سالار باسيره: بارودۆخی هه‌رێمی كوردستان و هاتنی بارزانی بۆ به‌رلین. – WTARIKURD\nسالار باسيره: بارودۆخی هه‌رێمی كوردستان و هاتنی بارزانی بۆ به‌رلین.\nڕونكردنه‌وه‌ی واقعێك/ وه‌رگێڕانی ئه‌و نوسینه ئه‌لمانیه‌ی ئاڕاسته‌ی وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌لمانیاو داموده‌زگاو میدیاكاني ئه‌لمانيام كردوه سه‌باره‌ت به دۆخی هه‌رێمی كوردستان.\nبۆ وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌لمانیا به‌رێز زیگما گابریێل، بۆ ڕای گشتی و میدیاكان\nدوای جه‌نگی دوه‌می كه‌نداو به بریارێكی رێكخراوی نه‌ته‌وه یه‌كگرتوه‌كان، سالی 1991، له سه‌رووی هێلی 36 ناوچه‌یه‌كی ئارام بۆ كورده‌كان پێكهێنرا. له‌و كاته‌وه كورد خۆی پیاده‌ی ده‌سه‌لاتی خۆی ده‌كات له‌م ناوچه‌یه‌دا. ئه‌م ناوچه‌یه (هه‌رێمی كوردستان) له‌لایه‌ن ئه‌لیته‌یه‌كی سیاسیه‌وه فه‌رمانڕه‌وایی ده‌كرێت كه بریتین له ده‌سه‌لاتی خێزان و خێل و بنه‌ماله‌ی ته‌قلیدی. ئه‌م پێكهاته ته‌قلیدیانه ده‌شبێت به‌م ئه‌قلیه‌ته ته‌قلیدیه ئیداره‌ی سیاسی به‌رێوه به‌رن گه‌رنا ده‌سه‌لاته‌كه‌یان ده‌كه‌وێته به‌ر مه‌ترسی. به‌م هۆیه‌وه په‌یوه‌ندی بنه‌ماله‌یی و خزمایه‌تی و پابه‌ند بوونی كه‌سیی دروستبووه. لێره‌دا گه‌شه كردنی ئابوری به شێوه‌یه‌كی ڕوون گێڕ بووه.\nده‌سه‌لات خواستی له بوونی پلورالیزمی سیاسی نیه. ئه‌حزابی زۆری ده‌ستكردو، هه‌ندێكی تری به‌شدارپێكراو یان به‌شدار بوو له ده‌سه‌لاتدا به‌لام بێكاریگه‌ر ، میدیای زۆری سێبه‌ر…تاد. هیچی گوزارشت له كۆمه‌لگه‌یه‌كی سیاسی پلورالیستی ناكات.\nگه‌نده‌لیی و هه‌ژار بوونی كۆمه‌لگه\nله لایه‌ن هه‌ردوو حكومه‌تی عێراق و حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستانه‌وه دیارده‌ی گه‌نده‌لیی گه‌یشتۆته سه‌ر لوتكه‌ی شاخ. له كوردستانی عێراق به تایبه‌ت بازرگانیی نه‌وت وه‌رچه‌رخانێكی گه‌نده‌لیی قورسی به خۆیه‌وه بینیوه. به ملیارد دۆلار له‌و سالانه‌ی دواییدا به رێگایه‌كی ناشه‌رعی كه‌وتۆته ده‌ست كه‌سانێكه‌وه. به‌م هۆیه‌وه توێژێكی ملیۆنه‌رو ملیاردیری دۆلار دروستبووه. به ته‌نیا ده‌سه‌لاتدارانی كورد له‌م به‌شه‌ی كوردستاندا له‌لایه‌ن یه‌كێتی و پارتیه‌وه (خێزانی بارزانی و تاله‌بانی) به ملیارد دۆلاریان له بازرگانی نه‌وت و باج و ده‌ستكه‌وتی قاچاخ بۆ خۆیان بردوه‌و خۆیان كردۆته خاوه‌نی به‌شێكی زۆر له زه‌وی و مولك. برێكی زۆر له پاره دزراوانه‌ی گه‌ل نێردراونه‌ته سه‌ر حیسابی بانقه بیانیه‌كان ،دیاره بۆ ئه‌لمانیاش. هه‌روه‌ك لای هه‌موو دیكتاتۆره‌كان دوای ڕوخانی ده‌سه‌لاته‌كه‌یان ئه‌و كات مرۆڤ ته‌واوی دزی و كاره گه‌نده‌لیه‌كانیان ده‌زانێت. هه‌مان شت بۆ ده‌سه‌لاتدارانی به‌غداشه. خۆ ده‌وله‌مه‌ندكردنی كه‌سه سه‌ربازیه‌كان و سیاسیه مه‌ده‌نیه‌كان له كوردستان ــ عێراق بۆته دیارده‌یه‌كی به‌ربلاو. موڵكی گشتی له‌لایه‌ن كه‌سه ده‌سه‌لاتداره‌كانه‌وه دگیر ده‌كرێت. چینه ده‌سه‌لاتداره‌كه خاوه‌ن ئیداره‌و میلیشیاو ئامرازه‌كانی ده‌سه‌لاتی خۆیه‌تی ، له كاتێكدا گه‌ل ده‌روتێنرێته‌وه‌و ده‌چه‌وسێنرێته‌وه.\nچاره‌كه مووچه ئه‌درێت به فه‌رمانبه‌ران ، یان دوا ده‌كه‌وێت و حكومه‌ت قه‌رزاری فه‌رمانبه‌رانه. ئه‌م شێوازی گه‌نده‌لی و سیاسه‌ته سه‌قه‌ته بۆته هۆی دروستبوونی كوێره‌وه‌ری بۆ كۆمه‌لگه. له پال بارودۆخی خراپی كۆمه‌لایه‌تی و ئابووری ، سیسته‌می ته‌ندروستی و په‌روه‌رده‌ش له بارێكی كه‌ره‌ساتاویدایه. ئه‌وه جگه له‌وه‌ی ڕاونان و تیرۆر كردنی ڕه‌خنه‌گرانی ڕژێم و خنكاندنی ئازادی سیاسی بۆته دیارده‌یه‌كی ڕۆژانه له‌و ولاته‌دا. له كاتێكدا ژماره‌یه‌كی به‌رچاوی كه‌سه حیزبیه‌كان و داروه‌سته‌كانی خێزان و خێله ده‌سه‌لاتداره‌كه بوونه‌ته خاوه‌ن كۆمپانیای زه‌به‌لاح ، باقی كۆمه‌لگه بوونه‌ته سوپایه‌كی هه‌ژاری بێده‌سه‌لات. شتێك نیه له هه‌رێمی كوردستان به خوێندنه‌وه‌ی زانستی سیاسی پێی بوترێت دیموكراسیه‌تی په‌رله‌مانی ، هه‌ربۆیه دیارده‌یه‌كی رێكه‌وت نیه كه جه‌ماوه‌ر له‌م ولاته پشتی كردۆته سیاسه‌ت و متمانه‌ی به‌و شێوه ده‌سه‌لاته نه‌ماوه. دادوه‌ری و مافه سیاسیه‌كانی تر و داموده‌زگاكان وه‌ك په‌ڕله‌مان و حكومه‌ت و دادوه‌ریی له لایه‌ن ده‌سه‌لاتدارانی هه‌ولێر وه‌ك ئۆبجه‌كت و مولكێكی شه‌خسیی مامه‌له‌ی له‌گه‌لدا ده‌كرێت.\nتوانای به‌سه‌ر ئامرازه‌كانی ده‌سه‌لاتدا هه‌یه هه‌روه‌ك به‌سه‌ر شمه‌كێكی خۆیدا هه‌بێت. به‌م شێوه‌یه ده‌كرێ بكڕدرێ و موزایه‌ده‌ی پێوه بكرێ ، له وه‌ره‌سه‌دا به‌ش بكرێ. له‌م بارودۆخه‌دا ئیراده‌ی سیاسی له كۆمه‌ڵگا سه‌ندراوه‌ته‌وه‌و دوور خراوه‌ته‌وه له هوشیاری سیاسی. گه‌ل بێ مافی سیاسیه‌و وه‌ك خزمه‌تكار ، وه‌ك ئۆبجه‌كتی ڕوتاندنه‌وه سه‌یر ده‌كرێ نه‌ك وه‌ك هاولاتی له تێڕوانینی كۆمه‌َلگه‌ی مه‌ده‌نیه‌وه. جوداكردنه‌وه له نێوان شته شه‌خسیه‌كان و گشتیه‌كان نیه. سه‌رجه‌م په‌یوه‌ندیه‌كانی ده‌سه‌لات په‌یوه‌ندی كه‌سییه نه‌ك موئه‌سه‌ساتی. جوداكردنه‌وه‌ی ده‌زگاكان به ڕوكه‌ش ددان پێدا نراوه ، هه‌ربۆیه ده‌كرێ له ڕای گشتیدا ئاماژه‌ی پێبدرێ، به‌لام له پراكتیكدا بواره شه‌خسیه‌كان و گشتیه‌كان له‌یه‌كتر جودا ناكرێنه‌وه. داگیركردنی موڵكی گشتی به ڕێگای ده‌سه‌لاتداری كه‌سه‌وه ڕه‌فتاری پێوه ده‌كرێ هه‌روه‌ك ئه‌م ولاته هه‌میشه موڵكی خێزان و بنه‌ماڵه (بنه‌ماڵه‌كان) بوبێت. ئه‌م “سیسته‌مه سیاسیه” به‌رده‌وام سه‌رقالی ئه‌وه‌یه ریگا له چالاكی و دروستبوونی ریكخراوه كۆمه‌لایه‌تیه بێلایه‌نه‌كان به میتۆدی جۆراوجۆر بگرێت و كۆنترۆڵی بكات و ته‌واوی ده‌سه‌لات له ده‌ستی سه‌رۆكێكی ناشه‌رعیه‌و ته‌نانه‌ت حیزبیش بۆته ئامانج نه‌ك ئامراز. هه‌مان شت بۆ په‌یوه‌ندیه‌كانی ده‌ره‌وه‌شیانه. ئاخۆ یه‌كیك له هۆكاره‌كانی هاتنی بارزانی بۆ ئه‌لمانیا ئه‌وه بێت كه پاره‌یه‌كی زۆری ناشه‌رعییان له بانقه‌كانی ئه‌لمانیا داناوه‌و حكومه‌تی به‌غداش داوای بلۆك كردنی ئه‌و پارانه ده‌كات و گێرانه‌وه‌ی بۆ عێراق. هۆكاری ئه‌وه له چیدایه كه براكه‌ی مه‌سعوود بارزانی به ناوی نوێنه‌ری حكومه‌تی هه‌رێمه‌وه له به‌رلین چوار پاسه‌وانی ئه‌لمانی به دواوه‌یه‌و پاره‌كه‌شی له‌سه‌ر حكومه‌تی ئه‌لمانه كه ده‌بێت له پاره‌ی باجی خه‌لكیی بدرێت.\nبه‌رێز وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌لمانیا\nله هه‌رێمی كوردستان هیچ واتایه‌ك بۆ ده‌ستورو یاساكان و ته‌نانه‌ت بۆ په‌رله‌مان و حكومه‌ت و حیزبیش نه‌ماوه‌و هه‌مووی كراوه‌ته به‌ری سه‌رۆكی خێزان و بنه‌ماله. دیارده‌یه‌ك نمونه‌ی سیسته‌مه دیكتاتۆره‌كانه.\nته‌نانه‌ت هێزه ئیسلامیسته ڕادیكاله‌كان له باشوری كوردستان له سایه‌ی هه‌ردوو ده‌سه‌لاتی یه‌كێتی و پارتیدا بێ رێگریی كردن گه‌شه‌یان كردوه‌و به هاوكاری نه‌ك ته‌نیا حكومه‌تی هه‌رێم به‌لكو له لایه‌ن ئێران و سعودیه و توركیاوه به‌هێز كران و زۆربه‌یان هاوپشتی داعیشن. به ده‌یان هه‌زار هاولاتی كه ڕوو ده‌كه‌نه ئه‌لمانیاو ئه‌وروپا له هه‌رێمی كوردستانه‌وه ده‌رئه‌نجامی ئه‌و سیاسه‌ته چه‌وت و هه‌له‌یه‌یه كه ده‌سه‌لاتدارانی هه‌رێم له سایه‌ی یه‌كێتی و پارتیه‌وه پیاده‌ی ده‌كه‌ن.\nئه‌و ڕه‌فه‌ره‌ندۆمه‌ی له كوردستان له‌لایه‌ن ده‌سه‌لاته‌وه ئه‌نجامدرا به زیان گه‌ڕایه‌وه بۆ كوردستان و نائه‌قلانی بوو. بۆ به‌رژه‌وه‌ندیه‌كی نه‌ته‌وه‌یی نه‌بوو به‌لكو بۆ پته‌وكردنی ده‌سه‌لاتی بارزانی بوو. حكومه‌تی عه‌بادی ئه‌م هه‌له‌ی قۆسته‌وه بۆ به‌رژه‌وه‌ندی خۆی و له ماوه‌یه‌كی كورتدا به‌شێكی گه‌وره‌ی باشوری كوردستانی داگیر كرد بێ هیچ كاردانه‌وه‌یه‌كی ده‌سه‌لاتدارانی هه‌رێم و ته‌سلیم به به‌غدا كرا، له كاتێكدا كه پێشمه‌رگه به خوێنی خۆی ئه‌و ناوچانه‌ی له داعش ئازاد كردو عه‌بادیش وه‌ك كۆلۆنیالیستێك مامه‌له له‌گه‌ل كوردستاندا ده‌كات. هه‌ربۆیه كورده‌كان ده‌سه‌لاتی كوردیی به خیانه‌تكار وه‌سف ده‌كه‌ن. به‌شێكی ئه‌و چه‌كانه‌ی كه ئه‌لمانیا داویه‌تی به هێزی پێشمه‌رگه له لایه‌ن عه‌سكه‌ریه‌كان و ده‌سه‌لاتداره مه‌ده‌نیه‌كانه‌وه له بازاری ڕه‌شدا فرۆشراوون.\n( پرسیارێك بۆ وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌لمانیا )\nله‌به‌ر ڕۆشنایی ئه‌و ڕاستیانه‌ی سه‌ره‌وه ئه‌و پرسیاره ده‌كه‌ین چۆن ئه‌لمانیایه‌كی دیموكرات و ده‌وله‌تی یاسا، وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی پێشوازی له سه‌رۆكی حكومه‌تێكی هه‌رێمی ناشه‌رعی (نیچیروان بارزانی) جێگری سه‌رۆكی پارتی دیموكراتی كوردستان ده‌كات كه مێژوی سیاسیان مێژویه‌كی پڕ له گه‌نده‌لی و سته‌م و ڕوتاندنه‌وه‌و ئه‌یجرامیه به‌رامبه‌ر به گه‌له‌كه‌ی خۆیان. لیره‌دا پێشوازی له سه‌رۆكی خێلێكی سیاسی ده‌كرێت به ناوی سه‌رۆكی حكومه‌تی هه‌رێمێكه‌وه كه به‌رپرسن له پێشیل كردنی مافه‌كانی مرۆڤ و به ده‌سته‌وه دانی هاولاتیه یه‌زیدیه‌كان به داعش كه بووه هۆی كۆمه‌ل كوژییان. ده‌بوو ئه‌م كه‌سه‌و هاوشێوه‌كانی ئێسته له‌قه‌فه‌سی دادگادا بونایه. هه‌ر هۆكارێكی سیاسی وئابوری له پشت ئه‌م یه‌كتر بینیه‌وه بێت به‌لام له‌خزمه‌تی گه‌لی كوردستاندا نیه‌و ده‌بێته جێگای ناڕه‌زایی ملیۆنان هاولاتی.\nسالار باسيره/ ئه‌لماني\nعەبدولڕەحمان عەلی: تۆماری دەنگدەران یان بۆمبی چێنراو و ئامادە.\nكادیرێكی پێشكەوتوی یەكێتی: كێن ئەوانەی لەرێبازی مام جەلالیان لاداوە؟


مزگەوتێکی دیکە بەر هێرش کەوت - Radio Sweden Kurdish - رادیۆی سوید Radyoya Swêdê | Sveriges Radio\nمزگەوتێکی دیکە بەر هێرش کەوت\n"موسوڵمانان پێویستیان بەهاوکاری و پاراستنە"\nبڵاو کرایه‌وه fredag 2 januari 2015 kl 09.50\nهەر لەسەری ساڵی نوێدا و لە یەکەم ڕۆژی ئەمساڵدا مزگەوتێکی دیکە بەر هێرش کەوت.\nسەر لەباینی یەکەم ڕۆژی ساڵی نوێ کەسێک بینراوە کە شتێکی ئاگراوی هاویژتۆتە مزگەتێک لە شاری ئوپسالە. ئەنجومەنی موسوڵمانانی سوید\n(Sveriges muslimska råd) خوازیارن کۆمەڵگە هەڵوێست بەرامبەر ئەنجامدەرانی ئەو کارە وەرگرێت. سەرۆکی ئەنجومەنی موسوڵمانانی سوید ئلڤیر گیگۆڤیچ تیشک دەخاتە سەر ئەوەی کە موسوڵمانان لە سویدا پێویستیان بە پاراستنە.\n- ئلڤیر گیگۆڤیچ دەڵێت. لە ئێستادا موسوڵمان پێویستیان بە هاوکاری و پاراستن هەیە. کۆمەڵگە پێویستە هەڵوێست وەرگرێت، لەبەر ئەوەی کە موسوڵمانان خۆیان توانایی ئەم بەرەنگاربوونەویان نیە. هاوکات دەبێت فەرمانگە بەرپرسەکان هەوڵی چارەسەربدەن و ئەنجامدەرانی ئەم تاوانانە رووبەڕووی دادگا بکرێنەوە\nهەر لەسەری ساڵی نوێدا و لە یەکەم ڕۆژی ئەمساڵدا مزگەوتێکی دیکە بەر هێرش کەوت. ئەویش سەر لەباینی یەکەم ڕۆژی ساڵی نوێ بوو کە کەسێک بینراوە شتێکی ئاگراوی هاویژتۆتە مزگەتێک لە شاری ئوپسالە. پاشان پۆلیس لە مزگەوتەکە ئامادەبوو وە ئەو تاوانەیان پشت ڕاستکردەووەو لە جێگەدا ئاگرەکەیان کوژاندبووەوە.م تەنها ئاگرەکە نەبووە، بەڵکو لەسەر دەرگاکانی ئەو مزگەوتە هێما یان کۆرشی ناسیزمیان کێشابوو. ئەمەش وەک شێوەیەکی سوکایەتی پێکردن پێناسە کراوە. ئەم مزگەوتەی شاری ئوپسالە یەکەم مزگەوت نیە هێرش دەکرێتە سەری.\nجێگەی ئاماژەیە کە یەکەم رۆژی جەژنی کرسیمس ئاگرێک لە مزگەتێک لە شاری ئێسکێلستوینا کەوتەوە، ئەمە لە کاتێکدا کەبەدەیان کەس لەناو مزگەوتەدابوون، سێ ڕۆژ لە پاش ئەم ڕووداوە دیسانەوە مزگەوتێکی دیکە لە شارەوانی ئێسلوێڤ بەر هێرش کەوت ئاگری تێبەردرا. پۆلیس ئەم ڕووداوەیانی بە گومانی تاوانی گوشتن لە ڕێگەی سویتاندنەوە لەقەڵەمدا، بەڵام بەتاوانی نەفرەتی نەناساند. هەروەها مزگەتێکی دیکەش لە شاری یۆنشوێپی بەبەرد پەنجەرکانیان شکاندبوو.\nئلڤیر گیگۆڤیچ دانی بەوەدا نا کە ئەوانە پێشتر بیستوویانە کە پۆلیس بەڕیژەی پێشوویست بونیان نیە و لەم بوارشدا بەئەزموون نین، بەتایبەت لە ڕوانگەی بەرنگاربوونەوەی تاوانەکانی نەفرەتەوە. هەروەها جەختی لەسەر ئەوش کردەوە کە لەسویددا تەنها دووبەشی تایبەت بە لێۆڵینەوە لەسەر تاوانەکانی نەفرەت بوونیان هەیە. لەبەر ئەوە ئەوان وەک ئەنجومەنی موسوڵمانانی سوید پێموایە کە بەشی زیاتر پێویستە بکرێتەوە.\nجێگەی ئاماژەیە کە تەنها لەماوەی یەک هەفتەدا چوار هێرش جیا جیا لە شارەکانی سویدا کراوەتە سەر مزگەوتەکان. لەبەر ئەم هێرشانە لە ئێستادا گرووپێکی نەتەوەیی کە بەتایبەت لە پۆلیسی گشتی سوید و دەزگای هەواڵگیری پۆلیسی سوید سیپۆ بۆ ئەوەی دۆخەکە کۆترۆڵ بکەن و چارەسێکی بۆ دۆزنەوە پێکهاتووە. هەروەها بڕیارە پیاچوونەوەیەک بەسەر هەموو ئەو هێرشانەی کە لەساڵی ٢٠١٤ کرانەتە سەر مزگەوتەکان بچنەوە. هەر لەو ڕوانگەیەوە بگەنە دەر ئەنجامێک. بەڵام وەک چارەسەر لە ئیستادا ئەو گرووپە نەتەوەیەیە لەسەر چەند خاڵیك ڕێکەوتن کە دەبێت لە ئێستادا جێبەجێ بکرێت. کە ئەوانیش پیکدێن لە. زیاتر چاودێریکردنی مەزگەوتەکان، گفتووگۆی و پەیوەندی زیاتر لەگەڵ کۆمەڵە ئیسلامیەکاندا، هەروەها هاوکاریکردنی پۆلیس و دەزگای هەواڵگیری پۆلیسی سوید سێپۆ لە ئاستی ناوچەیدا بۆ ئەوەی گومانی هێرشکردن سەر مزگەوتەکان ئێجگار گرنگی پێبدرێت. ماتس لوێڤینگ بەڕێوەبەری بەشی ڕاپەڕێنەری ئەرکە نەتەویەکان لە پۆلیس گشتی لە ئێستادا تیشک دەخاتە سەر شێوازی کاریان .\n- ماتس لوێڤینگ دەڵێت. لەسەرەتاوە دەبێت وێنەیەکی گشتی کێشەکان بخەینە بەردەست بۆ ئەوەی لەو ڕوانگەوە بەتەوای تێگەیشتمان هەیبێت و ئەندازی ئەم کێشەمان لا ڕوون بێت. پاشان پیاچوونەوە بەکارەکانی خۆماندا دەکەینن کە بەچی شێوەیەک بەرەنگار ببینەوە، وە لە کۆتایشدا بەهێزکردنی پەیوەندیەکانمان لەگەڵ پۆلیسی هەواڵگیریدا بەتایبەت لەسەر ئاستی ناوچەیی دەبێت بکرێت.\nجێگەی ئاماژەیە هەر ئەمڕۆ لە هەر سێ شارە گەوەرکەی سویدا واتە ستۆکهۆڵم، یۆتیبۆری و مالموێ خۆپیشاندان سەبارەت بەو تاوانەی کە بەرامبەر مزگەوتەکانی ئەنجام دەدرێن بەڕێوەدەچێت. ئەم خۆپیشادانانە لە لایەن زیاتر لە ٣٠ ڕێکخراوەوە لە ژێر ناوی "Rör inte min moské" ڕێکخراوە.\nڕێکخەرانی ڕێپێوانەکە لە بەیاننامەیکدا ڕوونیان کردۆتەوە کە " ئەمانجی ڕێپێوانەکە بریتیە لە تیشک خستنە سەر ئەو توندوتیژیانەی بەرامبەر بەمزگەوتەکان ئەنجام دەدرێت، هەروەها کە حکومەت هانبدەن بۆ ئەوەی ئەم پرسە بەگرنگ هەڵسەنگێنێت".مێژووناسی ئاینی کریستەر هێدین پێوایە چەند هۆکارێک کە پەیوەندی بە هێرشکردنە سەر مزگەوتەکانەوە لە ئارادایە.\n- کریستەر هێدین دەڵێت. یەکەم بابەت من لێێ تێگەشتبێتم ئەمە پەیوەندی بەدەربڕینی نەژادپەرستی و بیرۆکەی دژە بیانیەوە هەبووە. لەبەر ئەوەی کە دژەهۆیەک هەیە، ئەو دژەهۆیەش پێویستی بە کاردانەوەیەکی، واتە بەکردار کە ڕووبەڕوو ببێتە. لەم کاتەشتدا مزگەوتەکانە، لەبەر ئەوەی شوێنێکە کە نوێنەرایەتی بیانیان بەگشتی دەکات دەبێتە ئامانج.


هەواڵ / ڕاپۆرت :: 19/06/2019 :: 505 جار بینراوە\nسووده ژینگه‌یى و ته‌ندروستى و ره‌وشتییه‌كانى رووه‌كخۆریى و وازهێنان له خواردنى گۆشت و به‌رهه‌مه ئاژه‌ڵییه‌كان راستییه‌كه هیچ گومانێكى تێدا نه‌ماوه. رۆژ به‌ڕۆژ ژماره‌ى ئه‌و كه‌سانه زیاتر ده‌بێت كه ده‌بن به رووه‌كخۆر.\nدووركه‌وتنه‌وه له گۆشت و ماسى و شیره‌مه‌نى و هێلكه مه‌سه‌له‌یه‌كى سه‌رنجڕاكێش و پڕ ته‌حه‌دایه، به‌پێى توێژینه‌وه‌یه‌كى زانكۆى ئۆكسفۆرد رووه‌كیبوون تاقه كاریگه‌رترین رێگایه بۆ كه‌مكردنه‌وه‌ى زیانگه‌یاندن به زه‌وى و ژینگه. ئه‌مه بێجگه له سووده‌كانى دووركه‌وتنه‌وه له خواردنى ئاژه‌ڵ و په‌له‌وه‌ره به‌خێوكراوه‌كان كه كاریگه‌رى خراپیان هه‌یه له‌سه‌ر ژیان و هه‌ندێك جار هێنده دژه‌به‌كتریا و ده‌رمانى قه‌ڵه‌وییان پێ ده‌درێت كه مه‌ترسى دروست ده‌كه‌ن بۆسه‌ر ته‌ندروستى و ژیانمان.\nتۆ ئه‌گه‌ر تائێستا گۆشتخۆر بووبیت نازانیت له‌كوێوه ده‌ستپێبكه‌یت بۆ ئه‌وه‌ى ببیت به رووه‌كخۆر. ئایا له‌پڕ ده‌ستپێبكه‌یت و یه‌كسه‌ر هه‌موو به‌رهه‌مێكى ئاژه‌ڵ له‌خۆت حه‌رام بكه‌یت یان باشتر وایه ورده ورده و هه‌نگاو به‌هه‌نگاو ببیته مرۆڤێكى ته‌واو رووه‌كخۆر؟\nبۆ وه‌ڵامى ئه‌م پرسیاره مشتومڕه‌كان تائێستاش به‌رده‌وامن و پسپۆڕان ده‌ڵێن هه‌ردوو رێگاكه وه‌كو یه‌ك وان. ده‌كه‌وێته سه‌ر خودى كه‌سه‌كه چى به‌لاوه ئاسان و كرده‌نییه ئه‌وه هه‌ڵده‌بژێرێت. به‌ڵام هاوسه‌نگییه‌كه زیاتر به‌لاى ئه‌وه‌دا ده‌چێت كه هه‌نگاو به‌هه‌نگاو ئه‌و پڕۆسه‌یه ئه‌نجام بده‌یت و له‌باتى هه‌موو به‌رهه‌مێكى ئاژه‌ڵى جێگره‌وه‌یه‌كى رووه‌كى بدۆزیته‌وه.\nبه‌رامبه‌ر كاردانه‌وه‌ى نه‌رێنى هاوڕێ و كه‌سوكار چى بكه‌ین؟\nمه‌سه‌له‌كه به‌بێ تووڕه‌بوون وه‌ربگره به‌ڵام سووربه له‌سه‌ر بڕیاره‌كه‌ت و بیرت نه‌چێت خۆیشت رۆژێك له رۆژان به‌لاته‌وه سه‌یر بووه مرۆڤ گۆشت و به‌رهه‌مه‌كانى ئاژه‌ڵ نه‌خوات. به هێمنى سووده‌كانى ئه‌و رێبازه روونبكه‌ره‌وه به‌بێ ئه‌وه‌ى رۆڵى مامۆستا بگێڕیت.\nچۆن بزانم پڕۆتینى پێویست له رووه‌ك به‌ده‌ست ده‌هێنم؟\nكه ده‌بیت به رووه‌كخۆر زۆرجار ئه‌و پرسیاره‌ت لێ ده‌كرێت، ئه‌مه پرسیار و ترسێكى نابه‌جێیه چونكه له‌ڕاستیدا رووه‌ك ده‌توانێت هه‌موو ئه‌و جۆره پڕۆتینه پێویستانه دابین بكات كه به‌ردى بناغه‌ى ترشه ئه‌مینییه‌كانن. سه‌رچاوه باشه‌كانى پڕۆتینى رووه‌كى بریتین له پاقله‌مه‌نییه‌كان و نیسك و تۆوى زۆربه‌ى رووه‌كه باوه‌كان و چه‌ره‌سات.\nئه‌ى ڤیتامین و كانزاكان؟\nگرنگترین خاڵ لێره‌دا ڤیتامین B12یه كه زیاتر له گۆشت و ماسى و هێلكه‌دایه. كه‌مى ئه‌م ڤیتامینه مرۆڤ بێ هێز و لاواز ده‌كات. ده‌توانیت ئه‌م ڤیتامینه راسته‌وخۆ له ده‌رمانخانه‌كانه‌وه بكڕیت یان له هه‌ندێك سه‌رچاوه‌ى خۆراكی رووه‌كیدا هه‌یه وه‌ك شۆفان و جێگره‌وه‌كانى شیره‌مه‌نییه‌كان. شیرى رووه‌كیش هێنده‌ى شیرى مانگا كالیسیۆمى تێدایه.\nئایا خۆراكى رووه‌كى گرانتر نییه؟\nبه‌لاى زۆر كه‌سه‌وه خۆراكه رووه‌كییه باشه‌كان گرانترن له خۆراكه ئاژه‌ڵییه‌كان. ئه‌م قسه‌یه تا ئه‌ندازه‌یه‌ك راسته به‌ڵام ته‌نیا هه‌ندێك فرۆشگاى تایبه‌ت كاڵا رووه‌كییه‌كانیان گرانه، زوربه‌ى فرۆشگاكان وا نین جگه له‌وه‌ش پاراستنى ته‌ندروستى خۆت له پاره گرنگتره.\nئایا بچم بۆ ده‌عوه‌تى ماڵان؟\nئه‌مه په‌یوه‌سته بە راده‌ى متمانه‌ت به خاوه‌ن ده‌عوه‌ته‌كه، كه ئاخۆ رێزى رووه‌كیبوونه‌كه‌ت ده‌گرێت یان نا. ئه‌گه‌ر زانیت وانییه بچۆ بۆ میوانییه‌كه به‌ڵام ته‌نیا تۆزێك خواردنه‌وه‌ى گازى و شه‌ربه‌ت بخۆره‌وه. رێگه‌یه‌كى تر ئه‌وه‌یه كه له‌گه‌ڵ خۆتدا خواردنه‌كه‌ت ببه‌یت. به‌مه ده‌رفه‌تێك دروست ده‌بێت كه ئه‌وانیش ئاشنایه‌تى په‌یدا بكه‌ن له‌گه‌ڵ خۆراكى رووه‌كیدا.\nچى بكه‌م ئه‌گه‌ر زۆر حه‌زم له گۆشت كرد؟\nوازهێنان له خوویه‌ك كه ده‌یان ساڵه په‌یڕه‌وى ده‌كه‌یت كارێكى ئاسان نییه، بۆن و تام و شێوه‌كانى گۆشت زۆر كه‌س له‌خشته ده‌به‌ن. خۆشبه‌ختانه ئه‌مڕۆ چه‌ندین جێگره‌وه‌ى گۆشت هه‌یه به هه‌مان تام و بۆن و چێژه‌وه. ئێستا هه‌موو جۆره‌كانى گۆشت به‌شێوه‌ى رووه‌ك هه‌ن.\nئه‌ى ئه‌گه‌ر حه‌زم له خواردنى رووه‌ك نه‌بێت؟\nئه‌و خۆراكه رووه‌كییانه بخۆ كه پێت نامۆ نین وه‌ك نیسك و پاقله و فاسۆلیا و پیاز و گێزه‌ر و رووه‌كه‌كانى دیكه، نه‌ك ئه‌و خۆراكه رووه‌كیانه‌ى كه له تام و شێوه‌دا پێت ئاشنا نین.\nئایا كێشى مرۆڤى رووه‌كخۆر چۆن ده‌بێت؟\nدیاره ته‌نیا ئه‌گه‌ر هه‌ر زه‌ڵاته بخۆیت گیروگرفتێكت له‌و رووه‌وه نایه‌ته رێ، به‌ڵام خۆ ناكرێت هه‌ر زه‌ڵاته بخۆیت. به‌رنامه‌ى باش داڕێژراو بۆ خۆراكى رووه‌كى به‌جۆرێكه كه ده‌توانێت ژیانێكى ته‌ندروست بۆ هه‌موو ته‌مه‌نێك دابین بكات. رووه‌كیبوون ماناى ئه‌وه نییه كه تۆ پارێز ده‌كه‌یت. رووه‌كیبوون ئه‌وه نییه به خۆراك بڵێیت نه‌خێر، به‌پێچه‌وانه‌وه بڵێ به‌ڵێ.\nئایا له هه‌موو شوێنێكدا خۆراكى رووه‌كى ده‌ستده‌كه‌وێت؟\nمه‌رج نییه ئه‌و ده‌رفه‌ته له هه‌موو شوێنێكدا هه‌بێت به‌ڵام خۆ ده‌توانیت له ماڵه‌كه‌تدا شوێنێك تایبه‌ت بكه‌یت بۆ روواندنى سه‌وزه و میوه و ته‌نیا بۆ بابه‌تى زۆر پێویست ناچار ئه‌بیت بچیت بۆ بازاڕ.\nئه‌ى ئه‌گه‌ر هاوژینه‌كه‌م نه‌یویست ببێت به رووه‌كخۆر؟\nمه‌رج نییه ئه‌م مه‌سه‌له‌یه كاربكاته سه‌ر په‌یوه‌ندییه‌كانتان. خواردنێك بدۆزه‌ره‌وه كه هه‌ردووكتان حه‌زتان لێى بێت، یان به‌جیا خواردن بخۆ. چه‌ندین په‌یوه‌ندى سه‌ركه‌وتوو هه‌یه كه دوو هاوژینه‌كه دوو بیروڕاى سیاسى جیاوازیان هه‌یه. هه‌میشه خاڵه هاوبه‌شه‌كان زیاترن.\nئایا رووه‌كیبوون بۆ منداڵ باشه؟\nبه‌ڵێ ده‌كرێت ته‌نیا به خۆراكى رووه‌كى هه‌موو پێداویستییه‌كانى گه‌شه‌كردنى منداڵ دابین بكرێت.\nئه‌ى ئه‌گه‌ر جارێك له جاران خواردنێكى ئاژه‌ڵیم خوارد؟\nزۆر به‌ئاسایى وه‌ریبگره ئێمه مرۆڤین و هه‌ڵه ده‌كه‌ین. وره‌ت نه‌ڕوخێ و دووباره بگه‌ڕێره‌وه سه‌ر به‌رنامه‌كه‌ى خۆت. له‌خۆت بپرسه بۆچى گه‌ڕایته‌وه بۆ گۆشت خواردن هۆكاره‌كه بدۆزه‌ره‌وه و چاره‌سه‌رى بكه.\nئێمه هێشتا نه‌گه‌یشتووینه‌ته سه‌رده‌مى رووه‌كیبوون له‌به‌رئه‌وه به‌رده‌وام كێشه‌مان دێته رێ به‌ڵام ده‌بێت هه‌میشه هه‌وڵ بده‌ین.\nسه‌رچاوه: رۆژنامه‌ى گاردیان\nنووسینى: سیرین كه‌یل


١٣٩٤/١٢/٠١ - ٢٠-٠٢-٢٠١٦ - ١٦:٤٤ تاران١٤٥٢\nقه‌باره‌ی فۆنت: لە کۆتایی ئەم حەوتووییە، پڕۆسەی هەڵبژاردنی خولی پێنجەمی مەجلێسی خوبرەگانی ڕێبەری و خولی دەیەمی مەجلێسی شوڕای ئیسلامی لە ئێران بەڕێوە دەچێت. تاکوو ئێستا هەموو حیزب و لایەنە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران بە دەرکردنی ڕاگەیەندراو، هەڵوێستیان لەمەڕ هەو پڕۆسەی دەربڕیوە کە زۆربەی ئەو ڕێکخراوانە ڕاستەخۆ سیاسەتی بایکۆت و داواکاری نەچوون بۆ سەندووقی دەنگدانیان لە خەڵک کردووە.لە حەوتووی کۆتایی ئەم هەڵبژاردنانەدا، ئاژانسی کوردپا کۆمەڵێک وتووێژی لەگەڵ کەسایەتی سیاسی پێکهێناوە کە تا ڕۆژی هەینی هەموو ڕۆژێک ڕوانگەی گشتیی ئەو کەسانە لەبارەی هەڵبژاردنەکان بڵاودەکرێتەوە.یەکەم وتووێژ لەگەڵ مەجید حەقی، چالاکی سیاسی دانیشتووی فینلاند ــە.کوردپا: لێپرسراوانی سیاسی حکوومەتی ئیسلامیی ئێران لە کاتی هەڵبژاردنەکاندا ئەو قسەیە دووپات دەکەنەوە کە هیچ کەس و لایەنێک لە بایکۆتی هەڵبژاردنەکان قازانجی نەکردووە. ڕای ئێوە لەم بارەیەوە چییە؟مەجید حەقی: هەڵبژاردن لە ئێراندای کۆماری ئیسلامی ئێراندا لە بنەڕەتدا وەک ئەرکێکی ئایینی بۆ دانیشتووانی ئێران لەبەرچاو گیراوە تا بەپێی بنەماکانی حکوومەتی ئیسلامی لە گەڵ دەسەڵاتداری ئیسلام واتە "وەلی فەقیهـ" بەیعەت نوێ بکەنەوە. نوێکردنەوەی بەیعەت بەشێک لە نەریتی حکوومەتی ئیسلامی سەردەمی دەسەڵاتی خەلیفە و ئیمامان بووە و ئەمەش لە یاساکانی کۆماری ئیسلامیدا بەشێوەیەکی ئەمرۆیی پۆشێندراون. هۆی ئەوەی کە کاندیداکان لە لایەن شوڕای نیگەهبانەوە گوڵبژێر دەکرێن و دەبێ پێوانەکانی ڕێبەری ئیسلامی ڕەچاوبکەن کاناڵیزە کردنی ئەو بەیعەتەیە. بایکۆت یان نەچوون بۆ سەر سندووقی دەنگ لە ڕوانگەی کۆماری ئیسلامیەوە خۆلادان لە بەیعەت لەگەڵ ڕێبەری ئیسلامیە و بۆیە بایکۆتکاران لە ڕاستیدا سزا دەدرێن. لە ناسنامەی خەڵکی ئێراندا دوو لاپەڕە هەن کە تایبەت بە هەڵبژاردنەکانن. مەجید حەقی، چالاکی سیاسی هەر هەڵبژاردنێک دەکرێت خشتەیەکی ئەو دوو ڵاپەرەیە مۆر دەکرێت و بە پێی ئەوەکە شارۆمەند لە دەنگدانەکاندا بەشداری نەکردووە سزا دەدرێت و لە بەشێک یان هەموو خزمەتگوزاریەکانی گشتی و مافەکانی شارۆمەندی بێ بەش دەکرێت. لەو ڕووەوە قسەی کاربەدەستانی کۆماری ئیسلامیی ئێران لەمەڕ ئەوەیکە ئەوانەی کە دەنگدانیان بایکۆت کردووە قازانج نەکردووە ڕاستە. بایکۆت کاتێک دەتوانێت کاریگەر بێت کە بتوانێت شوێندانەر بێت لە سەر ڕەفتار و سیاسەتەکانی دەسەڵاتی سیاسی. لە وڵاتێکی دیکتاتۆرلێدراو بایکۆت کردن نەتەنیا ڕەفتاری ڕێژیمەکان ناگۆرێت بەڵکوو دەبێتە هۆی "تاکەکەسی"کردنی پرسی بەشداری نەکردن. لەو ڕووەوە کاتی ئەوە هاتووە پرۆسەی دەنگدان نەک خودی دەنگدانەکە بکرێتە هەلێک بۆ ڕێکخستنی دەنگە نارازییەکان بە شێوازێکی دیکەوە و بایکۆتی ئەکتیڤ جێی بایکۆت "پاسیڤ" بکرێت. مەبەست لە بایکۆتی ئەکتیڤ ئەوە کە ئێمە بتوانین دەنگەکان بەشێوەکەی ڕێبەری بکەین کە سندووقی دەنگدان ببێتە مەیدانی خۆپێشاندانی مەدەنی و دەنگی ناڕەزایەتی و دژایەتی دژی کۆماری ئیسلامی. بەوە دەنگی ناڕەزایەتی خەلک لە ڕێگای سندووقەکانیشەوە بە گوێی کاربەدەستانی ڕێژیم دەگات و نیگەرانیەکانی ئەو ڕێژیمە زیاتر بکات. کوردپا: وڵاتانی ڕۆژئاوایی چ تێگەیشتنێکیان بۆ ڕووداوێکی ناوخۆی ئێران وەکی هەڵبژاردنی ڕەشەمەی ئەوساڵ هەیە؟مەجید حەقی: وڵاتانی ڕۆژئاوایی بە گشتی هەڵبژاردن وەک یەکێک لە پێوانەکانی دێموکراتیک دەبینن و بە بڕوای ئەوان "ئاستی دێموکراسی" شتێکی ڕێژەییە و بۆیە هەڵبژاردن لە ئێراندا بەشتێکی چاک دەزانن. ئەوان ئاگاداری سیستەمی سیاسی ئێران هەن بەڵام لە لای ئەوانەوە گرینگترین شت هاتنە سەرکاری حکوومەتێکە کە بتوانێت پێوەندییەکانی ئابووری و دیپلۆماتیکی ئێران لەگەڵ ئەوان مسۆگەر بکات. لە ڕاپۆرتێکدا کە ڕۆژی ٢٢ی ژانویەوە (٢ ڕێبەندان) لە تەلەڤیزیۆنی CNN ئامریکادا بڵاو کرایەوە، گرینگترین ڕەخنە و نیگەرانی ڕاپۆرتەکە پەسەندنەکرانی "ئیسلاحە تەڵەبەکان" و لایەنگرانی هاشمی رەفسەنجانی بوو. ڕۆژئاواییەکان دەزانن کە مەجلیسی ئێران ناتوانێت بۆخۆی یاسا پەسەند بکات بەڵام دەتوانێت لە سەر سیاسەتی ئابووری حکوومەت شوێندانەر بێت، بۆیە بۆیان گرنگە لایەنگرانی پێوەندی ئابووری ئازاد و مۆدێرات لە پەرلەماندا دەنگ بێننەوە. چونکە لە ئێراندا هیچکام لە نۆرمەکانی دێموکراتیکی خۆکاندیدکردن و دەنگدان و چاوەدێری بەسەر هەلبژاردنی دەنگەکان و ئاکامەکانی ڕەچاو ناکرێت. لە ڕوانگەی میدیاکانی ڕۆژئاوا، هەڵبژاردنی ئەمجارەی "مەجلیسی خوبرەگان" بۆیە گرینگە، چونکە لە هەگەری مردنی ئایەتوڵلا خامەنەیی، لایەنگرانی جیناحە جیاوازەکانی ڕێژێم دەکەونە رکەبەریەکی راستی بۆ بەدەستەوە گرتنی دەسەڵاتی ڕەهای خۆیان لە ڕێگای هەڵبژاردنی ڕێبەری کۆماری ئیسلامیی ئێرانەوە.


ئایا خۆر بە دەورى زەوی دا دەسوڕێ یان زەوی بە دەوری خۆردا دەسوڕێ؟: ماڵپەڕی وەڵامەکان\nهەمەجۆرئایا خۆر بە دەورى زەوی دا دەسوڕێ یان زەوی بە دەوری خۆردا دەسوڕێ؟\nئایا خۆر بە دەورى زەوی دا دەسوڕێ یان زەوی بە دەوری خۆردا دەسوڕێ؟\nئەو کەسەی ئینکاری سوڕانی زەوی بکات هیچ کێشەیەکی نی یە لەڕووی شەرعەوە و تاوان بار نابێت .\nوە بەهەمان شێوە ئەو کەسەی باوەڕ بەسوڕانی زەوی بکات هیچ کێشەیەکی نی یه لەڕووی شەرعەوە و تاوان بار نابێت ، گەر بەو شێوازە لەقورئان تێ گەیشتبوو ، ویاخود لەزانستە سەردەمیەکانەوە فێر دەبیت .\nچونکە بابەتی سوڕ خواردنی زەوی لەبابەتە عەقیدەییەکان ئەژمار ناکرێت کە پێویستە ئیسپات بکرێت یاخود بەپێچەوانە پێویستە نەفی بکرێت .\nبەڵکو ئەم بابەتە - لەئەسڵدا - بابەتێکی زانستی تەجریبی یە ، لەشوێن خۆیدا لێکۆڵینەوەی لەبارەوە دەکرێت ، بەگوێرەی ئەو ئامێرانەی کە دەتگەیەنێت بە دڵنیایی ، یاخود گومان.\nپێویستە سەرەتا ئەوە بزانیت : هەر شتێک دەقی قورئان وسوننەی سەحیحی لەسەر بێت کە یەک مانا بگەیەنێت و ئیحتمالی مانای تری نەبێت ، ئەوا گومانی تێدا نی یە هەر کەسێک ئینکاری بکات کافر دەبێت .\nلەوانە : خودا دروستکاری هەموو شتێکە ، کەون و بونەوەر و ئەوەی تیایدایەتی؛ هەر کەسێک پێی وابێت شتێک لەکەون و بونەوەردا هەیە خودا دروستی نەکردووە : ئەوا کوفرێکی گەورەیە و پێی کافر دەبێت و لەئیسلام دەچێتە دەرەوە .\nبەڵام ئەو شتەی لە قورئان و سوننەتی سەحیح بەتایبەت باسیان نەکردووە ، یاخود نەبوونەتە بەڵگە بۆی ، ئەوا جیاوازه و وەک ئەوەی پێشوو نی یە .\nجا هەر کاتێک بەڵگەکان زۆر ڕوون نەبوون و جێی مشت و مڕ بوون بەگوێرەی ئەو قاعدە و یاسانەی کەلە(علم أصول الفقه)دا ڕوون کراوەتەوە ، ئەوا وەسف کردنی ئەو کەسانەی کە جیاوازن تیایدا بە بیدعە یاخود کوفر کەمتر دەبێتەوە .\nجا یەکێک لەو شتانەی کە (بەتایبەت) دەقێکی سەڕیحی لەسەر نەهاتووە ، بابەتی سوڕ خواردنی زەوییە ؛ بێگومان ئەم بابەتە لەقورئان و فەرموودەی سەحیحدا نە بەسەریح ئیسپات کراوە ، وە نە ڕەتیش کراوەتەوە .\nبەڵێ ڕاسته هەندێ دەق هەن ئیشارەتیان بۆکردووە ، هەروەک عادەتی قورئان و سوننەتی سەحیح وایە ئیشارەت بۆ هەندێ زاهیڕەی زانسی دەکات کە خەڵکی ئەو سەردەمە پێی نەگەیشتوون ، ئیشارەتی بۆ دەکات و ئیسپاتی دەکات بەڵام بەسەڕیحی باسی لێوە ناکات نەبادا عەقڵی کەسانی ئەو سەردەمە پێیان قەبوڵ نەکرێت تووشی دوو دڵی بن بەرانبەر قورئان لەبەر کەم زانستی و ئەو بیئەیەیی تیادا دەژین .\nجا ئەو ئیشارەت و ئاماژە کردنە بۆ گەلانی دوای ئەوانە ، کاتێ کە زانست پێش دەکەوێت و کۆمەڵێ حەقیقەت دەر دەکەون ، لەوکاتەدا زانست لەگەڵ ئەو شتانەدا یەک دەگرێتەوە کە قورئان ئاماژەی بۆ کردووە ، خوای پەروەردگار فەرموویەتی : ( سَنُرِيهِمْ آيَاتِنَا فِي الْآفَاقِ وَفِي أَنْفُسِهِمْ حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ الْحَقُّ أَوَلَمْ يَكْفِ بِرَبِّكَ أَنَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ ) سورة فصلت /53 .\nواتە : ئایەت و بەڵگەکانی خۆمانیان پیشان دەدەین لە کەون و خودی خۆیاندا تاوەکو بۆیان ڕوون ببێتەوە کە خودا حەققە ،ئایا ئەوەندەیان بەس نی یە لەبارەی خوداوە ، کەخودا ئاگاداری هەموو شتێکە .\nوە (الزحيلي) لە " التفسير المنير في العقيدة والشريعة والمنهج " (25/16) "دا ، دەڵێت : واتە : ڕاستی بەڵگە قوورئانیەکانیان بۆ دەسەلمێنین ، ونیشانەکانی ئەوەی کەلەلایەن خوداوەیە ، لەپانتایی ئەرز و ئاسماندا ، کە خۆر و مانگ و ئەستێرەکانی لەخۆ گرتووە ، وهاتنی شەو و ڕۆژ بەدوای یەکدا ، وەڕوداوە ترسێنەرەکانی گەردوون وەک بای زۆر بەهێز و بورکان و دەنگی هەورەکان ، وەگەورەی و بەهێزی شاخ و ڕوبارەکان ، وجوانی و ڕەونەقی گوڵ ودارەکان ، وەئەو سەر کوتن و فتوحاتانەی لەسەر دەستی موسوڵمانان ڕووی داوە لەمەکە و جەزیرەی عەرەبی دا .\nبێگومان ئەوانەی ئاماژەی پێکرا بابەتی غەیبی و موعجیزەیە .\nوە هەرەوها ڕاستی و دروستیەتی قورئان لەوەشدا دەر دەکەوێت کەلەلایەن خوداوەیە :\nلەدروست کردنی مرۆڤەکاندا ، وئەو ڕێک و پێکی و جوانیەیی کە پێی نەخشێندراوە خوای پەروەردگار فەرموویەتی : ( وَفِي أَنْفُسِكُمْ أَفَلا تُبْصِرُونَ ) ، واتە : لەنەفسی خۆتاندا بەڵگەی ڕاستییەتی خودا هەیە ، ئەوە ئێوە بۆ تەماشا ناکەن ؟!.\nوەئەو گۆڕانکاریانەی ڕووی دا و بەسەر ئەهلی مەکەدا هات بەشێوەیەک کەسانی بەتوانا و دەسەڵات دار ، گۆڕان بۆ کەسانێکی بێ هێز و بچووک .\nهەموو ئەم ڕووداو پێش هاتانە بۆ ئەوە بوو بزانن و بەجوانی بۆیان ڕوون ببێتەوە :\nکە قورئان حەققە ، وئەوەش دایبەزاندووە حەققه ، وەئەوەش بۆی هاتووە حەقە و هیچ گومانێکیان تێدا نی یە .\nجا گەر هەر تەماشا نەکەن و تێنەفکرن ، ئەوا ئەوندەیان بەسه کە خودا شایەتی ئەوەی داوە قورئان حەققە ، خوای پەروەردگار فەرموویەتی : ( أَوَلَمْ يَكْفِ بِرَبِّكَ أَنَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ ) .\nواتە :ئایا ئەوەندەیان بەس نی یە لەبارەی خوداوە ، کەخودا ئاگاداری هەموو شتێکە .\nواتە : خودا بەسه بۆئەوەی شاهید بێت بەسەر کار و گوفتارەکانی بەندەکانیەوە ، لەبێباوەڕان و غەیری ئەوانیش ، وەهەروەها خودا بەسە کەشایەتی ئەوە بدات قورئان لەلایەن ئەوەوە نێردراوەتە خوارەوە .\nوەپرسیار کراوە لە ( الشيخ الألباني رحمه الله) : چ دەڵێن لەبارەی سوڕخواردنی زەویەوە ؟\nدەفەرموێ : ئێمە گومانمان نی یە لەوەی بابەتی سوڕ خواردنی زەوی حەیقەتێکی زانستیە و پێویست بە موناقەشە ناکات .\nئەمە لەکاتێکدایه ئێمە باوەڕمان وایە کە ئەم بابەتانە ئەرک و وەزیفەی شەرع نی یە ڕونیان بکاتەوە بەگشتی ، وقورئان بەتایبەتی بەشێوەیەک بێت باس لەعلمی فەلەک بکات .\nجا وردەکانی زانستی کەون و فەلەک دەکەوێتە ژێر ئەو فەرموودەیەوە کە ئیمامی مسلم لە صەحيحەکەیدا لە ( أنس بن مالك رضي الله عنه) گێڕاویەتیەوە و لەبەسەر هاتی نێر و مێ کردن بەدار خورما ، جا کاتێ پێغەمبەر ﷺ فەرمانی بەهاوەڵان کرد لێی گەڕێن ، ئەوەبوو دواتر دارەکانیان وەک پێویست بەری نەگرد ...، پاشان پێیانی فەرموو : ( إنما هو ظن ظننته فإذا أمرتكم بشيء من أمر دينكم فأتوا منه ما استطعتم وما أمرتكم من شيء من أمور دنياكم فأنتم أعلم بأمور دنياكم ) .\nواتە : ئەوە گومانێک بوو من بردم ، جا هەرکاتێک فەرمانم لەبارەی دینەوە پێتان کرد ئەوا بەگوێرەی توانا جێ بەجێی بکەن ، وهەر فەرمانێکم لەبارەی دونیاوە پێتان کرد ئەوا ئێوە زاناترن پێی و خۆتان شارەزا ترن چ دەکەن و چ ناکەن .\nئەم جۆرە بابەتانە مەرج نی یە و واجب نی یە پێغەمبەر ﷺ لەبارەیانەوە بدوێت ، خۆ ئەگەر لەو بارەیەوە دووا ، ویاخود خوای پەروەردگار لەقورئاندا ئاماژەی پێ کرد ؛ ئەوا بەهۆی گرنگی شتەکەوەیە ، یاخود نیشانەیەکە ، یاخود موعجیزەیە ...هتد .\nهەر بۆیە دەتوانین بڵێین :\nنە لەقورئان ونەلەسوننەتدا نەهاتووە ئەو حەیقەتە زانستی یە ڕەت بکاتەوە کە ئەمڕۆ باوە کە گوایە زەوی دەسوڕێ ، ویاخود زەوی خڕە ، وە لەم کەونە بەرفراوانەدا سوڕ دەخوات بەقودرەت و هێزی خودا دێ و دەچێت .\nبەڵکو دەگونجێ بۆ کەسی موسوڵمان ئەو شتانە ببینێتەوە کە هەستی پێ دەکات ، گەر نەڵێین دەق هەیە لەسەر ئەوەی زەوی ، لەو ڕوەیە کە وەک خۆر و مانگ وایە ، وئەمانەی تر وەک : خۆر و زەوی و مانگ....هتد ، هەمووی لەبۆشایدان ، هەروەک خوای پەروەردگار فەرموویەتی : ( وكل في فلك يسبحون ) .\nواتە : هەموویان لەئاسمان و جێگەی خۆیاندا دێن و دەچن .\nبەتایبەت گەر بیرمان لەوە کردەوە کەخوای گەوره بەکۆ هێناونی بەلەفزی ( وكل ) ؛ کەبەمانای هەر سێ کەوکەبەکە دێت ، بە(زەوی) دەستی پێ کردووە و فەرموویەتی : ( وآية لهم الأرض الميتة أحييناها وأخرجنا منها حبا فمنه يأكلون ) سورة یس 33.\nواتە : وە یەكێك لە بەڵگەكانی دەسەڵاتی خوای پەروەردگار بۆ ئەو هاوەڵبڕیاردەرانە لەسەر زیندووكردنەوە و هاتنەدەرەوەیان لە گۆڕەكانیانەوە : ئەم زەویە مردووەیە كە ڕووەكی لەسەر نیە ، زیندوومان كردووەتەوە بە باران ، و هەموو جۆرە ڕووەكێكمان لێڕواندووە كە مرۆڤ و گیانلەبەران دەیخۆن ، وە ئەوەش كە زەوی زیندووكردوەتەوە بە ڕواندنی ڕووەك تێیدا ، مردوەكانیش زیندو دەكاتەوە پاش مردن .\nپاشان دەفەرمووێت : ( وَالشَّمْسُ تَجْرِي لِمُسْتَقَرٍّ لَهَا ذَلِكَ تَقْدِيرُ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ * وَالْقَمَرَ قَدَّرْنَاهُ مَنَازِلَ حَتَّى عَادَ كَالْعُرْجُونِ الْقَدِيمِ * لَا الشَّمْسُ يَنْبَغِي لَهَا أَنْ تُدْرِكَ الْقَمَرَ وَلَا اللَّيْلُ سَابِقُ النَّهَارِ وَكُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُونَ ) سورة يس / 33- 40 .\nوە بەڵگەیەكی تر بۆ ئەوان خۆرە كە بەردەوام دەبزوێت تا دەگاتە ئەو شوێنەی تێیدا دەسرەوێت ، كە خوا بۆی دیاریكردووە كە تێیناپەڕێنێت و لەوەش كورتتر ناڕوات ، ئەوە كار و كرداری خوا باڵادەستە كە هیچ نابێتە ڕێگری ، كە زانایە وهیچ شتێك لەزانستی شاراوە و پەنهان نییە * وە دروستكردنی مانگ لە خۆیدا بەڵگەیە ، شوێنی هەڵهاتنمان بۆ دیاریكردووە هەموو شەوێك ، مانگ بە هیلالێكی بچووك دەردەكەوێت تاكو كامڵ دەبێت دەبێتە مانگی چواردە ، و پاشان جارێكی تر دەگەڕێتەوە حاڵی پێشووتری و بچوك دەبێتەوە وەك لقی دارە خورما چەماوە لەناسكی و چەمانەوە وزەردی ، لەبەر كۆنی و وشكبوونەوەی * هەریەكە لە خۆر و مانگ و شەو و ڕۆژ كاتێكی دیاریكراویان هەیە كە خوا بۆی دیاریكردوون و تێیناپەڕێنن ، و ناشێت بۆ خۆر بگاتە مانگ و ڕووناكیەكەی بسڕێتەوە ، یان ڕێڕەوەكەی بگۆڕێت ، وە ناشێت شەو پێش ڕۆژ بكەوێت ، پێش ئەوەی كاتەكەی تەواوبێت تاریكی بەسەردا بهێنێت ، وە هەریەكە لە خۆر و مانگ و ئەسێرەكان لە خولگەی تایبەتی خۆیاندا دەخولێنەوە\nجا لەفزی (كل) ئایەتی یەکەم دەگرێتەوە ؛ کە بریتی یە لە ئەرز ، پاشان خۆر ، پاشان مانگ ، پاشان فەرموویەتی : ( وكل في فلك يسبحون ) ، ئەمە زاهری شێواز و سیاقی ئەو ئایەتانەیە .\nئەمە بۆچوونی منە ؛ جا گەر سەحیح و تەواو بێت ، ئەوا زۆر باشە .\nوەئەگەر هەڵەبوو ، ئەوە کەمترین شت کەبوترێت ئەوەیە : نەلەقورئان و نەلە سوننەتدا بەڵگەیەکمان نی یە ئەو ڕاستی یە زانستی یە ڕەت بکاتەوە .\n"سلسلة الهدى والنور" للشيخ الألباني - الإصدار 4 (497/ 10) .\nبەهەر حاڵ ، ئەو کەسەی ئینکاری سوڕانی زەوی بکات هیچ کێشەیەکی نی یە لەڕووی شەرعەوە و تاوان بار نابێت ، گەر ئیشارەتی ئەو ئایەتەی پێشووی بۆ ڕوون نەبووەوە .\nبەڵکو ئەم بابەتە - لەئەسڵدا - بابەتێکی زانستی تەجریبی یە ، لەشوێن خۆیدا لێکۆڵینەوەی لەبارەوە دەکرێت ، بەگوێرەی ئەو ئامێرانەی کە دەتگەیەنێت بە دڵنیایی ، یاخود گومان . . وقد جعل الله لكل شيء قدرا .\nلەم ئایەتە پیرۆزانەدا : (إِذَا طَلَعَتْ تَزَاوَرُ) واته : کاتێ کەخۆر دەردەکەوێت و لار دەبێتەوە بەرەو ئاوا بوو . (وَإِذَا غَرَبَتْ تَقْرِضُهُم) واتە : وکاتێک کەخۆر ئاوا دەبێت و بەجێیان دێڵێت .\nبەڵگەیە لەسەر ئەوەی کە دەسوڕێت (خۆرە) ، وە بەهۆی سوڕانی ئەوەوە خۆر دەکەوێت و ڕۆژ ئاوا دەبێت .\nبەپێچەوانەی ئەوەی ئەمڕۆ خەڵک باسی لێوە دەکات ، کەگوایە ئەوەی دەسوڕێت (زەوییە) ، و خۆر جێگیرە .\nجا ئێمە شتێکمان پێیە لەکتابەکەی خودا ، پێویستە لەسەرمان بەو شێوەیە لێکدانەوەی بۆ بکەین کە زاهیرەکەی دەیخوازێت ، و لا نەدەین لەو زاهیڕە مەگەر بەبەڵگەیەکی ڕوون نەبێت .\nجا هەر کاتێک بەبەڵگەیەکی قەتعی بۆمان ڕوون بووەوە :\nگۆڕانکاری شەو و ڕۆژ بەهۆی سوڕانی زەوییەوەیە ، ئەوا لەو کاتەدا پێویستە لەسەرمان تەئویل و لێکدانەوەی تر بۆ ئەو ئایەتانە بکەین بۆ مانایەک کە موتابیق و گونجاو بێت لەگەڵ واقیعدا .\nبەڵام پێش ئەوەی بەبەڵگەیەکی قەتعی بۆمان ڕوون ببێتەوە ، کە خۆر جێگیرە ، و زەوی دەسوڕێت ، وبەسوڕ خواردنی زەوی شەو و ڕۆژ دروست دەبێت ؛ چونکە خودا ئەو کارانەی داوەتە پاڵ خۆی ، وپێغەمبەر ﷺ كاتێ خۆر ئاوا بوو بە ئەبو زەڕی فەرموو: ئایا دەزانی بکوێ دەچێت ؟\nجا لێرەدا چوون و ڕێ کردنەکەی دایە پاڵ خۆر .\nوەئێمە دەزانین و دڵنیاین کە خودا زاناترە بە دروست کراوەکانی ، وهیچ گومانێک لەو بارەیەوە قەبووڵ ناکەین ، بەڵام گەر دڵنیا بوینایە لەوەی کە خۆر جێگیرە لەجێگای خۆیدا و زەوی بەدەوریدا دەسوڕێ ، وهەر بەوەش شەو و ڕۆژ دروست دەبێت ، ئا لەو کاتەدا تەئولی ئەو ئایەتانە واجبە ، بۆ ئەوەی قورئان پێچەوانەی بەڵگەیەکی ڕوون و ئاشکرا نەبێت . "تفسير سورة الكهف" (32-33) .\nجا بە کورتى : بابەتی زەوەی دەسوڕێ یاخود ناسوڕێ ، نابێتە هۆی ناجێگیری باوەڕت و هەروەها جێگیر بوونی ، ئاگاداری فێڵەکان و وەسوەسەکانی شەیتان بە .\nبەڵکو ئەوەی واجبە ئەو بابەتە بەقەد حەجمی خۆی گرنگی پێ بدرێت ؛ بۆیە هەر کاتێک ئەوە سابت بوو کەزەوی دەسوڕێت ، ئەوا دەگونجێ دەقە شەرعیەکان تەئویل و لێکدانەوەی تری بۆ بکرێت ، چونکە لەشەرعدا بەسەڕیحی ئەم بابەتە ڕوون نەکراوەتەوە ، وەقورئانیش بەو هۆیەوە دانەبەزیوە .\nئایا کاتژمێر لەدەستی ڕاستکردن سوننەتە ؟ گوێ لە گۆرانى بوون لە ناو پاص و تەکسی بە بێ حەزی خۆت حوکمى ئەو مامۆستا و بەڕێوەبەرانە چیە کە ڕێگرن لە نوێژکردنى خوێنكاران لە قوتابخانە؟ حوكمی كردارە خۆكوژی یەكان چی یە؟ چۆن موسڵمان پەیوەست بێت بەدینەكەیەوە لە وڵاتی كوفردا؟\nسەردان: ٢,٨٨١ بەش: هەمەجۆر\nپرسیاری دواترئایا کاتێک ئافرەت دەکەوێتە سوڕی مانگانەوە دروستە خۆی بشوات چونکە ناتوانێ خۆی ڕابگرێت بەچڵکنی لەو ماوەیەدا ؟پرسیاری پێشترئافرەتى دوو گیان کە نەتوانێ کڕنوش و سەژدە بەرێت چۆن نوێژ بکات؟


زیان و مەترسی و حوکمى زینا کردن چیە؟ وە ئەو کەسانەى کە زینا دەکەن چ سزایەکیان بۆ دانراوە لە قیامەت؟: ماڵپەڕی وەڵامەکان\nگەنجان و لاوانشوێنکەوتنى ئارەزووەکانزیان و مەترسی و حوکمى زینا کردن چیە؟ وە ئەو کەسانەى کە زینا دەکەن چ سزایەکیان بۆ دانراوە لە قیامەت؟\nزیان و مەترسی و حوکمى زینا کردن چیە؟ وە ئەو کەسانەى کە زینا دەکەن چ سزایەکیان بۆ دانراوە لە قیامەت؟\nبەڕاستى خواى گەورە و پێغەمبەرەكەى ﷺ داوێن پیسى یان حەرام كردووەوخراپى و پیسى یان ڕوون كردۆتەوە،وەبەندەكانیشیان ئاگادار كردۆتەوە لەكەوتنە ناوداوێن پیسیەوە،وەلەبەر بۆ گەنیەكەى بەڕاستى خواى گەورە كەوتنە ناو داوێن پیسى و ئەنجامدانى بەتەنها حەرام نەكردووە بەڵكو ڕێگریشى كردووە لەنزیك كەوتنەوە لێى.\nهەروەك ئەفەرمێ: [ وَلاَ تَقْرَبُواْ الزِّنَى إِنَّهُ كَانَ فَاحِشَةً وَسَاء سَبِيلاً] الاسراء: 32واتە: لە داوێن پیسى (زینا نزیك مەبنەوە) بەڕاستى كارێكى خراپ و ئاكامێكى ناپەسەندى هەیە.\nوەداوێن پیسى دائەنرێ بەیەكێك لەتاوانە گەورەكان لەدواى هاوەڵ بڕیاردان و كوشتنى ناحەق.\nوەپیسەو خراپەیەكى لەناوبەر و ستەمێكى ناڕەواوو لەناوبەرە.\nئەو كەسانەى خاوەنى دەروونى ساغن لێ ڕائەكەن.\nیەكێك لەخواناسان ئەفەرمێ:\nبەڕاستى زینا خراپە بۆ پیاوو ژنى داوێن پیس و زیناكار،جا سەبارەت بەئافرەتەكە ئەوا بەم كارە ژیانى تێك ئەدات و شەرەفى خۆى وكەس و كارى ئەدۆڕێنێ و خراپیشە بۆ ناوبانگ و سومعەتى خۆى وخێزانى، وەسەرجێ ى پیاوەكەى خراپ ئەكات ئەگەر پیاوى هەبێت،وەڕەنگە مناڵیشى بۆ بێنى لەپیاوێكى زیناكارى ترو خیانەتى لێ بكات و ئەویش بەدرێژایى تەمەنى نەفەقەى ئەكێشێ ومیراتیشى بۆجێ ئەهێڵێ دواى مردن.\nوەبەناو ئەو پیاوەوە بانگ ئەكرێت و مناڵى ئەویش نین.\nوەجگە لەخراپەى تر كەتووشى ئەوە ئافرەتە ئەبێ بەهۆى تووش بوون بەم تاوانەوە،وەئەگەر ئافرەتەكەش پیاوى نەبێ و زیناى كردبێ ئەوە زیاد لەمانە خەڵكانێك لەمانە لەخۆى دوور ئەخاتەوە كەڕەنگە بەتەما بن بەشێوازى شەرعى بێنە داواى.\nجائافرەتە كە دواى زیناكە ژیانێكى زۆر سەرشۆڕانە و زەلیلانە ئەباتە سەر،هیچ پیاوێكى پاك داوێن نابێ بیپارێزێ وەهیچ خێزانێكیش نابێ بیپارێزێ جا واى لێ دێ كە لە ناو كەس و كارى ڕق لێ بووەو سەرەڕاى ئەمەش زیان بەشەرەفى خوشكەكانیشى ئەگەیەنێ لەوەى كەس ناچێتە داواى ئەوانیش چونكە خوشكى ئەون داواكاریان نابێ بەهۆى تاوانەى ئەوەوە.\nوەسەبارەت بەپیاوە زیناكارەكەش ئەوە وەكو گورگى سەر لێشێواوى لێ دێ لەپەیوەستى بەئافرەتەوە وە ڕەنگە ببێتە هۆیەك بۆ تاقیكردنەوەو تووش بوونى یەكێك لەمەحرەمەكانى بەهەمان تاوانەوە وە سزایەك لەلایەن خواى گەورەوە.\nجانامووسى هەتك ئەكرێ هەروەك چون ئەو نامووسى خەڵكى هەتك كرد وكارەكەش ئاشكرا ئەبێ و لەچاوى خەڵك سووك ئەبێ.\n1_لەناوچوونى وەچەكان و ستەم كردن لەنەوەكان،چونكە ئەو پیاوو ژنە زیناكارە ئەگەر بیان زانیایە كەبەهۆى ئەو زیناوە چى بەدوایدا دێت و چى لێ دەكەوێتەوە لەتاوان و خراپە و تووڕە یى خوا.زۆر ئاسان بوو بەلایانەوە كەهەر بوونیان نەبێ و ئەو تاوانەیان نەكردایە.\n2_زینا ئەبێتە هۆى تێكەڵ بوونى وەچەكان و تێك چوونى ڕەوشت.وەسەرئەكێشێ بۆ لەناوچوونى ئوممەت و بانگەشە ئەكات بۆ خراپەكارى و لەت بوون،ئەبێتە هۆى بڵاوبوونەوەى چەندەها نەخۆشى كەچارەى نەبێت كەلەوەو پێش نەبووە. هەروەك پێغەمبە ﷺ ئەفەرمێ:\n[لم تظهر الفاحشة فى قوم قط حتى يعلنوا بها الا فشا فيهم الطاعون والأوجاع التى لم تكن من أسلافهم الذين مضوا] رواه ابن ماجه(4019).\nواتە:لەهیچ گەلێكدا زینا دەرنەكەوتووە و ئاشكرایان كردبێ ئیللا تاعوون و دەردى كوشندەیان تیا بڵاو بووەتەوە كەلەوەو پێشى ئەوان نەخۆشى واهەر نەبووە.\nجابەڕاستى پێغەمبەرى خواﷺ ڕاستى فەرمووە. بەڕاستى لەم سەردەمەدا بەهۆى زۆرى زینا نەخۆشى گەلێكى زۆرى كوشندە بڵاو بووەتەوە،وەك سزایەك لەلایەن خواى گەورە بۆ ئەنجام دەرانى ئەم كردەوەیە.\n3_زینا دڵكوێر ئەكاتەوەو ڕووناكیەكەى ئەكوژێنێتەوە،وەچاڵ بۆ نەفسى هەڵ ئەكەنێ و لەناوى ئەدات ، وەسەربەرزى بۆ مرۆڤ نایەڵێ لەلاى خواو لەلاى خەڵكیش، وەبەرەكەتى تەمەن كەم ئەكاتەوە ،وەگەورە ڕاگرتنى خواو ترسان لێى لەناو دڵدا لاواز ئەكات.\nبەڵگەكانى حەرامێتى زینا\nخواى گەورە ئەفەرمێ: [ وَلاَ تَقْرَبُواْ الزِّنَى إِنَّهُ كَانَ فَاحِشَةً وَسَاء سَبِيلاً] الأسراء32\nواتە:وەلەزیناكردن نزیك مەبنەوە،بەڕاستى زۆر خراپەو ئاكامێكى ناپەسەندى هەیە.\nخواى گەورە ئەفەرمێ: [ وَالَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُونَ وَمَن يَفْعَلْ ذَلِكَ يَلْقَ أَثَامًا(68)يُضَاعَفْ لَهُ الْعَذَابُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَيَخْلُدْ فِيهِ مُهَانًا(69)] الفرقان.واتە:وەئەوانەى كەلەگەڵ خوا كەسێكى تر بانگ ناكەن وەئەو نەفسەى خوا كوشتنى ئەوى حەرام كردووە بەهەق نەبێ نایكوژن وەزیناناكەن،وەهەركەس وابكا تووشى سزاكەى دەبێ،سزاى كەسێكى وا لەڕۆژى قیامەتدا دووقات ئەبێ و تاهەتایە بەسەر شۆڕى و پەستى لەوێدا ئەمێنێتەوە.\nپێغەمبەر ﷺ ئەفەرمێ: [لايزنى الزاني حين يزني وهو مؤمن] متفق علیه.واتە:زیناكار لەكاتى زیناكردندا باوەڕدار نی یە.\nپێغەمبەرﷺ ئەفەرمێ: [لايحل دم أمرىء مسلم يشهد أن لااله الا الله وأنى رسول الله، الا بأحدى ثلاث وذكر منها الثيب الزان] متفق علیه.واتە:دروست نیە خوێنى هیچ موسوڵمانێك بڕێژرێ كەشایەتى بدات جگە لەخوا كەس شایەنى پەرستن نیە ومن پێغەمبەرو نێرراوى خوام مەگەر یەكێ لەم سێ شتەى كردبێ:لەوانە كەباسى كرد:پیاوێك كەژنى خواستبێ یان ژنێك كەمێردى كردبێ و زینا بكات.\nسزاكانى داوێن پیسى\nسزاى داوێن پیسى تەنها بۆ كەسى داوێن پیس نی یە. بەڵكو هەر كۆمەڵگەیەك داوێن پیسى تێدا دەركەوت ئەوە تووڕەیی و سزاى خوا بۆ سەر ئەو كۆمەڵگەیە دائەبەزێت ومردنیان تێدا زۆر دەبێت.\nوەكو ابن عباس بۆمان ئەگێڕێتەوە لەپێغەمبەرەوە ﷺ [اذا ظهر الزنا والربا فى قوم فقدأحلوا بأنفسهم عذاب الله] رواه الحاكم وقال صحيح الأسناد.واتە: هەركاتێ داوێن پیسى و سووخۆرى لەناو هەرگەلێكدا بڵاو بویەوە و ئاشكرابوو ئەەو خۆیان شایەنى سزاى خوا كردووە (واتە:سزایان بۆ دائەبەزێ).\nبۆیە پێویستە لەسەر موسوڵمانان بكەونە بەربەرەكانێ و دژایەتى كردنى داوێن پیسى و هۆكارەكانى وەكو"ڕووتى و تێكەڵاوبوونى كوڕان و كچان و گۆرانى و گۆڤارە بەدڕەوشتەكان و زنجیرە دراماكان كەبانگەشە بۆ بەدڕەوشتى و داوێن پیسى دەكەن".\nئەمەیان جێ بەجێ كردنى ئەو جۆرە سزایەیە كەخواى گەورە لەئایینە پیرۆزەكەیدا دیارى كردووە كەئەویش بەم شێوەی لاى خوارەوەیە:\nأ_ئەگەر كەسى داوێن پیس لەنێرو مێ ((پیاووژن بوون)).ئەوە پێویستە بكوژرێن بەڕێگەى "ڕەجم" "واتە: بەرد باران كردن تاوەكو مردن" تاوەكو ئەو ئازارە هەموو لەشیان بگرێتەوە وەكو چۆن هەموو لەشیان ئەو خۆشیەی چەشتووە.\nب_ئەگەر كەسى داوێن پیس لەنێرو مێ "كوڕو كچ"بوون.ئەوە پێویستە سەد شەلاقیان لێ بدرێ بەتوند ترین شێوە وەكو سزایەك بۆ كردەوەكەیان.لەگەڵ ئاشكراكردنیان لەنێو خەڵكدا،وەئەگەر هاتوو كەسى داوێن پیس لەم سزایانەش ڕزگارى بوولەدونیا خۆ ئەوە پاشەڕۆژ چاوەڕێیەتى كەسزاكەى سەخت ترە.\nپێغەمبەرﷺ ئەفەرمێ: [ أتاني الليلة آتيان وأنهماابتعثاني وانهما قالا لي:انطلق..فانطلقنا الى ثقب مثل التنور أعلاه ضيق وأسفله واسع يتوقد نار،فاذا اقترب ارتفعوا حتى كاد أن يخرجو فاذا خمدت رجعوا فيها، وفيها رجال ونساء عراة فقلت من هؤلاء؟قالا لي:هؤلاء هم الزناة والزواني] رواه البخاري.ئەو شەوەى كەشەو ڕەوییم پێكرا "ئیسراو میعراج"بردمیانە نزیك كونێك هاوشێوەى تەنوور بوو بەڵام پڕ لەئاگر لەسەرەوە تەسك و لەخوارەوەش بەرفراوان خەڵكى تێدا دەسووتا بەڕووتى لەكوڕان و كچان منیش ووتم:ئەمانە كێن؟ووتیان ئەو كوڕو كچانەن كەلەدونیا خەریكى داوێ پیسى بوون.\nخواى گەورەئەفەرمێ: [ وَالَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُونَ وَمَن يَفْعَلْ ذَلِكَ يَلْقَ أَثَامًا(68)يُضَاعَفْ لَهُ الْعَذَابُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَيَخْلُدْ فِيهِ مُهَانًا(69)] الفرقان.\nجازیناكار و داوێن پیس بەشدارى هاوەڵ پەیداكەرو پیاو كوژئەكات لەو سزایەدا."پەنا بەخوا"جائایا ئەمە شایەنى عاقڵە دواى ئەمە كەخۆى تووشى ئەم سزایە بكات لەپێناو ئارەزوویەكى كاتى تێ پەڕبوو كەخۆشیەكەى بەخێرا ئەڕوات بەڵام سزاكەى بەدرێژایى تەمەن ئەمێنێتەوە!\nحوکمى یارى کۆنکان چیە ئەگەر لەسەر پارە نەبێت؟ حوكمی گۆڕینی دەم و چاو و ڕووخساری مرۆڤەكان بە بەرنامەی سناپ چات چیە؟ ئایا سەیركردنى فلیمى سێكسی تا چ ڕادەیەك لەزیناوە نزیكە؟ تاوان کردن لە کاتى تەنهایی و بە نهێنی کەسێک كارێكى نێربازى کردووە پاشان تەوبە دەكات و دەیەوێت ژن بهێنێت چى بكات بۆ ئەوەى ئارەزووى لە ژن بێت؟\nسەردان: ١٣,٥٢٤ بەش: شوێنکەوتنى ئارەزووەکان\nپرسیاری دواترئامۆژگاریتان چیە بۆ ئەو گەنجانەى کە نوێژ ناکەن؟ وە ئاکامى نوێژنەکردن چیە؟پرسیاری پێشترئایا نوێژى جەماعەت واجبە یان سوننەتە؟ بەبەڵگەوە بۆمان ڕوونبکەنەوە


مامۆستا محەمەد رەبیعی کوڕی مەلا عەبدولحەکیم لە ساڵی 1311 هەتاویدا لە ئاوایی دەرەئەسپ سەر بە ناوچەی دیواندەرە لە دایک بوو.\nلە پێنج ساڵیدا لە لای دایکی قورئانی خوێندنی دەست پێ کرد، دوای فەوتی دایکی لە لای باوک و مامۆی واتە مەلا محەمەد رەبیعی درێژەی بە خوێندن دا و فێری سەرف و نەحو بوو. دواتریش لە لای مامۆستایانی ئایینی ئێران و عێراقدا فێری زانستی ئایینی بوو.\nلە تەمەنی 12 ساڵیدا حەزی لە نووسین دەکرد و هەر بۆیە بەسەرهات و رووداوەکانی رۆژی لە شێوەی چێرۆک لە چوارچێوەی نەزم و پەخشاندا دەهۆنیەوە. دواتر رێزمانی عەرەبی خوێند و قورئانی خەتم کرد. هەر لەو تەمەنە لاوییەتیەدا بوو کە رەساڵەی ئیساعوجی لە زانست و مەنتقدا خوێند و وەریگێڕایە سەر فارسیش.\nساڵی 1345 لە نوێنەریی ئێرانەوە لە پێشبڕکێی قورئان خوێندن لە پاکستان بەشداری کرد و لە نێوان 22 دەنگ خۆشی قورئان خوێن جیهاندا هاوبەش لەگەڵ مامۆستا عەبدولباست پلەی دووهەم بە دەست دێنێ.\nدوای گەڕانەوە لەو پێشبڕکێیە بۆ ئێران و لەبەری توانایی و وێژەرییەکی زۆر بەرز لە زمانی کوردییدا، رۆیشتە تاران و لە رادیۆدا بەرنامەیەکی ئایینی بە زمانی کوردی بەڕیوە دەبرد، بێجگە لەمەش لە قوتابخانەی ئەردەبیلیەکان و مزگەوتی عمادالدولەدا دەستی بە وانەوتنەوەی قورئان کرد.\nپێش شۆرشی گەلانی ئێران دژ بە حکومەتی پاشایەتی ئێران مامۆستا رەبیعی چەندین مرۆڤی ئایینی وەک کاک ئەحمەد موفتی زادە، دوکتور مریدی و دوکتور بەقا سیدالشوهیدایی لە نێو خەڵکی کوردی ناوچەکانی کرماشان و پارێزگای کوردستاندا بیروڕای ئیسلامیان بڵاو دەرکردەوە و لەگەڵ خەڵکی ئەو شارانە لە خۆپیشاندانەکاندا بەشدار دەبوو. لە مەنبەری مزگەوت و شوێنە گشتییەکاندا نوتقی دەکرد و دروشمی کوردانەی دەوتەوە.\nمامۆستا رەبیعی لە تەنیشت وێژەرییەوە لە رادیۆ کوردی کرماشاندا، خەتیب و ئیمام جەماعەتی مزگەوتی شافیعی لە شاری کرماشان بوو. لەبەر ئەوە بە زمانی کوردی و کوردانە قسەی بۆ خەڵک دەکرد و زۆر خەڵک لێی تێ دەگەیشتن خەڵکێکی یەکجار زۆر رۆژانی هەینی و بەتایبەتی ئەو کاتانەی ئەو وتاری دەخوێندەوە روویان لەوێ دەکرد.\nلەبەر ئەوە مامۆستا رەبیعی لە دەورانی کۆماری کوردستان لە مەهاباددا ببووە ئەندامی کۆمەڵەی ژێکاف، زۆر کوردانە و بۆ کورد تێدەکۆشا. بێجگە لە کردەوەی نەترسانەی پێنووسێکی تیژیشی هەبوو. هەڵبەستی بە کوردی، فارسی و عەرەبی هۆنیوەتەوە و چەندین کتێب و رۆمانی لە دوای خۆی بە جێ هێشتووە کە بە کورتی دەتوانین ناوی چەند دانەیان بەرین.\nباقیات و ساڵحات 6 بەرگ\nرۆمانێک بە ناوی عالیجناب گوریل\nمالیکیەت لە ئیسلامدا\nخۆشەویستی کۆتایی پێ نەهاتوو\nهەروەها سەد کاسێتی\nهه‌روه‌ها له سەرەتای دامەزرانی گۆڤاری سروەوە مامۆستا رەبیعی لە نووسەران و دەستەی نووسەرانی ئەو گۆڤارە بووە و بە وتار و زانیاری خۆی ئەو گۆڤارەی دەوڵەمەند دەکرد.\nهۆنراەکانی مامۆستا رەبیعی لە پێوەیندی لەگەڵ خواناسیدا، مەدح و ستایش، خۆشەویستی، عیرفان و بێجگە لە خواناسیش هەڵبەستی سیاسی و بە کوردی، فارسی و عەرەبی هۆنیوەتەوە. دیوانی هەڵبەستەکانی بە ناوی چوار وەرز و یەکێکیش بە ناوی اردیبهشت کۆکراونەتەوە کە هێشتا لە چاپ نەدراون. کۆی هەڵبەستەکانی چوار وەرز خۆی لە 4000 بەیت دەدا.\nرەبیعی لەبەر بۆچوونی سیاسی و بوێرانە و نەترسانەی لە ته‌مه‌نی 63 ساڵی دا لە ساڵی 1375 دا كوژرا. دوای ماوەیەک بێ سەروشوێن بوون ته‌رمه‌كه‌یان لە نزیک ماڵ خۆیان لە فەرهەنگیان فازی 2 دۆزیەوە.\nخەڵکی کرماشان و شارەکانی دەوروبەری ئەو پارێزگارییە بە بۆنەی مردنیەوە خۆپیشاندانیان رێخست و لە ئاکامدا 13 کەسیش لە شاری جوانڕۆ کوژران بەڵام لە کۆتاییدا بێ دەنگی لەو کوشتنەش کرا.


قالۆرەی یەكێتی و كۆنگرە – Standard Kurd\nلەلایەن ستاندار Posted on ئاب 30, 2019 502 جار بینراوە 0 سەرنج\nئازایەتی نەدانو نەبوونی بڕیار بۆ كۆنگرەی یەكێتی دەگەڕێتەوە بۆ دووهۆ :\nیەكەم : دەست بەردار نەبوونی بە تەمەنەكان لە مەكتەب سیاسی و جێنەهێشتنی .\nدووەم : ترسی پەرت بوون و نەبوونی متمانەی پاراستنی بەرژەوەندی دەستەو گروپ و بنەماڵەكان .\nبۆ چارەسەری ئەم دوو هۆیە دوو خاڵ گرنگە :\nیەكەم : كشانەوەو دەستلە كار كێشانەوەی بە كۆمەڵ یان بەشێكی زۆری مەكتەب سیاسی و دروستكردنی ئەنجومەنێكی راوێژ لێیان .\nدووەم : لە دەرەوەی تەوافوق و بۆ مانەوەی هەموو باڵ و دەستەو بنەماڵەكان دروستكردنی ئەنجومەنی سەركردایەتی سەربەخۆی پارێزگاكان .\nبە شێوەیەك لە كۆنگرەدا هەر پارێزگایەك ئەنجومەنی سەركردایەتی خۆی هەڵبژێرێت و دواتریش مەكتەبی سیاسی لە ناو ئەواندا هەڵبژێردرێت.\nبەڵام لێرەدا دوو كێشە هەیە :\nیەكەم : هێزەكانی پێشمەرگەی سەر بە یەكێتی هەلا هەلا كراوەو هەندێك كەس هێزی تایبەت بە خۆیان هەیە ، دەبێت ئەمە كۆتای پێبهێنرێت و ئەو خەڵكە بە شێوازێكی نوێ رێكبخرێنەوەو بكرێنە هێزی نیشتمانی و سەر بە حكومەت ، ئەمە بۆ پارتی دیموكراتی كوردستانیش وەسایە .\nدووەم: دارایی و سەروەت و سامانی یەكێتی پرش و بڵاوە ، پێویستی بە رێكخستنەوەو كۆكردنەوەو دانانی ناوەندێكی دارایی بە هێزە ، من بڕوا دەكەم دلێری سەید مەجید پیاوێكی بە ئەزمون و وردە لەو بارەیەوە، بەڵام رەنگە تەمەن و ئەو هەلا هەلا بوونەی ئێستاش هۆكار بن كە نەتوانێ بە تەنێ ئیدارەی بدات .\nكێوی داغان ومانەوەی قالۆرە :\nئەندامێكی بەرزی یەكێتی پێی ووتم ئەزانی ئەوانەی ئێستا بە ئامان و زەمان لە یەكێتی نابنەوەو دەیانەوێت هەر وا نەخۆش و كەلە لا بێت ، جاران خۆیان كێوێكی گەورەو هەیبەت و هیمەتێكی بێ ئەندازە بوون .\nبە هەندێك جیاوازی بیرو بڕواشەوە ئەو قسەیەی ئەو دۆستە بەشێك هەقیقەتی تیایە ، هەندێك لەو ناوانەی مەكتەبی سیاسی لە ناوەندی هەفتاكان وهەشتاكاندا بە گژ ستەمكاری بەعسدا چوونەوەو ستەمكاریان هێنابووە زەلزەلە ، لە شەڕی ناوخۆ گەڕێین كە بە پلەی یەك پارتی و یەكێتی هۆی سەرەكی بوون و زیانی گەورەیان بە نیشتمان و میللەت گەیاند.\nمەلا بەختیار و ئەوانی تر مرۆڤ بە ویژدانەوە بڵێت ، بەلای كەمەوە لە چەند دەیەی رابردوودا رۆڵی ئەرێنی و نەرێنی زۆریان لەم دیرۆكە بەردەكەوێت .\nئەو ناوانەی سەرەوەو ناوەكانی وەك :\nهێرۆ ئیراهیم ئەحمەد وهتد\nپێویستیان بە پشوو حەسانەوەیە ، هەندێكیان نەخۆش و ماندوون دەبێت خۆیان بڕیاری واز هێنان بدەن، ئەوەش لە بەر هیچ نا لە بەر خاتری خۆیان .\nمن بڕوام وایە یەكێتی دەكرێت نوێ بكرێتەوە ، دەكرێت رێكبخرێتەوە ، دەكرێت هەستێتەوە ، بەڵام ئازایەتی و بڕیاری دەوێت .\nمانەوەی یەكێتی و رێكخستنەوەو هەستانەوەی بریتی نیە لەوەی كوڕی مام جەلال بیت و زۆر ترین دەنگی هەڵبژاردن بەریت و تكا بكەیت بە جێگری بمێنیتەوە .\nگەڕانەوە بۆ كاكڵەو دەربازبوون لە قالۆرەو توێكڵ گەڕانەوەیە بۆ چیرۆكی باو ك و 7 كوڕەكەو حەوت تاڵە قامیشەكە .\nیەكێتی بەم دۆخەی ئێستایەوە ناتوانێت هیچ رۆڵێكی لەئایندەی ئەم هەرێمەدا هەبێت ، بۆیە ئەگەر بڕیارە رۆڵی هەبێت ، دەبێت كۆنگرەی دەرچوون لە نەخۆشخانەو رزگار بوون لە شێرپەنجەی پەرت بوون ببەستێت .\nبڵاوکراوەی پێشووسیسته‌مه نوێیه‌كه‌ی زانكۆكانی كوردستان بناسه، سیسته‌می بۆلۆنیا ECTSچیه؟\nبڵاوکراوەی نوێترسەبارەت بە دۆخی ئەمڕۆکەی کوردستان


میشێل نۆتردام، پرۆفیسۆری ئەڵمانی، دەڵێ دایکان و باوکان لە هەندێک دیاردەی سادەی منداڵەکەیانەوە دەتوانن بزانن منداڵەکەیان ئۆتیزمی هەیە یان نا؟\nوەک پرۆفیسۆرەکە باسیدەکات، نیشانە سەرەتاییەکانی ئۆتیزم ئەمانەن:\n*وەڵامنەدانەوە بۆ ئاماژەکان، پێکەنین و قسەکردنی کەسانی دەوروبەر\n*مامەڵەی ئێجگار نابەجێ لەگەڵ گۆڕانەکانی دەوروبەر\nپرۆفیسۆر نۆتردام، کە پسپۆڕی دەروونپزیشکیی منداڵ و نەوجەوانانە، دەڵێ زۆر پێویستە لەکاتی تێبینیکردنی ئەم نیشانانە، دایک و باوک راوێژ بە پزیشکی پسپۆڕی دەروونیی بکەن.\nپرۆفیسۆرە ئەڵمانییەکە دەڵێ تاوەکوو زووتر ئۆتیزم دەستنیشانبکرێ، چارەنووسی کەسە تووشبووەکە باشتر دەبێ، چونکە لە رێگەی پەروەردەی تایبەتەوە بەشێک لە تواناکانیان بۆ دەگێڕدرێتەوە و ژیانیان ئاسان و کردەییتر دەکرێ.\nئۆتیزم نەخۆشییەکە کە منداڵ لە سێ رووەوە نائاسایی دەبێت: لایەنی کۆمەڵایەتی و تێکەڵبوون لەگەڵ کەسانی دیکە. لایەنی پەیوەندیکردن بە چواردەور و گەیاندنی هەستەکانی خود و تێگەیشتن لە هەستی کەسانی دیکە. هەروەها هەندێک هەڵسوکەوتی سەیر و دووبارە.\nراددەی توندیی نەخۆشییەکە لە منداڵێکەوە بۆ منداڵێکى دیکە جیاوازە، لە منداڵێکدا کە تەنیا هەست دەکرێ لەوانی دیکە جیاوازە و پێویستی بە هەندێک چاودێرییە، بۆ یەکێک کە تەواو تواناکانی سنووردارن و بێ پشتیوانی ئەوانی دی تووشی سەختی دەبێتەوە.\nلە تەمەنی 2-3 ساڵییەوە هەست بە نیشانەکانی ئۆتیزم دەکرێن و ئەگەر منداڵ زوو ببرێتە لای پەروەردەکاری تایبەت، دەتوانرێ هاوکاریی بکرێت و بەشێوازی تایبەت فێربکرێ و هەندێک توانای بۆ بگێڕدرێتەوە.\nهیچ پشکنینێکی تاقیگەیی نییە ئەم نەخۆشییە دەستنیشان بکات، بەڵکو سەرنجدان لە هەڵسوکەوت و سروشتی کەسەکە دەمانگەیەنێتە ئەو بڕوایەی منداڵێک ئۆتیزمی هەیە. کوڕان پێنج هێندەی کچان زۆرتر تووشی ئۆتیزم دەبن.\nدەرمانێکیش نییە بدرێتە منداڵ بە مەبەستی چاکبوونەوەی، بەڵکو پێویستی بە خولی راهێنان و پەروەردەی تایبەت هەیە تاوەکو فێری هەڵسوکەوتی تاڕادەیەک ئاسایی ببێت و بەشێوازی جیاکەرەوەی خۆیشی زانیاری پێبدرێ .\nرووداو . نيت\nدرەنگ خەوتن لە شەودا ئايە زیانی هەيە ؟


<< < دانیال 8 > >>\nبەران و تەگە لە بینینەکە\n١ من کە دانیالم، لە ساڵی سێیەمی پاشایەتی بێلشەسر، لەپاش ئەو بینینەی کە ماوەیەک لەمەوپێش بۆم ئاشکرا کرابوو، بینینێکی دیکەشم بۆ ئاشکرا کرا. ٢ لە بینینەکەمدا سەیرم کرد لە قەڵای شوشم، ئەوەی لە هەرێمی ئیلامە. لە بینینەکەدا لەلای نۆکەندی ئولای بووم. ٣ چاوم هەڵبڕی و بینیم بەرانێک لەلای نۆکەندەکە ڕاوەستاوە و دوو قۆچی هەیە، هەردوو قۆچەکە درێژ بوون، بەڵام یەکێکیان لەوەی دیکەیان درێژتر بوو، بەڵام دواتر سەری دەرهێنابوو. ٤ بینیم بەرانەکە بەلای ڕۆژئاوا و باکوور و باشووردا قۆچ دەوەشێنێت، هیچ گیانلەبەرێکیش لە ڕووی نەوەستایەوە، هیچ لە دەستی دەرباز نەبوو، ئەوەی پێی خۆشبوو کردی و مەزن بوو.\n٥ لەو کاتەدا کە ڕامابووم تەگەیەک* لە ڕۆژئاواوە بەسەر زەویدا دەهات و پێیەکانی بەر زەوی نەدەکەوت، تەگەکە شاخێکی بەرزی هەبوو لەنێوان هەردوو چاوی. ٦ چووە لای ئەو بەرانەی کە دوو قۆچی هەبوو، ئەوەی بینیم لەلای نۆکەندەکە وەستابوو، زۆر بە تووڕەییەوە هێرشی کردە سەری. ٧ بینیم گەیشتە سەر بەرانەکە و بەربووە سەری و لە بەرانەکەی دا، دوو قۆچەکەی شکاند. بەرانەکە هێزی ئەوەی نەبوو لەبەردەمی ڕابوەستێت، تەگەکە فڕێیدایە سەر زەوی و پێی لێنا، بەرانەکە کەسی نەبوو لە دەستی دەربازی بکات. ٨ ئینجا تەگەکە زۆر خۆی بە زل زانی، بەڵام کاتێک لەخۆبایی بوو شاخە گەورەکەی شکا، لە جێی ئەو شاخەش چوار شاخی گەورەتر بەرەو چوار باکەی ئاسمان دەرچوون.\n٩ لە یەکێک لەوانەوە شاخێکی بچکۆلە دەرکەوت، ڕووەو باشوور و ڕۆژهەڵات و خاکە دڵگیرەکە* گەشەی کرد. ١٠ زۆر بەهێز بوو، تەنانەت گەیشتە هێزەکانی ئاسمانیش، هەندێک لە هێز و ئەستێرەکانی فڕێدایە خوارەوە بۆ سەر زەوی و پێی لێنان. ١١ خۆی بە گەورە زانی تاوەکو خۆی یەکسان بکات بە خودای سوپاسالاری ئاسمان. قوربانی ڕۆژانە لەکارخرا و پیرۆزگاکەی وێران کرا. ١٢ لەبەر یاخیبوون، سوپا پیرۆزەکان و پێشکەشکردنی قوربانی ڕۆژانە درانە دەستی شاخەکە. ڕاستی خرایە ژێر پێ، شاخەکەش لە هەموو ئەوەدا سەرکەوتوو بوو کە کردی.\n١٣ ئینجا گوێم لە فریشتەیەکی پیرۆز بوو قسەی دەکرد، فریشتەیەکی پیرۆزی دیکە بەوی دەگوت: «ڕووداوەکانی ئەم بینینە کەی دێنە دی؟ هەتا کەی قوربانی ڕۆژانە لەکاردەخەن؟ هەتا کەی یاخیبوون بەردەوام دەبێت لە کاولبوونی پیرۆزگا و پێشێلکردنی سوپا پیرۆزەکە؟»\n١٤ ئەویش پێی گوتم: «دوو هەزار و سێ سەد بەیانی و ئێوارە، ئینجا پیرۆزگا دەگەڕێتەوە باری پیرۆزی خۆی.»\n١٥ من دانیالم، هێشتا خەریکی سەیرکردنی بینینەکەم و هەوڵدەدەم کە لێی تێبگەم، ئەوەتا یەکێک لە شێوەی پیاوێک لەبەردەمم ڕاوەستاوە. ١٦ گوێم لە دەنگی مرۆڤێک بوو لەلای نۆکەندی ئولایەوە بانگی کرد و گوتی: «ئەی جبرائیل* ، واتای بینینەکە لەم پیاوە بگەیەنە.»\n١٧ ئەویش هاتە ئەو شوێنەی کە لێی ڕاوەستابووم، کاتێک هات ترسام و بەسەر ڕوومدا کەوتم. پێی گوتم: «ئەی کوڕی مرۆڤ، بزانە کە بینینەکە سەبارەت بە سەردەمی کۆتاییە.»\n١٨ کاتێک قسەی لەگەڵم دەکرد کەوتبوومە خەونێکی قووڵەوە و ڕووم ڕووەو زەوی بوو. ئینجا دەستی لێدام و هەڵیستاندمە سەر پێ.\n١٩ گوتی: «من پێت دەڵێم کە لە کاتی تووڕەیی چی ڕوودەدات، چونکە بینینەکە سەبارەت بە سەردەمی کۆتایی دیاریکراوە. ٢٠ ئەو بەرانەی کە بینیت دوو قۆچی هەبوو، ئەوە پاشاکانی ماد و فارسە. ٢١ تەگەکە پاشای یۆنانە، ئەو قۆچە گەورەیەش کە لەنێوان هەردوو چاوی بوو یەکەمین پاشایە. ٢٢ بەڵام ئەو چوار قۆچەی کە لە شوێنی قۆچە شکێنراوەکە پەیدابوون، ئەوا چوار پاشایەتی لە نەتەوەکەی ئەوەوە پەیدا دەبن، بەڵام هەمان هێزی ئەویان نابێت.\n٢٣ «لە دوایین پاشایەتییان، کاتێک یاخیبوون لە دژی خودا دەگاتە ئەوپەڕی، پاشایەکی ڕوو وشک و فێڵباز پەیدا دەبێت. ٢٤ هێزی زۆر دەبێت، بەڵام نەک بە هێزی خۆی، لە ڕادەبەدەر وێرانکاری دەکات و سەرکەوتوو دەبێت لە هەرچی بیەوێت بیکات. تواناداران و گەلە پیرۆزەکە لەناودەبات. ٢٥ بە تەڵەکەبازی وا دەکات فێڵبازی سەرکەوتوو بێت، دڵی لەخۆبایی دەبێت. کاتێک لە ئاسوودەییدا زۆران لەناودەبات و لە دژی میری میران دەوەستێتەوە. لەگەڵ ئەوەشدا تێکدەشکێنرێت، بەڵام بە بێهێزی مرۆڤانە.\n٢٦ «ئەو بینینەی ئێوارە و بەیانی کە بە تۆ درا ڕاستە، بەڵام تۆ بینینەکە بە نهێنی بهێڵەوە، چونکە بۆ داهاتووی دوورە.»\n٢٧ من کە دانیالم، بۆ چەند ڕۆژێک بێهێز و لاواز بووم، ئینجا هەستام و دەستم کردەوە بە کاروبارەکانی پاشا. واقم وڕمابوو لە بینینەکە، لە سەرووی تێگەیشتنەوە بوو.


دوایین ئامار و زانیارییەکان سەبارەت بە کۆرۆنا لە هەر چوار بەشی کوردستان – Aryen TV\nدوایین ئامار و زانیارییەکان سەبارەت بە کۆرۆنا لە هەر چوار بەشی کوردستان\nباس و خواسی پەتای کۆرۆنا لە کوردستانیش وەکوو هەموو جیهان گەرمە. کوردستانیان کۆمەڵێ ڕێوشوێنیان بۆ بەرەنگاربوونەوەی ئەو پەتایە گیرتووەتە بەر. لە هەرێم قەدەغەی هاتوچۆ بۆ ماوەی پێنج ڕۆژی تر درێژ کراوەتەوە. لە شەنگال ئەنجوومەنێک بۆ ڕووبەڕوو بوونەوەی کۆرۆنا پێکهاتووە. لە ڕۆژئاوا ڕێوەبەریی خۆسەر کۆمەڵێ بڕیاری تازەی دەرکردووە. لە ڕۆژهەڵاتیش گەل بە ئینسیاتیفی خۆی ڕێکاری پێویستی گرتووەتە بەر.\nلە هەرێمی جزیرەی ڕۆژئاوای کوردستان هەندێ ڕێوشوێنی وەک داخستنی هەموو کافەتریاکان و شوێنەکانی نێرگەلەکێشان، دەمانڕێژکردنی شوێنە گشتییەکان و قەدەغەکردنی سەردانی نەخۆش لە نەخۆشخانەکان گیراوەتە بەر.\nڕێوبەرەیی خۆسەر پێشتریش هەموو سنوورەکانی داخستبوو و بۆ ماوەی ٧٢ کاتژمێر پشووی گشتیی ڕاگەیاندبوو.\nلە دەڤەری شەنگالیش، ئەنجوومەنێک بۆ ڕووبەڕوو بووونەوەی کۆرۆنا پێکهێنراوە. یەبەشە، ئاسایشی ئێزیدخان، کۆمیتەی تەندرووستیی شەنگال و شارەوانیی گەل نوێنەریان لەو ئەنجوومەنەدا دەبێت.\nهاوکات لە باشووری کوردستانیش، پێشتر پێنج ڕۆژ قەدەخەی هاتووچۆ لە سەرجەم شار و شارۆچکەکان ڕاگەیەندرابوو. حکوومەتی هەرێم بڕیاری داوە قەدەخەی هاتوچۆ بۆ پێنج رۆژی دیکە درێژ بکاتەوە.\nلە ڕۆژهەڵاتی کوردستان گەل دەزانن کە خەمساردییەکانی ڕژیمی ئێران هۆکارێکی سەرەکیی بڵاوبوونەوەی کۆرۆنا بووە و نابێ هیچ چاوەڕوانییەکیان لە ڕژیم هەبێت. بۆیە گەل بە ئینسیاتیفی خۆیان چەندین ئەنجوومەن و تیمی تایەبتیان بۆ بەرەنگاریی کۆرۆنا پێکهێناوە.\nگەنجانی شاری جوانڕۆ لە پارێزگای کرماشان تیمەکانی “فەداییانی گەل”یان پێکهێناوە و بۆ پاراستنی گیانی هاوڵاتیان لە نەخۆشیی کۆرۆنا گەڕەک و کۆڵانەکان دەرمانڕێژ دەکەن.\nهەروەها چەند کارگەی بەرهەمهێنانی دەمامک لە شارەکانی جوانڕۆ و مەریوان لەلایەن خەڵکی خۆبەخشەوە دامەزراوە.\nئەنجوومەنی سەوزی چیا و ڕێکخراوە مەدەنییەکان لە شاری مەریوانیش لە ئامادەکردنی دەرمانی ئانتی باکتری و دابەشکردنی بەسەر خەڵکدا بەردەوامن.\nهەروەها ژنانی خەباتکاری مەریوانیش لە کۆڵانەکانی ئەو شارە دەگەڕێن داوا لە خەڵک دەکەن لە ماڵەکانیان بمێننەوە.\nلە شاری مهاباد کۆمەڵێ لە ژنان بڕیاریان داوە تێچووی مەراسیمی نەورۆز بە نەخۆشخانەی کاتیی تووشبووانی کۆرۆنا پێشکەش بکەن.\nلە شاری پاوەش ئەنجوومەنی ژینگەپارێزی “ژیوای” وەکوو ڕۆژانی ڕابردووە بەردەوامە لە دەرمانڕێژ کردنی کۆڵانەکان.\nPrevious هاوسەرۆکی کەجەکە: ڕۆژێک دێت گەلی باشور سوپای تورکیا دەکەنەوە دەرەوە\nNext کۆدار: لە ساڵی نوێدا تێکۆشانی هەمەلایەنە لە کوردستان و ئێران بەگوڕتردەکەین


داهێنان و فه‌لسه‌فه …. و/ تاهیر عوسمان – Denegkan\nداهێنان و فه‌لسه‌فه …. و/ تاهیر عوسمان\nbyتاهیر\tSeptember 25, 2012\tگشتی\nئایا ده‌كرێ فێربین چۆن داهێنان بكه‌ین ؟وه ئایا داهێنان شتێكه له قوتابخانه‌كان به قوتابیه‌كان بوترێته‌وه.؟\nدوای چاو خشاندن به كۆمه‌ڵه به‌رهه‌مێكی هه‌ندێك له شاره‌زا دیاره‌كانی جیهان له بواری داهێنان و ئه‌فراندندا . وه‌كو كلایتۆن كریستنسن .هینری تشیسبیرۆ . جۆن كاو . جێمس ئه‌ندرۆ. هاروڵد سیركین . من زۆر سه‌رسامی نووسینه‌كانیان بووم . به‌ڵام به‌داخه‌وه هه‌مدیسان هه‌ستم به نائومێدی كرد به‌وه‌ی كه داهێنان به‌رهه‌می مه‌عریفه‌یه‌كه كه به های لێ له دایك ده‌بێ وه له ده‌وری ئه‌و هزره تازانه‌دا خول ده‌خواته‌وه كه ده‌بنه ئه‌گه‌ری هه‌موو شتێكی نوێ له به‌رهه‌م و خزمه‌ت گوزاری و پرۆسه‌و شێوازه‌كانی به‌ڕێوه‌بردن و دیزاین و داهێنانه ره‌سه‌نه‌كاندا . كاتێك ئه‌و داهێنانه قازانجێكی زۆر بۆ كۆمپانیاو ناوچه‌و وڵا تان ده‌گه‌ڕێنێته‌وه . زۆربه‌ی شاره‌زایان له‌سه‌ر ئه‌وه كۆكن كه‌وا هیچ شێوه و وێنه‌یه‌كی ئاماده‌ی داهێنان نیه . به‌ڵام ئایا ده‌كرێ بارودو دۆخی گونجاوی بۆ دابین بكرێ , له پێناو پاڵاوتنی هزره‌كان و جێ به‌جێ كردنی پلانه‌كاندا . پاشان ئاسانكاری داهێنان . واته ئه‌و كات و بارو دۆخه‌ی كه داهێنان له سایه‌یدا گه‌شه ده‌كا .؟؟\nله‌وانه‌یه ئه‌وانه‌ی سه‌روكاریان له‌گه‌ڵ ئیداره‌دا هه‌یه له توانایادا هه‌بێ فێر ببن چۆن له رێگای مسۆگه‌ر كردنی ژینگه‌یه‌كی هانده‌ری ئازادی تاك وه داهێنان و ره‌خنه گرتنی داهێنه‌ر . چاودێری داهێنان بكه‌ن .\nواته داهێنان ئه‌و كاته گه‌شه ده‌كا كاتێك له تواناماندا بێ رووبه‌روی كۆت و به‌نده‌كان و ده‌سته‌ڵات خۆی ببینه‌وه . یا كاتێك بوار به تاكه‌كان و كۆمه‌ڵه‌كان بدرێ رۆتین و نه‌ریته پیاده‌كراوه‌كان پشت گوێ بخه‌ن . یا كاتێك رێگا به ئاوێته بوونی خه‌ڵك و شارستانیه‌ته‌كان بدرێ و وه خه‌ڵك له‌و پێناوه‌دا هان بده‌ن . یا كاتێك شێوازه ئیداریه‌كان له توانایاندا هه‌بێ یارمه‌تی كۆمپانیاو پیشه سازیه‌كان بده‌ن ده‌ست له‌سه‌ر هه‌ڵه‌كانیان دابنێن و دانی پیا بنێن و به‌زووترین كاتی گونجاو لێی فێربن .داهێنان ئه‌و كاته نه‌شو نما ده‌كا كه ئێمه دان به‌وه‌دا بنێین كه‌وا پێویسته داهێنان به‌سه‌ر جیهانی مادی و جیهانی هزره كاندا كراوه بێت . چونكه هه‌موو هاو به‌شیه‌ك یا هه‌ر پرۆسه‌یه‌ك . یاخود هه‌ر دۆزینه‌وه‌یه‌ك له توانایدا نیه ئاینده زامن بكا . بۆیه له‌سه‌ر هه‌مووان پێویسته له ئاماده باشیه‌كی ته‌واو دابن بۆ ئه‌وه‌ی نا دڵنییایی قبوڵ بكه‌ن ده‌رفه‌ته‌كانی گه‌شه كردنیش ئه‌و كاته زیاد ده‌بن كه كۆمپانیاكان و هه‌ڵسوڕێنه‌رانی (ته‌نانه‌ت كۆمپانیا زۆر سه‌ركه‌وتوه‌كانیش ئه‌وانه‌ی كه ته‌نها كاری چاك ئه‌نجام ده‌ده‌ن ) ده‌زانن كه‌له پاشه‌رۆژدا سیس و لاواز ده‌بن و له‌ناو ده‌چن یا ده‌كرێ به كورت كراوه‌یی بڵێین ( داهێنان هه‌رگیز به‌راستی هه‌نگاو نانێ تا ئه‌و كاته‌ی نه‌زانین كه‌وا جیهان جێگایه‌كه به په‌له ده‌گۆڕێ و دینامیكیه‌ت و وه‌ر چه‌ر خانێكی زۆری تێدایه و هه‌ر گیز ناتوانین پێشبینی ئاینده بكه‌ین ), ئه‌وانه‌ش هزری مه‌زنن به‌ڵام هه‌رچه‌ند به‌ناو ئه‌و ده‌قانه‌دا شۆڕ ده‌بوومه‌وه ده‌مبینی شته‌كان تازه نین . یاخود هه‌ستم ده‌كرد كه پێشتر خوێندومه‌ته‌وه . یا له شوێنێكدا بینیومه . وه‌به‌په‌له زانیم كه ئه‌و هزره به‌رزانه له تیۆری مه‌عریفه‌و فه‌لسه‌فه‌ی زانسته‌وه سه‌رچاوه‌یان گرتووه . له راستیشدا داهێنان به‌شێوه ساده‌كه‌ی چه‌ند به‌شێك یا لقێكی مه‌عریفه‌ی زانستی پێك ده‌هێنێ . به‌پێی قوتابخانه‌ی ره‌خنه‌ی عه‌قلانیش هه‌ر كاتێك تیوره‌كان له شیكردنه‌وه یا چاره‌سه‌ر كردنی كێشه‌كانی ئێستا كورتیان هێنا . ئه‌وه دارشتنی گریمانه تازه‌كان پاشان مه‌عریفه زانستیه نوێیه‌كان گه‌شه ده‌كه‌ن . به‌تایبه‌تی ئه‌گه‌ر رێگه بۆ ره‌خنه‌گرتنی بونیات نه‌ر خۆش بكه‌ین و هانی بده‌ین . هه‌ر لێره‌شدا ده‌بینین دارشتنی هزره‌كان و گریمانه تازه‌كان زۆر جار دوورله ده‌سته‌ڵاتی پسپۆرڕانه‌وه رووده‌ده‌ن . چونكه پسپۆڕان وه‌كو هه‌موو هه‌ڵسوڕێنه‌رانی ئیداره زۆر جار ده‌بنه دیلی پسپۆڕی و شاره‌زاییه‌كه‌یان . هه‌میشه‌ش دروست بوونی مه‌عریفه‌ی زانستی زیاتر له‌و ژینگانه‌وه پێ ده‌گا كه دان به نه‌بوونی شێوازی لۆژیكی و پێشتر دانه رشتنی گریمانه‌كاندا بنێ .\nبه‌ڵكو ئه‌و گریمانانه له ئه‌نجامی سروشێكی له‌ناكاو یا خه‌ونێكدا یاخود له پسپۆڕی مه‌عریفی دیكه‌دا له دایك ده‌بن . یا دوور نیه‌له كه‌سانێكی دیكه‌وه سه‌ر هه‌ڵبده‌ن كه‌سه‌ر به‌پیشه‌ی جیاواز بن و پاشخانی دیكه‌یان هه‌بێ . ته‌نانه‌ت به دارشتنی گریمانێكی گونجاویش ده‌بێ له‌ژێر رۆشنایی تیۆره‌كانی ئیێستاو سه‌رجه‌م شاره‌زایی و زانیاریه به‌رده‌سته‌كان دا تاقی بكرێته‌وه . وه‌ده‌بێ بكه‌وێته ژێر ره‌خنه ئازاده‌كان له هه‌موو رووێكه‌وه .كاتێك ئه‌و گریمانه‌ش گشت ئه‌و ره‌خنه‌و تاقی كردنه‌وانه ده‌بڕێ . ده‌بێ وه‌كو مه‌عریفه‌یه‌كی ئه‌زموونگه‌ری تازه ته‌به‌نی بكرێ .زانست و مه‌عریفه‌ش له‌سه‌ر گریمانه براوه‌كاندا دانامه‌زرێن .به‌ڵكو له‌سه‌ر ئه‌و گریمانانه رۆده‌نرێن كه له هه‌وڵه به‌رده‌وام و چڕو پڕه‌كانی وه‌لاناان و لاكه‌نار كردن رزگاریان ده‌بێ .هه‌روه‌ها تیۆره‌كان هه‌رگیز له‌سه‌ر دڵنیایی دروست نابن , به‌ڵكو ده‌بێ هه‌میشه ئاماده‌بێ رووبه‌رووی ئاینده‌یه‌كی نادیارو گوماناوی ببێته‌وه . یا هه‌روه‌ك كارل پۆپه‌ر ده‌ڵێ ( راستی هه‌رگیز مه‌سه‌له‌یه‌كی یه‌كلاكه‌ره‌وه ی كۆتایی نه‌بووه به‌ڵكو هه‌ڵه كردن مه‌سه‌له‌یه‌كه هه‌میشه رووده‌دا ).\nهه‌رگیز پێشتر كتێبێكم له‌باره‌ی داهێنانه‌وه نه‌خوێندۆته‌وه كه نكوڵی له په‌یوه‌ندی نێوان داهێنان و تێوری مه‌عریفه‌و فه‌لسه‌فه‌ی زانستدا بكا . ئه‌وه‌ش جێگای ناخۆشیه . چونكه تیۆره‌كانی داهێنان ده‌كه‌ونه ژێر هه‌موو ئه‌و پرسیارو خه‌مڵاندن و وه‌ڵامانه‌ی كه ئه‌و دوولقه مه‌عریفیه پێی گه‌یشتوون . ئه‌گه‌ر خوێندكارانی به‌رشَوه‌بردنی كاره‌كان و به‌ڕێوه‌به‌رانی دوا رۆژیش كه‌وتنه خوێندنی فه‌لسه‌فه‌و زانست ئه‌وه هه‌ر به‌وه‌نده‌وه ناوه‌ستن كه زانیاریه‌كی زۆریانه ده‌ست بكه‌وێ و رێزێكی گه‌وره‌ی زانست بگرن و به‌س به‌ڵكو به‌هه‌مان شێوه له توانایاندا ده‌بێ رێز له لقه‌كانی مه‌عریفه‌ش بگرن و بێ فیزیه‌كی زیاتر به‌ده‌ست بێنن .\nله هه‌مان كاتتدا مامۆستایانی فه‌لسه‌فه و قوتابیه‌كانی سوود له‌و لێپرسینه‌وانه‌ش وه‌ر ده‌گرن كه رووبه‌رووی كۆمپانیاو پیشه سازیه‌كان ده‌بێته‌وه . چونكه دوور نیه ئه‌و پرسیارانه ببنه هۆی فراوان كردنی ئاسۆی بیر كردنه‌وه‌و سه‌رنج راكێشانیان بۆ ئه‌وه‌ی كه‌وا به‌ڵێ ئه‌وان له توانایاندا هه‌یه به‌شداری به‌رهه‌مهێنانی كۆمپانیاو پیشه‌سازیه‌كان و ئابووری به‌گشتی بكه‌ن . به‌ڵام كاتی ئه‌وه هاتووه چه‌ند بنه‌مایه‌كی سه‌ره‌كی تیۆری مه‌عریفه‌و فه‌لسه‌فه‌ی زانست له قوتابخانه‌كانی به‌ڕێوه‌بردنی كاره‌كان بخوێندرێ………….\nسه‌رچاوه ///سایتی تنویر. نووسینی سانتیاغۆ مونتینغرۆ\nPrevious رۆڵ وكاریگه‌ری قاوه‌خانه له مێژووی ئه‌ده‌بدا ..\nNext پاسه‌وانێك له مه‌زرا


ئەمڕۆ شەممە، ژووری ئۆپەراسیۆنی ئیدارەی راپەرین بۆ [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ ر.هـ. 7/4/2020 2:10:02 PM\n📝 بانگەوازێک بۆ ئەو رۆژنامەنووسانەی پێشێلکاریان بەرامبەر کراوە بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 2 2018 1:25PM\nبانگەوازێک بۆ سەرجەم ئەو رۆژنامەنووس و کەناڵ و نوو [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 95% ✍ هـ.ب. 1/2/2018 1:25:15 PM\n📝 بڕیار و ڕاسپاردەکانی بزوتنەوەی گۆڕان بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jul 9 2020 7:31PM\nرۆژی پێنجشەممە 09-07-2020 جڤاتی نیشتمانیی بزوتنەوە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ ج.ع.ئـ. 7/9/2020 7:31:31 PM\n📝 بەیان نامەی کۆمیتەی سەرکردایەتی راپەرینی حیزبی زەحمەتکشانی کوردستان لەسالیادی راپەرینی بەهاری 1991 بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Mar 4 2014 11:05AM\nهاونیشتیمانیانی خۆشەویست بنەماڵەی سەربەرزی شەهید [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 81% ✍ هـ.ب. 3/4/2014 11:05:47 AM\nپێشەکی: ئەم پرۆژەیە ئاڕاستەی ئەنجومەنی وەزیرانی ه [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ ر.هـ. 7/2/2020 10:03:02 PM\n📝 پەیامێک لە پزیشکانەوە بۆ بەرپرسان و رای گشتی بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Apr 21 2020 8:13PM\nبۆ بەرپرسانی حکومەت هاونیشتمانییان شتێکی ئاشکرای [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 99% ✍ ب.ج. 4/21/2020 8:13:14 PM\nماوەیەکە هەڵمەتێکی چڕ و مەیدانیت دەستپێکردووە، ئەم [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 2 ✔ 93% ✍ هـ.ب. 9/3/2018 11:28:55 AM\n👁 ئەم بابەتە 15,216 جار بینراوە\n1-حکومەتی خۆجێیی سلێمانی، حکومەتێکی بنکە فراوانە ل [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 91% ✍ هـ.ب. 12/9/2014 2:44:50 PM\n📝 راگەیەندراوێک لە بنەماڵەی شەهیدی فەرماندە سەلاح دیلمانییەوە بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن May 14 2015 11:20PM\n👁 ئەم بابەتە 10,131 جار بینراوە\nبە ناوی بنەماڵەی شەهیدی فەرماندەی لیوا سەڵاح دیلما [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 77% ✍ هـ.ب. 5/14/2015 11:20:15 PM\n📝 روونکردنەوەیەک لە بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی تەندروستیی راپەڕین سەبارەت بە مردنی هاووڵاتییەک لە سنووری ئیدارەی راپەڕین بەڵگەنامەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jun 9 2020 9:05PM\nئەمڕۆ سێشەممە بەرواری 962020 کاتژمێر 01:00ی دوای ن [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 3 ✔ 99% ✍ ب.ج. 6/9/2020 9:05:25 PM


لێدوانی بەکارھێنەر:شنەی ئازادی - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nلێدوانی بەکارھێنەر:شنەی ئازادی\nبەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا شنەی ئازادی!\nویکیپیدیا ئینسایکڵۆپیدیایەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری ناوەندی (سۆرانی) لە زمانی کوردی (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە ٢٠٠٩ەوە لە ویکیپیدیای کوردیی باکووری (کورمانجی) بە ھۆی چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە جیا بووەتەوە و ئێستا ٤١٬٨٢٨ وتار و ١٤٨ بەشداربووی چالاکی ھەیە.\n-- چالاک وتووێژ ١٨:٣٧، ٣٠ی ئابی ٢٠١٨ (UTC)\n١ لەبەرئەوەی سوپاست کردم\n٣ گرووپی تێلێگرام\nشنەی ئازادی، تۆ سپاسی یەک لە دوایین دەستکارییەکانی منت کرد، منیش بە دڵێکی پڕھەست پێت دەڵێم...\nئەوە خۆشحاڵییە، و ھیوادارم چێژێکی زۆر ببینیت لەکاتی دەستکاریکردنی ئەم ئینسایکلۆپیدیایە! ⇐ئارام وتووێژ💭 ١٦:٤٨، ١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٨ (UTC)\nسوپاس بۆ تۆ @ئارام بکر: شنەی ئازادی (لێدوان) ١٧:٢٠، ١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٨ (UTC)\nسڵاو، سوپاس بۆ ھەموو بەشدارییەکانت لە ویکیپیدیا، دەستخۆشیت لێ دەکەم کە بەکارھێنەرانی نوێ بۆ ویکیپیدیا زیاد دەکەیت و یارمەتیان دەدەیت. ئەم خەڵاتە پێشکەشە بە تۆ. ◂ ئێپین لێدوان♬ ٠٣:٢٩، ١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٨ (UTC)\nزۆر سپاس @Épine:\nشایەنی نییە!.شنەی ئازادی (لێدوان) ٠٨:٥٤، ١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٨ (UTC)\nسڵاو بەڕێز شنە، ئێوە لە پرۆفایلەکەتان باستان کردووە کە گرووپێکی تێلێگرامیتان ھەیە. پێم باشە لینکی گرووپەکەشتان دابنێن. ھەڵبەت گەر گرووپەکەتان تایبەت نەبێت. ڕەنگە بەکارھێنەرانی دیش کەڵکی لێ وەربگرن. سەرچیا — ١٩:٤٧، ٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١٨ (UTC)\nسڵاو هاوڕێ @سەرچیا:، ناوەڵا تایبەت نییە زۆریشمان پێ خۆشە بێن.\n@Amine yousefi: سڵاو. ھەست دەکەم تۆ پەیوەندیت بەم ھەژمارەوە ھەبێت. زەحمەت نەبێت ئەکرێت پێم بڵێیت چەند کەس ئەم ھەژمارە بەکار دێنن؟--◂ ئێپین لێدوان♬ ١٦:٤٦، ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC)\n@Épine: ڕاست ھەست دەکەی ئێپین، جارێ بەدەست منە بەڵام لەگەڵ @Eyubm:، بریار وایە پێکەوە کاری پێ بکەین، وتارەکان گرووپێک دەینووسن، ئێمە تەنیا پێیدا دەچینەوە و لێرە دایدەنێین.شنەی ئازادی (لێدوان) ١٦:٥٤، ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC)\n@Amine yousefi: ئەمە، ئەمە (کورتەی دەستکاری) و ئەمەش ھیچیان لە شێوازی لێدوانی تۆ ناچن. جگە لە خۆت و @Eyubm: کێی تر ئەم ھەژمارە بەکار دەبات؟ پێشوەختیش دەمزانی پەیوەندیتان بە ھەژماری @گرووپی قوتابخانە: ھەبوو بەڵام لەویش قسەم تێدا نەکرد چوون دەمزانی بە نیازێکی پاک ئەو ھەژمارەتان دروست کردووە، ھەر وەک ئێستا باوەڕم وایە بۆیە ھەتاکوو ئێستا ئەم ھەژمارەم بەربەست نەکردووە. ئاگادار بە کە ئەم کارە نایاساییە و دژ بە سیاسەتەکانە و لە ئەسڵدا ھەر بەکارھێنەرە و دەبێت ھەژمارێک بەکاربێنێت (مەگەر بە نیازی پاک دوو ھەژمار بەکار ببات کە ئێستا ئەزانم تۆ لەبەر ئەوە ئەم ھەژمارەت دروست کردووە). بەڵام با کۆمەڵگە لەم شتە ئاگادار بن @Calak: @ئارام بکر: @Pirehelokan: @Serchia: @Aza:. دەبێت لە پەڕەی ئەم بەکارھێنەرە ئاماژە بە ھەموو ئەو بەکارھێنەرانە بدەیت کە کۆنترۆڵی ئەم ھەژمارە دەکەن و لە ویکیپیدیا ھەژماریان ھەیە، خۆت و Eyubm دوانن لەوان، و لە پەڕەی خۆشتان دەبێت ئاماژە بەوە بدەن کە بەم ھەژمارەش بەشداری دەکەن تاکوو کێشەمان بۆ دروست نەبێت. تکایە بە زووترین کات ئەمە بکە.--◂ ئێپین لێدوان♬ ١٧:٠٦، ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC)\nئێپین گیان @Épine:، گرووپی قوتابخانە و ئەو ئێکانتەش ھەر دووکیان من دروستم کردوون و ئێستا بەڕاست نازانم چ کێشەیەکیان ھەیە؟ ئەو لێدوانانەی ھەست دەکەی لە ئی من ناچن، ھەر دووک ئی منن، بۆیە ناوی گرووپیم لەسەر داناوە چوونکە من وتارەکان نانووسم و کەسانێکی تر دەیاننووسن کە ناتوانن خۆیان لە ویکیپیدیا کار بکەن، ھەندێکیان پێیان سەختە و ھەندێکیان نازانن. زۆر گرووپ لە تێلێگرام ھەن لە زۆر بواردا چالاکن، من وتم ئەوان زەحمەت دەکێشن و حەفتەی ڕۆژێکیان داناوە بۆ وەرگێڕان، با ئەو بابەتانەی کاریان لەسەر دەکەن لە ویکی فارسی ھەڵبژێرین کە بە تیرێک دوو نیشانمان لێ دابێت. تۆ دەتوانی کارێک کە ھی خۆت نییە بە ناوی خۆت لێرە دابنێی؟ من ناتوانم و بۆیە ئەو ئێکانتە گرووپیەم دروست کردن. Şûşe وتووێژ ١٧:١٩، ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC)\nبەڕاستی دەبوایە زوو ئاماژەتان بەمە بدایە ھەروەکوو ئێپین (ھەرچەند خۆشم زۆرم پێ سەیر بوو چۆن ئەم ھەژمارە تازەکارە ئەوەندە شارەزای ویکییە و پێویستی بە یارمەتی نییە). بەھەرحاڵ، لەبەرئەوەی نیازتان پاک بووە، بەڕای من کێشە نییە، بەڵام شتی وا دووبارە ببێتەوە پێویستە کۆمەڵگە لێی ئاگادار بێت. سوپاس بۆ ئیپین! -- ⇐ئارام وتووێژ💭 ١٧:٢٥، ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC)\n@Amine yousefi: کێشەکە ئەوەیە کە ھەژماری ھاوبەشکراو قەدەغەکراوە. ھەر لەبەر ئەم ھۆکارەشە: بەو ھەژمارە بەڕاستی بە جۆرێکی تر ھەڵسوکەوت دەکەیت کە بەم شێوەیەی ئێستا نییە. ئێستا پێویستە ئاماژە بەوە بدەیت، لەسەر ئەم پەڕەی ئەم بەکارھێنەرە و ھی خۆشت، کە ئەم ھەژمارەش کۆنترۆڵ دەکەیت، تاکوو ڕای برادەرانی تریش وەردەگرین بزانین دەڵێن چی. من ڕازیم ئەم ھەژمارە ھەبێت بە مەرجێک تەنیا وتاری پێ بڵاو بکرێتەوە و بەشداری پێ نەکرێت لە وتووێژ و پرۆسەی دەنگداندا.--◂ ئێپین لێدوان♬ ١٧:٢٧، ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC)\n@Épine: بۆ من گرینگ نییە بە چ ھەژمارێک کار بکەم ئێپین، ھەمیشە ھەر وا قسەم کردووە، نازانم بۆ لای تۆ جیاوازن، خۆ بێڕێزیم نەکردووە، تەنیا وتوومە سەرم سووڕ ماوە لەو ڕێسا و یاسانە، ئێستاش وا دەڵێم. من بۆ ئێکانتی گرووپی قوتابخانەش پیرەھەڵۆم بانگ کردبوو بۆ ئەو گرووپەی کە کارم لەگەڵ دەکردن و ئەو ئاگادار بوو.Şûşe وتووێژ ١٧:٣٢، ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC)\nباشتر وایە ھەرکەسێک یەک ھەژماری ببێت، بەڵام ئەوەی کە، بە ھەر ھۆکارێک، چەن ھەژمارت ببێ، بۆ خۆی کێشەیەکی نییە؛ مادام بۆ نییەتی دروست بەکار بھێنرێت و خراپکارییان پێ نەکرێت. بۆ نموونە شەڕەقسە لە وتووێژەکاندا نەکرێت یا خراپکاری لە وتارەکاندا. سپاس، پیرەھەڵۆ (وتووێژ) ١٨:٠٩، ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC)\n@Pirehelokan: ئەمە بەس نییە. سیاسەت بە ڕوونی دەڵێ کە دەبێ لەسەر ھەردوو ھەژمار ئاماژە بە ھەژماری بەرامبەر بدرێت. ئێستا من ٣ جار داوام کردووە ھێشتا نەکراوە. ئەگەر بەکارھێنەرەکانی تریش ئاشکرا نەکرێن ناچار دەبێ کەیسێکی بوولەڵەکاری بکەینەوە و پشکنەری بەکارھێنەریش بێنینە ناو مەوزوعەوە، نەوەکا لەبەر بەربەستکردن بەڵکو لەبەر ئاشکراکردنی بەکارھێنەرانی تریش.--◂ ئێپین لێدوان♬ ١٨:١٧، ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC)\n@Épine:، سپاس. تۆ ڕاست دەکەیت. باشتر وەھایە کە بوترێ. بەڵام لەسەرەوە وتم ڕەنگە کەسێک بە ھەر ھۆکارێک، چەن ھەژماری ھەبێت. ئەشێ ئەوەشمان لەبەرچاو ببێت کە لە ویکیی کوردیدا بڕێک کەس بە ناسنامەی ڕاستیی خۆیانەوە نانووسن (قسەی ئەم کەیسە تایبەتە ناکەم و بە گشتی دەڵێم). بە بڕوای من ئەشێ ئەو مافەیان پێ بدەین کە نەناسراو بمێننەوە. کەسی وا ھەیە لەسەر ھاوڕەگەزخوازی دەنووسێت، لەسەر مافی ژنان و کەمینەکان یا باسی سیاسی و ئایینی دەنووسێت. ئەو کەسە دەتوانێ لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست بچێتە زیندان لەبەر نووسین (ئەگەر نەکوژرێت). لە ئێران بڕێک لاپەڕەی ویکیپیدیا بەربەست کراوە، لە تورکیا بە گشتی داخراوە! بۆیە بە بڕوای من لە ویکیی کوردیدا ئەشێ ئەو مافە بدەین بە بەکارھێنەرەکان کە نەناسراو بمێننەوە ئەگەر ویستیان. بەڵام بەپێی سیاسەتەکانی ویکی ئەگەر کەسێک زیاتر لە یەک ھەژماری بەکارھێنا بۆ مەبەستی خراپکاری (لە ھەر جۆرێک)، پێویستە ڕووبەڕووی ببینەوە. پیرەھەڵۆ (وتووێژ) ١٨:٣١، ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC)\n@Épine: ئێپین تا ئێستا بە ئێکانتی شنە، من دەنگم نەداوە بە ھیچ شتێک، ئەگەریش دەنگم دابێت کە لەبیرم نایە، یەکجار دەنگ دەدەم، یان بە ئێکانتی خۆم یان بەو ئێکانتە، گرووپی قوتابخانە من و کچێک بووین بە ناوی بۆشڕا کە من خۆم فێرم کرد لە ویکیپیدیا بنووسیت و تەنیا کارەکانی گرووپی قوتابخانەی دەنووسی، خۆی ئێکانتی نییە و دوای ئەویش ھەر بەشداری نەکردەوە. ئەو ئێکانتەش کوتم تا ئێستا من پێم نووسیوە، بەڵام بڕیار بوو @Eyubm:یش کاری پێ بکات، تەنیا لەبەر ئەوەی کە وتارەکان ئێمە ناینووسین و گرووپێکی وەرگێڕانن دەینووسن، مەبەست لە دروستکردنی ھەر دووک لەو ئێکانتانە ھەر ئەوە بوو کە کارەکان ئی یەک کەس نین. Şûşe وتووێژ ١٨:٣٣، ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC)\n@Épine: من و شووشە خانم ئەم ھەژمارە بۆ نووسراوەکانی گرووپێک کە بۆ ویکیپیدیا دامانناوە بەکاردەھێنین. سەرچیای بەڕێزیش لەو کۆڕەدا ھەیە. -- Eyubm (لێدوان) ١٨:٠٠، ١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ (UTC)\nبە بڕوای من ھیچ کێشەیەک نییە. بەڵام بەم ھەژمارە تەنیا وتار دابنرێ و ئیتر بۆ وتووێژ بەکارنەھێنرێ. بۆ وتووێژ ھەر کەس ھەژماری خۆی بەکاربھێنێ و بە ھەژماری خۆی وەڵام بداتەوە. زۆر سپاس.--چالاک وتووێژ ٠٨:٢٦، ١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ (UTC)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=لێدوانی_بەکارھێنەر:شنەی_ئازادی&oldid=595612»\nدواجار لە ٠٨:٢٦ی ١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ دەستکاری کراوە\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٠٨:٢٦ی ١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ نوێ کراوەتەوە.


چۆن پارێزگاری لە قژو نینۆکت دەکەیت\nنەتەوە | 15:56:21 2015-11-04 | (1,242) جار خوێندراوەتەوە\nبایۆتین و ڤیتامین (H) زیاتر لە مۆز، پاقلەمەنی، هێلکە وماسی سالەموون دا هەن .\nنینۆک و قژ لە پرۆتینێک بە ناوی کێراتین پێک هاتوون و پێویستی بە گرنگی پێدانە.\nبەهۆی کەمی پرۆتین لەلەشدا زۆر جار قژ و نینۆکمان لاواز دەبن و دەبنە هۆی روکەشێکی ناشرین.\nلەبەر ئەم هۆیەش دەبێت ئاگادری ئەو خۆراکانە بیت کە دەیانخۆیت,لێرەدا باس لە چەند خۆراکێک دەکەین کە بەسوودن بۆ بەهێز کردنی قژو نینۆکت.\n١- بایۆتین وڤیتامین (H)\nزۆر گرنگە بۆ بەهێز کردنی نینۆک، نەهێشتنی مخۆرکە لە قژدا و بریقەدان بە قژ. بایۆتین و ڤیتامین (H) زیاتر لە مۆز، پاقلەمەنی، هێلکە وماسی سالەموون دا هەن .\n٢- چەوری ئۆمێگا ٣\nئەم چەوریە زیاتر بۆ بریقەی قژ و بەهێزکردنی بەکاردێت، (Omega-3) زیاتر لە چەوری ماسی بەتایبەتی تونا و سەلەموون، گوێز و هێلکە و سپێناخ دا بەدی دەکرێت.\nلەبەر ئەوەی کە پرۆتین پێکهاتەیەکی سەرەکیە لە قژ و نینۆکدا بێگومان زۆر بەسوودە بۆ بەهێز کردنی، نینۆک و قژ لە پرۆتینی کێراتین پێک هاتوون، پرۆتین زیاتر لە گۆشتی مریشک و ئاژەڵ، هێلکە، شیرەمەنی، خواردنی دەریای بەدی دەکرێت.\n٤- ڤیتامین (A)\nجگە لە سوودەکانی ڤیتامین (A) بۆ چاو لەگەڵ بەرگری لەش، سوودێکی زۆری هەیە بۆ بەهێز کردنی پێستی سەر کە لە دواجاردا دەبێتە هۆی جوانی و بەهێزی قژ، فیتامین (A) زیاتر لە گوێزەر، برۆکۆلی، پەتاتە، سپێناخ، مانگۆ، زەردێنەی هێلکە و پەنیردا دەوڵەمەندن.\nهەروەک ڤیتامین (A) بۆ بەرگری لەش زۆر بەسوودە، بەڵام لە هەمان کاتدا یاریدەدەری لەشە بۆ دروستکردنی پرۆتینی تازە و دەبێتە هۆی نەهێشتنی لاوازی و وشکی قژ، لەبەر ئەم هۆیەش زینک گرنگن بۆ دروست بوونی قژ و نینۆک. ماددەی زینک لە گازۆ، رۆبیان و پاقلەدا هەیە.


تیرۆریزمی ئێرانی‌و تورکی لە کوردستان، رەزا مەنوچەهری – Peshmergekan\nتیرۆرکردنی چالاکانی سیاسی و پێشمەرگە و گەریلا لەلایەن ئێران و تورکیا لە هەرێمی کوردستان لە ساڵی ١٩٩١ەوە تا ئێستا وەک پلانێکی ستراتیژیی ئەو دەوڵەتە بۆ لە ناوبردنی نەیارانیان بەردەوامیی هەیە.\nکولتوری کوشتنی بە ئەنقەستی کەسانی نەیاری دەسەڵات و دەوڵەت لە ئێران مێژوویەکی کۆن و دێرینی هەیە. مێژووی ئێران دەیان نمونەى لە کوشتنی بە ئەنقەستی نەیارانی دەوڵەت و پاشا و رابەڕ تیادایە. لە کولتوری سیاسیی ئێراندا بۆ ئەنجامدانی تیرۆری کەسانی نەیار هەموو رێگایەکی وەک بەڵێن پێدان، دانوستاندن، سوێند بۆ خواردن، لێخۆشبوون، پیلانگێڕی و بانگهێشتکردن… هتد گیراوەتە بەر. بۆ نمونە لە ساڵی ١٦١٠ی زاینیدا شا عەباسی سەفەوی لە شەڕی قەڵای دمدم دا بەڵێنی بە ئەمیرخانی لەپ زێڕین دا ئەگەر خۆی رادەست بکات ژیانی پارێزراو دەبێت، بەڵام دوای ئەوەى ئەمیرخانی لەپ زێڕین لە قەڵاکە هاتە دەرەوە تەنها لە دوای چەند کاتژمێرێک هەڵیانکوتایە سەر چادرەکەی و خۆی و پیاوەکانیان کوشت. قاجارەکانیش باپیری سمکۆی شکاک-یان بۆ دانوستان و میوانی بانگهێشتی تەورێز کرد لە تەورێز کوشتیان. سمکۆی شکاکیش هەر بە ناوی لێخۆشبوون و رێککەوتن بانگهێشت دەکەنەوە و لە ساڵی ١٩٣١دا لە شنۆ بۆسەیان بۆ دانا و تیرۆریان کرد. لە سەردەمی رژێمی پاشایەتیی ئێرانیش دا رژێم و سوپای ئێران بەڵێنیان بە قازی محەمەد دابوو، کە ژیانی پارێزراو دەبێت، بەڵام ئەو بەڵێنەش تەنها فێڵێک بوو و قازی محەمەدیان لەسێدارەدا. لە رژێمی کۆماری ئیسلامیی ئێرانیش دا درێژە بەو تاوانکاری و تیرۆر و فێڵکردنانە بەرامبەر بە نەیارەکانی دەوڵەت و ڕابەری رژێمەکەیان دا. کاتێک رژێمی ئێران لە ساڵی ١٩٨٨دا لە ڤییەنای پایتەختی نەمسا لەگەڵ عەبدولڕەحمان قاسملو سکرتێری گشتیی حزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران (حدکا) لە دانوستاندا بوو لەسەر مێزی دانوستان و لەکاتی گفتوگۆدا چەکیان لێ دەرهێنا و قاسملویان تیرۆر کرد.\nکۆماری ئیسلامیی ئێران بۆ سەرکوتکردنی هێزەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان هەموو رێگایەکی سیاسی و سەربازی و ئایینیی گرتووەتە بەر. سەرەتا بە فتوای ئایەتوڵا خومەینی شەڕی کوردستانیان لە ساڵی ١٩٨٠ دەستپێکرد. بەهۆی ئەو فتوایەوە بە فڕۆکە و تانک و تۆپ هێرشیان کردە سەر شارەکان بە تایبەتی سنە و تاوانەکانی وەک قاڕنێ و قەڵاتانیشیان ئەنجامدا و ئەو شەڕە نزیکەى ١٠ ساڵی خایاند. لە دوای ساڵی ١٩٩١ و دامەزراندنی حکومەتی هەرێمی کوردستان، ئێران شێوازێکی تری بۆ لەناوبردنی هێزە کوردییەکانی رۆژهەڵات گرتەبەر و دەستی بە تیرۆری سەرکردەکان، فەرماندەکانیان و پێشمەرگە و ئەندامانیان و چالاکوانان کرد. بەپێی راپۆرتی رێکخراوی مافی مرۆڤی عەبدولڕەحمان برومەند ئێران لە ٤٠ ساڵی ڕابردوودا لە سەرتاسەری جیهان ٥٤٠ تیرۆر و ڕفاندنی نەیارانی ئەنجامداوە. لەو ژمارەیە ٣٩٧ کردەیان تیرۆریستی بوون و ١٤٣ کردەشیان ڕفاندن بووە. لەو ٣٩٧ کارە تیرۆریستییە ٣٢٩ تیرۆریان لە ناو سنوورەکانی هەرێمی کوردستان دا ئەنجامدراون و ٦٨ تیرۆری تریشیان لە پاکستان، تورکیا، فەرەنسا… ئەنجامدراون. کۆماری ئیسلامیی ئێران زۆرترین تیرۆری نەیارەکانی، کە زۆربەى هەرە زۆریان کوردبوون و ئەندامانی هێزە کوردییەکان بوون، لە هەرێمی کوردستان ئەنجامداوە.\nدەوڵەتی تورکیا نەریتێکی دێرینیی تیرۆرکردن و کوشتنی بە ئەنقەستی نەیارەکانی بە رێگای جۆراجۆر لە ئیمپراتۆریی عوسمانی بۆ ماوەتەوە. لە مێژووی ئیمپراتۆری عوسمانیدا دەیان حاڵەتی کوشتنی بە ئەنقەستی نەیارەکانی سوڵتان و کوێرکردنیان و لە قازوخ دانیان هەیە. لە مێژووی عوسمانییەکاندا ژمارەیەکی زۆر میر و ئەمیری ناوچە جیاجیاکان بە ناوی بانگهێشت بۆ لای سوڵتان براونەتە ئیستەنبول و دورخراونەتەوە، زیندانیکراون و بێسەرشوێنکراون… هتد. تورکە لاوەکانیش بە هۆنینەوەی ڕەوایدان بە خەونە فاشیستییەکانیان بە پشتبەستن بە ئەفسانەى گورگی بۆر، ئاسێنا، سێوی سوور و ئەرگەنەکۆن… هتد بناغەیەکی تیرۆریان بۆ دەوڵەتی تیرۆر لە تورکیا داڕشتووە، کە تا ئێستا کاری پێدەکرێت.\nکۆماری تورکیا لە ساڵانی ١٩٦٠ و ١٩٧٠کاندا بە تیرۆرکردنی سەرکردەی شۆڕشەکانی ئەو سەردەمەی گەلی کورد و گەلی تورک و چەپەکان وەک، ئیبراهیم کاپیاک کایا، دەنیز گەزمیش، ماهیر چایان، حوسەین ئینان و سەعید قرمزی توپراک (د. شڤان) و حەقی قەرار… هتد شەپۆلێکی ترس و تۆقاندنی بە تورکیادا بڵاوکردەوە، بەڵام ئەو تیرۆرکارییانە نەیتانتوانی کۆمەڵگە بە تەواوی سەرکوت بکات و لە ١٢ی ئەیلولی ١٩٨٠دا سێیەم کودەتای سەربازیی کۆماری تورکیایان ئەنجامدا و تیرۆریان زیاتر بە دامەزراوەیی کرد.\nلەم ساڵانەى دوایدا بە تایبەتی لە دوای ئەوەى دەوڵەتی تورکیا کۆتایی بە پرۆسەى ئاشتی هێنا و داواکانی کوردی بۆ چارەسەری ئاشتییانەى کێشەى کورد قبوڵ نەکرد، لە ٢٤ی تەمموزی ٢٠١٥دا شەڕی لە دژی پەکەکە دەستپێکردەوە. ئاکەپە بۆ لە ناوبردنی پەکەکە هاوپەیمانیی لەگەڵ حزبی توندڕەو و نەژادپەرەستی مەهەپە و دەوڵەتی باخچەلی کرد. پۆستی وەزارەتی بە کەسانی توندڕەوی دژ بە کوردی وەک سولەیمان سۆیلو و خلوسی ئاکار دا. هاوکات گروپە توندڕەوەکان و سەرکردەکانی شەڕی ساڵانی ١٩٩٠ی باکووری کوردستان لە دژی پەکەکە یەک بە یەک لەلایەن ئەردۆغانەوە بانگهێشتکران و توانا و ئەزمون و پێشنیازی نوێیان بۆ تیرۆر و لە ناوبردنی پەکەکە خستە بەردەم ئاکەپە و ئەردۆغان. لە ناو ئەو کەسانەدا دیارترینەکانیان بریتی بوون لە محەمەد ئاغار و تانسو چیلەر، کە تێوەگلاون لە کارە تاوانکارییەکانی سوسورلوک، گروپی یەشیل و خەنجەر و ژیتەم و… هتد.\nئاکەپە جیاواز لە رژێمەکانی پێشتری تورکیا ئایین و مزگەوت و مەلاکانیشی خستووەتە کار لە دژی گەلی کورد و لە رێگەى ئەوانەوە ڕەوایی بە تاوان و تیرۆرەکانی دەوڵەت و گروپە توندڕەوە نەژادپەرەستەکانی تورک دەدات. تاوانی سوتاندن و کۆمەڵکوژکردنی نزیکەى ٢٠٠ هاووڵاتیی مەدەنی و ئەندامانی ئەنجوومەنی گەلی جزیر لە ژێرزەمینەکانی جزیردا و ئاوارەکردنی ٥٠٠ هەزار کەس و خاپورکردنی زیاتر لە ١٠٠ هەزار خانوو و دوکان و چەندین شوێنی مێژوویی و تیرۆرکردنی تاهیر ئەڵچی سەرۆکی کۆمەڵەى پارێزەرانی ئامەد و ڕاگەیاندنی باری نائاسایی سەربازی و ئەمنی و دەرکردنی ١٦هەزار و ٥٠٠ مامۆستا لەسەر کارەکانیان بە تەنها لە ئامەد و دەستبەسەرداگرتنی شارەوانییەکان و دانانی قەیوم لە شوێنیان و زیندانیکردنی پەرلەمانتاران و هاوسەرۆک شارەوانییەکان، داخستنی کەناڵ و ڕادیۆ و تەلەفزیۆن و ناوەندە مەدەنی و هونەری و رێکخراوەکان و گۆڕینی تابلۆ کوردییەکان و داخستنی ئەنیستیتۆی کوردی لە ئیستەنبول و ئامەد… هتد لە دیارترین شێوازی ئەو سیاسەتە نوێیەى هاوپەیمانیی ئاکەپەو گروپە توندڕەو و نەژادپەرەستەکانی تورکیایە لە دژی گەلی کورد.


کۆدی پرسیار : 17408\nمن هێدفۆن و ئێرفۆن بەكاردێنم بەڵام نامەوێت بەهۆیەوە كاریگەریی خراپی هەیە لەسەر بیستم و تەندروستیم چی بكەم باشە؟\nئەگەر پیشەكەت بەجۆرێكە كە ناتوانیت دەستبەرداری ئەو ئامێرانە بیت باشتر وایە ناوبەناو خۆتیان لێ رزگار بكەیت و لەكاتی بەكارهێنانیاندا جۆرە هەرە باش و پێشكەوتووەكانی بەكاربهێنە، هەوڵ بدە ئامێرەكان پاكوتەمیز بن ئەوەندەی دەكرێت. یەكێك لە كێشەكانی ئەم ئامێرانە هەوكردنی گوێچكەیە، كە ئەو كەسانەی هێدفۆن و ئێرفۆن بەكاردەهێنن بەهۆی ئامێرەكانەوە زیاتر بەكتریایان بۆ دەگوێزرێتەوە، لەو رووەوە دەتوانیت بە راگرتنی پاكوتەمیزی چارەسەری بكەیت . سوپاس بۆ بەكارهێنانی دكتۆر دواڕۆژ.\nکۆدی پرسیار : 17241\nدوای ئەم پەتایەی كەئێستا ھەیە دەنگم نووساوە ماوەی ١٠رۆژە ھەر چاك نابم چی بكەم باشە وا ھەستەكەم لە ئەنجامی كۆكەی زۆرەوە بێت.\nئەم ئەنفلۆنزایەی ئێستا جۆرێكی تایبەت و هەندێك جار درێژخایەنە. لەم ماوەیەدا دووركەوتنەوە لە خۆراكی ترش و توون و دووكەڵ و خواردنەوەی سارد زۆر پێویستن هەروەها پێویستە قسەكردنیش زۆر زۆر كەم بكەیتەوە هەندێك چارەسەری سروشتی و میللی هەن كە سوودیان هەیە وەك خواردنی هەنگوین یان ئەو شروبی كۆكانەی كە هەنگوینیان تێدایە. بەڵام گرنگترین رێكار ئەوەیە كە ئیسراحەت ببەخشیت بە ژێیەكانی دەنگت بەو شێوازانەی كە بۆمان روونكردیتەوە. سوپاس بۆ بەكارهێنانی دكتۆر دواڕۆژ.\nکۆدی پرسیار : 17110\nمن ساڵی یەك جار بۆ دوو جار كە لە خەو هەڵدەستم قورگم دەیەشێت و ناو دەمم وشك دەبێت و لێوم دەئاوسێت (inner lips) و ناو دەمم وەكو برینی لێ دێت، ئەمە هۆكاری چییە؟ ساڵی رابوردوو سەردانی پزیشكم كرد وتی حەساسێتە بە خواردن، كۆمەڵیك حەبی بۆ نوسیم چاك بوم. بەڵام ئێستا دیسان وام لێهاتوتەوە، و خواردنی رۆژانەشم وەكو جاران بووە كەواتە ئەمە حەساسێت نییە؟\nدكتۆر دواڕۆژ 4/12/2019\nئەو نیشانانەی باسیان دەكەیت زۆر لەگەڵ نیشانەكانی هەستیاریدا دەگونجێن. هەرمان دەرمانی پێشوو بەكاربهێنەرەوە و ماوەیەك خۆراكت بگۆڕە و تاقی بكەرەوە بزانە بە چ جۆرە خواردنێك وات لێدێت. هەندێك جار ناتوانرێت هۆكارەكە بدۆزرێتەوە چەند رۆژێك حاڵەتەكە بەردەوام دەبێت. كارێكی خراپ نییە ئەگەر پشكنینی گشتی خوێن ئەنجام بدەیت بۆ هەڵسەنگاندنی باری گشتی تەندروستیت و دڵنیابوون لەوەی ئایا هیچ جۆرە هەوكردنێكت هەیە یان نا. سوپاس بۆ بەكارهێنانی دكتۆر دواڕۆژ.\nکۆدی پرسیار : 17109\nلە گوێچكەمدا زەنگ لێ دەدات هەیە بە بەردەوامی ساڵانێكە وایە هەردەم زەنگ لێدەدات و گوێچكەی راستم زۆرجار ئازاری هەیە.\nدكتۆر دواڕۆژ 3/12/2019\nزەنگ دانەوەی گوێچكە بۆی هەیە ئەنجامی كێشەی تەندروستی بێت لەهەر سێ بەشەكەی گوێچكەدا یان دەماری بیستن زەبری پێ‌گەیشتبێت یان تەنانەت ئەو بەشەی مێشك كە بەرپرسیارە لە گۆڕینی ئاماژە دەمارییەكان بۆ دەنگ. چەندین هۆكار هەیە بۆ ئەم نەخۆشییە، لەوانە ئەگەر گوێچكەت چەوری گرتبێتی. یان بەهۆی كەوتنە ساڵەوە یان ئەگەر پیشەكەت دەنگە دەنگی زۆری تێدا بێت یاخود دەنگێكی زۆر بەهێز لە تەنیشتەوە بیسترابێت یان رەنگە كەناڵی ئۆستاكیت كێشەی تێدا بێت یان دەماری بیستن تووشی نەخۆشی بووبێت. هەندێك جاریش هۆكارەكەی بەكارهێنانی هەندێك دەرمانە. وەك دژەبەكتریاكان و دەرمانی گوشاری خوێن و ئەسپرین و دەرمانی دژەخەمۆكی. لەبەرئەوە پێویستە پشكنینێكی ورد ئەنجام بدەیت لای پزیشكی پسپۆڕ و ئامۆژگاریمان ئەوەیە سەردانی شاری پزیشكی فاروق بكەیت كە لەوێ ئامێر پزیشكی زۆر شارەزا دەستەبەر كراوە. سوپاس بۆ بەكارهێنانی دكتۆر دواڕۆژ.\nکۆدی پرسیار : 17086\nمن ناو بەناو زرینگەیەك لەناو گوێچكەم دێت، زۆر بێزاركەرە، نزیكەی لە هەفتەیەك 4 جار ئەو زرینگەیە دووبارە دەبێتەوە.\nدكتۆر دواڕۆژ 30/11/2019\nمادام زوو زوو دووبارە دەبێتەوە پێویستە هۆكاری زرینگەكە بزانرێت، بۆ ئەم مەبەستە بە پێویستی دەزانین سەردانی پزیشكی پسپۆڕی قوڕگ و لوت و گوێ بكەیت. سوپاس بۆ بەكارهێنانی دكتۆر دواڕۆژ.


پاکێجى ڕۆمینگ (قسەکردن و نامە) چییە؟\nکورەك بایەخ بە بەشداربووەکانى دەدات و بەوپەڕى توانایەوە کار دەکات بۆ دابینکردنى هەر خزمەتگوزارییەك بۆ ئەوەی بەکارهێنەران بتوانن سوودى لێ وەربگرن.\nچۆن بتوانم بەشدارى بکە لە پاکێجى ڕۆمینگ (قسەکردن و نامە)؟\nپەیوەندی بکە بە #255* پاشان پاکیجەکانى رۆمینگى نێودەولەتى هەڵبژێرە لەڕێگەى داگرتنى ژمارە 2 پاشان پاکێجى خولەک و نامە هەڵبژێرە لەڕێگەى داگرتنى ژماره 1 داگره پاشان 1 داگرە ئەگەر دەخوازى بەشدارى لە پاکێجى یەکەم بکەى یان 2 داگرە ئەگەر دەخوازى بەشدارى لە پاکێجى دووەم بکەى یان 3 داگرە بۆ بەشداریکردن لە پاکێجى سێیەم یاخود 0 داگره بۆ گەڕانەوە (پەشیمانبوونەوە). لەکاتى هەڵبژاردنى هەر پاکێجێک 1 داگرە بۆ دووپاتکردنەوە یان 0 داگرە بۆ گەڕانەوە. دواتر مۆبایلەکەت بکۆژێنەوە و دووبارە بەکارى بخەوە. هەر کاتێ کورتەنامەى دووپاتکردنەوەت پێگەیشت ئەوا دەتوانى سوود وەرگریت لە خولەك و کورتەنامە پێشکەشکراوەکان تاکو لە ماوەى بەردەستبوون بەکاری بهێنیت ماوەى بەردەستبوونەکەش 10 ڕۆژە.\nئایا دەتوانم خولەك و کورتەنامەکان بۆ پەیوەندیکردن بە هەر شوێنێک بەکاربهێنم؟\nکورەك بایەخت پێدەدات هەر بۆیە دەتوانى خولەك و کورتەنامە پێشکەشکراوەکان بەکاربهێنیت بۆ پەیوەندیکردن بە هەر شوێنێک جا چ بۆ پەیوەندیکردن بێـت بە ناوخۆى عێراق یاخود بۆ پەیوەندیکردن بێـت بە هەر شوێنێکى جیهان.\nچۆن بتوانم بزانم باڵانسى پاکێجەکەم چەندە؟\nکورەك ئەو کارەى بۆ ئاسان کردووی. کورتەنامەى ئاگادارکردنەوەت پێدەگات لەبارەى ئەو (خولەك و کورتەنامەى) باڵانسى پاکێجەکەت کە بەکارت هێناوە هەر کاتێك کە دەگەیتە بەکارهێنانى 50% یان 80%ى باڵانسى پاکێجەکەت یاخود هەر کاتێ تەواوى باڵانسى پاکێجەکەت بەکاردەهێنی.\nچی ڕوو دەدات کاتێ باڵانسى پاکێجەکە تەواو دەبێت یان کاتێ بەسەر دەچێت؟\nدەستبەجێ نرخە ئاساییەکانى ڕۆمینگت لەسەر جێبەجێ دەکرێت. وابەچاک دەزاندرێ دواى ئەنجامدانى هەر پەیوەندییەك بەکارهێنانەکەت و ماوەى بەردەستبوونى پاکێجەکەت بەسەر بکەیتەوە تاکو تووشى سەرسوڕمان نەبیت لەکاتى کەمبوونەوەی باڵانسەکەت.\nخولەك و کورتەنامە پێشکەشکراوەکان بۆ هەر پاکیجێک چەندە و بەهای تێچوونى هەر پاکیجێك چەندە؟\nدەتوانى یەکێك لەم پاکێجانەى خوارەوە هەڵبژێرى هەر پاکیجێک تەنها بۆ ماوەى 10 ڕۆژ بەردەست دەبێـت:\n25خولەك و 25 کورتەنامە بە نرخى 20,000 د.ع


پەیامی سەرۆك بارزانی بەبۆنەی شەست و شەش ساڵەی دامەزراندنی یەكێتیی قوتابیانی كوردستان و یەكێتیی لاوانی دیموكراتی كوردستان\nSUN, 17 FEB 2019 16:41 | KDP.info\nبە بۆنەی شەست و شەش ساڵەی دامەزراندنی یەكێتیی قوتابیانی كوردستان و یەكێتیی لاوانی دیموكراتی كوردستان، گەرمترین پیرۆزبایی خۆم ئاراستەی لاوان و قوتابیانی خۆشەویستی كوردستان دەكەم و هیوای سەركەوتن و داهاتوویەكی گەشیان بۆ دەخوازم.\nلاوان و قوتابیان لە كاتی دامەزراندنیانەوە هەتا ئێستا لەكاری ڕێكخراوەیی و مەدەنیدا بەشێكی گرنگی خەباتی گەلەكەمان بوونە، بۆ بەدەستهێنانی ئازادی و پێشكەوتن و نوێخوازی. ئەم دوو ڕێكخراوە تێكۆشەرە بە درێژایی ساڵانی كاركردنیان شوێنی پێگەیاندنی سەركردەی بە توانا و ڕۆڵەی هۆشیار و هەڵكەوتوو بوونە، كە جێی دەستیان لە بزاڤی ڕزگاریخوازی گەلی كوردستان دیار و بەرچاو بووە و لەم ڕێگەیەدا قوربانی و شەهیدیشیان بەخشیوە.\nقوتابیان و لاوانی خۆشەویست، ڕۆڵ و كاریگەریتان لە قۆناغە جیاجیاكانی خەباتی گەلەكەماندا لە سەردەمی شۆڕشی ئەیلوول و گوڵان و ژیانی ئاوارەیی و كاری مەدەنی و زانست و فێربوون، هەروەها بەرگریكردن لە مافی ڕەوای گەلی كوردستان بۆ سەربەخۆیی جێگەی شانازییەكی زۆرە.\nئێوەی ئازیز مێژووتان بۆ گەلەكەتان دروست كردووە و هەروەها ئاییندەی میللەتەكەتانن. بۆیە ئەو چاوەڕوانییە لە قوتابیان و لاوانی خۆشەویست هەیە بەسوودوەرگرتن لە شێوازی نوێ و هاوچەرخی خەبات و، بە ورەیەكی بەرزتر و چاوكراوەیی زیاتر، لە پێگەیاندنی كادیری هۆشیار و بەتوانا بۆ خزمەتكردنی بەرژەوەندییەكانی خەڵكی كوردستان بەردەوام بن. ئەو چاوەڕوانییە لە ئێوەی ئازیز هەیە كە پارێزەری بەها بەرزەكانی میللەتەكەمان بن و خۆتان بۆ ئاواتە ڕەواكانی گەلی كوردستان تەرخان بكەن، لەپێناو گەییشتن بە كوردستانێكی بەهێز و گەشەسەندوو، هەروەها پێگەیاندنی نەوەیەك كە بڕوای بەخۆی هەبێت و نیشتمانی خۆی خۆش بوێت.\nدووبارە پیرۆزباییتان لێ دەكەم و بمێنن بە خێر و خۆشی


هەڵبژاردنەکان... چەند دیاردەیەکی دووبارە - تۆڕی میدیایی خەڵک\nلە هەڵبژاردنەکاندا، جا بۆ ئەنجومەنی نیشتمانیی عیراق بێت یان پەرلەمانی کوردستان، چەند دیاردەیەکی نەرێنی هەن کە هەمیشە دووبارە دەبنەوە و پێویستە دەنگدەران بەرامبەریان وریابن و هەڵوێستیان بەرامبەریان هەبێت.\nیەکەم/ دروشمی بریقەدار و ئەستەم:\nدروشمی هەڵبژاردن بەردی بناغەی کێبڕکێی هەڵبژاردنەکانە، لە ڕێگەیەوە کاندید و قەوارەکان پەیامێکی کورتی ڕاستەخۆ- بە شێوەی بیرۆکەیەک- ئاڕاستەی دەنگدەر دەکەن، بە مەبەستی سەرنجڕاکێشان و بەدەستهێنانی دەنگی، بۆ ئەم مەبەستەش دەبێت دروشم واقیعی بێت و ڕەنگدانەوەی بارودۆخی بابەتی بێت و هێنانەدیی ئەستەم نەبێت، ئەگینا دەبێتە قسەی بریقەدار و لافیتەی ڕازاوە و ئامڕازی لەخشتەبردنی دەنگدەر.\nچاوخشاندنێک بە دروشمەکانی ئەو کاندید و قەوارانەدا دەری دەخات، ئەوانە ئەوەندە قەبەن کە دروشمەکانی کاندیدی سەرۆکایەتیەکانی ئەمریکا و فەڕەنسا تێدەپەڕێنن. لە کاتێکدا دەبوایە دروشمەکان بێفیز بوونایە و دەربڕی ڕاستەقینەی توانای خۆیان بوونایە و شایانی جێبەجێکردن بوونایە. مافی هەر کاندید و قەوارەیەکە ئەو دروشمانە بەرزبکاتەوە کە پێی باشن بۆ بەدەستهێنانی دەنگی دەنگدەر، بەڵام مافی هیچ کامێکیان نییە دروشمی وەها بەرزبکاتەوە کە واقیعی نین و هێنانەدییان ئەستەمە، مافی هیچ کامێکیان نییە درۆ لەگەڵ دەنگدەر بکات و کار بەو پرنسیپە قێزەونە بکات کە دەڵێت: “ئامانج پاساو بۆ ئامراز دێنێتەوە”.\nدووەم/ پەتی درۆ کورتە:\nهەرکاتێک هەڵمەتی هەڵبژاردنەکان دەست پێ دەکەن، بازاڕی درۆ گەرم دەبێت و چەندین ئامراز و دامودەزگا دەخرێنە گەڕ بۆ ڕازاندنەوەی درۆکان و پێشکەشکردنیان وەک ڕاستیی حاشاهەڵنەگر. ئاشکراترین جۆرەکانی درۆ لە بەرنامەی کاندید و قەوارەکاندا دەردەکەوێت، کاتێک چەندین ئامانجی قەبە و ناواقیعی دەخرێنە ڕوو، کە هێنانەدیی لانی کەمیان لە خولێکی پەرلەماندا هەر سەخت نییە، بەڵکو ئەستەمە.\nپەتی درۆی هەڵبژاردن زۆر کورتە، چونکە ئەوەی پەیوەندیی بە بەرنامەی هەڵبژاردن و ڕۆژەڤ و میکانیزمەکانەوە هەیە لە ماوەی چەند مانگێکی خولی پەرلەمانی داهاتوودا ئاکامەکەی دەردەکەوێت. ئەوەی پەیوەندیشی بە هەڵسوکەوتی کاندیدەکانەوە هەیە، دوای تەواوبوونی هەڵمەتی هەڵبژاردنەکان بۆ دەنگدەران ئاشکرا دەبێت. سەرەنجام لە لایەکەوە بڕوابوون بە هەڵبژاردنەکان و بەشداریکردن تیایاندا لاواز دەبێت، لە لایەکی دیکەشەوە خەڵکی ڕێگەی دیکە دەگرنەبەر بۆ هێنانەدیی ماف و ئامانجەکانیان.\nسێیەم/ من فریشتە و ئەوی دیکە دێو:\nلە هەڵبژاردنەکان هەر کاندید و قەوارەیەک هەوڵدەدات لە ڕێگەی هێرشکردنەوە ئەوی دیکە بەدیۆ بکات و خۆی بەفریشە و فریادڕەس نیشانبدات بۆ بەدەستهێنانی متمانەی دەنگدەر و کورسیی زیاتر. بۆ ئەمەش چاو بە ئەزموونی ڕابردوودا دەخشێننەوە بۆ پەیداگرنی هەر بەڵگەیەک بۆ ناوزڕاندنی بەرامبەر و بێبایەخکردنی ڕۆڵ و پێگەی و خۆ بەپاڵەوانکردن و تاقە هیوای میللەتەکەمان بۆ بنیاتنانی دیموکراسی و داهاتوویەکی گەش، لە کاتێکدا هەر یەکێک لەو لایەنانە دەزانن خەوشی و کەموکوڕییەکانی خۆی و باشی و کاریگەرییە ئەرێنییەکانی بەرامبەر چییە.\nبا لێرەدا لە گشت کاندیدەکانی پێشووی هەموو لایەنەکانی کوردستان لە پەرلەمانی عیراق بپرسین: لە خولی پێشووی پەرلەماندا تاقە یاسایەکی چارەنووسسازمان پێ بڵێن بە کۆششی ئەوان لە بەرژەوەندیی هەرێمدا دەرچوو بێت. پێمان بڵێن جگە لە بەرگریکردنی نەرێنیانە و موزایەدەکردنی سیاسی و پاڵەوانبازی و قسەی زل چ دەستکەوتێکیان بۆ هاووڵاتیانی کوردستان بەدەستهێناوە. ئایا توانیان مادەی ١٤٠ بە کەناری ئارامی بگەیەنن؟ توانیان پێداویستییە گرنگەکانی سیستەمی فیدرالی دەستەبەربکەن؟ توانیان هەژموونی ڕەهاخواز و ناوەندیخوازی شیعەکان لاوازبکەن؟\nلەکاتێکدا پێویست بوو کاندید و قەوارە سیاسییەكان بزانن، کە بوونی جیاوازی ئاساییە و مایەی نیگەرانی نییە و ناكرێت وێنای ئەوە بكرێت گشت پێكهاتەكانی كۆمەڵگە لەسەر تاقە بەرنامەیەك ڕێك بكەون، یان یەك تێڕوانینیان زاڵ بێت، چونکە ئەو كۆمەڵگەیەی ڕێكەوتنێكی وای تێدایە، یان تاقە تێڕوانینێك زاڵە بەسەریدا، کۆمەڵگەیەکی مەنگ و نەبزۆك دەبێت و زەمینەی سەرهەڵدانی ستەمكاری تێدا بەهێز دەبیت، دەبینین بانگەشەی بەدەستەوەگرتنی حەقیقەتی ڕەها زاڵە و هەر کاندید و قەوارەیەک خۆی بە ڕاستی ڕەها دادەنێت و ئەوانی دیكە بە ناڕاستی ڕەها دەخاتە ڕوو، خۆی بە پاک و بەرامبەر بە پیس، خۆی بە بنیاتنەر و دروستکردنی بەهەشتی سەرزەمین و بەرامبەریش بە وێرانکار و بنیاتنەری دۆزەخی سەرزەمین وێنادەکات.\nتوندوتیژی لە ململانێ و پێشبڕکێی هەڵبژاردنەکاندا دیاردەیەکی بەرجەستەیە و بە چەندین شێواز دەکەوێتە ڕوو: ناوزڕاندن، تاوانبارکردن، درۆ بۆ هەڵبەستن، دڕاندنی پلاکێت و پۆستەرەکان، دەستوەردانە ژیانی تایبەتی…هتد. توندوتیژی تێكشكاندنی ویستی بەرامبەر یان سڕینەوەی بوونیەتی و پێشێلکردنی مافەکانیەتی وەک مرۆڤ و بەڕێوەچوونی پڕۆسەی هەڵبژاردن ئاسان ناکات، بەڵكو ئاڵۆزتری دەكات، چونكە هەستی ڕق و لێكدابڕان لای خودی هەر کاندید و قەوارەیەک برەوپێدەدات و هەستی ترس و گومان لای بەرامبەرەکەی دەخوڵقێنێ.\nتاکپەرستی یەکێکە لە دیاردەکانی هەڵبژاردنەکان و بە چەند شێوازێکی جیاواز دەردەکەوێت: جۆری یەکەم، بەوەفابوونە بۆ ڕێبازی سەرکردەیەکی سیاسی کە کۆچی دوایی کردووە و ئیلهاموەرگرتن لە بیروباوەڕ و سیاسەت و ڕێنماییەکانی بۆ ڕۆشنکردنەوەی ڕێگەی کارکردنی ئەمڕۆ و لە هەموو بوارەکاندا. جۆری دووەم، پشتبەستنە بە سەرکردەیەکی سیاسی کە لە ماوەی دەسەڵاتدارێتی خۆیدا کاری بێوێنەی ئەنجام داوە و تەنیا لە ڕێگەی مۆدێلەکەی ئەوەوە وڵات بە کەناری ئارامی دەگات و هاووڵاتیان بە خۆشگوزەرانی شاددەبن. شوێنپێ هەڵگرتنی بزنزمانێکی تازە پێگەیشتوو، کە خاوەن ئەزموونی سیاسی نییە و بەڵێنی گەیشتن بە شاری خەونەکان بە خەڵکی دەدات.\nبەو جۆرە، بەپێی جۆری یەکەم، نەوەکانی ئەمڕۆ توانای دەستنیشانکردن و چارەسەرکردنی گرفتەکانی خۆیان نییە و بەبێ میراتی ئەو سەرکردە سیاسییە هیچیان پێ ناکرێت، ئەمەش مانای پیرۆزکردنی تاک و تاکپەرستییە و بە جۆرێک لە جۆرەکان ئەو دەربڕینە دووپات دەکاتەوە کە دەڵێت: “جگە لە خوا پەرستراوێکی دیکە نییە”. بەپێی جۆری دووەم، کۆمەڵگە فریادڕەسێکی پێویستە، کە بە توانایەکی سوپەرمانانە هەموو کێشەکان چارەسەر دەکات، ئەمەش مانای بەکەم سەیرکردنی توانای تاکەکانی کۆمەڵگەیە. بەپێی جۆری سێیەمیش داوا لە خەڵک دەکرێت بەختی خۆیان لەگەڵ کەسێکدا تاقی بکەنەوە، کە تاقی نەکراوەتەوە و ڕۆڵی نەبووە لە دروستکردنی قەیران و نەهامەتیەکانی ئەمڕۆدا، ئەمەش مانای پیادەکردنی ریبازی ئەزموونگەرییە، تەنانەت ئەگەر ئاکامەکەی لە ئاسۆشەوە دیارنەبێت.\nحەوتەم/ لێکدابڕانی نەوەکان:\nیەکیک لە دیاردەکانی هەڵبژاردنەکان، کە جێی تێڕامان و هەڵوەستە لەسەر کردنە، مەسەلەی ڕۆڵی گەنجە، کە بەشێک لە لیستەکان بایەخی زۆری پێ دەدەن. قەوارەیەک بە نەوەی نوێ ناوی دەبات، قەوارەیەکی تر بە بایەخدان بە دەموچاوی تازە و تاقینەکراوە ناوزەدی دەکات. وەک ئەوەی نەوەی “کۆن” بە گشتی و بە تەنیا بەرپرسیار بێت بەرامبەر بەو بارودۆخەی ئەمڕۆ کوردستانی تێکەوتووە و حوکمڕانیەکەمان تەنیا لەلایەن نەوەی “کۆن”ەوە بەڕێوەبرابێت و گەنجان بەشدارییان تێدا نەکردبێ و بەرپرسیارێتی باردودۆخی ئێستا نەکەوێتە ئەستۆی ئەوانیش. لە لایەکی دیکەوە، وەک ئەوەی هەموو نەوەی “کۆن” پەککەوتەبن و ڕۆژگاریان بەسەرچووبێت و بۆ سەردەمی نوێ دەست نەدەن و نەوەی نوێ خاوەنی هەموو توانایەک بێت بۆ گرتنەدەستی جڵەوی بەڕێوەبردنی گشت کارەکان و پێویستیان بە ئەزموون نەبێت. جێی داخە لە سایەی ئەم مەیلە نوێیەی بیرکردنەوە و هەڵوێستوەرگرتندا سەبارەت بە گەنج وەک کاندیدی پەلەمانی، پەیوەندیی نێوان نەوەكان سروشتی ململانێ و گۆشەگیری زاڵە بەسەریدا، نەك هاوكاریكردن و یەكتر تەواوكردن.


کەسێک لە نیویۆرک دەستگیردەکرێت کە بە نیازبووە تەقینەوەی خۆکوژی لە واشنتن ئەنجام بدات\nکاربەدەستانی فیدراڵی ئەمەریکا دەڵێن پـیاوێک لە نیویۆرک دەسـتگیرکراوە پاش ئەوەی دەرکەوتووە بە نیازی تەقینەوەیەکی خۆکوژیـیە لە ناوجەرگەی واشنتنی پایتەخت لە ڕۆژی هەڵبژاردنەکانی لە 6 ی مانگی یازدە بەڕێوەدەچن.\nداواکاری گشتی لە ناوچەی تاپپان لە نیویۆرک لە بەیاننامەیەکدا ڕایگەیاند پـۆڵ ڕۆزنفێڵد تەمەن 56 ساڵ لە دادگای ناوچەی مانهاتن تاوانبارکراوە بە دورستکردنی چەند تەقەمەنیـیەک لە ژێرزەمنی ماڵەکەی، لەوانە بۆمبێک نزیکەی 100 کیلۆگرام دەبێت.\nماڵی پـۆڵ ڕۆزنفێڵد\nبەپـێی لێکۆڵینەوەکان ناوبراو بە نیازبووە ئەم تاوانە ئەنجام بدات بە ئامانجی بانگەشە بۆ بیروباوەڕی دەستنیشانکردنی کاربەدەستانی باڵای حکومی بە شێوەیەکی هەڕەمەکیـیانە. ڕێکخراوی Sortition Foundation ی بنکە لە بەریتانیا کە ئەم بیروباوەڕەی هەڵگرتووە، هەتا ئامادەکردنی ئەم هەواڵە ڕاینەگەیاندووە ئایا پـۆڵ ڕۆزنفێڵد ئەندامی ڕێکخراوەکەیان بووە یان نا.\nکاربەدەستانی دەزگای لێکۆڵینەوەی فیدراڵی FBI دەڵێن ناوبراو بە نیازبووە لە ناشناڵ مۆڵی واشنتن تەقینەوە خۆکوژیـیەکەی ئەنجام بدات، وە ئەگەر پـلانەکەی سەری‌بگرتایە، ئەوا خەڵکی بێ گوناح دەبوونە قوربانی و زیانێکی ماڵی گەورەی لێدەکەوتەوە.\nدەزگای FBI بە پـلانەکەیان زانی پاش ئەوەی ناوبراو لە هەردوو مانگی هەشت و نۆ نامە و پەیامی بۆ کەسێک لە ویلایەتی پەنسلڤانیا ناردبوو و تیایاندا باسی لە پـلانەکەی کردبوو. دەشڵێن خۆی بە تەنیا لە پشت پلانەکە بووە و چەند تەقینەوەیەکی بچوکیشی ئەنجامدابوو بۆ تاقیکردنەوەی تەقەمەنیـیەکانی.\nپـیتەر ڕۆزنفێڵد باوکی پـۆڵ، بۆ میدیاکان لێدوانی دا و گوتی خێزانەکەی خۆشحاڵن بەوەی FBI پـلانی کوڕەکەیانی ئاشکراکردبوو بەر لەوەی زیان بە کەس بگەیەنێت.\nبەپـێی شارەزایانی یاسایی ڕەنگە پـۆڵ ڕۆزنفێڵد سزای 10 ساڵ زیندانی بدرێت.


ستراتیژی ئەمه‌ریکا لەگەڵ بژاردەی هەرێمێکی بەهێزە!\nهەرێمی کوردستان وەک (ئەکتەرێکی نادەوڵەتی) ئەو بژاردە بەهێزەیە، کەوا ئەمەریکا گرەوی لەسەر کردووە، بۆ ئەوەی ببێتە هەرێمێکی گەشەسەندوو لە چوارچێوەی عێراقدا، ئەم دیدگایە لە رابردوو و لە ئێستاشدا هەمیشە جه‌ختی لەسەر کراوەتەوە، بۆیە ستراتیژی نوێی (ئیدارەی بایدن) بەرامبەر بە هەرێم بریتییە لە بونیاتنانی هەرێمێکی بەهێز لە چوارچێوەی عێراقێکی فیدراڵدا، ئەویش لەبەر ئەم هۆکارانەی خوارەوە:\nیەکەم: ئەمەریکا لەسەر ئاستی پاراستنی (باڵانسی سیاسی) ناوخۆی عێراق پشت بە هەرێم دەبەستێت بۆ راگرتنی هاوسەنگی هێز لە نێوان هەردوو پێکهاتەی شیعە و سونە، تاکو شیعە نەتوانێت هەموو جومگەکانی دەسەڵات قۆرخ بکات، هاشێوەی قۆرخکاری سونەی پێش رووخانی رژێم.\nدووەم: لەسەر ئاستی برەودان بە پرسەکانی دیموکراسی و مافی مرۆڤ، هەرێمی کوردستان ئەو دیفاکتۆ هەمەڕەنگەیە کەوا ئەمەریکا ئومێدی لەسەر هەڵچنیووە بۆ ئەوەی ببێتە نموونەیەکی جوانی دیموکراسی و پێکەوە ژیان و فرەیی و مافی مرۆڤ بۆ هەموو ناوچەکە.\nسێیەم: لەسەر ئاستی سەقامگیری ئەمنی و دژایەتیکردنی تیرۆر، هەرێمی کوردستان ئەو ناوچە ئارامەیە، کەوا ئەمەریکا متمانەی پێیەتی و بەتەواوی پشتی پێ دەبەستێت، ئەم متمانەیەش بەهۆی قارەمانیەتی هێزی پێشمەرگە لە رووبەڕووبونەوەی داعشدا دروست بووە.\nچوارەم: لەسەر ئاستی ئابووری و بازرگانی، هەرێمی کوردستان ئەو ناوچە دەوڵەمەندەیە لە رووی سامانی ژێر زەوی و سەر زەوی، کەوا دەتوانێت ببێتە زەمینەیەکی گونجاو بۆ کۆمپانیا ئەمه‌ریکی و جیهانییەکان تاکو وەبەرهێنانی تێدا بکەن لە هەموو سێکتەرە جیاوازەکاندا.\nپێنجەم: لە سەر ئاستی پێگەی جیۆپۆڵەتیکیش هەرێمی کوردستان هاوشێوەی (دڵ)ی رۆژهەڵاتی ناوڕاست وایە، بۆیە نەک تەنیا ئەمەریکا، بەڵکو زلهێزەکانی ناوچەکە (تورکیا و ئێران) و زلهێزەکانی جیهانیش (چین و رووسیا) چاویان لەسەریەتی، بۆ ئەوەی بتوانن هاوشێوەی ئەمەریکا شوێن پێی خۆیان لە ناو هەرێمدا بکەنەوە.\nلە ئێستادا پێموایە دەرفەتێکی زێڕین بۆ هەرێمی کوردستان رەخساوە بۆ ئەوەی ببێتە نموونەیەکی جوانی دیموکراسی و پێکەوەژیان لە ناوچەکەدا، بۆیە سوود وەرگرتن لەم دەرفەتە، بەندە بە ئاستی هۆشیاری و هەماهەنگی لایەنەکانە سیاسییەکان و رێکكەوتن لەسەر ئەجیندایەکی نیشتیمانی بۆ نووسینەوەی دەستوورێکی هاوچەرخ لە پێناو دروستکردنی هەرێمێکی بەهێز و گەشەسەندوو، نەک تەنیا چاوەڕوانکردن وەک میشێل فووکۆ دەڵێت:\n"رۆژهەڵاتی ناوەڕاست شوێنێکە کە خەڵکەکەی (چاوەڕوانی) رۆژگارێکی باشن، نەک (دروستکردنی) رۆژگارێکی باش!"\nلەم چوارچێوەیەدا دەتوانین بڵێین راستە ستراتیژی ئەمەریکا لەگەڵ بژاردەی بونیاتنانی هەرێمێکی بەهێزە بەڵام ئەم بژاردەیە لەسەر خۆمان وەستاوە، چونکە ئەمەریکا نایەت بۆمان بونیات بنێت، بەڵکو دەبێت (خۆمان بۆ خۆمان و نەوەکانی داهاتوو) بونیاتی بنێین!\n14 واژوویەکی مێژوویی!\n15 کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی چیتر بێدەنگ نابێت!\n16 کورد هەموو هێلکەکانی ناخاتە یەک سەبەتەوە!\n17 دۆکترینی (بایدن) لە مانگێکدا!\n18 لەڕۆژی (خۆشەویستی)دا!\n19 دادگاییکردنی (تره‌مپ) سیاسییە یان دەستووری؟\n20 کوردو باوەڕ بەخۆبوون!\n21 تاکە ڕێگا!\n22 ئەمرۆ هەموو چاوەکان لەسەر واشنتن دەبن!\n23 ململانێی ترامپ و پیلۆسی!\n24 تڕەمپ وازناهێنێت!\n25 کوردستان لە پێودانگی ئه‌مه‌ریكادا!\n26 ئاماژەکان چیمان پێ دەڵێن!\n27 سیناریۆکانی دوای کوژرانی باوکی ئەتۆمی ئێران!\n28 هاتنی (بایدن) هاتنی (دەرفەتێکی زێڕینە) بۆ کورد!\n29 (دەستوری هەرێم) ڤاکسینی (پەتای پەرتەوازەیی) کوردستانە!\n30 تڕەمپ بەتەمای چیە؟!\n31 تەنها (چاکسازی ڕاستەقینە) فریادڕەسە!!!\n32 جیاوازی نێوان سەردەمی بایدن و سەردەمی تڕەمپ!\n33 بایـدن بەرەو کۆشکی سپی!\n34 ئەمڕۆ ئەمریکیەکان چۆن سەرۆک هەڵدەبژێرن؟ میکانیزمی هەڵبژاردنی سەرۆکی ئەمریکا چۆنە؟\n35 ڕامانی سەربەخۆبوون! جیاوازی تەمەنی ئەمریکا و قەڵاتی هەولێر؟\n36 کورد لەهاوکێشەی ئەمریکادا!


باشترین ئامۆژگاری .... ،،ئامۆژگاری زانایان،،\nنوسینی: هارون نوح ته‌ها\nشێخ شه‌قیقی به‌لخی هاته بغداد له سه‌رده‌می خه‌لیفه هارون الرشید: کاتێ که زانیان. خه‌ڵک سه‌ردانیان کرد وه‌خه‌لیفه‌ش له‌وانه‌ى که له خزمه‌تی دانیشتبون. پێى ووت ئه‌ی شه‌قیق زۆر دڵم خۆش بوو به هاتنت ده‌مێکه عه‌ودالی بینینی تۆم خۆشه هه‌ندێ ئامۆژگاریم بکه‌یت.\n- شه‌قیق فه‌رموی: ئه‌ی ئه‌میری ئیمانداران. بزانه که خوای گه‌وره تۆی له جێگای ئه‌بو به‌کری صدیق داناوه داوای ڕاست گۆییت لێ ده‌کات. وه تۆی داناوه له جێگای عمری کوڕی خطاب. داوات لێ ده‌کات که‌وا ڕاستیو ناڕاستی لێک جیا بکه‌یته‌وه واته دادپه‌روه‌ر بیت. هه‌روه‌ها تۆی له جێگای عوسمانی کوڕی عه‌فان داناوه. داوات لێ ده‌کات که‌وا به‌شه‌رم و حه‌یاو سه‌خی بیت. وه له جێگای ئیمامی علی داناوی داوات لێ ده‌کات که نه‌رم و نیانو زانا بیت. خه‌لیفه هارون الرشید که‌مێک بێ ده‌نگ بوو ئینجا سه‌ری خۆی به‌رز کرده‌وه ووتی من چۆن کار به ڕاست گۆیی بکه‌م و چۆن ڕاست گۆ بم. شقیق فه‌رموی:\nوا دابنێ که تۆ ئه‌میرو کاربه‌ده‌ست نی به کرێ کار بۆ خه‌ڵک ده‌که‌یت. هه‌روه‌ها وابزانه که تۆ فه‌قیری ده‌وڵه‌مه‌ند نیت وه وادابنێ که تۆ کۆیله‌ی ئازاد نیت. ئینجا که‌مێک بێ ده‌نگ بوو دواتر سه‌ری به‌رز کرده‌وه ڕووی کرده شێخ ووتی چۆن وابکه‌م که ڕاستیو ناڕستی لێک جیا بکه‌مه‌وه؟ فه‌رمووی: ده‌بێ ئه‌م خه‌ڵکه بکه‌یته سێ به‌ش:\n- به‌شێکیان له خۆت گه‌وره‌تر.\n- به‌شێکیان له خۆت بچوک تر.\n- ئه‌وه‌ی تریان وه‌کو خۆت بن.\nجا ئه‌وه‌ی له خۆت گه‌وره‌تر بیکه به باوکی خۆت ئه‌وه‌ی ناوه‌نجییه‌که بیکه به برات. بچوکه‌که‌ش بیکه به کوڕت. ڕێز له باوکت بگره، چاک به له‌گه‌ڵ برات، وه به ڕه‌حم و به‌زه‌یی به له‌گه‌ڵ کوڕت.\nهارون الرشید. سه‌ری داخستو ده‌مێک بێ ده‌نگ بوو پاشان سه‌ری به‌رز کرده‌وه ووتی چۆن کار بکه‌م به شه‌رمو حه‌یاو سه‌خاوه‌ت؟\nشقیق فه‌رموی: به‌م مه‌رجه که شه‌رم له دراوسێ یه‌که‌ت بکه‌یت. وه خۆت به که‌سێک دابنێی به وه‌کیل له‌سه‌ر خه‌ڵک بۆ ئه‌و ماڵه‌ی که له‌لاته. هارون الرشید سه‌ری داخستو که‌مێک بێ ده‌نگ بوو دواتر سه‌ری به‌رز کرده‌وه ووتی ئه‌ی شقیق. چۆن زاناو نه‌رمو نیان بم؟ شقیق فه‌رمووی: گوێ ڕایه‌ڵی گه‌وره‌ت به له فه‌رمانی ده‌رمه‌چوو. وه‌هه‌روه‌ها گوێ ڕایه‌ڵی ئاره‌زوه‌کانت نه‌که‌یت. هارون ووتی زیاتر ده‌ی زیاتر. شقیق فه‌رموی: بزانه خوا ئاگری دروست کردوه ناوی ناوه جه‌هه‌ننه‌م، وه تۆیشی له‌سه‌ر ده‌رگاکانی داناوه ماڵی موسڵمانانی خستۆته به‌ر ده‌ستی تۆ، شمشێری پێ داوی، قامچی دایه ده‌ستی تۆ، فرمانی پێ کردی که ببه‌خشی له‌م ماڵه به هه‌ژارانو به که‌سێک که لابدا به گوناح کردن له ترسی فه‌قیری بۆ ئه‌وه‌ی تووشی گوناح نه‌بێ. هه‌روه‌ها فه‌رمانی پێ کردی ئه‌و که‌سه بکوژی که که‌سێک به ناحه‌ق ده‌کوژێت.\nهارون ووتی: ئاگرت له جه‌رگ به‌ردام زیاتر ئامۆژگاریم بکه، شقیق فه‌رموی: بزانه ئه‌ی أمیر المۆمنین که تۆ کانیاوی کرێکاره‌کانیش ڕووبارن ئه‌گه‌ر کانیاو ووشک بوو ڕووباریش ووشک ده‌بێ وه ئه‌گه‌ر کانیاو لێڵ بێت، ڕووباریش لێڵ ده‌بێ ئه‌گه‌ر ئه‌وه‌نده ئامۆژگاریه بۆ تۆ به‌س نه‌بێ ئه‌وه من هیچ دڵم به تۆوه خۆش نییه. هارون الرشید زۆر گریا دواتر ئه‌نگوستیله‌که‌ی فڕێدا له ده‌ستی ووتی له نێو خه‌ڵک دابه‌شی بکه شقیق ووتی: به‌م مه‌رجه کارێکم هه‌یه بۆم جێ به‌جێ بکه‌ی پشتم تێ نه‌که‌ی تاکو نێمه لات، پێم مه‌به‌خشه تا پرسیار نه‌که‌م. هارون ووتی: کاره‌که‌ی تۆم جێ به‌جێ کرد. شقیق ئه‌نگوستیله‌که‌ی فڕێداو ده‌رچوو، ووتی: جارێکی تر نایێمه لات وه هیچ داواکاریه‌کیشت لێ ناکه‌م ( ) (الجلیس الصالح، لاپه‌ڕه)، ٢١٧.