کوردستان نوێنگه‌ی دڵ و ده‌روونی منه و ئه‌ندیشه‌کانی دوکتور قاسملوو کاریگه‌رییه‌کی قووڵی له‌سه‌ر من هه‌بووه\nLocal\tWeb\tماڵپه‌ر هه‌واڵه‌کان چالاکی لاوان ژنان لینکی ماڵپه‌ڕه‌کان ڤیدیۆکان وێنه‌کان ئارشیف په‌یوه‌ندی Home هه‌واڵه‌کان کوردستان نوێنگه‌ی دڵ و ده‌روونی منه و ئه‌ندیشه‌کانی دوکتور قاسملوو کاریگه‌رییه‌کی قووڵی له‌سه‌ر من هه‌بووه\nکوردستان نوێنگه‌ی دڵ و ده‌روونی منه و ئه‌ندیشه‌کانی دوکتور قاسملوو کاریگه‌رییه‌کی قووڵی له‌سه‌ر من هه‌بووه\tئه‌ندامی کومیته‌ی ناوه‌ندی حیزبی چه‌په‌کانی ئاڵمان له فرانکفۆرت:\nئه‌ندامی کۆمیته‌ی ناوه‌ندی حیزبی چه‌پی ئاڵمان له ئه‌یاله‌تی هسن/فرانکفۆرت و کوڕی شه‌هید عبدالرحمان فیچی شه‌هیدی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران، که به هۆی گوشاری هه‌مه لایه‌نه‌ی رێژیم زاڵ به‌سه‌ر ئێراندا و به هۆی چالاکییه سیاسییه‌کانی خۆیه‌وه به ناچار وڵات به‌جێ ده‌هێڵێ و رێگای تاراوگه یان دوورخستنه‌وه‌ی زۆره‌ملێیانه و یان ئه‌وه‌ی له سه‌ره‌تای پرۆسه‌ی دوورخستنه‌وه‌دا، وه‌ک مه‌رگی به‌رده‌وام و چه‌شنێ له به‌ندی تاکه‌که‌سی له ساباتی دووری له نیشتمان ناو ده‌بات، ئه‌م دێڕانه به زمان ده‌هێنێت.\nدوکتۆر عادڵ فه‌یزی، بۆ گه‌یشتن به ئاواته‌کانی واته خوێندن له بواری زانستی سیاسیی، قۆڵی هیمه‌ت و تێکۆشان هه‌ڵده‌ماڵێ و وه‌ک یه‌که‌مین که‌س له ماوه‌ی که‌مترله چوار ساڵدا بۆ پله‌ی کارناسی باڵا له زانستگه‌ی گۆته‌ی فرانکفۆرت سه‌رکه‌وتن به‌ده‌ست ده‌هێنێ و دواتر تێزی دۆکتورای سه‌ره‌رای دووربوونی له توێژینه‌وه‌که‌ی له‌ژێر ناوی ده‌وڵه‌ت ـ نه‌ته‌وه‌ی ئێران به پله‌یه‌کی به‌رز کۆتایی ده‌هێنێ.\nئه‌زموونه‌کانی له ئه‌ندامه‌تی له حیزبی دێموکراتدا به له‌به‌رچاو گرتنی شێواز و مودیرییه‌ت و شێوه جۆراوجۆره‌کانی خه‌باته که بوونه‌ته هۆکاری شوێندانه‌ر بۆ سه‌رکه‌وتنی ئه‌و له حیزبی چه‌پی ئاڵماندا. سه‌رکه‌وتنه‌کانی ده‌گه‌ڕێنێته‌وه بۆ فه‌زا و به‌ستێنی کراوه‌ی زاڵ به‌سه‌ر ئاڵماندا، هه‌رچه‌نده ئه‌و راستییه‌شی له‌به‌رچاوه که نه‌مامی هزر و بیری له کورستاندا چاند و له ئاڵماندا باڵای کرد. کوردستانی داگیرکراو که ته‌نانه‌ت مافی خوێندنی له زانکۆو له ساباتی سه‌ره‌ڕۆیی حکوومه‌تیدا بۆ ئه‌و و زۆربه‌ی هاونه‌وه‌کانی پتر وه‌ک تابۆو بڤه‌یه‌ک بووه.\nبه‌ڕێوه‌به‌ری پێوه‌ندییه نێونه‌ته‌وه‌ییه‌کان و کاروباری په‌نابه‌رانی حیزبی چه‌په‌کانی ئاڵمان له ئیاله‌تی "هسن"ی ئاڵمان، له‌و باوه‌ڕه‌دایه که، گۆڕان له پێوه‌ندییه نێونه‌ته‌وه‌ییه‌کان و نێوخۆیی کوردستان دا، رۆڵی شه‌هید د.قاسملوویه و بوونی به ملوێن کوردی ره‌وه‌ند و په‌نابه‌ر له ئورووپا و ئه‌زموونی حکوومه‌تی هه‌رێمی کوردستان و سه‌رنجراکێشییه‌کانی ئه‌و به‌شه‌ی ئازادی کوردستان، له هۆکاره‌کانی ناسراویی کورد به کۆمه‌ڵگای ئورووپایی و به‌تایبه‌تی ئاڵمانه. هۆکارگه‌لێک که به هۆی بارودۆخی زه‌مه‌نی هه‌رکام به شێوه‌ک له شکڵگرتنی ئه‌م بیرۆکه و پرۆسه‌یه‌دا رۆڵیان هه‌بوه،. به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا ناسینی حیزبه ئورووپاییه‌کان له پرسی کورد هێشتا به شیوه‌یه‌کی سیستماتیک و قووڵ جێی نه‌گرتوه.\nدوکتۆر فه‌یزی به‌رده‌وام ده‌نگی به‌رزی نه‌ته‌وه‌ی کوردی له حیزبی چه‌په‌کانی ئاڵماندا بوه و وه‌کوو یه‌که‌مین کوردی ئێرانی ئه‌ندام له‌م حیزبه‌دا، ئه‌ندامه‌تی خۆی له حیزبێکی ده‌ره‌کیی دا نه‌ته‌نیا نه‌بۆته هۆی راگرتن و به‌ربه‌ست له‌به‌رامبه‌ر هه‌وڵ و تێکۆشان بۆ خه‌بات و چالاکی له بزووتنه‌وه‌ی کورددا، به‌ڵکوو له‌و باوه‌ڕه‌دایه که به هۆی ره‌فتاری ئه‌نترناسیۆنال بوونی حیزبی چه‌په‌کانی ئاڵمان و باوه‌ڕی حیزب به پشتیوانی له بزووتنه‌وه ئازادیخوازه‌کانی دژی داگیرکاری (کلۆنیالیست) به‌شداری کورده‌کانی له حیزبه ده‌ره‌کییه‌کاندا ده‌توانێ هۆکاری شوێندانه‌ر له به‌ره‌وپێشبردنی ئامانجه‌کانی بزووتنه‌وه‌ی کوردی هه‌بێت.\nدوکتۆر فه‌یزی، گرینگترین هێزی دینامیک و بزووتنی هه‌ر کۆمه‌ڵگایه‌ک بۆ خه‌ڵک و گه‌لی ئه‌و کۆمه‌ڵگایه ده‌گه‌ڕێنێته‌وه و له کاریگه‌رییه‌کانی دوولایه‌نی تاک و کۆمه‌ڵگا له‌سه‌ر یه‌کتر درێژه ده‌دات. ئه‌و پێی وایه که گۆرانکارییه‌کانی داهاتووی کوردستان به‌ستراوه به گۆڕانکاریی جیهانی، ناوچه‌یی و ئێرانه‌وه. به داهاتووی کوردستان به شانازییه‌وه خۆشبینه و کوردستان وه‌کوو دڵی خه‌باتی ئازادیخوازی ئێران و رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌راست ناوزه‌د ده‌کات. ئازادی کوردستان نه‌ک وه‌کوو خه‌ون، به‌ڵکوو وه‌ک واقعیه‌تێکی راسته‌قینه و حاشاهه‌ڵنه‌گر ده‌زانێ و مزگێنی سه‌ربه‌خۆیی و ئازادی و یه‌کپارچه‌یی کوردستانیش بۆ هاونیشتمانانی ده‌دات.\nئاماده کردنی ڕاپۆرت و وتوووێژ، حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران – کومیته‌ی ئاڵمان\nدەقی وتووێژ له‌گه‌ڵ د. عادڵ فه‌یزی:\nـ سه‌ره‌تای ژیان خۆتان له دوو بڕگه زه‌مانی ئێستا و رابردوودا ..\nئه‌لف، له ده‌ورانی دوورکه‌وتنه‌وه یان په‌نابه‌ریی یان هه‌رچی که بوه هۆی هاتنتان بۆ وڵاتی ئاڵمان؟ ب: به‌ر له ده‌ورانی ناوبرا تا سه‌ره‌تای ژیانێکی دیکه بفه‌رموون:\nـ چالاکییه سیاسییه‌کانی من رۆژ له دوای رۆژ زیاتر ده‌بوو، چونکه سته‌مکاریی رێژیم گه‌شتبووه ئاستێکی زۆر. چه‌ند هاوڕێکمیان ده‌ستبه‌سه‌رکرابوون، هه‌موو نیشانه‌کان وا ده‌ری ده‌خست که ره‌نگه ئێمه‌ش به‌هۆی یه‌کێ له هاورێکانمانه‌وه له‌ژێر گوشاری ئه‌شکه‌نجه‌ی تاقه‌تپڕوکێندا ئێعتراف بکه‌ن و هه‌ر ئان و ساتێک ئیمکانی ده‌ستبه‌سه‌رکرانی ئێمه‌ش هه‌بوو.\nئه‌مه هه‌ر له سه‌ره‌تاوه گومانێک بوو، به‌ڵام کاتێ هه‌واڵیان پێ دام که ماڵی ئێمه له لایه‌ن مه‌ئموورانی ئه‌منییه‌تییه‌وه پشکێنراوه و برا گه‌وره‌که‌م و خاڵۆشمیان له‌گه‌ڵ خۆیان بردوه، ئیتر دڵنیا بووم، که هاوڕێکه‌مان ناوی ئێمه‌ی هێناوه. هیچکات دڵم لێی نه‌یه‌شا و نیگه‌ران نه‌بووم به‌و هۆیه‌وه. هه‌مووکات نیگه‌رانی بووین، چونکه کێشه‌ی زۆری هه‌بوو، له هه‌ر حاڵدا، هه‌واڵیان پێ دام که هه‌موو به‌ڵگه‌کی ناسنامه‌ی منیان له‌گه‌ڵ خۆیان بردوه. چه‌ند رۆژێ له ماڵی یه‌کێ له هاوڕێیانم خۆم شارده‌وه و له‌و رێگایه‌وه له ئێران هاتمه ده‌ره‌وه. چاره‌نووس منی به‌ره‌و ئاڵمان هێنا. ژیانی تاراوگه له سه‌ره‌تای هاتنم بۆ ئاڵمان، وه‌ک به‌ندێکی تاکه‌که‌سی وابوو. دووری له نیشتمان هه‌ر ساتێ بۆ من مه‌رگێکی به‌دواوه بوو. ماوه‌یه‌کی زۆری نه‌خایاند تا به ژیانی غوربه‌ته‌وه خوو بگرم. هیچکات به بیرمدا نه‌ده‌هات که ئه‌م هه‌موو ماوه درێژه له ئاڵماندا بمێنمه‌وه. زۆربه‌ی کات بیری گه‌ڕانه‌وه‌م بۆ کوردستان (باشووری کوردستان) ده‌یدا له مێشکم، ده‌مهه‌ویست بگه‌ڕێمه‌وه بۆ ناو ریزی پێشمه‌رگه‌کانی حیزب. ئه‌وێش ئه‌منییه‌تێکی وه‌های نه‌مابوو و خۆشیان له قۆناخێکی سه‌خت و دژواردا ده‌ژیان. له هه‌رحاڵدا به یارمه‌تی و هاوفکری خوشک و برایانم له ئاڵماندا مامه‌وه. ده‌ستم به کار کرد. پاش یه‌ک ساڵ کار له هۆتێلێکدا، قۆناخی به‌ر له زانکۆم ده‌ست پێکرد. ئه‌وه‌ش ساڵێکی خایاند. دواتر له زانکۆ ده‌ستم کرد به خوێندن، هه‌میشه‌ش ئاواتم ئه‌وه‌بوو له زانکۆدا زانستی سیاسی بخوێنم، له ئێراندا ئه‌م بواره‌م بۆ نه‌ڕه‌خسا. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا دوو جار له کونکووری سه‌راسه‌ری دا به‌شداریم کرد و پله‌ی خوار ده‌هه‌زارم به‌ده‌ستهێنا، به‌ڵام دیسان مه‌ئموورانی ئیتلاعاتیش به روونی و راشکاویی ته‌واوه ده‌یانگوت که یان ده‌بێ له‌گه‌ڵمان هاوکاریی بکه‌ی، یان چوون بۆ زانکۆ له مێشکدا له‌بیر خۆت به‌ره‌وه.\nساڵی 2003 ده‌ستم کرد به خوێندن، ماسته‌رم له ماوه‌یه‌کی زۆر کورتدا ته‌واو کرد. به شیوه‌یه‌ک که به‌ڕێوه‌به‌رانی زانکۆش باوه‌ڕیان نه‌ده‌کرد. له‌وانه‌یه من بتوانم بڵێم یه‌که‌مین که‌س بووم که ماوه‌ی خوێندنی ده‌وره‌ی ماسته‌ریم که‌متر له چوار ساڵ له زانکۆی گۆته‌ی فڕانکفۆرتدا ته‌واو کردوه. تازه له سه‌ره‌تاوه زمانی ئاڵمانیشم باش نه‌بوو. به‌ڵام ناچاربووم رۆژانه لانیکه‌می 10 کاتژمێر ده‌رس بخوێنم. له ساڵی 2007 دا نووسینی تێزی دوکتوراکه‌م ده‌ست پێ کرد. تێزی دوکتوراکه‌م له‌باره‌ی ده‌وڵه‌ت/ نه‌ته‌وه‌ی ئێرانه‌وه نووسی. کارێکی نوێ بوو و به‌م هۆیه‌شه‌وه له کاتی نوسینی دا تووشی زۆر کیشه هاتم، به‌ڵام به‌گشتی کارێکی جوان ده‌رهات.\nله ئێران له بنه‌ماڵه‌یه‌کی سیاسیدا له‌دایکبووم، باوکم پێشمه‌رگه‌ی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران بوو له خه‌باتێکی نابه‌رابه‌ردا شه‌هید بوو. خاڵۆم له ته‌مه‌نی 21 ساڵیدا به تاوانی ئه‌ندامه‌تی له حیزبی دێموکراتدا پاش ئه‌شکه‌نجه‌یه‌کی زۆر ئێعدام کرا. سه‌روه‌ت و سامانی ئێمه‌یان ده‌ستی به‌سه‌را گیرابوو. له حه‌وتوویه‌کدا لانیکه‌می سێ جار ماڵی ئێمه‌یان ده‌پشکنی. بارودۆخێکی دژواریان بۆ ئێمه پێکهێنابوو. ناڕاسته‌وخۆ دووریان خستبووینه‌وه. به شێوه‌یه‌ک که ناچار بووین به‌رده‌وام شوێنی ژیانمان بگۆڕین. له هه‌موو ژیانمدا له ئێران دا به‌رده‌وام ماڵبه‌کۆڵ و په‌راوێزنشین بووین. به‌ره‌و هه‌ر شوێنێک ده‌چووین شت و مکی ماڵمان ده‌شارده‌وه. به‌ڵام له ماوه‌ی ژیاندا هیچکات، ژیان بۆ من گرینگتر له خه‌بات و تێکۆشان نه‌بوو. شۆڕشگێڕبوون هه‌روه‌ک هه‌ناسه‌کێشان و له هه‌موو ده‌مێکدا هاوڕێم بوو و ته‌نیا هۆکاری زیندوومانه‌وه‌م بوو. ئیمان به نه‌ته‌وه‌که‌م بۆ من گه‌وره‌ترین و گرینگترین له ئیمانێک به هه‌موو ئایینه ئاسمانییه‌کان بوو و هه‌یه.\nبۆ نموونه به‌ستراوه‌نه‌بوون، یان ئه‌ندامه‌تی یان پڕوپاگه‌نده بۆ رێکخراوێکی دژبه‌ری رێژیمی ئێران، یان ئه‌وه‌ی که له روانگه‌ی یاسای ئێستاکه‌ی ئێرانه‌وه چالاکیی سیاسیی قه‌ده‌غه‌کراو وێنا ده‌کرێ، باروودۆخی ئێستای خۆتان چۆن لێک ده‌ده‌نه‌وه؟\nـ ـ من چ ئه‌ندامی حیزب یان ئۆرگانیزاسیۆنێک بم یان نه، دژبه‌ری حکوومه‌تی ئێستای ئێران، واته حکوومه‌تی کۆماری ئیسلامیی ئێران بووم و هه‌م و هه‌رواش ده‌مێنم. به خۆشییه‌وه من له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی که له ماوه‌ی خه‌باتی سیاسیمدا هه‌مووکات ئه‌ندامی حیزبێک بووم، هیچکات هه‌وڵم نه‌داوه که ئه‌ندیشه‌کانم به چوارچێوه‌یه‌ک که حیزب بۆ منی دیاری کردوه، رێک بخه‌م و به راده‌یه‌ک که حیزب له منی ده‌وێت ده‌رببڕم. هه‌مووکاتیش قسه‌ی خۆمم به بێ هیچ ترس و دڵه‌راوکێیه‌ک ده‌ربڕیوه. شۆڕشگێڕ بووم و ده‌مێنم.\nئه‌ندامه‌تی له حیزب یان رێکخراوێکی ده‌ره‌کی دا، به هۆی هاوشێوه‌یی له فکر و روانگه‌ی هاوبه‌ش له‌گه‌ڵ بنه‌مای ئه‌ندیشه و هزری ئێوه یان له راستیدا بزووتنه‌وه‌ی کوردی و حیزبه کوردییه‌کان بوه، یان هه‌ڵبژاردنێک له‌سه‌ره‌وه‌ی ئه‌وانه‌وه؟ هه‌ڵسه‌نگاندنی ئه‌م دوو مه‌سه‌له‌یه یان ئه‌م دوو حیزبه چییه؟ ده‌ست رۆیشتوویی و نفووزی کام یه‌ک له‌م دوو ره‌وته بۆ ئێوه گرینگتره؟\nمن ئێستاش نزیک به ده‌ساڵه که ئه‌ندامی حیزبێکی ئاڵمانیم. هاوته‌ریب له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دا من هاوکات ئه‌ندامی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێرانیش بووم. ئه‌م دوو حیزبه زۆر له یه‌ک ناچن. من له سه‌رده‌می خوێندنم له زانکۆدا که‌وتمه ژێر کاریگه‌ریی بیرۆکه‌ی چه‌پڕه‌وکانه‌وه و ئه‌م بیرۆکانه‌ش رێگای ژیانی من و خوێندنی منیشیان له‌خۆ گرت.\nله راستیدا حیزبی دێموکرات زۆرتر وه‌ک حیزبی سوسیال دێموکراتی ئاڵمان ده‌چێت. بێگومان ئه‌مه به‌رنامه و ئه‌ساسنامه‌ی حیزبی دێموکرات بوو که منی له‌گه‌ڵ بیرۆکه‌ی چه‌پ ئاشنا کرد. به‌ڵام ئه‌مه حیزبی چه‌پ و زانکۆ و قوتابخانه‌ی فڕانکفۆرت بوو که ئه‌م بیر و هزرانه‌ی له مێشکی مندا په‌ره‌پێ دا. حیزبی دێموکرات و به گشتی حیزبه کوردییه‌کان چوارچیوه‌یه‌کی ناوچه‌یی و گۆڕه‌پانی چالاکیی بچووکیان هه‌یه. به‌ڵام حیزبی چه‌پی ئاڵمان پرسه ناوخۆییه‌کانی ئاڵمان و جیا له‌وه پرسه‌کانی ئورووپا و جیهانیشیان له به‌ستێنی چالاکیی خۆیان داناوه. هه‌ڵبه‌ته هه‌رکام له‌م دوو حیزبه ره‌نگدانه‌وه‌ی بارودۆخی تایبه‌تی خۆیانن. کوردستانی ئێران ناوچه‌یه‌کی بچووکه، به‌ڵام ئاڵمان و ئورووپا به‌رینترن و له روانگه‌ی سیاسه‌تی نێونه‌ته‌وه‌ییه‌وه جێگای سه‌رنجه‌و گرینگییه‌کی تایبه‌ته. ئه‌ندامه‌تی له‌م دوو حیزبه‌دا ته‌واوکه‌ر و هاوتای یه‌کترن.\nبه شێوه‌یه‌ک که من ده‌توانم ئه‌زموونه‌کانی رابردووم له حیزبی کوردیدا به‌ده‌ست هێناوه له حیزبی چه‌پی ئاڵماندا به‌کاری ده‌هێنم، هه‌ڵبه‌ت مه‌یدانی خه‌بات و تێکۆشان و سووژه‌کان زۆر جیاوازن پێکه‌وه، له هه‌مان کاتدا ده‌توانین بڵێین به باسکردنی ده‌توانین به‌راوردی بکه‌ین.\nهه‌ستی هاوگری و به‌ریانی ئێوه وه‌ک کوردێک به‌ئاڵمانه‌وه چیه؟ وشه‌گه‌لێ وه‌ک کوردستان، ئیران و ئاڵمان چ هه‌ستێک به ئیوه ده‌به‌خشن؟\nئاڵمان له روانگه‌ی یاساییه‌وه نیشتمانی یه‌که‌می منه، من هه‌موو سه‌رکه‌وتنه‌کانم قه‌رزداری ئه‌م مه‌مله‌که‌ته و فه‌زای سیاسی و کۆمه‌ڵایه‌تی زاڵ به‌سه‌ر ئه‌م وڵاته ده‌زانم. هه‌رچه‌ند ئێره‌ش بۆ من ئیده‌ئال نیه. کوردستان نوێنگه‌ی دڵ و ده‌روونی منه، نیشتمان باو باپیرانی منه. کوردستان منی گه‌یانده ئاڵمان و دڵنیام که رۆژێکیش ئاڵمان من ده‌گه‌ڕێنێته‌وه زێده‌که‌م. ئه‌م دوانه‌ش هه‌ر وه‌ک دوو حیزبه‌که ته‌واوکه‌ر و هاوتای یه‌کترن. هه‌ردووکیان له دڵی مندا جێگایان هه‌یه. هه‌رچه‌نده جیاوازییه‌کانی ئه‌م دوانه له قۆناخ و زه‌مانێکدا یه‌ک ناگرێته‌وه و هه‌رچه‌نده‌ش له رووی شوێن و زه‌مه‌نییه‌وه هه‌ردووکیشیان له‌یه‌کتر جیاوازن.\nحیزبێک که جه‌نابتان له‌وێدا چالاکن یان ئه‌ندامه‌تیتان هه‌یه، تا چ راده‌یه‌ک له‌گه‌ڵ مه‌سه‌له‌ی کوردستاندا ئاشنان؟ ئایا به‌ر له‌وه‌ی ئێوه یان که‌سانێ وه‌ک ئێوه له کوردستان یان ئێران له‌و حیزبه‌دا چالاک بوون و پۆستێکیان هه‌بوه؟ رۆڵی ئێوه له‌و پێوه‌ندییه‌دا یان له راستیدا هه‌وڵه‌کانتان بۆ ناساندنی بزووتنه‌وه‌ی کورد له‌و حیزبه‌دا چ بوه؟\nمن له حیزبی چه‌پی ئاڵماندام، له بنه‌ڕه‌تدا مه‌سه‌له‌ی کورد و کوردستان له ئورووپادا تازه‌یه و پێشینه‌یه‌کی درێژماوه‌ی نیه. گۆڕانکارییه‌کان له پێوه‌ندییه نێونه‌ته‌وه‌ییه‌کاندا و ناوخۆی کوردستاندا و بوونی مرۆڤگه‌لێکی مه‌زن وه‌ک دوکتور قاسملوو، کوردیان به وڵاتانی رۆژئاوایی ناساند. بوونی نزیکایه‌تی یه‌ک ملوێن کوردی کوردستانی تورکیه له ئاڵمان و خه‌باتی بێ وچانییان، کاریگه‌رییه‌کی به‌رچاوی له ناساندنی مه‌سه‌له‌ی کورد به ئاڵمانییه‌کان و حیزبه ئاڵمانییه‌کاندا هه‌بوه. سه‌ربه‌خۆیی کوردستانی عێراق و سه‌رنجداربوونی له روانگه‌ی ئابوورییه‌وه بۆ شرکه‌ته ئورووپاییه‌کانیش رۆڵێکی گه‌وره‌یان هه‌بووه. به‌ڵام سه‌ره‌ڕای هه‌موو ئه‌مانه‌ش دیسان ناسینی حیزبه ئورووپاییه‌کان، ناسینێکی قووڵ و سیستماتیک نیه.\nله کورده‌کانی ئێران من که‌سێک ناناسم که له‌م حیزبه‌دا بووبێت و یان ئێستاش هه‌بێت. کورده‌کانی تورکیه‌ش زۆر نین، به‌ڵام کچه کوردێکی تورکیه هه‌یه له رێگای حیزبی چه‌په‌وه چوه‌ته پارلمانی ئورووپاوه.\nبه‌ڵێ چه‌ند ئێرانییه‌ک له حیزبدا هه‌یه. که‌سێک له‌وانیش له ئاستی باڵای ئه‌م حیزبه‌دایه. نیما سه‌ماوات، نوێنه‌ری پارلمانی برلینه. له بنه‌ڕه‌تدا چونکه ئێرانییه غه‌یره کورده‌کان ماوه‌یه‌کی زۆره له ئورووپا و ئه‌مریکادا ده‌ژین و خوێندوویانه و یان لیره‌دا خه‌ریکی کاری بازرگانی بوون، توانیویانه له‌م ئیمتیازه که‌ڵک وه‌ربگرن و بچنه ناو سیستمی سیاسی و ئابووریی رۆژئاواوه. به‌ڵام کورده‌کان به‌داخه‌وه له‌م ده‌رفه‌ته بێ به‌ش بوون. به‌ڵام به خۆشییه‌وه نه‌وه‌ی دووهه‌می کورده‌کان به باشی جێگا و پێگه‌ی خۆیان دۆزیوه‌ته‌وه.\nمن له هه‌یئه‌تی به‌ڕێوه‌به‌ریی یان کۆمیته‌ی ناوه‌ندیی حیزبی چه‌پ له پارێزگای هسن/ شاری فرانکفۆرتم. من ده‌نگی زوڵاڵی نه‌ته‌وه‌که‌م له‌م حیزبه‌دا بووم و هه‌م. له ماوه‌ی سمینارگه‌لێکدا هه‌موو هه‌وڵێکم بۆ ناساندنی خه‌ڵکی کورد به ئه‌ندامه‌کانی ئه‌م حیزبه بووه. له کۆبوونه‌وه‌گه‌لێکی جیاوازدا هه‌م پشتیوانیم له پرسی نه‌ته‌وه‌ی کورده‌کان کردوه و ده‌یکه‌م. له ئێستادا خه‌ریکی وه‌رگێڕانی به‌رنامه و ئه‌ساسنامه‌ی ئه‌م حیزبه‌م به زمانه‌کانی کوردی و فارسی. ئه‌م کاره‌ش له لایه‌ن رێبه‌ری حیزب و به‌ڕێوه‌به‌ریی پیوه‌ندییه‌کانی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌م حیزبه به من پێشنیار کردوه‌و ئه‌وه نیشانده‌ری گرینگی و قورسایی سیاسی کورده‌کان له ئاڵمانه. منیش هه‌روه‌ها به‌ڕێوه‌به‌ریی پیوه‌ندییه نێونه‌ته‌وه‌ییه‌کان و هه‌روه‌ها کاروباری په‌نابه‌ریی ئه‌م حیزبه له ناوچه‌ی خۆماندام.\nئه‌ندامه‌تی له حیزبێکی ده‌ره‌کییدا، پێویستییه‌کان، سنووره‌کان یان به‌ربه‌ستگه‌لی بۆ به‌رده‌وامیتان له خه‌باتی نه‌ته‌وه‌ی ئێوه پێک نه‌هێناوه؟ ئه‌ندامه‌تی یان چالاکیی ئێوه له حیزب و رێکخراوه کوردییه‌کاندا به سه‌رنجدان به پوتانسیه‌ل و تواناییه‌کانی تاکه‌کسیتان، له به‌راورد له‌گه‌ڵ ئه‌ندامه‌تی ئێوه له رێکخراو یان حیزبێکی ده‌ره‌کیی باشتر و شوێندانه‌رتر نیه؟\nئایدۆلۆژیی و راستییه‌ک که له حیزبی چه‌پی ئاڵمان له‌سه‌ر ئه‌وه بونیات نراوه، جیاوازییه‌کی زۆری له‌گه‌ڵ بنه‌ما ئینسانییه‌کانی حیزبه کوردییه‌کاندا هه‌یه. به‌ڵام هیچ کات ئه‌م حیزبه به‌ربه‌ستێک نه‌بوه بۆ خه‌باتی سیاسی من له گۆڕه‌پانی کوردستان و ئێراندا و ناشبێت. له بنه‌ڕه‌تدا بیرۆکه‌ی چه‌پگه‌رایانه و سوسیالیستی هیچ دژایه‌تییه‌کی له‌گه‌ڵ خه‌باتیی ئازادیخوازانه‌ی گه‌له سته‌ملێکراوه‌کاندا نیه. ئایدۆلۆژیی چه‌پ به‌رده‌وام پشتیوانی ئه‌م خه‌باته‌ی کردوه و یارمه‌تییه‌کی زۆری داون. هه‌ڵبه‌ته له‌م بواره‌شدا به‌ریانگه‌لێکی جیاواز هه‌یه که زۆربه‌یان له‌سه‌ر چۆنیه‌تی پشتیوانییه‌کان جیاوازیی بیروڕایان هه‌یه.\nمن هیچ کات ده‌ستم له خه‌باتی هاوته‌ریبی میلله‌ته‌که‌م هه‌ڵنه‌گرتوه. هه‌رچه‌ند به هۆکارگه‌لێک دڵیه‌شانم له هه‌ندێک حیزبی کوردی دێته پێشه‌وه، به‌ڵام ئه‌م بابه‌ته ناوخۆییه و له بنه‌ڕه‌تدا پێوه‌ندی به خه‌باتی گه‌لی کورده‌وه نیه. خه‌باتی گه‌ل به‌رده‌وام به‌ره‌وپێش درێژه‌ی هه‌یه. من هه‌میشه خۆم له دڵی گه‌لدا ده‌بینمه‌وه و هیچ کاتیش له‌و هه‌سته دوور نه‌بووم. چ له رۆژانی سه‌خت و دژواری ژیان و خه‌باتم له ناوخۆی نیشتمانه‌که‌م و چ له رۆژانی هێمن و خۆشبژێویی ژیانم له ئورووپادا. یه‌ک به‌یه‌کی ئێمه هیچ گرینگی و مانایه‌کمان نیه، ئه‌مه کۆمه‌ڵگا و ژیانی کۆمه‌ڵایه‌تییه که به ئێمه مانا و واتا ده‌به‌خشێ و بۆ هه‌ر کام له ئێمه پێگه‌یه‌کی تایبه‌ت ده‌ڕه‌خسێنێ. به‌گشتی من ئێستاش بوون و به‌شداری خۆم له حیزبه ئاڵمانییه‌کاندا به گرینگتر ده‌بینم. ئێمه له ناو حیزبه کوردییه‌کاندا خه‌ڵکی زۆرمان هه‌یه که بتوانن پۆست و پله‌ی تایبه‌ت وه ئه‌ستۆ بگرن و بتوانن به چالاکییه‌کانی خۆیان حیزبه کوردیه‌کان به‌ره‌وپێش پاڵ بنێن.\nبه‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌شدا تاکه‌کان له ناو حیزبه ئاڵمانییه‌کانیشدا زۆر به‌رچاو نین. من یه‌که‌مین کوردی ئێرانیم له ناو حیزبی چه‌پی ئاڵماندا و هه‌روه‌ها یه‌که‌مین که‌سم که پله‌ی کۆمیته‌ی ناوه‌ندیی ئه‌م حیزبه‌م له ئه‌ستۆیه. له‌وانه‌یه ئه‌مه‌ش بۆ زۆر که‌س سه‌رنجراکێش بێت، به‌ڵام بۆ من که‌مێ ئازارهێنه‌ره. چونکه ئه‌مه که‌مته‌رخه‌میی ئێمه کورده‌کان نیشان ده‌دات. ئێمه ئه‌گه‌ر بمانه‌وێ دۆز و پرسه‌کانمان به گوێی جیهان بگه‌یه‌نین، ده‌بێ به‌شداریی به‌رچاومان له حیزبه ئورووپایه‌کاندا هه‌بێ. به هێنانه‌وه‌ی نموونه‌یه‌ک باسه‌که زۆرتر روون ده‌که‌مه‌وه. من ئه‌گه‌ر بمهه‌وێ بڕیارنامه‌یه‌ک بۆ پشیتوانیی له دۆزی کوردان له حیزبی چه‌پی ئاڵماندا بهێنمه به‌رباسه‌وه، ته‌نیا یه‌ک ده‌نگم هه‌یه. هه‌رچه‌نده له کۆمیته مه‌رکه‌زیشدا بم. ئێستا ئه‌گه‌ر زۆرتر بین، شانسمان زۆرتره.\nله‌وانه‌یه زۆر که‌س بۆ ئه‌وه‌ی جێگایان پڕ نه‌بێته‌وه و پۆست و پله‌یان له‌ده‌ست نه‌ده‌ن، زۆر حه‌زیان لێ نه‌بێ که که‌سێکی دیکه بێته ناو کاروباری حیزبییه‌وه. به‌ڵام که‌سانێ که دڵیان بۆ نه‌ته‌وه‌که‌یان لێ ده‌دا، به‌رژه‌وه‌ندیی نه‌ته‌وه‌که‌یان به‌سه‌ر به‌رژه‌وه‌ندیی تاکه‌کسییاندا فه‌رز ده‌که‌ن.\nبۆ نموونه ئه‌گه‌ر له حیزبه‌که‌تاندا بریارێک یان گرێبه‌ستێک به پێچه‌وانه‌ی به‌رژه‌وه‌ندیی و ئیستراتژیکی نه‌ته‌وه‌ی کورد یان بزووتنه‌وه‌ی کوردی ده‌ربچێت ، ئه‌وکات دژکرده‌وه‌ی جه‌نابتان چی ده‌بێ؟\nمن نامه‌وێ بڵێم که حیزبی چه‌پی ئاڵمان ته‌واو و که‌ماڵه، به‌ڵکوو پێم وایه ئه‌م حیزبه هیچ کات هیچ هه‌نگاوێکی دژ به خه‌باتی گه‌لانی سته‌ملێکراو هه‌ڵناهێنێ. چونکه ئه‌م حیزبه به‌رژه‌وه‌ندیی ئه‌نترناسیونالی خۆی له یارمه‌تیدان به نه‌ته‌وه‌کان ده‌بینێته‌وه. حیزبی چه‌پ خه‌باتی گه‌لانی سته‌ملێکراو له راستای ئازادیی و مافی دیاریکردنی چاره‌نووس و هاوته‌ریب له‌گه‌ل خه‌بات دژی ئیمپریالیست و دژه کلۆنیالیستی ده‌زانێ.\nکام که‌سایه‌تی کورد یان ئاڵمانی کاریگه‌ریی له‌سه‌رتان هه‌بووه؟\nبێگومان من هه‌م وه‌ک تاکێک له تاکه‌کانی کۆمه‌ڵگا، له ژێر کاریگه‌ریی که‌سانی دیکه و بیر و هزری کۆمه‌ڵایه‌تیی کۆمه‌ڵگادا بووم. له سه‌ره‌تای لاویه‌تیدا خه‌بات و بیرو ئه‌ندیشه‌ی دوکتور قاسملوو کاریگه‌رییه‌کی زۆری له‌سه‌ر من هه‌بوو. پاشان هاتن بۆ ئورووپا و خوێندن له زانکۆ، بیرو فکری مارکسیستی و نیومارکسیستگه‌لی وه‌ک ئانتۆنیۆ گرامشچی، نیکوس پوولانتساز. یوهان گالتۆنگ و ئیمانیول ڤالرشتاین، کاریگه‌ریی زۆریان له‌سه‌ر من هه‌بووه. هه‌ڵبه‌ته بیرمه‌ندانێک وه‌ک تۆماس هابز، ژان ژاک رۆسۆ، مۆنتسکیۆ، لودویگ فویرباخ، نیچه و هێگلیش کاریگه‌ریی زۆریان هه‌بوه. به‌ڵام من هیچکات خۆم به مورید و لایه‌نگی هیچ که‌س و ئایدۆلۆژییه‌ک نه‌زانیوه و نازانم. هه‌ر که‌سێک شیاوی هه‌ڵه‌یه و هیچ مرۆڤێک کامڵ و عه‌قڵی ته‌واو نیه. هه‌موو بیرو فکری ئێمه‌وه هه‌ڵقوڵاوی زه‌مه‌ن و شوێنه که ئێمه‌ی تێیدا ده‌ژین. هیچ کردارێک ره‌ها و ئه‌به‌دیی نیه. به‌هاو بایه‌خگه‌لێک که تا دوێنێ ده‌بوونه به‌ها، ره‌نگه ئه‌مڕۆ وه‌ک کرداره نا باو و ناهه‌نجاره‌کان بناسرێن. کردارگه‌لێک له ئورووپا شیاوی په‌سه‌ندن له زۆربه‌ی دنیادا ناپه‌سه‌ند و دوور له ئه‌خلاق و بنه‌ما ناو ده‌بردرێن. هه‌ڵبه‌ته ئه‌مه بنه‌ما ژێرخانه‌کانیشیان هه‌یه که هه‌موو تاکه‌کانی مرۆڤایه‌تی له خۆ ده‌گرێت، وه‌ک مافه‌کانی مرۆڤ، مافه‌کانی ژنان و هتد.\nداهاتووی بزووتنه‌وه‌ی کوردی له کوردستانی ئێران چۆن لێکده‌ده‌نه‌وه؟\nگرینگترین هۆکاری دینامیک بوونی هه‌ر کۆمه‌ڵگایه‌ک، خه‌ڵکه‌کانیه‌تی. ئه‌م خه‌ڵکه‌شن که له ژیر کاریگه‌ریی پیوه‌ندییه‌کانی زاڵ به‌سه‌ر کۆمه‌ڵگان که تێیدا ده‌ژین. کۆمه‌ڵگا وه‌کو گشتێک که له تاک به تاکی تاکه‌کانی کۆمه‌ڵگا پێک هاتوه، هه‌م له‌ژێر کاریگه‌ری تاکه‌کاندایه و هه‌میش ئه‌ویش کاریگه‌ریی له‌سه‌ریان هه‌یه. له روانگه‌یه‌کی دیکه‌وه کۆمه‌ڵگاش وه‌کوو ئه‌ندامێک له ئه‌ندامی کۆمه‌ڵگای جیهانییه. کۆمه‌ڵگا له‌ژێر کاریگه‌ریی کۆمه‌ڵگای جیهانیدایه و کاریگه‌ریشی له‌سه‌ریان هه‌یه. له رسته‌یه‌کدا، گۆڕانکارییه‌کانی داهاتووی کوردستان به‌ستراوه به گۆڕانکارییه‌کانی ئێران، ناوچه‌و جیهانه‌وه. به‌ڵام گرینگترین گۆڕانهه‌ڵگربوونی کۆمه‌ڵگا له تاکه‌کانییه‌وه سه‌رچاوه ده‌گرێ. ئه‌وه ئێمه‌ین که ده‌توانین ئاینده‌ی کوردستان و ته‌نانه‌ت ناوچه‌که بگۆڕین و بیخه‌ینه قه‌یرانه‌وه. و تا شوێنێک که پێوه‌ندی به تاکه‌کانی کۆمه‌ڵگا، واته تاک به تاکی کورده‌کانه‌وه هه‌یه، به شانازییه‌که‌وه ده‌ڵێم که خۆشبینانه‌یه. کوردستان هه‌میشه دڵی خه‌بات و شۆڕش بوه له ئێران و له هه‌موو رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌راستدا و هه‌روه‌هاش ده‌مێنێته‌وه.\nخه‌بات بۆ ئازادی و سه‌ربه‌خۆیی و یه‌کپارچه‌یی کوردستان تازه ده‌ستی پێ کردوه، به سرنجدان به گۆڕانکارییه‌کانی ناوچه و ئاڵوگۆڕێک که به زوویی شایه‌تی ده‌بین، ده‌بێ مزگێنی ئازادی نیشتمان به هاونیشتمانه‌کانمان بده‌م. ئه‌مه ئیدی خه‌ون نیه، ئێمه به زوویی شایه‌تی به‌دیهاتنی ده‌بین. به هیوای ئه‌و ڕۆژه‌و ئازادیی هه‌موو نه‌ته‌وه سته‌ملێکراوه‌کان و ژێرده‌ست، زیندوو ، راوه‌ستاو و سه‌ربڵیند و قایم ده‌مێنین تا ئه‌و رۆژه بونیاد بنێین و به چاوی خۆمان ده‌یبینین.\nزۆر سپاس بۆ ئیوه ئه‌زیزان.


داخستنی هەژمارەکانی فەیسبووک و تویتەر، فشارێکی زۆری خستووەتە سەر داعش - Yalla\n“ئەگەر تەنانەت یەک هەژمار دابخەن، ئێمە ١٠ دانەی زیاتر دەکەینەوە، و بەم زوانە وێبسایتەکەتان دەسڕینەوە و ناوتان نامێنێت، خوا ئاگادارە و دەزانێت ئەوەی ئێمە دەیڵێین هەمووی راستە”، ئەمە نوسینی سەر ڤیدیۆیەکی تازەیە کە لە لایەن داعشەوە بڵاوکراوەتەوە، بەڵام نازانن کە ئەمە لە دژی خۆیانە و ئەوە پیشان دەدات کە ئەم کامپەینە لە دژی داعش سەرکەوتوو بووە.\nبە بێ بەکارهێنانی فەیسبووک و تویتەر، داعش نەیدەتوانی بەم شێوە بەربڵاوە پەیامەکەی بڵاوبکاتەوە بۆ راکێشانی خەڵکی تازە بۆ ناو گروپەکە. داعش تەنها دەیەوێت ورەی شوێنکەوتووانی نەڕوخێت کاتێک دەڵێت دەتوانین چەندین هەژماری دیکە بکەینەوە لە بری ئەوانەی دادەخرێن، ئەگینا وا بەتەواوی دوو گرنگترین کەناڵی پەیوەندی کردن و بڵاوکردنەوەی پەیامەکانی لە دەست دەدات. ئەم هەڕەشانەی داعش لەوەوە سەرچاوەی گرتووە کە بەم دواییانە چەندین هەژماری کەسانی خاوەن پێگە و بەناوبانگی داعش لە لایەن تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانەوە داخراون.\nهەروەها لە ڤیدیۆکەدا نوسراوە: “ئێوە بڵاوتان کردووەتەوە کە رۆژانە چەندین هەژماری ئێمە دادەخەن. ئێمەش پێتان دەڵێین کە دەتوانن تەنها ئەوە بکەن؟ ئێوە لە ئێمە نین.” ئەگەر ئەمە تەنها شتێک بێت کە کرابێت لە دژی توند و تیژیەکانی داعش، بە تەواوەتی داعشی توڕە کردووە، بە تایبەتی چالاکوانانی داعش لەسەر تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان. داخستنی هەژمارەکان بۆ چالاکوانان بێزارکەرە، بەڵام لە هەمان کاتیشدا ورە و دڵگەرمییان بۆ پەیامەکەیان دەرووخێت. کۆکردنەوەی شوێنکەوتووان کارێکی گرانە، تەنانەت ئەگەر تیمێکی تایبەتیش بەم کارە هەڵبستن، هێشتا هەر کاری جددی پێویستە بۆ کۆکردنەوەی شوێنکەوتووی دڵسۆز.\nراپۆرتێکی زانکۆی واشنتۆن کە ئەم مانگە بڵاوبووەتەوە باس لەو هەژمارانە دەکات و دەریدەخات کە “داخستنی ئەو هەژمارانەی بە زمانی ئینگلیزین، تەواوی ئەو بەشداربووانەی کە بەشێوەیەکی بەردەوام کرابوونە ئامانج، خستووەتە بەر فشاری قەبارەی گەیاندنیان.”\nخاوەنی پلاتفۆرمە زەبەلاحەکانی وەک فەیسبووک و تویتەر کاری جددی دەکەن بۆ بێهێزکردنی داعش لەسەر پلاتفۆرمەکانیان، بەڕێوبەری کارەکانی فەیسبووک، شێریل ساندبێرگ لە کۆڕبەندی ئابووری جیهانی رایگەیاند کە “باشترین رێگە بۆ بەرەنگاربوونەوەی داعش، گوێگرتنە لەو کەسانەی کە پەیوەندیان کردووە بە داعشەوە و پاشان هەڵهاتوون، ئەوان ژیان لە خەلافەتەکەی داعش تێدەگەن و رایانکردووە لەو ژیانە، لەبەر ئەوە ئەوان دەتوانن راستییەکان وەک خۆی بگێڕنەوە. تا ئێستا، وەستانەوە دژ بە رق و کینە، باشترین وەڵام بووە بۆ بەرەنگاربوونەوەی توندرەوی.”\nبەڵام بۆ سەرکەوتن لەم کارانەدا، دەسەڵات بە تەواوی لە دەستی خەڵکدایە. لە ئەڵمانیا، بەکارهێنەرانی فەیسبووک تەنگیان بە پەیجێکی حیزبی نازی نوێی ئەڵمانی هەڵچنی بە پڕکردنی دیواری پەیجەکە لە نامەی ئەرێنی و هاوسۆزی، و چەندین کاری دیکەی لەم شێوەیە رووی داوە کە نەیانهێشتووە پەیام و ئایدۆلۆژیای نەخوازراو بگاتە بەر چاو و گوێی خەڵک. ساڵی پێشوو لەگەڵ هێرشەکانی داعش لە پاریس، گروپی هاکەرانی Anonymous شەڕیان لە دژی داعش راگەیاند، کامپەینێکی گەڵتەجاڕیان راگەیاند بۆ داخستن و هەڵپەساردنی هەژمارەکانی داعش، وێنەیەکی فۆتۆشۆپیش کە وێنەی “سەری مراوییەک” بوو بەتەواوی لەسەر تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان بڵاوبووەوە. هەتا ئێستا داعش بە هیچ جۆرێک جوابی ئەم گاڵتەجاڕییەی نەداوەتەوە.\nshort URL: https://yallairaq.com/ku/wVryt


بۆ كۆتاییهێنان بە مەترسییەكانی "داعش"ئۆپەراسیۆنی سەربازیی بە چاودێری كازمی لە سێ ناوچەی جێناكۆكدا بەڕێوەدەچێت\nلیوا یەحیا رەسوڵ، وتەبێژی فەرماندەی گشتی هێزە چەكدارەكانی عیراق، ئەم وێنەیەی بڵاوكردۆتەوە و دەڵێت بە فڕۆكەی ئێف 16 ئۆپەراسیۆنێكی ئاسمانی و زەمینیمان لە نێوان داقوق و دوزخورماتوو ئەنجامدا\nمحەمەد ئەڵماس و ئەمیر خانەقینی\nلەیەككاتدا ئۆپەراسیۆنی سەربازی لە سێ قەزای جێناكۆكدا بەڕێوەدەچێت، بەهۆیەوە "دەیان مۆڵگەی داعش بۆردومانكراون و ژمارەیەكیان لێ كوژراوە"، هاوكات دوو كەس لە هێزە ئەمنییەكانی عیراق كوژراون و حەوتی تر برینداربون، لە نێویاندا چواریان بە قەناس پێكراون.\nئامانج لەو ئۆپەراسیۆنانە، بەپێی وتەی فەرماندە سەربازییەكانی عیراق "كۆتاییهێنانە بە مەترسیی و هێرشەكانی داعش"، ئەوەش لەسەر داوای مستەفا كازمی، فەرماندەی گشتی هێزە چەكدارەكانی عیراق.\nئەو ئۆپەراسیۆنانە كە قەزاكانی خانەقین، داقوق و دوزخورماتوو دەگرێتەوە، دوای زیادبونی هێرش و جموجۆڵی داعش دێت بە جۆرێك لە دوو مانگی ساڵی نوێدا لانیكەم 15 كەس لە هێزە ئەمنییەكان كوژراون و دەیانی تری برینداربون.\nشانەی راگەیاندنی ئەمنی، سەر بە حكومەتی عیراق، بەیانی ئەمڕۆ چوارشەممە 3ی ئازار لە راگەیەنراوێكیدا بڵاویكردەوە كە لەڕێی فڕۆكەی ئێف 16ەوە زنجیرەیەك بۆردومانی ئاسمانییان ئەنجامداوە لە ناوچەیەكی گەمارۆدراو لە نێوان باكوری پارێزگای سەڵاحەدین و باشوری خۆرئاوای كەركوك.\nلیوا یەحیا رەسوڵ، وتەبێژی فەرماندەی گشتی هێزە چەكدارەكانی عیراق، كاتژمێر 12ی نیوەڕۆی ئەمڕۆ چوارشەممە، لە بەیاننامەیەكدا جەختیكردۆتەوە لەوەی دوای بۆردومانە ئاسمانییەكە، ئۆپەراسیۆنێكی زەمینیان كردووە و بەهۆیەوە "70 بۆمبی چێنراو پوچەڵكراوەتەوە، شەش تونێلی داعش خاپوركراون و 10 بەرمیل ماددەی تەقەمەنی سیفۆر دۆزراونەتەوە"، هەروەها لەگەڵ تێكشكاندنی 25 حەشارگە، پێنج ماتۆڕسكیل و دوو بەلەم، بەپێی وتەی لیوا یەحیا.\n70 بۆمبی چێنراو پوچەڵكراوەتەوە، شەش تونێلی داعش خاپوركراون و 10 بەرمیل ماددەی تەقەمەنی سیفۆر دۆزراونەتەوە\nسەرچاوەیەكی هەواڵگری لە قەزای داقوق، - لەبەرئەوەی مافی لێدوانی نییە ئامادەنەبوو ناوی بڵاوبكرێتەوە، بە (كەركوك ناو)ی وت "سەربازێكی هێزەكانی بەرپەرچدانەوەی خێرا بە تەقینەوەی بۆمب كوژراوە و سێ كەسی تریش برینداربون"، بەپێی راگەیاندنی حەشدی شەعبیش چەكدارێكیان بە تەقینەوەی بۆمب هەر لەو ئۆپەراسیۆنەدا كوژراوە.\nكەركوك/ 15ی شوباتی 2021/ عوسمان غانمی، وەزیری ناوخۆی عیراق لەگەڵ سەعد حەربییە، فەرماندەی ئۆپەراسیۆنە هاوبەشەكانی كەركوك. فۆتۆ: راگەیاندنی وەزارەتی ناوخۆ\nئۆپەراسیۆنەكە بە بەشداری سوپا، پۆلیسی فیدراڵی، هێزەكانی بەرپەرچدانەوەی خێرا و حەشدی شەعبی بەڕێوەچووە.\nسەرچاوەكەی (كەركوك ناو) لە هەواڵگری داقوق وتی "ئەو مۆڵگەیەی بۆردومانكراوە پێدەچێت بۆ دروستكردنی بۆمب بەكارهێنرابێت، چونكە كەرەستەی زۆری وەكو تی ئێن تی و نارنجۆكی موگناتیسی لێبووە".\nئەو مۆڵگەیە و پوچەڵكردنەوەی بۆمبەكان لە سنوری نێوان هەردوو گوندی سمود و حەشیشە بووە لە باشوری خۆرئاوای داقوق.\nهەر لە داقوق و لە نزیك گوندی سعێدی، "چەكدارێكی داعش" دەستگیركراوە، سەرچاوەكە وتی "نازناوی ئەبو ئەحمەدە ودانیبەوەداناوە لێپرسراوی گواستنەوی پارەیە بۆ شانە نوستنەکانی ناو شار".\nدەستگیركراوە، ناسناوی ئەبو ئەحمەدە ودانیبەوەداناوە لێپرسراوی گواستنەوی پارەیە بۆ شانە نوستنەکانی ناو شار\nلە پارێزگای دیالەش، سوپا و حەشدی شەعبی، لە سنوری نێوان قەزای خانەقین و ناحیەی جەلەولا، چوار رۆژە ئۆپەراسیۆنی سەربازیی دەكەن.\nلەگەڵ دەستپێكردنی ئۆپەراسیۆنەكەی ئەمڕۆی خانەقیندا، چوار سەربازی سوپا بە قەناس پێكران و برینداربون، ئەوەش لە گوندی ئیسڵاح سەر بە ناحیەی جەلەولا، بەپێی پەیامنێری (كەركوك ناو) لەو قەزایە.\nئۆپەراسیۆنەكان بەپێی فەرماندە سەربازییەكانی عیراق، لەژێر چاودێری مستەفا كازمی، سەرۆك وەزیرانی عیراق و فەرماندەی گشتی هێزە چەكدارەكان بەڕێوەدەچن و ئامانج لێی كۆتاییهێنانە بە "چەكدارانی داعش و رێگریكردنە لە زیادبونی مەترسییەكان".\nفەرماندەیەكی پێشمەرگە كە لە سنوری خانەقین لە ئەركدان، بە (كەركوك ناو)ی وت "بۆ ئەو ئۆپەراسیۆنانە هیچ هەماهەنگییەكمان لەگەڵ هێزە عیراقییەكاندا نییە، لەكاتێكدایە جموجۆڵی داعش لەنێوان هێزی هەردولادا بونی هەیە".\nته‌نیا له شوباتی ئه‌مساڵدا زیاتر له 10 چه‌كداری حه‌شدی شه‌عبی و سوپا له ناوچه‌كانی خانه‌قین و جه‌له‌ولا به‌هۆی هێرشی داعشه‌وه كوژراون، له‌گه‌ڵ ئه‌و زیانانه‌ی به‌ر ماڵ و باخی هاوڵاتیانی گوندنشین كه‌وتون.\nلە 15ی شوباتی رابردوو، دوای زیادبونی هێرشەكان بۆ سەر هێزە عیراقییەكان بە تایبەت لە سنوری داقوق، عوسمان غانمی، وەزیری ناوخۆی عیراق سەردانی كەركوكی كرد.\nبەپێی سەرچاوەكانی (كەركوك ناو)، غانمی لەو سەردانەیدا نیگەرانیی خۆی بە هێزە ئەمنییەكانی كەركوك گەیاندووە و "رەخنەی لێگرتون لە پڕنەكردنەوەی بۆشاییە ئەمنییەكان و نەبونی هەماهەنگیی و زانیاریی هەواڵگری نێوانیان". هەروەها پێی راگەیاندون "مەترسییەكانی داعش لە كەركوك لەزیادبوندان و هێزی زیاتر دەنێرین".\nیەكێك لە سەرچاوەكانی (كەركوك ناو)، وتی "لە كۆبونەوەكاندا غانمی داوایكردووە دوبارە پێداچونەوە و رێكخستنەوە بە پلانی ئەمنی لەناوەوە و دەرەوەی كەركوكدا بكرێت، تاکو بتوانرێت بۆشاییە ئەمنییەکان پڕبکرێنەوە".\nوەزیری ناوخۆی عیراق نیگەرانییەكانی لە كەركوك هەڵڕشت


״مەسیح״ لە سەردەمی كاندیدەكاندا | ئاژانس\nHome بیروڕا ״مەسیح״ لە سەردەمی كاندیدەكاندا\non: ئه‌یلول 13, 2018 In: بیروڕا, ناوخۆییNo Comments\nفیلمی «ئینجیل بەپێی گێڕانەوەی مەتا»(The Gospel According to St Matthew) يەكێكە لە فیلمە دیارەكانی دەرهێنەری ئیتالی (پییەر پاولۆ پازۆلینی). پازۆلینی لە ساڵی 1964 ئەم فیلمە بەرهەمدێنێت و بەپێی نوسخەی «مەتا» ڕووداوەكان دەڕۆنە پێشێ. وەك دەوترێت گێڕانەوەكانی تری ئینجیل لە ڕوانگەی پازۆلینی یەوە، یان زۆر تەمومژاویین یاخود زۆر عاتفی و باون. بۆیە پازۆلینی نوسخەی مەتا هەڵدەبژێرێت و عیسایەكی كەمتازۆر شۆڕشگێڕ و چەپئاسا درووستدەكات. هەموو دەزانین مەتا یەكێك بوو لە دوانزە قوتابییەكەی چواردەوری مەسیح، هەر ئەویش یەكێك لە ئینجیلەكان دەنوسێتەوە و بەشێكی دیاریكراو لە كتێبی پیرۆز پێكدێنێت. قسەكە لێرەدا ئەوەیە كە كاتێك دەرهێنەرێكی كۆمۆنیست بە ژیانی پەیامبەرێكدا دەچێتەوە، بەدوای چیدا دەگەڕێت؟ ئاشكرايە پازۆلینی پێشتر سەر بە ئاینزای كاسۆلیك بووە بەڵام لە كاتی بەرهەمهێنای فیلمەكەدا دەمارگیرییەكی زۆری دژی دین هەبووە. ڕەنگە وەڵامێكی سەرپێی، هەر ئەوە بێت كە لە دیدی پازۆلینییەوە دینی مەسیحی(یان باشترە بڵێین سیمای عیسای مەسیح خۆی) خاڵی نیە لە ئیمكانی ڕزگاری. بەتایبەت ئەو ئیمكانەی كە حەقیقەتێك بوونی هەیە و دەبێت بە گوێی خەڵكدا بدرێت. ئەویش لە سەردەمێكدا كە پۆستمۆدێرنە بانگەشەی نەمانی حەقیقەت و ڕێژەییبوونی حەقیقەت دەكات. نەمانی حەقیقەت و گۆڕانی ئیشی حەقیقەت، باجی خۆی هەیە و پێناچێت مرۆڤ و كۆمەڵگا زۆر بەرگەی بگرن. ئەمەش لە كایەی سیاسەت و بەتایبەت پرۆسەیەكی وەك «هەڵبژاردن»دا دەردەكەوێت. لەم هەڵبژاردنانەی ئێستادا، كەمتازۆر شوێنەوارەكانی ونبوونی حەقیقەت دەبینین. حەقیقەت بەو مانایەی كە كۆمەلگا(یان بەشێك لە كۆمەڵگا) لە دەوری ئایدیایەك كۆبكاتەوە و ڕزگاریی پێ بێت. ئەوەی ئێستا دەیبینین پتر ناحەقیقەتە، یان كورتبوونەوەی حەقیقەتە بۆ كۆمەڵێك درووشمی ڕاگوزەر و هەلپەرستانە. ئەوەی لە زاری لیستەكان و كاندیدەكانەوە دەیبینین، ئەتككردنی «حەقیقەت»ـە. لەبری ئەوەی ئایدیایەك هەبێت و كۆمانبكاتەوە، كۆمەڵێك ڕستە دەبینین كە بۆ سوككردنی حەقیقەت بەرهەمهێنراون و ژیانی مرۆڤ لە كۆمەڵێك موژدەی مسۆگەرنەكراودا كورتدەكەنەوە كە پەیوەندیی بە نان و ئاو و كارەباوە هەیە. دیارە ئەم شتانە گرنگن، بەڵام نەك وەك بەدیلی حەقیقەت. پازۆلینی لە سیاقێكدا مەسیح دێنێتەوە، كە «حەقیقەت» لە ئەوروپای ئەوكاتدا بەرەو ڕێژەییبوونەوە و ئاوابوون دەبرێت. مەسیح لەم فیلمەدا هەر ئەو كەسەیە كە ئامادەیە لەپێناوی حەقیقەتدا بمرێت و بكوژرێت و لە خاچ بدرێت، بەڵام لە كۆنتێكستێكی نوێدا كە ئیزافەی نوێ وەردەگرێت. بە دەربڕینێكی نوێ، هێنانەوەی هەر ڕووداوێكی مێژوویی، زیادەی تری دەچێتەسەر و دەلالەتی نوێ وەردەگرێت. ئەم قۆناغەی كە ئێمەشی تیاین، هەر درێژەی قۆناغەكەی پازۆلینییە. هەڵبژاردنی پارلەمانی بە تایپە هەرە وێرانەكەی، لەم ناوچەیەدا لەسەر حیسابی وێرانكردنی حەقیقەت داڕێژراوە. سوبێكتێكت هەیە كە حەقیقەت كورتدەكاتەوە بۆ فاكتێكی ڕۆژانەیی، بۆ هەڵبژاردنی كاندیدێك كە بەرهەمی ئایدیایەكی ڕزگاری نیە بەڵكو موژدەهێنێكی سەردەمی فەزای مەجازییە(و پشت بە هیچ ئینجیلێكی جدی نابەستێت). دیارە لێرەدا مەبەست لە تاكەتاكەی كاندیدەكان نیە، بەڵكو كاندیدەكان خۆیشیان بەرهەمی سەردەمێكن كە «حەقیقەت» پاشەكشەی كردووە و تاكە پێوەری حەقیقەت لە سندووقی دەنگداندایە(ئەمە لەكاتێكدا «حەقیقەت» بە ژمارە و حیسابات ناپێورێت و ڕەهەندێكی شۆكهێنەر و تراومایی هەیە). هەر ئەوەی كە كۆمیسیۆنێك دێت و دەنگەكان جیادەكاتەوە، «حەقیقەت» پێشوەخت لەناوچووە.\nبەپێی فیلمەكەی پازۆلینی، لەم سەردەمەدا، فیگەری مەسیح بەرەو ئاوابوون دەبرێت. فیلمەكە لە ماوەی دوو سەعاتدا، ئەو پەیامەمان پێ دەڵێت كە «ژیانی مرۆڤ لە ناندا كورتنابێتەوە». كاتێك لەو بیابانەدا كە شەیتان تەحەدای مەسیح دەكات و دەڵێت «ئەگەر تۆ كوڕی خودایت، ئەوا ئەم بەردانە[ی چواردەورت] بگۆڕە بۆ نان». مەسیحیش وەڵامدەداتەوە: «مرۆڤ تەنیا بە نان ناژی». ڕاستە كە دەبێت نان شتێكی مسۆگەر بێت بۆ مرۆڤەكان، بەڵام حەقیقەت لە ناندا كورتانبێتەوە. نان یەكێكە لە بەرەكەت و ئیمكانەكانی حەقیقەت. ئەم هەموو پەیامە بۆ شكۆداركردنی نان، بۆ سەركوتكردنی حەقیقەتە. ئەمڕۆ مرۆڤەكان تا ئەو جێیە هیلاك و خاڵیكراونەتەوە، كە نان بە هاوتای حەقیقەت بزانن. تەنانەت لە عەقڵی باودا ڕستەیەك دەدرێتە پاڵ ماركس كە گوایا «نان لە ئازادی گرنگترە». بەڵام گرنگیدانی ماركس بە ژیانی ڕۆژانەی مرۆڤ و كێشەی نان، بەو مانایە نایەت كە هەركە پاروویەك نانمان دەسكەوت ئیتر ژیان بە ڕیتمێكی باش دەڕوات. بەپێچەوانەوە، نان لای ماركس پاش حەقیقەت دێت. ئەو حەقیقەتەی كە دەبێت ئەم تایپە لە ژیان بەسەربچێت و لەناو تایپێكی تازەی ژیانكردندا هەم نان فەراهەم بێت و هەم پێداویستییە مەعنەوییەكانی تری مرۆڤیش. لە فیلمەكەی پازۆلینیدا ڕستە توندەكانی مەسیح دەبینین كە سازشی لەسەر نیە. لەوێدا عیسا وەك سەرەك لیست و حیزب و كاندیدەكانی ئەمڕۆ داوای ئەوە ناكات تاقیبكرێتەوە، بەڵكو پێی وایە حەقیقەت/خوداوەند ڕەهەندێكی تیایە كە تاقیناكرێتەوە و لە ئەزموون بەدەرە. دابەزینی «حەقیقەت» بۆ ئاستی تاقيبوونەوە و تاقیكردنەوە، خودی حەقیقەت لەناودەبات. لە بانگەشەكاندا دەبینین كە دەوترێت بۆ یەكجاریش بێت، دەنگێكی نوێ ئەزموونبكە و تاقیبكەوە. ئاشكرایە ڕەهەندی پشت ئەم بانگەشەیە، هێنانەخوارەوەی حەقیقەتە بۆ ئاستی لۆژیكی شتومەكی سەفەری و «یەكجار مەسرەفكراو». لە فیلمەكەدا بەپێچەوانەوە عیسایەكی بێباك دەبینین كە پەیامەكەی خۆی فڕێدەدات و دەڕوات، بەناو كێڵگە و بە لای جووتیار و ماسیگرەكاندا دەڕوات و زۆر دامێنگیریان نابێت. كاتێكیش بە پیترۆس و ئاندریاس (ـی ماسیگر) دەڵێت: دوام بكەون با بڕۆین ڕاوی مرۆڤ بكەین [نەك ماسی]، خۆی تەعبیرە لەوەی كە مرۆڤ هێشتا ئەو بوونەوەرەیە كە قابیلی ئاگاداركردنەوە و پەیامدارییە و وەك ئەمڕۆ كۆمەڵێك ئۆبێكتی وێڵكراو نین.\nخاڵێكی گرنگ كە لە فیلمەكەدا دەیبینین و بۆ ئەمڕۆ جێی سەرنجە، فەزای گشتی و پانتایی كۆمەڵایەتییە. پانتایی كۆمەڵایەتی لە زەمانی مەسیحدا، پانتاییەكی تارادەیەك لەمسكراو و كۆنكرێتییە، بەڵام ئەمڕۆ پانتایی كۆمەڵایەتی وەرگەراوە بۆ فەزای گشتی. فەزایەك كە وەك سەدەی نۆزدە ڕوون و بەرجەستە نیە، بەڵكو فەزایەكی ڕووت و ئەبستراكتە. ئەوانەی لەم فەزایەدا دەژین مرۆڤە پەیامدار و بەرپرسیارەكان نین، بەڵكو كۆمەڵێك دەموچاوی ئەبستراكت و لەمسنەكراون. فەزای گشتی لێرەدا بەو مانایەیە كە ڕووبەرێكی هاوبەش هەیە و مرۆڤەكان بیری تیادەكەنەوە و گفتوگۆی تیادەكەن(یان تەنانەت گفتوگۆیشی تیاناكەن و شەڕی لەسەر دەكەن و حەقیقەتی تیا بەرهەمدەهێنن!). ئایا لە كۆمەڵگای ئێمەدا و لەمڕۆدا ئەو فەزا گشتییە ماوە؟ ئایا هەر هەبووە؟ ئایا ئایندەی فەزای گشتی بەرەو كوێ دەڕوات؟ ئایا مرۆڤەكان چیتر لێك تێدەگەن و زمانێكی ڕێژەیی ماوەتەوە بۆ حاڵیبوون؟ ئەمە ئەو پرسیارانەیە كە كاریگەریی جدیی لەسەر سیاسەت هەیە و لە داهاتوویشدا دەیبێت. بۆ كەسێك كە بروای بە حەقیقەتە، دەبێت بەجدی بیر لە فەزای گشتییش بكاتەوە. یەكێك لە قووڵبینی و دووربینییەكانی فەیلەسوفی دانیمارك، سورێن كیركەگارد ئەوە بوو كە لە ناوەراستی سەدەی نۆزدەدا مەترسیی ئەو شتە دەخاتەڕوو كە ناوی فەزای پەبلیك و گشتییە(the public). واتە كیركەگارد خەمی ئەوەی نەبوو كە فەزای گشتیی مرۆڤەكان چۆنن و چیی تیا دەگوزەرێت، بەڵكو پێی وابوو خودی فەزای گشتی و پەبلیك خۆی مەترسییە. تەنانەت كیركەگارد دەقاودەق باسی ئەوە دەكات كە هاتنی «پەبلیك و فەزای گشتی» پێش هەمووشت ڕێگرە لەوەی چیتر مەسیحیەت وەك دینیكی حەقیقی بمێنێتەوە. كیركەگارد هاتنی چاپەمەنی و بڵاوكراوە ڕۆژانەییەكان بە هۆكاری درووستبوونی (پەبلیك) دەزانێت و پێی وایە پاش پەبلیك و چاپەمەنییەكان چیتر ئەو بەرپرسیاری و حەقیقەتە نامێنێت كە لە مەسیحیەتدا هەیە. دیارە ئەو مەسیحیەتەی كە كیركەگارد بڕوای پێی بوو، مەسیحیەتێكی فەلسەفی و پابەند و قووڵ بوو. كیركەگارد پێی وایە هاتنی چاپەمەنی، «مەسیحیەت نامومكین دەكات». واتە كیركەگارد ئاگای لە ڕەچەڵەكی فەزای گشتی بووە كە وردەوردە مرۆڤەكان لە بەرپرسیاریی ڕاستەوخۆ دادەماڵێت و هەزار بیانوویان دەداتێ خۆیان لە وەزیفەی ڕاستەوخۆ بدزنەوە. هەر خودی ڕۆژنامە ئەو مەترسییەی لای كیركەگارد هەڵگرتووە كە كەسێكی نەناس بەناوی نووسەرەوە شتانێك بۆ چەندەها كەسی نەناسراوی تر بڵاودەكاتەوە و ئەم دوو جۆرە خەڵكە هەرگیز بەرپرس و پابەند نین بەرامبەر بەیەكتری. لەخۆڕاش نیە كە هۆبێرت دریفۆسی فەیلەسوف، لە كتێبەكەیدا دەربارەی ئەنتەرنێت، دەگەڕێتەوە سەر كیركەگارد و جۆرێك لە جینالۆژیا و ڕەچەڵەكناسی بۆ ئەنتەرنێت دەكات و ئەم نابەرپرسیارییەی ئەمڕۆ دەگەڕێنێتەوە بۆ سەدەی نۆزدە و پێشتریش كە چاپەمەنی دێت. جێی خۆیەتی ئاماژە بەوە بكەین كە چاپەمەنی یەكێك بوو لە ئیمكانەكانی ناو عەقڵی مۆدێرنە و تازە ڕوویداوە، بەڵام پێش هەر شتێكیش ناسینی ڕەچەڵەكی فەزای گشتی و پەبلیك بایەخی زۆری هەیە بۆ هەر سیاسەتێكی ڕزگاری. لەمڕۆشدا بەڵێنی كاندیدەكان و لیستەكان، مادام لە فەزا و پەبلیكێكی مەجازییەوە دەردەچێت، هەڵگری هیچ بەرپرسیارییەكی كۆنكرێتی نیە. بۆنمونە گەر مەسیح(و فیگەرەكانی تری حەقیقەت وەك لینین و …) ڕاستەوخۆ و بەبێ نێوانگر بانگەشەی حەقیقەتیان كردبێت، ئەوا ئەمڕۆ دەیان نێوانگر و میدیۆم هەن كە هیچ سیاسییەك بەشێوەی ڕاستەوخۆ نابەستنەوە بە خەڵكەوە. ئەو سەگباوەڕی و نیهیلیزمەش كە ئێستا لەناو خەڵكدا بەربڵاوە، تەنیا پەیوەندیی بە فاسدبوونی سیستەمی سیاسییەوە نیە بەڵكو بەشێكیشی پەیوەندیی بەو فەزا پەبلیكەوە هەیە كە مرۆڤ دەیان بیانووی هەیە بۆ ئەوەی لە نیگای ئەوانیتر خۆی بدزێتەوە و هەندێك بەڵێن بدات و دواتر نەبینرێتەوە. لە فیلمەكەی پازۆلینیشدا، مەسیح كاتێك نابیناكان و گەڕوگولەكان چاكدەكاتەوە نایكاتە بانگەشە، بەڵكو پێیان دەڵێت: لای كەس باسی مەكەن، تەنیا لای كاهینەكان نەبێت، ئەویش بۆ ئەوەی «حەقیقەت»یان لا ئاشكراببێت. كاتێكیش لەكۆتاییدا یەهودا خیانەت لە مەسیح دەكات و دەیفرۆشێت، هێشتا لە بازنەی حەقیقەتدایە و پاش خیانەتەكە پاشگەزدەبێتەوە و خۆی بە درەختێكدا هەڵدەواسێت و خۆی دەكوژێت. بەپێچەوانەی سیاسەتی ئەمڕۆوە كە هەلپەرستی و جیابوونەوەی خێرای كەسایەتییە سیاسییەكان لە حیزبەكان و تەراتێنی كاندیدەكان، فۆرمێكی تازەی خیانەتە كە لەجیاتیی حەقیقەت، لەسەر بەرژەوەندی و دەسكەوتی خێرا بنیاتنراوە. بۆیە حەقیقەت لەمڕۆدا پەیوەندیی بەو ڕیسكە مەسیحییەوە نیە كە دەڵێت ئەوەی شوێنی مەلكوت و حەقیقەت بكەوێت، دایك و برای منە. ئەمڕۆ دەسكەوتی خێرا، جێی حەقیقەتی گرتووەتەوە. پازۆلینی ساڵی 1975 لە چواردەوری شاری ڕۆما دەكوژرێت و هێشتا كوشتنەكەی بەتەواوی ڕوون نیە، ئەمەش بیرخەرەوەی ئەو ڕاستییەیە كە بەرهەمەكان و خالقەكانیان هێشتا پەیوەندییەكی حەقیقەتئاسایان پێكەوە هەبووە و لەبەر ئەمەشە هەندێك كەس دەڵێن: پازۆلینی بووە قوربانیی بەرهەمەكانی خۆی، قوربانیدانێكی كەمتازۆر هاوشێوەی مەسیح..\nکۆمسیۆن لە بارەی دەنگۆیی هاککردنی سندوقەکانی دەنگدان لە سلێمانی ڕوونکردنەوە دەدات\nپاش 16 ساڵ ״ئامۆزای گەنم״ بەرهەم هێنرا\nلە ڕێگەی وێنەوە تووشبوونی کەسەکان بە خەمۆکی دیاری دەکرێت


زانکۆی سۆران - بەڕێوەچوونی وۆرکشۆپی فۆتۆگرافی مۆبایل\nبەڕێوەچوونی وۆرکشۆپی فۆتۆگرافی مۆبایل\nبڵاوكراوەتەوە لە هەینی, 29 تشرینی دووەم 2019 22:48\nرۆژی چوارشەممە ڕێکەوتی ٢٧-١١-٢٠١٩، بە ئامادەبوونی بەڕێزان"پ.ی.د.عبدالملك عثمان" یاریدەدەری ڕاگر بۆ کارووباری کارگێڕی و قوتابییان و ژمارەیەكی بەرچاو لە مامۆستایان و فەرمانبەران و قوتابییان، وۆرکشۆپێکی تایبەت بە بواری فۆتۆگرافی مۆبایل، بۆ فۆتۆگرافەر" شڤان جبرایل" ناسراو بە " شڤان هەرکی " بەڕێوەچوو.\nلە سەرەتای وۆرکشۆپەکەدا، باس لە گرینگی وێنەو کامێرای مۆبایلە زیرەکەکان کرا، کە لەسەردەمی ئێستاماندا، هیچ جیاوازییەکی ئەوتۆیان نیە لەگەڵ کامێرا پرۆفیشناڵەکان. لە لایەکی ترەوە، ڕێگا گونجاو و جیاوازەکانی وێنەگرتن بە شیوازێکی هونەری جوان و هەروەها ئەو هەڵە باوانەی کە لە کاتی وێنەگرتندا پەیڕەو دەکرێن، خرانەڕوو.\nدواتر بە شێوازی پڕاکتیکی گۆشەو شێوازی وێنەگرتن ڕوونکرایەوە.\nلە کۆتاییدا، لە لایەن میوانان و ئامادەبووانەوە، پرسیارو سەرنجی پێویست سەبارەت فۆتۆگرافی مۆبایل قسەو باسی لەسەرکرا. دواتر لە لایەن راگرایەتی فاکەڵتییەکەمانەوە، سوپاس و پێزانینی فاکەڵتی پەروەردە، پێشکەشی بەڕێوەبەری وۆرکشۆپەکە، کرا.


حیکایه‌تی دارگۆیژێک …. حه‌مه‌فه‌ریق حه‌سه‌ن – Denegkan\nحیکایه‌تی دارگۆیژێک …. حه‌مه‌فه‌ریق حه‌سه‌ن\nbydengekan\tAugust 8, 2009\tچیرۆک\nئه‌م دارگۆیژه زار شیرینه گۆ زێڕینه‌ی دراوسێم، نه قه‌ده‌که‌ی ئه‌وه‌نده ئه‌ستوور‌ه و نه باڵایشی هینده به‌رز هه‌ڵچووه تاکو بۆ کۆڵه‌که و نیرگه‌ی خانوو، یان بۆ داری داره‌ڕا بشێت و بیبڕنه‌وه. به‌ڵکو قه‌دێکی هینده به‌گرێ و گۆڵی هه‌یه داربڕ ته‌ماحی تێناکه‌ن و دارتاش مشاری تێنانێن. لقه‌کانیشی هینده خواروخێچن، جووتیار بۆ کلکی بێڵ و پاچ و ته‌ور چاویان له‌سه‌ری نییه.. گۆیژ تووڵی ئه‌وه‌نده درێژ و شلکی نییه تاکو بۆ سه‌به‌ته و به‌رچنه بشێ. هه‌ر ئه‌وه‌نده‌ی که‌مێک نوشتانته‌وه ئیدی گرده‌بڕ ده‌شکێ. ئه‌م دارگوێژه خه‌ڵفی ڕێک و سافیشی لێ هه‌ڵناکه‌وێ تاکو پیره‌مێرده‌کان گۆچانی لێ چێبکه‌ن. وێڕای ئه‌وه‌ی چه‌ندیش گه‌رمی بکه‌ن هێشتا هه‌ر به‌دڵی ئه‌وان ناچه‌مێ. وه‌لێ شێوه‌کاران له سه‌ره‌تای به‌هارادا دڵیان نایه وێنه‌ی بکێشن و له که‌ڤاڵێکی ڕه‌نگیدا به‌رجه‌سته‌ی بکه‌ن، نه‌بادا بکه‌وێته به‌ر چاو و زاری که‌سانی نه‌فام و به نیازی خراپ چاوی پێداهه‌ڵبهێنن. به‌هاران ده‌ڵێی به‌فری ڕێبه‌ندانی له‌سه‌ر باریوه، کاتێ تارایه‌کی سپی سپیی ئاودامان به‌سه‌ر خۆیدا ده‌دا، تاکو مینا بووک بۆی بڕوانن و خۆشیان بوێ.\nئه‌م دارگوێژه له ئاوه‌دانی ته‌قیوه‌ته‌وه، به لاپاڵێکی سه‌خت و هه‌ڵدێره‌وه هه‌واری هه‌ڵداوه، مرۆڤ به ئاسانی نایگه‌نێ. ئه‌وانه‌ی وا مزراح چێده‌که‌ن، پێی ده‌زانن ئه‌م له (دارکه‌وت) قایمتره و ڕه‌نگیشی ئاڵتره، وه‌لێ دڵیان نایه بیبڕنه‌وه. چڵه وورده‌کانیشی چون دڕک، تیژ و به ئازارن، بۆیه خه‌ڵکی چه‌توون پێیدا هه‌ڵناگه‌ڕێن و ده‌ستی بۆ دریژناکه‌ن. نه‌بیستراوه منداڵ له دوو په‌له‌ی لقه‌کانی داری دارلاستێک چێبکه‌ن. ئه‌وه‌نده‌یش لقوپۆی ئه‌ستوور نییه تا خه‌ڵووزکا‌ر ته‌ماحی تێبکا‌ت. جا کێ دڵی دێنێ دره‌ختی به‌ردار بکات به ڕه‌ژوو؟\nئه‌م دارگۆیژه چه‌ندی مه‌ل خۆشده‌وێ. به‌شێکی گۆیژه‌که‌ی بۆ قه‌له‌باچکه، شالوور و مریشکه‌ڕه‌شه‌یه، کاتێ ئه‌وان جاروبار به‌جڕه‌جڕ و قیژه‌قیژ و زریوه زریو و ئاوازی دڵنشین، دڵخۆشیی ده‌ده‌نه‌وه و ده‌بنه هاوده‌می. ئه‌و گۆیژه به‌خشنده‌یه به‌شی مه‌ڕه‌کێوییه‌کانیش گۆیژ ده‌دات وه‌ختێ له‌سێبه‌ریدا سه‌رخه‌و ده‌شکێنن. هه‌ر ئه‌وه‌نده‌ی دانه‌ی گۆیژه زێڕینه‌کانی پێگه‌یشتن، خۆی بۆ هه‌موو ئه‌وانه‌ی که حه‌زیان لێیه ده‌یوه‌رێنێ. که‌چی هیچ مه‌لێکیش هێلانه له نێو چڵه چڕو به‌یه‌کداچووه‌کانیدا چێ ناکات.. ئه‌وان ده‌زانن چاوی گه‌وره و بچووکی له‌سه‌ره.. ئه‌م دارگۆیژه ئاشنای شوانی ئه‌م گوندانه‌ی بنار بوو. خۆشیان ده‌ویست و پایزان ده‌سرۆکه‌یان لێ پڕده‌کرد.\nئه‌و ڕۆژه له‌گه‌ڵ تاریک و ڕوونی به‌یاندا، فڕۆکه‌یه‌ک به‌هاڕه هاڕ، له تاقی ئاسمانڕا په‌یدابوو. هۆپێکم له خۆ زانی ناڵه‌یه‌ک گوێی ئه‌م چیا بڵنده‌ی کاس کرد و گه‌ڕداوێکی گه‌رم و به‌گوڕ له‌م لاپاڵه‌دا هه‌ڵیکرد و تێم ئاڵا، وه‌ختابوو له ڕیشه ده‌ربێم. خۆڵ و خاشاک و لقوپۆی دار و ده‌وه‌نی به ئاسماندا برد و بینایی لێڵ کردم. وه‌ختێ گه‌ڕداوه‌که نیشته‌وه و به‌رچاوم ڕووناک بووه‌وه. دیتم دارگۆیژه‌که‌ی به‌رانبه‌رم دیارنه‌مابوو. له‌جێی ئه‌و گۆلاوێکی قووڵی لێڵم دی. سه‌د بریا منی (داربه‌وز)ی کۆنه‌ساڵ بوومایه له‌بری ئه‌و! دوێنێ ئه‌م ده‌مانه، که‌ڵێکی حه‌وت ساڵ، حه‌وت گرێ به قۆچه‌کانییه‌وه بوو، پێش ده‌سته‌یه‌ک مه‌ڕه‌کێوی که‌وتبوو، به‌رز و دوور ده‌یڕوانی. به‌لای منیدا داو هه‌ر ئاوڕیشی لێ نه‌دامه‌وه، وه‌لێ له‌بن ئه‌و پیره دارگۆیژه‌دا بۆ ساته‌وه‌ختێ حه‌وایه‌وه. من ئاوا مه‌رگی ئه‌و دار گۆیژه زار شیرنه گۆ زێڕینه‌ی دراوسێم بینی.\nPrevious ئه‌ی ڕه‌قیب …. شه‌ماڵ عادیل سه‌لیم\nNext پرینسیپه‌كانی گه‌شه‌ی ئابووری بۆ كوردستانی باشوور


ئێمە بۆ دوژمن مەرج دیاری دەکەین/ناڵەناڵی دوژمن دەبیسترێت - Mehr News Agency\nAP ١٣٩٩ Esfand ٢٤ ١٤:٣٣\nNews Code 36402\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، سەردار سەرلەشکەر حسێن سەلامی فەرماندەی گشتی سوپای پاسداران وتی: شۆڕشی ئیسلامی ئێران هاتووە تا لە درێژەی ئەرکی پێغەمبەرەکان، ژیانی پاک لە سەر زەوی دابهێنێت و مرۆڤ لە بەندی تاغووت و ستەم ئازاد بکات و ئەوە بە واتای بێعسەتی دووبارەیە.\nناوبراو وتیشی: ئێمە ڕێگایەکی سەختمان لە پێشە، بەڵام پڕین لە هیوا، دوژمنان دەبینین و لە دوورترین خاڵەکان چاوەدێریان دەکەین؛جگە لە ئەوەش ڕێبەرێکمان هەیە کە بیری قووڵ و درێژخایەنی هەیە، بە باشی دوژمن دەناسێت و بڕوای بە جیهان بینی هێز هەیە.\nسەلامی جەختی کرد: چەندین جار ڕووی داوە کە دوژمن ویستوویە ئێمە بخاتە نێو دەستانی خۆیەوە و تەنانەت چەندین جاریش تا سنووری شەڕ چووینەتە پێشەوە، بەڵام هێزی ویلایەت، دوژمنی ڕاو ناوە.\nفەرماندەی گشتی سوپا درێژەی دا: ئەمڕۆ ئێمە بۆ دوژمن مەرج دیاری دەکەین؛ ئاڵبەت هەر کات کەوتینە ناو پەرژینی ئەوانەوە، بەزین؛ بەڵام ئەگەر بۆ دوژمن مەرجمان دیاری کرد، براوە بووین و ئەمە لە حاڵێکدایە کە بەس کەسانی بە ئیمان دەتوانن لە بەرانبەر دوژمنی پێشکەوتوو بوەستن.\nسەلامی وتیشی: ئێمە چەکمان هەیە، فراوان و پێشکەوتووەکەشیمان هەیە؛ واتا چی دیکە دەستمان خاڵی نییە. ئەو هێزەی کە دوژمن هەیەتی ئێمەش هەمانە، بەڵام بە بێ کەسانی بە ئیمان، ئەو چەکانە هیچ کارامە نین؛ کەواتە ئەبێ ئەوانە چێ بکرێن.\nفەرماندەی گشتی سوپا وتی: لە دوورەوە، ناڵەناڵی دوژمن دەبیسترێت و نەخۆش بوونی دەسەڵاتی سوڵتەش دەبیرنێت؛ کاتێک کە زانای بیرمەندمان هەیە و لە سەر دڵەکانی ئێمە کاریگەری دادەنێت؛ کەسێک وەکوو قاسم سولەیمانی پەروەردە دەبێت کە دوژمنیش لە سەر قسە دەکات.


خوێندنه‌وه پێویسته …. به‌ختیار محه‌مه‌د – Dengekan\nbyBaxtyar Muhamad\tAugust 28, 2017\tGeneral, Opinion, Slider\nئه‌وه‌ی كتێب نه‌خوێنێته‌وه، نابێته مرۆڤێكی هاوچه‌رخی ڕاسته‌قینه: كتێب خودێكی جیاواز به‌رهه‌م ده‌هێنێ؛ خودێك، كه هۆشیاره و تێده‌گا، كه ده‌بێ له پێناو چیدا بژی. كتێب له‌م ساته‌وه‌خته‌دا ده‌شێ (له ڕێی درك و هۆشیارییه‌وه)، نیگه‌رانت بكا (واته له ئه‌نجامی زانینه‌وه ببیته مرۆڤێكی خه‌مۆكی و نیگه‌ران)، به‌ڵام ئه‌م نیگه‌رانییه له‌پێناو خوڵقاندن و په‌یداكردنی به‌خته‌وه‌رییه؛ ئه‌و به‌خته‌وه‌رییه‌ی، كه هه‌میشه له دوای ئازاره‌وه له دایك ده‌بێ.\nمرۆڤی كتێبخوێن خاوه‌ن دۆزه (پرسه): دۆزی ناسینی ژیان و گه‌ردوون و مرۆڤ و بوون و نه‌بوون و مه‌رگ و مه‌ته‌ڵی بوونی خۆی. ڕاستییه‌كه‌ی ژیان مه‌ته‌ڵه، كتێب (زانست، عه‌قڵ، زانین) هه‌وڵ ده‌دا هه‌ڵی بێنێ. له‌و كاته‌وه‌ی مرۆڤ ویستوویه‌تی ژیان و بوونی خۆی بناسێ، بیری كردۆته‌وه؛ بیركردنه‌وه‌شی له ڕێی كتێبه‌وه گه‌ڵاڵه كردووه و به‌رهه‌م هێناوه (په‌ره‌ی پێداوه و به‌رجه‌سته‌ی كردووه)؛ كه‌واته كتێب جه‌وهه‌ری پرۆسه‌ی په‌ره‌ستاندنی ژیانی مرۆڤایه‌تی پێكده‌هێنێ.\nكتێب خوێندنه‌وه شتێكی خودییه، هه‌روه‌ها پڕۆژه‌یه‌كی كۆمه‌ڵایه‌تیشه: خود له ڕێی كتێبه‌وه، هه‌م خۆی به‌رهه‌م ده‌هێنێ، هه‌م ئه‌وی دیكه‌ش به‌رهه‌م ده‌هێنێ. له‌مه‌وه كتێب، شارستانییه‌ت (به هه‌موو ڕه‌هه‌نده‌كانییه‌وه) به‌رهه‌م ده‌هێنێ. هه‌میشه له پشت شارستانییه‌ته مه‌زنه‌كاندا كتێب (مه‌عریفه) هه‌بووه. شارستانییه‌تی مه‌زنی گریك كتێب (مه‌عریفه) به‌رهه‌می هێنا. هه‌تا ئه‌م ساته‌وه‌خته‌شی له‌گه‌ڵدا بێ مه‌عریفه‌ی مه‌زنی یۆنانی (فه‌لسه‌فه و هونه‌ر و زانست و ئه‌ده‌ب و ئایین و مۆسیقای یۆنانی) به‌خششی بێكۆتایی مه‌زنی خۆی پێشكه‌ش به هه‌موو كۆمه‌ڵگه‌كانی مرۆڤایه‌تی ده‌كا. هه‌موو شارستانییه‌ته مه‌زنه‌كان (چین و هیند و ڕۆمان و ئیسلام و ڕۆژئاوای هاوچه‌رخ و… تاد.) كتێب و ته‌نها كتێب به‌رهه‌می هێناون و به‌رجه‌سته‌یان ده‌كا.\nده‌شێ، ئه‌گه‌ر كتێبه‌كان نه‌بونابایه، ئه‌وه هیچ ئایینێكی گه‌وره (زه‌رده‌شتیی، بوودایی، مه‌سیحیی، یه‌هوودیی، ئیسلام…) به‌م شێوه‌یه‌ی ئێستایان به‌رجه‌سته و به‌رده‌وام نه‌بوونایه. هه‌موومان ده‌زانین قورئان زامنی مانه‌وه‌ی (جگه له فاكته‌ری دیكه) ئیسلامه؛ هه‌روه‌ك چۆن كتێبی پیرۆزیش به هه‌ردوو سه‌رده‌مه‌كه‌یه‌وه (كۆن و نوێی) زامنی مانه‌وه‌ی مه‌سیحییه‌ت و یه‌هودییه‌ته؛ كه‌واته كتێب خودێك به‌رهه‌م ده‌هێنێ (په‌روه‌رده ده‌كا)، كه ده‌توانێ داهێنه‌ر بێ. خودێك، كه ده‌توانێ كۆمه‌ڵگه‌یه‌كی زیندووش به‌رهه‌م بهێنێ.\nكتێب خوێنه‌وه (خوێنه‌ر)، ئه‌گه‌ر نووسه‌ر یان هونه‌رمه‌ندیش نه‌بێ، به‌ڵام ده‌توانێ دوو قسه‌ی باش، یان دوو كاری باش بۆ ئه‌وی دیكه و بۆ كۆمه‌ڵگا بكا و خۆشی ببێته كه‌سایه‌تییه‌كی كارای جوان و جیاواز؛ كه‌واته وه‌زیفه‌ی كتێب (ڕۆشنبیریی) وه‌زیفه‌یه‌كی ئه‌خلاقییشه. چ لایه‌نی ئه‌خلاقی و چ لایه‌نی جوانكاری و چ لایه‌نی مه‌عریفی، ته‌واوكه‌ری یه‌كترن. ئه‌م سێ ڕه‌گه‌زه ڕۆحی هه‌موو داهێنانێكی (ئه‌ده‌بی و هونه‌ری و زانستی…) ڕاسته‌قینه پێك ده‌هێنن. به نموونه: ئه‌ده‌ب (هونه‌ر) ته‌نها چێژ (جوانی) نابه‌خشێ، به‌ڵكو په‌یامیشی هه‌یه؛ وه‌ك برێخت ده‌ڵێ، په‌یامی گۆڕینی واقیعی هه‌یه. ته‌نانه‌ت سوریالییه‌كانیش پێیان وایه، كه ده‌بێ فیكر (ئه‌ده‌ب و هونه‌ر) له پێناو ((گۆڕینی بارودۆخی ژیان)) دا بێ.(1) به باوه‌ڕی ئێمه ئه‌وه‌ی ده‌ڵێ ئه‌ده‌ب (هونه‌ر) ئه‌م وه‌زیفه‌یه‌ی نییه، هه‌ڵه‌یه‌كی كوشنده ده‌كا. پێده‌چێ هه‌موو شاكاره نه‌مره‌كان، خاوه‌ن ئه‌م په‌یام و وه‌زیفه‌یه (پڕۆژه مرۆڤایه‌تییه‌ش) بووبن. تۆ بڵێی له ده‌ره‌وه‌ی مانادا (مانای مرۆیی به‌رزدا) هیچ به‌رهه‌مێك نه‌مریی ڕاسته‌قینه بۆ خۆی به‌ده‌ست بهێنێ؟\nهه‌ندێك له‌و هونه‌رانه‌ی، كه مانای به‌رجه‌سته‌ی ئاشكرایان نییه (وه‌ك مۆسیقا)، ئه‌وه له‌ناو ڕۆحدا، به زمان و شێوازی خۆیان، له ڕێی هه‌ستی بیستنه‌وه، مانا (واتا و چێژ) دروست ده‌كه‌ن. ئێمه كه چێژ له پارچه‌یه‌ك مۆسیقا وه‌رده‌گرین، به‌خته‌وه‌رمان ده‌كا؛ به‌خته‌وه‌رییش پرسێكی ئه‌خلاقییه؛ ئه‌خلاقیش ڕاسته‌وخۆ به‌نده به مرۆڤه‌وه. له‌مه‌وه جوانی و ئاكار، پێكه‌وه، باشتر خزمه‌ت به ژیان و به مرۆڤ و به مرۆڤایه‌تی ده‌كه‌ن. هیچ ئه‌ده‌ب و هونه‌رێك بوونیان نییه له ده‌ره‌وه‌ی ئه‌م ئامانجانه. پێده‌چێ هیچ ئامانجێكی جوانكاریش به‌ده‌ر نه‌بێ له ئامانجه مرۆییه ئه‌خلاقییه‌كه. هنری جیمز ده‌ڵێ: ((هه‌موو هونه‌رێك ئامانجی هه‌یه و هه‌موو هونه‌رێكیش ئیستاتیكانه دیاریكراوه)).(2) دواجار هه‌موو شتێك مرۆڤ ده‌یكا و له پێناو مرۆڤدا ده‌كرێ. له‌مه‌شه‌وه هه‌موو شتێك به‌نده به چوارچێوه مرۆڤایه‌تییه‌كه‌وه.\n1- بۆ ئه‌م بابه‌ته بڕوانه: السوريالية, ترجمة و اعداد: امين صالح (دار الفارابي, ط2: 2010م), ص 231.\n2- بيتر تشايلدز, الحداثة, ت: د. باسل المسالمة (دار التكوين, ط1: 2010), ص 111.\nPrevious پرۆژه‌ی ئه‌زموونێکی شیعریی … هه‌ژار ئه‌بوبه‌کر \nNext سەما چ بە من دەگەیەنێت … خەندە حەمید


رۆڵی زانستی مێرووناسی لە لێكۆڵینەوەی تاواندا\nپروشە قەلەندەر كەسنەزانی\nزانستی مێرووی تاوان ئەو زانستەیە كە دەتوانرێت پشتی پێ ببەسرێت و وەك ڕێگایەك بەكاربهێنرێت بۆ گەیشتن بە راستی و دۆزینەوەی هۆكاری روودانی تاوان .\nهەموو تاوانێك كە روو دەدات كۆمەڵێ شوێنەوار ( ئاسەوار ) بە جێ دەمێنێت لەدوای خۆی و وە مێرووش یەكێكە لەو ئاسەوارە گرنگانە كە بەجێ دەمێنێ لە دوای رودانی تاوانەكە و وەك بەڵگەیەك مامەڵەی لەگەڵ دەكرێت لە شانۆی تاواندا وەك تاوانەكانی كوشتن (قتل)، خۆكوشتن (انتحار ) یان دەست درێژی سێكسی (اغتصاب) .\nلەم ڕووەوە زانستی مێروو بە شێوازی جیاواز سوودی لێوەردەگیرێت لە بواری پزیشكی دادوەری و لێكۆڵینەوەی تاواندا . زانستی مێرووناسی بەشێوەیەكی گشتی چەند لقێك لە خۆ دەگرێت كە گرنگترینیان ئەمانەن :\nیەكەم/ زانستی مێرووی شارستانی ( Urban Entomology)\nئەم زانستە ئەكۆڵێتەوە لەو مێرووانەی كە لە بینا و باڵەخانەو خانوودا دروست دەبن بە هۆی كۆنیانەوە بێت یاخود هەر هۆكاری تر بێت وەك گۆڕینی ژینگەو بەكار هێنانی بەردەوام ئەو شوێنە دروست دەبێت.\nزانستی مێرووی خۆراكی خەزن كراو ( Stored products Entomology )\nلێكۆڵینەوە لەسەر ئەو مێرووانە دەكرێ كە بەهۆی خواردنی هەڵگیراوەور كە خەزن كراون دروست دەبێت وەك دانە وێڵەكان یان هەر بەرهەمێكی خۆراكی تر .\nسێهەم/ زانستی مێرووی پزیشكی تاوانناسی\n( Forensic Medicolegal Entomology )\nئەم زانستە بەكاردێت بۆ لێكۆڵینەوە لە تاوانەكانی توندوتیژی وەك كوشتن (قتل)، خۆكوشتن (انتحار ) یان دەست درێژی سێكسی (اغتصاب)\nزانستی ژەهری مێروو ( Entomotoxicology)\nكە سوود دەبینرێت لە مێروو بۆ زانینی هەر ژەهرێك لە لاشەكە هەبێت كە لە رێی پشكنینی سامپڵێك لە مێرووكە و بردنی بۆ تاقیگە وە بزانرێت كە ئایە ئەم ژەهره پەیوەندی هەیە بە لاشەكە یان نا .\nگرنگی بەكار هێنان و سوود وەرگرتن لەم زانستە چیە ؟\nیەكەم / بۆ دیاری كردنی كاتی رودانی تاوان\nلە بواری لێكۆڵینەوەی تاواندا پزیشكی دادوەری چەندین رێگای هەیە بۆ دۆزینەوەی كاتی مردن ، ئەم زانستە ش وەك یەكێ لە رێگاكان بۆ كاتی مردنی لاشەكە سوودی لێ وەرئەگرێت . ئەوەش لە رێی جۆری مێروو وە تەمەنی هێلكەی مێرووەكە وە درێژی و گەورەیی مێرووەكە و زۆر بوونی مێرووەكان دەتوانرێت بگەیتە ئەنجام و دەر بكەوێت كە كەی لاشەكە مردووە.\nدووهەم/ بۆ دیاریكردنی لایەنی جوگرافی رودانی تاوان .\nهەروەها لە ڕووی جوگرافیەوە مێرووەكە دەری ئەخات جوگرافیای لاشەكە لە چ ژینگەیكدا بوە بۆ نموونە ئەگەر ژینگەی داخراو بێت ئەوا مێرووەكەی جیاوازە وەك لە ژینگەی كراوە . یاخود نەبوونی هیچ مێروویەك لە دەوری لاشەكە ئەوا دەر ی ئەخات كە لاشەكە یان لە سەلاجە دا بوە یان لە ژینگەیەكدا هەڵگیراوە كە مێروو پێی نەگات .\nبەتایبەت لە روی جوگرافیاوە سودی دەبێت ئەگەر لاشەكە لە شوێنێكی تر كوژرا بێت وە گواسترابێتەوە بۆ شوێنێكی تر ئەوا مێرووەكە بڵاو دەبێتەوە پاش ماوەی مێرووەكە دەر ئەكەوێت لە كوێوەوە گواستراوەتەوە .\nیاخود هەندێ مێروو هەیە تایبەتە بە ناوچەیەكی جوگرافیای دیاری كراو وە كاتی گواستنەوەی لاشەكە دەر ئەكەوێت ئەم لاشەیە سەرچاوەی لە كوێوەیە سەر بە چ ناوچەیەكە .\nمێروو چۆن داخڵی گیانی قوربانی ئەبێت ؟\nزۆربەی كات لەبەشە كراوەكانی لاشەی مرۆڤ ئەم مێرووانە دەچنە ناوەوەی لاشەكە وەك دەم ، لوت، گوێ ، شوێنی برین هتد ....\nوە هەمیشە مێروو دەگەرێت بە دوای شوێنێكدا كە بتوانێت هێلكە و گەراكانی دانێ . بۆ نموونە ئەگەر كەسێك بەرگولە كەوتبێ ئەوا یەكەم شوێن لە ناو برینی گولە كە ئەم مێرووە هێلكەكانی دا ئەنێ.\nپ/ چۆن پشكنین بۆ مێروو دەكرێت ؟\nبردنی سامپڵێك لە مێروەكە بۆ تاقیگە دەتوانرێت دەری بخات كە پێكهاتەی لاشەكە چی تێدایە .\nبۆ نموونە ئەگەر مردووەكە مادەی هۆشبەر ( كۆكایین) لەلا شەكەیدا هەبێت ئەوا مێرووەكانی لاشەی ئەو كەسە زوتر گەشە دەكەن گەورەدەبن بە خێرایی زوتر زیا دەكەن . یان ئەگەر لاشەكە ژەهراوی كرابێت ئەوا لە تاقیگە دەردەكەوێت كە نمونەی مێروەكە ئەپشكێنرێت كە چ جۆرە ژەهرێك بەكارهاتووە .\nپ/ ئایە زانستی مێروو لەو تاوانانەی كە ئەشكەنجەی تێدابووە سودی هەیە وەك بەڵگەیەك؟\nئەگەر هاتوو قوربانیەكە پێش گیان لەدەستدانی ئەشكەنجە درابێت ئەوا زانستی مێرووی تاوانناسی هۆكارێك دەبێت بۆ ئاشكرا كردنی ئەو حاڵەتە.\nبۆ نموونە ئەگەر قوربانیەكە بۆ ماوەیەكەی زۆر بەسترابێتەوە نەهێڵدرابێت میز بكات ئەوا دەرچەو میزەڕۆی كەسەكە مێرووی دەبێت وە دەر ئەكەوێت كە قوربانیەكە ئەشكەنجە دراوە بۆ ماوەیەكی زۆر میزی نەكردوە .یان ئەگەر قوربانیەكە لە كاتی ئەشكەنجەدا لە هۆش خۆی چوبێت و بۆ نموونە چاوی بریندار بوبێت ئەوا مێروو لە چاویدا دەرئەكەوێت .\nیاخود ئەگەر بەسترابێتەوە و شوینی بەستنەوەكە سوردەبێت وە دەبێتە برین و ئەو كات مێرووی تێ ئەدات ئەمەش بەڵگە دەبێت كە بەستراوەتەوە.\nیان ئەگەر كەسەكە مردبێت بەهۆی پشتگوێ خستن و گوێ پێ نەدانەوە بێت بۆ نموونە كەسەكە لەخانەی بەساڵاچوواندا یان خانەی مناڵاندا بێت و بۆ ماوەیەكی زۆر دایپی نەگۆرێت ئەوا جۆرێ مێرووی تایبەت هەیە كە ئەیاتە دایپیەكە و وە دەرئەكەوێت كە ئەم قوربانییە پشت گوێ خراوە و خزمەت نەكراوە.\nپ/ ئایە جۆری مێرووەكە دەگۆڕێت بەپێی قۆناغی شی بونەوەی لاشەكە ؟\nمێروو بەپێی قۆناغی شیبونەوەی لاشەی كەسەكە دەگۆرێت . هەندێ مێروو لەسەرەتای شیبوونەوەوە دەگاتە لاشەكە وەك مێشی شین ، بەڵام جۆری تر لە مێروو دوای بۆگەنبوون و شیبونەوەی لاشەكە بەدەردەكەوێت وەك قالۆنچە.\nوەك باسمانكرد زۆربەی كات لە شوێنە كراوەكانی لاشەی مرۆڤ ئەم مێروانە دەچنە ناو لاشەكە و هۆكارێك دەبن بۆ شیبونەوەی لاشەكە . وە جۆری مێروەكان زۆرن و لە ناوچەیەك بۆ ناوچەیەكی تر دەگۆڕێت لە نموونەی ئەو مێرووانەش ( مێشی شین ، قالۆنچە ، كرم ، جاڵجاڵۆكە ، سیسرك ، هتد ....)\nتێبینی / ئەم بابەتە تەنها كورتەیەكە و بە شێوەیەكی گشتیە كە تەنیا مەبەست ئاشنا كردنی خوێنەر بەم زانستە و وەك زانیاریەكی گشتی لە بواری لێكۆڵینەوەی تاواندا باسم كردوە چونكە ئەم زانستە زۆر وردو بەرفراوانەو لە پۆستێكدا هەر ئەوەندە دەتوانرێت ئاماژەی پێ بكرێت .\nماستەر لە لێكۆڵینەوەی تاوان / بەریتانیا


ململانێی هەژمونی ئێران و ئیسرائیل لە سوریا\nYou are at:Home»شیکاری»ململانێی هەژمونی ئێران و ئیسرائیل لە سوریا\nBy nuche.net on\t 2018/02/11 شیکاری, گرنگ\nبەر لەوەی، کە ناڕەزایی و خۆپێشنادانەکانی سوریا سەرکوت بکرێت و نەیاران لە دژی رژێمی بەشار ئەسەد چەک هەڵبگرن، ناوەندە دیپلۆماسییەکان باسیان لە ئەگەری دەستپێکی گفتوگۆکانی ئاشتی لە نێوان ئیسرائیل و سوریا دەکرد.\nبنیامین نەتانیاهۆ، بەبێ هیچ مەرجێک ئامادەی دانوستان لە گەڵ دیمەشق بوو، لە کاتێکدا بەشار ئەسەد، دەیویست سەرەتا بەرزاییەکانی جۆلان رادەستی سوریا بکرێتەوە.\nبەرزاییەکانی جۆلان هەر لە سەردەمی لەدایکبوونی دەوڵەتی سەربەخۆی فەلەستین، مەیدانی ململانێ و بەریەککەوتنی دوو وڵات بووە. سەرباری ئەوەی، کە نەتەوەیەکگرتووەکان لەم بارەوە بڕیاری هەیە، بەڵام ئیسرائیل ئامادەنەبووە پاشەکشە لەم ناوچەیە بکات، کە وەک دەگوترێ داگیر کراوە، بەڵام تەل ئەبیب بۆچوونێکی جیاواز و پێچەوانەی هەیە.\nچەن خولێکی گفتوگۆ لە نێوان ئیسرائیل و سوریا، لە سەر ئەم ناوچەیە ئەنجام دراوە، دوایین جار بە نێوەندگیری تورکیا بوو، بەڵام بە گشتی هیچ دەستکەوت و ئەنجامێکی بەدواوە نەبووە.\nمەیلی هەردوو -وڵات لە ساڵی ٢٠٠٩ بۆ ئاشتی و تەبایی نێوانیان، بێ ئەنجام مایەوە. دوای ئەوەی، کە سوریا بوو بە مەیدانی جەنگی ناوخۆیی، ئیسرائیل هێرشەکانی بۆ سەر ئەم وڵاتە دەستپێکرد. ئەم قۆناغە لە دوای ٢٠١١ و سەرهەڵدانی بەهاری عەرەبی دەستپێدەکات.\nسەبارەت بە هێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر سوریا، زانیاری ئەوتۆ لەبەردەستدا نییە. لە لایەکی دیکەوە، ئیسرائیل زۆرجار ئۆپەراسیۆنەکانی خۆی رەتکردۆتەوە یان ئەوەی، کە ئامادە نەبووە پشتڕاست بکاتەوە، مەگەر لە حاڵەتی دەگمەن. هاوکات ئیسرائیل و هاوپەیمانانی، لەوانە ئێران ئامادە نین زانیاری پێوسیت لەبارەی رێژەی زیان و قوربانیانی ئەم هێرشانە بڵاو بکەنەوە.\nئاوڕدانەوەیەک لەهێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر سوریا نیشان دەدات، کە ئامانجی سەرەکی ئەم وڵاتە لەم هێرشانە، کردنە ئامانجی هێزەکانی ئێران و حزبوڵڵای لوبنانە لە سەر خاکی سوریا.\nدوێنێ چی روویدا؟\nرۆژی شەممە ١٠ی فێبریوەری، دوای ئەوەی، فڕۆکەیەکی شەڕکەری ئیسرائیل لە هەرێمی ئاسمانی سوریا کرایە ئامانج، ئەم وڵاتە هێرشە ئاسمانییەکانی بۆ سەر چەند ئامانجێک بە خەستی دەستپێکرد.\nفڕۆکەی ئیسرائیلی، جۆری ئێف ١٦ لە ئاسمانی سوریا کەوتە خوارەوە، فڕۆکە شەڕکەرەکانی ئیسرائیل ١٢ خاڵیان کردە ئامانج، بە گوێرەی میدیاکانی ئیسرائیلی، زۆربەی ئامانجەکان، بنکە سەربازیەکانی ئێران و هەروەها سیستمی دژە موشەکی ئیسرائیل بووە.\nرادەی هێڕشەکان بە جۆرێک بوو، کە لەناوچەکانی بەرزاییەکانی گوڵان باری نائاسایی راگەیێندرا. پێش ئەم رووداوانە، بەرەبەیانی دوێنێ ئیسرائیل رایگەیاند، کە فڕۆکەیەکی بێ فڕۆکەوانی ئێرانی، کە هاتبووە ناو هەرێمی ئاسمانی ئەم وڵاتە، کردۆتەوە ئامانج. بە گوێری زانیاریەکان، ئەم فڕۆکە بێ فڕۆکەوانە کاتژمێر ٤ی سەرلەبەیانی رۆژی رابردوو، بە رێگەی ئاسمانی سوریا، هەرێمی ئاسمانی ئیسرائیلی بەزاندبوو، دواتر لە لایەن کۆپتەرێکی ئاپاچی سوپای ئیسرائیل کرابووە ئامانج.\nمیدیاکانی ئیسرائیل ئاشكرایان کرد، کە بنیامین نەتانیاهۆ، سەرۆکوەزیرانی ئیسرائیل و تیمە ئەمنیەکەی چاودێری ئەم رووداوانەیان کردووە، بەبێ ئەوەی میدیایی بکرێتەوە.\nهەر لەم پەیوەندیەدا، سوپای ئیسرائیل لە راگەیێنداروێکدا جەختی کردەوە، کە فڕینی فڕۆکەیەکی ئێرانی بە سەر هەرێمی ئاسمانی ئیسرائیل، دۆخێکی ئەوتۆ مەترسیدار بەبار دێنی، کە ئەوپەڕەکەی نادیارە و کۆتایی هێنانیشی گەلێک دژوارە، هەر بۆیە ئێران دەبێ تێچووەی ئەم بێباکیەی خۆی بدات.\nگوتەبێژی سوپای ئیسرائیل هاوکات لە گەڵ هۆشداری دان بە ئێران، باسی لە هێرش و دەستدرێژی ئێران بۆ سەر سەروەری وڵاتەکەی کردووە.\nرووداوەکەی ١٠ی فێبریوەری دوای ئەوە هات، کە ئیسرائیل بۆ چوارەمین جار ناوەندی توێژینەوە زانستیەکانی ئیسرائیلی لە ناوچەی “جمرایا” هەڵکەوتوو لە نزیک دیمەشقی پایتەختی سوریا کردە ئامانج. راگەیەنەکانی رۆژئاوا لە بارەی ئەم هێرشەوە دەڵێن: ئامانجی هێرشەکان، جبەخانەی سەربازی و تەقەمەنی سوپای سوریا بووە، کە لە ئەنجامدا لەناوچوون، بەڵام ئیسرائیل بەیانێکی جیاوازی هەیە و دەڵێت ئەوەی لەناوچوو بنکەیەکی سەربازی ئێران بووە، کە بریتی بووە لە جبەخانەی چەک و تەقەمەنی ئێرانی.\nبارگرژی و ئاڵۆزیەکان لە سنوورەکانی باکوری ئیسرائیل لە ماوەی چەند مانگی رابردوودا گەیشتۆتە ئەوپەڕی خۆی. تەل ئەبیب دەڵێت، ئامادەبوونی سەربازی ئێران لە سوریا و لە نزیک سنوورەکانی، ئاسایشی ئەم وڵاتەی خستۆتە مەترسییەوە وبە هیچ شێوەیەک رێگە بە ئێران نادات، کە بنکەی هەمیشەیی لە سوریا بکاتەوە.\nهەر وەک لە ماوەی رابردوودا دەرکەوتووە، دوای تێکشکانی ئۆپۆزسیۆنی چەکداری ئەسەد و ئیسلامییە توندڕەوەکانی وەک داعش، ئیسرائیل هێرشەکانی بۆ سەر سوریا توندتر کردۆتەوە. ئەوەی لە ئێستا بۆ ئیسرائیل جێی مەترسی و نیگەرانییە، بوونی هێزەکانی ئێران و حزبوڵڵایە لەم وڵاتە.\nهۆشداری لەبارەی ئەگەری شەڕێکی ناوچەیی\nشەڕ و بەریەککەوتنی ئاسمانی نێوان ئیسرائیل و سوریا و ئێران لە بەرزاییەکانی جۆلان، دوو رۆژ دوای ئەوە دێ، کە شارەزایان و چاودێرانی نێودەوڵەتی سەبارەت بە ئەگەری سەرهەڵدانی شەڕێکی ناوچەیی لە سەر خاکی سوریا، هۆشدارییان دابوو. شارەزایان دەڵێن: هەر کام لە لایەنەکانی ئەم شەڕە، بە تێپەڕکردنی هێڵی سووری قەیرانی سوریا، کە راستەوخۆ و ناڕاستەوخۆ رێککەوتن و لێک تێگەیشتنی لە سەرە، بوار دەدەن بە شەڕێکی ناوچەیی.\nشارەزایانی سەر بە ناوەندی قەیرانە نێودەوڵەتیەکان، کە لە برۆکسێل جێگیرە، لەم بارەوە دەشڵێن: روسیا توانایەکی بێ وێنەی بۆ پێکهێنانی لێکتێگەیشتن لە نێوان سەرجەم ئەکتەری وڵاتەنی لایەن لە قەیرانی سوریا هەیە، لە ئیسرائیلەوە بگرە تا دەگاتە سوریا، ئێران و حزبوڵڵای لوبنان.\nهێڵی سوور لە روانگەی ئیسرائیلەوە، چەکداران و میلیشیا شیعەکانی ژێر پشتیوانی ئێرانن، کە نابێ لە بەرزاییەکانی جۆلان نزیک بکەنەوە. لە لایەکی دیکەوە، روسیا دەبێ بڕوا بە ئێران بهێنی تا لە دانان و کردنەوەی هەر جۆرە بنکەیەکی سەربازی و هەستیار لە سەر خاکی سوریا خۆببوێڕی.\nچاودێرانی سیاسی پێیان وایە، کە قەیرانی سوریا چووەتە قۆناغێکی نوێوە، کە تیادا رژێمی بەشار ئەسەد و دوو هاوپەیمانە سەرەکیەکانی واتە روسیا و ئێران باڵادەستن. ئەم رەوشە نوێیەش، لە سەر دڵی ئیسرائیل گران تەواو بوو. تەل ئەبیب نایهەوێ ئەکتەرێکی تەماشاچی بێت لەم گەمەیە، چونکە دەرهاویشتەکانی ئەم هاوکێشەیە دەتوانی بالانسی هێز لە زیانی ئیسرائیل لاسەنگ بکات. ئەمەش بەو مانایە، کە ئیسرائیل هەژمۆنە ستراتیژیەکەی لەم ناوچەیە دەکەوێتە ژێر پرسیارەوە.\nکوپرواسر، ئەندامێکی باڵای ئەنستیتۆی “ناوەندی ئۆرشەلیم بۆکاروباری گشتی” سەبارەت بە رووداوەکەی ١٠ی فێبریوەری دەڵێت: لەو رووەوە، کە ئیسرائیل گوشاری خستۆتە سەر ئێران تاکوو رێگر بێت لەبەردەم تاران بۆ گەیشتن بە خواستەکانی، ئێستا تارانیش وەک جۆرێک لە ئازاردان، یاری بە ئیسرائیل دەکات؛ کارێک، کە پێشتر ئەنجامیان نەدەدا.\nنەتانیاهۆ لە میانەی سەردانەکەی رۆژانی رابردووی بۆ مۆسکۆ، باسی ئێرانی بۆ پوتین کردبوو. پەیامێکی هٶشدار ئامێزی بە کەنالی سەرۆکی روسیا رەوانەی تاران کرد. هەر چۆنێک بێت، روسیا لە هاوکێشەکانی سوریا، ئێران وەک ئەکتەرێکی سەرەکی لەبەرچاو گرتووە. بەڵام رووداوەکەی رۆژی رابردوو نیشانی دا ئەم بەریەککەوتنەی ئیسرائیل لە گەڵ سوریا و ئێران، لە دوو حاڵەت بەدەر نییە یان ئەوەی، کە روسەکان پەیامی تەل ئەبیبیان نەگەیاندۆتە تاران، یان ئەوەی کە پەیامەکە گەیشتووە و ئێرانیەکان نادیدەی دەگرن.


دەقى ڤیتۆى سەرکۆمارى ئەمریکا لەمەڕ هێرشى سەربازى بۆ سەر کۆمارى ئیسلامى بێ گەڕانەوە بۆ کۆنگرە | AvaToday\nدەقى ڤیتۆى سەرکۆمارى ئەمریکا لەمەڕ هێرشى سەربازى بۆ سەر کۆمارى ئیسلامى بێ گەڕانەوە بۆ کۆنگرە\nدۆناڵد ترامپ لەم بارەوە گوتى:\nئەمڕۆ، بڕیارنامەى ئێس.جەى. ٦٨ ـم ڤیتۆ کرد کە دەیهەویست رێگەم لێ بگرێت لە بەکارهێنانى هێزەکانى ئەمریکا لە کاتى دوژمنایەتى لەگەڵ کۆمارى ئیسلامى.\nئەم بڕیارنامەیە زۆر سووکایەتیکەرانە بوو کە دیموکراتەکان وەک بەشێک لە پیلانەکەیان بۆ دروستکردنى کێشە و تەفرەقە لە نێو حیزبی کۆماریخوازەکان و سەرکەوتن لە هەڵبژاردنى ٣ى نۆڤەمبەر گرتبوویانە پێش. ئەو ژمارە کەمەى کۆماریخوازەکان کە دەنگیان بەم بڕیارنامەیە دا، بوونە بووکەڵەى یارى دەستى دیموکراتەکان.\nلەگەڵ ئەوەشدا، بڕیارنامەى ئێس.جەى. ٦٨ لەسەر بنەماى تێگەیشتنى هەڵە لە ڕاستییەکان و یاسا دەرکراوە. بە پێچەوانەى ئەم بریارنامەیە، ئەمریکا ئازادە لە بەکاربردنى هێزى سەربازى دژى کۆمارى ئیسلامى. ٤ مانگ بەر لە ئێستا من هەنگاوێکى جدییم هەڵێنایەوە بۆ لەنێوبردنى قاسم سولەیمانى لە عێراق. ڕژێمى ئێران بە چەند مووشەکێک هێرشى کردە سەر بنکەکانى ئێمە لە عێراق و کەس لەم هێرشانە نەکوژرا. موشەکبارانى قاسم سولەیمانى تەواو لەسەر بنەماى یاسا و بەتایبەت بڕیارنامەى ڕێگەپێدانى بەکاربردنى هێزى سەربازى لە عێراق و بەندى ٢ى یاساى بنەڕەتى ئەنجام درا.\nدواجار، بڕیارنامەى ئێس.جەى. ٦٨، زەرە لە تواناییەکانى سەرکۆمار بۆ پاراستنى ئەمریکا و هاوپەیمان و شەریکەکانى دەدات. بڕیارنامەکە دەیهەوێت دەسەڵاتە یاساییەکانى سەرکۆمار بۆ پاراستنى ئەمریکا و هێزەکانى لە کاتى هەر گورزێکى لەناکاو، کەم بکاتەوە وئەمەش ڕاست نییە. ئێمە لە دونیایەکى توندوتیژ و پڕ لە هەڕەشە دەژین و یاساى بنەڕەتیش لە سەرکۆمار دەخوازێت کە هەنگاوە هێرشکەرەکانى دواترى دوژمنمان ئاشکرا و وەڵامێکى توندیان بداتەوە، ئەمەش هەمان ئەو کارەیە کە من کردوومە.


كەركوك، دیداری نەوەكان بۆ شیعر بەڕێوەچوو | ROJnews\nدووشەممە, 26 نوف 2018 - 19:37\nدیداری نەوەكان بۆ شیعر، ناونیشانی ئەو دیدارە شیعریە بوو، كە پاشنیوەڕۆی ئەمڕۆ بۆ ١٠ شاعیری گەنج و بەتەمەن ئەنجامدرا و تێیدا شاعیرانی شارەکانی كەركوك و سلێمانی بەشداربوون.\nئەو دیدارە لە لایەن بەڕێوبەرایەتی ڕۆشنبیری و هونەری كەركوك سەر بە بەڕێوبەرایەتی گشتی ڕۆشنبیری و هونەری سلێمانی وەزارەتی ڕۆشنبیری و لاوان ئەنجامدرا لە ناوەندی دیالۆگ لە باڵەخانەی ئێڵ سی لە شاری كەركوك.\nلەو دیدارەدا هەریەكە لە شاعیران (ڕوبار زەنگەنە، ڕێبوار سەراب، ڕەحیم سەرەڕۆ، ئارام پەشێو، بورهان ئەحمەد، ئاوێزان نوری، ڕوزار ئەحمەد، ستار ئەحمەد، محەمەد لوقمان، ژوان كەریم) بە شیعری جۆراوجۆر بەشداربوون.\nدیدارەكە بە میوزك و شیعر ئاوێزان بوو و لە كەشێكی شاعیرانەدا هەر دە شاعیر شیعری خۆیان خوێندەوە و بابەتەكان زیاتر خۆی لە شیعری ڕۆمانسی و نیشتیمان پەروەری دەبینییەوە.\nئەوەی لەو دیدارەدا جێیگەی سەرنج بوو نەوەی كۆن و نوێ پێكەوە شیعرەكانیان دا بەگوێی ئامادەبوواندا و سەردەمەكان لەو دیدارەدا تێكەڵ كرابوون، ئەمەش وەك پەیامێك، كە شیعر لەگەڵ هەمو نەوەیەكدا دەمێنێتەوە و زیندوە.


ئه‌گه‌ر ئاگاداری ئه‌و ره‌فتارانه‌ی رۆژانه‌ت نه‌بیت گورچیله‌كانت له ده‌ست ده‌ده‌ی\n2017-11-27 [10:14 AM]\nوەک دەزانین گورچیلەکان چەندین ئەرکیان لەسەرە بەتایبەت لە پرۆسەی میزکردندا چونکە وەک فلتەرێک کاردەکات لە پاکردنەوەی ئاوی لەشدا بۆیە زۆر پێویستە ئاگاداری تەندروستی گورچیلەکان بین.\nرۆژانە خۆتان بەدور بگرن لەم چەند خووە چونکە دبنە هۆی لەناوبردنی گورچیلەکان وەکوو:\n1 - کەم ئاو خواردنەوە: گەورەترین شت کە دەبیتە هۆی لەناو بردنی گورچیلەکان نەخواردنەوەی ئاوی پێویستە لەبەر ئەوەی گورچیلە بۆ کردارە کیمیاییەکان پێویستی بەئاوە.\n2 - هێشتنەوەی میز بۆ ماوەیەکی درێژ لەمیزەڵداندا:ئەم خوە لەوانەیە زۆرێکمان هەمان بێت بەڵام ئەم خووە زۆر مەترسیدارە و کاریگەری خراپی هەیە لەسەر گورچیلە کاتێک میزەڵدان پڕدەبێت لە میز پەستانێکی زۆر دەخاتە سەر گورچیلەکان ئەمەش ڕەنگە ببێتە هۆی ئازار لەسەر گورچیلە.\n3 - خواردنی ڕێژەیەکی زۆر لەوخۆراکانەی کە سۆدێومیان تێدایە: ڕێگەیەکی دیکە کەدەبێتە هۆی لەناو بردنی گورچیە سۆدیۆمە کە لەخوێدا هەیە هەرچەندە لەش پێویستی بە سۆدیۆم هەیە بەڵام خواردنی رێژەیەکی زۆر گورچیلەکان لەناو دەبات.\n4 - کافین: هەندێک جار تینومان دەبێت لەوانەیە خواردنەوەیەکی گازی بخوێنەوە ئەمەش ڕێژەیەکی زۆر کافاینی تێدایە ،کافاین دەبێتە هۆی بەرزبونەوەی پەستانی خوێنو شەکرە ئەمانەش کاریگەریەکی زۆریان هەیە لە سەر تەندروستی گورچیلەکان.\n5 - ئازارکوژەکان: خواردنی دەرمانە ئازار کوژەکان خویەکی زۆر خراپە لەبەر ئەوەی ئەم ئازار کوژانە کاریگەری خراپیان هەیە لەسەر ئۆرگانە جیاوازەکانی مرۆڤ بەتایبەت گورچیلەکان.\n6 - خواردنی ڕێژەیەکی زۆر لەو خۆراکانی کە پڕۆتینیان تێدایە: خواردنی گۆشتی سور یاخود هەر خۆڕاکێکی پرۆتینی دیکە دەبێتە هۆی لەناو بردنی گورچیلەکان.\nئەم هەواڵە 4993جار خوێندراوەتەوە


فەرماندەری لەشکری سوریا دەڵێت زۆربەی غوتەی خۆرهەڵاتیان گرتۆتەوە\nگیرانەوەی دۆما هەرە شکستی گەورەی سەرهەڵداوان لە وەتا سالی ٢٠١٦ەوە دەبێت کە لە نزیک پێتەختی وڵات هەڵکەوتووە.\nشەمە فەرماندەری لەشکری سوریا گوتی زۆربەی شار و گوندەکان لە غوتەی خۆرهەڵاتیان گرتوونەوە و لە دۆما وەک دواین سەنگەری سەرهەڵداوان لە سەر کردارەکانی لەشکری هەروا بەردەوامن.\nلە لێدوانێکی تەلەڤزیۆنی دا، گوتەبێژی لەشکری سوریا گوتی هەڵمەتی چەندین حەوتووی لەشکری ئێستا ئاسایشی بۆ دمشق هێناوە و توانیویەتی بەشەکانی دیکەی وڵات بخاتەوە سەر یەک و هەتا سنوری عێراق بیانپارێزێت.\nگوتەبێژەکە ڕایگەیاند کردارەکانی لەشکری لە دەوروبەری شاری دۆما درێژەی هەیە، کە گرووپی سەرهەڵداوی جەیش ئەل ئیسلام دەسەڵاتی بە سەر دا هەیە و دواین شوێنی غوتەی خۆرهەڵاتە کە یاخی بوان هێشتا لە ئەو شوێنە ماون.\nگیرانەوەی دۆما هەرە شکستی گەورەی سەرهەڵداوان لە وەتا سالی ٢٠١٦ەوە دەبێت کە لە نزیک پێتەختی وڵات هەڵکەوتووە، ئەو شارە ناوەندی سەرەکی بۆ خۆپێشاندانەکانی سەر شەقام بە دژی دەسەڵاتداری ئەسەد بوو واتا چەخماخەیەک کە حەوت ساڵ پێش سەری هەڵدا.\nلەشکرەکە گوتی سەدان سەرهەڵداو لە شەڕێکی سەخت دا کورژراون. ئوپوزسیۆن دەڵێت هێرشی ئاسمانی بە ڕادەیەک توند بوو کە لەشکرەکە بومبەکانی ناپاڵم، و کلۆرینی هەرەمەکی بۆ سەر ناوچەکانی مەدەنی بەکارهێنا بۆ ئەوەی ورەی سەرهەڵداوان دابەزێنێت.\nبەڵام لەشکری سوریا حاشا دەکات کە لە بۆمبارانەکان دا خەڵکی مەدەنی کوژرابن. لە لایەکی دیکەوە دەستەکانی فریاگوزاری و دانیشتوان دەڵێت تەواوی دراوسێیکانی دەورووبەریان ڕێکی ئەرد کراوە و لە ئاکام دا زیاتر لە ٣٥٠ کەس کوژراون.\nتوێژێنەرانی بەرگری دەڵێن ئامانجی گەورە بۆ ئەو هەڵمەتە تەواو کردنی پشتیندەی ئاسایش بە دەوری شاری پێتەخت دا بوو.\nلێدوانی لەشکری سوریا گوتی: "ئەو سەرکەوتنانە دوای ئەوە وەدەست هاتوون کە یەکەکانی لەشکری سەدان تێرۆرست، سەرکرداریەتی و سەنگەرەکانی ئەوانی لە ناوبرد."\nشاری دۆما لە لایەن هێزەکانی حکومەت گەمارۆدراوە. هەزاران مەدەنی لە نێو شارەکەدان. سەرهەڵداوانی ئەو شوێنە بە ڕاستی نازانن کە ئەوان لە سەر ڕێکەوتنێک بۆ چۆلکردن لە گەڵ لەشکری رووسیا خەریکی وتووێژن و هەروا هەوڵی چارسەیەک دەدەن کە ڕێگا بە ئەوان بدرێت لە ژێر پاریزگاری موسکۆدا لە شارەکەدا بمێننەوە.\nهەرزارن کەس لە شەڕکەران، بنەماڵەکانیان و مەدەنێکان، بۆ لای بەشکی باکوری ڕۆژئاوای سوریا لە کاروانەکانی ئوتوبوس دا غوتەی خۆرەڵاتیان بەرەو ئیدلیب جێ هێشتووە.


کاره‌ساتی خوێناویی گوندی که‌رتێ، لانی که‌م ٤٥ کوشته‌ی لێکه‌وته‌وه - Radio Sweden Kurdish - رادیۆی سوید Radyoya Swêdê | Sveriges Radio\nکاره‌ساتی خوێناویی گوندی که‌رتێ، لانی که‌م ٤٥ کوشته‌ی لێکه‌وته‌وه\nبڵاو کرایه‌وه tisdag 5 maj 2009 kl 15.04\nلانی که‌م ٤٥ که‌س له‌و شه‌ڕ و ته‌قه‌یه‌ی شه‌وی ڕابردوو له گوندی که‌رتێ، سڵتان شێخمووس له چیایێ مازی له مێردین هه‌ڵکه‌وتوو له باکووری کوردستان، باشووری ڕۆژهه‌ڵاتی تورکیه، قه‌وما کوژران. ئه‌و کوشتاره کاتێ هاته پێش که چه‌ند که‌سی چه‌کدار به تفه‌نگی قورس خۆیان کوتایه ناو ماڵێک که زه‌ماوه‌ندیان هه‌بوو و به‌شدارانیان دایه به‌ر ده‌سڕێژ و نارنجۆکیان له‌و ماڵه خاوه‌ن داوه‌ته هاویشت. زوربه‌ی کوژراوان، ژن و منداڵ بوون.\nبه‌شیر ئاتلای وه‌ززیری ناوخۆی تورکیه رایگه‌یاند که به گوێره‌ی زانیارییه سه‌ره‌تاییه‌کان، ئه‌و هێرشه چه‌کدارییه، کرده‌وه‌ی تیرۆریستی نه‌بووه. دیاره ئاتلای ناوی هیچ ڕێکخراوێکی له‌م په‌یوه‌ندییه‌دا نه‌هێنا به‌ڵام وه‌ک به ئاشکرا لێکده‌درێته‌وه مه‌به‌ستی، له چالاکیی سه‌ربازیی پارتی کرێکارانی کوردستان، په‌که‌که‌یه. به پێچه‌وانه‌وه‌ش چه‌ند ماڵپه‌ڕێکی ده‌نگوباسی کوردی باسیان له‌وه کردووه که هێرشبه‌ران، جلی سوپای تورکییه‌یان له به‌ر دابووه و ده‌موچاوی خۆیان داپۆشیبوو.\nمیدیاکانی خۆجێیی باس له کێشه‌ی ناوخۆیی نێوان دوو بنه‌ماڵه ده‌که‌ن که له‌م چه‌ند ساڵه‌ی دواییدا له‌م گونده بچووکه‌دا هه‌بووه. ئه‌حمه‌د فه‌رهات ئوێزه‌ن جێگری پارێزگه‌وانی ویلایه‌تی مێردین ڕایگه‌یاند که چه‌کداران کوتوپڕ خۆیان به‌و ماڵه له گونده‌که‌دا کرد که پڕ بوو له‌و میوانانه‌ی هاتبوونه سه‌ر شایی و نا‌رنجۆکیان فڕێ دایه ناویان و هاوکاتیش ده‌سرێژیان لێکردن.\nبه گوێره‌ی زانیارییه‌کان، ڕێژه‌ی میوانان، دوو سه‌د که‌س بوون که بۆ گوازتنه‌وه‌ی کچی ئاغا، له گوندی بیلگه یا که‌رتێ کۆببوونه‌وه که ته‌نیا دوو مایل له مێردینه‌وه دووره.\nچه‌کداران پاش چاره‌گه سه‌عاتێک ته‌قه، له‌و شوێنه ڕایانکردووه. پۆلیسی تورکیه ڕایگه‌یاند که له به‌ر تۆفانی زیخ، نه‌یتوانیوه له چه‌کداره هه‌ڵاتووه‌کان بگه‌ڕێ. جێی باسه که هه‌رێمی مێردین له سنووری سووریه‌یه.\nمیدیاکانی ئه‌و ده‌ڤه‌ره باسی ئه‌وه‌یان کردووه که هه‌ر دووک لایه‌نی زاوا و بووک، خاوه‌نی خزم و که‌سی چه‌کدارن که ده‌وڵه‌تی تورکیه بۆ دژایه‌تی و شه‌ڕ له‌گه‌ڵ گه‌ریللاکانی په‌که‌که له ناوچه‌که‌دا ته‌یاری کردوو‌ن.


چوار کۆمپانیای گەورە، ڕاپرسیەکانیان ئاشکرا کرد\n03:43 - 02/06/2019\nچوار کۆمپانیای گەورە، ڕاپرسیەکانیان ئاشکرا کرد\nکۆمسیۆنی باڵای هەڵبژاردنەکانی تورکیا، لە ژێر فشاری پارتی داد و گەشەپێدان "ئاکەپە" و پارتی نەتەوەپەرستی گەل "مەهەپە"دا، ئەنجامی هەڵبژاردنەکانی ٣١ی ئازاری لە پارێزگای ئیستانبوڵ ڕەتکردەوە و بڕیاریدا لە ٢٣ی ئەم مانگەدا جارێکیتر لەو شارە هەڵبژاردن دووبارە بکرێتەوە.\nگۆڕانکاری بە سەر کاندیدانی "ئاکەپە" و "جەهەپە"دا نەهاتووە و ئەکرەم ئیمامئۆغلۆ کاندیدی جەهەپە و بیناڵی یڵدرمیش کاندیدی ئاکەپە و مەهەپە، پێشبڕکێ لە سەر بەدەستهێنانی زۆرینەی دەنگەکانی ئیستانبوڵ دەکەن.\nدەنگدەری پارتی دیموکراتی گەلان "هەدەپە"ش ڕۆڵێکی سەرەکییان لە یەکلاییکردنەوەی ئەنجامی هەڵبژاردنەکه‌دا ده‌بێت، "ئاکەپە" و "جەهەپە"ش بەجیا هەوڵی ڕازیکردنی "هەدەپە" و دەنگدەرە کوردەکان دەدەن لە هەڵبژاردنی شارەوانیەکانی ئیستانبوڵدا پشتگیرییان بکەن.\nلەلایەکی تره‌وه چوار کۆمپانیای گەورەی تورکیا، ئەنجامی ڕاپرسییەکانیان لەبارەی هەڵبژاردنه‌كه‌ی ئیستانبوڵه‌وه بڵاوکردەوە، بە پێی ئه‌و چوار ڕاپرسییە ئەکرەم ئیمامئۆغلۆ، کاندیدی "جەهەپە" لە بەرامبەر بیناڵی یڵدرم بە ڕێژەیەکی کەم لە پێشەوەیە.\nهەزار و 40 کەس لە هاوڵاتیانی ئیستانبوڵ بەشدارییان لە ڕاپرسیەکەی کۆماپانیای کۆنسەنسوسدا کردووە. بە پێی ئەنجامه‌كانی ڕاپرسییەکە ٥٠.٢%ی بەشداربووان لە هەڵبژاردنەکه‌دا دەنگ بە ئەکرەم ئیمامئۆغلۆ دەدەن، ٤٨.١%ی بەشداربووانیش پشتگیری خۆیان بۆ بیناڵی یڵدرم دەربڕیوە، ١.٧%ی بەشداربووانیش پشتگیرییان لە پارتەکانی تر کردووە.\nبه‌پێی ڕاپرسییه‌كه‌ی کۆنسەنسوس، دەرکەوتووە کاندیده‌كه‌ی "جەهەپە" ئیمامئۆغلۆ بە ١٣ هەزار و ٧٠٠ دەنگ لە پێش کاندیدی ئاکەپەوەیە و دەندەگانی یڵدرم لە نێوان ٤٨.١% و ٤٨.٣% دەبێت و ناتوانێت بە سەر ئیمامئۆغلۆدا سەربکەوێت.\nکۆمپانیای ڕاوێژکاری ماک\nله ڕاپرسیەکەی کۆمپانیای ڕاوێژکاریی ماکیشدا به هه‌مان شێوه کاندیده‌كه‌ی "جەهەپە" لەپێش کاندیدی "ئاکەپە"یە.\nله‌م ڕاپرسییه‌شدا ١١ هەزار کەس بەشدارییان کردووە و به‌پێی ئەنجامه‌كان ئەکرەم ئیمامئۆغلۆ ٥٠.٣% و بینالی یڵدرم ٤٨.٢%ی دەنگەکانیان بە دەستهێناوە، بەو پێیەش ئیمامئۆغلۆ دەتوانێت لە هەڵبژاردنەکاندا سەرکەوتن بە دەست بهێنێت.\nکۆمپانیای ئۆپتیماریش ئەنجامی ڕاپرسیەکی خۆی بۆ هه‌مان مه‌به‌ست ئاشکراکردووە و دەڵێت، ئەکرەم ئیمامئۆغلۆ ٥٢%ی دەنگەکان بە دەست ده‌هێنێت، لە نێوان هەردوو کاندیدەکەشدا جیاوازییەکی بەرچاو نابینرێت، بەڵام پێدەچێت کە کاندیدی "جەهەپە" بتوانێت جارێکی تر لە هەڵبژاردنەکه‌دا سەربکەوێت و پۆستی سەرۆکی شارەوانی پارێزگای ئیستانبوڵ بەدەست بهێنێت.\nحلمی داشدەمیر، سەرۆکی کۆمپانیای ئۆپتیمار ڕایگەیاندووە، دەستیان بە ڕاپرسیەکی تر کردووە و چەند ڕۆژێك به‌ر له ده‌ستپێكردنی هەڵبژاردنەکه ئاشکرای دەکەن.\nکۆمپانیاکە بۆچوونی هاوڵاتیانی ئیستانبوڵی لە بارەی خۆشەویستییان بۆ ئەو دوو کاندیدە وەرگرتووە، زۆرینەی ئەو کەسانەی بەشدارییان تێداكردووه ئەکرەم ئیمامئۆغلۆیان بۆ پۆستی سەرۆکی شارەوانی ئیستانبوڵ، بە شیاو زانیوە.\nلە هەڵبژاردنی شارەوانییەکاندا کە لە ٣١ی ئازاری پێشوودا بەڕێوەچوو، لە شاری ئیستانبوڵ ٨ ملیۆن و ٨٦٦ هەزار و ٦٢٠ کەس مافی دەنگدانیان هەبوو، لەو ڕێژەیە ٨ ملیۆن و ٥٤٧ هەزار و ٩٤ کەس دەنگیاندا.\nئەکرەم ئیمامئۆغلۆ کاندیدی "جەهەپە" ٤ ملیۆن و ١٦٩ هەزار و ٧٦٥ دەنگی به‌ده‌ستهێنا و بیناڵی یڵدرم کاندیدی "ئاکەپە"ش ٤ ملیۆن و ١٥٦ هەزار و ٣٦ دەنگی بە دەستهێنا، بەڵام له‌سه‌ر تانه‌ی "ئاكه‌په" و "مه‌هه‌په" ئەنجامی هه‌لبژاردن له پارێزگاكه‌دا ڕەتکرایەوە


ناسیۆنالیزمی و مرۆڤدۆستی و عیرفانی تەبایەتیان هەیە؟\nTuesday, 12.25.2018, 21:49\nعیرفانی - باوەڕداری و ناسیۆنالیزمی و مرۆڤدۆستی دژبەری یەکتردەکەن؟\nئایا دەکرێت کەسێکی مرۆڤدۆست، ناسیۆنالیزمی بێت؟ یان ئایا دەکرێت کەسێکی ئیمانی و عیرفانی، ناسیۆنالیزمی بێت؟ یان دەکرێت کەسێکی ناسیۆنالیستی، مرۆڤدۆست و عیرفانی بێت؟ یان ناسیۆنالیستی و مرۆڤدۆستی و عیرفانی چ دژبەرییەک لە نێوانیاندا هەیە؟ یان عیرفانی و مرۆڤدۆستی و ناسیۆنالیزمی تەبایەتیان لە نێواندا هەیە؟ یان بە مانایەکی دیکە دەکرێت تەبایەتی لە نێوان ئەم سێ چەمکەدا دروست بکرێت؟ بۆ وەڵامی ئەم پرسیارانە سەرەتا چەمکەکان شرۆڤە دەکەین و دواتر شرۆڤەی بارودۆخی کورد دەکەین:\nچ بەئیتالی (umanista) و چ بە لاتینی (humanus) وشەکە واتای مرۆیی یان مرۆڤایەتی دەبەخشێت. بە هەموو ئەو تیۆرانە دەگوترێ کە بڕوایان بە بەختەوەری و ڕێزدانان بۆ کەسایەتی مرۆڤ و پێشکەوتنی هەمەلایەنی مرۆڤ و پێکهێنانی هەلومەرجێکی لەبار بۆ ژیانی کۆمەڵایەتی مرۆڤ هەیە.\nهیومانیزم بریتییە لەپەیوەندی و کۆنتاکتی رەوشتی ناسک کەبنەماو بناغەکەی دەرهاتووی ناخی مرۆڤە، بەمەبەستی توندوتۆڵکردنی پەیوەندییەکانی مرۆڤ لەگەڵ ژیان و ژینگەو کۆمەڵگەکەیدا. لێرەوەش ئەوە دەگەیەنێت کە هیچ شتێکی مرۆڤانە نییە کە نامۆ بێت بە مرۆڤ.\nلە هیومانیزمدا بیرکردنەوەی سەرەکی، بیرکردنەوەیە لە مرۆڤ و تواناکانی ئەو بۆ ژیان و فێربوون و بەخشین. مرۆڤ و تواناییە عەقڵییە بەرزەکەی، شێوازی ژیانی و پەیوەندیی بە دەوروبەریەوە دەکرێتە پێوەر بۆ ڕوانینە ژیان، و داڕشتنەوەی شێوازێکی دیکەی ژیان. بۆیە لە بنەماوە شتێک هەیە مرۆڤدۆستی و پەروەردە پێکەوە دەبەستێتەوە. مرۆڤدۆستی لە بنەمادا شێوازێکی پەروەردەکردنی ڕۆحی و کولتوورییانەی مرۆڤە. هیومانیزم کە ئەوروپاوە سەریهەڵداوە، بەڵام کە ئەوروپا و ئەمریکا خۆرهەڵاتی ناوین و ئەم ناوچانە داگیردەکەن، وانەبێت بۆ بڵاوکردنەوەی فکرەی هیومانیزم و ئاشتی و دیمکراسی بێت، بەڵکو لە پێناو بەرژەوەندییە نەتەوەیی و ئابوری و سیاسییەکانیاندا کەرامی مرۆڤی خۆرهەڵاتی دەشکێنن، وەکو چۆن فارس و عارەب و تورک بەناوی ئیسلامەوە کوردستان داگیر و کاول دەکەن و کەرامەت و شکۆی مرۆڤی کوردی تێکدەشکێنن.\nعیرفان زانستێکە تایبەتە بە مرۆڤ و لە ئاوەز و دڵیەوە سەرچاوە دەگرێت، ئەویش بۆ گەیشتن بە خوای تاقانە و نادیار و باڵا، بەهۆی ناو و سیفات و دەرکەوتەکانیەوە، دەکۆشێ بۆ گەیشتن بە حەقیقەتی جیهان و کۆی قۆناغەکانی بوون. عیرفان باوەڕبوونە بە دۆزینەوەی ڕاز و نهێنی دنیا. ساتی ڕامان و پڕۆسەی بیرکردنەوەیەکی قووڵ و تێهەڵچوونی ڕۆحە. ناسین و دووبارە ناسینەوەیە، وونکردنی خود و دۆزینەوەیەتی لە قۆناغێکەوە بۆ قۆناغێکی تر. عیرفان هەڵوێستەکردنە، بڵندبوونەوەی ڕۆحە، سەربەزکردنەوەیە بۆ ئاسمان، گەیشتنە بە حەقیقەتی شتەکان، ئەویش لە ڕێگەی دۆزینەوە و بینین. عیرفان دوو لایەنی هەیە: لایەنی کۆمەڵایەتی، لایەنی ڕۆشنبیری. عیرفان هێڵێکی هاوبەشە لە نێوان مرۆڤەکاندا، پەیوەندییە لەگەڵ خوای تاقانە. عیرفان ناسنامەیەکی دیاریکراوی نییە و تایبەت نییە بە ئایین و شوناس و شوێنکەوە.\nلە فەرهەنگی ئۆکسفۆردی ئینگلیزیدا هەتووە کە: "ناسیۆنالیزم ویست و ئارەزووی گروپێکی مرۆییە کە هاوبەشن لە (ڕەگەز، زمان، کەلتور ....هتد) بۆ پێکهێنانی دەوڵەتی سەربەخۆ". واتە بەو مانایەی ناسیۆنالیزم خۆشەویستیە بۆ نەتەوەکەی، هەروەها ویستێکی بارگاوییە بە مەیلی نەتەوەیی و بە ئاڕاستەی پێکهێنانی قەوارەی سەربەخۆی نەتەوەیش کار دەکات. لەو ڕوانگەیەشەوە کە مرۆڤ وەک بوونەوەرێکی کۆمەڵایەتی ئەستەمە لە دەرەوەی کۆمەڵ و ژینگەی کۆمەڵایەتیدا ژیان بەرێتە سەر، ئەوا هەمیشە تاکەکانی کۆمەڵ پێویستیان بە یەکتری دەبێ و لە ئەنجامی بوونی بنەما هاوبەشەکانی وەک کەلتور و زمان و خاک و مێژوو و بنچینەی دیکەی هاوبەش جۆرێک لێک نزیکی و پەیوەندی و ئینتیمای هاوبەشیان بۆ دروست دەبێت. هەستی نەتەوایەتی یەکێک لە مجۆرە هەستانەیە، کە دەبێتە هۆی ئەوەی تاکەکانی نێو کۆمەڵێکی مرۆیی دیاریکراو بەرەو یەکبون و یەکگرتن بچن و هەوڵی دامەزراندنی دەوڵەتی نەتەوەیی تایبەت به خۆیان بدەن.\nلە پێناسەیەکی دیکەدا هاتووە: "ناسیۆنالیزم بریتیە لە کەسێتی بە کۆمەڵی هەر نەتەوەیەک، یان واقعێکی مێژوویی و زمانەوانی و کەلتوریە کە سەرجەم بەرهەم و دەستکەوتەکانی ئەزموونی مرۆڤایەتی هەر لە سەرەتای دروستبونی کۆمەڵگای مرۆییەوە تا پێگەیشتنی کەسێتیەکەی لە سەر بنچینەی ژمارەیەک ڕایەڵ و بنەمای هاوبەش بە نەتەوەکە لە خۆ دەگرێت". یان ناسیۆنالیزم بریتییە لە: "گوزارشتکردن لە خودی نەتەوە لە نێو کۆمەڵی مرۆڤایەتیدا بە گشتی، لە ناوەوە دەربڕی هەستی تاکە لە پابەندبوونی بە ژیانی هاوبەش و ئەو چەمک و شێوازانەی کە تایبەتن بە نەتەوەکەی، ئەو هەستکردنەش دەبێتە هۆی هاوکاریکردنێکی سروشتی نێوان ڕۆڵەکانی نەتەوە لە پێناو بەرژەوەندی گشتیدا".\nهەندێ لە کەسە دینیەکان دەڵێن: ئێمە ئیسلامین، پاشان کوردین. لەبەرئەوەی ئەگەر هەستی نەتەوەیی. ناسیۆنالیستی، یا کێشە نەتەوەیی کورد لەگەڵ بنەماکانی ئیسلامدا ڕووبەروو، یا تێکگیر بن، پێکدادا بدەن، هەڵبژاردنی نەتەوەکم لە نێوان نەتەوە و ئیسلام دا، یا بەواتایەکی دیکە پشتگیریکردنی نەتەوەکەم لەبەرامبەر ئیسلام دا دەبێتە هۆی لاوازی باوەڕم. لە ڕاستیدا ئەگەر ئەمە ڕاست بێت، ئەوە بەواتای ئەوەیە قورئان و بنەماکانی ئیسلام نکۆڵیان لە بوونی کورد و کێشە نەتەوەییەکەی کردوە، دەنا بۆچی کێشەی نەتەوەیی کورد لەگەڵ ئیسلام دا پێکدادەدات؟ بۆچی ماف و بەرژەوەندی کورد دژی بەرژەوەندی مسوڵمان و بنەماکانی ئیسلامە؟ بۆچی ئیسلام خۆ بچوک کردنەوەی کوردی قبوڵە؟ لە ڕاستیدا ئەمە پێ بزانرێت یان نەزانرێت، بەواتا دژایەتیکردنی دەسەڵات و نیشانەی گەورەیی خودایە، کە لە ڕاستیدا جەوهەری ئیسلام تەواو پێچەوانەی ئەم باوەڕەیە، و نەدژایەتی، نە زوڵمی لە هیچ نەتەوەیەک نەکردووە. ئێمە کوردین پاشان ئیسلامین، لەلایەکەوە مێژووی بوون و ڕەچەڵەکی کورد زۆر پێش ئاینی ئیسلامە، و لەلایەکی دیکەشەوە ماف و بەرژەوەندی کورد هەرگیز لەگەڵ بنەماکانی ئیسلامدا تێکگیر نابن، چونکە ئیسلام لە پێناو شکۆی مرۆڤ و نەتەوەکاندا هاتووە. هەروەها هەرگیز لە مێژووشدا نەبووە تەواو و تێکڕای کورد دژایەتی ئاینێک یان بیروباوەڕێکی کرد بێت، بەڵکو کوردستان لانکەی پێکەوە ژیانی ئاینەکان بووە.\nبۆچی بەرژەوندییە نەتەوەییەکانی کورد لەگەڵ بنەماکانی ئیسلامدا تێکگیر دەبن؟ بەڵام بەرژەوەندی نەتەوەکانی دیکە لەگەڵ بنەماکانی ئیسلامدا ڕووبەڕوو نابێتەوە و یەکانگیرە؟ بەڵکو ئیسلام بۆ بەرژەوەندی نەوەییان بەکاردێنن. بۆچی بۆ نەتەوەکانی دیکە ڕەوا بێت فارس و عەرەب و تورک بن، بەڵام بۆ کورد ڕەوا نەبێت کورد بێت و حوکمی خۆی بکات؟ مەگەر کورد بۆ ئەوە دروستکراوە بە ناوی دینەوە جینۆساید بکرێت و ئەو نەتەوانە کێشەکانی نێوان خۆیانی پێ یەکلایی بکەنەوە و بەکاریبهێنن و حوکمی کوردیش بکەن؟\nلە دوای ڕووخانی ئیمپڕاتۆریەتی ماددەکانەوە لە( ساڵی 700 پێش لەدایک بوونی حەزرەتی عیسا) تاکو ئێستا لە کوردستانی گەورە بەگشتی و لە باشوری کوردستانیش بە تایبەتی تا ساڵی 1991، عارەب و تورک و فارس بە ناوی جیاجیای هەخامەنشین و ساسانی و ڕاشدی و ئەمەوی و عەباسی و عوسمانی و سەفەوی و سەلجوقی و قاجاری و پەهلەوی و کەمالیستی و بەعسی و دەوڵەت نەتەوەی عارەب و تورک و فارس، و سونە و شیعەوە حوکمی کورد و کورستانیان کردووە چ خێر و سوودێکیان بۆ کورد و شارستانیەتی کوردی هەبووە؟ یان ناسیۆنالیستی ئەو نەتەوانە بارگاوی بە ئیسلام چ کەڵکێکیان بۆ ئێمە هەبووە؟ جگە لە جینۆساید و ئیتنۆساید و لەناوبردنی زمان و فەرهەنگ و داگیرکاری و دابەشکاری و پەت و سێدارە و ئەشکەنجە و زیندان و نکۆڵیکردن لە بوون و ڕەگەزی کوردی، تا ئێمەی کورد بە دەسەڵاتی ئەوان ڕازی بین و (خود نەفرەت) بین و بە ناوی ئاینەوە ڕەوایەتی بە دەسەڵاتداری تورک و عارەب و فارس و سونە و شیعە و ئەوروپی و ئەمریکی بدەین.\nعەبدوڵڵا پەشێو دەڵێت:\nبەهەشت و دۆزەخ بۆ من تازە نین\nهاوکات و هاو جێ\nئەویشم دیوە، ئەمیشم دیوە\nنیشتیمانی من لەوەتی هەیە\nبەهەشتەو دۆزەخ دەوری تەنیوە!.\nلەکاتێکدا ئێمە خودا بە کوردی دروستیکردووین و بە کوردی دەژین، و دەبێت جگە لە دەسەڵاتی کوردی بە هیچ دەسەڵاتێکی بێگانە ڕازی نەبین. ناسیۆنالیز و خۆشەویستی بۆ نەتەوەکەمان، بە ئاڕاستەی پێکهێنانی قەوارەی سەربەخۆی نەتەوەیی کار بکات. لەبەرئەوەی هەمیشە تاکەکانی کۆمەڵی کوردی پێویستمان بە یەکترە و لە ئەنجامی بوونی بنەما هاوبەشەکانی وەک کەلتور و زمان و خاک و مێژوو و بنچینەی دیکەی هاوبەش جۆرێک لێک نزیکی و پەیوەندی و ئینتیمای هاوبەشمان بۆ دروست ببێت. کە ببێتە هۆی ئەوەی تاکەکانی نێو کۆمەڵێکی کوردی بەرەو یەکبون و یەکگرتن بچین و هەوڵی دامەزراندنی دەوڵەتی نەتەوەیی تایبەت به خۆمان بدەین. چونکە ئێمە چاوەڕێ بکەین داگیرکەری عارەب و فارس و تورک لەمپەڕی ئیسلامیەوە بۆ ئەوپەڕی چەپ و عەلمانی و ناسیونالیزمی و ڕەگەزپەرست، بڕوا بە ئاشتی و پێکەوە ژیان و دیموکراتی بهێنن ئەوە کوتانی ئاسنی ساردە.\nلەماوەی ئەو سێ دەیەیەی کە کورد خۆمان حوکمی خۆمان دەکەین لە باشوری کوردستان بە هەموو کەموکوڕییەکانەوە (ئەگەرچی تا دوا ڕادە لەگەڵ گۆڕینی ئەم دەسەڵاتەداین بۆ دەسەڵاتێکی دادپەروەر) بە قەد (2718) ساڵەی دەسەڵاتی بێگانە کاریگەری گەورەی لەسەر پێشخستنی لایەنی ڕۆشنبیری و کەلتوری و فەرهەنگی و کرانەوە بە ڕووی دنیا و خۆشگوزەرانی و ئاوەدانی ووڵات هەبووە و هەیە.\nئەگەر نەتەوەکانی دیکە جارێک بۆیان ڕەوا بێت حوکم بکەن، ئەوە بۆ کورد دووجار ڕەوایە حوکم بکەن، چونکە کوردستان لە بەرەبەیانی ژیان و مێژووەوە چیاکانی زاگرۆس شوێنی ژیان و دواتر میسۆپۆتامیا و کوردستان شوێنی شارستانیەت بووە. دواتر دوای لافاوەکەی زەمەنی حەزرەتی نوح و گیرسانەوەی کەشتییەکەی لە چیای جودی لە باکورد کوردستان، دووبارە کوردستان شوێنی دەستپێکردنەوەی ژیان و شارستانیەت بووە. کوردستان نەک شوێن و مەنزڵی کورد بووە، بەڵکو دووجار شوێنی و لانکەی دەستپێکردنی ژیان بووە، بەڵام عارەب بە هۆی داگیرکاری عارەبی ئیسلامییەوە لە دوورگەی عەرەبییەوە هاتنە عێراق و سوریا و ووڵاتانی دیکەوە. تورک لە ترسی ڕاوەدوونانی مەغۆڵ لە خۆرهەڵاتی ئاسیاوە هاتنە ئەنادوڵ و تورکیای ئێستا، فارسیش جگە لە ووڵاتی خۆیان بە داگیرکاری گەیشتونەتە کوردستان. ئیدی بۆ ئەم نەتەوە داگیرکاران مافی حوکمکردن و دەسەڵاتداریان هەبێت، بەڵام ئێمەی کورد خۆمان بە ناوی ئاین و گرێدراوی و فاشست بوونی ناسیۆنالیزمی کوردییەوە مافی دەسەڵاتداری و حوکمکردنمان نەبێت.\nئێمە تا ڕادەی پیرۆزی کورد بوونمان باوەڕمان بە ناسیۆنالیستی کوردی و حوکم و دەوڵەت و دەسەڵاتداریەتی کوردی هەیە، دژی دەسەڵاتی بێگانەین لە ژێر هەر ناوێک و ئایدۆلۆژیایەکدا بێت، تەنانەت گەر دادپەروەریش بێت، چونکە دەسەڵاتی کوردی دەتوانرێت لە قۆناغێک دا دادپەروەر بکرێت، بەڵام دەسەڵاتی بێگانە بۆ مانەوەی و ڕەگ داکوتانی خۆی هەرگیز نە دادپەروەر دەبێت نە باوەڕی بە هاوبەشی و دیموکراتی هەیە، کە مێژوو زۆرداری ئەوان و مرۆڤدۆستی کوردی سەلماندووە. لەبەرئەوە دەبێت ناسیۆنالیستی و دەوڵاتداری کوردیمان قبوڵ بێت وەکو نەتەوەیی و نەتەوایەتی، ئەمە بۆ بابەتی ناسیۆنالیستی، بۆ بابەتی عیرفانی و باوەڕداری و مرۆڤدۆستیش دەبێت مرۆڤمان لە هەموو پیرۆزییەکان لا بەنرختر بێت، بۆ گەیشتن بە خوای تاقانە و نادیار و باڵا، بۆ گەیشتن بە حەقیقەتی جیهان و کۆی قۆناغەکانی بوون. بۆ دۆزینەوەی ڕاز و نهێنی دنیا. دەبێت سەربەرزبکەینەوە بۆ ئاسمان، دەبێت بیرکردنەوەیەکی قووڵ و تێهەڵچوونەوە و بڵندبوونەوەی ڕۆحمان هەبێت، بۆ گەیشتنە بە حەقیقەتی شتەکان، دژی مرۆڤی دروستکراوی خودا و وجودی خودا نەبین، ئازاری چەوساوەکان، هەژاران، ئاوارەکان، مەزڵومەکان بەئازاری خۆمان بزانین لە هەر کوێیەکی دنیادا بن، نادادپەروەری لەکوێ بێت لەوێ بین، حەق لە کوێ بێت لەوێ بین، ئازار و مەینەتی و ئەشکەنجەو هەژاری لە کوێ بێت بە ڕووح لەوێ بین، ئەوکاتە ویژدانمان ئاسودە دەبێت و مرۆڤ بوونمان مانادار دەبێت. گەلۆ مرۆڤ هەر مرۆڤە لە هەر کوێی دنیا بێت، لە هەر ڕەنگ و ڕەگەزێک بێت، خودا دەفەرموێت من ڕێز لە بەنی ئادەم دەگرم. ناڵێت من ڕێز لە مسوڵمانان و ئیمانداران دەگرم. خودا ڕەنگانە پێکەوە بژین، چونکە لە کۆتاییدا گەل لە سیاسەتکردندا تاوانبار نییە، ئەوەی تاوانبارە سیاسییە دیکتاتۆرەکان و بازرگانانی جەنگ و دەربار و ڕاوێژکارانی جەنگ و دیکتاتۆرەکانن، واتە گەر ئەمانە لێگەڕێن هەموو ڕەنگەکان پێکەوە پەلکەزێڕینە دەبن.\nبەڵام نابێت ئێمە (خود نەفرەت) بین لە ژێر کاریگەری ئاین و مرۆڤدۆستی دا نەفرەت لە بوون و ڕەگەز و مێژوو و دەسەڵات و نەتەوایەتی و کوردپەروەری بکەین، خود نەفرەتی کۆیلایەتی و خۆبچوکردنەوەیە. هەروەها ناشبێت بە بیانووی نەتەوایەتی و کوردایەتییەوە (خود ئەڤین) بین و ڕەوایەتی بە زۆرداری و چەوساندنەوە و داگیرکاری و کوشتاری هێزی کوردی بدەین، شاد بین بە زەلیلی نەتەوەکانی دیکە، تێری و بەهێزی خۆمان لە برسێتی وبێ هێزی ئەواندا ببینینەوە. بەڵکو دەبێت مرۆڤدۆستی و باوەڕداری و عیرفانییەتمان دژی ئەوە بێت ناسیۆنالیستی کوردی فاشست بێت، دژی ئەوە بێت ناسیۆنالیستی کوردی هۆکار بێت بۆ پاکتاوی ڕەگەزی و قەدەغەکردنی ئازادی سیاسی و کەلتوری وفەرهەنگی و ژیانی و ئازادی ڕادەربڕین نەتەوەکانی دیکە. مرۆڤدۆستیمان ڕەوایەتی نەداتە چەوساندنەوە و داگیرکاری و کوشتاری دەسەڵاتی کوردی لە هەر شوێن و کاتێکدا بێت، بەڵکو مرۆڤدۆستی و باوەڕداری و عیرفانیەتمان ببێتە داینەمۆی ئاشتی و پێکەوەژیان و ڕێزگرتنی کەرامەتی نەتەوە و پێکهاتەکانی دیکە لە چوارچێوەی ووڵات و دەسەڵات و فەرمانڕەوایەتی کوردیدا. وەکو چۆن ئەو کاتەی عارەبی سونەی عێراقی دوای ڕووخانی ڕژێمەکەی سەدام، و ململانێی مەزهەبیان لەگەڵ شیعەی عێراق، و دواتر دوای هاتنی داعش ناوچە و شارەکانیان پڕ بوو لە کوشتار و کاولکاری و لێیان قوما کورد سەرەڕای خراپی دۆخی ئابوری و گوزەرانی خۆی جێگە و ڕێگەی بۆیان کردەوە و ئارامی و ئاسایشی بۆ فەراهەمکردن.\nلێرەدا بۆ زیاتر ڕوونکردنەوەی بابەتەکە ئاماژە بە ڕووداوێک دەکەین:\nمەولانای ڕۆمی کە لوتکەی عیرفانیەتە و باوەڕی تەواوی بە مرۆڤدۆستی هەیە، کاتێک مەغۆلەکان هێرش دەکەنە سەر ئەنادۆڵ، سەلجوقییەکان نزیک دەبنەوە لە کەوتن، دەسەڵاتدارانی ئەوکاتی سەلجوقی داوا لە مەولانا دەکەن کە ئامۆژگاریان بکات و چارەسەرێکیان بۆ بدۆزێتەوە بۆ ڕزگاربوون لە هێرش و پەلاماری مەغۆلەکان، مەولانای ڕۆمی نامەیەکیان بۆ دەنێرێت و تێدا داوایان لێدەکات کە لەگەڵ کورد ڕێبکەون و هاوپەیمانی بکەن بۆ وەڵامدانەوەی هێرش و پەلاماری مەغۆلەکان، ئەوە بوو تورکە سەلجوقییەکان لەگەڵ کورد ڕێکەوتن و توانیان بەر بە هێرشی مەغۆلەکان بگرن. مەولانا کە بە ڕەگەز فارسە، بەڵام لە شاری قۆنیای ئەنادۆڵ ژیاوە، دەیزانی ئەو جەنگە دەبێتە هۆی خوێن ڕشتن. لەلایەکەوە بڕوای تەواوی بەوە هەبوو کە دەبێت ئەو نیشتیمانە لە داگیرکاری و کاولکاری بپارێزرێت، لەلایەکی دیکەوە ئەو کوشتار و خوێن ڕشتنەی کە لە ئەنجامی بەرگریکردنەوە ڕوودەدات زۆر لەو کوشتار و خوێن ڕشتن و کاولکاریە بەردەوامە باشترە کە بە هۆی داگیرکاری مەغۆلەکانەوە ڕوودەدات. ئەمە لە کاتێکدایە کە مەولانا باوەڕی تەواوی بە ڕێزگرتنی هەموو ڕەنگ و ڕەگەزێک هەبووە، بڕوای بە میھرەبانی و لێبوردەیێکی بێ سنور ھەبووە، لەگەڵ ئەوەشدا قەبوڵکردنی بەرامبەر و بیرکردنەوەی پۆزەتیڤانە و چاکە و چاکەکاری و ئیدراککردن بە خۆشەویستی خودا لە سیفەتە دیارەکانی بووە. هەروەکو لەم پارچە هۆنراوەیەیدا دەردەکەوێت کە دەڵێت:\nسینەم بۆتە هەڵگری گشت وێنەیە\nبۆ ئاسکان لەوەڕگایە\nلای ڕاهیبان پەرستگایە\nبۆ خۆی بۆتە بوتخانەیە\nهەر ئاواشە ئەو کابەیە\nبۆتە لەوحێکی تەورات و پەڕاوی قورئانی تێدایە\nمل کەچی ڕێی خۆشەویستیم\nلە هەر کوێ بێت کاروانەکەی،\nمنیش لەوێم، هەر خۆشەویستی باوەڕمە\nڕێبازیشمە و ئاینەکەم.\nئەرشیفی (ئومێد ناسح جیهانی)ی نووسەر


واباشترە گۆڤاری شیعر.. - قەڵەم\nواباشە برادەرانى گۆڤاری "شیعر" تەنیا خەریکى وەرگێڕانى شیعر بن و بیر لە نووسین لە سەر شیعرى کوردى و شاعیرانى کورد نەکەنەوە! ئینسان کە وتارەکانیان لەبارەى شیعرە کوردییەکانەوە دەخوێنێتەوە، سەرى سوڕدەمێنێت و بەردەوام پرسیار لەخۆى دەکات: بەڕاست دەیانەوێ چی بڵێن. وشەیەکى قەبەیان بە ناوى "دژە سیستەم" هەڵگرتووە و دەیانەوێ سەرەداوەکانى لەناو ئەم شیعرانەدا بدۆزنەوە و بەزۆرەلێ بیکەن بەناو هەموو شیعرێکدا، بەچى؟ بە کەرەستەى دەرەوەى شیعر، دەرەوەى ئەدەبیات. واتە ڕیک ئەو هەڵەیەى کە بۆ خوێندنەوەى سینەما و هونەریش دەکرێ. نووسەرێک بابەتێکى لەسەر ناونیشانى کتێبەکانى کەژاڵ ئەحمەد نووسیوە و پێى وایە مادام یەکێک لە ناونیشانەکان "قاوەیەک لەگەڵ ئەودا"یە کەواتە ئەم ڕۆمانسییە و هەوڵێکە بۆ گەیشتن بە ئەو و ئیتر ئەمە یاخیگەری نییە! یان پێى وایە ناونیشانێکى تر"تەنورەیەکى کورتى سوور" تەنیا یاخیبوونێکى جەستەییە و یاخیبوون لاى ئەم نووسەرە نمایشییە! یان پێى چارتێکى کۆمیدی دروست کردووە و دەڵێ کەژاڵ ئەحمەد نەیتوانیوە لە سنوورى ژنبوون دەربچێت! (بۆچى دەربچێت؟ مەگەر ژن نییە؟) یان دوو دێرى وەرگرتووە و دەڵێ لێرەدا مادام تەمەناى یارەکەى دەکات کواتە یاخى نەبووە! ئەم ئاستە لە گاڵتەجاڕی، نازانم چۆن تا ئێستا هیچکەس قسەى لەسەر ئەم خوێندنەوانە نەکردووە!\nئەمە لە خوێندنەوەیەکى تر لە سەر شیعرەکانى بەڕۆژ ئاکرەییدا دەگاتە ئەوپەڕى عاجبایەتى؛ نووسەر دێڕێکى بەڕۆژ ئاکرەیى دەهێنێتەوە "گەڕانەوە بۆ بیرەوەری" دەیەوی بەزۆر ڕەگى بیرەوەری دەربهێنێت و بەوپەڕى سەرسوڕمانەوە دەگاتە بیرەوەى شەخسى و حیزبى بەڕۆژ ئاکرەیی! یان مادام دەڵێ بە نزمى قسەکردن، ئیتر ئەم نزم قسەکردنە دەبێتە کەشێکى عیرفانى و خزمەت بە سیستەم دەکات! لەڕاستیدا سیستەم خودى ئەم خوێندنەوە و بابەتە سەیرانەن. ئەمە شتێکە پێى دەڵێن جەوگیرى! یانى جەو گرتووتى کە چەند لاپەڕەیەکت لەسەر سیستەم و ئەدەبیاتى دژە سیستەم خوێندۆتەوە و ئێستا بەزۆر دەتەوێ هەڵبکوتیتە سەر کۆمەڵێک دەق. لەڕاستیدا لەم وتارانەدا (ئەگەر نەڵێم کۆى گۆڤارەکە) وادیارە هەموو شتێک دەوترێ و دەوروژێت جگە لە ئەدەب، جگە لە شیعر خۆى. وتارەکان بە ئاشکرا پێوەیان دیارە پێش خوێندنەوەیان بە مەرجى پێشوەخت خوێندراوەتەوە و کونبەکون بۆ دێڕێک گەڕاون بیکەن بە بەهانە. سەیر ئەوەیە ئەگەر ئەم برادەرانە هەر لەو شیعرانەى کە خۆیان لە گۆڤارەکە بڵاویان کردۆتەوە بۆ ئەم چەمکە بە قسەى خۆیان دژەسیستەمە بگەڕین زۆر زیاتریان دەست دەکەوێ؛ بۆ نمونە کۆمیدییەکە ئەوەیە هەر دواى وتارەکەى سەر بەڕۆژ، شیعرێکى پەسەنین دێت، بەمە دەست پێدەکات " من دەردەدارم...زۆر دەردەدارم..". یان ئەگەر بەم میتۆدە شیعر بخوێننەوە، ئەى بۆ ئەو شیعرانە چى دەڵێن کە هەر لەم ژمارەیەدا هەیە؛ لەسەر ئەمەى ژان ژێنێ "باشترە هەرزەیەکى بێفەڕ بیت، نەک شازادەى ناو کۆشک" ؟ یان ئەمەى هۆڵدەرلین: "کاتێ ئێمە لە ماندوویی ڕۆژ دەحەسێینەوە، سوپاسیم بە کێ بگەیەنم؟ ناوى خوداى مەزن بێنم؟..." یان ئەگەر لەسەر وتنى یادەوەریی نووسەر، یەخەى بەڕۆژ ئاکرەیى گرتووە، یەخەى ئێدیت سۆدێرگرانیش بگرێت کە دەڵێت:" لێرە هەموو شتێک نامۆیە و هیچ یادەوەرییەک بەیبردا ناهێننەوە..."\nمن نە شیعرى بەڕۆژ و نە کەژاڵ ئەحمەدم هیچیان پێ باش نییە، و پێموایە کێشەى زۆر گەورتریان هەیە، بەڵام کە ئەم گاڵتەجاڕییە بە بەهانەى خوێندنەوەى شیعر و ڕەخنەى شیعر دەبینم توڕە و پەست دەبم. کەس نەبووە لەو نووسەرە بەڕێزانە بپرسێت برایان ئەگەر بە دوو دێڕ دەتانەوێ شتێک بە زۆر بسەلمێنن، دەبێ یەخەى فروغیش بگرن کە لە نامەیەکدا بە خۆشەویستەکەى دەڵێ بە قوربانى قەیتانى پێڵاوەکانت بم. یان یەخەى بۆدلێریش بگرن کە لە شیعرێکدا لە خوا دەپاڕێتەوە یارمەتى بدا بۆ نووسینى شیعرى باش بۆئەوەى گاڵتەى پێنەکەن! یان ڕامبۆ یان... یان (کە من بێگومان دواتر چەندین دێڕیان لێرە دەنووسم).\nهەموو ئەم کارەساتەش لەوەوە دێت کە لەڕاستیدا بەڕێوەبەرەکانى گۆڤارەکە شیعریان نەناسیوە، دەنا بە چەک و تەقەمەنى دەرەوەى شیعر پەلامارى ناو شیعر نادرێت.\nتێبینی: وێڕای گرانی هەزمکردن و نووسینی لێکۆڵینەوەو بەدواداچوون بۆ واقیعی بەربڵاوی شیعری کوری، تەنیا بەشداری کۆمەڵێکی دیاریکراویش لە (ناو)، لە هەموو ژمارەکاندا دووبارە دەبنەوە!


سەروەت هەڵەبجەیی: گۆرانکاریەکانی پارتی و قۆناغی پەرتەوازەبون. – WTARIKURD\nبەدریژایی مێژوو پارتەسیاسیەکانی باشور بە هۆی وەلانانی دیموکراسی و هێڵی سورو پەنابردن بۆ عەقلیەتی خێڵەکی زۆرن ئەوساتانەی دووچاری دارمان و پەرتەوازەیی بونەتەوە\nتیئۆری گۆڕینی سه‌رکرده‌کان و سووڕاندنه‌وه‌ی سیسته‌می به‌ڕێوه‌بردن له بازنه‌یه‌کی کورتدا پیشانده‌ری به‌ره‌وپێشنه‌چوونی ئەو حیزبەیە بۆ گەیشتن بە ئامانجه‌کانی. جیاوازی نییه که تیئۆری هەرلایەنێک بێت کاتێک که به‌رژه‌وه‌ندی له ده‌سه‌ڵاتدا پێناسه ده‌کرێت هەموو ئه‌زموون و شانازییه‌کانی ڕابردوو دەبێتە تابلۆیەکی دارزاوو بێرەنگ و روو. ئه‌م چه‌شنه سیسته‌مانه بۆ ماوه‌یه‌ک ده‌توانن درێژه به به‌رنامه‌که‌یان بده‌ن. شکستی بەرپرسیارێتی پڕ ده‌بده‌به و که‌بکه‌به‌ی بەرە دژ بەیەکەکان ڕه‌وتێکی مێژووییه که به ده‌یان جار و له قۆناغه جیاوازه‌کاندا دووپات بووه‌ته‌وه به‌ڵام هه‌رگیز وانه‌ی لێ وه‌رنه‌گیراوه. خوێندنه‌وه‌ی مێژوو پیشان ده‌دات ئه‌گه‌رچی ته‌مه‌نی ئەم چەشنە  سیاسییه‌کان ڕه‌نگه درێژ بێت به‌ڵام نابێته هۆکارێک بۆ شاردنه‌وه‌ی ئه‌م ڕاستییه که زێده‌خوازی و قۆرخکاری هه‌میشه‌یی نییه لەگەڵ گرۆانکاریەکانی ئەم دواییانەی پارتی لە سنوری ئەنجومەنی سەرکردایەتی سلێمانی\nسەرنجتان رادەکێشم بۆ سەرکوتکردن و دورخستنەوەی کادرو لایەنگرانی باڵی نێچیرەڤان بارزانی:\nبەرواری 27/9/2015 رۆژی هەینی لیژنەیەکی تایبەتی مسرور بارزانی دێنە ئەنجومەنی سەرکردایەتی و سەرجەم لقەکانی پارتی لەسنوری زۆرنی سەوز وێنەو نامیلکە کانی نێچیرەڤان بارزانی لە سەرجەم داموودەزگاکانی پارتی کۆدەکەنەوەو وەڵامی هیچ پرسیارێکی بەرپرسی لقەکانیش نادەنەوە ؛ لەگەڵ خۆیان دەیبەن و دەرۆن ئەمە لەحاڵێکدا؛ ئەم ئاماژەیە لەكۆنگرەی 14ی پارتیدا بۆ نێچیرەڤان بارزانی دەرئەنجامێكی زۆر خراپی هەبێت.\nهەر لێرەوە دەستیپێکرد ؛ هەر لەوەڵامی ئەم کردارەی مسرور بارزانی ؛ نێچیرەڤان بارزانی لە 7/8/2016 بە هاوکاری جەعفرئیمنکی و فازل میرانی پلە بەرزکردنەوە بۆ 19 کادری خۆی لە مەکتەبی سیاسی رادەگەیەنێت و هەر یەکە لەوانە دەنێرێتە بەشەکانی ریخکستنی ئەنجومەنی سەرکردایەتی وەک ئەندام بەشی رێکخستن و بەرپرسی رێکخستنی ئەنجومەنی سەرکردایەتی و بەرپرسی ریکخستنی لقەکانی سنوری ئەنجومەنی سەرکردایەتی سلێمانی و هەڵەبجە و گەرمیان؛ ئەم گۆرانکاریە؛ بەتەواوەتی کێشەکانی نێوان مسرور بارزانی و نێچیرەڤان بارزانی ئاڵۆز تر دەکات.\nهەر بۆیە بە سەر پەرشتی مسرور بارزانی و هێمن هەورامی لە بەرواری 28/5/2018 کۆبونەوەیەکی لەگەڵ دەزگا تایبەتەکانی ریکخست؛ بەناوی شکستی پارتی لە زۆنی سەوزو پلانی نوێ.\nلەم کۆبونەوەیەدا مسرور بارزانی بریاری دا سەرجەم بەرپرسی لقەکان و بەرپرسی ئەنجومەن و بەر پرسی رێکخستنی لق و بەرپرسی رێکخستنی ئەنجومەنی سەرکردایەتی و هەندێک لە ناوچەکانیش؛ بگۆرێت و چەند ناوچەیەکی تر کە لە رابردوو لە سەرو بەندی خۆپیشاندانەکانی ئەم دواییانە کە بە بریاری مەکتەبی سیاسی دوو لیژنە ناوچە کران بەیەک؛ پارتی لە و کۆبونەوەی مەکتەبی سیاسی دا زیاتر لە 17 ناوچەی داخست.\nلە ئێستادا بە بریاری مسرور بارزانی دەبێت سەرلە نوێ ئەو ناوچانە بەستافی نوێ بکرێنەوەو سەرجەم بەر پرسی ناوچەکانیش مەکتەبی مسرور بارزانی دەستنیشانیان دەکات.\nلێرە دا پرسیار ئەوەیە؟ ئەم گۆرانکاریانە ی سنوری زۆنی سەوز زیاتر لە سێ مانگە بەرنامەی بۆ دارێژراوەو سەرجەم ئەو کەسانەش دەستنیشانکراون بۆ بەرپرسی لق و رێکخستنەکان\nبەڵام دوای گۆرینی بەر پرسی لقی 12 فازل بەشارەتی و دانانی کادری دەزگاکەی مسرور بارزانی بەناوی بەسام علی؛ یەک هەفتە دوای ئەم گۆرانکارییە لقی 12 ی هەڵەبجە؛ بەبریاری مسرور بارزانی گۆرانکارییەکان بۆ یەک مانگ و 14 رۆژ رادەگیرێت.\nبێشک ئەمە زۆر پرسیاری بەدوای خۆیدا هێنا؛ کاتێک بەسام علی وەک بەرپرسی نوێی لقی 12 دەستبەکاربوو ؛ کێشە گەلێک روویاندا هەرگیز لە تەوەقعی پارتیدا نەبوون؛ چینێک وەک خاوەن شهید؛ چینێک وەک خاوەن خزمەتی شاخ و شار ؛ چینێک وەک لاو رۆشنبیری بە ئەزموون ؛؛ ئەمانە هەموان هۆشداریان لە چۆنیەتی گۆرانکارییەکان دا بە سەروی خۆیان؛ ئەمە لە کاتێکا بوو بەسام علی لە هەڵبژاردنەکەی خولی پێشوی عێراق کاندیدی پارتی بوو بۆ ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق؛ بەڵام ناوبراو کەمترین دەنگی بەدەستهێناو تەنانەت لقی 12 ئەوکاتە دەنگیان پێنەدا؛ لە بەرامبەر ئەو متمانەی خۆیان بە ئەشواق جاف دا.\nمەکتەبی مسرور بارزانی هەرکە بەم کێشە دەزانێت؛ لەو ماوەی راگرتنی گۆرانکارییەکان هێمن هەورامی دەنێرێتە سنوری زۆنی سەوز بە ومەبەستەی ناوبراو سەرۆکی لیستی پارتیە بۆ پارلەمانی کوردستان و بەسەرکردنەوەی ئەندام و لایەنگرانی پارتی و چینی پەراوێزخراوی پارتی.\nبەڵام لە راستیدا هێمن هەورامی نێردەی خودی مسرور بارزانی بوو؛ بۆچارەسەر کردنی ئەو کێشانەی دەرئەنجامی گۆرانکارییەکانی باڵی مسرور بارزانی سەریان هەڵدا؛ هێمن هەورامی زۆرێک لە ئەندام ولایەنگرانی پارتی بە چەند قۆناغێک بەسەر کردەوەو ؛ چینێک بە بەڵێنی مادی؛ سکەنە؛ چینێک بە پۆستە حکومیەکانی دوای کابینەی نوێی حکومەت؛ هەندێ کادریش وەک کەمپین سەرقاڵیکردوون تاکار بۆ خودی سەرۆکی لیستی پارتی بکەن؛ بۆ ئەوەی بیریان بەلای ئەم یاخیبونەدا نەچێت.\nئەمە تارادەیەکی کەم لایەنگرانی پارتی لە هەڵچون و یاخیبون هێور کردەوە بەڵام دواجار ئەم هەوڵەش هێدی هێدی شکستی هێنا. لە ئێستادا دۆخی ناو لق و ناوچەکانی پارتی لە سنوری زۆنی سەوز رۆژ بەرۆژ بەرەو خراپی دەچێ و بەساکاری لێی بروانی بەروونی ئەوە دەبینی نەک تەنیا دووباڵ بگرە کە دوو حیزب؛ دوو ئایدۆلۆجی؛ دوو پرنسیپ لە یەک بارەگا کاردەکەن.\nسەروەت هەڵەبجەیی ؛ کادری دەستلەکار کێشاوەی پارتی\nنەوزادى موهەندیس: خۆپیشاندانە جەماوەریەکانى عێراق لەبەرچى؟ بەرەو کوێ؟


Matteo 9 BDG - مەتا 9 KSS | Biblica América Latina\nMatteo 9 BDG - مەتا 9 KSS\n1ئینجا عیسا سواری بەلەمێک بوو، پەڕییەوە و هاتە شارەکەی خۆی[a]. 2 ئیفلیجێکیان هێنایە لای لەناو جێگا کەوتبوو، کاتێک عیسا باوەڕی ئەوانی بینی، بە ئیفلیجەکەی فەرموو: «کوڕم، ورەت بەرز بێت، گوناهەکانت بەخشران.»\n3 جا هەندێک لە مامۆستایانی تەورات لە دڵی خۆیاندا گوتیان: «ئەمە کفر دەکات!»\n4 عیساش زانی بیر لە چی دەکەنەوە و فەرمووی: «بۆچی لە دڵتاندا بیر لە خراپە دەکەنەوە؟ 5 کامیان ئاسانترە بگوترێت، ”گوناهەکانت بەخشران،“ یان بگوترێت، ”هەستە و بڕۆ؟“ 6 بەڵام تاکو بزانن کوڕی مرۆڤ لەسەر زەوی دەسەڵاتی هەیە گوناه ببەخشێت،…» ئینجا بە ئیفلیجەکەی فەرموو: «هەستە، نوێنەکەت هەڵگرە و بڕۆرەوە ماڵەوە.» 7 ئەویش هەستا و گەڕایەوە ماڵ. 8 کاتێک خەڵکەکە ئەمەیان بینی، سام دایگرتن و ستایشی خودایان کرد، کە دەسەڵاتی ئاوای بە مرۆڤ داوە.\n9 کاتێک عیسا بەوێدا تێپەڕی، پیاوێکی بینی لە شوێنی باجگری دانیشتبوو، ناوی مەتا بوو. پێی فەرموو: «دوام بکەوە.» ئەویش هەستا و دوای کەوت.\n10 لە کاتێکدا عیسا لە ماڵی مەتا لەسەر خوان دانیشتبوو، زۆر باجگر و گوناهبار هاتن و لەگەڵ عیسا و قوتابییەکانی پاڵیان دایەوە. 11 کە فەریسییەکان ئەمەیان بینی، بە قوتابییەکانیان گوت: «بۆچی مامۆستاکەتان لەگەڵ باجگر و گوناهباران نان دەخوات؟»\n12 جا کاتێک عیسا گوێی لێبوو، فەرمووی: «لەشساغ پێویستی بە پزیشک نییە، بەڵکو نەخۆش. 13 بڕۆن و واتای ئەمە فێربن: [من میهرەبانیم دەوێ نەک قوربانی.][b] چونکە نەهاتووم ڕاستودروستان بانگهێشت بکەم، بەڵکو گوناهباران.»\n14 ئینجا قوتابییەکانی یەحیا هاتنە لای و گوتیان: «بۆچی ئێمە و فەریسییەکان زۆر جار بەڕۆژوو دەبین، بەڵام قوتابییەکانت بەڕۆژوو نابن؟»\n15 عیسا پێی فەرموون: «ئایا بانگهێشتکراوانی زەماوەند دەتوانن شیوەن بگێڕن کاتێک زاوا لەگەڵیاندایە؟ بەڵام ڕۆژێک دێت زاوایان لێ دوور دەخرێتەوە، ئەوسا بەڕۆژوو دەبن.\n16 «کەس کراسی کۆن بە پەڕۆیەک کە نەچووبێتە ئاو پینە ناکات، چونکە پینەکە کراسەکە لێک ڕادەکێشێت و دڕاویەکە خراپتر دەکات. 17 شەرابی نوێش ناکەنە ناو مەشکەی کۆنەوە، ئەگینا مەشکەکە دەدڕێت، جا شەرابەکە دەڕژێت و مەشکەکەش لەناودەچێت. بەڵکو شەرابی نوێ لەناو مەشکەی نوێ دەکرێت و هەردووکیان پارێزراو دەبن.»\n18 کاتێک ئەمانەی دەفەرموو، پێشەوایەک[c] هات و کڕنۆشی بۆ برد و گوتی: «هەر ئێستا کچەکەم مرد، بەڵام وەرە دەستی لەسەر دابنێ، زیندوو دەبێتەوە.» 19 عیساش هەستا و لەگەڵی ڕۆیشت، قوتابییەکانیش دوایان کەوتن.\n20 هەر لەو کاتەدا ژنێک کە دوازدە ساڵ بوو خوێنبەربوونی هەبوو، لە دواوە لێی نزیک بووەوە و دەستی لە چمکی کراسەکەی دا، 21 چونکە لە دڵی خۆیدا گوتی: «ئەگەر تەنها دەست لە جلەکانیشی بدەم، چاکدەبمەوە.»\n22 عیسا ئاوڕی دایەوە، بینی و فەرمووی: «کچم دڵنیابە، باوەڕەکەت تۆی چاککردەوە.» ژنەکە دەستبەجێ چاک بووەوە.\n23 کاتێک عیسا چووە ماڵی سەرۆکەکە، شیوەنگێڕان[d] و خەڵکێکی زۆری بینی کە دەنگەدەنگیان دەکرد، 24 فەرمووی: «لاچن، کچەکە نەمردووە، بەڵکو نوستووە.» ئەوانیش پێی پێکەنین. 25 کاتێک خەڵکەکە دەرکران، هاتە ژوورەوە و دەستی گرت، کچەش هەستایەوە. 26 ئەم هەواڵەش بە هەموو ئەو ناوچەیەدا بڵاو بووەوە.\n27 عیسا بەوێدا دەڕۆیشت، دوو کەسی نابینا دوای کەوتن، هاواریان دەکرد و دەیانگوت: «کوڕی داود، بەزەییت پێماندا بێتەوە.»\n28 کاتێک هاتە ماڵەوە، کەسە نابیناکان هاتنە لای. عیساش پێی فەرموون: «باوەڕتان بەوە هەیە کە من بتوانم ئەمە بکەم؟» وەڵامیان دایەوە: «بەڵێ گەورەم.»\n29 ئینجا ئەویش دەستی لە چاویان دا و فەرمووی: «با بەگوێرەی باوەڕتان بۆتان ببێت.» 30 ئیتر بیناییان بۆ گەڕایەوە، عیساش بە توندی ئاگاداری کردنەوە: «ئاگاداربن با کەس نەزانێت.» 31 بەڵام ئەوان ڕۆیشتن و هەموو ناوچەکەیان لێی تێگەیاند.\n32 کاتێک دوو کابراکە دەچوونە دەرەوە، چەند کەسێک لاڵێکیان هێنایە لای عیسا، ڕۆحی پیسی تێدابوو. 33 کاتێک ڕۆحە پیسەکە دەرکرا، لاڵەکە قسەی کرد. خەڵکەکەش سەرسام بوون، گوتیان: «قەت لە ئیسرائیلدا شتی وا ڕووی نەداوە.»\n34 بەڵام فەریسییەکان گوتیان: «بە شای ڕۆحە پیسەکان ڕۆحی پیس دەردەکات.»\n35 عیسا بە هەموو شار و گوندەکاندا دەگەڕا، لە کەنیشتەکانیان فێری دەکردن و مزگێنی پاشایەتییەکەی ڕادەگەیاند، هەرچی نەخۆشی و هەرچی نەساغی هەبوو چاکی دەکردنەوە. 36 کاتێک خەڵکەکەی بینی دڵی پێیان سووتا، چونکە وەک مەڕی بێ شوان پەرێشان و دەربەدەر بوون. 37 جا بە قوتابییەکانی فەرموو: «دروێنە زۆرە، بەڵام سەپان کەمە. 38 لەبەر ئەوە داوا لە خاوەنی دروێنە بکەن تاکو سەپان بۆ دروێنەکەی بنێرێت.»\n9:13 هۆشەع 6:6\n9:18 پێشەوای کەنیشت.\n9:23 لەلای جولەکەکان باو بووە کە بە شمشاڵ لێدان شیوەن بۆ مردوو بگێڕن وەک سەردولکەبێژ.