د. شێرکۆ ســوبحانی 4/6/2020 566 جار بینراوە\nئامانج لەم پارچە نووسینە ئەوەیە کە هەموو کەسێک وەک مرۆڤ لەڕووی مۆراڵی و ئایینیەوە دەبێت پارێزگاری لە خۆی و دەورووبەری بکات و بزانێت کە چۆن هەڵسووکەوت دەکات. بۆ زاڵبوون بەسەر پەتای کۆڤید-١٩ هەموو کەسێک دەبێت تەنانەت گومان لە خۆی و خێزانەکەی و خزم و هاوڕێیانی خۆی بکات کە هەڵگری ڤایرۆسەکە بن. نەک هەر گومان لە ئەنجامەکانی وەزارەتی تەندروستی نەکات، بەڵکو دەبێت بزانێت کە ئەمە زۆر لەوە مەترسیدار ترە کە حکومەت باسی دەکات.\nبۆیە ئەمە ڕاووبۆچوون نیە، بەڵگە و توێژینەوە ئەم شتانەیان سەلماندووە کە وایە.\nگەنجێکی ٢٠ ساڵە کە شوێن نیە سەری پیا نەکات، کتێبخانە نەبێت، ڤایرۆسەکە هەڵدەگریت، ڕەحمێک بە دایک و باوکی بکات با کۆتایی تەمەنی بە تەنگەنەفەسی نەباتە سەر! خۆ ڕەنگە هەر خۆت ناچاربیت ببیەتە مرافقی لە نەخۆشخانە!


ماناى باوه‌ڕبوون به فریشته‌كان: ماڵپەڕی وەڵامەکان\nبیروباوه‌ڕباوەڕبون بە فریشتەکانماناى باوه‌ڕبوون به فریشته‌كان\nماناى باوه‌ڕبوون به فریشته‌كان\nماناى باوه‌ڕبوون به فریشته‌كان چیه و ناوى هه‌ندێكیان بهێنه له‌گه‌ڵ كاروكرده‌وه‌كانیان؟\nواته: باوه‌ڕهێنان به بوونیان به‌شێوه‌یه‌كى گشتى، پاشان باوه‌ڕهێنان به‌وه‌ى كه ده‌ق له‌سه‌رى هاتووه له‌سه‌ریان به‌شێوه‌ى تایبه‌ت، وه به‌وه‌ش كه هاتووه سه‌باره‌ت به ئه‌رك و صیفاتیان.\nوه ئه‌وان چه‌ندین كۆمه‌ڵ و جۆرن: تێیاندایه كه ڕاسپێردراوه به هه‌ڵگرتنى عه‌رش، وه تێیاندایه كه ده‌رگاوانى به‌هه‌شت و دۆزه‌خن، وه تێیاندایه ڕاسپێراون به نووسینه‌وه‌و پاراستنى كارو كرده‌وه‌ى به‌نده‌كان.\nوه سه‌باره‌ت به ناوى هه‌ندێكیان: جبریل كه ڕاسپێراوه به هێنانى وه‌حى، وه میكائیل كه ڕاسپێراوه به كاروبارى باران و ڕووه‌ك، وه مالك كه ڕاسپێراوه به (سه‌رپه‌رشتى) كاروبارى دۆزه‌خ، وه إسرافیل كه ڕاسپێراوه به فووكردن به كه‌ڕنادا، سه‌لامى خوایان له‌سه‌ر بێـت.\nئایا (ملك الموت) ڕاسپێردراوە بە رۆحكێشانی گیانلەبەران (ئاژەڵان)؟ ئایا ڕاستە کە هۆکارى پێکەنینى منداڵى ساوا ئەوەیە کەوا مەلائیکە دەبینێت و یارى لەگەڵدا دەکات؟ دواى مردنى کەسێک ئایا ئەو دوو مەلائیکەتەش دەمرن کە ڕاسپێردراون بە نوسینى کردەوەکانى ؟ چۆنێتى باوەڕبوونمان بە فریشتەكان ، وە ئایا لە چی دروست کراون؟ ئایا مەلائیکە چاك وبەڕێزترن یان مرۆڤی چاك وبۆ خوا صوڵحاو؟\nسەردان: ٦٨٤ بەش: باوەڕبون بە فریشتەکان\nپرسیاری دواترباوه‌ڕهێنان به كتێبه ئاسمانیه‌كان پرسیاری پێشترئایا هه‌موو جۆره‌كانى ته‌وحید پێكه‌وه به‌ستراون و تێیاندا نیه كه نه‌فی جۆرێك له جۆره‌كانى بكات؟


رێژەی بەکارهێنەرانی ویندۆز 10 سنووری یەک ملیار کەسی تێپەڕ کرد\n2/2/2020 01:16 PM\nمایکرۆسۆفت پاش دوو ساڵ رایگەیاند کە رێژەی بەکارهێنەرانی ویندۆز 10 سنووری یەک ملیار کەسی تێپەڕ کردووە. سەرەڕای دواخستنی ئەم راگەیاندنە، ویندۆز 10 یەکێک لەخۆشەویستترین سیستەمەکانە بۆ بەکارهێنەرانی کۆمپیتەر و کارکردێکی زۆر باشتری هەیە بەنسبەت macOS و Linux. لەمانگی سیپتامبەری ساڵی رابردوودا کۆمپانیای مایکرۆسۆفت رایگەیاند رێژەی بەکارهێنەرانی ئەم سیستەمە سنووری 900 ملیۆن کەسی تێپەڕاندووە. ئەم کۆمپانیا لەماوەی 5 مانگدا ئەم تۆمارەی دەستەبەر کردووە.\nئەم زانیاریانە لەلایەن ماڵپەڕی ئیتاڵی مایکرۆسۆفتەوە بڵاوکراوەتەوە. یەکێک لە هۆکارەکانی بەرزبوونەوەی رادەی خۆشەویستیی ئەم سیستەمە لەوانەیە پەیوەندی بە پشتیوانی نەکردنی مایکرۆسۆفت لە ویندۆز7 ـەوە بێت. ویندۆز 10 ساڵی 2015 ئاراستە کرا و هەر لەو کاتدا مایکرۆسۆفت رایگەیاندا کە پاش 2 بۆ 3 ساڵ رێژەی بەکارهینەرانی ئەم سیستەمە نوێیه ئەگاتە 1 ملیار کەس، بەڵام لە 2017ـدا ئەم پێشبینییەی کەم کردەوە و کردی بە 500 ملیۆن کەس.\nئەگەر قسەکانی مایکرۆسۆفت لە 2015ـدا بکەینە بنەما، ئەم ئامارە سەرجەم ئەو ئامێرانەی کە سیستەمی ویندۆزیان لەسەر جێگیر کراوە ئەگرێتەوە، بۆ نموونە تابلێت و ئامێرەکانی گەیم/ Game. ئەم کۆمپانیایە ماوەیەکە پشتیوانی خۆی لە ویندۆز 7 راگرتووە و ئەمەش بۆتە هۆی سەرکەوتنی زیاتری ویندۆز 10. پێشبینی ئەکرێ رێژەی بەکارهێنەرانی ئەم سیستەمە لەداهاتوودا بگاتە 2 ملیار کەس.


بەهمەن تاهیر نەریمان: نەورۆز بەتامی سەلەفیزم. – WTARIKURD\nلەمڕۆدا، دەرگیری جۆرێک لە دیندارین، کە ڕوبەری حەرام فراوان و فراونتردەکات، ڕوبەری حەڵاڵ و ڕێپێدراو تەسک و تەسکتردەکاتەوە. لە ڕابردوودا، ئەم دیدە بە “ئەهلی خەبەر” ناسرابوون، ئەمانە دەقخواز و دەقپەرستبوون، بۆ ئەوەی ئەم دیدە ببێتە ڕێبازێکی تۆکمە، پێویستی بەوە هەبوو، مەودای دەقی پیرۆز فراونبکات، ئەوەش لەڕێی نوسینەوەی زۆرینەترین فەرمودە و پاڵدانی بە پێغەمبەری ئیسلامەوە کرد. لەلایەکی تریشەوە، لەڕێی پێوانە(قیاس)ـەوە، دەق ڕۆژانە فراواندەکرا-فراواندەکرێت، ئیتر مەودای حەرام فراوندەکرا-دەکرێت. گوتاری دینی ئالێرەوە ناتوانێت ڕێز لە فرەڕەنگی و فرەزمانی و فرە کلتووری بگرێت. ئەم قوتابخانەیە، ئەقڵ وەک بەڵای سەر و ئەقڵانیبوون وەک هاوواتای کافربوون دەبینن، بەسە بۆ تۆ پێت بڵێن کەسێکی ئەقڵانی و حەداسییە!\nفراوانبوونی ئەهلی خەبەر و دەق، ڕێک پەیوەندیی بە ئەقڵی تەڵقینی و جوینەوە و بیرنەکردنەوەوە هەیە، تا ئەقڵی داهێنەر لەناومان کزبێت، ئەقڵی”ئەگەر بە جۆرێک لە ئەقڵ ناوی ببەین!”ـی ڕوکارخواز و دەقخواز فراوانتر و زاڵتر دەبێت. هەر لێرەشەوە دەتوانین لەوە بگەین پەروەردەی تەڵقینی و ئەهلی خەبەر چۆن یەکتری تەواودەکەن و پەروەردەی ئێستای قوتابخانە، خوێندگە، زانکۆییمان، تەواوکەری ئەقڵی خەبەرین، چونکە تەڵقینین، لەوەش دەگەین، زانکۆ، وەک دەزگایەکی مۆدێرن، بۆ سەلەفیزم لەناوخۆیدا بەرهەمدێنێت!\nلەبەرانبەر ئەهلی خەبەر، ئەهلی ڕا هەبوو، ئێستا لە گیاکەنشتدا نییە، بەڵکو لە لاوازترین قۆناغی خۆیدایە، ئەم قوتابخانەیە ئەقڵیان وەک پێدراوێکی ئیلاهیی مەزن سەیردەکرد. دیدی زیندوو، کە مەبەستەکانی شەریعەت دەکات بە پێوانە، لەبەردەم هەژموونی ئەهلی خەبەردا، لەم ڕۆدا لە ترۆپکی لاوازیدایە. ئێستا ئەهلی خەبەر، بریتییە لە سەلەفیزم، سەلەفیزم بەهەموو ڕێباز(مقاربة- Approach) و لقەکانییەوە، دەق دەکاتە پێوانەی یەکلاکەرەوە، لای ئەم جۆرە قوتابخانەیە گفتوگۆی ئەم پرسانە هەرگیز کۆتاییان نایەت، هەمیشە لەناو گفتوگۆیەکی بێزنتیانەو سەفسەتەدا دێت و دەچێت، هەر بەم سەفسەتە نەبراوەیەش دەژی.\nلەناو ئەهلی ڕادا، پرسێکی وەک نەورۆز، یەکلاکردنەوەی زۆر ئاسانە و ناخرێتەناو چێوەی حەڵاڵ و حەرامەوە، بەڵکو مەبەستی جەژنەکە یان ئاهەنگەکە لێکدەدرێتەوە، کە دەزانێت لە پەرستن و خواداناسی و خوداداریدا، هاوەڵپەیداکردنی تێدا نییە، کە دەزانێت بۆ چیژو جەژنی بەهار و خۆشییە، کە دەزانێت لای گەلی ژیردەستە، وزەی مانەوەو و بەرگرییە، کە دەزانێت وزەی مانەوەی یەکێک لە بەڵگەکانی خودایە کە زمانە، ئیتر خەریکی قال و قیلی زیاتر نییە و ڕێزی لێدەگرێت. گوتاری دینی ئالێرەوە دەتوانێت ڕێز لە فرەکلتووری و فرە زمانی و فرە ڕەنگی بگرێت.\nلەڕابردوودا، لەناو کورداندا، ئەهلی ڕا و مەبەست، بەهێز و پتەو بووە، زۆرینەی زانایانی کورد، سەر بەم قوتبخانەیە بوون، بۆیە گونجاندنی دین و نەورۆز، دین و ئاهەنگەکانی کوردەواری، لەگەڵ گوتاری دینی باودا بەیەکیاندا نەداوە، بەڵکو یەکترییان تەواکردووە. هەر لەم دیدەوەیە، مەلای گەورە، شێخی خاڵ، جەنابی مودەریس بەرگریی لە نەورۆز دەکەن و بەرزی دەنرخێنن. کێ لە شیعرێکی کلاسیکیدا بینیویەتی نەورۆز پرسێکی دینی بێت؟!\nئەو هەڵا نەبڕاوەی ئەمڕۆ لەسەر نەورۆز هەیە، ئەو هەڵایەی کە زۆر خەڵکی لە چێژی ڕۆژە سەرەتاییەکانی بەهار بێبەشکردووە، لە ئێستادا ئەوەندە گەورە بووە، نەک ناشاردرێتەوە، بەڵکو هاتووەتە ناو زۆرینەی ماڵەکانمانەوە. هەر ئەوە نییە لەناو سەلەفییەکدایە کە خۆی بەسەلەفی دەزانێت و لەدوای مەلایەکی سەلەفییەوە نەبێت نوێژناکات، بەڵکو پەڕیوەتەوە بۆ ناو کۆی حزبە ئیسلامییەکان و لەوێشەوە، نەرمنەرم هاتۆتە ناو حزبە خۆبەنەتەوییزانەکانیشەوە، لانی کەم ئێستا، زۆر لەوان خۆ لەوە دەبوێرن نەورۆز جەژن بێت، پێیان وایە ئاهەنگ و بۆنەیە. ئیتر بەرە بەرە، ئەهلی خەبەر ئیشی خۆی دەکات، لە داهاتودا زیاتر لەناو ئەم بیرکرنەوەدا خۆی نمایشدەکات، تا دەگات بە تامی حەرامرکردن.\nهۆکارەکە ئەوەیە، خەریکە لەناو کوردی باشووردا، ئەهلی خەبەر لە وێنە سەلەفییەکەیدا دەبێتە گوتاری فەرمی و ستاندارد، خەریکە دیندارە کوردەوارییەکە کە نزیکبوو لە ئەهلی ڕا و مەبەستەوە، تەواو دێتە دواوەو وەک غەوارەی لێدێت. ئەمەیە سەلەفیزم، لە ئاستە کۆمەڵایەتییەکەیدا، وردەوردە دێت و ئاوەزمەندیی تاک و کۆ داگیردەکات و کاری خۆی دەکات، دیندارییە کوردەوارییەکەش بۆتە زۆڵەک!\nئەو پوچگەرایی و نابەرپرسیارێتییەی دەسەڵاتی هەرێمی کوردستان لەناو تاکی کوریدا چاندویەتی، تەواکەری سەلەفیزم و ئەهلی خەبەرە، دژی یەک نین، یەکتری تەوادەکەن. بەو بێباکییەی تاکی کوردستانی بەرانابەر بە پرسە هەقیقییەکانی خۆی تێی کەوتووە، ئەوە کردنەوەی دەروازەیە بەڕووی هوروژمی سەلەفیزمدا؛ تا بێت و هەموو بستێکی ژینمان، بە ئارەزوی خۆی، بە حەرام بتەنێت و هەموو شتێک بارگاوی بکات بە ئەقڵی خۆی.\nسەلەفیزم و ئەهلی ڕا، لە تەکفیری هەموان دژی هەموان تەواونابێت، دەستدەکات بە تەکفیرکردنی خۆی لەناو خۆیدا، وەک تەکفیرکردنی کەسە یەکەمەکەی مزگەوتی بەهەشت و دەرکردنی لە بەریتانیا، ئەمە پێکدادانی لێکچونەکانی سەلەفیزمە نەک جیاوازییەکانیان، ئەمیش بە نۆرەی خۆی ئەوان کافردەکات. ئیتر کافرکردن و تەسککردنەوەی ژیان بە نەورۆز و خۆشییەکانەوە ناوەستێت، دێت و دەگەڕیتەوە بۆ ئەو سەرەتایەی کە پێی وابوو لەپێکردنی قۆندەرە حەرامە، پێی وابوو کارکردن بە ئامێری چاپ حەرامە و کاری فەڕەنگە(عەلی وەردی لە کتێبی لمحات اجتماعییة من تاریخ العراق الحدیث، بەرگی سێ باسی ئەم پرسانە بەدرێژی دەکات)، پێی وابوو خویندنی مۆدێرن حەرامەو لە ئێراقدا نەیان دەهێشت خوێندنی مۆدێرن، لەناو موسڵمانەکاندا بکرێتەوە، لەولاشەوە، لەبەر ئەوەی مەسیحی و جوەکانی ئێراق لە پرسەکە گەشتبوون، هەر لەگەڵ مۆدێرنێتێدا، منداڵی خۆیان دەناردە بەر خویندنی مۆدێرن(بۆ ئەم پرسە کتێبی “تاریخ التعلیم في العراق في عهد العثماني١٦٣٨-١٩١٧” ورد ئەم پرسە باسدەکات). ئەم گوتارە سەلەفییە دەمان گێڕێتەوە بۆ بیرکردنەوەکانی (إصابة في منع النساء من الكتابة”، الشيخ البغدادي نعمان بن أبي الثناء الألوسي) و پێی وایە ژن کە فێری نوسین و خوێندنەوە بوو، وەک ئەوە وایە گەمژەیەک شمشێرێکی بدیتەدەست، بۆیە ناوی کتێبەکەی ناوە “پێکان لە قەدەغەکردنی ژن لە نوسین”، پێشی وابووە خوداییانە پێکاویەتی!\nلە سایەی چاندنی ئەو پوچگەراییەی دەسەڵاتی باشوور لە هەرێمی کوردستان دەی چێنێت، هەموومان، دەسەڵاتێکی سەلەفی قەرزارین، نەوۆرز حەرامە، نوقتە سەری دێڕ!\n* سەرنج: دوو وێنەم داناوە، یەکیان جەنابی مودەریسەو وەک ئەهلی دیدو مەبەست، قسەلەسەر نەورۆز دەکات. دووەمیان، وەک دیدی ئەهلی خەبەر و سەلەف، لەسەر خوێندنی ژن لەناو کتێبی “پێکان لە قەدەغەکردنی ژن لە نوسین” وەرگیراوە، زانای قال و قیل بوو، قسەکانیشی، وەک قسەی خوا بارگاوی دەکرد، خەڵکی ڕەشۆکیش چوزانن قسەی خوا نییە، تەنها قسەی بەندەیەکی حەقیری خۆیەتی!


منداڵی ساوایان تێدایە كەركوك، 35 حاڵەتی تووشبونی نوێ بە كۆرۆنا تۆماركران – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/06/03 - 4:08 PM\nبەڕێوەبەرایەتی تەندروستیی پارێزگەی كەركوك، تۆماركردنی 35 حاڵەتی توشبوونی نوێ بە ڤایرۆسی كۆرۆنا ڕادەگەیەنێنێت كە لەنێوانیاندا منداڵی ساوا هەیە.\nئەمڕۆ چوار شەممە، سەرچاوەیەك لە بەڕێوەبەرایەتی تەندروستی پارێزگەی كەركوك بە میدیاكانی ڕاگەیاند”لە پارێزگەكەدا 35 حاڵەتی تووشبوونی نوێ بە ڤایرۆسی كۆرۆنا تۆماركراون كە 20 حاڵەتیان بەهۆی میواندارییەكەوە بووە لە ناوچەی غەرناتە”.\nسەرچاوەكە دەڵێت، 15 حاڵەتەكەی تر لە ناوچەكانی شۆرجە و پەنجا عەلی و ڕەحیم ئاوا تۆماركراون و لەنێوان 35 تووشبووەكەشدا منداڵی ساوا هەیە.\nلای خۆیەوە ئەرشەد ساڵحی سەرۆكی لیژنەی مافی مرۆڤ لە پەرلەمانی عیراق و ئەندامی لیژنەی قەیران لە كەركوك ڕایگەیاندبوو، 46 حاڵەتی تووشبوو بە ڤایرۆسی كۆرۆنا لە نەخۆشخانەیەكدا هەیە كە منداڵی ساوایان تێدایە.\nساڵحی داوای دروستكردنی نەخۆشخانەیەكی تری كردبوو، چونكە بە وتەی ئەو “نەخۆشخانەیەك ناتوانێت هەموو ئەو تووشبوانە لەخۆبگرێت كە لەم ماوەیەی دواییدا تۆماركران”.\nلە یەك شەممەی ڕابردوودا، لە كەركوك پیاوێكی تەمەن 70 ساڵان بەهۆی كۆرۆناوە گیانی لەدەستدا.\nلەئێستادا كۆی گشتی ژمارەی تووشبوان لە پارێزگەی كەركوك، گەیشتۆتە 86 حاڵەت كە 70 كەسیان نەخۆشییەكەیان پەڕاندووە و چاكبوونەتەوە و 3 كەسیش بەهۆی ڤایرۆسەكەوە گیانیانلەدەستداوە.\nعيراقڤایرۆسى كۆرۆناكەركوكهەرێمی كوردستان\nلاهور شێخ جەنگی گەیشتە بەغدا و لەگەڵ حەلبوسی كۆبووەوە


ئەو منداڵەی فەلەستینی کە سەیارەیەکی سەهیۆنیەکان لێی دابوو شەهید بوو\nبه رواری داگرتن : 2019-07-16 11:16\nناوەندی ھەواڵەكان - ئەو منداڵەی فەلەستینی کە دوێنێ شەو لە نزیکەی شوێنی داگیرکراوی ئادورا لە ڕۆژئاوای شاری ئەلخەلیل سەیارەیەکی داگیرکەرانی سەهیۆنی لێی دابوو شەهید بوو.\nبە پێی زانیاریەکان ئەو منداڵەی فەلەستینی بە ناوی تارق زەبانیە تەمەن ٧ ساڵە کە دوێنێ شەو لە نزیکەی شوێنی داگیرکراوی ئادورا لە ڕۆژئاوای شاری ئەلخەلیل سەیارەیەکی داگیرکەرانی سەهیۆنی لێی دابوو شەهید بوو.\nمنداڵەکە لە نزیکەی شوێنی داگیرکەران لە ئادورا بە پایسکل دەچوو، لە ئەنجامی لێدانی سەیارەکە منداڵەکە گواسترایەوە نەخۆشخانە بەڵام ئەو منداڵەی فەلەستینی کە بە گرانی بریندار بوو لەگەڵ تەواوی هەوڵەکان شەهید بوو.\nداگیرکەرانی جوڵەکە ساڵی ڕابردوو لە قودس و کەرتی ڕۆژئاوا ٤٣ جار بە سەیارە هێرشیان ئەنجام داوە. لە ئەنجامی ئەو هێرشانەدا ٤ فەلەستینی شەهید بووە و ٣٣ کەس بریندار بوون کە ٩یان منداڵ و ٥یان ئافرەت بوون، هەروەها ٤٢ ئاژەلیش کوژراوە.\nلە کەرتی ڕۆژئاوا داگیرکەرانی جوڵەکە بە پشتگری ڕژێمی داگیرکەر لە ئەنقەسد بە ئۆتۆمبێڵ لە ڕێبوارەکان دەدەن و ڕادەکەن، پۆلیسی داگیرکەریش ئەو ڕووداوانە وەکو ڕووداوەکانی ئاسایی هاتوچۆ نیشان دەدات و داگیرکەرانی جوڵەکە دەپارێزێت. (İLKHA)\nبليته كان فەلەستین منداڵ شەهید سەهیۆنی داگیرکەر


پریشکی خوێن – دانا ڕەئووف\nدەقێکی کورتی شانۆیی\nنووسینی: ئەنتۆنان ئارتۆ\nوەرگێڕانی لە سوێدییەوە: دانا رەئووف\nبەراوردکردنی لەگەڵ دەقە فەڕەنسییەکە: حەمەشوان جافەر\nتۆم خۆش دەوێت و هەموو شتێک جوان و دڵگیرە.\n(بە دەنگێکی به‌گوڕ و له‌رزۆکه‌وه)\nتۆ منت خۆش دەوێت و هەموو شتێک جوان و دڵگیرە.\n(بە تۆنێکی دەنگیی نزمتر)\n(بە تۆنێکی دەنگی نزمتر لە دەنگی پیاوە گەنجەکە)\n(لە پڕ کچە گەنجەکە بەجێ دەهێڵێت)\nتۆم خۆش دەوێت.\n(وەک ئەو دەکات)\n(بەرامبەر پیاوە گەنجەکە دەوەستێت)\n(بە هەستێکی ناسکەوە، بەڵام به ده‌نگێکی نه‌ختێك به‌رزه‌وه)\nمن تۆم خۆش دەوێت، من گەورەم، من ئاشکرام، من پڕم، من چڕم.\n(به هه‌مان ده‌نگ به‌رزکردنه‌وه‌که‌ی ئه‌و)\nئێمە یەکتریمان خۆش دەوێت.\nئێمە چڕ و پڕین، که دونیا به شێوه‌یه‌کی باش دامەزراوه.\n(دەنگێک، کە لە سوڕانەوەی چه‌رخه‌یه‌کی گەورەوە دەچێت و ڕەشەبایەکی بەهێز دروست دەکات. باوبۆرانێکی بەهێز هەردووکیان لەیەک جیا دەکاتەوە. لەم چرکەساتەدا دوو ئەستێرە دەبینرێت، کە بەر یەکتری دەکەون، هەروا ریزێک لاقی مرۆڤی زیندوو گلۆر ده‌بنه‌وه، پێکەوە لەگەڵ پێ، دەست، تۆپەڵە قژ، ماسک، کۆڵەگەگەلێک، هەیوانگەل، پەرستگە، کەمۆڵە، کە دەکەونە خوارێ، بەڵام بەکاوەخۆ و بەکاوەخۆتر، وەک ئەوەی هەڵدێرێنە ناو بۆشاییەوە، ئەوسا سێ دووپشک لە دوای یەکەوە، لە کۆتایدا بۆقێک و قالۆنچەیەکی فیرعەونیش، کە ئەوەندە بەکاوەخۆ دەنیشنەوە مرۆڤ بێ ئاوات دەبێت، ئەوەندە بەکاوەخۆ، کە مرۆڤ دەخاتە رشانەوە.)\n(بە هەموو هێزی خۆیەوە هاوار دەکات)\nئاسمان شێت بووە.\n(لە ئاسمان دەڕوانێت)\nبا بە ڕاکردن لێرە دەرچین.\n(لەبەردەم خۆیەوە پاڵ بە کچە گەنجەکەوە دەنێت)\n(سوارچاکێکی چاخەکانی ناوەڕاست، بە جل و بەرگ و کەرەسەیەکی چەکەمەنی جەنگی ئێجگار قوورسەوە دێتە ژوورەوە، بە دوای ئەودا دایەنێک، کە مەمکەکانی بە هەردوو دەستی هەڵگرتوون دێتە ژوورەوە، هەناسەبڕکێیەتی، چونکە مەمکەکانی زۆر ئاوساون.)\nگوانەکانت لەوێدا دابنێ. ئەوراقەکانم بەرێ.\n(دایەنەکە، ناڵە و هاوارێکی زێدەرۆییانەی تیژی لێوە دێت.)\nئۆ! ئۆ! ئۆ!\nگوی سەگ، ئەوە چیتە؟\nکچەکەمان لەوێیە، لەگەڵ ئەوە.\nئۆهۆو، هیچ کچێک لێرە نییە! بێ دەنگ بە.\nمن پێت دەڵێم ئەوان یەکتر دەگێن.\nجا ئەوە چ پێوەندییەکی بە منەوە هەیە، کە ئەوان یەکتری بگێن؟\nگانکردن لەنێوان خوشک و برا.\n(دایەنەکە، دەستەکانی بە قووڵی دەخاتە نێو گیرفانەکانییەوە، کە هێندەی مەمکەکانی گەورەن)\n(لەپڕ دایەنەکە کاخەزەکانی بۆ فڕێ دەدات)\nپوو، ئێستا وازم لێ بهێنە با نانەکەم بخۆم.\n(دایەنەکە ڕادەکاتە دەرەوە)\n(هەڵدەستێتەوە سەرپێ، لەناو پارچە کاخه‌زێکدا پارچە پەنیرێکی سوێسرایی دەردەهێنێت. لەپڕ دەکەوێتە کۆکەکۆک و قورگی ده‌گیرێت).\n(بە دەمی پڕەوە)\nئاه، ئۆهۆ. مەمکەکانتم پیشان بدە. مەمکەکانتم پیشان بدە. ئەوە بۆ کوێ چوو؟\n(پیاوە گەنجەکە دەگەڕێتەوە)\nدیم، زانیم، تێگەیشتم. ئێرە شوێنێکی گشتییە، قەشەکە، پینەدۆزەکە، بازرگانی سەوزەواتەکە، قادرمەی کڵێساکە، چرای قەحبەخانەکە، تەرازووی دادوەری، لەوە زیاتر ناتوانم!\n(قەشەیەک، پینەدۆزێک، چاودێری کڵێسایەک، ژنە گەوادێک، دادوەرێک، ئافرەتێکی سه‌وزه‌فرۆش، وەک سێبەر دێنە سەر شانۆ.)\nمن ئەوم لێ ون بووە، ئەو کچە گەنجەم بدەنەوە.\n(بە تۆنی دەنگی جیاوازەوە)\nکێ، کێ، کێ، کێ.\n(پیاوێکی ورگ زلە)\nژنەکەت، ها تۆ وا دەڵێیت، قەشمەرەکەت!\nقەشمەر! لەوانەیە ئەوەی تۆ!\n(دەکێشێت بە ناوچەوان خۆیدا)\nلەوانەیە ڕاست بێت.\n(قەشەکە، خۆی لە گروپەکە جیا دەکاتەوە و قۆڵی دەخاتە سەر ملی پیاوە گەنجەکە.)\n(وەک لەسەر کورسی پاکانه‌کردن دانیشتبێت.)\nزۆر جار، کە باسی دەکەیت، مەبەستت لە چ بەشێکی جەستەیەتی؟\n(قەشەکە، کە بە وەڵامەکەی چی تر خۆی پێ ناگیرێت، یەکسەر بە دیالێکتی سوێسرایی دەست بە قسە کردن دەکات.)\n(بە دیالێکتی سوێسرایی)\nبەڵام چی تر ئەمە وا ناکرێت. ئێمە بەو گوێیە گوێ ناگرین. دەبێت داوا لە بورکانەکان بکات، داوا لە بوومەلەرزەکان بکات. ئێمە بۆمان هەیە لەسەر کورسی پاکانه‌کردنه‌وه، لە کردارە بچووکە پڕ لە شەرمەزارییە مرۆییەکان خۆش بین. ئەوەیش هەموو شتێکە، ژیان ئاوایە.\n(بە شێوەیەکی بەهێز هەڵچووە)\nئا، ئاوایە، ژیان ئاوایە. ئا، هەمووی بە فیرۆ دەچێت.\n(بە هەمان دیالێکتی سوێسرایی)\n(لەم چاوتروکانەدا، شەو تاریکی خۆی بە شێوەیەکی کتوپڕی بەسەر تەختەی شانۆکەدا بڵاو دەکاتەوە. زەوی دەلەرێت. هەورەبرووسکە بە شێوەیەکی زیکزاك لە هەموو لایەکەوە دەبینرێت، لەنێو ئەمەیشدا هەموو کارەکتەرەکان دەبینرێن، کە ئێستا دەکەونە ڕاکردن، بەناو یه‌کتریدا دێن و دەچن، دەکەون، سەرلەنوێ هەڵدەستنەوە و وەک شێت ڕادەکەن.\nلە چرکەساتێکدا دەستێکی ئێجگار گەورە، قژی ژنە گەوادەکە دەگرێت، کە گڕی تێبەر دەبێت و بە به‌به‌رچاوی بینه‌رانه‌وه گڕ دەگرێت.)\nدەڵەسەگ، سەیری جەستەی خۆت بکە!\n(جەستەی ژنە گەوادەکە بە شێوەیەکی تەواو ڕووت و ترسناک لەژێر ژێرکراس و تەنورەکەیەوە وەک کرمێکی لێ دێت.)\nخوایە، وازم لێ بێنە.\n(ژنە گەوادەکە گاز لە مەچەکی خودا دەگرێت. فیچقەیەکی زۆر گەورەی خوێن سەر شانۆکە دەگرێتەوە و به خێراییه‌کی ترووسکه‌ئاسای زیاتر له هه‌موو ئه‌وانه‌ی تر، قەشەکە دەبینرێت، کە ئاماژەی خاچ ئاسا دەکات. کە ڕووناکی دەگەڕێتەوە، هەموو کارەکتەرەکان مردوون و لاشەکانیان لەسەر زەوییەکە بە هەموو شوێنێکدا بڵاو بۆتەوە. تەنها پیاوە گەنجەکە و ژنە گەوادەکە ماون، کە بە چاو، بە شێوەیەکی عاشقانە له‌یه‌کتر ڕاده‌مێنن).\n(ژنە گەوادەکە، دەکەوێتە باوەشی پیاوە گەنجەکەکەوە.)\n(بە ئاخهەڵکێشانێکەوە، وەک ئاستێکی بەرزی ڕەوشێکی عاشقانە)\nبۆم بگێڕەرەوە ئەمە چۆن ڕوویدا.\n(پیاوە گەنجەکە سەری خۆی لەنێو دەستەکانیدا دەشارێتەوە. دایەنەکە کچە گەنجەکەی لە شێوەی پاکەتێک دا لەژێر باڵی خۆیدا هەڵگرتووە، دەگەڕێتەوە. کچە گەنجەکە مردووە. دایەنەکە دەستی لێ بەردەدات و دەکەوێتە سەر زەوییەکە و دەشکێت و وەک شفتەیەک پان دەبێتەوە.)\nدایەنەکە چی تر مەمکی نییە، سنگی تەواو ساف و ڕێکە.\nلەم ساتەوەختەدا، سوارچاکەکە دێتە ژوورەوە، پەلاماری دایەنەکە دەدات و بە توندی ڕای دەوەشێنێت.)\n(به ده‌نگێکی ترسناکه‌وه)\nلە کوێت داناون؟ پەنیرە سویسراییەکەم بدەرەوە!\n(بە تۆنێکی زۆر نێرانە)\n(کراسەکانی بۆ هەڵدەماڵێت.)\n(پیاوە گەنجەکە دەیەوێت لەو شوێنە ڕابکات، بەڵام لە شوێنی خۆی، وەک بووکەڵەیەکی ڕەق بوو، ووشک بووە.)\n(وەک ئەوەی بە هەواوە هەڵواسرابێت و بە دەنگی ئەکتەرانی شانۆی بووکەڵەوە، کە دیارنین و خۆیان لە پشتی بووکەڵەکانەوە دەشارنەوە، قسە دەکات)\nئازاری دایکم مەدە.\nنەفرەت لێ کراو.\n(نایەوێت ڕاستییەکان ببینێت، چاوی خۆی دادەخات.)\n(ژمارەیەکی زۆر دووپشک لەژێر تەنوورەکەی دایەنەکەوە دێنە دەرەوە و لە زێیدا مێروولە دەکەن، کە دەئاوسێن و لەت دەبن و دەبنە شووشە بە چەشنی خۆر، تیشک دەدەنەوە.)\n(پیاوە گەنجەکە و ژنە گەوادەکە، وەک ئەوەی کەلەسەریان کرابێتەوە، ڕادەکەنە دەرەوە.)\n(هەڵدەستێتە سەرپێ و لەبەر ڕووناکییەکە هیچ نابینێت.)\nپاکیزە! ئاه، ئەو بە دوای ئەوەدا دەگەڕا.\nپیتەر بروک بۆ ئەنجامی ئەو ۆرکشوپەی لە شەستەکانی سەدەی ڕابروودا، لە شانۆی شاهانەی شەکسپیر بۆ ناساندنی ئارتۆ و شانۆی توندوتیژ کردی، ئەم دەقەی ئارتۆ لە کۆتایی ۆرکشوپەکەدا نەمایش دەکەن.\nئەنتۆنان ئارتۆ ئەم دەقەی Le jet de sang (پریشکی خوێن)ی لە ساڵی ١٩٢٥دا، لەگەڵ دووەم کۆمەڵە شیعرەکەیدا بڵاوی کردۆتەوە.\nئەم دەقەی ئارتۆ لەم کتێبەوە وەرگیراوە:\nArtaud av Artaud, texter i urval, inledning och redigering av Percival, tolkningar av Roger Fjellstrom, Leif Janzon, Percival och Lasse Soderberg. Almqvist & Wiksell Forlag AB, 1981\n2019-06-03 /by dana\nhttps://danamarouf.com/wp-content/uploads/2019/06/artaud-620x335.jpg 335 620 dana http://danamarouf.com/wp-content/uploads/2021/01/dana-logo.web_-e1610584340918.png dana2019-06-03 09:58:372019-06-03 09:58:37پریشکی خوێن


ئه‌م وتاره تایبه‌ته به زانستپه‌روه‌رانی كورد\nله لایه‌ن Dillshad ه‌وه،  ڕێكه‌وتی ٢٠٠٨/٩/٢٨\n(ته‌ن Object) له (ASP 3.0) و (ASP 4.0)دا\n(ته‌ن Object) چییه؟\n(شێواز Method) و (تایبه‌تمه‌ندی Property)ی (Object)ه‌كان.\nئه‌و پێنچ (ته‌ن Object)ـانه:\nبوخته‌ی ئه‌م وتاره\nباسی ئه‌م جاره‌مان زۆر گرنگ ده‌بی چوونكه ئه‌و باسه په‌یوه‌ندیی هه‌یه به (ته‌ن Object) له (ASP)دا. لێره‌دا به شێوه‌یه‌كی گشتی باسی (ته‌ن Object) ده‌كه‌ین له ته‌كنیكی (ASP)دا، هه‌روه‌ها له خواره‌وه ناوی هه‌ندێ له ته‌نه زۆر به‌كارهێنراوه‌كانیش ده‌نووسین. به‌ڵام پێش هه‌موو شتێ به‌وه ده‌ست پێ ده‌كه‌ین كه بزانین (ته‌ن Object) چییه و كورته‌یه‌ك ده‌رباره‌ی ئه‌وه بزانین.\nله فه‌رهه‌نگی زانستپه‌روه‌ران بۆ وشه‌ی (Object) نووسراوه (ته‌ن). كه‌واته لێره‌دا له وشه‌ی (ته‌ن) مه‌به‌ستمان ( Object)ه.\nبه‌و شێوه‌یه پێناسه‌ی (Object) ده‌نووسین:.\n(ته‌ن Object) بریتییه له كۆدێكی نووسراوی ئاماده‌كراو كه كۆمه‌ڵێ (ئه‌رك Function) له خۆ ده‌گرێ، هه‌روه‌ها هه‌ر (ته‌ن Object)ێك (شێواز Method) و (تایبه‌تمه‌ندی Property)ـی خۆی هه‌یه كه تایبه‌تن به (ته‌ن Object)ـه‌كه.\nزیاتر ده‌رباره‌ی (ته‌ن Object)!\nزۆر جاران  وێنه‌یه‌ك له ناو پڕۆگرامێكی وه‌ك (Adobe Photoshop)، [ته‌ن Object]ی پێ ده‌وترێ. به‌ڵام لێره‌دا، له زمانی پڕۆگرامكردن مه‌به‌ست له (Object) شتێكی تره. له‌وانه‌یه باسكردنی زۆر ئاسان نه‌بێ وه‌ك ئه‌وه‌ی بیری لێ ده‌كه‌ینه‌وه. بۆیه دوو نموونه له خواره‌وه باس ده‌كه‌ین:\nبۆ نموونه ئه‌گه‌ر یه‌ك كۆمپیوته‌ر وه‌ك یه‌ك (Object) ته‌ماشا بكه‌ین. ده‌بینین كۆمپیوته‌ره‌كه كۆمه‌ڵێ تایبه‌تمه‌ندی و شێوازی خۆی هه‌یه. كاتێك كۆمپیوته‌ره‌كانمان بۆ خستنه‌گه‌ڕ ئاماده ده‌كه‌ین زۆر ئاسانه، (Power) داده‌گرین و كۆمپیوته‌ره‌كه‌مان خۆكار (= ئۆتووماتیك) خۆی ده‌كه‌وێته گه‌ڕ. له ڕاستیدا كۆمه‌ڵێ كاری زۆر خۆكار ئه‌نجام ده‌درێن كاتێ كۆمپیوته‌ره‌كانمان ده‌كه‌ونه كار، بۆ نموونه، كاری (Bios)، كاتێك (Power)مان داگرت، (Bios) هه‌وڵ ئه‌دات (سیسته‌می كارپێكردن Operating System) بخاته گه‌ڕ. ئه‌گه‌ر بێت هه‌موو جارێك كه كۆمپیوته‌ره‌كه‌مان ده‌خه‌ینه گه‌ڕ، ناچار بكرێین هه‌موو ئه‌و جۆره كارانه به‌ده‌ستی خۆمان ئه‌نجام بده‌ین زۆر ئاسان نابێ. بزانین چی پێش چی بكرێ و چۆن بكرێ، بێگومان تووشی هه‌ڵه ده‌بین. به‌ڵام پێویست ناکات ئێمه خۆمان هه‌موو ئه‌و شتانه بکه‌ین، كاره‌كان خۆكار خۆیان ده‌كرێن، ئه‌وه‌ی ئێمه ده‌یكه‌ین ته‌نها داگرتنی (Power)ه.\nلێره‌دا ده‌كرێ، ئێمه یه‌ك كۆمپیوته‌ر وه‌ك یه‌ك (ته‌ن Objec) ته‌ماشا بكه‌ین. كه‌واته ئێستا بۆمان ڕوونه، که ئه‌رکێكی ته‌ن ئه‌وه‌یه كاراسانی بكات، ئێمه كه‌متر خۆمان ماندوو بكه‌ین.\nبۆ ئه‌وه‌ی زیاتر شته‌كانمان لا ڕوون بێ، ماوه‌یه‌كی زۆر بۆ نموونه‌یه‌كی باش گه‌ڕاین بۆ ئه‌وه‌ی لێره‌دا بینووسین، وه‌ك نموونه باسی بكه‌ین. به‌ڵام نموونه‌یه‌کی باشمان نه‌بینی.\nنموونه‌یه‌كی ساده كه زۆر باس ده‌كرێ، له كتێبی (Active Server Pages 3.0)دا چاپی ساڵی (٢٠٠٢)، نووسراوه وه‌ها باسی (ته‌ن Objec) ده‌کات:\nبه‌و شێوه‌یه باسی ئۆتۆمبیلێك ده‌كات وه‌ك نموونه. كاتێك ده‌مانهه‌وێ به‌سواری ئۆتۆمبێلێ بڕۆین بۆ سه‌فه‌رێك، كلیلی ئۆتۆمبێله‌كه ده‌خه‌ینه ناوی جێگه‌ی كلیله‌كه و پێچی (بای) ئه‌ده‌ین. تۆ له‌وانه‌یه بیرت له‌وه نه‌كردبێته‌وه كه چی ڕوو ئه‌دا كاتێك كلیلی ئۆتۆمبێله‌كه پێچ ئه‌ده‌ین، به‌ڵام ئه‌وه‌ی هه‌موومان ده‌یزانین ئه‌نجامه‌كه‌یه، سه‌ره‌نجام كه ماتۆڕی ئۆتۆمبێله‌كه ده‌كه‌وێته كار، ئۆتۆمبێله‌كه كۆمه‌ڵێك كرداری یه‌ك له دوای یه‌ك ئه‌نجام ئه‌دات. ئه‌گه‌ر وه‌ك شوفێر هه‌موو جارێك ئه‌و كردارانه بۆ خۆمان ئه‌نجام بده‌ین ئه‌وه له‌وانه‌یه جارێك هه‌ڵه‌یه‌ك بكه‌ین و زیان به ئۆتۆمبێله‌که بگه‌یه‌نین. هه‌روه‌ها زۆر ئاسان نییه بزانین كام كردار پێش كام كردار ده‌كرێ. لێره‌دا شته‌كان ئاسان كراون. كلیلی ئۆتۆمبێله‌كه ده‌خه‌ینه ناو جێگه‌ی کلیله‌که و بای ده‌ده‌ین. هه‌روه‌ها ئه‌و شێوازه بۆ هه‌موو ئۆتۆمبێلێكه. ده‌کرێ لێره‌دا یه‌ک ئۆتۆمبێل وه‌ك نموونه‌ی یه‌ک (ته‌ن Object) ته‌ماشا بکه‌ین.\nکه‌واته به‌کورتی لێره‌دا له (Object) مه‌به‌ست له کۆدێکی نووسراوی دووباره به‌کارهاتووه و بۆ ئه‌نجامدانی کۆمه‌ڵێ ئه‌رک، ئه‌و کۆدانه جارێکی تر به‌کار ده‌هێنرێنه‌وه.\nكۆمه‌ڵێ (Object)ی دروستكراو هه‌یه له (ASP)دا، بۆ زۆر شت به‌كار ده‌هێنرێن. بۆ نموونه نووسینی دراوه، هێنان و وه‌رگرتنی دراوه له فۆڕمه‌وه، له بنكه‌دراوه، دروستكردنی (شه‌كرۆكه Cookie)، بۆ ناردنی نووسراوه‌ی په‌ڕه‌یه‌ك بۆ په‌ڕه‌یه‌كی تر هه‌روه‌ها كۆمه‌ڵێ شتی تر. ئه‌و (Object)ه دروستكراوانه ئه‌ركی زۆر گرنگیان هه‌یه. بۆ نموونه ئه‌گه‌ر بمانهه‌وێ (دراوه data)ی خانه‌یه‌ك له په‌ڕه‌یه‌كی دیكه وه‌ربگرین، پێویستیمان به نووسینی كۆمه‌ڵه ڕسته‌یه‌كی زۆر ناكات، چوونكه كه‌سێ تر ئه‌م كاره‌ی بۆمان كردووه، ئێمه ده‌توانین ته‌نها (Object)ه‌كانی به‌كار بهێنین بۆ ئه‌نجامدانی ئه‌و كاره، بۆ نموونه بۆ هێنانی دراوه له خانه‌ی فۆڕمێكه‌وه ده‌توانین (Object)ی (Request), به‌كار بهێنین.\nهه‌موو ئه‌و شتانه‌ی كه ده‌توانرێ به (Object)ه‌كان ئه‌نجام بدرێن، پێیان ده‌ڵێن (شێواز Method). له‌سه‌ره‌وه نموونه‌ی ئۆتۆمبێلمان باس كرد. هه‌ندێ له‌و شتانه‌ی كه ده‌توانرێ به ئۆتۆمبێله‌كه ئه‌نجام بدرێن ده‌توانرێ ئه‌مانه‌ی خواره‌وه بن.\n١- ڕاوه‌ستان و لێخوڕین.\n٢- خێرا و هێواش لێخوڕینی ئۆتۆمبێله‌که.\n٣- ڕۆیشتنه پێش و پاش.\nئه‌و جۆره شتانه ده‌توانرێ به ئۆتۆمبێله‌كه ئه‌نجام بدرێن پێیان ده‌لێن: (شێواز Method).\nهه‌روه‌ها ئه‌و شتانه‌ی كه ده‌بنه هۆی ئه‌وه‌ی (Object)ته‌كان له یه‌كتری جیاواز بن، ئه‌و تایبه‌تمه‌ندییانه‌ن، كه ده‌بنه هۆی ناساندنی (Object)ه‌كه، (تایبه‌تمه‌ندی Property)یان پێ ده‌وترێ. ئێمه ئۆتۆبێلێک و کۆمپیوته‌رێکمان وه‌ك (Object) به نموونه هێنایه‌وه. لێره‌دا ده‌توانین بۆ نموونه هه‌ندێ تایبه‌تمه‌ندی بنووسین:\n١- ڕه‌نگی ئۆتۆمبێله‌كه، یان ڕه‌نگی کۆمپیوته‌ره‌که.\n٢- جۆری ئۆتۆمبێله‌كه، ئه‌گه‌ر ئۆتۆمبێله‌که ئۆتۆمبێلێکی بچووکی جۆری نیسان میکرا بێ یان ئه‌گه‌ر کۆمپیۆته‌ر بێ، ده‌کرێ (Fujistu Siemens) بێ.\n٣- ساڵی به‌رهه‌مهێنانی ئۆتۆمبێله‌كه یان كۆمپیوته‌ره‌كه.\nهه‌موو ئه‌وانه (تایبه‌تمه‌ندی Property)یان پێ ده‌ڵێن. به‌و جۆره تایبه‌تمه‌ندییانه ته‌نه‌کان له یه‌کتری جیا ده‌کرێنه‌وه.\nله ته‌کنیکی (ASP) دا کۆمه‌ڵێ ته‌نی ئاماده‌کراو، واته دروستکراو بۆ به‌کارهێنان هه‌یه. له خواره‌وه پێنچ له‌و (Object)ـه زۆربه‌کارهێنراوه‌کان ده‌نووسین. بێگومان له باسه‌کانی پێشتردا هه‌ندێ له‌و (ته‌ن Object)ـانه به‌کار هێنراون.\n(ته‌ن Object)ی (Response) به‌كار دێنین له كاتیكدا زانیاری بۆ (ڕاژه‌خواز Client) ده‌نێرین، بۆ نموونه له كاتی نووسینی نووسراوه‌یه‌ك بۆ ڕاژه‌خوازێ.\nبه‌ڵام بۆ كۆمه‌ڵێ شتی زیاتر ده‌توانین به‌كاری بهێنین. (شێواز Method)ی (Write) نووسراوه ده‌نێرێ بۆ (ڕاژه‌خواز Client).\n(ته‌ن Object)ی (Request)، به هۆی به‌كارهێنانی ده‌توانین ئه‌و نووسراوه، ئه‌و (دراوه) وه‌ربگرین كه له لایه‌ن (ڕاژه‌خواز Client) له خانه‌ی فۆرمه‌كان ده‌نووسرێن، بۆ وه‌رگرتنی زانیاری، بۆ هێنانی نرخی گۆڕاوه‌كان. بۆ نموونه له كاتی هێنانی ژماره‌ی (IP)ی ڕاژه‌خوازێک یان له کاتی وه‌رگرتنی دراوه.\n(ته‌ن Object)ی (Session) به‌كار ده‌هێنین بۆ پاشه‌كه‌وتكردنی زانیاریی تایبه‌ت به هه‌ر كه‌سێك كه بۆ نموونه پڕۆگرامه‌كه به‌كار دێنێ! له وتاری "چۆنێتیی دروستكردنی (Session) له ته‌كنیكی (ASP)دا" زیاتر باسی (Object)ی (Session) كراوه. بۆ زانیاریی زیاتر ده‌رباره‌ی (Session) ئه‌و وتاره بخوێندرێته‌وه كارێكی باشه.\nبۆ دابه‌شكردنی زانیاری له نێوان كۆمه‌ڵێ ڕاژه‌خواز كه هه‌مان پڕۆگرام به‌كار ده‌هێنن. بۆ نموونه ئه‌وانه‌ی سه‌ردانی ماڵپه‌ڕی زكورد ده‌كه‌ن ده‌بینن چه‌ند كه‌س له‌سه‌ر هێڵن، هه‌روه‌ها ژماره‌ی ئه‌و كه‌سانه‌ی سه‌ردانی ماڵپه‌ڕه‌كه‌یان كردووه، ئه‌و زانیارییه به‌هۆی (Object)ی (application) له‌لایه‌ن هه‌موو ئه‌وانه‌ی سه‌ردانی ماڵپه‌ڕه‌كه ده‌كه‌ن ده‌بیندرێن.\nبه‌هه‌مان شێوه وه‌ك هه‌موو (Object)ه‌كانی دیكه كۆمه‌ڵێ شێوازی گرنگی هه‌یه. بیرمان نه‌چێ له‌كاتی به‌ستنه‌وه‌ی (بنكه‌دراوه Database) به په‌ڕه‌یه‌كی (ASP) شێوازی (CreateObject)مان به‌كار ده‌هێنا. هه‌روه‌ها دوو شێوازی دیكه‌ی (Server)، ئه‌مانه‌ن. (HTMLEncode) و (URLEncode). ئه‌و دوو شێوازه‌ش بۆ ئه‌وه‌ی له جیاتیی دوو هێمای (<) و (>) ، هێمامی ;(lt&) دابندرێ. ئه‌وه‌ش گرنگه، بۆ نموونه: زۆر كه‌س به‌سته‌ر له له ناو (په‌ڕاوی میوان guestbook) ده‌نووسن، هه‌ندێك جار ئه‌و به‌سته‌رانه تایبه‌تن به ماڵپه‌ڕی نه‌خوازراو، بۆ ئه‌وه‌ی به‌و به‌سته‌رانه نه‌كرێن كرته‌یان له‌سه‌ر بكرێ، ده‌كرێ ، شێوازی (HTMLEncode) به‌كار بهێنرێت. پێشتریش له وتارێكدا به‌ناوی ناوی "دوو شێوازی (Object)ی (Server) له‌جیاتیی به‌كارهێنانی (SSI)" باسی دوو شێوازی دی (Server)مان كرد، (Execute) و (Transfer).\nوتاری ئه‌م جاره‌مان باسی (Object)بوو، ڕوونکردنه‌وه‌یه‌کی سه‌ره‌تایی بۆ ئه‌وه‌ی بزانین ته‌ن چییه و مه‌به‌ست له ته‌ن له زمانی پڕۆگرامکردندا چییه؟\nباسمان کرد، ته‌ن بریتییه له کۆدی نووسراوی دووباره به‌کارهاتوو که بۆ ئه‌نجامدانی کۆمه‌ڵێ ئه‌رک یان ئه‌رکێکی تایبه‌ت به‌كارێ دروست كراون. هه‌روه‌ها گوتمان هه‌بوونی ته‌ن کاراسانیمان بۆ ده‌کات بۆ ئه‌وه‌ی له کاتی نووسینی پڕۆگرام بتوانین دووباره به‌کاری بهێنینه‌وه. له ته‌کنیکی (ASP)یدا کۆمه‌ڵێ ته‌نی دروستکراو هه‌ن، ئێمه ناوی (٥) له‌و ته‌نانه‌مان برد. که هه‌ر یه‌که‌یان بۆ ئه‌نجامدانی کۆمه‌ڵێ ئه‌رک دروست کراوه.\nئه‌و سه‌رچاوانه‌ی بۆ نووسینی ئه‌م وتاره به‌کار هاتوون ئه‌مانه‌ن:\n١- کتێبی (Active Server Pages 3.0) چاپی (٢٠٠٢).\n٢- فێربوونی (PHP)، زانستپه‌روه‌رانی کورد. http://php.zkurd.org/index.php/PHP\nبه‌سته‌ری ئه‌م بابه‌ته:


وردەكاری برینی بەشێكی مووچەی مانگی شوباتی فەرمانبەران ئاشكرادەكرێت – Standard Kurd\nلەلایەن ستاندار Posted on حوزه‌یران 10, 2020 2738 جار بینراوە 0 سەرنج\nبەگوێرەی سەرچاوەیەكی وەزارەتی دارایی لە كاتی دابەشكردنی مووچەی مانگی شوباتی فەرمانبەران برێك لە مووچەی فەرمانبەران دەبردرێت.\nبەگوێرەی زانیاری سەرچاوەیەك بۆ ئێس ئێن ئێن لێبرینەكە پاشەكەوت ناكرێت واتە نادرێتەوە فەرمانبەران.\nسەرچاوەیەكی وەزارەتی دارایی راشیگەیاندووە “ئەم لێبڕینی پارەیە بەهۆی قەیرانی دارایی و كەمبوونەوەی داهاتەكانە كە حكومەت لە ئێستادا ناتوانێت مووچەی تەواوی فەرمانبەران بدات و دابەشكردنی مووچەش زۆر لەكاتی خۆی دوا دەكەوێت”.\nسەرابەت بە بری لێبرینەكە سەرچاوەكە رایگەیاندوە: ئەو فەرمانبەرانەی مووچە كانیان لە 600 هەزار دینار دەستپێدەكات تاوەكو یەك ملیۆن دینار رێژەی لە 10%یان لێدەبڕدرێت و ئەوانەشی مووچەكانیان لە سەرووی یەك ملیۆن دینارە بڕی لە 15% لە مووچەكانیان دەبڕدرێت”.\nبڵاوکراوەی پێشوونهێنیەكی دابەشكردنی پۆستەكان لەنێوان بارزانی و حەلبوسی ئاشكرادەكرێت\nبڵاوکراوەی نوێترهەنگاوێكی نوێ لەبارەی چارەنوسی 400 ملیار دینارەكە


کوردپرێس :: Kurdpress News Aganecy - سه‌ده‌ی 21 سه‌ده‌ی پێشکه‌وتنی ئاسیایه\nڕۆحانی له کۆبوونه‌وه‌ی وڵاتانی ئه‌ندامی ئێکۆ؛\nسه‌ده‌ی 21 سه‌ده‌ی پێشکه‌وتنی ئاسیایه\nبه‌شی ئێران- سه‌رۆک کۆمار له 13هه‌مین کۆبوونه‌وه‌ی سه‌رکرده و ڕێبه‌رانی ئه‌ندامی ئێکۆ وێڕای جه‌خت له‌سه‌ر دامه‌زراندنی په‌یوه‌ندییه‌کی به‌رده‌وام وتی: پێویسته بڕوامان به‌وه هه‌بێت که هێز و ده‌سه‌ڵاتی ئێمه له په‌یوه‌ندیی نێوانماندایه و بڕیاره‌کانی ئێستا داهاتووی ناوچه‌که دابین ده‌کات و په‌یوه‌ندییه‌کانی ئه‌وڕۆیه که پشکووتنی دواڕۆژ ده‌سته‌به‌ر ده‌کات. بۆ به‌هێزکردنه‌وه‌ی په‌یوه‌ندییه‌کان پێویسته له‌سه‌ر خاڵه هاوبه‌شه‌کان جه‌خت بکه‌ینه خاڵێک بۆ به‌هێزبوونه‌وه.\nبه‌پێی هه‌واڵی کوردپرێس به گێڕانه‌وه له بنکه‌ی ڕاگه‌یاندنی سه‌رۆکایه‌تی کۆمار، ده‌قی وته‌کانی سه‌رۆک کۆمار به شێوه‌ی خواره‌وه‌یه:\nبه‌ڕێز نه‌واز شه‌ریف، سه‌رۆک وه‌زیرانی پاکستان؛\nڕێبه‌ران و سه‌رکرده‌ی ڕیزداری وڵات و ده‌وڵه‌ته‌کان؛\nجه‌نابی سکرتێری گشتی؛\nبه‌شداری له 13هه‌مین کۆبوونه‌وه‌ی ڕێبه‌رانی ئه‌ندامی ئێکۆ له وڵاتی دۆستی پاکستان مایه‌ی خۆشحاڵییه. به پێویستی ده‌زانم له جه‌نابی نه‌واز شه‌ریف به بۆنه‌ی میوانداری گه‌رم و گۆڕی ده‌وڵه‌تی پاکستان و میوانداریی شایسته‌ی ئه‌م کۆبوونه‌وه‌یه ده‌ستخۆشی بکه‌م. هه‌روه‌ها له سه‌رۆک کۆماری ئازه‌ربایجان که له خولی سه‌رۆکایه‌تی خۆیدا سه‌رچاوه‌ی کاریگه‌رییه‌کی ئیجابی له‌م ڕێکخراوه‌یه بووه ده‌ستخۆشی ده‌که‌م. دڵنیام با هاوبیری و گۆڕینه‌وه‌ی بیروڕا له‌م کۆبوونه‌وه‌یه و ڕێککه‌وتنی نێوان سه‌رکرده‌ی وڵاتانی ئه‌ندام ده‌توانین هه‌نگاوێکی به‌رز له به‌ره‌وپێشبردنی به‌رنامه و چالاکییه‌کانمان له ڕێکخراوی هاریکاری ئابووری هه‌ڵبگرین.\nناوه‌ندی ئابووریی جیهان له نیوه‌ی سه‌ده‌ی ئێستا به‌ره‌ودوا له بژی ئاسیادا ده‌بێت. ئابوورییه تازه‌سه‌رهه‌ڵدراوه ئاسیاییه‌کان، پرسی ئابووریی جیهانی له ڕۆژئاوا به‌ره‌و ڕۆژهه‌ڵات ده‌گۆڕدرێت و ئه‌م گۆڕانکارییه سه‌ده‌ی 21 به سه‌ده‌ی پێشکه‌وتنی ئاسیا ده‌گۆڕێت. خه‌ملاندنه ئابوورییه‌کان ده‌ریده‌خات که به گۆڕینی پێگه‌ی ئابووری ژماره‌یه‌ک له ئه‌ندامانی کاریگه‌ری ئێکۆ له ده‌یه‌ی داهاتوودا، جارێکی دیکه ڕێکخراوی ئێمه له ئاسیای داهاتوو کلێڵی هاوکاری ڕۆژهه‌ڵات و ڕۆژئاوا ده‌بێت؛ داهاتوویه‌ک که له ئه‌مڕۆوه ده‌ستیپێده‌کات و به جیهانیان نیشانی ده‌دات که نه‌ک هه‌ر ئێکۆ فه‌لسه‌فه‌ی بوونی خۆی له ده‌ست نه‌داوه، به‌ڵکوو گرینگایه‌تی دوو ئه‌وه‌نده‌ی له داهاتووی ناوچه‌که‌دا ده‌بێت.\nپێگه‌ی بێ وێنه‌ی وڵاتانی ئێمه له بواره‌کانی گه‌یاندن و گواستنه‌وه، وزه و بازرگانی، ڕێکخراوی ئێکۆی له بارودۆخێکی زۆر باش داناوه. ئێکۆ ده‌توانێت و ده‌بێ له دروستکردنی داهاتووی ناوچه‌که ڕۆڵ بگێڕێت. بۆ ده‌سته‌به‌ربوونی ئه‌م کاره، ئێکۆ پێویستی به نۆژه‌نکردنه‌وه هه‌یه؛ نۆژه‌نکردنه‌وه‌یه‌ک به ڕوانین بۆ ڕاستی و ده‌رفه‌ته نوێیه‌کان.\nزاڵبوون به سه‌ر چه‌ند ئاوڕێگای ستراتژیکی جیهان و دراوسێی بوون له‌گه‌ڵ پێنج ده‌ریای گرینگ؛ بارودۆخی ژێئۆپۆلۆتیک و مه‌ڵبه‌ندێکی یگانه‌ی بۆ ڕێکخراوی ئێمه دروست کردووه؛ هیچ ڕێگایه‌ک له ئه‌ورووپا بۆ ئاسیا به مه‌به‌ستی بازرگانی و گه‌یاندن و گواستنه‌وه باشتر و کورتتر له ناوچه‌ی ئێکۆ ناناسێندرێت. ئێکۆ هه‌روه‌ها له ڕوانگه‌ی دابینکردن و گواستنه‌وه‌ی وزه‌وه گرینگایه‌تییه‌کی به‌رفراوانی بۆ جیهان هه‌یه. ئێمه له ساڵی 2013دا بڕیارمان دا تا ساڵی 2023ی زایینی وه‌کوو ده‌یه‌ی باشتربوونه‌وه و گه‌شه‌ی هاوکارییه وزه‌ییه‌کانی ئێکۆ ڕابگه‌یێنین و ئه‌مساڵ له ناوه‌ڕاستی ئه‌م ڕێگایه‌داین؛ به‌م حاڵه‌شه‌وه به‌داخه‌وه هێشتاکه هاوکاری و بازرگانی ناو ناوچه‌که‌ی ئێمه له بواری وزه‌دا له ئاستێکی زۆر خواردایه و پێویسته له ده‌فرایه‌تی ئێکۆ بۆ گه‌شه‌ی هاوکاری وڵاتانی ئه‌ندام له حه‌وزه‌ی وه‌به‌رهێنان و بازرگانی وزه زیاتر له ڕابردوو سوود ببه‌ین. ئێمه به په‌یوه‌ندیدانی پێداویستییه‌کانمان، ده‌توانین به‌ستێنی گه‌شه‌یه‌کی زیاتر و خێراتر بۆ وڵاتانه‌کانمان بڕه‌خسێنین. په‌یوه‌ندییه ئابوورییه‌کانی ئێکۆ له گره‌وی په‌یوه‌ندی نزیکتری خه‌ڵکی وڵاتانی ئێمه‌یه؛ ده‌بێ له‌مپه‌ڕه‌کانی به‌رده‌م په‌یوه‌ندی خه‌ڵک، سه‌فه‌ر و دیدار و هاوکاری خه‌ڵکه‌کانمان له‌ناو ببه‌ین. هاوبه‌شییه فه‌رهه‌نگییه‌کانی ئێمه سه‌رمایه‌یه‌کی بێ وێنه بۆ په‌یوه‌ندی ئابووری له به‌رده‌ستی ئێمه‌دا داناوه. ده‌بێ له‌مپه‌ڕه‌کانی ڤیزا، ته‌عرفه‌یی، گه‌یاندن و گواستنه‌وه و سه‌رمایه‌دانه‌ری له‌ناو به‌رین بۆ ئه‌وه‌ی به‌ستێنی فڕینی هاوبه‌ش بۆ ئاسۆوه به‌رزه‌کان بۆ که‌رتی تایبه‌ت و چالاکوانانی ئابووری وڵاته‌کانمان بڕه‌خسێندرێت. په‌یامی ئه‌م کۆبوونه‌وه‌یه به کارخولقێنه‌رانی وڵاتانی ئه‌ندامی ئێکۆ، ده‌بێ دوورنواڕێکی درێژخایه‌نتر، ڕوانینێکی یه‌کپارچه‌تر و په‌یوه‌ندییه‌کی نزیکتر بێت. په‌یوه‌ندی جاده‌یی، په‌یوه‌ندی ڕێگای ئاسن، په‌یوه‌ندی تۆڕه‌کانی کاره‌با و په‌یوه‌ندی تۆڕه په‌یوه‌ندیدار و موخابراتییه‌کان، باشترین ده‌رفه‌ته‌کان له به‌رده‌ستی وڵاتانی ئێمه داده‌نێت بۆ ئه‌وه‌ی به‌رژه‌وه‌ندییه هاوبه‌شه‌کان بۆ ئابووری وڵاته‌کانمان بێته‌دی.\nتا ئه‌و کاته‌ی که ئاسایش له مه‌ترسیدا بێت، دوورنواڕێکی ڕوون بۆ گه‌شه و پشکووتن له‌ئارادا نابێت. تیرۆریزم و بیرۆکه‌ی ته‌کفیری، هه‌ڕه‌شه‌یه‌کی هاوبه‌ش بۆ سه‌ر خه‌ڵکی جیهانه و هه‌ماهه‌نگی و هاوکاری له به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی ئه‌م دیارده نگریسه به پێویستییه‌ک گۆڕدراوه. له ئه‌فغانستان، عێراق، سووریا و یه‌مه‌ن سه‌دان هه‌زار که‌س گیانی خۆیانیان له‌ده‌ستداوه و چه‌ندین میلیۆن که‌س ئاواره بوونه؛ ده‌ره‌نجامی ئه‌م ڕه‌نج و ئازارانه، لاوازبوونی ناوچه‌که له به‌رانبه‌ر شه‌ڕه ناوخۆییه‌کان و ده‌ستێوه‌ردانی بیانییه. زاڵبوون له‌سه‌ر ئه‌م کێشانه له گره‌وی دووری له سه‌رتربوون و هاویاری بۆ دروستکردنی ناوچه‌یه‌کی به‌هێزتره. من له ناخی دڵه‌وه پێموایه که ئێمه ده‌توانین ئه‌م بواره دژواره به سه‌لامه‌ت تێپه‌ڕ بکه‌ین به‌و مه‌رجه‌ی که له‌بری ڕکابه‌ری وێرانکه‌ر، به توانای خۆمان بۆ چاره‌سه‌رکردنی کێشه‌کانمان باوه‌ڕمان هه‌بێت و ئیراده‌کانمان بۆ گه‌ڕانه‌وه بۆ پێگه‌ی مێژوویی خۆمان واتا شاڕێیانی شارستانییه‌ت، فه‌رهه‌نگ و بازرگانی به‌سیج بکه‌ین. ڕێکخراوی هاریکاری ئابووری به‌ستێنێکی گونجاو بۆ دروستکردنی ناوچه‌یه‌کی بێ وه‌یی بۆ گه‌لانی ئێمه‌یه. به بۆنه‌ی ئاسایشی گشتییه که دیترانیش به دانپێدانان به ده‌فرایه‌تییه‌کانی ئه‌م ناوچه‌یه له دروستکردنی داهاتووی وڵاتانی ئێمه به‌شداری ده‌که‌ن.\nکۆماری ئیسلامی ئێران به هه‌بوونی سنووری هاوبه‌ش له‌گه‌ڵ شه‌ش وڵاتی ئه‌ندامی ئێکۆ، به دڵنیاییه‌وه ڕێز بۆ په‌یوه‌ندی هاوبه‌ش و په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ دراوسێکان داده‌نێت. ئێمه نه‌ک هه‌ر هیچ له‌مپه‌ڕێک له به‌رده‌م قووڵ بوونه‌وه‌ی هاوکاری خۆمان له‌گه‌ڵ وڵاتانی ئه‌ندامی ڕێکخراوی ئێکۆ نابینین به‌ڵکوو ئاماده‌ین به‌شدارییه‌کی به‌ربڵاوتر له‌گه‌ڵ دیکه‌ی ئه‌ندامان ده‌ستپێبکه‌ین. ئه‌زموونی سه‌رکه‌وتووانه‌ی به‌رجام که به ڕوانگه‌ی بردنه‌وه- بردنه‌وه هاته‌دی، به‌ستێنی وه‌رچه‌رخان له هاوکارییه ناوچه‌ییه‌کان له‌گه‌ڵ وڵاتانی ئێکۆ به‌م ڕوانگه‌یه هیوابه‌خشتر ده‌کاته‌وه. کۆتایی قه‌یرانی ساخته‌یی له‌سه‌ر به‌رنامه‌ی ئاشتییانه‌ی ناڤۆکی ئێران و گه‌یشتن به ڕێککه‌وتنێکی نێوده‌وڵه‌تی که له‌لایه‌ن ئه‌نجومه‌نیی ئاسایشی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کانه‌وه پشتڕاست کراوه‌ته‌وه، ده‌ستکه‌وتێکی گه‌وره نه‌ک هه‌ر بۆ ئێران و ئێکۆ به‌ڵکوو بۆ هه‌موو جیهان ده‌بێت.\nده‌وڵه‌تی من له‌م که‌شه نوێیه‌دا، له په‌ره‌پێدانی هاوکاری له بواره‌کانی تڕانزیت و گه‌یاندن و گواستنه‌وه به تایبه‌ت ڕێگای تڕانزیتی باشوور- باکوور له سه‌ره‌خس تاکوو به‌نده‌ر عه‌باس و ئینچه بروون تا چابه‌هار و هه‌روه‌ها بواره‌کانی دارایی و بانکی، زانست و ته‌کنۆلۆژیا، کشتوکاڵ و ئه‌منییه‌تی غه‌زایی، فه‌رهه‌نگی و گه‌شتیاری، ژینگه‌پارێزگا و به‌ره‌نگاربوونه‌وه له‌گه‌ڵ ڕووداوه سروشتییه‌کان پێشوازی ده‌کات. ئێران به هه‌بوونی گه‌وره‌ترین پاشه‌که‌وتی نه‌وت و گازی جیهان، خاڵی ناوه‌ندی په‌یوه‌ندییه‌کانی ناوچه‌که، سه‌رمایه‌یه‌کی مرۆیی لاو و پسپۆڕ، توانای زانستی له بواره‌کانی نوێی زانست و ته‌کنۆلۆژیا، کارنامه‌ی خێرای گه‌شه و ڕه‌خساندنی هه‌لی کار و سه‌قامگیری ئابووری ئاماده‌یه وه‌کوو یه‌کێک له بنیاتنه‌رانی ئه‌م ڕێکخراوه‌یه ڕۆڵی خۆی بۆ پته‌وکردنه‌وه‌ی په‌یوه‌ندی نێوان ئه‌ندامان و تواناکردنه‌وه‌ی ئێکۆ ئاراسته بکات. خۆشبه‌ختانه ئێکۆش به دامه‌زراندنی ڕێکخراوه و بنکه‌ی پسپۆڕانه که کۆماری ئیسلامیی ئێران ده‌ورێکی چالاکی له پێشخستنیان هه‌بووه چوارچێوه‌یه‌کی گونجاوی بۆ وه‌دیهاتنی ئه‌م ئامانجانه ڕه‌خساندووه.\nسه‌رۆکانی ڕێزداری وڵاتان و ده‌وڵه‌تانی ئه‌ندام؛\nبڕیاره‌کانی ئه‌مڕۆ داهاتووی ناوچه‌که دابین ده‌که‌ن و په‌یوه‌ندییه‌کانی ئه‌وڕۆکه‌ی ئێمه پشکووتنی دواڕۆژ ده‌سته‌به‌ر ده‌که‌ن. بۆ به‌هێزکردنه‌وه و پته‌وکردنی په‌یوه‌ندییه‌کان پێویسته له‌سه‌ر خاڵه هاوبه‌شه‌کان جه‌خت بکه‌ین و جیاوازییه‌کان به گفتوگۆ بکه‌ینه خاڵێکی به‌هێز بۆ خۆمان.\nبڕوامان به‌وه هه‌بێت که هێز و ده‌سه‌ڵات له پێوه‌ندی نێوانماندایه.\nپه‌یوه‌ندییه‌کانمان سه‌قامگیر بکه‌ین.\nکۆدی بابه‌ت: 69799 | به‌روار: ۱۳۹۵/۱۲/۱۱ | کاتژمێر: 13 : 7


ڕۆژی شەممە، 7ی ئەیلولی 2019، شاندێکى باڵای پارتی دیموکراتی گەلان (هەدەپە) بە سەرۆکایەتى سەزای تەمەللی، هاوسەرۆكی پارتەکە و بە یاوەری جێگری هاوسەرۆك و ژمارەیەك لە پەرلەمانتارانی ئەو پارتە سەردانی هەرێمی کوردستانیان کرد.\nلە ماوەى سێ ڕۆژدا، شاندەکە لە هەرێمی کوردستان لەگەڵ تەواوی سەرکردە حزبییەکان و بەشێک لە بەرپرسانی حکومی هەرێمی کوردستان کۆبوونەوە، چەندین پرس و بابەتی تایبەت بە ناوچەکە تاوتوێکران.\nناس کورد بەدواداچوونی بۆ پۆستەرەکە کرد، بەڵام لە هیچ لێدوان و ڕاگەیەنراوێکی فەرمی دەزگاکانى پارتی و بارەگای بارزانی و سایتەکانى نزیک لە هەدەپە وەها قسەیەکی تیا نەبوو.\nعابد ئیکە، نوێنەری هەدەپە لە هەرێم کە خۆی لە سەرجەم کۆبوونەوەکانى شاندی هەدەپە ئامادەبوو بە ناس کوردی وت، “بە هیچ شێوەیەک سەزای تەمەللی وەها قسەیەکی نەکردووە، بەڵکو لە دوای هەموو کۆبوونەوەکان وتوویەتی بارزانی بینیوە وەک یەکێک لە سەرکردەکانى کورد، وەک هەموو سەرکردەی حزبەکانى تر.”\nعابد ئیکە وتیشی، “ئەو کەناڵە بە دەست ئەنقەست ئەو کارەى کردووە و لە ماوەى ڕابردووشدا چەندینجار کاری هاوشێوەى کردووە.”\nهەموارکردنەوەى دەستورى عێراق و ترسی کورد لەو هەنگاوە مەترسی لەسەر قەوارەى هەرێم هەیە؟


دیمانه له‌گه‌ڵ کاروان کاکه‌سور … به‌شه‌کانی 7 و 8 و کۆتایی – Denegkan\nbyکاروان کاکه‌سوور\tMay 30, 2008\tئەدەب\nكاروان عومەر كاكەسوور: نووسین بەدرێژایی مێژووی خۆی پەناگەی فاشلەكان بووە..\nسازدانی/ دانا فایەق………\nبەشی حەوتەم و هەشتەم- كۆتایی……..\nفاشیل ئەو شوێنەی تێپەڕِاندووە، كە مرۆڤی سەركەوتوو بەدڵنیاییەوە تێیدا راكشاوە..\nهەندێك لەوانە كاتێك داوای خێرایی و سادەییمان لێ دەكەن، ئەوە تەنها مەبەستیانە ئاسانكارییان بۆ بكەین، لەوەی ماناكانیان بەڕِوونی بخەینە بەردەست و ئەوانیش بەخێرایی كۆمەڵێك بڕِیار بەچاك و بەخراپ لەبارەی تێكستەكانمانەوە دەربكەن..\nمادام هەرگیز بە منداڵیی خۆمان ناگەینەوە، كەواتە هەوڵەكانمان بێكۆتایین..\nزانست یەك وەڵامی كورتی بەو هەموو پرسیارەی من دایەوە. راستیشی دەكرد، بەڵام من راستییم نەدەویست. راستی دوژمنی خەیاڵ و فانتازیایە..\n*بەختیار عەلی لە شوێنێكدا دەڵێت: (مرۆڤ كە لە هەموو شتەكاندا فاشیل دەبێت، روودەكاتە نووسین و دەبێتە نووسەر..). تۆ چەند لەگەڵ ئەو قسەیە دایت و ئایا فەشەل تۆی كردە نووسەر؟\n-نازانم كۆنتێكستی ئەو گوتەیەی (بەختیار عەلی) چۆنە و بە چ مەبەستێك كردوویەتی، بەڵام من پێم وایە زۆر جار فەشەل، یاخود فیاسكۆ خۆی لە سەركەوتن گەورەترە، چونكە هەمیشە ئەو وێنانەی مرۆڤی فاشل ویستوویەتی پێیان بگات، گەورەترن لەو وێنانەی كەسانی سەركەوتوو پێیان گەیشتوون. دەتوانم بڵیم فاشیل ئەو شوێنەی تێپەڕِاندووە، كە مرۆڤی سەركەوتوو بەدڵنیاییەوە تێیدا راكشاوە. فاشل لەناو دڵەڕِاوكێ و بیركردنەوەدا دەژی، كە ئەمە سەرچاوەی داهێنانە. هەموو فەشەلێك ئەنجامی هەوڵەكانە. بۆ ئەوەی فاشلت هەبێت، ئەوا دەبێت پێشتر هەوڵدانت هەبێت. بەدڵنیاییەوە پێت دەڵێم هەوڵەكانی فاشل بەردەوام لە هەوڵی سەركەوتووەكان گەورەتر بووە. فەشەل موعاناتێكی قورسە، بەڵام فاشل بەتوانایەكی بێوێنەوە مامەڵەی لەگەڵدا دەكات. نووسین بەدرێژایی مێژووی خۆی پەناگەی فاشلەكان بووە، ئەوە ئەگەر نەڵێم فاشلەكان ئەو ژینگەیەیان خوڵقاندووە. نووسین خۆكوشتنە لەسەر ئاستی سیمبۆلدا. لە هەموو شتێك فەشەلت هێناوە و ئەنجام (خۆت دەكوژی= خۆت دەنووسی). خۆت و ئەوانی دیكەش دەنووسیتەوە. سایكۆلۆژیا پێمان دەڵێت زۆر جار فەشەل بووەتە مووتیڤێكی گرینگ لای فاشل و گەورەترین داهێنانی هەر لەو بوارەدا بۆ مسۆگەر كردووە، كە پێشتر تێیدا كورتی هێناوە. من دەمەوێت داهێنان و سەركەوتن لە یەكتر جیا بكەمەوە، چونكە سەركەوتن پابەندی بڕِیار و هەڵسەنگاندنی ئەوانی دیكەیە بۆ ئێمە. ئەمە ئەو شتە بوو، كە (سارتەر) بە دوژمنی خۆی دەزانی. بەڵام داهێنان ئەو وزە بێسنوورەیە، كە خۆمان لەناو خودی خۆماندا دەیدۆزینەوە و لەناكاو دەریدەخەین. سەركەوتن دڵنیایی دەبەخشێت، دڵنیاییش كۆتاییە، بەڵام داهێنان دڵەڕِاوكێ و نیگەرانیی زیاتر بۆ داهێنەر دەهێنێت و سەرەتایەكی دیكەیە بۆ داهێنانەكانی دواتری. سەرنج دراوە زۆربەی داهێنەران دوای خەڵاتكردنیان، ئاستی داهێنانیان دابەزیوە، چونكە دوای خەڵاتكردن داهێنان بۆ سەركەوتن گۆڕِاوە. دیارە گوتم زۆربەی كات، نەمگوت هەموو جارێك. رەگەزی كتوپڕِی یەكێكە لە خاسیەتەكانی داهێنان. بۆ ئەوەی هەر لە (بەختیار عەلی) دوور نەكەوینەوە، ئەوە وەكو نموونەیەك دەیهێنینەوە. ئێمە (بەختیار عەلی)مان وەكو داهێنەرێك لەناكاو ناسی، بەڵام مرۆڤێكی دیكە، كە لە زانكۆیەكدا سەركەوتن بەدەست دەهێنێت، ئەوا هەر لە قۆناغی سەرەتاییەوە چاوەڕِێی ئەو سەركەوتنەمان لێی كردووە. لایەنی كەم لەو چەند ساڵەی خوێندنی زانكۆیدا كەسانێكی زۆر چاوەڕِێی ئەو سەركەوتنەی بوون. زۆر جار لەپاڵ ئەو كەسە سەركەوتووانەدا داهێنەرێك لە بوارێكی دیكەدا داهێنانێكی مەزنی كردووە. وەك ئەوەی شاعیرێكی گەورە لە كۆلیژی ئەندازە یان لە كۆلیژی زانستەكاندا پەیدا دەبێت، كە بە خەیاڵی كەسیاندا نەهاتووە. لێرەدا مرۆڤی سەركەوتوو ملكەچی زەمەنێكی فیزیكییە و لێی دانابڕِێت، بەڵام فاشل خۆی لەو زەمەنە دابڕِیوە و بەدوای زەمەنی سەربەخۆی خۆیدا دەگەڕِێت. كام لە ئێمە دوای تەواوكردنی خوێندنی زانكۆ و پەیمانگەكان درێژەمان بەو زانستە دا، كە مامۆستاكانمان فێریان كردین و لەسەر كارتەكاندا پلەكانیان بۆ نووسین؟ هەر بۆیە ئەو سەركەوتووانە زۆر جار دان بە توانای فاشلەكاندا نانێن. لە بیرتە كاتێ (بەلزاك) یەكەمین شانۆیی خۆی نیشانی مامۆستاكەی دا، چیی پێ گوت؟ پێی گوت: (بڕِۆ لە ئایندەدا هەرچی دەكەیت، بیكە، بەڵام بیر لە نووسین مەكەرەوە). (هیڤان)ی كارەكتەری سەرەكیی (ئەسپیدیلۆن) خۆی كەسێكی فاشلە، بەڵام كۆمەڵێك نموونەی وەكو (نیوتن، ئەدیسۆن، داروین، ئەنیشتاین، هاینرێش هاینیە) دەهێنێتە بەرچاوی خۆیەوە، كە لە ژیاندا سەركەوتوو نەبوون و دواییش داهێنانی گەورەیان كرد. فاشل نایەوێت سیستەمێك ژیانی رێكبخات، كە هەر ئەو سیستەمە ژیانی هەمووان رێكدەخات، بۆیە سیستەمێكی تایبەت بە خۆی دادەمەزرێنێت. ژیانی خۆی لەناو نووسیندا درێژە پێ دەدات. هەر لەبەر ئەوەیە نووسەرە گەورەكانی دنیا، ئەوانەن، كە گۆشەگیرن. زەمەنی تایبەتیی خۆیان هەیە و گوێیان بە خواستی بازاڕِی چاپەمەنی نەداوە. دەتوانین ناوی (نیچە، سۆرێن كیهكاگۆرد، هۆڵدرێن، ڕِامبۆ، دۆیستۆڤسكی، بەلزاك، فلۆبێر، كافكا، ڤێرجینا وۆلف، ئالتو سێر) و زۆری دیكە بهێنین. ئەمە حاڵەتێك نییە وەكو هەندێك بە دەركەوتنی رژێمی سەرمایەدارییەوە دەیبەستنەوە، بەڵكو زۆربەی فەیلەسووفەكانی یۆنان لەناو غوربەتی گەورەدا ژیاون. (ئەرستۆ) دەپرسێت: (بۆچی هەموو فەیلەسووف و زانا و شاعیر و هونەرمەندەكان كەسانی رەشبینن؟). دەتوانین دەیان ناوی وەكو (هێمینگوای، ڤێرجینا وۆلف، ڤان كۆخ) و (مارلین مۆنرۆ) بیری خۆمان بخەینەوە، كە خۆیان كوشتووە. (دایل كارنگی) لە هەموو كتێبەكانیدا خەڵك فێر دەكات چۆن بیر لە ژیان بكەنەوە و بەلای رەشبینی و خۆكوشتندا نەچن، كەچی زۆر لەناكاو خۆی كوشت. بەشێكی زۆریان نەیانتوانیوە ژیانی هاوسەرێتی دابمەزرێنن وەكو (دیكارت، كانت، نیچە، سپینۆزا و مێشێل فۆكۆ). لای خۆشمان زۆربەی نووسەر و هونەرمەندەكان یان ژیانی هاوسەرێتییان دانەمەزراندووە، یان دایانمەزراندووە و نەیانتوانیوە درێژەی پێبدەن. دیارە لەناو نووسینیشدا موعاناتی فەشەلی لە نووسەر جیا نابێتەوە. (سێرڤانتس) پێش ئەوەی بەپیری (دۆنكیخۆتە) بنووسێت، دەیان شیعری خراپی نووسی. كار بەوە گەیشت بڵێن: (لە ئیسپانیا هیچ شاعیرێك لە سێرڤانتس خراپتر نییە). كۆمەڵێك شانۆیی نووسی و یەكێكیان بەكەڵك نەهاتن. (دۆنكیخۆتە) نموونەی مرۆڤی فاشلە، بۆیە ئەو تێكستە داهێنانێكی گەورەیە، بەڵام ئەگەر سەركەوتوو بوایە، هیچ كاریگەرییەكی لەسەر نەوەكانی دوای خۆیدا جێ نەدەهێشت. ئایا فەشەل منی كردە نووسەر؟ بەڵێ، بەدڵنیاییەوە دەڵێم بەڵێ. ئەگەر باوەڕِ ناكەی، بڕِۆ لە باوكم و لە مامۆستاكانم و لە خەڵكی گەڕِەكەكەم بپرسە. نەخێر، بڕِۆ لە هاوسەرە بەڕێزەكەی پێشووم بپرسە، كە بەقەدەر هەموو دنیا رقی لە كتێب و لە كۆمپیوتەرەكەم بوو. رقی لەو كاتانە بوو، كە من تێیدا دەمخوێندەوە و دەمنووسی. لەگەڵ ئەوەشدا ئەوەی ئێمەی بەیەكەوە كۆكردبووەوە، كتێب و خوێندنەوە و نووسین بوو، كەچی گەیشتە ئەو باوەڕِەی من هەتا كتێبم هەبێت و بخوێنمەوە و بنووسم، بە كەڵكی ژیان نایەم. ئەگەر دەتەوێت بزانی من هەر خەریكی خوێندنەوە و نووسین بووم و وەكو پیاوە تەقلیدییەكان خزمەت دەكرام، نان و ئاوم دەهاتە بەردەست، ئەوا بەوپەڕِی راستگۆییەوە پێت دەڵێم: نەخێر. ئەگەر دەتەوێت بزانی من كەسێكی تووڕِە و كەمدوو بووم، دەڵێم نەخێر، نوكتەم دەگێڕِایەوە، گۆرانییم دەگوت، بە قاپەكان تەپڵم لێ دەدا. فیكەم لێدەدا. منداڵەكانم دەكردە قەڵاندۆشكانم و هەڵدەپەڕِییم. ئایا كتێبـی (منداڵییم ئاسكێك بوو بەسەر پەلكەزێڕِینەكاندا بازبازێنی دەكرد) پێی نەگوتی، كە فەشەل منی كردە نووسەر؟ كاتێك بەشی یەكەمی ئەو كتێبەم بۆ (بەختیار عەلی) نارد و خوێندییەوە، تەلیفۆنی بۆ كردم و زۆر سەرسامیی خۆی بۆ دەربڕِیم. زیاتریش ئەو لایەنە تێكشكاوەی منی پێ جوان بوو، كە لەناو تێكستەكەدا رەنگی داوەتەوە. (ئاشنا)ی كارەكتەری سەرەكیی چیرۆكی (مەرگ لەسەر شێوازی شیعر) دەڵێت: (ئەگەر دەنگم خۆش بوایە و بمتوانیایە گۆرانی بڵێم، كە پێم وایە باڵاترین هونەرە و چاكترین رێگایە بۆ گەیشتن بە قووڵاییەكانی ناخم، هەرگیز پەنام بۆ نیگاركێشان نەدەبرد.. ئەگەر لە نیگاركێشان سەركەوتوو بوومایە، بۆچی بیرم لە وەرزش دەكردەوە.. ئەگەر لە وەرزش ئاوا نائومێد نەدەبووم، مەحاڵ بوو بەلای نووسیندا بچوومایە، كە هەموو شكستەكانم تێدا كۆكردەوە و ئەنجام زانیم چەند سەختە بەم وشە سواوانە باس لەو ژیانە سەیر و سەمەرەیەی خۆم بكەم). (ئاشنا) رێك دوای ئەوە دەڵێت: (ئێستا من ژنێكی دۆڕِاوم، بەڵگەش ئەوەیە شووم كردووە و دوای چەند مانگێكی دی دەبم بە دایك).\n*هەندێك پێیان وایە ئەم سەردەمە سەردەمی خێراگوتنی شتەكانە و دەبێت لە كورتترین ماوەدا چییت هەیە بیڵێیت. هەر بۆیە بۆچوونیان وایە، كە خوێنەری ئەمڕِۆ حەوسەڵە و تاقەتی خوێندنەوەی رۆمانی گەورەیان نییە و سەردەمی رۆمانە قەبەكان بەسەر چووە! لەكاتێكدا ئێستاش گەلێك لە رۆماننووسە بەناوبانگەكانی جیهان رۆمانی قەبارە گەورە دەنووسن و خوێنەری باشیشیان هەیە. بۆچوونی تۆ لەو بارەیەوە چییە و ئایا پەشیمان نییت لەوەی رۆمانی (ئای لەڤیلیا لەڤیلیا!!)ت بەو قەبارە گەورەیە نووسیوە؟\n-ئەگەر لە تاقیكردنەوەدا پرسیارێكی ئاوا قورسم بۆ بێت، ئەوە بێ چەندوچوون تەركی دەكەم، هەتا ئەگەر تەركیشی تیا نەبێت. ئەوانە ئەگەر لە ئەنجامی لێكۆڵینەوەوە گەیشتوونەتە ئەو سەرەنجامە، كوا لێكۆڵینەوەكانیان؟ كوا ئەو داتایانەی پشتیان پێ بەستوون؟ وەك من بزانم ئەو جۆرە لێكۆڵینەوانە، كە زیاتر لایەنی پراكتیكییان هەیە، دەزگا رۆشنبیرییە گەورەكان دەیكەن. رەنگە مایەی ئاسوودەیی بێت، ئەگەر ئێمە لێكۆڵینەوەی ئاوامان هەبێت، بەڵام ئەگەر نییمانە، ئەوانە چۆن رێگایان بە خۆیان داوە بەناوی خوێنەرەوە ئەو بڕِیارانە بدەن؟ من هەر لە سەرەتاوە دەبێت پێت بڵێم، كە نامەوێت وەڵامەكەم ئاڕِاستەیەكی دیاریكراو وەربگرێت. واتە نامەوێت بڵێم ئەو بۆچوونانە راستن یان ناڕِاست، بەڵكو وەكو چیرۆكنووسێك باس لە ئەزموونی خۆم دەكەم. ئێمە پێشتر گوتمان نووسین بەڕِادەیەك حاڵەتێكی زاتییە، كە بواری داهێنەر نادات لە وێنەكانی ناوەوەی خۆی زیاتر، بیر لە هیچ شتێكی دیكە بكاتەوە. كورتی و درێژی و فۆرم لە كاتی نووسیندا كڵێشە نیین، كە نووسەر لەسەریان بڕِوات. هیچ نووسەرێك ناتوانێت پێشبینیی ئەوە بكات، كە ئەو وێنانەی ناوەوەی خۆی بە چ رێگایەك دەگوازێتەوە و چ فۆرمێكیان پێ دەبەخشێت. من خۆم وەكو نووسەرێك نەمزانیوە شتێك هەبێت بەناوی دەربڕِینی خێرا و دەربڕِینی خاو. راستە سانسۆرێك هەیە، كە هەر هی خود خۆیەتی و كار دەكاتە سەر ئەوەی داهێنەر بەردەوام لە هەوڵی بەئەدەبكردنی ئەدەبدا بێت، بەڵام ئەو كاریگەرییە لەسەر زمان دەردەكەوێت، بەوەی وات لێ دەكات قووڵتر بیرۆكەكانت دابڕِێژیت، وێنەكانت جوانتر بكێشیت. من ناڵێم خێرایی ئەم زەمەنەی ئێستامان كار لە دیدگامان ناكات، بەڵێ دەیكات، رەنگە زۆر جار بمانگەیەنێتە حاڵەتێكی نیهلیستییش و وابزانین هەرچییەك بڵێین بەرامبەر بەو خێراییە، مانایەكی نەبێت، بەڵام وەكو جارێكیان هەر تۆ و من باسمان لەوە كرد، كە هەندێك حاڵەتی ئاسوودەیی لەناكاو لای نووسەر سەرهەڵدەدەن، كە ئەگەرچی رەنگە لە رووی زەمەنەوە كورت بن، بەڵام لەو ماوە كورتەدا دەتوانن زۆر شت لە بیركردنەوە و دیدگامان بگۆڕِن و ئەنجام هەر ئەمانەش گیانی نوێبوونەوەمان لا بخوڵقێنن. من پێم وایە هەر ئەو حاڵەتە ئایرۆسیەشە وزەی ئەوەمان پێ دەبەخشێت، كە ئێمە بەشێوەیەكی ئیستاتیكی كۆنتاكت لەگەڵ ناشیرینییەكانیشدا بكەین. پێم وایە ئەو هەستە ئایرۆسییەیە رێگامان دەدات ئێمە بەو جورئەتەوە بچینە ناو زۆنەی مەرگەوە و ئەوەندە بەجوانی و بەوپەڕِی بوێرییەوە لە وردەكارییەكانی مەرگ قووڵ ببینەوە. ئاخر نووسین هەر خۆی حاڵەتێكی پارادۆكسییانەیە. تۆ ئەگەر ناخت پڕِی نەبێت لە ژیان، ناتوانی لەبارەی مەرگەوە بنووسیت. ژیان و مەرگ لەناو ماڵی داهێناندا دوو منداڵی دوانەی ئەوەندە لەیەكچوون، كە زۆر جار نەك خۆیان، بگرە ناویشیان تێكەڵ دەكەیت. ئەگەر مەرگ مانای نەمانی چالاكییەكانی جەستە بێت لەناو ئەم دنیایەی خۆماندا، ئەوا لەدایكبوونیش هەمان پرۆسێس بووە، كاتێك جەستە لە منداڵدان جیا بووەتەوە. شۆكی لەدایكبوون یەكەمین رووبەڕِووبوونەوەی ژیان و مەرگە لەناو زەمەندا. نووسەرانی قادسیە، لە كاتێكدا بەو حەماسە گەرمەوە باسیان لە ژیان و سەركەوتن دەكرد، كەچی ئەوان مەرگیان دەنووسییەوە. بەشێك لەو نووسەرانە، كە دواتر گەیشتوونەتە دەرەوەی وڵاتی خۆیان، لە هەر كەسێكی دیكە زیاتر باسیان لە تێكشكان و مەرگ كردووە و بۆ ژیان گریاون. ئەو خێراییە دەشێ كار لە هەندێك داهێنەر بكات و بگاتە ئەوەی بەرهەمیان كەم بێتەوە، یان هەر نەیانمێنێت. نموونەش چ لەناو رۆشنبیریی خۆمان و چ لە دەرەوەی خۆشماندا هەیە، بەڵام ئەگەر خێرایی داوای سادەییمان لێ بكات، ئەوا من لەگەڵیدا نییم.\nزەمەن هەر لە سەرەتاوە پرسیاری نووسین بووە. هیچ شتێك ئەوەندەی جەنگ و كارەساتەكانی دیكە خێراییی زەمەن زیاد ناكەن. بۆ ئەوەی ئەو گوللانەی لە لوولەی چەكەكانەوە دەردەچن، بمانكوژن، مەرج نییە بەر جەستەمان بكەون، بەڵكو هەر گوللەیەك شتێك لە كاتمان خێراتر دەكات و گیانمان لە مەرگ نزیكتر دەكاتەوە. ئەوەی وابزانێت خێرایی زەمەنی من هەمان خێرایی زەمەنی هاوڕِێ دانیماركییەكەمە، بە هەڵەدا دەچێت. هەر بۆیە چالاكی و جووڵەی ئێمەش لەناو ئەو زەمەنەدا هەمان قەبارەیان نییە. با شتێكی خۆشت بۆ بگێڕِمەوە، كە تۆ بەحوكمی ئەوەی چیرۆكنووسیت، حەز لە نوكتە و قسەی خۆش دەكەیت. ژنێكی رووخۆش لەم شارەی ئێمە هەیە، زوو زوو لە رێگای ماڵەوە دەمبینی. بۆ ماوەی حەوت ساڵ من ئەو ژنەم دەبینی عەرەبانەیەكی سووپەر ماركێتی پر لە بیرە و شتی دیكەی پاڵ پێوە دەنا و شان بە شانی پیاوێك دەڕِۆیشت. هێشتا چەند مەترێك دەما بگەمە لای، ئەو سڵاوی لە من دەكرد و بەڕِووی خۆشەوە لەگەڵم دەدوا، بەڵام من هەر بەخێرایی لێیان تێدەپەڕِیم. دوای حەوت ساڵ گوتم با لەگەڵیان بوەستم و هەندێك زیاتر بایەخیان پێ بدەم. پێم گوتن: (من زۆر خۆشحاڵم، كە ئەوە حەوت ساڵە ئاوا ئێوە پێكەوە دەبینم و بەردەوامیش دڵخۆش دیارن). ژنەكە قاقایەكی لێدا و گوتی: (ئەوە هەمووی مانگێك نابێت من ئەم پیاوەم گرتووە). من گوتم: (بەڵام من ئەوە حەوت ساڵە ئێوە پێكەوە دەبینم). ئەو گوتی: (نەخێر، من لە ماوەی ئەو حەوت ساڵەدا لە حەوت پیاو كەمترم نەگرتووە). كاتێ كەوتە ژماردنیان، ناوی یەك دوانێكی لەبیر چوو، بەڵام باش بوو پیاوەكە یارمەتیی دا و ئەوانیشی بیرخستەوە. باوەڕِم وایە ئێستا تۆ بزانی من لە رێگای ئەو بەسەرهاتەوە دەمەوێ بڵێم چی. من چۆن دەتوانم بڵێم خێرایی زەمەنی من و هی ئەوان بەقەدەر یەكن. (ئەنیشتاین) وەكو مەسەلەیەكی رێژەیی چەند ئاستێكی بۆ كات داناوە. هەتا خێرایی زیاتر بێت، قەبارەی شتەكان بچووكتر دەبنەوە. بۆ نموونە شەمەندەفەر هەتا خێراتر بەلاتدا تێپەڕِێت، قەبارەكەی بچووكتر دێتە بەرچاو. هەتا شتەكانمان لێ دوور بن، ئێمە بچووكتر دەیانبینین، هەتا دەگاتە ئەوەی هەر نایانبینین. من ئەو ژنە و ئەو پیاوانەم وەكو تارمایی بینیوە، چونكە ئەو خێراییەی من لە هی ئەوان جیاوازە. ئایا قەبارەی كردارەكانی من چەند جار لە هی ئەوان بچووكترن؟ من لە ماوەی ئەو حەوت ساڵەدا چییم كردووە، كە ئەو ژنە رووخۆشەی گەڕِەكەكەم تێیدا لەگەڵ حەوت پیاو ژیاوە؟ ئێمە ئەوەی لە نووسیندا كارمان لێدەكات، پێش ئەوەی خێرایی كاتی دەرەوە بێت، خێرایی كاتی ناوەوەی خۆمانە. دیسان جەخت لەسەر ئەوە دەكەمەوە، كە پرسیاری ئەدەب لە زەمەن هەمان پرسیارە لە مەرگ. دەركردنی (ئادەم) و (حەوا) لە بەهەشت، ئامانج نییە، بەڵكو هۆیە، دەركردن هۆیەكە بۆ فڕِێدانیان بۆ ناو زەمەن و رووبەڕِووكردنەوەیان لەگەڵ مەرگدا. لێرەوە ژیان و مەرگ لای ئەوان یەكسان كرا. هەمان شت لای (سیزیف)یش هەست پێ دەكەین. ئەوەی سەر شانی (سیزیف) بەرد نییە، بەڵكو زەمەنە. من دەڵێم (سیزیف) لە رێگای ئەو دووبارەكردنەوەیەیدا تەنها مەرگ لە خۆی دوور دەخاتەوە، لەكاتێكدا خۆی قوربانیی ئەو مرۆڤەیە، كە ویستی لەجیاتی ئەو ئازاری بێكۆتایی بچێژێت. نووسەر لە ترسی خێرایی زەمەنە، مەرگ بۆ كارەكتەرەكانی دەهێنێت و دەیانكاتە قوربانیی خۆی. (ڕِێنیە جێرار) لە كتێبـی (توندوتیژی و پیرۆزی)دا ئەمە وا راڤە دەكات، كە هەر یەكێك لەوانەی لە دەوری لاشەی مردوودا كۆ دەبێتەوە، ئەوە لەناو ئەو رێتواڵەدا، ئاهەنگ دەگێڕِێت. ئاهەنگی ئەوەی، كە ئۆخەی ئەوە ئەو نییە مردووە. ئێمە لەناوەوەی خۆمان بەو هەموو موعاناتەوە دەژیین و بیر دەكەینەوە، كێن ئەوانەی پێمان دەڵێن سەردەم سەردەمی سادەییە؟ زۆر جار نووسەر لە ترسی مەرگی خۆیەتی، درێژە بە تێكستێك دەدات و ناهێڵێت تەواو بێت، چونكە دوای كوشتنی هەموو كارەكتەرەكان، تەنها تێكست دەمێنێتەوە، كە لەسەر ئاستی سیمبۆلدا گەردوونە و نایەوێت ئەو گەردوونە، كە تەنها خۆی تیایدا ماوەتەوە، وێرانی بكات. كێ ناڵێت ئێمە لە ترسی خێرایی زەمەن نییە، تەكنیكی زەمەنی بازنەیی بەكار دەهێنین و ناهێڵین چیرۆك و رۆمانمان كۆتاییان هەبێت؟. سەرنجت نەداوە رۆمانی (ئای لەڤیلیا لەڤیلیا!!) لە رووی دەرەوەدا بە كۆمەڵێك خاڵ دەست پێدەكات و بە كۆمەڵێك خاڵیش كۆتایی دێت، كە ئەگەر ئەو خاڵانە بگەیەنیتەوە یەك، تێكستەكە بازنەیەك پێكدەهێنێت؟ ئەگەر لێرەوە بڕِوانین، هیچ دوور نییە لەمەودوا تێكستەكانی ئێمە بەرەو گەورەیی بچن، نەوەك بچووك ببنەوە. ئەوەتا رۆمانەكانی (بەختیار عەلی) لە گەورەبوون دان. تۆ سەرنج بدە مەرگ لەسەر هەردوو ئاستی سیمبۆل و جەستەدا، لەناو هەموویاندا هاوبەشە. ئەگەر ئاوا بڕِوات، دەبێت ئێمە بەپێچەوانەی ئەوانەی پێیان وایە ئیتر سەردەم سەردەمی دەربڕِینی خێرا و بەرهەمهێنانی تێكستی بچووكە، ئەوا دەگەینە ئەوەی بڵێین ئەم خێراییە تێكستەكانی ئێمە درێژتر دەكاتەوە. من بەهیچ شێوەیەك لەوە پەشیمان نییم، كە رۆمانی (ئای لەڤیلیا لەڤیلیا!!)م بەم قەبارەیە نووسیوە، چونكە من نەبووم بڕِیارم لەسەر درێژی و كورتی دەدا. هەندێك لەوانە كاتێك داوای خێرایی و سادەییمان لێ دەكەن، ئەوە تەنها مەبەستیانە ئاسانكارییان بۆ بكەین، لەوەی ماناكانیان بەڕِوونی بخەینە بەردەست و ئەوانیش بەخێرایی كۆمەڵێك بڕِیار بەچاك و بەخراپ لەبارەی تێكستەكانمانەوە دەربكەن.\n*زۆربەی كارەكتەرەكانی ناو چیرۆك و رۆمانەكانت، كەسانێكی سەردەمی منداڵیتن و لە كتێبـی (منداڵییم ئاسكێك بوو بەسەر پەلكەزێڕِینەكاندا بازبازێنی دەكرد) پێیان ئاشنا بووین و بەئاسانی دەیانناسینەوە. ئایا قۆناغی منداڵیت ئەوەندە جوانە، كە دڵت نایەت جێی بهێڵیت و حەز دەكەیت بەردەوام تێیدا بمێنیتەوە، یاخود هەست دەكەیت زۆر شت هەن دەبوو لەو سەردەمەدا بتكردنایە و نەتكردوون، هەوڵ دەدەیت ئێستا هەق بكەیتەوە و لەم سەردەمەدا بیانكەیت؟\n-وا هەست دەكەم هیچ پرسیارێك بەقەدەر پرسیاری پێوەندیی نێوان نووسەر و منداڵیی، پێوەندیی نێوان داهێنان و منداڵیی هەڵگری پرۆبلیماتیك نییە. ئەو پرسیارە لە هەر ئاستێكدا بكرێت، وەڵامدانەوەی سەختە. ئایا نووسین هەوڵێكە بۆ گەڕِاندنەوەی منداڵیی، یان هەوڵێكە بۆ لەبیربردنەوەی ئێجگاری؟ ئایا منداڵیی رابردووە یان ئایندە؟ هەستی منداڵیی ئەگەرچی بەردەوام لە ئێستادا دەردەكەوێت، بەڵام نابێت هی ئێستا بێت، چونكە لەناو كاتی ئێستادا ئۆقرەی لێ بڕِاوە و بەردەوام دەیەوێت جێی بهێڵێت. كەواتە ئاڕِاستەی منداڵیی بەرەو رابردووە یان بەرەو ئایندە؟ گەڕِانەوەیە، یان تێپەڕِین؟ لێرەوەیە منداڵیی لە شیعر دەچێت، یاخود هەر خۆی شیعرە، بەوەی وەكو شیعر لەناو پێناسەیەكدا جێگیر ناكرێت. منداڵیی قۆناغ نییە، هەتا لێی تێپەڕِین، بەڵكو مانایە و چەند وابزانین لێی دابڕِاوین، كەچی هەر لەناویدا ماوین و دەبێت هەڵیكۆڵین. چەمكێكی زۆر بزێوە، چەند بتەوێت زیاتر لێی نزیك بیتەوە، ئەو ئەوەندە زیاتر لە خۆیت دوور دەخاتەوە. گەڕِانەوە بۆ منداڵیی، گەڕِانەوە نییە بۆ پارادیس و بۆ ئارامی و بۆ پیرۆزی، گەڕانەوە نییە بەمەبەستی جێهێشتنی گەورەیی، بەڵكو گەڕِانەوەیە بۆ كۆمەڵێك پرسیاری دیكە و تێڕِوانینی دیكە. منداڵیی بە سەرچاوەیەكی گرینگی داهێنانی ئەدەبی دادەنرێت، چونكە تێڕِوانینی منداڵ بۆ شت، تێڕِوانینێكی ناعەقڵانییە و بەرهەمهێنەری فانتازیایە. زانست وردە وردە ئەو فانتازیایە دادەپۆشێت و رووبەرەكەی بچووك دەكاتەوە. ئەوسا وام دەزانی ئەوەی لە ئاوێنەدا دەیبینم، كەسێكە، كە نازانم لە خۆم دەچێت یان جیاوازە، هەوڵم دەدا بزانم بۆ لەوێیە و چۆن بیرم لێ دەكاتەوە، كەچی زانست لە رێگای پێناسە كۆنكرێتییەكەیەوە پێی گوتم: (نەخێر، ئەوە هەر خۆتی). ئینجا گەورەكان پێیان گوتم: (ڕِاست دەكات، ئەوە هەر خۆتی. ئیتر واز لەو خەیاڵانەت بێنە. ئەگەر وازیش ناهێنی، ئەوە گێلی. باوكت تووڕِە دەبێت. مامۆستاكان داركارییت دەكەن. لە تاقیكردنەوە دەرناچیت. لە هاوڕِێ و هاوپۆلەكانت دادەبڕِێی). زانست یەك وەڵامی كورتی بەو هەموو پرسیارەی من دایەوە. راستیشی دەكرد، بەڵام من راستییم نەدەویست. راستی دوژمنی خەیاڵ و فانتازیایە. هەر بۆیە یەكەمین شت، كە نووسەر بەگەورەیی دەیكات، نووسین نییە، بەڵكو دەربازكردنی ئەو ئاوێنەیەیە، كە زانست بە منداڵیی لێی سەندووە. ئێمە لە رێگای ئاوێنەكانی خۆمانەوە هەوڵی گەڕِانەوەی منداڵییمان دەدەین. بەڵام ئاخۆ لەناو ئەو زەمەنە دڵڕِەقەدا ئاوێنەكانی منداڵیی خۆمانمان دەست دەكەوێتەوە؟ نەخێر، مەحاڵە. ئەو چاتر. هەتا ئاوێنەكانمان شێواو بن، وێنەكانمان جوانتر دەبن. هەتا ئەم ئاوێنە و ئەو ئاوێنەیە بشكێنین و لە دانە راستەقینەكەی خۆمان بگەڕِێین، ئەوەندە زیاتر وێنەی دیكە بەدەست دێنین. من خۆم هەر لە ئاوێنەی خۆم نەگەڕِام، بەڵكو ویستم ئاوێنەی هەموو ئەوانی دیكەش بدۆزمەوە، چونكە هەستم دەكرد بەتەنیا لەناو ئەو ئاوێنەیەی خۆمدا دەتۆقم. تۆقین لە تەنیایی و تۆقین لە شوێنی چۆڵ، كە بە ئاوتۆفۆبیا و كێنۆفۆبیا ناسراون، پاڵ بە هەر یەكێكمانەوە دەنێن، لەناو تێكستەكانی خۆماندا جێگای كەسانێكی دیكەش بكەینەوە و شتێك لەو خۆپەرستییە لە گیانمان داماڵین. خواوەندەكان لە ترسی تەنیایی خۆیانە، كائینەكان دەخوڵقێنن. ئاوێنەی (فایزە)، ئاوێنەی (عارف تاڵەبانی)، ئاوێنەی (نازیلە ئینگلیز)، ئاوێنەی (بەگیسی ئیدریتە)، ئاوێنەی (دلارام)، ئاوێنەی (سیستەر سوهام)، ئاوێنەی (ئەسكەندەر قولی)، ئاوێنەی (فەوزی نانەكەلی) و سەدان ئاوێنەی دیكەم لە ترسی تەنیایی و ترسی چۆڵەوانی هێنایەوە گۆڕِێ. ئایا من منداڵییەكی ئاسوودەم هەبووە و نامەوێ لێی دابڕِێم، یان ناخۆش و ئێستا دەمەوێ هەقی بكەمەوە؟ نازانم. خۆ ئەگەر ئەمەم بزانیبوایە، گەڕِانەكانم ئاڕِاستەی دیكەی جیاواز لەوەی ئێستایان وەردەگرت. ئەو پرسیارە رووێكی دیكەی ئەو پرۆبلیماتیكە پێكدەهێنێت، كە چەمكی منداڵیی لەسەر دامەزراوە. راست دەكەیت زۆر لەو كەسانەی لە چیرۆك و رۆمانەكانمدا هەن، لە كتێبـی (منداڵییم ئاسكێك بوو بەسەر پەلكەزێڕِینەكاندا بازبازێنی دەكرد)دا بەرچاو دەكەون، بەڵام جیاوازن. ئەمە لەلایەك. لەلایەكی دیكەوە ئەوانەی لە كتێبـی منداڵییشمدا هەن، زۆر لەوانەی پێشتر لە واقیعدا هەبوون جیاوازن، چونكە ئەو كارەكتەرانە لەناو یادەوەرییدا بۆ كۆمەڵێك وێنەی شێواو و لێكترازاو گۆڕِابوون. ئەوانە جارێكی دیكە لە رێگای خەیاڵ و لەناو پرۆسێسی گێڕِانەوەدا دروست بوونەوە. ئەوانە لە رێگای شەڕِەكانی زمانەوە لەژێر دەستی كاتدا دەرهاتن. رەنگە ئێستا (ئەسكەندەر قولی)ی یاریزانی بلیمەتی منداڵیی ببەیتەوە ناو گۆڕِەپانی یاری، نەتوانێت یەك شەق لە تۆپەكە هەڵبدات، بەڵام لەناو تێكستەكەدا یاریزانێكی لێهاتووەو هەموومان بە یارییەكانی سەرسامین. دروستكردنەوەی كەسەكان بەبێ دروستكردنەوەی شوێن، مانایەكی نییە. بۆ ئەوەی بگەیتەوە ئەو شوێنانەی، كە رۆژگارێك تێیاندا ژیاویت، بەناچاری ئاڕِاستەیەكی دیكەی پێچەوانەی ئەو زەمەنە دەگریت، كە تۆی لەو شوێنانە دوور خستۆتەوە. زەمەنێكی ناعەقڵانی، میتافیزیكی دەگریتە بەر. تۆ ناگەیتەوە منداڵیی، بەڵكو دەگەیتە بەرزەخێك لەنێوان منداڵیی و گەورەیی. دەگەیتە ئەو زۆنەیەی، كە تێیدا خەیاڵ لە هەر كاتێكی دیكە زیاتر ئازادە و توانای داهێنانی هەیە. بەمانایەكی دیكە هەر هەوڵێك، كە بۆ گەڕِانەوەی منداڵیی دەیدەیت، دەتگەیەنێتە شوێنێكی دیكەی جیاواز و نوێ. مادام هەرگیز بە منداڵیی خۆمان ناگەینەوە، كەواتە هەوڵەكانمان بێكۆتایین. لێرەوەیە ئێمە نووسەرین. من نكووڵی لە گرینگیی زانست ناكەم، بەڵام زانست ناتوانێت ئێمە بۆ منداڵی بگەڕِێنێتەوە، بەڵكو تەنها ئەدەب، كە پشت بە خەیاڵ دەبەستێت، ئەو توانایەی هەیە. توانای دەربازكردنی خود لەژێر كۆنترۆڵی مێژوو بەفێڵی گەڕِانەوە بۆ منداڵیی، كە وەكو گوتم هەر لە بنەڕِەتەوە گەڕِانەوە نییە بۆ منداڵیی، بەڵكو گەیشتنە بە زۆنەیەكی دیكە، كە نە رابردووە و نە ئێستا و نە ئایندە، بەڵكو دۆزینەوەی دیوی دووەمی خودی خۆمانە. هەندێك كەس زانست و ئەدەب تێكەڵ دەكەن و پێیان وایە باسكردنی منداڵیی، پرۆسێسێكی دژ بە ئەقڵە. نایانەوێت ئەوە ببینن، كە هیچ نووسەرێكی گەورەی ئەم دنیایە نییە، منداڵیی نەكردبێتە سەرچاوەیەكی گرینگی داهێنان. نووسەرە گەورەكان ئەوانەن، كە لەكاتی بەرهەمهێنانی ئەدەب و هونەردا كار لەگەڵ میتافیزیكادا دەكەن، نەك زانست. ئەوە رەخنەیە پشت بە زانست دەبەستێت، نەك خەیاڵ. ئەگەر گەڕِانەوە بۆ منداڵیی، گەڕِانەوە بێت بۆ تەممەڵی، وەكو ئەوانەی ئەدەب و زانست تێكەڵی یەكتر دەكەن، ئەو بۆچوونەیان هەیە؛ ئەوە دەبێت (مارسێل پرۆست و جەیمس جۆیس و ولیەم فۆكنەر) سێ نووسەری تەممەڵی ئەم دنیایە بن. نەخێر، گەڕِانەوە بۆ منداڵیی نە پیرۆزكردنی منداڵییە و نە دژایەتیكردنی ئەقڵە، بەڵكو رێگایەكی دیكەیە بۆ داهێنان. نەك پیرۆزكردنی مێژوو نییە، بەڵكو بەگژداچوونەوەی مێژووی فەرمییە، بەوەی تۆ لە گەڕِانەوەدا ئاڕِاستەیەكی دژ بە كاتی فیزیكی دەگریتە بەر. ئەوانەی ئەو بۆچوونەیان هەیە وەكو ئەوە وایە داوامان لێ بكەن چییتر شیعر و چیرۆك و رۆمان نەنووسین، چونكە مەحاڵە نووسەرێك هەبێت بەبێ منداڵیی بتوانێت خەیاڵی بخاتە كار، با لەناو تێكستەكانیشیدا منداڵیی وەكو روخسار نەبینرێت. من بەپێچەوانەی ئەو فەتوا زانستییانە، باوەڕِم وایە ئەدەب بەردەوام لە هەوڵی ئەوە دایە لە قورساییەكانی زانست كەم بكاتەوە، نەوەك دژایەتیی بكات، چونكە ئەدەب هەر لەبنەڕِەتەوە نە دژایەتی هیچ شتێك دەكات و نە لایەنی هیچ شتێك دەگرێت، بەڵكو تەنها تەعبیر لە خۆی و لە دەرەوەی خۆی دەكات. (دان براون)، كاتێك لە رۆمانەكانیدا پەنا بۆ رۆحیانییەت دەبات، مەبەستی نییە بانگەشە بۆ خورافەی سەدەكانی ناوەڕِاست بكات، بەڵكو لە رێگای خەیاڵەوە هەوڵی رزگاركردنی مرۆڤی ئەمڕِۆ دەدات لەژێر كۆنترۆڵی زانست و عەقڵانییەتدا. ئەو زانستكارانە، كە پێیان وایە دەبێت ئەقڵ لە منداڵی پاك بكرێتەوە، لەو بڕِیارە پەلەیان كردووە. نە سایكۆلۆژیا و نە زانستی رووتیش نكووڵیی لەوە ناكەن، كە منداڵیی لە گەورەیی جیا ناكرێتەوە.\n*پرسیارێكی ستاندارد هەیە، كە زۆرجار بەمشێوەیە ئاڕاستەی نووسەران دەكرێت: كامانەن ئەو كتێب و نووسەرانەی كاریگەریی گەورەیان لەسەرت هەبووەو توانیویانە ئاڕاستەی ژیان و بیركردنەوەت بگۆڕن؟ بەڵام ئێمە دەپرسین ئایا لەپاڵ كتێب و نووسەراندا چیی دیكە كاریگەرییان لە سەر تۆ هەبووە؟\n-لەپاڵ خوێندنەوەدا، گوێگرتن لە موزیك و گۆرانی و تێڕامان لە تابلۆی هونەرمەندانی شێوەكاری و سەیركردنی فیلم و شانۆگەری و تەمسیلیش بەردەوام كارێكتەریستی منیان دروستكردووەو گۆڕیوە. ناكرێت ناوی ئەكتەرەكان لە یادبكەم، چونكە كاریگەریی ئەوان لەسەر من هیچی لە هی نووسەرەكان كەمتر نەبووە. (خولە چەخماخە) هەتا ئێستاش لای من گرینگییەكی تایبەتی هەیە. ئەو تێكستە، كە (سمكۆ ناكام) نووسیویەتی، بە بڕوای من لە ئاستی كارەكانی (گۆگۆڵ) دایە. وەكو چۆن (گۆگۆڵ) دەیویست لە رێگای كارەكتەری نێگەتیڤەوە واقیعی راستەقینەی رووسیا دەربخات بەتایبەتی لە (پشكنەری گشتی)دا، ئەوا (سمكۆ ناكام)یش لە (خولە چەخماخە)دا وایكردووەو واقیعی شاراوەی كوردیی نیشانداوە. بۆ یەكەمجار لە (خولە چەخماخە)دا دنیا بەسەر چاك و خراپدا دابەشناكرێت، بەڵكو كۆمەڵێك كەسی دووڕوو و ترسنۆكت هەن و هەموویان دژ بە یەكن. تاكە كەسێك (تۆفە)یە، كەمێك بەلای چاكەوەیە، بۆیە دواجار گوللەكەی (خولە چەخماچی)یش هەر بەر قاچی ئەو دەكەوێت. ئەمە جوانترین ئاماژەیە بۆ كوشتنی هەر ترووسكاییەك، كە بیەوێت لە كۆمەڵگەی گەندەڵدا دەربكەوێت. ناكرێت لە ئاستی ئەم تەمسیلییەدا تۆ هەست بە گۆڕان نەكەیت. (جەنابی موفەتیش)یش، كە هەر هی (گۆگۆڵ)ە و كۆمەڵێك ئەكتەری زۆر بەتوانا تیایدا رۆڵیانبینووە، زۆركاری كردە سەر من. لەوێ زانییم دەسەڵات چەند خەڵكی دووڕوو و ماستاوچی دروستدەكات. (دورەید لەحام)و (نیهاد قەلعی)و كۆمەڵێك ئەكتەری دیكەی زۆر بەناوبانگی سوورییش ئەو تێكستەیان كردە فیلم، بەڵام كوردییەكە سەد قات لەوەی ئەوان چاكترە. راستییەكەی (عەبدولی حەمە جوان)ی هونەرمەند، كە لە هەولێر بە كوڕە جوانەكە ناسرابوو، ئەوەندە رۆحسووك و خوێنشیرین بوو، رێگای نەدەدام رقم لە كەسێك بێت، كە فێڵ لە شارێك دەكات. یان رەنگە هەر خۆی فێری ئەوەی كردبێتم، كە گوناهی ئەو نییە، بەڵكو دەسەڵاتی گەندەڵ خۆی موفەتیشی ساختە دروستدەكات. لەوانەیە پێی گوتبێتم ئەو فێڵی لەو فێڵبازانە كردووە، كە شار بەڕێوەدەبەن. هێشتا منداڵ بووم (لانەوازان) بە نیشتمانی خۆمانی ئاشناكردم. پێی گوتم نیشتمان مانای ئەو هۆتێلە داڕووخاوەیە، كە (وەستا عەلی) خاوەنییەتی و كەسانی وەكو (عەباس و هادی و وەستا سابیر) تیایدا دەژین. ئەو تۆنەی لەناو دەنگی (هادی)دا هەیە، كە دیارە دەنگی راستەقینەی (ئازادی حەمە بچكۆل)ی هونەرمەندە، هەتا ئێستا لەناو هیچ دەنگێكی دیكەم نەبیستووە. بەتەنیا ئەو تۆنە بەسە، كە تۆ هەستبكەیت لە یەككاتدا لە بەرامبەر گەورەترین كۆمیدیاو تراژیدیا دایت. ئەو تۆنەی ناو دەنگی (هادی) بەبێ كەم و زیاد تۆنی دەنگی كوردە، چونكە كورد خۆی لە یەككاتدا تراژیدیایەو كۆمیدیاشە. لە یەككاتدا گریان و پێكەنینە. لەوێ (كەمال سابیر)ی هونەرمەند پێشبینیی مەرگی راستەقینەی خۆی كرد. حەیف راپەڕین بۆ ئەو هونەرمەندە هیچ مانایەكی نەبوو، كە خۆی دروستكەریشی بوو. من لەو تەمسیلەوە غوربەتم ناسی. بەڵام (مۆڵەت)ی (محێدین زەنگەنە)، كە كۆمەڵێك ئەكتەری بەتوانای وەكو (عوسمان چێوار، حەمەڕەشی هەرەس، یاسین قادر بەرزنجی، دایكی ئاریان و تەها باراوی و ئازادی حەمە بچكۆل) بەشدارییان تیاكرد، هێندەی دیكە رووبەری ئەو غوربەتەی لا فراوانكردم. لەوێ لە مانای راستەقینەی چەوسانەوە گەیشتم، كە هێشتا یەك قسەم لەگەڵ (ماركس)دا نەكردبوو. هەر ئەو شانۆگەرییە فێری تەكنیكی گێڕانەوەی كردم. (یاسین قادر بەرزنجی) نەبووایە، زەحمەت بوو كەسێكی دیكە بتوانێت مرۆڤێكی وەكو (بەخە شێت)ت بێنێتە بەرچاو، بگرە وات لێبكات، كە هەستبكەیت ئەو مرۆڤە هەر خۆتی، یان لەناو ناخی خۆتدایە. بۆ بەیانییەكەی لە رێگای قوتابخانە كاتێك لە دەوروبەری خۆمم روانی، هەزاران (بەخە شێت)م بینی، كە پێشتر نەمبینی بوون. بەپێی پەتی بەسەر شەقامەكاندا دەڕۆیشتن و بەردیان لە پەنجەرەو دەرگاكان دەگرت. دەركەوتنی (گەزیزە)ی هونەرمەند بەس بوو هەتا من ئیتر بێدەنگبم و گوێ لەو كچە بلیمەتە بگرم، كە بە زمانێكی ئەوەندە رەوان دەدوا، سەرسام دەبووم. لە تەمسیلییەكانی (عومەر عەلی ئەمین)دا دنیای فانتازیام ناسی. بەتایبەتی لە (پژمین)دا. بارینی ئەو بەفرە لەو نیوەشەوەدا بۆ من جێگای تێڕامان و بیركردنەوە بوو. ئێستاش ناچێتە ئەقڵمەوە ئەوە تەمسیل بووبێت. نەخێر، هەر دەڵێم ئەوە راستی بوو. یەكەمجار بوو نەزانم لایەنگری دزم یان هی پۆلیس. نایشارمەوە لە هەموو فیلمێكدا لایەنگری دزەكان و دژی پۆلیس بووم. رەنگە وامزانی بێت، كە پۆلیس داردەستی دزە گەورەكانن. بەڵام لە (پژمین)دا نەمدەزانی لایەنی كێ بگرم. ئاخر (رەزا چاوەش)و (مولوود چاوەش)یش مانگانەكەیان بەشی نەدەكردن، بەهۆی گرتنی ئەو دزانەوە خەتێكیان وەردەگرت و بڕێك مووچەكەیان بۆ زیاددەكرا. لە چلەی هاوین لەو پاڵتۆ ئەستوورو درێژانەی (رەزا چاوەش)و (مولوود چاوەش)ت بڕوانیایە، واتدەزانی ناوەڕاستی زستانی سلێمانییە. لەرزت لێدەهات و دەبوایە بە لێفە خۆت داپۆشی. (تەها بابان) بە سایكۆلۆژیای مرۆڤی كوردی ناساندم. (عومەر دڵپاك) لە (دزی زۆرزان)دا پێی گوتم دوو جۆر دز هەن، ئەوانەی یاسا رێگای پێداون دزی بكەن و كۆشك و تەلار پێكەوە بنێن و ئەوانەی دەبێت دزی لەو كۆشك و تەلارە بكەن، بۆ ئەوەی بزانین یاسا هەیەو دزی ناقانوونی سزادەدرێت. (مەكی عەبدوڵڵا) لەگەڵ ئەوەی بیروباوەڕیشی تا رادەیەك كۆنسەرڤاتیڤ بوو، بەڵام كاریگەریی خۆی لەسەر ئەقڵی من و خەڵكێكی زۆر هەبوو. هیچ نەبێت خەڵكێكی زۆری لە هەولێر هۆشیاركردەوە. داخی گەورە (ئاسۆ)ی بلیمەتمان زوو لە دەستچوو. (ڕەووف یەحیا) لە تەمسیلی (كێچ)دا فێری شێوازی گێڕانەوەی كردم. ئەو هونەرمەندە ئەوەندە سەیر مەینەتییەكانی خۆی دەگێڕایەوە، حەزتدەكرد وەكو ئەو بچی سواڵبكەیت، بۆ ئەوەی ئەو ژیانە سەیرە تاقیبكەیتەوە. هەر ئەوەندە خەڵك دەیانزانی سبەی شەو تەمسیلی (كێچ) هەیە، ئەوا كەوەر لە بازاڕی سەوزەدا نەدەما، چونكە ئەو هونەرمەندە ئەوەندە بەتام كەوەری دەخوارد، كە بینەر بۆ خواردنی كەوەر شێت دەبوو. تەمسیلی (ژیان) یەكێكە لەو كارە هونەرییە بەرزانەی، كە زۆر كاریكردە سەر دەروونی من. تەكنیكەكانی ئەو تەمسیلییە زۆر نوێ بوون. خۆ تەنها بوونی ناوی (ئەحمەد سالار)و (سمكۆ عەزیز) لە هەر كارێكی هونەرییدا بەسبوو، هەتا تۆ هەستبكەیت لە بەرامبەر دنیایەكی نوێدایت. (جەلیل زەنگەنەو جیهاد دڵپاك و عەلی كەریم)و چەند ئەكتەرێكی دیكە برینی كەركووكیان بۆ پێناسەكردم. هەندێ فیوگەرم لە دەموچاوی (جیهاد دڵپاك)دا بینیوە، كتومت لە نەخشەی كەركووك دەچێت. ئەو هونەرمەندە ئەگەر لە مەكسیكیش بووایە، من هەر دەمگوت ئەوە خەڵكی كەركووكەو باپیرەگەورەی گەیشتۆتە ئەوێ. لە (بەهاری دزراو)دا زانییم لە هونەردا سیومبول چ رۆڵێكی گەورە دەبینێت. (رۆستەمی نەوتفرۆش) لەسەر شەقامەكانی كەركووكدا عەرەبانەكەی رادەكێشێت و بە دەنگێكی تێكشكاو هاواردەكات نەوت… نەوت. دواییش ماڵەكەی دەبێتە كەلاوەو منداڵ یاریی لەناودا دەكەن. ئەمە پێشبینییەكی گەورە بوو. (چڵپاو)و (مارەیی) شوناسی هەولێر بوون. (فەقێ ئەحمەدی دارەشمانە)، كە (تەڵعەت سامان) ماوەیەكی كەم دوای شكستی شۆڕش دەریهێنا، بە هەموو مانایەك شۆڕشێكی گەورە بوو. بەئاگاهێنانەوەی ویژدانی نەتەوەیەكی برینداربوو. ئەگەر بە هەڵەدا نەچووبێتم ئەوە یەكەمجار بوو كورد زنجیرەی تەلەڤزیۆنی ببینێت، بەڵام حەفتەیەك زۆر بوو تۆ چاوەڕێی بەشێكی دیكە بكەیت. دەبووایە لەناو مەراق و سەرسامییدا دەقە دەقە بژمێریت هەتا بەشی داهاتوو دەبینی. باسی لە شەڕی براكان دەكرد. من بەردەوام لەگەڵ ئەو رووداوانە دەژیام. هەستم نەدەكرد ئەمە تەمسیلە، بەڵكو وامدەزانی راستییە. ئێوارەیەكیان كوڕانی گەڕەك لەسەر بناغەی خانووێك دەیانویست لاسایی ئەو تەمسیلە بكەنەوە. منیش داوام كرد بەشدارییان لەگەڵدا بكەم، بەڵام چونكە خەڵكی كۆڵانی ئەوان نەبووم، رازی نەبوون. دوایی كاتێك رۆڵەكانیان دابەشدەكرد، كەسیان نەیاندەویست رۆڵی (پیرۆز) ببینن. ئەوسا گوتم رۆڵی (پیرۆز) بدەنە من. وەنەبێ منیش لە هۆشیارییمەوە بێت، كە ئامادەبووم رۆڵی ژنێك ببینم، بەڵكو هەر دەمویست بەشداری بكەم. دیارە ئێستاش هەندێك لە هاوڕێكانم بیریان ماوە من بەشێوەیەك لاسایی (پیرۆز)م كردەوە، كە هەموویان سەریان سوڕما. ژن و پیاوی گەڕەكیش كۆبووبوونەوەو سەیریان دەكردین. هەندێكیان دەیانگوت من پێویستە بچم بەڕاستی تەمسیل بكەم. منیش وەكو زۆربەی منداڵانی گەڕەك هەر لە منداڵییەوە حەزم لە فیلمی میسرییش دەكرد. وەكو ئەوان وێنەی زۆربەی ئەكتەرو گۆرانیبێژەكانم هەبوو لەگەڵیان یارییمان پێدەكردن. رەسمڕەسمێنەو شێروخەت. لە (نەجیب ئەلرەیحانی)یەوە، كە كوردەو باوكی لە باشووری كوردستانەوە بۆ میسر كۆچیكردووە هەتا (عەلی ئەلكسارو یوسف وەهبـی و ئەنوەر وەجدی و میمی شەكیب و ماری مونیب و فردەوس محەمەدو زینات سدقی و ئیسماعیل یاسین و شوكوكو)و نازانم كێ و كێ هەموویانم دەناسی. ئێستاش ساڵی لەدایكبوون و ژیاننامەی زۆربەیانم لەبەرە. لە حەفتاكان باوی فیلمی كاوبۆی یاخود وێستێرن (Western) بوو. یارییمان بە وێنەی ئەوانیش دەكرد.. (كلینت ئێیەستوود، لی ڤان كلییف، هێنری فۆندا، جێمس كاوبۆرن، كیرستۆفەر كریستۆفەرسن، جاك نیكۆلسن)و زۆری دیكە. لە فیلمی وێستێرندا واقیعی خۆمانم دەخوێندەوە. شاخوداخ و مەڕوماڵات. شەڕی نێوان پێشمەرگەو جاش و سەرباز. زۆر بە (كلینت ئێیەستوود) سەرسامبووم. بە جگەرەكەی دەمی، كاتێك بە هونەرێكی سەیر دەیجووڵاند، بە سەیركردنەكەی، كە بە هێواشی گلێنەكانی دەسووڕاند، بەڵام زۆر كەم قسەی دەكرد. ئەو قسە نەكردنەی لای من لە گوتنی هەزار ساڵ زیاتر بوو. لە رۆمانێكمدا، كە باس لە ناوەڕاستی حەفتاكان و دواتر دەكات و هێشتا چاپنەكراوە، كوڕێك هەیە، دوای ئەوەی فیلمی (جەنگۆ Django)ی (كلینت ئێیەستوود) لە سینەما دەبینێت، ناچێتەوە ماڵ، بەڵكو روو لە شاخ دەكات و چەك هەڵدەگرێت. ناوی خۆشی دەنێت (جەنگۆ). كاتێك بۆ یەكەمجار (كەڵبەسپی)ی (جاك لەندەن)م خوێندەوە، هەر لەسەرەتاوە زانییم، من پێشتر ئەمەم لە فیلمێكی وێستێرندا بینیوە، كە (چارلتۆن هیستۆن)و (جیۆرج ئێیەستمان) رۆڵیان دەبینی. سوودی زۆرم لە هونەری شێوەكاری و فۆتۆگرافیش بینیووە. دیارە زۆرجار تابلۆی هونەرمەندانی وەكو (سەلڤادۆر دالی، فریدا كاهلۆ، ئێدوارد هۆپەر)و زۆری دیكەت لەناو رۆمان و چیرۆكەكانمدا بەرچاوكەوتووە. هونەری فۆتۆگرافیش بەهەمانشێوە. پێشتریش باسم لەوەكردووە، كە بایەخێكی زۆر بەو هونەرە دەدەم. كاتێك دەچمە لای دكتۆرەكەم، لە ژووری چاوەڕێكردن لەسەر كورسیی بەرامبەر وێنە بەناوبانگەكەی (Ruth Orkin) دادەنیشم، كە ئەمە ناونیشانەكەیەتی (American Girl in Italy, 1951). پانزدە پیاو لە وێستگەی شەمەندەفەرێكدا بەسەرسامییەوە لە كچێكی ئەمریكی رادەمێنن. كچەكە شەرم دایگرتووەو بە ترسەوە هەنگاو دەنێت. ئەوەندەی رۆمانێك مانا لەو وێنەیەدا دەبینم. هەر لە كلینیكی ئەو دكتۆرەدا دەیان تابلۆی هونەرمەندە بەناوبانگەكان هەن. ئێرە شوێنی ئەوە نییە، ئەگینا دەمگوت كێ تابلۆی هونەرمەندێكی ئێمەی نەك لە كلینیكی دكتۆرەكان، بەڵكو لە دەزگا رۆشنبیرییەكانیشدا بینیوە؟\nبە بڕوای من وشە تاكە شتێك نییە، كە دەخوێندرێتەوە، بەڵكو هەموو شتێك قابیلی خوێندنەوەیە. مادام چیرۆك و رۆمان باس لە ژیان دەكەن، باس لە وردەكارییەكانی مرۆڤ دەكەن، ئەوا چیرۆكنووس و رۆماننووس هەتا زیاتر شارەزای بوارە جۆراوجۆرەكان بن، چاكتر دەتوانن گیان بە كارەكتەرەكانیان ببەخشن و زیاتر دنیای خۆیان دەوڵەمەند بكەن.\nPrevious سێبه‌ری به‌رد……… دڵشادی عومه‌رکاکی\nNext له‌به‌ر داكۆكی له منداڵێك،باوكه‌كه‌ی په‌لاماری دام


مەرجەکانی کۆماری ئیسلامی ئێران بۆ بەردەوامی ڕێکەوتنی ناوەکی - جام کوردی\nڕێبەری مەزنی شۆڕشی ئیسلامی ئێران ڕایانگەیاند:\nلە حەوتەمین ڕۆژی مانگی پیرۆزی ڕەمەزان، بەرپرسانی باڵای کۆماری ئیسلامی ئێران لە گەڵ ڕێبەری مەزنی شۆڕشی ئیسلامی کۆبوونەوە.\nبە پێی ڕاپۆرتی جام کوردی، لە حەوتەمین ڕۆژ لە مانگی پیرۆزی ڕەمەزان، هەر سێ سەرۆکایەتییەکە و بەرپرسانی باڵای کۆماری ئیسلامی ئێران، کۆمەڵێک لە بەرپرسانی باڵای دامودەزگا جیاجیاکان و چالاکوانانی سیاسی، کۆمەڵایەتی و ڕۆشنبیری، سەر لە ئێوارەی ڕۆژی چوارشەممە لە گەڵ حەزرەتی ئایەتووڵا خامنەیی کۆبوونەوە.\nگوڵبژێرێک لە فەرموودەکانی ڕێبەری مەزنی شۆڕشی ئیسلامی ئێران لێرەدا هاتووە:\nلە سەرەتای شۆڕشی ئیسلامی تا بە ئەمڕۆ، ئەمریکا هەموو جۆڕە دوژمنایەتییەکی بەرامبەر بە کۆماری ئیسلامی ئێران لە ڕووی سیاسی، ئابوری و سەربازییەوە جێبەجێ کردووە.\nهەموو ئەم هەنگاوانەش بە ئامانجی ڕووخاندنی دەسەڵاتی کۆماری ئیسلامی ئێران بووە و ئەمەش کە دووبارەیان کردووەتەوە، بابەتێکی نوێ نییە. هەموو ئەم پیلانانەش شکستیان هێناوە، ئێوە کۆماری ئیسلامی ئێران دەبینن کە لە پاش ٤٠ ساڵ لە تەمەنی بە هەموو توانایەکەوە بەرەو پێش دەڕوات. هەموو ئەمانەش کە دەوترێن، سەر لە نوێ شکست دەهێننەوە. ئێمە گومانمان لە شکستی دوژمندا نییە و ئەوەی کە ئاشنایەتیی لە گەڵ ئامۆژەکانی ئیسلام هەبێت ئەمە دەزانێت.\nسەرۆک کۆماری ئێستای ئەمریکاش چارەنووسی باشتر لە ڕابردووەکانی وەک بۆش و ڕەیگان و ئەوانی دیکە نابێت و لە مێژوودا ون دەبێت.\nدەسپێکی هەر بڕیارێک ئەوەیە کە ئێمە بۆ مێژوو بگەڕێینەوە، ئەگەر وانەمان لە ئەزموونەکانی ڕابردوو وەرنەگرت، بە دڵنیاییەوە تووشی شکست دەبین.\nچەندین ئەزموونمان لە پێشە، من ئێستا چەندین نموونەی ڕوون لە ئەزموونەکان دەڵێم کە ئێوەش پشتڕاستی دەکەنەوە. هەم بۆ بڕیاردانی ئێستا گرنگە و هەم بۆ داهاتووش:\n١ - ئەزموونی یەکەم ئەوەیە کە حکومەتی کۆماری ئیسلامی ئێران ناتوانێت لە گەڵ ئەمریکا هاوکاری بکات، ئەم ئەزموونەی یەکەم بۆ چی؟ بۆ ئەوەی کە ئەمریکا پابەندی بەڵێنەکانی نییە. نەڵێن ئەمە کاری ئەم کابینەیە و کاری ترەمپە، نە! کابینەی پێشووی ئەمریکاش کە لە گەڵ ئێمە دانوستانیان کرد هەر بەم شێوەیە هەڵسووکەوتیان دەکرد ... بە شێوازی دیکە بەڵێنەکانیان پێشێل دەکرد. ئەوانیش هەڕەشەیان دەکرد، ئەوانیش بە پێچەوانەی بەڵێنەکانی خۆیان هەنگاویان دەنا. ئەمەش وەڵامی ئەو کەسانەیە کە هەموو جارێک دەڵێن بۆ لە گەڵ ئەمریکییەکان دانوستان ناکەن.\n٢ - ئەزموونی دووەم، قووڵایی دوژمنایەتی ئەمریکایە لە گەڵ ئێران. دوژمنایەتی ئەمریکا تەنیا بە پرسی ناوەکی سنوردار نییە، بابەتەکە گشتگیرە. دەسەڵاتێک کە گەشەی کردووە و لە بەرامبەر ئەمریکادا خۆڕاگری دەکات و ئاڵای ئیسلامی بە دەستەوەیە. ئەمریکا بە توندی دژایەتی وەها دەسەڵاتێک دەکات. ئەمریکا دەیەوێت هێزی کۆماری ئیسلامی ئێران لە ناو ببات.\n٣ - ئەزموونی سێهەم ئەوەیە کە نەرمی نواندن لە بەرامبەر ئەم دوژمنە، هیچ لەو پیلانگێڕییەی کەم ناکاتەوە بەڵکوو زیاتریشی دەکات، بۆشی دووەم لە بەرامبەر سیاسەتی نەرمی کابینەی ئەو کاتەی ئێران، پێناسەی چلۆنی بە کار دەهێنا. ئەگەر دەتانەوێت هەنگاوێک بنێن کە دوژمنایەتی کەم ببێتە، جێبەجێی بکەن بەڵام ڕێگاکەی نەرمی نواندن نییە.\n٤ - ئەزموونی چوارەم ئەوەیە کە خۆڕاگری لە بەرامبەر ئەمریکا دەبێتە هۆی پاشەکشەی ئەم وڵاتە. ئەوەی کە نەتەوە یەکگرتووەکان مافی پیتاندنی یۆرانیۆمی ئێمەی بە فەرمی ناسیوە، سەرچاوەکەی دانوستان نییە، سەرچاوەکەی بۆ پێشکەوتنە ناوەکییەکانی ئێمە دەگەڕێتەوە کە ئەوان ئێستا بەمە ڕازی بوون.\n٥ - ئەزموونی پێنجەم، ئەزموونی هاوڕێیی ئەورووپا لە گەڵ ئەمریکا لە پرسە گرنگەکانە. ئێمە دوژمنایەتیمان لە گەڵ ئەورووپا نییە بەڵام ئەم سێ وڵاتە لە قۆناغە هەستیارەکاندا پیشانیان داوە کە دەبنە هاوڕێی ئەمریکا.\n٦ - ئەزموونی شەشەم، گرێنەدانی پرسەکانی دیکەی وڵاتە بە ڕێکەوتنی ناوەکی و کاروباری دەرەوە .... ئێمە نابێت پرسەکانی وڵات بە بابەتێکی دەرەوەی ئیرادەی خۆمان گرێ بدەین.\nنابێت کەڵک لە ئەزموونەکانمان وەرنەگرین و بە بابەتە بچووکەکان دڵخۆش بین. بۆ نموونە، ئەوەی کە دەڵێن لەم دۆسیەی ڕێکەوتنی ناوەکی، ئەمریکا لە ڕووی ئەخلاقی و متمانەی نێودەوڵەتییەوە شکستی هێناوە ... بەڵێ، بەڵام ئایا ئێمە دانوستانمان کردووە کە تەنیا بێ متمانەیی ئەمریکا پیشان بدەین یان دانوستانمان کردووە کە گەمارۆکان هەڵبگیرێن؟ یان دەڵێن پەیوەندییەکانی ئەمریکا و ئەورووپا ئاڵۆز بووە، مەگەر ئێمە بۆ ئەم ئامانجە دانوستانمان کردووە؟ ئەڵبەت ئەورووپییەکان دژایەتی ئەمریکا ناکەن.\nڕاگەیاندنی مەرجەکانی کۆماری ئیسلامی ئێران بۆ بەردەوامی ڕێکەوتنی ناوەکی لە گەڵ ئەورووپا لە لایەن ڕێبەری مەزنی شۆڕشی ئیسلامییەوە:\n١ - سێ وڵاتی ئەورووپی لە ١٣ - ١٤ ساڵی ڕابردوو بەڵێنێکی گەورەیان نەبردە سەر، لە دانوستانەکانی ناوەکی ساڵی ٨٣ - ٨٤ی کۆچی هەتاوی بەڵێنیان دا و جێبەجێیان نەکرد، دەبێت ئەوە بسەلمێنن کە ئەو بێ بەڵێنییەی ڕابردوویان نییە. لە دوو ساڵی ڕابردوو ئەمریکا بەردەوام بڕگەکانی ڕێکەوتنی ناوەکیی پێشێل کرد و ئەورووپییەکان بێدەنگییان هەڵبژارد. ئەورووپا دەبێت ئەو بێدەنگییە قەرەبوو بکاتەوە.\n٢ - ئەمریکا بڕیاری ٢٢٣١ی ئەنجومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتیی پێشێل کردووە، ئەورووپا دەبێت بڕیارێک لە دژی پێشێلکردنەکەی ئەمریکا دەر بکات.\n٣ - ئەورووپا دەبێت بەڵێنی ئەوە بدات کە پرسی مووشەکی و ناوچەیی کۆماری ئیسلامی ئێران گەڵاڵە ناکات.\n٤ - ئەورووپا دەبێت لە بەرامبەر هەر گەمارۆیەکی دژ بە ئێران بوەستێت بە تایبەت لە بەرامبەر گەمارۆکانی ئەمریکا.\n٥ - ئەورووپا دەبێت فرۆشتنی تەواوی نەوتی ئێران دەستەبەر بکات. ئەگەر ئەمریکییەکان بیانەوێت کێشە بۆ ئێمە لەم ڕێگایەوە بخوڵقێنن، پێویستە بتوانین ئەو ڕێژە نەوتەی کە دەمانەوێت هەناردەی بکەین. ئەورووپییەکان دەبێت قەرەبووی بکەنەوە و نەوتی ئێران بکڕن.\n٦ - بانکەکانی ئەورووپا دەبێت بازرگانی لە گەڵ کۆماری ئیسلامی ئێران دەستەبەر بکەن. ئێمە شەڕمان لە گەڵ ئەم سێ وڵاتە نییە، بەڵام بە پێی ئەزموونی ڕابردوویان متمانەشمان بەوان نییە.\n٧ - ئەگەر ئەورووپییەکان نەتوانن لە وەڵامدانەوەی داواکارییەکانی ئێمە ڕاستگۆ بن، مافی ئێران بۆ دەستپێکردنەوەی چالاکییە ناوەکییەکان پارێزراوە. کاتێک بینیمان کە ڕێکەوتنی ناوەکی سوودێکی نییە، یەکێک لە ڕێگاکانی ئەوەیە کە چالاکییە هەڵپەسێردراوەکان دووبارە دەبنەوە.\nکۆماری ئیسلامی ئێران ئەمریکا حەزرەتی ئایەتووڵا خامنەیی چالاکوانانی سیاسی ئەورووپا\nدوو بەرهەمی سینەمای ئێران لە ئەمریکا نمایش دەکرێن\n10 فیلمی ئێرانی لە فێستیڤاڵی ترنتۆنی ئەمریکا\nڕکابەریی بەدەلی ئێرانی لە فێستیڤاڵێکی ئەمریکی


ANF | ئاگربەستی ١ی ئەیلولی ١٩٩٨ بەرلە ٩ی مانگی تشرینی یەکەم – ٥ –\nبەپێی بۆچوونی عەبدوڵلا ئۆجالان ڕێبەری گەلی کورد، هەوڵکانی ئاگربەست و کردنەوەی ڕێگای دیالۆگ لە لایەن فەرماندەیی گشتی تورک یاریەک بوو. بەڵام لەگەڵ ئەوەش نەیویست ببێتە ئەو لایەنەی کە ئاگربەستەکە پێشێل دەکات.\nنووردۆغان ئایدۆغان / پەروەر یاش\nپێنجشه‌ممه, 24 Sep 2020, 11:47\nعەبدوڵلا ئۆجالان ڕێبەری گەلی کورد لەسەر داوای فەرماندەیی گشتی تورک کۆتایی مانگی ئابی ١٩٩٨ ئاگربەستی ڕاگەیاند کە لە ١ی ئەیلولەوە جێبەجێ دەکرا. لە کاتێکدا کە پیلانگێڕی نێونەتەوەیی دەستیپێکرد، ئۆجالان ئاگاداری ئەوە دەبوو کە ئاگربەست یاریەکە.\nبە سەرۆکوەزیری مەسعود یڵماز سەرۆکی ئاناپ، لە ٣٩ی حوزەیرانی ١٩٩٨دا حکومەتی نوێی هاوپەیمانی پێکهێنرا. کاری یەکەمی حکومەتی نوێ ئەوەبوو کە لەگەڵ عەبدوڵلا ئۆجالان ڕێبەری گەلی کورد دیالۆگ بکات. بۆیەش نێوەندگیرەکان یەکسەر دەستیان بە کار کرد. دوای دانوستانەکان نێوان ئەنقەرە – بروکسەل و دیمەشق کە ئەو کاتە ڕێبەری گەلی کورد لە شام بوو، لە هەفتەی سەرەتای مانگی تەموزدا لە مەد تی ڤی بەرنامەیەک ئامادەکرا کە لایەنەکان بە تەلەفون بەشداریان کرد. بەڵام ئەوەی لە بەرپرسە تورکەکان چاوەڕێ دەکرا، نەبینرا. لە جێگەی ئەو ناوی ئاژانسێک بەکارهێنرا و بەو ناوە فاکسێک بۆ ستۆدیۆی پەخشی ڕاستەوخۆی مەد تی ڤی نێردرا. لە فاکسەکەدا دەوترێت،"بۆ چارەسەری ئەم کێشەیە پێویستە ئۆجالان لەو جێگایەی کێ لێی جێگیر بووە بچێتە دەرەوە." ئەو فاکسە لەسەر شاشەی مەد تی ڤی بڵاوکرایەوە. ڕێبەری گەلی کوردیش وڵامی دایەوە و وتی،"ئەگەر ئەنقەرە بۆ چارەسەری ئیرادەیەکی بەهێز پیشان بدات، ئێمە دەتوانین ئەم کێشەیە نەهێڵین. ئەم شوێنەی کە ئێمە تێیایدا جێگیر بووین پێویستە نەکرێتە کێشەیەکی دیپلۆماسی و پێویستە فشار لەسە رئەم جێگایە دروست نەکرێت." دواتر ئاشکرا بوو کە فاکسەکە لەلایەن فەرماندەیی گشتی تورکەوە نێردراوە. پەیامەکەش نیشانەی ئەو ڕووداوانە بوون کە دواتر ڕوویاندا. فەرماندەیی گشتی تورک لە ئابی ١٩٩٨دا یەکسەر دەستی بە جووڵە کرد و داوای ئاگربەستی کرد. ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگای مەدەنی، ڕۆشنبیرەکان لە تورکیا و لە پەرلەمانی ئەوروپا بانگەوازیان بڵاوکردەوە کە لە لایەن پەکەکەشەوە چاوەڕێی هەنگاوێکن کە رێگا بۆ چارەسەری بکاتەوە.\nئێوارەی ٢٩ی ئابی ١٩٩٨\n٢١ی ئابی ١٩٩٨ لە پەیامەکەی ئەنقەرەدا ئاماژە بەوەکرا،"گەمارۆی سەر راگەیاندن هەڵگیراوە" و باسی ئەوەکرا کە میدیای تورکیش دەتوانێت بەشداری لە کۆنفڕانسی ڕاگەیاندن لەبارەی ئاگربەست ببێت. ئێوارەی ٢٩ی ئابی ١٩٩٨ بە پێشکەشکاری گونەی ئاسڵان لەسەر شاشەی مەد تی ڤی بەرنامەیەک ئامادە کرا و زۆر ڕۆژنامەنووسی کورد و میدیای تورک و جیهان بەشداریان کرد. عەبدوڵلا ئۆجالان ڕێبەری گەلی کورد لە ڕێگەی تەلەفونەوە بەشداری لە بەرنامەکەدا کرد و ئەو قسانەی کرد کە هەموو کەسێک چاوەڕێی دەکرد. هەندێک بەشی سەرنجڕاکێشی قسەکانی ڕێبەر ئاپۆ هەن کە ئەمانەن: "\nنوێنەرانی هێژای دەزگاکانی ڕاگەیاندن! پێشەکی بە بۆنەی بانگەوازی پیرۆز بۆ ئاشتی کە لە رێگای مەد تی ڤی دەکرێت، بەهۆی ئامادەبوونتان سپاستان دەکەن. چاوەڕوانی کۆنسەی پەرلەمانی ئەوروپا بۆ ئامادەکردنی بارودۆخی چارەسەری سیاسی، هەروەها قسە و لێدوانی هەندێک لایەنی هەستیار لە تورکیا لەبارەی چاوەڕوانیەکانی پەکەکە، هێزی بە ئێمە بەخشیوە. من یەکسەر دەڵێم: ئەگەر شەڕەکە بەهۆی ناکۆکیەکی گرنگەوە نەبێت، بەهۆی کێشەیەکی گرنگەوە نەبێت، ئەو کاتە شێتبوونە. بە تایبەتی تیرۆر و توندوتیژی بە هیچ شێویەک لەناو پەیوەندیەکانی مرۆڤدا نییە. ئەو بابەتە مەترسیدارەی کە هەڕەشەمان لێدەکات ئەوەیە کە بووینەتە قوربانی توندوتیژیەکی سەدان ساڵە و دەگاتە ئاستی قڕکردن.\nدەتوانم بڵێم هەڵنانی هەنگاوێکی بەم شێوەیە لەلایەن ئێمەوە بۆ ئێمە جێگای خۆشحاڵیە. لە سەردەمی بەڕێز ئۆزاڵدا لە نیسانی ١٩٩٣دا هەوڵماندا کە دەست بە قۆناغێک بکەین کە کەمیش بێت هیوایەک دروست بکەین. بەپێی بارودۆخی دەرەوە و ناوخۆ لە تورکیا کە قوڕستر دەبێت، گەیشتینە ئەو ئەنجامەی کە دەستپێکردنی قۆناغێک بە هەمان شێوەم بە ڕاوێژکاری ڕێکخستنەکەمان، دەبێت.\nوەک هەنگاوێک بۆ قۆناغەکە و بۆ ئەوەی وڵامی حەسرەتی هێزەکان بۆ ئاشتی جیهانی ١ی ئەیلول بداتەوە، وڵامی بڕیاری پەرلەمانی ئەوروپا و ڕای گشتی بەهێز لە تورکیا، لە ١ی ئەیلولەوە کە کاتی بەردەوامی دیارینەکراوە، درێژ یان کورت وابەستەی هێزەکان پێویستە وڵاممان بدەنەوە کە وەک مەرجێک ئێمە دەیسەپێنین. بە تایبەتی بۆ خوڵقاندنی بارودۆخێ سیاسی گونجاو بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان، بۆ هاویشتنی هەنگاوی سەرەتایی کە لە ئێمە داوا دەکرێت، من دەڵێن یەکلایەنە، یان ئەگەر وەک یەکلایەنە لێکبدرێتەوە، دەستمان بە ئاگربەست کردووە.\nئەگەر هەندێکی تر شیبکەینەوە: ئاگربەستەکەمان ئەگەر لە پراکتیکیدا ببێتە خاوەن واتایەک، دەتوانێت دوو هەفتە بێت، مانگێک بێت، بەپێی خواستی ئێمە بێت، هەم بۆ کەشوهەوای هەڵبژاردن، ئەم بۆ پرسی لێبۆردن کە گفتوگۆی لەسەر دەکرێ، هەروەها بۆئەوەی لەسەر ئاستی فەرماندەیی نوێی سوپای تورک هەڵسەنگاندنێکی نوێی دۆخەکە بکرێت، بۆ ئەوەی دۆخەکە ئاڵۆزەکە لە ڕێگای دیموکراسیەوە چارەسە بکریت، بۆ ئەوەی شەڕی شاراوە کە لە ڕاستیدا بووەتە هۆکاری زۆردەستیەکی زۆر کۆتایی ببێت، لەبەرئەوە دەزانین دۆخەکە بە کەڵکی تورکیا نایەت و بە پێچەوانەوە زیانی هەیە، بە راستمان بینی کە ئاگربەست رابگەیەنین.\nبارودۆخی ناوخۆ و دەرەوە، لە ساڵی ١٩٩٣وە زیاتر دۆخێکی گونجاوی خوڵقاندووە. ئێمە دەمانەوێت لەبەرانبەر ئێوە هەستیار بین. بڕوام وایە ئەوە وڵامێکە بۆ چاوەڕوانیەکانی ڕای گشتی لە دەرەوە و ناوخۆ. ئەگەر لەدژمان ئۆپەڕاسیۆن ئەنجام نەدرێن، بە تایبەتی دەست بە قۆناغی لەناوبردن لە رێگەی ئۆپەڕاسیۆنەوە لەدژی گەریلا نەکرێت، ئێمە گەریلاکانمان کۆنتڕۆڵ دەکەین، گەریلاکانمان هێرش ئەنجام نادەن. دووبارەی دەکەمەوە: بۆ ئەوەی دۆخە زیاتر ئاسایی ببێت، بۆ ئەوەی زەمینی تێکۆشانی سیاسی زیاتر فراوان ببێت، لە لایەن ئێمەەوە هیچ چالاکیەکی توندوتیژی ئەنجام نادرێت. ڕێگا بەو جۆرە هەنگاوانە نادرێت. من بڕوام وایە کە لەناو ئێمەدا هیچ کەسێک هەوڵی تێکدەری نادات. بە تایبەتی بڕوام وانییە کە وەک تێکدەریەکانی ١٩٩٣ دۆخێک دروست ببێت. ئێمە لەم لایەنەوە دەسەڵاتمان لەسەر هێزەکانمان هەیە.\nئێمە ڕایدەگەیەنین کە پێویستە هێزە پەیوەندیدارەکان بە شێوەیەکی تاکتیکی نزیکی ئەم هەنگاوە نەبن، پێویستە وەک تاکتیکێکی ڕۆژانە نەیبینن، ئێمە هیچ نیازێکی بەو شێوەیەمان نییە. بەتەنها ئەگەر گەرەنتی هەبێت، ئێمە دەتوانین ئەم هەنگاوە وەک هەڵوێستێکی ڕاست تا کۆتایی ببینین. بەتەنها پێویستە زەمینێکی ئەرێنی ئامادە بکرێت، با متمانە ببەخشن، ئەو کاتە دەبینن وەک هەموو کاتێک دەڵێم، ئێمە بەهێزترین هێزین بۆ ڕۆناکبیری و دیموکراسی تورکیا. ئێمە شتێکی تر قبوڵ ناکەین. ئێمە لە هەمانکاتدا بۆ گەلی کورد هێزی ڕۆناکبیری و دیموکراسین. بە پێچەوانەی بانگەشەکانەوە، ئێمە هەوڵی نانەوەی جیاوازی و دووبەرەکی نادەین، پێویستە بە ڕاستی هەڵسەنگاندن بۆ ئەمە بکرێت. ئەو ڕێگایانەی کە پشت بە توندوتیژی دەبەستن پێویستە تاقینەکرێنەوە. ئەگەر پێداگیری بکەن، ئێمە لە هەموو کاتێک زیاتر دەرفەتمان هەیە کە توندوتیژی فراوان بکەین. خۆی توندوتیژی لە بەرزترین ئاستدایە، هیچ ئەنجامێکیش بەدەستنەهێنراوە. پێویستە قوڕسایی نەخرێتە سەر ئەو ڕێگایانە.\nلە جیهانیش دەبینرێت کە زۆرتر داوا دەکرێت، کێشەکان بێ توندوتیژی چارەسەر بکرێت. کێشەی چیچان لە ڕووسیا، کێشەی کۆلۆمبیام کێشەی ئیرلەندا، کێشەی فەڵەستین لەسەر ئەم بناغەیە بەرەوە چارەسەری دەڕوون. پێویستی تورکیا زیاتر بەم جۆرە سەردەمە هەیە. هەولدانێکی بەم شێوەیە لە تورکیا بە ڕاستی تاکە ڕێگای ئارامی تورکیایە. لەبەرانبەر ڕای گشتیمان، بە تایبەتی ڕای گشتی هەمووان ئەوانەی دەیانەوێت بەشداری لەم کێشەیە بکەن و ڕزگاری بکەن دەڵێم: با شانسمان بدەنێ کە ئێمەش هەڵوێستی یەکگرتووی خۆمان پیشان بدەین! ئێمە پیشانی دەدەین کە تا چ ئەندازەیەک دروستکەرین، بۆ دیموکراسی گەلان تا چ ڕادەیەک دروستکەرین! ئەمەش بە تەئکیدی وەک هەنگاوێک بەرەو ڕێگای ڕاست لەقەڵەمدەدرێت و ئێمە ئەمە نیشان دەدەین. بە کورتی دەمەوێت قسەکانم لەسەر ئەم بناغەیە کۆتایی پێبهێنم. ئەگەر پرسی ئەندامانی بەڕێزی ڕاگەیاندن هەبن، خۆشحاڵ دەبم کە وڵامیان بدەمەوە. جارێکیتر سپاستان دەکە کە گوێتان لە ئێمە گرت و سڵاو و ڕێز."\nهێشتا ٢٤ کاتژمێر تێنەپەڕیبوو، دەستیپێکرد\nدوای بانگەوازی عەبدوڵلا ئۆجالان بۆ ئاگربەست کە لەدوای ڕۆژێک لە میدیاکانی جیهاندا دەنگی دایەوە، سەرنجەکان چوونە سەر ئەنقەرە. ئەو ڕۆژە بەرپرسانی سەرۆکایەتی ئەرکانی تورک بەشداریان لە مەراسیمی تەرمی سەربازێکدا کرد کە لە شەڕی کوردستاندا کوژرابوو. ئەوەش وەک وڵامێک بۆ ڕێبەری گەلی کورد لەقەلەمدرا. ڕاگەیاندنی تورک مەراسیمی تەرمی سەربازەکەی ' هەوڵوێستێک لەدژی ئاپۆ' لەقەڵەمدا. لە مەراسیمەکەدا دروشمی وەک ' مەحمەدچیکەکان لێرەن، ئاپۆ لە کوێ یە؟" وترانەوە. دوای مەراسیمەکە مەسعود یڵماز سەرۆکوەزیری تورک وتی،"ئەگەر بزانن کە شەڕ لەدژی دەوڵەتی تورک بێچارەییە و بۆ خۆڕادەستکردنی هەنگاوێک بنێن، من ئەمە وەک شتێکی ئەرێنی دەبینیم. بەلان ئەگەر هەول بدەن لە پلاتفۆرمی سیاسەتی ئەوروپا کە ببێتە خاوەن پێگەیەک و یاری بکات، ئەوە بێئەنجامە. ئێمە هیچ کاتێک وەک موخاتەب نایبینین. بەڵام ئەگەر بڵێت،'من بێجارەم، دەمەوێت خۆم ڕادەست بکەم' ئەوە نەرماییەکە و با بەردەوام بێت."\nبولەنت ئەجەویت یاریدەدەری سەرۆکوەزیریش لە هەمانکاتدا وتی،" ئێمە کێشەکانی وڵاتەکەمان بە ڕێکخستنێکی جیاوازکاری هەڵناسەنگێنین."تاکە لایەن کە پشتگیری لە ئاگرنەستەکە کرد HADEP بوو. ناوەندی گشتی HADEP ئەو ڕۆژە ڕاگەیەنراوێکی بڵاوکردەوە و وتی،"بۆ کۆتاییهێنان بە شەڕی ١٥ ساڵە، بۆ چارەسەری لە ڕێگەی دیموکراسی بۆ کێشەی کورد دەرفەتێک دروست بووە. کێشە کۆمەڵایەتیەکان بە توندوتیژی چارەسەر نابن. لە هەمانکاتدا کێشە کۆمەڵایەتیاکن لە ڕێگەی توندوتیژی لەناویش ناچن. پێویستی تورکیا بە بوێری دیموکراسی هەیە. پێویستە ئەوانەی تورکیایان خۆش دەوێ و ئەوانەی لە تورکیان پێویستە پشتگیری لە پرۆسەکە بکەن."\nفشار لەسەر ئیدارەی دیمەشق\nمەسعود یڵماز لە هەفتەی دەرەتای مانگی ئەیلول دەستی بە گەشتکردنی بۆ ئۆردن، ئیسرائیل و فەڵەستین کرد. لە ڕۆژەڤیدا دۆخی عەبدوڵلا ئۆجالان ڕێبەری گەلی کورد هەبوو. یڵماز ٨ی ئەیلول لە میانەی دانوستانەکانی لە فەڵەستین ئاماژەی بە سوریادا کە گەشتی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستی رەخنە کرد و وتی،"ئێوە گەورەترین دوژمنایەتی دەکەن." بۆ ئئەوەی فشار لەسەر ئیدارەی دیمەشق دروست بکات، هەنگاوەکە نرابوو. دواتر ئاشکرا دەبوون کە سەردانی یڵماز بۆ تەل ئەڤیڤدا لەنێوان ئوردن، تورکیا و ئیسرائیلدا رێککەوتنێکی نهێنی ئەنجامدراوە. بۆ ڕێککەوتنەکە هەروەها سەمیع باتکی سەرۆکی هەواڵگری ئوردنیش سەردانی تەل ئەڤیڤی کردبووە. هەواڵگری ئیسرائیل و ئۆردن کە لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستن، لەبارەی عەبدوڵلا ئۆجالان ڕێبەری گەلی کورد لە سوریا و هێزەکانی پەکەکە لە باشووری کوردستان زانیاریان بە ئەنقەرە دەدا، دەوڵەتی تورکیش لەبەرانبەری گۆڕەپانی ئاسمانی خۆی بۆ پەروەردەکردن بۆ هەردوو وڵاتەکە دەکردەوە. میدیاکانی ئیسرائیل ئەو کاتە ڕایانگەیاند کە موساد لە ڕێی مانگی دەستکرد چاودێری جموجووڵی پەکەکە لە عێراق و سوریا دەکات.\nڕووداوە مەترسیدارەکانی ١٦ و ١٧ی ئەیلول\nبەپێی بۆچوونی ڕێبەری گەلی کورد، هەوڵەکانی ئاگربەستەکە و کردنەوەی ڕێڕەوی دیالۆگ بە فەرماندەیی گشتی سوپای یور، یاریەک بوو، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا نەیدەویست ببێتە ئەو لایەنەی کە ئاگربەستەکە پێشێل بکات. لە ١٤ی ئەیلولی ١٩٩٨ فەرماندەیی گشتی تورک پەیامێکی بۆ پەکەکە نارد. لەو پەیامەکەدا ڕاگەیەنرا،"تا ڕەخساندنی دۆخێکی تر کۆتاییمان بە دانوستانەکان هێناوە." چوونی ئاتیلا ئاتەش گەرماندەی هێزە زەمینی تورک بۆ ناوچەی رەیحانلی هاتای لە ١٦ی ئەیلولی ١٩٩٨ ئەو ڕووداوە بوو کە ڕێڕەوی پڕۆسەکەی گۆڕی. ئاتەش چووە سەر سنووری سوریا و هەڕەشەی لە بەڕێوەبەرایەتی سوریا بە سەرۆکایەتی حافز ئەسەد کرد و وتی،"سەبرمان نەماوە، با کۆتایی بە سەبرمان نەهێنن."\nدوای ڕۆژێک لە ١٧ی ئەیلولدا لە واشنتۆنی پایتەختی ئەمریکا ڕووداوێکی تری سەیر ڕوویدا. بۆ ڕێککەوتنی پەدەکە و یەنەکە کە چەندین ساڵ بوو شەڕی یەکتریان دەکرد، کۆبوونەوەکان لە دوبلین و ئەنقەرە کە تورکیا و بەریتانیاش لەناودابوون، بە میوانداری واشنتۆن کران. ئیدارەی ئەو کاتەی ئەمریکا پرۆتۆکۆلێکی ئامادە کرد و بارزانی و تاڵەبانی ئیمزایان کرد و ڕایانگەیاند کە ڕێککەوتوون.\nمادلاین ئالبرایت وەزیری دەرەوەی ئەمریکا بەشداری لە مەراسیمی ریککەوتنەکە بوو، دەستی بارزانی و تاڵەبانی بەرزکردەوە. یەکێک لە خاڵەکان کە لەسەری رێککەوتبوون ئەوە بوو کە هێزەکانی پەکەکە لە باشووری کوردستان دەربکرێن. بەو دوو ڕووداوە پەیامیان بە عەبدوڵلا ئۆجالان و گەریلاکانی کورد دا کە ئێوە ناتوانن لە هیچ جێگایەک بمێننەوە. بەو شیوەیە بۆ پیلانگێڕی نێودەوڵەتی کە ٩ی تشرینی یەکەم دەستیپێکرد، لە ناوخۆ و دەرەوەدا ئامادەکاریەکان کرابوون.\nسبەینێ: ڕۆژەکانی نێوان ١ – ٩ تشرینی یەکەمی ١٩٩٨


دڵنیاییەك لەئەمریكاوە بۆ هەرێم\nبوارنیوز ناوەڕۆكی نامەیەكی وەزیری بەرگری ئەمریكا بۆ نێچیرڤان بارزانی ئاشكرادەكات\nئەمریكا لەرێگەی وەزارەتی بەرگری "پەنتاگۆن" نامەیەكی دڵنیایی گەیاندووەتە دەست نێچیرڤان بارزانی سەرۆكی هەرێمی كوردستان، كە تایبەت بووە بەشەڕی داعش.\nبەپێی ئەو زانیارییانەی لەسەرچاوەیەكی ئاگاداری سەرۆكایەتی هەرێمی كوردستان دراوە بە بوارنیوز، لەماوەی رابردوو لوید ئۆستن وەزیری بەرگری ئەمریكا نامەیەكی ئاراستەی نێچیرڤان بارزانی كردووە.\nهەر بەپێی زانیارییەكان، نامەكە تایبەت بووە بە پرسی كشانەوەی هێزەكانی ئەمریكاو مەترسییەكانی ئەم دواییەی چەكدارانی داعش، بەتایبەتی لەناوچە كێشە لەسەرەكان.\nلەبارەی ناوەڕۆكی نامەكەوە، سەرچاوەكە ئاشكرایكرد، كە تێدا دڵنیایی دراوە بە بەرپرسانی هەرێمی كوردستان، ئەمریكا لەپشتیوانییەكانی بۆ هێزی پێشمەرگە لەشەڕی داعش بەردەوام دەبێت.\nسەرچاوەكە ئاشكراشیكرد، كە لەنامەكەدا داوا لەسەرۆكی هەرێمی كوردستان كراوە، هانی دەزگا پەیوەندیدارەكان بدات بۆ ئەنجامدانی چاكسازی زیاتر لەوەزارەتی پێشمەرگەو پەلە بكرێت لەیەكخستنی هێزەكانی پێشمەرگەو كار بۆ دروستكردنی هێزی هاوبەش لەهەرێمی كوردستان بكرێت.\nئەمە لەكاتێكدایە، پێشتر بوارنیوز بڵاویكردەوە، كە بەرپرسانی هەرێمی كوردستان ترسیان لەكشانەوەی هێزەكانی ئەمریكا هەیەو لەو بارەشەوە داوای روونكردنەوەیان لەواشنتۆن كردووەو داواشیان كردووە، كشانەوەی هێزەكانی ئەمریكا هەرێمی كوردستان نەگرێتەوە.\nسەرچاوەكە باسی لەوەش كرد، كە ئەو نامەیە پەیوەندی بەو پەیامانەی بەرپرسانی هەرێم هەیە ئاراستەی واشنتۆنیان كردووەو پێدانی دڵنیاییەكش بووە بۆ هەولێر، بۆ ئەوەی دڵنیابن لەشەڕی داعش ئەمریكا پشتی هەرێم بەرنادات.


هیچ کەس بۆ دەرمانداوکردنی سیخوڕی پێشووی روسیا ئالێکساندێر لیتڤینێنکۆ مەحکوم نەکراوە، سەررەڕای ئەوەی کە شوێن پێیەکان دەگەڕێنەوە مۆسکۆ. بەڵام پەروەندەکە زۆرباش\nلەگەڵ ئەو مودێلە لەناوبردنانە دێتەوە کە نەتەنیا روسیا، بەڵکو دەوڵەتانی تریش لە دەرەوەی سنووری وڵاتەکانیانەوە پێوەی سەرقاڵن.\nیەکێک لە سەرنجراکێشترین قەتڵەکان "چەترکوژ کردنی" نووسەرە دژبەرە هەڵهاتووەکەی بۆلغارستانی، گێۆرگی مارکۆف بوو. رێبەرایەتی حیزبی کۆمۆنیستی بولغارستان داوای لە رێکخراوی سیخوڕی سۆڤیەتیی KGB کردبوو کە بۆ لەناوبردنی مارکۆف یارمەتییان بکا.\nپاش روخانی سۆڤیەت ئەم کاروبارە لە کزی دا بەڵام لە ٢٠٠٦ سەرۆک‌کۆمار ڤلادیمیر پوتین یاسای "دژەتێرۆر"ی لە پارلمانی روسیا چەسپاند کە دەسەڵاتی دا بە FSB (جێگرەوەی KGB) کە لە دەرەوەی وڵات تێرۆریستان بکۆژێ.\nبەڵام پێنج ساڵ پێش ئەو کاتی ، لە مارسی ٢٠٠٣، دامودەزگای ئەمنییەتی، ئەم "دەسەڵاتەی کوشتنی" ئەو کەسانەی پێ درابوو کە دژی روسیای فێدێرال سەیر ئەکران.\nبەڵام لە چاپەمەنیەکانی روسیا دەکرا بخوێنیەوە کە ئەوە بە هیچ شێوەیەک سەیر نیە کە دامودەزگا ئەمنیەتییەکانی روسیا لە پشت ئەم کارە بن. رۆژنامەی ئیزڤێستیا نووسی "ئیسرائیل بە ئاشکرا رێبەرانی بەرهەڵستکاری فەلەستینی دەکوژێ" ، "کە وابوو بۆچی دەوڵەتی روسیا نابێ هەمان مافی هەبێ کە تێرۆریستان بکوژێ"؟


خواردنی پیتزا پارێزەرێک بێزاردەکات\nلەرێکەوتى : February 18, 2018, 6:46 pm\nپیاوێکی ئەڵمانی کە پیشەی کاری پارێزەری بووە، بێزاری خۆی دەربڕیوە لەخواردنی پیتزا کە بەردەوام لەلایەن کەسێکی نەناسراوەو بۆی دێتە ماڵەوە.\nئەو پارێزەرە تەنها پیتزای دیلیڤەری بۆ نەهاتووە، بەڵکو خواردنی سوشی و چەندین جۆری تری بۆ هاتووەو تێچووەکەشی لەسەر گیرفانی پارێزەرەکە خۆی بووە، بەگوێرەی قسەی خۆی تائێستا زیاتر لە 100 پیتزاو سوشی و خواردنی یۆنانی لە چەندین رێستۆرانی جیاجیاوە بۆ هاتووەتە ماڵەوە.\nئەو پارێزەرە ناوی گرۆل-ەو دانیشتووی ئەڵمانیایە، بەدەست ئەو کەسە نەناسراوەوە بێزاربووەو چەندینجار لە دادگا سکاڵای یاسایی لەسەر تۆمارکردووە، بەڵام سەرجەم هەوڵەکانی پووچەڵ بوونەتەوە بۆ ئەوەی هاتنی پیتزاکان رابگرێت، چونکە وەک بڵێیت خۆشەویستی تاکلایەنەی لەگەڵدا بکات، چونکە تائێستا کەسەکە خۆی ئاشکرا نەکردووە.\nگرۆل باسی لەوە کردووە هەندێکجار لەکاتی خۆشووشتندا بووە کە لە زەنگی دەرگا دراوەو پیتزای بۆ هاتووەتە ژوورەوە، هەندێکجاریش لە ئۆفیس پیتزای بۆ هاتووە.\nگرۆل پێشتر گومانی ئەوەی بۆ دروستببوو لەڕێگای کۆمپوتەرەکەیەوەو بەهۆی هەڵەی تەکنیکییەوە ئەو کارە ڕووی دابێت، بەڵام دواتر لەوەش دڵنیا بووەوە کە هەڵەی خۆی نییە، بەو پێیەی سەرەتا تەنها پیتزای بۆ دەهات، بەڵام دواتر مینۆکەی فرەجۆر تر بووەوەو خواردنی ژاپۆنی و یۆنانیشی بۆدەهات.\nپۆلیسی ئەڵمانیا دەستیان کردووە بە لێکۆڵینەوە بۆ ئەو بابەتە و گومانی ئەوە دەکەن یەکێک لە بریکارە کۆنەکانی ئەو پارێزەرە بێت، چونکە بەوتەی پۆلیس لەکاتی بردنەوەی کەیسی دادگا کەسانی تاوانبار تۆڵەی هاوشێوە لە پارێزەران دەکەنەوە.


ئێران ناراستەو خۆ سعودیە بە ھێرشە موشەکیەکەی سەر بالیۆزخانەی ئەمریکا تاوانبار دەکات\nسەرۆکی حکومەتی ھەرێمی کوردستان پێشوازی لە نوێنەری تایبەتی ئەمریکا بۆ کاروباری سووریا و ھاوپەیمانێتی نێودەوڵەتی دژی داعش دەکات.\nسەرۆك بارزانی پێشوازی لە باڵیۆزی یەكێتیی ئەوروپا لە عێراق دەكات\nسەرۆك بارزانی و جەیمس جێفری دۆخی ناوچەكە تاووتوێ دەكەن\nدووکەس بە تۆمەتی دزینی مۆبایل دەستگیرکران\nعەمید دیدار عمر: نزیكه‌ى ۳۰۰۰ ماتۆرسكیلمان ده‌ست به‌سه‌ر داگرتووه، به‌هیچ جۆرێك نادرێتهوە خاوەنەکەی\n2019-05-21 [08:42 AM]\nبەرپرسێکی کۆماری ئیسلامیی ئێران ناڕاستەوخۆ وڵاتێک بە هێرشکردنە سەر باڵیۆزخانەی ئەمریکا لە بەغدا تۆمەتبار دەکات.\nحیشمەتوڵڵا فەلاحەتپیشە، سەرۆکی لێژنەی ئاسایشی نەتەوەیی و سیاسەتی دەرەوە لە پەرلەمانی ئێران لە هەژماری تایبەتیی خۆی لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی (تویتەر)، سعودیەی بە هەوڵدان بۆ هەڵکردنی ئاگری شەڕی وڵاتەکەی و ئەمریکا، تۆمەتبار کردووە.\nحیشمەتوڵڵا فەلاحەتپیشە رایگەیاندووە، تۆپبارانکردنی باڵیۆزخانەی ئەمریکا لە عێراق بەشێکە لە سیاسەتەکانی سعودیە بۆ دروستکردی ”ئاڵۆزییەکی گەورە“ لە ناوچەکە.\nئێوارەی یەکشەممە 19-5-2019، چەند مووشەکێک لە نزیک باڵیۆزخانەی ئەمریکا لە بەغدا کەوتنە خوارەوە و پۆلیس رایگەیاندووە، مووشەکەکان لە گەڕەکی پیشەسازی لە رۆژهەڵاتی بەغدا، ئاراستەی باڵیۆزخانەکە کراون.\nچەند هەفتەیەکە بارودۆخی نێوان ئەمریکا و ئێران زۆر ئاڵۆز بووە و ئەمریکا دەیان هەزار سەربازی لە عێراق خستووەتە حاڵەتی ئامادەباشی و کەشتیگەلێکی گەورەی سەربازیشی ناردووەتە ئاوەکانی کەنداوی عەرەبی.\nتوندبوونی بارودۆخەکە دوای کشانەوەی ئەمریکا لە رێککەوتننامەی ناوکی لەگەڵ ئێران دروست بوو و ئەمریکا چەندین سزای دارایی و ئابووری بەسەر ئێراندا سەپاند.\nشەوی 8/5/2018، دۆناڵد ترەمپی سەرۆکی ئەمریکا بڕیاری کشانەوەی وڵاتەکەی لە رێککەوتنی ناوکیی ئێران و وڵاتانی پێنج + یەک، واژۆ کرد.\nدوای کشانەوەی ئەمریکا لە رێککەوتننامەی ناوکی و سەپاندنی چەندین سزا بەسەر ئێران، دۆناڵد ترەمپ هەڕەشەی لە هەموو ئەو وڵات و لایەنانە کرد، کە یان دەبێ بچنە بەرەی ئێران یاخود پابەندی سزاکانی ئەمریکا بن بەسەر ئێران.\nرێککەوتنی ناوکیی ئێران و وڵاتانی پێنج + یەک لە سەرەتای نیسانی 2015 لە شاری لۆزان لە سویسڕا واژۆ کرا، کە بەپێی ئەو رێککەوتنە ئێران دەستبەرداری دروستکردنی چەکی ناوکی دەبێت و ئەمریکاش سزاکانی لەسەر ئەو وڵاتە سووک دەکات.\nوڵاتانی پێنج + یەک بریتین لە پێنج وڵاتی ئەندامی هەمیشەیی ئەنجومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی (ئەمریکا، فەرەنسا، رووسیا، بەریتانیا و چین) و ئەڵمانیا پێک دێت.\nئەم هەواڵە 6271جار خوێندراوەتەوە