Tidig intervention - Sorani\nKom igång med kommunikation - Sorani\nدەست بە پەیوەندیکردن بکە\nبۆچی دەستپێكردن پێویستە؟\nپێش ئەوەی منداڵان فێری قسەکردن بن، پەیوەندی چاو، ئاماژە، دەنگەدەنگ و دەربڕینی دەم و چاو بەکاردێنن بۆ دەربڕینی ئەوەی دەیکەن و نایانەوێت بیکەن، هەست دەکەن چی باشە، و چیش خۆشە. هەروەها دەتوانن بەڕوونی ئاماژە بۆ ئەوە بکەن کە دەیانەوێت بیکەن و حەزیش بە چی ناکەن. ئەمە وەک "پەیوەندیکردنی نا زارەکی" یان "پەیوەندیکردنی زوو" ناسراوە. پەیوەندیکردنی زوو مەرجێکی پێشوەختەیە بۆ ئەوەی منداڵەکە بەردەوام بێت لە فێربوونی قسەکردن و پەرەپێدانی کارامەییە گرنگەکانی دیکە. کاتێک منداڵێک فێری خاڵێک دەبێت، دەتوانێت وشەی نوێ فێر بێت لە ڕێگەی ئەوەی کەسێکی گەورە ناوی شتەکە بڵێت کە منداڵەکە ئاماژەی بۆ دەکات. هەروەها منداڵەکە دەتوانێت ئاماژە بۆ شتێک بکات کە لە قۆناغێکی زوودا هەڵەیە، کە بۆ کەسانی گەورەی ئاسانتر دەکات مامەڵە لەگەڵ شڵەژانی منداڵەکە بکەن. بۆیە گرنگە یارمەتی منداڵەکەت بدەیت دەست بە پەیوەندیکردن بکات تەنانەت پێش ئەویە دەست بە قسەکردنیش بکات.\nچۆن دەتوانم یارمەتی منداڵەکەم بدەم؟\nگشت پەیوەندیکردن لە ڕێگەى کارلێک کردن لەگەڵ خەڵکی دیکە فێری دەبێت. منداڵان دەتوانن لە ڤیدیۆیەک فێری وشە و ئاماژەی نوێ بن، بەڵام لەم ماوانەی سەرنجی هاوبەشە کە فێر دەبن لە پەیوەندیکردندا بەکاری بێنن. سەرنجی هاوبەش ئەوە دەگرێتەوە منداڵەکە بە هەستەوە جەخت بکات سەر شتێک بە هاوەڵی کەسێکی دیکە.\nئەگەر سەرنجی هاوبەش دروست بکەیت کاتێک منداڵەکەت لە سەر جۆڵانە یاری دەکات، منداڵەکەت فێری ئەوە دەبێت داوات لێ بکات خێراتر پاڵی پێوە بنێیت لە ڕێگەی سەیرکردنی تۆ یان ووتنی "زیاتر". هەروەها منداڵەکەت دەتوانیت فێری ئەوە بێت خۆشی خۆی لەگەڵ تۆ هاوبەش بکات کاتێک سەیری یەکتر دەکەن و بەیەکەوە پێدەکەنن. بۆ یارمەتیدنی منداڵەکەت کارامەییەکانی پەیوەندیکردن پەرە پێبدات، گرنگە کە ماوەی زۆری سەرنج و کارلێکی هاوبەشتان هەبێت. چەندین ستراتیجیەت هەن کە دەتوانیت بەکاری بێنیت بۆ بەدیهێنانی ئەمە:\nبۆ بەدەستهێنانی سەرنجی هاوبەش، گرنگە بۆ منداڵەکەی ئاسان بکەیت سەیری تۆ بکات و تۆش چ یاریەکی لەگەڵ دەکەیت یان سەیری چی دەکەیت.\nبۆ ئەنجامدانی ئەمە، منداڵەکە، هەر شتێک جەختی دەکەیتە سەر و خۆشت لە سێگۆشەکە ڕێک بخە. ئەمە ئەو شتە دروست دەکات کە بە "سێگۆشەی پەیوەندی" ناسراوە و وادەکات سەرنجی هاوبەش بەدەست بێنیت.\nبەردەوام بە و وەڵامی پەیوەندی منداڵەکە بدەوە.\nلە ماوەى سەرنجی هاوبەش، پێویستە کەسە گەورەکە بەردەوام بێت و وەڵامی پەیوەندی منداڵەکە بداتەوە. ئەمە پێی دەوترێت ستایڵێکی پەیوەندی وەڵامدەر:\nسەیر بکە و گوێ لەو شتانە بگرە کە منداڵەکەت دەیکات یان دەیڵێت، و گرنگی بە چی دەدات - و کۆمێنتی لە سەر بدە.\nچاوەڕوان بە و پێشبینی وەڵامی منداڵەکەت بکە. زۆرجار پێویست دەبێت ماوەیەک چاوەڕوانی منداڵی بچووک بیت تا وەڵام دەداتەوە. ڕەنگە منداڵەکەت بە ئاماژەکردن، دەنگەدەنگ کردن، سەیرکردن، هێماکردن یان هەوڵدانی وتنی وشە وەڵام بداتەوە.\nهەموو شتێک وەک پەیوەندی لێک بدەوە کە منداڵەکەت دەیڵێت و دڵنیای بکەوە. دەتوانیت دووپاتی بکەیتەوە لە ڕێگەی لاساییکردنەوەی منداڵەکەت و زیادکردنی ئەوەی ووتویەتی یان کردوویەتی. بۆ نموونە، ئەگەر لە سەر جۆڵانە یاری دەکەن و منداڵەکە دەڵێت "زیاتر" دووپاتی بکەوە و ئەوەی ووتی فراوانتری بکە بە ووتنی "بەڵێ، دەتەوێت خێراتر بڕۆیت!" و ئینجا جۆڵانەکە کەمێک خێراتر پاڵدە.\nکاتێک پەیوەندیکردن بە سانایی دەگوزەرێت، کەسە گەورەکان نامەبەستانە دەیکەن. ئەگەر منداڵێک هێواش بێت لە فێربوونی پەیوەندیکردن، زۆرجار کەسانی گەورە بە پەیوەندیکردنی کەمتر و کەمتر لەگەڵ منداڵەکە وەڵام دەدەنەوە. ئەگەر بەم شێوەیە بێت، پێویستە هەوڵێکی مەبەستدار بکەیت بۆ بەکارهێنانی ستایڵی پەیوەندیکردنی وەڵامدەر بۆ یارمەتیدانی منداڵەکەت تا دەست بە پەیوەندیکردن بکات.\nبابەتی بنیاتنراو لە سەر وێنە\nمنداڵانی بچووک بەلایانەوە زەحمەتە باس لەو شتانە بکەن کە ئێستا و لێرەدا ڕوونادەن. وشەی تەواو نازانن بۆ بەشداریکردن لە گفتوگۆکان، و بە لایانەوە زەحمەت دەبێت لەوە بگەن کە ئێمە باسی لێوە دەکەین. بە بەکارهێنانی وێنە، دەتوانیت ماوەی سەرنجی هاوبەش بەدەست بێنیا دەربارەی شتەکان کە لە ڕاستیدا لێرە و ئێستا ڕوونادەن.\nشێوازێکی سادە بۆ دەستپێكردنی بابەتی بنیاتنراو لە سەر وێنە کۆکردنەوەی وێنە و ڤیدیۆکانە لە سەر مۆبایل یان ئایپادەکەت. ئینجا دەتوانن بەیەکەوە سەیری وێنەکان بکەن و باس لەوە بکەن کە کردووتانە. زۆرینەی منداڵان حەز دەکەن سەیری خۆیان و شتانە بکەن کە دەیناسنەوە. ئەمە هانی منداڵ دەدات تا پەیوەندی بکات.\nقسەکردن دەربارەی باخچەی یاریکردن\nهەروەها دەتوانیت وێنەکان بۆ باسکردنی ئەو شتانە بەکاربێنیت کە دواتر ڕوو دەدەن. لە ڕێگەی نیشاندانی وێنە بە منداڵەکەت و باسکردنی ئەوەی دواتر ڕوودەدات، تۆ یارمەتی منداڵەکەت دەدەیت بۆی ئامادە بێت - و کاتێک ئاگاداری ئەو شتەیە ڕوودەدات، ئەگەری زۆرە سەرکەوتوو بێت. هەروەها دەکرێت بیرۆکەیەکی باش بێت چەند وێنەیەک چاپ بکەیت. بۆ نموونە، ئەگەر وێنەی کەسانی گرنگ لە ماڵەوە هەڵواسیت، منداڵەکەت دەتوانێت وێنەکان بۆ پرسیارکردن و قسەکردن لەبارەی کەسەکە بەکاربێنێت.\nوەک ACC هێما دەکات\nمنداڵان بە شێوەیەکی سروشتی لە ڕێگەی بەکارهێنانی ئاماژەوە پەیوەندی دەکەن پێش ئەوەی فێری قسەکردن ببن. منداڵانی بچووک بەلایانەوە ئاسانترە لەو شتە بگەن کە باسی لێوە دەکەین ئەگەر هێمای زۆر و دەربڕینی دەم و چاو بەکاربێنین. ڕێگایەک بۆ پشتیوانیکردنی گەشەی پەیوەندیکردنی منداڵەکەت ئەوەیە هێماکانی زمانی ئاماژە بەکاربێنیت لەوکاتەی قسەی لەگەڵ دەکەیت. ئەمە وەک "هێماکان وەک پەیوەندیکردنی جێگرەوە یان تەواوکەر" ناسراوە، شێوە کورتەکەی "SACC"\nکاتێک کەسێکی گەورە هێماکان بەکاردێنێت، بۆ منداڵەکە ئاسانتر دەبێت جەخت بکاتە سەر کەسە گەورەکە. هەروەها هێماکان یارمەتی منداڵەکە دەدەن لە واتای وشە جیاوازەکان بگات. کاتێک کەسانی گەورە هێما بەکاردێنن، منداڵان خۆیان فێری هێمای گرنگ دەبن، کە دەتوانن تا فێربوونی ووتنی وشە پەیوەندیدارەکە بەکاری بێنن.\nئەمە کۆرسێکی ئۆنلاینە بۆ تۆ ئەگەر دەتەوێت فێری بەکارهێنانی هێماکان بیت وەک پەیوەندیکردنی جێگرەوە یان تەواوکار.\nA online course in AAC - by the Habilitation Centre in Uppsala\nدەرفەت بۆ پەیوەندیکردن دروست بکە\nبۆ یارمەتیدانی منداڵەکەت کارامەییەکانی پەیوەندیکردن پەرە پێبدات، پێویستە ڕۆژانە چەندین دەرفەت بۆ کارلێک کردن و .\nسەرنجی هاوبەش دروست بکەیت. ئەمە کۆکراوەیەکە لە یارمەتیدەرترین سەرنجەکانمان بۆ دروستکردنی چەندین دەرفەت بۆ پەیوەندیکردن لە ژیانی ڕۆژانەت.\nباسی لێوە بکە و بە وشە وەسفی ئەوە بکە کە خۆت و منداڵەکەت لە ژیانی ڕۆژانە دەیکەن - بۆ نموونە، کاتێک حەفازە دەگۆڕیت، دەستەکانت دەشۆیت یان لە باخچەی ساوایانەوە بەرەو ماڵەوە دەگەڕێنەوە.\nهەموو ڕۆژێک بەیەکەوە کتێب بخوێننەوە. لێرە کرته بکە بۆ خوێندنەوە دەربارەی دەست پێكردنی خوێندنەوە بەیەکەوە. لینك بۆ لاپەڕەی خوێندنەوەی کتێب.\nلەگەڵ منداڵەکەت باسی ئەو شتانە بکە کە ڕوویانداوە یان ڕوو دەدەن. وێنە یان ڤیدیۆ بەکاربێنە کاتتێک قسە لەگەڵ منداڵەکەت دەکەیت بۆ ئەوەی بۆ منداڵەکەتی ئاسانتر بکەیت بێتە ناو گفتوگۆکە.\nلەگەڵ منداڵەکەت یاری بکە، ئەو چالاکی و یاریانە هەڵبژێرە کە منداڵەکەت چێژی لێوەردەگرێت. پلان بۆ یاریەکان دابڕێژە تاوەکو هەردووکتان خۆت و منداڵەکەت ڕۆڵی ڕوونتان هەبێت، و کە منداڵەکە پێویستی دەبێت لە ماوەى یاریەکە پەیوەندی لەگەڵ تۆ بکات.\nمنداڵەکەت لە ڕۆتینی ڕۆژانەت بەشداری پێ بکە. ئەگەر ڕێگە بە منداڵەکەت بدەیت مێزەکە ڕێک بخات، یاریەکانی لابدات، قاپشۆرەکە بەتاڵ بکە، یان جل بخە ناو جلشۆرەکە، ئەمانە هەمووی دەرفەتی نایابن بۆ پراکتیزەکردنی پەیوەندیکردن.\nبارودۆخەکان ڕێک بخە تاوەکو منداڵەکەت پێویستی بەوە بێت لەگەڵت پەیوەندی بکات. ئەگەر پارچەی بچووك بچووك میوە بە منداڵەکەت بدەیت، ئەمە دەرفەتی ئەوەی پێدەدات زۆرجار داوای "زیاتر" بکات. هەروەها دەتوانیت یاریەکانی منداڵەکەت بخەیتە سەر ڕەفەیەکی بینراو تاوەکو منداڵەکەت داوات لێ بکات بیانهێنیتە خوارەوە لەو کاتەی دەیەوێت یاریان پێوە بکات.\nپوختەی چاپکراوی لاپەڕەکە\n(pdf) یارمەتی منداڵەکەت بدە دەست بە پەیوەندیکردن بکات\nدەست بە یاریکردن بکە\nدەست پێكردنی خوێندنەوە بەیەکەوە\nمامەڵکردن لەگەڵ ڕۆتینەکانی ڕۆژانە\nکاری زوو چیە؟\nئەم لاپەڕەیە لە لایەن بەشی تەندروستى و شیاندنەوەی کاونتیی ئوپسالا دروستکراوە. زانیاریەکە بۆ هەموو کەسێکە کە بەدوای زانیاریە دەربارەی چۆنیەتی هاندانی منداڵان تا لە یاریکردن و پەیوەندیکردن بەشدار بن.\nبۆ پەيوەندیکردن بە کەسی بەرپرس بۆ ناوەڕۆکی لاپەڕەکە، ئیمەیلێک بنێرە بۆ: habiliteringen@regionuppsala.se


لە عەجەب‌شێرەوە بۆ بێشەی شێران – خۆڕاگری\nHomeهەواڵلە عەجەب‌شێرەوە بۆ بێشەی شێران\n۱۳۹۸/۰۹/۰۱ هەواڵ, وتووێژ\nمراد جۆڵا دیرۆکی خۆڕاگری\nناوم مراد جۆڵایه له ساڵی ۱۳۴۲ی هه‌تاوی له ناوچه‌ی زێدانی پیرانشار له‌دایک بووم و هه‌ر له سه‌ره‌تای مناڵیه‌وه هاتینه کۆنه‌خانێ که ئێستا بۆته گه‌ڕه‌کێکی شاری پیرانشار. هه‌ر له سه‌ره‌تای شۆڕشی گه‌لانی ئێرانه‌وه پێوه‌ندیم به یه‌کیەتیی لاوانه‌وه گرت که بۆ ماوه‌ی چه‌ند مانگێکیش له‌و ڕێکخراوه‌دا وه‌ک پێشمه‌رگه سازمان درام که ئه‌و کاتی به‌رپرسه‌که‌ی کاک مراد ئه‌حمه‌دی بوو. ئه‌و کات ده‌گه‌ڵ شه‌هیدان ڕه‌حیم مه‌حموودی، ڕه‌حمان سۆفی زاده له یه‌کیەتیی لاوان و دواتریش ده‌گه‌ڵ کومیته‌ی پیرانشار ده‌گه‌ڵ شه‌هیدان مه‌لا ڕه‌سووڵی گه‌ردی پێوه‌ندیم هه‌بووه.\nهه‌تا ئه‌و کاته‌ی که حیزب ده‌سته‌ڵاتی ته‌واوی له ناوچه‌که هه‌بووه به ئاشکرا چالاکیم کردووه و دواتر که ورده ورده حیزب له شاره‌کان چۆته ده‌رێ له سه‌ر ڕاسپارده‌ی به‌رپرسانی حیزبی له ناوچه‌که، من له نێوخۆ مامه‌وه. له سه‌ره‌تاکانی ساڵی ۱۳۶۰ بۆ ماوه‌ی سێ ساڵان ده‌گه‌ڵ شه‌هید ئه‌بووبه‌کری ئازه‌ربه‌رزین و کۆمه‌ڵێک که‌سی تر چالاکیمان ده‌کرد هه‌تا پاییزی ساڵی ۱۳۶۳ کاتێک که مه‌ئمووریه‌تێکی حیزبیمان پێ ئه‌سپێردرابوو دوای گه‌ڕانه‌وه‌مان له شاخی و ئه‌و کاره‌ی که کردبوومان به‌داخه‌وه ئه‌و که‌سه‌ی که ئێمه‌ی به ماشێن هێناوه گوزارشی لێدابووین و به گرتنی داین _که هه‌ڵبه‌ت دواتر به سزای خیانه‌ته‌که‌ی گەیشت_. له ده‌روازه‌ی شاری واته له ڕێگای سه‌رده‌شت ده‌ستبه‌سه‌ر کراین. سه‌ره‌تا بردیانینه گرتووخانه‌ی سپا له پیرانشار. ماوه‌ی چوار مانگان له‌وێ ماینه‌وه که به‌داخه‌وه له‌و ماوه‌یه‌دا هاوڕێی خۆشه‌ویستم ئه‌بووبه‌کری ئازه‌ر به‌رزین له ژێر ئه‌شکه‌نجه‌ی پاسداراندا گیانی به‌ختی نیشتمان کرد. دوای ئه‌و چه‌ند مانگه که له ژێر ئه‌شکه‌نجه‌یه‌کی بێ به‌زه‌ییانه و چه‌ختیانه‌ی پاسداراندا کۆڵم نه‌دا و توانیم خۆ ڕابگرم بۆ زیندانی سپا له شاری نه‌غه‌ده ڕاگواسترام. له‌و ماوه‌یه‌دا ئه‌وه‌ی که له خانێ و نه‌غه‌ده بووین هه‌موو ڕۆژێ بازجوویان لێ ده‌کردین جا شه‌و با به‌یانی با یا نیوه‌شه‌و به‌وپه‌ڕی توندوتیژییه‌وه لێپرسینه‌وه‌یان ده‌گه‌ڵ ده‌کردین و داوایان لێده‌کردین که ناوی خه‌ڵک بڵێین و له‌سه‌ر هاوڕێ و که‌سانی نیزیکمان ئیعتراف بکه‌ین. هه‌موو ئه‌و ماوه‌یه‌ش من له به‌ندی ته‌ک سلوولی ڕاده‌گیرام و وه‌ک به‌ندییه‌کی مه‌ترسیدار سه‌یریان ده‌کردم ته‌نیا به‌و تاوانه‌ی ئه‌وه‌یکه خاک و خه‌ڵکی خۆم خۆش ویستووه و پشتم تێ نه‌کردوون. ساڵی ۱۳۶۴ به ته‌نیا منیان برده گرتووخانه‌یه‌کی سپا له شاری ورمێ، دوای نزیک مانگێک که دیسان ئه‌و پرۆسه‌ی لێدان و ئه‌شکه‌نجه و لێپرسینه‌وه به‌رده‌وام بوو له دادگایه‌کی فه‌رمایشیدا به سه‌رۆکایه‌تیی که‌سێک به ناوی «حاجی ئیمانی» یه‌کێک له قازییه‌کانی دادگه‌ی شۆڕش، دادگایی کرام.\nله‌و به ناو دادگه‌یه‌دا که نه مافی به‌رگری له خۆم هه‌بوو نه مافی ئه‌وه‌م هه‌بوو که وه‌کیلم هه‌بێ، له‌و په‌ری سه‌رسووڕمانه‌وه دیتم حاجی ئیمانی ده‌مانچه‌ی له مێزه‌که‌ی ده‌رهێنا و له‌سه‌ر سه‌ری ڕاگرتم و گوتی یا ئه‌وه‌ی له‌و لاپه‌ڕانه‌دا نووسراون دانیان پێدا ده‌نێی و واژۆیان ده‌که‌ی یا ده‌نا هه‌ر لێره ده‌تکوژم. تۆ «مفسد فی‌الأرض» و ده‌بێ له‌سێداره بدرێی. منیش که نه ئاگاداری نووسراوه‌کان بووم و نه ده‌شمزانی چییان له‌سه‌ر نووسراوه و چۆن باسی منیان کردوه، گوتم جا چۆن شتێک که نه ده‌یزانم چییه و نه ئاگاداری هه‌م واژۆی ده‌که‌م و قبووڵم ده‌بێ، من هیچیانم قبووڵ نییه. ئیتر وه‌ده‌رێی نام و بۆ به‌ندیخانه‌ی ناسراوی ورمێ (ده‌ریا) ڕایانگوازتم که وا‌م‌ده‌زانی ئازاد کراوم! چونکه به‌ڕاستی دوای ئه‌و نیزیک ساڵێک ڕاگرتنه‌م له ته‌ک‌سلوولی و ئه‌و هه‌مووه ئه‌شکه‌نجه و زه‌ختی و فشاره که گەیشتمه نێو خه‌ڵكی به‌ندی له‌و به‌ندیخانه‌یه وه‌ک ڕزگار کرابم ئاوا بوو.\nدوای چه‌ند مانگێک حوکمی دادگه‌م بۆ هاته‌وه که به زیندانی هه‌تاهه‌تایی حوکم درابووم. به‌ندیخانه‌ی ورمێ پڕ بوو له‌و هاوڕێ حیزبییانە که یا ئه‌و کات ده‌مناسین یا دواتر ناسیمن، ئێمه له‌وێش هه‌ر له چالاکی و باسی حیزبی، به‌رده‌وام بووین و هیچ کات به چۆک دانه‌هاتین. سه‌ره‌تای ساڵی ۱۳۶۵ هێنایانمه‌وه گرتووخانه‌ی سپا له پیرانشار، بۆیه ئه‌و کاره‌شیان کرد گۆیا که‌سێکی حیزبی که کارم ده‌گه‌ڵ کردبوو ئیعترافی له‌سه‌ر کردبووم و دانی به هه‌موو شت‌دانابوو. دوای مانگێک که له‌وێ ڕایانگرتم جارێکی تریش که‌وتمه به‌ر ئه‌شکه‌نجه‌یه‌کی زۆر، هه‌تا دیسان هێنایانمه‌وه بۆ به‌ندیخانه‌ی ورمێ و ئه‌مجاره دوو په‌روه‌نده‌م بۆ ساز کرابوو. دوای ڕه‌شه‌مه‌ی ۱۳۶۵ به زه‌مانه‌ت هاتمه‌وه ماڵێ. سه‌یر ئه‌وه بوو دوای نیزیک مانگێک که له ماڵێ بووم و چاوه‌ڕێ بووم بزانم زیندانه‌که‌م چیی به‌سه‌ر دێ، له نێو شاری خانێ گرتیانم که بۆچی سه‌ربازیت نه‌کردوه، کاتێک که ناوت هاتۆته‌وه؟ هه‌ر له‌وێ بەڕێیان کردمه عه‌جه‌ب‌شێر و ده‌گه‌ڵ ئه‌وه‌یکه دادگه بڕیاری دابوو ده‌بێ بچمه‌وه زیندان و ز‌امنە‌کەشیان هه‌ڵپێچابوو، فه‌رمانده‌ی پادگانی عه‌جه‌ب‌شێر گوتی، جارێ کاتی ئه‌وه نییه و ئه‌وه هه‌ر بۆ شه‌ڕ باشه. دوای ته‌واو کردنی دەورەی ئامووزشی و خولی ئه‌رته‌ش له ساڵی ۱۳۶۶ بۆ مه‌ره‌خسی هاتمه‌وه ماڵێ و ئیدی بڕیارم دا به یه‌کجاری بێمە نێو تێکۆشەرانی حیزب و ئەوە ڕێک ڕۆژی شه‌شی مانگی شه‌شی ۱۳۶۶ بوو.\nلەو کاتەوە و تا ئێستا له ڕێزه‌کانی ئاشکرا له‌خزمه‌ت حیزب و نه‌ته‌وه‌که‌م دام و هه‌رده‌م به هیوا و ئاواتی ڕزگاری و گه‌ڕانه‌وه‌م بۆ زێد و نیشتمانی خۆم.


بۆ کۆچی ئازیزێک،کاک رەسوڵ لەیلانەیی. ئازاد عەباسیان. – Giareng\nلە 11 تشرینی دووهەم , 2014\nئەمشەو پێکێکی دیکەم لە شوشە مەیەکەم کە بە خەمی کۆچ خەوێندرابوو،هەڵدا. هەک چەن تاڵ بوو ئەم پێکە. نازانم بۆ تەواو نابێ ئەم شوشەیە؟ هەر هەڵی دەقوڕێنم و پێک پێک هەڵیدەدەم بەڵام ئەم شوشە لەعنەتیە هەر لە جێی خۆیەتی و پەنجەیەک دانابەزێ. وا دیارە جێ خۆی داکوتاوە لەسەر سفرەی کۆڕی دۆستان.


دابەزینی نرخی نەوت قەیرانی ئابوریی سەرمایەداری قوڵتر دەکاتەوە و کارەساتی گەورەی لێدەکەوێتەوە!\nئەمڕۆ نرخی یەک بەرمیل نەوت ٧٧ دۆلارو ٩٤ سنت بوو. یەک بەرمیل نەوتی برێنتی دەریای باکور ٨١ دۆلار و ٦٧ سنت فرۆشرا. چەند مانگێک پێش ئێستا نرخی یەک بەرمیل نەوتی برێنت تا ١٢٠ دۆلار بەرزبووەیەوە، بەڵام لە دوو هەفتەی ڕابردوودا بەشێوەیەکی دراماتیکی نرخی نەوت لە بازاڕی جیهانیدا هاتۆتە خوارەوە!.\nپێش لە جەنگی یەکەمی کەنداو، واتە لە ساڵی ١٩٨٩دا نرخی یەک بەرمیل نەوت ٨ دۆلار کەمتریش بوو. پاش گرتنی کوێت لەلایەن ڕژێمی بەعسەوە، نرخی نەوت بە بەردەوامی ڕووی لە هەڵکشانکرد تا گەیشتە ١٢٠ دۆلار، بەڵام دووبارە نرخی نەوت ڕەوتی سەرەوخواربوونەوەی خۆی دەستپێکردۆتەوە.\nپاش ئەوەی کە لە سەرەتاکانی دەیەی حەفتای سەدەی ڕابردوودا نرخی نەوت لە بازاڕی جیهانیدا تا ٣٥ دۆلار بۆ هەر بەرمیلێک بەرزبوویەوە، ئابوریی سەرمایەداری جیهانی گەشەیەکی تاڕادەیەک بەرچاوی بەخۆیەوە بینی، بەڵام لە کۆتایی حەفتاکاندا جارێکی دیکە نرخی نەوت دابەزی و تا گرتنی کوێت لەلایەن سوپای عێراقەوە، ڕەوتی سەرەوخواربوونی خۆی تەیکرد. ئەو دابەزینە لە نرخی نەوتدا لەسەر ئاستی ئابوریی و سیاسیدا چوار ئاکامی وێرانکەری جیهانی لێکەوتەوە:\n١- شۆڕشی ساڵی ١٩٧٩ی ئێران، ڕوخانی ڕژێمی شا و تێکچوونی تەرازوی هێز لە خۆرهەڵاتی ناوەڕاستدا.\n٢- گۆڕینی ڕکودی ئابوریی بۆ قەیرانێکی کوشندە لە ئابوریی یەکێتی سۆڤیەت و کەمەپە بە ناو سۆشیاڵیستییەکەیدا، کە لە ئەنجامدا بووە هۆی لەبەریەکهەڵوەشانەوەی سۆڤیەت و بلۆکەکەی لە ئەوروپای ڕۆژهەڵاتدا.\n٣- قەیرانی سەرمایەی مالی و بازاڕی بۆرسە لە ساڵی ١٩٨٧ لە ئەوروپا، ئەمریکا و جیهاندا.\n٤- داگیرکردنی کوێت لەلایەن عێراق لە ساڵی ١٩٩٠ و هەڵگیرسانی جەنگی یەکەمی کەنداو.\nبە درێژایی ٢٤ ساڵی ڕابردوو نرخی نەوت ڕووی لە بەرزبوونەوە کرد و ئەم بەرزبوونەوەیە بووە یەکێک لە هۆکار و دینامیزمە سەرەکییەکانی گەشەکردنی ئابووریی، چین، ڕوسیا، بەرازیل، قەتەر، تورکیا، ئەفریقای باشوور و چەند وڵاتێکی ئاسیایی دیکە. گەشەکردنی ئابوریی لەو بەری ئۆقیانووسی ئارامەوە لە درێژەی خۆیدا ئابوریی وڵاتانی ئەمبەری[ جگە لە کەنەدا ] تووشی ڕکود و سەرئەنجام قەیرانێکی ئابوریی قوڵکرد. ئەم ڕکود و قەیرانە لەپێشدا خۆی لە بازاڕی سەوداو مامەڵەی خانوبەرە لە ئەمریکادا ئاشکراکرد و پاشان وەک پەتایەک هەمووئابوریی ئەوروپا و ژاپۆن و دواتریش، بە چەند پلەیەک خوارتر، ئابوریی سەرمایەداری جیهانی گرتەوە.\nلەدوای قەیرانی ئابوریی ڕژێمی سەرمایەداری جیهانی ساڵانی ٢٠٠٧ - ٢٠٠٨ وە، ئابوریی ئەمریکا و ئەوروپا لەژێر ئۆکسجیندایەو بە هەناسەی دەستکرد دەژی. لەدرێژەی ماوەی قەیرانەکەدا نرخی نەوت نەک هەر دانەبەزی، بەڵکو بەردەوام ڕووی لەبەرزبوونەوە دەکرد. لەبەرامبەریشدا نرخی یۆرو دۆلار لەبازاڕی جیهانیدا ڕووی لە دابەزین دەکرد و ئەمەش بووە هەلێکی زێڕین بۆ وڵاتانی هەناردەکەری نەوت[ بەتایبەتی ڕوسیا و تاڕادەیەکیش کەنەدا] تا لەسایەی تێکچوونی هاوسەنگی دۆلار و نەوتدا، توانای کڕین و گەشەکردنی ئابوریی زیاتر بە خۆیانەوە ببین و کەمتر کاریگەری قەیرانە جیهانییەکەیان پێوە دیار بێت، یان ئەسڵان کاریگەری لەسەریان نەبێت. لەگەڵ چوونە سەرەوەی نرخی نەوتیشدا، نرخی کاڵاکان لە جیهاندا بەگشتی و بە تایبەتیش لە ئەمریکاو ئەوروپادا چوونە سەرەوە. ئێستا ئیتر ئەو سەردەمە زێڕینەی هەناردەکەرانی نەوت بەرەو کۆتایی دەڕوات و جارێکی دیکە نرخی نەوت دێتە خوارەوە و لەبەرامبەریشدا نرخی دۆلار و یۆرۆ بەرز دەبێتەوە!.\nدابەزینی نرخی نەوت، لەڕوانگەی پسپۆڕانی بواری نەوتەوە دەگەڕێتەوە بۆ سێ هۆکاری سەرەکی:\n١/ دەرهێنانی ڕێژەیەکی گەورە لە نەوتی شەیڵ[Shale Oil] لەلایەن ئەمریکا و کەنەداوە.\n٢/ بردنە سەری ڕێژەی بەرهەمهێنان و هەناردەکردنی نەوت لەلایەن سعودییەوە.\n٣/ ڕکود لە ئابوریی چین و بەرازیل و قەیران لە ئابوریی ئەوروپادا.\nدەوڵەتانی ئێران، ڕوسیا و فەنزەویلا بڕوایان وایە ئەم دابەزینە لە نرخی نەوتدا، گەمەیەکی نێوان سعودییەو ئەمریکایە بە مەبەستی داتەپاندنی ئابوریی وابەستە بە نەوتی ئەوان. هەڵبەت ئەمە ڕاستییەکی تێدا هەیە، چونکە لە ساڵی ١٩٨٩دا سعودییە، قەتەر، کوێت و ئیمارات، بە هاوکاری ئەمریکا، هەمان گەمەیان لەگەڵ سەدام و ڕژێمی بەعسدا کرد وبەڕێژەیەک بەرهەمهێنانی نەوتیان بردە سەرەوە کە نرخی یەک بەرمیل نەوت تا ڕادەی ٥ دۆلار [ بەپێی ڕاپۆرتێکی ٨٠ لاپەڕەی گۆڤاری ئیکۆنۆمیست لە هاوینی ١٩٨٩ دا] مامەڵەی پێوەکرابوو. ئەو دابەزینە بەمەستی زیاتر وێرانکردنی ئابوریی دەوڵەتی بەعس بوو، کە ئەنجامەکەش ناچارکردنی بوو بە گرتنی کوێت و بەدوادا هاتنی جەنگی کەنداوو ڕووداوەکانی دواتر.\nئەگەر ئەو گومانەی ئێران، ڕوسیا و فەنزەویلا بە ڕاست وەربگرین، ئەوکات دەبێت ئەم ئەنجامگیرییەش بکەین کە دابەزینی نرخی نەوت پێش لەوەی ئابوریی ئەو سێ دەوڵەتە دابتەپێنێت، لە کورت ماوەدا ئەگەر شەڕێکی خوێناوی ناوچەیی و جیهانی بەدوای خۆیدا نەهێنێت، ئەوە بە دڵنیاییەوە ئابوریی ئەمریکا و ئەورپا [ هەروەها ئابوریی کەنەدا، ژاپۆن و ئوسترالیاش] دەخاتە قەیرانێکی قوڵتر لە قەیرانی ساڵی ٢٠٠٧ - ٢٠٠٨ وە. ئەویش لەبەر چەند هۆ:\n١- شێوەی بەرهەمهێنانی زنجیرەیی سەرمایەداری بە جۆرێکە کە بچڕانی هەر ئەڵقەیەک لەو زنجیرە، بەمانای پچڕاندنی ئەڵقەکانی دیکەیە تا ڕادەی لەبەریەکهەڵوەشانەوەی گشت زنجیرەکە. بە تایبەتی لە سەردەمی بەجیهانی بوونی سەرمایەو ئابوریدا، قەیران لە ئابوریی وڵاتێکی گەشەنەکردووی وەک یۆنان و قوبرسدا، دەتوانێت گشت شیرازەی ئابوریی سەرمایەداری جیهانی تێکبدات و بازاڕی بۆرسەی جیهانی بشڵەژێنێت!.\n٢- لە ١٠ ساڵی ڕابردوودا، پێ بە پێی چوونەسەرەوەی نرخی نەوت لە بازاڕی جیهانیدا، نرخی هەموو کاڵاکان لە ١٠% و لە هەندێک وڵاتیشدا زیاتر چوونەتە سەرەوە، کە دابەزینی نرخی نەوت [تەنانەت بۆ ٥٠ دۆلاریش] ناتوانێت نرخەکان بگێڕتەوە بۆ ١٠ ساڵ پێش لە ئێستا و ئەمەش توانای کڕین و بەکارهێنان لە بازاڕدا کەمتر دەکاتەوە و لە ئەنجامیشدا ڕێژەی داوا[ طلب] کەم دەکاتەوە و ئەم کەمبوونەوەیەش، بەکردەوە دەکاتە دابەزینی ڕێژەی قازنج لە گشت سەرمایەی کۆمەڵایەتی لە جیهاندا.\n٣- دابەزینی ڕێژەی قازانج لە گشت سەرمایەی کۆمەڵایەتیدا، بەکردەوە دەکاتە قەیرانی ئابوریی[ بڕوانە ئەم لینکە http://www.kurdistanpostinfo.com/ViewItems.aspx?id=1049 ] شێوەی بەرهەمهێنانی سەرمایەداری.\n٤- دابەزینی نرخی نەوت و چوونە سەرەوەی نرخی دۆلار و یۆرۆ، توانای کڕینی گشتی خەڵک لەکڕینی کاڵا ئەمریکی و ئەوروپییەکان لە وڵاتانی جیهانی سێیەم و تەنانەت چین و ڕوسیاش، وەک دووو گەورەهێزی ئابوریی دەهێنێتە خوارەوە و ئەمەش لە دوا شیکردنەوەدا ئابوریی ئەمریکاو ئەوروپا لەگەڵ قەیران و گێژاوی زیاتر بەرەوڕوو دەکاتەوە.\nنرخی نەوت ناتوانێت بۆ درێژماوە ڕوو لە دابەزین بکات، چونکە لەلایەک ئابوریی جیهانی سەرمایەداری ئیفلیج و نابود دەکات و لەلایەکی دیکەشەوە تەکنەلۆژیای جیهانی بەنەوت دەجوڵیتەوە و گەشە دەکات. دەرهێنانی نەوت و غازی بەردین[Shale Oil] لەلایەن ئەمریکاو کەنەداوە زۆر گرانتر لە کاڵای نەوتی هەرزانی وڵاتانی خاوەن نەوت دەکەوێت و توانای ململانێکردنی نەوت و غازی هەرزانتری وڵاتانی خاوەن نەوتی نابێت لە بازاڕی جیهانیدا.\nلە کۆتاییدا: جیهانی سەرمایەداری لە دابەزینی زیاتر نرخی نەوتدا دەکەوێتە سەر دووڕێیانێکی ئابوریی و سیاسییەوە؛ یان بەرپاکردنی جەنگێکی ماڵوێرانکەری ناوچەیی و جیهانی گەورە، یان خوڵیکی نوێ لە کوشەندەترین قەیرانی ئابوریی. ڕێگای سێهەم نییە مەگەر ئەوە دووبارە نرخی نەوت ببرێتەوە سەرەوە!.


بەشداریکردن ڕەوایەتی دانە بە لەسێدارەدان! | Roji Kurd ڕۆژی کورد\nماڵەوە وتار و بابه‌ت بەشداریکردن ڕەوایەتی دانە بە لەسێدارەدان!\nبەشداریکردن ڕەوایەتی دانە بە لەسێدارەدان!\nدواجار ھات، شانۆی ھەڵبژاردن ھات. دوای ماوەیەک خەڵک سەرقاڵ کردن و ھەراوھۆریای میدیایی لە ژێر سایەی دەسەڵاتی ڕژێمی دیکتاتۆری مەزھەبیدا ، بڕیارە سبەی ھەینی ( ٢٦-٢-٢٠١٦) ھەردوو ھەڵبژاردنی مەجلیسی شورای ئیسلامی (پاڕلەمان) و مەجلیسی خوبرەگان بەڕێوە بچن.\nکاربەدەستانی کۆماری ئیسلامی، لە زۆر کەرەستە و ئامراز کەڵک وەردەگرن بۆئەوەی خەڵکی شوێنە جیاجیاکانی ئێران، پەلکێشی بەردەم سندووقەکانی دەنگدان بکەن و ڕەوایەتی بەو شانۆگەرییە بدەن کە ناویان ناوە ھەڵبژاردن.\nئەو ڕژێمە کە بەھەموو پێودانگێک، ڕژێمێکی تۆتالیتار و ستەمکارە، ھیچ باوەڕێکی بە ھەڵبژاردن نییە و ئەوەشی کە بەناوی ھەڵبژاردنەوە دەیکات، تەنیا فۆڕمالیتەیە و چەواشەکردنی ڕای گشتی ناوخۆیی و نێودەوڵەتییە.\nخەڵک دەبێ بەباشی ئەوە بزانن کە زەمینەی بەڕێوەبردنی ھەڵبژاردنێکی ئازاد و سەربەخۆ کە تیایدا خەڵک بە ئازادانە خۆی ھەڵبژێرێت و خەڵکیش بەبێ ترس و وخۆف دەنگیان بۆبدات ، لەژێر سایە و دەسەڵاتێکی ستەمکار و و خۆسەپێندا نامومکینە و ھەرگیز بەرجەستە نابێت.\nڕژێمی کۆماری ئیسلامی ئێران، ٣٧ ساڵە بەئاگر و ئاسن، دەسەڵاتێکی تەواو سەربازی و پۆلیسی بەسەر کەش و هەوای گشتی ئێراندا سەپاندووە و ڕۆچنەیەکی بچووکی بۆ ھەناسەدانێکی ئازادانەی خەڵک نەھێشتۆتەوە.\nبێ گومان، لەژێر سیستمێکی سیاسی خۆسەپێنی لەم چەشنەدا، ھەڵبژاردن ھیچ مانا و واتەیەکی نییە و تەنیا شانۆگەرییەکی بێ بەھایە.\nبەدرێژایی ٣٧ ساڵی ڕابردووی تەمەنی ڕژێمی دڕندەی دیکتاتۆری مەزھەبی لە ئێراندا، ھەر سێ دەسەڵاتی “یاسادانان، جێبەجێ کردن و دادوەری”، ئامڕازێک بوون بۆ ڕەوایەتی بەخشین بەو تاوان و کوشتن و تاڵان و بڕۆیەی کە دەسەڵاتی سەپاو بەسەر خەڵکدا، ئەنجامی داوە.\nخولەکانی ڕابردوو و ئێستای ھەڵبژاردنی مەجلیسی شورای ئیسلامی (پاڕلەمان) لەئێراندا، بۆ مەبەستی زیاتر بە یاسایی کردنی لەسێدارەدان و مەرگی خەڵک بووە نەک ڕێکخستنی ژیانی خەڵک و ئاوەدانی.\nھەڵبژاردنی ھەرخولێکی نوێی مەجلیسی شورای ئیسلامی، بەواتای ھاتنی تیمێکی نوێی مەرگ و لەسێدارەدانی خەڵک و کوشتنی ئازادی و جیاوازییەکانە لەئێراندا.\nئەندامانی مەجلیسی شورای ئیسلامی، ٢٩٨ کەس بن یاخوود زیاتر، ھیچ چەشنە گۆڕانێک لە سیستمی سیاسی وڵات و ژیانی جڤاکی خەڵک ناھێنێتە کایەوە و مەینەتییەکانیشیان زیاتر دەبن و خەڵکیش دەبێ زیاتر بەدوای نان و ئازادیدا وێڵ بێت.\nڕۆژبەڕۆژ دەسەڵاتی دیکتاتۆری مەزھەبی ئێران، لەناو کۆمەڵگای نێودەوڵەتیدا دەبێتە ڕووخسارێکی بێزراو، بەڵام کاربەدەستانی ئەم ڕژێمە، لەڕێگای نانەوەی ھەراوھۆریای شانۆی ھەڵبژاردنەوە، دەخوازن شوێن پێ و ڕەواییەک لەناو جڤاکە نێودەوڵەتیدا بۆخۆی دەستەبەر بکات. شانۆی ھەڵبژاردنیش یەکێک لەو فرت و فێڵانەی ئەو ڕژێمەیە.\nھەربۆیە، ھەرچەشنە بەشداری کردنێکی خەڵک لەم شانۆی ھەڵبژاردنەی ئێستای ئێراندا، جوانکردنی ڕووخساری بێزراوی کاربەدەستانی ئەو وڵاتەیە و ڕەوایەتی بەخشینە بە کوشتن و لەسێدارەدان و تاڵان و بڕۆی سامانی گەلانی ئێران.\nبابەتی پێشووژن و مێردێکی نووسەر لە دانمارک کۆڕێکیان سەبارەت بە کورد پێک هێنا\nبابەتی دواترسمایل زارعی: تا دەتوانین بە زمانی كوردی له هه‌موو بواره‌كان دا به‌رده‌وام بین


یونیكۆد | زانكۆی سه‌لاحه‌دین-هه‌ولێر\nیونیكۆد، گورزه‌ی فۆنته‌كان، كیبۆرد، ئامرازه‌كانی تر\nتەختەکلیلی یونیکۆدی کوردی\nلێرەدا ئاشنا ئەبن بەوەی یونیکۆد چیە و سودەکانی (تەختەکلیلی یونیکۆد کوردی) چین و چۆن جێگیر دەکرێن لەسەر سیستمی ویندۆز لەسەر بناغەی تەختەکلیلی (عەرەبی و ئینگلیزی).\nئەگەر تۆ دەستت بە کیبۆردی عرەبی ڕاهاتووە ئەتوانی لەسەرهەمان شێوازە کیبۆرد بەیونیکۆد بنوسی.\nوە ئەگەریش تۆ بتەوێت ئەتوانی لەسەر هەمان شێوازە کیبۆردی ئینگلیزی بەیونیکۆدی کوردی بنوسی.\nدەستپێک بۆ یونیکۆد\nلە بنەما سەرەکییەکانی زمانی نەتەوەیەک لە جیهانی تەکنۆلۆجیای زانیاریدا، ئەوەیە کە پیت و هێماکانی ئەو زمانە لە خشتەی ستانداردی زمانەکاندا کۆدی تایبەتی بۆ دابین کرابێت. گرنگترین خشتەی ستاندارد بۆ کۆدەکان و شێوازی پیت و هێماکان لە جیهاندا خشتەی "ستانداردی یونیکۆد The Unicode Standard"ە.\nڕێککەوتن لەسەر ئەو کۆدانەی کە پیتەکانی زمانی کوردی پێناسە دەکەن چیتر بابەتێک نییە بتوانین چاوپۆشیی لێ بکەین یان دوای بخەین. پێناسەکردنی پیت و هێماکانمان ئەرکێکە کە دەبێت خۆمان لە ئەستۆی بگرین و خۆشمان بەکاری بهێنین و لە پێناوی پاراستنی زمانی کوردی و پەرەپێدان و گونجاندنی لەگەڵ تەکنۆلۆجیای سەردەم بەتایبەتی تەکنۆلۆجیای زانیاریدا، بیچەسپێنین.\nخاڵەکانی گشتاندنەکەی حکومەتی هەرێم\nا) ستانداردی یونیکۆدی پیتی کوردی\nپیتە کوردییەکان و کۆدی بەرامبەریان لە خشتەی یونیکۆددا دەستنیشان کراون و بەبێ بڕیاری هاوبەش، بە هیچ شێوەیەک ڕێگا نادرێت کۆدی تایبەت بەم پیتانە دەستکاری بکرێت. بۆ زانیاریی زیاتر سەیری هاوپێچی ژمارە ١ بکە.\n١.هەموو دامودەزگاکانی سەر بە حکوومەتی هەرێمی کوردستان، بۆ نووسین تەنها دەبێ کەڵک لەو فۆنتانە وەربگرن کە لەسەر بنەمای "ستانداردی یونیکۆد" چێ کراون و لە هەموو سیستەمە کۆمپیوتەرییەکاندا خۆکار بوونیان هەیە وەکو:\n(Arial, Droid Sans, Droid Serif, Tahoma, Times New Roman)\n٢. بەکارهێنانی هەر فۆنتێکی تر کە لەسەر بنەمای یونیکۆد نەبێت وەکوو (عەلی فۆنت، دیلان، زانست) ڕێپێنەدراون.\n١. حکوومەتی هەرێمی کوردستان بە فەرمی پشتیوانیی ئەو تەختەکلیلانە دەکات کە لەسەر بنەمای Qwerty داڕێژراون. بۆ زانیاریی زیاتر (بڕوانە تەختەکلیل و یونیکۆدەکان )\n٢. هەر نەخشەیەکی تر بەکار بهێنرێت پێویستە پیتەکانی لە خشتەی یونیکۆدی کوردیدا هەبن و دروست بن.\nسەردانی ئەم لینکەی خوارەوە بکە لە بەشی تەکنەلۆجیای زانیاری حکومەتی هەرێم بۆ خوێندنەوەی تەواوی زانیارییەکان


دووگیانی خانمە بەتەمەنەکان کێشەی تەندروستی زۆرتری بەدوادادێت\n2018/07/16 | 16:10\n(هەواڵ كوردستان)- رووداو- هەولێر پسپۆرانی خانمان و منداڵبوون لە زانکۆی ئەلبێرت لە کەنەدا دەڵێن ئەو خانمانەی لە تەمەنێکی گەورەدا منداڵییان دەبێت، ئەگەری زۆرترە منداڵەکەیان زیاتر تووشی کێشە تەندروستییەکان و نەخۆشییە سکماکییەکان ببێتەوە. پزیشکە پسپۆرەکانی خانمان و منداڵبوون توێژینەوەیەکییان ئەنجامداوە، لە کاریگەری زیادبوونی تەمەنی دایک لەکاتی دووگیانی لەسەر تەندروستی منداڵەکانیان لەداهاتوو کۆڵیوەتەوە.\nلە ئەنجامی توێژینەوەکەدا پزیشکەکان بۆیاندەرکەتووە تەمەنی خانمان رۆڵێکی گرنگی لەسەر تەندروستی خۆیان و منداڵەکانییان هەیە، بەجۆرێك لەگەڵ هەڵکشانی تەمەن، مەترسیی تووشبوونی کۆرپە بە نەخۆشییە سکماکییەکان زیاتر دەبێت. د.ساندرا داڤیدچی، پسپۆری خانمان و منداڵبوونە و یەکێکە لە ئەنجامدەرانی توێژینەوەکە دەڵێت، تاوەکو خانمێک تەمەنی گەورەتر دەبێت ژمارە و کواڵێتی هێلکەکانی کەمدەبنەوە. داڤیدچی روونیدەکاتەوە ئەگەر خانمێك لە تەمەنی دوای 35 ساڵان دووگیان بێت، زۆرتر ئەگەری هەیە منداڵەکەی نەخۆشیی سکماکی هەبێت و خۆشی گرفتەکانی دووگیانی بۆ دروستببن. توێژینەوەکە لەسەر نزیکەی دووهەزار خانمی تەمەن نێوان 25-40 ساڵان ئەنجامدرا، دوای شیکردنەوەی داتاکان پسپۆرەکانی خانمان و منداڵبوون دەڵێن گونجاوترین تەمەن بۆ دووگیانی تەمەنی نێوان 20-34 ساڵانە.


كوردستانی سه‌ر‌به‌رز، ناوی سه‌نگه‌ری شۆڕشی بێبه‌شان و سته‌ملێكراوانی ئێرانی له‌سه‌ره وتاری ڕۆژ\nمی 23, 2021 می 23, 2021 4\nڕۆژنامه‌ی “هه‌مشه‌هری ئانلاین” ڕاپۆرتێكی ده‌رباره‌ی ده‌ركه‌وته‌كانی فه‌لاكه‌ت له پارێزگاكانی ئێران بڵاو كرده‌وه. له‌م ڕاپۆرته‌دا سه‌باره‌ت به  دوو پارێزگای كوردنشینی كرماشان و كوردستان هاتووه كه: “دوو پارێزگای كرماشان و كوردستان له كۆتایی ساڵی ١٣٩٩دا له بواری ده‌ركه‌وته‌ی فه‌لاكه‌ت باڵانشین بوون، واته كۆی ڕێژه‌ی ئاوسان و بێكاری له‌م دوو پارێزگایه‌ی ڕۆژئاوای ئێران گه‌یشتووه‌ته ٥٨ له‌سه‌د”. بێگومان وه‌ك هه‌میشه ئاماره‌كانی ڕژیم به‌ئامانجی داپۆشینی ڕاستییه‌كان، ده‌ستكاری ده‌كرێن و له‌مباره‌شه‌وه ڕێژه‌ی ئاوسان و بێكاری، یان هه‌مان ده‌ركه‌وته‌ی فه‌لاكه‌ت له‌م پارێزگایانه یه‌كجار زیاتر له ڕێژه‌یه‌كه كه ڕاده‌گه‌یه‌ندرێ. ئه‌گه‌ر له باس كردنی لیستی دور و درێژی ئه‌و زیانه كۆمه‌ڵایه‌تییه كاره‌ساتبارانه‌ی كه له پشت ئه‌م ئامارانه‌وه‌ن بگوزه‌رێین، هه‌ر ئه‌م ده‌ركه‌وته‌یه‌ی فه‌لاكه‌ت له پارێزگا كوردنشینه‌كانی ڕۆژئاوای ئێران دوو دیارده‌ی: كۆچبه‌ری و كۆڵبه‌ریی له پانتاییه‌كی به‌ریندا لێكه‌وتووه‌ته‌وه.\nیه‌كه‌م كۆچبه‌ری: یه‌كێك له دواهاته‌كانی ئه‌م فه‌لاكه‌ته، كۆچ كردنی كرێكاران و لاوانی خوازیاری كار بۆ كوردستانی عێراقه. ئه‌م دیارده‌یه له ماوه‌ی ساڵانی ڕابردوودا خێراییه‌كی زیاتری به‌خۆگرتووه. له‌م پێوه‌نده‌دا هه‌واڵنێریی “ئیلنا” ڕاپۆرتێكی سه‌باره‌ت به باروودۆخی كرێكارانێك كه بۆ كار ڕه‌وانه‌ی شاره‌كانی كوردستانی عێراق ده‌بن ئاماده كردووه كه باس كردنی چه‌ند به‌شێكی، ئه‌و باروودۆخه یه‌كجار دژواره‌ی كه ده‌سه‌ڵاتی كۆماری ئیسلامی به‌سه‌ر خه‌ڵكی ئێرانیدا سه‌پاندووه، ده‌رده‌خات. به پێی ئه‌م ڕاپۆرته “ژماره‌یه‌كی زۆر له‌م كرێكارانه له په‌راوێزی مه‌یدانه گه‌وره‌كانی شاره‌كانی كوردستانی عێراق به ڕوخسارێكی ناڕه‌حه‌ت و نێوچاوانی گرژه‌وه ده‌ست به ئه‌ژنۆ دانیشتوون. ئه‌وان به تاسه‌ی دووری له بنه‌ماڵه و ده‌ردی ژیانه‌وه، هه‌موو ڕۆژێ به‌ره‌به‌یانیان چاوه‌ڕوانن. ئه‌وان چاوه‌ڕوانی كارن”.\nهه‌ڵبه‌ت هه‌میشه كرێكارانی پارێزگا كوردنشینه‌كانی ئێران بۆ كار به‌ره‌و كوردستانی عێراق ڕۆیشتوون، به‌ڵام له ماوه‌ی یه‌ك ساڵ و چه‌ند مانگی ڕابردوودا كه فه‌لاكه‌تی ئابووری پانتایی به‌رینتری به‌خۆگرت و نرخی پاره‌ی ئێران یه‌كجار دابه‌زی، شه‌پۆلی كۆچ كردن به‌رینتر بووه‌ته‌وه. كرێكاران ده‌سته ده‌سته به‌ره‌و هه‌رێمی كوردستان وه‌ڕێ ده‌كه‌ون. ئه‌وان زیاتر له به‌شی بیناسازییدا خه‌ریكی كار ده‌بن كه كارێكی سه‌خت و پڕ زه‌حمه‌ته. له كوردستانی عێراق نه “ئیمه‌نیی كار” ئه‌وه‌نده له‌گۆڕێ دا نییه و نه ئیداره‌ی كار به‌سه‌ر كارگاكاندا چاوه‌دێری ده‌كات و نه لێپرسینه‌وه‌ی كار مانایه‌كی وای هه‌یه، كرێكارانی كۆچبه‌ر له‌وێ نه سه‌ندیكایه‌كیان هه‌یه و نه ئه‌نجومه‌نێكی پیشه‌یی. هیچ كه‌س نییه له مافی ئه‌م كرێكارانه دیفاع بكات. ئه‌گه‌ر تووشی ڕووداو بن، چ بمرن یان كه‌م ئه‌ندام بن، هیچ باسێك له مووچه وه‌گرتن و خه‌ساره‌ت له گۆڕێ دا نییه. به ده‌یان جار حه‌قده‌ستی كرێكاران له لایه‌ن خاوه‌نكارانه‌وه نه‌دراوه و كرێكارانیش نه‌یانتوانیوه ناڕه‌زایه‌تی ده‌ربڕن. پاشه‌رۆك كردن بۆ كرێكارانی كۆچبه‌ر به مانای ئه‌وه‌یه كه باروودۆخی ژیانێكی یه‌كجار خراپتر ته‌حه‌مول بكه‌ی تا بتوانی بڕه پاره‌یه‌ك وه‌لا نێی و بۆ بنه‌ماڵه‌كه‌ت كه چاوه‌ڕوانی یارمه‌تین، بینێرێوه. زۆربه‌ی ئه‌م كرێكارانه له بینا نیوه‌كاره‌كاندا شه‌و تێده‌په‌ڕێنن كه له هه‌موو بوارێكه‌وه هیچ ئیمكاناتێكی ژیانیان نییه و یه‌كجار له به‌رده‌م مه‌ترسی و نه‌خۆشیی دان.\nدووهه‌م كۆڵبه‌ری: كۆڵبه‌ری یه‌كێكی دیكه له دواهاته رێكۆردشكێنه‌كانی ده‌ركه‌وته‌ی فه‌لاكه‌ته له ناوچه كوردنشینه‌كان. ئه‌وه‌یكه پێی ده‌وترێ كۆڵبه‌ری، له‌ڕاستیدا گیان دانه له به‌رامبه‌ر پارووه نانێك كه ده‌سه‌ڵاتی كۆماری ئیسلامی به‌ده‌ست هێنانی ته‌نانه‌ت له حاڵه‌تی ئاسایی كۆمه‌ڵگای ئه‌مڕۆدا له جه‌ماوه‌ری كرێكار و زه‌حمه‌تكێش بێبه‌ری كردووه. ئه‌گه‌رچی ئامارێكی ورد سه‌باره‌ت به ژماره‌ی كه‌سانێك كه كۆڵبه‌ری ده‌كه‌ن له‌به‌ر ده‌ست دا نییه به‌ڵام به‌رئاورد ده‌كرێ كه له نێوان ١٠٠ تا ١٥٠ هه‌زار كه‌س له مه‌ودای ٧٠٠ كیلۆمیتری سنووره‌كاندا له ڕێگه‌ی كۆڵبه‌رییه‌وه ژیان به‌سه‌ر ده‌به‌ن. له‌ناو كۆڵبه‌راندا له مێرمنداڵانی ١٢ ساڵه‌وه ده‌بیندرێ تا پیره‌پیاوانی ٧٠ ساڵ ته‌مه‌ن. هه‌روه‌ها ژنانی سه‌رپه‌رستی بنه‌ماڵه و لاوانی خوێنده‌واری بێكاریش ژماره‌یه‌كی به‌رچاو له كۆڵبه‌ران پێكدێنن. زۆربه‌ی تێپه‌ڕگه سنوورییه‌كان له سه‌ڵماسه‌وه تا هه‌ورامان شوێنی تێپه‌ڕینی ژنان و پیاوان، لاوان و تازه‌لاوانێكه كه بۆ وه‌ده‌سهێنانی بژێوی ژیانیان له‌گه‌ڵ مه‌رگ له كایه‌یه‌كی ڕاسته‌قینه‌دان. كۆڵبه‌ری له ڕوانگه‌ی كۆماری ئیسلامییه‌وه تاوانه، هه‌ربۆیه هه‌موو ڕۆژێ ژماره‌یه‌ك له‌م زه‌حمه‌تكێشه بێدفاعانه ده‌كه‌ونه بۆسه‌ی داروده‌سته به‌كرێگیراوه‌كانی سپا و هێزی ئینتزامی و هه‌روه‌ك دوژمن له به‌ره‌ی شه‌ڕدا ڕه‌فتاریان له‌گه‌ڵ ده‌كرێ. ئه‌وان ده‌بنه ئامانجی ته‌قه‌ی ڕاسته‌وخۆ و درێژه‌ی ژیانیان ده‌كه‌نه بارمته‌ی وه‌ده‌ست هێنانی پاروویه‌ك نان. وه‌رزی زستان و سه‌رمای ناخ ته‌زێنی زنجیره چیاكانی زاگرۆس، كار له شه‌و و تێپه‌ڕین له ملیۆنان مینی به‌جێماو له شه‌ڕی ماڵوێرانكه‌ری ئێران و عێراق و بۆسه‌ی چه‌ته و باج وه‌رگرانی سپای پاسداران و هێزه ئینتزامییه‌كان كه هه‌موو شه‌وێ به كوشتنی كۆڵبه‌رێك چرای دووكه‌ڵ گرتووی هیوای بنه‌ماڵه‌یه‌كی هه‌ژار ده‌كوژێننه‌وه، باروودۆخ و شوێنی كاری كۆڵبه‌ران پێكدێنێت. كۆڵبه‌ران سه‌ره‌ڕای هه‌مووی ئه‌م مه‌ترسییانه به‌ناچار به‌شێك له حه‌قده‌سته كه‌مه‌كه‌ی خۆیان وه‌ك باجی تێپه‌ڕین به پاسه‌وانانی سه‌رسنووری ڕژیمی ئیسلامی ده‌ده‌ن. هه‌روه‌ها چه‌ندین تێپه‌ڕگه‌ش له خاكی كوردستانی عێراقن كه تێیدا هێزی چه‌كداری حیزبه سیاسییه‌كانی نه‌یاری ڕژیم ڕێگا له كۆڵبه‌ران ده‌گرن و ئه‌وانیش به ناڕه‌وا به‌شێك له داهاتی كه‌می كۆڵبه‌ران داگیر ده‌كه‌ن.\nبه‌ڵام ئه‌گه‌ر كوردستان له ڕاپۆرته‌كه‌ی ڕۆژنامه‌ی هه‌مشه‌هریدا له سه‌رووی ده‌ركه‌وته‌ی فه‌لاكه‌ته‌وه‌یه له ئێران، له ڕوانگه‌یه‌كی دیكه‌ه‌وه، له بواری خۆڕاگری و ته‌سلیم نه‌بوون له به‌رامبه‌ر كۆماری ئیسلامیشدا باڵانشینه. ئه‌گه‌ر به‌هۆی ده‌سه‌ڵاتی ڕژیمی ئیسلامی له كوردستان ده‌ركه‌وته‌ی بێكاری و هه‌ژاری و فه‌لاكه‌تی خه‌ڵك له‌سه‌رێیه، به‌ڵام له ئه‌ده‌بیاتی سیاسیی ئێراندا كوردستان به‌رده‌وام وه‌بیرهێنه‌ره‌وه‌ی وشه‌ی خۆڕاگری و ناڕه‌زایه‌تی و ته‌سلیم نه‌بوونه. ناسنامه‌ی ڕاسته‌قینه‌ی خه‌ڵكی خه‌باتكار و شۆڕشگێڕی كوردستان نه به هه‌ژاری و بێبه‌شی، به‌ڵكوو به خۆڕاگریی سه‌ربه‌رزانه‌ی له به‌رامبه‌ر ڕژیمی هاری كۆماری ئیسلامی، به ته‌سلیم نه‌بوون له به‌رامبه‌ر سیاسه‌تی جه‌نایه‌تكارانه‌ی ئه‌م ڕژیمه و خه‌بات بۆ وه‌ده‌ستهێنانی مافه پێشێلكراوه‌كانی خۆی مانا په‌یدا ده‌كات. كوردستانی سه‌ربه‌رز، ناوی سه‌نگه‌ری شۆڕشی بێبه‌شان و سته‌ملێكراوانی ئێرانی له‌سه‌ره.


پاشگەزبوونەوەی ئەرمەریکا لە ڕێککەتنە ناوەکیەکە؛ ئەنجومەنی ئاسایش بۆ لێی بێدەنگە؟\nحەفتەیەک دەبێ ئەمەریکا خۆی لە ڕێککەوتنە ناوەکیەکەی نێوان ئێران و وڵاتانی پێنج + یەک، کشاندووەتەوە و لە ڕێککەوتنەکە پاشگەز بووەتەوە بەڵام، ئەنجومەنە نێودەوڵەتیەکەی ئاسایش خۆی لێ کڕ کردووە؛ ئەو خۆلێکڕکردنەیش بێهۆ نیە؛ ئاخر ئەگەر بێتە دەنگ، دەقەومێت و کێشەی گەورەتری لێ دەکەوێتەوە؛ هۆیەکەشی دەگەڕێتەوە بۆ ئەو چەند تێبینیەی لە لاپەڕە چواری بڕیارنامەی ٢٢٣١ـی ئەنجومەنی ئاسایشدا هاتووە.\nئەنگڵا مێرکڵ، سەرشالیاری ئەڵمانیا کە جەوی نەبێ و بێ‌دڵ‌ودەماخ بێ، لە هەر دانیشتنێکی دینییشدا هەل بە دەرفەت دەگرێت و ڕاوبۆچوونی خۆی دەدرکێنێت و باسی پاشگەزبوونەوەکەی ئەمەریکا دەکات؛ ئەو هەینیەی ڕابرد (١١/٥/٢٠١٨)، لە شاری مۆنستێردا گوتی: "بە ڕەوای نابینم لایەنێک تاکلایەنە خۆی لە ڕێککەوتنێک بکشێنێتەوە کە لە ئەنجومەنی ئاسایشدا هەمووان لەسەری ڕێک کەوتبێتن."\nمێرکڵ دەڵێ بڕیارەکەی ترەمپ، نەزم و تەکووزی نێودەوڵەتی دەشێوێنێت؛ زۆر هەواڵێکی ناخۆشە هەرکەسێک لە خۆیەوە هەڵبستێ و هەرچیەکی پێ خۆش بوو بیکات!\nخۆش بێ و ناخۆش بێ، تازە ترەمپم بەبێ ئەوەی گوێ بداتە واژۆی شەش لایەنەکەی تر، تاکلایەنە لە ڕێککەوتنەکە پاشگەز بووەتەوە و هەواڵەکەشی گەیشتە دنیا.\n٢٠/١/٢٠١٥، ئەنجومەنی ئاسایش، لقە هەرە بەهێزەکەی ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان، بە زۆرینەی ڕەهای دەنگی هەر پانزە ئەندامەکەی، ڕێککەوتننامە ناوەکیەکەی نێوان ئێران و پێنج زلهێزەکەی دنیا و ئەڵمانیای پەسند کرد و، پاش دوانزە ساڵ دانوستان و بێنەوبەردە، کێشەی بەرنامە ناوەکیەکەی ئێرانیان یەکلا کردەوە.\nکە ئەمەریکا لە ڕێککەوتننامەیەکی ئاوا جیهانی و گشتگیر و بەوەج، پاشگەز بووەتەوە، دەبێ نەتەوە یەکگرتووەکان لێی بێتە دەنگ، بەڵام بۆ سرووکەی نەکردووە و هیچ ناڵێ؟ نوێنەری هیچ وڵاتێکی ئەندامێکی نەتەوە یەکگرتووەکان تەنانەت هەر بۆ دڵخۆشییش بووبێ، لەو پەیمانشکێنیەی ئەمەریکا نەهاتووەتە دەنگ. هیچ کەس و لایەنێکیش داوای دانیشتنی بەپەلەی ئەندامانی ئەنجومەنی ئاسایش و نەتەوە یەکگرتووەکانی نەکردووە. بۆ؟ لەبەر چی؟\nبەردێکی بخرێتە سەر باشترە!\nفەرحان هەق، وتەبێژی سکرتێری نەتەوە یەکگرتووەکان، دەڵێ پانزە ئەندامەکەی ئەنجومەنی ئاسایش لە هەر پێشێلکرانی بڕیارنامەیەکی ئەو ئەنجومەنە بەرپرسن و دەبێ لێی بێنە دەنگ بەڵام، وا باشترە بڕیارنامەی ڕێککەوتننامە ناوەکیەکە بە جوانی بخوێنینەوە ئینجا بڕیاری نوێ دەربکەین.\nبڕیارنامە ١٤٤لاپەڕەییەکەی ٢٢٣١ـی ئەنجومەنی ئاسایش، هەموو گەمارۆیەکی سەر ئێرانی هەڵپەسارد بەڵام، لە لاپەڕەی چواری بڕیارنامەکەدا چەند تێبینیەکەی گرینگ نووسراوە و بەو گوێرەیە دەڵێ: "ئەگەربێتو یەک لەو حەفت وڵاتەی ڕێککەوتننامە ناوەکیەکەیان واژۆ کردووە، ڕایگەیێنێت یەک دوو لایەنێکی دی، ئەرک و بەڵێنی خۆی نەهێناوەتە جێ، دەبێ ئەنجومەی ئاسایش بە سی ڕۆژ، ڕەشنووسی بڕیارنامەیەکی تازە بخاتە بەر دەنگدانەوە؛ ئەگەر دەنگی پێویستی نەهێنا، هەرهەموو گەمارۆ هەلپەسێردراوەکانی سەر ئێران دەخرێتەوە گەڕ و ئێران گەمارۆ دەدرێتەوە؛ ئەڵبەت ڕەنگە ئەنجومەنی ئاسایش، (لە باتی گەمارۆدانەوە) بڕیارێکی دی بدات."\nبەڵام ئەنجومەنی ئاسایش چ بڕیارێک دەدات و چ ڕێگایەکی دی دەگرێتە بەر؟\nبێدەنگی و تووڕەیی و پیشخواردنەوە!\nفەرەنسا و بەریتانیا و ڕووسیا و چین و ئەڵمانیا و تەنانەت ئێران خۆیشی دەنگیان لێوە نایەت و، هیچ کامێکیان نایەوێت بۆ شکات و سەرکۆنەکردنی ئەمەریکا ڕێگای نیۆیۆرک و نەتەوە یەکگرتووەکان بگرێتە بەر؛ ئاخر لەوە دەترسێن بەزمێکی خراپتری لێ بکەوێتەوە.\nئەگەربێتو ئێران و ڕووسیا و چین یان فەرەنسا و بەریتانیا و ئەڵمانیا بیانەوێ لە نەتەوە یەکگرتووەکاندا، لەبەر بێبەڵێنی، ئەمەریکا سەرکۆنە بکەن و دژی ئەو وڵاتە بڕیارنامەیەکیش دەربکەن، واشینگتۆن ڤیتۆی دەکا و بڕیارەکەیان لەکەڵک دەخات. کەوابێ هیچ بڕیارنامەیەکی تازەیشیان پێ دەرناکرێت؛ کە ئەوەشیان پێ نەکرا، بە گوێرەی ڕێککەوتننامەکەی نێوان هەر حەفتەکەیان، گەمارۆ هەڵپەسێردراوەکانی سەر ئێران، دەبووژێندرێتەوە!\nخۆ ئەمەریکا دەیتوانی بڵێ ئێران بڕیارنامەی ٢٢٣١ی پێشێل کردووە و باسەکە بباتە ئەنجومەنی ئاسایش، بەڵام ئەی ڤیتۆکەی چین و ڕووسیای چی لێ کردبا؟ ئیتر هەر لەبەر ئەوە، کورتوپوخت بەزمەکەی خۆش کرد و، جۆن بۆڵتۆن، ڕاوێژکاری ئاسایشی نیشتمانیی ئەمەریکا گوتی: "ئێمە ئیتر لایەنێکی ڕێککەوتننەکە نین."\nشەش وڵاتەکەی دی وەها خۆیان بێدەنگ کردووە، دەبێتە سازشێکی سیاسی و گاڵتەجاڕێکی مێژوویی! ئەم جاریان ئەنجومەنی ئاسایش لە ناچاریدا لەل ناڵێت؛ نەکا بە گوریسی ئەمەریکا بچێتە چاڵەوە


یه‌کشه‌ممه, یونیو 19 2011 نووسراو له لایه‌ن Administrator\n1)ئایا وه‌رینی مووی سه‌ر له رێگای ده‌رمانه گیایه‌کان ده‌رمان ده‌کرێ؟\nته‌نیا رێگه‌ی ده‌رمان و چاره‌سه‌ری که‌می موو، چاندنی موویه. چاره‌سه‌ری له رێگه‌ی ده‌واو و ده‌رمانه‌کان شتێکی کاتی یه و ماوه‌ی وه‌رینی موو درێژ ده‌کاته‌وه به‌ڵام هه‌ر رگیز ڕیگه له وه‌رینی موو بۆ هه‌میشه ناگرێ.\n2) ئایا دوای چاندنی موو که‌سانی ده‌ورو به‌ر به چاندنی موو ده‌زانن واتا مووی چێنراو دیاری ده‌کات؟\nدوای چاندنی موو که‌س به په‌یوه‌ند کردنی مووی ئیوه نازانێ.\n3) ئایا چاندنی موو ده‌رئه‌نجامی خراپی بۆ من ده‌بێت؟\n4) دوای چاندنی موو، موویه‌کانی من که‌ی ده‌ست به هه‌ڵدان ده‌که‌ن؟\nسێ هه‌تا چوار مانگ دوای په‌یوه‌ندی فۆلیکۆله‌کانی موو ده‌ست به هه‌ڵدان ده‌که‌ن. که له سه‌ره‌تا دا ناسک ده‌بن و له چوار هه‌تا شه‌ش مانگ ئیوه  ساز بوونی هیندێک ئاڵ و گۆر له جیگای تاسی ده‌بینن.\n5)ئه‌گه‌ر موو له پشت سه‌ری من هه‌ڵگرن جێگه‌ی خاڵی نابێ؟\nنا، به هیچ جۆرێک جێگه‌ی هه‌ڵگرتن دیاری ناکا\n6) ئایا مووی چێنراو دوای هه‌ڵدان دووباره ده‌وه‌رێن؟\n7)چه‌ند گرافت له هه‌ر جار دا ده‌چینرێ؟\n5000 گرافت له هه‌ر جار دا ده‌چێنرێ که هه‌ر گرافت بریتی یه له 1 هه‌تا چه‌ند ده‌نکه موو\n8) ئایا جۆری وه‌رینی ناسراو به سیکه‌یی له رێگه‌ی په‌یوه‌ندی موو ده‌رمان ده‌کرێ؟\nنا، باشترین رێگه بۆ ده‌رمانی ئه‌م جۆره وه‌رینه که‌ڵک وه‌رگرتنه له ده‌رمان و چاندنی موو له‌م باره دا بێ سووده\n9) ئه‌گه‌ر له وه‌لاتێکی ده‌ره‌وه به مه‌به‌ستی عه‌مه‌ڵیاتی په یوه‌ند دانی موو بۆ وه‌ڵاتی ئیران بێین لانی که‌م چ ماوه‌یه‌ک ده‌گرێ و بۆ ئه‌م مه‌به‌سته ده‌بێ چ کارێک بکه‌ین؟\nئه‌گه‌ر فه‌حسی پێویست پێش عه‌مه‌ڵیات له وه‌ڵاتی خۆتان ئه‌نجام بده‌ن. بۆ په‌یوه‌ند و کۆنترۆلی دواتر 3 روژ مانه‌وه له ئیران به‌سه. ئه‌گه‌رچی زۆر جار نه‌خۆشه‌کانی ده‌ره‌وه دوای ئه‌نجام بوونی په‌یوه‌ند ده‌توانن بۆ وه‌لاتی خۆیان بگه‌رێنه‌وه.\nئه‌و فه‌حسانه بریتین له:\nفه‌حسی ته‌واو له خوێن، شه‌کری خوێن، CBC. هێندێک تێستی ئێنعیقادی و فه‌حسی هێپاتيتی B و C و فه‌حسیHIV.\nئێوه ده‌بێ له گه‌ل کلینیک په‌یوه‌ندی بگرن و له گه‌ڵ راوێژکار پێش چاندن و دیاری کردنی نۆبه‌ته‌کان و دانیشتنه‌کانی چاندن قسه بکه‌ن که بێ گوومان له گه‌ڵ ئیوه هاوکاری ده‌که‌ن تا بتوانن له ماوه‌یه‌ک که له ئیرانن په‌یوه‌ندی مووی خۆتان به ئه‌نجام بگه‌ینن.\n10) ئایا چاندنی موو بۆ ژنه‌کان ده‌کرێ؟\nبه‌ڵی، به‌ڵام ته‌نیا کاتێک که پزشکی پسپۆری پێست و موو به باشی بزانێ که که‌سه‌که بۆ ئه‌نجام دانی چاندنی موو کێشه‌ی نیه واتا بۆ ژنان پێویستی به ڕازی پزیشکی پسپۆر هه‌یه.


وەزارەتی دارایی یاسای بودجە ئامادە دەكات حكومەتی هەرێم پلەبەرزكردنەوەی فەرمانبەران دەست پێ دەكاتەوە – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2018/08/07 - 7:45 PM\nلەكۆبونەوەی ئەمڕۆ سێ شەممەی ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێم، وەزیری دارایی هەرێم ئاماژەی بەوە كردوە بۆ ساڵی ٢٠١٩ پڕۆژە یاسای بودجە ئامادە دەكەن.\nبەپێی ئەو زانیاریانەی دەست (خەڵك) كەوتوە لەكۆبونەوەی ئەنجومەنی وەزیران، ڕێباز حەملان، وەزیری دارایی و ئابوری حكومەتی هەرێم، باسی لەهەوڵەكانی وەزارەتەكەی كردوە بۆ ئامادەكردنی پڕۆژە یاسای بودجەی ساڵی ٢٠١٩ و بڕیارە دوای ئامادەكردنی پێشكەشی ئەنجومەن بكرێ بۆ ئەوەی دوای پەسەند كردنی لەلایەن ئەنجومەنی وەزیرانەوە ڕەوانەی پەرلەمان بكرێ تاوەكو پەسەند بكرێ و بكرێ بەیاسا.\nهەر بەپێی زانیاریەكان، بەردەوامی ڕێكەوتنی هەولێر و بەغدا وەك چەند مانگی ڕابردوو جگە لەوەی دابەشكردنی مووچە ٣٠ ڕۆژ جارێك بەردەوام دەبێ، پڕۆژەكانیش دەست پێ دەكەنەوە.\nدوای ئەوەی حكومەتی هەرێم بەهۆی خراپی باری ئابوری و قەیرانی دارایی لە ساڵی 2016-ەوە پلە بەرزكردنەوەی فەرمانبەرانی ڕاگرت، ڕاشیگەیاندبوو، هەركات یاسای بودجە پەسەند كرا، ئەو كاتە پلە بەرزكردنەوە دەست پێ دەكاتەوە.\nبەهۆی قەیرانی دارایی و برینی بەشە بودجە لەلایەن بەغداوە چەند ساڵێكە حكومەتی هەرێم و وەزارەتی دارایی جگە لە (بەیان مالی) هیچ پڕۆژە یاسایەكی بودجەی نەبووە.\nبڕیارێكی نوێ بۆ دەرهێنانی كارتی نیشتمانی هاوڵاتیانی هەرێم دەركرا


Ezra 3 NIV - عەزرا 3 KSS\n1کاتێک مانگی حەوت هات، نەوەی ئیسرائیل لە شارۆچکەکانی خۆیان جێگیر بوون، ئینجا گەل وەک یەک کەس لە ئۆرشەلیم کۆبوونەوە. 2یەشوعی کوڕی یۆچاداق و برا کاهینەکانی، لەگەڵ زروبابلی کوڕی شەئەلتیێل و هاوکارەکانی، دەستیان بە بنیادنانەوەی قوربانگاکەی خودای ئیسرائیل کرد بۆ ئەوەی قوربانی سووتاندنی لەسەر پێشکەش بکەن، هەروەک لە تەوراتی موسای پیاوی خودا نووسراوە. 3لەگەڵ ئەوەی ترسی گەلانی دەوروبەری لە دڵدا بوو، قوربانگاکەیان لە شوێنەکەی خۆیدا بنیاد نایەوە و قوربانی سووتاندنیان لەسەری بۆ یەزدان پێشکەش کرد، قوربانی سووتاندنی بەیانییان و ئێواران. 4جەژنی کەپرەشینەشیان3:4 جەژنێکی جولەکەیە، بڕوانە (دواوتار 16:13). گێڕا، بەپێی ئەوەی نووسرا بوو، قوربانی سووتاندنی ڕۆژ بە ڕۆژ، بە ژمارە و بەپێی ئەوەی دیاری کرابوو، کاری هەر ڕۆژە لە ڕۆژی خۆیدا. 5پاشان قوربانی سووتاندنی بەردەوام و قوربانی سەرەمانگ و قوربانی هەموو جەژنە پیرۆزەکانیشیان پێشکەش کرد، بێجگە لە بەخشینە ئازادەکان کە هەر یەکێک بە خواستی دڵی خۆی پێشکەشی دەکرد. 6لە ڕۆژی یەکەمی مانگی حەوتەوە دەستیان پێ کرد قوربانی سووتاندن پێشکەش بە یەزدان بکەن، پەرستگای یەزدانیش هێشتا دانەمەزرابوو.\n7زیویان دایە نەقاڕ و دارتاشەکان، هەروەها خواردن و خواردنەوە و زەیتیان دایە سەیدائی و سورییەکان بۆ ئەوەی داری ئورز بە ڕێی دەریادا لە لوبنانەوە بهێننە یافا، بەپێی ئەو موڵەتەی کۆرشی پاشای فارس پێیدابوون.\n8لە ساڵی دووەمی هاتنیان بۆ ماڵی خودا لە ئۆرشەلیم، لە مانگی دوو، زروبابلی کوڕی شەئەلتیێل، لەگەڵ یەشوعی کوڕی یۆچاداق و پاشماوەی برا کاهین و لێڤییەکانیان و هەموو ئەوانەی لە ڕاپێچکراوی گەڕابوونەوە ئۆرشەلیم، دەستیان بە کار کرد. ئەو لێڤییانەیان دانا کە لە بیست ساڵ و بەرەو سەروو بوون، بۆ چاودێریکردنی کارەکەی ماڵی یەزدان. 9هەروەها یەشوع و کوڕ و براکانی، قەدمیێل و کوڕەکانی لە نەوەی هۆدەیڤاهو، هەروەها نەوەی حێناداد و کوڕ و براکانی کە هەموویان لێڤی بوون، پێکەوە ڕاوەستان بۆ چاودێریکردنی ئەو کرێکارانەی کارەکەی ماڵی خودایان دەکرد.\n10کە بیناسازەکان بناغەی پەرستگاکەی یەزدانیان دامەزراند، بەپێی ڕێکخستنەکەی داودی پاشای ئیسرائیل کاهینەکان بە جلوبەرگ و کەڕەناوە چوونە شوێنی خۆیان، هەروەها لێڤییەکانی نەوەی ئاسافیش بە سەنجەوە چوونە شوێنی ستایشکردن. 11بە ستایش و سوپاسەوە گۆرانییان بۆ یەزدان گوت:\nهەموو گەلیش بە دەنگی بەرز بە ستایشەوە هاواریان بۆ یەزدان دەکرد، لەبەر دامەزراندنی ماڵی یەزدان. 12بەڵام زۆربەی کاهین و لێڤی و گەورەی بنەماڵەکان کە پیر بوون، ئەوانەی پەرستگاکەی یەکەمیان بینیبوو، لە کاتی دامەزراندنی ئەم پەرستگایە لەپێش چاویاندا بە دەنگێکی بەرز گریان، زۆریش هەبوو بە دەنگی بەرز هاواری خۆشییان دەکرد. 13کەس نەیدەتوانی هاواری خۆشی لە دەنگی گریان جیا بکاتەوە، چونکە گەل بە دەنگی بەرز هاواریان دەکرد، تەنانەت لە دووریشەوە دەنگەکە دەبیسترا.\nKSS : عەزرا 3


رێگاي ئێوه خۆڕھه ڵاتي ناوين » ئەردۆغان: ڕێگە نادەین ه‌د‌پ پارەی تورکیا بۆ پ‌ك‌ك بنێرێت\nپارت و لايه نه کان له تورکيا ئه و رۆژانه سه رقاڵي به نگه شه ن و خۆيان ئاماده ده که ن بۆ ھه ڵبژاردنه کاني داھاتووي شاره وانيه کان که بڕياره که متر له يه ک مانگي ديکه به ڕێوه بچێت.\nرەجەب تەیب ئەردۆغان له ميانه ي بانگه شه کانيدا ڕایگەیاند،ڕێگە نادەن لەژێر هیچ ناوێکدا پارەی گەلانی تورکیا ڕەوانەی قەندیل بکرێت.\nڕەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆک کۆماری تورکیا لە میانەی کەمپینێکی بانگەشەی ھەڵبژاردنی شارەوانییەكانی توركیا وتی، ڕوی قسەکانم دەکەمە ئەوانەی دڵیان داوەتە جەھەپە و ئییی پارتی و پێیان دەڵێم؛ چۆن دەبێت لەگەڵ ئەو کەسانەی دەیانەوێت ئەم وڵاتە دابەش بکەن دەست لەناودەست بن.\nڕەجەب ڕایگەیاند، ڕێگا نادەین کەپارەی گەلانی تورکیا لەژێر ناوی پارتە کوردییەکان یان هیچ ناوێکی دیکەدا ڕەوانەی قەندیل بکرێت.\nشایەنی باسە لە بەرواری ٣١/٣/٢٠١٩ هەڵبژاردنی شارەوانیەکانی تورکیا لە شارەکانی تورکیا و باکوری کوردستان بەڕێوەدەچێت. ئه وه ي ئه م ساڵانه ي دوايي بۆته باس و جێ ره خنه ي ده سه ڵاتداراني تورکيا ئه وه ته که به شێکي زۆر له پاره ي شاره وانيه کان که بۆ دابين کردني خزمه تگوزاري بۆ ھاوڵاتيان دياري ده کرێت له لايه ن به رپرساني شاره وانيه کانه وه بۆ په که که به ڕێ ده کرێت و ئه مه ش له لايه ن به رپرساني پارتي ديمۆکراتيکي گه لان (ھ.د.پ) ه وه ده کرێت که باڵي په که که ي له تورکيا. بۆيه ئه مساڵ ئه ردۆغان سووره که ئه و شاره وانيانه يان لێ وه ربگرێته وه تا وه ک خۆي ده ڵێت به مجۆره ده ستي تێرۆر و په که که له ناوخۆي وڵات به تايبه ت له نێو شاره وانيه کان ببڕێت.\nبرچسب ها : gerila , hdp , pkk , qendil , پ‌ك‌ك , رەجەب تەیب ئەردۆغان , ه‌د‌پ


زەینەب بە شاجوانی بێزارکەر ناسراوە\nخانمە ئەکتەری بەناوبانگی تورکیا جانسو دێرێ ناسراو بە شاجوانی بێزارکەر، هەندێک نهێنی ژیانی خۆی ئاشکرا دەکات.\nشاجوانە بێزارکەرەکەی تورکیا جانسو دێرێ پاش دیارنەمانی بۆ ماوەیەکی زۆر و گەڕانەوەی لە درامایەکی نوێدا بەناوی "دایکە" جارێکی دیکە بە ڕۆڵەکەی سەرنجی هەوادارانی ڕادەکێشێت و سەرسامیان دەکات.\nلە لێدوانێکدا بۆ یەکێک لە بەناوبانگترین گۆڤارەکانی تورکیا باسی لە تایبەنمەندی سیفاتێکی خۆی کرد و وتی "من کەسێکم کەم تێکەڵ دەبم و درەنگیش لە مرۆڤەکانی چواردەورم نزیک دەبمەوە، بەڵام کەسێکی ئارام و لەسەرخۆم تا ڕادەیەکی دیارکراو".\nپێشتر هەمیشە باس لەوەدەکرا کە ئەم خانمە هیچ پەیوەندیەکی خۆشەویستی نەبووە و تا ئێستا ناوی هیچ پیاوێک لە ژیانیدا نەهاتووە، بەڵام جانسو لە ڕابردوودا لە دیمانەیەکدا باس لەوە دەکات و دەڵێت\n"پەیوەندی خۆشەویستی لەگەڵ پیاوێکدا هەبووە لەڕابردوودا و خۆشترین ساتەکانی ژیانی لەگەڵدا بەسەربردووە و بەڵام هەرگیز نایەوێت ناوی ئەو پیاوە ئاشکرا بکات و بە پەیوەندیەکی خۆشەویستی گەورە لە ژیانی ناوی دەبات، هیچ شتێک هێندەی ئەو ساتانە ئاسوودەی نەکردم".\nهاوکات باس لەوە دەکات کە دەیەوێت و ئارەزوو دەکات ژیانی خێزانی پێکبهێنێت، تەنها لەبەرئەوەی ببێتە دایک و هەستی دایکایەتی تاقیبکاتەوە و بزانێت ئایا ئەو بەرپرسیاریەتیە چییە؟.\nجانسو دێرێ یەکێکە لە خانمە ئەکتەرە ناودارەکانی تورکیا و خاوەنی هەوادارێکی زۆرە و لەدایکبووی ساڵی 1980 خەڵکی ئەنقەرەیە، دەرچووی بەشی شوێنەوارە لە زانکۆی ئیستەنبوڵ.\nسەرەتای کارەکانی دەگەڕێتەوە بۆ کاری فاشیۆن و نمایشی جلوبەرگ، چونکە خاوەنی بەژن و باڵایەکی بەرز و ڕێک و سەرنجڕاکێشە، بەشداری کێبڕکێی شاجوانی تورکیا دەکات بۆ ساڵی 2002 پلەی سێیەم بەدەستدەهێنێت، بەڵام لەنێو ڕاگەیاندن و ڕۆژنامەکانی تورکیا بە شاجوانە بێزارکەرەکە ناسراوە.


له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی 50 وڵات به ئه‌مه‌ریكاوه دژی مادورۆ بوون، به‌ڵام لە هەڵبژاردنەکانی ڤەنزوێلادا سەرکەوت\n2020-12-07 [11:22 AM]\nهاوپەیمانێتی بە ڕابەرایەتی سەرۆکی ڤەنزوێلا نیکۆلاس مادورۆ دووبارە دەسەڵاتی بەسەر پەرلەمانی وڵاتەکەدا گرتەوە دوای ئەوەی لە هەڵبژاردنەکاندا سەرکەوتنی بەدەستهێنا، ئەمەش دوای ئەوەی حیزبە سەرەکییەکانی ئۆپۆزسیۆنی وڵاتەکە بایکۆتی هەڵبژاردنەکانیان کرد و ئەوەش بووە هۆی ئەوەی ژمارەیەکی زۆر خەڵک دەنگ نەدەن، وەزیری دەرەوەی ئەمەریکا هەڵبژاردنەکانی ڤەنزوێلای بە "گاڵتەجاڕی" ناودێر کرد.\nبەپێی ڕاگەیەندراوەکەی سەرۆکی ئەنجومەنی نیشتیمانی هەڵبژاردنەکان ئاندێرا ئالفۆنزۆ، لە کۆی 5.2 ملیۆن دەنگ، هاوپەیمانێتی مادورۆ لە سەدا 67,7 ی دەنگەکانی بەدەستهێنا.\nڕوونیشی کردەوە بەشێکی کەم لە ئۆپۆزسیۆن بەشدارییان لە هەڵبژاردنەکاندا کردووە و لەسەدا 18 ی دەنگەکانیان بەدەستهێناوە. ڕابەری ئۆپۆزسیۆنی ڤەنزوێلا خوان گوایدۆ کە پێی وایە دەسەڵاتەکەی مادورۆ نایاساییە، داوای بایکۆتکردنی هەڵبژاردنەکانی کرد.\nڕێژەی ئەوانەی دەنگیان نەدا گەیشتە سەدا 69، ئەوەش وەکو وەڵامدانەوەیەک بۆ داواکانی حیزبەکانی ئۆپۆزسیۆن کە داوایان کرد " خەڵکەکە لە ماڵەوە بمێننەوە."\nزیاتر لە 50 وڵات لەسەرووشیانەوە ئەمەریکا ڕابەری ئۆپۆزسیۆنی ڤەنزوێلا خوان گوایدۆیان وەکو سەرۆکی کاتی ڤەنزوێلا ناساندووە، گوایدۆ وتی " ڕەت کردنەوەی هەڵبژاردنەکان لەلایەن زۆرینەی گەلی ڤەنزوێلاوە ڕوون و ئاشکرا بوو، ڤەنزوێلا پشتی کردە مادورۆ و گەندەڵییەکانی."\nلەلای خۆیەوە وەزیری دەرەوەی ئەمەریکا مایک پەمپێیۆ هەڵبژاردنەکانی ڤەنزوێلای بە " گاڵتەجاڕی " ناودێر کرد و وتی " ئەوەی ئەمڕۆ لە ڤەنزوێلا ڕوودەدات ساختەکاری و گاڵتەجاڕییە."\nوتیشی " ئەو ئەنجامانەی ڕژێمەکەی نیکۆلاس مادورۆ ڕایگەیاندووە ڕەنگدانەوەی ئیرادەی گەلی ڤەنزوێلا نییە."


ئێران هەڵوێستی خۆی سەبارەت بە ڕێککەوتنەکەی ئەمڕۆی ئەمریکا و کۆریا ڕاگەیاند – دەنگی کورد\nنرخی زێڕ لەبازاڕەكانی هەرێم\nبەمنزیکانە شەڕی ناوخۆیی سوریا پێدەنێتە قۆناغێکی مەترسیدارەوە\nتائیستا قەشە ئاندرو برانسن لەزینداندایە\nلەوانەیە ترەمپ و پۆتین کۆببنەوە\nسەردانەکەی حەیدەر عەبادی بۆ ئێران هەڵوەشاوەتەوە\nحاجیانی ئێران ماددەی هۆشبەر لەگەڵ خۆیان دەبەن\nپارێزگای نەینەوا پیویستی بەسەد ملیار دۆلارە بۆ ئاوەدان کردنەوەی\nئەمریکا لەبەر بوژانەوەی کەرتی پێشەسازی ناوخۆ گوئ بەناڕەزای وڵاتان نادا\nسوریا : تەقینەوەیەک لە پارێزگای ئیدلب روویدا\nماڵەوە/هەواڵ/جیهان/ئێران هەڵوێستی خۆی سەبارەت بە ڕێککەوتنەکەی ئەمڕۆی ئەمریکا و کۆریا ڕاگەیاند\nئێران هەڵوێستی خۆی سەبارەت بە ڕێککەوتنەکەی ئەمڕۆی ئەمریکا و کۆریا ڕاگەیاند\nوتەبێژی سەرۆک کۆماری ئێران هەڵوێستی وڵاتەکەی لەسەر ڕێککەوتنی لوتکەی ئەمڕۆی هەردوو وڵاتی کۆریای باکور و ئەمریکا نیشاندا و ڕایگەیاند، دوناڵد ترەمپ پیاوێکی بێ متمانەیە و ماوەیەکی تر ڕێککەوتنەکە هەڵدەوەشێنێتەوە.\nمحەمەد باقر وتەبێژی سەرۆک کۆماری ئێران ڕایگەیاند، ئەمریکییەکان پاشگەزبوونەتەوە لە هەڵبژاردنی سەرۆکی ئەمریکا دۆناڵد ترەمپ چونکە ڕەفتارەکانی وەکو پیاوێکی دیبلۆماسی نایتە پێش چاو، لە هەڵبژدرانی داهاتوودا هەرگیز هەڵینابژێرنەوە.\nئەوەشی خستەڕوو "سەرۆکی کۆریای باکور چۆن متمانە بە ترەمپ دەکات، کاتێک لە فڕۆکەدا بە یەک تویت لە تۆڕی کۆمەڵایەتی تویتەر گروپی جی حەوتی توشی سەرسوڕمان کرد، کاتێک وتی ئیمزا لەسەر ڕێککەوتنی جی حەوت ناکەم".\nئەمە لەکاتێکدایە لە ٨ى ئایارى ٢٠١٨ دۆناڵد ترەمپ بە فەرمى کشانەوەى ئەمریکاى لە ڕێککەوتنە ئەتۆمییەکەى ئێران لەگەڵ وڵاتانى پێنج کۆ یەک ڕاگەیاند و بە وتەى سەرۆکى ئەمریکا ئەم ڕێککەوتنە هەلى باشى بۆ ئێران ڕەخساندووە کە گەشە بە بەرنامە ئەتۆمییەکەى بدات نەک سنووردارى کردبێت.\nئەمڕۆش هەردوو سەرۆکی ئەمریکا و کۆریای باکور لە وڵاتی سەنگاپورە کۆبوونەوە و پاداشتێکی گشتگیری هاوبەشیان واژۆکرد، بە وتەی سەرۆکی ئەمریکاش، لەناوبردنی بەرنامە ئەتۆمییەکەی کۆریای باکور زۆر بە خێرایی دەستپێدەکات.


پاشماوەكانی پەتاكە بووەتە مایەی نیگەرانی چالاكوانانی ژینگە\nبینیش دیسای، چالاكوانی هند پڕۆژەیەكی نوێی خۆی ئاشكراكرد كە بریتییە لە كۆكردنەوەی پاشماوەكانی خۆپارێزی لە كۆرۆنا و خۆڕزگاركردن لە كەمامە بەشێوەیەكی هاوڕێی ژینگە.\nلەكاتێكدا جیهان سەرقاڵە بە چۆنیەتی كۆنتڕۆڵكردنی پەتاكە، دیسای (تەمەن 27 ساڵ) بیر لەو زیانانە دەكاتەوە كە پەتاكە دروستیدەكات لەگەڵ كاریگەرییە نەرێنییەكەی بۆ سەر ژینگە.\nچالاكوانەكە لە پەیجی خۆیەوە ئاماژەی بە دەستپێكردنی بەرنامەیەكی هاوبەش لەگەڵ كەرتی تایبەت كرد، بۆ كۆكردنەوەی ئەو پاشماوانەی بەكەڵكی بەكارهێنان نەماون، ئامادەییشی نیشاندا بۆ هەماهەنگی لەگەڵ هەر دەوڵەتێكی دیكە بۆ جێبەجێكردنی پرۆژەكە.\nبەپێی ڕۆژنامەی (واشنتن پۆست) دیسای گەیشتووەتە چارەسەرێكی پێشكەوتوو، كە بریتییە لە كۆكردنەوەی كەلوپەلی خۆپارێزیی و دواتر چارەسەركردن و دانانی لە قاڵبی تایبەت بە خشتی بینا.\nچالاكوانەكە بە كردەییش توانی زیاتر لە 40 هەزار خشت لەو ماددانە دروست بكات، ئێستاش دەتوانێت 15 هەزار خشت لە ڕۆژێكدا دروستبكات.\nهەروەك بەپێی سایتی یانەی (ڕۆتاری) كە دیسای ئەندامە تیایدا، ئەو گەنجە پێشتریش تاقیكردنەوەی لەسەر دروستكردنی خشت لە ساڵی 2014دا كردووە، كە لە دروستكردنیدا پشتی بە كەلوپەلی بەكارهاتووی جۆراوجۆر بەستووە، ئەوكات توانیویەتی خشتەكە بۆ دروستكردنی نزیكەی 70 خانووی تەواو بەكاربهێنێت، ئەمەش گرنگی ئەو هەنگاوەی لەئێستادا دەربارەی پاشماوەكانی خۆپارێزی كۆرۆنا دەردەخات.\nبەپێی سایتەكە دیسای بڕوانامەی لە بواری تەكنەلۆجیای زیندەیی هەیە.\n“هیچ شتێك نییە لەم جیهانەدا بێ سوود بێت” دیسای وا دەڵێت.\nوتیشی، “خاشاك شتێك نییە لە سروشتدا هەبێت، بەكاربردنی مرۆڤ دروستیدەكات، بۆیە لە بەرپرسیارێتی ئێمەدایە لەناوی ببەین”.\nئاماژەی بەوەشكردووە كە لەمیانەی گۆڕینی خاشاك بۆ شمەكی بەسود، ژمارەیەكی زۆری هەلی كاریش دێتەدی.\nبەپێی هەندێك لە شارەزایان پاشماوەكانی تایبەت بە پەتاكە، تەنها بۆ نمونە كەمامە دەگاتە نزیكەی 129 ملیار دانە لە مانگێكدا، سەرەڕای 65 ملیار جوت دەستكێش.\nبەپێی سایتی (NDTV)ی ناوخۆییش پاشماوەكانی پەتاكە تەنها لە هندستان گەیشتووەتە 18 هەزار تۆن لەماوەی نێوان هەردوو مانگی حوزەیران و ئەیلول-دا.\nبەپێی ڕاپۆرتێكی نەتەوە یەكگرتووەكانیش پاشماوەی نەخۆشخانەكان لەماوەی بڵاوبوونەوەی كۆرۆنا زیاترە لە دوو كیلۆگرام بۆ هەر قەڕەوێڵەیەك لە تەنها ڕۆژێكدا.\nمحەمەد ڕەزا شەجەریان کۆچی دواییکرد\nبەپێی هەواڵی ئاژانسەکانی هەواڵی ئێرانی محەمەد ڕەزا شەجەریان، کە بە “مامۆستای ئاواز و پاشای مۆسیقای ئێران” ناو دەبرا…\nوەزارەتی تەندروستیی حکومەتی هەرێمی کوردستان ڕایگەیاند، لەماوەی 24 كاتژمێردا هەزار و 283 كەسی نوێ تووشی كۆرۆنا بوون، 23…\nتوێژینەوەیەكی نوێ هۆكاری دەركەوتنی ڤایرۆسی كۆرۆنا لە شاری ووهان-ی چین و دواتریش بڵاوبوونەوەی لە جیهاندا ئاشكرادەكات. توێژینەوەكە كە…


ڕۆژێک لە ڕۆژان لە ھۆڵیوود - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\n* دەیڤد ھێیمان\n٢٦ی تەممووزی ٢٠١٩ (2019-07-26) (ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا)\n٩٠–٩٦ ملیۆن دۆلار\n٣٧٤٬٦ ملیۆن دۆلار\nڕۆژێک لە ڕۆژان لە ھۆڵیوود[a] فیلمێکی ٢٠١٩ی کۆمێدی درامییە، لە دەرھێنان و نووسینی کوێنتن تارانتینۆ. فیلمەکە بەرھەمی کۆڵۆمبیا پیکچەرز، بۆنا فیلم گرووپ، ھێیدەی فیلمز و ڤیژیۆنا ڕۆمانتیکایە و لەلایەن سۆنی پیکچەرزەوە بڵاوکراوەتەوە، بەرھەمێکی نێودەوڵەتی ھاوبەشە لەنێوان ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، شانشینی یەکگرتوو، چین. فیلمەکە خاوەن کاستێکی گەورەی پڕ ئەستێرەیە لە ڕۆڵگێڕانی سەرەکی لیۆناردۆ دیکاپریۆ، براد پیت، مارگۆو ڕۆبی. چیڕۆکی فیلمەکە باس لە ساڵی ١٩٦٩ی لۆس ئانجلەس دەکات کە تێیدا ئەکتەرێکی کەسایەتیی کە بەرەبەرە ناوبانگی لەدەست دەدات لەگەڵ ستەنتەکەی ھەوڵی ڕاھاتن لە گۆڕانە خێراکانی ناو بواری فیلمسازی دەدەن، ھەڕەشەکانی بکوژەکانی تەیتیش بەسەریانەوەن. تێیدا «ھەر یەکەو خاوەن چیرۆکێکی تایبەتی خۆیەتی لەشێوەی چیرۆکی خەیاڵی ھاوچەرخدا و ھەمووشیان بە جۆرێک سوپاسگوزاری کۆتا ساتەکانی سەردەمە زێڕینەکەی ھۆڵیوود دەکەن.»\nفیلمەکە لە حوزەیرانی ٢٠١٧دا ڕاگەیاندراو، یەکەم فیلمی دەرھێنەر کوێنتین تارانتینۆیە کەوا لەگەڵ بۆب و ھارڤی واینستیندا ھاوبەش نەبێت، چونکە تارانتینۆ بڕیاریدا کە لەمەودوا کاری ھاوبەشیان لەگەڵدا نەکات دوای ئەوەی کە ھاڕڤی واینستین تۆمەتی دەستدرێژی سێکسی خرایە پاڵ. دوای شەڕە پێشنیارێک لەلایەن کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانەوە، سۆنی پیکچەرز توانی مافی بڵاوکردنەوەی فیلمەکە وەربگرێت، دوای ئەوەی بە زۆربەی مەرجەکانی تارانتینۆ ڕازی بوون، وەک مافی تایبەتیی فاینەڵ کەت. پیت، دیکاپریۆ، ڕۆبی، زۆوی بێڵ، کەرت ڕەسڵ، و ئەوانی دیکە بەژداری کاستەکەیان کرد لەنێوان کانووی دووەم بۆ حوزەیرانی ٢٠١٨. وێنەگرتنی سەرەکی لە حوزەیرانی ٢٠١٨ دەستی پێکرد لە چواردەوری لۆس ئانجلەس و لە تشرینی دووەمی ھەمان ساڵ کۆتایی پێھات. ئەم فیلمە کۆتا فیلم بوو کە لووک پێری تێدابێت، کە لە ٤ی ئازاری ٢٠١٩ کۆچی دوایی کرد. فیلمەکە پێشکەشە بە ئەو.\nڕۆژێک لە ڕۆژان لە ھۆڵیوود لە فێستیڤاڵی فیلمی کاندا نمایش کرا لە ٢١ی ئایاری ٢٠١٩، و لە ٢٦ی تەممووزی ٢٠١٩ لە سینەماکانی ئەمریکا پەخشکرا، و لە ١٤ی ئابیشدا لە شانشینی یەکگرتوو پەخشکرا. داھاتی جیھانی فیلمەکە بریتی بوو ٣٧٤ ملیۆن دۆلار و بووە خاوەنی ستایشی ڕەخنەیی بۆ دەرھێنان و سیناریۆنووسی تارانتینۆ، نواندن (بەتایبەتی نواندنی دیکاپریۆ و پیت)، سینەماتۆگرافی، ساوندتراک، نەخشاندنی دەنگی، نەخشاندنی جلوبەرگ، و بەرھەمھێنان. لە سەروو ھەموو خەڵاتەکانییەوە، فیلمەکە لەلایەن پەیمانگای فیلمی ئەمریکا و دەستەی پێداچوونەوەی نێودەوڵەتی ھەڵبژێردرا وەک یەکێک لە دە باشترین فیلمەکانی ساڵ. بووە خاوەنی ١٠ پاڵاوتنی لە ٩٢ەم خەڵاتەکانی ئۆسکار، بۆ خەڵاتی باشترین وێنە، و خەڵاتی باشترین ئەکتەری پاڵپشت (پیت) و باشترین نەخشاندنی بەرھەمھێنانی بردەوە. ھەروەھا خەڵاتی باشترین وێنەی جووڵاو – موزیکاڵ یان کۆمێدیا، باشترین سیناریۆ، و باشترین ئەکتەری پاڵپشتی بردەوە (پیت) لە ٧٧ەم خەڵاتەکانی گۆڵدن گڵۆب.\nبەڕۆمانکردنێکی ڕۆژێک لە ڕۆژان لە ھۆڵیوود، نووسراو لەلایەن تارانتینۆ لە یەکەم کاری وەک نووسەر، لە ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١ بڵاوبوویەوە. زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی بەناوی یاسای پاداشت، کە لە پەخشێکی تەلەڤیزیۆنییەوە وەرگیراوە کە لە فیپمەکەدا دەردەکەوێت، ئێستا لەلایەن تارانتینۆوە بەرھەم دێت\n^ لەسەر شاشە بە شێوازی ڕۆژێک لە ڕۆژان... لە ھۆڵیوود نووسراوە؛ لە بەرھەمە بازرگانییەکاندا بە ڕۆژێک لە ڕۆژان لە... ھۆڵیوود نووسراوە؛ لە بڵاوبوونەوەی دیجیتاڵیشدا بە ڕۆژێک لە ڕۆژان...لە ھۆڵیوود نووسراوە\n^ "Once Upon a Time in Hollywood". Box Office Mojo. IMDb. Retrieved June 19, 2021.\n^ "Once Upon a Time In... Hollywood Movie Synopsis". Sony Pictures Releasing. Archived from the original on March 22, 2019. Retrieved March 22, 2019. ٢٢ی ئازاری ٢٠١٩ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.\n^ ھەڵەی ژێدەرەکان: تاگی <ref> ھەڵە؛ ھیچ دەقێک بۆ ژێدەری novel نەدراوە\n^ ھەڵەی ژێدەرەکان: تاگی <ref> ھەڵە؛ ھیچ دەقێک بۆ ژێدەری Tarantino-Deadline-Interview نەدراوە\nویکیوتە، وتەی پەیوەندیداری بە ڕۆژێک لە ڕۆژان لە ھۆڵیوود تێدایە.\nڕۆژێک لە ڕۆژان لە ھۆڵیوود لە بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان\nڕۆژێک لە ڕۆژان لە ھۆڵیوود لە ڕاتن تۆمەیتۆز\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ڕۆژێک_لە_ڕۆژان_لە_ھۆڵیوود&oldid=844610»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٧:٠٤ی ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢١ نوێ کراوەتەوە.


ئاهەنگی دەرچووانی قوتابیان\nرۆژی لەدایك بوون\nدیاری بۆ بۆنەكان\nهەمیشە بیستومانە هەنگوین دەوای هەزار دەردە. هەڵەیان نەگوتوە! پێدەچێت هەنگوین یەکێکبێت لەو خواردنانەی کە زۆرێکمان پشتگوێمان خستووە و گرنگی بە خواردنی نادەین، بەڵام گومانی تێدا نییە ئەم خواردنەو سروشتییە سودێکی ئێجگار زۆری هەیە و پێویستە لە ژەمەکانماندا هەبێت.\nکەمکردنەوەی کێشی لەش\nهەر چەندە هەنگوین وزە وکالۆری زیاتری تێدایە لە چاو شەکردا، بەڵام ئەگەر لەگەڵ ئاوی گەرمدا تێکەڵ بکرێت ئەوا دەبێتە هۆکارێک بۆ ئاسان هەرس کردنی خۆراک و تواندنەوەی چەوری زیادە لە لەشدا.\nهەروەها دەکرێت لە جیاتی ئاوی گەرم،هەنگوین لەگەڵ شەربەتی لیمۆدا تێکەڵ بکرێت بۆکەمکردنەوەی کێشی لەش.\nهەنگوین دەوڵەمەندە بە ماددەی (نوتراسی وتیکاڵ)، کە دەبێتە هۆی لەناوبردنی ماددە کیمیاوییە زیان بەخشەکان و ئەو ماددانەی زیان بە خانەکانی جەستە دەگەیەنن و دەبنە هۆی دروستبونی شێرپەنجە، ئەمەش وادەکات بەکارهێنانی بەردەوامی هەنگوین بمانکاتە خاوەنی سیستەمێکی بەرگری بەهێز.\nچارەسەری کۆکە دەکات\nئەو کەسانەی کۆکەیان هەیە دەتوانن هەنگوین بخۆن.\nتوێژینەوە نوێکان ئەوەیان سەلماندووە کە هەنگوین دەبێتە هۆی زیادکردنی توانای لەشی یاریزان و وەرزشەوانان چونکە وزەیەکی ئێجگار زۆر بە لەش و ماسولکەکانیان دەگەیەنێت.\nهەنگوین وەک ماددەیەکی دژە بەکتریا و دژە کەڕوو کاردەکات لە لەشدا، بۆیە زۆرجار لەزانستی پزیشکی سروشتیدا وەک پاککەرەوەیەکی سروشتی بەکاردێت بۆ پاککژکردنەوەی برینەکان.\nئەو کەسانەی کڕێشیان هەیە\nدەتوانن هەنگوین لەگەڵ ئاوی شلەتێن تێکەڵ بکەن و بیدەن لەسەرتانن، ئەمەش چارەسەری کڕێشەکەتان دەکات.\nئەو کەسانەی کێشەی خەو زڕاندنیان هەیە دەتوانن هەنگوین دەبێتە هۆی بەرزکردنەوەی رێژەی شەکر لە خوێندا،کە ئەمەش دەبێتە هۆی زیادکردنی دەردانی ئینسۆلین و سیرۆتۆنین کە دەبێتە هۆی زیادکردنی دڵخۆشی، دواتر لە لەشدا سیرۆتۆنین دەگۆڕێت بۆ میلاتۆنین کە ماددەیەکە دەبێتە هۆی خەو لێکەوتن.\nئیمێل : info@dlbandkoyi.com\nئیمێل : dlbandkoyi123@gmail.com\nمۆبایل : 009647503513891\nمۆبایل : 009647504860320\nمۆبایل : 009647504860321\nناونیشان / هەولێر ، شەقامی ٤٠ مەتری ، نزیک ترافیکی لەنگە\n© 2019 dlbandkoyi All Rights Reserved. Designed By Company King House


کۆڵانێـکی گەڕەکی شێخ مەقسود\nڕێکخراوی لێبوردنی نێودەوڵەتیAmnesty International دەڵێت گروپی ئیسلامی لە باکوری ڕۆژئاوای سوریا هەن تاوانی جەنگیان ئەنجامداوە و بڕوادەکرێت هەندێـکیان پشتیوانی دەکرێن لە لایەن ژمارەیەک وڵاتەوە.\nڕێکخراوەکە ئەمڕۆ سێشەممە لە ڕاپـۆرتێـکی 35 لاپەڕەیی ئەمەی ڕاگەیاند و نووسیویەتی گروپەکانی نورەدین زەنگی و جەبهە ئەلشامیـیە و فرقەی 16 لە پارێزگای حەلەب و بەرەی نوسرە و ئەحرار ئەلشام لە پارێزگای ئیدلیب، خەڵک دەڕفێنن و دەکوژن و هەر کەسێـک ڕەخنەیان لێبگرێت یان پابەندی ڕێنمایـیەکانیان نەبێت، ئەوا ئەشکەنجەی دەدەن.\nفیلیپ لوثەر بەڕێوەبەری بەشی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و باکوری ئەفریکای ئەمنستی دەڵێت زۆربەی خەڵکی سیڤیلی ناوچەکانی ژێر دەسـتی ئەو گروپانە بەردەوام لە ترس و دڵەڕاوکێدا دەژین و هەمیشە مەترسیان هەیە دەسـتگیربکرێن.\nباسی لەوەش کرد ئەم گروپانە لە ئەمڕۆدا هەست بە ئازادیـیەکی تەواو دەکەن لە ئەنجامدانی تاوانی جەنگ و پـێشـێلکاریـیەکانی دیکە مافی مرۆڤ بەبێ ئەوەی دووچاری لێپـرسینەوە بن.\nڕاپـۆرتەکە دەشڵێت بڕوادەکرێت هەندێـک لەو گروپانە پاڵپـشـتی دەکرێن لە لایەن قەتەر و سعودیـیە و تورکیا و ئەمەریکا، بۆیە فیلیپ لوثەر داوا لەو وڵاتانە دەکات بۆستن لە ڕەوانەکردنی چەک و کۆمەک بۆ ئەم گروپانە.\nڕاپـۆرتەکە لە لاپەڕەی 13 ی دەڵێت بەهۆی هێرش و تۆپـبارانی ئەم گروپانە بۆ سەر گەڕەکی شێخ مەقسودی زۆرینە کورد لە شاری حەلەب لە نێوان مانگی دوو بۆ مانگی چواری ئەمساڵ نزیکەی 800 کەسی سیڤیل کوژراون یان برینداربوون.


دڵدارەکەم پایزە گەواڵەیەک نییە - قەڵەم\nدڵدارەکەم پایزە گەواڵەیەک نییە\nتاریخ ایجاد در یکشنبه, 16 شهریور 1393 20:08\nبەشێکى زۆرى شیعرى قۆناغى حەفتایەکان دەربڕینێکى توند بوون لە دیکتاتۆریەتى ڕووخێنەر، بەڵام (سەڵاح شوان) لەناو بەرەکەى خۆیدا ئەزموونى دەباتە ناو خەسڵەتى تایبەت و لێڵی و ئاڵۆزى لە دەورى خۆیدا دەتەکێنێت،\nئێمەمانان لە کۆتایی حەفتایەکان و سەرەتاى هەشتایەکاندا تازە بەرپێى خۆمانمان دەبینی و خولیای شیعر دایگیرساندبووین، دەمانویست بەخشندەکان بناسین و بچینە ناو ئەزموونی پاراوی شیعری بێگەردەوە. وزەی دەرکەوتووی ئەم کۆشیعرانە بۆ ئێمە ئەزموون و خەونی لاوی بوون. وەک جۆرێکى تایبەت لە چێژى شیعر دەمانخوێندنەوە. زریان ـ ئەنوەر قادر محەمەد. گەردەلوولی سپی ـ لەتیف هەڵمەت. سەمای بەفری ئێواران ـ جەلال بەرزنجی. دوو سروودی کێوی ـ شێرکۆ بێکەس. دڵدارەکەم پایزە گەواڵەیەک نییە ـ سەڵاح شوان. شەو نییە خەونتان پێوە نەبینم ـ عەبدوڵڵا پەشێو . ژوان ـ محەمەد حەمە باقى.....تاد، هەر یەک لەم کۆشیعرانە جگە لەم کۆشیعرە، زیاتر لە جارێک چاپ کراونەتەوە. کارێکی زۆر پێویست و بەجێیە بۆ ئەوەی بەرەى ئێستا و داهاتووش ئاشنایان ببن و بناخەکانی بەرەى پێشە خۆیان ببینن و بیانناسن. ئەڵقەی یەک لە دوای یەکی بەردەوامیش زیاتر پێکەوە بلکێن و درێژ ببنەوە و خوێنەر پەیدا بکەنەوە. بەئاگابوون و سوودوەرگرتنى داهێنەرانە لە ئەزموونى کەسانى تر بۆ خەمڵینى کەسایەتى ئەدەبیت، پێویستی و کارامەیییە. جۆرێک هێز و جووڵانەوەى ئێستێتیکى لە جیهابینیدا یەک دەگرنەوە، دۆخى ئەدەبى ئەوە قبووڵ دەکات، ڕەتى ناکاتەوە و بەرەکان سرووش بەیەک دەدەن. ئەم بەرەیە نوێبەخشییەکى بناخەیى و بنەمان، بناخە و بنەماش کۆن نابن، وەک پێویستییەک بەردەوام دووبارە دەبنەوە و واقیعێکی مێژوویین، نوێبەخشیى لە دەستیانەوە پەرەدەستێنێت و درێژ دەبێتەوە، هەروەها دەستکارییەکى قووڵ و هەمەچەشنیان لە بنیاد و شێواز و زمان و داڕشتن کردووە، بۆ تێگەیشتن لە چییەتى نوێبەخشیى شیعرى کوردی و پەروەردە کردنى چێژى خوێنەر ڕووەو نوێبەخشى.\nبەشێکى زۆرى شیعرى قۆناغى حەفتایەکان دەربڕینێکى توند بوون لە دیکتاتۆریەتى ڕووخێنەر، بەڵام (سەڵاح شوان) لەناو بەرەکەى خۆیدا ئەزموونى دەباتە ناو خەسڵەتى تایبەت و لێڵی و ئاڵۆزى لە دەورى خۆیدا دەتەکێنێت، تیشکۆى گرینگى بەهرە و بیرکردنەوەى ملکەچى هەستیاریى ئەدەبی و ئێستێتیکاى شیعرین. ڕامانى سەرەکى تەنیا لە هەستیاریى مرۆیى و ئێستێتیکاى شیعریدا دروست دەبن و ڕۆڵى پەروەردە کردنى چێژى خوێنەر ڕووەو نوێبەخشى دەگێڕن و هەست بەجوانیکردنى تێدا لەدایک دەبێت.\nهەر لە ڕووتەختی ئەم پێویستییەوە هەوڵم دا ئەم کۆشیعرەش چاپ بکرێتەوە. دوای ئەوەی من تایپ و هەڵەچنیم کرد و خستمە سەر ڕێنووسی ئێستا و خستمەوە بەردەستى شاعیر خۆیەوە . ئەمیش چەند شیعرێکی لاداوە و دوو شیعریشى لە ژمارە 2 و 3ی بڵاوکراوەی (ڕوانگە) بڵاو کردوونەتەوە لە کاتی چاپی یەکەمیدا دەزگای سانسۆر ڕەتی کردوونەتەوە. لەم چاپەیدا لە شوێنی خۆیانی داناونەتەوە، هەروەها دەستکارى کەمەیەکى کەمى ناونیشان و چەند ڕستەیەکى کۆشیعرەکەى کردوون .\nپێکهاتەی ناوەرۆک و زەمینەى هێما و هێماپێکراو و هەوەڵ نیگاکانى ئەم کۆشیعرە بریتین: لە خەون و بەهرە و بیرکردنەوەی گەرمی ئەزموونکارێک و ئەزموونکردنی ئێستێتیکیانەی لە هەڵبژاردنی وشە و هەڵچوون و تووڕەیی و دەربڕینی هەستییەوە.\nبەشى یەکەمى شیعرێکى تێکهەڵکێشراوە و یەک تانوپۆیى و بازنەیییە. لە خاڵێکدا دەست پێدەکات و هەڵدەکشێت و دەگەڕێتەوە هەمان خاڵى دەستپێکردنەوە. لە چل کۆپلە پێک هاتووە. هەر چل کۆپلەش گەڕانن بەدوای ئەشقێکى پڕ حەسرەت و تاسەدار و غوربەتئامێز. لە تەواوى شێواز و شاعیریەتى شاعیردا دەبیندرێن و دەبیسترێن، هەروەها ئەو ئەشقە لک و پۆپدارە خەسڵەتى کەسێکى نادیار و ئەفسانەیى و گەردوونى داوەتە دڵدارەکەى. شاعیر بۆ هەر کۆپلەیەک ناونیشانێکى داناوە و وەک شیعرێکى سەربەخۆ پێشکێشى کردووە. لێرەدا هەڵوەستەیەک پێویستە، ئایا ئەمە مەبەستێکى ئەدەبییە، یان هەست پێدانەشکانێکى ئەدەبییە. لە بنەڕەتى خۆیدا یەک شیعرى ماوە درێژ خایەنە (1970– 1975 بەغدا) و زمان و داڕشتن و فۆرمەکەى لە یەک زەمینەدا گەشەیان کردووە و دەچنە ناو یەک بۆتەى هونەریشەوە. پێوەندییە مانایییەکانیش بەدواى یەکداهاتوون و ڕژانە شیعرییەکەش زۆرى خایاندووە. شیعرەکە یەک ناونیشان وەردەگرێت و ئەوانەى تر هەموویان زیادن و تاڕادەیەکیش بێزارکەرن و بەشێک لە ئێستێتیکاى ئەزموونەکەیان کوشتووە.\nلە بەشی یەکەم و دووەم، لە بنەڕەت و چۆنیەتی شێوازدا لەناو ئەزموونی دوو شاعیردا (جەمال شارباژێڕی و جەلالی میرزا کەریم) بۆی دەگەڕێت. دواتر لە درێژبوونەوەی ئەزموونی خۆی لە بەشی سێیەمدا دەیدۆزێتەوە. بنەڕەت و چۆنیەتی شێوازی تایبەت لە دەرەوەی بیرکردنەوەی خۆت نادۆزرێتەوە. دۆزینەوەی بنەڕەت و چۆنیەتی شێواز، زمانێکی وا دەخوازێت هەڵگری پرسە قووڵ و گرانەکان بێت و خوێنەر بچێتە سۆراخ و بەدواداچوونى و دوور بۆ داهاتووى بڕوانێت. بنەڕەت و چۆنیەتی شێواز لە نیگا و زەینى شاعیردا، خۆى ئامادە و پەروەردە دەکات.\nبەشی سێیەم بنەما و دەرکەوتەى بنەڕەت و چۆنیەتى شێوازە، تێیدا بە خۆئامادەکردن و شێنەیییەوە بیری لە بنەڕەت و چۆنیەتی شێواز کردووەتەوە و پرسی خەسڵەت و تایبەتمەندی و گواستنەوەی خۆی دادەڕێژێت و شیعری بێگەرد بە ئەزموونی پاراو دەزانێت و بە ئاکامێکیشی دەگەیەنێت، لە ساتى تەواو ئازادى شیعریدا شیعرییەتی جەوهەر و بوون وەک ئەفسوونێکى هەستى و وشیارى ئێستێتیکایى دەردەخات و هاوارى دەرەوە دەبێتە دەنگى ناخ و وردبوونەوە لە ناخ.\nلە ڕێی ئەم پێزانینەیدا لەگەڵ کرۆک و ناوکی بووندا خەریک دەبێت، هەروەها لەگەڵ نیگەرانی و نادڵنیایی هەلی گفتوگۆ پێک دەهێنێت و پرسیار لەمەڕ بوونی کەسی خۆی دەهێنێتە ئاراوە و تێکەڵ بە کەسێکى ئەفسانەیی و گەردوونى دەکات و دەیەوێت وەڵامی ئامانجی بوونی خۆی و کەسى نادیار و ئەفسانەیی و گەردوونى دەست بکەوێت و وەک ڕامانێکى سەرەکى ڕووناکی دەربڕینی بخاتە سەر، دەربڕین وەک مانای ئەفراندن و ناسینی کەسایەتیی خۆی و ڕزگارکردنی لە نیگەرانی و نادڵنیاییدا. پاشان هەناسەدان لە ماڵى داهێندراوی شیعرەکانیدا ئاراستەى خۆى دەدۆزێتەوە. شاعیرى ڕاستەقینە ناتوانێت خۆیەکى بێگەرد بێت و هەمان کاتیش خەڵکانى تر. شیعر لەم بارە بێگەردەیدا نهێنییەک ئاشکرا دەکات و دەبێتە هەڵگرى ئاماژە و گەشەى سەرسوڕمان. ژیان و گەشەى سەرسوڕمان بۆ شیعرى بێگەرد ناوەند و ڕامانى سەرەکین.\nلەم بەشەدا وشەکانی، کەسایەتیی خۆیەتی و ناتوانین لە جەوهەر و بوونی خۆی جیای بکەینەوە. واتا: دووبارە ئەفراندنەوە و داهێنانەوەی کەسایەتیی خۆیەتی. هەم قسەکەرە و هەمیش گوێگر. ئاڵوگۆڕ و جێگۆڕکێ بە قسەکەر و گوێگر دەکات و دەیانخاتە سووڕى خەمڵینەوە، هێزی خودییانەی شیعرییەتیشى تێدا ڕادەچەنێنێت و گەشە بە چرکەی سەرسوڕمان دەدات، هەروەها خواستى گەشە و درێژبوونەوەى سەرسوڕمانمان تێدا دروست دەکات. لە دۆخی زەماندا وەک جەوهەر و بوونی هەقیقەتێک دەردەکەوێتەوە. هەم هەقیقەتی کەسی و هەمیش جەوهەر و بوونی هەقیقەتی شیعری. ڕۆح و ژیان لەناو وێنە و فۆرمدا دەخرۆشێنێت و زمان تێیاندا زاوزێ دەکات، بە جۆش و شێنەیییەوە پێوەندى و هارمۆنیى نێوانەکان پەرەپێدەدات و لە دڵیاندا ئارام دەگرێت.\nواقیع یەکبین و ڕووکەش نییە، تا زمانێکی یەکبین و ڕووکەش بتوانێت دەری ببڕێت و لە دەقی ئەدەبیدا پێشکێشی بکاتەوە. واقیع بە چەندین چینی ئەستوور و تەنک و لێڵ و ڕوون خۆی پێچاوەتەوە و لە هەندێک باردا دەچێتە ئەودیوى لێکدانەوە و زانینەکانى مرۆڤەوە. هێزی زمان دەبێت هەست بەو چەندین چینە بکات و چینەکان وەک هەبوون و کێش و قەبارەی خۆیان هەڵبداتەوە و بیانخوێنێتەوە. وەرگریش ڕابهێنێت لەو ڕووداوانە بکۆڵێتەوە و تێیان بگات، کە لە واقیعدا ڕوو دەدەن و بۆچووونی خۆی تێیاندا بەهێز بکات. واقیع بریتییە لە بەردەوامبوون لە گۆڕانکاریی زمان و هەبوون. شاعیر هەندێک دانەپەیڤ لە واقیع و هەندێکی تر لە خەیاڵ وەردەگرێت، بۆ بەکاربردنیشى پشت بە ژیانی تایبەتیی خۆی و واقیع و میتافیزیکا و خەون دەبەستێت.\nلە گۆشە نیگاى درەوشانەوەى ئێستێتیکاى ناونیشان و جیاوازیى فۆرم و گەشەى سەرسوڕمانى مانا و پرشنگهاوێشتنى زماندا. ئاگری پرۆمیسیۆس وەک مرۆڤ دەقێکى کراوەیە و بە ناوەندێکی کاریگەرى دەچوێنێت و هەموو ژیانی تێدا کۆ دەکاتەوە و ئامادەی دەکات بۆ بەگەڕخستن و بینینی قووڵییەکانى ناخى خۆی و قووڵییەکانى پانتایى زەوى و هەردوو جیهان لە ئەزموونى جوانی و هاوبەش لەناو وشەدا بەراورد دەکات و ڕایان دەگرێت، ئەو جیهانەى پێویستە داهێنەر هەموو نێوانەکانى ببڕێت و وردەکارییەکانى ژیانى تێدا بدرەوشێنێتەوە و بەرەو خاڵى باڵامان ببات. خاڵی باڵا بەماناى ساتى دۆزینەوەى ژیان و خاڵى ڕامانى سەرەکى شیعرى بێگەرد، لەم بارەدا دەرگا و پەنجەرەکان بۆ بیرکردنەوە و تێڕامان دەکرێنەوە و جەوهەر و بوونى شتەکان دەردەکەون. هەڵوێستى شاعیر لە ئازادى و یاخیبوونى شیعر خۆیەوە دروست دەبێت و بۆ ویستى مرۆڤ و دەسەڵاتى ئەدەب و ئەوە تێدەکۆشێت لە بەیانییەکی پڕ لە شەونم و گەرمبوو بە گزینگ و بۆنوبەرامەی پاکی و هەمەچەشن لەناو ئاگرەکەی پرۆمیسیۆس تێبپەڕێت و ژیانێک وێنا بکات. ئەو ژیانەی بەناو ئاگری پرۆمیسیۆسدا تێپەڕیبێت و لە هەموو پیسی و خڵتێک پاڵاوتراو بێت و خاوێن کرابێتەوە، ئینجا لەناو شیعرەکانیدا دایبمەزرێنێت و نوێنەرایەتى شیعرییەتی جەوهەر و بوون بکات.\nئەم شاعیرە شاعیرێکى سیاسى، یان حزبى نییە. لە هیچ دەقێکیدا دەربڕینێکى لەم شێوەیەم نەخوێندووەتەوە، بەڵام بیر و بیرکردنەوەى سیاسى لە شێوە و فۆرمى ئێستێتیکى هەبووە. نموونە نسکۆى شۆڕشى ئەیلوول بە شێوازى جوداى دەربڕینەوە وەک نووسەرێکى بەرپرسیار بەرانبەر بە نووسین، دەربڕینى لێ کردووە. چ وەک پێشبینى نسکۆکە و چ وەک هەست گەرمى کۆمەڵگاى کوردى بۆ هەستانەوەى شۆڕش. چش وەک گەشە و ڕوودانى کارەساتى خۆبەخۆیى دواى نسکۆ و هەستانەوەش.\nمن ڕێز لەئەزموون و توناى ئەم شاعیر و چیرۆکنووسە دەگرم، کە زمان و ئەدەبى کوردى لە شێوە و فۆرمى ئێستێتیکیەوە دەوڵەمەند کردووە و بەرەو خاڵى باڵاى بردووە. زۆر لەوەش دڵنیام پێویستە کۆشیعرى ( دڵدارەکەم پایزە گەواڵەیەک نییە) و کۆشیعرى (شەوێک لەشەوانى سیمرخ) و کۆ چیرۆکى (ئەستێرە بەرزە)جارێکى تر بخوێنینەوە و بیناسینەوە. بەناسین و جارێکى تر خوێندنەوەى، ناوەندە ئەدەبییەکەى کوردى ئەزموون و تواناى ئەو، باشتر دەبینن.\nپڕۆمیسیۆس سەیرى ئاسمان ناکات\nلەناو خەمى هێشتا کاڵى ئەم وەرزەدا\nچۆن دەکرێمە ناڵى سوورى\nدەنرێم بە پێڵاوەکانى هۆلاکۆوە\nهیچ دەنگ ناکەم\nسەرەتاى گشت وشەکاندا\nسەر دەخەمە سەر ئەژنۆم\nسەیرى هیچ لایەکم ناکەم\nشەو دێ و دەڕوات\nڕۆژ بە دوایدا\nخەو دێ و دەڕوات\nخەم بە دوایدا\nدێت و ئیتر ناڕواتەوە\nسەرم بە دواى خەونەکانیدا\nدەڕوات و ناگەڕێتەوە\nبە دواى سەرمدا دەنێرم\nگڕى ئارەزووى بیابان\nیارى بە لەشى خاوم دەکات\nبێ دەنگ مەبە\nلەم شەوە ڕەشەدا سوارێک\nڕەشپۆش و ڕەش\nبە ئەسپێکى ڕەشەوە تاوت بۆ دەهێنێت\nئەگەر بێ دەنگ بیت\nشار چۆڵ دەبێت و خۆڵى مردنى بەسەردا دەڕژێت\nئاو ناگاتە ئاسیاوەکان\nئاو ناگاتە لێوى وشکى نازدارەکان


چەند قسەیەک کە باشترە ڕێگە نەدەیت هاوسەرەکەت بەرامبەرت بیانڵێت – تۆڕی میدیایی خەڵک\nچەند قسەیەک کە باشترە ڕێگە نەدەیت هاوسەرەکەت بەرامبەرت بیانڵێت\n2018/08/01 - 7:17 PM\n– بلێت كه تۆ خۆشه‌ویستی ئه‌و نیت: به‌شێك له پیاوان ئه‌وه ناشارنه‌وه كه هاوسه‌ره‌كانیان خۆش ناوێت و ته‌نها بۆ درێژه‌دان به ژیان له‌گه‌ڵیاندا ده‌ژین، پێویسته ژنان له‌سه‌ر ئه‌م پرسه له هاوسه‌ره‌كانیان نه‌بورن، چونكه ڕه‌نگه خۆشه‌ویستیه‌كه‌یان بده‌ن به كه‌سێكی دیكه.\n– گوێ به خه‌فه‌ته‌كانت نادات: كاتێك به خه‌مباری ده‌تبینێت وا هه‌ڵسوكه‌وت ده‌كات كه هه‌ستی پێناكات یاخود به ساده‌ی پرسیارت لێده‌كات له باره‌یه‌وه، بۆ ئه‌م پرسه‌ش پێویسته لێكۆڵینه‌وه بكه‌یت و به‌دوای هۆكاره‌كه‌یدا بچیت.\n– گاڵته‌پێكردن: شتێكی ئاساییه گه‌ر هاوسه‌ركه‌ت قسه‌خۆش بێت، به‌ڵام گه‌ر گاڵته‌پێكردنه‌كه‌ی له‌سه‌ر شێوه‌ت یاخود كه‌سه نزیكه‌كانت بووه سوكایه‌تی پێكردن پێویسته رێگه‌ی پێنه‌ده‌یت، بۆ ئه‌وه‌ی رێزله نێوانتاندا بمێنێت.\n– له‌به‌ر چاوی تۆ به كچێكی دیكه‌دا هه‌ڵبدات: كاتێك له به‌رچاوی تۆدا هه‌ست و خۆشه‌ویستی خۆی بۆ كچێكی دیكه ده‌رده‌بڕێت ئه‌وا بابه‌ته‌كه جدییه‌و پێویسته رێگری لێبكه‌یت.\n– ده‌رنه‌بڕینی هه‌سته‌كانی بۆتۆ: كاتێك وازده‌هێنێت له‌وه‌ی پێتدا هه‌ڵبدات و خۆشه‌ویستی خۆیت بۆ ده‌رببڕێت، ئه‌وا پێویسته لێكۆڵینه‌وه‌یه‌ك له‌و پرسه بكه‌یت و سنوری بۆ دابنێیت.\n– به‌كارهێنانی منداڵ له دژت: زۆرجار له خێزاندا ڕوده‌دات كه باوك منداڵه‌كانی بۆلای خۆی ڕاده‌كێشێت و له دژی دایكیان و به‌به‌رژه‌وه‌ندی خۆی به‌كاریان ده‌هێنێت، تێبگه‌یه‌نه كه مناڵه‌كان نه‌كاته قوربانی كێشه خێزانه‌كانیان و هاوسه‌نگی ڕابگرێت.\nسیڤان عەباس بەرهەمێکی نوێی بڵاوکردەوە\nبەر لەوەی بە ستیانەوە بخەویت، ئەم ٥ خاڵە بخوێنەرەوە