سەرنجڕاکێشیی بەکارهێنانی ئەو سیاسەتانەی کە بوونە هۆی تێکڕووخانی ئاشتییانەی یەکیەتیی سۆڤییەت لە هەشتا و سەرەتای نەوەدەکانی زایینی، کە زۆرجار وەک «ستراتێژیی سەرکەوتن» ئاماژەی پێ دەکرێ بەدژی ئێران شتێکی ئاشکرایە. ستراتێژییەکە بووە هۆی دڵخوازترین ئاکام بۆ کۆتاییهێنانی شەڕی سارد، سەرکەوتن بۆ وڵاتە یەکگرتووەکانی ئامریکا و هاوپەیمانەکانی بەبێ ناکۆکییەکی مەزنی ڕاستەوخۆ لەگەڵ یەکیەتیی سۆڤییەت. بە هۆی وێکچوونەکانی نێوان یەکیەتیی سۆڤییەت و ئێران ئەوە شتێکی عەقڵانییە کە گریمانەی ئەوە بکەین کە بەکارهێنانی هەمان سیاسەت ببێتە هۆی هەمان ئاکام. ئەو گریمانەیە دەتوانێ بە کردەوە دروست بێ و هەندێک شێوە ستراتێژیی وەک سیاسەتی گوشارهێنان بۆ ئێران بێگومان ئەوڕۆ سیاسەتێکی دروستە.\nبەڵام فاکتەری گرینگی پێکهاتەیی، ئەزموونی و کەسایەتیی جیاوازییەکی بەهێز لەنێوان مەرجەکانی ئەوڕۆ لەگەڵ هی کۆتاییەکانی شەڕی سارد درووست دەکەن. ئەو جیاوازییانە لەوانەیە ببنە هۆی شکستی «ستراتێژیی سەرکەوتن»، ئەوان بێگومان بەو مانایەن کە تەنانەت ئەگەر بە سەرکەوتووییش جێبەجێ بکرێن ببنە هۆی ئاراستەیەکی زۆر جیاوازتر و گەلێک خوێناویتر.\nبەڵام ئەو جیاوازییانە بەو مانایە نین کە وڵاتە یەکگرتووەکان نابێ شێوەیەکی دیاریکراو لە ستراتێژیی سەرکەوتن ڕەچاو بکا. ستراتێژییەکە کاریگەرییەکی ئەرێنی لەسەر زۆربەی لایەنەکانی جێگای نیگەرانیی وڵاتە یەکگرتووەکان دەبێ تەنانەت ئەگەر بە ئاکامی تەواو نەگەن کە ئاڵوگۆڕی ئاشتییانەی ڕێژیمی ئێستای ئێرانە. لەبەر ئەو هۆیە بیر کردنەوە لە جیاوازییەکان بە واتای دژایەتیکردنی ستراتێژییەکە نییە، بەڵکو هێنانەخوارێی ئاستی چاوەڕوانییەکان لەبارەی ئاکامەکانی و پێشنیاری ڕێگاچارە بۆ گونجاندنی جێبەجێکردنەکەی بە شێوەیەک کە باشترین ئاکامی دژی ئەو بەرهەڵستکارە دیاریکراوە هەبێ.\nئەوەی کە ڕێژیمی ئێران دەیکا\nجێبەجێکردنی ستراتێژیی ئەوپەڕی زەخت، ستراتێژیی سەرکەوتن کە گونجاوی ئێران بێ، ناکارامەیی ئابووریی ئێران تا ڕادەیەکی زۆر خراپتر دەکا و هاوکات سامانەکانی ڕێژیم بۆ کڕینەوەی خەڵک یا سەرکوتکردنیان کەم دەکاتەوە. ستراتێژییەکی ئەوتۆ دەتوانێ ببێتە هۆی پەرەپێدانی خۆپیشاندان و ناڕەزایەتییەکان و ببێتە هۆی جووڵانەوەیەکی جەماوەری کە سەقامگیریی و مانەوەی بە چالش بکێشێ، ئەگەرچی ئەو قەیرانە ئابوورییە بە ئاشکرا هۆیەکەی هەوڵی دژبەرانی بیانیی بێ، ئاکامەکەی بە ناچار هەر ئەوە دەبێ. ڕێژیم چی دەکا؟\nئەو بێگومان ئاکاری خۆی بەرامبەر بە ناڕەزایەتییەکانی پێشوو دووپات دەکاتەوە، بەسیجی ژێر دەستی سوپای پاسداران لەگەڵ هێزی پڕچەک و ڕاهاتووی ئینتیزامیی ناڕەزایەتییەکان سەرکوت دەکەن و تا ئەو جێیەی پێویست بێ بۆ ئەو مەبەستە توندوتیژی بەکار دێنن. لەوانەیە ڕێژیم هەندێک پاشەکشەی سنوورداری ئابووریش بکا تا ناڕازییەکان لێک دوور بخاتەوە، هەر وەک لەو دواییانەدا وای کردووە. ئەگەر دۆخەکە دژوارتر بێ، لەوانەیە ڕێژیم هەوڵ بدا ناڕەزایەتیی خەڵک ئاراستەی دەوڵەتی هەڵبژێراو بکا، کە دەتوانێ وەک سوپاپێکی متمانە ئیش بکا تا زەختەکە کەم بکاتەوە. چونکە دەوڵەتی هەڵبژێراو لە کردەوەدا کۆنتڕۆلی هیچ شتێکی حەیاتیی بەدەستەوە نییە، لە ڕوانگەی ڕێژیمەوە دەتوانێ لە کاتی پێویستدا وەلای بنێ.\nتەقریبەن نامومکینە کە بیر لەوە بکەینەوە کە بەڕێوەبەریی ڕێژیم دەستهەڵگری کوشتار بێ یا سوپای پاسداران و بەسیجی سەر بە سوپای پاسداران خۆ لە سەرکوت بپارێزن یا تێکەڵی ناڕازییەکان بن. ئەڕتەشیش بە هەمان شێوە وێناچی کە تیکەڵی خەڵکی ناڕازی بێ و ڕێژیم لەوانەیە هەوڵی بەکارهێنانی ئەرتەش بۆ سەرکوتکردن نەدا. بۆیە ناڕەزایەتییە جەماوەرییەکان بە دژواریی دەستیان بە خەڵکی شەڕکەر و شارەزای کەڵکوەرگرتن لە چەکی پێشکەوتوو ڕادەگا کە بووە هۆی پەرەئەستاندنی کوشەندەترین (بۆ ڕێبەران) سەرهەڵدانەکانی بەهاری عەڕەبی. بۆیە چاوەڕوانکراوترین ئاکامی ناڕەزایەتییەکانی جەماوەری لە مێژووی هەنووکەیی ئێراندا، وێدەچێ سەرکوتکردنی خوێناویی و پتەوکردنی کونتڕۆڵی ڕێژیم بێ. هەر جۆرە سێناریۆی هەرەسهێنانی وەک یەکیەتیی سۆڤیەت ئەگەری زۆر کەمە.\nئەوە هەروەها گرینگە کە لە بیرمان بێ کە سەرەڕای لێکدانەوەی هەندێک لە پسپۆرانی پرسی ئێران، سوپای پاسدارانی کۆماری ئیسلامیی هێشتا کۆنتڕۆڵی ڕێژیمی بەدەستەوە نییە، بەڵام دەتوانێ بێتە دەستی. بۆ وێنە جێبەجێکردنی ستراتێژیی ئەوپەڕی گوشار لە کاتی دەستبەکار بوونی جێێنشینی ڕێبەر، یا لە کاتی سەرقاڵیی یا لاوازیی دەتوانێ ببێتە هۆی هاندانی ڕێبەریی سوپای پاسداران کە بەرەو بەدەستەوە گرتنی کۆنتڕۆڵی وڵات (ئەگەرچی سوپا وێدەچێ هەوڵ بدا وا بنوێنێ کە بە هۆی ئایدیۆلۆژیکییەوە لە خزمەت ڕێبەری مەزن دایە، تەنانەت ئەگەر واش بێ، دەسەڵات دەگرنە دەست). وەرسووڕانێکی ئەوتۆ دەبێتە هۆی ڕادیکاڵیزە بوونی سیاسەتی دەرەوەی ڕێژیم لەوەش زیاتر و دیاریکەرانی ئەو سیاسەتانە ناچار دەکا کە کات و سامانی زیاتر بۆ کۆنتڕۆڵی نێوخۆ تەرخان بکەن.\nکاردانەوەی ئابووریی ڕێژیم بەرامبەر بە جێبەجێکردنی «ستراتێژیی سەرکەوتن» جیاواز دەبێ لە وەڵامی سۆڤییەت بە ڕەیگان. کاتێک کە ڕەیگان هاتە سەرکار، ڕێبەریی سۆڤییەت لەسەر بیرۆکەی چاکسازیی ئابووری تاقیکارییان دەکرد. لە کاتێکدا کە سیاسەتەکانی ئەو هاوکات زەختیان خستە سەر یەکیەتیی سۆڤیەت و تێچووی کێبڕکێ لەگەڵ وڵاتە یەکگرتووەکانی بەرز کردەوە، ڕێبەریی یەکیەتیی سۆڤییەت هەوڵەکانیان بۆ خێراترکردنی چاکسازیی ئابووری چڕتر کرد بێ ئەوەی کە بە تەواوی بیر لە ئاسەوارەکانی بکەنەوە.\nبە پێچەوانە، ڕێبەرانی ئێران ماوەیەکە ئاگاداری قەیرانی ئابوورییەکەیان بوون. سەرۆک کۆمار ڕووحانی کاتێک کە ڕاوێژکاری خامنەیی بوو «ستراتێژیی مقاومەت»ی لەگەڵ خامنەیی داڕشت. سەرجەم پلاتفۆرمی سیاسەتی نێوخۆی ڕووحانی لە چوارچێوەی جێبەجێ کردنی ئەو ستراتێژییە دایە. بەرداشتی ڕووحانی بە تەواوی لەگەڵ هی ڕێبەری مەزن جیاوازە، سەرۆک کۆمار بەدوای گونجاندنی قووڵی ئێران لەگەڵ کۆمەڵگەی نێودەوڵەتیی وەک ڕیگاچارەیەکە بۆ ئەوەی کە گەمارۆخستنە سەر ئێران ببێتە شتێکی بەژان بۆ کۆمەڵگەی نێونەتەوەیی، لە کاتێکدا کە ڕێبەری مەزن! بەتەمای خۆدابینکەرییە کە بتوانێ گەمارۆی داهاتوو بێ سوود بکا. چەندین ساڵ هەردوو بە دیققەت بیریان لە هەڵوێستی خۆیان کردۆتەوە و چاودێریی کاردانەوەی جێبەجێکردنی ئەوانیان کردووە.\nبەڵام ڕووحانی بە شێوەیەکی بەربڵاو نە تەنیا لە بەر چاوی ڕێژیم بێ ئیعتیبار بووە، بەڵکوو لەنێو خەڵکی ئێرانیش، تەنانەت ڕێفۆرمخوازەکانیش. ئەو لە گشت لاوە کەوتووەتە بەر ڕەخنە و جێگای سەرنجە دوایین ناڕەزایەتییەکان دژی ئەو و دەوڵەتەکەی و هەروەها تووندئاژۆکان بوون. وێدەچێ کە بیرۆکەی چاکسازیی و ئاڵوگۆڕی ئابووری لەگەڵ خۆی ڕەواییان لەدەست داوە. بێچگە لەوە مۆدێلی سیاسیی نۆرماڵی ئێران وێدەچی ئەوەبێ کە سەرۆک کۆمارێکی توندئاژۆ جێگای ئەو ڕێفۆرمخوازە بگرێتەوە (هەر وەک لە هەڵبژاردنی پێشوو کاتێک کە سەرۆک کۆماری پێشوو نەیتوانی خۆی بەربژێر بکا). بۆیە ئێران دەگەڕێتەوە بۆ مۆدێلی خۆدابینکەری و دەوڵەتداریی سەرکوتکەر و سیاسەتی ئابووری لەجیات سیاسەتێکی جیددی چاکسازیی.\nخۆدابینکەری و سیاسەتی ئابووریی سەرکوتکەرانە بۆ ئابووریی ئێران گەلێک زیانبارە و بە بێ لەبەرچاوگرتنی زەختی ڕۆژئاوا ڕووخان خێرا دەکا. زیادکردنی زەختی ڕۆژائاوا وێدەچێ ئەو پرۆسەیە خێراتر بکا. بەڵام هەر وەک سۆڤییەت، کۆرەی باکوور، کوبا و ئابووری ناکاریگەری بەرکەوتووی گەمارۆی قورس نیشانیان داوە، دەوڵەتێک کە لە سەرکوتکردن خۆ ناپارێزێ وێدەچی بتوانێ قەیرانی ئابووری بەربڵاو تێپەڕ بکا.\nبۆیە وڵاتە یەکگرتووەکان دەبێ ئەو گریمانەیە بکا کە هیچ پلەیەک لە زەختی دەرەکی نابێتە هۆی هەرەسهێنانی خێرای کۆماری ئیسلامیی ئێران، بەڵام زەختێکی ئەوتۆ دەتوانێ ببێتە هۆی سەرکوتی بەربڵاو و خوێناوی کە لەسەرەتادا دەسەڵاتی سوپای پاسداران و توندئاژۆکانی دیکە بەهێز دەکا. ستراتێژیی سەرکەوتن پشوودرێژیی و تەحەممولی خراپتربوونی دۆخەکان لەسەرەتادا لەجیات چاکتر بوون دەخوازێ. دۆخی نێو کۆڕی سیاسیی وڵاتە یەکگرتووەکان و لەناو خەڵکی ئامریکا وێناچی بەشێوەیەک بێ کە بە باشی هەڵسوکەوت لەگەڵ گەشەساندنێکی ئەوتۆ بکەن.\nئێمە هەروەها دەبێ دوایین جیاوازیی هەستیار کە دەتوانێ ببێتە هۆی شکستی هەر شێوە ستراتێژیی سەرکەوتن لەبەر چاو بگرین. یەکیەتیی سۆڤییەت یەکێک لە مەزنترین و بەهێز ترین دەوڵەتەکان بوو کە لە هاوپەیمانیی ڕۆژئاوادا نەبوو. کاتێک کە لاواز بوو و کەوتە لەرزین، هیچ وڵاتێکی دیکە نەبوو کە بتوانێ داوای یارمەتیی لێ بکا. ئێران بەو شێوەیە نییە. بۆ وێنە ئەگەر تاران بتوانێ پەیوەندی قایم لەگەڵ چین و ڕووسیە دروست بکا، هەردوو هێندە بەهێز و دەوڵەمەندن کە بتوانن ئێران نەجات بدەن، ئەگەر بیانهەوێ ئەو کارە بکەن (ئەگەرچی ڕوسیە لەوانەیە بە ویستی خۆی ئەو کارە نەکا). لەو ڕوانگەیەوە ئێران تا ڕادەیەک وەک کۆرەی باکوور دەچێ تا یەکیەتیی سۆڤییەت، ئەو دەتوانێ وەک مشتەرییەکی ئابووری درێژە بە ژیان بدا ئەگەر بتوانێ زلهێزێک ڕازی بکا کە لە بن باڵی خۆی بگرێ تا کاتی «ستراتێژیی سەرکەوتن» تێپەڕ دەبێ.\nبێگومان ستراتێژیی سەرکەوتن زوو شکست دێنێ ئەگەر وڵاتە یەکگرتووەکان نەتوانێ بەرەیەکی یەکگرتووی بەهێز لەگەڵ ئوروپاییەکان بەرامبەر بە ئێران بپارێزێ. هەرەسهێنانی بەرەیەکی بەهێزی ڕۆژئاوایی دژی ئێران دەبێتە هۆی گەیشتنی سەرمایەی ئابووری و زانستی بە ئابووری ئێران کە ئەو شێوە زەختە نابێتە هۆی ڕووخانی ئەو ڕێژیمە خاوەن بڕیارە و لە هەمان کاتدا ئایدیۆلۆژیکە. لێرە ئەندازە گرینگە. گەیشتنی ڕێژەیەکی کەمی سەرمایە بە دەست دەسەڵاتدارانی یەکیەتیی سۆڤییەت بۆ لاوازتر بوونی ئابووریی ئەو وڵاتە یەکلاکەرەوە نەبوو، بەڵام ڕێژەیەکی کەمی پارە و زانست کاریگەرییەکی زۆری لەسەر ئابوورییە زۆر بچووکترەکەی ئێران و هێزی سەربازییەکەی دەبێ تا درێژە بە ژیان بدەن.\nبۆیە گرینگترین ئاکامگیریی هەموو ئەوانە، ناخۆشترینیانە. هەر هەوڵێک بۆ دووبارە کردنەوەی ستراتێژیی سەرکەوتن دژی ئێران وەک ستراتێژییەکی پەسەندکراو وێدەچێ پێویست بکا کە ئەو ستراتێژییە لە لایەن هەردوو بەرەی سیاسی لە وڵاتە یەکگرتووەکان و هەردوو بەری ئاتلانتیک قبووڵ بکرێ. کاتی پێویست بۆ سەرکەوتنی هەڵوێستی ئەوپەڕی زەخت هێندە درێژە کە ئەو بەڕێوەبەرایەتییە تەنیا دەتوانێ مەرجەکان بۆ سەرکەوتنەکەی دابین بکا و بیداتە دەستی کەسی جێنشین یا ڕەنگبێ چەندی کەسی جێنشین. بۆیە ئەو بەڕێوەبەرایەتییە دەبێ هەوڵ بدا خۆ لە دووپاتکردنەوەی هەڵەی مەزنی کەسی پێشوو، کە سیاسەتێکی تاکلایەنانەی بێ پشتیوانی لایەنەکەی دیکە و (لەو پرسەدا) پشتیوانیی نێونەتەوەیی جێبەجێ کرد کە لە ئاکامدا سەرۆککۆماری دواتر توانی لێکی هەڵوەشێنێ.\nستراتێژیی سەرکەوتن چۆن فۆرمولە بکرێ؟\nگرینگترین پرسیار ئەوەیە: ستراتێژییەکە دەبێ چی دەستەبەر بکا تا ئاسایشی نەتەوەیی ئامریکا و بەرژەوەندییە نەتەوەییە حەیاتییەکانی دابین بکا؟ ئاڵوگۆڕی ڕێژیم تەنیا ئاکام لە کاتی شەڕی سارددا بوو کە دەیتوانی ئەو ئامانجانە دەستەبەر بکا. ئێران بە هەموو پێوانەیەک زۆر لاوازترە و بەرامبەر بە تەریککەوتنەوە هەستیارتر لە یەکیەتیی سۆڤییەتە، هەر وەک لە سەرەوە باس کرا. ستراتێژیی سەرکەوتن دەتوانێ زۆربەی داخوازییە ئەمنیەتییەکانی ئامریکا دابین بکا بەبێ ئەوەی کە ببێتە هۆی هەرەسهێنانی خێرای ڕێژیمی ئێران. ئەوە شتێکە کە دەکرێ جێبەجێ بکرێ.\nتەریکخستنەوەی ئێران لە سامانی دەرەکیی و ناچارکردنی ڕێژیم بە جەختکردن لەسەر خەڵکی خۆی دەسکەوتێکی مەزن دەبێ و دەبێتە هۆی وەرچەرخانی ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاست. بنەما سەرەکییەکانی ئەو هەڵوێستە دەبێ ئاوانە بن:\nــ جیاکردنەوەی لایەنگران و دابینکەرانی دەرەکیی لە کۆماری ئیسلامیی.\nــ پێشگرتن بە ئێران کە کەڵک لە سامانەکانی دەرەوەی سنوورەکانی وەرگرێ (بە تایبەتی لوبنان، سورییە و عێڕاق)\nــ سەپاندنی شکست بەسەر سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامیی لە گۆڕەپانە هەستیارەکان (سورییە و بە تایبەتی لە عێڕاق) بۆ بێ ئیعتیبار کردنی ئیددیعای رێکخراوەکە کە دەسەڵاتی بێ بەدیلی لە سیاسەتی ئاسایشی نەتەوەیی پێ بەخشیوە\n_ تێکدانی هەوڵەکانی ئێران بۆ دابینکردنی کەلوپەلی پێویست بۆ درووستکردنی جبەخانەی ئەتۆمیی و توانایی سەربازیی ئاسایی.\nــ برەودان بە ناڕەزایەتییەکان بەرامبەر بە ڕێژیمی ئێران لە نێوخۆ (بەڵام بێ چاوەڕوانی ئەوە کە ئەو ناڕەزایەتییانە ببنە هۆی گۆڕانی ڕێژیم لە ماوەیەکی دیاریکراودا)\nــ هاندان و بەرجەستە کردنەوەی دووبەرەکی لەنێو ڕێژیم لەبارەی ویستی درێژەدان بە سیاسەتەکانی پاوانخازانەی ناوچەیی، و\nــ کەلکوەرگرتن لە شۆکی جێنشینی رێبەری گەورە، کە دەتوانێ مردنی ستالین بیر بخاتەوە کە گرینگترین دەستاودەست کردنی دەسەڵاتە دوای مردنی خومەینی.\nئەوە شتێکی حەیاتییە کە لەبیرمان بێ کە ستراتێژییەکەی بەرامبەر بە یەکیەتیی سۆڤییەت ئەوەشی دەگرتەوە کە ڕۆژئاوای ئورووپا بەشدار بێ لە خەبات دژی هەڕەشەکانی یەکیەتیی سۆڤییەت و پێش بە هەوڵەکانی یەکیەتی سۆڤییەت بۆ ڕاکێشانی هاوپەیمانەکانی ئامریکا بۆ لای خۆی، بە تایبەتی رۆژئاوای ئاڵمان بگیرێ، لەهەمان کاتدا پشتگیریی (بەشێوەیەکی گونجاو و سنووردار) سەرهەڵدانی هاوپەیوەندیی لە لێهێستان و بەرخۆدانی دژی سۆڤییەت لە ئەفغانستان. باسکردن لە ستراتێژیی سەرکەوتن دژی ئێران بێ مانایە ئەگەر دژایەتیی کۆنترۆڵ و نفوزی ئێران لە لوبنان، سورییە و عێڕاق نەکرێ و هاوکات بەرەی وڵاتانی عەڕەبیی (لە ناویاندا عوممان و قەتەر) دژی نفووزی ئێران بەهێز نەکرێ.\nسورییە ئەفغانستانی ئێرانە، ئەوێ گۆڕەپانێکە کە هێزەکانی ئێران لە هەموو شوێنێک زۆرتر ئەگەری زیان پێگەیشتنیان هەیە، شوێنێک کە وڵاتە یەکگرتووەکان دەتوانێ سوپای پاسداران ناچار بکا سامانە سنووردارەکانی خەرجی شەڕێکی بەرگریکارانە بکا.\nعێڕاق لێهێستانی ئێرانە، ناوچەیەک کە ئێران بە شێوەیەکی سنووردار بەسەریدا زاڵە، و وڵاتێک کە ڕێبەرانی ئێران پێیان وایە کە ناکرێ لە کیسی بدەن. وڵاتە یەکگرتووەکان لە دۆخێکی لە ڕادەبەدەر باشتر دایە بۆ دژایەتیکردنی ئێران بۆ کۆنتڕۆڵی عێڕاق لەوەی کە لەبارەی لێهێستاندا هەیبوو (بە هەمان شێوە وەزعێکی باشتری لە سورییە هەیە لەچاو ئەوەی کە لە ئەفغانستاندا هەیبوو).\nهەڵوێستێکی درێژخایەن جەختکردن لەسەر درووستکردنی هاوڕایی لەنێوان هاوپەیمانەکانی ئامریکا لە بارەی پێویستیی جێبەجێ کردنی ستراتێژیی سەرکەوتن دەخوازێ. ئەوە ڕوسییەکان و چینییەکان چاوترسێن دەکا کە هەوڵی زیندوو ڕاگرتنی ئێران نەدەن. ئەوە دەبێتە هۆی پچڕانی زنجیرەی دابین کردنی کەلوپەلە ستراتێژیکەکان کە ئێران بۆ گەشە پێدانی تواناییە ناوەکیی و سەربازییە ئاساییەکانی پێویستییەتی. و ئێران ناچار دەکا کە بە سەختی بۆ دەسکەوتەکانی لە عێڕاق و سورییە بجەنگێ، هاوکات بە هەموو شێوەیەکی مومکین زەخت دەکەوێتە سەر ئابووری ئێران. بێگومان ستراتێژییەکی ئەوتۆ دەتوانێ کۆماری ئیسلامیی ناچار بە پاشەکشە بکا، جووڵانەوەکەی بۆ سەپاندنی هێژێمۆنی ناوچەیی ڕاگرێ و بەراوەژووی بکاتەوە، ناکۆکییەکان لەناو ڕێبەریی ئێران و لە نێوان ڕێژیم و خەڵک پەرە پێبدا، و لەوانەیە، لەگەڵ تێپەڕبوونی کات، و بە شێوەی تایبەتی ئێرانی، ببێتە هۆی ئاڵوگۆڕ لە نێوەرۆکی ڕێژیم.\nئەوە ستراتێژییەکی درووستە.\nبگه‌رێوه|ئەم بابەتە 9407 جار بینراوە| بینێره| چاپ


ئەپڵ لە پلانیدا شوێنی بەرهەمهێنانی ژمارەیەک لە ئامێرەکانی بگوازێتەوە بۆ دەرەوەی وڵاتی چین – کەی ئای تی ئێن\nئەپڵ 19, حوزه‌یران 2019\nئەپڵ لە پلانیدا شوێنی بەرهەمهێنانی ژمارەیەک لە ئامێرەکانی بگوازێتەوە بۆ دەرەوەی وڵاتی چین\nبە پێی ڕاپۆرتێکی پێگەی Nikkei، ئەپڵ دەیەوێت شوێنی بەرهەمهێنانی 15% بۆ 30% ـی ئامێرەکانی بگوازێتەوە بۆ دەرەوەی وڵاتی چین. هەروەها کۆمپانیاکە بە سەرپەرشتی تیمێک کردارەکە ئەنجام دەدات.\nئەپڵ داوای لە کۆمپانیا بەرهەمهێنەرەکانی وەک Foxconn و Pegatron و Wistron کردووە تاوەکو کرداری بەرهەمهێنانی ژمارەیەک لە ئامێرەکانی لە دەرەوەی چین بۆ ئەنجام بدەن. ئەمەش لە دوای ئەو جەنگە بازرگانییە سەختەی نێوان ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و دەوڵەتی چیندا کە چاوەڕوان دەکرێت لە کۆتاییەکانی ئەم مانگەدا چین بڕی 25% ـی باج بخاتە سەر ئامێرەکانی وەک مۆبایل و لاپتۆپ و تابڵێتەکان. هەر بۆیە ئەپڵ دەیەوێت بەرهەمهێنانی ژمارەیەک لە ئامێرەکانی بگوازێتەوە بۆ دەوڵەتێک کە بە دوور بێت لە جەنگە بازرگانییەکەی نێوان ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و چین.\nهەرچەندە دەگوترێت کە دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا داوای لە کۆمپانیای ئەپڵ کردووە کە بە یەکجاری شوێنی بەرهەمهێنانی سەرجەم ئامێرەکانی لە چینەوە بگوازێتەوە بۆ ناوخۆی ئەمریکا، بەڵام وا دیارە ئەپڵ دەیەوێت گواستنەوەکە بۆ یەکێک لە دەوڵەتەکانی کیشوەری ئاسیا ئەنجام دەدات. ئەمەش بە مەبەستی زیادنەبوونی بڕی باج لەسەر ئامێرەکان و گران نەبوونی نرخیان.\nبە پێی ڕاپۆرتەکەی پێگەی Nikkei، ئەو دەوڵەتانەی کە پێشبینی دەکرێت ئەپڵ گواستنەوەکەی بۆ ئەنجام بدات یەکێک لە دەوڵەتەکانی هیندستان و ڤێتنام دەبێت. پێشووتر ئەپڵ ژمارەیەک ئایفۆنی نرخ هەرزانی لە هیندستان بەرهەمهێنابوو، هەر بۆیە هیندستان ئەگەرێکی بەهێزە و ڕەنگە ئەپڵ ئایفۆنە نرخ گرانەکانیش هەر لەوێ بەرهەم بهێنێت. دەوڵەتەکانی مەکسیک و ئەندەنوسیا و مالیزیاش وەکو گریمانە دانراون. کۆمپانیای Foxconn ـیش ڕەزامەندی لەسەر گواستنەوەکە دەربڕیوە و دەڵێت ئەگەر پێویست بکات گواستنەوەی شوێنی بەرهەمهێنانی ئایفۆنەکان بۆ دەرەوەی چین ئەنجام دەدات.\nبە گواستنەوەی شوێنی ژمارەیەک لە بەرهەمەکانی ئەپڵ، بواری لۆجیکی کۆمپانیا دابینکەرەکانی دەوروبەری ئەپڵ زیاد دەکات. بەڵام پڕۆسەکە ئازار بەخش و جیاواز دەبێت. دابینکەرێک بە پێگەی Nikkei ـی ڕاگەیاندووە کە ئەو وڵاتەی کە گواستنەوەکەی بۆ ئەنجام دەدرێت، پێویستە خاوەن کرێکاری کارامە و ژێرخانێکی ئابووری بەهێز بێت. چاوەڕوان دەکرێت گواستنەوەکە ماوەیەکی زۆر بخایەنێت و بە لایەنی کەمەوە ڕەنگە 18 مانگ بخایەنێت، وە ڕەنگە ئەنجامەکانیش تاوەکو 2 بۆ 3 ساڵ بەدیار بکەون.\nئەپڵ هەلی کاری بۆ زیاتر لە 5 ملیۆن هاوڵاتی چینی لە ناوخۆی وڵاتەکەدا دابین کردووە، ڕوون نییە کە بە گواستنەوەی شوێنی بەرهەمهێنانی 15% بۆ 30% ـی ئامێرەکانی ئەپڵ چەند کەس کارەکانیان لە دەست دەدەن. جۆری ئەو ئامێرانەی ئەپڵ کە گواستنەوەی بەرهەمهێنانیان بۆ ئەنجام دەدرێت نەزانراون.\nتاوەکو ئێستا ئەپڵ گواستنەوەی شوێنی بەرهەمهێنانی ژمارەیەک لە ئامێرەکانی پشتڕاست نەکردۆتەوە.\nتاگەکان Apple ئایفۆن ئەپڵ ئەمریکا china DonaldTrump Foxconn iphone Pegatron Wistron چین هەواڵ


گاڤ نیوز - خودێ زەلامان رەزیل نەکه‌ت!\nخودێ زەلامان رەزیل نەکه‌ت!\n21 خزیران، 2022\nتێبینى: گۆتارێن ل گاڤ نیوز دهێنه به‌لاڤكرن، ده‌ربرینێ ژ هزر و بۆچوونێن نڤیسه‌رى دكه‌ن.\nدەم یێ ژ دوازدەى شەڤێ دەربازبووى، تەخمینبکە تو و خێزانا خوە، تەنا، یێ ڤێگڕە فێقییەکێ یان هندەک چەرەزاتا دخون و ژ نشکەکێ ڤە دەنگێ زەنگا دەریێ حەوشێ هات و دەمێ تە ڤەکرى، زەلامەکێ ل سەر خوە، هێژ لاو و لێگداى کەتە همبەرى تە و گۆتە تە: من خوە هاڤێتە مالا خودێ و مالا تە، ئەز ئەڤێ درەنگییا شەڤێ هاتم و من قەستا تە کر، والله شەرمدکم بگەڕم و دەستێ خوە ڤەگرم، شەرم ژ خەلکى دکم و شەرم ژ عەیالێ خوە ژى دکم، چو د دەست من دە نەمایە و من نەساخێن د مال دە هەین و عەیالێ من دێ ژ دەست من دەرکەڤت. باشە د ئەڤی حالەتى دە، خوەلى نەیارەک، جامێرەکێ هۆسا بێتە بەر دەرییێ تە تو دێ چ کى؟\nئەز گەلەک جارا ب ئەڤی رەنگى هزرا کەسانێن خودان مۆچە دکم، تایبەت یێن مۆچەیێن وان کێم و گەلەک کێم، عەجەب هەمى نابنە خازۆک و دەستێ خوە ڤەناگرن!! نزا کابرایەکێ مۆچەیێ وى دۆرێن ٧٠٠ هزار دیناران و کێمتر بت و کرێدار و خودان زارۆ بت و خودێ نەکرى ئێک نەساخ ژى د مال دە هەبت، چاوا دقەتینت، تایبەت کو هەمى تشت دو قات و سێ قات و هندەک هێژ پتر ژى گران بووینە؟!!\nدوستەکێ منێ فەرمانبەر، وێ رۆژێ دگۆت: کەکۆ ئێدى کەس دەینا ژى دگەل من ناکت، ب کەنیڤە درێژى ددا ئاخڤتنا خوە: تو دزانى گەر ب ئەڤی دەستودارى بت، ئەز باوەردکم دێ وەل من ئێت ئێدى نەشێم د سویکێ رە ژى بێم و بچم، ژبەرکو پتریا دکان و مارکێتا من ب قەر تشتێن ژ دەف برین! هەلبەت، ئەز باوەردکم پتریا خەلکى تایبەت کرێکار و فەرمانبەران د هەمان ئەڤێ رەوشا دۆستێ من دەنە و بەلکى یا هندەکا هین خرابتر ژى بت.\nپرسیار: جارێ مەعقولە حوکمەت کو خودان ژمارەیەکا بێ حسابا خەبیر و شەهرەزایانە نزانت فەرمانبەر و کرێکار د چ حالى دەنە؟ ما چێدبت تنێ ب هیڤیا خیتاب و وەعد و وعودێن سەر شاشەیان ڤەبن؟ مەعقولە حوکمەت نوزانت یا برس دکت چو تشت ناکت؟\nرستەیەک دیرۆکى ب شاها فرنساى ماریا ئنتوانێتێ ڤە هاتیە بەستن دەما گۆتى: (ئەگەر هەژاران نان نە بت بخون بلا کێک و پسکێتا بخون)، ل ڤێدەرێ ئەز دبێژم پێدڤییە مەزنێن مە ژ تەلارێن خوە دەربکەڤن و ب دورستى هەست ب دەستتەنگییا خەلکێ خوە بکن، خەلکێ هەی نان نینە و پێچێنابت کێک و پسکێتا ژى بکڕن!!


پەیامی هودا پار بەهۆی پرسەو سەرەخۆشی\nپەیامی هودا پار بەهۆی پرسەو سەرەخۆشی\nبه رواری داگرتن : 2019-08-14 12:07\nناوەندی ھەواڵەكان - ناوەندی گشتی هودا پار لە پەیامێک سوپاسی سەرۆک کۆمار ئەردۆغان و تەواوی ئەو کەسانە کرد بەهۆی کۆچی دوای موحەمەد یاوز پرسەنامەیان ناردبوو.\nناوەندی گشتی هودا پار لە پەیامێک سوپاسی سەرۆک کۆمار ڕەجەب تەیب ئەردۆغان و تەواوی ئەو کەسانە کرد بەهۆی کۆچی دوای موحەمەد یاوز یاریدەدەری سەرۆکی گشتی هودا پار کە بەهۆی نەخۆشی شێرپەنچەی گورچیلە کۆچی دوای کردبوو پرسەنامەیان ناردبوو.\nبەو ئایەتی پیرۆزە دەستی بە پەیامەکە کرا، "إنا لله و إنا إلیە راجعون" دواتر باس لەوە کرا کە بەهۆی کۆچی دوای موحەمەد یاوز یاریدەدەری سەرۆکی گشتی هودا پار زۆر غەمبار و دڵگرانن.\nلە بەردەوامی پەیامەکە سوپاسی تەواوی ئەو کەسانەیان کرد کە بەهۆی کۆچی دوای موحەمەد یاوز یاریدەدەری سەرۆکی گشتی هودا پار سەردانیان کردبوو و پرسەنامەیان ناردبوو.\nلە پەیامەکە سوپاسی ئەو کەسانە کرا کە پرسەنامەیان ناردبوو:\nڕەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆک کۆماری تورکیا\nمستەفا ئالتنتۆپ سەرۆکی پەڕلەمانی تورکیا\nعبدالحمید گول وەزیری دادپەروەری تورکیا\nمەسعود بارزانی سەرۆکی پێشووی هەرێمی کوردستانی عێراق\nتەمەل قارامۆلائۆغلو سەرۆکی پارتی سەعادەت\nفاتیح ئەرباکان سەرۆکی پارتی دووبارە ڕەفاه\nمەلا ئەنوەر قلچئەرسلان سەرۆکی إتحاد العلماء\nلە بەردەوامی ڕاگەیەندراوەکە پرسەو سەرەخۆشی خۆیان بە خانەوادەی موحەمەد یاوز ڕاگەیاند، وتی: بەم وەسیلەیە جارێکی تر داوای ڕەحەمەت و لێ خۆشبوون بۆ موحەمەد یاوز دەکەین و هەروەها داوای ئارامی بۆ حەوا یاوز هاوسەری موحەمەد یاوز و ابراهیم و شەوال و زەینەب سودە و مەریەم منداڵانی خوالێخۆشبوو، هەروەها تەواوی هاوڕێکانی موحەمەد یاوز دەکەین.\nموحەمەد یاوز یاریدەدەری سەرۆکی گشتی هودا پار چەند ڕۆژ پێشتر بەهۆی نەخۆشی شێرپەنچەی گورچیلە لە نەخۆشخانەی دیاربەکر کۆچی دوای کردبوو.\nموحەمەد یاوز لە شارۆچکەی کەحتا (کۆلک)ی پارێزگای سەمسوور لە لایەن هاوڕێکانی و کەسوکارەکانی بە خاک سەپێردرا.(İLKHA)\nبليته كان موحەمەد یاوز هودا پار کۆچی دوای پرسەو سەرەخۆشی


هەندێک لە بیناکان، بە شێوەیەکی نامۆ، بەڵام یەکجار گرنگ، لەگەڵمان دەدوێن. هەندێک لە بیناکان، شەقامەکان و تەنانەت هەموو شارەکە، ژاوەژاوێکی گەورەیان دروست کردووە، هەندێکیان شانازیی سەربازی، هەندێکی کەش چرپە چرپێکی هێمن و شکۆدارییان هەیە..\nهونەرمەندی بەڕازیلیی میڵتن ئۆمێنا، پڕۆژەیەکی هونەری سەرنجڕاکێشی سەرپێ خستووە کە وێنەی لۆگۆی ھونەرمەندە ناودارەکانی سەردەمی ڕێنیسانس، ئیمپرێشیۆنست و ھونەری مۆدێڕن دەکات. میڵتن خوێندنەوەی بۆ شێوازی ھونەری و کەسایەتیی ھونەرمەندە…\nسەلیم بەرەكات ڕۆماننووس و شاعیر و ئەدیبی كوردى عەرەبینووسی ڕۆژئاواى كوردستان، ساڵى ١٩٥١ لە شارۆچكەى عامودا سەر بە (حەسەكە)ى نزیك قامیشلۆ لە سوریا چاوى بە دونیا هەڵهێناوە. سەردەمى منداڵى و گەنجى لەوێ بەسەر بردووە، قۆناغەكانى سەرەتایى..\nکەمن ئەوانەی بە شەقامی کۆماریی شاری کەرکووكدا تێپەڕیبن و دیقەتی خانووە کۆنەکەی جەمیل پاشایان نەدابێت. ئەو خانووەی بە دوو ماشێنی جۆری شۆفرلێت و ڤۆڵگسواگن، بە ڕەنگی سوور و شین دەناسرێتەوە…\nگوڵاڵەسوورە بووە بە سیمبوڵی ئارامگرتن و بەردەوامیی سەربازە بریندار و کوژراوەکانی جەنگ، ئەمەش لە دوای ئەوەی لە جەنگی جیهانی یەکەمدا لە مەیدانەکانی جەنگدا گەشەیان کردووە و بینراون. بە درێژایی مێژوو بەریتانیا و وڵاتانی دیکە، لە ڕۆژانی یادکردنەوەی سەربازەکانیشدا گوڵاڵەسوورە…\nپێشتر 1 2 3 4 5 6 7 … 32 دواتر


گۆڤاری گلوب پۆست تەنگەژەکانی بەردەم کوردی سووریا شی دەکاتەوە\nTUESDAY, 4 JUNE 2019 - 14:12\nبەشی جیهان- گۆڤاری گلوب پۆست دەنوسێت جگەلە هەڕەشەکانی تورکیا، سەربزیوانی عەرەب و ئەگەری لەدەست دانی پشتگیرییەکانی ئەمریکا، کوردەکانی سووریا مەترسیی یاخیبوونی عەرەبەکانی دانیشتووی ناوچەی ژێر کونترۆڵی خۆیانیان لەسەرە.\nبەپێی هەواڵی کوردپرێس، گۆڤاری گلوب پۆست ئاماژە بە دەسکەوتەکانی چەندین ساڵەی کوردەکانی سووریا لە شەڕی داعش دەکات و دەنووسێت کورد توانیویە یەک لەسەر چواری خاکی سووریا لەژێر کونترۆڵی خۆی بگرێت.\nئەم گۆڤارە باوەڕی وایە خۆشییەکانی کوردانی سووریا خەریکە کۆتایی پێدێت و ئێستا هەڕەشەی زۆریان لەسەرە. گۆڤارەکە ئاماژە بە مەترسییەکانی تورکیا، ئەگەری کشانەوەی زووبەزووی ئەمریکا لە سووریا و هەروەها هەوڵەکانی دیمەشق بۆ کونترۆڵ کردنەوەی ناوچەی ژێر کونترۆڵی کوردەکان دەکات و دەنوسێت: ئێستا کوردەکان هەڕەشەی گەورەیان لەسەرە.\nبەڵام گۆڤاری گلوب پۆست دنووسێت سەرەکیترین تەنگەژەی کورد لە ئیدارەدانی ناوچەکەی ژێر کونترۆڵیان ناڕەزایی دەربڕینی ئەمدواییەی عەرەبەکانی دانیشتووی ناوچەکەیانە و هۆشدار دەدات ئەم پرسە سەرەکیترین مەترسیی سەر کوردەکانە.\nگلوب پۆست هەروەها دەنووسێت کە کوردەکانی لە پشتگیرییەکانی ئەمریکا بێ هیوا بوونە و ڕووسیاش ئینتیمای بە پشتگیری کردنیان نییە.\nئەم گۆڤارە بە کوردەکان و حکوومەتی ناوەندیی سووریا پێشنیار دەکات بە ئاوڕدانەوەی لەوەی کە تورکیا و سەربزیوانی سووریا مەترسی بۆ سەر هەر دوو لایەنەکەن باشتر وایە یەکتر تەحەموول بکەن و پێکەوە شەڕی دوژمنی هاوبەشیان بکەن.\nگۆڤاری گلوب پۆست دەنووسێت گریمانەکراوترین سیناریۆ لەبارەی سووریا زیاتربوونی هاوکاریی نێوان حکوومەتی ناوەندی کوردەکانە. هەڵبەت ئەمە بەو مانایە نییە کە کوردەکان دووبارە دەسەڵاتی بەشار ئەسەد بەسەر ناچەکەیاندا قبووڵ دەکەن.


هواوەی مۆبایلی نۆڤا ٢ئێسی ڕاگەیاند – کەی ئای تی ئێن\nهواوەی 7, كانونی یه‌كه‌م 2017\nهواوەی مۆبایلی نۆڤا ٢ئێسی ڕاگەیاند\nئەمڕۆ هواوەی لە بۆنەیەکی تایبەتدا نوێترین مۆبایلی خۆی بە ناوی هواوەی نۆڤا ٢ئێس ڕاگەیاند.\nڕوونمای مۆبایلەکە ٦ ئینچە بە ڕوونی ١٠٨٠x٢١٦٠ پیکسڵ و بە ڕێژەی درێژی بۆ پانی لە جۆری ٩:١٨، مۆبایلەکە بە پڕۆسێسەری ئاست بەرزی کیرین ٩٦٠ کار دەکات، خاوەن دوو کامێرایە لە ڕووی پشتەوەی، کامێرایەکی ١٦ مێگاپیکسڵی ڕەنگاوڕەنگ و کامێرایەکی ٢٠ مێگاپیکسڵی ڕەش و سپی بە تیرەی چاوی (f/1.8)، لە پێشەوەش دوو کامێرا هەیە! کامێرایەکی سەرەکی بە ڕوونی ٢٠ مێگاپیکسڵ و تیرەی چاوی (f/2.0) و کامێرایەکی لاوەکی بە ڕوونی ٢ مێگاپیکسڵ و فلاشێکی LED.\nنۆڤا ٢ئێس پشتگیری کردنەوەی قفڵ دەکات لە ڕێگای ڕووخسارەوە، ئەمەش تایبەتمەندییەکە کە تەنانەت لە مەیت ١٠دا بوونی نییە، بەڵام لەوانەیە لە داهاتوودا لە ڕێگای نوێکردنەوەوە پێی بگات.\nدەرچەیەک لە جۆری USB Type-C، پاترییەکی ٣٣٤٠ میللی ئەمپێر.کاتژمێر و بارگاوی بوونەوەی خێرا لە جۆری Huawei SuperCharge کە لە ماوەی تەنها نیو کاتژمێردا ٥٠٪ی پاتری مۆبایلەکە بارگاوی دەکاتەوە کۆمەڵێکی ترن لە تایبەتمەندییەکان.\nمۆبایلەکە لە چین بە ڕەنگەکانی ڕەش، خۆڵەمێشی، شین، سور و زێڕی گوڵەباخ بەردەست دەبێت بەم نرخانە:\n٢٦٩٩ یوان/٤٠٧ دۆلار بۆ ٦٤گب بیرگە/٤گب ڕام\n٢٩٩٩ یوان/٤٥٣ دۆلار بۆ ٦٤گب بیرگە/٦گب ڕام\n٣٤٩٩ یوان/٥٢٨ دۆلار بۆ ١٢٨گب بیرگە/٦گب ڕام\nتاگەکان ئەندرۆید مۆبایل هەواڵ هواوەی هواوەی نۆڤا ٢ئێس


کچێکی کۆچبەری تەمەن 4 ساڵی عێراقی لە نێوان سنووری پۆڵەندا و بێلارووس بێسەروشوێن دەبێت\nڕێکخراوە مرۆییەکان ڕادەگەیەنن فشاریان خستووەتە سەر هێزە سنوورییەکان بۆ دۆزینەوەی کچێکی کۆچبەری عێراقی تەمەن چوار ساڵ کە لە کاتی پێکدادانەکانی پاسەوانانی سەرسنووری پۆڵەندا لەگەڵ کۆچبەران، لە دایک و باوکی جیا بووەتەوە و لە دارستانە ساردەکانی ئەو ناوچەیەدا ونبووە.\nپۆڵەندا سنووری هاوبەشی خۆی لەگەڵ بێلاڕووسدا داخستوە بۆ ئەوەی بەر بە هەزاران کۆچبەر بگرێت کە لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و ئافریکا گەشتیان کردووە بۆ بێلاڕووس بە هیوای پەڕینەوە بۆ ناو خاکی یەکێتی ئەوروپا.\nوڵاتانی ڕۆژئاوا ئەلێکساندەر لوکاشینکۆ سەرۆکی بیلاڕوسیایان تۆمەتبارکردووە بەوەی کە کۆچبەرانی سەر سنوورەکە هاندەدات بۆ ئەوەی بەکاریانبهینێت وەک فشارێک بۆ نانەوەی نائارامی یەکیتیەکەی ئەوروپا کە پێکهاتووە لە 27 وڵات. ئەمەش وەک تۆڵەسەندنەوەیەک بۆ ئەو سزایانەی کە دژی ڕژێمە دەسەڵاتخوازەکەی گیراونەتە بەر.\nبێلاڕووس ئەوە ڕەتدەکاتەوە کە ئەو قەیرانە ئەوان سازیان کردبێت. هەر لە وەرزی هاوینەوە کۆچبەران روویان کردووەتە ئەو وڵاتە و دواتر هەوڵی ئەوەیان دا بڕۆن بەرەو پۆڵەندا، لیتوانیا و لاتڤیا.\nگرووپە مرۆییەکان ڕۆژی چوارشەممە ڕایانگەیاند کە ئەو کچە عێراقییە بەناوی ئیلین، شەوی دووشەممە لە کاتی هەوڵدانی دایک و باوکیدا بۆ تێپەڕاندنی سنووری پۆڵەندا، لە خێزانەکەی جیا بووەتەوە و ونبووە.\nئەو گرووپانە گوتیان دایک و باوکی ئەو منداڵە لە کاتی پێکدادانەکانی پاوسەوانانی سەر سنووری بێلاڕووس و کۆچبەراندا، کچەکەیان داوەتە دەستی کۆچبەرێکی تر و دوایین جاریش منداڵەکە لە نزیک گوندی نووی دوور لە سنووری پۆڵەند لەگەڵ ئەو کۆچبەرەدا بینراوە.\nکاسیا کۆسیسزا لە گروپی خێرخوازی خێزانە بێ سنوورەکان گوتی "ئەم کچە لەوانەیە یا گیانی لەدەستدابێت، یان گەر زیندوو بێت بە زوویی دەمرێت، بەڵام دڵتەزێنترین شت ئەوەیە کە گەر منداڵێکی پۆڵەندی بووایا، ئەوا هەموو وڵات بەدوایدا دەگەڕا."\nئانا میچاڵسکا، وتەبێژی پاسەوانانی سەر سنوور گوتی کارمەندەکانی خزمەتگوزاری لە رۆژی سێ شەممەدا هەر کە ئاگادارکرانەوە، دەستیان کردووە بە گەڕان بە دوای کچە ونبووەکەدا، بەڵام نەیاندۆزیوەتەوە.\nبەڵام گرووپە مرۆییەکان دەڵێن کە هەوڵەکانی دەسەڵاتداران تەواو و بەس نەبووە بۆ دۆزینەوەی منداڵەکە.\nڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکان حکومەتی ناسیونالیستی ڕاستڕەوی پۆڵەندایان تۆمەتبارکردووە بە پێشێلکردنی ستانداردە مرۆییەکان لە ڕێگای گەڕاندنەوەی هەندێک لە کۆچبەران بۆ ناو بلاروس، تۆمەتێک کە وارشۆ ڕەتی دەکاتەوە.


موچەی خانەنشینی بەشێك لە پلەباڵاكان راگیرا\nسكرتێری لێژنەی باڵای جێبەجێكردنی یاسای چاكسازی ئاشكرای كرد كە مووچەی خانەنشینیی سەرجەم ئەو پلە باڵایانە ڕاگیراوە كە بەبێ ئەوەی پۆستەكانیان ببینن، پێی خانەنشین بوون.\nئاوێنه: عەبدولحەكیم خەسرۆ، سكرتێری لێژنەی باڵای جێبەجێكردنی یاسای چاكسازی لە دەرماڵە و مووچە و خانەنشینی و ئیمتیازاتەكان بە میدیای پارتی راگەیاند، لە ١ی ٧ی ٢٠٢٠ەوە یاسای چاكسازی چۆتە باری جێبەجێكردنەوە، لە بابەتی خانەنشینی بڕگە و ماددەكانی بە تەواوی جێبەجێكراوە، هیچ مامەڵەیەك لە دەرەوەی یاسای چاكسازی ناكرێت، لەبارەی قەرزە بازرگانییەكانیشەوە ڕێكارەكانی بەرەو كۆتایی دەڕوات.\nلە بارەتی پەیڕەوی سندوقی خانەنشینی و ئامادەكردنی ڕێنمایی ئەركەكانی سندووقی خانەنشینی، عەبدولحەكیم خەسرۆ وتی: وەزارەتی دارایی ئێستا خەریكە سندووقەكە پێكدەهێنێت. پێداچوونەوە بە پەیكەربەندی بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی خانەنشینی دەكرێت كە دەبێتە بەڕێوەبەرایەتییەكی خانەنشینی بۆ سەرجەم كەرتەكانی مەدەنی و ئەمنی و سەربازی.\nراشیگەیاند، بابەتی شەهید و زیندانییانی سیاسی بابەتێكی ورد و هەستیارە و حكومەتی هەرێمی كوردستان بە وردی مامەڵەی لەگەڵ دەكات. لە ماوەی رابردوودا راگیرابوو، دوێنێ سەرۆكی ئەنجوومەنی وەزیران بڕیاری دا مینحەی ئەو زیندانییە سیاسیانە خەرج بكرێت كە هیچ مینحە و بودجەیەكی دیكەیان نییە لە هەرێمی كوردستان.\nئاماژەشی بە یەكخستنەوەی یەكەی ژمێریاریی پێشمەرگە كرد و رایگەیاند: یەكەی ژمێریاریی وەزارەتی پێشمەرگە یەكخراوەتەوە و یەكەی لامەركەزی نەماوە، واتە یەكەی ژمێریاریی حەفتا و هەشتا نەماوە. ئەو یەكەی ژمێریارییەی وەزارەتی پێشمەرگە قابیلی پێداچوونەوەیە لە دیوانی چاودێریی دارایی و دامەزراوە چاودێرییەكانی حكوومەت.\nئاشكراشیكرد: ”هەفتەی رابردوو لە كۆبوونەوەی ئەنجوومەنی وەزیران، پڕۆژەبڕیارێك دەرچوو بۆ راگرتنی مووچەی هەموو ئەو كەسانەی كە بە پلە باڵا خانەنشین كراون و پۆستەكانیان نەبینیوە. بەشێكیان خەباتگێڕ بوون، پێشتر ڕێزلێنانێكیان پێداوە، ئەم رێزلێنانە بەردەوام دەبێت بەڵام بە شێوازێكیتر و بەپێی یاسای ٣٤ی ٢٠٠٧ی ڕێزلێنانی پێشمەرگە و زێرەڤانی، ئەوانیتر هەموو ئەو خانەنشینانەی پلە باڵان و مووچەیان پێدراوە و پۆستەكانیان نەبینیوە، مووچەكانیان دەبڕدرێت،. لە ١ی ٧ەوە مووچەیان پێ نادرێت


دانیشتوانی دێره‌زوور دروشمێكیان به‌رزكردۆته‌وه دژی ئاماده‌یی ئێران و هاریكاریی ناوخۆیی له‌گه‌ڵ ئێراندا. [وێنه: دێره‌زوور 24]\nهه‌ستێكی نیگه‌رانی به‌ناو دانیشتوانی ناوچه گوندنشینه‌كانی دێره‌زووردا بڵاوبۆته‌وه له ناوچه‌كانی خۆرئاوای روباری فوراتدا دوای زنجیره‌یه‌ك له ڕووداوی رفاندن و كوشتن و بڵاوبوونه‌وه‌ی ڕه‌وشی بێیاسایی.\nچالاكوانی دێره‌زوور، جه‌میل عه‌بد به دیارونای وت ناوچه كشتوكاڵیه‌كان به‌گشتی له‌ژێرده‌ستی رژێمی سوریا و هاوپه‌یمانه‌كانیاندان و له‌لایه‌ن ئه‌و میلیشیانه‌وه كۆنترۆڵكراون كه سه‌ر به هێزی قودسی سوپای پاسدارانن (پاسداران).\nوتی تووندوتیژی و ناسه‌قامگیری به‌مدواییانه له ناوچه‌كه به‌شێوه‌یه‌كی نه‌رێنی كاریگه‌ریی له‌سه‌ر بژێوی جوتیاران و ئه‌وانه داناوه كه كار له‌گه‌ڵ ئاژه‌ڵان ده‌كه‌ن، له‌نێویاندا شوان و خاوه‌ن مانگاكان.\nوتیشی جوتیارانی ئه‌و ناوچانه‌ی له‌لایه‌ن میلیشیای فاتمیون و حه‌ره‌كه‌ت نو‌جه‌بای سه‌ر به پاسدارانه‌وه كۆنترۆڵكراون خۆیان به‌دوورگرتووه له چاندنی دانه‌وێڵه له وه‌رزی زستاندا.\nكامپێكی لیوای فاتمیوونی سه‌ر به هێزی قودسی سوپای پاسداران له ناوچه گوندنشینه‌كانی دێره‌زوور. [وێنه: حه‌ده‌سی سوریا]\nعه‌بد وتی به‌هه‌مانشێوه ئه‌وانه‌شی مه‌ڕوماڵاتیان هه‌یه له‌و ناوچانه دووركه‌وتوونه‌ته‌وه كه جێگه‌ی له‌وه‌ڕ بوون له ترسی رفاندن و كوشتن.\nوتی له‌و ناوچانه‌ی له‌لایه‌ن میلیشیاكانی سه‌ر به پاسدارانه‌وه كۆنترۆڵكراون بارگرژی به‌رده‌وامه له‌سه‌ر بوونی دۆخێكی سه‌رڕێژ له بێیاسایی كه بۆته‌هۆی رفاندن و كوشتنی ژماره‌یه‌كی زۆر له هاوڵاتیانی مه‌ده‌نی.\nكوشتنی هاوڵاتیانی مه‌ده‌نی له ناوچه گوندنشینه‌كان\nرێكخراوی روانگه‌ی سوری بۆ مافه‌كانی مرۆڤ رۆژی سێشه‌ممه (14 تشرینی دووه‌م) رایگه‌یاند كه حه‌وت هاوڵاتی مه‌ده‌نی كوژراون له‌كاتی له‌وه‌ڕینی مانگادا له بیابانه‌كه‌ی نزیك عه‌یاش، له خۆرئاوای شاری دێره‌زوور.\nعه‌بد وتی هه‌رچه‌نده ناسنامه‌ی ئه‌نجامده‌ران هێشتا نه‌زانراوه به‌ڵام دانیشتوانی ناوچه‌كه په‌نجه‌ی تۆمه‌ت بۆ میلیشیاكان ڕاده‌كێشن له‌به‌رئه‌وه‌ی ئه‌وان ئه‌و ناوچانه كۆنترۆڵده‌كه‌ن و به‌ئازادی هاتوچۆی تێدا ده‌كه‌ن.\nوتیشی ئه‌مه نیشانه‌ی ئه‌وه‌یه كه پیاوانی میلیشیاكه "یان هه‌ستاون به ئه‌نجامدانی كوشتاره‌كان یان ئاسانكارییان بۆ كردووه."\nهه‌فته‌ی رابردوو، 21 شوان به زنجیر به‌سترانه‌وه و به فیشه‌ك كوژران له نزیك شارۆچكه‌ی مه‌عده‌ن له هه‌رێمی ره‌ققه كه ده‌كه‌وێته سه‌ر سنووری هه‌رێمی دێره‌زوور.\nبه‌گوێره‌ی رێكخراوه‌كه تائێستا روون نییه ئایا پیاوانی میلیشیاكه یان ئه‌ندامانی رێكخراوی "ده‌وڵه‌تی ئیسلامی" (داعش) به‌رپرسن له ئه‌نجامدانی تاوانه‌كه.\nسێ شوانی دیكه‌ش هێشتا چاره‌نوسیان نادیاره و نه‌دۆزراونه‌ته‌وه.\nعه‌بد وتی له‌دوای كوشتنی فه‌رمانده‌ی سوپای پاسدران، قاسم سوله‌یمانی، میلیشیاكانی سه‌ر به ئێران له‌و ناوچانه‌دا مامه‌ڵه‌یان له‌گه‌ڵ هاوڵاتیانی مه‌ده‌نیدا تووندتر بووه.\nوتیشی په‌شۆكاوی له‌ناو ریزه‌كانی ئه‌م میلیشیانه‌دا هه‌یه و هه‌ندێك له هه‌واڵه‌كان باس له‌وه ده‌كه‌ن كه ئه‌و دانیشتوانه ناوخۆییانه‌ی بوونه‌ته ئه‌ندامی ئه‌و میلیشیانه ئاماده‌نین بگوێزرێنه‌وه بۆ بنكه سه‌ربازیه‌كان له بیابانه‌كه.\nوتی هه‌ندێك له هه‌ڵهاتووه‌كان ده‌ستگیركراون له‌به‌رئه‌وه‌ی ئاماده‌نه‌بوون گوێڕایه‌ڵی فه‌رمانه‌كان بن.\nله‌گه‌ڵ دوورخستنه‌وه‌ی ئه‌و ده‌یان ئه‌فسه‌ره‌ی رژێمی سوریا له ده‌وروبه‌ری فڕۆكه‌خانه‌كه، پاسداران كۆنترۆڵی فڕۆكه‌خانه‌كه‌یان كردووه.


کە منـداڵ بووین، لە قوتابخانەی سەرەتاییدا دەمانخوێند، لە کتێبی خوێندنەوەی عەرەبی و لە کـتێبی خوێندنـەوەی ئینگـلیزیشدا، کۆمـەڵە چـیرۆکێکی کورتی ئەفسانەیی خۆشیان تێدابـوون، چـێژ و خۆشییەکی زۆرمان لە خوێنـدنەوەی ئەو چیرۆکانە وەردەگـرت. لـەو چیرۆکانی کە لەیـادمن (لەقـلەق و رێـوی، گـورگ و بەرخـۆلە، شـێر و مشک، رێـوی و کەڵەشـێر، مێـروولە و کولـلە، شـوان و گـۆزەڵـە رۆنـەکەی، دوو مـراوی و کـیسەڵـێک، کیـژۆڵە لادییەکە و پاتیـلە شیرەکەی، ئاشـەوان و کـوڕەکـەی و گـوێـدرێـژەکەی، شـوانە درۆزنـەکە و گـورگ، قەلـەڕەش و رێـوی، قـازی هـێـلکـەزێـڕ، رێـوی کـلک بـڕاو، دوو هاوڕێ و ورچێک، کەروێشک و کیسەڵ، کۆبوونەوەی مشکان، تیتیلە و بیبیلە، کۆتر و مێروولە، ماسییەکی بچکۆلە و راوکەر، هـێز لە یەکێتی دایە، قەلەڕەش و گۆزە، چەقەڵ و قەلەڕەش،.. تاد) لەو کتێبانەدا ناوی چیرۆکنووسەکـان نەنووسرابـوون، ئێمەش لـەو تەمەنـەدا مـەراقی نـاوی نووسەرەکـانیان نەبوویـن، ئەوەشـمان بە خەیاڵـدا ناهـات و لە مامۆستاکانمان ناپرسی کە چـۆن (رێوی، لەقلەق، گورگ، چەقەڵ، قەلەڕەش، کەڵەشێر، کیسەڵ، شێر، ورچ، کەروێـشک، بەرخۆلە،. تـاد) وەکـوو مـرۆڤ بە هەمـوو زمـانێک قسەدەکـەن، پێدەکەن، خـەون دەبینن، یارمەتی دامـاو دەدەن، لە زمانی یەکتری دەگـەن. ئـێستا دەزانین کە بەشـێک لەو چـیرۆکە ئەفسـانەییـانە لـە نـووسـینی (ئیزۆپ ـ یۆنانی) و بەشـی زۆریشـیان لـە نـووسیـنی نـووسـەری بـە ناوبـانگـی فـەرەنسی (لاڤـۆنتـیـن)ە، بەشێکـیشیان چـیرۆکی فـۆلکـلۆری و ئەفسـانـەیی کوردیمـانـن.\nچـیرۆکی ئەفـسانەیی، جـۆرێکە لە جـۆرەکـانی چـیرۆک، کـە لـە چـیرۆک و لە ئـەدەبی فۆلکـلۆری هەموو گەلانـدا هەیە. زۆربەی چـیرۆکە ئەفسانەییەکـان بە زمـانی ئاژەڵ و بـاڵـندە و مـێروو و دار و شـتی سـروشـتیـیەوە نـووسیویـانـن. رووداوەکـانی چـیرۆکـە ئەفسانەییەکان راستنین و هـەڵبەستراون، گوزارشت و داڕشتـنی خەیـاڵی نووسەرانـن. بـەڵام لە راستـیدا لە خودی رەفـتارەکـان و روودار و کردارەکـانی مرۆڤـەوە ئیلهامیان لێوە وەرگرتوون. چـیرۆکنووسان بە شێوازێـکی ئەدەبی و هـونەری دایانڕشتوون، و مەبەستی شـاراوەیان بە گوێگـران و خوێنەران گەیانـدوون. لە تـرسی دەسەڵاتـدارانی زۆردار و ستەمکـاران، لە تـرسی و بەدکـاران و ناپاکـان و شەڕخوازان. نەیانوێـراوە راستەوخۆ و بە راشکاوی، رەخنەیان لـێبگـرن و دژایەتییان بکەن. پەنایان بۆ قـسەی بە توێکـڵ و پـلار و تـانە و تەشـەر و لۆمە و توانـج گـرتن، بـردوون، بە زمـانی ئـاژەڵ و باڵـندە رخـنەکانیان دەربـڕیـون و پەیامەکـانیان گەیـانـدوون.\nچـیرۆکی ئەفسانەیی بە زۆری جەڤەنگی و هـێمایین، ئاژەڵەکان کـراون بـە دەمـامک بۆ کەسـانـی هـاوخـوو و هـاوخەسـڵەت و هـاوکـردەوە، بـۆ نمـوونـە (گـورگ بـۆ هــاری و چاوچنۆکی، چەقەڵ بۆ نەوسنی و چڵێسی، رێـوی بۆ فـێڵبازی و هەڵخەڵەتاندن، شـێر بۆ زۆرداری و قـورخکـردنی دەسەڵات، سـەگ بۆ بەئـەمـەکی، پشـیلە بۆ سـپڵەیی، مـەڕ بۆ گەلـێکی دامـاو و بێـدەســەڵات، مـار بـۆ بـەدکـاری، گـوێـدرێـژ بـۆ بـێهـۆشی، هـەڵـۆ بـۆ ئـازایی،.. تـاد) بـەڵام مـەرج نییە کە ئـەم خەسـڵەتە جەڤـەنگی و هـێماییـانە چەسـپاو و گـشتی بـن. هەنـدێ جـار رێـوی دەبێـتە هـێما و مـژدەی خـێرخوازی. کاتێ کە مرۆڤ بۆ کارێـکی خـێر بچـێت و گەشبـینی و بەخـتەوەروەریی بـە دوایـدابێـت، لە کـوردەواری دا، دەڵـێن (رێـوی هـاتـووە بە پیـرتـەوە) واتە بەخـتەوەریت و بەخـت رووی تێکـردوویـت.\nچـیرۆکە ئەفسانـەیی و هـێماییەکـان، بە زۆری بە پـەنـدێک یا بە ئامـۆژگـارییەک یـا بە رسـتەیـەکی رەوشـتی کۆتاییەکـانیان دێـت، بـەڵام نووسـەرانی ئەم چیرۆکـانە، بە زۆری هەڵهـێنجـانـدنی مەبـەستی چـیرۆکەکـانیان بـۆ خـوێنـەران بەجـێهـێشتـوون، بـۆ نمـوونە مەبـەسـت لـەم کـورتە چـیرۆکـە ئەفـسانـەییـانـەدا، کـە لـەو بـاوەڕەدام هەر هەمـوومـان خوێنـدوومانەتەوە: لە چیرۆکی (گورگ و بەرخـۆلە) دا مەبەستەکەی ( کە زۆر هـات. قەواڵە بەتـاڵە) لە چیرۆکی (شـێر و مشـک) دا مەبەستەکەی (مەرج نییە کە بەهێزی و لەخۆبایی بوونی مرۆڤ، لە تەنگـانە رزگـاری بکات. دەشـێ کەسێکی بچـووک فـریای بکەوێت و رزگاری بکات کە ئەو بەهەندی نەزانیبوو) لە چیرۆکی (قەلەڕەش و رێوی) دا مەبەستەکەی (نابـێـت مـرۆڤ بـە زمـانی لـووس و پیـاهـەڵـدان و بە فـشکـردنـەوە و سـتایشی بێـبنەمـای مەبەستـدار فـریـوبخـوات و تێـبکـەوێت و هەڵبخەڵـەتێـت و ئـەوەی هەیەتی لە دەستی خۆی بدات. پەشیمانیشی بێسوودە) لە چیرۆکی (قـازی هـێلکەزێـڕ) دا مەبەستەکەی (چاونەزێڕ و چاوچنۆک و تەماحکارە کە تێربوونیان نییە) لە چیرۆکی (مـێروولـە و کوللـە) دا مەبەستەکەی (دەسـتی مانـدوو. لەسەر سـکی تـێرە) یا ( گەر کار نەکەیت. ناخۆیت. یا ئەوەی لە ئەمڕۆدا کار بۆ بەیانی نەکات. بەیانی بە برسێتی دەمێنـێـتەوە) لە چـیرۆکی (لەقـلـەق و رێـوی) دا مەبەسـتەکەی (ئـەوەی فـێڵ بکـات. فـێـڵی لـێدەکـرێت) لە چیرۆکی (شـوان و گـۆزە ڕۆن) و چـیرۆکی (کـیـژۆڵـە و پـاتیـلە شـیرەکەی) دا مەبەستی ئەم دوو چـیرۆکە ئەوەیە (کەس بە خەیـاڵ. نابێت بە مـاڵ).\nلە چیرۆکی (کـۆتـر و مـێروولـە) دا مەبەستەکەی (چـاکـە. چـاکـەی لەدوایـە).. تاد.\nبەڵام لە چیرۆکی ریالیـزمی دا، نووسەر بەبێ ترس و بە راشکاوی گوزارشت لە رای خۆی دەکـات، رەخـنە دەگـرێـت و پەیـام و مەبەستەکەی ناشـارێتـەوە و دەیگەیـەنێـت.\nنموونـەی چـیرۆکە ئەفسانـەییە خەیاڵـئامێـزەکـان، چـیرۆکەکـانی فەیـلەسـووفی هـیـندی (بەیـدەبـا) یە کە لەژێـر ناوی(کلیـلە و دیمـنە) دا نووسراون. هـەروەهـا چـیرۆکەکـانی چیرۆکـنووس (هـیزیـۆدۆس ـ یۆنـانی) کە هەشـت سـەد سـاڵ پـێش زاینی چیرۆکەکانی نووسیون. و (ئیـزۆپ ـ یۆنـانی) شەش سـەد ساڵ پێش زاینی چـیرۆکەکـانی نووسیون. دووریش نییە کە ئەوانیش لە دەمی خەڵکییەوە هەندێ لەو چیرۆکانەیان وەرگرتووبن. و بە ناوی خۆیانەوە لە فـۆرمێکی ئەدەبیـدا نووسیویانن. چەندین چیرۆکی ئەفسانەیی خیاڵئامێزیش هەن، کە بۆ سـەردەمی فـیرعەونییەکان (میسرییە کۆنەکان) دەگەڕێنەوە. چـیـرۆکی (گـەلـگـامـش)ی بـە نـاوبانـگی سۆمـەرییـەکـانیـش لـە دۆڵـی دوورووبـاردا، نموونـەیـەکی دێـرین و بەنـاوبـانگی تـرە، لـە چـیرۆکە ئەفـسانەییە خەیـاڵـئامـێزەکـان.\nبێگومان گەلی کوردیشمان خـاوەنی گەنجـینەیـەکی پـڕ لە دەیـان چـیرۆکی ئەفسانەیی و خەیاڵئامێزە، بۆ نموونە (پیرەژنی جادووباز و چەرخوفەلەکەکەی، تیتلە و بیبلە، گورگ و بەرخۆلە، لەسەر باڵی سیمرخ، مریشکە قونـدە، چـل تووتی، ئەژدیها و کوڕە ئازاکە، گۆڕنـەتەڵە، کاکـۆڵ زێـڕین، رێـوی گەرمیـان و کوێسـتان، داربڕ و تەوەرەکەی،. تاد)\nئەفسانە و چیرۆکی ئەفسانەیی خەیاڵئامێز، لە کولتـووری هەموو گـەلانی دنیادا هەیە، بوونە بە بەشێکی نەمـر لە کەلەپـووری میـللی و فۆلکلـۆری نەتەوایەتی. هەنـدێ لە چـیرۆکە ئەفسانەییەکـان، بوونە بە ئەفـسانەی جیهـانی و، هەر گەلێک رەسەنایەتییان بـۆ خـۆی دەگـەڕێنێـتەوە.\nچیرۆکە ئەفسانەییەکـان، پڕن لە پەنـدی جـوان و لە قسەی نەستەق و لە ئامۆژگاری و لە رێنمـایی بەسـوود و لە چاکەخـوازی و لە وانـەی پـەروەردەیی و کۆمـەڵایـەتی و لە رەفـتاری راست و لە بەهـای جـوان و لە ئازایـەتی و پیاوەتی و لە سـەرچڵی. پـڕن لە رەخنە و لە توانجی سیاسی و تەشەر و لە قسەی بە توێکـڵ. پەردە لەسەر ستەمکاری و زۆرداری و چـەوسانـدنەوە و نـاڕەوایی و نـادادپـەروەری و نـاپـاکی هـەڵـدەمـاڵـن.\nمنـداڵان و گەورەکـانیش چـێژ و خـۆشی و سـوودێـکی زۆر لە خـوێندنـەوەی چـیرۆکە ئەفسانەییەکان وەردەگرن، هەستیان دەبـزوێنن و گەشە بە چـێژ و بە حەزی ئەدەبی و هونەرییـان دەکـەن و ئاسـۆی رۆشنبیرییان فـراوانتر دەکەن و فەرهـەنگی وشەکـانیان دەوڵەمەنتر دەکەن. تا ئەمـڕۆش تـام و چـێژ و سوودی ئەم چیرۆکە ئەفـسانەییانە کاڵ نەبوونەتـەوە و کاڵـیش نابنەوە. بۆیـە بەشـێکی زۆریـان بوونـەتە بابـەتی کتێبەکـانی خوێنـدنەوە لە قوتابخـانە بنەڕەتییەکـاندا، لە پـرۆگـرامی خوێنـدنی زۆربـەی وڵاتـاندا. چونـکە چـیرۆک هـۆکـارێکی ئاسـان و گـرنگی فـێربـوون و پەروەردەکـردنی منـداڵانە.\nبە سـەدان لەم چـیرۆکە ئەفـسانەییانە، بە هەموو زمانەکـانی گـەلانی جیهـان، بە زمـانی کـوردیـشەوە، بـە شـێـوازێـکی سـووک و ئـاسـان و جــوان، لـە پـەرتــووکی وێنـەداری رەنگاوڕەنگـدا نووسراونەتـەوە و چاپکـراون و بەشی منـداڵانیان لە پەرتووکخانەکـانـدا پێ رازانـدوونـەتەوە. منـداڵان و گەورەکانیش سـوود و پەنـد لەم چیرۆکانە وەردەگـرن.\nلە ئەمڕۆشدا بەشێکی زۆری چیرۆکنووسان و شاعیرانی ناسراوی منـداڵان لە جیهانـدا، چیرۆکەشیعری ئەفسانەیی خەیـاڵئامێز بۆ منداڵان دەنووسن، چونکە خەیاڵ خەسڵەتێکی گرنگە لە خەسڵەتەکانی قۆناغی منداڵی. لە شاعـیرانی ناسراوی کوردیشمان کە بێجگـە لە نووسینی شیعر بۆ گەورەکان، کۆمەڵێک لە شاعیرانی کۆچکردوومان و لە شاعیرانی لە ژیانـدای ئەمـڕۆشمان، چەنـدین چـیرۆکەشیعری خەیاڵـئامێز و جەڤـەنگی جـوانیان بە زمانێکی ئاسـان و شـیرین بۆ منـداڵانی کوردمـان نووسـیون. خوێنەران و هـەوادارانی ئەدەبـی منـداڵان ناوەکـانیان دەزانـن و ئاشـنای هـۆنـراوە و چـیرۆکەکـانیـانـن.\nچـیرۆکی ئەفـسانەیی و خەیاڵئامێزی گونجـاو بۆ منـدڵان. ئەو چیرۆکـانەن کە کـورتن و بەشـێوازێـکی ئاسـان و سـووک و بـە زمـانـێکی ناسـک و شــیریـن و رەوان و تـەڕ و پاراو داڕێـژراون، کە وشـە و رستەکانی لە فەرهـەنگی زمـانی منـداڵانەوە وەرگیراون. لەگەڵ جیهانی خەیاڵـیشیانـدا گونجـاوبن. کۆتاییەکانیشیان تـراژیـدی و ترسناک نەبـن.\nنـووسـەری بەنـاوبـانگی فـەرەنسی (جـان دی لافـۆنتـین: (١٦٢١ ـ ١٦٩٥) کـە کەڵـە نووسەرێکی جیهـانی ناسـراوە، لە ماوەی (٢٦) ساڵدا، لە (١٦٦٨ـ١٦٩٤) لە دوانـزە پەرتـووکی چـاپکـراودا (٢٤٣) چـیرۆکەشـیعـری ئەفسـانـەیی و جەڤـەنگی بـۆ منـداڵان نووسیون و بڵاوی کردوونەتەوە. لافـۆنتین لە جیهاندا بە (شای چیرۆکەشیعـر و مەتەڵ و ئەفسانە) ناسـراوە. زۆر لە شاعیران و چیرۆکنووسانی جیهانی ناسراو، سوودیان لە چـیرۆکەکـانی لافـۆنتـین وەرگـرتـوون و لەسـەر شــێـواز و ریـچـکەی ئـەو، چـیرۆک و چـیرۆکەشیعـریان نووسیوە، لەوانـەش میـری شاعـیرانی عەرەب (ئەحمەد شەوقی) کە بەڕەچەڵـەک کوردە. زیاتـر لە پەنجـا چـیرۆکەشـیعـری بۆ منـداڵان نـووسـیوە. شـەوقی خۆشی دان بەوەدا دەنێت کە چیرۆکەکانی لافۆنتین کاری تێکردوون. هەروەها شاعـیری پـۆڵـەنـدی (ئیگـناس گـراسیس) و (ئـیڤـان کـریـلـۆڤ) و (مەکـسیـم گـۆرگی) رووسـی.\nلە شاعیرە نەمرەکانی کوردی خۆشمان کە چیرۆکە شیعریان بۆ منداڵان نووسیون و لە چیرۆکەکانی لاڤـۆنتین و ئێـزوپەوە وەریان گرتوون و بە تام و چێژێکی کوردییەوە، بە چیرۆکەشیعر نووسیویانن: پیـرەمێرد، فایـق بێکەس، هەژار موکریـانی، کـاکەی فەلاح.\n(پیـرەمێرد) دوو چیرۆکەشییعـری جوانی بۆ منـداڵان هـۆنیوەتەوە (رێـوی و کەڵەشـێر) و (قەلەباچەکە و باخەوان)، (فـایق بێکەس) چیرۆکەشیعـری (دوو مراوی و بۆقـێک)، (هـەژار موکـریانی) چـیرۆکەشیعـری (کۆبـوونـەوەی مشکـان)، (کاکـەی فـەللاح) یش چیرۆکەشیعـری (گوێـدرێـژێک لە کەوڵی شێـردا ـ یاـ شـێری ساخـتە ). بـەلای منـەوە شانـۆی (موحاکەمەی مـام چـەوەندەر) ی شاعـیری گەورەی گەلەکامـان (عـەبـدوڵڵا گـۆران) کە زادەی بیری گـۆران خۆیەتی، لە ئاستی چـیرۆکەشیعـرییەکانی لافـۆنتین، گەر زیاتـر نەبێـت، هـیچی لـەوانەی ئەو کەمتـر نیـیە.\nلافۆنتین بە داهێنەری چـیرۆکەشیعری ئەفسانەیی دادەنرێت. بەڵام لافـۆنتین نایشارێتەوە و دان بەوەدا دەنێت، کە چیرۆکە ئەفسانەییەکانی (ئیزۆپ) ی یۆنانی و (بەیدبا)ی هیندی و (ڤـیـدەر)ی لاتیـنی و چەنـد چـیرۆکنـووسێکی تـر، کاری تێکـردوون و سـوودی زۆری لێیان وەرگرتوون. گەلێک لە چیرۆکەکانی لەگەڵ چیرۆکەکانی (ئیـزۆپ)دا تێکەڵ بوونە.\nیان هەنـدێک لە چیرۆکەکـانی لافـۆنتینیش دراونـەتە پاڵ ئیـزۆپ و بە نووسینی ئـەوەی دەزانـن. لە راستـیـدا، تـا ئەمـڕۆش لە بـواری نـووسـینی چـیرۆکەشیعـری ئەفـسانـەیی بۆ منـداڵان، هـێچ شاعـیر و چـیرۆکـنووسـێک لـە جیهـانـدا، نەگـەیشـتـوونـەتـە ئـاسـتی لافـۆنتـین. ئـەوەی کـە جیـاوازیشی بـە چیـرۆکە ئەفسانەییەکـانی لافـۆنتین بەخـشـیون، ئەوەیـە کە چـیرۆکەکـانی بە شـێوازێکی ئەدەبی و هـونـەری هـێنـدە ناسک و شـیرین و جـوان داڕشتوون. کە شەقـڵی جـیاوازی و تایبەتمەنـدییان پێـوە دیـارە. چـیرۆکەکـانی لەبـەر کـورتی و ئاسانی و سـوودی ئەدەبی و پەروەردەییـان. وریـان گـێڕاون بـۆ سەر هەمـوو زمـانەکـانی جیهـان و خـراونـەتە پـرۆگـرامەکـانی پەرتـووەکەکـانی خوێنـدنەوە بـۆ منـداڵان. چـێـژ لێـوەردەگـرن و بـە ئـاسـانیش لـە مەبەسـتەکـانیان تێـدەگـەن.\n(ئـیزوپ:٦٢٠ ــ ٥٦٤) پێش زاینی\nیـۆنـان لانـکـەی شـارسـتانی و وڵاتی فەیلـەسووفـەکـان و بیـرمەنـدان و نـووسـەران و مێژوونـووسە مەزنەکـانی جیهان، وەکوو: سوکـرات، ئەفلاتـوون، ئەرسـتۆ، گالـینۆس، هـۆمیرۆس، ئەرگیلۆس، هـیرۆدۆت، سۆفـۆکلیس، زەیـزەفـۆن، ئیـزۆپ، ئەسکەنـدەری گەورە. وڵاتی گەلانی گریک و خواوەنـدەکـانی هـێز و شـەڕ و خۆشـەویستی و ئاشتی.\nیۆنانییەکان لە بواری ئەدەبدا باڵادەست بوون، سامانێکی ئەدەبی گرنگیان بە سەرجەم ئادەمیـزاد بەخـشی. بەو ئاراستەیـش منـداڵانیان گـۆش و پـەروەردە دەکـردن و رایـان دەهـێنان و رێنماییان دەکردن، کە پشت بەخۆیان ببەستن و پەرپرسیارییەتی هەڵبگرن.\nسووربوون لەسەر ئەوەی کە فـێری ئازایەتی و دلێری و پاڵەوانی و بەرگری لەخۆیان بکـەن، لە میـانەی راهـێنانی جەسـتەیی و دەروونـی و هـۆشـیـیەوە. بۆیـە چـیرۆک و هەقـایەت و چـیرۆکە ئەفسانەییەکـانیان بۆ منـداڵان بۆ هێنانەدیی ئەو ئامانجانە بوون.\nئـیزۆپ، لە سەدەی شەشەمی پێش زاینی لە (ئەسینا) ی پایتەختی یۆنان لەدایکبووە.\nئەسینا گەورەتـرین شاری جیهـان نەبـوو، بەڵام یەکـێک بـوو لە گرنگـترین شارەکـان.\nئـیزۆپ، فەیلەسـووف و بلیـمەت و چـیرۆکنـووسێکی یـۆنـانی بـوو، بەڵکو لە جیهاندا بە باوک و بە پێشەنگی چـیرۆکی ئەفـسانەیی دادەنـرێت. ئـیزۆپ پیاوێکی چاکـساز و\nباشەخوازبوو. چیرۆکە ئەفسانەییەکانی بوونە سەرچاوەیەکی گرنگی سوود لێوەرگرتن بـۆ گوتـاربێژان و بـۆ گـۆڕینی رێـڕەوی هەنـدێ لە قـەشەکـان و پیـاوانی کەنـیسەکـان.\nچـیرۆکەکـانی ئیـزۆپ بە ناوبانگـترین چـیرۆکە ئەفسانەییەکـانی یۆنـان و جیهـانن. کە گەورە و بچـووک دەیانخـوێننەوە، خۆشی و پەنـد و سوودێکی زۆریان لـێوەردەگـرن. چیرۆکەکـانی ئـیزۆپ، درێـژەدانە بـە چـیرۆک و هەقـایەت و نەزیـلە کۆنەکـانی یۆنـان. کە بە زمانی ئاژەڵ و باڵندە و گیانەوەرانی ترەوە وتراون. ئـیزۆپ هەندێ جاریش لە هـاوشـێوەی چـیرۆکـەکـانی نـووسـەری بەنـاوبـانگی هـیـندی (بـەیـدەبـا) ی نووسەری چـیرۆکەکـانی (کـلـیلە و دیـمـنە). کە بیـرمەنـدی فـارسی (عـەبـدوڵڵا کـوڕی موقـەفـع)\nلە فارسییەوە وەری گێڕاوە بۆ سەر زمانی عەرەبی. (عـومـەر تۆفـیق) ش لە سـاڵی (١٩٧٠) دا، وەرگێڕاوە بۆ سەر زمانی کوردیمان، (محەمەد ساڵح گەڵاڵی) ش، وەری گـێـڕاوە بـۆ کـوردی، لـە عـەرەبیـیەکـەی (عـەبـدوڵڵا مـوقـەفـع)ەوە وەریـان گـێـڕاوە. ژمـارەی چـیـرۆکـە کـۆکـراوە و چـاپکـراوەکـانی ئـیزۆپ، زیـاتـر لـە (٣١١) چـیرۆکـن. کۆمـەڵەی یەکەمی چـیرۆکەکـانی لە ساڵی (٣٠٠)ی پێـش زاینی، بـۆ یەکەمین جـار لە پەرتووکێکـدا، لەژێـر نـاوی (ئەفـسانەکـانی ئـیزۆپ) دا، نووسران و خرانە بـەردەستی هـۆگـرانی خوێنـدنـەوەی چـیرۆک. کەوتـنـە سـەر زاری گـەورە و منـداڵانی یـۆنـان و دەرەوەی یـۆنـان دا، لەو کاتـەدا چاپ نەبـوو بە دەسـت روونـووس و کۆپیان دەکـرد.\nچـیرۆکی ئەفـسانەیی، بەوە ناسراوە کە کورت و ئاسانە. بە چـیرۆکی (ئەلگۆریا) ش ناودەبرێت، واتە چیرۆکی جەڤـەنگی، کە بە زۆری بە ناوی ئاژەڵ و باڵندەوە وتراون.\nچیرۆکەکە ئەفسانەییەکانی ئـیزۆپ، گوزارشت لە ململانێ و زۆرانبازی لە نێـوان دوو دژەکـار یا دوو خەسڵەتی جـیاوازی مـرۆڤ دەکەن. ملمـلانێ لە نێـوان: دەسەڵاتـدار و گەلـدا، زۆردار و زۆرلێکراودا، زیـرەکی و گەمژەییدا، راستی و درۆدا، سەرکەوتن و بەزینـدا، بردنەوە و دۆڕاندنـدا، چاکەخوازی و خراپەخوازیدا، خۆڕاگری و ملکەچیدا، گەشبینی و رەشبیـندا، هـیوا و بێ ئـومێـدیـدا، دڵسۆزی و ناپاکـیـدا،.. تاد.\nبەشێکیش لە چـیرۆکە ئەفسانەییەکانی ئیـزۆپ لە دانـانی خۆی نین و دراونەتە پـاڵی.\nهەر وەکوو چۆن، بە دەیان چیرۆک و نوکتەی خۆش دراونەتە پاڵ (مەلا مەزبوورە)\nو (خـاڵە رەجـەب) و (ئـەحـەی کـۆڕنـوو) و (لالـە سەرحـەد) و (ئـەحـۆل) ەوە.\nچـیرۆک دانەپاڵـیش، تەنها لە نـاو یۆنانییەکـاندا نەبووە، بەڵکو لە نێو گـەلانی تریشدا هەبووە، بۆ نموونە: عەرەبەکان (عەنتـەر کـوڕی شـەداد) بەو شێوەی کە عەرەبەکان باسی دەکـەن، کـە کـردوویـانە بە پاڵـەوانێـکی شەڕکـەری نەبـەز، بە دەیـان چـیرۆکی ئـازایەتییان داوەتـە پـاڵی. بـەڵام لـە راستیـدا، عـەنتـەر کەسـایەتییـەکی راسـت نیـیە و ئەفسانەییە. (رۆسـتەمی زاڵ) یش کە ئێـمەی کورد و فارس کردوومانە بە پاڵەوانێکی لە توانابەدەر، کەسایەتییەکی ئەفسانەییە. (دۆکیشـۆت) کەسایـەتییەکی ئەفـسانـەیییە.\nکۆمەڵەی دووەمی توێژەران، ئـیزۆپ بە کەسایەتییەکی (نیـوچە ئەفـسانـەیی) دەزانـن، کە بە سـەدان چـیرۆکی خـۆشی ئەفـسانەیی دانـاوە، کەچی هـەر ئـەم کۆمـەڵەیە پێـیان وایە کە راستە ئەو چیرۆکانە لە نووسینی ئیـزۆپ خۆیەتی. کەواتە ئەم بۆچـوونەیان ئـەوە دەسـەلـمێنـێت، کە ئـیزۆپ کەسـایەتییەکی راست بووە نەک نیوچە ئەفسانەیی.\nهەنـدێ لە نـاودارانی یۆنانیش لە نووسینەکانیاندا، ناوی ئیـزۆپیـان هـێناون و جەخـت لە راستی کەسایەتی ئـیزۆپ دەکەنەوە، لەوانەش (ئەفـلاتـوون، ئەرسـتۆ، ئەرشـۆڤـان، ئەکسیۆڤـان). لە پەرتـووکـێکی کۆنیشدا، کە لە سەدەی یەکەمی دوای زاینی دەرکراوە، دەربـارەی (ژیـانی ئـیزۆپ) باس لـەوە دەکات کە ئـیزۆپ کەسایەتییەکی راستی بـووە.\nمێژووش ئەوەمان بۆ دەگێڕێتەوە کە ئـیزۆپ کۆیلەیەک بووە. لەگەڵ دوو کۆیلەی تردا بردوویـانن بۆ بازاڕی فـرۆشتـنی کۆیلەکـان بۆ فـرۆشتنیان. پیاوێکی کۆیلەکڕ بە ناوی (کـزانـسۆس) دەچـێت بۆ ئەو بـازاڕە بۆ کـڕینی کۆیلەیەک. چاوی بە ئـیزۆپ و بە دوو کۆیلـەکەی تـر کـەوت. لە دوو کۆیلـەکـەی پـرسی.\nکـزانـسۆس بۆی دەرکەوت کە ئـیزۆپ کەسـێکی دانـا و بلـیمـەتە و دانامـێنـێت. بۆیـە یەکسەر کـڕی. دوایی گـەورەیـەکی تر بە ناوی (یـادمـۆن)ەوە، ئـیزۆپی لە کـزانـسۆس کـڕی. لەبەر زیـرەکی و چیرۆکە فەلسەفییە خۆشەکانی. یادمۆن، ئـیزۆپی ئـازاد کرد.\nئـیزۆپ زۆر حەزی لە گەشـت و گەڕان بوو، چەنـدین شار و وڵاتـان گـەڕا. لە دواییدا لە کۆشـکی شـای (لـیدیـا) لە شاری (سـارۆس) ی پایتەخـتی ولاتـی لـیدیـادا مـایـەوە. وڵاتی لیـدیا هـاوسنوور بوو لەگەڵ ولاتـی یـۆنـان دا، لە دوای چـەنـد سـاڵـێک تـورکە عوسمانییەکان، لە ئاسیای بچووکەوە هاتن و وڵاتی لیدیایان داگیرکرد و لێی نیشتەجێ بوون و ناوی تورکیایان لێنا. واتە ئەوەی ئێستا پێی دەڵێن تورکیا، لیدیای داگیرکراوە. ئـیزۆپ وەکـوو چـیـرۆکخـوانێک لـە کۆشـکی شایـانەی لیـدیـادا مایـەوە. شـای لیـدیـا سەرسامی زیـرەکی و چـیرۆکە خۆشەکـانی بوو، رێـزی لێـدەگـرت. نووسەرێکـیشی بۆ تەرخـان کـرد، کە چـیرۆکەکـانی بنـووسـێـتەوە، بـۆ ئـەوەی لەیـادنـەچـنەوە.\nبەشی هەرە زۆری چیرۆکەکانی ئـیزۆپ، وەریان گـێڕاون بۆ سەر زۆربەی زمانەکانی گەلانی جیهـان. بەشێکیان بوونـە بە بابەتەکـانی پەرتـووکی خوێندنەوە لە قـوتابخـانە بنەڕەتییەکاندا. کە لە رووی ئەدەبی و پـەروەردەییەوە گونجا و بەسوون بۆ منداڵان.\nشاعـیران و چیرۆکنووسان و شانۆنووسانی کۆن و نوێ و دەرهێنەرانی کورتە فـیلمی کارتـۆن بـۆ منـداڵان، سـوودیان لە چـیرۆکە ئەفسانەییەکـانی ئـیزۆپ وەرگـرتـوون. بە کەمێک دەستکارییەوە، دووبـارە بە چیرۆک و هـۆنراوە یا بە چـیرۆکەهـۆنراوە دایان رشتوونەتەوە. هـەنـدێ لەو نووسەر و شاعـیرانە، خۆیـان بە خـاوەنی ئەو چـیرۆکە دەستکاریکراوانەی ئـیزۆپ دەزانن. لەوانەش شاعیری ناسراوی یۆنـانی (بابیـرۆس) کە زۆربەی چیرۆکەکانی ئـیزۆپی، بە چیرۆکەهـۆنراوە، داڕشـتوون و بەزادەی بیری خـۆی دەزانێـت. نووسـەرێکی رۆمـانیش کـە نـاوی (ئەفـیانـۆس)ـە، لـە سـەدەکـانی ناوەڕاستدا، کۆمەڵێک لە چیرۆکەکـانی ئـیزۆپی دەستکـاری کـردوون و بـە چـیرۆکی خۆی دەزانێت. کۆمەڵـێکی تر لە چـیرۆکەکـانی ئـیزۆپ، بە ناوی نووسەران ( ماری دی فـرانـس) و (جـان دی لافـۆنتـین) ەوە بڵاوبـوونـەتەوە. (ولیـەم کاکـستـۆن) یش، بەشـێکی زۆری لـە چـیرۆکەکـانی ئـیزۆپی وەرگـێـڕاون بـۆ سـەر زمـانی ئینگـلیزی. (ئەحمەد شەوقی) ش، چەند چیرۆکێکی ئـیزۆپ و لافـۆتینی، بـە چـیرۆکەهـۆنـراوە داڕشـتوون. باسی ئەوەشـمان کـرد، کـە هەنـدێ لـە شاعـیرانی کوردیـشـمان، چەنـد چیرۆکێکی (ئیـزۆپ) و (لافـۆنتین) یان، لە شێوازی چیرۆکەهـۆنراوەدا داڕشـتوون.\nئەوەی ئێمە مەبەستمانە و بەلامانەوە گـرنگە و دەمانەوێت ئامـاژەی پێـبدەین، ئەویە\nکە لە ئەمـڕۆدا، چـیرۆکە ئەفسانەییەکـانی ئـیزۆپ و لافـۆنتین، بـۆ منـداڵان گونجـاون.\nپەنـد و وانەی پەروەردەیی باش و بەسوودیان تێدان. چیرۆکەکانی ئـیزۆپ و لافۆتین بوونە بە سامـانێکی ئەدەبی بۆ منـداڵان. بوونـە بە سەرچاوەیەکی گـرنگ و بە ئیلهام بەخـش، بـۆ بەشـێکی زۆر لە چـیرۆکنووسـان و شاعـیرانی بـواری ئـەدەبی منـداڵان.\nئەوەم بەرچاوکەوت، کە نووسەر و وەرگێڕی ناسراوی کورد، دکتۆر (عەزیز گەردی) پەرتـووکـێکی بـە نـاوی (چـیـرۆکـەکـانی ئـیزۆپ) چـاپـکـردووە. مـن تـا ئـێسـتا ئـەم پەرتووکەم نەدیـوە. گەر بمدیتایە، بێگومان وەکوو سەرچاوەیەک، ئـەم نووسـیـنەمی دەوڵەمـەنـتر دەکـرد.\n(*) بۆ نووسینی ئەم بابەتە، سوودم لە چەند سایتێکی عەرەبی و نەرویجی وەرگرتووە. رەزا شـوان\nعه‌لی قادر/ مونیره خانی شیوعی ئه‌ستێره‌یه‌كی دره‌وشاوه\nرەزا شـوان/ چـیرۆک بۆ منداڵان.. زێـڕی سـەوز\nشوان محەمەد/ چاکسازی سیاسی بەبێ موعارەزەیەکی راستی، تەنھا جوانکاری دەسەڵاتە\nرەوەند/ هاوڕێ (رەمۆ شێخۆ) دارایی حزب لە دەستێكی ئەمیندایە .. !\nئه‌حمه‌دره‌جه‌ب/ ده‌زانم چۆن چاوه‌روان ده‌بیت\nبەختیار کریم حەساری/ حکومەتی هەرێم ئەم کاتەت باش ...!\nزیرەک کەمال/ نامەیەکی كراوه بۆ حامد زاملی عیسی\nرەزا شـوان/ مووبەکردن لەناو منداڵان لە قوتابخانەدا\nموختار کەریمی/ ونی سۆران ئەختەر سەمەری نمەبۆ گمە بۆ


کەسوکاری قارەمان شوکری داوای دادگایی کردنەوەی کوڕەکەیان دەکەن – لڤین پرێس\nکەسوکاری قارەمان شوکری داوای دادگایی کردنەوەی کوڕەکەیان دەکەن\nکەسوکاری قارەمان شوکری داوا دەکەن سەر لەنوێ دادگایی براکەیان بکرێتەوە و رێگا بدەن پارێزەر ئامادەی دادگاییەکەی بن.\nبەیانی ئەمرۆ کەسوکاری قارەمان شوکری، لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا رایانگەیاند، دوای سەردانی دایکی قارەنام شوکری ئەو دەستگیرکراوەی بادینان پێی وتووە بە بێ ئامادەبونی پارێزەر دادگایی کراوە و ماوەی حەوت ساڵ زیندانی بەسەردا سەپێندراوە.\nبرایەکی ئەو دەستگیرکراوەی بادینان وتی: داوا دەکەین سەرلە نوی دادگایی بکرێتەوە و رێگا بدەن پارێزەرەکەی ئامادەبێت، چونکە فشاری لێکراوە کە ئەو پەڕاوانە واژۆ بکات چونکە خۆی وتویەتی لە ژێر گوشاردا واژۆی پێکراوە.\nبراکەی قارەمان شوکری داوای لە رێکخراوەکانی مافی مرۆڤ کرد کە بەدەم دۆسیەی دەستگیر کراوانی بداینانەوە بچن چونکە ئەو کەسانی دیکە کە ئێستا سزا نەدراون ئەگەر چاودێری دۆسیەکەیان نەکرێت زیاتر کەو کاتە سزا دەدرێن.\nنرخی مۆلیدەئەهلیەکان دیاریکرا\nکۆنسوڵی ئێران لە سلێمانی لە بارەی ڤیزاوە روونکردنەوە دەدات


ویکیپیدیا:فێرکاری (شێوەزار) - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nبەکارھێنانی شێوەزار لە وتارەکانی ویکیپیدیادا نەختێک جیاوازە لە پرۆگرامەکانی دیکەی نووسین و بەرھەمھێنانی دەق. ویکیپیدیا، تەنھا لە چەن ھێما و دەق بە شێوەی کۆد کەڵک وەردەگرێ بۆ دانانی شێوەزاری تایبەت (وەک ئەستوورکردنی دەق یا نووسینی سەردێڕ...). ئەم شێوە تایبەتەی بەکارھێنانی دەق وەک کۆد پێی دەوترێ ویکیدەق و تەنھا بۆ ساکاربوونی بەکارھێنان دانراوە.\n١ دەقی لار و ئەستوور\n٢ سەردێڕ و ژێرسەردێڕ\nدەقی لار و ئەستوور\nباوترین و بەکارترین تاگی ویکی لە شێوەزاردا، دەقی ئەستوور و دەقی لارە. ئەستوورکردن و لارکردنی دەق تەنھا بە دانانی چەن ھێمای « ' » لە پێش و پاشی وشەیەک، پێکدێت.\nئەمە دەنووسیت ئەمە نیشان دەدرێت\nلە ویکیپیدیادا، یەکەمین وشەی ھەر وتارێک، کە لە زۆربەی کاتەکاندا ھەر بابەتی وتارەکەیە، بە دەقی ئەستوور دەنووسرێت. بۆ نموونە، وتاری سۆکرات ئاوا دەست پێدەکات:\nسۆکرات (بە یۆنانی: Σωκράτης، Sōkrátēs، بە ئینگلیزی: Socrates) (لەدایکبوون ٤٦٩ پ. ز - کۆچی دوایی ٣٩٩ پ. ز)... ھتد\nدەقی لار زۆربەی کات بۆ نیشانکردنی ناوە تایبەتەکان لە ناوەڕۆکی وتاردا بەکاردێت؛ وەک ناوی کەسایەتییەک، کتێب، فیلم یا شوێن.\nبۆ وەرگرتنی زانیاری زیاتر لەم بابەتە، دەتوانی بڕوانیتە: ویکیپیدیا:شێواز.\nسەردێڕ و ژێرسەردێڕ\nبەکارھێنانی سەردێرەکان باشترین ڕێگەیە بۆ ڕێکوپێککردنی وتارێک. کاتێ لە وتارێکدا دوو بابەتی جیاواز باس دەکرێت، دەتوانی بە دانانی سەردێڕ بۆ ھەر بابەت بەشەکان جودا بکەیتەوە. سەردێڕەکان ئاوا دروست دەبن:\n== سەردێڕ ==\n=== ژێرسەردێڕ ===\nئەگەر وتارێک لانیکەم ٤ سەردێڕی ھەبێت، خشتەی ناوەڕۆک بە شێوەی خۆکار زیاددەبێتە سەر وتارەکە. لە بەشی خۆڵەپەتانێدا ھەوڵی دروستکردنی سەردێڕ بدە. تاقی بکەوە کە سەردێڕەکان ژمارەیان گەیشتە چوار، خشتە چۆن زیاد دەبێت.\nویکیدەق ھەموو ئەو تایبەتمەندییانەی بۆ شێوەزاری وتارەکانی ویکیپیدیا پێوستە، لەخۆ دەگرێ؛ ھەربۆیە شارەزایی لە ئێچ تی ئێم ئێڵ پێویست نییە، ئەگەرچی بۆ وردەکارییەکانی شێوەزار وەک بەکارھێنانی ڕەنگەکان و چنینی پاڕەگرافەکان و... دەتوانێ بەسوود بیت.\nچاوبکە لە ڕێنمای خێرا دەستکاری.\nلە خۆڵەپەتانێ تاقی بکەوە چی فێربووی\nدواتر: فەرموو با بەستەرەکانی ویکیپیدیا بناسی ←\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ویکیپیدیا:فێرکاری_(شێوەزار)&oldid=596706»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٧:٤٨ی ٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ نوێ کراوەتەوە.


جەنگێك بەئاسمانەوە .. جەمال حسێن – WTARIKURD\nجەنگێك بەئاسمانەوە .. جەمال حسێن\nهانا ئارینت، لەكتێبی (لەبارەی شۆرشەوە) لەو بەشەی كەتایبەتی كردوە بە قسەكردن لەسەر شۆرش‌و جەنگ، ئەو راستیە یەكلادەكاتەوە كە برێكی زۆر لە شۆرشەكانی دوسەدەی رابردوو، لەئەنجامی كۆتای هاتنی جەنگێكەوە سەریان هەڵداوە، ئەو كاتەی وڵاتێك لەجەنگێكدا بەشكست خواردوی هاتۆتە دەر، گەلەكەی لەرێی شۆرشەوە خۆی لەو شەرمەزاریە رزگاركردوە، یان راستر وایە فرسەتی وەرگرتوە بۆ لادانی ئەو رژێمەی جەنگ لاوازی كردوە. لەم بەشەدا ئارینت بەشێوەیەكی گشتی یەكێك لە سیماكانی شۆرش بەوەدیاریدەكات كە بەدوای جەنگدادێت، وەكو شۆرشی ئەمریكاو فەرەنساو روسیا. بەڵام پرسیارێك بۆ ئێمە لێرەدا مایەی لەسەر وەستانە، ئەوەیە كە شۆرش چ زەمینەیەك بۆ جەنگ دەرەخسێنێ، رونتر ئایا شۆرشی وڵاتانی عەرەبی چ پەیوەندیەكیان بەجەنگەوە هەیە ؟ وەكو ئەوەی ئەم شۆرشانە بەرهەمی هیچ جەنگێك نین، ئایا خۆیان دەبنە هۆكاری هیچ جۆرە جەنگێك؟ بەرلەهەموشتێك مەبەستمان بەجەنگ ئەو زبری و بەریەككەوتنە سەربازیانە نییە كەلەناو خۆی ئەم شۆرشانەدا رویان داوەو رودەدەن، وەكو لیبیاو سوریاو یەمەن كە لە لێواری هەمان جەنگدا گەرایەوە، ئەو جەنگەی بۆنی دێت و و بەئاسمانەوەیەو هێشتا نەنێشتۆتەوە، ئەوەیە كە لەنێوان وڵاتانی ناوچەكە ئەگەری رودانی لەهەموكاتێك زیاترە، جەنگ لەنێوان بەرەی سونی و شیعە، بەرابەرایەتی توركیاو سعودیاو چەند وڵاتێكی كەنداو لەگەڵ ئێران و سوریا چەند هێزێكی سیاسی و سەربازی كاریگەر لەناوچەكە، جەنگ لەنێوان ئیسرائیل و چەند وڵاتێك، خۆرئاواو روسیا، جەنگێك تادێت تارماییەكەی تۆختر دەبێتەوە بێ ئەوەی دیاربێت چۆن و كەی و لایەنەكانی كامانە دەبن.\nبەگەرانەوە بۆ لێدوانی ژمارەیەك جەنەرالی ئیسرائیلی و ئەمریكی، لەگەڵ هەرەشەكانی دەسەڵاتی سوریاو ئێران و خۆگیفكردنەوەكانی توركیا، تێدەگەین ناوچەكە لەهەمو كات زیاتر بەرەو ئەگەری بەریەككەتنێكی خوێناوی دەچێت. گەورە رۆژنامەنوسی میسری هەیكەل پێی وایە لە نێوان ئەمریكا و هاوپەیمانەكانی لەگەڵ ئێران دەبێت، چەند لێكۆڵیارێكی ستراتیژی خۆرئاوا پێیان وایە ئەم جەنگە لە ئیسرائیل و لوبنانەوە دەست پێدەكات، هەشە بەدوری نازانێت عێراق ببێتە سەرزەمینی تەقینەوەی، بەتەنیشت ئەوانەوە كە دەڵێن هەر پەلامار یان فشارێكی سەربازی بۆسەر سوریا پریشكی ئەم ئاگرە دەبێت، نزیك بوەنەوەی گری شۆرش لە دیمەشق و دروستبونی مەترسی جدی بۆ لەناوچونی دەسەڵاتی بەشار سەردەكێشێت بۆ گربەردان ناوچەكە. راكان لەسەر دەسپێكەكەی هەر جۆرێك بێت، لەسەر درندەی و كاولكاریەكەی كەمتر ناكۆكن، بەو پێیەی ئێستا رۆژهەڵات وەكو بەرمیلێك بارودی لێهاتوە كە ژمارەیەك سەركردەی كەللەرەق و بێ ویژدان یاری ئاگرینی بەچواردەوری دادەكەن .\nگۆڕانی رژێمەكان، تەنها گۆرینی نەخشەیەكی ناوخۆی نییە، بەڵكو دوبارە هەڵوەشاندنەوەی نەخشەی سیاسی ناوچەكەشە، كە بۆ سەدان ساڵ لەسەر فۆرمێك لەبەرژەوەندی وڵاتانی جیهان ساغ بۆتەوە. كەئەم بەرژەوەندیانە بۆ زۆر وڵات ئەوەندە ستراتیژیە كە ئامادەیە شەری مان و نەمانی لە پێناودا بكات. لەناوچەكەش ئەو گۆڕانكاریانە سەردەكێشێت بۆ هەڵوەشاندنەوە یان لانی كەم لاوازبونی برێكی زۆر لەو رێكەوتنانەی كە تائێستا بە خوارو خێچیش بێت توانیویانە برێك لە ئاشتی بۆ ناوچەكە دابین بكەن، هەرنەبێت سەقامگیریەكی درۆزنیش بێت دروستیان كردوە. سیاسەت و بەتایبەت جەنگ كە لوتكەی سیاسەتی خوێناوییە، پێویستی بەرقە، بە تورەیی و ئایدۆلۆژیایەكە كە پاڵی پێوەبنێ و بیجوڵێنێ، كە ئێستا رۆژهەڵات بەم رقە ئاودەدرێ و بەم توەریی و ئایدۆلۆژیایە موتوربەدەكرێ. هاوكێشەكانی ئەم ناوچەیە بەجۆرێك تێكەڵ و ئاڵۆزە كە هەر هەوڵێك بۆ جیاكردنەوەو دارشتنەوەیان جارێكی تر تەنها بەردیواری جەنگ دەكەوێت، كە هیوادارم ئەم تێگەشتنە بێ ئەنداز هەڵەو خواربێت، كە هیچ ئەگەرێكی راستەقینەی لەبەردەمدا نەبێت .\nبەڵام بالە سوریاوە سەیری نەخشەكە بكەین، ئایا دەسەڵاتی سوریا بێ جەنگ دە روات؟ ئایا ئێران و روسیاو لانی كەم لە پشت شوراكەشیەوە چین، بێ هیچ جوڵەیەك دەوەستن لەكاتی قوڵ بونەوەی ئەم جەنگە ناوخۆییە؟ ئایا حیزب و الله و چەند بزوتنەوەیەكی تری فەلەستینی، توانای ئەوەیان نییە كە هاوكێشەی جەنگی ناوخۆی سوریا بگۆرن بەجەنگێكی ناوچەیی؟ دودڵی خۆرئاواو بگرە پاشەكشەی توركیاش لە برێك لەولێدوانە توندانەی لەسەرەتای دەسپێكردنی شۆرشی سوریدا دەریدەكرد، ئاماژەن بۆ زیاد بونی مەترسی سوتانی ناوچەكە بەجەنگێك كە تەنها لایەنە بەشدارەكان ناگرێتەوە، بەڵكو ئەوانەش كە لێیەوە نزیكن، وەكو توركیا.\nبیری وازهێنان لە دەستەڵات .. هۆنراوەی نزار قەبانى .. وەرگێڕانى/ ئازاد حەمدى ..\nکامەران وریا قانع : خێزانى سیاسى , خێزانى پاشایه‌تى , خێزانى دیكتاتۆرى .


کردار 3 – Kurdi Sorani Standard (KSS) | Biblica\nکردار 3 – Kurdi Sorani Standard (KSS)\n1ڕۆژێکیان کاتژمێر سێی3:1 یۆنانی: کاتژمێری نۆیەم. پاش نیوەڕۆ، کە کاتی نوێژ بوو، پەترۆس و یۆحەنا سەرکەوتن بۆ پەرستگا. 2لەبەردەم دەرگای پەرستگادا کە پێی دەگوترا دەرگای جوان، پیاوێک بە زگماک ئیفلیج دانیشتبوو، هەموو ڕۆژێک هەڵیاندەگرت و لەوێ دایاندەنا تاکو سواڵ بکات لەوانەی دەهاتنە حەوشەکانی پەرستگاکەوە. 3کاتێک ئەو پیاوە بینی کە پەترۆس و یۆحەنا بە نیازن بێنە ناو حەوشەکانی پەرستگا، داوای خێری لێکردن. 4پەترۆس و یۆحەنا بە وردی تێیانڕوانی، ئینجا پەترۆس گوتی: «سەیرمان بکە!» 5ئەویش چاوی تێبڕین و چاوەڕێی دەکرد شتێکیان لێ وەربگرێت.\n6پەترۆس گوتی: «زێڕ و زیوم نییە، بەڵام ئەوەی هەمە دەتدەمێ. بە ناوی عیسای مەسیحی ناسیرەییەوە، هەستە و بڕۆ!» 7ئینجا بە دەستی ڕاستی گرتی و هەڵیستاند، دەستبەجێ هێز کەوتە پێ و پاژنەکانی. 8ئیتر هەڵبەزییەوە و ڕاوەستا و دەستی بە ڕۆیشتن کرد، لەگەڵیان چووە ناو حەوشەکانی پەرستگا، دەڕۆیشت و هەڵدەبەزییەوە و ستایشی خودای دەکرد. 9هەموو خەڵک بینییان دەڕوات و ستایشی خودا دەکات. 10جا کاتێک خەڵکەکە زانییان ئەمە ئەو کەسەیە کە بۆ سواڵکردن لەلای دەرگای پەرستگا دادەنیشت، ئەوەی پێی دەگوترا جوان، سەرسامی و حەپەساوی دایگرتن لەوەی بەسەری هاتووە.\nوتاری پەترۆس لە پەرستگا\n11کاتێک پیاوەکە خۆی بە پەترۆس و یۆحەناوە هەڵواسیبوو، هەموو خەڵکەکە بە سەرسامییەوە ڕایانکردە لایان بۆ ئەو ڕێڕەوەی کە پێی دەگوترا ڕێڕەوی سلێمان، کە هەردوو لای بە کۆڵەکە گیرابوو. 12پەترۆس ئەمەی بینی، پێی گوتن: «پیاوانی ئیسرائیل، بۆچی لەمە سەرسامن؟ بۆچی چاوتان تێبڕیوین وەک ئەوەی بە توانا یان بە لەخواترسیمان وامان کردووە بڕوات؟ 13خودای ئیبراهیم و ئیسحاق و یاقوب، خودای باوکانمان، عیسای خزمەتکاری خۆی شکۆدار کرد، ئەوەی بە گرتنتان دا و لەبەردەم پیلاتۆس نکۆڵیتان لێکرد، کە بڕیاری دابوو بەریبدات. 14ئێوە نکۆڵیتان لە پیرۆز و ڕاستودروستەکە3:14 مەبەست لە مەسیحە. کرد و داوای ئازادکردنی بکوژێکتان کرد. 15سەرۆکی ژیانتان کوشت، بەڵام خودا لەنێو مردووان هەڵیستاندەوە و ئێمە شایەتین بۆ ئەمە. 16ئەم پیاوەی ئێوە دەیبینن و دەیناسن، باوەڕی بەناوی عیسا هەبوو، بۆیە هێز و توانای بۆ گەڕایەوە. بە ناوی عیسا و ئەو باوەڕەی بەهۆیەوە دێت، لەبەرچاوی هەمووتان ئەم تەندروستییە تەواوەی پێ بەخشی.\n17«ئێستاش برایان دەزانم بە نەزانی ئەوەتان کرد، هەروەک ڕابەرەکانیشتان. 18بەڵام خودا ئەوەی هێنایە دی کە پێشتر لەسەر زمانی هەموو پێغەمبەرانەوە ڕایگەیاندبوو، کە مەسیحەکەی خۆی ئازار دەچێژێت. 19کەواتە تۆبە بکەن و بگەڕێنەوە بۆ لای خودا تاکو گوناهەکانتان بسڕێنەوە، بۆ ئەوەی لەلای یەزدانەوە کاتی حەسانەوەتان بێت و 20مەسیحتان بۆ بنێرێتەوە، ئەو عیسایەی کە پێشتر بۆتانی دیاری کردبوو. 21ئەوەی دەبێت لە ئاسمان بیهێڵێتەوە، هەتا کاتی چاککردنەوەی هەموو شتێک3:21 گەڕانەوەی مەسیح، بڕوانە ئاشکراکردن 21.، ئەوەی لە کۆنەوە خودا لەسەر زاری پێغەمبەرە پیرۆزەکانییەوە باسی کردووە. 22موساش گوتی: [یەزدانی پەروەردگارتان لەنێو برایانتاندا پێغەمبەرێکی وەک منتان بۆ دادەنێت، دەبێت گوێ لە هەموو ئەو شتانە بگرن کە پێتانی دەڵێت. 23جا هەرکەسێک گوێ لەم پێغەمبەرە نەگرێت لەنێو گەل دادەبڕدرێت.]3:23 دواوتار 18:15،18،19.\n24«هەموو پێغەمبەرانیش، لە ساموئێل بەدواوە، هەموو ئەوانەی قسەیان کردووە، باسی ئەم ڕۆژانەیان کردووە. 25ئێوەش کوڕی پێغەمبەران و ئەو پەیمانەن کە خودا لەگەڵ باوکانتاندا بەستی، کاتێک بە ئیبراهیمی فەرموو: [لە ڕێگەی نەوەی تۆوە هەموو نەتەوەکانی سەر زەوی بەرەکەتدار دەبن.]3:25 پەیدابوون 22:18؛ 26:4. 26کاتێک خودا خزمەتکاری خۆی هەستاندەوە، یەکەم جار بۆ ئێوەی نارد، بۆ ئەوەی بەرەکەتدارتان بکات بە گەڕانەوەی هەریەکەتان لە خراپەکانی.»\nKSS : کردار 3


خەونەکەی ئەردۆغان؛ ئەو پڕۆژەیەی روسیا دەترسێنێ و ئەمریکا دڵخۆش دەکات\n11:26 - 18/04/2021\nخەونەکەی ئەردۆغان؛ ئەو پڕۆژەیەی روسیا دەترسێنێ و ئەمریکا دڵخۆش دەکات\nسەرەڕای هەموو رەخنەکان لەسەری، رەجەب تەیب ئەردۆغان لە دوای هاتنە سەر دەسەڵات، دەستی بەو پڕۆژانە کرد کە تورکیایان کرد بە هێزێکی هەرێمی گەورە، دروستکردنی فڕۆکەخانە گەورەکان، پردەکان و تونێلە درێژەکان بەردەوامییان هەیە، پڕۆژەی نۆکەندی ئیستەنبوڵ لەو پڕۆژانەی ئەردۆغانە بە "سەرکێشانە و شێتانە" ناو دەبرێت و روسیا نیگەران و روسیاش دڵخۆش دەکات.\nرەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆک کۆماری ئێستای تورکیا دەڵێت، لەو کاتەوەی سەرۆک شارەوانی ئیستەنبوڵ بووە بیری لەم پڕۆژەیە کردووەتەوە، خەونێک کە ئێستا لە بەدیهێنان نزیکە و سەرەڕای هەموو ناڕەزایەتییەکانی ئۆپۆزسیۆن، هەموو شتێک بۆ دەستپێکردنی ئامادەیە.\nدرێژی نۆکەندی ئیستەنبوڵ ٤٥ کیلۆمەترە، پانییەکەی ٢٧٥ مەتر و قوڵییەکەشی ٢٠،٧٥ مەتر دەبێت، وەک لە وردەکاری پڕۆژەکەدا هاتووە، بەشێکە لە ئامانجەکانی تورکیا بۆ ساڵانی ٢٠٤٠ و ٢٠٧٠.\nئامادەکارییەکانی پڕۆژەکە ساڵ و نیوێکی بۆ دانراوە و تەواوی کارەکانی دیکەی پڕۆژەکەش پێنج ساڵ و نیوە، سەرجەم ئەو کاتەی لە سەرەتاوە تاکو کۆتایی بۆ پڕۆژەکە دانراوە و ئەگەر هیچ دۆخێکی نەخوازراو روونەدات حەت ساڵە.\nلە وردەکاری پڕۆژەکەدا هاتووە، بۆ هەموو کارەکانی پڕۆژەکە (بەندەرەکان، ناوەندی لۆجستی و وردە پڕۆژەکان) نزیکەی ١٠ هەزار کەس کار دەکەن، واتە ١٠ هەزار کەس دەبنە خاوەن کار.\nبودجەی خەمڵێندراوی تەواوی پڕۆژەی نۆکەندی ئیستەنبوڵ، نۆ ملیار و ٢٠٠ ملیۆن دۆلارە.\nلەگەڵ ئەوەی تورکیا باس لە گرنگییە مێژوویی، بازرگانی، کەلتورییەکانی پڕۆژەکە دەکات و وەک ئامانج دیاری کردوون، بەڵام ئامانجی هەرە گەورەی پڕۆژەکە بەستنەوەی دەریای رەشە بە دەریای سپی ناوەڕاست، لە ئاستی دووەمیشدا کەمکردنەوەی فشارە لەسەر گەرووی بۆسفۆڕ.\nرۆژنامەی (Haaretz)ی ئیسرائیلی شیکردنەوەیەکی (Zvi Bar'el)ی بڵاوکردووەتەوە کە بە وردی باس لە ئامانجە شاردراوەکانی نۆکەندی ئیستەنبوڵ و گرنگییەکی بۆ تورکیا دەکات.\nنووسەر پێی وایە، پڕۆژەکە بووەتە هۆی نیگەرانی روسیا، چونکە ئەم نۆکەندە لە کاتی بەرپابوونی جەنگدا رێگایەک دەبێت بۆ تێپەڕینی کەشتییە سەربازییەکانی وڵاتانی رۆژئاوا و دژە روسیا، واتە لە ئەگەری بەرپابوونی جەنگ و داخستنی رێڕەوەکانی دەریای رەش لەلایەن روسیاوە، وڵاتانی ئەمریکا و رۆژئاوا بەم رێگایەی ئیستەنبوڵ دەتوانن لەنێوان دەریای رەش و دەریای سپی ناوەڕاست هاتوچۆ بکەن.\nئەوەی روسیای زیاتر نیگەران کردووە، فراوانبوون و بەهێزبوونی دەسەڵاتی دەریایی تورکیایە بەهۆی ئەم پڕۆژەیەوە، چونکە دەبێتە دەسەڵاتی یەکەم و کاریگەر بۆ فەرمانڕەوایەتیکردنی تێپەڕینی کەشتییەکان لە دەریای سپی ناوەڕاستەوە بۆ دەریای رەش، چونکە وەک لە نەخشەی پڕۆژەکەدا دیارە، ئەم نۆکەندە دەریای رەش لە باکوری ئیستەنبوڵ بە دەریای مەڕمەڕە لە باشوری ئیستەنبوڵ پێکەوە دەبەستێتەوە.\nئەمریکا بە دڵخۆشییەوە پێشوازی لەم پڕۆژەیە دەکات، چونکە ئیتر رێڕەوێکی گرنگی بۆ پەیدا دەبێت تاکو لە ئەگەری هەڕەشەی روسیادا، بۆ کەشتییەکانی بەکاریبهێنێت و بە ئاسانی لەنێوان دەریای رەش و دەریای سپی ناوەڕاستدا هاتوچۆ بکات.\nشیکەرەوەکەی (Haaretz) دەڵێت، نۆکەندی ئیستەنبوڵ شتێکی باشە بۆ ئەمریکا و لە ئەگەری شەڕی لەگەڵ روسیا ترسی رێگاداخستنی ئاویی نامێنێت.\nئاماژەی بەوەش کردووە، ئەگەر هەیە لەپێناو ئەم پڕۆژەیەدا ئەمریکا لە قەیرانی ئێس ٤٠٠ی روسی، سازش بۆ تورکیا بکات و فشارەکانی کەم بکاتەوە.\nنووسەر باس لەوە دەکات تورکیا چاوی لەوەیە ئەم پڕۆژەیە بیکات بە هێزێکی هەرێمی گەورە کە روسیا و ئەمریکاش پشتی پێببەستن.\nگرنگی پڕۆژەکە بۆ تورکیا\nجگە زیادبوونی دەسەڵاتی دەریای تورکیا بەهۆی ئەم پڕۆژەیەوە، نۆکەندەکە داهاتێکی گەورە بۆ تورکیا دابین دەکات و هەلی کاریش بۆ دەیان هەزار کەس دەڕەخسێنێت.\nتەنها لە ساڵی رابردوودا ٣٨ هەزار کەشتی بە گەرووی بۆسفۆری ئیستەنبوڵدا تێپەڕیون، نۆکەندی ئیستەنبوڵ ئەم فشارە گەورە و قەرەباڵخییە لەسەر بۆسفۆر کەم دەکاتەوە، چونکە قەرەباڵخی بۆسفۆڕ کێشەی هاتوچۆی دروستکردووە و چەندین جاریش رووداو روویداوە.\nهەر لە سەرەتای باسکردنی پڕۆژەکە تاکو رەزامەندی لەسەردانی و ئێستاش، لایەنەکانی ئۆپۆزسیۆن، رەخنەگران و بەشێک لە زانایانی تورکیا، بە توندی دژایەتی ئەم پڕۆژەیان کردووە و بە ترسناکی دادەنێن بۆ داهاتووی شارەکە.\nئۆپۆزسیۆن پێی وایە ئەم پڕۆژەیە بەشێکە لە خەونە تاکلایەنەکانی ئەردۆغان و بۆ راکێشانی سەرنجی خەڵکی تورکیایە و هەوڵیش دەدات بەم پڕۆژەیە قەیرانەکان لەبیری خەڵکی تورکیا بباتەوە، بۆیە بە پڕۆژەیەکی "سیاسی" ناوی دەبەن.\nبەشێک لە زانایانی تورکیاش لەبارەی پڕۆژەکەوە هۆشداری دەدەن و پێیان وایە ئەم نۆکەندە شارەکە تینوو دەکات و رووبەڕووی قەیرانی ئاوی خواردنەوەی دەکاتەوە، ئەمە جگە لەوەی شارەگە دەگۆڕێت و ئەگەری زیادبوونی بومەلەرزەش لە شارەکەدا زیاد دەکات.\nفڕێدانی قەیرانەکان بۆ ناو نۆکەندی ئیستەنبوڵ\nتورکیا چەند ساڵێکە رووبەڕووی قەیرانێکی ئابووری و دارایی سەخت بووەتەوە، هەڵئاوسان لە خراپترین ئاستیدایە، بێکاری بەردەوام لە بەرزبوونەوەدایە و ئازادی سیاسیی و میدیاییش بەردەوام پاشەکشە دەکات.\nپەتای ڤایرۆسی کۆرۆنا لە لوتکەی خۆیدایە، چەند رۆژێکە تورکیا بەردەوام ریکۆردی نوێ دەشکێنێت و زۆرترین حاڵەت تۆمار دەکات. ژمارەی توشبوونی رۆژانەی کۆرۆنا لە سەرووی ٦٠ هەزار کەسەوەیە و کەمی پێکوتەش قەیرانەکەی قوڵتر کردووەتەوە.\nنووسەر پێی وایە دەکرێت، هەموو ئەم قەیرانانە بەهۆی نۆکەندی ئیستەنبوڵەوە کەم ببێتەوە.\nئایا ئەردۆغان دەتوانێت هەموو قەیرانەکانی وڵاتەکەی بخاتە نێو ئاوی نۆکەندی ئیستەنبوڵەوە؟


ڕۆژی یەکشەمەی داهاتوو، ٢٤/٦/٢٠١٨، لە تورکیا هەڵبژاردنی سەرۆک کۆمار و ئەندامانی ئەنجوومەنی گەورەی میللەتی تورک «پەرلەمان» بەڕێوە دەچێت. لەم هەڵبژاردنەدا دوو بەرەی سەرەکی کێبەرکێ دەکەن: بەرەی پشتیوانیکەر لە ئەردۆغان بۆ چەسپاندنی سیستەمی سەرۆکایەتی و بەرەی هەوڵدەر بۆ بە دۆڕاندانی ئەردۆغان یان بە دەستهێنانی زۆرینەی پەرلەمانتاری. شرۆڤەکاران و چاودێرانی سیاسیش پێیان وایە پارتی دیموکراتیی گەلان (هەدەپە) سەنگی مەحەکی هەڵبژاردنەکانە و دەنگی دەنگدەرانی ئەم پارتە ئەنجامەکان یەکلایی دەکاتەوە. بە شێوەیەکی گشتی هەڵبژاردنە پێشوەختەکەی تورکیا کۆمەڵێک پێشهات و پێدراوی هێناوەتە ئاراوە کە جاری یەکەمە لە مێژووی کۆماری تورکیادا ڕوودەدەن، بە تایبەتیش پێکهێنانی هاوپەیمانی لە نێوان حزبەکاندا لە قۆناغی پێش ئەنجامدانی هەڵبژاردندا.\nپەرلەمانی تورکیا لە مانگی ئاداری ڕابردوودا پرۆژە یاسایەکی هاوبەشی پارتی داد و گەشەپێدان (ئاکەپە) و پارتی گەلی میللیی نەتەوەپەرست (مەهەپە)ی پەسەند کرد کە تایبەت بوو بە مۆڵەتدان بۆ پێکهێنانی هاوپەیمانی لە نێوان حزبەکاندا بەر لە ئەنجامدانی هەڵبژاردن. بەپێی ئەو یاسایە، حزبەکان بۆیان هەیە وەک هاوپەیمان بچنە هەڵبژاردنەوە، بەڵام ناوی هەر حزبێک وەک خۆی لەسەر پسوولەی دەنگدان دەمێنێتەوە. وەک چاودێران لە تورکیا و دنیای ڕۆژئاوا بۆی دەچن، ئەم یاسایە بۆی هەیە دواڕۆژی تورکیا بە شێوەیەکی جیاواز لەوەی کە هەیە، دابڕێژێتەوە.\nگەورەترین تەگەرەی ناو سیستەمی هەڵبژاردنەکانی تورکیا کە مەرجی بە دەستهێنانی ١٠٪ی دەنگەکان و بەرەو سەرەوەیە بۆ گەیشتن بە پەرلەمان، وەکو خۆی ماوەتەوە و ئەمەش وەک هەمیشە مایەی ڕەخنەی توندی پارتەکانی ئۆپۆزسیۆنە. ئۆپۆزسیۆنی تورکی کە پارتی کۆماریی گەل (جەهەپە) ڕابەرایەتیی دەکات، چاوی لەوە بڕیوە کە هەدەپە بتوانێت بەربەستی ١٠٪ تێپەڕێنێت، ئەگەرچی ئامادە نەبوو هاوپەیمانیی لەگەڵدا دابمەزرێنێت. هۆکاری خۆ بەدوورگرتنی جەهەپە لە هەدەپە دەگەڕێتەوە بۆ نەبوونی بەرنامە و ستراتیژییەکی ڕوون و بەرچاو لای جەهەپە بۆ چارەسەرکردنی پرسی کورد لە باکوری کوردستان.\nدەستپێشخەری یەکەم و سەرەکی بۆ ئەنجامدانی گۆڕانکارییەکانی سیستەمی هەڵبژاردن دەوڵەت باخچەلیی سەرۆکی مەهەپە بوو کە تا دوو ساڵ لەمەوبەریش دژبەرێکی سەرسەختی ئەردۆغان و ئاکەپە بوو، بەجۆرێک جاری وا هەبوو ئەردۆغان و باخچەلی لە ناوهێنانی یەکدیدا جنێوی بازاڕییان بە یەک دەدا، بەڵام باخچەلی لە کودەتاکەی ساڵی ٢٠١٦دا پشتی ئەردۆغان و ئاکەپەی گرت و لە ڕیفراندۆمەکەی نیسانی ساڵی ڕابردوویشدا پشتیوانێکی گەورە بوو بۆ گۆڕینی سیستەمی بەڕێوەبردنی دەوڵەت لە پەرلەمانییەوە بۆ سەرۆکایەتی. تەگەرەیەکی گەورە کە لەم کاتەدا ڕووبەڕووی مەهەپە، جیابوونەوەی گرووپێک پەرلەمانتاری مەهەپە بوو بە سەرۆکایەتیی مێراک ئاکشێنەر کە پارتێکی تری نەتەوەپەرستیان بە ناوی «ئیی پارتی – پارتی باش» دامەزراند و ئەم هەنگاوە مەهەپەی هێنایە سەر ئەو باوەڕەی کە ڕێژەی دەنگەکانی دادەبەزێت بۆ ژێر ١٢٪. هەر بۆیە باخچەلی هیچ دوودڵییەکی نەنواند بۆ سازدانی هاوپەیمانی لەگەڵ ئەردۆغان و ئاکەپەی دوژمنی دوێنێ و دۆستی ئەمڕۆیدا. باخچەلی سەرەتا ڕایگەیاندبوو کە پارتەکەی ئەو پاڵێوراو بۆ پۆستی سەرۆک کۆمار دەستنیشان ناکات، بەڵام لەبەرامبەر ئەوەدا مەرجی ئەنجامدانی گۆڕانکاریی لە یاسای هەڵبژاردندا خستبووە بەردەم ئاکەپە. بە چاوگێڕان بە وتار و شرۆڤەکانی ڕۆژنامەنووسان و چاودێرانی تورکیادا بۆمان دەردەکەوێت کە بە ڕوونی نازانرێت داخۆ نزیکبوونەوەی باخچەلی لە ئەردۆغان تاکتیکە یان ستراتیژ، بەڵام ئاکەپە لە دۆخێکدایە کە ناچار بووە بە سنگی فراوانەوە پێشوازی لە هاوپەیمانی لەگەڵ مەهەپە دا بکات.\nلە ڕیفراندۆمی هەموارکردنی دەستووردا کە ساڵی ڕابردوو ئەنجام درا، تەنیا ٥١،٣٪ی دەنگدەران دەنگی «بەڵێ»یان دا و ئەمەش بە ڕای چاودێران بەشی ئەوە ناکات کورسیی سەرۆکایەتیی کۆمار بۆ ئەردۆغان زامن بکات. هاوکات سازدانی هاوپەیمانی لەگەڵ مەهەپە بە شێوەیەکی خۆبەخۆ ڕێ خۆش دەکات بۆ ئەوەی کە ئاکەپە ڕێژەیەک لە دەنگی دەنگدەرانی کۆنەپارێزی باکوری کوردستان لە دەست بدات. هەڵوێستی دوژمنکارانەی مەهەپە و باخچەلی لەمەڕ پرسی کورد لە باکور و پارچەکانی تری کوردستان ناسراوە. باخچەلی لە سەروبەندی شەڕی داگیرکردنی عەفریندا داوای دەکرد «یان شارەکە بە تەواوی وێران بکرێت، یان تیرۆریستان تیایدا بسووتێنرێن»، چونکە وەک دەزانرێت، بە بڕوای باخچەلی و دەوڵەتی تورک، پارتی یەکێتیی دیموکراتی (یەپەگە) لە ڕۆژئاوای کوردستان درێژکراوەی پارتی کرێکارانی کوردستان (پەکەکە)یە و ئەمەش، بەپێی بۆچوونی ئانکارا، هەڕەشە بۆ سەر ئاسایشی تورکیا پێکدەهێنێت. هەر ئەم خاڵەش، واتە هەڕەشە لە تورکیا، خاڵی سەرەکیی کۆکەرەوەی هەردوو پارتی ئاکەپە و مەهەپەیە لە هاوپەیمانییەکدا بەناوی «هاوپەیمانیی گەل» کە هەردوو لایان بە تاکە چارەسەری دەزانن بۆ تورکیا و دژبەرانی خۆیانیش لە هێزەکانی ئۆپۆزسیۆن بە خزمەتکردنی «بەرژەوەندییەکانی دوژمنان» تاوانبار دەکەن.\nخاڵێکی تری سەرنجڕاکێش ئەوە بوو حزبی سەعادەتی ئیسلامی بانگەوازی «هاوپەیمانیی گەل»ی ڕەت کردەوە و چووە بەرەی ئۆپۆزسیۆنەوە. ئەم حزبە گرفتی تێپەڕاندنی بەربەستی بەدەەستهێنانی ١٠٪ی دەنگەکانی هەیە و لەبەر ئەو هۆیەش لە پەرلەمان نوێنەری نییە، بۆیە چاوی لەوەیە دەنگی ئەو دەنگدەرە دیندارانە بە دەست بهێنێت کە لە ئاکەپە تووڕە و بێزارن. حزبی سەعادەت ماوەیەک هاوکاری جەهەپە و پارتی باشی کرد بۆ دەستنیشانکردنی پاڵێوراوێکی هاوبەش بۆ پۆستی سەرۆک کۆمار، بەڵام بە هۆی کەمیی کات و سازش نەکردن لەسەر هەندێک خاڵ بۆ یەکدی، لەو هەنگاوەدا سەرکەوتوو نەبوون، وەلێ توانییان گردبوونەوەیەک بە ناوی «هاوپەیمانیی نەتەوە» پێک بهێنن. هەرچی میدیا و ناوەندە سیاسییەکانی ئاکەپەیە، «هاوپەیمانیی نەتەوە»ی ئۆپۆزسیۆن بە «هاوپەیمانیی تووڕەیی» ناو دەبەن و پێیان وایە تاکە ئامانجی بەرەی ئۆپۆزسیۆن دژایەتیکردنی ئەردۆغانە. گەورەترین کێشەی ئۆپۆزسیۆن هەبوونی زیاد لە پاڵێوراوێکە بۆ پۆستی سەرۆکایەتیی کۆمار کە ئەمەش وا دەکات پاڵێوراوەکان نەک هەر دژی ئەردۆغان، بەڵکو پێویستە دژی یەکدیش بێنە مەیدان و ئەمەش ئەگەری گەیشتنیان بە خوولی دووەمی هەڵبژاردنی سەرۆک کۆمار لاواز دەکات. بەڵام ئۆپۆزسیۆن بیر لەوە دەکاتەوە ئەگەر پۆستی سەرۆکایەتیی کۆماریش بەدەست نەهێنێت، ئەوا هەوڵ دەدات زۆرینەی پەرلەمان بەدەست بخات.\nبەڕای چاودێران، هەموو ئەو سیناریۆیانە پەیوەستە بە ئەنجامەکانی هەدەپەوە کە ئەگەر وەک هەڵبژاردنەکانی ٢٠١٥ بەربەستی ١٠٪ی دەنگەکان تێپەڕێنێت کە ئەمەش بەپێی ڕاپرسییەکان ئەگەرێکی بەهێزە، ئەوا ئاکەپە کێشەی زۆرینەی پەرلەمانتاریی دەبێت. بە هەرحاڵ ئێوارەی ڕۆژی یەکشەمەی داهاتوو ڕوون دەبێتەوە داخۆ خۆری ئەردۆغان و ئاکەپە بۆ چەند ساڵێکی تریش بە ئاسمانی سیاسەتی تورکیاوە دەدرەوشێتەوە، یان ڕوو لە ئاوابوون دەکات!


NNSROJ: سەلاحەددین دەمیرتاش هاوسەرۆکی پارتی دیموکراتیکی گەلان کە بە سەردانێکی ڕەسمی لە وڵاتی ئەڵمانیایە، ئێوارەی دوینێ ١٢ی ئەپریل لە میانەی بەشداریکردنی لە کۆبوونەوەیەکدا باسی ئەو هەڵانەی کردووە کە بەهۆیانەوە پرۆسەی ئاشتی بە ناکامی گەیشت و بەر لە هەموانیش ڕەخنەی لە لایەنی کوردی و لە پارتەکەی خۆیان گرتووە.\nبەپێی هەواڵێکی ئاژانسی هەواڵی جیهان- CIHAN ، دەمیرتاش لەو کۆبوونەوەیەدا باسی لەو کێماسی و هەڵانەی خۆیان کردووە کە لە درێژەی پرۆسەی چارەسەریدا سەرنجی پێویستان نەدرابۆیە و سەبارەت بەو مەسەلەیەش دەڵێ؛ “ پشتیوانییەکی بەرچاو هەبوو بۆ پرۆسەی ئاشتی، هەم لە رۆژهەڵاتی تورکییە و هەم لە رۆژئاوای تورکییەش. هەڵەی ئیمە ئەوە بوو کە دیدار و چاوپێکەوتنەکانی ئاشتیمان شەفاف و ئاواڵە نەبوو بۆ خەڵک. هاوکات دەبوو کارێک بکرێ کە پەرلەمانیش لە پشتی ئەو پرۆسیەوە بێت. هێشتنەوەی مەسەلەی چارەسەری و پرۆسەی ئاشتی لە دەستی تەنیا کەسێکدا (ئەردۆغان) هەڵە بوو.\nلەوەڵامی ئەو پرسیارەدا کە بۆچی پەکەکە لە دوای هەڵبژاردنەکاندا ستراتیژی خۆی گۆڕی دەمیرتاش گووتوویەتی؛ “ ئەوەی کە بۆچی پەکەکە ستراتیژی گۆڕی، شتێکە دەبێ لەوان بپرسرێ. ئێمە پارتێکی سیاسیین و دژی هەموو جۆرە توندووتیژیەکین. شەڕی ناو خەندەقەکان مەتریسی خستە سەر ئاسایشی گشتی و بوو بە هۆی ئەوەی گرژی و ئاڵۆزیەکان پەرە بستێنن. بەڵام هەموو ئەو پرس و کێشانە پێویستە لە ڕێگەی دیالۆگەوە چارەسەر بکرێن، بە تانگ و تۆپ چارە ناکرێن.“\nهەر سەبارەت بە تووندووتیژیەکانی ئەم دواییانەی باکووری کوردستان و تورکییە و کاریگەریان بۆسەر بەرتەسکبوونەوەی مەجالی خەباتی سیاسی دەمیرتاش دەڵێ؛ “خۆی لەخۆیدا تووندووتیژی دەبێتە هۆی سنووردارکردن و تەسککردنەوەی گۆڕەپانی سیاسی. ئێمە داواکارین کە توندووتیژیەکان بوەستێنرێن جا ئەو تووندووتیژیانە چ لە رۆژهەڵات(باکووری کوردستان) چ لە رۆژئاوا (ی تورکییە)بن، مایەی قەبوڵ کردن نیین. ئێمە لە ڕێگەی سیاسی و دیموکراتیکەوە خەباتی خۆمان دەکەین.”\nهەواڵەکەی ئاژانسی جیهان باس لەوە دەکات کە دەمیرتاش سەبارەت بە راگەیاندنی خۆسەری دیموکراتیک لە هەندێک لە پارێزگاکانی ڕۆژهەڵاتی تورکیا (باکووری کوردستان) باسی لەوە کردووە کە ئەو هەنگاوە پەیوەندی بە پارتەکەی ئەوانەوە نەبووە و خۆشی لەسەر ئەو باوەڕەیە کە لەڕیگەی ڕاگەیاندنی خۆسەری دیموکراتیک چ ئەنجامیک بەدەست ناهێنرێ.\nلە بەشێکی وەڵامی پرسیاری یەکێک لە ئامادەبوانی کۆبوونەوەکە سەبارەت بەوەی کە “لە وڵاتە ئیسلامیەکاندا دێموکراسی بوونی نییە و گەلۆ ئەو مەسەلەیە بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە کە ئاخۆ ئیسلام لەگەڵ دێموکراسیدا کێشەی هەیە؟” دەمیرتاش گوتوویەتی؛ “ ئەوەی کە پێمان وابێ ئیسلام ڕێگرە لە پرۆسەی بەرەوە دیموکراسی چوون، ناحەقییە و ئیسلامۆفۆبی لەگەڵ خۆیدا دینێ. سەرچاوەی ئەم کێشەیە پەیوەندی بە ئیسلامەوە نییە، لە جیهاندا چەندین وڵات هەن کە موسوڵمانیش نین، بەڵام دیموکراسیش تێیاندا بوونی نییە."\nدەمیرتاش لە کۆبوونەوەکەدا بە جەخت کردنەوە لەسەر هەڵوێستی پارتەکەی بۆ دووبارە گەڕانەوە بۆ سەر مێژی وتوووێژ، ڕایگەیاندووە کە، “ پێویستە بە زووترین کات وتووێژ و کۆبوونەوەکان بۆ چارەسەری دەست پێ بکەنەوە.”\nهەر لەو پێوەندیەدا و لە وتوێژێکی فروانتردا کە لەگەڵ بەشی تورکی کەناڵی دۆچە ڤیللێ ئەڵمانیدا ئەنجامیداوە، دەمیرتاش جەخت لەسەر ئەوە دەکاتەوە، کە، " پێویستە ئەو کێشەیە لە پەرلەمان چارەسەر بکرێت."\nدەتوانن دیمانەکەی دەمیرتاش و بەشی تورکیی دۆچە ڤیللێ لێرەدا بخوێننەوە:


ئەرتەشی سووری ژاپۆن - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nئەرتەشی سووری ژاپۆن Japanese Red Army (日本赤軍، Nihon Sekigun?، JRA) گرووپێکی چەکداری کۆمۆنیستی بوو کە بە دەستی فوساکۆ شیگەنۆبۆ لە ساڵی ١٩٧١ لە لوبنان دامەزراوە. بەدوای ئۆپراسیۆنی فڕۆکەخانەی لۆد ناوی Arab-JRAیش بەم گرووپە دراوە. ئەرتەشی سوور داخستنی دوڵەت و پاشایەتیی ژاپۆن و ھەروەھا دەسپێکردنی شۆڕشێکی جیھانی وەکوو ئامانجەکانی خۆی ڕاگەیاندبوو.\nئەم گرووپە ھەروەھا بە ناوەکانی بریگادی نێونەتەوەییی دژەئیمپریالیزم (AIIB)٬ بریگادی شەڕی پیرۆز و بەرەی دیمۆکراتیکی دژەشەڕیش ناسراوە.\nفراکسییۆنی ئەرتەشی سوور لە ژاپۆندەستکاری\nشیگەنۆبۆ ڕێبەری فراکسییۆنئ ئەرتەشی سوور (Sekigun-ha) لە ژاپۆن بوو کە لە بزۆتنەوەی چەکدارانەی چەپی نوێی (یەکیەتیی کۆمۆنیستی) ڕیشە گرتبوو. لە پشتگێڕی لە شۆڕشی ھاوکات ئەمانە لە ئەیلوولی ١٩٦٩ شەڕیان لەزێزی دەوڵەت دەستپێکرد و گرووپی خۆیانیان دامەزراند. پولیس بەزوو چەند ئەندامیان دەستبەسەر کرد کە ڕێبەر و ڕیبەری فکریان تاکایا شییۆمی (کە لە ساڵی ١٩٧٠ لە بەندیخانە بوو) لە ناویان بوون. نزیک بە ٢٠٠ کەس لە ئەندامەکانی گرووپ کەم بوو و پاشماوەکان لەگەڵ گرووپێکی ماوییست لە ساڵی ١٩٧١ ئەرتەشی یەکگرتووی سووریان دامەزراند. ئەم گرووپە لە رووداوەی ئاسامۆ-سانسۆ ناوی دەرکرد کە لە ناو کەمپە نھێنیەگەیان سەدان ھێزی پولیس چوارلایان لێ گرت و گرووپ دوانزە کەس لە ئەندامەکانی خۆیان کۆشت. فوساکۆ شیگەنۆبۆ لەگەڵ ژمار کەمێک لە ھەڤالەکانی لە ژاپۆن چوو٬ بەڵام باوەڕ وایە کە گرووپی ئەو لە بانترین دۆخی لە ئۆپراسیۆنی فڕۆکەخانەی لۆد ٤٠ ئەندامی بووە. ئەرتەشی سووری ژاپۆن لە ١٩٧١ پەیوەندیەکی زۆر نزیکی لەگەڵ بەرەی خەڵکی بۆ ڕزگارکردنی فەلەستین (PFLP) بووە. لە ١٩٧٢ ئەرتەشی یەکگرتووی سوور لە ژاپۆن کۆتاییی لێ ھات و گرووپی شیگەنۆبۆ بۆ پرسە پوولیەکان، فێربوون و چەکداربوون بە بەرەی خەڵکی بۆ ڕزگارکردنی فەلەستین گرێدراو.\nلە مانگی ئابی ٢٠٠١ شیگەنۆبۆ لە بەندیخانە نامەیەک بڵاوکرد و بە چالاکیی گرووپەکە کۆتایی دا. لە ساڵی ٢٠١١ ڕادیۆی گشتیی نەتەوەیی ڕاگەیاند چەندین کەس لە ئەوانەی ھاوکاریان لەگەڵ ئەم گرووپە کردووە لە بەندەکانی زۆر سنوورداری یەکینەی بەڕیوەبردنی پەیوەندییەکان لە بەندن.\nبەدوای ڕووداوەی ١١ی ئەیلوولی ساڵی ٢٠٠١ لە سەر پینتاگۆن و ناوەندی بازەرگانیی جیھانی٬ ئەرتەشی سووری ژاپۆن تەنیا گرووپێک بوو کە بەرپرسیی ئەو ڕووداوە قەبووڵ کرد. ئاژانسەکانی ھەواڵی ئەلجەزیرە و فەڕەنسی تڵێفۆنەکانیان ھەبووە کە بە ناوی ئەرتەشی سووری ژاپۆن خۆیان بەرپرسی ئەو ڕووداوە زانیبوون.\nئاژانسی پولیسی نەتەوەیی ڕاگەیاندووە کە گرووپێگ بە ناوی بزۆتنەوەی یەکگرتن (Movement Rentai) ئێستا بووە بە جێگری ئەرتەشی سووری ژاپۆن.\nفوساکۆ شیگەنۆبۆ دامەزرێنەر و ڕێبەر کە لە تشرینی دووەمی ساڵی ٢٠٠٠ لە شاری ئۆساکا لە ژاپۆن دەستبەسەر کرا. شیگەنۆبۆ بە ھەڵمەتەکانی ڕێک کراو٬ ئایەم ڕفێنی و فڕۆکەڕفێنی تاوانبار بوو. بە شیگەنۆبۆ بەھۆی پلانکردنی ئۆپراسیۆنی فڕۆکەخانەی لۆد ناوی مەترسیدارترین ژنە تیرۆریستی جیھان دراو. دادگەیەک لە تۆکیۆ لە شوباتی ٢٠٠٦ بە ٢٠ ساڵ زیندان تاوانباری کرد.\nھاروو واکۆ ڕێبەری پێشوو کە لە شوباتی ١٩٩٧ دەستبەسەر کرا.\nئوسامۆ مارووکا ڕێبەری پێشوو کە لە تشرینی دووەمی ١٩٨٧ لە کاتی ھاتنی بە ژاپۆن بە پەساپۆرتێکی جەڵەبی لە تۆکیۆدا دەستبەسەر کرا.\nیوو کیکومۆرا کە لەگەڵ تەقەمەنی لە ساڵی ١٩٨٨ لە گەورەڕێی نیوجێرسیدا دەستبەسەر کرا و ماوەی ١٨ ساڵ لە ٣٠ ساڵ زیندانی کە لێ تاوانبار کرابوو لە زیندانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا تێپەڕاند. کیکومۆرا لە نیسانی ٢٠٠٧ لە زیندان ئازاد کرا و بە ھۆی ھاتنەوەی بۆ ژاپۆن دیسان دەستبەسەر کرا. ئەوە لە تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧ ئزاد کرا.\nیۆشیمی تاناکا بۆ فڕۆکەڕفێنیی یۆ-دۆگۆ بە ١٢ ساڵ زیندان تاوانبار کرا کە لە کۆریای باکوور کۆتایی لێ ھات.\nیوکیکۆ ئێکیدا ئەندامی پێشووی بەرەی چەکداری دژە ژاپۆنی ڕۆژھەڵاتی ئاسیا کە ماوەی درێژێکیش رێبەری ئەرتەشی سووری ژاپۆن بوو لە ڕۆمانیادا دەستبەسەر کرا و بەدوای بە ژاپۆن کۆچ درا. ئەو بە ھۆی دەستدان بە کوشتن و تۆندوتێژی لەبارەی زەنجیرە تەقاندنەوەی کۆمپانیایە مەزنەکان لە ١٩٧٤ و ١٩٧٥ بە ٢٠ ساڵ زیندان تاوانبار کرا. دادگەی ئێکیدا لە ١٩٧٥ دەستیپێکرا٬ بەڵام ھەتا ساڵی ١٩٧٧ کە لە زیندان ئازاد کرا ڕاگیراو. ئازادبوونی بەشێکی لە ئاڵووێرکردن لەگەڵ ئەرتەشی سووری ژاپۆن بوو لە کارەساتی ڕفاندنی فڕۆکەی دێڕە ئاسمانیەکانی ژاپۆن بەرەو بەنگلادێشەوە.\nکۆزۆ ئۆکاموتۆ تەنیا کەسی زیندووماو لە سێ گەریلایەک بوو کە لە ھەڵمەتی فڕۆکەخانەی لۆد لە ئیسرائیل لە ساڵی ١٩٧٢ (کە ئێستا فڕۆکەخنەی نێودەەڵەتیی بنگوریۆن پێ دەڵێن) بەشداریان کردووە. ئەو لە ئیسرائیل زیندانی بوو٬ بەڵام لە ئایاری ١٩٨٥ لە ئاڵووێرکردنی زیندانیەکان لە ناوینی ھێزەکانی ئیسرائیلی و فەلەستینی ئزاد کرا. بەدوای ئەوە سێ ساڵ لە لۆبنان بە ھۆی سازینی پەساپۆرت و ڤیزای جەڵەبی زیندانی کرا. دەوڵەتی لۆبنان لە ١٩٩٩ پەنابەریان بە ئۆکاموتۆ دا، چۆن ئەو لە زیندانەکانی ئیسرائیل یەشکەنجە کرابوو. ئۆکاموتۆ لەماوەی دانیشتنی لە لۆبنان ئیسلامی ھێنا تا لە دەرکردنی بۆ ژاپۆن پێشگیری بکات.\nماساو ئاداشی٬ کازوو توھیرا٬ ھاروو واکۆ و ماریکۆ یاماموتۆیش ھەروەھا لە لۆبنان بەھۆی سزینی بەڵگەی جەڵەبی زیندانی کران و بە ئۆردن دەر کران. دەوڵەتی ئۆردن ئیزنیان پێ نەدا بێن بە نێوی ئەو وڵاتە و ڕادەستیان کرد بە دەوڵەتی ژاپۆن.\nکونییا ئاکاگی لە ھاوکارانی ئەرتەشی سوور کە بە دوای ھاتنەوە لە پیۆنگیانگ لە ڕێی پێکەن سەبارەت بە ڕفاندنی سێ ژاپۆنی لە ئەوروپا بە دەستی سێخۆرەکانی کوریای باکوور لە ساڵانی ١٩٨٠ دەستبەسەر کرا و پەیڤاندرا. ئەو لەگەڵ شیرۆ ئاکاگی پەیوەندیی بوو کە لە فڕۆکەڕفێنیی یۆ-دۆگۆ بەشداریی کردبوو. (بنواڕن:پەروازی ٣٥١ی دێڕەئسمانیەکانی ژاپۆن)\nھیرۆشی سەنسۆیی ئەندامی چەکداری ئەرتەشی سووری ژاپۆن کە لە فلیپین بە دەستی پۆلیسی یەکپارچەی نەتەوەیی لە زەنجیرە ئیقدامەکانی پێشگێڕانە بە دژی تیرۆریزم لە یارییەکانی ئۆڵمپیکی ١٩٨٨ی سێئول بەدوات ئاگادریدانی ئاژانسی پۆلیسی نەتەوەییی ژاپۆن دەستبەسەر کرا.\nکونییۆ باندۆ ئەندامەکی سەرەکیی ئەرتەشی سوور بوو و ھەتا بە ئێستاش لە پێرستی ویستەکانی ئینتەرپۆلە. ئەو گەھا لە ساڵی ٢٠٠٠ لە فلیپین پەنابەر بووبێت.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ئەرتەشی_سووری_ژاپۆن&oldid=521187»\nدواجار لە ١٩:٠٠ی ٢٠ی ئایاری ٢٠١٧ دەستکاری کراوە\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٩:٠٠ی ٢٠ی ئایاری ٢٠١٧ نوێ کراوەتەوە.


هەڵبژارنی جۆری گوڵەکەت کەسایەتیت ئاشکرا دەکات - Yalla\nهەڵبژارنی جۆری گوڵەکەت کەسایەتیت ئاشکرا دەکات\nunverdorben jr / shuterstock\nله حوزەیران 23, 2016\nحەزیان لە گەشت و سەرکێشییە. جیاوازی کەلتور و رەسەنایەتییەکان بە تەواوی سەرنجیان رادەکێشێت. خاوەنی ئەم کەسایەتییانە زۆر متمانەیان بەخۆیانە و گرنگی بە رای کەسانیتر نادەن و بە شێوەیەکی ئاشکرا رای خۆیان لەسەر شتەکان دەڵێن بێ گوێدانە هەستی بەرامبەرەکەیان.\nSergey Zlobin / shuterstock\nئەو ژنانەی حەزیان لە گوڵی یاسەمینە زۆربەی کات دوودڵن، هەمیشە لە شتە شاراوەکان دەترسن و هەمیشە بڕیارەکانیان رەهایە و یەک جاریش بڕیار دەدەن لەسەر شتەکان و هەرگیز پەشیمانیش نابنەوە. کێشەی ئەم جۆرانەش لەوەدایە زۆر بە پەلە بڕیار دەدەن هەندێک جاریش بڕیارەکانیان ئەنجامی خراپی دەبێت\nsarintra chimphoolsuk / shutterstock\nئەو کەسانەی حەزیان لە گوڵە مێخەکە کەسانی سەقاڵن، هەمیشە بە پەرۆشن بۆ فێربوونی شتی نوێ و بەتایبەتیش زمان. بیرکردنەوەکانیان فەلسەفییانەیە و بە قوڵی و فراوانی بیر لە بابەتەکان دەکەنەوە.\nNADA GIRL / shuterstock\nگوڵی بەیبوون لە جیهاندا سیمولی لێبوردەییە . ئەگەر تۆش حەز لەم گوڵە بچوکە جوانە دەکەیت، ئەوا کەسێکی هەمیشە دەم بە خەندە و پێکەنینیت. لە هەمان کاتدا ئەم گوڵە سیمبولی ئاشتی و خۆشەویستییە. ئەو کەسانەی حەزیان لەم گوڵەیە کەسانێکی بەوەفا و کۆمەڵایەتی و دەم بە خەندەن و هەمیشە هاوڕێیەکی زۆر لە چواردەوریانە.\nozguroral / shuterstock\nلە کەلتوری رۆژهەڵاتیدا نێرگز سیمبوڵی دەوڵەمەندی داهاتی باشە. بەڵام ئەگەر تۆ هەواداری ئەم گوڵەیت دەبێت ئەوە بزانیت کە پارە و سامان هەروا بە ئاسانی بە دەست نایەن و بەرهەمی کار و ماندووبوونی زۆرن. هەربۆیە، هەڵبژاردنی جۆری ئەم گوڵە پێت دەڵێت کە تۆ کەسێکی ئیشکەریت و بە بەردەوام لە هەوڵ و ماندووبوندایت تا ئەوەی حەزت لێیەتی بەدەستی بهێنیت. لە هەمان کاتدا هەوادارانی نێرگز بەوە ناسراون کە کەسانی لەخۆ بایین.\nBalazovic Lubos / shutterstock\nئەو کەسانەی حەزیان لە گوڵی گاردینیایە کەسانی دڵپیسن، بە زیرەکییەکانیان ناسراون و هەستی شەشەمیان زۆر بەهێزە. ئەم کەسانە زۆر زوو درک بە درۆ دەکەن هەربۆیە باشتر وایە راستگۆبیت لەگەڵیاندا.\nshort URL: https://yallairaq.com/ku/mKHQR\nچۆنێتی دروستکردنی سەمبوسە\nئاگاداربن وێنەی سێڵفی زیان بە روخسارتان دەگەیەنێت


وەلاتێ لیتوانیا د بتە دەرگەهێ دەلیڤا خواندنێ بو گەنجێن وەلاتێن شەری زیان لێکرین – Yazidi News\nوەلاتێ لیتوانیا د بتە دەرگەهێ دەلیڤا خواندنێ بو گەنجێن وەلاتێن شەری زیان لێکرین\nتشرینی دووهەم 16, 2020\nد جڤینەکا ڤێ داویێ یا گروپێ کاری یێ تایبەت ب کۆچکرنا یاسای یێ سەر ب کۆمسیۆنا ئەورپی ڤە، پرۆگرامێ خوەندەڤانێن رۆژهەلاتا ناڤەراست هاتە پێشکێشکرن وەک باشترین پرۆگرام لسەر ئاستێ هەموو وەلاتێن ئێکەتیا ئەوروپا ژبەر کو کار کرییە ژ بۆ روخساندنا رێک و دەلیڤا ژ بۆ کەسانێن پێتڤی ب پاراستنا نیڤدەولەتی هەین. لیتوانیا وەک وەلاتەکێ بچوکێ ئێکەتیا ئەوروپا یا گهورینین بەرچاڤ دکەت و دەلیڤێن نوو بو گەنجێن ژێهاتی پەیدادکەت ژ وەلاتێ ئەڤغانستانێ و ئیراقێ و سوریا کو کەفتینە بەر پێلێن زیانێن شەری. ژ بۆ سمستەرێ پایزا ٢٠٢٠ێ، ٥٦ قوتابی خوەندنا خۆ ل زانکۆیا LCC یا نیڤدەولەتی یا کو دکەڤیتە باژێرێ لیتوانیا یێ کەنارێ کلایپیدیا دبەنە سەر. وەک زانکۆەکا شێواز ئەمریکی یا خوەندنا بلند، خوەندن بتنێ بزمانێ ئنگلیزیە ژ بۆ هەموو قوتابیان کو ژ ٥٠ وەلاتا پیتر قەستا ڤێ زانکوێی دکەن. زانکویا LCC تاکە زانکویە ل وەلاتێ لیتوانیا پروگرامێن خواندنێ یێن تایبەت پێشکێشی گەنجێن وەلاتێن روژهەلاتا ناڤەراست دکەت.\nنازم غانم دبێژت “ئەز گەلەک سوپاسدارێ زانکویا LCC یا نیڤدەولەتی مە ژ بەرکو دەلیڤە بو من روخساند خوەندنا خۆ تمام کەم. ئەڤ زانکۆیە نە بتنێ زانینێ ددەتە من، خوەندنا من لڤێ زانکۆیێ دەلیڤە بۆ من پەیداکرن کو پەیوەندیێ لگەل خەلکێ وەلاتێن جودا و خودان سەربۆرێن جودا بکەم و ئەڤێ چەندی ئەز یێ کری مە کەسەکێ ئەرێنی و مێشک ڤەکری. ئەز د وێ باوەریێ دا مە کو خوەندنا رێڤەبرنا نیڤدەولەتی دێ هاریکاریا من کەت و بتە کلیلەک ژ بو ڤەکرنا دەرگەهێ ژیانەکا باشتر ژ بۆ جڤاکێ من”. هەژییە بێژین کو نازم بو ماوێ پێنج سالا لکەمپا خانکێ لگەل خێزانا خۆ د ژیا. نوکە نازم خوارنێ ژ بۆ جڤاکا خۆ پەیدادکەت و خۆبەخشانە وانێن ئنگلیزیێ ژ بۆ زارۆکا د بێژت. نازمی باورناما بکالوریوس ب چاندا (ئەدەبا) ئنگلیزی هەیە و هیڤی خوازە کو وەلات رۆژەکێ ژ رۆژان بگوهەرە و ئەو بکارت ڤەگرت وارێ خۆ دا کو مال و جڤاکا خۆ ل وەلاتێ جارەک دن ئاڤابکە و بێ ترس بژی.\nپروگرامێ خوەندەڤانێن روژهەلاتا ناڤەراست تایبەتە بۆ گەنجین ژێهاتی ژ ئەڤغانستانێ و ئیراقێ و سوریا. مەرەم ژ ڤی پرۆگرامی ئەوە کو گەنجێن ڤان وەلاتا نەبن نفشەکی وندا بەلکو ببن خودانێن دەلیڤا ژ بو خوەندنێ وپاشی بزڤرن وەلاتێن خو دا جارەک دی ئاڤابکەن و تێدا دیموکراسی و پرینسیپێن مافێن مروڤی تێدا سەرهلدەن. حنان دەروێش شەمۆ دبێژت “من بکالوریس ب خوەندنێن پزیشکی هەیە و نها ئەز ل نەخوشخانەکا باژێرێ موسل کاردکەم، لێ ئەڤ دەلیڤا زانکۆیا LCC دایە من، ئەز دێ بمە هەلگرا باورناما ماستەرێ و ئەز دبینم ئەڤە دەستپێکەک نووە د ژیانا مندا نەبتنێ ژ بۆ پرۆژێن پزیشکی. ئەز باوەردکەم چونا من بۆ ئەورپا، تێکەلیکرن لگەل خەلکێ خودان کەلتورێن جودا و بدەستڤەئینانا زانینێن نیڤدەولەتی دێ هاریکاریا من کەن دەرگەهێن نوو ڤەکەم و هوسا دێ مفای گەهینم وەلاتێ خو ژی”. حنان تاکە کەسە ژ خێزانا خۆ کو ل ئیراقی مایە و بزاڤێ دکەت کو ببت کەسەکا سەربەخۆ و پشتبەستنێ لسەر خۆ بکەت.\nمەرەم ژ پروگرامێ خوەندەڤانێن روژهەلاتا ناڤەراست-کو هاتی یە دروستکرن ژ لایێ زانکویا LCC یا نیڤدەلەتی دگەل وەزارەتا کاروبارێن دەرەڤە- ئەوە کو خەلکێ وەلاتێن توشی شەری بویین بکەن سەرکردێن هەڤچەرخ. بهێزکرنا جڤاکێن نافخوی لوەلاتێن شەر بسەردا هاتی مەرەمەک دی یا پروگرامی یە ئەژی برێکا پێشکێشکرنا خوەندنێ و زانینی و سەربورێن نیڤدەولەتی کو دێ هزرا گەنجا فرەهتر لێکەت و بتە ئەگەرێ گهورینا لڤان وەلاتین شەری لاوازکرین.باوەری هەیە کو برێکا خوەندنەکا شێواز روژئاڤایی، گەنج بکارن دەست بگهورینا بکەن و جێبەجێکەن لوەلاتێن خو.\nنها، ١٣ قوتابی ژ ئەڤغانستانێ، ٣٩ ژ ئیراقێ، و ٤ ژ سوریایێ خوەندنا خۆ د بەنە سەر ل زانکۆیا LCC یا نیڤدەولەتی د پروگرامێن بکالوریوسێ و خوەندنا بلند دا. ئەڤان قوتابیا هەموویان باوەری هەیە کو ئەڤ دەلیڤە ژ بۆ باشکرنا شیانێن ژیانێ و یێن کاری ل زانکۆیا LCC دێ هاریکاریا وان کەت کو ببن کەسێن قازانج بەخش ژ بۆ وەلاتێن خۆ.\nئەڤ پروژە ب پالپشتیا وەزارەتا کاروبارێن دەرڤە یا لیتوانیا د هێتە ئەنجامدان کو دبە ئەگەرێ جێبەجێکرنا ئارمانجێن کارناما وەلاتێن هەڤگرتی ژ بۆ گەشەکرنا بەردەوام هەتا سالا ٢٠٣٠ ی.\nكۆمه‌ڵگا رێگا نادات ژنانی ئێزیدی منداڵە باوک داعشه‌كان لەگەڵ خۆیان بهێننەوە\nرۆلێ ژنێ دبوارێ کارکرنێ دا ل چڤاکێ ئێزدی دا ب چ شێوەیە؟\nتشرینی دووهەم 5, 2021 admin\nئێزیدیان دەلیڤێن خوە ژ دەستدان\nتشرینی دووهەم 2, 2021 admin\nقائمقام قضاء البعاج: الجهات التي قامت بتطهير مجمع العدنانية لم تسلم أي وثيقة يتعهدون فيها تطهيرها بالكامل\nتشرینی یەکەم 29, 2021 admin\nChoose a language کوردی\nغير مصنفة (17)\nتشرینی دووهەم 2, 2021\nتشرینی یەکەم 29, 2021\nالأرشيف مانگێک دیاری بکه تشرینی دووه‌م 2021 تشرینی یه‌كه‌م 2021 نیسان 2021 تشرینی دووه‌م 2020 تشرینی یه‌كه‌م 2020 ئایار 2020 شوبات 2020 كانونی دووه‌م 2020 كانونی یه‌كه‌م 2019


دوماهى ڕۆژ ژ خۆلا ڕۆژنامەڤانیێ – خەدەنگ\nئاب 29, 2019 ئاب 29, 2019\nئیرۆ ل رێکەفتى ٢٩-٨-٢٠١٩ خۆلا ڕۆژنامەڤانیا سەردەم ئەوا کو ژ لایێ مالپەرێ خەدەنگ یێ رۆشنبیرى و گشتى سەر ب سەنتەرێ نەکنولۆژیا ئامار و زانیارى، هەماهەنگى د گەل سەنتەرێ راهێنان و پێشخستنێ_زانکۆیا زاخۆ و د گەل رێڤەبەریا رەوشەنبیرى و هونەرى_زاخۆ هاتى رێکخستن، ب ئامادەبوونا سەرۆکێ زانکۆیا زاخۆ (د. لەزگین عەبدى جەمیل) خۆل ب دوماهى هات، کو تێ دا باوەرنامێن بەشداریکرنێ ب بەشداربوویان هاتن دان. ناڤهاتى د گۆتنا خوە دا، خوەشخالیا خوە بۆ ڤان جۆرە چالاکیان دەربرى و هەروەسان گرنگیا ڤان چالاکیان ب ئاوایەک بلند و ب بها نرخاند. هەر وەسان سەرپەرشتێ مالپەرێ خەدەنگ (د.کاروان فەهمى سامى) و د گەل رێڤەبەرێ رێڤەبەریا رەوشەنبیرى و هونەرى_زاخۆ (دلخواز موسا) و رێڤەبەرێ سەنتەرێ راهێنان و پێشخستنێ (د. دلێر عادل جەمیل) گرنگى و مفایێن ڤێ خولێ دیار کرن و تێ دا کەیڤخوەشیا خوە ئانین زمان.\nئەڤ خۆلا هاتى رێکخستن، ماوێ وێ پێنچ ڕۆژ بوون، ل سەر دو تەوەران خۆلا هات رێڤەبرن. ئێک ژ وان؛ ل سەر بنیاتێن کارێن ڕۆژنامەڤانى بوو، کو ژ لایێ راهێنەر و ڕۆژنامەڤان (رەشید عەبدولعزیز)ى ڤە وانە هات پێشکێشکرن. تەوەرێ دوێ؛ ڕۆژنامەڤانیا ئەلکترۆنى ب خوە ڤە گرت، کو ژلایێ (سەجا رەشید) ڤە هات پیشکیشکرن. ژ بلى لایەنێ تیۆرى (ڤەگۆتنێ) لایەنێ پراکتیکى ژى ب خوە ڤە گرت، وەکى چەوانیا رێکخستن و سازکرنا هەڤپەیڤینێن ڕۆژنامەڤانى، چێکرنا راپۆرت و نووچەیان. بەشداربووێن ڤێ خۆلێ (٣١) کەس بوون.


لەنجە عەلی گۆرانیەکی کەریم کابان بە شێوەی كاریۆكی دەڵێتەوە – تۆڕی میدیایی خەڵک\nلەنجە عەلی گۆرانیەکی کەریم کابان بە شێوەی كاریۆكی دەڵێتەوە\n2018/07/10 - 6:43 PM\nخانمە هونەرمەند لەنجە عەلی گۆرانیەکی هونەرمەندی کورد کەریم کابان دەڵێتەوە و لە تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان بڵاوی دەکاتەوە.\nلەنجە عەلی رایگەیاندووە کە گۆرانیەکەی بەشێوەی كاریۆكی وتووە، کە گۆرانی “گیانە لە پرخەی خەوی خاوما” هونەرمەندی کۆچکردوو کەریم کابانە.\nكاریۆكی جۆرە یارییەکە کە لە ژاپۆن درووستکرا. کە گۆرانیبێژ گۆرانی دەڵێت لەگەڵ میوزیکێکی تۆمارکراو و بەبەکارهێنانی مایکێک. زۆرینەیجار گۆرانییە باوەکانی کۆمەڵگا بەکاردێت وە لەسەر شاشەیەک دەقی گۆرانییەکە نیشاندەدرێت.\n٢٦ وێنە کەس سەریان لێ دەرناکات و زۆر نامۆن


خانەی ڕاپەڕاندن سەرنج و داواکانیان دەدەنە تیمی وزاری گۆڕان | Esta Media Network\nئەمڕۆ 21 ی تشرینی دووەم خانەی ڕاپەڕاندنی بزوتنەوەی گۆڕان لەگەڵ تیمی وزاری حزبەکەی لە حکومەتی هەرێم کۆبوویەوە و سەرنج و تێبینییەکانی خۆیان داوەتە تیمەکە.\nبەپێی ئەو زانیاریانەی کە میدیاکانی گۆڕان ئاشکرایان کردووە، لە کۆبونەوەکەدا هەڵسەنگاندن بۆ ئەداى حکومەت کراوە و بارى سەنجى خەڵک و خانەی ڕاپەڕاندن بە راپۆرتێک دراوەتە تیمى گۆڕان لە حکومەت.\nبەشێکى کۆبونەوەکە تایبەتبووە بە کاروبارەکانى حکومەت بەتایبەت بابەتى چاکسازى و پێکهێنانى ئەنجومەنى باڵاى چاکسازى و ئەو پلان و بەرنامانەى بەپێى رێککەوتنى پێکهێنانى کابینەى نۆ لەگەڵ پارتى دیموکراتى کوردستان لەسەریان رێککەوتون بۆئەوەى کارا بکرێن بە ئامانجى جێبەجێکردنیان.\nبەپێی زانیارییەکان لە کۆبوونەوەکەدا بارى سەرنجى خەڵک و هەڵسوڕاوانی گۆڕان و خانەی ڕاپەڕاندن لە چوارچێوەى راپۆرتێکدا دراوەتە دەستی تیمى حکومەت، تا بەپێی تێبینی بۆچونەکان مامەڵە لە کابینەی نۆدا بکەن.\nبزوتنەوەی گۆڕان بەنیازە لە داهاتودا کۆبونەوەیەکى فراوانتر بکات کە هەمو تیمى حکومەت بە راویژکارەکان و بەڕێوەبەرە گشتییەکان بەشداربن، بەهەمان شێوە کۆبونەوەیەکى دیکەى تیمى حکومەتى خۆجێیش لەگەڵ بەڕێوەبەرى گشتى و قائیمقام و بەڕیوەبەرى ناحییەکان ئەنجام دەدرێت.


ئاستی فرۆشی كیا به‌رزده‌بێته‌وه\n23/5/2018 09:26 AM\nكۆمپانیای كیا مۆتۆرز ژماره‌ی فرۆشی ئۆتۆمبێله جۆراوجۆره‌كانی له‌سه‌ر ئاستی جیهان له مانگی نیسانی 2018دا راگه‌یاند، كه كۆی گشتی فرۆشییه‌كانی گه‌یشته 240,028 ئۆتۆمبێل، ئه‌م ژماره‌یه‌ش ئاماژه‌یه به به‌رزبوونه‌وه‌ی ئاستی فرۆشی ئۆتۆمبێله‌كانی كیا به‌ڕێژه‌ی 9,3% له‌و ساڵه‌دا، به به‌راورد به ساڵی 2017.\nئاستی فرۆشی كیا له كۆریا له مانگی نیساندا گه‌یشته 50,004 یه‌كه، به‌ڕێژه‌ی زیاده‌یه‌ك كه گه‌یشته 14,9% به به‌راورد به‌هه‌مان مانگ له ساڵی رابردوودا، ئه‌مه‌ش به‌هۆی فرۆشی فراوانی ئۆتۆمبێله‌كانی سیراتۆو كۆریس. تازه‌ترین ئۆتۆمبێلی جۆری سیراتۆ به‌و دیزاینه زۆر پێشكه‌وتووتر و تایبه‌تمه‌ندییه ناوازانه‌ی به نموونه‌یه‌كی پێشه‌نگ بۆ هێمای بازرگانی كیا داده‌نرێت، هه‌ر له ده‌ركه‌وتنی بۆ یه‌كه‌مجار له كۆتایی مانگی شوباتدا له بازاڕه‌كانی كۆریا. هه‌روه‌ها فرۆشی كۆمپانیاكه له ده‌ره‌وه به‌ڕێژه‌ی 7.9% گه‌شه‌یسه‌ند به به‌راورد به ساڵی پێشوو، ئه‌ویش به فرۆشتنی 190.024 ئۆتۆمبێل له‌گه‌ڵ فرۆشتنی ژماره‌یه‌كی زۆری ئۆتۆمبێلی ریۆ.\nیه‌كێك له پڕفرۆشترین ئۆتۆمبێله‌كانیش له بازاڕه‌كانی جیهان له مانگی نیسانی 2018 ئۆتۆمبێلی وه‌رزشیی ده‌بڵ ئه‌كسلی سپۆرتاج بوو كه 39.475 ئۆتۆمبێلی لێ فرۆشرا. ئۆتۆمبێلی سیراتۆش دووه‌م پڕفرۆشترین بوو كه 33.881 ئۆتۆمبێلی لێ فرۆشراو دوای ئه‌ویش ریۆ دێت به فرۆشتنی 31.566 ئۆتۆمبێل.\nخاك - راگه‌یاندنی كۆمپانیای كیا


وەزیری بازرگانی وپشەسازی بەشداری سێزدەهەمین پیشانگای پیشەسازی خۆراك دەكات\nجار خوێندراوه‌ته‌وه 297 , 30/09/2019\nسێزدەهەمین پێشانگەی پیشەسازی خۆراك لە هەولێر لەلایەن سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستانەوە كرایەوە. بە سەرپەرشتی بەرێز (مەسروور بارزانی) سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان و بە ئامادەبوونی بەرێز (كەمال موسلیم) وەزیری بازرگانی و پیشەسازی و بەرپرسانی حیزبی و حكومی و كونسوڵەگەری زۆربەی وڵاتان. بە بەشداری 300 كۆمپانیا لە 24 وڵاتی جۆراوجۆر كە لە ئەمریكا و ئەوروپا و ئەفریقیا و رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و ئاسیاوە پیشانگی پیشەسازی خۆراك كرایەوە.\nپیشانگاكاكە خۆی لە دوو سێكتەر پێكهاتبوو، یەكەم: پێشانگای پڕۆجێكتە بۆ كەرتەكانی بیناسازی و ئاوەدانكردنەوە و كارەبا، دووەمیش پێشانگای خۆراكی كشتوكاڵییە. ئەو كۆمپانیانیای بەشداریان لە پیشانگاكە كردبوو لە هەرێمی كوردستان و وڵاتانی فەرەنسا، چیك، كوەیت، قەتەر، توركیا، ئێران، هیندستان، لوبنان، سریلانكا، ئۆكرانیا، كەنەدا، چین، پۆڵۆنیا، ئیمارات، سوید، میسر، سعودیە، ئەردەن، كینیا، ئەمریكا، هۆڵەندا و مالیزیا لە پێشانگەكەدا بەشدار بوون و بەرهەمەكانیان نمایشكرد.\nجێگەی باسە لە هەرێمی كوردستان 4 هەزار و 100 كارگەی پیشەسازی هەن، لەو ژمارەیەوە 372 كارگەیان تایبەتن بە پیشەسازی خۆراك، كە تێیدا زیاتر لە 6 هەزار و 200 كرێكار كاردەكەن كە بەشێك لە پێداویستییەكانی خۆراك دابیندەكەن.\n345 ميوانى ئيمڕۆ\n1340036 گشت ميوانه‌كان


خولی ئەوروپا - 2018/2019 - قۆناغی دووەمی پاڵاوتنەکان - Soccer - Yariga - Results, fixtures, tables and statistics\nAggr. Ufa 1 - 1 دۆمزەیل\n26/07/18 Ufa 0 - 0 دۆمزەیل زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n02/08/18 دۆمزەیل 1 - 1 Ufa بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. ڤێنتسپیلس 1 - 3 بۆردۆ\n26/07/18 ڤێنتسپیلس 0 - 1 بۆردۆ بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n02/08/18 بۆردۆ 2 - 1 ڤێنتسپیلس بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. Spartaks Jūrmala 9 - 0 لا فیۆریتا\n26/07/18 Spartaks Jūrmala 6 - 0 لا فیۆریتا بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n02/08/18 لا فیۆریتا 0 - 3 Spartaks Jūrmala بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. تۆبۆل 2 - 2 پیونیک\n26/07/18 تۆبۆل 2 - 1 پیونیک بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n31/07/18 پیونیک 1 - 0 تۆبۆل بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. ڤیتۆرول کۆنستانتا 3 - 5 ڤیتێسی\n26/07/18 ڤیتۆرول کۆنستانتا 2 - 2 ڤیتێسی بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n02/08/18 ڤیتێسی 3 - 1 ڤیتۆرول کۆنستانتا بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. کایرات 3 - 2 ئالکمار\n26/07/18 کایرات 2 - 0 ئالکمار بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n02/08/18 ئالکمار 2 - 1 کایرات بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. ڕودار 0 - 6 ستیوا بوخارێست\n26/07/18 ڕودار 0 - 2 ستیوا بوخارێست بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n02/08/18 ستیوا بوخارێست 4 - 0 ڕودار بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. Chikhura 0 - 2 ماریبۆر\n26/07/18 Chikhura 0 - 0 ماریبۆر زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n02/08/18 ماریبۆر 2 - 0 Chikhura بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. Hapoel Haifa 2 - 1 هافنارفیاردار\n26/07/18 Hapoel Haifa 1 - 1 هافنارفیاردار بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n02/08/18 هافنارفیاردار 0 - 1 Hapoel Haifa بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. تۆرپێدۆ 7 - 0 ڤایکینگور\n26/07/18 تۆرپێدۆ 3 - 0 ڤایکینگور بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n02/08/18 ڤایکینگور 0 - 4 تۆرپێدۆ بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. Balzan 3 - 4 سلۆڤان براتیسلاڤا\n26/07/18 Balzan 2 - 1 سلۆڤان براتیسلاڤا بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n02/08/18 سلۆڤان براتیسلاڤا 3 - 1 Balzan بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. ئاڕ بی لایپزیگ 5 - 1 هاکێن\n26/07/18 ئاڕ بی لایپزیگ 4 - 0 هاکێن بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n02/08/18 هاکێن 1 - 1 ئاڕ بی لایپزیگ بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. ئێف ٩١ دودێلانگ 3 - 2 Drita\n26/07/18 ئێف ٩١ دودێلانگ 2 - 1 Drita بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n02/08/18 Drita 1 - 1 ئێف ٩١ دودێلانگ بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. ئاپۆیل 5 - 2 فلۆرا\n26/07/18 ئاپۆیل 5 - 0 فلۆرا بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n02/08/18 فلۆرا 2 - 0 ئاپۆیل بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. زرینسکی 3 - 2 ڤالێتا\n26/07/18 زرینسکی 1 - 1 ڤالێتا بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n02/08/18 ڤالێتا 1 - 2 زرینسکی بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. یۆرگاردێنس 2 - 3 لیچیڤێتس\n26/07/18 یۆرگاردێنس 1 - 1 لیچیڤێتس بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n02/08/18 لیچیڤێتس E 2 - 1 E یۆرگاردێنس بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. مۆڵ 5 - 0 لاچی\n26/07/18 مۆڵ 3 - 0 لاچی بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n02/08/18 لاچی 0 - 2 مۆڵ بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. سسکا سۆفیا 6 - 1 ئەدمیرا\n26/07/18 سسکا سۆفیا 3 - 0 ئەدمیرا بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n02/08/18 ئەدمیرا 1 - 3 سسکا سۆفیا بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. زالگیریس 2 - 1 ڤادوز\n26/07/18 زالگیریس 1 - 0 ڤادوز بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n02/08/18 ڤادوز 1 - 1 زالگیریس بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. ماکابی تەل ئەڤیڤ 4 - 2 ڕادنیکی نیس\n26/07/18 ماکابی تەل ئەڤیڤ 2 - 0 ڕادنیکی نیس بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n02/08/18 ڕادنیکی نیس 2 - 2 ماکابی تەل ئەڤیڤ بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. هۆنڤێد 1 - 2 Progrès Niederkorn\n26/07/18 هۆنڤێد 1 - 0 Progrès Niederkorn بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n02/08/18 Progrès Niederkorn 2 - 0 هۆنڤێد بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. جاگیێلۆنیا بیلیستۆک 5 - 4 ڕیۆ ئاڤێ\n26/07/18 جاگیێلۆنیا بیلیستۆک 1 - 0 ڕیۆ ئاڤێ بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n02/08/18 ڕیۆ ئاڤێ 4 - 4 جاگیێلۆنیا بیلیستۆک بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. شاختیۆر 2 - 4 لێچ پۆزنان\n26/07/18 شاختیۆر 1 - 1 لێچ پۆزنان بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n02/08/18 لێچ پۆزنان E 3 - 1 E شاختیۆر بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. دینامۆ برێست 5 - 4 ئاترۆمیتۆ\n26/07/18 دینامۆ برێست 4 - 3 ئاترۆمیتۆ بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n02/08/18 ئاترۆمیتۆ 1 - 1 دینامۆ برێست بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. نۆرچیلاند 2 - 0 ئایک\n26/07/18 نۆرچیلاند 1 - 0 ئایک بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n02/08/18 ئایک 0 - 1 نۆرچیلاند بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. لاسک لینز 6 - 1 لیلێستروم\n26/07/18 لاسک لینز 4 - 0 لیلێستروم بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n02/08/18 لیلێستروم 1 - 2 لاسک لینز بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. سانتا کۆلۆما 1 - 3 ڤالور\n26/07/18 سانتا کۆلۆما 1 - 0 ڤالور بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n02/08/18 ڤالور 3 - 0 سانتا کۆلۆما بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. سوتیێسکا 0 - 1 Alashkert\n26/07/18 سوتیێسکا 0 - 1 Alashkert بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n02/08/18 Alashkert 0 - 0 سوتیێسکا زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. گۆرنیک زابرز 1 - 5 Trenčín\n26/07/18 گۆرنیک زابرز 0 - 1 Trenčín بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n02/08/18 Trenčín 4 - 1 گۆرنیک زابرز بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. جێنک 9 - 1 فۆلا ئیش\n26/07/18 جێنک 5 - 0 فۆلا ئیش بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n01/08/18 فۆلا ئیش 1 - 4 جێنک بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. بی ٣٦ 0 - 8 بێشکتاش\n26/07/18 بی ٣٦ 0 - 2 بێشکتاش بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n02/08/18 بێشکتاش 6 - 0 بی ٣٦ بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. نیو سەینتس 3 - 2 Lincoln Red Imps\n26/07/18 نیو سەینتس 2 - 1 Lincoln Red Imps بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n02/08/18 Lincoln Red Imps 1 - 1 نیو سەینتس بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. ئۆڵیمپیا 6 - 2 کروسادێرس\n26/07/18 ئۆڵیمپیا 5 - 1 کروسادێرس بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n02/08/18 کروسادێرس 1 - 1 ئۆڵیمپیا بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. هاجدوک سپلیت 4 - 2 سلاڤیا سۆفیا\n26/07/18 هاجدوک سپلیت 1 - 0 سلاڤیا سۆفیا بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n02/08/18 سلاڤیا سۆفیا 2 - 3 هاجدوک سپلیت بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. سان گالێن 2 - 2 سارپسبۆرگ\n26/07/18 سان گالێن 2 - 1 سارپسبۆرگ بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n02/08/18 سارپسبۆرگ 1 - 0 سان گالێن بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. پارتیزان 2 - 1 Riteriai\n26/07/18 پارتیزان 1 - 0 Riteriai بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n02/08/18 Riteriai 1 - 1 پارتیزان بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. زێلیزنیچار 2 - 5 ئاپۆلۆن\n26/07/18 زێلیزنیچار 1 - 2 ئاپۆلۆن بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n02/08/18 ئاپۆلۆن 3 - 1 زێلیزنیچار بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. سەرایێڤۆ 2 - 10 ئاتڵانتا\n26/07/18 ئاتڵانتا 2 - 2 سەرایێڤۆ بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n02/08/18 سەرایێڤۆ 0 - 8 ئاتڵانتا بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. ئۆسیجێک 1 - 2 ڕێنجەرز\n26/07/18 ئۆسیجێک 0 - 1 ڕێنجەرز بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n02/08/18 ڕێنجەرز 1 - 1 ئۆسیجێک بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. دوندالک 0 - 4 ئایک لارناکا\n26/07/18 دوندالک 0 - 0 ئایک لارناکا زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n02/08/18 ئایک لارناکا 4 - 0 دوندالک بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. سپارتاک سوبۆتیکا 3 - 2 سپارتا پراها\n26/07/18 سپارتاک سوبۆتیکا 2 - 0 سپارتا پراها بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n02/08/18 سپارتا پراها 2 - 1 سپارتاک سوبۆتیکا بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. هیبێرنیان 4 - 3 ئاستێراس تریپۆلیس\n26/07/18 هیبێرنیان 3 - 2 ئاستێراس تریپۆلیس بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n02/08/18 ئاستێراس تریپۆلیس 1 - 1 هیبێرنیان بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. ئابێردین 2 - 4 بێرنلی\n26/07/18 ئابێردین 1 - 1 بێرنلی بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n02/08/18 بێرنلی E 3 - 1 E ئابێردین بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. Stjarnan 0 - 7 کۆبێنهاڤن\n26/07/18 Stjarnan 0 - 2 کۆبێنهاڤن بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n02/08/18 کۆبێنهاڤن 5 - 0 Stjarnan بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. داس 2 - 7 دینامۆ مینسک\n26/07/18 داس 1 - 3 دینامۆ مینسک بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n02/08/18 دینامۆ مینسک 4 - 1 داس بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\nAggr. سێڤییا 7 - 1 ئویپێشت\n26/07/18 سێڤییا 4 - 0 ئویپێشت بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n02/08/18 ئویپێشت 1 - 3 سێڤییا بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە