لە یاداشتێکدا چەندین نوسەر و سیاسی داوادەکەن بەر لەجەنگی پارتی و پەکەکە بگیرێت\n09:46 - 5/11/2020\nتکایە ئەو جەنگەی بەڕێوەیە، ڕابگرن\nھەموو ئاماژەکان باس لەوەدەکەن جەنگێکی خوێناوی گەورە بەڕێوویە، ئەمجارەیان لەنێوان ھێزەکانی پارتی دیموکراتی کوردستان و گەریلاکانی پەکەکەدا. چەندان ھەواڵ و ڕاپۆرتی جیاواز باس لە دۆخی خۆئامادەکردن بۆ جەنگ دەکەن. ھەزاران چەکدار بەرەو شوێنی مەبەست جوڵەیان پێکراوە، سەنگەرە کۆنەکان نۆژەن کراونەتەوە و سەنگەری تازە دروستدەکرێن. تەپۆڵکەکان پڕکراونەتەوە لە چەکدار، شوێنی نیشتنەوە بۆ ھەلیکۆپتەرەکان سازدەکرێت، مین لەسەر ڕێگاکان کۆدەکرێنەوە و چەکدارەکان لە یەکتر نزیکدەبنەوە.\nھەموو ئەم شتانە وەک پێشینەیەک بۆ پەلاماردان و ڕووبەڕووبوونەوە ئامادەکراون. ئەوەشی لەم دە ڕۆژەی دواییدا سەرنجی لە میدیا و قسەی بەرپرسە سەرەکییەکانی پارتی دابێت، دەزانێت لە پشتی گوتارەکانیانەوە پلان و ئەگەری شەڕێکی گەورە ئامادەیە. شەڕێک لە سەردەمی کارەساتی کۆرۆنا و ھەژاریی و نەدارییەکی سەرتاسەریی خەڵکدا.\nبێگومان شەڕی کورد و کورد مێژوویەکی خوێناویی و ناشیرینی ھەیە. ھەمیشە سەرکردە و منداڵ و ھاوڕێکانیان لە ماڵەکانی خۆیان دادەنیشن و لە دوورەوە سەیری ڕشتنی خوێنەکان دەکەن، بەڵام لەناو سەنگەر و تەپۆڵکەکاندا ھەوادار و ھێزە سەربازییەکانیان دەکوژن و لێیاندەکوژرێت. ئەم ھێزیان پارە و چەک لەم ھێزی ئیقلیمی و ئەویتریان لەو ھێزی ئیقلیمی تر وەردەگرێت. شەڕی ئەم ھێزانە ھەمیشە بەشێک بووە لە پیلانێکی ناشیرین بۆ کۆکردنەوەی دەسەڵاتی زیاتر و بۆ کەڵەکەکردنی زیاتری سەرمایەی و دەسکەوت.\nئەم ھەڵقەیە لە شەڕی کورد و کورد، وەک زۆر ھەڵقەی تری، تەنھا شەڕێکی ناوەکیی نەبووە و نییە، تەنھا ھەندێک ناکۆکیی ناوەکیی نێوان ھێزە کوردییەکان دروستیناکات، بەڵکو بەردەوام بەرنامە و خواستێکی ئیقلیمیی نەگریسیشی لەپشتەوەبووە و لەپشتەوەیە. پێکدادانی ئەم جارەی پارتی و پەکەکە، درێژکردنەوە و ڕاکێشانی سیاسەتی تورکیا و ئەردۆگانە بۆ ناو ھەرێمی کوردستان و لەزۆر ڕووشەوە ئەم جەنگە جەنگێکی لەبرییە. سوپای تورکیا لە ساڵی ١٩٨٤ەوە لەگەڵ پەکەکەدا لە جەنگدایە. لەم چەند ساڵەی دواییشدا ئەم سوپایە و حکومەتەکەی ئەردۆگان بە مەبەستی لەناوبردنی یەکجارەکی پەکەکە، لە پەلاماردانێکی بەردەومدابوون بۆ سەر ناوچەکانی قەندیل. لەناو تورکیا خۆشیدا ڕژێمی تورکیا لە جەنگێکی ناوەکیدایە لەگەڵ ئەو پارتە سیاسییە کوردیانەی کە ڕێگای خەباتی پەرلەمانی و مەدەنیان گرتۆتەبەر. ئەوەی ئێستا لە نێوان پارتی و پەکەکەدا ڕووئەدات، لەزۆر ئاستیدا، درێژەدانە بەم جەنگەی ئەردۆگان و تورکیا دژ بە کوردانی باکور، بەڵام بە ھاریکاری و بەشداریی ھێزێکی کوردی کە خاوەنی چەک و جبەخانە و پارەیەکی زۆر و گەورەیە.\nئەوەی دەبێت ڕێی پێبگیرێت ڕوودانی ئەم جەنگەیە. ئەم جەنگە جگە لە خوێنڕشتن و کارەسات و جگە لە بەھێزبوون و چەسپاندنی زیاتری چەپۆکی تورکیا لە ھەرێمدا، ھیچ ئەنجامێکی تری نابێت. لە دۆخی ڕوودانیدا وێرانکردنی تەواوەتی ھەرێمەکە و گیرۆدەکردنی دەبێت بە کۆمەڵێک کێشەی وەھاوە کە چارەسەرکردنیان لەژێر دەسەڵاتی خەڵکی کوردستاندا نابێت. ئەگەری دروستبوونی زۆنێکی تورکیی لە ھەرێمدا دەبێتە واقیعێکی سیاسیی و سەربازیی و زیاد لە نەوەیەک بە دەست دەرەنجام و سیاستەکانییەوە گیر دەخۆن. بۆیە ئەم جەنگە لە دۆخی ڕوودانیدا، تەنھا ھەڵەیەکی سیاسیی نابێت، بەڵکو ھەڵەیەکی ستراتیژیی ترسناک دەبێت کە کێشەی گەورە و چاوەڕواننەکراو بۆ خەڵکی کوردستان دروستدەکات.\nئەم دۆخە ئەرک و بەرپرسیاریەتێکی گەورە و ھەمەلایەن دەخاتە سەرشانی ھەموو ئەو تاکەکەس و ھێز و پارتە سیاسیی و ئۆرگانە مەدەنیانەی، کە دەرک بە مەترسی دۆخەکە دەکەن. ھەوڵی ڕێگرتن لە ڕوودانی ئەم جەنگە تاقە کردەیەکی سیاسی و ئینسانیی ڕاستەقینەیە. ئەم جەنگە، گەر ڕووبدات، دەبێتە یەکێک لە کارەساتە ھەرە گەورە و ناقۆڵاکانی دونیای ئێمە. بۆیە ڕێگرتن لەڕوودانی تاقە کارێکی سیاسیی و ئەخلاقیی و ئینسانیی ڕاستەقینەیە.\nئێمە كە لەخوارەوە ئێمزامان كردووە داوا دەكەین نەك ڕێگە بەم شەڕە بگیرێت، بەڵكو هەموو ئەو ئامادەكاریانەش هەڵوەشێنەوە كە بۆ بەرپاكردنی شەڕ ئامادەكراون و هێزەكان بگەڕێنەوە بنكەكانی خۆیان. ئەو کێشانەشی کە ھەن بەڕێگای ئاشتیانە و لە ڕێگەی دیالۆگەوە چارەسەر بكرێن. خۆ ئەگەر ھیچ یەکێک لەم شتانە ناکرێت، داوای ئێمە لە ھێزی پێشمەرگەیە، لەو کەسانەیە کە نێردراون بۆ بەرەکان، ئەو شەڕە نەکەن و بگەڕێنەوە ناو ماڵ و منداڵی خۆیان.\nرەووف بێگەرد، نووسەر\nمەریوان وریا قانع، نووسەر\nنیاز عەبدوڵڵا، رۆژنامەنووس\nئەحمەدی مەلا، نووسەر\nدانا رەوف، شانۆکار\nچۆمان هەردی، نووسەر\nسەلام عومەر، رۆژنامەنووس\nزاهیر عەبە ڕەش ، شانۆکار\nئەژین عەبدولخالق، نووسەر\nمیران ئەبراهام، رۆماننووس\nئازاد بەرزنجی،، نووسەر\nمەریوان هەڵەبجەیی، وەرگێڕ\nئەنوەر رەشید عەوڵا، شاعیر\nلازۆ ئازاد، شاعیر\nهیوا قادر، شاعیرو نووسەر\nسەلام موحەمەد، شاعیر\nئالان پەڕی، شاعیر\nگۆران مەریوانی، نووسەر\nد. کامەران قەرەداخی، دکتۆر\nئاراس فەتاح، نووسەر\nهۆشەنگ وەزیری، نووسەر\nئارام عەلی، شێوەکار\nئارام سەعید، نووسەرو میدیاکار\nکاوە محەممەد، ئەندامی پەرلەمانی عێراق\nخالید سلێمان، نووسەرو رۆژنامەنووس\nرێبین هەردی، نووسەر\nهیوا فایەق، شانۆکار\nسەردار محەممەد، نووسەرو رۆژنامەنووس\nئاسۆس هەردی، نووسەر\nئەگەری دوو ئیدارەیی .. لەچاوەڕوانی جۆی بایدندا..!!\nپەکەکە بە توندی وەڵامی ئەمریکا دەداتەوە\nپارتی و یەکێتی بڕیاریاندا کۆتایی بە ئاڵۆزییەکانی چەند ڕۆژی ڕابردوی نێوانیان بهێنن


زانیاری لەبارەی ئەو كاغەزەی کە دەتوانرێت 80 جار بەكاربهێنرێتەوە\nژمارەیەك لەزانایان و توێژەرانی زانكۆی كالیفۆڕنیا لە ئەمریكا توانیویانە جۆرێك كاغەز بەرهەم بێنن كە دەتوانرێت 80 جار بۆ چاپكردن بەكاربهێنرێت بێ ئەوەی پێویستی بەهیچ مرەكەبێك هەبێت.\nئەم جۆرە لەكاغەز دوای چاپكردنی هەر نووسینێك بەهۆی گەرمیێكەوە دەتواتنرێت نووسراوەكەی سەری بسڕێتەوەو جارێكی دیكە بەكاربهێنرێتەوە.\nئەم تیمە لەزانایان كەمامۆستایەكی كیمیا بەناوی(یادونگ ین ) كە سەرپەرشتی دەكات دەڵێت: پڕۆسەی چاپكردن بەبێ مرەكەب لەجۆرێك ماددە دروست دەكرێت كەبریتیە لە گەردی زۆر ووردی نانۆیی كە جۆرێكە لەبۆیەی شین و ئۆكسیدی تیتانیۆم كە دەتوانرێت هاوشێوەی پێكهاتەی كاغەزی لێ دروست بكرێت.\nهەر گەردێك لەپێكهاتەی نانۆكان دەتوانرێت ئۆكسیدی تیتانیۆمەكە لەبۆیەكە جیابكرێتەوەو كاتێك تیشكی سەروووەنەوشەیی لێ دەدرێت ڕەنگی بۆ سپی دەگۆرێت و هاوشێوەی كاغەز دەنوێنێت.\nلەمانەش گرنتگتر دەتوانرێت ڕەنگی چاپەكە بەڕەنگی سپی و شین و ڕەنگی سپی لەسەر باگراوندێكی شین بگۆڕدرێت.\nیەكێك لەگرفتەكانی ئەم تەكنەلۆژیایە ئەوەیە كاتێك نووسینێكی لەسەر چاپدەكرێت دەبێت بۆ ئەوەی نووسینەكە بسڕَیتەوە دەبێت بۆماوەی 10 خولەك بخرێتە ژێر گەرمیەك كەپلەكەی 250 ی فەرهەنهایت بێت و تا 5 ڕۆژیش بمێنێتەوە بۆئەوەی نووسینەكەی لەسەر نەمێنێت.\nئەم داهێنانە ئەگەرچی لەڕووی ئابووریەوە پاشەكەوتێكی باش لەكڕینی كاغەزو مرەكەب دەكات بەڵام بۆ نووسینێك نابێت كە بتەوێت لای خۆت بیپارێزیت.


پێگه‌ی دووربین Pegay Durbeen – Telegram\nپێگه‌ی دووربین Pegay Durbeen\nپایگاه تحلیلی - خبری دوربین\nكوردی | فارسي\nسەرکردە ئەگەر وریا نەبێت هەندێک خەڵک دەیگەیەننە مەرتەبەی خوایەتی\nئاغایەک پیاوێکی هەبوو شا میوانی ئاغا بواییە یان شالیار ئەو لە هەندێک هەڵوێستیدا جنێو پێ ئەدا. ڕۆژێک ئاغا سەعات و باڵتۆکەی خۆی دا بە پیاوەکەی بۆ ئەوەی ئیتر جنێو نەدات. ڕؤژێک کابرایەک میوانی ئاغا بوو و باسی ڕوای دەکرد و هەندێک زێدەڕۆیی تێدا کرد. پیاوەکەی ئاغا چووە بەردەم ئاغا و لە مەجلیسەکەدا سەعات و باڵتۆکەی بۆ دانایەوە و وتی: قوربان من جنێوی خۆم ئەدەم. ئیتر کەوتە جنێودان بە میوانەکەی ئاغا.\nمنیش ماوەیەکە خۆم گرتووە و نامەوێ ڕەخنە بگرم، بەڵام ناچارم بکەومەوە ڕەخنە گرتن.\nکاک ئازاد چۆلی لە فەیسبووکی خۆی لەژێر سەردێڕی "حاموڕابی و عەلی باپیر" بابەتێکی تێر و تەسەلی لەسەر یاساکانی حاموڕابی نوسیووە و بەدوایدا پرسیارێک دەکات کە برتییە لە (ئایا کێ دەتوانێت بێتو ببێت بە حامورابیەکی سەردەمیانەی داد پەروەر بۆ ئەوەی لەو دۆخە نالەبارو ئاڵۆزە رزگارمان بکات؟). هەرخۆشی لە وەڵامدا دەڵێ: گەر ئەو پرسیارەی سەرەوە رووبەروی من ببێتەوەو لێم بپرسن كێ ئەتوانێت ئەو ئەرك و بەرپرسیاریەتە بخاتە ئەستۆی خۆی؟ بێ شک وەڵامەکەی من ئەوە دەبێت کە، مامۆستا عەلی باپیر.\nئیتر باسێکی مامۆستا عەلی باپیر دەکات و پاشان دەڵێ: بەرێزیان (واتە مامۆستا عەلی باپیر) جگە لە توانا جیاوازە هەمەچەشنەکانی، پارتەکەشی خاوەنی دامەزراوەیەکی رێک و پێکە بۆ پێگەیاندنی کادیری ئەکادیمی و بە تواناو پر لە دیسپلین و پر لە مۆرال.\nلەسەر دەستەواژەی "پڕ لە مۆرال" هەلوێسەتەیەکم کرد و ئەو هەندەم لە قسەکانی کاک ئازاد چۆلی گواستەوە.\nمن دەلێم: ئەگەر سەرکردە وریا نەبێت و سنورێک بۆ ئەو خەڵکە دانەنێت، هەندێک کەس دەیگەیەننە مەرتەبەی خوایەتی نعوذ بالله. لێرەدا مەبەستم گشتییە. لە گەڵ ڕێزم بۆ کاک ئازاد چۆلی.\nبۆ دەستەواژەی "پڕ لە مورال"یش چاوەڕیی ئەوە دەکەم بزانم ئەندام و لایەنگرەکانی کۆمەڵی دادگەری لە کۆمێنتەکانیاندا لەسەر ئەم پۆستە چ موراڵیک دەنوێنن.\nسزای لەسیدارەدان بۆ ژمارەیەک لە سەرکردەکانی ئیخوان لە میسر دەرچوو\nدادگای پێداچوونەوەی میسر سزای لەسێدارەدانی بۆ ١٢ هاوڵاتی میسری دەرکرد کە زۆربەیان سەرکردەکانی ئیخوان موسلمینن. لە نێوانیاندا هەریەک لە سەفوەت حیجازی و محمد بەلتاجی و عصام عریان و عبدالرحمن البری سەرکردەکانی ئیخوان موسلمین هەیە. لەبەرئەوەی عصام عریان پێشتر وەفاتی کردووە، حوکمی لەسێدارەدانەکەی لەسەر لاچووە.\nهەر هەمان دادگا سزای لەسیدارەدانی ٣١ هاوڵاتی دیکەی گۆڕیوە بۆ زیندانکردنی هەتاهەتایی کە ئەویش خۆی لەخۆیدا مردنێکی لەسەرخۆیە.\nڕێکخراوی مافی مرۆڤی نێودەوڵەتی ئەو سزایەی بە تۆڵەسەندنەوە لە ئیخوان هەژمارکردووە.\nلەساڵی ٢٠١٨ دادگای تاوانەکانی میسر سزای لەسێدارەدانی بۆ ٧٥ لایەنگری دکتۆر محمد مورسی سەرۆک کۆماری پێشووی میسری دەرکردبوو لەسەر پرسی بڵاوەپێکردنی بەزۆری مانگرتنەکەی مەیدانی رابعەی عەدەویە لە قاهیرە.\n864 views 05:47\nقەیرانی بەنداوی نەهزەی ئەتوپیا\nڕوباری نیل لە دوو سەرچاوەوە هەڵدەقوڵێت، یەکەم گردۆڵکەکانی ئەتوپیا، دووەم دەریاچە ئیستواییەکان. ڕوباری نیل وڵاتانی زامبیا و تەنزانیا و ئۆغەندا و سودان و میسر دەبڕێت و دەڕژێتە دەریای سپی ناوەڕاستەوە.\nئەتوپیا بەنداوی "نەهزە" لەسەر ڕوباری نیلی شین لەناوچەی بنیشنقول قەمازی ئەو وڵاتە دروستکردووە. مەبەستی سەرەکی لە دروستکردنی ئەو بەنداوە بەرهەمهێنانی کارەبایە بۆ ئەتوپیا و هەناردەکردنیشی بۆ وڵاتانی دراوسێ. پڕکردنی یەکەمی ئەو بەنداوە لە مانگی حوزەیرانی ٢٠٢٠ بوو. پڕکردنی دووەمی لە مانگی تەمموز و ئابی ئەمساڵ دەبێت.\nمێژووی دابەشکردنی ئاوی نیل دەگەرێتەوە بۆ ساڵی ١٩٠٢، ئەو کاتەی ڕێککەوتننامەیەک لە ئەدیس ئەبابای پایتەختی ئەتوپیا لە نێوان بەریتانیا و میسر و سودان و ئەتوپیا واژۆ کرا. لە ساڵی ١٩٠٦ ڕێکەوتننامەیەکی تر لە نێوان بەریتانیا و فەرەنسا بۆ هەمان پرس واژۆکرا. لە سالی ١٩٢٩ ڕێکەوتببانیەی سێیەم واژۆکرا.\nلە مانگی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩ تا ئابی ٢٠١٠ حکومەتی ئەتوپیا پێگەی بەنداوی نەهزەی دەستنیشان کرد. لە تشرینی دووەمی ٢٠١٠ جێمس کلیستۆن دیزاینی بەنداوەکەی دانا. لە ئاداری ٢٠١١ دروستکردنی بەنداوەکە سپێدرا بە کۆمپانیای "وی بیلد" ئەمریکایی و ٤.٨ ملیار دۆلاری بۆ تەرخانکرا. لە ٢/نیسانی ٢٠١١ "مێلس زەناوی"ی سەرۆک وەزیرانی ئەتوپیا بەردی بناغەی بەنداوەکەی دانا.\nمیسر کە دەکەوێتە دووری ٢٥٠٠ کیلۆمەتر لە بەنداوەکەوە، ناڕەزایەتی خۆی لەمەڕ دروستکردنی ئەو بەنداوە دەربڕی.\nبۆ پڕکردنی دووەمی بەنداوی نەهزە، وەزارەتی دەرەوەی ئەتوپیا ڕایگەیاندووە کە لە وەرزی بارانی داهاتوودا، کاری ئەزموونی بە بەنداوەکە دەکەن. ئەمساڵیش لە مانگەکانی تەمموز و ئابدا پڕکردنی دووەمی بەنداوەکە لەئاو ئەنجام دەدرێت.\nئێستا کێشەی گەورە لە نێوان میسر و سودان لە لایەک و ئەتوپیا لە لایەکی ترەوەیە. میسر و سودان ترسی ئەوەیان هەیە کە ئەو بەنداوە کاربکاتە سەر ئاوی نیل و ئەوان تیایدا زەرەرمەند بن.\nپڕکردنی بەنداوەکە بە (٧) قۆناغدا تێدەپەڕێت.\nئێستا میسر و سودان دەیانەوێت ئەو قەیرانەی لەسەر ئەو بەنداوە دروستبووە لە ڕێگەی نەتەوە یەکگرتووەکانەوە چارەسەر بکرێت. میسر بانگەشەی ئەوە دەکات کە ئەتوپیا نیازی خراپە و هەوڵ دەدات\nئەو گفتوگۆیانەی کە ئێستا لە نێوان میسر و سودان و ئەتوپیا و ناوبژیوانە ئەفریقاییەکاندا هەیە لەناوی بەرن.\n908 views 09:33\nوتەکانی ڤلادیمیر پۆتین لە کۆنگرە ڕۆژنامەوانییەکەیدا\nئەمڕۆ لە شاری جنێڤ لە سویسرا جۆ بایدنی سەرۆکی ئەمریکا و ڤلادیمیر پۆتینی سەرۆکی ڕوسیا کۆبوونەوە و چەندین خاڵی هاوبەش و ناکۆکیان باسکرد. لەپێش کۆنگرەکە بڕیار درابوو کە پێکەوە کۆنگرەی ڕۆژنامەوانی نەبەستن، بەڵکو هەریەکەیان بەجیا قسە بۆ ڕۆژنامەوانان بکەن.\nـ باسی سەقامگیریی ستراتیژی و ناکۆکییە هەرێمییەکانمان کرد.\nـ بڕیاری گێرانەوەی باڵوێزەکانی هەردوولامان بۆ سەر کارەکانیان دا.\nـ ڕێککەوتین وەزارەتی دەرەوەی هەردوو وڵات دەست بکەنەوە بە گفتوگۆ لە هەموو ڕوویەکەوە.\nـ واتێگەیشتم کە ئەمریکاییەکان دەیانەوێت چارەسەر بۆ کێشە هەڵپەستێراوەکان بدۆزینەوە.\nـ هەستم بە هیچ جۆرە دوژمنایەتییەک نەکرد لە کاتی چاوپێکەوتنەکەماندا.\nـ بۆ پرسی پێشتری ناساندنی من وەک بکوژ، من ڕازیم سەبارەت بە ڕوونکردنەوەکەی بایدن.\nـ زیانەکانی گەمارۆدانی ئابووری لەسەر ئەمریکا زۆرتربووە وەک لە روسیا.\nـ لەسەر گۆڕینەوەی زیندانیکراوەکان دەتوانرێت چارەسەرێک بدۆزرێتەوە.\nـ ڕوسیا و ئەمریکا سەبارەت بە هێڵە سورەکان لێکتێگەیشتنمان هەیە.\nـ هاوسۆزی ئەمریکاین لە پرسی هەڵکوتانە سەر کابیتۆل و نامانەوێت ئەوە بە هیچ شێوەیەک لە ڕوسیا ڕووبدات.\nـ قسەکانمان لە گەڵ بایدن هیوابەخشە بۆ دروستکردنی متمانە لە لایەن هەردوولاوە.\nـ ئێستا ئەستەمە بڵێین پەیوەندییەکانی ڕوسیا و ئەمریکا باشتر دەبن.\nـ بایدن کەسێکی سیاسی و کارامەیە.\nـ دوای چاوپێکەوتن لە گەڵ بایدن هیچ واهیمەیەکم نەماوە.\n💠 هرکس برای آزاد سازی کردستان اول نفر باشد، من دومین نفر خواهم بود...\n▫تغییر موضع و حمایت ماموستا کریکار از بعضی حرکت‌های کردستان ترکیه، پس از تغییر سیاست‌های آنان و تبدیل شدن به مزدوران بیگانگاه دور و نزدیک بود...\n▪در کنار اینکه مهم‌ترین تجربه کوتاه تسلط آنان بر قسمت‌هایی از سوریه، دشمنی با اسلام و مسلمانان بود...\n5.9K viewsedited 09:43\nدینداری لە جیهاندا پاشەکشەی کردووە جگە لە پابەندبوون بە ئیسلامەوە\nبەپێی ڕاپرسییەک کە لە ٣٤ وڵات کراوە، خەڵک پێیانوایە بوونی ئیمان بە خوا پێویستە بۆ ئەوەی کەسەکان ببنە خاوەنی ڕەوشت و پابەند بن بە نرخ و بەها بەرزەکانەوە.\nبەپێی ڕاپۆرتێکی چەند توێژەرەوەیەکی ئوسترالی وازهێنان لە ئایین کارتێکردنی لەسەر قەناعەتی مرۆڤەکان و بەها کۆمەڵاتییەکان هەیە. ئەو توێژینەوەیە باس لەوە دەکات ئەوانەی واز لە ئایین دەهێنن، لە لایەنی بیروهزر و هەست و هەڵسوکەوتەوە پێگەیان نامناوەندە لە نێوان دیندارەکاندا و، زۆرێک لەوانە لەسەر سیفەتەکانی دینداری دەمێننەوە. بۆ نموونە لە بواری کاری خۆبەخشانە و خێرخوازیدا.\nتوێژەرەوەکان پەیوەندی نێوان وازهێنان لە دین و ئەو پێنج بنەما کۆمەڵاتییەی ڕەوشتیان هەڵسەنگاندووە و، پێیانوایە کە دیندارە سەقامگیرەکان لەسەر دین زیاتر پابەند بوون بەو پێنج بنەمایایەوە. بنەماکانیش بریتین لە: سەرپەرشتی، دادگەری، دڵسۆزی، بنیاتنان و هیمەت بەرزی. بۆ نموونە دیدارەکان خاوەنی بەزەیی و میهرەبانین.\nدین پەیوەندییەکی پتەوی بە ڕەوشت و نرخ و بەهاکانەوە هەیە و، پرینسیپە بناغەییەکانیش دەبنە ڕێکخەری ژیانی خەڵک.\nلە ساڵانی نەوەتەکان بەدواوە پابەندبوون بە دینەوە لە زۆرێک لە وڵاتان بەرەو دواوە گەڕاوەتەوە جگە لە ئیسلام. لە ئێستادا کۆمەڵگەکانی مرۆڤ زۆر پابەندنین بە دینەوە. بۆیە دوور کەوتنەوە لە دین سەری کێشاوە بۆ لەیەک پچڕانی پەیوەندییە کۆمەڵاتییەکان.\nلەو کۆمەڵگایانەی داهاتی ساڵانەی تاکەکان بەرزە، ڕێژەی پەشیمان بوونەوەش لە دین بەرزە. لەنێوان ساڵانی ١٩٨١ و ٢٠٠٧دا دینداری بۆ نموونە لە ئەمریکا تا ڕادەیەک بەرز بووە، بەڵام لەدوای ئەو ساڵانەوە ئاستی دینداری کەمی کردووە و خەڵکێکی زۆر وازیان لە دینداری هێناوە. یەکێک لە هۆکارەکان سیاسەت و ئابڕوچوونی کەنیسەیە، بەتایبەتی لەبواری دەستدرێژیی کردنە سەر منداڵ و، پیاو لە پیاو مارەکردندا.\nبەپێی ئەو زانیارییانەی گەیشوونەتە دەست ڕێکخراوی "هەڵسەنگاندنی بەها جیهانییەکان" زۆرینەی تاکەکانی ١٨ دەوڵەتی ئیسلامی بەتوندی پابەندبوون بە دینەوە و دیندارییەکەیان کاردانەوەی باشی هەبووە لەسەر باری ئابووری و دوورە گەندەڵی.\n1.1K viewsedited 03:26\nزلهێزە داگیرکەرەکان لەبەردەم گەلێکی نەخوێندەواردا\nلە مێژووی ئەفغانستاندا وڵاتانی زلهیز هەوڵیان داوە داگیری بکەن و تیایدا بمێننەوە، بەڵام لە کۆتاییدا بەناچاری دوای زیانێکی زۆر بەجێیان هێشتووە. ململانێی نێوان بەریتانیا و ڕوسیای تزار/قەیسەر ڕووی کردە ئەفغانستان و، روسیا هەوڵیدا بەشی باکوری ئەو وڵاتە بگرێت و، بەریتانیا هەوڵیدا باشوری بگرێت کە سنوری لە گەڵ پاکستانە. ڕوسیا لەو هەوڵەیدا سکشتی هێنا و، لەشکری بەریتانیاش لە تەنگەی کابول تووشی شەڕێکی قورس بوو لە گەڵ گەلی ئەفغان. لەو شەڕدا دکتۆرێکی سەربازیی بەریتانیا دەرباز دەبێت و خۆی دەگەیەنێتە شاری پیشاوری پاکستان و دەسەڵاتی ئەو هەرێمە کە ئینگلیزەکان بوون ئاگاداردەکاتەوە کە لەشکرەکەیان نەماوە.\nلە کۆتایی ساڵی ١٩٧٩دا یەکێتی سۆڤییەتی پێشوو بە سوپایەکی زۆرەوە چووە ئەفغانستانەوە، بەڵام لە ساڵی ١٩٨٨ بەدواوە کەوتە پاشە کشە لەو وڵاتە و بەسوپایەکی تێکشکا و زیانیكی زۆرەوە ناچار بوو ئەو وڵاتە بەجێبهێڵێت.\nلە ساڵی ٢٠٠١دا و دوای ڕووداوەکەی یانزەی سپێپتەمبەری هەمان ساڵ ئەمریکا هێرشێکی فراوانی کردە سەر ئەفغانستان و بزوتنەوەی تالیبانی لە دەسەڵات لابرد. لەو کاتەوە تا ئێستا شەڕ و پێکدانان لە نێوان تالیبان لە لایەک و ئەمریکا و حکومەتی کابول لە لایەکی ترەوە بەردەوامە. لە کۆتاییدا ئەمریکاش وەک زلێهێزەکانی تری پێش خۆی ناچار بوو کە بڕیاری کشانەوە لە ئەفغانستان بدات. کۆتا بڕیاری ئەمریکا ئەوەیە کە تەنها ٦٥٠ سەربازی خۆی بە شێوەیەکی کاتی لەو وڵاتە دەهێڵێتەوە و، ئەودوای هێزەکانی دەکێشێتەوە. بەوەش شکست هێنانی خۆی تۆمار دەکات و، ئەفغانستان وەک عێراق بەجێدەهێڵێت بۆ شەری ناوخۆ. ئێستا لە هەندێک شوێن کە هێزەکانی ئەمریکا دەکشێنەوە چەکدارانی تالیبان ئەو شوێنان دەخەنە بن دەستی خۆیانەوە.\nئەفغان گەلێکی نەخوێندەوارن و بە ساچمەزەن و تاپڕ دەستیان بە خەبات کرد و، لە هەموو ئەو ئەو شەڕانەدا سەبەرزانە وڵاتی خۆیان پاراستووە و نەیانهێشتووە داگیرکەر تیایدا بمێنێتەوە.\nئێستا ئەمریکا ترسی ئەوەی هەیە کە حکومەتی ئیستای کابول هەرەس بهێنێت و دووبارە ئەفغانستان بکەوێتەوە دەست بزوتنەوەی تالیبان. حکومەتی کابول هێندە لاوازە کە ناتوانێت دوای کشانەوەی ئەمریکا فڕۆکەخانەکەی خۆشی بپارێزێت. لەبەرئەوە ئێستا ئەمریکا لە گەڵ تورکیا لە گفتوگۆدایە بۆ ئەوەی سەربازەکانی تورکیا بمێننەوە و فڕۆکەخانەکە بپارێزن. تورکیاش لە گەڵ ئەفغان لە گفتوگۆدایە بۆ ڕازیکردنیان بە مانەوەی سەربازەکانی لەو وڵاتە. گەلیک کە بڕوای بەخۆی هەبێت و لە خەبات کۆڵ نەدات، هەر دەگات بەئامانجەکانی خۆی.\nگزارش شبکە NRT دربارە پروندە و آخرین وضعیت ماموستا کریکار\n6.4K viewsedited 08:43\n638 views 16:03\nقازی. محمد أسماعیل العمرانی گه‌وره زانای یه‌مه‌ن كۆچی دوایی كرد.\nشێخ و عه‌للامه‌و موفتی هه‌موو یه‌مه‌ن، ئه‌مڕۆ (12/7/2021ز) له‌ته‌مه‌نی سه‌تساڵی به‌نه‌خۆشی كۆچی دوایی كرد.\nزانای دیاری ئه‌هلی سوننه‌ت، زیاتر له هه‌شتا ساڵی ته‌مه‌نی له‌خزمه‌ت زانست و زانایدا بووه‌و مامۆستاو ئاراسته‌وانی شه‌رعه‌و به‌میراتگرو نوێكه‌ره‌وه‌ی مه‌دره‌سه‌ی ئیمامی شه‌وكانی هه‌ژمارده‌كرێــت.\nبه‌هۆی سه‌رڕاستی و خواویستییه‌كه‌وه له‌لای موسڵمانان خۆشه‌ویستبووه و نه‌ك هه‌ر ته‌واوی خه‌ڵكی یه‌مه‌ن به‌كۆچی دوایی شێخ العمرانی خه‌مبارن به‌ڵكو زۆرینه‌ی موسڵمانانی جیهانیش خه‌مبارن و دوعای ره‌حمه‌ت و لێخۆشبوونی بۆ ده‌كه‌ن.\nخوای گه‌وره خزمه‌ته‌كه‌ی قه‌بوڵ بفه‌رموێت و له‌ریزی پێشه‌وایانی ئوممه‌ت زیندووی بكاته‌وه. رحمه الله رحمة واسعة وغفر له وعظم الله اجر محبيه.\n685 views 13:01\nبه‌م گه‌رمایه چ خه‌به‌رێكی گه‌رم و گوڕ فێنكت ده‌كاته‌وه تڕۆ بوونی لاهوڕی ملهور نه‌بێ؟\nباڤڵ هه‌ر به‌نێره‌كه‌ری خۆی كردۆته سه‌رۆكی یه‌عكێتی و توویه‌تی: قه‌یناكه ته‌حه‌مولتان بێ. ناوی كاكه لاهوری ئامۆزام له كوله‌كه‌ی وشكی جاشێتی بنووسن.\n704 views 13:02\nلەماوەی ئەم چەند ساڵەی ڕابردوودا خێزانەکانی ناو کۆمەڵگەی کوردستان دووچاری چەندین گرفت و قەیرانی بوون کە دەرهاوێشتەکانیان دەیان ڕووداوی دڵتەزێن بووە و سوکترینیان جیابوونەوەی هاوسەرەکان بووە، بەڵام خراپترینەکانی کوشتنی یەکێک لەهاوسەرەکان یان هەردووکیان یان کوشتنی تەواوی خێزانەکەو تەنانەت زۆرجار خوێن و ئاژاوەکە ماڵە خەزوران و خزمانیشی گرتووەتەوە، ئەوەی زیاتر بووەتە دیاردە جیابوونەوە و توندوتیژییە بەرامبەر بە ئافرەتان..\nلێرەدا ئەو پرسیارەی هەمیشە دەکرێت دەربارەی هۆکار و لایەنی بەرپرسیارە لەم توند و تیژییە خێزانیانە کە ئایا کام لایەن و ئۆرگانی ناو کۆمەڵگە لێی بەرپرسیارە؟\nبفه‌رموون بۆ درێژه‌ی بابه‌ت\nكێ لەقەیران و توندوتیژی ناو خێزانەکان بەرپرسیارە؟\n818 views 13:02\nلەبێکەسیماندا یاری بەڕۆحمان دەکەن\nدوو ساڵ به‌سه‌ر ده‌ستگیركرانی مامۆستا كرێكار تێده‌په‌ڕێت.\nچاوه‌ڕێی ڕێپۆرتاژێكی تێروته‌سه‌لی پێگه‌ی دووربین بن له‌سه‌ر دۆسییه‌ی مامۆستا كرێكار.\n668 views 09:41\nناوێك گەورەتر لە تایتل و ناونیشان، هەر کە وشەی کرێکار بیسترا گەر باسەکە باسی کرێکاریش بێت، لە پێشدا بیر دەبات بۆلای مامۆستا کرێکار.\nئەدیب و شاعیرو نووسەرو وەرگێڕێکی زۆر بێ وێنەیە، وتاربێژێکە دوژمن پێش دۆست شاهیدی بۆ دەدات، پڕپڕ مەعریفەو زانیاری هەتا نەزانراو! سەری هەرچی بۆ بدێریتەوە ئەو بنەکەی دەدێرێتەوە، گوگلێکە بەبێ هێڵی ئەنتەرنێت.\nهەڵگری بڕوانامەی ماستەر لە زانستەکانی فەرمودەدا، بەڵام زانست و زانیاری خۆی لە کۆکراوەی زانکۆیەك دەچێت نەك تاکە کەسێك.\nکە وانە زانستیەکان شی دەکاتەوە، بەشێوەیەك قوڵ دەبێتەوە تێیداو لەگەڵ خۆیدا دەتبات، دەتبات، دەتبات تا بەچاوی خۆت مرواریەکە دەبینی.\nبەسەدان بابەت و بڵاوکراوەو نووسراو بەهەزاران گرتە ڤیدیۆی لە یوتوب و سەر تۆڕی ئەنتەرنێت هەیە، کە زۆرترین کەس سودیان لێ وەرگرتوە بە تایبەت لە ئاشنابوون بە حەڵاڵ و حەرام.\nکرێکار زانایەکی ناسراوی ناو کوردو عەرەب و ئەڤغان و پاکستانیەکان.\nبەهۆی کێشەی سیاسیەوە هەردەم لە ڕێگەی دادگاو زینداندا بووە، تاکە کوردە بەبێ ناسنامەو وڵات\nکرێکار گەورەتر لە تایتڵ و پۆست و ناونیشان.\n874 viewsedited 16:46\nپوخته‌ی دۆسییه‌ی مامۆستا كرێكار\n(64) تۆمەتی بێبنەما بۆ پیاوێکی تەمەن (64) ساڵی، زیاتر لە (40) جار دادگاییکراوه!\nپیاوێک (10) دەزگای هەواڵگری لێکۆڵینەوەیان لەگەڵدا کردووە، کەچی نەیانتوانیوە هیچ تۆمەتێکی بەسەردا ساغبکەنەوە.\nڕیپۆرتاژی #پێگه‌ی_دووربین له‌باره‌ی دۆسییه‌ی مامۆستا كرێكار، كه سه‌رجه‌می زانیارییه‌كانی ده‌رباره‌ی كێشه‌كه به‌پوختی له‌خۆگرتووه.\nتێبینی له‌نوێكردنه‌وه‌ی زانیارییه‌كان ریپۆرتاژه‌كه‌یش نوێ ده‌كرێته‌وه.\nبفه‌رموون خوێنه‌ری بن:\nبۆ ئه‌و به‌ڕێزانه‌ی داوای پرۆژه‌ی (ئه‌هلی حه‌لل و عه‌قد)ه‌كه‌ی مامۆستا كرێكاریان كردبوو، بفه‌رموون سه‌رله‌نه‌وێ له #پێگه‌ی_دووربین ـه‌وه خوێنه‌ری بن.\n1.0K viewsedited 19:47\nخوشک و برایانی نەبەزو پشوودرێژانی دیندار\nلەکسپەی سۆزی دڵمانەوە جوانترین پیرۆزبایی جەژن ئاراستەی رێبەری رەوتمان، عەزیزەکەی زیندان؛ جەنابی مامۆستا کرێکار و برایانی تری زیندانیمان دەکەین، خوای بێهاوتا رزگاریانبکات، جوانترین جەژنە پیرۆزە دەنێرین بۆ ھەموو خانەوادەی شەھیدە رووسورەکان و زیندانییە سەربەزرەکانمان، پڕ بەدڵ پیرۆزبایی ئەم جەژنەی ھەستانەوەی ئوممەتمان، ئاراستەی سەرجەم رەوتەوانانی رەوتی شاخ و موجاھیدانی چەک بەدەستی ئیسلام -لەھەر کوێیەکی ئەم جیھانەدابن- دەکەین. جەژنی قوربان لەھەموو موسوڵمانێک، بەتایبەتی لەموسوڵمانانی کوردی چەوساوەی مەحروم لەمافی نان و ئەمان، پیرۆزبێت.\n1442/12/10 كۆ 20/7/2021ز.\n1.0K viewsedited 14:48\n💠 پیش بینی عجیب ماموستا کریکار دربارە لاهور شیخ جنگی: بە نیروهای ضد تروریسمت مغرور نشو، در آیندە همین نیروها سرت را خواهند خورد!\n➕و اینچنین خداوند متعال درهای علم و حکمت را بە روی ماموستا و سایر متقین می‌گشاید وللە الحمد.\n2.7K viewsedited 09:40\nزانایانی ئیسلام و شه‌رعناسان به درێژایی مێژوی پڕ سه‌روه‌ری موسوڵمانان حه‌وت جۆر به‌یعه‌تیان تۆمار كردووه كه جگه له پێغه‌مبەر ﷺ یاوه‌ران و تابعین و تابیعی تابیعینیش له یه‌كتریان وه‌رگرتووه. ئه‌وانیش ئه‌مانه‌ن:\n dorbeen.co/detailnews.asp …\n813 views 20:55


هه‌ندێ كه‌س حه‌ز به‌خۆراكه چه‌وره‌كان ده‌كات و زۆر سه‌ری تێ ده‌كه‌ن به‌لاَم نازانن چ كاریگه‌رییه‌كی خراپی ده‌بێ له‌سه‌ریان به‌تایبه‌ت به‌رێژه‌ی كۆلیسترۆڵه به‌رزه‌كه‌ی كه‌توشی گرفتی ته‌ندروستی ده‌كات.\nشاره‌زایانی بواری خۆراكی رێنمایی ده‌ده‌ن به‌ئاگاداربون له‌و سستمه خۆراكیه‌ی په‌یڕه‌وی ده‌كه‌ن و خۆبه‌دوورگرتن له‌خۆراكه چه‌وره‌كان به‌هۆی كاریگه‌ری به‌رزبونه‌وه‌ی كۆلیسترۆڵه‌وه له‌خوێندا كه‌توشی گرفتی ته‌ندروستی مه‌ترسیداریان ده‌كات.\nده‌بێ خۆ به‌دووربگریت له‌خۆراكه ناته‌ندروسته‌كانی وه‌ك بیتزا و بێرگه‌ر هاوكات مرۆڤ پێویستی به‌چه‌وری ته‌ندروستی وه‌ك ئه‌ڤۆكادۆ و گوێزی هینده.\nئه‌گه‌ر راهاتوویت له‌سه‌ر خواردنی گۆشت به‌شێوه‌یه‌كی رۆژانه ده‌بێ هه‌وڵ بده‌یت سستمی خۆراكیت جۆراوجۆر بێت و ماسی و مریشك بخۆیت.\nده‌زانین كه‌كالیسیۆم چه‌ندین سودی هه‌یه بۆ له‌ش و ته‌ندروستی ئێسك و خانه‌كانی مێشك به‌تایبه‌تی، هاوكاریش ده‌كات له‌دابه‌زاندنی ئاستی كۆلیسترۆڵ بۆیه پزیشكان رێنمایی ده‌ده‌ن به‌خواردنی سپێناخ و هێلكه وشیر.\nسه‌رباری ئه‌وه، ئه‌وانه‌ی كۆلیسترۆڵیان به‌رزه ده‌بێ خۆ به‌دووربگرن له‌شیرینی و هه‌ویره‌مه‌نی، و شه‌كر، له‌جیاتی ئه‌وه وه‌رزش بكه‌ن و خۆیان بپارێزن له‌دڵه‌راوكێ.\nپێچه‌وانه‌ی بۆچوونی زۆرێك كه‌س، ده‌ركه‌وتوه كه‌چه‌ره‌س ماده‌ی (ستیرۆل)ی تێدایه كه‌هاوكاره له‌دابه‌زاندنی رێژه‌ی كۆلیسترۆڵ له‌له‌شدا بۆیه پێویسته وبه‌سووده به‌شێوه‌یه‌كی رۆژانه بخورێت.\n9/17/2021 10:26:29 AM


لێدوان و قسەی زۆر کرا لەبارەی دانوستان وپێکھێنانی حکومەتەوە. بەندە لە چاوپێکەوتنێکی کەناڵی روداو، ھەروەھا لەگەل سایتی سبەی، بەشی زۆری ھەڵوێست و چۆنێتی گفتوگۆکانم باسکرد، بەڵام وا دیارە ھەندێ راستی بەلاڕێدا براوە. لێرەدا بە پێویستی دەزانم چەند راستیەک وەکو خۆی بۆ مێژو باس بکەم:\nیەکەم: لەنێو وەفدەکەی کوردستان جیاوازی لە دەربڕین ھەبو، بەڵام راوێژ و گفتوگۆ لەنێو خۆمان بەردەوام بو، ھەڵوێستیش ھەمیشە یەک بو.\nدوەم: کەمترین باسی ژمارە و چۆنێتی وەزیرەکان بو، بەڵکو گرفتمان ئەوە بو کەس خۆی نەدەکرد بە ساحێب لە پێکھێنانی حکومەت، ئەوەی سەرسەختانە بەرگری لە عەلاوی دەکرد سەدر بو، سەدریش دواجار ھەموانی جوێن باران کرد و ھیچی تیا نەھێشتەوە.\nسێیەم: عەلاوی بە رونی وتی؛ پۆستی جێگری سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران لەگەڵ سێ وەزارەت بۆ کوردە، واتە لە سێ وەزیرەوە دەبن بە چوار، ھەر بۆ خۆشتان کاندید بێنن و من یەک کەس دانانێم و ھەر ناوێک دێنن، گرنگ ئێوە پێی رازیبن، بەڵام ئێستاشی لەگەڵدا بێ ھیچ ناوێک نەنێردرا بۆ ئەوەی ببێ بەوەزیر.\nچوارەم: ئەوەی نەیھێشت حکومەت پێکبێت، خودی شیعە بو، لەبەر جیاوازی خۆیان لەسەر ھەڵسوکەوت و بیرکردنەوەکانی عەلاوی و پشتیوانی سەدر و چۆنێتی ناوە پێشنیازکراوەکان بۆ کابینەکەی. بە بەڵگەی لەکۆی ١٨٧ ئەندامی شیعە، تەنھا ٩٤ ئەندامیان ئامادەی دانیشتنەکە بون، لەکاتێکدا تەنھا ١٦٥ ئەندام بەسە بۆ بەستنی دانیشتن و متمانەدان بە کابینەکە.\nکورد و سونەش مافی خۆیانە ھاوشێوەی نیوەی شیعە کابینەیەک رەتبکەنەوە، کە ناکۆکی زۆری لەسەرە.\nپێنجەم: وەفدی کوردستان ھەر لەیەکەم رۆژەوە و لای ھەمو لایەنەکان دوپاتمان دەکردەوە، کە ئێمە پشتیوانین بۆ پرۆسەکە و رێگر نین و نابین، دەمانەوێ سەقامگیرێ بێتە کایەوە، تێگەیشتوین لە ھەستیاری قۆناغەکە و رەچاوی بارودۆخەکە دەکەین. لەھەمان کاتدا مەلەفە گرنگەکانی کوردستان، بەتایبەت بودجەی ھەرێم، بارودۆخی کەرکوک و ناوچەکانی دیکە، مەلەفی ئەمنی، ھەموی بەوردی باس کرا، بەڵام تەنھا بۆ مەلەفی بودجە بەرچاو رونی ھەبو، مەلەفەکانی دیکە نە زانیاری ھەبو نە روئیای ھەبو بۆ چارەسەر نە بەلێنێکی کۆنکریتیشی دا، تەنھا ئەوە نەبێ کە ھاوکاربن با چارەسەری ئەو کێشانە بکەین.\nشەشەم: خودی بەرێز عەلاوی باش ئیدارەی گفتوگۆکانی نەدا، سەلیقە و کاریزمای وەک پێویست نەبو بۆ ئەو کارە، تیمێکی سیاسی لەگەڵ نەبو راوێژ و کارئاسانی بۆ بکا. پشتی بەھەندێک کەس بەست کەدواجار بەجێیان ھێشت، قورسیی ئەرکەکەی باش نەخوێندبوەوە.\nبەڵێ عەلاوی وەکو کەسێتی خۆی کێشە نەبو بۆ کورد، بەڵام گرنگترین کێشەی ئێمە و ترسی زۆرمان ئەوە بو کە خاوەنی قورسایی و بڕیار نابێ و دەکەوێتە ژێر کاریگەری چەند کەس و لایەنێک، کە زامن ناکرێن بۆ ئەوەی دژی کورد نەبن. دواجار ئەوە خودی عەلاوی بو کە نەیتوانی زۆرینەی شیعە مسۆگەر بکا، ھەر بۆیە کورد و سونەشی مسۆگەر نەکرد.


لەشکری عێراق: کۆمەڵە بیناکانی حکومەت لە ناو شاری فەلـلوجە کۆنترۆڵکرانەوە\nکاربەدەسـتانی لەشکری و ئاسایشی عێراق دەڵێن هێزەکانیان توانیویانە کۆمەڵە بیناکانی حکومەت لە ناوەندی شاری فەلـلوجە کۆنترۆڵبکەن و ئاڵای وڵاتەکەیانی لەسەر بەرزبکەنەوە، ئەمەش پاش نزیکەی 4 هەفتە لە دەسـتپـێکردنی ئۆپەراسیۆنی ڕزگارکردنی شارەکە.\nفەریق ڕوکن عەبدولوەهاب ئەلساعدی فەرماندەی ئۆپەراسیۆنەکە ئەمڕۆ هەینی بۆ ئاژانسی دەنگ‌وباسی فەڕەنسایی ڕاگەیاند هێزەکانی دژە تێرۆر و کاردانەوەی خێرا کۆمەڵە بیناکانی حکومەتیان لە ناو شاری فەلـلوجە بە تەواوی ڕزگارکردووە.\nفەریق شاکر جەودەت فەرماندەی پـۆلیسی فیدراڵی ئەویش گوتی ئەو شوێنە سمبوڵی شارەکەیە و ڕزگارکردنی شکۆمەندی دەوڵەت و سەپاندنی یاسا دەگێڕیتەوە. ئاماژەی بۆ ئەوە کرد هێزەکانی حکومەتی عێراق لە ئێسـتادا سەرقاڵی ڕاوەدونانی چەکدارانی داعشن لە ناوەندی شارەکە.\nبەڵام گوتەبێژی هاوپەیمانانی بە ڕابەرایەتی ئەمەریکا بە ئاژانسی دەنگ‌وباسی ڕۆیتەرزی گوتووە هێزەکانی حکومەت لە کۆمەڵە بیناکە نزیک کەوتوونەتەوە، بەڵام هێشتا کۆنترۆڵیان نەکردووە.\nهاوکات لەشکر لە بەیانـنامەیەکدا ڕایگەیاند هێزەکانی پـۆلس لە جادەی ناسراو بە (شارع بغداد) کە ڕێگەیەکی سەرەکیـیە و ڕۆژهەڵات و ڕۆژئاوای شارەکە پـێکەوە دەبەستێتەوە. گوتیشی هێزەکانی دژە تێرۆریش نەخۆشخانەی فەلـلوجەیان گەمارۆداوە.\nلە لایەکی دیکە سەباح ئەلنوعمانی گوتەبێژی دەزگای دژە تێرۆری عێراق لە لێدوانێـکیدا بۆ کەناڵی ئەلعێراقیـیەی ڕاگەیاند قەناس بەدەسـتی داعش خۆیان لە ناو نەخۆشخانەکە حەشارداوە، بەڵام پـێشبینی کرد لە ماوەی چەند کاژمێرکدا هێزەکانی حکومەت کۆنترۆڵی نەخۆشخانەکە بکەن.


بەشێک لە خاوەن کێڵگە پەلەوەرییەکان: لە ساڵی ٢٠١٨دا زیاتر لە ١٠٠ ملیار دینار زەرەرمانکردووە\nبەشێک لە خاوەن کێڵگە پەلەوەرییەکانی هەرێمی کوردستان رایانگەیاند، لە ساڵی ٢٠١٨دا زیاتر لە ١٠٠ ملیار دینار زەرەریانکردووە و خاوەن کێڵگە پەلەوەرییەکانی پارێزگای سلێمانیش پشکی شێریان بەرکەوتووە.\nلە کۆنفرانسێکی رۆژنامەوانیدا بەشێک لە خاوەن کێڵگە پەلەوەرییەکان رایانگەیاند، داهاتی کێڵگە پەلەوەرییەکانی هەڵەبجە و گەرمیان و سلێمانی لە ساڵی ٢٠١٨دا نزیکەی ١١٠ ملیۆن تەن مریشک بووە. ئاماژەیان بەوەشکرد، لەماوەی ئەمساڵدا ٨٠٠ پڕۆژەیان لەبوارەکەی خۆیاندا جێبەجێکردووە.\nئەوەشیان خستەڕوو، لەمساڵدا خاوەن کێڵگە پەلەوەرییەکانی هەرێمی کوردستان زیاتر لە ١٠٠ ملیار دینار زەرەر و زیانیان بەرکەوتووە و زۆرترین زیانیش بەر خاوەن کێڵگە پەلەوەرییەکانی پارێزگای سلێمانی کەوتووە چونکە ئەو پارێزگایە زۆرترین کێڵگەی پەلەوەریی تێدایە.\nبەشێک لە خاوەن کێڵگە پەلەوەرییەکانی هەرێمی کوردستان راشیانگەیاند، ئەگەرچی زیاتر لە ٦٠ ملیار دیناریان لە پڕۆژەکانیاندا خەرجکردووە، بەڵام کێشەی دابینکردنی غاز و کارەبا و دانەوێڵەیان هەیە و بۆ چارەسەرکردنی کێشەکانیشیان حکومەتی هەرێمی کوردستان هیچ هاوکارییەکی نەکردوون.\nئاماژەیان بەوەشکرد، دەنگۆی بڵاوبوونەوەی نەخۆشی ئەنفلۆنزای باڵندە لە هەرێمی کوردستان دوورە لە راستییەوە و ئەو جۆرە نەخۆشییە نە ئەمساڵ و نە دوو ساڵی رابردووش لە هەرێم بوونی نەبووە.


ئاڵوگۆڕی دەسەڵات لەکوردستاندا،لەڕێگای هەڵبژاردنەکانەوە مەیسەر نابێت، شــۆرش پێویســـــــتە – hkkurdistan\nHome 6 ئەرشیفی بابەتەکان 6 ئاڵوگۆڕی دەسەڵات لەکوردستاندا،لەڕێگای هەڵبژاردنەکانەوە مەیسەر نابێت، شــۆرش پێویســـــــتە\nئاڵوگۆڕی دەسەڵات لەکوردستاندا،لەڕێگای هەڵبژاردنەکانەوە مەیسەر نابێت، شــۆرش پێویســـــــتە\nوتەی ژمارە ٢\nکۆمەڵگەی کوردستان، لەکۆمەڵگەیەکی داگیرکراو دەچێت. داگیرکەرەکانی هێزی دەرەکی نین، بەڵکو هەردوو هێزی چەکداری و مافیایی پارتی و یەکێتین، بە پشتیوانی دوو دەوڵەتی چنگ بەخوێن و دیکتاتۆری توکیاو ئێران. ئەم دوو دەسەڵاتە لە دوو زونی زەردو سەوزدا، لەرێگای هێزو زۆردارییەوە دەستیان بەسەر هەموو داهات و سامانی سەرزەوی و ژێر زەویدا، گرتووە. داهاتی خەڵکی کوردستان و لەگەڵیدا هەموو مافە سیاسی و ئینسانی و ئازادیی سەرەتاییەکانی تاکەکانی ئەم کۆمەڵگەیان، لە دەستی خۆیاندا قۆرغ کردووە.\nبە پێچەوانەی هەموو دەوڵەت و کۆمەڵگەکانی دنیا، کە یەک دەسەڵاتی سەراسەری” بێ گوێدانە ناوەرۆکی دەسەڵاتەکە” وڵات بەڕیوەدەبات و خاوەنی یاسایە “هەر یاسایەک”… لەکوردستان دەسەڵات، دابەشی دوو بەشی یەک جغرافیایە، هەرکام لەو بەشانە دەسەڵاتێک دەستی بەسەردا گرتووە. ئاڵوگۆرهێنان بەسەر ئەم دەسەڵاتەدا لەهەرکام لەو جغرافیایەدا لەگرەی رابوون و هاتنەمەیدانی ئەم زونەوە مەیسەر دەبێت، نەک هەڵبژاردن و گەمەی پەرلەمانی.\nئەم دۆخە تایبەتە وای کردووە، تەنانەت رووبەرووبوونەوەی دەسەڵات، لە هەرکام لەزونەکاندا، جیاوازی هەیە. ئەگەر لەهەر وڵاتێکی دنیادا، لەگەڵ دەستبەسەراگرتنی حکومەت و پەرلەمان، دەسەڵاتی حزبی باڵادەست کۆتایی پێدێت، ئەوا لە کوردستان حکومەت و پەرلەمان ئەگەر چۆڵ و هۆڵ و تەنانەت هەر بوونیشیان نەبێت، هیچ ڕونادات… وەکو ئەوەی کە ئێستا هەیە یان زۆرجاری تر بینیوومانە. هەروەها ئەگەر راپەرین یان راسانێکی جەماوەری دەست بەسەر حکومەت و پەرلەماندا بگرێت… هەرگیز بەمانای کۆتاییهاتنی دەسەڵات نییە. مەرج نییە کۆتاییهێنان بەدەسەڵاتی زونی زەرد، بەمانای کۆتاییهاتنی زونی سەوز بێت، یان بە پێچەوانەوە. گۆڕین یان هاوسەنگی هێز گۆرین لەهەر کام لەم زونانە تایبەتمەندێتی خۆی هەیە.\nتەنانەت لەهەرکام لەو زونانەشدا، دەست بەسەراگرتنی هەموو دام و دەزگا حکومیەکان دیسان بەمانای کۆتایی هاتنی ئەم دەسەڵاتە لەم زونانە نایەت. هێزی سەرەکی دەسەڵات لەهەر یەک لەم زونانەدا، پشت بە هێزێکی چەکداری هەمەچەشنە بەستووە. لە هێزی پێشمەرگەو و زێرەڤانی و دژە تیرۆری دەمامکادار و بێ دەمامک و ئاسایش و هێزی تایبەت و هێزی بەرپرسە حزبیەکان… و هیچ کام لەم هێزانەش نەک هێزی یاسایی و سەراسەری نین و دابەشی دوو حزبی دەسەڵاتی ئەم هەرێمەن، بەڵکو هەمیشەش لە پێناو دەسەلات و بۆ پاراستنی دەسەڵاتیان ئامادەی جەنگینن لەگەڵ یەکتری. ئەم دوو دەسەڵاتە هەر یەکەیان تەنها لەزونی خۆیدا و بە راسانی جەماوەری دەکرێت دەسەڵاتیان کورت بکرێتەوە یان لێ بسەنرێتەوە. دیارە بەو هۆیەوە کە تێكچوونی هاوسەنگی هێز لە هەر زونێکدا، ئەگەر لەلایەن جەماوەری تورەو نارازییەوە روبدات، هەردوولا دەبنە هاوکار و فریاد رەسی یەکتری، چونکە کاریگەری ئەم دوو زونە لەسەر یەکتری و پەرێنەوەی دەنگی نەفرەت و نارەزایەتی لە زونی سەوزەوە و بۆ زەد دا یان بەپێچەوانەوە، راستیەکی حاشاهەڵنەگرە.\nهەموو ئەم تایبەتمەندیانە وای کردووە، کە هەڵبژاردن و گەمەی هەڵبژاردنەکان، لەئاستی سەراسەریدا بۆ پەرلەمان بێت یان لەئاستی شارەکان و بۆ شارەوانیەکان، بێت، هیچ ناگۆرێت. ئەوەی بڕیار دەدات کی براوەیەو دەسەڵات لەدەستیدا دەمێنێتەوە، هێزی چەک و زۆر و ترساندن و بەبارمتەگرتنی پاروی دەمی خەڵک و پشتیوانی وڵاتێکی ناوچەییە، بۆ هەر یەک لەزونەکان. نە پارتیەکانی زۆنی زەرد دەتوانن بەرپرسیاریەتی لە زونی سەوزدا وەربگرن و بریارەکانی ئەم زونە کارپێبکەن و نە یەکێتییەکانی زونی سەوز دەتوانن لە زونی زەردا دەسەڵاتیان هەبێت و بریارەکان بەهەند وەربگرن. دیارە بۆ حزبەکانی تریش هەروایە. هەرکام لە حزبەکانی دەرەوەی دەسەڵات، بەکردەوە دابەشی سەر هەردوو حزبی دەسەڵات بوون و لە بازنەی بەرژەوەندی ئەواندا دەسوڕێنەوە. ئەوەش کە کێ و کام یەک لەم دوو حزبە دەتوانن مامەڵە و بریار لەگەڵ دەسەڵاتی ناوەند یان لەگەڵ دنیای دەرەوە بکەن، بەهەمان شێوە پەیوەندی بە زۆری قەڵەمرەوی سیاسی وجغرافیای زۆرتر و بوونی هێزی چەکداری گەورەترو پشتیوانی ئیقلیمی و جیهانی فراوانترەوە هەیە. ئەوە کە لە ئێستادا پارتی توانیویەتی دەست بەسەر زوربەی هەرەزۆری جومگەکانی دەسەڵات و ئابوری و پەیوەندییە ناوچەیی و جیهانیەکانەوە بگرێت، هەر ئەوەیە کە پارتی شاری زۆرتر و جغرافیای زیاتر و هێزی چەکداری فراونتر و داهاتی زۆرتر پاوانکراوی خەڵکی کوردستانی دەست بەسەردا گرتووە. بۆیە باسی دەستاو دەستکردنی دەسەڵات، یان کۆتاییهینان بەدەسەڵات لە رێگای هەڵبژاردنەکانەوە، لە وەهمێک زیاتر هیچی تر نییە… لەوانەیە ٢٦ ساڵی رابردوو باشترین پێوانە بێت، بۆ لەمحەکدانی ئەو راستیانەی سەرەوە.\nتەنانەت گرفتی ئەم حزب و دوو دەسەڵاتە، لەگەڵ گرفتی خەڵکی کوردستاندا تەواو لەیەکتری جیاوازن، لە ژمارەی داهاتوودا لەسەر جیاوازی ئەم گرفتانە دەدوێین.


هەفتەی رابردوو چی روویدا؟ | کوردستان تایمز - Kurrdistan Times\nهەفتەی رابردوو چی روویدا؟\nبەدواداچون, جڤاکی, سیاسەت\nمن (شەم)م، ئەوەی كە هەواڵەكانی هەفتەتان بۆ ئامادە دەكات. كاتژمێر 9ی رۆژی یەكشەم وازم لە خوێندنەوەی هەواڵەكان هێنا.\nلەبیرتانە شەش مانگ بەر لە ئێستا پێمگووتن سەیری فیلمی (پاراسایت) بكەن؟ بەخێرهاتنتان دەكەم. بەكارهێنەرانی بەرنامەی وەتسئەپ گەیشتە دوو بلیۆن كەس (رۆیتەرز). لەبیرمە 10 ساڵ لەمەوبەر بۆ یەكەمجار ئەو بەرنامەیەم بەكارهێنا كە دەمویست لەگەڵ هاوڕێ كوڕەكەم قسەبكەم. ئەو كاتە لەنێو دەرس دابووم و بیرمكردەوە ئاخۆ كە ئەو كە دوورە لێم دەتوانم نامەی بۆ بنوسم؟ ئای تەكنەلۆژیا…خۆشمدەوێی.\nئەم هەفتەیە پێویستە سەیری چی بكەین: ئێران، تۆگۆ و وڵاتی كۆمۆرۆس لە رۆژهەڵاتی ئەفریقا دەچنە سەر سندوقەكانی دەنگدان. ئێستا بۆ ئەوەی چی دیكە لە چاوەڕوانی نەتانهێڵمەوە، ئەوەی خوارەوە ئەو رووداوانە كە هەفتەی رابردوو روویانداوە.\nپێویستە قسە لەسەر شتێك بكەین كە جێگەی دڵخۆشی نییە.\nلە ساڵانی رابردوودا، چەندان رەوشی ناخۆش بەسەر بۆرۆندی داهاتووە. نمونەش وەك: داگیركاری، شەڕی نێوخۆ و كۆمەڵكوژیی.\nدوا شەڕی نێوخۆ لە رۆژهەڵاتی ئەفریقا بووە هۆی كوژرانی 300 هەزار كەس و تا ساڵی 2005یش درێژەیكێشا. هێشتا، بەڵێ تا 15 ساڵ لەمەوبەر ئەو شەڕە بەردەوامی هەبوو. ئەو شەڕە هەر لە خەیاڵدانی خەڵكی ئەفریقا دەمێنێتەوە. (گاردیان)\nلە رۆژانی ئێستادا، ئەو ناوچەیە جەخت لەسەر چارەسەركردنی ئەو برینانە دەكەنەوە… ئەمەیان پرۆسەیەكی ئازاربەخشە.\nدوو ساڵ لەمەوبەر، (كۆمیتەی راستی و ئاشتبوونەوە) دروستكرا تا لێكۆڵینەوە بكات و بزانێت لەنێوان- ساڵانی 1885 (كە هاوكاتە لەگەڵ هاتنەناوەوەی یەكەم شەپۆڵی بینانییەكان) بۆ ساڵی 2008 (كە ئەو ساڵە بوو دواجار ئاشتی بەرقەرار بوو لەو وڵاتەدا) – چ رووداوێكی نەخوزاراو روویداوە.\nلە مانگی جانیوەری، وڵاتەكە بڕیاریدا بۆ هەڵدانەوەی گۆڕەكان… لە یەكەم هەوڵیش ژمارەی تەرمەكان زۆر نەبوون. هەفتەی رابردوو، زیاتر لە 6000 تەرم لەنێو شەش گۆڕی بەكۆمەڵ لە پارێزگای كاروسیی دۆزرانەوە. (ئەلجەزیرە)\nتا ئێستا، گرووپەكانی گەڕان شوێنی زیاتر لە چوار هەزار گۆڕی بەكۆمەڵیان لە تەواوی وڵات دیاریكردووە و تەرمی 142 هەزار قوربانییان دەستنیشانكردووە. تۆ تەنیا بیر لەمە بكەوە.\nلە مانگی مایسی ئەمساڵ هەڵبژاردن لەو وڵاتەدا ئەنجامدەدرێ. رێكخەرانی مافی مرۆڤ نیگەرانن لەوەی پێیانوایە ئەو گەڕانە سەرەكییەی دوایی بەداخەوە هۆكارێك دەبێ و توندوتیژی زۆر بەدوای خۆی دەهێنێت.\nبەهەرحاڵ، ئەگەر كەسێك ئێستا لێت بپرسێ بۆرۆندی لەكوێیە؟ ئایا دەزانی لەكوێیە؟ ئەگەر نازانی، كێشە نیە، ئەوا ئەو یارییەی خوارەوە بكە و پێت دەڵێت لەكوێیە.\nكۆمپانیای بریتش پێترۆلیۆم بوێریی ئەوەی هەیە گۆڕانكاری بكات\nهەفتەی رابردوو، یەكێكی دیكە لە كۆمپانیا گەورەكانی بواری نەوت و گاز كە ئەویش كۆمپانیای پێترۆلیۆمی بەریتانییە، بەڵێنی داوە كە تا ساڵی 2050 رێژەی سەوزایی یەكجار زۆر بكات… ئەمەیان شتێكی ئەوتۆ نییە تەنیا قسەیەكە كە لەلایەن ئەو كۆمپانیایەوە كراوە. (رۆیتەرز).\nهەواڵی زیاترم پێبدە\nكۆمپانیای بریتش پێترۆلیۆم گوتوویەتی كە یان هاوسەنگی دروستدەكەین، یانیش ئەوەتا كۆتایی بەو هەموو (سی ئۆ تو)وە دەهێنین، بەتایبەتی ئەوانەی كە وزەی ئێمە بەكاردێنن.\nئەمە چۆن بە رێككەوتنێكی گەورە دادەنرێت؟\nوەك بەشێك لە ستراتیژیەتی نوێی كۆمپانیای بریتش پێترۆلیۆم (ئەو ستراتیژیەتەی كە ماوەی 111 ساڵە گۆڕانكارییەكی بنەڕەتیی بەسەردانەهاتووە)، پێدەچێ پاڵەپەستۆیەكی زۆر بخاتە سەر كۆمپانیاكانی دیكەی بواری نەوت (بەتایبەتی ئەوانەی لە مەسەلەی گۆڕانی كەشوهەوا زۆركات بێدەنگن)، زۆرێك لەو وزەی دەردەچێت لەو خەڵك و بزنسانە سەرچاوەی گرتووە كە بەرهەمەكانی كۆمپانیای ناوبراو بەكاردێنن. (ئەسۆشیەتد پرێس)\nبە ژمارە زانیاری زیاترم پێبدە\nبێگومان، تەنیا لەنێو كۆمپانیای بریتش پێترۆلیۆم 55 ملیۆن تۆن مەتری كاربۆن لە ساڵێكدا بەهۆی ئۆپەراسیۆنەكانیەوە بە هەوادا بڵاودەبێتەوە، لە كاتێكدا 360 ملیۆن ساڵانە بە هۆی ئۆپەراسیۆنەكانی نەوت و گازی ئەو كۆمپانیایە بڵاودەبێتەوە. (ئەسۆشیەتد پرێس)\nباشە، ئەمە ژمارەیەكی گەورەیە. بەڵام كۆمپانیاكانی نەوت و گاز چۆن ئەو كێشەیە چارەسەردەكەن، نمونە پیسبوونی هەوا بە هۆی گازی (سی ئۆ تو)ەوە؟\nكۆمپانیای بریتش پێترۆلیۆم پێویستە سەرچاوە وزەیییەكانی بگۆڕێت بۆ سەرچاوەی خاوێنتر، هاوكات تەكنەلۆژیایە نوێیەكان بەرەو پێشببات تا هاوسەنگی بۆ ئەو گازە ژەهراوییانە دروستبكات.\nكەسانی وەك چارڵی كرۆنیك كە سەر بە رێكخراوی گرینپیسی بەریتانییە و خاوەن دەنگی ناڕازیین، دەپرسێ كەی ئەو كۆمپانیایانە دەبنە خاوەن كارخانە و باڵەخانەگەلێك كە هیچ وزەی ژەهراوی تێدا بەكارنەیەت؟ من هێشتا نازانم كەی ئەو شتە روودەدات. ئەو كۆمپانیایانە كەی دەوەستن لەوەی چیتر چاڵ هەڵنەكۆڵن بە مەبەستی دۆزینەوەی نەوت و گاز، ئێمە ناكرێ بسوتێین؟ (رێكخراوی گرینپیسی بەریتانی)\nئەوە گەشتێكی 30 ساڵەیە. من بەردەوام لەسەر ئەو رووداوانەی دێنە سەر رێگەمان هەواڵی نوێتان پێدەدەم.\nشتگەلێكمان دۆزیوەتەوە كە پێشووتر نەمانبینیووە.\nئەم هەفتەیە هەفتەیەكی سەرنجڕاكێش بوو بۆ بواری زانست.\nزاناكانی بەرازیل هەفتەی رابردوو ئاماژەیان بەوە داوە كە جۆرە ڤایرۆسێكیان دۆزیوەتەوە كە هیچ جیناتێكی ناسراوی نییە، پێیانوایە ئەم ڤایرۆسە تا ئێستا نامۆترین جۆری نێو ڤایرۆسەكانە. كۆمەڵكەی زانستیش دەیانەوێ بزانن چی دیكە دەربارەی ئەم ڤایرۆسە هەیە؟\nبایۆلۆجی 101: ڤایرۆسەكان بەشێكن لە ئۆرگانیزمە هەرە نادیار و ئاڵۆزەكانی سەر زەوی. ڤایرۆسەكان یەكێكن لە بچووكترین دروستكراوەكان كە لەنێو گەردووندا هەن. هەندێ لە ڤایرۆسەكان لەسەر جەستەی مرۆڤ دەژین و رەنگە یارمەتیدەر بن تا بە شێوەیەكی تەندروست بژین، هەندێكی دیكەیان لەنێو پێكهاتەكانی ژینگە دەژین و یارمەتیدەرن لە دووبارە دروستبوونەوەی خۆراكە بنەڕەتییەكان.\nبەڵام لە راستیدا ئێمە چەند جۆرە ڤایرۆس دەناسین؟ گرووپێكی دیكە لە زانایان گەیشوونەتە ئەو ئەنجامەی كە ئێستا هەزاران جۆری نوێی ڤایرۆس هەیە كە لەسەر پێستی جۆری جیاوازیی ئاژەڵان دەژین. (گۆڤاری ساینس مەگەزین)\nلە راستیدا، پێدەچێ بتوانن جۆری دیكەی ڤایرۆس بدۆزینەوە.\nئەم بابەتە بۆچی جێگەی بایەخە: وەڵامەكەی ئەوەیە كە ئەگەر جۆری زیاتری ڤایرۆسەكان بناسین، ئەوا دەتوانین لە نەخۆشییەكان تێبگەین و بزانین چارەسەرییان چییە.\nچەندان شتی دیكە هەیە كە پێشتر نەمانبینیووە\nگەردوونناسان هەنگاوێكی گەورەیان ناوە. بە جۆرێك توانیوویانە یەكێك لە بەهێزترین رادیۆكانی چاودێری بە ناوی (ئاكا 28ی مەزن) بەكاربێنن، هاوكات توانیوویانە تەلەسكۆب و كامێرایەكی سوپەر بخەنەگەڕ، لەمەودوا زاناكان دەتوانن سكانی تەواوی ئاسمان بكەن و بۆ یەكەمجار ئاماژە و ژیانی نامۆیی ئاسمانمان بۆ وێنەبگرن. (گاردیان)\nبەهەرحاڵ، ستیفن هاوكینگ لەساڵی 2016ەدا زەنگی ئاگاداركردنەوەی لێداوە لەمەڕ دروستكردنی پەیوەندیی لەگەڵ شتە نامۆكان، بەڵام كەسانێك هەبوون دژی بۆچوونەكەی بوون. (گاردیان).\nئەم بابەتە بۆچی گرنگە: راوكردنی شتە نامۆكان و دروستكردنی پەیوەندیی لەگەڵ بونەوەرە نامۆكان بۆتە جێگەی بایەخی شەقام. هەركەسێكیش لە رۆژی ڤاڵانتاین بەتەنیا بووبێ، ئەوا بێگومان هەستی بە چەندان كەسی نامۆ كردووە لەو گەردوونەدا.\nبا لەم بارەیەوە قسەبكەین\nئایا پێویستە لەسەرمان چۆن وەڵامی كەسێكی نامۆ بدەینەوە.؟\nراستییەكی پێكەنیناوی: هیچ یاسایەكی نێودەوڵەتیی نییە پێمان بڵێت لەم جۆرە رەوشەدا چی بكەین. بەڵكو ئەمە تەنیا بابەتێكە كە زاناكان بیری لێدەكەنەوە.\nسودان وڵاتێكی جددییە لەمەڕ بابەتی دیموكراسیی. خەڵكێكی زۆر هەیە پێویستە ئاگاداری ئەمە بن.\nبەڵێ، سودان وڵاتێكە چەندان بابەتی هەنووكەیی یەخەی پێ گرتووە. سودان ئەو وڵاتەیە كە زۆربەمان بە مەبەستی نیشاندانی هاوسۆزی بۆیان، وێنەی پرۆفایلی هەژماری ئینستاگراممان بۆ گۆڕیووە. لەوەتەی هاوینی ساڵی2019ەوە زۆر رووداو لەو وڵاتەدا روویانداوە.\nهەفتەی رابردوو، حكومەتی تەقلیدی ئەو وڵاتە گوتوویانە كە “ئایا ئەو هێرشەتان لەبیرە كرایە سەر كەشتی ئەمریكی بەناوی (یۆئێس كۆل) لەساڵی 2000دا؟ ئەم رووداوە بووە هۆی كوژرانی 17 ئەمریكی. ئێستا ئێمە پێویستە 30 ملیۆن دۆلار بدەین بە بنەماڵەی ئەو قوربانییانە. بۆچی؟ چونكە ئێمە وڵاتێكی تیرۆریست نین. ئێمە ئێستا وڵاتێكی جیاوازین.” (نیویۆرك تایمز)\nئەمە بۆچی جێگەی بایەخە: بەگوێرەی هەواڵەكانی هەفتەی رابردوو بێت، سودان هەوڵیداوە ناوی لەو لیستەی ئەمریكا بێنێتەدەر كە سپۆنسەری تیرۆر دەكەن، گەر ناوی وڵاتەكەت لەو لیستە هەبێ، ئەوا ئابوورییەكەت وێران دەبێ. ئەمە لەبەر ئەو هۆكارەیە كە تا ئێستا ئابووریی سودان بەرەوپێشچونێكی ئەوتۆی بەخۆیەوە نەدیووە.\nبەڵام سودان، هەروەك پێشتر ئاماژەم پێكرد، مەسەلەی دیموكراسی زۆر بەلاوە گرنگە. هەر لە هەفتەی رابردوودا، سودان رایگەیاند رێگەدەدەن دیكتاتۆری پێشووتری وڵات عومەر ئەلبەشیر بچێتە بەردەم دادگای جیهانیی تاوانەكان بە تۆمەتی ئەنجامدانی تاوانكاری جەنگ و جینۆساید لە دارفۆر. (بی بی سی)\nروون نییە ئاخۆ كەی و لەكوێ ئەم دادگاییە ئەنجامدەدرێت.\nپێشووتر، سەرۆك وەزیران عەبدوڵڵا حەمدۆك سەردانێكی مێژوویی بۆ چیاكانی نوبە ئەنجامدا- ئەو شوێنە زۆر جێكەی پەسەندی خودی حكومەت نییە، تەنانەت حكومەت جارێكی دیكە لەگەڵ ئیسرائیل پەیوەندییەكانی دروستكردۆتەوە. (میدیل ئیست ئای و رۆیتەرز)..\nگرنگی ئەم هەواڵە لە چی دایە: ئابووریی سودان وێرانە. دیموكراسیش ئەزموونێكە لە ئێستادا لەو وڵاتەدا جێگیر نییە.\nلە وتارێكی رۆژنامەی فاینانشیاڵ تایمزدا هاتووە و دەڵێت: “ئەگەر كەس یارمەتییان نەدات، ئەوا ئەزموونی نێوخۆی سودان شكستدەهێنێت.”\nیەكەم هاوسەرگیری لەنێوان دووكەسی هاورەگەزخواز لە ئیرلەندای باكوور ئەنجامدرا\nبەڵێ، ئیرلەندای باكوور بووە دوا بەشی شانشینی گەورەی بەریتانیا كە ددان بە هاوسەرگیری هاورەگەزخوازەكان بنێت. سەیركە، ئەو دوو كەسە كە یەكەم نمونەیە بۆ ئەو جۆرە هاوسەرگیرییە، ئاخۆ دەبێ چەند دڵخۆش بن. ئەمەیان هەواڵێكی خۆشە بەڵام هەندێكاتیش هەواڵێكی ناخۆشە … پێویستە ئەمە ببێتە هەواڵێكی جیهانی نەوەك هاوشێوەی هەواڵێك كە لە هەموو شوێنێك بە شێوەیەكی ئاسایی روودەدات.(ئەی بی سی نیوز)\nئافرەتان داوای مافی ژیانكردن دەكەن.\nبێگومان ئەمە كردەیەكی ترسناكە: بەگوێرەی هەواڵەكان، بە شێوەیەكی رێژەیی رۆژانە نزیكەی 10 ئافرەت لە مەكسیكۆ دووچاری كوشتن دەبنەوە. ئەی دەبێ ژمارەی كوژراوانی ساڵی پار چەندبووبێ؟ ئەی ژمارەی تەواوی كوژراوەكان!\nجێگەی سەرسوڕمان نییە كە نزیكەی 200 ئافرەت لە هەفتەی رابردوودا لە رۆژی ڤالانتایندا لە مەكسیكۆ رژاونەتە سەر شەقام، هاواریان دەكرد “هەتا كەی كوشتنی ئافرەتان”، ئەمەش وەك كاردانەوەیەك بەرانبەر ئەوەی كە تاوانێكی قێزەوەن بەرانبەر ئافرەتێك ئەنجامدرابوو. ئەو ئافرەتە تەمەن 25 ساڵانە بە ناوی ئینگرید ئیسكامێلا لە شاری مەكسیكۆ پایتەختی مەكسیك كوژرابوو. (رۆیتەرز)\nئاگاداری: ئەو پەرەگرافەی دواتر بریتییە لە وەسفێكی گرافیكی\nئەو كچە هەر ئەوە نەبوو كوژرابێ، بەڵكو ئەو كوڕەی كوشتبووی هەموو پێستیشی هەڵدڕیبوو. ئەندامەكانی لاشەی دەرهێنابوو و خستبوویە سەر شەقام. وێنەی شوێنراوی جەستەی ئەو ئافرەتە كەوتبووە دەست دەزگاكانی راگەیاندن.\nرۆژنامەیەك وێنەكانی بڵاوكردبۆوە و نووسیبووی:” ئەوە هەڵەی خواوەندی ئەوین (كیوپد) بوو، چونكە لە رۆژی ڤاڵانتایندا روویداوە.” …… ئۆففففف………\nنەتەوە یەكگرتووەكان داوای كردووە سنوورێك بۆ ئەو كارە دابنێن. ئەو خانمە تاكە كەس نییە وای بەسەرهاتووە. بەڵكو هەزاران نمونەی دیكە لەم شێوەیە هەن. ئافرەتان لە تەواوی جیهاندا رەزامەندنی خۆیان لەسەر ئەو قسەیە نیشاندەدەن.\n– یەكێكی دیكە لە هەواڵەكان بریتییە لەوەی خەڵك مناڵەكانیان لە تویتەر بەكاردێنن تا كاردانەوە لای خەڵكانی دیكە دروستبكەن و بڵێن ئەوانە بە راستی هەر مناڵی ئاسایی نین، بۆیە ئەمە جێگەی پێكەنینە.\n– كەسانی گۆشەگیر هەفتەی رابردوو كاتێ خۆشیان بەسەربردووە.\nئەم هەفتەیەش چێژم لە بەرنامەی (لۆنگریدس) وەرگرت\nئەلێكسس مادریگال، لە دامەزراوەی ئەتلەنتیك لەمەڕ ئەنجامە ئابوورییەكانی ڤایرۆسی كۆرۆنا نوسیوویەتی: ڤایرۆسی كۆرۆنا بۆمبێكی تەوقیتكراوە.\nسارا سۆڵیس)یش وتارێكی بۆ گوڤاری (وایەرد) نووسیوە تیایدا باس لەوە دەكات زاناكان دەتوانن چ شتێك لە راوچییە نامۆكانەوە فێربن. ئەمەیان وتارێكە پێموایە شیاوی خوێندنەوەیە.\n7300 گەشتیار لە كەشتی دایمۆند پرینسس و وێڵد دریم بە هۆی ڤایرۆسس كۆرۆناوە گیریان خواردووە…هەر بۆیە دەستەوارەی سەیركردنی فیلمی رووت لەلایەن وێبسایتی (كامسۆدە)ەوە بەخۆڕایی پێشكەشیان كراوە. ( پێگەی فۆكس بزنس)\nداریان پاركەر، جێگری بەرپرسی وێبسایتی كامسۆدە گوتوویەتی: “ئەوانە هەر ئەوە نییە مامەڵە لەگەڵ ترسی ئەو پەتایە ترسناكە بكەن، بەڵكو زۆر بێزاریش بوونە. هەر بۆیە ئێمە بۆ گەشتیارەكان و دەستەی كەشتیوانی ئەو دەستەوارەیەمان پێشكەشكردوون تا بە شێوەیەكی خۆش و لە كەشێكی ئارام و كۆنترۆڵكراودا سوود لەو وێبسایتە وەربگرن و كامێراكانیان بكەنەوە.”\nشەم جاف رۆژنامەنووسێکی کار-ئازادە، لە بەرلین، ئەڵمانیا دادەنیشێت. هەفتەنامەکەی بە ناوی «هەفتەی پێشو چی رویدا» (What happened last week) نوچە نێودەوڵەتییەکان بۆ زیاتر لە ٦٠٠٠ خوێنەری نێودەوڵەتی روندەکاتەوە. هەروەها یەکەم پۆدکاستی ئینگلیزی سەبارەت بە کوردستان بۆ شیکردنەوەی هەواڵ دەربارەی کوردستان بۆ کەسانی بیانی ئامادە و پێشکەشدەکات. شەم خاوەنی بڕوانامەی ماستەرە لە زانستی سیاسیی و ئابوریی نێودەوڵەتیی.


جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «VIM» - چاوگ\nجیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «VIM»\nوەک پێداچوونەوەی ١٧:٢٧، ٢٩ی ئابی ٢٠٠٩ (بینینی سەرچاوە)\nوەک پێداچوونەوەی ١٩:٣٠، ٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩ (بینینی سەرچاوە)\nئەگەر لەهەرشوێنیکی ئەم جیهانەی ئایتی باسی نوسەر و دەستکاریکەی پڕۆگرامسازی یان داڕشتنی وێب بکرێت، دەبێت باسی [http://www.vim.org VIM] بکرێت، تائێستا بەباشترین و بەتواناترین نوسەر و دەستکاریکەر ناسراوە. لەم بابەتەدا دەمەوێت باس لەوە بکەم چەند گرنگە بۆ تۆی خاوەن ڕاژە کەلەم پرۆگرامە بزانیت، چونکە هەموو دەستکاریەکان لەڕێگەی تێڕمیناڵەوە دەتوانیت بکەیت، وەکو دەستکاری ئاپاچی مۆد یان '''php.ini''' ..هتد. گرنگی بەکارهینانی لەوەدایە بەتوانا و خێرا و پڕئامراز و کردارە، کەتائەم ساتەنەس بەهیچ شێوەیەک دەستبەرداری نابین. بۆ ئەوانەی لەگەڵ گرافیکدا ڕاهاتوون، دەتوانن [[Gvim]] بەکاربەرن کەهەمان نوسەرە لەجیاتی فرمانەکان دووگمە دانراوە. بەڵام ئەوە بزانە ئەمە لەشوێنێک کارناکات کە[[X-server]] و تووڵئامرازی [[GTK]] دانەمزرابێت.\nوەک پێداچوونەوەی ١٩:٣٠، ٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩


کات 24/12/1393 97 بازدید\nلە ژوورە خاوێنەکەدا دانیشتووە. سەیری دیوارەکان و سەقف و فەرشەکەی بەردەمی دەکا. سەیری وێنە هەڵواسراوەکان و تابلۆکان. دووای تێپەڕینی ساڵانی ساڵ، شتەکان هێشتا زۆر نەگۆڕاون. جگە لە شێوازی رازاندنەوەی ژوورەکە و ئەو کۆمێدە قاوەییە بچووکەی لە گۆشەیەکی دا دانراوە، هەموو شتەکانی تر ئاماژەن بە ساڵەکانی پێشوو. لە لای، هەم خۆشە و هەم ناخۆش!\nبێدەنگیی ژوورەکە هەڵیدەلووشێ. چرپە چییە لە هیچ شوێنێکەوە نایەت. چوارچێوەیەکی تەنگی بێدەنگ. دەڵێی لە هەموو دیوارەکان و قوژبنەکانەوە بێدەنگی دەدەڵێ. وەک تەمێک دێت و ئارام ئارام هەموو شتێک لە خۆدەگرێ. ئەویش پەیکەرێکی دانیشتووی ناو مژ.\nئەو، بەم بێدەنگیانە ئاشنایە. لەوێ لە سەر قوتکەکان لە ژێر ئاسمانی شینی بێ کۆتاییدا چەند ئێستا لەم ژوورە دەچوو. لەوێ دەنگی “با” و جوڵەی گیای تەڕ و وشک و ئەو خشپە و دەنگە بە ئاستەمانەی جاروبار دەهاتنە گوێ و، لێرە، تەنیا دیوار و رابردوو کە بە بێ وشە دەدوێن.\nهەڵدەستێ. بە ناو ژوورەکەدا دێت و دەڕوا. ئەگەرچی دەتوانێ بچێتە دەر، بەڵام ناچێ. تەنانەت چەند جارێک دەست دەداتە دەستگیرەکە. بەڵام پەشیمان دەبێتەوە. جارێکە ئەوەندەی ئەم ژوورە بۆ ئەو شتی پێیە، هیچ شوێنێکی تر پێی نییە. ئەو دەبێ لێرە بێت. چەند رۆژ؟ نازانێ. دایکی کە بە دیتنەوەی کوڕەکەی یەکجار خۆشحاڵە، لەم خۆ زیندانیکردنە کەمێک پەرۆشە. لە کاتێکدا تەنیا دیوارێکیان بەینە و خەریکی چنینی گۆرەوەی بەنە، گوێ لە بێدەنگییەکانی کوڕەکەی دەگرێ. ئارەزووی ئەوە دەکا هەر وەک جاران دیسان لە ژوورەکەوەی تەنیشتییەوە دەنگی مۆسیقا و گۆرانی بێتەوە گوێی، دەنگی رادیۆ قاچاخەکان!\nلە گەڵ ئەوەی شتەکان بۆی ئاشنان، بەڵام یەکجار دوورە دەستیش دەنوێنن. وەک بڵێی تازە ساڵەکان بەین کەوتوون. شتیکی غەریب کە نابیندرێ، بەڵام هەست پێدەکرێ لە سەریان نیشتووە. دەستیان پیا دێنێ. نیگای ورد ورد بە سەریاندا دەگەڕێ، بەڵام کت و مت خۆیان نین. هەست دەکا شتەکان ئەمیان لە بیرکردووە. نیگایان غەریبە. وەک بڵێی دیسان زەمەنێکی تر پێویستە بۆ ئەوەی بیناسنەوە. بەڵام چەند؟\nلەم “چەندە” دەترسێ. ساڵانی ساڵ جەستەی لێرەوە بۆ ئەوێ و لەوێوە بۆ ئێرە بەکێش کردووە. هەر رۆژە و هەر سەعاتە لە شوێنێ. وەک خودی ژیان. ئیستایش پێی سەیرە دووای ئەو هەموو گەڕانە دیسان گەڕاوەتەوە شوێنی ئۆقرە و شوێنی سەرەتا،… بەڵام ئۆقرەیەک کە ئیدی ئۆقرەی جاران نیە.\nبۆنی ناو ژوورەکەیش چەند ئاشنا ـ غەریب دەنوێنێ! لەوێ لە شاخەکان هیچ بۆنێکی توند لە کەپۆ نەدەئاڵا. جگە لە بۆنی توندی بەردە داغەکانی بەر هەتاو و بۆنی باروتی سووتاو، چەند هەموو شتێکی تر ئاسایی بوو. کە ئێوارەیان دادەگەڕان و لە قوڵایی دۆڵەکان و لە کوێرە رێگاکانی بەرەو گوند نزیک دەبوونەوە، ئەوجار بۆنە تووندەکە دەهاتەوە،… بۆنی شیاکە و پشکەڵ و تەرس و میز. ئەو بۆنەی لە گەڵ تۆزی رێکردن زیاتر بڵاو دەبووەوە. وە ئیستایش ئەم ژوورە خاوێنە کە یەکجار لە کوێرە رێگاکان دوورە.\nهەست دەکا نیوەی لەوێ لە کێوەکان و لە دۆڵەکان بەجێماوە. وەک چۆن نیوەیشی لێرە بەجێمابوو. دوو نیوەی سەرگەردانی یەکتر. دوو نیوە کە بە بەجێهێشتنی یەکتر ناتوانن یەکتر بدۆزنەوە. نیوەکانی هەمیشە نیوە. قەت “یەک” نەبووەکان. دڵی قورس دەبێ. هەناسەی تەنگ. ژوورەکە رازێکە،… ئێستا.\nلە دەرگای حەوشێ دەدەن. گوێی لە دەنگی پێی دایکیەتی. شەلەو هەنگاوەکانی دوو و چوار و شەش و… قورس دەکەونە سەر زەوی. وەک رمبە. گوێی بە ئاستەم لە قسەکانە. ئەوسا لە پەنجەرەکەوە کابرایەکی پیر دەبینێ. دێت و لە حەوشەکە دەست دەکا بە کار. دەیەوێ باغە کۆنەکەی مردووی دەستی زستان زیندوو بکاتەوە. دەیناسێ. یەکێک لەو وێنانەی کە بە دیتنی دێتەوە بیری. ئیستا پیرتر بووە. کەمێکیش چەماوەتر. یان رەنگە زیاتر لە کەمێک. بە پشتوێنی گرێدار و توورەکەیەک تووتن و دەمنەیەک لە بنیدا. بوونەوەرێک کە بە بێ ماندوو بوون، خۆی و ساڵەکان دووپات دەکاتەوە،… لە هەمان شوێن. لە دڵەوە بەخیلی پێدا دێتەوە. چ دەبوو لە جیاتی خەونەکان، تەنیا باغەوانێکی پیر بایە؟ هەمیشە ئاشنا بە هەمان شوێن، نەک گەڕۆکێکی نامۆ بە هەموو شوێن!\nلەوێ، جاری وابوو لە ناو باغەکاندا مابووەوە. خۆی حەشاردابوو. لەوێ زۆر هەستی بە باغەکان نەکردبوو. هەموو نیگاکان و هەستەکان شتێک بوون وەک ئاراستەیەک بۆ دەرەوەی باغ،… بۆ دەرەوەی خۆی. لەوێ، لە دەرەوە شتێک هەبوو کە دەهات و تۆی قوت دەدا. بۆیە نیگاکان و هەستەکان تەنیا لەو دوورانەوە دەگەڕان. ئەو لەوێ قەت نەیتووانیبوو لە هیچ باغێکدا بیر لە باغ بکاتەوە.\nپاش ماوەیەک لێڕوانین، لە پەنجەرەکە دەکشێتەوە. دیسان گوێی لە دەنگی پێی دایکیەتی. ئەمجارە بەرەو مەتبەخ دەچێ. بۆنی پیاز لە کونی قفڵی دەرگاکەوە و لە درزی بنییەوە خۆ بە ژوورێدا دەکا. بۆنێکی تیژی بزوێنەر. وەک بۆنی کوێرە رێگاکان. لە بیری دێ لە گەڵ بۆنی پیاز بیری دایکی دەکەوتەوە. پیاز خەمهێنەر بوو. ئەسڵەن خودی غەمگینی بوو. ئەو لەوێ حەزی بەم بیرە خەمینە بوو. گەر پێی عەیب نەبایە هەمیشە پیازێکی لە کۆڵەپشتییەکەیدا هەڵدەگرت. زەمەنی پیازاوی دەکرد و، ئیتر هەمیشە بە جۆرێک لە جۆرەکان لەوێ دەبوو،… لای نیوەکەی تر.\nدەچێتەوە بەر پەنجەرەکە. سەیری باغەوانە پیرەکە دەکاتەوە. دانیشتووەو جگەرە دەکێشێ. پەیکەرێک وەک سەدان ساڵ لەمەو پێش. پشتی لەمە. بەو مێزەرەوە ریشاڵ ریشاڵ هەڵگەڕاوە،… چڵکن و زەرد. وەک مێزەرەکەی خۆی لەوێ،… لە شاخەکان. کتوپڕ هەست بە لێکچوونێکی سەیر لە نێوان خۆی و ئەم پیرەمێردەدا دەکا. گرینگ نیە ئەو هەمیشە لێرە بووە و ئەم لەوێ، یاخود لە هەموو شوێنێ. ئەمیش وەک ئەو باخەوانە، ئەگەرچی دووای ساڵانی ساڵ بۆ یەکەمجار، بەڵام دیسان لە دەرگاکەی دابووەوە. لێرە شتێ هەیە کە هەم لەوێ دەکا و هەم نزیکیشە لەم ژوورە،… باغەکە! باشە بۆ لەوە پێش بەمەی نەزانیبوو؟\nلە ئاشپەزخانەکە دەنگی دایکی دێت. قاپ و قاچاخەکان قسەدەکەن. کەوچک و چەتاڵەکان بەر یەک دەکەون و هاوار دەکەن. مەنجەڵەکە کڵاوەکەی لە سەر دەکا.\nبۆ یەکەم جار دووای چەند رۆژ، دەرگاکە بە مەبەستی دەرەوە دەکاتەوە. ژوورەکەی، رووبەڕووی مەتبەخەکەیە. دایکی لادەکاتەوەو بە چاوە پڕ لە دڵەڕاوکێ، خۆشەویستی و پڕ لە پرسیارەکانییەوە کە هەر هەموویان لە ژێر سەقفی بزەیەکی شاراوەدا خۆیان شاردووەتەوە، سەیری دەکا. دەیەوێ شتێ بە کوڕەکەی بڵێ، بەڵام پەشیمان دەبێتەوە. ئەمیش ئەگەرچی بۆ چەند ساتێک رادەوەستێ، بەس هیچ ناڵێ و تێدەپەڕێ.\nدایکی دەچێتەوە ژوورەکەی. هەموو گیانی پێدەکەنێ. سەرئەنجام وەدەرکەوتبوو. لەوێوە لە بەر پەنجەرەکەوە ئاگای لێیە کوڕەکەی دەچێتە لای باغەوانە پیرەکە. باغەوانەکە لە باڵای دەئاڵێ و، ماچی دەکا. کوڕەکەیش هەر وەها. پاش ماوەیەک، مقاستەکە لە باغەوانەکە وەردەگرێ و دەست دەکا بە قرتاندنی چڵە وشکەکانی پار. بێگومان حەوشەکە ئەوەندە گەورەیە کە بیر لە چاندنی درەختی تر بکەنەوە،… پێکەوە.


دید و پێشنیاری نەتەوەیەكگرتووەكان لەبارەی خوێندنی ئۆنلاین لە سەردەمی كۆرۆنادا | CFS Center\nHome / بڵاوکراوەکان / گۆڤاری ئاینده‌ناسی / دید و پێشنیاری نەتەوەیەكگرتووەكان لەبارەی خوێندنی...\nئامادەکردن: پێشەوا جەلال محەمەد\nکاتێک ڕووداوە گەورەکان جیهان ناچار دەکەن تاقیکردنەوە لە بارەی ئایدیای نوێوە بکەن، ئیدی گۆڕانکاریی گەورە لە کۆمەڵگا و بازرگانی دێتە ئاراوە. بۆ نموونە لە ماوەی جەنگی جیهانیی دووەمدا، کاتێک پیاوانی ئەمەریکی چوونە بەرەکانی جەنگ، ژنان هاتنە پێشەوە و سەلماندیان دەتوانن کاری پیاوەکان بەباشی ئەنجام بدەن، لەدوای ئەوە ئیتر ژنان ئاوڕیان لە دواوە نەدایەوە. بە هەمان شێوە دوای ڕوودانی ئەو کێشانەی لە سیستمی کۆمپیوتەر و کۆدەکان ڕووی دا لە ساڵی ٢٠٠٠، بووە هۆی داواکاریی زۆر لەسەر ئەندازیاری سۆفت وێری هیندی، ئەمەش سەری کێشا بۆ زیادکردنی ژمارەی ڤیزای کارکردن لە ئەمەریکا بۆ سێ ئەوەندە، لەمەوە هیندییەکان پێشەنگی چارەسەری کێشە تەکنەلۆجییەکانیان گرتە دەست. ئەمڕۆ کۆمپانیا زەبەلاحەکانی مایکرۆسۆفت و ئەلفابێت، ئای بی ئێم و ئەدۆب، لەلایەن ئەندازیارە بە ڕەگەز هیندییەکان سەرکردایەتی دەکرێن.\nلە ئێستادا ڤایرۆسی کۆرۆنا جیهانی ناچار بە تاقیکردنەوە کردووە لە بارەی وانەوتنەوەی دوور (ئۆنلاین). زۆر نیشانە هەن کە دەرخەری ئەوەن ئەم قەیرانە گۆڕانکاریی بەسەر زۆر لایەنی ژیاندا دەهێنێت، پەروەردە یەکێکیان دەبێت ئەگەر وانەوتنەوەی دوور بیسەلمێنی دەتوانێت سەرکەوتوو بێت. بەڵام چۆن دەزانین سەرکەوتوو دەبێت؟ لە کاتێکدا ئەم قەیرانە کۆمەڵێک تاقیکردنەوەی بەدوای خۆیدا هێناوە، پێویستە زانیاری کۆ بکەینەوە و سەرنج بخەینە سەر سێ پرسیار لە بارەی شێوازی کارکردنی خوێندنی باڵا و کوالێتیی خوێندنی کۆلێجەکان.\nئایا خوێندکاران بەڕاستی پێویستیان بە چوار ساڵ ئەزموونی ئامادەبوون هەیە لە زانکۆ؟\nبۆ وەڵامی ئەم پرسیارە، پێویستمان بە تێگەیشتنە لەوەی کام بەشانەی خوێندن لە مۆدێلی چوار ساڵی دەشێت جێگرەوەی هەبێت، کام بەشانە لاوەکیترن یان تەواوکەرن، کام بەشانە دەکرێت لە ڕێگەی تەکنەلۆجیاوە تەواو بکرێت.\nلە تێوردا، ئەو وانانەی کەمتر پێویستیان بە بەریەککەوتنی مرۆیی هەیە؛ دەکرێت تۆمار بکرێن و پێشکەش بکرێن تا لەلایەن خوێندکارانەوە تەماشا بکرێن لە شوێنی خۆیانەوە. ئەم بەشە ئامادەکراوانەی پرۆگرام دەتوانرێت بەئاسانی لە وێبسایتەکان دابنرێن، هەروەکوو وێبسایتی “کۆرسێرا” کە ئەمرۆ بە شێوەیەکی بەرفراوان بۆ فێرخوازان بەکار دێت. لەم ڕێگایەوە تەکنەلۆجیا دەتوانێت زانیارییەکان بە تێچوویەکی هەرزان بە ژمارەیەکی زۆری خوێندکار بگەیەنێت، بەبێ بەقوربانیکردنی سوودەکانی وانەی ڕووبەڕوو یان ئەزموونی کۆمەڵایەتی، چونکە لە کاتی خوێندن لە ئاستە بنەڕەتییەکاندا ئەو سوودانە خۆیان کەمن.\nلە ڕێگەی بەلاشکردنی سەرچاوەکانی کۆرسەکانەوە، کۆلێجەکان سەرچاوەی زیاتریان دەبێت بۆ هەر یەک لە شێوازی وانەوتنەوە لەسەر بنەمای توێژینەوە، چارەسەری کێشە بە شێوەی تاک و چاودێریکردن. خوێندکارەکان سەرچاوە و کاتی زیاتریان دەبێت، چونکە ئیتر پێویست نییە چوار ساڵ بەبەردەوامی لە کامپی زانکۆکان بن. دەتوانن لەبری ئەو کاتەی کە لە کامپی زانکۆکان بەسەری دەبەن، بەکاری بهێنن لە ئەرکە ئیختیارییەکان، کاری گرووپ، چاوپێکەوتنەکانی پێویست لە ئۆفیس و ڕێبەری کار، یان هەر شتێک کە ناکرێ لە دوورەوە ئەنجام بدرێت.\nسەرەڕای ئەمانە، زانکۆکان دەتوانن ئاسانکاری بکەن بۆ دروستکردنی تۆڕی کۆمەڵایەتی، پڕۆژەی کێڵگەیی و فێربوون لە دەرەوەی وڵات بۆ ئەو کارانەی کە پێویستیان بە بەریەککەوتن و نزیکی هەیە. ئەمە شێوازی خوێندنی هایبرید (جووت)ە، کە توانای ئەوەی هەیە خوێندنی کۆلێج بەردەست بکات بۆ هەمووان.\nبەڵام ئایا دەتوانین مۆدێلی هایبرید پەیڕەو بکەین؟ پێویستە بەدواداچوون بکەین. ئەوە تەنها خوێندکاران نین کە وانەکان لە دوورەوە وەردەگرن، تەنانەت مامۆستایانیش ناچارن وانەکان بڵێنەوە لە ماڵەکانیانەوە، لە کاتێدا هەمان مامۆستا و خوێندار تا ماوەی پێشووتر یەکتریان دەبینی، بەڵام ئێستا میتۆدی ئەلتەرناتیڤ تاقی دەکەنەوە، بۆیە هەردوو لا ئەزموونی ڕووبەڕوو و دوور بەراورد دەکەن.\nلەگەڵ ئەم تاقیکردنەوە نوێیەدا؛ خوێندکاران، مامۆستایان، کارگێڕی زانکۆ، پێویستە بەردەوام تۆماری ئەو کلاسانە بکەن کە توانراوە سوودبەخش بن بە شێوەی وتنەوەی ئۆنلاین، ئەوانەش وەکوو پێویست نەبوون. پێویستە ژووری چات دروست بکەن و ئاسانکاری بکەن بۆ گفتوگۆ بە ناوی نەناسراوەوە دەربارەی کێشەی تەکنەلۆجی، دیزاینی کۆرس، گەیاندنی وانەکان، میتۆدی هەڵسەنگاندن. ئەم زانیارییانە دەتوانێت پێمان بڵێت دەربارەی بڕیارەکانی داهاتوو کە کەی و بۆچی هەندێ وانە پێویستە ئۆنلاین بێت و کامیان لە کامپی زانکۆ بمێنێتەوە، کامیان لە ڕێی تەکنەلۆجیاوە تەواو بکرێت.\nچاکسازی لە ژێرخانی IT بۆ گونجاندنی خوێندنی ئۆنلاین\nزۆربەمان کە بەشێک لە خشتەی ڕۆژانەمان بووەتە لیستێک لە کۆبوونەوەی ئۆنلاین، دەتوانین تێبگەین کە کێشەی هاردوێر و سۆفتوێر پێویستە ئاماژەی پێ بکرێت پێش ئەوەی خوێندنی ئۆنلاین دەست پێ بکرێت. کۆنفڕانسە ئۆنلاینەکان لەوانەیە دەستپێکی باش بووبن بۆ چۆنێتیی بەڕێوەچوون و ئیدارەدانی کلاسێکی گەورە. وانەبێژان دەتوانن هەست بەوە بکەن کە خوێندکاران توانای تێگەیشتنیان لە چەمکەکان هەیە یان نا، وە شێوازی وتنەوەکەیان بگۆڕن؟ ئایا خوێندکاران هەست بەوە دەکەن کە پرسیار زۆر دەکەن و دەبنە هۆی دواکەوتنی هەموو کلاسەکە؟ تەکنەلۆجیای ئێمە ئەوەندە باشە کە بتوانێت ئەم خاسیەتە بنەڕەتییانەی پۆل دابین بکات بە ئۆنلاین؟ چی پێویستە گەشەی پێ بدرێت؟ مامۆستایان و خوێندکاران پێویستە ئەم خاڵانە بخەنە بەر باس و داوای پێشخستنیان بکەن.\nسەرەڕای ئەمانە، کۆرسی ئۆنلاین پێویستی بە پاڵپشتی پەروەردەیی هەیە، لەوانەش: داڕێژەری ڕێنماییەکان و ڕاهێنەر، بۆ ئەوەی دڵنیایی هەبێت لە بارەی فێربوون و تەواوکردنی کۆرسەکان.\nچ ڕاهێنانێک پێویستە بۆ فاکەڵتی و خوێندکاران، تا ئاسانکاری بکرێت لە گۆڕانی شێوازی بیرکردنەوە و ڕەفتاریان؟\nهەموو ئەندامانی فاکەڵتییەکان ئاسوودە نین لەگەڵ خوێندنی ئۆنلاین و دابەشبوونێک هەیە لەنێوان ئەوانەی کە هەرگیز کەلوپەلە بنچینەییە تەکنەلۆجیەکانی تایبەت بە بینین و بیستن بەکارنەهێناوە، لەگەڵ ئەو فاکەڵتییە نوێیانەی کە ئاگادار و شارەزای تەکنەلۆجیا نوێترەکانن. لە کاتێکدا خوێندکاران دەچنە کلاسی ئۆنلاینەوە، درک بەوە دەکەن کە ژمارەیەکی زۆری مامۆستا ڕاهێنراو نین لەسەر دیزاینکردنی موحازەرەیەکی مەلتی میدیا، کە تێبینی و گرافیک لەخۆی بگرێت. پێویستە کۆلێج و زانکۆکان ئەم کاتە بەکار بهێنن، تا بزانن چ ڕاهێنانێک پێویستە بۆ ئەوەی فێربوونی بێ کێشە دابین بکرێت.\nخوێندکاران لەگەڵ کۆرسە ئۆنلاینەکاندا ڕووبەڕووی کۆمەڵی کێشە دەبنەوە، لەوانەیە ئەو هەستەیان لا دروست ببێت کە سەر بەو گرووپە نین کە تیایدا دەخوێنن، لە کاتێکدا لە دۆخی ئاساییدا هەستی پێشبڕکێ و هاندانیان هەیە لە ژینگەی پۆلدا. هەر شتێک بە ئۆنلاین بکرێت، کێشەی کەمیی تەرکیزی تیا دروست دەبێت، چونکە خوێندکارەکان کۆمەڵێ ئەرکیان بۆ زیاد دەبێت، بۆ نموونە پشکنینی ئیمەیل، چاتکردن لەگەڵ هاوڕێیانیان و گەڕان لە وێبسایتەکان لە کاتی وانەی ئۆنلاین، وەکوو مامۆستا و دایك و باوك ئەم دیاردانەمان پێشتر بەدی کردووە.\nسیاسەتی پەروەردەیی پێشنیارکراو لەلایەن نەتەوەیەکگرتووەکانەوە\nا. کەمکردنەوەی گواستنەوەی ڤایرۆسەکە و پلاندانان بۆ کردنەوەی خوێندنگاکان\nگرنگترین هەنگاو کە وڵاتان بیگرنە بەر بۆ زووتر کردنەوەی دەزگا پەروەردەییەکان، کۆنترۆڵکردنی گواستنەوەی ڤایرۆسەکەیە لەسەر ئاستی هەرێمەکان و تەواوی وڵات. کاتێک ئەمە ئەنجام درا بۆ ئەوەی مامەڵەی دروست بکرێ لەگەڵ ئالنگارییەکانی کردنەوەی دەزگاکان، پێویستە دوای ئەم نەخشەڕێگایە بکەون و پڕۆسەی ڕاوێژکاری و ئامادەکاری بگرنە بەر.\n– دڵنیابوونەوە لە سەلامەتیی هەموو لایەک: نەتەوە یەکگرتووەکان و کۆمەڵگای پەروەردە، نەخشەڕێگایەکیان پێش خستووە بۆ یارمەتیی وڵاتان بەپێی کات، بارودۆخ و پڕۆسەی کردنەوەی دەزگاکان. گرنگترین بارودۆخیش بۆ کرانەوە، دڵنیابوونەوەیە لە باشترکردنەوەی بارودۆخی فیزیکی. پەیڕەوکردنی دووریی کۆمەڵایەتی، جێبەجێکردنی پێوانە تەندروستییەکان وەکوو بەکارهێنانی ماسک و دەست شوشتنی بەردەوام، ئەمانە ڕەنگە قورستر بێت لە پۆلی قەرەباڵغ و بێ خزمەتگوزارییە بنەڕەتییەکان، بۆیە لێکۆڵینەوەی زیاتری دەوێت.\n– پلاندانان بۆ کردنەوەی گشتی: پێویستە پێویستییەکانی منداڵانی پەراوێزخراو لە ستراتیجی دووبارەکردنەوەی دەرگاکاندا بێت و پێوەرە تەندروستییەکان بۆ منداڵانی خاوەن پێداویستیی تایبەت دابین بکرێت. ئەنجامدانی هەڵسەنگاندن بۆ خەمڵاندنی بۆشایی فێربوون و ئامادەکاری بۆ چارەسەر یان باشترکردنی پڕۆگرامەکانی خوێندن، گرنگە لە کاتی دووبارەکردنەوەی دەزگاکاندا.\n– گوێگرتن بۆ هەموو دەنگەکان: گرنگیدان بە ڕۆڵی دایك و باوك و مامۆستایان لە سەرەتای قەیرانەکەوە، بەشێکی گرنگی پڕۆسەی بڕیاردانە لەلایەن بەرپرسانی پەروەردەوە. کەمی و ناڕوونی لە پەیوەندی و پلانەکاندا، دەکرێت ببێتە هۆی لەدەستدانی مامۆستایان بەرەو کاری تر و منداڵی زیاتر ڕوو بکەنە بازاڕی کار و ئەمەش هەلی گەڕانەوەیان بۆ فێربوون کەم دەکاتەوە.\n– هەماهەنگی لەگەڵ لایەنە پەیوەندیدارەکان، لەوانەش لایەنی تەندروستی: پێدەچێت پێوانەکان بۆ کەمکردنەوەی مەترسیی گواستنەوەی کۆڤید-١٩ لە ماوەکانی داهاتوودا بەردەست بن، بۆیە پێویستە ڕەنگدانەوەی هەبێ لەسەر ستراتیجییەکانی دووبارەکردنەوە بە بەکارهێنانی هەر زانیارییەک لەبەردەستن و فێربوون و ئەزموون وەرگرتن لە وڵاتانی تر. کارکردن لەگەڵ بەرپرسیارانی تەندروستی داوا کراوە، بەتایبەت کە بەڵگە زانستییەکان لە گەشەدان، بە هەمان شێوە هەماهەنگی لەگەڵ سیاسەتە کۆمەڵایەتییەکان و هاندانی کاری پێکەوەیی لەگەڵ ئەو خێزانانەی بەدەست قەیرانەکەوە ئازار دەچێژن؛ گرنگە.\nب. بەردەوامیدان بە پاڵپشتی دارایی پەروەردە\nئەم پەتا جیهانییە، جیهانی خستووەتە بەردەم گەورەترین کورتهێنانەوە لە یادەوەریماندا. ئەمە کاریگەریی دەبێت لەسەر ئابووری و دارایی گشتی. کاریگەرییەکانی توندترە، بەتایبەت لەسەر وڵاتانی کەم داهات یان ناوەند. دەسەڵاتدارانی وڵاتان پێویستە کار بکەن بۆ کەمکردنەوەی دەرئەنجامە درێژمەوداکانی لەسەر منداڵان، سەرەڕای ڕێگرییەکان لە خەرجیی گشتیدا، پەروەردە لەگەڵ هەریەک لە کەرتی تەندروستی و پاراستنی کۆمەڵایەتی و بووژانەوەی ئابووریی بەشە گرنگەکانن بۆ دەستپێشخەری و بووژانەوە. کۆمەڵگای نێودەوڵەتییش پێویستە هەنگاو هەڵبگرێ بۆ پاڵپشتیی دارایی پەروەردە. باشتربوونی بارودۆخی دارایی یەکجار گرنگە لە ڕووی ئەجێندای نێودەوڵەتییەوە، بەتایبەت بۆ پەروەردە بووەتە کێشەیەکی حەتمی. چەند خاڵێکی هاوبەش هەن بەرەو هیوای گەیشتن بەو دۆخە:\nبەهێزکردنی جووڵەی سەرچاوە ناوخۆییەکان و بەردەوامیی بەشەداهاتی پەروەردە وەکوو پێشینەی کار:\nلە کاتێکدا فراوانکردنی باج لە سێکتەرە جیاوازەکان کاتی دەوێت، پێوەری تر (ڕووبەڕووبوونەوەی خۆدزینەوە لە باج، پێداچوونەوە بە هاندانی باج و ڕێککەوتننامەکان… هتد) پێویستە بەدواداچوونی بۆ بکرێت بەبێ دواکەوتن. لە ڕاستیدا سیستمەکانی پەروەدە خۆیان باری دارایی قورس دەکەن لە ڕێگەی چاکسازی لە خزمەتگوزارییە پەروەردەییەکانەوە، بۆیە ڕیفۆرمی بەردەوام و داهێنان بۆ چارەسەری ناکارامەییەکان پێویستە پێشینەی کارەکان بێت.\nوەزارەتەکانی پەروەردە دەبێت دیالۆگ لەگەڵ وەزارەتەکانی دارایی بەهێز بکەن بە شێوەیەکی سیستماتیک و بەردەوام، بۆ هێشتنەوەی پاڵپشتی و زیاترکردنی بەشی پەروەردە لە بودجەی نیشتمانی.\nپێویستە کەرتە کۆمەڵایەتییەکان بەگشتی و کەرتی پەروەردە بەتایبەتی، دەنگی بەهێزیان بەکار بهێنن بۆ پێداگری لەسەر پشتگیریی دارایی بۆ ماوەیەکی درێژ. ماوەیەکی وەها کە دەرفەتی باشی وەبەرهێنان دابین بکات لەسەر ئاستی نیشتمانی، پەروەردە و کەرتە کۆمەڵایەتییەکانی تر دەتوانن هێزی سیاسیی خۆیان بەکار بهێنن بۆ خێراترکردنی چاکسازی دارایی بۆ گەشەپێدان و چاکسازی لە بەڕێوەبردنی دارایی گشتیدا.\nبەهێزکردنی هەماهەنگیی نێودەوڵەتی بۆ چارەسەری قەیرانی قەرز:\nوڵاتانی “جی ٢٠”؛ پێشتر ڕەزامەندییان دەربڕیوە بۆ وەستانی قەرزەکان بۆ وڵاتانی کەم گەشەکردوو هەتا کۆتایی ٢٠٢٠. لە کاتێکدا هێشتا ڕێگا هێڵراوەتەوە بۆ قەرزی کورتخایەن، بەڵام پێداویستیی وڵاتانی هەژار چارەسەر ناکات. کەمکردنەوە و دواخستنی قەرز و پێداچوونەوەی قەرزپێدان بۆ وڵاتانی داهات نزم و ناوەند کە داوای هاوکاری دەکەن، دەبێت بەشێک بێت لە چارەسەر بۆ کێشەی دارایی ئەو وڵاتانەی دەیانەوێت وەبەرهێنان لە پەروەردەدا بکەن، ئەمەش پێویستی بە هەنگاونانی سەرجەم لایەنە پەیوەندیدارەکان هەیە.\nج. بەهێزکردنی خۆڕاگریی سیستمی پەروەردە بۆ گەشەسەندنی بەردەوام و گونجاو\nوەکوو مافێکی بنچینەیی مرۆڤ، پەروەردە بەردی بناغەی گەشەسەندنە بەرەو کۆمەڵگای دادگەر و یەکسان و گشتگیر. بەهێزکردنی توانای سیستمی پەروەردە، توانا دەبەخشێتە وڵاتان کە وەڵامیان هەبێت بۆ ئاستەنگەکانی بەردەم سەلامەتی و کردنەوەی خوێندنگاکان و پێگەیەکی باشتریان هەبێت لە چارەسەرکردن و زاڵبوون بەسەر قەیرانەکانی داهاتوودا.\n– جەختکردنەوە لەسەر یەکسانی و گشتگیری: پێوانەکان بۆ پاڵپشتیی خۆڕاگری و دەستڕاگەیشتن بە هەموو فێرخوازان، پێویستی بە تێگەیشتن و دیاریکردنی هەموو گرووپە پەراوێزخراوەکان و دڵنیابوون هەیە لەوەی کە پەوەردەیەکی باش لە ڕووی جۆرایەتی و کاتی پێویستەوە وەردەگرن. ئەو فێرخوازانەی کە لە باری ناکاو و دواخستندان، پێویستە ئەولەویاتیان پێ بدرێ و پەروەردەکەیان زیاتر نەخرێتە مەترسییەوە. تەندروستیی خوێندنگاکان و بەرنامەی خۆراکی و پاکوخاوێنیی ئاویان؛ گرنگییەکی زۆری هەیە، ئەمە هاندەرێکی بەهێزە بۆ زیادکردنی ئامادەبوونیان و دووبارە پەیوەندیکردنیان بە ناوەندەکانی خوێندن، بەتایبەت و ئەو کچ و منداڵانەی لە بارودۆخێکی زۆر هەژارانەدا دەژین.\nپێویستە حکومەتەکان و ڕێکخراوە هاوکارەکان دڵنیا بن لەوەی کە سیستمی پەروەردە ڕوو لە خاوەن پێداویستیی تایبەت و کوڕان و کچان و جیاوازییە جێندەرییەکان بێت لە کاتی قەیراندا. نەریتە زیانبەخشەکان دەربارەی جێندەر کە پەیوەستە بە باری ئابووریی خانەوادەکانەوە، نابێت ببێتە ڕێگر لەبەردەم فێرخوازان بۆ گەڕانەوەیان بۆ خوێندنگاکانیان و تەواوکردنی خوێندنیان.\n– زیادکردنی تواناکان بۆ بەهێزکردنی ئیدارەدانی مەترسی، لە هەموو ئاستەکانی سیستم: توانا پێویستە لە ئاستی تاک و ڕێکخراوەیی و دامەزراوەیی بۆ ڕاوەستان لە کاتی لەناکاودا، ئەمە توانای پەرەپێدان و جێبەجێکردنی پلانی لەناکاویش دەگرێتەوە، بۆ نموونە نەخشەی پەروەدەی ئەلتەرناتیڤ بە مەبەستی کەمکردنەوەی کاریگەرییەکان.\nزۆر جار پێویستە توانای لایەنەکانی پەروەردە بەهێز بکرێت بۆ پێداچوونەوە و چاوپیاخشانەوە بە پلان و سیاسەتەکانی کەرتی پەروەردە لە ئێستادا، بۆ ئەوەی وەڵامی خۆگونجاوی تێدا بێت بۆ قەیرانی کۆڤید – 19. بۆ ئەمەش یەکانگیرکردنی داتا لەسەر مەترسییەکان و کاریگەرییەکانیان بۆ سەر سیستمی بەڕێوەبردنی پەروەردە و زانیاری، ئاسانکاری دەکات بۆ نەخشەکێشان و جێبەجێکردنی سیاسەت و بەرنامەکانی پەروەردەیی هەستیار بە قەیران، لەوانەش پلانی ئامادەسازی بۆ کارەسات.\nئەکتەرەکانی پەروەردە لە ئاستی لاوەکیدا پێویستیان بە توانایە بۆ شیکردنەوەی مەترسیی تەندروستی بۆ فێرخوازان و مامۆستایان و ستافی قوتابخانە و دیاریکردنی ئەو فێرخوازانەی کە ئەگەری وازهێنانیانیان هەیە، هەروەها پێویستە توانای هەڵسەنگاندن و ڕووماڵکردنی کاریگەریی پەروەردەی ئەلتەرناتڤیان لە ڕووی جۆرێتییەوە هەبێت.\n– مسۆگەرکردنی سەرکردایەتی و هەماهەنگیی بەهێز: فرەیی ئەکتەرەکان بۆ وەڵامدانەوە و کەمکردنەوەی کاریگەریی قەیرانەکان، دەتوانێت ببێتە هۆی ناکارامەیی و سەرلێشێواوی لە کاتی نەبوونی سەرکردایەتی و تەنسیقی بەهێز. سەرکردایەتی و پلان و ئیدارەدانی وەزارەتی پەروەرده گرنگن بۆ خۆڕاگریی پەروەرده. سەرکردایەتیی نیشتمانی پێویستە زامنی ئەوە بکات کە دەستپێشخەرییە مرۆییەکان بەردەوام بن، هەروەها بتوانێت کاریگەریی قەیرانەکان لەسەر فێرخوازان و کۆمەڵگە پەروەردەییەکان کەم بکاتەوە\nهەروەها پێویستە میکانیزمی هەماهەنگیی بەهێز دروست بکرێت، بە مەبەستی زیادکردنی هاوکاریی هەموو لایەنە پەیوەندیدارەکان، لە ناویاندا کۆمەڵگای مەدەنیی ناوخۆیی، بۆ خزمەتکردنی زۆرترین پەراوێزخراو.\n– باشترکردنی میکانیزمەکانی ڕاوێژ و پەیوەندی: بەڕێوەبەرانی پەروەردە، مامۆستایان، دایک و باوک و بەخێوکەران، هەموویان لە وەڵامی قەیرانی کۆڤید-19دا ڕۆڵێکی گرنگیان هەیە، بەرپرسیارێتیی زیاتریان لەخۆیان گرتووە و بە بەشداریکردنی ئەم لایەنانە دەتوانرێت خۆڕاگریی سیستمی پەروەردە باش بکرێت. ڕاوێژ و پەیوەندی لەگەڵ هەموو ئەکتەرەکانی پەروەردە -بە مامۆستا و فێرخواز و پەراوێزخراوترینەکان، کلیلی جێبەجێکردنی پلان و وەڵامی کاریگەرە، بە جۆرێک وەڵامدەرەوەی پێویستی هەموو فێرخوازان و بەرزکردنەوەی خۆڕاگری و سیستمی پەروەردە بێت.\nد. دووبارە وێناکردنی پەروەردە و خێراکردنی گۆڕانکاریی ئەرێنی لە فێرکردن و فێربوون\nلەبەرامبەر داخستنی دامەزراوە پەروەردەییەکان لە جیهاندا و وەستانی ڕاهێنانی نافەرمی، پشتگیرییەکی نایاب و بەرچاو هەیە بۆ فێربوون و فێرکردن و داهێنانێکی بەرچاو بەدی دەکرێت، ئەمەش بە هەنگاوی دیجیتاڵی دەستی پێ کردووە. زیانەکانی فێربوون بە هۆی دریژکردنەوەی ماوەی داخستنی قوتابخانە، مانای ئەوەیە کە بەرهەمەکانی پەروەردە لە مەترسیدایە. لەبەر چەند هۆکارێک، ناتوانین بگەڕێینەوە بۆ ئەو جیهانەی پێشترمان. پێویستە دڵنیایی بدەین کە سیستمەکانی پەروەردە، زیاتر نەرم و دادپەروەر و گشتگیر بن.\n– سەرنج خستنەسەر خوێندنی لەدەستچوو و ڕێگریکردن لە وازهێنان، بەتایبەت لەناو گرووپی پەراوێزخراوەکاندا:\nلە کاتێکدا دەسەڵاتدارانی پەروەردەیی پێویستە کار لەسەر بونیادی ئەرێنی و وەلانانی نەرێنییەکان بکەن، وانەکانی ئەم قەیرانە لەدەوری سێ ئەولەویات دەخولێتەوە: ١. پێڕاگەیشتنەوەی خوێندنی لەدەستچوو. ٢. گەڕانەوەی ئەوانەی لەژێر مەترسیی وازهێنانن و ٣. سەرنج خستنەسەر لایەنی عاتفیی خوێندکار و مامۆستا و ستاف.\n– پێشکەشکردنی توانا و لێهاتوویی بۆ کار پەیداکردن: پێوانەکان بۆ دیاریکردنی ئەم ئەولەویاتانە، پێویستە بەتەواوی جیسابی بۆ بکرێت کە پەیوەستە بە تەیارکردنی گەنجان و پێگەیشتووان بەو توانایانەی کە لە بازاڕی کاردا خواستیان لەسەرە، لەوانەیە ئەمە پێویستی بە دووبارە بیرکردنەوە بێت لە چۆنێتیی دیاریکردنی ئەو کارامە سەرەکییانە بۆ بازاڕی کاری ئێستا و داهاتوو. لەنێوان زۆر لەو شتانەی کە قەیرانەکە هێڵی بەژێردا هێناوە، کرێکارە بنچینەییەکان کە خزمەتگوزارییە بنچینەیی و کۆمەڵایەتی دابین دەکەن، پێویستە پاڵپشتی بکرێن. ئەوەش کرێکارانی تەندروستی، کارکەرانی بواری خۆراک و مامۆستایان زیاتر دەگرێتەوە. بۆ دڵنیایی لە وەرگرتنی پشتگیری، پێویستە پەروەردە بخرێتە ئەولەویاتی کارەوە و پەروەردە و مەشقەکان گۆڕانکارییان بەسەردا بێت.\n– پشتگیری لە پیشە و ئامادەبوونی مامۆستایان بکەن: ئەگەر خواست هەبێت بۆ ئەوەی فێرکردنی گونجاو و گشتی مسۆگەر بکرێت، ئەوا پێویستە کە مامۆستایان و کۆمەڵگە باشتر ئامادە بکرێن و پشتیوانییان لێ بکرێت لە پۆل و دەرەوەی پۆلەکان. تەکنەلۆجیا بەتەنیا ناتوانێت گەرەنتیی ئەنجامی باشی فێربوون بکات. گرنگتر لە ڕاهێنانی مامۆستاکان لە بواری تەکنەلۆجی، دڵنیابوونە لە توانای هەڵسەنگاندنیان و شارەزاییان لە پێداگۆجیدا بۆ جێبەجێکردنی پرۆگرام خێراکراو و ستراتیژی فێربوونی جیاواز لە کاتی گەڕانەوە بۆ قوتابخانە. چارەسەری دیجیتاڵی پێویستی بە ناوەرۆکی گرنگ، ڕێنمایی پێویست، وانەوتنەوەی کاریگەر و پشتگیریی ژینگەی فێربوون هەیە. گەشەی مامۆستا و پیشەییبوون، کلیلی ئامادەکارییە بۆ ئەوەی بەتەواوی شیاو و بەتوانا و ئامادەکراو بن. هەروەها حکومەتەکان دەتوانن سیستمی پشتگیری بۆ مامۆستایان ئاسانکار و دایک و باوک و بەخێوکەران بەهێز بکەن لە بەکارهێنانی تەکنەلۆجیا بە سەرکەوتوویی و سەلامەت بۆ فێربوون.\n– فراوانکردنی پێناسەی مافی پەروەردە و پێکەوەبەستن: سەرنجی بەرچاو دراوە لە چۆنێتیی بەکارهێنانی تەکنەلۆجیا بۆ دڵنیابوون لە بەردەوامیی فێربوون. لەپاش ئەم پەتا جیهانییەوە، ئەو چارەسەرە دیجیتاڵییانە بۆ باشترکردنی فێرکردن و فێربوون بەدامەزراوەیی دەکرێت، بۆیە پێویستە دادپەروەرانە و گشتگیر بێت تا هەموو منداڵان سوودی لێ وەربگرن.\nمامۆستا و فێرخوازان پێویستیان بە تەکنەلۆجیای سەرچاوەی ئازاد و کراوە هەیە بۆ فێرکردن و فێربوون. پەروەردەی کوالێتی ناتوانرێت دابین بکرێت کە لە دەرەوەی چوارچێوەی پێداگۆجی و دەرەوەی پەیوەندیی مرۆیی نێوان مامۆستا و قوتابی بێت، هەروەها پەروەردە ناتوانێت پشت بەو پلاتفۆرمە دیجیتاڵییانە ببەستێ کە لەلایەن کۆمپانیا تایبەتەکانەوە کۆنترۆڵ کراوە. حکومەتەکان دەتوانن پشتگیری لە کردنەوەی سەرچاوە پەروەردەییەکان و کردنەوەی دەستگەیشتنی دیجیتاڵی بکەن.\n– لابردنی بەربەستەکانی پەیوەندیکردن: قەیرانەکە تێگەیشتنێکی قووڵتری بەدوای خۆیدا هێنا لە دابەشکردنی دیجیتاڵ و ئەو بۆشاییەی پەیوەندیدارە بە پەروەدەوە کە پێویستی بە سەرنجی بەپەلە هەیە. حکومەت و هاوبەشەکانی گەشەپێدان، پێویستە پێکەوە کار بکەن بۆ لابردنی بەربەستە تەکنەلۆجییەکان بە وەبەرهێنان لە ژێرخانی دیجیتاڵ و کەمکردنەوەی تێچوونی پەیوەندییە دیجیتاڵییەکان. پڕکردنەوەی پێداویستیی دیجیتاڵی، پێویستی بە وەبەرهێنانی زیاتر دەبێت لە خوێندەواری دیجیتاڵ بۆ دانیشتووانە پەراوێزخراوەکان.\n– بەهێزکردنی داتا و چاودێریکردنی فێربوون: بەڕێوەبردنی قەیرانی پەروەردە پێویستی بە چاودێریی بەردەوامی داتا هەیە لەسەر ئاستی قوتابی و مامۆستا و قوتابخانە. ئەم چاودێرییە پێویستە لەسەر بنەمای تێکەڵەیەک بێت لە سیستمەکانی داتا و هەڵسەنگاندن و ئەو میتۆدە نوێیانەی پەیوەندیی بەم چوارچێوەیە تایبەتەوە هەیە. بۆ پاڵپشتی، پێویستە داتاکان یارمەتیی چاودێریکردنی ژینگەی فێربوون بدات و یارمەتیدەر بێت بۆ هەڵسەنگاندنی بەرپرسیارێتیی قوتابخانە. کوالێتیی داتا و هێڵی کات زۆر گرنگن، کە ئەمە بریتییە لە ستراتیژیی تەواوکاری کە کەموکورتیی دیجیتاڵ کەم بکاتەوە و تواناکانی مامۆستا لە ڕاهێنانی پێداگۆجی بۆ پەروەردەی دوور؛ فراوان بکات. بەهێزیی سیستمی چاودێری لە پەروەردەدا بەو شێوە بەهێزە یارمەتیدەر دەبێت بۆ داتای گرنگ و دەبێت هەوڵ بدرێت بۆ یارمەتیدانی زیاتری قوتابخانەکان بۆ بەرهەمهێنانی داتای کوالێتی کە ئەوانیش بەکاری بهێنن، ئەمەش دەبێتە خۆراک بەخشین بە چاودێریی بەردەوامی سیستمەکە.\n– زیادکردنی نەرمی لە ئاست و جۆری پەروەردە و مەشقەکان: بەشێکی گرنگی پەروەردەی بەهێز، نەرمی و توانای گونجاندنیەتی کە پشت دەبەستێت بە لکاندنێکی بەهێز لەنێوان ئاست و جۆری پەروەردەدا، ئەمە سەرەڕای توانای ئەلتەرناتیڤ دروستکردنی شێوازەکانی گەیاندن. فێربوونی جووت شێواز یان هایبرید، کە ڕێگای نەرم و نیمچەتاکەکەسی بۆ فێرخوازان فەراهەم دەکات، پێویستی بە تێکەڵەیەک لە میتۆدەکانی پێداگۆجی و کۆکردنەوەی سەرچاوە جێگرەوەکانی پێداگۆجی لەسەر ئاستی پلاتفۆرمە نیشتمانی و نێودەوڵەتییەکان هەیە. بەڵام فێربوونی هایبرید، کێشەی ناساندنی فێربوون دەهێنێتە کایەوە. بۆ پاراستن و چاودێریی سیستمە تێکەڵکراوەکان، پێویستە لینکی بەهێزتر لەنێوان پێکهاتە فەرمی و نافەرمییەکاندا پەرەی پێ بدرێت، لەوانە: ناساندن و دانپێدانان بە فێربوون و خوێندن، کە داواکراو و پێویستە لە هەموو جۆرەکانی فێربووندا. ئەم لینکە بەهێزانە ڕێگە بە سیستمەکانی پەروەردە دەدەن کە زیاتر دادپەروەر و گشتگیر بن و هەروەها کاریگەرتر بن لە جێبەجێکردنی ئەرکەکەیان و کاراتر لە بەکارهێنانی سەرچاوەکان و باشتر بۆ خزمەتکردنی پێویستی کۆمەڵگا.\nدەرئەنجام: شۆکی قەیرانی کۆڤید-١٩ لەسەر پەروەردە بێوێنە بووە، هەر ئەمە بووەتە هۆی پاشەکشە لە گەیشتن بە ئامانجە پەروەردەییەکان و کاریگەرییەکەش زیاتر لەسەر هەژاران و لاوازەکان بووە، لەگەڵ ئەوەشدا کۆمەڵگەی پەروەردە خۆڕاگریی نیشان داوە و زەمینەسازیی بۆ گەڕانەوە بۆ دۆخی ئاسایی نیشان داوە. مەترسیی خراپبوونی بارودۆخەکە ماوە، بە هۆی لەدەستچوونی فێربوون و بێبەشبوونی هەندێک. هەر خراپبوونێکیش لە باری ئابووری-کۆمەڵایەتی، دەشێت ڕێگەخۆشکەر بێت بۆ پێشنیاری وێنەیەکی ئەرێنی بۆ داهاتووی پەروەردە.\nنەتەوە یەکگرتووەکان گۆڕانکارییەکی گشتگیری دەوێت لە گەیاندنی پەروەردە، لە ئازادکردنی توانستی شاراوەی تاکەکان، لە جێبەجێکردنی کاری بەکۆمەڵ لە هەموو بوارەکانی ژیاندا، لە ڕێگەی وەبەرهێنان لە پەروەردەدا.\nپاڵنەر و سەرچاوەی یەکجار زۆر هەن کە دەتوانین پشتیان پێی ببەستین بۆ گەڕانەوە بۆ باری ئاسایی، نەک تەنها خزمەتگوزارییە بنەڕەتییەکانی پەروەردە، بەڵکوو هیوا ئیلهامبەخشەکانی پەروەردەش. ئەرکی حکومەتەکان و کۆمەڵگای نێوەدەوڵەتییە کە بەڕاستی دەست بگرن بە پرنسیپەکانەوە و چاکسازی ئەنجام بدەن، بۆ ئەوەی نەک هەر منداڵان و لاوان ئایندەیەکی باشیان هەبێت، بەڵکوو لێپرسراوانی پەروەردە ڕۆڵی خۆیان بدۆزنەوە لە چۆنێتیی دابینکردنی ئەو ئایندە باشە.\nنەخشەڕێگای نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ سیاسەتی پەروەردە لە سەردەمی کۆرۆنادا: https://www.un.org/development/desa/dspd/inc/uploads/sites/22/2020/08/sg_policy_brief_covid-19_and_education_august_2020.pdf.\nتوێژینەوەی پڕۆفیسۆر گۆڤیندەرەجان و سریڤاستاقا بۆ گۆڤاری بزنسی زانکۆی هارڤارد:https://hbr.org/2020/03/what-the-shift-to-virtual-learning-could-mean-for-the-future-of-higher-ed.\nڕاپۆرتی پڕۆفیسۆر پامیلا براسەی لە زانکۆی مسیسپی بۆ سایتی کۆنڤەرسەیشن: https://theconversation.com/tips-for-living-online-lessons-from-six-months-of-the-covid-19-pandemic-145514


👫 ئەیوب عەبدوڵڵا رەسوڵ (ئەیوب عەبدوڵڵا قەسرێ) کەسایەتییەکان\nکاندیدی کۆمەڵی ئیسلامی بۆ هەڵبژاردنی پەرلەمانی کور [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 60% ✍ هـ.ب. 28-7-2013 11:16:55\n🏰 باقەسرێ شوێنەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Aug 10 2019 1:22AM\nگەڕەکێکی گەندنشینە لە شارۆچکەی شێخان سەر بە پاریزگ [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 3 ✔ 70% ✍ ج.ع.ئـ. 10-8-2019 1:22:12\n📝 برینداربوونی هاوڵاتییەک لەقەسری شیرین بەهۆی تەقینەوەی مین بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Apr 28 2018 10:41AM\nKMMK: دووشەممە 3ی گوڵانی 1397ی هەتاوی بەهۆی تەقینە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 93% ✍ م.ب. 28-4-2018 10:41:47\n💎 پاشماوەی قەڵای بچووک لە قەسری شیرین ساڵی 1911 شوێنەوار و کۆنینە\n📅 کاتی تۆمارکردن Sep 21 2016 10:27AM\nئەم قەڵایە لە کۆتایی 6ی پێش زاین لەسەردەمی ساسانێک [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 11 0 ✔ 72% ✍ م.ب. 21-9-2016 10:27:32\n📝 تەقینەوەی مین لە دێلوڕان و قەسری شیرین دوو برینداری لێکەوتەوە بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Mar 16 2018 12:13PM\nکۆمەڵەی مافی مرۆڤی کوردستان(kmmk): رۆژی یەک شەممە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 95% ✍ ن.ئـ. 16-3-2018 12:13:58\n📷 چەند وێنەیەک لە پاشماوەی قەڵای بچووک لە قەسری شیرین ساڵی 1911 وێنە و پێناس\n📅 کاتی تۆمارکردن Sep 21 2016 11:21AM\nفۆتۆگرافەر: گیرترود بێل (Gertrude Bell) [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 10 0 ✔ 80% ✍ م.ب. 21-9-2016 11:21:46\n💬 خانی مرۆڤی کونە قوڕە لە قەسری میر و ئاغان خۆشترە پەند و ئیدیۆم\n📅 کاتی تۆمارکردن May 12 2013 3:02PM\n... [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✖ 50% ✍ هـ.ب. 12-5-2013 15:02:56\n📷 داودخانی کەڵهوڕ لەگەل براکانی قەسری شیرین، کرماشان ساڵی 1909 وێنە و پێناس\n📅 کاتی تۆمارکردن Sep 5 2016 10:27PM\n👁 ئەم بابەتە 2,844 جار بینراوە\nوێنەکانی فۆتۆگرافەر: Grothe Hugo [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 60% ✍ م.ب. 5-9-2016 22:27:29\n📷 شوێنی وەستانی ئوتومبیل لە قەسری شیرینی کرماشان 1927 وێنە و پێناس\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 27 2015 11:00AM\nوێنەیەکی قەسری شیرین لە کرماشان، لە وێنەکەدا وێنەی [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 70% ✍ س.ئـ. 27-11-2015 11:00:02


دوو زیندانیی کورد بە هۆی نەخۆشی مەترسی گیانیان لەسەرە " />\nدوو زیندانیی کورد بە هۆی نەخۆشی مەترسی گیانیان لەسەرە\nزایینی: ٢٧-٠٨-٢٠١٥ - هەتاوی: ١٣٩٤/٠٦/٠٥ - ١٠:٥٧ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nکوردستان میدیا: دوو زیندانی سیاسیی ــ عەقیدەتی کورد بە ناوەکانی "ئاسۆ رۆستەمی" و شەهرام ئەحمەدی" بە هۆی تێکچوونی باری تەندروستیان رەوانەی بێهداری ناو زیندان کراون.\nبەپێی هەواڵی ماڵپەڕی کوردستان میدیا، ئاسۆ رۆستەمی زیندانیی سیاسیی کورد لە بەندی ٨ی گرتووخانەی ئێوینی تاران تووشی سەکتەی مێشک بووە و رەوانەی بێهداری ناو زیندان کراوە.\nرۆستەمی پاش ئەوەیکە تووشی ئەو حاڵەتە هاتووە رێگەی پێ نەدراوە کە رەوانەی نەخۆشجانەی دەرەوەی زیندان بکات.\nئەو هاووڵاتییە کوردە لەماوەی دەورانی دەستبەسەریدا لەبەندی ٨ی زیندانی ئێوین و ژوورە تاکەکەسییەکاندا هەتا ئێستا چەندین جار دۆخی جەستەیی تێکچووە.\nماڵپەڕی "سەحام نیوز"بڵاوی کردووەتەوە، ئاسۆ رۆستەمی سەرەڕای سەکتەی مێشک تووشی خوێنرێژی و هەو کردنی ناو زگی هاتووە.\nئەو زیندانییە سیاسییە کوردە لە مانگی رەزبەری ساڵی رابردوودا پاش بەڕێوەچوونی کۆبوونەوەی پشتیوانی لە کۆبانێ لەبەردەم دەفتەری نوێنەرایەتی رێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان لەتاران، لەگەڵ چەند چالاکی مەدەنی دیکە دەستبەسەر و بە ٧ ساڵ زیندانی مەحکووم کرا.\nلەلایەکی دیکەوە "شەهرام ئەحمەدی" زیندانی عەقیدەتی کوردی مەحکووم بە ئێعدام، رۆژی رابردوو رێکەوتی ٣ی خەرمانانی ١٣٩٤، رەوانەی بێهداری زیندانی رەجایی شاری کەرەج کراوە.\nئەحمەدی زیاتر لە ٤ ساڵە کە بەدەست نەخۆشی گورچیلەوە دەناڵێنێ و دوو رۆژ لەمەوبەریش هەر بە هۆی ئەو نەخۆشییەوە لە ساڵۆنی ١٠وە بۆ بێهداری زیندان گواستراوەتەوە.\nسەرچاوەیەکی ئاگادار رایگەیاندووە: بەرپرسانی گرتووخانەکانی رێژیم بە بێ ئەوەیکە نەخۆشییەکەی چارەسەر بکەن، دەرمانێکی ئازار بڕییان پێداوە و بۆ بەندەکەیان گەڕاندووەتەوە.\nئەو زیندانییە عەقیدەتییە، لە رێکەوتی ٦ی بانەمەڕی ١٣٨٨ی هەتاوی، دەستبەسەر و پاش ٣٣ مانگ راگرتنی لە گرتنگە و ژوورە تاکەکەسییەکاندا بۆ بەندی ٣٥٠ی ئێوین گوازراوەتەوە و پاشان رەوانەی زیندانی رەجایی شاری کەرەج کراوە.


دوو ڕووداوی هاتووچۆ چوار قوربانی لێكەوتەوە – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/07/01 - 7:40 PM\nئەمڕۆ چوار شەممە لە دوو ڕووداوی هاتووچۆدا لە ناو شاری سلێمانی و ڕێگای سەرەكی ڕانیە- چوارقوڕنە سێ كەس بریندار بوون و كەسێكیش گیانی لەدەستدا.\nبەڕێوەبەرایەتی هاتووچۆی سلێمانی لە ڕاگەیەنراوێكدا ئاماژەی بەوەكرد، كاتژمێر ٤:٣٠ خولەكی دوای نیوەڕۆ ڕووداوێكی ھاتووچۆ لە جۆری وەرگەڕان لەسەر ڕێگای سەرەكی ڕانیە- چوارقورنە ڕوویدا، كە تۆیۆتا لاندكرۆزێك وەرگەرا، شۆفێرەكەی گیانی لەدەستدا و سەرنشینێك بریندار بوو.\nهاوكات هەر نیوەڕۆی ئەمڕۆ لەسەر شەقامی بازنەیی مەلیك مەحمود لە بەردەم گوندی ئەڵمانی دوو ئۆتۆمبێل بەیەكیاندا دا و دوو كەس بریندار بوون، بەڵام باری تەندروستییان جێگیرە.\nبەپێی زانیارییەكانی (خەڵك) ئەو دوو ئۆتۆمبێلە یەكێكیان تەكسی بووە لە جۆرۆی تۆیۆتا (بیكاشۆ) و ئەوی تریان فۆرد فیوژن بوو و فۆردەكە وەرگەڕاوە.\nبەڕێوەبەرایەتی هاتووچۆی پارێزگای سلێمانیڕووداوی هاتووچۆ


حەشدی شەعبی دەڵێت هێزەکانی لە نزیک تەلەعفەر بە هێزەکانی پـێشمەرگە گەیشتوونەتەوە\nحەشدی شەعبی لە بەیانـنامەیەکدا ڕایگەیاند هێزەکانیان گەیشتوونەتە سەر ڕێگای سەرەکی نێوان هەردوو شاری تەلەعفەر و شەنگال و لە ئێسـتادا لە ناوچەی سینۆ بە هێزەکانی پـێشمەرگە گەیشتوونەتەوە.\nئەبو مەهدی ئەلموهەندس فەرماندە لە حەشدی شەعبی ئەمڕۆ چوارشەممە گوتی قۆناغی چوارەمی ئۆپەراسیۆنەکانیان لە ڕۆژئاوای موسڵ بە کۆتایی گەیشت پاش ئەوەی ئامانجەکەیان بەجێ گەیاند. گوتیشی لە ئێستادا داعش تەنها ڕێگای تەلەعفەر بۆ موسڵی بەدەسـتەوە ماوە.\nلە لایەکی دیکە بەپـێی ڕاپـۆرتێـکی ئاژانسی دەنگ‌وباسی ڕۆیتەرز دەیان هەزار کەسی سیڤیل لە شاری تەلەعفەر ئاوارەبوون هاوکاتی نزیکبوونەوەی هێزەکانی حەشدی شەعبی لە شارەکەیان.\nکاربەدەسـتان لە ناوچەکە بە ڕۆیتەرزیان گوتووە ئاوارەبوونی ئەو ژمارە زۆرەی سیڤیل بووەتە جێی نیگەرانی ڕێکخراوە مرۆیـیەکان، دەڵێن هەندێک لەو ئاوارانە بەرەو ناوچەی دوردەستی ژێر دەسەڵاتی داعش دەچن کە سەختە بتوانرێت پـێداویستی و کۆمەکیان بۆ ڕەوانەبکرێت.\nنورەدین قەبلان جێگری سەرۆکی ئەنجومەنی پارێزگای نەینەوا کە خەڵکی تەلەعفەرە و لە ئێستادا لە شاری هەولێرە گوتی نزیکەی 3 هەزار خێزان لە تەلەعفەر هەڵاتوون، نیوەیان بەرەو باشوری ڕۆژئاوای شارەکە هەڵاتوون بە ئاڕاستەی سوریا و نیوەکەی دیکە بەرەو باکور ڕۆیشتوون بۆ ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی هێزەکانی پـێشمەرگە.\nگوتیشی داوایان لە کاربەدەسـتانی هەرێمی کوردسـتان کردووە ڕێگایەکی سەلامەت بۆ خەڵکی سیڤیل دابین بکەن. باسی لەوەش کرد خەڵکی سیڤیلی شارەکە مەترسیـیان لە هێزەکانی حەشدی شەعبی هەیە و داعش لە شەوی یەکشەممەوە ڕێگەی بە خەڵکی داوە شارەکە جێبهێڵن.\nجێی ئاماژەیە تەلەعفەر شارێـکی تێکەڵە لە تورکمانی شیعە و سووننە، بەڵام لەوەتای داگیرکردنی شارەکەیان لە لایەن داعشەوە زۆربەی شیعەکانی شارەکە هەڵاتوون.


پێکانەکەی فابینۆ زۆر ناخایەنێت\n29/10/2020 133 جار خوێنراوەتەوە\nیۆرگن کڵۆپی ڕاهێنەری یانەی لیڤەرپووڵی ئینگلیزی هەواڵێکی دڵخۆشکەری پێ دەگات، بەوەی پێکانەکەی فابینۆی بەڕازیلی و یاریزانی یانەکانی ماوەیەکی زۆر ناخایەنێت.\nفابینۆ لە یاری یانەکەی بەرانبەر میتلاندی دانیماڕکی بەهۆی پێکانەوە لە تایمی یەکەم یاریگای بەجێهێشت و پێشبینی دەکرا پێکانی یاریزانەکە قورس بێت و لە جۆری پلە دوو بێت بەو جۆرەش یاریزانەکە ماوەی نزیکەی 6 مانگ لە یاریگاکان دووردەکەوتەوە.\nبەڵام میدیاکانی بەڕیتانیا ئاماژە بەوە دەکەن، پێکانەکەی فابینۆ لە جۆری پلە دوو و پلە یەک نییە، بەڵکو پێکانێکی تاڕادەیەک ئاسانە و بەو هۆیەوە یاریزانەکە دوای یاری هەڵبژاردەکان دەتوانێت بۆ یاریگاکان بگەڕێتەوە.\nسەرچاوەکان ئاشکرای دەکەن، بە دڵنیاییەوە فابینۆ بۆ 3 یاری داهاتووی یانەکەی یاری ناکات، دوو یارییان لە پرێمەرلیگ بەرانبەریانەکانی وێستهام یونایتد و مانچستەر سیتی و یارییەکەی دیکەشیان بەرانبەر ئەتڵەنتا دەبێت لە چامپیۆنسلیگ.\nپێشبینیش دەکرێت لە ئێستادا کڵۆپ سەرکێشی بە جۆیل ماتیپی بەرگریکارییەوە نەکات کە هێشتا بە تەواوەتی لە پێکانەکەی چاک نەبۆتەوە و لە هێڵی بەرگری لە تەنیشت گۆمێزدا پشت بە هێندرسۆنی کاپتنی یانەکەی ببەستێت.


ژيانى فروغ فەروخزادى شاعير ده‌كرێته فیلمێكی سینه‌مایی » DidiMn\nسەرەتا / سینەما/هەواڵ / ژيانى فروغ فەروخزادى شاعير ده‌كرێته فیلمێكی سینه‌مایی\nفيلمى سينەمايى دارگوێز و كارەساتى كيميابارانى سەردەشت\nنەوید محەممەدزادە و پەریناز ئیزەدیار لە فیلمێکی نوێدا\nژيانى فروغ فەروخزاد، يەكێك له گەوره شاعيرانى دنيا ده‌كرێته فیلمێكی سینه‌مایی. كە سيناريۆيەكەى لەلايەن نەعيمە ئيسلامى نووسراوە و بڕياره جيهانگير كەوسەرى كارى دەرهێنانى بۆ ئەنجام بدات. بەڵام ئەوەيان ئاشكرا نەكراوە، ئاخۆ كێ ڕۆڵى شاعيرى ناوبراو لەو فيلمەدا دەگێڕێت.\nشيعر و كتێبەكانى فروغ فەروخزاد (١٩٣٤-١٩٦٧) بە دەيان زمانى زيندووى دنيا وەرگێڕانيان بۆ ئەنجامدراوە، ئەوە نيشاندەرى ئەمەيه كە فروغ چەنده كارامە بووە لەوەى كە ئازار و مەينەتيەكانى دەوروبەرى خۆى بە نووسين بێنێته گـۆ. لە هەمان كات گەلێك نووسەر و وەرگێڕى كورديش بايەخيان به بەرهەمەكانى ئەو داوە، وەكو موحسين ئۆزدەمير و جەواد پاله كە لە ساڵى ٢٠١٣ دا كتێبى شيعرى با بڕوامان بە دەستپێكى وەرزى سارد بێ وەرگێڕاوەتە سەر زارى كرمانجى. هەروەها ديسان لە ساڵى ٢٠١٤ موحسين ئۆزدەمير كتێبى شيعرى فروغى بە ناوى كۆ بەرهەم وەرگێڕاوەتەوە سەر زمانى كوردى و بە دوو بەرگ لە لايەن وەشانخانەى ڕۆناهى بەچاپ گەيەنراون. خەديجه كيليچیش لە ڕابردوودا ژمارەيەك له هەڵبەستەكانى ئەو شاعيرەى وەرگێڕاوە بۆ سەر زمانى كوردى.\nفروغ فەروخزاد گەلێك تامەزرۆى سينەما و شانۆ بووە و ڕۆليشى لەو بوارەدا گێڕاوە. وەك لە ساڵى ١٩٦٢ بە هۆى بەڵگەفيلمى ئاگرێك بوو بە براوەى خەڵاتى بەڵگەفيلمى وڵاتى ئيتاليا. لە ساڵى ١٩٦٣دا بە هۆى بەرهەمهێنانى بەڵگەفيلمى ماڵەوە ڕەشە، خەڵاتى فێستيڤاڵى فيلمى ئوبەرهاوزنى بەدەست خستووە. ئەو بەڵگەفيلمە، ژيان و گوزەرانى ئەو كەسانە دەخاته بەر ديدى بينەران، كە دووچارى نەخۆشى پێستهەڵوەرين بوونەتەوە بە ناوى كۆتى.\nFrough Faroughzad, Persian Cinema,


عیراق و هەرێم، زیاتر لە 800 حاڵەتی تووشبوونی نوێ بە كۆرۆنا تۆماركرا – تۆڕی میدیایی خەڵک\nعیراق و هەرێم، زیاتر لە 800 حاڵەتی تووشبوونی نوێ بە كۆرۆنا تۆماركرا\n2021/01/12 - 3:50 PM\nوەزارەتی تەندروستی عیراق ڕایدەگەیەنێت، 810 حاڵەتی نوێی تووشبوون بە ڤایرۆسی كۆرۆنا تۆماركراوە، 1806 كەسیش چاكبوونەتەوە و 5 كەسیش بەهۆی پەتاكەوە گیانیانلەدەستدا.\nبەپێی بەیاننامەیەك كە لەلایەن وەزارەتی تەندروستی عیراقەوە بڵاوكرایەوە” لە 24 كاتژمێری ڕابردوودا 34 هەزار و 253 پشكنینی تایبەت بە كۆرۆنا ئەنجامدراوە و دەركەوتووە 810 كەس تووشی ڤایرۆسی كۆرۆنا بوون و ئەنجامەكانیان پۆزەتیڤ بوون.\nهەر لە بەیاننامەكەدا هاتووە”زۆرینەی تووشبووەكان لە بەغدا و كەركوك و سلێمانی بوون، بەجۆرێك كە لە بەغدا 369 و لە كەركوك 79 و لە سلێمانی 53 حاڵەتی تووشبوون تۆماركراون.\nوەك لە بەیاننامەكەی وەزارەتی تەندروستی عیراقیشدا ئاماژەی پیكراوە” لە سلێمانی 53، هەولێر 14، و دهۆك 21 حاڵەتی تووشبوون بە ڤایرۆسی كۆرۆنا تۆماركراون”.\nوەزارەتی تەندروستی عیراق ئاماژەی بە چاكبوونەوەی 1806 تووشبووی پەتاكە كردووە كە زۆربەیان لە دهۆك و هەولێر و سلێمانی و بەغدا بوون، ویڕای گیانلەدەستدانی 5 كەس بەهۆی كۆرۆناوە.\nتووشبووانی كۆرۆناعيراقمردن بەكۆرۆناهەرێمی كوردستانوەزارەتی تەندروستی عیراق


پرۆفیسۆر عیزەدین مستەفا لە حوجرەی دێلێژەوە بۆ پرۆفیسۆری – History Of Kurdistan\nشه‌ممه , كانونی یه‌كه‌م 5 2020\nHome / ناوداران / پرۆفیسۆر عیزەدین مستەفا لە حوجرەی دێلێژەوە بۆ پرۆفیسۆری\nپرۆفیسۆر عیزەدین مستەفا لە حوجرەی دێلێژەوە بۆ پرۆفیسۆری\nگۆران حكيم 2017-08-23\tناوداران لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە پرۆفیسۆر عیزەدین مستەفا لە حوجرەی دێلێژەوە بۆ پرۆفیسۆری 3,752 Views\nعیزەدین كوڕی مەلا مستەفای سەفوەت كوڕی حاجی مەلا ڕەسوڵی دێلێژەیە، ساڵی 1934 لە گەڕەكی دەرگەزێن لە شاری سلێمانی لەدایك بووە، سێیەم منداڵی باوك و چوارەم منداڵی دایكیەتی. كاتێك دایكی لە مێردی یەكەم جیا بووەتەوە، لەگەڵ مەلا مستەفای سەفوەتدا خێزانی پێك هێناوەتەوە.\nعیزەدین لەناو بنەماڵەیەكی خوێندەواردا ژیاوە؛ حاجی مەلا ڕەسووڵ كە دەكاتە باپیری یەكێك بووە لە زانا ئاینیەكانی سەردەمی حكومەتی خوارووی كوردستان و لەلایەن مەلیك و كاربەدەستانەوە گوێی لێ گیراوە.\nحاجی مەلا ڕەسووڵ 5 كوڕی هەبووە، كە سەرجەمیان خوێندەوار و مامۆستای ئاینی بوون، مەلا مستەفا كە باوكی دكتور عیزەدینە بە كاری مەلایەتییەوە لە شاری سلێمانی ژیانی گوزەراندووە، ژیانێكی مام ناوەندی بەڕێ كردووە و بەردەوام خەریكی خوێندنەوە و بەتایبەت تەسەوف بووە.\nعیزەدین لە لای باوكی لە مزگەوتی »حاجی مەلا ڕەسووڵی دێلێژە خوێندویەتی، پاشان ساڵی 1939 وەك گوێگر لە قوتابخانەی غازی وەرگیراوە، پاش نیوەی ساڵ بەهۆی ئەوەی كە خوێندكارێكی وریابووە، كراوە بە خوێندكار و سەری ساڵیش بە یەكەم دەرچووە.\nچووەتە ناوەندی و لە سێی ناوەندی تاقیكردنەوەی بەكەلۆریی ئەنجام داوە و سەركەوتوو بووە، مستەفای سەفوەت پێی وتووە: بۆ درێژەدان بە خوێندن بچۆ بۆ بەغدا و لە كۆلێژی شەریعە بخوێنە، هەم خوێندنێكی ئەكادیمیە، هەم مەلایەتییەكەشت دەمێنێتەوە.\nدوای چوونی بۆ بەغدا، بووەتە خوێندكاری كۆلێژی شەریعە، بەڵام بەهۆی تێكەڵبوونی بە كاری سیاسییەوە، ساڵی یەكەمی شەریعەی پێتەواو نەكراوە و دەركراوە، پاشان گەڕاوەتەوە بۆ سلێمانی و ساڵی دواتر چووەتە پۆلی چوارەمی بەشی زانستیی تەواو كردووە، لەو دەمەدا بەشی ئەدەبی لە شاری سلێمانی نەبوە، ساڵی دواتر كراوەتەوە، یەكێك لە مامۆستاكانی بە ناوی »مووسا داوای لێ كردووە بچێتە بەشی ئەدەبی لە پۆلی پێنجەم لە خوێندنی شەوانە، پاش تەواوكردنی پۆلی پێنجەم، چووەتە بەغدا.\nساڵی 1951 لە خانەی ماڵی مامۆستایان وەرگیراوە، ساڵی 1952 بەشداری ڕاپەڕینی ئەو ساڵە بووە لە شاری بەغدا، بریندار بووە و دواتر لە كۆلێژ دەركراوە لەبەر بەشداریی كردنی لە راپەڕینەكەدا گەڕاوەتەوە بۆ سلێمانی و لە بەڕێوەبەرایەتی مەلاریا بە ناونیشانی كرێكار دامەزرێندراوە.\nدواتر لە ڕێی چەند كەسێكەوە باوكی كردوویەتی بە مامۆستای سەرەتایی لە قەڵادزێ، بەڵام لەوێش بە هۆی كاری سیاسییەوە گواستراوەتەوە بۆ سلێمانی، دواتر بۆ قەمچووغە، لەوێش بە كاری سیاسییەوە خەریك بووە، دووبارە گێڕاویانەتەوە بۆ سلێمانی.\nبەڵام لەبەر خراپی موتەسەریفی سلێمانی عیزەدین هەڵهاتووە بۆ شام و عیراقی بەجێهێشتووە، دووبارە لە كۆلێژی ئاداب لە شام درێژەی بە خوێندن داوە و پۆلی 2-3ی بەشی عەرەبیی ئادابی تەواو كردووە، هەتا شۆڕشی 14 تەمووزی 1958 گەڕاوەتەوە بۆ بەغدا و لە قۆناغی سێهەمی خانەی مامۆستایان دانراوە. پاشان تەواوی كردووە و هەر لە بەغدا لە بەڕێوەبەرایەتیی خوێندنی كوردی كە یەكەم ساڵ بووە پێك هێنراوە دامەزرێنراوە.\nلەوسەردەمەدا عەبدولكەریم قاسم كەوتە ناردنی خوێندكار بۆ سۆڤیەت لەسەر ئەركی دەوڵەت. عیزەدین مستەفا ڕەسووڵیش یەكێكبووە لەو خوێندكارانەی چووەتە سۆڤیەت.\nدوای تەواوكردنی زمان، لەگەڵ كەمال مەزهەر و نەسرین فەخریدا چووەتە باكۆ، 24/6/1963 پلەی دكتورای وەرگرتووە و پاشان بە داوای حیزبی شیوعیی عێراق چووەتە سۆفیای پایتەختی بولگاریا بۆ سەرپەرشتیی ڕادیۆی نهێنیی دەنگی گەلی عێراق.\nساڵی 1965 گەڕاوەتەوە بۆ كوردستان و چووەتە شاخ و بووە بە پێشمەرگەی حیزبی شیوعیی عێراق، بەڵام دوای ساڵێك مانەوە لە بارەگای بارزانی، 26/12/1966 بە هەوڵێكی مەلا مستەفای بارزانی بووەتە مامۆستا لە زانكۆی بەغدا و لە بەشی كوردی دامەزرێنراوە.\nساڵی 1979 چووەتەوە بۆ مۆسكۆ، درێژە بە خوێندن داوە و پلەی دكتۆرای و پڕۆفیسۆری وەرگرتووە.\nلە ساڵی 1992 بووە ئەندام لە یەكەم خولی پەرلەمانی باشووری كوردستان لەسەر لیستی ی. ن. ك بەڵام وەك كەسێكی بێلایەن.\nعیزەدین مستەفا یەكێكە لە دامەزرێنەكانی یەكێتیی نوسەرانی كورد، یەكەم بەیاننامەی دامەزراندنی بە قەڵەمی عیزەدین نوسراوە. دەستەی دامەزرێن 11 كەس بوون. ساڵی 1969 مۆڵەتیان وەرگرتووە و جەمال بابان كراوە بە سەرۆكی دەستەی دامەزرێن. بەڵام دوای گەڕانەوەی نووسەرانی شاخ پاش بەیاننامەی 11ی ئازار، ئەم دەستەیە هەڵوەشێندراوەتەوە و لە بەغدا هەڵبژاردن كراوە، د. عیزەدین بە كۆی 63 دەنگ بووەتە سەرۆكی یەكێتیی نووسەرانی كورد.\nساڵی 1974دا لە هەولێر كۆنگرە گیراوە، لەم كۆنگرەیەدا سەیدا ساڵح یوسفی بووەتە سەرۆك و د. عیزەدین جێگری بووە. دواتریش درێژەی بە كاری ڕۆشنبیریی خۆی داوە لەناو ئەم ڕێكخراوەیەدا. دوای ڕاپەڕینی ساڵی 1991 ئازادانەتر كاری كردووە.\nد. عیزەدین ڕۆڵێكی گرنگی لە یەكێتیی نووسەراندا گێڕاوە، چ لە چارەسەركردنی كێشەكاندا و چ لەچالاكیەكاندا، بەتایبەت دەركردنی گۆڤاری یەكێتیی نوسەران.\n86 بەرهەمی ناوازەی سەرەتای نووسینی لە ڕۆژنامەی دیوارەوە دەست پێ كردووە، كاتێ خوێندكاربووە لە پۆلی پێنجەمی سەرەتایی لە مەكتەبی فەیسەڵییە دوای ئەمە كەوتووەتە نووسینی هەندێك بابەتی سیاسیی ڕۆژانە، دواتر كە لە خانەی بەرزی مامۆستایان وەرگیراوە، یەكسەر بووەتە ڕۆژنامەنوس لە ڕۆژنامەی ئەهالی پاش داخستنی گۆڤارەكەش گەڕاوەتەوە بۆ سلێمانی و ڕۆژنامەی ژین بابەتی وەرگێڕاوەتە سەر زمانی كوردی.\nدكتۆر عیزەدین مستەفا لە ساڵی 2009 خەڵاتی بلەی بۆ كەسایەتیی ساڵ لە بواری ئەدەبدا وەر گرتووە.\nPrevious ژیانى ئەو مرۆڤە بخوێنەرەوە کە بۆ یەکەمجار هێزى کێشکردنى زەویى بەزاند\nNext ڕاگوێزانی كورد له مێژوودا\nشەهید کردنی سلێمان موعینی، خەیانەتێ بەتامی خەیانەتی کێلەشین و دەروازەی کۆیە\nئەوەی لەبارەی ڤاتیکانەوە نەتزانیوە\nبەکارهێنانی چەکی کیمیاوی دژی کورد لە ساڵی 1987 ـ لە بەر ڕۆشنایی بەڵگەنامە فەرمییەکانی عیراق .\nیادی تاوانی کۆمەڵکوژیی گەلی زیلان (دۆڵی خوێن)


فۆڕمی تۆمارکردنی بابەت | توڕەیی زەیتوون: 55 سەرباز و چەتەی تورکیا کوژراون\nژووری چالاکییەکانی توڕەیی زەیتوون لەسەر ماڵپەڕی خۆی ڕاگەیەنراوێکی بڵاوکردەوە و ئامار و ئەنجامی چالاکییەکانی خۆی لە ماوەی دوو مانگدا ئاشکرا کرد. لە ڕاگەیەنراوەکەدا ئاماژە بۆ ئەوە کراوە کە لە ئەنجامی چالاکییەکانیان لە #عەفرین# دژی سوپای تورکیای داگیرکەر و چەتەکانیان 5 سەرباز و 50 چەتەی داگیرکەر کوژراون. دەقی ڕاگەیەنراوی ژووری چالاکییەکانی توڕەیی زەیتوون: (ماوەی 2 مانگە #شەڕڤان#انی ئێمە لە ژووری چالاکییەکانی توڕەیی زەیتوون، لە دژی سوپای تورکیای داگیرکەر و چەتەکانیان، لە دژی سیخووڕ و خائینەکان چالاکیی کاریگەرانە ئەنجام دەدەن. شەڕڤانانی ئێمە بەڵێنی تۆڵەکردنەوەیان داوە و چالاکییەکانیشیان لە ئایندەدا زیاتر دەکەن و هەموو ڕێبازێکی سەربازی بەکاردێنن. وەک دەزانرێت داگیرکردنی عەفرین لە لایەن تورکیاوە هیچ لایەنێکی یاسایی و حقووقی نییە. هەموو ئه و چالاکییانەی بە ئامانجی داگیرکردن ئەنجام دراون، دژ بە یاسا، پێوەرە نێودەوڵەتییەکان و باوەڕییە جیاجیاکانە. هەروەها لە ڕووی بەکارهێنانی و ڕێ و ڕێبازەکان، هێرشێکی دڕندانە بوو. بەتایبەتی کاتێک ئێمە باس لە عەفرین دەکەین، باس لە هەرێمێکی ئارام و سەقامگیر دەکەین لە ئاستی هەرە بەرزدا. چونکە عەفرین پارێزراوترین هەرێم بوو و وەک پەناگەیەکی لێهاتبوو بۆ ئاوارەکانی ناوچەکانی دیکەی سووریا. هەرێمێک بوو کە خۆبەڕێوەبەریی دیموکراتیانەی خۆی هەیە و بە هەڵبژاردنی یاسایی و دیموکراتیانە دامەزرابوو. ئەنجومەنی هەرێمی هەن کە بە شەو و ڕۆژ لە خزمەتی هاوڵاتیاندان. عەفرین لە جوانترین هەرێمەکان بوو کە کلتووری خۆشەویستی و لێبووردەیی بەهێز بوو. بەڵام ئەمڕۆ لەژێر داگیرکەریدایە. هێزەکانی داگیرکەر هەزاران کەسیان لە ژن، منداڵ و لاوانی دانیشتووی عەفرین، بە تانک، تۆپ و فڕۆکەی جەنگیی کوشت، گوندەکانیان وێران کرد، بە بەرچاوی جیهانەوە ڕۆژانە ڕەز و باخەکانی ئەو شارە دەسووتێنن، بەڵام هیچ کەسێک دەنگ ناکات یان ئیدانەی ناکات. لەبەرئەوە سەدان هەزار کەس لە هاوڵاتییانی سیڤیلی واری خۆیان جێهێشت و لەنێو هەلومەرجی سەختی ژیان لەژێر چادرەکاندا دەژین. ئەو کەسانەی لە عەفرین ماونەتەوە، ڕۆژانە ڕووبەڕووی چەپەڵترین تاوانی داگیرکەران دەبنەوە، دەڕفێندرێن و لە زیندانەکانی ڕای، عەزاز و عەفرین ئەشکەنجە دەدرێن. هەروەها دەستدرێژی، دزینی ماڵ و موڵکی گشتی و تایبەتی، گۆڕینی دیمۆگرافی، سیاسەتەکانی بەتورککردن و لەناوبردنی ئەتنیکی، بە بێ وەستان بەردەوامن. لەسەر ئەم بنەمایە، ئێمە وەک لاوانی عەفرینی پیرۆز و بێگەرد ئەرکی تۆڵەکردنەوەمان لەئەستۆ گرتووە. ئێمە لە عەفرین کار دەکەین بۆ ئەوەی هەموو چەتە، سەربازی داگیرکەر و خائینەکان بەشێوەیەکی سەربازی لەناوبەرین. ئێمە دەستنیشانی دەکەین کە لە ماوەی 7 ساڵی ڕابردوودا لە عەفرین، ئەو چەتە و خائینانەمان بە شێوەی یاسایی دادگەیی دەکرد، ئەمەش بە ئامادەبوونی پارێزەرەکانیان بەڕێوەدەچوو، هەر کەسێک بە گوێرەی جۆری تاوانەکەی بە شێوەیەکی یاسایی سزا دەدرا. بەڵام ئێستا بەهۆی هەلومەرجی داگیرکاری دادوەر لای ئێمە نییە. لەبەرئەوە ئێمە جەخت لەوە دەکەینەوە کە چالاکییەکانی تەسفیەکردنی داگیرکەران، بە کۆتاییهاتنی داگیرکاری لە عەفرین، کۆتاییان دێت. دواتر چەتەکان ڕەوانەی دادگە بکرێن. ئێمە وەک لاوانی عەفرین (کچ و کوڕ) وەک بزووتنەوەیەکی تۆڵەکردنەوە لە دژی دوژمن و چەتەکانیان، جەخت دەکەینەوە کە ئێمە سەر بە هیچ لایەنێکی سیاسیی و سەربازی نین، هەڵمەتەکانمان لە سۆنگەی ئەرکی ئێمەیە لە بەرانبەر گەل و هەرێمەکەمان. هەروەها ڕایدەگەیەنین کە هەر چالاکییەکی سەرکەوتوو هێزمان پتەوتر دەکات و ڕێبازی نوێی تۆڵەکردنەوە دەئافرێنین. بەڵێنی ئێمە بۆ گەلەکەمان ئەوەیە کە چالاکییەکانمان زیاتر دەکەین و عەفرین بۆ داگیرکەران دەکەینە گۆڕستان. کارێکی وەهایان بەسەردێنین کە داگیرکەران پەشیمان ببنەوە کە هاتوونەتە عەفرین. چالاکیەکانمان لە شارەکانی عەفرین، ئیدلب، عەزاز، رای، جەرابلووس و هەموو ئەو ناوچانەی کە چەتەیان لێیە، بەردەوامە. ئێمە هۆشداری دەدەین لە بەرانبەر پیلانەکانی میتی تورکیا بۆ ڕەشکردنی شەرڤانانی ئێمە و دزینی ماڵی هاوڵاتییانی سیڤیل بە ناوی ئێمە. کردارەکانی ئەوان ئیدی ئاشکرا دەبن. ئێمە لە بەرانبەر ئەو ڕێبازانەدا بە ڕۆحی تۆڵەسەندنەوەوە وەها دەکەین کە کۆتایی بە ستەمی سەر گەلەکەمان بێت. ئه و چالاکییانەی لە ماوەی دوو مانگی ڕابردوودا کراون: هێزەکانمان لە ماوەی دوو مانگی ڕابردوودا، 26 چالاکییان لە دژی داگیرکەران ئەنجام داون. لەو چالاکییانەدا 55 چەتەی تورکیا کوژراون کە لەناویاندا 5 سەربازی سوپای تورک هەن. هەروەها 34 چەتە بریندار بوون. ئامار و زانیاری ورد دەربارەی چالاکییەکانمان لەسەر ماڵپەڕی فەرمی ئێمە www.xzeytune.com بڵاودەکرێنەوە. - ڕۆژی 9ی حوزەیران، سەرچەتەی بەرەی شام ئەحمەد مستۆ (ئەبو مستۆ) بە ئامانج گیرا. - ڕۆژی 26ی حوزەیران، لە دژی سەرچەتەی جەیش ئەلنوخبە لە گوندی ئەمارا لە ناوچەی ماباتا، چالاکییەک ئەنجام درا. له و چالاکییەدا برای ئەو سەرچەتەیە کوژرا. - ڕۆژی 30ی حوزەیران، لە دژی بنکەیەکی فەیلەقی شام، لە گوندەکانی باشووری ئیدلب چالاکییەک ئەنجام درا و تیایدا 2 چەتە کوژران. - ڕۆژی 9ی تەمووز، سەرچەتەی فەیلەقی شام لە دەوروبەری گوندەکانی باشووری ئیدلیب کوژرا. - ڕۆژی 12ی تەمووز، لە دژی ئۆتۆمبێلێکی چەتەکانی فەیلەقی شام، لە دەوروبەری گوندەکانی باشووری ئیدلب، چالاکییەک ئەنجام درا و 2 چەتە کوژران. - ڕۆژی 12ی تەمووز، لە دژی دەورەیەکی سەربازیی سوپای تورک چالاکییەک ئەنجامدرا، لە ئەنجامدا 3 سەربازی تورک کوژران. - ڕۆژی 15ی تەمووز، لە نزیک زیارەت حەنان-ی ناوچەی شەرا، لە دژی سەرچەتەیەکی فەیلەقی شام، چالاکیەک ئەنجامدران و سەرچەتە کوژران. - ڕۆژی 16ی تەمووز، چەتەیەکی فەیلەقی شام کوژرا. - ڕۆژی 16ی تەمووز، لە گوندەکانی سۆسنبات-ی قەباسین، دژی چەتەکانی لیوای هەمزە چالاکیەک ئەنجامدرا و 3 چەتە کوژران. - ڕۆژی 16ی تەمووز، کۆگەیەکی چەک و تەقەمەنیی چەتەکان لە گوندی ئاتمێ کرایە ئامانج و لە ئەنجامدا 9 چەتە کوژران و 7 ی دیکەش بریندار بوون. - ڕۆژی 22ی تەمووز، لە دژی سەرچەتەیەکی جەیشی نوخبە، لە ناوچەی ڕاجۆ چالاکییەک ئەنجامدرا و سەرچەتە کوژران. - ڕۆژی 23ی تەمووز، لە شاری ئەختەرین خاڵێکی سەربازیی چەتەکان کرایە ئامانج. لە ئەنجامدا 10 چەتە کوژران و 3ی دیکەش بریندار بوون. - ڕۆژی 23ی تەمووز، لە دژی خاڵێکی دیکەی چەتەکانی جەبهەتولنووسرە چالاکییە ئەنجامدرا و تیایدا 4 چەتە کوژران. - ڕۆژی 24ی تەمووز، لە دژی چەتەیەکی سوڵتان موراد لە هەرێمی هەرجەلێی عەزاز چالاکییەک ئەنجامدرا و چەتەکە کوژرا. - ڕۆژی 24ی تەمووز، چالاکییەکی کاریگەر لە دژی چەتەکانی فەیلەقی شام و جەیشی وەتەنی (بەرەی نیشتیمانی) ئەنجامدرا و 3 چەتە کوژران. - ڕۆژی4ی ئاب، چەتە و سیخووڕ عەکاش حاجی ئەحمەد، لە گوندی دێرسەوان کوژرا. - ڕۆژی 7ی ئاب، چەتەیەکی فەیلەقی شام لە ناوچەی جندرێس کوژرا. - ڕۆژی 8ی ئاب، لە دژی چەتەیەکی سوڵتان موراد لە ناوچەی ئەختەرین چالاکییەک ئەنجامدرا و چەتەکە کوژرا. - ڕۆژی 10ی ئاب، لە دژی چەتەیەکی فەیلەقی شام،لە زەویی بورج عەبدالۆ-ی ناوچەی شێراوا چالاکییەک ئەنجامدرا و چەتەکە کوژرا. - ڕۆژی 12ی ئاب، لە گوندی دێربەلووت، دژی 2 چەتەی فەیلەقی شام چالاکییەک ئەنجامدرا و هەردوو چەتەکە کوژران. - ڕۆژی 13ی ئاب، لە گوندی گۆلیان-ی ناوچەی ڕاجۆ، چەتەیەکی گرووپی سوڵتان موراد کوژرا. - ڕۆژی 15ی ئاب، لە دژی چەتەیەکی فەیلەقی شام لە ناوچەی شەمارین و عەزار چالاکییەک ئەنجامدرا و چەتەکە کوژرا. - ڕۆژی 17ی ئاب، لە دژی فەرماندەی فەوجی موستەفا، چالاکییەکی کاریگەر ئەنجامدرا و فەرماندەی ئەو فەوجە کوژرا. - ڕۆژی 17ی ئاب، لە گوندی جەمالە لە ناوچەی دۆدیان چەتەیەکی سوڵتان موراد کرایە ئامانج و کوژرا. - ڕۆژی 17ی ئاب، لە نێوان ناوچەی قەرە گۆبەر و چەکێ-ی سەر بە دۆدیان چالاکییەکی کاریگەر لە دژی چەتەیەکی لیوای سەمەرقەند ئەنجامدرا و چەتەکە کوژرا. - ڕۆژی 18ی ئاب، لە ناوچەی شدوود چالاکییەکی کاریگەر لە دژی سەرچەتەیەکی جەبهەی شامیە ئەنجامدرا و ئەو سەرچەتەیە کوژرا.) #25-08-2018#


کەس ناتوانێت تاقە یەک دەنگ بکات بە دەنگی من\nThursday, 11.01.2001, 16:55\nئەمەی خوارەوە دیمانەیەکی کۆنی کوردستانپۆستە لەگەڵ شێرکۆ بێکەس، کە لە کۆتایی ساڵی ٢٠٠١ کۆمەڵێک پرسیارمان ئاڕاستەی کردبوو، ئەو کاتە بوو کە تازە کەوتبووینە سەر پێی خۆمان و سەرەتای کارکردنمان بوو، پێش ئەوەی یەکێتیی و جەلال تالەبانیش دەزگای سەردەم بۆ شێرکۆ بکاتەوە، ئیتر شێرکۆ سەنگەری لێمان گرت و کەوتە هێرش کردنە سەر کوردستانپۆست.\nئێمە لە ئەرشیفە کۆنەکەیدا، تەنیا ئەو پرسیارەمان دۆزییەوە، ئەگەر ئەوانی تریش هاتنە بەردەستمان هەر لێرەدا دایدەنێینەوە.\nکوردستانپۆست: کاک شێرکۆ تکایه وه‌ڵامێکی قوڵی ئه‌م پرسیاره ساکاره‌مان بده‌ره‌وه. ئه‌گه‌ر لێت بپرسین چۆنیت ! چی وه‌ڵامێکمان ده‌ده‌یته‌وه؟\n- بۆ وه‌ڵامدانه‌وه‌ی ئه‌م پرسیاره، من یه‌کسه‌ر له مه‌وداکانی"باشی و خراپی" خودی خۆم وه‌ک مرۆڤێ، تاکێک، نادوێم، چونکه ئه‌زانم وه‌لإمێکی سنوردار ئه‌بێ و ره‌نگه جێی بایه‌خی هه‌مووان نه‌بێت، ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر بشبێت، پرسیاره‌که و وه‌ڵامێکی کاتی ئه‌بن و ئه‌که‌ونه په‌راوێزی ئه‌و رۆژگاره‌وه که ئه‌م پرسیاره‌ی تێدا ئه‌کرێت. به واتایه‌کی تر، پرسیاره‌که و وه‌ڵامه‌که‌یشی، له‌و مه‌ودا ته‌نگه به‌ره‌دا،له لێپرسینه‌وه‌یه‌کی رۆتینی تێپه‌ڕ ناکات. ئه‌مه جگه له‌وه‌ی، هه‌ڵبه‌ته ئه‌وه، بۆ من روون و ئاشکرایه ئه‌و وه‌خته‌ی ئێوه ئه‌م پرسیاره ئه‌که‌ن، مه‌به‌ستتان له وه‌ڵامێکه که له سنووره‌کانی خودی خۆم – کاروباری تایبه‌تیم – ته‌ندروستیم – په‌یوه‌ندییه تایبه‌تییه‌کانم بچێته ده‌ره‌وه و له گشت‌گیریدا، له خه‌مه گه‌وره‌کاندا، له باشی و خراپی سه‌رده‌مه‌که و ره‌وشتی هه‌مووان و پاشه‌ڕۆژ و گیروگرفته‌کانی ئه‌مڕۆماندا، په‌لوپۆ بهاوێ.\n"چۆنی بۆ من" له خۆمدا ته‌واو نابێت، گریمان ئه‌گه‌ر به شێوه‌یه‌ک له شێوه‌کانیش "من بۆ خۆم" باش بم یان خراپ. که‌واته من نابمه ئاوێنه‌یه‌ک به ته‌نها هه‌ر خۆم نیشان بداته‌وه و یان به ته‌نها له‌به‌ر ئاوێنه‌یه‌کدا بوه‌ستم که به ته‌نها ده‌م و چاو و ره‌نگ و رووی خۆم نیشان بداته‌وه. ئه‌م جۆره سه‌یر کردنانه له خۆپه‌رستیدا نوقممان ئه‌که‌ن. له لایه‌کی تریشه‌وه – ئه‌وه‌ی راستی بێ ئه‌م به دوادا چوونه، یان ئه‌م پرسیاره، سه‌رێکی گه‌لێ گرنگی هه‌یه، ئه‌ویش ئه‌وه‌یه: پرسیاره‌که له کێ ئه‌کرێت؟! به‌مجۆره وه‌ڵامدانه‌وه‌یه له یه‌کێکه‌وه بۆ یه‌کێکی تر جیاوازی ئه‌بێ – جیاوازی بیر کردنه‌وه – جیاوازی روانین بۆ ژیان و داهاتوو. بۆ نموونه: ئه‌و وه‌خته‌ی ئه‌م پرسیاره له بازرگانێکی گه‌وره بکه‌م، ئه‌و وه‌ڵامه‌ی چنگم ئه‌که‌وێ هه‌ر زۆر جیاواز ئه‌بێ له‌و وه‌ڵامه‌ی که له ده‌می شاعیرێکه‌وه یان هونه‌رمه‌ندێکه‌وه ئه‌یبیستم. بۆیه هه‌رگیز ئه‌م وه‌ڵامه سه‌ره‌نجامێکی موتله‌ق و ره‌ها به‌خۆیه‌وه نابینێ و وه‌ڵامه‌کان هه‌میشه رێژه‌یی ئه‌بن. من نامه‌وێ لێره‌دا ئه‌وه بڵێم که خودی مرۆڤ خۆی له سۆراخێکی وه‌هادا بایه‌خی نییه، به‌ڵام ئاخر "چۆن بوونی خودی خۆم" له سه‌رده‌مێکی به ژه‌نگ و ژاری وه‌ک ئه‌م سه‌رده‌مه‌ی ئێمه‌دا – " به باش یان به خراپ" ئه‌بێ چی بگه‌یه‌نێ؟ ! .. من چۆن‌بوونی خۆم، له چۆن بوونی مه‌سه‌له‌یه‌کدا، له خه‌ون و ئامانجێکدا ئه‌بینم، که که‌م تا زۆر بۆی جوڵاوم – یان به‌شداریم له به‌سه‌رهات و رووداوه‌کانیدا کردووه. بۆم نووسیوه و عاشقی بووم، ئه‌مه له کاتێکدا من نامه‌وێ له "راستی و ناڕاستی" ئه‌و مه‌سه‌له‌یه بدوێم. یان باری سه‌رنج و لێکدانه‌وه‌ی خۆم وه‌ک "تاقه‌ڕاستی" بپاڵێوم. نه‌ء، چونکه هه‌موو ئه‌زموونن، به‌تایبه‌تی تاڵه‌کانی رابردوو ئه‌وه‌یان فێرکردووم، که زۆربه‌ی هه‌ره زۆری کاره‌سات و ئه‌و به‌ڵایانه‌ی به سه‌رمان هاتوون، به‌شێکی زۆری له‌و شوێنه‌وه سه‌رچاوه‌یان گرتووه که هه‌ر ره‌نگه و خۆی به جوانترین، باشترین ره‌نگ بزانێ و ره‌نگه‌کانی تر، بیرکردنه‌وه‌ی تر، لێکدانه‌وه‌ی جیاوازی دیکه به که‌م و مایه پووچ ته‌ماشا بکات و هیچ سه‌نگینێکیان بۆ دانه‌نێ. گه‌رای زۆرداری و دیکتاتۆریش، به لای منه‌وه هه‌ر له سه‌ره‌تای ئه‌م نه‌بینی جیاوازی و رێزنه‌گرتنه‌وه، له دنیادا دروست بووه. وه‌ک وتم وه‌ڵامی " چۆن بوونی من" له چۆن بوونی مه‌سه‌له‌یه‌کدایه، که ئه‌توانم بۆ مه‌سه‌له‌ی "ئازادی" کورتی بکه‌مه‌وه، واته له جه‌وهه‌ری بیرۆکه‌ی ئازادیدا کۆی بکه‌مه‌وه، که ئه‌ویش ئازادی گه‌له‌که‌مه به هه‌موو مانایه‌کی فراوانی ئه‌م وشه‌یه. ره‌نگه له جێگه‌ی خۆیدا بێت ئه‌وه‌یش بڵێم که من بۆ خۆم له یاده‌وه‌ری خۆمدا، ناخۆشترین رۆژگار، ئه‌و رۆژگارانه‌ی بوون، که گه‌له‌که‌م تیایدا توشی مه‌رگی به کۆمه‌ڵ و چه‌وساندنه‌و و راگواستن و کوشتن و قه‌ڵاچۆکردن بوون، دیاره به پێچه‌وانه‌یشه‌وه- رۆژه خۆشه‌کان – ئه‌گه‌رچی له مێژووی ئێمه‌دا که‌م و کورت‌خایه‌ن بوون، ئه‌و رۆژانه بۆ خودی خۆیشم به خۆشترین رۆژگار له قه‌ڵه‌م ئه‌ده‌م، ئه‌مه له کاتێکدا ئه‌وه‌ی به لای منه‌وه لێره‌دا گرنگه، ئه‌وه‌یه راده‌ی کارکردنی ئێمه چی بووه له‌و رۆژگارانه‌دا، واتا ئێمه به کرده‌وه چیمان بۆ ئه‌و ناخۆشی و خۆشیانه کردووه؟! ره‌نگه ئه‌مه‌یان باسێکی تر بێ و په‌یوه‌ندی به وه‌ڵامدانه‌وه‌ی ئه‌م پرسیاره‌تانه‌وه نه‌بێت، بۆیه درێژه به‌م چه‌مکه ناده‌م.\nچۆن بوونی من په‌یوه‌ندییه‌کی بنه‌ڕه‌تی به چۆن‌بوونی کوردستانه‌وه هه‌یه. دوای ئه‌وه‌یش به گشت جیهانه‌وه و ئه‌و ئه‌ستێره‌یه‌وه که هه‌موومان له سه‌ری ئه‌ژین. ئه‌ته‌وێ من چۆن بم له کاتێکدا جه‌سته‌ی وڵاته‌که‌م له سه‌ر کۆته‌ی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست،کوت کوت کراوه... ئایا ئه‌مه له‌ت و په‌ت کردنی جه‌سته‌ی منیش نییه؟! ئێمه هه‌موومان به خودی خۆمان ته‌مه‌نێکی کورتمان له سه‌ر ئه‌م زه‌مینه ئه‌بێت. وه‌ک خه‌ونێکی کورت و هیچی تر. به‌ڵام زاو و زێکردنی ژیان وه‌ک پێش ئێمه و دوای ئێمه‌یش به‌رده‌وام ئه‌بێت. بێگومان هه‌موومان چۆن بوونی ژیانی خۆمان به باش و خراپ، لا گرنگه و نکوولی له‌مه ناکرێت. به‌ڵام ئێمه دواڕۆژ هه‌ر دواڕۆژی خودی خۆمان نییه و نابێت. به‌ڵکوو ئێمه بریتین له رابردو ئیسته و داهاتوو. کۆمه‌ڵی مرۆڤایه‌تی هیچ جۆره پێشکه‌وتن و شارستانییه‌تی به خۆیه‌وه نه‌ئه‌بینی ئه‌گه‌ر تاکه‌کانی کاریان به دوای خۆیان و پاشه‌ڕۆژ نه‌کردایه. له به‌ر ئه‌وه چۆن بوونی من له ئیسته‌دا چۆن بوونی که‌سانی دیکه‌شه له دواڕۆژدا. یان به واتایه‌کی تر، من په‌یوه‌ندییه‌کی دینامیکیم به دوای خۆشمه‌وه هه‌یه. مێژوو ئاوا دروست بووه. "باشی له چۆن بوونی مندا" و له ئیستادا خۆی له باش بوونی ژیانی خه‌ڵکیدا ئه‌بینێته‌وه و دیاره خراپ بوونه‌که‌یشم هه‌ر به‌و پێوانه‌یه ئه‌پێوم. من وه‌ک شاعبرێ _ وه‌ک ئازادیخوازێکی کورد _ هه‌ر له منداڵییه‌وه مه‌ڵاشووم وا هه‌ڵدراوه‌ته‌وه، که چۆن‌بوونی من له چۆن‌بوونی ئه‌وانی تردابێت. باسکردن له راستی، جوانی و ئازادیی چییه ئه‌گه‌ر به ته‌نها هه‌ر له خودی خۆمدا ته‌واو ببن؟! ئه‌ی شیعر چییه ئه‌گه‌ر فه‌زای ئه‌و هه‌ر خه‌م و په‌ژاره‌ی خۆم بێ و هیچی تر؟! کورد چۆنه؟! مرۆڤایه‌تی چۆنه؟! منیش وام، پێم وایه بۆ وه‌ڵامدانه‌وه‌ی ئه‌م پرسیاره ئه‌وه‌نده به‌سه که له ده‌مێکه‌وه شیعره‌کانم وتویانه ئه‌وان چۆنن!


22 بالەفر و 24 ھەلیکۆپتەرێن ئەفغانستانێ هاتن رەڤاندن - دارکا مازی\n22 بالەفر و 24 ھەلیکۆپتەرێن ئەفغانستانێ هاتن رەڤاندن\nپشتی کو کێم مابوو تالیبان ب تەمامی ئەفغانستانێ بیخیتە د دەستێن خوە دا، بەشەک ژ ئارتێشا ئەفغانستانێ بالەفرێن شەری و ھەلیکۆپتەر رەڤاندن ئۆزبەکستانێ. د ناڤ بالافران دا 22 بالافرێن لەشکەری و 24 ھەلیکۆپتەر ھەنە. د بالافرەکێ ژ وان دا ب سەدان لەشکەر ھەبوونە.\nل سەر مژارێ سەردۆزگەریا ئۆزبەکستانێ راگھاند کو د 14-15ێ تەباخێ دا 22 بالەفرێن لەشکەری و 24 ھەلیکۆپتەرێن ئەفغانستانێ سنۆرێ ئاسمانی یێ ئۆزبەکستانێ بەزاندیە و چوونە ئۆزبەکستانێ. سەردۆزگەری راگھاندیە کو د بالافرەکێ دا 585 لەشکەر ھەبوونە.\nد داخوویانیا د دەربارێ بالەفران دا، بەحسا بالافرەکا دی یا کو د 15ێ مەھێ دا ئیزن خواستیە کو بچیتە بالافرگەھا ھانابادێ، تێ دا 314 لەشکەرێن ئەفغانی ھەبوونە.\nد داخوویانیێ دە ھاتیە راگھاند کو بۆ شۆپاندنا بالافرێن ئەفغانستانێ، بالافرێن ئۆزبەکستانێ ھاتنە وەزیفەدارکرن دا وان بشۆپینن و بالەفرا میگ-29 یا ئۆزبەکان ل ھەوا ل بالەفرەکا ئەفغان کەتیە. بالەفر کەتیە دەڤەرا سوورھاندەریایێ و پیلۆتان خوە ب پەراشووتان ئاڤێتنە خوارێ.