پارتى وپرسی ئافرەت و توندو تیژى\nحەسەن سەید باقی:\nهەر حیزب و لایەن وگروپێک، لەهەر جێگەو ڕێگەیەکى ئەم زەمینەدا بن،پرۆژەو پرۆگرامێکى دیاریکراوى هەیە کە هەڵهێنجاوى بارودۆخ و ڕێڕەوى فکریان بێت.\nلە کوردستانیشدا بەهەمان شێوە، لێرەدا مەبەستى من لە پارتى دیموکراتە لەسەرەتاى خەباتیەوە پرۆژەو بەرنامەیەکى دیارى هەبووە، پەیڕەویان کردووە، کە لە ئازادى تاکەکەسى و رزگارى ئافرەت لەو کۆت وبەندەى کە هەیانە بە هۆى کۆمەڵگاوە، واتە ڕۆڵى ئافرەت لەو بارودۆخەى کە هەیە، بەو شێوازەى کە وەک حیزپ باوەڕیان پێى هەیە، لەگەلڕ داب و نەریتدا گونجاو بێت. ئەم پارتەش ڕۆڵى دیارى هەبووە وەک هەر پارت و ڕێکخراوێکى تر لە کوردستان وناوچەکەدا.وە بە هەولڕ و خەبات و بەرخۆدانى جەماوەرى ئازادیخوازو خەباتگێریش ئەو بارو دۆخە بەدەست هات کە جەماوەرى بەشمەینەت و ڕاپەڕیووى کوردستان ڕۆڵى سەرەکیان بینى، پەرلەمان و حکومەتى کوردستان هاتە بەر.\nبەهۆى بوونى دەسەڵاتى حیزبى و حکومیەوە، گەلێک کەس پۆست وشوینى دیاریان درایە، بەمەبەستى خزمەتکردنى خەڵک و ئاوەدانکردنەوەى کوردستان.مەخابن لەم نێوەندەشدا کەسانى هەلپەرست هاتنە پێشو بەرپرسیاریەتیان وەرگرت. لەهەڵپەى تێرکردنى وورگى زل و پڕکردنى باخەڵى دڕاویانەوە، گەندەڵى سەراپاى کۆمەڵگاى گرتەوە،لە کۆمەڵگایەکى خزمەتگوزارەوە بوویە گەندەلکار.ئەمەش لەناڕۆشنى بەرنامەو دانانى کەسى نەشیاو لە شوێنى شیاودا.کە هۆکارەکەشى کێبەرکێى حیزبایەتیى و خزم خزمێنەبووە لە بوارەکانى ژیاندا. لەبرى بەرەو پێشچوونى کۆمەڵگا، ئیفلیجى سەراپاى دەزگاکانى گرتەوە.لەم بوارەشدا ئافرەت بەشى سەرەکى پێبرا لە چەوساندنەوەو کوشتندا. لەئەنجامی ناڕەزایى و خەباتى ڕووناکبیران و ئازادیخوازنەوە، پەرلەمان و حکومەت لەهەوڵى ڕووپۆش و چارەسەرى ڕەوشەکەدا بن.گەلێک یاساو ڕێسایان تاوتوآ کرد. بڕیارى دامەزراندنى بەڕێوەبەرایەتى بەرگرى لەدژى توندو تیژى و گەلێک خانەى ئافرەتان و خانمان درا. بەداخەوە لە ئەنجامى ئەوەى کە ئەو کەسانەى لەوێدا دەستبەکار بوون. زیاتر لە خەڵکانى تر بیریان ژەنگدار بوو، وەبە پلە دوو سەیرى ئافرەتیان دەکرد، بەشێوەیەکى مۆدێرن ئافرەتیان دەچەوساندەوە.\nلە پایتەخدا لەسەردەمى کابینەى بەڕێز نێچیرەڤاندا بەڕێوەبەرایەتى بەرگرى لەدژى توندوتیژى ئافرەت دەستبەکاربوو، بەمەبەستى خزمەت و رزگار بوونى ئافرەت لە توندو تیژى. سەیرو سەمەرە لێرەدا ئەوە بوو کەسێک بوویە بەڕێوەبەرى گشتى نەک هەر پیاو بوو، بەڵکە پیاو سالار، عەشایر، بآ ئەزموون ونەشارەزابوو. کە هیچ بنەمایەکى یاسایى نەبوو کەبێتە ب.گ. لەکاتێکدا تەمەنى بوارى ئەوە نادات. پرسیار ئەوەیە چۆن ئەو کەسە لەوێ دانرا؟ ئایا بەهۆى حیزب و خزمایەتى بووە یان بە تواناى خۆى؟ کە وا نەبوو!!\nبەڕێز نێچیرەڤان بارزانی لە بۆنەو کۆنگرە ڕۆژنامەوانیەکانیدا، هەمیشە جەخت لە نەمانى چەوساندنەوەو ئازادی ئافرەت دەکات لەو کۆت وبەندەى کەهەیە. بەڵام لەنەبوونى بەرنامەى کار، وە بوونى کەسانى گەندەلڕ و دەسەڵاتخواز، پابەست بە کۆنخوازى و خزم خزمێنەوە، ڕەوتى کار پێچەوانە بووەتەوە هەوەک ئەوەى لە هەولێر دەبینین. ئەوەى بەرێوەبەرى پێشووە پیاو، پیاوسالارە تا سەر ئێسقان عەشایەریانە بیردەکاتەوەو ئافرەت وەک پشیلە مەتبەخ(چیشتخانە) دەبینێت. واتە ئەو بەڕیوەبەرایەتیە بووەتە شوێنى بیرى عەشایرى چەوساندنەوە، لەگەلڕ ڕێزم بۆ ئەو کارمەندو فەرمانبەرانەى لەوێدا کار دەکەن.\nپاش یەکگرتنەوەى دوو ئیدارە بەڕێزێکى تر (کوردۆ)خان لەوێدا دەستبەکارە، پێموایە ئەو بەڕێزە شایستەى ئەو شوێنەیە،لایەک ئافرەتە، لەئێش و ئازارەکانى ئافرەت شارەزایە، خاوەندى ئەزموون و توانادارە، بەدوور لە پەیوەندى حیزبى.\nکێشە لێرەدایە.. ئایا پارتى وەک حیزبێکى باڵا دەست خەڵکى وا لەوشوێنانەدا دادەنێت! پرسیار ئەوەیە !!\nئایا ئەو کەسە(ئا.ڕ) بە چ پرنسیبێک لەوێدا بەو پلەیە دانراوە؟ ئایا تەمەنى ڕێگەى ئەوەى داوە؟ زانست و زانیاریەکەى وە تواناى لە بوارى خزمەتکردنى ئافرەت لەو ئاستەدا بوو؟ چەند لە بیرى عەشایرى ڕزگارى بووە؟ هەر ئەوکەسە فرمێسکى تیمساحاوى لە شاشەى تەلەفزیونەکانەوە دەڕێژێت، بە مەبەستى خۆڵکردنە چاوى خەڵکى، خەڵک بەگێل دەزانێت، بێ ئاگا لەوەى کە خەڵک زۆر وریاترە لەوەی کە ئەو مەبەستیەتی.\nوەڵامى ئەو پرسیارانە لە ڕەفتارى رۆژانەیدا دەردەکەوێت، هەروەک ئەوەى چۆن پلەى کەسانى نزیکى خۆى دەگۆڕێت،لە فەرمانبەرەوە بۆ سەربازى. لەکاتێکدا پارتی دەڵێت ئێمە گەندەڵى ناهێڵین،ئەدى بەکام یاسا ؟ ئەگەر خزمایەتى نەبێت ئەى بۆ ، بۆخەڵکانى تر ئەوە ناکرێت.\nئەگەر پارتى دیموکرات بەدروستى هاوکارى خەڵکەو بە پرنسیب و یاسا ڕەفتار دەکرێت، چۆن ئەو برادەرە بە قودرەتى قادر دەنێرنە دەرەوەى ووڵات بۆ خوێندن لەسەر بودجەى خەڵک وحکومەت. هەر ئەو شێوە کارانەیە لە داهاتوودا کێشەى لێدەبێتەوەو ناڕەزایى گەنجان دروست دەکات. کە سەدان لاوى بەتوانا هەیە و هیچ کارێکیان نییەو هاوکارى ناکرێن .\nسەیرە گوڵم ئەوەى لەناو پارتی دڵسۆزى خەڵک و ڕێبازى کوردایەتى بێت، جێگە نابێتەوە. لەبەر ئەوەى ماستاوچى و ساختەکاران ڕۆڵیان هەیە،و لە پێش ترن.\nبۆ بەڕێز نێچیرەڤان بارزانیش، هەروەک چۆن باسى لە ریفۆرم (چاکسازى) کرد، لە نێو حیزبدا، بەو هیواى بتوانێت گەندەڵى و ڕیاکارى لەنێو حیزب و حکومەتدا بنەبڕ بکات، چاوێک بەو بڕیارو کارانەدا بخشێنێتەوە، ڕێگە نەدات ئەو کەسە نادروستانە لەشوێنى دروست دابنێن و بنەبڕى خزم خزمێنەو گروپ گروپێنە ببێت.\nهەر ئەوانەن کە لە سایتە گومان لێکراوەکاندا باسى بەڕێز نێچیرڤان لەژێر ناوى تردا دەکەن ، هەروەک ئەو کەسایەتیە بوودەڵانە کە تۆمەت بۆ من دروست دەکەن لە بەرژەوندى کەسایەتى خۆیان. وەک ئەوەى لەژێر ناوێکى تردا ماوەیەک لەمەو پێش سایتە گومان لێکراوەکاندا بابەتیان بڵاوکردەوە دژ بە بەڕێز نێچیرەڤان و تۆمەتێک بۆ من. کاتێک کەسانێک ئەوەندە هەلپەرست بن، چیان لێ چاوەڕوان دەکرێت؟، لێرەوە ئاماژە بەوە دەدەم، کە دەریا بەدەمى سەگ پیس نابێت. ئەوانەى کە تۆمەت بۆ خەڵک دروست دەکەن، مایە پووچ و ریسواى مێژوو ناو خەڵکن.\nدەبێت بارزانیش چاوێک بەو کارو ڕەفتارە نا مەسئولانەى ئەندام و لێپسراوەکانیدا بخشێنێتەوە لەبەر ئەوەى ڕەووڕەوەى مێژوو بەکەس ناشێوێ و ناوەستێت.


ڕۆژنامەگەریی زیندان لە مێژووی ڕۆژنامەگەریی کوردیدا(1975-1993) – History Of Kurdistan\nHome / بەشی مێژووی كورد / ڕۆژنامەگەریی زیندان لە مێژووی ڕۆژنامەگەریی کوردیدا(1975-1993)\ndidar othman 2016-10-28\tبەشی مێژووی كورد, مێژووی نوێ و هاوچه‌رخی كورد لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە ڕۆژنامەگەریی زیندان لە مێژووی ڕۆژنامەگەریی کوردیدا(1975-1993) 4,177 Views\nلەوانەیە، (ڕۆژنامەگەریی زیندان)، لە مێژووی ڕۆژنامەگەریی کوردیدا، بەتایبەتیش بۆ ساڵانی پێش(1975)دەستەواژەیەکی کەمێک نامۆ بێت، بەڵام لەسەردەمی نوێ و بەتایبەتیش لەنێوان ساڵانی (1975-1993)دا، دەستەواژەیەکە، گیانی بەرخودان و بەرگری ئەندامە چالاکەکانی(پێ. کا. کا)، ڕۆحیان بەبەردا کردو کردیانە چەمکێکی ئاشنا پێمان و لە زیندانەکانی باکوری کوردستان و تورکیادا، بۆ مانەوەی دەنگی خەبات و بەرخودان و بەردەوام گەیاندنی داخوازییەکانیان، پەیڕەویان لێکرد. کاتێک کە تەنھا ماوەی دوو ساڵ بوو، ئەم ڕێکخراوە، ڕاگەیاندنی خۆی ڕاگەیاندبوو و ڕایەڵەی ڕێکخستنەکانی لەنێو خەڵکیدا، بڵاوببۆوە، ڕژێمی تورکیا، بەتایبەتیش حوکمی عەسکەرتاری کەپاش کودەتا سەربازییەکەی (کەنعان ئێڤرین)، دەسەڵاتی وڵاتی گرتبۆوە دەست، یەکەم ھەنگاوی قەدەغەکردن و سەرکوتکردنی بزووتنەوەو ڕێکخراوە چەپەکان بوو ھەڵبەتە ڕێکخراوی پارتی کرێکارانی کوردستان(پێ. کا. کا)ش، ھەر لە زەمینەیەکی نھێنی و قەدەغەکراویدا دروست ببوو. . . ھەر زوو، ئەندامە دیارو چاڵاکەکانیان دەستگیر کران و خرانە زیندانەکانەوە. ئەوانە، کە جارێ ھەر لە خەباتی سیاسی و ڕێکخستندا بوون، گورزێکیان بەرکەوت، وەلێ ئەمانە لەزیندانیشدا، دەستبەرداری خەبات و ھوشیارکردنەوەی خەڵک نەبوون. لەوێش، سەرەڕای کۆنترۆڵی فاشیەتی و عەسکەرتاری ئەم ڕژێمە، بیریان لەدەرکردنی ڕۆژنامەو گۆڤارو بڵاوکراوە ئەگەر بە شێوەی سادەو دەستنووسیش بێت، دەکردەوە.\n(ھەوار)، یەکەم ڕۆژنامەی لەم بابەتە بوو، کە دەستەبژێرێک لە زیندانییەکانی(پێ. کا. کا)، لە بەندینخانەی شاری دیاربەکر بەشێوەیەکی ھەفتانە، ھەریەک لە(مەزلوم دۆغان و فەرھات کورتئای و مەھمەت ھەیری دورموش)، یەکەم ژمارەیان بە دەستنووس و لە (19/8/1980)دا، بە ھەشت لاپەڕە ئامادە کردو لەڕێگای ئەو کەسانەی کە سەردانیان دەکردن، دەگەیاندە دەرەوەی زیندان و لەوێش کۆپی لەبەر دەگیرایەوەو بەنێو ڕێکخستنەکاندا، بڵاویان دەکردەوە. لەماوەی پازدە ڕۆژدا، توانیان سێ ژمارەی لێ بڵاو بکەنەوە، کە دواتر، ھەر ئەم ڕۆژنامەیە لە ئەڵمانیا، بە ئامێری تابیعە دووبارە یەکەم ژمارەی لەڕێکەوتی (5/4/1981)دا، چاپ و بڵاوکرایەوە. ئەم ڕۆژنامەیە، بەزمانی کوردی(کرمانجی ژووروو، لاتینی)و تورکی بوو. لەژێر ئاڕمی(ھەوار)دا دروشمی؛(ژ بۆ سەرخوەبوون و ئازادیا کوردستان)، نووسرابوو.\nپاش ئەم ھەوڵە، ھەر لە بەندینخانەکانی دیاربەکردا، کۆمەڵێک زیندانی تری سەر بەھەمان ڕێکخراو، لەساڵی(1988)دا، بڵاوکراوەیەکی تریان بەناوی(بەرھەم)، دەردەکرد. دوای ئەمانە، چەند بڵاوکراوەیەکی تر لە زیندانەکاندا، بڵاوکرانەوە، کە ئەمانەن؛\n(1)-چروسکا ژیان؛ گۆڤارێک بوو لەزیندانی دیاربەکر لەساڵی(1988)دا، دەردەچوو.\n(2)-سیم(تیل ئۆرگو)؛ کۆڤارا ڕزگاری جڤاتی. لەزیندانەکانی شاری ئورفا، دەردەچوو. گۆڤارێکی تایبەت بە منداڵان بوو، یەکەم ژمارەی لەساڵی(1988)دا، بەزمانی کوردی(کرمانجی ژووروو-لاتینی)، بڵاو کرایەوە. تەنھا سێ ژمارەی لێدەرچوو. ئەم زیندانی و ڕوناکبیرانە سەرپەرشتی دەرکردنیان دەکرد؛ (شوکرو گولمش، عیزەت بالکان، ئیدریس گیوزەل، قادر ئەکن، عەلی کلیچ، فەوزی یەتکین).\n(3)-دەنگێ مە؛ گۆڤارێک بوو، زیندانییە کوردو تورکە چەپەکان، لە زیندانی ئەنقەرە بەکوردی و تورکی، دەریاندەکرد. یەکەم ژمارەی لەساڵی(1989)دا، لێ بڵاوکرایەوە. پاش دەرچوونی پازدە ژمارە، وەستا. ھەر یەک لە (تایفون شەن و جەمال تاش)، نووسینیان تێدا بڵاودەکردەوە.\n(4)-شەڤکا بەرخودان؛ گۆڤارێکی سیاسی و کولتوری بوو، بەزمانی تورکی لەلایەن زیندانییەکانی (پێ. کا. کا)، بەزمانی کوردی(کرمانجی ژووروو-لاتینی)و تورکی، دەردەچوو. یەکەم ژمارەی لەساڵی(1989)دا لێ بڵاوکرایەوە. پاش دەرچوونی دوازدە ژمارە، وەستا.\n(5)-زارۆکێ پێشەنگ؛ گۆڤارێکی تایبەت بەمنداڵان بوو، لە زیندانی شاری(ئایدن)، بەزمانی تورکی دەردەچوو. یەکەم ژمارەی لەساڵی(1991)دا، دەرچووە. پاش ماوەیەک لەدەرچوون، ناوەکەی بۆ(دیلان)، گۆڕاوە. تەنھا دوو ژمارەی بەناوی(دیلان)ەوە، لێدەرچووە.\nلەم کورتە نووسینەدا، دەگەینە ئەم ئەنجامانە؛\n(1)-ئەندامە چالاک و زیندانیکراوەکانی ڕێکخراوی(پێ. کا. کا)، پێشەنگ و داینەمۆی سەرەکی ئەم بوارەن و، ئەوان لەم فەترە زەمەنییەدا(1975-1993)دا، ئەم کارو چالاکییەیان داھێناوەو، خۆیان خاوەنی ئەم سەروەریەن لەمێژووی ڕۆژنامەگەریی کوردیدا.\n(2)-بڵاوکراوە، ڕۆژنامە، گۆڤارەکان، یەکەم جار بە دەستنووس لە زیندانەکاندا دەنووسرایەوەو دواتر ڕەوانەی دەرەوە دەکران. لەدەرەوەش، یان بە ئامێری تابیعە، یان بەشێوەی کۆپی، بڵاودەکرانەوە.\n(3)-یەکەم بڵاوکراوە، لە بەندینخانەی شاری دیاربەکر دەرچووە. لەکۆی ھەشت ناوونیشاندا، سێیان بەر زیندانیە خۆڕاگرەکانی ئەم شارە دەکەوێت، کە دەتوانرێت بە دڵی زیندووی باکوری کوردستان، ناوزەدی بکەین.\n(4)-پاش شاری دیاربەکر، دوو دانە لەشاری(ئایدن)و سەرو دانەش لە شاری(ئورفا)و(ئەنقەرە)، دەرچووینە.\n(5)-لەم ھەشت بڵاوکراوەیەدا، سێ دانەیان تایبەت بوون بە منداڵان و بۆ ئەوان نووسرابوون.\n(6)-جگە لە زیندانییانی کورد، تورکە چەپەکانیش ھاوسۆزی کورد بوون و لەم بوارەدا، بەھاوبەشی کاریان کردووە.\n*مەزلوم دۆغان؛ یەکێک بوو لە دامەزرێنەرو ئەندامی سەرکردایەتی پارتی کرێکارانی کوردستان. لەساڵی(1955)دا، لەدایک بووە. لە نەورۆزی (1982)دا، لەدژی زوڵم و زۆری دەوڵەتی تورکیادا، لە زیندانی دیاربەکر ئاگری لە جەستەی خۆی بەرداو، شەھید بوو. لەم کاتەوە بۆتە سیمبوڵی نەورۆزو بەرخودان.\n*فەرھات کوردئای؛(1949-1982)، لەگەڵ مەزلوم دۆغان، ئاگری لە جەستەی خۆی بەرداو شەھید بوو.\n*مەھمەت ھەیری دورموش؛ لە ساڵی(1955)دا، لە چەولیک لەدایک بووە. ئەندامی سەرکردایەتی (پێ. کا. کا) بووە. لە(23. سەرماوەزی 1979)، لەگەڵ فەرھات کوردئای دەگیرێ و لە زیندان مان لەخواردن دەگرێت و لە(12ی ڕەزبەری 1982)دا، لە زیندان شەھید دەبێت\nPrevious مێژووی دیستۆپیا (شۆڕش یان هەرا)\nNext نيكؤلؤ ماكيافيللى (پاريزه رى شه يتان)!\nهەموو زانیاریەکان لەسەر نەوشێروان مستەفا بخوێنەوە\nسیاسەتی مەعنەوی لە مێژووی کوردستاندا،بەشی سێیەم


به‌مشێوه‌یه له ماوه‌ى یه‌ك هه‌فته‌دا برژانگه‌كانت درێژ بكه‌ره‌وه\nلە گەشتێكی ئاسمانیدا ژنێك دووپشك پێوەی دەدات\nهەمەڕەنگ :: پێش 4 هەفتە  :: 2129 جار بینراوە\nتەندروستی :: 39 خولەک پێش ئێستا\nكاندڵا - ئیتاڵیا\nله ساڵانی 1990ه‌كاندا كاندڵا زیاتر له 8 هه‌زار كه‌سی لێ ده‌ژیا به‌ڵام ئێستا ته‌نیا 2700 كه‌سی لێ ده‌ژی. له‌به‌ر ئه‌وه كاربه‌ده‌ستانی شاره‌كه بڕیاریان داوه بۆ راكێشانی خه‌ڵك بۆ شاره‌كه 2 هه‌زار یۆرۆ بده‌نه ئه‌و كه‌سانه‌ی ئاماده‌ن له‌م گونده‌ی سه‌رده‌می سه‌ده‌كانی ناوه‌ڕاستدا بژین.\nئالاسكا - ئه‌مریكا\nباكورترین ویلایه‌تی ئه‌مریكایه و پێشتر به داهاتی نه‌وته‌كه‌ی ده‌ژیا، به‌ڵام دواتر بڕیار درا 25%ی داهاتی نه‌وته‌كه‌ی به‌سه‌ر خه‌ڵكه‌كه‌یدا دابه‌ش بكرێت. ئه‌و داهاته كاتێك به كه‌سه‌كه ده‌درێت كه له ساڵێكدا به‌لایه‌نی كه‌مه‌وه 190 رۆژ له ئالاسكا ژیابێت و هیچ تاوانێكی ئه‌نجام نه‌دابێت. بڕی ئه‌و داهاته بۆ یه‌ك كه‌س له 1200 دۆلاره‌وه ده‌ست پێ ده‌كات.\nدیترۆیت میشیگان - ئه‌مریكا\nئه‌م شاره له رابردوودا قه‌ره‌باڵغ بووه و ئێستا كاربه‌ده‌ستان ده‌یانه‌وێت خه‌ڵكی نوێ و گه‌نج بهێننه شاره‌كه‌وه بۆ ئه‌وه‌ش قه‌رزی بێ سوو بانكی ده‌ده‌ن به دانیشتوانه‌كه‌ی.\nسانتیاگۆ - چیلی\nسانتیاگۆ پایته‌ختی چیلییه و حكومه‌ت ده‌یه‌وێت شاره‌كه بكات به پایته‌ختی بازرگانیی ئه‌مریكای باشوور. له‌به‌ر ئه‌وه ئه‌گه‌ر بته‌وێت بازرگانییه‌ك له‌و شاره دابمه‌زرێنیت حكومه‌ت 45 هه‌زار دۆلار و ڤیزایه‌كی یه‌ك ساڵیت پێ ده‌دات.\nكانساس و نیبراسكا - ئه‌مریكا\nبه‌شێك له شاره‌كانی ئه‌م دوو ناوچه‌یه زه‌ویی خۆڕایی ده‌ده‌نه ئه‌و كه‌سانه‌ی خواستی بیناسازییان هه‌یه بۆ ئه‌وه‌ی كه ناوچه‌كه ئاوه‌دان بكه‌نه‌وه و قه‌ره‌باڵغی بكه‌ن.


پێشینەیەك لەسەر ئامانجەکانی پەرەپێدانی بەردەوام | UNDP in Iraq\nپێشینەیەك لەسەر ئامانجەکانی پەرەپێدانی بەردەوام\nپێشینەیەك لەسەر ئامانجەکان\nئامانجەکانی پەرەپێدانی بەردەوام (SDGs) لە کۆنفرانسی نەتەوەیەکگرتوەکان سەبارەت بە پەرەپێدانی بەردەوام لە ڕیۆ دی جێنێرۆ ساڵی 2012 هاتە ئاراوە. ئامانج لەم پێکهێنانە بریتی بوو لە بەرهەمهێنانی ژمارەیەك لە ئامانجی جیهانیی بۆ بەرەنگاربوونەوەی ئەو ئاستەنگیە ژینگەیی و سیاسی و ئابوریانەی ڕووبەڕووی جیهان دەبنەوە بە شێوەیەکی کتوپڕ.\nئامانجەکانی پەرەپێدانی بەردەوام (SDGs) جێی ئامانجەکانی پەرەپێدانی هەزارە (MDGs) دەگرێتەوە، کە بووە هۆی دروستبوونی هەوڵ و تەقەلایەکی جیهانی لە ساڵی 2000 دا بۆ تاووتوێکردنی سوکایەتیکردن بە هەژاری. ئامانجەکانی پەرەپێدانی هەزارە چەند ئامانجێکی پێوانەکراوی دامەزراند کە بە شێوەیەکی جیهانی ڕەزامەندی لەسەر درا بۆ تاووتوێکردنی هەژاری و برسێتی توند و ڕێگرتن لە نەخۆشی کوشندە و فراوانکردنی خوێندنی سەرەتایی بۆ گرتنەوەی هەموو منداڵێك، لەپاڵ چەند ئەولەویەتێکی پەرەپێدانی تردا.\nبۆ ماوەی 15 ساڵە، ئامانجەکانی پەرەپێدانی هەزارە بەرەوپێشچوونی بەرچاوی بەخۆوە دیوە لە چەند بوارێکی گرنگی وەکو کەمکردنەوەی هەژاری و دابینکردنی پێڕاگەشتن بە ئاو و پاکژی کە زۆر پێویستن وە کەمکردنەوەی مەرگی منداڵان و باشترکردنی تەندروستیی دایکان بە شێوەیەکی بەرچاو. هەروەها بوونە هۆی دەستپێکردنی جوڵەیەکی جیهانیی بۆ دابینکردنی خوێندنی سەرەتایی بە خۆڕایی و هاندانی وڵاتان بۆ وەبەرهێنان لە نەوەکانی داهاتوویاندا. ئامانجەکانی پەرەپێدانی هەزارە بە شێوەیەکی بەرچاو بووە هۆی بەرەنگاربوونەوەی HIV/AIDS و نەخۆشیەکانی تر کە دەکرێت چارەسەر بکرێن وەکو مەلاریا و سیل.\nوەدەستهاتووە سەرەکیەکانی ئامانجی پەرەپێدانی هەزارە\nزیاتر لە 1 ملیار کەس لە هەژاری سەخت دەرهێنراون (لە ساڵی 1990 ەوە).\nمەرگی منداڵان بە ڕێژەی زیاتر لە %50 کەمکراوەتەوە (لە ساڵی 1990 ەوە).\nژمارەی منداڵانی دەرەوەی قوتابخانە بە ڕێژەی %50 کەمکراوەتەوە (لە ساڵی 1990 ەوە).\nتووشبوون بە HIV/AIDS بە ڕێژەی نزیکەی %40 کەمکراوەتەوە (لە ساڵی 1990 ەوە).\nمیرات و وەدەستهاتووەکانی ئامانجەکانی پەرەپێدانی هەزارە چەندان وانە و ئەزموونی بەنرخمان فێردەکات تا دەستبکەین بە کارکردن لەسەر ئامانجە نوێیەکان. بەڵام ئەم کارە بۆ ملیۆنان کەس لە جیهاندا بە تەواونەکراوی ماوەتەوە. پێویستە لەسەرمان هەنگاوی زیاتر بنێین لەسەر کۆتایی هێنان بە برسێتی و بەدەستهێنانی یەکسانی تەواوەتی لە ڕەگەز و باشترکردنی خزمەتگوزاریە تەندروستیەکان و خستنە بەرخوێندنی هەموو منداڵێک بۆ خوێندنەکانی پاش سەرەتایی. ئامانجەکانی پەرەپێدانی بەردەوام لەهەمان کاتدا بانگەشەیەکی کتوپڕیشە بۆ ئەوەی جیهان بچێتە سەر ڕێچکەیەکی باشتر لە بەردەوامێتی.\nئامانجەکانی پەرەپێدانی بەردەوام پابەندبوونێکی زەقە لەسەر تەواوکردنی ئەو کارەی دەستمان پێکردوە، هەروەها بریتیە لە تاووتوێکردنی هەندێك ئاستەنگیی فشاردار کە لەمڕۆکەدا ڕووبەڕووی جیهان بۆتەوە. هەر 17 ئامانجەکە پێکەوە بەستراون، بە واتای سەرکەوتن لە ئامانجێکدا کاردەکاتە سەرکەوتنی ئامانجەکانی تر. مامەڵەکردن لەگەڵ هەڕەشەی گۆڕانکاری کەشوهەوا کاریگەری دەکاتە سەر چۆنیەتی بەڕێوەبردنمان بۆ سەرچاوە ناسك و کەمە سروشتیەکان و بەدەستهێنانی یەکسانی ڕەگەزی یان تەندروستی باشتر کە یارمەتیدەر دەبن بۆ ڕیشەکێشکردنی هەژاری، لەخۆگرتنی ئاشتی و گشتگیرکردنی کۆمەڵایەتی دەبنە هۆی کەمکردنەوەی نایەکسانیەکان و یارمەتیدەر دەبێت بۆ بوژانەوەی ئابووری. بە کورتی، ئەمە گەورەترین هەلە ئێمە بەهۆیەوە بتوانین ژیانی نەوەکانی داهاتووی تیادا باشتر بکەین.\nئامانجەکانی پەرەپێدانی هەزارە هاوئاهەنگی ڕێکەوتننامەیەکی مێژوویی تر بوو لە ساڵی 2015 دا کە لە کۆنفرانسی کەشوهەوای پاریس (COP21) دا ئەنجامدرا. پێکەوە لەگەڵ چێوەی کاری سێندای (Sendai Framework) بۆ کەمکردنەوەی مەترسی کە لە یابان لە ئازاری 2015 دا واژۆکرا چەند ستاندارد و ئامانجێكیان دابین کرد کە بتوانرێت بەدەست بهێنرێن بۆ کەمکردنەوەی دەردراوە کاربۆنیەکان و بەڕێوەبردنی مەترسی گۆڕانکاری کەشوهەوا و کارەساتە سروشتیەکان و بنیادنانەوەیەکی باشتر لە پاش کارەساتەکاندا.\nئامانجەکانی پەرەپێدانی بەردەوام ناوازە و نایابن لە ڕوماڵکردنی ئەو کێشانەی هەموومان دەگرنەوە. ئەم ئامانجانە پابەندبوونە نێودەوڵەتیەکەمان دووپات دەکەنەوە لەسەر کۆتاییهێنان بە هەژاری، بە شێوەیەکی هەتاهەتایی لە هەموو جێگایەکدا. ئەم ئامانجانە هێندە چڕ و گشتگیرن کە دڵنیایی دەکەنەوە لەسەر ئەوەی هیچ کەسێك پشتگوێ نەخرێت. بەڵام گرنگتر لەمە، ئەم ئامانجانە هەموومان پێکەوە کۆدەکاتەوە بۆ بنیادنانی زەوییەکی بەردەوامتر و سەلامەتتر و بوژاوە تر بۆ هەموو مرۆڤایەتی.


مندالێکى ساوا دەبێتە قوربانى درەختێک ؟\nFriday, 10.30.2015, 3:58\nوا دەزانم دوێنێ بوو، درەختى باخچەى ماڵەکەم چاند. ئەوەى بیرى لاى تینى خۆر و تێنویەتى ئەو دارەبوو هەر من بووم، ئەوەى بۆ گەشەکردن و مەزن بوونى ، زەویەکەى دەکێڵا، خۆڵەکەى هەڵگیڕ و وەرگێڕ دەکرد ، بە دروستبوونى سێبەرەکەى خۆشحاڵ دەبوو بەتەنها هەرخۆم بووم\nکەس نەبوو یارمەتیم بدا لە هەڵکێشانى ئەو درک و گیاو گۆرانەى لە چواردەورى دەبوونە هۆى لاوازبوونى درەختەکەم.\nدڵنیام کەس چاوەڕێى هەڵکردن و بەباڵاکردنى نەبوو جگە لەخۆم.\nکەس بیرى بۆ ئەوە نەدەچوو درەختێک ئاوا زوو لە چاوتروکانێکا وێنەى خۆى نیشان بدا.\nهەرچەند ئەو درەختەى من ناشتم دارێکى بەرهەمدارى بەروبوم نەبوو\nپتر لە درەختەکانى دیکە باخچەکەمى داگیرکردبوو،هێندە بە پاشماوە و بەئەرک بوو رۆژانە پێویستى بە خاوێنکردنەوەى باخچەکە بوو.\nبەڵام لەبەر ئەوەى چاوەڕێ ى حەسانەوەبووم، ئارەقەم رشت بۆ دروست بوونى سێبەرەکەى. پتر لە درەختى دیکە ئاوم دا.\nکە ویستم بچمە بەر سێبەرەکەى و تاوێک لەبەرى بحەسێمەوە،\nبینیم کە ئەو درەختەى رۆژانێک رەنجم بۆى داوە، لاربۆتەوە خەریکە لە قەدیەوە دەشکێت، چونکە بیرم بۆ ئەوە نەچوبوو کە بە لارى خەریکى باڵاکردن و گەشەکردنە، بیرم بۆ ئەوە نەچوو ئەو درەختەى پتر لەهەر درەختێکى دیکە باخەوانیم بۆى کردووبوو هیندە ناحەز شێوە دەگرێت\nئێستا رۆژانە لێى وورد دەبمەوە، هەست دەکەم بێ باکە لە خزمەتەکانم\nپێویستى بە ئاودان و خاوێنکردنەوەى من نەماوە، هەرچەندیش قەدەکەى ئەستووردەبێت مەترسى شکانى بەهۆى ئەو لاربوونەوەیە زیاتر دەبێت\nلەبەرچاوم رۆنە ئەو درەختەى لەگەڵ تەمەنى من دروست بوو، گەشەى کرد، هەڵکشا بەرەو ئاسمان،زەمەنێک رەنجم بۆى کێشا بەهۆى زۆرى لاربوونەوەى دەشکێت، دەکەوێتە سەر زەوى، چەندە قەدى زلتر دەبێت باڵاى لارى بڵندتر دەبێت هێندە مەترسى شکان و کەوتنى زیاتر دەبێت،\nئەمڕۆ هێندە لە ئەگەرى کەوتنى مەترسیم نیە، هیندە مەترسیم لەوەیە لە کەوتنى بشکێتەوە سەر یەکێک لە منداڵە ساوایەکانم و زامدارى بکات و خوێنى برژێنێت. بۆیە خۆزگەم دەخواست نەمناشبایە، ئەگەر ناشتیشم رێک و راست با کە هێندە مەترسیم لێى نەبایە.\nئەرشیفی (دیدار نانەکەلی)ی نووسەر\nجیاوازیەکانى نێوان هەولێر و بەغدا\nوەزیرى كارەبا درۆى كــــــــرد\nڕێزلێنان بـــــــــــۆ بێڕێزەكان.....


(84) ئێمه توانا و ده‌سه‌ڵاتمان له زه‌ویدا پێ به‌خشی بوو، بۆ هه‌رشتێکی پێویستی ئه‌و سه‌رده‌مه هۆکاره‌که‌یمان بۆ ڕه‌خساندبوو.\n(85) ئه‌ویش که‌ڵکی ته‌واوی له هۆکاره‌کان وه‌رده‌گرت.\n(86) (خۆی و له‌شکره‌که‌ی) که‌وته ڕێ هه‌تا کاتێک گه‌یشته ناوچه‌کانی خۆرئاوا، (که‌وا ده‌هاته به‌رچاو) له گۆمێکی قوڕاودا، ڕۆژ، ئاوا ده‌بێت، له‌و ناوه‌دا ڕێی که‌وت له قه‌ومێکی (خوانه‌ناس و بێ دین)، ئێمه‌ش پێمان وت: ئه‌ی (ذو القرنین) یان ئه‌وه‌یه به سزا له‌ناویان ده‌به‌یت (ئه‌گه‌ر له‌سه‌ر کوفر و تاوانیان به‌رده‌وام بوون) یان چاکه‌یان له‌گه‌ڵدا ده‌که‌یت (ئه‌گه‌ر شوێنی ئیمان و چاکه نه‌که‌وتن).\n(87) (ذو القرنین) وتی: بێگومان ئه‌وه‌ی سته‌مکار بێت ئێمه سزای ده‌ده‌ین، له‌وه‌ودوایش که گه‌ڕایه‌وه بۆ لای په‌روه‌ردگاری سزایه‌کی زۆر سه‌خت و گرانی ده‌دات.\n(88) به‌ڵام ئه‌وه‌ی ئیمان و باوه‌ڕ بهێنێت و کارو کرده‌وه‌ی چاکه ئه‌نجام بدات، ئه‌وه پاداشتی چاک بۆ ئه‌وه، له‌مه‌ودوا قسه‌ی خۆش و فه‌رمانی ئاسان و کاری سووکی ده‌ده‌ین به‌سه‌ردا.\n(89) له‌وه‌ودوا که‌ڵکی ته‌واوی له هۆکاره‌کان وه‌رگرت و به‌شوێنیاندا گه‌ڕا.\n(90) هه‌تا کاتێک گه‌یشته ناوچه‌ی خۆرهه‌ڵاتی (دوور)، بینی خۆر هه‌ڵدێت له‌سه‌ر قه‌ومێک که په‌ناگایه‌کیان نیه تا له‌تینی خۆیان بپارێزن.\n(91) هه‌ر به‌و شێوه‌یه ڕه‌فتاری کرد، که له‌گه‌ڵ خه‌ڵکی خۆرئاوادا کردی، بێگومان ئێمه به‌ته‌واویی ئاگاداربووین له‌و کاروکرده‌وانه‌ی که ئه‌نجامی ده‌دا.\n(92) له‌وه‌ودوا هه‌ر ده‌ستبه‌رداری هۆکاره‌کان نه‌بوو، به‌شوێنیاندا گه‌ڕا.\n(93) هه‌تا کاتێک گه‌یشته نێوان هه‌ردوو به‌ربه‌سته‌که، که له نێوانیاندا قه‌ومێک هه‌بوو که له هیچ قسه‌یه‌ک تێ نه‌ده‌گه‌یشتن (مه‌گه‌ر زۆر به‌ده‌گمه‌ن).\n(94) کاتێک ده‌سه‌ڵاتی (ذو القرنین) یان بینی وتیان: ئه‌ی (ذو القرنین) به‌ڕاستی یه‌ئجوج و مه‌ئجوج تۆوی خراپه و تاوان ده‌چێنن له زه‌ویدا، تا به‌ربه‌ستێک له نێوان ئێمه و ئه‌واندا دروست بکه‌یت؟\n(95) (ذو القرنین) وتی: ئه‌و ده‌سه‌ڵات و زانیاری و شتانه‌ی په‌روه‌ردگارم پێی به‌خشیووم چاکتره بۆ من (له پاره و سامان) جا ئێوه به‌هێزی بازوو یارمه‌تیم بده‌ن تا به‌ربه‌ستێکی به‌هێز له نێوان ئێوه و ئه‌واندا دروست بکه‌م.\n(96) پارچه ئاسنم بۆ بهێنن و (که‌ڵه‌که‌ی بکه‌ن) هه‌تا ئه‌مبه‌رو ئه‌وبه‌ری هه‌ردوو کێوه‌که‌ی پڕ کرد، ئه‌وسا فه‌رمانیدا، تا به (موشه‌ده‌مه) فوو بکه‌ن له‌و ئاگره‌ی که له ژێریدا کرابۆوه، هه‌تا کاتێک هه‌مووی کرد به ئاگر، ئینجا (ذو القرنین) وتی: ئاده‌ی مسی تواوه‌م بۆ بهێنن تا بیکه‌م به‌سه‌ریدا (مس له‌گه‌ڵ ئاسندا تێکه‌ڵ بکرێت پێکهاته‌یه‌کی به‌هێزی لێ دروست ده‌بێت).\n(97) ئه‌و‌سا ئیتر (یه‌ئجوج و مه‌ئجوج) نه توانیان سه‌ربکه‌ون، نه توانیان کوناو ده‌ری بکه‌ن.


لە هەولێر تەرمی ژنێك و دوو منداڵ لەنێو ماڵێكدا دۆزرانەوە – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/01/21 - 5:09 PM\nبەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی هەولێر دۆزینەوەی تەرمی ژنێك و دوو منداڵ لە گەڕەكێكی شاری هەولێر ڕادەگەیەنێت و ئاماژە بە ئەنجامدانی لێكۆڵینەوەكانیش دەكات لە ڕووداوەكە.\nهۆگر عەزیز، وتەبێژی پۆلیسی هەولێر بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، ئەمڕۆ تەرمی خێزانێك دۆزرایەوە، كە لە ژنێك و كوڕ و كچەكەی پێكهاتوون، ئێستاش تەرمەكانیان ڕەوانەی پزیشكی دادوەری كراون.\nبە وتەی هۆگر عەزیز، “ئەو خێزانە پێشتر لە موسڵەوە ئاوارەی شاری هەولێر بوون و بەو پێیەش، كە تەرمەكان بۆگەنیان كردبوو، پێدەچێت ماوەیەكی زۆر بەسەر گیانلەدەستدانیاندا تێپەڕیبێت”.\nجەختیشی كردەوە، كە بەپێی ئەنجامە سەرەتاییەکان دەردەکەوێت، کەوا ھۆکاری گیانلەدەستدانی دایک و دوو منداڵەکەی بەھۆکاری ھەڵچوونی سۆپا بووە.\nبەگوێرەی زانیارییەكان، دایكەكە لە دایكبووی ساڵی 1983 و كوڕ و كچەكەشی لە ساڵانی 2002 و 2005دا لەدایكبوون.\nبەرێوەبەرایەتی پۆلیسی هەولێرژنانمردن


په‌یامی خالید عه‌زیزی بۆ ده‌فته‌ری سیاسیی حیزبی دێموکراتی کوردستانى ئێران\nهەینی, 12. 2. 2016\tخالید عه‌زیزی\nبه‌ڕێز خالید عه‌زیزی له په‌یامێکدا بۆ ده‌فته‌ری سیاسیی حیزبی دێموکراتی کوردستانى ئێران ده‌ڵێ له هه‌وڵه‌کانمان بۆ یه‌کگرتنه‌وه‌ی دوو لایه‌نی دێموکراتدا به‌رده‌وام ده‌بین.\nده‌قی په‌یامه‌كه به شێوه‌ی خواره‌وه‌یه:\nبەڕێز دەفتەری سیاسیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران!\nوێڕای سڵاوی هاوڕێیانە!\nپەیامەکەتان بۆ کۆنگرەی ١٦ی حیزبی دێموکراتی کوردستان ئامادەبوانی کۆنگرە‌و سەرجەم خوازیارانی یەکبوون‌و یەکگرتنی ناو ماڵی کورد لە رۆژهه‌ڵاتی کوردستان، بە تایبەت دڵسۆزان‌و خەمخۆرانی بنه‌ماڵه‌ی گه‌وره‌ی دێموکراتی خۆشحاڵ کرد.\nلەم هەلومەرجەدا کە بە سەرنجدان بە رەوتی رووداوەکانی ناوچە، کورد زیاتر لە هەر کات پێویستیی بە رێکخستنی هێزی خۆیەتی، لە دۆخێکدا کە کوردستانی ئێران لە لایەن زیاتر لە یەک لایەنەوە کەوتۆتە بەر تەوژمی پشتگوێ خستن، ئەرکی ئێمەیە کە نەهێڵین له پەڕاوێز بخرێ‌و پێویسته یارمه‌تی بکه‌ین که لە سەر هێڵی دروستی سەرکەوتن، بەرەو به‌ده‌ستهێنانی ئامانجەکانی هه‌نگاو بنێ. بە داخەوە ناکۆکی‌و لەتبوون‌و ناتەباییەکانی چەند ساڵی رابردووی حیزبی دێموکرات، وەک حیزبێک کە ٧٠ ساڵە باری قورسی خه‌بات له پێناو گەیشتنی گەلی کورد بە ماف‌و ئازادیەکانی هەڵگرتوە، زیانی زۆری بە بەرژەوەندیەکانی کورد لەم بەشەی کوردستان گەیاندوە. وەک لە پەیامی ئێوەشدا هاتوە، دوژمنانی کوردو لە سەرووی هەموویانەوە کۆماری ئیسلامیی ئێران زیاترین قازانجی لەم ناکۆکی‌و لەتبوونی بنه‌ماڵه‌ی گه‌وره‌ی دێموکرات چنیوەتەوە.\nبە سەرنجدان بەو راستیانەیە کە گوتاری یەکگرتنخوازی، هه‌رده‌م گوتاری بەردەوامی حیزبی دێموکراتی کوردستان بووە. حیزبی دێموکراتی کوردستان لە هەموو کۆنگرەکانی خۆیدا‌و دوا جار لە کۆنگرەی ١٦ش دا جەختی لە سەر پێویستیی یەکگرتنەوەی حیزب کردەوە. یەکگرتنەوەیەک کە هه‌موو لایه‌کمان هه‌ست به براوه‌یی بکه‌ین‌و لە دوارۆژی یەکگرتنەوەشدا هەموومان حیزبەکە بە هی خۆمان‌و خۆمان بە خاوەنی ئەم حیزبە بزانین.\nلەو راستایە دایە کە ئێمە پەیامەکەی ئێوە بە پەیامێکی ئه‌رێنی دەبینین. پێشمان وایە یارمەتی بە لێک نیزیک بوونەوەی زیاتری دوو لایەن دەکا. کۆنگرەش رێبەریی هەڵبژێراوی کۆنگرەی ١٦ی راسپارده‌وه هەوڵی خۆی بۆ یەکگرتنەوەی بنەماڵەی گەورەی دێموکرات درێژە پێ بدا. وەک چۆن لە پەیامەکەی ئێوەشدا هاتووە، هیوا دەخوازین بە یەکەوە بۆ سەر لە نوێ به ده‌ستهێنانه‌وه‌ی یه‌کیه‌تیی ریزەکانی حیزبی دێموکرات زیاتر له جاران هاوکار‌و هاوهەنگاو بین.\nله سێهه‌م كۆنگره‌ی "حدك"دا خالید عه‌زیزی وه‌ك سكرتێر هه‌ڵبژێردرایه‌وه\nحیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران پەیامی یەکگرتووخوازیی بۆ خالید عەزیزی و هاوڕێیانی نارد\nـ بۆ پێوه‌ندی گرتن له‌گه‌ڵ به‌ڕێوه‌به‌ر‌و ماڵپه‌ڕ له رێگه‌ی فه‌یسبووكه‌وه ئێره كلیك بكه


وێنە و زانیاری لەسەر مۆبایلە نوێیەکەی نۆکیا بڵاو دەبێتەوە\nڕاپۆرتە تەکنۆلۆژییە جیھانییەکان کۆمەڵێک زانیارییان لەسەر مۆبایلە زیرەکە نوێیەکەی نۆکیا، بڵاو کردووەتەوە و ئێستاش دوو وێنەی ئەو مۆبایلە، بڵاو بوونەتەوە.\nلە ڕاپۆرتە تەکنۆلۆژییە جیھانییەکاندا ئاماژە بەوە دەکرێت، ئەمساڵ کۆمپانیای نۆکیای فینلەندی، مۆبایلی زیرەکی (نۆکیا 8) بە چەند تایبەتمەندییەکی جیاوازەوە نمایش دەکات، گرنگترینیشیان، ڕامی ئەو مۆبایلە شەش گێگابایت دەبێت.\nپێشبینیش دەکرێت کامێرای پشتەوەی مۆبایلی زیرەکی (نۆکیا 8) 24 مێگاپێکسڵ بێت، کامێرای سێڵفییەکەشی 12 مێگاپێکسڵ بێت، ھەروەھا توانای کۆگاکردنی 128 گێگابایتی ھەبێت.\nچەند ڕۆژێک پێش ئێستا، کۆمپانیای نۆکیا، مۆبایلی زیرەکی (نۆکیا 6)ی نمایش کرد، بەڵام تا ئێستا ئەو مۆبایلە نەخراوەتە بازاڕە جیھانییەکان، ڕاپۆرتە تەکنۆلۆژییە جیھانییەکانیش ھێما بۆ ئەوە دەکان، کە ئەمساڵ ئەو کۆمپانیایە فینلەندییە، کۆمەڵێک مۆبایلی زیرەک نمایش دەکات و دەگەڕێتەوە نێو ڕکابەرییەکانی کۆمپانیا گەورەکانی دیکەی جیھان.\nئەم وێنانەی لێرەدا خراونەتە ڕوو، وێنەی مۆبایلی زیرەکی (نۆکیا 8)ن، کە ماڵپەڕە تەکنۆلۆژییە جیھانییەکان بڵاویان کردوونەتەوە و وێنەکان دزەیان کردووە، چونکە تا ئێستا کۆمپانیای نۆکیا ئەو مۆبایلەی نمایش نەکردووە.\nحه‌مه په‌رێشان 17/01/2017 - 14:43 بڵاوکراوەتەوە لە تەكنۆلۆژیا\nشاره‌وانیی سلێمانى: پرۆژه‌ى ئاوه‌ڕۆى گاپیڵۆن ته‌واو بوو\nبه‌وێنه.. ناو بازاڕى پێنجوێن ڕێك ده‌خرێت\nچه‌ند گیانله‌به‌رێكى زه‌به‌لاح\nله سلێمانى ژماره‌یه‌ك مادده‌ى جوانكاریی خانمان له‌ناو ده‌برێن


ئەبو زوهری: ڕاگەیەندراوی گرینبلات پیس و دوژمنانەیە\nبه رواری داگرتن : 2019-07-20 09:25\nناوەندی ھەواڵەكان - سامی ئەبو زەهری وتبێژی بزووتنەوەی خۆراگری ئیسلامی (حەماس) سەبارەت بە ڕاگەیەندراوی ژاسۆن گرینبلات نوێنەری تایبەتی ئەمریکا بۆ ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لەبارەی کەرتی ڕۆژئاوا وتی، ڕاگەیەندراوی گرینبلات پیس و دوژمنانەیە.\nئەبو زوهری ئاماژەی بەوە کرد، ڕاگەیەندراوی گرینبلات سەبارەت بە کەرتی ڕۆژئاوا کە وتبووی لە ژێر داگیرکەریدا نییە نیشتەجێگاکانی جوڵەکەکان گەرەکانی ڕژێمی سەهیۆنیە، نیشان دەدات کە بەڕێوبەرایەتی ئەمریکا دوژمنایەتی لە بەرامبەر گەلی فەلەستین و ئومەتی ئیسلام هەڵبژاردوە.\nگرینبلات لە لێداوانێک بۆ کەنالێکی ئەمریکی ناڕەزایەتی دەربڕی لە بەرامبەر وشەی "نیشتەجێگا"ی جوڵەکەکان لە کەرتی ڕۆژئاوا و وتبووی دەبێت وشەکانی "بەلدە و گەرەک" بە کار بێت.\nهەروەها ئاژماژەی بەوە کرد، کەرتی ڕۆژئاوا داگیرنەکراوە و "خاکەکانی موناقەشەدارە."\nئەبو زوهری لە بەردەوامی ناڕەزایەتی دەربڕی لە بەرامبەر وێنەی وەزیرانی دەرەوەی بەحرێن و ڕژێمی داگیرکەر و وتی "ئەوە دیمەنی خیانەت بە قودس و فەلەستینە." (İLKHA)\nبليته كان ئەبو زوهری حەماس کەرتی ڕۆژئاوا فەلەستین


کۆریای باکور دەسـتگیرکردنی پـرۆفیسۆرێکی ئەمەریکایی لە وڵاتەکەی پشـتڕاست دەکاتەوە\nکۆریای باکور پشـتڕاستی کردەوە پـرۆفیسۆرێکی ئەمەریکایی دەسـتگیرکردووە بە تۆمەتی گوایە هەوڵی ڕوخاندنی ڕژێمی وڵاتەکەیانی دابوو.\nئاژانسی دەنگ‌وباسی فەرمی کۆریای باکور KCNA ئەمڕۆ چوارشەممە گوتی کیم سانگ دوک کە بە تۆنی کیم ناسراوە لە 22 ی مانگی چوار لە فڕۆکەخانە دەسـتگیرکراوە بە تۆمەتی"ئەنجامدانی تاوانی دوژمنکارانە بە ئامانجی ڕووخاندنی کۆماری کۆریای دیموکراتی میللی."\nزانکۆی پـیۆنگیانگ بۆ زانست و تەکنۆلۆجی دەڵێت تۆنی کیم چەند هەفتەیەک لە زانکۆکەیان وانەی وتووەتەوە، وە لەو کاتەی ویستویەتی وڵاتەکە جێبهێڵێت دەسـتگیرکراوە.\nئاژانسی دەنگ‌وباسی کۆریای باشور دەڵێت تۆنی کیمی 55 ساڵ پـیاوێـکی دیندارە و بەشداری کردووە لە چالاکیـیەکانی یارمەتیدانی منداڵان لە ناوچە گوندیـیەکانی کۆریای باکور.\nدەسـتگیرکردنی ئەم پـرۆفیسۆرە ئەمەریکایی‌یە لە کاتێـکدایە کە گرژیـیەکانی نێوان واشنتن و پـیۆنگیانگ ڕوویان لە زیادبوون کردووە پاش ئەوەی کۆریای باکور چەند تاقیکردنەوەیەکی موشەکی ئەنجام دا و هەروەها ئامادەکاری دەکات بۆ ئەنجامدانی شەشەمین تاقیکردنەوەی ناوکی خۆی.\nوەزارەتی دەرەوەی ئەمەریکاپـێشتر هەواڵی دەسـتگیرکردنەکەی پشـتڕاستکرد و گوتی پاراستنی هاوڵاتیانی ئەمەریکایی یەکێـکە لە ئەرکە سەرەکیـیەکانی، بەڵام ئەمەریکا پەیوەندی دیپـلۆماسی لەگەڵ کۆریای باکوردا نیـیە و لە ئێستادا لەگەڵ باڵیۆزخانەی سوید لە پـیۆنگیانگ لە هەوڵدان بۆ ئازادکردنی ئەم پـرۆفیسۆرە و دوو ئەمەریکایی دیکە کە لەو وڵاتە دەسـتگیرکراون و حوکمی زیندانی دراون.


تورکیا 54 کارمەندی پێشووی زانکۆیەک دەستگیر دەکات بەهۆی پەیوەندییان بە گولەنەوە\nدەزگای هەواڵی ئەنادۆڵی تورکیا ڕایگەیاند پۆلیس 54 کارمەندی پێشووی زانکۆیەکی دەستگیرکردووە کە دوای هەوڵی کودەتاکە ئەو زانکۆیە داخراوە.\nدەزگاکە وتی پۆلیس فەرمانی دەستگیرکردنی 171 کەسی ئەکادیمی و کارمەندی پێیە لە زانکۆی فاتیح لە ئینستەنبوڵ بەهۆی ئەوەی کە پەیوەندییان هەبووە بە گولەنەوە. کەسایەتی ئاینی تورکیا فەتحوڵا گولەن تۆمەتبار کراوە بەوەی پلانی بۆ کودەتا سەرنەکەوتووەکەی ساڵی ڕابردووی تورکیا داڕشتووە و ئەویش هەموو ئەو تۆمەتانە ڕەت دەکاتەوە.\nبەپێی یاسایەک دوای کودەتاکە ئەو زانکۆیە داخرا. دەزگای هەواڵی ئەنادۆڵ وتی ئاشکرا بووە کە کارمەندانی زانکۆکە بەرنامەی بایلۆکیان بەکارهێناوە بۆ نامە ناردن کە بەرپرسانی حکومەتی تورکیا دەڵێن ئەو بەرنامەیە زۆر باوە لەنێو ئەو کەسانەدا کە پەیوەندیان بە گولەنەوە هەیە.\nجێی ئاماژەیە لە دوای کودەتاکەی ساڵی ڕابردووەوە زیاتر لە 50 هەزار کەس دەستگیرکراون و چاوەڕێی دادگاییەکانیان، لەنێو دەستگیرکراوەکانیشدا کارمەندی حکومی و مامۆستا و ئەندامانی ئاسایشی تێدایە. هەروەها نزیکەی 150 هەزار کەسی دیکەش لە کارەکانیان دوورخراونەتەوە.


شۆڕشی ئینته‌رنێتی 5g به‌ڕێوه‌یه\n1/10/2018 09:33 AM\nبه‌ره‌ی داهاتووی ته‌كنۆلۆژیای بێته‌ل كه به 5G ناسراوه، به‌ڕێوه‌یه‌و چاوه‌ڕێ ده‌كرێت ئه‌م ته‌كنۆلۆژیایه ژیانمان ئاڵوگۆڕ بكات.\nڤێریزۆن ده‌ڵێت كه یه‌كه‌م كۆمپانیا ده‌بێت كه 5G ده‌خاته بواری جێبه‌جیكردنه‌وه. چاوه‌ڕێ ده‌كرێت ئه‌م ته‌كنۆلۆژیایه له‌سه‌ر زۆر بواری تری وه‌ك ئۆتۆمبێله خۆئاژۆكان، ڕاستی زیادكراو (Augmented reality) و پزیشكی له‌ڕێگه‌ی دووه‌ره‌وه وه‌ك نه‌شته‌رگه‌ری له‌ڕێگه‌ی دووره‌وه بخاته‌ژێر كاریگه‌ری خۆیه‌وه.\n5G به‌ره‌ی پێنجه‌می ته‌كنۆلۆژیای خانه‌ییه كه خێرایی، گشتگیری و وه‌ڵامدانه‌وه‌ی خێرای ئینته‌رنێت به شێوه‌یه‌كی سه‌رنجڕاكێش باشتر ده‌كات. خێراییه‌كی 10 تا 100 به‌رامبه‌ری ئینته‌رنێتی ئێستا ده‌بێت و ته‌نانه‌ت له ئینته‌رنێتی ڕێسه‌ی ڕووناكی (fiber-optic) خێراتر ده‌بێت.\nدواكه‌وتنی كه‌م، تایبه‌تمه‌ندییه‌كی تری ئه‌م ته‌كنۆلۆژیایه ده‌بێت. بۆ وێنه كاتێك له‌سه‌ر به‌سته‌رێك یان ڤیدیۆیه‌ك كرته ده‌كه‌ن تا كاتێك ڤیدیۆكه بڵاوده‌بێته كاتێكی پێده‌چێت، 5G ئه‌مكاته زۆر كه‌مده‌كاته‌وه. له ئینته‌رنێتی ئێستادا ئه‌وكاته 20 میلی چركه‌یه به‌ڵام 5G ده‌یه‌وێت ئه‌وكاته دابه‌زێنێت بۆ 1 میلی چركه. ئه‌مه بۆ یاری ڤیدیۆیی و ڕاستی مه‌جازی یان نه‌شته‌رگه‌ری زۆر به‌كه‌ڵك ده‌بێت.


چارەسەر لە شوێنی نەخۆشیە\nئەم ڤایرۆسە کوردکوژە (داعش) لەجەستەی تورکیاوە پەیدابو، جارێکیتر پیاوەنەخۆشەکە پێویستی بەچارەسەرە، چارەسەریش لەشوێنی نەخۆشی دەکرێت نەک جێگایەکی دیکە.\nئەگەر تورکیا خەون بە ئیمپراتۆریەتی عوسمانییەوە ببینێت و بیهەوێت رۆڵی خەلافەت ببینێت، ئەوا پێویستە کورد بگەڕێتەوە بۆ مێژو، مێژو دوبارە بکاتەوە دوبارەیەکی پیرۆز، بەڕشتنی رقێکی پیرۆز دەبێت بەسەر دەوڵەتی تورکدا.\nعەبدوڵا ئۆج ئالان لە پەرتوکی (قەیرانی شارستانی لەخۆر هەڵاتی ناوین)دا سەبارەت بەچارەسەری قەیرانی شارستانی دەڵێت (چارەسەر لەشوێنی نەخۆشییە) واتا لە ئەوروپا. بۆیە ئەم قسەیە سەبارەت بەداعش راستە سەرچاوەی داعش تورکیایە، بۆیە چارەسەرەکەی لە تورکیایە تەنیا بە ئالۆزبونی دۆخی تورکیا و راپەڕین ئەتوانین ئەم ڤایرۆسە لە کۆڵ کۆبانی بکەینەوە.\nریشەی کێشەکان لە مێژودایە، وەک چۆن لەناو مێژودا، ژن شکۆی لێوەرگیرایەوە، لەخوداوەندەوە (عشتار) کرا بە کۆیلە و پاشان کەنیزەک و دواتر لەناو شارستانیەتی سەرمایەداریدا، بو بەئامرازێک بۆ رکلام کردن و ساغکردنەوەی کاڵاکان و...هتد.\nبەڵام ئۆجەلان لەڕێگەی شڕۆڤەکردنی مێژو و دۆزینەوەی رۆحی شارستانیەت (ژن) جارێکی تر رۆحی بەبەرداکردەوە .\nبەهەمان شێوە پێویستە لەبارەی کورد وەک نەتەوە مێژو شڕۆڤە بکرێت. کەی؟ چۆن بۆچی کورد فڕێ درایە دەرەوەی مێژو؟ کام روداو بوە هۆی پەرتەوازە بونی؟ چ روداوێکیش دەبێتە هۆی یەکگرتنەوەی .\nنامەوێ لێرەدا باسی رۆڵی ئۆجەلان بکەم لەگێڕانەوەی رۆڵی ژن و دانانی لەشوێنی خۆی، چونکە ئەوە ئاشکرایە کە ژن نەک پەیوەستە بەشەرەفی پیاوەوە؛ بەڵکو ژنە شەڕڤانان رۆڵی پاراستنی شەڕەفی نەتەوەیەک دەگێڕن.\nجارێکی دیکە دوپاتی دەکەمەوە (بە سەرکەوتنی کۆبانێ تورکیا شەرمەزار دەبێت) ناونیشانی وتارێکە، کە لە رۆژی ٢٢/ ٩/ لە رۆژنامەی هاوڵاتی بڵاوکرایەوە، لەوێدا پێویستی شێواندنی تورکیام وەک شکاندنی گەمارۆی سەر کۆبانێ بینی.\nبەکورتی و بەکوردی دۆخی ئاشتی کۆتایی هاتوە، کوردان دەنها لەڕێگەی روداوێکی مێژویی گرنگ و گەوردا دەتوانن بێنەوەسەر شانۆیی مێژو و رۆڵێ خۆیان بگێڕن.\nئەم روداوەش راپەڕینی گەلی کوردە بەتایبەت لەباکوری کوردستان، یەکگرتنی کوردان لەهەمو پارچەکانی کوردستان زامنی سەرکەوتنە. یەکگرتن ئەتۆمی کوردانە. مافی هیچ سەرکردەیەکیش نییە، خۆی بەباوکی ناسیۆنالیزمی کوردی بناسێنێت، ئەوە ئەحمەدی خانییە لە مەم و زینەکەیدا پێمان دەڵێت: یەکگرتن و سەرکەوتن دوڕوی دراوێکن، بەڵام مخابن تائێستاش هەندێ لە سەرکردەی کورد خەیاڵێکی وایان نییە.\nکوردان لەمێژودا یەکجار یەکگرتوبون ئیمپڕاتۆریای میدیایان دامەزراند، نەک هەر ئەوە بەڵکو دەوڵەتی ئاشوریان روخاند کە هەمیشە لەگەڵ دانیشتوانی کۆنی کوردستان لەشەڕدابو.\nنەتەوەیی بون بۆ هەر حیزبێک مەرجێکی سەرەکییە بۆمانەوەیی، لەگەڵ هەڵکشانی هەستی نەتەوەیی و هۆشیاری مێژویی، نەتەوەیی بون رۆحی هەر پارتێکی سیاسییە. بەپێچەوانەوە خێڵەکی بون و ناوچەیی بون دەبێتە هۆی ئەوەی رۆڵی سەرکردایەتی کردن بەناوی نەتەوەوە لێوەر بگیرێتەوە. واتا نەتەوەیی بون لەپێش هەر بەرنامە و ئایدۆلۆژیایەکەوە بۆ هەر حیزبێک.\nئەمڕۆ پێویستە کورد رۆڵێکی مەزن بگێڕێت، رابن راپەڕن، وەک سوکرات بڵێن: ژیانێک تاقی نەکرابێتەوە ژیان نییە. بەڵێ خەباتێکیش کە تاقی نەکرابێتەوە خەبات نییە، ئێمەی کورد مەحکومین بە شەڕکردن لەگەڵ دوژمن. ئۆج ئالان دەڵێت: ئەگەر درەختە گوڵێک پێویستی بەبەرهەم هێنانی درک بێت لەپێناو پاراستنی گوڵە جوانەکانی ئەوا هێزی واتا شەڕکردنە لەپێناو ژیانێکی ئازاد دا کە لەوپەڕی جوانیدایە.\nبەڵێ :ئەوانەی کە نیشتیمان بەدڵ و گوڵ دەچوێنن شەڕبکەن لەپێناو پاراستنیدا.\nجیهانێک کورد تێدا ئازاد نەبێت، با تاریک بێت. مرۆڤایەتی قەرزاری ئێمەیە، ئێمە قەرزاری شارستانیەت و مرۆڤایەتی نین.\n10/10/2014 بینین: 3264


ڕێژیم و سازمانی نیزام موهەندیسی ئێران لە بەرانبەری کوژران و بریندار بونی خەڵک لە تالاری " مانگە شەو " ی شاری سەقزدا دەبێ وڵامدەر بن .\nبەداخەوە شەوی پێنجشەممە لە سەر جومعە لە یەکێک لە تالارەکانی شادی و زەماوەندی شاری سەقزدا خەڵکانێکی زۆر کوژران و بریندار بوون . ئامارە سەرەتاییەکان باس لە کوژرانی یازدە کەس و بریندار بوونی نیزیک بە چل کەس دەکەن .\nبەرپرسانی ناوچەیی ڕێژیمی کۆماری ئیسلامی وەک بەرپرسیارانی یەکەمی ئەم جینایەتە ترسناکە هەتا ئێستا جگە لە هاوسۆزی بۆ بنەماڵەی گیانبەختکردوان و بریندارەکان هیچ ڕوونکردنەوەیەکیان نەداوە و حاکمییەت بە گشتی نایهەوێ باس لە هۆکارەکانی خوڵقانی ئەم جۆرە ڕووداوانە بکات .\nڕێژیمی دژی شادی کۆماری ئیسلامی هەر لە سەرەتای دامەزرانیەوە بە گشتی لە گەڵ شادی وهەڵپەڕکێ و کەلتوورە ڕەسەنەکانی نەتەوە جیاجیاکانی ناو جوغڕافیای ئێران و یەک لەوان نەتەوەی کورد دژایەتی ڕاستەوخۆی بووە و هەیە . لە ساڵانی سەرەتای دامەزرانی ڕێژیم هێزەکانی ساروڵا و گەشتەکانی کۆمیتە، ڕێگایان لە بەڕێوەچوونی زەماوەندەکان تەنانەت لە ناو ماڵەکاندا دەگرت و شادی خەڵکیان دەشێواند و تێکیان دەدا .\nلە ساڵانی دواتردا و لەگەڵ خەباتی مەدەنی و گەورەبوونەوەی شارەکان، ڕێژیم ئیدی نەیتوانی وەک جاران پێش بە زەماوەند و هەڵپەڕکێی خەڵک بگرێ و هاوشێوەی زۆربەی شوێنەکانی جیهان زەماوەندەکان لە ژوور و هۆڵە گشتییەکان بەڕێوە دەچوو . بەڵام ئەو تالار و هۆڵانە کە مێژوویان لە کوردستاندا مێژوویێکی زۆر کۆن نییە لەباری ڕێژە [ کمیت ] وە زۆر نەبوو . جگە لەمانەش لە باری کەیفییەتەوە زۆربەیان ناستاندارد و غەیرە ئوسولی بوون و لەگەڵ پێوەرەکانی میوانداری و نیشتەجێ بوونی چەند کاتژمێریشدا نەدەگونجان .\nبەو حاڵەش خەڵک لە ڕووی ناچارییەوە و بۆ ڕاپەڕاندنی داوەت و خۆشیەکانیان ڕوویان تێدەکەن و بەداخەوە زۆربەی کاتەکان شادییەکان بە شین کۆتاییان پێدێت و خەڵکانێک گیان لە دەست دەدەن و خەڵکانێک بریندار دەبن کە دوانموونەی ئەم شادی تێکەڵ بە شینە لە تالاری مانگەشەوی سەقز بەرچاو کەوت .\nئەم تالارانە لەگەڵ ستانداردەکانی خودی ڕێژیمش نایەنەوە کەچی بەو حاڵەش ئیزنی کاریان پێدەدرێ و هەتا ئێستا سازمانی نزارەت و بازڕەسی چاوپۆشی لە کەموکوڕییەکانیان دەکات .\nبەشی هەرەزۆری تالارەکانی کوردستان لە باری فەزا و خاکەوە بەرتەسک و بچووکن و زۆربەی کاتەکان چەندین بەرانبەری زەرفییەتی واقعی خۆیان خەڵک لەخۆ دەگرن کە ئەمەش خوڵقێنەری زۆر گرفت و کێشەی کۆمەڵایەتی و ڕووداوی ترسێنەرە .\nهەڵکەوتەی جوغڕافیایی گشتی ئەم تالارانە یان لە شوێنی زۆر دوورەدەستە یان لە شوێنگەلێکە کە وەسایلی گشتی هاتوچۆ وەک تاکسی و ئوتوبووس و هتد نایانگرێتەوە . زۆربەی کاتەکان ئەو تالارانە لە قەراخ جادەکانی دەرەوەی شار هەڵکەوتوون کە بەهۆی نەبونی جادەی تایبەت یان جادەی ژێرگوزەر تەسادفی خوێناوی ماشین تێیاندا ڕوی داوە .\nئەو تالارانە لە ناوەندەکانی فریاکەوتن وەک ئاگرکوژاننەوە و ئورژانس و هتد دورن و لە ئەگەری ڕوودانی هەر حاڵەتێکی نەخوازراودا ناوەندەکانی فریاکەوتن و خزمەتگوزاری لە کاتێکی زۆر درەنگدا بە فریای خەڵکانی لێقەوماو دەکەون .\nدابینکردنی گەرما لە زستاندا و فێنکی و سەرما لە کاتی گەرمادا لەم جۆرە شوێنانە لەوپەڕی ناستانداردیدایە و زۆربەی کاتەکان وەسایلی سەرمایی لە هاویندا یان بوونی نییە یان ئەگەریش هەبێ زۆر لاوازە و بە سیمکەشیێکی زۆر سەقەت کە زۆربەی کات ئاگری گرتووە هەوای سارد بۆ میوانەکان دابین دەکرێ . گەرمای بەشی هەرە زۆری ئەم تالارانە لە ڕێگای کورە گازییەکان یان مەشعەلە ئیستادەکانەوەیە کە بە هۆی حەشیمەتی زۆری خەڵک و فەرسودە بوونی ماوە بە ماوەی ئەو کەرەستانە ئیمکانی دزە کردنی گاز زۆر زۆرە و دەتوانێ گیانی میوانەکان و ژن و منداڵی خەڵک بخاتە مەترسییەوە .\nشوێنی نان خواردن و حەوانەوەی میوانەکان لە زۆربەی ئەم تالارانەدا بەرتەسک و بچووکە و لە ئەگەری ڕوودانی حاڵەتێکی مەترسیدار وەک ئاگر گرتن ، بوومەلەرزە ، داڕمانی بینا و هتد هیچ ڕێگایەکی ئیزتراری بوونی نییە و لە کاتێکدا کە حاڵەتگەلێکی لەم چەشنە ڕوو دەدات زۆربەی خەڵک بەتایبەت ژن و منداڵ و بەساڵاچووان دەکەونە ژێر دەست و پێی حشیمەتەکە و ئەگەری گیان لە دەستدانی خەڵک زیاتر بەرز دەبێتەوە .\nتالارەکانی شارەکانی کوردستان و بەتایبەت سەقز لە باری بێهداشتییەوە لە ئاستێکی نزمدان و بە گوێرەی پێویست پاک و خاوێنیان تێدا بەدی ناکرێ . یەکێک لەم شتانە سرویسە بێهداشتییە کەم و بچووکەکانە کە لە باری دابینکردنی ئاو و دەرکردنی ئاوەڕۆوە لە ئاستێکی نزمدان .\nزۆربەی ئەم تالارانە لە پێشدا سولەی سەنعەتی یان شوێنی بەرهەمهێنان بوون کە دواتر کاربەریەکانیان گۆڕدراوە و بە گۆڕانکارییەکی بچووک و سەرەتایی وەک تالار کەڵکیان لێ وەردەگیرێ کە سازمانی نیزام موهەندیسی شارەکان ئیزنی دروستکردن یان نۆژەنکردنەوەیان پێدەدەن .\nشوێنی پارکی ماشین لە زۆربەی هەرە زۆری ئەم تالارانەدا لە پێش چاو نەگیراوە و کەمجار هەیە کە بە هۆی دانانی ماشین تەسادف یان حاڵەتی ناشیرینی دزی ڕوو نەدات و هیچ کەسیش لە بەرانبەر ئەم خەسارە گەورانەدا وڵامدەر نییە .\nبە هۆی کەمیی تالار لە سەقز زۆربەی کاتەکان چەند زەماوەند لە یەک دوو ڕۆژدا بەڕێوە دەچێ یانی هێشتا شادییەک کۆتایی پێنەهاتووە و تالارەکە خاوێن نەکراوەتەوە تالارەکە بۆ زەماوەندێکی دیکە بەکرێ دەدرێ و لەم ترافیکی حەشیمەت و ماشینانەدا حاڵەتی نەخوازراوی زۆر ڕوو دەدات .\nباڵانسێکی گونجاو لە نێوان فەزای باز و داخراوی ئەو تالارانەدا بوونی نییە زۆربەی کاتەکان دەنگی زۆری ناو تالارەکان دەبێتە هۆی وەڕەزی خەڵکانی دەور و پشتیان . یان هیچ فەزایەکی حەوانەوەی بۆ منداڵان تێدا بەدی ناکرێ .\nنەبوونی داهات و کێشە ماددییەکان کە پەیتا پەیتا لە ئێران و کوردستان پەرە دەستێنێ دەستی خەڵک دەبەستێ هەتا هەزینەیەکی زۆر بۆ شادیەکانیان بکەن . خاوەنی تالارەکانیش بە کەمترین داهاتەوە لە هەوڵدان وڵامدەری میوانەکان و خەڵکانێک بن کە بۆ تێپەڕاندنی خۆشیەکانیان ڕوو لەوان دەکەن .\nکاتێک ڕووداوی دڵتەزێنی تالاری مانگەشەو ڕویدا تیمەکانی ئاگر کوژێنەوە لە کاتی پێویستدا نەگەیشتنە شوێنی ڕووداوەکە و قەبارەی کارەساتەکە گەورەتر بوویەوە . بە هۆی کەمبوونی ئامبوڵانس و نەهاتن و درەنگ هاتنی ناوەندەکانی فریاکەوتن لە شاری سەقز خەڵک خۆیان بە ماشینی خۆیان تەرمی ئازیزان و بریندارەکانیان بۆ دوو نەخۆشخانەکەی سەقز گواستەوە . نەخۆشخانەی خومەینی و تەئمینی ئیجتماعی لەوپەڕی بێ ئیمکاناتیدان و هەندێ کەس کە ئێحتماڵ دەدرا زیندوو مابان لە ناو نەخۆشخانەکاندا گیانیان ئەسپارد . پێڕاگەیشتنی پزیشکی لە ئاستێکی نزمدا هەتا ڕۆژی دواتر هەر درێژەی هەیە و کەسانێک کە توانای ماڵیان هەیە خۆیان بریندارەکانی خۆیانیان بەرەو شارە گەورەکانی ئێران بردووە هەتا لە مردن ڕزگاریان بکەن .\nتیپەکانی ئەرتەش ، سپا و هێزی ئینتیزامی لە شاری سەقز کە دەیان ئامبوڵانس و پزیشکیان هەیە لەم کاتە هەستیارەدا وەک دوژمن لە خەڵکی ئاسایی و بێ دەرەتانیان ڕوانی و هیچ یارمەتییەکیان بە خەڵکی لێقەوماو نەکرد . ئەوە لە حاڵێکدایە کە ڕێژیمی جینایەتکاری ئاخوندی دەرمان و خزمەتگوزاری پزیشکی بۆ خەڵکی وڵاتانی دورەدەست دابین دەکات و بەلێشاو سەرمایە و داهاتی خەڵکی کوردستان لە عێراق و سوریە و لوبنان و هتد خەرج دەکات بەڵام چوونکە بە شێوەی سیستماتیک لە هەوڵی لەناوبردن و قڕکردنی خەڵکی کوردستاندایە هیچ خزمەتگوزاریێک بۆ خەڵکی کوردستان [ تەنانەت لە کاتە هەستیارەکانیشدا ] دابین ناکات . ڕێژیمی تیرۆریستی بۆ لەناوبردنی تاکی کورد هەموو ڕێگایەک دەگرێتە بەر هەرچەند کە دور نییە کارەساتی خوێناوی تالاری مانگەشەوی سەقزیش ڕووداوێکی بە ئەنقەست و لە ڕێگای دەست و پێوەندییەکانی ڕێژیم لە کوردستاندا نەبێ .\nئەوە پرسیارێکی دروست و ئەساسییە کە بڵێین خوڵقێنەری تەواوی ئەم کەموکوڕی و نەهامەتیانە کێیە ؟\nبێگومان کاربەدەستانی کۆماری ئیسلامین!\nئەوە ئەوانن کە بە پێی ئیدئۆلۆژییە خورافی و جینایەتکارانەکەیان ڕێگری دەکەن لە دروست بوونی تالار و شوێنە گشتییە نوێ و ئیستانداردەکان و ئەگەر سەرمایەدارێکی ئەم کوردستانە بیهەوێ سەرمایەکەی لە بواری تالارسازیدا بخاتە گەڕ لە نیزامی دەست و پێگیری بوروکراسی ئیداریدا هیلاک و وەڕەزی دەکەن و بە دانانی قانونی بێبنەما و کاغەز بازی ئیداری لە مەیدان وەدەری دەنێن .\nئەوە کاربەدەستانی کۆماری ئیسلامین کە دژی شادین و هەمیشە لە هەوڵی بەرتیل وەرگرتندان و چاوپۆشی لە بێ کەیفییەتی شوێن و کەرەستەکانی ناو تالارەکان دەکەن و گیان و ماڵی هاووڵاتیانیان بۆ گرینگ نییە و بە کوژران و بریندار بوونی خەڵک خۆشحاڵ دەبن و تۆماری جینایەتەکانیان لە کوردستان باڵا دەکات .\nبە داخەوە شادیێکی کوردستان و شاری سەقز لە شەوی ڕابردوودا بە شین کۆتایی پێهات بەڵام خەڵکی کوردستان عاملانی ڕاستەقینەی ئەم جۆرە جینایەتانە باش دەناسن . ڕێژیمی کۆماری ئیسلامی لە پشت هەمووی ئەو کوشتارانەوەیە کە لە جادەکان و تالارەکان و سنوورە کۆڵبەرییەکان و هتد ڕوو دەدات و تەنیا بیرێکی فاشیستی و ئینسانکوژانە کە لە پشت ئەو ڕووداوانەوەیە بیری زیادەخوازانە و داگیرکەرانەی حاکمانی تیرۆریستی تارانە .


تابلۆیەکی ڤانکوخ بە ناوی "باخچەی بەهار" لە مۆزەخانەی شارۆچکەی لارینی هۆڵەندا لە کاتژمێر ٣:١٥ خولەک بە کاتی هۆڵەندا لە ڕۆژی ٣٠ی مارتی ٢٠٢٠ لەلایەن چەند کەسێکی نەناسراوەوە دزرا. پۆلیسەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە دەرگایەکی شووشەی مۆزەخانەی سینگەر لارین شکێنراوە و لەلایەن چەند کەسێکەوە تابلۆیەکی ڤانکوخ کە لەو مۆزەخانەیەدا بووە دزراوە. هەرچەندە لە کاتی بڕینی مۆزەخانەکەدا زەنگی ئاگادارکردنەوە لێی داوە بەڵام تا گەیشتنی پۆلیس بە شوێنی ڕووداوەکە هیچ کەسێک لە نزیک مۆزەخانەکە نەماوە.\nدواتر مۆزەخانەکە ئاشکرایکرد تابلۆی باخچەی بەهاری ڤانکوخ کە بۆ ماوەیەکی کاتی لە مۆزەخانەی گرۆنینگەر خواستراوە، لە ناو مۆزەخانەکەدا دیار نەماوە و جگە لەو تابلۆیە هەموو تابلۆکانی تر لە شوێنی خۆیاندان.\nمۆزەخانەی سینگەر لارێن بەهۆی بڵاوبوونەوەی نەخۆشی ڤایرۆسی کۆرۆناوە داخراوە. بەڕێوەبەری مۆزەخانەکە، جان ڕودۆڵف دێ لۆرم بە ڕۆژنامەنووسانی ڕاگەیاندووە کە "ڕووداوی دزییەکە تەواو تووڕە و بێتاقەتی کردوون. من تووڕەم و تووشی شۆک بووم بەهۆی ڕوودانی ئەم دزییەوە. زۆر قورسە بەرگەی ئەم ڕووداوە بگریت بەتایبەتی لەم هەلومەرجەی ئێستادا.\n"تابلۆیەکی سەرنجڕاکێش و جوان کە لەلایەن یەکێک لە گەورەترین وێنەکێشەکانی ئێمەوە کێشراوە، لە ئێمە دزراوە.. پێویستە ئەم تابلۆیە بە زووترین کات بگەڕێنرێتەوە تاوەکو ئێمە بتوانین چێژ وەربگرین و ئاسوودەبین بە تەماشاکردنی ئەم هونەرە جوانە. هونەر پێویستە لەلایەن هەموو کەسێکەوە ببینرێت."\nتابلۆکە یەکێک بووە لەو تابلۆیانەی لە پێشانگەی "ئاوێنەی ڕۆحدا" لەگەڵ ٧٠ تابلۆی تری شێوەکارانی سەدەی نۆزدەهەمی هۆڵەندا نمایشکراوە.\nبەهای تابلۆکە لە ئێستادا نەزانراوە و مۆزەخانەکەش هیچ زانیارییەکی لەسەر بەهای تابلۆکە بڵاونەکردۆتەوە بەڵام کارێکی تری ڤانکوخ کە لە هەمان ئەو قۆناغەدا کێشاویەتی لە ماوەی ڕابردوودا بە ١٣.٥ ملیۆن دۆلار فرۆشرا.\nمۆزەخانەکە لە ساڵی ١٩٥٠ دروستکراوە تاوەکو کۆبەرهەمی هونەرمەندی ئەمریکی ویلیام هێنری و ئانای هاوسەری نمایش بکات.\nلە ساڵی ٢٠٠٧، چەند دزێک حەوت پەیکەری ناو باخچەکەی هەمان مۆزەخانەیان دزی کە بەهاکەی ١.٣ ملیۆن یۆرۆ بوو. دواتر پەیکەرەکان لە هەلومەرجێکی خراپدا دۆزرانەوە. لە ساڵی ٢٠١٠، دوو دز بە تۆمەتی دزینی ئەو پەیکەرانە دەستگیرکران و هەریەکەیان بۆ ماوەی دوو بۆ سێ ساڵ زیندانی کران.\nتابلۆی "باخچەی بەهار" لەو ساڵانەدا کێشراوە کاتێک ڤانکوخ لە ماوەی ساڵانی ١٨٨٣ بۆ ١٨٨٥ لە نوێنێن دەژیا. ناوی تەواوی تابلۆکە بریتییە لە "باخچەی ماڵی قەشە لە بەهاری نوێنێندا". ئەم تابلۆیە ئەو ساڵانە کێشراوە کە ڤانکوخ لە نوێنین دەژیا، لە خانووەکەی باوکیدا، ئەو ساڵانە ڤانکوخ نەخۆشی دەروونی هەبوو کە تا کۆتایی ژیانی لەگەڵیدا درێژەی کێشا. ڤانکوخ چەندین تابلۆی باخچەی خێزانەکەی و شەقام و باخچەکانی ئەو ناوچەیەی کێشاوە. ڤانکوخ کاتێک ئەم تابلۆیەی کێشاوە تەمەنی تەنها ٣١ ساڵ بووە.\nئەو جارێک لە نامەیەکدا بۆ براکەی دەنووسێت، "تا زیاتر نەخۆش و غەمگین و دڵتەنگتربم، زیاتر دەبمە هونەرمەندێکی داهێنەر."\nڤانکوخ لە تەمەنی ٢٧ ساڵیدا دەست بە وێنەکێشان دەکات، لە تەمەنی ٣٧ ساڵیشدا خۆی دەکوژێت (کە ئەمەیان هێشتا گومانی لەسەرە)، ژمارەی ئەو تابلۆیانەی کێشاویەتی خۆی لە هەزار دەدات، بەڵام تەنها شەش لەو ژمارەیە بە هەمان شێوەی "باخچەی بەهار" دزراوە یاخود لە ڕابردوودا لەناوبراوە. تابلۆی "وێنەکێش لەسەر ڕێگای کارکردنی" یەکێکە لەو تابلۆیانە و لە مانگی نیسانی ساڵی ١٩٤٥ لەلایەن نازییەکانەوە دزراوە و هێشتاش وەک تابلۆیەکی لەدەستچوو مامەڵەی لەگەڵ دەکرێت، هیچ شتێکی ئەو تابلۆیە نەدۆزراوەتەوە و هیچ بەهایەکیشی لەسەر دانەنراوە. پێش لەناوچوونی، ئەم تابلۆیە قەبارەکەی ٤٨ بە ٤٤ سانتیمەتر بووە و لە مۆزەخانەی قەیسەر فرێدریک لە ماجدیبۆرگ پارێزراوە کە لە ئێستادا بە مۆزەخانەی کولتورهیستۆریسکیس ناسراوە. گومانی ئەوە دەکرێت کە لە کاتی بۆمبارانکردنی ماجدیبۆرگدا لە کاتی جەنگی جیهانی دووەمدا ئەو تابلۆیە سوتابێت. لەگەڵ ئەوەشدا ئەم تابلۆیە بە یەکێک لە داواکراوترین کارە هونەرییەکان هەژمار دەکرێت.\nیەکێکی تر لە تابلۆکانی ڤانکوخ "گوڵە خەشخاش"ە کە لە ئابی ٢٠١٠ لە مۆزەخانەی موحەمەد مەحمود خەلیل لە قاهیرەی میسڕ دزراوە. بەهای ئەم تابلۆیە نزیکەی ٥٠ ملیۆن دۆلارە. ڤانکوخ لەژێر کاریگەری "ئەدۆلف مۆنتیچێلی" ئەم تابلۆیەی کێشاوە، کە لە پاریس لە ساڵی ١٨٨٦ دەیبینێت. ئەم تابلۆیە نەک جارێک بەڵکو دووجار دزراوە و بەڵام لە ئێستادا نەدۆزراوەتەوە و شوێنی نادیارە.\nلە ساڵی ١٩٧٧ تابلۆکە لە کاتی گواستنەوەی کەلوپەلەکانی مۆزەخانەکە لە باڵەخانەیەکەوە بۆ باڵەخانەیەکی تر دیارنەما و دواتر لە کوەیت دۆزرایەوە. جاری دووەم تابلۆکە لە ڕۆژی ڕووناکدا دزرا و بە شێوەیەکی ناڕوون و بێ بڵاوکردنەوەی ڕاپۆرتێکی دروست لەسەر دیارنەمانی تابلۆکە کەیسەکە داخرا و باسییان نەکردەوە کە هەندێ کەس بە پلانێکی ناوخۆیی ناو مۆزەخانەکەی دەبینن چونکە لە کاتی دزین و دیارنەمانی تابلۆکەدا هەموو کامێرا چاودێرییەکانی ناو مۆزەخانەکە کوژێنراونەتەوە، بەڵام بەرپرسان دواتر دوو ئیتاڵییان بە دزینی تابلۆکە تۆمەتبارکرد. هەرچۆنێک بێت لە ئێستادا تابلۆکە نادیارە و بەرپرسان و ئیدارەی مۆزەخانەکە نەیانتوانیووە بیدۆزنەوە.


Home›هەواڵ›جیهان›داعش پروپاگەندەی لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان دەستپێکردووەتەوە\nبە گوێرەی پەیمانگایەکی توێژینەوەی بەریتانی، لە ماوەی رابردوودا داعش لە رێگەی هەژمارە ساختەکانیەوە پروپاگەندەی لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان زیاتر کردووە.\nپەیمانگەی گفتوگۆ ستراتیژییەکان لە لەندەن لە راپۆرتێکیدا نوسیویەتی، لایەنگران و ئەندامانی داعش لە رێگەی دروستکردنی هەژماری ساختەوە ئەو وێنە و ڤیدیۆ و بابەتانەیان بڵاوکردووەتەوە کە تووندوتیژی و کوشتن نیشاندەدەن و خەڵک هاندەدەن بۆ ئەنجامدانی تووندوتیژی و ئەندامبوون لە داعش.\nپەیمانگە بەریتانییەکە بۆ ماوەی سێ مانگ چاودێری 288 هەژماری کەسانی سەر بە داعشی کردووە و بۆی دەرکەوتووە داعش هەڵمەتێکی ئەلیکترۆنی بە ناوی “فەوارس ئەپڵۆد” دروستکردووە بۆ هێرشکردنە سەر پەیجی سەرکردە سیاسی و سەربازییەکانی ئەمریکا.\nهاوکات ئەندامانی رێکخراوەکە لە رێگەی هەژمارە ساختەکانیانەوە وێنە و ڤیدیۆی تووندوتیژی و هەڕەشەیان لە بەشی نووسینی کۆمێنتی پەیجەکان داناوە، هەروەها لە پەیجی دۆناڵد ترەمپ وێنەکانی 11ی سێپتێمبەریان داناوە.\nپەیمانگاکە نوسیویشیەتی، داعش ڤیدیۆی چۆنیەتی دروستکردنی بۆمبی لە ماڵەوە بڵاوکردووەتەوە، هەروەها بۆ ئەوەی ڤیدیۆ و وێنەکانیان لە لایەن سیستمی فەیسبووکەوە نەناسرێنەوە، لۆگۆی ئاژانسە میدیاییە جیهانییەکانی لەسەر داناون.\nفەیسبووک هەموو ئەو بابەتانە دەسڕێتەوە کە هانی تووندوتیژی دەدەن، بەڵام ئەندامانی داعش هەندێ فێڵیان بەکارهێناوە و فلتەرەکانی فەیسبووک نەیاتوانیوە بیاندۆزنەوە.


شه‌ریف هه‌ژاری: بۆچی ئێران نه‌یتوانی حكومه‌ته‌كه‌ی مه‌سرور بارزانی بڕوخێنێت! – WTARIKURD\nشه‌ریف هه‌ژاری: بۆچی ئێران نه‌یتوانی حكومه‌ته‌كه‌ی مه‌سرور بارزانی بڕوخێنێت!\nله‌گه‌ڵ پێكهێنانی حكومه‌ته‌كه‌ی مه‌سرور با‌رزانی، ئێران چ له ناوخۆی هه‌رێمه‌وه‌و، چ له به‌غداشه‌وه، پیلانی سه‌ره‌كی خۆی ئیفلیجكردنی كابینه‌كه‌ی مه‌سرور بارزانیی و ڕوخاندنی ئه‌و حكومه‌ته بو. هۆكاری سه‌ره‌كی ئه‌وه‌ی كه به ئێستاشه‌وه ئێران دژی مه‌سرور با‌رزانییه ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ سێ هۆكار:\nیه‌كه‌م/ ئێران، مه‌سرور بارزانیی به نوێنه‌ری ئیسرائیل ده‌زانێت له هه‌رێمی كوردستان. ئێران له خۆوه ئه‌م وێناكردنه‌ی بۆ مه‌سرور نه‌هێناوه‌ته بون. بگره له حه‌قیقه‌تیش دا په‌یوه‌ندییه نهێنییه‌كانی نێوان مه‌سرور به‌رزانیی له‌گه‌ڵ ئیسرائیل و جوله‌كه‌كان به‌گشتیی، توندوتۆڵه. ئه‌و توێژه‌رانه‌ی كه خوێنه‌ری بابه‌ته خۆراواییه‌كانن له‌سه‌ر پرسی كورد، به ئاسانیی به‌و حه‌قیقه‌ته ده‌گه‌ن كه هه‌م نوسه‌رانی جوله‌كه له بابه‌ته‌كانیاندا وه‌لائیان بۆ مه‌سرور با‌رزانیی، هه‌یه. هه‌م مه‌سروريش له‌و ساته‌وه‌ی كه كوردستان 24 ی دروست كردوه، گه‌ر خوێنه‌ران تێبینیان كردبێت، چه‌ندین به‌رنامه‌ی تایبه‌تی له‌سه‌ر جووه كورده‌كان ئه‌نجام داوه. هه‌روه‌ها، چه‌ند ساڵی ڕابردو، ڕاوێژكاری سه‌رۆكی ئیسرائیلیش بانگێشتی هه‌ولێر كراو، له چاوپێكه‌وتنێكی ئینگلیزیش دا ئه‌و په‌یوه‌ندییه توندوتۆڵه‌ی له‌گه‌ڵ مه‌سعود-مه‌سرور ناشارێته‌وه.\nدووه‌م/ مه‌سرور بارزانیی به پێچه‌وانه‌ی سه‌رۆك وه‌زیره‌كانی پێشوی هه‌رێم، سازشی گه‌وره‌ی بۆ ئێران نه‌كردوه. ئه‌ملاولایه‌كی بۆ ئێران كردوه. به‌ڵام سازشی گه‌وره‌ی بۆ ئێران نه‌كردوه. ئه‌مه‌ش یه‌كێكی تره له‌و هۆكارانه‌ی كه بوه‌ته هۆی ئه‌وه‌ی ئامانجی سه‌ره‌كی ئێران له هه‌رێم دا ڕوخاندنی كابینه‌كه‌ی مه‌سرور بێت.\nسێیه‌م/ نوسه‌رانی شیعه‌ی عێراق و فارسه‌كانی سه‌ر به ڕژێمی ئێران وێنای مه‌سرور واده‌كه‌ن كه: كتومت مه‌سعود بارزانیی دووه‌مه و نوێنه‌رایه‌تیی ناسیۆنالیزمی كورد ده‌كات. واته: ئێران، مه‌سرور به خودی ‘مه‌سعود بارزانیی داهاتو’ ده‌زانێت.\nله‌و به‌رانه‌ی كه ئێران هه‌ر له ناوخۆی هه‌رێم دا دژی مه‌سرور دروستی كردن، تا ده‌گات به فشارخسته‌نه‌سه‌ر گۆڕان و، تا ده‌شگاته ئه‌وه‌ی هاوپه‌یمانی هیوای له به‌غداد بۆ ئیفلیجكردنی حكومه‌ته‌كه‌ی مه‌سرور به‌رزانیی دامه‌زراند، ئێران هه‌ر شكستی هێنا له ڕوخاندنی حكومه‌ته‌كه‌ی مه‌سرور بارزانیی دا له‌به‌ر ئه‌م خاڵانه‌ی خواره‌وه:\nیه‌كه‌م/ به‌هۆی په‌یوه‌ندییه نهێنییه‌كانی مه‌سرور له‌گه‌ڵ ئیسرائیل، ئه‌مریكا له خراپترین دۆخ دا پشتی له مه‌سرور نه‌كرد. ڕونه قه‌یرانیی حوكمڕانیی له هه‌رێم له كابینه‌كانی پێشوه‌وه بۆ مه‌سرور ماوه‌ته‌وه‌و، كۆرۆناشی هاته‌سه‌ر و، ئینجا ئێران له ڕێگه‌ی به‌غداشه‌وه بودجه‌ی هه‌رێمی بڕی و هاوپه‌یمانی هیوای دروست كرد. له ناوخۆی هه‌رێمیش له یه‌كه‌م ڕۆژی ده‌ست به‌كاربونی مه‌سروره‌وه، ته‌نگوچه‌ڵه‌مه‌ی زۆری بۆ مه‌سرور دروست كرد. به‌ڵام پشت تێنه‌كردنی ئه‌مریكا به‌رانبه‌ر به مه‌سرور، یه‌كێك له هۆكاره‌كانی نه‌ڕوخانی حكومه‌ته‌كه‌ی مه‌سرور بو.\nدووه‌م/ ئێران هه‌ندێك موشه‌كی نا به هه‌ولێره‌وه كه هه‌موی دژایه‌تیی حكومه‌ته‌كه‌ی مه‌سرور بو. به‌ڵام به خێر بۆ مه‌سرور شكایه‌وه. هه‌رچه‌نده ده‌بو مه‌سرور به‌رزانیی له ڕوی نه‌ته‌وه‌یی و حوكمڕانییه‌وه وه‌به‌رهێنانی گرنگی دبلۆماسیی به‌و موشه‌كانه‌وه بكردبایه كه ئێران به هه‌ولێرییه‌وه نا. له‌گه‌ل ئه‌وه‌ی مه‌سرور وه‌ك پێویست نه‌بو بۆ ئه‌وه‌ی سه‌رمایه‌گوزاری دبلۆماسیی پێوه بكات، به‌ڵام به‌ره‌ی ئه‌مریكا-ئیسرائیل له‌سه‌ر ئه‌و موشه‌كانه هاتنه وه‌ڵام و، گورزێكیان سراوانده پێگه‌یه‌كی ئێران له سه‌ر سنوری سوریا-عێراق دا. ئه‌وه‌ش یه‌كێكی تر بو له هه‌ڵه‌كانی ئێران كه له‌به‌ر دژایه‌تیی مه‌سرور گرتیه‌به‌ر، به‌ڵام به خێر بۆ مه‌سرور گه‌ڕایه‌وه. لەم کەیسەدا ھەندێک لە حیزبەکانی کوردستان و پەرلەمانتارەکانیان بە ڕقەبەرایەتی نوسیان: ”دەزگای پاراستن ئەو موشەکانەی ھاویشتوە!”. ئەمەش ھەڵەیەکی گەورەبو کە ئەو حیزبانەو پەرلەمانتارەکانیان کردیان. چونکە مەسرور بەئاسانیی دەیقۆزێتەوەو بابەتەکانیان دەدا بە سی-ئای-ئەی و دەڵێت: ”ئەوەتا ئەو حیزبانەو پەرلەمانتارەکانیان سەر بە ئێرانن و، بە فەرمانی ئێران وێنەی کردەوە تیرۆریستییەکانی ئێران دەگۆڕن!”.\nسێیه‌م/ یه‌كێك له كاره هه‌ره بنه‌ڕه‌تییه‌كان بۆ مانه‌وه‌ی حكومه‌ته‌كه‌ی ئه‌وه‌بو: هه‌رچه‌نده عه‌لی باپیر چه‌ندین جار خواستی خۆی بۆ به‌شداری كابینه‌كه‌ی مه‌سرور خسته‌ڕو، به‌لام مه‌سرور نه‌یهێشت عه‌لی باپیر ‘کۆمه‌ڵه‌ی ئیسلامی- ئه‌وكات’ به‌شداری كابینه‌كه‌ی بن. به‌مه‌ش مه‌سرور یه‌كێك له ده‌سته‌كانی ئێران كه له كابینه‌كه‌ی دا بونی هه‌بێت، هه‌ر له سه‌ره‌تاوه بڕی و، نه‌یهێشت به‌شدار بن! بۆیه به نه‌بونی ‘كۆمه‌ڵه‌ی دادگه‌ری- ئێستا’ له كابینه‌كه‌ی مه‌سرور دا، فشاردروستكردنی ئێرانیش له ناو خودی كابینه‌كه‌وه له‌سه‌ر مه‌سرور، كه‌متر كاریگه‌ری مایه‌وه.\nچواره‌م/ مه‌سرور به‌خت یاوه‌ری بو كه هه‌م یه‌كێتیی سه‌رۆكی په‌رله‌مانن و هه‌میش باڵی نه‌ته‌وه‌یی بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان ‘عومه‌ری سه‌ید عه‌لی’ له حكومه‌ته‌كه‌ی دا به‌شدار بون. به پێچه‌وانه‌ی سه‌رده‌می نیچیرڤانه‌وه كه باڵی ئێرانی بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان ‘یوسف محەمەد’ سه‌رۆكایه‌تیی په‌رله‌مانیان ده‌كرد. چونكه هه‌رچه‌نده ئه‌و سه‌رده‌مه نوێنه‌ری سه‌رۆكی ئه‌مریكا ڕێكه‌وت له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌كانی هه‌رێم كه ساڵێك ته‌مه‌نی سه‌رۆكایه‌تیی بۆ مه‌سعود به‌رزانیی درێژبكرێته‌وه به‌هۆی شه‌ڕی داعشه‌وه‌و، خودی محەمەد تۆفیق ڕه‌حیمیش وه‌ك نوێنه‌ری نه‌وشیروان-گۆڕان له كۆبونه‌وه‌كه به‌شدار بو و، ڕه‌زامه‌ند بو. به‌ڵام بۆ ڕۆژی دواتر، یوسف محەمەد رێكه‌وتنی لایه‌نه‌كانی هه‌رێمی له‌گه‌ڵ نوێنه‌ری سه‌رۆكی ئه‌مریكا به هیچ زانی. ئه‌مه‌ش سه‌لمێنه‌ری دوو فاكت بو: هه‌م یوسف زۆر له ژێر فه‌رمانی ئێران دابو و، هه‌میش هوشیاری سیاسیی هێنده لاواز بو كه ڕێكه‌وتنی لایه‌نه‌كانی هه‌رێمی له‌گه‌ل نوێنه‌ری سه‌رۆكی ئه‌مریكا به هیچ زانی. ئه‌وه‌ش بوبه‌هۆی ئه‌وه‌ی پارتیی نادیموكراسییانه وه‌زیره‌كانی گۆڕان له حكومه‌ت دا ده‌ربكات و، نه‌وشیروانیش له ڕقی هاوڕێكانیی و ئه‌و هه‌ڵه زه‌قه ڕۆشت بۆ له‌نده‌ن. به‌ڵام له سه‌رده‌می مه‌سرور دا، یه‌كێتیی سه‌رۆكی په‌رله‌مانه و عومه‌ری سه‌ید عه‌لیش ڕێكخه‌ری گۆڕانه. بۆیه زۆر سه‌خت بو ‘زۆر سه‌ختیشه’ ئێران پیلانه سه‌ره‌كییه‌كه‌ی سه‌ر بگرێ و حكومه‌ته‌كه‌ی مه‌سرور بڕوخێنێت.\nپێنجه‌م/ ئه‌گه‌ر هه‌روه‌ك هه‌میشه بێلایه‌نانه و به‌بێ سۆز هه‌ڵسه‌نگاندنی سیاسیی بكه‌م، یه‌كێكی تر له هۆكاره‌كانی سه‌رنه‌كه‌وتنی پیلانه‌كه‌ی ئێران بۆ تەسلیم نەبونی خودی مه‌سرور با‌رزانیی ده‌گه‌ڕێته‌وه كه سه‌ری بۆ پیلانه‌كانی ئێران دانه‌نه‌واند. به‌وه‌ش تا ئێستا پیلانه‌كه‌ی ئێران بۆ ڕوخاندنی حكومه‌ته‌كه‌ی سه‌ركه‌وتو نه‌بوه. هه‌روه‌ها، ئه‌و ملكه‌چنه‌بونه‌ی مه‌سرور بۆ ئێران گه‌ر به‌رده‌وام بێت، ئه‌وا لای خۆراواییه‌كانیش وێنای مه‌سرور له كه‌سانی پێش خۆی جیاده‌كاته‌وه و به خۆڕاگر دایده‌نێن، بە مەرجێک تاسەر لە بەرانبەر پیلانەکەی ئێران دا سازشی گەورە بۆ ئێران نەکات. به‌ڵام لێره‌دا ناکرێ کەموکوڕییەکانی حکومەتەکەی مەسرور بارزانی نەخرێتەڕو و چه‌ند فاكتێك هه‌یه كه پێویسته مه‌سرور به هه‌ستیارییه‌وه مامه‌ڵه‌یان له‌گه‌ڵ دا بكات. ئه‌گینا هه‌مو ساتێك له هه‌رێم دا ئه‌گه‌ری شۆڕشی جه‌ماوه‌ریی چ له ئێستا و، چ له داهاتوش دا هه‌یه به‌هۆی گه‌نده‌ڵیی و نه‌زانینی حوكمه‌تداری سی ساڵ حوكمڕانییه‌وه. ئەو کەموکورتییانەی كه پێویستە کاریان لەسەر بکات، ئه‌مانه‌ن:\nیه‌كه‌م/ پێویسته له‌سه‌ر مه‌سرور به‌رنامه‌یه‌كی تۆكمه‌ی چاكسازی گشتگیر بگرێته‌به‌ر. هه‌ر هیچ نه‌بێت نایاساییه زه‌قه‌كان نه‌هێڵێت. بۆ نمونه:- پێویسته خانه‌نشینبونی په‌رله‌مانتارانی خوار ته‌مه‌نی شه‌ست ساڵ هه‌ڵبوه‌شێته‌وه. پێویسته ته‌واوی ئه‌و پارێزگار، قائیمقام، به‌ڕێوه‌به‌ری شارۆچكه و گشت به‌ڕێوه‌به‌رانه‌ی كه چوار ساڵه له پۆسته‌كانیان دان، لاببرێن و، خودی مه‌سرور ته‌واوی وه‌زیره‌كان له‌و مه‌سه‌له یاساییه ئاگادار بكاته‌وه. ئه‌وه‌ش لای خۆراواییه‌كان مه‌سرور له ئه‌وانه‌ی پێش خۆی جیاده‌كاته‌وه‌و سه‌رده‌مه‌كه‌ی به قۆناغێكی نوێ داده‌نرێت، نه‌ك به درێژكراوه‌ی ئه‌وانه‌ی پێش خۆی! پێویسته مه‌سرور به‌رزانی به كۆی سیسته‌می یه‌كه كارگێڕییه‌كانی سنوره‌كان، فڕۆكه‌خانه‌كان و، سیسته‌می باجدانان له‌سه‌ر ته‌واوی سنوره‌كان و كارخانه‌كان بچێته‌وه‌و، هه‌موی به یاسایی بكرێن و، له ژێر ده‌سه‌ڵاتی حكومه‌ت دا بن.\nپێویستە مەسرور ستراتیژی تایبەتی ھەبێت کە زانکۆکان بکاتە حکومیی و لە حیزبایەتیی وەدەریان بێنێت و، یاسا بەسەر زانکۆکان دا جێ بەجێ بکرێ و، ئەو کەسانەی کە سێ ساڵ زیاترە لە پۆستەکانیان دان، لاببرێن. چونکە پۆستەکانی یەکە کارگێڕییەکانی زانکۆکان بە پێی یاسا و ڕێسا دەبێت تەنیا بۆ سێ ساڵ بێت.\nدووه‌م/ پێویسته مه‌سرور بارزانی چاكسازی گشتگیر له ته‌واوی نوێنه‌رایه‌تییه‌كانی حكومه‌تی هه‌رێم له وڵاتانی ده‌ره‌وه‌دا بكات. هه‌روه‌ها به‌تایبه‌ت ستراتیژی تۆكمه‌ی دبلۆماسیی به‌رانبه‌ر به وڵاتانی ‘ئه‌مریكا، به‌ریتانیا، ئه‌ڵمانیا، فه‌ره‌نسا و، سعودیه’ بگیردرێته‌به‌ر كه تۆڕێكی كۆنكرێتی ستراتیژی دبلۆماسیی له‌گه‌ڵیان دا بڕوێنرێت، نه‌ك له‌سه‌ر بنه‌مای هه‌واڵگری بێت بۆ ده‌وله‌تان. هه‌روه‌ها، ستراتیژێكی تۆكمه‌ی دبلۆماسیی-نهێنیی له‌گه‌ڵ ئیسرائیلیش دا بڕوێنرێت. زیاتر له‌وانه‌ش، پێگه‌ی دبلۆماسیی ده‌وڵه‌تانی ئازربایجان و كه‌نداو له گه‌شه‌سه‌ندن دایه، پێویسته گرنگی دبلۆماسیی به‌وانیش بدرێت. له‌گه‌ڵ چین و ڕوسیاش به هه‌مان شێوه. به‌ڵام گرنگه له‌سه‌ر بنه‌مای زانستی دبلۆماسیی، چاكسازی گشتگیر له نوێنه‌رایه‌تییه‌كانی حكومه‌تی هه‌رێم دا بكرێت، له پێناو بنیادنانی تۆڕێكی دبلۆماسیی به‌رهه‌مهێن به‌تایبه‌ت له‌گه‌ڵ وڵاتانی ‘ئه‌مریكا، به‌ریتانیا، ئه‌ڵمانیا، فه‌ره‌نسا و، سعودیە’.\nسێیه‌م/ پێویسته مه‌سرور بارزانیی ستراتیژێك بگرێته‌به‌ر بۆ ڕاكێشانی كۆمپانیاكانی ‘ئه‌مریكا، به‌ریتانیا، ئه‌ڵمانیا، فه‌ره‌نساو، سعودیه’ بۆ هه‌رێم. كاتێك ئه‌ڵێم: بۆ هه‌رێم، مه‌به‌ستم هێنانی كۆمپانیا به‌رهه‌مهێن و بنیادنه‌ره‌كانی ئه‌و وڵاتانه‌یه بۆ گشت شاره‌كانی هه‌رێم، نه‌ك ته‌نیا بۆ هه‌ولێر.\nچواره‌م/ پێویسته مه‌سرور له ڕێگه‌ی تیمێكی پسپۆڕی به‌تواناوه ستراتیژێكی تۆكمه‌ی كرداری دابڕێژن كه حكومه‌تی هه‌رێم له ساڵانی داهاتودا پشت به عێراق نه‌به‌ستێت. جێ به جێكردنی سێ خاڵه‌كه‌ی سه‌ره‌وه‌م، ئه‌م خاله‌ی چواره‌م ده‌هێنێته‌دی. چونكه تا ئه‌م ده‌وڵه‌ته‌ی ئێران مابێت، بڕینی بودجه له به‌غداده‌وه له‌سه‌ر هه‌رێم، هه‌ر چه‌ند مانگ جارێك، ماوه-ماوه، ده‌گیردرێته‌وه‌به‌ر و سه‌رهه‌ڵ ده‌داته‌وه. بۆ ئه‌وه‌ی حساب بۆ ئه‌و پیلانه‌ش بكرێت. هه‌ر پێویسته ئه‌و سێ خاڵه‌ی كه له سه‌ره‌وه خستمه‌ڕو، بگیردرێته‌به‌ر. ئه‌گینا تا كه‌ی خه‌ڵكی كوردستان به‌ره‌گه ده‌گرێ!؟ مام جه‌لال سه‌رۆك كۆمار بو، كه به فه‌رمانی ئێران نوری مالیكی موچه و بودجه‌ی هه‌رێمی بڕی. لێوردبونه‌وه‌كه ئه‌وه‌یه: تاقه‌ت و ئیراده و توانای خه‌ڵكی كوردستانیش سنوری هه‌یه چونکە خەلکی کوردستان لەو کاتەوە تا ئێستا لە ناو قەیرانی بێ موچەیی و بێ پرۆژەیی دایە. ئێران له به‌غداوه موچه و بودجه‌ی هه‌رێم ده‌بڕێ، له هه‌رێمیشه‌وه خه‌ریكی شه‌ڕی ناوخۆ دروست كردنه!!\nھەروەک چۆن له كاتی خۆی دا، به‌بابه‌ت سه‌لماندم كه وتاره‌كه‌ی مه‌لا به‌ختیار له ئه‌سته‌نبوڵ له ڕوی سیاسیی-دبلۆماسییه‌وه هه‌ڵه، بو. چونكه وتاری شۆڕشگێڕانه نابێت له ئاشته‌وایی و كه‌شی دبلۆماسیی دا بوترێت! چونكه به‌و جۆره وتارانه له ئه‌سته‌نبوڵ دا و، باسكردن له هه‌ر چوار پارچه‌ی كوردستان له كۆنگره‌ی هه‌ده‌په بە ئەتەکێتێکی شۆڕشگێڕانەو ھەڕەشەکردنەوە، توركه‌كان ده‌وروژێنێت و، بیانو ده‌درێته ده‌ست توركه فاشیسته‌كان كه ئازادییه‌كانی كوردانی باكور له قاڵب بده‌ن. به‌وه‌ش كاریگه‌ری نه‌رێنی له‌سه‌ر ئاشته‌وایی داده‌نێت، كه واش ده‌رچو!\nئێستاش كه مه‌لا به‌ختیاره‌وه پێی وایه: ”ئێران ده‌بێته ناوه‌ندی دانوستانی خۆرهه‌لاتی ناوه‌راست!”. بەڵام من به پێچه‌وانه‌ی مه‌لا به‌خیتار پێموایه: ”هه‌م ئێستا و هه‌م داهاتوش هه‌ر توركیا و سعودیه و میسر ناوه‌ندی دبلۆماسیی سه‌ره‌كی مه‌نتیقه‌كه ده‌بن”. به‌لام ناوه‌ندی دانوستان له‌سه‌ر پرسه‌كانی خۆرهه‌لاتی ناوه‌راست هه‌ر ئه‌مریكا و خۆراوا ده‌بن نه‌ك ولاتانی خۆرهه‌لاتی ناوه‌ڕاست خۆیان. كورد ده‌توانێت له‌گه‌ڵ سعودییه خاڵی دبلۆماسیی هاوبه‌ش بدۆزێته‌وه‌و په‌یوه‌ندییه‌كی به‌هێز دابمه‌زرێنێت. ته‌نانه‌ت گه‌ر ئه‌مریكا له‌گه‌ڵ ئێرانیش ڕێك بكه‌وێته‌وه. هه‌ر پێموایه: ڕێكه‌وتنه‌كه‌یان ستراتیژی نابێت. چونكه هه‌م به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی ئه‌مریكا و ئێران له خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست به‌ریه‌ك كه‌وتون و ده‌كه‌ون. هه‌میش ئه‌مریكا ستراتیژی گه‌مارۆی ئابوری نێوده‌وڵه‌تیی له‌سه‌ر چین هه‌یه و، ستراتیژی گه‌مارۆی جیۆپۆله‌تیكیشی له‌سه‌ر ڕوسیا هه‌یه. ئیرانیش بوه‌ته دۆستی درێژخایه‌نی ڕوسیا و چین. بێ-گومان ئه‌و هاوكێشه نێوده‌وله‌تییانه‌ش به‌سانایی ئاسایی نابنه‌وه! به سێ كۆبونه‌وه له‌گه‌ل ئێران ئاسایی نابنه‌وه. ڕاسته ئێران ولاتێكی كاریگه‌ری ناوچه‌كه‌یه، به‌لام ئێران نابێته ناوه‌ندی دانوستانی خۆرهه‌لاتی ناوه‌راست چونکە ئەو دوو بوارە جیاوازن: کاریگەر جیاوازە لەوەی ببێتە ناوەندی دانوستان. چونكه پرسه‌كانی خۆرهه‌لاتی ناوه‌راست به ده‌ست ئه‌مریكا و خۆراوا و ڕوسیایه. چونكه به‌رژه‌وه‌ندی ستراتیژیی زلهێزه‌كان له پشت جه‌مسه‌ربه‌ندی ململانێكانی خۆرهه‌لاتی ناوه‌ڕاسته‌وه‌ن! كۆبونه‌وه‌كان له‌گه‌ل ئێران ئاكارێكی ئاسایی دبلۆماسییه، به‌لام ئه‌و كۆبونه‌وانه ئێران ناكاته ناوه‌ندی دانوستانی خۆرهه‌لاتی ناوه‌راست. چونكه له پشتی پرسه‌كانی خۆرهه‌لاتی ناوه‌راسته‌وه ستراتیژی دژ به یه‌كی زلهێزه‌كان ڕاوه‌ستاوه!\nهه‌رچه‌نده ده‌كرێت مه‌لا به‌ختیار حه‌قی خودیشی بێت كه له پێناو ئامانجی ‘بون به سه‌رۆك كۆماری عێراق’، وەک پەراوەی سیاسیی: دۆستایه‌تی خۆی بۆ ئاینی ئیسلام نیشان بدات و، ئێرانیش وه‌ك ناوه‌ندی دانوستانی خۆرهه‌لاتی ناوه‌ڕاست بناسێنێت. به‌ڵام مه‌سرور بارزانیی و قوباد تاله‌بانی و سه‌ركرده‌ی حیزبه‌كانی هه‌رێم پێویسته هێنده هوشیاری دبلۆماسییان هه‌بێت كه تا توركیا و سعودییه به‌مشێوه سه‌قامگیره هه‌بن: ئه‌وان ناوه‌ندی دبلۆماسیی ناوچه‌كه ده‌بن، نه‌ك ئێران! پرسه‌كانی خۆرهه‌لاتی ناوه‌راستیش زیاتر به ده‌ست زلهێزه‌كانه‌وه‌یه نه‌ك به ده‌ست ئێران.\nهه‌ندێك له خوێنه‌ران، هه‌ڵسه‌نگاندنی منیان له‌سه‌ر چۆنیه‌تی كاركردی داهاتوی لاهور شێخ جه‌نگیی، هه‌روه‌ها له‌سه‌ر داهاتوی كاری سیاسیی كورانی نه‌وشیروان مسته‌فا لێ داوا كردوم. گه‌ر مه‌جالم هه‌بێت بە بابه‌تێك وه‌لامی ئه‌و هاوڕێ به‌ڕێزانه‌ش ده‌ده‌مه‌وه.\nعەتا قەرەداخی: کەسیتی کوردی لە تێکشکاندەوە بۆ بنیادنانەوە!\nعەبدولکەریم شێخانی: گەڕانەوە بۆ لاى خزمان بە دەست و دیاریي زمانەوە/ بەشی دووەم.


شیلان بیبانى: بێکاری ئافرەتان هەڵەی حکومەتە یا هاولاتی. – WTARIKURD\nله په‌راویزیى لاپه‌ره‌كانى ئابورى و بارودۆخى كاركردنى ئافره‌تان له كوردستان، به هه‌مان شیوه‌ى وڵاتانى جیهان، كاركردنى ئافره‌تان به چه‌ند قوناغێك تێپه‌ربووه. له دونیادا سه‌ره‌تاى كاركردنى ئافره‌تان له ماڵه‌وه ده‌ستێپكردوه و به‌هۆى كه‌لتور و دابونه‌ریت زۆر بیبه‌ش بوون له كاركردن شانبه‌شانى پیاوان، به‌ڵام ئه‌مانه هه‌موى گۆڕان به هۆى پێشكه‌وتنى ته‌كنه‌لوژیا و عه‌قلیه‌ت و پێداویستى كۆمه‌ڵگا. هه‌ڵبه‌ته لایه‌نى ئابورى و سه‌رسه‌ختى ژیان، یه‌كه‌م پاڵنه‌ر بوون بۆ هه‌نگاونانى ئافره‌تان.\nدیاره كاركردن چه‌ند بنه‌مایه‌كى گرنگ له خۆ ده‌گرێت:\nیه‌كه‌میان: بوونى ئافره‌تان له شوێنى كاره‌كان، به‌نمونه گه‌ر بێت و ئافره‌تان له مه‌وقعى كاره‌كان به‌دوور بن، ئه‌وا مه‌حاڵه هه‌لى كاركردنیان هه‌بێت. كه‌واته كۆمپانیا و داموده‌زگا و، تا راده‌یه‌ك موڵ و سوپه‌رماركیت و هه‌ندێك جێگا، زه‌مینه خۆشكه‌ره بۆ به‌ده‌ستكه‌وتنى هه‌لى كار، له‌به‌رده‌میان. چونكه ئافره‌تان وجودیان هه‌یه له‌و جێگایانه‌دا، به‌ڵام به‌داخه‌وه هێشتا كه‌لێنێكى گه‌وره هه‌یه له كوردستان. به نمونه بازاڕه سه‌ره‌كیه‌كانى ناوشار و پیشانگاى كڕین و فروشتن و، چاككردنه‌وه‌ى ئوتومبیل و… هتد، هه‌بوونى ئافره‌ت زۆر ده‌گمه‌نه. كه‌واته ئه‌مانه واده‌كه‌ن، كه سه‌لماندنى ئافره‌تان به‌و جێگایه‌نه‌داو كاركردن كارێكى قورسه.\nدووه‌م: له بنه‌ماكانى هه‌لى كار، بوونى چالاكى و جموجوڵى ئابورى و به‌رزیى ئاسته‌كه‌ى، كه دیسان ئه‌مه‌شیان له‌م كاته‌دا، به‌ربه‌سته بۆ ئافره‌تان. له‌به‌رئه‌وه‌ى له ئێستادا كوردستان به قورسترین بارودۆخى ئابوریدا تێپه‌رده‌بێت و، به‌مه‌ش كاركردن تیدا زۆر سه‌خت ده‌بێت.\nسییه‌م : زیاتر له كارى سه‌ربه‌خۆ، بریتیه له بوونى سه‌رمایه‌یه‌ك بۆ ده‌ستپێكردنه‌وه‌ى پرۆژه و بیرۆكه‌ى بازرگانى. له كوردستاندا ئه‌وه‌ى گرفتى دروستكردوه، ئه‌وه‌یه كه پشتگیرى ئافره‌تان ناكرێت و، تاراده‌یه‌ك ده‌سه‌ڵات و خاوه‌ندرایه‌تیان نادرێتێ، جگه له نه‌بوونى رێكخراویك بۆ به‌ده‌نگه‌وه‌هاتنى ئافره‌تانى شكستخواردوو له پرۆژه‌یه‌ك. چونكه زۆرجار له كارى بازرگانى و سه‌رمایه‌داریى دوچارى زه‌ره‌رو زیان ده‌بن، ئه‌مه‌ش واده‌كات له یه‌كه‌م هه‌نگاوى شكستدا كوڵبده‌ن، بۆیه ئه‌وه‌ى كه‌موكورتى تێدایه هوشیارى بازرگانى لاى ئافره‌تان.\nله وڵاته‌كانى كه‌نداودا ژماره‌یه‌كى یه‌كجار زۆر ئافره‌تى خاوه‌نكار و سه‌رمایه هه‌یه، به‌هۆى باشى ئابورى ئه‌و وڵاته به گشتى. هه‌ر بۆیه‌شه له عومان كاتێك ژماره‌ى ئافره‌تانى كاریان كه‌متر بوو وه‌ك له وڵاته‌كانى تر حكومه‌ت هه‌ڵسا به دابه‌شكردنى زه‌وى به‌سه‌ر ئافره‌تانى بێكار، به‌مه‌ش هه‌ر ئافره‌تێكى كرده خاوه‌ن موڵكیك، له‌وانه فرۆشتیان و توانیان جۆره‌ها پرۆژه‌ى پێبكه‌ن. دواتر سه‌رژمێرێك كرا بۆ بێكارى ئافره‌تان، بینرا كه %60 ژماره‌ى ئافره‌تانى كار، زیادى كردووە. له‌مه‌شه‌وه ئه‌توانین بڵین كه حكومه‌ت رۆڵی كاریگه‌ریى هه‌یه له كه‌مكردنه‌وه‌ى رێژه‌ى بێكاریى. ئه‌مانه جگه له‌وه‌ى ئاستى ئابورى گشتى زه‌مینه خۆشكه‌ره بۆ كاركردن و رزگاربوون له بێكارى.\nته‌مه‌ڵى خه‌ڵك گه‌وره‌ترین باس و ته‌وه‌رى ئیستاى دونیایه. چونكه له ئێستادا زۆربه‌ى هاونیشتمانیان هه‌وڵێ كاریى ئاسان و بى ماندوبوون ده‌ده‌ن. له كۆندا ئافره‌ت و پیاو شانبه‌شانى یه‌كتر كشتوكال و پیشه‌سازى و زۆر بوارى تر كاریان ده‌كرد، به‌ڵام ئیستا له كوردستان كه‌رتى كشتوكاڵى به‌هۆى نه‌بوونى ده‌ستى كار، له نێوان ئه‌گه‌ریى مان و نه‌ماندایه. هیچ كام له خه‌ڵكى ئاماده‌نییه به هه‌مان شێوه‌ى باووباپیرانیان كارى مه‌ڕدارى و كشتوكال بكه‌ن. زۆرجار بەبیانوى خوێندن، زۆربه‌ى خێزانه گوندنیشینه‌كانى له جێگه‌ى خۆیان هه‌ڵكه‌ندوه‌و به‌ره‌و شاریان بردوون. به ده‌گمه‌ن خێزانى كوردستانى باشور ببینیت مه‌ردارى و ئاژه‌ل به‌خێو بكه‌ن، به‌ڵكو سودیان له خێزانى عه‌ره‌ب و سورى وه‌رگرتوه. ئه‌وه‌ى كه ماوه‌ته‌وه له‌م هه رێمه و ده‌رفه‌تى كاركردن بێت ته‌نها دامه‌زراندنە، ئه‌مه هه‌ڵه‌ى ئابورى ئه‌م سه‌رده‌مه‌یه، ئه‌م هه‌موو خاوه‌ن برۆانامه‌یه له كۆى دابنریت؟ ناكرێت ده‌زگایه‌كى حكومى كارمه‌ندى خۆى له پیویستى به‌ده‌ر دابمه‌زرینیت. ده‌بێت له‌م كۆمه‌ڵگایه چین و تویژ دروستبكرێته‌وه، هه‌ندیك جوتیار و هه‌ندیك كارگوزار و هه‌ندیك خزمه‌تگوزار و هه‌ندیك ماموستا و به‌مشێوه‌یه، واته له‌گه‌ڵ به‌ره‌وپیشچوونى ئاستى زانستى گرفتى كاركردنمان بۆ دروستبووه. ده‌توانرێـت ئه‌و هه‌موو ده‌چووانه‌ى كولێژ و په‌یمانگاكان به‌كاربخرێن، به‌ڵام به‌مه‌رجیك حكومه‌ت به سه‌ده‌ها كارگه و كۆمپانیا و… هتد دروست بكات. چیتر نه‌هێڵریت خه‌ڵكانى بیانى له‌م وڵاته ده‌رفه‌تى كاریى هاوڵاتى خۆمان داگیر بكه‌ن. ئه‌گه‌ێنه ئه‌و ئه‌نجامه‌ى كه نه‌وه‌كو ئافره‌تان بگره زۆربه‌ى پیاوانیش به‌هۆى كه‌مى كاره‌وه ده‌ناڵینن و، گرفته‌كان نیوه‌ى له ئه‌ستوى خۆدى كومه‌ڵگا و، نیوه‌كه‌ى تر بۆ حكومه‌ت و ئه‌م قه‌یرانه ئابورییه‌یه.\nLatest posts by شیلان بیبانی (see all)\nشیلان بیبانى: بێکاری ئافرەتان هەڵەی حکومەتە یا هاولاتی. - 2017-04-11\nشیلان بیبانی: بیرۆكە شاراوەكانی بانكی ناوەندیی عێراقی. - 2016-12-15\nشیلان بیبانی: چی ئابووریمانی بەم رۆژە گەیاند؟ - 2016-11-14


Home›ئابووری›چاوەڕواندەکرێت نرخی زێڕ زیاتر بەرزببێتەوە\nسەرۆکی جێبەجێکاری دەزگای وەبەرهێنەرانی جیهان لە ئەمریکا( U.S Global Investors) پێشبینی بەرزبوونەوەی زیاتری نرخی زێڕ لە بازاڕەکانی جیهان دەکات.\nفرانک هۆڵمز لە لێدوانێکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند: چاوەڕوان دەکەم لەماوەی داهاتوودا نرخی زێڕ زیاتر بەرزبێتەوە، بەجۆرێک نرخی ئۆنسەیەک بگاتە چوار هەزار دۆلار، لەگەڵ بەردەوامی بەرنامەی پاکێجی هاندان لەلایەن بانکە ناوەندییەکانەوە.\nشارەزایانی ئابووری کە لێدوانیان بۆ سایتی بزنس ئینسایدەر داوە، رایانگەیاندووە: زێڕ لەو کانزا بەنرخ و پارێزراو و سەرنجڕاکێشانەیە لەئێستادا کە بەهۆی بەردەوام چاپکردنی دراوەکان و دابەزاندنی نرخی سوود بۆ نزیک سفر لە زۆرێک لە وڵاتان بەهادارتربووە.\nشایەنی باسە شارەزایانی گۆڵدمان ساکس پێشتر پێشبینیان کردبوو کە نرخی زێڕ بگاتە 2300 دۆلار ئەمەش بەهۆی نادڵنیایی لە باشبوونی بارودۆخی ئابوری جیهان، بەڵام بەهۆی بەردەوامی ئەم دۆخە پێشبینی بەرزبوونەوەی زیاتری لێدەکرێت.\nئەمڕۆ نرخی یەک ئۆنسە زێڕ لە بازاڕەکانی جیهاندا دوو و هەزار و سێ دۆلار بوو.


شاندى په‌رله‌مانى كوردستان نێوه‌ندگیریى نێوان حزبه‌كانى خۆرئاوا ده‌كات\n03/12/2017 04:38:00 م\nڕۆژى شه‌ممه 2/12/2017، شاندێكى په‌رله‌مانى كوردستان له خۆرئاواى كوردستان سه‌ردانى ئه‌نجوومه‌نى نیشتیمانیى كورد له سوریا (ئه‌نه‌كه‌سه)ى كرد.\nله كۆبوونه‌وه‌كه شاندى په‌رله‌مانى كوردستان داوایان له ئه‌نجوومه‌نى نیشتیمانیى كورد له سوریا كرد كه كێشه ناوخۆییه‌كانى نێوانیان له‌گه‌ڵ پارتى یه‌كێتیى دیموكرات (په‌یه‌ده) له‌سه‌ر مێزى گفتوگۆ چاره‌سه‌ر بكه‌ن.\nله به‌شێكى دیكه‌ی كۆبوونه‌وه‌كه‌دا عه‌بدولسه‌مه‌د خه‌له‌ف برۆ، ئه‌ندامى ئه‌میندارى گشتیى ئه‌نه‌كه‌سه باسى له كێشه‌كانیان كرد له‌گه‌ڵ په‌یه‌ده.\nهه‌روه‌ها شانده‌كه‌ى په‌رله‌مانى كوردستان سه‌ردانى هاوپه‌یمانیى نیشتمانى كورد له سوریاى كرد و له كۆبوونه‌وه‌كه باس له ره‌وشى خۆرئاواى كرودستان و پێویستیى یه‌كڕیزى كرا.\nسالح گه‌دۆ، سكرتێرى پارتى چه‌پى كورد له سوریا باسى له ره‌وشى خۆرئاواى كوردستان كرد و وتى، ئه‌م هه‌ڵبژاردنه گرنگ بوو ، به‌ڵام پێویسته هه‌نگاوى باش بۆ دۆزى كورد بنرێت.\nهه‌روه‌ها شانده‌كه‌ى په‌رله‌مانى كوردستان سه‌ردانى پارتى دیموكراتى پێشكه‌وتنخوازى كورد له سوریا كرد وگفتوگۆى ورد له‌سه‌ر ره‌وشى خۆرئاواى كوردستان كرا.\nدواین سه‌ردانى شاندى په‌رله‌مانى كوردستان بۆ باره‌گاى پارتى یه‌كێتیى دیموكرات (په‌یه‌ده) بوو و له كۆبوونه‌وه‌یه‌كدا له‌گه‌ڵ شاهۆز حوسێن، هاوسه‌رۆكى په‌یه‌ده گفتوگۆ له‌سه‌ر په‌یوه‌ندیى حزبه‌كانى باشوور كرا و شاندى په‌رله‌مانى كوردستان داواكارییه‌كانى ئه‌نه‌كه‌سه‌ى پێشكه‌شى په‌یه‌ده كرد.\nهه‌ر له كۆبوونه‌وه‌كه‌دا هه‌ردوولا به‌گرنگییه‌وه باسیان له چاره‌سه‌رى كێشه‌كان كرد له پێناو دۆزى ره‌واى گه‌لى كورد و شاندى په‌رله‌مان داوایان كرد كه له‌سه‌ر یه‌ك مێز گفتوگۆ بكه‌ن و كێشوكانیان چاره‌سه‌ر بكه‌ن.\nشاندى په‌رله‌مانى كوردستان بۆ خۆرئاوا پێكهاتبوو له هه‌ریه‌ك له( ئامینه زكرى، شێركۆ حه‌مه ئه‌مین و زانا عه‌بدولڕه‌حمان) كه له‌سه‌ر داواى كۆمیسیۆنى باڵاى هه‌ڵبژاردنى خۆرئاواى كوردستان له خۆرئاواى كوردستان.


به‌بۆنه‌ی مانگی ڕه‌مه‌زان له‌شكری ئه‌مریكا ژماره‌یه‌ك ده‌ستگیركراوی عێراقی ئازاد ده‌كات\nی مانگی نۆ ١٣, ٢٠٠٧\nله‌شـكری ئه‌مریكا له عێراق ده‌ڵێت به‌نیازه له ماوه‌ی مانگی ڕه‌مه‌زانی پـیرۆزدا ڕۆژانه 50 بۆ 80 ده‌ستكیركراوی عێراقی ئازاد بكات.\nبه‌یانـنامه‌یه‌كی له‌شـكری ده‌ڵێت به‌رنامه‌كه به هاوبه‌شی له‌گه‌ڵ حكومه‌تی عێراقیدا جێبه‌جێ ده‌كرێت، وه له ڕۆژی پـێـنجشه‌ممه‌وه ده‌ستده‌كرێت به ئازادكردنی یه‌كه‌م گروپ.\nبه‌یانـنامه‌كه له زاری فه‌رمانده‌ی كاروباری زیندانیـیه‌كان ژه‌نه‌ڕاڵ دۆگلاس ستۆن ده‌ڵێت لێژنه‌یه‌كی بێ لایه‌ن به لیستی ناوی ئه‌و ده‌سـتگیركراوانه‌دا ده‌چێته‌وه كه شـایانی ئازادكردنن. ده‌شڵێت پـرۆسه‌كه به یه‌كسـانی ده‌كرێت و به ته‌واوه‌تی نا تایفی و ناسیاسیـیانه ده‌بێت.\nله‌شـكری ئه‌مریكا ده‌ڵێت ئه‌و كه‌سـانه ئازاد ده‌كرێن كه چیتر هه‌ڕه‌شه بۆ سه‌ر باری ئاسایشی وڵاته‌كه دروست ناكه‌ن.\nله‌لایه‌كی دیكه‌وه، له‌شـكری ئه‌مریكا ڕایگه‌یاند كه‌وا هێزه عێراقی و ئه‌مریكایـی‌یه‌كان دره‌نگانێـكی چوارشه‌ممه چه‌ند هه‌ڵمه‌تێـكیان نزیـك شـارۆچـكه‌ی تاجی ئه‌نجامداوه، وه له‌ئاكامدا خانوویه‌كی تێرۆریسـته‌كانیان وێران كردووه و 12 گومانباریشـیان ده‌ستگیركردووه.\nهه‌روه‌ها له‌شـكر ڕایگه‌یاند كه‌وا هێزه‌كانی هاوپه‌یمانان له زنجیره‌یه‌ك هه‌ڵمه‌تدا له ڕۆژهه‌ڵات و ناوه‌ندی وڵاته‌كه له ماوه‌ی سێ ڕۆژی ڕابردوودا 3 تێرۆریستی سه‌ر به ئه‌لقاعیده‌ی ناو عێراقیان كوشـتووه و 80 ی دیكه‌شـیان ده‌سـتگیركردووه.


📷 جەمالی حەمە نوقڵەو هەندیک لە کوڕانی کانێسکان وێنە و پێناس\n📅 کاتی تۆمارکردن Feb 26 2017 9:52PM\n... [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 70% ✍ م.ب. 26-2-2017 21:52:26\n👫 سەلام عەبدوڵڵا کانێسکانی کەسایەتییەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن May 20 2009 1:21PM\nساڵی 1967 لە شاری سلێمانی لەدایکبووە، ساڵی 1990 بە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 92% ✍ هـ.ب. 20-5-2009 13:21:37\n📷 قوتابیانی قوتابخانەی کانێسکان لە یارگای سلێمانی ساڵی 1968 وێنە و پێناس\n📅 کاتی تۆمارکردن Jul 5 2016 11:08PM\n👁 ئەم بابەتە 2,484 جار بینراوە\n... [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 80% ✍ م.ب. 5-7-2016 23:08:50\n🏰 کانی ئاسکان - کانێسکان شوێنەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 26 2010 9:10PM\n👁 ئەم بابەتە 5,747 جار بینراوە\nئێستا لە ناوجەرگەی شاری سلێمانی دایە کاتی خۆی سنور [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 3 0 ✔ 98% ✍ هـ.ب. 26-11-2010 21:10:48\n📷 کانێسکان ساڵی 1938 وێنە و پێناس\n📅 کاتی تۆمارکردن Aug 22 2016 4:55PM\nیوسف ئەمین لە کانێسکان ساڵی 1938. سەرچاوەی وێنە: [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 60% ✍ م.ب. 22-8-2016 16:55:39\n🏰 کانێسکان شوێنەکان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jul 16 2019 10:35AM\nگەڕەکێکە لە ناوەندی شارۆچکەی خورماڵ سەر بە پارێزگا [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 31 ✔ 82% ✍ ج.ع.ئـ. 16-7-2019 10:35:58\n| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 8,002 چرکە!


پرۆسەی ئاشتی لەنێوان پۆست ئیسلامیزمی ئەردۆگان و … – Denegkan\nپرۆسەی ئاشتی لەنێوان پۆست ئیسلامیزمی ئەردۆگان و …\nbyئیبراهیم\tApril 9, 2013\tگشتی\nپرۆسەی ئاشتی لەنێوان پۆست ئیسلامیزمی ئەردۆگان و\nپۆست ناسیۆنالیزمی ئۆجەلاندا\nبیناکردنی دەوڵەتی نەتەوە، ئەو مۆتەکەیەی کە لەزۆربەی وڵاتانی دونیا توانیویەتی گەل و ڕەگەزە ژێردەستەکان لەناو هەناوەکانی خۆیدا بهاڕێت و زمان و کولتوری گەلی سەردەستیان بەسەردا بسەپێنێت. دوای دابەشبوونی کورد بەسەر چوار وڵاتی جیاوازدا، گەلانی سەردەستی ئەو چواروڵاتە بەبێ وچان هەوڵی تاواندنەوەی کوردیان لەناو هەناوی دەولەتی نەتەوەیی خۆیاندا داوە، ئەو دەولەتانەی کە لەسەر بنەمای ناسنانمەی گەلی سەردەست دامەزراون، یەکێك لەوانەش دەوڵەتی تورکیایە. تورکیا لەلایەن کۆمەڵە گەنجێکی سەرباز، بە ڕێبەری سەرکردەی تورك ئەتاتورك لە ١٩٢٤ دامەزرا و ناوی تورکیا واتە “وڵاتی تورك”یان بەسەر ئەو وڵاتە نوێیەدا دابڕی.\nدوای ٦٠ ساڵ لە تورکاندن و کوشتن و گرتن و ڕاوەدوونان و ڕاگواستن و سڕینەوە و تاواندنەوەی گەلی کورد، ژمارەیەك خوێندکاری کوردی هەڵگری بیری چەپخوازی، بە ڕێبەرایەتی ئۆجەلان، لە ساڵی ١٩٨٤دا تۆزی نیشتووی شەست ساڵیان لەسەر شان و باڵی خۆیان داکوتی و بڕیاری ڕوبەڕووبوونەوەیەکی خوێناوی ئەو دەولەتەیان دا کە دەیەویست تورکیا بکاتە دەوڵەتێکی پان تورکی، یەك نەتەوە، یەك زمان، یەك ئاڵا. دەوڵەتی تورکیا هەموو ئامرازە سیاسی و سەربازی و ئابووریەکانی ئەو دەولەتەی بۆ لەناوبردنی بزووتنەوەی کورد، بەپشتیوانی ولاتانی ئەندام لەناتۆ، تەرخان کرد. بەمانایەکی دی، بزووتنەوەی کورد کەوتە جەنگێکی خوێناوی لەگەڵ دەولەتێکی بەهێزی سەربازی ئەندامی ناتۆی وەکو تورکیا و بە پشتیوانی تەواوی ڕۆژئاوا، بەڵام نەیانتوانی ویست و خواستی ئەو گەلە و بزووتنەوەکەی لەبار بەرن و بیوەستێنن. هەردوو لا توانیان گەورەترین گورزی سەربازی لەیەك دی بوەشێنن، زۆرترین زیانی گیانی و ماددی بەیەکدی بگەیەنن. لەپاڵ ئەوەشدا دەولەتی تورکیا لەدووتوێی سووربوون لەسەر ئینکارکردنی کورد، ژیانی لە گەلی کورد کرد بە دۆزەخ، بەبێ سڵکردنەوە لە کوشتنی ڕێکخراو، شوێنبزرکردن، ڕاگواستن، سڕینەوەی ناسنامە و سزادان لەسەر درکاندنی یەك وشەی زمانی کوردی.\nهەرچەندە دەولەتی تورکیا لەسەر بنەمای لایسيتێ دامەزرا، کە دڕترین جۆری سەکولاریزمە لەئاست بیروباوەڕی ئاینی، بەهەمان ئەندازەی بیناکردنی دڕترین جۆری دەوڵەتی نەتەوە، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا ئەم سیستمە نەك هەر نەیتوانی لە سەپاندنی شەپقەی خۆرئاوایی سەرکەوتن بەدەست بێنێت، بەڵکو نەشیتوانی خەڵكی تورکیا لە ناسنامەی ئاینی داببڕێت و موسوڵمانەکان بە چەندین قۆناغی توندونەرمدا تێپەڕیون بۆ مانەوەیان بە موسوڵمان و دانەبڕانیان لە بیروباوەڕەکانیان. ئەوەی جێی ئاماژەیە ئەوەیە کە ئەتاتۆرك و گەنجە تورکەکان لەدوو شتدا سەرکەوتنیان بەدەست هێنا، یەکەمیان بەیەکەوە گرێدانی ناسنامەی تورکی و ئاینی، بەو مانایەی تورکێکی باش موسوڵمانێکی باشە، بۆیە تائێستاکەش خراپترین جوێن ئەوەیە بە تورکێك بڵێیت “کرسیتیان”. دووەمیشیان ئەوەبوو کە شۆفینیەتێکی وەهایان لەناخی تورکەکاندا چەسپاند لەئاست گەلی کورد، تا ئەو ئاستەی بەلای تورکەکانەوە “کوردێکی باش، کوردێکی مردووە”. ئەوەچش لەوەی کە بەکوردیان دەگوت “تورکی چیایی”.\nبەهۆی خەبات و ماندووبوونی زانای گەورە سەعیدی کوردی، فیکری ئیسلامی لە تورکیا بۆ تەنها ساتێکیش چاوی لێك نەناوە. لە سەرەتاکانی دروستبوونی ئەو دەولەتەدا شوێنکەوتووانی “پەیامەکانی نور”ی مەلا سەعیدی کوردی، کە دوایی بەهۆی قەدەغەبوونی ناوی “کوردی”، گۆڕا بۆ “سەعیدی نەورەسی”، پێنج ملیۆنی تێپەڕاندوون. فەتحوڵا گولەن لەسەر بنەمای پەیامەکانی نور بزووتنەوەکەی خۆی دامەرزاند و گەورەترین بزووتنەوەی ئاینی سۆفیزمی لە تورکیا پێکهێناوە، تا ئەو ئاستەی لەوانەیە سیاسیەکی تورکی نەبێت هەناسەیەکی پەیامەکانی نوری بەر نەکەوتبێت، لەڕێی هەزارەها بنکە و قوتابخانەی میللی نافەرمی لە تەواوی شار و شارۆچکە و لادێکانی دەولەتی تورکیا، تەنانەی ئۆجەلانیش فرچکی پەروەردەیی خۆی بە پەیامەکانی نورەوە گرتووە. لەو جەنجالیەی فیکری “پەیامەکانی نور”دا “نەجمەتین ئەربەکان” یەکەمین مانیفیستۆی خۆی لە ١٩٦٩و لەژێر ناوی “میللی گوروش”دا ڕاگەیاند و دواییش هەر لەسەر ئەو ناو و بنەمایەدا حیزبێکی ناوەرۆك ئیسلامی دامەزراند، بەبێ ئەوەی پاشگری ئیسلامی پێوە بێت، چونکە دەستوری تورکی ڕێگا بە دامەزراندنی هیچ حیزبێک لەسەر بنەمای ئاینی نادات.\nڕەجەب تەیب ئەردۆگان و عەبدوڵا گول، خوێندکاری دەستی ئەربەکان و هەڵگری تێروانینەکانی پەیامەکانی نورن. پەیامەکانی نور خۆیان لەوەدا مانیفێست دەکەن کە هەڵگری کاراکتەرە جوان و هێمن و ئاشتیەکانی سۆفیزم و لێکدانەوەی زانستیانەی دەقە دینیەکانن. ئەم بنەمایە وایکردووە کە نە سەلەفیزم و نەبیری کۆنسێرڤاتیزمی ئیسلامی ئیخوانی لە تورکیا نەتوانێت جێگای خۆی بکاتەوە. پەیامەکانی نور، سازترین بنەمای گرنگن بۆ بەجێهێشتنی ئیسلامی سیاسی تەقلیدی سەلەفی و ئیخوانی. ئیسلامێك کە لەگەڵ ڕۆحی تازەگەری و سەکولاریزم و کۆمەڵگای مەدەنیدا بێتەوە. ئەگەر فارسەکان بە شیعەگەری خۆیان لە عەرەب جیاکردبێتەوە، ئەوا تورکەکان بە پەیامەکانی نور توانیان ڕوخسارێکی شارستانی بدەنە ئاین و تا هەنوکەش هیچ مزگەوتێك و ناوەندێکی ئاینی تورکی نیە پەیامەکانی نوری تێدا نەخوێندرێن. بەڵام دووبارەی دەکەمەوە کە لەپاڵ ئەم پەیامانەشدا تورکیزم دیوێکی دیکەی ئەو ڕۆحەیە و وەکو خوێن و گۆشت تێکەڵی یەکدی کراون. بۆیە پەیامەکانی نور بەبێی تورکیزم نەیاندەتوانی دەوڵەتی تورکی بۆ تورکەکان پاوان بکات.\nسەبارەت بە پەیوەندی گەلی کورد بە پەیامەکانی نورەوە، تا هەنوکەش بە سەدان هەزار کورد پەیوەندی خۆیان بەو پەیامانەوە نەپچڕاندووە. ئەو سوپا پەرلەمانتارە بە ڕەگەز کوردەی کە گرێدراوی حیزبەکەی داد و گەشەپێدانن لەو سەرچاوەیەوە هاتوون. بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا، ڕێژەیەکی زۆری کورد لەژێر چەتری پەیامەکانی نوری تورکێنراو دەرچوون و خۆیان لە بزووتنەوەی فەتحوڵا گولەن جیاکردەوە. ئەم گەورەییەش دەگەڕێتەوە بۆ “مەلا عیززەدین یەڵدرم”، کە لە سەرەتای حەفتاکان بەهۆی چالاکی کوردایەتیەوە بڕیاری دەستگیرکردنی دەردەکرێت، بەڵام دەتوانێت ڕابکات بۆ میسر و لەوێ شەریعەت لە زانکۆی ئەزهەر تەواو بکات، دوایی لە سەرەتای نەوەدەکاندا توانی بگەڕێتەوە تورکیا و یەکەم جیابوونەوە لە فەتحوڵا گولەن دەست پێ بکات. بە سەدان لاوی کورد لەگەڵ “عیززەددین یەڵدرم” دا، “وەقفی زەهرا”یان دامەزراند. ئەوان بەردەوام بوون لەسەر پەیامەکانی نور، بەڵام دوور لە فیکری تورانیزم و تورکایەتی. دەکرێت “وەقفی زەهرا” بە یەکەم دابڕانی فیکری کوردی لە تورکەکان دابنرێت. گۆڤاری مانگانەی”نوبیهار” کە تائێستاکەش بە زمانی کوردی بەردەوامە، یەکێك بوو لە بەرهەمەکانی “خوێندکارانی “وەقفی زەهرا.\nبەداخەوە دوای ئەوەی دەوڵەت زانی کە پەیامێكی کولتوری سیاسی لەپشت ئەو ڕێکخراوە ئایندیەدا کار دەکات، داڵدەی ئەو خوێندکارە کوردانە دەدات کە لە زانکۆکانی تورکیا بۆ خوێندن وەردەگیرێن، بەڵام بەهۆی تێچوونی شوێنی خەوتن و خواردن ناتوانن درێژە بە خوێندن بدەن، وەقفی زەهرا، خۆی لێ بەخاوەن دەکردن و جێگا و خواردنی بۆ سەدان خوێندکاری کوردی دابین دەکرد، تەنها لەبەرامبەر ئەوەی خوێندنەکەیان تەواو بکەن، کە بەدەیان خوێندکاری نزیك لە بزووتنەوەی کوردیش لەناو ئەو خوێندکارانەدا جێیان دەگرت. لە کۆتایی نەوەدەکاندا چەندین هەڵمەتی پشکنین و تاڵانکردن لەلایەن میت و قەرەقۆلی تورکیەوە بەشەناوخۆییەکانی سەر بە وەقفی زەهرای گرتەوە. تەنانەت کتێبخانە گەورەکەی “عیززەددین یەڵدرم”یش لەو تالانە ڕزگاری نەبوو و لەماوەی ساڵێکدا چەندین بەسەریان دادا و ئۆفیسەکەیان تالان کرد. بەداخەوە لە سەرەتای رەمەزانی ساڵی “٢٠٠٠”دا گورگە بۆرەکان، “عیززەددین یەڵدرم”یان لەگەڵ (١٨) کەسایەتی دیکەی گرنگی کورد، ڕفاندن و لە (١٩) رەمەزانی هەمان ساڵدا تەرمەکانیان بە شێوێنراوی فڕێدرانە سەر جاددەکانی ئەستەمبۆڵ و شارەکانی دیکەی تورکیا.\nڕاستە فیکر و تێڕوانینی بزووتنەوەی “داد و گەشەپێدان”ی ئەردۆگان لە قۆناغێکی پێشکەوتووی ئسیلامیزمدا دەولەتداری دەکات، بێ ئەوەی پەنا بۆ بنەماکانی شەریعەت ببات و پێگەکانی سەکولاریزم بهەژێنێت، بەڵام ئەوەش ڕاستە کە هەوڵ دەدات سەکولاریزم لە دڕندەیی مۆدێلی دژە ئاینی ئەتاتۆرك دابڕنێت و پێڕەوی لە سەکولاریزمێکی نەرم بکات بۆ ئەوەی جێگای سەرپۆش و سیمبۆڵە ئیسلامیەکانی تێدا ببێتەوە. ڕاستە کە فیکری دادوگەشەپێدان خەریکە سنوورە شۆفێنیەکان دەبڕێت و دەیەوێت تورکیا بخاتەوە سەر سیککەیەکی هەڵگری سیمای ئیسلامی بەگرێدانەوەی بە بنەماکانی مۆدێرنە و ئابووری ئازاد، بۆ ئەوەی هەموو هاوڵاتیانی تورکیا بتوانن بەبێ جیاوازی ڕەگەزی بژین. بەڵام لەگەڵ مەترسیەکانی ئەو جۆرە مۆدێلەش، ئەم ڕاستیە لەخۆیەوە دروست نەبووە. ئەم ڕاستیە بەر لە هاتنی ئەردۆگان و هاوڕێکانی بۆ سەر دەستەلات، لە بازنەیەکی بیرلێنەکراوەدا دەگوزەرا. هەڵگرانی پەیامەکانی نور، بەقەد کاریگەریان بە نەرم و نیانی پەیامەکانی نور، هێندەش لەژێر کاریگەری تورکیزم و ئایدیۆلۆژیای “یەك نەتەوە و یەك زمان و یەك ئالادا” قنیاتیان دەکرد. بۆیە ئەو گۆڕانەی بەسەر ئەردۆگان و هەڤالانی دا دێت، زادەی گوزەرێکی گرنگ و ئەزموونێکی هەستیارە لە بەڕێوەبردنی دەستەڵات و ڕووبەڕووبوونەوەی ڕاستەوخۆیان لەگەڵ ئەو زەبروزەنگەی کە لەدژی کوردەکان پێڕەو دەکرا و دەکرێت، هەروەها لەگەڵ ئەو ڕکابەریانەی کە لەلایەن بزووتنەوەی کوردەوە ڕووبەڕووی ئەزمونەکەی ئەردۆگان دەبێتەوە.\nئیشکالیەتی گەورە لە بزووتنەوەی پۆست ئیسلامیزمی تورکیدا تائێستا لەوەدا کورت دەبێتەوە کە موسوڵمانەکان هەموو بران و هەمان ماف و ئەرکی وەکو یەکیان هەیە. بەڵام ئەم گوتارە گەردوونیە خاڵی نیە لە گەوجاندنێکی گەورە، چونکە ئەگەر دەوڵەت لەسەر بنەمایەکی نوێی هاوبەشی دانەمەزرێتەوە ئەم گوتارە گوزارش لە ئەقڵێکی سەردەستانەی تۆتالیتێرانە نەبێت لەهیچی دی ناکات، لە دەولەتێكدا کە بنەماکانی دامەزراندنی ئەو دەولەتە پێوەری شۆفێنی تاکلایەنەن، تەنانەت ناوی ئەو دەولەتە کە “تورکیا”یە ناوێکی یەک ڕەهەند و یەك ئاڕاستەیە و پێچەوانەی ئەو گوتارەیە. لە ئێستای پرۆسەی ئاشتیشدا، دەستپێشخەریەکە هێندە هی ئەردۆگان نیە، بەقەد ئەوەی کە هی ئۆجەلانە. داد و گەشەپیدان تا ئەو ساتەش هیچ هەنگاوێکی بەرەو ئاشتی نەناوە بێجگە لە قسەکردن لەوەی کە تورکیا دەگۆڕێت، بەڵام نازانین بەچ ئاقارێکدا دەگۆڕێت. ئەوان لەگەڵ دامەزرێنەری بزووتنەوەی کورد لە تورکیادا گفتوگۆ دەکەن، بەڵام نەك هەر دان بە بزووتنەوەکەیدا نانێن، بەڵکو دەیانەوێت بەبێ هەموو گرەنتیەك چەکەکانیان لە ناو خاکی خۆیاندا بەجێ بێڵن و بەرەو باشوور و خۆرئاوا بکشێنەوە. تێڕوانینی ئەوان تا ئێستا بۆ پرۆسەکە تێروانینێكی ئەمنی ڕووت و ئایندەیەکی تەواو ئاڵۆزە. بەڵام ئایا کورد هیچ بژاردەیەکی دی لەبەردەم دایە؟\nبزووتنەوەی مەدەنی ژیاری خەڵکی کورد لە تورکیا، هەڵگری هەر پاشخانێكی فیکری بن، هەموویان لەیەك بازنەدا کۆدەبنەوە، ئەویش رەدکردنەوەی توانەوە و پەراوێز خستنە. ئەوان لە ماوەی چەند ساڵی ڕابردوودا توانیان فەرمانڕەوایەتی ئەردۆگان بخەنە ژێر فشارێکی گەورە و هەموو فەرمانە دەرەکیەکانی تایبەت بە ئیسلامەتی و مافی مرۆڤ و مرۆڤدۆستی بخەنە ژێر پرسیاری گەورە؟ جادە و شەقامەکانی تورکیایان کردوونەتە سەنگەری مەدەنی کراوە و ئامادە. ئەم گوڕوتینەی هاوڵاتیانی کورد لە تورکیا وای کردووە ئۆجەلان لە ئایندەی بزووتنەوەی نەتەوەکەی نەترسێت، ئایندەیەك کە دەیان بژاردەی هەمەجۆر دەخاتە بەردەم گەلی کورد لەپێناو بەدەستهێنانەوەی مافەکانیان. لێرەدا پەیامەکەی ئۆجەلان لەدایك دەبێت.\nڕاستە ئۆجەلان قۆناغی دەوڵەتی نەتەوە بەجێ دێڵێت، بەڵام هیچ دەستەواژەیەکی ئەوتۆش ناداتە دەست بەوەی کە ئەو بە فەرمانڕەوایەتی گەلی سەردەست بەو جۆرەی ئێستا ڕازیە. ڕاستە ئەو دەستپێشخەری بەئاشتی پێکەوە ژیان دەخاتە بەردەم نەتەوەکانی تورکیا، بەڵام ئەوەشی لەیاد نەچووە کە بڵێت “ئینکاری کردنی ئەسڵی ئێمە و باپیرانمان ئامانجی مودێرنیزم بوو ئەمەش هەڵوێستێکی نا ئینسانییە”. ئەمەش مانای وایە کە ئەو دەولەتە مۆدێرنە بەو جۆرەی ئێستای لە ڕەوشێکی نامرۆڤانەدا دەژیەت و دەبێت بگۆڕێت و قۆناغی مۆدێرنە بەجێ بێڵێت. بۆیە ئەو لە وتارەکەیدا دەڵێت “لە نزیکترین کاتتدا و لەچوارچێوەی ڕێکەوتنی نەتەوەیی (میساقی میللی)دا تورک و کورد لەژێر سایەی جەنگی ئازادی نەتەوەییدا بەشێوەیەکی زیاتر واقیعیانە ، تێکەڵییەکی زیاتر و ژیانێکی قوڵتر پێکەوە دەژین”. ئەمەش مانای وایە کە ئۆجەلان قۆناغی دەولەتی نەتەوە بەجێ دێڵێت، بەڵام لەسەر بنەمای میساقێك کە مافەکانی هەردوولا بپارێزرێن. ئایا ئەم خۆزگەیە لە دەوڵەتێکی فرەیی و دادوەریدا، پێکهاتەکان بتوانن خۆیان بەڕێوە ببەن، بێ ئەوەی کەس سەردەست و کەسیش ژێر دەست بێت، چاوی بە دونیای دوای مۆدێرنە و دوای ئیسلامیزم و دوای ناسیۆنالیزمدا هەڵدێت؟ ئەوەی لەبەرچاوە تائێستا وتارەکان وامان پێ دەڵێن. ئەردۆگان لە چوارچێوەی پارتێکدا کە هەموو گیانی پێچەوانەی بنەما دینیەکانە، بەڵام بەڕوخساری دینیەوە، باس لە دەوڵەتی هاوڵاتیان دەکات. ئۆجەلانیش لە لە چوارچێوەی ژوورێکی دوو تا سێ مەتریدا باس لە دەوڵەتی دوای مۆدێرنە و هەموو نەتەوەکان دەکات و دەڵێت “لە سەردەمی شەڕی چەکەوە، دەرگا بەڕووی سیاسەتی دیموکراتیدا دەکرێتەوە”.\nئەم ڕەوشەی ئێستا کە ئۆجەلان بە کردار و ئەردۆگان بە قسە دەستیان پێکردووە، چەند گرنگە هێندەش مەترسیدارە. سەردەستەکان بە درێژایی مێژووی ڕابردوویان بە فێڵ و تەڵەکەبازی مامەڵەیان لەگەڵ کورد و سەرکردەکانیدا کردووە. ئایا ئەم مێژووە جارێکی دی خۆی دووبارە ناکاتەوە؟ ئایندە مسۆگەری ئەم وەڵامە دەکات، بەڵام ئەوەی کە لەو نوسینەدا دەتوانین بەمسۆگەری قسەی لێ بکەین، خواستی بەردەوامی گەلە، ئەو بزووتنەوە مەدەنیەی کە لە چوارچێوەی “پارتی ئاشتی و دیموکراتی”دا پێشرەوی لە خەباتی مەدەنی کورد دەکات، دەتوانێت هەموو “پۆستەکان” بەچۆكدا بێنێت و گرەنتی پاراستنی مافەکانی خەڵكی کوردە بە سەربەرزی و سەروەری خۆیانەوە، بکات.\nتێبینی: ئەم بابەتە لە ژمارە ٤١٥ی رۆژنامەی چاودێر “ڕوانگە و ڕەخنە”دا بڵاوکراوەتەوە.\nPrevious تێکۆشان بۆچی …. پۆڵا سەعید\nNext پێشانگایەکی دۆکیومەنتری لە شاری تۆرۆنتۆ سەبارەت بە ئەنفال


مامۆستا ئیبراهیم – ته‌ڤگه‌ر\nسەرەکی/تاگ: مامۆستا ئیبراهیم\nئەرشیفی تاگەکان: مامۆستا ئیبراهیم\nشوبات 25, 2022\tگۆشەی ئازاد 0\nئیبراهیم فەرەج سیاسەتەکە خۆی ئەوەی تیا بوو کە ئێوە ئۆکرانییەکان قوربانین. بۆ ئەوەی ئیتر ئەوروپا و ئەمەریکا بازرگانی لەگەڵ پۆتین نەکەن. بە بازرگانی لەگەڵ ئەوان، پۆتین ڕوسیای کردووە بە یانزدەهەم ئابوری جیھان و ھێزێکی گەورەی تەکنەلۆژی سەربازی و ئەلەکترۆنی. تەنانەت لەڕێگەی ھێرشی ئەلەکترۆنییەوە ھەڵبژاردنەکانی ئەمەریکاشی خستبووە ژێر پرسیارەوە. لەھەموو جێگەیەکی …\nشوبات 6, 2022\tگۆشەی ئازاد 0\nمامۆستا ئیبراهیم مرۆڤ؛ کە مێژووی سەدەکانی ناوەڕاست دەخوێنێتەوە، کە ناسراوە بە “سەدە تاریکەکان”. کە تیایدا ھەردوو دەسەڵاتی دنیایی و دینی (ئیمپراطۆر و پاپا). دەبنە پشت و پەناو ھاوپەیمانی یەک. لە یەکتری ھێز وەردەگرن. تەنھا بیر لەبەرژەوەندییە ماددی و پاراستنی کورسی و دەسەڵاتی خۆیان دەکەنەوە. ئیتر ژیانی تاک و کۆمەڵگە دەکەوێتە …


گۆڕان و ئەوانی تر\nدوەم: ناوچەی سلێمانی: یەکێتی سەرباری ئەوەی بوە بە دو هێز و هێزی د. بەرهەم توانیویەتی ئیستقتابی کۆمەڵێک کەسایەتی دەرەوەی مەنزومەی تەقلیدی حزبەکەی بکات، بەڵام یەکێتی دایکیش لە ئێستادا و دوای شکستی کەرکوکیان، لەنێو ململانێیەکی قورس و دژواردا کات بەسەر ئەبات و تا ئاستێک وەک چەند حزبێک لە حزبێکدا دەرئەکەوێت. بەشی زۆری کەسایەتی و کارەکتەرەکانی چاوەڕێی ئاکامەکانی هەڵبژاردنن بۆ یەکلابونەوەی کێشەکان و دوابڕیاردانیان. بەڵام بەگشتی هیچ رۆشناییەک لە هەنگاوەکانیان بۆ ئایندەی هەرێم و لانی کەم پەیوەندی لەگەڵ پارتیدا دەرناخەن و پێدەچێت پەیوەندی هێرۆخان بە بنەماڵەی بارزانیەوە لە پەیوەندی دوخێزان تێپەڕیبێت بۆ دو هێز، کە سەرباری ناکۆکیەکانیان، بەڵام بێیەک نەتوانن بەردەوامی بە هەیمەنەیان بدەن.\nگۆڕان هێزی بنەڕەتی کوردستانە کە هێشتا بە دیدگایەکی دیارەوە خوازیاری چاکسازی و ریفۆرم و کۆتایی هێنانە بەم سیستەمە ئیفلیجە. گۆڕان بە توندی لەسەر پێێ خۆی بەرامبەر باهۆزی دەسەلات و غەیرە دەسەلات وەستاوەو چەسپیوە بە بنەما بەهێزەکانی خۆیەوە. بەڵام ئایا ئەمە بەسە؟ ئەمە تەنها هەنگاوە؟ پێم وانیە وابێت. گۆڕان لەم یەک دو ساڵەدا کارتی گەورەی لەدەست بو وە دەیتوانی یاریکەرێکی بەهێزتر و گێژکەرتری نەیارەکانی بێت. بەداخەوە زۆر دەرفەت لەدەستدرا، بەڵام خاڵی ئیجابی ئەوەیە هێشتا بەهێزەوە لەسەر بناغەی خۆی وەستاوەو ئێستاش باشتر ئەتوانێت هەنگاو بۆ پێشەوە بنێت. چەند هۆکارێک دەبنە یارمەتیدەر بۆ ئەو هەنگاوەو لەوانەشە ببنە پێچەوانە:\nسوربونی گۆڕان لەسەر فکری ریفۆرمخوازی.\nکارکردنی گۆڕان بۆ دەوڵەتسازی لەهەرێم و بەهێزکردنی پێگەی هەرێمیش لەبەغدا.\nدیاریکردنی نەیارە ئەسڵی و فەرعیەکان. ئەسڵیەکان سیستەمی شێواوی هەرێمە کە دەبێ تێکبدرێت، فەرعیەکانیش هێزی چەواشەکارە کە دەیەوێت بۆ خزمەتی خۆی و ئەو سیستەمە، موشاغەلەی گۆڕان بکات و هێزەکانی پەرش بکات. گۆڕان دەبێت لەو یاریە نەخشەبۆدانراوە قێزەونە باش تێبگات.\nبەهێزی بەرەی ناوخۆی گۆڕان، ئەویش بەدەستگرتن بە دەستور و ئۆرگانەکان وکەلتوری کارکردن لە نێو گۆڕان و سودوەرگرتن لەهەمو تواناکان و تەسفیرکردنی کێشە ناوخۆیەکان لەرێگای دیموکراسیانەو گفتوگۆی خەمخۆرانەوە.\nتوراس و ئاکار و رەفتاری نەوشیروان مستەفا هێشتا هێزی پاڵنەری گەورە ئەبێت بۆ بەردەوامی گڕوتین و تەوژمی گۆڕان. دەبێت دەستی پێوەبگیرێت و رێنیشاندەر بێت.


میسر: به‌رنووسی ده‌سـتوری نوێی وڵات په‌سه‌ندکرا\nکۆمیته‌ی باڵای هه‌ڵبژاردنه‌کانی میسر شه‌وی سێشه‌ممه ڕایگه‌یاند که‌وا میسریـیه‌کان به ڕێژه‌ی 63.8% به‌رنووسی ده‌سـتوری نوێی وڵاته‌که‌یان په‌سه‌نکردووه.\nسه‌میر ئه‌بو ئه‌لمعاتی سه‌رۆکی کۆمیته‌ی هه‌ڵبژاردنه‌کان ئه‌نجامه‌که‌ی ڕاگه‌یاند و گوتی له‌و 51 ملیۆن و 919 هه‌زار و 67 که‌سه‌ی که مافی ده‌نگدانیان له پـرۆسه‌ی ڕیفراندۆمه‌که‌دا هه‌بوو، ته‌نها 17 ملیۆن و 58 هه‌زار و 317 که‌س ده‌نگی خۆیان داوه و له‌و ژماره‌یه‌ش ته‌نها 16 ملیۆن و 755 هه‌زار و 12 که‌س به شێوه‌یه‌کی ڕاست ده‌نگیان داوه.\nڕیفراندۆمه‌که به دوو قۆناغ له ڕۆژانی 15 و 22 ی ئه‌م مانگه ئه‌نجام درا. له قۆناغی یه‌که‌م له 10 پارێزگا سـازکرا، له‌وانه قاهیره و ئسکه‌نده‌ریـیه‌ی ڕۆژهه‌ڵات و ڕۆژئاوا و ده‌قهلیه و ئه‌سیوت و سوهاج و ئه‌سوان و باکور و باشوری سینا.\nله قۆناغی دووه‌م له 17 پارێزگا ڕیفراندۆمه‌که به‌ڕێوه‌چوو، له‌وانه جیزه و فه‌یوم و قلیوبیه و مه‌نوفیه و بوحیره و که‌فر شێخ و دومیات و پـۆرسه‌عید و سویس و مه‌ترۆح و وادی لجدید و به‌نی سوه‌یف و منیا و ئوقسر و قه‌نا.\nبه‌م ئه‌نجامه ده‌بێت له ماوه‌ی دوو مانگدا هه‌ڵبژاردنی په‌رله‌مانی له میسر سـازبکرێت.\nبه‌ڵام زۆربه‌ی لیبراڵ و سیکیولاره‌کان ده‌ڵێن ئه‌م به‌رنووسی ده‌سـتوره ڕه‌نگدانه‌وه‌ی هه‌موو پـێـکهاته‌کانی کۆمه‌ڵـگای میسر نیـیه و ده‌بێت بگۆڕدرێت.


بوونەوەری ناو سێ هێڵ - قەڵەم\nتاریخ ایجاد در پنج شنبه, 15 آذر 1397 15:15\nئەوانەی بە ئاواتە گەورەکانەوە دەژین، بەناوبانگە کە دەگوترێ لە ئێستادا ناژین و بەردەوام رۆحێکی سەرگەردانی ناو ئان و ساتەکانی داهاتوون. ئەوان نەک تەنیا چێژ لە هەنووکە نابینن، بەڵکوو چێژ لای ئەوان شتێکە لە رەگەزی داهاتوو و دیاردەیەکە کە دەبێ سبەی رووبدات.\nبەڵام ژیان وەها نیە کە هەمیشە داهاتوو بریتی بێت لەوەی ئەم جۆرە کەسانە حەزیان لێیەتی. بگرە حاڵەتی زاڵ هەمیشە بە پێچەوانەی حەزی ئەوانە و بۆیە سەرتاسەری ژیانی ئەم جۆرە کەسانە دەبێتە ژیانێک لەناو وەهم و خەون دا. بەم پێیە ئەوانیش بە جۆرێک لە جۆرەکان دەبن بە وەهم و خەون. ژیانێکی لەم چەشنە بەڕاستی دژوار و قورسە.\nبۆیە دەتوانین بڵێین کە گرینگە جۆرێک لە هاوترازی لە نێوان خەونەکان و ژیانی راستەقینەدا هەبێ. مرۆڤ وەک چۆن نابێ هەموو شتێ بە ئیستاوە گرێ بدات، هەر بەو چەشنە نابێ بە داهاتووەوە گرێی بدات. ئێمە لە ئێستادا دەژین و بۆیە خەونەکانمان دەبێ رێزی ئێستا بگرن و بتوانن باڵانس و هاوترازییەک بە ژیان ببەخشن.\nبۆیە مرۆڤ دەبێ هاوکات هی ئیستا و داهاتوو بێت،... دیارە هەر بەو چەشنەیش هی رابردوو. ژیان لە هێڵی رابردوو و ئیستا و داهاتوودا لە جوڵەدایە و بۆیە ئێمە دەبێ بە سەر ئەم سێ بەشەدا دابەش بین. نابێ هیچ کام لەوانە پشکی شێریان بەرکەوێت و بەشەکانی تر بە جۆرێک لە جۆرەکان فەرامۆش بکرێن.\n٧ دێسەمبەری ٢٠١٨


رەزا شـوان: کریستین هـێڵگە رابەری چیرۆکنوسانی منداڵانی ئیسلەندایە. – WTARIKURD\nخاتو (کـریستین هـێڵگە گـۆنـاسدوتـێر) بەناوبانگـترین و خۆشەویسترین چـیرۆکـنوسی منـداڵانە لە ئیسلەنـدا. بە رابـەری چـیرۆکنوسانی چـیرۆکی منـداڵان ناسراوە. کـریستین هێڵگە لە (24/ نۆڤـەمبەر/1964) لە شاری (ریكیافـیك) ی پایتەختی ئیسلەنـدا لەدایک بـوە. لە منـداڵـییەوە هـۆگـری خوێنـدنەوە و نوسین بـوە.\nکریستین هێڵگە، لە ساڵی (1983) قۆناغی خوێندنی ئامادەیی لە داقوتابخانەی ئامادەیی ریکیافـیک تەواو کرد. لە سـاڵی (1984) دا لە (زانکـۆی به‌رشـلونه)ی ئیسپانی و لە (1985) دا لە (زانكۆی ئیسلەنـدا) زمانی ئیسپانی خوێنـد. دواییش لە ساڵی (1987) دا لە (زانکۆی یۆتا) لە (سۆڵت لیک ستی) لە ولایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکادا بڕوانامەی بەکالـۆریـۆسی لە (راگەیـانـدن و لە زمـان و ئـەدەبی ئیسـپانی) دا وەرگـرت. لە سـاڵی (1994) یشدا، له قـوتابخـانه‌ی ئیسلەنـدا، بـڕوانـامەی (رابـەر) یی وەرگـرت.\nماوەیەک وەکو رابەرێکی گەشت و گوزار کاری رابەری ئەو تـۆریستانەی دەکرد کە بۆ گەشتکرن دەهاتن بۆ ئیسلەندا. بۆ ماوەیەکیش کاری میوانداری لە ناو فرۆکەیەکی هێڵی ئاسمانی ئیسلەنـدادا کرد. ماوەیەکیش پەیـامنێری هەواڵی تەلەفـزیـۆنی ئیسلەنـدا بـو. لە ساڵی (1987-1988) وەکو پێشکەشکارێکی هەواڵ و بەرنامە، لە ئێـزگەی رادیـۆ و تەلەفـزیۆنی ئیسلەندا کاری کرد. بۆ مـاوەی (12) ساڵیش وەکو رۆژنامەنوسێک، بەبێ دابڕان کاری رۆژنامەگەری کرد. بە شێوەیەکی سەرەکی و تایبەتیش لە بەشی نوسینی هەواڵەکـانی رۆژانـەی دەرەوە، لە کەنـاڵی دوی تەلەفـزیۆنی ئیسلەنـدا کـاری دەکـرد.\nماوەیەکیش لە ئەنجومەنەکانی بەڕێوەبردنی کۆمەڵەی ژینگە پارێـزی ئیسلەنـدادا کاری کـرد. لە ساڵی (2014 ـ 2018) سـەرۆکی یەکـێتی نوسـەرانی ئیسلەنـدا بـو.\nکـریستین لە ساڵی (1997) ەوە تا ئەمـڕو، چـیرۆک و رۆمـان بـۆ منـداڵان دەنـوسێت. یەکەمین چیرۆکی بۆ منداڵان لەژێر ناوی ( بیـنای من زۆر خـۆشـتم دەوێ) لێرەوە و لە میانەی ئەم چیرۆکەوە ناوبانگی دەرکرد. تا ئێستا زیاتر لە چل رۆمان و کورتە چیرۆکی بـۆ منـداڵان نوسـیون و چاپیکـردون و بڵاویکـردونەتەوە. گـەلێ بابـەتی خوێنـدنەوە و پەروەردەیی بۆ پرۆگرامەکانی خوێندنی قوتابخانەکانی ئیسلەنـدا نوسیوە. گەلێ بابەت و سیناریـۆشی بۆ تەلەفـزیۆنەکـان و کورتە فـیلمە سینەماییەکان نوسـیوە.\nکریستین هێڵگە لە ساڵی (2011)ەوە تا ئەمڕۆ، ئاگاداری شەڕی ناوخۆی سوریا هەیە، کە بە هـەزاران کەسی بێـتاوان و بێـدەرتـانی سوریا، لە کورد و لە عـەرەب، بـونـە بە قـوربـانی و بـاجی ئەم شـەڕە خوێناوییە دەدەن. بە هەزاران خـێزان، بە تایبەتیش کورد، بە زۆر لە زێـدی خۆیان دەرکران، یا لە ترسان سەری خۆیان هەڵگرتن و ئاوارەبونە و بـونە بە پەنـابەر لە وڵاتـانی ئەوروپا و وڵاتـانی تری جیهـان. بۆ ئەوەی بە ئاسودەیی و بێترس بـژین. تەنانەت چەنـد خـێزانێکی سـوری گەیشتونـەتە ئیسلەنـداش.\nکریستین هێڵگە، لە چـیرۆکی “ئیسماعـیل” دا، کە لە ساڵی (2017) دا نوسیـوێتی، کە ئیسماعـیل کارەکتەرێکی مێردمنـداڵی خەیـاڵی هەڵهاتـوی شاری “حەڵـەب”ی سوریایە. بوە بە پەنابەر لە ئیسلەنـدا، کریستین لە میانەی ئیسماعـیلەوە، باس لە کوێـرەوەری و نەهـامەتییەکانی پەنـابەرانی سوریا دەکات. باسیش لە خـێزانێکی پەنـابەری سـوریا لە ئیسلەندا دەکات، کە چـۆن تێکەڵ بە کۆمەڵگایەکی تـازە بوە و چـۆن هەڵدەکات و خۆیان دەگونجێنن و خۆیـان پێکـدەهـێن.\nچەنـد جـارێک خـەڵاتی پەرتـوکی ساڵ بـۆ منـداڵانی تەمەن (6- 12) سـاڵان، لە لایـەن ئەنجومەنی فـێرکاری ریکیافـیکی لە ئیسلەنـدا پێشکەشیان کرد. هەر لە ئیسلەندا چەند جارێکیش خەڵاتی باشترین پەرتوکی ساڵ بۆ منداڵان پێشکەشیان کرد. خەڵاتی وڵاتـانی رۆژئـاوای باکوری ئەوروپـا بۆ ئـەدەبی منـداڵان پێشکەشکیان کـرد. خـەڵاتی نوسـینی باشترین سیناریۆی بۆ کورتە فیلمێک وەرگرت. لە لایەن پەرتوکخانەکانی قوتابخانەکانی وڵاتانی باکوری ئەوروپـاشەوە خـەڵاتی باشـترین پەرتـوکیان پێبەخـشی.\n(*) ئیـسلەنـدا یەکـێکە لە دەوڵەتـانی باکـوری ئەوروپـا. روبـەرەکەی ( 103 ) هـەزار کیلۆمەتـری دوجـایە. ژمارەی دانیشـتوانی ( 310 ) هـەزار کەسن. خـاوەنی کـۆنتـرین پەڕلـەمـانە لە جـیهـانـدا. بە گـڕکـان بەناوبانگە و کانیاوی کانـزایی ئـاوگەرمی زۆرە.