو بە تاک جەمسەر. یەک زلهێز، ئەویش ئەمریکا. چی ویستبا، بێ ڕکابەر دەیکرد‌و کردی. بەرژەوەندی ئەمریکا لەوەدا بوو کە دنیا ئاسودە‌و بێ کێشەیە بێت. بازار‌و بازرگانی ببوژێتەوە. کلینتۆن‌و بوش بۆ بەرقەرار کردنی ئابووریی بازاڕ Market Economyو بازرگانیی جیهانگیر World Trade کاری زۆریان کرد . WTA ڕێکەوتنی بازرگانیی جیهان لەدایک بوو.\nلە سایەی ئەم سیاسەتەوە ژمارەیەک میللەت لە جەور‌و ستەم ڕزگاریان بوو. لە کۆتایی هەشتاکان، وڵاتانی ڕۆژاوا پشتیوانیی ماندێلایان کرد، کە هێشتا لە زینداندا بوو. لە ١٩٩٠ ئازاد کرا. بۆ یەکەمجار، ڕەشێک بوو بە سەرۆکی ئەمریکای باشور. لە ٢٠٠١ ڕژێمی تاڵیبان لە ئەفغانستان‌و لە ٢٠٠٣ ش سەدامی عێراقیان ڕوخاند. ساڵی ١٩٨٩ یۆگۆسلافیا هەڵوەشایەوە، شەڕێکی قورسی ناوخۆ دروست بوو. (سربەکان) کە نەتەوەی سەردەست بوون، بە زەبری ئاگر‌و ئاسن، نیازیان نەبو مافی سەربەخۆیی هیچ کام لە پێنج نەتەوەکەی تر بدەن. ووڵاتانی ڕۆژاوا چوون بە هانایانە وە. بە ماوەیەکی کورت، هەر پێنجیان بێ فەرق‌و جیاوازیی ئاین‌و ڕەگەز، بە پشتیوانیی ڕۆژاوا، بوون بە ووڵاتی سەربەخۆ. زۆرترین پشتیوانی بەر (بۆسنیا) کەوت کە ئیسلامی بو. پاشان (کۆسۆڤۆ)ش بوو بە وڵاتێکی سەربەخۆ. جێگەی خۆیەتی بڵێین ئەو هیلاکی‌و مەسرەفەی ڕۆژاوا لە سەربەخۆ کردنی ئەم ٦ نەتەوەیە کردی، بە هەمووی لە هەزارا یەکی ئەوە مەسرەفە نەبو کە بۆ کورد کردیان.\nکەچی ئێستا کورد لە کوێیەو بۆسنە‌و کرواتیا…و ئەوانی تر لە کوێن؟!\nتەنها دەڤەرێک کە ڕەنجی ئەمریکا‌و ڕۆژاوای بە هەدەر دا، کوردە. ئەمریکا مەسرەفی کرد، هیچی دەست نەکەوت. دوژمنی پەیداکرد، دۆستی پەیدا نەکرد. پێگەی لە ناوچەکە نزم بوەوە، بەرز نەبوەوە. دۆستی گۆڕا بۆ دوژمن -تورکیا-. قەڵەمڕەوی فراوان نەبوو. ئەمریکا لە پای ٣٠ ساڵ ڕەنج‌و مەسرەف، کورد بە ئیفلیجی‌و دوژمنەکانی لە جاران بەهێزتر لەدوای خۆی بەجێ دەهێڵێ. دۆناڵد ترامپ سەبری نەما‌و لە ١٠و ٢١ی ئۆکتۆبەری ٢٠١٩، بە ئاشکرا وتی« کورد دڕندەن، زۆر لە داعش باشترنین. ترسنۆکن، فڕۆکەکانی ئێمە لە پێشا ئامانجەکان خاپوور دەکەن، ئینجا پێشمەرگە دەگەنە سەر تەرمە لەتوپەتەکان‌و سێڵفیان بەسەرەوە دەگرن! »وتی «چیتر کوڕ‌و کچی خۆمان ناکەم بە قوربانیی کورد. سوێندمان نەخواردوە هەتاهەتایە کورد بپارێزین». بە یەک ڕۆژ ڕۆژاوای چۆڵ کرد. تورکیا بەناو کەوت. شەڕڤانان -کە لای ڕای گشتی کرابوون بە ئەفسانە- هەموو ئەو شوێنانەیان بە بێ بەرگریەکی ئەوتۆ، چۆڵ کرد. تورکیا توانی بە هەفتەیەک بچێتە هەمو ئەو شوێنانەی دەستنیشانی کردبوو. ژمارەی کوژراوەکانی نەگەیشتە ١٠ سەرباز.\nئەمریکا، بۆ وا لە کورد بێ هیوا بوو؟ وەڵامەکەی لەوەدایە کە دەسەڵاتی کورد ئەم ٣٠ ساڵەی لە ناو پەرژینی ئەمریکا‌و هاوپەیمانان چۆن بەڕێکرد.\nکورد چی بۆ خۆی کرد؟\nحوکمی دیموکرات لەسەر سێ کۆڵەکە بینا دەکرێ: ١)حوکمی زۆرینە،٢) بەرقەرار کردنی یاسا و٣) ئازادیی ڕادەربڕین. با بزانین دەسەڵاتی کورد، لەناو پەرژینەکە، بناغەی ئەم کۆڵەگانەی چۆن داڕشت.\n١) هەر لەیەکەمین هەڵبژاردنەوە، هەموو حیزبەکان، بۆ زیاد کردنی دەنگ، پەنایان بۆ تەزویر، بەرتیل‌و هەڕەشە برد. هەر هەڵبژاردنێک، ئەزموونێکی نوێی خستە سەر ئەم کردارە. بەمە، یەکەم کۆڵەگەی دیموکراسی ( حوکمی زۆرینە)، لەسەر بناغەیەکی ڕزیو دانیشت.\n٢) تاڵانیی موڵک‌و ماڵی گشتی: لە پاشاگەردانیی دوای ڕاپەڕین، سەرانی کورد بە تاڵان‌و ئاودیو کردنی موڵک‌و ماڵی گشتی دەستیانپێکرد. وەک پڕۆژەی ستراتیژی بەنداوی بێخمە. ئاودیو کردنی هەزاران ئامێری بیناسازی کە لە حوکمەت بەجێمابوو. ملیۆنان تەن کەرەسەی بازرگانی‌و بیناسازی. کە پاشان کورد خۆی بە سەدان قاتی پارەکە کڕینیەوە.\n٣) قۆرخکردنی بازاڕ: لەگەڵ ڕوخانی سەدام، حزبە دەسەڵاتدارەکان، بە بیانوی ئازادبوونی عێراق، توانیان نەتەوە یەکگرتوەکان ناچار بکەن کە خۆیان پارەی نەوتی عێراق بۆ میللەت سەرف بکەن. بەرنامەی « نەوت بەرامبەر خۆراک» نەما. سەرجەم پڕۆژەی ڕێکخراوەکان وەستا. بەمەش خەڵکی کوردستان زەرەرێکی گەورەیان بەرکەوت. قۆرغکاریی کۆمپانیاکانی حزب جێگەی تەندەر‌و منافەسەی عادلانەی گرتەوە. بەشێک لە سەرانی ئەو پێشمەرگە قارەمان‌و گیانفیدایانەی شاخ، بەپەلە بوون بە کاسب‌و نان پەیداکەری حیزب. لە ماوەیەکی کورت دا هەریەک لە پارتی‌و یەکێتی بوون بە خاوەنی هەزاران کۆمپانیا. لە بواری بازرگانیی قەبەی وەک تێلیکۆمیونیکەیشن، نەوت‌و وەبەرهێنانەوە بیگرە، تا دەگاتە بازرگانیی جگەرە‌و مۆز، بگرە تا وەرگرتنی مۆڵەتی شوێنی عەرەبانەی دەستی لە شێخەڵڵای هەولێر‌و بەر مزگەوتی گەورەی سلێمانی، هەموی پشکی شێر بۆ کاسبکاری حیزب بوو. ئیتر کەرتی تایبەت‌و کاسبکاری کورد، دەست خرایە بینیان‌و خنکێنران. بە ناچاری، بەشێکی زۆریان، وازیان لە کاسبی هێنا‌و بوون بە موچەخۆر، پێشمەرگە، پاسەوان، باخەوان‌و نۆکەری حیزب. ئەمە لەکاتێکدا کە ئەمریکاو هاوپەیمانان، بەردەوام فڕۆکەیان بە ئاسمانی کوردستانەوە بو، تاکو کورد لەسەر ئەرز قەوارەی ئابوری بازاڕی ئازاد دروست بکات‌و ببێ بە کۆمەڵگەیەکی هاوچەرخی عادل.\nهەڵپەی کاسبی بە جۆرێکی لێهات تەنانەت مامەڵەی نەوت لەگەڵ داعش کرا. لە ١٥ی دیسەمبەری ٢٠١٥، ئەو ڕۆژە لە مێژوو دا دەمێنێ کە پوتین خۆی‌و وەزیری بەرگریەکەی، بە ڤیدیۆی سەتەڵایت، قافڵەی تانکەرە نەوتەکانی داعشی ، هەر لە (حەسەکە)وە تا( ئیبراهیم خەلیل)بەناو هەرێمی کوردستاندا نیشاندا، تا بە ئەمریکا بڵێ؛ ئەمەیە دۆستەکەت؟ کوڕ‌و کچی خۆت بۆ کێ بەکوشت دەدەی؟ تۆ بڵێی لەو ڕۆژەدا ئەمریکا‌و هاوپەیمانان، چەندێک ئارەقەی شەرمەزاریان ڕشتبێ؟چەن هەستیان بە ڕەنجبەباچوونی خۆیان کردبێ لەگەڵ کورد؟ ئەمان لە ئەرز‌و ئاسمانەوە کورد دەپارێزن، کوردیش کاسبی لەگەڵ دوژمنەکانیان دەکات. ئەمان مەسرەف دەکەن، کوردیش پارەپەیدا دەکات!کە نەوتیشی لە کوردستان دەرهێنا، کورد نەوتەکەی بە کێ دەفۆشت؟ بە ئێران‌و چین‌و ڤەنزوێلا ، دوژمنەکانی ئەمریکا. ئەوانەی ئەمریکا حەساری لەسەر داناون! هەر وتیان قەیناکا با کورد ئابوری هەبێت‌و خەڵکەکەی برسی نەبێ.\n٤) پەرلەمان کە جێگەی یاسادانان‌و چاودێریی حوکمەتە. باڵاترین دەسەڵاتی وڵاتانی دیموکراتە، کرا بە زوڕناژەنی حیزب. هەر ئەندامێک ویستی ڕاێکی جیاواز بخاتە ڕوو، چاوی لێ سوورکرایەوە. تەنانەت ئەندام پەرلەمان لەناو هۆڵی پەرلەمان، لە سەر جیاوازیی بۆچوون، درایە بەر شەق. ئاوا گۆڵەگەی دووهەمی دیموکراسی ( بەرقەراریی یاسا)ش لەسەر بناغەیەکی لەرزۆک دانیشت. ئەمە بە بەرچاوی ئەمریکا‌و هاوپەیمانانە وە کە هەزاران کوڕ‌و کچیان ڕژاندبوە کوردستانەوە. پەرژین بوون تاوەکو ڕێگەنەدەن دوژمنانی دەرەکی، لە پەرلەمانەکانی خۆیانەوە، سوکایەتی بە مافی تاکی کورد بکەن!\n٥) ڕۆژنامەنووسان، ئەوانەی زوڕناژەنی دەسەڵات نەبون، دووچاری هەڕەشە‌و لێدان‌و نان بڕین کران. بە داخەوە هەندێکیان تیرۆر کران. عبدالستار تاهیر شەریف، سۆرانی مامە حەمە، سەردەشت عوسمان‌و کاوەگەرمیانی لەسەر کاری ڕۆژنامەگەری کوژران. ئەمە بە بەرچاوی ئەمریکا‌و هاوپەیمانانە وە کە لای ئەوان ڕۆژنامەگەر زۆر پیرۆزە. من کاتی خۆی کە داوای پەنابەریم لە بەڕیتانیا کرد. زۆر ڕێزم لێگیرا. بە خێزانەوە برام بۆ ئوتێلێکی ٥ ئەستێرە. زۆر لام نامۆ بوو. پاشان بۆم دەرکەوت کە لەبەرئەوە بوو وتبووم لە شاخ ڕۆژنامەگەر بووم. ئاواش کۆڵەگەکەی سێهەمی دیموکراسی ( ئازادیی ڕادەربڕین ) لەسەر بناغەیەکی ڕزیو دانیشت.\nسەرانی کورد ئەوروپا‌و ئەمریکایان گەیاندبووە ئەو باوەڕەی کە ئەمانیش گەلێکن دەتوانن ڕێزی بیری ئازاد‌و جیاوازیی فیکر بگرن. گوتبویان؛ ئێمە خۆمان ساڵەهای ساڵ قوربانیی زوڵمی بێئازادیی بوین. ئامانجمان ئازادیی بیروڕایە. ئەمریکا باوەڕی کردبوو.\n٦) لێدان‌و قۆرخکردنی دەسەڵاتی دادوەری؛ حیزبی دەسەڵاتدار، چۆن بەڕێوەبەری قوتابخانەکانی ، وردەوردە ، گۆڕی بە بەکرێگیراوانی خۆی، ئاوا دادوەری دادگاکنیش پڕکران لە ئەڵقەلەگوێی خۆیان. کاریان ئەوەبوو هەر کەیسێک کە دەگەیشتە بەر دەستیان، بە بەرژەوەندی حیزب، نەک بەرژەوەندیی هاووڵاتی، حوکمی لەسەر بدەن، ، هەتا ئەگەر ناعادلیش بێت. ئیتر خەڵک لە جیاتیی دادگا، کێشەکانی خۆیان بردەوە بۆ دیوەخان‌و سوڵحی عەشایری. ئەمە لەخۆم ڕوویدا؛ کێشەیەکم بردە دادگا، دوانزە ساڵ درێژەی کێشا. دوای مەسرەف‌و سەرهێشەیەکی زۆر، داوام لە دادوەر کرد بڕیارێک بدا‌و لەکۆڵمی کاتەوە، هەتا ئەگەر لە دژی منیشت بێت، کە خاوەن هەق بووم. وتی ئەم کێشانە تەنها بە سوڵحی خۆتان حەل دەبێ. وتم بەرامبەرەکەم داوای سەرانە دەکا بۆ ڕێککەوتن. وتی قەیچێکە بیدەیە. وتم دەیکەم بەمەرجێ لە حزوری جەنابت بێت. پێم وابو دەڵێ دادگا شوێنی سەرانەبەخشینەوە نیە، بەڵام ڕازی بوو. دوای چەند ڕۆژێک لە ژوری حاکم، لە بینای مەحکەمەی سلێمانی،١٦٠ سەدو شەست هەزار دۆلار سەرانەم دا بە بەرامبەرەکەم. ئەگەر ئەم دادوەرە بێ ڕێزە قەدری پیشەکەی لا بوایە، نەیدەهێشت لە ژورەکەی دا ئەمە ڕوو بدا. بەڵام ڕوی دا. ئەمە کاتێ ڕووی دا کە فڕۆکە‌و ڕۆڵەکانی هاوپەیمانان پەرژینێکی تۆکمەیان بەدەوری کوردا کێشابوو. تا دادگای بێگانە زوڵم‌و ناعەداڵەتیمان لەگەڵ نەکا.\n٧) زۆر زوو حیزب بینی کە وا نەوەی نوێ گەورەدەبێ، خوێندنی باڵا تەواو دەکەن. خوێندەواری زۆر بە بڕوانامەی سەنگینەوە لە تاراوگە دەگەڕێنەوە. دەستیان. کرد بە کردنەوەی زانکۆ‌و کۆلێژی ئەهلی، لەڕێگەیەوە بەبێ ئەوەی هیچ گۆڕانێک لە هزر‌و تێگەیشتنیان ڕووبدات، پاشگری دکتۆر‌و هەڵگری بڕوانامەیان لکاند بە پێش‌و پاشی ناوەکانیانەوە. لە ڕاستیدا، هەر ئەو زاتانەی شاخ بە پلەی دکتۆر مانەوە.\n٨) ڕێگریی لە بوژاندنەوەی ئابووریی کوردستان: بەتایبەتی سێکتەرەکانی کشت‌و کاڵ، پیشەسازیی‌و گەشت‌و گوزار. بە ڕای من ئەمەیان لە هەموو تاوانەکانی دەسەڵاتی کورد گەورەترە. تا ماوەیەکی درێژ باوەڕم بەوانە نەدەکرد کە دەیانگوت دەسەڵات ئەمە بە بەرنامە‌و پلان ئەنجام دەدا. نایەنەوێت خەڵک ببێ بە خاوەنی سامان‌و کاسبی، چونکە زمانیان درێژ دەبێ. نابن بە پێشمەرگە‌و پاسەوان‌و باخەوان. زۆری دەوێ ڕوونی کەمەوە چۆن دژایەتی ئەم سەکتەرانە کرا. من خۆم لە هەر سێکیان کارم کرد. ئەزموونی تاڵی زۆرم هەیە. بە کورتی دەڵێم. لە کشت‌و کاڵ ئییشم کرد. پڕۆژەی گەشت‌و گوزاریم کردەوە. گاوداری‌و شیرو ماستم فرۆشت. کارگەی بەرهەمهێنانم کردەوە. وزەی خۆرم بەرهەمهێنا. منێک کە پێم وایە لە بڕوانامە‌و ئەزمونی کار‌و دڵسۆزی بۆ خاک‌و گەلەکەم، کەمم نیە، نەمتوانی هیچیان بخەمە سەرپێ، بە جۆرێک کە ببێ بە ئابوریەکی سەربەخۆ. تەنها من نا، سەدان هەزار کاسبی زەحمەتکێش لە کوردستان فاشیل‌و مایەپووچ بوون.\n٩) سەرتۆپی هەمو خوار‌و خێچیەکانی کورد بەرامبەر بە ڕزگارکەرەکەی، سەرپێچی ئەنجامدانی ریفراندۆم بوو. لە سێبتەمبەری ٢٠١٧. ئەمە ڕەنگە لەهەموو هەڵەکان بەرامبەر بە ئەمریکا‌و ناتۆ قەباعەت تر بێت. مەسعود بارزانی کە ماوەی سەرۆکایەتیەکەی تەواو ببو. دەیزانی دەبێ بڕوا. ویستی بێ هەنگاوێکی مێژوویی لە ساحەکە دەرنەچێت. کارێک بکا مێژویی بێت. ماوەیەک بیرۆکەی سەربەخۆیی کوردستانی تاتەڵە کرد. نەدەکرا .ڕیفراندۆم بۆ سەربەخۆیی، بچوکترین هەنگاو بوو، لەوە باشتر بوو بە دەستی بەتاڵ ساحەکە چۆڵ بکا. بڕیاری دا. ڕۆژی بۆ دەسنیشان کرد. دۆست‌و دوژمن کەوتنە دەربڕینی هەڵوێستی خۆیان. بۆ کورد گرینگترینیان، هەڵوێستی ئەمریکا‌و هاوپەیمانان بوو. کەوتنە هوشیاریدان بە مەسعود بارزانی کە کاتی نیە. ئەمان ناتوانن پشتیوان بن. تەنانەت وەزیری دەرەوەی ئەوسای ئەمریکا (تێلێرسۆن ) لە نامە بەناوبانگەکەی، پاڕایەوە کە تەنها یەک ساڵ دوای بخات. بەڵام ساڵێک بۆ مەسعود بارزانی زۆر بوو. چونکە ماوەی حوکمڕانیەکەی درێژتر نەدەکرایەوە. نەیکرد. ئەم بێنە‌و بگرەیە بە ئاشکرا‌و لە ناو ڕاگەیاندنەکان بوو. مەسعود بارزانی ملی نەدا. لە ئاخر ڕۆژ، خۆی لە نوێنەرەکەی ئەمرکا (مەگۆرک) شاردەوە. لە بری ئەوە لە گۆڕەپانێکی دهۆک قسە مەشهورەکەی کرد « مادام ئەوان موعارەزە دەکەن، منیش هەندە حسابی بۆ ڕەئیا هیچ بەشەرا ناکەم. » . ئەم هەڵوێستە هێندە ڕاستەوخۆبوو، خەڵکانێکی وەک من پێمان وابوو، ئەمە تەنها بۆ ڕاگەیاندنە، ئەمریکا‌و ئەوروپا بە دڵنیاییەوە زەمانی پشتیوانیان بە مەسعود بارزانی داوە. دەنا کێ سەرکێشی ئاوا دەکات!\nئەمانە هەمووی کرا بەبەرچاوی ئەمریکا‌و تەواوی هاوپەیمانەکانیەوە. ٢٣ وڵات کۆنسڵخانەیان لە هەولێر هەبوو. ئاگاداری ڕەفتاری حوکمی کورد بوون. ڕۆژانە ڕاپۆرتیان بۆ حوکمەتەکانیان دەناردەوە. کە ڕۆژنامەنووسێک ئەزیێت دەدرا، دەیانبینی. کە کۆمپانیای حیزبی قۆرخکاری‌و ڕاوڕوتی بۆ حزب دەکرد، دەیانبیست. کە پەرلەمانتار لە هۆڵی پەرلەمان درایە بەرشەق، بینیان. ئەمان کوڕو کچی خۆیان نەخستبۆ مەترسیەوە، هەزاران ملیار دۆلاریان سەرف نەکردبوو تا دوو حیزب، دوو خێزان لە کوردستان ببن بە ملیاردێر‌و لەبەرچاوی دنیاوە‌و لەژێر سێبەری فڕۆکە جەنگیەکانی ئەمانەوە زوڵم لە خەڵک بکەن‌و خۆیان دەوڵەمەند بکەن.\nئەمریکا‌و ئەوروپا، لە پاراستنی کورد زۆر مایەپووچ بون. ئەمان مەسرەفیان کرد، سەرانی کورد خۆیان پێ دەوڵەمەند کرد. ئەمان ڕۆڵە‌و سامانی خۆیان کرد بە پەرژین تا بێگانە زوڵمی لێ نەکا، کورد خۆی زوڵمی لە کورد کرد. ئەوان بوون بە پەرژین تا بێگانە سەروەت‌و سامانی وڵاتەکەمان تاڵان نەکا، کەچی دەسەڵاتی کورد خۆی وڵاتی تاڵان کرد‌و کوردیشی برسی‌و بێ کەرامەت‌و نەخوێندەوار‌و بێ ئابوری کرد.\nئەمریکا دەبینێ لە پڕۆژەی پشتیوانیی کورد قۆڵی بڕاوە. ڕەنج بەخەسار بوە. کورد نەبو بەو مەڵبەندەی دیموکراسی‌و ژیانی مەدەنیی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست. نەبوو بەو ئەزمونە سەرکەوتوەی ئەمان لە جیهاندا شانازیی پێوەبکەن‌و وەک یەکێ لە دەستکەوتەکانیان یادی بکەنەوە. جاران سەرانی وڵاتان دەهاتن بۆ یادی هەڵەبجە. ئێستا نایەن. جاران سەرۆکی هەر وڵاتێک سەردانی بەغدای کردبا بێ سەردانی هەولێر‌و نەدەگەڕایەوە. ئێستا نایەن. دەمێکە ئەمریکا تێگەیشتوە کە لە پرۆژەی کورد دا فێڵی لێکراوە، بەڵام سەرۆکێکی دەم هە راشی وەک تڕامپی دەویست تا بیدرکێنێ. ترامپ درکاندی.\nهاوڕێیەکی دڵسۆزم ڕۆژێک پێی وتم؛ تۆ لە گەڕانەوەتدا بۆ کوردستان فاشیل بووی. دوای ئەو هەمو ڕەنجەی کێشات، نە بووی بە کەسێکی حیزبی-حکومی، نە هێندەش دەوڵەمەند بووی وەک فڵان‌و فیسار. وتم برا من بۆ ئەم دوو مەبەستە نەگەڕامەوە. بۆ هاوبەشی لە بنیادنانی ئابوری کوردستان هاتمەوە.بەڵێ لەوەدا فاشیل بووم. بەڵام هەر من فاشیل نەبووم. ئەمریکا‌و ٦٠ وڵاتی تر لە کوردستان فاشیلن. کوردستان تەنها خەونی منی لە گۆڕ نەنا. خەونی ئەمانیشی لە گۆڕنا.\n١) کورد ئەگەر هەقی بێت لەوەی زلهێزەکانی دنیا لە دابەشبوون‌و بندەستیی خۆی بە خەتابار بزانێ، گلەیی بکا کە ساڵی ١٩٢٠ لینین وەڵامی نامەکەی شێخ مەحمودی نەدایەوە. لە ١٩٤٦ سۆڤێت پشتی لە کۆماری مهاباد کرد. لە ١٩٧٥ ئەمریکا ئاشبەتاڵی بە شۆڕشی کورد کرد. ئەمجارە هەقی نیە. خەتابار، دەسەڵاتی کورد خۆیەتی. سەرجەم هێزەکانی دنیا کە لەسەر هەموو شتێک ناکۆک بوبن،لەسەر پشتیوانی کورد کۆک بوون. ڕوسیا‌و چین، کە هەردووکیان لە ئەنجومەنی ئاسایش، خاوەن مافی ڤیتۆن، لە ٣٠ ساڵی ڕابردوودا، تەنانەت یەک جاریش ڤیتۆی بڕیارێکی ئەمریکایان نەکرد ئەگەر لە بەرژەوەندیی کورد بوبێ. هەتا ئەگەر بەزەرەری ئەمان‌و هاوپەیمانەکانیشیان شکابێتەوە. بۆ نموونە، لە سوریا، ڕوسیا بەرگری نەکرد لەوەی کورد لەناوچە کوردیەکانی خۆی زیاتریش داگیر بکات، دەست بەسەر نەوتی سووریادا بگرێت، حوکمی خۆجێیی دروست بکات. ئەمانە هەمووی بە زەرەری پێگەی ڕوسیا‌و حوکمەتی سوریای هاوپەیمانی شکایەوە، کەچی لەبەر خاتری کورد ڕێگر نەبوون.\nئەمجارەیان ئەوەی غەدری لە کورد کردوە، دەسەڵاتی کورد خۆیەتی. دەرفەتی زێڕینی لەکیس داوە.\n٢)نەک تەنها کوردستان، بەڵکە هەموو ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لای ئەمریکا، بایەخی جارانی نەماوە. ئەمەش لە ئەنجامی سێ گۆڕانی گەورە کە لە دنیا ڕوویانداوە. یەکەم؛ جاران ٪٦٠ی نەوتی جیهان لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستەوە دەفرۆشرا. بەڵام ئێستا، هەم سەرچاوەی تری وزە -با، هەتاو‌و هیتر..- پەیدا بوە، هەمیش لە شوێنی تر نەوتی زۆر دۆزراوەتەوە بە تایبەتی لە ئەمریکا. بۆیە نەوتی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست گرینگیی جارانی نەماوە. دوهەم؛ بەم دواییە ئەمریکا دوچاری ململانێیەکی ترسێنەر هاتوە. مەترسیی دوژمنێکی نوێی کەوتۆتە سەر. هەڕەشەی خستۆتە سەر تەواوی کیانی. بۆ ئەو ململانێیە، پێویستە تەواوی توانای سەربازیی، ئابوری، دیبلۆماسی خۆی‌و هاوپەیمانەکانی تەرخان بکات. ئەم هەڕەشەیە لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست نیە. لە ڕۆژهەڵاتی دوورە. وڵاتی چینە. شەڕی ئەمریکا لەگەڵ چین، شەڕی مان‌و نەمانە. ئەمریکا ئامادە نیە چیتر سەرنج‌و مەسرەف لە پڕۆژە فاشیلەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست سەرف بکات. دەستی کردوە بە کشانەوە لە کوردستانی سوریا، لە ئەفغانستان‌و لە عێراق.\nسێهەم؛ ئەوەیە کە لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، هەندێ زلهێزی ئیقلمی وەک تورکیا‌و ئێران پەیدابوون. شەڕکردنیان وەک جاران هەرزان‌و ئاسان نەماوە. تەماعی پەلهاویشتنیان هەیە‌و چالاکانە ئیشی بۆ دەکەن. ئەوەتا هەموو دنیا مۆڕە‌و هەڕەشە لە ئێران دەکا کەچی نەیانتوانیوە لە یەمەن، سوریا، عێراق‌و لوبنان پاشەکشەی پێ بکەن. تورکیا، بەهەمان جۆر، پەلی هاویشتۆتە ناو سوریا، عێراق‌و لیبیا. ئەمریکا ناوچەکەیان بۆ چۆڵ دەکا چونکە شەڕەکەی پێناکرێت.\nبۆیە، کوردستان ئەو بەهایەی نەما. ئیتر کورد دەبێ بە ڕەنجی شانی خۆی‌و بە بازویی ڕۆڵەکانی خۆی‌و بەو ئابوریی خۆی‌و بە حیکمەت‌و دڵسۆزی ڕابەرەکانی فیدراڵیەکەی بپارێزێ. کەس چیتر بەکرێگیراوی کورد نیە. ئەم کاتەت باش کوردستان، ئەگەر بەخەبەری.