كۆنگرەی نەتەوەیی پەكەكە بەپێی كۆنفیدراڵیزمی دێموكراتیك، بەهرۆز شوجاعی – Peshmergekan\nكۆنگرەی نەتەوەیی پەكەكە بەپێی كۆنفیدراڵیزمی دێموكراتیك، بەهرۆز شوجاعی\nیەكێك لە حیزبە سیاسییەكانی كوردستان كە یەكگرتنی نەتەوەیی بۆخۆی كردووە بە دروشم، پەكەكە و رێكخراو و حیزبەكانی ئەندامی رێكخراوی چەتری پەكەكە، واتە كۆما جڤاكێن كوردستان (ك.ج.ك)ن. نوێنەرانی هەدەپەش كە بەم دواییە سەردانی هەرێمی كوردستانیان كرد،\nدیسانەوە جەختیان لە یەكگرتنی نەتەوەیی و بەستنی كۆنگرەی نەتەوەیی كرد. پەكەكەی پاش گیرانی رێبەرەكەی لە گوتار و تیۆریی سیاسیدا زۆر لە پەكەكەی ساڵانی 1990 جیاوازە. پێش ئیمراڵی، پەكەكە حیزبێكی كلاسیكی چەپی رزگاریخواز بوو كە دەیەویست كوردستانێكی یەكگرتوو بەپێی ئایدیۆلۆژیە چەپەكەی دامەزرێنێ، واتە لە نێوان سەربەخۆیی/ سەروەریخوازیی پەكەكە و ئایدیۆلۆژییە چەپەكەیدا هاوسەنگییەك هەبوو. بەڵام ئەگەر تەماشایەكی پەیماننامەی كەجەكە بكەین، وەرچەرخانێكی پارادیگماتیك لە بیركردنەوەی پەكەكە بۆ دیموكراسی، سەروەری، چەمكی نەتەوە، دەوڵەت-نەتەوە و سەربەخۆییدا دەبینین.\nتێگەیشتنی پەكەكە لە دیموكراسی و سەروەری بۆ كورد\nبەپێی مادەی چوار لە دیباجەی پەیماننامەی كەجەكە “لەم هەلومەرجەدا تەنیا ئاڵتەرناتیڤ، كۆنفیدراڵیزمی دیموكراتیكە”. مەبەست لە كۆنفیدراڵیزمی دیموكراتیك بنیاتێكی كۆنفیدراڵ لە نێوان هەر چوار پارچەی كوردستان بەبێ دەستكاری لە سنوورە سیاسییەكانی ئەو چوار وڵاتانەیە كە كوردستانیان داگیر كردووە. چونكە مادەی شەشی هەمان دیباجە وەها پێدەچێت “بۆ كوردستان مافی دیاریكردنی چارەنووس بە واتای دروستكردنی دەوڵەت لەسەر بنەمای نەتەوەگەری نییە، سنوورە سیاسییەكان بۆخۆی ناكاتە كێشە و سنوور (ی ئەتنیك) ناكاتە بنەما بۆ ئەوەی بزووتنەوەی دیموكراسیی خۆی دامەزرێنێ”.\nئەگەر ئەم دوو مادەیە بە زمانێكی سادە تەفسیر بكرێت، كەجەكە/پەكەكە كێشەی لەگەڵ سنوورەكانی ئێستای عێراق، ئێران، سووریە و توركیادا نییە كە كوردستانیان كردووەتە چوار پارچە. لە هەمان كاتدا ئامانجە كۆتاییەكەی پەكەكە دامەزراندنی دەوڵەتی نەتەوەیی بۆ كورد نییە. لە سەرانسەری پەیماننامەی كەجەكە-دا یەكجار باسی سەروەری (سیادەت) ناكرێت، نە رەخنە لە ناوەندیبوونی سەروەری لەم وڵاتانە بەپێی باڵادەستیی گرووپێكی ئەتنیك دەگرێت، نە پێشنیازی دابەشكردن و نامەركەزیكردنی سیادەت لەو وڵاتانە دەكات. بە پێچەوانەوە تەنانەت دان بە بەردەوامیی یونیتەربوونی ئەو چوار وڵاتەدا دەنێت.\nبۆیە بەپێی دیباچەكە، سێ سیستەمی یاسایی پەیڕەو دەكرێت، یەكێكیان سیستەمی یاسایی یەكێتی ئەوروپا (كە پەكەكە ئەندامێتی توركیا لەناو یەكێتی ئەوروپادا وەك مەرج دەبینێ)، دووەمیان یاسای دەوڵەتی یونیتەر (موحد) و ئەوەی دیكە یاسای دیموكراسیی كۆنفیدراڵ. دەوڵەتی یونیتەر بەپێی چەمكی ژاكوبینیستی، كە بە تایبەت ئێران و توركیا بەپێی ئەم چەمكە دامەزراون، گوزارشت لە یەك نەتەوە، یەك ئاڵا و یەك زمان دەكات. پەیماننامەكەی كەجەكە دەشڵێت: “كاتێك دەوڵەتە یونیتەرەكانی توركیا، ئێران، عێراق و سووریا دانیان بە مافی كۆنفیدراڵی گەلی كورددا نا، ئەو كاتە گەلی كوردیش دان بە مافەكانی ئەو دەوڵەتانەدا دەنێ” !\nلێرەدا دوو كێشە دەردەكەوێت، یەكەم كەجەكە ئامادەیە سەروەری بەپێی دەوڵەت-نەتەوە – كە بەپێی بنەما تیۆرییەكانی خۆی دژیەتی – بۆ ئەم چوار وڵاتە قەبووڵ بكات، بەڵام دەوڵەت-نەتەوە بۆ كورد نالەبار دەبینێ.\nكێشەی دووەم ئەوەیە كە لەڕووی پراكتیكەوە ئەو دەوڵەت- نەتەوانە ئەگەر یونیتەر بن، چۆن دەتوانن دان بە دەسەڵاتێكی هاوتەریبی وەكوو كۆنفیدراڵی بۆ كورد لەناو سنوورەكانی خۆیاندا بنێن؟ بوونی پێكهاتەیەكی تری دەسەڵات لە دژی چەمكی سەروەریی ئەم دەوڵەتە یونیتەرانەیە. بۆیە ئەم تێگەیشتنەی كەجەكە لە وەهم زیاتر ئینكاركردنی مافی كوردە بۆ سەروەری، دەنا هیچ رێگایەكی پراكتیكی و قانوونی بۆ دروستبوونی پێكهاتێكی كۆنفیدراڵی لەناو دەوڵەتێكی مەركەزی لە جۆری یونیتەردا نییە! لە دیباچەكەدا هەروەها هاتووە: “لە جیاتی نەتەوەگەرایی-دەوڵەتگەرایی كە لەسەر دەستنیشانكردنی سنوورەكان دامەزراوە، دەبێت نەتەوەی دیموكراتیك دامەزرێ”.\nئەگەر نەتەوەیەك سنووری سیاسیی نەبێت، چۆن دەتوانێ وەكوو نەتەوە پێناسە بكرێت، ئەگەر بەشی لە سەروەریدا نەبێت، چۆن دەتوانێ پێكهاتێكی كۆنفیدراڵ دامەزرێنێ؟ بەبێ بەدەستهێنانی سەروەری چۆن دەتوانێ بگاتە مافەكانی لەناو سنووری دەوڵەتێكی یونیتەری وەك توركیا، سووریا یان ئێران؟ ئەگەریش بەدەستی هێنا، ئەو دەوڵەتانە ناتوانن یونیتەر بن. وەڵامی پەیماننامە “نەتەوەی دیموكراتیكە”.\nمەبەستی پەكەكە/كەجەكە لە نەتەوە و دیموكراسی چییە؟ مادەی پێنجی هەمان دیباچە دەڵێت: “بۆ رۆژهەڵاتی ناوەڕاست… سیستەمی كۆنفیدراڵیزمی دیموكراتیك گونجاوە، سیستەمی كاپیتالیست و ئەو (سیستەمانەی لە لایەن) هێزە ئیمپریالسیتەكانەوە سەپێنراون گەشە بە دیموكراسی نادەن”. لێرەدا دەردەكەوێت كەجەكە باوەڕی بە سیستەمی دیموكراسی لیبراڵ نییە كە ئەو وەكوو “سیستەمی كاپیتالیست” پێناسەی دەكات. واتە نە باوەڕی بە سیستەمی هەڵبژاردنی پەرلەمانی هەیە و نە بە دیموكراسی نوێنەرایەتی. كەواتە حیزبە نەریتییەكانی سیستەمی دیموكراسیش ناتوانن وجوودیان هەبێ. چونكە:\n1- هەركەس بەپێی مادەی پێنجی پەیماننامە هاووڵاتی كەجەكەن. واتە رێكخراوەكانیش (حیزبە سیاسیەكانیش) دەبێ تابیعی كەجەكە و پەیماننامەكەی بن.\n2- مادەی 36، خاڵی (ف) دەریدەخات كە “حیزبە سیاسییەكان ئازادانە دادەمەزرێن. دەركردنیان لە سیستەمی كەجەكە بە بڕیاری دادگای ئازادی گەل دەبێت”. واتە مانەوەیان گرێدراوە بە ئەندامێتی لە كەجەكە-دا، ئەگەر پەیڕەوی لە سیستەمی كەجەكە نەكەن دەردەكرێن.\n3- ئەم سیستەمە رێبەر و دامەزرێنەری بەپێی مادەی 11 عەبدوڵڵا ئۆجەلانە و چوارچێوەی ئایدیۆلۆژیك و فەلسەفیی ئەم سیستەمەش بەپێی مادەی 14، لەلایەن تاكێك، واتە خودی عەبدوڵڵا ئۆجەلانەوە بڕیار دەدرێت، چونكە ئەم سیستەمە لە روانگەی ئایدیۆلۆژیكەوە دەبێت بەپێی “هێڵی رێبەرایەتی” عەبدوڵڵا ئۆجەلان شكڵ بگرێت.\n4- بەپێی مادەی 36 “هێزی ئایدیۆلۆژیكی سیستەمی كەجەكە (حیزبی) پەكەیە” یە.\nئەم ماددانە دەریدەخەن كە سیستەمی كەجەكە ئایدیۆلۆژیكە و بەخۆوەبەستنی سەرانسەری كۆمەڵگا بە خۆیەوە، بە ئامانجێكی سەرەكی دەزانێ.\n“دیموكراسیی مەركەزی” كۆمۆنیستی لە بەرگی كۆنفیدراڵیزمی دیموكراتیكدا\nهەر لە مادەی چوار، بەندی یەكدا دەردەكەوێت كە كەجەكە مەبەستی دیموكراسی لیبراڵی نییە، بەڵكو دامەزراندنی جۆرێك لە دیموكراسی كۆلێكتیڤە كە كۆمۆنیستەكان وەكوو دیموكراسیی مەركەزی پێناسەیان دەكرد. جگە لە مادەی پێنج كە هەر تاكێكی كورد بە هاووڵاتی كەجەكە پێناسە دەكات، لە مادەكانی 10 ج و 31 الف-ج، ئەرك و مافەكانی هاووڵاتیش لە خزمەتی سەربازی و بەشەكانی تردا پێناسە دەكرێن. هەڵبژاردنی پەرلەمان بۆ كەجەكە گرنگ نییە، چونكە بەپێی مادەی 45: “كەجەكە تەنیا ئیرادەی گەل لە هەر چوار پارچەی كوردستان وەكوو بنەما دەبینێت”.\nلە دیموكراسیی رادیكالی كەجەكە-دا دەبێت “هەر كەس كۆمۆنێك دامەزرێنێ” واتە مەجبوورە ببێتە ئەندامی لق و شوعبەیەكی كەجەكە. بەپێی مادەی 10 بەندی كاف، هەر تاكێك (هاووڵاتی كەجەكە) “دەبێت بە شێوەی ڕێكخراو بەشداری لە ژیانی كۆمەڵایەتی بكات”. تەنانەت بەشداری لە هەڵبژاردنەكاندا مەجبوورییە، چونكە هەمان مادە بەندی (ه) رایدەگەیێنێ كە هەر هاووڵاتیەك “لە هەڵبژاردنەكاندا، لە بەدیهێنانی خەباتی دیموكراتیكی خۆیدا ئەركدارە”. لە ئاستی جیهانیدا تەنیا تۆتالیتەریزمی بلۆكی سۆڤیەتی جاران و لە ئاستی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا تەنیا حیزبی بەعس ئەو سیستەمەی پەیڕەو كردووە.\nكەجەكە و كۆنگرەی نەتەوەیی\nسیستەمی كەجەكە/پەكەكە هەمان سیستەمی دیموكراسی ناوەندیی ماركسیستییە. هەرچەندە بەپێی كەجەكە حیزبەكانی تریش دەتوانن ببنە ئەندامی، بەڵام ئەندامەتی ئەو رێكخراوانە هیچ واتایەكی دیموكراتیكی نییە، چونكە كەجەكە سیستەمێكی ئایدیۆلۆژیكە و بەها دیموكراتیكەكانی حزبەكانی تری قبووڵ نییە. ئەندامێتی حیزبەكانی تر لە كەجەكەدا تەنیا شەرعیەتبەخشین بە سیستەم و ئایدیۆلۆژیای پەكەكە/كەجەكە- یە. ئامانج لە دروستكردنی كۆنگرەی نەتەوەیی كوردیش هەمان شتە.\nكۆنگرەی نەتەوەیی پەكەكە، حیزبەكانی تری كوردستان ناكاریگەر و خونسا دەكات و بەو شێوەیە خۆی دەكاتە شەریكی دەستكەوتەكانی باشووریش. ئەمە هەمان دیاردەیە كە لە ئەڵمانیای شەرقی (كۆمۆنیستی)دا هەبوو. لە پەرلەمانی ئەڵمانیای شەرقیدا تەنانەت حیزبێكی كریستیان-دیموكراتیش هەبوو! بەڵام هیچ كاتێك لە پەرلەماندا لە دەرەوەی چوارچێوەی ئایدیۆلۆژیكی حیزبە كۆمۆنیستەكەدا دەنگیان نەدەدا، جگە لە یەك خاڵ ئەویش قبووڵنەكردنی كورتاژ كە لەگەڵ ئێتیكی كریستیانی ناگونجێت. ئەو حیزبانە وەكوو حیزبە بلۆكییەكان دەناسران. بەشداریی حیزبە كوردستانییەكان لە كۆنگرەی نەتەوەیی پەكەكەدا نابێتە سەنگ و دەنگێكی جیاواز، بەڵكو زیاتر شەرعیەت دەداتە موغامەراتی ئایدیۆلۆژیكی پەكەكە.\nكەجەكە رێكخراوێكی ئایدیۆلۆژیكی چەپە، پارێزەری ئایدیۆلۆژییەكەی پەكەكە و مەرجەعی كۆتایی بڕیارەكانی عەبدوڵڵا ئۆجەلانە. واتە لەڕووی تیۆریش ئەستەمە پەكەكە/كەجەكە هیچ رێكخراوێك لە دەرەوەی خۆی قبوڵ بكات. چەند توخمی سەرەكی ئەم رێكخراوە هەن: یەكەم كاریزما و مەجبوریەتی رێبەرایەتی، دووەم دەزگەی پاراستنی سیستەمی ئایدیۆلۆژیكی كەجەكە، واتە خودی پەكەكە و سێیەم ئەلیتیزم واتە كادیرە نەگۆڕەكانی پەكەكە. ئەم سێ كاراكتەرە پەكەكە دەخەنە ناو مەنزوومەی حیزبێكی تۆتالیتەری جۆری ستالینیستی. ئەزموونی رۆژاڤاش سەلماندی كە سیستەمی كارگێڕیی كەجەكە بەپێی ئایدیۆلۆژییەكەی قابیلی گفتوگۆ نییە. یان دەبی بە ئەندامی یانیش وەكو دوژمن پێناسە دەكرێی. كۆنگرەیەكی نەتەوەییش جگە لە شەرعیەتدان بە تۆتالیتاریزمی پەكەكە و پەراوێزخستنی خواستە رەواكانی كورد كەڵكێكی تری نابێت.


نالی و نالی ناسه‌کان\nتاريخ: ۱۳۹۸ شنبه ۲۶ بهمن ساعت ۲۰:۱۹ بازدید: 489 نظرات: 1 کد مطلب: 14213\n"نالی" ناسناوی مه‌لا "خزر شاوه‌یسی میکایلی"یه، له دایک بووی ئاوایی خاک و خۆڵ سه‌ر به ناوچه‌ی شاره‌زووری سلێمانییه. شاعیری به‌رجه‌سته‌ی کورد و بنیادنه‌ری قوتابخه‌نه‌ی شێعری بابان. یه‌کێ له به‌رجه‌سته‌ترین شاعیرانی کورده که هه‌ر وشه و دێڕ و به‌یته شێعرێکی خاڵی و بۆش نییه له سه‌ناعاتی له‌فزی به‌دیع و به‌یان. نالی به سرنج به‌و گرینگییه‌ی له ئه‌ده‌بیاتی کوردی دا هه‌یه‌تی، به‌رده‌وام جێی سرنجی توێژه‌ران، لێکۆڵه‌ران و ڕه‌خنه‌گرانی ئه‌ده‌بی بووه.\nهه‌ر وه‌ک دیاره له سه‌ر نالی تا ئێستا کۆمه‌ڵێک چالاکی، وه‌ک: کۆ کردنه‌وه، ساغ کردنه‌وه، شه‌رحی دیوان، چێ کردنی فه‌رهه‌نگی وشه‌کان، توێژینه‌وه، لێکدانه‌وه و ڕه‌خنه به شێوه‌ی کتێب و نووسینی وتار پێشکه‌شی کتێب خانه‌ی کوردی کراون. که ده‌توانن سیمایه‌کی ڕوون و ده‌رچه و ده‌لاقه‌یه‌کمان بۆ چێ بکه‌ن تا له‌و گۆشه‌نیگایانه‌وه بڕوانینه شێعر و ژیانی نالی له لایه‌ک و له‌و لایه‌وه‌ش ئاتمۆسفێری فه‌زای به‌رهه‌م هاتوو و ئاستی کارتێکه‌ری ئه‌و شاعیره له سه‌ر به‌ره‌کانی دوای خۆی و به گشتی کۆمه‌ڵگای ئه‌ده‌بی کوردی دیاری بکه‌ین.\nنالی له شێعری کوردی دا دوو کاری بنه‌ڕه‌تی ئه‌نجام داوه، یه‌که‌م شێعری کوردی له سه‌ر ئه‌وزانی عه‌رووزی داڕشتووه و ئه‌و به‌حرانه‌ی له گه‌ڵ فۆنداسیۆنی زمانی کوردی ڕێک ده‌که‌ون و ڕه‌وانن له بێژه کردن، ئه‌دا و له بیستن دا خۆش دێنه گوێ ناسیونی و به کاری هێناون. دووهه‌م کارێ که کردوویه‌تی به کارهێنانی زاراوه‌ی کرمانجی خواروویه، واتا سۆرانی که تا پێش ئه‌و کاتی زیاتری شێعره‌کان به هه‌ورامی، گۆران و که‌لهوڕی ڕێک خرابوون. نالی به یارمه‌تی ده‌سهه‌ڵاتی بابان له سلێمانی و پشتگه‌رم به‌و ده‌سهه‌ڵاته سیاسییه، بنه‌ما فکری و شێعرییه‌کانی خۆی په‌ره پێ ده‌دات و چه‌ند شاعیری دیکه‌ی وه‌ک سالم و کوردیش به‌شداری ئه‌و ئه‌زموونه ده‌بن که ده‌رفه‌تێکی هه‌راوه بۆ گه‌شه و به کار هێنانی زمانی کوردی. ئه‌ویش گه‌شه کردنێک که ئێمه زیاتر له چه‌ند سه‌ده دواتر ده‌ڕوانینه ئه‌و سه‌رمایه و داهاته ئه‌ده‌بییه‌مان و ئافه‌رینیان بۆ ده‌نێرین. دیاره ئه‌و کۆمه‌ڵه شاعیره ئه‌گه‌رچی هاوکات له گه‌ڵ زمانی کوردی به زمانی فارسی و عه‌ره‌بیش نووسیویانه و له حوجره‌کانه‌وه سه‌واد و زانستی خۆیان وه‌ده‌ست هێناوه. به‌ڵام هه‌ر ئه‌وه‌ی له گه‌ڵ گه‌شه‌ی ده‌سهه‌ڵاتی کوردی له سلێمانی و ناوچه‌کانی به‌ر ده‌ستیان ئه‌وانیش ئه‌و پێویستی و زه‌رووره‌ته‌یان ده‌رک کردووه تا زمانی کوردی به شێوه‌یه‌کی به‌رجه‌سته به‌کار بێنن نیشانده‌ری به ڕێژه‌ی یه‌که‌م پێک هێنانی به‌شداری هه‌مه لایه‌نه‌یه له‌و ڕووداوه مێژووییه‌دا که ده‌سهه‌ڵاتی بابان پێکی هێنابوو و دووهه‌م گه‌شه‌ی ئه‌ده‌بی و شێعری بوو که ئاستێکی به‌رچاوی به نیسبه‌ت دیتری نه‌ته‌وه‌کانی ناوچه تۆمار ده‌کرد. واتا له ڕووی نووسین و ئاستی شێعرییه‌ت توانیان کاری به‌رجه‌سته‌ی ئه‌ده‌بی ئه‌نجام بده‌ن.\nدیوانی نالی له دوای ئه‌وه‌ی ده‌ستگای چاپ ده‌گاته کوردستان چه‌ندین جار چاپ و بڵاو کراوه‌ته‌وه. له لایه‌ن که‌سانێکی وه‌ک گیوی موکریانی و مه‌لاکه‌ریم موده‌ڕڕس و کۆمه‌ڵێک که‌سی دیکه. هه‌روه‌ک له پێشه‌کی کتێبه‌که دا ئاماژه‌یان داوه پێوستی کۆ کردنه‌وه، پێ داچوونه‌وه و پرسی نه‌فه‌وتانی به‌رهه‌مه‌کانی نالی یه‌کێ له‌و بابه‌تانه بووه که ئه‌و که‌سانه‌ی هان داوه حه‌ولی کۆکردنه‌وه و شه‌رح و چاپی دیوانه‌که بده‌ن.\nگیو باسی سێ که‌سی دیکه‌ش ده‌کات که "دیوانی نالی"یان چاپ و بڵاو کردۆته‌وه، و ده‌ڵێت: "ساڵی 1931 له لایه‌ن کوردی و مه‌ریوانییه‌وه و ساڵی 1327 له سنه له لایه‌ن عه‌لی موقبیله‌وه چاپ و بڵاو کراوه‌ته‌وه". باسی ئه‌وه‌ش ده‌کات که له لایه‌ن خالییه‌وه حاجی مه‌لا محه‌مه‌د سه‌عید(سه‌درولعوله‌ما) که‌شکۆڵێکی شێعری به ده‌ست گه‌یشتووه که چه‌ند شێعری نالی تێدایه که له‌و دیوانانه‌ی پێشتر دا، چاپ و بڵاو نه‌کراونه‌ته‌وه. بۆیه به پێویستی ده‌زانێ جارێکی تر دیوانه‌که چاپ و بڵاو بکاته‌وه.\nبه‌ڵام گرینگ ترین کۆکردنه‌وه، پێ داچوونه‌وه و شه‌رحی دیوانی نالی له لایه‌ن مه‌لا که‌ریم موده‌ڕڕس، فاتح و محه‌مه‌دی کوڕی ئه‌نجام دراوه و به هۆی ئاشنایه‌تی و به‌رده‌ست بوونی ئه‌و نووسخه پڕ بایخه لێره باسی ناکه‌م. به‌ڵام فاتح مه‌لا که‌ریم باسی چه‌ند ده‌ست‌نووس ده‌کات وه‌ک نوسخه‌ی چرۆستانی، چنگنیانی، و تۆفیق وه‌هبی و ئه‌مین زه‌کی به‌گ که پێشکه‌شی کتێبخانه‌ی کۆڕی زانیاری کوردی کرابوون له به‌غدا، که بایخێکی زۆریان له توێژینه‌وه‌که‌ی ئه‌و دابووه.\nدکتور مارف خه‌زنه‌داریش کتێبێکی هه‌یه به نێوی دیوانی نالی و فه‌رهه‌نگی نالی. له‌و کتێبه دا هه‌م دیوانه‌که شه‌رحێک کراوه هه‌م فه‌رهه‌نگێک بۆ وشه‌کان دانراوه.\nکتێبی فه‌رهه‌نگی دیوانی نالیش که هی بڵاو کردنه‌وه‌ی کوردستانه وشه‌کانی به‌کار هاتووی دیوانی نالی وه‌ک مه‌دخه‌ل هێناوه‌ته‌وه و شه‌رحی کردوون.\nبا ئاماژه به‌و که‌سانه بکه‌ین که تا ئێستا له سه‌ر شێعری نالی، جهان بینی و سه‌رده‌می ژیانی ئه‌و توێژینه‌وه‌یان ئه‌نجام داوه.\nیه‌کێ له‌و که‌سانه مه‌سعوود محه‌مه‌ده که له توێی دوو کتێب دا سرنجی داوه‌ته ده‌قه شێعرییه‌کانی نالی. دوو کتێبی "ده‌سته‌ودامانی نالی" و "چه‌پکێک له گوڵزاری نالی" به‌رهه‌می حه‌ول و تێکۆشانی ئه‌وه.\nله "چه‌پکێک له گوڵزاری نالی" دا مه‌سعوود محه‌مه‌د به که‌ڵک وه‌رگرتن له زانستی کڕۆنۆلۆژی ده‌یهه‌وێت ئه‌و ڕووداوانه‌ی له ژیانی نالی دا ڕوویان داوه له لابه‌لای به‌یت و دێڕه شێعرییه‌کان ده‌ست نیشانی بکات و هێندێک هۆکار و تێبینی که له سه‌ر ژێان، شوێنی ژیان و ئاواره‌یی ئه‌و هه‌بوون وڵام بداته‌وه. له "ده‌سته‌و دامانی نالی" دا حه‌ولی داوه شه‌رحه‌که‌ی مه‌لا که‌ریم موده‌ڕڕه‌سی ڕاسته‌وپاسته‌یه‌ک بکات یا ئه‌وه‌ی که تێبینی خۆی له ئاستی دێره‌کان، وشه‌کان و شێوه‌ی داڕشتیان باس بکات.\nکتێبی "دوو چامه‌که‌ی نالی و ساڵم" له نووسینی عه‌لائه‌دین سه‌ججادی باسی دوو نامه ده‌کات که له کاتی ئاواره‌یی "نالی"یه‌وه له نێوان ئه‌و و سالم دا ئاڵ و گۆڕ ده‌کرێن. هه‌ر دوو قه‌سیده‌که به تایبه‌ت قه‌سیده‌که‌ی نالی له باری ئه‌ده‌بییه‌وه گرینگن. زۆر شوێنی سلێمانی له‌و قه‌سیده‌یه دا باس ده‌کرێت که نالی هه‌ستێکی نۆستالژیکی بۆیان هه‌یه.\n"نالی له کڵاوڕۆژنه‌ی شێعره‌کانییه‌وه" ناونیشانی کتێبێکه که محه‌مه‌دی مه‌لا که‌ریم نووسیوێتی. ئه‌وه‌ی نووسه‌ری ئه‌و کتێبه مه‌به‌ستێتی له ڕێی شێعره‌کانی نالی له شێوه‌ی ژیان، شوێن، پێگه و ئه‌وه‌ی که چه‌ند ساڵ ژیاوه کۆڵیوه‌ته‌وه. هه‌رچه‌ند ئه‌و کڕۆنۆلۆژی به یارمه‌تی وه‌رده‌گرێ به‌ڵام ئه‌و زانسته به شێوه‌یه‌کی درووست به‌کار ناهێنێت بۆ ئه‌وه‌ی ڕووداوه‌کان و مێژووی ڕووداوه‌کان و ساڵ له دایک بوون و مردنی نالی پێ ده‌ست نیشان بکرێت.\nکتێبی "مشتێک له خه‌رمانی بیری نالی" له نووسینی ئیسماعیل فه‌ره‌ج چه‌ند لایه‌نی ژیان و شێعری نالی له خۆ ده‌گرێت. وه‌ک: که‌سایه‌تی نالی، ڕۆشه‌نبیری لای نالی داهێنان لای نالی، زمان لای نالی و نالی له دیدێکی سۆسۆلۆژییه‌وه(کۆمه‌ڵناسی). له هه‌ر کام له‌و به‌شانه دا به یارمه‌تی شێعره‌کان حه‌ول دراوه لایه‌نه‌کانی به‌رباس لێکدانه‌وه‌یان بۆ بکرێت.\nیه‌کێ له‌و که‌سانه‌ی دیکه که له سه‌ر نالی کتێبی نووسیوه ڕێبوار سیوه‌یلییه، ئه‌و کتێبه به نێوی "نالی" چاپ و بڵاو کراوه‌ته‌وه. که له چه‌ند به‌ش پێک دێت و هه‌ر وه‌کی دیاره کۆمه‌ڵێک وتاری ڕێبوار سیوه‌یلی له خۆ ده‌گرێت که سه‌باره‌ت به نالی نووسیونی. به‌شی یه‌که‌م "چه‌مکی مێتۆلۆژیا و جهانبینی شێعری نالی"یه، به‌شی دووهه‌م "مه‌ستووره له ڕوانگه‌یه‌کی تره‌وه"، به‌شی سێهه‌م "له‌ستایشی که‌ردا" و به‌شی چواره‌م "شاعیرێک له نێوان دوو تێک شکاندا".\nمحه‌مه‌د سالح سووزه‌نی کتێبێکی له سه‌ر نالی نووسیوه به نێوی "نالی و خوێندنه‌وه‌کانی سه‌رده‌م". ئه‌و کتێبه له چوار به‌ش پێک هاتووه که هه‌ر جاره‌ی شێعره‌کانی نالی به پێی یه‌کێ له تێۆرییه‌کانی سه‌رده‌می ئێستا خوێندنه‌وه‌ی بۆ ده‌کرێت. له ئه‌ساس دا ئه‌و کتێبه به شێوه‌ی وتار رێک خراوه. به‌ڵام لایه‌نه‌کانی به‌رباسی ئه‌و کتێبه ئه‌وانه‌ن: "دیارده‌ناسی" یا فنۆمنۆلۆژیای شێعری نالی. له به‌شه دا هه‌وڵ دراوه به پێی ڕاڤه‌کاری نوێ و جۆره‌کانی ڕه‌خنه، وه‌ک: زمانناسی فۆرمالیسم، بنه‌ماخوازی، هێرمنۆتیک و ڕه‌خنه‌ی کۆمه‌ڵناسی ڕه‌خنه‌گران هان بده تا ده‌قه‌کانی نالی بخوێننه‌وه و بۆ خۆی دوو دیارده‌ی ئاناڕشیزمی شاعیرانه، و ئاناڕشیزمی خوێنه‌ره‌انه‌ی به پێی نه‌زه‌رییه‌ی وه‌رگرتن(دریافت) له شێعره‌کانی نالی دا باس ده‌کات. به‌شی دووهه‌م "نالی و جوانی ناسی کانت"ه که به پێی کتێبی "ڕه‌خنه له داوه‌ری" دا و به شێوه‌یه‌کی غایه‌ت ناسانه ده‌قه شێعرییه‌کانی نالی لێک ده‌داته‌وه. به‌شی سێهه‌م "ویتگێنێشتاین و یارییه‌زمانییه‌کانی نالی" و به‌شی چواره‌میش "بنه‌ماخوازی و خوێندنه‌وه‌ی ده‌ق"ه شێعرییه‌کانی نالی له خۆ ده‌گرێت.\nزانا خه‌لیل کتێبێکی له سه‌ر شێعری نالی نووسیوه به نێوی "ئێرۆتیک له شێعری نالی دا". ئه‌و کتێبه له حه‌وت به‌ش پێک دێت. پرسی ئه‌و کتێبه ئه‌وه‌یه که له توێی شێعره‌کانی نالی تووخمه‌کانی ئێرۆتیک ده‌ست نیشان بکات و چه‌ند به‌شی کتێبه‌که‌ی ته‌رخان کردووه بۆ پرسی جه‌سته‌ی ژن، ماچ، مه‌مک، سێکس و به‌شێکی تایبه‌ت کردووه به قه‌سیده‌ی مه‌ستووره.\nهێمن عومه‌ر خۆشناو له‌و ساڵانه‌ی دوایی دا به شێوه‌یی به‌ڵگه‌نامه‌یی و دێکۆمێنت له نێو به‌ڵگه‌نامه‌کانی عوسمانی و ڕۆژهه‌ڵات ناسانی وه‌ک خۆدزکۆ، له ژیان و شوێنی ژیانی نالی کۆڵیوه‌ته‌وه. ئه‌و کتێبه زۆر زانیاری دێکۆمێنتاری که بۆ ماوه‌ی سه‌د ساڵ پرسگه‌لێکی له سه‌ر ژیانی نالی ساز ببوون وڵام دایه‌وه. ئه‌و کتێبه هه‌شت به‌ش له خۆ ده‌گرێت که وڵام دانه‌وه‌ی پرس گه‌لێکن که توێژه‌ر که‌ڵکیان لێ وه‌رده‌گرێت و دواتر وڵامیان ده‌داته‌وه. ئه‌و پرسانه هه‌ر کام به‌شێکیان بۆ تایبه‌ت کراوه. وه‌ک: کتێبی نادیاری نالی، نالی که‌ی کوردستانی جێ هێشتووه؟، پله و پایه‌ی نالی سه‌رچاوه‌یه‌کی دیکه‌ی عه‌ره‌بی له سه‌ر ژیانی نالی، له باره‌ی ژن هێنانی نالییه‌وه زه‌ینه‌ب کێیه؟، مردنی نالی و شوێنی مردنی نالی.\nهه‌ڵبه‌ته له سه‌ر نالی که‌سانێکی دیکه‌ش به شێوه‌ی وتار کاریان کردووه. وه‌ک: به‌ختیار عه‌لی، عه‌بدولخالق یه‌عقووبی، عادڵ محه‌مه‌دپوور، ئه‌مجه‌د غوڵامی ڕه‌هبه‌ر مه‌حموودزاده و کۆمه‌لێک نووسه‌ری تر. له زانکۆی کوردستانیش به‌رنامه‌یه‌ک تایبه‌ت کرابوو به نالی به ناونیشانی "خوێندنه‌وه‌ی گوتار ته‌وه‌رانه‌ی شێعری نالی"، که کۆمه‌ڵێک به‌رهه‌م و وتاری لێ که‌وتۆته‌وه. گۆڤاری زرێباریش ژماره‌یه‌کی تایبه‌ت کردبوو به نالی و ئه‌ویش کۆمه‌له وتارێک سه‌باره‌ت به نالی و شێعره‌کانی له خۆ ده‌گرێت. له گۆڤاری "پژوهش نامه ادبیات کردی" که زانکۆی کوردستان ده‌ری ده‌کات چه‌ند وتارێک سه‌باره‌ت به نالی به‌رچاو ده‌که‌وێت.\nبرچسب ها: شاعیر, نالی, هاژه, کورد, یادداشت\nده ستت خوش بی بو نوسراوه جوانه هر وا بر دوام به زور سپاس


كارگەیەكی دروستكردنی شیرینی دادەخرێت\nبەھۆی پابەند نەبون بە مەرج و رێنماییەکانی کارکردن لیژنەھاوبەشەکان کارگەیەکی شیرینی دادەخات و خاوەنەکەشی روبەروی رێکاری پێویستی یاسایی دەکاتەوە.\nئەمڕۆ سێشەممە، لەئەنجامی پشکنینە بەردەوامەکانی لیژنەی سێ-ی سەربە لیژنە ھاوبەشەکانی قائیمقامیەتی سلێمانی، دەرکەوتوە کارگەی شیرینی جیھان لە گەرەکی کانی ئاسکانی شاری سلێمانی پابەندی مەرج و رێنماییەکانی کارکردن نەبووە.\nیەکێک لەو مەرجانەی کە ھەموو خاوەنکارێک مۆڵەتی کارکردنی پێدەدرێت، پابەندبونی شوێنی کارکردنەکەیەتی بە ھەریەک لە مەرجەکانی تەندروستی، ڤێرتێنەری، بەرگری شارستانی و لایەنە پەیوەندی دارەکانی تر کەمافی بەکاربەر دەپارێزن، بەپێچەوانەوە شوێنەکە و خاوەنەکەشی روبەروی رێکاری پێویست دەکرێنەوە.\nلەکاتی سەردانی لیژنەکەدا دەرکەوتوە کارگەی شیرینی جیھان پابەندی مەرجەکانی تەندروستی نەبووە و ئەو ئامێر و دەفرانەی بۆ دروستکردنی شیرینییەکانی بەکاری ھێناوە زۆربەی ژەنگی کردوە، کەمەترسی بۆسەرتەندروستی ئەو مرۆڤانە دروستدەکات کە ئەوجۆرە شیرینییەی کارگەکە دەخۆن.\nھەروەھا لەشوێنی کارکردنەکەیدا گرنگی بە پاک راگرتن نەداوە، رۆنی بەکارھاتووی بەشێوەیەکی ناتەندروست عەمبار و بەکارھێناوەتەوە و لەگەڵ بەکارھێنانی ماددەی ماوە بەسەرچوو .\nبەفەرمانی قائیمقامی سلێمانی و لەلایەن لیژنەکەوە کارگەی شیرینی جیھان دادەخرێت .\nراگەیاندنی قایمقامیەتی سلێمانی


📷 11ی ئازار لە هەولێر عەسگ و پِئ نۆیسە\n📅 زمان اضافه کردن Jan 19 2014 6:40PM\n👁 اێ بەخشە 20,285 گل سئرکریائە(دێینە)\n... [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 70% ✍ هـ.ب. 19-1-2014 18:40:58\n👁 اێ بەخشە 9,756 گل سئرکریائە(دێینە)\n📷 ئاهەنگی 11ی ئازار لە کەرکوک - سەرەتای هەفتاکان عەسگ و پِئ نۆیسە\n📅 زمان اضافه کردن Mar 27 2015 11:33AM\n👁 اێ بەخشە 13,943 گل سئرکریائە(دێینە)\n... [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ 1 0 ✔ 80% ✍ هـ.ب. 27-3-2015 11:33:39\n📷 ئاهەنگی 11ی ئازاری ساڵی 1970 لە بەغدا عەسگ و پِئ نۆیسە\n📅 زمان اضافه کردن Dec 15 2015 10:34AM\n👁 اێ بەخشە 10,658 گل سئرکریائە(دێینە)\n... [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 70% ✍ م.ب. 15-12-2015 10:34:11\n📷 ئاهەنگی رادیۆی کوردیی بەغدا بەبۆنەی 11ی ئازارەوە عەسگ و پِئ نۆیسە\n📅 زمان اضافه کردن Mar 12 2015 11:14PM\nسینەما ئەتڵەس - کەرکوک 10-04-1970 [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 70% ✍ هـ.ب. 12-3-2015 23:14:51\n📕 بەیاننامەی 11ی ئازار: لە بارەی جێبەجێکردنی مەسەلەی کورد لە عێراق کتاووخانە\n👁 اێ بەخشە 12,993 گل سئرکریائە(دێینە)\nلە بڵاوکراوەکانی وەزارەتی راگەیاندنی عێراق [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 64% ✍ هـ.ب. 10-6-2012 16:51:49\n✌ جەمیل ئەحمەد مەحمود - دەرسیم شەهیەل\n📅 زمان اضافه کردن Dec 5 2010 8:27PM\n👁 اێ بەخشە 16,664 گل سئرکریائە(دێینە)\nشەهید جەمیل ئەحمەد مەحمود حەمە عارف (دەرسیم)، لە ر [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 5-12-2010 20:27:29\n📷 رۆژی خوێندنەوەی بەیانی 11ی ئازار لە مەخموور عەسگ و پِئ نۆیسە\n📅 زمان اضافه کردن Sep 15 2015 9:13AM\n👁 اێ بەخشە 13,800 گل سئرکریائە(دێینە)\n... [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 70% ✍ هـ.ب. 15-9-2015 9:13:56\n🔣 رێکەوتننامەی 11ی ئازار گوناگون\n📅 زمان اضافه کردن Mar 10 2010 11:07PM\n👁 اێ بەخشە 14,999 گل سئرکریائە(دێینە)\nرێکەوتننامەی 11 ئازاری 1970 لە نێوان پارتی دیموکرا [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 80% ✍ هـ.ب. 10-3-2010 23:07:52\n📷 سلێمانی 11 ئازاری 1970 عەسگ و پِئ نۆیسە\n📅 زمان اضافه کردن Apr 13 2015 2:58PM\n👁 اێ بەخشە 11,789 گل سئرکریائە(دێینە)\nراگەیاندنی بەیاننامەی 11 ئازاری 1970 بەردەگی سەرا. [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 70% ✍ م.ب. 13-4-2015 14:58:28


وتووێژ لەگەڵ ئومێد بەرین/کوشتنی یاساییانەی کۆڵبەران لە کوردستانی خۆرهەڵات | Roji Kurd ڕۆژی کورد\nماڵەوە وتووێژ وتووێژ لەگەڵ ئومێد بەرین/کوشتنی یاساییانەی کۆڵبەران لە کوردستانی خۆرهەڵات\nوتووێژ لەگەڵ ئومێد بەرین/کوشتنی یاساییانەی کۆڵبەران لە کوردستانی خۆرهەڵات\nبابەتی بەردەستت، یەکێکی تر لە زنجیرە وتووێژەکانی گەورە ژووری ڕاوێژە لە تۆڕی کۆمەڵایەتی تلێگرام کە لە ڕێکەوتی ٢٥ی ڕەشەممەی١٣٩٤ (٢٠١٦) لەگەڵ بەریز ئومێد بەرین، ڕۆژنامەوانی ناوەندی هەواڵدەری موکریان و بە پێشکەشکاری بەڕێز ئەسرین ئەحمەدی، چالاکی فەرهەنگی لەسەر مژاری (کوشتنی یاساییانەی کۆڵبەران لە کوردستانی خۆرهەڵات) ئەنجام دراوە.\nڕاوێژ: بەم شێوەیە باسەکە دەست پێدەکەین و دەڕۆینە ناو وتووێژێکەوە. ئێوە بە گشتی وەکوو رۆژنامەنووسێک، دۆخی ئابووری لە ئێران چۆن هەڵدەسەنگێنن؟\nبەرین: ئێران وڵاتێکی دەوڵەمەندە و خاوەنی سامانێکی زۆری ئابوورییە. ئەو وڵاتە لە ڕیزی وڵاتانی ئۆپێکە و بەرهەمهێنەرێکی گەورەی نەوت و گازە. جگە لەوە پێگەیەکی یەکجار تایبەتی ستراتیژی هەیە، کەرتی کشتوکاڵییەکەی ئەگەرچی مۆدێرن نییە بەڵام بەرهەمهێنەرە، جگە لە هەموو ئەوانە ئێران وڵاتێکی مەزنی هەناردەکەری مس و ئاسن و پۆڵا و بەرد و ….هتد، بەڵام کێشەی سەرەکی لەم وڵاتەدا نەبوونی پەیوەندی ناساخڵەمی ئابووری لەگەڵ دنیای دەرەوە، جگە لەوە کەرتی تایبەت یەکجار لاوازەو زۆربەی جومگە ئابوورییەکانی ئەو وڵاتە کەوتووەتە دەستی لایەنگەلی تایبەت. وەکوو سوپای پاسداران و بەیتی رەهبەری . بۆ نمونە دەتوانن سەیری قەرارگای خاتەمولئەنبیا یا ئاستانی قودسی رەزەوی بکەن. یەکیان لەژێر سەرپەرەشتیاری سوپا دایەو یەکیان بەیتی رەهبەری، هەر کامەشیان خاوەنی سەدان کۆمپانیان و ملیاردها تمەن پارەیان زەوت کردووە و لە هەموو کەرتێکدا کار دەکەن. لە هەموو ئەوانە خراتر نبوونی سیاسەتێکی باش و گونجاوە بۆ پرسی مەرکەز زودایی.\nواتە زوربەی هێزی ئابووری ئێران لە هەندێک پارێزگای تایبەتدا سەرمایەگوزاری کراوە. بۆ نمونە ڕۆژهەڵاتی کوردستان، بەهۆیی دیدی ئەمنییەتی و … بە تەواوی پەراوێز خراوە. بمێنێ کە بەشێکی زۆری بودجەی ئێران لە کاروباری سەربازی خەرج دەکرێ، هەر ئەمساڵیش تەنیا شوێنگەلێک کە بودجەکەیان بەرز بووە، دامەزراوە سەربازییەکان بوون.\nراوێژ: چی بوو کە دۆخی ئابووریی ئێرانی بەم ئاراستە هێنا ؟ وڵاتێکی وا دەوڵەمەند بۆچی ئاماری هەژاریی خەڵکەکەی بەو ئاستە بەرزە ؟ ئەو هەمووە پارە و سروەت و سامانە چیی لێ دێ ؟\nبەرین: چونکە بارودۆخ لە هەموو ئێران وەکوو یەک نییە دەکرێ هۆکارەکان جیاوازبن. لە ئێران بەگشتی بەهۆیی نەبوونی پلان و بەرنامەی گونجاو، گەندەڵی ئیداری، لاواز بوونی کەرتی تایبەت، قەبزەکردنی ئابووری ئەو وڵاتە لەلایەن سوپای پاسداران و بەشێکیش گەمارۆ ئابوورییەکان لەم ساڵانەدا کێشەی ئابووری چێبووە. بەڵام لە شوێنێک وەک کورستان بەهۆی نەبوونی سەرمایە گوزاری حکومی و تایبەت، ڕوانگەی ئەمنییەتی و سەربازی و پەرواێز خرانەوە کێشەکان دوو قاتن. هەرچەند من ئابووری ناس نیم.\nراوێژ: ئێستا دێینە سەر باسی سەرەکیی سمینارەکە. پرسی کۆڵبەری چەند ساڵە بەم شێوە جیددی بووەتەوە و بووەتە یەکێ لە پرسە سەرەکیەکانی رۆژ و رۆژانە هەواڵ لە کوژران و برینداربوونی کۆڵبەران دەدرێت ؟\nبەرین: کورد بەردەوام لەسەر ئەم سنوورانە هاتووچۆی کردووە و شتومەکی گواستووەتەوە. بەڵام دووای شۆڕشی گەلانی ئێران شێوەی هەڵسوکەوتی حکومەت لەگەڵ کاسبکارانی سەر سنووربە تەواوی گۆڕدراوە. کۆڵبەری و کاسبکاری سەر سنوور لە بەشە داگیرکراوەکانی دیکەی کوردستانیش هەبووە و هەیە. ئەگەر فیلمی “یوڵ” بەرهەمی ۱۹۸۲ی یەلماز گونای ببینن، کە ئەوساڵە خەڵاتی کەنیشی بردەوە بۆتان باشتر دەردەکەوێت. دووایین نمونەشی کوشتاری ۳٥ کاسبکاری سەر سنوور لەلایەن حکومەتی تورکیاوە لە گوندی ڕۆبۆسکی باکوور بوو. لە ڕۆژهەڵاتیش ئەو کێشە لە دووای شۆڕشی ٥۷ وە هەبووە کە لە درێژەی باسەکەدا بە وردی باسیدەکەین.\nراوێژ: روانگەی خەڵکی کوردستان لە کۆڵبەر چۆن دەبینن ؟\nبەرین: بێگومان نانی كۆڵبەری و کاسبکاری سەر سنوور نانی ناچارییە، خەڵکی کورد بە گشتی ئەوە باش دەزانێت، کاسبکارەکان کەسانێکی بێ دەرتان، زەحمەت کێش و قابلی دیفاعن. خەڵکیش هەر بەم شێوەیە سەیریان دەکەن، بۆیە هەر کات کەسێکیان گیانی لەدەست دەدات تارای سور بە گۆڕەکەی دادەدەن و هەمووان دەڕنجن لە روودانی وەها کارەساتێک.\nراوێژ: هەبوونی کۆڵبەر لە ناوچە سنوورییەکانی کوردستان و بەلووچستان زۆر بەرچاوە. ئەمە بۆ چی دەگەڕێننەوە ؟\nبەرین: هەر وەکوو لەوڵامی پرسیارەکانی پێشووتاندا ئاماژەم پێکردووە، هۆکارەکەی نەبوونی هەلی کارە، کوردستان پشگوێ خراوە، سەرمایەگوزارییەکی ئەوتۆی تێداناکرێت. ئایا ئەگەر کەسێ لەکارگەیەکی پیشەسازی دابمەزرێت ! بۆ ڕۆژی سی هەزار تمەن سینگی خۆی بە گوللەوە دەنێت ؟ خێر بەهیچ شێوەیەک\nراوێژ: قاچاخچیی ماددە هۆشبەرەکان چۆناوچۆن ئەم هەمووە ماددە هۆشبەرە دەگوازنەوە و لە کوێوە ئەیهێنن و ئەیبەن کە تا ئێستا نەمانبینیوە تەقە بکریەت لە قاچاخچییەکی ماددە هۆشبەرەکان ؟ گەلۆ کۆڵبەری زیان بارترە لە قاچاخی ماددە هۆشبەرەکان ؟\nبەرین: بێ گومان قاچاغی کردن بە ماددە هۆشبەرەکانەوە زیانێکی زۆر زیاتر لەو وڵاتە دەدات. دەمهەوێ فاکت لە قسەکانی رەحمانی فەزلی وەزیری ناوخۆی ئێران و سکرتێری گشتی بنکەی بەرئەنگاربوونەوەی ماددە هۆشبەرەکان بێنمەوە. ئەمساڵ لە کۆنفرانسێکدا گوتی” ئێمە ٦۹ کەس لە هێزە سەربازییەکانمان لە رێگای بەرئەنگاری ماددە هۆشبەرەکان لەدەستداوە”. هەروەها بە گوتەی فەزلی هەرساڵ زیاتر لە ٦٠ تۆن ماددەی هۆشبەر لەو وڵاتە دەستی بەسەردا دەگیرێت، بە گوتەی رێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکانیش ئێران یەکێک لە وڵاتە سەرکەوتووەکانەوە لەو بووارەوە. ئەوە سەرەرای ئەوەیە کە ئێران نزیکەی هەزار کیلومتری سنوور هاوبەش لەگەڵ ئەفغانستان هەیە کە گەورەترین وڵاتی بەرهەم هێنەری ماددەی هۆشبەری سروشتییە.\nبەڵام لە کوردستان هەموو شتێک جیاوازە. بارها ئەو ڕەخنەیە دەگیرێت کە هەموو کەس دەزانێ فرۆشیاری ماددە هۆشبەرەکان کێین ! بەڵام بۆ ناگیرێن. بێ گومان ئەوە لەکەس شاراوە نییە کە لە کوردستان دەستانێکی شاراوە هەن کە چاوپۆشی دەکەن لەو پرسانە، بەهۆکاری سیاسی و ئەمنی و عەرەز و بوغز. کوشتاری کۆڵبەران ڕاستەوخۆ پەیوەندی بە ڕوانین و بیرکردنەوە بەرپرسانی خۆجێی و حکومی بەرامبەر بە کوردستان هەیە. بێ ئەوەی کۆڵبەر دادگایی بکردرێت، هەر لەوێ حوکمیشی بۆ دەردەکرێت و روحی لێدەستێندرێ کە ئەوە پێشێلکاری ئاشکرای مافی مرۆڤە.\nڕاوێژ: زۆر جار لە پەراوێزی کوشتنی نایاسایی کۆڵبەران پاساوی ئەوە ئەهینەوە کە کاری قاچاق ئەکەن .وەک چەک ،مەشرووب،… لە ئەگەری پشت ڕاست کردنەوەی ئەم کارە ، ئایا حکومەت ماڤی ئەوەی هەیە کۆڵبەران بکۆژێت؟\nبەرین: من خۆم لە نزیکەوە سەردانی ئەو ناوچە سنووریانەم کردووە کە کاسبکارانی سەرسنوور کاری تێدادەکەن. تا ئێستا نەم بینیوە و نەشدیتراوە کە کەس باری چەک و تەقەمەنی رابگوازێت. تەنانەت ئەگەر واشبێ تەقەکردن دیسان لەدژی یاسا ناوخۆییەکانی کۆماری ئیسلامی و یاسا نێودەوڵەتییەکانە. ئەو کەسەی لە روانگەی ئەوانەوە یاسای پێشێلکردووە دەبێ بدرێتە دادگا و دادگای ساڵحە و بێلایەن حوکمی بۆ ببڕێتەوە. نە ئەوەی پاسدارێک یا سەربازێک خۆی حوکم بدات و حوکمەکەش جێبەجێ بکات. تەنانەت تەقەکردنیش یاسا و ئوسلوبی خۆی هەیە، تەقە دەبێ لە لاق واتە پێ بکرێ ، نە دڵ! تەقەکردنیش لەحاڵەتی زۆر تایبەت و دەگمەندا پاساو هەڵگرە.\nڕاوێژ: لەوەی کە کەسێک روو دەکاتە کۆڵبەری حکوومەت چەندە تاوانبارە ؟ چییە کەسێک پاڵ پێوە دەنێت ببێتە کۆڵبەر و روو لە سنوورەکان بکات ؟\nبەرین: هەموو ئەو کەسانەی سامانی گشتی هەڵدەلوشن بەرپرسیارن، جا حکومەت هەر سیستمێک و هەر کەسێک بێ بەرپرسیارە کە بۆچی نەیتوانیوە هەلی کار بۆ ئەو کەسە برەخسێنێت.\nڕاوێژ: ئەگەر ئاگادار بن لە گەڵ کردنەوەی بازاری کاری باشوور بو هاووەلاتیانی خوەرهەڵات لە سەر سایتی پارێزگای سنە ، کوڵبەری وەک کار ئاماژەی پێ کرابو و دەولەت شانازی پێێوە کردبو کەکەاری بو هاوەلاتیان تەرخان کردووە . ئەگەر کولبەری وەک کار پێناسە دەکەن ، کەواتە بو کولبەران ئەکوژن؟\nبەرین: ئەحمەدی نەژاد دروشمی دابوو کە دوو ملیۆن کەس دادەمەزرێنێت، هەموو کەس ئەکەنی. جارێکیش، فەرمانداری پێشووی مەهاباد گوتبووی هەلی کارمان بۆ ۲٠٠٠ کەس رەخساندووە و ئێستا دامەزراون، پاشان مەعلوم بوو کە مەبەستی لەو کەسانەیە کە لەماوەی ۸ ساڵدا کارتی بەسیجیان وەرگرتووە. زۆر شت لەو کەسانەوە دەوەشێتەوە، زۆر قسەش دەکەن کە هیچ بنەمایەکی نییە و سرفەن مەسرەفی ناوخۆیی هەیە. بەڵێ لەساڵانی رابردوودا کارتێکیان بەناوی کارتی پیلەوەری داوە بە ژمارەیەک لە هاونیشتیمانیان. بەڵام هەموو کەس، هەموو کاڵایەک و هەموو رێگایەکی لەخۆ نەگرتووە. هەر شتێکی بە تەواوی لەژێرچاودێری ئەواندا نەبێ پارچەکرداری توندیان بەرامبەری دەبێت.\nڕاوێژ: ئاخۆ ئەگەر کاری کۆڵبەری لە ئێران بە یاسایی بکریەت و ئەو کارە جەنبەیەکی یاسایی بەخۆوە بگرێت، ئەو کۆڵبەرە هەنووکەییانە بێکار نابن؟ ( مەبەست هەڵاواردنی ناوەندە پێوەندیدارەکانی حکوومەتە).\nبەرین: باشترین رێکار، ڕەخساندنی هەلی کار و ڕاکێشانی سەرمایە بۆ کەرتی گەشتیاری، پیشەسازی و کشتوکاڵی کوردستانە. تەنیا بەم شێوەیە ئەم کێشەیە کۆتایی پێدێت.\nلە هەمان کاتێشدا دەبیئەوە بزانین کە قاچاخی لەسەر سنوور کۆتای پێنایەت، چوون لەناوخۆی ئێراندا خواست بۆ هەندێک کاڵا هەیە، کە لە ئێران بەرهەم نایەن. وەکوو خواردنەوە ئاڵکۆڵییەکان. هەندێک شتیش هەیە کە لە ئێران بەرهەم دێت بەڵام کوالێتی کەمە وەکوو چا.\nڕاوێژ: جیا لە کوشتنی کۆڵبەران بە تەقەی راستەوخۆ، یەکێکی تر لە هەڕەشەکان لەسەر گیانیان، بوونی مینی چێندراوە لە سەر ڕێگاکانیان کە دەبێتە هۆی مردن یان لەدەست دانی بەشێک لە جەستەیان، چۆنە ئێران تا ئێستاش نەبۆتە ئەندامی پەیماننامەی ئۆتاوە؟ بە گشتی لەسەر مین و هەڕەشەی بۆ کۆڵبەران قسەتان چیە؟\nبەرین: لەسەرجەمی پارێزگاکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستاندا مەزەندە دەکرێت ٦٠ ملیۆن مینی چێندراو هەبێت، بەشێکیان بۆ ڕێگری لە چالاکی و جوڵەی هێزی سەربازی ئۆپۆزیسیۆنی کورد و بەشێکیان لەسەردەمی شەڕدا چێندراون. ساڵانەش دەیان کەس دەبنە قوربانی کە نمونەشی زۆرە. دەبێ کۆمەڵگای مەدەنی بە گشتیی گوشار بخەنە سەر حکومەت کە چ مینەکانی سەر سنوور و چ مینەکانی قوڵایی رۆژهەڵاتی کوردستان پوچەڵ بکاتەوە.\nڕاوێژ: تا ئێستا دەوڵەت لە هەمبەر ئەو کەسانەی کە کوژراون جا هەم بنەماڵەیان و هەمیش لە هەمبەر بکوژەکانیان چی کردووە؟ بەڕاستی یاسای کۆماری ئیسلامی کۆڵبەر بە چی پێناسە دەکا؟\nبەرین: چەند نمونەیەکم بینیوە کە بەدواداچونیان بۆ ئەو پرسە کردووە، بەگشتی هیچ وڵامێک وەرناگرن، ئەو حاڵەتانەش کە پاسدار یا چەکدارەکە بە تاوانبار ناسراوە ئەوا دیەی یەک کەسیان داوە بە بنەماڵەکەی ئەوەش زۆر بە دەگمەن ڕوویداوە، لەگەڵ ئەوەش یەکساڵ تا سێ ساڵ زیندانی دراوە بە کەسی تەقەکەر. لە یاسای کۆماری ئیسلامیدا کۆڵبەر کەسێکە کە سنوور بە نایاسایی دەبەزێنێت و بە هاوردەی نا یاسایی شتومەک بناخەی ئابووری ئێران وەلەرزە دەخات.\nڕاوێژ: لە وەڵامی پرسیارێکدا، بە جێگای کۆڵبەری لە وشەی قاچاخچی سەرسنوور کەڵکتان وەرگرت. ئەوە ڕەوایی نادات بە کوشتاری کوڵبەران؟\nبەرین: بەهیچ شێوەیەک پرسی ڕەوایی پێدان شتێکی دیکەیە، پێشتر لەسەر ئەوە پێداگریم کرد کە ئەگەر کەسێک چەکیش بگوازێتەوە نابێ تەقەی لێبکرێ، دەبێ بدرێتە دادگا و دادگاش…. لە ڕوانگەیەکی ئابوورییە باش یا خراپ گواستنەوەی شتومەک بێ مۆڵەتی فەرمی دەبێتە قاچاغ. جاری وایە ئەو قاچاغە کەشتییەکی زلی مافیاکانی ئێران دەیکەن و بێ مۆڵەت و بێ گومرک شەکر هاوردە دەکەن، جاری واشە کەسێک بە ناچاری و بۆ تێرکردنی سکی منداڵەکان بە کۆڵ شتومەک هاوردە دەکات. پاشان قاچاخی بە مانایی ئابوورییەکەی لە سنوورەکانی ڕۆژهەڵات ئەنواعی هەیە، کە کۆمەڵگای ڕۆژهەڵاتیش لە دژی چەند جۆرێکییەتی، وەکوو قاچاغی حەب و دەرمان.\nڕاوێژ: ئەوڕۆ لە هەواڵەکاندا بڵاو بۆوە کە ڕەسووڵ خزری نوێنەری سەردەشت و پیانشار بە کەیف خۆشیەوە باسی لە ئازاد کرانی سنووری پیانشار بۆ ماوەی ٢١ ڕۆژ کردووە، ئێوە ئەوە بە بەلارێدابردنی کێشەی کۆڵبەران دەبینن یان بە چارەسەری؟\nبەرین: لەڕاستیدا من ئاگاداری ئەم بابەتە نیم، بەڵام ئەوە باش دەزانم کە ئەو کارە بچووکانە دەرمانی ئەو دەردە نینە.\nڕاوێژ: بەشێک لە کۆڵبەران، ژنان و منداڵانن، ئەو شێوە کار کردنە لە توانای کەم ژن و منداڵ دایە، بەڵام لە هەمان کاتدا کوشتن و بڕینەکە پشکی ئەوانیشە، بەڕای ئێوە هۆکاری ڕوو هێنانی ژنان و منداڵان بۆ ئەو کارە گران و پڕ نەهامەتیە چیە؟\nبەرین: لاوازبوونی کەرتە ئابوورییەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان، نەبوونی نانی سەر سفرە و غەمی سبەی.\nڕاوێژ: بە پێی یاسای بنەڕەتی کۆماری ئیسلامی، ماددەی ٣ و ٣٠، دەبێ دەوڵەت تا کۆتایی خوێندنی گشتی واتا دیپڵۆم تێچووی خوێندنی منداڵان بدات و خوێندنیش زۆرەملی و ئیجبارییە، ئەوەی کە منداڵان دەچن کار دەکەن و لە بری قوتابخانە لە شاخ و کێوەکان کۆڵبەری دەکەن، ناتوانێ وەک تاوانێکی دەوڵەت ئەژمار بکرێت؟\nبەرین: لە ڕاستیدا دەبێ کەسێکی یاساناس وڵامی ئەو پرسیارە بداتەوە، لە بوواری حقوقییە من نازانم. بەڵام ڕەخساندنی وەها کەشێک کە منداڵان ناچار بەوە بکات کە لە جیاتی قوتابخانە سینگ بە گوللەوە بنێن ئەوە کەمترخەمی و پشگوێ خرانێکی مەزنە.\nڕاوێژ: کۆڵبەران و بنەماڵەکانیان بەشێکن لە دەنگدەرانی ئێران و کوردستانی خۆرهەڵات، چۆنە نوێنەرە جۆراوجۆرەکان تا ئێستا نەیانتوانیوە ببنە دەنگی کۆڵدەران؟\nبەرین: نوێنەران نەیانتوانیوە ببنە دەنگی کەس. لە ڕاستیدا دەنگدەرێکیش بوونی نییە کە ئەوەندە ژیر بێت گوشار بێنێت خواستەکانی خۆی بچەسپێنێت. با خەڵکیش بێن و سێ رۆژ لەدژی کوشتاری کۆڵبەران دوکان و بازار داخەن و نەچنە قوتابخانەو سەرکار. بۆ واناکەن؟\nراوێژ: جگە لە روانگەی ئابووری بۆ کۆڵبەری، ئەتوانین وەکوو کێشەیەکی کلتووری چاوی لێ بکەین؟\nبەرین: بەهیچ شێوەیەک، ئەو پرسە ڕەهەندی کەلتووری نییە.\nڕاوێژ: ئایا دەتوانی کۆماری ئیسلامی تاوانبار بکەین؟ ئەوە ئاساییە کە لە هەموو وڵاتانی جیهان و تەنانەت ئوروپاش، کەرەستەکان و خۆشگوزەرانی بە شێوەیەکی یەکسان دابەش نەکراوە و سنوورەکان و ناوچە سنوورییەکان لە چاو ناوەند هەمێشە بێبەشترن و بۆیەش ناچارن بە قاچاغ، لە شوێنەکانی تری ئێرانیش وەک سیستان و بەلووچستان ئەو بابەتە هەیە واتا قاچاغ؟\nبەرین: بێ گومان دەستەڵات تاوانباری سەرەکییە.\nڕاوێژ: چارەسەری ئەو کێشەیە واتا کۆڵبەری و کوشتنیان لە چیدا دەزانن؟ بە گشتی چ بکرێ کە ئەو کوشتارە نەمێنێ ؟ ئایا ڕێگایەک هەیە کە کۆڵبەری نەمێنێ؟\nبەرین: بەپێی یاسا نێودەوڵەتییەکان کوشتاری کۆڵبەرەکان پێشێلکردنی ئاشکرای مافی مرۆڤە و بە توندی شەرمەزار و سەرکۆنەی دەکەم و پێموایە ڕای گشتیی و شەقامیش نابێ لە بەرامبەری کەمتر خەم بن. بە هەنوکە دەبێ ڕوانگەی حکومەت و دەستەڵاتدارانی سیاسی و سەربازی خۆجێی لە بەرامبەر خەڵقی کورد بگۆردرێ، بەرپرسیارەتییە خۆجێیەکان بدرێنە دەستی کورد. چەند ناوچەیەکی ئازادی بازرگانی لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان بکرێتەوە. پلانیش دابرێژرێ بۆ قەرەبووکردنەوەی ڕۆژهەڵات لە رووی ئابوورییەوە.\nڕاوێژ: ئایا بوونی سەردەشت و بانە بەناوچەی ئازادی بازرگانی، هیچ کام لە کێشەکانی کۆڵبەران کەم دەکاتەوە؟ یان بە گشتیی چ کاریگەرییەکی دەبێت لەسەر دۆخی ژیانی کۆڵبەران؟\nبەرین: هەر وەکوو پێشتریش گوتم خەڵک لەرووی ناچارییەوە کۆڵبەری دەکات، واتە ئەو کارە بەشێک نییە لە شوناسی هیچ کەسێک. ئەگەر هەلی کار بۆ ئەو خەڵکە برەخسێ بێ گومان کاری کۆڵبەری ناکەن. کردنەوەی ناوچەی ئازادی بارزگانی لە سەردەشت ئایا کێشەی کۆڵبەران یا کاسبکارانی سنوور لە ماکۆ چارسەر دەکات؟ خێر، ئەگەرچی ئەو هەنگاوانە زۆر ئەرێنین بەڵام بە گشتیش دەبێ پلانی تایبەت بۆ برەودانی ئابووری هەموو کوردستان هەبێت بۆ ئەوەی ڕۆژێک بێت کەس ناچار بەکۆلبەری نەبێتەوە.\nدواین پرسیار ڕاوێژ: زۆر جار لە هەواڵەکاندا دەبینین کە لە ناوچە سنوورییەکان زۆر کەس کە کۆڵبەر و قاچاغچیش نەبوون لە لایەن هێزەکانی دەوڵەتەوە کەوتوونە بەر دەستڕێژ و کوژراون بۆ نموونە کەسێک ئەم هاوینی ڕابردوو لە ناوچەی سۆمای برادۆستی ورمێ بەو شیوەیە کوژرا، پێتان وا نیە دەوڵەت بەو شێوەیە ڕێگای بۆ کوشتنی کوردانی سەر سنوور خۆش کردووە؟\nڕاوێژ: دواین پرسیار زۆر جار لە هەواڵەکاندا دەبینین کە لە ناوچە سنوورییەکان زۆر کەس کە کۆڵبەر و قاچاغچیش نەبوون لە لایەن هێزەکانی دەوڵەتەوە کەوتوونە بەر دەستڕێژ و کوژراون بۆ نموونە کەسێک ئەم هاوینی ڕابردوو لە ناوچەی سۆمای برادۆستی ورمێ بەو شیوەیە کوژرا، پێتان وا نیە دەوڵەت بەو شێوەیە ڕێگای بۆ کوشتنی کوردانی سەر سنوور خۆش کردووە؟\nبەرین: دۆینێ شەویش گوتم سەرجەمی ئەو کێشانە بەرهەمی ڕوانگەی ئەمنییەتی حکومەتە بۆ سەر کوردستان. ئەو ڕوانگەیە دەبێ لاچێ.\nتێبینی: ئە کاتی ئەندام دانی ئەو وتووێژە تا ئێستا ٢ کۆڵبەری کورد لە مەریوان و سەردەشت کوژراون و کەسێکیش لە ڕەبەت درا بەر گوللە و حاڵی لەو پەڕی جراپی دایە.\nبابەتی پێشووپاراستنی چەکداری لە رۆژهەڵاتی کوردستان،گەڕانەوەی متمانە بۆ خەڵک\nبابەتی دواترگوڵاڵە کەمانگەر: هەر چەشنە گۆڕانکارییەک لە ئێران ناچارە لەوەی کە بە ناو پرۆسەیەکی خوێناوی دا تێپەڕێ


ئاگربەستەكەی نێوان ئیسرائیل و حەماس شكێنرا\nلە كەرتی غەززەی فەلەستینەوە ئەو ئاگربەستەی نێوان حەماس و ئیسرائیل شكێنرا، كە لە چەند رۆژی رابردوودا راگەیەندرا.\nدوای واژۆكردنی رێككەوتنەكەی نێوان ئیسرائیل، بەحرەین و ئیمارات لە واشنتۆنی پایتەختی ئەمریكا، لە كەرتی غەززەوە دوو موشەك ئاراستەی ئیسرائیل كران، سوپای ئیسرائیلیش وەڵامی ئەو هێرشەی دایەوە.\nبەپێی هەواڵی میدیاكانی ئیسرائیل، لە هێرشە موشەكییەكەی سەر ئەو وڵاتە دوو كەس بە شووشەی شكاو بریندار بوون.\nلەوبارەیەوە سوپای ئیسرائیل لە هەژماری تایبەتی خۆی لە تویتەر، بڵاوی كردەوە، بە فڕۆكەی جەنگیی 10 خاڵی حەماسیان بۆردومان كردووە، كە كارگەیەكی بەرهەمهێنانی تەقەمەنی و دروستكردنی پێداویستی جەنگی و بارەگایەكی تاقیكردنەوەی مووشەكییان لەنێودایە.\nئەمە لەكاتێكدا لە چەند رۆژی رابردوودا هەریەك لە ئیسرائیل و بزوتنەوەی حەماس، بە نێوەندگیریی قەتەر، بڕیاری ئاگربەستیان دا و لە بەرانبەردا گەمارۆی سەر كەرتی غەززە سوكتر بكرێت، تەنانەت ئیسرائیل ئامادە بوو پێش وەزری زستان سوتەمەنی و پێداویستی بۆ غەززە بنێرێت.\nبنیامین ناتانیاهو سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیل لەبارەی هێرشە موشەكییەكانی كەرتی غەززە بۆسەر وڵاتەكەی، لە راگەیەندراوێكیدا، كە لە ئەمریكاوە بڵاویكردەوە، دەڵێت، ئامانج لەو هێرشانە پەكخستنی ئاشتیی نێوان ئیسرائیل و وڵاتانی كەنداوە و دەیانەوێت بەربەست لەبەردەم ئاشتی دابنێن، بەڵام ناتوانن ئەو كارە بكەن.\nراشیگەیاندووە "هەر كەسێك بیەوێت ئازارمان پێبگەێنێت لێیدەدەین، دەستی ئاشتیشمان بۆ هەموو كەسێك درێژ دەكەین، كە ئاشتی بوێت".


له ده‌مێکدا شه‌ڕی موسڵ توندتر ده‌بێت خه‌ڵکی زیاتر له موسڵ خۆ ڕزگار ده‌که‌ن\nی مانگی یازده ١٩, ٢٠١٦\nکۆمه‌ڵێک له خه‌ڵکی که خۆیان له موسڵ ده‌ربازکردووه. هه‌ینی 18ی مانگی نوامبری 2016ی زاینی\nدوای مانگێک زیاتر له ده‌ستپێکردنی شه‌ر بۆ ئازاد کردنی موسڵ یو ئێن راپۆرت ده‌کات ژماره‌یه‌کی زۆر له خه‌ڵک شاری موسل چۆل ده‌که‌ن و ده‌ڵێت ژماره‌که له ماوه‌ی 2 حه‌وتوو له 22 هه‌زار را به نزیکه‌ی 60 هه‌زار که‌س گه‌یشتووه.\nئه‌و ئاماره‌ی یو ئین نیشان ده‌ده‌ات نێوه‌ی ئه‌وانه‌ی له موسڵ را ده‌که‌ن منداڵن. هه‌روه‌ها به‌شه‌که‌ی تریش که ژنان و کچانێکن که گه‌لێک جاران له لایه‌ن داعشه‌وه بی ریزی ناموسیان کراوه‌ته سه‌ر.\nوته‌بیژ بو ئافیسی ریکخستنی کاره‌کانی مرۆڤایه‌تی یو ئین ینز له‌یڕک Jans Laerke ده‌لێت ئه‌و خاڵکانه‌ی ده‌یانه‌وێت خۆ له شاره‌که ڕزگار له ڕێگادا تووشی گه‌لێک مه‌ترسی ده‌بن.\nله‌یڕک: ئه‌و که‌سانه رووبه‌رووی مه‌ترسی ده‌سترێژی چه‌ک به شێوه‌یه‌کی راسته خۆ یان ناراسته‌وخۆ، ته‌قینه‌وکانی پاشماوه‌ی شه‌ڕ له سه‌ر زه‌وه‌ی یان ئه‌و مینانه ده‌بن که له سه‌ر زه‌وی چنراون. هه‌روه‌ها رووبه‌رووی تۆڵه ئه‌ستاندنه‌وه له لایه‌ن داعش ده‌بن. هه‌روه‌ها ئێمه له ڕابردوودا بیستوومانه ئه‌و خه‌ڵکه زۆر له مه‌ترسی ئه‌وه دان که وه‌ک په‌رژینی مرۆڤایه‌تی که‌لکیان لێوه‌ربگێرێت."\nیوئین راپۆرت ده‌کات که زیاتر له 40 هه‌زار ئاواره له نیو که‌مپه‌کانی فه‌رمی په‌نایان گرتووه ئه‌وانه‌ی له لایه‌ن حکومه‌تی حێراق له سێ پاریزگاوه سه‌رپه‌رستی ده‌کرێن. ئاژانسی یو ئین له ئه‌م دواییانه دا شه‌ش که‌مپی ئاوه‌ڵا کردوون که زیاتر له 14 که‌س تییدا نیشته‌جێن. هه‌زاران ئاواره‌ش له گه‌ل خزم و ئاشنایان له ئه‌و خانووبه‌رانه‌دا ده‌ژین که هێشتا درووست کردنیان ته‌واو نه‌بوونه.


کوژران و برینداربوونی چەند کۆڵبەری دیکە لە سنوورەکانی کوردستان – چاونیوز\n30ی تشرینی دووه‌می , 2018\tهەواڵ ناردنی کۆمێنت 541 جار سەردانی ئەو بابەتە کراوە\nبەهۆی تەقەی هێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامی لە ناوچەی پیرانشار چەند کۆڵبەری دیکە کوژراو و بریندار بوون.\nرۆژی پێنجشەممە، ۸ی سەرماوەز هێزە چەکدارەکانی ڕێژیم لە پایگاکانی سەرسنوور هێرشیان کردۆتە سەر پۆلێک کۆڵبەر و لە ئاکامی ئەو هێرشەدا دووکۆڵبەر کوژراو و دوو کۆڵبەری دیکەش بە توندی بەیندار کراون.\nفەرهاد و سدێق ماشکانێ دوو بران کە بە هۆی تەقەی ڕاستەوخۆی هێزەچەکدارەکانی ڕێژیم، فەرهاد کوژراوەو براکەشی بە برینداری گواستراوەتەوە بۆ نەخۆشخانە.\nئەو دوبرا لە سێ چۆمانی زێوکە، کەوتوونەتە بەر پەلاماری چەکدارەکانی رێژیم.\nهەروەها بە پێی هەواڵێکی دیکە، لە ناوچەی کانی خودا، دوو کۆڵبەری دی بریندار بوون.\nکوژرانی ئەو کۆڵبەرە لە حاڵێکدایە کە ئێوارەی ڕۆژی سێشەممە، ٦ی سەرماوەزیش هێزە چەکدارەکانی ڕێژیم لە پایگای بڕوێشکانی پۆلێک کۆڵبەریان داوەتە بەر دەستڕێژ و لە ئاکامدا کۆڵبەرێک بە ناوی مێهدی ئەمینی بریندار بووە.


جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «وتووێژ:مەڵاشوو» - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nجیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «وتووێژ:مەڵاشوو»\nوەک پێداچوونەوەی ١٤:٥١، ٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠\n٩٦٦ بایت زیاد کرا ، ٥ months ago\nوەک پێداچوونەوەی ٠٣:٢٥، ٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ (دەستکاری)\n(مڵاشوو یانی کەللەسەر)\nوەک پێداچوونەوەی ١٤:٥١، ٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ (دەستکاری) (پووچەڵکردنەوە)\nلە سەقز مەڵاشک بەمە ئێژن: https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%ACملاج. [[بەکارھێنەر: min.neel|مادی]][[قسەی بەکارھێنەر:min.neel|وتووێژ]]   ١٢:١٠، ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ (UTC)\n:لە زمانی فارسیشدا کە ئاماژەت بە وتاری ملاج کرد، بە میچی دەم دەڵێن ملاز کە جوان دیارە ملاز و ملاج یەک وشەن.\n:لای ئێمە ئەگەر دەست لە سەری مناڵان دەدەن دەنگیان دەدەن و دەڵێن دەستی لێ مەدە مەڵاشووی دەکەوێ. پێیان وایە مناڵ لاڵ دەبێ.\n:ئەی لای ئێوە بە میچی دەم دەڵێن چی؟--[[بەکارھێنەر:Calak|'''چالاک''']] [[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''وتووێژ''']] ١٨:٢٤، ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ (UTC)\n::مەڵاشووم تەنیا بۆ کەللەسەری مناڵ بیستووە کە ھێشتا ڕەق نەبووە. زاراوەی مڵاشووکەوتنیش ھەیە ھەر دەربارەی مناڵ. بۆ ئەمە ئەڵێن ئاسمانەی دەم. وشەی ترم بیر نایەت ئیسە. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ٠٣:٢٥، ٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ (UTC)\n::: @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] گیان ھەروەک لە فەرھەنگی خاڵیشدا ھاتووە [https://lex.vejin.net/ck/def/xall/مەڵاشوو] بە ھەر دووک مانایە. لە فۆنتیکدا مەڵاشوو بە مانای Palate زۆر باوە و دەڵێن فڵان دەنگ مەڵاشوویییە. ناتوانین ھەر وا ھاسان بیگۆڕین و بەرامبەریەکەی ئاسمانەی دەم ئەسڵەن جوان نییە. ناکرێ بڵێی فیسار دەنگ ئاسمانەی دەمییە. سەیری وشەنامەی پزیشکیشیم کرد بۆ Fontanelle نووسرابوو فرمێسک! سەرم سووڕ مابوو!-- [[بەکارھێنەر:Calak|'''چالاک''']] [[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''وتووێژ''']] ١٤:٥١، ٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ (UTC)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/wiki/تایبەت:MobileDiff/727314»


كۆتای كه‌مینه‌كان له كه‌مینی زۆرینه‌دا\nوه‌ك نه‌ریت كه‌مینه‌كان له‌گه‌ڵ حكومه‌تن نه‌ك یٔۆپۆزسێۆن كه ھێشتا روون نییه كه‌ی ده‌گه‌نه ده‌سه‌ڵات؟ له‌گه‌ڵ سیاسه‌تی ره‌سمیین نه‌ك میزاجی رای گشتی كه ده‌شێ بگۆڕێت . له‌گه‌ڵ حكومه‌تی مه‌ركه‌زین كه بریاری جه‌وھه‌ری و یه‌كلاكه‌ره‌وه لای یٔه‌وه، نه‌ك له‌گه‌ڵ حكومه‌ته لۆكاڵی و كه‌ناره‌كان. چونكه به‌مه خۆیان له كه‌وتن و غلۆربوونه‌وه ده‌پارێزن و له به‌ڵای ناگه‌ھانی زۆرینه‌ی ژماره‌یی پارێزراو ده‌بن.\nقبتییه‌كان له‌گه‌ڵ قاھیره‌ی پادشایی، یٔینجا قاھیره‌ی عه‌سكه‌ری ناسر و موباره‌ك و یٔێستاش سیسین.\nمه‌سیحییه‌كانی عێراق له‌گه‌ڵ به‌غدابوون به ھه‌موو جۆره‌كانی به‌غداوه . یٔێزدی خۆیان له یٔێمه به كوردتر ده‌زانن به‌ڵام وه‌ك كه‌مینه‌ی یٔاینی له‌ناو كوردی سوننه و عێراقی شیعه‌دا حه‌ز ناكه‌ن بخرێنه به‌رده‌م یٔانه پانه‌وه و پێیان خۆشه یٔارامی و جێگیری سیاسیی فه‌رھه‌نگی كوردانه‌یان بپارێزێ بێ داعش و بێ ھاڕینی توندی ناسیونالیستی و بێ مه‌زھه‌بێتی حوكم.\nتوركمانی عێراق دوای سه‌د ساڵ دووره‌په‌رێزی و سیاسه‌تی موحافه‌زه‌كاری ، تازه به تازه مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ كورد ده‌كه‌ن زه‌حمه‌ته له‌مه‌شدا بچنه ناو ورده‌كاری سیاسه‌تی كوردییه‌وه و به‌لای دۆسته‌كانی توركیا داینه‌شكێنن.\nبۆیه خۆپارێزی كه‌مینه‌كان له‌ناو سیاسه‌تی كوردستانیدا ده‌بێ شتێكی چاوه‌ڕوان كراوبێت. یٔه‌وان له‌ھه‌موو حاڵێكا له‌گه‌ڵ زۆرینه‌ی یٔیستقرار ده‌بن.\nبه‌ڵام یٔه‌وه‌ی جێی لۆمه‌یه له‌دوا ھه‌ڵوێسته‌كانی كه‌مینه‌كانی كوردستاندا به‌كارھێنانیانه وه‌كو ده‌سكه‌لا له‌دژی زۆرینه: زۆرینه‌ی خه‌ڵكی، زۆرینه‌ی كتله سیاسییه‌كان و زۆرینه‌ی سه‌نگی نوێنه‌ره‌كانی گه‌ل له ناو په‌رله‌ماندا.\nده‌بێ كه‌مینه‌كان خۆیان كۆتای خۆیان وه‌ك سه‌نگی زێرین، نه‌ك وه‌ك ده‌نگی زۆر و بۆر، بپارێزن و له ھه‌موو شتێكا به‌كاری نه‌ھێنن. یٔه‌مه وا ده‌كات ده‌نگیان سواو بێ و سه‌نگی زۆر به‌كارھێنراویان ژه‌نگ ھه‌ڵبێنێ. ده‌نگی زێرینی كۆتا یٔه‌مانه‌تێكی كه‌مینه‌كانه لای نوێنه‌ره‌كانیان و ھی یٔه‌وه‌نییه سیاسه‌تی نزمی پێوه‌بكرێت. ھه‌تا یٔه‌گه‌ر كورسی كه‌مینه‌كان بارمه‌تی حزبی زۆرینه‌ش بێت و فره‌یی كه‌مینه‌كان به‌م یاسای ھه‌ڵبژاردنه زه‌ردھه‌ڵگه‌ڕابێ.\nچاره‌سه‌ری یٔه‌م ده‌ركه‌وته تازه‌یه‌ی ده‌نگی كه‌مینه وه‌ك كه‌مینی راوكردنی زۆرینه به‌كارھاتووه، به ده‌ستكاری یاسای ھه‌ڵبژاردن و یاساكانی په‌رله‌مان ده‌بێت كه كۆتای كه‌مینه‌كانی خستۆته به‌ر ره‌شه‌بای ململانێی سیاسی ناو زۆرینه‌كانه‌وه.\nله‌وه‌ش گرنگتر حزب و لایه‌نه سیاسییه‌كانی تریش یٔه‌لته‌رناتیفیان ھه‌بێ بۆ كه‌یسی كه‌مینه‌كان تا ھه‌م فره‌یی نوێنه‌رایه‌تی كه‌مینه‌كان له‌گه‌ڵ ناوه‌رۆكی كۆتای كه‌مینه‌كان جووت بێت و ھه‌میش كه‌مینه‌كان له‌ده‌ست بارمه‌تیی سیاسیی كتله‌ی زۆرینه ده‌ربازیان بێت.


پرۆژە‌ی 100 ساڵه‌ی زیره‌ک – ڕێداکسیۆنی فیلم، وێنه، دیزاین. – Dengekan\nbyDenegkan\tJuly 27, 2020\tGeneral\n1- چۆنیه‌تیی وێنه‌کان باش بن، واتە ئەگەر وێنەی چاپکراوی کۆنە، بە کوالیتیی (٣٠٠ dpi) سکان بکرێت و بە PDF بنێردرێت، تکایە بە مۆبایل وێنەیان مەگرن.\n2- تکایه وێنه‌کان وه‌ک خۆیان بنێرن و به هیچ به‌رنامه‌یه‌ک ڕە‌نگ و چۆنیه‌تیی وێنه‌کان مه‌گۆڕن.\n3- تکایه وێنه‌ی(چه‌ند که‌سی) هه‌ر وه‌ک خۆی بنێرن و که‌سانی تر که له وێنه‌که‌دا هه‌ن، ده‌رمه‌هێنن.\n4- گه‌ر شوێن و ساڵی گرتنی وێنه‌کان ده‌زاندرێ، ئاماژە‌ی پێبدرێ.\n5- تکایه خۆ له نووسینی سه‌ر وێنه‌کان، یان مۆر و لۆگۆ خستنه سه‌ریان بپارێزن.\n6- گه‌ر ناوی وێنه‌گه‌ر ده‌زاندرێ، ئاماژە‌ی پێبکرێ، لە زۆربەی وێنە چاپکراوە کۆنەکاندا ناو یان لۆگۆی وێنەگر لە پشتی وێنەکان مۆر کراوە، ئەگەر وێنەگەرەکە لە ژیاندا ماوە پرسی پێ بکرێت و تەلەفون، ئیمەیل یان هەر ئامرازێکی پێوەندیی تری کە هەیە بۆ ئێمەی بنێرن.\n7- گه‌ر ناوی که‌سه‌کانی وێنه‌ی (چه‌ند که‌سی) ده‌زاندرێ، ناوه‌کانیان بنووسرێ.\nPrevious میشێل ئۆنفرێ: كەرەنتینی فەیلەسوفێكی چێژخواز(هێدۆنیست)… ئازاد حەمە .. بەشی چواردەهەم\nNext شاند هات و شاند چوو خۆخه‌ڵه‌فاندنه … ئه‌حمه‌د ره‌جه‌ب


“پاراستنی كورد و كوردستان له گره‌وی راماڵینی داگیركه‌ران و كۆتاییهێنان به سه‌روه‌ریی ئێرانه!”\n“پاراستنی كورد و كوردستان له گره‌وی راماڵینی داگیركه‌ران\nو كۆتاییهێنان به سه‌روه‌ریی ئێرانه!”\nبه بۆنه‌ی گیانبه‌ختكردنی پۆلێكی دیكه له ژینگه‌پارێزانی رۆژهه‌ڵاتی داگیركراو!\nدەوڵەتی داگیرکەری ئێران، بەردەوامە لە تاوانەکانی دژ بە رۆڵەکانی نەتەوەی کورد و نیشتمانەکەمان.\nرۆژهه‌ڵاتی داگیركراو به دانیشتوان و خاك و ناسنامه و سامانی سه‌رزه‌وی و ژێرزه‌وی، بووه‌ته ئامانجی تاران بۆ قڕكردن، له‌ناوبردن و شێواندن و كردنی به زه‌وییه‌كی سووتاو.\nلەسەرەتای ئەمساڵەوە وەک ساڵانی پێشوو، ئاگرتێبەردانی دارستانەکان و ڕەز و باخ و پاوانەکانی ڕۆژهەڵاتی داگیركراو، لەلایان سپای پاسدارانەوە دەستیان پێکرده‌وە.\nخه‌ڵكی ئاسایی و ژینگەپارێزانی چالاك،بەدەستی بەتاڵ، به بێ کەرەستەی پێویستی ئاگرکوژاندنەوەو خۆپارێزیی،له پیلانی سووتماك كردنی دارستانه‌كانی نیشتمان ده‌ڕاسێن و بۆ پووچه‌ڵكردنه‌وه‌ی ئه‌و دوژمنكارییه، فیداكارانه، سینگ به كڵپه‌ی ئاگری دارستانه‌كانه‌وه ده‌نێن.\nده‌وڵه‌تی داگیركه‌ر، تێكۆشه‌رانی ئه‌م بواره‌ی وڵاتپارێزییش، ته‌حه‌موول ناكا. چوونكه پاراستنی ژینگه‌ی نیشتمان، به‌ستێنێكی دیكه‌ی پاراستنی نه‌ته‌وه و خاك و سامان و ناسنامه‌ی نه‌ته‌وه‌ییه. هه‌ر بۆیه ژینگه‌پارێزی كورد، وه‌ك به‌ندكراوی سیاسیی، به‌چه‌شنی خه‌باتگێڕی رێگای ئازادیی، وه‌ك كۆڵبه‌ری بێده‌ره‌تان، ده‌بێته ئامانج و نیشانه‌ی پیلانی دوژمنی داگیركه‌ر بۆ كوشتن و له‌ناوبردن. دوێنێ شه‌ریف باجوه‌ر و هاوڕێكانی له داوی پاسدارانی داگیركه‌ردا، له ناو بڵێسه‌ی ئاگری دارستانه‌كانی مه‌ریواندا بوونه قه‌قنه‌س و ئه‌مڕۆ “موختار خه‌ندانی” و “بیلال ئه‌مینی” و “یاسین كه‌ریمی” هه‌ر به‌وته‌رزه له ئامێزی داربه‌ڕووكانی پاوه‌دا، پێكه‌وه بوونه نموونه‌یه‌كی دیكه له جه‌نایه‌ت و تاوانی ده‌وڵه‌تدارانی ئێران دژ به كورد كوردستان.\nپارتی ئازادیی کوردستان، داخ و کەسەری خۆی بۆ مەرگی کارەساتباری ئه‌و پۆله له ژینگە پارێزانی کوردستان ڕادەگەیەنێ و دەگەڵ بنەماڵە و کەسوکاریان و خەڵکی شاری پاوە و گشت کوردستان هاوخەمی دەردەبڕێ.\nرۆڵه‌كانی نه‌ته‌وه‌كه‌مان له رۆژهه‌ڵاتی داگیركراو ده‌بێ له‌وه دڵنیا بن كه پاراستن و مانه‌وه‌ی كوردستان به دانیشتوان و سروشت و سامان و گیانله‌به‌رانییه‌وه، له گره‌وی راماڵینی هێزه داگیركه‌ره‌كان و كۆتاییهێنان به سه‌روه‌ریی سیاسیی ئێران له سه‌ر نیشتمانه‌كه‌مانه. هه‌تا سه‌روه‌ریی ئێران به‌رده‌وام بێ، كوشتار، تاڵان، ماڵوێرانی،زیندان، هه‌ژاری، گۆڕینی دێمۆگرافی، شێواندنی ناسنامه، تێكدانی شیرازه‌ی خێزان و كۆمه‌ڵگا، ته‌فریس و ته‌تریك له ده‌ڤه‌ره‌كانی باشوور وباكووری رۆژهه‌ڵات، به‌رده‌وام ده‌بن.\nبۆیه تێكۆشان و راپه‌ڕین بۆ رادانی داگیركه‌ران و هه‌ڵگرتنی سه‌روه‌ریی سیاسیی ئێران له سه‌ر كوردستان، بۆ تاك و كۆی كورد و كوردستانیان ئه‌ركه، مافه، ئه‌خلاق و به‌ها و شه‌ره‌ف و مرۆڤایه‌تیی و پێویستیی ژیانه .\n٩ی پووشپه‌ڕی ٢٧٢٠ كوردی\n٢٩ی ژووئه‌نی ٢٠٢٠ زایینی


رێكارەكانی كۆنگرێس بۆ دادگاییكردنی ترەمپ – Knwe.org\nسەرەکی » راپۆرت » رێكارەكانی كۆنگرێس بۆ دادگاییكردنی ترەمپ\nئامادەکردنی : یادگار عەلی\nسەرۆكی ئەنجومەنی نوێنەرانی ئەمریكا (نانسی بیلۆسی) ئاشكرای كرد، بەهۆی كارە ئاژاوەگێڕییەكانی لایەنگرەكانی دۆناڵد ترەمپ بەرامبەر بە بینای كۆنگرێس، ڕێنمایی بۆ لیژنەی ڕێكاری ئەنجومەنی نوێنەران ناردوە، ئامادەكارییەكان بۆ لێپرسینەوە لە (دۆناڵد ترەمپ) سەرۆکی ئەمریکا دەستپێبكەن، ئەگەر بێت و لەزووترین كات دەستلەكاركێشانەوە پێشكەش نەكات.\nهەوڵەکانی نانسی بیلۆسی بۆ لابردنی ترەمپ\n(بیلۆسی) لەبەیاننامەیەكدا، ئەوەی خستوەتەڕوو، لەگەڵ كوتلەی دیموكراتەكان لە ئەنجومەنی نوێنەران كۆبوەتەوە و هەموو بژاردەكانیان تاوتوێكردوە، لە نێویشیاندا؛ هەمواری ماددەی (25)هەمینی دەستور یاخود دادگایكردنی سەرۆك لە لایەن پەرلەمانەوە.\nپێشتریش (بیلۆسی) ئاماژەی بەوەكردبوو، هێشتا جێگری سەرۆك (مایك پێنس) لە بارەی كاراكردنی هەمواری ماددەی (25)هەمینی دەستورەوە وەڵامی نەداوەتەوە.\nهەرەوەها ئەندامانی دیموكراتیەكان لەلیژنەی كاروباری دەرەوە لەئەنجومەنی نوێنەرانی ئەمریكا باسیان لەوە كردبوو، بەشێوەیەكی خێرا دەستدەكەن بەگرتنەبەری ڕێكارەكانی لێپرسینەوە لەسەرۆك لەڕێگەی پەرلەمانەوە لەگەڵ هەڵوەشاندنەوەی ئەهلیەتی سەرۆك بۆ وەرگرتنی هەر پۆستێك لەداهاتودا.\nترەمپ ئاسایشی نەتەوەیی ئەمریكای خستوەتە مەترسییەوە\nئەندامانی دیموكراتیەكان لە نامەیەكدا بۆ سەرۆكی ئەنجومەنی نوێنەران، ترەمپ بەوە تۆمەتبار دەكەن، ئاسایشی نەتەوەیی ئەمریكای خستوەتە بەردەم مەترسی، هەروەها بوەتە هەڕەشە لەسەر سەقامگیری سیستەمی جیهانی دەکات كە لەسەر بنەمای دیموكراسیەت و سەروەری یاسا بنیاتنراوە. هێمایان بەوەشداوە؛ پێویستە ئەو پەیامە بە جیهان بگەیەنرێت، لە ئەمریكا هیچ كەسێك لەسەروو یاساوە نییە و ڕووبەڕووی ئەوانە دەبنەوە، پێیانوابێت سیستەمی دیموكراسی شكستی هێناوە.\nلەلایەكی ترەوە سەرۆكی لیژنەی هەواڵگری لە ئەنجومەنی نوێنەران (ئادەم شیف – لە دیموكراتەكان) وتویەتی: لەسەر ئەنجومەن پێویستە بەرەو دادگایكردنی سەرۆك لە ڕێگەی پەرلەمان و بەمەبەستی پاراستنی وڵاتەكەیان لە زیانی زیاتر بجوڵێت و هەنگاو بنێت.\nدەبێت دەستلەكار بكێشێنێتەوە\n(ئادەم شیف) ئەوەشی وتووە، باشترین ڕێگا لە بەردەم (دۆناڵد ترەمپ) دەستلەكاركێشانەوەیەتی، بەڵام ئەگەر ئەوە نەكات، لەسەر جێگرەكەی پێویستە كار بە كاراكردنی هەمواری ماددەی (25)هەمینی دەستور بكات و لەپۆستەكەی دووریبخاتەوە. هەروەها باسی لەوەشكردووە، لە ڕێگەی هاندانی لایەنگرانی بۆ هێرشكردنە سەر كۆنگرێس، ترەمپ خراپترین هێرشی بۆسەر وڵاتەكەیان و دەستووری ئەمریكا ئەنجامداوە. ئاماژەی بەوەشداوە؛ ئەو مەترسیانەی تائێستا ترەمپ لە ڕێگەی خراپ بەكارهێنانی دەسەڵاتەكەیەوە لەسەر ئەمریكا دروستیكردووە، ئەگەری زیادبوونی دەكرێت، لەو ماوە كەمەی كەماوە لەپۆستی سەرۆكایەتی.\nرەشنووسی تاوانەکانی ترەمپ\nهەر لەو چوارچێوەیەدا؛ ئەندامانی حیزبی دیموكراتەكان لە ئەنجومەنی نوێنەرانی ئەمریكا، ڕەشنوسێكی تۆمەتیان دژ بە ترەمپ بڵاوكردوەتەوە، ئەوەش وەك سەرەتایەك بۆ دادگایكردنی ناوبراو بەتۆمەتی ئەنجامدانی تاوان و كەتنی گەورە تەماشا دەكرێت.\nپرۆژەی ڕەشنوسەكە ئاماژەی بە كاروكردەوەكانی سەرۆك لەدوای هەڵبژاردنەكان كردووە، دەڵێت: دادگایكردنی سەرۆك، بەهۆی هاندانی لایەنگر و هاوپەیمانەكانیەتی بۆ نواندنی توندوتیژی و دەستبەسەرداگرتنی بینای كۆنگرێس. هەروەها بەپێی ناوەڕۆكی ڕەشنووسەكە، ترەمپ لە وەرگرتنی هەر پۆستێك لە ئیدارەی ئەمریكا بۆ دوای چوار ساڵی تریش بێبەش دەكرێت.\nلە تۆڕی كۆمەڵایەتی تویتەر ئەندامێكی پارتی دیموكراتەكان بەناوی (تید لیو) وێنەیەكی ڕەشنوسەكەی بڵاوكردوەتەوە و یەكێك لەبەندەكانی ناونیشانی:(هاندان بۆ سەرپێچی) لە خۆگرتووە.\nهەروەها لە ڕەشنووسەكەدا باس لەوە كراوە كە ترەمپ چەندینجار ئەوەی ڕاگەیاندووە كە ئەو براوەی هەڵبژاردنەكانە و لایەنگرەكانی هانداوە بۆ نواندنی توندوتیژی بەرامبەر بە كۆنگرێس، بەوەش ئاسایشی ویلایەتە یەكگرتوەكان و دامەزراوە حكومییەكانی خستوەتە مەترسییەوە، هەروەها هەڕەشەی لەسەر پاكی سیستەمی دیموكراسی دروستكردوە و ئاستەنگیشی لەبەردەم گواستنەوەی ئاشتیانەی دەسەڵات داناوە.\nئەوە بێجگەلەوەی لە ڕەشنووسەكەدا، باس لەوەشكراوە تا ئێستاش ترەمپ مەترسییە لەسەر ئاسایشی نەتەوەیی، دیموكراتیەت و دەستووری ئەمریكا، ئەگەر بێت و ڕێگە بەمانەوەی لەپۆستەكەیدا بدرێت.\nئەو ئەندامەی ئەنجومەنی نوێنەران ئاماژەی بەوەداوە، پاش ماوەیەكی كەم لە بڵاوكردنەوەی ڕەشنوسەكە (150) ئەندامی ئەنجومەنەكەیان ئیمزایان لەسەر كردووە و بەشێوەیەكیش كەیسەكەیان ئامادەكردوە كەیاساناسانی كۆمارییەكانیش پشتیوانی لێبكەن.\nهەڵوێستی جۆ بایدن\nهاوكات سەرۆكی هەڵبژێردراوی ئەمریكا (جۆ بایدن) بەرپرسیاریەتی دوورخستنەوە یاخود دوورنەخستنەوەی ترەمپی بۆ كۆنگرێس جێهێشتوە. ڕۆژی هەینی ڕابردوو، لە كۆنگرەیەكی ڕۆژنامەنوسیدا لەشاری (ویلمنگتۆن) لە(ویلایەتی دیلاوێر) سەرۆكی هەڵبژێردراوی ویلایەتە یەكگرتوەكانی ئەمریكا باسی لەوە كرد كە ئەو ئامادەیە لە (20)ی یەنایەرەوە ڕاستەوخۆ پۆستەكەی وەربگرێت و هەر هەمان ڕۆژیش مەراسیمی سوێندی یاسایی ئەنجام دەدات.\nدەنگی ناڕەزایی ناو کۆمارییەکان\nهەروەها سیناتۆری دیموكراتەكان (ڕۆن وایدن) و هەردوو سیناتۆری كۆمارییەكان (تید كروز) و (جۆش هاولی) داوای دەستلەكاركێشانەوەی سەرۆك ترەمپ و هەڵگرتنی بەرپرسیاریەتی گەمارۆدانی كۆنگرێسیان كردووە.\nلەتویتێكدا لە تۆڕی كۆمەڵایەتی تویتەر، (ڕۆن وایدن) باسی لە پێویستی سزادانی ئەو كەسانە لە ئەنجومەنی پیران دەكات، كە هەوڵ دەدەن لە ڕێگەی ئەنجامدانی ئاپۆڕەی جەماوەرییەوە كار بۆ هێنانەدی دەستكەوتی تایبەتی بكەن.\nلە بەرامبەردا وتەبێژی كۆشكی سپی (جاد دێری) ڕایگەیاندوە، بابەتی لێپرسینەوە لە سەرۆك ترەمپ كە تەنها (12) ڕۆژی لە پۆستی سەرۆكایەتی ماوە، نابێتەهۆی دانانی سنوورێك بۆ ئەو دابەشبونەی لەوڵاتەكەمان ڕوویداوە.\nهەڵوێستی لیندسی گراهام\nلای خۆشیەوە سەرۆكی لیژنەی دادی ئەنجومەنی پیران (لیندسی گراهام) لە تویتەر بڵاویكردوەتەوە، دادگایكردنی پەرلەمانی سەرۆك ترەمپ لەم كاتەدا، دەبێتەهۆی زیادبونی دابەشبوون و لاوازكردنی دامەزراوەی سەرۆكایەتی. ئەو سیناتۆرەی كۆمارییەكان ئاماژەی بەوەشكردووە، هیواخوازە سەرۆكی هەڵبژێدراویش لەگەڵ ئەو ڕایە بێت، ئەوەش بۆ ساڕێژی برینەكان و ئەنجامدانی ئالوگۆڕی ڕێكخراوی دەسەڵات.\nئەو هەڵوێستەی گراهام ناڕەزایەتی لایەنگرانی ترەمپی لێكەوتەوە، پەیامنێری ماڵپەڕی پۆلیتیكۆ (Politico) لەسەر ئەژماری خۆی لە تویتەر ڤیدیۆی ئەوەی بڵاوكردوەتەوە كە لایەنگرانی ترەمپ لە فڕۆكەخانەی واشینگتۆنی پایتەخت گێچەڵ بە گرهام دەگێڕن و بەخیانەتكار باسیدەكەن و دەڵێن گوایە كودەتای بۆسەر سەرۆك ترەمپ ئەنجامداوە.\nدادگاییکردن زەرەری زیاترە\nهەروەها سەركردەی كەمینەی كۆمارییەكان لەئەنجومەنی نوێنەران (كیڤن مەكارسی)، پێیوایە؛ دادگایكردنی سەرۆك ترەمپ لەلایەن پەرلەمان كە تەنها چەند ڕۆژێكی كەمی لە پۆستەكەی ماوە، دەبێتەهۆی زیادكردنی دابەشبون لە ئەمریكا.\nبەپێی وتەی گەورە بەرپرسانی پارتی دیموكراتەكان، جێگری سەرۆك (مایك پێنس) ڕایگەیاندووە، ئەو لەگەڵ دەنگی زۆرینەی حكومەتدایە كە سەرۆك ترەمپ شیاوی بەڕێوەبردنی پۆستەكەی نییە و لەگەڵ ڕێوشوێنی پشتبەستن بەهەمواری ماددەی (25)هەمینی دەستوری ئەمریكایە.\nبەپێی وتەی یەكێك لەنزیكترین كەسەكان لێیەوە كەقسەی بۆ ڕۆژنامەی (نیویۆرك تایمز) كردوە، جێگری سەرۆك ئەوەشی نەشاردوەتەوە، دەستبردن بۆ ئەو ڕێكارە دەبێتەمایەی دابەشبون و گرژی زیاتر لەئەمریكا.\nلەهەمواری ماددەی (25)هەمینی دەستوری ئەمریكادا، ئەوە هاتووە، لە حاڵەتێكدا سەرۆك كۆچی دوایی بكات یان؛ دەستلەكاربكێشێتەوە یان لە پۆستەكەی دووربخرێتەوە، ئەوا جێگری سەرۆك جێگەی دەگرێتەوە و وڵات بەڕێوە دەبات.\nنیگەرانی ئەندامانی کۆمارییەکان\nهەر لەو چوارچێوەیەدا، داوكاری دەستلەكاركێشانەوەی سەرۆك ترەمپ لەپۆستەكەی بەرەو هەڵكشان دەچێت، پەلاماردانی بینای كۆنگرێس بوو بە مایەی ناڕەزایەتی بەشێكی زۆر لە كۆمارییەكان و هەندێكیان دەستیان لە پۆستەكانیان كێشایەوە.\nلەنێو ڕیزەكانی پارتی كۆمارییەكان و تەنانەت تیمەكەی ترەمپ و حكومەتەكەشی نیگەرانی و ڕەخنەی زۆر لەسەر هەڵسوكەوتەكانی ترەمپ دروستبووە، هەر ئەوەش وایكرد بەشێكیان لێی دووربكەونەوە و دەستلەكاركێشانەوە پێشكەش بكەن، لەوانە: وەزیری پەروەردە (بیتسی دیفۆس) و وەزیری گواستنەوە (ئیلین تشاو).\nبەڵام بە پێی هەواڵی تۆڕی (CNN)، لە ڕاوێژكارەكانی كۆشكی سپییەوە گواستوویەتیەوە، سەرۆك ترەمپ هەرگیز بیری لە دەستلەكاركێشانەوە نەكردوەتەوە، هەروەها پێی وانیە هیچ هەڵەیەكی ئەنجام دابێت.\nڕۆژنامەی وۆڵ ستریت جۆرناڵ (Wall Street Journal) كە خاوەنكار (ڕوبێرت مەردۆخ) خاوەنداریەتی دەكات و هاوپەیمانی ترەمپە، سەرووتارێكی لە ڕۆژنامەكە بڵاوكردوەتەوە و ئاماژەی بەوەكردووە، پێویستە سەرۆك بەرپرسیاریەتی كردەوەكانی هەڵبگرێت و دەستلەكاربكێشێتەوە، نوسیویەتی: (ئەوە بۆ هەموومان باشترین چارەسەرە، كە بەهێمنی بڕوات).\nهەڵوێستی كۆڵن پاوڵ\nلە نێوەندی فشاری دیموكراتەكان و بەشێك لە كۆمارییەكان بۆ لەكارخستنی ترەمپ لە ڕێگەی کۆنگرێسەوە، وەزیری پێشووتری دەرەوەی ئەمریكا (كۆڵن پاوڵ) ڕایگەیاندووە: داوكاری لە كارخستن و دادگایكردنی سەرۆك لە ڕێگەی کۆنگرێسەوە، كاتی دەوێت. ئومێدیشی خواستوە كە ترەمپ هەمان كاری سەرۆكی پێشووتری ویلایەتەیەكگرتوەكانی ئەمریكا (ڕیتچارد نیكسۆن) بكات و دەستلەكاربكێشێتەوە.\nلای خۆشیەوە سیناتۆری كۆمارییەكان لە ویلایەتی ئالاسكا (لیزا مۆركۆفسكی) داوای دەستلەكاركێشانەوەی سەرۆك لە بەرامبەر گەمارۆدانی بینای كۆنگرێس لەلایەن لایەنگرانی كردووە. مۆركۆفسكی بە ڕۆژنامەی ئەنچۆڕەیج دەیلی نیوز (Anchorage Daily News) كە لە ئالاسكا دەردەچێت، ڕاگەیاندووە: دەمەوێت دەستلەكاربكێشێتەوە، دەمەوێت لەكۆشكی سپی بڕوات، بەئەندازەی پێویست تووشی زیانمان دەكات.\n(ئاژانسی ڕۆیتەرز)یش ئاشكرایكردووە، تەنها یەك ئەندامی كۆمارییەكان لەئەنجومەنی پیران لەگەڵ ئەو ڕێوشوێنانەیە كە دیموكراتەكان بۆ جاری دووەم لێپرسینەوە لە ترەمپ و بەمەبەستی دوورخستنەوەی لەپۆستەكەی بەنیازن بیگرنەبەر.\nجاری یەكەم لە(دیسەمبەری 2019) ئەنجومەنی نوێنەرانی ئەمریكا كە دیموكراتەكان باڵادەستن تێیدا، هەوڵییان دا لەبەرامبەر ئەو تۆمەتەی گوایە فشاری خستوەتە سەر سەرۆكی ئۆكرانیا لە دژی (جۆ بایدن) لێپرسینەوە لەگەڵ (دۆناڵد ترەمپ) بكات، بەڵام لە مانگی (فەبرایەری 2020)، ئەنجومەنی پیران بێتاوانی ترەمپی سەلماند. لە مێژووی ئەمریكادا جگە لە دوو سەرۆك، هیچ یەكێكیان ملكەچی لێپرسینەوە نەبوون، بۆ جاری دووەمیش ڕووبەرووی لێپرسینەوە نەكراونەتەوە.


ناکۆکی دوو برای بەتەمەن لەسەرچییە و دادگا چ بڕیارێکی دەرکردووە؟\nهەواڵی / 9/5/2019 592 جار بینراوە\nڕۆژی شەممەی ڕابوردوو یەکێک لەو دوو برایەی ماوەیەک کێشەیان لە دادگا بووە، بە لێدانی ئوتومۆبێل گیانی لەدەست دا. ئەو پیاوە ناوی "حەیزان الحربی" بوو و خەڵکی سعودیە بوو. لە گەڵ برا بچکۆلەکەی کە هەردوویان بە تەمەنن ماوەی چەند مانگێکە کێشە و هەرایانە و لە کۆتاییدا دادگا بۆی یەکلا کردنەوە.\nکێشەی ئەم دوو برایە لەسەر میرات و بەشکردنی مال و دارایی و ئوتومۆبێل و زەویوزار نەبووە. لەسەر بەخێرکردن و سەرپەرشتیکردنی دایکیان بووە کە تەنها(٢٠) کیلۆی لێ ماوەتەوە. هەریەکەیان ویستوویەتی کە خۆی بەخێوی بکات.\nلە کۆتاییدا دادگا بڕیاری داوە کە برا بچکۆلەکە دایکی بەخێو بکات، چونکە برا گەورەکەی بەتەمەنترە و خۆی پێویستی بە کەسێک هەیە سەرپەرشتی بکات.\nبرا گەورەکەی لە نیگەرانیدا دەستبەجێ دوای بڕیارەکەی دادگا دەست بەگریان دەکات، چونکە ئیتر دەبێ دایکەکەی لە ماڵی ئەو بچێتە دەرەوە بۆ لای برا بچکۆلەکەی و دەرگای ئەو پاداشتەی لێ دادەخرێت کە هەیبووە.\nئەو برا گەورەیە ساڵانێکی زۆر بوو بە تەنها لە گەڵ دایکی دەژیا و بەخێوی دەکرد. برا بچکۆلەکەی لە شارێکی ترەوە دێتە لای و پێی دەڵێ کە تۆ ئەرکی خۆت بەجێهێناوە و زۆر پیر بووی و نابێ دایکیشمان بێ خزمەت بمێنێتەوە. من هاتووم ببیەم بۆ لای خۆم. ئەویش دەیکاتە شەڕ و هەرا و کێشەکەیان دەگاتە دادگا. دایکەکەیان جگە لە مستیلەیەکی مس هیچی تری نییە. دادگاش بڕیار دەدات دایکەکە بدرێت بە برا بچکۆلەکە.\nهیشتا لە کۆمەڵگەی موسوڵماناندا خەڵی ئاوا ماون.


رێگاي ئێوه بابه ت » چ زانستێک لە “ژنۆلۆژی” ئۆجەلاندا هەیە؟ بەشی دووەم\n15 ئاب 2019\nچ زانستێک لە “ژنۆلۆژی” ئۆجەلاندا هەیە؟ بەشی دووەم\nلەبواری ئیکۆلۆژی‌دا تێزی ژن” ناسنامەکەی ژینگە پارێزە” !! ش دیسانەوە سەرسوڕهێنەرە. ئۆجەلان دەڵێ؛”لەبەرئەوەی ئافراندنەکانی ژن لە پێناو پێداویستیە ئابورییە سەرەکیەکانە هەربۆیە نەدووچاری تەنگەژە دێت؛ نەدەوروبەر پیس دەکا و نەهەڕەشە لەکەش و هەوا دەکات”!!.\nبەڕاستی ئەم تێزە زیاد لە حەد پێکەنیناویە و ئنیسان نازانێ ئەو ئابوریە سەرەکیانە چین کە ئێستا ژنان بەرهەمی دەهێنن ژینگە پیس ناکەن؟ ئەگەر ئابوری سەرەکی کۆمەڵگەی ئێستا ،کە پیشەسازیە، بەدەست ژنان بێت چۆن ئەم ڕەگەزە ژینگە دەپارێزێ؟\nبەپێی ئەم تێزە پاراستنی ژینگە پەیوەندی بە سیستەمی سەرمایەداری و چاوچنۆکی و قازانج پەرستی سەرمایەدارانەوە نیە، بەڵکو هۆی پیس بون و وێران بونی ژینگە بەهۆی ناسنامەی دژی ژینگەیی ڕەگەزی پیاوانەوەیە! کەواتە چارەسەری کەم کردنەوەی ڕێژەی CO2 لەهەوادا بۆئەوەی ژینگە پاک بێتەوە دەبێ بریتی بێت لە دەرکردنی پیاوان لە ئابوری سەرەکی و جێگرتنەوەی پۆستەکانیانە بەژنان؟! بەڵام لە دنیای ئەمڕۆدا ئەو کەسانەی لە پلەوپۆستی دەوڵەت و کۆمپانیاکاندان بەشێکیان ژنن و وەک نوێنەری کۆمپانیا پیشەسازیەکان و چینی سەرمایەدار ململانێ دەکەن لەسەر پاراستنی هەموو بەرژەوەندیە ئابوریانەی لە کەمنەکردنەوەی ڕێژەی بەکارهێنانی ئەو مادانەی دەبنە هۆی پیس بونی ژینگەدا هەیە و سورن لەسەر پابەند نەبون بە ڕێکەوتنامەی نێودەوڵەتی پاراستنی ژینگە.\nئەگەر ئابوری سەرەکی ژنان پیشەسازی نەبێت و کشتوکاڵ بێت ئەوا بێگومان دەبێ کۆمەڵگە واز لە پیشەسازی بێنێت، هەروەک ئۆجەلان داوای دەکا “کۆمەڵگەی خۆرهەڵاتی ناوین پێویستی بە دوەمین شۆڕشی گوند- کشتوکاڵ هەیە”* . بەڵام ئەمە داوایەکی یۆتۆپیایی و وێرانکردنی پێشکەوتنی شارستانیەتی ئەمڕۆیە و ئیمکانی نیە کە کۆمەڵگە واز لە پیشەسازی بێنێت و بگەڕیتەوە بۆ کشتوکاڵ. بەڵام ئەگەر ئەم یۆتۆپیایە و شۆڕشە کشتوکاڵیەش سەرکەوێ لە ئایندەیەکی نادیاردا، ئەمە وەڵامی ژینگە لە ئێستادا ناداتەوە کە چی بکەین بۆ پاراستنی؟\nئەگەر ڕێگەی گۆڕینی پۆستەکانی پیاوان و جێگرتنەوەیان بەژنان لە ئابوری ئێستا و دانیشتن بە دیار شۆڕشی گوند- کشتوکاڵ، ڕێگاچارەی عەمەلی و فەوری نەبێ بۆ پاراستنی ژینگە ئەوا ڕێگای سێهەم باشترینە.\nڕیگای سێهەم بریتیە لەوەی کە؛ ئەگەر ژنان توخمی ژینگە پارێز بن و پیاویش توخمی پیسکردنی ژینگە، ئەوا چارنیە جگە لەوەی ژنان لە پیاوان جیابکەینەوە تا ژینگەیەکی پاکمان دەست کەوێ. بەڵام بێگومان ئەم ژینگە پاکەی ژنان کۆمەڵگە نیە، چونکە لە کۆمەڵگەدا پیاوانی ئالودەی پیسکردنی ژینگەی لێیە، بەڵکو ئەو دێر و پەرستگا پاکانەیە کە دوور لە کۆمەڵگەی پیاوان ژنان دەتوانن ببنە ڕاهیب تیایدا و پێویستیان بە پیاوی خاوەن ناسنامەی ژینگە پیسکەر نابێت و بەمەش ژینگە دەپارێزرێت! ئەمەش لۆژیک و تێزێکی زانستی ژنۆلۆژیە بۆ پاراستنی ژینگە! لەم جۆرە بیرکردنەوە پێکەنیناویەی ناسنامەی ڕەگەزی ژینگە پارێزی تەنیا نمایشێکی کۆمیدیانە شایستەی ئەنجامگیریەکەیەتی.\nبرچسب ها : hpg , HSD , pajk , pjak , pkk , rjak , ypg , ypj , ئاسۆ کەمال , ئۆجالان , ژن , ژنۆفۆبیا , ژنۆلۆژی , ماف


کاڵ KALL: 04/2011\nخەمی ڕۆژانە، نیسان ٢٠١١\nسێشەممە ٢٠١١.٤.٢٦ وێنەیەکی درۆیینەی مەسعود بارزانی!\nبینەران یان خوێنەران کاتێک کلیک دەکەنە سەر ناونیشانی ماڵپەڕی ڕۆژنامەی ئاوێنە، لەدەستی چەپی ماڵپەڕەکەدا، بەتایبەتی دەقی ڕۆژنامەکە بەفۆرماتیPDF پی دی ئێفەکەی ئەو وێنەیەی سەرەوە دەبینێت.. وێنەیەکی درۆینەیی مەسعود بارزانی تێدایە! ئەو بەو شۆڕشەی تەنها بۆ ڕاوکردن و نیشانە شکان تەقەی تیاکردووە، هەموو جارێک دەچەقێت بە چاوماندا..بۆ نازانم ئەوە چەندەها مانگە لەوێدا چەقیوە و دانراوە؟؟؟!!!\nبەستەری وێنەی دیاریکراو: http://www.awene.com/wene/pdf_01.png\nهەینی ٢٠١١.٤.٢٢ وائل غانمەکان ئێمە کوان؟؟!!\nگەنجان دینەمۆی هەموو جووڵە کۆمەڵایەتی و ئابووری و سیاسییەکانن و سەرچاوەی زووربەی گۆڕانکارییەکانی ناو کۆمەڵگان، کەواتە دەبێت بەری ڕەنجیان بچننەوە، لە حکومەتی داهاتووی هەرێمی کوردستان و هەر گۆڕانکارییەکدا پشکی شێریان بەربکەوێت، حکومەتی گەنجان گرێنتی پڕ جووڵە و نوێبوونەوەی بەردەوام و بێسازشکاریمان دەداتێ. نموونەی بەرجەستە لەهێز و توانایان لێرەدا ببینن:\nبەرگی یەکەمی گۆڤاری تایم\nگۆڤاری تایمی ئەمەریکی، ساڵانە کاری دەستنیشانکردنی کاریگەر ترین کەسایەتی لەئاستی جیهاندا دیاری دەکات. ئەوەی ئەمساڵ و جێی سەرنج بێت، ناوێکە لە ڕۆژهەڵاتەوە؛ وائیل غانمی(١٩٨٠) ئەندازیار و بەڕێوەبەری بەشی کڕین و فرۆشتنی کۆمپانیای بەناوبانگ گۆگلە لەڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستە. ئەو وائیلە کە شوهرەتی وائیل گۆگڵەیان پێداوە، وەک سەرکردەیەک و چالاکوانێک دەوری کاریگەری بینی لەهەڵسان و هاندانی گەنجانی ناڕازی میسر دژ بە دەسەڵاتی دیکتاتۆری حوسنی موبارەک.\nگۆڤاری تایمی ئەمەریکی\nئەم تێکستە لەماڵپەڕی شۆڕشی گەنجان بەبێ ئەوەی ناویم بنووسن هەروەها لەماڵپەڕی کوردستان پۆست؛دا بڵاوبۆتەوە!!!\nشەممە ٢٠١١.٤.١٦ گەڕانەوەی شەهیدان بۆ سەرای ئازادی\nچیرۆکێکی زۆر کورت\nفەرهاد فەرەج؛ی شەهیدی دەستی تیرۆری گروپە توندڕەوە ئیسلامییەکان لەڕێی هەواو و دەنگەوە سەردانی کردم، لەو دنیاوە هاتبووە! سەیر بوو لە ئەمەریکاوە زەنگی بۆ لێدام، چی دەکات لەوێ؟! ئیتر نازانم چۆن ژمارە تەلەفوونی دەستییەکەی پەیداکردووم!!؟ نەحەپەسام، چوونکە چاوەڕوانییەکی وام لێی هەبوو. نەک ئەوە، بەڵکوو زووتر بەتەمای بووم، لەیەکەم خۆپیشاندانی خەڵکی سلەیمانی و تەقەلێکردنیان مژدەی پێبدامایە، بیووتایە: ئەوە ڕاپەڕینی دووهەم دەستی پێکرد. بەڵام نەچووە بچێت، خۆ هێشتا زووە، لە کۆتایدا فریاکەوت و خۆی گەیاندە نێو ڕیزی گەنجانی ناڕازییەوە.\nیەکەم پرسیار وتم: لەسەرای ئازادییەوە قسەم لەگەڵدا دەکەیت؟ نەمهێشت دەم بکاتەوە و وەڵام بداتەوە، بەپەلەتر پرسیارێکی ترم بەرەوڕووی کردەوە: ئەی خالیدی مەلاعەلی هاوگەرەکت لەگەڵدایە؟\nویستم پرسیارێکی تر بکەم. دەنگەکە بەکەمێک غەم و تووڕەییەوە، وتی: کاکە ئەوە چیتە؟ تۆ بۆ وا دەکەیت؟ من برایمی برای فەرهادم.\nئەم چیرۆکە نیوە واقیعی و نیوە خەیاڵە لەماڵپەڕی شۆڕشی گەنجان و کوردستان پۆست؛دا بڵاوبۆتەوە


30/07/2021 791 جار خوێنراوەتەوە\nلەگەڵ هاتنی وەرزی گەرمادا سکچوون و ڕشانەوە زۆر زیاد ئەکات لەناو منداڵاندا ئەویش بەهۆی کاریگەری بەرزی پلەی گەرمایە کە لەوانەیە بەهۆی پیسبوونی سەرچاوەی ئاوو و خراپ هەڵگرتنی خۆراک لەناو پلەی گەرمی بەرزداو گەشەکردنی هەندێک بەکتریا لەو پلە گەرمیەدا لەگەڵ ووشک بوونەوەی منداڵ لە پلەی گەرمی بەرزداو کەمتر بەرگەگرتنی سکچوون و ڕشانەوە.\nهۆکارەکانی سکچوون و ڕشانەوە زۆرن کەواتە لەخۆتەوە چارەسەر بەکارمەهێنە چونکە چارەسەرەکانیشیان جیاوازن، لەوانەیە هۆکارەکە ڤایرۆس یان بەکتریا یان پاڕاسایت یان خواردنی شیرینی یان هەستیاری بە پڕۆتین،یان نەخۆشی گەنم و جۆ یان ژەهراوی بوون یان هەستیاری بەجۆرە خواردنێک یان کۆڕۆنا یان چەندین هۆکاری تر بێت.\nبۆ ڕێگەگرتن لە تووشبوون بە سکچوون و ڕشانەوە باشترە ئەم هەنگاوانە بنێیت:-\n١- هەموو ئاوێک بکوڵێنە انجا ساردی بکەرەو بۆ خواردنەوە بەکاری بهێنە.\n٢- خواردن لەناو سەلاجە هەڵبگرە.\n٣- سەوزە میوە پێش خواردنی جوان بشۆرەوە.\n٤- زوو زوو دەستی منداڵەکەت بشۆ بەتایبەت دوای تەوالێت کردن.\n٥- پاکوخاوێنی تەوالێت و حەمام زۆر گرنگە.\n٦- بەکارنەهێنانی خاولی و پەرداخ و کەوچکی یەکتر.\n٧- دوورکەوتنەوە لەخواردنی دەرەوە بەتایبەت ئەوانەی سەر عەرەبانەکان.\n٨- باش کوڵاندنی گۆشت و خواردنەکان.\nتکایە لەخۆتەوە دەرمان بەکارمەهێنە چونکە هۆکارەکان جیاوازن و چارەسەرەکانیشیان جیاوازن.\nد.پشدەر عه‌بدوڵا ئیسماعیل\nپزیشکی پسپۆڕی نەخۆشیەکانی منداڵان و گەشەی منداڵان


عێراق لەبەردەم سیناریۆی بە یەمەن و بە سوریا بووندا - ئاوێنه\nعێراق نە دەوڵەتی نەتەوەیە، واتە دەوڵەتێکە خاوەنی نەتەوەیەک نییە بەناوی نەتەوەی عێراقەوە. نە جوگرافیایەکی نیشتیمانیشە بە مانای ئەوەی ھەموو پێکھاتەکانی ناو ئەو جوگرافیایە ئەو سەرزەمینە بە نیشتیمانی نەتەوەیی و بە جوگرافیای سیاسیی خۆیان بزانن. عێراق ڕووبەرێکی پارچەپارچە و دابەشبووی پڕ ناکۆکیی قووڵ و گەورەیە. ئەوەشی وادەکات ئەم وڵاتە دابەشنەبێت، ویست و خواستی پێکھاتەکانی ناو وڵاتەکە نییە، بەڵکو پێگەی عێراقە وەک دەوڵەتێک لە ناو سیستمە ئیقلیمەکەی ناوچەکەدا. سێ پێکھاتەی سەرەکییەکەی ولاتەکە خۆشی، شیعە و سونە و کوردیش، لەناو خۆیاندا پارچەپارچە و ناھاوبەش و بێ لانی کەمی ھەرجۆرە ئیجماعێکە. ئەو سێ بلۆکە سیاسییە لە مێژە لەسەر ململانێی دەسەڵات و ململانێ لەسەر دزیی و تاڵانیی و گەندەڵیی لەناو خۆیاندا پارچەپارچەبوون. ئەوەی لە بەسەرە ڕوودەدات زۆر جیاواز نییە لەوەی ساڵانێکی درێژ لە کوردستاندا ڕوویداوە و دەشێت سەرلەنوێ ڕووبداتەوە: پێکدادانی ھێزە نەیار و ناتەباکان لەسەر دەسەڵات لەگەڵیەکدا لەسەرێکەوە و، زەلیل و بێئومێدکردنێکی ھەمەلایەنەی دانیشتوان و بێبەشکردنیان لە سادەترین خزمەتگوزارییە بنەڕەتییەکان، ئامادەگیی چەندان میلیشیای رەسمیی و نارەسمیی و بڵاوبوونەوەی چەکێکی زۆر بەسەر بەشێکی گەورەی دانیشتوانەکەدا، لەسەرێکی دیکەوە، ئەو وێنە گشتییەیە کە بەبێ زەحمەتییەکی زۆر دەتوانین دروستیبکەین. ئەوەی دەیبینین فەشەلەێکی سەرتاسەریی سەرجەمی ئەو نوخبە سیاسییانەیە کە لە قۆناغی دوای کەوتنی ڕژێمەکەی سەدام حوسەین لەو وڵاتەدا حوکمڕان بوون و دەزگاکانی ئەم حوکمڕانییەیان بەکارھێناوە بۆ قایمکردنی پێگە ئابوریی و سەربازیی و ئیقلیمیەکانی، خۆیان.\nلەناو عێراقدا کێشەیەک نەماوە بە ئیقلیمیی نەکرابێت، ئێران و تورکیا و سعودیە ڕۆڵی ڕاستەوخۆ لە زۆرێک لە ڕووداوە سەرەکییەکانی ناو ئەو وڵاتەدا دەبینن. لە دەرەوەی ئەوانیشدا ئەمریکا و ڕوسیا و ئیسرائیل بە شێوازی جیاواز ئامادەن. کەم ھێز ھەیە لە عێراقدا، بە ھێزە کوردییەکانی خۆشمانەوە، کە پرۆکسی و پیاوی لایەنێک لەو لایەنە ئیقلیمیانە نەبێت. ئەمە وایکردوە ئەو وڵاتە ئیقلیمیانە دەستیان لەناو خاکی عێراق و لە ناو ھەرێمیشدا کراوەبێت. ئێران بە قووڵانی سەدان کیلۆمەتر دێتە ناو خاکی ھەرێم و کۆیە بۆمباران دەکات و بەدەیان کەس دەکوژێت و برینداردەکات. ئاو لە خەڵکی ناوچەی قەڵادزێ و پشدەر دەگرێتەوە، دەستوەرئەداتە ناو ھەڵبژاردنە ناوخۆییەکانی کوردستانەوە، ھتد.. تورکیا دەیەھا بنکەی سەربازیی لەناوچەی بادیناندا ھەیە و لەوێوە نەک تەنھا چالاکیی سەربازیی ئەنجامئەدەن، بەڵکو وەک چاوی کراوەی تورکیا لەناو ھەرێمدا ئامادەن و کاردەکەن و کەرکوک بە بەشێک لە قەڵمڕەوی خۆیان دەزانن.\nفەشەلی ڕۆژانەی مۆدێلی ئەم حوکمڕانییە و نائومێدبوونی تەواوی خەڵک لێیان، سەرەتای یاخیبوون و جەنگێکی گەورەیە لەنێوان خەڵک و حوکمڕانیەکەدا، بەڵام کێشەکە لەوەدایە ئەم یاخیبوونە تەنھا وەک کردەیەکی ناوەکیی نامێنێتەوە، بەڵکو ھێزە جیھانیی و ئیقلیمییەکان دەستی تێکدەر و وێرانکارانەی خۆیانی تێوەرئەدەن و ھەوڵئەدەن بۆ قازانج و مەسڵحەتی تایبەتی خۆیان بەکاریبھێنن. وەکچۆن ڕاپەڕینی خەڵک لە سوریا و یەمەندا گۆڕان بۆ جەنگێکی خوێناوی ناوەکیی و ئیقلیمیی و نێودەوڵەتیی، ئاواش عێر اق لەبەردەمی ئەگەری ھەمان سیناریۆدایە.


07:00 - 02/05/2020\nنابێت بەهۆی ڕووداوەکانی زینی وەرتێوە، دۆخی هەموو کوردستان تێکبدرێت\nئالدار خەلیل ئەندامی دەستەی بەڕێوەبەری پارتی یەکێتی دیموکراتی (پەیەدە) ڕایگەیاند، پێویستە پارتە کوردیەکان پێکەوە چارەسەریەک بۆ دۆزی کورد بدۆزنەوە، لە ڕێگای دیالۆگەوە رێکبکەون و لە شەڕی ناوخۆیی خۆیان دوور بگرن.\nئالدار خەلیل لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ ئاژانسی هاوار نیوزی ڕۆژئاوای کوردستان پەیامەکانی عەبدوڵلا ئۆجالان رێبەری پەکەکەی شیکردەوە و داوای دەستپێکردنی دیالۆگ و دانوستانی لەنێوان هەموو هیزە کوردیەکان کرد.\nچاوپێکەوتنەکە بەم شێوەیەیە:\nپ. گرنگی پەیامی عەبدوڵلا ئۆجالان ڕێبەری پەکەکە لەم کاتەدا چییە؟\nئاڵدار خەلیل: گەلەکمان و هەموو هێزە دیموکراتەکان بە هەستیاریەوە لە ڕێبەر ئاپۆ نزیک دەبنەوە. کاریگەری پەیامەکانی ڕێبەر ئاپۆ گەورەن. گۆڕانکاری گەورە لە ناوچەکە ڕوودەدەن. چالاکی نوێ ئەنجامدەدرێن. لەگەڵ هیوای چارەسەری ناکۆکی گەورەش هەن. لە کوردستان بە تایبەتی لە گەڵ هەبوونی هیوایەکی گەورە، پەیامەکانی ڕێبەر ئاپۆ ڕۆڵ و کاریگەریەکی زۆری لەسەر کێشە و ئاڵۆزیەکان هەیە.\nکاریگەری رێبەر ئاپۆ لەسەر پەکەکە بە شێوەیەکی گەورە و لەسەر سیاسەت هەیە. بۆیە پەیامەکانی ڕێبەر ئاپۆ لەم کاتەدا گرنگە.\nپ. ئۆجالان چی لە هەڤاڵانی لە قەندیل و خانەوادەی بارزانی و تاڵەبانی دەوێت؟\nئاڵدار خەلیل: ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و کوردستان لە گۆرانکاری و قۆناغێکی گرنگدا تێدەپەڕن. پلانی گەورە دروست دەکرێن. پێویستە ئێمە هوشیار بین و ڕێوشوێن بگرینەبەر. وەک رووداوەکەی زینی وەرتێ ڕوویدا. جووڵەی سەربازی و هەڕەشەکان لە جێی خۆیاندا نین. نمونە پارتی هێزەکانی هێناوەتە ناوچەیە و ئەگەر یەکێتی و پەکەکە شەڕ بکەن، چی روودەدات؟\nهەر سێ پارتەکە کاریگەریان زۆرە. لەم کاتەدا ئەگەر ناکۆکیەکان قۆڵ ببنەوە و رووداوی وەک زینی وەرتێ ڕووبدەن، ئاڵۆزیەکی گەورە دروست دەبێت. بۆیە پێویستە چارەسەریەک بدۆزرێتەوە بۆ ئەوەی کێشەکە گەورە نەبێت، بۆیە پەیامی ڕێبەر ئاپۆ گرنگە.\nهەر هێزێک لەوان لەسەر قسەکانی سوور بێت و قسەکانیان جێبەجێ بکەن، شەڕ دروست دەبێت.\nپەکەکە بە دەیان ساڵە لەو هەرێمەیە. یەکێتیش دەڵێت، ئەو لەو هەرێمەیە. پارتیش دەیەوێت لەو هەرێمە جێگیر ببێت، ئەو کاتە دۆخەکە ئاڵۆز دەبێت.\nبۆیە بانگەوازیەکە بۆ هەرسێ لایەنەکەیە. لە جێگەی ئەوەی شەڕ رووبدات، پێویستە لەسەر مێزی دیالۆگ دانیشن و کێشەکە چارەسەر بکەن.\nبۆچی کورد لە سەرەتاوە لەدژی یەکتری شەڕ دەکەن. دواتر لایەنەکانی تر ناوبژیوانی دەکەن، پێویستە لەسەرەتاوە بێ ئەوەی شەڕ ڕووبدات، ڕێکبکەون.\nنابێت لایەنەک بچێتە دەرەوە و خۆی لە ئاشتی و چارەسەری دوور بگرێت. ڕێگای چارەسەری هەیە و پێویستە بڕیاری لەسەر بدرێت. بە تایبەتی لایەنەکانی باشووری کوردستان و بە تایبەتی یەکێتی و پارتی، پێویستە بە هەستیاری بجووڵێنەوە و رووداوێکی وەک زینی وەرتێ نەبێتە هۆکاری ناکۆکی لە هەموو کوردستان.\nپ. بۆچی ئۆجالان داوای نوێکردنەوەی پرۆتۆکۆلئ ساڵی ١٩٨٢ دەکات؟\nئالدار خەلیل: دوای ئاڵۆزی و ناکۆکیەکان پێویستی بە دیالۆگ هەیە، وەک رێککەوتنی ١٩٨٢. بە پێی رێککەوتنەکە، هێزە کوردستانیەکان رێز لە تایبەتمەندی یەکتری دەگرن و لە ڕێگەی دیالۆگەوە ناکۆکیەکانیان چارەسەر دەکەن.\nبۆیە رێککەوتنی ساڵی ١٩٨٢ وەک بناغەیەکە بۆ هەموو لایەنە کوردیەکان. بە پێی ڕێککەوتنەکە لایەنەکان رێز لە یەکتری دەگرن و لەسەر ئەو بناغەیە پێویستە ناکۆکیەکانی زینی وەرتێ لەسەر مێزی دیالۆگ چارەسەر بکرێن.\nلێرە پێویستە بگوترێت، یەکێتی و ڕێککەوتن جیاوازە. سەرەتا پێویستە ڕێککەوتنی کورد لە هەموو بەشەکانی کوردستان دروست بکرێت. دواتر لەسەر ئاستی هەموو کوردستان یەکێتی دروست بکرێت. یەکێتی هەنگاوێکی پراکتیکییە کە دوای ڕێککەوتنی لایەنەکان دروست دەبێت.\nپ. بۆچی لە ڕۆژئاوا یەکێتی نێوان هێزەکان دروست نابێت؟\nئاڵدار خەلیل: ڕێبەر ئاپۆ بەرلەوەی دەستگیر بکرێت، داوای ئەنجامدانی کۆنگرەی نەتەوەیی و یەکڕیزی کوردی کرد. لە ڕۆژئاوا ئامادەکاریمان بۆ ئەم مەبەستە هەبوو. ئێمە لەگەڵ هەموو هەنگاوێکین کە لەو بارەیەوە بنرێت. پێویستە ئەو لایەنانەی کە لە دەرەوەی بەرێوەبەرایەتی خۆسەرین، هەمان هەڵوێستیان هەبێت. بۆ ئەوەی بتوانین ڕێکبکەوین.\nبانگەوازی رێبەر ئاپۆ بۆ ئێمە گرنگیەکی گەورەی هەیە. ئێمە داوا دەکەین لە زینی وەرتێ شەڕ ڕوونەدات، لە هەمانکاتدا بانگەوازیمان بۆ پارتە کوردیەکانی ڕۆژئاوا هەیە کە لە قامشلۆ کۆببنەوە.\nپ. ئەو لایەنانەی کە ئۆجالان پەیامی بۆ ناردن، ئەرکیان چییە؟\nئاڵدار خەلیل: هەموو لایەنە سیاسیەکانی تر و ڕۆشنبیران داوا دەکەن شەڕ دروست نەبێت و بە پێچەوانەوە دەست بە دیالۆگ بکەن. خزمەتی سیاسەتی داگیرکەران و تورکیا نەکەن. هەندێک وڵات دەیانەوێت کورد شەڕی یەکتری بکات. لەبەرئەوەی یەکێتی نێوان کوردان لە بەرژەوەندی ئەواندا نییە. ئەگەر کێشەش نەبێت دروستی دەکەن. بۆیە پێویستە کورد بزانێت کە بەرژەوەندی لە یەکێتی نەتەوەییدایە.\nئەگەر لایەنەک لە رێککەوتن و یەکێتی دوور بێت، گەل و کۆمەڵگای کوردستان هەڵوێستی بەرانبەر دەردەبڕن، پێویستە ناچاری ڕێککەوتنیان بکەن. ئەگەر ئەو هەوڵە نەدرێت، شەری کورد – کورد دەستپێدەکات.\nپ. پەیامی ئۆجالان لەبارەی ڕۆژئاوا چۆن شیدەکەنەوە کە دەڵێت، دۆخی ڕۆژئاوا باش نییە، بەڵام زۆریش خراب نییە؟\nئاڵدار خەلیل: لایەنە باشەکەی ئەوەیە کە شۆرش هەیە کە هێڵی سێیەم و فەلسەفەی نەتەوەی دیموکراتی لەسەر بناغەی برایەتی گەلان هەڵبژاردووە. ئەگەر سەیری مێژوو بکەین دەبینین کە لەو ولاتانەی قەیران ڕوودەدات، ناکۆکی لەنێوان پێکهاتە و مەزهەبەکان دروست دەبێت و ئاڵۆزیەکان گەورەتر دەبن.\nلە هەرێمەکەمان نەک تەنها کورد، پێکهاتەی تریش دەژین. ئەگەر پڕۆژەیەکی دیموکراسی وەک ئێمە نەبێت، ئایا دۆخەکەمان چۆن دەبێت؟ نە تەنها ئێمە و ڕژێم شەڕمان دەکرد، بەڵکو شەڕی ناوخۆییش دروست دەبوو.\nلەناو هێزەکانی سوریای دیموکراتیدا هەموو پێکهاتەیەک هەن و پێکەوە شەڕ دەکەن و پێکەوە شەهید دەبن و ئەمەش شتێکی ئەرێنییە.\nلە لایەکی ترەوە کەموکورتی و ڕەخنە هەیە. دەڵێن پێویستە هێڵی سێیەم فراوانتر ببێت و لە ڕووی چۆنیەتی فراوانبوونەوە کەموکورتی هەیە. لەبەرئەوەی لایەنێکی سووری و لایەنێکی کوردستانی هەیە. بە پێی بۆچوونی ڕێبەر ئاپۆ هێڵی سێیەم نە تەنها کورد دەگرێتەوە، بەڵکو هەموو بەشەکانی تری سوریا دەگرێتەوە.\nپ. ئۆجالان هەموو دەزگا و پارتە سیاسیەکانی ڕۆژئاوا رەخنە دەکات کە نەیانتوانیوە خۆیان بە هەموو لایەنەکان بگەیەنن، ئێوە ئەمە چۆن شیدەکەنەوە.\nئاڵدار خەلیل: بڕیارمانداوە دەست بە هەنگاوەکان بکەین. کار لەسەر هەموو پێشنیازەکان بۆ یەکێتی نەتەوەیی دەکەین. بۆ پاراستنی پرەنسیپ و دەستکەوتەکان و بەرەوپێشەوبردنی یەکێتی نەتەوەیی چیمان لەدەست بێت دەیکەین.\nپەیوەندیەکانمان لەگەڵ لایەنەکانی تر ئاسایی دەکەینەوە و بۆ چارەسەرکردنی دۆزی کورد و پاراستنی پرۆژەی دیموکراسی کار دەکەین. ئێمە هەوڵ دەدەین پڕۆژەکەمان بە هەموو پێکهاتەکانی سوریا و لایەنەکان بناسێنین.\nبۆ ئەوەی بە ئاشتی و چارەسەری کێشەکان بگەین، پێویستە بە بەرپرسیای بجوولێینەوە.


ج ــ وەستانی باش ( ألوقف ألحسن )\nوەستانە لەسەر وشەیەک مانای تەواوبێت بەڵام لەڕووی ماناو رێزمان ( إعراب )یشەوە پەیوەندی هەیە بەوەی بەدوایدا دێت.\nحوکمی ئەو وەستانە: دەتوانێ لەسەری بوەستێ و بەڵام بەدوای خۆ دەست پێناکرێتەوە تەنها لەسەرەتای ئایەت نەبێت ئەو کاتە ئاساییە.\nـــ وەستان لەسەر لە سورەتی ( الفاتحە ) وەستانێکی باشە، بەڵام دەست پێ کردنەوە بەدوای خۆی کە ( )ه باش نیە، بەڵام ئەگەر سەری ئایەت بوو ئەوکاتە ئاساییە.\nواتە: ئەگەر لەسەر وەستاین و دوای ئەوە دەستمان بە خوێندن کردەوە لە دەست پێ نەکەینەوە بەڵکو لەگەڵی بڵێین.\n٢ ــ وەستانی نادروست ( ألوقف غیر الجائز ):\nئەو وەستانەش یەک جۆری هەیە ئەویش پێی دەگوترێ:\nــ وەستانی ناشیرین ( ألوقف ألقبیح )\nبریتیە لە وەستان لەسەر شوێنێک کە مانایەکی دروست نەدات لەبەر پەیوەندی بوونی بە پێش و دوای خۆیەوە لەڕووی واتاو زمانەوانییەوە ( لفظاً ومعنى ).\nوەکو ئەوەی لەسەر ( مبتدأ ) بوەستێ بەبێ ( خَبَر )ـەکەی، یا لەسەر ( فعل ) بوەستێ بەبێ ( فاعل ). واتە ئەم وشەیەی لەسەری دەوەستێ لەڕووی ( إعراب ) پەیوەندی هەیە بەوەی بەدوایدا دێت.\nحوکمی ئەو وەستانە: دروست نییە و ناشیرینە لەکاتی ناچاری نەبێ، وەک: کۆخە و پشمین و هەناسەتوندی، لەم حاڵەتەشدا پێویست ( واجب )ـە لەکاتی دەست پێکردنەوەدا بگەڕێتەوە بۆ پێش وەستانەکە بۆ ئەو شوێنەی مانای تەواو ببەخشێ و لەوێوە دەست بەخوێندن بکاتەوە.\nئەو وەستانەش چەند پلەیەکی هەیە:\nـــ هەندێکی دەقە پیرۆزەکە وا لێ دەکەن کە هیچ واتایەک نەبەخشێ.\nـــ لەویش خراپتر ئەوەیە واتاکە پێچەوانە بکاتەوە.\nلە بەشی یەکەمی ئەو ئایەتە پیرۆزەی سەرەوە خودای گەورە دەفەرموێ: (( ئەی ئەوانەی باوەڕتان هێناوە نزیکی نوێژ مەکەون ))، ئەگەر قورئانخوێن لەسەری بوەستێ واتاکە پێچەوانەیەو ناتەواوە چونکە بەشەکەی دوای ئەو تەواوکەریتی. بۆیە دەبێ بەشی یەکەم بگەیەنێ بە بەشی دووەم.\nئەو وەستانەش دروست نیە چونکە واتاکە پێچەوانە دەکاتەوە، دەبێ قورئان خوێن لەسەر\nبوەستێت کە وەستانی کیفایەتە ( ألوقف الكافي ).\nئەو وەستانەش دروست نیەو واتاکە پێچەوانە دەکاتەوە چونکە وا دەگەیەنێ کە ( ستەمکارانیش دەخرێنە ژێر سایەو ڕەحمەتی خوداوە )، ئەوەش پێچەوانەی مانای ئایەتە پیرۆزەکەیە. بۆیە دەبێ قورئان خوێن لەسەر\nبوەستێت کە وەستانی تەواوە ( ألوقف التام ).\nـــ لەهەموو وەستانەکان ناشیرینتر و خراپتر ئەوەیە وەستانەکە واتایەکی نادروست ببەخشێت و وەستان لەسەری بێ ئەدەبی بەرانبەر پەروەردگاری تێدابێ و ماناکەی بە پێچەوانەی بیرو باوەڕی ئیسلامی بێ. ئەم جۆرە وەستانە لەبەر ناچاری نەبێ نابێ لەسەری بوەستین.\nوەستان دەبێ لەسەر وشەی بێت یان لەسەر وشەی .\nوەستان لەسەر وشەی بێ ئەدەبییە بەرانبەر بە پەروەردگار، دەبێ لەباتی ئەو لەسەر وشەی بوەستین.\nوەستان لەسەر وشەی بێ ئەدەبییە بەرانبەر بە پەروەردگار و پێغەمبەرەکەی، دەبێ لەباتی ئەو لەسەر وشەی بوەستین.\nتێبینی: وەستان لەسەر کۆتایی ئایەتەکان سوننەتە لە پێغەمبەرەوە ، دروستە لەسەری بووەستی بەهەموو جۆرەکانی وەستانی دروست:\nتێبینی: لەقورئاندا هیچ وەستانێک واجب نییە ( کە ئەگەر قورئانخوێن نەوەستا گوناهبار بێت ). یا حەرام بێت ( کە ئەگەر وەستا پێی گوناهبار بێت ) تەنها ئەگەر هۆیەکی هەبێت بەم هۆیەوە حەرام بێت وەکو بە ئەنقەست لەسەر ( وَمَا مِنْ إِلهٍ )* بوەستێ، جا ئەگەر مانایەکەی مەبەست بوو پێی کافر دەبێت.\nئاگاداری ( )


بەهۆی هەڵپەساردنی دروستکردنی فڕۆکەی بۆینگ ٧٣٧ مکس ەوە، گەورەترین کۆمپانی دروستکردنی پارچەی یەدەگی فڕۆکەی تایبەت بە ( بۆینگ ٧٣٧ ماکس) ڕایگەیاند کە نزیکەی ٢.٨ هەزار فەرمانبەر بێکار دەکات\nکۆمپانیای(Spirit AeroSystems) لە بەیانێکیدا لە سایتی کۆمپانیاکەدا ڕایگەیاند “کۆمپانیای سپیریت پەنای بردووەتە بەر ئەم کارە بەهۆی هەڵپەساردنی بەرهەمهێنانی فڕۆکەی لە چەشنی ٧٣٧ ماکس، و هەروەها نادڵنیابوون سەبارەت بەکاتی دەستپێکردنەوەی بەرهەمهێنان و ئاستی بەرهەمهێنان لە کاتی دەستپێکردنەوەی دروستکردنی”\nکۆمپانیاکە سەرنجی ئەوەی داوە کە نزیکەی ٧٠٪ ی پارچەکانی ئەو فڕۆکەیە دروست دەکات.\nلە بەیانەکەدا ئەوەش زیادکراوە کە “کۆمپانی سپیریت بڕاوی وایە، کاتێک بەرهەمهێنان دەکاتەوە، ئاستی بەرهەمهێنانی کەمتر دەبێت لەو ئاستەی پێشوو”.\nبەشێوەیەکی تایبەت، ئەوە دەگەڕێتەوە بۆ ڕاستییەک، کۆمپانیای بۆینگ دەبێت ئەو پارچانەی کە هەیەتی بۆ پێکەوەنانی پتر لە ١٠٠ فڕۆکە، هەروەها سەدان فڕۆکەی ئامادەی بەسەردا کەوتووە، بەڵام نەگەیەندراوەتە کڕیارەکانیان.\nڕاگەیاندنی بێکارکردنی هەزاران فەرمانبەر لە کارگەی شاری ویتشیتای ویلایەتی کنساس. هەروەها کۆمپانیاکە پلانی هەیە لە مانگی کانوونی دووەم بۆ کەمکردنەوەی فەرمانبەرانی لە کارگەی ئۆکلاهۆما، بەڵام ژمارەکەیان ئاشکرا نەکردوە لە ڕاگەیاندنە ڕۆژنامەگەریەکەدا.\nلەماوەی ڕابردوودا، ئاشکرابوو کە کۆمپانیای بۆینگ بڕیاری داوە بە هەڵپەساردنی جۆری ( ٧٣٧ماکس) بەهۆی ڕاوەستانی بۆماوەیەکی درێژ، هەروەها هەڵپەساردنی گەشتەکانی ئەو جۆرە فڕۆکەیە لە هەموو جیهان لە ئازاری ٢٠١٩ەوە، ئەوەش دوای کەوتنەخوارەوەی دووتەیارە، کە بوونە هۆی کوشتنی پتر لە ٣٦٠ کەس.\nبەردەوامی خۆپیشاندانەکانی لوبنان لەبەرامبەر داڕوخانی ئابووری و فەلەج بوونی سیاسی\nهاوڵاتیانی ناڕازی لە زۆرێک لە شارەکانی وەک بەیروت و سەیدا و تەرابلوس هاتنەوە سەر شەقامەکان دژ بە دەسەڵاتداران و بڕانی کارەبا و قەیرانی بانکەکان.\nسەدان هاوڵاتی لە لوبنان لە ١١ی کانوونی دووەم هاتنەوە سەر شەقامەکان بە بەرزکردنەوەی شیعاری (باج نادەین). ماوەی چەند مانگێکە داڕووخانی خێرای ئابووری و قەیرانی سیاسی و نەبوونی ئاسۆی پێکهێنانی حکومەتی تازە ئەو کێشانەن کە لوبنان پێوەی دەناڵێت، و خۆپیشاندەرانیش داوای حکومەتێک دەکەن لە دەرەوەی ئەو حزبانەی کە هەن.\nلە بەیروتی پایتەخت خۆپیشاندەران چوونە بەردەم کۆمپانیای کارەبا، وەک ناڕەزایەتیەک لەبەرامبەر بڕانی کارەبا و کێشەی بانکەکان لەبەرامبەر سەرافەکان، لەوێشەوە بەرەو پەرلەمان. خۆپیشاندەران لەسەر لافیتەیەکی گەورە نووسیبوویان “وڵات بەرەو داڕووخان دەڕاوت، حکومەتێکی بێلایەن و پلانێکی ڕزگارکەرمان دەوێت، ئەی تاوانباران”، و” ئێمە باجەکەی نادەین” و ” ئەلەو کارەبا… توت توت… هێڵ بڕاوە”.\nدەسەڵات گوێچکەی داخستووە: یەکێک لە خۆپیشاندەران بۆ ئاژانسی ڕۆژنامەی فەرەنسی گووتی” ئێمە لێرەین بۆئەوەی بیسەلمێنین کە ئەو هۆکارەی وای لێکردین شۆڕشی ١٧ی تشرین بکەین تاوەکو ئێستاش ماوە، و هیچ شتێک نەگۆڕاوە و دەسەڵاتی سیاسیش گوێچکەی داخستووە”. ئەوەشی زیادکرد” داواکارین پەلە بکەن لە پێکهێنانی حکومەتی بێلایەن بۆ چارەسەرکردنی پرسی داڕووخانی ئابووری دارایی بڕیاردان لەسەر گەڕاندنەوەی ماڵی دزراومان و ئەنجامدانی هەلبژاردنی پێشوەختە”.\nهەندێک نەقابەی کرێکاری لە فەرەنسا بانگەوازی ڕێکخستنی خۆپیشاندان دەکەن\nسەرۆک وەزیرانی فەرەنسا ئەدوارد فلیپ١٠ ی کانوونی دووەم گفتوگۆی تازەی لەگەڵ نەقابە کرێکارییەکان دەستپێکردەوە، دوای ئەوەی ناڕەزایەتیەکان لەبەرامبەر پێشنیارەکانی حکومەت بۆ چاکسازی سیستەمی خانەنشینی دەستیپێکردەوە.\nنەقابە کرێکاریە میانڕەوەکان داوا لە سەرۆکی حکومەت دەکەن بەکێشانەوەی پێشنیاری بەرزکردنەوەی تەمەنی خانەنشینی ئاسایی لە ٦٢ ساڵی بۆ ٦٤ساڵی، و وەرگرتنی مووچەی خانەنشینی تەواو. ئەمەش بەپێچەوانەی نەقابە توندڕەوەکان (بەپێی سەرچاوەکە) کە ڕابەرایەتی مانگرتنەکان دەکەن لە ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩، نەقابە میانڕەوەکان بەشێوەیەکی مەبدەئی دژ بە پلانی نیشتمانی یەکگرتوون بۆ جێگرتنەوەی پلانی خانەنشینی ئێستا بۆ نەقابە پیشەییەکان لە فەرەنسا کە ژمارەیان ٤٢ نەقابەیە.\nسەرۆکی یەکێتی نیشتمانی نەقابە کرێکارییە سەربەخۆکان (یو ئێن ئێس ئای) لۆران ئەسکۆر دوای چاوپێکەوتنی لەگەڵ سەرۆک وەزیرانی فەرەنسا، لە وتەیەکیدا بۆ ڕۆژنامەنووسان گووتی” بەهیوای گەیشتنە چارەسەرێکی مام ناوەندین”.\nنەقابەکانی دیکە بانگەوازی ناڕەزایەتیان کرد بۆ ڕۆژی شەممە، بۆ ڕۆژی پێنجەم، ئەمەش دوای تێپەڕبوونی دوو ڕۆژ بەسەر هاتنە سەرشەقامی پتر لە ٤٥٢ هەزار کەس، بەپێی سەرچاوە فەرمیەکان، دژ بە یاسای چاکسازی خانەنشینی.\nسەرۆکی یەکێتی دیموکراتی فەرەنسا بۆ کار، کە گەورەترین نەقابەی کرێکاریە لە فەرەنسا گووتی” فلیپ لەترسا بەڵێنی داوە بەوەڵامدانەوەی خێرا و بەهیوایە کە لە چەند ڕۆژی داهاتوودا ئەگەر زووتر نەبیت، وەڵامی مەلموسی دەستکەوێ”.\nلۆران بیرجەر، ئەمینداری گشتی یەکێتیەکە “هیوای خواست کە پرسەکە زۆر بەخێرایی جێبەجێ بێت، چونکە بۆماوەیەکی چاک بەردەوامە”، ڕەخنەی لەوە گرت کە دەڵێ” لۆجیکی ڕووبەڕووبوونەوە”ی چەند هەفتەی ڕابردوو.\nلەلایەکی دیکەوە پارێزەرانی ناڕازیش لە زۆرێک لەشارەکان جلەکانیان فڕێدایە سەر زەوی، لەکاتی وتاردانی وەزیری داد نیکۆڵ بیلۆبیە، دژ بە تێکەڵکردنی پلانی خانەنشنینی تایبەت بەوان لەگەڵ پلانی نیشتمانی تازە.\nکیمیا علی زادە: لەبەر( نیفاق و چەوسانەوە) ئەستێرەی وەرزشی ئۆلۆمپی ئێرانی وڵات بەجێدێڵیت!\nکیمیا علی زادە تەنیا وەرزشەوانی ئۆلۆمپی ئێرانە کە مەدالیای بەدەستهێناوە، ئەمڕۆ ١٢ی کانوونی دووەم ٢٠٢٠ ڕایگەیاند کە ئێرانی جێهێشتووە لەبەر چەوسانەوە و نیفاق.\nئەو وەرزشەوانە کە تەمەنی ٢١ ساڵە لەڕێگەی تۆڕە کۆمەڵایەتیەکانەوە گووتی کە ئێرانی بەجێهێشتووە بۆئەوەی نەبێت بەشێک لە “نیفاق و درۆ و چەوسانەوە و پیاداهەڵدان”. پیناسەی خۆشی ئاوا کرد کە یەکێکە لەو ملیۆنان ژنە چەوساوانەی ئێران!. ئەم وەرزشەوانە شوێنی ئێستای خۆی ئاشکرا نەکردووە، بەڵام ڕاپۆرتەکان دەڵێن کە لە هۆڵەندا مەشقی دەکرد.\nکیمیا علی زادە مێژوویەکی بۆ ئێران تۆمارکرد، کاتێک مەدالیای برۆنزی لە یاری تایکواندۆدا بەدەستهێنا لە ئۆلۆمپیادی کە لە ڕیۆجانیرۆی بەرازیل لە ساڵی ٢٠١٦دا بەڕێوە چوو.


سەرۆك ترامپ ڕەنگە شۆڕشی نەخولقاندبێت، بەڵام بە دڵنیانیەوە بزوتنەوەیەکی دروستکردووە، نەك هەر بە تەنها لە ئەمەریکا بەڵکو لە وڵاتانی ئەوروپاش، بە تایبەتی بریتانیا. کوژران و ناوی جۆرج فلۆید تەنها سومبەلێك بوو بۆ ڕاپەڕین . Black Lives Matter ، "ژیانی ڕەشپێستان گرنگە"، تەنها بزوتنەوەی ڕەشپێستان و بە تەنهاش بۆ ئەوان نییە، بەڵکو بزوتنەوەی ملیۆنەها خەڵکییە لەم سەر زەمینە. بزوتنەوەی هەموانە لە جیهاندا کە لەسەر دەستی دڕندەیی دەوڵەت بۆ ماوەیەکی یەکجار درێژ، خەڵکی دەیچێژێت، کە بریتییە لە سیاسەتی دەستگرتنەوە" تەقەشوف" ، نایەکسانیی، نادادوەریی کۆمەڵایەتیی، بێ کاریی، جەنگەکان، هەڵکەنرانی خەڵکی لە نێو کۆمەڵ و زێدی باوباپیرانیی، بێ ماڵیی و بێ خانوویی و بێ دەرەتانیی و زۆری دیکە.\nلە بریتانیا پرۆتێستەکان توانی زۆر شت بگۆڕێت: هێنانەخوارەوەی هەندێك لە پەیکەرەکانی پیاوانی ڕایسست و بازرگانانی کۆیلە لە شوێنە گشتییەکاندا. لەمەش زیاتر چالاکوانان دەوڵەت و میدیایان ناچارکرد کە دان بە ڕاستینەی ڕەنگدانەوەی هەمە "موڵتی" کوڵتوورگەریی کۆمەڵی بریتانی بنێن. هەڵمەتەکان " کەمپەین" داخوازای پڕۆگرامی خۆێندنی قوتابخانەکان و دانشگاکان دەکات بۆ ئەوەی ڕۆڵی مێژوویی ڕەشپێستەکان بخوێنرێت و ببێتە پرۆگرام. هەروەها داوا لە مۆزەخانەکان دەکرێت کە تۆماری ڕۆڵی بریتانیا لە بازرگانیکردن بە کۆیلەوە، بکات.


دانۆڵد ترامپ: کرداری لەشکری دژی ئێران هێشتا هەر بژارەیەکە\nی مانگی شه‌ش ٢٢, ٢٠١٩\nسەرۆک دانۆڵد ترامپ ڕۆژی شەممە ڕایگەیاند هیشتا بیر لە کرداری لەشکری دژ بە ئێران دەکاتەوە پاش ئەوەی فڕۆکەیەکی بێ فڕۆکەوانی لەشکری ئەمەریکای لەلایەن ئێرانەوە خرایە خوارێ. سەرۆک گوتی "بەکارهێنانی هێزی لەشکری هەمیشە بژاریەکە هەتا ئەوە ئەوکاتەی ئەمە چارەسەر دەکەین."\nسەرۆک گوتیشی ئەو هێرشێکی ئاسمانی کە بڕیاربوو ڕۆژی پێنجشەممە ئەنجام بدرێت ڕاگرت پاش ئەوەی کە بۆی دەرکەوت کە بۆی هەیە 150 کەسی تێدا بکوژرێن.\nلە کاتێکدا لە کۆشکی سپی دەردەچوو بۆبەسەربردنی شەممەو یەکشەممە لە کەمپ دەیڤد سەرۆک گوتی بە پەیامنێرانی گوت " من نامەوێت 150 ئێرانی بکوژم. من نامەوێت 150 کەس لە هیچ شوێنێک بکوژرێن مەگەر ئیتر زۆر پێویست بێت."\nترامپ گوتیشی " ئێمە سوپاسی" بڕیاری سوپای پاسدارانی ئێرن دەکەین کە فڕۆکەیەکی سیخوڕی ئەمەریکایان نەخستە خوارەوە کە 30 کەسی تێدابوو. ئەو گوتی بەردانەوەی فڕۆکە بێفڕۆکەوانەکەی ئەمەریکا وا دیارە بە مەبەست بووە ئەمەش پێچەوانەی قسەکانی ڕۆژی پێنجشەممەی بوو.\nلێدوانەکانی سەرۆک ترامپ لە کاتێکدایە ئێران نوێنەری باڵای میر نشینە یەکگرتووەکانی عەرەبی لە تاران بانگکردووە بۆ ناڕەزایی دەربڕین بەرامبەر بە بڕیاری وڵاتانی عەرەب لە ناوچەکەدا کە ڕێگەیان داوە ئەمەریکا بنکەکانیان بەکار بهێنێت بۆ هەڵدانەی ئەو فڕۆکە بێفڕۆکەوانەی کە ئێران دەڵێت سنوری ئاسمانی وڵاتەکەی بەزاندووە.


🏰 باویان شوێنەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jul 6 2019 12:38AM\nگەڕەکێکی شارنشینی شارەدێی خەلیفان سەر بەشارۆچکەی س [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 2 ✔ 78% ✍ ج.ع.ئـ. 6-7-2019 0:38:34\n🏰 خەلیفانی نوێ شوێنەکان\nگەڕەکێکی شارنشینی شارەدێی خەلیفان سەر بەشارۆچکەی س [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 3 ✔ 78% ✍ ج.ع.ئـ. 6-7-2019 0:38:34\n🏰 دەروازی شوێنەکان\nگەڕەکێکی شارنشینی شارەدێی خەلیفان سەر بەشارۆچکەی س [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 6 ✔ 78% ✍ ج.ع.ئـ. 6-7-2019 0:38:34\n👁 ئەم بابەتە 9,690 جار بینراوە\n🏰 شکان شوێنەکان\nگەڕەکێکی شارنشینی شارەدێی خەلیفان سەر بەشارۆچکەی س [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 7 ✔ 78% ✍ ج.ع.ئـ. 6-7-2019 0:38:35\n🏰 عەلیاوە - خەلیفان شوێنەکان\nگەڕەکێکی شارنشینی شارەدێی خەلیفان سەر بەشارۆچکەی س [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 78% ✍ ج.ع.ئـ. 6-7-2019 0:38:33\n🏰 گوندی سەروو شوێنەکان\nگەڕەکێکی شارنشینی شارەدێی خەلیفان سەر بەشارۆچکەی س [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 5 ✔ 78% ✍ ج.ع.ئـ. 6-7-2019 0:38:34\n🏰 گەروەزین شوێنەکان\nگەڕەکێکی شارنشینی شارەدێی خەلیفان سەر بەشارۆچکەی س [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 8 ✔ 78% ✍ ج.ع.ئـ. 6-7-2019 0:38:35\n🏰 کۆمەلگای سرێشمە شوێنەکان\nگەڕەکێکی شارنشینی شارەدێی خەلیفان سەر بەشارۆچکەی س [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 4 ✔ 78% ✍ ج.ع.ئـ. 6-7-2019 0:38:34


ئەمساڵ كۆرۆنا كۆتایی نایەت - تۆڕی میدیایی خەڵک\nلە چەندین وڵات ئاماری تووشبووان بەرز بووەتەوە\nبەڕێوەبەری جێبەجێكاری خزمەتگوزارییە خێراكانی رێكخراوی تەندروستی جیهانی مایك رایان رایگەیاند سەرەڕای كەمبوونەوەی ئامارەكانی كۆرۆنا لە هەندێك وڵات بەهۆی ڤاكسین و داخستنەوە، بەڵام جارێ زووە باس لە ئەوە بكرێت كە ئەمساڵ كۆرۆنا كۆتایی دێت.\nرایان لە كۆنفرانسێكی رۆژنامەوانیدا لە ژنێڤ راشگەیاند پێدانی ڤاكسین بۆ ئەو كەسانەی زۆرتر مەترسی توشبوونیان لەسەرە و كارمەندانی چاودێری تەندروستی كارئاسانی دەكات بۆ كەمكردنەوەی ترس و كارەسات و كەمكردنەوەی فشار لەسەر نەخۆشخانەكان و ڤایرۆسەكە لە ژێر كۆنترۆڵدا دەهێڵێتەوە.\nراشیگەیاند، ڤاكسین دانانی كاریگەری نییە لە سەر مەترسی مردن یان چاكبوونەوە، بەڵكو كاریگەرییە لەسەر بڵاوبوونەوە و گواستنەوە، ئەنجامی خێرای دەبێت لەسەر نەهێشتنی نەخۆشییەكە.\nژمارەی توشبووانی كۆرۆنا بەرزبووەوە لە هەفتەی رابردوو بۆ یەكەمجار لە ماوەی دوو مانگدا لە 4 بۆ 6 ناوچەی ئەمریكا، ئەوروپا، باشوری خۆرهەڵاتی ئاسیا، خۆرهەڵاتی دەریای نێوەڕاست بەپێی رۆژنامەی گاردیان.\nبەڕێوەبەری گشتی رێكخراوی تەندروستی جیهانی تیدروس ئەدهانوم دەڵێت: ئەمە جێگای بێهیواییە، بەڵام كتوپڕ نییە، ئێمە هەوڵ دەدەین لە هۆكارەكانی گواستنەوەی تێبگەین.\nرونیشیكردەوە هۆكارەكانی بڵاوبوونەوە پەیوەندی هەیە بە سوككردنی رێكارەكانی روبەروبونەوەی كۆرۆنا، بەردەوامی دەركەوتنی نەوە و جۆری نوێی كۆرۆنا و پابەندنەبوونی خەڵك بە خۆپارێزی.


حەشدی شەعبی هەوڵی چەکدارکردنی کاکەییەکان دەدات\nحەشدی شەعبی و هێزە کوردیەکان، بە جیا هەوڵی قۆستنەوەی هێرشی گروپە چەکدارەکان بۆ سەر گوندە کاکەیی نیشینەکانی دەوروبەری خانەقین دەدەن، حەشدی شەعبی هەوڵی چەکدارکردنی کاکەییەکان و هێزە کوردیەکانیش هەوڵی گێڕانەوەی پێشمەرگە بۆ ناوچەکە و پێکهێنانی هێزی هاوبەش دەدەن.\nپاش هێرشی چەکدارانی نەناسراو بۆ سەر گوندی دارای کاکەیی نیشینی باشوری خانەقین، کورد هەوڵەکانی بۆ پێکهێنانی هێزی هاوبەش بۆ پاراستنی ئەو ناوچانە چڕکردووەتەوە، لەبەرامبەریشدا حەشدی شەعبی دەیەوێت لەڕێگەی چەکدارکردنی کاکەییەکانەوە شکست بەو هەوڵەی کورد بهێنێت.\nرەجەب کاکەیی چالاکوانی کاکەیی، بەدەنگی ئەمەریکای ڕاگەیاند"حەشدی شەعبی بە ناڕاستەوخۆ داوایان لە کاکەییەکان کردووە، ڕازی بن تا چەکداریان بکەن."\nوتیشی"بەشێکی زۆر لە کاکەییەکان بەو داواکاریە ڕازی نەبوون، چونکە ئەمە هەوڵی بە شیعەکردنی کاکەییە، کە دەیانەوێت بەداعش بیانترسێنن و بیانکەنە حەشد."\nبەپێی بەدواداچوونەکانی دەنگی ئەمەریکا، دوای هێرشی سەر کاکەییەکان، سەرۆکایەتی کۆمار و ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق چوونەتە خەت، بەرپرسی هەواڵگیری سەربازی عێراقیان بۆ لێکۆڵینەوە ڕەوانەی خانەقین کردووە.\nهاوکات کورد هەوڵی قۆستنەوەی دۆخەکە دەدات، فشاری خستووەتە سەر عێراق بۆ گێڕانەوەی پێشمەرگە و پێکهێنانی هێزی هاوبەش لەو ناوچانە، بەڵام حەشدی شەعبی دەیەوێت کاکەییەکان چەکدار بکات و لەمپەر لەبەردەم هەوڵەکانی کورددا دروست بکات.\nچەند هاوڵاتیەکی کاکەیی کەداوایانکرد ناویان بڵاونەکرێتەوە، بەدەنگی ئەمەریکایان وت"بەرپرسانی بەدر و عەسایبی ئەهلی حەق سەردانی چەند کەسایەتیەکی کاکەییان کردووە، پێشنیاری چەکدارکردنیان بۆ کردوون."\nپێشنیاری بەرپرسانی حەشدی شەعبی بۆ چەکدارکردنی کاکەییەکان، لەکاتێکدایە گوندە کاکەیی نیشینەکان کە هێرشی کراوەتە سەر، سنوری دەسەڵاتی لیوای 23 ی حەشدی شەعبی یە.\nرەجەب کاکەیی وتی"بەشێکی زۆر لە کاکەییەکان گەڕانەوەی پێشمەرگەیان پێ پەسەندە، گەر ئەمەش نەکرا، داوایانکردووە ئەو لیوایەی حەشد ڕەوانەی ناوچەکەیان بکرێت کە سەرجەم فەرماندە و چەکدارەکانی کوردی فەیلین."\nهەوڵی هێزەکانی حەشد بۆ چەکدارکردنی کاکەییەکان، لەکاتێکدایە لە ناوچەکانی نەینەوا هێزێکیان بۆ کەمینەکان پێکهێناوە، دەیانەوێت هەمان سیناریۆ لەسنوری خانەقینیش دووربارە بکەنەوە.


پاپا گەیشتە بەغدا - تۆڕی میدیایی خەڵک\nپاپا فرانسیس پاپای ڤاتیكان گەیشتە فڕۆكەخانەی نێودەوڵەتی بەغدا و لەلایەن مستەفا كازمی سەرۆك وەزیرانی عێراق و ژمارەیەكی دیكەی بەرپرسانی عێراق و جەماوەرێكی زۆری مەسیحییەكانەوە پێشوازی لێكرا.\nبڕیارە دوای گەیشتنی بە بەغدا پاپا سەردانی كۆشكی سەرۆكایەتی كۆماری عێراق بكات و لەگەڵ بەرهەم ساڵح سەرۆك كۆماری عێراقدا كۆببێتەوە و هاوكات لەگەڵ مستەفا كازمی سەرۆك وەزیرانیش كۆدەبێتەوە.\nبڕیارە پاپا سەردانی شاری نەجەف بكات و لەوێ سەردانی شوێنەواری شاری ئور بكات.\nهاوكات پاپا ماوەی 3 رۆژ لە عێراق دەمێنێتەوە و دواتر سەردانی هەرێمی كوردستانیش دەكات.\nلە بەغدا رێوشوێنێكی ئەمنی توند گیراوەتەبەر و هێزە ئەمنییەكان بڵاوەیان پێكراوە، هاوكات فڕۆكە جەنگییەكانی عێراق چاوەدێری ئاسمانی عێراق دەكەن لە كاتی گەیشتنی فڕۆكەكەی پاپا و نیشتنەوەی لە فڕۆكەخانەی نێودەوڵەتی بەغدا.\nشێخی زانكۆی ئەزهەر لە میسر لەبارەی سەردانەكەی پاپا بۆ عێراق دەڵێت: ئەو سەردانە هەڵگری پەیامی ئاشتی و یەكڕیزییە.\nپاپا فرانسیس پاپای ڤاتیكان لە تویتێكیدا لە تویتەر نووسی كە ئەمڕۆ بەرەو عیراق بەڕێدەكەوێت.\nپاپا دەڵێت: بەرەو عیراق بەڕێدەكەوم لە گەشتێك كە سێ ڕۆژ دەخایەنێت، دەمێكە خواستم بوو چاوم بەو گەلە بكەوێت كە چەرمەسەری زۆری بەسەرداهات.\nپاپای ڤاتیكان دەڵێت: داواكارم بە نوێژ هاوشانم بن لەو سەردانە، تا بە باشترین شێوە ئەنجام بدرێت و ئاكامی چاوەڕوانكراوی هەبێت.\nهاوكات لە هەرێمی كوردستان و عێراق ئامادەكاری تەواو كراوە بۆ پێشوازی كردن لە پاپا و لای خۆیەوە وەزارەتی دەرەوەی عیراق ڕایگەیاند، تەواوی ئامادەكارییەكانی ئەنجامداوە بۆ پێشوازی لە پاپا فرانسیس.\nئەم سەردانە لە حاڵێكدایە كە چەندین هێرشی تیرۆرستی و مووشەكی لەلایەن گروپە تیرۆرستییە توندڕۆكانی داعش و میلیشیا شیعەكانی نزیك لە ئێرانەوە لە هەرێمی كوردستان و شارەكانی دیكەی عێراق ئەنجامدراون.\nدەنگوباس هەبوو كە پاپا سەردانەكەی بۆ عێراق دوابخات بەهۆی خراپی رەوشی ئەمنییەوە، بەڵام لە لێدوانەكانیدا پاپا سوور بوو لەسەر سەردانەكەی بۆ عێراق.\nئامانج لە سەردانە مێژووییەكەی پاپا بۆ عێراق دووپاتكردنەوەی پێكەوە ژیان و ئاشتییە، وێڕای بەسەركردنەوەی مەسیحییەكانی عێراق كە لە دوای 2003وە دووچاری دەردەسەری زۆر بوونەتەوە و زۆرێكیان عێراقیان جێهێشتووە.\nبایدن دووهەم گورزی دژی میلیشا شیعەكان راگرت\nدانیشتنی هەڵبژاردنی سەرۆك كۆمار سازدەكرێت؟\nخەڵك- نازم شبلی، پەرلەمانتاری سەربەخۆ، پێشبینی دەكات دانیشتنەكەی پەرلەمانی عیراق بۆ هەڵبژاردنی سەرۆك كۆمار لە وادەی دیاریكراودا سازبكرێت و سەركەوتووبێت.…\nخەڵك یەكێتیی ئەوروپا تیمی چاودێری بۆ ھەڵبژاردنی پێشوەخت، ڕەوانەی عیراق دەكات. (زیاتر…)\n04 کانونی دووهەم 2022 4.20 pm\nخەڵك – وەزارەتی تەندروستی عیراق ڕایدەگەیەنێت، 318 حاڵەتی نوێی تووشبوون بە ڤایرۆسی كۆرۆنا تۆماركراوە، 326 كەسیش…\n29 کانونی دووهەم 2021 9.15 am\nخەڵك- دەسەڵاتدارانی ئەمنی لە لوبنان، دەستگیركردنی شەش عیراقی ڕادەگەیەنن كە هەوڵیلنداوە بەرەو وڵاتێكی ئەوروپایی…


«گەردووننامە»ی پێشەوا کاکەیی – كولتور مه‌گه‌زین\nگەردووننامە، دووەم کتێبی بڵاوکراوەکانی نووسیار بڵاوکرایەوە.\nBy كولتور مه‌گه‌زین\t Last updated نیسان 19, 2019\nپێشه‌وا كاكه‌یی - گه‌ردووننامه - ٢٠١٩ - بڵاوكراوه‌كانی نووسیار\nبڵاوکراوەکانی نووسیار لە یەکەمین دەرکەوتنیدا، لە زنجیرە کتێبی «خەرمانەی نووسیار» کتێبی «گەردووننامە»ی پێشەوا کاکەیی چاپ و بڵاو دەکاتەوە.\nئەم بەرهەمە: لە ماوەی ساڵانی ٢٠١٥بۆ ۲۰۱۸نووسراون، پێک هاتووە لە ۱۰شیعر، لە دووتوێی ١٠٨لاپەڕەدا.کە کاری ڕێنووس و هەڵەچن: وشیار عەلی، بەرگ و نەخشەسازی ناوەوە: محەمەد زاری ئەنجامی داوە، هەروەها لە چاپخانەی کارۆ لە سلێمانی چاپ کراوە.\nئەم بەرهەمە: ئەزموونێکی نوێی شاعیرە، کاکەیی لەم بارەوە دەڵێت: ئەم بەرهەمەم: لەمەڕ دونیای فیزیکی و میتافیزیکییەوەیە، لە لایەکەوە خۆدانەوەیە بەر حیکمەی بوون و لەلایەکی دیکەشەوە زمان چۆن دەڕوانێتە ئەو دوو دیوە، چۆن زمان دەخاتەوە نێو ماڵی بوون. ئەوەی من گەرەکمە بيكه‌م، ئه‌وه‌يه هاوسەنگییەک بۆ وشە بگێڕمەوە و چیدی وشە لە خودێتیی مرۆڤدا قەتیس نەکرێتەوە. قووڵبوونەوە لە شەو، یان تەنیایيی چەکچەکیلەیەک، سەفەرکردن بە نێو جیهاندا یان چوونەنێو-جیهانه‌وه بچووک نەکرێتەوە بۆ خودێتی(ـى من و تۆ و ئێمە)،بەڵکوو کارکردن بێت لەسەر شەو، گەردوون وەک ڕووبەری گشتی، ئەستێرە، یان هەرهەسارەیەکی دیكه، بگرە گەمەی مەیموون، ڕوانین لە گیاندار، جوانيی ڕووەک، ڕامان لە باڵندە و… تا دوایی. لە ڕووبەرێکی گشتیدا خۆی وەک خۆی بناسرێت و خۆی لە کایەی شیعریدا وەک خۆی بەشدار بێت، نەک ببنە کەرەستەیەکی شیعری بۆ خودێتیی شاعیر. هاوکات، گفتوگۆیەک لە نێوان «یاسین حوسێن و پێشەوا کاکەیی،» لەمەڕ «شەونامە، بە تامی ڕۆشنایی» ئەنجام دراوە، کە شیعرە دەپاڵ گەردووننامەدا.\nهەروەها، «شەنیار جەلال» خوێندنەوەیەک بە نێوی: «ئەدەبی زانستییانە و زانستی ئەدەبییانە» بۆ کتێبەکەی نووسیوە.\n«شەنیار جەلال» لەبارەی دەقی شەونامەی نێو گەردووننامە، دەڵێت:\nئەدەبی زانستییانەناونیشانێکە بۆ هەوڵەکانی «پێشەوا کاکەیی»ـىدادەنێم، کە لە دەقەکانیدا تەقـەڵای ئاشتکردنەوەی سروشت و مرۆ دەدات. ئاخر هەر لە ئەزەڵەوە مرۆ وای ڕوانیوە كه خۆی لە گەردوون قەبەترە و چۆن «بوون»ـی لە خزمەتدایە، بەو چەشنە لە دەقەکانیشدا خۆی بەسەر سروشت و گەردووندا دەسەپێنێت. ھەروەتر لێرە و لەوێ قامکبەدەستی چوون کاکەیی دەخوێنینەوە، دەروونمان گـوڵاوپژێن دەکات. ئاخر گرنگییەکەی لەوەدایە بەسەر تەختەشانۆی تاریکییەوە سەمای ڕووناکیمان نیشان دەدات. ستێرکی وێنەکێشمان نیشان دەدات بە ترووسکەبۆیەی دەست و قامکی.\n«یاسین حوسێن» لەبارەی دەقی شەونامەی نێو گەردووننامە، دەڵێت:\nئەم هەوڵەی تۆ جێی دەستخۆشییە كاكە پێشەوا، بە تایبەت لەگەڵ ئەو ڕستەیەدام، کە دەڵێیت:«چیدی شەو تاریک نییە.» ڕۆژ ڕووناكییەكی نییە، ئه‌گەر شەو ڕۆشنی نەكات، گەشاوەييی ڕۆژ گەشاندنەوەی شەوە، دۆزینەوەی ڕووناكیی شەو كارێكی گرنگە، چونکە ئه‌گەر لە شەودا نەبینیت، بینینی ڕۆژ مانای نییە. لە شەودا تاریكییەک نییە، جگە لەو نابیناییەی مرۆڤ كە بەسەر شەودا سەپاندوویەتی. پرسیار ئەوەیە ئه‌گەر چاو و زمان نەبـێت، مرۆڤ چۆن ڕووناكی و تاریكی بە وشەكانی وەسف دەكات، بەڵام ئەگەر ئاگاهیی مرۆڤ كار بكات كە سروشتی بوونە، ئەوا لە شەودا باشتر دەبینێت و لە بێدەنگیدا باشتر دەدوێت. ئاگاهی واتە دۆزینەوەی تەواوی بوونەكان لەناو خوددا.\nشاعیر، لە ساڵی ۲۰۱٦ەوە تاکوو ئێستا، چوار پڕۆژەی نووسیوە، ساڵی ۲۰۱۸، لە دوو کتێبدا بە چاپی گەیاندوون، بە نێوی: «ئەفریقانامە و زەمیننامە، بە تامی شیعر» و «ئەمریکانامە، بە تامی شیعر»\nپارچە شیعرێک لە کتێبەکەوە\nلە هەوڵێکی نوێ و لەژێر ئەو کەلێنە زۆرەی دونیای چاپ و بڵاوکردنەوەدا، «نووسیار» هەوڵ دەدات ببێتە دەروازەیەک بۆ چاپ و بڵاوکردنەوەی کتێب بە چەندین زمانی جیهانی. ئەم خانەیە دەبێتە پردێک لە نێوان ڕۆژهەڵات و ڕۆژئاوا و چەندین کتێب بە زمانی کوردی و زمانەکانی تر بڵاودەکاتەوە، هەروەها جەخت لەسەر کاری وەرگێڕانیش دەکات لە زمانەکانی تر بۆ کوردی و بە پێچەوانەوە. خانەیەکی سەربەخۆیە و تەنها ئامانجی گەیاندنی ڕۆشنبیرییە و ئیشکردنە لەسەر بەدەرخستنی ڕۆشنبیری و دیدی جیاواز و دونیای جوانییەکان.\nوەک کارێکی نوێ بڵاکراوەکانی «نووسیار» هەڵدەستێت بە دابینکردنی ژمارەی پێناسەی هەر کتێبێک کە بە ژمارەیISBN ناسراوە یان ژمارەی نێودەوڵەتی کە نووسینگەی تایبەتی خۆی هەیە کە سەر بە ڕێکخراوێکی نێودەڵەتییە بە سپاردن و پێدانی ئەو ژمارەیە، هەتا لە زۆربەی تۆڕەکانی نێت یان فرۆشگاکانی کتێب و کتێبخانەکان کتێبکە پێناسەی خۆی هەبێت. بڵاوکراوەکانی نووسیار لە ئێستادا ئەو کۆدەی دەستەبەر کردووە لەلایەن سەنتەری کتێبخانەکانی دانیمارک و هەروەها کتێبەکانی نووسیار لە ئەرشیفی کتێبخانەی شانشینی دانیمارک پارێزراو دەبن.\n*پرۆژەی زنجیرە کتێبی «خەرمانەی نووسیار» کە تایبەتە بە بڵاوکردنەوەی کتێبی شیعریی و دەق و چیرۆک و کورتە ڕۆمان.\n*پرۆژەی «نووسیار» بۆ چاپ و بڵاوکردنەوەی چەندین کتێبی جیاواز لە زۆربەی بوارەکانی ڕۆشنبیری و فەلسەفە و هونەر و وەرگێڕان.\nبڵاوکراوەکانی نووسیار لە کۆتایی ساڵی 2018 دامەزراوە.


ئاگاداری خشتەى تاقیکردنەوەکانى خولى دووەم بەشى کارگێڕى کار بەیانیان + ئێواران\nخشتەى تاقیکردنەوەکانى خولى دووەم بەشى کارگێڕى کار بەیانیان + ئێواران\nزانستی سیمینارێک لە بواری کارگێڕی بەڕێوەچو.\nلە درێژەی کارو چالاکیەکانی هۆبەی زانستی و دڵنیایی جۆری پەیمانگادا، ئەمڕۆ سێشەممە بەرواری٨/ ١ /٢٠١٩، سیمینارێک لە بواری کارگێڕی ڕێکخرا بۆ مامۆستا (یونس محمد سعید) بە ناونیشانی (القیادة الموقفیة).\nزانستی سیمیناری (شێوازی داغڵکردن و شیکارکردنی داتای ڕاپرسی لە پڕۆگرامی SPSS دا)\nئەمڕۆ بەرواری ١١ / ١٢ /٢٠١٨ هۆبەی زانستی و دڵنیایی جۆری پەیمانگا سیمینارێکی سازدا بۆ مامۆستا (مەریوان مهدی جمیل) بەناونیشانی (شێوازی داغڵکردن و شیکارکردنی داتای ڕاپرسی لە پڕۆگرامی SPSS دا).\nئاگاداری ئاگاداری ئەو خوێندکارانە دەکەین کە لە لیستی هاوپێچدا ناویان هاتوە\nئاگاداری ئەو خوێندکارانە دەکەین کە لە لیستی هاوپێچدا ناویان هاتوە لە ماوەی یەک هەفتەدا سەردانی ئەو پەیمانگا یان کۆلیژە بکەن کەلەتەنیشت ناوەکانیانەوە نوسراوە .\nزانستی دو سیمینار لەسەر ژینگە و تەندروستی مرۆڤ سازدرا..\nئەمڕۆ بەرواری ١٨ / ١٢ /٢٠١٨، هۆبەی زانستی و دڵنیایی جۆری پەیمانگا لە بەردەوامیدان بە پڕۆسەی زانستخوازی بەردەوام، دو سیمیناری سازکرد


فەرمانە باڵاکانی دۆناڵد ترەمپ وەکو یادگاریەکی پێکەنیناوی لەم ئەپەی سیستەمی ئەندرۆید بپارێزە. – کەی ئای تی ئێن\nئەندرۆید 3, شوبات 2017\nچەند ڕۆژێک لەمەوبەر، هەندێک کەس لە تۆڕی کۆمەڵایەتی تویتەردا هەژماری Trump Drawsـیان دروستکرد، کە بڕیارە و سەیر و سەمەرە و فەرمانەکانی ترەمپی بە شێوەیەکی پێکەنیناوی بۆ خەڵکی دەخستە ڕوو. کە سەرکەوتنێکی باشی تۆمارکردووە و سەرنجێکی زۆری خەڵکانیشی ڕاکێشاوە، جگە لەوەش ئێستا هەژمارەکە ۳۰۰ هەزار شوێنکەوتنی هەیە. ئێستاش هەندێک کەس بیرۆکەیەکەیان گەورەتر کردووە، ئەویش بە بڵاوکردنەوەی ئەپێک لە سیستەمی ئەندرۆیددا بەناوی Trump Draws، کە دەتوانیت ڕووداوەکانی ترەمپ تۆمار بکەیت بە شێوەیەکی خەندە ئامێز.\nئەپەکە سادەیە، بەڵام زۆر خەندە ئامێزە له ناوەڕۆکدا. لە ڕوونکردنەوەی کۆگای پلەی ستۆردا ڕوونکردنەوەیەکی خەندە ئامێز و پێکەنیناوی هەیە، کە دەڵێت: “ئەم ئەپەت نیە؟ بەداخەوە، پێویستت نیە بەم ئەپە؟ نەخێر هەڵەی. ئەم ئەپە گەورە دەبێت، دەبێت بە گەورەترین ئەپ، دەبێتە باشترین. ئەم ئەپە ولایەتە یەکگرتووەکان دووبارە باش دەکاتەوە و ئەمەش دەبێت بە باشترین شت”.\nلەوانەیە هەستێکت بۆ دروست بووبێت بۆ تاقیکردنەوەی ئەم ئەپە، ئێستا ئەم ئەپە له کۆگای پلەی ستۆردا هەیە. کرتە لەم بەستەرە بکە بۆ داگرتن.\nتاگەکان ئەپ و نەرمەکاڵا ترەمپ