بۆ ئیسلامیه‌كان دژ به مه‌لاكانن و ڕیسوایان ده‌ه‌كه‌ن؟!\nوتار/ 16/09/2018 669 جار بینراوە\nماسۆنیه‌ت په‌یوه‌ندی به‌م باسه‌وه چیه؟!\nلای ئیسلامیه‌كان، یان تۆ ده‌بێـت له گه‌ڵ ئه‌وان بیت، یان ئه‌وه‌تا تۆ دوژمنیت و له سه‌نگه‌ری به‌رامبه‌ریت. ئه‌م سه‌نگه‌ری به‌رامبه‌ره‌ش پله‌داره، له مسوڵمانێكی بێ په‌ل و پۆی بێ ده‌خله‌وه ده‌ستپێده‌كات، هه‌تا ده‌گاته ئه‌و مسوڵمانانه‌ی له ناو حزبه عه‌لمانیه‌كانن. واته تۆ ئه‌گه‌ر مسوڵمانێكی بێ ده‌خلیت، ته‌نها خه‌ریكی عیباده‌تی خۆتی و هه‌قت به سه‌ر كه‌سه‌وه نیه، ئه‌وا، به‌ڕای ئیسلامیه‌كان، تۆ مسوڵمانێكی لاپڕه‌سه‌ن و كه‌م ته‌رخه‌م و گۆشه‌گیر و نا ته‌واویت. ئه‌گه‌ر له نێو حزبه عه‌لمانیه‌كانیش بیت (وه‌كو پارتی و یه‌كێتی) ئه‌وا له دین ده‌رچوویت. ئنجا ئه‌م پۆلێن كردن و جیاوازی خستنه‌وه، هه‌ر لێره‌وه ناوه‌ستێت، به‌ڵكو په‌ل ده‌كێشێته نێو خودی ئیسلامیه‌كان. هه‌ر له به‌ر ئه‌وه‌شه به‌رده‌وام په‌رته‌واز ده‌بن و له یه‌كتر جیا ده‌بنه‌وه. بزوتنه‌وه‌ی ئیسلامیی كۆن، خه‌ڵكانی ئیخوانولمسلمینی (كه دواتر وه‌ك یه‌كگرتوو خۆیان به‌یان كرد) به گومڕا و له ڕێ لاده‌ر ده‌ناساند. یه‌كگرتوو، بزوتنه‌وه‌ی پێ كۆمه‌ڵێك خه‌ڵكی سه‌ر لێ شێواو بوو (پێیان ده‌گوتن حه‌ره‌كه كه‌ره‌كه!). بزوتنه‌وه‌ش ناو و ناتۆری زۆری هه‌بوو بۆ ئیخوانه‌كان (واته یه‌كگرتوو له ساڵی 1994 وه)، كه پڕه له ته‌شهیر و جنێو. له نێو ئیخوانه‌كانیش چه‌ند به‌ش بوون. نه‌هزه به خه‌تی دوو ناسرا بوو. واته یه‌كگرتوو خه‌تی یه‌ك بوو (یه‌عنی خه‌ت خه‌تانێ!). بزوتنه‌وه‌ش بۆ خۆی سه‌یر و سه‌مه‌ره بوو له خه‌ت خه‌تانێ. خه‌تی م. عه‌لی باپیر جیا بوو. خه‌تی م. كرێكار. خه‌تی مه‌لاكانیش! خه‌تی سه‌له‌فیه‌كانیش له‌ولا. هه‌موویان له گه‌ڵ یه‌كتری ناكۆك و ناحه‌ز و دژ به یه‌كتریی، هه‌تا بوونه چه‌ندین گروپ و حزبی جیا. له هه‌ولێریش، وێڕای خه‌تێكی تایبه‌تی سه‌ر به هه‌ندێك كه‌سایه‌تیی، جه‌ماعه‌تێكیش به ناوی جیهاده‌وه دامه‌زرا به ڕێبه‌رایه‌تی مه‌لا ئه‌مین، كه سه‌رجه‌م ئه‌وانیتری به گومڕا و له ڕێ لاده‌ر ده‌بینی. سه‌له‌فیه‌كانیش چه‌ند گروپێك بوون. له هه‌ولێر و سلێمانی و دهۆك كه‌سه ناسراوه‌كانی محمد ئیحسان و عومه‌ر سه‌له‌فیی و حه‌مدی سه‌له‌فیی بوون، كه بزوتنه‌وه و مه‌لاكان و ئیخوانه‌كانیان پێ گومڕا و سه‌ر لێشێواو بوو. ئیسلامیه‌كان، كه‌سایه‌تیی جیا و په‌یڕه‌و و پڕۆگرام و جه‌ماعه‌تی جیا جیای په‌رته‌واز و ناكۆك بوون. كه‌س به كه‌س ڕازی نه‌بوو، هه‌ر كه‌سه و خۆی پێ ڕاست بوو و ئه‌وانیتر له ڕێ لاده‌ر. واته ئیسلامیه‌كان چه‌ندین گروپ و ته‌وژم و حزبی جیا بوون و په‌رته‌واز و ناحه‌ز و ناكۆك، ته‌نانه‌ت ته‌كفیری یه‌كتریان ده‌كرد. سه‌روبورده‌ی زۆر هه‌یه هه‌ر له ساڵی 1991 وه، تا ڕۆژگاری ئه‌مڕۆمان. ئه‌مه‌ش شتێكی سه‌یر نیه، چونكه له هه‌موو شوێنه‌كانی دونیا ئه‌مه دیده‌نیانه! ئه‌و شتانه‌ی باسم كردن هی سه‌ره‌تای نه‌وه‌ته‌كان بوو. ئێستا قوڕه‌كه‌یان خه‌ست و چڕتره، بوونه‌ته گاڵته‌جاڕی دونیا!\nیه‌كێك له‌و شتانه‌ی ڕه‌فتارێكی هاوبه‌ش بوو له نێوان ئه‌م گروپ و حزب و ته‌وژمه ئیسلامیانه، دوژمنایه‌تییكردنی مه‌لاكان و سوكایه‌تیی پێكردنیان بوو. لای ئیسلامیه‌كان به گشتیی، مه‌لا، به شتێكی قێزه‌ون و ناشیرین و دواكه‌وتوو و نا مسوڵمان ته‌ماشا ده‌كرا. ته‌نها ئه‌و مه‌لایانه‌یان لا باش بوو كه هه‌وادار و مه‌یلداری ئه‌وان بوون، وه‌ك مه‌لا به‌شیر و مه‌لا عه‌بدولغه‌نی و ...هتد، كه دواتر ئه‌وانیش ئیتر بێزران و به له‌عنه‌ت كران، چونكه له بازنه‌ی ئیسلامیه‌كان هاتنه ده‌ره‌وه. به هه‌ر حاڵ، مه‌لاكان به‌گشتیی له‌وه تێگه‌یشتبوون، كه ئیسلامیه‌كان به چاوی سوك و ناحه‌ز ته‌ماشاین ده‌كه‌ن و نیشانه‌ی زه‌ڕبیان له سه‌ر دراوه! له لایه‌كی تره‌وه سه‌د ساڵێكه، له‌وه‌تای خیلافه‌ی عوسمانیی ڕوخاوه، مه‌لا بووه‌ته جێگای بێز لێكردنه‌وه و نوكته له سه‌ر گوتن و گاڵته پێكردنی به‌رده‌وام. كۆمۆنیسته‌كان و مولحیده‌كان و دوژمنانی دین، ئه‌م كه‌لتوره‌یان خسته نێو خه‌ڵكه‌وه، ئیسلامیه‌كانیش به هه‌مان ڕێچكه ڕه‌فتاریان كرد. كه‌واته با بزانین ئه‌م به‌زمه له كوێوه سه‌رچاوه ده‌گرێت!\nبۆ ئیسلامیه‌كان به چاوی ناحه‌ز و سوكایه‌تیی پێكردن ته‌ماشای مه‌لاكان ده‌كه‌ن؟!\nئیسلامیه‌كان به گشتیی خه‌ڵكێكی باش و عاتیفین. حه‌زیان به چاكه‌یه و له دڵ سافیه‌وه زۆربه‌ی جاران تێده‌كه‌ون. واته نیه‌تیان باشه، به‌ڵام نه‌زان و به‌سته‌زمانن. له یه‌ك كونه‌وه، نه‌ك ته‌نها دوو جار، به‌ڵكو 100 جاریش بگه‌زترێن، دیسانه‌وه هه‌ر ده‌گه‌زرێنه‌وه! لێره‌شه‌وه، كه دوای حزبه ئیسلامیه‌كان كه‌وتوون له نیه‌تێكی باشه‌وه ده‌یكه‌ن، به‌ڵام بناغه و ئه‌سڵ و فه‌سڵی دروستبوونی ئه‌م حزبانه نازانن، كه بۆ چ كاره‌ساتێكی فیكریی ده‌گه‌ڕێنه‌وه! كاتێكیش ده‌ته‌وێ تێیان بگه‌یه‌نیت كه حزبه ئیسلامیه‌كان ئه‌و شته نین و ئه‌و شته نابن كه تۆ بۆیان به دوایان كه‌وتووی، یه‌كسه‌ر ده‌ماریان جووت ده‌بێت و شێتانه ده‌كه‌ونه گیانت! بێگومان بوردراون، چونكه نه‌زانن و به دڵێكی پڕ له عاتیفه و هه‌ڵچوون ئه‌م كاردانه‌وه ده‌نوێنن. له به‌ر ئه‌وه، ئه‌وه‌ی ده‌یزانێت پێویسته میهره‌بانتر بێت و سه‌بر و ئارام بێت بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌و كه‌سه‌ی نازانێـت به تێپه‌ڕبوونی كات حاڵی ده‌بێـت.\nله كۆتایی ته‌مه‌نی ده‌وڵه‌تی عوسمانیی، كه میراتگری ده‌وڵه‌ته ئیسلامیه‌كانی پێشوو بوو و شه‌ریعه‌ت تیایدا حوكمی پێده‌كرا و زانایانی ئوممه‌ت تیایدا سه‌روه‌ر و چاوساغ بوون، ته‌وژمی عه‌لمانیه‌ت و ئیلحاد و دژایه‌تییكردنی دین ده‌ستی پێكردبوو و كاری خۆی به‌وپه‌ڕیی هێزه‌وه جاڕ ده‌دا. ماسۆنیه‌ت زۆر زیره‌كانه و زۆر موحكه‌مانه كاری خۆی ده‌كرد بۆ ڕیسواكردنی ئیسلام و گۆشه‌گیركردنی و له ناوبردنی. جوله‌كه‌كانی ناو ده‌وڵه‌تی عوسمانیی و ئه‌وروپیه‌كان و ئه‌مریكیه‌كان (به هه‌ر دوو ته‌وژمی ئیلحاد و ماسۆنیه‌ت له لایه‌ك و ته‌وژمی مه‌سیحیه‌تی صه‌ڵیبیی له لایه‌كی تره‌وه) و ئنجا كلك و نۆكه‌رانی ئه‌مانه‌ش له ناوخۆ، ئه‌و پیلان و نه‌خشانه‌یان گه‌ڕ دا، كه بووه هۆی ڕوخانی ده‌وڵه‌تی عوسمانیی و بڵاو بوونه‌وه ژه‌هری وه‌كو:\nئیسلام هۆی دواكه‌وتنی میلله‌تانی ڕۆژهه‌ڵاته!\nمه‌لاكان هێمای دواكه‌وتن و تاریكیی و گومڕایین.\nشه‌ریعه‌تی ئیسلام ڕه‌ق و ته‌ق و دواكه‌وتنه و به كه‌ڵك ئه‌م زه‌مانه نایێت.\nفیقهی ئیسلامیی واته كۆیلایه‌تیی و دواكه‌وتن و خوڕافه و عه‌قڵ زیندانیكردن.\nزانستی ڕۆژئاوا و ئایدیۆلۆجیه‌كانی ڕێگای به‌خته‌وه‌ریی و سه‌ركه‌وتنی گه‌لانی ڕۆژهه‌ڵاتن.\nله هه‌مان كاتدا، ڕۆژهه‌ڵاتناسه‌كان كاری خۆیان ده‌كرد، وڵاته زلهێزه‌كان كاری خۆیان ده‌كرد، كۆمه‌ڵه ئیلحادیه‌كان و عه‌لمانیه‌كانی ناوخۆش وه‌كو ئیتیحاد و ته‌ره‌قیی، كاری خۆیان ده‌كرد، كه به ناوی تێكۆشان له دژی زوڵم و خه‌باتكردن له پێناو ئازادیی و به‌خته‌وه‌ریی، دژی ده‌وڵه‌تی عوسمانیی و ئیسلام ده‌وه‌ستانه‌وه و خه‌ڵكیان له خشته ده‌برد. ئه‌م پیلانانه له مێژ بوو له ئارادا بوو. له‌ولاشه‌وه هه‌ندێك كه‌سی سه‌رسام به ڕۆژئاوا و پێشكه‌وتنی، له‌رزۆك و به‌زیو و دۆڕاو، وه‌كو ڕه‌فاعه ڕافع طه‌هطاوی له میسر، هه‌روه‌ها ڕۆشنبیرانی تری سه‌رده‌می محه‌ممه‌د عه‌لی پاشا (كه خدێوی سه‌پۆنسه‌ر و ڕاگریان بوو) ببوونه كۆیله‌ی فه‌ڕه‌نسا؛ كه‌وتنه گیانی ئیسلام و ڕه‌واجدان به كه‌لتوری ڕۆژئاوا و ڕیسواكردنی ئیسلام و زانایانی ئیسلام. له ڕۆژهه‌ڵاتی ناوچه‌ی ئیسلامیشدا، واته له ئێران، شه‌یتانێكی فێڵباز و ساخته‌چیی وه‌ك جه‌ماله‌دینی ئه‌فغانی په‌یه‌دا بوو، كه شیعه‌یه‌كی ئێران بوو، دواتر بوو به به‌هایی و ماسۆنیی، هات بۆ ناو جه‌رگه‌ی مسوڵمانان و كڵاوی خسته سه‌ری زۆرێك و ده‌روێش و موریدی بۆ په‌یدا بوو. له توركیاش كۆیله‌كانی ڕۆژئاوا ده‌ستیان به پیلان و ژه‌هره‌كانیان كرد. كه‌سانی وه‌كو نامیق كه‌مال و ئیبڕاهیم شناسی و دواتر ئیبڕاهیم ساترۆڤا و عه‌بدوڵلا جه‌وده‌ت (كه كورده) و به‌هادین شاكر، هه‌مان ڕۆڵ و پیلانی، هاوشێوه‌كانیان له میسر، له ناوجه‌رگه‌ی ئیسته‌نبوڵی عوسمانیی به‌رپا كرد.\nبه‌ڵام ئه‌وانه‌ی له وڵاتانی عه‌ره‌بیی كاریگه‌ریی خۆیان جێهێشت، خه‌تی جه‌ماله‌دین ئه‌فغانیی و ڕه‌فاعه ڕافع طه‌هطاوی بوون و زیاتریش خه‌تی به‌ناو ئه‌فغانیی.\nجه‌ماله‌دینی ئه‌فغانیی (كه ئه‌فغانیی نیه) و خه‌ڵكی ئێرانه و شیعه بوو، دواتر بوو به به‌هایی (دینێكی نوێیه له شیعه جیا بوویه‌وه و حوسێن عه‌لی نوری، ناسراو به به‌هائوڵلا، له نیوه‌ی دووه‌می سه‌ده‌ی نۆزده‌م وه‌كو ئاینێكی سه‌ربه‌خۆ دایمه‌زراند). جه‌ماله‌دین ئه‌فغانیی، ماسۆنیی بوو و له ماسۆنیه‌تدا پله‌ی ته‌واوی هه‌بوو و سه‌رۆكی مه‌حفه‌لی ماسۆنیی بوو له میسر (مه‌حفه‌لی كه‌وكه‌ب ئه‌لشه‌ڕق)، كه ئیبڕاهیم تۆفیق پاشاش یه‌كێك بوو له ئه‌ندامه‌كانی (ئه‌م تۆفیق پاشایه یه‌كێكه له خائینه‌كانی ده‌وڵه‌تی عوسمانیی و دواتر دوژمنێكی سه‌رسه‌ختی ده‌وڵه‌تی عوسمانیی بوو، هه‌رچه‌نده خۆی وه‌زیری ده‌ره‌وه بوو، بۆ چه‌ندین ساڵ، چه‌ندین مه‌نسه‌بی گه‌وره‌ی له ناو ئه‌م ده‌وڵه‌ته هه‌بوو)! قوتابیه‌كانی ئه‌فغانیی ئه‌مانه بوون: شێخ محه‌ممه‌د عه‌بده (كه ئه‌ندامی مه‌حفه‌لی ماسۆنیی كه‌وكه‌ب ئه‌لشه‌ڕق بوو) و قاسم ئه‌مین و عه‌بدولڕه‌حمانی كه‌واكیبیی و سه‌لیم عه‌نجوری (مه‌سیحیه) و زۆرێكی تریش. ئه‌فغانیی و قوتابیه‌كه‌ی محه‌ممه‌د عه‌بده، جه‌غتیان له سه‌ر ئه‌وه ده‌كرده‌وه، كه ده‌بێت سه‌ری دین به شمشێری دین خۆی ببڕدڕێت، هه‌روه‌ك چه‌ندین جار ئه‌مه‌یان به ئاشكرا ده‌ربڕیوه. ته‌نانه‌ت شه‌یخولئیسلامی ده‌وڵه‌تی عوسمانیی مسته‌فا سه‌بری ده‌ڵێ (ئه‌فغانی و عه‌بده ویستیان ده‌وری مارتن لۆته‌ر و جۆن كالڤنی پڕۆتستانتی له ناو ئیسلام ببینن، كه بۆیان نه‌لوا، له ژێره‌وه یارمه‌تی ئیلحادی ده‌مامكداریان دا)!\nمحه‌ممه‌د عه‌بده نامه‌ی هه‌یه بۆ مامۆستاكه‌ی خۆی (جه‌ماله‌دین ئه‌فغانی) ناردووه، پڕه له كوفر و شیركی ته‌واو. ته‌نانه‌ت ڕه‌شید ڕه‌زا كه قوتابی خۆی بوو سه‌ری له‌م نامه‌یه سوڕ ما بوو!\nئه‌مانه باوكان و مامۆستایان و ڕیش سپیانی هه‌موو بزوتنه‌وه ئیسلامیه‌كانن! چۆن؟\nئیسلامیه‌كان له دوو سه‌چاوه دروست بوون. سه‌رچاوه‌ی یه‌كه‌م ئیخوانولمسلمینه به ڕێبه‌ڕایه‌تی موڕشید "إمام" حه‌سه‌ن به‌ننا. سه‌رچاوه‌ی دووه‌میش وه‌هابیه‌ته به ڕابه‌رایه‌تیی "إمام" محه‌ممه‌د عه‌بدولوه‌هاب كه یه‌كێك بوو له‌و دوو دینگه‌یه‌ی ده‌وڵه‌تی سعودیی به‌سه‌ریه‌وه دامه‌زرا (دینگه‌كه‌ی تر بنه‌ماڵه‌ی ئال سعودن).\nحه‌سه‌ن به‌ننا قوتابیه‌كی به‌وه‌فا و خوێن گه‌رمی محه‌ممه‌د عه‌بده بوو. حه‌سه‌ن به‌ننا نه زانای شه‌رع بوو، نه فه‌قیهـ بوو. گه‌نجێكی 22 ساڵ بوو هه‌ڵسا به دروستكردنی ڕێكخراوی ئیخوانولمسلمین. خوێندنی ڕه‌سمی ته‌واو كرد كه په‌یمانگای مامۆستایان بوو، له به‌شی زمانی عه‌ره‌بیی و دواتر بووه مامۆستای زمانی عه‌ره‌بیی. دواتر به هۆی تێكه‌ڵاوی له سیاسه‌ت و حزبایه‌تیی، ده‌ستی كرد به نوسینی وتار، به‌م هۆیه‌شه‌وه وه‌كو ڕۆژنامه‌نوسیش حسێب ده‌كرێت. له‌مه بترازێت، حه‌سه‌ن به‌ننا نه زانا بوو نه فه‌قیهـ و نه شێخێكی شه‌رعناس وه‌ك ئه‌وه‌ی ناسراوه لای موریده‌كانی. به‌ننا قوتابیه‌كی قوتابخانه‌ی ماسۆنیه‌ت بوو، كه‌وته ژێر ئه‌و ئه‌ده‌بیاتانه‌ی بانگه‌شه‌ی مۆدێرنێتیی و ڕیفۆرم و پێشكه‌وتن و ئازادیی و نوێخوازییان ده‌كرد. ئێستا ئێمه ده‌كرێ به نیه‌تێكی پاكه‌وه بڵێین: به‌ننا له دڵسۆزیی و خه‌مخۆریی بۆ ئیسلام كه‌وته نێو ئه‌م باس و خواسه‌وه. به‌ڵام خۆ ناكرێت ئینكاریی بكه‌ین كه ئه‌م قوتابخانه‌یه ته‌نها سه‌رچاوه‌ی بیركردنه‌وه‌ی به‌ننا بوو. له‌وانه‌یه به‌ننا نه‌یزانیوه، كه پیلان و ئامانجی سه‌ره‌كیی ئه‌م كایه له هه‌ناوی ماسۆنیه‌ت و ئیلحاد و دوژمنایه‌تیی بۆ ئیسلام هه‌ڵقوڵاوه. به‌ڵكو ئه‌و وایزانیوه ده‌بێت ئیتر خزمه‌تی ئیسلام به‌م شێوه بكرێـت، كه ئه‌ده‌بیاتی طه‌هطاویی و ئه‌فغانیی و عه‌بده و كه‌واكیبیی و بانگه‌شكه‌رانی پێشكه‌وتنخوازیی و ڕیفۆرم و نوێخوازیی ده‌یكه‌ن، له ئیسته‌نبول و میسر و شوێنه‌كانی تر. ئیتر به‌م ڕێچكه كرایه نوێكه‌ره‌وه‌ی ئیسلام له میسر، كه ئێستا ئه‌و نوێكردنه‌وه به ڕوونی به سه‌ر ڕوخساری ئیخوانه‌كانه‌وه دیاره! ئه‌و قوتابخانه‌ی كه حه‌سه‌ن به‌ننا كه‌وته ژێر كاریگه‌ریی، مه‌لاكانی پێ نمونه‌ی دواكه‌وتن و كه‌للـه‌پوچیی و داته‌پین بوو. كه‌وتنه ژێر كاریگه‌ریی فه‌لسه‌فه‌ی ڕۆژئاوا، كه پێیان وابوو دین و فیقهـ و شه‌رع ده‌بێـت نوێ بكرێته‌وه، له گه‌ڵ گۆڕانكاریه‌كانی سه‌رده‌م بگونجێت. به ڕای ئه‌مانه، سه‌رجه‌م ته‌فسیر و حه‌دیس و فیقهی پێشوو بۆ زه‌مانی خۆی بوو، ئێستا ئیسلام ده‌بێت به‌رگێكی سه‌رده‌میانه بكاته به‌ر. لێره‌شه‌وه ده‌بینیت، ئیخوانه‌كان زۆر جه‌غت له سه‌ر ئه‌وه ده‌كه‌نه‌وه كه پێویسته مۆدێرنانه ده‌ركه‌ون و پێشكه‌وتووخواز خۆیان نیشان بده‌ن. هه‌ر له به‌ر ئه‌وه‌شه وا ناسراون كه حزبی ئه‌فه‌ندیه‌كانن، وه‌ك بڵێی شه‌رمیان به مه‌لا و جل و به‌رگ و مه‌زهه‌ڕی ئیسلامیی بێـت. به‌ڵام به‌م دواییانه كه بینیان له‌م لایه‌نه‌وه زه‌ڕبه‌ی زۆریان پێكه‌وتووه، چینی مه‌لا و فه‌قیهـ له گه‌ڵیان نیه، هه‌ڵسان به دانانی جبه و مێزه‌ر به سه‌ر چه‌ند كه‌سێكی خۆیان. هه‌روه‌ها ئیخوان خۆیان به عه‌لمانیی و دیموكراتخواز ده‌زانن و شێخ و ئیمامی گه‌وره‌یان یوسف قه‌ڕه‌زاویی ده‌ڵێت ئێمه له پێناو دیموكراسیی ده‌جه‌نگین و شه‌ڕ ده‌كه‌ین! سه‌یری ئه‌م یوتیوبه بكه:\nله دامێنی ئیخوانولمسلمین، سه‌رجه‌م پارت و گروپ و حزبه ئیسلامیه‌كان دروست بوون. لێره‌وه هه‌ندێكیان به عه‌قیده‌ی وه‌هابیه‌ت موتربه بوون. هه‌ر چه‌نده خودی حه‌سه‌ن به‌ننا له وه‌هابیه‌كان نزیك بوو و عه‌قیده‌ی وه‌هابیه‌تی هه‌ڵگرت و په‌یوه‌ندی له گه‌ڵ وه‌هابیه‌ت توند و تۆڵ بوو و ته‌نانه‌ت دامه‌زراندنی ئیخوانولمسلمین له ژێر كاریگه‌ریی بڵاو بوونه‌وه‌ی وه‌هابیه‌ت بوو له سعودیه‌ی ئێستا و ده‌وروبه‌ری.\nوه‌هابیه‌ت له سه‌ر ده‌ستی محه‌ممه‌د بن عه‌بدولوه‌هاب دامه‌زرا، كه به ناوی جه‌نگ كردن له گه‌ڵ شیرك و بیدعه و كوفر و خوڕافات، كه‌وته گیانی مسوڵمانانی دوورگه‌ی عه‌ڕه‌ب و قه‌تڵوعامی كردن. وه‌هابیه‌ت ته‌كفیری سه‌رجه‌م ئوممه‌تی ئیسلام ده‌كات، ته‌نها ئه‌وانه نه‌بێـت كه عه‌قیده‌یان عه‌قیده‌ی وه‌هابیه‌ته. وه‌هابیه‌كان ده‌ڵێن ئه‌شعه‌ریه‌كان و ماتوریدیه‌كان و سۆفیه‌كان و سه‌رجه‌م فیڕقه و مه‌زاهیبه‌كان، گومڕا و له ڕێ لاده‌ر و ئه‌هلی بیدعه و شیرك و كوفرن، جگه له "ئه‌هلی سوننه و جه‌ماعه‌ت" نه‌بێت. مه‌به‌ستیشیان له ئه‌هلی سوننه و جه‌ماعه‌ت وه‌هابیه‌كانه به ته‌نها. كه پێیان ده‌ڵێیت، به‌ڵام، به درێژایی مێژوو زۆرینه‌ی مسوڵمانان شوێنه‌كه‌وته‌ی چوار مه‌زهه‌به‌كه بوون له فیقهدا، له عه‌قیده‌شدا شوێن كه‌وته‌ی هه‌ردوو ئیمامی ماتوریدیی و ئه‌شعه‌ریی بوون، ده‌ڵێن ڕاسته وایه. به‌ڵام سه‌رجه‌م ئه‌مانه ئه‌هلی بیدعه و گومڕایی بوون. كه‌واته وه‌هابیه‌كان ته‌نها خۆیان به ڕاست ده‌زانن، سه‌رجه‌م مسوڵمانان به درێژایی مێژوو به ئه‌هلی بیدعه و شیرك و كوفر ده‌زانن و ته‌كفیریان ده‌كه‌ن. ئه‌و گروپ و حزب و كۆمه‌ڵانه‌ی ئیسلامیی، له دونیای ئه‌مڕۆماندا، زۆرێنه‌یان به هۆی پاره و پوڵی سعودیه، عه‌قیده‌یان عه‌قیده‌ی وه‌هابیه‌ته، كه لای زانایان و فوقه‌های ئیسلامدا به عه‌قیده‌ی ته‌جسیم و ته‌شبیهـ ناسراوه، مرۆڤی مسوڵمان ئه‌گه‌ر ئه‌م عه‌قیده‌یه‌ی پێ ڕاست بێت پێی كافر ده‌بێـت! بۆ نمونه، وه‌هابیه‌كان پێیان وایه خودای متعال خودی خۆی له ئاسمانه و به‌سه‌ر عه‌ڕشه‌وه نیشتووه و ده‌ست و قاچی ڕاسته‌قینه‌ی هه‌یه و ...هتد. كه ئه‌مانه له گه‌ڵ عه‌قیده‌ی ئه‌هلی سوننه و جه‌ماعه‌ت به درێژایی 14 سه‌ده یه‌كناگرێته‌وه، كه وه‌ك گوتمان بازنه‌ی چوار مه‌زهه‌بی فیقهیی (حه‌نه‌فیی و مالیكیی و شافیعیی و حه‌نبه‌لیی) و دوو ڕێچكه‌ی موده‌ووه‌نی عه‌قیده‌ی (ماتوریدیی و ئه‌شعه‌ریی) ده‌یانگرێته‌وه. وه‌هابیه‌كان ته‌كفیری ئه‌هلی ناو ئه‌م بازنه‌یه ده‌كه‌ن. له به‌ر ئه‌وه‌ش پێیان ئاساییه بیانكوژن، وه‌ك ئه‌وه‌ی مامۆستاكه‌یان عه‌بدولوه‌هاب له نه‌جد و حیجاز دژ به هه‌زاران مسوڵمان كردی و قه‌تڵ و عامی كردن. داعش و قاعیده و گروپه‌كانی تری وه‌هابیه‌كانیشمان بینی، چۆن ده‌كه‌ونه گیانی مسوڵمانان و لێیان ده‌كوژن، پێش هه‌مووشیان مه‌لاكان. چونكه مه‌لاكان، به‌لای ئه‌مانه‌وه، ئه‌هلی بیدعه و جه‌هل و نه‌فامیی و شیرك و گومڕایین. له سه‌رجه‌م جیهانی ئیسلامدا ئه‌م حاڵه‌تانه ڕوویان داون، كه گروپه به ناو ئیسلامیه جیهادیه‌كان سه‌ری مه‌لا و زانای مسوڵمانیان بڕیوه و ڕیسوایان كردوون و لێیان داون.\nته‌نانه‌ت له نێوان خۆیان ئه‌م به‌زمه توند و تۆڵه، وه‌كو تێڕوانینی وه‌هابیه‌كان بۆ شێخه‌كانی ئیخوانولمسلمین، شێخه سه‌له‌فیه‌كان له نێوان خۆیان وه‌كو به‌ناو جیهادیی، به‌رامبه‌ر به مه‌دخه‌لیی و جامیی، گروپه‌كانی وه‌ك داعشیش به‌رامبه‌ر به گروپه به‌ناو جیهادیه‌كانی تر، پێشووتریش هه‌ڵوێست و تێڕوانینی جه‌ماعه‌ی به‌ناو جیهادی میسریی له ئه‌فغانستان به‌رامبه‌ر به شێخ عه‌بدوڵلا عه‌زام و ئه‌حمه‌د شاه مه‌سعود و كه‌سایه‌تیه‌كانی تر شتێكه نكۆڵیی لێ ناكرێت. هه‌ر ئه‌م گروپه بوو دواتر له گه‌ڵ چه‌ندێكی تر قاعیده‌یان پێك هێنا و بوونه به‌ڵایه‌كی هه‌ره گه‌وره بۆ ئوممه‌تی ئیسلام، كه ئێستاش پێیه‌وه ده‌تلێته‌وه.\nئا له‌م دوو سه‌رچاوه‌وه كه‌لتوریی دوژمنایه‌تیی مه‌لا و زانایانی ئیسلام سه‌ری هه‌ڵداوه، كه ئێستا كه‌لتورێكی باوه له نێو ئیسلامیه‌كان، وێڕای عه‌لمانیه‌كانیش كه ئه‌ویش بۆخۆی بابه‌تێكی تری پڕ كاره‌ساته!\nكوردستان و هه‌ڵبژاردن:\nئه‌مڕۆ له كوردستان، چه‌ند مه‌لایه‌ك خۆیان له سه‌ر لیستی پارتی و یه‌كێتی كاندید كردووه. حزبه ئیسلامیه‌كان، كه ناحه‌ز و ناكۆكن له گه‌ڵ یه‌كتر و 30 ساڵه خزمه‌تكار و گه‌ڕسۆنی نێو سیاسه‌تی پارتی و یه‌كێتین، كه‌وتوونه‌ته گیانی ئه‌م مه‌لایانه، گوایه نۆكه‌ری عه‌لمانیه‌ت و دیموكراسین. ئه‌مه بۆ خۆی نوكته‌یه‌كی خوێناوییه. چونكه، ئیسلامیه‌كان گه‌وره‌ترین یاریكه‌ری نێو عه‌لمانیه‌ت و دیموكراسیی و په‌رله‌مان و هه‌ڵبژاردنن. له په‌رله‌مان و حكومه‌ت به‌شداریان كردووه. ته‌نانه‌ت دژی یه‌كتر وه‌ستاوه‌نه‌ته‌وه له پێناو كورسیی و ده‌نگ و مه‌نسه‌ب. كه‌چی ئه‌مڕۆ ده‌یانه‌وێ ڕیسوای مه‌لا بكه‌ن چونكه خۆی له سه‌ر لیستێك كاندید كردووه كه لیستی حزبێكه ئیسلامیی نیه به‌ڵام ده‌سته‌ڵاتداری فیعلیی كوردستانه، كه 30 ساڵه حزبه ئیسلامیه‌كان له ژێر باڵیدا سیاسه‌ت ده‌كه‌ن، گوایه له پێناو ئیسلامدایه، به‌ڵام هی مه‌لا به ڕای ئیسلامیه‌كان له پێناو عه‌لمانیه‌ت دایه!\nدوژمنداریی ئیسلامیه‌كان بۆ مه‌لاكان كۆنه و باكگڕاوندی ئایدیۆلۆجیی له دواوه‌یه‌تی. ئه‌م باكگڕاونده‌ش له دوو سه‌رچاوه‌ی ده‌ره‌وه‌ی ئیسلام و مێژووی مسوڵمانان سه‌ری هه‌ڵداوه. سه‌رچاوه‌ی یه‌كه‌م ماسۆنیه‌ت و ته‌وژمی زاڵ و سه‌ركه‌وتووی ڕۆژئاوایه، كه یه‌كێك له به‌رهه‌مه‌كانی ئیخوانولمسلمین و بزوتنه‌وه ئیسلامیه‌كانه، سه‌رچاوه‌ی دووه‌میش وه‌هابیه‌ته، كه گروپێكه سه‌رجه‌م مسوڵمانان به گومڕا و كافر و سه‌ر لێشێواو ده‌ناسێت، كوشتنیان به حه‌ڵاڵ ده‌زانێـت.


كینه‌ی نه‌ته‌وه‌یی، كوێرانه‌یه ... به‌دران ئه‌حمه‌د حه‌بیب\nكێشه‌ی ئه‌م دوایانه‌ی نێوان روسیا و ئۆكرانیا په‌رده‌ی له‌سه‌ر بابه‌تێكی مه‌ترسیداری سه‌رده‌مییانه دایه لا، ئه‌ویش بابه‌تی كینه‌ی نه‌ته‌وه‌یییه. ده‌ركه‌وت روسیایی و ئۆكرانیایی كه‌یفیان به چاره‌ی یه‌كتر نایه‌ت هه‌رچه‌نده كێشه‌ی ئه‌وتۆش له رابردووی نێوانیادا رووی نه‌داوه. كه ده‌چمه ده‌ره‌وه، رۆژنامه‌ی سكۆتله‌ندایی ده‌خوێنمه‌وه، یان گوێ له ئاخاوتنی خه‌ڵكی ئه‌وێ ده‌گرم، هه‌ست ده‌كه‌م زۆرێكیان كه‌یفیان به چاره‌ی ئینگلیز نایه‌ت. بۆچی؟ ده‌ڵێن ئینگلیز زوڵمیان لێ كردووین. كه‌ی؟ پێشی سه‌تان ساڵ. له ناوه‌وه‌ی خۆمدا پێ ده‌كه‌نم، ده‌پرسم "ئه‌دی به من چی ده‌ڵێی، كه تا ئه‌مڕۆش له گۆڕستانی به كۆمه‌ڵی باشووری عێراقه‌وه ئێسك و كاسه‌سه‌ری له‌ناو یه‌كدای ده‌یان هه‌زار مرۆڤی كوردی شوێنه‌ون ده‌كێشمه‌وه بۆ كوردستان و كینه‌شم له عه‌ره‌ب هه‌ڵنه‌گرتووه". هه‌ندێك جار به خۆمدا ده‌چمه‌وه ده‌ڵێم ئه‌رێ بۆچی من ركم له عه‌ره‌ب نییه دوای ئه‌و هه‌موو زوڵم و زۆره‌ش، كه لێیان كردین؟ ئه‌رێ من هه‌ڵه‌بجه و ئه‌نفال و لێدانی كوردستان به چه‌كی كیمیایی، چۆن لێك ده‌ده‌مه‌وه؟ له بیرمانه ساڵی 88 بۆ كاره‌ساتی هه‌ڵه‌بجه له‌ناو سێ سه‌ت و په‌نجا ملیۆن عه‌ره‌بدا ته‌نیا هادی عه‌له‌وی له‌سه‌ر كورد به ده‌نگ هات و گوتی "من له عه‌ره‌ب بێوه‌ریم". به‌ڵام ئه‌و ده‌م ئێمه‌ی كورد ئه‌و تاوانه‌مان نه‌دایه پاڵ عه‌ره‌ب و ده‌ركه‌وت راستیش بووین. له به‌هاری عه‌ره‌بیدا بینیمان عه‌ره‌بیش وه‌ك خۆمان چه‌وساوه‌ن.\nمن و وه‌چه‌ی من، له ماوه‌ی نێوان 68 تا 91 هه‌رچی زوڵم و چه‌وساندنه‌وه‌ی ده‌ستی ده‌وڵه‌تی عه‌ره‌بییه چێژتمان. ماوه‌ی بیست و سێ ساڵ دڵمان داخورپا، كه ده‌یانپرسی كوا بێنه ناسنامه‌كه‌ت؟ ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر كێشه‌یه‌كیشمان نه‌بوایه دڵنیا نه‌بووین له‌وه‌ی رزگار ده‌بین. رزگار ده‌بین له ده‌ستی ئه‌و گه‌نجه عه‌ره‌به ره‌ش تاڵه‌یه‌ی له سیما و دیمه‌ندا ساویلكه‌یه‌كی لادێیی دیاره و لێبوورینی نییه بۆ به‌رامبه‌ر. وه‌چه‌ی من خوێندنی زانسگه‌ی له ناو ترس و له‌رزه‌دا ته‌واو كرد. رۆژێكمان لێ به ساڵێك ده‌ڕۆیی. كینه و سوكایه‌تیم له چاوی زۆر مامۆستا و قوتابیی عه‌ره‌بدا خوێنده‌وه، به‌ڵام سه‌ره‌ڕای ئه‌وه، ئه‌وانه نه‌بوون به مایه‌ی رك و كینه‌ی ئێمه بۆ نه‌ته‌وه‌ی عه‌ره‌ب. ساڵی 91 هه‌موو فه‌یله‌قی پێنج خۆی دایه ده‌ستی كورده‌وه. ده‌ڵێن ژماره‌ی سه‌رباز و ئه‌فسه‌ری ئه‌و فه‌یله‌قه له‌و ده‌مه‌دا ره‌نگه گه‌ییبێته په‌نجا هه‌زار. له رۆژه‌یلی راپه‌ڕیندا، له حاجی ئۆمه‌رانه‌وه تا هه‌ولێر عه‌ره‌بی خۆ به‌ده‌ست كورده‌وه داو ده‌سووڕانه‌وه. نه‌ك ته‌نیا نه‌یانكوژتن یان به چاوی كینه‌وه سه‌یریان نه‌كردن، بگره شوێنی حه‌وانه‌وه و بژێویشیان پێ دان.\nسه‌یره ئێسته له‌م سه‌رده‌می كرانه‌وه‌ی دنیادا، گه‌لان ركیان له یه‌كتر بێ. تازه وا برینی نێوان به‌ربه‌ر و عه‌ره‌بی جه‌زائیری سه‌ر هه‌ڵده‌داته‌وه. وا قیبتی و میسری مۆڕه له یه‌كتر ده‌كه‌ن. له رۆژنامه‌وانێكی سویسراییم پرسی وڵاتی چوار ره‌گه‌زی ئێوه چۆنه؟ گوتی كه‌یفمان به یه‌كتر نایه‌ت. گه‌لۆ ئه‌مه چییه و مرۆڤایه‌تی به‌ره‌و كوێ ده‌ڕواته‌وه؟ ئێسته كێشه‌ی نێوان نه‌ته‌وه‌یل له هه‌موو شوێنێكی دنیادا وه‌ك پیپێك به‌نزین وایه چاوه‌ڕێی ئه‌وه‌یه ئاگری پێوه نێی. دڵخۆشكه‌ر نییه ئه‌و راستییه و هه‌ست به دڵخۆشی ناكه‌م، كه ده‌بینم وه‌چه‌ی ئێسته‌ی كوردستان ركی له عه‌ره‌به. گه‌نجێكم بینی گوتی جگه له كوردی، ئینگلیزی و روسی ده‌زانم. پرسیم: ئه‌دی عه‌ره‌بی؟ گوتی: "عه‌ره‌بی نازانم، ئه‌وانه دوژمنن شایه‌نی ئه‌وه نین فێری زمانه‌كه‌یان ببی". به‌ڵام بیركردنه‌وه‌یه‌كی پێچه‌وانه‌ی ئه‌وه، دڵخۆشیی پێ دام. له‌م رۆژانه‌دا، پێشانگه‌ی نۆیه‌می ناوده‌وڵه‌تیی هه‌ولێر بۆ كتێب، رووداوێكی مێژوویی بوو. سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی باری ئابوورریی ته‌نگژه‌دار به‌سه‌ر خه‌ڵكه‌وه دیاره و خاوه‌ن ده‌زگایه‌لی عه‌ره‌بی ده‌یانگوت باژێڕی كتێب له چاو ساڵاندا كزه، به‌ڵام هه‌ر باژێڕێكی به هه‌ڕمێن بوو. خاوه‌ن ده‌زگایه‌كی لبنانی، كه منی بینی هاواری كرد "هه‌ولێری وه‌فادار، هه‌ولێری وه‌فادار". گوتم چۆن؟ گوتی هه‌رچیی هێنابووم هه‌موویم فرۆشت. خۆشه، كه‌واته كوردستان باوه‌ش بۆ زوان و كولتووری عه‌ره‌بی ده‌كاته‌وه. ساڵی پار رووداوی خۆش، عه‌ره‌ب ئایدل بوو، كه نیشانه بوو عه‌ره‌ب باوه‌ش بۆ كورد ده‌كه‌نه‌وه. ئێمه و گه‌لانی هاوسێمان زۆرمان پێویست به باوه‌شی یه‌كتره. بێت و وریا نه‌بین، هه‌ڵه‌ی خوێناویی نێوان كورد و عه‌ره‌ب، وه‌ك رووداوی ئه‌و محه‌مه‌د بدێوییه‌ی له به‌غدا له‌لایه‌ن كوردێكه‌وه هاته كوژتن، رامان ده‌كێشێ بۆ داهاتووێكی لێڵ. كورد له‌و رووداوه‌دا به پێچه‌وانه‌ی نووری مالیكی، به‌رپرسانه هه‌ڵسوكوتی كرد.\nكینه و ده‌مارگرزیی نه‌ته‌وه‌یی ته‌نیا بۆ ئه‌مڕۆ مه‌ترسیدار نییه، بگره بۆ داهاتووش. ئه‌وه له شێوه‌ی چه‌كی كیمیایی یان چه‌كی ناوكه‌ییدایه. هه‌ندێك له‌وانه‌ی وه‌به‌ر ئه‌و چه‌كه كه‌وتوون، رزگاریشیان بووه به‌ڵام نه‌خۆشیی ترسناك له نه‌وه‌یلی داهاتوویاندا به‌ده‌ری داوه‌ته‌وه یان منداڵیان به شێواوی ده‌زێن. كورد ئامانجێكی پیرۆزی له پێشدایه، نابێ به كینه‌ی نه‌ته‌وه‌یی له‌كه‌داری بكا. ئه‌وه كینه‌یه‌كی كوێرانه‌یه.


چەندین چیرۆكی تاڵ هەن.. لەكوردستان ئاشقان باجی جیاوازی ئاین‌و نەتەوە دەدەن\nلەگەڵ ئەوەی وا باس دەكرێت لەكوردستان هیچ كێشەیەكی ئاینی‌و نەتەوەیی بەدی ناكرێت، كەچی هێشتا كێشە ئاینی‌و نەتەوەییەكان گەورەترین بەربەستن لەبەردەمی ئاشقاندا.\nلەناو تەپوتۆزی شەڕو ململانێ سیاسییەكاندا، هیچ كەسێك هێندەی كچان و كوڕانی ئاشق باجی جیاوازیی نەتەوەو ئایین نادەن. چونكە ئەگەر كچ‌و كوڕێك لەكوردستان بەدوو ئاینی جیاوازەوە بیانەوێت بەیەك بگەن، ئەوا زەحمەتییەكی زۆر دەچێژن، هەرچەندە ئەمەیان بۆ نەتەوە جیاوازەكان هێندە بەزەحمەت نییە.\nهاوكێشەكە بەم شێوەیەیە، ئەگەر كوڕو كچێكی موسوڵمان یەكترین خۆش بوێت‌و كەسوكاری هەردوولا رازی بن، ئەوا نە كێشەی ئاینی‌و نە كۆمەڵایەتییی‌و نە یاسایی بەرۆكیان ناگرێت، بەڵام ئەگەر باس‌و خواسەكە گەیشتە سەر دوو ئاینی جیاواز، ئەوا زەحمەتە مەیسەر ببێت.\nبەسەدان كوڕو كچی موسوڵمان‌و مەسیحی هەن لەكوردستان یەكتریان خۆش دەوێت، بەڵام یان چیرۆكەكەیان بێ ئەنجام كۆتایی دێت، یاخود دەبێ سەری خۆیان هەڵگرن عێراق جێبهێڵن بەو ئاواتەی لەوڵاتێكی تر بەسەر ئاستەنگەكاندا زاڵبن.\nخێزانە مەسیحی‌و موسوڵمانەكانی كوردستان لەگەڵ ئەوەی زۆر دۆستی یەكن‌و تێكەڵاوییەكی گەرموگوڕیان هەیە، بەڵام هیچیان ئامادەنین ئەو تێكەڵاوییە بگەێننە ئاستی ژن‌و ژن خوازی، چونكە ئاینی هەردوولایان رێگە بەوە نادات.\nلەئاینی ئیسلامدا ژن‌و ژنخوازی لەگەڵ كەسێكی مەسیحیدا بەجۆرێك دەبێت كچی موسوڵمان بەهیچ شێوەیەك بۆی نییە شوو بەكوڕی مەسیحی بكات، بەڵام كوڕی موسوڵمان بۆی هەیە كچی مەسیحی بهێنێت.\nلای مەسیحییەكانیش بەهەمان شێوە ئامادەنین كچ بەكوڕێكی موسوڵمان بدەن، بۆیە كوڕو كچ لەهەردوو لاوە ناتوانن بەیەك بگەن.\nلەماوەی چەند ساڵی رابردوودا چەندین كوڕی موسوڵمان هەبوون، تەنیا بۆ ئەوەی بەدڵخوازەكەیان بگەن ئامادەبوون بچنە سەر ئاینی مەسیحی، ئەمەش بەپێی ئەو زانیارییانەی لەكەنیسەكانەوە دەست كەوتوون.\nقەشە ئیشیا، قەشەی كەنیسەی مارگۆرگیس لەشاری هەولێر نایشارێتەوە كە داواكاری چەند گەنجێكی كوردی موسڵمانیان رەتكردووەتەوە كە داوای كردووە ببێتە مەسیحیی تا كچە خۆشەویستەكەی كە مەسیحی بووە بخوازێت.\nقەشە ئیشیا بۆ "نیقاش" وتی: " هاوسەرگیریی لەنێوان موسڵمانێك و مەسیحییەكدا، ئەگەری زۆرە كاردانەوەی خراپی لێبكەوێتەوە بۆ بنەماڵەی كچ و كوڕەكەش. نەك هەر ئەوە بەڵكو هەندێكجار بەرەو كوشتنی یەكێك لەو كەسانە پەل بهاوێت."\nهۆكاری رێگەگرتنی قەشە ئیشیا رووداوە ناخۆشەكانی رابردووەو دەڵێت "ژمارەیەك كوردی موسڵمان سەردانیان كردووین تا ببنە مەسیحی، بەشێكیشیان لەبەر ئەوەی كچە خۆشەویستەكەیان مەسیحیی بووە، ویستوویانە هاوسەرگیریی لەسەر ڕێوڕەسمی ئاینی مەسیحیدا بكەن، بەڵام ئێمە ڕەتمانكردووەتەوە، چونكە ئەمە بە كارێكی مەترسیدار دەزانین. پیشتر چەندان چیرۆكی ناخۆش و خەمهێنەرمان هەبوون و نامانەوێ دووبارە ببنەوە"\nلەگەڵ ئەوەی نموونەیەكی زیندوو بە‌ردەست نییە كە مەترسی سەر ژیانی كچ‌و كوڕێكی موسوڵمان‌و مەسیحی دەربخات، بەڵام چەند ساڵێكە چیرۆكێكی زیندووی مەینەتی عاشقانی دینە جیاوازەكان لەیادەوەری خەڵكی كوردستاندا ماوە.\nلەنیسانی ساڵی 2007ی ڤیدیۆی كوژرانی كچێكی ئێزدی بڵاوبووەوە بەناوی (دوعا خەلیل ئەسوەد) كە لەلایەن كۆمەڵێك كەسەوە بەبەرد دەكوژرێت، دوعای حەڤدە ساڵی ئێزدی، دڵخوازی كوڕێكی موسوڵمان بوبوو بۆیە بەو چارەنووسە گەیشت.\nهیچ ئامارێكی رەسمی لەكوردستاندا لەبەردەستدا نییە دەریبخات چەند كوڕو كچی نەتەوەو ئاینە جیاوازەكان لەكوردستان هاوسەرگیریان كردووە، چونكە ئەو هاوسەرگیرییانەی بەرەسمی لەرێی دادگاوە ئەنجام دەدرێت، تیایاندا دادگا نەتەوەو ئاینی كوڕو كچ تۆمار ناكات.\nبەگوێرەی ئاماری دادگای هەولێر، ساڵی پار تا مانگی ئەیلول چواردە هەزارو 909 حاڵەتی هاوسەرگیری ئەنجامدراوەو دوو هەزار و ۲٥۸ حاڵەتی جیابوونەوەش هەبووە، بەڵام هیچ شتێك لەبارەی نەتەوەو ئاینیانەوە بەردەست نییە.\nكچان‌و كوڕانێكیش هەن كە گوێیان بەبەرستە ئاینیی‌و نەتەوەیی‌و مەزهەبییەكان نەداوەو چیرۆكی خۆشەویستی خۆیان تا قۆناغی هاوسەرگیریی بردووە. بەڵام ئەمانە خۆیان ئاشكرا ناكەن‌و ئامادە نین ناوو ناونیشانیان بدركێنن.\nڕێكخراوی یەسنا كە ڕێكخراوێكی تایبەتە بەشوێنكەوتووانی ئاینی زەردەشتی‌و (ئاوات دەریا) یەكێكە لەدامەزرێنەرانی ئەم ڕێكخراوە. بۆ "نیقاش" ئاشكرای دەكات كە "تەنیا لە سنووری پارێزگای سلێمانی، نزیكەی چوار هەزار كەس لای ئەوان فۆرمیان پڕكردووەتەوەو بوون بەزەردەشتی. بەشێكیش لەوانە لە (ئاتەشگا) كە شوێنی عیبادەتی زەردەشتیانە، ڕێوڕەسمی هاوسەرگیرییان ئەنجامداوە. ئەو كەسانەش گوێیان بەوە نەداوە كە رووبەڕووی كیشەی كۆمەڵایەتی دەبنەوە یان نا، بەڵكو بەخواستی خۆیان هاوسەرگیرییان كردووەو جیاوازیی ئاینییان وەلاناوە".\nئەگەر كۆسپ‌و ئاستەنگەكان بۆ كچان‌و كوڕانی ئاینە جیاوازەكان زۆرترو سەختتربن، ئەوا بۆ نەتەوەو مەزهەبە جیاوازەكان رێگرییەكان بەو رادەیە توند نین.\nلەشاری هەولیر پایتەختی هەرێمی كوردستان كە سالانێكە بووەتە ناوەندێك بۆ كۆكردنەوەی ئاوارەكانی ناوەڕاست‌و خوارووی عێراق، دەیان هاوسەرگیریی گرێدراون كە بووك‌و زاوا لە نەتەوەو مەزهەبی جیاوازن. یان چەندین كچ و كوڕ دەستبەرداری ئەشقەكەیان بوون لەبەر ئەوەی مەزهەب‌و نەتەوەیان لەیەكتر جیاواز بووە كە هەركام لەو كەسانە چیرۆكی تایبەتی خۆی هەیە.\nتەنیا داود (٢٥ ساڵان) دانیشتووی گەڕەكی كورانە لەشاری هەولێر، دوو ساڵ لەمەوبەر وەكو خۆبەخشێك دەچێتە یەكێك لەو كەمپانەی كە ئاوارەكانی ئەنباری لی نیشتەجێكراوە لە نزیكی هەولێر و لەوێ ئاشقی یەكێك لە كچە ئاوارەكان دەبێت.\nتەنیا چیرۆكی ئاشقبوونی ئەو كچە عەرەبە بۆ "نیقاش" دەگێڕێتەوە " هاوسەرەكەم ئەسما ئاوارەیەكی ناو كەمپی كەورگۆسك بوو، من وەك خۆبەخشێك رەوانەی ئەوێ كرابووم، كاتێك چاوم بە ئەسما كەوت سەرسام بووم بە جوانیەكەی. بیرم لەوە نەكردەوە ئەو سەر بە چ ئاین و نەتەوەیەكە تەنیا دەمویست بزانم رازی دەبێت بە هاوسەرگیریی نێوانمان. ئاستەنگەكانمان تێپەڕاند و ئێستا زۆر ئاسوودەین پێكەوە"\nبەڵام نیگار ئاری كە كچە خوێندكاری زانكۆی سەلاحەدینە كە ئاشقی سەمیر عەبدولرەحمانی بە ڕەگەز عەرەب دەبێت، شتەكە بڕێك قورسترە. چونكە مێردێكی عەرەب بۆ خزم و كەسەكانی ئەو، قبوڵكردنی ئاسان نییە. بەڵام ئەوانیش ئەو ئاستەنگە تێدەپەڕێنن.\nنیگار بۆ "نیقاش" وتی: "ساڵی یەكەمی كۆلێژ من‌و سەمیر یەكترمان خۆشویست. خۆشەویستییەكەمان گەیاندە قۆناغی هاوسەرگیریی و ئێستا دەزگیرانی یەكترین."\nبۆ كچێكی كورد لە هەولێری پایتەختی هەرێم بژی كە مانگی ئەیلولی ئەمساڵ هەولێر بووبووە ناوەندی بڕیارەو بانگەشەی ریفراندۆمی جیابوونەوەی كوردستان لە عێراق، ئاسان نییە نەكەوێتە ژێر ململانێ و كیشە سیاسییەكانی نێوان بەغدا و هەرێمەوە كە ناوەڕاستی مانگی ئۆكتۆبەر، شەڕ و هێرشبردنی سەربازیشی تێكەوت.\nنیگار دەڵێ: "ئەو كاتانەی كێشە دەكەوێتە نێوان سیاسییەكانی عێراق و كوردستانەوە، ئەوا من و سەمیریش دابەش دەبین بۆ دوو بەرەی ناكۆك، بەڵام دواتر لەگەڵ دامركانەوەی كەفوكوڵی سیاسییەكان، ئەوا ئێمەیش دیسان ئاشت دەبینەوە و خۆشەویستی باڵ دەكیشێتەوە بەسەر پەیوەندییەكەماندا".\nپارتی لەسەر مەحمود سەنگاوی رەخنەی توند لەیەكێتی دەگرێت\nبەفشاری سێ قۆڵی‌و سێ بەرەیی. هەژموونی ئێران لە سوریا بچوك دەبێتەوە\nكلیلی بەشداریكردن لەحكومەت\nیەكێتی جەخت لەجێبەجێكردنی داواكارییەكانی لەسەر كەركوك دەكاتەوە\nحەشدی شەعبی ناڕازییە\nحیزبە كوردییەكان ناكۆكییە ناوخۆییەكانیان بۆ كەركوك گواستۆتەوە\nئەردۆغان بیانووی بەدەستەوە داوە.. داوای دەركردنی توركیا لەناتۆ دەكرێت\nئەردۆغان دوو بژاردەی "تاڵ" دەخاتە بەردەم جەنەڕاڵەكانی لەناتۆ\n"بی ئێم دبلیو" ئۆتۆمبیلێكی خێزانی دروست دەكات (+وێنە)\nپارتی لەسەر مەحمود سەنگاوی رەخنەی توند لەیەكێتی دەگرێت\nڤیدیۆ.. مێركڵ لەپێشوازی سەرۆكی ئۆكرانیا دەكەوێتە دۆخێكی خراپەوە\nبەفشاری سێ قۆڵی‌و سێ بەرەیی. هەژموونی ئێران لە سوریا بچوك دەبێتەوە\nگەردەلولی نوێی بیابان\nئەمەریكا چۆن شەڕی ئێران دەكات؟


دوو چه‌كداری باڵای "ده‌وڵه‌تی ئیسلامی" (داعش) كه به‌شداربوون له چه‌ندین تاوانی جیاوازدا له‌كاتی ده‌ستبه‌سه‌رداگرتنی موسڵدا له‌نێوان ساڵه‌كانی 2014 و 2016، له گوندێكی نزیك موسڵ ده‌ستگیركران، پۆلیسی نه‌ینه‌وا سێشه‌ممه (5 شوبات) رایگه‌یاند.\nعه‌قید جه‌مال حه‌مدانی له پۆلیسی موسڵ به دیارونای وت: "فه‌یاز عوقه‌یدی و سه‌عد ناسی، دوو تیرۆریست كه ئازاری خه‌ڵكیانداوه و خوێنیان رشتووه له كاتی داگیركردنی موسڵدا له‌لایه‌ن داعشه‌وه، ده‌ستگیركران له ئۆپه‌رسیۆنێكدا كه له‌لایه‌ن هێزی ئۆپه‌راسیۆنه تایبه‌ته‌كانه‌وه ئه‌نجامدرا."\nناوبراو وتی چه‌كداره‌كانی داعش ده‌ستگیركران له دوو ئۆپه‌رسیۆنی جیاوازدا له گوندی سه‌عده، باشوری خۆرئاوای موسڵ.\nناوبراو وتی: "چه‌ند ناسنامه‌یه‌كی ساخته له شوێنه‌كه‌یان دۆزرانه‌وه، له‌نێویاندا ناسنامه‌یه‌كی رێكخراوێكی مرۆیی كه بوونی نیه." وتیشی دوو ره‌شاش و نارنجۆكێكیش دۆزرانه‌وه.\nهێزه‌كانی عێراق 3 حه‌شارگه‌ی داعش ده‌دۆزنه‌وه له كه‌ركوك\nهێزه ئه‌منییه‌كان 11 چه‌كداری داعش ده‌ستگیرده‌كه‌ن له حه‌مام عه‌لیل\nهێزه‌كانی عێراق 4 چه‌كداری دعش ده‌ستگیرده‌كه‌ن له موسڵ


مەولانا خالیدی نەقشبەندی - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\n(ڕەوانەکراوە لە مەولانا خالیدەوە)\nخالید ئەحمەد ئاغا حوسەین\n(١٧٧٩-0٦-0٧) ٧ی حوزەیرانی ١٧٧٩\nمەلا شێخ خالیدی شارەزووری ناسراو بە مەولانا خالید یا خالید بەغدادی (لەدایکبووی ٧ی حوزەیرانی ١٨٢٧–مردووی ١٧٧٩) کە نازناوی «ضیاءالدّین» و «ذی الجناحین» یشی ھەبووە، زانای ئاینی و سۆفیی کورد بووە. ئەو لە ھیندستان لای شا عەبدوڵڵا دیھلەوی فێری تەریقەتی نەقشبەندی دەبێ و دەگەڕێتەوە بۆ کوردستان و عێراق و پەرە بەو تەریقەتە دەدات و ڕێبازی خالیدی دادەمەزرێنێت. لە یادی ١٨٢ ساڵەی مەولانا خالید، لە ٢٧ی نیسانی ٢٠٠٩دا دیدارێکی جیھانی لە سلێمانی بەڕێوە چوو. بە فارسی و کوردی شێعر و پەخشانی لێ بەجێ ماوە. زۆربەی شێعرە کوردییەکانی بە گۆرانین، بەڵام پەخشان و شیعری سۆرانیشی ھەیە.\n١.١ مەولانا و تەسەوف\n٣ ستایش بۆ مەولانا خالید\n٥ خوێندنەوەی زۆرتر\nمەولانا خالید کوڕی ئەحمەد ئاغا کوڕی حوسەینە و لە تیرەی جافی مکایلییە. دایکی ناوی فاتمەیە و لە سەییدەکانی پیر خدرییە. لە ساڵی ١١٩٣ ی کۆچی‌دا لە شارۆچکەی قەرەداغ لە دایکبووە و بە منداڵی ھەر لەوێ خوێندوویەتی. لە تەمەنی لاوێتییدابە فەقێیەتی چووە بو سلێمانی و لە لایەن شێخ محەممەد قەسیمی سنەیی ئیجازەی وەرگرتوە. کاتێ سەیید عەبدولکەریمی بەرزنجی مامۆستای خۆی لە ساڵی ١٢١٣ دا، کۆچی دوایی دەکا، مەولانا بە فەرمانی عەبدوڕەحمان پاشای بابان لە جێی دادەمەزرێ و دەست دەکا بە دەرس وتنەوە و ناوبانگ دەر دەکا. لەو ماوەیەدا کە خەریکی تەدریس بووە، ھەمیشە موشتاق بووە مورشدێکی ڕۆحی بدوزێتەوە و تەسەووفی لێ وەربگرێ.\nمەولانا و تەسەوف[دەستکاری]\nمەولانا لە ساڵی ١٢٢٠ دا لە ڕێگای شامەوە دەچێ بۆ حەج. کەسێک لەو سەفەرەدا تێی دەگەیەنێ کە بۆ فێربوون تەسەووف دەبێ بچێ بۆ ھیندستان. ماوەیەک دوای گەڕانەوە لە حەج بەرو ھیندستان بە ڕێ دەکەوێ، لە ڕێگای تاران و خۆراسانەوە دوای پتر لە ساڵێک دەگاتە دیھلی و شا عەبدوڵڵا دیھلەوی لە گەورەکانی تەسەووف دەبینێ. لە ماوەی پێنج مانگدا ئەوندە لە لای شا عەبدوڵڵا خۆشەویست دەبێ کە کەس بە پایەی ئەو ناگا. دوای سەرکەوتن لە پلە و پایەکانی تەریقەت، شا عەبدوڵڵا ئیجازەی ئیرشادی لە ھەر پێنج تەریقەتی نەقشبەندی، قادری، سوھرەوەردی، کوبرەوی و چەشتیدا پێ دەدا و دوای ساڵێک بە فەرمانی شا عەبدوڵڵا دەگەڕێتەوە بۆ کوردستان. لە سالی ١٢٢٦ دا دەگاتەوە سلێمانی. پاش ماوەیەک حەسانەوە دەچێ بۆ بەغدا و پێنج مانگ لە بارەگای غەوسی گەیلانیدا دەمێنێتەوە و دیسان دەگەڕێتەوە بۆ سلێمانی، ئەمجار دەست دەکا بە ئیرشادی موسوڵمانان بۆ تەریقەتی نەقشبەندی. ھاوینان چووە بو ھەورامان و ھەر لەو سەفەرانەدا شێخ عوسمان سیراجەددین بە خزمەتی گەییوە و خەریکی سولوکی تەریقەت بووە.\nمەولانا لە سالی ١٢٢٨ی کۆچی‌دا بۆ جاری دووھەم چووتە بەغدا و دوای چەند ساڵ گەڕاوەتەوە بۆ سلێمانی و ماوەی شەش ساڵ لەوێ ماوەتەوە. لە ئاخردا دەبینێ کە دۆخی سلێمانی بە ھۆی کێشە و ناکۆکی لە ناو بابانەکاندا ناخۆش بووە و لە سالی ١٢٣٦دا بۆ جاری سێھەم دەچێ بۆ بەغدا، دوای دوو ساڵ مانەوە، بەرەو شام بەڕێ دەکەوێ و لە ساڵی ١٢٣٨ی کۆچیدا دەگاتە ئەوێ.\nدوای حەسانەوە لە شام، بە مەبەستی زیارەت، سەفەرێکی قودس دەکا. لەوێش زۆر لە زانایان و پیاوماقووڵان و خەڵکی تر دەبن بە موریدی. کە لە قودسەوە بۆ شام دەگەڕێتەوە تا ساڵی ١٢٤١ خەریکی دەرس گوتنەوە بە فەقێکان دەبێ. لەو ساڵەدا دیسان سەفەری حەج دەکا.\nساڵێک دوای گەڕانەوە بۆ شام، واتا لە سالی ١٢٤٢ی کۆچیدا، شەوی چوارشەممە ١١ی مانگی ذی‌القعدە تووشی نەخۆشی تاعوون دەبێ و لە شەوی جومعە سێزدەی ھەمان مانگدا لە نێوان نوێژی شێوان و خەوتناندا ژیانی کۆتایی پێدێ.\nمەولانا، کتێبی زۆری نووسیوە و ھەروەھا بە کوردی و فارسی و عەرەبی شیعری گوتوە کە زۆربەی شیعرەکانی پاڕانەوە لە خوا و پێغەمبەر و مەدحی پیاوچاکانن. لە نموونەی شیعرەکانی مەولانا خالید کە پیرەمێردی شاعیر وەریگێڕاوەتە سەر زمانی کوردی، ئەم پارچەیە خوارەوەیە:\nمژدە ئەی یاقوبی دڵ وا یوسفی کەنعان گەیشت بۆ خەمی بێ ئینتیھای دووری، دەمی پایان گەیشت\nبێرە دواوە، گیان لەسەر لێوم کە یاری نازەنین ھەروەکو عیسای مەریەم بۆ عیلاجی گیان گەیشت\nکێوی خەم، با، با، لەناوی با، ئەوا بادی صەبا ھات لە تەکیا بۆنی تۆزی مەقدەمی جانان گەییشت\nدڵ کە گیرابوو لەداخی دووری یا ڕزگاری بوو چونکو دەنگی پێکەنینی ئەو گوڵی خەندان گەییشت\n(خالبد!) ئەی مورغی گوڵستانی وەفا، ناڵەت نەبێ وا بەھار بۆ گیانی سەرما بردەڵەی زستان گەییشت\nستایش بۆ مەولانا خالید[دەستکاری]\nمەحوی لە یەکێک لە قەسیدە ناوازەکانیدا وەسف و ستایشی مەولانا خالید دەکات، ئەمەی خوارەوە چەند دێڕێکی ئەو قەسیدەیەی مەحوییە لە ژێر ناوی (ستایشی مەولانا خالید):\nدڵم ئەمشەو نەخۆشی نیسبەتی چاوێکی بیمارە جگەر غەڵتانی خوێنی حەسەتی لێوێکی خونخوارە\nسەرم شێواوی شێوەی فیتنە ھەڵگرسێنی شۆخێکە حەواسم تەفرەقەی عیشوەی دڵ ئاشووبێکی عەییارە\nخەیاڵی زوڵفی دەرناچێ لە دڵ تا دەرنەچێ ڕۆحم سپێراوە خەزێنەی بەختی ئێمە بەو سیامارە\nلە شینی فیرقەتی ئەودا ئەوەندە ئەشکی سوورم ریت بەدەوری جێگەما تا بڕ دەکاتن دیدە، گوڵزارە\nلە بۆ سەیرانی باغ و سەبزە تەکلیفم مەکەن یاران کە سەبزە و گوڵ لە چاومدا بەبێ ئەو ھەر خەس و خارە\nنەمامی قامەتی پەروەردەی ئاوی دیدەکەی من بوو کەچی گوڵچینی باغی وەسڵی ئەو ئێستاکە ئەغیارە\n^ "Özdalga, E. (1999). Naqshbandis in western and central Asia. Istanbul: Numune Matbaasi." (PDF).\n^ دیداری مەولاناخالیدی شارەزوری نەقشبەندی بەرِێوەچوو Archived ٢ی ئایاری ٢٠٠٩, لە وەیبەک مەشین.، پەیامنێر\n^ Malmisanij, M. (2006). The past and the present of book publishing in Kurdish language in Turkey. Istanbul.\nڕۆحی مەولانا خالید، دیوانە شیعر، وەرگێڕانی/ پیرەمێرد، ئامادەکردن و لێکۆڵینەوەی/ مەحمود ئەحمەد محەممەد\nدیوانی مەحوی، لێکۆڵینەوە و لێکدانەوەی؛ مەلا عەبولکەریمی مودەریس و موحەممەدی مەلا کەریم\nژیاننامەی حەزرەتی مەولاناخالید، بڵاگی تەسەوف و تەریقەتی نەقشبەندی\nمەولانا خالیدی نەقشبەندی، وێبگەی سەرفرازان\nکتێبی مەولاناخالید و تەریقەتی نەقشبەندی، نوسینی: سەید محەممەد تاھیر ھاشمی، وەرگێڕانی لە فارسییەوە: دلێر میرزا، ٢٠٠٣، خانەی وەرگێڕان\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=مەولانا_خالیدی_نەقشبەندی&oldid=758452»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٢٢:١٦ی ١ی ئازاری ٢٠٢١ نوێ کراوەتەوە.


ساڵەکان و ژمارەکان\n18:43 - 15 بەفرانبار 2720\nزۆرجار لە لێکدانەوە و باسە سیاسی و کۆمەڵایەتی و ئابوورییەکاندا، ژمارەکان بە جۆريک دەردەچن کە ڕەنگە بیر و هزر بەلای ئەوەدا بکێشن کە ڕەنگە شتێکی سەیر و جێگای سەرسووڕمان ڕوو بدەن.\nبۆ وێنە گەر ڕێکەوتی ڕۆژ و ژمارەی مانگەکە یان لە حاڵەتێکی تایبەتدا ژمارەی ساڵەکەش وەکوو یەک دەر دەچن، شتەکە سرنجڕاکێشتر دەبێ و چاوەڕوانیی ڕوودوای سەیر لە مێشکی مرۆڤدا درووست دەبێ. بۆ وێنە پێت وایە کە ڕۆژی ١٠ لە مانگی دە سەیرە یان گەر ڕۆژی نۆ و مانگی نۆ لە ساڵی نەوەد و نۆ گەیشت ئیدی ئەگەری ڕووداوی سەیر زۆر دەبێ.\nئەمانە لە مێشکی مرۆڤەوە سەرچاوە دەگرن کە ژمارە و ڕێکەوت و ڕێکوپێکیی ژمارەکانی بەلاوە سەیرە و لە سەرتاسەری مێژوودا مرۆڤ لە کۆمەڵگای جیاوازدا تەنانەت هەندێ ژمارەی پێ پیرۆز بووە و تەنانەت هەندێ ژمارەشی بە وەیشوومە ناو بردووە!\nبەڵام ساڵێک کە تازە دەستی پێ کردووە، واتە ساڵی ٢٠٢١ی زایینی ساڵێکی گرنگ و چارەنووسسازە؛ نەک لەبەر ئەوەی بیست و بیست و یەک وەداوی یەک کەوتوون، بەڵکوو لەبەر ئەوەی ساڵانی ڕابردوو هەندێ شت ڕوویان داوە و لەمساڵدا کاتی دەرکەوتنی هەندێ لە ئاکامەکانی دەگا و لە ڕاستیدا ئیمکانی دەرکەوتنی ئاکامەکان و کاریگەریی ڕووداوەکانی پێشوو زۆرتر دەبێ.\nلە لایەکی دیکەوە، کاتی هاتنەئارای هەندێ بریار و یەکلاکردنەوەی هەندێ پرس، بەتایبەت لە بواری سیاسی و ئابووریەوە دەگات کە وای لێ دەکا، ساڵی داهاتوو، ساڵێکی گرنگ و سرنجڕاکێش بێ.\nلە ساڵی داهاتوودا، دوای بڕیارە ستراتێژیکەکانی ئامریکا بۆ چۆنیەتیی بڵاوەپێکردنی هێزەکانی لە جیهان و ناوچەی ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاست، ڕەنگە هەندێ لە ململانێ و گۆڕینی باڵانسی هێزەکاندا بەرەو ڕوونبوونەوەی سنووری ململانێکان بڕۆن و هەمووکات لە سنووری شتەکاندا ئاڵۆزی دێتە پێش!\nلە لایەکی دیکەوە ململانێ و کێشەی نێوانی ڕێژیمی کۆماری ئیسلامی و ڕۆژاوا و هەروەها چارەنووسی هەندێ لە کێشەی دەسەڵات و ململانێی هێز لە ئاستی نێوماڵی سەرانی ڕێژیمدا، کە لە سناریۆی سەرۆککۆماریی ڕێژیمدا خۆی دەردەخا، ڕەنگە لە سەر چارەنووسی ڕێژیم کاریگەریی دیاری هەبێ.\nلە هەموو ئەمانەش گرنگتر، کاریگەریی بێکاری و دابەزینی نرخی نەوت و تێکشکانە ئابوورییەکان دوای پەتای کۆرۆنا، لە ساڵی داهاتوودا، کاریگەرییەکانیان زیاتر لە ناوچە دەردەخەن و ڕەنگە وەکوو دوای زۆر پەتا و بێکاری لە مێژووی جیهاندا، تۆفانێکی دیکە هەڵ بکا و گێژەڵووکەی ڕووداوەکان زۆر چارەنووسی چاوەڕواننەکراو وەدی بێنن.\nئەوەندەی لەسەر ئێمەیە، لە ناوچەیەکی ستراتێژیکدا و لە جوغرافیایەکی تەنراو لە ئاڵۆزیدا، چۆن خۆمانی بۆ ئامادە دەکەین و چ مۆرکێک لە ڕووداوەکان دەدەین؟


سەردانی پاپای ڤاتیکان بۆ عێراق - SAHAR KURDISH (Sorani)\nئادار 06, 2021 00:42 Asia/Tehran\nسەردانەکەی «پاپا فرانسیس » بۆ عێراق و پێداگرتن لە سەر ئیدانەکرانی تیرۆریزم و پێکەوەژیان لە نێوان ئایینەکان لە ماوەی ساڵانی ئەم دواییە.\nسەردانەکەی «پاپا فرانسیس » بۆ عێراق و پێداگرتن لە سەر ئیدانەکرانی تیرۆریزم\nئێستاکە «پاپا فرانسیس» لە گەشتێکی دەگمەن دا بۆ عێراق بەتەمایە وێڕای ئیدانە کردنی توندوتیژی و ھاودەردی لەگەڵ قوربانیانی تیرۆریزم، بەستێن بۆ پێکەو.ەژیانی نێوان ئایینەکان خۆش کات.\nڕابەری کاسۆلیکەمانی جیھان لەم گەشتە مێژووییەی بۆ عێراق ، وێڕای ڕێزگرتن لە قوربانیان و لێقەوماوانی ساڵانی شەڕی دژی داعش، وتی: وەکوو زیارەتکاری ئاشتی سەردانی ئەم وڵاتەی کردووە.\nپاپا وێڕای ڕێزگرتن لە کەمینەی ئێزدییەکانی ئەم وڵاتە، جەختی لەوەش کردەوە کە، ئێزدیەکانیش ئازاری زۆریان چەشت. پاپا تیشکی خستە سەر ئەوەش کە داعش وێڕای قەڵاچۆی کۆمەڵێکی زۆری کریستیانەکان لە ناوچە جۆربەجۆرەکانی عێراق، ژمارەیەکی زۆری کلیساکانی لە عێراق دا کاول کرد کە بڕێکیان بایەخی مێژوویی ھەرەباڵاشیان ھەبوو.\nئامانجێکی دیکەی پاپا لەو سەردانەی بۆ عێراق پێکھێنانی پێکەو.ەژیانە لە نێوان ئایینەکانداو لەم ئاراستەیەش دا بڕیارە سەردانێکی «ناسریە»ی باشووری عێراق بکات ھەتا لە زێدەکەی حەزرەتی ئیبراھیم(ع) واتە «ئوور» لەگەڵ کەسایەتییە ئایینییەکانی ئایینزا جۆربەجۆرەکانی ئەم وڵاتە کۆ ببێتەوە.\nزێدەکەی حەزرەتی ئیبراھیم(ع) واتە «ئوور» له عێراق\nگرینگترین بەشی ئەم گەشتەش خۆی لە دیداری نێوان ڕابەری کاسۆلیکەکانی جیھان و حەزرەتی ئایەتوڵڵا «سەیید عەلی سیستانی»مەرجەعی باڵای شێعەکانی عێراق دا دەبینێتەوە. ئەم دیدارە بە شێوەی تایبەتی و لە شاری پیرۆزی نەجەف دا ئەنجام دەگرێت.


كۆبوونەوەی هاوبەشی یەكێتی و پارتی و یەككگرتووی ئیسلامی كۆتاییهات و بەرپرسێكی باڵای یەكگرتوش ڕایدەگەیەنێت "بەشداری كۆبوونەوەی پەرلەمان دەكەین".\nدوای دوو كاتژمێر كۆبوونەوەی هاوبەشی یەكێتی و پارتی و یەككگرتووی ئیسلامی كۆتاییهات و لە كۆنگرەیەكی ڕۆژنامەوانیدا هادی عەلی، سەرۆكی ئەنجوومەنی سیاسی و جەماوەریی یەكگرتووی ئیسلامی كوردستان لە كۆنگرەیەكی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند "سبەی پەرلەمان كارا دەكرێتەوە و وەك یەكگرتوو بەشداری كۆبوونەوەی پەرلەمان دەكەین".\nوتیشی "لەگەڵ ئەوداین سەرجەم لایەنەكان بەشداربن لە كاراكردنەوەی پەرلەمان و پرۆسەی سیاسی بخرێتەوە گەڕ".\nسەبارەت بە ناوەرۆكی كۆبوونەوەی ئەمڕۆیان لەگەڵ پارتی و یەكێتی ناوبراو ئاشكرایكرد داوامانكردوە ناوەرۆكی ڕیچككەوتنی پارتی و یەكێتی ئاشكرا بكرێت و ئەوانیش پێیان ڕاگەیاندووین "یەكێتی و پارتی لەسەر ئەو 7 خاڵە ڕێككەوتوون كە بۆ لایەنە سیاسیەكان و ڕای گشتیان ئاشكراكردەوە".\nكۆبوونەوەی شاندی یەكێـتی و پارتی لەگەڵ یەكگرتووی ئیسلامی لە مەڵبەندی یەكگرتوو لە هەولێر بەڕێوەچوو.\nشاندی یەكێتی پێكهاتوون لە مەلا بەختیار بەرپرسی دەستەی كارگێڕی مەكتەبی سیاسی یەكێتی و (سەعدی پیرە، شۆڕش ئیسماعیل و ڕزگار عەلی) ئەندامانی مەكتەبی سیاسی یەكێتی و بێگەرد تاڵەبانی ئەندامی سەركردایەتی یەكێتی و سەرۆكی فراكسیۆنی یەكێتی لە پەرلەمان.\nهەروەها شاندی پارتی لە نێچیرڤان بارزانی جێگری سەرۆكی پارتی دیموكراتی كوردستان و فازڵ میرانی سكرتێری مەكتەبی سیاسی پارتی و هەریەكە لە (ئازاد بەرواری و ڕۆژ نوری شاوەیس) ئەندامانی مەكتەبی سیاسی پارتی دیموكراتی كوردستان پێكهاتوون.\nئه‌م بابه‌ته 741 جار خوێنراوه‌ته‌وه


ئەوەی لەبارەی پێشەوا (عەلی كوڕی ئەبی تاڵیب) نەتزانیوە - Yeane.Org ماڵپەری یانی\nئەوەی لەبارەی پێشەوا (عەلی كوڕی ئەبی تاڵیب) نەتزانیوە\n1. ناوی (عەلی كوڕی ئەبی تاڵیب) ەو دایكی ناوی (فاتیمەی كچی ئەسەدی هاشم) ەو باپیری ناوی (عەبدولـموتەلیب) ە.\n2. سێ برای هەبووە بەناوەكانی (تاڵیب و عەقیل و جەعفەر) و دوو خوشكی هەبووە بەناوەكانی (ئوم هانی و جومانە).\n3. لەرۆژی هەینی مانگی رەجەبی ساڵی (23) ی پێشی كۆچ، كە دەكاتە ساڵی (600) ی میلادی لەدایك بووە، (30) ساڵ لە پێغەمبەری سەردار (صلی الله علیه وسلم) بچووكترە.\n4. چەند خێزانێكی هەبووە، بەڵام لەناودارترینیان (فاتیمەی زەهرایە) كە دەكاتە كچی پێغەمبەری سەردار (صلی الله علیه وسلم).\n5. كوڕەكانی ناویان (حەسەن و حوسێن و موحەمەدو عەمرو عەباس و جەعفەرو عوسمان و عەبدولڵاو موحەمەدی بچووك كە نازناوی (ئەبی بەكر) بووە، لەگەڵ عوبەیدولڵاو یەحیا).\n6. كچەكانی ناویان (زەینەبی گەورەو زەینەبی بچووك كە نازناوی (ئوم كەلسوم) یش بووە، لەگەڵ روقیەو ئوم حەسەن و رەملەو نەفیسەو روقیەی بچووك و ئوم هانی و ئوم كیرام و ئومامەو ئوم سەلەمەو مەیمونەو خەدیجەو فاتیمە).\n7. لەمێژووی ئیسلامی یەكەم منداڵ بووە كە موسڵمان بووە، زۆربەی كاتەكانی یاوەری پێغەمبەری سەردار (صلی الله علیه وسلم) بووە.\n8. یەكێكە لەو (10) هاوەڵەی پێغەمبەری سەردار (صلی الله علیه وسلم) كە موژدەی بەهەشتیان پێدراوە.\n9. پێغەمبەری سەردار (صلی الله علیه وسلم) نزای پاراوی زمان و بەهێزی دڵی بۆ كردووە.\n10. بەشداری هەموو شەڕەكانی سەردەمی پێغەمبەری كردووە، جگە لە شەڕی تەبووك نەبێت.\n11. دوای كۆچی دوایی پێغەمبەری سەردار (صلی الله علیه وسلم)، پێشەوا (عەلی كوڕی ئەبی تاڵیب) پەیمانی خەلافەتی بۆ پێشەوا (ئەبوبەكری سدیق) و دواتریش بۆ پێشەوا (عومەری كوڕی خەتاب) و دواتریش بۆ پێشەوا (عوسمانی كوڕی عەففان) داوە.\n12. كەسێك بەناوی (عەبدولرەحمانی كوڕی مەلجەم) لەمزگەوتی كوفەو لەنوێژی بەیانی پەلاماری پێشەوا (عەلی كوڕی ئەبی تاڵیب) ی داوەو بەهۆی سەختی برینەكەیەوە لە (رەمەزانی ساڵی 40 ی كۆچی) كۆچی دوایی دەكات و لەتەمەنی (61) ساڵی دەگەڕێتەوە بەر بارەگای خوای گەورە.\nئايا تا ئێستا ئه‌وه‌ت زانيوه؟\nژيان نامەى ئازیزمان پێغــەمبەر ﷺ\nگەنجێکى مسوڵمانى ڕوسى لەسەر ئیسلام بزانە چۆن هەمووانى بێ دەنگ کرد


کەى چارەسەرى کۆرۆنا دەدۆزرێتەوە؟\n34366 جار خوێندراوەتەوە\nلەبارەى دۆزینەوەی چارەسەرى ڤایرۆسى کۆرۆناوە ڕێکخراوى تەندروستى ڕایگەیاندووە، دواى ٦٠ ڕۆژ لە زانینى پێکهاتەى جیناتى ڤایرۆسەکە، دەستکراوە بە تاقیکردنەوەى چەند ڤاکسینێک بۆ چارەسەرى ڤایرۆسەکە.\nماڵپەڕى بى بى سى بڵاویکردووەتەوە، ڕێکخراوى تەندروستى جیهانى باس لەوە دەکات کۆمپانیاکانى دەرمان هەنگاوى گرنگ و زۆریان بڕیوە بۆ دۆزینەوەى چارەسەرى کۆرۆنا، تێدروس ئەدهانۆم سەرۆکى ڕێکخراوەکە رایگەیاندووە، دواى ٦٠ ڕۆژ لە لێکۆڵینەوە و زانینى پێکهاتەى جیناتى ڤایرۆسى کۆرۆنا، لێکۆڵینەوەکان بۆ دۆزینەوەى ڤاکسینێکى دژەڤایرۆسەکە دەستیانپێکردووە و کۆمپانیاکانى دەرمان چەندین تاقیکردنەوەیانکردووە و هەوڵى ئەوەدەدەن لە نزیکترین کاتدا چارەسەرەکە بدۆزنەوە.\nلەوچوارچێوەیەشدا، هەفتەى رابردوو دامەزراوەى کایسەربیرمانینتی ئەمریکى بۆ توێژینەوەکان دەرمانێکى لەسەر چوار خۆبەخش تاقیکردەوە، لەئێستاشدا توێژەرەوان چاوەڕوانى ئەنجامى ئەو تاقیکردنەوە و چەندین تاقیکردنەوەى دیکەن لە جیهاندا.\nزاناکانیش پێیانوایە چارەسەرەکە لە چەند مانگى داهاتوودا بەردەستدەبێت.\nئەوەش لە کاتێکدایە، ڤایرۆسى کۆرۆنا سەرەتا لە وڵاتى چین بڵاوبووەوە و زیاتر لە ٨٠ هەزار کەس لەو وڵاتە توشى ڤایرۆسەکە بوون و زیاتر لە سێ هەزار کەسیش بەوهۆیەوە گیانیان لەدەستدا. لە ئێستاشدا ڤایرۆسەکە لەو وڵاتە کۆنتڕۆڵکراوە و لەبەرامبەردا بە وڵاتانى ئەوروپا و ڕۆژهەڵاتى ناوەڕاستدا بڵاوبووەتەوە، ئیتاڵیا و ئیسپانیا و ئێرانیش لە ڕیزى پێشەوەى وڵاتانن لە زۆرى ژمارەى توشبوون تێیاندا.


وەک چۆن حەز بە خۆشگوزەرانی و ئاشتی دەتوانن دوو تایبەتمەندیی مرۆڤ بن، دڵنیایی و متمانە تایبەتمەندییەکی تری ئەون. بەڵام دڵنیایی و متمانە تەنیا بواری ژیانی رۆژانە و پێداویستییە مادییەکان ناگرێتەوە، بەڵکو هەڵدەداتە بەشی بیروباوەڕیش. واتە مرۆڤەکان بەگشتی حەزدەکەن هەمیشە دڵنیابن لەوەی بیروباوەڕیان پێی هەیە وەک راستیی حاشاهەڵنەگر لە قەڵەمی بدەن و کەس گومانی لێ نەکا. متمانە و دڵنیایی لە بواری بیروباوەڕدا کەمتر نیە لە دڵنیایی و متمانە لە بواری ژیانی ماددی و رۆژانەدا، بەڵام کێشە لەوەدایە دڵنیایی و متمانەی مرۆڤەکان دەکەوێتە گێژاوەوە و شەپۆلی دڵەڕاوکێ و نادڵنیایی لێی دەئاڵێ و لە گەڵ خۆی دەیبا! ئەمەیش لە لایەن ئەو کەسانەوە سەرهەڵدەدات وا بە شێوازێکی تر بیردەکەنەوە و خاوەن روانگەی ترن.\n'جان ستوارت میل' لە کتێبی 'سەبارەت بە ئازادی'دا دەڵێ "دڵنیایی مرۆڤ تا سەر نیە، ئەمە بە توش کێشەوە دەبێ کاتێک مرۆڤی تر پەیدادەبن و بە بۆچوونی تر ئەم دڵنیاییە دەخەنە بەر گومانەوە."\nلێرەوە ئیتر نادڵنیایی و بێ متمانەیی سەرهەڵدەات و مرۆڤ لە قاوغی ئارامیی خۆی فڕێ دەدرێتە دەرەوە.\nئەگەر مرۆڤ ئیزنی هەبێ و یاسا و نەریت دەرفەتی بدا ئەوا هەمیشە دەتوانێ هەموو بیروباوەڕێک بداتە بەر رەخنە و راستی و دروستیی موتڵەقی بخاتە ژێر پرسیارەوە. ئەگەر ئەم ئیزنەیش هەبێ مانای ئەوەیە هیچ مرۆڤێک ناتوانێ تا سەر پێی وابێ بیروباوەڕەکەی بێ خەوش و بێ عەیبە ئەگەرچی بیروباوەڕەکەی پشت ئەستور بێ بە گەورەترین فیلسووفەکان و بە بەهێزترین ئایینەکان. لە راستیدا توانای ئەقڵیی و رەخنەیی مرۆڤ وەهایە کە دەتوانێ نیشانەی پرسیار بخاتە سەر هەر چەشنە بیروباوەڕێک و لەگەڵ پرسیار و کێشەی گرینگ رووبەڕووی بکاتەوە.\nبەڵام مرۆڤ بۆ ئەوەی دڵنیایی و متمانەی نەکەوێتە ژێر پرسیارەوە، چی دەکا؟ بە گشتی دەکرێ دوو رێگا بگرێتە بەر: یەکەم، دەرفەت نەدان بە کەسی بەرامبەر بۆ رەخنەگرتن (لە رێگای ترساندن، تۆقاندن و دەرکردنی یاسای قەدەغە و هەروەها هەڕەشەی کوشتن و زیندانی کردن)، دووهەم، لە رێگای دامەزراندنی سیستمێکەوە کە تێیدا تەنیا یەک حەقیقەت بەرجەستە و موتڵەق بکرێتەوە و هەموو دام و دەزگا رێکلامەیی و پەروەردە و خوێندنیش بچنە پشت ئەم هەڵوێستەوە. بەڵام کێشەی مرۆڤ ئەوەیە وەها هەڵوێستیکیش ناتوانێ دڵنیایی و متمانە ببەخشێ. چونکە بیرێک دەتوانێ خاوەن متمانەیی و دڵنیایی بێ کە بتوانێ بەردەوام لە بەرامبەر ئەو رەخنانەی لێی دەگیردرێ، وەڵامی هەبێ، خۆی نوێ بکاتەوە و سەرلەنوێ خۆی لە مەحەک بداتەوە. لە راستیدا هەر بیروباوەڕێک نەتوانێ بکەوێتەوە وەها دۆخێکی دیالۆگەوە ناتوانێ سەقامگیر بێت و داهاتوو بۆ خۆی دەستەبەربکا.\nکەواتە بە گشتی بیروباوەڕەکان مەحکوومن بەوەی لە هەڵس و کەوتێکی بەردەوام و هاوسەنگدا بن لەگەڵ دژبەر و رەخنەگرەکانی خۆیاندا و، دەبێ ئەو دەرفەتە بخوڵقێنن بخرێنە بەر هەڵسەنگاندنەوە.\nئەمە بەو ئاکامەمان دەگەیەنێ لە راستیدا دڵنیایی و متمانە دوو خاڵی سەرەکیی بیروباوەڕ نین، ئەوەندەی دیالۆگ و قسەوباسی بەردەوام پێناسەی سەرەکیی ئەوانن.\nرەنگە لێرەدا ئەو پرسیارە بێتە ئاراوە کەواتە گەر مرۆڤ نەتوانێ سەبارەت بە بیروباوڕەکانی خۆی دڵنیابێت چۆن دەتوانێ لە ژیانی رۆژانەدا پێڕەویان بکات و بە گوێرەی ئەوان سترۆکتۆر بە ژیان و رێبازی خۆی بدات؟ ئەمە پرسیارێکی قورس و گرینگە. لە وەڵامدا دەتوانین بڵێین تا ئەو جێگای بیروباوەڕێک دەتوانێ وەڵامی مەعقول و خاوەن بنەمای بۆ رەخنە هەبێ ئەوا دەتوانێ خاوەن متمانە بێت و هەڵگرەکەی رەچاوی بکا، بەڵام لەو شوێنەیدا دەکەوێتە حاڵەتێکی پێچەوانەی ئەمەوە، ئەوا شوێنی لەق دەبێ. بەڵام ئەزموون نیشانی داوە مرۆڤەکان ئەوەندی لە رووی بیروباوەڕەوە هەڵس و کەوت دەکەن، کەمتر گوێ دەدەنە رەخنەکان. وەک بڵیی دەکرێ سەرەڕای کەم و کوڕییەکانیش بەردەوام لە بیروباوەڕەکان کەڵک وەربگرین و بیانکەین بە پێوەری سەرەکیی پێناسەی خۆمان. ئەمە بە تایبەت لە کۆمەڵگا دوواکەوتوو و کەمتر زانستییەکاندا دەبینرێ. بە تایبەت لەو کۆمەڵگایانەیدا وا ئایین پێناسی سەرەکیە و هێشتا زانستە کۆمەڵایەتییەکان بەشێوەیەکی بەربڵاو رەگیان دانەکوتاوە.\nلە کۆتاییدا دەبێ بڵێین کە بە گشتی ئەو بیروڕایانەی ئیزن بە نەیاری خۆیان دەدەن بۆ رادەربڕین و هاوکات هەوڵدەدەن بە گوێرەی ئەو رەخنانە خۆیان نۆژەن بکەنەوە، خاوەن دڵنیایی و متمانەی زیاترن و، هەڵگرانی، بەرچاویان روونترە و بەم پێیە کەمتر دەمارگرژ.\nئێمە لە دونیایەکدا دەژینکە بە هۆی بەجیهانیبوونەوە، زیاتر کەوتووینەتە بەر هوروژمی بیرەکانی تر و بۆیە داڕشتنەوەی بنەماکانی بیروڕای خۆ ئەستەمتر و دژوارتر بووە. ئەمە داوای کارو بیرکردنەوەی زیاترمان لێدەکا. بۆیە دەتوانی بڵێین مرۆڤی ئەم سەردەمە زیاتر ناچارە بە بیرکردنەوە و داڕشتنەوەی بیروڕاکانی خۆی.\nکاتی خۆی 'سارتەر' فیلسووفی وجوودگەرا دەیگوت 'مرۆڤ مەحکوم بە ئازادییە' هەر بەم پێیە دەتوانی بڵێین 'مرۆڤی ئەم سەردەمە زیاتر لە هەر کاتێکی تر مەحکوم بە بیرکردنەوەیە'.


سیاسەتی ئەمریکا بۆ گۆرانی دەسەڵاتی ئێران بەردەوامە - Mehr News Agency\n18 pûşperê 2017 - 10:39\nNews Code 10740\nنوام چامسکی لە دیمانه له‌گه‌ڵ مێهر:\nسیاسەتی ئەمریکا بۆ گۆرانی دەسەڵاتی ئێران بەردەوامە\nبیرمەندی ناوداری هاوچەرخ بە ئاماژە بە ڕقی مێژوویی ئەمریکا لە ئێران وتی: سیاسەتی گۆڕانی نیزامی کۆماری ئیسلامی ئێران هیچ کات لە لایەن ئەمریکاوە نەنراوەتە لاوە.\nئاژانسی هەواڵی مێهر، گرووپی نێودەوڵەتی- جەواد حەیران نیا: ڕێکس تەیلێرسۆن وەزیری دەرەوەی ئەمریکا لە کۆبوونەوەی بیستنی سێنای ڕۆژی چوارشەممەی هەفتەی ڕابردوو وتبووی کە پاڵپشتی دەکەین لە هێزی ناوخۆیی ئێران بۆ گۆڕانی حکومەتی ئێران.\nناوبراو سەبارەت بە ڕای دۆناڵد ترامپ، سەرۆک کۆماری ئەمریکا سەبارەت بە گۆڕانی دەسەڵاتی ئێران وتی: سیاسەتی ئێمە بەرانبەر ئێران خەریکە کۆ دەبێتەوە و هێشتا پێشکەشی سەرۆک کۆمار نەکراوە. هەر بە ئەمەشەوە ئێمە ئاگادارین لە دەوری ئێران لە ناسەقامگیریی ناوچەکە و خەریکین بەر بە هێژموونیی ئێران دەگرین.\nسەبارەت بە پرسە هەواڵنیری مێهر وتوویژێکی لە گەڵ پڕۆفسۆر نوام چامسکی بیرمەندی ناوداری عەمریکی ئەنجام داوە کە لە خوارەوە دەقی وتووێژەکە هاتووە. چامسکی مامۆستای زانکۆی MIT ی ئەمریکا و بنیاتنەری زمانناسی مۆدێڕنە.\nڕێکس تەیلێرسۆن لەم دواییانەدا رایگەیاندووە کە ئەمریکا پاڵپشتی دەکات لە بڕێ گرووپ بۆ گۆڕانی دەسەڵاتی ئێران. مەبەستی ئەو لە کام گرووپانه و بۆچی دەوڵەتی ترامپ زوومی کردووە لە سەر سیاسەتی گۆڕانی دەسەڵاتی ئێران؟\nپێویستە بڵێم کە سیاسەتی گۆڕانی نیزامی کۆماری ئیسلامی ئێران لە لایەن ئەمریکاوە هیچ کات لە ناو نەچووە. ئەو سیاسەتە بەرانبەر ئێران بەردەوامە.\nویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا نایەوێت هێزێکی سەربەخۆ لە ناوچەکە بوونی هەبێت. لە لایەکی تریشەوە هۆکاری دوژمنیی ئەمریکا لە گەڵ ئێران ئەوەیە کە ڕێبەرانی ئەمریکا ناتوانن ئێران ببەخشن بە بۆنەی لەناو بردنی حکومەتی پالەوییەوە.\nئەوان ئێران نابەخشن بە بۆنەی ئەوەوە کە دیکتاۆرێکی لایەنگریی ئەوانیان لەناو بردووە؛ حکومەتێک کە لە کوودەتای ساڵی ١٩٥٣ ی زایینیدا لە لایەن ئەمریکاوە گەیشتبووە دەسەڵات.\nبە ڕای ئێوە ئەمریکا ئەبێ چ سیاسەتێک بەرانبەر پێوەندیی ئێران و دراوسێیەکانی لەوانە عەرەبستان بباتە پێشەوە؟\nسیاسەتی دەرەوەی ئەمریکا لە سەر پاڵپشتی لە عەرەبستانی سعوودی ئەبێ بنرێتە لاوە. هەروەها ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا ئەبێ بوونی وڵاتانی سەربەخۆ قبووڵ بکات و لە گەڵیان کێشەیەکی نەبێت.\nئایا سەپاندنی گەمارۆی نوێ دژی ئێران کە لە سیا پەسەند کرا قازانجەکانی ئەمریکا و ڕۆژاوا دابین دەکات؟\nپێوەندی بە ئەوەوە هەیە کە قازانج چۆن پێناسە بکەین. ئەوەی کە قازانجی ڕۆژاوا و ئەمریکا چییە گرنگایەتیی زۆری هەیە. ئەگەر ئەو قازانجە یەکسانی، ئازادی و ئاشتی بێت لە ئەو کاتەدا قازانجەکانیان دابین نابێت.\nلە راستیدا گەمارۆوەکان نابنە هۆی یەکسانی، ئازادی و ئاشتی و ئەوانەش قازانجی ڕۆژاوا نین.\nئایا پەسەند کردنی گەمارۆی نا ناڤۆکیی نوێ دژی ئێران بە واتای ئەوە نییە کە ئەمریکا هەر گەمارۆیەکی کە لە چوارچێوە بەرجامدا لابردبوو لە قالبێکی نوێدا زیندووی دەکاتەوە؟\nبە رای من دەوڵەتی ئێستای ئەمریکا هیچ سیاسەتێکی دیادی کراوی نییە. لە ئەو دەولەتەدا سیاستێکی ڕوون و ڕاشکاو نابینرێت.


دەستبەسەرکرانی ١٨ مێرمنداڵی کورد لە ساڵی ٢٠٢١دا لە لایەن دەزگا ئەمنییەکانەوە + لیستی ناوەکان\n19:06 - 29 December 2021\nهەنگاو: لە ساڵی ڕابردووی زایینیدا لانیکەم ١٨ مێرمنداڵی تەمەن ژێر ١٨ ساڵی لە شارەکانی کوردستان بە تۆمەتی چالاکیی سیاسی و ئایینی، لە لایەن دەزگا ئەمنییەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێڕانەوە دەستبەسەر کراون.\nبە پشت بەستن بە ئامارە تۆمار کراوەکانی ناوەندی ئامار و بەڵگەنامەکانی ڕێکخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو، لە ساڵی ٢٠٢١ی زایینیدا، لانیکەم ١٨ مێرمناڵی تەمەن ژێر ١٨ ساڵ، لە شارەکانی کوردستان لە لایەن دەزگا ئەمنییەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێڕانەوە دەستبەسەر کراون. کەم تەمەنترین کەسەکانیش ٤ مێرمناڵی ١٤ ساڵە بوون.\nزۆرینەی ئەو دەستبەسەرکراوانە کە ژمارەیان ١٧ کەسە، بە تۆمەتی چالاکیی سیاسی و هاوکاری لەگەڵ حیزبە کوردستانییەکانی دژبەری حکوومەتی ئێران دەستبەسەر کراون و منداڵێلی ٤ ساڵانیش بە هۆی چالاکی سیاسی دایکیەوە دەستبەسەر کراوە.\nلە زۆربەی دۆسیەکانیشدا ستانداردە دادوەرییەکانی پەیوەندیدار بە مافەکانی منداڵان و لەوانەش سنووردار کردنی ماوەی دەستبەسەرکرانی بەر لە دادگا، دەستڕاگەیشتنی خێرا بە بنەماڵە، قەدەغە بوونی گوشاری جەستەیی و دەروونی و دەستڕاگەیشتن بە ڕاوێژی یاساییی پارێزەر، ڕەچاو نەکراوە.\nبۆ نموونە لێپێچینەوەکان بە بێ لەبەرچاوگرتنی ڕێوشوێنە یاسایییەکانی تایبەت بە منادڵان و مێرمنداڵان بەڕێوەچوون و لە هێندێک حاڵەتدا کەسی دەستبەسەرکراو لە لایەن ئەو کەسانەی لێپێچینەوەیان لێ کردووە، کەوتووەتە بەر لێدان و توندوتیژی. هەروەها ئەو مێرمناڵە دەستبەسەرکراوانە لە ڕێسا گشتییەکانی وەک ماوەی دەستبەسەر کران و ئاگادار کردنەوەی بنەماڵە و چاوەدێریی پزیشکی و دەستڕاگەیشتن بە خزمەتگوزاریی یاسایی بێبەش کراون.\nشیاوی ئاماژە پێ کردنە بە گوێرەی یاسا و ڕێساکانی کۆنڤانسیۆنی مافی منداڵان کە حکوومەتی ئێرانیش واژۆی کردووە و بە گوێرەی مادەی ٩ی یاسای مەدەنی کە حوکمی مافە نێوخۆییەکانی هەیە، دەستبەسەرکرانی بەر لە دادگا دەبێ وەک دوایین کردار و ئەگەر زۆر پێویست بێ کەڵکی لێ وەربگیرێ. لەسەر ئەو بنەمایە، مافە نێوخۆییەکانیش لە مادەی ٢٨٧ی یاسای ڕێسای دادوەریدا، پێشبینیی وەها بابەتێکی کردووە. بەم پێیە بنەمای یاساکە لەسەر سپاردنەوەی مناڵ یا مێرمنداڵ بە بنەماڵەکەی یا سەرپەرشتیاری یاسایی ئەو کەسەیە و دەستبەسەرکرانی لە کاتی لێکۆڵێنەوە سەرەتایییەکان، تەنیا بە سەلماندنی پێویستیی ئەم کارە و لە بارودۆخی تایبەتدا ڕێگەی پێ دراوە.\nبە گوێرەی ئەم ڕاپۆرتە، زۆرترین مێرمناڵانی دەستبەسەر کراو کە ژمارەیان ١١ کەس بووە، لە پارێزگای ئورمیە تۆمار کراون ، لە پارێزگای کرماشان ٤ کەس و لە پارێزگای سنەش ٣ مێرمنداڵ لە لایەن دەزگا ئەمنییەکانەوە دەستبەسەر کراون.\nجێبەجێکرانی سزای سێدارەی ٣٣ هاووڵاتیی کورد لە شەش مانگی یەکەمی ساڵی ٢٠٢٢ دا\nڕاپۆرتێک لە سەر خۆکوشتنی بەندکراوێکی مەحکووم بە سێدارە لە بەندیخانەی کەرەج\nخوێندکارێکی دەستبەسەرکراوی خەڵکی شنۆ بڕیاری مانگێک دەستبەسەرکرانی بۆ دەرچوو\nلە دەڕەشار پیاوێک ژنەکەی و خوشکی ژنەکەی کوشت\nدەستبەسەر کرانی ۹۴ هاووڵاتیی کورد لە مانگی ژوئەنی ٢٠٢٢ دا\nڕاپۆرتێک لە سەر دوایین بارودۆخی سوعدا خەدیرزادە و کچەکەی لە بەندیخانەی ئورمیە\nدەستبەسەرکرانی هاووڵاتییەکی بەساڵاچووی خەڵکی بۆکان\nکوژران و بریندار بوونی ٢١ کۆڵبەر لە مانگی ژوئەنی ٢٠٢٢ دا\nدەستبەسەرکران و ناڕوونی چارەنووسی هاووڵاتییەکی خەڵکی مەهاباد\nدەستبەسەرکرانی هاووڵاتییەک لە پۆلدوختەری لوڕستان\nسەپاندنی سزای بەندکران بە سەر ٥ چالاکی کورد لە مانگی ژوئەنی ٢٠٢٢ دا\nژنێکی ٢٣ ساڵەی سەردەشتی بە دەستی شووەکەی کوژرا\nڕاپۆرتی هەنگاو لە سەر داڕمانی بینایەک لە گەڕەکی سەرتەپۆڵەی سنە\nبرینداربوونی کۆڵبەرێکی خەڵکی سەردەشت لە سنووری بانە


شێوازێكی پزیشكی دەگمەن بۆ لەناوبردنی كۆرۆنا لەماوەی 40 چركەدا – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/07/21 - 5:00 PM\nپەرە بە شێوازێكی دەگمەن دەدرێت بۆ لەناوبردنی هۆكارەكانی تووشبوون بە نەخۆشییە ڤایرۆسییەكان لە زانكۆی حكومی نۆڤۆسیبیرسكی ڕوسی.\nبەپێی ئاژانسی (سپۆتنیك)ی ڕوسی، زانایان لە زانكۆی نۆڤۆسیبیرسك توانییان پەرە بە شێوازێكی دەگمەن بدەن كە دەكرێت لێوەی هۆكارەكانی تووشبوون بە نەخۆشییە ڤایرۆسییەكان COVID-19 لەناوببات لەماوەی یەك خولەكدا. پەتای ڤایرۆسی تاجی لەناودەبرێت لەڕێی بەكارهێنانی چارەسەری دینامیكی تیشكەوە كە تەنیا 40 چركە دەخایەنێت.\nكەناڵی (زڤیردا) لە زاری زانایانەوە بڵاويكردەوە”لەڕێی بەكارهێنانی ڕژانی وزەی لێزەری وزە نزم و بڕێكی زۆر كەم لە بەكارهاتووە تیشكییە پزیشكییەكان، توانیيان نەك هەر چالاكی ڤایرۆسی SARS-CoV-2 لەگەڕبخەن بە شێوازی دینامیكی تیشك، بەڵكو سەلمێنرا كە خانە تووشبووەكان بە ڤایسرۆسی SARS-CoV-2 چارەسەر دەكرێن لەڕێی چارەسەری دینامیكی تیشكەوە”.\nشارەزایان ئاماژە بە بەكارهێنانی ئەو چارەسەرەش دەكەن بۆ هەندێك لە جۆرەكانی شێرپەنجە.\nجيهانروسياڤاكسینی كۆرۆناڤایرۆسی كۆررۆنا\nدواین بڕیار لەسەر قەدەغەی هاتووچۆ و مزگەوتەكان ڕادەگەیەنرێت\nخەڵك – بەشی هەواڵ وتەبێژی بەڕێوەبەرایەتی گشتی تەندروستی سلێمانی ڕایدەگەیەنێت، لە ماوەی 24 كاتژمێری ڕابردوودا 25 تووشبووی كۆرۆنا چاكبوونەتەوە و...


سەگێکی بەرەڵا – سه‌رده‌م\nچیرۆکی: یاڵمار سوێدەربێری\nوەرگێڕانی: خەبات عارف\nپیاوێک مرد؛ کە مردیش، کەس ئاگای لە سەگە ڕەشەکەی نەبوو. بە مەرگی ئەو، سەگەکە دەمێکی درێژخایەن و تەواو بۆی دڵتەنگ و خەمگین بوو. لەگەڵ ئەوەیش لەسەر گۆڕی خاوەنەکی لێی نەکەوت تا ڕۆحی دەردەچێت، ڕەنگە لەبەر ئەوە بووبێت کە نەیدەزانی لە کوێیە، یا ڕەنگە لەبەر ئەوەی کە ئەوسا ڕاستییەکەی هێشتا توولە و دڵخۆش بوو، یا ئەوەی کە هێشتا پێی وا بوو بەشێک قسەی نەکراوی لەگەڵ بوون ماوە بیانکات.\nدوو جۆر سەگ هەن: ئەوانەی خاوەنیان هەن و ئەوانەی بێ خاوەنن. بە ڕووکەش جیاوازییەکە گرنگ نییە. سەگێکی بەڕەڵا دەتوانێت وەک ئەوانی تر قەڵەو بێت، زۆرجاران قەڵەوتریش. نا، جیاوازییەکە لە جێیەکی ترە. مرۆڤ، بۆ سەگێک، ڕەچاوکردنێکی بێکۆتاییە؛ خاوەنێک کە گوێڕایەڵی بیت، دوای بکەویت، متمانەت پێی هەبێت. بە واتایەکی دیکە، مانای ژیانی سەگێک ئەوەیە. لەگەڵ ئەوەیش تەواوی ڕۆژ بیر لە خاوەنەکەی ناکاتەوە، هەروەها هەمیشە خۆی بە پێیەکانیەوە نانووسێنێت و دوای ناکەوێت، نا، بەڵکو زۆرجاران بۆ خۆی و بە تەنیا بە نیازی بەدەستهێنانی شتێک بەو نێوەدا ڕادەکات و بۆن بە سووچی ماڵانەوە دەکات و پێوەندی لەگەڵ هاوچەشنەکانی خۆی دەبەستێت و ئێسقانێک؛ ئەگەر بۆی هەڵبکەوێت، بۆ خۆی دەفڕێنێت و گرنگی بە زۆر شتان دەدات، بەڵام هاوکاتیش هەر ئەوەندەی خاوەنەکەی فیکەیەکی بۆ لێ بدات، هەر هەموو ئەوانە لە مێشکی سەگانەی ئەو، خێراتر لەوەی کە شڵپەی قامچییەک فرۆشیارانی لە پەرستگەکە کردە دەرەوە،* دەچنە دەرەوە، چونکە دەزانێت هەر وا لەخۆڕا بانگ ناکرێت و سووچی ماڵان و ئێسقانەکەی و هاوڕێیەکانی لە بیر دەکات و خێرا ڕادەکات بۆ لای خاوەنەکەی.\nئەو سەگەی کە خاوەنەکەی مرد، بێ ئەوەی بزانێت چۆن و بێ ئەوەی بیشزانێت لە کوێ لە گۆڕ نرا، دەمێکی دوورودرێژ خەمگین و دڵتەنگ بوو بۆی، بەڵام کە ڕۆژان تێپەڕین و هیچ شتێک ڕووی نەدا بتوانێت ئەوی بە بیریدا بهێنێتەوە، خاوەنەکەی لە بیر چووەوە. لەو شەقامەی خاوەنەکەی لێی ژیابوو چیی تر هەستی بە بۆنی جێپێیەکانی نەدەکرد. کە لەگەڵ هاوڕێیەکیدا لە چیمەنێکدا بە گژ یەکتردا دەهاتن و دەبووە شەڕیان، زۆرجاران ڕووی دەدا فیکەیەک هەوای شەق دەکرد و هاوکات هاوڕێیەکەی وەک با ون دەبوو. ئەوسا ئەویش گوێی قووت دەکردەوە، بەڵام هیچ فیکەیەک لە فیکەی خاوەنەکەی نەدەچوو. ئیتر لە جاران زیاتر شتی لە بیر دەچووەوە: لە بیری چووەوە کە قەت خاوەنێکی هەبووبێت. لە بیری چووەوە هەرگیز کاتێک هەبووبێت کە پێی وا بووبێت سەگێک دەتوانێت، بێ ئەوەی خاوەنێکی هەبێت، بژی. بوو بە سەگێک کە دەکرێت بوترێت پێشتر ڕۆژگاری باشتری بینیبوو، ئەگەرچی ئەمە هەر لە ناخیدا وا بوو، چون بە ڕووکەش تا ڕادەیەک باش دەیگوزەراند. میناکی ئەوەی سەگێک چۆن دەژی، ئەویش هەر وا دەژیا: جارجار ژەمێکی خۆشی لە مەیدانێک دەدزی و لێیشی دەدرا، لەگەڵ دەڵەسەگانیش بەزموڕەزمی خۆی دەکرد؛ هەروەها کە ماندوو دەبوو، دەنووست. هاوڕێی هەبوون و دوژمنیش. ڕۆژێک تا پێی کرابا لە سەگێکی دەدا کە لە خۆی بهێزتر بوو و ڕۆژیکی تر سەگێک کە لە خۆی بەهێزتر بوو خراپی بەسەر ئەو دەهێنا و سەروپۆتەڵاکی بریندار دەکرد. بەیانییان زوو، لەو شەقامەی کە خاوەنەکەی لێی ژیابوو، دەبینرا بەرەوخوار ڕایدەکرد؛ لەبەر ئەوەیش کە خووی بەوێوە گرتبوو، هێشتا بە زۆری هەر لەو دەوروبەرە بوو. ڕاستەوڕاست بە سەروبیچمێکەوە، وەک ئەوەی کارێکی گرنگی هەبێت و بیەوێت پێی ڕابگات، بەرەو پێش ڕایدەکرد، بە پەلە بۆنی بە سەگێکەوە دەکرد کە بەرەو ڕووی دەهات، بەڵام بۆی گرنگ نەبوو بەردەوامی بە ناسیاوییەکەی بدات و دوای ئەوە خێراتر گووڕی دەبەستەوە و بەردەوام دەبوو، بەڵام لەپڕێک دادەنیشت و بە گوڕوتینەوە بناگوێیەکی خۆی دەخوراند، ڕێک دوای ئەوەیش لە جێی خۆی هەڵدەبەزیەوە و بە نێوەڕاستی شەقامەکەدا دەفڕی، بۆ ئەوەی پشیلەیەکی سوور بەرەو دەلاقەی ژێرخانێک ڕاو بنێت. پاشان بە هەمان سەروسەکوتەوە، وەک ئەوەی کارێکی گرنگی هەبێت، بەردەوام دەبوو؛ دواتر لەودیو سووچێکەوە لە بەر چاو ون دەبوو.\nبەو جۆرە ڕۆژگاری ئەو تێپەڕی و ساڵان چڕوپڕ دوای یەکتر کەوتن و ئەویش، بێ ئەوەی پێی بزانێت، پیر بوو.\nئێوارەیەکی هەورینی تەڕ و ساردیش کە جارناجارێک نەرمە نەرمە باران دەباری، پیرەسەگ دوای ئەوەی تەواوی ڕۆژ لەوسەری خوارووی شارەوە لە گەڕان بووبوو، هێواش هێواش، بە شەقامێکدا بەرەو ژوور دەگەڕایەوە، کەمێک دەشەلی و یەک دوو جاریش وەستا بۆ ئەوەی فەرووە ڕەشەکەی ڕابوەشێنێت کە بەدەم ڕۆژگارەوە لای سەر و ملییەوە ماشوبرنج بووبوو. وەک ئەوەیش کە خووی پێوە گرتبوو، دەڕۆیشت و جارنا بۆنی لای ڕاست و جارناژی بۆنی لای چەپی خۆی دەکرد. پاش کەمێکیش، لاڕێیەکی گرت و چووە نێو دەروازەیەکەوە و کە گەڕایشەوە، سەگێکی تری لەگەڵ بوو. دوای ئەوانیش سەگێکی تر بە دوایانەوە، ئەوان توولەسەگ بوون و حەزیان لە گاڵتەوگەپ بوو، بۆ ئەوەیش کە گاڵتەی پێ بکەن دەیانویست گەمەیان لەگەڵ بکات، بەڵام ئەو میزاجی خراپ بوو و سەرباری ئەوەیش کردی بە ڕێژنەباران. هەر ئەوسایش فیکەیەک هەوای شەق کرد؛ فیکەیەکی درێژ و تیژ. سەگە پیرەکە سەیری توولەکانی کرد، بەڵام ئەوان گوێیان قووت نەکردەوە، ئەوەی فیکەی دەکێشا خاوەنی هیچکامیان نەبوو. ئیتر پیرەسەگە بەرەڵاکە گوێیەکانی خۆی قووت کردەوە و یەکسەر هەستیشی کرد بەوەی کە زۆر سەیرە گوێیەکانی خۆی قووت کردووەتەوە. سەرلەنوێ فیکەیەک و ئەویش نادڵنیا سەرەتا بازێکی بۆ لایەک و ئەوجا بۆ لایەکەی تر دا. ئاخر ئەوەی فیکەی لێ دەدا، خاوەنەکی بوو و ئەمیش دەبوو دوای بکەوێت! بۆ سێیەمین جاریش کەسێک فیکەی لێ دا، بە هەمان شێوە بەردەوام و تیژ. لە کوێیە، بۆ کام لا بچم؟ چۆن توانیومە لە خاوەنەکەم جیا ببمەوە! ئەی کەی ڕووی دا، دوێنێ یا پێرێ، یا ڕەنگە کەمێک لەمەوپێش؟ ئەی خاوەنەکەم چۆن بوو، چ بۆنێکی هەبوو و لە کوێیە، لە کوێیە؟ بەو نێوەدا ڕایدەکرد و بۆنی بە هەر کەسێکەوە دەکرد کە بەوێدا دەڕۆیشت، بەڵام هیچکامیان خاوەنەکەی نەبوو، هیچیشیان نەیدەویست خاوەنی بێت. ئیتر ئاوڕی دایەوە و بە ڕاکردن بە شەقامەکەدا بەرەو خوار بووەوە، لە سووچێکیدا وەستا و بە هەموو لایەکیدا ڕوانی. خاوەنەکەی لەوێ نەبوو. ئەوجا خێرا بە شەقامەکەدا گەڕایەوە، پیسی لێوە دەپرژا و باران لە فەرووەکەیەوە دەچۆڕی. لە سەری هەر سووچێکدا دەوەستا، بەڵام خاوەنەکەی لە هیچ شوێنێک نەبوو. ئەوجا، لەوێدا کە شەقامەکە شەقامێکی تری دەبڕی و بووبوو بە چوارڕێیانێک، دانیشت و سەرە تیسکنەکەی بۆ ئاسمان هەڵبڕی و دەستی کرد بە لوورەلوور.\nئەرێ بینیوتە، گوێت لە سەگێکی بەرەڵای لەبیرکراوی وا بووە کاتێک ملی بەرەو ئاسمان درێژ دەکات و دەلورێنێت و دەلورێنێت؟ سەگەکانی تریش کلک لەنێو کەفەڵ هێواش بەو نێوەدا دەڕۆن و ون دەبن، چونکی ناتوانن دڵی بدەنەوە و یارمەتی بدەن!\n* شڵپەی قامچییەک فرۆشیارانی لە پەرستگەکە کردە دەرەوە؛ ئاماژەیە بۆ بڕگەیەکی نێو پەیمانی نوێی ئینجیل: ”پاککردنەوەی پەرستگا” و لە هەر چوار مزگێنییەکەی ئینجیلدا هاتووە و بۆ نموونە لە مزگێنی بەپێی نووسینی مەتادا بەم جۆرە دەگێڕدرێتەوە: ”عیسا چووە ناو حەوشەکانی پەرستگا و ئەوانەی دەرکرد کە لەوێ خەریکی کڕین و فرۆشتن بوون، مێزی پارەگۆڕەوان و کورسی کۆترفرۆشانی وەرگێڕا. پێی فەرموون: ”نووسراوە، (ماڵەکەم بە ماڵی نوێژ ناودەبردرێت) بەڵام ئێوە دەیکەنە (ئەشکەوتی دزان!).\nنابینا و شەلەکان لە پەرستگا هاتنە لای و ئەویش چاکیکردنەوە. بەڵام کاتێک کاهینانی باڵا و مامۆستایانی تەورات ئەم کارە سەرسوڕهێنەرانەیان بینی کە ئەو کردی، هەروەها منداڵانیش کە لە حەوشەکانی پەرستگا هاواریان دەکرد: ”هۆسانا بۆ کوڕی داود!” تووڕە بوون و لێیان پرسی: ”گوێت لێیە ئەو منداڵانە چی دەڵێن؟” عیساش پێی فەرموون: ”بەڵێ، ئەی قەت نەتانخوێندووەتەوە: (لە زاری منداڵان و شیرەخۆرانەوە ستایشت بۆ خۆت داڕشتووە.) ئەوسا بەجێی هێشتن و چووە دەرەوەی شار، بەرەو گوندی بێت عەنیا بەڕێکەوت و شەو لەوێ مایەوە.”\n[سەرچاوە: کتێبی پیرۆز، کوردی سۆرانی ستاندەر، کۆمەڵی نێودەوڵەتی کتێبی پیرۆز، چاپی یەکەم 2017، ل1204 و ل1405 و چۆن لەوێدا نووسراوە، وا نووسراوەتەوە.]


سەربردەی ئەسعەد مەحوی\nئەسعەد مەحوی شاعیر کوڕی مەلا خالیدە، دوا کوڕی مەحوی شاعیر، مەلا خالید لە مێژووی ١٧ی حەوتی ١٩٦١ی زاینی لە تەمەنی ٨٦ ساڵیدا کۆچی دوایی کردووە، لە خانەقاکەیدا لە مەرقەدی مەحوی و لای براگەورەکەی حاجی شێخ عومەری مەحوییەوە، نێژراوە. ئەسعەد مەحوی لە گەڕەکی چوارباخی شاری سلیمانی لە ساڵی ١٨٩٨ لە ماڵی مەحوی، کە لە تەنیشت خانەقاکەی بووە، لە دایک بووە.\nسەرەتای ژیانی پەروەردەیی و خوێندنی لای مەلا خالیدی مەحوی باوکی بووە. ساڵی ١٩١٠ بۆ خوێندن ڕووی لە قوتابخانە (سەید ئەحمەد) کردووە، ساڵی ١٩١٤، بۆخوێندنی سەرەتایی ئاینی لە حوجرە (خواجە ئەفەندی) بووە و لەوێ خوێندنی قورئانی پیرۆزی تەواو کردووە. ساڵی ١٩١٥ بۆ خوێندنی ڕەسمی و حکوومی لە قوتابخانەی (ئەعدادی) سلێمانی وەرگیراوە. لە کاتی بەرپابوونی ەنگی یەکەمی جیهانی لەو ساتەی ئینگلیزی داگیرکار پیی نایە عێراق و ڕووی لە کوردستان کرد، ئەسعەد مەحویش وازی لە قوتابخانە هێنا و ڕێچکەی خوێندنی ئاینی باوانی گرت.\nخوێندنی ئاینی و زانستەکانی شەرعیەتی ئاینی پیرۆزی ئیسلامی لای زانا و مەلا گەورەکانی کوردستانی تەواو کرد. لە پێشتیانەوە مەلا خالیدی باوکی و مەلا حوسێنی پیسکەنی و شێخ بابە عەلی تەکێیی. دوای ئەوەی پلە بەرزەکانی ئاینی تەواو دەکات، ئیجازەی (دوازدە عیلمی) وەردەگرێت. لە خانەقای مەحویدا، پیشەی (مودەڕیس)ی مامۆستای ئاینی دەکات، وانەی بە فەقێیان گوتووەتەوە و پێشنوێژیشی لە خانەقای مەحوی کردووە. چەندان قوتابی لەبەر دەستی ئەو پیگەییون، زپریان بۆ خوێندنی باڵا ڕوویان لە زانکۆی ئەزهەر لە میسڕ کردووە، بڕوانامەی دکتۆرایان بەدەست هێناوە.\nلە ساڵی ١٩٤٦دا بە ئیمام و مودەڕیس لە خانەقای مەحوی دادەمەزرێت. شاعیر و زانا یەکی سەردەمی خۆی بووە، زمانی عەرەبی و فارسی و تورکی بەباشی زانیوە. لە بواری زانستی ئایندیدا ئەم بەرهەمانەی هەیە و کاتی خۆی چاپی کردوون:\n２-شرح العقائد الرحمانیە.\n４-دیوانی شیعر: ساڵی 1970ز لە چاپخانەی ڕاپەڕین لە سلێمانی چاپ کرا.\nشایانی ئاماژە پێ کردنە، ژیانی مامۆستا و ئیمامی خانەقای مەحوی و خەرجی مجەوەر و فەقێیان و شۆربای خانەقای، تا ساڵانی بە لە هەڵگیرسانی جەنگی یەکەمی جیهانی هەر بەو فرمانە دەکرا. کە کاتی خۆی سوڵتان عەبدولحەمیدی دووەم بە خانەقای مەحوی بەخشیوە. دواتر، کە دائیرەی ئەوقاف دامەزراوە، ساڵی ١٩٤٦ مەلا خالید مەحوی مووچەی ئیمامی و ئەسعەد مەحویش مووچەی (مودەڕیس)ی بۆ دیاری کراوە.\nبەشێک لە چوارینەکانی ئەسعەد مەحوی:\nزۆر کەڕەت ڕەحمەت لە دڵ ڕووی تێ ئەکا\nمێش بەڕێدا دێتە سەر گووی تێ ئەکا\nیار ئەوا ڕۆیی ئەجەل حازر بوو...\nشوێنی شایی شیوەنی پێی تێ ئەکا\nوەفا بۆچی وەفاتی کردنەما ناوی لە ناوانا\nوەکو بووکی براو، ڕۆیی نەما باوی لە باوانا\nئەمە ئاردە مەلا تێر بە، بە نا ئەمنی بەسە ئەمنی\nتکا قەترەی حەیا و شەرمت نەما ئاوی لە چاوانا\nهەڵڕژا فرمێسکی حەسرەت دەست بە ئەژنۆی پیریا\nعیبرەتێ، وەربگرە دڵ، تاعەت مەکە هی بۆ ڕیا\nئیدی خوای ئەکرد، ئەو تاقمە بۆ کوێوە چوو\nئەو کەسەی بێ مەبدەئە، عالەم بە گۆڕیدا ڕیا\nوەڵامی حاجی مەلا ئەسعەدی مەحوی بۆ شێخ بابا علی\nنەسیمی سوبحەدم عەرزم بەرە بۆ شارەکەی بێرووت\nبڵێ: بابا علی، ئەسعەد نەماوە حاڵەکەی بێ ڕووت\nسکی وەک گیپە ئاوساوە لە دووری غونچەیی لێوت\nلەبۆ پێشوازی شیرینت، بەسەر دێت و بە پێشی ڕووت*\n*برایەتی و دۆستایەتییەکی بەهێز لە نێوان ئەسعەد محوی و کوڕانی شێخ مەحموودی حەفیدا بووە. بابا علی کوڕی شێخ مەحموودیش هەمیشە شاعیری بەسەر کردۆتەوە و تەنانەت دوای ساڵی ١٩٦٤کە عێراق و کوردستان بەجێ ئەهێڵێت، بەردەوام بە نامەی لە دۆستی دێرینی خۆی پرسیووە و ئەمەش وەڵامی نامەیەکی شێخ بابا علی بووە، ئەوکاتەی لە شاری بەیرووتی لوبنانی نیشتەجێ بووە.\nنامەی شێخ بابا علی شێخ مەحموودی حەفید بۆ جەنابی حاجی مەلا ئەسعەدی مەحوی برای خۆشەویست جەنابی مەلا ئەسعەد\nلە مژدەی ساغ سەلامەتیتان زۆر دڵخۆش بووم و بە گەیشتنی یادگارەکەتان متشکر بووم، هەروەها مەمنوونی ئەو هیمەتە خۆتاساییەتم کەوا ((ای شدە))کەتان بۆ پەیدا کردم و، ئەوەیشم بۆ تۆفئق ئەوێ و ئەمە چەند ساڵە هەر داوام لێ ئەکا. هەرچەندم ئەکرددەستم نەئەکەوت.\nلێرە کابرایەکم لێ پەیدا بووە بە شوێنی حەرەکەتی تەریقەی نەقشبەندییا ئەگەڕێ و بالاح انتشاری لە عێراق دا. ئەمجا لەم ڕووەوە هەر مەعلوماتێکم بۆ بنێری زۆر مەمنوون ئەبێ.\nبەخوا زۆرتان بیر ئەکەم و ئەمە چەند ساڵێشە خۆت ئەزانی لە گیپە خواردنەکە و تەکیە محرومم.\nان شااللە حەقی بۆ ئەکەینەوە\nئیتر هەر بژین قوربان\nبوو بە یەک ئەهلی وەجاخ و نا وەجاخ\nبەڵکو باری زۆری سەندۆ نا وەجاخ\nپۆلیی چنگ نەکەوێ بۆ خوێندوار\nوا لە دەس میری ئەخۆن، زووخا و داخ\nسەرچاوە/ دیوانی ئەسعەد مەحوی، عەبدوڵا ئاگرین، یەکەم چاپی ٢٠٠٤ هەولێر، دەزگای ئاراس.


ل مووشێ رێیێن 114 گوندان ژ بەر بەرفێ ھاتنە گرتن - دارکا مازی\nل مووشێ رێیێن 114 گوندان ژ بەر بەرفێ ھاتنە گرتن\nل پارێزگەھا مووشێ یا باکورێ کوردستانێ ژ بەر بەرف و پووکا بەردەوام رێیێن 114 گوندان ھاتنە گرتن.\nبارینا بەرفێ و ھەوایا سار ل باژێری باندۆرەکا نەرێنی ل ژیانا رۆژانەیا وەلاتیان کریە. ل گوندێ جڤارکان سەر ب باژارۆکێ گمگمێ یێ مووشێ نێزیکی یەک مەتر بەرف بارییە و تیمێن ئیدارەیا تایبەتا باژێرێ مووشێ ھەول ددەن رێیێن گرتی ڤەکەن.\nسەکرەتەرێ گشتی یێ ئیدارەیا تایبەتا باژێرێ مووشێ شەیھموس یەنتور دەربارێ گوندێن کو رێیێن وان ھاتینە گرتن دا ئاگاھی دان و گۆت: “ل ناڤەندا باژێر 18، ملازگرێ 50، کۆپێ 38، گمگمێ 2، تەل جافەرێ 4، ل ھاسکۆیێ 2 ب گشتی رێیا 114 گوندان ژ بەر بەرفێ هاتینە گرتن.”\nل گۆر ئاگاهیێن ھاتیە بەلاڤکرن، تیمێن ڤەکرنا رێیان ل سەر کار و خەباتێن خوە بەردەوامن و موختارێ جڤارکان ئال ئەکبەر ئۆزبەک ژی دبێژیت، دو رۆژە ژ بەر بارینا بەرفێ رێیێن وان گرتی نە، لێ تیمێن ئیدارەیا تایبەت رێیا وان ڤەکرنە و ل ھندەک جھان نێزیکی یەک مەتر بەرف باریایە.\nھەروھا برێڤەبەریا کەش و هەوا ژ بۆ باژێرێن باکوورێ کوردستانێ ب تایبەتی بۆ وان، مووش، بەدلیس و جۆلەمێرگێ ھشیاریا باران، جەمەد و رەنیێ دا.


شێوەیەکی تر لە خەبات – NISHAN PRESS\nکاتێک کارەساتێک بەسەر وڵاتێکدا دێت،وەك ئێستا بەسەر وڵاتەکەماندا هاتووە، سەرانی وڵات پێش هەموو شتێك بیر لەوە دەکەنەوە چۆن تێی پەڕێنن و چی بکەن. ئێستا ئێمە وەک تەزبیحی بەزیو هەر دەنکەمان بۆ لایەک پەرش و بڵاوبۆتەوە، دەستێکی میهرەبانمان دەوێت بۆ ئەوەی دەنکەکانمان کۆ کاتەوە. ئەوا نزیکەی چوار سەدەیە کورد خەریکی دروستکردنی دەوڵەتی نەتەوەیی خۆیەتی، تائەورۆژەی ئەو نوسینەی تێدا دەنوسرێت، هیچمان بەهیچ نەکردووە. جگە لەماڵوێرانی و بەهەدەردانی وزەو توانای خەڵک و نیشتمانەکەمان، دەیانجار ماڵمان سوتاو دروستمان کردەوە، دەیانجار دەربەدەر بووین و هاتینەوە، سەدان هەزار شەهید و دەیان شەڕ و هەڵاتن و دوبارە گەڕانەوە…..تد. باشە بۆ جارێک لەخۆمان نەپرسین ناکرێت بەشێوەیەکی تر بیر بکەینەوە و شێوەی خەباتمان بگۆڕین؟ ئێستا کاتی ئەوە نییە واز لەو خەونە بێنین و لەپاش سەدان ساڵ بەسەر ئەو خەونە نەزۆکەدا نەمانتوانی بەشێکی کەمیش لەو خەونە بێنینە دی؟\nهەر با لەمێژووی نزیک سەیر بکەین لەدوای بیست و شەش ساڵ حوکمداری خۆیی، وەک مار و پەیژەکە هاتینەوە خاڵی سفر، ئێستا دەبێ دوبارە دەست پێ بکەینەوە و تێهەڵچینەوە. لەماوەی ئەو حوکمرانیە خۆییە زۆر گۆڕانکاری لەدوانیای دەرەوە ڕوویدا و ئێمە نەک نەمانتوانی لەگەڵی بڕۆین بەڵکو زۆریش بەجێماین. لەدوای ئەو حوکمرانییە خۆییەی لەباشوری کوردستان هەیە ئەگەر هیچمان نەکردبێت نەوەیەکمان دروست کرد کە هەستی نەتەوایەتی زۆر کەمترە لەو جیلەی ئێمەو پێش ئێمەش، بەڕاستی ئەو جیلە وەک ئێمە بیر ناکاتەوە. ئەوان دەیانەوێت بەشێک بن لە گلۆبالیزمی جیهانی ددان بە عەقلیەتی شاخی ئێمەدا نانێن، هەرچەند هەوڵی لەگەڵ بدەین و بۆی باس بکەین، ناتوانێت لەگەڵ واقیعی دونیای ئەمڕۆ یەکانەی بکاتەوە. ئەو دەیەوێت وەک گەنجێکی وڵاتێکی پێشکەوتوو هەڵسوکەوت بکات، دەیەوێت وەک ئەوان بپۆشێت وەک ئەوان خەریکی رابواردن و ژیان بێت، هەرچەند پێش بەو بەرەوپێش چوونەی مێژوو بگرین، ناتوانین ڕایبگرین سەرەنجام ئێمەشی لەگەڵ دەهاڕێت.\nئەو نەوەی ئێستا هیچیتر بە بزواندنی هەستی نەتەوایەتی و خت ختەی بیری ناسیۆنالیزم تەفرە ناخوات، کە ئەوە گەورەترین چەکی دەستی سیاسیەکانی چەند سەدەی رابردووی بزاوتی کوردایەتی بووە. لەبەر ئەوەی هەموو تەجروبەکان ئەوەی سەلماند کۆمەڵێک حاکم بەدەستی موستەبید و ناعادل هاتنە سەر حوکم و ئەوەی ناویان نابوو سەربەخۆیی و ئازادی و عەدالەت، لە فەرهەنگی ئەوان نەبووە. من ناڵێم ئەو بیرەی نەتەوایەتی و دروست کردنی کیانێکی کوردی یان خەونی سەربەخۆییمان هەڵە بوو، بەڵام دەبێت ددان بەو ڕاستیە دابنێن کە نەمانتوانی بیگەینینە ئەنجام. سەرەنجام خۆمان و منداڵەکانیشمان توشی دەردەسەری و دواکەوتن کرد.\nئێمە خۆشمان گەیشتووینە ئەو قەناعەتە کە ئەوەی ئێمە کردمان سەرنجامەکەی سوڕانەوە بووە لەناو بازنەیەکی داخراو، بەڵام ددانی پێدا نانێین. ئێمە منداڵەکانمان دەنێرین بۆ ئەو خوێندنگایانەی بە زمانی ئینگلیزی وانە دەڵێنەوە، لەبەر ئەوەی دوارۆژی زامنترە، حەز دەکەین منداڵەکانمان بنێرین بۆ وڵاتانی رۆژئاوا و پێشکەوتوو تاکو خوێندن تەواو بکەن. کاتێ کەهاتنەوە ( کە زۆریان نایەنەوە) زانیاری رۆژئاوایان پێ بێت.کەواتە ئێمەش بە شێوەیەک لە شێوەکان لەگەڵ ئەو گلۆبالیزمەداین بەڵام بە بیرکردنەوەی خۆمان.\nکاتێک ژاپۆن و ئەڵمانیا لەشەڕی جیهانی دووەم شکان، وازیان لەچەک هێنا یان وازیان پێ هێنان، بەڵام هەموو تواناکانیان بۆ ئاوەدانکردنەوە و دروستکردنی پیشەسازی و تەکنۆلۆجی بەکار هێنا، کە ئێستا ئەو دوو وڵاتە گەوترەترین ئابوری جهیهانیان بەدەستەوەیەوە و میللەتەکانیان بەوپەڕی سەربەرزی و شکۆوە دەژین، ئێستا دونیا چاوی لەدەستی ئەوانە. وا باشترە لەو راستیە بگەین کە دەوڵەتی نەتەوەیی بەهۆی گلۆبالیزمەوە بۆتە خەونێکی دوور، بەتایبەتی بۆ میللەتێکی بێ کەسی وەک ئێمە، ئەگەر بیر کردنەوەمان نەگۆڕین و نەتوانین ئابوریەکی بەهێزی چەسپاو بەرقەرار بکەین، وەک کورد ئیسپاتی وجودی خۆمان لە رێگای پەرەپێدانی تەکنۆلۆجی دروستکردنی ژێرخانی پتەوی ئابوری نەکەین، ناتوانین بگەینە ژیانێکی ئاسودە کە خۆمان و منداڵەکانمان لە بەرهەمی بحەسێنەوە. بۆ ئەوەی ئەو هەنگاوەش بنێنن تەنیا پێویستمان بە عەدالەتی کۆمەڵایەتی و بەرقەرار بوونی یاساو ئازادی بیروڕا دەبیت، جگە لە ئیرادەی پۆڵاین بۆ ئەوەی هەنگاوی یەکەم بهاوێژین. هەرچەند دەزانم لەوانەیە بەرهەڵستکاری ئەو نوسینە کەم نەبن، بەتایبەتی بازرگانانی کوردایەتی. بەڵام ئەوە چاکترین بژاردەیە بۆ ئەوەی بەشێوەیەکی جیاواز بیر بکەینەوە و لەو میحنەتە رزگارمان بێت. ئەگەر باس لەئالیەت و شێوازی جێبەجێ کردنی بکەینەوە، دەیان رێگاو جۆری هەیە، دەتوانرێت دراسە بکرێت. ئەوەی گرنگەو لەو رێگایە هێلی سور بێت، سازش نەکردنە لەسەر کورد بونمان، باوەڕ بوونمانە بە بەها مرۆیەکانمان کە کورد بوون ناسنامەی گەلێکە لە نیشتمانی کوردستان. ئەگەر هەنگاوی یەکەم بهاوێژین دەبێت لە پەروەردەوە دەست پێ بکەین، هیچ نەبێت بۆ بیست و شەش ساڵی داهاتوو دەتوانین نەوەیەک دروست بکەین بیر کردنەوەی لەگەڵ شەڕو شۆر جیا بیت لەگەڵ ئێمە.


خەزعەلی: قبووڵ ناكەین نەتەوە یەکگرتووەکان سەرپەرشتی هەڵبژاردنەكانی عێراق بكات\nپەرلەمانى کوردستان بەدواداچوون بۆ زۆربوونی کۆچى گەنجان بۆ دەرەوەی وڵات دەکات\nBasnews 20/11/2020 - 21:57 عێراق\nئەمڕۆ هەینی قەیس خزعەلی سەرۆکی میلیشیای ئەهلی حەق كە سەر بە حەشدی شەعبی و ئێرانە، سەرپەرشتیکردنی هەڵبژاردنی داهاتووی عێراقی لەلایەن نەتەوە یەکگرتووەکانەوە رەت کردەوە، کە بڕیارە لە 6ی حوزەیرانی داهاتوودا ئەنجام بدرێت.\nئەم راگەیاندنەی سەرۆکی میلیشیای ئەهلی حەق، دوای یەک هەفتە لە چاوپێکەوتنی مستەفا کازمی سەرۆک وەزیرانی عێراق دێت، لەگەڵ سەرۆک و ئەندامانی کۆمسیاری باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان، کە خۆشحاڵیی خۆیان بە یارمەتیی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ هەڵبژاردن دەربڕی.\nلای خۆیانەوە هەریەک لە بەریتانیا، فەرەنسا، ئەمەریکا و وڵاتانی رۆژئاوا پێشوازییان لەو هەنگاوەی عێراق کرد، بۆ پرۆسەی رێکخستنی هەڵبژاردنی پێشوەختە، کە بۆ یەکەم جارە بەگوێرەی یاسای نوێ پەیڕەو دەکرێت، کە پەرلەمان لە بەرامبەر داخوازیی خۆپیشاندەران بڕیاری لێ دا.\nلەمبارەوە ئەمڕۆ قەیس خەزعەلی هۆشداری دا لە سەرپەرشتی و دەستێوەردانی دوور و نزیکی نەتەوە یەکگرتووەکان لە هەڵبژاردنەکانی داهاتووی عێراق، چونکە بە قسەی ئەو، نێردەی نەتەوە یەکگرتووەکان لە بەغدا جینین بلاسخارت، لایەنگرە و بێ لایەن نییە، لە ماوەی رابردوودا ئەمەیان لێ بینیوە.\nخەزعەی گوتی ”لاریمان نییە تەنیا چاودێر بێت و بەس، تەنانەت ئەگەر بە بەشداریی یەکێتیی ئەورووپاش بێت، بەڵام وەک سەرپەرشتیار رەتی دەکەینەوە“.\nسەرۆكی میلیشیا ئێرانیەكە ئەوەشی ئاشکرا کرد کە ”دانوستاندنی گرووپەکان لەگەڵ کۆتاییهاتنی هەڵبژاردنی ئەمریکا کۆتایی دێت“. وەک ئاماژەیەک بۆ دووبارە دەستپێکردنەوە بە مووشەکبارانكردنی ناوچەی سەوز لە بەغدا.\nگوتیشی ”راگرتنی چالاکییە سەربازییەکان بەو مەرجانە دەبێ كە هیچ بنکەیەکی سەربازیی ناعێراقی نەمێننەوە، سەروەریی خاک و ئاسمان بۆ عێراق بگەڕێتەوە“.\nئەگەرچی یاسایەک هەیە کە هەر لایەنێک باڵی چەکداری هەبێت بۆی نییە بەشداریی هەڵبژاردن بکات، بەڵام کۆمسیاری هەڵبژاردن ناوی چەندین حزب و لایەنی وەک قەوارە تۆمار کردووە، کە میلیشیای چەکداریان هەیە، دیارترینیان (سادقون)ن، كە باڵی سیاسیی میلیشیای ئەهلی هەقن. چەندین میلیشیای دیکەش ئامادەسازی دەکەن، لە رێی دامەزراندنی دەستە و حزب و رەوتی سیاسی بەشداریی هەڵبژاردنی داهاتوو بکەن.\nسەرچاوەیەکیش بۆ گۆڤاری (ئەلعەرەبی ئەلجەدید) گوتوویەتی ”رەتکردنەوەی تۆمارکردنی ناوی ئەو قەوارانە پێویستی بە تەوافوقی سیاسی هەیە و سەرئێشە و تەنگژەیەکی گەورە بۆ وڵات دروست دەکات، بە جۆرێک هەڕەشە لە سەرتاپای هەڵبژاردنەکە دەکات“.\nگوتیشی ”رەتکردنەوەی رۆڵی نەتەوە یەکگرتووەکان وەک سەرپەرشتیاری هەڵبژاردنەکان لەلایەن لایەنەکانی سەر بە ئێران بەو بیانووەوەیە، کە پێیان وایە نەتەوە یەکگرتووەکان لە دۆسێی عێراقدا هاوبیری ئەمەریکایە“.\nلای خۆشیەوە ئەحمەد حەقی، چالاک و ئەندامی هەماهەنگیی خۆپیشاندانەکانی بەغدا گوتی: ”لێدوانەکانی قەیس خزعەلی ئەوە دەردەخەن، کە ئەو میلیشیایانە نیازی دەستوەردان لە هەڵبژاردن و سەپاندنی دیدی خۆیان هەیە“. بۆ (ئەلعەرەبی ئەلجەدید) گوتیشی: ”بابەتی سەرپەرشتی یان یارمەتیدانی نەتەوە یەکگرتووەکان، شەفافیەتێکی زۆر دەدات بە هەر هەڵبژاردنێک لە هەر شوێنێک ئەنجام بدرێ، ئەم جۆرە لێدوانانە ترسی ئەوەیان لێ دەخوێنرێتەوە، میلیشیاکان ئیرادەی خۆیان بەسەر پرۆسەکە بسەپێنن، بەتایبەتی کە دەستوەردانی ئەو لایەنانە لە هەڵبژاردنکانی پێشوودا لە یادەوەریی خەڵکدا ماوە، کاتێ سندووقەکانی دەنگدانیان سووتاندن و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی ژماردنی دەنگەکانیان لە بەغدا بزر کردن“.


راستی ئەو بینایەی گوایە جنۆکەی تێدایە\n29600 جار خوێندراوەتەوە\nپاش ئەوەی دەنگۆی ئەوە بڵاوبووەوە کە شەوی رابردوو لە هەولێر چەند دەنگێکی جیاواز لە بینایەکی تەواونەکراودا بیستراوە و چەند شایەتحاڵێک دەیانوت گوایە ئەوە دەنگی جنۆکە بووە، بەڵام پۆلیسی هەولێر دەڵێت، "ئەو بابەتە دوورە لە راستییەوە."\nلە گوێرەی چەند شایەتحاڵێک کە بە ئێن ئاڕ تییان راگەیاندووە، لە درەنگانێکی شەوی رابردوودا، لە نزیک بازاڕی لەنگەی هەولێر لە بینایەکی تەواو نەکراودا کۆمەڵێک دەنگ بیسراوە وەک، دەنگی وەڕینی سەگ، گۆرانی، میوزیک.\nوتووشیانە، ئەو بینایە ماوەی چەند مانگێکە لەلایەن خاوەنەکەیەوە بە تەواونەکراوی جێهێڵراوە و دەرگاکانی چوونە ناوەوەی داخستووە و کەسیش نەبینراوە کە بڕواتە ناویەوە.\nئاماژەیان بەوەشکردووە، لە ماوەی رابردوودا چەندجارێک گوێبیستی ئەو دەنگانەبوون، بەڵام دوو شەوە بە بەردەوامی گۆبیستی دەنگەکان دەبن.\nهاوکات، بەشێک لەو هاوڵاتیانەی گوێبیستی دەنگەکان بوون دەیانوت، "ئەوە دەنگی جنۆکەیە."\nلەوبارەیەوە، هۆگر عەزیز وتەبێژی پۆلیسی هەولێر بە ئێن ئاڕ تی راگەیاند، ئەو بابەتە دوورە لە راستی بەڵکو بڵندگۆیەک لەلایەن خاوەن بیناکەوە داندرابوو کە ھەستیار بوو لەکاتی ھەر حاڵەتێک دەنگی لێوەدەهات و هەموو دەنگۆکانی کە لەوبارەیەوە باس دەکران رەتکردەوە.


باخی گشتی شاری فەلوجەی پارێزگای ئەنبار پڕبووە لەو خەڵکانەی هەموو شەوێك دوای بەربانگ کۆدەبنەوە. [سەیف ئەحمەد / دیارونا]\nبەهۆی بەهێزبوونی ئەمنیەت و سەقامگیرییەوە، شاره سه‌ره‌كیه‌كانی پارێزگای ئەنبار شایەتی کردنەوەی كۆمه‌ڵگه هه‌ره‌وه‌زیه‌كان (جه‌معیه) و مۆڵ و بازاڕه گەورە مۆدێرنه‌كانن.\nئەم بازاڕانە شمەك دەدەن بە هاوڵاتیان بە نرخێکی داشکاو لەگەڵ دەرفەتی پلانی پارەدان به‌قیست.\nشامل راوی، 38 ساڵ، کە مامۆستایە و خەڵکی رەمادییە، وتی لەوەتەی رێکخراوی "دەوڵەتی ئیسلامی" (داعش) لە ئەنبار دەرکراوە و خەڵکە ئاوارەکەی گەڕاونەتەوە، پارێزگاکە شایەتی گۆڕانکارییەکی ئەرێنیە.\nوتی پارێزگاکە توانی دەستبکات بە بنیاتنانەوە و خزمەتگوزاری و پرۆژەکان دەستیانپێکردەوە.\nشارەکانی پارێزگای ئەنبار، لەنێویاندا فەلوجە، گەڕانەوەی چالاکی ئابوری بەخۆیانەوە دەبینن. لەم وێنەیەدا، خەڵکی فەلوجە به‌كۆمه‌ڵ ده‌چنه باخی گشتی دوای بەربانگ لە مانگی رەمەزاندا. [سەیف ئەحمەد / دیارونا]\nوتیشی: "ئەوەی نوێیە لە ئەنبار دەرکەوتنی كۆمه‌ڵه هه‌ره‌وه‌زییه‌كانه کە بە قیست شمەك دەدەن بە خەڵك و مۆڵی نوێ کە هەموو شتێکیان تێدایە لە خۆراکەوە بۆ کەلوپەلی ناوماڵ و ئامێری کارەبایی و هەرشتێك بەکاربەر پێویستی بێت."\nراوی وتی نرخەکان باشن، بەتایبەتی پلانی قیست کە ده‌گاته 10 مانگ و کاتێکی باش دەبەخشێت بە کارمەندانی دەوڵەت و خەڵکی کەمداهات بۆ پارەدان.\nدانیشتوویه‌كی فەلوجە، سوهاد خەمیس، 36 ساڵ، بە دیارونای وت لەو خزمەتگوزارییانەی کە بازاڕه نوێکان پێشکەشی دەکەن پێدانی هۆڵی گەورەیە بۆ ئاهەنگ و بۆنەکان و شوێنی یاریکردنی داخراوی منداڵان.\nوتی: "كۆمه‌ڵگه هه‌ره‌وه‌زییه‌كان تاڕادەیەکی زۆر پرۆسەی کڕینی کەلوپەلی ناوماڵ، ساردکەرەوە و گەرمکەرەوە، تاقمی خەوتن و چەندین شمەکی دیکەیان بۆ ئاسانکردووین."\nوتی: "بوونی پلانی قیست شتەکانی بۆ دانیشتوان زۆر ئاسانتر کردووە." وتیشی بارێکی قورسی لەسەر شانیان لابردووە.\nئەمنیەت گەشەکردن خێراتردەکات\nخاوەنی بازاڕێکی هه‌روه‌زی لە فەلوجە، عەلی هادی، وتی ئامانجی کردنەوەی بازاڕی هه‌روه‌زی و مۆڵەکان گەشەپێدانی ئابوری و دروستکردنی کەشێکی دڵخۆشکەرانەیە بۆ دانیشتوانی ئەنبار کە لە چەند ساڵی رابردوودا نەیانبینیوە.\nوتی: "مۆڵ و بازاڕە هه‌روه‌زییه‌كان دیمەنێکی دڵگیر دەبەخشن بە شەقامەکانی ئەنبار، بە رازاندنەوەی دەرەوەی دوکانەکان بە وێنەی رەنگاوڕەنگ و رووناکیی مۆدێرن."\nئەندامێكی ئەنجومەنی پارێزگای ئەنبار، حامید دولەیمی، بە دیارونای وت: "دۆخی ئەمنیی سەقامگیر و ئه‌و ئه‌منیه‌ته‌ی دابینکراوه بۆ هاوڵاتیان و خاوەنکاران و کۆمپانیاکانی وەبەرهێنان، بەشدارییەکی گەورەی کردووە لە کردنەوەی كۆمه‌ڵگه هه‌ره‌وه‌زیه‌كان و مۆڵ و بازاڕە گەورەکاندا."\nوتی ئەم دەزگایانە هەموو جۆرە شمەکێك بە تاك و جوملە دەفرۆشن و شمەکی خۆراك و کەلوپەلی ناوماڵ و ئامرازی کارەبایی بۆ دوکانەکان دابیندەکەن.\nوتی: "حکومەتی خۆجێی خزمەتگوزاری و کارڕاییکردنی کارگێڕی دەبەخشێت بە وەبەرهێنه‌ران و خاوەنکاران بۆ مسۆگه‌ركردنی دروستبوونی ژێرخانێك بۆ کەرتی تایبەت."\nدولەیمی وتی ئەمەش ئامانجی گەشەپێدانی دروستکردنی دەرفەتی کارە بۆ لاوە بێکارەکان و دابینکردنی پێداویستیەکانی بەکاربەرانە.


هەواڵ / ڕاپۆرت :: 10/12/2019 :: 225 جار بینراوە\nبابه‌تێك كه چاره‌نووسى كۆمه‌ڵگاى پێوه به‌نده و رۆژ به‌ڕۆژ هه‌ڕه‌شه‌ى زیاترى ده‌چێته سه‌ر مه‌سه‌له‌ى منداڵان و شێوازى په‌روه‌رده‌كردنیانه. به‌دڵنیاییه‌وه كێشه كۆمه‌ڵایه‌تى و ئابوورییه‌كانى ئه‌مڕۆ له‌ڕووى چۆنیه‌تى و چه‌ندایه‌تییه‌وه جیاواز و ترسناكترن له كێشه‌كانى رابوردوو به‌تایبه‌ت كه ئێستا نه‌رێنییه‌كانى جیهانگیریى به چڕیى روویان كردووه‌ته وڵاتانى وه‌كو كوردستان. كرانه‌وه‌ى بێ سه‌روبه‌ر، سه‌رقاڵى دایك و باوك به په‌یداكردنى بژێوى رۆژانه‌وه، بێ توانایى سیستمى په‌روه‌رده بۆ له‌خۆگرتنى هه‌موو منداڵان و دابینكردنى پێداویستییه هاوچه‌رخه‌كان، فراوانبوونى جیاوازییه چینایه‌تییه‌كان و تادوایى كۆسپى گه‌وره‌ن له‌به‌رده‌م په‌روه‌رده‌كردنى نه‌وه‌كانى داهاتوودا.\nزیادبوونى رێژه‌ى ته‌ڵاق و جیابوونه‌وه و سه‌رهه‌ڵدانى كێشه‌ى مادده هۆشبه‌ره‌كان دوو ده‌ردى كوشنده‌ن كه خه‌ریكه بناغه‌ى خێزان له ره‌گ و ریشه‌وه هه‌ڵده‌ته‌كێنێت، له‌مه‌شدا منداڵ یه‌كه‌مین قوربانییه.\nبێگومان ناكرێت و ناتوانرێت رێگه له هێرشى به‌رده‌وام و فراوانى جیهانگیریى بكرێت كه كۆمه‌ڵێك به‌ها و رێكار و داب و نه‌ریتى تازه‌ى له‌گه‌ڵ خۆیدا هێناوه. به‌ڵام ئه‌و سێ كۆڵه‌كه سه‌ره‌كییه‌ى كه چاره‌نووسى منداڵى پێوه به‌نده واته ده‌وڵه‌ت و خێزان و كۆمه‌ڵگا ده‌توانن كه‌م تا زۆرێك منداڵه‌كانمان بپارێزن له‌و چاره‌نووسه ره‌شه‌ى كه هه‌موومان لێى ده‌ترسین.\nئه‌ركى ده‌وڵه‌ته بایه‌خێكى زیاتر به سیستمى په‌روه‌رده و بارودۆخى قوتابخانه‌كان بدات و ژیانى مامۆستایان به جۆرێك مسۆگه‌ر بكات كه بتوانن هه‌موو كاتى خۆیان ته‌رخان بكه‌ن بۆ فێركردن و په‌روه‌رده‌كردن. كردنه‌وه‌ى خوولى راهێنان بۆ مامۆستایان و په‌روه‌رده‌كاران سه‌باره‌ت به په‌روه‌رده‌ى هاوچه‌رخ به ره‌چاوكردنى به‌ها كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كانى خۆمان و خۆشویست كردنى خوێندن له‌لاى خوێندكاران بناغه سه‌ره‌تاییه‌كانى سیاسه‌تى دروستى په‌روه‌رده‌یین.\nدایكان و باوكانیش نابێت ماندویه‌تى و چاولێكه‌ریى و لاساییكردنه‌وه‌ى كوێرانه‌ى كۆمه‌ڵگا خۆرئاواییه‌كان بكه‌ن به بیانوو. ئه‌ركى گه‌وره‌ى هه‌موو خێزانێك په‌روه‌رده كردن و ئاماده‌كردنى منداڵه‌كانیه‌تى كه بێگومان له‌م بارودۆخه سه‌خت و پڕ ئالێنگارییه‌دا كارێكى ئاسان نییه. به‌ڵام پێویسته هه‌موومان ئه‌وه بزانین هیچ سه‌روه‌ت و سامانێك بۆ خێزان هێنده‌ى ئه‌وه به‌نرخ نییه منداڵى باش و سه‌ركه‌وتوو په‌روه‌رده بكه‌یت و پێشكه‌شى كۆمه‌ڵگاى بكه‌یت. ئێستا كه‌متر له جاران ئه‌و شه‌وق و په‌یوه‌ندییه به‌هێزه ده‌بینین كه پێویسته له‌ڕووى په‌روه‌رده‌ییه‌وه باوكان و دایكان ببه‌ستێته‌وه به منداڵه‌كانیانه‌وه.\nكۆڵه‌كه‌ى سێهه‌م كه كۆمه‌ڵگایه ئه‌گه‌ر له دوو كۆڵه‌كه‌كه‌ى تر گرنگتر نه‌بن هێنده‌ى ئه‌وان گرنگن. چونكه كۆمه‌ڵگا ئه‌و پانتاییه‌یه كه منداڵ به‌شێكى زۆرى كاتى خۆیى تێدا به‌سه‌ر ده‌بات و ره‌وشت و به‌هاى كۆمه‌ڵگا له ره‌وشت و به‌هاى منداڵدا ره‌نگ ده‌داته‌وه. به‌داخه‌وه ئێستا كۆمه‌ڵگا به‌شێوه‌یه‌كى زۆر نه‌خوازراو دابه‌ش بووه و بێ موبالاتى باڵى كێشاوه به‌سه‌ردا. به‌ها هاوبه‌شه‌كان و نموونه به‌رزه‌كان خه‌ریكن كاڵ ده‌بنه‌وه و بۆشایى نێوان چین و توێژه جیاجیاكان فراوانتر و قووڵتر ده‌بێت، به‌جۆرێكى وا كه ئێستا خه‌ریكه له‌ڕووى په‌روه‌رده و ده‌رفه‌تى خوێندنیشه‌وه هه‌ژاران و ده‌وڵه‌مه‌ندان به‌ته‌واوى لێك داده‌بڕێن.\nنه‌بوونى راوێژكاریى پیشه‌یى بۆ گروپه جیاوازه‌كانى ته‌مه‌ن كه‌موكوڕییه‌كى گه‌وره‌یه له مه‌سه‌له‌ى په‌روه‌رده‌كردنى منداڵدا. ئه‌مه بانگه‌وازێكه بۆ ده‌وڵه‌ت و كۆمه‌ڵگا و خێزان و لێدانى زه‌نگى وریاكردنه‌وه‌یه سه‌باره‌ت به بابه‌تێكى زۆر هه‌ستیار و چاره‌نووسساز. رۆژانه سه‌دان باڵه‌خانه به‌رز بكه‌ینه‌وه و ده‌یان شه‌قام و رێگاو بانى هاوچه‌رخ دروست بكه‌ین هیچ بایه‌خێكى نابێت ئه‌گه‌ر نه‌وه‌یه‌كى خراپ و به‌رهه‌م نه‌هێن و لاسار و یاخى پێشكه‌ش به كۆمه‌ڵگاى سبه‌ینێمان بكه‌ین.


خۆشەویستی‌و خەشمی سلێمانی ئاشەگوواوی‌و چوارباخ بەنموونە\nکاوە شێخ عەبدولآ\nسلێمانی یەکێک لە تایبەتمەندییە جوانەکانی ئەوەیە ناوی گەڕەک و کۆڵانەکانی زۆر ناسک و خۆشن بۆ نموونە کە دەڵێی سەرچنار، خێرا دیمەنێکی جوان و فێنکایی دێتە بەرچاوت. ئەوە تووی مەلیک و باخی بەختیاری و بۆخۆی نەشئەبەخشن.\nدڵنیام تۆش وەکو من نەتزانیوە کە ناوی (گەڕەکی چوارباخ) حەفتا ساڵێک لەمەوبەر ناوچەیەک بووە ناوی (ئاشە گوواوی) بووە! بەڵام لە سەرەتای چلەکانی سەدەی ڕابردوو کاتێ دەیانەوێ مزگەوت و خانەقایەکی تیا بکەنەوە، ئێ خۆ ناکرێ مزگەوت ناوی مزگەوتی ئاشەگوواوی بێ. مەلای مزگەوت دەچێتە کن مەئموورانی شارەوانی و داوا دەکات ناوەکەی بگۆڕن بە شتێ کە بۆ مزگەوت و خواپەرستی بگونجێ. ئیتر لە ساڵی 1945ـەوە چوارباخ جێی ئاشە گوواوی دەگرێتەوە و هەرگیز ئەو ناوە نەبیسترایەوە.\nجا خەسڵەت و سیفەتی دانیشتووانی شارەکە خۆی، زۆر ئەوەی تێدا زاڵە هەر کەسایەتییەک یان گروپێکی سیاسی یان هونەریی کە دڵخوازی خۆیانبێ زۆر بەرزی دەکەنەوە تا ئاستێکی باڵا، بەڵام کە هەستیانکرد پێچەوانەی حەزو ویستیان دەجووڵێتەوە لێی ڕەنجان و دڵیان لێی شکا، ئیتر هەرگیز ناچێتەوە جێگەی جارانی، بە کورتی بیانەوێ گوواو دەکەن بە باخ ، دڵیان لە باخ بڕەنجێ، بۆ هەمیشە دەیکەنەوە بە ئاشە گوواوی!


ANF | ئەنجامنامەی کۆبوونەوەی ئەنجومەنی پارتی DBP\nئەنجامنامەی کۆبوونەوەی ئەنجومەنی پارتی DBP\nپارتی هەرێمە دیموکراتیەکان 'دەبەپە' ئەنجامنامەی کۆبوونەوەی ئەنجومەنی پارتەکەی ڕاگەیاند. لە ئەنجامنامەکەدا ئاماژە بە ساختەکاریی و فرتوفێڵ لەهەڵبژاردنەکاندا لەلایەک و دەستکەوتەکانی گەل لەلایەکی دیکەوە کرا.\nچوارشه‌ممه, 11 Jul 2018, 16:10\nپارتی هەرێمە دیموکراتیەکان 'دەبەپە'، لە ئامەد کۆبوونەوەی خۆی ئەنجامدا و ئەنجامی هەڵبژاردنەکانی ٢٤ی حوزەیران/ ٣ ی پووشپەڕ یان هەڵسەنگاند. ئەنجومەنی دەبەپە دەستنیشانی کرد کە سەرەڕای هەموو فشار، تووندوتیژیی، ساختەکاریی و ئاستەنگیەکان، هاوپەیمانی گەل سەرکەوت. ئەنجومەنی دەبەپە ئاشکرایکرد کە هەبوونی هەدەپە لە پەرلەماندا بۆ نوێنەرایەتیکردنی ژنان، گەنجان و ڕەنگە جیاوازەکانی گەلانی تورکیا، بەرەیەکی زۆر گرنگە لەبەرامبەر ڕژێمی تاکە کەسیدا.\nئەنجومەنی پارتی هەرێمە دیموکراتیەکان 'دەبەپە'، لە سەرۆکایەتیی جێگری هاوسەرۆکانی گشتیی دەبەپە هاجەر ئۆزدەمیر، لە نێوان ڕۆژانی ٧ و ٨ ی ئەم مانگەدا، لە هۆڵی کۆنفرانسی ڕێکخستنی شاری ئامەد، کۆبوونەوەی خۆیان سازدا. ئەنجومەنی دەبەپە ئەنجامی هەڵبژاردنەکانی ٢٤ی حوزەیران/ ٣ ی پووشپەڕ یان هەڵسەنگاند و ئەنجامنامەی گشتییان ئاشکرا کرد. لە ئەنجامنامەکەدا جەخت لەوە کراوەتەوە کە سەرەڕای هەموو فشار، تووندوتیژیی، ئاستەنگیی و ساختەکاریەکان، هاوپەیمانی گەل سەرکەوت. ئەنجومەنی دەبەپە لە ئەنجامنامەی کۆبوونەوەی گشتیی خۆیاندا دەستنیشانیشیان کردووە کە ئاکەپە و مەهەپە بڕیاری هەڵبژاردنی زۆرەملێیان دا و لەبەر ئەوەش هەڵبژاردنەکانی ٢٤ی حوزەیران/ ٣ ی پووشپەڕ لەناو بارودۆخی ئاسایی و کەشی دیموکراتیدا ئەنجام نەدران. لە ئەنجامنامەکەی ئەنجومەنی دەبەپەدا هاتووە "ئەردۆغان و یەکینەکانی بە قانوونی بارودۆخی نائاسایی، بە تایبەتیی کورد و هەموو بەشەکانی تری چەپ، سۆسیالیست و دیموکراتیخوازان بە گشتیی، دەستبەسەر کرد و گرتنیان. ویستیان بە ئۆپەراسیۆنی گرتن، ئەوان بڵاوە پێ بکەن، بە تایبەتی لە دژی عەفرین ئۆپەراسیۆنی ئەنجامدا و بۆردومانی شارە کوردیەکانی کرد. ئێستاش دەیانەوێت لە دژی منبج ئۆپەراسیۆن ئەنجام بدەن. بە ڕێبازەکانی داگیرکردن هەوڵ دەدەن هەستی نەژادپەرستانە لە گەلی تورکدا بەهێز بکەن.\nقەیومەکان خزمەتی دەسەڵاتیان کرد\nلە هەلومەرجێکی نایەکساندا هەڵبژاردن بەڕێوەچوو. میدیا بوو بە دەنگی دەسەڵات. قەیومە بەزۆرداسەپێندراوەکانیش بۆ دەسەڵات کاریان کرد. هەموو ڕێ و ڕێبازێکی میدیای کۆمەڵایەتییش لە هێزە ئۆپۆزسیۆنەکان داخران و هەڵبژاردن لە کوردستان لەژێر بەڕێوەبەرانی باری نائاسایدا ئەنجام درا. لە هەڵبژاردنەکانی ٢٤ی حوزەیران/ ٣ی پووشپەڕدا قەیومەکان هەموو دەرفەتەکانی شارەوانیەکانیان خستە خزمەت دەسەڵاتی ئاکەپەوە. بە دەستی ئاکەپە زۆر ساختەکاریی و فرتوفێڵ ئەنجام دران. فشار و زۆرداریان پەرە پێ دا. بۆئەوەی هەدەپە لەژێر بەربەستی سەدا ١٠دا بهێڵنەوە، پەنایان بۆ هەموو ڕێ و ڕێبازێک برد. بەڵام سەرەڕای هەر شتێک هەدەپە بەربەستی سەدا ١٠ ی تێپەڕاند. پاڵێوراوی هەدەپە بۆ سەرۆک کۆماریی سەڵاحەدین دەمیرتاش، دژ بە ناهەقی و نەبوونی یاسایەکی بنەڕەتی و پێشێلکردنی پێوەرە یاساکانی گەردوونیی، بە دیلی کەوتە پێشبڕکێی هەڵبژاردنەوە. بەم شێوەیە هەڵبژاردن لە هەلومەرجی نایەکساندا بەڕێوەچوو.\nلە بەردەوامی ئەنجامنامەکەی ئەنجومەنی دەبەپەدا، سەرنج خراوەتە سەر کۆمەڵکوژیی لە پرسووس و تێیدا هاتووە "بە دەستی ئاکەپە لە پرسووس دژ بە مرۆڤایەتیی کۆمەڵکوژیی ئەنجام درا. بەوەش پەیامی چاوترساندنیان دا بە بەشەکانی دیموکراتیی. هاوپەیمانی ئاکەپە و مەهەپە، بۆئەوەی زۆرترین کورسیەکانی پەرلەمان بەدەستبهێنن، هەموو دەرفەتەکانی دەوڵەتیان خزتە خزمەتی کەمپەینی بانگەشەی هەڵبژاردنی خۆیانەوە. بۆئەوەی گەل نەچێتە سەر سندوقەکانی دەنگدان، پەنایان بۆ هەموو ڕێ و ڕێبازێک برد. لە شارەکانی کوردستاندا سیاسەتە پڕ لایەنەکانیان پەرە پێ دا. بەڵام سەرەڕای هەموو زۆر و فشارەکان، هێشتا هاوپەیمانی گەل سەرکەوت. گەل پەیوەندیەکانی گەورەی نیشاندا و ڕۆشتن دەنگی خۆیاندا. سەرەڕای هەموو فشارەکان، گەل لەگەڵ هەدەپەدا مایەوە. بەو شێوەیەش هەدەپە لەسەدا ١١.٧٠ ی دەنگەکانی تەواوی تورکیای بەدەستهێنا و ٦٧ کورسی پەرلەمانی بەدەستهێنا. لە هەلومەرجی ناڕەوادا هەڵبژاردنەکان ئەنجام دران. لە هەلومەرجێکی وەهادا نەژادپەرستیی، مەزهەبپەرستیی و زایەندپەرستی پەرەی پێدرا و هەڵبژاردن ئەنجام درا. سەرەڕای هەر شتێک هەدەپە کەوتە ناو پەرلەمانەوە. هەبوونی هەدەپە لە پەرلەماندا بۆ نوێنەرایەتیکردنی ژنان، گەنجان و ڕەنگە جیاوازەکانی گەلانی تورکیا، بەرەیەکی زۆر گرنگە لەبەرامبەر ڕژێمی تاکە کەسیدا. لەبەرئەوە سەرکەوتنی هەدەپە سەرکەوتنی گەلانی تورکیایە.\nدەبێت بزانرێت کە ئامانجی ئاکەپە و ئەردۆغان ڕژێمی یەک کەسیی نیە، بەڵکو ئامانجی ئەوان ئەوەیە کە هەموو هێزە ئۆپۆزسیۆنەکان بە تەواویی بێدەنگ بکەن و نوێنەرەکانی ئەوان بخەنە ژێر کۆنترۆڵی خۆیانەوە. دەیانەوێت هەمیشە لەناو کۆمەڵگادا بێ هیوایی پەرە پێ بدەن. دەیانەوێت ڕێگە لە سیاسەتی دیموکراتی بگرن. چارەسەریی ئەوەش بە نەتەوەی دیموکراتی دەبێت. بۆئەوەی تورکیا لەو قەیرانە سیاسیی و کۆمەڵایەتییە ڕزگار بکرێت، دەبێت پەنا بۆ چارەسەریی نەتەوەی دیموکراتیی ببرێت. دەبێت هەموو ڕەنگ و باوەڕیەکان لەناو یەکدا و بە یەکسانی پێکەوە بژین. دەبێت گەلانی تورکیا لە دژی فاشیزم تێبکۆشن. ئەو تێکۆشانەش، تێکۆشانی کلتووریی، فرە ڕەگەزیی و ئازادی ژنان و ئیکۆلۆژییە. لە دژی ڕژێمی تاکە کەسیی ئەردۆغان و ئاکەپە، پێویستمان بە تێکۆشانی دیموکراتی هەیە. گەورەکردن و بڵاوکردنەوەی ئەو تێکۆشانەش ئەرکی سەرەکیی ئێمەیە. بۆ ئەوەش دەبێت ئێمە پێش هەر شتێک لە کوردستان، دژ بە هاوپەیمانی فاشیست، پەرە بە یەکێتی نەتەوەیی کورد بدەین. لە دروستکردنی نەتەوەی دیموکراتیدا یەکێتی نەتەوەیی بنەمایە. گەلەکەمان بە تێکۆشانی ئازادی و دیموکراتی و یەکسانیانەی خۆی بوو بە وەڵامدەرەوە، ئەوەش سەرەڕای ئەو هەموو ئاستەنگیی و ساختەکاریانەی کە لە هەڵبژاردنەکانی ٢٤ی حوزەیران/ ٣ ی پووشپەڕ دا ئەنجام دران. لە کۆتاییدا ئێمە سپاس وپێزانینی خۆمان ئاراستەی گەلەکەمن دەکەین.\nئیبای مانگرتوو و کوردستانیان لە تۆرنتۆ رێپێوانیان بۆ ئیدانەکردنى پیلانگێڕی ئەنجامدا\nگەنجانى رووس ٢ چالاکییان بۆ ئۆجالان ئەنجامدا


فڕین بەرەو هێلانەیەكی نوێ 2012-07-07\nبە هەزار بەدبەختی و چەرمەسەری لەگەڵ هاوسەر و تاقە كوڕەكەم، بە متمانە بە دوو قاچاخچی كە پێیان ناساندبووین رێگەی هەرێممان گرتە بەر. لە رێگە كەوتینە بۆسەی گەورە جاشی ئەوكات و بە هەڕەشە و گوڕەشە دەمانچەی لێ بەرزكردینەوە. كوڕە قاچاخچییەكان، رێنوێنیانكردین كە خۆمان ئەسپەكان لێخوڕین و دەرچین، تا ئەوان فریا بكەون سەر لە جاشەكە بشێوێنن. من و كوڕەكەم سواری ئێسترێك بووین و هاوسەرم و جانتاكان لەسەر ئەسپێكی دیكە. هەر چۆنێك بوو لە بۆسەی جاشەكە دەرچووین وقاچاخچییەكان گەڕانەوە لامان. كە چاویان بە ئێمە كەوت تف لە دەمیان وشك بوو، هاواریانكرد مامۆستا نەجوڵێن. بەو پێیەی پێشمەرگە بووم و ئەو شتانەم بینیبوو، زوو هەستم پێكرد لە چ مەترسییەك داین. دەروروبەرمان هەموو مین بوو. ترسی لە دەسدانی ئازیزان بۆ ساتێك بەسەرمدا زاڵ بوو. قاچاخچییەكان گوتیان:(مەشڵەژێن، تا ئێستا بە دەیان كەسمان لێرە دەربازكردووە). زانیم هاوسەرم بە مەسەلەكەی زانیوە و بە هەردووكمان هەوڵمان دەدا كوڕە هەشت ساڵانەكەمان هەستی پێنەكات\nئەوانە قسەی موحسین بوو كە چوونە سەر و خوار لە قاندرمەكانی بەڕێوەبەرایەتی نیشینگە و سەفەر تەواو بێتاقەتی كردبوو\nگوتی: (ببورە یەكسەر هەستمكرد كە پێویستم بەوەیە كەسێك گوێ لە قسەكانم بگرێت.) پرسیم بۆ وا بێتاقەتی؟ لە وەڵامدا گوتی: (ئەوا بۆ نۆ ساڵ دەچێت بە عەشق و ئاواتەوە هاتووم تا خزمەتی وڵات و نیشتمانی خۆم بكەم، بەڵام داخەكەم، هیچ كەس بە هاووڵاتیمان قبوڵ ناكات). ئێستاش دەبێت هەر شەش مانگ جارێك بۆ نوێكردنەوەی ئیقامە بێم بۆ ئێرە و سەروخوار بكەم و بە دەیان شانسی ژیان و كار لە كیس خۆم و خێزانم چووە\nداوام لیكرد بەسەرهاتەكەی درێژە پێبدات\nپرسی لە كوێ بووم؟ ئەها گوێ بگرە: بە ململانێكردن لەگەڵ ترس و شانس مەیدانە مینەكەمان تێپەڕاند. لە درێژەی رێگە ئاودیو بووین و كاتێك من لە ئێسترەكە هاتمە خوار و زەویم ماچكرد، نەرمە بزەیەك رواڵەتی هاوسەر و كوڕمی داپۆشاند. ئەوان بۆ یەكەمجار بوو سنووریان تێدەپەڕاند، بەڵام من خۆم دووجاری دیكە هاتبووم و ئاواتی ژیان لێرە، ئاواتێكی چەند ساڵەی ژینم بوو. دواجار كە تەنیا بووم نزیكەی بیست رۆژ مابوومەوە و بڕیاربوو بچمە شوێن خێزانم تا بەیەكەوە بین. هەواڵم بۆ هات ناومیان داوەتە سەرسنوور و زۆر بە گەرمی چاوەڕێمن تا بگەڕێمەوە و بمگرن، بۆیە بە ناچار بە سنوورێكی دیكەدا رۆیشتمەوە و نیوەشەو گەیشتمە جێ. كە چوومە ماڵەوە هاوسەرم واقی وڕمابوو! گوتم بە ماوەی دوو رۆژ هەرچی دەكەی، بیكە دەبێت بە زوویی بڕۆین. زانیم زۆر بۆی كوتوپڕبوو، بەڵام چارە نەبوو. دایكم چونكە لای ئێمە دەژیا زۆر بۆی زەحمەت بوو ماڵی لێبشێوێت و كەوتبووە حاڵەتێكی رۆحیی زۆر خراپەوە، ئەوداماوە قەت لە ژیانیدا ئارامی نەگرتبوو. سەردەمی شا باوكم بەو هۆیەی سیاسی بوو ماوەیەكی زۆر رایكردە عێراق و دایكم بە خۆی و دوو منداڵی سەرباری ماڵی برای بوو، پاش ماوەیەكی زۆر كە باوكم گەڕایەوە، تەبعید كراینە ناخۆشترین و بێ ئیمكانیاترین شاری ئێران و 5 ساڵ لەوێ مابۆوە. پاش رووخانی رژێمی شا دیسان باوكم و من كە ئەو كات 17 ساڵم بوو چووینە شاخ و شەرەفی پێشمەرگەمان پێبەخشرا و دیسان دایكم بە خۆی و كچێكی گەنج و كوڕێكی بچووك تەنیا مایەوە. خوشكم بە هۆی بارودۆخی نالەبار و لەترسی ئەوەی نەوەك لەبڕی باوك و برای بخرێتە زیندان و وەك كارتی فشار بۆ گرتنی من و باوكم بەكار بێت، بە شوودرا، بەپیاوێك كە 18 ساڵ لەخۆی گەورەتر بوو\nئاخێكی هەڵكێشا و گوتی: توخوا لێگەڕێ، ژیانی من بۆ فیلم و چیرۆك دەبێت، با پەرتەوازە نەبین و لە باسی خۆمان دەرنەچین\nهەر وەك گوتم: لە سنوور تێپەڕین و خۆشبەختانە ئەو شەوە بەهەر شێوەیەك بوو هاتینە هەولێر. تەواوی ماڵ وژیانی 14 ساڵەم هەراج كردبوو و لە هەموو داهاتی دنیا هەزار و دووسەد دۆلارم پێبوو. دوای سێ مانگ لە هۆتێل مانەوە و بە هاوكاری هەرچی دۆست و هاوڕێ و ناسیاو بوو توانیمان خانوویەك بەكرێ بگرین. تەنیا توانیمان كەل و پەل و پێداویستی سەرەكی ژیان دابین بكەین و لە تەواوی ئەو ماڵە تەنیا مافورێكی دوازدە مەتریمان لە هۆڵە راخستبوو و تیایدا دەژیان. ئەو كات كارەبا تەنیا دووسەعات هەبوو و حەمام و ئوتی و ئەو كارانەی بە كارەبا دەكرا دەبوایە نیوەشەو بەخەبەر بێین و ئەنجامی بدەین، كەزیاتر لە ئەستۆی خێزانم بوو بە بێ ئەوەی بۆ یەكجاریش گلەیی بكات. دەمزانی خۆشەویستی ئەویش بۆ ئەو وڵاتە ئەگەر لە من زیاتر نەبێت كەمتر نییە\nرۆژان تێپەڕین و ئێستا وا هەشت ساڵمان تێپەڕاندووە، هەرچەندە زۆر بە زەحمەت ژیانمان گوزەراند و من سەرەڕای ئەوەی لە زانكۆ دەمخوێند، بە ناچاری سێ كارم دەكرد. ئەوەی ئەمڕۆش هەر بە ئاواتییەوەم ئەوەیە كە ببمە هاووڵاتی و بتوانم لەو وڵاتە لە ژێر سەقفێك كە هی خۆم بێت ماڵ و منداڵم پەنا بدەم، بەڵام ئێستاش هەر بە قیست توانای شت كڕینم هەیە و یەك مەعاشمان بۆ خاوەن خانوو داناوە. لە هەر شتێك و هەلێكی پێشكەوتن كە لە داییرە درووست دەبێت، دیسان وەك بێگانە سەیر دەكرێم. باشە دیسان من توانیومە كارێكی جێگیرم بێت، هەرچەندە ناتوانم وەك پێویست و ئاسایی ژیان بەڕێ بكەم و تازە توانیومە بە قیستێك كە زیادەی كێشاوەتە سەر كۆمپیوتەر بۆ ئەو تاقە كوڕەكەم بكڕم كە ئێستا ساڵێكی ماوە بچێتە زانكۆ\nوتم ئێستا كێشەی سەرەكیت چییە؟ پێكەنی. گوتی: (كێشەی سەرەكی من سەرەتاییترین شت واتە ناسنامەیە. من نامەوێت بچمە وڵاتێكی دیكە و هەر لە سەرەتاوە بۆ ژیان هاتووم. خۆم بە un نەناساندووە، چۆن بە هیوای رۆیشتن نیم. پاساپۆرتمان نییە و نە دەتوانین كاری رەسمیمان بێت و نە سەفەر بكەین و بە كورتی هیچ مەرجێكی هاووڵاتیبوونمان نییە و تازە پاش هەشت ساڵ راكەڕاك و سەروخوار و ئەوداییرە و ئەولامان پێدەكەن تا ئیقامە نوێ بكەینەوە. نازانم ئێمە تاكەی دەبێت ببینە قوربانی بڕیارە شۆڤینییەكانی بەغدا و تاكەی ئەو هەستە، ئارام و سامان نەگرتنە، دڵەڕاوكێ بخاتە ژیانمان و هەر رۆژەو چاوەرێ بكەین بڕیاڕێك نەمانگرێتەوە كە ناچار بین بە بێ ویستی خۆمان كۆچ بكەین\nلە چاوەكانی ئاوات و خۆشەویستی دەبینرا. دوعام بۆ خواست كاری راپەڕێت و هەر لە هاتوچۆی قاندرمەكاندا بەجێم هێشت


سه‌ربازانی سوریا به پشتیوانی تانک و هه‌لیکۆپته‌ر ده‌ستیان به سه‌ر شارێکی باکوری وڵاته‌که‌دا گرته‌وه\nسه‌ربازانی سوریا به پشتیوانی تانک و هه‌لیکۆپته‌ر ده‌ستیان به سه‌ر شارێکی باکوری وڵاته‌که‌دا گرته‌وه دوای ئه‌وه‌ی کۆنتڕۆڵی شاره‌که‌یان له ده‌ست دابوو.\nمیدیای ڕه‌سمی سوریا ڕایگه‌یاند، هێزه‌کانی حکومه‌ت سه‌رله‌به‌یانی ڕۆژی یه‌کشه‌ممه چونه نێو شاری جسر ئه‌لشوغور پاش ئه‌وه‌ی چه‌ند بۆمبێکی که له‌لایه‌ن چه‌کداره‌کانه‌وه له سه‌ر شه‌قامه‌کان و پرده‌کان دانرابوون پوچه‌ڵ کرده‌وه. ده‌شڵێت سه‌ربازێک و دوو پیاوی چه‌کدار به‌هۆی پێکدادانه‌کان کوژران.\nپاش تۆپباران کردنی شاره‌که تانکه‌کان و ئۆتۆمبێله له‌شکرییه‌کانی تر له دوو لاوه چوونه نێو شاره‌که‌وه.\nگه‌واهی ده‌ران ده‌ڵێن هێرشه‌که‌ی ڕۆژی یه‌کشه‌ممه له‌لاین فه‌یله‌قی چواری له‌شکری ئه‌نجام درا که له‌لایه‌ن برای سه‌رۆکی سوریا مه‌هرئه‌ل ئه‌سه‌دوه به‌ڕێوه ده‌برێت. به شێوه‌یه‌کی گشتی هێزی سوریا سونه به‌ڕێوه‌ی ده‌بات به‌ڵام فه‌یله‌قی چوار سه‌ر به خێزانی ئه‌سه‌د و عه‌له‌وه‌ییه‌کانه.


سنوورە ڕاستەقینەکان لەکوێدان؟! – كولتور مه‌گه‌زین\nسنوورە ڕاستەقینەکان لەکوێدان؟!\nچاوپێكه‌وتنی ده‌نگی ئه‌مریكا (ئاسۆ جه‌بار) له‌گه‌ڵ ئیسماعیل حه‌مه‌ئه‌مین؛ دەربارەی فانتازیای کۆچبەران و سلۆتەردایک\nBy كولتور مه‌گه‌زین\t Last updated ئازار 27, 2019\nنوسەر (ئاسۆ جەبار) لەڕێگەی دەنگی ئەمریکاوە بەردەوام بوو لەو گفتوگۆیەی لەمەڕ کۆچ و کۆچبەران، بەڵام لەدیووە قوڵەکە فیکریەکەیەوە کاردانەوەی بۆسەر دونیای ڕۆزئاوا و تەوژمی نوێی ڕاسیسزم لەخۆرئاوا لەبەمبەر مرۆڤی کۆچبەر. ئەمجارەیان لەگەڵ (ئیسماعیل حەمەئەمین) گفتوگۆیەکی شازدە خولەکی ئەنجامداوە.\nلەم گفتوگۆیەدا ئیسماعیل حەمەئەمین بەپێچەوانەی چەند ڕایەکی هاوڕێی نوسەری (بەکر عەلی) کەلە ئەڵقەی پێشووی ڕادوێی ئەمریکا (لینکەکەی لەخوارەوە دانراوە ) کە بەکر عەلی سلۆتەردایک و سافرانسکی و تەنانەت ژیژاک دەخاتە خانەی کۆنزەرڤاتیزمی ڕاستڕەوە و سنوورخوازیەوە ، ئیسماعیل حەمەئەمین چەند رایەکی دیکە بۆ ئەم گفتوگۆ ناوازەیە زیاد دەکات.\nچەند خاڵێک لەم گفتۆگەیەدا؛\nئیسماعیل حەمەئەمین پێیوایە کەسێ فانتازیا لەکۆچکردندا کاری خۆیاندەکەن؛\nیەکەم: فانتازیەکەی ئەنگێلا مێرکلە کە (کولتوری پێشوازی) پەنابەرانە لە وێستگەی شەمەندەفەرەکانەوە پەخشی دەکاتەوە بۆ کەسی کۆچبەر.\nدووهەم: فانتازیای کۆچبەر کەپەلەیەتی ببێت بەو پاڵەوانە گریک و ڕۆمانیەی دوای گەشتێکی مەترسیدار پێشوازی سەرکەتوویەکی لێبکەن .\nسێهەم: فانتازی قاچاخچیە کەکار لەسەر ئەم دوو فانتازیە دەکات بۆ ئەوەی سواری چوپ و کەشتی شکاویان بکات.\nئیسماعیل حەمەئەمین ڕەخنە لە هاوڕیی بەکر عەلی دەگرێت و دەڵێت؛ سلۆتەردایک باس لەداخستنی سنوورێکی دیکە دەکات کە سنوورەکانی درۆی نیولیبررالیزم و کاپیتالیزمی وەحشیە . هەڵەیەک لەدەکەین لەتێگەیشتن لەفاکتەکان، سافرانسکی و ژیژاک و سلۆتەردایک بەپێوانەی ڕۆژنامەنوسەکانی دی ڤێلت و فرانکفۆرتە ئەلگامینە پێوەر بکەین.\nسنوورە ڕاستەقینەکان لەکوێدان؟؛ ئەڵمانیا دیواری بەرلینی ڕووخاند ، بەڵام سنووری بەهێزی ڕۆحی لەنێوان ڕۆژهەڵاتی ئەڵمانیا و ڕۆژئاوا بوونی ماوە. سنوورەکانی دەوڵەتانی ئەوروپا کرایەوە بەسەر یەکتردا، بەڵام بۆ هەژارکردنی یۆنان و پەکخستنی سێکتەری گشتی بوو لەو وڵاتانەدا. سنوورەکانی باشووری کوردستان کە دێگەڵەیە وەک جوگرافیای سیاسی هەڵگیراوە بەڵام لەڕاستیدا بوونی بەهیزتر بووە لەجاران …بەکر عەلی دەبوایە ئاماژەی بەوەبکردایە بۆجی سلۆتەردایک ئیستا باس لەسنوورەکان دەکات !\nئەوروپا هەر دە ساڵ یان پانزە ساڵ جارێک سنوورەکانی دەکاتەوە بەڵام بۆ بەدەستکەوتنی سوپایەک لەکرێکاری هەرزان ….هتد\nئەمەو زۆریتر فەرموون لەم لینکەدا؛\nبۆ گویگرتن لە ڕاکانی بەکڕ عەلی دەربارەی هەمان بابەت سەردانی بەشی فەلسەفی یان فۆیلیتۆنی کولتور مەگەزین بکە.


سەلام عەبدوڵڵا/ دەسەڵات و ڤایرۆسی كرۆنا\nلە پڕ رووی راستەقینەیان دەركەوت: سیاسەتی پارەسالارەكانی بۆرصە و سوپاكانیان فەرماندارن كەچی سیستێمی تەندرووستیان دەستەودامێن بەدیار كرۆنا و قوربانییەكانی دانیشتون. دەسەڵاتی سەرمایەی پیشەسازی و بانقەكانیان خزمەت بە سیستێمێك دەكات، نامۆ لە عەقڵ و هەست و سۆزی مرۆڤ و پێداویستیە سەرەتاییەكانی. هێندە خەریكی پیلانگێرین بۆ بەرپاكردنی جەنگ و كودەتا و جاسووسی و ویژدان كڕین و خۆسەپاندن و داگیركردنی كەرەستە خاوەكانن لە دنیا، نیو هێندە بایەخ بە پاراستنی تەندرووستی خودی هاوڵاتییەكانیان نادەن و لە 30 ساڵی رابردوودا لەپێناو هەڵوەشاندنی كەرتە گشتییەكان، تا پێیان كراوە سیستێمی تەندرووستیان پشگوی خست(داخستنی نەخۆشخانە یان ئەم و ئەو بەشی، راگرتنی دامەزراندن یان دامەزراندی كاتی).\n(كرۆنا) ئاهەنگی روخاندنی دیواری بەرلین، سەرخۆشی بە(كۆتایی مێژوو)و سەرلەنوێ دابەشكردنی بازاڕەكانی دنیا لەنێو زلهێزە براوەكان، مایەپووچییان لە بەها ئینسانییەكانیان بۆ دوا نەخوێندەوارێكی لە دنیا دەركەوت.\nدنیای قازانج و كاڵای زلهێزەكان لە پێداویستی نەخۆشەكانی كرۆنا لە باشووری ئیتالیا یان لەندەن ناپرسێتەوە(دەبێ پزیشكانی "وڵاتێكی هەژار" وەك كوبا)فریایان بكەوێت. نەخۆشخانە تایبەتەكان ئامادە نین خزمەت بە نەخۆشێكی هەژار بكەن و ئەنجومەنی كۆمپانییەكان كەلەشەقانە لەگەل كرێی و كاتی كاركردن و بیمە كۆمەلایەتییەكان رەفتاردەكەن.\nتاقە وڵام بەم بارودۆخە كارەساتئامێز و ترس و سەرشێواویە ئەوەیە، قەیرانی سیستێمێكی هار و وێرانكەر بكەین بە حكومەتێك، بوون و پەیامی خۆی تەنها لە خزمەتكردنی پێداویستییەكان و خۆشگوزەرانی مرۆڤ بێت، ئەمەش تەنها و تەنها بە حكومەتی هەرەوەزییە ئازادەكان ئەنجامدەدرێت.


نەخۆشی گورگەسوورە چییە؟\nنەخۆشی گورگەسوورە چییە؟\nگورگەسوورە (SLE) تێكچوونێكە لە كۆئەندامی بەرگریدا. خانەكانی كۆئەندامی بەرگری هێرشدەكەنە سەر خانە تەندروستەكانی جەستە و تووشی هەوكردن و لەناوچوونیان دەكەن، دكتۆر سه‌روه‌ر پزیشكی ڕۆماتیزم و جومگه‌كان له‌م بابه‌ته‌دا زانیاری زیاتر له‌سه‌ر ئه‌م نه‌خۆشییه ڕوون ده‌كاته‌وه.\nئەم نەخۆشییە كار لە زۆربەی سیستمەكانی جەستە دەكات و تا ئێستا چارەسەرێكی یەكجارەكی بۆ نەدۆزراوەتەوە، بەڵام دەكرێ توندیی نەخۆشییەكە كۆنترۆڵ بكرێت. بەم پێیە دەبێ كەسی تووشبوو هەتا لە ژیاندا بێت لەژێر چاودێری پزیشكی پسپۆڕی جومگە و رۆماتیزمدا چارەسەر وەربگرێت.\nلە جومگەكاندا، گورگە سوورە دەبێتە هۆی ئاوسان و هەوكردن و ئازار. لە زۆربەی حاڵەتەكاندا جومگەكانی هەردوولای جەستە وەك یەك تووشدەبن.\nدەركەوتنی پەڵەیەكی شێوە پەپوولەیی لە روومەتەكاندا یەكێكە لە نیشانە گرنگ و جیاكەرەوەكانی ئەم نەخۆشییە.\nبەگشتی پێستی تووشبووەكان بە هەتاو هەستیار دەبێت و ئەو شوێنانەی هەتاویان بەردەكەوێت تووشی سووربوونەوە و كزانەوە دەبن و دواجاریش دەبنە پەڵە. لەوانەیە ناودەمیشیان بریندار ببێت.\nتەنكبوونی قژ یەكێكە لەو نیشانانەی گورگەسوورە كە دێت و دەڕوات. هەندێك كات هەموو قژ تەنك دەبێت، هەندێ جاری دیكە پەڵەیەكی قژی سەر بەتەواوی دەڕووتێتەوە.\nلەو حاڵەتانەی هەموو قژ تەنك دەبێت، دوای كۆنترۆڵكردنی نەخۆشییەكە دووبارە ئاسایی دەبێتەوە. بەڵام ئەوانەی پەڵەیەكی قژیان تەواو دەڕووتێتەوە، ئیدی قژیان ناڕوێتەوە.\nلە حاڵەتە توندەكاندا، ئەم نەخۆشییە كارێكی نەرێنی زۆر دەكاتە سەر گورچیلە و مێشك و خوێن و دڵ و ئەگەر بە وردی كۆنترۆڵ نەكرێت، كوشندە دەبێت.\nگورگە سوورە زیاتر تووشی ئافرەتانی گەنج دەبێت، ئەمەش ئەوە دەگەیەنێت كە بەرزیی ئاستی هۆرمۆنی مێینە رێگاخۆشكەرە بۆ تووشبوون بە گورگە سوورە. بەڵام دەكرێ لە پیاوان و كەسانی بەتەمەنیشدا رووبدات.\nچارەسەری دەرمانیی بۆ ئەم حاڵەتە بریتییە لە كرێمی ستیرۆیدی و حەبی دژە هەوكردنی ناستیرۆیدی، لە حاڵەتە توندەكاندا دەرمانی لاوازكردنی كۆئەندامی بەرگری پێدەدرێت، تا وابكات هێرشەكانی ئەو كۆئەندامە بۆ سەر شانە تەندروستەكانی جەستە لاواز ببێت.\nئه‌م بابه‌ته 1000 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nته‌ندروستی جیهانی: توشبووانی كۆرۆنا له‌م كیشوه‌ره زیاد ده‌كات\nبوكی خێزانی شاهانه: منداڵه‌كه‌م له ده‌ستدا\nبه‌وێنه.. ده‌ستدرێژی كرایه سه‌ر جوانترین باڵنده له ئاسمانی لوبنان\nپنتاگۆن واده‌ی بڵاوكردنه‌وه‌ی یه‌كه‌م ده‌رمانی كۆرۆنای له ئه‌مه‌ریكا ئاشكرا كرد\nپسپۆڕێك: دوای چه‌ند ساڵێك كاریگه‌ری نه‌رێنی ڤاكسینی كۆرۆنا ده‌رده‌كه‌وێت\nهۆشداری لەبه‌كارهێنانی تەلی حاجەت شۆردن دەدرێت\nزۆر خواردنی گۆشتی مریشك زیانی هه‌یه\n6 بیرۆكه بۆ ئه‌وه‌ی زیاتر خۆت خۆشبوێت