داگیرکەرانی کوردستان بە هەر نێوێک و بە هەر شێوازێک بێت ئامادە نین دەست لە کوردستان هەڵگەرن. بە ناسیۆنالیست و شوڤینیستەوە، بە ئیسلامی و بەعسییەوە، بە چەپ و سۆسیالیستەوە، کە باسی سەروەری نەتەوەی بندەست دێتە ئاراوە، ئەو کات گشتیان هاودەنگن لەسەر ئەوە کە نەتەوەی بندەست هەر دەبێ بندەست بمێنێتەوە. ئەگەر ئەتوو وەکوو کوردێکی ئازاد ملت بۆ کەچ نەکرد ئەو کات هەرچی بخوازن بەسەرت دێنن. داگیرکەر لە هیچ کردەوەیەک بۆ پاراستنی "مافی ڕەوای خۆی" سڵ ناکاتەوە. داگیرکەر بە بیرۆکەی ئیسلامییەوە کە خۆی لە گشت لایەنێکتر زیاتر بە حەق دەزانێ، لەو ساڵانەی کۆتاییدا سەرچاوەی چەپەڵترین کردەوەکانی نامرۆڤانەییە دژی گەلان، بەتایبەت نەتەوەی کورد. ئەوان خەڵکیان لە سینەمادا برژاند، مزگەوتیان خستە ژێر بۆردومان و لەو ساڵەی کۆتاییدا، کۆمەڵکووژی کوردان و بە کۆیلەگرتنی ژن و مناڵ بۆتە بە یەک لە ئامانجەکانیان. ئەوەی کە چەندە و چۆن هێڵی نامرۆڤانە دەبەزێنن لە لایەک پێوەندی بە ڕادەی سەرکەوتنی وان لە سیاسەتەکانیاندا هەیە و لە لایەکیترەوە پێوەندی بە ڕادەی پێشکەوتنی سەرجەمی کۆمەڵگای کوردەواری لە خۆێندنەوەی ڕاست و مەوزووعییانە لە دۆخەکەیە.\nئالۆزی دۆخەکە لەوە دایە کە یەک لە هێڵەکانی بزاوی رزگاری کوردستان ئامادەیە گشت بەرژەوەندییەکانی نەتەوەیی فیدای بەرژەوەندییەکانی عەشیرەتی خۆی بکات. یەکەم، وەکوو دیاردەیەکی گشتی، ئەوە خاڵی هەرە لاوازی بزاوی رزگاری کوردستانە. دووهەم، ئەوە هەروەکی بینیومانە دەبێتە هۆکارێک بۆ چەپەڵی و دڕندەیی زیاتر لە لایەن داگیرکەرانەوە. ئێمە بینیمان کە هەم تورکیا و هەم ئێران بە ڕاشکاوی دژایەتی خۆیان دەگەڵ پێکهاتنی کیانێکی کوردی لە ڕۆژئاوای کوردستان ڕاگەیاند. هەڵبەت داگیرکەر هیچ ستاتۆیەکی "کیان" بۆ باشووری کوردستان نابینێ و لەو بارەوە زۆر ناحەق نیە چونکە باشووری کوردستان لە باری سیاسییەوە پارێزگایەکی هاوبەشی ئێرانی تورکییە و لە مەر پارچەکانیتری کوردستانەوە ئەو ڕۆڵەی نیە کە دەبوایە هەیبێ.\nئەوەی کە وەکوو پێداویستێکی گرینگی ڕۆژ هەنووکە دێتە بەرچاو گرینگی سنوورەکان لە بیر و باوەڕی تاکی کورد لە گشت پارچەکانە. ئەگەر مرۆڤی کورد لە داڕماندنی سنوورەکان لە مێشکی خۆیدا سەرنەکەوێت، ئەوا ئەو پۆتانسیالەی کە لە ناوچەکەدا هەیەتی لە دەستی دەدات و ناتوانێ ڕۆڵی خۆی تەنانەت بە نیوەچڵیش بگێڕێ. واتە، ڕاکردنی سنوورەکان لە بیر و باوەری تاکی کورد ڕۆڵێکی مەزنی لە دەستپێکی پڕۆسەی پێکهاتنی "کیان"ە بۆ نەتەوەی کورد. ئەو سەردەمە بەسەر چووە کە پاشناوی "کوردستان" لە ناوی فەرمی هێزە سیاسییەکاندا وەکوو پێویستییەکی سەرەکی بۆ دامەزراندنی کیانی کوردی بێت.\nهاوژیانی نەتەوەی بندەست دەگەل بیرو هزری داگیرکەر بە شێوەی خودموختاری یا فیدراڵی یا خود هەر شێوەیەکیتر، ساویلکەییە. بایخمەندی دان بەو بیرۆکەیە بۆ پێداچوونەوە بە مەبەستی هاوژیانی نەتەوەی بندەست دەگەڵ نەتەوەی سەردەست، گەوجێتییە. بۆ سەڵماندنی ئەو دوو پۆستوولاتە پێویست نیە مرۆڤ پیتۆڵ بێت، تەنیا ئاوڕدانەوەیەک لە مێژووی نەتەوەکەت تێڕا دەکات. مێژووی نەتەوەکەت! نەک ئەو مێژوویەی کە داگیرکەر بۆی نووسیوی و بەناوی مێژووی نەتەوەکەت دەرخواردت دەدات. مێژووی ڕاستەقینەی نەتەوی کورد لە بەیت و حەیران و لاوکدا بە سانایی بەدی دەکرێت. مخابن ئەو دوو پۆستوولاتە لە دۆخی هەنووکەییدا، قوورساییەکی تایبەتی لە بزاوی ڕزگاریخوازی نەتەوەی کورددا هەیە. هۆکاری ئەوەش، تەسلیم تەڵەبی بەشێک لە بزاوی ڕزگاریخوازی نەتەوەی کوردە کە دەگەڕێتەوە سەر "متمانە بە خۆ نەبوون لە فەزای فەرهەنگی داگیرکەردا". شڕۆڤەی دۆخی سیاسی کۆمەڵایەیی کوردستان بە بێ وەبەرچاوخستنی ئەو ئەو دوو پۆستوولاتەی سەرەوە وەک بنەمای بۆچوون، جگە لە "ماستاو" وەکوو تەنیا بژیوی مرۆڤ لە ژیاندا، چ واتایەکیتری نیە.\nلە ڕۆژهەڵاتی ناوین لە جەرگەی گێژەڵووکەی هاوکێشەکانی سیاسیدا، دەرفەتێکی مێژوویی بۆ نەتەوەی کورد هەڵکەوتووە، ئەو دەرفەتە کاتێک بە تەواوی کەلکی لێوەردەگیرێ کە سەرجەمی کۆمەڵگای کوردەواری بتوانێ سنوورەکانی دەستکردی داگیرکەر لە بیر و باوەری خۆی بشواتەوە. باوەڕی بە هێزی نەتەوەیی، پشتیوانی جەماوەری کوردستان مسۆگەر دەکات و بە پێچەوانە، مل کەچ کردن بۆ سنوورە دەستکردەکان، سەرەڕای تەسلیم تەڵەبی، دەبێتە هۆی تواندنەوەی نەتەوە. "چەوتەزانییە" ئەگەر نەتەوی کورد لای وابێ کە دەتوانێ دەگەڵ داگیرکەران بە فیدراڵی ژیان بە سەر بات بەڵام نەتوانی دەگەڵ پارچەکانیتر، کوردستان دامەزرێنێت.


2020-11-29 21:59 175 جار بینراوە کۆمێنت\nدیمەنێک لە چیای قەرەچوخ( وێنەکە تایبەتە بە PUKNOW)\nلەکاتێکدا تیرۆریستانی داعش بەنیازی ئەنجامدانی هێرشێکی تیرۆریستی بوون لە سنووری مەخمور، هێزەکانی ناوچەکە لێیان هاتنەدەست و وێڕای شکستپێهێنانی پیلانەکەیان، ناچاریان کرد هەڵبێن.\nغازی فەیسەڵ سیان، ئەندامی مەڵبەندی رێکخستنی قەرەچوخ، لە لێدوانێکدا بە PUKNOW ی راگەیاند: " کاتژمێر 8 و نیوی ئەمشەو یەکشەممە، هێزێکی داعش بەنیازی کردەوەی تیرۆریستی هەوڵی نزیک بونەوەیاندا بۆ لای کەمپی شەهید ڕۆستەم جودی مەخمور".\nروونیشیکردوە کە: هەڤاڵانی کەمپ و مەفرەزەیەکی مەڵبەندی 20 ی قەرەچوغ و هێزێکی سوپای عێراق لێیان هاتنەدەست و نزیکەی یەک کاتژمێر لە تەقەکردن، تیرۆریستان ناچارکران بەرە شاخی قەرەچوغ هەڵبێن.\nجێی وەبیرهێنانەوەیە لەماوەی ئەم مانگەدا، هێزەکانی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی و سوپای عیراق، بەهاوکاری هێزێکی خۆبەخشی ناوچەکە دوو جار گورزی گورچکبڕیان ئاراستەی تیرۆریستانی داعش کرد لە دامێنی چیای قەرەچوخ و زیانی گیانی زۆریان پێگەیاندن.\nئەگەرچی لەدوای رووداوەکانی 16 ی ئۆکتۆبەری ساڵی 2017ەوە، چەندین شانەی تیرۆریستانی داعش لە چیای قەرەچووخدا خۆیان حەشارداوە و ناو بەناو کردەوەی تیرۆریستی لەدژی دانیشتوانی ناوچەکە ئەنجام دەدەن، بەتایبەتی لەدژی هاوڵاتیانی کورد، بەڵام تائێستا ئەو کێشە ئەمنییە وەکو خۆی ماوەتەوەو چارەسەرنەکراوە.\nئامادەکردنی: فەریق حەبیب\n7 كۆسرەت رەسوڵ پێشوازی لە دكتۆر بەرهەم ساڵح كرد


زایینی: ٠٤-١٠-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٦/٠٧/١٢ - ١٢:١٦ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nکوردستان میدیا: مام "ئیبراهیم ڕەحمانی" باوکی شەهیدێکی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران لە شاری ورمێ کۆچی دوایی کرد.\nبەپێی هەواڵی گەیشتوو بە ماڵپەڕی کوردستان میدیا، ڕۆژی چوارشەممە ڕێکەوتی ١٢ی ڕەزبەری ١٣٩٦ی هەتاوی، مام "ئیبراهیم ڕەحمانی" باوکی شەهید "فاخر ڕەحمانی" خەڵکی دزەی مەرگەوەڕ بە هۆی نەخۆشی لە یەکێک نەخۆشخانەکانی شاری ورمێ کۆچی دوایی کرد.\nمام ئیبراهیم کەسایەتییەکی نیشتمانپەروەر و خۆشەویست بوو و بە هۆی ئەوەیکە تەسلیمی داواکارییەکانی ڕێژیم نەدەبوو چەندین جار لە لایەن هێزەکانی ئیدارەی ئیتلاعاتی ڕێژیمی داگیرکەر ئەشکەنجە درابوو.\nشەهید "فاخر ڕەحمانی" ساڵی ١٣٤٥ی هەتاوی لە شارۆچکەی دزەی مەرگەوەڕ لەدایک بووە و شەهید فاخر کادری پلە ٤ی حیزبی دێموکرات لە کۆمیتە شارستانی ورمێ بوو، کە ڕێکەوتی ١٦ی پووشپەڕی ١٣٦٩ی هەتاوی لە شوێنێک بە ناوی زینی لە شەڕ دژی داگیرکەرانی کوردستان شەهید بوو.\nگڵکۆی ناوبراو لە گۆڕستانی دزەی مەرگەوەڕە.\nهەروەها کچێکی مام ئیبراهیم بە ناوی نادیا ڕەحمانی ئەندامی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێرانە و لە دەرەوەی وڵات نیشتەجێیە.


بەرەی نەرم‌و بەرەی ڕەق\n497 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nئەمڕۆ لە كوردستان نەخشەی هێزەكان بەرەو ئەوە ئەچن كە ببن بە دوو بەرەوە: بەرەیەك كە خاوەن هێزی ڕەقە، كە لە چەكدا خۆی دەبینێتەوە، بەرەیەكی تر كە خاوەن هێزی نەرمە. بەرەی هێزی ڕەق مێژووی هەیە لە بەكارهێنانی ئەم هێزە بۆ ئامانجی خۆی بەرامبەر هێزەكانی تر. بەرەی نەرم وەك مێژوو و وەك مۆدێل نوێن.\nئەم دوو جۆرە هێزە زیاتر بە جۆری ئامرازەكانیاندا دەناسرێنەوە بۆ سیاسەتكردن. ئامرازەكانیشیان توانا و دید و ئامانجیان دیاری دەكات.\nئایا ناچاری وەها دەكات كە بەرەی هێزی ڕەق و بەرەی هێزی نەرم ببن دوو بەرەی جودای ركەبەر؟ یان هێزی ڕەق نەرم ناچار دەكات ڕەق بێت، ئەمە ئەركی سەرەكی ئەو لایەنانەیە كە خاوەن هێزی ڕەقن، كە نەهێڵن ڕووبدات چونكە پێش هەموو لایەك ئەوان لێی زەرەمەندن. ئەگەر هەموو هێزێك بوو بە خاوەن میلیشا و لەبچوكترین كێشە رووبەرووبونەوەی چەكداری دروست بێت ئەوا، كوردستان لە یەمەن و سۆماڵی خراپتری لێدێت.\nبۆیە كوردستان لە ئێستادا لە هەموو ساتێكی تر زیاتر پێویستی بە بوونی ئەم دوو بەرەیە .\nپێویست ناكات بەرەی نەرم یەكبگرن یان دونیا بینیییان بكەن بە یەك، چونكە هەریەكەیان خاوەن ئایدەلۆژیا و باوەڕێكی جیاوازن، بەڵام دەتوانن لە پێناوی بەرهەم هێنانی هێز (مەبەستم هێزی نەرم)، هەوڵی ئەوە بدەن پلاتفۆرمێك پێكبهێنن بۆ نمونە هاوپەیمانییەكی پەرلەمانی دروست بكەن، شاندێكی دانوستان، نوێنەری دیپلۆماسی و زۆر بواری تر.


بەر لە جەژن مووچەی سەرجەم وەزارەتەكان دابەش دەكرێت\nبە داهاتی فرۆشتنی نەوت و بڕی پارەی هاتووی عێراق، وەزارەتی دارایی و ئابووری حكوومەتی هەرێمی كوردستان مووچەی سەرجەم وەزارەتەكان تا 21 ئاب دابەش دەكات.\nئەمڕۆ شەموو چواری ئاب، سەرچاوەیەك لە وەزارەتی دارایی و ئابووری حكوومەتی هەرێمی كوردستان بە "وشە"ـی ڕاگەیاند، وەزارەتی دارایی و ئابوری خەریكی ئامادەكارییە بۆ دابەشكردنی مووچەی سەرجەم وەزارەتەكان.\nئەو سەرچاوەیە گوتی، بەر لە جەژن مووچەی سەرجەم وەزارەتەكان دابەش دەكرێت، ئەمەش بەو بڕە پارەیەی لە نەوتی هەرێمی كوردستان بەدەست دێت و ئەو بڕە پارەیەی لە حكوومەتی عێراق ڕەوانە دەكرێت.\nئاماژەی دا، دابەشكردنی مووچە لە سبەی یەكشەم پێنجی ئاب دەست پێ دەكات.\nپێتشر شیلان شێخ جەعفەر سەرۆكی لیژنەی پێشمەرگە لە پەرلەمانی كوردستان بە "وشە"ـی ڕاگەیاندبوو، بەپێی خشتەی نوێ بڕیارە وەزارەتی پێشمەرگە یەكەمین وەزارەت بێت بۆ وەرگرتنی مووچە لەو مانگە.\nسەرۆكی لیژنەی پێشمەرگە گوتی، پێشتر مووچەی پێشمەرگە یەكەمین مووچە بوو، بەڵام بەهۆی ڕێكخستنەوەی لیواكان دوا دەخرا، بەڵام لەلایەن وەزارەتی دارایییەوە پێمان ڕاگەیەنراوە لەو مانگەوە لەخشتە مووچەی پێشمەرگە پێش خراوە.\nماوەی چەند مانگێكە وەزارەتی دارایی و ئابووری هەوڵەكانی چڕ كردووەتەوە بۆ ئەوەی 30 ڕۆژ جارێك مووچەی فەرمانبەرانی كوردستان دابەش بكات و مووچەكەیش بەپێی كەمكردنەوەی ڕێژەی پاشەكەوت دەبێت كە حكوومەت بڕیاری لەسەر داوە.\nهاوكات نێچیرڤان بارزانی سەرۆك وەزیرانی هەرێمی كوردستان لە دوایین كۆنگرەی ڕۆژنامەوانیدا ڕای گەیاند، گرنگە بۆ حكوومەت بتوانێ 30 ڕۆژ جارێك مووچە دابەش بكات و دووپاتیشی كردەوە كە ئاسۆ ڕوونە و ڕۆژە سەختەكان تێدەپەڕێنین.\nئه‌م بابه‌ته 9187 جار خوێنراوه‌ته‌وه


گۆڕ – كولتور مه‌گه‌زین\nBy كولتور مه‌گه‌زین\t Last updated مارس 20, 2018\nسەر ئه‌ژنۆكانی لەسەر زەوییه‌كه چەقاندبوو، بە ھەردوو دەستی خۆڵی ده‌خسته‌وه ناو قەبرەکە و ھاواری دەکرد (لێرە مەینێژن!) خەڵکەکە سەیریان دەکرد، ھەریەکەیان دەیان پرسیاری بۆ دروست ببوو.\nمه‌لایه‌ك کە بۆ تەلقیندان ھاتبوو، دەستی کردبووە ملی، ھەوڵیدەدا ھێوری بکاتەوە.\nـ کوڕم ھەموو کەسێک دەمرێت، ئەمڕۆ باوکی تۆ مرد، سبەی ئێمەش دەمرین، وا لە خۆت مەکە.\nسەری سوڕاند و خۆی ڕاتەکاند و دەستی مه‌لاكه لەسەر ملی ترازا، ڕووی لە خەڵکەکە کرد و گووتی؛\nـ ئێوە نازانن ئەم پیاوە کێیە! تەنیا من دەزانم. لێرە مەینێژن. ئەم خاکە لە خۆی ناگرێت، ئەم گۆڕە فڕێی دەداتە دەرەوە، لە تەنیشت دایکم مەینێژن. چۆن دەتوانن بکوژی دایکم لە تەنیشت گۆڕەکەی دایکم بنێژن؟\nتەرمەکەی بە ڕووباردا بدەن، یان لەسەر لوتکەی چیایەک بەجێیبهێڵن، تاکو قەله‌ڕەشەکان بیخۆن. گەر لێرە بینێژن، ھەورە بروسکە گۆڕەکەی ھەڵدەتەکێنێت، بورکانەکانی ژێر زەوی پێدا دەڕشێنەوە، کرم و مشک و بەکتریاکان ئەم گۆرستانە بەجێدەھێڵن، بۆ ھەتاھەتا بێز لە لاشەی مردووەکان دەکەنەوە. ئێسکە پەیکەری ناو ئەم گۆڕانەی دەوروبەری، لە گۆڕەکانیان دێنه ده‌ر و وەک داھۆڵ لە دەوری خۆیان دەسوڕێنەوە و ناڕەزایەتی دەردەبڕن.\nله‌پر یەکێک قسەکانی پێ بڕی؛\nبرا گەورەکەی بوو، لێی ھاتە پێش و زللەیەکی لێدا.\nلە کاتێکدا بە دەستی فرمێسکەکانی خۆی دەسڕی، ڕووی لە برایەکەی کرد؛\nـ بێدەنگ نابم، گەر تۆش بێدەنگ بیت من بێدەنگ نابم! تۆ بۆ بێدەنگ دەبیت؟ تۆش نەتبینی چۆن دایکمان بەدەستی ئەمانە کوژرا؟ چۆن ڕێگە دەدەیت لە تەنیشت گۆڕەکەی دایکم ئەم پیاوە بینێژن.\nدایکم بە ھۆی نەخۆشی دڵەوە، کە دەرمانی بەکاردەھێنا، ئەو پیاوە، کە باوکمانە و تەرمەکەی لەبەر دەمماندایە، لەگەڵ زڕدایکمان بەیەکەوە پیلانیان گێڕا بۆ کوشتنی دایکمان.\nئەو ڕۆژەی کە دایکم تەندروستی تێکچوو، ژوور بە ژووری ماڵەکە بە دوای دەرمانەکانیدا دەگەڕا، ئێمەش وەک بەچکەی مراوی کە بە دوای دایکیانەوەن، بەدوای دایکمانەوە بووین. چەند ڕۆژێک پێشتر ھەردووکمان بینیمان کە باوکمان دەرمانەکانی دا بە زڕدایکمان، کەچی کاتێک کە دایکم بەدوای دەرمانەکانیدا دەگەڕا، دەیانگووت: نەمانبینیووە…\nدوای گەڕانێکی زۆر دایکمان تەندروستی زیاتر تێکچوو، لە ژووری نوستن کەوتە سەر زەوی. ئێمە کە بە سەر تەرمەکەیدا شۆڕ ببووینەوە و دەگریاین، کیسەی دەرمانەکانمان لە ژێر کانتۆرەکەدا بینی. بە خێرایی دەرمانەکانمان دەرھێنا و پێماندا، بەڵام جارێکی تر دایکمان ھەڵنەستایەوە.\nوێنای ژن له نێوان پاکیزه‌یی و سۆزانی بووندا


٦ ڕێنمای زۆر گرنگ تاوەکوو دەموچاوت زیاتر ڕۆشن ببێتەوە - تۆڕی میدیایی خەڵک\n-هەوڵ بدە ڕۆژانە دوو جار دەموچاوت بشۆیت.\n-ئەسپرین تێکەڵ بکە لەگەڵ کرێمی دەمووچاوەکەتدا و هەوڵ بدە ١٥ خولەکە بەجێی بهێڵیت لەسەر دەمووچاوت پاشان هەست بە کاریگەرییە جیاوازەکەی دەکەیت.\n-هەموو کات هایلایەرەکان بەکارمەهێنە بەڵکو دەتوانیت ئاوی خاوێن یاخوود چەوری بکەیت و تەندرووست ترە.\n– با کرێمی چاوت هەمیشە لە نێو سەلاجەکەدا بێت.\n-کرێمی منداڵان بەکارمەهێنە بۆ پێست.\n“كۆچبەرانی هەرێم بەهۆی چاولێكەری‌و حەزو ئارەزوو و خۆدەوڵەمەندكردن كۆچیان كردووە”


کۆڕێک بۆ شێرزاد حەسەن لە سویسرا\nبە ئامادەبوونی ژمارەیەکی بەرچاو لە کوردانی تاراوگەی دانیشتووی سویسرا، سەعات ٣ی پاشنیوەڕۆ ی دوێنێ رۆژی شەممە ٥/١١ ئێوارەکۆڕێک بۆ چیرۆکنوس و روناکبیری کورد (شێرزاد حەسەن) رێکخرا، کە لەلایەن کۆمیتەی سویسرای چاودێری کوردۆساید – چاک ەوە سازکرا بوو.\nلەم کۆڕەدا مامۆستا شێرزاد دوو بابەتی پێشکەش کرد، یەکەمیان بە ناوی (کۆچبەران سەرنشینانی ھەمان بەلەم) کە تێیدا باسی لە خەون و سەفەر، کۆچبەران کێن؟، خانەبەندی و جیاوازی، فاکتەرەکانی کۆچ، شەپۆلە گەورەکانی کۆچ، شەپۆلەکانی کۆچی کوردی...ھتد کرد.\nپاش پشوو و قاوەخوارنەوەیەکی ٢٠ دەقەیی بابەتی دووەمی کۆڕەکەی بە ناونیشانی ( دەزگاکانی پەروەردە و پرۆسەی خەساندن) پێشکەش کرد، کە تێیدا لە ( خێزان وەک کۆنترین دەزگایەکی پەروەردە، سیاسەتبازی و حزب، دەزگاکانی پەروەردە، ئاین، ئاکام و خەسڵەتە ھاوبەشەکان...ھتد) دوا. دواتر دەستکرا بە پرسیار و وڵامەکان و ژمارەیەکی باش لە ئامادەبووان بە پرسیار و تێچن (موداخەلە) کانیان کۆڕەکەیان دەوڵەمەندتر کرد.\nپاش بوفییەکی سادە و خواردنی کوردەوارییانە سەعات ٨ ی ئێوارە کۆتایی پێھات.\nژمارەی بینین: 3605 بەروار:


تارق ڕەمەزان سەردانی ئێرانی کرد | پایگاه اطلاع رسانی اصلاح\nپسپۆڕ تاریق ڕه‌مه‌زان، پێش چوونه ناو بابه‌ته‌كه‌ی گوتی كه من وه‌ك موسوڵمانێكی سوننی مه‌زهه‌بی دانیشتووی ڕۆژئاوا، كه له سه‌ره‌تادا خوێندنی نه‌ریتی و ئایینیم خوێند و ئیجازه‌م وه‌رگرت و پاشان خه‌ریك خوێندنی زانستگایی بووم و خۆم وه‌ك كه‌سێكی چه‌ن شوناسی ده‌زانم. من له‌و دانیشتنه‌دا وه‌ك زانایه‌كی سوننی مه‌زهه‌ب به‌شدارم و به ڕوانگه‌یه‌ك له ناخه‌وه، بابه‌ته‌كه تاوتوێ ده‌كه‌م.\nتاریق ڕه‌مه‌زان به وته له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی‌كه كه‌ڵك وه‌رگرتن له هزری ڕه‌خنه‌گرانه، گرینگی زۆری هه‌یه، گوتی: «هزری ڕه‌خنه‌گرانه‌ی نێوان شیعه و سوننی پێشینه‌ی هه‌یه و نابێ له‌و بواره‌وه چاو له ڕۆژئاوا بكه‌ین. له سه‌ره‌تای وتاره‌كه‌م، پرسیارێكی سه‌ره‌كی ئاراسته ده‌که‌م. نامهه‌وێ بزانم كه چ وه‌ڵامێك به ڕۆژئاوا ده‌ده‌ینه‌وه، به‌ڵكو چه‌نده به بیری ڕه‌خنه‌گرانه‌ی شیعه و سوننی پێبه‌ندین؟» ئه‌و بیرمه‌نده ڕه‌چه‌ڵه‌ك میسری‌یه به‌م‌چه‌شنه درێژه‌ی به وته‌كه‌ی دا و گوتی: «یه‌كێك له خاڵه‌كانی هێزی ئێمه، فره‌چه‌شنی له دنیای ئیسلامه. كه‌سانێكی وه‌ك هانتینگتۆن كه به جۆرێكی‌تر بۆ ئێمه ده‌ڕوانێت، له‌و فره‌چه‌شنه‌یی‌یه كه خاڵی به‌هێزی ئێمه‌یه، ده‌توانن دژ به ئێمه كه‌ڵكی لێ وه‌رگرن. به بۆچوونی هانتینگتۆن، هێزی ده‌سه‌ڵاتدار، له لاوازی به‌رامبه‌ری لاواز به‌ده‌ست دێت و ئه‌گه‌ر نه‌توانین له فره‌چه‌شنی خۆمان هێز و توانا وه‌رگرین، ئه‌وه لاواز ده‌بین.»\nھه‌ر وه‌ھا گوتی: «فره‌چه‌شنی سه‌رچاوه‌ی ده‌سه‌ڵاته، به‌ڵام ئه‌گه‌ر ده‌سه‌ڵات به‌ڕێوبه‌رایه‌تی نه‌كرێت، ده‌بێته ھۆی لاوازی و دوژمنان هه‌ر ئه‌وه ده‌كه‌نه هۆی لاوازیمان. له ڕابردوودا فره‌چه‌شنی ئیسلامی، بابه‌تێكی قه‌بوڵ‌كراو بوو، به‌ڵام ئه‌مڕۆ بۆته هۆی به‌ره‌نگار بوونه‌وه. هه‌روه‌ها پێویسته بڵێین كه وێژه‌ی ئێمه بۆ تێگه‌یاندنی جیهان له فره‌چه‌شنی ده‌روون ئیسلامی، ناكارامه‌یه و ڕاهێنانی له‌سه‌ر نه‌كراوه.» مامۆستای زانكۆی ئاكسفۆڕد هه‌روه‌ها گوتی: «به ڕاشكاوی ئاماژه ده‌كه‌م كه قسه‌ی جوان‌كردن و نمونه‌ھێنانه‌وه به فره‌چه‌شنی له جیهانی ئیسلام‌دا ساكاره، به‌ڵام پێویسته تێبكۆشین و به‌های هزری جیاوازبوونمان بده‌ین. من هه‌شت ساڵ له «پرێس تی وی» كارم كردوه. هه‌روه‌ها له كاناڵه‌كانی ئه‌هلی سوننه‌تی وه‌ك «اقرا» چالاكیم هه‌بووه. من ڕه‌خنه له هه‌ر حكومه‌تێك ده‌گرم و ئه‌وه‌ش به مانای فه‌رمان به چاكه و به‌رگری له خراپه ده‌زانم. به‌های تێكۆشانه‌كانی منیش ئه‌وه بووه كه ئیزنم پێ نادرێت بۆ ئه‌مریكا و عه‌ره‌بستان بڕۆم.»\nکچه‌زای شێخ حه‌سه‌ن به‌ننا، دامەزرێنەری جه‌ماعه‌تی «اخوان المسلمین»ی میسر، درێژه‌ی به وته‌كه‌ی دا و گوتی: «ئێمه ده‌زانین كه نه‌ته‌وه‌یه‌كی یه‌كگرتوو هه‌یه و ئێمه‌ش به‌شێك له‌و نه‌ته‌وه‌یین. به‌ڵام ئێمه ده‌بێ له جیهانی ئیسلامی‌دا ئازادی بیر و هزر و بردنه ژێر پرسیارمان هه‌بێت. ئه‌مڕۆ ئێمه‌ی موسوڵمان سه‌ربه‌ست له نه‌ته‌وه‌یی بوونمان، له ژێر چوارچێوه‌ی كۆمه‌ڵگایه‌كی مه‌عنه‌وی‌دایین. ئێمه پێویسته ئه‌و فره‌چه‌شنه ئیسلامییه ڕ‌چاو بكه‌ین و به فه‌رمی بناسین و نابێ كۆمه‌ڵگای مه‌عنه‌وی بچێته ژێر كاریگه‌ری ئه‌و به‌ره‌نگاریانه.» پڕۆفیسۆڕ ڕه‌مه‌زان هه‌روه‌ها ڕوونی كرده‌وه: «به قه‌بوڵ كردنی ئه‌و فره‌چه‌شنه‌ییه پێویسته ئازادی هزری و لێ پرسینه‌وه قه‌بوڵ كه‌یین كه به بێ ئه‌و كاره، كۆمه‌ڵگا یه‌كده‌ست ده‌بێت كه ئیسلامیش ئه‌وه‌ی قه‌بوڵ نییه. فره‌چه‌شنه‌یی له سه‌ره‌تای ئیسلام‌دا هه‌بووه و هاوه‌ڵانی پێغه‌مبه‌ر(د.خ) جۆراوجۆر بوون؛ بۆ نمونه جیاوازی نێوان عه‌بدوڵڵای كوڕی عومه‌ر و عه‌بدوڵڵای كوڕی مه‌سعوود كه یه‌كیان ئه‌هلی «ڕەئی» و ئه‌وی‌تر ئه‌هلی «ده‌ق = نص» بووه. له ئیسلام‌دا پێوه‌ندی ئیلاهی له‌گه‌ڵ خوا به ته‌نیایی پێك نایێت. بنچینه‌ی وه‌حی ئیسلامی به ته‌نیایی دابین نابێت و به قه‌بوڵ كردنی فره‌چه‌شنیه‌وه به‌ستراوه‌ته‌وه و قورئان به‌رگی ئێمه له خۆویستی ده‌كات.»\nمامۆستای زانكۆی ئاكسفۆڕد ئاماژه‌ی كرد كه ئه‌وه‌ی پێویسته سه‌باره‌ت به فره‌چه‌شنی ئیسلامی بگوترێت كه ئاستی فره‌چه‌شنی و سنووره‌كانی فره‌چه‌شنی گرینگن، گوتی: «هه‌ر ئیددعایێک ناتوانێ ئیسلامی بێت. شیعه و سوننی و ئه‌بازی (خه‌واریجی دانیشتووی عوممان و...) خوشك و برای موسوڵمانی ئێمه‌ن. قه‌بوڵكردنی ئه‌و بابه‌ته هه‌نگاوێك به‌ره‌و ئاسته‌كانی فره‌چه‌شنه‌یی ئیسلامییه. ئێمه له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی‌كه ئوسووڵی فیقھ له لایه‌ن ئیمام جه‌عفه‌ری سادق دانراون یا ئیمام شافعی، هاو ڕا نین. به‌ڵام هه‌موومان بڕوامان وایه كه ئه‌و سێ ده‌سته‌ی ئاماژه‌یان پێ كرا، موسوڵمانن. ئێمه مافی ئه‌وه‌مان نییه كه یه‌كتر تۆمه‌تبار بكه‌ین كه كه‌متر موسوڵمانین.»\nهه‌روه‌ها له درێژه‌ی ئه‌و بابه‌ته‌دا گوتی: «بنه‌مای فیقهی، پرسیاری ئه‌وه ده‌كات كه سه‌رچاوه‌كه‌ی له كوێ‌وه هاتووه؟ له عه‌قڵ، كتێب یا له سه‌رچاوه‌یه‌كی‌تر؟ مێژوونووسان و ئه‌شعه‌ریان پێیان وایه كه ده‌ق، سه‌رچاوه‌ی سه‌ره‌كییه. ئه‌گه‌ر ئاوه‌زیش له سه‌رچاوه‌كان بێت، به‌و شێوازه زانست و به‌رهه‌مه زانستییه‌كان، ئایینی ده‌بن. نه‌ریتی شیعه، خێراتر له سوننی مه‌زهه‌ب عه‌قڵی قه‌بوڵ ده‌كات، به‌ڵام ئه‌هلی سوننه‌ت بڕێك به دره‌نگیه‌وه ده‌گه‌ڕێته‌وه سه‌ری.» هه‌روه‌ها ئاماژه‌ی كرد: «گرینگتر له عه‌قڵ و ده‌ق له تێگه‌یشتنی ئیسلامی و ژیانی بڕوادارانه‌دا، دڵه. له ڕووی ئایه‌ته‌كانی قوڕئان به‌وه ده‌گه‌ین كه پێویسته به دڵ له ئایه‌ته‌كان تێبگه‌ین كه ئێستا كۆمه‌ڵگای ئیسلامی زۆر لێی دوور كه‌وتۆته‌وه. به‌ڵام له كولتووری ئێرانی و جیهانی سۆفیاتی‌دا ئه‌و ئیزنه به دڵ ده‌درێت كه تێگه‌یشتنێكی قه‌لبی له ئایه‌ته‌كانی خوای گه‌وره هه‌بێت.» پسپۆڕ تاریق ڕه‌مه‌زان ڕوونی كرده‌وه: «ئێمه‌ی موسوڵمان سه‌باره‌ت به چوارچێوه‌كانی زانستی، هاو بڕوایین، به‌ڵام له شێوازی به‌كار ھێنانیان، هاوبڕوا نین. به واتایه‌كی‌تر له‌سه‌ر واجب بوونی به‌جێ هێنانی نوێژ و ڕۆژوو و... هاوبڕوایین، به‌ڵام له شێوازی جێبه‌جێ كردنیان‌دا جیاوازیمان هه‌یه. هه‌ر به‌م هۆیه وت‌ووێژی نێوان گروپ و تاقمه‌كانی ئیسلامی، وت‌وێژێكی ده‌روون ئایینییه. به‌ڵام بۆ نمونه وت‌ووێژ له‌گه‌ڵ ئه‌حمه‌دییه، وت‌ووێژێكی ده‌روون‌ئایینی نییه، چونكه ئه‌و گروپه بڕوای وایه كه پێغه‌مبه‌رێكی‌تر دوای پێغه‌مبه‌ری ئیسلام(د.خ) هه‌یه و به هۆی ئه‌و بڕوایه‌ی، یه‌كێك له بنه‌ماكانی بنه‌ڕه‌تی ئایینی له ژێر پێ ناوه و له بازنه‌ی وت‌وێژی ده‌روون‌ئایینی دێته ده‌رێ.»\nله درێژه‌ی وتاره‌كه‌ی‌دا ڕایگه‌یاند: «موسوڵمانان بڕوایان به هێز و ده‌سه‌ڵاتی تاكی خوای گه‌وره هه‌یه. ئێستا كه ئه‌گه‌ر ڕاهێنه‌رمان هه‌یه، ئه‌وه به‌و مانایه نییه كه ئه‌و ڕاهێنه‌ره په‌رستش ده‌كرێت. به‌ڵكو ئه‌وه خوایه كه ڕێنماییمان ده‌كات و هه‌ر ته‌نیا خوای گه‌وره‌یه كه په‌رستش ده‌كرێت. له هزری سۆفیش‌دا ئه‌گه‌ر تاكی ڕاهێنه‌ر بپه‌رسترێت، ئه‌وه ڕێگایه‌كی زۆر هه‌ڵه‌ی پێواوه. ڕاهێنه‌ر به جێی ئێمه بیر ناكاته‌وه و له ڕۆژی په‌سڵانیش ناتوانین به‌رپرسیاره‌تی خۆمان به ئه‌ستۆی ڕاهێنه‌ر بخه‌ین». مامۆستای زانكۆی ئاكسفۆڕد گوتی: «پێویسته ئێمه ئاگادار بین كه كولتوور به‌سه‌ر ده‌ق‌دا زاڵ نه‌بێت و حه‌ول بده‌ین كه بۆ كولتووری خۆمان به‌ڵگه له قوڕئان نه‌هێنینه‌وه، بۆ نمونه له هێندێك وڵاتان كه له كولتووره‌كه‌یان هه‌ڵاواردنی دژ به ژنان هه‌یه، له قوڕئان به‌ڵگه دێننه‌وه. هه‌روه‌ها ئێمه له ڕوو ڕامیاری بۆچوونی جیاوازمان هه‌یه، به‌ڵام ناتوانین بڵێین كه یه‌كێك له ڕوانگه‌كانی سیاسی، ئیسلامی‌تر له ڕوانگه‌كانی‌تره.»\nتاریق ڕه‌مه‌زان گوتی: «سه‌باره‌ت به كه‌سانێكیش كه موسوڵمان نین، نابێ هه‌مووی ئه‌وان به ناموسوڵمان بزانین و به پێی ئه‌وه‌ی‌كه، فره‌چه‌شنی له قوڕئان‌دا به فه‌رمی ناسراوه، پێویسته بڵێین كه واتای ناموسوڵمان چییه؟ له ئایین وه‌رگه‌ڕاو، مه‌سیحی و یان شتێكی‌تره؟ ئه‌وه‌ی‌كه ئێمه له ئیسلام‌دا، ڕه‌وشتێكی شه‌ڕكردنمان هه‌یه و داعش دژ به‌و ڕه‌وشته ڕه‌فتار ده‌كات، هۆكاری ئه‌وه نییه كه ئه‌وان به ناموسوڵمان بناسین، چونكه به‌م شێوازه ئێمه‌ش هه‌ر وه‌ك ئه‌وانمان كردووه. داعش كردارێكی ناموسوڵمانانه‌ی هه‌یه، به‌ڵام به‌هه‌ر حاڵ موسوڵمانن.»ئه‌و له كۆتایی‌دا گوتی: «زۆرێك له ئێمه له گۆڕه‌پانی كه‌سایه‌تی خۆمان‌دا ڕووناك‌بیرین، به‌ڵام له پێكهاته‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی‌دا، كردارمان بیرجیاوازنه‌یه. پرسیاری من ئه‌وه‌یه كه ئێمه له ڕۆژ‌دا له‌گه‌ڵ چه‌ند كه‌سی بیرجیاواز له‌گه‌ڵ خۆمان، هه‌ڵسوكه‌وتی په‌سند و جددیمان هه‌بووه؟» پێویسته ئاماژه بكرێت، له کۆتایی ئه‌م کۆبوونه‌وه و پاش كۆتایی هاتنی به‌رنامه‌كه، لێژنه‌یه‌ك له جه‌ماعه‌ت نوێژی ئێواره‌یان به کۆ و به پێش‌نوێژی تاریق ڕه‌مه‌زان خوێند و دوای ئاشنایه‌تی و ده‌ربڕینی بیر و بۆچوونیان له دۆخێكی هاودڵی‌دا، لێک جیابوونه‌وه.


د هەلیکۆپتەرێ دا هاتنە هاڤێتن و رەوشا وان گەلەک خرابە - دارکا مازی\nد هەلیکۆپتەرێ دا هاتنە هاڤێتن و رەوشا وان گەلەک خرابە\nل باکورێ کوردستانێ و ل ناڤچەیا شاخێ عەسکەران دو هەموەلاتیێن کورد هاتنە بنچاڤکرن و ئیشکەنجەدان پاشێ ئەو ژ هەلیکۆپتەرێ دا هاتنە هاڤێتن. برایێ شیبان، جەنگیز شیبان دیار کر کو رۆژا بوویەر قەومی ئەو ل گوندێ خوە بوون و عەسکەران گەفێن کوشتنێ ل وان کرنە.\nل ناڤچەیا شاخێ یا باژارێ وانێ ل باکورێ کوردستانێ عەسکەرێن دەولەتا ترک کو دەرکەتبوون ئۆپەراسیۆنێ د 11ێ ئیلۆنێ دا عۆسمان شیبانێ 50 سالی، بابێ ٨ زارۆکان و سەرڤەت توورگووتێ 55 سالی بابێ 7 زارۆکان بنچاڤ کربوو. ژ بەرکو عەسکەران ئەو دو هەموەلاتی گەلەک ئیشکەنجە دانە، وان دبەنە بەشا چاڤدێرییا چر و تێن دەرمانکرن. عۆسمان شیبان دوھی ژ نەخوەشخانەیێ ھاتبوو دەرئێخستن و د راپۆرتا شیبان دا ھاتە دەستنیشانکرن کو ئەو د ھەلیکۆپتێرێ دا ھاتنە هاڤێتن.\nپشتی بەلاڤبوونا وێنەیێن ڤان دو هەموەلاتیێن کورد ل باکورێ کوردستانێ د سۆسیال میدیایێ دا کو عەسکەرێن دەولەتا ترکیێ ئەو گەلەک ئێشکەنجە دانە و پاشێ ژ ھەلیکۆپتێرێ ھاتنە هاڤێتن د رۆژەڤێ دا جھ گرتن. پارێزەران ژ بەر ئێشکەنجەدانا وان گلی کرن.\nوێنەیێ عۆسمان شیبانێ ئێشکەنجە لێ ھاتبوو کرن پشتی رۆژا کو وێنەیێ وی بەلاڤبووی د رایا گشتی دا بوو جھێ نەرازیبوونێ. ھەر وەھا پشتی وێنە د راپۆرا نەخوەشخانەیێ دا ھاتە دیارکرن کو ئەو ژ ھەلیکۆپتێرێ ھاتیە هاڤێتن و سەر و چاڤ لێ رەش و شین کرنە. هات زانین کو هەرچەند ڤان ولاتیان دەستیر ژ رایەدارێن دەولەتێ وەرگرتیە ژ بۆ کو بچنە گوندێن خوە و کارێ چاندنیێ بکەن و دەستیری ب وان هاتیە دان و ب وان هاتی راگەهاندن تەنگاسی نینە و چوونا گوندی سەربەستە لێ دەما کو چوویە گوندی، ئۆپەراسیۆنا عەسکەران ل دژی پەکەکێ دەستپێکر و ئەو ب سوچا هاریکارییا پەکەکێ هاتنە بنچاڤکرن.\nرەوشا هەر ئێک ژ ڤان دو هەموەلاتییان نها نەجێگیرە و د رەوشەکا خراب دانە.\nگوندێن ڤان هەموەلاتیێن کورد ل سالێن 90ێ ژ بەر پەڤچوونێن دناڤبەرا پەکەکێ و دەولەتا ترکیێ دا هاتینە ڤالاکرن و هیچ کەسەک ل وان گوندان نەمایە، د نها دا خەلکێ گوند ب ستاندنا دەستیریێ ژ رایەدارێن ئەسکەری یێن ترکیێ سەرەدانا گوندێن خوە دکەن ژ بۆ کارێ چاندنیێ لێ بەلێ گەلەک جاران ئەو راستی پرسگرێکێن ب ڤی رەنگی دهێن و ژیان ل وان دبیتە جەهەنەم.


مەعکەرۆنی بە دۆشاوی زوڵمەوە! – بزاڤی خزمەت\nمەعکەرۆنی بە دۆشاوی زوڵمەوە!\nڕۆژێک تێناپەڕێت کەوا هەوڵی زوڵمێکی نوێتر لە مێدیاکان بڵاو نەبێتەوە.\nهەموو ڕۆژێکی مرۆڤێکی بێ گوناحی تر، وەک تیرۆرست مامەڵەی لەگەڵدا دەکرێت، بێ ئەوەی بە قۆناغێکی دادپەروەرانەی دادگایکردندا تێپەڕێت، بێ ئەوەی هیچ بەڵگەیەکی تاوانی لەسەر بێت، بە بێ جیاوازیکردن لە نێوان پیاو، ژن و منداڵدا، دەخرێنە زیندانەوە.\nسیستەمی دادپەروەری، وەک خۆیشیان ئاماژەیان پێدا، ئێستا وەک سەگی دەستی هەندێک کەسی لێهاتووە!\nمامەڵەی کەیفیانە هەتا سەر بینەقاقایان گەشتووە، وڵات دیلی دەستی دەزگایەکی تاوانە کە هێشتا بە “دەوڵەت” ناو دەبرێت و، بە تەواوی لە خولگەی تۆڵە سەندنەوەدا هەنگاو هەڵدەگرێت.\nلە حاڵی ئێستادا نزیکەی هەزار منداڵی بچوک و ساوا، لە زیندانەکاندا لەگەڵ دایک و کچانی گەنجی ئەم وڵاتە، هەوڵی مانەوە لە ژیاندا دەدەن.\nئەوەی هەتا ئێستا گومانی دەوڵەت بوونی پێدەبردرێت، ئێستا وەک دەزگایەکی تاوانکارانە بووەتە دەسکەلای دەستی هەندێک کەسی بەرژەوەندیخواز و ماستاوچی، یاخود هەندێک گروپ و ڕێکخراوی وەک ئەرگەنەکۆن،کە لەبەرچاوی هەموو دونیا بە بێ ئەوەی شەرم و خەجاڵەتی بیانگرێت، تاوانی پاکتاوی ڕەگەزی ئەنجام دەدەن.\nبیر لەوە ناکەنەوە کە ئەو ناوەندە شەڕەنگێزەی ئەمڕۆ فەرمانی لێوە وەردەگرن، ڕۆژێک دێت دەڕوخێت و لەبەردەم دادپەروەری و دادوەر و داواکاری گشتی ڕاستەقینەدا، حسابی کارەکانیان لەگەڵدا دەکرێت.\nلێرەدا ئاماژە بە حاڵی سەدان هەزار هاوڵاتی بێ گوناح دەکەین، کە لە زیندانەکاندا دەرمانیان پێنادرێت و فەرامۆشیان کردوون هەتا بمرن، هەروەها کەسانێک ڕووبەڕووی ئەشکەنجە و مامەڵەی خراپی کاربەدەستانی ناو زیندان بوونەتەوە، بە شێوەیەکی کەیفی و بە فەرمانی ئەنجومەنی وەزیران مافەکانیان لە دەست دەرهێنراوە و ناچار بە ژیانی کولەمەرگی کراون…\nلە ساڵی ٢٠٠٧ هەتا ئێستا چاودێری قۆناغەکانی دادگایی کردنی ئەرگەنەکۆن دەکەم و، لەسەر بنەمای ژیانی کۆمەڵایەتی، ئاماژە بە مەترسیەکانی ئەم ڕێکخراوە مەترسیدارە دەکەم. پاشان دواتر وەک زۆر کەسی ئەو سەردەمە، هەستم بەوە کرد کە ئاکەپە خۆی لە سزادانی ئەم ڕێکخراوە مەترسیدارە دەدزێتەوە و، ئاماژەم بەوەدا گەر ئەم ڕێکخراوە بە سزای رەوای خۆیان نەگەن، ئەوا بە شێوەیەکی زۆر جددی تۆڵەی خۆیان دەسێننەوە و خوێنی هاوڵاتیان دەڕژن.\nهەربۆیە پاش ماوەیەک، کاتێک چەندین جەنەڕاڵی ئەم ڕێکخراوە هێشتا لە زینداندا بوون، لە کاتی ئەنجامدانی پەیوەندیە تەلەفۆنیەکانیاندا کە لە مێدیاش بڵاو بوویەوە دەیانوت” کە هاتینە دەرەوە، بێ ئەوەی گوێ بە منداڵ و گەورە بدەین، تۆڵەی خۆمان دەستێنینەوە”.\nیاخود ئەو کاتەی پەرینچەک لە زیندان هاتە دەرەوە و وتی “ئێستا سەردەمی تۆڵەیە”. لە یادگەی هەمووماندا هێشتا زیندووە.\nبەڵێ ئێستا سەردەمەکە گۆڕاوە و لە سایەی ئێردۆغان و چواردەورەکەی کە لە چەندین جۆری گەندەڵیەوە گلاون، دەرگای زوڵمیان بۆ ئەم ڕێکخراوە خستۆتە سەر پشت و سیستەمی دادپەروەری و ژیانی کۆمەڵایەتی و تێگەشتنی دینیشیان ئیفلیج کردووە.\nئەمرۆ باسی یەکێک لەو رووداوە دڵتەزێنانە دەکەم کە مرۆڤ دەخاتە گریان و لە تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان کاردانەوەی بە دوای خۆیدا هێنا.\nپۆلیس دیسان هەڵدەکوتنە سەر ماڵێک و، وەک فەرمانبەردارێکی بڕیارە کەیفیەکان، دایک و باوکەکە کەلەپچە دەکەن و لەگەڵ خۆیان پەلکێشیان دەکەن.\nبەم شێوەیە ٣ منداڵی تەمەن ٨،٥، ٣ ساڵان بە بێ خاوەن بەجێدەهێڵن.\nلە ئەمەریکا گەر دایک و باوکێک منداڵەکانیان لەماڵەوە یاخود لە ناو ئۆتۆمبیلێکدا بەجبهێڵن و بیانەوێت کارێکی خۆیان لە دەرەوە بەجێبگەیەنن، گەر کەسێک سکاڵا لەسەر ئەو دایک و باوکە تۆمار بکات، دوور نیە کەوا سزا بدرێن و مافی سەرپەرشتیاری منداڵەکانیان لە دەست بدەن.\nگریمان دایک و باوکەکە تاوانێکیان ئەنجامداوە و پۆلیس دەستگیریان دەکات، لە دوای ئەو ساتەوە سەرپەرشتیاری کردنی منداڵەکان لە ئەستۆی دەوڵەتدایە.\nگەر لە ئەمەریکا شتێکی لەم شێوەیە ڕووبدات، پۆلیس و داواکاری گشتی و ئەو دەزگایەی پەیوەندیدارە بەم بابەتەوە، توشی لێپرسینەوەی یاسایی دەبن. ئەو دایک و باوکە دەتوانن سکاڵای یاسایی لەسەر ئەو پۆلیس و داواکاری گشتیە تۆمار بکەن و چەندین ملیۆن دۆلار وەک قەرەبوو وەربگرن. پاشان یاریدەدەری دەرونی بۆ منداڵەکانیان دادەنرێت، هەتا لە زیانەکانی ئەو ڕووداوە ڕزگاریان ببێت.\nلە ڕاستیشدا کاردانەوەی خەڵکی ئەو وڵاتە بەرامبەر ڕووداوێکی لەو شێوەیە، بەسە بۆ ئەوەی دادگا فیدڕاڵیەکانی ئەو وڵاتە بخاتە جوڵە.\nبا بگەڕێینەوە تورکیا و ئەو زوڵمەی کە ئاماژەم پێدا. یەکێک لە پۆلیسەکان بەزەیی بە منداڵەکاندا دێتەوە و تەلەفۆن بۆ داواکاری گشتی دەکات. داواکاری گشتیش وەڵامێکی دەداتەوە، کە ئەگەر زۆرە لە داهاتوودا وەک بەڵگە لەسەر ئەنجامدانی تاوانی پاکتاوی ڕەگەزی لە دەموچاوی بدرێتەوە” کاتێک دایکی بووە تیرۆرست، پرسی بە من کردووە؟”.\nئێستا لەم کاتەدا چەرخی زوڵم بەردەوامە لە خولانەوەی خۆیی و پێنوسەکانی ڕەحمەتیش بەردەوامن لەوەی لە دەفتەری قەهاری جەنابی حەقدا، تێبینیەکانی خۆیان بنوسن.\nکچە تەمەن ٨ ساڵانەکەی خێزانەکە دەڵێت: دایکە هیچ نەبێت فیری دروستکردنی مەعکەرۆنەمان بکە ئینجا بڕۆ!\nواتە ئەو دەزگایەی ئێوە بە دەوڵەتی ئەژمار دەکەن و لە ڕاستیدا وەک ڕێکخراوێکی مافیایی مامەڵە دەکات، ئەو منداڵە ساوایانەی بەو شێوەیە بە بێ خاوەن و برسێتی و تینوێتی جێهێشتووە.\nئەمەش یەکێکی ترە لەو تاوانانەی کە ئەو داواکاری گشتیە ئەنجامی داوە.\nئەوانەی فەرمانی ئەم جۆرە زوڵمانە دەدەن، لە کاتی هەڵبژاردندا دەم لە قسەکانی حەزرەتی عومەر وەر دەدەن و دەڵێن:\nئێمە لە ژیانی بەرخێکی قەراغ شاخەکانیش بەرپرسین و موزایەدا بەسەر ئەم جۆرە تێڕوانینە دینیانەوە دەکەن و درۆ دەکەن.\nلێرەدا دەمەوێت سەرنجتان بۆ لایەنێکی تری ئەو زوڵمە ڕابکێشم کە هەتا ئێستا هەوڵی وێنەکردنیم دا و لەلای خۆشتان ئەوەی ئاماژەم پێدا ئاشکرایە.\nلایەنێکی تری ئەم زوڵمە کە زۆر زیاتر لە خۆی پڕ ئێش و ئازارە ئەو خاڵەیە کە کۆمەڵگای ئێمەی پێگەشتووە.\nئاکەپە کە زۆر بە باشی دەزانێت موزایەدا بەسەر دین و هەستی دینیەوە بکات و، ئەنجامدانی ئەم زوڵمە بە دەستی ئێردۆغان، ئازارێکی پڕ پەندە بۆ موسوڵمانانی تورکیا و، ئاست نزمی و ڕۆچوونێکی قوڵترە بە ناو سەفالەتدا.\nلایەنێکی تری پڕ ئازارتری ئەم وێنەیە ئەوەیە، ئەو دایکە داماوەی لەم کاتدا زیاتر لە خۆی بیر لە منداڵەکانی دەکاتەوە، کەوا چییان بەسەر دێت، ناتوانێت بە دڵێکی ئاسودەوە هاوار لە کچەکەی بکات و بڵێت” کچم خەمت نەبێت بچن بۆ لای خاتو خەدیجەی دراوسێمان، ئەو دەتوانێت یارمەتیتان بدات”.\nیاخود کچە گەورە بتوانێت کاردانەوەیەکی لەم شێوەیە پشان بدات” دایکە خەمی ئێمەت نەبێت، دەچین بۆ ماڵی خاتو خەدیجەی دراوسێمان”.\nئاشکرایە کە چیدی کەس متمانەی بە دراوسێکەی نەماوە و دەمێکە مافی دراوسێیایەتی پێشێل کراوە.\nلەوە دەچێت ئەو دڵە بچوکانە، چەندین ساڵە هەستیان بەوە کردبێت کە چۆنی لەلایەن خودی ئەو دراوسێیانەی خۆیانەوە فەرامۆش و پەراوێز خراون.\nکێ دەزانێت؟ لەوە دەچێت هەر بە هێندەوە نەوەستابێتن و لە هەمان کاتدا بە لایەکی چاو سەیریان کردبێتن و وتبێتیان “ئەمانە سەر بە فەتۆن”.\nئەمانە قسانێک نین کەوا لە خۆمەوە دروستم کردبێتن. ماوەی ٥ تا ٦ ساڵە، چیرۆکی هاوشێوەی خزم و کەسوکار و دراوسێ نزیکەکان، دەبیستین.\nکەم نین ئەوانەی لە ترسی ئەگەری ئەو تۆمەتانەی دەشێت بدرێتە پاڵیان، یاخود لە ترسی داهاتووی خۆیان حاشایان لە منداڵەکانی خۆیان کرد و بە تیرۆرست ناویان بردن. هەروەها کەم نیە ژمارەی ئەو حاجی و پیرە ڕيش سپیە دیندارانەی کە منداڵ و کەسوکاری نزیکی خۆیان بە گرت دا.\nتەنانەت ئێمەیەک کەوا لە دووری دەیان هەزار کیلۆمەتر لە تورکیاوە دەژین، لەلایەن دۆستان و دراوسێکانمانەوە فەرامۆش کراوین و کاتێک ئەمانە بە چاوی خۆمان دەبینین، ئیدی لەلامان ئاشکرایە کەوا ئەو نمونە نەرێنیانەی دەیبیستین، چەند حاڵەتێکی دەگمەن نین و سەفالەت لە سایەی دەستی ئێردۆغانەوە، تەواوی کۆمەڵگای گرتۆتەوە.\nواز لە دراوسێکان بهێنە، ئەوەی ئەم تابلۆیە پڕ ئازارتر دەکات ئەوەیە ئەم کچە بیر لە خاڵ و مام و کەسە نزیکەکانی ناکاتەوە و یەکەم ڕستە کە لە دەمی دێتە دەرەوە بریتی دەبێت لەم وشانە. ئەمە بەڵگەیە لەسەر ئەوەی کە کەسانی بێ گوناح لەو کۆمەڵگایەدا چەندە فەرامۆشکراو و بێ خاوەن کەوتوون.\nئەوانەی بانگەشەگەلێکی ساختە و درۆی وەک “ئێمە پارێزگاری موسوڵمانانین”، دەخەنە پاڵ خۆیان و بە هەستی تۆڵەکردنەوە بەم شێوەیە بە ڕق و کینەوە مامەڵە دەکەن؛ ئەو هاوڵاتی و منداڵانەی بە هۆی جۆرە زوڵمانەیانەوە دووچاری دیمەنگەلێکی پڕ ئازاری لەو شێوەیە بوون، بە خودا دەسپێرم و داوای نزای خێریش لە ئێوە دەکەم، کە خودا ڕۆژانی دادگایکردنی ئەم زاڵمانەمان پێ پشان بدات، لە بەردەم دادگا ڕاستەقینەکاندا!\nمرۆڤی نمونەیی خزمەت!\n"عاکیفی تەمەن ٣٠ ڕۆژمان لە تەنەکەی خۆڵی زینداندا شۆری"


18:38 - 28 خاکەلێوه 2717\nکوردستان میدیا: بۆ بەرز ڕاگرتنی یادی شەهیدانی کوردستان کۆڕێکی تایبەت لە وڵاتی ئاڵمان بەڕێوەچوو.\nڕۆژی شەممە ٢٦ی خاکەلێوەی ساڵی ١٣٩٦ی هەتاوی، لە لایەن کۆمیتەی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران ـ ئاڵمان، کۆڕێکی تایبەت بە ١٠ی خاکەلێوە ڕۆژی شەهیدانی کوردستان بۆ دوکتور مەسعوود ڕۆستەمی مامۆستای زانکۆ و بێهزاد خۆشحاڵی نووسەر و شارەزای سیاسی لە شاری شتۆتگارت پێک هات.\nسەرەتای کۆڕەکە بە خۆێندنەوەی سروودی نەتەوەیی ئەی ڕەقیب و راگرتنی چەند ساتێک بێدەنگی بۆ ڕێزگرتن لە شەهیدانی کورد و کوردستان دەستی پێکرد.\nپاشان دوکتور مەسعوود ڕۆستەمی باسێکی وردی تایبەت بە مۆدێرنیتەی کوردی ئەوەی کە مۆدێڕنیتەی کوردی، لێتەگەیشتنی ئێمەی کورد لە مۆدێڕنیتەی مەعریفی و ئاکامەکانی ئەو ئاشناییە لە سەر سیاسەتی کوردی بووه پێشکەش بە بەشداران کرد.\nدواتر لە لایەن ئاسۆ نووری پەیامی دەفتەری سیاسی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران بە بۆنەی ۱۰ی خاکەلێوە ڕۆژی شەهیدانی کوردستان خۆێندرایەوە.\nلە تەوەرێکی دیکەدا بێهزاد خۆشحاڵی باسێکی تایبەت بە کۆماری کوردستان پێشکەش کرد.\nخۆشحاڵی لە باسەکەیدا بە گشتی کۆماری کوردستان و ڕۆڵی شەهید پێشەوا قازی محەممەد، بنەماکانی بە دەوڵەت بوونی کورد لە کۆمار، گرنگی پێکهێنانی ئاڵ و گۆڕ لە دۆخی هەنووکەیی حیزبی دێموکرات و شوێندانەری ڕاسان لە کۆمەڵگای کوردستانی بۆ بەشداربووان شی کردەوە.\nلەو سێمینارەدا هەیئەتێکی کۆمەڵەی شۆڕشگێڕی زەحمەتکێشانی کوردستانی ئێران و کومەڵەی کوردی لە شتووتگارت بەشداری کۆڕەکە بوون.


سەربەخۆییخوازی، تێپەڕینە لەهەموو فۆرمەكانی چەوسانەوە – Kurdistan Independence Movement\nشوبات 7, 2019 Independence ڕاگەیەندراو, شرۆڤە, فەرهەنگ و هونەر, مافی مرۆڤ, هەواڵ, وتار و بابەت, وتووێژ 0\nسەربەخۆبوون، كاركردنە بۆ بوونیادنانی گەل و تاكێكی وشیار، كە لە هەموو چەمكەكانی ژیاندا، ناسنامەی نیشتمانی و كولتووریینوو خۆی ناسب بكات. ڕسكانی كۆمەڵگایەكە، كە هەموو فۆرمەكانی چەوسانەوە، لە هەموو ئاستەكاندا ڕەتكاتەوە. خەلق و ئافراندنی مرۆڤێكە، هێزی پارێزگاریی ئازادی و دابین كردنی سەربەخۆیی و فرەچەشنی و هەڵكردن و ئاسانگیری هەبێت. دروست كردنی گەل و نیشتمانێكە، لەسەر پاراستنی كەرامەتی مرۆڤ و مل نەدان بۆ باڵادەستیی چەوسێنەرانەی هیچ گەل و هێزێكی باڵادەست، لانیكەم لە ڕووی فكری و لە ڕەهەندە ئەقڵانی و لۆژیكیەكەیدا. جووڵانی ویژدانی گشتیی گەل و تاكێكە كە هەست بەبوونی خۆی وەك كاراكتەرێكی چالاكی مێژوو بكات. بەرهەمهێنانی بوون و شارستانیەتێكە لە مێژوودا مامەڵەی ڕێبواری لەگەڵ نەكەن، نەسڕێتەوە.\nسەربەخۆیی، خوڵقان و ڕسكان و ئامادەكردنی ئاوەها گەل و كولتوورێكە. بڕیار نییە تەنیا بریتی بێت، لە /جووڵەیەكی میكانیكی/ بۆ سازدانی شتێک بەناو دەوڵەت. ڕاستە ئەگەر ئاوەها كۆمەڵ و تاكێكت هەبوو، سەربەخۆیی هەمیشە گونجاوە و دەستت پێی ڕادەگات، وەگەرنە دەبێتە”مەحاڵێكی مێژوویی”، وەك ئەوەی تا ئێستا لە مێژووی كورددا بووە.\nهێزی سەربەخۆییخواز، هێزی بوونیات نانی نەتەوەی مۆدیڕنە، خەڵقی وشیار و ویستی هاوشاری و هاووڵاتیە. بۆ گەل و كۆمەڵگایەكی وەها، هیچ هێز و دەسەڵاتێ ناتوانێ دیموكراتیك و دادوەر و خەڵكی بێت، ئەگەر هێزێكی سەربەخۆییخواز نەبێت.\nسەربەخۆییخوازی شەڕی نابەرابەر و سەپانی ویستێكی ئێرادەگەرایانە نیە. ئەقڵانیەت و وشیاری و دادگەری و ویستی جەماوەرە، لە چركەساتی گونجاوی خۆیدا . یان دەبێت لە چەوسانەوە و دیكتاتۆریەتی سیاسی و چینایەتی ئازاد بیت، یان لە هەموو فۆرمەكانی چەوسانەوە .\nهیچ بزووتنەوە و شۆڕش و هێزێكی كوردی (مانا پەیداناكات و نابێتە بوونێكی مێژوویی) ئەگەر كۆی فۆرمەكانی چەوسانەوە هەڵنەتەكێنێ. كورد هەرگیز بەتەواوی لە ئەو فۆرمانە ڕزگاری نابێت و بوونی مانا هەڵگرنییە، ئەگەر سەربەخۆ نەبێت. بوونی كورد تائێستاش بوونێكی ڕێبوارانەیە و مانەوەی بەسراوە بە وەدیهاتنی سەربەخۆییەوە لە چركەساتی گونجاوی خۆیدا. هەموو هەوڵ و جووڵەیەكیش دەبێ لە ئاراستەی ئافراندنی ئاوەها بوونێكا بێت، وەگەرنەسەرئەنجامی بێ دەرئەنجامییە.


نیوار ئەمین عوبەید: رۆماننڤیسێ ناییڤ و یێ هزرمەند – كولتور مه‌گه‌زین\nBy كولتور مه‌گه‌زین\t Last updated ئاب 11, 2016\nرۆماننڤیسێ ناییڤ و یێ ھزرمەند:\nتێگەھشتنا ئەو چەندا رویددەت دەمێ ئەم رۆمانا دنڤیسین و دخوینین\nرۆماننڤیسێ ناڤدارێ تورک وەرگرێ خەلاتێ نۆبلێ ب ئەدەبیاتێ ل سالا ٢٠٠٦ ئورھان پاموک کومەکا گوتاران لسەر بنیاتێ زنجیرەیەکا وانەیێن وی ل زانکویا ھارڤارد دان تێدا تیۆریەکا ھێژا و تەڤگر یا رۆمانێ ژ سەربۆرا خوە یا درێژ د بوارێ وێ دا پێشکێش دکەت. ئاماژەدان ب تیۆریا ب ناڤ و دەنگ یا نڤیسەرێ ئەلمانی فریدریچ شیلەری ئەوا جوداھییا دناڤبەرا نڤیسەرێن ناییڤ (ئەوێن ب شێوەکێ سادە و خام دنڤیسن) و نڤیسەرێن ھەستیار (ئەوێن ھزرمەند و زانا)دیارکری پاموک ڤەکۆلین و شرۆڤەکرنەکا واتەدار و بالکێش لسەر ھونەرێ نڤیسین و خواندنا رۆمانێ پێشکێش دکەت. پەرتوک لسەر چەند تەوەر و تێگەھێن گرنگ ھاتییە ئاڤاکرن و ھندەک ژ میناکێن: کارکرنا مێشکێ مە دەما ئەم رۆمانێ دخوینین کارەکتەرێن ئەدەبی پلۆت (نەخشێ رویدانێن چیروکێ) دەم پەیڤ وێنە موزەخانە و رۆمان سەنتەرێ رۆمانێ.\nوەرگێڕ و ڕۆماننووس: نیوار ئەمین\nپاموک رۆناھیێ ددەتە سەر رۆلێ مێشکی د خواندنا رۆمانێ دا. رۆمانێ ب ژیانا دوێ ب ناڤ دکەت مینا کەسەکێ د خەونێ دا دەما ئەم رۆمانێ دخوینین ئەم تا رادەیەکێ بلند مەندەھۆش دبین دەما روو ب روو ئاوارتەییا (نەئاساییا) سروشتێ وان تشتا دبین ھەتا کو ئەم ژبیردکەین ئەم ل کووڤەینە و خوە ژبیرڤەدکەین و خوە د نیڤا بویەرێن خەیالی و کەسایەتیێن ئەم دخوینین دا بەرزە دکەین. ھندەک جار ژی ھەست پێ دکەین ئەو جیھانا ئاشۆپی یا ئەم دخوینین د رۆمانێ دا راستی ترە ژ جیھانا مە یا راست یا ئەم تێدا دژین ئەڤە دبیتە ئەگەرێ وێ چەندێ ئەم راستییێ ب رۆمانێ بگھۆرین یان ژی ئەم شاش دبین دناڤبەرا راستی و رۆمانێ (ئاشوپێ) دا. ئەڤ جورە خەیالە دھێتە زانین سادەیی یان خامی (naiveté).\nپاموک ب درێژی لسەر خواندنا ھەمەرەنگ یا رۆمانێ دئاخڤیت و و ددەتە ئاشکراکرن ھندەک جار ئەم ب ئاوایەکێ لوژیکی دخوینین جار ب چاڤێن خوە، جار ب خەیالا خوە، جار ب پارچەکا بچووک یا مێشکێ خوە، جار وەکی مە بڤێت و جار وەکی پەرتوکێ ژ مە دڤێت جار ژی ب ھەموو پارچێن خوە ڤە. د پرۆسەیا خواندنێ دا مێشکێ مە ب گەلەک ئەرکان رادبیت د ئێک دەم دا. ئەم ھەولددەین ھەمی پێزانینان ب جارەکێ وەرگرین و رامانەکێ ژێ دەربێخین ژ دیمەن و وێنەیان بۆ ھەست و ھزرێن لەھەنگی بۆ تشتێن دەوروبەر و گرێدانا وان ب کاراکتەری و بابەتێ گشتی ڤە. پاموک ڤی رەنگە خواندەڤانی ب شوفێرێ ترۆمبێلێ وەسف دکەت شوفێر د ئێک دەم دا پێت خوە بۆ ستۆپ و سکرێتەری بکاردئینیت دەستێن خوە بۆ ستێرنی و گێڕی دگەل بەرێخوەدانا وی بۆ رێکێ و دیتن و پێگیریکرنا وی ب ھێما و رێنمایێن ترافیکێ و ھشیاربوون ل ساید و ترافیک لایت و ترۆمبێلێن دەوروبەر. ئەڤە ھەمی دھێتە ئەنجامدان بێی ھزرکرن ژلایێ شوفێری ڤە.\nپاموک تەکەز دکەت کو نەبتنێ خواندەڤان ژڤی رەنگی ھەنە لێ نڤیسەر ژی ھەنە کو ھزر د وان تەکنیکان دا ناکەن ئەوێن د رۆمانێ دا بکاردئینن ب شێوەیەکێ ژخوەبەر دنڤیسن ھەروەک کارەکێ سروشتی دکەن و بێ ئاگەھن ژ وان کریار و ژمێریاریێن دسەرێ خوە دا ئەنجام ددەن کو ھونەرێ رۆمانێ ب وان دبەخشیت. ئەڤ جورە رۆماننڤیس یان خواندەڤایە ژلایێ ھۆشمەندیێ ڤە دھێتە ناسکرن ب ناییڤ، پاموک دیاردکەت کو ئەڤ جورە نڤیسەرەنە تێکلداری رۆخسارێن ھونەری یێن خواندن و نڤیسینا رۆمانێ یە.\nجورێ دی یێ ژلایێ ھۆشمەندیێ ڤە ھاتیە پۆلینکرن، رۆماننڤیس یان خواندەڤانێ ھزرمەند، ھەستیار و رامانگێرە. ئەڤ جورە تێکلدار و شەیدایێ ھونەراندنا تێکستی و زانینا پەیوەندییا وێ ب راستیێ ڤە یە ھەروەسا گرنکیێ ددەتە مەتودێن ھاتینە بکارئینان دنڤیسینا رۆمانێ دا و بکارئینانا مێشکی د دەمێ خواندنێ دا. پاموک ب درێژاھیا تیۆریا خوە دوپاتێ لسەر وێ چەندێ دکەت کو رۆماننڤیسبوون ھونەرێ تێکەلکرنا ڤان ھەردو جورایە د ئێک دەم دا. ئەڤ چەندە وەک پاموک ئاماژەی ب نڤیسینێن شیلەری ددەت لسەر ھەمی نڤیسەرێن ئەدەبی ب گشتی جێ بەجێ دبیت.\nپاموک ئاشکەرا دکەت کو وی ژی مینا شیلەری ئەوێ حێبەتی مای ب یوھان گوتێ ڤە کو ب سادەیی و سروشتی دنڤیسی و نڤیسینێن ب روومەت و ھێژا دئافراندن ب چاڤەکێ کێم ل وان رۆماننڤیسان تەماشەدکر ئەوێن ب شێوەیەکێ سادە و ساکار و بێی گرنگییێ ب ستایل و مەتودێن نڤیسینێ بدەن نڤیسینێن خوە سازدکرن. لێ پشتی گەشتەکا دوور و درێژ پاموک ئاشکەرا دکەت کو ھەرچەندە ھێشتا ئەو لسەر وێ بۆچونێ یە لێ وی وەکھەڤیەک دناڤبەرا رۆماننڤیسێ ناییڤ و یێ ھزرمەند د ناڤا خوە دا پەیداکرییە.\nپاموک ئاماژەی ب تیوری یا ئدوارد فورستەری دکەت کو دووماھیک تێست (ئەزمون) ا رۆمان تێدا دبوریت حەزکرنا مە یە، وەک خواندەڤان بۆ وێ. ب دیتنا پاموکی بھایێ رۆمانێ د وێ ھێزێ دا یە یا کو مە پالددەت لدووڤ سەنتەرێ وێ بگەرین ھەروەک ئەم ب شێوەیەکێ ئاسایی د جیھانێ ژی دا لێدگەرین. ب واتایەکا دی بھایێ رۆمانێ ھێزا وێ یە یا ھەستەک یان مانایەکێ بدەت کو ژیان وەکی وێ چەندێ یە یا د رۆمانێ دا. لەورا پێدڤییە رۆمان ل دور فکرێن مە یێن سەرەکی بۆ ژیانێ بزڤریت و ب وی ئاوایی بھێتە خواندن کو دێ ئەڤ چەندە د رۆمانێ دا ھێتە نیشاندان. ب دەربڕینەکا دی پرسیارێن گرێدای ب سروشت و رامانا ھەبوونا مە زێدەباری فکرێن دی یێن گەوھەری یێن پەیوەندی ب ژیانێ ڤە ھەی.\nسەبارەت کاراکتەرێن چیرۆکێ پاموک ب بەرفرەھی پێشانددەت کو کاراکتەر ژ ھەمی ئەلەمەنتێن دی یێن رۆمانێ گرنگتر و ئالۆزترە. چیرۆک و داستان و مەسنەوی و سەرپێھاتیێن ب شێوێ ھەلبەستێ د چەرخێن کەڤن دا جیھان ژ پێرسپەکتیڤا (نەرینا) خواندەڤانی ڤە وەسف دکر بەرۆڤاژی ڤێ چەندێ رۆمان مە داخازدکەتە جیھانەکێیا ئەم د چاڤێ لەھەنگی را مێزەدکەین ب رێکا ھەست و ھزرێن وی پەیڤ و بیرو بوچونێن وی دخوینین. یا گرنک نە چاوانی و رەفتار و رەوشتێ کاراکتەرێن سەرکێشە لێ سروشتێ جیھانا وایە و چاوانیا ھەستکرن و دەربرین و دیتن و تەڤلی ھەڤبوونا وان دگەل ژیانێ یە. ئافراندنا کاراکتەرەکی وێ چەندێ دخوازیت رۆماننڤیس بشێت ھەردو لایەنێن ناییڤ و ھزرمەندیێ لێکبدەت و کەسایەتیەکێ پەیدا بکەت. تاکو رۆماننڤیس بشێت کاراکتەرێن خوە بنیاسیت و بچیتە د ناخێ وان دا دڤێت ھزربکەت کو ئەو ل جھێ وانە و خوە بکەتە د وی چوارچێوەی دا ھەروەک ئەو رویدان ب سەرێ وی ب خوە دھێن و ژلایەکێ دی ڤە پێدڤیە ھایداری کێشێن تەکنیکی بیت و دەنگێ خوە ژدەست نەدەت. پاموک دیاردکەت ھزرکرن ب وی رەنگێ خوە دانان ل جھێ کاراکتەری سنوورێن خوە ھەنە لێ حەزا ئافراندنا لەھەنگێن جوراوجور ب شێوەیەکێ کو ئەم زاڵبین لسەر جوداھیێن کەلتور دیرۆک چین و رەگەزی و بکارین ژ خوە دەربکەڤین و دەربازببین تا بگەھینە وی ئاستی ھێزەکە نڤیسین و خواندنا رۆمانێ پڕ ب رەوش و تام دئێخیت. د راستی دا ئافراندنا کاراکتەرەکێ کاریگەر و ھەردەم ل بیر زیرەکاتی و شارەزاییەکا باش دڤێت و بەرھنگاریا ھەرە مەزن یا رۆماننڤیسی یە.\nسەبارەت پلۆت (نەخشێ رویدانێن چیروکێ) ئەو ئەلەمێنتا رۆمانێ ئەوا دھێتە پێناسەکرن ب زنجیرەیا رویدانێن چیرۆکێ پاموک ددەتە ڕاڤەکرن کو بتنێ ھێلەکە یا وان خالێن مە دڤێت بگەھینین و ژێ دەربازبین پێکڤە گرێددەت و ئەڤ ھێلە تەمسیلێ ژ کەرەسە یان ناڤەرۆکا رۆمانێ یان رۆمانێ ب خوە ناکەت لێ پلۆت پێشاندانا بەلاڤەکرنا وان ھزاران خاڵانە یێن ب درێژاھیا تێکستی رۆمانێ پێکدھینن. پاموک ڤان خاڵان ددەتە نموونەکرن: یەکەیێن سەرپێھاتیێ، کەر و پرتێن پێزانینان، سەربۆرێن خوەیی، ژێرگرێ و پرسگرێکێن بچووک، کێلیکێن ئاشۆپی و ھتد.. ئەڤە ھەمی دبنە خەلەکەیێن ئەنەرجیێ کو رۆماننڤیسی ھانددەن بنڤیسیت مینا ڤلادیمیر نابوکوڤ ددەتە نیاسین ب (دوماھیکێن ھەستەوەران) و پاموک مینا ئەتومێن ئەرستوی ب پێکھاتەیێن نەبەشبار یان نەکێمبار بناڤ دکەت. پاموک لدووڤ دا ددەتە دیارەکرن کو وی پێکۆلکریە ڤان خالێن نەبەشبار دگەل کێلیکێن کو دەمی پەیدادکەن بگەھینتە ئێک و ئەو ھێلا ڤان کێلیکان دگەھینتە ئێک دھێتە نیاسین ب دەم ئەلەمەنتەکا دی یا گرنک د رۆمانێ دا ھەروەک ھێلا ناڤکری ب پلۆت ئەوا یەکەیێن چیرۆکێ یێن بچووک و مەزن یێن نەبەشبار دگەھینتە ئێک. ئەو کوالیتییا سەرەکی یا رۆمانێ ژ شێوازێن دی یێن چیرۆکنڤیسین و ڤەگێرانێ جودا دکەت و رۆمانێ ب ژانرایەکا ئەدەبی یا ب بەرفرەە بھێتە خواندن ناسدکەت، ئەو چەندەیە کوکریارا دیتنا ھەر ئێک ژ ڤان خالێن بچووک ڤان دوماھیکێن ھەستەوەران لسەر ھێلێ ب چاڤێ ئێک ژ کەسایەتیێن د رۆمانێ دا و پرۆسەیا پێڤەگرێدانا ڤان خاڵان ب ھەست و نەرینێن لەھەنگێ چیرۆکێ بیت. ھەر چ پێرسپەکتیڤ ھاتبیتە بکارئینان بۆ ڤەگێرانا چیرۆکێ کەسێ ئێکێ یان یێ سیێ چ رۆماننڤیس یان خواندەڤان یێ ھایدار بیت یان نە خواندەڤان ھەمی کت و ماتێن چیرۆکێ وەردگریت و دگەل ھەست و ھەلویستێ لەھەنگی ل ھەڤ دئێخیت. ئەو (دەم) ێ ئەرستوی ژێ دگوت یێ ئوبجەکتیڤە (یان بێژین تەڤایا مرۆڤان لسەر رێکەفتی نە و دھێتە تومارکرن و ھەژمارتن برێکا ساڵنامە و دەمژمێران). بەروڤاژی ڤێ چەندێ پاموک ددەتە رۆنکرن کودەم د رۆمانێ دا نەیێ ھێلی (رێزی) و ئوبجەکتیڤە وەک وی دەمێ ئەرستوی دایە نیاسین لێ یێ سابجەکتیڤ (خوەیی) یە لگۆر لەھەنگی دەربازدبیت. لەو ئەم وەک خواندەڤان ھەولددەین پەیوەندیا دناڤبەرا دەمێ لەھەنگی و دەمێ ئوبجەکتیڤ یێ تەڤایا کەسایەتیێن دی بپارێزین.\nپاموک دیسا نڤیسەران دبن دو کاتەگوریان دا ددانیت نڤیسەرێن بینینێ ئەوێن تێکەلی ھەست و خەیالا مە یا بینینێ دبن و نڤیسەرێن دەڤکی ئەوێن تێکەلی ھەست و خەیالا مە یا دەڤکی و زاری دبن. پاموک ئاماژەی ددەتە داستانا “شاھنامە” یا فیردەوسی و نموونەیێن وەک وێ کو پتر پشتبەستنێ لسەر ئالاندن و گرێکێن رویدانان دکەن لسەر ھێلا پلۆتێ و خواندەڤان پتر گرێدای پەیڤ و دیالوگ و ھزرێن پارادوکس دبیت یێن ژ لایێ چیرۆکبێژی ڤە دھێنە دیارکرن. ژ لایەکێ دی ڤە نڤیسەرێن بینینێ کاریگەریێ ل مەدکەن برێکا سەردەریکرن دگەل وێنە و دیمەن و تابلو و ھەر تشتێ نەھێتە ژبیرکرن دخەیالا مە یا بینینێ دا. پاموک دیاردکەت کو بێ گومان چ نڤیسەر ناھێنە پۆلینکرن لسەر ئێک ب تنێ ژ ڤان کاتەگوریان لێ لدووف خوەستەک و ستایلێ نڤیسەری دمینیت تا چ رادە بەرەڤ ئێک ژڤان لایان ڤەبچیت. ئەڤە ڤەدگەریتە وێ چەندێ ژی کا نڤیسەر چەند ھزر ب پەیڤان و چەند ب وێنەیان دکەت و مەیلا وی پتر بۆ کیژ ژ وانە. پاموک ل وێ باوەرێ یە کو رۆمان د گەوھەر دا چیرۆکسازییەکا ئەدەبی یا بینینێ یە و پتر دگەل ھۆشا مە یا بینینێ دگونجیت شیانا مە بۆ دیتنا ھەر تشتی ب چاڤێ عەقلی و وەرگێرانا پەیڤان بۆ وێنەیان د عەقلی دا. ئەڤە ڤەدگەریت بۆ وێ چەندێ کو رۆمان ھەستەوەرێن مە یێن بینین بھیستن تام بێھن و دەستدانێ دئازرینیت لێ پتر ژ ھەمیان کاریگەرتر ھەستا بینینێ یە. لەوما نڤیسینا رۆمانێ ھونەرێ نیگارکرن ب پەیڤانە و خواندنا وێ بینینا وێنەیان ب رێکا پەیڤێن کەسەکێ دی یە. رۆماننڤیس وان وێنەیێن باڵکێش و باندۆرکەر د مێشکێ خوە دا ڤەدگوھێزیتە شێوازێ پەیڤان و خواندەڤان ژی دوبارە وان پەیڤان دزڤرینیت بۆ وێنەیان د مێشکێ خوە دا. پاموک رۆمانێ ب کێشانا کەڤالەکی وەسف دکەت و ب درێژی لسەر ڤێ بەراوردیێ دئاخڤیت. ھەر تشتەک و رویدانەکا د چیرۆکێ دا رامان و مەبەستا خوە ھەیە و پەیوەندیەکا گشتی دگەل ئێک ھەیە و خواندەڤانێ ھزرمەند و ھەستیار ڤێ چەندێ دزانیت و مینا کەڤالەکێ ھەڤگرتی دبینیت. ئەڤ چەندا پاموک دبێژیت د ئەزمونا خوە یا نڤیسینا رۆمانا خوە یا بناڤ و دەنگ (ناڤێ من سۆرە) بجە دئینیت و دکەتە نموونە. ئەگەرێ سەرەکی بۆ ڤێ نەرینا پاموکی دزڤریتە وێ چەندێ کو ئەو شێوەکار بوو بەری ببیتە رۆماننڤیس لەوما ب ڤی ئاوایی ھزر دنڤیسینێ دا دکەت.\nھەر رۆمانەک دھێتە ساخکرن دەما خواندەڤان دخوینیت و وان ھەمی پەیڤان دکەتە وێنە و دخەیالا خوە دا دبینیت و ھەست ب ھەبوونا جیھانەکا ب وی رەنگی دکەت. رۆماننڤیسێ شارەزا ئەوە یێ حەز و موتیڤ و خەیال و چاوانیا بەرسڤدانا خواندەڤانی لبەرچاڤ دانیت. پاموک دیاردکەت کو رۆمان ھێزا خوە ژ سەربۆر و ھەست و خواستەکێن ژیانا رۆژانە وەردگریت برێکا بخوەڤەگرتنا ھەست ولڤین و دەربرینێن گشتی یێن مرۆڤی لدووڤ دا پاموک بەراوردیێ دناڤبەرا موزەخانە و رۆمانێ دا دکەت ھەر وەک نڤیسەر ھەر تشتەکی لبەر چاڤێن خوە دبینیت و ب تێر و تەسەلی و ب ھووری وەسف و دەربرینێ ژێ بکەت و خواندەڤان ژلایێ خوەڤە ب خواندنا وێ مینا کەسەکێ سەرەدانا موزەخانێ دکەت وان ھەمی کەرەستە و رەنگ و وێنە و ھتد.. دبینیت.\nتەوەرێ ژ ھەمیا گرنگتر و بەرچاڤتر د ڤێ کوما گوتاران دا ھاتیە شرۆڤەکرن سەنتەرێ رۆمانێ یە. پاموک گەلەک تەکەزێ لسەر ڤی تێگەھی دکەت. سەنتەرێ رۆمانێ ئەو دیتن و نەرینا کوور و دوورە دەربارەی ژیانێ خالا نھێنی یا کوور رەھاندی یە چ راستی یان ئاشۆپی بیت. رۆماننڤیس دنڤیسنێ دا کو ل ڤێ کاکلێ بگەڕن و نیشانێن وێ ببینن و یا زانایە ھەر ب وێ روحیەت و ئاوایی رۆمان دھێتە خواندن. پاموک خویا دکەت کو ئێکەم جار دەما ھزرا نڤیسینا رۆمانەکێ خوە ل مێشکێ مرۆڤی ددەت دبیت مرۆڤی ئاگەە ژ سەنتەرێ نھێنی ھەبیت و ژ پێخەمەتی وێ بنڤیسیت ھەروەسا دبیت ھەر ئاگەە ژ ڤێ چەندێ نەبیت. ھەرچەندە دبیت سەربۆرەکا خوەیی یان راستیەکا ھاتیە ئاشکراکرن و زانین ژلایێ نڤیسەری ڤە ژ ڤی سەنتەرێ باس لێ دھێتە کرن گرنگتر بیت. یان ژی حەز و ڤیانا خوەیی بۆ پێشکێشکرنا ژیان و کەلتور و کومەلگەھا گرنگتر بیت ژ سەنتەرێ ئاماژە پێدای. زێدەباری ڤێ چەندێ دبیت جوانی، توندوتیژی، نوویاتی و نەچاڤەرێکرنا رویدانان نڤیسەری ژبیرڤەکەت کو نڤیسارا وی سەنتەرەک ھەیە یان نە. دبیت رۆماننڤیس ب شەوق و خوەشی و ب رەوش بنڤیسیت و ژ خالەکێ دەربازبیتە یا دی و ھەتا بگەھیتە دووماھیێ بێ بزانیت سەنتەرێ نھێنی یێ رۆمانا وی چییە. مینا کەڤالەکێ نەخشاندی ب دارستان و رووبار و زنار و ئاڤاھی و سروشتەکی کو تەڤایا وێنەی تەمام دکەت د کووراتیا وێ دا نھێنیەک ھەیە ب ھەمان شێوە ھەر کارەکتەرەک، رویدانەک، وێنەیەک، سمبولەک، بیرھاتن یان دەربرین یان پێزانینەک ئاراستەیێ رۆمانێ بەرەف رامانەکا کوورتر و سەنتەرێ نھێنی دبەت. بێگومان دبیت رۆماننڤیس لدەستپێکێ سەنتەرێ خوە ب بابەتەک یان فکرەکا سەرەکی بزانیت لێ دبیت لدووڤ دا د پرۆسەیا نڤیسینێ دا ئاراستەیێ وی بھێتە گھۆرین و سەنتەرێ رۆمانێ ب تەمامکرنا نڤیسینا وێ دیاربیت. کا چاوا د پرۆسەیا نڤیسینێ دا ھزر و بوچونێن نڤیسەری دھێنە گھۆرین و ئاڤاکرن، سەنتەر ژی دگەل وێ چەندێ کاردکەت.\nخوەشی و لەزەتەکا مەزن ژ درێژەپێدانا وەسف و دەربرینێن لسەر روویێ رۆمانێ دھێتە وەرگرتن لێ ل دووفچوون و گەریانا سەنتەری (یان بێژین بابەتێ دروستی یێ رۆمانێ) گرنگترە ژ وێ یەکێ ھەروەسا دڤێت ژبیرنەکەین کو مەبەست ژ وێ درێژەپێدانێ ئەوە خواندەڤانی بەرەف سەنتەری ببەت. پاموک زێدەتر شرۆڤەدکەت کو پێدڤیە سەنتەرێ رۆمانێ نە ھند دیاربیت و بساناھی بھێتە دیتن چونکی دێ بیتە ئەگەرێ دلتەنگکرن و بێ تامییا خواندنا وێ و خواندەڤان دێ ھەستپێکەت کو ھەر تشت دوبارەدبیت مینا وێ رۆناھیا ب ھێز و گەش یا کەس نەشێت لێ بنێریت خواندەڤان ژی نەشێت خواندنا وێ تەمام کەت چونکی ئارمانج و مەبەست ب ساناھی دھێتە زانین و چ مەرەق بۆ خواندەڤانی نامینیت. ب دیتنا پاموکی چەند سەنتەرێ رۆمانێ یێ بەرزە و ڤەشارتی بیت ھێزاتیا وێ زێدەترە و پتر سەرنجا خواندەڤانی بۆ خوە دکێشیت لێ نە ل وی رادەی کو چ نیشانێن وێ نەھێنە دیتن و خواندەڤان بەرھەلستی ئالۆزیان بیت. ل دووماھیێ پاموک سەنتەرێ رۆمانێ وەسف دکەت ب رامانا ژیانێ ڤە ھەروەک ئەم ل ئارمانج یان مەرەم ژ ھەبوون و ژیانێ دگەرین ھەر ب وی رەنگی ئەم ل سەنتەرێ رۆمانێ دگەڕین. ئەو شێواز و تەکنیکێن د رۆمانێ دا دھێنە بکارئینان وەک وان پەنجەر یان بەرچاڤکانە ئەوێن ئەم پێ تەماشەدکەین تەکنیک و شێوازێن نوو پەنجەرکێن نوو بۆ مە ڤەدکەن.\nپاموک ل دووماھیا شروڤەکرنا تیوریا خوە دیاردکەت کو باشترین نموونەیێ رۆماننڤیس ئەوە یێ خوە ژ چوارچێوەیێ مێشکی یێ ناییڤ دووربێخیت و وەک ھزرمەندەکی بزاڤێ بکەت رۆمانا خوە ب چاڤێ خواندەڤانی لێ بنێریت و بخوینیت. پاموک خویادکەت کو رۆمانێن شاکار و مەزن پتر ژ سەنتەرەکی ب خوەڤە دگرن و خواندڤانی پالددەن دوبارە تێکستی بخوینیت و وێ گەشبینی و ھیڤیێ بدەستڤە بینیت کو رامانا کوورتر یا د دلێ رۆمانێ دا ببینیت. ھێزاتیا سەنتەری نە دبابەت یان ناڤەرۆکا وێ دا یە لێ د لێگەریانا وێ دا یە ژلایێ خواندەڤانی ڤە و دبیت سەنتەر ب خوە ژ خواندەڤانەکی بۆ ئێکێ دی جودا بیت.\nپاموک د دووماھیا کوما گوتارێن خوە دا دیاردکەت کو تیوریا وی ژ ئەنجامێ کەد و خەباتا وی یا رۆماننڤیسین و خواندنا وێ یا بۆ ماوێ پتر ژ سیە و پێنج سالانە و ژ گرنگترین و بھاترین سەربۆر و پێزانینێن وی بدەستڤەئیناین د ژیانا خوە یا ئەدەبی دا نە. ئەو ئاشکەرادکەت کو باشترین رێک بۆ خواندن و ڤەکۆلینا رۆمانێ د خواندنا رۆمانێن شاکار یێن ب ناڤ و دەنگ دا یە ئەوێن ئیلھاما نڤیسینێن ھێژا وەک وان ل جەم مرۆڤی پەیدادکەن. پاموک دەربارەی وێ پسیارا گەلەک جار ژێ ھاتیە کرن کا ئەو خوە ب نڤیسەرەکێ ناییڤ یان یێ ھزرمەند دبینیت ئەو دوپات دکەت کو نڤیسەرێ نموونە ئەوە یێ دئێک دەم دا ناییڤ و ھزرمەند بیت.\nبەرھەڤکرن و وەرگێران: نیوار ئەمین عوبەید\nژێدەر: ئورھان پاموک. رۆماننڤیسێ ناییڤ و یێ ھزرمەند. .٢٠١٠. پرێسا زانکویا ھارڤارد.\nپێویسته خۆت بكوژیت


9/2/2021 03:59 PM\nوێنەکان زۆر دڵگرن. کۆمەڵێک سەگ بە رواڵەتێکی شادەوە خەریکی پیاسەی رۆژانەن لە پەناگەیەک لە تایلەندا. ئەم سەگانە ئیفلیجن و دوو دانە تایە بە لاقیانەوە کراوە بۆ ئەوەی بتوانن بە رێدا بڕۆن. ئەم 27 سەگە کە زۆربەیان بە هۆی رووداوی هاتوچۆوە ئیفلیج بوون، ئێستا لە بنکەیەکی ئاگاداری لە ئاژەڵان لە پارێزگای "چونبۆری" وڵاتی تایلەندا لەژێر چاوەدێریی پزیشکیدان. "کریستۆفەر چیدیچیمۆ"، یەکێک لە بەرپرسانی ئەم پەناگەیە دەڵێ: «ئەم سەگانە بە ئەگەری زۆر نازانن ئیفلیج بوون و یەکەم جار کە ئەو تایانەیان لێ دەبەسترێ بێ ئەوەی راهێنانیان بۆ بکرێت دەزانن بەکاری بێنن.»\nئەم پەناگەیە کە لەلایەن بنکەیەک بە ناوی «ئەو کەسەی سەگەکان رزگار دەکات» بەڕێوە دەچێت، سەرەتا لەلایەن کەسێکی سویدییەوە دامەزرا کە ساڵی 2002 سەردانی چونبۆری کرد و دواتر دۆخی خراپی سەگەکانی سەر شەقامەکانی ئەو ناوچەیە وەهای شوک کرد کە دەستی کرد بە ئاگاداری کردن لەم جۆرە سەگانە. بەڵام ئێستا دیار نییە ئەم پەناگەیە لەداهاتوودا تووشی چ چارەنووسێک دەبێ چونکە کۆرۆنا بووەتە هۆی ئەوەی یارمەتییە ماڵییەکانی خەڵک بەم بنکەیە لە سەتا 40 دابەزێت و ژمارەی سەردانکەرانی بیانیش کەم بووەتەوە.\nئەم پەناگەیە هەموو رۆژێک 1,300 دۆلار سەرفی ئاگاداری لە 600 سەگ و دابین کردنی خۆراک بۆ 350 سەگی دیکە دەکات کە لە شەقامەکان دەژین. ئەو کەسانەی بە شێوەی خۆبەخش لەم پەناگەیە سەرقاڵی کارن، ئاگاداری لە سەگە ئیفلیجەکان دەکەن. یەکێک لەم کارانە بەڕێوە بردنی پرۆسەی فیزیۆتراپییە بۆ سەگە زیانبەرکەوتووەکان. هەر وەها هەموو مانگێک تیمێک لە کارمەندانی بنکەکە دەست دەکەن بە نەزۆک کردنی سەگەکانی سەر شەقام بۆ ئەوەی زیاد نەکەن.\nبەپێی ئامەرەکان لە تایلەندا نزیکەی 800هەزار سەگ و پشیلە لە شەقامەکان دەژین و ئەگەر بەرگیری لە زیادبوونیان نەکرێت ئەم ژمارەیە تا 2027 دەگاتە 2 بۆ 5 ملیۆن دانە.


ژێر په‌نجه‌ی نوێ به‌هۆی کڕاندی کارت\nموضوع: ژێر په‌نجه‌ی نوێ به‌هۆی کڕاندی کارت 2013-01-19, 2:42 pm\nبەداخەوە م كاتێك كە ئەم هەواڵەتان بۆ دەگوازمەوە ... بینیم دەستەی لێكۆڵینەوە ی پزیشكی لە ووڵاتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا .....شێرپەنجەیەكی نوێ یان دۆزیوەتەوە كەتووشی مرۆڤ دەبێت ئەویش بەهۆی ماددەی " نیترو ئۆكسیدی زیوی " بۆیە هەركاتێك كارتی یەكەی موبایل یان ئینتەرنێتت كڕی ئەوا بە نینۆكەكانت ئەو ماددە لامەبە كە لەسەر ژمارەكەیە چونكە ئەمە بریتی یە لەماددەی" نیترو ئۆكسیدی زیوی " وە لەوانەیە تووشی شێرپەنجەی پێستت بكات . هیوادارم ئەمە كۆپی بكەیت و بڵاوی بكەیتەوە بۆهۆشیاری زیاتری كۆمەڵگاكەمان .\nلەگەڵ ئەوپەڕی ڕێزدا...\n( سه‌باره‌ت به خۆ ئاماده‌کردنی خوێندکاران بۆ تاقیکردنه‌وه‌کانی خوێندنیان )\nچه‌ند ڕێنماییه‌ک له ماڵپه‌ڕی وه‌رزشی ده‌روونییه‌وه\nکاتی نزیکبوونەوەی تاقیکردنەوەکان خوێندکاران زۆر سترێس ئەبن، خودا پشتیوانتان بێت و کارتان بۆ ئاسان بکات. .ئەمانە\nهەندێ ڕێنمای ئێمەیە بۆ ئێوەی خوێندکار، هیوای سەرکەوتنتان بۆ ئەخوازین\nهەمیشە لە یەك شوێنێکی تایبەتدا وانەکانت بخوێنەرەوە، بۆ ئەوەی بیکەیت بە خویەك بۆ خۆت کە هەر کات چویتە ئەو شوێنە\nیان ژورە ئیتر تۆ مێشکت باش زانیاریەکان وەر ئەگرێت و تەرکیز باش ئەبێ. - هەمیشە پێش ئەوەی کە دەست بکەیت بە خوێندنەوە و خۆ ئامادەکردن ئەو کاتانە بهێنەوە بیرت کە تۆ زۆر بەباشی وانەکانت لەبەر ئەکرد و لەوێدا تەرکیزت باش بوو. – کاتێ دەست ئەکەیت بە خوێندنەوەو خۆ ئامادەکردن هەندێ دەستەواژە ( ئەفیرماشون) بەخۆت بدە. بەخۆت بڵێ: بە ئاسانی زانیاریەکان وەر ئەگرم. من ئەو شتانەی کە دەیخوێنمەوە هەمویانم بیر دێتەوە. زۆر بەئاسانی فێر ئەبم. کاتی زۆرم بە دەستەوەیە. دڵنیام سەرکەوتو ئەبم بە نمرەی باشەوە. (گەشبین بە) .- لەکاتی خۆ ئامادەکردندا هەمیشە ئەوە ببینە کە تۆ زۆر بە باشی پرسیارەکان وەڵام ئەدەیتەوە – کاتێك هەست بە ماندوبون ئەکەیت واز لە خوێندنەوە بێنە، لەبەر ئەوەی وزەیەکی زۆر بەفیڕۆ ئەدەیت و تەرکیزت خراپە. – هەندێ کەس کە ئەخوێننەوە دەیانوێ گوێیان لە دەنگی خۆیان بێت و باشتر مێشکیان وەری ئەگرێت، تۆش شێوازێك بۆ چۆنیەتی خوێندنەوەکەت تاقی بکەرەوە بزانە لە چ جۆرە خوێندنەوەیەکدا تەرکیزت بەهێزترە (خوێندنەوە بە دەنگی بەرز یان نزم). – باشوێنی خوێندنەوەت هێمن بێت و بە دانیشتنەوە سەعی بکەیت باشترە لە پاڵکەتن. باشتر وایە کە لە شوێنی نوستندا سەعی نەکەیت. – هەوڵ بدە ئەو ماوەیە سەیری فلیم و هەواڵەکان مەکەو تەلەفون مەکە بۆ کەس یان با باسی هیچت بۆ نەکەن، گوێ لە کێشەی کەس مەگرە. – ڕۆتینی خەوی خۆت تێك مەدە و ئەگەر بتوانی نیوەڕوانیش نیو کاتژمێر هەتا ٤٥ خولەك بخەوە. –\nئەگەر توانیت ڕاهێنانیکی دەروونی لە مالپەڕی وەرزشی دەروونیدا بۆ خۆت بدۆزەوە سەبارەت بە تەرکیزکردن بۆ ئەوەی بیرکردنەوەی ناخۆش یان نا پێویست بوەستێنێت کە دەبێتە هۆی بردنی هۆش و تەرکیزت. بابەتەکە بەناوی : (ڕاهێناننێك بۆ بەهێزکردنی تەرکیز). سەرکەوتوبن.......\n(فووكردن له‌خواردن تووشی شێرپه‌نجه‌ت ده‌كات)\nزۆربه‌مان ڕۆژانه به‌شێوه‌یه‌كی خۆڕه‌سی(تلقائي) كارێك دووباره ده‌كه‌ینه‌وه كه ده‌بێته هۆی تووشبوونمان به‌شێرصه‌نجه، ئه‌ویش فووكردنه له خواردنی گه‌رم به‌مه‌به‌ستی\nساردكردنه‌وه، ئه‌م كاره به‌تایبه‌تی لای منداڵه‌كانمان زۆر دوباره ده‌بێته‌وه.. پیغه‌مبه‌ری خوداش له فه‌رمایشته به‌رزو پیرۆزه‌كانیدا ئه‌م كاره (فوو له‌خواردنی گه‌رم)ی قه‌ده‌غه‌كردووه‌و ئه‌مڕۆكه‌ش ڕاستییه زانستییه‌كان ئه‌وه ده‌سه‌لمێنن كه له له‌شی هه‌موو مرۆڤێكدا جگه له به‌كتریای زیانبه‌خش، به‌كتریا سوودبه‌خشیش هه‌یه كه یارمه‌تی جه‌سته‌ی مرۆڤ ده‌دات بۆ ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌و به‌رگریكردن له‌هه‌ندێك نه‌خۆشی. ئه‌م جۆره به‌كتریا سوودبه‌خشه‌ش له‌ناوچه‌ی گه‌روودا هه‌یه‌و كاتێك مرۆڤ فوو ده‌كات، هاوكات له‌گه‌ڵ ئه‌و هه‌وایه‌ی له ناخی مرۆڤه‌وه ده‌رده‌چێت ئه‌و به‌كتریایه دێته‌ده‌ر، جا هه‌ر كه به‌ر ڕوویه‌كی گه‌رم ده‌كه‌وێت یه‌كسه‌ر بۆ به‌كتریایه‌كی زیانبه‌خش ده‌كگۆڕێت‌و ده‌بێته‌هۆی تووشبوون به شێرپه‌نجه.. بۆیه له‌پێناو خۆپاراستن له‌و نه‌خۆشییه‌ن پێویسته خواردن به‌ساردی بخۆین‌و خۆمان به‌دوور بگرین له فووكردنه خواردن‌و خواردنه‌وه‌ی گه‌رم به‌مه‌به‌ستی ساردكردنه‌وه‌ی، ئه‌وه‌تا عه‌بدولڵای كوڕی عه‌باس ده‌فه‌رموێت: "پێغه‌مبه‌ر علیه السلام قه‌ده‌غه‌ی كردووه له‌ناو ده‌فردا هه‌ناسه بدرێت یان فووی پیا بكرێت"رواه أبو داواد .


دەقی قسەکانی سکرتێری گشتیی حیزب لە کۆبوونەوەیگرووپی کاری کوردان لە ئەنترناسیونالی سۆسیالیست – کوردستان و کورد\nدەقی قسەکانی سکرتێری گشتیی حیزب لە کۆبوونەوەیگرووپی کاری کوردان لە ئەنترناسیونالی سۆسیالیست\nin سیاسی, وتار و بابەتی سکرتێر\nخالید عەزیزی لە کۆبوونەوەی ئینترناسیۆناڵ سۆسیالیست‌دا:\nچاوەڕوانیمان ئەوەیە لە بەرانبەر ڕێژیمێک‌دا کە هیچ بەرپرسیارییەک بەرانبەر بە خەڵکی خۆی و یاسا نێونەتەوەییەکان ناگرێتە ئەستۆ، پشتگیریمان بکەن\nبەڕێز لویس ئەیالا، سکرتێری گشتیی سۆسیالیست ئینترناسیوناڵ!\nهەڤاڵانی بەڕێزی لێژنەی کاریی دۆزی کورد لە ئینترناسیۆناڵ سۆسیالیست!\nپێم‌خۆشە بە دەربڕینی هەستی خۆشحاڵی و پێزانینەوە بۆ دەرفەتی گفتوگۆ لەسەر پرسی کورد لە خۆرهەڵاتی نێوەڕاست دەست پێ بکەم. ناوچەی خۆرهەڵاتی نێوەڕاست پڕە لە ناکۆکی و قەیران. تێرۆریزم و توندئاژۆیی ئایینی هەڕەشەی مەزنن بۆ سەر ئاشتی و سەقامگیریی ئەو ناوچەیە. لە هەمان کات‌دا زنجیرەیەک دەرفەت بۆ نەخشەڕێگایەکی بەربەرین و گشتگیر بۆ داهاتوویەکی گەش لە ناوچەکەدا خەریکی دەرکەوتنن و لەو چوارچێوەیەدا، کورد وەک فاکتەرێکی حاشا هەڵنەگر بۆ سێناریۆیەکی لەو چەشنە، یەکێک لەو دەرفەتانەن.\nئەمڕۆ پرسی کورد لە خۆرهەڵاتی نێوەڕاست فاکتەرێکی گرینگە، بە تایبەتی لەو وڵاتانەدا کە نەتەوەی کورد بەسەریان‌دا دابەش کراوە. نێوەرۆکی ئاشتییانەی خەباتی کوردان کە ڕیشەی قووڵی لە پرەنسیپە گەردوونییەکانی ئازادی، مافەکانی مرۆڤ، دێموکراسی، مافە مەدەنی و نەتەوەییەکان‌دایە، دەبێ وەک دەرفەتێک بۆ ئاشتی و سەقامگیریی ناوچەکە سەیر بکرێ.\nگەلی کورد لە ئێران، کە دەیان ساڵە بۆ مافە ڕەواکانی و مافەکانی مرۆڤ خەبات دەکا، همیشە بڕوای بە ڕێگاچارەیەکی ئاشتییانە بۆ پرسی کورد هەبووە. بەڵام کۆماری ئیسلامی هەمیشە بە پێچەوانە جووڵاوەتەوە. دوای شۆڕشی گەلانی ئێران (لە ١٩٧٩)، جووڵانەوەی سیاسیی کورد داوا ڕەواکانی گەلی کوردی بە شێوەی ئاشتییانە پێشکەش کردن، بەڵام ڕێژیم ڕێزی بۆ هەڵوێستی ئاشتییانەی کوردان بۆ وتووێژ دانەنا. بە پێچەوانە، ئەو بە هێزی سەربازی هێرشی کردە سەر کوردستان و شەڕێکی دوورودرێژ و خوێناویی بەسەر گەلی کورددا سەپاند کە تەنانەت تا ئەمڕۆ بە شێوەی جۆراجۆر درێژەی هەیە.\nلە ماوەی زیاتر لە چوار دەیە، کۆماری ئیسلامی سیاسەتی نەگۆڕی دژی گەلی کورد ڕەچاو کردووە کە پێک‌هاتووە لە: سەرکوت، تێرۆر، ئێعدام، دەستبەسەر کردن و سەپاندنی حوکمی قورس بەسەر چالاکانی سیاسی و کۆمەڵگەی مەدەنی، و لە هەمان کات‌دا بە ئامرازی ئەمنییەتی کوردستان هەڵاواردە دەکا.\nجووڵانەوەی کورد و حیزبی دێموکڕاتی کوردستان زەرەر و زیانێکی بەرچاوی لە سیاسەتی کۆماری ئیسلامی بەرکەوتووە، بەتایبەتی لە ئاکارە تێرۆریستییەکانی. جووڵانەوەی کورد هەمیشە سیاسەتی ناتوندوتیژیی ڕەچاو کردووە و پێی وا بووە وتووێژ باشترین ئامرازە بۆ دیتنەوەی ڕێگاچارەیەکی دێموکڕاتیک بۆ پرسی کورد. حیزبی دێموکڕاتی کوردستان وەک ئەندامێکی ئینترناسیۆناڵ سۆسیالیست، بڕوایەکی قووڵی بە دێموکراسی و ئازادی هەیە و هەمیشە ڕێزی بۆ گیانی مرۆڤ، پێکەوە ژیان و مافی یەکسان بۆ هەمووان هەبووە. بەڵام تا پرسی گرووپە ئەتنیکییەکان (لەنێویان‌دا کورد) ئازادی و مافەکانی سیاسی و کۆمەڵایەتییەکانی خەڵک دەستەبەر نەکرێن، ئێران ئاشتی و سەقامگیریی بە خۆیەوە نابینێ. لەبەر ئەو هۆیە، پێویستە پرسی کورد لە ئێران، نەوەک هەڕەشەیەک بەڵکوو وەک دەرفەتێک بۆ ئاشتی و سەقامگیریی سەیر بکرێ. چاوەڕوانیی کەمینە ئەتنیکییەکانی ئێران، لە پێش هەموویانەوە گەلی کورد و حیزبی دێموکڕاتی کوردستان لە کۆمەڵگەی نێونەتەوەیی، بە تایبەت ئینترناسیۆنال سۆسیالیست، ئەوەیە کە لە بەرانبەر ڕێژیمێک‌دا کە هیچ بەرپرسیارییەک بەرانبەر بە خەڵکی خۆی و یاسا نێونەتەوەییەکان ناگرێتە ئەستۆ، پشتگیریی لە گەلانی ئێران بکەن.\nکۆماری ئیسلامی لە ئێستادا بەتەمایە لە پرسی ئەتۆمی وەک کارتی فشار دژی کۆمەڵگەی نێونەتەوەیی کەڵک وەرگرێ و لەو گەمەیەدا، خەڵکی ئێران، کۆمەڵگەکەی و وڵاتی بە بارمتە گرتووە. ڕێژیمی ئێران پێشتریش نیشانی داوە کە لە بەرجام تەنیا بۆ خۆ دەرباز کردن لەو قەیران و ناکۆکییانە کەڵکی وەرگرتووە کە لە ئاستی نێونەتەوەییدا هەڕەشە لە مانەوەی دەکەن.\nوەک حیزبی دێموکڕاتی کوردستان پێشتریش ڕایگەیاندووە، هەڵوێستی خۆمان دووپات دەکەینەوە کە بەرجام و پرسی ئەتۆمی ئاجێندایەکی نێونەتەوەیین، بەڵام پرسی سەرەکیی ئێران قەیرانی نێوخۆیی و ناکۆکیی نێوان خەڵک و ڕێژیمی کۆماری ئیسلامییە. ئێمە لەسەر ئەو بڕوایەین کە پرسی سەرەکی، ڕێژیمێکی سیاسییە کە دەسەڵاتی بەسەر خەڵکی وڵاتەوە هەیە کە مافەکانیان پێشێل دەکا و حاشا لە ماف و ئازادییە گەردوونییەکانیان دەکا.\nجەخت‌کردنی لە ڕادەبەدەری کۆمەڵگەی نێونەتەوەیی و مێدیا لەسەر وتووێژە ئەتۆمییەکان بە تەنیایی، بە داخەوە سەرنجی نێونەتەوەیی لە پێشێلکارییەکان دژی مافەکانی مرۆڤ و دۆخی سیاسی و ئابووری ناوخۆی وڵات دوور کردۆتەوە. لە هەمان کاتدا پەتای کۆرۆنا و لێنەهاتوویی ڕێژیم لە هەڵسوکەوت کردن لەگەڵ دۆخەکە، قورساییەکی زۆرتری خستۆتە سەر شانی خەڵک.\nئێمە داوا لە هەڤاڵانمان لە ئینترناسیۆناڵ سۆسیالیست دەکەین کە چاودێریی هەڵسوکەوتی کۆماری ئیسلامی لەگەڵ کوردان لە ئێران بکەن و پرسی کورد بۆ ئاستی نێونەتەوەیی بەرز بکەنەوە. ئێمە داوا لە ئینترناسیۆناڵ سۆسیالیست دەکەین کە دەورێکی کاراتر لە پرسە هەنووکییەکانی ناوچە بگێڕن و پشتیوانی پرسی کورد لە خۆرهەڵاتی نێوەڕاست بن. ئێمە بە لەبەرچاوگرتنی بایەخەکان و پێڕەوی نێوخۆی ئەو ڕێکخراوە، پێشنیار دەکەین کە ئینترناسیۆنال سوسیالیست کۆبوونەوەیەک لە نێوان سەرجەم ئەندامان، لەناویان‌دا حیزبە کوردییەکانی ئەندام لە خۆرهەڵاتی نێوەڕاست، ڕێک بخا تا باس لە ناکۆکییەکانی ناوچە بکەن.


عەبدولکەریم شێخانی: كاری لەپێشینەو لە پێشینەتر, ئەرێ وێرگول چییە ؟ – WTARIKURD\nعەبدولکەریم شێخانی: كاری لەپێشینەو لە پێشینەتر, ئەرێ وێرگول چییە ؟\nمەبەستم لە کاری لەپێشینە و لەپێشینەتر کاری گرنگە کە پێش کاری دیکە دەخرێ, واتە گرنگ و گرنگتر.\nپەندێکی کوردی هەیە دەڵێ: ( نان بۆ نانەوا و گۆشت بۆ قەساب ). واتە پیاو دەبێ کارێک بکات کە لێێ بزانێ. هەندێک قۆشمەو گاڵتەچی لە جیاتی گۆشت بۆ قەساب دەڵێن ( گۆشت بۆ پشیلە ).\nهەر بەبۆنەی باس کردنی پشیلە گۆرانییەکی هونەرمەندی نەمر( حەسەن زیرەک) م گوێ لێ بوو . دەنگەکە لە دەنگێ ئەو دەچوو, بەڵام باوەڕ ناکەم ئەو قسانە هی ئەو بن. دەڵێ:\nسەرکردەکان هەرچی هەیە ئێوە بردتان لە خێروبێر\nمن نەمدیوە لە دنیـــادا پشیلــە گۆشت بکا بەخێــر\nئێوەش هەر چەشنى پشیلە دایم حەزتان لە چەورییە\nداهاتەکانمان دەفرۆشن, هیچ چاوتان لە میللەت نییە\nدەڵێم نابێ خۆت لە کارێک هەڵقورتێنی کە هی تۆ نەبێ یان لێی نەزانی. بەڵام ئەوە زۆر جار لای ئێمە هاوجووت ناکرێ و سیاسەتمەداری ئێمە دەبێ ئەوەندە کارامە بن کە لە هەموو شتێک بزانن. وا دیارە ئەوانیش ئەو قسەیەیان لە گوێ گرتووە کە دەڵێ: ئەو کەسە ڕۆشنبیرە کە لە هەر شتەی شتێک بزانێ. وا دیارە پەرلەمان جگە لەوەى کە گەورەترین دامەزراوە لە هەموو وڵاتێکدا, کارەکەی بریتییە لە یاسادانان و چاودیریی کردنی دەسەڵاتی جێ بەجێ کردن, واتە ئەنجومەنی وەزیران و ئەگەر ئەداى ئەوانی بە دڵ نەبوو , دەسەڵاتی ئەوەی هەیــە ئەو متمانەیەی پێی داوە, لێى بستێنێتەوە, بەڵام پێم وایە لای ئێمە کارەکە پێچەوانە بۆتەوە و ئەنجومەنی وەزیران لە پەرلەمان بە دەسەڵاتترە و کە سەرۆک وەزیران چوو بۆ پەرلەمان فەرشی سووری بۆ ڕادەخرێ. وەکو گوتم جگە لە یاسادانان, کارێکی دیکەشی بۆ خۆی دۆزیوەتەوە کە ئەویش زمان ڕاست کردنەوەیە. ماوەیەک لەمەمەوبەر پەرلەمان تەئریخی ڕۆژانەیان لە ( بەروارەوە ) گۆڕی بۆ (ڕێکەوت )و کارێکی خراپیان کرد, چونکە ڕێکەوت مانایەکی دیکەی هەیە و دواى ئەوە, ئەمە کاری پەرلەمان نییە و ئەکادیمیای کوردی هەیە و پڕە لە کەسانی پسپۆڕ و ئەوان دەتوانن ئەو ئیشە بکەن. وشە دانان نە کاری پەرلەمانە و نا کاری تەلەفزیۆنی ( ڕووداو ) کە وشە دادەتاشن ودەشیانەوێ بەزۆر بە قوڕگی خەڵکیدا بکەن. نازانم ئەکادیمیای کوردی بۆ قسەناکات. من بەش بەحاڵی خۆم وشەی ( بەروار) م پێ باش بوو با لە بنەڕەتەوە لە بەرواری بالاشەوە هاتبێ. جارێ دەبێ ئەوە بڵێین کە ئێمە بۆ ( نأریخ ) ى ڕۆژانە وشەیەکی دیاری کراومان نییە و بە (ڕێکەوت ) کەسێک ئەو وشەى بەروارە بە تأریخی ڕۆژانە تێگەییوە و خەڵکێکی زۆر بەکاریان هێناوە و ئەو وشەیە ( وەک کوڕەکەچەڵێک ) هاتووە خزمەتت دەکات, بۆ بەشەق دەریدەکەیت ودەشچیت بە دواى وشەیەکدا دەگەڕێی جێی ئەوت بۆ بگرێتەوە. بیرمە لە کۆنگرەی دووەمی مامۆستایانی کورد لە شەقڵاوە, خوا لێ خۆشبوو مامۆستا ئیبراهیم ئەحمەد و ئەحمەد غەفوور و چەند کەسێکی دیکە ڕاوستابووین و باسی زمان دەکرا. کاک ئیبڕاهیم گوتی: وشەی ( گرنگ ) نازانم چۆن و لە کوێ هاتە ناو زمانی کوردی و جێی بە وشەی ( مهم) ی عەڕەبی لەق کرد. هەروەها گوتی: تۆ سەیری وردەکاریی منداڵ بکە. لەم ڕۆژانە ئۆتۆموبیلێک لەنزیک بەردەرگای ئێمە وەستابوو, یەکێک لە کچەکان (ئەو ناوەکەشیانى گوت و من بیرم نەماوە) بانگی ئەوى دیکەیانی کرد کا بچێت بۆ لاى و ئەویش دەبوایە جلەکانی کەتازە بوون لە ئۆتۆموبیلەکە بخشێ, گوتی: نایەم با کراسەکەم ئۆتۆموبیلاوی نەبێ وەکو قوڕاوی و تۆزاوی و ئارداوی. مەبەستم ئەوەیە نەدەبوایە شەق لە وشەى(بەروار ) هەڵدەن و دەریکەن و گەلێک وشەى دیکەمان هەن کە هەر بۆ تێ هەڵدان باشن کەچی کەس باسیان ناکات.\nدیسان لەم ڕۆژانە هەر لەناو هۆڵی پەرلەمان (قەپاغی مەنهۆڵ)یان گۆڕی بە سەری ( مەنهۆڵ), ئێ باشە وەک قەپاغەکەتان کرد بە سەر, ئەى خێرە مەنهۆڵەکەشتان نەکرد بەکوردی؟\nئێستا مادامەکێ پەرلەمانتارە بەڕێزەکان کەوتوونەتە وشەسازی منیش بۆ هەندێک وشە داماوم و پەکم کەوتووە و ڕەنگە دەرچووانی کۆلێجی ئاداب و پەرلەمانتارە بەڕێزەکان فر یام کەون و ئەو وشە عەڕەبییانەم بۆ بکەن بە کوردی مایەى سوپاس و پێزانینە. یەکەم وشەى ( حلال ) کە ئێمە کورداندوومانە دەڵێین ( حەڵاڵ ) لە هەندێک ناوچە بۆتە ( حەرار). هەروەها وشەى ( حرام ) لەسەر ئەویش پەکمان کەوتووە و هەرچەندە ئەو وەک ( حلال ) سەرو گوێی تێک نەشکێنراوە. ئەو دوو وشەیە لە کوردیدا زۆر بەکار دێن, تەنانەت ئەگەر کەسێک خراپ و ناپەسەند فڕوفێڵباز بێت, یان باوکی دیار نەبێ پێی دەڵێن ( حەرامزادە ) و بەکەسی ڕەسەن و چاکەکاریش دەڵێن ( حەڵاڵزادە). ئینجا دێمە سەر شتێکی بچکۆلەى دیکە (, ) کە بە عەڕەبی پێی دەڵێن ( فارزة ) و جاران مامۆستاکانمان پێیان دەگوت ( وێرگول) و ئیمەش هەر وامان دەگوت. ئەو وێرگولە ڕۆڵێکی گرنگ لە خاڵبەندیدا دەبینێ و ئەگەر لەجێی خۆی دانەنرێ, مانای ڕستەکە تێک دەدا. بۆ نموونە جارێکیان برادەرێک لە گوتارێکدا گوتبووى( ئەدەب و سیاسەت, تەواوکەری یەکترن). تەلەفۆنم بۆ و گوتم دەستت خۆش بێ ( وێرگولەکە) ت لە شوێنی خۆی داناوە و ئەگەر بتگواستبایەوە پشت وشەکەی دواى خۆی و بتگوتایە ( ئەدەب و سیاسەت تەواو , کەری یەکترن ) ئەوا ماناکەی دەگۆڕاو حەیای ئەدەب و سیاسەت دەچوو .\nجارێکی دیکە لە کۆنفرانسێکی ئەدەبی لە هەولێر, برادەرانی بەشداری کۆنفرانس نموونەی شیعریی زۆری شاعیرانیان هێنابووەوە. برادەرێک هەندێک نموونەى شیعری ( وەفایی) و گەلێک شاعیری دیکەی هێنابووەوە. گوتبووى شاعیرەکان باسی ( چاو و برۆ و لێو و قژى خاوی ئارمووشین و زوڵفی لوول ) ی یاریان کردووە تەنیا وەفایی نەبێ کە باسی ( دەرپێ )ی یاری کردووە . زۆرم لا سەیر بوو . جارێ وەفایی پیاوێکی زۆر بە ئەدەب و سۆفی مەشرەبە و دوای ئەوە کەسێکی بەدینە و هەرگیز ڕێی تێ ناچێ قسەى وا بکات. ئەو برادەرە خوا لێ خۆشبووە ئەم نموونەیەی هێنابووە وە: ( دەستی هێنا , دەرپێی لەهەوادا ) . خوا لێ خۆشبوو جەمال محمد ئیسماعیلی ناسراو بە سوارە قەڵادزەییم لەتەنیشت بوو. گوتم: تۆ دەڵێی چى؟ گوتی ئەم قسەیە لە وەفایی ناوەشێتەوە. کە تەواوی کرد و دەرفەت بە ئێمە درا قسەی خۆمان بکەین, گوتم: مامۆستای بەڕێز خاڵبەندییەکەی لێ تێک چووە و ( وێرگولەکە) ی پێش خستووە و هیچ ڕێی تێ ناچێ وەفایی دەرپێی یارەکەی وەک بەیداخی جەنگی هەڵسووڕێنێ و ئەو کارە لە کەسێکی بێ ئەدەبیش ناوەشێتەوە ئینجا چ جاى پیاوێکی لەخواترسی وەک وەفایی . مامۆستا گوتی: ( دەستی هێنا, دەرپێی لە هەوادا ) و منیش وێرگولەکە دەگوازمەوە دواى دەر و بەم شێوەیە دەیخوێنمەوە: ( دەستی هێنا دەر , پێی لە هەوادا ) . خۆشەویستان سەیرکەن خراپ بەکارهێنانی خاڵبەندی چۆن مانای ڕستەکە تێک دەدا. بەخوا خراپ بەکارهێنانی سیاسەتیش ئاوەها بارودۆخ تێک دەدا و سەر لە خەڵک دەشێوێنێ … بە خواتان دەسپێرم و خوا ئاگادارتان بێ .\nوتاری کورد: داعش چۆن بەسەر هێزی 80 پارتیدا هاتن و، لەپشتەوەگورزیان لە پێشمەرگەی یەکیتی دا.\nرەزا شـوان: هەڵـۆ و تـیر.


هێرشی سایبری کرایه سه‌ر وه‌زاره‌تی ناوخۆی ڕووسیا - Mehr News Agency\n13 gulanê 2017 - 14:35\nNews Code 9980\nبه هۆی ویروسێکی جیهانیه‌وه؛\nهێرشی سایبری کرایه سه‌ر وه‌زاره‌تی ناوخۆی ڕووسیا\nدوای هێرشێکی به‌رفراوانی ئینترنتی بۆ سه‌ر کۆمپیوتره‌کانی جیهان، وه‌زاره‌تی ناوخۆی ڕووسیاش ڕایگه‌یاند که چه‌ند هێرشێکی له‌و جۆره کراوه‌ته سه‌ریان.\nبه ڕاپۆرتی ئاژانسی مێهر له ڕاشا توده‌ی، ده‌یان هه‌زار کۆمپیوتر له ۷۴ وڵاتی جیهان له لایه‌ن ویروسێکه‌وه هێرشیان کرایه سه‌ر. ئه‌م ویروسه کۆمپیوتره‌کان قفڵ ده‌کات و دواتر داوا ده‌کات بۆ کردنه‌وه‌ی کۆمپیوتره‌که ده‌بێت پاره به ژماره حسابێکی بانکی بدرێت.\nبه پێی ئه‌م ڕاپۆرته، ئه‌م ویروسه له چه‌ند نۆبه‌ی جیاواز داوای پاره ده‌کات تاکوو دیسانه‌وه کۆمپیوتره‌که بکاته‌وه. ئه‌گه‌ر خاوه‌نی کۆمپیوتره‌که ئه‌م پاره‌یه نه‌دات، ناچار ده‌بیت سه‌ر له نوێ هه‌موو کۆمپیوتره‌که دابڕێژێته‌وه و ئه‌گه‌ر ئه‌مه‌ش ڕوو بدات هه‌موو زانیارییه‌کانی سه‌ر کۆمپیوتره‌که‌ی ده‌په‌ڕێت و له‌ناو ده‌چێت. هه‌ر به‌م هۆیه‌وه زۆر که‌س ناچاره که ئه‌م بڕه پاره‌یه بدات تاکوو دوباره ده‌ستی به به‌رنامه‌کانی سه‌ر کۆمپیوتره‌که‌ی بگات.\nزۆربه‌ی شارازه‌یانی کۆمپیوتر ناوی چه‌ته‌ی ئینترنتیان له ویروسه ناوه.\nدواجار وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی ڕووسیاش ڕایگه‌یاند که له لایه‌ن ئه‌م ویرووسه‌وه هێرش کراوه‌ته سه‌ر ناوه‌نده حکومییه‌کان، به‌ڵام زۆر زوو به‌م بابه‌ته‌یان زانیوه و به‌ریان پێ گرتووه تاکوو هه‌موو کۆمپیوتره‌کانی ئه‌م وڵاته نه‌گرێته‌وه.\nشایانی باسه که ئه‌م ویروسه ئێسته له سه‌رتانسه‌ری جیهاندا بڵاو بووه‌ته‌وه و بۆ کردنه‌وه‌ی هه‌ر کۆمپیوترێک داوای ۳۰۰ دولار باج ده‌کات. وڵاتی بریتانیاش ڕایگه‌یاندووه که سیستمی ته‌ندروستی ئه‌م وڵاته‌ش له لایه‌ن ئه‌م ویروسه چه‌ته‌وه هێرش کراوه‌ته سه‌ری.


ئەوانەی کە بەریەک کەوتنیان ھەبوە لە غەرب دەزانن کە ئەو پێکەوەژیانە چۆن قوڵکراوەتەوە وە بەردەوامیش کاری لەسەردەکەن، بەشێکی پێشکەوتنی کۆمەڵگاکان پەیوەندی بە یەکتر قبوڵکردنی رەنگە جیاوازەکانەوە ھەیە، بەبێ جیاوازی رەگەز، نەژاد، رەنگ، ئاین.\nلە وڵاتێکی وەک تورکیا کە بەشێکی زۆر لە ئێمە سەردانمان کردوەو بینیومانە، کاتێک دەچیتە ناو دورگەکانیان لەپاڵ کچێکی نیمچە روتدا، کچێکی سەرتاپا باڵاپۆشیش دەبینیت، ئەگەرچی ئەو ولاتە، وڵاتێکی بە زۆرینە موسڵمانە. بەڵام یەکتر قبوڵ دەکەن.مالیزیاش نمونەیەکی ترە.\nبۆیە دەبێت لە پاڵ کەسێکی سفوردا، کەسێکی باڵا پۆشیش قبوڵ بکرێت وە بە پێچەوانەوە وە ھیچ کامیان نەبنە مایەی قێزلێبونەوەو نارەحەتی بۆ یەکدی.\nوە یەکترقبوڵکردن پەیوەندی بە ئاستێکی بەرزی تێگەیشتنی کەسەکانەوە ھەیە ئەوانەی کە بەریەک کەوتنیان ھەبوە لە غەرب دەزانن کە ئەو پێکەوەژیانە چۆن قوڵکراوەتەوە وە بەردەوامیش کاری لەسەردەکەن، ئەمە مانای ئەوەیە کە دەبێت کەسمان نەبینە ھەرەشە بۆ سەر ئەوی دی، ھەموو کۆمەڵگەیەک دەبێت رێزی تایبەتیمەندی کەسەکان بگرێت.\nوە خوێندنەوەیەکی تریش ھەیە بۆ ئەو وڵاتانەی کە لە ئاستی گەشەکردندان ترسیان ھەیە لە روی سکیورتیەتەوە بۆیە زۆرکات قەدەغەکردنی نیقابیان پێ باشترە، بەڵام کاتێک بە رەسمی قەدەغە نەکرابێت نابێت ھیچ جیاکریەک بکرێت وە قبوڵی جیاوازی کەسایەتی بکرێت.\nکاتێک ناچار دەبیت بێیتە گۆ\nسیاسەت نە یاری مناڵانەیە، نە سۆز و نە عینادیشە.\nلە خەمی ژنانەوە بۆ جوانكاری\nهەرێمی دووەمی کوردستان\nیاداشتەکانی حزبییە رۆمانسییەکە


-- مادیوتووێژ ٢٣:٤٤، ٢٣ی ئازاری ٢٠١٥ (UTC)[وەڵامدانەوە]\nسڵاو Eyubm، دەمەوێت پێت ڕابگەێنم کە مافی پاسدەری خۆگەڕ بۆ ھەژمارەکەت زیادکرا، لەبەر دروستکردنی چەند وتارێکی بەسوود و بەردەوام بوون لە دروستکردنی ئەو وتارانەی کە لەگەڵ سیاسەتەکان و ڕێساکان دەگونجێن. ئەم تایبەتمەندییە ھیچ کاریگەرییەکی لەسەر دەستکارییەکانت نابێت، و تەنیا بە مەبەستی ئاسانکردنی کارەکانی پاسدەرانی پەڕە نوێکان بۆ ھەژمارەکەت زیاد کراوە. بۆ زانیاری زیاتر لەسەر مافی پاسدەری خۆگەڕ، بنۆڕە ویکیپیدیا:پاسدراوی خۆگەڕ. بۆ گشت پرسیارەکانت دەتوانیت سەردانی پرسگا بکەیت، یانیش دەتوانیت لە پەڕەی لێدوانی من پرسیار بکەیت. بە ھیوای بەردەوامی! ◂ ئێپین لێدوان♬ ١٠:٠٠، ٣٠ی ئابی ٢٠١٨ (UTC)[وەڵامدانەوە]\n--Eyubm (لێدوان) ١٠:١٩، ٣٠ی ئابی ٢٠١٨ (UTC)[وەڵامدانەوە]\nدەمباش Eyubm، تکایە لەمەودا کاتێک پەڕەکان دروست دەکەیت، لەگەڵ دەستی خۆتدا نێوانویکیشیان بۆ بکە. سپاس. -- ⇐ئارام وتووێژ💭 ٢٢:٢٤، ٦ی ئەیلوولی ٢٠١٨ (UTC)[وەڵامدانەوە]\n@ئارام بکر: باشە حەتمەن.--Eyubm (لێدوان) ٢٢:٤٨، ٦ی ئەیلوولی ٢٠١٨ (UTC)[وەڵامدانەوە]\nزۆر سوپاس! -- ⇐ئارام وتووێژ💭 ٢٢:٥١، ٦ی ئەیلوولی ٢٠١٨ (UTC)[وەڵامدانەوە]\n@ئارام بکر: ئەڵێم دەروازەی زانست زۆر باش نییە! شێوەیەکی هەڵڕژاوی هەیە. پۆلێنبەندییەکانیش لە ویکیدا زۆر خراپە. بە بڕوام هەر وەک من کە لە دوایین گۆڕانکارییەکانەوە دەچمە پەڕە بێپۆلەکان تۆش بچیت، چون وتارەکانی جیا لەوەی پۆلیان نییە، سەرچاوەشیان نییە و پڕیشن لە هەڵەی ڕێنووسی. --Eyubm (لێدوان) ٢٢:٥٦، ٦ی ئەیلوولی ٢٠١٨ (UTC)[وەڵامدانەوە]\nدەستەکانت خۆشبێت و سەرجەم دەستکارییەکانت دەبینم. بەڕاستی لە ئێستادا کورد واتەنی مەجالی سەرخوراندنیشم نییە، بەڵام بۆ بابەتی دەروازەکە گەر دەڵێی من دەروازەکەت بۆ ڕێک دەخەم (بەڵام تکایە گەر فەرامۆش دەکرێت، با لە ئێستادا سەرقاڵی ئەوە نەبم باشترە). بۆ نموونە دەروازەی ماتماتیکم بۆ Amine yousefi ڕێکخست و بەڕاستی بە تەنیا وای لێ کردووە شایەنی نرخاندنە. بۆ بابەتی پۆلەکانیش وەک لەسەرەوەدا ئاماژەم پێدا بەڕاستی من و ئێپین لە ئێستادا سەرقاڵی داڕێژەکانی توینکڵین و مەجالم نییە. سپاس. -- ⇐ئارام وتووێژ💭 ١١:٤٩، ٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨ (UTC)[وەڵامدانەوە]\n@ئارام بکر: سپاس، ڕاستی بۆ لە پەڕەی دەستکاریدا چاکسازیی نووسەکان نەماوە؟ --Eyubm (لێدوان) ١٢:٤٠، ٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨ (UTC)[وەڵامدانەوە]\nمن کوژاندمەوە لەبەر تاقیکردنەوەی تەکنیکی. پێشووتر بە شێوەیەکی بنچینەیی بۆ ھەموو بەکارھێنەران کارا بوو، ئێستا دەبێت خۆت دایبگرسێنی. بڕۆ ھەڵبژاردەکانت لە بەشی ئامرازەکان، دوگمەی زیاتری دەستکاری چالاک بکە و پەڕەکە پاشەکەوت بکە و ئەو ھەڵبژاردانە دێنەوە ناو پەنجەرەی دەستکارییەکەت.--◂ ئێپین لێدوان♬ ١٢:٤٦، ٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨ (UTC)[وەڵامدانەوە]\nÉpine سپاس -- Eyubm (لێدوان) ١٢:٥٢، ٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨ (UTC)[وەڵامدانەوە]\nئەندازیاران (گۆڤار) بۆ سڕینەوەی خێرا ھەڵبژێردرا[دەستکاری]\nئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت بە سەردانکردنی پەڕەکە و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھەرکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری سیاسەتەکان و ڕێساکان بکە تاکوو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشترکردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە. ⇐ئارام وتووێژ💭 ١٢:٠٦، ٩ی شوباتی ٢٠٢٠ (UTC)[وەڵامدانەوە]\nسڵاو @Eyubm: پرۆژەی دەستەی ھەڵەچن بۆ ڕاستکردنەوەی ڕێنووسە ناستاندارد و نادروستەکان کرایەوە. تکایە گەر دەتەوێت بەشداری بکەیت، ئەوا خۆت لێرەدا ناونووس بکە. کاتێکی خۆش! MediaWiki message delivery (لێدوان) ١٥:٣٠، ١١ی نیسانی ٢٠٢٠ (UTC)[وەڵامدانەوە]


من له ڕه‌قه بووم -18\nئالوسی داوا لە وڵاتانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەكات لە كوردستان ناوەندێكی بەرەنگاربوونەوەی كۆر…\nمانگى ڕه‌مه‌زانى ساڵى 2015\nپاش ئه‌وه‌ى پشكنینى پێویستم بۆ كرا و ده‌ركه‌وت، كه نه‌خۆشیی زه‌ردووییم هه‌یه، دكتۆر كۆمه‌ڵێك ده‌رمانى چاره‌سه‌ری بۆم نووسی و گه‌ڕامه‌وه بۆ ئه‌و ماڵه‌ى تیایدا دانیشتبووم. له‌و ڕۆژانه‌دا ده‌چووم بۆ ماڵى ئه‌بووشه‌هید له مه‌یدانى ئەلسەوامع له ڕه‌قه، چونكه خۆى كوژرابوو و هاوسه‌ره‌كه‌یشی بۆ لای خوشكه‌كه‌ى له ڕیفی باكوور ڕۆیشتبوو.\nله‌تاو ژانى توند و به‌رده‌وام بۆ ماڵه‌وه گه‌ڕامه‌وه. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ى له هه‌ناوى ناوچه‌ى ده‌وڵه‌تى خه‌لافه‌تدا بووم، جارێكی تر هه‌ستى ته‌نیایی و غوربه‌ت له ژیان منى داگرته‌وه.\nله نه‌خۆشییه‌كه‌مدا هه‌ستم به تەنیایی ده‌كرد، وام هه‌ست ده‌كرد پێویستیم به دەربڕینی خۆشه‌ویستیى دایكێكه. ئێستا به‌م ژانه‌سه‌خته‌وه، كه وه‌خت بوو ناو سكمى له‌توپەت ده‌كرد، تەنیا مابوومه‌وه. چاودێریكردنى هیچ یه‌كێك له هاوڕێكانم نه‌ده‌گه‌شته چاودێریكردن و ئاگالێبوونى دایكم.\nبه‌م نه‌خۆشییه‌وه شه‌وانى ڕه‌قه بۆ من چیتر ته‌حه‌مول نه‌ده‌كرا. ئیشتیها و حه‌زى خواردنم نه‌مابوو، نه‌مده‌توانى بنووم. به یه‌كێك له هاوڕێكانم گوت چیتر ناتوانم به‌رده‌وام بم. دڵیان ده‌دامه‌وه و ده‌یانگوت، ئینشائه‌ڵا باش ده‌بیت، خۆڕاگر به.\nله‌و دۆخه‌دا، كه له ڕوانگه‌ى جه‌سته‌ییه‌وه ڕووخابووم. له ڕوانگه‌ی ڕۆحییشه‌وه هه‌ستم به داڕمان ده‌كرد.\nبۆ لای دكتۆرێكی گیاده‌رمانى ڕۆیشتم، كه پێشتر له ئه‌فغانستان ژیابوو. كۆمه‌ڵێك ده‌رمانى گیایی تاڵ له نموونه‌ی (حه‌نڤل) كه هاوشێوه‌ى میوه‌ى شووتییه بۆ نووسیم. ناچار بووم چه‌ند دانه‌یه‌كیان بخۆم، به‌ڵام هه‌ر له ڕۆژانى سه‌ره‌تاوە وازم له خواردنیان هێنا. پاش چه‌ند ڕۆژێك ئۆقره‌گرتن له ئێش و ژان، كه‌مێك باشتر بووبووم. تا ڕاده‌یه‌كیش ده‌متوانى له ماڵه‌وه بچمه ده‌ره‌وه.\nله مانگى ڕه‌مه‌زاندا تووشى زه‌ردوویی بووبووم. ئه‌مه یه‌كه‌مین مانگی ڕه‌مه‌زان بوو، كه له‌نێو ده‌وڵه‌تى خه‌لافه‌تدا ده‌مگوزه‌راند. ساڵی پێش ئه‌وه و پێش هیجره‌تكردنم بۆ ده‌وڵه‌تى خه‌لافه‌ت، هه‌میشه له‌گه‌ڵ خۆمدا ده‌مگوت، ساڵێكی تر له‌نێو ده‌وڵه‌تى خه‌لافه‌تدا ده‌بم. ئێستا وا له‌ناو ئه‌م مانگه و ده‌وڵه‌تى خه‌لافه‌تدام و دۆخم له‌وپه‌ڕى خراپیدایە.\nده‌وڵه‌تى خه‌لافه‌ت له‌م مانگه‌دا چاودێریی باشتری ده‌كرد و سزاى ئه‌و كه‌سانه‌شی ده‌دا، كه ڕۆژوویان نه‌ده‌گرت. یه‌كێك له سزاكان ئه‌وه بوو، كه ئه‌ویان قه‌فه‌سێكدا به شه‌قامه‌كانى ڕه‌قه‌دا ده‌سووڕانده‌وه.\nله كۆتاییه‌كانى مانگى ڕه‌مه‌زان، كه دۆخی ته‌ندروستیم به‌ره‌و باشتر چوو، هاتوچۆی مزگه‌وتى شوهه‌دا، كه له هه‌مان شه‌قامى شوێنى نیشته‌جێبوونم بوو، ده‌ست پێ كرده‌وه و جارجارێكیش به‌رنوێژیم له نوێژى ته‌راویحدا ده‌كرد. ئه‌وان له شێوازى خوێندنه‌وى قورئانه‌كه‌م، كه لاسایی قورئانخوێنى به‌ناوبانگى سعوودى (سعود الشریم)م ده‌كرده‌وه، دڵخۆش و ڕازى بوون.\nهەڵبەتە شارى ڕه‌قه له‌نێو ئه‌و موهاجیرانه‌ى، كه له هه‌ر چوارگۆشه‌ى دونیاوه بۆ ئه‌وێ هاتبوون، قورئانخوێن و له‌به‌ركه‌رى قورئانى كه‌م بوو، به‌ڵام به زۆری كه‌سێك وه‌ك به‌رنوێژ هه‌ڵده‌بژێردرا، كه خه‌ڵك شێوازى خوێندنه‌وه‌ى قورئانى ئه‌ویان به دڵ ده‌بوو.\nپاش نوێژى ته‌روایحى یه‌كێك له شه‌وان، شه‌وێك بۆ میوانیى ماڵی یه‌كێك له هاوڕێ توونسییه‌كانم ڕۆیشتم. له هه‌موو بنه‌وبارێكه‌وه قسه‌م كرد. له بیره‌وه‌رییه‌كانمان له‌باره‌ى توونسه‌وه بگره تا هه‌واڵى غه‌زوه‌كانى ده‌وڵه‌تى خه‌لافه‌ت و شه‌ڕ پێ فرۆشتن و گۆبه‌ند و گێچه‌ڵه‌كانى هه‌ردووكمان. كات به‌خێرایی ده‌ڕۆیشت و كاتى نوێژى به‌یانى هات.\nله ماڵى ئه‌بووشه‌هید، كه له مه‌یدانى ئەلسەوامعى ڕه‌قه‌دا بوو. كۆترێك به‌جێ مابوو، كه زۆر جار كاته‌كانى خۆی له سه‌ربانى ماڵه‌كه‌یدا بۆ به‌خێوكردنى ده‌گوزه‌راند. كۆتره‌كه‌ى ئه‌بووشه‌هید له گرانترین جۆری كۆتره‌كانى ڕه‌قه به‌ئه‌ژمار ده‌هات، چونكه ڕه‌چه‌ڵه‌كی ئه‌سڵی بوو و نرخه‌كه‌ى به سه‌دان دۆلار مه‌زنده ده‌كرا. له ڕه‌قه و زۆر له شاره‌كانی دیکەی سووریا به‌و كه‌سانه‌ى، كه كۆتریان به‌خێو ده‌كرد ده‌یانگوت "كشاشین یان حمایماتیه (كۆتربازه‌كان). ئه‌وان بۆ نیشتنه‌وه و ڕاهێنانى كۆتره‌كان، هه‌ندێك ده‌نگیان به‌كار ده‌هێنا.\nبه‌هه‌رحاڵ، ده‌توانم ئه‌وه بڵێم پاش مردنى ئه‌بووشه‌هید، چونكه زۆرجار منیش له‌ده‌ره‌وه‌ى ماڵ بووم، زۆر خه‌ڵكى گه‌ڕه‌ك وایانده‌زانى خانووه‌كه‌ی ئه‌بووشه‌هید که‌سی تیا نییه. یه‌كێك له شه‌وه‌كان دره‌نگ وه‌ختێك ته‌قه‌ى ده‌رگاى ماڵه‌وه هات، سه‌رم سوڕما، دەبێ كێ بێت به‌م نیوه‌شه‌وه له ده‌رگا ده‌دا، ده‌مانچه‌كه‌م هه‌ڵگرت و چووم تا ده‌رگاكه بكه‌مه‌وه. تا گه‌شتمه به‌رده‌رگا كه‌سه‌كه هه‌مدیسان له ده‌رگاى دایه‌وه. کە ده‌رگاكه‌م كرده‌وه بینیم، كه‌سێك له ده‌رگاكه خۆی دوور ده‌كاته‌وه. چه‌كه‌كه‌م ڕووبه‌ڕووى كرده‌وه و پێم گوت ڕاوه‌سته و پێم بڵێ كێیت؟ له وه‌ڵامدا گوتى، ئه‌و هه‌روا به‌وێدا تێپه‌ڕیوه و ئه‌سڵه‌ن له ده‌رگاى ماڵى ئه‌وى نه‌داوه. ده‌ستیم گرت و به ده‌مانچه‌كه بڕێكم لێ دا و ئه‌وم بۆ نزیكترین بازگه‌ى ئاسایشى ده‌وڵه‌تى خه‌لافه‌ت برد.\nگومانى من ئه‌وه بوو به‌م نیوه‌شه‌وه ئه‌و هاتووه، كه ئه‌و كۆتره بدزێت. نزیكى بازگه‌كه بوومه‌وه، كابرا پاش ئه‌وه‌ى چه‌ند سه‌ربازێكى سووریى ده‌وڵه‌تى خه‌لافه‌تى بینى، ده‌ستی كرد به گوتنى ئه‌وه‌ى، كه من زوڵمم له‌و كردووه و تۆمه‌تم بۆ هه‌ڵبه‌ستووه. پاش قسه‌كردنى زۆر له من و له ئه‌و، ئه‌میری بازگه‌كه په‌یوه‌ندیى به هێزه‌كانى ئاسایشى ده‌وڵه‌ته‌وه كرد. ئه‌وانیش به دوو كابینه‌یه‌كه‌وه هاتن و ئێمه‌یان به‌ره‌و باره‌گه‌كه‌یان، كه له یاریگاكه‌دا بوو، برد.\nله باره‌گاكه كاتێك زانییان من له سه‌ربازانى ده‌وڵه‌تى خه‌لافه‌تم و ئه‌ویش له خه‌ڵكى ئاسایی (عه‌وامه)، گوتیان ده‌بێ ناوه‌ندى پۆلیسی ئیسلامى به‌دواچوون بۆ ئه‌م كێشه‌یه بكات، كه باره‌گاكه‌ى له شه‌قامى 23ی فوریه‌دا بوو و پێشتریش كه‌نیسه‌ى ئەلبەشاره بوو.\nپاش كۆمه‌ڵێك پرسیار و وه‌ڵام له‌لایه‌ن ئه‌و كه‌سه‌ى، كه به‌رپرسی به‌دواچوونى كێشه‌كه‌مان بوو، پاش ئه‌وى كه دڵنیابووەوه كابرا له خه‌ڵكى ئاساییه و منیش وه‌ك سكاڵاكه‌ر په‌یوه‌ست به ده‌وڵه‌تى خه‌لافه‌ت بووم، ئێمه‌ى به‌ره‌و پۆلیسی ده‌وڵه‌تى خه‌لافه‌ت نارد. له‌وێشدا هه‌مدیسان چیرۆكه‌كه‌مان گێڕایه‌وه، له ئه‌نجامدا ئه‌میری باره‌گاى پۆلیس منى به شێوه‌ی كاتى ئازاد كرد و سێ ڕۆژى دواتر بانگهێشنامه‌یه‌كم به‌ده‌ست گه‌یشت، كه ده‌بوایه له دادگاى ڕه‌قه ئاماده بم.\nئه‌م چیرۆكه‌ى كه بۆ من و ئه‌و كه‌سه ئاساییه ڕووی دا، نموونه‌یه‌كى باشه له ڕه‌فتارى ده‌وڵه‌تى خه‌لافه‌ت له‌گه‌ڵ كه‌سانى ئاساییترى موسڵمان له ڕه‌قه و شاره‌كانی دیکەدا، كه هه‌وڵی ده‌دا خه‌ڵكى عه‌وام له خۆی رازی بكات.\nله دادگاكه‌دا، كه دادوه‌ره‌كه‌ى خه‌ڵكى سعوودیە بوو. بینیم پێش من كابرای ئاسایی له دادگاكه ئاماده بووه. دادگاكه ده‌ستی پێ كرد. دادوه‌ر داواى له من كرد به‌ته‌واوى ورده‌كارییه‌كانیه‌وه باسی بابه‌ته‌كه بكه‌م، منیش هه‌وڵى ئه‌و بۆ دزیكردن و له ده‌رگادانه‌كه‌یم بۆ دادوه‌ر خسته ڕوو. داواى له تاوانباریش كرد، كه وته‌كانى بۆ به‌رگریكردن له خۆی بخاته ڕوو.\nكاتێك قسه‌ى كابراى تاوانبار ته‌واو بوو، دادوه‌ر گوتى، بۆ كاتێك ئه‌وت له به‌رده‌رگادا گرت لێت دا. منیش پێم گوت، تۆ بوویتایە چیت ده‌كرد؟ له‌و نیوه‌شه‌وه‌دا یه‌كێكى نه‌ناسراو بێ هۆ له ده‌رگاتانى ده‌دا و هیچ ئه‌گه‌رێك جگه له بۆ دزیكردن نه‌هاتبێت، دیار نه‌بوو، چیتان ده‌كرد؟ دادوه‌ر گوتى، به هه‌رحاڵ، من بۆم نه‌بوو بێ هۆ و نه‌سه‌لمێنراو له‌و بده‌م. پاشان دادوه‌ر داواى لێمان كرد یه‌كتر ببەخشین. من ئاماده نه‌بووم ئه‌و ببەخشم، چونكه كابرا قسه‌كانى منى ڕه‌ت ده‌كرده‌وه. دادوه‌ر گوتى، بانگه‌شه‌كه‌ى تۆ قبووڵكراو نییه. پاشان منى به 20 قامچى لێدان، به‌هۆی لێدان به ده‌مانچه به‌سه‌ر و گوێلاكیدا سزا دا.\nجێبه‌جێكه‌رى سزا (جه‌لاد) هاته نووسینگه‌ى دادوه‌ره‌وه. ویستى ده‌ستم بگرێت و من بۆ شوێنى جیبه‌جێكردنى سزاكه ببات. نه‌مهێشت و گوتم خۆم دێم! له نووسینگه‌ى ته‌نیشت دادوه‌ردا سزاكه‌ى به لێدانى قامچى له‌پشت و كه‌مه‌رم جێبه‌جێ كرد. له‌به‌ر ئه‌و زوڵمه‌ى كه له من كرابوو، تووڕه‌بوون هه‌موو جه‌سته‌مى داگرتبوو. لێدانه‌كانى جه‌لاد ته‌واو بوو. له دادگا كه هاتمه ده‌ره‌وه، هاوڕێیه‌كم بینى، بۆم باس كرد له ده‌وڵه‌تێكدا كه بۆ گه‌یشتن به‌و كۆچم كردووه و هه‌زاران میل ڕێگه‌م بڕیوه، به قامچی لێدانی بێ هۆ سزا درام!\nپاش ئه‌م لێدانەم هه‌ڵسوكه‌تم له‌گه‌ڵ خه‌ڵكى ئاسایی ڕه‌قه توندتر و سه‌ختگیرانه‌تر بوو. چ واتایه‌كى هه‌بوو، من شه‌ڕكه‌رێكى ده‌وڵه‌تى خه‌لافه‌ت بم و ئه‌وكات له‌به‌رامبه‌ر كه‌سێكى ئاسایی، كه له خانووه‌كه‌یدا دانیشتووه و بۆ جیهاد هیچ هه‌وڵێك نادات، سزایه‌كى زاڵمانه و ناعادیلانه وه‌ربگرم؟\nدوای ئه‌م به‌سه‌رهاته، هه‌ر كاتێك به سه‌یاره‌كه‌مه‌وه ده‌چوومه ده‌ره‌وه، وه‌ك ئه‌ندامێكى دیوانى حه‌سبه (فرمانكردن به چاكه و لادان له خراپه) هه‌ڵسوكه‌تم ده‌كرد، چونكه ئه‌م دیوانه چاودێریی لادانه شه‌رعییه‌كانی دەکرد، كه له‌لایه‌ن هاووڵاتییانه‌وه ده‌كرا. منیش هه‌ر شتێك ده‌هاته به‌رچاوم و پێچه‌وانه‌ى یاسا شه‌رعییه‌كان له ده‌وڵه‌تى خه‌لافه‌تدا بوو، ده‌ستوه‌ردانم ده‌كرد و ته‌له‌فۆنم بۆ هێزه‌كانى دیوانى حه‌سبه ده‌كرد و ئه‌و كه‌سه تاوانباره‌م به گرت ده‌دا.


عوسمان عومەر: سەرگەلەکێش و گوێرایەڵى بۆ دەسەلات. – WTARIKURD\nئەم دوو بەسەرهاتە دەخەمە ڕوولەسەر سەرگەلە کێش.\nدەگێرنەوە جارێک سەرگەلەکێش، پێش ڕانە مەرەکەى کەوتوە دەیانباتە شوێنێکى هەلدێر، قاچى خزاو خۆى پێنەگیرایەوەو تلۆر بۆوە بۆ چەمە هەزار بەهەزارەکە. بۆیە هەمو مەرەکانى دیکەش بێ سەرهەلبڕین یەک بەدواى یەک دا بۆ چەمەکە، چونکە وا ڕاهاتون هەر بەدواى بکەون و ملکەچى ئەو بن و سەرهەڵنابڕن.\nسەرگوزشتیەکى تریش ئەوەیە دەگێڕنەوە، خاوەن مەڕوماڵاتێک خۆى و کۆرەکەى 20 سەرمەڕوبەرخ و سەرگەلیکیان پێش دەخات و بە پەتێک لە پێشیانەوە دەروات. دەیانباتەکوشتارگە بۆ سەربڕین. ئەو مەڕانە بێ سەرهەڵبڕین، لەگەڵ ئەوەى دەشیان زانى سەردەبڕدڕێن، پاش ئەوەى هەمویان سەربڕدران، ئەو مایەوە لەباوکمم پرسى بۆچى ئەوەیان سەر نەبڕى؟ لەوەڵام دا گوتى کورم ئەوە سەرگەلکێشە، سەرکردەو پێشرەوى مەڕەکانى ترمانە.\nسەرگەلکێش بەکوردى و بەعەرەبى مریاع و بە ئینگلیزى پێى دەگوترێ Judas Goat یا پێى دەگوترێ یهوداى بزن، چونکە یەهودا هۆکارى لە خاچدانى مەسیح بووە کاتێ تەسلیمى رۆمانەکانى کردوە. ئینگلیزەکان ووشەیەکى تریش بەکار دەهێنن ئەویش Bell Wether واتە مەڕى پێشرەو یا مەڕى زەنگوڵە لەمل یا سەرگەلکێش الکبش القائد بەعەرەبى.\nهەمان ووشەى Bell Wether زۆرجار لەڕووی سیاسیشەوە بەکاردەهێنرێ، بەمانا نێگەتیڤەکەى بۆ وەسف کردنى ناوچەیەکى جوگرافى کە لەڕووى سیاسیەوە سەر بەناوچەیەکى تربێ، لەسەر ڕۆشنایی ئەنجامى هەڵبژاردن پێشبینى ناوچەکەى تر دەکرێ.\nیاخى بونى زیرەکانە\nڕاهێنەرى سەگ فێرى ئەوەىان دەکەن کە گوێ رایەڵ بن، لەهەمانکاتیش لەسەر ئەوە ڕایان دەهێنن کە زیرەکانە یاخى بن بۆنمونە کاتێ سەگێک کەسێکى نا بینا رینمایی دەکات بۆ رۆیشتن لەسەر شەقامەکان و زۆرى هاتوچوى ئۆتۆمبیلەکان، نابیناکە نازانێ بۆیە سەگەکە لەگەلى نایەت و ڕێگاگیرى لێدەکات لەپەرینەوە، چونکە سەگەکە هەست بەمەترسى لەسەر خاوەنەکەى دەکات، بەمجۆرە خۆ بەدەستەوەنەدانە دەلێن یاخى بونى زیرەکانە.\nکۆمپانیاکانى فرۆکەوانى کاتێ راهێنان بەدەستەى فرۆکەوانى دەکەن، ئەوانیش بەهەمان شێوە هانیان دەدەن و ڕاهێنانیان پێدەکەن لەسەر مەبدەئى یاخى بونى زیرەکانە، چەندوچون بکەن لەگەل کاپتنى فرۆکەوان کاتێ شتێکى لەنکاو لەناو فرۆکەکە دروست دەبێ، بەلام بەشێوەیەکى جوان دوور لە ووشەى ناشیرین ئاگادارى کاپتن دەکەنەوە بۆ چارەسەرکردن دەگەرێنەوە بۆ مانیوەلى تایبەت بەفرۆکەکە .\nدەگەینە ئەوەى یاخى بونى زیرەکانە بەواتاى دژایەتى کردن و تەحدا نایەت واتا زانیاریت لەبارەى بابەتێکەوە هەیە دەتوانى هەلسەنگاندنى بۆ بکەیت بۆ کەمکردنەوەى زیانەکان جا ئەوەى ڕووبەروى خۆت یا کۆمەلگا دەبێتەوە نەک بریارێک بدرێ کە هەموان پابەندبکات وگوێرایەلى بن.\nزۆر بەداخەوە سیستەمى حوکمرانیەکانى خۆرهەلات بەگشتى و وولاتى خۆشمان لە عیراق و هەرێمیش وا بەڕیوە دەبرێ کە گیانى گوێرایەلى و ملکەچى یان بۆ دەسەلات تێداچاندووە کە هیچ کەسێک نەتوانێ چەندوچون بکات نەک دروستکردنى گیانى هەستکردن بەبەرپرسیاریەتى بەرامبەر کارەکان.\nلەژیانى رۆژانەمان دا زۆرکەسى وەک گەلەکێش دەبینین، زۆر کەسیش بەدوایانەوەن یا بەهۆى گفت شیرینییان یا ریکپۆشیان یا دەولەمەندییان، یا بونى بەرپرسیاریەتیەک و ملکەچیانن و فەرمانەکانیان بەجێدەهێنن رەنگبێ هەندێ لەوانەش سەرکردەش نەبن، بەلام ئامێریکن بەدەستى شوانێکەوە، شوانەکەش سەرقافلەى داوەتە سەرگەلەکێشیک و سەرگەلەکێشیش بەدواى کەرەوەیە. ئەمەش زۆرجار دەبێتە هۆى لەناوبردنى گەلیک کەدەرفەتیک کە دێتە پێش.\nسەرگەلەکێش دوو جۆرە, سەرگەلەکێشى شوان, ئەوەیە بەدواى شوانەوەیە. سەرگەلەکێشى کەر ئەوەیە کە بەدواى کەرەوەیە. کەى کەرەکە دەستى بەجولەکرد ئەویش دەجولێ، سەرگەلەکێشیش ئەوەیە کە مەرەکان بەدواى دەکەون.


فەرهەنگی زاراوەی ڕەخنەیی دانانی دکتۆر بەختیار سەجادی چاپ و بڵاو کرایەوە - Mehr News Agency\nAP ١٤٠٠ Dey ٣٠ ١٢:٤٧\nNews Code 40778\nفەرهەنگی زاراوەی ڕەخنەیی دانانی دکتۆر بەختیار سەجادی لە دووتوێی ٦٠٠ لاپەڕەدا لە لایەن ماڵی وەفایی لە هەولێر چاپ و بڵاو کرایەوە.\nبە پێی راپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر بە گوێرەی مڵی کتێبی کوردی، نووسەر دوو پێشەکیی دوورودرێژی بۆ کتێبەکە نووسیوە. پێشەکیی یەکەم سەبارەت بە مێژوو و ڕەوتی زاراوەسازی و وشەڕۆنان لە دوو زاری کوردیی ناوەندی و سەروودا پێشکەش‌کراوە.\nنووسەر لە پێشەکیی دووهەمی کتێبەکەدا پەنجا خاڵی سەبارەت بە گیروگرفتەکانی زاراوەسازی لە زمانی کوردیدا و کۆمەڵێ ڕێکار و پێشنیازی ئاراستە کردووە.\nمەبەستی سەرەکیی سەجادی لە دانانی ئەم فەرهەنەگە وەک خۆی ئاماژەی بۆ کردووە بریتییە “له هه‌وڵدان بۆ دانان و گشتگیرکردنه‌وه و مسۆگه‌رکردنی شێوازی زانستی له زمانی کوردیدا به شێوه‌یه‌کی پاراو و یه‌کگرتوو.”\nنووسەر ئەو نووسین و سمینارانەی لەسەر زاراوەسازی و شێوازی زانستیی زمانی کوردی نووسراون ناساندووە. هەروەهاش پێڕستێکی تیروتەسەلی لە سەرچاوەکانی بواری فەرهەنگ‌دانان و زمانی زانستی بە زمانەکانی ئینگلیسی، فەرنسی، فارسی و کوردیی ناوەندی و سەروو داناوە کە بەسەر دوو بەشی فەرهەنگ و لێکۆڵینەوە ڕەخنەییەکاندا پۆلێنبەندیی کردوون.\nفەرهەنگەکە نزیکەی ٧٠٠٠ زاراوەی لەخۆ گرتووە و زاراوەکان زیاتر بواری ڕەخنە و تیۆریی ئەدەبی دەگرنەوە، بەڵام زاراوەکانی زانستە مرۆییەکان و بە تایبەت دەڤەری زمانناسی، کۆمەڵناسی، دەروونناسی و دەروونشیکاری تێدایە.\nهاوواتای فارسی و کوردی بۆ هەموو زاراوەکان دانراون. نووسەر کۆمەڵێ پێشنیازی تازەشی بۆ وەرگێڕانی دروستی زاراوەکان بە فارسی پێشکەش‌کردووە. لە وەرگێڕانی کوردیی زاراوەکاندا هاوواتاکان بە هەر دوو زاری کوردیی ناوەندی و سەروو دانراون.


لایه‌نه‌کانی ئۆپزسیۆن داوای بایکۆتکردنی هه‌ڵبژاردنیان کرد، پێشتر ده‌گوترا ئاماژه‌کان وا نیشان ده‌ده‌ن ڕێژه‌ی به‌شداریکردنی ده‌نگده‌ران له ئاستێکی که‌مدا ده‌بێت.\nزۆرێک له چاودێران له‌و بڕوایه‌دان و ئه‌وه‌ی له‌سه‌ر تۆڕه کۆمه‌ڵایه‌تیه‌کانی وه‌ک فه‌یس بووک و تویته‌ر له ئێرانه‌وه نوسراون ئه‌وه‌یه که ده‌ڵێن ئه‌م هه‌ڵبژاردنه‌ی ئه‌مڕۆ هه‌ینی له کۆماری ئیسلامی هه‌رگیز ناچێته خانه‌ی دیموکراسیه‌وه.\nهه‌ر بۆیه ته‌واوی ئه‌م پرۆسه‌ی هه‌ڵبژاردنه ژماره‌یه‌ک پرسیار به دوای خۆیدا دێنێت، له‌وانه\nئایا به‌م هه‌ڵبژاردنه که زیاتر کاندیده‌کانی کۆنه‌پارێزانی ئێرانی له پێشه‌بڕکێی هه‌ڵبژاردندان ، کۆماری ئیسلامی ئێران ده‌توانێت بره‌و به ڕه‌وایی بوونی خۆی بدات؟\nئه‌م هه‌ڵبژاردنه چ جۆره جیاوازیه‌کی هه‌یه له‌گه‌ڵ هه‌ڵبژاردنه‌کانی پێشوی ئێراندا؟\nبه‌شدارینه‌کردنی ئیسڵاح ته‌ڵه‌بانی حکومه‌تیی له‌م هه‌ڵبژاردنه‌دا پێگه‌ی کۆنه‌پارێزان له دامه‌زراوه‌کانی تاراندا به‌هێزتر ده‌کات؟\nئه‌و که‌لێنانه‌ی که‌وتونه‌ته ناو به‌ره‌ی ئوسوڵگه‌را له ئێراندا، له‌م هه‌ڵبژاردنه‌دا به‌رین تر ده‌بن یان به چ ئاقارێکدا ده‌ڕوات؟\nله ئێران هه‌ڵبژاردن ده‌کرێت به‌ڵام ئایا به‌و مانایه‌یه که دیموکراسی له‌و کۆماره ئیسلامیه‌دا به‌رقه‌راره؟\nئایه‌توڵا عه‌لی خامه‌نه‌ئی ، ڕابه‌ری کۆماری ئیسلامی ئێران ڕۆڵێکی به‌رچاوی هه‌بوو له یه‌کلاییکردنه‌وه‌ی گه‌ڕی دووه‌می پۆستی سه‌رۆکایه‌تیه‌که‌ی مه‌حمودی ئه‌حمه‌دی نه‌ژاددا، ئه‌ی بۆ ئه‌م هه‌ڵبژاردنه‌ی ئه‌مڕۆ چ جۆره هه‌ڵوێستێکی ده‌بێت؟ به‌تایبه‌تیش که ڕکابه‌ریه سه‌ره‌کیه‌که‌ی هه‌ڵبژاردن له نێوان دوو لایه‌نی کۆنه پارێزانی ئێرانیدایه ( به‌ره‌ی میسباح یه‌زیدی ) و ( یه‌کێتی ئوسوڵگه‌رایان).\nئایا ئه‌مجاره ڕابه‌ری کۆماری ئیسلامی پشتیوانی له لایه‌نگرانی سه‌رۆکی ئێران ده‌کات؟\nکاتێک ئایه‌توڵا خامه‌نه‌ئی بڕیار ده‌دات چ شتیک ده‌بێته فاکته‌ره سه‌ره‌کیه‌که‌ی بڕیاردانی؟\nبه‌ڵێن ساڵح میوانداری ئه‌م به‌رنامه‌یه‌یه‌ی هه‌له‌و واشنتۆنه.\nمیوانه‌کانی به‌رنامه‌ش: \nعه‌لی که‌ریمی ، شیکه‌ره‌وه‌ی سیاسی\nمادیح ئه‌حمه‌دی ، ڕۆژنامه‌وانی سه‌ربه‌خۆ\nزۆر هه‌وڵدرا بتوانین په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ دکتۆر خالید ته‌وه‌کولی ،کۆمه‌ڵناس بکه‌ین به‌ڵام مه‌خابن هه‌وڵه‌کان سه‌رکه‌وتوو نه‌بوون.\nده‌توانن له ڕێی کلیککردنی ئه‌و فایله ده‌نگیانه‌ی سه‌روه‌ی ده‌سته چه‌پ گوێبیستی ته‌واوی به‌رنامه‌ی ئه‌م هه‌فته‌یه‌ی هه‌له‌و واشنتۆن بن که ماوه‌که‌ی 49:30 خوله‌که.


چەند بنەمایەکی پاک و خاوێنی لەم کاتەدا زۆر پێویستە بەردەوام ڕەچاوی بکەیت - تۆڕی میدیایی خەڵک\nچەند بنەمایەکی پاک و خاوێنی لەم کاتەدا زۆر پێویستە بەردەوام ڕەچاوی بکەیت\nئەمەی خوارەوە چەند بنەمایەکی پاک و خاوێنییە لەم کاتەدا زۆر پێویستە بەردەوام ڕەچاوی بکەیت:\n-گرنگە بەر لەوەی بچیتە تەوالێت دەستەکانت بشۆیت نەک تەنها پاش هاتنە دەرەوە، ئەمەش بۆ ئەوەی میکرۆب و ڤایرۆس نەگوازیتەوە بۆ ناو کۆئەندامی زاوزێ.\n-تا دەتوانیت دەست لە کەرەستەکانی ناو تەوالێت و دەسکی دەرگا و هاوشێوەکانی مەدە و قۆڵ و پشتی پەنجەت بۆ ئەو کارە بەکاربهێنە چونکە بەر ڕوخسارت ناکەوێت.\n-لەگەڵ ئاژەڵی ماڵیدا لەسەر یەک جێگا مەخەوە، چونکە بەکتریا و ڤایرۆست بۆ دەگوازنەوە.\n-دڵنیابە لەوەی زوو زوو چەرچەفی سەرینەکەت بە ئاوی گەرم بشۆت و ناوە ناوەش بیگۆڕە، چونکە گەر وانەکەیت، میکرۆب و زیندەوەری جۆراوجۆری دیکەی لەسەر دەژی و بۆتۆ دەگوازرێتەوە.\n-هەر وەک چۆن خۆشۆردنی کەم خراپە، بەهەمان شێوە خۆشۆردنی زۆریش خراپە چونکە پێستت وشکدەکاتەوە، بۆیە نابێت لە ڕۆژێکدا زیاتر لە جارێک خۆت بشۆیت.\nدیمەنی کۆمەڵێک ئاژەڵ کە لە مرۆڤەکان زیاتر حەزیان بە سۆز و گرنگیپێدانە\n٥ سوود و ٥ مەترسی منداڵبوون لە پاش تەمەنی ٤٠ ساڵی\nئه‌رشیفه‌کان مانگێک دیاری بکه نیسان 2021 (986) ئازار 2021 (1663) شوبات 2021 (1621) كانونی دووه‌م 2021 (907) كانونی یه‌كه‌م 2020 (62)


دابەشكردنی مووچەی مانگی 1ی فەرمانبەران كەی دەستپێدەكات؟ – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/04/11 - 7:09 PM\nچاوەڕوان دەكرێت ئەم هەفتەیە دابەشكردنی مووچەی مانگی 1ی ۲۰۲۰ی فەرمانبەران دەست پێبكات، بەڵا تاوەكو ئێستا هیچ خشتەیەكی دابەشكردنی مووچە بڵاونەكراوەتەوە.\nبەپێی ئەو زانیاریانەی دەست (خەڵك) كەوتوون لە وەزارەتی تەندروستییەوە دەربارەی دابەشكردنی مووچە، تاوەكو ئێستا ئاگادار نەكراونەتەوە لەكاتی دابەشكردنی مووچە و چاوەڕوانی وەزارەتی دارایی دەكەن.\nهەر بەپێی زانیارییەكان، چاوەڕوان دەكرێت سبەی وەزارەتی دارایی بڕیار لەسەر ڕاگەیاندنی خشتەی دابەشكردنی مووچە بدات.\nخشتەی دابەشكردنی مووچەش هاوشێوەی مانگی ڕابردوو دەبێت ئەویش دابەشكردنی مووچە لەوەزارەتی تەندروستی و ناوخۆ دەست پێ دەكات و پاشان بەپێی پارەی بەردەست و هاتنی پارەكەی بەغداد مووچەی سەرجەم وەزارەتەكانی تر دابەش دەكرێت.\nچەمچەماڵ؛ لە ڕووداوێكی هاتووچۆدا منداڵێك گیانی لەدەستداو یەكێكی دیكەش برینداربوو\nسلێمانی؛ بەهۆی پابەندنەبوونەوە فڕنی سەمونی لاڤان داخرا


ناوەڕۆکى کۆبونەوەى ئەنجومەنى وەزیران\n04:00 - 07/04/2021\nوەزارەتى ناوخۆى حکومەتى هەرێم و حکومەتى عێراق راگەیەنراوێکى هاوبەشیان بڵاوکردەوە\nئاگر لە بازاڕێکى هەولێر کەوتەوە\nمستەفا کازمى: لەدادگاى فیدراڵى تانە لە یاساى بودجە دەدەین\nهەرێمى کوردستان؛ لە (24) کاتژمێردا (16) کەس بە کۆرۆنا گیانیان لە دەىستداوە\nگۆڕانکارى لەبەرێوەبەر و چەند پۆستێکى پۆلیسى پارێزگاى کەرکوکدا دەکرێت\nئەنجومەنى وەزیرانى هەرێم رایدەگەیەنێت؛ ئێمە پابەندین بە بڕگەکانی یاسای بودجە و داواشمان لە حکومەتی فیدراڵی کرد کە پابەندبوونەکانی خۆی بەرامبەر هەرێمی کوردستان جێبەجێ بکات، دەشڵێت: حکومەتى هەرێم بەردەوام دەبێت لە چاکسازییەکانى و زیادکردنى داهات.\nئەمڕۆ چوارشەممە، بە سەرۆکایەتی مەسرور بارزانی سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران و ئامادەبوونی قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆک وەزیران، ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێمی کوردستان کۆبووەوە.\nبەپێى راگەیەنراوى کۆبونەوەکە، دەستخۆشى لە تیمى دانوستانکارى هەرێم کراوە کە ئەرکەکانیان بە باشی ئەنجامداوە، جەختیشکراوەتەوە کە حکومەتی هەرێمی کوردستان، پابەندە بە بڕگەکانی یاسای بودجە و داواشیان لە حکومەتی فیدراڵی کرد کە پابەندبوونەکانی خۆی بەرامبەر هەرێمی کوردستان جێبەجێ بکات.\nباس لەوەشکراوە،حکومەتى هەرێم بەردەوام دەبێت لە پرۆسەی چاکسازی و کارکردن بۆ زیادکردنی داهات و کەمکردنەوەی خەرجییەکان بە ئاراستەی دابینکردنی مووچەی مووچەخۆرانی شایستە و گەشەپێدانی دۆخی ئابووری هەرێمی کوردستان.\nلە بڕگەی دووەمی کۆبوونەوەکە، وەزیری پلاندانان، راپۆرتێکی دەربارەی دوایین ئامادەکارییەکانی تایبەت بە گەڵاڵەکردنی رەشنووسی یەکەمی یاسای بودجەی هەرێمی کوردستان بۆ ساڵی دارایی (2021) خستەڕوو. جە‌ختی كردە‌وە كە ئامادە‌كارییە‌كان هەنگاوی باشیان بڕیوە و لە‌داھاتوویە‌كی نزیكدا، ئە‌و پڕۆژە یاسایە ئامادە دە‌بێت.\n315 جار خوێندراوەتەوە


كۆمەڵگەی مەدەنی لەتوركیا لەسەرەمەرگدایە\n1018 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nپێنج ساڵ لەمەوپێش، شانازی بەكۆمەڵگای مەدەنییەوە لەتوركیا دەكرا، كە لەهەریەك لەڕۆژئاوای توركیا و ناوچە كوردییەكان، ژمارەیەكی زۆری ڕێكخراوی كۆمەڵگای مەدەنی‌و رێكخراوی ناحكومی هەبوون.\nئەو رێكخراوانە تایبەت بوون بەمامەڵەكردن لەگەڵ پرسگەلێكی وەك ژنان‌و منداڵان و هەژاری و پەرەپێدان و كۆچپێكردنی بەزۆرو كاری خێرخوازی و هاوڕەگەزبازان و ژینگە...هتد، بەڵام بەقسەی شارەزایان ئەو ڕێكخراوانە ئەمڕۆ لەتوركیا لێكهەڵوەشاون‌و ڕووبەڕووی هێرشی دەوڵەتی توركیا بوونەتەوە.\nئەگەر ئێستا تەماشەیەكی وردی دۆخی كۆمەڵگای مەدەنی بكەیت، بەتایبەتی لەم چەند ساڵەی دوایی ئەو پێشكەوتنەی لەو بوارە هەبوو بەتەواوی پاشەكشەی كردووەو ئەوەش بەروونی دەبینێت.\nلە مانگی یۆلیۆی 2016 و دوای ڕاگەیاندنی باری نائاسایی، لە ماوەی 2 ساڵ لەو بەروارەوە و بە گوێرەی ڕێساكانی باری نائاسایی ڕاگەیەندراو، 1419 ڕێكخراو ی كۆمەڵگای مەدەنی داخران. لەوانەش كۆمەڵەی پارێزەران ، ڕێكخراوی ناحكومی پەیوەست بە ئاشتی و ڕۆشنبیری كوردی ، منداڵان ،مافەكانی ژنان، كۆچپێكردنی بەزۆر ، هەژاری ، پرسەكانی كەمینەكان، كۆمەڵە وەرزشییەكان...هتد.\nلە مانگی یۆنیۆی ساڵی2017 ، تانەر كیلیش – ی سەرۆكی لقی ڕێكخراوی لێبووردنی نێودەوڵەتی لە توركیا دەستگیركرا و بەوە  تۆمەتبار كرا كە لاگیری ڕێكخراوێكی تیرۆرستییە، بە تایبەتیش جوڵانەوەی فەتحوڵا گولەن كە حكومەتی ئەنقەرە تۆمەتباری دەكات بەوەی دەستی هەبووە لە هەڵگەڕانەوە سەربازییەكەی ساڵی 2016.\nئینجا كەیسی بیوك ئیدا لە یۆلیۆی 2017 هاتەگۆڕێ. لە بەسەردادانێكی پۆلیسدا 10 لە بەرگریكارانی مافەكانی مرۆڤ دەستگیركران كە هاتبوون بۆ دوورگەی بیوك لە ئەستەمبوڵ بۆ سازدانی ۆڕكشۆپێك سەبارەت بە ئەمنی ژمارەیی و پاراستنی داكۆكیكارنی بواری مافەكانی مرۆڤ. زۆرینەی ئەوانە خاوەن پۆستی باڵابوون لە كۆمەڵگای مەدەنی توركیادا، لەوانەش كۆمەڵەی هاووڵاتییان و ڕێكخراوی لێبووردنی نێودەوڵەتی و هاوبەندی ژنان و سەندیكای ئەجێندای مافەكانی مرۆڤ و كۆمەڵەی چاودێریكردنی یەكسانی لە مافەكان و پێشدەستی مافەكان. دوای ئەوەی 4 مانگیان لە بەندیخانە بەرێكرد، ئازادكران، بەڵام ڕێگەی گەشتكردنیان لێگیرا. دەسەڵاتداران كەیسی تانەر كیلیش – یان خستە پاڵ ئەو كەیسەوە و بۆ ماوەی 13 مانگ لە بەندیخانە مایەوە.\nدوای بیوك ئیدا، لە ئۆكتۆبەری 2017 عوسمان كافالا دەستگیركرا، كە یەكێكە لە گرنگترین كەسایەتییەكانی كۆمەڵگای مەدەنی توركی، لەوساوە تاوەكو ئێستا لە بەندیخان توند كراوه، بێ ئەوەی تۆمەتێكی فەرمی بدرێتەپاڵ. سەرۆكی توركیا كافالا – ی بەوە تۆمەتبار كرد كە پارەداری (تمویل) تیرۆر دەكات بەوەی پشتیوانی ئەو كۆمەڵە قوتابییە بوو كە لە ساڵی 2013 و لە باخچەی غیزی لە خۆپێشاندانێكدا ناڕەزاییان بەرامبەر حكومەت دەربڕی، ئەمەش گەورەترین خۆپێشاندانی ناڕەزایی بوو لەو ساوەی ئیسلامییەكان لە ساڵی 2002 وە هاتونه سەركار. ئینجا دەسەڵاتدارانی توركیا 14 چالاكوانی كۆمەڵگای مەدەنی دەستگیر كردن كە پەیوەست بوون بە ڕێكخراوەكەی كافالا- وە و ئەندامی ڕێكخراوی ئەنادۆڵی ڕۆشنبیری بوون. لەنێو ئەوانەشدا سەرۆكی پێشووی دامەزراوەی كۆمەڵگای كراوە (دامەراوەی سوروس) و ژمارەیەك لە مامۆستایانی یاسا دەستگیركران، دواتر 13 كەسیان ئازاد كران. دوای 2 هەفتە لەو ڕووداوە، دامەزراوەی كۆمەڵگای كراوە لە توركیا ڕایانگەیاند كە چالاكییەكانی خۆیان لە ووڵاتدا ڕادەگرن. هێشتاش دەستگیركردنی كافالا بێ هیچ تۆمەتێكی فەرمی یەگێكە لە گەورەترین ئەو هەڕەشانەی مەترسی گەورەیە بۆسەر كۆمەڵگای مەدەنی لە توركیا.\nئەمانە تەنها چەند كەیسێكی بچوكن، چەندەها كەیسی دیكە لەبەردەم دادگاكانی توركیا دژ بە چالاكوان و داكۆكیكارانی كۆمەڵگای مەدەنی و رۆژنامەنووس و پارێزەر و ئەكادیمی و پسپۆڕانی كاروباری ئاشتی لە لێكۆڵینەوە و تاوتوێدان.\nدادگاییكردن و بەندكردن تەنها دوو میكانیزمی دەستی دەڵەت نەبوون لە دژی چالاكوانان بۆ لەبەینبردنی كۆمەڵگای مەدەنی، بەڵكو لە ساڵی پاردا یاسای تازەی تایبەت بە كۆمەڵگای مەدەنی كەوتنە بواری جێبەجێكردنەوە. لەسەر هەموو ئەندامانی كۆمەڵگای مەدەنی پێویست كرا ناوی ئەندامەكانیان بدەنە حكومەتە خۆجێیەكان، هەفتەی پێشووش هاوڕێیەك كە لە یەكێك لە ڕێكخراوە ناحكومییەكانی تایبەت بە كاروباری كۆچبەران كار دەكات، پێی ڕاگەیاندم كە دەبێت لە كاتی ئەنجامدانی كارەكانیاندا، بەرپرسێكی حكومی یاوەریان بكات. هەروەها دەسەڵاتداران لە كۆبوونەوەكانیان بەشداردەبن و تۆماریشیان دەكەن.\nهاوڕێكەم پرسی: (( تۆ بڵیی بابای كۆچبەر چی بڵێت لە بارەی گرفتەكانییەوە لە بەردەم بەرپرسانی دەوڵەتدا، لە كاتێكدا دەزانن دەنگیان تۆمار دەكرێت؟)).\nلە هەمان ئان و ساتدا، دەوڵەت ڕێكخراوی كۆمەڵگای مەدەنی تایبەت بەخۆی دادەمەزراندوون كە ناوی (gonegos) یان لێناون، واتە ((ئەو ڕێكخراوە ناحكومییانەی كە دەوڵەت ڕێكیان دەخات))، ئەو ڕێكخراوانە نوێنەرایەتی كۆمەڵگای مەدەنی توركی ناكەن و ڕەخنەش لە سیاسەتەكانی حكومەت ناگرن.\nنوێنەری یەكێك لەو ڕێكخراوانەی مافەكانی مرۆڤ پێی گووتم: ((كۆمەڵگای مەدەنی لە توركیا گیانەڵایەتی (لەسەرە مەرگدایە). پێویستیمان بە پشتیوانی نێودەوڵەتی هەیە، چونكە خنكاندویانین. بەداخەوە كە زۆرینەیان توركیا جێدێڵن)).\nتەنها كۆمەڵگای مەدەنی لە توركیا لەسەرەمەرگدا نییە، بەڵكو فرەیی ڕۆشنبیری و حكومەتە دیموكراتییەكەشمان لەسەرە مەرگدان. بەڵام، كێ خەمیەتی و گوێی دەداتێ؟


ئێران بە چ مەرجێک ڕازییە سەرۆک کۆمار بدرێت بەپارتی؟\nئێران پەیامێكی ئاراستەی هەردوو لایەنی پارتی دیموكرات‌و یەكێتی نیشتمانی كردووە، بەزوویی لەسەر كاندیدی سەرۆك كۆمار رێكبكەون‌و لەپەیامەكەشیدا رایگەیاندووە، پێیان باشە ئەو پۆستە بۆ كاندیدی یەكێتی بێتەوە.\nبەپێی ئەو زانیارییانەی لەسەرچاوەیەكی ئاگادارو تایبەتەوە دراوە بە بوارنیوز، لەدواین پەیامدا ئێران داوای لەپارتی‌و یەكێتی كردووە، كە بەزوویی لەسەر كاندیدی سەرۆك كۆمار رێككەوتن بكەن.\nهەر بەپێی زانیارییەكان، لایەنی ئێرانی لەپەیامەكەیدا جەختیكردووەتەوە، ئەوان پێیان باشە كاندیدی سەرۆك كۆمار لە یەكێتی نیشتمانی بێت‌و ئەگەر پارتیش سوورە لەسەر وەرگرتنی پۆستی سەرۆك كۆمار، ئەوە مەرجیان بۆ كاندیدی ئەو حیزبە هەیە.\nزانیارییەكان باس لەوەش دەكەن، ئێران تەنیا بەوە رازییە كاندیدی سەرۆك كۆمار پارتی بێت، دەبێت یەكێك لە ئەندامانی بنەماڵەی بارزانی ئەو پۆستە وەربگرێت‌و بەڕوونیش ئەوەیان وتووە، ئەوان دەیانەوێت نێچیرڤان بارزانی ئەو پۆستە وەربگرێت‌و تەنانەت لەكاتی خۆكاندیدكردنی بۆ ئەو پۆستە، بەتەواوی پشتگیری دەكەن.\nئەمە لە كاتێكدایە، ماوەیەكە یەكێتی پارتی دەستیان بەگفتوگۆ كردووە، كە بەشێكی زۆری گفتوگۆكانیشیان تایبەتە بە پرسی بەشداری كورد لەحكومەتی عێراق‌و تائێستاش لەسەر كاندیدی سەرۆك كۆمار رێكنەكەوتوون، كە پشكی كوردە لەناو پۆستەكانی سێ سەرۆكایەتییەكەی عێراق.


✌ ئیبراهیم وەیسی قادر لەشکری شێخانی شەهیدان\n(1950/ هەولێر/ خانەقا – - ی. ن. ک)، بەدەستی ڕائید [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 94% ✍ م.ب. 9-6-2015 20:34:19\n👫 ئیسماعیل شێخانی - ئیسماعیل عەلی حەمەد کەسایەتییەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Feb 25 2020 9:51AM\nلە دایکبوی ساڵی 1983 خەڵکی گوندی شێخانی سەر بە بنا [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ ز.س. 25-2-2020 9:51:51\n✌ ئیسماعیل محەمەد شێخانی شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jun 13 2017 1:02AM\nساڵی 1976 پەیوەندی دەکات بە یەکێتی نیشتمانی کوردست [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 3 0 ✔ 80% ✍ م.ب. 13-6-2017 1:02:05\n✌ ئیقباڵ حمەخان کریم - ئیقباڵ دەگاوشێخانی شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jun 28 2017 12:46PM\nیەکێک بووە لە ڕێکخستنە نهێنییەکانی یەکێتیی نیشتمان [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 70% ✍ س.ئـ. 28-6-2017 12:46:08\n✌ ئەحمەد حامید پیرباڵ مستەفا شێخانی شەهیدان\n(هەولێر – مەخمور/1967 – پارتی کاری سەربەخۆی کوردست [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 80% ✍ م.ب. 9-6-2015 20:29:32\n✌ ئەحمەد سلێمان عەبدولڕەحمان ئەحمەد شێخانی شەهیدان\n(سلێمانی/ سیاگوێز – هاووڵاتی)، لە ساڵی (1978)دا سە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 68% ✍ م.ب. 9-6-2015 20:30:00\n📷 ئەسپەکەی عەزیز ئاغای شێخانی و دراوی ئێڕاقی وێنە و پێناس\n📅 کاتی تۆمارکردن Aug 30 2016 9:39AM\nئەو ئەسپەی لەم وێنەیەدا دەیبینن ئەو ئەسپەیە کە (عە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 84% ✍ م.ب. 30-8-2016 9:39:38\n👫 ئەشواق ئیحسان رەمەزان - سۆز ئیحسان شێخانی کەسایەتییەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Dec 9 2014 3:04PM\nڕێکەوتی لە دایکبون : 14-03-1977 شوێنی لەدایک بوون [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 94% ✍ م.ب. 9-12-2014 15:04:17\n✌ ئەمیر نەڵۆسی - کاکۆ شێخانی شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Dec 19 2010 10:41PM\nدانیشتووی: شێخان، شنۆ بەرپرسایەتی: پێشمەرگە ساڵی [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 78% ✍ هـ.ب. 19-12-2010 22:41:08


رەزا شـوان: ئۆلیڤیا مانینگ یەکێکە لە کچۆڵە بلیمەتەکانی جیهان. – WTARIKURD\nرەزا شـوان: ئۆلیڤیا مانینگ یەکێکە لە کچۆڵە بلیمەتەکانی جیهان.\nبۆ ماوەی چەندین سەدە لە جیهاندا، زیانێکی نەژمێر بە مرۆڤ و مرۆڤایەتی کەوت، بە زاڵـبوونی پیاو و پیاوسالاریی. بە هۆی پاوانکردنی بەهـرە و بلیمەتییەکانی ژنان. رێ بە ژنـان نادرا کە خۆیان بسەلمێنن و بەهـرە و تواناکانیان لە هەموو بوارەکاندا دەربخـەن.\nهەنـدێ لـە ژنـانی زیـرەک و بلیـمەتی جـیاواز و هـەڵکەوتـوو، تێکـڕای زیـرەکـییان بـە رەهـایی لە ئادەمـیزاد باڵاتـرە. بەپـێی پێـوەری (میـنسا) بـۆ پێـوانـەی تێکـڕای زیـرەکی، چەندین ژن تێکڕای پلەی زیرەکیان لە سەرووی پلەی بلیـمەتی ( 160 ) ەوەن. خـاوەنی باڵاتـرین تێکـرای زیـرەکـین. کە تا ئێـستا هـیچ پیـاوێک ئـەو پلە زیرەکی و بلیمەتییەیان بەدەسـت نەهـێناون.\nئاماژە بە ناوی ( 11 ) ژن لەو ژنە بلیمەتـانەی جیهـان دەکەین، کە لە سەرووی تێکڕای پلەی زیرەکی و بلیمەتییەوەن، بە کورتی و بە چڕیش یەکێکیانتان پێدەناسینین، ئەویش کچۆڵـەی زیـرەک و بلیـمەت (ئـۆلـیڤـیا مـانینگ)ە. گەر دەرفـەتمان بۆ بـڕەخسێت باسی چەنـد ژنێـکی کەشیان دەکـەین. ناوەکـانی ژنـە بلیمەتەکـان و ناسنامەی نەتـەوەییـان:\n1- ئۆلیڤیا مانینگ ـ بریتانییە. تەمەنی ( 12 ) ساڵە تێکڕای پلەی زیرەکی ( 162 ) پلەیە.\n2- فـابیـولا مـان ـ بـریتانییە. لە ( 12 ) ساڵیدا، تێکـڕای پلەی زیـرەکی ( 162 ) پلە بـوو.\n3- لیدیا سباستیان ـ بریتانییە. تەمەنی ( 12 ) ساڵە، تێکڕای پلەی زیرەکی ( 162 ) پلەیە.\n4- جـۆدیـت پـولـگـار ـ مەجـەرییـە. تێکـڕای پلـەی زیـرەکی ( 170 ) پلـەیە.\n5- رۆس لـۆرانـس ـ بـریتـانییە. تێکـڕای پلـەی زیـرەکی ( 175 ) پلـەیە.\n6- گـراس هـۆپـەر ـ ئەمریکـییە. تێکـڕای پلـەی زیـرەکی ( 175 ) پلـەیە.\n7- گێرمین ستیل (مه‌دام دی ستیل) ـ فـەرەنسییە. تێکڕای پلەی زیرەکی ( 185 ) پلەیە.\n8- مـاری کـوری ـ پـۆڵـۆنیـیە. تێکـڕای پلـەی زیـرەکی ( 185 ) پلـەیە.\n9- مارلـین فـۆس سافـانت ـ ئەمریکـییە. تێکـڕای پلـەی زیـرەکی ( 190 ) پلـەیە.\n10- هـیپاتیا سیون ـ ژنە جوولەکەیەکی ـ یۆنـانیە. تێکڕای پلەی زیرەکی ( 190 ) پلەیە.\n11- ئێـدیس سـتـێرن ـ ئەمـریکـییە. تێکڕای پلەی زیـرەکی ( 200 ) پلەیە. لە هەنـدی لە تاقـیکـرنەوەکانـدا لەم پلەیەش بەرزتـری بەدەستهـێنا. بلیمەتـرین ژنی گەردوونـە. کە تا ئێـستا هـیچ پیـاوێکی زیـرەک و بلـیمـەت، ئـەم پلـە بلـیمەتیـیەی بەدەسـت نەهـێناوە.\nئۆلیڤیا مانینگ، کچۆڵەیەکی جوان و خۆێنگەرم و رووخۆشی ئینگلیزییە، تەمەنی ( 12 ) سـاڵە، لـە هـەرێـمی (نـۆریـس گـرین) لـە بـریتـانیا لەگـەڵ خـێزانەکەیـدا دەژی. قوتـابی بنەڕەتییە لە قوتابخانەی ئاکادیمی کچان لە (ئێڤەرتون) لە باکووری شاری (لیڤەرپول).\nئـۆلیڤـیا مـانینگ وتی:” دێتەوە یـادم کە دەقی شانۆی (ماكبـێس)ی شكسپـیرم به ( 24 ) کاتـژمێر لەبـەرم کرد. ئەوەشی وت:” گەلێ لە هـاوڕێیانی هـاوپۆلـەکەم و بەرزتـریش، ئەرک و راهێنانەکانی قوتابخانەیان بۆ لام دەهێنان. یارمەتیم دەدان و یارمەتیان دەدەم”\nئۆلیڤـیا مانینگ لە تەمەنی ( 12 ) ساڵیدا، بەشدای لە تاقیکردنەوەکانی کۆمەڵەی (مینسا) کرد، کە تا ئێستا تەنیا کۆمەڵـەیە بۆ دیاریکردنی ئاستی زیـرەکی و بلیمەتی، بە چەنـدین تاقیکردنەوە. لە میانەی وەڵامە درووستەکانی چەنـدین پرسیاری جـۆراوجـۆر، پێوانەی تێکـڕای پلەی زیـرەکی کەسانی زیـرەک دەکـەن. ئـۆلـیڤـیا تـوانی تێکڕای پلەی زیـرەکی ( 162 ) پـلە بەدەستبهـێنـیت. ئەو رێـز و شکۆمەندییەشیان پێبەخشی کە بوو بە ئەندامی کۆمەڵەی (میـنسا). بـووش بە یەکێ لە بلیمەتـەکانی جـیهـان و بە یەکێک لە سەدا یەکی (1%) کە رێـژەی زیرەکەکـانی جیهـانە. شایـەنی باسیشە، بـەم ئەنجـامە پلـەی زیـرەکی ئۆلیڤـیا مـانینگ ( 2 ) پلە ـ بەرزترە، لە پلەی زیـرەکی هەردوو زانـای فـیزیاوی ئەڵـمانی (ئەلـبێرت ئەنیشتاین) و پـرۆفـیسۆر (ستـیڤـن هـۆلیـنگ)، کـە تێکـڕای پلەی زیـرەکییان ( 160 ) پلـەیە. هـەر کەسێکی زیـرەکـیش تێکـڕای پلـەی زیـرەکی لە ( 160 ) پلـە زیاتـر بێـت، ئاستی زیرەکی لە سەرووی بلیمەتی دایـە. ناوەنـدی پلەی زیـرەکی ( 100 ) پلەیە. هەر کەسێکی زیرەک پلەی زیرەکی لە ( 140 ) پلە زیاتر بێت، دەچێتە ئاسی بلیمەتەکـان و بە دەبێت بە یەکێک لە ئەنـدامانی کۆمەڵەی میـنسا و بە یەکـێک لە لـیستی رێـژەی لە سـەدا یەکی بلـیمەکـانی هەمـوو جـیهـان. دووبـارە سەیـری تێکـڕای پلـەی زیـرەکی ئـەو یانگـزە ژنـەی سەرەوە بکـەن، کە هەمـوویـان لە سەرەوەی ئاستی بلـیمەتیـدان.\nبەیار عومەر عەبدوڵا: دوا دیدارم لەگەڵ کاک قادری حاجی عەلی.