کەنیسەی میللی و کۆمەڵە باوەڕدارەکانی تر دەکرێت لە ١٨/٥/٢٠٢٠ وە سەرلەنوێ کەنیسە، کڵێسا و مزگەوتەکان و هاوشێوەکانیان بەڕووی خەڵکدا بکەنەوە. - Corona Denmark\nکەنیسەی میللی و کۆمەڵە باوەڕدارەکانی تر دەکرێت لە ١٨/٥/٢٠٢٠ وە سەرلەنوێ کەنیسە، کڵێسا و مزگەوتەکان و هاوشێوەکانیان بەڕووی خەڵکدا بکەنەوە.\nComments Off on کەنیسەی میللی و کۆمەڵە باوەڕدارەکانی تر دەکرێت لە ١٨/٥/٢٠٢٠ وە سەرلەنوێ کەنیسە، کڵێسا و مزگەوتەکان و هاوشێوەکانیان بەڕووی خەڵکدا بکەنەوە.\nلێرەدا بنەڕەتیترین ئەو ڕێوشوێنانەی پێویست دەکات بگیرێنە بەر بۆ سەرلەنوێ کردنەوەی کەنیسەی میللی و کۆمەڵە باوەڕدارەکانی تر دەخرێنە ڕوو. وردەکاریی هەموو ڕێوشوێنەکان لەسایتی وەزارەتی پەرستگاکاندا هەیە (لێرەدا بەدانیمارکی)\nئەگەر هەر دوودڵییەکت هەیە لەوەی ڕێوشوێنەکان چ کاریگەرییەکیان هەیە لەسەر تۆو بواری جێبەجێکردنی پێڕەوە ئایینییەکانت، پەیوەندی بکە بەهێڵە گەرمەکەمانەوە.\nلەو شوێنانەی کەنیسەی میللی و کۆمەڵە باوەڕدارەکانی تر هەیانە قەدەغەکردنی کۆبوونەوە کاری پێناکرێت. لەکاتی بەخاکسپاردن و ڕێوڕەسمەکانی بەخاکسپاردندا لە شوێنی کراوەدا قەدەغەکردنی کۆبوونەوە کاری پێناکرێت.\nئەم بڕیارە ڕێ بەمانە دەدات:\n– نوێژ، ڕێوڕەسمەئایینییەکانی کەنیسە، نوێژی جومعە، وتاری ئایینی، داننان بەهەڵەدا لای قەشە، پەرستن و قووڵبوونەوەی شەخسی هتد.\n– ناونان لەکەنیسە، ڕێوڕەسمەکانیی بوونە مەسیحی، باڕو بات میتسفا، مارەبڕین، بەخاکسپاردن، ڕێوڕەسمەکانی بەخاکسپاردن و کردەی هاوشێوەی ئایینی.\n– چالاکیی تری کۆمەڵە ئایینییەکان لە کەنیسە، کڵێسا، مزگەوت، مەڵبەندەکانی کەنیسە، ماڵەکانی باوەڕداران و جێگای تر.\nچالاکی لەشوێنی کراوەدا دەبێت پابەندی قەدەغەکردنی کۆبوونەوە بێت، جگە لە بەخاکسپاردن و ڕێوڕەسمەکانی بەخاکسپاردن.\nچالاکی لەناو شوێنی داخراودا دەبێت بەپێی مەرجەکانی دەسەڵاتدارێتییەکان بێت بۆ ئەو شوێنانەی دەشێت خەڵك بەکاریان بهێنن، لەوانە:\n١) دەبێت هەر سەردانکەرێك ڕووبەری ٤ مەتر چوارگۆشەی لەعەرزەکەدا هەبێت. ئەگەر ڕووبەری شوێنەکە لە ٤ مەتر چوارگۆشە کەمتر بێت هەر جارەی تەنیا ڕێگە بە ١ سەردانکەر دەدرێت.\n٢) بەپێی توانا دەبێت ژوورەکان بەشێوەیەك ڕێکبخرێن کە خەڵك بواریان هەبێت مەودایەکی باش لەنێوانیاندا ڕابگرن.\n٣) لای یان لەناو ژوورەکاندا دەبێت ڕێنماییەکانی بەڕێوەبەرایەتیی تەندروستی هەڵبواسرێن لەبارەی لەماڵەوەمانەوەی ئەو کەسانەوە کە نیشانەی نەخۆشی کۆرۆنا/ کۆڤید١٩ یان لێ دەردەکەوێت، هەروەها لەبارەی ڕاگرتنی پاکوخاوێنییەوە بەباشی و هەڵسوکەوتکردنی گونجاو لەشوێنە گشتییەکاندا.\n٤) دامەزراوان، خۆبەخشان و سەردانکەران دەبێت پابەندی ڕاسپاردەکانی بەڕێوەبەرایەتیی تەندروستی بن لەبارەی ڕاگرتنی باشی پاکوخاوێنی و هەڵسوکەوتی گونجاوەوە.\n٥) بەپێی توانا دەبێت ئاوو سابوونی شل یان جێڵی پاککەرەوەی دەست، کە بڕی کحولەکەی (٧٠-٨٥٪) بێت، لەبەردەستدا بێت بۆ سەردانکەران.\n٦) دامەزراوان و کەسانی تر کە پەیوەندییان بەژوورەکانەوە هەبێت، دەبێت دەستکێشیان لەدەستدا بێت لەکاتی بەخشینەوەی خۆراکی نەپێچراوەدا، ئەگەر پێویست بکات دەستیان بەر خۆراکەکان بکەوێت.\nبێجگە لەوەش پێویست دەکات ڕاسپاردە گشتییەکانی دەسەڵاتدرێتییە تەندروستییەکان لەبارەی بەرگرتن لەبڵاوبوونەوەی تووشبوونەوە ڕەچاوبکرێن.\nلەبیرت بێت مەودایەکی باش ڕابگرە. پێویست دەکات بەلایەنی کەمەوە مەودای ١ مەتر لەنێوان خەڵکدا هەبێت. لەو بارودۆخانەدا کە دەشێت مەترسی تووشبوون زیاتر بێت، بۆ نموونە لەکاتی بۆنەی ئایینیدا کە گۆرانی دەوترێت، پێویست دەکات بەلایەنی کەمەوە مەودای ٢ مەتر هەبێت.\nلەبیرت بێت لەکاتی گەیشتن و تەواوبوونیشدا مەودا ڕابگریت.\nئەو سەردانکەرانەی مەترسی زیاتریان لەسەرە، پێویست دەکات هەڵسەنگاندن بکەن بۆ ئەوەی ئاخۆ بەشداریکردنیان لەچالاکییەکاندا بەئامادەبوون بێت لە کەنیسەی میللی یان کۆمەڵە ئایینییەکانی تر، یان هەوڵبدەن بەجۆری تر بەشداری بکەن، بۆ نموونە ئۆنلاین یان بەشێوەیەکی تر.\nڕێوشوێنەکانی سەرلەنوێ کردنەوەی کەنیسەی میللی و کۆمەڵە ئایینییەکانی تر بەشێوەیەکی بەرپرسانە لەگۆڕاندایە و بەبەردەوامی لەگەڵ بارودۆخەکەدا دەگونجێنرێن.


یەکێک لە بازرگانە گەورەکان و فرۆشیاری چەکوچۆڵ بە ڕێژیمی ئێران لە ئیتالیا کوژرا – KDPmedia\nHomeهەواڵیەکێک لە بازرگانە گەورەکان و فرۆشیاری چەکوچۆڵ بە ڕێژیمی ئێران لە ئیتالیا کوژرا\nڕۆژنامەی ساندی تایمزی بریتانیا: بازرگانە کوژراوەکەی وڵاتی ئیتالیا، خەڵکی ئێرانەوە فرۆشیاری چەکوچۆڵ بە ڕێژیمی ئێران بووە.\nپۆلیسی ئیتالیا کوژرانی سەعید ئەنساری فیرووز، کوڕی باڵوێزی ڕێژیمی پەهلەوی لە ئیتالیا و یەکێک لە بازرگانە قاچاخچییەکانی چەکوچۆڵ و فرۆشیاری سەرەکیی چەکوچۆڵ بە ڕێژیمی ئێرانی پشتڕاست کردەوە.\nڕۆژنامەی بریتانیایی “ساندی تایمز” ڕۆژی دووشەممە ٥ی خەزەڵوەری٩٩ی هەتاوی، لە ڕاپۆرتێکدا بڵاوی کردەوە کە ئەو بازرگانەی حەوتووی ڕابردوو تەقەی لێکراوە و لە ئیتالیا کوژرا بوو ئێرانییە و یەکێک لە فرۆشیارانی چەکوچۆلی قاچاخ بە ڕێژیمی ئێران بووە.\nئەم ڕۆژنامەیە لە ڕاپۆرتەکەیدا بە ئاماژە بە سەرچاوەی زانیارییەکانی پۆڵیسی ئیتالیا دەڵێ: سەعید ئەنساری فیرووز، یەکێک لە دەڵاڵان و بازرگانە نێونەتەوەییەکانی فرۆشتنی چەکوچۆڵی قاچاخە کە لە وڵاتی ئیتاڵیا دەژیا.\nبە پێی ڕاپۆرتی ڕۆژنامەی ساندی تایمز، ئەنساری یەکێک لە کەسە نزیکەکان بە گرووپی مافیای”کالابێری” ئیتالیا و قاچاخچییەکانی چەکوچۆڵی ڕووسی بووە و هەروەها یەکێک لە فرۆشیار و قاچاخچییە گەورەکانی چەکوچۆڵ بە ڕێژیمی ئێران بووە.\nئەم ڕۆژنامە بە ئاماژە بەوەیکە “سەعید ئەنساری فیرووز” تەمەن ٦٨ساڵ و کوڕی باڵوێزی ڕێژیمی پەهلەوەی لە ئیتالیا بووە وتی: ناوبراو ڕۆژی سێشەممەی حەوتووی ڕابردوو لە دەفتەری کارەکەیدا هێرش دەکەنە سەری و تەقەی لێدەکەن و بە سێ گولە دەیکوژن.\nبە وتەی پۆلیسی ئیتالیا، بکوژەکەی “سەعید ئەنساری” کەسێکە بە ناوی”کاوە فلوتی” تەمەن٤٧ساڵ و کارمەندی پێشووی باڵوێزخانەی ئێران لە ئیتالیا بووە.\nبە پێی ئەم ڕاپۆرتە ناوبراوان ماوەی چەندین ساڵ دوور لە چاوی پۆلیس بە قاچاخ چەکوچۆڵیان بە ڕێژیمی ئێران فرۆشتووە و پۆلیسی نێونەتەوەیی بەردەوام بە دوویاندا گەڕاوە و ئێستاش “کاوە فلوتی” لە لایەن پۆلیسەوە دەسبەسەر و لە ژێر ڵێکۆڵینەوە دایە.\nشایانی باسە کە ڕێژیمی ئێران لە ڕێگای باڵوێزخانەکانیەوە لە وڵاتانی ئورووپایی بەردەوام هەوڵی کڕین و فرۆشتنی چەکوچۆڵی بە مەبەستی کاری تێکدەرانە و ناردنی بۆ گرووپە تێرۆریستەکان داوە.\nکۆچی دوای باوکی شەهیدێکی دیموکرات لە ناوچەی کاڵەشینی رەبەت\nهۆشداریی ڕۆژنامەیەکی ئێرانی لە بارەی دووپاتبوونەوەی خۆپێشاندانەکانی مانگی خەزەڵوەری ساڵی ڕابردوو


ئێوارەی ڕۆژی پێنج شەممە ٤/٧/٢٠١٣ مەراسیمی دەرچوونی سی و دووهەمین خولی دەرچووانی زانكۆی سەڵاحەدین بەڕێوە چوو، بەو بۆنەیەوە بەڕێز مسعود بارزانی سەرۆکی هەرێمی کوردستان پەیامێکی ئاراستەی مامۆستایان و قوتابییانی دەرچووی ئەمساڵی زانکۆی سەلاحەدین کرد و پەیامەکەشیان لەلایەن بەڕێز نەوزاد هادی پارێزگاری هەولێر خوێندرایەوە.\nخوشك و برا بەڕێزەكانم\nجێگەی خۆشحاڵی و سەرفیرازییە كە زانكۆی سەلاحەدین پۆلێكی دیكەی قوتابی پێگەیاندووە و ئەمڕۆ لە كەشێكی ئازاد و سەقامگیردا ئاهەنگی سی و دووهەمین خولی دەرچوونی قوتابییە ئازیزەكانی زانكۆی سەلاحەدین بەڕێوە دەچێت. بەم بۆنەیەوە گەرمترین پیرۆزبایی خۆم ئاراستەی قوتابیانی دەرچووی ئەم خولە دەكەم و هیوای سەركەوتنیان بۆ دەخوازم. بە پێویستی دەزانم دەستخۆشی لە گشت مامۆستا بەڕێزەكانی زانكۆی سەلاحەدین بكەم كە لە هەموو بارودۆخێكدا ماندوونەناسانە نەیانهێشتووە پڕۆسەی خوێندن پەك بخرێت و شوێن پەنجەیان لە پێشكەوتنی كۆمەڵگەی كوردستانی دیار و بەرچاوە.\nخۆشبەختانە ئێستا ژمارەیەكی زۆری زانكۆ و پەیمانگە و ناوەندی خوێندنی ئاكادیمی لە كوردستاندا هەن و ساڵانە ژمارەیەكی زۆری قوتابی و پسپۆڕ بۆ خزمەتكردنی وڵات پێدەگات. ئەو بایەخەی حكوومەتی هەرێمی كوردستان بە زانكۆ و مامۆستا و قوتابی دەدات جێگەی پێزانینە. بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا پێویستە هەموو لایەك بە هەموو توانایەكەوە هەوڵ بدەن كە ناوەڕۆكی وانە و لێكۆڵینەوە و مەنهەجەكانی خوێندن سەردەمیانەتر بێت و لەگەڵ ڕۆحی پێشكەوتنی خێرای زانستیی بگونجێت و بنەماكانی ئازادیی هزر و ئەندێشە لە توێژینەوە زانستی و ئاكادیمییەكاندا بچەسپێت. پێویستە پەیوەندیی نێوان زانكۆ و كەرتەكانی دیكەی كۆمەڵگە فراوانتر ببێت و ئەو زانستەی لە زانكۆ فێری قوتابیان دەكرێت لەسەر ژیانی كۆمەڵگەش ڕەنگ بداتەوە و ببێتە هۆی گەشەسەندنی پیشەسازی و كشتوكاڵ و پزیشكی و پەروەردە و، پێشڤەچوونی هەموو ئەو بوارانەی پەیوەستن بە ژیانی مرۆڤ و خۆشگوزەرانی كۆمەڵگە و پاراستنی وڵات.\nپەروەردەكردنی كادری زانستی و پسپۆڕ ئەركێكی قورس و هەستیارە، چونكە جگە لەوەی پێویستە لەبواری زانستیدا شارەزا و پسپۆڕ بێت دەبێ بەشێوەیەكیش پێبگەیێندرێت كە لە بەرانبەر كێشە و كەموكورتییەكانی كۆمەڵگەشدا خۆی بە بەرپرسیار بزانێت. بۆ ئەم مەبەستە دەبێ لە زانكۆكانمان قوتابییەك پێبگات كە بڕوای بەخۆ بێت و وڵاتی خۆی خۆش بوێت و شانازی بە دەستكەوت و تواناكانی وڵاتەكەی بكات. دەبێ قوتابیی كوردستانی بە پەروەردەی نەتەوەیی و ئاشتیخوازی و پێكەوەژیان گۆش بكرێت و ئەو بڕوایەی لا دروست بێت كە وڵاتەكەی هیچی لە وڵاتە پێشكەوتووەكان كەمتر نییە و ئامانجی مەزنی پێشكەوتنی وڵاتەكەی و خزمەتكردنی خەڵك بێت. لە بەرانبەریشدا پێویستە هەموو جۆرە ئاسانكاری و كەرستەی خوێندنێكی باش و هاوشان لەگەڵ ستانداردە جیهانییەكان بۆ قوتابیانی ئازیز دابین بكرێت و لە پلانە ستراتیژییەكانیشدا چ لە كەرتی حكوومی و چ لە كەرتی تایبەتدا بوار بۆ كاركردن و سوودوەرگرتن لە پسپۆڕیی قوتابییە دەرچووەكان پێشبینی بكرێت. دواڕۆژی ئەم وڵاتە لە دەستی قوتابیاندایە و ئەو وڵاتە ئاییندەیەكی گەش چاوەڕوانیەتی كە زانكۆكانی دەوڵەمەند و بەهێز بن و قوتابی هۆشیار و زیرەك و بەرپرسیار پەروەردە بكات.\nگشت لایەك دڵنیا دەكەمەوە كە دواڕۆژی كوردستان زۆر ڕووناكە. لە سایەی خەبات و كۆڵنەدانی گەلی كوردستان و قوربانیدان و خوێنی شەهیدان كوردستان بەرەو پێشەوە هەنگاو دەنێ و هۆشیاریی كۆمەڵانی خەڵك لە ئاستێكی باشدایە و زیاتر لە هەر كاتێك خەڵكی كوردستان ئومێدی بە ئاییندەیە و حەزی لە پێشكەوتنە. ئێستاكە دنیای دەرەوە بەچاوی ڕێز سەیری وڵاتەكەمان دەكەن. كاتی ئەوە هاتووە هەموومان سەرباری بوونی جیاوازیی بیروڕا، كە خۆی لە خۆیدا یەكێكە لە دەستكەوتە گرانبەهاكانی گەلەكەمان، دەست لەناو دەستی یەكتر بنێین و هەموومان بیر لە پێشكەوتن و ئاوەدانكردنەوەی كوردستان بكەینەوە. پێویستە هەموومان بڕوامان بەخۆمان بێت و چارەنووس و دواڕۆژی خۆمان بە دەستی خۆمان بنەخشێنین. دەبێ ئەو بڕوایەمان بەهێز بكەین كە دەتوانین هەموو ئاواتەكانمان بهێنینە دی.\nدووبارە لە دڵەوە خۆشحاڵم بە دەرچوونتان. پیرۆزباییتان لێ دەكەم و هیوای سەركەوتنتان بۆ دەخوازم. هەر بمێنن بۆ كوردستان.\nSOURCE:: KRP PAGE HIT:: 1165


شەهید کردنی سەردار سولەیمانی لە دادگە نێودەوڵەتییەکان شوێن دەگرین - Mehr News Agency\n4 rêbendanê 2020 - 11:06\nNews Code 30229\nوتەبێژی دەسەڵاتی داد جەختی کرد:\nشەهید کردنی سەردار سولەیمانی لە دادگە نێودەوڵەتییەکان شوێن دەگرین\nوتەبێژی دەسەڵاتی داد وتی: لە پاڵ وەزارەتی دەرەوە جەنایەتی شەهید کردنی شەهید سولەیمانی شوێن دەگرین.\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، غوڵام حسێن ئیسماعیلی، وتی: هەوڵی دەوڵەتی ئەمریکا لە شەهيد کردنی سەردار سولەیمانی و ئەبوو مەهدی موهەندیس و هاوڕێکانیان، لە باری مادییەوە هەوڵێکی تیرۆریستی و نموونەی ئاشکرای تیرۆریزمی دەوڵەتییە.\nناوبراو زیادی کرد : ئەو هەوڵە نامرۆڤانە دژی مافی مرۆڤ و پێچەوانەی یاسا نێودەوڵەتییەکانە. شەهید سولەیمانی وەکوو بەرپرسێکی باڵا میوانی فەرمی بەرپرسانی دەوڵەتی عێراق بوو کە دەوڵەتێکی بیانی کە لە ئەو وڵاتە بە شێوەی نایاسایی جێگیرە، ئەو جەنایەتە ئەنجام دەدات.\nوتەبێژی دەسەڵاتی داد وتیشی: بە ئەمریکییەکان ڕادەگەیێنین کە نابێت دڵ بە بێدەنگی کۆمەڵگەی مافی مرۆڤ و پاگەندەکارانی مافی مرۆڤ و مافی نێودەوڵەتی خۆش بکات. وەکوو دەسەڵاتی داد ئەو جەنایەتە لە لای کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی شوێن دەگرین.


سنووردارکردنی مەڕاسیمی حەج تەنها بۆ هاووڵاتیان و دانیشتوانی سعودیە\nئاژانسی دەنگوباسی عەرەبستانی سعودیە SPA، ڕۆژی شەممە ڕایگەیاند وڵاتەکە مەڕاسیمی حەج سنووردار دەکات و تەنها هاووڵاتیان و دانیشتوانی سعودیە دەتوانن ئەم ساڵ بەهۆی ڤایرۆسی کۆرۆناوە حەج بکەن. ئەمە دووهەم ساڵە موسوڵمانانی جیهان بەهۆی ئەو پەتایەی کە بەتەواوی جیهاندا بڵاوبووەتەوە، نەیانتوانیووە ئەو ئەرکە ئاینییە بەجێ بگەیەنن.\nوەزارەتی کاروباری مەڕاسیمی حەجی موسوڵمانان بۆ مەککە لە بەیاننامەیەکدا ڕایگەیاندووە تەنها خەڵکی تەمەن 18 بۆ 65 ساڵانی کە ڤاکسینی دژ بە کۆرۆنایان لێداوە و هیچ نەخۆشییەکی درێژخایانیان نییە، دەتوانن ئەم ساڵ حەج بکەن.\nهاوکات ژمارەی بەشداربوونی تەنها بۆ 60 هەزار کەس سنووردار کردووە.\nوەزیری تەندروستی سعودیە، تەوفیق ئەلڕەبیعلە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند " ئەو بڕیارە لە پێناو سەلامەتی حەج دراوە، هاوکاتی ناڕوونییەکان لەسەر ڤایرۆسی کۆرۆنا."\nئەو گوتیشی " سەرباری هەبوونی ڤاکسین، ناڕوونی هەیە لەسەر ڤایرۆسەکە و هێشتا ژمارەی ئەو پەتایە لە چەندین وڵاتی جیهاندا زۆر بەرزە، ئاستەنگانی تریش شێوازی جیاوازی ڤایرۆسەکەن، بۆیە بڕیاری سنووردارکردنی مەڕاسیمی ساڵانەی حەج دراوە."\nهەروەها گوتیشی ئەو ڤاکسینانەی کە بۆ وەرگرتنی مەوڵەتی چوون بۆ حەج پەسەند دەکرێت ڤاکسینەکانی فایزەر، ئەسترازەنێکا، مۆدێرنا و جۆنسن & جۆنسنە.\nشایانی باسە بەر لەم پەتایە ساڵانە نزیکەی دوو ملیۆن 500 هەزار موسوڵمان لە سەرانسەری جیهانەوە بەشدارییان لە مەڕاسیمی ساڵانەی حەج دەکرد و ئەمەش نزیکەی 12 ملیار دۆلار ساڵانە داهاتی بۆ عەرەبستانی سعودیە دابین دەکرد.


ئەمەریكا بە بەڵگەوە دەیسەلمێنێت ئێران هاوكاری قاعیدە دەكات\n:: AM:09:57:12/01/2021 \nوەزارەتی دەرەوەی ئەمەریكا بە پشتبەستن بەو بەڵگەنامانەی خستوویەتە ڕوو، ئێرانی بەوە تۆمەتبار كردووە پێوەندی لەگەڵ رێكخراوی تیرۆریستی قاعیدەوە هەیە و لە كۆنەوە هاوكاری كردووە.\nمایك پۆمپیۆ وەزیری دەرەوەی ئەمەریكا سەرەڕای ئەوەی كە تەنیا هەشت رۆژی ماوە لەو پۆستەیدا بمێنێتەوە، دەیەوێ بچێتە ناو وردەكاری ئەو بەڵگەنامانەوە و پێی وایە ئێران بووەتە بەهەشتی رێبەرانی قاعیدە و بە تەواوی پاڵپشتی لەو رێكخراوە تیرۆریستییە كردووە.\nبەگوێرەی رادیۆ فەردا، بڕیارە ئەمڕۆ سێشەم وەزیری دەرەوەی ئەمەریكا لە دیدارێكی نیشتمانیی میدیاكانی ئەمەریكا قسە بكات و دیار نییە ئەو دەیەوێت چ شتێكی نوێ ئاشكرا بكات.\nپێشبینی دەكرێت ئەو هەندێك زانیاری لەسەر كەسی دووەمی قاعیدە ئاشكرا بكات كە لە تاران بووە\nرۆیتەرز گوتوویەتی پێشبینی دەكرێت ئەو هەندێك زانیاری لەسەر كەسی دووەمی قاعیدە ئاشكرا بكات كە لە تاران بووە و هاوینی رابردوو كوژرا.\nرۆژنامەی نیویۆرك تایمز، دوای سێ مانگ لە رووداوی كوژرانی ئەبو محەمەد میسری، ئاشكرای كرد ئەو كەسەی لە تاران كوژراوە، كەسی دووەمی قاعیدە بووە و رۆڵی هەبووە لە هێرشی تیرۆریستی ساڵی 1998 بۆ سەر باڵوێزخانەكانی ئەمەریكا.\nئەوكات ئێران ئەو تۆمەتانەی رەت كردەوە و گوتی، هیچ تیرۆریستێك لە خاكی ئەواندا داڵدە نەدراوە.\nقاعیدە لە ساڵی 2001 بە دوو فڕۆكەی گەشتیاری گەورەترین هێرشی تیرۆریستی كردە سەر ئەمەریكا و هەردوو تاوەری بازرگانیی ئەم وڵاتەی تەقاندەوە. ئەم رووداوە خاڵێكی وەرچەرخان بووە لە گۆڕینی سیاسەتی ئەمەریكا بەرانبەر وڵاتانی دنیا و لەو كاتەوە سەدان ملیار دۆلاری بۆ لەناوبردنی تیرۆر خەرج كردووە.


سنوورەکان هەموویان دەستکردن - قەڵەم\nتاریخ ایجاد در دوشنبه, 09 دی 1398 19:28\nهەر کاتێک مرۆڤ گەرەکی بووە سنوور دروست بکا، پەنای بۆ تیۆر و بۆ بیانوویەک بردووە. هەمیشەیش ئەم تیۆر و بیانووانە بەگوێرەی دۆخ و بەگوێرەی داوا دەستکەوتوون. لە راستیدا مرۆڤ لەم بارەیەوە کەمی نەهێناوە.\nبەڵام ئەوەی سەیرە ئەوەیە لەهەر سنوورچێکردنێکدا مرۆڤ لای وابووە بەڕاستی خاوەن حەقە. لەبیرمان نەچێ ئەو کاتانەی مرۆڤەکان چلۆن بە دڵنیاییەوە لەسەر ئیمپڕاتورەکان شەڕیان دەکرد، خەڵکی تریان دەکوشت و خۆشیان بە کوشتدەدا. یا هەنووکە کاتێک لەسەر دین و نەتەوە یەکتر قڕدەکەن.\nبۆیە باوەڕمان وابێ کە سنوور بە حوکمی ئەوەی دیاردەیەکی زاتی نیە و دەستکردە، خاوەن حەقیقەتی موتڵەق نیە.\nهەڵبەت مرۆڤەکان بە بێ شوناس ناتوانن بژین. شوناس گرینگە، بەس لە بیرمان بێت کە گرینگیی شوناس ناتوانێ ئێمە بە موتڵەق بوونی شوناس و لەوێوە سنوور بگەیەنێ و، مرۆڤ ناتوانێ هەتاهەتایە لەسەر سنوور و شوناسە دەستکردەکان بوونی خۆی بونیات بنێ.\n٣١ دێسەمبەری ٢٠١٩


خۆپیشاندانەکانى خوێندکارانى زانکۆکانى ئێران درێژەى هەیە و ئەمڕۆش دروشمى “بژاردەکانمان دەکوژن و ئاخوندەکانتان دەخەنە شوێنیان” لە ژمارەیەک زانکۆی تاران و شارەکانی تر دەوترانەوە.\nلقى تارانى سەندیکاى ڕۆژنامەنوسانى ئێران دەڵیت، شاردنەوەى ڕاستى و بڵاوکردنەوەى هەواڵى ڕوداوى کەوتنە خوارەوەى فڕۆکە ئۆکرانیەکە بووەتە هۆى ئەوەى میدیاى حکومەت زیاتر متمانە لەدەستبدات.\nبۆ سێیەمین ڕۆژ لەدواى ئاشکراکردنى ڕوداوى کەوتنەخوارەوەى فڕۆکە ئۆکرانییەکەوە، لە ژمارەیەک شارەکانى ئێران خۆپیشاندان بەردەوامە، وێڕاى ئەوەى هێزە ئەمنییەکانی ئیران و سوپاى پاسداران بەڕێگەى ئاسمانى و زەمینى هەوڵى سەرکوتکردنى دەدەن.\nبەپێى ئەو گرتە ڤیدیۆیانەى کە ئەمڕۆ دووشەممە، 13ى کانونى دووەم لەلایەن چالاکانى خۆپیشاندانەکانى ئێرانەوە لە تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان بڵاوکراونەتەوە، ژمارەیەکى زۆرى خوێندکارى هەندێک لە زانکۆکانى تاران و ئەسفەهان خۆپیشاندانیان دەستپێکردووەتەوە.\nخوێندکارانى زانکۆى سەنعەتى شەریف لە تاران دروشمى “بژاردەکانى ئێمەتان کوشت و ئاخوندەکانتان خستە شوێنەکانیان ” دەوتەوە.\nلەلایەکى ترەوە و هەر لە شارى تاران، خوێندکارانى زانکۆى ئەمیر کەبیرى شارەکە گردبونەوەیەکیان ئەنجامدا و دروشمەکانى “خوێندکارانى ماتەمبار، دوژمنیش وەکو کەمتیار”ـیان دەوتەوە.\nژمارەیەکى تر لە خوێندکارانى زانکۆى زەهرا بەشێوازى جیاجیا ناڕەزایەتیان دەربڕى و پرسە و ماتەمیان بۆ کوشتنى خوێندکارانى زانکۆ و قوربانییانى فڕۆکە ئۆکرانییەکە دەربڕى.\nلە زانکۆى سەنعەتى شارى ئەسفەهانیش خۆێندکاران دەستیانکردە خۆپیشاندان و دروشمەکانى “نە سێدارە و نە زیندان ڕامانناگرێت، بەسیج لەمناوە بڕۆ و مەمێنەرەوە” دەوترایەوە.\nشەپۆلێکى ترى دەستگیرکردن\nبۆ دامرکاندنەوەى سەرهەڵدانەوەى ناڕەزایەتى و خۆپیشاندانەکان، هێزە ئەمنیەکان شەپۆلێکى ترى دەستگیرکردنیان دەستپێکردووە، بەپێى گرتەى ڤیدیۆیی ژمارەیەک لە چالاکانى خۆپیشاندەرانى زانکۆکانى ئێران کە لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان بڵاویان کردووەتەوە، دوێنی شەو ژمارەیەک لە ڕێکخەران و چالاکانى خۆپیشاندانەکان دەستگیرکراون، بەتایبەتى لە کۆلێژەکانى تەکنەلۆژیاى زانکۆکانى تاران و ژمارەیەک خوێندکارى تر لە کۆلێژى پزیشکى ددان و کۆمەڵناسى لە زانکۆى ڕازى لە کرماشان دەستگیرکراون.\nسەندیکاى ڕۆژنامەنوسان لە میدیاى دەسەڵات ناڕازییە\nلقى تارانى سەندیکاى ڕۆژنامەنوسانى تاران لە ڕاگەیەنراوێکیدا ڕایگەیاند، خەریکە میدیاى حکومەت متمانەى خەڵکى لەدەستدەدات.\nئەو سەندیکایە ئاماژەى بەوەشکردووە، حکومەت لەڕێگەى میدیاى سەدا و سیماوە هەوڵى چەواشەکردن و بڵاونەکردنەوەى ڕاستى ڕوداوەکەى داوە و بەشێوەیەکى تر بڵاویکردووەتەوە و بەو هۆیەشەوە ئەو جۆە میدیایانە زیاتر کەوتوونەتە ژێر پرسیارەوە.\nڕەخنەى ئەوەشى لە میدیاى حکومەت گرتووە کە بە بڵاوکردنەوە و شاردنەوەى ئەو جۆرە ڕاستیانە خەریکە میدیاى ناوخۆى ئێران متمانە لەدەستدەدات.\n"وەزیری دارایی ویستبووی سەردانی مەرزی ئیبراهیم خەلیل بکات، سەرۆکی حکومەت وتبوی کاری تۆ نییە"


ل زانکۆیا نەورۆز پێشانگەهەکا فۆتۆگرافى هاتە ڤەکرن - زانکۆیا نەورۆز\nل زانکۆیا نەورۆز پێشانگەهەکا فۆتۆگرافى هاتە ڤەکرن\nدەسپێك کۆلیژ کۆلیژا زمان چاڵاکییێن قوتابییان چالاكیێن هونەرى چالاکیێن هونەری یێن سالا 2020 - 2021 ل زانکۆیا نەورۆز پێشانگەهەکا فۆتۆگرافى هاتە ڤەکرن\nل ڕۆژا سێشەمبێ ڕێکەفتى (2/3/2021) ل دەمژمێر (11:00) سپێدێ، ب ئامادەبوونا ڕێزدار پرۆفیسۆر دکتۆر (عەبدولوەهاب خالد مووسا) سەرۆکێ زانکۆیا نەورۆز و بەڕێزان هاریکارێن سەرۆکێ زانکۆیێ، ڕاگرێن کۆلیژان، قوتابییێن زانکۆیێ و دەزگەهێن ڕاگەهاندنێ، پێشانگەهەکا فۆتۆگرافى ژ بۆ فۆتۆگرافەرێ ناڤدارێ کورد (هونەر ساڵەى) ل هۆلا چالاکییان هاتەڤەکرن.\nل دەستپێکێ سەرۆکێ زانکۆیێ پەیڤەک ل دۆر پێشانگەهێ و گرنگیدان ب چالاکییێن جوداجودا پێشکێشکر. د پەیڤا خوەدا ئاماژە ب زانکۆیێ و ڕۆلێ ئەوێ د پێشخئێستنا کەرتێن جودایێن جڤاکى و چێکرنا پرێن پەیوەندییان و خورتکرنا بزاڤێن چاندى و ڕەوشەنبیرى دا. ژ لایێ خوەڤە ساڵەى سوپاسییا سەرۆکێ زانکۆیێ و پشتەڤانییا ئەوى یا بەردەوام ژبۆ کار و چالاکییێن کەلتوورى کر.\nد پێشانگەهێدا 26 فۆتۆ ل سەر مژار و بابەتێن جودا هاتنە نیشاندان. ل دووماهییێ فەرە بێژین، کو ئەڤە دوویەمین پێشانگەهە ژ لایێ زانکۆیا نەورۆزڤە بۆ فۆتۆگرافەر (هونەر ساڵەى) دهێتە ڤەکرن.


هه‌فته‌ی كولتووری كوردستان له برۆكسل به‌رده‌وامه\nهه‌فته‌ی كولتووری كوردستان كه له برۆكسلی پایته‌ختی به‌لجیكا به‌ڕێوه‌ده‌چێت، له ڕۆژی دووه‌میدا به نمایشكردنی مه‌ڕاسیمی ئاهه‌نگی هاوسه‌رگیری كوردان به‌رده‌وامه.\nبارانی هه‌وره‌كان؛ چیرۆكی ئه‌و كه‌سانه‌ی خۆیان فیدا كرد\nكتێبی «بارانی هه‌وره‌كان\_چیرۆكه‌كانی به‌رخۆدان له سه‌نگه‌ره‌كانی كۆبانێ» كه له نووسینی ده‌نگیز بیلگینه، له لایه‌ن وه‌شانخانه‌ی میزۆپۆتامیا بڵاوكرایه‌وه. كتێبه‌كه ١٥٠ چیرۆكی به‌رخۆدانی كۆبانێ ده‌گێڕێته‌وه.\nبیبلۆگرافیاى زازاکى بڵاوکرایەوە\nیەکەمین بیبلۆگرافیاى زازاکی کە لەلایەن کوردۆلۆگ (کوردناس) موتلو جان ئامادەکراوە بڵاوکرایەوە. بیبلۆگرافیاکە لیکۆڵینەوەیە لەسەر زاراوەى زازاکیى زمانى کوردی. بیبلۆگرافیاکە لەلایەن چاپ و پەخشی ڤاتەوە بڵاوکراوەتەوە.\nڕیتمی چیا؛ گەریلا تۆڵهڵدان\nدەلیل تۆڵهڵدان کە پێش شۆڕشی رۆژئاوا لە ناو کاری رۆشنبیری و هونەردا بوو. وتی، دەیەوێت خەونی هاوڕێ شەهیدەکانی بهێنێتەدی. وتیشی: "پێوەرەکانم ئەوەیە خاوەنداری لە بەهایانە بکەم کە هونەرمەندانی شەهید مزگین و سەفکان، خوڵقاندویانە".\nله ساڵیادی كۆچی دوایی یڵماز گونه‌یدا، دیداری سلێمانی بۆ فیلم به‌ڕێوه‌ده‌چێت\nله ساڵیادی كۆچی دوایی سینه‌ماكاری كورد یڵماز گونه‌ی، دیداری سلێمانی بۆ فیلم ساز ده‌كرێت.\nتاڵانکردنى حەسکێف لەلایەن دەوڵەتى تورکیاوە بەردەوامە\nدەوڵەتى تورکیا بەردەوامە لە تاڵانکردنى حەسێکفی ١٢ هەزار ساڵ. ئەمڕۆش گۆڕێکیتری دێرین و مێژوویى لە حەسکێف لە شوێنەکەى خۆى هەڵکەنرا و بردیان بۆ شوێنێکى تر.\nفێستیڤاڵی كولتووری كوردی سكانده‌ناڤیا له ستۆكهۆڵم سازكرا\n٢٢هەمین فێستیڤاڵی كولتووری کوردی سكانده‌ناڤیا لە هۆڵی سۆڵنا-ی شاری ستۆكهۆڵمی پایته‌ختی سوێد به‌ڕێوه‌چوو. كوردستانیانی زۆربەی شارەکانی سوێد به‌شدارییان لە فێستیڤاڵه‌كه‌دا كرد.\nکەیهان کەلهوڕ هونەرمەندی رۆژهەڵاتى کوردستان خەڵاتى ئایزاک سترنى جیهانیى پێبەخشرا\nکەیهان کەلهوڕ هونەرمەندی کەمانچە (جۆزە) و ئاوازدانەری کرماشانى خەڵاتى نێونەتەوەیى هیومان سپریتی ئایزاک سترنى پێبەخشرا.\nده‌نگبێژ مه‌جیدێ سلێمان كۆچی دوایی كرد\nكارمه‌ندی ڕادیۆی ئه‌ریڤان، شاعیر و ده‌نگبێژ مه‌جیدێ سلێمان كۆچی دوایی كرد.\nهونه‌رمه‌ند كیژان ئیبراهیم خه‌یات نوێترین گۆرانی خۆی به ناوی «بانگی كوردستان» بڵاوكرده‌وه.\nشارستانه‌تیی ئۆرارتووشیان له‌ناوبرد\nقه‌ڵای وان كه مێژووه‌كه‌ی بۆ ٣ هه‌زار ساڵ به‌ر له ئێستا ده‌گه‌ڕێته‌وه و له لایه‌ن ئۆرارتوویه‌كان دروستكراوه، له‌ژێر ناوی نۆژه‌نكردنه‌وه له لایه‌ن ده‌وڵه‌تی توركیا له‌ناوده‌برێت.\nله ئه‌ڵمانیا فێرگه‌كان كرانه‌وه، به‌ڵام مامۆستای كوردی نییه\nله ئه‌ڵمانیا كه زیاتر له ملیۆنێك كوردستانی ده‌ژین، ته‌نیا ٢ هه‌زار و ٢٠٠ منداڵ ده‌چنه وانه‌ی كوردی. ژماره‌ی مامۆستایانیش ته‌نیا ٥٠ مامۆستایه. له هه‌رێمێكی ئه‌ڵمانیا هه‌زار منداڵ ناوی خۆیان تۆمار كردووه، به‌ڵام مامۆستای زمانی كوردی نییه.\nئه‌لبوومی فه‌ریفۆریا بۆ یادی شه‌هید ساكینه، له‌یلا و فیدان بڵاوكرایه‌وه\nئه‌لبوومی فه‌ریفۆریا-ی هونه‌رمه‌ند شێرزاد له لایه‌ن «كۆم یاپم» و «میر موزیك» بڵاوكرایه‌وه.\nرۆشنبیریی کورد لە فێستیڤاڵی ستریت فود لە سویسرا نمایش دەکرێت\nفێستیڤاڵی ستریت فود لە شاری ئاراوی سویسرا بەڕێوەدەچێت. لە فێستیڤاڵەکەدا رۆشنبیری و هونەری کورد بە هاووڵاتییانى سویسرا و بەشداربوانى فێستیڤاڵەکە دەناسێنرێت.\nموزیك هاوئاهه‌نگیی گه‌ریلا و سرووشته\nگه‌ریلاكان سه‌ره‌ڕای شه‌ڕی سه‌خت، وێنه‌ش ده‌كێشن، موزیكیش ده‌ئافرێنن. ڕزگار ئۆره‌مار كه له مانگی ئابدا شه‌هید بوو، به كاری موزیك سه‌رقاڵ ده‌بوو.\nخەڵاتەکانی پیشبڕکێی وێژەیی شەهید دەنیز فورات دابەش کران\nخەڵاتەکانی چوارەمین پێشبڕکێی وێنەکێشان، چیرۆک و هەڵبەستی شەهید دەنیز فورات دابەش کران. ئەو پیشبڕکێیەش کرا بە دیاری بۆ شەهیدی ڕاگەیاندن ڕزگار دەنیز.\nخه‌ڵاته‌كانی چواره‌مین پێشبڕكێی وێژه‌یی شه‌هید ده‌نیز فورات ئه‌مڕۆ دابه‌ش ده‌كرێن\nله وارگه‌ی په‌نابه‌رانی شه‌هید ڕۆسته‌م جوودی له مه‌خموور، ئه‌مڕۆ خه‌ڵاته‌كانی چواره‌مین پێشبڕكێی وێژه‌یی شه‌هید ده‌نیز فورات به مه‌ڕاسیمێك دابه‌ش ده‌كرێن.\nته‌ڤگه‌ری كولتووری یادی ئارام تگران ده‌كاته‌وه\nته‌ڤگه‌ری كولتووری (ته‌ڤ-چاند)، یادی نۆهه‌مین ساڵیادی كۆچیی دوایی هونه‌رمه‌ندی ئه‌رمه‌نی ئارام تگران ده‌كاته‌وه.\nمەراسیمی سپاسگوزاری ئاو و ئاوەدانی له زەردۆیی هەورامان بەڕێوەچوو\nلە گوندی زەدۆیی سەر بە شاری پاوەی هەورامان، مەراسیمی دێرینی سپاسگوزاری ئاو و ئاوەدانی(بوکە بەبارانێ) بەڕێوەچوو.\n"دروستکردنى تەنور سەرچاوەى ژیانە"\nتەنور لە مێژووى کوردستاندا وەک بەشێک لە کولتوری لێهاتووە، کە لەسەر دەست و رەنجى ژنان دروست دەکرێت. چەندین ساڵە ساریا ئەردۆغان و شوکران ئەرکوش بژێویى ژیانیان لەسەر دروستکردنى تەندور دابین دەکەن.\nڕێناس ژیان: شیعری كوردی به ده‌نگبێژی ده‌ستی پێكردووه\nشاعیری كورد ڕێناس ژیان ده‌ستنیشانی ده‌كات كه له كولتوور و هونه‌ری كورداندا شیعر به كولتووری ده‌نگبێژی ده‌ستی پێكردووه. ده‌شڵێت: به‌هۆی ئه‌وه‌ی ئاگری شیعر ڕووناكییه، ده‌سه‌ڵاتدار شیعر وه‌ك هه‌ڕه‌شه له‌سه‌ر خۆی ده‌بینێت.\nپێنجه‌مین فێستیڤاڵی ساكینه جانسز له زوریخ به‌ڕێوه‌چوو\nپێنجه‌مین فێستیڤاڵی ساكینه جانسز-ی ژنان له شاری زوریخی وه‌ڵاتی سویسرا به‌ڕێوه‌چوو. له فێستیڤاڵه‌كه‌دا پێداگری له‌سه‌ر خۆپاراستنی ژنان له به‌رانبه‌ر توندوتیژی كرا.


هێزی ڕزگاریی عەفرین\nهێزەکانی ڕزگاریی عەفرین، ئامار و ئەنجامی چالاکیی شەڕڤانانی لە ماوەی ساڵی 2020-دا بڵاوکردەوە و ڕایگەیاند، دژی سوپای داگیرکەری تورک و چەتەکانی لە عەفرین و دەوروبەرری بڵاوکردەوە و ڕایگەیاند، 265 چەکدار و سەربازی دەوڵەتی تورک کوژراون.\nلە ڕاگەیەندراوێکدا هێزەکانی ڕزگاریی عەفرین (هەینی 1ی کانوونی دووەمی 2020) ڕایگەیاند، " دوای داگیرکەردنی عەفرین، دەوڵەتی داگیرکەری تورک هەموو جۆرە کردەوەیەکی دژە مرۆڤانەی لە ناوچەکە ئەنجامدا، لەوانە؛ کوشتن، ڕفاندن و قڕکردن و تائێستاش بەردەوامە، لەلایەکەوە دیمۆگرافیای عەفرین دەگۆڕێت، لەلایەکی تریشەوە هەوڵی لە ناوبردنی سروشت و شوێنەوارە میژووییەکانی عەفرین دەدات، ڕۆژانە هاوڵاتیان و سروشتی ناوچەکە دەکاتە ئامانج، ئەو خەڵکەش بەهۆی داگیرکارییەکانی دەوڵەتی تورکەوە ئاوارەبوون، دیسان ڕووبەڕووی هەموو جۆرە قڕکردنێک دەبنەوە."\nلە ڕاگەیەندراوەکەدا ئەوەش هاتووە، " لە ساڵی 2020-دا بە گشتیی 153 چالاکی دژی سوپای داگیرکەری تورک و گروپە چەتەکانی ئەنجامدراوە کە لە ئەنجامیاندا 265 چەتە و سەربازی دەوڵەتی تورک کوژراون، کە 30 چەکداریان سەربازی سوپای تورک و 235ی دیکەش ئەندامی گروپە چەتەکان بوون."\nئەوەشی خستووەتەڕوو، " لە ئەنجامی ئەو چالاکییانەدا، بە گشتیی 214 داگیرکەر برینداربوون، کە 172ـیان چەتە و 42ـشیان سەربازی سوپای تورک بوون."\nبەگوێرەی ڕاگەیەندراوەکە، "لە ساڵی 2020ـدا، 375 جار ناوچەکە تۆپباران کراوە، لەو هێرشانەدا، حەوت هاووڵاتی مەدەنی شەهید بوون کە یەکێکیان منداڵ بووە، 14ی دیکەش بریندرابوون، هەروەها چەتەکان دوو جار هێرشی زەمینییان بۆسەر ناوچەکە ئەنجامداوە."\nلە کۆتاییشدا هاتووە، "لە ئەنجامی هێرشەکانی سوپای داگیرکەری تورک و چەتەکانیدا، هەروەها 20 هەڤاڵمان شەهیدبوون."


ئیسرائیل پلانی هێرش بۆ ئێران دادەنێت - تۆڕی میدیایی خەڵک\nئەفیف كوخافی سوپاسالاری سوپای ئیسرائیل هۆشداری دایە ئیدارەی نوێی ئەمریكا لە گەڕانەوەی بۆ رێككەوتنی ناوەكی لەگەڵ ئێران و راشیگەیاند ئیسرائیل پلانی لێدانی سەربازی لە ئێران دادەنێت لە ئەمساڵدا.\nكوفاخی لە لێدوانێكی تونددا رایگەیاند فەرمانی پێویست دراوە بە سوپا لەوبارەیەوە.\nناوبراو لە پێش پەیمانگای توێژینەوەی ئاسایشی نەتەوەیی وتی: دەتوانێت ئێران ئەوەی دەیهەوێت بیكات لە دروستكردنی بۆمبی ناوەكی جا بە نهێنی یان ئاشكرا بێت، لەسەر ئەم شیكردنەوەیە فەرمان و رێنماییمان دەركردووە بۆ سوپا بە ئامادەكردنی پلانی هێرش و ئۆپەراسیۆنی نوێ بۆ پلانەكانی ئایندە.\nوتیشی: ئێمە چاودێری ئەم پرۆژە دەكەین، ئەمساڵ فراوانی دەكەین، سەركردەكان بڕیاری پێویست دەدەن بۆ جێبەجێكردنی ئەم پلانە، بەڵام ئەم پلانە لەسەر مێزی گفتوگۆ دەبێت.\nئاماژەی بەوەش كرد، گەڕانەوە بۆ رێككەوتنی ناوەكی تەنانەت هەندێك چاكسازیش بابەتێكی خراپە لەلایەنی كرداری و ستراتیژییەوە.\nدەشڵێت : رێدان بە ئێران بە پەرەدان بە بەرنامەی ناوەكی دەبێتەهەڕەشەیەكی ناقەبوڵكراو دەبێتەهۆی بڵاوبوونەوەی چەكی ناوەكی لەسەرانسەری ناوچەكە.\nئاشكراشیكرد بە جێبەجێكردنی رێككەوتنی ناوەكی 2015 ئێران لە قۆناغی دروستكردنی بۆمبی ناوەكی نزیك دەبێتەوە، چونكە رێككەوتنەكە هیچ بەربەست و چاودێرییەكی بۆ رێگری تێدا نییە.\nرونیشیكردەوە ئێران ئامێری پیتاندنی هەیە و یۆرانیۆمی خەزنكراوی هەیە و چەند مانگ و هەفتەی پێویستە بۆ دروستكردنی چەكی ناوەكی.\nداوای لە سەرۆكی نوێی ئەمریكا كرد كەڵك لە رەوشی ئێستا وەربگرێت و بیر لە رێككەوتنێكی باشتر بكاتەوە بۆ كۆتایهێنان بە بەرنامەی ناوەكی بە تەواوی نەك تەنها لایەنی سەربازی.\nخەڵك- وەزارەتی تەندروستی ئێران ڕایدەگەیەنێت، لە 24 كاتژمێری ڕابردوودا 36279 كەس تووشی كۆرۆنا بوون. (زیاتر…)\nوێنە، هەڵبژاردنەكانی ئێران\nخەڵك- ئەمڕۆ سیازدەهەمین هەڵبژاردنەكانی سەرۆكایەتی كۆماری لە ئێران بەڕێوەدەچێت. (زیاتر…)\nدواكەوتنی وەرگرتنی ژەمی دووەمی ڤاكسین چ كاریگەرییەك دروست دەكات؟\n22 حوزەیران 2021 3.00 pm\nخەڵك- ئەندامێكی ئەنجومەنی نەتەوەیی ڕووبەڕوبوونەوی ڤایرۆسی كۆرۆنا لە ئێران ڕایدەگەیەنێت، دواكەوتنی وەرگرتنی…


Friday, 03.26.2021, 1:55\nلە پەمپەکانی ئاوەوە بۆ ئامێرە مۆسیقیە خۆبزوێنەکان، ئامێرە بێهاوتاکانی ئیسماعیلی جەزیری لە مەودایەکی کرداریەوە بۆ خۆشی و چێژوەرگرتن فراوان دەبوونەوە، کە جووتیاران و پاشاکانیشی دڵخۆش دەکرد بەهەمان شێوە.\nفوارەی ئاو کە دەتوانرا بکرێتەوە و دابخرێت. شێوازێکی فیلەوانی هیندی کە بە نیو کاتژمێر لە سەری فیلەکەی دەدا. ئامێری خۆبزوێن لە شێوەی خزمەتکار کە دەیتوانی خاولی بە میوانەکان بدات.\nئەمانە تەنها بریتین لە هەندێک لە داهێنانەکانی ئەم داهێنەرە موسوڵمانەی سەدەی دوانزەیەم، ئیسماعیل جەزیری، کە بنچینەی ئەندازیاری، هایدرۆلیک، هەروەها تەنانەت ئامێری خودکاری (ڕۆبۆتیکی) سەردەمی داڕشت. لە کاتێکدا کە هەندێک لە داهێنانە هەمەڕەنگ و نەخشێنراوەکانی بۆ جوانکاری و چێژوەرگرتن دروستکراون بۆ ساماندارەکان، جزیری بەهەمان شێوە ئامێری کردەیی دروستکردووە بۆ هاوکاری خەڵکە ئاساییەکان، وەکو ئامێری ئاوهەڵکێش کە بۆ چەندین سەدە لەلایەن جووتیارانەوە بەکاردەهێنرا.\nئەبوعیز ئیسماعیلی کوڕی ڕەزازی جەزیری لە ساڵی ١١٣٦ لەدایکبووە لە دیاربەکر لەو شوێنەی کە ئەمڕۆ ناوەڕاستی باشوری تورکیایە. کوڕی پیشەسازێکی سادە، لە کاتی ئاژاوەیەکی ڕامیاریدا لەدایکبووە، لەئەنجامی زۆرانبازیەکی خۆجێی بۆ دەسەڵات و بەهەمان شێوەش کاریگەری خاچ پەرستەکان. جەزیری وەکو ئەندازیارێک لە خزمەتی سەرۆکە هەرێمیەکانی، ئارتۆقید، کاریکردووە. ئەم تیرەیە جارێک ئیمپڕاتۆریەتی خۆی بەناو سوریادا فراوان کردۆتەوە. هەرچەندە، لە ماوەی ژیانی جەزیریدا، دەسەڵاتی ئارتۆقید هاتە ژێر ڕکێفی تیرەی دەسەڵاتدارتری زەنگی، هەروەها دواتریش جێگرانی پاڵەوانی موسوڵمانان، سەڵاحەدینی ئەییووبی.\nسەرەڕای بەرزبوونەوەی خاچ پەرستەکان، هەروەها پەیوەندیە دژوارەکانی نێوان دەسەڵاتەکانی موسوڵمان، ژیان بۆ ئەو ئەندازیارە بلیمەتە ئاشتیانە بەسەرچوو بەخزمەتکردنی چەند پاشایەکی ئارتۆقید، کە زیاتر لە سەد ئامێری ڕەسەنی بۆیان داهێناوە. بەپێچەوانەی داهێنەرە کرداریەکانی ئەو سەردەمە، کە تۆمارێکی کەمی کارەکانیان جێهێشتووە، جەزیری حەزی لە تۆمارکردنی کارەکانی و ڕوونکردنەوەیان بووە کە چۆن ئامێرە سەرسامکەرەکانی داهێناوە.\nلە ساڵی ١٢٠٦، بە کێشان لە بەرهەمێکی چارەگە سەدەیی مەزندا، جەزیری خشتەیەکی لە "ئامێرە بێهاوتاکانی" بە جیهان بەخشی، کە ئەمڕۆ بە "کتاب فی معرفة الحیال الهندسیة" ناسراوە. جەزیری نەخشەی وردی و وێنەی هەمەڕەنگی بەکارهێناوە بۆ نیشاندانی ئەوەی کە چۆن پارچەکان یەکدەگرنەوە. چەند لەبەرگیراوەیەکی ناتەواو لە کارەکەی ماوەتەوە، یەکێکیان کە لە مۆزەخانەی “Topkapi Sarayi” هەڵگیراوە لە ئیستەنبوڵ، تورکیا، کە بۆ وردەکاریە هونەری و جوانیەکەی ڕێزی لێنراوە.\nلە فوارە ئاوە تاوسیە بەناوبانگەکەی جەزیریدا، ئاو لە دەمی تاوسەکەوە دەردەچێت هەر کە عەمارە ئاوەکان ئەو پێکهاتانە سەرئاو دەخەن کە "خزمەتکارەکان" چالاک دەکات بۆ دابینکردن خاولی و سابوون.\nوێنەیەکی لە فیلەوانی کاتژمێرە فیلیەکەی جەزیری، کە نیشانی دەدات چۆن دەستەکانی دەبێت ببەسترێن\nپەرتووکەکەی جەزیری تەنها سەرچاوەی زانیاریە کە لەسەر ژیاننامەی ئەو بوونی هەبێت. نووسینەکانی وەکو "بدیع الزمان،" هەروەها "شیخ،" پیایهەڵدەدا، بەڵام بەهەمان شێوەش ئەو قەرزە دەخاتەڕوو کە بۆ "توێژەرە دێرینەکان و مرۆڤە ژیرەکان" هەیبووە.\nداهێنانەکانی جەزیری سوودی لە چەندین سەدەی داهێنان و توێژینەوە بینیوە لە سەردەمانی پێشووتر، لە زانست و ژیری یۆنانی دێرین، هیند، فارس، چین و هەروەها کلتورانی تری وەرگرتووە. لە ماوەی فراوانبوونی خێرای ئیسلام لە سەدەی حەوتەم، سەرکردەکانی موسوڵمان حەزێکی قووڵیان هەبوو لە زانستی ئەو خاکەی داگیریان دەکرد. دەستنووس و پەرتووکەکانیان لە "بیت الحکمة (ماڵی ژیری)" کۆدەکردەوە. ئەم دامەزراوەیە وەکو پەرتووکخانەیەک و ئەکادیمیایەک گەشەیکرد لەژێر خەلیفەکانی عەباسی بەغداد لە سەدەکانی هەشتەم و نۆیەمدا. لەگەڵ ناوەندی تر، ڕۆڵێکی بنچینەیی گێڕاوە لە پێشکەوتنە زانسی و توێژینەوەکانی سەدەکانی ناوەڕاست لەماوەی سەردەمی زێڕینی ئیسلامدا.\nلەناو فەلسەفە، تەندروستی، ئەستێرەناسی، هەروەها گیانەوەرناسی، ئەندازیاری جووڵۆکی موسوڵمانەکان بە پلەیەکی بەرزی ناوازە گەیشت لەژێر دەستی چەندین نموونەی سەرسامکەرەوە، بە سیانەیەکەوە لە داهێنەرانی فارسی سەدەی نۆیەم، بەناوی براکانی "بنو موسی (نەوەی موسا)." بەرهەمی زۆریان بڵاوکردۆتەوە، بەڵام جەزیری زیاتر بە داهێنانەکانیان لە "کتاب الحیل" کاریگەربووە، کە بەهەمان شێوە ناسراوە بە "پەرتووکی فێڵەکان." جەزیری بەهەمان شێوە بە داهێنەرانی نا-موسوڵمان کاریگەربووە وەکو ئەپۆڵۆنیۆسی پێرگا لە کۆتاکانی سەدەی سێیەم، کە بریتییە لە ئەندازەزانێکی بەتوانا جەزیری لە بەرهەمەکەیدا بایەخی پێداوە.\nخواستی جەزیری تەنها ئەوەنەبوو کە سپاردەی ئەو داهێنەرە مەزنانە فراوان بکات بەڵکو نایابیان بکات. لە پێشەکی پەرتووکە زانستیەکەیدا نووسیویەتی: "بۆم دەرکەوت کە هەندێک لە توێژەر و ژیر و دانا سەرەتاییەکان ئامێریان دروستکردووە و باسی ئەوەیان کردووە کە چیان دروستکردووە. بەتەواوەتی تێیان ڕانەماون نە شوێنی ڕێچکەی ڕاست کەوتوون بۆ هەموویان... بۆیە لەناو ڕاست و هەڵەدا ماونەتەوە."\nئامێرەکان لە پەرتووکەکەی جەزیری هەردوو کردەیی و بۆ چێژوەرگرتن بوون، لە کاتژمێرەکانەوە بۆ دەفری خۆبزوێن کە خواردنەوە دەگوازنەوە. ئامێری خوێنبەردان، فوارەی ئاو، خۆبزوێنی مۆسیقی؛ ئامێری ئاوهەڵکێش؛ هەروەها ئامێری بۆ هەژمارکردن داهێناوە.\nیەکێک لە بەناوبانگترین داهێنانەکانی بریتییە لە کاتژمێرێکی گەورەی ئاوی کە فیلێک لەخۆدەگرێت، هەروەها فیلەوانەکەی لەگەڵ منارەیەکی پڕ لە بوونەوەر هەڵدەگرێت. کاتژمێری سادەی ئاوی لە میسری دێرین و بابل بەکارهاتبوون، بەڵام داهێنانە ئاڵۆزەکەی جەزیری بەڕوونی مەرامی ئەو بۆ نایابکردنیان دەردەخات.\nئەو بوونەوەرە جیاوازانەی هەموو نیو کاتژمێرێک دەردەکەون کلتورە جیاوازەکان نیشاندەدەن، وەکو ئەژدیها بۆ چین و فیل بۆ هیند. هەموو نیو کاتژمێرێک، ئامێرگەریە ناوەکیەکان چالاکدەبن: چۆلەکەکەی لوتکەی منارەکە دەخوێنێت، پیاوێک تۆپێک بەردەداتەوە بۆناو دەمی ئەژدیهاکە، هەروەها فیلەوانەکە بە سەری فیلەکە دەکێشێت.\nدووبارە دروستکردنەوەی کاتژمێرە فیلیە بەئاو کاراکەی جەزیری دەتوانرێت لە چەندین شوێن بدۆزرێتەوە لە جیهان، بۆ نموونە لە مۆڵی Ibn Battuta لە دوبەی؛ پەیمانگای مێژووی زانستی عەرەبی ئیسلامی لە فڕانکفۆرت، ئەڵمانیا؛ هەروەها مۆزەخانەی هۆرۆلۆجی (زانستی پێوانی کات)، لە Le Locle، سویسڕا.\nیەکەمین ڕۆبۆتی مێژوو؟\nیەکێکی تر لە ئامێرە نامۆکانی جەزیری گرنگیەکی تایبەتی هەیە لای مێژووناسانی زانستی چونکە لەلایەن زۆرێکەوە بە یەکەمین "ڕۆبۆتی" بەرنامەداڕژاوی مێژوو دانراوە. زۆر هاوشێوەی سندووقێکی مۆسیقا، ئەم داهێنانە، کە بریتییە لە بەلەمێک بە چوار "ژەنیارەوە" – گیتارژەنێک، شمشاڵژەن، هەروەها دوو تەپڵ لێدەر – بۆ ئەوە نەخشەی بۆ دارێژراوە تاوەکو مۆسیقا بۆ چێژوەرگرتن بژەنێت. ئەو ئامێرگەریانەی کە تەپڵ لێدەرەکان پێکدەهێنن دەتوانرێت وا بەرنامەڕێژ بکرێن تا ترپەی جیاواز بژەنن.\nبەهۆی بلیمەتیەکەیانەوە، ئەم ئامێرانە وەکو یاری بەکاردەهێنران لەلایەن دەوڵەمەندەکان. بە پۆشینی کڵاوی گەورەی پیاوی شاهانەییەوە، جەزیری لە پێویستی سەرسامکردنی پارێزەرە دەوڵەمەندەکانی گەیشتبوو، کە، لە بەرامبەردا، میوانە پایەبەرزەکانیان پێ سەرسام دەکرد بە تازەترین کاری بلیمەتە نیشتەجێیەکەیان. وەکو پیشەسازێک بە پێشینەیەکی سادەوە، بەهەمان شێوە لە پێویستیەکانی ئامێرە تایبەتیەکانی ڕۆژانە تێگەیشتبوو کە بارگرانی ڕەنجی هەموو ڕۆژێک سووک دەکەنەوە. پەرتووکەکە بەلایەنی کەمەوە پێنج ئامێر دەخاتەڕوو کە ئاوهەڵکێشان و ئاودێری ئاسان دەکەن، لە کێڵگە و هەروەها لە ماڵەوە. ئامێری تری مەزنی کرداری بەهەمان شێوە لە پەرتووکەکەیدا هەن: دەسکێک کە جووڵەی هێڵی دەگۆڕێت بۆ جووڵەی خولاوە؛ هەروەها چەند ڕێگایەک بۆ ئەندازەکاری تەواوی قفڵەکان و ئامێری تر، لەناو چەندین داهێنانی تر.\nکارە ناوەکیەکانی ئامێرێکی ئاوهەڵکێش ئەو چەرخانە پیشان دەدات کە مانگایەکی زیندوو بەدەوری دەسکێکی ستوونیدا لێدەخوڕن، کە ئەو ئامێرگەریانەی ئاوەکە هەڵدەکێشن کارا دەکات.\nسروشتی سادەی پەرتووکە زانستیەکەی بەهەمان شێوە لە زمانەکەیدا دەردەکەوێت. لە کاتێکدا کە داهێنەرەکانی تر بەئەنقەست پەخشانی خۆیان بەشێوەیەک دادەڕشت لە زمانێکی لێڵدا تاوەکو بۆ هەڵبژاردەیەکی بچووکیان سنوورداری بکەن، جەزیری هەوڵیدەدا کە بۆ خوێنەرێکی گشتی ئەو سەردەمە بەکارهێنراو بێت بۆ ئەوەی کە هەندێک لە ئامێڕە کردەییەکانی ئەو دروست بکەن. بەهۆکاری ئەوەی کە جەزیری زۆر حەزی لە کردارەکانی دروستکردن بوو وەکو لە بیردۆز و هەژمارکردندا، هەندێک لە لێکۆڵەران تەنانەت پەرتووکەکەیان بە جۆرێک لە "نامیلکەی بەرکارهێنەر" باسکردووە.\nژیان و سپاردەی\nجەزیری لە ساڵی ١٢٠٦ کۆچی دوایی کرد، ئەو ساڵەی کە پەرتووکە زانستیەکەی بە سوڵتان پێشکەش دەکات. ئەو بەتایبەتی بۆ پەرتووکەکەی یادی دەکرێتەوە، بەڵام داهێنانە تێگەیشتراوەکانی ڕۆڵێکی کلیلیان بینیوە لە ژیانی شارستانیدا بۆ چەندین ساڵی دابێت. لەناویاندا شێوازێکی سەرچاوەی ئاوی هەبوو کاری بە چەرخەکاری و وزەی هایدرۆلیک دەکرد، کە لە مزگەوت و نەخۆشخانەکانی دیاربەکر و دیمەشق بەکاردەهێنرا. لە هەندێ حاڵەتدا، ئەو شێوازانەی کە لە داهێنانەکانیدا دایڕشتبوو هەر لە بەکارهێناندا مابوونەوە هەتاوەکو ئەم دواییانە.\nزۆرێک لە داهێنانەکانی چەندین سەدە لەپێش بەدەستهاتەکانی زانستی ئەوروپیەوە بوون. کارەکانی لەسەر دەمەوانەی قووچەکی – کە بریتییە لە پێکهاتەیەکی کلیلی لە ئەندازیاری هایدرۆلیکی – دوای زیاتر لە دوو سەدە ئینجا لە ئەوروپا ئاماژەی پێدرا لەلایەن لیۆناردۆ دا ڤینچی، کە بەهەمان شێوە دەوترێت بە خۆبزوێنەکانی جەزیری سەرسامبووە.\nئەمڕۆ ناوی جەزیری ناوازەیی لەناو مێژووناسانی زانستی دەسرووشێنێت. مێژووناسی تەکنەلۆژی و ئەندازیاری، دۆناڵد ر. هیڵ، نووسەری وەرگێڕانێکی ساڵی ١٩٧٤ لە پەرتووکە زانستیەکەی جەزیری، لەبارەی گرنگی بەرهەمەکەی جەزیریەوە دەڵێت، "مەحاڵە دووبارەبکرێتەوە." وەکو باوکی ئامێرە خودکاریەکان، بە "لیۆناردۆ دا ڤینچی خۆرهەڵات" ناودەبرێت، نازناوێک کە زۆر چەوت و هەڵەیە. لەوانەیە باشتر بێت کە بە لیۆناردۆ بوترێت "جەزیری خۆرئاوا."\nئەم ڕاپۆرتە لە پێگەی (National Geographic)ەوە وەرگێڕدراوە، دەتوانیت لە ڕێگای ئەم بەستەرەوە بچیتە ناویەوە:\nئامێرە خودکاریەکان: robotics\nفوارەی ئاو: fountain\nئەندازیاری جووڵێک: mechanical engineering\nگیتارژەن: harpist؛ هەرچەندە کە ئامێری گیتار جیاوازە لە ئامێری harp، بەڵام من نەمزانی بە کوردی چی بەو ئامێرە دەوترێت بۆیە لە جیاتی ئەو گیتارم بەکارهێنا تاوەکو بیرۆکەی ئەوە بە خوێنەر ببەخشم کە بەهەمان شێوە ئامێرێکی ژێدارە و بەشێوەی گیتار دەژەنرێت.\nچەرخەکاری: gear work\nنامیلکەی بەکارهێنەر: user’s manual\nدەمەوانەی قووچەکی: conical valve\nسرووشی بۆ دەهێنێت: inspire


پاش ئاگربەستی مۆدرۆس، ژینگەیەکی ژاوەژاوی سیاسی لە تورکیادا هاتە پێشەوە. دووساڵ پاش ئەوە کورد کەوتە نێو بەرداشێکەوە. لەلایەکەوە سێ تەرزی بەرسیلەکە، لە سێ بەندی سیڤەردا شۆڕببوویەوە، بەرسیلەی ترش ترش، چلۆن کوردەکان دەمیانبگاتە ئەو بەندوباوە دژوارەی سیڤەر، چلۆن بە واژۆیەکی سوڵتانی دۆڕاو، چەپۆکی پێنج سەدە حوکمی عوسمانی لە چارەی کورد دەبێتەوە، چلۆن سەربەخۆیی و ئۆتۆنۆمی دەگاتەدەمی وردەبۆرجوای کورد؟ لەلایەکیترەوە، ئەتاتورک و ئینۆنۆ، بە کەواو کەمەری زوننارەوە،بە مێزەرەی میراتی مەکراوی مەلاکانەوە،دێ بەدێی کوردستان، بەرسیلەکانی سیڤەری لەپێشچاوی کورد ڕەشکردن و بەجۆرێک فریویدان کە هەرگیس موردو بەو پوختییە نەشۆراوە. لێرەوە کورد دابەشبوون، بەشێک دەمیان ئاوی کردبوو بۆ بەرسیلەکانی سیڤەر، بەشێکیش بەرماڵەکەی ئەتاتورک وەک بەرماڵێکی بارگاوی رۆحی دەکێشان بۆ قیبلەگای تۆرانیزم. فریودران و توڕدرانە ناو تونیبابای لۆزانەوە.\nجەهەپە ئێستەیش ئەو بەدمەسییەی زیادەخۆری مەززەی کوردەکان بەرینەداوە. ئێستەیش لە میتۆدیدا بۆنی مەرگی کورد، ئەو بۆنەیە کە مۆسۆلۆنی لە جەنگی جیهانی دووەمدا دابووی لەیەخەی خۆی. ئەی کورد چی بکا؟ یەڵدرم سەرخا یان چی؟ وەک ئەوەی ئۆجەلان مەبەستییەتی بیڵێ، بەڵام ناراستەوخۆ، ئاخر رێگەی سێهەم، یانی دەرچوونی یەڵدرم، کورد دەنگ نەدا ئەکەپە دەردەچێ\nواتە کورد بەشوێن دوو کەروێشکی شومدا رایدەکرد، کە هیچیانی بۆ نەیگیرا، نەنزایەکی سەربەرماڵەکەی ئەتاتورکی بۆ گیرا بوو، نەیش واژۆکەی سوڵتان شەفاعەتی بۆکردن. بۆیە شۆکێک رووبەڕوی باکوری کوردستان بوویەوە، شۆکێک شادەماری کوردایەتییەکەی تەقاندو سەدەیەکە خوێنی لەبەردەڕووا. سبەی هەمان وێنە، هەمان کەروێشکی شوم و هەمان دانی رۆکراوی سیاسەتی تۆرانیزم لە سندوقەکانی دەنگدانی شارەوانی ئەستەمبوڵدا جمەیان دێ. کورد بەشوێن یەڵدرمدا راکا یان بەشوێن ئیمامدا، کورد دەست بەسوچی کەواکەی جەهەپەوە بگرێت، کە لە دەرقاچەکانییەوە خوێنی وشکەوەبووی دەرسیمە تا تەوقی سەری، کە سیخناخە لە سیناریۆی لەخاچدانەوەی پیرانەکان. یاخود بەشوێن کڵاوی بابردووی یەڵدرمدا راکا، کە لەناو دەمامکی ئایەتولکورسیدا غەرقی شەهوەتی کورسییەکەی بووە. کورد چی بکا؟ دیسانەوە جەهەپە جێکاتەوە، کە لەم گیانەڵای دەرنەچونەوەدا چئێکی بۆ پرسی کورد نەکردووە.\nئەو غرورەی جەهەپە لە دەماخیدایە، هەمووی غروری ئەو کاتانەیە کە لەسەر لاشەی ژنانی ماردیندا ئۆزۆیان دەخواردەوە. جەهەپە ئێستەیش ئەو بەدمەسییەی زیادەخۆری مەززەی کوردەکان بەرینەداوە. ئێستەیش لە میتۆدیدا بۆنی مەرگی کورد، ئەو بۆنەیە کە مۆسۆلۆنی لە جەنگی جیهانی دووەمدا دابووی لەیەخەی خۆی. ئەی کورد چی بکا؟ یەڵدرم سەرخا یان چی؟ وەک ئەوەی ئۆجەلان مەبەستییەتی بیڵێ، بەڵام ناراستەوخۆ، ئاخر رێگەی سێهەم، یانی دەرچوونی یەڵدرم، کورد دەنگ نەدا ئەکەپە دەردەچێ. ئەوکات رووگیری کوردیش نابن، ئەوکات منەتیان بە هەدەپە نییە. دەنگیش بدات بە جەهەپە، ئیمام دەردەچێ، بەڵام نابێ بزانین بۆچی دەربچێ؟ کەواتە، هەڵوێستی جوان ئەوەیە کە دەنگ نەدەن بەکەس، بەڵام هەڵوێستێکی سیاسیی نییە. چون لە هاوکێشەکەدا قسەت نابێ، بەڵام سودت دەبێ. پێمان وایە، وەک رۆژی رووناک، یەڵدرم دەردەچێ. بەڵام پێویستە کورد کارێ بکات بە مننەتی کورد دەربچێ. هیچ نەبێ زیندانەکان هەناسەیەک بدەن، هیچ نەبێ پیری زیندان و رابەری دۆزەکە کە ئۆجەلانە سۆراخێکی دەکرێ، هیچ نەبێ بە جەهەپە دەوترێ ئێمە نەبین، حزبێکی ناو مۆزەخانەکانی سیاسەتی تورکیای، هیچ نەبێ بە ئەکەپە دەوترێ، ئێمە داتدەگرین و ئێمەیش سوارت دەکەین. هیچ نەبێ کورد خۆی تێدەگا دەتوانێ پارتەکانی تورکیا ئاڕاستەبکاو ئیتر ئەو قۆناغە تێپەڕیوە کە ئەوان کورد بدەنەبەر. لەگەڵ ئەوەیشدا دەزانین کورد لە دۆخێکایە رەورەوەی مێژوو بەکامی ئەو ناسوڕێ، بەڵێ ناسوڕێت. وەک چۆن نەسوڕاوە.\nسبەی رۆژێکی مێژوویی نابێ. هەڵبژاردنێکی شەرمنانەیە، وانازانرێ خەڵکی ئەستەمبوڵ پەرۆشی چونە سەر سندوقی دەنگدانبن، واش نازانرێ ئیمان دەربچێتەوە. چون کاری زۆر لە گەلێ ناوچەی ئەستەمبوڵ کراو بەشێکی مەزنی خەڵکی هەژاری لێواری شار بەسەرکراونەتەوە. هەروەها زۆرێک لە کادیرەباڵاکانی جەهەپە رامکراون و لەم چەند مانگەدا دانیشتن، هاوکات ئەکەپە بەچڕی هەر ئەوە ماوە جاڕی خەلافەت بکات هێند پرۆژەی ئیسلامگەرای لە ئەستەمبوڵ دەستداوەتێ. جگە لەوەیش بەشێک لە هەوادارانی گولەنی ئازادکردوو و بەپێی حساباتەکانی تا پەنجا هەزار دەنگێکی کڕیوەتەوە. بۆیە کورد دەنگ بدات و دەنگ نەدات ئەوان دەردەچن،باشتر وایە، بەڵێ باشتر وایە یەڵدرم بە منەتی دەنگی کورد دەربچێت. ئەمە هەڵوێستێکی سیاسیانەیە، نەک هەڵوێستێکی جوانی مێژوویی.


چەند ئامار و ژمارەيەكى رووبەروو بوونەوەى نێوان (بارشەلۆنە – سێڵتيك).. – كوردسپۆرت\nسەرەكى/ ئەوروپا/چەند ئامار و ژمارەيەكى رووبەروو بوونەوەى نێوان (بارشەلۆنە – سێڵتيك)..\nچەند ئامار و ژمارەيەكى رووبەروو بوونەوەى نێوان (بارشەلۆنە – سێڵتيك)..\nئەم شەو بە شێكى تر لە ياريەكانى جەولەى پێنجەمى قۆناغى كۆمەڵەكانى خولى يانە پاڵەوانەكانى ئەوروپا بەرێوەدەچێت و برياريشە لە يەكێك لەو ياريانەدا يانەى بارشەلۆنە ببێتە ميوانى يانەى سێڵتيك.\nيانەى بارشەلۆنە ئەم ياريە بە ئامانجى چنينەوەى سێ خاڵ دەرواتە نێو ياريگا بۆ پارێزگارى كردن لە پێشەنگى كۆمەڵەى سێيەم, لە هەمان كاتيشدا يانەى سێڵتيك بە ئامانجى بە دەستهێنانى خال يارى دەكات بۆ ئەوەى بتوانێت سەربكەوێت بۆ قۆناغى ١٦.\nچەند ئامار و ژمارەيەك لەسەر رووبەروو بوونەوەكانى هەردوو يانە:\nبارشەلۆنە لە دواين ٩ يارى لە چامپيۆنزليگ بەرامبەر سێڵتيك توانيويەتى ٧ يارى براوە بێت, هەروەها ياريەك يەكسان بوە و ياريەكيش دۆراوە, تاكە بردنەوەكەى يانەى سێڵايك لە نۆڤەمبەرى ساڵى ٢٠١٢ بوە لە نێو ياريگاى خۆى بە ئەنجامى ٢-١.\nبردنەوەى بارشەلۆنە بە ٧-٠ لە سێڵتيكى سكوتلەندى لە سێپتەمبەرى رابردوو لە وەرزى ئەمساڵ گەورەترين ئەنجامى يانە كەتەلۆنيەكە بوە لە قۆناغى كۆمەڵەكانى چامپيرنزليگ.\nيانەى سێڵتيك لە دواين ١٢ يارى لە خولى يانە پاڵەوانەكانى ئەوروپا ٩ يارى دووچارى شكست بوەتەوە, دوو ياريش يەكسان بوە و ياريەكيش براوە بوە, هەروەها لە دواين ٧ يارى نەيتوانيوە براوە بێت, كە ئەمەش درێژترين ماوەيە بەبێ سەركەوتن.\nبارشەلۆنە لە دواين ٢٧يارى لە خولى يانە پاڵەوانەكانى ئەوروپا بە راهێنەرايەتى لويس ئنريكى ٢١ يارى براوە بوە, چوار يارى دۆراوە و دوو ياريش يەكسان بوە.\nيانەى سێڵتيك لە دواين ١٧ يارى لە چامپيۆنزليگ نەيتوانيوە تۆرى گۆڵەكەى بە خاوێنى بهێڵێتەوە, كە ئەمەش درێژترين ماوەيە.\nليگيا وارشۆ ئەم وەرزە لە قۆناغى كۆمەڵەكانى چامپيۆنزليگ ١٧ گۆڵى لێكراوە زياترە لە يانەى سێڵتيك كە ١٣ گۆڵى لێكراوە لە بەرامبەردا يانەى بارشەلۆنە بە ١٤ گۆڵ كێبركێى پێشەنگى ئەو يانانە دەكات كە زۆرترين گۆڵيان هەيە.\nبارشەلۆنە لە دواين ١١ وەرزى رابردوو ٤ جار بوە بە پاڵەوانى خولى يانە پاڵەوانەكانى ئەوروپا, هەروەها لە دواين ٩ وەرزى رابردوو ٧ جار گەيشتوە بە يارى كۆتايى.\nبريندان رۆدجێرز وەك راهێنەر تەنها يەك جار براوە بوە لە دوايت ١٠ يارى لە قۆناغى كۆمەڵەكانى ئەوروپا, كە ئەويش بەرامبەر لۆدۆگۆريس رازگراد بوو لە ساڵى ٢٠١٤ كاتێك راهێنەرى يانەى ليڤەرپوول بوو ئەنجامى ياريەكەش (٢-١) بوو.\nنيمار داسيلڤا لە دواين سێ يارى بەرامبەر سێڵتيك توانيويەتى چوار گۆڵ بكات و پێنج گۆڵ دروست بكات لە خولى يانە پاڵەوانەكان, وە ئەم وەرزەش خاوەنى زۆرترين ئەسيتە لە چامپيۆنزليگ كە ٦ ئەسيستە.\nليۆنێل ميسى لەم وەرزەى چامپيۆنزليگ لە سێ ياريدا ٧ گۆڵى تۆماركردوە, وەرزى رابردوو تا ئەم كاتە ٦ گۆڵى كردبوو.\nموسى ديمبيلى لە خولى يانە پاڵەوانەكانى ئەوروپا خاوەنى سێ گۆڵە لە دواين چوار گۆڵى يانەى سێڵتيك, هەروەها لێدانێكى سزاى لەدەستداوە بەرامبەر بارشەلۆنە لە كامپ نۆ.


ئیسرائیل فڕۆكەخانەی دیمەشق بۆردومان دەكات – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/01/12 - 8:53 AM\nمیدیاكانی سوریا رایانگەیاند، بەرگرییە ئاسمانییەكان لە شەوی هەینی لەسەر شەممە، بەرپەرچی چەند ئامانجێكی دوژمنكارییان لەسەر ئاسمانی ناوچەی دیمەشق داوەتەوە و توانیویانە، ژمارەیەك لەو ئامانجانە بخەنەخوارەوە.\nبەپێی ئاژانسی دەنگوباسی فەرمی سوریا (سانا)، لە دەوروبەری دیمەشقی پایتەخت، دەنگی تەقینەوە بیستراوە، كەناڵی (الاخباریە)ش لای خۆیەوە، ڤیدیۆیەكی بڵاوكردەوە و تێیدا پرۆسەی بەرپەرچدانەوەی هێزەكانی بەرگری ئاسمانی بۆ “دوژنكارییەكان” لە دەوروبەری شارەكە خستەڕوو.\nچالاكوانانی سوریا بڵاویانكردەوە، تەقینەوەكان لە دەوروبەری ناوچەی كسوە بوون، ئەمەش هاوكات بووە لەگەڵ بیستی دوو تەقینەوەی تر لەسەر ئاسمانی لازقیە.\nبە وتەی چالاكوانان، ئەو دەستدرێژیانەی كرانە سەر خاكی سوریا، هاوكات بوون لەگەڵ بینینی گەڕانی فڕۆكەكانی ئیسرائیل لەسەر ئاسمانی لوبنان.\nلای خۆیەوە، روانگەی سوریا بۆ مافەكانی مرۆڤ، تەئكیدی لەسەر بۆردومانكردنی فڕۆكەكان كردووە بۆ گەنجینەی موشەكی سەر بە حزبوڵڵا لە ناوچەی كسوە و فڕۆكەخانەی دیمەشق.\nچەند سەرچاوەیەك بە روانگەی سوریایان راگەیاندووە، بۆردومانەكان سێ ئامانجییان لە هەردوو ریفی خۆرئاوا و باشوور و خۆرئاوای دیمەشقی پایتەخت پێكاوە كە بریتیی بوون لە گەنجینەكانی چەك و تەقەمەنی سەر بە حزبوڵڵای لوبنانی یان هێزە ئێرانییەكان.\nلەم چەند مانگەی دواییدا، ئیسرائیل چەندان جار دامەزراوە سەربازییەكانی سەر حكومەتی سوریا و هاوپەیمانەكانی ئەسەدی لە نزیك دیمەشقی پایتەخت بۆردومان كردووە.\nلەسەر داوای سەرۆك كۆمار حەكیم خۆپیشاندانی رەوتەكەی دوادەخات


هێزەکانی سوریا دیموکرات دەڵێن سەرەتای هاوین شەڕی ڕزگارکردنی شاری ڕەققە دەسـتپـێدەکات\nهێزەکانی سوریای دیموکرات دەڵێن لە هاوینی ئەمساڵدا هەڵمەتی ڕزگارکردنی شاری ڕەققە لە دەستی داعش دەسـتپـێدەکات و شاری تەبقە ڕادەسـتی ئەنجومەنێـکی سڤیلی دەکەن.\nجیهان شێخ ئەحمەد گوتەبێژی هێزەکانی سوریای دیموکرات ئەمڕۆ هەینی لە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانیدا لە ناوندی شاری تەبقە باسی لە قۆناغەکانی ئۆپەراسیۆنی ڕزگارکردنی شارەکە و بەنداوەکەی نزیکی کرد و سوپاسی هاوپەیمانێتی نێودەوڵەتی بە ڕابەرایەتی ئەمەریکای کرد بۆ ئەو پشتیوانیـیە زۆرەی لە ئاسمان و زەوی لە هێزەکانیانی کردبوو.\nپاشان گوتی بەڕێوەبەراتی شارەکە ڕادەستی ئەنجومەنێـکی سیڤیلی شاری تەبقە دەکەن پاش ئەوەی لە پاشماوەکانی داعش و بۆمبە چێنراوەکانی پاکی دەکەنەوە. هەروەها گوتی بەنداوی فوراتیش کە دامەزراوەیەکی نیشتمانی سوریایە دەخرێتە کار بۆ خزمەتی هەموو ناوچەکانی سوریا بەبێ جیاوازی.\nڕۆژدا فەلات فەرماندە لە هێزەکانی سوریای دیموکرات کە ئەویش بەشداری لە کۆنگرە ڕۆژنامەوانیـیەکە کرد، لە وەڵامی بۆ پـرسیارێـکی ئاژانسی دەنگ‌وباسی فڕانس پـرێس گوتی سەرەتای هاوین ئۆپەراسیۆنی ڕزگارکردنی شاری ڕەققە دەسـتپـێدەکات کە بە پایتەختی داعش ناودێردەکرێت.\nپاشان عەبدولقادر هەڤیدلی فەرماندە لە هێزەکانی سوریای دیموکرات کە ئەویش ئامادەی کۆنگرەکە بوو، گوتی بۆ ڕزگارکردنی ڕەققە پـێویستیان بە هێزی تورکیا نیـیە و ئەو هێزانەی هەیانە بەسن بۆ ڕزگارکردنی ڕەققە و دوای ڕەققەش. گوتیشی ئەگەر تورکیا دەیەوێت یارمەتیـیان بدات با کێشەکانی لە نێو وڵاتەکەیدا چارەسەر بکات.


هەڵەکەى چی بووە؟\nڕۆژنامەى کەیهانى سەر بە نوسینگەى عەلی خامنەیی، ڕێبەری باڵاى شۆڕشی ئیسلامی ئێران هێرش دەکاتە سەر عەلى سیستانی، مەرجەعی باڵای شیعەکانی عێراق و داواى لێ دەکات پاشگەزبێتەوە لەو داواکارییەى کە ئاڕاستەى نەتەوە یەکگرتووەکانى کرد بۆ سەرپەرشتیکردنى هەڵبژاردنەکانى عێراق.\nلە میانەى وتارێکدا کە لە لاپەڕەى یەکەم بڵاوى کردووەتەوە، حوسێن شەریعەتمەدار، سەرنوسەر و نوێنەرى عەلى خامنەیى لە ڕۆژنامەکە ڕایگەیاندووە، بانگهێشتی سیستانى بۆ نەتەوە یەکگرتووەکان بە سەرپەرشتیکردنى هەڵبژاردنە پەرلەمانیەکەى عێراق شایەنى پێگەکەى نییە.\nشەریعەتمەدارى دەشڵێت: "هەڵەتان کرد بەو داوایەتان لە نوێنەرى نەتەوە یەکگرتووەکان، دەى گرفتێک نییە، بەڵام ئەوە ڕاستبکەنەوە و بڵێن قسەیەکى وەهاتان نەکردووە."\nزیاتر بخوێنەوە: ناوەڕۆکی کۆبوونەوەی سیستانی و نوێنەری نەتەوە یەکگرتوەکان لەعێراق\nنوێنەرەکەى خامنەیى پێی وایە داواکردن لە نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ سەرپەرشتیکردنى هەڵبژاردنەکانى عێراق بە مەبەستى گەرەنتیکردنى پاکیەکەى، واتاى ڕاگەیاندنى مایەپوچیى سیاسیى دەگەیەنێت.\nشەریعەتمەدارى ڕوونیشى کردووەتەوە، داوایەکى لەو جۆرە لەگەڵ پێگە و شکۆى بەرزى ئایەتوڵا سیستانى یەک ناگرێتەوە و نەتەوە یەکگرتووەکانیش پێویستى بە سیستانى هەیە بۆ سەرپەرشتیکردنى هەڵبژاردنەکان و دووەمیش ئەو داواکارییە لەگەڵ پێگەى عێراق وەکو وڵاتێکى سەربەخۆ ناگونجێت.\nلە کۆتایى وتارەکەشیدا، سەرنوسەرى ڕۆژنامەى کەیهان باسى لەوەش کردووە، لەو بڕوایەدا هەڵەیەک لە ئامادە کردنى ڕاپۆرتەکەدا هەیە لەکاتى دیدارى نوێنەرى نەتەوە یەکگرتووەکان لەگەڵ سیستانیدا و نوسینگەکەشى بە وردى لەوەى نەڕوانیووە و داواش دەکات نوسینگەکەى سیستانى ئەو ڕاپۆرتە ڕاست بکاتەوە.


خەریكە قومار سەری دهۆك دەخوات - پەرەگراف\nخەریكە قومار سەری دهۆك دەخوات\nكاروان داود هەرچی هەیە لە دەستی دەدات؛ خێزان و خزم و هاوڕێ، ساڵێكی ڕەبەقیش لە زینداندا بەسەر دەبات، بەهۆی ئالودەبونی بە یاری قومارەوە.\nكۆتا یاریی كاروان لە گازینۆیەكی ڕێگای مەسیف سەڵاحەدینە، دوای ئەوەی پارەی پێنامێنێت، ئۆتۆمبێلی هاوڕێیەكی كە بە كاتیی لە لایەتی، لەبری پارە دادەنێت و لە قوماردا دەیدۆڕێنێت.\n"لەسەر ئەو ئۆتۆمبێلە پۆلیسی هەولێر دەستبەسەریانكردم و ماوەی ساڵێك زیندانی بوم، بۆیە ئێستا دەستبەرداری قومار بوم و تەنیا یاری دومبەڵە دەكەم، ئەویش لەسەر پارەی كەم، ئەگەر 100 دۆلارم پێبێت تەنیا 50 دۆلاریان دادەنێم" كاروان بۆ پەرەگراف وای وت.\n"من دوو هاوسەرم هەبوو، لە 2014دا زۆر زیانم لە قومار كردو هەردوو ژیانی هاوسەرێتیم هەڵوەشایەوە، چونكە پارەیەكی خەیاڵیی قەرزار بوم".\nكاروان دەڵێت، پێشووتر شەو هەبووە یەك دەفتەر دۆلار قەرزی كردووە بۆ قومار، تەنیا لەو یارییانەشدا بە تایبەت دومبەڵە، مانگانە سەدان هەزار دۆلار پارە لە دهۆك دەچێتە دەرەوە لە ڕێی قوماری ئەلكترۆنییەوە كە بە كارت‌و بەرنامەی جیاوازی مۆبایل‌و كۆمپیوتەر دەكرێن.\nهەر یارییەك لەسەر پارە و دەسكەوتی ماڵیی بێت دەچێتە چوارچێوەی قومارەوە، ئەو جۆرە یارییانە دەستی ئەلیكترۆنیشیان هەیە و لە زۆربەی شارەكانی هەرێمی كوردستاندا هەن، بە تایبەت لە دهۆك، دومبەڵە لە هەمووی زیاترە كە یارییەكی ژمارەییە.\nزیاد، ناوی خوازراوی هاوڵاتییەكی دهۆكەو خولیای یاری قومارە، ئەو بۆ پەرەگراف وتی "زۆرینەی گەنجان یاری دومبەڵە دەكەن، كە لە هەزار دینارەوە دەستپێدەكات تا 700 هەزار دینار، هەرچەند كارتەكە بە پارەی زیاتر بكڕی ئەوا لەكاتی دەرچونی ئەو ژمارانەی كارتەكەی تۆ قازانجی زیاتر دەكەیت، چەند خەڵكی زیاتریش لە هۆڵەكەدابن و بەشداربن كەسی براوە قازانجی زۆرتر دەكات".\n"خاوەنی شوێنەكانی یارییەكەش قازانجی خەیاڵیی دەكەن و هەیە شەوانە نزیكەی دەفتەرێك دۆلاری دەستدەكەوێت".\nزیاد دەڵێت، ئەوەی ئەو زانیویەتی "زۆربەی شوێنەكان خەڵكانی بەرپرس و دەسەڵاتداری لە پشتە، كەس ناتوانێت قسەیان بەرانبەر بكات یان دایبخات، زۆر شوێن بە ناوی گازینۆ و كافتریا نەك هەر لە ناوەندی دهۆك بەڵكو لە قەزا و ناوچەكانی تری پارێزگاكە كراونەتەوە و قوماریان تێدادەكرێت".\nهێزە ئەمنییەكانی دهۆك لە سەرەتای نیسانی ئەمساڵدا 22 هۆڵی یاری دومبەڵەیان داخست، بەڵام ئەو هەڵمەتە بۆ بنەبڕكردنی قومار نەبوو، بەڵكو لەچوارچێوەی ڕێكارەكانی خۆپارێزیی لە ڤایرۆسی كۆرۆنا بوو.\nموقەدەم هێمن سلێمان، لێپرسراوی ڕاگەیاندنی پۆلیسی دهۆك بۆ پەرەگراف وتی "پۆلیس هەڵمەتی داخستنی شوێنەكانی قوماركردنی دەستپێكردووە و لە ماوەی كەمتر لە دوو مانگدا، زیاتر لە 30 كەس بە تۆمەتی قوماركردن دەستگیركراون و زیاتر لە 10 شوێنی قوماركردنیش داخراون".\nئەو لێپرسراوەی پۆلیس دانبەوەدادەنێت "قوماركردن زیادیكردووە، زیاتر قوماری ئەلیكترۆنی، كە كۆنتڕۆڵكردنی قورسە، بەڵام شوێنەكانی قومار ڕێگەپێدراو نین و پۆلیس هەڵمەتی بەردەوامی بۆ داخستنیان هەیە".\nبەپێی یاسای سزادانی عێراقی، كە هەرێمی كوردستانیش كاری پێدەكات، قوماركردن قەدەغەیە و سزای لەسەرە، هەر شوێنێك بۆ یاری قومار بەكاربهێنرێت خاوەنەكەی بە زیندانی تا ساڵێك و غەرامە حوكمدەدرێت و هەر كەسێك قومار بكات بە لانیكەم مانگێك حوكم دەدرێت.\nڕێڤین یاسین، پارێزەر لە دهۆك بۆ پەرەگراف وتی "بەپێی یاسای سزادان هەر كەسێك تاوانەكە دوبارە بكاتەوە ئەوا سزایەكی قورستر دەدرێت".\nبەوتەی ئەو پارێزەرە، جگە لە زیندانیی، سزای غەرامەش دانراوە كە لە 250 هەزار تا 300 هەزار دینارە.\nلە یارییە ئەلیكترۆنییەكاندا، كە ئێستا خەڵك بەهۆی بەرنامەی جۆراوجۆری پارەدانەوە تیایدا بەشداردەبن، جگە لە دومبەڵە و چەندین جۆر یاری دیكە، زۆر بە بەربڵاوی گرەو دەكرێت، بە تایبەت لەسەر ئەنجامی یارییەكانی تۆپی پێ.\nكۆفان ئەحمەد، گازینۆی یاری دومبەڵەی لە دهۆك هەیە و دەڵێت، ئەوان مۆڵەتیان لە ئیدارەی پارێزگا وەرگرتووە، "زیاتر لە 40 شوێنی یاری دومبەڵە مۆڵەتیان وەرگرتووە و مانگانە هەر شوێنێك بە قەبارەی خۆی كرێ دەداتە ئیدارەی پارێزگا كە لە 700 هەزار دینارەوە دەستپێدەكات تا دەگاتە دوو ملیۆن دینار".\nكۆفان دەشڵێت، شوێنی ئەو بۆ یاری "دومبەڵەی ئاساییە" و بەهۆی كۆرۆناوە ئێستا داخراوە.\nئەوەی كۆفان ڕونیدەكاتەوە دوو جۆر یاری دومبەڵە لە دهۆك باوە؛ یەكێكیان ئاساییە و داهاتەكەی هەر لە ناوخۆدایە و بەپێی ڕێنماییەكانە، بەڵام دووەمیان سەدا 75ی پارەكەی دەچێتە دەرەوەی وڵات و ئەمەیان ڕێگەپێنەدراوە.\n"ئەو جۆرەی دووەم هەر دەكرێت، هەرچەندە هەندێك شوێنیان بەوهۆیەوە داخست، بەڵام بە نهێنی ئەو یارییە دەكرێت و بەشێك لە خەڵك لە ڕێگەی مۆبایل و ئامێرە ئەلكیترۆنییەكانی ترەوە ئەو یارییەكە دەكەن" بەوتەی كۆفان.\nلە هەرێمی كوردستان هیچ یاسایەك تایبەت بە ڕێكخستن یان قەدەغەی شوێنەكانی قومار دەرنەكراوە، بەڵام ئەنجومەنی پارێزگای دهۆك لە 2015دا بڕیاری داخستنی ئەو شوێنانەی دەركردووە.\nسەباح باپیری، سەرۆكی فراكسیۆنی یەكگرتوو لە ئەنجومەنی پارێزگای دهۆك بۆ پەرەگراف وتی "ئەو كاتەی بڕیارەكە دەركرا چەند شوێنێك داخران، بەڵام قومار هەر بەردەوامە، بەپێی بەدواداچونی ئێمە دومبەڵە لە دهۆك زیادیكردووە، دومبەڵەی كارت و دومبەڵەی ئەلیكترۆنی؛ كە ئەلیكترۆنییەكەیان پارەیەكی خەیاڵیی دەباتە دەرەوەی وڵات".\nئەو دەڵێت، بۆ قەدەغەی ئەو یاریی و قوماركردنە ئەلیكترۆنییانە حكومەت و لایەنە پەیوەندیدارەكانیان ئاگاداركردۆتەوە تا لەڕێی كۆمپانیاكانی ئینتەرنێتەوە ڕێگە لەو مەترسییە بگرن چونكە "بەدواداچونم كردووە مانگانە لە دهۆك نزیكەی 20 دەفتەر دۆلار لەڕێگەی قوماری ئەلیكترۆنییەوە دەچێتە دەرەوە و چەندین خێزان بەوهۆیەوە لێكهەڵوەشاونەتەوە".\nبە بڕوای سەباح باپیری، زیادبوونی قومار لە دهۆك بۆ چەند هۆكارێك دەگەڕێتەوە، وەك؛ "زیادبونی شوێنی دومبەڵەو یاریی ئەلكترۆنی كە یارییەكی جیهانییە، بەشێكی دیكەش ئەوەیە بەرپرسانی دهۆك لە پشت ئەو یانەی شەوانەو شوێنی قوماركردنانەوەن".\nوەزارەتی ناوخۆی حكومەتی هەرێمی كوردستان، لە كۆتایی 2019دا، بەڵێنیدا هەوڵی جددی بۆ بنەبڕكردنی قوماركردن بدەن.\nڕێبەر ئەحمەد، وەزیری ناوخۆ ئەوكات بە ڕۆژنامەنوسانی ڕاگەیاند، قومار زیاد بووە و نەك هەر لە دهۆك، بەڵكو لە هەموو هەرێمی كوردستان، ئەوەش پێویستی بەوەهەیە ڕێكبخرێتەوە كە مۆڵەت بە كامیان بدرێت و كامیان قەدەغە بكرێن.\nقوماركردن، بەپێی ئاینی ئیسلامیش حەرام كراوە، چونكە دەبێتە هۆی مایەپوچیی و تێكدانی شیرازەی خێزان.\nڕزگار حەسەن، مامۆستای زانكۆو پسپۆڕی تەكنەلۆژیا لە دهۆك بە پێویستی دەزانێت خەڵك لە مەترسییەكانی قومار هۆشیار بكرێنەوە، چونكە دەبێتەهۆی هەڵوەشاندنەوەی خێزان و مایەپوچیی، وەك ئەو بۆ پەرەگراف باسیكرد، ئەوەش لەڕێی كۆڕ و سیمینار و میدیاكانەوە دەكرێت.\n"لە هەموو شارەكان قومار هەیە بەڵام لە دهۆك زیاترە، ئەوەش لێكەوتەی هەیە و چونەدەرەوەی پارەی دهۆك بە زیانی خەڵك دەشكێتەوە، بۆیە دەبێت حكومەت ڕێگریی لە دیاردەی قومار بە تایبەت جۆری ئەلكیترۆنی بكات" ڕزگار حەسەن وادەڵێت.


پرسیارە باوەکان لەلایەن خەڵکەوە – Global Virtual Mental Health\nChoose a language العربية فارسی English کوردی\nبۆچی پێویستە ڕاوێژی ئۆنڵاین بەکار بهێنم؟\nخەڵک ڕاوێژی ئۆنڵاین پەسەند دەکەن چونکە:\nپەرە دەدات بە گەیشتن بە گرنگیدانێکی زیاتر.\nلەڕێی ئۆنڵاینەوە مەوعیدەکان ڕێکدەخەیت.\nگونجاو و ئاسانە.\nپسپۆڕەکان هاوزمان و کەلتوری خۆتن.\nسەردانێکی ئۆنڵاینی پارێزرا و سەلامەتە.\nچۆن GVMH یارمەتی من دەدات؟\nگرووپەکەمان پێکهاتووە لە باشترین و بە ئەزمووندارترین پسپۆڕەکانی دەرووناسی و دەروونزانەکان. ئەم گروپە دەتوانێت هاوکاریت بکات لە چارەسەری نەخۆشیە دەروونیەکان، کێشە تایبەتە کەسییەکان، وە هەروەها چەندین چارەسەری جۆراوجۆری دیکە بەردەست دەخات. ڕاوێژی ئۆنڵاین پێشکەشی بەکارهێنەر دەکەن و ئامۆژگاری و پێشنیار دەدەن بە بەکار‌هینەران.\nچۆن دەست بکەم بە ڕاوێژکردن و وەرگرتنی چارەسەر لە GVMH ؟\n-دەتوانیت لیستی دکتۆرەکان و ئەندامەکانی سەنتەرەکە ببینیت وە پلە زانستیەکانیان ببینیت\nپسپۆڕێکی تەندروستی دەروونی هەڵبژێرە.\n-موعیدێکی ئۆنڵاین ڕێکبخە و چاوپێکەوتن لەگەڵ کەسە شارەزاکان ئەنجامبدە.\nکێ یارمەتی من دەدات؟\nهەریەک لە پزیشەکە دەرووناس و دەروونزانەکانمان خزمەتگوزاری ڕاوێژکردن پێشکەش دەکەن. چارەسەر لەڕێی دەرمانەوە تەنها لەلایەن دکتۆرە دەروونزانەکانمانەوە پێشنیاردەکرێت. ڕاوێژکردن لەلایەن هەردوو لە پزیشەکە دەرووناس و دەروونزانەکانمان ئەنجامدەدرێت بەپێی ئەزموون و شارەزایی خۆیان لەو بوارەدا.\nچارەسەرە دەروونیەکان کە لەلایەن دکتۆرە دەروونیەکان یان سەنتەری راوێژکاریەوە پێشنیار دەکرێن چۆن دەگونجێندرێن و متمانە پێکراو دەبن؟\nبەپێی هەر سەنتەرێکی تایبەت، پێویستە دکتۆرەکان شارەزایی تەواویان هەبێت لەو بەشەدا؛ هەروەها پێویستە بەلایەنی کەمەوە بڕوانامەی زانکۆ یاخود ئەزمونێکی زۆریان هەبێت لە لێکۆڵینەوە لەو بوارەدا. پێویستە هیچ پێشینەیەکی تۆمارکراویان نەبێت لە تاوان و بەدڕەوشتیدا. دکتۆرەکانمان باشترینەکانن لە ناو هەمان ئەو کەسانەی کە هاوپیشەیانن.\nچارەسەرکردنی نەخۆشی لەبیرچوونەوە و نەخۆشی ئەلزەهایمەر\nلەدەستدانی یادەوەری بەشێکی دیاردەیەکی چەسپاوە لە بەساڵاچووندا، ئەگەر تۆ هەمیشە تووشی ئەو حاڵەتە دەبیت کە شتی چەند کاتژمێرێک پێشترت لەبیردەچیتەوە، ئەوا تۆ ئەزموونی تووش بوون بە لەدەستدانی یادەوەری ماوە کورت خایەن دەکەیت. یەکەم شت لەو کاتەدا کە بە خەیاڵتدا بێت ئەوەیە کە تۆ ئەلزەهایمەرت هەیە، بەڵام هەموو لەدەستدانێکی یادەوەری ناگەڕێتەوە بۆ ئەلزەهایمەر.


رانانێکی خێرای رۆمانی تواوەی عەباسی مەعروفی.\nھەرکاتێک ڕۆمانێک دەخوێنمەوە کەباسی زیندان و فەزای زیندان و دۆخی سایکۆلۆژی مرۆڤ لە زیندان بکات، یەک ڕاست قسەیەکی (محمد ماغوت)ی شاعیری سووریم بیردێتەوە کە لە دیمانەیەکیکدا دەڵێ:( لە زیندان ھەستم کرد شتێک لە ناخم شکا) ئیدی دوا ئەوەو تا دەشمرم ھەست بەوشکانە دەکەم، گەرچی ناشزانم چیبوو شکا. ئەمە وەک دەربڕێنێک بۆ کەشی زیندان، کە مرۆڤ زۆرجار لە بوونەوەرێکی میھرەبان، بەتواناو ئیرادە و خۆشەویست و کۆمەڵایەتی، دەیکاتە بوونەوەرێکی دیکە، کەتەنھا ھەناسە دەدات و بە جەستە زیندووە. دەنا بە ڕوح دەمێکە تێکشکاوە. ئەگەر لە دنیای پێشکەوتوودا زیندان نێوەندێک بێت بۆ سەر لەنوێ ڕاھێنانەوەی مرۆڤە تاوانبارەکان بۆ نێو کۆمەڵگە و ئاشتکردنەوەیان لە گەڵ ژیان و دەوروبەر، ئەوا لەوڵاتە دواکەوتووەکاندا، زیندان شوێنێکە بۆ تێکشکاندنی مرۆڤەکان و ھەلابەھەلاکردنیان تاڕادەی کوشتن و ھەموو جۆرە ئازارێکی ھۆڤیانە.زۆر دوور ناڕۆین و بەعسمان لە بەرچاوە.\nلەو سۆنگەیەشەوەیە دەبینین، کە بەشێک لە ڕۆماننووسە عێڕاقی و عەرەبییەکان، ئەو ئازارانەی خۆیان لە زیندانداکردتە دەقی ئەدەبی و بەزمانی نووسین لەو ئازارانە دواون. وەک: ڕۆمانی(شەماعیە)ی ڕۆماننووسی عێڕاقی(عەبدولستار ناسڕ)وڕۆمانی (قەپێلک) ڕۆماننووسی سووری (مستەفا خەلیفە). کە ھەردووکییان باس لە زیندان دەکەن. گەرچی بڕواشم وایە نووسین چەند قوڵ و کاریگەریش بێت، ھێشتا ئەستەمە جێگەی گوزارشتێکی ڕاستەقینەی ئازاری زیندانیکردنی زیندانیکراوێک، بگرێتەوە. کەلەکاتی لێَکۆڵینەوەو ئەشکەنجەدان و شکاندنی شکۆی کۆمەڵایەتی و مرۆییانەی،ڕووبەڕووی دەبێتەوە.کاتێ ڕۆمانی (تواوە)ی عەباسی مەعروفیش دەخوێنینەوە، جارێکی تر بەرھەمان چیڕۆکە دڵتەزێنەکانی زیندان و فەزای زیندان دەکەوین. ئەو کورتە ڕۆمانە، سەرگوزشتەی مرۆڤێکمان بۆ باس دەکات کە ناوی(ناسری ئەسفاری)یەو لەلایەن دەسەڵاتدارانی ئێرانەوە، بۆ ماوەی سێ ساڵ، بێ ساغبوونەوەی ھیچ تۆمەتێک لە سەری، زیندانیدەکرێت. لەو ماوەیەدا، ئەسفاری ھەرچی ئازارو تێھەڵدانی زیندان ھەیە لە ئەشکەنجەدانی رءحی و جەستەیی و ھەموو شێوەکانی ئازاردان دەبینێت.\nتۆمەتەکان بۆ زیندانیکردنی ئەسفاری، بێ شومارن، وەلێ بەڵگە و ساغبوونەوەکان بوونیان نییە. دەمێک بە تۆمەتی ئەندام لە شانەیەکی نھێنی، دەمێک بە نووسەری کتێبە یاساغەکان، دەمێک بە تلیاک و بازرگانیکردن بەو کارە تۆمەتباری دەکەن. وەلێ ھەموو کات ئەو بێ تاوانی خۆی لەو کارانە دەردەبڕێت.بۆماوەی سێ ساڵ لەنێو ئەو ئازارانە و ئازاری ھاوزیندانییەکانی دەمێنێتەوە. ئەو، ئەو ژیانەی خۆی و کەسانی دیکەی نێوان زیندان، بە ئیبراھیمی نێو ئاگر دەچوێنێت. وەک ھێمایەک بۆ ئازارو ئەشکەنجەکان.دواجار لێکۆلەرداوای لێدەکات لە بارەی کەسێکەوە کەھاوڕێی ئەو بووەو ناوی ئازادە قسەی بۆ بکات. یان ڕوونتر بڵێین ئیعترافی لە سەر بکات. ئەو کەسە دەکەن بیانوویەک بۆ ئەوەی ھەموو ڕۆژلێکۆڵەرو مەئمورەکان و جەلادەکانی زیندان ئازاری بدەن. تا ئەوڕادەیەی ھەموو جارێک بەھۆی ئەو ئازارانەوە دەگاتە ئاستی مردن. ئەسفاری بۆ ئەوەی کۆتایی بەو ئازارانەی بێنێت، ڕۆژێک بە گاڵتەوە بە مەئمور دەڵێت: کە ئەو ئازاد دەناسێت و ئەندامی گرووپێکی نھێنییە و تەقینەوەیەکیشی ئەنجام داوە. ڵێکۆڵەر بە ئەسفاری دەڵێت: ئەمەش ئەوەمان دەویست تۆبۆچی خۆت ئازار دەدەی؟ بەڵام دواجار ئەسفاری پێیان دەڵێت: کە ئەو ئەوحیکایەتەی بۆیە ھەڵبەستووە تاکو کۆتایی بە ژیانی بێنن. دەنا چ کاری بەو کەسەوە نییە.\nبەڵام لە بڕی ئەوەی ھەموو ڕۆژێک لە زیندان بمرێت، ئەوا بابە یەکجاری کۆتایی بە ژیانی بێنن.بەڵام ئەوان بەردەوام دەبن لە ئازاردانی. دوای ئەوەی بێئومێد دەبن لێی،لەوەی کەھیچ شتێک بدرکێنێت، بەم جۆرە دوای سێ ساڵ پێی دەڵێن: بەھەڵە تۆمان گرتووەو ئەوجۆرە ھەڵانە ھەردەبن. بەھیچ شێوەیەکیش نابێت دوای ئازادکردنت لە زیندان، ئەو ڕووداوە بۆ ھیچ کەسێک باس بکەیت. بژە وەک ئەوەی ھیچ ڕووینەدابێت. ئەسفاری لە زیندان ئازاد دەبێت، بەڵام کام ئەسفاری؟ ئەو ئەسفارییەی ھەرگیز وەک پێش زیندانیکردنەکەی نییەء خێزانەکەی پێی دەڵێت: جاران یەک ئەسفاری ھەبوو، ئێستا بووە بەدوان. ئەمەش وەک ئاماژەیەک کە زیندان چۆن ئەء مرۆڤەی گۆڕی و ژیانی وێرانکرد. ئەسفاری دوای ئەوەی لە زیندان دەردەچێت، ژیانی خۆی لەوپەڕی بێ بەھایی و بێ مانایی دەبینێت. ئەوھەرگیز جارێکی ترنابێتەوە بەمرۆڤەکەی پێش زیندانیکردنی. بۆیە دەڵێت: (ژیان لای من وەک بینایەکی کۆن وایە،کەسەیری ھەر شوێنێکی دەکەی خەریکی داڕمانە). یاخود لەشوێنێکی دیکەدا دەڵێت: (ھەست دەکەم عەلاگەیەکی پڕلەخۆڵم و ھیچ کەناسێک ھەڵمناگرێت).زیندان ئەو مرۆڤە دەگۆڕێت بە بوونەوەرێک، کە ئیدی ژیان و بوونی لە بەرچاو دەکەوێت. ھاوشێوەی پاڵەوانی رۆمانی قەپێلک. ئەویش دوای ئەوەی لە زیندان ئازاد دەکرێت، ھەست دەکات ژیان بۆ ئەو ھیچ ماناو بەھایەکی نەماوە.\nبۆیە جارێکی تر حەزدەکات بچێتەوە زیندان. کاتێکیش دەزانێت ئەمە نابێت، ئیدی بەتەنھا لە خانووێک دەژیت و خۆی دادەبڕێت لە ھەمووشتێک. لە ڕۆمانی تواوەشدا، خوێنەر ھەست بە ماھییەتی ڕاستەقینەی زیندان لەوڵاتە دواکەوتووەکان دەکات. لەم جۆرە وڵاتانە، زیندان جەھەنەمێکی دیکەیە. فابریکایەکە بۆ تاقیکردنەوەو ڕاھێنانی مرۆڤ لە سەر ھەمووجۆرەکانی ئەشکەنجەدان. تا ئەوئاستە مرۆڤ بێ بەھا دەکەن، کە ئیدی ھەرگیز نابنەوە بە مرۆڤە ئاساکانی پێش زیندان. کاتێ لە خوێنەوەی ئەو کورتە ڕۆمانە بوومەوە،ھەم ئازارم چەشت، ھەمیش چێژ. ئەو ڕۆمانە لە کاتی خوێنەوەی بەھۆی بەرکەوتنی بەوھەموو دیمەنەتراژیدیانەی نێو زیندان و ژیانی ئەسفاری، ئازار دەچێژێت. ھاوکات چێژیش لەخوێنەوەی وەردەگرێت. چونکە ڕۆمانێکی پوخت و کورتەو بەزمانێکی کوردییانەی سادەو جوان، وەرگێڕدراوەتە سەر زمانی کوردی...\n* تواوە: ڕۆمان. نووسینی (عەباسی مەعرووفی)، وەرگێڕانی (ڤیدا قادری)، بڵاوکراوەی دەزگای سەردەم ٢٠١٧.


پەردەی سی و نۆیەم: چیرۆکی یوسف - پاشای شکۆمەندی\nمریه‌م ده‌ستگیرانی یوسف بوو. یوسف كابرایه‌كی دارتاش بوو له شاری ناسیره.\nمریه‌م و یوسف هه‌ردووكیان جوله‌كه بوون، له نه‌وه‌ی داود و ئیبراهیم بوون. ئه‌گه‌ر وڵاته‌كه‌یان له ژێر داگیركاری ئیمپراتوریه‌تی ڕۆم نه‌بووایه، پێده‌چوو یوسف وه‌ك شازاده له كۆمه‌ڵگه‌كه‌یدا مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵ بكرابایه. سه‌ربازانی ڕۆم شه‌قام به شه‌قام ده‌گه‌ڕان، هه‌ر جوله‌كه‌یه‌ك گومانی ناپاكی لێبكرابایه قۆڵبه‌ستیان ده‌كرد و له خاچیان ده‌دا. باجگره‌كان خه‌ریكی سه‌رانه سه‌ندن بوون له خه‌ڵكی. ژیان زۆر قورس و تاڵ بوو.\nبه‌ڵام یوسف زۆر دڵخۆش بوو، چونكه له سه‌روبه‌ندی پێكه‌وه‌نانی خێزان بوو له‌گه‌ڵ مریه‌می ده‌ستگیرانی. ئیشی زۆری ده‌كرد هه‌تا به پاره‌كه‌ی شوێنێك بۆ خۆی و خێزانه‌كه‌ی دوای زه‌ماوه‌ندی هاوسه‌رگیریان دابین بكات. ڕۆژێكیان یوسف هه‌واڵێكی دڵته‌زێنی بیست كه مریه‌م سكی هه‌یه.\nئایا به بیستنی ئه‌م هه‌واڵه یوسف هه‌ستی به چی كرد؟ وا دیار بوو مریه‌م ناپاکی کردبوو.\nیوسف دڵی شكا. به‌ڵام هه‌وڵیدا به‌شێوه‌یه‌كی دانایانه مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ بارودۆخه‌كه‌دا بكات. یوسف بڕیاری دا به‌نهێنی ده‌ستگیراندارییه‌كه‌یان هه‌ڵبوه‌شێنێته‌وه، چونكه نه‌یده‌ویست له‌به‌رچاوی خه‌ڵكی مریه‌م ڕسوا بكات.\nكاتێك بیری له‌م شتانه ده‌كرده‌وه، فریشته‌یه‌كی یه‌زدان هاته خه‌ونی و پێی فه‌رموو: «ئه‌ی یوسفی نه‌وه‌ی داود، مه‌ترسه مریه‌م بهێنیت، چونكه ئه‌وه‌ی ئه‌و سكی پێی هه‌یه له ڕۆحی پیرۆزه‌وه‌یه. كوڕێكی ده‌بێت ناوی ده‌نێیت عیسا، چونكه گه‌له‌كه‌ی له گوناهه‌كانیان ڕزگار ده‌كات.»\nئه‌مانه هه‌مووی ڕوویدا، هه‌تا ئه‌وه‌ی یه‌زدان له ڕێگه‌ی پێغه‌مبه‌ره‌كه فه‌رموویه‌تی بێته دی: ﴿ئه‌وه‌تا پاكیزه‌یه‌ك سكی ده‌بێت و كوڕێكی ده‌بێت، ناوی لێ ده‌نێن ئیمانوێل.﴾ واته: خودا له‌گه‌ڵمانه.\n(مه‌تا ١: ٢٠-٢٣)\nخه‌م و دڵشكاوییه‌كه‌ی یوسف بووه خۆشی. چ شه‌ره‌فێكی گه‌وره‌یه! مریه‌م ده‌بێته دایكی مه‌سیحی به‌ڵێن پێدراو، هه‌روه‌ها یوسف خۆشی ده‌بێته چاودێری منداڵه‌كه.\nمه‌سیحی پیرۆز دایكێكی مرۆڤی ده‌بێت، به‌ڵام باوكی مرۆڤی نابێت. به عیسا بانگ ده‌كرێت واته “ڕزگاركه‌ر” یان “یه‌زدان ڕزگار ده‌كات.”\nكاتێك یوسف له خه‌و هه‌ستا، ئه‌وه‌ی فریشته‌كه‌ی یه‌زدان فه‌رمانی پێدابوو ئه‌نجامی دا و ژنه‌كه‌ی گواسته‌وه. به‌ڵام هه‌تا كوڕە‌كه‌ی نه‌بوو له‌گه‌ڵی جووت نه‌بوو، ئینجا ناوی لێنا عیسا. (مه‌تا ١: ٢٤-٢٥)\nده‌ستی خودا له‌گه‌ڵ هه‌موو ئه‌م ڕووداوانه‌دا بوو.


10:14 - 25/02/2021 244 جار خوێندراوەتەوە\nله ئه‌ڵمانییه‌وه: یووسف مه‌نتك\nکافکا له ڕێککه‌وتی ٣/٧/١٨٨٣ له پراگ له دایک بووه، ئه‌و یه‌که‌م منداڵی خێزانی(هێرمان کافکا ١٨٥٢/ ١٩٣١ ) یه، ده‌کاته باوکی فرانز کافکا، و خێزانی (یولیی، گپ، لۆڤی ١٨٥٦/ ١٩٣٤). دایکوباوکی یه‌هوودی بوون. بازاڕێکی بازرگانیان به‌ڕێوه ده‌برد، که بریتیی بوو له که‌ره‌سته‌ی به‌هاداری وه‌ک: جلوبه‌رگ، ئیکسسوار و ورده‌واڵه‌ی تر. ئه‌م خێزانه زیاتر به ئه‌ڵمانی قسه‌یان ده‌کرد، به‌ڵام له‌گه‌ڵ کرێکاره‌کان به چیکی.\nساڵی ١٨٨٥ برایه‌کی تریان بوو، به‌ڵامبه منداڵی مرد.\nله ساڵی ١٨٨٩ تا ١٨٩٢خوشکه‌کانی له دایک بوون به‌ناوه‌کانی: گابریله، ڤالێری، ئۆتیللی.\nله ساڵی١٨٨٩/١٨٩٣ چۆته قوتابخانه‌ی سەرەتایی ئه‌ڵمانی.\nله ساڵی ١٨٩٣/ ١٩٠١ چۆته قوتابخانه‌ی کۆنی ئه‌ڵمانیخوێندنی ئامادەیی و باڵا ( گمناسیۆم ئه‌و قوتابخانه‌یه‌یه قوتابییه ئاست به‌رزه‌کان وه‌رده‌گرێت.)\nله ساڵی ١٩٠١ له پراگچۆته زانکۆی ئه‌ڵمانی و یاسای خوێندووه.\nله مانگی ١٠ ی ساڵی ١٩٠٢ بۆ یه‌که‌مجار "ماکس بروود"ی ناسی ئه‌وه سه‌ره‌تای براده‌رایه‌تی بوو تا کۆتایی ژیانی بە هاورێیەتی مانەوە.\nله ساڵی ١٩٠٤ سه‌ره‌تای ده‌ست به کار کردنی بوو له دەستنووسی یەکەمی( پێناسی خه‌بات) کۆمه‌ڵێک په‌خشانی کورت بوو، بۆ جاری یه‌که‌م دیداری له‌گه‌ڵ "ئۆسکار باوم" له‌م ساڵه‌دا کرد. ( له‌ژێر کاریگه‌ری ئه‌و شکسته کافکا هه‌وڵیدا په‌خشانی کورتر بنووسێت، له پێناسی خه‌باتدا سه‌رکه‌وتنی به ده‌ستهینا بۆیه سوور بوو له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی په‌خشانی داخراو کۆتایی پێ بهێنیت، ئه‌وه ئه‌نجامی ئه‌زموونی یه‌که‌م کتێبی چاپکراوی کافکا بوو، له ١٨ پارچه په‌خشان پێکهاتبوو.)\nله مانگی ٧ ی ساڵی ١٩٠٦ دکتۆرای لە قانوون وەرگرت،بۆ ساڵێک ڕاهێنانی له یاسای ده‌وڵه‌ت و دادگای تاوان کرد.\nله ساڵی ١٩٠٧ دەستی بە نووسین کرده‌وه بۆ دەرکردنی چاپی یه‌که‌می نۆڤلێتی (ئاماده‌کاری ئاهه‌نگی هاوسه‌رگیری له وڵات). مانگی ٨ ی هه‌مان ساڵ بۆ پشوو چووه لای هاوڕێیه‌که‌ی "سیگفرید لۆڤی" له تریش. له مانگی ١٠ وه‌ک یاریده‌ده‌ر له کۆمپانیای تامینی جنراڵ ئه‌سیکورازیۆن کاری کرد.\nله مانگی ٨ ی ١٩٠٨ یه‌که‌م پارچه په‌خشانی کورت به ناوی (ڕامان) له گۆڤاری (هایپێریۆن) بڵاوکرده‌وه. \nساڵی ١٩٠٩ بۆ یه‌که‌مجار نووسینی بیره‌وه‌رییه‌کانی ده‌ست پێکرد. بۆ یه‌که‌مجار دیداری لەگەڵ "فرانز ڤیرفل" کرد. له مانگی نۆدا له‌گه‌ڵ "ماکس بروود" و "ئۆتوی" برای سه‌فه‌ری باکووری ئیتاڵیایان کرد. ئاماده‌ی نمایشێکی ئاسمانی فڕۆکه‌وانی بوون. کافکا له ده‌قێکیداباسی ده‌کات (فڕۆکه له بریشیا). له پایزدا کاری له دەستنووسی دووەمی (پێناسی خه‌بات) دا کرد.\nله ساڵی ١٩١٠ له‌گه‌ڵ "ئۆتوی" برای و "ماکس بروود" سه‌فه‌ری پاریسیان کرد.\nمانگی٨ و ٩ ی ساڵی ١٩١١ له‌گه‌ڵ "ماکس بروود" سه‌فه‌ری سویسرا و باکووری ئیتاڵیا و پاریسیان کرد. دواتر چوو بۆ نه‌خۆشخانه‌یه‌ک له (ئیرلن باخ) له نزیک زیورخ، تیپێکی شانۆیی ڕۆژهه‌ڵاتیی یه‌هوودیان ناسی، کافکا پێیان سه‌رسام بوو. زۆرجار ئاماده‌ی نمایشه‌کانیان له (یه‌دیشه) بوو، بووه هاوڕێی ئه‌کته‌ر "ئیسحاق لوڤی". کافکا له‌گه‌ڵ برایه‌کی به ناوی "کارل هێرمان" یه‌که‌م کۆمپانیای (ئه‌سبتسوس)یان له پراگ دامه‌زراند.\nساڵی ١٩١٢ ده‌ستی به نووسینی ڕۆمانێک به ناوی ( ونبوون) بۆ دەر کردنی چاپی یەکەمی کرد، دواتر کافکا لە ناوی برد. له‌وه به‌دواوه کافکا ته‌ندرووستی به‌ره‌و خراپی چوو.\n- له مانگی ٦ و٧ له‌گه‌ڵ "ماکس بروود" سه‌فه‌ری (لایبزیک) و (ڤایمار)یان کرد، چاوی به چه‌ند ده‌زگایه‌کی چاپه‌مه‌نی وه‌ک: کورت ڤۆلف و ئێرنست ڕۆڤۆلت که‌وت. داوایان له کافکا کرد ده‌ستنووسه‌کانی خۆی بۆیان بنێریت. له نه‌خۆشخانه‌ی (یونگ بۆرن)  مایه‌وه بۆ چاره‌سه‌ری سرووشتی له (ستاثێل بورگ) له (هارتز).\n- له‌مانگی ٨ "فیلیس باوه‌ر"ی بینی، له‌مانگی ٩ له‌گه‌ڵ "فیلیس باوه‌ر" به‌شێوه‌یه‌کی چڕ ده‌ستیان به نامه گۆرینه‌وه کرد، به‌رده‌وام نامه‌یان بۆ یه‌کتری ده‌نووسی. ڕۆژانه بۆ ته‌واوکردنی دەستنووسی دووه‌می ( ونبوون) کاری ده‌کرد. مانگی دوازده: ( شێواندن) ته‌واو بوو. ده‌زگای چاپه‌مه‌نی 0کورت ڤۆلف) کورته په‌خشانی (ڕامان)ی له کتێبێکدا چاپکرد.\nله مارسی١٩١٣ بۆ یه‌که‌مجار له‌گه‌ڵ "فیلیس باوه‌ر" به یه‌کتر گه‌یشتنه‌وه. له مانگی ٥ ده‌زگای چاپه‌مه‌نی کورت ڤۆلڤ به‌شی یه‌که‌می (ونبوون)ی بڵاوکرده‌وه. مانگی ٦( بریاڕ)له کتێبی ساڵانه‌ی ئه‌رکادیا بڵاوبۆوه، "ماکس بروود" ده‌ریکرد. له‌گه‌ڵ نووسه‌ر "ئێرنست ڤایس" یه‌کتریان ناسی و هاوڕێیه‌تیان ده‌ستی پێکرد.\nمانگی ٩ و ١٠ به ته‌نها سه‌فه‌ری بۆ ڤییه‌نا، ڤینیسیا و گاردازێ کرد. چوو بۆ نه‌خۆشخانه‌ی "دکتۆر هارتوونگ" له (ریڤا).\nله مانگی ١٠ بۆ یه‌که‌مجار له‌گه‌ڵ "گریت بلۆخ" کۆبۆوه، که ده‌یویست نێوانگری له‌نێوان کافکا و فلیس باوه‌ر بکات. له‌گه‌ڵ یه‌کتری ده‌ستیان به نامه گۆڕینه‌وه‌یه‌کی زۆر کرد.\nله ١٩١٤ بوو به ده‌زگیرانی "فیلیس باوه‌ر". له ١٢/٧ سه‌فه‌ری بۆ (لووبیک- شارێکی ئه‌ڵمانییایه) کرد، پاشان بۆ (ماری لیست) له دانیمارک چوو. ٢٨/٧ نه‌مسا و هه‌نگاریا به‌یانی شه‌ڕیان دژ به سڕبیا ده‌رکرد، شه‌ڕی یه‌که‌می جیهانی ده‌ستی پێکرد. له‌و کاته ده‌ستی به نووسینی ڕۆمانی (دادگا) کرد. مانگی ١٠ "سزای داگیرکه‌ر"ی نووسی. له مانگی ١٢ ( مامۆستای قوتابخانه‌ی دێ)ی نووسی.\nله ١٩١٥ مانگی یه‌ک ده‌ستی به نووسینی ڕۆمانی (دادگا) کرده‌وه. جارێکی تر لە "فلیس باوەر" نزیک بۆوە، مانگی٤ سه‌فه‌ری هه‌نگاریای کرد. مانگی ٧ که‌وته نه‌خۆشخانه‌ی (ڕومبێرگ) له (نۆرد بۆمن). مانگی ١٠ ده‌زگای (کورت ڤۆلڤ)، ( شێوان)ی چاپ و بڵاوکرده‌وه . "کارل شتێرن هایم" خه‌ڵاتی (فۆنتانە)ی ئەدەبی بە کافکا به‌خشی.\n١٩١٦ مانگی ٦کاتی جەنگ بوو، کافکا بە هۆی کارەکەی لە خزمەتی سەربازی بەخشرا، لە مانگی ٧ بۆ یەکمجار لەگەڵ "فلیس باوەر" بۆ پشوو چوونە مارینباد، کافکا جارێکی تر بڕیاری دا هاوسه‌رگیری لەگەڵ "فلیس باوەر" بکاتەوە. لە مانگی ١١ بۆ جاری یەکەم لە دەرەوەی (پراگ) بەرهەمی( سزای داگیرکەری) بۆ خوێنەرانی خۆی خوێندەوە لە (میونشن.) خانووێکی بۆ کاری نووسین لە( کۆلانی کیمیاگەران- Alchimistengasse) لە (هرادکین) گرت، تەواوی زستانی لەوێ بەسەر برد، توانی چەندین چیرۆک لەوێ بنووسیت و بەرهەمە تەواونەکراوەکانی تەواو بکات. چیرۆکەکانی وەک: دکتۆری وڵات،دروستکردنی دیواری چینی مەزن، لاوی پەنابەر و عەرەب، پێشانگا.\n١٩١٧ مانگی ٤ ڕاپۆرتی بۆ ئەکادیمیا نووسی. لە هاویندا دەستی بە فێربوونی زمانی عیبری کرد. لە ١٠/٨ تووشی نەخۆشیی سیل بوو، لە مانگی ٩ بە هۆی دیاری کردنی نەخۆشیی سیل داوای خانەنشینی کرد، بەڵام ڕه‌ت کرایه‌وه. بۆ پشوو چوو بۆ ماڵی "ئۆتێللا"ی خوشکی لە باکووری (بۆمشن) لە دێیەک بەناوی (زوراو) لە پارچەیەک زەوی کشتوکاڵیان دەکرد. لە مانگی ١٠ دەستی بە نووسینی (دەقە نموونەییەکان) کرد. لە کۆتایی مانگی ١٢ بە یەکجاری لە "فلیس باوەر" جیابۆوە.\n١٩١٨ لە مانگی ٥مۆڵه‌ته‌کەی کۆتایی پێ هات. لە مانگی ١٠ بە یەکجاری حوکمڕانی دەسەڵاتی پاشایەتی لە نەمسا و هه‌نگاریا کۆتایی پێ هات. چیکۆسلۆڤاکیا حوکمی کۆماری ڕاگەیاند. زمانی فەرمی (پراگ) بوو بە زمانی چیکی. کافکا تووشی نەخۆشی ئەنفلۆنزای ئیسپانی بوو. لە کۆتایی مانگی ١١ کافکا چوو بۆ( زێی لیزی شێلیسن- Schelesen zelizy) لە باکووری پراگ، بە دابڕانەوە لە (پنسیۆنێک- مێوانخانەیەک) مایەوە و ژیانی بەسەر برد.\n١٩١٩ لە کۆتایی مانگی ١ لە (شێلیسن) لەگەڵ فەرمانبەری حکومی"جولی ڤۆریسک" یەکتریان ناسی، لە هاوین پێشنیاری هاوسه‌رگیری "جولی" کرد. لە مانگی ١٠ بەرهەمی (سزاکانی داگیرکه‌ر)ی لە دەزگای (کورت ڤۆلف) بڵاوبۆوە. لەبەر ئەوەی خانوویان دەست نەکەوت بەرنامەی هاوسەرگیری لەگەڵ "جولی" هەڵوەشایەوە. لە مانگی ١١ کافکا نامەیەکی درێژ و فراوانی بۆ باوکی لە (شێلیسن) نووسی، لە ١٠٣ لاپەرەدا، بەڵام نەگەیشتە دەستی باوکی.\n١٩٢٠ مانگی ٣ بوو بە سکرتێریئەو دەزگایەی کاری لێ دەکرد. لە مانگی ٤ بۆ ماوەی سێ مانگ چوو بۆ چاره‌سه‌ر لە (مێران). دەستی بە نامە گۆڕینەوه لەگەڵ "میلێنا جێسینکا" کرد. لە مانگی ٥ بەرهەمیکۆمەلێک کورتە چیرۆکیبە ناوی "دکتۆری وڵات" لەلایەن دەزگای (کورت ڤۆلف) بڵاوبۆوە. لە مانگی ٧ کافکا لەگەڵ "مێلینا" لە ڤییەنا چەند ڕۆژێکیان بەسەر برد. دوای گەڕانەوەی بۆ پراگ دەزگیرانییەتییەکەی لەگەڵ "جولی" کۆتایی پێ هێنا. لە مانگی ١٢ بۆ چارەسەری پزیشکی بۆ ماوەی ٨ مانگ لە (ماتالیاری) لە لوتکە چیای (تاترا)نیشتەجێ بوو.\n١٩٢١ مانگی ٢ هاوڕێیەتی لەگەڵ خوێندکاری پزیشکی "ڕۆبرت کلۆپستۆن" دەست پێکرد. لە مانگی ٨ کافکا بۆ دواجار گەڕایەوە خزمەت نووسینگەکەی، دوای ٨ هەفتە جارێکی تر مۆڵەتی نەخۆشی نووسی.\n١٩٢٢ مانگی ١ دەستی بە کارکردن لە ڕۆمانی (کۆشک) کرد. لەمانگی ٢ بۆ چارەسەری پزیشکی بۆ نەخۆشخانەی (شپیندلروڤ ملیان) ڕۆیشت. لە بەهار چیرۆکی (هونەرمەندی برسی) نووسی. مانگی ٦ (لێکۆڵینەوە لە سەگی) نووسی. کافکا بۆ ماوەی ٣ مانگ چوو بۆ (پلانا) لە خوارووی (بۆهیمن) ڕۆیشت. لە١/ ٧ خانەنشین بوو. لە مانگی ٨ دەستی لە تەواوکردنی نووسینی ڕۆمانی (کۆشک) هه‌ڵگرت.\n١٩٢٣ لەمانگی ٦ دوا یادنووسی ڕۆژانەی خۆی نووسیەوە. مانگی ٧بۆ ماوەی چوار هەفتە بۆ (موریتز) لە دەریاچەی ڕۆژهەڵات (Ostsee) ڕۆیشت، لەوێ "دۆرە دیامانت"ی ناسی. لە مانگی ٨ بۆ ماوەی چوار هەفتە بۆ (شێلسن) ڕۆیشت. لە مانگی نۆ کافکا بۆ( بەرلین/ شتێگلیتز) ڕۆیشت، لەگەڵ "دۆرا دیامانت" خانووەکەیان گۆڕی. کافکا تا دەهات ڕۆژبەڕۆژ ئازارەکانی گەورەتر و سەختر دەبوو. لە مانگی ١١ و١٢ بەرهەمەکانی (ژنی بچووک) و (خانوو)ی نووسی. تەندروستی بەرەوخراپتر دەچوو.\n١٩٢٤ مانگی سێ بۆ پراگ گه‌ڕایه‌وه، بەرهەمی (گۆرانی پیته‌ر جۆزفین)ی نووسی. لەمانگی ٤ بۆ نەخۆشخانەی (ڤییەنەر ڤالد) لە (ئۆرتمان ڤییەنا)ی خواروو ڕۆیشت، تووشی نەخۆشیی سیلی قورگ ببوو، گوازرایەوە بۆ نەخۆشخانەی (دکتۆر هۆگۆ هۆفمان) لە (کیرلینگ) لە (کلۆسترنیوبورگ). "دۆرە دیامانت" و "ڕۆبرت کلۆپستۆک" چاودێری نەخۆشی کافکایان دەکرد، زۆر بەکەمی دەیتوانی شتێک بخوات و بخواتەوە، ئازاری پێ دەگەیاند، بێدەنگ بوو، پێویستی بە چارەسەر هەبوو، لەبەر ئەوەی نەی دەتوانی هیچ بخوات وبخواتەوە تادەهات بێ هێزتر دەبوو،بۆیەیش دوا ساتەکانی ژیانی کێشی کەم ببۆوە بۆ ٤٥ کیلۆ. لە ٣/٦ پێش نیوەڕۆ گیانی سپارد و به یەکجاری ماڵئاوایی لە ژیان کرد. کافکا ٤١ ساڵی تەمەنی تەواو نەکرد، لە ١١/٦ لە گۆڕستانی یه‌هوودیان (ستراسشنیتز-Straschnitz)لە پراگ بە خاک سپێردرا.\nکافکا تاکە کوڕی خێزانەکەیان بووە، دڵڕەقی و باوکسالاریەکەی باوکی کاریگەریان بەسەر خێزانەکەیانه‌وه هەبووە، تا تەمەنی ٣١ ساڵیش لەگەڵ خێزانەکەیان ژیاوە. پێوەندی لەگەڵ باوکی باش نەبووە، هەر توندوتیژی باوکیشی بووە کاریگەری بەسەر کەسێتیی کافکاوه هه‌بووه، کە کەسێک بێت هەردەم لە ترس و دڵەڕاوکێدا بێت. لەگەڵ ئۆتێللای خوشکی پێوەندی باش بووە، لە کاتی پشوو و بێ تاقەتی چووه‌تە لای و سەردانی کردووە. لە ماڵەوەیان بە زۆری بە ئەڵمانی قسەیان دەکرد. لە دووکانەکەیاندا لەگەڵ کرێکار و کڕیارەکانیان بە چیکی قسەیان دەکرد.\nکافکا خۆی جودا لە زمانی ئەڵمانی بە زمانەکانی عیبری، فرەنسی، ئیتالی و ئینگلیسی دەیتوانی قسە بکات. سەرەتای دەست پێکردنی نووسینی کافکا بۆ تەمەنی سێزه و چوارده ساڵی ده‌گه‌ڕێته‌وه، له‌و ته‌مه‌نه‌دا هه‌وڵی هه‌بووه. کافکا لە سەردەمی ژیانی خۆیدا زۆرێک لە بەرهەمەکانی فەوتاندوون، یان تەواوی نەکردوون. وەسیەتی بۆ "ماکس بروود"ی هاوڕێی کردووه، دوای مردنی سەرجەم بەرهەمەکانی بسووتینێت، بەڵام "ماکس بروود" وەسیەتەکەی بەجێ نەگەیاندووە و بەرهەمەکانی پاراستوون.\n"یولی لۆڤی" دایکی کافکا لە ٢٧/٩/ ١٩٣٤ ده‌مرێت. خوشکەکانی کافکا ، ئیللی و ڤالی، بەر شاڵاوی هۆلۆکۆستی جوولەکەکان کەوتوون، لەلایەن هەڵمەتی دڕندانەی نازییەتی هیتلەر. بۆچوونی ئەوە هەیە لە بەهاری ١٩٤٢ لە ئۆردووگای زۆرەملێی (خیلمتوی) جوولەکەکان بووبن، نازییەکان لەناویان بردبن. کاتێک نازییەکان دەسەڵاتیان گرتە دەست هەڵمەتی سووتاندن و قەدەغەکردنی کتێب و چاپەمەنیان دەست پێکرد، بەرهەمەکانی کافکایش بەر ئەو هەڵمەتەی نازییەکان کەوتن و قەدەغەکران. لە وڵاتانی بەناو سێستیمی سۆسیالیستی و کۆمۆنیستیش بەرهەمەکانی کافکا قەدەغەی بڵاوبوونەوەیان لەسەر بوو ناویان لە لیستی ڕەشدا بوو.\nکافکا لە ڕووی پێوەندی کۆمەڵایەتییەوە زۆر دووره په‌رێز بووه، چونکه هەردەم ترسێک لەسەر مەرگی بووە، ئەوەیش وەک ترسی باوکی کاریگەری لە سەری ماوەتەوە. لە ڕووی دەروونییەوە دەم دەمی بووە، واتە باری دەروونی جێگر نەبووە.\nکاتێک لە پراگ ژیاوە لە نزیکەوە بەشداری لە کۆڕ و چالاکیی سیاسی و گفتوگۆکانی نووسەر و ڕۆشنبیرانی کردووە. کەسێکیش بووە کاتی تایبەتی داناوە بۆ خوێندنەوەی بەرهەمه ئەدەبی و فەلسەفییەکان.\nکافکا یەکێک لە نووسەرە هەرە بە تواناکان لە بواری نووسینی کورتە پەخشان، کورتە چیرۆک و رۆمان داده‌نرێت، لەگەڵ ئەوەیش خه‌ڵکی چیک بووه، به‌ڵام به ئه‌ڵمانی ده‌ینووسی. ئەو بەرهەمانەی کافکا دەیخوێندنەوەو کاریگەریان لەسەری هه‌بووه نموونه‌ی به‌رهه‌می نووسه‌رانی وه‌کو: توماس مان، فلوبێر، هیگل، هێرمان هێسە، دیستۆیڤسکی ، ستاندال، تۆڵستۆی، کانت، ئەنشتاین، فرۆید. ئەو ژنانەی کافکا لەگەڵیان ژیاوە وەک دەزگیرانەتی، یان پێوه‌ندی خۆشه‌ویستی له‌گه‌ڵ هه‌بوونه:\n٣/ دۆرا دیامانت: لە دوا ساڵەکانی ژیانی لە ساڵی ١٩٢٣ ناسیویه‌تی. تا دوا ڕۆژی ژیانی لەگەڵی مایەوە، دواتر بوو بە میراتگری داهاتی بەرهەمە چاپکراوەکانی کافکا.\nچیرۆک: بڕیار، پێناسی خەبات، دکتۆری وڵات، ڕاوچییەکانی گراگۆس، دروستکردنی دیواری مەزنی چین، ئامادەکاری ئاهەنگی هاوسه‌رگیری لە شەودا، بوژایەوە، یەکەم ئازار، سەبارەت بە یاسا، هونەرمەندی برسی، گەڕانی سەگ، عەرەب و داڵدەی کچان، ژنی بچووک، خانوو، گۆرانی پیته‌ر جۆزڤین. بەرهەمی دیکه‌ی هەبوون هێندێکیانی بە خۆی لەناو بردوون، هێندێکیان بزربوون، ئەوانەی ماوەنەتەوە کەوتوونەتە دەستی "ماکس بروود". نامەکانیشی هێندێکیان لای هاوڕێکانی پارێزراوبوون.\nبۆ یەکمجاریش بەرهەمێکی کورتە پەخشانێکی لە ساڵی ١٩٠٨ لە گۆڤارێکی دوو مانگانەیی بەناوی(Hyperion) بڵاوکردەوە. دوای مردنی یەکەم بەرهەم، کە چاپ بوو بە ناوی (ئەمریکا) لە ساڵی ١٩٢٧ ئەوەش رۆمانیکی تەواو نەکراو بوو بە ناوی (ونبوونی پیاوێک) لە حاڵەتێکی تایبەت "ماکس بروود" خۆی ئە و ناوەی (ئەمریکا)ی بۆ دانابوو. بەڵام دواتر "بروود" بۆی دەرکەوت لە نامەیەکدا کە کافکا بۆی ناردبوو، لە نامەکەدا کافکا بە ڕاشکاوی باسی ئەوە دەکات خۆی ناوی ڕۆمانەکەی ناو ناوە(ونبوونی پیاوێک).\nکافکا ئارەزووی وێنەگرتن و وێنەکێشانی هەبوو، ئەو وێنانەی کێشاونی کەم ماوەنەتەوە، ئەوانی تری لەگەڵ دەستنووسەکانی لای "ماکس بروود" پارێزراون. وێنەی دایکیشی کێشاوە، وێنە فۆتۆگرافییەکانی هێندێکیان لە ماڵی خوشکی ئۆتێللا، لە دێی (زوراو) گیراون.\nسەبارەت بە بەرهەمەکانی تا ئێستا نووسین و توێژنیەوەی زۆری له‌باره‌وه کراون، بەردەوامیش بەرهەمەکانی چاپ دەکرێنه‌وه، ئێستایش بەرهەمەکانی قسە و گفتوگۆیان لەسەر دەکرێت. وەردەگێردرێنە سەرزمانە زیندووەکانی تری دنیا، لە نووسەر و ئەدیب و خوێنەران لە سەدەی بیستەم کەم کەس هەیە ناوی کافکای نەبیستبێت و تینووی بەرهەمەکانی نەبووبێت و نەیخوێندبێتەوە.\nچەند بەرهەمێکی بزربووی دۆزرانەوە:\nچەند بەرهەمێکی، کە لەلایەن "ماکس بروود"ەوە بزرببوون، له کتێبخانه‌یه‌کدا دۆزرانه‌وه. بۆ یەکەمجار لەلایەن دەزگای (چاپی ڤالشتاین) لە شاری (گوتن گین)ی ئەڵمانیا ئەو بەرهەمانە لە دوو به‌نددا بوون، کە بەرهەمەکانی لە نێوان ساڵەکانی ١٩٠٦ / ١٩١٦ نووسراون، به‌رهه‌می (پەخشانی یه‌هوودی) و چەندانی تری لەخۆ گرتووە، لەگەڵ ١٠ دە به‌ندی تر لە مانگی ٣/ ٢٠١٣ چاپ و بڵاوکرایەوە.\nله‌ڕێکه‌وتی ٤-٥ /١٠/٢٠١٣ نرخی نامەیەکی کافکا دەگاتە (١٥٤٠٠٠) سەد و پەنجا و چوار هەزار یورۆ لە بۆرسەی سالزبورگی ئەڵمانیا، نامەیەکی ٨ هەشت لاپەرەیی کافکایە،کە بۆ "ماکس بروود"ی هاورێی ناردبوو. مێژووی نووسینەکەی بۆ١١/ ١٢/ ١٩٢٢ ده‌گه‌ڕێته‌وه، لە (لوزنجیی) باکووری (بۆمیش) لە پراگ.\nلە ڕێکه‌وتی 21/4/2013 لە مۆزەخانەی ئەڵمانیا/ ئەرشیفی ئەدەب لە مارباخ، سەرجەم دەستنووسەکانی ڕۆمانی (دادگا)ی کافکا لە پێشانگه‌یەکدا پێشاندران. ئەو دەستنووسانە لەلایەن "ماکس بروود"ەوە پارێزراو بوون. لە ساڵی ١٩٨٨ لە ئەرشیفی ئەدەبی ئەڵمانی نرخەکەی گەیشتە سێ ملیۆن مارک.\nنامەی مشکەکان، سەرەتای مانگی ١٢/ ٢٠١٢، نرخی گەیشتە ٩٦٠٠٠ نه‌وەد و شەش هەزار یورۆ، لە ئەرشیفی ئەدەبی ئەڵمانی لە مارباخ. نامەیەکی کافکایە، کە بۆ "ماکس بروود"ی ناردبوو لە ٤ چوار لاپەرەدا، لە ڕێکه‌وتی ٣/١٢/١٩١٧ دا نووسراوە، یەکێک لە نامە زۆرەکانییەتی، لەم نامەیەدا کافکا باسی ترسی خۆی لە نیشانەی مشکی سەر تابلۆ ده‌کات. لە ١١/٤ / ٢٠١٣ لەگەڵ چەند دەستنووس ونامەی تردا لە پێشانگایەکدا پیشاندران.\nئه‌و له ڕاستیدا له‌وانه‌یه خۆشه‌ویست نه‌بێت :\nنووسەران قسەی بۆگەن دەکەن.\nیەکێک هەیە دێت،\nیەکێک جیادەبێتەوە، زۆربه‌یان ماڵئاوایی ناکه‌ن.\nبه ڕم له بابم گۆڕ هه‌ڵده‌که‌نم.\nکۆشک لە فریدلاند، زۆر بواری بۆ دیتن تێدایه: لە سەرەوە بۆ پردێک، لە باخچە، لەنێوان گەڵای دارەکان، لە دارستان بەنێوان داری مەزندا ڕەت دەبیت.\n5. جاران لەو کاتەدا هەڵبژاردن بوو.\n6. چی دروست دەکەیت؟ من چالێکی ئامادەم دەوێت، دەبێت لە پێشتر بێت، سەرەوە جێگای منە.\n7. ئێمە هەڵدەکەنین، چاڵی بابل.\n8. دوو سەرباز لەم دۆڵەوە هاتن، لێرەوە سەرکەوتن.\n9. تۆ هەناسە هەڵدەکێشیت!؟\n10. تواناکان خنکێنەرن.\n11. تۆ بچکۆلەت لە دارستان نەبینی؟ تۆ لێگەڕای ئەو بە تەنها بڕوات؟ (من کاتم نییە).\n12. من کەمێک پیانۆ دەژەنم، شتێکی کۆنی بچووکی سەردەمی لاوێتی.، ئەوەی جاران فێربووم، جارێکی تر نەچوومەتەوە سەری.\n13. عاموودەکان وەستاون، لە پشت هەورەکانەوە مانگ خەرمانەی داوە.\n14. ئەم شانۆیە چۆڵە! پێش نیوەرۆیە، دوێنی ئێوارە قەرەبالغ بوو!\n15. گوێم لێدەگرت، ئاخ گوێ مەگرە.\n16. تەنها خەتێک.\n17. گوڵی سپی و بەفری سپی.\n18. لە بازهەڵدانی گەورە، کەوتن نزیکە.\n19. ئەم کتێبە چەند وشەی تێدایە؟ دەبێ وەبیر خۆتی بێنییەوە! دەتوانی هەموو وشەکان بهێنیتەوە بیرت، ئەم وشانەی خه‌راپن وەک بەسەر کەوتنی چیاییەکه. بەنرخەکان نه له چیا به‌رزه‌کان و نه له چیا نزمه‌کان نایهێنن.\n20. کاتێک شەمەندەفەر دەڕوات، بینەران جێگر دەبن.\n21. من لە پێنج ساڵییەوە بەهێز بووم و ئێستا دەموێ لەسەر پشتی ئەسپ ڕاکەم.\n22. چی من لەودایه، ئەو لە مندایە.\n23. خۆشەویستی نێوان خوشک و برا، وەک خۆشەویستی نێوان دایک و باوک وایە.\n24. نهێنی تەنها لە ژیاننامەدایە.\n25. ئەو خەوتووە، من بەئاگای ناهێنم. بۆچی ئەوت بە ئاگا نەهێنایەوە؟ ئەوە بەختی من و بێ بەختی منە.\n26. دیواری مەزنی چین لە باکوور کۆتایی دێت، لە ڕۆژهەڵاتی خواروو و ڕۆژئاوای خواروو و لێرەوە یەکی گرتۆتەوە.\n27. بەداخەوە یاساکانی ئێمە هەمووی نەناسراون، نهێنی لای گرووپێکی بچووکی مافپەروەره، کامەیان فەرمانڕەوایی ئێمەدەکات!\n28. شارێکی کۆن، کۆڵانی تەنگەبەر، پیاوێك لە بلووزێکی شیندا زەحمەتتر دەڕوات، سەر دەکەوێت.\n29. پاسەوانی ئەم پارکە دەناسی؟\n30. منیش چاوەڕێم دەکرد، تۆ پیاوی، پێویستە دژایەتی کردنی ئەو دیوارە فرێبدەی.\n31. ئەو ساڵە بەسوودە.\n32. دادپەروەری، بەڵام بەشێوەیەکی هات و هاوار.\nبەرهەمەکانی کافکا لە شێوەی کاسێت لە باندێکدا تۆمار کراون، چەندین جار بە کۆبەرهەم چاپ و بڵاوکراونەتەوە، بەڵام دەزگای فیشەر بۆ چاپ چەندین جار کۆبەرهەمەکانی چاپکردووه. دوا چاپی کۆبەرهەمەکانی کافکا لەلایەن دەزگای فیشەر لەشێوەی کتێبی گیرفان لە ساڵی ٢٠٠٨ چاپکراوە بەم شیوەیە:\n1-Gedichte Für Frauen, Marix ver lag . 2013\n2-Tagebücher :1909 – 1923 auf3 Bände, fischerverlage. 2008\n3- Franz kafka Beschreibung eineskampfesund andere schriften aus dem nachlaß. Fischer verlag.\n5-Nach gelassne Schriften und fragmente1- 2 , fischer verlag\n6-هه‌موو تاکدێڕییه‌کان له‌م سه‌رچاوه‌یه وه‌رگێڕدراون:\nReisetagebücher, Franz Kafka.fischerverlage. 2008\n٧- سەرچاوەی وێنەکانی کافکا لە کتابی :-\nFRANZ KAFKA – Bild aus seinem Leben – KLAUS WAGENBACH- 2008 KLAUS Verlag.


عەبدوڵڵا حەسەنزادە - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nعەبدوڵڵا حەسەنزادە لەدایکبووی ١٩٣٨ سیاسەتوان، زمانزان و ئەدیبی کوردە.\n٢ بواری سیاسی\n٣ بواری زمان و وێژە\nعەبدوڵڵا حەسەنزادە پاییزی ١٩٣٨ لە کوردستانی ئێران لە دایک بووە. لە تەمەنی منداڵیدا باوکی لە دەست داوە، دەرسی ئایینیی خوێندووە و ئیجازەی مەلایەتیی وەرگرتووە.عەبدوڵڵا حەسەنزادە لە دەیەی ٦٠ی زایینیدا لەگەڵ کچێک لە ناوچەی سەردەشت زەماوەندی کردووە و ٤ کوڕ و ٢ کچی ھەن.\nھەر لە تەمەنی مێرمنداڵیدا بۆتە ئەندامی حیزبی دێموکراتی کوردستان. لە ساڵەکانی ١٩٦٧ - ٦٨ دا کە بزووتنەوەیەکی چەکدارانە لە لایەن ئەندامانی حیزبی دێموکراتی کوردستانەوە بەرێوە چووە، بە ھۆی فشاری دەزگا جاسوسییەکانی رێژیمی پاشیەتی‌یەوە ناچار بووە پەنا بەرێتە بەر کوردستانی عێراق. لە گەڵ ژمارەیەک لە ئەندامانی حیزبی دێموکراتی کوردستان پاش شکستی خەباتی چەکدارانەی ٤٦ - ١٣٤٧ پرش‌و بڵاو بوون ھەوڵیان داوە تەشکیلاتی ئەم حیزبە رێک بخەنەوە. لە کۆنفرانسی دووی حدک لە ھاوینی ١٩٦٩ دا عەبدوڵڵا حەسەنزادە بە ئەندامی رێبەری ئەم حیزبە ھەڵ بژێردراوە.\nساڵی ١٩٧٠ کە بەیاننامەی ١١ی مارس لەلایەن دەوڵەتی عێراقەوە دەرچوو، دکتور عەبدولڕەحمان قاسملوو ئەندامی پێشووی حیزبی دێموکرات لە ئورووپاوە ھاتە عێراق و لە گەڵ تێکۆشەرانی حیزبی دێموکرات سەر لە نوێ بناخە تەشکیلاتییەکانی حیزبەکەیان داڕشتەوەو بەرنامەو پێڕەوی ئەم حیزبەیان رێک خستەوە کە د.قاسملوو دەوری سەرەکی تێدا دیت‌و لە راستیدا رێبەری ئەم حیزبە بە کردەوە بە د. عەبدولڕەحمان قاسملوو ئەسپێردرا. عەبدوڵڵا حەسەنزادە لە دوای کۆنفرانسی سێیەمی حدک لە ژوئەنی ١٩٧١دا بە ئەندامی دەفتەری سیاسی ھەڵ بژێردرا. پاییزی ١٩٧٣ لە کۆنگرەی سێیەمی ئەم حیزبەدا سەر لەنوی بە ئەندامی دەفتەری سیاسی ھەڵبژێردراوەتەوە.\nلەگەڵ دەستپێکردنی راپەرینی گەلانی ئێران لە ساڵی ١٩٧٨دا عەبدوڵڵا حەسەنزادە وێرای د. عەبدولڕەحمان قاسملوو سکرتێری گشتی حدک و ژمارەیەکی دیکە لە تێکۆسەرانی ئەم حیزبە لە سەر بڕیاری کۆمیتەی ناوەندی کۆمیتەیەکیان پێک ھێناوە بە ناوی «زاگرۆس» و ئەندامانی زاگرۆس بە نھێنی چوونەتەوە نێوخۆی وڵات (رۆژھەڵاتی کوردستان). عەبدوڵڵا حەسەنزادە چۆتە مھاباد. چەند مانگ پاش سەرکەوتنی راپەرینی خەڵکی ئێران، رێژیمی تازە حیزبی دێموکراتی کوردستانی بە ھەڵوەشاوە راگەیاندو ھێرشی کردە سەر کوردستان. ھەوڵی کوردەکان بریتی بوو لە چارەسەری کێشەی کورد لە رێگای وتووێژەوە. کوردەکان ھەیئەتیکی نوێنەرایەتیی کوردیان بۆ وتووێژ لەگەڵ حکومەت پێک ھێنا کە عەبدوڵڵا حەسەنزادە یەکێک لە ئەندامانی ئەو دەستەیە بوو کە بە ھۆی درێژەدانی شەر لەلایەن حکوومەتەوە کۆماری ئیسلامیی ئێران ھەوڵی ئەم دەستەیە لە وتووێژەکاندا شکستی ھێنا.\nعەبدوڵڵا حەسەنزادە ھەتا کۆنگرەی ١٣ لە ھەموو کۆنگرەکانی حیزبی دێموکراتدا جگە لە کۆنگرەی ھەشتەم بە ئەندامی رێبەری و ئەندامی دەفتەری سیاسی ئەم حیزبە ھەڵبژێردراوەتەوە. لە کۆنگرەی ٦و ٧ی ئەم حیزبە بە جێگری د. عەبدولڕەحمان قاسملوو ھەڵ بژێردراوە. لە کۆنگرەی ١٠ لە بەھاری ١٩٩٥دا بە سکرتێری گشتی ئەم حیزبە ھەڵ بژێردراوەو تا کۆنگرەی ١٣ی ئەم حیزبە لە ٢٠٠٤دا لەم پۆستە مایەوە. عەبدوڵڵا حەسەنزادە لە سیاسەتدا وەک رێبەری پێشووی حیزبەکەی باوەری بە چارەسەری کێشەکان لە رێگای وتووێژەوە ھەیە. ئەو کاتی سکرتێری گشتی حدک بوو ئەسڵێکی لەم حیزبەدا جێگیر کرد کە کەسێک تەنیا دەتوانێ دوو دەورە بە دوای یەکدا ببێتە سکرتێری گشتی. ھەروەھا لە کارە گرینگەکانی ئەو لەم حیزبەدا ئەوە بوو کە بۆ قووڵکردنەوەی دێموکراسی ئێوخۆی حیزبی "مافی کەمایەتی" ی لە بیروبۆچوون و فراکسیۆنی فکری لە ناو حیزبەکەیدا بە رەسمی ناساند.\nبواری زمان و وێژە[دەستکاری]\nعەبدوڵڵا حەسەنزادە جگە لە کاری سیاسی وەک زمانزان و وەرگێڕێکی توانا ناسراوە. بەرھەمە وەرگێڕدراوەکانی بریتین لە:\nکوردستان و کورد؛ کتێبی دوکتور قاسملوو\nحەمەدۆک؛ ڕۆمانی یاشار کەماڵ\nدان چەرموو؛ ڕۆمانی جاک لەندەن\nگێلەپیاو؛ ڕۆمانی عەزیز نەسین\nنزا بۆ ئارمێن؛ ڕۆمانی ئیبراھیم یوونسی\nجگە لە بەرھەمی وەرگێردراو بە گەلێک وتار و بابەتی لە رۆژنامە و بڵاوکراوە کوردییەکاندا چاپ بووە، بە تایبەتی لە چاپەمەنیی حیزبەکەی خۆیدا. خاوەنی مێژووی قۆناغێک لە تەمەنی حیزبەکەیەتی نیو سەدە تێکۆشان کە لە دوو بەرگدا بڵاو کراوەتەوە.\nسایتی کوردستان و کورد\nبەرنامە و پێڕەوی نێوخۆی حدک، پەسندکراوی کۆنگرەی ١٥\nکورتە مێژووی ٦٧ ساڵەی حیزبی دێموکراتی کوردستان[بەستەری مردوو][بەستەری مردووی ھەمیشەیی][بەستەری مردووی ھەمیشەیی] ئامادەکردنی رەحمان نەقشی\nکورتە مێژووی حیزبی دێموکراتی کوردستان ئێران[بەستەری مردوو][بەستەری مردووی ھەمیشەیی][بەستەری مردووی ھەمیشەیی]نوسینی دوکتۆر عەبدولڕەحمان قاسملوو، عەبدوڵڵا حەسەنزادە\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=عەبدوڵڵا_حەسەنزادە&oldid=663613»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٢:٤٠ی ٢١ی شوباتی ٢٠٢٠ نوێ کراوەتەوە.


کۆتایى یۆرۆى (2020) لە باوەشى وێمبڵی دا\n02:28 - 11/07/2021\nیەكێتیی تۆپی پێی كوردستان یانەی سۆرانی سزادا\nفێدریكۆ چێیزا بە باشترین یاریزانی یۆڤانتۆس دیاری كرا\nفیفا تاوتوێى گۆڕانكاریی لە چۆنیەتى بەڕێوەچوونى مۆندیال دەکات\nچامپیۆنس لیگ؛ پاریس سان جێرمان یاریی لوتكەی لە مانچستەر سیتی بردەوە\nئەمشەو گرانبەهاترین یارى مێژویى تۆپى پێ ئەنجام دەدرێت\nئەمشەو، یاریگاى وێمبڵى لە لەندەنى پایتەختى بەریتانیا. کۆتا دیمەنەکانى یۆرۆى (2020) لە نێوان هەردوو هەڵبژاردەى ئازۆرى ئیتاڵیا و سێ شێرەکەى ئینگڵتەرا لەباوەش دەگرێت.\nکاتژمێر (10:00)ى ئەمشەو بەکاتى هەرێمى کوردستان، یارى کۆتایى یۆرۆى (2020) لە نێوان هەردوو هەڵبژاردەى ئینگڵتەراو ئیتاڵیا ئەنجام دەدرێت، کە تێیدا ساوز گێتى راهێنەرى سێ شێرەکە و رۆبەرتۆ مانشینى راهێنەرى ئازۆرى بۆ نوسینەوەى مێژوو کوڕەکانیان روبەڕوى یەکترى دەکەنەوە.\nئینگلتەرا، ناوێکى گەورەیە لە تۆپى پێدا و دەیان یاریزانى مەزن بە درێسى ئەو هەڵبژاردەیەوە بە دونیا ناسێنراون، بەڵام یەکەمجارە دەگاتە فەیناڵى یۆرۆ، ئەوەش دواى (55) ساڵ لە دواى بەدەستهێنانى مۆندیالى (1966) دەگەڕێتەوە سەر ستەیجى کۆتایى و لەگەڵ گەورەکان ناوى دێت.\nئینگڵتەرا، بەڕاهێنەرایەتى ساوزگێت و بە ئامادەبونى هارى کەین و رەحیم ستێرلینگ و فیل فۆدین و چەندین یاریزانى تر لەم گەشتەى یۆرۆى (2020)دا، ئاستێکى ناوازەیان پێشکەشکردووە و گەیشتونەتە کۆتایى بۆیە ئەوە ساتێکى مێژوییە و نایانەوێت لەدەستى بدەن.\nهەرچى هەڵبژاردەى ئیتاڵیایە کە مانشینى راهێنەرایەتى دەکات و کیلینى و بۆنۆچى بەرگرى لێدەکەن و جۆرجینۆ ئاراستەى دەکات، دەیانەوێت بیسەلمێنن یەکێکن لە سەردارەکانى تۆپى پێ و نازناوێکى دیکە ببەنەوە بۆ ئیتاڵیا.\nپێشتر هەڵبژاردەى ئیتاڵیا سێ جار گەیشتۆتە فەیناڵى ئەوروپا و دوو جار شکستى هێناوە و جارێکیش نازناوەکەى بردووە، بۆیە نایانەوێ شکستەکانیان لە یارى کۆتایى بکەن بەسێ.\nهەردوو هەڵبژاردە، پێشتر (28) جار روبەڕوى یەکترى بونەتەوە، ئیتاڵیا بە بردنەوەى (11) یارى پێشەنگە و ئینگلیزیش لە هەشت یارى براوەبووە و هەردولاش لە نۆ یاریدا یەکسانبون.


پاراستنا ساخلەمیا ددانان ئێکە ژ وان کارێن پێدڤیە رۆژانە بهێتە کرن، وەک شویشتن و دویرکەفتن ژ ڤەخارنا زێدە یا چایێ بۆ وێ یەکێ دەمەکێ درێژ بێ ئاریشە بمینن.\nڤیدیۆ: وێنێ رۆژێ د نێزیکترین خال دا کو تا نها هاتبیتەگرتن\nد گرتەیەکا ڤیدیۆیدا کو گالیسکەیەکا ئەسمانی تۆمارکریە، ن[زیکترین خال ژ رژۆێ نیشان ددەت.\nسوبەهی دێ هەیڤ غەیرینا تەمام ڕوویدەت\nسەرۆکێ دەستەیا گەردووناسیا سعودیە ڕاگەهاند، دووشەمبێ ١٦ی ٥ی ٢٠٢٢ هەیڤ غەیرینا تەمام ل ئەمریکایا باکور و باشور و رۆژئاڤایا ئەوروپا و پشکەکا زۆرا ئەفریقیا روویددەت. دبێژیت ژی، "دەمژمێرەک و ٢٥ خۆلەکان دێ ڤەکێشیت و ئەڤەژی ئێکەمجارە د ئەڤسالەدا رووی بدەت".\nبۆ ساخلەمیەکا باشتر گرنگە ئێڤاریان ڤان خارنان بخۆی\nگەلەک ژ شارەزایێن بوارێ ساخلەمیێ بەحسا وێ یەکێ دکەن کو ئێڤاریان باشترە خارنێن ساخلەم و کێمتر بخۆی ژ دانێن دیێن خارنێ.\nپێنج رێک بۆ نەمانا بێهنا دەڤی ل رەمەزانێ\nئێک ژ ئاریشەیێن دیار یێن رەمەزانێ بۆ کەسێ رۆژیگر دروستدبیت، بێهنا دەڤیە، لێ تۆ دکاری ڤان پێنج خالان پەیرەو بکە بۆ دویرکەفتنێ ژ ڤی حالەتی.\nسەدەمێ تووشبوون ب نەخۆشیا پەنجەشێرێ هاتە دیتن\nد نویترین ڤەکۆلینا زانستیدا کو زانایان چەند شلۆڤەکرنێن هوور ئەنجامداینە، ل داویێ شیاینە سەدەمێ توشبوون ب نەخۆشیا پەنجەشێرێ ببینن.\nئەگەر تۆ ئێکەم کەس گەهشتیە کەسەکی کو یێ کەفتییە سەر جاددێ و یێ تووشی بوویەروکا هاتن و چوونێ بووی، دێ چاوا سەرەدەریێ دگەل کەی، ئانکو چارەسەریا دەستپێکی بۆ ئەنجام دەی بەری ئەمبولانسا هەوارهاتنێ بگەهیت، د ڤی بابەتیدا ئاماژە ب چەند خالان هاتیە کرن.\nسەدەمێن پاشکەفتنا دووگیانبوونا ژنان چنە؟\nرەنگە هندەک جاران دەمێ پاشکەفتنا دووگیانبوونا ژنان سەدەمەکێ ساخلەمیێ یێ زەلال نەبیت، دگەل وێیەکێ ژی چەندین بزاڤان دکەن و سەرەدانا نۆژداران دکەن ژبوی وێیەکێ دووگیان ببن، د هندەک حالەتاندا دبیت سەدەم ئاسای بیت و پەیوەندی ب خۆیا خەلەتیێن رۆژانە ڤە هەبیت.\nڤەخارنا ئاڤێ ب ڤێ رێکێ ئەگەر هەیە ببیتە سەدەمێ مرنێ\nڤەخارنا ئاڤێ ب رەنگەکێ خەلەت دبیت ببیتە سەدەمێ توشبوونێ ب حالەتەکێ نەخۆشیێ کو ب "ژەهراویبوونا ئاڤێ" دهێنە بناڤکرن و حەتا ببیتە سەدەمێ مرنێ، ئەڤە د حالەتەکیدایە ئەگەر زێدەهی د ڤەخارنێدا هاتەکرن.\nئەڤ خارنە ژیێ مرۆڤی درێژدکەن\nنوژدارەکێ روسیێ بناڤودەنگ ب ناڤێ ئەلیکساندەر میاسینکۆف ئاماژە ب حەفت ماددێن خارنێ کریە کو رۆل هەیە بۆ درێژبوونا ژیێ مرۆڤیدا.\nبۆ ئێکەم جار زانا نهێنیەکا پشتی مرنێ ئاشکرا دکەن\nئەو مرۆڤێن ژ مرنێ نزیکبوونە گەلەک جاران بەحسا وێیەکێ دکەن دوی دەمیدا هەمی بیرەوەریێن ژیانا وی هاتینە پێش چاڤێن وی وەکی فلمەکی ژیانا خۆ دیتیەڤە، ئەڤەژی ب زانست هاتیە سەلماندن.\nڤیدیۆ.. ناسا بۆ جارا ئێکێ وێنەیێ سەر ڕیێ هەسارەیا زوهرە بەلاڤکر\nئاژانسا نوچەیا ناسا د گرتەیەکا ڤیدیۆییدا کو ژ ئالیێ گالیسکەیا بارکارڤە هاتیە تۆمارکرن چەند وێنەیێن سەر ریێ هەسارەیا زوهرە بەلاڤکرن و دناڤدا دەردکەڤیت ڕەنگێوێ یێ سورە و پلەیێن گەرمێ دناڤدا بلندن.\nڤەخارنا چایا کەسک د ڤان دەماندا زەرەر هەیە نە مفا\nچایا کەسک زەنگینە ب دژی ئۆکسان و دژی نەخۆشیێن درێژخایەنێن لەشی، وەکو پەنجەشێر و ئێشا شەکرێ و نەخۆشیێن دلی، لێ ڤەخارن ل دەمێ خەلەتدا و ب وی سەدەمی زەرەرێن وێ زێدەترن ژ مفایێن وێ.\nمفایێن خارنا سێڤەکێ ب گەدەیێ بەتال\nخارنا سێڤەکێ ب گەدەیێ بەتال چەندین مفایێن گرنگ بۆ ساخلەمیا مرۆڤی هەنە و باندوریێن ئەڕێنی هەنە لێ ب وی مەرجی زێدە نەخۆی.\nزەلام یان ئافرەت زێدەتر د ئاخڤن؟ ڤەکۆلینەک د سەلمینیت\nبەریا نها هاتیە سەلماندن ئافرەت ٢٠ هزار پەیڤان دبێژن د رۆژەکێ دا، ١٣ هزار پەیڤان ژ زەلامان زێدەتر دبێژن.\nئاژانسا ناسایا ئەمریکی پارچە ڤیدیۆەک بەلافکریە کو کامیرەکا چاڤدیریێ ل کەمپا یۆنیۆن گالسێر ل کیشوەری ئەنتارکتیکا دیاردەیا ڕۆژغەیرینا بتەمامی ل وی کیشوەری تۆمارکریە کو دێ بەرێ سپێدەهیا ئەڤرۆ ڕوویدەت.\nئێک ژ وان ئاریشەیێن بەربەلاڤ کو گەلەک کەس تووش دبنێ دروستبوونا کەڤشکیە دناڤ پرچیدا، کو ب وی سەدەمی نەخۆشی یان دوهنی و پاقژنەکرنێ دروستدبیت، بۆ نەمانێ دکاری مفای ژ شەکرێ وەربگریت.\nئەڤشەڤە دیاردەیەکا گەردوونی دێ روویدەت\nد دیاردەیەکا گەردوونیدا، ئەڤشەڤە هەسارەیا ئۆرانوس هەمبەری ئەردی دبیت و د بلندترین خالژی دا ل ئەسمانی دبرسقیت و بساناهی و بێ بکارئینانا تەلەسکۆبێ بەرچاڤ دکەڤیت.\nئەرێ تۆ دزانی مفایێت پێرپێنێ چنە؟\nپێرپینە رووەکەکێ سروشتییە ل وەرزێ بهارێ لناڤ چەم و بیستانان و لبەر لێڤێت جویێن ئاڤێ شین دبیت و هەتا هاڤین و پایزێ ژی هەبوونا خۆ هەیە.


نەتەوەین یا قەرەچ؟ – Ú\nسەرەتا / وتار و بیروڕا / نەتەوەین یا قەرەچ؟\nنەتەوەین یا قەرەچ؟\nDana Halabjeyi وتار و بیروڕا, وتار و بیروڕا\nنەمانتوانی وەک فارس کە لە دوای ئێمەوە بوون بە نەتەوە، مەحوی بکەینە حافظ وەک قورعانی نەتەوە سەیری بکەین. مەولەوییە هەورامییەکەی لە مەڕخۆمان بکەینە مەولاناکەی کە هەم تورک و هەم فارس بەهی خۆی ئەزانێت و بە شانازی نەتەوەیی خۆی شانی پێ بائەدات، کە لەکاتێکدا بەڵخییە.\nئەم بابەتە هەڵسەنگێنە\nتقييم المستخدمون: 4.58 ( 4 أصوات)\nدەربارەی Dana Halabjeyi\nبورھان شێخ ڕەئوف گەندەڵی ئەو ئافات و بەڵا گەورەو سامناکەیە کە ساڵانێکە ڕوبەڕوی عێراقی نوێ …


بەهەشت | ئاگاداربە! تەوبەكردنەكەت دوامەخە و تەسویفى تێدا مەكە\nمیوانی سەرهێڵ: ١٠٣\nمیوانی ئەمڕۆ: ٦٦١٢\nمیوانی هەفتە: ٦٦١٢\nكۆی گشتی سەردان لە بەرواری ٢٠١٠/١٥/٥: ١٥٣٩٩٧٤٦\nئاگاداربە! تەوبەكردنەكەت دوامەخە و تەسویفى تێدا مەكە\nبەرواری بڵاوکردنەوە: ٢٠١١/٠٥/٠٩\n(سَوْفَ)، واتە: دواجار، پاشان، ئینجا، پاش وەخت، دوای ئەوە،.. هتد، لێرەشدا واتە: دواخستنی تەوبە بۆ كات و ساتێكی تر.\nخوشكى بەڕێزم.. برای خۆشەویستم\nمەڵێ: دواجار تەوبە دەكەم (سَوْفَ أَتُوب)، بێگومان كەس نازانێ كەى ئەجەلی دێ وچەند لە تەمەنى ماوە.\nئەوەى جێی داخە خەڵكانێك دەبینین ((دوایی)) بۆ تەوبەكردن ئەكەن و ئەڵێن:\nئێستا كاتی تەوبەكردن نیە.\nوازبێنن با هەندێك چێژ لە دونیا وەربگرین\nهەر كە بە ساڵدا چووین خۆمان تەوبە دەكەین، خۆ قابیلە چی ئەكەین؟! دواجار هەر تەوبە ئەكەم، بەس جارێ وەختی نیە.\nجارێ با فلانە شت بكەم، پاشان نوێژ دەكەم!؟\nبا فلانە شەهادە بەدەست بێنم پاشان ڕۆژوو دەگرم؟!\nبا ناجح ببم پاشان ئەوە دەكەم؟!\nبا زانكۆ یان پەیمانگا تەواو بكەم، یان با شو بكەم، پاشان سەرپۆش دەدەم و دەبم بە موحەججەبەیەكی چاك؟! (*)\nبا شوو بكەم یان با ژن بهێنم پاشان ئاوا دەكەم..؟!\nبەڵام چەندەهامان بینی پێش ئەوەى هیچ لەمانە تەواو بكات كۆچیان كرد، كۆچی هاندەران ناڵێم.. نا بەخوا.. كۆچی هەتا هەتایی ئەڵێم -پەنا بەخوا-، ئێستاش لە ژێر خاكن و ناویشیان هەر نەما. بەڕاستی ئەمانە فێڵ و تەڵەكەى شەیتانن و فرت و فێڵی ئەم دونیا فانیەیە.\nجا شەیتان دێت وەعدی نەمرێتی بە ئنسان دەدات، كەچی ئەوەشی بە دەست نیە. بۆیە دەستپێشخەری بكەن، دەست پێشخەری.. وریا بن وریا.. لە بێ ئاگایی، لە دواخستنی تەوبە، لە هیوا درێژی، چونكە بەڕاستی ئەگەر هیوا درێژی نەبوایە هەرگیز فەرامۆشكردن و پشت گوێخستن نەدەما.\n[هەر بۆیە برا ئەزیزەكەم.. خوشكە بە شەرمەكەم]\nخێراكە لە بۆ تەوبەكردن، ئاگاداری دواخستنی تەوبەكردن بە، چونكە ئەوە خۆی بۆ خۆی تاوانێكە و پێویستی بە تەوبەكردنە.\nهەر بۆیە دەستبەجێ تەوبە بكە، پێش هاتنی ئەجەلەكەت، پێش ئەوەى هەرچی هیوا و ئاواتت هەیە هەموى ببڕێتەوە و نەمێنێت، تەوبە بكە، پەشیمانی بكێشە، بگەڕێوە.\nئاخر تۆ نازانی كەى دواڕۆژتە؟! كەى دوا هەناسەتە؟! كەى دوا شەوتە؟! كەى دوا قسەتە؟! كەى دوا چونتە؟! كەى دوا هاتنتە؟!\nبگەڕیوە پێش ئەوەى تاریكی باڵ بەسەر دڵەكەتدا بكێشێ، وای لێبێ چڵك و ژەنگی تاوان دایپۆشێ، وای لێبێت سڕینەوەش قبوڵ نەكات، بگەڕێوە پێش ئەوەى نەخۆشی یان مردن هێرش بەرنە سەرت، ئەو كاتە دەرفەتی تەوبە كردنیشت نەمێنێت.\n(*) لێرەدا تێبینیەكی زۆر گرنگ هەیە لەسەر مەفهومی حیجاب، بەڵگو لە ڕاستیدا پێویستی بە كتێبێكی تایبەت هەیە تا بە دوور و درێژی باسی لێوە بكرێ.\nجا چەندیش حەز دەكەم كە هەموو ئوممەتی موحەممەد صلى الله علیه وآله وسلم گوێیان لەم وتەیە ببوایە، بە تایبەت ميللەتە ئازیزەكەى خۆم، هەرچۆن بێت لێرەدا پشت بەخوا لەچەند دێڕێكدا دەیگوشێرم و عەرزی خزمەتتانی دەكەم:\nسەرەتا ئەبێت ئەوە بزانین ئافرەتان لە شەرعدا بە دوو شت خۆیان دادەپۆشن، یەكەم: بە خیمار ئەمەش بۆ داپۆشینی سەر و سنگیان بە تەواوەتی. دووەمیان: -كە بۆ باقی لاشەیانە- بە جلباب یا هەر شتێكی تر مواصفاتی جلبابی تێدا بێت.\nموحەججەبەش بەوە دەوترێ كە پۆشتە و داپۆشراو بێت لە ئاست بەرانبەرە نامەحرەمەكانیدا، هەروەك خوای كاربەجێ فەرمان دەكات بە ئافرەتانی موسڵمان جێبەجێی بكەن.\nحیجاب خۆی وشیەكی عەرەبیە: واتە: پەردە، داپۆشین..\nلە شەرعیشدا وەك لە واتا زمانەوانیەكەوە بۆمان دەردەكەوێت، حیجاب بریتیە لە:\nشاردنەوە و داپۆشینی جوانی لاشە لە لایەن ئافرەتانەوە لە ئاست نامەحرەمەكانی خۆیان. ((جگە لە دەم و چاو و هەردوو دەست نەبێت - ئەگەرچی ڕای پەسەند ئەوەیە: دەست و دەم وچاو پێویستە داپۆشراو بێت)).\nجا ورد بەرەوە، خوشكی ئەزیزم.. نەم وت: شاردنەوەى موی قژی بە تەنها، ئەگەریش جار و بار هەندێكیشی بەدەر كەوت قەیناكا، نا.. وا نەوتراوە.\nكەوابوو هەر ئافرەتێك لەچكێكی دا بەسەردا ئەوە مەرج نیە محەجەبە بێ. پەنتۆڵێكی تەسكی لە پێكردووە و پارچە پەڕۆیەكیشی هەروا داوە بەسەریدا، ئەمە بە هیچ شێوەیەك پێی ناوترێ موحەججەبە، شتی واش لە شەریعەتەكانی خوادا جل جلالە نەبووە و نابێت و جێی نابێتەوە.\nیان لەچكێك دەدات بەسەردا و تەنورەیەكی تەسكی لە پێكردووە یان قەمیسێكی تەسك یان..\nئاخر یەكێك لە مەرجەكانی حیجاب ئەوەیە ئەبێت هەموو لاشە دابپۆشێت -كە كوتومت عابای كوردەواریە- نەتان بیستووە دوژمنان هەر لە كۆنەوە كە دركیان بە پۆشتەیی عابا كرد كەوتنە دژایەتی كردنی و ویستویان نەمێنێ و شیعریشیان لەسەر وتوە:..باوی عابا نەماوە.. جلی كوردی زۆر جوانە شۆڕە و پەسەند كراوە..\nتەماشای شەیتانكەن بەناوی شۆڕی و پۆشتەیی و جلی نەتەوەییەوە، ئەیەوێ عابای كوردەواری لە بەری دایكان و خوشكانمان داڕنن لە كاتێكدا ئەویش هەر جلێكی كوردی ڕەسەنە.\nبەڵام ئەفسوس [وَلَقَدْ صَدَّقَ عَلَيْهِمْ إِبْلِيسُ ظَنَّهُ فَاتَّبَعُوهُ إِلاَّ فَرِيقاً مِنْ الْمُؤْمِنِينَ ] . هەروەها یەكێكی تر لە مەرجەكانی حیجاب ئەوەیە ئەبێت تەسك نەبێت. هەروەها تەشبیهی یەهود و نەساراكانیش نەبێت. هەروەها تەشبیهی پیاوان نەبێت.\nهەربۆیە حیجاب ((سەرپۆش)) ئەبێت بەناوی خۆیەوە بێت، سەر بە تەواوەتی دابپۆشێت لەگەڵ تەواوی سنگدا، ئەمەش لە زمانی عەرەبیدا ((خیماری)) پێدەگوترێ، واتە داپۆشین، بە عارەقیش بۆیە دەوترێ ((خەمر))، چونكە عەقڵ دادەپۆشێ و لە هۆشی خۆی نایهێلێ. ئەگەریش خوا ویستی هەبوو لە جێگای خۆی زیاتر باسی لێوە دەكرێ.والله تعالى أعلم وهو الموفق.\nکاتی دروستبوونی ئەم لاپەڕەیە: ٠.٠٢٠٢ چرکە


شێتی جیهان دەگرێتەوە\nنووسینی: هەیفا سەفوەت\nشەپۆلێكی شێتی و تووڕەیی جیهان دەگرێتەوە، وایلێهاتووە تاڵاوی ئەم دەردە تا سەر مۆخ ئاڵۆز بووە، لەگەڵیدا هەقیقەتی شتەكانیش ون بوون و گەیشتووەتە رادەیەك هەموو پەلاماری هەموو دەدات. ململانێ و شەڕەقسە بۆ تۆمەتباركردن بە نهێنی و بە ئاشكراییش، لە برەودایە. لەمڕۆ بەدوایشەوە ناوی ئەوە گرنگ نییە كە ئەم شێتێتیە دەجووڵێنێت، چونكە جیهان بە ئاگری وێرانەیی و شەڕیەوە داخ بووە. ئەمەیش وامانلێدەكات كە بانگەواز بكەین بۆ یەكێتیی مرۆڤایەتی و ئاشتی و خۆشەویستی و برایەتی لە نێوان هەموو ئادەمیزاددا و نەژاد و رەنگ و حزب و رەوت و تەوژم تێپەڕێنین، چونكە لەدەستی ئەم شەڕە رزگارمان نابێت هەتا خۆمان (وەك تاك) لە تۆوەكەی رزگار نەكەین.\nغرور و هەژموونی مرۆڤ و حەزی بۆ خۆسەپاندن كۆنە بە دێرینیی مێژووی مرۆڤایەتی، هەر لە ئەزەلەوە مرۆڤ تێیكەوتووە، گیانی شەڕەنگێزی و عەشقی بۆ جەنگ و خاوەندارێتی و خوێنڕشتن و چاندنی ترس و تۆقاندن لە دڵی كەسانی تردا، بۆ ئەوەی نەخۆشی و شێتێتیەكەی تێر بكات. ئەمەیش تەنیا كاڵای باڵای تاقە كۆمەڵگەیەك نییە بەڵكو زۆربەی كۆمەڵگە كۆنە مرۆییەكان لە ئیستیعمار و جەنگ و زوڵم و تۆڵە و داگیركاریدا ژیاون. زنجیرەیەكی دوور و درێژ، ساڵانی رابردووی پڕكردووە لە چیرۆكی دڕندایەتی مرۆڤ. بۆیە گرنگ نییە ناوی چییە یان چی پێدەوترێت، چونكە یەك جۆری نییە بەڵكو ناسنامەی فرەجۆریی تاوانی هەیە و ناوی جۆراوجۆری هەیە و رەوتی جۆراوجۆری هەیە، بەڵام لەراستیدا شەڕ هەر شەڕە ئیتر هەر جۆر و رەنگێكی هەبێت، دژی مرۆڤایەتی و كەسانی بێتاوان و كەس و تاكی ئاشتیخواز و باش و چاكەكارە.\nپێویستمان بە بزاڤێكی سەرتاسەری هەیە لە بچوكترین تاكەوە تا گەورەترین دەسەڵات و دەستە ودامەزراوە، لە بچوكترین دەوڵەتەوە بۆ گەورەترین دەوڵەت، لەوپەڕی باكورەوە بۆ ئەوپەڕی باشور، هەموو كەس بەرپرسە لە جووڵاندنی شەپۆلی خۆشەویستی و ئاشتی لە ناخی خۆی و لە خێزانەكەی و لە كۆمەڵگەكەی و لە دەوڵەتەكەیدا. نابێت هەروا دانیشین و تەماشا بكەین و رووداوەكان بە نەرێنی بگوازینەوە، ئەم و ئەو تۆمەتبار بكەین و خۆیشمان رۆڵی تەماشاكار ببینین. پێویستمان بە زیندووكردنەوەی بنەما و پرەنسیپە پاكەكانی مرۆڤایەتیە، ئەوانەی كە پارێزەری خود و ناموس و ئازادییە كەسییەكانن و ئاساییش و ئارامیی دەپارێزن لە دەستی ئاشتیدزەكان.\nئەمە دۆزی مرۆڤە، دۆزی دەوڵەتە، دۆزی جیهانە و دۆزی ژیانە. هەموو كەسێك لێی بەرپرسیارە. كەمترینمان و گرنگترینمان بەرپرسیارین لە ژیانێكی ئاشتیانەی راستەقینە لە ناخی خۆماندا و دابەشكردنی بە وشیارییەوە بەسەر هەموو ئەوانەی دەورووبەرماندا، هەروەها گەیاندنی ئەو رێگە وشیاری و ژیرییەی كە جیهان لەدەستیداوە. نابێت ئەمڕۆ كەس بێدەنگ بێت، چونكە ئەمە دۆزی هەموومانە بەبێ جیاوازی و بەبێ هەڵاوێركردنی هیچ كەسێك. بێ ئەوەی چاوەڕێی رۆڵی كەس بكەین، ئەمە دۆزی منە و دۆزی تۆیە كە دەبێت رێژەی وشیاریی بەرز بكەینەوە بۆ چەمكی مرۆیی. نابێت توانای خۆمان بەكەم بزانین و رۆڵی خۆمان بەكەم تەماشا بكەین و چاوەڕوان بین كەسانی دیكە لە جیاتی خۆمان ئەم كارەمان بۆ بكەن.\nدەبا ئەو هێزەی ناخمان بجوڵێنین، مەبەستم هۆشیاری و درككردنی زۆر قووڵە. با نەكەوینە ناو تەوژمە جاهیلەكانەوە و رێگە نەدەین بە شێوەیەكی ناڕاستەوخۆ تۆوی فیتنە و ترس و گیانی تۆڵەسەندنەوەمان تێدا بچێنن، چونكە خۆمان و هەموو مرۆڤایەتی وێران دەكەن.\nهەر كەسێك وابزانێت كە ئێمە لەم جیهانەدا لەیەكتر دابڕاوین و خۆرئاوایی و خۆرهەڵاتین، ئەوە هەڵەیە، وەك چۆن هەمیشە وتومانە لەسەر یەك زەوی و لە ژێر یەك ئاسماندا دەژین و كەلتور و زمان و نەریتمان بەحیكمەتی خوایی جیاوازە، با سوود و بەرژەوەندیی هاوبەش ئاڵوگۆڕ بكەین و یارمەتی و دەستگیرۆیی كەموكورتیەكانی ناویان بدەین، چونكە ئەمە یەكەیەكی ئادەمیزادیی لێكدانەبڕاوە. كێیش وابزانێن ئەوەی كە لێرە روودەدات كاریگەریی لەسەر ئەوێ نابێت ئەوا بەهەڵەدا چووە، هەروەها ئەوەیش وابزانێت ئەوەی لەوێ روودەدات كار لە ئێرە ناكات دیسانەوە هەڵەیە.\nبا پێكەوە هاوكار بین بۆ بڵاوكردنەوەی وشیاری و ئاشتی. با توندوتیژی و تاوان و كوشتن و ستەم لەهەموو لایەكی جیهاندا فڕێبدەین، ئیتر ئەگەر بە سادەترین شتێكیش بێت كە وشە و پیتە. چونكە ئێمە هەموومان درك بەوە دەكەین ئەوەی كە ئەم تەوژم و حزبانەی بزواندووە گوزارشت و وشەگەلێكن كە پلانیان بۆ كێشراوە و لە دەروونی هەندێكماندا هاوار دەكەن. وشەی هەق یان وشەی ئاشتی كارلێك و كاریگەریی بەهێزیان لێدەكەوێتەوە، هەرچەندە سادەیش دەربكەون بەڵام لە راستییدا بەهێزن و لەگەڵ رۆژ و تێپەڕینی كاتدا گۆڕانكاری و وەرچەرخانی قووڵ لە گیانە بێهیوا و نائومێدەكاندا دروست دەكەن.\nهەیفا سەفوەت:: 20/07/2016


یەکێکە لە شارەکانی ھەرێمی کوردستان لە کوردستانی باشووری داگیرکراو و بەزۆر لکێنراو بە عێراقەوە. لە ناو ئەم شارە دا نەتەوەی ئاشوریش نیشتەجێن. لە کۆندا یەکێک لە ناوچە بازرگانیەکانی ئاشوریەکان بووە و کەوتبووە ناو سنوری دەسەڵاتی ئاشوریەکان. خەڵکەکەی سەر بە ئایینی ئیسلام، مەسیحی و یەزیدین.\nمێژووی ئەم شوێنە دەگەڕێتەوە بۆ ٨٠٠٠ ساڵ یان ١٢٠٠٠ ساڵ پێش مەسیح. جگە لەوەش, ئەشکەوتی جارستین (واتە چوار ستوون) کە دەکەوێـتە دەربەندی دھۆکەوە, لەلایەن ھەندێک لە مێژوونووسان و لێکۆڵەران سەلمێنراوە کە یەکێکە لە کۆنترین ئەو ئەشکەوتانەی کە مرۆڤ بەشێوەیەکی ئاسایی, تێیدا ژیاوە. ھەروەھا لەو ناوچەیە ھەندێ ئاسەوار دۆزراوەتەوە کە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ دەوڵەتی کوردی میتانییەکان. ھەروەھا ئەشکەوتی "ھەڵامەتا" لە شندۆخا کە دەکەوێتە باشووری ناوەندی پارێزگای دھۆکەوە, مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی ئیمپراتۆریەتی کوردی میدیا. زۆرێک لەم ئەشکەوت و ئاسەوارە دێرینانە لە دھۆک و سنووری پارێزگاکە بوونیان ھەیە و ئەوە دەسەلمێنن کە مێژووی سەرەتای شارستانیەتی مرۆڤ لەم ناوچەیە ھەبووە.\n٥٦٥ مەتر لە ئاستی دەریا بەرزە.\n١٥,٠٧٤ کیلۆمەتر چوارگۆشەيه.\n١,٢٣٢,٥٤٣ کەس سەرجەمی سنوورەکەی لە ساڵی ٢٠١٢.\nئه‌م بابه‌ته 429 جار خوێنراوه‌ته‌وه