پەیامی کورد ... ڕاوێژکاری ئەمنییەتی نەتەوەیی عێراق لەگەڵ باڵیۆزی بەریتانیا دیدار و چاوپێکەوتنی ئەنجامدا .\nقاسم الاعرەجی ڕاوێژکاری ئەمنییەتی نەتەوەیی عێراق ، ئەمڕۆ دووشەممە لە نووسینگەی خۆی لەگەڵ " ستێفان هیکی " باڵیۆزی بەریتانیا لە بەغدا دیدار و چاوپێکەوتنی کرد .\nبە پێی ڕاپۆرتێک لە بەیاننامەیەکدا نووسینگەی میدیایی ڕاوێژکاری ئەمنییەتی نەتەوەیی عێراق ، لەم دانیشتنەدا لە پەیوەندی لەگەڵ پەیوەندییەکانی عێراق و بەریتانیا ، دۆخی ئێستا ، پێداچوونەوەی هاوکارییەکانی هاوبەشی نێوان دوو ووڵات لە بوارەکانی ئەمنییەتی ، بەرەنگاربوونەوە لەگەل تێرۆریست ، نەخۆشی گشتگیری کۆرۆنا و گۆڕینەوەی ڕاوبۆچوون و باوەڕەکان بە مەبەستی زیادبوونی سەقامگیری ناوچەکە و جیهان باس و ووتووێژیان ئەنجامدا .\nالاعرەجی لەم دیدارەدا جەختی کردەوە : دەوڵەتی عێراق پیداگرە هەنگاوەکانی خۆی لە بواری سەقامگیری ، پاراستنی ئەمنییەت و چاکسازی نەهادگەلی دەوڵەتی بە شێوەیەک کە هاماهەنگ بێت لەگەڵ ئارمانەکانی هاووڵاتیانی عێراقی ، بخاتە واری جێبەجێ کردنەوە .\nباڵیۆزی بەریتانیا ش بە نۆبەی خۆی هیوای خۆی ڕاگەیاند کە پەیوەندییەکانی بەریتانیا و عێراق بینەری بەرفراوان کردن و پەرەپێدانی زیاتر بۆ دەستەبەرکردنی بەرژەوەندییەکانی هەردوو ووڵات بێت . ئەو هەروەها لە سەر پالپشتی هەمە لایەنەی بەریتانیا لە عێراق لە هەموو بوارەکانەوە جەختی کردەوە .


بۆ پیاوان.. بەم شێوەیە بە گەنجی دەمێنیتەوە\nبۆ پیاوان.. بەم شێوەیە بە گەنجی دەمێنیتەوە\nبۆ ئەوەی بەپێی تەمەنت جوان و شیک دەربکەویت، پێویستیت بە خەرجکردنی پارەیەکی زۆر نییە بۆ چاککردنی چرچی روخسارت و ڕەشکردن و شاردنەوەی تاڵە سپیەکانی قژت .\nپاراستنی جوانی ڕوخسارت پەیوەندی بەچەند ووردەکاریەکی بچوک و ئاسانەوە هەیە بەبێ خەرجکردنی پارەیەکی زۆر.\nلەم بابەتەدا لەڕێگای روخساری ئەستێرەی ئەمەریکی بەناوبانگ جۆش دوهامێل، یەکێکە لە ئەستێرە دیارەکانی فیلمی ترانسفۆرمەرز کە بە کەشخەیی و شیکپۆشی ناوبانگی دەرکردووە، چەند ووردەکاریەکی ئاسان دەخەینەروو، بۆ ئەوەی تۆش بەو شێوەیە بیت.\n1.ئەستێرەی ناوبراو تاڵە سپیەکانی قژی لەڕێگای هیچ کرێم و بۆیەیەکی ناسروشتیەوە ناشارێتەوە، هەر ئەمەش جوانیەکی بە قژ و ستایلی بەخشیوە، هاوکات دڵنیابە لەوەی قژت بە شێداری بمێنێتەوە، چونکە لەگەل بە ساڵاچوندا قژیش بێهێز و بێ رەونەق دەبێت، کرێم یان هەرشتێکی تری لێبدە بەس نەک بۆ شاردنەوەی تاڵە سپیەکان، تەنها بۆ ئەوەی بە شێداری بمێنێتەوە.\n2. دوهامێل هەمیشە هەوڵی ئەوە دەدات کە ستایلێکی سادە بۆ قژی دابنێت، بۆ ئەوەی بەپێی تەمەنی قژت جوان دەربکەوێت ،هەوڵ بدە قژت سادە دابهێنیت و زۆر دەستکاری پێوە دیار نەبێت.\n3.دوهامێل تەمەنی لە سەروو چل ساڵە، بەڵام گرنگیدانی بە پێستی روخساری 10ساڵ گەنجتر دەریدەخات، بەردەوام بە لە گرنگیدان بە پێستت لەڕێگای کرێم و جێلی تایبەت بە پێست، گرنگیدان بە پێستت رۆژانە پێستت خاوێنتر دەکات و هۆکارەکانی پیربوونی پێست دوادەخات.\n4.دوهامێل هەرگیز بە تەواوەتی مووەکانی سنگی لانابات، بەڵکو تەنها کورتی دەکاتەوە، کە بەپێی توێژینەوەیەکی ئوسترالی، ئەم ووردەکاریەی پیاوان سەرنجی زۆرێک لە خانمان رادەکێشێت،هەوڵبدە مووەکانی سنگت بە کورتی بهێڵەرەوە.\nئه‌م بابه‌ته 6408 جار خوێنراوه‌ته‌وه


له بازاڕی گواستنەوە ڕیاڵ مەدرید چی پێویسته؟! Speda Tv\nله بازاڕی گواستنەوە ڕیاڵ مەدرید چی پێویسته؟!\nبۆتان 02/06/2022 - 17:48 بڵاوکراوەتەوە لە وه‌رزش\nلە سه‌ر ئاستی گۆڵپارێز هیچ گۆرانكاریه‌ك نیه و كۆرتوا بێ ركابه‌ره.\nلەهێڵی بەرگری دوای بۆندکردنی ڕودیگێر دووانەیەک لەگەڵ میلیتاو دروست دەکات و ئالابا ده‌كرێت وه‌ك یاریزانی باڵ سوودی لێوه‌ربگیرێت و مێندی وەک جێگرەوەی ئالابا بێت و پێم وایە یانەکە دەبێت هەوڵی فرۆشتنی بدات چونکە ئەگەری هەیە یاریزانێکی باشتر لەو بەدەست بهێنیت بۆنمونه بۆرناسوسای به‌رگری شوتگارت\nلای ڕاستەوە کارفخال تەنها شوێنگرەوەی ناوێت بەڵکو ڕکابەرێکی بەهێزە بۆی ناوەندی پشت ڕاست پێویستی بە پاڵپشتیەکی باش هەیە.\nفایجۆ یاریزانێکە لە ئاستی تیپەکە نیە و باشترە جارێکی تر بە خواستن بدرێتەوە بۆ تیپێک کە بەردەوام یاری تێدا بكات دواتر قەرەبووی بە گرێبەستکردن لەگەڵ بەرگریکارێکی لاوی بەهرەمەند و هه‌رزان له بارزانی گواستنه‌وه‌ی یاریزانان یان بەرگریکارێکی بە ئەزموون بە سیستەمی قەرز.\nناوەڕاست : ئەم هێڵە پێویستی بە تەنها یەک یاریزان هەیە، لەگەڵ ڕۆیشتنی ئیسکۆ.. وا باشترە گرێبه‌ستێك واژۆ بکرێت ، بۆ نمونە یاریزانێک بە تایبەتمەندی وه‌ك بارێلا ئامادەکاریشه بۆ قەرەبووکردنەوەی مۆدریچ لە داهاتوودا و وەک پاڵپشتێکی بەهێز کە بتوانێ لە هەر کاتێکدا و لەسەر حسابی هەر یاریزانێکی هێڵی ناوەڕاست لە تیپەکەدا یاری بکات .\nبەڵام یانەکە ئێستا بەرەو بژاردەی چاوامینی دەڕوات کە یاریزانێکی زۆر نایابە، بەڵام به بۆچوونی من بارێلام پێ باشترە چونکە ڕۆڵی جیاوازه‌و و لە ڕۆڵی مۆدریچ دەچێت لە کاتێکدا چوامینی ڕۆڵی بە جۆرێک له جۆره‌كان له کاماڤینجا و کاسیمیرۆ و کروس و ڤالڤێردی ده‌چێت.\nلە هێڵی هێرشبەری لای چەپ.. ڤینیسیۆس و هازارد و لای ڕاست ڤاسکێز .. لەگەڵ چاوەڕوانی ڕۆیشتنی ئەسینسیۆ و ئه‌وه گاریس بەیڵیش رۆیشت .. ئه‌م هیڵه پێویستی به یاریزانێکه باشترە قاچی چەپی باش بێت وەک ئەنتۆنی یاریزانی ئەیاکس ڕاڤینها یاریزانی لیدز یان یاریزانێكی له‌وشێوه‌یه.\nلە سه‌ره‌رم دەبێت یۆڤیچ و ماریانۆ دیاز به‌رێبكرێن و دڵی هێرشبه‌ر یاریزانێكی به‌توانای وه‌ك نۆنێسی پێویسته وه‌كو یه‌ده‌گ ده‌كرێت سوودی لێوه‌ربگرێت و ئاماده‌كاریشه بۆ دوای كه‌ریم.\nهێڵی هێرشبردن بەم شێوەیە دەبێت:\nڤینسیۆس بنزیما ئەنتۆنی له گه ڵ:هازارد نۆنیس و ڤاسکێز\nڕۆدریگۆ دەبێتە جۆکەر لە هێرشبەریدا.. دەتوانێت لە هەموو شوێنێكی هێرشبه‌ری یاری بکات ، لە باڵی ڕاست یان چەپ ، وە وەک هێرشبەری دڵ یان هێرشبەری دووەم .\nبە کورتی .. دوای گرێبەستەکەی ڕودیگێر ڕیاڵ مەدرید پێویستی بە 4 گرێبەست هەیە لە نێوان یاریزانەکانی وه‌ك جێگره‌وه‌و پێویستی بۆ تیپه‌كه.\nبە گشتی ریال مەدرید لەمێرکاتۆدا ئه‌ركی زۆر ئاسانتره" وه‌ك مان یونایتد و به‌رشلۆنه و ئینته‌ر و یۆڤینتۆس نیه پێكهاته‌كه‌ی كێشه‌ی زۆری هه‌بێت .\nبۆچوونی تۆ چیه؟؟


* توركیای موسڵمان..! بەسەر كوردە كافرەكان..! زاڵبوو و عەفرینی لە دەست ئەو كافرانە دەرهێنا.\nئەمە قسەی شیكەرەوەیەكی توركە كە سەر بە ئاك پارتی یە و پێش ماوەیەكیش هەر ئەو شیكەرەوەیە لە چاوپێكەوتنێكی تەلەڤزیۆنیدا گوتی " بە مار روحم بكە، بەڵام بەكورد نا ..!\nعەرەب چی بەسەر كورد هێنا لە كەركوك دەبێ ئێمە خراپتریان بەسەر بێنین لە عەفریندا ..!!\nمن نازانم كورد چ ئەزیەتێكی بە عەرەب و تورك و فارس گەیاندووە تا بەم شێوەیە فەرمانی قڕكردنیان بدەن ؟\nسوپا و چەتەكانی توركیا كە لە تیرۆریستانی نوسرەو قاعیدە و داعش پێكهاتوون مەبەستیانە لە عەفرین و هەر شوێنێك كە دەستیان پێبگات كورد لە ناو ببەن، هەتا چەكدارێكی تیرۆریستی سەر بەو چەتانە لە ئاخاوتنێكدا گوتی" ئەو هێرشەی ئێمە بۆ سەر كوردی عەفرین وەك تۆڵەسەندنەوەیەك وایە بەرامبەر بە هاریكارییان لەگەڵ ئەمریكیەكاندا .\nچەتەكانی عیراقیش كە میلیشیاكانی حەشدی شەعبین بە ناوی عروبە و شیعایەتیەوە كەركوكیان داگیركرد و ئەو هەموو نەهامەتیەیان بەسەر كورد هێنا .\nخۆزگە بە چاوی خۆم داگیركردنی كەركوك و عەفرینم نەدیبا، لە كەركوك بە تایبەتی لە خورماتوو حەشد كوشتارگەیەكی دژ بەكورد ئەنجام داو لە عەفرینیش سوپا و چەتەكانی توركیا بە هەمان شێوە رەفتاریان كرد..!\nهەردووكیان ئاڵای كوردستانیان پارچە پارچە كرد و خستیانە ژێر پێی خۆیان، خۆ توركەكان بەوەش نەوەستان وێنەی شەهیدە كوردەكانیان دڕاند و پەتیان خستە سەر پەیكەری كاوەی ئاسنگەر كە هێمای كوردە و گولەبارانیان كرد و توركیا و چەتەكانیش كارە وەحشیانەیان ئیهانەی 50 ملیۆن كوردیان كرد .\nمن نازانم ئەمە چ جۆرە حقدێكە كە ئەوانە بەرامبەر بە كورد هەیانە ؟\nباشە ڕژێمی سوریا چ بە خۆی دەڵێ كاتێ ئاڵای توركیا بەسەر شارێكی وڵاتەكەی بەرزكرایەوە؟ ئایا ئەمە پێچەوانەی هەموو یاسا نێودەوڵەتیەكان نییە؟ كوا هەڵوێستی نەتەوەیەكگرتووەكان و كوا هەڵوێستی نوێنەری سوریا لەو رێكخراوە؟\nئەم بێدەنگیەی وڵاتان عەیبەیەكی گەورەیە، هەر چۆن لە ئاست كەركوكدا بێدەنگیان هەڵبژارد، ئەمجارەش لە عەفرین .\nدنیا شەو و رۆژێك نییە، كەس نازانێ سبەی چ روودەدات، ئەرمەنەكان قەتلوعام كران، بەڵام بە ئیرادەی خۆیان توانیان دەوڵەتێك لە سەر بەشێكی خاكەكەیان دروست بكەن و رۆژێكیش دێ بەشەكەی تریش كە لەلایەن توركیاوە داگیر كراوە بخەنە سەر ئەو دەوڵەتەیان.\nهیچ كاتێ كوردم بەو لاوازییە نەدیوە، بەڵام چ دەكەی بەرامبەر سوپای دەوڵەتێكی رەگەز پەرست كە لە ژێر دروشمی (اللە اكبر)دا دەیەوێ میللەتێك قڕ بكات .!\nئەگەر ئەرمەنەكان غەیرە دین بن، ئەی گەلی كوردی موسڵمانن؟\nمن پێم وایە ئەم شەڕەی كە دژ بەكورد دەكرێ شەڕێكی نەتەوەییە، بۆیە لە هەموو كات زیاتر پێویستیمان بە خەباتێكی نەتەوەیی و یەكێتیەكی نەتەوەیی هەیە، چونكە سیناریۆكەی عەفرین لە وانەیە لە باشوریش دووبارە بێتەوە .\nبۆیە با كەس لە خەمی نوێكردنەوەی پەیوەندی نەبێ لەگەڵ توركیادا، چونكە ئەو وڵاتە بە خەم ئەو پەیوەندییەوە نییە .\nدوا قسەشم ئەوەیە هەتا كورد یەك دەنگ نەبێ هەموو رۆژێ لە شوێنێكی ئەم كودستانە تووشی كارەساتێكی گەورەتر لەوەی عەفرین دەبێتەوە.!\n* لە كار لابردنی تیلرسون دەكرێ بە كۆتایی قۆناغێك و سەرەتای قۆناغێكی دیكەی ئیدارەی ئەمریكا دابنرێ .\nبەرای من زۆر چاوەڕوان نابین و گۆڕانكارییەكی بنەرەتی لە سیاسەتی دەرەوەی ئەمریكادا دەبینین.\nتیلرسون كابرایەكی مەزاجی بوو، هەر چەندە هەندێ جار خۆی بەهینری كیسنجەر دەشوبهاند، كە وەزیرێكی بەتوانا و سیاسیەكی خاوەن ئەزموون و زیرەكێكی بێ هاوتا بوو لە مێژووی ویلایەتەیەكگرتووەكانی ئەمریكا، بەڵام ناروونی سیاسەتی دەرەوەی ئەو وڵاتە بۆ ئەو و تەواوی تیمەكەی دەگەرێتەوە .\nئەو تیمە نەیتوانی سیاسەتێكی روون و كاریگەر پیادە بكات، بە تایبەتی لە سوریا و عیراق و لیبیا و ئەفغانستان و یەمەن و فەلەستین، ئەمە بێجگە لە پرسی چەكی ئەتۆمی ئێران و زیاد بوونی دەسەڵاتی روسیا لە ناوچەكە و هەروا هەڕەشەكانی كۆریای باكور بۆ هەندێ وڵاتانی ئاسیا و ئەمریكا .\nهەر چاودێرێك زۆر بە ئاسانی دەیزانی كە دبلۆماسیەتی ئەمریكا بەرەو ئیفلاسی دەڕوات، واتە ئەو هێزەی نەماوە كە پێشان هەیبوو، هۆكارەكەشی بۆ دوودڵی وەزیرەكە دەگەڕایەوە .\nترامپ ئەو كاتەی پاڵێوراو بوو بۆ پۆستی سەرۆكایەتی دەیگوت " سیاسەتی دەرەوەی وڵاتەكەمان بوەتە واجیهە بۆ بڵاوكردنەوەی بێهێزی ".\nلە كار لابردنی تیلرسون و دانانی بۆمبیۆ لە شوێنەكەی هەڵوێستی ترامپ دژ بە سیاسەتەكانی ئێران لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا بە هێزتر دەكات و نیەتەكەشی رووندەكاتەوە سەبارەت بە كشانەوەی لە رێككەوتنە ئەتۆمییەكەی كە بڕیار وایە لە ناوەراستی مانگی ئایاردا دوا هەڵوێستی خۆی راگەیەنێ .\nترامپ لە لێدوانێكیدا گوتی " دانانی بۆمبیۆ هەواڵێكی ناخۆش بوو بۆ رێككەوتنە ئەتۆمیەكە". كە ئەمەش تەئكیدێكە كەوا تیمە نوێیەكەی سیاسەتێكی توند دژ بەو رێككەوتنە پەیرەو دەكات .\nبۆمبیۆ یەكێكە لە كەسایەتییە توندڕەوەكان، دژی سیاسەتی ئێرانە و دژی سەرۆك كۆماری سوریا بە شار ئەسەدە و هەتا زۆر دژیشە بەرامبەر سیاسەتەكانی سەرۆك كۆماری توركیا رەجەب تەیب ئەردۆگان .\nواتە پێچەوانەی تیلرسۆنە كە لەگەڵ هەڵوێستی ئەوروپا بوو بە هێشتنەوەی رێككەوتنە ئەتۆمییەكە و هەوڵیشی دەدا وڵاتەكەی و توركیا پێكەوە كار بكەن، بە تایبەتی لە فایلی سوریادا .\nنەك هەر ئەمە، بەڵكو ترامپ جۆن بۆلتون وەك راوێژكاری ئاسایشی نەتەوەیی ودێڤید شینكەری لە نووسینگەی ئاسایشی نەتەوەیی دامەزراندوە كە هەردووكیان بێ حەد دژی سیاسەتەكانی ئێرانن لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا .\nپرسیار ئەوەیە : ئایا گۆڕینی ئەندازیارێكی پترۆل بە وەزیرێكی هەواڵگری هەیبەتی دبلۆماسیەتی ئەمریكا بۆ دۆخی جاران دەگەرێنێتەوە ؟\nمن پێم وایە هەر چۆن روناڵد ریگن پێویستی بە جۆرج شولتز و ریچارد نیكسون بە هنری كیسنجەر هەبوو، ئەو هاش ترامپ پێویستی بە یەكێك هەیە دەستەراستی بێ، نەك یەكێك كە بەپێی ئەجندای خۆی بجولێتەوە و وەلائی بۆ دامەزراوەی سەرۆكایەتی نەبێ .\nبۆمبیۆ رێكە لەگەڵ ئەولەویاتی سەرۆك ترامپ و باشیش دەزانێ كە ئەو وەزیفەیەی دەبێ لە خزمەتی ئەجیندای سەرۆكەكەی بێ .\nهیوادارم گۆرانكارییەكان بە زووترین كات ماكگۆركیش بگرێتەوە، چەنكە ئەو پیاوە عەرابی داگیركردنی كەركوك بوو لە لایەن حەشدی شعبیەوە .\n* نەورۆز هێمای كوردە، مافی هەموو تاكێكی كوردە لە رۆژێكی وادا ئاهەنگ بگێری .\nبەڵام پرسیار ئەوەیە : ئایا ئەو ئاهەنگ گێرانە بە تایبەتی لەم ساڵەدا لە جێی خۆی بوو ؟\nئەو هەموو پەیامانە چی بوون كە لە شەوی نەورۆزدا بڵاوكرانەوە ؟\nبڵاوكردنەوەی هەندێ وێنە لە لایەن هەرزەكارێكی سیاسی چ مانایەكی هەبوو ؟\nكەركوك داگیركراوە و هەروا عەفرین، هەزاران كەسی كەركوكی ئاوارەن و لە عەفرینیش خەڵك تا ئێستا لە كۆڕەودان و نازانن دوارۆژیان چی بە سەردا دێت .\nكابرایەكم بینی دەیگوت : هەرچەندە دڵگرانم بۆ كەركوك و عەفرین ..!\nباشە ئەگەر دڵگرانیت ئەی بۆ خۆت وا بادەدەیت ؟\nبڕوا بكەن هەر چۆن وەك ئابوریناسێك تا ئێستا لە مەسەلەی بودجە و مووچە نەدان تێنەگەیشتوم، ئەو هاش وەك نووسەر و رۆژنامەنووس و نیمچە سیاسەتكارێكیش لەو پەیام و هەڵوێستی بەرپرسان تێنەگەیشتم .!\nدەبوایە لە رۆژی نەورۆزدا نەك ئاهەنگ بگێڕین، بەڵكو رێپێوانێكی ملیۆنی لەسەرتاسەری كوردستان بەباشوور و باكور و رۆژئاوا و رۆژهەڵات دژ بەو وڵاتانە ئەنجام بدەین كە كوردیان كردۆتە ئامانج .\nمن دەزانم هەر پارچەیەك لەو كوردستانە دۆخی تایبەتی خۆی هەیە، بەڵام دەكرا هەر یەكە و لەو دۆخەی خۆیدا نارەزایی دەربڕێ.\nخۆزگە هەر سێ پارچەكانی دیكەی كوردستان وەك باكور رەفتاریان بكردایە .\nهەموومان حەشاماتەكەی ئاماد و وان و ئەنقەرە و شوێنی دیكەمان بینی، لە 104 شاری باكوری كوردستان ئاگری نەورۆز كرایەوە، سیاسەتكاران تێكەڵی گردبوونەوە جەماوەرییەكان بوون، پەیامی پڕ مانای گەلی كوردستان خستە بەردەم رای گشتی جیهانەوە .\nبەداخەوە سیاسەتكارانی لای خۆمان خەریكی سەیران و خۆبادان بوون، وەك ئەوەی نە بایان دیبێ نە باران، هەندێكیشیان خەریكی سێلفی گرتن بوون و لە تۆرەكۆمەڵایەتیەكاندا بڵاویان دەكردەوە، هەتا هەندێ لەو وێنانە كاتی نانخواردن گیرابوون و نیشانی خەڵكیان دەدا كە چ نیعمەتێكی ئەو خوایە دەخۆن .!\nلە هەمووی سەیرتر ئەو بەرپرسانە بەر نەورۆز لێدوانی دژیان دەدا، یەكێك دەیگوت ئاهەنگ ناگێرین و ئەویتر دەیگوت بەبێ دەنگی و وەك نارەزاییەك ئاگری نەورۆز هەڵدەكەین و هەر یەكێكیشمان پارچە پەرۆیەك بە ناوی كەركوك و عەفرین و هەڵەبجە و . تاد بەرز دەكەینەوە .\nبەداخەوە دەڵێم هیچ یەك لەو قسانە وا دەرنەچوون، هەتا یەكێك بە حیتە حیت پیرۆزبایی لە خەڵكی كوردستان دەكرد و هیوای دەخواست بژێوی خەڵك چاك ببێتەوە كە بە درێژایی 15 سالأ خۆی لە گەندەڵی و دزینی موڵكی گشتی نە پاراست ..!!\n* ترامپ لە پەیامی نەورۆزدا هێرشێكی توندی كردە سەر ئێران، بەڵام بە هیچ شێوەیەك رەخنەی لە توركیای داگیركەر نەگرت كە ئەمەش جێی پرسیارە .\nبەراستی بانێكە و دوو هەوایە .\n* ئادار مانگی قەدەری كوردە، زۆربەی ناخۆشیەكان لەو مانگەدا روویانداوە، كە دواترینیان داگیركردنی عەفرین بوو لەلایەن وڵاتێكی تیرۆریست كە ئەویش توركیایە .\nسەدام حوسێن كوێتی داگیر كرد و هاوپەیمانانیش ئەو هەموو كارەساتەیان بەسەر هێنا، كە چی ئەردۆگان عەفرینی داگیركرد، چونكە شارێكی بێ كەسە بە هەموو لایەك بێدەنگیان هەڵبژارد .\nنەك هەر ئەمە، بەڵكو ئەو دیكتاتۆرە لە بەردەم هەموو جیهاندا دەڵێ عەفرین دوا ئامانجمان نابێ، بەڵكو بەرەو كۆبانێ و قامشلۆ و منبج و تەلرفعەت و شوێنی دیكە لەشكركێشی دەكەین، ئەگەر حكومەتی عیراقیش بە دەنگمانەوە نەیەت بە یەك شەو دەچنە ناو شنگاڵەوە .\nپێم سەیرە هەندێ لایەنی كوردی سوریا كە تا ئەمرۆ لە گەڵ پەیەدە و یەپەگە ناكۆك بوون، ئەمرۆ دەیانەوێ ئەو هەلە بقۆزنەوە بۆ ئەوەی توركیا رەحمێكیان پێبكات و ئیدارەی عەفرینیان رادەست بكات .!\nهەموومان دەزانین عەفرین بە هۆی سادوسەودایەكی زاڵمانەی چەند وڵاتێكی بیانی زلهێز رادەستی توركیا كرا .\nئەو وڵاتانە هەر هەموویان لە سەر سڕینەوەی ناسنامەی كوردبوونی ئەو ناوچانە هاوڕان، بە هەزاران ئاوارەی عەرەبی سوری ئامادەكراون بۆ ئەوەی لەو ناوچانە نیشتەجێ بكرێن .\nئەو لایەنانەی كە خۆیان ئامادە كردووە ئیدارەی ئەو ناوچانە بگرنە دەست هەڵەیەكی گەورەی ستراتیژی دەكەن .\nئەم كارەشیان دەچێتە چوارچێوەی خیانەتی نەتەوەییەوە .\nكورد تیرۆریست نییە، چەند ساڵە شەڕی تیرۆریستان دەكات، پێچەوانەی توركیا بە درێژایی ئەو چەند ساڵەی رابردوو هەمیشە تیرۆریستانی لە عیراق و سوریا بە هێز كردووە، زۆربەی ئەو تیرۆریستانە لە رێی توركیاوە گەیەنراوەتە سوریاو عیراق، بۆیە ئەو لەشكركێشییەی توركیا بۆ سەر عەفرین و شوێنی دیكە هەر بە مەبەستی تۆڵەسەندنەوەی لەو كوردانەی كە رێگر بوون بەرامبەر مەرامە خراپەكانی توركیا .\nبەڵێ توركیا تیرۆریستە نەك گەلی كورد، ئەو دزی و تاڵانانەی كە لە عەفرینیشدا كران، نەك هەر تاوانن، بەڵكو كارێكی بێ ئەخلاقین و گوزارشت لە سروشتی هێزەكانی توركیا و چەتەكانی دەكات .\nهەر بۆ ئاگاداری گوتەبێژی بە ناوی حكومەتی توركیا بەكر بوزداغ رۆژی سێشەممە 13ی ئادار رایگەیاند كە رێككەوتنێكی توركیا هەیە لەگەڵ حكومەتی عیراق دەربارەی ئۆپراسیۆنێكی سەربازیی هاو بەش دژ بە چەكدارانی پەكەكە لە باكوری عیراق و گوایە لێكتێگەیشتنێكیش هەیە لە نێوان ئەو دوولایەدا .\nئەردۆگان كابرایەكی دیكتاتۆرە،نوێنەرایەتی گەلی توركیا ناكات، بەڵكو حزبێكی توندەروی ئیسلامی،بۆیە هەر هەڵسوكەتكردنێك لەگەڵ ئەو پیاوە و دژایەتیكردنی كوردیش بكرێتە عاملێكی هاو بەش لە نێوان عیراق و توركیا ئەوا بەهەردوولا دەڵێم ئەو موودێلە بوونی نەماوە، ئەگەریش روو بدات ئەوا بێ شك ململانێیەكی نوێ لە ناوچەكەدا دروست دەكات .\nئەوەی لای من گرنگە نابێ بە هیچ شێوەیەك رێ بە توركیا بدرێ، ئۆپراسیۆنێكی سەربازی لە ناو خاكی هەرێمدا ئەنجام بدات و ئەگەریش بەغدا كردی نابێ پێشمەرگە ببێ بەلایەن .\nچونكە سەرۆكی فراكسیۆنی لایەنێكی سیاسی كوردی لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق لە لێدوانێكیدا ئەوەی راگەیاندبوو كە پێشمەرگە بە شێكە لە مەنزومەی بەرگریی عیراق و حكومەتی فیدراڵیش چ بڕیار بدات ئەوا پێشمەرگەش دەگەرێتەوە ..!!\nبەراستی لێدوانێكی خەتەر ناكە و بە هیچ شێوەیەك لە بەرژەوەندی باشووردا نییە .\n* هەرێمی كوردستان پێویستی بە دەوڵەتمان هەیە نەك دەسەڵاتمان .\nكەسانێك بۆ سەرخستنی پرۆژەی نیشتمانی كار بكەن، نەك پرۆژەی شەخسیەكانی خۆیان و منداڵ و خێزان و دەستوپێوەندەكانیان .\nكاراكردنەوەی فایلی (دومین) دەتوانێ تارادەیەكی زۆر باری دارایی خراپی هەرێم چارەسەر بكات .\nبۆ ئاگاداری (دومین) بریتی یە لەو عیقارانەی كە سەر بەدەوڵەتن .\nحكومەت پێویستە ئەو عیقارانە بفرۆشێ یان بە كرێیان بدات بەرامبەر بە پارەیەك كە گوزارشت لە بەهای راستەقینەی ئەو عیقارانە بكات، بەرامبەر بە گوژمەیەكی رەمزی وەك ئەوەی لە 15 ساڵی رابردوودا كرا .!\nبە كورتی دەبێ حكومەت بڕیارێك سەبارەت بەو مەسەلەیە دەربكات، بەڵام بە ئەسەرێكی رەجعییەوە .


پیرانشار: دەستبەسەری و بێخەبەری لە چارەنووسی یەک هاوڵاتی - كۆمه‌ڵه‌ی مافی مرۆڤی کوردستان\nیەکشەممە 31 خەرمانانی 2720 کوردی، “سەردار مینەپور” کوڕی حسێن، 25 ساڵ تەمەن، خەڵکی پیرانشار لەلایەن هێزە ئەمنییەکانی کۆماری ئیسلامی ئێرانەوە دەستبەسەر کرا.\nبە گوێرەی هەواڵەکە: ناوبراو بەبێ فەرمانی دادوەری و بە هۆکاری “هاوکاری کردنی حیزبە کوردستانیەکانی دژبەرەی کۆماری ئیسلامی” دەستبەسەر و بۆ شوێنکی نادیار ڕاگوێزراوە.\nلەو دەمەوە تا کاتی داڕشتنی ئەم هەواڵە، سەرەڕای بە دواداچوونی بەردەوامی بنەماڵەکەی بۆ ناوەندی دادوەری و ئەمنییەکانی حکوومەتی کۆماری ئیسلامی، هێشتا زانیارییەکی لەبارەی شوێنی ڕاگیرانی ناوبراو دەرنەکەوتووە.\nبە پێ داتاکانی ناوەندی ئاماری کۆمەڵەی مافی مرۆڤی کوردستان لە سەرەتای ساڵی نوێی زاینییەوە تا ئێستە بە هەژماری ئەم حاڵەتەوە 175 هاوڵاتی لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان لە لایەن دامەزراوە ئەمنییەکانی حکوومەتی کۆماری ئیسلامی ئێرانەوە دەستبەسەر کراون.\nکۆمەڵەی مافی مڕۆڤی کوردستان\n← مەهاباد: دوو هاوڵاتی دەستبەسەر کران\nبانە: کۆڵبەرێک بە تەقەی هێزە سەربازییەکان بریندار کرا →


لە هێرشێکی فڕۆکە جەنگییەکانی عێراقدا سێ داعش کوژران\nشانەی راگەیاندنی ئەمنی عێراق رایگەیاند، لە ئەنجامی هێرشێکی فڕۆکە جەنگییەکانی عێراق لە پارێزگای سەڵاحەدین سێ چەکداری داعش کوژران. دەشڵێت، "لە روبەڕوبوونەوەی هێزە ئەمنییەکان و چەکدارانی ئەو گروپە فەماندەیەکی پلە باڵای هەواڵگری برینداربوو".\nئەمڕۆ دووشەممە، شانەی راگەیاندنی ئەمنی عێراقی راگەیەنراوێکی بڵاوکردەوە و تیایدا هاتووە، لە ئۆپراسیۆنیکی سەربازی بە پشتیوانی هێزی ئاسمانی عێراق بۆ سەر پاشماوەکانی گروپی چەکداری داعش و بەهۆی بۆردومانی فڕۆکە جەنگییەکانەوە، سێ ئەندامی ئەو گروپە کوژران.\nراگەیەنراوەکە ئاماژەی بەوەشداوە، بەهۆی بۆردومانەکەوە چەندین مۆڵگەی چەکدارانی گروپی داعش لە پارێزگای سەڵاحەدین خاپورکراون.\nراگەیەنراوەکە ئەوەشی خستووەتەڕوو، لە ئەنجامی پێکدادانی چەکداری نێوان سوپای عێراق و چەکدارانی داعش، فەرماندەیەکی پلە باڵا بەناوی محەمەد حامید کە پلەی عەمید روکنی هەبووە و یاریدەری بەڕێوەبەری هەواڵگری پارێزگای سەڵاحەدین بووە بەهۆی قەناسی چەکدارانی داعشەوە بریندار بووە.\nدەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام (داعش) گروپێکی چەکداری خاوەن بیرۆکەی سەلەفی جیهادی سوننین. لەساڵی ٢٠٠٤ لە رێکخراوی قاعیدە جیابوونەوە. لە ساڵی ٢٠١٤ توانیان دەست بەسەر رووبەرێکی فراوان لە خاکی سوریا و عێراقدا بگرن. دواتر بەسەرپەرشتی ئەمریکا هاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژی داعش راگەینرا و لە ساڵی ٢٠١٧ حکومەتی عێراق شکستپێهێنانی گروپەکەی راگەیاند. لە ئێستادا گروپەکە بەشێوازی گروپ و شەڕی پارتیزانی و دانانی بۆسە و چاندنی بۆمب و هێرشی موشەکی بۆ سەر کاروانی هێزەکانی سوپای عێراق و ئەمریکا و هاوپەیمانان درێژەی بە روبەڕوبوونەوەکانی داوە.


کاردانەوەی ئەنساروڵڵای یەمەن بە ناردنی هێزی نوێی ئەمریکا بۆ عەرەبستان - SAHAR KURDISH (Sorani)\nکاردانەوەی ئەنساروڵڵای یەمەن بە ناردنی هێزی نوێی ئەمریکا بۆ عەرەبستان\nتشرینی یه‌که‌م 12, 2019 16:15 Asia/Tehran\nئەندامی ئەنجومەنی ناوەندیی بزووتنەوەی ئەنساروڵڵای یەمەن لەکاردانەوە بە ناردنی هەزاران هێزی نوێی ئەمریکی بۆ عەرەبستان، وتی: ئەو کارەی بە ١٤هەزار سەرباز نەکراوە، بەژماری زۆرتری چەکداریش بەئاکام ناگات.\nبەپێی راپۆری هەواڵدەریی ئیرنا، "محەممەد عەلی حوسی" ئەندامی ئەنجومەنی ناوەندیی بزووتنەوەی ئەنساروڵڵای یەمەن شەوی هەینی لەژمارەی تایبەتی خۆی لە توئیتەردا نووسی؛ حکومەتی ئەمریکا لەبری ناردنی هەزاران هێزی سەربازی بۆ خۆرهەڵاتی ناوەڕاست و پلاندانان بۆ شەڕ و پێکدادان بۆ هاوپەیمانەکانیان و گەلانی ئازادیخواز، گەڵاڵەکانی پێکەوەژیان، ژیانی یەکسان و دیموکراسی پەرەپێدا.\nئەو ئەندامەی بزووتنەوەی ئەنساروڵڵای یەمەن ڕایگەیاند؛ ئەمریکییەکان هەردەم ئیدیعا دەکەن لەهەوڵدان مرۆڤایەتی برەوپێ بدەن، بەڵام بەکردەوە هاوپەیمانەکانیان یارمەتی دەدەن هەتا خراپترین قەیرانی مرۆیی لە یەمەن بەدی بێنن.\nئەلحوسی پێی داگرت؛ باشتر وایە حکومەتی ئەمریکا جیهان سەرسام بکا بە گۆڕینی سیاسەتە دوژمنکارانەکانی کە جگە لە کاولکاریی هیچ سودێکی نەبووە، و خەڵکی ئەمریکا دەبێ ئاگادار بن کە حکومەتەکەیان لەشەڕەکانی ڤێتنام، ئێراق و یەمەن هیچ قازانجێکی نەکردووە.


لەدایکبوونی بەھمەن قوبادی - بنکەی روناکبیریی گەلاوێژ :: Gelawej\nلەدایکبوونی بەھمەن قوبادی\nسینەما Feb 1, 2021\nبەهمەنی قوبادی_ دەرهێنەر و سینەماکاری بەناوبانگی کوردە. لە دایکبووی 1/2/1969یە. لە ساڵی 2000 کۆمپانیای مژفیلمی دامەزراندووە و لەساڵی 2018 پاش چەند ئەزموون و بەرهەمهێنانێکی ناوازە و نمایشکردنی فیلمەکانی لە فێستیڤاڵەکانی دونیا، بە فەرمی بووە ئەندامی بنکەی سینەماکارانی ئەمریکا.\nبەهمەنی قوبادی، لە ناوە ئاشنا و ئێجگار پڕ وزەکانی کوردە، ئەو سینەماکەی پڕە لە ژیانی ئەو مرۆڤە کوردانەی لەژێر جەبری جوگرافیا و نەتەوەکانی تردا، چەماونەتەوە، و ئێجگار خراپ دەژین. ئەو بەم وێنانەوە، سینەماکەی چووەدەرەوە و بوو بە یەکێک لە سینەماکارە گەورەکانی دونیا.\nیه‌که‌م فیلمی درێژی کوردی له مێژویی سینه‌مای ئێراندا، به ناوی “کاتێک بۆ مەستیی ئەسپەکان” ساڵی 2000 فیلمی دەرهێنەر بەهمەنی قوبادی بوو. بووە هۆی وەرگرتنی هەندێک خەڵاتی نێودەوڵەتی و لەوێوە قوبادی وه‌کوو یه‌کێک له پێشه‌نگه‌کانی سینه‌مای کوردی، سه‌رنجی کۆمەڵگای جیهانی بۆ لای خۆی ڕاکێشا.\nلە ساڵی 2021 فیلمی "وەرزی کەرکەدەن" ی لە ئەستەمبۆڵ دروستکرد و فیلمەکە هەرایەکی گەورەی لە میدیاکانی دونیادا نایەوە و رەخنەگرەکانی ئێران دەربارەیان نووسی: یەکێک لەوان ئێجگار دژی بێ سیناریۆیی فیلمەکە نووسی و پێی وابوو پەرتی و بێبابەتی بە کۆی فیلمەکەوە دیارە.\nبۆچونگەلی جیاواز لەبارەی فیلمەکەوە هەبوو.\nئێستا قوبادی وەک دادوەر لە زۆرێک لە فیستیڤاڵە جیهانییەکانی دونیادا دەبینرێت و ئامادەیی هەیە. ئەمڕۆ لەیادی لەدایکبوونیدا سایتی گەلاوێژ پیرۆزبایی لە کورد و سینەماکارانی کورد دەکات.


شوناس و ئازادی لە «بوون و نەبوون»ـدا\nنوسين: ستیڤن وانگ\nوەرگێڕانی: شێروان ئیبراهیم\nسەرچاوە: وێبسايتی گروپی نێگەتيڤ\nبۆچی کەسەکان شتێک دەکەن لەبری شتێکی دیکە؟ چ شتێک کردارەکان لێکدەداتەوە؟ لە وەڵامەکانماندا بۆ ئەم پرسیارانە ئاماژە بە ژمارەیەکی زۆر لە هۆکار و بزوێنەر و هاندەر دەکەین. هەروەک هەوڵدەدەین ئەم وشانە لەیەکتر جیا بکەینەوە. بەڵام زۆرجار وەڵامە باوەکان بۆ ئەمە پێمان دەڵێن ئەم بکەرە کێیە و چۆنە: «ئەو نەخۆش چارەسەر دەکات، چونکە دکتۆرە»؛ «ئەو هەڵدێت، چونکە ترسنۆکە»؛ «ئەوان بایەخ بە مناڵەکانیان دەدەن، چونکە دایک و باوکێکی دڵسۆزن». هەموو ئەم ڕوونکردنەوە و لێکدانەوانە ئاماژەن بۆ شوناسی بکەرەکە. بەم چەشنە، دەتوانین لە ڕەفتاری مرۆڤ تێبگەین بە ڕوانین لە چەند ڕەهەندێکی شوناسی کەسێتی.\nبەڵام سارتەر بەم ڕاڤە ڕوونکردنەوانە قایل نییە، پێی وایە ئەم ڕاڤانە سەراوژێر کراون. بەڕای سارتەر ڕەفتارەکانمان دەرهاویشتەی شوناسەکانمان نین، بەڵکو لەڕێگەی ڕەفتاری دیاریکراوەوە شوناسی خۆمان جێگیردەکەین. بۆیە لەبری ئەوەی بڵێین «ئەو هەڵدێت، چونکە ترسنۆکە»، پێویستە بڵێین «ئەو ترسنۆکە، چونکە هەڵدێت»؛ لەبری ئەوەی بڵێین «ئەوان بایەخ بە مناڵەکانیان دەدەن، چونکە دایک و باوکێکی دڵسۆزن»، پێویستە بڵێین «دایک و باوکێکی دڵسۆزن، چونکە بایەخ بە مناڵەکانیان دەدەن».\nلەم وتارەدا، دەبینین سارتەر مەبەستی چییە و چی نییە لەڕێگەی ئەم هەڵگێڕانەوەیەی زمانی ڕۆژانەوە. لە تێڕامانەکانیدا سەبارەت بە کردارەکان، سارتەر دەگاتە ئەوەی مرۆڤ پێویستە چۆن بێت. پێی وایە کردارە ئازادەکانمان دەرئەنجامی شوناسمان نیین، بەڵکو بناغەی شوناسمانن_ بەهۆی سرووشتمانەوە وەک مرۆڤ، بەردەوام خۆمان تێدەپەڕێنین بەرەو خودێک ئازادانە هەڵمانبژاردووە. دەتوانین ببین بە کەسانێک هەرگیز خەیاڵمان بۆ نەکردووە. لەگەڵ ئەوەشدا ئێمە کۆیلە نین، بەڵکو خوڵقێنەری بوونی خۆمانین، ئازادییەکەمان ڕێگەخۆشکەرە بۆ دیزاینکردن و دووبارە بنیاتنانەوەی شوناسمان.\nسارتەر تێبینییە سەرەتاییەکانی خۆی بۆ بەرهەمە مەزنەکەی «بوون و نەبوون» (Being and Nothingness) لەکاتی دیلی و لە هاوینی ١٩٤٠ نووسی. لەپاش ئازادبوونی لە هاوینی ١٩٤١، بەجدییەتەوە نووسینی کتێبەکەی دەستپێکرد، ئەمە لە مانگەکانی دواتری لە پاریس و گەشتەکانیدا درێژەی کێشا. ڕەنگە «بوون و نەبوون» لە ئۆکتۆبەری ١٩٤٢ ـدا تەواو بووبێت. مانای وایە ئەم بەرهەمە مەزنە لەماوەیەکی کەمدا نوسراوە. شیاوی ئاماژەپێدانە، هەرچەند ئەم کتێبە لە هاوینی ١٩٤٢ بڵاوکرایەوە، کاتێک ئاراستەی جەنگ لە ئەورووپا و باکووری ئەفریقادا دژی نازیزم وەرچەرخا، بەڵام خودی کتێبەکە لە وەختی داگیرکراوییدا نوسرابوو، کاتێک سەرکەوتن دوورەدەست دەهاتە پێشچاو و داهاتووی فەڕەنسا تاریک و لێڵ بوو. ئەمە وا دەکات بۆچوونەکانی سارتەر دەربارەی ئازادی و داهاتوو و ئیمکانی ئازادکردنی خۆمان لە دیلێتیی ئێستامان، زیاتر سەرنجڕاکێش بێت.\nلەو بەشەی «بوون و نەبوون» کە پەیوەستە بە دڵەڕاوکێ (angoisse)وە، سارتەر نمونەی دوو کارەکتەر دەهێنێتەوە کە هەستدەکەن شوناسییان پارێزراو نییە. یەکەمیان، «جووڵاو بەرەو کەندەڵان»، کەسێکە لەسەر لێوارێکی ترسناک و ڕێگەیەکی تەسک و درێژ ڕێدەکات، بەبێ هیچ پارێزێک. ئەم کەسە تووشی دڵەڕاوکێ دەبێت. ئەم دڵەڕاوکێیە ترسێکی ڕاستەوخۆ نییە لە داڕمانی ڕێگەکە (ڕێگەکە بەڕادەی پێویست تۆکمە و خۆڕاگرە)؛ ترس نییە لەوەی بایەک بیخاتە خوارەوە (هەوا کپە)؛ بەڵکو ترسە لەوەی خۆویستانە خۆی بخاتەخوارەوە بەرەو مەرگی خۆی. ئەو متمانەی بە خۆی نییە.\nزۆرینە ئەزموونی ئەم «سەرەگێژە-vertigo »ـیەیان کردووە. لەلایەک، کاتێک دەڕوانینە کەندەڵانەکە، دەمانەوێت بژین؛ لەلایەکی دیکە، درک بە ئازادیی تەواوەتیی خۆمان دەکەین. سەرنجدەدەین ئەم «ویستی ژیان»ـە بەشێکی جێگیر نییە لە پێکهاتەی دەروونیمان. تاوەکو زیاتر بیری لێدەکەینەوە، زیاتر درک بەوە دەکەین کە نەبەستراوین بەمەوە، ئەوکات دەشڵەژێین بەهۆی ئەو ئیمکانە زۆرانەی لەپێشماندا کراونەتەوە. دەشێت سەرکێشی بکەین و بازبدەین بۆ خوارەوە، بەبێ هیچ هۆکارێک_ ئەمە ترسە ڕاستەقینەکەیە.\nئەمە نمونەیەکی تایبەتە، بەڵام ڕوونیدەکاتەوە چۆن دەشێت لەناکاو متمانەمان بە شوناسمان لاواز ببێت، جێگەی سەرسوڕمانە ئەم «سەرەگێژە»ـەیە دەتوانێت لە حاڵەتە ئاساییەکاندا چی بخوڵقێنێت: لەناکاو تێدەگەین لەوەی دەتوانین کارەکان بەڕێگەیەکی دیکە ئەنجامبدەین، دەتوانین دووبارە بیر لە شتە لەپێشینەکانمان بکەینەوە، هەمان ئەو شتانەی دەتوانین بیانگۆڕین، کەواتە پێویستناکات هەمان ئەو کەسەی پێشووتر بین. شوناسی مرۆڤ جێگیر نییە. زۆرجار چێژ لەوە دەبینین بەشێوەیەکی جێگیر بەردەوام بین و بەرەو پێشەوە بچین، ئەمەش لەسەر بناغەی ئەوەی ئێمە کێین، بەڵام تاو نا تاوێک ئەم هەستە تووشی ڕاچڵەکانمان دەکات: بەڵام دەتوانین ببینە کەسێکی تر.\nئەزموونی «سەرەگێژە» فۆرمێکە لە دڵەڕاوکێ: ئێمە ناتوانین گەرەنتیی بەردەوامبوونی ئەو بزوێنەر و پاڵنەرانە بکەین کە کاریگەرییان لەسەرمان هەیە: شوناس بریتی نییە لە (straightjacket)، هەروەها پێشوەختە داهاتوومان دیاریناکات. لەم ساتەدا، لە ناوەڕاستی ئەم ڕێگە ترسناکەدا، ڕەنگە متمانەت هەبێت؛ بەڵام پاش چەند هەنگاوێک، کێ دەزانێت دەتوانین چی بکەین؟ «ئەگەر شتێک نەبێت ناچارمبکات ژیانم بپارێزم، هیچ شتێک ڕێگەم لێناگرێت بازبدەم بەرەو کەندەڵانەکە. کۆمەڵە ڕەفتارێک لە من دەوەشێتەوە کە پێشتر هەڵگری نەبووم». بەهەرحاڵ، زۆرینەی خەڵک بە سەلامەتی دەپەڕنەوە. بەڵام ئەوەی سارتەر دەیەوێت لەڕێگەی ئەم نموونەیەوە پیشانی بدات ئەوەیە کە بڕیارەکەمان بۆ هەنگاونان بە وریاییەوە دەرهاویشتەی شوناسمان نییە. بەڵکو خودی بڕیارەکە شوناسمان دەستنیشاندەکات و زامنی بەردەوامبوونمان دەکات. ئەمە جیاکارییەکی وردە.\nنمونەی دووەم، بریتییە لە قوماربازی تۆبەکار. ئەم قوماربازە بڕیاریداوە چیتر قوماربازی نەکات، بەجدی بڕیاریداوە واز بهێنێت. خۆی بە قوماربازێکی تۆبەکار لەقەڵەمدەدات، پەنادەباتە بەر ئەم شوناسە بۆ دەربازبوون لە هەر تەڵە و ئیغراییەک کە دێتە پێشی. بەڵام هەر وەخت نزیکی مێزی قومار دەبێتەوە، ئەم بڕیارە بە هەوادا دەچێت: «ئەوەی لەم حاڵەتی سەرەگێژەییەدا درکی پێدەکات، ناکارایی بڕیارەکەی پێشوویەتی. ئەو بڕیارە لەوێدا ئامادەیە، بەڵام جێگیر و ناکارایە، خۆشی ئاگادارە بە بڕیارەکەی. هێشتا بڕیارەکە بە دەستی خۆیەتی، بە چەشنێک دەزانێت شوناسەکەی بە تێپەڕبوونی زەمەن هەر لەگەڵیدا دەمێنێتەوە، بەڵام چیتر وەها نییە_ چونکە بووە بە ئۆبێکتی ئاگاییەکەی. «من ملکەچی ئەو نیم، ئەو شکستی هێناوە لە ئەرکەکەیدا». ئەو شوناسەی قوماربازەکە بۆ خۆی سازیداوە وەک تۆبەکار، شوناسێکی لەرزۆک و فشەڵە. لەبەرامبەردا، قوماربازەکە دەخوازێت شوناسەکەی جڵەوگیری بکات و شێوازێکی نوێی ژیانکردنی بۆ فەراهەم بکات، بەڵام خودی ئەم خۆزگەیە خیانەت لە بڕیارەکەی دەکات، چونکە هەریەک لە قومارکردن و قومارنەکردنیش بە ئەندازەی یەکتر شیمانەی ڕوودانیان هەیە. شوناسەکەی ئێستای وەک تۆبەکار وەهمییە _ لە حەقیقەتدا یادگاری شوناسەکەی پێشووییەتی (وەختی بڕیارەکەی): بەفیعلی تێپەڕێنراوە، بڕیارەکە کارا نابێت ئەگەر دووبارە دانەڕێژرێتەوە.\nکەسی جووڵاو بەرەو کەندەڵان هەست بە دڵەڕواکێ دەکات، چونکە دڵنیا نیە لەوەی بڕیارەکەی بۆ بەردەوامبوون لە ژیان تا کۆتایی ڕێگەکە دەمێنێتەوە. قوماربازەکەش هەست بە دڵەڕاوکێ دەکات، چونکە بڕیارەکەی پێشووی بۆ قومارنەکردن لەئێستادا پاڵپشتی ناکات. بۆ هەردوو کارەکتەرەکە، ئاگاییان بە شوناسەکە ئەو کاتەیە کە دەزانن ملکەچی نین. لە گەڕان بەدوای هۆکارەکاندا، هەریەکەیان هۆکارەکان جیادەکەنەوە و ناکاراییان دەکەن. هەمان ئەم ئاگاییەیە هۆکاری نیگەرانیی ماتیۆیە (کارەکتەری ناو ڕۆمانەکەی سارتەر «چاخی ئەقڵ»_ ١٩٤٥). ماتیۆ دەیەوێت لەڕێگەی هۆکاری گونجاوەوە پاساو بۆ کارەکانی بهێنێتەوە، یاخود لانیکەم لەڕێگەی ئارەزووی بەهێزەوە؛ بەڵام کاتێک لە پاڵنەرەکان دەپرسێتەوە، بۆ ئەوەی بزانێت قایلکەرن یان نا، ئەوکات خۆی دوور دەخاتەوە لێیان. ئەم پرۆسەیەی تاقیکردنەوەی پاڵنەرەکان، پیشانیدەدات هیچ دەسەڵاتێکیان نییە بەسەر داهاتوویەوە: گەڕان بەدوای ملکەچی دەیگەیەنێت بە ئازادی، چونکە دەگاتە ئەو ڕاستییەی ڕێڕەوی کردارە جێگرەوەکانیش شیاوی ژیانن. هەرچەند باجی خۆی هەیە، بەڵام نرخی درککردن بە شوناس بریتییە لە ئازادبوون لەو شوناسە، لەگەڵ بەرپرسیارێتییەکی هەمیشەیی بۆ بەردەوامبوون یان ڕەتکردنەوەی ئەو شوناسە. لەڕێگەی دڵەڕاوکێ ـەوە ئەم بەرپرسیارێتییە ئەزموون دەکەین.\nئەم خاڵە تەنها دەربارەی گۆڕانی شوناس نییە، چونکە دڵەڕاوکێ تەنها بەرهەمی فەرامۆشکردنی شوناسی کۆن و جێگیرکردنی شوناسێکی نوێ نییە. بەڵکوو دڵەڕواکێ نیشانەیە بۆ ئەوەی مرۆڤەکان «دابڕاون لە خۆیان»، لەو شوناسانەی پێکیاندەهێنێت. دەتوانین پێداچوونەوە بە داهاتووشدا بکەین، نەوەک تەنها بە ڕابردوودا، هەروەک بەرپرسیارێتییەکمان لە ئەستۆدایە بۆ دووبارە بنیاتنانەوەی شوناسمان لەڕێگەی بژاردەکانمانەوە. لەڕێگەی دڵەڕاوکێ ـەوە، قوماربازەکە درک بە «ترازانی بەردەوامی حەتمییەت» دەکات. بۆیە دڵەڕواکێ یەکێکە لە دەرکەوتەکانی ئازادی، ئازادی تایبەتمەندە بە «ملکەچبوونێکی بەردەوام بۆ دووبارە بنیاتنانەوەی ئەو «من»ـەی بوونی ئازاد دیاریدەکات». سارتەر چەمکەکانی «من-me» و «ماهیەت(یان ناوەڕۆک essence)» بەکاردەهێنێت بۆ ئاماژەکردن بەو ڕەهەندەی شوناسی مرۆیی کە هەر ساتێک لە ڕابردووەوە سەرچاوەدەگرێت. «من» ناوەڕۆکێکی مێژوویی لەخۆدەگرێت پێویستە دووپاتبکرێتەوە یان دەستکاری بکرێت یان ڕەتبکرێتەوە، لەهەمان ئەوکاتەی دەناسرێتەوە. ماهیەت(ناوەڕۆک) ئەوەیە پێشتر وەها بووین و ئێستا هەین،_ ئەو ڕابردووەیە کاریگەریی لەسەر ئێستا هەیە و شێوەی پێدەدات: «بەگوێرەی ئەم فاکتە، چەند تایبەتمەندییەکی کەسایەتیمان ڕاڤەی ڕەفتارەکانمان دەکەن». بەڵام دەبێت ئەم دوو جۆرە دڵەڕاوکێیە ڕەچاو بکەین، بەگوێرەی سارتەر: ئەو تایبەتمەندییانەی لە هەر ساتێکدا شوناسی کەسەکە دیاریدەکەن، پشت دەبەستن بەو ڕەفتارانەی تاک ئازادانە هەڵیبژاردووە، نەوەک بەپێچەوانەوە. بڕیاری قوماربازەکە تەنها ئەوکاتە گرنگە کە دەیهێڵێتەوە، ئارەزووی ژیانکردن لای جووڵاو بەرەو کەندەڵانەکە تەنها ئەوکاتە دەیپارێزێت کە لە هەموو هەنگاوێکدا بیهێڵێتەوە. بۆیە سارتەر دەنووسێت: «کردار هەمیشە لەپشت ماهیەتەوەیە. ئەوە تەنها کاری مرۆییە کە هەموو ڕاڤەکان تێپەڕدەکات، چونکە دەتوانرێت هەموو شتێکی مرۆڤ وەسفکرێت لەڕێگەی فۆرمەلەی «وەهایە»، لەڕێگەی ئەوەی لە بنەڕەتدا چۆنە». دواتر سارتەر ئەم ئایدیایە لە «بوون و نەبوون»ـدا کورتدەکاتەوە، لەڕێگەی دەربڕینێکەوە کە زۆرترین بەدحاڵیبوونی بەدوای خۆیدا هێناوە: «لەگەڵ ئەو فاکتەی کە من ئاگاییم هەیە بە پاڵنەری پشت ڕەفتارەکانم، ئەم پاڵنەرانە ئۆبێکتی دەرنشینن بۆ ئاگاییم، ئۆبێکتی دەرەکیین. بێهودە هەوڵی پێگەیشتنی دەدەم؛ لەڕێگەی بوونمەوە لێی هەڵدێم. تا هەتایە مەحکومم بە بوون لەپشتی ماهیەت و ناوەڕۆکەوە، لەپشت پاڵنەر و هاندەری کارەکانمەوە. من مەحکومم بە ئازادی».\nڕەنگە زمانەکە زیادەڕۆیی تێدا بێت («من ئازادم» یان «من بەردەوام ئازادم» بەراورد بە «من مەحکومم بە ئازادی») بەڵام ڕاستییەکە ڕوونە: هەرکات ئاگاییمان هەبێت بە ڕەهەندێکی شوناسمان، ئەوکات ئەم شوناسە باڵادەستی بەسەرمانەوە نامێنێت و ناچارین چۆنێتی وەڵامدانەوەی هەڵبژێرین.\nدڵسۆزی, بریتییە لە خۆفریودان\nچەندین ڕێگە هەیە بۆ هەڵهاتن لەو بەرپرسیارێتییەی خۆمان کە تەریبە لەگەڵ دڵەڕاوکێ ـدا. لە پرۆژەی سارتەردا، هەموویان لەژێر ناونیشانی «بڕوای خراپ» (خۆفریودان) کۆ دەکرێنەوە. یەکێک لەم فۆرمانەی بڕوای خراپ بریتییە لە «دڵسۆزی». ئەمە چەمکێکی تەکنیکییە لەناو چەمکسازیی سارتەردا: هەوڵێکە بۆ ئەوەی «ببینە خۆمان»؛ تاوەکو ژیانمان تەبا بێت لەگەڵ شوناسمان، کۆک بێت لەگەڵ کردارەکانمان، لەگەڵ واقیعی ناوەکیی گریمانەکراوماندا. بەڵام هەرکات ئەو ڕەهەندە «سەرەکی»یەى بوونمان دەدۆزینەوە کە دەخوازین نمایشی بکەین، ئیدى تێدەگەین لەوەی ئێمە لەگەڵ ئەم «ماهیەت»ـەدا کۆک نین و ملکەچی نین. بۆ ڕاڤەکردن یان پاساوهێنانەوەی ڕەفتارەکانمان بە ئاماژەکردن بەوەی «ئێمە کێین»، پێویستە مەودایەک بخوڵقێنین لەنێوان کردارەکانی ئێستامان و ئەو «شوناس»ـەی پێشوو کە هۆکاری بووە، لەڕێگەی بیرکردنەوەمانەوە لەم شوناسە. ئێمە داخوازی «خود»ـێک دەکەین و ڕاستەوخۆ خیانەت لەو مەودایە دەکەین لەگەڵیدا هەمانە: «بەگشتی، دڵسۆزیی نەگۆڕ وەک هەوڵێکی بەردەوام بۆ ملکەچبوون بۆ خود، بە سروشت هەوڵی بەردەوامی مرۆڤە بۆ دابڕان لە خۆی. مرۆڤ خۆی لە خۆی ڕزگار دەکات لەڕێگەی ئەو کردارەوە کە خۆی دەکاتە ئۆبێکتی خۆی».\nلیستی ئەو کەسایەتییانەی دەتوانین دڵسۆزبین بەرامبەریان فراوانە. پێویستە دیاریان بکەین، نەوەک تەنها لەڕێگەی ڕۆڵە گشتییەکانمانەوە، بەڵکو لەڕێگەی هەڵوێستمان، هەستەکانمان، کارەکتەری ئەخلاقی و حەزی سێکسیمانەوە. بە ئاماژەکردن بۆ ئەم تایبەتمەندییانە، دەتوانین هۆکارێک ببەخشینە کردارەکانمان، بەڵام پێویستە دانبنێین بەوەی ئازادانە هەڵمانبژاردووە و جڵەوگیرمان ناکات.\nدەبێت شتێک ڕوونکەینەوە، سارتەر ئاگاداری ئەو فاکتەرانە بووە کە شوناسی هەرکەسێک پێکدەهێنن. ئامانجی ئەو نکۆڵیکردن نییە لە حەقیقەتی شوناسی مرۆڤ، بەڵکو پرسیارە لەوەی ئایا ئەمە بەسە بۆ هەڵسەنگاندنی ڕەفتاری کەسەکە.\nپێویستە بڕوانینە هەندێک لەو فاکتەرانەی شوناسمان پێکدەهێنن لە «بوون و نەبوون»ـدا. «Facticity»، ئەو وشەیەیە سارتەر بەکاریدەهێنێت بۆ بەرگریکردن لەو فاکتانەی ژیانمان کە هەڵبژاردنی خۆمان نین. ئەمە ئەو مانایە پێکدەهێنێت کە ژیانمان دەیبەخشێت، دۆزینەوەی پەیوەستە بەو هەلومەرجانەی لە دەرەوەی ویستی ئێمەوەن. ئێمە بونەوەری جەستەیین، لەناو کات و شوێنی دیاریکراوداین، مێژووییەکی کەسییمان هەیە، لە هەلومەرجی دیاریکراودا دەژین. چەندین فاکت هەن سەبارەت بە سایکۆلۆژیای تاک کە شیاوی ڕەتدانەوە نین. سارتەر باس لە چەندین تایبەتمەندیی کەسێتی و دۆخ و نۆرم دەکات، ئەمانە یەکێتیی دەروونیی ئیگۆمان پێکدەهێنن. ئەمە تەنها ئەو سیفەتانە لەخۆناگرێت کە ڕەفتارمان ئاراستەدەکەن، وەک کۆشش و حەسودی و ناوبانگخوازی، یان ئەو حاڵەتە ئەکتواڵانەی ڕەفتارێکی دیاریکراو بەرجەستەدەکەن، وەک خۆشەویستی و ڕق؛ بەڵکو کۆی شکڵی کردارەکانیش لەخۆدەگرێت. کردارەکانمان دەرکەوتەی ئامانجە یەکگرتووەکانی دەروونن. کردارەکانی مرۆڤ کەوڵێکی ئۆبێکتیڤ وەردەگرن و ئامانجەکانمان لەگەڵ بەردەوامیدا دەردەکەون: مەشقکردنی بۆکسەرەکان، توێژینەوەی زاناکان، داهێنانی هونەرمەندان، کامپەینی سیاسییەکان.\nفاکتە تاکەکەسییەکانمان بەندە بە زمانێکی دیاریکراو، کۆمەڵگەیەکی کۆنکرێتی، بونیادێکی سیاسی، هەروەها بەندە بە بەشێک بوون لە ڕەگەزی مرۆڤ. بەمانایەکی دیکە، ئێمە بوونەوەری سرووشتی و کەلتووریین، هەلومەرج و فاکتەکانی ژیانمان دیاریناکەین. ئەگەر پێویستمان بەم ژینگە ئاڵۆزە بێت تاوەکو شوناسمان پێ ببەخشێت، هاوکات پێویستمان بە پەیوەندییە لەگەڵ کەسانیتردا تاوەکو لە شوناسمان تێبگەین. بە نێوەندگیریی ئەوانیتر دەتوانین لەخۆمان تێبگەین. بۆ نمونە، بەڕێگەیەکی نوێ خۆمان دەنرخێنین کاتێک زانراو یان ئارەزووکراو یان خۆشویستراو دەبین، بەگوێرەی سارتەر: «لەڕێگەی نیگای ئەوانیترە خۆم دەناسم»؛ «خۆم دەبینم، لەبەرئەوەی کەسێک دەمبینێت».\nلەم ڕێگە جیاوازانەوە، سارتەر تێگەیشتنێکی دەوڵەمەند دەدۆزێتەوە دەربارەی پێکهێنەرەکانی ژیانی مرۆڤ. بایەخێکی قووڵ دەبەخشێتە کۆمەڵناسی و کەلتور و زمان و دەروونناسی و پەیوەندییە مرۆییەکان. هەموو ئەمانە حەقیقەتی بوونمان دەخوڵقێنن، شوناسێکی تاقانەمان پێدەبەخشن. سارتەر هەرگیز ماهیەتى مرۆڤ ڕەتناکاتەوە: «ماهیەت هەموو شتێکە دەربارەی بوونی مرۆیی کە دەتوانین لەڕێگەی وشەوە ئاماژەی بۆ بکەین: «وەهایە» بۆ هەموو بوونەوەرێکی مرۆیی، هەندێک بونیادی نەگۆڕ و بنەڕەتیین».\nبۆیە، لەبری ئەوەی دژە ماهیەتگەرا (anti-essentialist) بێت، دەتوانین فەلسەفەی سارتەر بە «ماهیەتگەرایى مەرجدار» وەسف بکەین، مەرجە سەرەکییەکەی ئەوەیە کە ماهیەت بەتەنها بەس نییە. سارتەر دووپاتیدەکاتەوە ئەو ماهیەتانەى شوناسمان پێکدەهێنن ناتوانن بەگوێرەی پێویست پێناسەی مرۆڤ بکەن، چونکە ئاگاییمان بەم گشتە خۆی لەخۆیدا ڕەهەندێکی سەرەکیی بوونی ئێمەیە. ئێمە لەپەیوەندیداین لەگەڵ ئەم گشتە و ئاراستە و بەرپرسیارێتییەکانی. لەبەر ئەم هۆکارە، شوناسی مرۆڤ ئاڵۆز و ناسەقامگیرە و بەس نییە بۆ ڕاڤەکردنی کردارەکانمان.\nهەندێک ڕوونکردنەوە بۆ ڕێگری لە بەدحاڵیبوون.\nیەکەم، وەک بینیمان هیچ ئاماژەیەک نییە بۆ ئەوەی شوناسمان دابڕاوە لە جیهانی کارکرد و فاکتەرەکان. هەرچەند بڕیارەکانمان دەربارەی چۆنێتیی ڕەفتارکردن دادەڕێژینەوە، بەڵام ئێمە وەڵامدەرەوەی واقیعی ڕەفتارەکانمانین وەک زەروورەتێکی فاکتواڵ(و سەر بە ئەمرى واقیع).\nدووەم، سارتەر بڕوای وا نییە دڵەڕواکێ لە هەموو چالاکییەکانماندا هەیە. دان بەوەدا دەنێت لە زۆربەی حاڵەتە ڕۆژانەییەکاندا بەبێ دڵەڕاوکێ ڕەفتاردەکەین: زۆرجار سەرقاڵی شتانێک دەبین بەبێ بیرکردنەوەیەکی ئەوتۆ لێیان، بە لەبەرچاوگرتنی شوناسی دیاریکراو و ئامانجی دیاریکراو. تەنانەت لە باوترین و هەڵەشەترین کردارماندا، «هێشتا دەشێت ئەم کردارە بخرێتە ژێر پرسیارەوە».\nسێیەم، سارتەر بڕوای وا نییە هەموو کردارەکانی مرۆڤ لەژێر ڕکێفی خۆیاندایە. هەندێک «کردار»ـی مرۆڤ پەسەنددەکات وەک شتگەلی «خۆنەویست» (ئێمە بەخەبەرین، خەوتووین، گۆناسوورین)، هەندێکیشیان غەریزیین (دەخۆین وەختێک برسیین، شت دەشکێنین وەختێک تووڕە دەبین، هەڵدێین کاتێک هەست بە مەترسی دەکەین)، زۆرجار نائاگاییانە بەرجەستەدەبن (بە کارامەییەوە لێدەخوڕین کاتێک شۆفێری خۆکار بوونی هەیە، گۆرانییەک دەڵێینەوە بەبێ ئەوەی بایەخێکی ئەوتۆی بدەینێ). هەروەک چەند لێکەوتێکی چاوەڕواننەکراو لەم کردارانە دەکەونەوە، بۆنمونە، دەبینین «جگەرەکێشێکی نابەرپرسیار دەبێتە هۆی کەوتنەوەی ئاگر و تەقینەوەیەک بەبێ ئەوەی گوێی پێبدات یان کاردانەوەی هەبێت». سارتەر بەسادەیی دەڵێت، هەندێکجار دەزانین کارەکە کاری ئێمەیە، هەروەها دەزانین ڕێڕەوی جێگرەوە هەیە بۆ ئەم کارە. کاتێک دەڕوانینە کارەکان، تێدەگەین کە دەتوانین بڕیار بدەین لەنێوان ئیمکانە جێگرەوەکاندا، ئەمە دەریدەخات ئێمە ئازادین لە دیاریکردنی ڕێڕەوی کارەکانماندا. تەنها کاری مەبەستدار دەتوانێت ببێتە «کارێکی مرۆڤانە».\nچوارەم، ناتوانرێت ئەرگۆمێنتەکەی سارتەر لاواز بکرێت، لەلایەن کەسێکەوە کە پێی‌وایە ئەزموونی دابڕان و ئازادی تەنها وەهمێکە: «پێتوایە ئازادی، بەڵام لە ڕاستیدا، هەموو شتێک پێشوەختە یەکلاکراوەتەوە_ تەنانەت ئیمانت بە ئازادی، بەرهەمی یەکلاکردنەوەیەکی دەروونییە». میتۆدەکەی سارتەر میتۆدێکی فینۆمینۆلۆژییە. لە ئەزموونی مرۆڤەوە دەستپێدەکات و دەیەوێت ناوەڕۆکی ئەو ئەزموونە ڕوونکاتەوە. لەم حاڵەتەدا، ئەزموونی ئیمانێکی دەروونی ناکەین بەوەی ئازاد و دابڕاوین؛ ئەمە باوەڕێکە بناغەی فەلسەفە پێکدەهێنێت. لەبری ئەوە، ئێمە خودی دابڕان ئەزموون دەکەین. ئەمە ئەنجام و ناچارییەک نییە. دڵەڕاوکێ ئەزموونی ناچاریی هەڵبژاردنە بەبێ هەبوونی هۆکاری گونجاو بۆ هەڵبژاردن_ ئەزموونکردنی ئازادییە. ئەمە خاڵی دەسپێکی فینۆمینۆلۆژیای سارتەرە، ئەمە ئەو داتا ئۆرژیناڵەیە کە فەلسەفەکەی لەسەر بونیادناوە. ئەمە لایەنداری نییە بۆ ئازادی. بەپێچەوانەوە، پێداگری لەسەر حەتمییەتی هەموو کردارەکانی مرۆڤ لایەنداری دەسەپێنێت بەسەر داتاکانی ئەزموون و دژی دەبێت. ئەم لایەندارییە فۆرمێکە لە بڕوای خراپ.\nدەکرێت ڕوانگەی سارتەر بۆ پەیوەندیی نێوان شوناس و ئازادی بەم چەشنە کورتکرێتەوە: مرۆڤەکان خاوەن شوناسن بەڵام تێپەڕی دەکەن. ئێمە دەناسرێینەوە لەڕێگەی بیرکردنەوە و هەست و بەهاکانمانەوە، لەڕێگەی هەلومەرج و کۆی ئەزموونمانەوە. لەگەڵ ئەوەشدا، ئاگاییمان هەیە بەم ئەزموونە، بۆیە مەودایەک لەگەڵیدا دەخوڵقێنین. ئێمە پرسیار و تەنگوچەڵەمە و ساتی دڵەڕاوکێی وجودی و ئەخلاقیمان هەیە، وا دەکات درک بە نوقسانی و کەموکورتیمان بکەین. نوقسانییەکی بنەڕەتى لە ئێستادا هەیە کە بیرکردنەوە و کردارەکانمان پەکدەخات. هیچ شتێک ناتوانێت مانای جیهان و ئاراستەی ژیانمان بەتەواوەتی دیاری بکات. لەگەڵ ئەوەشدا، دەتوانین ئەوەی ئێستا هەین تێپەڕێنین و وێنای داهاتوویەک بکەین کە مانا بە ئێستا دەبەخشێت. لەڕێگەی کردارێکی ئازادەوە لەپێناو ئامانجێکی نائامادە، ڕوودەکەینە ئەم ئامانجە و دەیکەینە حەقیقەت بۆ خۆمان. بەم ڕێگەیە لە جیهان تێدەگەین و مانا دەبەخشینە ژیان لەڕێگەی پابەندییە چالاکانەکانمانەوە.\nمرۆڤ شوناسێکی ئامادە و ڕەق نییە، ئامانجێکی ئایندەیی نابەرجەستەش نییە. ئێمە لەڕێگەی ئەو پەیوەندییەوە پێکهاتووین کە بەشێوەیەکی ئازادانە هەڵمانبژاردووە لەنێوان شوناسی ئێستا و ئامانجەکەماندا. کەسایەتی لەیەک کاتدا ئەو فاکتانە لەخۆدەگرێت کە پێناسەمان دەکەن، لەگەڵ هەنگاونان بەدوای ئەو فاکتانەدا کە دەخوازین بۆی بگۆڕێین. کەوایە هەریەکە لە جەوهەر و بوون، خاوەندارێتی و دابڕان لە خود، بەخۆداچوون و شادومانی، ئێستا و داهاتوو، حەقیقەت و ئایدیاڵ، ئاماژەدار و مەرجدار،_ لەخۆدەگرێت. هاوکات ئەوەی ڕاستییە و ئەوەی دەشێت بێتەدی لەخۆدەگرێت. لەڕوانگەی سارتەرەوە، ئێمە شوناسی خۆمان پێکدەهێنین، لەڕێگەی پەسەندکردنی خۆمان و ئازادی جووڵان بەدوای ئەمەدا.\n بریتییە لە بەرگێکی توندوتۆڵ، بۆ بەستنەوەی تاوانبار و نەخۆشە ئەقڵییەکان، تاوەکو زیان بە خۆیان و ئەوانیتر نەگەیەنن.


دکتۆر سەردار عەزیز: شەڕ چیە؟ – WTARIKURD\nدکتۆر سەردار عەزیز: شەڕ چیە؟\nمەزنە بیرمەندی ئەوروپی کلاوزڤیتز دەربارەی شەڕ دەڵێت، درێژەپێدەری سیاسەتە بە شێوازێکی تر. کەواتە شەڕ بۆخۆی بونێکی سەربەخۆی نیە، شەڕ لە پێناوی شەڕدا ناکڕێت، بەڵکو شەڕ ئامرازی سیاسەتکردنە. هەرچەندە فۆکۆ ئەم هاوکێشەیە هەڵدەگێڕێتەوە، بە تایبەت لە کتێبی دەبێت داکۆکی لە کۆمەڵگا بکەین، کە شەڕ شێوازی باڵای پەیوەندیە. بەڵام ڕەنگە سان تزو ستراتیژیستی ناسراوی چینی کۆن زیاتر هاوکارمان بێت دەرباری جەنگ بەوەی کە پێمان دەڵێت کە سەرکەوتنی گەورە، یان گرنگی سەرکەوتن لەوەدایە کە بەبێ شەر بێتە ئاراوە.\nکەواتە شەڕ و سیاسەت دوانەیەکی لەیەک دانەبڕاون. بەڵام ئەگەر بپرسین نەک وەک ئەوەی کە شەڕ چیە، بەڵکو وەک ئەوەی کە کێ مافی شەڕی هەیە ئەوا ڕەنگە روناکی زیاتر بخاتە سەر دۆخی کوردی. لە بوونی دەوڵەتدا شەڕ کردەیەکی دەوڵەتیە، بۆیە لە دەستوری زۆربەی وڵاتاندا دەبینێت کە شەڕ بە پێی یاسا قۆرغکراوە بۆ دەوڵەت. کەواتە ئەوەی بڕیاری شەڕ دەدات دەوڵەتە یان خەڵکە لە رێگای پەرلەمانەوە. کەواتە لە دۆخی کوردیدا کە هێزی سیاسی شەر هەڵدەگیرسێنێت نەک لە گەڵ نەیاری دەرەکیدا بەڵکو لە گەڵ دەزگا و ناوخۆدا نیشانەی نەبوونی یاسا و دەستور و خەڵک و دەوڵەتە. بەم پێیە شەڕ لە دۆخی کوردیدا بریتیە لە ئامرازێکی هەمیشە ئامادەی سیاسەت. بۆیە شەڕ بریتی نیە لە داکۆکیکردن، پاراستن یان گەشتن بە ئامانجی گشتی، بەڵکو بریتیه لە بەشێک لە ئامرازی سیاسی حیزب بۆ بەڕێوەچوونی کاری سیاسی. بۆیە زۆر کەس بڕوایان وایە لە کوردستان بەبێ بوونی چەک یان ئامرازی شەڕ ناتوانرێت سیاسەت بکرێت. کەواتە لە دۆخی کوردستاندا سیاسەت بەبێ شەڕ یان توانای شەر ناکرێت. لێرەدا چەمکی پوتێنشاڵ گرنگە، بەڵام قسەی لە سەر ناکەین.\nلە دۆخێکدا کە بەبێ شەڕ یان توانای شەڕ یان هەبوونی خاوەندارێتی بە سەر ئامراز و هێزی شەڕدا نەتوانی سیاسەت بکەیت، کەواتە لە چ دۆخێکی سیاسیدایت. دیارە لە دۆخی شەڕی ناوخۆدایت. بەڵام کاتێک کە شەڕ نابێت، ئەوا ململانێ سیاسیەکان بە شێوازی شەڕ بەڕێوەدەچن. لێرەدا کلاوزڤیتز و فۆکۆ تێکەڵ دەبن.\nبەڵام چەمکی شەڕی ناوخۆ بۆ من مایەی تێڕامانە. دڵنیام زۆرینەی خەڵكی بەبێ هیچ بیرکردنەوەیەک ئەم چەمکە وەردەگرن. بەڵام لە ڕاستیدا لە ئاستی تێگەیشتندا ئاڵۆزە. بەبوونی ناوخۆ کەواتە دەرەوە هەیە. چونکە ئەگەر دەرەوە نەبێت ناوخۆ نیە. بەڵام ئەم ناوخۆ و دەرەوە چۆن جودا دەکرێتەوە: بە چ جۆرە سنورێک، لە کاتێکدا هیچ سنورێکی فیزیکی بوونی نیە. بگرە هیچ سنورێکی جیوپۆلەتیکی سەروەری یان سۆڤرن بوونی نیە. چونکە هەمیشە دەبینین کە دەرەوە بەشێکە لە شەڕی ناوەوە. بەم پێیە شەڕی ناوخۆ، ڕەنگە مانای ئەوەبێت شەڕ لە ناوخۆماندا. نەک بەمانای جوگرافی یان پانتایی کە ناوخۆ جودایە لە دەرەوە. چونکە لە دروستکردنی پانتایی ناوخۆ و دەرەوەدا دەبێت سیستەم و سنور و دەوڵەت و نەتەوە ت بونیادنابێت.\nبەڵام شەڕی ناوخۆ ڕەنگە مانایاکی میتافۆری هەبێت. ئاماژەبێت بۆ بونێکی کە دەبێت هەبێت بەڵام نیە.\nڕەنگە شەڕی ناوخۆ لە ناواخندا مانای ئەوە بگەیەنێت کە جۆرە شەڕێکی نابێت ببێت. چونکە شەڕ بۆ خۆپاراستنە یان داکۆکیکردنە لە گەڵ دەرەوەدا لە کایەی سیستەمی دەوڵەتدا. بەڵام کاتێک باس لە کایەی سیستەمی دەوڵەت دەکەین بەڵام بوونی نیە، کەواتە شەڕی ناوخۆ بریتیە لە جەنگی ئەو هێزانەی کە توانای شەڕیان هەیە، لە هەناو کایەیەکی نادەوڵەتیدا. بوونی شەڕی ناوخۆ یان توانای شەڕی ناوخۆ مانای نەبوونی دەوڵەتە. مەبەستمان لە نە بوونی دەوڵەت ئەوەنیە کە دەوڵەت ڕانەگەیەنراوە، بەڵکو مەبەستمان لە نەبوونی دەستور و یاسا و جیاکاری دەسەڵاتەکان و گشت و تایبەت و حکومەت و خەڵك ە. بەمانایەکی تر دۆخی بێدەوڵەتی دۆخی جەنگەڵە، کە بەهێز تیایدا خاوەنی بڕیارە و بێهێز دەبێت ملکەچ بێت. هێز لێرەدا بریتیە لە هێزی رەقی چەک و توانای کوشتن.\nئەگەر دۆخی کوردی بریتیە لە شەڕی ناوخۆ، کەواتە هێزەکان لە یەکتر دەترسن، هەست دەکەن بەبێ چەک بونیان نیە، ناتوانن لە چەک دوور بکەونەوە. بۆیە سیاسەت بریتیە لە درێژەپێدانی یەکترکوژی. بۆیە یاسای باڵا بریتیه لە توانای یەکترکوژی، نەک مەدەنیەتە شارستانیەت و ئاگایی و ئەخلاق و گەشە و بونیادنان.\nقەیرانی دۆخی شەڕی ناوخۆ ئەوەیە کە خۆی درێژەدان بە خۆی دەدات. مادەم ئەویتر چەکی هەیە کەواتە دەبێت منیش چەکم هەبێت. بەم پێیە ئێمە هێزی سیاسیمان نیە، دۆخی سیاسیمان نیە، بەهێچ شێوەیەک سیاسەتمان نیە. ئەوەی هەمانە عەقڵیەتە ستالینیەکەیە. کاتێک داوایەکی پاپای ڤاتیکان لە سییەکان دەگەیەننە ستالین، ئەویش لە وەڵامدا دەڵێت. پاپا، چەند لیوای هەیە؟ بەو مانایە پاپای قسەی چ قیمەتێکی هەیە کە هیچ هێزێکی سەربازی نیە. یان ووتە بە ناوبانگەکەی ماو تسی تونگ کە دەڵێت دەسەڵاتی سیاسی لە بەرمیلی باروتەوە سەرچاوە دەگرێت. لە کوردستان هاوڕێ ستالین و هاوڕێ ماو هێشتا هەواداریان زۆرە.\nعمر ئیزدخواە: نەتەوایەتی و بزاوتی نەتەوایەتی وەک یەکەم و کۆتا بژاردەی پارتە کوردیەکان.


ئایا عیبرەت لە کۆرۆنا وەردەگرین؟\nبەپێی گێڕانەوە مێژووییەکان، زۆرجاری دیکە نەخۆشی گوێزراوە، ڤایرۆس، پەتای کووشندە لە جیهاندا بڵاوبووەتەوە و بووەتە هۆکاری مردنی ملیۆنان مرۆڤ. واتا ڤایرۆسی کۆرۆنا نە یەکەم ڤایرۆسە و نە دوا مەترسی، ئەمیش تێدەپەڕێ و ڤایرۆسی کووشندەتریش سەرهەڵدەدات و ژیانیش لەو ململانێیەدا هەر بەردەوام دەبێت.\nبەڵام ئەوەی لە رابردوودا بەهۆی ئەم جۆرە رووداوانەوە گۆڕاوە، عەقڵیەتی مرۆڤ و رەفتار و هەڵسوکەوتەکانی بووە. بۆ ئێستاش کۆرۆنا بە زیانە تەندروستی، ئابووری، کۆمەڵایەتی و سیاسییەکانییەوە تێدەپەڕێت و ئەوەی پێویستە و چاوەڕوانکراویشە بگۆڕێت، ئیدارەدانی ئەمڕۆی جیهان و عەقڵیەتی مرۆڤەکانی ئەم سەردەمەیە.\nبێگومان وەک چۆن ڤایرۆسەکە تەواوی جیهانی گرتووەتەوە، کاریگەریی و لێکەوتەکانیشی جیهانی دەبن، گۆڕانکاری بەسەر سیستەمی ئابووری و سیاسیی جیهاندا دێنێت، پەیوەندیی دەوڵەتەکان، بازرگانی، تەنانەت جۆری کاڵا و بەرهەمیش دەگۆڕێت. سەرەڕای ئەو خەسڵەتە جیهانییە و لێکەوتەکانی بۆ سەر مرۆڤایەتی، بەڵام هەر وڵات و کۆمەڵگەیەکیش بە تایبەتمەندیی خۆیەوە دەکەوێتە ژێر کاریگەریی گۆڕانکارییەکانییەوە.\nبۆ کوردستان وێڕای ئەوەی لە ژمارەی تووشبووان و مردن لە زۆربەی وڵاتان کەمترە، بەڵام زیاتر لەو وڵاتانەی زۆرترین زیانمەندن لە ڕووی تەندروستییەوە، پێویستی بە وەرگرتنی پەند هەیە.\nهۆکاری ئەوەی لانی کەم تاوەکو ئێستا، لە زۆربەی وڵاتانی جیهان و دەوروبەر باشترین، بەشێکی پەیوەندی بەوەوە هەیە ئێمە زۆر زوو بڕیاری خۆپارێزیی و رێکارەکانی رێگری لەبڵاوبوونەوەیمان پەیڕەوکرد. هەڵە نەبم لەدوای چین دووەم وڵات بووین بڕیاری قەدەخەی هاتووچۆ و کەرەنتینەی گشتیی درا. ئەم بڕیارە چەندی پەیوەندی بە رێنماییەکانی تیمی تەندروستیی چینییەکانەوە هەبوو کە هاتبوونە کوردستان، لەوەش زیاتر پەیوەندی بە توانای تەندروستیی هەرێمی کوردستانەوە هەبوو، نەک لەدرککردن بەو رێکارە بۆ رێگری لە بڵاوبوونەوەی، بەڵکو لە ترسی کەمیی شوێنی پێویست بۆ مانەوەی نەخۆش، لە ئەگەری زۆر بڵاوبوونەوەی.\nجۆری ئەم ڤایرۆسەو پێویستیی چاودێری نەخۆش و رێکارەکانی چاکبوونەوەی نەخۆش بۆ زۆربەیان پێویستی بە ئامێری هەناسەدانی دەستکرد هەیە، لە هەموو هەرێمی کوردستان بە کەرتی حکومی و تایبەتیشەوە ژمارەی ئەو ئامێرە، بەشی ئەوە نییە مرۆڤ لەڕووی بێت بەژمارە باسی بکات هێندە کەمە.\nکولفەی کڕینی ئەم ئامێرە هێندەش زۆر نییە بووترێت هەرێمی کوردستان دەستی بەسەردا نەشکاوە، تەرخانکردنی پارەی یەکێک لەو باڵەخانانەی چوونەتە ئاسماندا، بەس بوو بۆ ئەوەی سەدان دانەی پێبکڕدرێت، بەڵام نەبوونی پلان، هەروەها گوێپێنەدان و بایەخنەدان بە گرنگیی کەرتی تەندروستیی گشتی هۆکاری ئەوەیە کە پێویستبێ بۆ ماوەیەک زۆر زیاتر خەڵکی کوردستان لە ماڵەکانیان بمێننەوە. دەبێ عیبرەت لە کۆرۆنا وەربگرین بۆ دوای تێپەڕاندنی ئەم قۆناخە کە بایەخی پلەیەکی حکومەت بۆ کەرتی تەندروستیی گشتی بێ.\nنەک تەنها بۆ کڕین و دابینکردنی ئامێری هەناسەدانی دەستکرد، بەڵکو بۆ بەهێزکردنی ئەم کەرتە بۆ هەموو ئەگەرێکی چاوەڕوان نەکراو لە داهاتوودا. ئێستا ئەگەر خەسڵەتی ئەم ڤایرۆسە بەو جۆرەیە پەیوەندی بە سییەکانی مرۆڤ و سیستەمی هەناسەدانەوە هەیە، رەنگە رۆژانێک جۆرێکی دیکەی ڤایرۆس سەرهەڵبدەن کە کاریگەرییەکانیان لەسەر بەشێکی دیکەی جەستەی مرۆڤ بێ، کێ ناڵێ چوار ساڵی دیکە جۆرێک ڤایرۆس گەشە ناکات و مێشکی مرۆڤ بپوکێنێتەوە.\nنهێنی هەموو سەرکەوتنێکیش لەوەدایە، ئەگەری چاوەڕوان نەکراویش لەبەرچاو بگیرێت. بۆیە پێویستە هەرێمی کوردستان ئەگەر لەڕووی تەندروستییەوە کەمترین زیانمەندی ئەم بەڵا جیهانییەش بوو، لەداهاتوودا زۆرترین بایەخی بۆ کەرتی تەندروستیی گشتی بێ.\nیەکێکی دیکە لەو لایەنە پێویستییانەی دەبێ هەرێمی کوردستان جیاواز لە هەر وڵاتێکی دیکە حیسابی لەسەر بکات، لێکەوتە و کاریگەرییە ئابوورییەکانی دوای کۆرۆنایە. راستە چاوەڕوان دەکرێت هاوشێوەی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسەکە بە جیهاندا، کاریگەری و لێکەوتەکانی بۆ سەر ئابووری جیهان قەیرانێکی دارایی زۆر بەدوای خۆیدا بهێنێت و قەیرانەکەش جیهانی بێ، بەڵام بۆ هەرێمی کوردستان تایبەتمەندی ئەوەی هەیە پێچەوانەی کاریگەرییەکەی لەڕووی تەندروستییەوە لە رێژەی تووشبون و مردن، بۆ کوردستان قەیرانی دارایی لەپێشی هەموو وڵاتانەوە دەردەکەوێ و زیاتر کاریگەر دەبێ.\nرەنگە دواجار بەهۆی کۆمەکی نێودەوڵەتی و پارەی یەدەگی عێراقەوە، بە ئازارەوە تێیپەڕێنین، بەڵام دەبێ کوردستان بخاتە بەردەم پێداچوونەوەیەکی گەورەی سیستەمی دارایی و سیاسەتی ئابوورییەکەیەوە.\nئەگەر ئێستا بووینەتە نمونەیەکی سەرکەوتوو لەوەی رێژەی مردن و توشبون بە ڤایرۆسی کۆرۆنا کەمترە بە بەراورد بە زۆربەی وڵاتان، بەڵام لە داهاتوویەکی نزیکدا لەڕووی کاریگەریی ئابوورییەوە دەبینە نموونەیەکی بەرچاو لەو وڵاتانەی تووشی قەیرانی دارای دەبن. هۆکارەکەیشی پەیوەندی بەو شێوازەی رابردووی خۆمانەوە هەیە لە چۆنیێتی خۆ بەرێوەبردنی هەرێمەکەمان.\nتەماشاکەن حکومەت داوا لە سەرمایەدار و دەوڵەمەندەکان دەکات هاوکاری بکەن لەتێپەڕاندنی ئەم قەیرانە. حکومەت داهاتەکانی لەدەست داوە و پارەی یەدەگیشی نییە. بەڵام هێشتا هەندێ لە کەرتی تایبەت داهاتیان بەردەوامە، بەشێکی زۆری سەرمایەدار و دەوڵەمەندەکان پارەی پاشەکەوتکراویان هەیە. ئایا نەدەکرا لە رابردوودا حکومەت خۆی بەشێک لەو کەرتانەی بەڕێوە ببردایا یان لانی کەم بە هاوبەشی کەرتی تایبەت بوایە، هەتا ئێستا هەموو دەرگەکانی بەڕوودا دانەخرێن؟ ئینتەرنێت، ئامرازەکانی پەیوەندیکردن، کۆمپانیاکانی هێنان و گواستنەوەی دەرمان و کاڵا خۆراکییەکان، لەهەموو هەلومەرجێکدا وەک بەشێک لەپێویستی بەردەوام دەبن، بەڵام داهاتەکانیان بۆ حکومەت نییە.\nئێستا کەسانێکی کەم لەسایەی حوکمڕانیی کوردی و سیاسەتی ئابووری هەرێمی کوردستان خاوەنی دەیان ملیار دۆلارن، بەڵام حکومەتیش بە دەیان ملیار دۆلار قەرزارە.\nئێرە کۆتایی ژیان نییە، ئەم ئەزمانەش قوربانییەکانی هەرچەندبن تێدەپەڕن، بەڵام پێویستە پەندیان لێوەربگیرێت و بکرێنە کۆتایی سیاسەتی ئابووری خراپ و سیستەمی بەڕێوەبردنی هەڵە.\nکوردستان دەتوانێ بە پلانێکی باش بە زوویی ببێتە وڵاتێکی خۆژیێن. جیهان لێرە راناوەستێ، کۆرۆنا تێدەپەڕێنین و دەبێ هەرێمی کوردستان بەشی ئەوە پەندی لێوەرگرێت لە سەرهەڵدان و بڵاوبوونەوەی هەر پەتاو نەخۆشییەکی دیکە، چۆکی پێدانەدات.\nئێمە عیبرەتمان لە قەیرانی دارایی و لە شەڕی داعش وەرنەگرت. پێویستە ئەو ئەزموونە ببێتە عیبرەت بۆمان و لەئێستاوە دەسەڵاتدار و حوکمڕانانی کوردستان، کاری لەپێشینەیان بۆ ئەوەبێ، ڤایرۆس و پەتا و شەڕەکانی داهاتوو وەک ئێستامان لێ نەکەن.\nلە وێبسایتی رووداو وەرگیراوە


سیاسەت لە نێوان عەمامە بەسەر و سوڵتەدا ! – Standard Kurd\nسیاسەت لە نێوان عەمامە بەسەر و سوڵتەدا !\nلەلایەن ستاندار Posted on ئاب 9, 2017 1025 جار بینراوە 0 سەرنج\nسیاسەت لە نێوان عەمامە بەسەر و سوڵتەدا !هیچ کات ڕێ بەخۆم نادەم قسە لەسەر هیچ ئایینێکا بکەم ، نەخاسما ئیسلام !\nبەڵام لێرا ناچارین لەو خاڵە بوەستین و هەڵوەستەی خۆمان لە بەرانبەری پیاوانی ئاینی دەربڕین لە بڕێک حاڵەتا .\nبۆ جیاکردنەوەی دین لە سوڵتە چیمان پێویستە ؟\nبۆ ئەوەی دین ئازاد بێ ، سەرەتا دەبێ پیاوانی دینی ئازادکەین کە لەبەرانبەری ئەو مینحە و ڕەواتبەی کە هەیانە و بۆیان دابین کراوە لە لایەن دەسەڵاتەوە لە بەرانبەری بێ دەنگی نواندن لە بڕێک مەواقف و هەڵوێست و ئەرک و واجباتی دینی و اخلاقی و مێژوویی .\nچونکە لە هەریەک لە مێژووی بەشەریەت و مێژووی ادیانەکان بەگشتی و اسلامیش بە تایبەتی،ئەوەی لە قورئانا هەندێ لە مەواقفی پیاوانی ئاینی نوسرابێتەوە قسەیەکە ، مەوقیفێکە لە کات و شوێنی خۆی واتا لە سەدساڵ ، دووسەد ساڵ ، سێ سەدساڵ ، هتد… تەنها چەند مەوقیفێک نوسراونەتەوە وەک چیرۆکێک عیبرەت ئامێز بێ بۆ داهاتوی بەشەریەت.\nناکرێ ئێوە خۆتان لە سەمع و تاعەی زوڵم و ستەم تێوەگلابێتن و بتانەوێ کۆی گشتی کۆمەڵگەش بەرەو هەڵدێر بەرن ، ئێوە دووجار بەرپرسیارێتی گەورەتان لە بەرانبەری ئەو دونیای ئەخیرەتەی کە خۆتان باوەڕتان پێ ی هەیە بەرپرسیارن ، جارێکیش لە بەرانبەر خەڵکی مەزوڵوم و ستەمدیدە ، چونکە ئێوەن بەشێکی گەورە لە پشت مانەوەی دەسەڵاتی دکتاتۆر ، بۆیە لە بری ئەوەی ئێوە هەڵگری پەیام و ڕێگەی ڕاست و بەرگری لە حەق و ارشادی کۆمەڵگە بن ، ئەبێ کۆمەڵگە بکەوێتە خۆی و بێ ئەرکی گرتنە بەری ڕێڕەوی ڕاست بۆ ئێوەش بگرێتە ئەستۆی خۆی ، تاکەی پشتەوانی ستەم و سوڵتەی زاڵم دەکەن ؟\nدیقەت بدە ، هەرچی پەرستگا دینی و مزگەوتەکان هەن لە مەساری اسڵی خۆیان لاداوە ، چونکە اسڵی مەسەلەکە غیابە .\nبۆیە بیشوبهێنە بەو تۆڕی جاڵجاڵۆکەی کە کێشراوە بە دەوری ئەو نێچیرە ، چی دین بێ ، چی پیاوانە دینیەکان بن ، میکانیزمی رزگارکردنەکە پێویستت بەچی ڕێگایەک دەبێ ؟\nقسەیەک هەیە دەڵێت : علینا ان نری علماء الدین هم الفقراء ، ونری رجال دین هم المساكین !\nاشهدو هەندێ (رجال الدین) لە پیاوانی دینی هێندە هەژارن ، نان نیە بیخۆن ،(عقل و دەماغ ) وەک خێر و سەدەقەیان پێدەشێت !\nبڵاوکراوەی پێشوومحەمەدی حاجی مەحمود کۆتایی بەھەندێ چاوەروانی بۆ دوای ریفراندۆم ھێنا\nبڵاوکراوەی نوێترلە جیاتی نەفت دزان من دادگایی کرام


یانەی بەرشەلۆنە کیکی سیتین دەهێڵێتەوە\nیانەی بەرشەلۆنە بڕیاریداوە دەرفەتێکی تر بە کیکی سیتینی راهێنەر بدات، ئەمەش پاش ئەوەی نازناوی ئەم وەرزەی خولەکەی لەدەستدا.\nدوای دۆڕانی بەرشەلۆنە بە ئۆساسۆنا ٢-١ و لەدەستدانی نازناوی خولەکە بەسوودی یانەی ریاڵ مەدرید، بارتۆمیۆی سەرۆک لەگەڵ سیتین کۆبووەوە، بڕیاریداوە دەرفەتێکی تر بدات بەو راهێنەرە بۆ یاری بەرامبەر بە یانەی ناپۆلی لە خولی یانە پاڵەوانەکان.\nرۆژنامەکانی ئیسپانیا ئەمڕۆ بڵاویانکردەوە، سیتین بەرگری لە خۆی دەکات و ئامادەیی بۆ مانەوە نیشانداوە، بارتۆمیۆش رازییە لەگەڵ ئیدارەی یانەکە، بەڵام یاریزانەکان پەیوەندییان لەگەڵ ئەو راهێنەرە باش نیەو ئەوان نایانەوێت بۆ یاری ناپۆلی لە ٨-٨ی مانگی داهاتوو لە خولی یانە پاڵەوانەکان کیکی سیتین راهێنەر بێت.\nیانەی بەرشەلۆنە لە ٣٧ یاری لالیگا ٧٩ خاڵی هەیەو دووەمی لالیگای لەم وەرزە پێبڕا.\nلە یانەی بەرشەلۆنە لە ئێستادا دڵەڕاوکێ هەیەو بەشێک لە یاریزانەکان رایدەگەیەنن ئەگەر سیتین راهێنەر بێت، یانەکە ناتوانێت بەربەستی ناپۆلی ئیتاڵی لە خولی یانە پاڵەوانەکان تێپەڕێنێت، لەسەرووی هەموویانەوە میسی.\nخۆپێشاندان لەسنووری قەزایی دوكان بەڕێوەچوو


"محەمەد ئەلدەڕاجی" دەرھێنەری عێراقی بە "گەشت" دێت بۆ فیستیڤاڵی جیھانیی فیلمی فەجر.\nفیلمی سینەمایی "گەشت" لە دەرھێنانی "محەمەد ئەلدەڕاجی" سینەماکاری عێراقی لە بەشی "دەرکەوتنی رۆژھەڵات"ی سی و شەشەمین خولی فیستیڤاڵی جیھانیی فیلمی فەجر دەچێتە سەر پەردە.\nبە پێی راپۆڕتی لێژنەی راگەیاندنی سی و شەشەمین خولی فیستیڤاڵی جیھانیی فیلمی فەجر، فیلمی سینەمایی "گەشت" لە دەرھێنانی "محەمەد ئەلدەڕاجی" و بەرھەمی ساڵی ٢٠١٧ی زایینی وڵاتانی عێراق، کەنەدا، ئینگلتەرا، فەڕەنسا، قەتەر و ھۆڵەندا؛ لە بەشی "دەرکەوتنی رۆژھەڵات"ی سی و شەشەمین خولی فیستیڤاڵی جیھانیی فیلمی فەجر دەچێتە سەر پەردە.\nئەم فیلمە بۆ بەدەستھێنانی خەڵاتی باشترین فیلمی ئاسیایی لە فیستیڤاڵی جیھانیی فیلمی فەجر رکابەری دەکات و بە پێی دوایین بەرنامە داڕێژییەکان،"محەمەد ئەلدەڕاجی" بە ھاوڕێیەتی دوو ئەکتەری سەرەکیی ئەم فیلمە لەم فیستیڤاڵەدا ئامادە دەبن.\nلە فیلمی "گەشت" بە دوای چیرۆکی کەسێک بە ناوی سارا دەکەوین کە لە بەرەبەری ئەنجامدانی کارێکی چاوەڕوان نەکراو دایە کە روبەڕووبوونەوەیەکی پێشبینی نەکراوی سەیر و سەمەرە، دەرفەتی تێڕوانینی ئەگەری دەرەنجامەکانی کردەوە تێکدەرانەکەی بۆ ئەو پێکدەھێنێ.\nدرامی ترەیلەری ٨٢ خولەکی "گەشت" چوارەمین فیلمی چیرۆکیی بڵیندی "محەمەد ئەلدەڕاجی"یە کە سێ فیلمی بەڵگەیی بڵیندیش لە کارنامەکەیدا دەبیندرێت. "گەشت" کە بە بوودجەیەکی یەک میلیۆن دۆلاری بەرھەم ھێنراوە، لە یەکەمین نمایشکردنی خۆیدا لە ساڵی ٢٠١٧ لە بەشی "سینەمای ھاوچەرخی جیھان" لە چلەمین خولی فیستیڤاڵی نێونەتەوەیی فیلمی "تۆرێنتۆ" لە وڵاتی کەنەدا چووە سەر پەردەی سینەما.\n"محەمەد ئەلدەڕاجی" لە ساڵی ١٩٧٨ی زایینی لە شاری بەغداد لە دایک بوو. ئەو کە بەرھەمھێنەر و دەرھێنەرە لە بەشی فیلمسازیدا لە لەندەن خوێندنی تەواو کرد. ئەو لەبەر فیلمەکانی "خەونەکان" (ساڵی ٢٠٠٦، یەکەمین فیلمی بڵیند)، "کوڕی بابل" (ساڵی ٢٠٠٩) و "لیمەکانی بابل" (ساڵی ٢٠١٣) زیاتر لە فیلمە بەڵگەییەکانی دەناسرێت. ھەڵبەت "محەمەد ئەلدەڕاجی" چالاکییە سینەماییەکانی وەکوو وێنەگری سینەما و لە ساڵی ٢٠٠٣ی زایینی بە کورتە فیلمی "ژمارە ٤٣٨" دەست پێکرد و بێجگە لەوانە، کاری مۆنتاژ کردنی فیلمیشی لە ئەستۆ دایە.\n"محەمەد ئەلدەڕاجی" کە تاوەکوو ئەمڕۆ بە فیلمەکانی بۆ فیستیڤاڵە جۆراوجۆر و پڕبایخەکانی جیھان، لەوانە؛ بەرلین، کارلۆویواری، وەرشۆ، ساندێنس، ترایبکا، رۆتێردام، سیاتێل، ئێدینبرۆ، شەوە ڕەشەکانی تالین، سکرین ئاسیا پاسیفیک، ئیستانبول، قاھیرە، برۆکلین و چەندانی دیکە ئامادە بووە و چەندین خەڵاتی جۆراوجۆریشی بەدەستھێناوە، پێشتریش لە ساڵی ٢٠١١ی زایینی بە "کوڕی بابل" بۆ وڵاتی ئێران و فیستیڤاڵی فیلمی فەجر ھاتبوو.


بۆتان عومه‌ر 08/08/2020 - 17:55 بڵاوکراوەتەوە لە وه‌رزش\nبەرشلۆنە لە بارودۆخێكی خراپدایە ناپۆلی لەو خراپتر ئەم دوویانەیە بەبێ ئامادەبوونی هاندەر لەسەر یاریگای كاپ نوو یاری گەڕانەوەی قۆناغی 16ی خولی یانە پاڵەوانەكانی ئەوروپا ئەنجام دەدەن.\nبلوگرانا بە كۆمەلێك كێشە دەنالێنێت، كێشەی كارگێری ، كێشەی راهێنەر ، خراپی ئاستی بەشێك لە یاریزانەكان و لە دواوەی هەمووشیان پێكان.\nهاورێیانی مێسی رێگایەكی سەختیان لەبەردەمە لە بۆ ئەوەی دڵی هاندەرانیان خۆشبكەن كە ئەمە بۆ یانەكە زۆر زەحمەتە .\nسەرەتا دەبێت ناپۆلی تێپەرێَنن كە لە یاری چوون لە ئیتاڵیا بە گۆلێك یەكسان بوون, دواتر بەرامبەر براوەی یاری (بایرن میونخ – چێلسی ) یاری دەكات.\nیاریزانەكان ئەم وەرزە بێ نازناون و زۆرترین رەخنەشیان ئاراستە كراوە، ئەوان دەیانەوێت بەبێ دەستكەوت كۆتایی بەم وەرزە نەهێینن بەلام ئەوەتەنها ئامانجی یانەی بەرشلۆنە نیە بۆیە بۆ بردنەوەی ئەم نازناوە گەورەیە هێزێك و توانایەكی گەورەشی دەوێت.\nئەوەی تایبەت بێت بە یانەی ناپۆلی باردۆی ئەم تیپەش جیاوازیەكی زۆر لەگەڵ بەرشلۆنە نیە، چەند یاریزانێكی پێكانی هەیە لە خولی ئیتاڵیا ئەنجامەكانی خراپ بوون لە پلەی حەفتەمی ریزبەندی كۆتایی بەم وەرزەهێنا، بەلام بەهۆی بردنەوەی نازناوی جامی ئیتاڵیا راستەوخۆی بەشداری لە یۆرۆلیگ دەكات.\nبۆ ئەم یارییە ئینسینی ناوی لە نێو لیبستی یاریزانە بانگهێشت ركاوەكانە بەلام پێناچێت بەسەرەكی یاری بكات و بەمەش ،گاتۆسۆ چەكێكی بەهێز و كاریگەری لەدەست دەدات. لە لیستەكەدا ناوی ئینیسی و مانۆلاس دەبینرێت كەپێشتر بەهۆی پێكانەوە مەترسی یاریكردنیان لەسەر بوو.\nفابیان رۆیز و زیلنسكی و كایخۆن و میرتینز و پۆلیتانۆ و میلیك بۆ یاریەكە بانگێهشت كرابوون.\nلە ریەكانی بەرشلۆنە دیمبلی و ئەراخۆ بەتەواوی لە پێكانەكانیان چاكبوونەتەوە و بەشداری تەواوی ڕاهێنانە بەكۆمەڵەكانیان كردووە.\nگریزمان و لینگلیتیش لە پێكانەكانیان چاكبوونەتەوە، ئۆمتیتی تاكە ئامادەنەبوو دەبێت لە تیپەكەدا، بێجگە لە برایسوایت، كە ئەم ناتوانێت لە چامپیۆنز لیگدا یاری بكات.\nلە كاتی یەكسان بوون بەبێ گۆڵ و بردنەوە بەرشلۆنە دەگاتە قۆناغی داهاتوو ، یەكسان بوون بەدووگۆڵ وزیاتر بردنەوە ناپۆلی دەگەنێتە قۆناغی داهاتوو، لەكاتی یەكسان بوون بەیەك گۆلیش پەنا دەبردێتە بەرلێدانەكانی یەكلاكەرەوە.


چالاكوانێکی مەدەنی رایگەیاند، ئامادەکارى بۆ دەستپێکردنەوەى خۆپیشاندانەکان لە عێراق دەکەن و تا ئەو كاتەی مەراسیمی چلەی ئیمام حسێن كۆتایی دێت خۆپیشاندانەكانیان دژ بە حكومەتەكەی عادل عەبدولمەهدی هەڵپەساردووە.\nحوسام کەعبی، ڕۆژنامەنووس و چالاكوانی مەدەنی لەشاری نەجەف، بە ناس کوردى ڕاگەیاند :”لە ئێستادا ئامادەکاری کراوە لە هەموو شارەکانی عێراق بە گشتی و لە شاری نەجەف بە تایبەتی بۆ دەستکردنەوە بە خۆپیشاندانەکان”.\nوتیشی :”ڕۆژی 25ی تشرینی یەکەم لە لایەن ڕێکخەرانی خۆپیشاندانەکانی عێراقەوە دیاری کراوە بۆ دەستپێکردنەوەى خۆپیشاندانەکان”.\nروونیشیکردەوە، ڕاگرتنی خۆپیشاندانەکان لە لایەن خۆپیشاندەرەکانەوە بۆ ماوەیەکی دیارکرابوو، ئەوەش بە مەبەستی پێدانی دەرفەت بوو بە خەڵک بۆ ئەوەی بە ئاسودەیی بەشداری لە مەراسیمی چلەی ئیمام حسێن بکەن.\nبەوتەى ئەو چالاکوانە ئەمجارەیان خۆپیشاندانەکان بە گڕوتێنێکی زۆرەوە دەستپێدەکاتەوە، چونکە حکومەت ئەو بەڵێنانەی دابووی بۆ چاکسازی هیچی جێبەجێ نەکردوە، ئەوەشی جێبەجێکردبێت هەر وەک جاران بە میکانزمی بەش بەشێنە کردوویەتی، حیزبەکان و لایەنە سیاسییەکان دەستیان تێوەرداوە.\nجەختیشى کردەوە “لە ئێستادا کەسانێک هەن کەس نازانێ کێن وسەر بە چ لایەنێکن، زانیاری دەربارەی چالاکوانەکان و کەسانی دیاری ناو خۆپیشاندانەکان کۆدەکەنەوە، ئەمەش جۆرێک لە دەڵەڕاوکێ و ترسی لە ناو شەقامدا بڵاوکردووەتەوە”.\nلەی1 تشرینی یەکەمی 2019 خۆپیشاندان لە گۆڕەپانی تەحریری بەغدای پایتەخت و شارەکانی تری عێراق سەریهەڵدا خۆپیشاندەران داوای نەهێشتنی گەندەڵی و خزمەتگوزاری و دامەزراندنیان کرد، جیا لەوەش بینای چەند پارێزگایەک و بارەگای چەند لایەنێکی سیاسیش سوتێنران، دەیان کەسیش بە هۆیەوە کوژران و زیاتر لە چوار هەزار کەسیش برینداربوون.\nحوسام کەعبی،ئاماژەى بەوە کرد “خۆپیشاندانەکانی ڕۆژی 25 ی تشرینی یەکەم زۆر جیاوازتر دەبێت لە خۆپیشاندانەکانی 1ى تشرینی یەکەمی ڕابردوو، بەوپێیەی کە کۆمەڵە خەڵکێک بەشداری تێدا دەکەن کە لە خۆپیشاندەکانی ڕابردوودا بەشدارنەبوون”.\nوتیشی :”مەرجەعیەتی نەجەفیش بە شێوەیەکی ناڕاستەوخۆ داکۆکی لە خۆپیشاندانەکان دەکات “.\nئەو “خاڵۆیە” کێیە کە قاسم سلێمانی لەدوایەوە نوێژی کرد و کرایە جێگرەوەى مەهدی موهەندیس؟ پەیوەندى لەگەڵ کورد و سونە چۆنە؟\nتەندروستی سلێمانی ڕونکردنەوەیەکی لەسەر توشبوونی دوو هاووڵاتی بە کۆرۆنا بڵاوکردەوە\n17:10 سێ شه‌ممه 25 شوبات 2020\n23:26 شه‌ممه 01 شوبات 2020\nئەمریکا پشتیوانی خۆی بۆ محەمەد عەلاوی ڕاگەیاند


خوێندنی باڵا | Samfunnskunnskap.no\nدوای تەواوکردنی خوێندنی ئامادەیی، قوتابییان دەتوانن لە زانکۆ یان پەیمانگەی باڵا درێژە بە خوێندنی باڵا بدەن.\nزۆربەی زانکۆ و پەیمانگە باڵاکان حکومین، وە قوتابییان لەم زانکۆ و پەیمانگانە بەخۆڕایی دەخوێنن. حکومەت پارە بۆ خوێندنی باڵا خەرج دەکات. لەهەمان کاتدا ئاساییە کە قوتابییان پارەیەکی کەم بدەن کە پێی دەڵێن خەرجیی خوێندن یاخود خەرجی وەرزی. هەروەها پەیمانگەی باڵای ئەهلیش هەیە. لەم پەیمانگە ئەهلییانەدا قوتابییان بەشە پارەی خۆیی خۆیان بۆ خوێندن دەدەن.\nخەرجی قوتابخانە و زانکۆ حکومییەکان لە لایەن حکومەتەوە دابین دەکرێت و خوێندن بۆ هاوڵاتییان بەخۆڕاییە. بەڵام لە زانکۆ و پەیمانگە حکومی و ئەهلییەکان دەبێت قوتابی بۆ خۆی پارەی کتێب و کەرەستەکانی خوێندن بدات و بیانکڕێت.\nسەرەڕای ئەوەی کە زانکۆ و پەیمانگە باڵاکان بەخۆڕایین بەڵام مرۆڤ لە کاتی خوێندندا پێوستی بە پارەیە بۆ هەندێک مەسرەفی تر. لەبەر ئەوە شتێکی ئاساییە کە قوتابیان پارە لە سندووقی قەرزی خوێندن کە پێی دەڵێن (Lånekasse) بۆ مەسەرەفەکانی کرێی خانوو، خواردن وە پێداویستیەکانی تریان لە کاتی خوێندندا قەرز بکەن. بەم شێوەیە هەموو ئەوانەی حەز دەکەن بخوێنن دەتوانن ئارەزووەکانیان بهێننە دی و خوێندنی باڵا بخوێنن بێ ئەوەی بارودۆخی ئابووری خێزانەکانیان کاریگەری لەسەریان هەبێت.\nهەروەها گەلێک قوتابی بۆ ئەوەی پارەی پێویست بۆ بژێوییان پەیدا بکەن لە پاڵ خوێندنەکانیاندا کار دەکەن.\nهاوبەهایی لە دابینکردنی خوێندن\nکۆمەڵگەیەکی مۆدێرن وابەستەیە بە ڕێژەی زۆری دامەزران، تەکنەلۆژیا، بەرهەمهێنان و داهێنانی نوێ. بۆیە نەرویج پێوستی بەوەیە کە دانیشتووانێکی خاوەن ئاستی خوێندن و بڕوانامەی بەرزیان هەبێت. ئەمەش ئاسانکاری دەکات بۆ ئەوەی حکومەت دەرفەتی خوێندن بەشێوەیەکی یەکسان بۆ هەمووان دابین بکات.\nنزیکەی سی لە سەدی (٣٠٪) دانیشتووانی نەرویج خوێندنی باڵایان تەواو کردووە، بەردەوام ژمارەی ئەو گەنجانەی کە خوێندنی باڵا تەواو دەکەن لە زیاد بووندایە ، وە ئاستی خوێندنیش بەردەوام لە بەرزبوونەوە دایە. ئەمڕۆ زیاتر لە سەدا شەستی (٦٠٪) قوتابییانی زانکۆ و پەیمانگەکان ئافرەتن و بەگشتی بڕوانامە و ئاستی خوێندنی ئافرەتان تۆزێک لە هی پیاوان بەرزترە.\nهەموو ئەوانەی خوێندنی ئامادەییان تەواو کردووە دەتوانن دواکاری پێشکەش بکەن بۆ ئەوەی لە زانکۆ و پەیمانگە باڵاکان بخوێنن.\nSamordna opptak دەزگای ناوەندی وەرگرتن کە پێی دەڵێن (Samordna opptak) وەرگرتنی قوتابییان لە زانکۆ و پەیمانگە باڵاکان بەڕێوە دەبات.\nسندووقی قەرزی خوێندن (Lånekassen)\nسندووقی قەرزی خوێندن یارمەتی و قەرزی خوێندن دەدات بە قوتابیانی ئاستی ئامادەیی و خوێندنی باڵا لە نەرویج و قوتابیانی نەرویجی کە لە دەرەوەی وڵات دەخوێنن.\nسندووقی قەرزی خوێندن بەشداری دەکات لە\nنەهێشتنی جیاوازی و دابینکردنی یەکسانی بۆ ئەوەی کە هەمووکەس بتوانن بخوێنن بێ گوێدان بە شوێنی جوگرافی، تەمەن، ڕەگەز، باری دارایی یان بارودۆخی کۆمەڵایەتی.\nدڵنیابوون لەوەی کە خوێندن لە دۆخێکی دڵنیایی و ئاسوودانەدا بەڕێوەبچێت بە جۆرێک کە کاری خوێندن بەشێوەیەکی کاریگەرانە بەڕێوە بچێت.\nدابینکردنی هێزی کاری خوێندەوار و خاوەن بڕوانامە بۆ کۆمەڵگە\nگەورە ساڵانیش دەتوانن داوای یارمەتی و/ یان قەرز بۆ خوێندنی بنەڕەتی و ئامادەیی بکەن.


بەڕێوەچوونی سیمینارێک لە ژێرناوی بەشداریی ژنان لە بزاڤە سیاسییەکانی کورد kdpmedia.org\nبەڕێوەچوونی سیمینارێک لە ژێرناوی بەشداریی ژنان لە بزاڤە سیاسییەکانی کورد\nلە بەرەبەری ٢٥ی گەلاوێژی ئەمساڵ، کە هاوکاتە لەگەڵ ٧٢مین ساڵیادی دامەزرانی حیزبی دێموکراتی کوردستان سیمینارێک لە ژێرناوی بەشداریی ژنان لە بزاڤە سیاسییەکانی کورد، لە یەکێک لە سالۆنەکانی بنکەی دەفتەری سیاسیی حدک بەڕێوەچوو.\nپێش‌نیوەڕۆی رۆژی ١٩ی گەلاوێژ بەشی تەشکیلاتی ئاشکرای حیزب سیمینارێکی تایبەت بە جێگەوپێگەی ژنان لە بزاڤە سیاسییەکانی کورد بۆ سمایل بازیار کادری لێهاتووی حدک و مامۆستا مێژوو، پێک‌هێنا.\nلەو سیمینارە کە بەشێکی بەرچاو لە ژنانی خۆڕاگری نێوسەنگەری دێموکرات تێدا بەشدار بوون، سەرەتا مامۆستا عسمەت نستانی یەكێک لە ژنانی تێکۆشەری نێو ریزەکانی حیزبی دێموکرات مەبەست لەو کۆبوونەوەی بۆ ئامادەبووان باس کردو پاشان رێزدار بازیار باسەکەی خۆی دەسپێکرد.\nناوبراو سەرەتا لە سۆنگەی خەسارناسییەوە باسی لە کەمڕەنگی و زۆرجار غایەببوونی ژنانی کرد لە بزوتنەوە سیاسی و مافخوازانەی کورد بە گشتی و بەتایبەتی بزاڤەکانی رۆژهەڵاتی کوردستانی خستەبەر سەرەنج و، بە پشت بەستن بە بەڵگە مێژووییەکان چەند نموونەیەکی لەو بارەوە باس کرد.\nسمایل بازیار بە هەڵسەنگاندنی قوناخە جیاجیاکانی بزاڤەکانی ڕۆژهەلاتی کوردستان بەتایبەتی حیزبی دێموکراتی کوردستان هۆکاری چۆنیەتی و چلۆنایەتی بەشداریی کردنی ژنانی کورد لەو بزووتنەوەکانی بۆ بەشداربووان شی‌کردەوە.\nناوبراو لە درێژەی وتەکانی‌دا یەکەم جموجۆڵە سیاسی و ڕێکخراوەیی ژنانی خستەبەرباس و لەو بارەوە وتی: یەکەم ڕێکخراوی تایبەت بە ژنانی کورد لە ساڵی ١٩١٩لە ئەستەمبۆڵ بنیات نرا، کە ئەو ڕیکخراوەیە زۆری نەخایاند.\nبەڵام لە سەردەمی کۆماری کوردستان یەکێک لە بەرهەمەکانی بیرتیژی و وردبینی پێشەوا قازی محەممەد هاندانی ژنان بوو کە بێنە مەیدان خەبات و چالاکیی سیاسییەوە. ئاکامەکەشی بۆ بە دامەزراندنی ڕێکخراوی یەکیەتیی ژنان یان”یایاکان”\nناوبراو بە شێوەی زانستی باسی لەوە کرد کە دەبێ هەر رووداوێکی مێژووی بە پێی هەلومەرجی ئەوکات هەڵسەنگاندنی بۆ بکرێ، نەک بە پێی پێوەرەکانی ئەمرۆ ! بۆ نموونە ئاماژەی بە “شانۆی دایکی نیشتمان” کرد، شانۆیەک کە لە سەردەمی کۆماری کوردستان ساز کرا و نواندرا، بەڵام لە هەموو کوردستان نە ئاکتەری ژن هەبوو نە هیچ ژنێک ئامادە بوو یان رێگەی پێدرا ! کە لەو شانۆیە رۆڵی “دایک” بگیڕێ.\nکەواتە لەوەها قوناخێک‌دا بە ڕێکخراوەیی کردنی چالاکیی ژنان کارێکی گەورەیە و دەبێ زیاتر سەرەنج بدرێ.\nهەربۆیە پێشەوا قازی محەممەد بۆ جێخستنی ئەو خاڵە گرینگە لە بنەماڵەی خۆیەوە دەستی پێکردو خێزان و کچەکەی لە یەکەم دامەزرێنەرانی ڕێکخراوی تایبەت بە ژنان بوون لە سەردەمی کۆماری کوردستان‌دا.\nسمایل بازیار لە بەشێکی دیکەی باسەکەی بە خوێندنەوەی مێژوویی لەسەر دۆخی سیاسیی کۆماری کوردستان و مافی دەنگدانی ژنان گوتی: بە پێی بەڵگە میژووییەکان لە کۆماری ئازەربایجان کە تێدا هەڵبژاردنێک بەڕێوەچوو بۆ یەکەمجار ژنان لە ئێران مافی دەنگدانیان پێدرا بێ گومان ئەگەر تەمەنی کۆماری کوردستان ومەجالی هاوشێوە بڕەخسا ژنانی کوردیش وەکوو پێشەنگ لەو سەردەمە ئەو مافەیان بەدەست دەهێنا ئەمە.\nلە کاتێک‌دایە چەندین ساڵ دوای رووخانی هەردوو کۆماری کوردستان و کۆماری ئازەربایجان ژنان لە ساڵی ١٣٤٢ی هەتاوی مافی دەنگدانیان پێدراو، نارەزایەتی کەسانێک وەکوو خومەینی لە ١٥ی جۆزەردانی لێکەوتەوە.\nناوبراو لە بەشی کۆتایی سیمینارەکەی بە ئاوردانەوەیەکی خێرا لە ڕێژەی بەشداریی کردنی ژنان لە بزاڤە سیاسییەکانی کورد وێڕای ڕەخنەگرتن لە زۆربەی لایەنە سیاسییەکان کە ئەو مەجالە لەبارەیان نە ڕەخساندوە بۆ بەشداریی زیاترو چالاکانەتری ژنان لە خەباتی سیاسیی کورد، بەڵام ئەرک وەخۆ گرتن و هاتنەمەیدان و هیممەت کردنی خۆدی ژنانی لە هەموو ڕەهەندێک بە پێوێست و بە خاڵێکی پۆزتیڤ زانی و گوتی: مێژووی بەشداریی ژنانی کورد لە خەبات و تێکۆشان ئەگەرچی بە هۆکارگەلێکی کۆمەڵایەتی و”نەریتی باو” کەمڕەنگ دیارە، بەڵام لە قوناخە هەستیارەکانی مێژووی خەبات وبەرەنگاریی کورد، بە تایبەتی لە سەروبەندی شۆڕشی گەلانی ئێران و هاتنە ئارای شەڕی کوردستان تا حەماسەی ژنانی کورد لە کۆبانێ، سەلمێنەری ئەوەیە کە ژنان بە هیممەتی خۆیان ئەو کارانەی کە زۆر جار بە پیاوان ناکرێ بە ژنان و ئیرادە و ویستی ئەوان بەڕێوەچووە.\nلە بەشی کۆتایی ئەو سیمینارە چەند کەس لە ژنانی بەشداربوو، لە گفتوگۆیەکی کراوەدا، ڕاو بۆچوونی خۆیانیان باس کرد.


تورکیا دۆشداماوە لەئاست ئاگرە زەبەلاحەکە؛ میدیاکانیشی پەکەکە تۆمەتبار دەکەن\nبۆ چوارەم رۆژی لەسەریەکە حکومەتی تورکیا لە هەوڵی کۆنترۆڵکردنی ئەو ئاگرەدایە کە لە وڵاتەکەدا کەتووەتە و زیانەکانی تا دێت زۆرتر دەبن، میدیاکانی تورکیاش پەکەکە بە هەڵگیرسانی ئاگرەکە تۆمەتبار دەکەن.\nلە چوارشەممەی رابردووەوە ئاگر لە چەندین پارێزگای تورکیا کەوتووەتە و تا ئێستا تیمی ئاگرکوێژێنەوە توانیویانە ٨٨ ئاگر کۆنترۆڵ بکەن لەکۆی ٩٨ ئاگر لە چەندین پارێزگای جیاوازی وڵاتەکە.\nئاگرە زەبەلاحەکەی تورکیا هێشتا بەردەوامە، بەتایبەتی لە پارێزگای گەشتیاری ئەنتاڵیا.\nتا دێت زیانەکان زۆرتر دەبن و بەپێی راپۆرتی میدیاکانی تورکیا زیاتر لە حەوت هەزار کەس گوازراونەوەتەوە بۆ ناوچەی سەلامەت و چوار گوندینش بە تەواوی چۆڵکراون.\nئاگرەکە نزیکەی دە پارێزگای گرتووەتەوە لە باشوری وڵاتەکە کە پێک دێن لە: مێرسین، ئەدەنە، ئەنتاڵیا، ئوسمانییە، کەهەرەمانمەڕەش، موغڵا، کیرکەلە، هەروەها کەیسەری. نزیکەی ٧١ ناوچە لەو پارێزگایانە ئاگریان تێدا هەڵگیرساوە.\nرەجەب تەیب ئەردۆغان، سەرۆکی تورکیا، لەپەیامێکیدا لە پێگەی فەرمی خۆی لە تویتەر رایگەیاند، هەریەکە لە ویلایەتەکانی ئەنتاڵیا، مێرسین، موغلا، ناوچەکانی باشوری وڵات بە ناوچەی "کارەساتبار" دەستنیشناکراون.\nزۆرترین ئاگر ناوچەی گەشتیاری مەنڤگاتی گرتووەتەوە و تێیدا ٤٢ گەڕەك زیانیان بەرکەوتووە و ٢٧ گەرەکیش بەتەواوی چۆڵکراون، نزیکەی دوو هەزار و ٣٠٠ باڵەخانەش زیانیان بەرکەوتووە.\nهەر لە مەنڤگات نزیکەی ١٨٠٠ هێکتار لە زەوی و دارستان سووتاون لەکاتێکدا لە موغلا ٨٠ هێکتار دارستان سووتاون.\nلە مێرسین ٤٦٥ باڵەخانەی تەواونەکراو زیانیان پێگەشتووە و چوار گوندینش لە ئوسمانییە چۆڵکراون.\nژمارەی گیان لەدەستدان بەهۆی ئاگرەکانەوە بەرزبووەتەوە بۆ شەش کەس کە چوار کەسیان لە مەنڤگات مردوون.\nئاگرەکان مەترسی خستووەتە سەر ٢٧١ کەس و ٧٣ کەس لەژێر چاودێری پزیشکدان لە مەنەڤگات.\nلە پارێزگای موغلا ٤٩ کەس و لە ئەدەنەش دە کەس برینداربوون.\nهۆکاری ئاگرەکان و پەکەکە وەك تۆمەتبار\nتا ئێستا هۆکاری ئاگرەکان نازانرێت و بەرپرسانی تورکیا بەردەوامن لە لێکۆڵینەوە بۆ دۆزینەوەی هەڵگیرسانی ئاگرەکە، لەگەڵ ئەوەشدا گومانی ئاگرکەوتنەوەی بە ئەنقەست بە یەکێك لە ئەگەرەکان دادەنێن.\nبەپێی وتەی بەرپرسان، ئاگرەکە بەهۆی بای توند و پلەی گەرمای بەرزەوە فراوان بووە.\nلە هەفتەی رابردوودا، بەرزترین پلەی گەرما تۆمارکرا لە مێژووی وڵاتەکەدا لە پارێزگای جەزیرە کە گەیشتە ٤٩ پلەی سەدی. چاوەڕوان دەکرێت لە چەند رۆژی داهاتوودا پلەی گەرمی بگاتە ٤٠ پلەی سەدی لەو ناوچانەی کە ئاگرەکانی لێکەوتووەتەوە.\nراگەیاندنەکانی تورکیا لە ئێستادا هەڵایەکی میدیاییان دروست کردووە لەسەر ئاگرەکە و پەنجەی تۆمەت بۆ پەکەکە درێژ دەکەن.\nپێگەی تەلەفزیۆنی تەرەتەی تورکی لە راپۆرتێکیدا پەنجەی تۆمەت بۆ پەکەکە درێژ دەکات و تێیدا باس لەوە دەکرێت پەکەکە "مێژووی هەیە لە هەڵگیرساندنی ئاگر لە دارستانەکاندا".\nرۆژنامەی دەیلی سەباح راپۆرتێکی هاوشێوەی بڵاوکردووەتەوە و تێیدا ناوی گروپێک دەبات کە لە پەکەکەوە نزیک بێت.\nگروپەکە ناوی "پرۆژەی منداڵانە بۆ ئاگر" و رۆژنامەکە باسی لەوە کردووە ئەو گروپە بەرپرسیارییەتی خۆی راگەیاندووە بۆ چەندین ئاگر کە پێشتر لە تورکیا هەڵگیرساون.\nچی دەکرێت بۆ کوژاندنەوەی ئاگرەکان\nبەکر پاکدەمیرلی، وەزیری کشتوکاڵ و دارستانەکانی تورکیا، رایگەیاند چوار هەزار کارمەند، شەش فرۆكە، نۆ فرۆکەی بێ فرۆکەوان، یەک هەلیکۆپتەری بێ فرۆکەوان، ٤٥ هەلیکۆپتەر، ٥٥ ئۆتومبیلی توندوتۆڵ، هەزار و ٨٠ تەنکەر ئاو بەشدارن لە کوژاندنەوەی ئاگرەکەدا.\nچەندین فڕۆکە لە ئازربایجان و رووسیا و ئۆکرانیاوە گەیشتونەتە تورکیا بۆ کوژاندنەوەی ئاگرەکە و دوابەدوای گەیشتنی ئەم فرۆکانەش ئەردۆغان رایگەیاند، "بەرەو ئاراستەیەکی ئەرێنی هەنگاو دەنێین".\nمەولود چاوشئۆغلۆ، وەزیری دەرەوەی تورکیا، رایگەیاند دوو ملیۆن و ٨٠٠ هەزار دۆلاریان تەرخانکردووە بۆ کوژاندنەوەی ئاگرەکان.\nخەڵکی کوردستان بوونەتە دوو بەرە لەسەر ئاگرەکە\nلە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان هاوڵاتیانی هەرێمی کوردستان بۆچوونی جیاوازیان هەیە لەسەر ئاگرەکەی تورکیا و هەندێکیان بە "تۆڵەی خودایی" وەسفی دەکەن و هەندێکی تریش بە "کارەساتێکی ژینگەی" لە قەڵەمی دەدەن کە زیانێکی گەورەی دەبێت بۆ ژینگەی تەواوی جیهان.\nئەو هاوڵاتییانەی بە ئاگرەکە دڵخۆشن باس لەوە دەکەن کە ئەمە "تۆڵەی هەموو ئەو هێرش و لەشکرکێشیانەی ئەنقەرەیە بۆ سەر کورد لە رۆژئاوا و هەرێمی کوردستان".\nئەوان باس لەوە دەکەن کە لە ئۆپەراسیۆنەکانی تورکیادا چەندین زەوی زار و مەڕ و ماڵاتی خەڵک وێران بوون، جگە لەوەی سوپای تورکیا دەستدرێژی کوردووەتە سەر ژینگەی کوردستان.\nلە ٢٤ی نیسانەوە تورکیا دوو ئۆپەراسیۆنی دەستپێکردووە دژی پەکەکە و دوای دوو مانگ بڵاوبوویەوە کە سوپای تورکیا داری دارستانەکانی دهۆک دەبرێتەوە و "دەیاندزێت" و دواتر "دەیانفرۆشێت"، ئەمەش بۆ پاککردنەوەی ناوچەکە و پێکەوە لکانی پێگە سەربازییەکانی لە ناوچە سنورییەکانی دهۆك.\nساڵی ٢٠١٩ش میدیا جیهانییەکان بڵاویانکردەوە سوپای تورکیا دوای ئۆپەراسیۆنەکانی لە رۆژئاوای کوردستان، دەستیکردووە بە بردنی دارە زەیتوونە رەسەنەکانی عەفرین.\nلەلایەکی ترەوە، هەندێك هاوڵاتیانی تر رووداوی ئاگرەکەی تورکیا بە "کارەسات" ناوزەند دەکەن و باس لەوە دەکەن کە ئەم رووداوە نەک هەر زیان بە ژینگەی تورکیا دەگەیەنێت بەڵکو زیان بە تەواوی ژینگەی رۆژهەلاتی ناوەڕاست و تەواوی جیهان دەگەیەنێت.\nئەوان دەڵێن کە ئێستا زەوی رووبەرووی گەرمبوون دەبێتەوە و ئەم جۆرە رووداوانە دەبنە هۆی زیان گەیاندن بە ژینگەی زەوی بەتایبەتی کە لە چەند ساڵی رابردوودا ئاگری تری گەورەتر لە ئامازۆنی بەرازیل و ئوستورالیا کەوتوونەوتەوە.\nهەروەها پێیانوایە ئەم رووداوانە نابێت تێکەڵی سیاسەت بکرێن و دەبێت "هەمووان بۆ کارەساتێکی لەو جۆرە خەفەتباربن".


گوندی نەڕانی کوردستان زێدی سنجرخان وەزیری بناسە - Mehr News Agency\nAP ١٤٠٠ Ordibehesht ٨ ٠٩:٤٨\nNews Code 37052\nگوندەی نەڕان سەر بە شاری سنە و لە پارێزگای کوردستانە کە لە 25 کیلۆمەتری باشووری ڕۆژهەڵاتی سنە و لە ڕێگای سنە بۆ کامیاران هەڵکەوتووە و حەشیمەتی نزیک بە 1000 کەس و 200 بنەماڵەی تێدایە.\nگوندی نەڕان هەم خاوەن سروشتی جوان و تایبەتە و هەم لە باری مێژووییەوە بەناوبانگە چونکوو کەسایەتییەکی گەورەی تێدا پەروەردە کراوە و نێژراوە ئەویش کەسێک نییە جگە لە سنجرخانی قارەمان.\nئیشی خەڵکی گوندەکە زیاتر ئاژەڵداری و باخدارییە و بەرهەمەکانیشیان گوێز، شڵانە و سێو و ... ە.\nئەگەر لە باری شێوەی بیناسازی گوندەکەشەوە بمانەوێت باس بکەین ئەبێ بڵێین کە ماڵەکان بە شێوەی پلیکانی دروست کراوە کە لەم جۆرەدا سەربانی خانوویەک دەبێتە حەوشەی خانوویەکی دیکە و ئەوەش هەر لە بەر کوێستانی بوونی ناوچەکە و لە ئاکامدا کەم بوونی جێگا بۆ کردنەوەی خانووەکانە.\nسەبارەت بە ناوی گوندەکەش چەند ڕا هەیە هەندێک دەڵێن ناوی گوندەکە دەگەڕێتەوە بۆ پێش هاتنی ئیسلام و لە وشەی "نەڕ" بە واتای گەورە کە وشەیەکی ئاوێستاییە و لەبەر ئەوە ئەوەیان پێوتووە کە کەسانێک لەوێ ژیانیان کردووە لە باری جەستەییەوە بەهێز بوون و پاشگری " ان" کە پاشگری شوێنە.\nهەندێکش دەڵێن کە وشەکە سەرەتا "نەهران" بووە کە وشەیەکی عەرەبییە بە واتای دوو جۆی ئاو ئەویش لەبەر ئەوە کە کانییەک لە کێوێکی ئەو گوندەوە دێتە خوارەوە و دەبێتە دوو لقەوە.\nیەکێک لە کێوە هەرە بەناوبانگەکانی پارێزگای کوردستان کێوی سوڵتان سراجەدینە کە هەر لە ئەو گوندە هەڵکەوتووە و هەموو ساڵێک گەشتیاری ناوخۆیی و بیانی زۆر سەردانی دەکەن.\nلە کانییە بەناوبانگەکانی گوندی نەڕانیش دەتوانین ئاماژە بکەینە سەر: سەراو، مشتەوا، کانی دریک، چاوکە، کانی ڕۆن، کانی ساولی و ... .\nخەڵکی گوندی نەڕان هەر بە زاراوەی ئەردەڵانی قسە دەکەن.\nهەر وەک لە سەرەتاوە ئاماژەی پێدرا گوندی نەڕان شوێنی لەدایک بوونی کەسایەتیی بەناوبانگ و جێ شانازی کورد، سنجرخانە کە هەر لە ئەو گوندە پەروەردە بووە و لە سەردەمی هێرشی ڕووسەکان بۆ سەر ئێران گیانفیدایی و بوێری زۆری لە خۆیەوە نیشان دا و هەر لە ئەو شەڕەشدا دەکوژرێت و لە گوندەکەی خۆی بە خاک دەسپێردرێت.\nئێستا گۆڕی ئەو پیاوە گەورە کوردە لە ئاوایی نەڕانە و ساڵانە گەشتیاری زۆریش هەر بەو بۆنەوە سەردانی گوندی نەڕان دەکەن.


داڵەڕێ - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nداڵەڕێ گوندێکە دەکەوێتە سەر زێی گەورە، سەربە سنوری بەڕێوبەرایەتی قەزای بەردەڕەشە لە پارێزگای دھۆک. بەپێی سەرچاوەکان، ناوی "داڵەڕێ" لە "دارینی چڕ" ەوە ھاتووە؛ ئەوەش دەگەڕێتەوە بۆ ھەڵکەوتەی سرووشتیی و جوگرافی گوندەکە بەھۆی ھەبوونی چەمێکی چر لەزێی گەورەوە کە بە لێواری گوندەکەدا درێژدەبێتەوە.\nمێژووی گوندی داڵەڕێ دەگەڕێتەوە بۆ نیوەی دووەمی سەدەی ١٨ە و سەرەتای سەدەی ١٩ە، یەکەم شەپۆلی دانیشتوانی گوندەکە بەھۆی بەپیتبوونی زەوی ناوچەکە و گونجانی کەشوھەوا بۆ ئاژەڵداری ڕوویان لە گوندەکە کردووە.\nبەھۆی ھەبوونی ژیان بۆ ماوەیەکی زۆر لەو ناوچەیە، داڵەڕێ خاوەنی چەند شوێنەوارێکی مێژوویە، و چەندان حەشارگەی ژێر زەوی و ئامێری کۆنی کشتوکاڵی، کە بە "قوڕ" دروستکراون، دۆزراونەتەوە. بەگوێرەی وتەی دانیشتوانی گوندەکە، گرنگترین ئاسەوار مانەوەی گۆڕستانێکە بەناوی "قەبرستانی سەییدان".\nداڵەڕێ چەند ناوچەیەکی گەشتیاری تایبەت بەخۆی ھەیە کە دیارترین ناوچەی گەشتیاری لە گوندی داڵەڕێ بریتیە لە "کەور قەلان" کە شوێنێکی شاخاویە و دەکەوێتە باکوری گوندەکەوە. بەدرێژای مێژووی لادێکە مزگەوتی تێدابووە، بەڵام مێژووی ھەبوونی قوتابخانە دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٩٧١.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=داڵەڕێ&oldid=522243»


مانگی داهاتوو یەکەمین مۆنیتەری تایبەت بە یاریکردن بە قەبارەی 65 ئینج بە نرخی 5000$ دەخرێتە بازاڕەوە – کەی ئای تی ئێن\nئامێرە هەمەجۆرەکان 8, كانونی دووه‌م 2019\nمانگی داهاتوو یەکەمین مۆنیتەری تایبەت بە یاریکردن بە قەبارەی 65 ئینج بە نرخی 5000$ دەخرێتە بازاڕەوە\nلە دوای ئەوەی لە ساڵی ڕابردوودا کۆمپانیای HP Omen بە هاوکاری کۆمپانیای Nvidia مۆنیتەری HP Omen X Emperium 65 ـی لە کۆنگرەی CES 2018 ـدا نمایش کرد، دواجار ئەمڕۆ کۆمپانیاکە نرخ و وادەی بەردەستکردنی مۆنیتەرە زەبەلاحەکەی ئاشکرا کرد.\nمۆنیتەرە زەبەلاحەکە تایبەت بە یاریکردنە و درووستکراوی کۆمپانیای HP Omen ـە بە هاوکاری کۆمپانیای Nvidia. قەبارەی ٦٥ ئینجە و ڕوونمایەکەی لە لایەن Nvidia گەشەی پێدراوە و یەکێکە لە هەرە گەورەترین مۆنیتەرەکانی تایبەت بە یاریکردن تاوەکو ئێستا. ڕوونمای مۆنیتەرەکە پشتگیری لە 4K HDR و G-Sync دەکات بە خێرایی ١٤٤ هێرتز. کۆمپانیای Nvidia جۆرە ڕوونمایەکەی بە BFGDs (ڕوونمایە شێواز گەورەیەکانی یاریکردن) ناو دەبات.\nمۆنیتەرەکە توانای پەیوەستبوونی بە ئەپە پەخشکەرەکان هەیە و خاوەن خزمەتگوزاری دەنگی Google Assistant ـە. بۆ چێژ وەرگرتنی زیاتری یاریکەران HP بڵندگۆیەکی بەهێزی بۆ مۆنیتەرەکە جێگیر کردووە. لەگەڵ ئەوەشدا خاوەن ٣ دەرچەی HDMI 2.0 و دەرچەیەکی DisplayPort و ٢ دەرچەی USB و ٢ دەرچەی USB ـی دیکە تایبەت بە بارگاویکردنەوەیە. هەروەها ڕووناکی بۆ چواردەوری دووگمەکانی مۆنیتەرەکە دانراوە.\nمۆنیتەرەکە لە سەرەتایەکانی مانگی داهاتووەوە بە نرخی ٥٠٠٠$ دەخرێتە بازاڕەکانی جیهانەوە.\nئەو نرخە بەرزە بە شایەنی مۆنیتەرەکە دەزانیت؟ وەڵام لە لێدوان بەجێ بهێڵە\nتاگەکان CES 2018 hp Nvidia ڕوونما مۆنیتەر


Mewda Media | بەردەکانی لیانکۆرت\nئەنجامی راپرسییەک ئەردۆغانی تووشی شۆک کرد\nیەکێتی بڕیاری یەکلاییکەرەوەی لەبارەی پرسی سەرۆکایەتی کۆمارەوە دا\nشاندەکەی تاڵیبان لە ئۆسلۆ چی دەکەن؟\nبەرهەم ساڵح کاندیدی فەرمیی یەکێتییە بۆ وەرگرتنی پۆستی سەرۆک کۆمار\nلەبارەی دەوامی فەرمانگەکانی سلێمانییەوە بڕیاری نوێ درا\nهەڕەشەیەکی توند لە بەریتانیاوە بۆ رووسیا\nبەهۆی ئەوەی سەرنشینێک دەمامکی نەبەست، کێشە بۆ گەشتێکی ئاسمانیی دروستبوو\nرێکخراوێکی نزیک لە ئێران خرایە لیستی تیرۆرەوە\nحکومەتی هەرێم لەبارەی تێچووی ئاوی ماڵان روونکردنەوە دەدات\nوادەی دابەشکردنی نەوت لەسەنتەری شار راگەیەندرا\nبە زمانی ئینگلیزی (بەردەکانی لیانکۆرت)، بە فەرمییش حکومەتی کۆریای باشوور بە دوورگەی (دۆکدۆ) و ژاپۆنیش بە (تاکیشیما) ناوی دەبەن. ئەو دوورگەیە، دەکەوێتە ناوچەی دەریایی رۆژهەڵاتی کۆریای باشوور و رۆژئاوای ژاپۆن. لە ناوچەی دەریایی ژاپۆنە، بەڵام بەیەک مەودا لە هەردوو خاکی کۆریا و ژاپۆنەوە دوورە.\nئەم (ئەرخیپیلا)یە، کۆمەڵێک دوورگەن بەیەکەوە، لە دوو دوورگەی گەورە و (35) بەردی بچووک پێکهاتووە. رووبەریان بەیەکەوە (0.187.554 کم2)یە، تەنها 50 کەس لەسەری دەژین.\nگرنگیی ئەم ئەرخیپیلایە لە چەند روویەکەوەیە؛ وەک بەندەرێک بۆ لەنگەرگرتنی کەشتی و بەلەمەکان بەکاردەهێنرێت، هەروەها بۆ راوکردنی شێری دەریایی و گوێچکەماسی و جۆرەکانی تری بوونەوەرە دەریاییەکان، بەتایبەتی ئەوانەی بۆ خواردن دەگونجێن. رووەکێکی زۆر دەگمەنی تیایە بەناوی (سۆهۆ تشیکۆ)، کە جۆرێکە لە قامیشی بامبۆ (حەیزەران). سەرەڕای ئەمانەش، دوورگەکە گەنجینەیەکی ناوازە و بە بەهایە، بەتایبەتی لە رووی رۆحییەوە تاکە شوێنەوارە، ئەویش لەبەرئەوەی ئارامگەی (یاتومی) لێیە، کە یەکێکە لەو حەوت ئارامگەیەی ژاپۆنییەکان بۆ خودا (بێنێن) خودای موزیک و خۆشی دروستیانکردووە. پردێکیشیان لە وێستگەی (گاما گوری)یەوە تا ئەو ئارامگایە دروستکردووە و باوەڕیان وایە رۆیشتن لەسەر ئەو پردە بۆ دوو عاشقی دەست لەناو دەست، خۆشبەختییان بۆ دەهێنێێت و دواتریش کاتێک دەگەنە ئارامگەکە، ئەگەر ئاهەنگی ئایینیی بگێڕن؛ ئەوا خۆشگوزەرانی و وەچەی باش و خێزانیان بۆ دەهێنێتەدی.\nهەروەها دەوڵەمەندە بە گازی سروشتی و باڵندەی جۆراوجۆر، ئەمە جگە لەوەی بە زنجیرە بەردی شیلان (مەرجان)یی دەگمەن بەناوبانگە.\nئەم دوورگەیە، لە مێژوویەکی دوورودرێژەوە کێشەیەکی چارەسەرنەکراوی نێوان (تۆکیۆ و سیئۆل)ە، هەردوولا بە خاکی خۆیان ئەژماری دەکەن و بەڵگەی مێژوویی دەهێننەوە و بە مافی خۆیانی دەزانن.\nلە ناوەڕاستی سەدەی حەڤدەیەم، ژاپۆن دوورگەکەی بەتەواوی داگیرکردووە. لە ساڵی 1905 ئیمپراتۆریەتی ژاپۆنی، بە فەرمی خستوویەتییە سەر وڵاتەکەی.\nلە ساڵی 1952 کۆماری کۆریا پێش ئەوەی ببێتە ئەندام لە پەیمانی سان فرانسیسکۆ و ئاشتی بکەوێتە بواری جێبەجێکردنەوە، هات تاکلایەنانە هێڵێکی دانا بە ناوی (سینگماناری) و هێزی ئاسایشی ناردە ناوچەکە، ئەو هێڵە تاکیشیمای خستە سەر کۆریا. ژاپۆن بەتوندی دژی وەستایەوە بەناوی ئەوەی ئەو کارە دژی یاسای نێودەوڵەتییە. ئیتر لەو کاتەوە کۆماری کۆریا دەسەڵاتی تەواوی بەسەر دوورگەی تاکیشیمادا هەیە.\nلە ساڵی 1954 سەرۆکی ئەوسای کۆریای باشوور، بەڕەزامەندیی کۆی ئەندامانی پەرلەمانەکەیان، بڕیاریان دەرکرد کە دۆکدۆ بەشێکە لە خاکی کۆریا.\nلە ساڵی 2012 سەرۆک کۆماری کۆریا (لی میۆنگ باک)، سەردانی دوورگەی تاکیشیمای کرد و بە کردەوە سەروەریی وڵاتەکەی بەسەریدا سەپاند بە لابردنی پەردە لەسەر پەیکەرێکی بەردیین، کە واژۆی خۆی لەسەر کرد. ئەوکات سەرۆک وەزیرانی ژاپۆن، بە خەتی خۆی نامەیەکی ناڕەزایی بۆ نووسی دەربارەی ئەو سەردانە، بەڵام سەرۆک (لی میۆنگ) نامەکەی وەرنەگرت و ناردییەوە، ژاپۆنیش باڵیۆزی وڵاتەکەی لە کۆریا کشاندەوە.\nلەدوای جەنگی دووەمی جیهانییەوە، ژاپۆن بەردەوام وەک وڵاتێکی ئاشتیخواز هەڵسوکەوت دەکات و دەیەوێت بە رێگەیەکی ئاشتییانە کێشەکە چارەسەر بکرێت، داواشی لە کۆریا کرد ئەم پرسە ببنە دادگای دادپەروەریی نێودەوڵەتی (ICF)، بەڵام کۆریا لە سێ بۆنەی جیاوازدا رەتیان کردەوە. هۆکارەکەش؛ کۆریا ئێستا رۆڵێکی گرنگی هەیە لە نێو کۆمەڵگەی نێودەوڵەتیدا و سستیی دەنوێنێت لە چارەسەری ئەو پرسە و ژاپۆنیش سوورە لەسەر چارەسەرکردنی بە رێگەیەکی ئاشتییانە.\nرەمەزانێکی سیاسیمان پێویستە\nدۆکیۆمێنتکردنی چیرۆکەکانی کەرکوک\nئێمەش خاوەنی عەلی مەردانین\nگۆڕەکەی ئیبراھیم خانی دەلۆ و سنووری کەرکوک\nتەعریب لە عەرەفە و کوردایەتی لە بەغدا\nئەی نووسینەکەی ناو دڵی کەرکوکییەکان چی لێدەکەن؟\nدەرفەتێک بۆ وەرگرتنەوەی کەرکوک\nمەترسییەکانی گۆڕانی کەشوهەوا\nناسنامە كوردستانییەكەی پێش پۆستی پارێزگار\nکاتی هاتنی شەپۆلێکی دیکەی بەفر بارین راگەیەندرا\nدەست بە دابەشکردنی مووچەی مانگی یەک دەکرێت\nپشووەکە ئەم شوێنانە ناگرێتەوە\nهۆشدارییەکی بەپەلە بۆ دانیشتوانی سلێمانی\nرۆژێکی ئەم هەفتەیە دەکرێتە پشووی فەرمی\nهەواڵێکی خۆش بۆ فەرمانبەرانی هەرێمی کوردستان\nناوی ئەو وەزارەتانە ئاشکرابوو کە رۆژی پێنجشەممە مووچە وەردەگرن


:: PM:03:57:16/11/2019 \n"من و كەركووك" یەكەم كتێبی چالاك و رۆژنامەنووس خاتوو هەرمن ئەحمەد، پێكهاتووە لە 336 لاپەڕە. لە كۆتایی كتێبەكەدا نووسەر چەندان لاپەڕەی تەرخان كردووە و ئەلبوومێكی رازاندووەتەوە بەو وێنانەی پێوەستن بە خۆی و رووداوەكانی شاری كەركووك.\nنووسەر و رۆژنامەنووس تاریق كارێزی لە پێشەكی كتێبەكەدا بەناونیشانی "وشەچنی" خوێندنەوەیەكی جوان و وردی بۆ كتێبەكە كردووە، وەك سەرتووی بابەتەكە هێندەی تر كتێبەكەی شیرین كردووە. ئاماژەی بەكورتە مێژوویەكی ستەمدیدەیی كۆن و نوێی شارەكە كردووە، خۆی و خاتوو هەرمن بە خامەكانیانەوە هیچیان بۆ ئێمە نەهێشتووەتەوە كە شیكارێك بەدڵی خۆمان بۆ كتێبەكە بكەین.\nهەرچەندە (من و كەركووك) بریتییە لە زنجیرە وتارێك بەشێوەی ستوونی رۆژنامەوانی لە هەفتەنامەی "باس" بڵاوی كردووەتەوە و نووسەرەكەی ناونیشانی "یادەوەری و لێڕامان"ی بۆ داناوە، وەلێ لەبەرئەوەی بە تەڵێكی وەهمی نەبینراو هەمووی بەستووە بەیەكەوە، لە یەكەم وشەوە تا دوا وشەی پێوەست كردووە بەیەك شوێن و یەك دۆز، ئەویش شاری كەركووكی فرەكولتوور و كێشە لەسەرە.\nدەقەكانی زیاتر دۆكیۆمێنتارین، بە زمانێكی ئەدەبیی زۆر شیرین و بە سۆزێكی دایكانە نووسراوە و تێكەڵ بە ئەندێشە و فەنتازیای خەیاڵی رۆژانی منداڵیی خۆی كردووە، بۆیە دەتوانین ناوی بنێین "یادەوەری بە تامی رۆمان".\nهەرمن خۆی كچەزای كەسایەتیی كوردپەروەر و سیمبۆلێكی دیاری شاری كەركووك "حەسیب خەیات"ـە، هەر ئەویشی كردووە بە نموونەی كوردپەروەر و خۆڕاگریی شارەكە، نەك لەبەرئەوەی باپیریەتی، بەڵكو حەسیب خەیات خۆی یەك لە سیما دیارەكانی ئارابخایە.\nنووسەر بەهۆی ئەوەی بەردەوام سەردانی كەركووكی كردووە و لە نزیكەوە تێكەڵ بەو فرەكولتوورییە بووە و وەك خۆی لە لاپەڕە 17دا ئێژێ، "سەرەتای حیكایەتەكە لە زاری كیژۆڵەیەكەوە دەست پێ دەكات و رووداوەكانی لەگەڵ تەمەنی مندا دەڕۆن و بە كارەساتی 16ی ئۆكتۆبەری ساڵی 2017 بەكۆتا دێن".\nهەر خۆی لە لاپەڕە 20دا وەڵامی خۆی دەداتەوە و دەڵێ، "لەو رۆژەوەی ئۆكتۆبەرچییەكان لە رقی ریفراندۆمچییەكان و لەپێناو چەند دەستكەوتێكی بچووك، ئەو شارە مەزن و ئازیزەی كوردستانیان خستەوە ژێر چنگی حەشدی شەعبی و داگیركەران و خەڵكەكەیان رووبەڕووی گەورەترین كارەسات كردەوە و شكۆی كوردیان لەو شارەدا ورد و خاش كرد، ئیتر پرسی كوردستانیبوونی كەركووك و ژیانی خەڵكەكەی لە جیاتی ئەوەی مایەی نیگەرانی بێت، بووە ئەوەی مایەی مەترسییەكی گەورە و نزیك لەدەستدانی یەكجارەكی ئەو شارە بێت، بەداخەوە 16ی ئۆكتۆبەر خاڵی وەرچەرخان و گەڕانەوە بوو بۆ خاڵی سفر".\nبیرمان نەچێت كە كەركووك بەهۆی بوونی زۆری رێژەی سینەما و كۆمەڵی كەركووك "جەماعەت كەركووك" كە پێكهاتبوون لە بژاردەیەكی ئاستبەرزی رۆشنبیر و نووسەران و شاعیرانی شارەكە لە كورد و توركمان و عەرەب و كلدوئاشوور، وەك محێدین زەنگنە، یوسف حەیدەری، سەرگۆن پۆڵس، جان دەمۆ، زوهدی داوودی، ئەنوەر غەسانی و قەحتان هورمزی.. هتد، كە سەرجەمیان لەسەر ئاستی عێراق و كوردستان ناسراو بوون، زۆربوونی هۆڵی سینەما و یانەكانی كۆمەڵایەتی و رۆشنبیرییش، هۆكارێكی تر بوون تا شارەكە لە سەدەی رابردوودا ببێتە پایتەختی رۆشنبیری عێراق و كوردستان.\nهەرچەندە نووسەری كتێبەكە لە كتێبەكەدا دەڵێ، "من مێژوونووس نیم.." لێ بە ڕاستی توانیویەتی زۆر بە جوانی مێژووی سەردەمێكی دیاریكراوی ئەم شارە لە رووی سیاسی و كۆمەڵایەتییەوە وەك فۆتۆگرافەر و هەندێك جار وەك گێڕەرەوە، فیلمێكی دۆكیۆمێنتاری تۆمار بكات.\nخاتوو هەرمن لە نزیكەوە لەگەڵ رووداوە گرنگەكاندا ژیاوە و بەتایبەتی رۆژانی رەشی پرۆسەی ئەنفال و راپەڕینە مەزنەكەی 1991 كە خۆی لە كەركووك بووە و ساتەكانی ئازادكردنی كەركووكی بە چاوی خۆی بینیوە و لەگەڵیاندا ژیاوە، لەم كتێبەدا تۆمار دەكات.\nباسی دیاردەی زۆریی پایسكل دەكات و ئاماژە بۆ ئەو قسە خۆشانە دەكات كە بۆ كەركووكییەكانیان هەڵبەستووە\nلەرووی كۆمەڵایەتیشەوە ئاماژە بۆ داونەریتە تایبەتەكانی كەركووك دەكات وەك (سێ مەوج)، مەبەستی لە قسەكردنی كەركووكییەكانە بە سێ زمانی كوردی و عەرەبی و توركمانی. باسی دیاردەی زۆریی پایسكل دەكات و ئاماژە بۆ ئەو قسە خۆشانە دەكات كە بۆ كەركووكییەكانیان هەڵبەستووە و دەڵێن، "هەر كوڕێكی كەركووكی نەزانێ پایسكل لێبخوڕێت، ژنی نادرێتێ". ئەمیش لەبەرئەوەی لە مێژە شارەكە بە رێژەیەكی بەرچاو پایسكل و پایسكلسواری تێدا بەدی كراوە و پایسكل تەنیا بۆ هاتۆچۆ بەكار نەهێنراوە، بەڵكو كاسبیشی پێوە كراوە. تەنانەت ژنیش لە كەركووك پایسكلیان لێخوڕیوە.\nمن لەمە زیاتر ناچمە ناواخنی كتێبەكە و چێژی ناوەڕۆكەكەی بۆ خوێنەرانی بەجێ دێڵم، چونكە نووسەری كتێبەكە وەك دووڕناسێك چووەتە قووڵایی شارەكەوە.\nكتێبی من و كەركووك لەلایەن دەزگا میدیایی باس چاپ كراوە و رۆی 19ی مانگی رابردوو تشرینی یەكەم/ئۆكتۆبەر، هاتە بڵاوكردنەوە.


لە ئێستادا ئەو دەزگایە، خاوەن ویبسایتێكی تایبەت بە هەواڵ و بەدواداچوونی رۆژنامەوانییە. لەگەڵ رادیۆیەك، كە رۆژانە بەرنامەكانی لەسەر دوو شەپۆڵ بە فریكۆنسەكانی FM MH 92.7 و MH 95 بڵاودەكاتەوەو سنووری پەخشەكەی وێڕای شاری سۆران، هەولێر، دهۆك، ئاكرێ و ئامێدی و شەقڵاوەو كۆیەو مەخموور و چەندین شارو شارۆچكەی هەرێمی كوردستان و بەشێك لە شارۆچكەكانی باكووری كوردستانیش دەگرێتەوە. هەروەها كتێبخانەیەكی هەیە، كە ژمارەیەكی زۆری ناونیشانی پەرتووكی سیاسی و ئابووری و كۆمەڵایەتی و فەرهەنگی و ئەدەبی و زانستی لە خۆ دەگرێت. لە ساڵانی رابردووشدا دەزگای زاری كرمانجی (76) ژمارەی لە گۆڤاری (كۆوار)ی مانگانە، كە گۆڤارێكی بە دواداچوونی گشتی بوو، چاپ و بڵاو كردەوە. وێڕای بڵاوكردنەوەی پاشكۆیەكی وەرزشی بە ناوی (زاری كرمانجی سپۆرت). ئامانجی سەرەكی ئەو دەزگایە، جگە لە گەشەپێدانی بواری رۆشنبیریی، خێراییە لە گەیاندنی زانیاری و رووماڵكردنی هەموو ئەو رووداو و هەواڵانەی لە كوردستان بە گشتی و دەڤەری سۆران بەتایبەتی روو دەدەن.


پاڵێوگەی سورقاوشان دەكەوێتەكار – Knwe.org\nسەرەکی » ئابووری » پاڵێوگەی سورقاوشان دەكەوێتەكار\nپاڵێوگەی سورقاوشان دەكەوێتەكار\nلە شارۆچكەی دوكانی سەر بە پارێزگای سلێمانی پاڵێوگەی (سوورقاشان) بە شێوەی ئەزموونی دەستی بە بەرهەمهێنانی نەوت كردووە، ئەندامێكی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانیش دەڵێت:»حكومەت نەوت بۆ پاڵێوگەكە دابین دەكات و لەبەرامبەردا پاڵێوگەكە نەوتی سپی بە حكومەت دەداتەوە».\nهۆشیار ئیسماعیل، ئەندامی لیژنەی وزەو سەرچاوە سروشتییەكان لە ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی راگەیاند: ئێستا پاڵێوگەی سوورقاوشان لە شارۆكەی دوكانی سەر بە پارێزگای سلێمانی دەستی بە كاركردن و پاڵاوتن كردووە و لە قۆناغی یەكەمیشدا گازوایل بەرهەم دەهێنێت.\nروونیشیكردەوە: «پاڵێوگەكە كاریگەری باشی دەبێت بۆ سنوورەكە بە تایبەتی بۆ بەنزین و نەوتی سپی و غازی شلی ماڵان، پاڵێوگەكە لە توانای هەیە رۆژانە 20 هەزار بەرمیل نەوت بپاڵێوێت».\nئەو ئەندامەی ئەنجومەن وتی: «ئەو پاڵێوگەیە بۆ بەرهەم هێنانی نەوتی سپی بەو شێوەیە، كە دەبێت حكومەت نەوتی خاوی بۆ دابین بكات و لە بەرامبەردا ئەو پاڵێوگەیە نەوتی سپیەكە بە حكومەت بداتەوە، بەڵام ئەگەر حكومەت نەوتی خاوی پێ بفرۆشێت ئەویش نەوتەكە دەخاتە بازاڕەوە».\nوتیشی: «بەگشتی ئەو پاڵێوگەیە كاریگەری زۆر باشی دەبێت بۆ سنوورەكە، بە تایبەتی لە رووی نەوت و بەنزین، لە هەر حاڵەتێكدا نرخی نەوت بە شێوەی بەرچاو دادەبەزێت بەهۆی ئەو پاڵێوگەیەوە».\nشارۆچكەی دوكان بە دووری 70 كیلۆمەتر دەكەوێتە باكوری رۆژئاوای شاری سلێمانی و جگە لە بوونی پاڵێوگەی نەوت بە شوێنێكی گەشتوگوزاریش دادەنرێت.


ئەستێرەی ژیان - SAHAR KURDISH (Sorani)\nئەم زنجیرە درامایە هەوڵی کاربەدەستانی بنکەیێکی سەرەکی فریاگوزاری تاران پیشان دەدات. ئەم بنکەیە لە زەوییەکی بە کرێ گیراودا ساز کراوە و خاوەنی زەوییەکە بەنیازی ئەستاندنەوەیەتی. هەوڵی سەرۆکی بنکەکە لە ئاکام دا دەبێتە هۆی ڕەزامەندی خاوەنی شوێنەکە.\nتشرینی دووه‌م 09, 2015 14:09 UTC\nزنجیرە درامای باوک\nدز و پۆلیس\nزنجیره درامای باڵە خووساوەکان\nتایبەتی دەهەی فەجر\nزنجیرە درامای دایکانه\nزنجیرەی زیرەکیی ڕەش - بەشی 3\nئەم زنجیرە درامایە، بەسەرهاتی پۆلیسێکی دژی تاوانە ئینتەرنێتییەکانە و باسی سەرپێچکارییە ڕێکخراوەکان دەکات لە بواری ئەلەکترۆنیک دا. سەرگۆرد ئەحمەدی، یاریدەدەری دایرەی ڕێگری و بەرەنگاربوونەوەی تاوانە ئینتەرنێتییەکان، سەرقاڵی دۆسیەیێکی ئاڵۆزکاو و پێچەڵاوپێچە لە پەیوەندی لەگەڵ کەسێک بە ناوی کامران بوریایی و لەگەڵ ئەوەشدا، بە دۆسیەگەلێکی دیکەشدا ڕادەگات.\nزنجیرەی ئەستێرەی ژیان - بەشی 3\nزنجیرەی ئەستێرەی ژیان - بەشی 2\nزنجیرەی ئەستێرەی ژیان - بەشی 1


گەنجێكی 17 ساڵ كۆتایی بە ژیانی خۆی هێنا – تۆڕی میدیایی خەڵک\nگەنجێكی 17 ساڵ كۆتایی بە ژیانی خۆی هێنا\n2018/08/11 - 10:10 AM\nبەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی پارێزگای سلێمانی ئاشكرایدەكات، گەنجێكی تەمەن 17 ساڵ كۆتایی بەژیانی خۆی هێنا.\nبەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی پارێزگای سلێمانی لە راگەیەندراوێكدا كە وێنەیەكی دەست (خەڵك) كەوتووە ئاماژە بۆ ئەوە دەكات، لە گوندی مڕانەی سەربەناحیەی باسنێ گەنجێكی تەمەن 17 ساڵ لەماڵەكەی خۆیدا كۆتایی بەژیانی خۆی هێنا.\nرونیشیدەكاتەوە، دوای گەیشتنی هێزەكانی پۆلیس و تیمەكانی بەڵگەو تاوان كەش و هێڵكاری بۆ شوێنی ڕوداوەكە كرا و تەرمەكەی ڕەوانەی پزیشكی دادوەری لەشاری سلێمانی كرا.\nپۆلیسی سلێمانی راشیدەگەیەنێت، گەنجەكە ناوی ( س، أ، م) و تەمەنی 17 ساڵەو دانیشتوی گوندی مڕانەیە .\nسەبارەت بە شێوازی خۆكوشتنی گەنجەكە، پۆلیس ئاشكرایدەكات، گەنجەكە بە پەت كۆتایی بەژیانی خۆی هێناوەو لە ئێستاشدا لەلایەن بنكەی پۆلیسی باسنێوە پەڕاوی لێكۆڵینەوە بۆ ڕوداوەكە كراوەتەوە.\nپارێزگاری سلێمانیخۆ كوشتنهەرێمی كوردستان


محمد گۆران – ته‌ڤگه‌ر\nسەرەکی/تاگ: محمد گۆران\nئەرشیفی تاگەکان: محمد گۆران\nكانونی یه‌كه‌م 1, 2021\tگۆشەی ئازاد 0\nمحمد گۆران حاکمێک بۆ ئەوەی وڵات مەشغوڵکا بەوەزیرەکەی وت: چەن یاسایەک ڕێکخە تا زمانی ئەم خەڵکەی پێ ببەستین! بۆ ڕۆژی دوایی وەزیر هاتە لای حاکم و یاساکانی خوێندەوە: ۱. باج و سەرانە سێ ئەوەندە زیاد دەکرێ ۲ . مووچە دەبێتە یەک لەسەر چوار واتە چارەکە مووچە ۳ . حاکم ساحێبی …\nبینینی زیاتر »\nلە هەندێک ناوچەی هەرێم بەفر و باران دەبارێت\nكانونی یه‌كه‌م 19, 2021\nچاپی دووەمی کتێبێک دەربارەی شەهید ڤیان کاروخ بڵاوکرایەوە\nشوبات 1, 2022


یادداشت بەشی ١٩ – هه‌ڵوێست\nسه‌ره‌تا / بابه‌تی نوێ / یادداشت بەشی ١٩\nئه‌نوه‌ر سوڵتانی 2017-06-12\tبابه‌تی نوێ, تەنز, هونه‌ر\n30 بینراوه دووشەممە، ٥/٦/٢٠١٧\nلە نیوەی دووهەمی مانگی ڕابردوودا دوو مۆرەی گرنگی سیاسی، گۆڕەپانی سیاسەتی کوردستانیان بەجێ هێشت. ئەمڕۆ هەواڵی کۆچی دوایی مامۆستای نەمر عەزیز محەممەد ڕاگەیێنرا و ١٢ ڕۆژ پێشتریش کاک نەوشیروان مستەفا کۆچی دوایی کرد.\nمامۆستا عەزیز محەممەد هەموو تەمەنی خۆی سەرفی خزمەت بە چەوساوەکان کرد و یەک لەو سێ کوردە بوو کە خەڵاتی لێنینیان پێ بەخشرابوو (لاهووتی کرماشانی، حەیدەر عەلییۆفی سەرەک کۆماری پێشووی ئازەربایجان کە بە ڕەچەڵەک کورد بوو و مامۆستا عەزیز محەممەد). بە داخەوە بنکە هەواڵدەرییەکانی ناوخۆ هەواڵی مردنی مامۆستا تەنیا لە ماوەی ڕۆژێک و دوانی یەکەمدا بڵاو کردەوە و ئیتر بێدەنگییان لێ هێنا، ئەوە بۆ کەسایەتییەکی مەزن و شوێندانەر وەک ئەو لە شوێنی خۆیدا نەبوو و نیشانەی بێ میهرییەکی زۆری بە سەرەوە بوو.\nلەو ماوە کەمەشدا، هەندێک لەو کەسانە وا هەوالەکەیان ڕادەگەیاند، کەسایەتی مامۆستایان بە حزبی شیوعی عیراق و سیاسەتەکانی سۆڤیەتی پێشووەوە دەبەستەوە کە کارێکی بەجێ بوو و دەبوایە وا بێت لەبەر ئەوەی ژیانی سیاسیی مامۆستا لە کار و کردەوەی حزبی شیوعی عیراقیدا خولاسە دەبووەوە. بەڵام سەمەرە ئەوەیە بۆ هەڵسەنگاندنی کەسایەتی کاک نەوشیروان مستەفا کەس باسێکی ئەوتۆی لە سیاسەتەکانی کۆمەڵەی مارکسی- لێنینی کوردستان و چالاکییەکانی دەیان ساڵەی نەکرد، کە ئەو بەرپرسی یەکەمی بوو. باسی کۆمەڵە هیچ، دوور و نزیک تەنانەت ناوێکیش لە مائۆئیزم و هەڵەوپەڵەکانی نەکرا و پۆل پۆت و کامبوجیا و کاری هاوشێوەی ئەوان لە کوردستان، بەچاوی کەسدا نەدرایەوە.\nمن ناڵێم دەبوایە ئەوە بکرایەت لەبەر ئەوەی لە سەرەخۆشی و پەیامی دوای مردندا هەمووان هەوڵ دەدەن دەست نیشانی کردەوە چاکەکانی کەسی کۆچکردوو بکەن و هەڵەوپەڵە بهێڵنەوە بۆ دەرفەتەکانی دواڕۆژ. بەڵام ئەوەی پێم سەیرە ئەو یەک بان و دوو هەواییەیە. بۆچی ئەو نەریتە بۆ یەکێک ڕاستە و بەڕێوە دەبرێت، بەڵام بۆ یەکی دیکە لە هەمان وڵات و هەمان مانگدا هەڵەیە و نابێ بکرێت! ئایا گۆڕەپانی سیاسەتی کاڵ و کرچی کورد ئەوەمان پێدەکات یان ئێستاش ڕۆحی مائۆ بە ژوور سەری حزبە کوردییەکانەوە دەگەڕێت؟\nهەواڵی دوو هێرشەکەی ئەمڕۆی ناو شاری تاران گەلێک ناخۆش بوو. باوەکوو دوژمنێکی کورد هێرشی کردبووە سەر دوژمنێکی دیکەی کورد، بەڵام ئەو تیڕۆڕە کوێرە و کوشتنی خەڵکی بێ تاوان، نە جێگەی پەسندە و نەهیچی بۆ کورد تێدایە. ڕەشکوژی هەرکەسێک بیکات، مەحکوومە!\nوێدەچێ ئەمجارەش کورد بە ساویلکەیی کەوتبێتە داوێکەوە کە ئەنجامەکانی جێی نیگەرانین. ئێران لە پیلان دەگەڕێت دژ بە کوردستانی باشوور، چ لە ڕێگەی جاشەکانی حەشدی شەعبییەوە بێت و چ ڕاستەوخۆ. دەبێ هەموولایەک وشیاربین و بیانوویەکی وایان نەدەین بە دەستەوە کە شان بەشانی ئەردوغان و عەبادی پیلانێکمان بۆ بنێنەوە و هێرشێکمان بکەنە سەر. ئەوە کارێکی دوور لە چاوەڕوانی نییە. سەلەفییەکانی کوردستان ڕاستەوخۆش نەبێت، ناڕاستەوخۆ دەسنێژی مەلاکانی ئێرانن و ساڵانێکی زۆرە کاریان لەسەر دەکەن و لە داوێنی خۆیاندا پەروەردەیان دەکەن بۆ ئەوەی بیانکەنە مڵۆزمی بیری نەتەوەیی و پێشکەوتنخواز.\nڕووداوەکەی تاران خستمیە بیری ئەو دەمەی وا دوو لاوی کورد لە ساڵی ١٩٦٨ یان ٦٩دا، بە لاسایی کردنەوەی فەلەستینییەکان فڕۆکەیەکی عیراقییان ڕفاند و بە حیسابی کێشە و نێوان ناخۆشییئ عیراق لەگەڵ ئێران، هێنایانە تاران. حکوومەتی شا دەست بەجێ گرتنی و لە ماوەی چەند ڕۆژدا هەردوکیانی ئیعدام کرد. لەبیرمە ناوی یەکیان ئەنوەر بوو، بەڵام نەمزانی سەر بە چ حزب و لایەنێک بوون لەبەر ئەوەی باشووری کوردستانیش بێدەنگی لێکردن و تەنانەت ئێستاش کەس ناویان ناهێنێت.\nڕووداوی ئەمجارەش لە ناوەرۆکدا زۆر جیاواز نییە لە ڕووداوی ئەو ساڵە و ئەگەر هەوالەکان ڕاست بن، لای کەم پێج کورد بوونەتە قوربانیی گەمژەییەک. ئەودەم دوو کوردەکە بە ساویلکەیی کەوتبوونە شوێن سیاسەتی باوی ڕۆژ لە ڕۆژهەڵاتی ناوین، ئێستاش وێدەچێ هەر وا بێت بەڵام بە بەرگێکی ئایینییەوە! ئەو کارانە کورد ناگەیێننە هیچ شوێنێک. کەم و زۆر هەموو وڵاتانی جیهان، بە ئەمریکاوە، ڕووداوەکەیان مەحکووم کرد و ئەوە ڕاستەوخۆ مەحکووم کردنی داعیشە بەڵام ناڕاستەوخۆ کوردیش دەگرێتەوە. ئەگەر وشیار نەبین، واهەیە دوای نیشتنەوەی تەپ وتۆزی ڕووداوەکە تێبگەین چ زیانێکی گەورەمان لێ کەوتووە.\nلەو ناوەدا، یەک شت بۆ من ڕوون نییە، ئەویش ئەو پرسەیە کە ئایا کوردە داعیشە کووژراوەکان ڕاستەوخۆ گەیشتوونەتە بەهەشتی خوا و ئێستا لەوێ دەستەملانی ٧٢ فریشتەی باڵا بەرز بوون یان نا؟ کەس هەیە هەواڵەکەم بۆ پشتڕاست بکاتەوە؟\nپێنج شەممە. ٨/٦/٢٠١٧ لە یادداشتەکانی دووسێ هەفتە پێشتردا گوتم مەلاکانی ئێران کارێکی زۆریان بۆ نیفاق خستنە ناو خۆشک و برایانی کاکەیی لە باشووری کوردستان کردووە. وا هەواڵی ئەوە دەگات کە بە کاکەیی نەوەستاون و لە ناو موسوڵمانانیشدا کاری تەبلیغییان کەم نەبووە. بەگوێرەی هەوالێک، کابرایەکی خەیاڵاوی لە سەنگەسەر ماوەیەکە خۆی لە کوردی هەژار کردۆتە محەممەدی مەهدی و بەتەمایە خوا بیەوێت یان نەیەوێت، ئەم خۆی چارەسەری کێشەکانی سەرتاسەری جیهان بکات؛ لە ئەمریکا عەقڵ بدات بە تڕامپ، بریتانیا بگەڕێنێتەوە باوەشی ئوروپا، بۆمبای ئەتۆمیی لە دەست کۆریای باکوور دەربێنێت و مەلاکانی ئێرانیش بگەڕێنێتەوە سەر مینبەرەکانیان لە قوم و مەشهەد!\nباشە، ئەو برادەرەمان ئەو خەباتە مەزنە جیهانییە بە چ هێزێکەوە دەکات؟\nجا قابیلە؟ ئەی داعیش و تاڵەبان بە کەڵکی چی دێن ئەگەر نەکەونە شوێنی و خورماکەی نەخۆن؟\nخۆ ئەگەر وابێت، سەنگەسەر دەبێتە پایتەختی هەموو جیهان و لە عەڕش و قوڕشەوە ئینس و جان ڕوو دەکەنە کوردستان، یووئێن و مووئێنیش نامێنن و حکوومەتی هەرێم دەبێتە حکوومەتێکی جیهانی!\nپیرۆز بێ ئەو دەسکەوتە!\nهەڵپەڕن خەڵکی کۆستە!\nتاگه‌كانتەنز ده‌سه‌ڵات رۆژهه‌ڵات كوردستان هونەر یه‌كریزیی-نیشتمانیی\nده‌رباره ئه‌نوه‌ر سوڵتانی پێشوو به‌یازێکی به نێو بانگی کوردی ئه‌نتیک ( بەشی یەکەم)\nدواتر لە پاپ ئایدل هەتا کورد ئایدل !؟


به ڤیدیۆ.. له ماڵه‌وه به ئاسانى نان دروست بكه\nنان خواردنێکی کۆنی میللەتانە، کە ھەویرەکەی لە ئارد و ئاو ئامادە دەکرێت و دەبرژێنرێت، كه بۆی ھەیە چەند کەرەستەیەکی تریش تێکەڵی ھەویرەکەی بکرێت.\nنان لە کوردەواریدا جێگەیەکی تایبەتی ھەیە و ژمارەیەکی زۆر نانی جۆراوجۆر لە کوردەواریدا دروست دەکرێن. بۆ نموونە: (نانی تیری - نانی ساج - خەپلە - کولێرە گاڵگاڵی - کولێرە چەورە - کولێرە پەنجەکێشی).\nله‌م ڤیدیۆیه‌ى خواره‌وه‌دا به ئاسانترین شێوه له ماڵى خۆت و به‌به‌كارهێنانى ته‌نیا تاوه‌ك ده‌توانى جۆره نانێكى تایبه‌ت به خواردنه خێرا و شاورمه‌كانى گۆشت دروست بكه‌یت و به‌رگه‌ى چه‌ند رۆژێك مانه‌وه‌یش بگرێت.\nنان بە هەموو جۆرەكانییەوە بە یەكێك لە خۆراكە سەرەكییەكان دادەنرێ، لە زۆربەی هەرەزۆری ژەمەكاندا و رێژەیەكی زۆر كاربۆهیدرات و پرۆتین و ڕیشاڵی تێدایە و وزەیەكی زۆر بە مرۆڤ دەدات، رەنگە تا ئێستە هەر بیستووتانە نان زیانی زۆرە و مرۆڤ قەڵەو دەكات، بەڵام لەمەودوا سوودەكانیشی بزانن كه گرنگە.\nبەگوێرەی لێكۆڵینەوەی پزیشكانی پسپۆڕ خواردنی نانی گەنم و جۆ، دەبێتە هۆی ڕاماڵینی كۆڵیستڕۆل لە بۆڕییەكانی خوێن، هاوكات مرۆڤ لە تووشبوون بە نەخۆشیی دڵ و سوڕی خوێن دوور دەخاتەوە.\nئەوان دەڵێن، نان دەبێتە هۆی پاراستنی رێژەی دەردانی هۆرمۆنی سیرۆتۆنین لە مێشكی مرۆڤدا، ئەمەیش دەبێتە هۆی رێگری لە تووشبوون بە ڕەشبینی و كێشەی دەروونی، هاوكات دەبێتە هۆی هەستكردن بە برسیەتی بۆ ماوەیەكی زۆر.\nبۆیه به‌رده‌وام له ڕیگه‌ى ئه‌م ڤیدیۆ فێركارییه‌وه نانێكى ته‌ندروست بۆ خۆت ئاماده بكه.\nئه‌م بابه‌ته 4798 جار خوێنراوه‌ته‌وه


ژنێکی فەڕانسەوی بە تاوانی یارمەتیدان بە پەنابەرێکی کورد دادگایی دەکرێ/ ئەوین مۆتەکەیەکی یاغیە | Roji Kurd ڕۆژی کورد\nHome ھەواڵ جیهان ژنێکی فەڕانسەوی بە تاوانی یارمەتیدان بە پەنابەرێکی کورد دادگایی دەکرێ/ ئەوین مۆتەکەیەکی...\nژنێکی فەڕانسەوی بە تاوانی یارمەتیدان بە پەنابەرێکی کورد دادگایی دەکرێ/ ئەوین مۆتەکەیەکی یاغیە\nڕۆژی کورد: بئاتریس هورە، بێوەژنێکی تەمەن ٤٤ ساڵانی فەڕانسەویە کە لە ساڵی ٢٠١٠ـەوە و دوای ئەوەی کە شوەکەی کە لە کەمپی کالە، پۆلیس بووە دەمرێ بە بێوەژنی و بە تەنیایی دەژیا. ساڵی ٢٠١٥ لە کەمپی کالە و لە کاتێکدا کە مێرمنداڵێکی سومالیایی بردۆتە ئەو کەمپە، لەگەڵ کوڕە کوردێک بە ناوی موختار، خەڵکی شاری جوانڕۆ لە کوردستانی ڕۆژهەڵات، ناسیاو دەبێ، موختار بەرپرسی ئێرانییەکانی کەمپی کالە بووە.\nبئاتریس کە هەموو ڕۆژ خواردنی بۆ پەنابەرەکان دەبرد، هێدی هێدی سەودای ئەوینی موختاری دەکەوێتە سەر و ئەوینداری دەبێ و پەیوەندی لە نێوان بئاتریسی ٤٤ ساڵان و موختاری ٣٤ ساڵان ساز دەبێ.\nبئاتریس، یارمەتیی موختاری گراوی خۆی دەدات تا بە کەڵک وەرگرتن لە لۆتکەیەک لە ڕێگای دەریاوە بچتە، بریتانیا. بئاتریس دەڵێ ئەو ئێوارەیە کە موختار و دوو کەسی تر بە لۆتکە بەرەو بریتانیا کەوتنە ڕێ، ئەوەندە لە لێواری ئاوەکە مامەوە تا درەنگ بوو و لۆتکەکە بەتەواوی لە چاوانم بزر بوو.\nئێستا، دوای تێپەڕبوونی ٢ ساڵان، بئاتریس هۆرە، لەلایەن پۆلیس و دەزگای دادوەریی فەڕانسەوە، بە تاوانی یارمەتیدان بە هاتنە ناو خاکی فەڕانسەی پەنابەرێک بە شێوەی نایاسایی و دەربازکردنی بەرەو وڵاتێکی تر، دەستبەسەرە و دادگایی دەکرێ.\nبئاتریس کە پێشتر ئەندامی حیزبی توندئاژۆی فەڕانسەش بووە، لە دادگا دەڵێ “موختار، تەنیا هیوا و هۆکاری ژیانی منە و ئامادەم هەموو ڕوحیشمی بۆ بدەم و هێشتاش پێم کەمە”.\nبئاتریس هەروەها دەشڵێ: “تەنیا ترسم ئەوەیە کە سزای بەندکرانێکی درێژخایەنم بۆ ببڕنەوە و چیتر نەتوانم خۆشەویستەکەم، موختار ببینمەوە”.\nبەپێی یاسای فەڕانسە، ئەو تاوانە دەتوانێ تا ١٠ ساڵ بەندکرانی بۆ ببڕدرێتەوە.\nموختار کە ٢ ساڵ پێشتر گەیشتووەتە بریتانیا و دۆسیەی پەنابەرییەکەشی وەرگیراوە، دوای ئەو ڕووداوەش، زۆر جاران میواندارەتیی خاتوو بئاتریس هۆرەی کردووە و هۆرە زۆر جاران بۆ سەردانی، مەودای نێوان فەڕانسە و بریتانیای پێواوە.\nبەڕاستی کە ئەڤین مۆتەکەیەکی یاغیە.\nPrevious articleتورکیە، پەیکەری سەیدا ئەحمەدێ خانی ڕووخاند\nNext articleگەنجێکی بۆکانی بە چەقۆ کوژرا


هەواڵێکی بەپەلە لە تەلەفزیۆنەوە پیشان دەدرێت بەوەی کە حکومەتی کۆریای باکور ڕووخاوە. لەسەر شەقامەکانی سیۆل ئاهەنگ دەگێڕدرێت، شیکەرەوەکانیش لەبارەی ئەوەوە دەدوێن ئەی دواتر چی ڕوودەدات.\nدیمەنەکانی سەرەتای فیلمی کاتێک تەماشایان دەکرد (While They Watched)، فیلمێکی نوێیە دەربارەی کۆریای باکور کە وێنای ئەوە دەکات چی ڕوودەدات پاش ڕووخانی ڕژێمی ئەو وڵاتە. ئەم فیلمە لە کاتێکی نادیاری داهاتوویەکی نزیکدا ڕوودەدات.\nحکومەتی کۆریای باکور بە چەندین تاوانی دژ بە مرۆڤایەتی تۆمەتبار کراوە و سەرکردە لاوەکەش، کیم جۆن ئون (Kim Jong-un) لەلایەن نەتەوە یەکگرتووەکانەوە ئاگادارکراوەتەوە بۆ ئەو تاوانانەی کە دژی مرۆڤایەتی ئەنجامی داوە.\nدەرهێنەر جەیک سمیس (Jake Smith) تا ئەو کاتەی کتێبی (Nothing to Envy) دەخوێنێتەوە خۆی بە لەندەنیەکی گێل ناودەبات، کە ئەمیش کتێبێکی نەفرەتییە سەبارەت بە ژیان لە کۆریای باکور کە باربارا دێمیک (Barbara Demick) نوسیوویەتی. "بڕیارمدا قوڵتر ببمەوە، بۆیە چوومە کۆریای باشور و لەگەڵ جیابوەکانی کۆریای باکور دانیشتم و قسەمان کرد تا بزانم ئەو شتانە ڕاستن. من تووشی سەرسوڕمان بووم."\nدەرهێنەر لەم فیلمەدا حکومەتی کۆریای باکور بە نازیەکان دەشوبهێنێت کاتێک لە دیمەنێکدا کۆبوونەوەی خەڵکەکە بۆ سەرۆکە لاوەکەی کۆریا یەکسان دەکات بە کۆبوونەوەی هەوادارانی هیتلەر لە ئەڵمانیا. هەروەها ئەوەمان پێدەڵێت کە حکومەتەکەی کۆریا لەساڵی ١٩٩٠ەکانەوە نزیکەی سێ ملیۆن کەسی کوشتووە کاتێک نازیەکان لە هۆڵۆکۆستدا شەش ملیۆن کەسیان کوشتووە.


لێدوانی بەکارھێنەر:CFCF - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nبەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا CFCF!\nویکیپیدیا ئینسایکڵۆپیدیایەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری ناوەندی (سۆرانی) لە زمانی کوردی (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە ٢٠٠٩ەوە لە ویکیپیدیای کوردیی باکووری (کورمانجی) بە ھۆی چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە جیا بووەتەوە و ئێستا ٢٨٬٢١١ وتار و ١٨٠ بەشداربووی چالاکی ھەیە.\n⇐ئارام وتووێژ💭 ٠٩:٤٨، ١٠ی نیسانی ٢٠٢٠ (UTC)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=لێدوانی_بەکارھێنەر:CFCF&oldid=672615»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٠٩:٤٨ی ١٠ی نیسانی ٢٠٢٠ نوێ کراوەتەوە.