پەکەکە: دەوڵەتی تورک بە شێوەیەکی دڕندانە هەڤاڵمان یاسین بوڵوتی شەهیدکرد – لڤین پرێس\nکۆمیتەی پەیوەندیەکانی دەرەوەی پەکەکە، هاوڕێمان یاسین بوڵوت “شوکری سەرحەد”، لە بەردەم ماڵەکەیدا لەلایەن دەوڵەتی تورکەوە بە شێوەیەکی دڕندانە شەهیدکرا، ئێمە بانگەوازیی بۆ خاوەنداریکردن لە یاسین بوڵوت دەکەین.\n“ڕێکخستنی کۆنترای دەوڵەتی تورک فاشیستی (میت) و کۆنتراکانی نۆکەری سەر بە میت، ماوەی دوو ڕۆژە لە شاری سلێمانی باشووری کوردستان هێرش دەکەنە سەر نیشتمانپەروەرانی باکوری کوردستان و هەڤاڵانمان. هاوڕێمان یاسین بولوت (شوکرو سەرحەد) بەرەبەیانی ئەمڕۆ (17.09.2021) لە بەردەم ماڵەکەی لە شاری سلێمانی ، بە شێوەیەکی دڕندانە شەهیدکرا. هاوڕێمان یاسین بولوت بەیانی ئەمڕۆ ماڵەکەی بەجێهێشت بۆ ئەوەی بچێتە نەخۆشخانە. لەم کاتەدا کۆنترایەکی تورک لە پشتەوە لێی نزیک بوویەوە، تەقەی لێکرد و شەهید بوو. ئەم کوشتارە دڕندانەیە نەک هەر هێرشکردنە سەر ئێمە، بەڵکو هێرشکردنە بۆ سەر هەموو خەڵکی باشوور و سەقامگیریی سلێمانی.\nڕۆژێک بەر لە ئەم کوشتارە دڕندانەیە، هەمان هێز لە شوێنی کارەکەی هێرشیان کردە سەر نیشتمانپەروەری کورد فەرهات بارش کۆندو کە پەنابەرێکی سیاسی باکوورە. ئەم دوو ڕووداوە بە دوای یەک نیشانی دەدات کە ئەردۆغانی فاشیست و میتی تورک بە شێوەیەکی پلان بۆ داڕێژراو دەستیان بە زنجیرەیەک کوشتار و کۆمەڵکوژی سیاسی کردووە. میتی تورک زۆر بە ئاسانی و ئازادانە تیرۆری دەوڵەت ئەنجام دەدات. بۆیە پێش هەموو شتێک پێویستە حکومەتی باشوور و بەرپرسانی هەرێمی سلێمانی دەستبەجێ راگەیەنراوی بەپەلە بڵاوبکەنەوە و ڕێوشوێنی پێویست بگرنەبەر. ئەم هێرشە دڕندانەیە دژی گەلەکەمانە لە سلێمانی، دژی سەقامگیری و ئاسایشی ئەم شارەیە. ئەگەر دەوڵەتی تورکی فاشیست بتوانێت لە هەر پارچەیەکی کوردستان کۆمەڵکوژی ئەنجام بدات، ئەوە پێویستە ئێمەی کورد هەڵوێستێکی هاوبەشمان هەبێت و دەستبەجێ ڕێوشوێن بگرینە بەر. ئەگەر هیچ هەڵوێستێک بەرامبەر ئەو کوشتارانە نەبێت، ئەوا بکوژەکان دەستبەجێ دەستگیر نەکرێن و تەشهیر نەبن، ئەوا بکوژەکان لەوەوە هێزی زیاتر وەردەگرن.\nبانگەوازی بۆ خەڵک و حزبەکان\nئێمە وەک تەڤگەری ئازادیخوازی کوردستان خاوەنداری لە یادەوەریەکانی هەڤاڵمان دەکەین کە ٤٠ ساڵە بۆ گەلی کورد خەبات دەکات و وڵامی دوژمن دەدەینەوە. هەڤاڵمان کە لە تەمەنی ٦٤ ساڵیدایە، ساڵانێکە بە دڵ و بە گیان کاری بۆ تێکۆشانی ئازادی لە کوردستان کردووە و بەو جۆرە بە شێوەیەکی شۆڕشگێڕانە کاری کردووە. هاوڕێمان یاسین بولوت (شوکرو سەرحەت) کە تەمەنیشی هەبوو و لەگەڵ ئەوەی کە نەخۆش بوو، رەنجێکی گەورەی داوە، بەم دواییانە بەهۆی نەخۆشیەکەیەوە چووەتە سلێمانی و لەوێ دەیویست چارەسەری بۆ بکرێت، بەڵام دەوڵەتی تورکیای فاشیست کە فەرمانی کوشتنی هەموو کوردێکی داوە، لە ناوەڕاستی شەقامدا هێرش دەکاتە سەری و شەهیدی دەکات. دەبێت گەلەکەمان خاوەنداری لە هەڤاڵ یاسین بوڵەت بکات کە شایەنی تێکۆشانەکەی بێت. پێش هەموو شتێک گەلی نیشتمانپەروەری ئێمە لە باشوور، داوا لە هەموو حزب و هاوڵاتیان دەکەین کە هەڵوێستی خۆیان نیشان بدەن و خاوەنداری لە شەهید یاسین بولوت بکەن و هەڵوێستیان هەبێت. ئێمە وەک تەڤگەری ئازادیخوازی کوردستان دەست لەم رووداوە هەڵناگرین و خاوەنداری لە یادەوەریەکانی هەڤاڵمان دەکەین.\nکۆمیتەی پەیوەندییەکانی پ ک ک\n١٧ی ئەیلول ٢٠٢١\nبەڕێکردنی تەرمی ئەو بەرپرسەی پەکەکە کە ئەمڕۆ لە سلێمانی تیرۆرکرا.


یەک ساڵ لەمەوبەر ڕێککەوتن لە گەڵ لاهور کراوە بۆ ڕادەستکردنەوەی داعشە دیلەکان\nخالد المفرجي ، یەک لە ئەندامانی لیستی عەرەبی لە کەرکوک دەلێت یەک ساڵ لەمەوبەر کۆبوونەوە لە گەڵ لاهور جەنگی کراوە بۆ ڕادەستکردنەوەی دیلەکانی داعش بە سەرۆک هۆزەکانی عەرەب بە سەرپەرشتی ڕاستەوخۆی ڕاکان جبوری .\nئەو ئەندامەی لیستی عەرەبی هەروەها ئاشکرای دەکات یەک لە خاڵە سەرەکییەکانی ڕێککەوتنەکە ئازاد کردنی بەشێکی زۆرلە دیلەکان دەبێت خەڵکی ناوچەکانی حەویجەو دەوروبەری کەرکوک بن .\nئەوەش ناوو پێناسەی بەشێکی زۆر لەو تیرۆریستانەی لە لایەن لاهور جەنگی ئازاد کراون کە دەستیان بە خوێنی پێشمەرگە و کوردانی کەرکەک سوور بووە\n١/ تیرۆریست (محمد طه الجبوري) ناسراوه به (ابو عطا) والی سه‌ربازی داعش بووه، خه‌ڵكی حه‌ویجه‌یه و خزمی ڕاكان جبورییه.\n٢/ تیرۆریست (سعد طه الجبوري) به‌رپرسی بازگه‌كانی داعش بووه له حه‌ویجه و ڕیاز.\n٣/ تیرۆریست (محمود طه الجبوري) به‌رپرسی دابینكردنی چه‌ك و ته‌قه‌مه‌نی بووه بۆ داعش.\nجێگەی ئاماژە پێدانە ئه‌م سێ تیرۆریسته‌ی سه‌ره‌وه برای یه‌كترن و دوو برای دیكه‌یان به‌ده‌ستی پێشمه‌رگه كوژراوه، ئەو سێ برایە له تۆڵه‌ی برا كوژراوه‌كانیان سه‌رپه‌رشتی سه‌رجه‌م هێرشه‌كانی داعشیان كردووه له میحوه‌ره‌كانی مه‌لا عبدالله و مه‌كته‌ب خالید و ڕۆژئاوای كه‌ركوك و مه‌ریه‌م به‌گ.\nهاوکات دەبێت ئاماژە بە خاڵیکی گرینگ بکرێت کە ئه‌م تیرۆریستانه ڕاسته‌وخۆ سه‌رپه‌رشتی ئه‌و شه‌ڕانه‌یان كردووه كه تێیدا شێركۆ فاتیح شوانی و لیوا حسین مه‌نسور و چه‌ندین پێشمه‌رگه‌ی تر شه‌هید كران و به‌دیل گیران.\n٤/ تیرۆریست (انمار سليمان علي) ناسراوه به (ابو عزام) قه‌ناس به‌ده‌ستی داعشه، خه‌ڵكی ناحیه‌ی ڕیازه.\n٥/ تیرۆریست (عبدالرزاق الجميلي) پیشه‌ی چاندنی بۆمب و ئۆتۆمبێلی بۆمبڕێژكراوو بووه، خه‌ڵكی حه‌ویجه‌یه.\n٦/ تیرۆریست (مثنى سليم الجبوري) ڕاوێژكاری سه‌ربازی داعش بووه له كه‌ركوك، دوو برای به ده‌ستی پێشمه‌رگه قاره‌مانه‌كانی میحوه‌ری ڕۆژئاوای كه‌ركوك ڕه‌وانه‌ی دۆزه‌خ كراون.\n٧/ تیرۆریست (ناظم محود الجبوري) چه‌كداری داعش بووه و به‌شداری شه‌ڕه‌كانی دژ به پێشمه‌رگه‌ی كردووه له میحوه‌ره‌كانی مه‌كته‌ب خالید و مه‌لا عبدالله و به‌شیر و ڕۆژئاوای كه‌ركوك.\n8/ تیرۆریست (ليث ابراهيم السبعاوي) ناسراوه به (ابو طارق) به‌پرسی په‌یوه‌ندییه‌كانی داعش بووه له كه‌ركوك و ده‌رووبه‌ری، خه‌ڵكی ناحیه‌ی عه‌باسی، به‌شداری ٦ هێرشی داعشی كردووه بۆسه‌ر هێزه‌كانی پێشمه‌رگه.\n٩/ تیرۆریست (جبر حمد الجبوري) ناسراوه به (ابو عمر) ئه‌میری داعش بووه له چیایی حه‌مرین، هه‌رخۆی ئاشكرایكردووه كه چوار پێشمه‌رگه‌ی به‌ده‌ست خۆی شه‌هید كردووه.\n١٠/ تیرۆریست (هاشم وكاع الحمداني) قه‌ناس به‌ده‌ستی داعش بووه و خه‌ڵكی ناحیه‌ی زاب، به‌شداری ته‌واوی هێرشه‌كانی بۆ سه‌ر هێزه‌كانی پێشمه‌رگه له كه‌ركوك كردووه.\n١١/ تیرۆریست (صالح حسن المفرجي) به‌رپرسی هه‌واڵگری داعش بووه، خه‌ڵكی حه‌ویجه‌یه، سه‌رپه‌رشتی هێرشه‌كانی داعشی كردووه له قه‌زای دبس و ده‌ورووبه‌ری.


دزەکردنی عەقڵیەتی خێڵ بۆ ناو ڕووبەرێکی مۆدێرن\nڕادەربڕێن یەکێک لە سەرەکیترین جۆرەکانی ئازادییە. تا ئەو شوێنەی کە هەندێک لە فەیلەسوفان و تیۆرییکاران، لەوانە جۆن ستیوارت میل لە کتێبە بەناوبانگەکەیدا بە ناوی ( لەبارەی ئازادییەوە)، بە دایکی ئازادییەکان ناوی دەبەن چونکە دیموکراتییەت بەرهەمی ئازادیی ڕادەربڕینە. ئەگەر هاوڵاتییان مافی ئەوەیان نەبێت چییان بوێت دەریببڕن، ئەو کاتە دیموکراتییەت پوچەڵ دەبێتەوە و هیچ مانایەکی نامێنێت. ئازادی ڕادەربڕین خولقاندنی فەزایەکە کە تیایدا ئینسان بتوانێت بە ئازادی گوزارشت لە بۆچوون و تێگەشتنەکانی خۆی بکات دەربارەی ئەو شتانەی لە چواردەوریدا ڕوودەدەن. ستیوارت میل باس لەوە دەکات کە ئازادی ڕادەربڕین تەنها مافی دەربڕین ناگرێتەوە. بەڵکو هەموو ئەو گومان و پرسیارانەش دەگرێتەوە کە ئینسان بۆی دروست دەبێت سەبارەت بەو بابەت و ڕووداوانەی لە چواردەوریدا ڕوودەدەن.\nئەمەی ستیوارت میل باسی دەکات راستە بەڵام لە زۆر کۆمەڵگادا بۆ هەموو چین و توێژەکانی کۆمەڵگا نا، بەڵکو تەنیا بۆ چینی حوکمڕان راستە. لەبەرانبەردا مارکس لە کتێبی ئایدۆلۆژیای ئەڵمانیدا دەڵێت: "ئایدیاکانی چینی حوکمڕان لە هەر سەردەمێکدا، ئایدیای حوکمڕانانن. بە دەربڕین و مانایەکی تر: ئەو چین و دەستەیەی حوکمڕانیی و کۆنترۆڵی هێزە مادییەکانی کۆمەڵگا دەکات، لە هەمانکاتدا حوکمڕانیی هێزە هزریی و ڕۆشنبیرییەکانیش دەکات. ئەو چینەی کە ئامڕازەکانی بەرهەمهێنانی ماددی لەبەردەستە، هاوکات کۆنتڕۆڵی ئامرازەکانی بەرهەمهێنانی زیهنییش دەکات. لە ئاکامی ئەمەدایە ئایدیاکانی ئەوانەی ئامرازەکانی بەرهەمهێنانی زیهنییان لەبەردەستدا نییە، ملکەچی ئایدیاکانی ئەوانە دەبێت کە ئامڕازەکانی بەرهەمهێنانیان لەبەردەستدایە.\nخێڵ لە زەمەن و سەردەمی سەرمایەدارییدا\nئەو چینەی لە کوردستاندا لە دوای ڕاپەڕینەوە حوکمڕانی کوردستان دەکەن تێهەڵکێشی خێڵ و سەرمایەداریی رۆژهەڵاتین. بەم میکانیکییەتە لە مەملەکەتی ئێمەدا ئایدیای چینی حوکمڕان پەڕیوەتەوە بۆناو کایەی رۆشنبیرییش. ئەم دزەکردنەی خێڵ بۆ ناو ڕووبەرێکی مۆدێرن بەفۆرمی جیاواز خۆی دەردەخات و خۆی نمایش دەکاتەوە.\nتاقم و دەستەی باڵای ناو دەسەڵاتی حوکمرانی وبەڕێوەبردنی کوردی ئەگەرچی لە هەندێ شوێندا باوەڕیان بە بەهاکانی خێڵ نەماوە بەڵام ناچارن لە زۆر شوێندا پارێزگاری لە کۆپەیوەندیی خێڵ بکەن؛ لەبەرئەوەی پێویستیان بە سەرمایەی خێڵ هەیە و ناتوانن پشتگوێی بخەن. حیزبەکان بەگوێرەی مێژوو و قەبارەیان مامەڵە لەگەڵ خێڵدا دەکەن. لە زۆر شوێندا سوودی لێ دەبینن و، لە زۆر شوێنی تردا خێڵ خۆی لەناو "حیزبی مۆدێرن"دا بەرهەم دەهێنێتەوە و دەچێتە شەڕی دوژمنایەتییەوە لەگەڵ نەیارانی خێڵدا.\nبۆ هەر کەسێکی ئاسایی ڕوونە ، کە دۆخ و فەزایی سیاسیی کوردستان لەدوای ڕاپەڕین و لە ژێر سایە و سێبەری دەسەڵاتی کوردییدا هەمیشە دۆخ و مافی ئازادی ڕادەربڕین لەژێر هەڕەشەدا بووە، بەتایبەت لەو حاڵەتانەدا کە پراکتیککردنی ئەو ئازادییە مەترسی بۆ سەر نوخبەی سیاسی و حوکمڕان دروستکردبێت. لەو حاڵەتانەدا بەشێوە و میکانیزمی جیا جیا هەوڵی کۆنترۆڵکردن و بەرتەسکردنەوەی ئەو ئازادییە دراوە. هەر لە کوشتن و تیرۆری خاوەن دەنگ و نوسینی جیاوازەوە هەتا سانسۆرکردنی چاپ و بڵاوبوونەوەی کتێب و داخستنی سینەما و لە دواییدا تەنانەت ڕێگرییکردن لە نمایشی فیلم کە دوایین نموونەی لە ماوەی پێشوودا لە شارێکی کوردستان ڕوویدا.\nبێگومان زۆرن ئەو ناوانەی کە هەر زوو لەسەرتای تەمەنی گەنجی و لاوییانەوە بەهۆی دەربڕین و نووسینەوە، بە فەرمان وبڕیاری کەسانی نێو حیزبە جیاوازەکانی ناو دەسەڵاتی کوردییەوە خۆری گەرمی ژیانیان بەرەو ئاوابوون براون، بەزەبری فڕاندن و فیشەک کۆتایی بە ژیانیان هاتووە. کاوە گەرمیانی و سەردەشت عوسمان نموونەی ئەم زیادەڕۆییانەی حیزبی خێلە بۆ سەر ئازادی ڕادەربڕین. لە پەنا کوشتن و بڕیندا لە ئێستادا میدیا و پێگە و پەیجی وەهمیەکانی ناو سۆشیاڵ میدیا یەکێکە لە هەرە وەسیلە باوەکان بەدەست بەشێک لە کەسانی پارەدار و دەسەڵاتدارەوە بۆ کپ کردن و وەستاندنی ئەو کەسانەی بیرکردنەوەیەکی جیاوازیان هەیە، بیرکردنەوەیەک کە خەمخۆر و دڵسۆزانیی حیزب پێیان وایە خاوەنی ئەو دەنگ و بیرکردنەوانە سەر بە بەرە و حیزب و لایەنێکی ترن، بەوەی کە مێنتاڵێتی زۆرینەی حیزبی کوردی لەو جۆرەیە ئەوەی وەک خۆی بیرنەکاتەوە و لەگەڵی نەبێت، بە بە دوژمنی دەزانێت و دەیداتە پاڵ لایەنی بەرامبەر، هەر بۆیە لە ڕێگەی گاڕانێک لە مرۆڤی نەخوێندەوار و هەندێکجار ڕۆژنامەنووسی کڕدراوەوە هەوڵی تیرۆری مەعنەویان دەدرێت لە ڕێگای پەیج و پێگەکانی ناو میدیا و سۆشیاڵ میدیاوە\nدەستەبەندیی لەناو کایەی ڕۆشنبیریدا\nدیاردەیەک کە جێگەی سەرنج و لێوردبوونەوەیە ئەوەیە، کە باسی ئازادیی ڕادەربڕین لەناو کایەی ڕۆشنبیریدا باس و خواسێکی باوە، بەڵام هەر وەک کڵێشەیەکی سواو و باو لەلایەن کۆمەڵێک لە نووسەر و ڕۆژنامەنووس وکەسانی ترەوە بەکاردێت کە خۆیان هاوشوناسیی و نزیکایەتییەکی زۆریان هەیە لەگەڵ ئەوانەی بەرپرسیارن لەو تیرۆر و سوکایەتییەی کە بە مافی ئازادی ڕادەربڕین لە کوردستاندا دەکرێت. دەمەوێت بڵێم گەر دەسەڵات لە ڕێگەی سانسۆر و کوشتن و تیرۆری مەعنەوی چاوترساندنەوە هەوڵ بۆ پەکخستن و سنووردارکردنی زەمینەی ئازادیی ڕادەربڕین دەدات، ئەوا لە ناو کایەیی ڕۆشنبیریشدا لەلایەن هەندێک گروپ و نووسەرەوە بە میکانیزم و ڕێگەی جیاوازتر هەوڵ بۆ کوشتنی جیاوازیی بیرکردنەوە و ڕوانین لای کەسی بەرامبەر دەکرێت. ئەمە لەڕێگەی هەوڵدان بۆ نەبینین و پۆلێنکردنی ئەو کەسانەی بیرکردنەوە و ڕای جیاوازییان هەیە بەسەر گروپ و دەستەبەندیی جیاوازدا. جیاوازیی نێوان ئەم دەستەبەندانەش لە زۆربەی حاڵەتەکاندا زیاتر جیاوازیی مەزاج و نەگونجانی شەخسییە نەک جیاوازیی قوڵی ڕوانگە و هەبوونی ئارگیومێنتی جیاواز لە یەکتر. بە داڕشتنەوەیەکی تر: هەوڵی کپکردن وکوشتنی جیاوازیی نەک بەیەکتر ئاشناکردنی جیاوازییەکانیان و هەڵکردن بەبێ حەساسییەت لەگەڵ ڕای جیاوازی بەرامبەردا.\nئالودەبوون وتوشبوونی سەرجەم جەستەی کۆمەڵگا\nئەو دابەشکاریی و دوالیزمەی کە لە هەناوی کۆمەڵگای ئێمەدا بوونی هەیە بەسەر هەموو شوێنێکدا شۆڕبۆتەوە، تا ڕادەیەکی زۆر رەنگدانەوەی کۆپەیوەندیی ئایدیاکانی دەستە و چینی حوکمڕانە، کە تێیدا کۆمەڵگا پۆلێن و خانە خانە دەکرێت؛ ( جەلالی و مەلایی) (یەکێتی و پارتی) ( دەسەڵات و ئۆپۆزسیۆن) وە تەنانەت ووشەی (خوێندکار و قوتابی). ئەم دابەشکارییە بە شێوەیەکی ترسناک بە هەموو سوچ و قوژبنێکی ژیانماندا پەرش و بڵاوبۆتەوە، بەجۆرێک کە زۆر کات ئەوانەی لە دامودەزگاکانی دەوڵەتدا کاردەکەن و توانایی ئەوەیان نییە گریمانەی مرۆڤێک بکەن کە ڕەنگێکی سیاسیی دیاریکراوی نەبێت، بەڵکو ئەوان هەمیشە ئەو جۆرە لە چاوەڕوانییان هەیە کە تۆی هاوڵاتیی لەم بەرە یان لەو بەرەی تردا بیت، ئەگینا پڕسیارە لایان لەم وڵاتە چی دەکەیت و بۆچی لێرەیت.\nبەداخەوە هەر ئەم جۆرە چاوەڕوانییە درێژ دەبێتەوە و دەکشێت بۆ ناو کایەی خوێندەوار و ڕۆشنبیران و نووسەران. کایەی رۆشنبیری ڕووبەرێکی مۆدیرنە و فیگەرەکانی ناویشی زادەی سەردەمی مۆدێرنن. لەم سۆنگەیەوە کۆپەیوەندیی رۆشنبیریی بەجەوهەر دەبێت مۆدێرن بێت، بەڵام مەرج نییە لە هەموو کۆمەڵگایەکدا بەو جۆرە بێت.\nلەبەرئەوەی کایەی رۆشنبیریی کایەیەکی سەربەخۆ و دابڕاو نییە لە کۆی کایەکانی تری کۆمەڵگا، وە کاتێک ئابووریی، کەلتوور، ئاین، سیاسەت و دامەزراوە و دەزگا کۆمەڵایەتییەکان هێشتا بەتەواوی مۆدێرن نەبوون، ئەوا قسەکردن لە کایەی رۆشنبیریی مۆدێرن تەنزێکی تاڵ دەبێت.\nخێڵ وەک خۆی رەبتی بە کایەی رۆشنبیرییەوە نییە و بگرە کایەی رۆشنبیری دژی بەهاکانی خێڵە. لەبەرامبەردا ناوەندی رۆشنبیری لە پرەنسیپدا، هەر وەک کایەی سیاسیی پێویستی بە خێڵ نییە و ناتوانێت لە خێڵدا بەو جۆرە وەبەرهێنان بکات کە سیاسەت دەتوانێت بیکات وبەکاریانبهێنیت. لەم پنتەوە پەیوەندیی خێڵ بە کایەی رۆشبیرییەوە پەیوەندیەکی دژیەک و پارادۆکسیکاڵە.\nکایەی رۆشنبیریی کارا و داهێنەرانە کایەی رۆشنبیریی نەوەکان و نەریتە جیاوازەکانە. هەر نەوەیەکی رەسەن لە پەیوەندیی دیالەکتیکی لەگەڵ گۆڕانکارییە بڕگەیی جیهانیی و ناوچەییەکاندا دابڕان و بەردەوامیی لەگەڵ نەوەی پێش خۆی دروست دەکات. تەنانەت لەناو یەک نەریتیشدا ئەگەر داهێنەرانە و جوڵاو بێت، هەمان شت ڕوودەدات. بۆ نمونە کایەی رۆشنبیری فەرەنسا لە دوای جەنگی جیهانی دووەم لە کۆتایی چلەکان تا سەرەتای هەفتاکان شتێک بوو و، کۆتایی هەفتاکان و هەشتەکان شتێکی تر. لە ئێستاشدا ڕۆشنبیرییەکە کە ڕۆحێکی مۆدێرنی جیاتری هەیە. ئەگەر باس لە گۆڕانکاری ناو نەریتیش بکەین، چەپ بە زیندووترین نەریتی جوڵاو وەرگرین، دەتوانین بە ئاسانی تێبێنی ئەو هەموو دابڕان و بەردەوامییە بکەین کە لە دوو سەدەی رابردووەوە تا ئێستا ڕوویان داوە.\nبنەماڵە و خێڵی ڕۆشنبیریی\nئەوە ڕوونە کە کایەی رۆشنیبری کوردی قابیلی بەراوردکردن نییە بە کایەی رۆشنبیری رۆژئاوا. وە من لەو ڕوانگەیەوە لێی وردنابمەوە تەنیا ئەوە نەبێت کە وێنەی هاوبەشی گشتیی لە کایەی رۆشنبیری داهێنەرانە و جوڵاودا لەبەرچاو ون نەبن. ئەوەی لەناو کایەی رۆشنبری کوردیدا دروستبووە پەیوەندیی بە نەریتی جیاوازەوە نییە، بەڵکو پەیوەندیی بە خێزان وگروپی رۆشنبیریی جیاوازەوە هەیە. نزیکیی پۆل پۆلی هەندێک لە ڕۆشنبیر و نووسەر لە یەکترەوە دۆخێکی دروستکردووە کە هەر بیرکردنەوە و ڕایەکی جیاواز لە خۆیان لە نەوەی دوای خۆیانەوە لەدایک بێت ڕاستەوخۆ و بەبێ وردبوونەوە بدەنە پاڵ نوسەرێک یاخود کۆمەڵێکی تر؛ بۆ نمونە خێزانی رۆشنبیریی بەختیار عەلی، خێزانی رۆشنبیری مەریوان وریا قانیع یان هی موحەمەد کەمال یان فاروق ڕەفیق یان هەر فیگەرێکی تر. ئەگەرچی رەنگە خودی ئەو نووسەرانەش دژی ئەو جۆرە لە خێزانی رۆشنبیری بن بەڵام کایەی رۆشنبیری کوردی بەرهەمی هێناون و دەسەڵاتی راستەوخۆی ئەوانی تێدا نییە.\nئەم دۆخەی ناوەندی ڕۆشنبیری دۆخێکێکی نەخۆشانەیە، هەبوونی ئەم خێزانانە جۆرێکی ترە لە کوشتنی هەر جیاوازی بیرکردنەوە و ڕوانینێک کە دەمێکە ئەم ناوەندە لە هەموو ئاستە جیاوازەکان توشی بووە و خەریکی تەنینەوە و کوشتنی هەر جیاوازیی بیروڕا و لێکنەچوونێکە لەڕێگەی لکاندن و پۆلێنکردنیانەوە بەسەر گروپ و نووسەری سەرداری خێزانی ڕۆشنبیرییەوە. ئەم دیاردە ناتەندروستە زۆر کایەی تریشی گرتۆتەوە، بۆ نموونە کایەی کاری تیۆریی و کاری یەکسانیخوازانە لە چوارچێوەی پرسی ژناندا.\nپرسیاری باوی «سەر بە مەدەرەسەی» یان «سەر بە گروپی» کام نوسەریت لە کایەی ڕۆشنبیریدا، پرسیارێکە کە قەلەقیی دروست دەکات. هەستی پرسیاری لێکۆڵەرێکی ئاسایش لەناو ئینساندا دروست دەکات کە لە کاتی لێکۆڵینەوە لە کەسانێکی دەکەن کە گومانی تاوانکارییان لێ دەکرێت، وە بۆ ئەوەی بزانن چەند توند بن لەگەڵی، لێی دەپرسن «سەر بە کام حیزبیت؟».\nدیارە هیچ گرفتێکی تیا نییە وەک خوێنەرێک سەرسام یان کاریگەر بیت بە جۆری بیرکردنەوە و جۆری گوزارشتکردنی کەسانێكی بەرچاوی دیارییکراو لە بۆچوون و تێزەکانی خۆیان، بەڵام سەرسامبوون شتێکی تەواو جیاوازە لەوەی سەر بەو بیت و سەر بەوی تر نەبیت. گومانکردنیش لە هەر گەنجێکی ڕۆشنبیر و خوێندەوار بەوەی کە پێتوابێت بێگومان لەژێر کاریگەریی خێزان و سەرداری خێزانی ئەم یان ئەو دەستەی ڕۆشنبیرییە و سەر بەویانە یان ئەوی تریان، ئەوە حوکمێکی کوێرانەیە کە هیچ توانایەکی داهێنەرانە و توانایی فڕینی سەربەخۆ لە نەوەی تازەدا نابینێت. من پێموایە ئەمە درێژبوونەوەی ئەو ڕۆحی خێزانداریی و خزمایەتییە کوشندەیەی ناو سیاسەتی حیزبایەتییە کە پەڕیوەتەوە بۆ کایەی فیکر و سیستەمی بنەمالە و خێڵی ڕۆشنبیریی ساز داوە و هەندێک لە نوسەرەکانیشمان بەداخەوە نەیانتوانیوە تێیپەڕێنن.\nبێگومان هەر نووسەرێک بە هەموو توانا و ئیمکانی خۆیەوە مافی ئەوەی هەیە کاریگەری لەسەر ئەوانیتر دانێت و تەنانەت لەسەر پانتایی رۆشنبیری لەڕێگەی نووسراوەکانییەوە ئاراستەشیان بکات. گرفتەکە لەمەدا نییە. گرفتەکە ئەو کاتە دروست دەبێت کە لەبەرامبەردا کەسانێک هەبن خەریکی پۆڵێنبەندیی و خەریکی نەفیکردنی یەکدی بن بەناوی نووسەر و رۆشنبیرەوە. وە بە دەوری ئەو ئینتیما جیاوازانەیانەوە دەستەوتاقمی جیاواز دروست بکەن بەجۆرێک ئەگەر کەسێک رەخنە لە نووسەرێکی دیارییکراو بگرێت، لەجیاتی خودی نووسەرەکە کەسانی تاقمچی لایەنگری وەڵامی بدەنەوە.\nئەم دیاردە ناتەندروستە خێڵەکییە زەمینەی لەدایکبوون و هاتنە کایەی بیرکردنەوەی جیاواز و بیرکردنەوەی تێپەڕێنەر و نوێ دەکوژێت. ئەمە گورزی کوشندە لە کایەیەکی گرنگی وەک کایەی رۆشنبیریی دەدات.\nئەگەرچی رەنگە دەربازبوون لەم گرفتە ئاسان نەبێت بەڵام شتێکی نامومکین و مەحاڵ نییە. یەکێک لە دەروازەکانی ڕزگاربوون لەو دونیا تەسکە ئەوەیە کە نەچیتە ناو ئەو دەستەبەندییانەوە و نە‌هێڵیت بە پێناسەی ئینتیما بە خێڵێکی ڕۆشنبیریی لە قاڵب بدرێیت. ئینتیما بەو دەستەبەندییانە زۆرجار دەبێتە هۆی موجامەلەکردنی یەکتر وڕێگریی لە خوێندنەوەی ڕەخنەیی بۆ بەرهەم و نووسینەکانی یەکتر، لە کاتێکدا ناوەندی ڕۆشنبیریی لە دونیای مۆدێرندا، ئەگەر وەزیفەیەکی هەبێت، تەنها ئەو وەزیفەیەی هەیە کە ڕووبەرێکی مۆدێرن و ئازاد و پڕ لە دیالۆگ و گۆڕینەوەی بیروڕای ناکۆک بەیەکتر بخولقێنێت بەبێ موجامەلەکردنی یەکتر، تا بتوانێت نەهێڵێت خێڵ دزە بکاتە ناوییەوە و، لە درێژەشدا تەنگ بە عەقڵی خێڵەکیی ناکۆک بە ئازادیی و جیاوازیی لە کایەکانی تریش هەڵچنێت.\n1 بۆچی زۆرینەی ژنانی یٔێستا ڕوخسارو شێوەیان لەیەك دەچێت؟


لە كۆنگرەی 13 تا هۆقە باز\nكە دەگوترێ مێژوو خۆی دووبارە دەكاتەوە، بە دیوەكەی تر كار كردنی كارەكتەرەكانی ئێستایە لەسەر رووداوگەلێك لە رابردوو روویانداوە و ئەوان دەیانەوێت لە سەردەمێكی تر، بە فۆڕم و كەرەسەتەیەكی تر، كار بۆ دووبارە كردنەوەی بكەن.\nزۆرجار ئەو هەوڵە شكست دەهێنێت، زۆرجاریش سەركەوتوو دەبێت كەواتە چانسەكە 50 بە 50ـیە. ئەوەی ئێستا لەناو پارتی دەگوزەرێ و دوای رووداوەكەی هۆقەبازو وەڵام و وەڵامدانەوەكان لایەنی كەم پەردەی لەسەر ئەوە هەڵماڵی كە باڵ باڵێن لەناو پارتی هەیە، ئەو باڵ باڵێنە ئەگەر رۆڵ بینینش بێت، وجودی هەیە، كە لە دیدی من روانگەی جیاوازی سیاسەت كردنە لە نێوان نێچیرڤان بارزانی و مەسرور بارزانی.\nباڵ باڵێنی ناو پارتی، روونتر بڵێم ناو بنەماڵەی بارزانی بڕیار بەدەست و حاکمی حزب، شتێکی نوێ نیە.\nئەوەی رێبوار کەریم لە دیمانەکەی دەنکی ئەمەریکا دەیڵێ، دوو دیوی ھەیە، یان بەشێکە لە سەرەتای شەڕی هەردوو باڵ یانیش قسەیەکە رێبوار بۆ داهاتووی خۆی کردی.\nسروشتی هەموو دەسەڵاتێکی بنەماڵەیی، پڕیەتی لە ململانێی سەخت تا کودەتا بە هەردوو جۆری، نمونەی وەها لە ماوەی نزیکی رابردوو لە سعودیە روویدا، پێش ئەویش لە قەتەڕ..\nراستە پارتی دیموکراتی کوردستان حزبێکی بڕیار مەرکەزییە، مەکەزیەتەکە بۆ بنەماڵەیە بەرانبەر بەوانی تر.\nکۆنگرەی ١٣.. خاڵی یەکلا کەرەوە بوو؟\nبەهۆی سەرقاڵی نێچیرڤان بارزانی بە کاروباری حکومەت و تیمی خراپی دەوروبەری کە بەشی زۆریان تۆمەتی گەندەڵیان لەسەر هەیە، هاوکات نزیکی مەسرور بارزانی لە ناو حزب و بەهێزی دەزگای پاراستن، باڵانسی کۆنگرەی بەلای مەسرور برد.\nلە هەشت ساڵی رابردوو، باڵی مەسرور ئیشی زۆری لەناو حزب کرد، ئەوە لای پارتییەکان و ئەوانەی چاودێری دۆخی ناوخۆی ئەو حزبە دەکەن روونە.\nبنەماڵە یا ئەنجومەنی سەرکردایەتی؟\nهەمیشە لە پرسە چارەنووسسازەکاندا مەگەر بۆ دیکۆر ئەنجومەنی سەرکردایەتی پارتی دەرکەوت بێت، یان بۆ تەسدیقی بڕیاری بنەماڵەی بارزانی کۆ بووبێتەوە، ئەمەش لای پارتییەکان عەیبەک نیەو زۆرجار شانازی پێوە دەکەن!\nدوای هەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان، تەنیا یەکجار فازڵ میرانی سکرتێری حزب گوتی؛ نێچیرڤان بارزانی تاکە کاندیدمانە، ئیتر ئەویش و هیچ سەرکردایەتیەکی پارتی ئەو قسەیەی دووبارە نەکردوە، بەڵکو دەیانوت ئەنجومەنی سەرکردایەتی لە کۆبوونەوەی خۆیدا بڕیاری لەسەر دەدات!\nئەمە گۆڕانکارییەکی جەوهەری بوو لەناو پارتی، ئاخر هەمیشە بنەماڵە ئەو پرسەی بێ دەنگدانی سەرکردایەتی یەکلا کردۆتەوە، بەڵام پێداگیری مەسرور بۆ بوونی بە سەرۆک وەزیران و پشتگیری باوکی سیناریۆی زیندوو کردنەوەی سەرۆکایەتی هەرێمی کوردستانی هێنایە پێشەوەو نێچیرڤان بارزانی کاندید کرا بۆ ئەو پۆشتەو لە سەرکردایەتیی مەسرور کاندید کرا.\nهۆقەباز و وتاری سەرۆکی حکومەت!\nلە وتاری پەرلەماندا، مەسرور بارزانی وەک بڵێی پارتی ئۆپۆزسیۆن بووە لە دوای ٢٠٠٥ قسەی کرد، رایگەیاند ڕوویان لە بەغدایە و پشتیان لە تورکیا.\nتەنانەت لە کاندید بوونی مەسرور بارزانی، خودی ئەردۆگان زۆر نیگەران بوو، بەپێی هەندێک زانیاری تەلەفۆنی بۆ نێچیرڤان بارزانی کردووە.\nحەقیقەتێک هەیە من پشتگیری لێ دەکەم، تا ئەو کاتەی هەرێمی کوردستان بەشێکە لە عێراق، دەبێ باشترین پەیوەندیمان لەگەڵ بەغدا هەبێ و کێشەکان لەسەر بنەمای یاساو دەستوور چارەسەر بکەین، ئەمە دەبێت ستراتیژ بێ نەک تەکتیک.\nمەسرور بارزانی لە رووکەشدا ئەوە بەرنامەیەتی، ئەو بەرنامەیەش کێشەکی قوڵ بۆ تورکیا دروست دەکات کە لە سەردەمی نێچیرڤان بارزانی وای لێهاتبوو حکومەت بێ پرسی ئەنقەرە بەیاننامەشی لەسەر تۆپبارانی سنوورەکانی دەرنەدەکرد!\nڕووداوەکەی هۆقەباز هێشتا دیوە نهێنییەکانی روون نەبوەتەوە، ئەگەر پەکەکە بکەری رووداوەکە بووە بۆ لە سەردەمی حوکمڕانی نێچیرڤان بارزانی وەها کردەوەیەکی نەکرد؟\nمن دڵنیام لەوەی کەناڵی پەیوەندی لەنێوان پەکەکە و تورکیا هەیە، ئەگەر پەکەکە بکەری رووداوەکە بێت ئەوا ئەو کەناڵە رۆڵی سەرەکی بینیوەو ئامانجیش گوشارخستنە سەر کابینەکەی مەسرور بەغدادیە!\nلە رابردوود وێنایەکی وەها هەبوو کە تا مەسعود بارزانی لە ژیان مابێت، ململانێی دەسەڵات گرتنە دەست لە نێوان نێچیرڤان و مەسرور دروست نابێت. بەڵام رووداوەکانی پاش هۆقەباز، وێنایەکی تر نیشان دەدەن، پێدەچێ کۆپی پەیستی تەجروبەی سعودیە لێرە دووبارە ببێتەوە، کاتێک شا سەلمان بۆ خاتری هێنانە پێشەوەی محەمەدی کوڕی، محەمەد بن نایف بن عەبدولعەزیز ئال سعودی لابرد، رەنگە لە چوار ساڵی داهاتوو ئەوە روون بێتەوە کە چی روودەدات.


جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «ویکیپیدیا:فێرکاری (لەیادت بێ)» - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nجیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «ویکیپیدیا:فێرکاری (لەیادت بێ)»\nویکیپیدیا:فێرکاری (لەیادت بێ) (بینینی سەرچاوە)\nوەک پێداچوونەوەی ١٨:١٢، ٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨\n١٢٢ بایت سڕایەوە ، ١ year ago\nچاکسازیی بەستەرە ناوەکییەکان\nوەک پێداچوونەوەی ٢٠:١٢، ١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ (بینینی سەرچاوە)\nوەک پێداچوونەوەی ١٨:١٢، ٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ (بینینی سەرچاوە)\n(چاکسازیی بەستەرە ناوەکییەکان)\n== ڕێبازەکانی دەستکاری ==\n=== بایەخی بابەت ===\nویکیپیدیا [[زانستنامە]]یەکە کە ڕێگە دراوە دەستکاری بکەیت. وتارەکان دەبێ زانیاریی زانستنامەیی لەخۆبگرن سەبارەت بە بابەتی '''[[ویکیپیدیا:جێ بایەخبایەخداری|جێ بایەخ]]'''. ئەگەرچی جێ بایەخ بوونی بابەتەکان ڕێککەوتنی تەواو نییە لەسەری لە نێو بەکارھێنەراندا، بەڵام زۆر کەمن ئەوانەی پێیان وایە دەبێ ژیاننامەی ھەموو مرۆڤێکی سەر گۆی زەوی لە ویکیپیدیا ھەبێت، یا ھەموو وتاری تایبەت بە ھەموو کۆمپانیاکانی وا شتێک بەرھەم دێنن یا ھەموو شەقامەکانی ھەموو شارەکان. بەھەرحاڵ ویکیپیدیا چەند [[ویکیپیدیا:خوشکە پڕۆژەکانی ویکیمیدیا|پڕۆژەی خوشک]]ی ھەیە کە لەوانەیە ناوەڕۆکە غەیری زانستنامەییەکان لەخۆبگرن.\nئەو وتارانەی کە تێیدا شیکردنەوەی وشەیەک یان ڕستەیەک دەکرێت، ھەروەک ئەوەی لە فەرھەنگۆک دەیبینین و ناوەڕۆکی زانستنامەیی نییە، دەبێ لە پڕۆژەی [[:en:Wiktionary:Main page|ویکیفەرھەنگ]] زیادبکرێت.\n=== ڕوانگەی بێلایەنانە ===\nیەکێک لە رێبازەکانی دەستکاری لە ویکیپیدیا، «[[ویکیپیدیا:ڕێبازەکانی ڕوانگەی بێبێلایەنی لایەنانەڕوانگە|ڕێبازەکانی ڕوانگەی بێلایەنانە]]]». ئەم ڕێبازە دەڵێت ئێمە ھەموو ڕوانگەکان سەبارەت بە بابەتێک وەردەگرین. لە جێگەی ئەوەی بە ئاسانی تەنھا بۆچوونێک دابنەین، ھەوڵ دەدەین ھەموو بۆچوون و ڕوانگە جیاوازەکان سەبارەت بە بابەتەکە لەپاڵ یەکەوە بنووسین بێ ئەوەی ھەڵسەنگاندنی ڕاستی ھیچ یەک بکەین. ئامانجی ئێمە گەیاندنی زانیارییەکانە، نەک ھاندان بۆ قەبووڵکردنیان. ئەم رێبازە '''بەو مانا نییە''' کە وتارەکان ھەموو فاکت و ڕاستیین، لەبەر ئەوەی لە ھەر مشتومڕێک ھەر لایەک دڵنیا کە ئەوەی خۆی دەیڵێ ڕاستییە.\nئەوە ئاساییە کە ڕوانگەکان زیادبکرێنە سەر وتارەکان، بەڵام دەبێ ھەر وەک ڕوانگە بنووسرێن نەک فاکت و ڕاستی. کاتی زیادکردنی ڕوانگە، باشتر وایە بنووسی «بە بڕوای فڵان کەس...» یا «لایەنگرانی ئەم ڕوانگە، دەڵێن...».\nلەوانەیە بیستبێتت کە بەکارھێنەرانی ویکیپیدیا بە وتارێک دەڵێن «لایەنگرانە». ئەوە چەمکێکە بەکاریدێنن بۆ ئەوەی نیشان بدەن ئەو وتارە یا ئەو نووسراوە، تەنھا ڕوانگەیەکی تایبەتی لەخۆ گرتووە. ڕیکلامەکان و ھەروا ڕوانگە سیاسیە تایبەتەکان دەچنە ئەم پۆلەوە.\nئەگەر دەتەوێ ھەستی بە نووسین و ئامادەکردنی وتارێکی ئایینی یان سیاسی، باشتر وایە لەپێشدا، وتاری تایبەت بە [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکانیبێلایەنی ڕوانگەی بێ لایەنانەڕوانگە|ڕێبازەکانی ڕوانگەی بێلایەنانە]] بخوێنیتەوە. ھەڵبەت خوێندنەوەی ئەوە بەر لە نووسینی ھەرجۆرە وتارێک پێشنیار دەکرێ، بەڵام کاتی نووسینی ھێندێ لە بابەتەکان (وەک سیاسەت و ئایین) ئەگەر وریا نەبیت، بەخێرایی تووشی کێشە دەبیت.\n=== ناردنەوە بۆ سەرچاوەکان ===\n== دانانی وتاری نوێ ==\nھەرکات ھەوڵی دانانی وتاری نوێت دا لە ویکیپیدیا، لەیادت بێت کە بابەتەکەی [[ویکیپیدیا:جێ بایەخبایەخداری|بایەخدار]] بێت. [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکانی ڕوانگەی بێبێلایەنی لایەنانەڕوانگە|لایەنگرانە نەبێت]] و [[ویکیپیدیا:ناردنەوە بۆ سەرچاوە|سەرچاوەکانی بۆ بنووسیت]]، تاکوو جێگەی متمانە بێت. بۆ دانانی وتاری نوێ دەبێ خۆت ناونووس کردبێت.\n
'''بۆ زانیاریی زیاتر و ڕینوێنی چاوبکە لە چۆنییەتی [[ویکیپیدیا:یەکەم وتارت|نووسینی یەکەم وتار]]'''

\n== گۆڕانی ناوی وتارەکان ==\nئەگەر وتارێکت دی کە پێتوایە ناوەکەی ھەڵە نووسراوە، دەبێ ناوەکەی بگۆڕێت. بۆ ئەو کارە '''نابێ''' ناوەڕۆکی کۆپی بکەی و لە وتاری نوێ دایبنەی! لەبەر ئەوەی بەو کارە مێژووی نووسینی وتارەکە ناتەواو دەکات. دەبێ لە سەرووی وتارەکە دوگمەی «'''گواستنەوە'''» لێبدەیت و گواستنەوەی وتارەکە بکەیت بۆ ناوی نوێ. بۆ گواستنەوەی وتارەکان دەبێ خۆت ناونووس کردبێت. ئەگەر یەکەم جارە ھەوڵی گواستنەوە دەدەی، ئاگادارییەکانی کاتی گواستنەوە بە وردی بخوێنەوە.\n
'''بۆ زانیاریی زیاتر و ڕینوێنی چاوبکە لە چۆنییەتی [[ویکیپیدیا:چۆنییەتیگواستنەوەی ناولێنانەوە (گواستنەوە) ی وتارپەڕە|گواستنەوەی وتار]]'''

\n
'''لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|خۆڵەپەتانێ]] تاقی بکەوە چی فێربووی'''
\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/wiki/تایبەت:MobileDiff/596710»


بەردەوامی دەستبەسەر بوونی مریەم فەرەجی / چارەنووسی ناوبراو نادیارە - كۆمه‌ڵه‌ی مافی مرۆڤی کوردستان\nKMMK:پێنجشەممە چواردەی پوشپەڕ مریەم فەرەجی چالاکی مەدەنی کورد پاش دەرچون ە ماڵ قۆلبەست کراو رەوانەی گرتوخانە کرا، بە دواچونەکانی بنەماڵەی فەرەجی بۆ وەرگرتنی زانیاری لەسەر هەلومەرجی رۆڵەکەیان بێ ئاکام بووە و نەیانتوانیوە زانیاری لەسەر ناوبراو بەدەست بێنن.\nبنەماڵەی فەرەجی رایان گیاندووە کە بۆ وەرگرتنی زانیاری لە هەلومەرجی رۆڵەکەیان سەردانی ناوەندە ئەمنیەتیەکانیان کردووە بەڵام هەوڵەکانیان بێ ئاکام بووە.\nمریەم فەرەجی بەفرانباری ساڵی رابردوو هاوکات لەگەڵ ناڕەزایەتیەکان لە شاری تاران دەستبەسەر کرا و بۆ ماوەی ۱۰ رۆژ لە بەشی ۲۰۹ی ئیتلاعاتی ئەوین خرایە ژێر لێکۆڵینەوە. ناوبراو چاوەڕوانی کاتی دادگەی پێداچونەوە بووە کە لە لایەن هێزەکانی ئێدارەی ئیتلاعاتەوە دەست بەسەر کراوە.\nئەم چالاکە مەدەنیەی کورد نۆزدەی خاکەلێوەی ئەمساڵ لە لایەن دەزگای دادوەری حکومەتی ئێرانەوە بە سێ ساڵ بەندکردنی تەعزیری و دوو ساڵ قەدەغە بونی چوونە دەرەوە لە وڵات سزا دەدرێت.\nمریەم فەرەجی تەمەن ۳۳ ساڵان و خوێندکاری زانکۆ لە بەشی مودیریەتی نێودەوڵەتی و مودیری ماڵی کۆمپانیایەکە لە شاری شەهریار.\n← دارستان و سەوزایی کوردستان دەستئەنقەست ئاگری تێبەردەدرێت\nدەسبەسەری چالاکێکی ژینگەپارێزی کورد →


بەهەشت | پێویستە لە نێو منداڵاندا یەكسانیی بەكاربهێنرێ\nمیوانی سەرهێڵ: ٧٦\nمیوانی ئەمڕۆ: ٧٦٦\nمیوانی هەفتە: ٧٦٦\nكۆی گشتی سەردان لە بەرواری ٢٠١٠/١٥/٥: ١٥٣٩٣٩٠٠\nپێویستە لە نێو منداڵاندا یەكسانیی بەكاربهێنرێ\nبەرواری بڵاوکردنەوە: ٢٠١٠/١٠/٢١\nخوای گەورە دەفەرموێ: [ لَّقَدْ كَانَ فِي يُوسُفَ وَإِخْوَتِهِ آيَاتٌ لِّلسَّائِلِينَ*إِذْ قَالُواْ لَيُوسُفُ وَأَخُوهُ أَحَبُّ إِلَى أَبِينَا مِنَّا وَنَحْنُ عُصْبَةٌ إِنَّ أَبَانَا لَفِي ضَلاَلٍ مُّبِينٍ*اقْتُلُواْ يُوسُفَ أَوِ اطْرَحُوهُ أَرْضًا يَخْلُ لَكُمْ وَجْهُ أَبِيكُمْ وَتَكُونُواْ مِن بَعْدِهِ قَوْمًا صَالِحِينَ] يوسف: 7-9.\nواتە: چیرۆكی یوسف و براكانی پەند و وانە و ئامۆژگارین بۆ ئەو كەسانەی كە دەپرسن. كاتێ براكانی یوسف كۆبونەوە و گوتیان: دیارە یوسف و براكەی لەلای باوكمان لە ئێمە خۆشەویسترە، لە كاتێكدا ئێمە كۆمەڵێكین -بەبێ ئەوانیش دەتوانین خزمەتی باوكمان بكەین- بێگومان باوكمان ئاشكرا و رونە كە گومڕا بوە لەو كارەی دەیكات. براكانیان گوتیان: یوسف بكوژن یان لە زەوى یەك لە شوێنێكی دور فڕێی بدەن، كە نەتوانێ بگەڕێتەوە لای باوكی، ئەو كاتە سۆز و خۆشەویستی و چاودێرى باوكتان تایبەت دەبێ بە ئێوە، لەدوای یوسف ئێوەش دەبن بە قەومێكی چاك و صاڵح.\nنوعمانی كوڕی بەشیر گوتویەتی:((أعطاني أبي عطية، فقالت أمي، لا أرضى حتى تشهد رسول الله صلى الله عليه وسلم. فذهب أبي الى النبي صلى الله عليه وسلم وقال له: لقد أعطيت إبني عطية، فأمرتني أمه أن أشهدك يا رسول الله، فقال النبي صلى الله عليه وسلم: أعطيت سائر ولدك مثل هذا؟! قال: لا! فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم: وأعدلوا بين أولادكم! ولا تشهدني... فإني لا أشهد على جورٍ!!!)). رواه البخاري\nواتە: ئەبی عەطيه شتێكی دا پێم، دایكم گوتی: من رازی نابم تا پێغەمبەرصلى الله عليه وسلم نەبێتە شایەت. دەڵێ: باوكم چوە خزمەت پێغەمبەر و پێی گوت: شتێكم بە كوڕەكەم بەخشیوە، دایكی دەڵێ دەبێ تۆ ببیت بە شایەتی ئەمە.\nپێغەمبەر فەرموی: وەكو ئەمەت داوە بە هەمو منداڵەكانت؟!\nئەویش گوتی: نەخێر!\nپێغەمبەری خوا فەرموی: لە شت بەخشین دا بە دادگەرى (عەدالەت) بجوڵێنەوە و بەشی هەموان بدەن. منیش مەكە بە شایەتی ئەوە، چونكە من نابمە شایەت لەسەر شتێك كە ستەمى تێدا بكرێ.\nئەنەس دەگێڕێتەوە: ((أن رجلاً كان عند النبي صلى الله عليه وسلم فجاء أبن له فقبله وأجلسه على فخذه، وجاءت أبنة له، فأجلسها بين يديه، فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم ألا سويت بينهما؟!)). رواه البزار ورجاله ثقات\nواتە: پیاوێك لە خزمەت پێغەمبەر بو، كوڕێكی ئەم پیاوە هاتە لای. پیاوەكەش كوڕەكەی ماچ كرد و لەسەر ڕانی داینا، هەروەها كچێكی هەبو ئەویش هاتە لای، ئەویش هێنای لەبەردەمی خۆی داینا. پێغەمبەری خوا فەرموی: ئەوە بۆچی وەك یەك تەماشات نەكردن و یەكسانیت لە نێوانیاندا نەنواند.\nزۆربەی دایك و باوك سكاڵای ئەوە دەكەن، كە لە نێوان منداڵەكانیاندا حەسودی و غیرە پێك بردن دەبینرێ، ئەوەش دەبێتە هۆی لاسەنگی و لاوازی كەسایەتی و رەفتاری منداڵ.\nپێغەمبەرصلى الله عليه وسلم واجبی كردوە، كە دەبێ لە نێوان كچ و كوڕ.. خوشك و برا یەكسانی پەیڕەو بكرێ و بە عەدالەت مامەڵە و هەڵس و كەوتیان لەگەڵدا بكرێ، تا حەسودی و رق و قینەیان بەرامبەر بە یەكتری نەبێ.\nکاتی دروستبوونی ئەم لاپەڕەیە: ٠.٠١٨٧ چرکە


نه‌رویج له ساڵانی 1940-1945 له لایه‌ن ئه‌ڵمانیاوه داگیرکرا. زۆر شت به هۆی شه‌ڕه‌که‌وه وێران بوو. دێکان، کارگه‌کان و هه‌موو شاره‌کان بۆمباران کران و سووتێنران. که‌می هه‌بوو له هه‌موو شتێکدا، و زۆربه‌ی خه‌ڵک ژیانیان ناخۆش بوو.\nجه‌نگی جیهانی دووه‌م له مانگی 9 ی 1939 دا ده‌ستی پێکرد که پۆڵۆنیا له لایه‌ن سه‌ربازه ئاڵمانىیه‌کانه‌وه داگیرکرا. سه‌ربازه ئه‌ڵمانىیه‌کان له 9 ی مانگی 4 ی 1940 دا نه‌رویجیان داگیرکرد. زۆر شه‌ڕی کورت له زۆر شوێنی ووڵاتدا ڕوویدا. به‌ڵام له ماوه‌ی چه‌ند ڕۆژێکدا ئه‌ڵمانیا کۆنترۆڵی هه‌موو نه‌رویجیان کرد. شا و حکومه‌ت هه‌ڵهاتن بۆ له‌نده‌ن له به‌ریتانیا و له‌وێوه به‌رده‌وامىیان دا به خه‌باتی مقاوه‌مه.\nدوای یه‌که‌م ڕۆژه‌کانی جه‌نگ به‌رگرىیه‌کی گه‌وره‌ی سه‌ربازی له نه‌رویج نه‌بوو. به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی پۆلیس له‌لایه‌ن نازیه‌کانه‌وه به‌ڕێوه ئه‌چوو، ووڵات حکومه‌تێکی ده‌سکه‌لای نازیه‌کانی بۆ دانرا. ئه‌م حکومه‌ته دیموکراسىیانه هه‌ڵنه‌ژێردرابوو.\nزۆر له نه‌رویجىیه‌کان چالاکی نایاسایىیان ئه‌کرد له ماوه‌ی جه‌نگدا. هه‌ندێک که‌سیش زانیاری سانسۆرنه‌کراویان په‌خش ئه‌کرده‌وه، بۆ نموونه ڕۆژنامه و نامیلکه. هه‌ندێکی تریش یارمه‌تی خه‌ڵکیان ئه‌دا بۆ ڕاکردن له ده‌ست نازیه‌کان و ڕۆیشتن بۆ ووڵاتێکی تر؛ به زۆری بۆ سوید و ئینگلته‌را. زۆریان ده‌ستگیر ئه‌کران و ئه‌خرانه زیندانه‌وه.\nئه‌گه‌رچی وولات داگیرکرابوو، به‌ڵام زۆربه‌ی خه‌لک به ئاسایی ئه‌چوون بۆ سه‌ر کاری ڕۆژانه‌یان. مناڵه‌کانیش ئه‌چوون بۆ قوتابخانه. به‌ڵام خواردن، جلوبه‌رگ، و که‌لوپه‌لی تر به که‌می دابه‌ش ئه‌کرا و هه‌ست به ئاینده‌یه‌کی نادیار ئه‌کرا.\nنه‌رویج بازرگانىیه‌کی گه‌وره‌ی ده‌ریایی هه‌بوو پێش جه‌نگ. له ساڵه‌کانی جه‌نگ 1940-1945 زۆر له که‌شتىیه‌کان که‌لوپه‌لیان بۆ ئه‌و ووڵاتانه ئه‌هێنا که له‌گه‌ڵ ئه‌ڵمانیادا له شه‌ڕدا بوون. حکومه‌ته‌که‌ی نه‌رویج که له له‌نده‌ن بوو ئه‌م هاتوچۆیه‌ی ڕێکئه‌خست. نزیکه‌ی نیوه‌ی که‌شتىیه‌کان یان به بۆمباران یان به موشه‌کی ژێرده‌رایی ئه‌ته‌قێندرانه‌وه و نزیکه‌ی 4000 ده‌ریاوانی نه‌رویجی له ماوه‌ی جه‌نگه‌که‌دا گیانیان له ده‌ست دا.\nبه بۆنه‌ی شه‌ڕه‌که‌وه به گشی نزیکه‌ی 10000 ژن و پیاوی نه‌رویج گیانیان له ده‌ست دا. له‌وانه 700 که‌سیان جوله‌که بوون که نێردران بۆ که‌مپه‌کانی چڕکردنه‌وه له ئه‌ڵمانیا و پۆڵۆنیا.\n8 ی مانگی 5 ی 1945 ئه‌ڵمانیا خۆی دایه ده‌ست هێزه‌کانی هاوپه‌یمان، و نه‌رویج جارێکی تر بۆوه به ووڵاتێکی ئازاد. نزیکه‌ی 50000 نه‌رویجی دوای جه‌نگه‌که به ووڵاتفرۆشی (خیانه‌ت) تاوانبار کران. ئه‌وان بووبوون به ئه‌ندامی پارتێکی سۆسیالیستی نه‌ته‌وه‌یی به ناوی "کۆمه‌ڵه‌ی نه‌ته‌وه"، که هاودڵی و هاوکاریان ئه‌کرد له‌گه‌ڵ نازیه‌کان. 25 که‌س به تاوانی ووڵاتفرۆشی له دوای شه‌ڕه‌که له سێداره دران.\nدوای ساڵی 1945 ئاوه‌دانکردنه‌وه‌ی ووڵات ده‌ستی پێکرد. ئه‌م ماوانه ماوه‌ی پڕ سه‌رقاڵی بوون. به‌رهه‌مهێنان و ناردنه‌ده‌ره‌وه‌ش زیادی کرد، و بازرگانی ده‌ریا سه‌رله‌نوێ بنیاتنرایه‌وه.\nزۆر خه‌ڵک کاریان ده‌ست که‌وت، ئه‌گه‌رچی مووچه‌کان به‌وجۆره به‌رز نه‌بوون، به‌ڵام هه‌ژاری زۆر که‌م بۆوه. زۆربه‌ی خه‌ڵک گه‌شبین بوون و زۆربه‌یان پێخۆشحاڵ بوون که نه‌رویج ئاوه‌دان ئه‌که‌نه‌وه. ووشه‌کانی یه‌کسانی و هاوبه‌هایی بۆ خه‌ڵک گرنگ بوون. ئابووری نه‌رویج هێواش هێواش گه‌شه‌ی سه‌ند، هه‌رچه‌نده هه‌نێک شت هه‌تا ماوه‌یه‌کی زۆریش له 1950 کاندا هه‌ر دابه‌ش ئه‌کرا.\nله ده ساڵه‌کانی دوای جه‌نگ هه‌ندێ چاکسازی کرا بۆ باشترکردنی باری ژیانی هه‌موو که‌س. ماوه‌ی کارکردن که‌متر و پشوودان زۆرتر کرا. له 1967 "یاسای بیمه‌ی خه‌ڵک" بڕیاری له‌سه‌ر درا. ئه‌و یاسایه به‌رگری له ئاسایشی ئابووری بۆ هه‌موو دانیشتووان، هه‌روه‌ها نه‌خۆش و به‌ته‌مه‌نه‌کان، ئه‌کرد.\nگفتوگۆ له‌سه‌ر په‌یوه‌ندی نێوان داگیرکردنی نه‌رویج، دوباره ئاوه‌دانکردنه‌وه‌ی ووڵات دوای جه‌نگ و پێشکه‌وتنی ده‌وڵه‌تی خۆشگوزه‌رانی بکه.


دادگایەکی پاکستان پەروێز موشەڕەف بە کوشتنی بێنەزیر بوتۆ تاوانبار دەکات\nدادگایەکی دژە تێرۆرزم لە پاکستان ڕایگەیاند سەرۆکی پێشووی پاکستان پەروێز موشەڕەف لە دادگایی کردن بە تاوانی کوشتنی سەرۆک وەزیری پێشووتری پاکستان بێنەزیر بوتۆ هەڵاتووە جا بۆیە فەرمان دەدات دەستبگیرێت بەسەر موڵکو ماڵیدا.\nموشەڕەف لە ساڵی 2013 وە بە کوشتنی بەتۆ تاوانبار کراوە، بەڵام لەو کاتەوە لە دوبەی نەگەڕاوەتەوە. بێنەزیر بوتۆ لە ساڵی 2007 کوژرا.\nکاربەدەستێکی دادگا ڕایگەیاند دادگاکە ئەو 5 پیاوەی بە بێتاوان ناساند کە پێشتر تاوانبار کرابوون بەوەی کە ملیتانی تالیبان بن و دەستیان هەبوبێت لە پیلانی کوشتنەکەی بێنەزیر بوتۆ، کە یەکەم سەرۆک وەزیری ژن بو لە جیهانی ئیسلامیدا.\nهەرچەندە دوو پۆلیسیش تاوانبار کران بەوەی کە بەڵگەکانیان شاردۆتەوە و لێکۆڵینەوەکانیان بە لاڕێدا بردووە. ئەو کاربەدەستە گوتیشی هەر یەک لەوانە سزای 17 ساڵ زیندانی و 500 هەزار ڕوپە (چوار هەزارو حەود سەد دۆلار) دراون.\nئەمەش یەکەم جارە زانیاری بەوشێوەیە لەسەر دۆسێی کوشتنی بێنەزیر بڵاو بکرێتەوە کە نزیکەی 10 ساڵ لەمەوبەر لە میانەی کۆبونەوەیەکی جەماوەری لە شاری ڕاولپێندی کوژرا.\nلەو کاتەدا حکومەتەکەی موشەڕەف ئەو کوشتنەیان خستە سەر پیاوانی بەیتوڵا مەهسودی سەرۆکی تالیبانی پاکستان کە ئەویش نکوڵی لێ کرد. ئەو لە ساڵی 2009 لە هێرشێکی فڕۆکەی بێفڕۆکەوانی ئەمەریکادا کوژرا.\nلە ساڵی 2010 ڕاپۆرتێکی نەتەوە یەکگرتووەکان حکومەتەکەی موشەڕەفی تاوانبار کرد بەوەی کە سەرکەوتوو نەبووە لە دابین کردنی ئاسایش بۆ بێنەزیر بوتۆ و ڕاپۆرتەکەی ڕایشیگەیاندبوو کە دەشیا ڕێگری لە کوشتنەکەی بکرێت.


پەروەردە - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nحاڵەتی فێربوونی بابەتە جیاوازەکانە\nپەروەردە پرۆسەیەکی ئاسانکاری فێربوونە، یان بەدەستھێنانی زانست و کارامەیی و بەھا و ڕەوشت و باوەڕ و خووە. ڕێگاکانی پەروەردەکردن بریتین لە فێرکردن، ڕاھێنان، چیرۆک، گفتوگۆ و توێژینەوەی ئاراستەکراو. پەروەردە کردن بە زۆری لەژێر ڕێنمایی پەروەردەکاراندا جێ بەجێ دەکرێت، لەگەڵ ئەوەشدا فێرخوازان دەتوانن خودی خۆیان پەروەردە بکەن. پەروەردە لە ڕێکخستنە فەرمی یان نافەرمییەکاندا دەکرێت ئەنجام بدرێت و ھەر ئەزموونێک کە کاریگەری نوێکاری ھەبێت لەسەر بیرکردنەوە وەک ھەست، یان کردەوە لەوانەیە بە پەروەردە دابنرێت. پەروەردەکاری (میتۆدناسی) فێرکردن پێی دەوترێت پەروەردەدان (پێداگۆگی). خوێندنی فەرمی بەشێوەیەکی گشتی دابەش دەبێت بەسەر چەند قۆناغێک وەک: قۆناغی پێش فێرکردن یان باخچەی ساوایان و قوتابخانەی سەرەتایی و خوێندنگەی ناوەندی و پاشان کۆلێژ و زانکۆ یان فێرخواز. ھەندێک جموجۆڵ ھەیە بۆ چاکسازی پەروەردەیی، وەک باشترکردنی کوالێتی و کارایی پەروەردە بە ئاڕاستەی پەیوەندی کارپێکراو لە ژیانی قوتابیان و چارەسەرکردنی کێشەی کارامەیی نەوەکان لە کۆمەڵگای مۆدێرن یان کۆمەڵگەی داھاتوو بە گشتی. بۆ دڵنیایی لە نەوەیەکی پەروەردەکراو بڕوانامە یان بەلگەمافێک بۆ خوێندن لەلایەن ھەندێک لە حکوومەتەکان و نەتەوە یەکگرتووەکانەوە داھێنراوە کە لەسەر ئاستی نێودەولەتی دانی پێدانراوە. ھەروەھا لە زۆر ناوچە پەروەردەکردن بەناچاری سەپێنراوە بەسەر نەوەکان.\nپەروەردە لە ماداگاسکار\nڕیشەسازی وشەی (پەروەردە) ناوێکی داڕژاوی کوردییە، لەڕووی زمانەوانییەوە بە واتای بەخێوکردن یان ملکەچکردن یان ھاوشێوەکردن و لێ ڕاھێنان دێت.\nپەروەردە لە پێش مێژووەوە ھەر ھەبووە، ئەمەش کاتێک گەورەکان ڕاھێنانیان بە گەنج و منداڵەکانیان کردووە لە بواری زانین وپیشە و پەرەپێدانی بەھرەکانیان کە لە کۆمەڵگاکانیان پێویست بووە بۆ بژێوی و جێ کردنەوەیان لەنێوان کۆمەڵگەدا. لە کۆمەڵگا نەخوێندەوارەکاندا پەروەردەکردن پتر لە ڕێگای ئامۆژگاری و لاسایی کردنەوە و ھێنانەوەی پەند و چیرۆک بووە، ھەرچی پەروەردەی فەرمییە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ میسرییە کۆنەکان لە سەردەمی شانشینی ناوەڕاست.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=پەروەردە&oldid=810211»\nدواجار لە ١١:٣٠ی ١٦ی تەممووزی ٢٠٢١ دەستکاری کراوە\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١١:٣٠ی ١٦ی تەممووزی ٢٠٢١ نوێ کراوەتەوە.


2020-07-25 17:42 104 جار بینراوە کۆمێنت\nله‌مانگی ئاداری ساڵی (1983). دوای هێرشی تۆپخانه‌كانی ئێران بۆ سه‌ر ماڵی (مام جه‌لال) و باره‌گاكانی مه‌كته‌بی سیاسی (ی.ن.ك) له‌گونده‌كانی ناوزه‌نگ و زه‌ڵێ. بڕیاردرا سه‌رجه‌م باره‌گاكان بۆ قووڵایی كوردستان بگوازرێنه‌وه. له‌به‌رئه‌وه‌ی ده‌زگای راگه‌یاندن قورسترین مه‌كته‌ب بوو، بۆیه بڕیاردرا له‌پێش هه‌موو مه‌كته‌به‌كانی تر بگوازرێته‌وه. سه‌رلەبه‌یانی یه‌كێک له‌ڕۆژه‌كان (مام) ناردی به‌دوامدا:\n*ئه‌م دوو باوله ته‌نه‌كه‌یه ده‌بینی…، سه‌رجه‌م سامانی یاداشت و بیره‌وه‌ری و بڕیاره‌كانی ژیانم، له‌نێو ده‌فته‌ره‌كانی ناو ئه‌و دوو باوله پارێزراوه. ئێستا به‌تۆیان ده‌سپێرم. داواكارم وه‌كو بیلبیله‌ی چاوه‌كانت بیانپارێزی.دڵنیابه وه‌كو چۆن ده‌فه‌رمووی. ئاوایان ده‌پارێزم.\nهه‌ر به به‌رچاوی خۆمه‌وه هه‌ردوو باوله‌كه‌یان خسته نێو دوو گونییه‌و پێچایانه‌وه. دواتر خستیانه پشتی وڵاخێك‌و ڕاده‌ستی ئه‌و دوو پێشمه‌رگه‌یه‌یان كرد كه له‌مه‌كته‌بی راگه‌یاندنه‌وه له‌گه‌ڵ من هاتبوون. رۆژی دواتر له‌گه‌ڵ گه‌ردی به‌یانی، باروبارخانه‌ی ده‌زگای ڕاگه‌یاندنمان له‌پشتی چه‌ند وڵاخێك باركردو به‌ره‌و ناوچه‌ی (پشده‌ر) به‌ڕێكه‌وتین. كاتێ كاروانی وڵاخه‌كان گه‌یشتنه قه‌دپاڵه‌كانی به‌رامبه‌ر (ره‌بیه)كانی پاسدارانی سنووری سه‌رده‌شت، چه‌ندین گوله هاوه‌نیان ئاراسته كردین. له‌و كاته‌دا منیش هاوارم له‌وڵاخدارو پێشمه‌رگه‌كان كرد:\n–مه‌سافه… مه‌سافه… مه‌چنه پاڵ یه‌كترو مه‌سافه‌تان له‌نێواندا بێت.\nدواتر هه‌ر بۆ بێزاركردن و ترس، چه‌ندین رسته دۆشكایان ئاڕاسته كردین، به‌ڵام ئێمه له‌مه‌ودای دۆشكه‌كان چووبووینه ده‌ره‌وه.\nبه‌ره به‌ری دوای نوێژی عه‌سر گه‌یشتینه شاخی (بلفه‌ت) تازه به‌فری كوێستانه‌كان ده‌توانه‌وه. گوڵه میلاقه‌و حاجیله‌و كوریكه نیسان له‌ژێر به‌فر سه‌ره‌تاتێكیان ده‌كرد. تیشكی هه‌تاو وه‌كو ئاڵتون له‌سه‌ر كلۆ به‌فره‌كان ده‌بریسكانه‌وه. له‌گه‌ڵ ڕۆژئاوا گه‌یشتینه گوندی (باوزێ)ی پشتی قه‌ڵادزێ. كانی و كانیاوێكی زۆر. باخ و باخاتی قه‌یسی و هه‌ڵوژه‌و هه‌ناری گونده‌كه دیمه‌نێكی دڵڕفێنیان به‌گونده‌كه به‌خشی بوو. ماوه‌ی یه‌ك مانگ له‌وێ ماینه‌وه. دواتر گوندی (سه‌رشیو)مان به‌باشتر زانی بۆ په‌خشی رادیۆی شۆڕش. بۆیه سه‌ر له‌نوێ باروبارخانه‌مان تێكناو له‌سه‌ر (گردی قزل به‌گ) ئالێری ڕادیۆكه‌مان چه‌سپ كردو ده‌ستمان به‌كاركردن كرده‌وه. له‌هه‌موو ئه‌و گۆزه گۆزه‌دا باوله‌كان به‌وریاییه‌وه ده‌پارێزران. له‌كاتی جێگیر بوونیش، له‌یه‌كێ له‌سووچه‌كانی چادره‌كه‌ی خۆم دامده‌ناو (په‌خشان)خانی خێزانم چاودێری ده‌كرد.\nله‌مانگی ته‌موزی هه‌مان ساڵدا سوپای پاسداران شاخی (بلفه‌ت)یان گرت. ئیتر سوپایه‌كی زۆری عیراق هاتنه ناوچه‌كه‌و شه‌ڕ گه‌رم بوو. چه‌ندین تۆپی هه‌ردوولا به‌ناو چادره‌كانی ڕاگه‌یاندن كه‌وت. بۆیه سه‌رله‌نوێ باره‌گامان گواسته‌وه، ئه‌مجاره‌یان بۆ گوندی (سه‌رگه‌ڵوو) له‌دۆڵی جافایه‌تی. ده‌زگای ڕاگه‌یاندن له(به‌رگه‌ڵوو) جێگیر بووین.\nپانزه ڕۆژ دوای گه‌یشتنمان بۆ (به‌رگه‌ڵوو)، دوای گواستنه‌وه‌ی باره‌گای (مام)و (مه‌كته‌بی سیاسی) بۆ گوندی (خه‌تێ)ی دۆڵی خۆشناوه‌تی. بروسكه‌ی ئاگاداری به‌ستنی كۆبوونه‌وه‌ی سه‌ركردایه‌تیمان بۆ هات.\n(به‌نده‌ش) وه‌كو هه‌ڤاڵی تری سه‌ركردایه‌تی له‌و كۆبوونه‌وه‌یه ئاماده بووم. چه‌ند ڕۆژێك دواتر كاتێ له‌بالیسان بووین، له(سه‌رگه‌ڵوو)ه‌وه بروسكه‌یه‌كمان بۆ هات، گوایه رژێمی عیراق نیازی په‌لاماردانی دۆڵی جافایه‌تی هه‌یه. (مام جه‌لال) بانگی كردم:\n*باوله ته‌نه‌كه‌كان كه یاداشته‌كانی تێدا پارێزراوه، له‌كوێیه..؟\n–له‌سوچێكی ئه‌و چادره‌یه، كه ماڵی خۆمه‌و (په‌خشان)خان چاودێریی پاراستنیان ده‌كات.\n*ده‌بێ هه‌تا زووه ئه‌و باولانه‌م بۆ بێنیته‌وه.. ئه‌گینا گوناهی فه‌وتانیان ده‌كه‌وێته ئه‌ستۆی تۆوه.\n–مام…! به‌سه‌ر چاو…\nكه له‌وێ ده‌رچووم…به‌په‌له بروسكه‌یه‌كم بۆ (كاك جه‌بار فه‌رمان) كرد.\n–زۆر سوپاسگوزار ده‌بم ئه‌و دوو باوله‌ی له ماڵی ئێمه پارێزراوه، له ژێر چاودێریی چه‌ند پێشمه‌رگه‌یه‌كی وریا بۆم بگه‌یه‌نێته بالیسان. ماڵی ئاوا بێت ئه‌ویش له ماوه‌ی چوار رۆژ بۆی ناردم. دواتر برد‌مه‌وه لای (مام)و وتم:\n–فه‌رموو ئه‌مه هه‌ردوو باوله ته‌نه‌كه‌كه.\n#دڵنیام ئه‌و دوو باوله ته‌نه‌كه‌یه ئێستاش له شوێنێ پارێزراون و سامانێكی مێژوویی گه‌وره‌ی (ی.ن.ك)ه، بۆیه داوا له‌هه‌ڤاڵان كوڕه‌كانی (مام) ده‌كه‌م، له‌ژێر سه‌رپه‌رشتی لیژنه‌یه‌كی پسپۆرو شاره‌زا ئه‌و یاداشتانه ته‌ته‌ڵه‌و پوخت بكرێن و بڵاو بكرێنه‌وه، به‌ڵام نه‌ك به ده‌ردی (مام جه‌لال- دیداری ته‌مه‌ن)ی ببه‌ن.


کۆمه‌ڵگای سه‌ره‌ڕۆ - قەڵەم\nتاریخ ایجاد در دوشنبه, 30 فروردين 1395 13:16\nده‌شێ کاتێ فه‌ره‌یدوونیش دێت‌و جێگای زوحاک ده‌گرێته‌وه، هیچ په‌یام‌و بارودۆخێکی نوێی ئه‌وتۆی پێ نه‌بێت. چونکه له بنه‌ڕه‌تدا پێکهاته‌ی کۆمه‌ڵایه‌تی تێڕوانینێکی نوێی پێ نیه. بۆ کۆمه‌ڵگایه‌کی وا گرنگ ئه‌وه‌یه که زوحاک لا ببات و، فه‌ره‌یدوون بخاته جێی.\nکتێبی ''جامعه‌شانسی خودکامگی'' له نووسینی ''عه‌لی ره‌زا قولی'' راڤه‌یه‌کی کۆمه‌ڵناسیی زوحاکی مار له‌سه‌ر شانه. هه‌روه‌ک نووسه‌ر خۆی له پیشه‌کی ئه‌م کتێبه‌دا ده‌ڵێ: "چیرۆکی زوحاک چرکه‌یه‌ک له بیرکردنه‌وه‌و تیڕوانینی ئیرانییه‌کانه سه‌باره‌ت به پیکهاته‌ی سیاسی- کۆمه‌ڵایه‌تیی خۆیان...، چرکه‌یه‌ک که هه‌زاران ساڵی گرته‌وه!"\nتێڕوانینی نووسه‌ر بۆ چه‌مکی ''سه‌ره‌ڕۆیی'' تێڕوانینێکی کۆمه‌ڵناسانه‌یه. له‌م گۆشه‌نیگایه‌دا تاوانباری سه‌ره‌کی له مانه‌وه‌ی دوورو دریژی مێژوویی ئەم چەمکە خودی پیکهاته‌ی کۆمه‌ڵایه‌تییه. لیره‌دا ئه‌وه ''سەره‌ڕۆ و موسته‌بید'' نیه که کۆمه‌ڵگایه‌ک به دریژایی هه‌زاران ساڵ به‌ده‌سته‌مۆی‌و به نه‌گۆڕی ده‌هێلێته‌وه، به‌ڵکو ئه‌وه کۆمه‌ڵگایه که سه‌رەڕای هه‌موو راپه‌ڕین‌و جموجۆله‌کانی له ناوه‌وه خاوه‌نی زه‌ینێکی فراوانی پیشکه‌وتووخوازانه نیه‌و سیما و پلانێکی روونی له چۆنیه‌تی ئاڵوگۆڕ له‌به‌ر ده‌ست دا نیه، هەربۆیە دیسان ''سه‌ره‌ڕۆ'' به‌رهه‌م دینێته‌وه. له مێژوویه‌کی وه‌هادا سوڵتانه‌کان یه‌ک له دوای یه‌ک دێنه مه‌یدان‌و له زه‌مینه‌یه‌کی عه‌شیره‌تی دا به‌رده‌وام پیناسه‌ی عه‌شیره‌یی ده‌به‌خشنه رواڵه‌تی سیاسی وڵات‌و هه‌ر له‌و کاته‌دا ئه‌م پێکهاته ئه‌قڵی- عه‌شیره‌ییه هه‌وڵی پادشاکان رۆژ له دوای رۆژ زیاتر مسۆگه‌ر ده‌کات. بێ هۆ نیه که سیسته‌مێکی وا تازه له دوای دووهەزار و پێنج سەد ساڵ تووشی تێکشکان ده‌بێت، ئه‌ویش دیان تێکشکانێکی سلبی که سه‌ر له نوێ له رواله‌تێکی دیکه‌دا ره‌گه‌زه‌کانی کۆمه‌ڵگایه‌کی عه‌شیره‌تی زیاتر به‌رهه‌م دینێته‌وه.\nسوڵتان مه‌حموود، سولتان مەسعود، ته‌یمور، نادرشا، ئاقا محمد خان‌و، ناسره‌دین شا به شوێنی یه‌کدا دین‌و ئه‌وه‌ی شاهیدین شه‌ڕو کوشتارو لێکترازان‌و نائه‌منی‌و قات‌و قڕی‌و نه‌گبه‌تیه. له زه‌مینه‌یه‌کی وه‌هادا که شاکان زۆر ساده له‌سەر بنه‌مای هه‌رج‌و مه‌رجێکی زۆر نائاسایی ته‌نیا به پاڵپشتی چه‌ک و هیز جێگۆڕکێیان پی ده‌کرێ، ده‌شێ کاتێ فه‌ره‌یدوونیش دێت‌و جێگای زوحاک ده‌گرێته‌وه، هیچ په‌یام‌و بارودۆخێکی نوێی ئه‌وتۆی پێ نه‌بێت. چونکه له بنه‌ڕه‌تدا پێکهاته‌ی کۆمه‌ڵایه‌تی تێڕوانینێکی نوێی پێ نیه. بۆ کۆمه‌ڵگایه‌کی وا گرنگ ئه‌وه‌یه که زوحاک لا ببات و، فه‌ره‌یدوون بخاته جێی. ئیتر ئاگای له میکانیزمه‌کانی ده‌سه‌ڵاتداریی فه‌ره‌یدوون نیه‌و هه‌ر له بنه‌ڕه‌ته‌وه بۆی گرنگ نین. لای ئه‌و ئه‌وه‌نده به‌سه که پاشای نوێ وه‌ک خۆی عادڵ‌و دادگه‌ر بێت، ئیتر کاره‌کان له خۆرا چاک ده‌بن! له‌م تێڕوانینه‌دا که تێڕوانینێکی عه‌شیره‌ییه، تاکگه‌راییه‌کی پیش شارستانیه‌ت زاڵه که تییدا 'کۆ' هه‌موو شتێکی خۆی ده‌خاته به‌رده‌ستی تاک و ئیتر واز له ئه‌رکه‌کانی خۆی دێنێ. لێره‌دا ئیتر هیچ میکانیزمێکی مه‌ده‌نی نابیندرێ له پیناوی ریکخستنی میکانیزمی کار کردنی تاک‌و کۆ.\nنووسه‌ر له‌سه‌ر ئه‌و رایه‌یه که سیسته‌مه تاکه‌که‌سیه‌که‌کانی رۆژئاوا به هۆی بوونی ئه‌شراف و توێژی ئاریستۆکراسی زۆر به‌هێز، قه‌ت نه‌یانتوانی ببنه خاوه‌نی ده‌سه‌لاتێکی ره‌هاو موتڵه‌ق، به‌ڵام له ئێران توێژی ئەریستۆکرات نه‌یانتوانی به شیوه‌یه‌کی جیددی و وه‌ک چینێک له دابه‌شکردنی ده‌سه‌لاتی سیاسی دا به‌شداری بکه‌ن. که ئه‌مه هه‌م زه‌مینه‌ی پتری ''سه‌ره‌ڕۆیی رۆژهه‌ڵاتیانه‌ی'' ره‌خساندو هه‌م له باری مێژووییه‌وه به‌ری گرتووه له سه‌رهه‌ڵدانی سروشتیانه‌ی دیموکراسی لیبراڵ له‌م وڵاتانه‌دا.\nنووسه‌ر له‌سه‌ر ئه‌و قه‌ناعه‌ته‌یه که له سیسته‌می سیاسی رۆژئاوادا 'شا' به‌هۆی هیزی سه‌ربازییه‌وه نه‌ده‌هاته سه‌ر ته‌ختی ده‌سه‌لات، هه‌روه‌ها به هۆی هیزی سه‌ربازیشه‌وه حکومه‌تی به‌ڕێوه نه‌ده‌برد، به‌ڵکو پێکهاته‌یه‌کی مه‌ده‌نیی به‌ربڵاو ژیربینای ئه‌م حکومه‌ته‌ی درووست کردوه.\nبه پیچه‌وانه‌وە، سیسته‌می پاشایه‌تی له ئێران له بنه‌ڕه‌تدا له‌سه‌ر هیزی سه‌ربازی راوه‌ستا. ئه‌مه به مانای بزربوونی پیکهاته‌ی مه‌ده‌نی بوو، واته ئه‌و پیکهاته‌یه‌ی که ده‌شیا به هۆیه‌وه خاوه‌نی پرۆسه‌یه‌کی سروشتیانه‌ی گۆڕان بین، هه‌ر ئه‌م حاڵه‌ته‌شه که ده‌بیته هۆی بزربوونی فه‌رهه‌نگی ریفۆرمیسیتی‌و رێگا چاره‌ی سه‌ربازی به قوڵی ره‌گ داده‌کوتێ.\nسه‌باره‌ت به بنه‌ما ماددییه‌کانی سیسته‌می سیاسی ئاسیا، مارکس‌و ئینگلس کاتێ خۆی له‌سه‌ری دواون. که‌می ئاو و فراوانی ناوچه بونه‌ته هۆی ئه‌وه که سیسته‌میکی گه‌یاندنی ئاو هه‌بێت. ئه‌م سیسته‌مه پرۆژه‌یه‌کی گشتگیرو ناوه‌ندی بووه‌و هه‌ر ئه‌مه شوینێکی بنه‌ڕه‌تی تری به ده‌وله‌ت به‌خشیوه. لێره‌وه ده‌وڵه‌ت ده‌سه‌لاتی پتری په‌یدا کردوه ((فیتفۆگڵ ده‌کۆشێ بیسه‌لمینی که مارکس له دوارۆژه‌کانی ته‌مه‌نی خۆی، پیگه‌یشتنی یه‌ک هێڵی مێژوویی وه‌لا ناوه‌و سیسته‌می ئاسیایی وه‌ک سیسته‌مێکی جیا شکلبه‌ندی کردووه...)) مارکس پیی وابوو که نه‌بوونی مڵکایه‌تی، سیماو نیشانه‌ی سه‌ره‌کی سیسته‌می ئاسیایی نیه، مه‌سه‌له‌ی سەره‌کی کۆنترۆل کردنی ئابووریه له لایه‌ن ده‌وڵه‌ته‌وه)). بێگومان ئه‌مه هۆکاری سەره‌کی بوو له‌وه‌ی که ((کشتکاران و پیشه‌وه‌ران له کۆمه‌ڵی ئاسیایی دا به مه‌به‌ستی جیاوازو بۆ ئه‌نجامی جۆراوجۆر خه‌باتیان ده‌کرد به‌ڵام داوای ئازادی سیاسی‌و حکومه‌تی دیموکراسیان له به‌رنامه‌ی خه‌باتی خۆیان دا نه‌گونجاندوه)).\nبۆ گه‌لی کورد که هاوبه‌شی میژووی ئیرانه ئه‌وه‌نده‌ی که هاتنی داگیرکه‌ری ده‌ره‌کی گرفتی سه‌ره‌کی بووه، لابردنی پێکهاته‌ی عه‌شیره‌تی (له بواری عه‌قڵ‌و سیاسه‌ت دا) له گۆڕێ دا نه‌بووه. ئه‌مه خه‌سڵه‌تی سه‌ره‌کی رابردووی بووه. ئیستاش ئه‌م کێشه‌یه به به‌هیزی خۆی ماوه‌ته‌وه، به‌لام گۆڕانێکی بنه‌ڕه‌تی له زه‌مینه‌دا دروست بووه.\nئه‌گه‌ر کورد جاران بۆ لابردنی سته‌می نەته‌وه‌یی بیری له پیکهاته‌ی مه‌ده‌نی نه‌کردۆته‌وه، ئه‌وا ئیستا به هۆی ئالوگۆڕه‌کانی سه‌رده‌م پیکهاته‌ی مه‌ده‌نی زه‌مینه‌یه‌کی له‌باری بۆ ره‌خساندوه.\nراسته که ئێمه به پیچه‌وانه‌ی رۆشنبیرانی فارس سۆزێکی شیاومان هه‌یه بۆ میرنشینه کوردییه‌کان‌و (ئه‌وانه‌ی وا له لایه‌ن داگیرکه‌رانه‌وه سڕانه‌وه) رۆشنبیرانی فارس ئه‌م حاڵه‌ته‌یان تێدا نیه، به‌ڵام بۆ رزگاربوون له سته‌می میللی له‌م سه‌رده‌مه‌دا ئیمه ناچارین له رێگای ره‌خنه‌گرتن له پیکهاته‌ی عه‌شیره‌ییه‌وه گوزه‌ر بکه‌ین. واته جۆرێک له راسانی مه‌ده‌نی ببێ به لایه‌نێکی سه‌ره‌کی پرۆژه‌که‌مان. ئه‌مه‌ش ئاسانه چونکه به مه‌ده‌نی کردن ئیستا ره‌وتێکی سه‌پێنراوی جیهانیه‌و ئه‌و ولاتانه‌ی کوردیشیان تێدا ده‌ژی که‌م تاکورت له ناوی دان.\nگه‌ر ده‌مانه‌وێ فه‌ره‌یدوونه‌که‌مان نه‌بێته زوحاک، پیویسته فه‌ردگه‌راییه‌کی شارستانیانه له خۆمان دا جێگیر بکه‌ین. واته ئه‌و فه‌ردییه‌ته‌ی که له عه‌ینی گرنگی دان به تاک، (کۆ) فه‌رامۆش ناکا، یاخود له عه‌ینی گرنگی دان به کۆ، (تاک) له‌بیر خۆی ناباته‌وه.\n گۆڤاری مه‌ده‌نیه‌ت ژماره 1 کۆمه‌تی شارستانی له رۆژهه‌ڵات، خویندنه‌وه‌یه‌کی کتیبی سته‌می رۆژهه‌ڵات، هابرماس، و: محمد جواد مصطفی.\nسەرچاوە: گۆڤاری قەڵەم ژمارە ٣


فێربون لەپرۆژەکەی "نەوەی نوێ"وە\nزۆری نەبرد، هەوڵەکەی شاسوار بۆ ئەوەی "وەک خۆی دەوڵەمەند و بەختەوەر ببین"، وەک خۆی رایدەگەیاند، هیچی تر نەبوو جگە لە وەهمێکی تر..لە بڵقێک کە زوو تەقی.\nدوا قسەی سەرکردایەتییەکەیان ئەوەیە تەنانەت کامێرا براوەتە ژووری تایبەتییانەوە و هەڕەشەی بڵاوکردنەوەیان لێ دەکرێت. کام لایەن راستن؟ کێشەکە ئەمە نییە، بەڵکو ئەوەیە شاسوار پرۆژەیەکی سیاسیی سەرپێخست و هەرەسیهێنا.\nهەنگاوی دواتر پێویستە:\n- پرۆژەکەی شاسوار بنێژین، ئەرکی سەر شانی شاسواريشە داوای لێبوردن لە ئەندامەکانی و لە هەوادارانی بکات کە پلانەکەی هەڵە بوو، زیانی گەیاند، هێندەی تر متمانەی بە سیاسەتکردن و کاری دەستەجەمعیی و خۆبەخش لە هەرێمی کوردستاندا لاواز کرد. پاشان ده‌ست له كار بكێشێته‌وه\n- پێویستە پەلە نەکەین. چەند هەزار کەسی تر دەبێت بمرن و لەناوببرێن تا تۆ تێدەگەیت هەر جارەی سیاسییەکت لێ پەیدا دەبێت و لە داوی وەهمێکەوە دەتئاڵێنێت؟ چەند شیوعیی و چەند یەکێتیی و چەند پارتیی و ئیسلامیی تر دەبێت بسوتێن تا فێر دەبین ساویلکانە دوای ئەم سەرکردە و ئەو تاقم نەکەوین؟\n- هەر کەس و گروپێک دەیانەوێت سەرکردایەتیی پرۆژەیەکی سیاسیی نوێ بکەن، پێویستە هزرێکی سیاسیی قوڵ و کراوەیان لە پشت بێت، نەک بزنس و پەیمانی کار، هزرێک بێت لە مێژووی هەرێم و ژیانی هاوچەرخ تێبگات و لە کاریگەرییەکانی لەسەر تاکی کورد ورد بکۆڵێتەوە، دواتر دیزانی پلانەکەی بکات، بزوتنەوەکە لە قۆرخکاریی بپارێزێت و پلانەکەی جێبەجێ بکات.\nکاتی ده‌ستێێکردنه‌وه‌یه، به‌ڵام به شێوه‌یه‌کی تر و له شوێنێکی تره‌وه. ئێمه چاره‌یه‌کی ترمان نییه جگه له به‌رده‌وامیی. به‌ڵام ده‌بێت بزانین سیاسه‌ت به‌رپرسیارێتییه و له‌گه‌ل میلله‌تێکی دڵشکاوی ماندووی وه‌ک کورددا که هه‌رچی تاڵاوی دونیا هه‌یه به قۆڕگییدا کراوه، تایبه‌تمه‌ندی خۆی هه‌یه. ئه‌وه لای که‌می ئه‌خلاقی خۆت و که‌رامه‌تی خۆته که خیانه‌تی لێ نه‌که‌یت.\n1 سووانی خۆپیشاندان\n2 دوو کێشە و چارەسەرێک\n3 وێنەیەکی تر\n4 بێ دوودڵیی، ئەو گردە بگێڕنەوە\n5 دەگمەنیی سەرچاوەكان و نائومێدیی\n6 دڵشكان لە هەموو شت: بایكۆت یان دەنگدان؟\n7 بۆچی وازم لە گفتوگۆی تەلەفزیۆنەكان هێنا؟\n8 قەشمەریات بە پرسیاری "چی بكەین؟"\n9 ترس و بێ هیوایی\n10 ژنی باڵاپۆش وەك مۆدێل\n11 بۆ كوێ بڕۆین؟\n12 فێربون لەپرۆژەکەی "نەوەی نوێ"وە\n13 سیاسەت لەو دیو نائومێدییەوە


مەتەلی مەلەفی نەوت لای پارتی بەکۆدێک دەکرێتەوە و لای یەکێتیش بەکۆدێکی تر. ھەربۆیە ھەرکاتێک کردنەوی ئەو باسە دێتە گۆڕ، سیستمی پەیوەندیەکانی ئەو دوو حزبە، یەکسەر بەشێوازی جیاواز و بەوەڵامدانەوەی جیاواز، لەشاشەی ڕای گشتیدا دەردەکەون.\nوێڕای ئەوەی نەوت، پرسێکی نیشتیمانیە و موڵکایەتیەکەشی بۆ گەلی کوردستان دەگەڕێتەوە، بەڵام ئەو پاسوێردانەی ئەو دوو حزبە بۆ کردنەوە و داخستنی ئەو مەلەفە دایان ناون، ھەتا ئێستا پاسوێردی حزبی موجەڕەدن.\nلێرەدا من قسەم لەسەر پاسوێرد و مەتەڵەکەی پارتی نیە،بەئەندازەی ئەوەی مەبەستمە، قسە لەسەر کۆدەکانی ئەو مەلەفە لای یەکێتی بکەم. ئەوە بەو مانایە نا، کەئەوەی لای پارتی ڕاست و ڕەوا و بێ گرفتە. بەڵکو بەو مانایەی چارەی ئاسەوارە نێگەتیڤیەکانی ئەو مەلەفە لای یەکێتی دەتوانن ببن بەھۆکار بۆ چارەسکردنی ئاسەوارە نەرێنیەکانی لای پارتیش.\nلەڕاستیدا کێشەی پاسوێردەکانی ئەو مەلەفە لای یەکێتی، کێشەی ھەمان پاسوێردەکانی یەکێتی خۆیەتی، کەلەدوای نەخۆشکەوتنی مام جەلال، کوتلە جیاوازەکان ھەوڵیاندا، ھەریەکەیان لەئەویتری بستێنێت. ئەگینا گرفتەکە لای یەکێتی پرسی ئاگاداری گروپێک و بێئاگایی گروپێکی تر نیە، بەڵکو کردار و پەرچەکرداری دنیای تەکەتولەکانە، کە تیایدا میکیاڤیلیانە، کۆدەکانی ئەو مەلەفە تێکەڵ بەکۆدەکانی بەڕێوەبردنی یەکێتی دەکرێت و ھەموو شانەی ناشەفافیەتی مەلەفی نەوتی، لەسەری یەکێتیدا دەشکێنێت.


پێش 4 هەفتە ژمارەی بینراو 107\nتەواوکەرە خۆراکیە وەرزشیەکان\nتەواوکەرە خۆراکیە وەرزشیەکان هەر مادەیەک کە لەلایەن وەرزشوانان یاخوود کەسی ئاسایی بەکاردێت بۆ باشتر کردنی راهێنان، درووست کردنی ماسوولکە، سووتانی چەوری و کێش دابەزاندن. پرۆتین وەک باوتررین نموونە کە بە شێوەیەکی بەربڵاو بەکاردێت، دكتۆر حه‌مه ڕه‌سوڵ پزیشکی پسپۆری وەرزشی ئه‌و هۆكارانه باس ده‌كات كه واتلێده‌كات له‌كاتی توشبوون به ڤایرۆسی كۆرۆنا له به‌كارهێنانی ته‌واوكه‌ره خۆراكیه‌كان دوور بكه‌ویته‌وه.\nتێبینی: ئێمە لێرەدا باسی باشی و خراپی تەواوکەرە خۆراکیەکان ناکەین بەشێوەیەکی گشتی بەڵام بە هۆی پەتای کۆڤید-١٩ پێویستە وەرزشوانان ئاگاداربن و دوور بکەونەوە لەو تەواوکەرە خۆراکیە وەرزشیانە لەکاتی ئێستادا لەبەر ئەم هۆیانەی خوارەوە.\n1- لە کاتی کۆرۆنا وا باشترە ڕاهێنانی قورس نەکەی تا بەرگری جەستەت دانەبەزێ و بۆ ڕاهێنانی سووک و مام ناوەندیش پیویستت بە تەواوکەرە خۆراکیە وەرزشیەکان نابێت.\n2- هەندێک لە تەواوکەرە خۆراکیە وەرزشیەکان ڤیتامین و بەهای خۆراکی تێدانیە بە بەراورد لەگەڵ خواردنی ئاسایی هەمەجۆر یٔەمەش وادەکات سوودی ئەوتۆی نەبێ لە رووی تەندرووستیەوە.\n3- توێژینەوە هەیە کە پێشانی داوە %19 تەواوکەرە خۆراکیەکان مادەی رێپێنەدراوی وەک ستیرۆیدی تێدایە کە کاریگەری زۆر خراپی هەیە و بەرگری جەستە زۆر بێهێز دەکات. هەر بۆیە زۆر زۆر گرنگە کە وەرزشوانان بزانن کە تەواوکەرە خۆراکیەکان وەکو دەرمان چاودێری تەندرووستی چری لەسەر نیە و هیچ گەرەنتیەک نیە کە هیچ مادەیەکی زیانبەخش بە تەندرووستی لەو بەرهەمانەدا نەبێت.\n4- ئەو برەی کە لەلایەن کۆمپانیاکانەوە دیاریکراوە لەسەر بەرگی بەرهەمەکە زۆرجار راست نین. توێژینەوەیەکی نوێ کە لەسەر 25 بەرهەم کراوە ئەوەی پیشان داوە کە لە %88 ئەو مادانەی کە لە بەرگی بەرهەمەکان نوسراوە لە راستیدا هەر مەوجوود نین یاخود برێکی کەم لە مادەکەی تێدایە، وە هەروەها تەنها لە %8 بەرهەمەکان مادەکانی ناوی هەمان ئەو بڕەن کە لە بەرگەکەیدا نووسراوە.\n5. ئه‌و خاڵە تایبەتە بەو کەسانەی کە نەخۆشن و لەسەر دەرمانن، پێویستە ئاگادر بن کە هەندێک لە تەواوکەرە خۆراکیەکان کارلێک دەکەن لەگەل هەندێک جۆری دەرمانی وەک دەرمانی دڵ و گەشکە.\nبۆیە تکایە لە سەردەمی کۆرۆنادا دوور بکەونەوە لە تەواوکەرە خۆراکیە وەرزشیەکان.


سوریا ڕێ به پـێـکهێنانی پارتی سـیاسی ده‌دات\nخۆپیشانده‌ران له پشت ئاڵایه‌کی سوریاوه ڕاوه‌ستاون له خۆپیشاندانه‌کانی دژ به سه‌رۆك به‌شار ئه‌لئه‌سه‌د له‌به‌رده‌م باڵێوزخانه‌ی سوریا له عه‌مان له 21 مانگی 7ی سالی 2011 دا.\nحکومه‌تی سوریا یاسایه‌کی نوێی په‌سه‌ندکرد که ڕێ ده‌دات به پێكهێنانی پارته سیاسـیـیه‌کان و به‌و شێوه‌یه قه‌ده‌غه‌کردنی کۆمه‌ڵه‌کانی ئۆپۆزسیۆنی له‌وه‌تای ده‌سه‌ڵاتدارێتی پارتی به‌عس له ساڵی 1963دا هه‌ڵوه‌شانده‌وه.\nئاژانسی فه‌رمی هه‌وا‌ڵه‌کان سانا له ئه‌مڕۆ دووشه‌ممه‌دا ڕایگه‌یاند ئه‌و یاسایه به‌شێکه له پرۆگرامی ریفۆرمسازی سیاسی و تێدا هاتووه که پارتیـیه‌کان نا‌بێت له‌سه‌ر بنه‌مای ئاینی و خێڵه‌کی و هه‌رێمی دابمه‌زرێن. هه‌روه‌ها ده‌ڵێت نابێت پارتیـیه‌کان ببنه لقێك له کۆمه‌ڵێکی نا سوری و تو‌ند و تیژی به هێچ شێویه‌ك به‌کاربهێنن.\nخۆپیشانده‌رانی که داوای کوتاییهێنان به ده‌سه‌ڵاتدارێتی سه‌رۆك به‌شار ئه‌لئه‌سه‌د ده‌که‌ن داوایان کردووه له پارتی ده‌سه‌ڵاتدار پارتی تر له حکومه‌ت به‌شدار بکات.\nبه‌ڕێز ئه‌لئه‌سه‌د له ڕۆژی یه‌کشه‌ممه‌دا سه‌میر ئه‌لشێخ، ژه‌نه‌ڕاڵێکی پێشوی پۆلیسی دیمه‌شقی ده‌ستنیشان کرد بۆ به‌ڕێوه‌بردنی هه‌رێمی دیر ئه‌لزوری ده‌وڵه‌مه‌ند به نه‌وت دوو ڕۆژ دوای ئه‌وه‌ی ناوچه‌که گه‌ورترین خۆپیشاندانی به‌خۆه دی.


بڕیارێکی لۆژیکیانە! … وەرزێر کاکەیی – Dengekan\nbyDenegkan\tAugust 3, 2017\tGeneral\nلە هەر ژینگەیەکی تەندروستدا باس لە ئەدەب و هونەر دەکرێت زۆرینە بێدەنگ دەبن و دەیانەوێت ڕێز بنوێن و لە هەمان کاتیشدا فێر ببن، چونکە ئەم دوو چەمکە لوتکەی مانای مرۆڤە.\n(کاروان عومەر کاکەسوور) وەختێك دەنووسێت:\n” دنیای کوردی؛ ئەدەب و هونەرێکی دەوێت و دەیانپارێزێت، هاوشانی سیاسەتەکەی بن. بە مانایەکی تر: چارەی ئەو نووسەر و هونەرمەندانەی ناوێت، بە شێوەیەک لە شێوەکان لە سیاسەتمەدارەکانی جیاوازن. مرۆڤ لە دنیای (نووسین و بڵاوکردنەوە)دا بەر هەمان ئەو مۆڕاڵە دەکەوێت، کە لە دنیای سیاسەتدا بەری کەوتووە”.\nئەم راستیە ئاوێنەیەکی ئەو بێڕێزییە بەربڵاوەیە کە بە هونەرمەندو ئەدیبی راستەقینەی کورد دەکرێت و بگرە هیچ قەوارەو مانایەکی مرۆڤبوونیان بۆ دانانرێت.\nئەوان لە شاخ هاتنەوە ئەزموونی شاخەوانی و خەتخەتێن و باڵباڵێن و موئامەرەو خەتمائیل و سیخوڕی و تەقریرنووسین و پەلاماری یەکتردان و تەسفیەکردنی هەموو ناحەزەکانیان فێری خەڵك کرد، نەك ژیانی مەدەنی و ئیدارەی سەرکەوتو و پەرەدان بە زانست و زانین، مێزو عەرەبانەی خەڵکیان دەشکاند تا بێکار بن، گەمارۆی ئابووری و هەژاری و بێکاری گەنجانیان بە هەل قواستەوە تا (٥٠٠) دیناریان بدەنێ و بچن هاو نەتەوەکەی خۆیان پێ لەناوبەرن، لە پێناو بەرژەوەندی و قومارە ئیقلیمیەکانیاندا.. لە بەرامبەریشدا دڵسۆزیی و راستگۆی و نیشتمانپارێزی و دەستپاکی و وەفاو گیانی یارمەتی و ئینساندۆستییان لە نەتەوە سەندەوە.. سەرەنجام ئاوها مرۆڤی کوردیان گەندەڵ کرد، مرۆڤی کوردیان کردە ئامێرێکی بێ هەست و بێدەنگ لە بەرامبەر هەموو ناحەقیەکاندا، بگرە لەمەش ناقۆڵاتر، کڕینی خامەی هەندێك لە ئەدیبان بوو و لەولاشەوە پەراوێزخستنی ئەوانی تر.. ئەوانەی بەم دوعایەی ملهوڕەکانی کوردایەتیان گوت ئامین هەر ئەو نووسەرە بەرژەوەندیخوازانە بوون کە لە دامودەزگا چەواشەکارەکانی خۆیاندا بە راست و چەپدا دەستیان دایە دزین و خۆ دەوڵەمەندکردن و برەودان بە دیاردەی واستەکردن و ناپاکی نواندن بەرامبەر هاوڕێکانیان.. ئیتر شتێك نەمایەوە لای رۆشنبیرو خوێنەرانی کورد جێی بایەخ و دەستخۆشی بێت، چونکە وشە لە هەموو شتێکی تر سوکتر کرا، زۆر لە ئەدیبەکانیش مۆراڵی خۆیان لەدەستداو یەکەم کەس درۆیان لەگەڵ کرد: خودی خۆیان بوون..\nلەناوهیچ نەتەوەیەکی تردا چەند دواکەوتووش بن ئەم دیاردەیە بوونی نییە، هەموو شتێك بکرێتە ملکەچی سیاسەتمەداران و هیچ بەهایەکیش بۆ وشە نەمێنێت، بەڵکو بە جۆرێك خەڵك گێژو بێئاگا بکرێت؛ ئەوەی لە بەرنامەی ژیانیاندا نەبێت خوێندنەوەو کتێب بێت، تەنانەت ئەوانەش دەخوێننەوە هەر دەزگاکانی دەسەڵات ئاراستەیان دەکات و کتێبیان بۆ چاپ و دەستنیشان دەکات تا بیخوێننەوە! بەڵێ هەر ئەوان بوون هەموو شتێکیان بۆگەن کرد، بۆنموونە ساڵانە بەناو فیستیڤاڵ سازدەکرێت کەچی پێش خوێندنەوەی بەرهەمەکان؛ خەڵاتەکەی دیاریکراوە بۆ کێ دەبێت! یان دەزگایەکی چاپ بڵێت (سەدوبیست هەزار) کتێبمان بەخشی بە قوتابخانەو بەڕێوبەرایەتی وشوێنە جیاجیاکان کەچی لەولاوە دەگوترێت کەس پشتیوانی مادییان ناکات؟ نامەوێت نموونەی زیاتر بهێنمەوە، ئەوەندە بەسە بڵێم: خۆزگە کاك کاروان بیری لەوە دەکردەوە بە زمانەکانی تر بنووسێت بۆ مرۆڤەکانی تر، چونکە ئەوان زۆر زیاتر ڕێز لە خۆی و وشەکانی دەگرن، لای ئەوان مرۆڤ بەڕێزترە لە سەرجەم کەلوپەلەکانی تر بە ئایدۆلۆژیاو پارەشەوە، مرۆڤ بە هەموو بەرهەمە جیاجیاو کەم و زۆرەکانیەوە، ئێمە لە کۆمەڵ-گا یەکدا دەژین؛ نەك تەنها نووسین کەس راناچڵەکێنێت، بگرە گیانی رق و دووبەرەکی و ئاژاوەو ئازاردانمان تێدا چێنراوە، نەفرەتکردن لە هەموو داهێنان و جیانووسییەك، مرۆڤمان لا زۆر بێ بایەخکراوە، لەو ساتەوەی کەسایەتی رۆشنبیرو بەخشەری وەك (عەلی بۆسکانی) بە بێ تاوان لە نێو بردراو کەسێك نەیپرسی بۆ؟ رای گشتی دادگایی بکوژانیان نەکرد. ئیتر کوشتنەکانی دواتر بەس بوونە ژمارە.. بەڵێ لای ئێمە نووسین بە کوردی، نەفرەتکردنە لە خودی خۆت. جێی خۆی بوو بۆ بیرکردنەوە لەم دەستەواژەیەو بڕیاردان بەسەریدا، پێش هەموو شتێك هەر یەك لەئێمە رابمێنین و قوڵ لە هۆکارە راستەقینەکانی بیر بکەینەوە.\nPrevious ترس له زوڵف و ئه‌گریجه …. عه‌زیز ڕه‌ئووف\nNext 3ی ئاب خاڵی وەچەرخان …. عەلی مەحمود محەمەد


شەپۆلی یەكەمی بەفر و باران كۆتایی هات و پلەی گەرما بەرزدەبێتەوە – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2021/01/15 - 5:02 PM\nبەپێی پێشبینییە كەشناسییەكان، لەماوەی ئەم مانگەدا سێ شەپۆلی باران و بەفر بارین ناوچەكانی هەرێم دەگرنەوە و ئێوارەی ئەمڕۆش شەپۆلی یەكەم كۆتایی دێت و پلەی گەرما بەرزدەبێتەوە.\nئاراس جەبار، شارەزای كەشناسی بۆ (خەڵك) ڕایگەیاند، كاریگەری ئەو شەپۆلە بارانبارینەی لەسەر ناوچەكانمانە بەگشتی لاوازبووە و لەكاتەكانی ئێوارەی ئەمڕۆ كۆتای پێدێت.\nڕاشیگەیاند، سبەینێ شەممە ١٦ی١ی٢٠٢١ ڕەوشی كەشوھەوای ھەرێم سەقامگیر ئەبێت و ئاسمانی ھەرێم بە زۆری لەنێوان ساماڵ و پەڵەھەوردا ئەبێت، پلەكانی گەرما بەرێژەی ٢ بۆ ٤ پلەی سیلیزی بەرزدەبنەوە و خێرایی با ئاسای ئەبێت.\nئاماژەی بەوەشكرد، كاریگەری ئەم شەپۆلە زیاتر بۆ ناوچە شاخاویەكانی سنوری پارێزگای ھەولێر و دھۆك و ڕاپەرین بووە لەڕووی زۆرترین ڕێژەی دابارینەوە و بۆ ناوچەكانی گەرمیان و سنوری پارێزگای كەركوك لاواز ئەبێت.\nبەپێی ڕاپۆرتە كەشناسییەكان لەدوای 17ی ئەم مانگە و هەروەها لە كۆتایی مانگیشدا شەپۆلی دیكەی بەفر و باران ناوچەكانی هەرێم دەگرنەوە و لە بەشێكی ناو شارەكان بەفر دەبارێت.\nبەفر و بارانكەشناسی هەرێم


شارەزایانی ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی بەمەبەستی لێکۆڵینەوە لە پەتای کۆرۆنا سەردانی چین دەکەن\nدوو شارەزای ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی سەردانی پەکینی پایتەختی چین دەکەن بەمەبەستی لێکۆڵینەوە لە سەرچاوەی دروستبوونی پەتای کۆرۆنا.\nڕێكخراوی تەندروستی جیهانی لە بەیاننامەیەکدا وتی شارەزایەکی تەندروستی ئاژەڵ و پسپۆڕێکی گواستنەوە و کۆنتڕۆڵکردنی نەخۆشیەکان لەمیانەی سەردانەکەیاندا بۆ چین کار لەسەر ئەوە دەکەن چۆن ئەم ڤایرۆسە لە ئاژەڵەوە گواستراوەتەوە بۆ مرۆڤ.\nزانایان باوەڕیان وایە ئەم ڤایرۆسە سەرەتا لە شەمشەموکوێرەدا بووە و دواتر گواستراوەتەوە بۆ ئاژەڵێکی دیکەی وەکو پانگۆلین و دواتر لە بازاڕەکانی گۆشتدا لە وهان گواستراوەتەوە بۆ مرۆڤ.\nلە هەوڵێکدا بۆ ڕێگریکردن لە بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی دیکە، چین هەندێک لە بازاڕەکانی گۆشتی لە وڵاتەکەدا داخست و ڕێوشوێنی توندی گرتەبەر، ئەوەش بووە هۆی کەمبوونەوەی ژمارەی توشبووان بە پەتای کۆرۆنا لەو وڵاتەدا.\nئەم ئەرکەی ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی هەستیارە، لەکاتێکدا ئەمەریکا بەنیازە لە ڕێکخراوەکە بکشێتەوە بەهۆی ئەوەی دەڵێت ڕێکخراوەکە خراپ مامەڵەی لەگەڵ پەتاکەدا کردووە و چاوپۆشی لە چین کردووە.\nزیاتر لە 120 وڵات داوای لێکۆڵینەوەیان لە سەرچاوەی سەرهەڵدانی ڤایرۆسەکە کردووە. چین سوور بوو لەسەر ئەوەی ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی سەرپەرشتی لێکۆڵینەوەکە بکات، بەڵام چاوەڕێ بکات تاوەکو پەتاکە کۆنتڕۆڵ دەکرێت. لەکاتێکدا لە هەریەک لە هیندستان و بەڕازیل و ئەمەریکا ژمارەی توشبووان بە ڤایرۆسەکە بەردەوام لە زیادبووندایە.


لە ناو خولانەوەدا - قەڵەم\nتاریخ ایجاد در چهارشنبه, 10 شهریور 1400 09:34\nسەردەمانێک ئۆگۆستین'، قەشەی فیلسووف لە دژی بۆچوونی یۆنانییەکان راوەستا و، گوتی زەمەن هێڵ ئاسایە نەک بازنەیی. جگە لەمە گوتی زەمەن خاوەن ئامانجە.\nبەڵام گەڕانەوەی تالیبان بە جۆرێک ئێمە دەگەڕێنێتەوە بۆ بۆچوونی یۆنانییەکان سەبارەت بە زەمەن و رووانینی ئۆگۆستین مان لەبەر چاو دەخا.\nلە زەمەنی هێڵ ئاسادا، کات خاوەن ئامانجە و، لە زەمەنی بازنەیی خاوەن دووپاتبوونەوەیە.\nوادیارە هەندێ شوێن لە سەر زەوی زیاتر شمولی زەمەنی بازنەیی دەکەن تا هێڵی. دیارە گەر باوەڕمان بە پانتاییەکی زیاتر لە زەمەن بێت، ئەم وێنایەیش لە دەروونی ئێمە بگۆڕدرێ.\n١ مانگی نۆی ٢٠٢١


مێژوی ئەمڕۆ 26/4 - بنکەی روناکبیریی گەلاوێژ :: Gelawej\nمێژوی ئەمڕۆ 26/4\nمێژوی ئەمڕۆ Apr 26, 2021\n- له رۆژى 26/4/1564 ویلیام شكسپیر (William Shakespeare)، شاعیر و شانۆنوس و ئه‌كته‌ر و نوسه‌ری ئینگلیزی له سترادفۆرد له دایكبووه، لە رۆژى 23/4/1616 له ته‌مه‌نى (52) ساڵى له سترادفۆرد كۆچى دوایى كردووه، بە دیارترین نووسەرەکانی دراما لە جیھان داده‌نرێت، زۆرترین جار نازناوی (ھۆنراوەنووسی ئینگلتەرای نەتەوەیی) و (ھۆنراوەنووسی ئافۆنی داستانیی) لێنراوه، کارەکانی پێکدێن لە (39) شانۆگەریی، (154) سۆناتا و (2) دوو ھۆنراوەی گێرانەوەی دوورودرێژ، ھەروەھا چه‌ندین هۆنراوه‌ى دیكه، شانۆگەرییەکانی بۆ زۆربه‌ى زمانە زیندووە سەرەکییەکانی جیھان وەرگێراون.\n- له رۆژى 26/4/1798 دیلاكروا (فردیناند فیكتۆ ئه‌وجین دیلاكروا - Eugène Delacroix)، نیگاركێش و نوسه‌ری فه‌ره‌نسی له شارنتۆن سان مۆری له نزیك شارى پاریس له دایكبووه، لە رۆژى 13/8/1863 له ته‌مه‌نى (65) ساڵى به نه‌خۆشى سیل له پاریس كۆچى دوایى كردووه.\n- لە رۆژى 26/4/1898 بیسنتی ئه‌لیکساندری (Vicente Aleixandre)، شاعیر و نوسه‌رى ئیسپانی لە شارى ئیشبیلیە لە دایکبووە، لە رۆژى 14/12/1984 لە تەمەنى (86) ساڵى بە نەخۆشى سیل لە شارى مەدردید کۆچى دوایى کردووە، لە ساڵى 1977 خه‌ڵاتی نۆبڵی ئه‌ده‌بی وەرگرتووە.\n- لە رۆژى 26/4/1910 بیورنستیرن بیورنسۆن (Bjørnstjerne Bjørnson)، شاعیر و شانۆنوس و نوسه‌رى نه‌رویجی لە تەمەنى (77) ساڵى لە شارى پاریس کۆچى دوایى کردووە، لە رۆژى 8/12/1832 لە دایکبووە، لە ساڵى 1903 خه‌ڵاتی نۆبڵی ئه‌ده‌بی وەرگرتووە.\n- لە رۆژى 26/4/1932 ئیحسان قه‌لعاوی، ژنه ئه‌کته‌ری میسری لە دایکبووە، لە رۆژى 31/12/2008 لە تەمەنى (76) ساڵى لە ویلایەتى نیوجرسى لە ئەمەریکا کۆچى دوایى کردووە، لە ساڵى 1954 تاکو ساڵى 2008 بەشدارى لەکارى هونەریدا کردووە.\n- له رۆژى 26/4/2020 له ئارون هیرنان (Aarón Hernán)، ئەکتەرى مەکسیکى ته‌مه‌نى (89) ساڵى به جه‌ڵته‌ى دڵ له شارى مه‌كسیكۆ كۆچى دوایى كردووه، لە رۆژى 20/11/1930 لە شارى کامارگۆ لە دایکبووە.


نووچە نێت | ڕاستگۆیی بێ لایەنی| ئافرەت و ژیان، ئاوڕێک لە دوێنێ و ئەمڕۆدا\nSeptember 2021 14 - 14:11:48\nبەپێی مێژووی دێرینی مێزۆپۆتامیا، دایک پەرستن و پەیکەری عەشتاری دایک، وەکو یەکەم تابلۆی شێوەکاری لە گوندی "چەرمۆ" دۆزراوەتەوە. لە کولتوری کۆنی سومەریشدا ئاوسبوونی زەوی، لە دەرئەنجامی خوێنڕشتنی مانگانەی عەشتار هاتووە. لە بەرئەوەش، کە قوربانی دەکەنە خێر تەنیا بەخوێن دەبێت. دیارە ئەمەش، وەکو لە قوربانی بەردەوامی خوێنرشتنی عەشتاری ژن دێت. بەکورتی، قوربانی لە لایەک وەکو هزری ئاین بۆ خوداوەند پێشکەش دەکرێت و لە لایەکی تر، قوربانی وەکو هزری و فەلسەفەش بۆ پەیداکردنی زانین و مەعریفە دێت.\nهەروەها لە سەرەتای سەرهەڵدانی رێنسانسی ئیتاڵیا، مێکاڤیلی/ 1469 ــ 1527 لە پەرتوکەکەی "میر ــ The Prince" دەڵێت: "بەختەوەری ژنێک، واتای نەهێشتنی خەفەت لە جیهاندا". کەواتە دەتوانین بڵێین، بە خەمباربوونی ژنێکیش جیهان خەمبار دەبێت. لە سەر ئەم پاشخانە و بەدرێژای مێژوو دوو چەمک "رێنسانس و شۆڕش"، کە لەوانەیە بە "ناو و واتای" جیاوازیش بەکاربێت، بەڵام ناوەڕۆکەیان یەکە. ئەم دوو چەمکە، لە بواری ئاین و کۆمەڵگا دا زۆر بەکارهاتوون. لە بەرئەوە، کە باس لە هەر رووداو یان دیاردەیەکی کۆمەڵایەتی دەکەین، دەبێت هەردوو چەمکی ئاینی، سیاسی/ هزری "رێنسانس و شۆڕش"مان لە بیربێت. چەمکی "رێنسانس" بەواتای "لە دایکبوونی نوێ" دێت، لە پرۆسسی کۆمەڵایەتیش واتە ئامادەکردنی ژینگەیەک بۆ لە دایکبوونێکی نوێ دێت. ئەگەر وەکو رەمزیش ئەم چەمکە بەکاربهێنین، کاریگەری لە سەر پێشکەوتنی کۆمەڵگە دەبێت و وەکو دەروازەیەک بۆ گۆڕانکارییە کۆمەڵایەتییەکان بەکاردەهێنرێت. کەواتە هەموو گۆڕانکاری و پێشکەوتنێکی کۆمەڵایەتی، وەک فەرهەنگی ژیان لاسایکردنی ئەم بوونەوەرە گەورە و میهرەبانە، وەک رەمزی ژیان و بەردەوامبوون، کە پێدەڵێن "دایک/ ژن". ئیتر ئەوەی هەر خۆی بە گەورەیی لە دایک دەبێت ئافرەتە، چونکە پێکهاتە و سروشتی ئەو بەخشین و ئاوەدانکردنەوە و بەردەوامی هەبوونە.\nهەروەها شۆڕش، وەک چەمکێکی سیاسی و هزری لە سەر دوو بار بەکاردەهێنرێت، هەروەک لە سەرەوە باسمانکردووە، رەنجکێشان و خوێنرشتن، ژنیش مانگانە خوێن بۆ بەردەوامبوونی ژیان دەرێژیت، قوربانیش وەک خێر و بەرگری دەبێت خوێن بێت، ئەمەش چاولێکردنی رشتنی خوێنی سوری مانگانەی ژنە! کەواتە ژیان بەبێ رێنسانس و شۆڕش ناتوانێ لە قۆناغێکەوە، دەربازی قۆناغێکی دیکە بێت، بەڵام کاتێک دەتوانێت ببێتە بنەمای پێشکەوتن و ئاوەدانی، کە ئەم هەردوو گۆڕانکارییە لە کۆمەڵگەیەک لە هزرەوە دەست پێبکات و لە کایە جۆراوجۆرەکانی ژیاندا جێبەجێبکرێت. کاتێک ئێمە باس لە رێنسانس و شۆڕش دەکەین، بەڵام هێشتا نیوەی کۆمەڵگە بە لاواز و زەعیفە ئەژمار دەکەین. دەرخەری ئەوەیە، کە هێشتا ئێمە لە قۆناغی بەر لە هاتنی ئەم چەمکانە دەژین!\nرۆژهەڵاتی ناوەڕاست دۆزەخ و شوێنی کوشتنی تواناکانی مرۆڤ بە گشتی و تایبەتیتر ژنە. کاتێک بۆ باکگراوند و مێژووی ژیان لەم ناوچەیە دەگەڕێینەوە دەبینین، کە نە رێنسانس و نە شۆڕشی نەبینیوە. ئەم ناوچەیە، هەمیشەش لە ئاشوب و ئاژاوەدا ژیاوە و هەموو شتێک لە ژیانی مرۆڤەکان پیرۆزتر و گرنگترە.\nلە بنەمادا هەموو ئایدۆلۆژیا بە ئاینەکانیشەوە بۆ خزمەتکردنی مرۆڤ هاتوونە بوون، بەڵام لەم دەڤەرە مرۆڤەکان کراونەتە سوتەمەنی ئایدۆلۆژیاکان، ئافرەتان وەک کەرەستە و روکاری بەدین و بێدین، نمایش دەکرێن و حوکمی نا عەقڵانییان لە سەر دەدرێت. ئەوەی ئەمڕۆ دەیبینین بەرامبەر بە ئافرەتان ئەنجام دەدرێت، لە لاوازی ژن عەقڵی کۆمەڵگەیە نەک جەستەی ژنان. راستە لە هەموو کۆمەڵگەیەکدا خەڵکێک هەیە، کە لادەر و توندوتیژ عەقڵن، بەڵام ئەوەی جێگەی داخە ئەوانە لە کۆمەڵگەی ئێمە لە جیاتی پەراوێز بخرێن، دەخرێنە پێگە و جێگەی تایبەت و پێشەوە لە رێگەی کەناڵە جیاجیاکانی (حزب، حکومەت و راگەیاندن) و دامودەزگای تری جۆراوجۆر مینبەریان دەخرێتە بەردەست.\nجاران وەکو بە کەم پیشاندانی ئافرەتان بە هەندێ پیاو، کە رەفتاریان بە پێوەری پیاوسالاری قبوڵکراو نەبوو، دەگوترا "ژنانی"، بەڵام ئەمڕۆ لە سەدەی بیست و یەک و قۆناغی هەرە پێشکەوتووی مرۆڤایەتی بە ئامرازە پێشکەوتووەکانی مۆدێرنێتە/ پۆستمۆدێرنێتە هێڕشی ناڕەوا دەکرێتە سەر ئافرەتان و هەوڵ دەدرێت لە پێگە و رۆڵی کۆمەڵایەتی، سیاسی و ئابورییان کەم بکرێتەوە و نەک هەر چەمکی ناشیاو، بەڵكو بە فۆرمی جیاواز ژیانیشیان دەخرێتە مەترسییەوە.\nبەداخەوە لەگەڵ هەموو ئەمانە تا ئێستا خاوەنی نوخبەیەکی ئازاد و وێرەک نین، کە بتوانن دژی ناشیرینییەکانی کۆمەڵگە و عەقڵیەتی رەگەز سالاری بوێرانە بوەستنەوە، ئەو بەرگرییەش، کە لە ئافرەتان هەیە، لایەن هەندێ نوسەر تاک و تەرایە و واقیعی نین.\nلە فۆلکلۆری کوردیدا ژن بە مانگ، ئەستێرە و ئاسمان دەچوێنرێت، لە شعر و گۆرانی کوردیدا پیاوان دەبنە خۆڵ، خڕخاڵ و کەمەربەندی ژنان، بەڵام لە واقیع و ژیانی کۆمەڵایەتیدا ژنان دەچەوسێنرێنەوە! تا لە پەندی پێشینانی کوردیش دەڵێت: "مال ژنە، بنیات خانی".\nزمانی کوردی وەکو زمانێکی زبری پیاوانە دەردەکەوێت، کە بۆ جنێودان و ئازاردانی کەسی بەرامبەر قسەی ناشیاو ئاراستەی ئافرەتانی خێزانەکەی دەکرێت!! ئەمە دوو فاقییەکی تری کۆمەڵگەی کوردییە، کە پێویستە توێژینەوە و لێکۆڵینەوەی وردی لەسەر بکرێت.\nبە هەموو پێوەرەکانی مۆدێردن و قۆناغی نوێ، دەستدرێژی کردنە سەر ژیان و تایبەتمەندییەکانی ئافرەتان، دەستدرێژیکردنە بۆ سەر ئازادی و جوانییەکانی ژیان و خێزانە، چونکە خێزان بەبێ ژن دروست نابێت و بناغەی دامەزرانی کۆمەڵگەشە. ئەم تایبەتمەندییانە، هەر لە ئازادی قسەکردن و پۆشاکەوە، تا ئازادی کارکردنە لە کایە جۆراوجۆرەکانی ژیاندا.\nلەو وڵاتانەی، کە دیموکراسی و پەرلەمان تێیدا تەنیا وەک فۆرم و بینایە هەیە، رۆڵی کارتۆنی نا پێویست و ناگرنگیش، لە ژێر ناوی جیاواز دەدرێت بە ژنان، چونکە لە بنەمادا ئەگەر هزر و فەلسەفەی دیموکراسی، لە کۆمەڵگەیەکدا کاری پێنەکرا و تەنیا وەکو چەمک بەکارهات. ئەو کاتە کەرەستەکانی دیموکراسی، دەبنە پایەیەک بۆ راگرتنی حوکمی تاکڕەوی و رەگەز سالاری. ئەوەی ئێستا دەبینرێت، زیاتر لە فۆرم و روکەشدا دەمێنێتەوە و رەگەزەکانی عەقڵیەتی دواکەوتوو دەخرێنە قاڵبی دیموکراسییەکی ساختە.\nکاتێک لە کۆمەڵگەیەکدا، ژیانی ئافرەتان دەکەوێتە مەترسی و گێچەڵی جۆراوجۆریان پێدەکرێت، کەواتە ئاسایشی کۆمەڵایەتی ئەم کۆمەڵگەیە لە مەترسیدایە و بەر لە هەر کەسێک، حکومەت و دامودەزگای ئەمنی لێی بەرپرسن. نزیکترین نموونەش، دیاردەی هاککردنی ئەکاونت و تۆڕی کۆمەڵایەتی بەشێک لە چالاکوان و ژنانی دیارە، کە نەک هەر لە لایەن دەزگا ئەمنییەکان بە هەند وەرنەگیرا، بەڵکو وەکو بابەتێکی گاڵتە جاڕی باسی لێوەدەکرا!\nدیاردەیەکی تری قێزەون دەرهەق بە ژنان و دەستدرێژیکردنە سەر کەرامەتی مێینە لە کۆمەڵگەدا. ئاشکرابوونی باندێکە لە تۆڕەکۆمەڵایەتییەکان، کە گرتەی پاڕانەوە و زەلیلی کۆمەڵێک کچی گەنج پیشان دەدەن لە ژێر هەڕەشەی بڵاوکردنەوەی ڤیدیۆی گرتەی تایبەتی خۆیان، پێڵاویان پێ ماچ دەکرێت، کە لە هەموو بەها مرۆیی و پێوەرەکانی کۆمەڵگەیەکی مەدەنی و دیموکراسی دوورە!\nدروستبوونی تاقم و گروپی لەم جۆرە، کە بە ئاشکرا بانگەشەی بێ منەتی و حیساب نەکردن بۆ ئاسایشی کۆمەڵایەتی و دەزگا ئەمنییەکان بڵاودەکەنەوە. سەرەتایەکی مەترسیدارە بۆ درێژکردنی دەستی تاقم و گروپی سیاسی دیکە، کە باوەڕیان بە مافەکانی مرۆڤ و هیچ ئازادییەک لە کۆمەڵگەدا نییە و ژیان لە چەوساندنەوەی مرۆڤانی دیکەدا بەرجەستە دەکەن.


به‌بڕوای من، شێعر، بوركانی دڵه كه ئاوێته‌ی وشه‌كان ده‌بێ و له زاری مرۆڤه‌وه دێته ده‌ر. بۆ تێگه‌ییشتن له شێعر ده‌بێ بزانین ئه‌م ئاوره‌ی ناو جه‌سته‌ی شاعیر، به‌چی داگیرساوه‌و چۆن به‌دی هاتووه. بۆیه ده‌بێ به‌دوای ئه‌و چوارچێوه‌و هه‌ل و مه‌رجه‌دا بگه‌ڕێن كه كاریگه‌ری تایبه‌ت و زۆریان له‌سه‌ر شاعیر بووه. ماوه‌یێ له‌مه‌و پێش هه‌واڵی به‌ڕێوه‌چوونی ئه‌م كۆڕه‌م پێگه‌یشت. ئه‌وه‌بوو شێعره‌كانم له وێبلاگی دیمانه‌ی سه‌قز دابه‌زاند و ده‌ستمكرد به خوێندنه‌وه‌ی. به تێگه‌یشتنی من ئه‌م شیعرانه له‌ژێر كاریگه‌ری فه‌لسه‌فه‌دا گوتراوه. جا نازانم خاتوو شوعله چه‌نێ شاره‌زای بواری فه‌لسه‌فه‌یه. هه‌رچه‌ن زۆركه‌س پێیان وایه شێعر زۆر جیاوازه له فه‌لسه‌فه. چونكوو فه‌لسه‌فه له‌گه‌ڵ عه‌قڵ دا سه‌رو كاری هه‌یه‌و شێعر له‌گه‌ڵ هه‌ست و هزردا. به‌ڵام پێم وایه له‌دوای شۆرشی فه‌ڕه‌نسا و په‌یابوونی مه‌كته‌بگه‌لی جۆراوجۆر، شاعیران و نووسه‌رانیش له ژێر كاریگه‌ری ئه‌م مه‌كته‌بانه‌دا بوون. بۆیه پییه‌ر دۆبوادفێر مێژوونووس و ڕه‌خنه‌گری بواری ئه‌ده‌بی فه‌ڕه‌نسا ده‌ڵێ: «له‌سه‌رده‌می ئێمه‌دا وه‌ك سه‌ده‌كانی ناوه‌ڕاست، فه‌لسه‌فه ڕێبه‌ری مه‌عنه‌وی ئه‌ده‌بیاته.» له مه‌كته‌بی ئێگزیستانسیاله‌وه بگره تاكوو ساختارگه‌رایی و هێرمنۆتیك و له‌م دواییانه‌ش پۆست مۆدێڕن، ئه‌وه فه‌لسه‌فه‌یه كه ئیلهام به‌خشی نووسه‌رانه.\nفه‌لسه‌فه‌ی ئیگزیستانس به قسه به‌ناو بانگه‌كه‌ی سوقراته‌وه ده‌ست پێ‌ده‌كا كه گوتی : «خۆت بناسه» و به ئاگۆستینی قه‌شه و پاسكاڵ و شلینگه‌وه درێژه په‌یدا ده‌كات و به‌هۆی سارته‌ر، ئالبێڕ كامۆ و سیمۆن دوبڤوار یه‌كسه‌ر دێته ناو ئه‌ده‌بیاته‌وه. وشه‌ی ئێگزیستانس وشه‌یه‌كی نوێیه. به‌واتای له‌پێش بوونی «وجوود»ه پێش هه‌موو شتێكی دیكه.\nفولیكه ده‌ڵێ : «به‌شێوه‌ی ئاسایی و به‌هۆی ڕاهێنانی بیرۆكه‌ییمان، ئه‌وشتانه له خه‌ڵك وه‌ر ده‌گرین كه له نێوان هه‌مووماندا هه‌یه و هاوبه‌شه. ئه‌و شتانه كه تایبه‌تی ئه‌و تاكه‌كه‌سه‌ن له ئێمه ون ده‌بێ و له‌چاوی ئێمه‌وه ده‌شار درێته‌وه. چونكوو ئێمه به زانیاریه‌كانمانه‌وه بۆی ده‌ڕوانین و هه‌ر ئه‌م زانیاریانه‌یه كه ده‌بێته له‌مپه‌رێك تا شته ده‌رونیه‌كان نه‌بینین و نه‌یان دۆزینه‌وه.» به‌ڵام ئێگزیستانس پێچه‌وانه‌وه‌ی ئه‌م ڕێبازه‌یه. تێده‌كۆشێ تا به وردی، به‌رزی و نزمیه‌كانی ژیان به‌بێ ده‌ستێوه‌ردانی زه‌ین و ئه‌ندیشه باس بكات و بیخاته به‌رچاومان و پیشانمان بدات. نامهه‌وێ بچمه ناو باسی فه‌لسه‌فه‌ی كردن و هێنان و بردنی قسه‌ی فه‌لسه‌فیانه. چونكوو ئه‌م هه‌ویره ئاوی زۆری ده‌وێ و ده‌رفه‌تی ئێمه‌ش كه‌م.\nپێم وایه شێعره‌كانی خاتوو شۆعله، شێعرگه‌لێكی ئێگزیستانسین. چونكوو له زۆربه‌ی شێعره‌كانی دا باس له غه‌م و په‌ژاره ده‌كات. «غه‌م» له حاڵاتی وجودی و ئێگزیستانسی مرۆڤه. ئێمه به‌هۆی ئه‌وه‌ی كه ئینسانین تووشی حاڵاتێك ده‌بین كه به‌پێی ئه‌وه‌ی دیاره، گیانله‌به‌رانی دیكه تووشی نابن. «غه‌م، شادی، نائومێدی و ...» حاڵه‌تانێكن كه له‌ناو مرۆڤه‌كاندا ده‌رده‌كه‌وێ و خۆی ده‌نوێنێ. وادیاره ئینسان ته‌نیا بوونه‌وه‌رێكه كه له‌م جیهانه‌دا ئاگای له مردنی خۆیه‌تی. ئه‌م غه‌مه‌ی كه ئێمه ناومان برد، له حاڵه‌ته‌كانی مرۆڤدا ده‌بیندرێ. بۆیه مرۆڤ ڕوژی وایه شاد و به‌كه‌یفه و رۆژی واشه زۆر ناڕاحه‌ت و گرژ و تووڕه‌یه. خاتوو شۆعله له شێعری «بڵێی هه‌بێ»دا باس له غه‌مێك ده‌كا كه به‌هۆی مه‌ودا و جوداییه‌وه پێك هاتووه. خۆی ده‌كاته گه‌ڵایێك كه تینویه‌تی و تامه‌زرۆیه‌تی تووشی حه‌سره‌تی كردووه. «حه‌سره‌ت» و «شه‌رمنی» و «چاوه‌ڕوانی» له هه‌ستانه‌ن كه‌وا تایبه‌تی مرۆڤه‌كانن. سۆهراب سپێهری شاعیری ناوداری فارسیش له‌سه‌ر ئه‌م شێوازه له كتێبی «مرگ رنگ» شێعرێكی هه‌یه به‌ناوی «رو به غروب» كه ده‌ڵێ : «تیرگی می‌آ‌ید/ دست می‌گیرد آ‌رام/ قصه‌ی رنگی روز/ می‌رود رو به تمام/ شاخه‌ها پژمرده است/ سنگ‌ها افسرده است/ رود می‌نالد/ جغد می‌خواند/ غم\nبیاویخته با رنگ غروب/ می‌تراود ز لبم قصه‌ی سرد/دلم افسرده در این مرگ غروب»\nئێمه‌ی مرۆڤ له ژیانی ڕۆژانه‌ماندا حه‌سره‌تانێكی زۆرمان ئه‌زموون كردووه. جا ئه‌م حه‌سره‌تانه چ له بواری تاكه‌كه‌سی و بنه‌ماڵه‌یی دابێ چ له بواری كۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسییدا. به‌ڵام ئه‌وه‌ی دیاره هێچ ڕێگه‌یه‌ك نییه بۆ ده‌ربازبوون له‌م حه‌سره‌تانه. كێشه‌ی خاتوو شۆعله له شێعره‌كانیدا، كێشه‌ی بوونه. بوونێك كه‌وا مرۆڤه‌كانی ده‌ور و به‌ری لێی تێناگه‌ن و نازانن داواكاریه‌كه‌ی چییه ... وه‌ك چۆن مه‌وله‌وی فارس ده‌ڵێ :\n«هر كسی از ظن خود شد یار من / از درون من نجست اسرار من».\nله بڕگه‌ی 3 شێعری جیاوزای دا، باس له وت و وێژی «قه‌ڵه‌مێك و لاپه‌ڕه‌یه‌ك» ده‌كا. وا تێگه‌یشتم كه قه‌ڵه‌م وێنه‌یه‌كه له‌و كه‌سانه‌ی كه‌وا شۆڕش ده‌كه‌ن و داواكاریی گۆڕانكارین. لاپه‌ڕه‌كه‌ش ئه‌و یاسایانه‌ن كه‌وا دانراون و به‌بێ پێخۆش بوونی مرۆڤه‌كان ده‌بێ به‌ڕێوه بچن. به‌ڵام نه قه‌ڵه‌مه‌كان و نه لاپه‌ڕه‌كانیش ناتوانن چاره‌سه‌ری ئه‌و «ده‌رد و غه‌مه»ی شاعیره‌كه‌ی ئێمه بكه‌ن. بۆیه خۆی به جیاواز داده‌نێ له‌ته‌واوی ئه‌و شتانه‌ی كه‌وا «قه‌ڵه‌م» داوای ده‌كه‌ن و «لاپه‌ڕه‌كان» به‌سه‌ر مرۆڤه‌كاندا دای ده‌سه‌پێنن.\nئه‌م «غه‌م»ه وه‌ها كاریگه‌ریه‌كی بووه له‌سه‌ر شاعیره‌كه‌ی ئێمه كه ته‌نیا ره‌نگێك هه‌ڵبژێرێ بۆ خۆی. ئه‌ویش ڕه‌نگی زه‌رد... ره‌نگی جودایی و جیاوازی. چه‌نجار ئه‌م شێعرانه‌م له هه‌وه‌ڵ تا ئاخر خوێنده‌وه، ته‌نیا وه‌رزێكی ساڵ كه له‌م شێعرانه خۆی ده‌ر ده‌خات، وه‌رزی پایزه كه ئه‌ویش ڕه‌نگه‌كه‌ی زه‌رده. له سروشت و ته‌بیعه‌تدا زه‌رد دروشم و نیشانی پایزه. پایز سه‌ره‌تای مه‌رگی ساڵه. ئه‌وه‌مان وه‌بیر ده‌خاته‌وه كه ته‌مه‌نی ساڵ گه‌یشتووه‌ته گیانكه‌نشت. زۆربه‌ی شاعیرانیش شێعریان به پایزدا گوتووه و پێیان دا هه‌ڵداوه. له‌مامۆستا گۆرانه‌وه بگره تا مامۆستا هێمنی ڕه‌حمه‌تی ... كاتێ كه شێعری ئه‌م شاعیرانه‌ش ده‌خوێنیته‌وه ئه‌وانیش باسی «غه‌م» ده‌كه‌ن ... چوون «غه‌م» دژ به «هۆمێد»ه و شاعیرانیش له‌كاتی «غه‌مناكی»دا ئه‌م شێعرانه‌یان گووتوه. ئه‌ها مامۆستا هێمن له شێعری «ئێواری پایز»دا ده‌ڵێ :\nهه‌وابوو لێڵه، ئاو لێڵه، گوڵ سیس بووه، گه‌ڵا زه‌رده\nته‌نانه‌ت ڕه‌نگی گۆڕاوه ئه‌م دیوار و دار و به‌رده\nته‌ماشای هه‌ر شتێك ئه‌كه‌م ڕه‌نگی پایزی گرتـووه\nجوانی خۆی لێشاردوومه‌وه، دزێوی ریزی گرتووه\nخاتوو شۆعله‌ش وشه‌گه‌لێك به‌كار دێنێت كه هێمای «زه‌رد»ی زۆر پێوه دیاره. بۆ نموونه : «خه‌زانی په‌نجه‌ره ـ ناونیشانم له جنسی گه‌ڵا حه‌ریرین و پاییز شێوه ـ زه‌رد و زه‌بوون ـ له نیگا پاییزه ره‌نگه‌كه‌ت ئه‌چێ ـ له پاییزانه‌ی دره‌ختێكا ـ ئاوازێكی تر له گه‌ڵا ڕێزان». شاعیر له‌به‌شێكی دیكه له شیعره‌كانیدا واتایێكی تازه‌مان بۆ ده‌خولقێنێ. لای شاعیره‌كه‌ی ئێمه وه‌رزی ساڵ، پێنجه. بێجگه له چوار وه‌رزه‌كه‌ی ساڵ، وه‌رزێك له حه‌سره‌تمان بۆ به‌دیدێنێ ... وه‌رزی پێنجه‌م! ئه‌گه‌ر سه‌وز ڕه‌نگی به‌هار و سپی زستان و زه‌ردیش هی پایز، وه‌رزی پێنجه‌م حه‌سره‌ته و ڕه‌نگه‌كه‌شی ڕه‌ش و بێ‌نوور.!! ڕه‌نگی ڕه‌شێ كه‌وا هه‌موو شتێك به‌ره‌ولای خۆی ده‌كێشێ و تێیدا نوقم ده‌بێ. ئه‌مه‌ش له‌و چه‌مكه جوانانه‌یه كه ریوایه‌ت له‌و غه‌مه‌ی ده‌كا كه پێشتر باسمان كرد. لێره‌دا ته‌نیا داواكاریم له‌م شاعیره به‌ڕێزه ئه‌وه‌یه كه وه‌ك چۆن باس له غه‌م و په‌ژاره ده‌كا، ڕێگای ده‌رچوونیش له‌م غه‌مه‌ی بۆ باس بكرداین.\nجارێكی تر ده‌خۆشی له خاتوو شۆعله ده‌كه‌م بۆ ئه‌و شێعرانه‌ی. هیوادارم له داهاتوودا شێعری به‌هێزتر و پته‌وتر له‌م شاعیره خۆشه‌ویسته‌ی شاره‌كه‌مان ببینین. به‌ڕێزان! قسه زۆره‌و كات كه‌م. نامهه‌وێ لێره‌دا زیاتر له‌وه وه‌ختان بگرم. كۆتایی وتاره‌كه‌م به‌م شیعره دێنم كه ده‌ڵێ :\nباده غمگینان خورند و ما ز می خوشدل‌تریم\nهر غمی كو گرد ما گردید شد در خون خویش\nسه‌رچاوه‌كان : 1ـ دیوان شمس، مولانا جلال‌الدین رومی.\n2ـ دیوان حافظ، به تصحیح قاسم غنی\n3ـ مكتب‌های ادبی، رچا سیدحسینی، ج2، انتشارات نگاه معاصر\n4ـ دیوانی ناڵه‌ی جودایی، مامۆستا هێمن، چاپی سلێمانی.\n5ـ فلسفه‌ی اگزیستانسیالیزم، دكتر محمود نوالی، انتشارات دانشگاه تبریز\n8234 جار خوێندراوه‌ته‌وه | Friday, January 15, 2016


جیهان بەرامبەر ڕێککەوتنی دەرچوونی بەریتانیا لە یەکێتی ئەوروپا کاردانەوە پیشان دەدات و ئاهێکی ئاسودەیی بەکۆمەڵ دەخاتە روو\nبەریتانیا رۆژی پێنچ شەممە سەودایەکی بازرگانی بۆ دەرچوونی لەگەڵ یەکێتی ئەوروپا دەستەبەرکرد ، ئەمەش تەنها بە حەوت رۆژ بەرلەوەی بەریتانیا لە گەرەترین گروپی بازرگانی جیهان دەربچێت کە هەرە گرنگترین گۆڕانی جیهانیە بۆ بەریتانیا لەوەتای لە دەستدانی ئیمپراتۆرییەتەکەیەوە.\nبۆریس جۆنسن سەرۆک وەزیرانی بەریتانیا رایگەیاند " ئەمڕۆ مەسەلەیەکمان چارەسەرکرد کە بۆ دەیان ساڵە سیاسەتەکانمانی پەشۆکاندووە و ئێستا کارەکە لەدەستی خۆماندایە ، وەک وڵاتێکی نوێ و راستەقینەی سەربەخۆ کە درک بە گەورەیی ئەم ساتە بکەین و ئەوپەڕی کەڵکی لێوەربگرین".\nبۆرس جۆنس راستەوخۆ بە یەکێتی ئەوروپای گوت "ئێمـە دەبینە دۆست و هاوپەیمانی ئێوە هەروەها پشتیوانکارتان و لە راستیدا بازاڕی پلە یەکی ئێوە هەرگیز لەیاد ناکرێت" .\nئەنگیلا مێرکڵ راوێژکاری ئەڵمانیا گوتی ،ئەو پێشبینی دەکاتئەڵمانیا بە خێرایی بتوانێت بڕیاربدات کە ئاخۆ پشتیوانی لە سەوداکە بکات .\nئەنگیلا مێرکڵ گوتی ؛حکومەتی فیدرالی لە ئێستادا بە وردی چاودەخشێنێت بە دەقی رێککەوتنەکەماندا، بەڵامگوتیشی ئێمە لە سفرەوە دەست پێناکەین . ناوبراو ئاماژەی بەوەش کرد کە کۆمسیۆنەکە وڵاتانی ئەندامی یەکێتی ئەوروپایلە تەواوی پرۆسەی میانەی دانوستاندنکە ئاگادارکردوە.\nئیمانوێل ماکرۆنی سەرۆکی فەرەناس گوتی "یەکێتی و توانای ئەوروپا سوودی خۆی هەبوو . رێکەوتن لەگەڵ بەریتانیا گرنگە بۆ پاراستنی هاوڵاتیانمان ، ماسیگرانمان ، هەروەها بەرهەمهێنەرانمان. ئێمە دڵنیادەبین لەوەی رەوشەکە بەمجۆرە دەبێت" .\nوەزیری دەرەوەی ئیرلەندی بە رادیوێی دوانگەی هەواڵی گوت " ئەمڕۆ ئێمە دەرئەنجام دڵنیادەبین کە سەودایەکی بازارگانی وا هاتە گۆڕێ کە بە هزری من ئێرلەندا دەپارێزێت هەروەک ئەوەی هیوامان بۆی خواستووە."


فەرمی... چارەنووسی ڕاکیتیچ بۆ یۆڤانتۆس یەکلایکرایەوە\nپێش 3 هەفتە 159 جار خوێنراوەتەوە\nفابیۆ پاراچی بەڕێوبەری وەرزشی یانەی یۆڤانتۆسی ئیتاڵی ڕەتیدەکاتەوە یانەکەیان هەوڵی گواستنەوەی ئیڤان ڕاکیتیچی کرواتی و یاریزانی هێڵی ناوەندی یانەی بەرشەلۆنەی ئیسپانی بدات.\nلە میانی لێدوانێکیدا بۆ میدیاکان پاراچی سەبارەت گرنگیدانی یانەکەی بە ڕاکیتیچ وتی: خاوەنی یانەیەکی زۆر باشین و لە ئێستادا پێویستیمان بە گۆڕانکاری نییە، ڕاکیتیچ یاریزانێکی لێهاتووە بەڵام ئێمە وەک یۆڤانتۆس هەوڵی گرێبەستکردن لەگەڵ ئەو یاریزانە نادەین.\nلە درێژەی قسەکانیدا بەڕێوبەرە وەرزشییەکەی خانمەپیرەکە ئاماژەی بەوەکرد، دی لیختی بەرگریکار بە شێوەیەکی باش لەگەڵ یانەکەیان یاری دەکات و ئومێدی بەوەش هەیە لە داهاتوودا ببێتە باشترین بەرگریکاری جیهان.\nلە بەشێکی دیکە قسەکانیشیدا پاراچی سەبارەت بە ئەستێرە پۆرتوگالییەکە وتی: ئێمە دڵخۆشین بەوەی کریستیانۆ لە یانەکەماندا یاری دەکات و ئەو باشترین یاریزانی جیهانە و لەوانەیە باشترین یاریزانێ مێژووش بێت، دڵنیام لەوەی هاندەرانی یانەکەشمان لەگەڵ ئەو ئەستێرەیە تەواو دڵخۆشن.\nفراكسیۆنی كۆمه‌ڵ ره‌خنه و تێبینیه‌كانی له‌باره‌ی پرۆژه‌یاسای چاكسازیه‌وه خسته‌ڕوو


چین داوادەکاتەوە لەسەر ڕێکەوتننامە ناوکیـیەکەی ئێران بەردەوامبن\nوەزارەتی دەرەوەی چین جارێکی دیکە جەخت دەکاتەوە لەوەی دەبێت هەموو لایەنەکان بەردەوامبن لەسەر ڕێکەوتننامە ناوکیـیەکەی ئێران، وە دەڵێت ئاژانسی نێودەوڵەتی وزەی ئەتۆم چەندان جار گوتویەتی ئێران وابەستەی ڕێکەوتننامەکەیە.\nخانم هوا چونینگ وتەبێژی وەزارەتەکە ئەمڕۆ چوارشەممە لە کۆنگرەی ڕۆژنامەوانی ڕۆژانەیدا وتی چین ئەو ڕاپـۆرتانەی بینیوە لەبارەی لێدوانەکانی بنیامین نەتەنیاهو سەرۆک وەزیری ئیسرائیل کە دەڵێت بەڵگە هەن ئێران بەرنامەیەکی نهێنی هەیە بۆ دروستکردنی چەکی ناوکی.\nوتیشی تاکە لایەنی نێودەوڵەتی کە ئاژانسی نێودەوڵەتی وزەی ئەتۆمە مافی هەیە سەرپەرشتی ڕێکەوتننامەکە بکات و بڕیاری لەسەر بدات.ئاماژەی بۆ ئەوەش کرد کە ئاژانسەکە چەندان جار وتویەتی ئێران پابەندی ڕێکەوتنەکەیە.پاشان گوتی پـێویستە هەموو لایەنەکان ڕێکەوتنەکە بپارێزن.\nجێی ئاماژەیە مایک پەمپـێۆ وەزیری دەرەوەی ئەمەریکا ڕۆژی سێشەممە وتی بەڵگەکانی ئیسرائیل حاشاهەڵنەگرن وە سەرۆک ترامپ بەر لەوەی لە بارەی بڕیار بدات ئەمەریکا دەستبەرداری ئەو ڕێکەوتننامەیە دەبێت یان نا، لەم بارەیەوە وتووێژ لەگەڵ لایەنەکانی دیکە دەکات.\nچین یەکێکە لە پـێنج ئەندامە هەمیشەیـیەکەی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە مافی ڤیتۆی هەیە و یارمەتی دابوو لە گەیشتن بە ڕێکەوتننامە ناوکیـیەکەی ئێران لە ساڵی 2015 دا. بەپـێی ڕێکەوتنەکە سزاکانی سەر ئێران وردەوردە سووک‌دەکرێن و لە بەرامبەر ئێران دەستبەرداری چالاکیـیە هەستیارەکانی بەرنامە ناوکیـیەکەی دەبێت بە سەرپەرشتی چاودێری نێودەوڵەتی، ئەمەش تاوەکو کۆمەڵی نێودەوڵەتی دڵنیاببێت لەوەی ئێران چەکی ناوکی دروست ناکات.


باڵیۆزخانەی ئەمریکا لە ئۆکراینا: هێرشی رووسیا لە ئانوساتدایە – Esta News\nباڵیۆزخانەی ئەمریکا لە ئۆکراینا: هێرشی رووسیا لە ئانوساتدایە\nباڵیۆزخانەی ئەمریکا لە ئۆکراینا لە راگەیێندراوێکدا هۆشداری دەدات و دەڵێت، “هێرشی رووسیا لە ئانوساتدایە” و ئاماژە بەوەش دەکات کە ئەوان لەوانەیە نەتوانن زوو خەڵکەکەیان لە وڵاتەکە ببەنە دەرەوە؛ بۆیە ئەو هاووڵاتییە ئەمریکییانەی ئێستا لە ئۆکراینان، دەتوانن بەگوێرەی پلانی خۆیان لە وڵاتەکە بچنە دەرەوە.\nبەرپرسانی ئەمریکا دەڵێن، رووسیا 127 هەزار سەربازی لە سنووری ئۆکراینا کۆکردووەتەوە و نیازی داگیرکردنی وڵاتەکەی هەیە؛ رووسیا ئەوە رەتدەکاتەوە، بەڵام دەڵێت نیگەرانیی ئەمنی هەیە کە بریتییە لە بەرفراوانبوونی ناتۆ بە ئاراستەی سنوورەکانی و ئەگەری بە ئەندامبوونی ئۆکراینا و جۆرجیا لە ناتۆ.\nلەلایەكی دیكەوە وەزیری دەرەوەی ئەمریکا رایگەیاند، ئەگەر روسیا سنورەکانی ئۆکرانیا تیپەڕێنێت دەبیت خۆی بۆ وەڵامێکی توندی ئەمریکا و هاوپەیمانەکانی ئامادە بکات.\nئەنتۆنی بلینکن وەزیری دەرەوەی ئەمریکا لەمیانەی چاوپێکەوتنێک لەگەڵ کەناڵی سی ئێن ئێن رایگەیاند، لە ئێستاوە خۆیان بۆ وەڵامدانەوە و هێرشی روسیا ئامادە دەکەن، نەک هەرکات روسیا هێرشیکردە سەر خاکی ئۆکرانیا دواتر وەڵامی بدەنەوە.\nوتیشی، هه‌ر جوڵه‌یه‌كی سوپای روسیا به ئاراسته‌ی خاكی ئۆكرانیا بەبێ وەڵام نابێت و ئەمریکا و هاوپەیمانەکانی وه‌ڵامی به‌په‌له‌یان دەبێت.\nئەوەشی خستەروو، لە ئێستادا کار لەسەر ئەوە دەکەن کە بەرەیەک لە بەرامبەر روسیا بکەنەوە، چونکە چاوەڕێ نابن تاوەکو روسیا خاکی ئۆکرانیا داگیربکات و دواتر ئەوان دەست بە جوڵە بکەن.\nئاماژەی بەوەشکرد، ده‌بێت روسیا له نێوان گفتوگۆی دیبلۆماسی و روبه‌ڕوبوونه‌وه‌دا یەکێکیان هه‌ڵبژێرێت.\nهاوکات، وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا لە راگەیەنراوێکیدا، داوای لە هاوڵاتییان و دیبلۆماتکارەکانی کرد ئۆکرانیا بەجێبهێڵن.\nهەروەها، داوای لە هاوڵاتیانیشی کرد لە ئێستادا خۆیان بە دور بگرن لە گەشت کردن بۆ وڵاتی روسیا.\nئەمەش لەکاتێکدایە، بەردەوام بەرپرسانی روسیا ئەوە رەتدەکەنەوە کە هەوڵی هێرشکردنە سەر خاکی ئۆکرانیا بدەن، دەشڵێن، بوونی سەربازەکانیان لە سنوری ئۆکرانیا تەنها بۆ پاراستنی سنورەکانیانە.\nبڕیارە ئەمڕۆ دووشەممە 24ی کانوونی دووەمی 2022 ئەنتۆنی بلینکن گوتارێک لەبەردەم وەزیرانی دەرەوەی یەکێتیی ئەوروپا سەبارەت بە دوایین هەڵوێستی وڵاتەکەی لە ئەگەری هێرشی رووسیا بۆسەر ئۆکراینا پێشکێش بکات؛ بلینکن زانیاریش سەبارەت بە کۆبوونەوەکەی لەگەڵ سێرگی لاڤرۆڤ، وەزیری دەرەوەی رووسیا بۆ ئەوروپییەکان دەخاتەڕوو کە 90 خولەکی خایاند.


كەشناسی هەرێم؛ لەم ناوچەیەی سلێمانی لە 24 كاتژمێر 47 ملم بارانباریوە – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/02/21 - 4:30 PM\nبەڕێوەبەرایەتی گشتی كەشناسی و بومەلەرزەزانی هەرێمی كوردستان ڕایدەگەیەنێت، لەماوەی 24 كاتژمێری ڕابردوودا لە شارەدێی بەرزنجە 47.3 ملم و بە ناو سەنتەری پارێزگای سلێمانیش 26.8 ملم بارانباریوە.\nبەرێوەبەرایەتی گشتی كەشناسی و بومەلەرزەزانی هەرێمی كوردستان ، بڕی بارانی 24 كاتژمێری ڕابردووی 20/2/2020 ی بڵاوكردەوە، كە لە پێی خشتەكە زۆرترین بارانبارین لەو ماوەیەدا لە سنوری پارێزگای سلێمانی و هەڵەبجە بووە ، بە جۆرێك لەناو سەنتەری شار 26.8 ملم و لە شارۆچكەی دەربەندیخان 30.2 ملم و شارەدێی بەرزنجە 47.3 ملم باران باریوە.\nڕاشیگەیاندووە، لە شارۆچكەی چوارتا 42 ملم و لە شارەدێی بازیان 17.6 ملم و لە ئاخجەلەر 20 ملم باران باریوە.\nئاماژە بۆ ئەوەشكراوە، لە پارێزگای هەڵەبجە 6.1 ملم باران باریوە، بەڵام لە شاردەێی خورماڵ 13.2 ملم و لە تەوێڵە 15.3 ملم باریوە.\nبارانبارینبەڕێوەبەرایەتی گشتی كەشناسی و بومەلەرزەزانی هەرێمی كوردستان


تویتێكی قوباد تاڵەبانی كاردانەوەی لێدەكەوێتەوە\n14:04 چوار شه‌ممه 01 ئایار 2019\nتویتێكی قوباد تاڵەبانی لەبارەی كاندیدكردنی ئەكتەرێكی هۆلیوود بۆ كابینەی نوێی حكومەتی هەرێم كاردانەوەی لێدەكەوێتەوە و بەشێوەی جیاجیا وەڵامی دەدرێتەوە.\nقوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆكی حكومەتی هەرێم لە تویتێكدا كە لە هەژماری خۆی لە تویتەر بڵاوی كردۆتەوە خۆزگە بەوە دەخوازێت كە ئەكتەرێكی وەك ئاریا ستارك وەزیر بووایە لە كابینەی داهاتووی حكومەتی هەرێمی كوردستان.\nتویتەكەی تاڵەبانی هاوشێوەی تویتەكانی تری كاردانەوەی جۆراوجۆری لەنێو بەكارهێنەرانی تۆڕی كۆمەڵایەتی تویتەر لێكەوتەوە و لەسەر پۆستەكەی خۆی وەڵام و كۆمێنتی جۆرا و جۆریان بۆ نووسیوە و هەندێكیان دەستخۆشی و ستایشی تویتەكە و هەندێكی تر رەخنەی دەكەن.\nخانمێك بەناوی مامیلان، نووسیویەتی، “بۆ نا؟، ئێوە چەندین كاندیدتان هەیە كە ئەكتەری زۆر باشن”.\nڕێبەر دەلیل وەك ئاماژەدان بە كێشە نێوخۆییەكانی یەكێتی و بوونی باڵ-ی سیاسی لەناو ئەو حزبە پرسیاری ئەوەی كردووە، لەسەر پشكی كامە باڵ؟، چەندی دەوێت تا یەكلایی دەكرێتەوە؟”.\nخانمێك بەناوی شیرین نووسیویەتی”وەڵا بیرۆكەیەكی زۆر باشە، ئەوكاتە هەمووان بەیەكسانی دەژین”.\nكچێكی تریش بەناوی بوشە ڕەووف نووسیویەتی”ئەی من بۆ ناكەی؟، ئەگەر دەرفەت هەبێت ئەم وڵاتە وێرانەی خۆمان نەبێت ئێمەی كچانی كورد هەریەكێكمان ئاریایەك بووین”.\nكچێكی عەرەب بەناوی نەهلە نەجاڕ نووسیویەتی “یاری تۆپی پێ و فیلم بەرپرسیارێتییە فەرمییەكانی بیربردوویتەتەوە”.\nهەنگاو چۆمان-یش نووسیویەتی “ئەی گەنجی خۆمان هەموومان سەرگەردان بووین بەدەستی ئێوە، هیچتان بۆ گەنج پێ نییە؟”.\nئاریا ستارك، پاڵەوانی یەكێك لە بەناوبانگترین زنجیرە فیلمەكانی هۆلیودە بە ناوی “Game of trones” یاری تاجەكان، كەساتییەكی كوڕانەی هەیە، توڕەیە و بەردوام كێشە دەنێتەوە، داواكارییە تەقلیدییەكانی ژنانی نییە، هەربۆیە هەندێ جار خەڵك لێیان تێكدەچێت كە كچە.\nکەناڵی CNN: ئەو فڕۆکە بێفڕۆکەوانانەى هێرشیان کردە سەر ئارامکۆ لە عێراقەوە فڕیون نەک یەمەن "ئێران تۆمەتبار دەکرێت"\nکۆیە؛ ئۆتۆمبێلێک کەوتە ناو چاڵێکی ناوەڕاستی ڕێگایەک و بەهۆیەوە کەسێک گیانی لەدەستدا\n15:26 دوو شه‌ممه 26 ئاب 2019\nچەمچەماڵ.. بەهۆی شەڕی نێوان دوو بنەماڵەوە پێنج کەس برینداربون\nئەمڕۆ پەرلەمانی کوردستان دەست بە کۆبوونەوەکانی دەکاتەوە\n08:44 یه‌ك شه‌ممه 01 ئه‌یلول 2019


روونکردنەوەیەک لەمەکتەبی سیاسی یەکێتییەوە\nمەكتەبی سیاسی: هەرگیز یەكێتی، بۆ چارەسەركردنی كێشە سیاسی و یاساییەكان، هانا بۆ هێز نابات\n2018-05-15 23:14 385 جار بینراوە کۆمێنت\nمەكتەبی سیاسی یەكێتی نیشتمانی كوردستان لەروونكردنەوەیەكدا سەرەپای ئەو پڕوپاگەندانە گۆڕان رەتدەكاتەوە كە گوایە یەكێتی بەنیاز بێت پەلاماری عەسكەریان بدات.\nهەر لەروونكردنەوەكەی مەكتەبی سیاسیدا هاتووە هەرگیز یەكێتی، بۆ چارەسەركردنی كێشە سیاسی و یاساییەكان، هانا بۆ هێز نابات. هەردەم یەكێتی لەناو شۆڕش و لەدوای ڕاپەڕینەوە، بەرگری لە خۆی كردووە.\nمەكتەبی سیاسی داواشدەكات ئیتر كاتی وەلانانی ناكۆكییەكان و داخستنی دەرگای قۆناغی پێش هەڵبژاردن و كردنەوەی دەروازەی قۆناغی نوێی ئێستایە، بۆ ڕاپەڕاندنی ئەركە هاوبەشەكانمان لە عێڕاقی دوای سەركەوتن بەسەر بەسەر داعش و لە كوردستانی فیدڕاڵدا.\nڕوونكردنەوەی مەكتەبی سیاسی لەسەر پڕوپاگەندەی هێرشی عەسكەری و دۆخی كەركووك\nجەماوەری ئازادیخوازی كوردستان\nدوو ڕۆژە هەڵبژاردن كۆتایی هاتووەو بەرە بەرە، ئەنجامە بەراییەكانی هەڵبژاردنەكە لەلایەن كۆمسیۆنی باڵای هەڵبژاردنەوە، ڕادەگەیەنرێ.\nیەكێتی وەكو هەمیشە، بەرپرسیارانە لەگەڵ ئەنجامی هەڵبژاردنەكە، چ لەگەڵ ئەو لایەنانەی دەنگی زۆرترو چ لەگەڵ ئەو لایەنانەی دەنگی كەمتریان لە لیستی (١٦٢)هێناوە مامەڵە دەكات.\nئەوەی جێی داخە لامان، نەك پڕوپاگەندە، بەڵكو نامەی ڕەسمی بۆ نوێنەری نەتەوە یەكگرتووەكان و كونسوڵخانەكانی هەرێمی كوردستان، لە لایەن بزووتنەوەی گۆڕانەوە نێردراوە، گوایە، یەكێتی بەنیازە پەلاماری عەسكەریان بدات. لە كاتێكدا سەراپا ئەو پڕوپاگەندانە ڕەت دەكەینەوە، لە هەمان كاتدا، لە حكومەت و لەناو یەكێتی، خۆمان بە بەرپرسیار دەزانین لە پاراستنی ئاسایشی كوردستان و سەروەری یاسا.\nهەرگیز یەكێتی، بۆ چارەسەركردنی كێشە سیاسی و یاساییەكان، هانا بۆ هێز نابات. هەردەم یەكێتی لەناو شۆڕش و لەدوای ڕاپەڕینەوە، بەرگری لە خۆی كردووە. بەرگریش مافی پیرۆزە، ئەو كێشەیەی لەسەر تەتەڵەی دەنگەكانیش بە ئامێری ئەلیكتڕۆنی كەوتۆتە ئاراوە، یەكێتی هەڵوێستی ڕۆشنە.\nمادام، لە سەراپای عێراقدا، گازاندەی تەزویر هەیە، یان لە سەراپای عێڕاقدا ، دادگای دەستووری بڕیاری تەتەڵەكردنەوەی دەنگەكان بدات، یان ناكرێ، ، سلێمانی یان كەركووك بكرێتە قوربانی دابەزینی ڕێژەی دەنگی چەند لایەنێكی سیاسی.\nسەبارەت بە كەركووكیش، یەكێتی داوا دەكەین ئەنجامی هەڵبژاردن هەروەكو جارەكانی تری عێراق، قبوڵ بكرێ. سكاڵای لایەنەكانیش با كۆمسیۆنی باڵا، بەپێی یاساو ڕێسای پەسندكراو، مامەڵەیان لەگەڵدا بكات، دانیشتوان و پێكهاتەكانی كەركووك، سەرەڕای دۆخی نەخوازراوی ئاسایش لە شارەكەدا، ئەركی دیموكراسی خۆیان جێبەجێ كردووە. هەقوایە، ڕێز لە هیمەت و دڵسۆزی دانیشتوانی كەركووك بە كوردو عەرەب و توركمان و مەسیحییەكان بگیرێ، نەك بۆ ئامانجی حزبایەتی ، ڕەنج و ماندووبوونی خەڵك، فەرامۆش بكرێ.\nئەی جەماوەری كوردستان و عێراق\nوا دوا ئەنجامی هەڵبژاردن ساغ دەبێتەوە. ئیتر كاتی وەلانانی ناكۆكییەكان و داخستنی دەرگای قۆناغی پێش هەڵبژاردن و كردنەوەی دەروازەی قۆناغی نوێی ئێستایە، بۆ ڕاپەڕاندنی ئەركە هاوبەشەكانمان لە عێڕاقی دوای سەركەوتن بەسەر بەسەر داعش و لە كوردستانی فیدڕاڵدا.\nهەموو لایەكیش دەزانن، كە یەكێتی، بە نەخشە دەنگەكانی دابەزیوەو ئەندامانی پەڕلەمانیشی كەمی كردووە، بەڵام جگە لەڕێگای یاسایی و ئسوڵی، هیچ كاردانەوەیەكمان نەبووە.


بەڕێوەبەرایەتی هاتوچۆی سلێمانی هۆشداری بە شۆفێرانی ماتۆڕسکیل دەدات کە خۆیان لە ڕۆشتن بە ئاڕاستەی پێچەوانەی شەقامەکان بەدوور بگرن، بەپێچەوانەوە هەر شۆفێرێکی ماتۆڕسکیل ئەم سەرپێچییە ئەنجام بدات لەلایەن مەفرەزەکانی هاتووچۆوە دەست بەسەر ماتۆڕەکەیدا دەگیرێت.\nماوەیەکە دیاردەی رۆشتن بە پێچەوانەی شەقام لەلایەن هەندێک لە شۆفێرانی ماتۆڕسکیلەوە بەدیدەکرێت کە ئەمەش پێچەوانەی یاساکانی هاتووچۆیە و مەترسی دروست بوونی رووداوەکانی هاتووچۆ زیاد دەکات.\nهاتووچۆی سلێمانی ئاگاداری شۆفێرانی ماتۆڕسکیل دەکات کە خۆیان لەم جۆرە سەرپێچییە بە دوور بگرن، هەر شۆفێرێکی ماتۆڕسکیل ئەم سەرپێچییە ئەنجام بدات لەلایەن مەفرەزەکانی هاتووچۆوە دەست بەسەر ماتۆڕەکەیدا دەگیرێت و رەوانەی گەراجی دەست بەسەرداگرتن دەکرێت.\nهەروەها داواکارین لە هاوڵاتیانی خۆشەویستی شارەکەمان لەئەگەری هەبوونی حاڵەتی لەو شێوەیە پەیوەندی بە ژمارە (۱۸۸) ی کۆنترۆڵی هاتووچۆی سلێمانییەوە بکەن بەمەبەستی ناردنی مەفرەزە و لێپێچینەوە لە شۆفێرانی سەرپێچیکار.\nئاگادارییەک سەبارەت بە ڕێکارەکانی گەشتکردن بۆ وڵاتی ئێران\n2022.01.11 - 15:01\nئاگادارییەک لە نەوت و کانزاکانی سلێمانییەوە لەبارەی دابەشکردنی نەوت\n2022.01.09 - 14:25\nلەبازاڕى سلێمانى شەڕە تەقە روویدا\n2022.01.11 - 18:28\n’’دڵنیاییەک’’ لەهەرێمەوە لەبارەى 200 ملیارەکەى بەغدا\n2022.01.11 - 16:33


یەکێک لەو مەترسیانە، ئایندەی ناوچە دابڕێندراوەکانە واتە ئەو ناوچانەی پێویستە بە پێی بەندی 140 ی دەستوری عێراق چارەسەر بکرێت و ئایندەیان یەکلابکرێتەوە.\nئەوەی نکوڵی لێناکرێت بوونی هێزێکی ناسیۆنالیستیە لەناو ئەم ڕێکخراوەی ئەبوبەکر ئەلبەغدادیدا کە هەموو میتۆدێک بەکاردەهێنێت بۆ سڕینەوەی ناسنامەی نەتەوەکانی تر لە عێراقدا.\nبەپێی زۆرێک لە سەرچاوەکان ئەوانەی نوێنەرایەتی ئەم باڵە ترسناکە ناسیۆنالیستییەی ناو داعش دەکەن بریتین لە ئەندامانی پێشووی پارتی بەعسی هەڵوەشاوە کە بۆ ماوەی نزیکەی 50 ساڵتاک لایەنە فەرمانڕەوایەتی عێراقی کرد و هەروەها ئەوانەش کە داکۆکی لە ناسیۆنالیزم دەکەن لەڕێی توندڕەوی سوننەگەراییەوە.\nهەر وەک باسیش دەکرێت ژمارەیەکی بەرچاوی سەرکردە لەشکرییەکانی، لەشکرە شکستخواردووەکەی سەدام حوسەین دیکتاتۆری پێشووی عێراق لە ناو ئەم ڕێکخراوە تێرۆریستییەدا کاردەکەن و تەنها هیوایەکیشیان گەڕانەوەیە بۆ فەرمانڕەوایەتی کردن و درێژەدانە بە سیاسەتەکانی ئەوسای سەدام حوسەین، لەوانە گۆڕینی دیمۆگرافیای ناوچەکان و زەوتکردنی مێژوو و تێکدانی سنورە جوگرافیەکان و سڕینەوەی ناسنامە جیاوازەکان.\nلە پاش ساڵی 2003 و ڕوخاندنی دیکتاتۆری عێراق، لایەنە سیاسیەکانی هەرێمی کوردستان بە ڕێککەوتن لەگەڵ لایەنەکانی تری عێراقدا لە یاسای کاتیی بەڕێوەبردنی عێراقدا بەندێکیان دانا (بەندی 58)بۆیەکلاکردنەوەی سنورەکانی ئەم ناوچانە. دواتر لە دەستوری وڵاتەکەدا ئەو بەندە گۆڕا بۆ بەندی (140).\nتا ئێستاشی لەگەڵدا بێت هیچ شوێنێکی ئەو ناوچە دابڕێندراوانە نەگەڕاونەتەوە سەر هەرێمی کوردستان.\nشەڕی دژی تێرۆریستانی داعش دەستیپێکرد لە ناوچە جێناکۆکەکاندا، ئەگەرچی لە سەرەتادا دەسەڵاتی سیاسی لە هەرێمی کوردستان پێی وەهابوو ئەم شەڕە لەسەر بنچینەی ئاینزاییە و بەشیکە لە قەیرانی درێژخایەنی سوننە و شیعە لە ناوچەکەدا، هەر بۆیە بەرۆکی هەرێم ناگرێت. بەڵام دواتر نەک هەر بەرۆکی هەرێمی گرت بەڵکو بە دڕیژایی سنوری هەرێم لە شنگالەوە تا خانەقین بووە بەرەی شەڕ لەگەڵ تێرۆریستانی داعشدا.\nله‌م ماوه‌یه‌ی ڕابردوودا قسه زۆرکران له‌سه‌ر هێرشه‌که‌ی داعش بۆسه‌ر که‌رکوک و هه‌روه‌هاش سه‌باره‌ت به ئۆپه‌راسیۆنی ئازادکردنی موسڵ. ئێستاش کاتێک باس لەم ڕەوشە دەکرێت نیگەرانی و پرسیارگەلێکی زۆریش هەن سەبارەت بە ئایندەی ئەم ناوچە دابڕێندراوانە، لەوانە؛\nئایا ستراتیژیه‌تێک هه‌یه بۆ ناوچه دابڕێندراوه‌کان له قۆناغی پاش داعشدا؟\nئایا ده‌سه‌ڵاتی سیاسی کوردی به‌رنامه‌یه‌کی دیاریکراوی هه‌یه بۆ گه‌ڕاندنه‌وه‌ی ئه‌م ناوچه دابڕێندراوانه؟\nئایا هه‌ر به‌ندی (140) ی ده‌ستوری عێراق ده‌توانێت ئه‌م ناوچانه بگه‌ڕێنێته‌وه سه‌ر هه‌رێم یان دیفاکتۆی بوونی پێشمه‌رگه له‌و ناوچانه؟\nئایا هه‌موو لایه‌نه‌کان وه‌ک یه‌ک ده‌خوازن که‌رکوک و ناوچه دابڕێندراوه‌کانی تر بگه‌ڕێنه‌وه سه‌ر هه‌رێم؟\n(موحه‌مه‌د ڕه‌ئوف) نوسه‌ر و ڕۆژنامه‌وان لە بەرنامەی ئەم هەفتەیەی (لەگەڵ ڕووداوەکاندا) وه‌ڵامی ئه‌م پرسیارانه و پرسیار و سه‌رنجه‌کانی ئێوه‌ی ئازیزیش ده‌داته‌وە:


نووچە نێت | ڕاستگۆیی بێ لایەنی| ژنێکی نەخۆش و بێ پارە، ویژدانێکی بیمار\nMay 2021 19 - 14:32:38\nرزگار رەزا چوچانی :\nنەخۆشخانەیەکی تایبەت.. وەزیری تەندروستی .\nئەو ژنەی کێشەی لەگەڵ نەخۆشخانە تایبەتەکەی هەولێر هەیە و پارەی نەداوە، تاوانی نییە.\nئەوەی من گوێم لێبوو ئەوەیە کە، نەخۆش بۆ نەشتەرگەرییەک چۆتە نەخۆشخانە، دیارە لەڕووی مادییەوە خۆی بۆ ئەو نەشتەرگەرییە ئامادە کردووە، کە خەرجییەکەی ١٢٠٠ دۆلارە، وەک خۆتان دەڵێن ١٢ وەرەقەیە.\nئەو نەخۆشە چۆن بزانێت ؟ لەدوای نەشتەرگەرییەکەی بەڕێزتان دۆخی بەوشێوەیە تێکدەچێت، کە ئەو هەموو رۆژە پێویستی بەچاودێری چڕ بێت.\nتا ئامادەکاریی خەرجیی ئەو مانەوەیەش بکات. ئێ ئەگەر پێویستی بەچاودێری چڕ بوبێت، خۆ ناتوانێت بڵێ، بمنێرنە نەخۆشخانەی حکومی و بەدوای نەخۆشخانەدا بگەڕێ لەوکاتەدا. چونکە وەک خۆتان دەڵێن دۆخی لەوپەڕی خراپیدا بووە.\nکەواتە دووچاربوونی بە دۆخی دووەمی کە پارەکەی نەداوە، هەوڵێکی پلان بۆ دانراو نەبووە کە بچێتە نەخۆشخانەیەکی تایبەت و هەڵی خەڵەتاندنی دابن، بەڵکو دۆخێکی لەناکاو بووە لەناو نەخۆشخانە تایبەتەکە و دوای نەشتەرگەرییەکەی لەو نەخۆشخانەیە بۆی دروستبووە.\nپێویست بوو، دەبوو پێش نەشتەرگەرییەکەی، پزیشک و نەخۆشخانەکە حسابی هاتنە پێشی ئەو دۆخەیان بکردایە و نەخۆشەکەشیان لەو ئەگەرە ئاگادار بکردایەتەوە، ئەی پشکنینی پێش نەشتەرگەریی بۆچی دانراوە؟ بۆ ئەوە نەبێ.\nبەڵێ دەبوو ئاگاداری بکەن، بۆ ئەوەی یان لەڕووی مادیی و دەرونییەوە خۆی بۆ ئامادە بکات، یان بچێتە نەخۆشخانەیەک کە خەرجییەکەی لە توانای ئەودا بووە.\nئەگەر ئاگادارتان نەکردووە، تەنها باسی نەشتەرگەرییەکتان لەگەڵ کردووە و پارەکەشی داوە، تاوانی چییە ؟\nئەسڵەن ئەوەی من بینینم لە لێدوانەکان، دەکرێ نەخۆشخانەکە بەرپرس بن لەوەی روویداوە، چونکە نەتانگوتووە بەهۆی نەشتەرگەرییەکە دەگەیتە دۆخێک چاودێری چڕت پێویست بێ! خۆ بتانگوتبا رەنگە هەر نەیوێرابا نەشتەرگەریی بکات، یان پێی دەگوتن ئەو پارەیەی نییە.\nئاخر ئێوە دڵنیان لەوەی ئەو نەخۆشە پارەی نەشتەرگەرییەکەشی قەرزکردووە، ئیتر چۆن نازانن بۆ دۆخێکی لەناکاو پارەی لەدەستدا نابێت؟\nیان چۆن دۆخێک کە لەنەخۆشخانەکەی ئێوەو لەناو ژووری نەشتەرگەریی ئێوە رووبدات، لەسەر نەخۆش حساب دەکرێت ؟\nبەهیوام نەخۆشخانەکە بیر لە ویژدانی خۆیان بکەنەوە و وەزیری تەندروستیش بڕیاری پێویست لەسەر ئەو بنەمایە بدات، حساب بۆ ئەو دۆخە بکات هاتۆتە پێش نەخۆشەکە بێ ئامادەکاریی پێش وەختە.\nژنێک چۆتە نەخۆشخانەیەکی تایبەت، نەشتەرگەریی کردووە، دۆخی تەندروستی دوای نەشتەرگەرییەکە تێکچووە، چاودێری چڕی پێویست بووە.\nلە نەخۆشخانەکە ماوەتەوە ئێستا داوای پارەیەکی زۆری لێ دەکرێ ئەویش نیەتی بیدات، نەخۆشخانەکە ڕێی نادەن بڕواتەوە ماڵی خۆی.\nد.عەتیە: پێویستە هەموو ژنێک بیخوێنێتەوە


جامی یەکێتی ئاسیا - 2018 - Zonal Semi-Finals - Soccer - Yariga - Results, fixtures, tables and statistics\nAggr. Al Jazeera 2 - 1 فەیسەڵیی\n07/05/18 Al Jazeera 1 - 1 فەیسەڵیی بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n14/05/18 فەیسەڵیی 0 - 1 Al Jazeera بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. یانگۆن یونایتد 5 - 6 Ceres\n16/05/18 یانگۆن یونایتد 3 - 2 Ceres بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n09/05/18 Ceres 4 - 2 یانگۆن یونایتد بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. قوە جەوییە 5 - 3 ئەحەد\n08/05/18 قوە جەوییە 3 - 1 ئەحەد بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n15/05/18 ئەحەد 2 - 2 قوە جەوییە بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. هۆم یونایتد 6 - 3 Persija\n08/05/18 هۆم یونایتد 3 - 2 Persija بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n15/05/18 Persija 1 - 3 هۆم یونایتد بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە


وتووێژی داڕێژە:لقوپۆپی زمانی کوردی - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nوتووێژی داڕێژە:لقوپۆپی زمانی کوردی\nھۆکاری گۆڕانی «کوردیی باکوور» بە «کوردیی باکووری» ڕوون نییە. ئاوەڵناوی یەکەم ی گرتووە، ئاوەڵناوی دووھەم ی ناوێت! ھەر ھەمان شت بۆ «کوردیی باشووری».\n«کوردیی ناوین» بە زاراوی سۆرانی دەڵێن.--MarMzok لێدوان-- ٢٢:٥١, ٨ کانونی یەکەم ٢٠٠٩ (UTC)\nکوردی ناوین ھەڵەیە و تا ئێستا ھەر چی بیستوومە کوردی ناوەندی بووە (ئەگەر پێتان خۆشە ھۆیەکەشی دەنووسم). دوای ئەمەش لە ژێدەرەکەی (ئاکادمی زمانی کوردی) ئاوا نووسراوە.--:)چالاکلێدوان ٢٣:٠١, ٨ کانونی یەکەم ٢٠٠٩ (UTC)\nبەڕێز، ئەمە قاڵبە، ھیوادارم جیاوازییەکەی لەگەل وتاردا ڕوون بێت. ئەوە وتارە کە پێویستی بە سەرچاوە ھەیە (لەگەڵ رێزم بۆ ئەو بەڕێزەی بۆ یارمەتی سەرچاوەکانی داناوە). تکا دەکەم کاتی دەستتێوەردانی قاڵبەکان (تەنانەت ئەگەر دڵنیای ڕاست دەکەی) ھێندێ خۆڕاگر بە.\nبۆ سۆرانی چاوبکە لە ماڵپەڕی ویکیپیدیای سۆرانی، کە نووسراوە: ئێرە ماڵپەڕی شێوەزاری سۆرانییە (کوردیی ناوین Central Kurdish Branch).\n«باکووری» درووستە. بەڵام «کوردیی باکووری» پێموانییە. لە سەرچاوەکەشدا کە دەیفەرموو نەنووسراوە «کوردیی باکووری».\nلەگەڵ ڕێزم بۆ جەنابت، ھیوادارم دەستکارییەکان بگەرێنیتەوە--MarMzok لێدوان-- ٢٣:١٨, ٨ کانونی یەکەم ٢٠٠٩ (UTC)\nمنیش دەزانم قاڵب ژێدەری ناوێ بەڵام کاک ئاسۆ ئاوای لێ کردبوو. چاو لێرەش بکە. بەداخەوە نووسراوەکەی ناو ڕووپەڕی ویکیپیدیاش ھەڵەیە و نابێتە بەڵگە. بەکارھێنەر مارمزۆکی خۆشەویست کوردی ناوین بە زمانی فارسی دەبێتە کردی میانی یانی کوردی ١٠٠٠ ساڵ لەوەی پێش. ئەوی ئێوە مەبەستتانە کوردی ناوەندییە کە بە فارسی دەبێتە کوردی مرکزی چونکوو لە ناوەندی کوردی باکووری و باشووری دایە. ھەر وا بێتەوە: کوردیِ شمالی -> کوردیی باکووری.--:)چالاکلێدوان ٢٣:٣٢, ٨ کانونی یەکەم ٢٠٠٩ (UTC)\nکاتێ ھەڵەکانی ماڵپەڕ چاککرا(ھەڵە بە ڕای جەنابت)، ئینجا ھەوڵی چاککردنی ئەم قاڵبەش بدە. تا ئەوکات با ھەمووی وەک یەک ھەڵە بێت.--MarMzok لێدوان-- ٢٣:٤٧, ٨ کانونی یەکەم ٢٠٠٩ (UTC)\nبەڵێ بە فارسی چونکوو ھیچ لە کوردی ناگەی دەنا پێم دەکوتی کە لە کوردیی باکووریشدا دەڵێن کوردی ناڤین و مەبەستیان کوردی سەردەمێکی کۆنترە نەک کوردی سۆرانی. دوای ئەمەش ئێوە بە جێی دروستکردنی ھەڵەکان، دروستەکانیش دەکەنە ھەڵە! اللّە اکبر.--:)چالاکلێدوان ٢٣:٥٥, ٨ کانونی یەکەم ٢٠٠٩ (UTC)\nداوای لێبوڕدن ئەکەم ئەگەر ھیچ کوردی نازانم و بوومە ھۆی ڕەنجانت. بەڵام باشتر وانییە جەنابت کە شارەزای لە کوردیدا، ھەوڵی نووسینی وتارێک بدەی لەم وتارانە وا بەستەرەکەیان لە قاڵبەکەدا ھەیە؟ یەکێ لە زاراوە کوردییەکان؛ بەڕای جەنابیشت ئەوە باشتر نییە؟ ئەگەرچی ھیچ تێناگەم لە کوردی بەڵام یارمەتیشت ئەدەم و چاویشت ماچ دەکەم.--MarMzok لێدوان-- ٠٠:٠٤, ٩ کانونی یەکەم ٢٠٠٩ (UTC)\nببۆرە مارمزۆکی بەڕێز ئەگەر تووڕە بووم و ھەندێک توند ڕۆیشتم. بەڵێ وایە و مەبەستی من لە سازکردنی ئەم قاڵبە ھەر ئەمە بوو. ئینشاڵڵا ئەگەر دەرفەتم ھەبێ ھەموویان دەنووسم و تا ئاستی وتارێکی باشیان دەبەمە پێش. بە بڕوای من ئەم وتارانەی کە پێوەندییان بەسر کورد و زمانی کوردییەوە ھەیە دەبێ لێرەدا (ویکی کوردی) لە ھەموو ویکییەکانی تر باشتر بێت. من پێم خۆش نییە ھیچ وتارێک بنووسم مەگەر زۆر پڕ و تەواو بێت.--:)چالاکلێدوان ٠٠:١٦, ٩ کانونی یەکەم ٢٠٠٩ (UTC)\nھیوای سەرکەوتن-MarMzoK--٠٠:٢٣, ٩ کانونی یەکەم ٢٠٠٩ (UTC)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=وتووێژی_داڕێژە:لقوپۆپی_زمانی_کوردی&oldid=16718»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٠٠:٢٣ی ٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩ نوێ کراوەتەوە.


You are at:Home»تەوەر»هەواڵ»تایبه‌ت»شیلان عوسمان: كچانى ئێستا پێیانوایه كورد پێویستى به سه‌ما و خۆده‌رخستنه\nBy nuche.net on\t 2021/01/24 تایبه‌ت, هونەر\nساڵانێكه به هونه‌ره‌وه ماندووم\n29 كیلۆم له كێشم دابه‌زاندووه\nدیمانه‌ى لاڤین عومەر حەمە، تایبه‌ت به نوچه‌نێت\nشیلان عوسمانى هونه‌رمه‌ند له دیمانه‌یه‌كى كورتى “نوچه‌نێت” باس له چه‌ند لایه‌نێكى هونه‌ریى و تایبه‌تى ژیانى خۆى ده‌كات. دووپات له‌سه‌ر ئه‌وه ده‌كاته‌وه كه ماوه‌یه‌كى زۆر به‌رگه‌ى ماندبوونى گرتووه، بۆئه‌وه‌ى كاره هونه‌رییه‌كانى ته‌واو بكات.\nکاری هونەریی بە تایبەتی گۆرانی ژنان لە ئێستادا چۆن هەڵدەسەنگێنی؟\nبەڕای من هەر هونەرمەندێ کاری جوان بکات خۆی لە خۆیدا تایبەت دەبێت، بەڵام بە داخەوە لە ئێستادا هونەرمەندی ژنمان زۆر کەمە ئەوەی هەشمانە لەم تازانە، من زۆر بەدڵم نین.\nپێتوانییە هەندێک لە کچان ئێستا بۆ بەناوبانگ بوون پەنا دەبەنە بەر وروژاندن؟ کە ئەم شێوازە لە پێشتر لە ناو کورددا نەبوو بە تایبەتی لە نەوەی ئێوە و پێشتر؟\nبە دڵنیایەوە تەنیا بۆ دەرخستنی خۆیانە و هیچی تر. چونکە هیچیان به‌یاخیان بە لایەنە هونەریەکە نەداوە.\nئایا کۆمەڵگای کوردەواری لەگەڵ هونەرمەندانی ژن دادپەروەر بووە؟ پێتوایە وەک پێویست بایەخی بە هونەرەکەی داوە؟\nبە دڵنیایەوە من وەک خۆم بایەخێکی زۆر باشیشم بە هونەرەکەم داوە، چونکە هونەر حەز و خولیای خۆم بووە کاتێ کە من گۆرانیم دەوت کۆمەڵگاکەمان هەرچی بەدەمیانا بهاتایە به ئێمه‌یان ده‌گوت، بەڵام لەخوا بە زیاد بێت من هەر کاری خۆمم کردووە و خێزانیشم هەمیشە هاوکارم بوون .\nلە دیمانەیەک باس لەوە دەکەیت هەندێک هونەرمەند کچ لاسایی ستایلی بیانی دەکەنەوە لە گۆرانیگووتن، دەکرێ نموونەیەکمان پێ بلێت ؟ ئایا ئەم دیارده‌یه باسی دەکەیت تاکوتەرایە یان زۆرە؟\nوەڵای بەڕای من زۆر زۆریشە ئەو دیاردەیە، چونکە وا هەست دەکەن کۆمەڵگای کوردی پێویستی بە ڕەقس و خۆ دەرخستنە بەڵام هەرگیز وانییە ئێمە کولتوورێکمان هەیە دەبێت پارێزگاری لێ بکەین .\nزۆر جار دەردەدڵ دەکەیت و خۆزگەی ئەوە دەخوازی ڕێگەی هونەرییت نەگرتایه‌بەر بۆچی؟\nچونکە دنیای هونەر زۆر زۆر دنیایەکی قوڕسە بەڕاستی کەسانی خۆی دەوێ. منیش ساڵانێکە زۆر ماندووی ناو هونەرم چونکە زۆر ئازارمان چەشتووە بە تۆمارکردنەوە و بەکاری کلیپەوە و جگە لەوانەش قسەی خەڵکیش بەردەوام کە بەڕاست و چەپتا دێنە خوارەوە لەبەر ئەوە پەشیمانم .\nلە یەکەم هەنگاوی هونەریت چ کۆسپێکت هاتە بەردەم؟\nکاتێ دێتە دنیایەکی ترەوە بە تایبەت دنیای هونەر دەبێت چاوەڕێی هەموو شتێک بکەیت، کە ئاڕاستەت دەکرێ چ خراپ بێت یان چاک بێت. منیش زۆربوون لەوانەی کە پێم وترا بەڵام لەخوا بەزیاد بێت بەهەوڵی خێزان وخۆشم نەمانهێشت کاریگەر بێت لەسەر هونەرەکەشم وخۆشم .\nوەک دەزانین کاری هونەریشت هەیە، چۆن دەتوانی کاری هونەری و ڕاگەیاندن هاوسەنگ ڕابگریت؟\nمن ماوەی یەک مانگە بەرنامەی هونەری پێشکەش دەکەم هەمیشە حەزو ئارەزووم بوو لەگەڵ کاری هونەری کارێکی ئاواشم هەبێت کاتێ کە بانگیان کردم بۆ بەرنامەیەکی ئاوا زۆر زۆر خۆشحاڵ بوم . زۆر ئاساییە چونکە بەرنامەکەم هەفتەی جارێکە بە ناوی ژووانی هونەر بەڵام کاری هونەریم جاری وا هەیە بە چەند ساڵ جارێک کارێک دەکەیت .\nدەگوترێ کارێکی هونەری نوێت ئامادە کردووە کە ئەلبومێکە دوای تۆمارکردنیشی ڕەتتکردۆتەوە، هۆکارەکەی چی یە؟\nهۆکاری ڕاگرتنی ئەلبومەکەم باش دەرنەچوونیەتی ئەوەی من دەمویست وا نەبوو بەڵام دەمەوێ چەند کارێکی جوانی تێدایە دەست بکەم بە تۆمارکردنیان ئه‌گەر خوا یار بێ .\nلە وەرزی کۆرۆنا هەموو کارێک وەستا بە تایبەتی کاری هونەری کە زیانێکی گەورەی کردە سەر هونەر چ کارێکی خاتوو شیلان وەستا؟\nمن لەو کاتەدا هیچ کارێکی هونەریم نەبوو. کارەکانیشم گەر وەستا بێت هۆکارەکەی کۆرۆنا نەبوو .\nهەمووان دەزانن لەناکاو کێشت دابەزاند، چ ئیرادەیەک وای لێکردی رجیم و وەرزش بکەی بۆ خۆ لاواز کردن؟\nمن هەمیشە حەزم لە زەعیفی بووە بەڵام ماوەی کەرەنتینە زۆر بوو بە هۆی ڤایرۆسی کۆرۆناوە کاتێ كێشى خۆمم بینی زۆر ببوو . ببوومە ۹۳ کیلۆ هەستم کرد . كێشى زۆر هەم بۆ نەخۆشی هەم بۆ تەمەنیش زۆر ناخۆشە بڕیارمدا دەست بکەم بە ڕجیمێکی توند. لەخوا بەزیاد بێت ئیرادەم زۆر بەهێز بوو .تا ئێستاش بەردەوامم لە ئێستادا ٦٤ کیلۆم . سوپاس بۆ خوا .\nچی وای لە شیلان عوسمان کرد بەبێ بیرکردنەوە بریاری وازهێنان لە هونەر بدات؟ هۆکارەکەی چی بوو؟\nبیرم زۆر لێ کردبویەوە بەڵام نەم دەتوانی واز لەو کارە بێنم کە خولیای مناڵیم بوو . بەڵام هەستم کرد ماوەیک بو زۆر هونەرمەندان پشتگوێ خراون هەر کارێک دەهاتە بەر دەمم بۆم نەدەکرا زۆر قوڕس بو بۆم منیش بڕیارمدا واز لەخەونەکەم بێنم . بەڵام بەڕاستی کاتێ لە ئەکاونتی خۆمەوە بڕیاری وازهێنانم بڵاو کردەوە بەگریانەوە . پەیامەکەم دەنوسی چونکە دەمزانی کە ناتوانم بەڵام مەجبوور بووم . داواتر زۆر لە هاوڕێی و کەسە نزیکەکانم نەیانهێشت واز لەو خەونە بێنم ئەوە بوو بڕیاری دەستپێکردنم دایەوە . بەڵام بەداخەوە کە تا ئێستاش هونەر هەر قورسە کارەکان زۆر بە قورسی تێدەپەڕێت بۆ ئێمە بەڵام بۆ هەندێک زۆر ئاسانە . لەکۆتایدا زۆر زۆر سوپاس بۆ بەسەر کردنەوەتان