چی لە بارەی زمانەی میکانیکی دڵ دەزانیت؟\nئەمەی دەیبینن لە وێنەکە یەکێکە لەو داهێنانە مەزنانەی زانستی پزیشکی کردوویەتی کە درووست کردنی زمانەیەکی دەستکردە (صناعی) بۆ ئەو نەخۆشانەی یەکێک لە زمانەکانی دڵیان پەکی کەوتووە.\nد.زانیار ئاغال پزیشکی پسپۆڕی هەناوی ڕوونی دەكاتەوە كە دڵی مرۆڤ کاری ئەوەیە وەکو پەمپێک خوێن بنێرێت و دابەش بکات بۆ هەموو لاشەی مرۆڤ واتە هێزی هەبێت ئەو خوێنە شلە بگەیەنێتە سەری پەنجەی قاچ و تەپڵی سەر لە یەک کاتدا. هەمان کات بڕێکیش بنێرێت بۆ سییەکان تاوەکو ئۆکسجینی لێ وەرگرێت و پاکی بکاتەوە. لەیەک کاتیشدا توانای هەبێت هەموو خوێنەکە وەرگرێتەوە لە سەرەوە بۆ خوارەوە و لە سییەکانیش.\nئەم ئەندامە گرنگە وا درووست کراوە کە لەناو خۆیدا چوار زمانە هەبن. ئەم زمانانە (صمام) وەکو پاسەوانێک وان کە ڕێ دەکەنەوە بۆ خوێن بڕوات و ناهێڵن خوێنیش بگەرێتەوە بۆ دواوە. جا گەر ئەمانە تێک بچن، تەسک ببنەوە یان شل ببنەوە، ئەوا خوێنەکە بە باشی هاتووچۆ ناکات.\nد.زانیار ئاغال ئاماژە بەوەشدەدات كە ئەو کەسانەی نەخۆشی زمانەی دڵیان هەیە، بەشێکیان سوود مەند دەبن لە گۆرینی زمانەکە بە دەستکرد. سی ساڵ پێش ئێستا ئەمە خەون بوو، بەڵام ئێستا واقعە.\nئەم زمانە دەستکردە جگە لەوەی هەموو ئیشەکەی زمانە سرووشتییەکە دەکات، دەبێت بەرگەش بگرێت بۆ ئەو هەموو هاتووچۆیەی خوێن، نەشکێت، جام نەبێت، و دەبێت ئەوەندەش ناسک بێت بتوانێت لە ڕێی قەستەرەوە لە دەماری قاچەوە ببرێتە ناو دڵەوە و خۆی کرژ بکات تا لە کاتی نەشتەرگەرییەکەدا نەشکێت.\nزمانەکان دوو جۆرن، میکانیکی کە لە کانزاکان درووست دەکرێن و زیندەگی کە لە بەراز درووست دەکرێن.


موقتەدای سەدر وەک ڤایرۆس...شوێنکەوتوانی وەک ڤایرۆسپەرست\n موقتەدای سەدر وەک ڤایرۆس...شوێنکەوتوانی وەک ڤایرۆسپەرست\nئەوەی ئەم گرتە ڤیدیۆییە نیشانیدانی دەرکەوتە دینییەکەی ئەو کارەساتە گەورەیەیە کە عێراقی ئەمڕۆی تیادا نووقم بووە. موقتەدای سەدر مناڵێکی نەزان و سەرڕۆی ئایەتوڵایەکی دینییە. لە باوکییەوە سەرمایەیەکی دینیی گەورەی بۆ ماوەتەوە و لە دوای کەوتنی سەدامەوە خاوەنی سوپا و میلیشیای تایبەت بە خۆیەتی کە ھەرجارە و لەژێر ناوێکدا ڕێکیاندەخات و کاریاپێدەکات. سەرێکە لە سەرەکانی ناو ئەو چەند خێزانە دینییە سیاسییە شیعەیە کە ھەریەکێکیان ئەمڕۆکە بەشێک لە دەسەڵات و سامانی عێراقی لەژێر دەستدایە. ئەم میلیشیایەی موقتەدای سەدر خۆی بەسەدان و ھەزارانیان لێکوژراوە و بەسەدا و ھەزارانیشیان کوشتوە.\nزۆرینەی شوێنکەوتوەکانی سەدر کەسانی کەم دەرامەت و ھەژار و پەراوێزخراوی ناو کۆمەڵگای عێراقین. ئیتیما بۆ دین و ئینتیما بۆ خێزانێکی دینیی سیاسیی تەواو ئالودەی کردون و ھۆشیارییەکی تەواو شێواو و ناھۆشیاریی بەسەردا سەپاندون. ئەم ھەوادارانە کە لەم ڤیدیۆیەدا و لەم کارەساتی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنایەدا بچووکیی و ملکەچیی خۆیان بۆ سەدر دووباردەدەکەنەوە، نیشانیئەدەن عێراق لەناو چ کارەساتێکی دینیی و سیاسیی و کولتوریدایە.\nئەم فۆرمەش لە دینداریی کە لەسەر دروستکردنی قەرەباڵغیی و حەشامەت کاردەکات، کە دین لە ھەموو ڕەھەندێکی ڕۆحیی و تاکەکەسیی دادەبڕێت، ھەمان ئەو فۆرمە شانۆیی و نمایشگەرانەی دیندارییە کە لە ئێستادا لە بەشێکی گەورەی خۆرھەڵاتی ناوەڕاستدا ئامادەیە.\nلەم قەرەباڵغیەدا دین لە باتی ئەوەی پەیوەندییەکی ڕۆحیی و ئەخلاقیی بێت لە گەڵ خودای ئیماندارەکاندا، نمایشی تەسلیمبوونە بە سەرۆکێکی دینیی. ”بەشانۆکردنی دینداریی" ئاکاری سەرەکیی دینداریی بەشێکی گەورەی ھێز و تەوژم و فێرگە دینییەکانی ئەمڕۆن. لەمەشدا خۆدەرخستن وەک ئایندارێکی ڕاستەقینە، وەک ھەوادارێکی سەرسەخت، ئاکاری سەرەکییە، نەک ڕاوەستان لەبەردەم خودیەکدا کە لە ئاسمانەوە سەیری ئیماندارەکانی دەکات.\nئایا دەشێت ھەموو دونیا یەک دینی ھەبێت؟\nکارخانەی دروستکردنی دوژمن\nسەلەفیەت: دیاردەیەکی شاریی\nسەلەفیەت و یەکسانکردنی دین بە جەھل\nکێشەکانی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان\nئامۆژگارییه‌كی كورت بۆ بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان


ماهیەتی سیاسەتی کوردی\nلە پێشەکیدا پێویستە بڵێم شتێک نیە بە ناوی سیاسەتی کوردی، ئەوەی هەیە سیاسەتی جیاجیای هێز و سەرکردە کوردەکانە بەرامبەر ناحەز و دوژمن و داگیرکەران و تەنانەت لە نێو خۆشیاندا. کۆی گشتی ئەم سیاسەتانە بە سیاسەتی کوردی ناوزەد دەکرێت، تەرەفەکانی بەرامبەریش ورد و ژیرانە مامەڵە لە گەڵیان دەکەن و جارجاریش دانەوێڵەیان بۆ رۆ دەکەن و ئاراستەشیان دەکەن.\nقەدەری کوردستان ئەوەبو دوژمنەکانی داگیریان کردوە و کوردیش بە دەست دەوڵەتی داگیرکەرەوە هەرچی خوا پێی ناخۆشە چێشتویەتی. وێرای ئەم مێژوە سەخت و پر وێرانی بۆ کورد، بەڵام کاتی خۆ نمایشکردن تەنها وەک قوربانی لەم سەردەمەدا زۆر کاڵبۆتەوە، ئەوەی زۆر گرنگە کورد لە باشور بە کردار بیسەلمێنێت شایستەی پشتگیری و پاڵپشتی دۆستاکانیەتی.\nداگیرکەرانی کوردستان خاوەن ئیمپراتۆری گەورە و قوڵایی نەتەوەی و ئاینی بون، ئێستاشی لە گەڵدا بێت خاوەنی دەوڵەت و سوپای گەورە و سەرچاوەی دارایی گەورەن، سەرەرای ستەمکاری بێ وێنەی کورد بە درێژایی مێژو کوردیشیان بەکار هێناوە.\nسەدام حسێن هەڵگری هزرێکی توندرەوی شۆڤێنیزمی عەرەبی بو، خاوەنی ئیمپراتۆریەت و دەوڵەتداری ئەقڵانیەت و کڵتورێکی قوڵی شارستانیەت و فەرهەنگی دەوڵەمەند نەبو. لەو هزرە کاتیەوە مامەڵەی وەحشیانەی لە گەڵ کورد دەکرد، بۆیە لە دوا مەتافدا سەری خۆی خوارد.\nبەشێکی هێزی دەسەڵاتدارانی شیعەی ئێستا لە بەغدا لە عێراقەوە هاتوە، بەشە گرنگەی تری لە قوڵاییەکی ستراتیژی مەزهەبیەوەیە هاتوە کە لە ناوچەکە دوای شۆرشی ئیسلامی لە ئێران و روخاندنی سەدام بۆتە هێزێکی بەرچاو و کاریگەر.\nئەم فرە رەگە مەزهەبیەی سەرچاوەکانی دەسەڵاتی بەغدا زیادە بۆ سیاسەتی زلهێزەکانی دنیا و ناوچەکە واقیعێکی سەپاندوە کە کورد خۆشی بوێت یاخود ترش دەبێت مامەڵە لە گەڵ بەغدا بکات، هاوکاتیش مامەڵە لە گەڵ سەرچاوە و راگر و پارێزەرەکانی ئەو دەسەڵاتە لە دەرەوەی سنورەکانی عێراقیش بکات.\nلە سایەی ئەم دۆخەدا، تایبەت دوای شکستهێنان بە پرۆسەی ریفراندۆم و کارەساتی ئۆکتۆبەر، کورد ناچار کرا واز لە سیاسەتی سەپاندنی ئەمری واقیع هەنگاو بە هەنگاو بهێنێت و دەست بە چەمکی سیاسی واقیعبینی کلاسیکی بگرێتەوە. چەمکێک دەبێت حسابی ورد و درشتی هەمو شتێک بکەیت تا هیچ لایەنێک دڵگران نەکەیت و زیاتر زەرەرمەند نەبیت، لە ئاکامدا ئەوەی ئێستا دەبینرێت ماهیەتی سیاسەتی کورد لە باشور بە لایەنی کەمەوە نیمچە ئیفلیج بوە.\nزلهێزەکان و وڵاتانی ناوچەکە و بەغدا ئەوەندە لە گەڵت نەرم و نیانن تا لە لێواری ژیانێکی کولەمەرگیدا بمێنیتەوە، لەوە زیاترت بوێت چاوەروانی کارەساتی گەورەتر بکە. ئەوان گوێ لە خەم و مەراق و داواکاریەکەنی تۆ دەگرن، بەڵام بەگوێت ناکەن، عەرەب وتەنی: " ترید ارنب اعگیک الارنب، ترید الغزال اعگیک الارنب"، بە واتایەکی تر ئەوان چیان بوێت ئەوەت پێدەدەن.\nرەنگبێ قۆناغەکانی شەری داعش و دەرئەنجامەکانی دوای شکستی داعش بۆ کورد زیندوترین یادەوەریە سیاسیەکانی کورد بهروژێنن، ئێستاش ئەو فرە دڵنیایەی بەغدا دەرباری پارە رۆژانە بە کوردی دەدەن شایستەی هەڵوەستەکردنی وردە، نەکرێت جۆریکە لە کروزانەوە.\nئێستا کاتێکی گونجاوە بۆ وردکردنەوەیەکی واقیعی چەند خاڵێکی ستراتیژی گرنگی بەشێک لە هێز و سەرکردەکانی کورد، ئەو خاڵانەی بە هۆکار و ئەقڵیەتێکی سیاسی ناوخۆیی چەمکە بەسەرچوەکانی نێو ژیانی سیاسی کورد شکستیان پێهێنرا.\nلەو تەوەرە گرنگانە:\n- سیاسەتی رازیکردنی بەغدا و دەر و دراوسێ و زلهێزەکان کە خوالێخۆشبو مام جلال ئەندازیاری و جێبەجێکەریشی بو،\n- سیاسەتی خۆ دور راگرتن لە شەری داعش لە سەرەتای داگیرکردنی موسڵ و شەنگال و چەند ناوچەیەکی تر کە مسعود بارزانی داوای دەکرد.\n- سیاسەتی بنیاتنانی پشتێنێکی ئەمنی بە دەوری کوردستان، تایبەت لە ناوچە زەوتکراوەکان، کە خوالێخۆشبو نەوشیروان مستەفا دارێژەری بو،\n- داواکاری پێکهێنانی سوپایەکی نیشتمانی یەکگرتو و بە نیشتیمانیکردنی پەیوەندیەکانی هەرێم کە جاران بزوتنەوەی گۆڕان پێداگری لێیان دەکرد،\n- سیاسەتی سەربەخۆیی ئابوری، کە نێچرڤان بارزانی کاری لە سەر دەکرد،\n- بەرێکردنی پرۆسەی ریفراندۆم کە مسعود بارزانی رابەرایەتی دەکرد.\nئەم تەوەرانە زۆر گرنگ و بنەرەتین بۆ کورد و ئایندەی، چونکە کەرەستە بنەرەتیەکانی بنیاتنانی کیان و دەوڵەتی کوردین.\nلە بری وردکردنەوەی ئەم شادەمارانە و فێربون لە هەڵەکان و دارشتنەوەیان بە شێوازێکی گونجاوتر بینیمان چۆن ئەقڵیەتی سیاسی و چەمکە چەقبەستوەکان رێگەی گەرانەوەیان بۆ خاڵی سەرەتا گرتەبەر. دیسانەوە کەوتونەتەوە جەولاتی مەکۆکی بۆ پچراندنی بەشێکی بودجە و موچە بۆ هەرێم، جارێکی تر لە سەر ژمارەی بەرمیلە نەوت جەرحەبلیانە لە گەڵ بەغدا.\nبەناو سەرۆک کۆمار نوێنەری کوردە لە پۆستەکەیدا، تێدەگەین دەبێت بەرژەوەندیە باڵاکانی عێراق بپارێزێت و سەرۆکی هەمو عێراقیەکان بێت. پێرەوکردنی دەستور و جێبەجێکردنی ناوەرۆکەکەی شا رێگایە بۆ ئەو ئەرکە قورسەی، مەخابن ئەم سەرۆک کۆمارە چونکە وەک نوێنەری هێزێکی کوردی دیاریکراو بە رێکەوتنە ژێر بە ژێرەکان هەڵبژێردراوە ناتوانێت پشت لەو پیاوچاکیە بکات، بۆیە دەبینین زۆر سەرقاڵی چەسپاندن و پاراستنی پێگەکەی خۆی و بەرژەوەندیەکانی دانەرەکانیشیەتی، بۆ ئەو مەبەستەش ئامادەیە ژێربەژێر لە گەڵ هەمو لایەک جۆرێک لە مساوەمە بکات.\nلەم دۆخە ترشاوەدا پرسیارە سەرەکیەکە ئەوەیە کوا کۆدەنگی سەرکردایەتی سیاسی کورد و پەرلەمانی کوردستان دەرباری ئەوەی چی باشە بۆ کورد بکرێت، کارێکی ئەستەمە، نابینین چۆن دانانی پارێزگارێکی کورد بۆ دڵ و قودسی کوردستان وەک حیکایەتی هێلکە و مریشکیان لێکردوە.\nبەشێکی بەرچاوی دەسەڵاتدار و سیاسەتمەداری کورد لە مێژە بە قەناعەتەوە دەمارەکانیان بە عێراقچیەتی دەبوژێنەوە، تایبەت ئەوانەی بۆ بۆن دوای چەپرەوی کەوتبون و لە سایەی ئەوەدا تێرامانیان بۆ کوردایەتی دارشتبو. ئەوانە ئێستا وەک ئاردی ناو درکیان لێهاتوە، بەڵام بەشێکی بەرچاویان لە پێگەی بریاردان و دەسەڵاتەکانی سیاسەتی کوردیدا هێشتا بونیان هەیە.\nناسیۆنالیزمە کلاسیکیەکان بەپێی رۆژگار و دۆخەکان کار و سیاسەتیان بەرێکردوە، ئەختەبوتی پێوەندی و کارکردنیان لە گەڵ دۆست و دوژمن دارشتوە، بە هۆی ئەوەی ناوچەکە پێویستی بەو جۆرە سیاسەتکردنەی کورد هەبوە بۆیە ئەو واقیعە هۆکارێکی گرنگی مانەوە و بەهێزبونی ئاراستە کلاسیکیەکان بوە و هاوکاتیش رۆڵی بەرچاویان لە بزافی کوردایەتیدا بینیوە.\nلەم سەردەمەدا ئەو پێکهاتە و ئاراستانە بە سەر یەکدا ترشاون، لە دوای روخاندنی سەدامەوە هەرچەند دەکەن ناتوانن بگەنە لێکتێگەیشتنێکی چەسپاوی هاوبەش بۆ رابەرایەتیکردنی سەردەمەکە. شەر، رێکەوتنی سیاسی و حوکمرانی و سازانیشیان لە هەرێم و بەغدا تاقیکردۆتەوە، لە دوا مەتافدا لێکەوتەکانی دابەشکردنی دەسەڵات و داهات و گەندەڵی و حوکمرانیەکی سەقەت لە سایەی کەم متمانەیی و زمانی زبر و بێنە و بیبەدا بوە.\nماهیەتی ئەم جۆرە لە سیاسەتکردن و رەوشە سیاسیەکە زیاتر لاوازکردنی کوردی لێکەوتۆتەوە، ئەم راستیە لە روداوەکانی ریفراندۆم و ئۆکتۆبەر و هەڵبژاردنی سەرۆک کۆمار و پێکهێنانی کابینەی نۆ و پرسی ناوچە زەوتکراوەکان بە زەقیەکی گەورەوە بەرچاون.\nزیادە بۆ ئەمانەش غیابی ئۆپزسیۆنێکی کارا لە پەرلەمان و دەرەوەشی ماهیەتی سیاسەتی کوردی ئەوەندەی تر بێ بەها کردوە.\nزۆر ئاساییە پێکهاتە سیاسیەکانی کورد بۆچون و دیدگای جیاوازیان دەرباری بەرژەوەندیە باڵاکانی نەتەوەکەیان هەبێت، بەڵام کاتێک هەر یەک لێیان بە جیا و بۆ بەرژەوەندی تایبەتی خۆی موخاتەبەی بەرامبەرەکانی نەتەوەکەی بکات ئیتر هیچ بەها و مانایەکی رێزلێگیراو نامێنیت بۆ ئەو جۆرە لە سیاسەتکردن.\nهەواڵە سەرەتاییەکان ئاماژە دەکەن بەوەی مەسرور بارزانی لەهەوڵدایە ئەو ختابە کوردیە بە هاوبەشی لە سەر ئاستی هەرێم و بەرامبەر دنیای دەرەوەی هەرێم دارێژێت. بۆ خۆم زۆر بە ئەستەمی دەزانم ئەم کەرەستە سیاسیە باڵادەستانەی کوردستان لە سەر سیاسەتیكی چەسپاوی هاوبەش رێک بکەون و لەوێشەوە مانایەکی مەودادوری ئومێدبەخش بە سیاسەتی کوردی بدەن.\nئەوەی چاوەروان دەکرێت سورانەوەیە لەو بازنانەی دەیان جار تاقیکراونەتەوە، بەرامبەر بەم دۆخە ئەرکی کەسانی پاک و دڵسۆز و رۆشنبیر و جەماوەری نارەزایە بەیەکەوە کار بۆ دارشتنی بەرەیەکی میللی لە دەرەوەی پەرلەمان بکەن، کار و ئامادەسازی بکەن بۆ هەڵبژاردنەکانی ئایندە، هاوکاتیش کارنامەیەکی نەتەوەیی و نیشتمانی سەردەمانە سازبکەن.\n1 دیلیمای کورد دوای نەمانی قاسمی سلێمانی\n2 بەڵێ کارنامەی گۆران رەسەن بو\n3 بەڵێ گۆڕان کارنامەیەکی ڕەسەن بو\n4 سیاسەت‌و نفاق لەباشور\n5 سیاسەت‌و بەها مرۆییەکان\n6 نوخبەی چەواشەکەر\n8 هەڵەو کەموکوریيەکانی کاک نەوشیروان‌و گۆڕانەکەی ئێستا\n9 رۆژئاڤاو جەنجاڵێکی بێ وێنە\n10 کابینەی نوێ لەبەردەم تاقیکردنەوەیەکی ئاڵۆزدا!\n11 ئۆپزسیۆنکردن ئەهلی خۆی دەوێت\n12 چۆن مامەڵەی دەسەڵاتی نوێی هەرێم بکرێت؟\n13 ماڵئاوایی لەچەمکی نارەزایەتی ناو گۆڕان‌و بەرەو....\n14 گۆڕان‌و شۆرشی نیللی\n15 سروشتی بزوتنەوەی گۆڕان‌و گۆڕان لەپرسی حوکمرانیدا\n16 هزری گۆڕان له‌نێوان بەرەی دەسەڵات‌و بەرەی نارەزا!\n17 کاک نەوشیروان‌و سیستەمی پەرلەمانی کوردستان لەدوا قۆناغی ژیانیدا\n18 مۆتەکانی ناو گۆڕان\n19 پرسی بەبنەماڵکردنی گۆڕان!\n20 گۆڕان لەسایەی هزرێکی ناسیۆنالیزمی چەقبەستودا\n21 گرتە ڤیدیۆکەی کاک نەوشیروان‌و چەند راستیيەک\n22 نەوشیروان مستەفاو پرسی حوکمرانی\n23 ئایا دەسەڵاتدارانی گۆڕان لەخەمی میللەتدان؟\n24 عەرابەکانی گۆڕان\n25 بۆچی پەلاماری نەوشیروان مستەفا دەدەن؟\n26 کوڕەکانی کاک نەوشیروان‌و گۆڕان


📅 26-12-1990 رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا)\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 8 2017 11:53AM\n... [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 4 ✖ 56% ✍ هـ.ب. 8-1-2017 11:53:41\n✌ دکتۆر خالس شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Dec 26 2019 11:14PM\nدکتۆر خالس، لە 14-02-1990 لە گەڕەکی سێتاقانی شاری [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 4 ✔ 99% ✍ ب.ج. 26-12-2019 23:14:28\n✌ عەبدولقادر شۆڕش شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Dec 26 2019 11:18PM\nعەبدولقادر شۆڕش، لە رۆژی دەستگیر کردنی لەلایەن داگ [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 94% ✍ ب.ج. 26-12-2019 23:18:39\n✌ مەلا محەمەد کونە فلوسە شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Dec 26 2019 10:57PM\nمەلا محەمەد کونە فلوسە، لە 14-02-1990 لە گەڕەکی سێ [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 5 ✔ 99% ✍ ب.ج. 26-12-2019 22:57:23\n✌ هیوا مەجروم شەهیدان\nهیوا مەجروم، لە 14-02-1990 لە گەڕەکی سێتاقانی شاری [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 3 ✔ 99% ✍ ب.ج. 26-12-2019 23:14:28


گۆرانیبێژێکی کوردی خەڵکی کرماشان بە "افساد فی الارض" تۆمەتبار کرا | KHRN\nماڵ هه‌واڵه‌کانئازادیئازادیی ڕاده‌ربڕین\tگۆرانیبێژێکی کوردی خەڵکی کرماشان بە “افساد فی الارض” تۆمەتبار کرا\nگۆرانیبێژێکی کوردی خەڵکی کرماشان بە “افساد فی الارض” تۆمەتبار کرا\nby KHRN 2 تشرینی یه‌كه‌م 2019\n2 تشرینی یه‌كه‌م 2019\nبەگوێرەی زانیارییەکانی تۆڕی مافەکانی مرۆڤی کوردستان، مۆحسێن لوڕستانی، گۆرانیبێژی کوردی خەڵکی کرماشان بەهۆی سکاڵای داواکاری گشتییەوە بە “افساد فی الارض” تۆمەتبارکراوە و دۆسییەکەی نێردراوە بۆ لقی ٢٨ی دادگای شۆڕشی ئیسلامی.\nکازم حسێنی، پارێزەری موحسن لوڕستانی، لەو بارەیەوە بۆ تۆڕی مافەکانی مرۆڤی کوردستان دووا و گوتی: “بریگرتەکەم لەسەر فەرمانی دادگای ئەمنیی ئەخلاقی دەستبەسەرکراوە و لە ئێستادا تۆمەتەکانی ڕاگەیەندراوە. ئەو تۆمەتە بەهۆی پشکنینی چاتە شەخسییەکانییەو لەدژی تۆمارکراوە”.\nبەگوتەی ئەو پارێزەرە، پشکنینی کاروباری شەخسی هاوڵاتییان تەنیا لە کاتێکدا ڕێگەپێدراوە کە هاوڵاتییەک لەدژی گومانلێکراو سکاڵای تۆمار کردبێت و “تاوان” لە شوێنی گشتی و لە بەرچاوی هاوڵاتیاندا ئەنجامدرابێت، بەڵام لەو دۆسییەدا هیچ کامە لەو دوو خاڵە هەبوونیان نییە.\nدەگوترێت موحسن لوڕستانی ڕۆژی ١٢ی ڕەشەمەی ساڵی ڕابردوو، لە ماڵی دایکی کە کەوتووەتە گەڕەکی سەعادەت ئابادی تاران دەستبەسەرکراوە و تاوەکو ئێستا بەووێوەی کاتی لە دەستبەسەرگەدا بووە.\nبڕگەی ۲۸۶ی یاسای سزادانی ئیسلامی “افساد فی الارض”ی بەو جۆرە پێناسە کردووە: “هەر کەس بە شێوازێکی بەربڵاو، دژ بە جەستەی کەسەکان تاوان ئەنجام بدات، تاوانگەلی دژ بە ئاسایشی ناوخۆ و دەرەوەی وڵات، بڵاوکردنەوەی درۆ، شێواندنی سیتسمی ئابووری وڵات، سووتاندن و خاپوورکردن، بڵاوکردنەوەی کەرەسەی ژەهراوی و میکڕۆبی مەترسیدار یا بڵاو کردنەوەی ناوەندکانی خراپکاری یان بەشداری کردن بە شێوەیەک کە ببێتە هۆی شێواندنی بەرفراوانی دیسپلینی گشتی وڵات، نائاسایی یان لێدانی خەسار و زیانێکی زۆر بە تەواوەتی ئەندامی کەسەکان یان مڵک و ماڵی گشتی یان تایبەتی، یان ببێتە هۆی بڵاو کردنەوەی فەساد و خراپەیەکی زۆر بەربڵاو، “مفسد فی الارض” دەژمێردرێ و بە سێدارە سزا دەدریت”.\nحسێنی پێشتر بۆ ئاژانسی هەواڵدەریی ئیسنا دووابوو و گوتبووی: “بابەتی تۆمەتی بریگرتەکەی پرسی ئەخلاقی و شەخسییە کە لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا بڵاو کراونەتەوە. دۆسییەکە هیچ سکاڵاکارێکی تایبەتی نییە”.\nده‌ستبه‌سه‌ركردنی گۆرانبێژێكی كوردكرماشانمۆحسێن لوڕستانی\nمه‌هاباد؛ چوار هاووڵاتیی كورد له لایه‌ن هێزه ئه‌منیه‌تییه‌كانه‌وه...\nسنه؛ نادیاربوونی بارودۆخی ئه‌فشین شێخولئیسلامی دوای تێپه‌ڕبوونی حه‌فته‌یه‌ك...\nمەریوان؛ پێش لەبەرێوەچوونی ڕێوڕەسمی ڕێزگرتن لە سێ چالاکی...\nبانه؛ دوای تێپه‌ڕبوونی دوو مانگ، هێشتا چاره‌نووسی هاوڵاتییه‌كی...\n28 حوزه‌یران 2020\nسنه؛ فه‌رانه‌ك جه‌مشیدی، چالاكی ژینگه پارێز ده‌ستبه‌سه‌ر كرا\nسنە؛ ئەفشین شێخەلئیسلامی، چالاکی کورد، دەستبەسەر کرا\nسنه؛ سیروان ڕەحیمی، چالاكی ژێنگەپارێز دەستبەسەر و ڕەوانەی...\nكرماشان؛ ٩١ ڕۆژ زیندان بۆ ڕۆژنامەوانێک بە تۆمەتی...\nمه‌ریوان؛ ڕێكخراوی ئیتڵاعاتی سپای پاسداران هاووڵاتییه‌كی ده‌ستبه‌سه‌ر كرد\n13 حوزه‌یران 2020\nكرماشان؛ چالاكی مه‌ده‌نی، بابه‌ك ده‌بیریان، له لایه‌ن هێزه...


دواین ئاماری پێشکەوتنەکانی ئەمەریکا لە یارییەکانی ئۆلۆمپیاد دا\nمەلەزانی دێرینی تیمی ئەمەریکا مایکل فلپس و مەلەزانی نوێ کاتی لێدکی وا دیارە ڕۆژی هەینیش خەڵاتەکانی یارییەکانی مەلە داگیر دەکەن لە ئۆلۆمپیادی 2016 ی ڕیۆدا.\nفلیپس لە مەلەی هەمەجۆری 200 مەتریدا لە ڕۆژی 5 شەممە خەڵاتی زێڕینی بە دەستهێنا، و ئەمڕۆ لە 100 مەتری مەلەی جۆری پەپولەییدا بەشداری دەکات، لە کاتێکدا لێدکی ئەمشەو کۆتایی بە 800 مەتری باسکە مەلە دەهێنێت.\nئەگەر سەربکەوێت ئەوا لێدکی دەبێتە خاوەری خەڵاتی زێرینی 200،400 و 800 مەتری باسکە مەلە. و ئەگەر فلیپسیش بیباتەوە دەبێتە خاوەی 5هەمین خەڵاتی زێڕین لە یارییەانی ئۆلۆمپیادی ڕیۆ و 23 هەمین خەڵاتی زێرین لە پیشەی ئۆلۆمپیادیدا.\nهاوکات تیمی تۆپی پێی ژنانی ئەمەریکا بەرەو یارییەکانی چارەکە کۆتایی دەڕۆن، ڕۆژی هەینی ڕووبەڕووی تیمی سوید دەبنەوە. پاشان ئەڵمانیاو چین ڕووبەڕووی یەک دەبنەوە. کەنەداش لەگەڵ فەرەنسا یاری دەکات و بەڕازیلیش لەگەڵ ئوسترالیا.\nیاریزانی جیمناستیکی ئەمەریکا سیمۆن بایلس توانی لە جیمناستیکی ژناندا مەدالیای زێڕین بە دەستبهێنێت. بایلس لە زۆربەی شێوازەکانی جیمناستیکی ژناندا مەدالیای زێڕینی بردۆتەوە.\nهەتا ئامادەکردنی ئەم هەواڵە ئەمەریکا لە ئۆلۆمپیادی ڕیۆدا 38 مەدالیای بە دەستهێناوە 16 ی زێڕین، 12 ی زیو و 10 برۆنزی. دوابەدوای ئەمەریکا چین 11 ی زێڕین، 8 ی زیو و 11ی برۆنزی بە دەستهێناوە. ژاپۆیش توانیویەتی 7 مەدالیای زێڕین 2 ی زیو و 13 ی برونس بباتەوە. ڕوسیا 4 زێڕ، 8 زیو و 7 برۆنزی بردۆتەوە. بەریتانیا 4 زێڕ، 6 زیو و 6 برۆنزی بردۆتەوە.


لە دەربەدەرییەوە بۆ هیواچیرۆكی ئەو خێزانە ئێزیدییەی دووبارە ژیانیان دەستپێكردەوە - Kirkuknow\nلە دەربەدەرییەوە بۆ هیوا\nچیرۆكی ئەو خێزانە ئێزیدییەی دووبارە ژیانیان دەستپێكردەوە\nگوڵستان دەڵێت بەهۆی پرۆژەكەوە لەگەڵ هاوسەرەكەی كاتی زیاتریان پێكەوە هەیە فۆتۆ: پاولا پیچۆنێ، UNDP\n“قەیرانەكە زۆر كارەساتبار بوو، ئێمە زۆر بێهیوا بوو بوین. بەڵام ئێستا شكۆمەندیمان بۆ گەڕاوەتەوە”، خانمێكی ئێزیدی دوای گەڕانەوە بۆ شوێنی نیشتەجێبوونی خۆی وادەڵێت.\nبەپێی راپۆرتێكی بەرنامەی نەتەوەیەكگرتوەكان بۆ پەرەپێدان (UNDP)، هیوا‌و سەقامگیری بە شێوەیەكی چاوەڕواننەكراو گەڕاوەتەوە بۆ خێزانە ئێزیدییە، ئەوەش لەرێی پرۆژەیەوە كە بەهاوكاری ئەوان دەستیپێكردووە.\nگوڵستانی تەمەن (23 ساڵ)، لە قەزای ئەلقۆش لە باكوری پارێزگای نەینەوادا دەژی كە زۆرینەی مەسیحی و ئێزیدییە، كاتێك لە هاوینی 2014 داعش لە ناوچەكەیان نزیكبۆتەوە لەگەڵ نەشوان (27 ساڵ)ی هاوسەری بە پەشۆكاویەوە لەگەڵ 14 ئەندامی خێزانەكەیدا هەڵاتن.\nپاش چەندین مانگ لە ئاوارەبوون لە پارێزگای دهۆكی دراوسێی نەینەوا، ئەو خێزانە گەڕانەوە، هەرچەندە دەستپێكردنەوەی ژیانیان قورس بوو.\nگوڵستان وتی “ئێمە لە ململانێدا بووین بۆ پڕكردنەوەی پێداویستیەكانمان كاتێك گەڕاینەوە، پشتمان بەستبوو بە كۆمەكی دارایی لە خزم و كەسانمانەوە، بە ڕاستی بە كاتێكی زۆر ناخۆشدا دەڕۆشتین”.\nبارودۆخ گۆڕا پاش ئەوەی (UNDP)، لەچوارچێوەی پرۆژەیەكدا 250 باڵندەی دابینكرد بۆ گوڵستان و نەشوان، بە یارمەتی كۆلیجی كشتوكاڵی دهۆك‌و رێكخراوی ناحكومی گوندی بچوكی زاخۆ راهێنانی بەخێوكردنی ئەو باڵندەیەی پێكردن، ئەوەش بە كۆمەكی ئەڵمانیا.\nپرۆژەكەی (UNDP)، هاوكاری نزیكەی 900 خێزانی كردوە لە سنوری نەینەوا، بەتایبەت ئاوارەكان و خێزانە گەڕاوەكان، بەئامانجی دەستكەوتنی داهات لە ڕێی بەخێوكردنی پەلەوەر و هەنگ و باخەوانی‌و بەخێوكردنی ماسییەوە.\nگوڵستان وتی “قەیرانەكە زۆر كارەساتبار بووە بۆ خێزانەكانی ئەم ناوچەیە، ئێمە زۆر بێهیوا بوو بوین. بەڵام ئێستا من شكۆمەندیم بۆ گەڕاوەتەوە”.\nئەو خێزانە 10 هەزار هێلكەی ئەو باڵندەیەیان فرۆشتووە كە بەخێویان كردووە فۆتۆ: پاولا پیچۆنێ، UNDP\nلە كۆتایی ساڵی رابردوودا، ئەو ژن‌و مێردە ئێزیدییە 260 باڵندە‌و 10 هەزار هێلكەیان فرۆشتووە لە بازاڕەكانی ناوخۆو سوپەرماركێتەكاندا.\nنەشوان ئەو دەفتەرەی داینابوو لەگەڵ هاوسەرەكەیدا بۆ تۆماركردنی داهاتەكانیان بە وردی پشكنی‌و وتی “ئێستا ئێمە بۆ هەر مانگێك نزیكەی 250 دۆلاری ئەمریكمان دەستدەكەوێت”.\nخێزانەكە دواجار داهاتێكی بەردەوامیان دەستكەوت، ئێستا دەتوانن خۆراك و پۆشاك و سوتەمەنی و گرنگیپێدانی پزیشكیی زیاتر بەدەستبخەن بۆ خۆیان و كچە ساواكەیان ( ماریانا)، چیتر پێویستیان بە پشتبەستن بە یارمەتی خزمان نیە‌و لەدانەوەی هەموو قەرزەكانیاندان.\nگوڵستان دەڵێت “هاوسەرەكەم كە بێكار بوو بە دەگمەن لە ماڵەوە بوو، بەڵام لەوەتەی دەستمان كردوە بەم پڕۆژەیە، كاتی زیاتر لەگەڵ من بەسەر دەبات و گرنگی بە كەوەكانمان (باڵندەكان) دەدات”.\n“هەردووكمان پاڵپشتیی یەكتر دەكەین و هەست دەكەم پەیوەندیەكەمان بەرەو باشتر دەڕوات، دڵخۆشم دەتوانم بەشداربم لە خەرجیەكانی ماڵەكەمدا و هەمووان لە خێزانەكەم قەدری كارەكەم دەگرن”.\nنەشوان هاوڕا بوو لەگەڵ خێزانەكەیدا و وتی “هاوسەرەكەم كۆنتڕۆڵی تەواوی هەیە بەسەر داهاتەكەماندا، ئەو لە من باشتر دەزانێت پێویستیەكانمان چین”.\nئەوانەی ئەلقۆش-یان لەبەر داعش بەجێهێشت، وەكو گوڵستان و نەشوان كەوتونەتە ڕێ بۆ گەڕانەوە، زۆربەی ئەوانەیشی چونەتە دەرەوەی وڵات وەكو براكەی نەشوان، لە خۆئامادەكردندان بۆ گەڕانەوە.\nنەشوان دەڵێت “براكەم هەڵاتوە بۆ ئەڵمانیا تا ژیانێكی سەلامەتتری دەستكەوێت، من باسی كاری بەخێوكردنی كەوەكەم بۆ كرد… بۆیە براكەم لە پلاندانیدایە تا بگەڕێتەوە”.


هەردوو مۆبایلی Google Pixel 6 و Google Pixel 6 Pro بە چیپسێتی Tensor و کامێرای 50 مێگاپیکسڵی نمایشکران – کەی ئای تی ئێن\nIFA2016: کۆمپانیاى ئەیسەر تەنکترین لاپتۆپى لە جیهاندا ڕاگەیاند!\nبەراوردی خێرایی وێبگەڕەکانی Samsung – Chrome – Firefox – Edge لە سیستەمی ئەندرۆیددا\nئاماری فرۆشی ئامێرە لە دەست کراوەکان بۆ ساڵی ٢٠١٧ بڵاوکرایەوە، ئەپڵ لە پلەی یەکەمە\nهاککەرێک سەرکەوتوو بوو لە گۆڕینی ئامێری نینتندۆ سویتچ بۆ تابلێت\nمۆبایلى LG G4 دەتوانێت ٢ کاژێر لەژێر ئاودا بمێنێتەوە!!\nکۆمپانیای Sony بۆنەی PS5 ـی بە هۆی خۆپیشاندانەکانی ئەمریکاوە دواخست\nچۆنیەتی بەرزکردنەوەی وەشانی Galaxy S7 Edge بۆ نوگەت\nفەرهەنگێکی سادە و نایاب لەسەر بنەمای ڕێژەی بەکارهێنراوی وشەکان (KoLin Dict)\nلیستی ته‌واوی ئه‌ومۆبایلانه‌ی له داهاتوویه‌كی نزیكدا دوایین وه‌شانی ئه‌ندرۆید ماڕشمالۆویان پێ ده‌گات\nگووگڵ 20, تشرینی یه‌كه‌م 2021\nلە دوای زۆرترین هەواڵ و زانیاری دزەپێکراو لە بارەی هەردوو مۆبایلی Google Pixel 6 و Google pixel 6 Pro، لە ئەنجامدا شەوی رابردوو گووگڵ هەردوو مۆبایلەکەی بە چیپسێتی تایبەت بەخۆی بە تەکنەلۆژیای 5 نانۆمەترییەوە نمایشکرد.\nمۆبایلەکە چیپسێتی Google Tensor لەسەر جێگیرکراوە، کە هەشت ناوکی یەکەی ناوەند (CPU)ـی لەخۆدەگرێت و دوو ناوکیان ARM Cortex-X1ـە بەخێرایی 2.8 گێگاهێرتزە. ئەم چیپە یەکەمین چیپسێتی جیهانە کە دوو ناوکی ARM Cortex-X1 لەسەر جێگیرکرابێت و دوو ناوکی Cortex A76 بەخێرایی 2.25 گێگاهێرتز و دوو ناوکی Cortex A55 بەخێرایی 1.8 گێگاهێرتز و گرافیک (GPU)ـی Mali-G78 لە خۆدەگرێت کە لەسەر مۆبایلە ئاست بەرزەکانی ئەندرۆید بەدی دەکرێت. گوگڵ ئاماژەشی بەوەکرد کە مۆبایلەکان بە بەراورد بەنەوەی پێشوتری خۆیان لەرووی یەکەی ناوەند (CPU)ـی %80 خێراترە و لەرووی گرافیک (GPU)ـی %370 چوستی زیاترە.\nچیپسێتەکە چیپی M2ـی تێدا بنیاتنراوە کە تایبەتە بۆ پاراستنی داتا و زانیاری مۆبایلەکە. بە سەرسوڕمانییەوە گووگڵ 5 ساڵ نوێکردنەوەی ئاسایش و 4 ساڵ نوێکردنەوەی ئەندرۆید بۆ مۆبایلەکان دابین دەکات.\nمۆبایلەکان تایبەتمەندی Magic Eraser لە خۆدەگرن، کە رێگەت پێدەدات بە سرینەوەی ئەو تەنانەی لە وێنەکەت گرتوتە و ئەمەش بە هاوکاری چیپی Tensor ئەنجام دەدرێن و هەروەها هاوکارە لە چرکاندنی وێنەی باشتر و پێدانی رەنگێکی جوانتر بە وێنەکان و باشترکردنی دۆخی Night mode بە بەراورد بە نەوەی پێشوتری.\nتایبەتمەدییەکی دیکەیان “وەرگێرانی راستەوخۆیە” کە نامەکان و وێنەکانت بۆ 55 زمان بۆ وەردەگێڕێت. تایبەتمەندییەکە بە شێوەی ئۆفڵاین بۆ هەریەک لە زمانەکانی فەرەنسی، ئەڵمانی، ئیتالی، ژاپۆنی، پورتوگالی، یان ئیسپانی کاردەکات.\nجۆری پرۆ خاوەنی روونمایەکی لا چەماوەییە لە جۆری AMOLED بەقەبارەی 6.7 ئینج بەروونی +QHD بە تێکرایی نوێ بوونەوەی 120 هێزتز و لەخۆگرتنی تەکنیکی LTPO بۆ کەمتر بەفیرۆدانی وزە. هەروەها توانای هەیە تێکڕای نوێ بوونەوە لە نێوان 10 بۆ 120 هێرتز ڕێک بخات. لەبەرامبەردان جۆری ئاسایی خاوەن روونمایەکە لە جۆری AMOLED بە روونی +FHD بە تێکرای نوێ بوونەوەی 90 هێرتز. هەردوو مۆبایلەکه روونماکانیان بە پارێزەری Gorilla Glass Victus ڕوپۆش کراوە و هەردووکیان هەستەوەری پەنجەمۆرییان لەژێر روونمادا هەیە و هەردوو مۆبایلەکەش پشتگیری لە تەکنەلۆژیای +HDR10 دەکەن و بڕوانامەی IP68ـیان هەیە بۆ دژە ئاو و تۆز.\nجۆری پرۆ کامێرایەکی Telephoto لەخۆدەگرێت کە لە جۆری ئاساییدا بوونی نییە، کە کامێراکە بەروونی 48 مێگاپیکسڵ دەبێت لەگەڵ چوار هێندە نزیککردنەوەی جۆری ئۆپتیکاڵ. گووکڵ ئاماژە بەوە دەکات بەیارمەتی تایبەتمەندی “Super Res Zoom” دەتوانرێت تاکو بیست هێندە نزیک بکرێتەوە. هەروەها جۆری پرۆ خاوەن کامێرایەکی سێڵفی گۆشە فراوانە بەروونی 11.1 مێگاپیکسڵ و جۆری ئاسایی خاوەن کامێرایەکی سێڵفی ئاساییە بە روونی 8 مێگاپیکسڵ.\nهەردوو مۆبایلەکه خاوەنی کامێراییەکی سەرەکین بەروونی 50 مێگاپیکسڵ بەهەستەوەری GN1 سامسۆنگ. گووگڵ ئاماژەی بەوەکرد کە کامێرای سەرەکی Google Pixel 6 Pro بەراورد بە نەوەی پێش خۆی 150% ڕووناکترە. ئەمە و بوونی کامێرایەکی گۆشەفراوان لەسەر هەردوو مۆبایلەکە بە ڕوونی 12 مێگاپیکسڵ.\nلەرووی پاترییەوە جۆری پرۆ خاوەن پاترییەکی بەقەبارە 5000 مللی ئەمپێر.کاتژمێری و جۆری ئاسایی خاوەن پاترییەکی 4600 مللی ئەمپێر.کاتژمێری. هەروەک هەردوو مۆبایلەکه پشتگیری بارگاویکەرەوەی خێرا بە هێزی 30 وات دەکەن و بۆ بارگاویکەرەوەی بێتەلیش جۆری پرۆ پشتگیری لە 23 وات دەکات و جۆری ئاسایی پشتگیری 21 وات دەکات.\nلەرووی بیرگەو ڕامەوە جۆری پرۆ بە بیرگەی 128 گێگابایت و 256 گێگابایت و 512 گێگاباێت و ڕامی 12 گێگابایت بەردەست دەخرێت، بەڵام جۆری ئاسایی بە بیرگەی 128 گێگابایت و 256 گێگابایت ڕامی 8 گێگابایت بەردەست دەخرێت.\nجۆری پرۆ بۆ بیرگەی 128 گێگابایت و ڕامی 12 گێگابایت نرخی 899 دۆلار دەبێت و بۆ بیرگەی 256 گێگابایت و ڕامی 12 گێگابایت 999 دۆلار دەبێت و بۆ بیرگەی 512 گێگابایت و ڕامی 12 گێگابایت نرخی 1099 دۆلار دەبێت. لەبەرامبەردا جۆری ئاسایی بۆ بیرگەی 128 گێگابایت و ڕامی 8 گێگابایت نرخی 599 دۆلار دەبێت بۆ بیرگەی 256 گێگابایت و ڕامی 8 گێگابایت نرخی 699 دۆلار دەبێت. شایەنی باسە لە ئێستا داواکاری پێشوختەی بەردەستە و هەفتەی داهاتوو بۆ کریاران ڕەوانەدەکرێت.\nتاگەکان google Pixel6 Pixel6Pro


دەفتەری بیرەوەری، لوقمان مێهفەر – Peshmergekan\nئێمە بەگشتی تێکوشەرانی رێگای ئازادی قەت لە مەرگ سڵمان نەکردووە. هەمیشە بەرەوپیری مەرگ رۆیشتووین، ئاشقی شەهیدبوون نین، پێمان خۆش نییە شه هید بین، پێمان خۆشە زیاتر بژین بۆ ئەوەی خزمەتی زیاتر بە نەتەوە و نیشتمانەکەمان بکەین تاکوو رزگار دەبێ، بەڵام رێگا و ریبازمان پێمان دەڵێ هەرکات پێویست بکات شه هید بن لە پێناو وەدیهێنانی ئامانجە کانماندا، ئەوا بە بێ دوودڵی یەک ئانیش حازر نین خۆی لێ ببویرێن. ئامادەین بە شانازیەوە گیانی بۆ ببەخشین.\nچەند رۆژ بەرلە مەرگی ناوەختی پێکەوە زۆرمان قسە و دەردی دڵ کرد، سەرئەنجام بریارماندا بەو پەڕی توانا و بە ئیرادەیەکی بەهێز و ئیمانێکی قایم قۆڵی هیمەت هەڵماڵێن. بڵێسەی داگریساوی “راسان” گەشاوە و گەشتر بکەین، کەچی فەلەک لێمان یاخی بوو، رۆژگار رووی لێوەرگێڕاین، خواش هەر ئەوندەی پێ بەخشین. بەداخەوە ئەجەل موڵەتی نەدا تا هەنگاو باوێ و قوتابییەکان بۆ “راسان” رابێنی. ئومێدی زۆری بەقوتابیەکی ژیری بوو. دەیکووت: رەسول (شەهید رەسوڵ محمدزادە) چاک دەڕواتە پێش و باش پێدەگات، ساڵێکی دیکە نیگەرانیم نامێنێ بۆ فێرگە. داخی گرانم هاوڕێ گیان ئەویش چەند مانگ دوای مەرگی تۆ لە شەڕ دژی “داعش” لە میحوەری (باشیق) لە (تیس خراپ) مۆمی تەمەنی کوژایەوە و هات لەتەنیشت تۆی مامۆستا ئارامی گرت. ئەمڕۆش فێرگە تەژییە لەکیژ و کوڕی بەهەس ت.لەرێباز و رێکار و مێتۆدی ئێوە وانەی فێربوون و بەرخۆدان ئەزموون دەکەن. رۆحتان شاد. تا ئەوکاتەی ئەجەل موڵه ت دەدا درێژەدەری ڕێگاتانم.\nلوقمان مێهفەر 20/2/1396\nبابەگيان، خۆشم دەوێى، ئاریاکۆ رەحیمی\nراگەیەندراوی شۆرای نیزامیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران سەبارەت بە شەهیدبوونی پێشمەرگەیەکی حیزبی دێموکرات\nنامەیەکی سەر ئاوەڵا بۆ هاوسەری وەفادارم چەکۆ رەحیمی، هێرۆ


ساڵی نەوەدوپێنج و لە هەوڵەکاندا، بۆ ئاشتی و کۆتایی شەڕی ناوخۆ، دوای گفتوگۆ و دانوسان، پرۆژەی رێکەوتنی ( دبلن ) لە نێوان پارتی و یەکێتی هاتە ئارا .خاڵی پێنجەم و کۆتایی پرۆژەکە دانپێدانان بو بەوەی ( پ ک ک هێزێکی تیرۆریستە و نابێ مامەڵەی لەگەڵ بکرێت ) .\nپرۆژەکە لە دەەرەوەی وڵات و بە ئاگاداری و نێوەندگیری بیانیی چێکرابو، لەناوخۆشدا، پێویستی بە زەمینە سازی و پشتیوانی کۆماری ئیسلامی ئێران هەبو .\nبەو مەبەستە نوێنەری ئاغای رەفسنجانی ( سەرۆک کۆمار )ی ئەوساڵ، سەردانی هەرێمی کوردستانیکرد، بەندە چانسی ئەوەم هەبو وەک نوێنەری تاڵەبانی لە مەرزی پەروێزخانەوە پێشوازیمکرد و گەیاندمە ژورە بچوکەکەی سکترتێری گشتی لە هەولێر، شاسوار ( مستەفا ئیبرایم ) یش لەوێ بو .\nهەر زو مام جەلال، بەدەم خواردنەوەی ساردییەکەوە رەشنوسی پرۆژەکەی بۆ خوێندەوە و مەلا یاسینی راسپارد ( کە تا ئەو کاتە لە نەو دەرگاکەدا بە پێوە راوەستابو ) ئەلبومی وێنەکان بۆ میوانەکە بهێنێ .\nبەدەم روانین لە وێنەکانی خۆی و عەبدوڵا ئۆچەلانەوە بە ( ئاغای نوریان ) ی وت :\n- بروانە روخساری ئاپۆ ! تەماشای زەردەخەنەکەی بکە ! ئەوە لە تیرۆریست ئەچێ !؟\nبێ چاوەڕوانی وەڵامی میوانەکەی وتیشی ( دوێنێ وەفدی ئەمەریکاییەکانم لابوە، هەمان ئەو قسانەی بۆ تۆی ئەکەم بەوانیشم وتوە، ئێمە خاڵی پێنجەمی ئەو پرۆژەیە رەتدەکەینەوە و لەژێر هیچ فشارێکدا، ئامادە نین" پ ک ک " وەک هێزێکی تیرۆریستی بناسێنین ) .\nدوای چارەکە سەدەیەک و حیزب و لایەنە سیاسیەکانی هەرێمی کوردستان ئەبێ ئەو راستیە بزانن کە ئەمریکا و هاوپەیمانەکانیان، تورکیا و پارتی دیموکراتی کوردستان و هاوپەیمانەکانیان ( پ ک ک ) وەک هێزێکی تیرۆریستی ئەناسێنن، یاسای بەرەنگەربونەوەی تیرۆر کە بە ژمارە سێی ساڵی دوهەزاروشەش لە پەرلەمانی کوردستان دەرچوە، بەمدواییەش بە دەنگی زۆرینەی فراکسیۆنەکانی ( پارتی، یەکێتی، گۆڕان و یەکگرتو ) درێژکرایەوە، (هەر بۆ وەبیرهێنانەوە، ئەو یاسایە بو کە نەوشیروان مستەفا لە باسیدا ئەیوت پارتی بەو یاسایە ئەتوانێ تورەکە بکاتە سەر هەرکەسێ کە بیەوێت ) تیایدا، چەمکەکانی ( تیرۆر و سەلامەتی گشتی ) وەک کاڵایەک بە باڵای پارتی و سیستەمی حوکمڕانیەکەیان دوراوە . ئەشتوانن بەو یاسایە هەمو گروپ چات و دەستە و کۆڕ و کۆبونەوەیەک کە دژی حکومەتی هەرێم و دەزگا رەسمییەکانی بێت، لە خانەی تیرۆردا چێ بکەن و پەیوەندیکردن بەو مەبەستە لەگەڵ کونسلخانە و دەزگا و لایەنە بێگانەکاندا، وەک کارێکی تیرۆریستی پێناسە کراوە .\nکەواتە حکومەتە ئیئتیلافیەکەی هەرێمی کوردستان و ستراتیژی کارکردنیشی هەمان روانین و ئاراستەی هەیە، یەکێتی و گۆڕانیش لە هەموان باشتر ئەزانن و لە سەرۆکایەتی هەرێم و لە ئەنجومەنی وەزیراندا، وەزیر و گزیریان هەیە و پشتیوان و هەماهەنگن ! ئەوانەشی لە مەسەلەی دادگاییکردن و زیندانیکردنی گروپی بادیناندا بەراستی پشتیوانن، تەنیا ئەو کەس و لایەنانەن کە دژی درێژکردنەوەی ئەو یاسایە دەنگیان بەرزکردەوە و دژی ستراتیژ و کاری حکومەتی هەرێمی کوردستان وەستاونەتەوە . ئەوانەیشی کە بەشدار و پشتیوانی حکومەتی هەرێمن و لە هەولێر شادمان و لە سلێمانی بە قیژەوە فرمێسکی تیمساحی بۆ زیندانیکراوەکان دەڕێژن، درۆزنی گەورە و چەواشەکاری راستەقینەن .\n2 کوێخا لەگەڵ هەڵۆکەی چەمچەماڵ


ئەم پەڕەیە ڕوونکردنەوە و ئاراستەکردنە بۆ چەند وتارێکی هاوشێوە لە ناودا و جیا لە ناوەڕۆکدا، کە ڕەنگە ئەمانەی خوارەوە بگرێتەوە: کەناڵی ناوچەییی زاگرۆس پارێزگای کرماشانی ئێران کەناڵی ئاسمانیی زاگرۆس تیڤی ڕیزەچیاکانی زاگرۆس\nناوه‌ندی زاگرۆس بۆ مافه‌کانی مرۆڤ له نۆڤه‌مبری ٢٠١٠ له شاری ژنێڤ له وڵاتی سویسرا له سه‌ر ده‌ستی چه‌ند چالاکێکی مافه‌کانی مرۆڤ دامه‌زراوه و له ساڵی ٢٠١٢ دا و له کونفرانسی سێهه‌می ڕێکخراوه‌که‌دا ناوی له ناوه‌ندی زاگرۆس بۆ دیمۆكراسی و مافه‌كانی مرۆ ...\nکەناڵی زاگرۆس کەناڵێکی تەلەفزیۆنییە کە ناوەندەکەی لە شاری کرماشانی پارێزگای کرماشانە. بەرھەمەکانی ئەم کەناڵە ٢٤ سەعاتە بە دوو زمانی کوردی و فارسی پەخش دەبێتەوە.\nھەگبەی بنار زنجیرەیەکەی بەڵگەنامەیییە سەبارەت بە ژیانی ڕۆژانەی گوندنشینەکانی ناوچەی بناری قەندیل کە ھەفتەیەک جارێک لە کەناڵی زاگرۆس تیڤیەوە بڵاو دەبێتەوە.\nزنجیرەچیا یان ڕێزچیا بە هەژمارێکی مەزنی چیایان دەوترێ کە لە ناوچەیەکی بەرفراوان و بەرین دان کە بە دەشتەکان کۆتاییان دێت، وەکوو زاگرۆس. لە نێو زنجیرەچیاکان دا ڕووبار و دۆڵ هەڵدەکەون، زەویەکانی زنجیرەچیاکان شەرت نیە خاوەنی پێشینەی زەوی ناسی یەکسان ...\nسەلام خۆشناو لە ساڵی ١٩٦٦ لە دێی زێبارۆک لە دایکبووە، لە ساڵی ١٩٦٩ەوە ھاتوونەتە ھەولێر. خوێندنی سەرەتایی لە سەرەتایی زاگرۆس و لە سەرەتایی مەولەوی خوێندووە. قۆناغی ناوەندی لە "قوتەیبە" تەواوکردووە و ئامادەیی لە ھەڵمەتی کوڕان تەواوکردووە.\nنھێنیی خاتوونە پاکیزەکان\nنھێنیی خاتوونە پاکیزەکان زنجیرە درامایەکی ڕووسییە کە دۆبلاژکراوی کوردییەکەی لە کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ەوە لە کەناڵی زاگرۆس تیڤیەوە بڵاو دەبێتەوە.\nکەناڵی مەھاباد کەناڵێکی تەلەفزیۆنییە کە ناوەندەکەی لە شاری مەھابادی پارێزگای ورمێیە. بەرھەمەکانی ئەم کەناڵە ٢٤ سەعاتە بە دوو زمانی کوردی و فارسی پەخش دەبێتەوە.\nکەناڵی ئیلام کەناڵێکی تەلەفزیۆنییە کە ناوەندەکەی لە شاری ئیلامی پارێزگای ئیلامە. بەرھەمەکانی ئەم کەناڵە ٢٤ سەعاتە بە دوو زمانی کوردی و فارسی پەخش دەبێتەوە.\nکەناڵی کوردستان کەناڵێکی تەلەفزیۆنییە کە ناوەندەکەی لە شاری سنەی پارێزگای کوردستانە. بەرھەمەکانی ئەم کەناڵە ٢٤ سەعاتە بە دوو زمانی کوردی و فارسی پەخش دەبێتەوە.\nکاروون ناوی ڕووبارێکە کە دەکەوێتە شاری ئەهواز لە ئێران. بە یەکێک لەو ڕووبارانە دەناسرێت کە لە ڕۆخەکانیدا چەندین شارستانیەتی مێژوویی بنیاتنراوە. سەرچاوەکەی دەگەڕێتەوە بۆ زنجیرە چیاکانی زاگرۆس. پاشان دەچێتە نێو شەتەلعەرەب لە دواییدا دەگات بە کەنداو ...\nشێخ تەھای نەھری\nشێخ تەھای شەمزینی یا شێخ تەھای نەھری شێخی تەریقەتی نەقشبەندی و کەسایەتیی ئایینیی کوردی سەدەی نۆزدە بووە. شێخ تەھا باوکی شێخ عوبەیدوڵڵای نەھری کەسایەتیی شۆڕشگێڕی کورد بووە. تەھا خەلیفەی مەولانا خالیدی نەقشبەندی بووە و لە ناوچەی شەمزینان و بڕێک لە ...\nعەبدولخالق حوسێنی نەقشبەندی شاعیری نەتەوەیی ناوداری کورد ناسراو بە ئەسیری، لەساڵی ١٨٩٠دا لە شاری کەرکووک چاوی ژیانی ھەڵێناوەو لە باوەشی بنەماڵەیەکی ئایینی زانست پەروەردەدا ژیاوە لە گەشتی خوێندنی مەلایەتی دا گەلێک شاری باشووری کوردستان و ڕۆژھەڵاتی ...\nعەبدوڵڵا بەگ بێناری\nعەبدوڵڵا بەگی بێنارێ ، دوامین میری میرنشینی برادۆستی مەرگەوەڕ و ورمێ. عەبدوڵڵا بەگ کوڕی جەھانگیر کوڕی میر سوڵتان لە نەوەی خانی لەپزێڕینی پاڵەوانی داستانی قەڵای دمدم. کە ھەردووکیان بە دەستی عەجەمان نامەردانە کوژراون. خانی دمدم لە ١٦٠٩ و سوڵتان ئەح ...\nدێکۆنی بابەعەلی، ناوی گوندێکی شارەدێی بەکرەجۆە لە قەزای سلێمانی. دێکۆن، خورماڵ، ناوی گوندێکی شارەدێی خورماڵە لە قەزای ھەڵەبجە. دێکۆن، ماوەت، ناوی گوندێکی شارەدێی ماوەتە لە قەزای ماوەت. دێکۆنی عەلی ئەفەندی، ناوی گوندێکی شارەدێی بەکرەجۆە لە قەزای س ...\nچنارە، نەوجول، ناوی گوندێکی شارەدێی نەوجولە لە قەزای کفری. چنارە، خورماڵ، ناوی گوندێکی شارەدێی خورماڵە لە قەزای ھەڵەبجە. چنارە، ئیمامی سەقز، ناوی گوندێکی شارستانی سەقزە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. چنارە، ماوەت، ناوی گوندێکی شارەدێی ماوەتە لە قەزای ماو ...\nبەردبەرد ناوی چەند گوندێکی کوردستانە. بەردبەرد، سرۆچک، ناوی گوندێکی شارەدێی بەرزنجەیە لە قەزای سەید سادق. بەردبەرد، قەڵادزێ، ناوی گوندێکی شارەدێی قەڵادزێیە لە قەزای پشدەر. بەردبەرد، ماوەت، ناوی گوندێکی شارەدێی ماوەتە لە قەزای ماوەت.\nگەڵاڵە، چۆمان، ناوی شارەدێیەکە لە قەزای چۆمانە سەربە پارێزگای ھەولێرە. گەڵاڵە، ماوەت، ناوی گوندێکی شارەدێی ماوەتە لە قەزای ماوەت. گەڵاڵە ناوی چەند گوندێکی کوردستانە.\nسەراو قەرەخان، ناوی گوندێک لە دەوروبەری شاری دیواندەرە، ڕۆژھەڵاتی کوردستان. سەراوی ڕوانسەر، سەراوێکە لە شاری ڕوانسەر لە شارستانی ڕوانسەر کە یەکێکە لە ناوچە گەشتیارییەکانی پارێزگای کرماشان. سەراوباغ، ناوی شارێک لە ھەرێمی ئاودانانی ئیلام، ڕۆژھەڵاتی ...\nسپیدارە، ماوەت، ناوی گوندێکی شارەدێی ماوەتە لە قەزای شارباژێڕ. سپیدارە، زەلان، ناوی گوندێکی شارەدێی زەلانە لە قەزای شارباژێڕ. سپیدارە ناوی چەند گوندێکی کوردستانە.\nکانی بی، پێنجوێن، ناوی گوندێکی شارەدێی پێنجوێنە لە قەزای پێنجوێن. کانی بی، گەرمک، ناوی گوندێکی شارەدێی گەرمکە لە قەزای پێنجوێن. کانی بی ناوی چەند گوندێکی کوردستانە. کانی بی، ماوەت، ناوی گوندێکی شارەدێی ماوەتە لە قەزای ماوەت. کانی بی شێخ عەبدوڵا، ...\nبۆسکێن، ماوەت، ناوی گوندێکی شارەدێی ماوەتە لە قەزای ماوەت. بۆسکێن، ڕانیە، ناوی گوندێکی شارەدێی ڕانیەیە لە قەزای ڕانیە. بۆسکێن ناوی چەند گوندێکی کوردستانە.\nسەرگەڵو ناوی چەند گوندێکی کوردستانە. سەرگەڵو، سورداش، ناوی گوندێکی شارەدێی سورداشە لە قەزای دووکان. سەرگەڵو، ماوەت، ناوی گوندێکی شارەدێی ماوەتە لە قەزای ماوەت.\nزەینەڵ، ماوەت، ناوی گوندێکی شارەدێی ماوەتە لە قەزای ماوەت. زەینەڵ، شێخ تەویل، ناوی گوندێکی شارەدێی شێخ تەویلە لە قەزای کەلار. زەینەڵ ناوی چەند گوندێکی کوردستانە.\nشارباژێڕ ناوچەیەکە لە باکووری پارێزگای سلێمانی.دەکەوێتە پشت کێوەکانی گۆیژە و ئەزمەڕ و قەیوانەوە.دەکەوێتە نێوان ناوچەی پێنجوێن و سلێمانی و پشدەر و دوکان و کوردستانی ڕۆژهەڵات. لە شارۆچکەی چوارتا و شارۆچکەی ماوەت و ناحیەکانی سرۆچک و سیوەیل و زەلان و ...\nکانی ڕەش، مەھاباد\nکانی ڕەش دێیەکە لە ناوچەی خەلیفانی شارستانی مەھاباد. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٣٥٥ کەس لە ٥٤ بنەماڵەدا بووە.\nکانی ڕەش، شنۆ\nکانی‌ڕەش ، یەکێک لە گوندەکانی شارستانی شنۆیە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٦، ئەم گوندە لە ٦٩ بنەماڵە پێکھاتووە و ژمارەی دانیشتوانەکەی ٤١٦ کەس بووە.\nگوندستانی کانی بازاڕ\nگوندستانی کانی بازاڕ بە پانتایی ٦١٧٩٤٥ کیلۆمیتری چوارگۆشە یەکێک لە گوندەوارەکانی بەشی خەلیفانی شارستانی مەھابادە؛ ناوەندەکەی ئاوایی کیتکەیە و گوند لەخۆ دەگرێ.\nکانی سێو، مەھاباد\nکانی سێو دێیەکە لە ناوچەی خەلیفانی شارستانی مەھاباد. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٤٧٠ کەس لە ٧٦ بنەماڵەدا بووە.\nکانی میران، مەھاباد\nکانی میران دێیەکە لە ناوچەی خەلیفانی شارستانی مەھاباد. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ١٢٥ کەس لە ٢٠ بنەماڵەدا بووە.\nکانی سپی، مەھاباد\nکانی سپی دێیەکە لە ناوچەی خەلیفانی شارستانی مەھاباد. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٦٨ کەس لە ٧ بنەماڵەدا بووە.\nکانی کەوتەر دێیەکە لە ناوچەی ناوەندیی شارستانی مەھاباد. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ١١٠ کەس لە ١٩ بنەماڵەدا بووە.\nقەڵاجووغە، کانی بازاڕی مەھاباد\nقەڵاجووغە دێیەکە لە ناوچەی خەلیفانی شارستانی مەھاباد. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٢٣٥ کەس لە ٣٣ بنەماڵەدا بووە.\nکۆنەدێ، کانی بازاڕی مەھاباد\nکۆنەدێ دێیەکە لە ناوچەی خەلیفانی شارستانی مەھاباد. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ١٧٢ کەس لە ٢٢ بنەماڵەدا بووە.\nناوچەی گەورکایەتی مەھاباد\nشارەزوور دێیەکە لە ناوچەی خەلیفانی شارستانی مەھاباد. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٢٧٩ کەس لە ٤٧ بنەماڵەدا بووە.\nھەڵبژاردەی تۆپی پێی عومان\nهەڵبژاردەی تۆپی پێی عومان نوێنەری فەرمی وڵاتی عومان لە تۆپی پێ و لە لایەن یەکێتی تۆپی پێی عومان سەرپەرشتی دەکرێت. یەکێتی تۆپی پێی عومان ساڵی ١٩٧٨ دامەزراوە و لە ساڵی ١٩٧٩ دەبێتە ئەندلمی فیفا. یەکەم یاری نێودەوڵەی لە ٢ی سێپتەمبەر١٩٦٥ بەرامبەر هەڵب ...\nجامی ٢٥ی کەنداوی عەرەب\nجامی ٢٥ی کەنداوی عەرەب ، ٢٥مین پاڵەوانێتی جامی کەنداوی عەرەبیە ، کە هەر دوو ساڵ جارێک لە یەکێک لەو هەشت وڵاتەی لە فیدراسیۆنی تۆپی پێی جامی کەنداوی عەرەبی دا ئەندامن بەڕێوە دەچێت. ڕۆژی ٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩، فیدراسیۆنی تۆپی پێی جامی کەنداوی عەرەب ...\nپارێزگای بووشێھر یەکێک لە پارێزگاکانی ئێرانە. ناوەندی ئەم پارێزگایە شاری بووشێھرە. پارێزگای بووشێھر لە باکووردا لە گەڵ پارێزگاکانی خووزستان و کوھگیلوویە و بویرەحمەد، لە ڕۆژھەڵات دا لە گەڵ پارێزگای فارس، لە باشووردا لە گەڵ پارێزگای ھورمزگان و بەشێ ...\nتۆگیاک یەکێکە لە ڕووبارەکانی ویلایەتی ئەلاسکایی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا کە دەڕژێتە کەنداوی بریستۆل. درێژی ئەو ڕووبارە ٧٧ کیلۆمەترە. سەرچاوەی ئەو ڕووبارە لە دەریاچەی تۆگیاکە و دەڕژێتە کەنداوی تۆگیاک لە سێ٣ کیلۆمەتری ڕۆژاوای تۆگیاک و ٧٢ کیلۆ ...\nئارنۆڵد تالبۆت ویڵسن حاکمی بەریتانی بوو لە عێراق لە بەغدا لە ژێر سایەی ئینتیدابی بەریتانیدا. پاشتر پێرسی کۆکس لەجێگای دانرا. ئەوترێت لەبەر دەست قورسی ئەو بوو کە شۆڕشی بیستی عێراق ڕویدا لە ساڵی ١٩٢٠دا. وە ھەروەھا ئەوترێ لە ئەنجامی ئەم شۆڕشەدابوو گ ...\nپەتای جیهانیی کۆڤید-١٩ لە وڵاتی سعودییە بەشێکە لە پەتای جیهانیی نەخۆشی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩ کە هۆکارەکەی نەخۆشی سەختی کۆئەندامی هەناسەی ڤایرۆسی کۆرۆنا ٢. لە ڕێکەوتی ٢ی ئازاری ٢٠٢٠دا یەکەمین باری تووشبوون لە وڵاتەکە لەلایەن وەزارەتی تەندروستییەوە ...\nڕێگای مەرگ. کە بەفەرمی بە شەقامی-٨٠ ناسراوە. کەوتۆتە نێوان هەردوو شاری کووێت لە وڵاتی کوێت بۆ شارۆچکەی سەفوان لە شاری بەسڕا لە باشووری عێڕاق. شەقامەکە لەساڵی ١٩٩٠دا لەلایەن هێزەکانی پێشووی عێڕاقەوە بەکارهێندرا بۆ دەستبەسەرداگرتنی وڵاتی کووێت. لە ...\nئامریش پوری لەدایکبووی ٢٢ی حوزەیرانی ١٩٣٢ لەلاھور لە پەنجابی ڕۆژاوا لە ھیندستان، لەڕۆژی ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٥ کۆچی دوایی کرد. ئامریش یەکێکەبووە لەئەکتەرە دیارەکانی بۆلیوود بەتایبەت لەکۆتاییەکانی ھەشتاکان و ساڵانی نەوەدەکان، لەساڵی ١٩٧٠ بۆیەکەمی ...\nکەماڵ بورکای نووسەر و سیاسەتوانی کوردی خەڵکی وڵاتی تورکیایە. بورکای خوێندنی سەرەتایی لە دێرسیم دەستپێکرد؛ دواتر لە ساڵی ١٩٦٠ لە سکووڵی یاسای زانکۆی ئانکارا دەرچوو. لە ساڵی ١٩٦٥ەوە دەستی بە تێکۆشانی سیاسی خۆی کرد و بوو بە ئەندامی پارتی کاری تورکیا ...\nساڵی ١٩٧٢ زه‌ماوه‌ندی کردووه و خاوه‌نی سێ منداڵه. ئه‌و برای "گولته‌ن کایا" هاوسه‌ری ئه‌حمه‌د کایایه، ساڵی ١٩٨٦ که ساڵی زه‌ماوه‌ندی "گولته‌ن" له‌گه‌ڵ ئه‌حمه‌د کایا بوو خاڵێکی وه‌رچه‌رخان بوو له ژیانی یۆسف‌دا. زۆربه‌ی شێعره‌کانی ئه‌م شاعیره له لایه ...\nئەسەد کوڕی ھاشم\nسەرووچاوە ، بەریاجیی سەردەشت\nدەشتێ، باسکی کۆڵەسەی سەردەشت\nنیسکاوێ، باسکی کۆڵەسەی سەردەشت\nمەزناوێ، مڵکاری سەردەشت\nزێوە، مڵکاری سەردەشت\nدۆڵەوتوو، مڵکاری سەردەشت\nبناوێ، مڵکاری سەردەشت\nدەشتێ، مڵکاری سەردەشت\nشیواشان، باسکی کۆڵەسەی سەردەشت\nسەرووچاوە، بەریاجیی سەردەشت\nمەزناوێ، ئالانی سەردەشت\nپارکی نەتەوەییی ھەڵگورد-سەکران\nھەڵگورد مەلا محەممەد\n١٩٨٨ لە عێراق\nسانشاین کۆست، کوینزلەند\nجان ئێف. کێنیدی جوونیۆر\nکیمبێرلی (ئوسترالیای ڕۆژاوا)\nچەتەکانی دەریای کاریبی: لە کۆتایی جیھ ..\nچەتەکانی دەریای کاریبی (ڕوونکردنەوە)\nدەریای ڕەش (فیلم)\nئیمپراتۆر جینگی ھان\nڕۆبن ھوود (فیلم)\nئیبراھیم خانی دەلۆ\nدە مێنتڵست (وەرزی ٤)\nشەڕی عەین جالووت\nشۆڕشی ١٤ی تەممووز\n١٩٥٨ لە عێراق\nسەرۆک وەزیری ئیستۆنیا\nھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ھەرێم، ٢٠٠٩\nئەبوو جەعفەری مەدەنی\nمحەممەد کوڕی حەنەفی\nمەروان کوڕی حەکەم


جۆرەكانی مۆبایلی ئەندرۆید\nله‌لایه‌ن: محەمەد ڕزگار - به‌روار: 2021-03-18-14:15:00 - کۆدی بابەت: 3409\nجۆرەكانی مۆبایلی ئەندرۆید چین؟\nبە گشتی چەند جۆرێکی مۆبایلی ئەندۆرید هەیە کە ئەمانەن:\nکە چەند تایبەتمەندییەکیان هەیە ئەوانیش بونی باشترین جۆری پڕۆسێسەر و هەنێدێک جار جۆری پڵەسی پڕۆسێسەرەکان کە ئۆڤەر کڵۆک کراون ساردکەرەوە و ڕێژەی نوێبوونەوەی بەرزی ڕوونما و بوونی شاشەیەکی جۆری سوپەر ئەمۆلید و بوونی دوو بڵندگۆی بەهێز و بوونی شوێنی هێدفۆن و پشتگیری کردنی چەند زیادکراوێک بۆ باشترکردنی ئەزموون کردنی یاریەکان و بوونی کۆمەڵێک تایبەتمەندی سیستەم و چەند بەرنامەیەکی تایبەت بۆ یاریکردن و باتریەکی بەهێز. کە باشترین مۆبایلەکان کە بۆ گەیم دروست کراون تا ئێستا ئەمانەن:\nواتە ئەو مۆبایلانەی کە بۆ کاری ڕۆژانە بەکاردێن کە بوونی پڕۆسێسەرێکی بەهێز و ئینکریپتێکی بەهێز کە ئەم جۆرەیان بڵاوە لە بازاڕدا.\nئەو مۆبایلانەی کە بۆ ئیدیت دروست کراون\nکە بوونی پڕۆسێسەرێکی ئاست بەرز و قەڵەم و پشتگیریکردنی دابەشکردنی شاشە بۆ دوو بەش و ئاسان کۆنێکت بوون لەگەڵ سیستەمی ویندۆز وە ئاسان کاری بۆ مۆنتاژ مەرجە لەم جۆرەدا. کە باشترین مۆبایلەکانی ئیدیت لە ئێستەدا تەنیا زنجیرەی نۆتی سامسۆنگە.\nمۆبایلە ئاست بەرزەکان بۆ کامێرا\nئەم جۆرەیان زیاتر گرنگی بە کامێرا ئەدات باشترین جۆری کامێرایان لەسەر جێگیر دەکرێ، وەکو زنجیرەی ئێسی سامسۆنگ. وە زنجیرەی پی و مەیت ی هواوی. بێگومان مۆبایل خۆی بەشێوەیەکی سەرەکی سێ ئاستە ئاست نزم - ئاست مامناوەند - ئاست بەرز بەڵام ئەمانەی باسمان کرد جۆرەکانی مۆبایل بەپێی بازاڕ و ئەو جۆرانەی ئێسە باون و کۆمپانیاکان گرنگی پێ ئەدەن.\nبابه‌ته په‌یوه‌ندیداره‌كان به : جۆرەكانی مۆبایلی ئەندرۆید


به‌ڵگه‌ی کۆڤید بۆ هاسانکردنه‌وه‌ی سه‌فه‌رکردن • E-hälsomyndigheten\nTjänster Covidbevis About Digital COVID Certificate in other languages به‌ڵگه‌ی کۆڤید بۆ هاسانکردنه‌وه‌ی سه‌فه‌رکردن\nبه‌ڵگه‌ی کۆڤید بۆ هاسانکردنه‌وه‌ی سه‌فه‌رکردن\nبه‌ڵگه‌لی کۆڤیدی دیجیتالی یه‌کێتی ئه‌وروپا (پێشتر به ناوی به‌ڵگی سه‌وز) خزمه‌تێکی دیجیتالی به‌خۆڕای ئایینده‌یه له‌وێ ده‌توانیت به‌ڵگه‌یه‌ک وه‌رگریت که کوتراویت له دژ کۆڤید-۱۹. خزمه‌تی به‌ڵگه‌ی کۆڤید ۱ی مانگی حه‌فت ده‌کرێته‌وه. ئه‌وپه‌ڕی سه‌ره‌تای مانگی هه‌شت هه‌روه‌ها ده‌کرێت به‌ڵگه‌ی تاقیكردنه‌وه‌ی نه‌بوونی کۆڤید-۱۹ و به‌ڵگه‌ی ساخ بوونه‌وه وه‌رگریت له ڕێگای خزمه‌تی به‌ڵگه‌ی کۆڤید.\nچوارهه‌نگاو بۆ وه‌رگرتنی به‌ڵگه‌ی دیجیتالی خۆت له ۱ی مانگی حه‌فته‌وه\nلێره ئه‌و چوار هه‌نگاوانه‌ن پێش ئه‌وه‌ی بتوانیت به‌ڵگه‌ی دیجیتالی خۆت وه‌رگریت له مۆبایل، کۆمپیوتر یان کۆمپیوتری سه‌فحه‌یت.\nخۆت بکوته. له ماوه‌ی حه‌فت ڕۆژ کوتاندنه‌که ڕاپۆرت ده‌کرێت بۆ تۆماری نه‌ته‌وه‌ی کوتاندن.\nبه ناسنامه‌ی دیجیتالی بڕۆ ژووره‌وه له ماڵپه‌ڕی www.covidbevis.se (۱ی مانگی حه‌فت ده‌کرێته‌وه).\nبه‌ڵگه‌ی کوتاندنی خۆت وه‌رگره، بنووسه ده‌ر یان پاشه‌كه‌وت بکه. به‌ڵگه‌که هه‌روه‌ها به ئوتوماتیکی ڕه‌وانه‌ی سندووقی دیجیتالی خۆت ده‌کرێت، ئه‌گه‌ر ئه‌وه‌ت هه‌بێت.\nئاماده‌ی به‌کارهێنان. له‌بیرت بێت که لێکۆلینه‌وه‌ی ئه‌و ڕێساگه‌لانه بکه‌یت که بره‌ویان هه‌یه بۆ شوێنی سه‌فه‌ره‌که‌ی ئه‌تۆ.\nدوای کوتاندن چه‌ندین ڕۆژ پێده‌چێت (ئه‌وپه‌ڕی حه‌فت ڕۆژ) پێش ئه‌وه‌ی بتوانیت به‌ڵگه‌ی کوتاندنی خۆت وه‌رگریت. ئه‌وه به هۆی ئه‌وه‌یه که ئه‌و که‌سه‌ی که کوتاندنه‌که‌ی ئه‌نجام داوه ده‌بێت کاتی تۆمارکردنی زانیاریه‌کانی هه‌بێت له تۆماری کوتاندنی نه‌ته‌وه‌ی\nسه‌فه‌رکردن له ئه‌وروپا هاسانتر ده‌کاته‌وه\nبه‌ڵگه‌ی دیجیتالی کۆڤید بۆ هاسانکردنه‌وه‌ی سه‌فه‌ره له ئه‌وروپا له ماوه‌ی په‌تای گشتگیری کۆرۆنا به هۆی ئه‌وه‌ی که به هه‌مان شێوه دروست کراون له نێو هه‌موو یه‌کێتی ئه‌وروپا.\nبه به‌ڵگه‌یه‌کی دیجیتالی کۆڤید ئه‌تۆ به هاسانی ده‌توانیت نیشان بده‌یت که ئه‌تۆ:\nکوتراویت له دژ کۆڤید-۱۹\nوڵامی نه‌بونت وه‌رگرتووه له تاقیکردنه‌وه‌ی، یان\nساز بوویته‌وه له کۆڤید-۱۹(واته وڵامی هه‌بوونت وه‌رگرتووه، نه تاقیکردنه‌وه‌ی دژه‌ته‌ن)\nله‌بیرت بێت که ئه‌و وڵاته‌ی که سه‌فه‌ری بۆ ده‌که‌یت بڕیار ده‌دات کام ڕێساگه‌ل بره‌ویان هه‌یه له ئه‌و وڵاته. خۆت به‌رپرسی لێکۆلینه‌وه‌ی ئه‌وه‌یت که ئایا ئه‌و مه‌رجانه‌ی پڕ ده‌که‌یته‌وه یان نه بۆ سه‌فه‌ر کردن بۆ ئه‌و وڵاته.\nده‌ستگای ته‌ندروستی ئه‌له‌کترۆنیکی به‌رپرسی خزمه‌تی ئه‌له‌کترۆنیکی به‌ڵگه‌ی کۆڤیده و به‌ڵگه ده‌رده‌کات. ده‌ستگاکه به‌رنامه‌ی کردنه‌وه‌ی خزمه‌تی ئه‌له‌کترۆنیکی به‌ڵگه‌ی کۆڤیده هه‌یه له ۱ی مانگی حه‌فته‌وه‌یه. خزمه‌تی ئه‌له‌کترۆنیکی له‌سه‌ر بناخه‌ی بڕیاری یه‌کێتی ئه‌وروپایه ده‌رباره‌ی به‌ڵگه‌ی کۆڤیدی دیجیتالی یه‌کیه‌تی ئه‌وروپا.\nله سه‌ره‌تاوه خزمه‌تی ئه‌له‌کترۆنیکی به‌ڵگه‌ی کۆڤید ته‌نیا کوتاندنی دژ کۆڤید-۱۹ تێدا ده‌بێت. له ماوه‌ی حه‌فت ڕۆژ دوای کوتاندنه‌که ده‌بێت تۆمار بکرێت له تۆماری کوتاندنی نه‌ته‌وه‌ی و ئه‌تۆ ئه‌و کات ده‌توانیت به‌ڵگه‌ی کۆڤیدی خۆت بێریت. ئه‌تۆ پێویستت به ناسنامه‌ی ئه‌له‌کترۆنیکی سویدیه بۆ چوونه ژووره‌وه له خزمه‌ته ئه‌له‌کترۆنیکیه‌که.\nئه‌و که‌سه‌ی که به‌ڵگه‌یه‌کی کوتانی ده‌وێت و ناسنامه‌ی ئه‌له‌کترۆنیکی نیه یان ناتوانێت ناسنامه‌ی ئه‌له‌کترۆنیکی به‌کار بهێنێت ده‌توانێت له‌باتی به‌کار هێنانی خزمه‌ته ئه‌له‌کترۆنیکیه‌که به‌ڵگه‌ی کۆڤیدی خۆی له‌سه‌ر کوتان به نامه بۆ ناونیشانی تۆمارکراوی خۆی له دامی تۆماركردنی دانیشتووان وه‌رگرێت. فۆرمی ڕه‌زامه‌ندی هه‌یه له ماڵپه‌ڕی ده‌ستگای ته‌ندروستی له به‌رواری ۱ی مانگی حه‌فته‌وه.\nهه‌ندێک وڵات له‌وانه‌یه سه‌فه‌ركار وه‌رگرن که ته‌نیا یه‌ک ژه‌مۆكه یان ده‌رزیان وه‌رگرتوه. وه‌زاره‌تی كاروباری ده‌ره‌وه (وو.د) زانیاری نوێی هه‌یه ده‌رباره‌ی ئه‌و ڕێساگه‌لانه‌ی که بره‌ویان هه‌یه بۆ وڵاتی جیاواز. ئه‌تۆ لێنکی ئه‌و زانیاریه له خواره‌وه ده‌بینیته‌وه.\nئایا به‌ڵگه‌ی کوتان چی تێدایه؟\nبه‌ڵگه‌ی کوتانی ئه‌تۆ ئه‌مانه‌ی تێدایه:\nناو ئه‌تۆ، به‌رواری له‌دایکبوون و به‌رواری ده‌رکردن،\nزانیاری ده‌رباره‌ی کوتوانت و له چ کاتێک وه‌رتگرت\nناسنامه‌یه‌کی مۆڵه‌تننامه‌ی تایبه‌تی\nزانیاری ده‌رباره‌ی کوتانه‌کان ڕاپۆرت ده‌کرێت بۆ تۆماری کوتانی نه‌ته‌وه‌ی (ئێن.ڤ.ڕ) و لای ده‌ستگای ته‌ندروستی گه‌ل پاشه‌كه‌وت ده‌کرێت.\nله‌بیرت بێت که چه‌ندین ڕۆژی پێده‌چێت (ئه‌وپه‌ڕی حه‌فت ڕۆژ) دوای کوتان پێش ئه‌وه‌ی که ئه‌تۆ بتوانیت به‌ڵگه‌ی کوتانی خۆت وه‌رگریت. ئه‌وه به هۆی ئه‌وه‌یه که ئه‌و که‌سه‌ی که کوتانه‌که‌ی ئه‌نجام داوه ده‌بێت کاتی هه‌بێت بۆ تۆمارکردنی زانیاریه‌کان له تۆماری کوتانی نه‌ته‌وه‌ی.\nدرێژه‌دان به گه‌شه‌پێدانی به‌ڵگه‌ی کۆڤید\nله یه‌که‌م جۆری به‌ڵگه‌ی کۆڤید ته‌نیا به‌ڵگه‌یه‌کی تێدایه که نیشان ده‌دات که ئه‌تۆ کوتراویت له دژ کۆڤید-۱۹. ده‌ستگای ته‌ندروستی ئه‌له‌کترۆنیکی هه‌روه‌ها بۆ ئه‌وه کار ده‌کات که به‌ڵگه‌یه‌کی نه‌بوونی تاقیکردنه‌وه‌ی کۆڤید-۱۹ و به‌ڵگه‌یه‌کی ساخ بوونه‌وه‌ی تێدا بێت.\nپرسیار و وڵام


6/19/2019 9:19:50 AM\n7970 جار خوێندراوەتەوە\nلە ئەنجامی شەڕی ناوخۆ لە ساڵەکانی نەوەد، ھەرێمی کوردستان بوو بە دوو ئیدارە. لە دوای پڕۆسەی ڕزگارکردنی عێراق لە ساڵی ٢٠٠٣ باس لە یەکگرتنەوەی ئەم دوو ئیدارەیە دەکرێت.\nقەوارەیەکی جوگرافی سیاسی (ئیتر دەوڵەتکی سەربەخۆ بێت یان ھەرێمێک) چوارچێوەیەکی تەعریف کراوە کە لە ڕوی دەزگای ھەواڵگری، سوپا، ئابوری و پەیوەندیەکانی دەرەوە مەرکەزیەتی تێدا بەدیدەکرێت. ئەو مەرکەزیەتەیە کە یەک ئیدارەیی لەو دەوڵەتە یان لەو ھەرێمەدا دەڕەخسێنێت. با بزانین لە ھەرێمی کوردستان یەک ئیدارە ھەیە یان دوان؟\nدەزگای ھەواڵگری: دەزگای پاراستن و زانیاری کە دوو ناوەندی ھەواڵگرین لە ھەرێمی کوردستان ھەتا ئێستا یەکیان نەگرتۆتەوە. بڕواناکەم بۆ ڕاستی و دروستی ئەم قسەیە کەس پێویستی بە بەڵگە ھەبێت.\nسوپا: ئێمە لە ھەرێمی کوردستان وەزارەتێکمان ھەیە بەناوی وەزارەتی پێشمەرگە، بەڵام نە وەزیری پێشمەرگە و نە سەرۆکی ھەرێم (کە بە قانون فەرماندەی گشتی ھێزە چەکدارەکانە)، دەسەڵاتیان بەسەر ھەموو ھێزە چەکدارەکانی ھەرێمی کوردستاندا نیە. بە نموونە یەکەی ٧٠ و ٨٠ فەرمان لە دوو مەرجەعی جیاواز وەردەگرن. بە ھەمان شێوە بەرگری و فریاکەوتن و ھێزەکانی زێڕەڤانی (کە ھەردوکیان سەر بە وەزارەتی ناوخۆنی) دوو مەرجەعی جیاوازیان ھەیە. وابزانم بۆ ئەمەشیان پێویست بە بەڵگە ھێنانەوە ناکات.\nئابوری و ژێرخانەکەی: سەرچاوەی سەرەکی داھاتی ھەرێمی کوردستان فرۆشتنی نەوت، داھاتی تری ناوخۆ (بە پلەی یەک خاڵە سنوریەکان) و بەشە بوجەکەمانە کە لە بەغداوە دێت و، خەرجی سەرەکی حکومەتی ھەرێم بە پلەی یەکەم مووچەی فەرمانبەرانی ھەرێمە. تەنیا ئابوریەکی ھاوبەش و یەکگرتوو کە لەم ھەرێمەدا ھەبێت دابەشکردنی مووچەی ئەو لەشکرە فەرمانبەرەیە کە لە ئەنجامی نەبوونی یەک ئیدارەییەوە دروست بووە. پتەوکردن و پەرەپێدانی ژێرخانی ئابوریش لەمدیو و ئەودیوی دێگەڵە بەبەرچاوی ھەموانەوە دیارە، کە نەک ھەر وەک یەک نیە، بەڵکو لێکچونیان زۆر لەیەکەوە دوورە.\nپەیوەندییەکانی دەرەوە: بەپێی قانون و ڕێساکان دەبوو ھەرچی پەیوەندییەکانی ھەرێمە لەگەڵ دەرەوەدا و لەگەڵ حکومەتی ناوەند لە ڕێی سەرۆکایەتی ھەرێم و فەرمانگەی پەیوەندیەکانی دەرەوە بێت. بەڵام ھیچ ھەماھەنگیەک لە نێوان پەیوەندیەکانی دەرەوەی ئیدارەی سلێمانی و حکومەتی ھەرێمدا نیە و، یەک ئەجێندا و یەک تێگەیشتن لە گۆڕێدا نیە.\nئیتر پێویست ناکات ھیچ کەسێک ھەڕەشەی دوو ئیدارەیی بکات. چونکە لە ئێستادا دوو ئیدارەیی بوونی ھەیە و تەنیا ئەوەیە بە فەرمی ڕانەگەیەندراوە. ئێمەمانانیش کە لە ڕابوردودا باسی دوو ئیدارەیمان دەکرد، تەنیا داواکار بووین بە فەرمی ڕابگەیەنرێت، بۆ ئەوەی ھەر ڕۆژە و کەسێک ھەڵنەسێت ھەڕەشەی دوو ئیدارەیی بکات و میللەتەکەمان توشی دڵەڕاوکێ بکات.


لە کوێ و چۆن دەتوانم داوای ڤیزایەکی نیشتمانی بکەم؟ - وەزارەتی دەرەوە عربي کوردی\nباڵیۆزخانە و کونسوڵگەریی\nئێوە لێرەن: خزمەتگوزاریی\nتەسدیقکردن و پشتگیریی\nلە کوێ و چۆن دەتوانم داوای ڤیزایەکی نیشتمانی بکەم؟\nداواکردنی ڤیزای نیشتیمانی بە مەبەستی مانەوەی ماوەدرێژ\n(بەتایبەت لە چوارچێوەی کۆکردنەوەی خێزان یاخود بۆ مەبەستی خوێندن)\nداواکاریی پێدانی ڤیزای نیشتمانی لەلایەن خودی کەسی داواکەرەوە لە بەشی ڤیزای کونسوڵگەریی گشتیی پێشکەش دەکرێت. بۆ داواکردنی ڤیزای ماوەدرێژ لە ئەڵمانیا پێویستە منداڵانیش (هەتا کۆرپەلەیش) لە بەشی ڤیزا ئامادەبن. کەسانی تەمەن سەرووی دوانزە ساڵ پەنجەمۆریان وەردەگیرێت.\nئێوە دەتوانن داواکاریی ڤیزاکەتان لە کونسوڵگەریی گشتیی ئەڵمانیا لە هەولێر پێشکەش بکەن، ئەگەر هاتوو نیشتەجێی هەرێمی کوردستان، واتە پارێزگاکانی هەولێر، دهۆک، سلێمانی و هەڵەبجە بن.\nبۆ هەموو داواکارانی دیکە باڵیۆزخانەی ئەڵمانیا لە بەغدا تایبەتمەندە:\nبۆ پێشکەشکردنی داواکاریی پێویستە پێشوەخت لە رێگای ژمارە تەلەفونی 00902129708448 وادەیەک لای کۆمپانیای ئای داتا iData تۆمار بکرێت. رەسمی تۆمارکردنی وادە بریتییە لە شەش دۆلار کە دەکرێت بە کرێدیتکارت یاخود حەواڵەی بانکی لە رێی بانکی BBAC لە هەولێر بدرێت. بە گوێرەی شێوازی دانی پارەکە دەکرێت رەسمی دیکەی بێنە سەر، کە بڕەکەی بە بانک و شێوازی دانی پارەکەوە بەندە. تۆمارکردنی وادە تەنیا لە رێگای تەلەفونەوە دەبێت.\nزیانیاری زیاتر سەبارەت بە تۆمارکردنی وادە لەسەر سایتی کۆمپانیای ئای داتا دەستدەکەون:\nفۆرمی داواکاریی هەم لای کونسوڵگەریی گشتیی و هەمیش لەسەر سایتەکان بە شێوەی PDF دەستدەکەون. فۆرمەکان خۆڕایین.\nتەنیا ئەو داواکارییانە وەردەگیرێن کە بێ کەموکورتین و بەڵگەنامە پێویستەکانیان لەگەڵن. کار لەسەر داواکاریی ناتەواو ناکرێت و ئەمە دەبێتە مایەی ئەوەی پێویست بە دووبارە تۆمارکردنەوەی وادە بکات.\nتەنیا ئەو پاسپۆرتانە ڤیزایان لێدەدرێت کە لەماوەی دە ساڵی بەر لە داواکردنی ڤیزا دەرچوون. پاسپۆرتی کۆنتر ڤیزایان لێنادرێت. هەروەها پێویستە پاسپۆرتەکە لانی کەم دوو لاپەڕەی بەتاڵی تێدا مابن و لانی کەم لە ساتی کۆتاییهاتنی سەفەرەکەدا سێ مانگ ماوەی کارپێکردنی مابێت.\nوێنە پێویستەکان دەبێت بایۆمێتری بن، واتە وێنەکان نابێت لە شەش مانگ کۆنتر بن و دەبێت قەبارەیان 45 بە 35 ملیمەتر بێت.\nواباوە کە تەنیا ئەو بەڵگەنامانە پێشکەشبکرێن کە لە پەرەی زانیارییەکاندا هاتوون. لەوانەیە لە حاڵەتی تایبەتدا پێویست بە پێشکەشکردنی بەڵگەنامەی زیاتر و وەرگێڕانی ئەڵمانیش بکات.\nلە کاتی پێشکەشکردنی داواکارییەکە پسوولەیەکی سپی دەدرێت بە کەسی داواکەر. تکایە لە هەر سەردانێکدا ئەم پسوولەیە لەگەڵ خۆتان بهێنن. ئەگەر پێویست بە ناردنی بەڵگەنامەی زیاتریش بکات، تکایە کۆپییەکی ئەم پسوولەیەیان لەگەڵ رەوانە بکەن.\nبۆ لیستی "ڤیزا - شێنگن و نیشتمانی"\nڤیزا بە مەبەستی کۆکردنەوەی خێزان\nڤیزا بۆ بەشداریکردن لە خولی زمان\n© 1995 – 2018 وەزارەتی دەرەوە


كوردستان: کێ له پشت ته‌قینه‌وه‌کانی سلێمانییه‌وه‌یه؟\nنه‌ته‌وه‌یه‌ک که ته‌نێا حه‌قی هه‌یه بڵێ ، به‌ڵێ!...\nرۆژی سێشه‌ممه 3/خه‌زه‌ڵوه‌ری/2705، رێکه‌وتی 25/ ئۆکتۆبری/2005، دۆخی هێمن و ئاسایی شاری سلێمانی به هۆی دوو ته‌قینه‌وه‌ی یه‌ک له دوای یه‌کدا شڵه‌ژا. به وردبوونه‌وه و سه‌ر‌نج له‌م ته‌قینه‌وانه ده‌توانین کۆمه‌ڵێ راستی حه‌شاردراو هه‌ڵنجین و هه‌ڵێده‌ین کێیان له پشته‌وه راوه‌ستاوه!\n- ته‌قینه‌وه و کرداریی تیرۆریستی له به‌غدا و هێندێ شاری دیکه‌ی عێراق بووه‌ته دیارده‌یه‌کی رۆژانه. هه‌رچه‌ن زۆربه‌یان له شکل و شێوازدا وه‌کیه‌ک یان له یه‌ک ده‌چن، به‌ڵام زۆرجار ئامانج و نێوه‌ڕۆکی کوێرانه و ره‌مه‌کییان هه‌یه. واته گرینگ ئه‌وه‌یه‌که"جووڵه" هه‌بێ، ته‌قینه‌وه هه‌بێ و خوێن بڕژێ!\n- هه‌ر ئه‌و ته‌قینه‌وانه له گه‌ڵ ئه‌و ته‌قینه‌وانه‌ی له کوردستانی ژێر ده‌سه‌ڵاتی حکومه‌تی کوردستان ده‌کرێن، له شکل و شێوازدا وه‌کیه‌کن، له هه‌ردولا ئۆتومبیلی TNT رێژکراو، تیرۆریستیی خۆکوژ، یان ریموت کۆنترۆڵ به کار ده‌هینرێ. به‌ڵام پله و ئاستی ئامانجداریی ته‌قینه‌وه‌کان له کوردستان دیارتر و سیاسیتر و ته‌گبیر کراوه‌ترن. واته ئامانجه‌کان پێش، ئه‌وه‌ی ئامانجی سه‌ربازیی بن، ئامانجی سیاسیین. تیرۆره‌کانی کوردستان، هۆکاری سیاسییان هه‌یه، په‌یامی سیاسیی ده‌نێرن و بۆ کاریگه‌ریی له سه‌ر حیزب و حکومه‌ت و بۆشایی دروست کردن رێکده‌خرێن. تیرۆری فره‌نسوهه‌ریری، تیرۆری سه‌رنه‌که‌وتووی د. به‌رهه‌م ئه‌حمه‌د ساڵه‌ح، شه‌وکه‌تی حاجی موشیر، یه‌کی شوبات، تیرۆری ئه‌نوه‌ری حاجی عوسمان و ته‌قینه‌وه‌کانی رۆژی25/10ی سلێمانی، ئه‌و بۆچوونه ده‌سه‌لمینن. ئه‌وانه‌ی بوونه نیشانه‌ی ئه‌و تیرۆرانه هه‌رکام به شێوه‌ی خۆیان ده‌وری تایبه‌تیان هه‌بووه له قه‌واره‌ی حیزب و حکوومه‌تدا.\n- ئامانجی سه‌ره‌کیی تیرۆریستان له کوردستان په‌کخستنی پڕۆژه‌ی نه‌ته‌وایه‌تی کورد، به هه‌موو لایه‌نه‌کانی سیاسی، ئابووری، فه‌رهه‌نگییه‌وه‌یه. ئه‌گه‌ر له به‌غدا، هێزی ئه‌مریکی و"داگیرکه‌ر" له هه‌موو شوێنێک ئاماده‌یه، له کوردستان هێزی ئه‌مریکی یان فره ره‌گه‌ز به ده‌گمه‌ن ده‌بینرێن و ده‌ورێکیان له ژیانی رۆژانه‌ی خه‌ڵکدا نییه. ئه‌گه‌ر"ده‌سه‌ڵات" له به‌غدا به ده‌ستنیای بێگانه داده‌نرێ، له کوردستان له ساڵی91 ه‌وه ئه‌و ده‌سه‌ڵاته هه‌یه و هه‌ڵقوڵاویی هه‌ناوی کورده‌وارییه.\n- هیچکام له ده‌وڵه‌ته‌کانی ترکیا و ئێران و سووریا حه‌ز به ئازادیی کوردستان ناکه‌ن و هه‌موویان دژی سه‌قامگیریی سیاسی و پێشکه‌وتنی ئابووری کوردستانن. به‌ڵام قسه و کردار و ره‌فتاری هه‌رکامیان به شێوه‌ی خۆیانه و له یه‌ک جیاوازن. سووریا زۆر تێکه‌ڵاوی هاوکێشه‌که نییه، به‌ڵام ترکیا و ئێران، باشووری کوردستان بووه‌ته خه‌می رۆژانه‌یان! \n- گوشار و دژایه‌تی ترکان له سه‌ر باشووری کوردستان، روون و ئاشکرایه. ئه‌وان کارته‌کانی "برایم خه‌لیل"، "پ.ک.ک" و تورکمانیان هه‌یه. برایم خه‌لیل داده‌خه‌ن و هاتووچۆ دژوار ده‌که‌ن، به بیانووی PKK هه‌ڕه‌شه‌ی سنوور به‌زاندن ده‌که‌ن، یان تاقمه ئاڵقه‌له‌گوێکانیان به ناوی پارستنی مافی " تورکمان" به کاردێنن. ترکان تا ئێستا تخوونی تیرۆر و ته‌قینه‌وه نه‌که‌وتوون.\n- ئێران بنکه‌ی سه‌ره‌کیی تیرۆریزمه له جیهاندا. ناوه‌ندی به‌رهه‌مهێنانی فکری تێرۆر و توندوتیژییه. بنکه‌ی هاویشتنی ئه‌و فکره‌یه بۆ هه‌موو وڵاتانی ده‌وروبه‌ر و وڵاتانی ئیسلامی، مۆڵگه‌ی هه‌موو ده‌سته‌و تاقمه تیرۆریستییه‌کانی جیهانه. شوێنی راهێنانی ئه‌ندامانی ده‌سته‌و تاقمه تیرۆریستییه‌کانه. سوپای تایبه‌ت به ده‌ستێوره‌دان و چالاکیی له نێو وڵاتانی هه‌یه. باڵاترین ده‌وری تێکده‌رانه‌ی له عێراقدا گێڕاوه. ئه‌ندامانی "هێزی قودسی سوپای پاسداران" رێکخه‌ر و به‌ڕێوبه‌ریی زۆر له کرده‌وه تیرۆریستییه‌کانی نێو عێراقن. ئه‌وه جگه له‌و باڵاده‌ستییه سیاسییه‌ی به هۆی لایه‌نه شێعه‌کانی عێراقه‌وه له عێراقدا هه‌یه‌تی.\n- ئێران له ساڵی 1991ه‌وه، ده‌ستی کێشاوه‌ته به‌شه ئازاده‌که‌ی با‌شووری کوردستان و له پاڵ نووسینگه فه‌رمییه‌کانی، ده‌یان بنکه‌و مۆڵگه‌ی نهێنی بۆ عه‌مه‌لیاتی تیرۆریستی دژی تێکۆشه‌رانی حیزب و لایه‌نه سیاسییه‌کانی رۆژهه‌ڵاتی کوردستان دانا بوو. سه‌دان که‌س له‌و تێکۆشه‌رانه که‌وتنه به‌ر په‌لامار و پیلانه تیرۆریستییه‌کانیان. کاتی خۆی هاوارمان له براکانمان له باشووری کوردستان کرد که پاش ئێمه نۆره ده‌گاته خۆتانن!\n- چه‌ن مانگ له‌مه‌وبه‌ر " ئه‌نوه‌رحاجی عوسمان" یه‌کێ له کاربه‌ده‌ستانی یه‌کێتی نیشتمانی کوردستان و به‌رپرسی ئاسایشی حه‌ڵه‌بجه، تیرۆرکرا. بکوژانی ئه‌نوه‌ر حاجی عوسمان له ئێرانه‌وه هاتبوون و بۆ ئێرانیش گه‌ڕانه‌وه. ئه‌نوه‌ر، ده‌ورێکی گرینگی له رێگرتن له دزه‌ی تیرۆریستان له ئیرانه‌وه بۆ عێراق هه‌بوو و زانیاری باشی له سه‌ر ده‌سته‌و تاقمه تیرۆریسته‌کانی نیشته‌جێی له ئێران هه‌بوو. زانیارییه‌کانی ئێمه ده‌یسه‌لمێنن، ئێران رێکخه‌ری ئه‌و تیرۆره بووه.\n- سلێمانی له‌گه‌ڵ ئێران هاوسنووره. سنووری هاوبه‌ش و سروشتی ده‌سه‌ڵاتی سیاسیی ئێران و پێوه‌ندییه‌کانی و چه‌ن فاکته‌رێکی دیکه، وا ده‌که‌ن بڵێین له بارودۆخی ئێستادا هیچ چه‌شنه کرده‌وه‌یه‌کی تێرۆریستی وا به‌بێ ئێران، له سلێمانی و ئه‌و ده‌ڤه‌ره روونادا. ئێران پشتی جه‌بهه‌ی ئه‌نساروالئیسلام و ئه‌نساروالسونه‌یه. کۆماری ئیسلامی ئه‌و ده‌سه‌ڵاته‌ی به‌سه‌ر ئه‌و گروپانه‌دا هه‌یه که رێ له چالاکییه‌کانیان له سلێمانی بگرێ. هه‌روه‌ک تواناشی هه‌یه به‌ریان بۆشل بکا یان به کاریان بێنێ. ئه‌وانه‌ی رۆژی 25/10/2005 ته‌قینه‌وه‌کانیان به‌ڕێوه برد، سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی خاوه‌نی چ پێناس و ره‌گه‌زنامه‌یه‌کی یاسایی بووبن، ئێرانیان له پشته‌وه راوه‌ستاوه!\n- ئه‌و ته‌قینه‌وانه، په‌یامێکی سیاسی بوون بۆ یه‌کێتی نیشتمانی کوردستان. په‌یامێک بۆ سنوور دانان و راوه‌ستاندنی ی ن ک له ده‌وره سیاسییه‌که‌ی. ئه‌و ده‌وره‌ی له یه‌کبوونی ئێراده و گوتاری یه‌کگرتووی کورد دا هه‌یه‌تی. ئه‌و یه‌کگرتووییه‌ی که له‌گه‌ڵ پارتی دیمۆکراتی کوردستان جه‌لال تاڵه‌بانی گه‌یانده سه‌رۆکایه‌تی عێراق و ئاخافتن به کوردی له کۆبوونه‌وه‌ی نه‌ته‌وه‌یه‌کگرتووه‌کان و مه‌سعود بارزانی کرده سه‌رۆکی هه‌رێمی کوردستان و به جلی کوردییه‌وه گه‌یاندییه کۆشکی سپی و به زمانی کوردی له گه‌ڵ جۆرج بووشدا قسه‌ی کرد. بێجگه له‌وه‌ش وریاکردنه‌وه‌ی یه‌کێتی نیشتمانی کوردستان بوو له دامه‌زرانی ئه‌مریکییه‌کان له سنووره‌کانی به‌ر ده‌سه‌ڵاتی.\n- فێڵ و ته‌ڵه‌که له کۆنه‌وه یه‌کێ له شێوه‌کانی سیاسه‌تکردنی ئێرانییه‌کان بووه. ئه‌وان بۆ سه‌رخستنی پیلانه‌کانیان له سه‌ره‌خۆ و ورد و به‌داو و ده‌ون. زانیارییه‌کانی ئێمه ده‌یسه‌لمێنن، ستاڤی کۆماری ئیسلامی له سلێمانی، 4-3 رۆژ پێش ته‌قینه‌وه‌کانی سلێمانی، ئه‌و شاره‌یان به‌جێ هێشتوه و جێی خۆیان به ستافنێکی نوێ داوه. روونه، ستاڤی نوێ ته‌نیا یه‌ک وه‌ڵامیی پێیه،"ئێمه تازه‌هاتووین، ئاگامان له هیچ نییه"!\n - ئه‌م بابه‌ته له ژێر چاپدا بوو که، به‌ڕێوه به‌رایه‌تی ئاسایشی سلێمانی رایگه‌یاند: " ئه‌و تیرۆریسته‌ی سه‌رپه‌ره‌شتی ته‌قینه‌وه‌ی سلێمانیی کردووه ئێرانی بووه".\nposted by خالید عه‌زیزی | 09:35


وتووێژ:باوەرەشانی - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nمن ئێستا دەستکاری 2 بەستەری دەرەکیم کرد لەسەر باوەرەشانی. تکایە بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستتە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:\nکاتێکی شاد!—InternetArchiveBot (سکاڵاکردنی کێشە) ٢٠:٠٦، ٨ی ئەیلوولی ٢٠١٧ (UTC)\nمن ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی باوەرەشانیم کرد. تکایە بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:\nکاتێکی شاد!—InternetArchiveBot (سکاڵاکردنی کێشە) ٠٦:٢٦، ١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٩ (UTC)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=وتووێژ:باوەرەشانی&oldid=641059»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٠٦:٢٦ی ١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٩ نوێ کراوەتەوە.


نێچیروان بەرزانی لە نێوان دوبارەکردنەوە و نە کردنەوەی تەجروبەی باوکی‌دا!\nململانێ‌ی نێوان نێچیروان بەرزانی و مەسروری ئامۆزای، شتێکی شاراوە نیە. هەرچەندە جار جار هەنێ سەرکردە و کادری پارتی ئینکاری ئەکەن لە ناو بنەماڵەی بەرزانی‌دا ململانێ هەبێ، بەڵام میژوی پارتی و بنەماڵەی بەرزانی وەکو خاوەنی پارتی، ئەی سەلمێنن کە ملانێ‌ی ناو بنەماڵەی بەرزانی لە پێش دروستبونی پارتی و لە پێش بزوتنەوەکانی بەرزانەوە هەبوە و هەیە، جا ململانێکە سیاسی بو بێ یان دنیایی و کۆمەڵایەتی.\nنمونە زۆرن بیری بنەماڵەی بەرزانی و پارتی‌یەکانی بخەینەوە، بەڵام ئەوە بە ئەرکی ئەم وتارە نازانم. ئەم وتارە تەرخانە بۆ راکێشانی سەرنجی نێچیروان بەرزانی بۆ ئەو حاڵەتەی بە دەس مامی و کوڕەکانی‌یەوە تێ‌ی کەوتوە.\nهەمو سەرکردە دێرینەکانی پارتی‌ی سەردەمی بەرزانی‌ی باوک، ئەوانەی مردون و ئەوانەی ماون، کەم و زۆر ئاگاداری ململانێ‌ی نێوان ئیدریس بەرزانی و مەسعود بەرزانی بون. ئاگاداری ئەوە بون کە چۆن ئیدریس بەرزانی خەفەتی بەدەس باوکی‌یەوە خواردوە، چونکە فەزڵی مەسعودی برا بچوکی داوە بە سەر ئیدریسی برا گەورەدا و چاوی تێ بڕیوە بیکا بە جێگرەوەی خۆی.\nلە هەمو ئەوانە وردتر و ئاگادارتر، ئەیوب بابۆ بەرزانی‌ی ئامۆزای هەردوکیان و هاوڕێ‌ی هەردوکیانە. ئەیوب لە کتێبی (الحرکة التحرریة الکوردیة وصراع القوی الاقلیمیة والدولیة، ١٩٥٨- ١٩٧٥، آذار ٢٠١١، جنیف- سویسرا)دا فەسڵێکی تایبەت کردوە بە ململانێ‌ی نێوان دو براکە و باوکیان بە ناوی (هزیمة الانتصار، ص ص ٣٥٩- ٤٠٠).\nلەو فەسڵەدا بە وردی موعاناتی ئیدریس بەرزانی ئە گێڕیتەوە بە دەس نادادی‌ی باوکی‌یەوە و چۆن فەزلی مەسعودی داوە بەسەریا. موعاناتەکەی ئەوەنە زۆر بوە هەنێ جار خۆی پێ نەگیراوە، فرمێسک بەرچاوی لێڵ کردوە و گەیشتۆتە رادەی نائومێدی‌ی تەواو.\nجاران دنیای سیاسەت و تەکنەلۆجیا و بەرژەوەندی‌یەکان وەکو ئێستا کراوە و پێشکەوتو و گەورە نە بون، لەبەر ئەوە ململانێ‌ی نێوان بەرزانی‌ی باوک و کوڕەکانی، لە سنورێکی تەسکا هەستی پێ ئە کرا، بەڵام ئێستا چاودێری نا وریایش زۆر بە ئاسانی ئەتوانێ لە رێگەی کەناڵە نەوتی‌یەکانی (روداو و کوردستان٢٤) و لە رێگەی پەیجەکانی فەیسبوک و لە رێگەی بێ ئەرزشکردنی پۆستی سەرۆکی هەرێمەوە، ململانێ‌ی ئەم دو ئامۆزایە هەست پێ بکا.\nلە ٢٠٠٥ ەوە هەتا ریفراندۆمەکەی بەرزانی‌ی کوڕ، مام و برازا کەسی یەکەم و دوەمی هەرێم بون. برازا لە سێبەری مام‌دا کەمتر تیشکی بەر ئەکەوت، چونکە مام سەرۆکی هەرێم و برازا سەرۆکی حوکمەت بو. بە قانون‌یش مام کەسی یەکەمی دەسەڵاتی جێبەجێکردن بو.\nبەڵام لەوەتی بەرزانی‌ی نەوە بوە بە سەرۆکی حوکمەت و بەرزانی‌ی برازا سەرۆکی هەرێمە، هاوکێشەکە پێچەوانە بۆتەوە: سەرۆکی حوکمەت تەجاوزی دەسەڵاتی سەرۆکی هەرێم ئەکا بە بێ ئەوەی پرسی پێ بکا یان گوێ بە رەئی و بیروبۆچونەکانی بدا، بۆ نمونە لە بواری جوڵاندنی هێز (پ. م)دا. بەمەرجێ جوڵاندنی هێز دەسەڵاتی (حصري) نێچیروانە نەک مەسرور.\nگرفتەکە بۆ نێجیروان بەرزانی رۆژ لە رۆژ گەورەتر ئەبێ، ئەگەر زانیمان مەسعود بەرزانی، کە ئێستا مەرجەعی تاک و تەنیای بنەماڵەی بەرزانی‌یە، تەواو تەواو بە رێچکەکەی باوکیا ئەڕوا بۆ تەوریسکردنی دەسەڵاتی حیزب و بنەماڵە بۆ مەسرور و لە قاڵبدانی نێچیر و براکانی.\nئەو پرسیارەی گرنگە ئێستا لە نێچروان بکرێ، ئەمەیە:\nتەجروبەی باوکی دوبارە ئەکاتە و لە ناخەوە خۆی ئەخواتەوە و بێدەنگی هەڵەبژێرێ یاخود سود لە تەجروبەی باوکی وەرەگرێ و رێگە لە دوبارەبونەوەی ئەگرێ؟\nکاتێ، خوا لێ‌ی خۆش بێ ئیدریس بەرزانی کۆچی دوایی کرد، نێچروان تەمەنی ٢٠ ساڵ بو. لەبەر ئەوە دڵنیام کە ئاگاداری هەموشی نە بو بێ، ئاگاداری بەشێک لە موعاناتەکانی باوکی بوە بە دەس باپیری و مامی‌یەوە. لەگەڵ ئەوەشا پێشنیاری بۆ ئەکەم ئەو بەشەی کتێبەکەی کاک ئەیوبی ئامۆزازای بخوێنێتەوە تا وردتر لە موعاناتەکانی باوکی تێ بگا.\nئێستا، ئەگەر نێچیروان بیەوێ خۆی و براکانی لەو قەفەزە رزگار بکا کە مامی و مەسروری ئامۆزای و براکانی بۆیان دروست کردون، هەلێکی زێڕینی بۆ رەخساوە. ئەو هەلە ئەگەر ئێستا نەقۆزرێتەوە پاش ماوەیەکی کورت بەسەر ئەچێ و قەفەزەکە ئەگەر ئێستا لە تەختە بێ، ماوەیەکی تر ئەبێ بە قەفەزی ئاسن و تیایا ئەپوکێنەوە.\nهەمو خەڵکی کوردستان، بە بەشی زۆری ئەو پارتی‌یانەشەوە کە خاوەنی ویژدانی خۆیانن؛ رێکخراوی نەتەوە یەکگرتوەکان؛ رێکخراوە جیهانی‌یەکانی مافی مرۆڤ؛ نوێنەرایەتی‌ی وڵاتی خۆرئاوا و وڵاتانی تری عەرەبی و ئاسیاوی؛ یەکێتی‌ی ئەوروپا و وڵاتە بە نفوزەکانی وەکو: ئەمریکا، ئەڵمانیا، فرەنسا و بریتانیا، هەمویان ئەزانن کەیسی سزادراوەکانی بادینان کەیسێکی ناقانونی و دروستکراوی دەستی دەزگای پاراستنی پارتی‌یە و ئەم کەیسە و دەرهاویشتەکانی زیانی زۆر بە ناوبانگە زڕاوەکەی هەرێم ئەگەیەنێ و ئەوەنەی کە رسوای ئەکا.\nئێستا ئەو چرکە ساتەیە کە نێچروان بەرزانی ئەتوانێ بە "یەک پیا کێشان" رێگە لە بچوککردنەوەی خۆی و رسواترکردنی سیستمی حوکمڕانی‌ی هەرێم بگرێ. هەنگاوێکی وا کۆمەڵێ دەسکەوت و سەروەری بۆ خۆی و هەرێم مسۆگەر ئەکا:\nرێگە لە دوبارەبونەوەی تەجروبەکەی باوکی ئەگرێ و رۆحی شاد ئەکا.\nشانی خۆی لە قورسایی گوشارەکانی ئەمریکا و ئەڵمانیا و فرەنسا و وڵاتانی غەرب و رێکخراوە جیهانی‌یەکانی مافی مرۆڤ و کەسوکاری سزادراوان و رای گشتی‌ی کوردستان بەتاڵ ئە کاتەوە و متمانەی وڵاتانی غەربی خاوەن نفوز بە دەس ئەهێنێ.\nنفوزی خۆی لەناو پارتی و لە ناو خەڵکی بادینان و هەولێر و سلێمانی و گەرمیان و کەرکوک و تەواوی خەڵکی کوردستانا، ئەباتە سەرێ.\nسنورێ بۆ قەزای حیزبی دا ئەنێ و قۆناغێکی نوێ دەس ئەکا بە سەرهەڵدان، کە ئەکرێ ناوی بنێین سەرەتای قۆناغی سەربەخۆکردنی دەسەڵاتی قەزایی...\nئەو هەمو دەسکەوتە زاتی و گشتی‌یە بە بڕیارێکی نێچیروان بەرزانی‌ی سەرۆکی هەرێمی کوردستان یەنە دی کە بریتی‌یە لە "دەرکردنی لێبوردنی تایبەت بۆ سزادراوانی بادینان".\nنێچروان بەرزانی لە بەردەم ئاڵنگاری‌یەکی چارەنوسسازایە: بەرژەوەندی‌ی گشتی‌ی هەرێم و خەڵکی کوردستان و خۆی هەڵەبژێرێ و گرەوەکە ئەباتەوە یاخود بەرژەوەندی‌ی تایبەتی بنەماڵە و دوبارەکردنەوەی تەجروبەکەی باوکی؟


“ئێل بەگی جاف” موغ و پیرمەند و پێشبینیکەرێکی مەزنی لەبیرکراوی کورد؟ – History Of Kurdistan\nHome / بەشی مێژووی كورد / “ئێل بەگی جاف” موغ و پیرمەند و پێشبینیکەرێکی مەزنی لەبیرکراوی کورد؟\ndidar othman 2018-03-08\tبەشی مێژووی كورد, مێژووى سەدەکانى ناوەڕاستى کورد, ناوداران لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە “ئێل بەگی جاف” موغ و پیرمەند و پێشبینیکەرێکی مەزنی لەبیرکراوی کورد؟ 2,951 Views\nکە منداڵ بووم لە کۆمەڵگەیەکی بزر لە خۆدا، زۆر کەیفم بە ناسینی پشێبینیکەری بەناوبانگی جیهانی، نۆسترادامۆس، دەهات. ئەو پیاوە فەرەنسیە لە نزیکی ساڵی ١٥٠٣ ز دا لە فەرەنسا لەدایکبوو بوو و پێشبینی زۆر لە ڕووداوەکانی دوای خۆی کردبوو. هەرچەندە ئەمڕۆ مشتومڕی زۆر لەسەر لێکدانەوە و بوونی پێشبینیەکانی هەیە و هەندێک پێیان وایە زۆر لە پێشبینیەکانی ئەمڕۆ لێکدانەوەی بەزۆر بۆ دەکرێن و خەڵک بە زۆر مانا دەدات بە پشیبینیەکانی و هەندێک لە پێشبینیەکانی بۆدروستکراوە، بەڵام بۆ ئێمە لەو منداڵیەدا ناسینی ئەو پیاوە مایەی خۆبادان بوو، لەبەر ئەوەی ناوەکەی ئەوروپی بوو و ناسینی کەسایەتی ئەوروپی ئەو کات نیشانەی ڕۆشنبیری بوو و هەرچەندیشە تا ئێستاش ئەو دیاردەیە بە زەقی بەدی دەکرێت. کەچی نزیکی یانزە ساڵ پێش لەدایکبوونی ئەو پیاوە فەرەنسیە، لە کوردستان پیاوێکی زانا و پێشبینیکەرێکی جیهانی یارسانی لەدایکبوو بوو بە ناوی “ئێل بەگی جاف”، لەبەر ئەوەی کە کورد بوو نەک کەس لە جیهاندا ناوی نەبیستووە بەڵکو زۆرینەی کوردیش ئاگاداری پیرمەندیی و زانایی ئەم پیاوە نین.\nپێش ئەوەی کە باسی ئێل بەگی جاف بکەین، دەبێت ئاوڕێک بدەینەوە لە فەرهەنگی پێشبینیکردن لە کوردەواریدا. ئەم فەرهەنگە لە سەرچاوە مێژووییەکاندا، لە ناو موغەکاندا باو بووە. بەپێی هیرۆدۆت، میدەکان شەش هۆزی سەرەکی بوون، یەکێک لەو هۆزانە هۆزی موغان بووە و ئەم هۆزە تایبەت بوون بە کاری ئاینی. ئەم هۆزە مید/کوردە، هێندە کاریگەریان لەسەر ناوچەکە هەبووە دوای شکاندنی میدەکان، فارسەکان بۆ بەهێزکردنی دەسەڵاتی خۆیان و کزکردنی دەسەڵاتی میدی، ڕۆژێک بە تایبەت کەوتنە سەربڕینی مید و کوشتنیان.\nموغەکان ڕۆڵێکی گەورەیان لە ژیانی خەڵکدا هەبوو. لەو سەردەمەدا هیچ کەس بۆی نەبووە قوربانی بکات بێ بوونی موغێک. ئەوان ڕۆڵی پەیوەندی نێوان خواداکان و خەڵکیان دەبینی. بەڵام لە سەردەمی دێریندا، موغەکان تایبەت نەبوون بە ئاینێکی تایبەت، بەڵکو ئەوان پیاوی ئاینی بوون و بەپێی بیروباوەڕی ئەو وەختە خاڵی پەیوەندی نێوان خودا جیاوازەکان و خەڵک بوون. موغەکان خەوبینییان شیکردۆتەوە و شارەزای زانستی ئەستێرەناسی بوون کە ئەو کات وەک بەشێک لە ئایین سەیکراوە و پێیان وابووە چارەنووسی خەڵک بە ئەستێرەکانەوە بەستراوە. موغەکان لە ئەستێرەناسی و بەستنەوەی بە ژیانی خەڵکەوە هێندە بەناوبانگ بوون، تەنانەت ئینجیلیش لە پەیوەست بە لەدایکبوونی عیسادا ئاماژە بە سێ موغ دەکات کە ئەوان لە ڕۆژهەڵاتەوە لە ڕێگای ئەستێرەوە پێشبینی لەدایکبوونی عیسایان کردبوو و لە کاتی لەدایکبوونی عیسادا گەیشتبوون و دیاری خۆیان بەو پێغەمبەرە تازە لەدایکبووە بەخشیبوو. بەو جۆرە پێشبینیکردن لە ناو موغە کوردە/میدەکاندا بەشێک بوو لە توانای ئاینیان و بە دڵنیایی بەشێکی باشی ئەو زانینە پەیوەندی بە هوشیاری و ئاگاداریان لە ڕووداوەکانی دەوروبەری خۆیانەوە هەبووە بەڵام لەو سەردەمەدا هەمووی مۆرکی ئاینی پێ دەدرا.\nفەرهەنگی پشێبینیکردن لە ناو کورد دا ماوەتەوە و لە ناو ئاینی یارسانیدا چەند نموونەیەک هەن کە پێشبینی ڕووداوەکانی دوای خۆیان کردووە، لەوانە ئێل بەگی جاف و خان ئەڵماسی لوڕستانی. ئێل بەگی جاف لە ساڵی ١٤٩٢ ز دا لە شارەزوور لەدایکبووە و لە ١٥٥٣ ز دا دا کۆچی دوایی کردووە. هەر وەک بە ناوەکەیدا دەردەکەوێت ئێل بەگ سەر بە بنەماڵەیەکی جاف بووە و سۆرانی ئاخێو بووە. ئەم پیاوە لە شارەزووردا خوێندوویەتی و بۆ ماوەیەک ڕووی کردۆتە بەغدا و دواتر سەردانی هەندێک لە شارەکانی ئێرانی کردووە. هەندێک سەرچاوە دەڵێن کە ئێل بەگ کەوتۆتە ژێر هەڕەشەی موسوڵمانەکانی شارەزوورەوە بۆیە شارەزووری بەجێهشیتووە و ڕووی کردۆتە هەورامان. بەڵام سەرچاوەی بڕواپێکراو نیە لە ئارادا کە پشتگیریەکی ڕوون لەوە بکات. ئێل بەگ تا کۆتایی ژیانی بە ڕێنوێنی کردنی خەڵکەوە سەرقاڵ بووە و لە تەمەنی نزیکی ٦١ ساڵیدا کۆچی دوایی کردووە.\nئەم پیاوە لەوە دەچێت بەرهەمی شیعری ئاینی یارسانی زۆری هەبووبێت، بەڵام ئەوەی کە ماوە و پێی ناوبانگی دەرکردووە. شیعرێکی پێشبینیکردنە بە ناوی ” کێ وە قەولی کێ دەکا”. لەم شیعرە ناسکەدا ئێل بەگ زۆرێک لە پێشبینیەکانی دەخاتە ڕوو کە مایەی سەرسوڕمانن. زۆر دەستنووسی ئەو شیعرەی ئێل بەگ لە ئارادا ماون، یەکێک لە کۆنترینیان لە ساڵی ١٨٥٤ ز دا نووسراوەتەوە.\nئێل بەگ لە سەرەتای ئەو شیعرەدا باس لەوە دەکات کە ئەو بە قسەی گۆرانەکان دەکات کە ئەو کات بە نزیکی هەموویان لەسەر ئاینی یارسانی بوون و دەڵێت:\nمن بە قەولی گۆران دەکەم قسە لەژێر هەوران دەکەم\nهەمووی لە بۆ سۆران دەکەم ئیتاعەتی دەوران دەکەم\nهەروا بووە و هە وا دەبێ\nلە شوێنێکدا دەڵێت:\nمەردان مەردی گەزاف دەکەن هەم بە ڕاستی خەلاف دەکەن\nقسان بە تیر قەڵاف دەکەن بە ڕێگەی دوور مەساف دەکەن\nهەروا بووە و هەر وا دەبێ\nواتە: مەردان و پیاوان درۆ و گەزاف دەکەن و لە ڕێگەی ڕاست لا دەدەن و قسان لە دوورەوە بە یەکتری دەگەیەنن. لێرەدا ئێل بەگ پێشبینی گوێزانەی قسە دەکات لە دوورەوە لە نێوان خەڵکدا.\nلە شوێنێکی تردا ئێل بەگ دەڵێت:\nواتە: دڵم زۆر تەنگ دەبێ و چونگە دەنگی تۆپ و تفەنگ دەبێ ئەوسا شەڕی سەرباز بە فیشەک دەبێ و ئێران دەکەوێت ژێر دەستی فەرەنگەوە.\nعێل بەگی دی دڵگیر دەبێ فەرەنگساتن زنجیر دەبێ\nئێران و ڕۆم نەخچیر دەبێ ئەوسا فەزا تەسخیر دەبێ\nواتە: ئێل بەگ زویر و دڵگیر دەبێت چونگە فەرەنگساتن یەکدەگرێت (کە لەوێدا مەبەستی لەئەوروپیەکانە). ئێران و ڕۆم (تورکی عوسمانی) بە دەستی ئەوان دەگیرێ و ئاسمانیش لەلایەن مرۆوە دەگیرێت.\nشیعرەکەی ئێل بەگ دوورو درێژە و لێرەدا تەنها ئاماژە بە چەند دێڕێکی کرا. لەو شیعرەدا ئێل بەگ ئاماژە بە دەرکەوتنی فڕۆکە و دروستکردنی پەیوەندی دوور لە نێوان مرۆڤ و بەرپابوونی سیستمی جمهوری و هەروەها زۆر لە گۆڕانکاریەکانی تری کوردستان و و دنیا دەکات. شیعرەکان جگە لەوەی کە بۆ ئەو سەردەمە پێشبینی و زانیاری سەرنج ڕاکێشی تێدایە، لە هەمان کاتدا ڕیدمێکی ناسکی هەیە و زۆر ئاسانە بکرێتە گۆرانی. لە ناو یارسانەکاندا ئەو شیعرە بە تەمورەوە دەگووترێن هەروەک لەم لینکەدا دەبینرێت:\nهەروەک ئاماژەی پێکرا، پێشبینیکردن لە شیعرەکانی خان ئەڵماسی لوڕستانیشدا کە ئەویش کەسێکی یارسانی بووە، بەدی دەکرێن. خان ئەڵماس شیعرەکانی بە زاراوەی هەورامی وتووە کە وەک زمانی ئاینی یارسانی مامەڵەی لەگەڵدا کراوە.\nمن دڵنیام گەر ئێل بەگ پیاوێکی فارس، تورک یان عەرەب بوایە، ئەمڕۆ زۆربەی خەڵک لە جیهاندا و کوردیش بە دڵنیایی دەیناسی و لەوانەبوو هەندێک تاکی کوردیش شانازی بە ناسینیەوە بکەن و خۆیانی پێوە بابدەن. بەڵام بە داخەوە لەبەر ئەوەی ئەم پیاوە کوردە، زۆرینەمان ئاشنای شیعرە نایابەکەی نین.\nیەکێک لە هۆکارە سەرەکیەکانی بزربوونی کورد لە فەرهەنگی خۆی. نائاشنابوونیەتی بە ئاینی یارسان و هەزاران شیعری ئاینیی دەوڵەمەندی ئەو ئاینە کوردیە. لە ڕاستیدا شیعرە یارسانیەکان فیکر و فەرهەنگی کوردی ڕابردووی بۆ پاراستووین و ئەو گەوهەرە بەنرخەی بۆ هێشتووینەتەوە. کەچی ئەمڕۆ بۆ ئەوەی کە لەم ئاینە کوردیە دەوڵەمەندە بگەین، لە سەرچاوەی کوردیەوە ناتوانین ئەوە بکەین، بەڵکو دەبێت لە ڕێگای سەرچاوەی فەرەنسیەوە ئەوە بکەین. لەبەر ئەوەی بەو زمانە دەیان لێکۆڵینەوەی زۆر زانستی لەسەر ئاینی یارسانی هەیە و زۆرینەی لێکۆڵینەوە کوردیەکان لەم بوارەدا هێشتا زۆر سادەن و تەواو نائاشنان بە ئاینەکە.\nلەوانەیە شیعرەکانی ئێل بەگ هاوشێوەی ئەوانەی نۆسترادامۆس جێی مشتومڕ بێت، بەڵام بە دڵنیایی ئەم پیاوە گەوهەرێکی تری فەرهەنگی کوردیە کە مافی خۆی پێ نەدراوە. ئەوە بەهۆی ئاینی یارسانیەوەیە کە شیعرەکانی پارێزراوە و هەر ئەوانیشن ئەمڕۆ بە ئامێری تەمورەی یارسانیەوە ئەو پیرمەندەیان بە زیندوویی بۆ هێشتۆینەتەوە. نائاشناییمان بەو فەرهەنگە دەوڵەمەندە کەلێنێکی گەورەی لە خۆناسیندا بۆ دروست کردووین و بۆیە ئەمڕۆش ئەو ئاینە کوردیە بە نامۆیی لە کوردستاندا ماوەتەوە و لە دەرئەنجامدا ئەو پیرمەندە یارسانیە بە نەناسراوی و بێ ناز ماوەتەوە.\n– ئێل بەگ موغ نەبووە، هۆکاری ناوهێنانی بە موغ لەم وتارەدا بەردەوامی دانیەتی بە فەرهەنگی پێشبینیکردنی موغ.\n– لە کوردستان ساڵانە فێستیڤاڵێک بە ناوی (فێستیڤاڵی ئێل بەگی جاف) دەکرێت، بەڵام وا دەردەکەوێت کە ئەو فێستیڤاڵە زیاتر بۆ مەبەستی سیاسی و خستنە ڕووی تیرە جیاوازەکانی جاف بەڕێوە دەچێت لەبری ناساندنی ئەو پیرمەندە کوردە.\n– هیچ لێکۆڵەرێکی کورد هێندەی مامۆستا سدیق بۆرەکەیی کاری نەکردووە بۆ پاراستن و نووسینەوەی شیعرە یارسانیەکان و ناساندنی بە تاکی کورد. هەوڵی ئەو مامۆستا و سەربازە وونە جێی دەستخۆشیە. من هەمیشە سوود لە کارەکانی وەردەگرم کاتێک کە دەمەوێت ئاشنای شیعرە یارسانیەکان ببم. لە نووسینی ئەم بابەتەشدا بە هەمان شێوە سوودی تەواوم لە کاری ئەو مامۆستایە بینیوە.\nPrevious ڕەنگدانەوەی ئایین لە دەڤەری بادینان دا\nNext ئایا زیاتر لە نۆ سەد ساڵ لەمەوبەر کۆنترین شیعری سۆرانی لە مێژوودا لەلایەن پیر ئەحمەدی کەرکوکی یارسانیەوە نووسراوە؟


گۆركی، قوربانی شۆڕش‌و لینین‌و ستالین\nزۆربەی ئەو نەوەیەی لەكۆتایی حەفتاكان‌و سەرەتای هەشتاكانی سەدەی رابردودا، لەتەمەنی هەرزەركاریی‌و گەنجێتی‌و بەبیری چەپ سەرسام بوبن، بەناوی "ماكسیم گۆركی" ئاشنان‌و رۆمانی "دایك"یان خوێندوەتەوە، كە بەناوباگترین رۆمانی ئەوە، گۆركی 83 ساڵ لەمەوبەر لە18ی تەموزدا لەمۆسكۆ كۆچی دوایی كرد.\nئەلێکسی پیسکۆف (ماكسیم گۆركی)، كە یەكێكە لەو نوسەرانەی بەراورد بەنوسەرانی دیكەی جیهان بەشێك لەرۆمان‌و نوسینەكانی زوتر كراوە بەكوردی، ساڵی 1868 لەنێژنی نۆڤجراد، كە ئێستا ناونراوە "گۆركی" لەباكوری روسیا لەدایكبوە.\nلەتەمەنی 9 ساڵیدا هەتیوو بێ دایك‌و باوك ئەكەوێ‌و نەنكی بەخێوی دەكات، كە لەگێڕانەوەی حیكایەت‌و چیرۆكدا دەم‌و زمان پاراوو بەسەلیقە بوە‌و كاریگەری لەسەر ئەم نەوەیەی هەبوە.\n13 ساڵ بو كە نەنكی كۆچی دوایی كردو لەتاو توندوتیژی باپیری‌و دەستكورتی، سەری خۆی هەڵگرت، ئەو وتی "من بەروحێكی بێ ئۆقرەوە لەدایك بوم، قەدەرو چارەنوسی من وابو وێڵ‌و سەرگەردان بم، سەرم كرد بەهەمو شوێنێكدا، بەڵام لەهیچ شوێنێك ئاسودەییم دەستنەكەوت‌و نەحەسامەوە".\nگۆركی هەر لەهەڕەتی گەنجێتییەوە چەندین كاری وەك شاگردی، نانەوایی، باڵندەفرۆشی، وێنەكێشی سەرشەقام، مەلەوانی‌و چەندان ئیشی تر دەكات.\nتەمەنی 19 ساڵ بو كە لەنانەواخانەیەكدا كاری دەكرد، خاوەنەكەی كتێبخانەیەكی گەورەی هەبو، گۆركی سەری كردە خوێندنەوەیان‌و بەهۆی بەهێزیی یادەوەریەیوە زۆربەی كتێبەكانی لەبەركرد بو.\n20 ساڵ بو كە بەهۆی دەستكورتی‌و كێشەی تایبەتییەوە هەوڵی خۆكوژی داو سەركەوتو نەبو.\nهەر لەو تەمەندا بڕیاری دا لەباكوری روسیاوە بەپێ بچێ بۆ جۆرجیا، لەوێ بەشۆڕشگێڕە ناڕازییەكان لەدەسەڵاتی تزار ئاشنا دەبێ‌و لەژێر كاریگەری ئەوانیشدا دەكەوێتە چیرۆك نوسین.\nتەمەنی 24 ساڵ بو كە یەكەمین چیرۆكی خۆی بەنازناوی "گۆركی" واتە "تاڵ"، لەرۆژنامەیەكی قەفقازیا بڵاوكردەوە‌و پاشان وەك پەیامنێر‌و رۆژنامەنوس كاری بۆ كرد.\nهەمو چیرۆك‌و رۆمان‌و شانۆنامەكانی گۆركی دەربارەی خەڵكی زەحمەتكێش‌و چەوساوەو بەشمەینەت‌و دژ بەچەوسێنەران‌و باڵادەستانی كۆمەڵگەن.\nتەمەنی 33 ساڵ بو كە پاش چەند جار دەستگیر كردن لەلایەن هێزە ئەمنییەكانەوە، لەروسیا هەڵات‌و 17 ساڵی تەمەنی لەفەرەنسا، ئەمەریكا‌و ئیتاڵیا بەسەربرد.\nتەمەنی 40 ساڵ بو كە كە یەكێك لەدیارترین شاكارەكانی، رۆمانی "دایك"ی نوسی، ئەم رۆمانە لەسەر راسپاردەی لینین پاش شۆڕشی ئەكتۆبەر چەندین جار چاپ كرایەوە‌و بوە نمونەی ڤێبازی ئەدەبی ریالیزمی سۆسیالیتی‌و شۆڕشگێڕانە، كە باس لەبوێری گەنجێكی یاخی‌و شۆڕشگێڕ دەكات لەحۆپیشاندانێكدا دەكوژرێ‌و دایكی ئالاكەی هەڵدەگرێتەوەو بەرزی دەكاتەوە.\nئەگەرچی ئەو لەسەرەتاوە پشتیوانی لە"بەلشەفیك"ەكان كردو لینینیشی لەنزیكەوە ناسی، بەڵام دواتر رەخنەی توندی لەلینین‌و بەلشەفیكەكان گرت، تەنانەت بەپێی گێڕانەوەكان لەگەل ناوهێنانی لینیندا، گۆركی دەموچاوی گرژ بوە. ئەو رەخنەی لەوە گرت كە لەسەركوتكردنی ئازادیدا لەدەسەڵات تزاریشیان تێپەڕاندوەو تا دوا سنوری قەساوەت دڵڕەق‌و نامیهرەبانن، ئەو دەیوت "لینین‌و بەلشەفیكەكان لەپێناوی دەسەڵاتخوازی خۆیاندا رو لەهیچ تاوانێك وەرنەگێڕن".\nبۆیە پاش شۆڕشی ئەكتۆبەر جارێكیتر لە1921ەوە تا 1932 رویكردەوە مەنفا‌و لەئیتاڵیا ژیا.\nساڵی 1932 كە تەمەنی 60 ساڵ بو، بەپێشنیاری ستالین بەیەكجاری گەڕایەوە روسیا، خەڵاتی لینینی پێبەخشرا‌و خانوی یەكێك لەملیۆنەرەكانی مۆسكۆشی درایە كە ئێستا كراوە بەمۆزەخانەی گۆركی.\nبەڵام هەمو ئەمانە لەسایەی دەسەڵاتی ستالیندا دادی ئەوی نەدا، زۆری نەخایاند گۆركی لەخانویەكی نەزانراوی نزیكی مۆسكۆدا دەستبەسەر كراو چونە دەرەوەی روسیاشی لێقەدەغە كرا.\nلەژێر گوشاری دەسەلاتی پۆڵاینی ستالینیشدا ناوی "بانگخوازی سۆسیالیزم‌و نوسەری رەسمی رژێمی سۆسیالیستی سۆڤیەت"ی لێنرا.\nگۆركی بەئەندازەیەك بێدەنگ‌و كپ كرا، كە تەنانەت كاتێ سەرۆكی دەزگای ئەمنی چكا حەزی لەژنی كوڕەكەی گۆركی كردو كوڕەكەی بەشێوەیەكی گوماناوی لەناوبرد، ئەو دەنگی لێوەنەهات.\nمەكسیك گۆركی دوای مەرگی كوڕەكەی، زۆر نەژیا بەداخی ئەوەوە ساڵی 1936 لەتەمەنی 68 ساڵیدا لەمۆسكۆ كۆچی دوایی كرد‌و سەری نایەوە.


زیانەکانی خواردنی چپس – لاپەرە\nسەرەتا / تەندروستی / زیانەکانی خواردنی چپس\nزیانەکانی خواردنی چپس\nلاپەرە 2 هەفتەبڵاوکراوەتەوە\tتەندروستی کۆمێنتی تر 1,037 جار بینراوە\nلێكۆڵینه‌وه‌یه‌كی بریتانی ته‌ئكیدیكردۆته‌وه %50ی منداڵانی ئه‌و وڵاته هه‌ریه‌كه‌یان ڕۆژانه لانیكه‌م كیسێك چپس ده‌خۆن، و له‌به‌رئه‌وه‌ی چپس بڕێكی زۆر كاربۆهایدراتی تێدایه یه‌كێك له زیانه‌كانی زۆر خواردنی كاربۆهایدرات ئه‌وه‌یه هانی منداڵان ده‌دات بڕێكی زۆری لێ بخۆن، و به‌وه‌ش دووریانده‌خاته‌وه له خواردنی خۆراكه سوودمه‌نده‌كانی تر.\nخواردنی چپس چه‌ندین كێشه‌ی ته‌ندروستی لێده‌كه‌وێته‌وه وه‌كو به‌رزبونه‌وه‌ی رێژه‌ی چه‌وری خوێن و قه‌بزی و سه‌ختی له هه‌رسكردندا. هه‌روه‌ها ئه‌و رۆنانه‌ی له پێكهاته‌ی چپسدا هه‌ن ڕه‌نگه له ماوه‌یه‌كی دوردا ببنه هۆیه‌ك بۆ تووشبوون به نه‌خۆشی شێرپه‌نجه، و ئه‌و ڕه‌نگ و بۆیانه‌ی به‌كاردێن زۆرجار مادده‌ی قه‌ده‌غه‌كراون له‌جیهاندا.\nچپس ده‌بێته هۆی تێكچوونی گه‌ده و زیادبوونی كێش و ئه‌و مادده پارێزه‌رانه‌ی ده‌كرێنه چپسه‌وه توانای گه‌ده بۆ هه‌رسكردن سنوردار ده‌كات و زیانیش به جگه‌ر ده‌گه‌یه‌نن. هه‌ندێك چپس هه‌ن به‌هارات و بیبه‌ری توونی تێده‌كرێت كه ده‌بێته هۆی برینداربوونی گه‌ده به‌تایبه‌تی گه‌ده‌ی منداڵ. سه‌خته نه‌هێڵرێت منداڵ چپس بخوات، به‌ڵام خواردنی یه‌ك كیس چپس له هه‌فته‌یه‌كدا به‌سه و واباشتره دوای ژه‌مه خۆراكێكی ته‌ندروست چپس بخۆن.\nزۆربەی ئازارەكانی پشت بۆ ئەم هۆكارە سادانە دەگەڕێنەوە\nپشتئێشە، كە پێشتر لەنێو پیرەكاندا و ئێستە لەنێو گەنجانیشدا پەرەی سەندووە، بەزۆری چەند هۆكارێكی سادەی …


سەباح ڕەنجدەر، شاعیری تێڕامانەکان … ئارام سدیق – Dengekan\nسەباح ڕەنجدەر، شاعیری تێڕامانەکان … ئارام سدیق\nbyDenegkan\tAugust 16, 2020\tGeneral, Literature\nمانگی پێشوو نوێترین کتێبی یەکێک لە ڕۆشنبیر و چالاکوانەکانم خوێندنەوە، کە باسی لە “جیاوازبوون و ناوازەیی خۆی دەکرد لەنێو عادییەکاندا”. لە دواتردا باسی یاخیبوون و سەرکەشییەکانی خۆی دەکرد و دەیان شتی دیکەش کە بە شان و باڵی خۆیدا هەڵی دەدا، بەڵام هیچ کام لەو شتانەی ئەو باسی دەکرد لە خۆیدا مەوجود نەبوو. من ئەو ڕۆشنبیر و چالاکوانە زیاتر لە بیست ساڵە دەناسم و لانی کەم دە کتێبیم خوێندووەتەوە. ئەوەی ئەو باسی دەکرد هیچی لەودا بەدی ناکرێت (هەڵبەت بەداخەوە). بەئەزموون ئەوە سەلماوە هەر کەسێک بەشانوباڵی خۆیدا هەڵیدا ئەوە حەتمەن کێشەیەک هەیە و خۆی دڵنیایە، کە وا نییە بۆیە مەدحی خۆی و کارەکانی دەکات. نووسەران و داهێنەران و ڕۆشنبیرانی ڕاستەقینە هەرگیز باسی جیاوازبوون و ناوازەیی و یاخیبوونەکانیان ناکەن. زۆرجار شەرم دەکەن، کە ئەم گوزارشتانەیان ڕووبەڕوو دەکرێتەوە. چونکە ئەوان کە یاخین بە بڕواوە یاخین، نەک بۆ نمایش.\nنووسەرانی لە چەشنی ” فیۆدۆ دۆستۆیڤسکی، ئارسەر ڕامبۆ، چارلز بۆدلێر، ئەلبێرت کامۆ، جان پۆڵ سارتەر، مارکیز دی ساد، ئەلین گیزنبێرگ، چالز بۆکۆفسکی، ئۆرهان پامووک…” و چەندانی دیکە لە چەشنی ئەو نووسەرە داهێنەر و ناوازانەن کە هەرگیز بە شان و باڵی خۆیانیان هەڵنەداوە.\nناوازەیی هەمیشە باجی هەیە، جیاوازنووسین و خۆجیاکردنەوە لەو لێشاوەی بەناوی شیعر و نووسینەوە دەنووسرێن کارێکی ئاسان نییە، یاخیبوون لە دیدی باو، قوربانی دەوێت و ئەم قوربانییەش بە هەموو کەس نادرێ. یەکێک لەو شاعیرانەی کە بە هێمنی دوور لە بانگەشە دەیەوێت ناوازە بێت و جیاواز بنووسێت، “سەباح ڕەنجدەر”ە ئەم شاعیرە زیاتر لە 30 ساڵە بە پشوودرێژییەکی زۆرەوە دەنووسێت و هەوڵی جیاکاری و جیاوازنووسی و جیاکردنەوەی هێڵی کارکردنی خۆی لەنێو پانتایی شیعریی کوردییدا داوە. ئەو وەکو ڕۆشنبیر و چالاکوانەکەی سەرەوە بانگەشەی ناوازەیی ناکات، بەڵام کاتێک خوێنەر بەر تێکستەکانی دەکەوێت، هەست بەو ناوازەیی جیاوازنووسینە دەکات.\nئەزموونی سەباح ڕەنجدەر لەو ئەزموونە شیعریانەیە، کە تا هەنووکەش خوێنەرگەلێکی کەم هەم تێی دەگەن و هەم چێژی دەکەن. ئەمەش پەیوەندی بە تایبەتمەندی دونیاکەی ڕەنجدەرەوە هەیە. دونیایەک کە زیاتر لە 30 ساڵە ئەم شاعیرە کاری تێدا دەکات. بەڵام لە هەر کارکردنێکدا بە وشیارییەوە هەنگاوەکانی ناوە. هۆکاری تێنەگەیشتن و چێژنەکردنی دونیای ئەم شاعیرە لای بەشێک لە خوێنەران پەیوەستە بەوەی کە تێگەیشتن لە شیعری ئەم شاعیرە پێویستی بە باکگراوندێکی ڕۆشنبیریی گشتی هەیە، بەتایبەت شیعری ئەم شاعیرە خوێنەرگەلێک دەخوازێت کە نهێنیدۆز و کەشفکەر بێت. شیعرەکانی ئەم شاعیرە خوێنەری چالاکی دەوێت، نەک خوێنەرگەلێک کە خولیای شیعریی ڕۆژانەیی بن، چونکە شیعریی ئەم شاعیرە دژی ڕۆژانەییبوونە.\nسەرەتا وشە بوو، نوێترین دیوانە شیعری ئەم شاعیرەیە، دیوانێک هەر لە ناونیشانەکەیەوە کۆدێک بە خوێنەر دەدات، ئەگەر لەو کۆدە تێنەگەیت ڕەنگە نەگەیتە قووڵایی تێکستەکە، یان بەر زۆرێک لە پەنهانییەکانی ئەم تێکستانەی لەم کتێبەدا نەکەویت. “سەرەتا وشە بوو” جیا لەو ڕیشە میتۆلۆژییەی ئەم گوزارەیە هەیەتى لەم کتێبەدا مانایەکی دیکە وەردەگرێت، ئەویش وشەسەنتەرییە. من لە بەشێکی زۆری ئەم دەقانەدا هەستم بە وشەسەنتەری کرد، بە جۆرێک وشە بەهایەکی زۆری هەیە و هیچ وشەیەک زیادە نییە لەنێو هیچ کام لەم تێکستانەدا، بە دیوێکی دیکەدا وشەیەک و هاوسێکانی پێکەوە وێنەیەک، یان مانایەک، فیکرەیەک دەگەیەننە خوێنەر. ئەگەرچی لە هەندێک جێگەدا وشە تەنها کۆدە، بەڵام لە زۆرجێگەی ئەم کتێبەدا وشەیەک لەگەڵ هاوسێکانیدا لە پەیوەندییەکی زۆرجار ژێرەوانکێدایە و هەندێکجاریش ئاشکرادایە.\nڕۆحی شیعریی ئەم شاعیرە، پڕە لە ناوازەیی و جیاوازبوون و یاخیگەریی، یاخیبوون لە نێو خودی ژیاندا و هەڵهاتن لە کۆت و بەندی فاریزە و نوقتە و هەموو سنوورێکی دیکەی ڕێزمانی. هەر خودی ئەم ناوازەبوونەشە بووەتە هۆی ئەوەی تا هەنووکە وەکو پێویست ئەزموونەکەی نەخوێنراوەتەوە، بەشی هەرە زۆری ئەوەشی لەسەر ئەزموونی ئەم شاعیرە نووسراوە، کەمتر کەشفکاریی و قووڵبوونەوە بووە بەنێو ئەزموونەکەدا، زۆرجار سووڕانەوە بووە بەدەوری ئەزموونەکەدا، نەک کەشفکردنی ئەو دونیایەی ڕەنجدەر بونیادی دەنێت. ڕەنگە زیادەڕەوی نەبێت، کە بە ڕەنجدەر بڵێین شاعیری وردبوونەوە و قووڵبوونەوە لە ژیان، بەڵام ئەو بەشەی ژیان کە هەموان چاوی بینینیان نییە بۆی. ڕەنجدەر بە دیوێکی دیکەدا شاعیریی تێڕامانەکانە لە چەمکەکانی جوانی، مردن، بوون، خەون و دەیان چەمکی دیکە. سنووری کار و تێڕامان و بیرکردنەوەی ئەم شاعیرە لەو جێگایانەدایە کە ئەوانی دیکە توانای بینین و هەستپێکردنیان نییە. ئەم کتێبە نوێیەش “سەرەتا وشە بوو” نموونەیەکی نوێی ئەزموونی ئەم شاعیرەیە، کە بە دیار وشەوە دەسووتێت و وەکو قەقنەس لە خۆڵەمێشی شیعرەوە جارێکی دیکە لە دایکدەبێتەوە.\nPrevious خوێندنەوەیەکی نیشانەناسیی بنیادگەری بۆ شیعری: (لە کتێبخانەی تایبەتی بابا تاهیردا)ی سەباح ڕەنجدەر\nNext بەدیل چیە؟ … شوان حەسەن\nسیکۆلاریزم و چەند سەرنجێک/4..شەماڵ بارەوانی\nنۆڤڵێت … من لە ماڵی سەرۆک بووم … نیھاد جامی\nبۆ یەکەمجار ئۆرکێسترای سیمفۆنی تۆرۆنتۆ مۆسیقای کوردی دەژەنێت … ئامادەکردنی: ئاسۆ جەبار\nنوێكارێكی چیڕۆكی كوردی له كتێبێكدا … ڕانانی/سه‌دیق سه‌عید ڕواندزی


هەرێم، قەوارەیەكی شكستخواردوو – لڤین پرێس\nهەرێم، قەوارەیەكی شكستخواردوو\nدەوڵەتی شكستخواردوو دەستەواژەیەكی سیاسی نوێیە بۆ ئەو حكومڕانییە شكستخواردوانە بەكاردێت كە ناتوانن بەئەركی حوكمدارێتی خۆیان هەستن، گرفتی گەورەیان هەیە. نەك ناتوانن پێشبكەون بەڵكو گرفتی گەورە بۆ ئایندەی كۆمەڵگاكە دروستدەكەن. بەكورتی حكومڕانیەكی دەرددارە. ئەو حكومڕانیە وەك نائۆم چومسكیش باسی دەكات چەند تایبەتمەندییەكی هەیە لەوانە:\nناتوانێت كۆنترۆڵی ئاسایشی تەواوی خاك و سنورەكانی بكات. گرفتی گەورەی شەرعییەتی دەسەڵاتدارێتی هەیە. توانای پێشكەشكردنی خزمەتگوزارییە پێویستییەكانی نییە. پەیوەندیی و هەماهەنگیی لەگەڵ وڵاتان و كۆمەڵگای نێودەوڵەتی لاوازە یاخود خراپە.\nئەگەر تەماشای قەوارەو حكومڕانی هەرێم بكەین، دەتوانین بڵێین هەموو ئەو تایبەتمەندیانەی تێدایە كە پێناسەی حوكمڕانی شكستخواردوو لەخۆی گرتووە.\nئەم حوكمڕانیەی هەیە كۆنترۆڵی ئاسایشی بەسەر تەواوی خاكەكەیدا نییەو رۆژ دوای رۆژ بەرتەنگترو خراپتر دەبێت.\nبڕیارەكانی هەولێر لەدێگەڵە واوەتر بڕناكات و دوو زۆنی روون هەیە. هەروەك بەدرێژایی سنوری هەرێم هێزەكانی پەكەكە هەن لەهەندێ ناوچە حكومەتی هەرێم هیچ دەسەڵاتێكی نییە، هەروەك دەیان هەزار سەربازو جەندرمەی تورك لەناوچە جیاوازەكانی هەردوو پارێزگای هەولێرو دهۆك دەیان بنكەو بارەگایان هەیەو بەویستی ئۆپراسیۆنی سەربازیی جێبەجێدەكەن! لەوە خراپتر ئێستا خەریكن بەبەرنامە سروشتی كوردستانیش وێرانبكەن.\nئەم حوكمڕانیە گرفتی شەرعییەتی دەسەڵاتی هەیە. چونكە ئەنجامی ئەو هەڵبژاردنەی ئەم حكومەت و حوكمڕانیەی لێ لەدایكبووە جێی گومانە، هەروەك بینیمان ئەندامی زۆربەی حزبەكانی ناو كۆمسیۆن ئامادەی ئیمزاكردنی ئەنجامی هەڵبژاردنەكە نەبوون. حكومەتێكیش لەئەنجامی هەڵبژاردنێكی گوماناوی لەدایكبوبێت، بەدڵنیاییەوە شەرعیەتەكەی جێگای گومان دەبێت.\nخۆ ئەگەر قسە لەخزمەتگوزارییەكانیش بكەین، ئەوا بێگومان بەڵگەی پێویست نییە، كورد وتەنی لەلای هێروە ناتوانێت موچەی فەرمانبەرانی دامودەزگاكانی دابین بكات، چجای ئەوەی بتوانێت وەكو پێویست ئەمنیەت و كارەباو ئاو و خوێندن و تەندروستی باش پێشكەشی خەڵك بكات.\nسەبارەت بەپەیوەندی و هەماهەنگی نێودەوڵەتیش، ئەم حوكمڕانیە پەیوەندییەكانی دامەزراوەیی نییە تا هەڵسەنگاندنێكی بۆ بكەین. لەگەڵ توركان دۆست و ئەحبابەو لەگەڵ ئێران پێچەوانەكەیەتی! تێگەیشتنی حزبێكی دیاریكراو بەسەر سیاسەت و هەڵوێستی ئەم حوكمڕانیە زاڵەو لایەنەكانی دیكەش لێی بێدەنگن.\nهۆكارەكانی ئەو ئەنجامەی پێی گەیشتوین روونە، ئەوەی گرنگە تەگبیرێك لەچارەسەر بكەین. پرسیارێك بكەین بڵێین ئێمە دەتوانین بەمشێوەیە بەردەوام بین و قسەكانی بلاسخارت-یش وەكوخۆی نەگاتەجێ كە وتی؛ وا مەزانن ئەم قەوارەیە بەمسۆگەری هەتاهەتایی دەمێنێتەوە؟\nبێگومان ئەم قەوارەیە بەمشێوەیەی ئێستا ناتوانێت بەردەوام بێت، بەهۆی ئەو لێكترازان و عینادییەی هەیە، قەوارەی هەرێم لەهەژموونی بەسەر هەموو عیراقدا گەیشتۆتە بارودۆخێك بڕیارەكانی حكومەتەكەی لەهەموو كوردستانیش پێ جێبەجێنابێت! لایەنە سیاسییەكان توانای كۆبونەوەیەكیان نییە! ئەجێندای گێڕانەوەی ناوچە دابڕاوەكان و پرسە نەتەوەییەكانیشی بەتەواوی فەرامۆشكراوە! دامودەزگاكانی حوكمڕانی بەتەواوی پەكیان كەوتووەو هیچ بەهایەكیان نەماوە! دادگا بووە بەبەشێك لەململانێی و ئەجێندای حزبیی..تد بەكورتی كاتێك ئەمانە دەبینین، بەتەواوی ئومێدبڕ دەبین، تروسكاییەك نامێنێت تاوەكو ئومێدێكی لەسەر بنیات بنێن، جگە لەوەی دوعا بكەین، لەوە خراپترمان بەسەرنەیەت.\nبۆچى مه‌سرور بارزانى، ره‌شنووسى بودجه‌ى گه‌ڕاندنه‌وه وه‌زاره‌تى دارایى ؟


خانمێکی کوردی ئێزدی له واشنگتن داوای کۆتایی پێ هێنان به ئازاری ئێزدییه‌کان ده‌کات\nخانمانی کوردی ئێزدی له کاتی خۆپێشاندان - ئارشیو\nبه گوێره‌ی ڕێکخراوه‌کانی نێونه‌ته‌وه‌یی، لانی که‌م 9،900 ئێزدی له کوشتارێکی داعش له ساڵی 2014 دا گیانیان له ده‌ست دا.\nخانمێکی ئێزدی که بۆ ماوه‌ی 10 مانگان له ژیر ده‌ستی داعشدا وه‌ک کوێله ئازاری چێشتوه هاتۆته واشنگتن و داوا ده‌کات یارمه‌تی به ئێزدێکان بکه‌ن و سه‌دان که‌سی تریش که هه‌روا له ژێرده‌ستی داعشدان ڕزگاریان بکه‌ن.\nشیرین جه‌ردۆ، ته‌مه‌ن 25 ساڵی، له گه‌ڵ چه‌ندین ئه‌ندامی کۆنگرێسی ئه‌مه‌ریکا و کاربه‌ده‌ستانی فێدڕال، گرووپه‌کانی یارمه‌تی ده‌ری عیراق و ده‌زگالانی ڕاگه‌یاند چاوپێکه‌وتنی ئه‌نجامدان.\nجه‌ردۆ له وتووێژێکی له گه‌ڵ ده‌نگی ئه‌مه‌ریکا هه‌یی گوتی: "ئه‌من پێم گوتن خه‌ڵکی ئێمه و خاکی ئێمه له چنگ داعش ڕزگر بکه‌ن. داوام لێکردن 'هه‌تا که‌ی ده‌بێت چاوه‌ڕێی بین بۆ ئه‌وه‌ی هه‌واڵێک سه‌باره‌ت به خه‌ڵکی خۆمان بزانین که هێشتاش له چنگ داعشدان؟'"\nبه گوێره‌ی ڕێکخراوه‌کانی نێونه‌ته‌وه‌یی، لانی که‌م 9،900 ئێزدی له کوشتارێکی داعش له ساڵی 2014 دا گیانیان له ده‌ست دا. له ده‌مێکدا گه‌لێک ئێزدی وه‌ک جه‌ردۆ ڕزگاریان هات، یان له ڕیگای پاره‌دان یان به قاچاخی، به‌ڵام ڕێکخراوه‌کانی مافه‌کانی مرۆڤ ده‌ڵێن ده‌وری 2،500 ئێزدی، که زۆربه‌یان ژنان و منداڵن، هه‌روا له سوریا و عێڕاقدا له چنگ داعش دان.\nکاتێک داعش له مانگی ئاگوستی 2014 هێڕشی بۆ سه‌ر شنگال برد، جه‌ردۆ و 46 که‌س له بنه‌ماڵه‌ی له لایه‌ن داعشه‌وه وه‌ک دیل گیران.\nجه‌ردۆ گوتی: "داعشه‌کان من و 13 کچی گه‌نجی دیکه و دوو ژنی به ته‌مه‌نیان له بنه‌ماڵه‌ی خۆم جیا کرده‌وه."\nپاشان ئه‌و له گه‌ڵ سه‌دان ژن و کچی تر بۆ ڕه‌قه بردران شوێنێک ئه‌وانیان ده‌فرۆشتن.\nجێه‌ردۆ باس ده‌کات که توانی به هاوکاری دانیشتوانی موسڵ به شێوه‌یه‌کی قاچاخ خۆی له ده‌ست داعش ڕزگار بکات.\nهه‌روه‌ها ده‌ڵێت: "کاتێک هێرش کرایه سه‌ر موسڵ، هه‌موومان وامان بیرده‌کره‌وه که سه‌رئه‌نجام ده‌توانین سه‌ر له نوێ له گه‌ڵ بنه‌ماله‌کانمان یه‌ک بگرینه‌وه، به‌ڵام موسڵ نزیکه‌ی ئێستا ئازاد بووه به‌ڵام ئێمه هێشتا چاوه‌ڕیی ئه‌وانین بگه‌ڕێنه‌وه."


رژیمی کۆماری ئیسلامی هۆکاری سەرەکی توندوتیژی لەدژی ژنان\nپەیڕەو کردنی بێمافی و توندوتیژی لەدژی ژنان ریشەی لە مناسباتی ئابووری، کۆمەڵایەتی، فەرهەنگی و سیاسی زاڵ بەسەر کۆمەڵگا دایە. لە کۆمەڵگای ئێراندا توندوتیژی دژبە ژنان ئەساسەن لە حاکمیەتی رژیمێکی سەرمایەداری ستەمکاری مەزهەبیەوە سەرچاوە دەگرێت کە یاساکانی لەسەر تەعلیماتی دینیە. رژیمی کۆماری ئیسلامی بە رەسمی دژایەتی لەگەڵ ژندا ده‌كات و بە رەچاو کردنی قانونی ئیسلامی بە شێوەیەکی نیهادینەکراو مافە مەدەنی و ئینسانیەکانی ژنان پێشێل دەکات و بە زەوت کردنی هەموو ئازادیەکی فەردی و کۆمەڵایەتی لە ژنان رەسمیەتی داوەتە پەیڕەوکرانی توندوتیژی هەمە لایەنە لەدژی ژنان لە کۆمەڵگا و بنەماڵەدا لە لایەن حكومەت و پیاوانەوە. یەکێک لە پاڵپشتیەکانی بەردەوام مانەوەی حاکمیەتی کۆماری ئیسلامی فەرهەنگی پەرتوکاوی پیاوسالاریە لە کۆمەڵگەدا.\nلە قانونی ڕژیمی ئیسلامیدا ژنان وەک بەشێک لە دارایی و مڵکی پیاوان بەحیساب دێن. بەپێی مادەی ١١٠٥ی قانونی مەدەنی حکومەتی ئێران لە پێوەندی نێوان ژن و مێرد دا پیاو سەرۆکی بێ ئەملا و ئەولای بنەماڵەیە. شوڕای نیگابانیش قەراری داوە ژن بەبێ ئیجازەی مێردەکەی ناتوانێ لە ماڵ بچێتەدەرەوە تەنانەت ئەگەر بۆ ناشتنی باوکیشی بێت. لە ئەگەری سەرپێچی کردنی ژن لەفەرمانی مێرد کە مەعمولەن توندوتیژی لەدژی ژنانی لێدەکەوێتەوە، لە ناوەندە قەزاییەکاندا بە پشت بەستن بەم یاسایانە ژنان مەحکوم دەکەن.\nقانونەکانی رژیمی کۆماری ئیسلامی توندوتیژی لەدژی ژنان لە کۆمەڵگەدا نیهادینە و تەرویج دەکات و ڕەوایەتیشی پێدەبەخشێ. رۆحانیەکانی حاکم بەسەر ئێراندا پەسند کردنی قانون لەدژی ژنان وەک عەمەل کردن بە ئەحکامی ئیلاهی چاولێدەکەن و ئیجرای ئەم قانونانە بۆ بەرژەوەندی کۆمەڵگەی ئیسلامی بە پێویست دەزانن. لەبەر ئەوەی پێیانوایە بە پەیڕەو کردنی توندوتیژی لەدژی ئەوان دەتوانن بەر بە فەساد و بێ بەندوباری لە کۆمەڵگەدا بگیردرێت. لە حاڵێکدا بەپێی راپۆرتەکان، ئاماری بێ بەندوباری و فەساد لەنێو جەمعیەتی پیاواندا کە رۆحانیشیان تێدایە شیاوی بەراورد کردن لەگەڵ جەمعیەتی ژنان نەبووە و گەلێک زیاترە.\nبەپێی مادەی ٦٣١ ی قانونی مجازاتی ئیسلامی، ئەگەر پیاوێک هاوسەرەکەی خۆی لەگەڵ پیاویکی دیکەدا لە ژوری خەودا ببینێ و بیکوژێ، قەتڵی ئەنجام نەداوە و هیچ جۆرە سزایەک نادرێت. لە حاڵێکدا ئەم مافە بۆ ژن لەبەرچاو نەگیراوە. مادەی ٣٠٠ی قانونی مجازاتی ئیسلامی دەڵێ: دیەی کوشتنی ژنی موسڵمان عەمدی یان غەیرە عەمدی نیوەی دیەی پیاوێکی موسڵمانە. مادەی ١٠٢ی ئەم قانونە دەڵێ: پیاو لە کاتی بەردباران کرانیدا تا نزیکی پشتێنەی و ژن تا نزیکی سینگی لە چاڵ دەندرێن ئەوکات رەجم دەکرێن. یەکێک لە بابەتە گرنگەکان کە دەبێتە هۆی توندوتیژی لەدژی ژنان لە ئاستی کۆمەڵگەدا بە یاسایی کردنی حیجابی زۆرەملی ئیسلامی بۆ ژنانە. بەپێی قانونی مجازاتی ئیسلامی ئەو ژنانەی کە حیجابی ئیسلامی لە شوێنە گشتیەکاندا رەچاو نەکەن بە ٧٤ زەربە شه‌لاق مەحکوم دەکرێن. قانونی ئەساسی ئێرانیش مافی ژنان لە چوارچێوەی ئەم قانونە کۆنەپەرستانە دژبە ژنەدا بە ڕەسمی دەناسێت. ئەمانە تەنیا چەند نمونەیەک بوون لە قانونی دژی ژنی رژیمی کۆماری ئیسلامی بە پەیڕەوی کردن لە ئاموزشی ئیسلامی کە لەگەڵ فەرهەنگی پیاو سالارانەی حاکم لە کۆمەڵگادا ئاسیب پەزیری ژنانی لە بەرانبەر توندوتیژی هەمە لایەنە و سیستماتیکدا زیاتر کردوە. بەمجۆرە دەبینین کە لە وڵاتێکی وەک ئێرانی ژێر حاکمیەتی رژیمی ئیسلامیدا کە چەند هاوسەری، هاوسەر گیری کاتی، سیغە، هەڵاواردنی رەگەزی، بێبەش کردنی ژنان لە مافی سەرپەره‌ستی کردنی منداڵەکانیان کە دژوارترین گوشارە رەوانیەکان دەخاتە سەر دایکان، ئەمانە و گەلێکی تر ئەو نمونەی توندوتیژیانەن کە لەسەر بنەمای بەندێک لە قانون و ئیلهام گرتوو لە ئایات و ره‌وایاتی ئاینی ئیسلام، بەسەر ژناندا پەیڕەو دەکرێن.\nتوندتیژی لەدژی ژنان سنورێکی نییە و وەک دیاردەیەکی دزێوی کۆمەڵایەتی، هەموو دنیای داگرتوە و مێژویەکی هەزاران ساڵەی هەیە، بەڵام لەمرۆشدا نیزامی سەرمایەداری سەردەمی ئێمە هۆکاری مانەوەیەتی. بەم ئیعتیبارەوە توندوتیژی لەدژی ژن بە گشت دزێویەکانیەوە بۆتە دیاردەیەکی کۆمەڵایەتی و وەک هەر دیاردەیەکی تر دەبێ بەستێنی سەرلەنوێ رەگئاژۆ کردنەوەی بناسین و بەپێی تایبەتمەندیەکانی بە شێوەی رێکخراو و لە ئاستی کۆمەڵایەتیدا بۆ خەبات لەدژی هێزی ژنان و پیاوانی ئازادی خواز و بەرابەری تەڵەب بەسیج بکرێت. دەبێ گوشارێکی وەها بخرێتە سەر دەوڵەتەکان کە قەبوڵی بکەن پەیڕەو کردنی هەموو جۆرە توندوتیژیەک لەدژی ژنان لە ماڵەوە، مەدرەسە، ناوەندەکانی کار و لە هەر جێگایەکی دیکەی کۆمەڵگەدا، سزای قورسی بەدواوە بێت.\nنابێ هیچ کەس ئیجازە بە خۆی بدات توندوتیژی لەدژی ژنان بە ئەمرێکی شەخسی، بنەماڵەیی، قەومی، فەرهەنگی و مەزهەبی، بزانێت و لە بەدواداچوون و سزای یاسایی بەدوور بێت. هەر کەسە و بەهەر شێوەیەک لەدژی ژنان توندوتیژی ئەنجام بدات، بەبێ هیچ ئەملاو ئەولایەک دەبێ سزا بدرێت. نە تەنیا دەبێ هەموو جۆرێکی ئازاردان و سوکایەتی کردن لە کۆمەڵگە و هەر شێوەیەک لە توندوتیژی لە شوێنی کاردا بە تەواوەتی قەدەغە بکرێت، بەڵکو دەبێ ئەو کەسەی توندوتیژی نواندوە و خاوەنکاریش بکەونەژێر لێپرسینەوەی یاساییەوە و سزا بدرێن.\nتەنیا بە هێزی خەباتێکی رێکخراو و یەکگرتوانە و بە بەشداری بەرین ترین جەماوەری ژنانی کرێکار و زەحمەتکێش و زۆرلێکراو و ئەو پیاوانەی کە مانەوەی ئەم ستەمگەریە بە گوشارێکی ئازاردەر و سوکایەتی ئاشکرا بە ئینسانیەتی خۆیان دەزانن، دەکرێت لە ئێستاوە بە رادەیەکی جێی سرنج ژینگەیەکی ئەمن تر لە ماڵ و پێوەندی و موناسباتێکی ئینسانی لە کۆمەڵگەدا و کەشێکی ئەمن تر لە شوێنی کاردا فەراهەم بکرێت. بەڵام بێگومان لە کۆتاییدا بە رزگار بوون لەشەڕی نیزامی سەرمایەداری و دامەزراندنی نیزامێکی سوسیالیستییە کە دەکرێت بۆ هەتاهەتایە ئەم پەڵەی شەرمەزاریە لە داوێنی بەشەریەت بسڕدرێتەوە. روخاندنی رژیمی کۆماری ئیسلامی هەنگاوێکی گرینگە لە رەوتی رزگار بوون لە شەڕی نیزامی سەرمایەداری و ئازاد بوونی ژنان.


ئەحمەد قەرەموس داوا لە پەدەکە دەکات تەرمی گەریلا شەهیدەکان ڕادەستی خانەوادەکانیان بکاتەوە - Aryen News\nلە کۆتایی مانگی ئۆگەست دا لە خەلیفان چەکدارانی پەدەکە، بۆسەیان بۆ حەوت گەریلا دانا و لە ئەنجام دا پێنج گەریلا شەهیدبوون کە تا ئێستا چارەنوسی تەرمەکانیان ئاشکرانەکراوە. هاوسەرۆکی کەنەکە ئەو هێرشانە شەرمەزار دەکات و داوا لە پەدەکە دەکات تەرمی گەریلاکان ڕادەستی بنەماڵەکانیان بکاتەوە.\nهاوسەرۆکی کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان-کەنەکە، ئەحمەد قەرەموس، لە لێدوانێکدا بۆ ئاژانسی هەواڵی ڕۆژنیوز دەڵێت، ئەو هێرشەی پەدەکە بەتوندی شەرمەزار دەکەم. شێوازی شەهیدکردنی گەریلاکان دوور لەپێوانەکانی ئەخلاق و دژی بەرژەوەندییەکانی گەلی کوردە.\nهاوسەرۆکی کەنەکە ڕایدەگەیەنێت، کەنەکە بە غەمبارییەوە دەڕوانێتە ئەو دۆخە وهەوڵدانیان هەیە بۆئەوەی پەدەکە تەرمی ئەو گەریلایانە ڕادەستی خانەوادەکانیان بکاتەوە.\nئەحمەد قەرەموس دەپرسێت، بۆچی ئەو تەرمانە ڕادەستی خانەوادەکانیان ناکەن، ئایا تەرمەکان ڕادەستی دەوڵەتی داگیرکەری تورکیای کراون؟ ئەگەر وانییە پێویست بوو دوای ڕۆژێک تەرمەکان ڕادەستی بنەماڵەکانیان بکەنەوە.\nلە درێژەی لێدوانەکەدا هاوسەرۆکی کەنەکە، بانگەوازی لە پەدەکە دەکات، کۆتایی بەو جۆرە هەڵوێست و هێرشانە بهێنێت و هاوکارییەکانی بۆ دەوڵەتی تورکیا ڕابگرێت.، شەڕی کورد بەکورد دژی بەرژەوەندییەکانی گەلی کوردە.\nلە کۆتایی دا هاوسەرۆکی کەنەکە، ئەحمەد قەرەموس، سڵاو بۆ ئەو کەسانە دەنێرێت کە لە سنوری سێمێلکا بۆ وەرگرتنەوەی تەرمی گەریلاکان لە چالاکی دان و داواش لە پەدەکە دەکات تەرمی ئەوگەریلایانە ڕادەستی خانەوادەکانیان بکاتەوە.


ھەستی دایکێ کاتی ھەواڵی شەھید بوونی کوڕەکەی پێ ئەدرێ…، ن: ھوشیار ئەحمەدی – PMNews\nساڵی ٢٠٠٥ لە یەکێ لە پرسگەکانی حیزبی دێمۆکڕات بووم، دایکی دوو شەھید ھاتبووە سەردان. تا ھاتن بە شوێنیا، ھەندێ لای ئێمە مایەوە، وتم شتێکت لێ ئەپرسم، لێم تووڕە نابی؟ وتی نا کوڕم بڵێ!\nوتم ھەستت چۆن بوو کە ھەواڵی شەھید کرانی کوڕەکانیان پێ دای؟\nلەو کاتا چاوی لە ناوچاوانی من ئەکرد، بەڵام ھەردوو چاوی ئەبڵەق مابوون. ئەمزانی کە ئامانجی نیگاکەی نێوچاوانی من نیە، دووووووور دەڕوانی، زۆۆۆۆۆۆر دوور. ھەستم ئەکرد رۆچووە بە ناخی ئازارێکا، ئازاری برینێ کە قەت قەتماخەی نەبەستووە و ھەتا رۆح لە لەشی ئەو دایکا بێ، ئەو برینە ساڕێژ نابێ!\nلە گەڵ نیگا قەتیس ماوەکەی، نێوچاوانی کرک ئەبوون و چرچ و لۆچەکان بە نۆتی موسیقای یادی پڕژان و چەمی خەم ئەجووڵان، چاوگی مەراقی نەبینینەوەی کوڕە شەھیدەکانێ ، کارێزی ویشکی رۆحی تەقاندەوە و گۆمی خەم دیسان کەلاو بوو و دڵۆپ دڵۆپ فرمێسک بە بێ دەنگی ریپۆقی بێ وازی و بێ تاقەتیی لە چاوانیا خوساندەوە…\nرەفێقەکانیشم ھەموو بێدەنگ بوون، ئەتوت ساتێ بێدەنگی بۆ گیانی شەھیدان راگەیەنراوە، زیاتر لەوە خۆم پێ نەگیرا، لە تەپەدۆرە (فیبر)ە پڕ یەخەکەمانا بوترییەکم دەرھێنا و بە خشەخشی تەپەدۆرەکە و بە مووسیقای خوڕەی ئاو کردنە ناو لێوانەکە بێدەنگییە تەماوییەکەم شکاند.\nنیگاکەی شکا، چاوی تروکاند، فەرمووم لێ کرد، وتم قومێ ئاو بخۆوە، بێ ئێختیار لێوانەکەی گرت و نیگای ھێشتا ھەر لە دلاقەی ژوورەکەوە نەگەڕابووەوە. رۆحێ لای ئێمە نەمابوو… ئەمە سەرجەم پانۆرامای دە تا بیست چرکە بوو…\nبە دەم رنوی فرمێسکەوە وتی: رۆڵە کافر بە حاڵی دایکی شەھید نەبێ، باوکەکەم ئێوە گشتتان رۆڵەی منن، بەڵام کوڕم ناکرێ، دەرنابڕدرێ، نایێتە زمان، زمان لە گۆ نایێ. کە ھەواڵی شەھید ئەگاتە دایک، دایک ھەست ئەکا دڵی ئەفڕێ و ھاکا قەفەسی سینی شکاندو دای لە شەقەی باڵ، دایک ھەست ئەکا پای نیە، ئەژنۆی نیە، ران و ستوونی نیە لە سەری بوەستێ، دونیا لە پێش چاوان ئەسووڕێ، ھەست ئەکا شەڕ و دەرگیرییەکە لە نێو مێشکی، ھاکا ئێستا مێشکی تەقی. چاو تارمایی دادێ، دونیا نابینێ، شەو و رۆژی وەک یەکن. ئەم دۆخە تەنیا چرکەساتێ نیە، ئەم دۆخە سەرەتای دۆزەخێکی بێ بڕانەوەیە بۆ دایک.\nرۆڵەکەم ئاخر ھەرچی بێ دایک دایکە ئیدی. دایک سیاسەت و شۆڕش و خەبات و ئەم شتانە لە ئاستی رۆڵەکەی، رۆحی، گیانی، درێژەی ژیانی…نازانێ. بۆ ئەو مەرگی رۆڵەکەی کۆتایی دونیایە، کۆتایی ژیانە، کۆتایی خۆشی و شادیە، کۆتایی ئاوات و تاسەیە، ئەدی کوڕی من، ھیوامە دایکتان بمرێ و ھەواڵی مەرگتان نەبیسێ…\nئەمانەی وت و بە گۆشەی ھەوریەکەی چاوانی خۆی گرت و لە پرمەی گریانی دا و ئێمەش ھەموومان ویڕای ئەو بە ئارامی گریاین.\nPosted in بیره‌وه‌ری, هوشیار ئەحمەدی


دەستلەكاركێشانەوەی ئەو ئەندامانەی ئەنجومەنی باڵای رەتكردەوە كە لە ماوەی پێشوودا داوای دەستلەكاركێشانەوەیان پێشكەشی سەرۆكی كۆمەڵ كردبوو.\nئەمڕۆ شەممە 21-5-2022، بەسەرپەرشتیی عەلی باپیر، سەرۆكی كۆمەڵی دادگەریی كوردستان، ئەنجومەنی باڵای كۆمەڵ، كۆبوونەوەی ئاسایی خۆی لەشاری سلێمانی ئەنجامدا.\nبەگوێرەی ڕاگەیەنراوێکی کۆمەڵ، "لە كۆبوونەوەكەدا مامۆستا عەلی باپیر باسی لە گرنگیی كارو پرۆژەی ئیسلامی كرد كە پێویستی بە دڵسۆزی و لێبڕان و پشوودرێژی هەیە و پێویست دەكات ئەندامانی كۆمەڵ لە پێناو ئەم پرۆژەیەدا راوێژ و ڕاگۆڕینەوەیان هەبێت و پێكەوە هەوراز و نشێوەكان ببڕن."\nئاماژە بەوەشکراوە، "هەر لەو چوارچێوەیەدا سەرۆكی كۆمەڵ دەستلەكاركێشانەوەی ئەو ئەندامانەی ئەنجومەنی باڵای رەت كردەوە كە لە ماوەی پێشوودا داوای دەستلەكاركێشانەوەیان پێشكەشی سەرۆكی كۆمەڵ كردبوو."\nئەوەش خراوەتەڕوو، "هاوكات ئەنجومەنی باڵا بڕیاریدا هەر گۆرانكارییەك كە پێویستە لەئاستە جیاوازەكانی نێوخۆی كۆمەڵدا بكرێت، پاش زەمینەسازی، لەهەلومەرجی گونجاودا ئەنجام بدرێت."\nبەگوێرەی ڕاگەیەنراوەکە، لە تەوەرێكی دیكەی كۆبوونەوەكەدا، باس لە بارودۆخی پڕقەیرانی هەرێمی كوردستان و ئەو گرفتانە كرا كە هاووڵاتیان لەسێكتەرە جیاوازەكاندا پێیانەوە دەناڵێنن و ئاماژە بەوەکراوە، "كۆمەڵی دادگەریی كوردستان وەك پارتێكی سیاسیی ئۆپۆزسیۆن، لە كابینە جیاوازەكانی حكومەتدا تێبینی و ڕەخنەی خۆی لەسەر سیستمی حكومداریی هەرێم بۆ رای گشتی خستووەتە ڕوو، لە ڕێگای سیاسیی و میدیایی و پەرلەمانییەوە خەباتی بۆ حوكمڕانیەكی باشتر كردووە."\nئەوەش هاتووە، "ئەنجومەنی باڵای كۆمەڵ ڕایگەیاند، مەحاڵە ئەمجۆرە حكومڕانیە بەرهەمداربێت و درێژەی هەبێـت."\nبەگوێرەی ڕاگەیەنراوەکە، تەوەرێكی تری كۆبوونەوەكە تایبەت بوو بە پرسی هەڵبژاردنی پەرلەمانی كوردستان و كۆمەڵی دادگەری جەخت دەكاتەوە، " لەسەر ڕای نەگۆڕی خۆی كە داوا دەكات هەڵبژاردنەكان لەكاتی خۆیدا بەڕێوەبچێت و هیچ شتێك بە پاساو نازانێت بۆ دواخستنیان."\nهاوكات لە كۆبوونەوەكەدا ئەوە ڕاگەیەندرا كە "كۆمەڵ لەگەڵ هەمواری یاسای هەڵبژاردنە و بە پێویستی دەزانێت هەرێم بكرێتە چوار بازنەی هەڵبژاردن، هەروەها تۆماری دەنگدەران پاك بكرحێتەوە و تۆماری دەنگدەرانی عێراق بكرێتە بنەما."\nئەوەش هاتووە، "لە كۆبوونەوەكەدا ئەوەش ڕاگەیەندرا كە پێویستە ڕای گشتیی بزانێت كە ئەوە لایەنەكانی دەسەڵاتن بە بیانوی جیاواز دەیانەوێت هەڵبژاردن دوابخرێت."\nسەرکردەیەکى کۆمەڵ لەسەر هاوسەرگیرییەکەى عەلى باپیر رونکردنەوە دەدات\n2022.06.01 - 21:43


وەزارەتی نەوت قەبارەی داهاتی زیادکراوی هەناردەکردنی نەوتی ئاشکرا کرد\n2348 جار خوێندراوەتەوە\nوەزارەتی نەوتی عێراق رایگەیاند، داهاتی زیادکراوی هەناردەکردنی نەوت لەتوانایدایە قەبارەی قەرزەکان و هەڵاوسانی بازاڕ کەمبکاتەوە.\nئەمڕۆ چوارشەممە، عاسم جیهاد وتەبێژی وەزارەتی نەوتی عێراق بە ئاژانسی هەواڵی فەرمی عێراقی راگەیاند، ئەو زیادبوونەی لە داهاتی هەناردەکردنی نەوت بەدەستهاتووە، وەزارەت لە ئێستادا لێکۆڵینەوەی لەبارەوە دەکات.\nدەشڵێت، زیادبوونی داهاتی نەوتی هەناردەکراو گەیشتووەتە زیاتر لە ١٦ ملیار دۆلار و دەخرێتە سەر بودجەی گشتی وڵات.\nوتەبێژی وەزارەتی نەوتی عێراق ئاماژەی بەوەشدا، زیادبوونی داهاتی نەوت لەتوانایدایە لە قەبارەی قەرزەکان و هەڵاوسانی نرخ لە بودجەی ساڵی ٢٠٢١ کەمبکاتەوە.\nئەوەشی خستەڕوو، هیواخوازن نرخی نەوت لە بازاڕەکانی جیهاندا جێگربێت. دەشڵێت، "ئێمە لەگەڵ نرخی راستەقینەی نەوتین نەک ئەوەی زیادەڕۆیی تێدا دەکرێت".\nعاسم جیهاد باسی لەوەشکرد، هەڵکشان و داکشانی نرخی نەوت لە بازاڕەکانی جیهاندا بەرهەمهێنەران و کڕیاران و بەکارهێنەران دەخاتە نیگەرانییەوە، بەڵام سیاسەتی ژیرانەی ئۆپیک و ئۆپیک پڵەس کاری لەسەر نرخی راستەقینەکردووە.\nئەمە لەکاتێکدایە، لەماوەی رابردوو داهاتی نەوتی فرۆشراوی عێراق بەشێوەیەکی بەرچاو زیادی کردووە و پسپۆڕانیش لەو باوەڕەدان ئەم زیادبوونە کاریگەری دەبێت لەسەر قەبارەی قەرزەکان و کورتهێنانی بودجە و هەڵاوسانی نرخ.