بە یادی هاوڕێی شەهید ئەحمەد بابەکە – Peshmergekan\nبە یادی هاوڕێی شەهید ئەحمەد بابەکە\nسالی ١٣٦٨ی هەتاوی بوو کە لەگەڵ شەهید ئەحمەد بابەکە، کادری تێکۆشەر و فەرماندەیەکی بەوەجی حیزب ناسیاویم پەیدا کرد.\nشەهید ئەحمەد بابەکە وەکوو زۆرێک لەو کادرو پێشمەرگانەی حیزب هەرچەند لە ناو حیزبی دێموکراتدا فێری نووسین و خوێندنەوەی کوردی ببوو و سەڕەڕای سەرقاڵی بە کار و ئەرکی لەرادەبەدەری پێشمەرگایەتی هیچ کات خۆی لە قافڵەی فێربوون بەجێ نەهێشت و هەمیشە لە هەولی زۆرتر فێربوون و خۆی پێگەیاندن بوو. شەهید ئەحمەد بابەکە وەک زۆرێک لە رۆڵەکانی نەتەوە بەشخوراوەکەی لە رۆژهەڵاتی کوردستان هەستی بە بێبەشبوون لە مافی خوێندن و پێگەیشتن لە ژێر رژێمی کۆماری ئیسلامیدا دەکرد و تا دوایین هەناسەکانی لەو هەڵەی کە ژێر سێبەری دێموکراتدا بۆخۆپێگەیاندن وەدەستی کەوتبوو کەڵکی وەرگرت. رادەی موتالعە کردنی شەهید ئەحمەد بابەکە زۆر لە سەرێ بووو هەمیشە هاوڕێکانی هان دەدا کە لە پێناو خزمەت بە حیزب و گەڵ و نیشتمان بەردەوام خەریک بە خوێندنەوە وفێربوون بن و ئاستی تێگەیشتن و زانیاری خۆیان بەرنە سەرێ.\nئەمن یەکێک لەو کەسانە بووم کە ئاکار و هەڵسووکەوتی شەهید ئەحمەد بابەکە زۆر کاریگەریی ئەرێنیی لە ژیانم دا هەبوو. کاک ئەحمەد بە هۆیی رەوشتی هاوڕێیانە و سەردەمییانە لام زۆر هاوڕێی و هاوسەنگەرێکی خۆشەویست بوو؛ وەک لاوێکی تازە تێکەڵبوو بە شۆڕش و پێشمەرگایەتی، رێنوینیەکانی ئەم شەهیدە کۆڵنەدەرە لە سەر من زۆر کاریگەر بوون. شەهید ئەحمەد بابەکە کەسێکی بەورە و هاندەر بوو و بەردەوام بە پلان و بەرنامە کارو تێکۆشانی شەخسی و حیزبی بەڕێوە دەبرد و ورەی بە کادر و پێشمەرگە و هاوڕێیەکانی دەدا. لە کاتی گەرانەوە لە ناوچە کە شەهید ئەحمەد بابەکە ئەوپەڕی لێهاتووی خۆی لە مەیدانەکانی شەڕی دژی گەلی بە باشی تاقی کردبووە، سەرچاوەی رێنوێنی و هیوا هومێد لە نێو ئورگانەکانی حیزبیش بۆ ئێمە بوو. لە بیرمە لە هێزی قەندیلی ئەوکات، ئێمەش وەک باقی هێزەکانی تر تیمی تۆپی پێمان بوو بەڵام لە چەند کێبەرکێی لە گەڵ هێز و ئۆرگانەکانی تری حیزب ئاکامی\nدڵخوازمان تۆمار نەکردبوو. شەهید ئەحمەد بابەکە پێشنیاری کرد تیمێکی پشتیوان لە نێو هێزدا پێکبێنن و لێهاتوویی کەسانی تریش لە هێزدا تاقی بکەنەوە. ئەو تیمە لە کەسانێک پێکهات کە هیندێکیان لە ژیانیان دا تۆپیان بە پێ نەکەوتبوو. بەڵام لایەنی گرینگتری ئەو پلانەی شەهید ئەحمەد بابەکە تەمرینی زیاتر کردن بە ئێمە لە چەند یارییەکی دۆستانە و لە هەمووی گرینگتر بردنە سەری ورەی تیمی هێزی قەندیل بە بردنەوە لە بەرامبەر ئەم تیمە پشتیوانە بوو. پاش یەک دوو یاری بواری رووحیی تیمەکەی خۆمان زۆر باش چوو سەرێ و چەندین ئاکامی باشمان تۆمار کرد کە بەرهەمی کارتێکەری شەهید ئەحمەد بابەکە لە ژیانی کۆمەڵایەتیشـماندا بوو.\nبە هۆیی هەڵکەوتەی جوغرافیایی و دێمۆگرافی حاستەمی ناوچەی پیرانشار و نەغەدە (بەتایبەت نەغەدە) حزووری کادر و پێشمەرگە لەو ناوچەیە بەردەوام لە گەڵ گرفت بەڕەروو دەبوو. هاوینی ١٣٦٩ی هەتاوی یەکێک لەو ساڵانە بوو کە هێزی قەندیل لە ناوچەی پیرانشار لە چەندین عەمەلیات دا بە نیسبەت ساڵانی رابردوو شەهیدی زیاتری پێشکەش بە خاکی کوردستان لە شەر بە دژی کۆنەپەرستان و بەکرێگیراوان دابدات ،و سەرکەوتن بە بەراوەرد لەگەل ساڵانی رابردوو کەمتر بەرچاو دەکەوت. بێگومان ئەمە لە سەر رووحیاتی کادرو و پێشمەرگەی نەغەدە کاریگەری نەرێنی بوو کە پێویستی بە رێنمای و رێنوێنی و هاندەری فەرماندەی وەکوو شەهید ئەحمەد بابەکە هەبوو. بۆ بردنە سەری ورەی پێشمەرگە و زەبردان لە رژێم شەهید ئەحمەد بابەکە پێشیاری هێزی پشتیوانی بۆ قووڵایی شاری نەغەدە کرد و کارو چالاکی تەشکیلاتی و تەبلیغاتی و نیزامی بەڕێوە بەرن. بۆ ئەم مەبەستە کادر پیشمەرگەکانی کۆمیتەی نەغەدە کە پێک هاتبوو لە ١٠ کادر وخۆمان سازمان دا و چووینە ناو شاری نەغەدە و پاش بەرێوەبردنی هێندێک کاری تەشکیلاتی و رێکخستن و ٢ ئەرکی نیزامیش بە سەرکەوتووانە و بە بێ هیچ زیانێک لە خۆمان شارمان بە جێ هێشت. ئەم جەولەیە بۆ ناوی شاری نەغەدە بوو بە هۆی چوونە سەری ورەی کادر و پێشمەرگە و هێز و پاشان پیشنیارمان کرد هێزێکی پێشمەرگە بۆ ئەنجام دانی جەولەیەکی هەمەلایەنە سەردانی شاری نەغەدە و دەورووبەر بکات. جەولەکە زۆر بە سەرکەوتووانە بەرێوە چوو؛ چەندین عەمەلیاتی نیزامی سەرکەوتووانە ئەنجام درا کە چەندین سال بوو لە ناوچەی نەغەدە حزووری پیشمەرگە بەم شێوەیە نەبیندرابوو. ئەم دەستپێشخەرییەیی شەهید ئەحمەد بابەکە و پلان و پێشنیارەکانی و لە ئاکام دا سەرکەوتنی ئەم دوو جەولانە ببوو بە هۆی خۆشحاڵیی لە رادەبەدەری خەڵکی وەزاڵەهاتووی ناوچە و لە هەموو شوێنێک باسی قارمانەتی و ئازایەتی هێزی پێشمەرگە و حزووریان لە ناوچە دا دەکرا.\nکاک ئەحمەد هەمیشە هەولی دەدا فێر بێ و هاورێیانی خۆی فێر بکا و من کە بە هۆی هێندێک هۆ دەورەی سیاسی نیزامیم نەدیبوو زۆر هەلسووکەوتی نیزامی لە ناوبراو فێر بووم و ئامۆژگاریەکانی زۆر بە هانامەوە هات.\nشەهید ئەحمەد زۆر کادرێکی بە ئەزموون سیاسی و فەرماندەرێکی زیرەک و بەبەرنامە بەتوانا بوو خۆشەویست و لەبەردلان بوو، ناوبراو پیشمەرگەیەکی زۆر بەناوبانگ بوو لە ناو خەلک دا زۆر خۆشەویست بوو.\nشەهید ئەحمەد بابەکە سالی ١٣٧٣ ی هەتاوی کاتێک کە لە گەل چەندین پێشمەرگەی حیزب بۆ بەرێوەبردنی کاری تەشکیلاتی و ئەرکی حیزبی دەچوونەوە کوردستانی رۆژهەلات، لە ناوچەی بەربنەی پیرانشار تووشی بۆسەی بەربڵاوی جاش و بەکرێگراوانی رژێم دەبن و لە شەرێکی قارەمانانە و نابەرابەر دا پاش چەندین کاتژمێر شەڕ و بەربەرەکانی دەیان بەکرێگیراو و پاسدار دەکوژن و بە داخەوە شەهید ئەحمەد بابەکە کادری بە ئەزموون و فەرماندەی چاونەترس و خەڵک خۆشەویست هاوکات لە گەل چەند هاوڕێی تر شەهیدان مەحموود ئیسماعیلی، قادر حاجی عەولای، مامۆستا حوسین فەتحولاهی ، مراد دریازی و سیامەند شەهید دەبن و گەرچی بە جەستە لێمان دوور دەکەون بەلام هەمیشە لە دڵمان دا زیندوونە.\nهەزاران سلاو لە گیانی پاکی شەهید ئەحمد بابەکە و هەموو شەهیدانی کورد و کوردستان .


لێکۆڵینه‌وه‌یه‌كی ئه‌ڵمانی هۆشیاری به ئه‌گه‌ری دابه‌شبوونی ئێراق ده‌دات – Denegkan\nلێکۆڵینه‌وه‌یه‌كی ئه‌ڵمانی هۆشیاری به ئه‌گه‌ری دابه‌شبوونی ئێراق ده‌دات\nbydengekan\tAugust 3, 2008\tتایبەت\nله لێكۆڵینه‌وه‌یه‌كی ئه‌ڵمانییه‌وه ده‌رده‌كه‌وێت، كه باروودۆخی ئێستای ئێراق هۆكارێكی گه‌وره‌یه بۆ دابه‌شبوونی: هۆكاری ئه‌و دابه‌شبوونه‌ش به‌ته‌نها بۆ نائارامی به‌هۆی چالاكییه تیرۆریستییه‌كانه‌وه ناو وڵات ناگه‌ڕێته‌وه، به‌ڵكو بۆ ناكۆكی نێوان سوننه‌كان، شیعه‌كان و كورده‌كان ده‌گه‌ڕێته‌وه. چونكه هه‌ریه‌ك له‌وانه دوای ئاره‌زووه‌كانی خۆیان كه‌وتوون.\nئه‌نجامه‌كانی ئه‌م لێكۆڵینه‌وه‌یه‌ش له‌ئاكامی توێژینه‌وه‌كی زانستی ئه‌ڵمانییه‌وه هاتووه، که دكتۆر "Guido Steinberg" له "Berliner Stiftung Wissenschaft und Politik" ئاماده‌یکردووه و ڕۆژی چوار شه‌ممه، ڕێكه‌وتی 2007.08.15، بڵاویکردۆته‌وه. توێژه‌ری ناوبراو به‌یه‌كێك له‌پسپۆرانی زانستی ئایینی ئیسلام و تیرۆر ده‌ناسرێت.\n"Guido Steinberg" له‌ناوه‌ڕۆكی ئه‌م لێكۆڵینه‌وه زانستییه‌دا ده‌نووسێت: ئێستا ئێراق بستێك له‌دابه‌شبوون دووره.\nنووسه‌ری ناوبراو پێیوایه، كه "فیدرالی" بۆ ده‌ربازبوون له‌کێشه‌ی دابه‌شنه‌كردنی ئێراق ته‌نها چاره‌سه‌ره.\nئه‌گه‌ر سیسته‌می فیدرالی له ئێراقدا په‌یڕه‌و نه‌كرێت، ئه‌وا چه‌ند داهاتووییه‌كی ناهه‌موار چاوه‌ڕوانی ئێراق ده‌كات: دابه‌شبوونێك، که هیچ لایه‌نێك پێی ئاسووده نابێت. بێجگه له‌هاتنه ناوه‌وه‌ی هێزه ده‌ره‌كییه‌كانی چوارده‌وور، جه‌نگ له‌نێوان گروپه شیعه‌كاندا ئه‌گه‌ری هه‌ڵگیرساندنی هه‌یه.\nئه‌م لێكۆڵینه‌وه له‌ژێر ناونیشانی "Der Irak zwischen Föderalismus und Staatszerfall" (=ئێراق له‌نێوان فیدرالیزم و لێكهه‌ڵوه‌شان)دا هاتووه و له 30 لاپه‌ڕه‌دا له‌ته‌ك چالاكییه تیرۆریستییه‌كان باس له‌كێشه‌یه‌كی دیكه‌ی ئێراق ده‌كات، که له‌گه‌ڵ چالاكییه تیرۆریستیه‌كاندا یه‌ك هاوسه‌نگییان هه‌یه.\nداگیركردن كوردستان له‌لایه‌ن توركیاوه\nكڕۆكی ڕامیاری ئێستای ئێراق به‌ته‌نها به‌ده‌ستكه‌وتنی ده‌سه‌ڵات، ئاسایش و چه‌سپاندنی ئاره‌زوو‌ی تاكه‌كان ده‌ناسرێت. چۆنێتی هه‌وڵدان بۆ گه‌یشتن به‌و ئامانجانه، هه‌ستكردنه به به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی كۆمه‌ڵ و سه‌روه‌ری وڵاتێكی ده‌سه‌ڵاتدار.\nكورده‌كان تا ڕاده‌یه‌كی باش توانیویانه ده‌سه‌ڵاتی خۆیان به‌سه‌ر زۆربه‌ی زۆری ناوچه كوردنشینه‌کاندا باڵاده‌ستبكه‌ن، بێجگه له‌وه‌ش سه‌ربه‌خۆییه‌كی باشیان بۆ خۆیان به‌ده‌ستهێناوه و به‌شێوه‌یه‌ك، كه له‌یه‌ك هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی گرانه.\nله‌لای خۆیانه‌وه‌ش شیعه‌كان و سوننه‌كان له‌م سه‌ربه‌خۆییه‌ی كورده‌كان تێگه‌یشتوون و ناتوانن به‌رهه‌ڵستی بكه‌ن. له‌ڕوانگه‌ی ئه‌و تێگه‌یشتنه‌وه‌ش ده‌كرێت، كه شیعه‌كان و سوننه‌كان له‌لایه‌نێكی پۆزه‌تیڤی سیسته‌می فیدرالی تێگه‌یشتبێتن.\nبه‌ڵام سه‌ربه‌خۆی كورده‌كان كێشه‌ی دیكه ده‌هێنته ئاراوه: له‌كۆتایی ئه‌مساڵ له‌شاری كه‌ركووك ڕیفراندۆم بۆ جێبه‌جێكردنی په‌ڕه‌گرافی 140 ئه‌نجام ده‌درێت، که بۆ دیاریكردنی چاره‌نووسی ئه‌و شاره‌ی دیموگرافیایی دانیشتووانه‌كه‌ی له‌لایه‌ن "سه‌دام حوسێن"ه‌وه گۆڕاوه، پاش ئه‌وه‌ی له‌شاره‌كانی باشووری ئێراقه‌وه ژماره‌یه‌كی زۆری له عه‌ره‌ب بۆ ئه‌و شاره هاورد و هاوكاتیش كورده‌كانی كه‌ركووكی ڕه‌وانه‌ی شاره‌كانی سلێمانی و هه‌ولێر كرد.\nئێستا توركمانه‌كان و عه‌ره‌به هاورده‌كان به‌ده‌نگدان له‌سه‌ر چاره‌نووسی كه‌ركووك ناڕه‌زاین و به‌رهه‌ڵستی خۆیان نیشانی ده‌ده‌ن.\n"Guido Steinberg" له‌م لێكۆڵینه‌وه زانستییه‌دا پێیوایه، كه سه‌ربه‌خۆیی و ئارامی ناوچه كورده‌كان پاش ئه‌نجامدانی ده‌نگدان كۆتایی دێت. چونكه سوپای توركی هێرش بۆ سه‌ر كوردستان ده‌كات و سه‌قامیگری ئه‌و ناوچه ئارامه‌ی ئێراق تێكده‌دات.\nئه‌نقه‌ره له‌و باوه‌ڕه‌دایه، كه كورده‌كان به‌ده‌ستكه‌وتنی كه‌ركووك ده‌بنه خاوه‌ن گه‌وره‌ترین كێڵگه‌ی نه‌وتی و ئه‌وه‌ش به‌فاكتۆرێكی گرنگ بۆ دروستكردنی وڵاتێكی سه‌ربه‌خۆ داده‌نرێت.\nنووسه‌ری ئه‌م لێكۆڵینه‌وه‌یه پێیوایه، كه توركیا به‌ته‌نها به‌ده‌سه‌ڵاتی كورد به‌سه‌ر بیره نه‌وته‌كاندا نامۆ نییه، به‌ڵكو لایه‌نه شیعه‌كان و سوننه‌كانی ناو په‌ڕله‌مانی ئێراق هه‌مان بۆچوونیان به‌رامبه‌ر كورد هه‌یه.\nڕۆڵی شیعه‌كان و سوننه‌كان\nده‌سته‌ی باڵای شیعه‌كان سیسته‌می فیدرالی وه‌ك چاره‌سه‌رێكی ده‌ربازبوون له‌ده‌ست سوننه‌كان ده‌بینێت، ئه‌وه‌ش ئه‌و ساته‌ی ڕاسته‌وخۆ له‌گه‌ڵ سوننه‌كاندا بكه‌ونه جه‌نگێكی ڕاسته‌وخۆوه.\n"Guido Steinberg" ئاشکرای ده‌كات، كه گروپێك له‌شیعه‌كان به‌رامبه‌ر سیسته‌می فیدرالی نامۆیه، چونكه سه‌ربه‌خۆیی شیعه‌كان و كورده‌كان له وڵاتێكی وه‌ك ئێراقدا ئاسته‌م نابێت. هه‌ربۆیه هه‌ڵگیرساندنی جه‌نگێك له‌نێوان شیعه‌كان و شیعه‌كاندا دوور نییه.\nگروپه سوننه‌كان ده‌سه‌ڵاتدارێتی شیعه‌كانیان پێ په‌سه‌ند نییه و هه‌روه‌ها سیسته‌می فیدرالی به‌شێوه‌یه‌كی بنبڕ ڕه‌تده‌كه‌نه‌وه، هه‌رچه‌نده ڕێژه‌یان له‌ئێراقدا ته‌نها له 20%، به‌ڵام خۆیان به‌سه‌روه‌ر و خاوه‌نی وڵات ده‌زانن.\nترسی سوننه‌كان بۆ سه‌رچاوه نه‌وتییه‌كان ده‌گه‌ڕێته‌وه، چونكه كورده‌كان له‌باكوور و شیعه‌كان له‌باشوور ده‌ست به‌سه‌ر سه‌رچاوه نه‌وتییه‌كانی وڵاتدا ده‌گرن و به‌وه‌ش سوننه‌كان له‌و ئاڵتونه ڕه‌شه بێبه‌ش ده‌بن؛ بێگومان ئه‌مه‌ش باوه‌ڕی سوننه‌كانه.\nكێشه‌كانی ئێراق هێنده ئاڵۆزه، كه هیچ چاره‌سه‌ركردنێكی ساكاری بۆ نییه. بێگومان وڵاته هاوسێیه‌كانی ئێراق به‌به‌شێكی سه‌رچاوه‌ی كێشه‌كان داده‌نرێن: وڵاتی عه‌ره‌بستانی سه‌عودیه ترسێكی یه‌كجار زۆری له ده‌سه‌ڵاتدارێتی شیعه هه‌یه، چونكه به‌هۆی ئه‌وانه‌وه ده‌كرێت ئێران كاریگه‌ری نه‌گه‌تیڤی بۆ ده‌سه‌ڵاتدارانی سه‌عودی هه‌بێت.\nهه‌رچی ئێراق نائارام بێت له‌به‌رژه‌وه‌ندی وڵاتی سوریادایه، هه‌ربۆیه به‌شێوه‌یه‌كی نهێنی هه‌وڵی نائارامی ئێراق ده‌دات. هه‌ر له‌به‌ر هه‌مان هۆكار سوریا په‌یوه‌ندی خۆی له‌گه‌ڵ ئێراندا به‌هێزكردووه.\nله‌كۆتایی لێكۆڵینه‌وه‌كه‌یدا "Guido Steinberg" بیردۆزه‌كه‌ی خۆی دووباره ده‌كاته‌وه و ده‌ڵێت: "فیدرالی باشترین ڕێگاچاره‌سه‌ره بۆ له‌یه‌كهه‌ڵنه‌وه‌شانی ئێراق، به‌ڵام نائارامی بۆ چه‌ند ساڵێكی دیكه‌ش باڵی خۆی به‌سه‌ر ئه‌م وڵاته‌دا ده‌كێشێت."\nPrevious قوتابخانه‌ی( ئه‌بو ئه‌یه‌وب ئه‌لئه‌نساری)\nNext دیسان ده‌رباره‌ی نووسینه‌وه‌ی مێژووی کۆمه‌ڵه


مه‌سه‌له‌ی ئینێرژی له کوردستان\nپرسیاری سه‌ره‌کی ئه‌وه‌یه: چۆن سه‌رچاوه‌کانی ئینێرژی له کوردستان دا دیاری ده‌کرێن و سه‌رچاوه‌کانی ئینێرژی کامانه‌ن، دواتریش له کاتی نه‌مان و ون بونی هه‌ریه‌که‌کیان چۆن ده‌کرێت ئینڕژی بۆ خه‌ڵکی کوردستان مسۆگه‌ر بکرێت.\nسه‌ره‌تا ده‌کرێ به‌گشتی باس له هه‌ندێ له سه‌رچاوه‌کانی ئنێرژی بکه‌ین له دونیای ئه‌مڕۆدا، سه‌رچاوه‌کان بریتین له:\n1. پترۆل وه‌کو سه‌رچاوه‌یه‌کی سه‌ره‌کی\n2. خه‌ڵوز ( به‌رد، دار)\n2. گازی سروشتی وه‌کو وزه‌یه‌کی گه‌رمی و گۆڕانی بۆ وزه‌ی کاره‌با\n3. ناوه‌نده ئه‌تۆمیه‌کان\n4. پانکه‌کانی هه‌وا (ئاشی هه‌وایی )\n5. سه‌رچاوه‌کانی ئاو ( تاڤگه‌کان و روبار و به‌نداوه‌کان)\n6. وزه‌ی رۆژ ( به‌هۆی تابلۆکانی رۆژ که روناکی و گه‌رمایی ده‌گۆڕێت بۆ وزه‌ی کاره‌با.\n7. چه‌ند سه‌رچاوه‌یه‌کیتر له‌وانه رۆنی گوڵه به‌ڕۆژه و چه‌ند سه‌رچاوه‌یه‌کی رۆنی روه‌کی. وه‌کو گه‌نمه‌شامی و بیۆدیزل و قامیشی شه‌کر هتد.\nجگه له وزه‌کانی ئه‌تۆم یان ناوکی ئه‌وا ئه‌وانی تر هه‌مو له سروشتی کوردستان هه‌ن. به‌ڵام له‌به‌ر وه‌زعیه‌تی سیاسی و کۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسی و ئابوری و فه‌رهه‌نگی دواکه‌وتوی کوردستان که له ئه‌نجامی داگیرکردن و مالوێرانیه‌وه هاتوه نه‌توانراوه و ناکرێ سود له‌م وزه‌و ئه‌ڵته‌رناتیڤانه‌ی وه‌ربگیرێ.\nله‌م ده‌ورانه‌ی دواییدا جگه له‌وه‌ی که ئینێرژی ته‌واو یان کافی بۆ پێداویسته‌کانی خه‌ڵک له کوردستان نیه به‌ڵام هیچ به‌رنامه‌یه‌کی ژینگه‌یی بۆ پاراستن و به‌کارهێنان و ئه‌لته‌رناتیڤی یشی نیه. ره‌نگه خوێنه‌ران بڵێن جارێ ئینێرژی به‌رده‌وام و کافی مان له کوردستان نیه جا چ بیر له پاشه‌که‌وت و به‌رنامه‌ی ئه‌ڵته‌رناتیڤی بکه‌ین. به‌ڵام ئێمه له‌م وتاره کورته‌دا پێش کۆمه‌ڵگا ده‌که‌وین و زیاتر له وه‌زعیه‌تێکی ئایدیالی ده‌دوێن که بۆ خه‌ڵکی کوردستان زۆرگرنگن.\nبه‌کورتی به‌کار‌هێنانی که‌می ئینێرژی و پاشه‌کوت کردن تیایدا ده‌بێته هۆی پاکڕاگرتنی ژینگه و ده‌وروبه‌ر ئه‌مه‌ش کاریگه‌ریه‌کی زۆری له‌سه‌ر ته‌ندروستی کۆمه‌ڵانی خه‌ڵک داده‌نێت.\nله‌وانه‌یه سه‌رچاوه‌ی ئه‌م وزانه نوێ نه‌بن و هه‌مو خه‌ڵک له‌لای رون بن به‌ڵام چۆنیه‌تی ده‌ست پێڕاگه‌یشتن و به کۆمه‌ڵایه‌تی بونه‌وه و به پاشه‌که‌وت کردن و چۆنیه‌تی به‌کارهێنانی ئه‌وان ده‌بێ زۆر پرسیار له زهنیه‌تی خه‌ڵک بنوێنن. خه‌ڵکی له‌کوردستان ده‌بێ ئه‌م له‌م وه‌زعه رابێن که‌وا هۆیه‌کانی کۆمه‌ڵایه‌تی ده‌بێ بپاریزن و موڵکی هه‌موانه. خه‌ڵکی ده‌بێ به‌گوێره‌ی پێداویستیه‌کان کاره‌با وئینێرژی پێویست به‌کاربهێنن ئه‌گه‌ر ئه‌مه به کۆمه‌ڵایه‌تی بوه‌وه ئه‌وه ئه‌رکی ده‌وڵه‌ت ئاسان ده‌بێت.\nخه‌ڵکی له کوردستان ده‌بێ هه‌مو به‌شداری به ده‌ستهێنانی ئینێرژی و سه‌رچاوه‌کانی بکه‌ن و هه‌روه‌ها هه‌م ئه‌رکه‌کانیان له یارمه‌تی و کۆمه‌کی ده‌وڵه‌ت بۆ پاشه‌که‌وت کردن و ئیدامه دان به سه‌رچاوه‌کانی ئینێرژی بۆ هه‌موان. ئه‌م شێوه له لێپرسراویه‌تیه به داخه‌وه له کوردستان که‌مه، هاوڵاتیان هه‌مو مه‌سوله‌تێک له حکومه‌ته‌وه ده‌بینن و هاوڵاتی هیچ لێپرسراویه‌تێک و مافێک له خۆی نابینێته‌وه. ده‌وڵه‌ت و ده‌سه‌ڵات ئه‌مانه‌یان گه‌شه پێداوه چونکه مه‌سوله‌کان و لێپرسراوانی ده‌وڵه‌ت سه‌رمایه‌ی کۆمه‌ڵایه‌تی داغان و پاغان ده‌که‌ن.\nبونی تۆڕه‌کانی ئینێرژی (گاز و کاره‌با و ئاوی گه‌رم(بۆ گه‌رمکردنه‌وه‌ی ماڵه‌کان و باڵه‌خانه‌کان) له‌گه‌ڵ بونی سه‌رچاوه‌کان خۆیان له بنه‌ماکانی ئینفراستکچه‌ری کۆمه‌ڵگا ده‌دۆزنه‌وه.\nتائێستا هه‌ر تۆڕه‌کانی کاره‌با له کوردستان هه‌یه ئه‌ویش هه‌مویان به شیوه‌ی جۆراوجۆره‌و پێ ویستی به نوێکردنه‌وه‌و بوژانه‌وه‌یه‌کی جدی هه‌یه. له شاره‌کاندا له‌وانه‌یه له هه‌ندێ ئاستدا باش بێت به‌لام له زۆربه‌ی گونده‌کان هیچ تۆڕیکێیش نیه.\nبه‌ڵام تۆڕه‌کانی گاز و ئاوی گه‌رم له شاره‌کانیش نیه، له‌وانه‌یه له کوردستان به‌رنامه‌ی بۆ داڕیژرابیت به‌ڵام ئه‌مه‌ش ئیمکاناتێکی ئابوری زۆر ده‌وێت. ئه‌مه‌ش پێویسته‌یه‌کی حه‌یاتیه و ده‌بێ ده‌سه‌ڵات له بیری دابێت.\nله هه‌مو حاڵه‌تدا ده‌بێ رێژه‌ی به‌کارهینانی تاک له کوردستان له رۆژێکدا ژمێریاری دروستی بۆ بکرێت. ئه‌مه‌ش به‌بێ داتا و زانیاری دروست زۆر ئاسان نیه. له‌لایه‌کی تریش چه‌ندین جۆره به‌کارهێنانی ئینێرژی هه‌ن له‌وانه:\n1. ماڵه‌کان ( خانوه بچوکه‌کان، خانوه گه‌وره‌کان ) له شار و دێهاته‌کان.\n2. دائیره‌کان و کارخانه بچوکه‌کان و دام و ده‌زگاکان\n3. کارگه گه‌وره‌کان ئه‌گه‌ر هه‌بن!\nپێش هه‌مو شتێ ده‌بێ ماڵه لێپرسراوه حیزبیه‌کان و مزگه‌وت و دائیره‌کان و کڵێساکان و هتد کۆنترۆڵ بکرێن و ژمێریاری بۆ دابنرێت و نابێ هیچ شتێکیان له دوای ژمێریاردا بۆ دابنرێن. ده‌بێ سزای توندی ئه‌وانه بدرێت که سه‌رپێچی یاسا ده‌که‌ن، هه‌ر له کارمه‌ندان تا ده‌گاته خاوه‌نه‌کانیان.\nبۆ ئێستای کۆمه‌ڵگای کوردستاندا به که‌رتی تایبه‌ت بونی ئینێرژی له خزمه‌تی کۆمه‌ڵانی خه‌ڵک دایه چونکه مه‌سولانی حزبی و حزبی ده‌سه‌ڵات و مزگه‌وته‌کان ئه‌وه‌نده سه‌رپێچی ده‌که‌ن و زۆر له ئینێرژی کۆمه‌ڵگا به هه‌ده‌ر ده‌چێت.\nبۆ ئه‌لته‌رناتیڤه‌کان کوردستان زۆر له ئیمکاناته‌کانی هه‌یه هه‌ر له گاز و پترۆل و وزه‌ی رۆژ و خه‌ڵوز و ئاو و زۆر له رۆنه روه‌که‌کان به‌ڵام هه‌مو ئه‌مانه به‌رنامه‌ی دروست و حساباتی دروستی ده‌وێ. ئه‌مه‌ش له کوردستان دا مه‌وجودیه‌تی که‌مه. پێش ئه‌وانه‌ش ده‌بێ پێداویسته‌کان و ئاستی هۆشیاری کۆمه‌ڵانی خه‌ڵک بۆ ئه‌مه ئاماده بکرێت.\nده‌کرێ له کوردستان هه‌وڵی به‌ده‌ستهێنانی وزه ئه‌تۆمیه‌کانیش بدرێت بۆ به‌کارهێنانه ئاشتیه‌کان، له‌م رۆژگاره‌ی ریسشن دا زۆر له دام و ده‌زگای رۆژئاوایی و وڵاتانی کۆنی سۆڤیه‌تی و زۆر زانا و شاره‌زایان بۆ فرسه‌تی کاری باشتر رو له بازاڕی کار ده‌که‌ن تا بژێوی ژیانیان لوکس بێت. میلله‌تی کورد ده‌بێ ئه‌م هه‌له سیاسیانه له ده‌ست نه‌دات به تایبه‌ت له‌م رۆژگاره که کێشه‌ی ئێران و ئیسرائیل و ئه‌مریکا له گه‌رمی دایه. هه‌روه‌ها ده‌ورانی ئابوری ئێستای کوردستان له سه‌رده‌می گه‌شه‌سه‌ندن و په‌ره‌دان دایه. له جیاتی ئیمکاناته‌کان بچێته گیرفانی چه‌ند گه‌نده‌ڵێکه‌وه ده‌کرێ سه‌ر‌مایه‌ی کۆمه‌ڵایه‌تی له پێداویسته‌کانی کۆمه‌ڵانی خه‌ڵک توزیف بکرێت.\nئه‌مانه هه‌موی رابه‌ری دروستی ده‌وێ و کارنامه‌ی سیاسی زیندوی ده‌وێ، ده‌بێ کۆمه‌ڵگاش ئاماده‌گی ئه‌م ئاڵوگۆڕانه‌ی هه‌بێت و ئاستی هۆشیاری نه‌ته‌وه‌یی یش به‌رزبێت له‌لای هاوڵاتیاندا.\n06/01/2010 بینین: 4567


دکتۆر کەمال میراودەلی: گەرانەوە بۆ خالی سفر لە چوارگۆشەی یەکەمدا. بەشی هەشتەم. – WTARIKURD\nدکتۆر کەمال میراودەلی: گەرانەوە بۆ خالی سفر لە چوارگۆشەی یەکەمدا. بەشی هەشتەم.\nعەقڵ و دین (1) دینی ڕێوی و ڕێوییەکانی دین\nگەر ئاستی هەرە سەرەتایی و ژینیاریی عەقل، جووڵە و هەڵسوکەوتی [عەقلانی] بێت تا ئەو ئاستەی هەر زیندەوەریک دەتوانێ هەلومەرجی ژیان و مانەوەی بزانێ و بە جۆری جووڵە و رەفتار بکات، خۆی و نەوەکەی بپارێزێت و ژینگەیەکی ئامان و دوور لە هەڕەشەی ڕاستەوخۆ، بۆ خۆی هەڵبژێرێت- ئەوا هەموو زیندەوەرێک کەم یان زۆر عەقڵدارە، کە دەتوانین پێی بڵیین عەقلی غەریزەیی. یان غەریزەی عەقڵیی، کە ئەمە زۆر لە خاسێتیی زیرەکیی زیاترە کە هەندێ زیندەوەری پێ وەسف دەکرێ.\nلە دەوروبەری ماڵەکەم زۆر جار چەند رێوییەک دەبینم. لە زستاناندا نازانم دەچنە چ کونێکەوە یان بۆ کوێ دەچن، لە سەرەتای بەهاردا بەدەردەکەونەوە. بە هێمنیی لە جاددەکان دەپەڕنەوە، بە نێو مال و باخەکاندا دێن و دەچن و بێچووەکانیشیان دەردەکەون. کە بیانەوێ بە خێرایی ون دەبنەوە. هەندێ جار کە تووشت دێن، دەوەستن و ماوەیەکی زۆر کەم بە چاوە پڕ لە سۆزەکانیان لێت دەڕوانن، هەندێ جاریش بە لاتدا تێدەپەڕن بێ ئەوەی تێت بگەیەنن کە دەزانن کە هەیت. زۆر جار یەکجار لەڕ و برسیی و داماو دیارن بەلام نەبەزیون، هەندێ جاریش زۆر گەش وگەمەخوازن.\nچۆن و لە کوێ توانستی مانەوەیان وەردەگرن؟ نازانم.\nئەو ڕێوییە چی لە مرۆڤ جیایە؟\nوەک مرۆڤ هەمان کۆبەندی ژینۆی [جین] هەیە، لە ئەنجامی نیکاحدا لە سکی مێیینەدا دروست دەبێ، شیردەر و شیرخۆرە، مناڵدارو مناڵبەخێوکەرە، ژیانی کۆمەڵایەتیی جوانیان هەیە،لە دەست و شاردا دەتوانی بژی، لە نەژادی سەگە کە بە دۆستی بە وەفای مرۆڤ ناسراوە. تا بڵێی دڵیان بە ژیان خٶشە و وەک هەر مرۆڤێک یان زیندەیەک لە مردن دەترسن و خۆی لێدەپارێزن.\nدەربارەی چۆنیتیی ژیانی ڕێوی سوور، سایتێکی زانستیی ئەم زانیاریانە دەدات.\nئەم سوورەڕێوییانە لە بەرەبابی سەگن، لە نیوەی باکووری گۆی زەمین دەژین.\nلە کەژ و هەوای قوتبی باکوورەوە، تا کەژ و هەوای شیوە ئیستیوایی کەنداوی مەکسیک، لە دەشتایی گژو گیای کورتەبالای چینەوە، تا دەریای رۆژهەلاتی نێوەندی خۆرین- لە عەوداڵی ژینگەی لەبار دان. گەرچی سوورەڕێوی لە هەلومەرجی زۆر سەختدا ناتوانیت بژی، لە هەر شوێنێک گڵی لێ بێت بتوانێ کونە لانەیەک هەلکەنێ و نێچیری دەستبکەوێ، دەبینرێ. کێشی لە نێوان 4 تا 11 کیلۆیە. زیندەوەرێکی جەستە جوانی جووڵە شیرینە، تا بڵیی چوست و چالاکە، ڕەنگە لە شارانیش نزیک مالی هەر کەسێک هەبن و خۆیان حەشار دابێت بەلام نایانبینین، چونکە لە کاتێکدا ئەوان بەخەبەرن. ئێمە خەوتووین، شەو رۆژی ڕەنج و خەباتی ئەوانە.\nسوورەڕێوی بێچووەکانی بە یاریکردن و گەمە و وازیی پەروەردە دەکا و ڕادەهێنێ. لە سەرەتای بەهاردا لە بن لقەدارێکی ئەستووری بەربۆوەدا، لە ڕۆخی کەنارێک، یان تەنانەت لە سەر تۆپکی گردۆڵەیەکی گڵنەرم، کولانەیەک هەڵدەکەنێ، دایک و بێچووەکان بە یەکەوە شوێنی کولانە یان خانەکەیان دەپشکنن، هەموویان بە خێرایی دەبنە شارەزای فرەکونهەڵکەن وزۆر چال هەڵدەکەنن ، لە ماوەیەکی کەمدا، ماڵەڕێوی بە زۆر تونێلە کونی نوێ و گڵی نەرم ئاوەدان دەبێتەوە.\nلە کاتێکدا دایکیان بۆ ڕاودەچێت، بەچەکان زۆربەی کات لە بن خاک کاتیان بە سەر دەبەن. لە جیهانی زەمینی سەرەوە دەترسن. بەلام کە گەورە دەبن بەرە بەرە باوەڕیان بە خۆیان زیاد دەکات، ئەمجار کاتیان لە سەر زەمین نزیک لە کولانەکانیانەوە بە هەڵتروشکان و راکشان و هەڵپەڕین و داپەڕین بەسەردەبەن، بە تایبەتی کە خۆر و گەرمەتاو بێت.\nئامانجێکی تری یارییکردن لە دەوروبەری کونەکانیان پشکنینی سروشتی رووی خاکەکە و دامەزراندنی دەسەڵاتی خۆیانە لە رێگای زۆرانبازیی و ددانکردنەوە.\nکە بێچووەکان گەورە دەبن ، زیاتر و زیاتر یاری خەتەربازیی خۆیان بۆ چیمەنەگیاکان و دارستانەکانی دوورتر و دوورتر دەبەن و لە سەلامەتیی و ئامانی تونێڵە کونەکانیان دوور دەکەونەوە. کونەڕێوییەکانیان دەکەنە دایەنگە کە هەر یەکێک نزیکەی پێنج بەچکەڕێوی بەخۆدەگرێ کە بە یاریی و زۆرانبازیی خۆڵەپەتێ هەموو شتێ بە سەریەکدا دەدەن.\nبۆ ئەوەی ددانیان بێت و بەهێز بێت چرۆی دارەکان دەکرۆژن، پاشماوەی لاشەی تەیر و کەروێشکی بە خۆڵداپۆشراو ڕادەکێشن، باز دەدەنە سەر یەکتر، تەکان لە یەکتر دەدەن و سەرمەقولاتە دەکەن، بە شێوەیەکی ئەوەندە شیرین و دڵگر کە بە وشە وەسف ناکرێت.\nدایکەڕێوی زۆر پەرۆشدار و پارێزەری بەچکەکانێتی، لە سەر کولانەکە دەوەستێ و هەر چوار لای دەپشکنێ بەر لەوەی بەچکەکانی بانگ بکا بۆ دەرەوە. کاتێ بە دەوری کونەکانیاندا پیاسە دەکەن، بێچووەکان لە بەر پێی هەڵبەز و دابەز دەکەن، بۆ سڵاوکردن لە دایکیان لووتیان لە دەمی هەڵدەسوون. دایکیشیان دەبێتە وێنەی سۆز و خۆشەویستیی. زۆر بە ناسکی و مەحیببەتەوە، بۆنیان دەکات، بە تەحەممولێکی بێ پایانەوە چاوەڕێیان دەکات تا دادەسەکنن و ئارام دەگرن.\nکاتێ بەچکەڕێوییەکان گەورە دەبن، بۆ دۆزینەوەی دەور و بەرەکەیان دوور دەڕۆن، بەڵام هەر وەک بە بە فیکەی جادوویەک بزانن کەی دایکیان بۆ دایەنگەکەیان دێتەوە، گەلە ڕێوی لە هەموو لایەکەوە دەردەکەونەوە، بە خێرایی، بۆ بینینی دایکیان بەرە و مالەوەوە دێنەوە، تەپوتۆز لە بن پێیانەوە بەرز دەبێتەوە.\nکە تەمەنیان دەگاتە هەشت نۆ حەفتە، هەندی بەچکەڕیوی زۆر لە ڕێوی گەورە دەچن. دوای ماوەیەک ڕێوییەکان لانەکەیان بە جێدێڵن و ئەمجار بەرینایی ژینگەکەیان وەک گرۆی خێزانی دەپشکنن. بەچکەڕیوییەکان زۆر زیرەکن و بە خێرایی کۆمەلە کارامەیی و شارەزاییەک فێر دەبن کە ئازادی تەواویان دەداتێ. کە پایز دادێ، گروپە خێزانەکان هەڵدەوەشێنەوە و گەنجەکان تا بتوانن دوور دەڕۆن تا ژیانی سەربەخۆی خۆیان دەستپێبکەن. زستانێکی درەنگ، بەچکەکان باڵق دەبن و دەستدەکەن بە پێکەوەنانی ژیانی خێزانیی خۆیان.\nرێوی توانستی خۆڕاهێنانی لەگەڵ ژینگەکانی و مانەوە زۆرە. لە هەموو هات و چۆیەکیاندا لە ناوچەی بوونیان فێر دەبن. فێرحەزیی [حب الاستطلاع] یەکی زۆر لەگەڵ بەهرەیەکی بەهێز بۆ فێربوون و بیرکردنەوەی نوێ، هیزێکی تەواوکەر بۆ غەریزەی ناوەوەیی مانەوە، لای ڕیوی زیاد دەکەن. ژیانی ڕێوی لە سەر چارەسەری گرفتەکان و نەخشەدانانی ستراتیجی بەندە. لە شارەزابوونی وەستایانەی لە هونەری مانەوەی ڕۆژانە، ڕیوی ڕۆتینی ڕۆژانە دەکاتە بەشێک لە چالاکی دۆزینەوەی خواردن و مسۆگەرکردنی ئاسوودەیی. زۆربەی کات، ناوچەکانی ڕێوی شیوەی زیگزاگییان هەیە ، ڕێچکەی راویی باش ئەزموونکراویان هەیە لەگەڵ لاگرد بۆ خۆ لەبەر هەتاو ڕاخستن و سەرخەو شکاندن، تونێل بۆ هەڵاتن، نوختەی بەرز بۆ چاودێریی، و زۆر عەمباری نهێنیی بۆ داکردنی خواردن بۆ ئایندە.\nئایا ڕێوی دینیی هەیە؟\nگەر دین کۆمەلێ بەها ی پیرۆز و و کار و کردەوەی چاک بن – بەڵێ ڕێوی دینیی هەیە.\nدینی ڕێوی بەهای پیرۆزی پاراستن و بەخێوکردن و فێرکردن و سەربەخۆکردنی بێچووەکانێتیی\nواتە دینی ڕێوی بەهای پیرۆزی سۆزی دایکایەتییە.\nئەم ڕیوییانە پیرۆزن.\nئەوە عەقڵی خۆچەقکردنی مرۆڤە کە فێل و تەلەکەبازی داوەتە پاڵ ڕێوی\nئەوە ڕێوی کێویی، ڕێوی ڕێویی نییە، کە تەڵەکەباز و فێڵکار و تاوانکارە\nئەوە ڕێویی مرۆڤییە.\nبەلی دایکەڕێوی زیندەیەکی پیرۆزە چونکە دایکێکی عاقل و زیرەک و خەمخوار و میهرەبانە.\nپیرۆزیی بۆ دایک و دایکێتیی یە، بۆ بیری چاک و وتاری چاک و کرداری جاکە،\nبۆ مونافیقی ڕیشبۆگەن و عەقڵبلۆگەنتر نییە.\nڕێوی دڕندە نییە، گورگ دڕندە نییە، مار دڕندە، نییە، شێر و پڵنگ دڕندە نین، حوت و تیمساح دڕندە نین،\nلە مێژوودا هیچ دڕندەیەک لە ملیۆندا یەکی مرۆڤ دڕندە نەبووە.\nمرۆڤ زیندەیەکە وەک هەموو زیندەیەکی تری خاوەن [زین/جین-جینات]\nجیاوازیی مرۆڤ تەنیا لە بیر و زمانەوە دێت\nپیرۆزیی هەرە پیرۆزی مرۆڤ و هەموو زیندەوەریک دایکایەتییە\nلە دایکایەتییدا، لە خۆشەویستیی و خەم و ئەرک و ئازاری دایکدا وێنەی پیرۆزیی خودایی دەردەکەوێت\nبۆیە لە کاتێکدا دایکێک، لە کۆمەلگایەکی ىێداد و زۆرداردا، ناچار دەبێ بۆ بەخێوکردنی مناڵەکانی لەشی خۆی بفرۆشێ، ئەم لەشفرۆشییە لوتکەی پیرۆزیی یە بە پێچەوانەی وەعز و نیفاقی گەوادەکانی دین.\nپیرۆزیی هەستی پیرۆزیی جاکەخوازییە لە هەموو کات و سات و هەلومەرجێکدا\nزەردەشت دەڵێ: دەشێ گەورەترین کارەساتت بە سەربێ، گەورەترین خەتەرت تووش بێت، دوژمنانت زۆرترین ئازارت بدەن\nبەلا،م وەک مرۆڤی بەهمەن [بیرچاک] تۆ لە سەختترین کاتدا ئیرادەی سەربەخۆت هەیە، ئەو توانست و ئیرادەت هەیە خۆت بە بەهمەنییەوە رٶحبەند بکەی، لە سەختترین کاتدا، ڕق و تاوانکاریی و بیربەدیی دوژمنەکانت وەرنەگری و هەمیشە و بۆ هەمیشە: [بیری چاک، وتاری چاک، رەفتار و کرداری جاک] هەلبژێریی.\nکە دوژمنەکانت منالەکانیان سەر بڕی، تۆ بۆ تۆڵە بیر لە سەربڕینی منالەکانیان مەکەوە، وتار بۆ سەربڕینی منالەکانیان مەدە، خۆت بە کرداری سەربڕنی منالەکانیان مەکە بە پیسترین، دزێوترین مڕندەترین وەحشی بەشەریی.\nهەمیشە ئەو ئیرادەت هەیە و قەت دەستبەرداری بژاردەی عەقڵیی و ڕۆحیی: بیری چاک، وتاری جاک، ڕەفتار و کرداری چاک مەبە.\nئەوە ئیرادە و و بژاردەی بەهمەنیی خۆتە و کەس ناتوانێ رێگەی ئەوەت لێ بگرێت.\nپیرۆزیی تەنیا بیری چاک، وتەی چاک، کرداری چاکە\nسەکەوتن و پیرۆزیی ڕۆحیی تەنیا: بیری چاک، وتەی چاک، کرداری چاکە\nنەک بیری ڕق، وتاری دوژمنایەتی، کرداری وەحشییەتی ئادەمیی\nپیرۆزیی هەموو زیندەوەرێک تەنیا و تەنیا لە یەك شتەوە دێت، لە یەک خاسییەت، لە یەک ئەرکی بوونیاریی پیرۆز: سۆز و میهری دایکایەتی\nهەر زیندەوەرێک مانای دایکایەتی بزانێ و ئەرکی دایکایەتیی بزانێ: ئەوە پیرۆزە و هیچ کەمییەکی لە هیچ زیندەیەکی تر نییە.\nدایاکایەتی بەرجەستەی ڕۆحیی پیرۆزیی بیرکرنەوەی چاک،. وتەی چاک، ڕەفتار و کردرای چاکە.\nهەر زیندەوەرێک لە ناو جەستەی خۆیدا بەچکە و نەوەی خۆی دروستکا تا پێیان دەگەیەنێ و دەیانخاتە سەر پێی سەربەخۆبوون لە ئەرکی خۆی دەستبەردار نابێت: پیرۆزە بە هەمان یاسای سروشتیی بوون و مانەوە.\nئەو دایکەڕێوییەی کە بێچووەکانی بەو هەموو زیرەکیی و موحیببەت و تەحەممول و زەحمەتەوە بەخێو دەکا و دەیانپارێزێ هەزار جار پیرۆزترە لەو گەوادە دینییە گڵاوە دڵڕەش و مێشکزبڵ و عەقڵبەردەی بۆ کوشتنی کافران و ئیسلامکردنی مەسیحیان و سەبایاکردنی ئێزیدییان دەشیڕێنی و دەنەڕێنێ.\nئەو عەقڵە غەریزەییەی ڕێوی هەزار جار لەو عەقڵە عەقیدەیی یەی گەوادی دنیا-دینیی پیرۆزترە،\nئەو بۆ پاراستنی ژیانی بەچکەکانی کار دەکا، ئەم بۆ جێنۆسایدی بەچکە و ماڵ و منالی خۆی کە بە ناوی جیهادی نیکاحەوە بە داماویی و بێدیفاعیی تەسلیمی غەزاچییە وەحشییە داعشییەکانیان دەکات.\nئەوە ئایدیۆلۆجییەتی دڕندایەتی خۆپیرۆزکردن و خۆنێوەندکردنیی مرۆڤە کە زیندەوەر [حەیوان] ی کردۆتە [ئەوی دی] خۆپێناسەر و بەرامبەر و وێنەی دژ و دوژمنی خۆی.\nواتە مرۆڤ خۆی کردۆتە نێوەندی ژیان و گەردوون. هۆمۆسێنتریک.\nبەلام لە مێژووی گەردووندا هیچ زیندەیەک هێندەی مرۆڤ دڕندە نەبووە.\n[ بۆیە من لەمەودوا وشەی دڕندە بۆ دڕندەگەریی و خوێنرێژیی و لەشخٶریی بەکار نایەنم” مڕندە ” بەکاردێنم\nمڕۆڤ + دڕندە = مڕندە، واتە مرۆڤی دڕندە\nلە مێژووی مرۆڤایەتیشیدا هیچ زیندەیەک ، وەک تاک و گرۆ، لە گەوادی دین مونافیقتر و دڕندەتر و خۆکوژتر نەبووە.\nبۆیە وشەی “دینمڕندە” بەکاردێنم\nدین + مرۆڤ + دڕندە = مرۆڤی دڕندەی دینیی، یان مڕندەی دینیی]\nنەبەز گۆران: كوردەكان بە پەرتەوازەیی دەچن بۆ بەغداد؟\nبەهرۆز جەعفەر: بەرهەم ساڵەح و سفر کورسی.


ئازارەكان؛ یادی رووداوە نادیارەكانیشە!!\n(5)ی ئازار یادی دەروازەی راپەڕینە،\n(7)ی ئازار یادی هەڵمەتی سلێمانییە.\n(8)ی ئازاریش، جەژنی جیهانی ژنانە.\nیادەكانی دیكەی ئازاریش بەڕێوەن.\nكە دیقەتی رووداوەكانی مێژوو دەدرێ، ملیۆنەها روداوی خوێناوین. چاكەو خراپە. شانازی و شەرمەزاری. سەركەوتن‌و شكستی رووداوەكان. ستەمكارو ستەملێكراو هەر مرۆڤن. كەچی نەدیكتاتۆرەكان پەند لەمێژوو وەردەگرن‌و نە مرۆڤەكان لەناو حكومەت‌و سوپا‌و هێزە سیاسییەكاندا، بۆ پلەو پارە، دەستبەرداری كۆیلەتی‌و لادان‌و بادان دەبن.\nلەسەرهەڵدانی سەرمایەدارییەوە، (250) ساڵە راپەڕینی هاوچەرخ سەریهەڵداوە. بەڵام لەجیهاندا، دیكتاتۆرو داگیركەران لەحوكمی مێژوو نەترساون‌و ناترسن.\nمێژووی كۆیلەیەتی، لەپێش راپەڕینی سپارتاكۆسەوە، هەیە. ئەی كوا مرۆڤ هێشتا وشیارە دژی كۆیلەیەتی وهەلپەرستی‌و تاوان؟\n(8)ی مارس (110) ساڵەرویداوە، بەڵام پیاوی باوكسالار‌و نێرینەباز، ئەقڵی لەژێر كاریگەری ماسولكەی تاوان‌و شەرەفی ناوگەڵ، تێناپەڕێ!!\nبەندە پێموانییە تەنها دەسەڵات‌و یاسا‌و زەبروزەنگ كۆیلەی هاوچەرخ لەدەووری ملهوڕەكاندا بهێڵێتەوە. نەخێر، نەریت‌و ئایین‌و مەزهەبی ئازاد نەكراو لەچەقبەستن، هزری بێ پرسیار، رەدووكەوتنی رەوشە باوە رزیوەكان، هەمیشە وایانكردووە بەشێكی زۆری مرۆڤایەتی، یان بەكۆیلەیەتی قۆناغە جیاوازەكان رازی بن. یان بەرامبەر ستەمكاری بێدەنگ بن. هەتا رادەی تاوانی وەكو هەڵەبجەو ئەنفالەكانیش.\nبەڵێ.. تراژیدیا تەنها لەرووداوە دیارەكاندا دەرناكەون. بەڵكو سەرچاوەی تراژیدیا، لەپەروەردەو سایكۆلۆژییەتە نادیارەكانەوە سەرچاوە دەگرێ.\nئەوەتا، سوپای جەزائیری یەك ملیۆن شەهیدو سودانی هەمیشە ستەملێكراو، نۆرەیانە كۆیلە دابەستەكان، بەناوی پاراستنی یاساوە، بەربدەنە وێزەی ئازادیخوازان. ئەمەش بەڵگەو بەرجەستەی تراژیدیا دیارو نادیارەكانی كۆیلەیەتی جەستەو سایكۆلۆژیایە.\nدەسەڵات، دەمێكە تەنها دەسەڵاتی لوتكەكان نییە. بەڵكو دەسەڵاتی دامێنەكانیشە. هەموو دەسەڵاتە گەورەو گچكەكان، تەواوكەری یەكدین. مرۆڤیش تەنها مرۆڤە ئازادیخوازە راستەقینەكان نییە، بەڵكو كۆیلە دابەستەكان زۆرترن.\nبۆیە، رووداوەكان تەنها لەدەركەوتنیاندا نەخوێنینەوە، بەڵكو رووداوە ترسناكەكان، لەناخی مرۆڤە كۆیلەی سایكۆلۆژی و تەنانەت ئایدۆلۆژیش، زاخاوی تاوان‌و تاڵان دەدەن.\nئەوەی لەهەمووی سەیرترە، مێدیای كۆیلەپارێزو زانای دێرینەخوازو سیاسەتمەداری گەنەی سامانی وڵاتان، لەترسی كۆیلە چەكدارەكان‌و پارەی بەهەلپەرستی دابینكراو، پاساویان بۆ وتار و خوتبە‌و هێرشی سلفەو زەكات، بەردەوام ئامادەیە.. بەبێ ئەوەی بزانن، كۆیلەی سایكۆلۆژی لەدەوری ملهوڕە مل ئەستورەكانی تاوان، دەبەنگ دەكەن.\nسڵاوی راستەقینە لەیادی (5)ی ئازارو (7)ی ئازارو (8)ی ئازار.. هەرچەندە ئازارەكان، دڵنیاین نابڕێنەوە.


ناپاکیی ئەمریکا بەرامبەر بە کوردەکان\nبەرپرسی نوسینگەی نیویۆرک تایمز لە ئۆرشەلیم\nبڕیارە خێراکەی سەرۆک ترەمپ و کشاندنەوەی هێز لە سوریا و پشتکردن لە کورد زەنگی مەترسی بۆ ئیسرائیلیەکان لێدا بەوەی لەوە دەترسن ئەمریکا چیتر هاوکاریی ئیسرائیل نەکات.\nئاساییشی ئیسرائیل بە راستەوخۆیی پابەند نیە بەوەی کێ سنوورەکانی باکووری سوریا دەپارێزێت، کە ٥٠٠ کم دوورە. بەڵام لە ئیسرائیل، ترس هەیە لە کشانەوەی ئەمریکا، کە کوردەکان دەخاتە ژێر بەزەیی تورکیا، ئەو کوردانەی هاوپەیمانی ئەمریکا بوون و داعشیان لەناوبرد، بارودۆخیان بۆتە زەنگی بەئاگاهێنانی بەرپرسانی ئیسرائیل لە تێل ئەڤیڤ و ئۆرشەلیمەوە.\nئەگەر زیاتر لەوەو بە هۆکاری ناپاکیەکە، کورد لاوازتر ببێت، تەواوی ئیسرائیلییەکان لە ئاستی جیاوازدا دەپرسن، چ شتێک رێگرە لە خستنەسەر زەوی هاوپەیمانێکی تری ئەمریکا؟\n"چەقۆمان لە پشت درا،" ئەوە ناوونیشانی وتارێکی (شیمۆن شێفەر) بوو لە (یێدیۆت ئاهرانۆت) بڵاوکرابووەوە، کە پڕخوێنەرترین رۆژنامەی گشتی ئیسرائیلە. ئەو نووسیویەتی: "ئەوە دەرئەنجامەی کە پێی گەیشتووین دەبێت ڕوون بێت؛ ترەمپ چیتر بۆ ئیسرائیلیش جێی متمانە نیە، ناتواندرێت چیتر پشتی پێ ببەسترێت.".\nترەمپ لەو کاتەوە لە پاساوهێنانەوە بەردەوامەو ئاماژەی بەوەشداوە کە رەنگە لە هەنگاوەکانی دەسپێکیی بن بۆ کشانەوە لە سوریا، ئەوەش لە رێگەی تویتەرەوە بوو:" رەنگە ئێمە لە پرۆسەی کشانەوە بین لە سوریا، بەڵام ئێمە بەهیچ شێوەیەک پشتمان لە کورد نەکردووە، کە خەڵکی تایبەت و شەڕکاری دەرئاسان." بەڵام لە ئیسرائیل، زۆربەی ئیسرائیلییەکان پێیان وایە کشانەوەی ئەمریکا وا دەکات کورد بکەوێتە ژێر بەزەیی تورکەکان و ئەو کردارە جێهێشتنی کوردە.\nباڵیۆزی پێشووی ئیسرائیل لە نەتەوەیەکگرتووەکان و کەسایەتی باڵای سیاسەتی دەرەوە لە کابینەی ناتانیاهو، دۆرێ گۆڵد لە چاوپێککەوتنێک رایگەیاندووە کە: " ئیمڕۆ هەست دەکەم کوردم".\nترسی ئیسرائیل هیچ پەیوەندیدار نیە بە تورکیا، بەڵکو ترسە لە ئێران. لەژێر سەرکردایەتی ناتانیاهو، ئیسرائیل بە چڕی پشت بە ترەمپ دەبەستێت بۆ رووبەڕووبوونەوەی چاوتێبڕینی ئێران و سیاسەتی فراوانخوازی وڵاتەکە لە لوبنان، سوریا، عێراق و یەمەن. ئیسرائیل باوەڕی وایە کە ئێرانییەکان دەخوازن موشەک هاوێژ و سیستەمی بەرگری لەو وڵاتانە جێگیر بکەن و هەڕەشە دروست بکەن بۆسەر ئیسرائیل و رێپێگرتن لە ئەگەرەکانی هەر هێرشێکی ئەمریکا بۆسەر چەکە ناوەکییەکانی ئێران.\nپێشووتر کۆشکی سپی لە ژێر سایەی باڕاک ئۆباما سەرەڕای رێگرییەکانی بێنیامین ناتانیاهو رێککەوتنی ناووکی واژۆکرد.\nسەرەرای ئەوەش واشنتن وا دەردەکەوت کە پاڵپشت بێت بۆ ئیسرائیل، بە تایبەت لە ئیدارەی ترەمپ لە ڕێگەی سزا داراییەکانەوە.\nبێجگە لەمەش، شکستی ئەمریکا لە بەرپەرچدانەوەی هێرشەکەی ئێران بۆسەر دامەزراوە نەوتییەکانی سعودیە وای کردووە کە متمانە پێکردنی ئەمریکا لاواز بکات، ئەوە بۆچوونی ئێستای ئیسرائیلییەکانە. بێجگە لەوەش، خواستی ترەمپ بۆ گفتوگۆ و فشارە ئابوورییەکان لە بەرامبەر ئێران و دواتریش جێهێشتنی کورد لە سوریا وا دەکات ئەو هەستە لای ئیسرائیلییەکان دروست بێت کە ئەمریکا بیەوێت بە تەواویی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بکشێتەوە.\n"تا دێت هەستکردن بە دوورکەوتنەوەی ترەمپ لە هاوپەیمانەکانی زەقتر دەبێتەوە." ئەوە بۆچوونی (ئیمیلی لانداو)ە، شارەزای قەدەخەی چەک لە پەیمانگەی ئاساییشی نەتەوەیی تێل ئەڤیڤ. ئەو دەڵێت: "باوەڕم وا نیە ئەمریکا لە هەمان ئاستی سعودیەی عەرەبی و کورد بێت، بەلایەنی کەم خوازیارم لەو ئاستە نەبین، بەڵام ئەو سیاسەتەی ترەمپ و ئاکارو بڕیارەکانی جێی گومانن. پرسیارەکە ئەوەیە تا چ ڕادەیەک دەتوانین بەو شێوەیە لەگەڵ ئەمریکا بەردەوام بین، ئەگەر بمانەوێت پێویستمان بە پشتبەستن بێت بە ئەمریکا."\nسەرەڕای ئەوەش، کە شیکار و شارەزا ئیسرائیلییەکان پێیان وایە پشتپێبەستنی ئەمریکا لە پرسی ئێرانیش شتێکی لاوازە، چونکە پێدەچێت تەنانەت ئێرانیش بەهێزتر بێت.\nشیکاری سیاسی ئۆفەر زالزبێرگ، کە لە کۆمەڵەی قەیرانی نیودەوڵەتییە، دەنووسێت: "ئێمە لە کاتێکی هەستیارین، کە تێیدا ئێران هێرش دەکاتە سەر هاوپەیمانەکانی ئەمریکا، کە سعودیەی عەرەبیە... ئێستا ئیسرائیلییەکان دەیانەوێت بەر بە هێرشەکانی ئێران بگرن. دامەزراوە هەواڵگرییەکان ئاماژە بەوە دەدەن کە ئیران لەماوەی دوو مانگدا هێرش دەکاتە سەر ئیسرائیل، کاردانەوەی ئیسرائیل هاوشیوەی سعودیە نابێت، ئێرانییەکانیش ئەوە دەزانن. بەڵام جێی نیگەرانیە کە ئێران هەست بە هێز و ئارامیی زیاتر بکات لە بڕیاردان".\nسەرەڕای ئەوەی ئێران وانە لە کردارەکانی ترەمپ وەردەگرێت، هاوکات ئیسرائیلییەکانیش چاودێری بارودۆخەکە دەکەن بۆ ئەوەی بزانن سعودیەکان چۆن لە ناوچەکەدا مامەڵە دەکەن، وەک دیارە ئاماژەی خواستی سعودییەکان بۆ کەمکردنەوەی گرژییەکان لەگەڵ ئێران هەیە.\nئۆفەر زالزبێرگ ئاماژە بەوەش دەدات "نیگەرانی مەزن لە ئیسرائیل هەستکردنی سعودیەکانە کە ئەوان بێچارەن لەبارامبەر هێرشە ئێرانییەکان و هەوڵی گۆرانکاریی لە سیاسەتی خۆیان بدەن،" بە تایبەت لەو کاتەی ئەمریکا و ئیسرائیل جەختیان لە رێگریکردن لە دەستکەوتنی چەکی ناوکی لە لایەن ئێران دەکردەوە، بەڵام دەگوترێت باشترین شت لە بەرامبەر ئێران ئەنجام بدرێت رێگریکردنە لەو هەوڵەی ئێران بە شێوازی دیپلۆماسی".\n"ئەو بۆچونە دەرهاویشتەی مەزنی بۆ سەر ئیسرائیل هەیە، کە هەولێ دەستخستنی هاوپەیمانیەت و کارتی فشار لەگەڵ وڵاتانی کەنداو دەدات." ئەوە بۆچوونی مایکڵ ئۆرێن ی جیگری باڵیۆزی پێشووی ئیسرئیلە لە نەتەوە یەکگرتووەکان: "ئەوە وەلا بندرێت، ئایا چۆن وڵاتانی کەنداو بەرپرسیارانە مامەڵە بکەن بەرامبەر بە ئیسرائیل؟ لە کاتێکدا ترەمپ پێشووتر مەرجی دانوستانی لەگەڵ فەلەستین بە پرسی ئاشتی و رووبەرووبوونەوەی ئێران بەستبووەوە. دواتر بۆ سعودیەکان داوای ئاشتی بکەن؟ بۆ ئیماراتییەکانیش ئەوەیان بوێت؟ کەس ناتوانێت ئەو خاڵە جیاوازانە بەیەک بگەیێنێت و تەنانەت ئاشتی نێوان ئیسرائیل و فەلەستینییەکان بە سیاسەتێک دژی ئێران ببەستێتەوە."\nسەرەرای پێگەکە، ناتانیاهو – ش بێدەنگ دەردەکەوێت، ئەوەش دەرخەری سیاسەتی ڵێڵی و خۆ-دوورخەری ترەمپە.\nپێشووتر هەڵوێستەکانی ترەمپ بۆ داننان بە ئۆرشەلیم وەک پایتەختی ئیسرائیل و بەرزاییەکانی جۆلان و کشانەوە لە رێککەوتنی ناووکی ئێران پێگەی ناتانیاهوی بەهێز کرد لە ناوەخۆ، کە ئەو بە هاوتەریبی ترەمپ لە هاوکێشەکان مامەڵە بکات، بەڵێ‌م لە هەمان کات ناتانیاهو شەرمەزرا بووە بەهۆی ئەو بڕیارە خراپانەی سەرۆکی ئەمریکا، دۆناڵد ترەمپ، دەیاندات.\nئەمە دەرخەری ئەوەیە کە ناتانیاهو گەیشتۆتە لاوازترین ئاستی پێگە و کاریگەرییاکانی و ناتوانێت بە ئاشکراش ئەوە بدرکێنێت. وەک ئۆفەر زالزبێرگ ئاماژەی پێدەدات، بەهۆی بڕیارەکانی سەرەوە ناتانیاهو ناتوانێت رەخنەش لە ترەمپ بگرێت: "ئەوەش لەگەڵ کەسێکی پێشبینی نەکراوی وەک دۆناڵژ ترەمپ زۆر مەترسیدارە."\nتەنانەت کاردانەوەکەی ناتانیاهو بۆ بڕیارەکەی ترەمپ بەرامبەر بە کورد بەهۆی یادی 'یۆم کیپور' بوو، کە تێیدا ئیسرئیلییەکان یادی رۆژی بەرگری دەکەنەوە، لە رۆژێکی وەها لە سالی ١٩٧٣خەریک بوو شکستبهێنن.\n(ئۆرێن) بەر لە کاری سیاسی مێژوونووس بووە، ئەو سەرنجمان بۆ ئەوە رادەکێشێت کە کاتێک ئیسرائیل پەنای بردە بەر سەرۆکی ئەو کاتی ئەمریکا، ریچارد نیکسن، بەهۆی رووداوە ئابڕوبەرییەکەی 'وۆتەر-گێیت' نیکسن لێپرسینەوەی لێکراو دەستی لەکار کێشایەوە: "دوژمنەکانی ئیسرئیلیش ئەوەیان دەزانی."\nئێستا کە ئاماژە بە لێپرسینەوە و لەکارلادانی ترەمپ دەکرێت، ناتانیاهو – ش رووبەڕووی تۆمەتی گەندەڵی دەبیێتەوە. ترەمپ پێشووتر بە ناتانیاهو ی راگەیاندوە: "ئەگەر ئیسرائیل لە شەڕێکی رژد تیوەبگلێ، ئەوا بە دڵنیییەوە ئەمریکا دیتەپێشەوە، چونکە ئەمە ئەو شتەیە خەڵکی ئەمریکا پێشبینی دەکەن."\nئۆرێن پێی وایە: "ئێستا ئەو رۆژە نیە ئیسرائیل ئەوەی بۆ بلوێ... ئێستا نازانم، ئەوەندە بەسە کە بڵێم نازانم چی روودەدات."\nلە ئینگلیزییەوە/ یادگار ئیسماعیل


ئەندامانی دەزگای دژە تیرۆریزمی عێراق لە 8 تەمموز تووندڕەوێك دەستگیردەکەن کە پلانی چەند هێرشێکی دادەنا. [خاوەنی وێنە: دەزگای دژە تیرۆرزم]\nفڕۆکە جەنگیەکانی هاوپەیمانی نێودوەڵەتی چەندین هێرشیان ئەنجامداوە دژی حەشارگەکانی رێکخراوی "دەوڵەتی ئیسلامی" (داعش) لە قەزای شەرگاتی باکور لەم چەند رۆژەی دواییدا.\nوەزارەتی بەرگری عێراق چوارشەممە (8 تەمموز) رایگەیاند كه بە کارکردن بەو زانیاریانەی هێزە عێراقیەکان داویانە، هێرشە ئاسمانیەکانی هاوپەیمانان تۆڕێکی داعشیان لە دوورگەی کەنعوسی شەرگات کردە ئامانج و سێ چەکداریان کوشت.\nرایگەیاند كه چەکدارەکان چەند چەکێکی سوك و مامناوەندیان پێبوو، پلانی هێرشێکیان دادەنا دژی هێزە ئەمنیەکان کە لەو ناوچەیە جێگیرن.\nفڕۆکە جەنگیەکانی فەرەنسا سێشەممە تونێلەکانی داعشیان لە دوورگەی کەنعوس تێکشکاند.\nفڕۆکە جەنگیەکانی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی لە 29 ئایار 2019 راهێنانێکی پڕکردنەوەی سوتەمەنی ئەنجامدەدەن لەگەڵ فڕۆکەوانانی هێزی ئاسمانی عێراق. [خاوەنی وێنە: ئۆپەراسیۆنی ورەی خۆرسك]\nکارگێڕی قەزای ئاشور لە شەرگات، جەرجیس حیجاب وتی هێرشە ئاسمانیەکانی هاوپەیمانان لەم چەند رۆژەی رابردوودا زنجیرە چیاکانی مەکحول و نەملیشیان کردۆتە ئامانج لە پارێزگای سەلاحەدین.\nبە دیارونای وت هێرشەکان دوای چەند راپۆرتێکی هەواڵگری هاتن کە ئاماژەیان بەوە دەکرد ژمارەیەکی زۆر کەم لە پاشماوەکانی داعش دزەیانکردۆتە نێو ناوچە دوورەدەستەکانی باکوری شەرگات، لە بیابانی حەزەری ئەو نزیکانەوە.\nحیجاب وتی ئەندامانی داعش "ئەگەری زۆرە بەهۆی درۆنەوە دۆزرابنەوە، چونکە کامێرا وزەبینەکانی چاودێری کە جێگیرکراون و روویانكراوه‌ته زوور کەنعوس و چیاکان، هیچ چالاکیەکی تیرۆریستییان تۆمارنەکردووە لە ماوەی چوار مانگدا".\nئاماژەیکرد بەوەش كه دەزگای دژە تیرۆریزم ناوچەکە دەپارێزێت به پشتبه‌ستن بە سەرچاوە هەواڵگرییەکان لە ئۆپەراسیۆنەکانیدا دژی حەشارگە هەرە پتەوەکانی داعش.\nدانیشتوانی ناوچەکە پشتیوانیده‌كه‌ن له هەوڵە ئەمنیەکان\nحیجاب وتی لەکۆتایی حوزەیراندا، دەزگای دژە تیرۆریزم زنجیرەیەك ئۆپەراسیۆنی ئەنجامدا بەپشتیوانی فڕۆکە جەنگیەکانی هاوپەیمانان کە بوونە هۆی تێکشکانی چەندین حەشارگە لە چیاکانی خانوکە، باشوری شەرگات، لانیکەم 24 چەکداریان کوشت.\nحیجاب وتی هەڕەشەی پاشماوەکانی داعش لە چیاکان کەمکراوەتەوە "بەهۆی ئەم هەوڵە کاریگەرە ئەمنیەوە" و وتیشی گوندەکانی نزیك بە چیاکان لەئێستادا سەلامەتترن.\nخانوکە، ئەسدیرەی خواروو، نەمل و زاوییە بەشێکن لەمانە.\nوتی سەرەڕای ئەوەش، خەڵکی ناوچەکە هاریکاریده‌كه‌ن لەگەڵ هێزە ئەمنیەکان و دانیشتوان راپۆرت لەسەر هەرشتێك دەدەن کە گومانی لێبکەن.\nحیجاب وتی ئەم هاریکارییە بەمدواییانە سەریکێشاوە بۆ "شوێنپێهەڵگرتن و کوشتنی پێنج تیرۆریست لە گوندی نەمل کە مەڕوماڵاتی گوندنیشینەکانیان دەدزی".\nوتی پشتیوانیی دانیشتوانی ناوچەکە یارمەتی دۆزینەوەی جبەخانەكانی چەك و تەقەمەنیی داوە، "کە هەندێکیان بڕێکی زۆر لە تەقەمەنی، بۆمبی دەستکرد و موشەکی کۆن و زیانبەرکەوتوویان تێدابوو کە لەلایەن [داعشەوە] جێهێڵرابوون".


خەلیفەی داعش جێگرەوەی خۆی دیاریکرد – Standard Kurd\nخەلیفەی داعش جێگرەوەی خۆی دیاریکرد\nلەلایەن ستاندار Posted on ئاب 9, 2019 1086 جار بینراوە 0 سەرنج\nمیدیاکانی نزیک لە داعش بلاویانکردەوە ئەبوبەکر بەغدادی خەلیفەی داعش، عەبدوڵڵا قەرداشی بە ڕەگەز عێراقی وەک جێگرەوەی خۆی دیاریکرد.\nدەزگای (اعماق) کە وەک دەزگای ڕاگەیاندنی فەرمی داعش دەناسرێت بڵاویکردەوە کە ئەبوبەکر بەغدادی خەلیفەی داعش عەبدوڵڵا قەرداشی وەک جێگرەوەی خۆی دیاریکرد لە “ڕاییکردنی کاروباری موسڵمانان”.\nدەزگای “اعماق” باسی لەوەش کردووە کە، خەلیفەی داعش چوارشەممەی ڕابردوو لەگەڵ ئەنجومەنی شورای دەوڵەتی ئیسلامی کۆبووەتەوە و باسی لە دیاریکردنی جێگرەوەی خۆی کردووە، ئەویش بە پاساوی توندوتۆڵکردنەوەی دەوڵەتی ئیسلامی”.\nعەبدوڵڵا قەرداشی بە زاراوە تورکمانە و خەڵکی قەزای تەلەعفەری سەر بە پارێزگای موسڵە و لە رابردوودا بە کەسێکی دڵڕەق و بکوژ دەناسرا.\nبڵاوکراوەی پێشووڕاستییه مێژووییه‌كان له باره‌ى نزیكبوونه‌وه‌ى داعش له هه‌ولێر\nبڵاوکراوەی نوێترحکومەتی هەرێمی کوردستان راگەیاندراوێکی بڵاوکردەوە\nPosted on ئاب 2, 2020 ئاب 2, 2020 0 2370\nPosted on ته‌مموز 9, 2020 ته‌مموز 9, 2020 0 630


بێکاری لە ئێران ڕێکۆردی شکاند - PDKI\nلەلايەن Chiya Qadri\t لەسەر تشرینی یەکەم 2, 2017 28\nکوردستان میدیا: ڕێژەی بێکاری وەرزی لاوان گەیشتە ٢٨/٨% کە ئەمە ڕێکۆردێکی نوێیە لە ماوەی شازدە ساڵی ڕابردوودا.\nبە پێی ڕاپۆرتی هەواڵدەرییەکانی ڕێژیم، ڕێژەی بێکاری لە نێو لاوانی ١٥ بۆ ٢٤ ساڵ لە سێ مانگی یەکەمی ئەمساڵدا گەیشتۆتە ٢٨/٨% و رێکۆردی شازدە ساڵەی ئەو ڕێژەیەی شکاند.\nڕێژەی بێکاری لە سێ مانگی یەکەمی ساڵی ١٣٩٥، ٢٧.٨% بووە و ئەو ڕێژەیە ساڵ بە ساڵ ڕوو لە بەرزبوونەوە دەکات.\nزیاترین ڕێژەی بێکاریش لە وەرزی بەهاری ساڵی ١٣٨٠ دا بوو کە گەیشتبووە ٣٠.٦% .\nهەر لەو پەیوەندییەدا رەحمانی فەزڵی وەزیری ڕێژیمی ئێران دەڵێت ڕێژەی بێکاری لە هەندێک لە شارەکان گەیشتۆتە ٦٠% و پارێزگاکانی کرماشان و سنە لە باڵاترین پارێزگاکانن کە ئەو ڕێژەیەیان بۆخۆیان تۆمار کردووە.\nفەزلی وتی لەو جێگایانەی ڕێژەی بێکاری زیاترە خەسارە کۆمەڵایەتییەکان وەکوو ئێعتیاد، تەڵاق و پەراوێز نشینی زیاترە.\nوادە و بەڵێنییەکانی بەرپرسانی ڕێژیم بۆ چارەسەر کردنی بێکاری بێ ئەنجام ماوەتەوە و سیاسەتی “خەڵک برسی راگرە و حکومەت بکە” ناهێڵێ ئەو کێشەیە چارەسەر بکرێت.\nچوونە سەری ئاستی بێکاری لە کوردستان لە حاڵێکدایە کە بەرپرسان و بەڕێوەبەرانی رێژیم بە بەردەوامی بەڵێنی باشتر کردنی دۆخی ژیانی هاووڵاتیانیان داوە و تەنانەت حەسەن روحانی سەرکۆماری رێژیمی ئێرانیش نەیتوانی ئەو قەیرانە کەم بکاتەوە.\nبە باوەڕی کارناسان گەمارۆ ئابوورییەکانی وڵاتانی رۆژئاوا بۆ سەر ئێران، داخرانی زۆربەی یەکە پیشەییەکان و کۆتایی هێنان بە وەبەرهێنان لە ماوەی چەند ساڵی رابردوودا، لە هۆکارە سەرەکییەکانی دروست بوونی قەیرانی ئابووری و نەمانی هەلی کار لە ئێران دێنە ئەژمار.\nژمارەیەک کارناسی دیکەش دەڵێن: هۆکاری پەرەسەندنی هەژاری لە ئێران دەگەڕێتەوە بۆ یارمەتییە ماڵییەکانی ئێران بە رێژیمی بەشار ئەسەد، میلیشیاکانی حیزبوڵڵا، حوسییەکانی یەمەن و ژمارەیەک لە گرووپە میلیشیاکانی عێراق.


پاش نیمەڕۆی ڕۆژێکی جوانی پاییزی. لیوانیک چایی تازەدەم لە دەست، هەوایەکی کەمێک ساردی پڕ لە زەرد و نارەنجی هەڵدەمژم و دەگەڵ تەنیاییەکانی ئەوڕۆژانەم خۆشەویستی دەکەم. سەرم پڕە دەنگ و بێدەنگییەکی سەیر بەرۆکی گرتووم. بیردەکەمەوە ئەو ڕۆژانەش تێدەپەڕن و ڕێک تێپەڕبوونی ڕۆژەکان پڕم دەکات لە تاسە. بیردەکەمەوە دوایی پانزدە ساڵ هەر خووم بە دوورییەکان نەگرت و پێنج هەفتە بەس بوو ئاوێتەی بوونی ببمەوە. بیردەکەمەوە هەموو ئەو ڕۆژانەی دێن و تێدەپەڕن نەبوونەکان لە خۆیاندا دووپات دەکەنەوە. دیسان! جارنا بیر لە سەبوورییەکانی ڕوحم دەکەمەوە و بیردەکەمەوە بەرگەی چەند ساڵی دی نەبوون و نەگەیشتن و نەدیتن دەگرێت؟\nئیشتیای هەنار دەکەم و هەزار بیری یاقوتی یەکجێ سەر هەڵدەدەن. هەنار یانی شەوی یەڵدا لە ماڵەکەی حاجی عەلیدا. هەنار یانی کاسەیەکی گەورەی ڕەش پڕ لە هەناری دانکراو و پریشکی سووری سەر سەروسینگی من و پەخشان و قاقای پێکەنینمان. هەنار یانی کۆڕی یەک کەسەی شەوی لە دایکبوونی من. هەنار یانی شێتایەتی کوڕیک من لە ژێر باران ماچم کرد. کوڕە شێتەکە، ده‌زانی، هەر ئێستا بە بیرمدا هات کە ئیتر هه‌زار هه‌زار هه‌ناریش مه‌ودای نێوان من و تۆ پڕ ناکەنەوە. چ دووری! بیرده‌كه‌مه‌وه مه‌ودای من و تۆ چه‌ند دڵه و بیر له دڵته‌نگییه‌كانی دوای تۆ ده‌كه‌مه‌وه كه له هه‌زار هه‌زار دڵیشدا هه‌ر جێگه‌یان نەدەبووە. گەورە بووم؟\nپاش نیمەڕۆی ڕۆژێکی جوانی پاییزی. فەلسەفە، کوردایەتی، بوون یان نەبوون، پرسیارە قورسەکان، هەموو بۆ دوایی. دوایی کە چاوبکەمەوە، چیرۆکی نەبوون، نەهاتن و نەدیتن دەگەڵ چرکەکان دووپات دەبنەوە. دوایی کە چاوبکەمەوە تۆ هەروا دووری و دەنگەکان لە بێدەنگییەکی خۆڵەمێشیدا هەر نوقم دەبن. پرسیارەکانیش لەسەر جێی خۆیانن. دڵتەنگییەکانیش! ئێستا بەڵام دڵم کەمێک ژیانی دەوێت. ئێستا و لێرە! کەمێک ڕەنگ. خشەی گەڵاوەریوەکان. بایەکی کەمێک سارد. لیوانێک چایی تازەدەم. دەنگی جوان حاجو.\nئێستا ئەوەم بەسە.


سێكس و شێرپه‌نجه په‌یوه‌ندیان هه‌یه به‌یه‌كه‌وه؟\nكۆمه‌ڵێك له زانا نێوده‌وڵه‌تیه‌كان له‌ڕێی توێژینه‌وه‌یه‌كه‌وه ئاشكرایان كردوه سێكس كردن له‌گه‌ڵ زیاتر له یه‌ك هاوبه‌شی ژیان ئه‌گه‌ری توشبوون به نه‌خۆشی شێرپه‌نجه زیاد ده‌كات.\nپێگه‌ی Medical Xpress ده‌رئه‌نجامه‌كانی ئه‌م توێژینه‌وه‌یه‌ی بڵاوكردۆته‌وه و تیایدا هاتووه كاریگه‌ری بابه‌ته‌كه لای خانمان و پیاوان هاوشێوه‌یه.\nئه‌م زانایانه له‌هه‌ریه‌ك له وڵاتانی " به‌ریتانیا و كه‌نه‌دا و ئیتاڵیا و نه‌مسا و توركیا" داتای 5722 كه‌سیان له به‌ریتانیا وه‌رگرتوه كه ناوه‌ندی ته‌مه‌نیان 64 ساڵی بووه ئه‌وه سه‌لمێنراوه ئه‌و پیاوانه‌ی له‌گه‌ڵ زیاتر له 10 ئافره‌ت سێكس ده‌كه‌ن ئه‌وه ئه‌گه‌ری توشبونیان به شێرپه‌نجه‌بان زیاتره به‌ڕێژه‌ی %91 به به‌راورد به‌و پیاوانه‌ی كه له‌گه‌ڵ یه‌ك ئافره‌ت سێكس ده‌كه‌ن.\nئه‌م بابه‌ته هاوشێوه‌یه بۆ ئه‌و ئافره‌تانه‌ش كه سێكس له‌گه‌ڵ 10 پیاو یان زیاتر ده‌كه‌ن ئه‌وه ئه‌گه‌ری توشبونیان ده‌گاته زیاتر له %69 به به‌راورد به‌و ئافره‌تانه‌ی له ماوه‌ی ژیانیان ته‌نها له‌گه‌ڵ یه‌ك پیاو ژیانیان بردۆته سه‌ر.\nئه‌مه یه‌كه‌مینجاره كه پسپۆڕان توێژینه‌وه‌یه‌كی له‌م شێوه‌یه له‌باره‌ی شێرپه‌نجه و سێكس ئه‌نجامبده‌ن و پێده‌چێت سێكس هۆكاری گواستنه‌وه‌ی ڤایرۆسه‌كان بێت و ئه‌مه‌ش ئه‌گه‌ری توشبوون به شێرپه‌نجه زۆر ده‌كات.\nئه‌م بابه‌ته 16128 جار خوێنراوه‌ته‌وه


لاپه‌ڕه‌ی سه‌ره‌کی - دکتر مسعود متصدی\nسه‌باره‌ت به دکتۆر\nدکتۆر مه‌سعوودی موته‌سه‌دی زه‌ره‌ندی پسپۆڕ و لێزانی نه‌خۆشی گوێ و قوڕگ و لووت و پسپۆڕی ماموستای زانکۆی زانستی پزيشکی تاران باڵای گوێ و نه‌شته‌رگه‌ری به‌شی خوارووی کاژه‌ڵاک دکتۆر مه‌سعوودی موته‌سه‌دی زه‌ره‌ندی پسپۆڕ و لێزانی نه‌خۆشی گوێ و قوڕگ و لووت و پسپۆڕی ماموستای زانکۆی زانستی پزيشکی تاران باڵای گوێ و نه‌شته‌رگه‌ری به‌شی خوارووی کاژه‌ڵاک دکتۆر مه‌سعوودی موته‌سه‌دی زه‌ره‌ندی پسپۆڕ و لێزانی نه‌خۆشی گوێ و قوڕگ و لووت و پسپۆڕی ماموستای زانکۆی زانستی پزيشکی تاران باڵای گوێ و نه‌شته‌رگه‌ری به‌شی خوارووی کاژه‌ڵاک\nئه‌نستيتۆيه‌ک بۆ چاره‌سه‌رکردنی ويزه‌ويز کردنی گوێ\nئه‌نستيتۆی سه‌ره‌ژان و سه‌رگێژه\nئه‌نستيتۆی چاندنی پێچ¬پێچۆکه و بيستۆکی چاندنی\nئه‌نستيتۆی نه‌خۆشی چڵک و تومۆری گوێ\nئه‌نستيتۆی که‌م بوونی ئاستی بيستن و چاره‌سه‌ر و ده‌رمانی ئه‌م گرفته\nئه‌نستيتۆی هه‌ڵسه‌نگاندن و هێزه‌کردنی بيستنی و بيستۆک\nپڕفسۆر مه‌سعوود موته‌سه‌دی زه‌ره‌ندی\nخوێندنی پزيشکی له زانسگای وڵاتانی ئێران، ئه‌ڵمانيه و کانادا ته‌واو کردووه و پله‌ی پسپۆڕی باڵای ده‌رمانی نه‌خۆشيه‌کانی گوێ و نه‌شته‌رگه‌ری به‌شی خوارووی کاژه‌ڵاک له کانادا وه‌رگرتووه.\nئێستاکه به‌رپرسی به‌شی گوێ و قوڕگ و لووتی نه‌خۆشخانه‌ی ئه‌مکيرئه‌عله‌مه و به‌رپرسی تيمی ئوتولۆژی، نورواتۆلۆژی زانستگای زانستی پزيشکی تارانه و ئه‌ندامی لێژنه‌ی بوردی پسپۆڕی ممتحنه وه‌زاره‌تی بێداشت و ته‌ندروستی و ده‌رمان و فێرکاريه.\nتا ئێستا زۆرتر له 85 وتاری له گۆڤاره به‌ناوبانگه‌کان سه‌باره‌ت به جۆره‌کانی نه‌خۆشی و نه‌شته‌رگه‌ری گوێ بڵاو کردۆته‌وه و چه‌نده کتێب وه‌کوو کتێب له‌سه‌ر نه‌خۆشيه‌کانی گوێی ناوين له لايه‌ن بڵاوگه‌ی نێونه‌ته‌ويی شپرێنگری(Springer) ئاڵمان چاپ و له سه‌رانسه‌ری جيهان بڵاو بۆته‌وه.\nبۆ يه‌که‌م جار له ڕۆژهه‌ڵاتی ناوين چه‌ند نه‌شته‌رگه‌ری گرينگ و به‌رچاوی ئه‌نجام دا بۆ نموونه چه‌ند نه‌شته‌رگه‌ری بيستۆکی چێندراو يان Implantable hearing aids.\nئه‌م ماوه‌يه به زۆری له‌سه‌ر نه‌شته‌رگه‌ری چاندنی پێچ¬پێچۆکی، بيستۆکی چێندراو و تومۆری به‌شی خوارووی کاژه‌ڵاک و نه‌خۆشينی چڵک کردنی گوێ و به‌شی خوارووی کاژه‌ڵاک چالاکی ئه‌نوێنێ.\nهه‌روه‌ها چه‌نده کۆڕی جۆراوجۆری فێرکاری نه‌شته‌رگه‌ری گوێ له وڵاتانی کانادا، باشووری ڕۆژهه‌ڵاتی پاژی ئاسيا و ڕۆژهه‌ڵاتی ناوين به‌ڕێوه‌بردوه.\nگالێری وێنه‌کان گالێری فیلمه‌کان\nڕا و بۆچوونی نه‌خۆشه‌کان\nماوه‌يه‌ک بو پێم خۆش بوو نه‌شته‌رگه‌ری بکه‌م به‌ڵام ترسم له دواڕۆژی هه‌بوو. يه‌کێ له هاوڕێيه‌کانم دکتۆر موته‌سه‌دی پێم ناساند. له پاش ئه‌وه‌ی نه‌شته‌رگه‌ری له‌سه‌ر گوێم ئه‌نجام دا و ئێستا هيچ چه‌شنه کێشه و گرفتێکم نه‌بووه. ئێستا زۆر ڕه‌زامه‌نديم هه‌يه له کاری دکتۆر و پێشنيارم هه‌يه بۆ هه‌ر که‌سێ که پێويستيه‌تی سه‌ردانی دکتۆر موته‌سه‌دی بکه‌ن.\nتاران، شه‌قامی وه‌زرا، ژماره‌ی 26 و 28\nژماره ته‌له‌فۆن :


پەرلەمان متمانەی بە كابینەی نۆیەمی حكومەتی هەرێم بەخشی\nهەواڵ / کوردستان :: 10/07/2019 :: 375 جار بینراوە\nله‌سه‌ر پڕۆژه‌ى چاكسازى حكومه‌ت داواى بۆچوونى لایه‌نه‌كان ده‌كات\n(کاتژمێر 11ی پێشنیوەڕۆی ئەمڕۆ چوارشەممە 10ی تەمموزی 2019) دانیشتنی پەرلەمانی كوردستان دەستیپێکرد بۆ متمانەدا بە كابینەی نوێی حكومەتی هەرێمی كوردستان.\nمەسرور بارزانی بەكۆكردنەوەی 88 دەنگ بووە سەرۆكی حكومەتی نوێی هەرێم، لەبەرامبەردا قوباد تاڵەبانی بە 73 دەنگ توانی ببێتە جێگری سەرۆكی حكومەت.\nهەر لەدانیشتنەكەی ئەمڕۆدا بە 84 دەنگ فرسەت ئەحمەد بووە وەزیری داد، پاشان شۆڕش ئیسماعیل بە كۆكردنەوەی 73 دەنگ توانی ببێتە وەزیری پێشمەرگە لەكابینەی نوێی حكومەتی هەرێمی كوردستان.\nهاوكات لە دانیشتنەكەدا رێبەر ئەحمەد خالید توانی بە 76 دەنگ ببێتە وەزیری ناوخۆی هەرێم، ئاوات شێخ جەناب-یش بە 81 دەنگ توانی پۆستی وەزارەتی دارایی و ئابووری وەربگرێت.\nسامان بەرزنجی-ش بە 81 دەنگ توانی ببێتە وەزیری تەندروستی و ئالان حەمە سەعیدی-ش بە 81 دەنگ وەزارەتی پەروەردەی وەرگرت.\nدانا عەبدولكەریم بۆ وەزارەتی ئاوەدانكردنەوەش توانی بە 80 دەنگ پۆستەكە وەربگرێت و لەهەمانكاتدا ساسان عەونی-ش بووە وەزیری شارەوانی بە 85 و ئارام محەمەدیش بۆ پۆستی وەزارەتی خوێندنی باڵا بە كۆكردنەوەی 76 دەنگ توانی پۆستەكە وەربگرێت.\nلەسەر دەنگدانیش بە د. دارا محەمەد وەك وەزیری پلاندانان توانی 76 دەنگ كۆبكاتەوە و كوێستان محەمەدیش بۆ پۆستی وەزارەتی كار و كاروباری كۆمەڵایەتی توانی ببێتە وەزیر و 73 دەنگی كۆكردەوە.\nهاوكات حەمەی حەمە سەعید بە 75 دەنگ و زۆرینە توانی ببێتە وەزیری رۆشنبیری و عەبدوڵا حاجی مەحمودیش بە كۆكردنەوەی 85 دەنگ پۆستی وەزارەتی كاروباری شەهیدانی وەرگرت.\nلەكۆبوونەوەكەدا بێگەرد تاڵەبانی-ش توانی بە كۆكردنەوەی 83 دەنگ ببێتە وەزیری كشتوكاڵ و سەرچاوەكانی ئاو و كەمال موسلیمیش توانی بە زۆرینەی دەنگ و بە كۆكردنەوەی 85 دەنگ ببێتە وەزیری بازرگانی و پیشەسازی.\nئانۆ جەوهەر عەبدولمەسیحیش توانی بە 80 دەنگ ببێتە وەزیری گواستنەوە و گەیاندن و پشتیوان سادق بە 77 دەنگ كرایە وەزیری ئەوقاف بۆ چوار ساڵی داهاتوو، هەر لە دانیشتنەكەدا كەمال محەمەد ساڵح توانی متمانەی پەرلەمان بەدەست بێنێت و بە 85 دەنگ بووە وەزیری كارەبای هەرێم.\nهاوكات خالید شوانی توانی بە 68 دەنگ ببێتە وەزیری هەرێم لەكابینەی نوێ و ئایدن مەعروف سەلیم-یش توانی ببێتە وەزیری هەرێم لەكابینەی نوێ بە كۆكردنەوەی 78 دەنگی پەرلەمانتاران، هاوكات د. ڤاڵا فەرید بە كۆكردنەوەی 83 دەنگ توانی ببێتە وەزیری هەرێم.\nهەر لەدانیشتنەکەی ئەمڕۆدا متمانەدان بە حكومەتی نوێی هەرێمی كوردستان بەردەوامبوو، سەرۆكی حكومەت و جێگرەكەی و وەزیرەكان سوێندی یاساییان خوارد.\nدوابه‌دواى تەواوبوونی دانیشتنی پەرلەمان-یش هەریەک لە فراكسیۆنه‌كانى نەوەی نوێ و کۆمەڵی ئیسلامی و یەکگرتووی ئیسلامی رایانگەیاند دەنگیان بە کابینەی نوێی حکومەت نەداوه و چاودێریەکی ورد کابینەی نوێ دەکەن.\nشێرکۆ جەودەت، ئەندامی پەرلەمان لە فراکسیۆنی یەکگرتوو وتی: ئەو کارنامەیەی لەلایەن حکومەت خرایەڕوو تەنها نوسراوی سەر کاغەزە، بۆیە چاودێر دەبن لەسەر کارەکانی حکومەت.\nکاوە عه‌بدولقادر، ئەندامی پەرلەمان لە فراکسیۆنی نەوەی نوێ وتی: ئەوان متمانەیان بەو حکومەتە نیە و دەنگیشیان پێنەداوە. وتیشی: "لەزۆربەی بەڵێنەکانی پێشوتری ئەو حیزبانە باسی خزمەتکردن کراوە، بەڵام تەنها قسەبووە، بۆیە لەم خولەی پەرلەمان تیمێکی کارا دەبن".\nهاوگات عه‌بدوبستار مه‌جید، سەرۆکی فراکسیۆنی کۆمەڵ رایگەیاند: لەمڕۆ بەدواوە وەک هێزێکی ئۆپۆزسیۆنی چالاک و چاونەترس کاردەکەن. وتیشی: "تەواوی وەزیرەکان سوێندیان خوارد کە دڵسۆزبن، بۆیە هیوادارین ئەو ئەرکە قورسەی سەرشانیان بەدڵسۆزی جێبەجێ بکەن و خزمەت بکەن".


خوێندنەوەی چەند دەقێكی جەلالی مـــــیرزا كەریم لە ژێرناوی\nشاعیر دەچێتە دەرەوەی چوارچێوەی دەقەكەی و دەگەڕێتەوە بۆ نێو مێژوویەك كە مێژووی پرسە یان مەرگەساتە لە كاتێكی پێش بەرهەمهێنانی دەقەكەو لە هەمان شوێن یان جوگرافیای لە دایكبوونی دەقەكەدا، كە ئەویش مێژووی دەیەی پێنجەمی سەدەی بیستەمە و لە شوێنێكدا كە جوگرافیای كوردستانە. رووداوێكی پەیوەست بەو مێژووە دەهێنێتەوە یاد. ئەویش ئەوەیە كە لەو كات و شوێنەداو دوای شكستی كۆماری كوردستان، رووداوێكی كارەساتبار یان پرسە هەیەو لە ئەنجامی ئەوەشدا فەزاری شكست باڵ بەسەر كوردستاندا دەكێشێـت و سەرباری لە سێدارەدانی قازی و هاوڕێكانی، چوار ئەفسەری لاوی باشوور كە بەشداری دامەزراندنی كۆمارو رێكخستنی سوپای كۆمارییان كردبوو، لە دوای شكست دەگەڕێنەوە بۆ عێراق و داگیركەری عێراقی لە سێدارەیان دەدات. ئەم چوار شەهیدە دەبنە سەرچاوەیەكی دەرەكی بۆ بەرهەمهێنانی ئەم دەقە شیعریەو لە دەقەكەشدا ئەوەی نیشان دەدرێت و بە ئاشكرایی دەخرێتە ڕوو، نە دامەزراندنی كۆمارەو نە سەركەوتن و نەبەزین و نە بەرخوردانی كوردو چوار ئەفسەرەكەشە، بەڵكو نیشاندان و خستنەڕووی تراژیدیاو مەرگەساتێكی گەورەترە لە رێگەی بە ئامرازكردنی تراژیدیای شەهیدكردنی چوار ئەفسەرەكەوە. واتە لە رێگای ئەو كارەساتە مێژووییەوە، كارەساتێكی ترسناكترو وێرانكەرتر نیشان دەدرێت كە ئەویش كارەساتی ئەنفال و كیماییبارانكردنی كوردستانە. واتە لە رێگای وەرگرتنی تراژیدیایەكی رابردووەوە شاعیر لەبارەی تراژیدیای ترسناكی ئەنفال و بەكارهێنانی چەكی كیمیاییەوە دەدوێت و ئەمەش ئەوە نیشان دەدات كە سەرباری كەوتنە جوڵەی رێبواری یاخی و كاردانەوەكانی و ئاماژەی دەركەوتنی جۆرێك لە پرۆژە بۆ گۆڕانكاری و گواستنەوە، بەڵام ئیقاعی گشتی دەقەكە ئیقاعێكی كپ و خەماویەو بریتیە لە نووسینەوەی مێژووی شكست و خوێن كە ئەویش مێژووی كەسێتی شیعرەكەیە. سەرباری ئەوەی دەیەوێت بەجۆرێك بجوڵێت بۆ گۆڕینی ئەو دۆخەی كە ئیقاع و فەزای دەقەكەی بەرهەمهێناوە، بەڵام سەركەوتوو نابێت و شكست وەكو زنجیرەیەكی یەكتر تەواوكەر بە دوای یەكدا دێت.\nناونیشانی ئەم بەشەی دەقەكە ناوی چوار ئەفسەرە لە سێدارەدراوەكەیەو جەستەی دەقەكەش ئاماژە بۆ ئەوە دەكات كە ئێستا ژمارەی سێدارەو لە سێدارەدراوەكان گەلێك زیاترە. بە مانایەكی تر ئەم بەشەی دەقەكە بە ناوهێنانی چوار شەهیدی مێژوو دەست پێدەكات و بە باسكردنی چەندین شەهیدی دیارو نادیار كۆتایی دێت. واتە فەزای گشتی ئەم بەشە فەزای مردن و پرسەیە واتە تراژیدیایەكی بەربڵاو بەجۆرێك دەتوانرێت بگوترێت سیمای مێژوویەك نیشان دەدات كە سەرتاپا كارەسات و مەرگەساتەو لەم بەشەدا نەك سیمای رێبواری یاخی دیارنامێنێت بەڵكو هیچ ئاماژەیەكیش بۆ رابوونەوەو تەنەت بۆ مانەوەش ناكرێت. لێرەدا ئاراستەجوڵەی ئیقاع بەرەو دابەزینە كە ئەوەش دەلالەتی مردن یان داهێشتن بۆ ناو گۆڕ هەڵدەگرێت. ئەمەش هاوشێوەیە لەگەڵ ئەو گوتارەی شكستدا كە لە دوو قۆناغی مێژوویی جیاوازدا بەرهەم دێتەوە، كە ئەوانیش قۆناغی دوای شكستی كۆماری كوردستان و قۆناغی شكستی بزووتنەوەی كوردە لە ئەنجامی ئەنفالدا.\nعیزەت، قودسی، خەیروڵا، خۆشناو\nجارێكی تر، لەگەڵ نمەی\nخوێنی زامی پڕ لە نەڕەی\nپڕ لە تۆڵەی\nگیانی خۆری حوزەیرانا\nباڵای چوار شەهیدی نەمر\nلە بیابانی چاومانا\nلە ژانی دارستانمانا\nلە مێژووی پڕ گریانمانا\nلە چەكی پێشمەرگەمانا\nگیانی چوار شەهیدی نەمر\nگڕیان بەردایە بەهاری\nهیوای خنكاوی سەر زاری؟؟؟؟\nئەمساڵمان، ژانی سێدارە\nنەك هەر چوارە\nبەڵكو فەرهەنگێكی گەورەی\nپڕ لە وشەی\nخنكاوی دیارو نادیارە؟؟؟؟\nئەگەر سەیری بنیادی زمانی ئەم بەشەی دەقەكە بكەین بریتیە لە تابلۆیەكی بە رەنگی ئاشكراو نائاشكرای خوێن و فرمێسك و خەم و هەنسك و دوكەڵ نەخشێنراو. ئەم تابلۆیە لە رووی زمانەوە رستەی راگەیاندنە، بەڵام تەنیا یەك فرمانی تەواوی تێدایە كە ئەویش فرمانی (بەردا) یە، لە ئاستی نووسراویشدا فرمانی ناتەواویشی وەكو ئەوەی هەن تێدا نیە، ئەگەرچی رستە راگەیاندنیەكانی لە رووی سیمانتیكەوە ئاماژەی بوونی فرمانی ناتەواو دەكەن. نەبوونی فرمان لە پارچە نووسینێكدا كە نزیكەی حەفتا وشەیە، بەڵگەی نەبوونی سادەترین كارو جوڵەیە لەو نووسینەدا. ئەمەش رووناكی دەخاتە سەر ئەو واقیعە كۆمەڵایەتی و سیاسی و كەلتووریەی كە دەقەكە لێی دەدوێت و ئەوە روون دەكاتەوە كە چۆن لەم واقیعەدا رووداوێكی ئەوتۆ رووینەداوە كە جوڵەو گۆڕانكاری درووست كردبێت. هۆی ئەوەش بە ئاشكرا دیارە نەبوونی بكەری رووداو درووستكەرو نەبوونی پرۆژەیە. ئەوەی هەبووە كاردانەوە بووە، وەكو كاردانەوەكانی رێبواری یاخی ناو دەقەكە. ئەم بۆچوونەش هاوشانە لەگەڵ ئەو بۆچوونەدا كە پێیوایە مێژووی كورد مێژوویەكی وەسفیەو كەسێتی كوردیش كەسێتیەكی راوەستاوەو جوڵەی ئەم كەسێتیە بە ئاراستەی بەرزبوونەوە نیە بەڵكو خولانەوەیە بە دەوری هەمان چەقدا یان خوڵانەوەیە لەسەر بازنەیەكی داخراو، واتە هیچ لادانێكی تێدا نیە. لە رووی زانستی مێژووی شیكارییەوە هەموو ئەو پێكهاتانەی كە لەسەر هەمان تەوەر یان بازنەی داخراو دەخولێنەوە یان دەجوڵێن هیچ لادانێكیان نەبڕیووەو هیچ رووداوێكیان درووست نەكردووەو بەو پێیەش مێژوویان درووست نەكردووەو نەهاتوونەتە ناو مێژووەوە، بەڵكو لە دەرەوەی مێژوودان. تاكە شتێك كە لە قۆناغێكەوە بۆ قۆناغێكی تر جیاواز بێت ژمارەی شەهیدەكان و ژمارەی كارەساتەكان و ئاستی مەرگەسات و پرسەیە. هەروەك لێرەدا دەلالەتێكی تریش بەرهەم دێت ئەویش ئەوەیە ئەو زەمینەو مێژووەی كە دەقەكە لێی دەدوێت لەبری ئەوەی بە رووداوی بەرهەمهێنەر بناسرێتەوە بە ژمارەی كارەساتەكان و بە ژمارەی شەهیدەكان و لە سێدارەدراوەكان دەناسرێتەوە. ئەمەش زیاتر لە بری شوناسی بەرهەمهێنان و بنیادنانی شارستانێتی شووناسی مەرگەسات و شكست و پرسە بەم مێژووە دەبەخشێت. مێژووی لەم جۆرەش هیچ بنەمایەكی نیە بۆ ئامادەبوون و خۆسەلماندن بەڵكو خۆی نمایش دەكات بۆ بەزەیی پێداهاتنەوەو سۆزجوڵاندنی ئەوانی تر.\nناونیشانی ئەم بەشە هاوتایە لەگەڵ هەر ناونیشانێكی گشتیدا كە بدرێت بە مێژووی ئێمە، یان هەر ناونیشانێك كە مێژووی شكست و مەرگەسات و خەم و خوێن لەخۆ بگرێت. واتە بۆ ناونیشانی دەقەكە، دەشێ بگوترێت مێژووی مەرگەسات یان خەمنامە كە لە پشتی ئەوەشەوە مێژووی خوێننامە هەیە. خوێننامە بریتیە لە ئۆتۆبایۆگرافیای چوار ئەفسەرە لە سێدارەدراوەكە، لە كاتێكدا دەشێ وەها لێكبدرێتەوە كە هاوشێوەی هەزاران كەسی تر لە واقیعی دەرەوەی دەقەكەدا چوار ئەفسەرە شەهیدەكەش ئەو دڵدارانەن كە تینووی ئازادی و سەربەخۆیی بوون و لەو پێناوەشدا هەنگاوی كردەییان ناوەو سەرئەنجامی ئەوەش ژیانی خۆیانیان كردووەتە قوربانی. هێنانی رەگەزەكانی نێو مێژوو وەكو رەگەزی دەرەوەی دەق بۆ بەرجەستەكردنی تابلۆی رەنگینی شیعرو بەرهەمهێنانی شیعریەت و یارمەتیدانی ئاراستەكردنی پرسیاری دەقەكەو بەرهەمهێنانی جیهانبینی دەقەكەیە. كە لە دەستپێكی ئەم دەقەدا پێشبینی ئەوە دەكرێت كە هێنانی ئەو جۆرە رەگەزەی دەرەوەی دەقەكە بۆ نێو جوگرافیای دەقەكە بە مەبەستی ئامادەكردنی فەزای ژیانەوەو رابوونەوەیە. واتە ئیلهام وەرگرتن لە قوربانیدانی رابردوو، ئیلهام وەرگرتن لە هێماكانی بەرخوردان بۆ پتەوكردنی هێزو ئیرادەی بەرگری لە ئێستادا. بەڵام ئەوەی دەبینرێت شاعیر ئەم هێمایانەی خۆنەویستی و قوربانیدان گڕ بەردەدەنە هیوای خنكاوی ئێمە. بەڵام ئایا ئەو گڕە هیواكانمان دەژێنێتەوە، یان بەتەواوەتی دەیان سووتێنێت و لەناویان دەبات؟ دیارە هەر لەم كۆپلەیەدا و لە ئاستی زمانی یەكەمی دەقەكەدا و بە ئاشكرا وەڵامی ئەم پرسیارە دەدرێتەوە كە ئێستا واتە لە كاتی بەرهەمهێنانی دەقەكەدا لە بری لە سێدارەدانی چوار كەس كە مەبەست چوار ئەفسەرەكەیە، كوشتن و بڕین و لە سێدارەدان و شەهیدكردن بووەتە فەرهەنگێكی گەورە یان باشتر بڵێن بووەتە كاری رۆژانەو هەمیشەیی و وەكو كەلتووری لێهاتووە كە ئەوێكی تر كە لە ئاستی زمانی دەقەكەدا ئامادەبوونی نیە بە ئاسانی كار لەسەر ئێمە دەكات و مەرگ و لە سێدارەدانی بۆ ئێمە كردووەتە كەلتوور، كەلتوور بە مانای شتێكی باو و هەمیشەیی. كەواتە وەرگرتنی ئەم هێمایانە لە دەرەوەی دەقەكە بۆ رووناكی خستنە سەر واقیعێكە كە لەوساوە بۆ ئێستا نەك گۆڕانكاری بە ئاراستەی ئەرێنی بەسەردا نەهاتووە، بەڵكو زیاتر بە ئاراستەی نەرێنی جوڵاوە. ئەم تابلۆیە كە بە خوێننامەی شەهیدەكان سووركراوە، بریتیە لە ئۆتۆبایۆگرافیای كەسێتی شیعرەكە كە دەشێ ئەویش نوێنەرایەتی ئێمە بكات. هەروەك ئەم تابلۆیە زیاتر بەرجەستەی باری شكست و روخان و وێرانكردن دەكات كە ئەمانەش لە ئاستێكی تردا خەم و گریان و تراژیدیای ژیانی منی ئامادەی نێو جوگرافیای دەقەكە بەرجەستە دەكەن كە ئەویش دەشێ ئۆتۆبایۆگرافیای ئێمە بێت وەكو نەتەوە. فەزای گشتی ئەم تابلۆیەش لە شیعرەكەدا فەزای مەرگەسات و پرسەیەو ئیقاعی شیعرەكە ئیقاعێكی كپەو ئاراستەی ئیقاعیش بەرەو دابەزینە كە هەموو ئەمانەش بەرجەستەی ئەو تراژیدیایە دەكەن كە خاسێتی باوی دەقەكەیەو رووی ئاشكرای واقیعی دەرەوەی دەقەكەشە.\nناونیشانی دووەمی بەشی دواتری دەقەكە یان ئەم زنجیرە دەقەی كە تەواوكەری یەكترن ( وەرزەكان )ە. ئەم ناونیشانە واتە وەرزەكان ئاماژە بۆ كات دەكات. مانای وایە مەبەست لێی چوار وەرزی ساڵەو دواتر دەقەكەش ئەمە روونتر دەكاتەوە. بەڵام لە ئاستێكی تردا وەرزەكان دەلالەتی هەموو كات یان بەردەوامی هەڵدەگرێت. كەواتە ئایا پەیوەست بەو كاتەی كە دەقەكە لێی دەدوێت كات چ ماناو دەلالەتێكی هەیە؟ دەقەكە لە رێگای هێنانە ناوەوەی چوار ئەفسەرەكەوە لە لایەك باسی مێژووی پێش بەرهەمهێنانی دەقەكە دەكات و دەشێ لە رێگای ئەو هێمایانەوە لەبارەی مێژووی كارەسات ئامێزی دوور و درێژی ئێمەوە بدوێت. لە ئاستی دووەمدا كات بریتیە لە كاتی بەرهەمهێنانی دەقەكە كە لەویشدا كارەسات و جۆرێك مەرگەسات نیشان دەدرێت. بۆیە لێرەوە دەشێ وەرزەكان تەنیا درێژەی كاتی ساڵێك نەگەیەنێت، بەڵكو هەموو مێژژووی ئەم كەسێتیە بگەیەنێت كە بەردەوام لەبەردەم شكست و وێرانبووندا بووەو تاكو ئێستاش نەگەیشتووەتە ئەوەی كە دابڕان لەو مێژووە خوێناویە بكات. وەرزەكان خولانەوەی كاتە لەسەر بازنەیەكی داخراو، مێژوویەك كە هیچ گواستنەوە یان دابڕانێكی لەگەڵ رابردوو یان پێش خۆیدا تێدا نیە. ئەمی كەسێتی قسەكەر و ئامادەی سەر جوگرافیای دەقەكە كۆمەڵێك خەون و خەیاڵی ئایندەیی هەیە، بەڵام ئەو خەونانە هیچیان نابن بە واقیع. لەم بەشەدا شاعیر دەڵێت:\nچوار وەرزەی ساڵ\nلە دامێنی ئاسمانی وڵاتی منا\nلە چوارچێوەی بێ كۆتایی\nتەمەنی ئاواتی منا\nبۆتە ئاوێنەی ئاوەژووی\nمێژوویەكی هێجگار جەنجاڵ.\nلێرەدا شاعیر باسی رووداوەكانی شوێنێك دەكات كە وڵاتی كەسێتی ئامادەی سەر جوگرافیای دەقەكەیە. واتە شووناسی شوێن ئاشكرایەو كات تیایدا هەر چوار وەرزی ساڵە، واتە كات هەموو كاتێكە. بەڵام شاعیر ئەم كاتە گشتیە دەگرێت بەباڵای تەمەنی ئاواتەكانی و لە بارێكی وەهاشدا وەرزەكان كە مەبەست هەموو كاتێكە دەبێتە ئاوێنەیەكی ئاوەژوو، هەموو شتێك بە هەڵەوگێڕاوی نیشان دەدرێت. لەوەشدا لە ئاستی نەگوتراودا ئەو دەلالەتە بەرهەم دێت كە لەم شوێنەدا و لە هەموو كاتێكدا، واتە لە رابردووەوە تاوەكو ئێستای بەرهەمهێنانی دەقەكە، هیچ كام لە ئاواتەكانی ئەم بەدینەدێهێنراون. هەروەها لە ئێستاشدا لەسەر بنەمای ئەو فەزایەی باڵی كێشاوە بەسەر جوگرافیای دەقەكەدا ئەگەری ئەوە نیە بگەنە ئاستێك لەسەر پێی خۆیانرابوەستن و بەجۆرێك بتوانن بەرگری لە مانەوەی خۆیان بكەن. ئەم كەسێتیـە ئاواتی گەورەی هەیە، بەڵام كات مێژوویەكی جەنجاڵ بە ئاوەژوویی وێنا دەكات. مەبەست لە مێژووی جەنجاڵ چیە؟ رەنگە پرسیارێكی گشتی بێت، بەڵام ئەو مێژووەی كە لە دەرەوەی دەقەكە بە جۆرێك بوونی هەیە، نە مێژووی ئامادەبوونە نە مێژووی بەرهەمهێنانی شارستانێتی و ئەو توخم و رەگەزانەیە كە دەبنە بنەما بۆ خۆسەلماندن و بەدەستهێنانی شووناس، بەڵكو مێژووی خەم و گریان و كارەسات و پرسەیە، واتە یادەوەری خوێنە یان وەكو لە دەقەكەدا هاتووە خوێننامەیە. ئەمەش وێنە ئاوەژووەكەیە چونكە لە رووی راستیەوە دەبێ مێژوو لە رێگای ئامادەبوون و درووستكردنی رووداو و بەشداریكردنی بەرهەمهێنانی شارستانێتەوە بوونی خۆی بسەلمێنێت، بەڵام لێرەدا مێژوویەك هەیە بە ناوی مێژووی كارەسات و خوێن و پرسە، واتە شتێك كە پێچەوانەی مێژووی ئامادەبوونەو زیاتر یادەوەری تراژیدیاییە.\nسەرباری ئەم پێشەكیە لە ژێر ناونیشانی دووەمی" وەرزەكان"دا، دەقەكە بە ناوی وەرزەكانەوە دابەش دەكات كە ئەوەش هێڵێكی داخراوی كات نیشان دەدات و كاتەكە لە رووی درێژیەوە جێگیرەو هەمیشە چوار وەرزەكە پێكەوە ساڵ پێكدەهێنن، بەڵام هەر وەرزەو خاسێت و سرووشتی تایبەتی خۆیی هەیەو ئەوەش شوناسی وەرزەكان دیاری دەكات، بەڵام لە رووی بەدەستهێنانی شووناسی كاتەوە تاوەكو ئێستا وەرزەكان لە جوگرافیای دەقەكەو لەو زەمینەشدا كە دەقەكەی تێدا بەرهەمهاتووە كاتی بێ شووناسن چونكە كات تەنیا ئەو كاتە شووناسی كاتی هەیە كە رووداوی تێدا تۆماركرابێت. مەبەست لە رووداویش گۆڕانكاری یان گواستنەوەیە بۆ قۆناغێكی تری ژیان. بەڵام وەكو ئاشكرایە لێرە رووداو بوونی نیە و تەنانەت لاوازی رەگەزی فرمان لە رووبەری دەقەكەدا ئەو راستیە بەرجەستە دەكات كە دەقەكە زیاتر دەقێكی وەسفیە نەك دەقێكی كرداری. ئەمەش خاسێتی كۆی كەلتوورو تەنانەت عەقڵی باو و باڵادەستی نێو كۆمەڵگە راوەستاوەكان یان كۆمەڵگەكانی دەرەوەی جوڵەی ئاشكرای بەرەو گۆڕانكاری و گواستنەوەن كە كۆمەڵگەی كوردیش لە پێشەنگی ئەو كۆمەڵگە پەراوێزیانەدایە. نەبوونی فرمان یان لاوازی و كەمی فرمان لە هەر دەقێكی داهێنەرانەدا دەلالەتی نەبوونی جوڵەو رووداو یان كار هەڵدەگرێت، كە ئەوەش مانای نەبوونی بكەرە. لێرەوە لە جوگرافیای دەقەكەدا لە بری بكەری رووداو درووستكەر كەسێتی وەسفكراو یان وەسفكەر هەیە كە بەهەردوو بارەكەدا جیهانێكی وەستاو درووست دەبێت. لێرەوە گواستنەوەو هێنانی رەگەزی دەرەوەی دەقەكە جارێكی تر لە لە رووبەری دەقەكەدا كاردەكات ئەویش هێنانی واقیعی كۆمەڵایەتی و سیاسی و مێژوویی دەرەوەی دەقەكەیە بۆ ناو دەقەكە كە لە رووی بەرهەمهێنمانی رووداوەوە واقیعێكی قەیراناویەو بكەرو بەو پێیەش رووداو تیایدا ئامادەبوونیان نیە. هەر لێرەوە ئاشكرا دەبێت كە واقیعی دەرەوەی دەقەكە یان ئەو واقیعەی كە دەقەكە پێوەی پەیوەستە واقیعێكی وەسفی وەستاوەو جێگای جوڵەو گۆڕانكاری و گواستنەوە نیە بە تایبەتی جوڵەو گۆڕانكارییەك كە لە هەناوی خۆیەوە سەرهەڵبدات و نەك هەر رووكەش بەڵكو ئەو واقیعە لە ناوەوەڕا بە ئاراستەی بەرەو دەرەوە هەمووی وەكو یەكەیەكی یەكگرتوو بگۆڕێت .\nدوای پێشكەشكردنی وەرزەكان پێكەوە، دەقەكە لە ژێر ناونیشانی دووەمیدا وەسفی وەرزەكان دەكات یان لەبارەیانەوە دەدوێت، لە كاتێكدا دەشیا وەرزەكان لە رووی ئەو رووداوانەی تیایاندا روودەدەن خۆیان نمایش بكردایەو خۆیان بناساندایە. قسەكەر سەرەتا بە وەسفی بەهار دەست پێدەكات: بەهارمان دێ و لە جیاتی نێرگزی دیاری\nبەری دەرگای نەورۆز ئەگرێ.\nلە یادی ناشتنی تەرمی دوێنێی پڕ لە نادیاری\nلیستێكی تری قوربانی\nلەبەردەم دەركی سەرادا هەڵئەواسرێ.\nهەروەك بە دوای وەسفی بەهاردا بە ریز دێتە سەر وەسفی هاوین و دەڵێت:\nهاوین دادێ و\nخۆری چلە ئارەقەی گڕی لێ ئەتكێ.\nلێوی كانیاوەكان چین چین\nبە دیواری خۆی هەڵئەستێ.\nلە جیاتی سروەی پڕ بزەی\nسەرچاوەی زەڵم و بادینان و شەقڵاوە،\nگازو بۆمبا و فڕۆكەیە،\nرەشماڵی مەرگی هەڵداوە..\nپاشان دێتە سەر وەسف و قسەكردن لەبارەی پایزەوەو دەڵێت:\nوا سەردەمی بەرەوچوونی سرووشتی وەرزی گەڵارێزانە\nپەڵە چەواشەی ساڵێكی كەس نەزانە..\nبا هەڵوەرێخونچەی چاوی كووچەكانی ئومێدی شار\nتازە، خۆزگەی عیشقی ئیمڕۆ\nناچێتەوە بەر هەوارگەی پارو پێرار.\nدوا وەرزی ساڵ زستانەو ئەویش باس و وەسفی خۆیی هەیە لە دەقەكەداو لەم بارەوە شاعیر دەڵێت:\nدیسان نۆرەی گەردەلوولی چەك لە شانی\nخۆشەویستی هەڵچووی بەرەو ئەشكەوتە.\nزستانە، شەوچەرەی هیوای\nپێشمەرگەی ئەم كوردستانە لەتوپەتە،\nبێدارییەو تێڕامانە لە یەكتری و نەنووستنە\nبۆ وەرزی نوێ: رێگای بیرو چەكگرتنە.( 1989).\nوەرزەكان وەكو كات بە دوای یەكدا دێن بەڵام ئەگەر رووداویان تێدا تۆمار نەكرێت ئەوە لە رووی كاتەوە هیچ بایەخێكیان نابێت. هەروەك هاتن و تێپەڕینی وەرزەكان وەكو كات لەسەر زەمینەیەك یان شوێنێك دیاری دەكرێت و مانای هەیە، ئەو زەمینەش بە گوێرەی دەقەكە یان ئەو شوێنەیە كە دەقەكەی تێدا بەرهەم دێت، یان دەقەكە لێی دەدوێت و پەیوەندی راستەوخۆی بە دەقەكەوە هەیە. ئاشكرایە ئەو شوێنەی ئەم دەقە پێوەی پەیوەستەو لێی دەدوێت كوردستانە. بەڵام دیسان بایەخی شوێنیش تەنیا كاتێك گرنگەو پێناسەی هەیە كە رووداوی تێدا رووبدات. لێرەدا بەئاشكرا دیارە كە شوێن و كات لە روانگەی رووداوەوە باس ناكرێن كە مەبەستمان لە رووداویش ئەوەیە كە ببێتە هۆی گۆڕانكاری و گواستنەوە. بەڵكو كات و شوێن لەم دەقەدا لەو روانگەیەوە دەناسێنرێن كە پێكەوە تیایاندا مەرگ، كارەسات، وێرانكاری باس دەكرێن، ئەویش لە شێوەی گێڕانەوە یان وەسفكردندا. كە لە پشتی ئەم وەسفكردنە تراژیدیایەوە كەسێتیەكی بەسەرخۆدا شكاوە هەیەو ئەو بارە تفت و تاڵە دەلاوێنێتەوە. لە راستیدا دەشێ ئامانجی پشتی ئەو لاواندنەوەیەش تەنیا بزواندن و وروژاندنی سۆزو بەدەستهێنانی لایەنگیری ئەوانی دەرەوەی زەمینەو مێژووی ئەم تراژیدیایە بێت. لەكاتێكدا رووداو بكەرێكی كارا لە پشتیەوە راوەستاوەو خۆی شتەكان دەگۆڕێت، بەڵام ئەمە لەسەر جوگرافیای دەقەكە نادیارەو هەر بەوپێیەش بكەرێكی لەو جۆرە لە دەرەوەی دەقەكەشدا ئامادەبوونی نیە.\nوەرزی یەكەم كە بەهارە، چاوەڕوانی ئەوەی لێدەكرێت كە بە گوڵ و جوانی جۆراوجۆرەوە بێت و رازاوەیی خۆی نمایش بكات، بەڵام لەبری ئەوە هەواڵی مەرگ و لە سێدارەدانی لیستێكی تر لە قوربانیەكان لەبەر دەركی سەرادا رادەگەیەنێت. لێرەدا شووناسی بەهار كە جوانی و ئاهەنگ گێڕانە دەگۆڕێت بۆ فرمێسك و ماتەمی و پرسە گێڕان و زەمینەی ئەو پرسە گێڕانەش دیاری دەكرێت كە بەردەركی سەرای سلێمانیە، كە بەردەركی سەرای سلێمانی لە خۆیدا هەڵگری هێمای راپەڕین و بەرگریە بەڵام ئێستا دەبێتە جێگای هەڵواسین.\nهاوین كە وەرزی كشتوكاڵ و بەرهەمهێنان و كارو فرمانە لەم جوگرافیایەدا و كانی و چەم و روبارەكان كە سەرچاوەی بەرهەمهێنان و درێژەپێدەری ژیانی ئاسایین، لە لایەكی ترەوە جوانی و رەنگینی لەم وەرزە گەرم و وشكەدا دەبەخشنەوە، ئێستا لەبری هاژەو كەفچڕینی چەم و چالاكی و كارو جوڵە ئەم زەمینەیە شوێنی هێرشی فڕۆكەو بۆمباران و رشتنی گازی كیمیاویە. واتە ئەم وەرزەش لەبری بەرهەمهێنان گۆڕاوە بۆ مەرگ و وێرانكاری و لە ناوبردن. پایز كە وەرزی گەڵارێزانە، خۆی هێمای هێوری وماتەمە، ئەوەی ئاماژەیەك بە زیندوبوونەوەو دەستپێكردنەوەی ژیان دەدات لەم وەرزەدا بارانی پەڵەیە، ئێستا ئەویش چارەنووسی دیار نیە. لێرەوە نەك ئومێدی هەنگاونان بەرەو ئاسۆیەكی نوێ نابینرێت، بەڵكو پێشبینی بۆ تراژیدیای گەورەتر دەكرێت و باس لە بارێكی خراپتر لە ساڵانی پێشووتر دەكرێت.\nوەرزی زستان كە بە گوێرەی ئەو زەمینەی دەقەكەی پێوەبەندە، هێمای ناكارایی و ساردوسڕی و جۆرێكە لە خۆ حەشاردان بە مەبەستی خۆپاراستن، ئەویش لە جوگرافیای دەقەكەدا زیاتر فەزای گشتی دەقەكە دەچەسپێنێت و لە ئیقاعێكی كپدا باسی پاشەكشەی ئەوانە دەكات كە دەشێ هیوای گۆڕانكارییان لەسەر بنیاد بنرێت. ئەوان بەخۆیان و چەكەكانیانەوە دەكشێنەوە بۆ ئەشكەوت، ئەشكەوتیش دەلالەتی خۆحەشاردان و چوونە باری سڕبوون هەڵدەگرێت. لەپاڵ ئەوەشدا زمانی یەكەمی دەقەكە بێ هیوابوونی ئەم كەسێتیە یان ئەم هێزە لە ئەنجامدانی كار یان درووستكردنی رووداو نیشان دەدات. ئەمەش هاوشانە لەگەڵ ئەو فەزا كارەساتبارو پرسەییەی كە باڵی بەسەر جیهانی دەقەكەدا كێشاوەو لە راستیدا پێشبینی مەرگەساتی زیاترو ترسناكترو فراوانتری لێدەكرێت. هەرچەندە لە كۆتایی وەسفی وەرزی زستاندا تروسكەی هیوایەك بۆ رابوونەوە نیشان دەدرێت بەڵام پێدەچێت ئەوە تەنیا وەكو جۆرێك لە هەوڵدان بێت بۆ رێگرتن لە هەرەسی زیاتر یان تەواوەتی.


لەبارەی دەنگدان؛ بڕیارێک لە کۆمسیۆنی هەڵبژاردنەکانەوە\n16644 جار خوێندراوەتەوە\nکۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان لە عێراق رایگەیاند، بە مەبەستی پاراستنی ئیرادەی دەنگدەر و بە نهێنی هێشتنەوەی پرۆسەی دەنگدان، هێنانی مۆبایل بۆ ناو وێستگەی دەنگدان قەدەغەیە.\nئەمڕۆ چوارشەممە، کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان لە عێراق راگەیەنراوێکی بڵاوکردەوە و تیایدا هاتووە، هێنانە ناوەوەی مۆبایل بۆ ناو وێستگەکانی دەنگدان بە هەموو شێوەیەک قەدەغەیە. ئاماژەی بەوەشداوە، ئەم هەنگاوەش بە ئامانجی پاراستنی ئیرادەی دەنگدەر و بە نهێنی هێشتنەوەی پرۆسەی دەنگدانە.\nبەئامانجی بەڕێوەچوونی هەڵبژاردنێک کە کەمترین بواری ساخەتەکاری تێدابێت و دڵنیایی بدرێتە دەنگدەر بەو پەڕی ئازادی و بە ئیرادەی خۆیەوە دەنگبدات و نوێنەری خۆی بۆ پەرلەمانی عێراق هەڵبژێرێت، کۆمسیۆن هەوڵەکانی بەو ئاراستەیە چڕکردووەتەوە. قەدەغەکردنی هێنان و بەکارهێنانی مۆبایلیش بە هەمان ئامانجە.\nئەمە لەکاتێکدایە، بڕیارە بەچاودێری چەندین نوێنەری نێودەوڵەتی ئەوروپی و نەتەوەیەکگرتووەکان و کۆمکاری عەرەبی و چەندین رێکخراوی نێودەڵەتی و دامەزراەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی لە ١٠ی تشرینی یەکەمی ئەمساڵ هەڵبژاردنی پەرلەمانی عێراق بەڕێوەبچێت.


ئەمریكا 22 هەزار پەنابەری دیكە وەردەگرێت\nMuhamaden 17/08/2016 - 12:02 بڵاوکراوەتەوە لە هەواڵ/گشتی\nحكوومه‌تی ئه‌مریكا كه ئامانجی ئه‌وه‌یه به‌درێژایی یەک ساڵ لە چوارچێوەی دارایی وڵاتەکەی كه له یەکی تشرینی یه‌كه‌می رابردووه‌وه ده‌ستیپێكردووه 85 هه‌زار په‌نابه‌ر وه‌ربگرێت، تا ئه‌مڕۆ 63 هه‌زار په‌نابه‌ری وه‌رگرتووه، ماوه‌كه‌ش ته‌نها مانگ و نیوێكی ماوه.\nسه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی ماوه‌ی مانگ و نێوێك ماوه بۆ ته‌واو بوونی، به‌ڵام هێشتا ئه‌و 10 هه‌زار په‌نابه‌ره سوورییه‌ی حكوومه‌تی ئه‌مریكا به‌نیازه وه‌ریان بگرێت نه‌گه‌یشتوونه‌ته ئه‌و وڵاته.\nده‌زگای توێژینه‌وه‌ی "Pew Research Center" كه ناوه‌نده‌كه‌ی له واشنتۆنه، به به‌كارهێنانی زانیارییه‌كانی ناوه‌ندی كاروباری په‌نابه‌رانی سه‌ربه وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریكا، راپۆرتێكی شیكاریی له‌باره‌ی ئه‌و په‌نابه‌رانه‌وه بڵاوكرده‌وه كه روویان له ئه‌مریكا كردووه.\nبه‌پێی ئه‌و راپۆرته شیكارییه، حكوومه‌تی ئه‌مریكا له ماوه‌ى یەک ساڵ لە چوارچێوەی داراییدا كه له 1 تشرینی یه‌كه‌مه‌وه ده‌ستیپێكردووه تا ئه‌مڕۆ زیاد له 63 هه‌زار په‌نابه‌ری وه‌رگرتووه. لەو ژمارەیەش 28 هه‌زار و 957 یان موسوڵمانن، 27 هه‌زار و 556یان مه‌سیحین. کۆی گشتیی موسوڵمانان %46 و مه‌سیحییه‌كان %44ی ئه‌و په‌نابه‌رانه‌یان پێكهێناوه كه ئه‌مریكا وه‌ریگرتوون.\nهه‌روه‌ها له نێو ئه‌و په‌نابه‌رانه‌ی ئه‌مریكا وه‌ریگرتوون نزیكه‌ی دوو هه‌زار و 500 بودی و هه‌زار و 500 هیندۆس هه‌ن و زیاتر له 350 کەسیان بێ دینن.\nبه‌شێكی زۆری ئه‌و په‌نابه‌رانه‌ی روویان له ئه‌مریكا كردووه هاووڵاتی سووریی و سۆماڵین، له سووریاوه هه‌شت هه‌زار و 511 په‌نابه‌ر و له سۆماڵه‌وه حه‌وت هه‌زار و 234 په‌نابه‌ری موسوڵمان روویان له‌و وڵاته كردووه.\nهه‌ر له ماوه‌ی ئه‌و ساڵەدا، له عێراقه‌وه شه‌ش هه‌زار و 71، له میانماره‌وه دوو هه‌زار و 554، له ئه‌فغانستانه‌وه هه‌زار و 948 و له وڵاتانی دیكه‌وه دوو هه‌زار و 639 موسوڵمان وه‌ك په‌نابه‌ر چوونه‌ته ئه‌مریكا.\nریزبه‌ندی ئه‌و وڵاتانه‌ی كه ئه‌مساڵ سه‌رچاوه‌ی زۆرترین په‌نابه‌ر بوون بۆ ئه‌مریكا به‌م شێوه‌یه‌یه: میانمار؛ 10 هه‌زار و 646، كۆماری كۆنگۆی دیموكرات؛ 10 هه‌زار و 417، سووریا؛ هه‌شت هه‌زار و 569 و عێراق؛ حه‌وت هه‌زار و 479 په‌نابه‌ر.\nبه‌پێی ئاماره‌كان، له‌نێو ئه‌و په‌نابه‌رانه‌ی له‌ماوه‌ی 15 ساڵی رابردوودا روویان له ئه‌مریكا كردووه، ژماره‌ی مه‌سیحییه‌كان تیایاندا له موسوڵمانه‌كان زۆر زیاتر بووه. له‌و ماوه‌یه‌دا 389 هه‌زار و 712 مه‌سیحی و 269 هه‌زار و 395 موسوڵمان بوونەتە پەنابەر لەو وڵاتە. له ماوه‌ی ئه‌و ساڵانه‌دا رێژه‌ی په‌نابه‌ره مه‌سیحییه‌كان %46 بووه، رێژه‌ی په‌نابه‌ره موسوڵمانه‌كانیش %32 بووه.\nبۆ پركردنەوەی فۆڕم كلیك بكەن


Gudgeon pin - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nبەستنی بەڕووڵە مەچەك لە قوڵە بەگن.\nلە زمانی ئینگلیزیدا بە زاراوەی بەریتانی پێی دەڵێن (گەجن پن) بەڵام بەزاراوەی ئەمەریكی پێی دەڵێن (ڕێست پن) لە بزوێنەری سووتانی ناوەكیدا، بەڕووڵە مەچەك پستن دەبەستێتەوە بە قوڵە بەگن، وە پەیوەندییەك بۆ قوڵە بەگن دروست دەكات بۆ ئەوەی بخولێتەوە ئەو كاتەی پستنە دەجوڵێت. لە بزوێنەرە زۆر كۆنەكاندا، كەوا دیزاین كراون كاركردنی ئەمانە بەهۆی هەڵمەوە بێت، وە لە چەندین بزوێنەرە زۆر گەورەكانی ئامێرە وەستاوەكان و بزوێنەری كەشتییە دەریاییەكان بەڕووڵە مەچەك كەوتۆتە ناو خزانە شیشی گەیەنەر كە ئەویش پستنەكە دەبەستێتەوە بەهۆی شیشێك. لەزمانی ئینگلیزییدا بەڕووڵە مەچەك پێی دەڵێن گەجن پن. كە بنچینەی گەجن لە ئینگلیزی ناوەندا (گیوجنز)ەوە هاتووە، كە ئەم وشەیەش بنچینەكەی لە زمانی فەڕنسییەوەیە. وە یەكەم بەكارهێنانیش لە سەدەی پانزەهەمەوە بووە.\nبەڕووڵە مەچەك بەشێوەیەكی ئاسایی چاڵێكی كورتی كوتراوە(ڕێك وەكو بۆڕییەكی كورت)ە، دروست كراوە لە تێكەڵەیەكی ستیلی زۆر بەهێز و ڕەق كە بەشێوەیەكی فیزیكی جیاكراوەتەوە لە قوڵە بەگن و پستن. دیزاینی بەڕووڵە مەچەك بەشێوەیەكی تایبەتی لە حاڵەتی بچوكدا، لەو ئۆتۆمبێڵانەی كە بزوێنەرەكانیان لە خێراییەمی بەرزدایە بایەخی پێدراوە. بەڕووڵە مەچەك پێویستە بەكاربهێنرێت لە هەندێ لە بەرزترین پلەی كەرمی ڕێكخراودا، وە دەبێت زۆر بە چاكی كرداری چەوركردنی بۆ كرابێت بەهۆی شوێنەكەیەوە. ئەو پێداویستیانەی كە بۆ سووكبوون و پتەوی بەڕووڵە مەچەك پێویستە خوازیاری ئەوەیە كە بەڕووڵە مەچەك تیرەیەكی بچوكی هەبێت، وە كەوتبێتە بەر هێزێكی بڕەڕ و چەمانەوەیەكی بەهێز، لەگەڵ هەندێ لە بەرزترین هێزەكانی پەستانی بەیەكبەستن لە تەواوی بزوێنەرەكە. بۆ زاڵبوون بەسەر ئەو كێشانە، ئەو ماددانەی كە بەكاردەهێنرێن لە دروستكردنی بەڕووڵە مەچەك و شێوازی دروستكردنەكەی لەنێوان زۆربەی نەخشەسازی بەرزی پارچەكانی میكانیكیە لە بزوێنەرە سووتانە ناوەكییەكاندا.\nبەڕووڵە مەچەكەكان دوو شێوازی دیزاین بەكاردەهێنن كە ئەوانیش نیمچە فلەوتینگ و فوول فلەو تینگە.\nدروستكردنی بەڕووڵە مەچەك.\nبە شێوەیەكی نموونەیی دروستكردنی بەڕووڵە مەچەك پیشاندراوە لەسەر وێنەكە. دیزایینەكە پشتی بەستووە بە تێكنۆڵۆجی و تەكنیكی چالاكی.\nلە شێوازی نیمچە- سەركەتوو، بەشێوەیەكی ئاسایی ڕێژەییانە بەڕووڵەكە بەستراوە بە پستنەكە بە هۆی پاڵنانی گونجاوەوە بەشێوەی خولانەوە بۆ ناو پستنەكە. بێرینگی كۆتاییە كورتەكەی قوڵە بەگن كاردەكاتن تەنها بەشێوەی بێرینگ. لەم شێوەیەدا، بێرینگی كۆتایی كورت پێویستی بێرینگێكی سەرڕووە، ئەگەر نا هیچ. وە ئەگەر پێویستی پێبوو، دابین ئەكرێت بەهۆی ئەلیكتڕۆپلاتینگ یان سڵیڤ بێرینگ یان نییدڵ بێرینگ كە پاڵنانێكی گونجاوی هەیە لەگەڵ كونێكی كۆتاییە كورتەكە. لە ماوەی چاككردندا، ئاساییانە گونجاوە بۆ لابردنی سڵیڤ بێرینگ ئەگەر بەشێوەیەكی خراپ تووشی داخوران هاتبێت. شێوازی هەڵگەڕاوە، بەجێگیركردنی بەڕووڵە مەچەك لەسەر قوڵە بەگن لەجیاتی ئەوەی لەناو پستنەكە بێت، ئەمە جێبەجێكراوە بە بەكارهێنانی پاڵنانێكی گونجاو. ئەم جۆرە ڕێكخستنە بەگشتی زەحمەت ترە بۆ نەخشەسازی و خزمەتگوزاری چونكە دوو بێرینگی سەرڕوو یان بێرینگە سڵیڤە دانراوەكان دیزاینەكە ئاڵۆز دەكات. لەگەڵ ئەوەشدا، بەڕووڵەكە دەبێت بەوریاییەوە دابنرێت بۆ ئەمەش كۆتاییە كورتەكە ناوەندەكەیە. لەساییەی لەبەرچاوگرتنەكانی گەرمە كشێ(خواستی ماددەیە لەسەر گۆڕینی شێوەكەی و ڕووبەرەكەی و قەبارەكەی لەكاتی گۆڕانی پلەی گەرمی) ، ئەم جۆرە ڕێكخستنە زیاتر بۆ بزوێنەرە تاكە سلندەرەكان بوو بەڵام بۆ بزوێنەرە فرە سلندەرەكان وە ئەو بزوێنەرانەی سلندەر بلۆك و كڕانككەیسیان درێژە نەبوو، تاوەكو وردبینی لە نەخشەسازی زیاتر هاتە كایەوە.\nلە شێوازی تەواو سەركەوتوودا، بێرینگی سەرڕوو دروستدەكرێت لەنێوان كۆتاییە كورت و بەڕووڵە مەچەك و ... . بەشێوەیەكی ئاسایی بەڕووڵە مەچەك قایمكراوە بە سێركلیپ(شێوەیەكی بازنەیی هەیە بەكاردێت بۆ توند كردنی شتەكان) . لە هەرچی حاڵەتە هیچ پاڵنانێكی گونجاو بەكارناهێنرێت. ئەو تێكڕایەی لابردنی خێرایی هەریەك لە سێ بێرینگەكان نیوە كراوە وە هێزەكە دابەشكراوە بەسەر بێرینگێك كە بەشێوەیەكی ئاسایی هێندەی درێژی دیزاینی نیمچە فلەوتینگە كە بەستراوە پستنەوە بەهۆی پاڵنانێكی گونجاوەوە.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=Gudgeon_pin&oldid=700376»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٢:٠٠ی ١٢ی تەممووزی ٢٠٢٠ نوێ کراوەتەوە.


جەمال نەبەز لە زمانی تاراوگەی نەتەوایەتییەکەیدا مرد – كولتور مه‌گه‌زین\nهه‌ندرێن – یادی جه‌مال نه‌به‌ز\nبابه‌تی: هەندرێن\t کانونی یەکەم 10, 2018\nپڕۆفیسۆر جه‌مال نه‌به‌ز\nڕەنگە دوای مەولانا خالیدی نەقشەبەندی و حاجی قادری کۆیێ، مەرگی جەمال نەبەز سەرنجڕاکێشترین مەرگی ڕوناکبیری کوردیی بێت. بۆیە، ئەگەر تایبەتمەندییەکی نوسەریی و نوسینی کوردیی هەبێت، گەرەکە ئەو بابەتە یەکێک لە نەوازەترین بابەتی نوسین لەسەر نامۆیی مەرگی نوسەرایەتی کوردبوون بێت .\nجەمال نەبەز ، ئەگەرچی یەکێک لە نوسەرە دیارەکانی کوردە کە داڕێژەری هزری پەڕگیریی ناسیۆنالیزمی ئێتنیکیی و زمانی پەتیی کوردیی بووه، بەڵام وێڕای زیاتر لە بیست لە حکومڕانی کورد، کەچی ماڵی تاڕاوگەی حەسرەتباری، لە ئازادی ڕا و زمانە ڕامکراوەکەی کوردستان له كن پەسەندتر بوو!\nپرسیار ئەوەیە: جەمال نەبەز کە بە گوشت و ئێسقانەوە خۆیی و ژیانی بۆ زمانسازیی و نەتەوەسازییەکی پەتی و بێگەرد تەرخانکرد، کەچی بۆچی ئەو دوورییە درێژەی لە نەتەوە و زمانەکەی وای لێ نەکرد بگەرێتەوە کوردستان؟\nئەگەرچی زۆرێک ئەو نەهاتنەوە و گومان و دڕدۆنگییەی لە نوسەر و خەڵکی کورد، بە ترسنۆکی ئەو پێناسە دەکەن، لێ گەلۆ ئەوە کام ڕەفتار و ئاکاری کورد و هاوزمان و هاونەژادەکانی بوو، کە وایان دەکرد ئەو لێیان بپرنگێتەوە و دڕدۆنگ بێت لە سەردان و گەڕانەوەی؟\nمخابن لە ئێستاد نە لێرە و نە لە شوێنێکی دیکەیشدا بە شیاوی دەزانم بکارێم لەسەر ئەو مردنی تاڕاوگەنیشنەی زمانی جەمال نەبەز بنووسم، لێ ئەگەر لە دونیای زمانەوان، ئەکادێمیی، نەتەوەخوازییدا مەرگی جەمال نەبەز پێشهاتێکی هەژێنەر بێت، گەرەکە یەکێک لە سەرەکیترین بابەت، ئاخافتن و نوسین لەسەر ئەو دیاردەی بەنامۆبوون و تاڕاوگەبوونەی ئەو پیاوە بێت.\nئەگەرچی یەکێک لە بەرجەستەترین نوسەری کوردە کە بێوچان بە ڕێگەی هەڵکۆڵینی زمانی کوردییەوە خەریکی کوردسازیی بووە، لێ زۆرێک لە کارە زمانیی و کوردایەتییەکەشی جێگەی ڕەخنەگرتنێکی ئەکادیمیی و هزریین.\nبۆیە ئەوەی جێگەی سەرنجی منە لەو نوسەرە مەرگبردووەدا، سووربوونە سۆفیی ئاسایەکەیەتی لە تێگەیشتن لە ژیان، نوسەریی و نەتەوایەتییەکەیدا.\nەوها جەمال نەبەز، بە پیچەوانەی زۆرێک لە نوسەرانی کورد و دونیایش، لە تاراوگەدا نەمرد، بەڵکە لە تاراوگەی زمان و نەتەوەکەیدا مرد.\nڕۆحت شاد لە بەهەشتی نەتەوە و زمانەکەتدا، کاکە جەمال نەبەز.\nهەندرێن 9 بابه‌ت\nکانونی دووهەم 21, 2019\nکانونی یەکەم 9, 2018


کوردستان میدیا: کەمتەرخەمی و گڕدانە بە ئەنقەستەکانی ڕێژیم بە هاتنی وەرزی گەرما، دارستان و لەوڕگەکانی زاگروس بەرەو لەنێوچوون دەبات.\nهەموو ساڵێک بە هاتنی وەرزی گەرما، دارستانەکانی زاگرۆس لەگەڵ هەڕەشەی ئاگر تێبەربوون بەرەوڕوو دەبێتەوە و هەتا کۆتایی هاتنی وەرزی گەرما، هەزاران هێکتار لە دارستان و لەوڕگەکان بە هۆی گڕگرتن لەنێو دەچن.\nلە چەند ڕۆژی ڕابردوودا لە پارێزگای ئیلام لە ناوچەی شەلەم و ناوچەکانی دیکە، بەشێک لە دارستانەکان گڕیان گرت و دوای سووتانی زیاتر لە یەک هێکتار لەو دارستانانە، ئاگرەکە دەکوژێتەوە، هەروەها لە پارێزگای سنەیش لە هەندێک ناوچە، بەشێک لە دارستانەکان سووتێندراون.\nلە لایەکی دیکەشەوە، ئەو ئیدارانەی ڕێژیم کە ئەرکیان پاراستنی ژینگەیە، کەمترین چالاکی و هێزی ئینسانیان هەیە و ڕێژیم بوودجەی پێویستیان بۆ دابین ناکات تاکوو بتوانن ئەرکەکانی خۆیان لە پاراستنی ژینگە جێبەجێ بکەن.\nڕێژیمی ئێران گەورەترین دوژمنی نەتەوەی کورد و سروشتی کوردستانە و بەدرێژایی تەمەنی خۆی هەموو هەوڵی خۆی داوە کە کوردستان لەنێو بەرێت و سەروەت و سامانی ئەم وڵاتە تاڵان بکات.


دەوڵەتی تورک دەیەوێت رۆژاڤا بە خەڵک و ناسنامەکەیەوە لەسەر نەخشە بسڕێتەوە. هەموو ئەوانەی لە خەمی رۆژاڤا دان لەبەردەم یەک پرسیارداین، دەتوانین چی بکەین بۆ ئەوەی نەهێڵین ئەم خەونە گڵاوە بێتە دی؟\nتوانا و بواری ئێمە (کورد لەناوخۆ و هەندەران) بۆ یارمەتیدانی رۆژاڤا زۆر نییە، بەڵام ئەگەر کارییان لەسەر بکرێت کاریگەری جدییان لەسەر هاوکێشەکان و بەرخۆدانی رۆژاڤا دەبێت. لە خوارەوە ئاماژە بەهەندێک لەو هەنگاوانە دەکەم کە دەتوانین دەسبەجێ بیگرینە بەر.\nکاریگەرترین کار، بەشداریکردنی راستەوخۆیە لە پاراستنی ئەمنییەت و ئاساییشی ئەو شار و شارۆچکانەی کە لە دەرەوەی بەرەکانی شەڕن. زۆربەی هێزە سەربازییەکانی رۆژاڤا لەو شار و شارۆچکانەدا کشاونەتەوە و لەبەرەکانی جەنگن و رەنگە بۆشاییەک لەوناوچانەدا دروست بووبێت، بەشداری راستەوخۆی ئەوانەی توانا و ئارەزووی بەرگرییان هەیە، هاوکار دەبێت بۆ پاراستنی ئاساییشی ئەو ناوچانە.\nفراوانکردن رێکخستنی کەمپینی کۆمەک بۆ کۆمەکی هەمەلایەنە (کۆمەكی مادی، دەرمان، لۆجیستی هتد..) بۆ رۆژاڤا، دەبێت کۆمەکەکان راستەوخۆ بگەنە ئیدارەی رۆژاڤا.\nفراوانکردنی کەمپینی بایکۆت بەجۆرێک لە ئاستی تاک و گروپەوە بچێتەئاستی بایکۆتی میلی و لە کڕینی شتومەکو پێداویستیش تێپەڕێت و هەموو ئاست و رەهەندەکانی تری بایکۆتکردن بگرێتەوە. لەهەمانکاتدا، فشار هێنان بۆ حکومەت تا هەرچی زووە، ئەگەر کاتیش بێت، فرۆشتنی نەوت بە تورکیا رابگرێت.\nرەوەندی کوردی لە هەندەران دەبێت دەست بۆ هەموو کارتێک بەرێت، لەوانەش خۆپیشاندان، دیداری تەلەفزیۆنی، کەمپین و چالاکی جۆراوجۆر. رەوەندی کوردی دەتوانێت لە هەموو دەرگایەک بدات و هەموو ئیمکاناتێک بۆ لۆبیکردن بەکار بێنێت بۆ فشار هێنان بۆ دەسەڵاتدارانی وڵاتە خانەخوێکانییان تا رێگری لە داگیرکارییەکەی تورک بکەن.\nبەرپرس و پەرلەمانتارانی کورد لەبەغدا و دەبێت یەکدەنگ کاری جدی بکەن، تا پەرلەمان و حکومەتی عێراق بەفەرمی بێتە بەرەی ئەو وڵاتانەی کە دژی شەڕە سەپاوەکەی دەوڵەتی تورک بن و پەیوەست بێت بەو وڵاتانەی کە سزای ئابوری و سەربازییان خستۆتە سەر تورکیا. پێگەی فەرمی خۆشییان بەکار بێنن بۆ لۆبیکردن لەسەر ئاستی جیهانیدا بۆ رۆژاڤا، ناوبژیوانیکردن لەنێوان رۆژاڤا و تورک، هاندانی عێراق بۆ هاوکاریکردنی هەمەلایەنە بۆ رۆژاڤا.\nحکومەتی هەرێم و حیزبەکانی کوردستان، دەتوانن بەدەیان رێگای جۆراوجۆر هاوکار و پشتیون و رۆژاڤا بن.\nمیدیای باشور دەبێت بەرپرسانە و نەتەوەییانە مامەڵە بکات. میدیای باشور دەتوانێت سەرچاوە و دەسپێشخەری گەیاندنی ئەو هەواڵانە بێت کە پێشێلکاری مافی مرۆڤن و مافی نەتەوە و گروپە دینییەکانن، بە ناوەندەکانی جیهانی. لەهەمانکاتدا، دەبێت پشتیوانی شەڕڤانان و گەلی رۆژاڤا بن لە رووی بەرز راگرتنی مۆڕاڵ و مەعنەویاتیانەوە.


فەرەنسا هێزەکانی لە خاکی عێراق کشاندەوە - هيوای کۆرد\nHome هەواڵ عێراق فەرەنسا هێزەکانی لە خاکی عێراق کشاندەوە\nگوتەبێژی فەرماندەی گشتیی هێزە چەکدارەکانی عێراق رایگەیاند، فەرەنسا هێزەکانی لە خاکی عێراق کشاندەوە.\nلیوا عەبدولکەریم خەڵەف، گوتەبێژی فەرماندەی گشتیی هێزە چەکدارەکانی عێراق ئەمڕۆ چوارشەممە 25ی ئاداری 2020 رایگەیاند “هێزەکانی فەرەنسا بە رێککەوتن لەگەڵ حکومەت، لە خاکی عێراق کشانەوە و هاوپەیمانیی نێودەوڵەتیی بنکەیەکی سەربازیی لە عێراق چۆڵکرد”.\nکشانەوەی هێزەکانی فەرەنسا لە عێراق هاوکاتە لەگەڵ کشانەوەی هێزەکانی چیک لە خاکی عێراق بەشێوەیەکی کاتی، ئەوەش بەهۆی هەڕەشەی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا، ئەم دوو کشانەوەش دوای چۆڵکردنی بنکەی سەربازیی حەبانییە لە پارێزگای ئەنبار دێت، کە هێزەکانی ئەمریکا تێیدا جێگیرکرابوون.\nهێزەکانی فەرەنسا لە عێراق کە ژمارەیان نزیکەی 200 سەربازە، لە چوارچێوەی هاوپەیمانیی نێودەوڵەتیی دژی داعش هاتبوونە عێراق؛ ئەرکیان زیاتر راهێنان بوو بە هێزەکانی عێراق.\nهەفتەی رابردووش ئەمریکا رایگەیاندبوو، لە چەند هەفتەی داهاتوودا لە سێ بنکەی سەربازیی عێراق دەکشێنەوە و رادەستی هێزەکانی عێراقی دەکەنەوە، یەکێک لە بنکە سەربازییەکانی قائیم دەبێت لە باکووری رۆژئاوای بەغدا.\nTags: چەکدارەکانی عێراقعەبدولکەریم خەڵەفعێراق‌فەرەنسا


له‌لایه‌ن: ڕاوێژ نورالدین - به‌روار: 2020-08-29-15:12:00 - کۆدی بابەت: 430\nدڵە لوولە كۆئەندام بەوە دەناسرێت كە كۆئەندامێكی داخراوە، چونكە خوێن هەمیشە لە دڵ و لوولەكانی خوێندایە، ئەم جۆرە كۆئەندامەش لە كۆئەندامی كراوە جیاوازە كە خوێن تیایدا لوولەكانی خوێن جێدەهێڵێت، بەهەموو شانەكانی لەشدا دەڕوات و پاشان دەگەڕێـتەوە بۆیان هەروەكو لە گیانەوەرە پێ جومگەدارەكاندا. لوولەكانی خوێن بەشێكن لە كۆئەندامی سوڕانی داخراو لە مرۆڤدا، تۆڕێكی فراوان پێكدێنن بەشداری دەكەن لە بەردەوامبوونی ڕۆیشتنی خوێن تەنها بەیەك ئاڕەستەدا.\nخوێنبەرەكان و پەستانی خوێن\nئەو لوولە خوێنە ماسولكەییە گەورانەی كە خوێن بۆ دوور لە دڵ دەگوازنەوە ناو دەبرێن بە خوێنبەرەكان ، دیوارە ئەستوورەكانی خوێنبەرەكان لە سێ چین پێكدێن ئەوانیش: چینی ناوەوە ڕووكەشە خانەكانن، چینی ناوەڕاست لووسە ماسولكەكانن، چینی دەرەوە بەستەرەشانەیە. ئەم پێكهاتەیەش بەیەكەوە هێز و جیڕی دەداتە خوێنبەرەكان وە ڕێ بە كشانیان دەدات كاتێك كە خوێنی بەهێز پاڵنراویان لە دڵەوە بۆ دێت. گرژبوونی دڵ دەبێتە هۆی دەرپەڕاندنی خوێن و پاڵنانی بەهێزێكی گەورەوە بە خوێنبەرەكاندا. ئەو هێزەی خوێن دەیخاتە سەر دیواری ناوەوەی لوولەی خوێن بە پەستانی خوێن دەناسرێت. پەستانی خوێن دەگاتە ئەو پەڕی لە دوو خوێنبەرە سەرەكیەی كە لە دڵەوە دەردەچن. پێوانەكەشی ئاسایی لەو خوێنبرەوە دەبێت كە خوێن بە باسك دەدات. پەستانی خوێن لەگەڵ گرژبوونی هەردوو سكۆڵەدا ، لە كەسێكی پێگەیشتووی دروستدا دەگاتە 120 میلیمەتر جیوە لە نێرەدا و 110 میلیمەتر جیوە لە مێیەداو ، پێشی دەڵێن گرژبوونە پەستان. پەستانی خوێن لە كاتی خاوبوونەوەی هەردوو سكۆڵەدا دەگاتە 80 میلیمەتر جیوە لە نێرەدا و 70 میلیمەتر جیوە لە مێیەدا وە پێشی دەڵێن خاوبوونەوە پەستان.\nموولوولەكانی خوێن و خوێنهێنەرەكان\nبیرت بێتەوە لە كاتی گرژبوونی سكۆڵەی چەپدا خوێن بەهێزەوە بەناو شاخوێنبەردا وروژم دەكات، كە ئەویش گەورەترین خوێنبەری لەشە. لە شاخوێنبەردا لە ڕێی تۆڕێك لە خوێنبەری قەبارە بچووكتر خوێن دەگوازرێتەوە ، و ئەوانیش بەلای خۆیانەوە، دابەشدەبن بۆ لوولە خوێنی بچووكتر پێیان دەڵێن خوێنبەرۆكە. خوێنبەرۆكەكانیش بۆ تۆڕێك لە لوولە خوێنی ورد دابەشدەبن پێیان دەڵێن موولوولەكانی خوێن.\nتۆڕی موولوولەكانی خوێن بە فراوانی بڵاوبونەتەوە، بۆیە هەموو خانەكانی لەش دەكەونە نزیك موولوولەكانی خوێن، ئەمەش ڕێگە دەدات بە ئاڵوگۆڕی خێرای ماددەكان بە نێوانیاندا. ئەستووری دیواری موولوولەكانی خوێن تەنها یەك چین خانەیە ، ئەمەش توانای بڵاوبوونەوەی گازەكان و خۆراكە ماددەكان دەدات لە ڕێگەیانەوە. هەرچەندە خەستی ئۆكسجین یان خۆراكە ماددەكان لە خوێندا بەرزتر بێت لە خانەكانی دەوروبەریاندا، ئەوا ماددەكە لە خوێنەوە بۆ خانەكان بڵاودەبێتەوە. و هەرچەندە خەستی دوانۆكسیدی كاربۆن و پاشەڕۆ لە خانەكاندا بەرزتر بێت لەوەی لە خوێندایە ئەوا ئەو ماددانە لەخانەكانەوە بۆ خوێن بڵاودەبنەوە.\nخوێن لە ڕێی ئەو موولوولانەی خوێن تێپەڕدەبێت كە یەكدەگرن بۆ پێكهێنانی لوولە خوێنێكی گەورەتر كە پێی دەڵێن خوێنهێنەرۆكە. ژمارەیەك لەوانەیش یەكدەگرن بۆ پێكهێنانی خوێنهێنەر، خونهێنەریش لوولە خوێنێكی گەورەیە و خوێن ببۆ دڵ دەگوازێتەوە، ئەو خوێنهێنەرانەی كە خوێنی كەم ئۆكسجین لە بەشەكانی خوارووی لەش دەگەڕێنەوە یەكدەگرن بۆ پێكهێنانی كلۆرە خوێنهێنەری خواروو. بەڵام ئەو خوێنهێنەرانەی كە خوێنی كەم ئۆكسجین لە بەشەكانی سەرەوەی لەش دەگەڕێننەوە، یەكدەگرن بۆ پێكهێنانی كلۆرە خوێنهێنەری سەروو.\nدیواری خوێنهێنەرەكان كە وەك دیواری خوێنبەرەكان لە سێ چین پێكهاتووە. بەڵام ئەستوریەكەیان كەمترە و بڕێكی كەمتر لە لووسە ماسولكەیان تێدایە. كاتێك خوێن دەگاتە خوێنهێنەرەكان، پەستانی خوێن تێیدا كەمترە لە هی خوێنبەرەكان. لەوانەیە گەڕانەوەی خوێن بۆ دواوەش ببێتە هۆی پەشێوی لە شێوازی جووڵەی خوێن. وە بۆ نەهێشتنی ڕوودانی ئەمە لە خوێنهێنەرەكاندا زمانە هەن، كە بەشداری دەكەن لە مانەوەی جووڵەی خوێن بە یەك ئاڕاستەدا.\nبابه‌ته په‌یوه‌ندیداره‌كان به : لوولەکانی خوێن


گۆڕان و نائومێدی…. شوان حه‌سه‌ن – Denegkan\nگۆڕان و نائومێدی…. شوان حه‌سه‌ن\nbydengekan\tJanuary 30, 2009\tگشتی\nئه‌و کاتانه‌ی که نائومێدی ده‌مکات به دوو که‌س، له ووتووێژێکی شێتانه شانۆیه‌ک دروست ده‌که‌م.\nکه‌سی یه‌که‌م ده‌پرسێ: ئایه مێژوو خۆی مێژووێیکی نا ئومێدی نییه؟\nکه‌سی دووه‌م : چۆن؟\nکه‌سی یه‌که‌م: ئه‌ی ئه‌وه نییه هێزی گۆڕان له هه‌موو کۆمه‌لگه‌کانی جیهان جه‌نگ دروستی ده‌کات؟\nئایه ئه‌وه‌ی جه‌نگ له گه‌ڵه خۆی ده‌یهێنێت و ده‌یبات پێناسه‌ی ده‌وێت؟\nکه‌سی دووه‌م ، به‌ڵام مێژوو باسی سه‌دان خۆپیشاندان و ڕێپێوانی ئاشتیخوازانه ده‌کات.\nکه‌سی یه‌که‌م، وایه به‌ڵام ده‌زانی ترسناکترین جه‌نگ که که‌مترین ئاماژه‌یی پێده‌کرێت شه‌ڕی ئایدلۆژییه که گه‌وره‌ترین زیانی به پێشکه‌وتنی کۆمه‌ڵگه گه‌یاندووه.\nببوورن له‌به‌ر ئه‌وه‌ی که‌سی یه‌که‌م و دووه‌م یه‌کتر چاک ده‌ناسن بۆیه وتوێژه‌که زوو کۆتایی دێت.\nهه‌موو حاله‌ت و دیارده کۆمه‌ڵایه‌تیه‌کان ئه‌وه دێنن مرۆڤ له‌سه‌ریان بوه‌ستێ و هه‌ڵوێستی خۆی تا ئه‌و شوێنه‌ی پێیده‌کرێت نیشانبدات. له‌وه‌ش دڵنیام هه‌ندێک بنه‌ما هه‌ن زۆر سه‌ره‌تایین بۆ درووست کردنی کۆمه‌ڵگایه‌کی به‌خته‌وه‌ر و ساغ كه له ئه‌وروپادا زۆر باون.( تێکۆشان بۆ دووا ڕۆژێكی گه‌ش گه‌ر خۆشــم نه‌یبینم ئه‌وه نه‌وه‌ی داهاتوو ده‌یبینێت).\nئایه بێ ئومێد بوون له گۆڕان . ناو نیشانی کامه هه‌ڵدێره که چاره‌نووسی ئێمه‌ی لێ نووسراوه.\nئایه ده‌سه‌ڵاتی گۆڕان له نیشتمانی ئێـمه به‌ده‌ست کێیه؟\nده‌سه‌ڵاتی گۆڕان له‌ووڵاتی ئێمه‌دا به ده‌ست ئه‌وانه‌ن که‌ده‌سه‌ڵاتی ووڵاتیان به‌ده‌سته‌وه‌یه واته یاسا و دامه‌زراوه گشتیه‌کان و قوتابخانه‌و کارگه‌و ڕێکخراوه مه‌ده‌نیه‌کان و ڕاگه‌یاندن و… تاد به‌ده‌ست خۆیانه.\nئه‌وان هاتوون شێوه‌ی به ڕێوه‌بردنی وڵاتیان وا لێ كردووه که له بازنه‌ی هزر و لێكدانه‌وه‌کانیاندا دوور نه‌که‌وێته‌وه.\nبۆ نموونه له جیاتی یاسایی ده‌وڵه‌ت ودامه‌زراوه حکومیه‌کان یاسای داب و نه‌ریت ودامه‌زراویی کۆمه‌ڵایه‌تی و عه‌شائیریه‌کان کاری خۆیان ده‌که‌ن.له به‌ر ئه‌وه‌ی پاره‌یه‌کی زۆریان هه‌یه هه‌رچی بیانه‌وێ هه‌ر به پاره چاره‌سه‌ری ده‌که‌ن.\nئه‌و ده‌سه‌ڵاته ئاماده نییه خۆی تووشی گۆڕانێک بکه که ده‌سه‌ڵاتی به‌سه‌ردا نه‌شکێ و کارێک ده‌کات به ساده‌یی لێی ده‌رچێت.\nدروست کردنی مرۆڤ و هه‌ست کردنی به هاووڵاتیبوون وخۆشه‌ویستی بۆ خاک و نیشتمانه‌که‌ی بۆ ئه‌و سه‌ر ئێشه‌یه دێت باڵه‌خانه و ئاپارتمان درووست ده‌کات که‌لێیان ناترسێت وخۆشی خاوه‌نیانه و ناویشی لێده‌نێت گۆڕان.\nکۆمه‌ڵگایه‌کی پڕله شه‌هاده‌دار درووست ده‌کات،به‌زانسی سه‌ره‌تایی ڕێژه‌یی ده‌رچوونیش ده‌کات به پێوه‌ر بۆ پێشکه‌وتن،چۆنیشی\nبوێ ئاوا دایانده‌مه‌زرێنێ نه‌ک به‌وه‌ی که‌چی شه‌هاده‌یه‌کت هه‌یه و ده‌بێت له‌و شوێنه کاربکه‌یت که ڕه‌نجت بۆی داوه.\nئێمه له گه‌رمه‌ی گه‌مه‌یه‌کداین که پرسیاره گه‌وره‌کان بزرده‌بن وپرسیاره بچوکه‌کانیش ده‌بن به پێشه‌نگی باسه‌کان ده‌که‌وینه ده‌ست\nسه‌ر لێ شێوانێک که بێهوده‌یی نه‌بێ که‌س داڵده‌مان نادات.\nله کاتێکدا فایلدار و مرۆڤ کوژ و نه‌خوێنده‌واری و کوشتنی ئافره‌تان وخواردنی ئێکسپایه‌رو بێ ئاوی وکاره‌با و ده‌یان دیارده‌ی قێزه‌وه‌نی تر ووڵاتی ڕووت کردۆته‌وه له جوانی.\nفره ژنیش ده‌بێته سیناریۆیه‌کی تر.که‌من وایی بۆ ده‌چم که که‌مترین قسه هه‌ڵگرێت نه‌ک له‌به‌ر ئه‌وه‌ی حاله‌ته نه‌ک دیارده.\nباوای دانێین که‌دوو هێز هه‌یه له ووڵاتی ئێمه‌دا یه‌کێکیان هێزێکی دینیه ئه‌وی تریان هێزێکی عه‌لمانییه هێزه دینیه‌که ناتوانێت له‌وه لادات ئه‌وه‌ی که له قورئان نووسراوه،ب ه‌ڵام چه‌ندیان ده‌یکه‌ن یا نایکه‌ن ده‌گه‌ڕێته‌وه سه‌ر بڕیاری که‌سی که ده‌کرێت دوایی که‌مێک باسی بکه‌ین، به‌ڵام بڕوایه‌که‌ی مه‌رجی بۆ داده‌نێت به‌س ڕێگر نییه.\nهێزی دووه‌م که‌پێیان ده‌گوترێت عیلمانی .(سه‌ره‌تا مرۆڤ ده‌بێت ئه‌وه بڵێت که ئه‌و حاله‌ته له‌ناو وان زه‌قتره).\nئه‌وه‌یان له بیر چۆته‌وه که هاوسه‌رگه‌ری کارێکی تایبه‌ته به مرۆڤ خۆی چ پێووستی به یاسا نییه. تۆ ده‌بێت ووشیاریه‌ک درووست بکه‌یت که زیاتر ڕێز له ئازادی تاک بگیرێت.هه‌رچه‌نده باس کردن له هاوسه‌ر گه‌ری باسێکی دوور و درێژه،به‌ڵام وه‌ک به‌شێک له ئازادیی تاکه‌که‌س گه‌ر سه‌یری بکه‌یت ئه‌وه ئاینده‌که‌ی پابه‌نده به خودی که‌سه‌کان.له گه‌ر پێشکه‌وتنی کۆمه‌ڵگا تاکه‌کان ده‌یکه‌ن به‌به‌شێك له‌تاقیکردنه‌وه‌ی ژیانی خۆیان وچیتر پارچه وه‌ره‌قه‌یه‌ک چاره‌نووسی مرۆڤ دیاری ناکات.\nهه‌ر کارێک بکه‌یت بۆ ئه‌وه‌ی ئاکامێکی باشی هه‌بێت ده‌بێت زه‌مینه‌ی بۆ خۆش بکه‌یت. هه‌ندێك حاله‌ت و دیارده هه‌ن له وڵاتی دیموکراتیی و پێشکه‌ونخوازیش به زۆرینه و که‌مینه یه‌کلایی ناکرێته‌وه.\nتۆ تائێستاش له کوردستان زۆرینه‌ی دیارده کۆمه‌لایه‌تیه‌کان بده‌یته ده‌نگ دان ئه‌وه ئه‌و به‌ره‌یه‌یی که گۆڕان قبووڵ ناکات یاساکه به لای خۆی داده‌شکێنێت(هه‌ر له لێدانی منداڵ له قوتابخانه‌وه بگره تا کوشتنی ژن جا به‌هه‌ر هۆیه‌ک بێت)\nبه ڕێزان ئه‌ی ئه‌وه کۆمه‌ڵگای ئێمه نییه کچی خوێنده‌وار ماره‌ییه‌که‌ی زۆر تره له کچی ماڵ.چی ده‌ده‌یته ده‌نگدان.\nبێ گومان ئه‌و هێزه‌یی که له نێو ده‌سه‌ڵات زیاتر ده‌رفه‌تی جوله‌یی هه‌یه و خۆیی به عیلمانی و پێشکه‌ووتو نیشان ده‌دات\nله‌وه شه‌رم ناکات و ده‌زانێت که ده‌سه‌ڵاته‌که‌یی شه‌ڕی حزبی ئیسلامی پێده‌کات نه‌ک ئیسلام.چونکه ده‌سه‌ڵاتی کوردی ئاماده نییه\nخه‌ڵکه دینداره‌که بڕه‌نجێنێ .ئه‌و چاک ده‌زانێ ئه‌وه‌ی که تۆزێک ڕێگای پێ بدرێت ده‌سه‌ڵاتی لێ وه‌ر ده‌گرێت ئه‌وه هێزی ئیسلامیه بۆیه ده‌بینیت له کاردانه‌وه دان. هه‌موو کات ده‌یانه‌وێ له ئیسلامیاکان ئیسلامیتربن.\nئه‌گینا هه‌موو که‌س ده‌زانێت حاله‌تی فره ژنی به‌ره‌و که‌م بوون ده‌چێ و ئه‌وه‌ی شێخ محه‌مه‌د عبده به‌ر له‌سه‌ده‌یه‌ک له میسر که دژی فره ژنی وه‌ستاو له هه‌مان کاتدا له‌گه‌ڵ مه‌رجدارکردنی بوو.پێویست ناکات لێمان نوێ بکه‌نه‌وه.\nدڵنیام ئێوه زیاتر به چاوی د.نه‌وال سه‌عداوی کوردستان ده‌خوێنه‌وه نه‌ک به‌هی خۆتان.\nپرسیاری سه‌ره‌کی لایی من ئه‌وه‌یه ئایه توانایی ووشیار کردنه‌وه‌ی کۆمه‌ڵگامان هه‌یه یان نه.\nلایی من وه‌ڵامه‌که نێگه‌تیڤه .تاکه هۆش گه‌ر بمه‌وێ کورتی بکه‌مه‌وه ئه‌ویش وون بوونی نوێنه‌ری دڵسۆز و شیاوه.\nبا دوا نموونه‌شــم له‌سه‌ر خودی ئافره‌ت بێت .تا ئێستا ئه‌وه‌ی له‌سه‌ر خۆ سووتانی ئافره‌ت باس ده‌کرێت زیاتر ڕووێکی پۆزه‌تیف و بوێرانه‌یی ده‌درێتێ و وه‌ک چه‌کێك بۆ به‌ده‌ستهێنانی ماف به کاری ده‌هێنین.هه ڵه‌ی یه‌که‌م له‌وه دایه هه‌ڵوێستێکی ڕوونمان نیه\nبه‌رامبه‌ر کووشتنی مرۆڤ ،هه‌ر ئه‌و خاڵه‌شه که هه‌ڵه‌ی دووه‌م درووست ده‌کات ئه‌ویش ئه‌وه‌یه که ئه‌و ئافره‌تانه‌ی ده‌بنه قوربانی\nده‌بن به قوربانی بوون نه‌ک ماف(بۆیه ئه‌و نوسه‌رانه‌یی که زۆر حه‌ز له به‌راورد کردن ده‌که‌ن تووشی ئه‌و هه‌ڵه‌یه ده‌بن که نازانن له ئه‌ورپادا ئافره‌ت كێشه‌ی بوونی نییه به‌ڵكو كێشه‌که زیاتر مافه).\nPrevious په‌لاماری ئه‌نفالی سوریا!…..د. شاکر نابلسی\nNext حیكمەت و مەنتق


جان کێری: ئەمەریکا لە سیاسەتی خۆی بۆ شـکستهێنان بە داعش بەردەوام‌دەبێت\nوەزیری دەرەوەی ئەمەریکا دەڵێت وڵاتەکەی بەردەوام دەبێت لە سیاسەتی خۆی بۆ شکستهێنان بە داعش، ئاماژە بۆ ئەوە دەکات ئەم ڕێکخراوە نمونەی خراپکاریـیە و هیچ پەیوەندیـیەکی بە ئاینی ئیسلامەوە نیـیە.\nجان کێری ئەمڕۆ چوارشەممە لە زانکۆی National Defense لە واشنتنی پایتەخت وتارێـکی پـێشکەشکرد لە بارەی ڕێبازی سیاسەتی دەرەوەی ئەمەریکا بۆ سـاڵی 2016 ، گوتی هەڵمەتی نێودەوڵەتی لە دژی داعش چەند بەرەوپـێشچوونێـکی بەخۆیەوە بینیوە، لەوانە ئازادکردنی بەشێـکی گەورەی ڕومادی و پـێشـتر شەنگال و تکریت، لەگەڵ ئەوانەش دەیان لە سەرکردەکانی داعش کوژراون.\nپاشان جەختی لەوە کرد ئەمەریکا بەردەوام دەبێت لە هاوکاریکردن لەگەڵ هاوپەیمانان بۆ فشارخستنە سەر داعش لە ڕێگەی بڕینی سەرچاوەکانی داهاتی و لاوازکردنی تواناکانی بۆ سوود وەرگرتن لە نەوت و هەروەها ڕووبەڕووبوونەوەی پـرۆپاگەندەکانی دەیانکات.\nسەبارەت بە قەیرانی پەنابەران، وەزیری دەرەوەی ئەمەریکا گوتی وڵاتەکەی بەردەوام دەبێت لە هەوڵەکانی بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ ئەم قەیرانە. گوتیشی ئەمەریکا نزیکەی 4.4 ملیار دۆلاری پـێشـکەشکردووە بۆ بەشداریکردن لە چارەسەری قەیرانەکە، بە تایبەتی لە عێراق و سوریا. ئاشکراشی کرد ئەمەریکا پەنابەر لە چەند وڵاتێـکی ئەمەریکای لاتین وەردەگرێت بە تایبەتی لە سلڤادۆر و گواتیمالا و هیندۆراس کە لەوێ خەڵکانێـک هەن بوونەتە ئامانجی قاچاخچیانی تلیاک و ماددە سڕکەرەکان.\nهەروەها لە وتارەکەیدا باسی لە چەند بابەتی دیکە کرد کە ئەمەریکا لە ماوەی ئەمساڵدا سەنگیـیان دەخاتە سەر، لەوانە قەیرانی سوریا، ئەویش لە ڕێگەی هەوڵدان بۆ گەیشتن بە پـرۆسەیەکی گواستنەوەی سیاسی لە سوریا تاوەکو سنوورێـک بۆ شەڕی ناوخۆی ئەو وڵاتە دابنرێت.


لێکۆڵەرێکی میسری: تورکیا بۆ ئەوەی کوردان پاکتاو بکات چەکی شیمیایی بەکار دەهێنێت - Aryen News\nلێکۆڵەرێکی میسری: تورکیا بۆ ئەوەی کوردان پاکتاو بکات چەکی شیمیایی بەکار دەهێنێت\nكانونی یه‌كه‌م 27, 2021 كانونی یه‌كه‌م 27, 2021\nلێکۆڵەرێکی میسری بەکارهێنانی چەکی شیمیایی لەلایەن ڕژیمی تورکیاوە لەدژی گەریلاکانی ئازادیی کوردستان لەچوارچێوەی سیاسەتەکانی ئەو ڕژیمە بۆ پاکتاوکردنی گەلی کورد لێکدەداتەوە و دەڵێ ئەو تاوانەی تورکیا دژی یاسا نێودەوڵەتییەکانە.\n“هانی سلێمان” بەڕێوەبەری ناوەندی لێکۆڵینەوە و توێژینەوەی عەرەبیی لە قاهیرە لە لێدوانێکدا بۆ ئاژانسی هەواڵی هاوار وتی: “تورکیا بە بەکارهێنانی چەکی شیمیایی لەدژی پەکەکە یاسا نێودەڵەتییەکان پێشێل دەکات.\nتورکیا لە شەش مانگی ڕابردوودا زیاتر لە ٢٣٢ جار چەکی شیمیایی لەدژی گەریلا بەکار هێناوە. بەکارهێنانی چەکی شیمیایی بەو ڕادەیە یەکجار مەترسیدارە. ئەمە ئەوە دەسەلمێنێت کە ئەو دەوڵەتە سیاسەتی قڕکردنی ئیتنیکی پەیڕەو دەکات.”\nهاوکات ڕەخنەشی لە بێدەنگیی کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی گرت و وتی ئەو بێدەنگییە گومانی ئەوەی لێدەکرێت کە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی هاوکاری تاوانەکانی ڕژیمی تورکیایە.\nئەو لێکۆڵەرە میسرییە پشتیوانیی خۆی لە هەوڵەکان بۆ دەرهێنانی ناوی پەکەکە لەلیستی دەوڵەتانی هەژموونگەرا ڕاگەیاند و وتی: “دەبێ پەکەکە لەو لیستە بهێندرێتە دەرەوە. پەکەکە داکۆکی لە ماف و ئازادیی ڕەوای گەلی کورد دەکات.”\nقەشە دێزموند تۆتۆ، هاوخەباتی نێلسۆن ماندێلا و داکۆکیکاری ئازادیی ڕێبەر ئاپۆ کۆچی دوایی کرد\nتەرمی ٢٧ کۆچبەری دیکە لە سنوورە ئاوییەکانی لیبیا دۆزرانەوە


شوێنەوارى کوردستان – پەڕە 5 – History Of Kurd\nHome / شوێنەوارى کوردستان (page 5)\nدۆزینەوەی شوێنەواری لادێیه‌ك.\n2016-03-04\tبەشی مێژووی كورد, شوێنەوارى کوردستان, مێژووی كۆنی كورد لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە دۆزینەوەی شوێنەواری لادێیه‌ك.\nدۆزینەوەی شوێنەواری لادێیه‌ك…. سەردەمی پێش کشتوکال و پێش چاخی بەردیینە! ئه‌گێڕنه‌وه زه‌مانی زوو لادێيه‌ک هه‌بوو دیکتاتۆرێک داگیری کردبوو ناوی سەدامیکا بوو، دوای چه‌ندین ساڵ جه‌ماوه‌ری ئه‌و لادێیه ڕاپه‌ڕین، به‌ڵام دوای چه‌ندرۆژێک له‌شاخه‌کانه‌وه کۆمه‌ڵێک خه‌ڵکی ئه‌و لادێێه هاتنه‌وه کە چوبوون بۆ شۆرش دژی دیکتاتۆر! ئەوانەی شاخ هه‌ندێکیان …\n2016-02-25\tشوێنەوارى کوردستان, وێنه, وێنەى مێژووى کورد لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە تەرمی مۆمیاکراوی فەرمانڕەوایەکی کورد\nتەرمی مۆمیاکراوی فەرمانڕەوایەکی کورد لەکەرکوک دەدۆزرێتەوە له شاری كه‌ركوك ته‌رمی مۆمیاكراوی پادشایه‌كی كۆنی كورد ده‌دۆزرێته‌وه كه هاوشێوه‌ی فیرعه‌ونه‌كانی میسر، هه‌موو كیانی به زێڕ و خشڵی گرانبه‌ها داپۆشراوه. شاره‌زایانی شوێنه‌وار ده‌ڵێن “هه‌موو پێكهاته‌كانی ئه‌و خشڵانه‌ی پێوی كراوه زێڕه و، نرخه‌كه‌ی زیاتر له٣٥٠ ملیۆن دۆلار ده‌بیت” \nلاشەی مۆمیاکراوی فەرمانڕەوایەکی کورد\n2016-02-25\tشوێنەوارى کوردستان لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە لاشەی مۆمیاکراوی فەرمانڕەوایەکی کورد\nلاشەی مۆمیاکراوی فەرمانڕەوایەکی کورد لەکەرکوک دەدۆزڕێتەوە\nكۆنترین په‌نجه‌مۆری جیهان له كوردستان ده‌دۆزرێته‌وه\n2016-02-07\tشوێنەوارى کوردستان لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە كۆنترین په‌نجه‌مۆری جیهان له كوردستان ده‌دۆزرێته‌وه\nشاندێكی شوێنه‌وارناسی زانكۆ بووعه‌لی سینای هه‌مه‌دان، توانی له گه‌ڕان و هه‌ڵكۆڵینی له ته‌پۆڵكه‌ی قشڵاقی نزیك بیجار له ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان، شوێنه‌واری په‌نجه‌مۆری مرۆڤی كورد له‌سه‌ر قوڕبدۆزنه‌وه كه كۆنترین په‌نجه‌مۆری مرۆڤه تا ئێستا دۆزرابێته‌وه و مێژووه‌كه‌ی بۆ 7500 ساڵ به‌ر له زایین ده‌گه‌ڕێته‌وه. ئه‌و ناوچه‌یه‌ی ئه‌و شوێنه‌واره گرنگه‌ی لێ دۆزراوه‌ته‌وه، خه‌ریكه ده‌كرێته …\nئایا وەک کورد دەڵێت هەورامی و گۆرانەکان کوردن یان لێکۆڵەرە فارس و ئەوروپیەکان ڕاستن و ئەوان کورد نین؟\n2016-01-31\tبەشی مێژووی كورد, شوێنەوارى کوردستان, مێژووی كۆنی كورد لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە ئایا وەک کورد دەڵێت هەورامی و گۆرانەکان کوردن یان لێکۆڵەرە فارس و ئەوروپیەکان ڕاستن و ئەوان کورد نین؟\nنووسینی: سۆران حەمەڕەش لەوانەیە زۆر لەوانەی کە لە نزیکەوە من دەناسن، لایان سەیر بێت کە ئەم پرسیارە دەکەم و بابەتی لەو جۆرەم وروژاندووە و لەوانەیە هەندێک تاکی کوردیش پرسیارەکەیان هەر پێ ناخۆش بێت، بەڵام ئەم پرسیارەتان لا سەیر نەبێت؛ زۆرینەیەک لە ئەکادیمی ئەوروپی و فارسەکان بە گشتی وەڵامەکەیان …\nموکریان؛ ناوێکی نوێ یان هەزاران ساڵ دێرین؟\n2016-01-31\tبەشی مێژووی كورد, شوێنەوارى کوردستان, مێژووی كۆنی كورد لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە موکریان؛ ناوێکی نوێ یان هەزاران ساڵ دێرین؟\nنووسینی: سۆران حەمەڕەش پێم وایە بۆ لێکدانەوەی ناوی ناوچە و شوێنەکانی کوردستان نابێت تەنها پەنا بۆ خەیاڵی خۆ ببرێت و بە زمانی ئەمڕۆ ناوی شوێنەکان لێکبدرێتەوە؛ بەداخەوە لە لێکدانەوەی ناوی ناوچەکانی کوردستاندا هەندێک جار ئەو هەوڵە بەدیدەکرێت. بۆ نموونە دەڵێن “دیجلە” لە “دەچڵە” وە هاتووە، ئەم بۆچوونە دوورە لە ڕاستی …\nچۆن زیاتر لە چوار هەزار ساڵە ناوە ڕەسەنە کوردیەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لەلایەن ئاشوری، فارس، ئەشکانی، یۆنانی، عەرەب و تورکەوە هەوڵی گۆڕینیان دەدرێت؟\n2016-01-31\tبەشی مێژووی كورد, شوێنەوارى کوردستان, مێژووی كۆنی كورد, نهێنیەکانى مێژوو لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە چۆن زیاتر لە چوار هەزار ساڵە ناوە ڕەسەنە کوردیەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لەلایەن ئاشوری، فارس، ئەشکانی، یۆنانی، عەرەب و تورکەوە هەوڵی گۆڕینیان دەدرێت؟\nنووسینی سۆران حەمەڕەش لە ڕابردووی دێریندا بەشێکی زۆر لە شار و شارۆچکە و دەڤەرەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، ناوەکانیان کوردی بوون. لە سەردەمی هاتنی ئاشوریەکانەوە هەوڵی گۆڕینی ناوە کوردیەکان دەدرێت. ئەم پرۆسەیە زۆر دێرینە و هەتاوەکو ئەمڕۆ لەلایەن فارس و عەرەب و تورکەوە بەردەوامی پێ دەدرێت. هەندێک لەو ناوە دێرینە …\nکێلەشین؛ ناوێکی کوردی زیاتر لە دووهەزار ساڵ دێرین و ئاسەوارەکەی و مەترسی شەڕی براکوژی.\n2016-01-31\tبەشی مێژووی كورد, شوێنەوارى کوردستان, مێژووی كۆنی كورد لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە کێلەشین؛ ناوێکی کوردی زیاتر لە دووهەزار ساڵ دێرین و ئاسەوارەکەی و مەترسی شەڕی براکوژی.\nنووسینی: سۆران حەمەڕەش ئەو تێکهەڵچوونەی ئەم دواییەی نێوان دوو حیزبی کوردستان لە ناوچەی کێلەشین، زۆر تاکی کوردی خستە دڵە ڕاوکێ و ترسی دەستپێکردنەوەی شەڕی براکوژی. لە ناوچەیەکدا کە مێژوویەکی دێرینی هەیە و سەرچاوەکان هەزاران ساڵ لەمەوبەر ئاماژەیان پێکردووە. بۆیە جگە لەو دڵەڕاوکێیە، ئەو ڕووداوانە بۆ من ڕەهەندێکی مێژووییش لە هزرمدا …\nپەیکەری گولە بارانکراوی تەمەن دوو هەزار ساڵەی پاشای کورد، ئێزدی هەزەبانی، لە ناوچەی هەریر و بێ باکی کورد بەرامبەر فەرهەنگ و مێژووەکەی.\n2016-01-31\tبەشی مێژووی كورد, شوێنەوارى کوردستان, مێژووی كۆنی كورد, نهێنیەکانى مێژوو لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە پەیکەری گولە بارانکراوی تەمەن دوو هەزار ساڵەی پاشای کورد، ئێزدی هەزەبانی، لە ناوچەی هەریر و بێ باکی کورد بەرامبەر فەرهەنگ و مێژووەکەی.\nنووسینی: سۆران حەمەڕەش پێم وایە داگیرکردن بە گشتی کەسایەتی تاکی کوردی وا گۆڕیوە کە زۆر جار ڕقی لەخۆی بێت و گاڵتە بە فەرهەنگی خۆی بکات. لەوە کاریگەر تر، شێوە حوکمڕانیی خۆماڵیە، کە شانبەشانی ئەو کاریگەریە هێندەی تر کەسایەتی تاکی کوردستانیی وێڵ و نامۆ بە خۆ و بە فەرهەنگ کردووە. ئەم …\nئیخوان موسلمین کێن و بۆچی دروست بوون؟\nزنجیره‌ی مێژوو بۆ لاوان (1) ” شۆڕشی پیشه‌سازی ” نووسه‌ر: دایانا ناكس\nبەڵگەنامەیەکی نهێنی فەڕەنسی دەربارەی شێخ محموود\nقۆناغەكانی شاڵاوی ئەنفال