ل دەسپێکێ شەر بووبگروڤەکێشا شەری د خەیالا مرۆڤاتیێ داشەر ماکا هەر تشتی‌یە – Malame\nل دەسپێکێ شەر بووبگروڤەکێشا شەری د خەیالا مرۆڤاتیێ داشەر ماکا هەر تشتی‌یە\nد. شه‌عبان مزوری 4 ئازار، 2022\n127 3 خوله‌كان\n/ هێراکلیتپێڤاژۆیا شەری ژ هەبوونا بوونەوەری دەسپێکریە، لەورا مرۆڤ ب چ ئاوایی پێناسا شەری بکەت، ژ چوارچووڤێن “وێران و کوژتن”ێ دەرباز نابیت. سەرباری ئاخڤتن ل سەر شەری و ل ڤێ دەڤەرێ، ئاراندنا بیردانکێن تراژیدیە، چونکو سەرپێهاتیا دەڤەرا مە، دیرۆکا شەرێن خوینەلۆیە. ئانکو مرۆڤ دکاریت بێژیت: “شەر قەدەرا ڤێ دەڤەرێ”یە.\nئەڤە هەموو، مە راستی پرسەکێ “بۆچی شەری” دکەین؟! دیارە ژ سەرپێهاتیا مرۆڤاتیێ خویا دبیت، کو ل سەر دیوار و تافلێن کەڤنار، گەلەک وێنە و پەیکەر، سەرباری چەک و ماسکێن شەران بەرچاڤ دبن و ب تایبەتی ژی ل سەردەمێ ئاشووریان. کۆمارا پلاتۆن ژی، ژ سێ بەشان “فیلۆسۆف، لەشکر و بەند” پێکهاتیە. مێکاڤیلی “میر” و نیتشە “هێز و حەز”، نیشاندانا گایێن ئیسپانی و خوین، شەڤا زاڤاینیێ و خوین و قوربانی ب خوین، ئەڤە تەڤ نیشاندانا ئەزێ خورتم. هەر سەرهلدانا “مێتۆلۆگی، ئۆل و فەلسەفێ”/ دوئالیزمێ، ژ دەرئەنجامێ شەران هاتیە ژیانێ، چونکو خەیال و هزر د مەژیێ مرۆڤاتیێ دا ل ژیانا ڤێ جیهانێ و یا دی سەردەستبووینە. ئانکو ئەفسانێ خەیال و مانتالیتێتا شەران، د مەژیێ خەلکی دا ئاڤاکریە.\nراستە شەر دیاردەکا دیرۆکیە، بەلێ دیرۆک ژی زارۆکێ شەرانە. هندەک ژ ڤەکۆلەران دبێژن، خەلکێ کەڤنار پتر حەز شەران ژ دلینی و کوهنێلیێ دکر. ژ بەر هندێ، ولزار دبێژیت: “هەموو رێک د شەر و ئەڤینیێ دا پەسەندن”. لەورا دبێژن، گەلێن کەڤنەشۆپ پتر ژ شەران، ژ خواندنگەهان فێربووینە. ب ئەنجام، تەمەنێ شەری ژ یێ ئاشتیێ درێژترە، ژ بەر هندێ ئەم بۆ شەری پتر ژ ئاشتیێ بەرهەڤین.\nب ڤێ یەکێ، پلا گەرماتیا شەری گەهشتە وی ئاستی، بێژن “بەرهەڤیا شەری ب خوە، کورتترین رێکا ئاشتیێ‌یە”. لەورا مێکاڤیلی دبێژیت: “هەموو شەر دادپەروەرن، ئەگەر پێدڤی بن”. ل گۆر تێگەهشتنا نیتشەی، ژیان ب تەڤایا خوەڤە ل سەر هەڤرکی و شەران ئاڤا دبیت، کو تێکهلیەکا پێدڤی د ناڤبەرا “پاناڤا شەر و کارێ هونەری” دا هەیە. تاکو د پرۆسێسا شەران دا، زانین و شەهرەزابوون رۆلەکێ گرینگ دبینیت، کو رێبەریا شەری “زانین، هلبژارتن و بریار” هونەرە. لەورا شەر وەک پرۆسێس و هزر دبیتە هێڤنێ هونەری، هەر ل خوەداڤەند و پەیکەرێن کەڤنار بنێرە، تەڤ/ پرانی ڤەژەن و دەرهاڤێژێن خەیال و دوورهێلێ شەری بووینە. بنێرە “گلگامێش، ئێلیادە، کاوە، رۆستەم، هەرقەل، ئیمام عەلی و…”، پرن ژ خەیالا شەری و هێزێ. هونەر ل دەسپێکێ بۆ ئەستاتیکا و خوەشیا مرۆڤی نەبوو، بەلکو وەک چەکەکی/ ئالاڤەکێ هەڤیڤەندیێ د دەستێ مرۆڤی دا بوو، وەک هەڤرکیا دگەل “سروشت، گیانەوەر و مرۆڤ”ان بوو. لەورا ئەرنست فیشەر دبێژیت: “هونەر… ئالاڤ/ چەکەکێ هەڤیڤەندێ، د دەستێ کۆمێن مرۆڤان دا، ژ بۆ هەڤرکیا مانێ بوو”. ئێدی ئەو گرینگیا خەلکێ کەڤنار ددا هونەری، ژ بەر کو هونەر وەک دەربرینێن شەری، ژیانا وان داگیرکربوو، چونکو مرۆڤێ کەڤنار هۆگرێ شەران بوو. هەر “موزیک، لەیزین، ستران و…”، بۆ گەرمکرنا مۆرالا شەران بوون، لەورا پەیکەرێن کەڤنار ژی “شێر، هەسپ، مار و…” بوون.\nدیارە مرۆڤ نکاریت بەحسێ شەر و هونەرێ یوونانی، بێی بەحسکرنا رۆل و کارتێکرنا ئەسکەندەرێ مەزن بکەت، چونکو بوویە هێڤێنێ “ئەفسانە، شانۆ، داستان و ئەدەبی”. ئەسکەندەر ژی، ب رێکا مامۆستایێ خوەیێ مەزن ئەرستۆ گەلەک حەز ژ ئەدەب و هونەری دکر، لەورا هەرتم لبەکا داستانا ئێلیادە دگەل بوو. ئێدی د دیرۆکا درێژا مرۆڤاتیی دا، ئەسکەندەر و ناپۆلیۆنی، رۆل و کارتێکرنەکا مەزن ل سەر خەیال و مژارێن رەوشەنبیریێ هەبوویە. بنێرە سەرکەتنا ناپۆلیۆن ــ Napoleon د شەرێ “ئێنا ــ Iêna/ 1806” ل نەمسا دا، گوهەرینەکا مەزن ئێخستە پرۆسێسا هزر و بیرمەندیا ئورۆپیان، سەرباری بنگەهەک بۆ شۆرشا فرەنسا 1789 ژی دانا.\nپشتی شەرێ جیهانێ یێ دووهەم، پرۆسێسا شەرێ گەرم، دەربازی شەرێ سار “1947 ــ 1991” بوو، پاش تێگەهێ “شەرێ سار”، وەک دەستەیا د ناڤبەرا هەردوو تێگەهان “شەر و ئاشتی” دا هاتە بکارئینان. ئانکو پشتی شەرێ سار، رەوشەنبیری زالی سەر ئیدیۆلۆگیێ بوو، کو تەڤلی هزرا تێکهلیێن رەوشەنبیریا بوو. ب ڤێ واتەیێ، تێگەهێ “هەڤرکیا کولتوران”، وەک ئەلترناتیڤێ “شەرێ سار ــ Guerre Froide” هاتە بکارئینان. پشتی قووناغا شەرێ سار، هەڤرکی کەتە د ناڤبەرا دوو تێگەهان “ئیدیۆلۆگی و رەوشەنبیری” دا، وەک ئەنجام ژی هەڤکێش ب لایێ تێگەهێ رەوشەنبیری‌ڤە ئالیسەنگبوو. ئێدی “ناسنامە، دەسەلات و جیهانگیریا رەوشەنبیریێ” بەردەستبوو. مرۆڤ دکاریت بێژیت، پشتی شەرێ سار، شۆرشا رەوشەنبیریێ ل جیهانێ و ب تایبەتی جیهانا سەرمادار دەسپێکریە، کو ل هزارا سیێ ب “هەڤرکیا کولتوران/ رەوشەنبیریێ” دهێتە بناڤکرن. لەورا فوکویاما ــ Fukuyama دبێژیت، دەرئەنجامێن شەرێ سار نە مینا شەرێن دی‌نە، بەلکو ب دەسپێکرنا شەرێ سار، داویا ئیدیۆلۆگیا و هزرێن مەزنە.مرۆڤ دکاریت ژی ل گۆر فروید هزر بکەت، کو د هەر بوونەوەرەکی/ مرۆڤەکی دا هۆڤەکێ نڤستی هەیە، پەروەردە و ئاراستەکرن دکارن وی هۆڤی بخەوینن یان ژی دژی یێ ل هەمبەر بکاربینن. راستە “شەر خرۆسکەکا مرۆڤاتیا میراتگرە”، بەلێ پا “مرۆڤ گەلەک ژانان دکێشیت، داکو ژیانێ بپارێزیت/ نیتشە”.\nب کورتی، ژ بەر ڤان ئەگەرێن تراژیدی و دەردەسەریا دەڤەرێ، گەلێ مە د ناڤبەرا کولتورێ “تڤەنگ، گێسن و هەلبەستێ” دا پەروەردە بوویە، کو راستی گرانترین شەرێ دگەل خوەیاتیا خوە هاتیە. ئێدی چەوا د شەران دا هەلبەست وەک “پەیڤ رێبەرا مرۆڤاتیێ/ مایکۆڤسکی” دکەت و مارشال ژی ب هێز دکەڤن، وسا ژی د ئاشتیێ دا، پەیکەر بۆ قەهرەمانان دهێنە درستکرن. ب ڤێ ئاوایی، دیرۆکا مرۆڤاتیێ ژ شەری دەسپێکریە/ قابیل هابیل کوژت ــ، گلگامێش و ئەنکیدو و کاوەیێ ئاسنگەر و زوحاک”. بنێرە هەر “بەهەشت و دۆزەخ” و “ئبلیس”، “ئادەم و حەوا”، بەری مرۆڤی پەیدابووینە. ئەڤە تەڤ ئیشارەتێن هندێ‌نە، کو ل گۆر پێڤاژیا دیرۆکا مرۆڤاتیێ، ل دەسپێکێ شەر بوو!


دوای ساڵێك چاكبوونەوە لە كۆرۆنا مەترسی مردن زیاد دەكات - تۆڕی میدیایی خەڵک\nتوێژینەوەیەكی نوێ لەبارەی كاریگەرییەكانی پەتای كۆرۆنا لەسەر تووشبوان ئاشكرا دەكرێت.\nئەم توێژینەوەیە كە لە فرۆنتیر ئێن مێدسن بڵاوكراوەتەوە ئاستی مەترسیداری كۆرۆنای لەسەر تووشبووان دەرخستووە ئەوانەی كە چاك دەبنەوە و بۆ ماوەی دوورو درێژ كاریگەرییەكانی لەسەریان دەمێنێتەوە.\nبەپێی ئەنجامەكانی توێژینەوەكە، دوای چاكبوونەوە لە كۆرۆنا مەترسیی مردن زیاد دەكات بەهۆی كاریگەرییەكان و تێكچوونی رەوشی تەندروستیی گشتی و بۆی هەیە دوای ساڵێك لە چاكبوونەوە مەترسیی مردن زیاد بكات.\nئاماژەی بەوەشكردووە مەترسی مردن لەسەر ئەو تووشبوانە زیاد دەكات كە تەمەنیان لە خوار 65 ساڵەوەیە و زۆرینەشیان كێشەی هەناسەدانیان هەیە.\nتوێژینەوە چاودێری زیاد لە سێزدە هەزار نەخۆشی كردووە، 178 لەوان نیشانەی توندیان هەبووە.\nچین دووچاری كێشەی كەمبوونەوەی دانیشتووان دەبێتەوە


بەرهەم ساڵح گەڕانەوەی بۆ ناو یەکێتی رادەگەیەنێت\nبڕیارە ئەمشەو ١٨ ی ئەیلول د. بەرهەم ساڵح سەرۆکی هاوپەیمانی بۆ دیموکراسی و دادەوەری بەیانێک لەسەر " گەڕانەوە " بۆ نێو یەکێتی نیشتمانی کوردستان بلآوبکاتەوە، ئەو راگەیاندنە دەبێت پێش کۆبوونەوەی سەرکردایەتی یەکێتی بێت.\nسەرچآوەیەکی ئاگادار لە یەکێتی نیشتمانی کوردستان بە سپی راگەیاند" بڕیارە ئەمشەو ئەگەر هیچ گۆڕانکارییەک لە هەڵوێستی سەرکردەکانی یەکێتی و بەرهەم ساڵح دا روونەدات، بەیاننامەیەک لەسەر گەڕانەوەی بۆ نێو یەکێتی بلآوبکاتەوە".\nئەو سەرچاوەیە ئاماژەی بۆ ئەوە کرد کە ئەگەر ئەم هەنگاوانە وەک رۆژانی رابردوو بە ئاسایی بڕوات و بەرهەم ساڵح ئەو راگەیاندنە بلآوبکاتەوە، ئەوا سبەی چوار شەممە ١٩ ی ئەیلول ناوبراو بەشداری کۆبوونەوەی سەرکردایەتی یەکێتی دەکات، لەسەر پرسی یەکلایی کردنەوەی هەڵبژاردنی کاندیدێک بۆ پۆستی سەرۆک کۆماری عێراق.\nئەگەر ئەمشەویش بەرهەم ساڵح ئەو راگەیاندنەی بلآونەکردەوە، دەبێت پێش کاتژمێر ١١ ی نیوەرۆی چوار شەممە کە کۆبوونەوەی سەرکردایەتی یەکێتی دەستپێدەکات، ناوبراو ئەو راگەیاندنە بلآوبکاتەوەو، ئەمەش مەرجی یەکێتی یە.\nبڕیاریشە سبەی چوار شەممە سەرکردایەتی یەکێتی کۆبێتەوە بۆ هەڵبژاردنی کاندیدێک لە نێوان " مەلا بەختیار، بەرهەم ساڵح، محەمەد سابیر، لەتیف رەشید، فواد مەعسوم".\nدوای ئەو هەنگاوە، یەکێتی لەسەر ناوی ئەو کاندیدە دەکەوێتە گفتوگۆوە لەگەڵ پارتی، ئەگەر لەگەڵ پارتی رێکنەکەوتن، ئەوا هەریەک لە پارتی و یەکێتی بە دوو کاندیدی جیاوە دەچنە کۆبوونەوەی سێ شەممەی داهاتووی پەرلەمانی عێراقە بۆ هەڵبژاردنی سەرۆک نوێی ولآت.\nئه‌م بابه‌ته 10780 جار خوێنراوه‌ته‌وه


كۆتایی دونیا له‌ماوه‌ی ئه‌م هه‌فته‌یه‌دا ده‌بێت ؟\nبه‌تایبه‌تی له رۆژی یه‌كشه‌ممه‌ی داهاتوو 21-6-2020\nچالاكوانانی تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان به تایبه‌تی تویته‌ر بیردۆزێكی سه‌یریان ده‌ستاو ده‌ست پێكردووه‌و ئه‌وه خراوه‌ته روو كه له‌ماوه‌ی ئه‌م هه‌فته‌یه‌دا به دیاریكراویش له رۆژی یه‌كشه‌ممه‌ی داهاتوو 21-6-2020 كۆتایی دونیا ده‌بێت.\nئه‌و بیردۆزه‌ی كه له‌لایه‌ن چالاكوانانی تۆڕه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان ته‌رویجی بۆ كراوه پشت به ساڵنامه‌ی شارستانییه‌تی مایا ده‌به‌ستێت كه له‌م به‌رواره كۆتایی دێت و به‌گوێره‌ی گوته‌ی ئه‌وان كاره‌ساتێك یان رۆژی قیامه‌ت به‌رپا ده‌بێت .\nشایانی باسه بیردۆزه‌كه هه‌شت ساڵ به‌ر له‌ئێستا ته‌رویجێكی زۆری بۆ كرا كه گوایه رۆژی قیامه‌ت له 21 9-2012 رووده‌دات.\nیه‌كێك له زانایانی مێژووی مایا ده‌ڵێت:به‌گوێره‌ی ساڵنامه‌ی یۆلیانی ئێمه ئێستا له ساڵی 2012 ین، چونكه ژماره‌ی ئه‌و رۆژانه‌ی ساڵ كه به‌هۆی گۆڕانییه‌وه بۆ سه‌ر ساڵنامه‌ی گریگۆری وون بووه 11 رۆژه و به‌مه‌ش هه‌شت ساڵ جیاوازی هه‌یه .\nهه‌روه‌ها زانایانی شارستانییه‌تی مایا ده‌ڵێن: ئه‌و ساڵنامه‌یه كه‌له‌و شارستانییه‌ته كۆنه‌دا به‌كار هاتووه، پێشبینی ئه‌وه‌ی نه‌كردووه كه كۆتایی دونیا له 21 9-2012 ده‌بێت.


شێوازی دابەشکردنی مووچه دەگۆڕدرێ\nشوان به‌رزنجی 18/03/2020 - 21:48 بڵاوکراوەتەوە لە ئابووری/كوردستان\nدوای ئەوەی بەهۆی قەدەغەی هاتوچۆ و خۆپارێزی لە کورۆنا دابەشکردنی مووچە ڕاگیرا، ئەمڕۆ دەست بەدابەشکردنی مووچە کرا.\nبەرپرسێکی وەزارەتی دارایی بە (باسنیوز)ی ڕاگەیاند، ئەمڕۆ ڕێکار و میکانزمی دابەشکردنی مووچە گۆڕانکاری بەسەرداهات.\nسەبارەت به دابەشکردنی مووچەی فەرمانبەرانی دارایی سەرچاوەکە ئاشکرای کرد، دابەشکردنی مووچە لە بانکەکان ڕاگیراوە، واتا ئەوانەی ئەژمێر و چەکی بانکیان هەبوو، لە بڕی ئەوەی لە بانک وەربگرن لە خودی فەرمانگەیان خۆیان پێیان درا.\nئاشکراشیکرد کە بەرپرسی ژمێریاری هەر فەرمانگەیەک کۆی پارەی مووچەی پێدراوە، لە فەرمانگەکان ئەوانیش بە جۆرێک دابەشیان کردووە تا قەرەباڵغی دروست نەبێ داویانە بە بەرپرسی هەر بەش و هۆبەیەک، بۆ نموونە بەشێک 10 فەرمانبەری هەیە بەرپرسی بەشەکە پارەکەی پێدراوە ئەویش داویەتی بە فەرمانبەرەکانی.\nسەبارەت بە دابەشکردنی مووچەی دیوان و لیواکانیش ڕێکارەکان بە جۆرێک بووە ڕێگری لە قەرەباڵغی کراوە، مووچەی دیوان کە بە چەک بوو ڕاگیراوە و وەکو پێشوو بووە بۆ لیواکانیش لە ڕێگەی بەرپرسی ژمێریارەکان پاره دراوە و ئەوانیش بە لیست و واژۆ داویانە بە بەرپرسی یەکەمی شوێنەکان.\nبەپێی زانیارییەکان ئەوەی لە دارایی و دیوانی وەزارەت و لیواکان مووچەی پێ نەدرابێ سبەی پێنجشەممە پێی دەدرێ و ڕۆژی شەممە و یەکشەممەی داهاتووش مووچەی یەکەکانی 70و 80 دەدرێ، بۆیەش کراوەتە دوو ڕۆژ تاوەکو کەمترین قەرەباڵغی و بەریەک کەوتن هەبێ.\nهەروەها مووچەی سەرجەم ئەو وەزارەت و فەرمانگانەی ماون بەهەمان میکانیزم و شێوە دابەش دەکرێت.


جەمال عەبدوڵا 04/12/2021\nكارگێڕێكی مەڵبەندی قەرەچووخی یەكێتی، كە خۆی وەك فەرماندەی خۆبەخش ناساندووە! تایبەت بە پەلامارە تیرۆریستییەكەی داعش بۆ سەر گوندی خدرجیجە، دەڵێت: ”پارتی لە چیای قەرەچووخ لەگەڵ تیرۆریستان ڕێك كەوتووە كە لەو دەڤەرە لەگەڵ چەكدارانی داعش تەقە لە یەكتر نەكەن!“ دوای ئەمیش، تەڤگەری ئازادیی سەر بە پەكەكە، ھەمان بەیت و بالۆرەی ئەو كارگێڕ و فەرماندە خۆبەخشەی! یەكێتی لێ دەداتەوە و دەڵێت: ”گومانمان لە پارتی ھەیە و دەبێ لێكۆڵینەوە بكرێت!“.\nمن حەقم بەسەر پارتی و یەكێتیەوە نیە، بەڵام حەقم بەسەر كوردستانەوە ھەیە، بۆیە كاتێك كە لێدوانی زۆر نامەنتیقی و دوور لە عەقڵم گوێ لێ دەبێت یان دەبینم، ناتوانم بێدەنگ بم، تۆ وەرە پلەت لە حزبدا كارگێڕی مەڵبەند بێت، كەچی ئا ئەوھا كار بگێڕیت! یان پەكەكەی خاوەنی تەڤگەر كە خۆیان ھەتا ئێستا ھەر داعشئاسا چەندین پێشمەرگەی كوردستانیان شەھید كردووە، كەچی ئێستا باسی ئەوە دەكەن: ”با لێكۆڵینەوە بكرێت لەسەر ئەو پێشمەرگانەی كە داعش لە گوندی خدرجیجە شەھیدی كردوون!“ جا بۆ ئەوەی ئەو كارگێڕەی یەكێتی و تەڤگەر لەئاست خۆیاندا و لە شەرماندا ببن بە قەترەیەك ئاو، ئەم پرسیارانە بە پێویست دەزانم:\n1- لە كەیەوە ئەو ناوچانەی كە داعش تەراتێنی تیا دەكەن چۆڵ بوون و بۆشایی ئەمنییان تیا دروست بووە؟ لە 16ی ئۆكتۆبەری 2017 واتە لە كاتی خیانەتە گەورەكەی 16ی ئۆكتۆبەرەوە، یان ڕۆژێك پێش ھێرشی داعش بۆ سەر گوندی خدرجیجە؟\n2- ئەگەر پارتی ڕێككەوتنی لەگەڵ داعش كردبێت كە تەقە لە یەكتر نەكەن! ئەی چۆن دەھێڵێت پێشمەرگە بچن بە ھانا و فریای خەڵك و بە ھانای پێشمەرگەی دیكەی كوردستان لەو دەڤەرانەی مەخموور و قەرەچووخ؟ خۆ ئەمە پێچەوانەی ڕێككەوتنەكەیە! ئەی چۆن پێشمەرگەی لێ شەھید دەكرێت؟\n3- كێ بوون ئەوانەی كە بە ڕێككەوتن! چەكدارانی داعشیان لە سلێمانیەوە بە چەندین كاروان تەسلیم بە ڕاكان جبووریی خزمی داعشەكان كردەوە؟ ئایا ئەوە خائینانی خیانەتە گەورەكەی 16ی ئۆكتۆبەری 2017ی نێو یەكێتی بوون یان خەڵكی تر؟ ئەی ئایا ھەتا ئێستا بۆ خەڵك مەعلوومە كە ئەو داعشانە لە بەرامبەر چی تەسلیم بە ڕاكان جبووری كرانەوە؟\n4- ئەی كاتێك داعش پەلاماری گوندی خدرجیجەی دا، ئایا ئەو كارگێڕ مەڵبەندەی یەكێتی كە بە خۆیشی دەڵێت (فەرماندەی خۆبەخش!) لە كوێ بوو؟ بۆچی نەچوو بۆ خدرجیجە و لەپێناوی خەڵكی ئەو گوندەدا خۆی ببەخشێت؟ ئەی ئەو خۆبەخش نیە؟


فازیل عه‌ززاوی ده‌ڵێت: (ماوه‌یه‌کی کورت دوای به‌یاننامه شیعرییه‌که‌ی ٦٩ی ئێمه، چه‌ند ئه‌دیبێکی کوردیش به‌یاننامه‌یه‌کیان له سه‌ره‌تای ساڵی ١٩٧٠دا ده‌رباره‌ی تازه‌گه‌ری بڵاو کرده‌وه.) هه‌ر ئه‌م شاعیره که ساڵی ١٩٦٧ (مخلوقات فاضل العزاوی الجمیلة)ی بڵاو کرده‌وه، ناوی لێ نابوو: ڕۆمانه‌شیعر، ٣٠ سی ساڵی ته‌واو دوای ئه‌و که شێرکۆ بێکه‌س له ١٩٩٧دا (مار و خاچ و رۆژژمێری شاعیرێک)ی بڵاو ده‌کاته‌وه، ناوی لێ ده‌نێت: ڕۆمانه‌شیعر. فازیل عه‌ززاوی له باسی ئه‌و ڕۆمانه‌شیعره‌یدا که له نێوان ساڵانی ١٩٦٥ تا ١٩٦٧ دا نووسیویه‌تی، ده‌ڵێت: (ڕۆمانێکی کراوه‌یه، هه‌موو که‌س ده‌توانێت به‌شداری له نووسینیدا بکات،) که‌چی هه‌ندێک نووسه‌ر له باشووری کوردستان که تازه‌کی باسی ده‌قی کراوه ده‌که‌ن، پێیان وایه شتی نوێیان داهێناوه.\nڕوانگه لاساییکردنه‌وه‌ی ئه‌و بزووتنه‌وه شیعرییه بوو که به ده‌ستپێشخه‌ریی فازیل عه‌ززاوی له عێراقدا سه‌ری هه‌ڵدا. ساڵی ١٩٦٩ که عه‌ززاوی و هاوڕێیانی گۆڤاری (شیعر ٦٩) بڵاو ده‌که‌نه‌وه، ته‌نیا چوار ژماره‌ی لێ ده‌رده‌چێت، ساڵی ١٩٧٠ که شێرکۆ بێکه‌س و هاوڕێیه‌کانی گۆڤاری ڕوانگه بڵاو ده‌که‌نه‌وه، ته‌نیا سێ ژماره‌ی لێ ده‌رده‌چێت. (نحو تحلیل بنیوي للشعر الجاهلی) یه‌که‌مین لێکۆڵینه‌وه‌ی ئه‌ده‌بییه به مێتۆدی بونیادخوازی، به زمانی عه‌ره‌بی، ساڵی ١٩٧٥ که‌مال ئه‌بو‌دیب سه‌باره‌ت به شیعری (له‌بید) نووسیویه‌تی. (پروپ) به چ مێتۆدێک، چیرۆکی میللیی ڕووسیایی به سه‌ر کردووه‌ته‌وه، که‌مال ئه‌بودیبیش هه‌وڵی داوه، بۆ لێکدانه‌وه‌ی شیعری جاهیلی، هه‌مان مێتۆد بگرێته به‌ر. نزیکه‌ی ده ساڵ بوو، بونیادخوازی له زێدی خۆی باوی نه‌مابوو، ئینجا گه‌ییشته عه‌ره‌بستان، دوازده ساڵ زێتربوو گه‌ییشتبووه عه‌ره‌بستان، ئینجا گه‌ییشته باشووری کوردستان. وه‌ک چۆن که‌مال ئه‌بودیب به لاساییکردنه‌وه‌ی پروپ ده‌ستی پێ کرد، بونیادخوازانی کوردیش به لاساییکردنه‌وه‌ی که‌مال ئه‌بودیب، به خوێندنه‌وه‌ی شیعری کلاسیکی کوردی ده‌ستیان پێ کرد.\nئه‌وی باسی مێژووی سه‌رهه‌ڵدانی بونیادخوازیی عه‌ره‌بی بکات، نابێت ئه‌م سێ کتێبه فه‌رامۆش بکات:\n١) الأسلوب والأسلوبیة، عبدالسلام المسدي ١٩٧٧\n٢) نظریة البنائیة فی النقد الأدبی، د. صلاح فضل ١٩٧٨\n٣) جدلیة الخفاء والتجلی، کمال أبودیب ١٩٧٩\nبونیادخوازیی عه‌ره‌بی به شێوه‌یه‌کی گشتی، وێنه‌یه‌کی شێواوی بونیادخوازییه ئه‌ورووپایییه‌که‌یه، بونیادخوازیی کوردییش وێنه‌یه‌کی شێواوی بونیادخوازییه عه‌ره‌بییه‌که‌یه. ئێدیت کرۆزۆیڵ پێی وایه، چونکه کولتووری ئه‌مریکایییه‌کان له هی فه‌ره‌نسایییه‌کان جیاوازه، بۆیه بونیادخوازی نه‌یتوانی له ئه‌مریکا به هه‌مان شێوه‌ی فه‌ره‌نسا گه‌شه بکات و بڵاو ببێته‌وه، ئاخر ئه‌مریکایییه‌کان مێژوو به هه‌ند ناگرن و هه‌میشه چاویان بڕیوه‌ته داهاتوو، وه‌لێ فه‌ره‌نسایییه‌کان گیرۆده‌ی ده‌ستی ڕابردوون. ئایا کوردستان بۆ سه‌رهه‌ڵدانی بونیادخوازی له‌بار بوو؟ یان بره‌وی ئه‌و مێتۆده لای ئێمه، ته‌نیا له لاساییکردنه‌وه‌یه‌کی ڕووته‌وه سه‌رچاوه‌ی گرت؟\nکه‌مال ئه‌بودیب که وێنه‌یه‌کی شێواوی شتراوسه، دێت به که‌ره‌سه‌کانی ئه‌و باسی شیعری ئیمره‌ئولقه‌یس ده‌کات، بونیادخوازی کوردیش که وێنه‌یه‌کی شێواوی که‌مال ئه‌بودیبه، دێت قه‌رز له قه‌رزدار ده‌کات، کاتێک به که‌ره‌سه‌کانی وی، باسی شیعری مه‌حوی یان نالی ده‌کات. که‌مال ئه‌بودیب ده‌ڵێت: (ئه‌وه‌ی من کردوومه له بواری ڕه‌خنه‌ی بونیادخوازیدا، گه‌لێک له‌وه زێتره فه‌ره‌نسایییه‌کان و هه‌موو ئه‌ورووپایییه‌کان کردوویانه.) هه‌ر ئه‌م که‌پووبڵندییه وای له مۆدێرنیسته عه‌ره‌به‌کان کردووه، بڵێن: (ئینسانی ئه‌م سه‌رده‌مه، یان وه‌ک ئێمه نوێخوازه، یان کۆنه‌خوازێکی نه‌زانه.) هه‌ندێک له بونیادخوازانی کورد لووتبه‌رزی و که‌سانی دیکه به جاهیل له قه‌ڵه‌م دانیش، هه‌ر له عه‌ره‌به‌کانه‌وه فێر بوون.\nمۆدێرنیزمی ئه‌ورووپایی چه‌ندان ڕێبازی وه‌ک ڕه‌مزی، ته‌عبیری، دادایی، سوریالی، بێهووده‌یی و فۆرمالیزمی به خۆیه‌وه دیوه، ئایا خۆ به نوێخواززانانی کورد، له لاساییکردنه‌وه‌ی لێ ده‌ربچێت، چییان داهێناوه؟ بۆدلێر: په‌خشانه‌شیعر، سێرڤانتس: ساتیر، ئاڵتۆسیر: خوێندنه‌وه‌یه‌کی نوێی مارکسیزم، سۆسێر: سیسته‌می زمان، هایدگه‌ر: هێرمێنیۆتیکا، فۆکۆ: ئه‌رکیۆلۆژیای مه‌عریفه، لاکان: ده‌روونناسی، شتراوس: ئه‌نترۆپۆلۆژیا، ژاکۆبسۆن: سیمیۆتیکا و ئێدوارد سه‌عید: ئه‌ده‌بی دوای کۆڵۆنیالیزم، ئایا به ناڕه‌وا خۆ به‌زلزانه‌کانی کورد له چ بوارێکدا داهێنانیان تۆمار کردووه؟ ئه‌گه‌ر عه‌ره‌بی ئه‌دوار خه‌ڕڕات گوته‌نی، زمانێکی گوندی بێت، ئه‌وا کوردی زمانی کوێره‌دێیه‌که، بریا له‌بری خۆ‌هه‌ڵکێشان، چونکه چه‌کی دیکه شک نابه‌ین، ده‌مانتوانی به‌و زمانه شیرینه، سووکه‌به‌شدارییه‌ک له گۆڕینی واقیعی باودا بکه‌ین.\nئه‌وه شتێک نییه مشتومڕ هه‌ڵبگرێت که بانگه‌وازه‌که‌ی ڕوانگه (٢٥ی ئەپریلی ١٩٧٠) له بانگه‌وازێکی سیاسی ده‌چێت نه‌ک ئه‌ده‌بی و هه‌ر ده‌ڵێیت ڕێبه‌رانی بزووتنه‌وه‌یه‌کی سیاسی نه‌ک ئه‌ده‌بی نووسیویانه، هه‌ر بۆیه زۆربه‌ی ئه‌و ڕه‌خنانه‌شی به گژ ڕوانگه‌دا ده‌چوونه‌وه، ڕه‌خنه‌ی سیاسی بوون نه‌ک ئه‌ده‌بی. فازیل مه‌لا مه‌حموود، فوئاد قه‌ره‌داغی و فوئاد میسری ئه‌وەی له‌گه‌ڵ ڕوانگه‌دا ده‌یانکرد، ململانێی سیاسی بوو، نه‌ک وتووێژی ئه‌ده‌بی.\n(هه‌ر ڕاپه‌ڕینێک له مێژووماندا ته‌قی بێته‌وه، هه‌ر زوو له کوانووی ئه‌ده‌بیماندا تاوی سه‌نده‌وه.)(١) ئه‌وه ته‌واو له گوته‌ی ئه‌و سیاسییانه ده‌چێت که ئه‌ده‌ب به پاشکۆی سیاسه‌ت ده‌زانن و ئه‌و ئه‌ده‌به په‌سه‌ند ده‌که‌ن که له ڕاژه‌ی فیکری واندا بێت و ئاو به ئاشی ئامانجی واندا بکات. ئه‌و تێزه لێکدانه‌وه‌یه‌کی نادیالێکتیکانه‌یشه بۆ پێوه‌ندیی نێوان ئه‌ده‌ب و واقیع، ئاخر وه‌ک چۆن واقیع کاریگه‌ریی له‌سه‌ر ئه‌ده‌ب هه‌یه، هه‌ر وایش ئه‌ده‌ب، کاریگه‌ریی له‌سه‌ر واقیع جێ ده‌هێڵێت. ڕاسته ڕاپه‌ڕین له ئه‌ده‌بدا ڕه‌نگ ده‌داته‌وه، وه‌لێ ئه‌ده‌ب ده‌توانێت گۆڕانکاری له کۆمه‌ڵگه‌دا بكات، ببێته هه‌وێنی ڕابوونی میلله‌تێک، خه‌ڵکانێکی خه‌واڵوو بێدار بکاته‌وه و بۆ شۆڕش هانیان بدات.\n(ڕاپه‌ڕین له‌ناو ڕاپه‌ڕیندا)یش که له بانگه‌وازه‌که‌دا هاتووه، وه‌رگێڕانی ناونیشانی کتێبه‌که‌ی (ڕۆژیه دۆبرێ)یه: (شۆڕش له‌ناو شۆڕشدا،) به سووکه ده‌ستکارییه‌که‌وه که کتێبێکی سیاسییه نه‌ک ئه‌ده‌بی. بانگه‌وازه‌که‌ی ڕوانگه بانگه‌شه بۆ (بیروباوه‌ڕی نوێی شۆڕشگێڕی) ده‌کات، گه‌رچی ئه‌وه ئه‌رکی کادیری حیزبه، ڕیکلام بۆ ئه‌م یان ئه‌و بیروباوه‌ڕ بکات و ئه‌دیب سه‌ودای له‌گه‌ڵ هونه‌ر و مه‌عریفه‌دا هه‌یه نه‌ک ئایدۆلۆجیا. بانگه‌وازه‌که بایه‌خێکی زۆر به (شۆڕش و شۆڕشگێڕی) ده‌دات، هه‌رچه‌نده ئه‌دیب، وه‌ک ئه‌لبێر کامو، که‌سێکه یاخیبوو، نه‌ک شۆڕشگێڕ، که‌سێکه بانگه‌شه بۆ یاخیبوون ده‌کات نه‌ک شۆڕش. گه‌رچی بانگه‌وازه‌که خوازیاره (وشه‌ی کوردی نه‌کرێته کۆیله‌ی دروشمی سیاسی،) وه‌لێ به‌شێکی گرنگ له به‌رهه‌می ڕوانگه‌یییه‌کان به پێچه‌وانه‌ی ئه‌و خواسته‌وه خۆی ده‌نواند.\nڕوانگه‌یییه‌کان ده‌ڵێن: (نووسینی ئێمه ناشیرینی ناگرێته خۆی،) وه‌لێ ڕاستییه‌که‌ی، نووسه‌ر ده‌توانێت له ڕێی نیشاندانی لایه‌نه ناشیرینه‌کانی کۆمه‌ڵگه‌وه، هه‌وڵی چه‌سپاندنی جوانی بدات. یان ده‌ڵێن: (نووسینی ئێمه گشت کۆت و زنجیرێک ده‌پچڕێنیت،) گه‌رچی بۆ نموونه له شیعردا نه کۆتی سه‌روایان شکاند، نه زنجیری کێشیان پساند. کاتێک ده‌توانین خۆمان به شاسواری بواری نوێکردنه‌وه‌ی شیعر بزانین که خۆڕسکانه بنووسین و هیچ کام له ڕێسا و ته‌کنیکه‌کانی شیعری دێرین ڕه‌چاو نه‌که‌ین. (شێوه و ناوه‌ڕۆک پێکه‌وه له دایک ده‌بن.) له بانگه‌وازه‌که‌دا ته‌نیا ئه‌و تاقه ڕسته‌یه‌م بینییه‌وه، له قسه‌ی ئه‌دیب بچێت.\nهه‌رچه‌نده ڕوانگه‌یییه‌کان ده‌ڵێن: (ئێمه هه‌ر نووسه‌ر یان شاعیر نین، کارگێڕ، شۆڕشگێڕ و جه‌نگاوه‌ریشین!) که‌چی له‌تیف هه‌ڵـمه‌ت و ئه‌نوه‌ر (فه‌رهاد) شاکه‌لی، له‌وانیشی تێده‌په‌ڕێنن و له به‌یاننامه‌که‌یاندا (١٤ی تەمووزی ١٩٧١) هیچ بڕوایان به ڕیفۆرم نییه، (شیعریان به شۆڕش ده‌چوێنن) و خۆیشیان به (ڕزگارکه‌ری وشه‌ی کوردی!)(٢) ئه‌و دوو شاعیره بۆیه جاڕی شۆڕشیان داوه، (تا شیعری کوردی که مه‌یموونه، بیکه‌ن به مرۆڤێکی پوخت) و پێیان وایه (شاعیری ڕاسته‌قینه هێنده سه‌یر بیر ده‌کاته‌وه، زۆر که‌س به شێتی داده‌نێن.) شه‌کسپیرم بیر ده‌که‌وێته‌وه که ده‌یگوت: (شاعیر و شێت و منداڵ له خه‌یاڵدا یه‌کانگیر ده‌بنه‌وه.) شاعیر ده‌بێت تا ده‌نووسێت، هه‌ر گوێڕایه‌ڵی منداڵه‌که‌ی نێو بێشکه‌ی ناخی بێت، ئایا ئه‌وه جۆرێک نییه له شێتایه‌تی؟ به پێچه‌وانه‌ی ڕوانگه‌یییه‌کانه‌وه که ڕووی ده‌میان له زۆربه‌یه، هه‌ڵمه‌ت و شاکه‌لی پێیان ئاسایییه، ئه‌گه‌ر که‌سانێکی که‌م له شیعریان تێبگه‌ن.\nله‌تیف هه‌ڵمه‌ت که (ته‌مه‌ننامه)ی خۆی ده‌نووسێته‌وه، تێیدا شتێک ده‌ڵێت که ئه‌مه پوخته‌که‌یه‌تی: (باوکم دووعانووس بوو، به نوشته و دوعاکانی، نه‌خۆش چاک ده‌بووه‌وه و باران ده‌باری.)(٣) دوعا شتێکه له بابه‌تی سیحر و شیعریش جۆرێکه له سیحر. که شیعرێکی جوان ده‌خوێنینه‌وه، سه‌رسام و به‌نگ ده‌بین، هه‌ر ده‌ڵێیت سیحرمان لێ کراوه یان دوعامان لێ گیرابووه. چونکه له‌تیف هه‌ڵمه‌ت گوێڕایه‌ڵی منداڵه‌که‌ی ناخیه‌تی، ئه‌وه بۆیه سیحر له شیعری ده‌چۆڕێت.\nشێرکۆ بێکه‌س ده‌رباره‌ی جه‌لال میرزا که‌ریم (١٩٣٥ - ١٩٩٣) ده‌ڵێت:\nئه‌و وه‌خته‌ی ئه‌و\nعاشقی شیعری تازه بوو،\nله‌ناو دیوه‌خانی کۆن و\nله‌ناو گه‌ڕه‌کی عورووزدا\nشیعری تازه‌یان ڕاو ده‌نا. (٤)\nڕاستییه‌که‌ی ده‌وروبه‌ری چاره‌که سه‌ده‌یه‌ک پێش ئه‌وه‌ی جه‌لالی میرزا که‌ریم شیعری تازه بنووسێت، گۆران (١٩٠٤ - ١٩٦٢) شیعری له‌ژێر چه‌پۆکی عورووز ده‌رباز کردبوو. ئه‌دی مه‌وله‌وی و بێسارانی و وه‌لێ دێوانه‌یش هه‌ر به کێشی خۆماڵی نه‌یانده‌نووسی؟ به چاوپۆشین له‌وه‌ی کام کێش ڕه‌چاو ده‌کات، کێشی هه‌یه یان نا، شیعر دوو جۆری هه‌یه، شیعری مردوو، ئه‌وی هه‌ر زوو سیس ده‌بێت و ده‌وه‌رێت، شیعری زیندوو، ئه‌وی به‌رگه‌ی زه‌مان ده‌گرێت.\nشیعر که خۆی (هونه‌ری بێده‌نگییه و پێویسته به‌رده‌وام گوێمان له بێده‌نگیی وشه‌کانی بێت،) که‌چی سه‌ره‌تای ساڵانی حه‌فتا، نه‌ڕه به‌سه‌ر شیعری کوردیدا زاڵ بوو. ئه‌و سه‌روه‌خته به‌ده‌گمه‌ن شیعرێک هه‌بوو، بێده‌نگی له دوای خۆیه‌وه جێ بهێڵێت. شاعیرانی ڕوانگه و له‌تیف هه‌ڵمه‌تیش ده‌رکیان به‌وه نه‌کردبوو، شتی گرنگ ئه‌وه‌یه بێده‌نگی ده‌یڵێت، نه‌ک ده‌نگهه‌ڵبڕین. بێده‌نگییش جۆرێکه له کورتبڕی، ئه‌وی شاعیر لێی بێده‌نگ ده‌بێت و بۆ خوێنه‌ری جێ ده‌هێڵێت. (شیعری بێده‌نگ هه‌ر له شاخی سه‌هۆڵینی نێو زه‌ریا ده‌چێت، ته‌نیا لوتکه‌که‌ی به ده‌ره‌وه‌یه.)\n(١) بانگه‌وازێک له ڕوانگه‌ی ئه‌ده‌بی کوردیی نوێمانه‌وه (٢٥ی ئەپریلی ١٩٧٠) شێرکۆ بێکه‌س، حسێن عارف، کاکه‌مه‌م بۆتانی، جه‌مال شارباژیڕی و جه‌لال میرزا که‌ریم. ( دکتۆر عه‌لی تاهیر به‌رزنجی، کاریگه‌ری ڕوانگه له نوێگه‌ری شیعری کوردیدا، ل١٩٧ خانه‌ی چاپ و بڵاوکردنه‌وه‌ی چوارچرا ٢٠٠٨ سلێمانی.)\n(٢) به‌یاننامه‌ی گرووپی که‌رکووک - کفری، شێته‌کان: سه‌رنج، هه‌ڵویست، پرۆژه. ( دکتۆر عه‌لی تاهیر به‌رزنجی، کاریگه‌ری ڕوانگه له نوێگه‌ری شیعری کوردیدا، ل٢٢٤ خانه‌ی چاپ و بڵاوکردنه‌وه‌ی چوارچرا ٢٠٠٨ سلێمانی.)\n(٣) له‌تیف هه‌ڵمه‌ت، چرایه‌ک له شه‌پۆلی گه‌رداودا، ڕۆڤار، ژماره (٤٩) ل٤ ده‌زگای سه‌رده‌م ٢٠٠٨ سلێمانی.\n(٤) شێرکۆ بێکه‌س، جه‌لال، ئاینده ژماره (٧٩) ل١٧ ته‌مووزی ٢٠٠٨ سلێمانی.


ویکیپیدیا:لێکدانەوەت باش بێت - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nویکیپیدیا:لێکدانەوەت باش بێت\n(ڕەوانەکراوە لە ویکیپیدیا:لببەوە)\nئەم پەڕەیە بە کورتی: نیازت باش بێت لە بەڕێوەبردنی ویکیپیدیا، لەوانەیە کەسێک نیازی باشبێت بێ ئەوەی بزانێت یاسای پێشێل کردبێت لەم حالەتە ھێرش مەبە و بەکارھێنەرە تازەکان مەتۆقێنن لەجیاتی ئەوە چارەسەری کێشەکانیان بکە\nلێکدانەوەت باش بێت لە کاتی بەشداریکردن لە ویکیپیدیا. ئەمە یەکێکە لە سەرەکیترین ئەو پایانەی کە ویکیپیدیا بەڕێوە دەبات. لە لێکدانەوەت باش بێت مەبەست ئەمەیە: زۆرینەی ئەو کەسانەی کە بەشداری لە ویکیپیدیا دەکەن بە نیازێکی پاکەوە دەیکەن و دەیانەوێت یارمەتیی پڕۆژەکە بدەن. ئەگەر وانەبووایە، پڕۆژەیەکی وەک ویکیپیدیا کە بۆ ھەموو کەسێک کراوەیە، ھەر لە سەرەتاوە بەھێز دەکەوت و ھیچ سەرکەوتوو نەدەبوو. لەوانەیە یەکێک لەم کەسانە دەستکارییەکی پاک ئەنجام بدات بەڵام بێ ئاگایانە یەکێک لە سیاسەتەکانی پێشێل کردبێت. لەم حاڵەتەدا بە خراپ بیر مەکەرەوە و یەکسەر ھێرش مەھێنە. لێکدانەوەت باش بێت، بە تایبەتی بە ڕووی بەکارھێنەرە نوێکاندا. لە جێی ئەمە ھەوڵ بدە کێشەکان چارەسەر بکەن بە وتووێژکردن و ئامۆژگاری بەکارھێنەرەکە بکە.\nکاتێک کە لە پەڕەکانی وتووێژدا کێشەیەک دروست دەبێت، بێلایەن بە و کێشەکە چارەسەر بکە، نەک ئاڵۆزتر. بەردەوام شارستانی بە و دەستی یارمەتی درێژ بکە بۆ ئەوانەی کە لەم پرۆژەیە لە پاڵتدا بەشداری دەکەن. ئەوانیش وەک تۆ ھەمان ئامانجیان ھەیە کە بەرەوپێشبردنی ویکیپیدیای کوردیی ناوەندییە.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ویکیپیدیا:لێکدانەوەت_باش_بێت&oldid=608733»\nدواجار لە ١٢:١٥ی ٩ی ئازاری ٢٠١٩ دەستکاری کراوە\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٢:١٥ی ٩ی ئازاری ٢٠١٩ نوێ کراوەتەوە.


جیهان لە چاوەڕوانی پوچەڵكردنەوەی بۆمبی ئێكس دا\nچەند ساڵێك لەمەوپێش رێكخراوی تەندروستیی جیهانی لیستێكی لە نەخۆشی گواستراوەی كوشندە بڵاوكردەوە، كە گرنكە توێژینەوەی وردی لەسەربكرێت بۆ رێگریكردن لە بڵاوبونەوەی جیهانی(Pandemic) و بە دەستهێنانی دژە كوتان و چارەسەر.\nلەو لیستەدا هەریەكە لە دەردەكانی (Ebola, Swine flue, lassa, Nipah disease, Rift Valley fever) تێدابو، دواتر بڕیاردرا ناوێكی تر زیادبكەن بۆ لیستەكە بە ناوی نەخۆشی ئێكس(Disease -X) ، ئێكس نیشانەبو بۆ نەخۆشییەك، كە لە جیهاندا بڵاودەبێتەوە و نازانرێت چییە.\nنەخۆشی ئێكس هیچ نەبو، تەنها بڕوایەك بو كە لەداهاتودا مرۆڤایەتی دوچاری دەبێت.\nئەوە بۆ ماوەی دوو مانگ دەبێت كە ڤایرۆسی كۆرۆنا كە بە (Covid19)ناونراوە، بڵاوبۆتەوە. ڤایرۆسەكە هەتا ئەمڕۆ نزیك بە ۷٠ هەزار كەسی توشكردوە و لەو ژمارەیە نزیك بە هەزار و 670 كەسی كوشتوە.\nئەگەرچی تائێستا كۆڤید 19 تەنها (4) كەسی لە دەرەوەی چین كوشتوە و لە 25 وڵات بڵاوبۆتەوە و رێژەی مردن بەم نەخۆشییە دوو بۆ سێ لە سەد تێپەڕ نەبوە، بەڵام شارەزایانی ئەم بوارە تۆقیون لە چارەنوسی ڤایرۆسەكە بە تایبەت دوای ئەوەی لە كۆنگۆ و میسر ڤایرۆسەكە تۆماركراوە.\nتا ئەمڕۆ كۆڤید 19 نە چارەسەری دۆزراوەتەوە نە دژە كوتان، بۆیە نەخۆشیەكە ناوی نەخۆشی ئێكسی وەرگرت.\nپێشتریش رێكخراوی تەندروستیی جیهانی رایگەیاند، ترسیان لە بڵاوبونەوەی نەخۆشییەكە لەو وڵاتانەیە، كە سیستەمی تەندروستییان لاوازە، چونكە لەو وڵاتانە كۆنترۆڵ ناكرێت و خێراتر دەردەكە بڵاودەبێتەوە.\nقسەی كۆتایی ئەوەیە بەدەر لە دەستشكاندنەوەی سیاسی نێوان ئەمریكا و چین، بەڕاستی كۆرۆنا تۆقێنەرە و وەك بۆمبێك وایە ئەگەر لەوادەی خۆی پوچەڵ نەكرێتەوە و چارەسەر و دژەكوتانی نەدۆزرێتەوە، ئەوا بە زەویدا دەتەقێتەوە و مرۆڤایەتی تا لێواری مەرگ دەبات.\nئایا ئەركی پەرلەمانتار كاری خێرخوازیە؟\nحكومه‌تداری و سیاسه‌ت به به‌یاننامه ناكرێت و ناڕوات به‌ڕێوه


10:04 - 30/05/2021\nسەرچاوەکانی تووشبوون بە خەمۆکی و چارەسەرەکانی\nخەمۆکی نەخۆشییەکی دەروونیی قورس و بڵاوە، ژمارەیەکی زۆر مرۆڤ لە قۆناغێکی ژیانیاندا تووشی دەبن، خەمۆکی کاریگەری لەسەر بیرکردنەوە، رەفتار و سەرجەم بوارەکانی ژیانی کەسەکە هەیە و تەنانەت کار دەکاتە سەر راپەڕاندنی ئەرکە رۆژانەییەکانی.\nکاتێک کەسێک تووشی خەمۆکی دەبێت، ناتوانێت بە شێوەیەکی ئاسایی کارەکانی راپەڕێنێت و کار دەکاتە سەر سەرجەم پەیوەندییەکانی لەگەڵ دەورووبەر و ناخی خۆشیدا.\nخەمۆکی بەپێی ژن و پیاو، باری خێزانیی، ژینگەی خێزان، شوێنی نیشتەجێبوون و تەمەنە جیاوازەکان دەگۆڕێت و جیاوازی هەیە. تەنانەت لە یەک کەسدا لە کات و تەمەنێکەوە بۆ کات و تەمەنێکی دیکە دەگۆڕێت.\nخەمۆکی لای ژنان\nخەمۆکی لای ژن و پیاو وەک یەک نییە. لای ژنانیش بەپێی تەمەن و باری خێزانییان دەگۆڕێت و وەک یەک نییە.\nکچان لە تەمەنی هەرزەکاریی و باڵغ بووندا دۆخی دەرونییان تووشی گۆڕانکاریی دەبێت، ئەوەش چەند هۆکارێکی هەیە، وەک ئەو گۆڕانکارییە هۆرمۆنییانەی تێیاندا سەرهەڵدەدات، گەڕان بە دوای ناسنامەی خۆیدا، کێشەکانی لەگەڵ خێزان و دەورووبەر، فشارەکانی خێزان، دەورووبەر، خوێندن و کۆمەڵگا.\nدوای قۆناغی باڵغبوونیش ژنان لە پیاوان زیاتر تووشی خەمۆکیی دەبن، چونکە ژنان لە تەمەنێکی زووتردا باڵغ دەبن، ئەمەش یارمەتییان دەدات لەنێوان 25 بۆ 44 ساڵی سودی لێوەربگرن لە رووی دەروونیی و جەستەییشەوە.\nخەمۆکی کار دەکاتە سەر ئەو هۆرمۆنانەی کار دەکەنە سەر ئاڕاستەکردنی رەفتارەکانی رۆژانەی مرۆڤ و باری دەروونی کەسەکە.\nئەو فشارە دەروونییانەی بۆ ژنان دروستدەبێت چەند رۆژیک پێش سوڕی مانگانە و کار لە باری دەروونییان دەکات، نیشانەی کاریگەریی قورس و گەورەی خەمۆکین لەسەر هۆڕمۆنەکان و دەروونی ئەو کەسە، بەپێچەوانەشەوە دەکرێت خەمۆکی خۆی دەرئەنجامی ئەو گۆڕانە هۆرمۆنییانە بن.\nبەشێک لە توێژەران پێیان وایە، پیاوان خەمۆکییەکانیان دەشارنەوە ناوی وەک (توڕەیی، فشار و توندوتیژی) لێدەنێن. بەشێکی زۆری پیاوانیش کە تووشی خەمۆکی دەبن داوای هاوکاریی ناکەن و سەردانی پزیشکی دەروونییش ناکەن، بەڵام ژنان ئەو کاتەی هەست بە خەمۆکیی و کێشە دەکەن، ئاسانتر داوای هاوکاریی دەکەن.\nخەمۆکی و وەرزەکان\nبەپێی بەشێک لە توێژینەوەکان ئاستی خەمۆکی بەپێی وەرزەکان و پلەکانی گەرماش گۆڕانی بەسەردادێت.\nبەشێک لەو کەسانەی تووشی خەمۆکی دەبن باس لەوە دەکەن لە هەندێک وەرزدا ئاستی خەمۆکییان زۆر بەرزدەبێتەوە و ئەمەش جۆرێکە لە خەمۆکی کە ئاستی قورسییەکەی بەپێی وەرزەکان دەگۆرێت.\nئەم جۆرە لە خەمۆکی لە کاتێکی دیاریکراوی وەرزێکدا دەستپێدەکات و لە کاتێکی دیاریکراویشدا کۆتایی دێت. ئەم جۆرە خەمۆکییە لای ژنان چوار هێندەی پیاوان زیاتر دروستدەبێت.\nتاکو ئێستا روون نییە بۆچی ژنان زیاتر تووشی ئەم جۆرە خەمۆکییە دەبن، بەڵام بەشێک لە توێژینەوەکان باس لەوە دەکەن، تیشکی خۆر رێژەی (سیرۆتۆنین) کەمدەکاتەوە کە دەبێتە هۆی دەردانی هۆڕمۆنی (ئێسترۆجین) کە ئەمەش دەبێتە هۆی زیادبوونی ئەم جۆرە لە خەمۆکی لای ژنان.\nفشارە کۆمەڵایەتی و ئابوورییەکان\nتوێژینەوە کۆمەڵایەتی-دەروونییەکان دەریانخستووە یەکێکە لە هۆکارە سەرەکییەکانی تووشبوونی ژنان بە خەمۆکی.\nژنان بەردەوام ئەگەر هەیە رووبەڕووی دەستدریژیی رەگەزی، توندوتیژی خێزانی و سوکایەتیپێکردن ببنەوە، ئەمانەش لەو هۆکارە سەرەکییانەن کە دەبنە هۆی سەرهەڵدانی خەمۆکی لای ژنان.\nیەکێکی دیکە لە هۆکارەکانی خەمۆکی لای ژنان، بریتییە لە خراپیی دۆخی ئابووریی. نەبوونی سەرچاوەی داهاتی سەربەخۆ، هەژاری و خراپیی باری ئابووری ژنان هۆکارە بۆ سەرهەڵدانی خەمۆکی قورس، چونکە ناچارن پابەند و بەستراوە بن بە کەسانی دیکەوە.\nدووگیانی و خەمۆکی\nپەیوەندی راستەوخۆ هەیە لەنێوان دووگیانی و خەمۆکیدا و بوونی خەمۆکی لە کاتی دووگیانیدا حاڵەتیکی ئاسایی و سروشتییە، ئەگەر نەگات بە حاڵەتی قورس.\nهەستەکانی دڵخۆشیی، دڵەڕاوکێ، ترس و سەختیی لە خەوتندا ئەو نیشانە دیارانەن لە ژنانی دووگیاندا دەردەکەون و کار دەکەنە سەر بارە دەروونییەکەی، کە ئەمەش بەهۆی ئەو گۆڕانە هۆرمۆنیانەوە دروست دەبن کە بەهۆی دوو گیانییەوە سەرهەڵدەدەن. کاتێک ژن لەم قۆناغەدا پشتیوانی نەبێت و هەست بە نەبوونی سۆز بکات، خەمۆکییەکەی قورستر دەبێت.\nخەمۆکی حاڵەتێکە دەکرێت ماوەیەکی درێژ بەردەوام بێت و دەشکرێت ماوەیەکی کەم بخایەنێت، بەڵام لە قۆناغێکدا کۆتایی دێت و بۆ هەمیشەیی بەردەوام نابێت.\nچارەسەری خەمۆکی ژنانیش لە پیاوان جیاواز نییە. یەکەم رێگا و قۆناغی چارەسەریش ئەوەیە کەسەکە دان بە بوونی خەمۆکیی و بوونی کێشەکەیدا بنێت.\nلە قۆناغێکی دیکەدا دەبێت ئەو کەسە بە دوای پشتیوانی و هاوکاریی دەروونیی و کۆمەڵایەتییدا بگەڕێت.\nکەسانی تووشبوو بە خەمۆکیی پێویستە لەو بیرکردنەوە هەڵانە دووربکەونەوە کە دەربارەی خەمۆکی هەن و ئەمانەش هۆکارن بۆ چارەسەرکردنی خەمۆکیی بە رێژەی 65٪ بۆ 85٪.\nپزیشکان ئامۆژگاری ئەوە دەکەن کە دەبێت یەکێک لە رێگاکانی چارەسەر چارەسەری قسەکردن بێت، واتە قسەکردن لەگەڵ کەسی خەمۆک کە چەند دانیشتنێکی چارەسەرە و کەسەکە قسە بۆ پزیشکە دەروونییەکەی دەکات و باسی حاڵەتەکەی دەکات.\nچارەسەرێکی دیکە چارەسەری دەروونیی دینامیکییە کە پشت بە نەستیی نەخۆشەکە دەبەسترێت، کە پەیوەندی بە رەفتارەکانی ئێستایەوە هەیە و پزیشکەکە لەرێگەی نەستی نەخۆشەکەوە هەوڵی چارەسەر دەدات.\nچارەسەری دەروونیی-رەفتاریش یەکێکە لە رێگاکانی چارەسەر و هەوڵی چاککردنەوەی رەفتارەکانی نەخۆشەکە دەدات.\nواتە تەنها یەک جۆر چارەسەری دیاریکراو نییە و بەڵکو پزیشک بەپێی حاڵەتەکە بە چەند رێگایەک هەوڵی چارەسەرکردنی نەخۆشەکە دەدات.\nبۆ نموونە ژنانی دووگیان بە هۆی ئەوەی کار نەکاتە سەر کۆرپەکەیان، ناتوانن دەرمانی خەمۆکی بخۆن، بۆیە چارەسەری گونجاو و بەسود بۆیان بەکارهێنانی کارەباییە (لێدانی کارەبایی پزیشکیی ورد).


یەکێک لەو دیدە ڕەشبینانەی کە لە دونیای تێگەیشتنی کوردیدا ئامادەیە، دیدی گەلەکۆمەیە. جارێكی تر کورد ڕوبەڕوی گەلەکۆمەیەکی نێودەوڵەتی دەبێتەوە، ئەم دیدە ڕەگی هەیە لە ناخی کورددا بە هۆی سیاسەت و مێژو و دۆخی کورد، کە هەمیشە زەمینەی ئەوەی ڕەخساندوە کە زیاتر لە هێزێک دژی کۆبێتەوە. جوگرافیای کوردستان ڕەنگە هۆکاری سەرەکی ئەم دیدە ڕەشبینە بێت. بەڵام ڕەنگە گونجاوبێت لە دیدی تیورەی گەلەکۆمەوە ئەم دۆخەی ئێستا هەڵبسەنگێنین. لە خوارەوە بە چەند خاڵێک هەوڵ ئەدەم ئەم دیدە ڕاڤە بکەم.\nیەکەم، کوردستان لە دونیای ئەمڕۆدا جێگای ململانێی زلهێزەکانی دونیایە. ئەمە تاکە سەردەم نیە کە کوردستان جێگای ئەم ململانێیە، بەڵکو لە زۆربەی سەدەی بیستدا بەمجۆرەبوە. لە هەمانکاتدا دۆخی کوردستان ڕاستەوخۆ پابەست بوە بە چارەنوسی هێزە هەرێمیەکانەوە. ئەمە هەمیشە زەمینەسازی کردوە بۆ دەستوەردان و گەلەکۆمە.\nلە ڕوداوەکانی ئەم دواییەی ڕۆژئاڤادا، وەک دیپلۆماتێکی ئەوروپی بۆ گۆڤاری دێرشپێگلی ئەڵمانی ئاشکراکردوە، کە ئەوە ڕوسیابوە هانی تورکیای داوە کە فشار بکات بۆ هێرش لە سەر ڕۆژئاڤا. هەردوو لاڤرۆڤ و پوتین یاریکەرێکی شەترنجی سیاسی باڵان. ئامانجی ڕوسەکان ئەوەنەبوە کە هاوکاری یان پشتیوانی تورکیا بکەن، بەڵکو زیاتر ئەوەبوە کە چۆن دۆخێک بهێننە ئاراوە کە چەند ئامانجێکی ستراتیژی پێ بپێکن. ئامانجی یەکەم، زەمینە ڕەخسان بۆ هاتنەدەرەوەی تورکیا لە ناتۆ، دوەم، دەرکردنی ئەمریکا لە سوریا، سێیەم، پاڵنانی کورد بۆ لای ڕوس و ئەسەد. هەموو ئەمانە سەت دەر سەد لە قازانجی ڕوسیان، وەک دەیانبینین.\nسەرباری ئەمە ئەوەی ترەمپ کردنی نەدەبوو روبدات بە پێی هەموو لێکدانەوەکان. وەک دەرکەوت کە ئەمریکا هیچ سودمەندنیە لە دۆخەکە. دۆخی سوریا بۆ ئەمریکا جیاوازبوو لە هەموو جێگاکانی تر، چونکە ئەمریکا کەمترین ژمارەی سەربازی هەبوو، بەڵام زۆرترین سەرکەوتنی بەدەستهێنابوو\nبەڵگە بۆ ئەوەی کە دۆخەکە بەمجۆرە بوە، ئەوەیە کە، یەکەم، خێرا پاش تەلەفونەکەی لە گەڵ ترەمپدا ئەردۆگان پەیوەندی بە پوتینەوە دەکات. ئەو کاتە پوتین لە سیبریا بوە لە ڕێکردن (هایکینگ). دوەم، ئەردۆگان زۆر دڵنیایە لە هەڵوێستی ڕوسیا، سێیەم، ڕۆژی سێشەممە لە سوشی یەکتر دەبینین بۆ تاوتوێکردنی دۆخەکە. ئەوەی چاوەڕوان دەکرێت کە ئێستا کە تورکیا جوڵەکەی ئەنجامدا، ئەوا دۆخێکی نوێ هاتەئاراوە لە سەر خانەی شەترنجەکە. بەم ئەم جوڵەیە تورکیا ڕۆڵی لاوازبوو، چونکە، ناتوانێت و ناهێڵرێت بگاتە ئامانجەکانی، بەڵام خزمەتی گەورەی ئەوانیتری کرد. روس کوردستان نادەن بە تورکیا چونکە بەلایانەوە ئێجگار گرنگە بۆ پێگەیان لە ناوچەکەدا.\nئەوەی جێگای سەرنجە ئەو سوپایەی کە هاتوە بۆ ناوچەکە بە سەرکردایەتی سوهەیل حەسەنە کە سوپای پڵنگە، پەیوەندییەکی تایبەتی هەیە بە ڕوسیاوە. بە جۆرێک لە لایەن ڕوسیاوە ڕاستەوخۆ پشتیوانی دەکرێت و لە بارەگاکانیاندا وێنەی ئەسەد و پوتین هەڵدەواسن. ئەمەش ئاماژەیە بۆ کۆنترۆڵی ناڕاستەوخۆی روسیا. ناوچەکە گرنگە لە ڕوی جیوپۆلتیکی، سامانی سەرزەوی و ژێرزەوی. هەمو ئەمانە وەها دەکەن کە دەسەڵاتی روسیا لەوێ وەهای لێدەکات کە دەسەڵات و پێگەی لە ناوچەکە زیاتر بێت.\nئەگەری هەیە ناوچەیەکی ئەمنی بچوک بە تورکیا بدەن\nئەم کۆبونەوەی تورکیا و ئێران و روسیا و سوریا دژ بە ئەمریکا لە سوریا مایەی سەرسوڕمان نیە، چونکە هەم دۆخی ئاسایشی جیهانی و هەم دۆخی ناوچەکە بەرەو ئەو ئاراستەیە دەچێت. بەڵام سەرباری ئەمە ئەوەی ترەمپ کردنی نەدەبوو روبدات بە پێی هەموو لێکدانەوەکان. وەک دەرکەوت کە ئەمریکا هیچ سودمەندنیە لە دۆخەکە. دۆخی سوریا بۆ ئەمریکا جیاوازبوو لە هەموو جێگاکانی تر، چونکە ئەمریکا کەمترین ژمارەی سەربازی هەبوو، بەڵام زۆرترین سەرکەوتنی بەدەستهێنابوو. لە هەمانکاتدا بەو ژمارە کەمەی سەربازەوە زۆرترین کاریگەری هەبوو لە دۆخی ناوچەکە و هێزە ڕکەبەرەکانی. ئەو تیورەیەی کە گوایە باس لە بەرژەوەندی دەکات لە پەیوەندی نێودەوڵەتیدا لێرەدا ڕوبەڕوی کێشە دەبێتەوە، جونکە بە دڵنیاییەوە ئەوەی ڕویدا لە هیچ ئاستێکدا لە بەرژەوەندی ئەمریکا نیە: چ لە سەر ئەرزی واقیع، چ بەرامبەر نەیارەکانی.\nترەمپ وەک بێئاگایەک، حەزی لە نانەوەی ئاشوبە، پاشان بە ڕێگای خۆی هەوڵی چارەسەرکردنی بدات. ئەو شەوەی کە سازش بۆ ئەردۆگان دەکات، لە ڕۆژەکەیدا نامە دەگمەنەکەی بۆ دەنێرێت کە بە تەواوی پێچەوانەی ناوەڕۆکی پەیوەندییە تەلەفونیەکەیەتی\nئەوەی چاوەڕوان دەکرا ئەمرکا بیکات لە ئاستی تیوری و واقیعی سیاسیدا ئەوەبوە کە ڕێگربێت لەوەی لاواز دەرکەوێت، هەروەها ڕێگربێت لەوەی کە بەرەیەکی نەیاری بەهێز دژ بە بەرژەوەندیەکانی و هەیبەتی بێتە کایەوە. ئەمە لای سیاسەتمەدارە ئاگادارەکانی ئەمریکا دەمێکە مایەی ئاگایی بوە. لە کتێبی تەختەی شەترنجی مەزن برژنیسکی باس لە مەترسی هاتنە ئارای بەرەیەکی دژ بە ئەمریکا دەکات لە ئۆراسیا کە روسیا و ئێران و تورکیا پێکەوە گرێبدات لە هاوپەیمانیەکدا، ئەمە ئەمڕۆ پاش کشانەی ئەمریکا لە ڕۆژئاڤا لە هەمو ساتێک زیاتر مایەی فەراهەم بونە.\nلە ڕوانگەی پۆلەسییەوە، ماوەیەکە بە بەردەوامی خانە بیرەکان و ناوەندەکان ئاگاداریی ئەوە دەدەن کە سوریا بۆ ئەمریکا گرنگە، ئەمە چەندین جار بە کۆنگریس وتراوە و هەروەها ئەوانەی کە لە ئیدارەی ترەمپ بون وەک ماتییەس، بۆڵتن هەموو باش ئاگاداری ئەمە بون، بەڵام ئەولەویانی ترەمپ جیاوازە. ترەمپ وەک بێئاگایەک، حەزی لە نانەوەی ئاشوبە، پاشان بە ڕێگای خۆی هەوڵی چارەسەرکردنی بدات. ئەو شەوەی کە سازش بۆ ئەردۆگان دەکات، لە ڕۆژەکەیدا نامە دەگمەنەکەی بۆ دەنێرێت کە بە تەواوی پێچەوانەی ناوەڕۆکی پەیوەندییە تەلەفونیەکەیەتی. پاشان هەموو قەیرانەکان بە دوایدا دێت.\nئێستا ئەگەر بگەڕێینەوە بۆ پرسیاری سەرەکیمان ئایا گەلەکۆمە لە کورد هەبوو، وەڵام بەڵێ و نەخێر. بەڵێ چونکە لە ئەنجامدا وەها کەوتەوە. نەخێر چونکە کورد کرا بە تەختەی شەترنجەکە هەتا هێزە گەورەکان یاری دژ بە یەک بکەن.


دەروونشیکاریی لاکانی: قۆناغی ئاوێنە و زامی کەرتبوونی سوبێکتڤیتە\nو: دەشتی مەحمود\n"من هەمیشە حەقیقەت دەڵێم. هەموو هەقیقەت نا، چونکە هیچ ڕێگەیەک نییە بۆ گوتنی هەمووی. لەڕاستییدا گوتنی هەمووی نەکردەیە: وشەکان شکست دێنن. کەچی ئەوە لە ڕێگەی خودی ئەم نەکردەییەوەیە کە هەقیقەت خۆی بە ڕیالەوە دەگرێتەوە."ـــ ژاک لاکان-\nدەروونشیکاری بە تێوەگلان لە بونیادی نەست "ئەوی‌تری گەورە" (سوپەرئیگۆ) کە کاریگەری لەسەر ئاگاییمان دادەنێت، هەوڵدەدات لە شێوازی پەیبردنمان بە واقیع بکۆڵێتەوە. هەروەها، دەروونشیکاری لە بنەڕەتی ئارەزووەکانمان دەکۆڵێتەوە کە لەناو نەستماندا چەپێنراون. بەشە دژوارەکە ئەمەیە کە تێبگەین لێکۆڵینەوە لە ئارەزوو بە نزیکی پەیوەندی بە زمانەوە هەیە، وەک ئارەزووی نوسین و خوێندنەوەی ئەم وتارە. قورسترین لایەنی تێگەیشتن لە نوسینە دەروونشیکارییەکانی لاکان، بەتایبەتی سیمینارەکانی، ئەوەیە کە دەق ئیمتیاز بە خۆی نابەخشێت. بە واتایەکی تر، لاکان بیرۆکە دەروونشیکارییەکانی خۆی لەناو نوسینەکانی خۆیدا جێبەجێ دەکات وەک ئەوەی هەوڵی ڕوونکردنەوەیان دەدات. چونکە خوێنەر (تۆ) مرۆڤێکە خاوەنی زەینی ناخودئاگا(واتە نەست)، لاکان دەیهەوێت وا لە خوێنەرەکان بکات ئەزموونی گوتاری دەروونشیکاری بکەن ئەوکاتەی بونیادى زمانی ڕەمزی لێکدەدەنەوە.\nبەم شێوەیە، خوێنەر (تۆى گریمانەیی خوێنەرى ئەم بابەتە)، کە دەستدەکات بە ناسینەوەی ئارەزووی خۆی، لەڕاستییدا حەزی (تۆ) بۆ ناسینەوەی ئارەزوویە بەم شێوەیە. بەبێ ئارەزوو، مرۆڤ ناتوانێت ئەو ئارەزووە بناسێتەوە کە ڕێگە بە ڕەخسانى شیکردنەوەى دەروونى دەدات، یان هەر فۆڕمی گوتارێکی تر (بە نمونە، زانست و فەلسەفە و ئارەزووی "حەقیقەت"). بۆیە دەتوانین بڵێین دەروونشیکارکردن بریتییە لە "ئارەزووکردنی ئارەزووی ئارەزوو": بۆ ئارەزووکردن لە ئاڵۆزییەکانی ئارەزوو و چۆنیەتیی ئارەزووکردن بە ئۆبێکتێکەوە. کرداری قسەکردن و نووسین فۆڕمێکە لە ئارەزوو (بە نمونە، گفتوگۆکردن، گواستنەوەی مەعریفە و تێگەیشتن لە "ئەوانیتر"). ئەو پارادۆکسەی دەیبینین ئەوەیە کە ئارەزووی قسەکردن و نووسین ـ ئارەزووی دەربڕینی زمانی ڕەمزی ـ بریتییە لە چەپاندنی ئارەزوو، بەم شێوەیە، سەمپتۆمێکى نەستەکییە.\nلێرەدا، من نموونەی ڕۆژانە بەکار دەهێنم بۆ قسەکردن لەسەر بابەتی کەرتبوونی سوبێکتڤیتە و هەندێک لە پەیوەندییەکانی نێوان "ئایدیاڵ-ئیگۆ" و "ئیگۆ-ئایدیاڵ" کە لە "قۆناغی ئاوێنەیی" لاکان جێگیربووە. هەروەها هێڵکاری بەناوبانگی "هێڵکاری L"ـی لاکان دەناسێنم و هەندێک لە ناواخنەکانى باسدەکەم.\nئەوکاتەی منداڵ لەدایکدەبێت، یەکەم شت کە ڕووبەڕووی دەبنەوە "ڕیاڵ"ـە کە لە کۆمەڵێک پارچەى ناڕێک پێکدێت و دەوریان دەدات. دایک یەکەم کەسە کە پێگەی "ئەوی‌تری گەورە" (سوپەرئیگۆ) وەردەگرێت، کاتێک منداڵ هەوڵدەدات بزانێت دایک بە هەموو ئەو ئاماژانەی کە دەیکات چیی دەوێت (ئەوی‌تری گەورە چیی دەوێت؟"). کاتێک ساوا دەگاتە ١٨ مانگی، دەستدەکەن بەوەی نەک هەر خۆیان لە ئاوێنەدا وەک "من"ێک بناسنەوە، بەڵکو وەک "ئەوی‌تر"یش خۆیان دەناسنەوە ("کەسەکەى تری ناو ئاوێنەکە منم!"). لەم ماوەیەدا، ساواکە لەڕێگەی ناسینەوەی خۆیەوە لە ئاوێنەدا پەرە بە "خەیاڵى" دەدات کە "ئایدیاڵ-ئیگۆ" (ئیگۆ= من) پێکدێنێت. بەڵام، لەگەڵ گەشەکردنی منداڵەکەدا، نەک هەر خۆیان لە پەیوەند بە ئایدیاڵ ـ ئیگۆی خەیاڵی خۆیانەوە درووست دەکات (ئەم وێنەیەی من لە ئاوێنەدا دەیبینم منم، وەک ئایدیاڵ)، بەڵکو لە پەیوەندی لەگەڵ ئەوانی تریشدا، بە نمونە، پەیوەندییەکەی لەگەڵ دایک و باوکیدا. ئەم پەیوەندییە"ڕەمزی"ـییە لەگەڵ ئەوانی تردا کە پێکدێت لە ڕەهەندی کۆمەڵایەتی و یاسا و زمان ،ئەو شتەیە وا "ئیگۆ ـ ئایدیاڵ" پێکدێنێت.\nئەوە لە ڕێگەی پەیوەندی منداڵ لەگەڵ ئەوانی تردایە کە تێیدا پەرە بە ئیگۆـــــــ ئایدیاڵی ڕەمزی دەدەن. هەروەکی پەیوەندیی خۆیان لەگەڵ ئەوانی تردا درووستدەکەن، دەستدەکەن بە فێربوونی ئەوەی کە دەتوانن و ناتوانن بیکەن (بە نمونە، باوانیان دەڵێن ناتوانن ئەمە یان ئەوە بخۆن، دەبێت پەیڕەوی یاساکانی ماڵ بکەن و هتد). دەبێت منداڵ دەستبەرداری لە بەشە دیاریکراوەکان بکات لەوەی کە بە ئایدیاڵ ـ ئیگۆی خەیاڵی خۆیان دەیانبینی بۆ ئەوەی بچێتە ناو جیهانی ڕەمزییەوە، کە بە دەوری پەیوەندیەکان لەگەڵ کەسانی تردا دەخولێتەوە. ئەم "دەستبەرداربوونە" لە خود ئەوەیە کە لاکان بە "کەرتبوونی سوبێکت" (یان "سوبێکتی هێڵپیاهێنراو(درزبردوو)" کە زۆرجار وەک "S" نیشان دەدرێت کە هێڵێکی بەسەردا هاتووە) ناودەبات. ئەمە وەک ئەوە وایە کاتێک دەست بەکارێکی نوێ دەکەیت و فێری هەموو ڕێساکانی کۆمپانیاکە بیت کە سوبێکت ناچاردەکرێت بچێتە ناو چەند پەیوەندییەکی بونیادییەوە لەگەڵ ئەوانی ترا (هاوپیشە، بەڕێوەبەر، هتد) لە کاتی چەپاندنی ئارەزووە نەهاتووەدییەکانیان بۆ ناو نەست (بە نمونە، جێبەجێکردنی ئەتەکیەتی کار؛ ناتوانن ئەمە و ئەوە لەکاتی کارکردندا بکەن، هتد). نموونەیەکی تر لەوانەیە ئەمە بێت کە بیر لە کاتێک بکەینەوە کە ئارەزووی گوتنی شتێکمان هەبووبێت کە سوکایەتی بە کەسێکی تر بکات، بەڵام لە کۆتاییدا نایڵێین لەبەرئەوەی لەلایەن ئەتەکێتی کۆمەڵایەتی و ئەوانی ترەوە ناپەسەندە.\nجیهانی ڕەمزی وەک پاڵێوگەیەک وایە کە دەبێت ئایدیاڵ ــ ئیگۆ بەناویدا تێبپەڕێت بۆ ئەوەی سوبێکتی کەرتبوو بئافرێنێت. ئەم پاڵێوگەیە "هەڵبژاردن"ـەکە ئەنجامدەدات و ئەو بەشە پەسەندکراوە هەڵدەبژێرێت کاتێک سوبێکت لەگەڵ کەسانی تری کۆمەڵگا دەکەوێتە پەیوەندییەوە. ئەوەی ڕاستی بێت، جیهانی ڕەمزی، وەک ئەوەی دواتر دەیبینین، ئەوەیە کە سوبێکت دەئافرێنێت. بۆ ئەوەی پەیوەندیی کۆمەڵایەتی لەگەڵ کەسانی تردا درووست بکرێت، ساوا ناچار دەکرێت دەستبەرداری ئەو چێژە دیاریکراوانە بێت کە هەمیشە بەردەست بووە بۆی، وەک پەیوەندیی دیاریکراو لەگەڵ دایکیدا (بۆ نمونە، مژینی مەمکی دایک و هتد). بە "وازهێنان" لەئەم جۆرە پەیوەندیانە، ئەو بیر(thought)ـانەیان بۆ ناو نەست دەچەپێنن. لەبەر ئەوەیە کە ئەوی تری گەورە، هەمیشە ژنە، چونکە ئارەزوو بۆ دایک یەکەم شتە کە بۆ ناو نەست دەچەپێندرێت. پەیوەندییە ڕەمزییەکانی سوبێکت لەگەڵ کەسانی تر پەیوەندییە لەگەڵ ئەوی تری (ئارەزووە چەپێندراوە نەستییەکانی) خۆیان، ـــــــــــ ئەگەر کەسێک بە تەواوی بە شوێن ئارەزووەکاندا بڕوات ـــــــــــ هەموو ڕێگاکە بۆ دایک دەگەڕێتەوە. لەگەڵ گەورەبوونی منداڵدا، لە ئایدیاڵ ــــــــ ئیگۆ ـە بۆ ئیگۆ ــــــــ ئایدیاڵ دەگۆڕێن، منداڵ دەستبەرداری چەند بەشێک لە خۆیان دەبن بۆ ئەوەی بچێتە ناو ئەو جیهانە ڕەمزییەی کە سوبێکتی کەرتبوو پێکدەهێنێت (واتە، دەچنە ناو و بەشداری یاساکانی کۆمەڵگا دەکەن). ئەم ڕوودانە بە گۆڕین لە ئایدیاڵ ــــــــ ئیگۆی خەیاڵییەوە: ئایدیاڵی خودم کە لە ئاوێنەدا بە کامڵی دەیبینم؛ بۆ ئیگۆ ـــــــ ئایدیاڵی ڕەمزی دەستپێدەکات: کاتێک پەیوەندیی خۆم لەگەڵ ئەوانی تر لەبەرچاودەگرم، من ئەو مرۆڤە ئایدیاڵە نیم کە خۆم خەیاڵم دەکرد، چونکە ئەم جۆرە ئایدیاڵییە تەنیا دەتوانرێت لەڕێگەی ڕێککەوتن لەگەڵ ئەوانی تردا دیاری بکرێت.\nئێمە دەتوانین لە "سیمینار دەربارەی نامەی دزراو" سوبێکتی کەرتبوو بناسینەوە، کە لەوێدا لاکان یەکجار باش چیرۆکە پۆلیسییە کورتەکەی ئێدگار ئالان پۆ، بەناونیشانی "نامە دزراوەکە" شیدەکاتەوە. لە گێڕانەوەکەدا، نامەیەکی نهێنی لەلایەن وەزیرەوە لە شاژن دزراوە ،کە دواتریش لەلایەن لێکۆڵەر دەدزرێت. ئەو نامەیە کە دوو جار دزراوە بە سێ کاراکتەردا تێدەپەڕێت کە پێشتر پەیوەندیان لەگەڵ یەکتردا دروست کردبوو و سوبێکتیڤیتەی کەرتبووی خۆیان ڕسکاندووە. ئەم نامەیە ئەو کاتە دەدزرێت کە ئەوی تر چاوی لێ نییە. کاتێک شاژن پشت وەردەگێڕێت، وەزیر دەیدزێت، ئینجا کاتێک وەزیرە پشتی وەردەگێڕێت، لێکۆڵەر دەیدزێت. خاڵەکە ئەوەیە کە جەخت لەسەر شێوازی درووستبوونى پەیوەندیی سوبێکت / کارەکتەرەکانە لەگەڵ ئەوانی تر کاتێک خۆیان بەدوور دەگرن لە چاوی ئەوی تری ڕەمزی کاتێک نامەکە دەدزن (شکاندنی یاسا).\nبەهۆی تێگەیشتن لە هەموو ئەو نموونە فێرکارییانە، ئێستا لە بنەڕەتەکانی سوبێکتی کەرتبوو تێدەگەین. هاوشێوەی پەیوەندیمان لەگەڵ کەسانی تردا، بونیادی زمانیش لە یاسا و ڕێسا پێکدێت (واتە، ڕێزمان، ڕستەسازی و وشەدان و هتد) کە تێیدا سوبێکت ناچاردەکرێت بچێتە ناو سیستەمەکەی بۆ دروستکردنی ئیگۆ ــ ئایدیاڵ. لەبری بونیادە کۆمەڵایەتییەکان یان پەیوەندییمان لەگەڵ ئەوانی تردا، هەروەها سیستەمی زمانمان هەیە کە وەک پاڵێوگەیەک کار دەکات. لەبەر ئەوە، چونکە واز لە هەندێک لایەنی ئایدیاڵ ـــــــ ئیگۆی دەهێنین لە کاتی ئاخاوتنی زماندا، ئەو شتەی کە وازمان لێهێناوە لەناو زماندا دەبێتە "کێماسی(نوقسانى)". ئەوە لە ڕێگەی کەرتبوونی سوبێکتەوەیە (یان وازهێنان) کە زمان فۆرم دەگرێت. بەم شێوەیە، لەو جێگایەی زمان هەیە، هەروەها کێماسی و نوقسانیی زمانیش هەیە- واتە ، خستنەسەری نیشانەی "کەم"بۆ سەر زمان، بەم شێوەیە a "١ـــــــــ". شتێک لە زماندا هەیە بزرە/ لەلایەن سوبێکتی کەرتبووەوە وازی لێهێنراوە. کاتێک سوبێکت قسەدەکات، بەشێک لە ئیگۆی وەک زمان دەردەکەوێت و بەشە چەپێنراوەکە بزردەبێت. هەموو ئەمانە بەبێ ئاگایی سوبێکت نەستیانە ڕوودەدەن. بە واتایەکی تر، ئەو ئیگۆیەی کە دەکرێت لە ڕێگەی زمانەوە بناسرێتەوە، سەمپتۆمی سوبێکتی کەرتبووە چونکە بەم شێوەیە پاڵێوگەی ئایدیاڵ ــــــــ ئیگۆیە لەسەر ئیگۆ. بەم واتایە، مرۆڤ دەتوانێت بیر لەوە بکاتەوە کە چۆن تەواوی کۆمەڵگاکەمان وەک سەمپتۆم کاردەکات. شارستانییەت لەڕێگەی کەرتبوونی سوبێکتەوە بنیادنراوە. مرۆڤ دەتوانێت بڵێت گەورەترین سەمپتۆمی خودی کۆمەڵگایە (ئێمە هەموومان کۆمەڵێک ئاژەڵی قسەکەرین).\nئەم پاڵاوتنە، کەرتکردنە، یان "وازلێهێنانە" کە ئێمە باسی دەکەین بەگشتی بە "گرێی خەسان" ناسراوە، (یان لە زاراوەکانی فرۆیدی بە "گرێی ئۆدیب" ناسراوە، ـــــــــــــــ جیاوازییەکی بەرچاو هەیە لەنێوان چەمکی خەسان لای لاکان و فرۆید). هەروەها، ئەویش ئەم پەیوەندییەی لە نێوان سوبێکتی کەرتبوو و شێوەکانی نەستەوە لە کارلێک لەگەڵ کێماسیاندایە کە ئەزموونی نیگەرانی پێکدێنێت. بۆ لاکان، خەسان کێماسی ڕەمزی دالی خەیاڵییە. بۆ دڵنیابوون، قۆناغی ئاوێنە تەنیا لە منداڵیدا ڕوونادات، بەڵکو هەتا مردن بەردەوام دەبێت. لەبەرئەوە، خەسان هیچ کات تەواو نابێت. هەمیشە و هەر کاتێک سوبێکت لەگەڵ زمانی ڕەمزی یان کۆمەڵگاوە تێوەدەگلێت، کەرتبوونی سوبێکت ڕوو دەدات، کە ئەمەش هەموو ساتێکی ژیانمان ڕۆژانە لەناویدا دەژین. زمانی ڕەمزی دەبێتە سەمپتۆمی خەسان چونکە شوێنەی کێماسی/جەپێنراو دەگرێتەوە. زمان سەمپتۆمی ئارەزووی ئەوی تری گەورەیە، لەناو سیستەمی زمانەوە لە ڕێگەی (نوسین/قسەکردن) ئەم کێماسییە دەشارینەوە کە بە تاسەوە ئارەزوویدەکەین. هەروەها، بەدڵنیاییەوە ئەگەر لە فرۆید بپرسین سوبێکتی کەرتبوو بە تاسەوە ئارەزووی چی دەکات، لە وەڵامدا پێمان دەڵێت، نەستیانە هەموومان ئارەزووی دایکمان دەکەین. لە نێو گوتاری فرۆیدیدا، قەدەغەکردنی مەحرەم یەکەمین یاسای ڕەمزییە کە بەسەرماندا سەپێنراوە.\nلاکان دەڵێت: "ئەوە مرۆڤ نییە زمان دەخوڵقێنێت، بەڵکو ئەوە زمانە کە مرۆڤ دەخوڵقێنێت". ئەم خوڵقاندنە لەڕێگەی ئەوەی لەنێو زماندا چەپێندراوە/ وازی لێ هێنراوە، بواری ئەوی تری گەورە (نەست) نیشانە دەکات، هەروەها هەر لەم ڕێگەیەشەوەیە کە بڕیاردەدات چۆن سوبێکتی کەرتبوو لەبەردەم ئەوانی تردا خۆی لەناو زماندا ڕاڤەدەکات و جێگیردەکات ـــــــــــــــــ هەروەک ئەوەی تۆ چۆن ئێستا ئەم دەقە دەخوێنیتەوە. لاکان ئاماژە بە ئەوە دەکات کە "من خۆم لەناو زماندا دەناسمەوە، بەڵام تەنیا بە لەدەستدانی خۆم وەک ئۆبێکتێک لە ناویدا". بە واتایەکی تر، پەیوەندیمان بە کێماسی / ئارەزووە چەپێنراوەکانی خۆمانەوە کاریگەری لەسەر شێوازی ڕاڤەکردنی گوتار و نوسراوەکان دادەنێت ــــــــــــ هەروەک بەرانبەر بە شتەکان و کەسانی دەوروبەرمان لە واقیعدا. سوبێکتی کەرتبوو (تۆ) کاتێک ئەم دەقە دەخوێنێتەوە ناچار دەکرێیت بۆ ناو دەقەکە (گوتار)، لە کاتی خوێندنەوەی ئەم دەقەدا، تۆ (لەڕێگەی دەقەکەوە پاڵاوتە و کەرت دەکرێیت). ئەوەی لە نەستدا دەچەپێنرێت، پێنەزانراوانە لەڕێگەی زمانەوە خۆی ئاشکرادەکات کە وەک سەمپتۆمی چەپاندن کاردەکات (واتە، ئەو واتایەی لەم دەقەدا دەریدەهێنیت). کاتێک کەسێک قسەدەکات/ دەنوسێت، ئەوا قسە لەسەر چەپاندنەکانی خۆی دەکات. کێماسی ئەو شتەیە کە سوبێکتی کەرتبوو پێکدەهێنێت، بۆنمونە، سوبێکتیڤیتە (یان ئیگۆ).\nپەشۆکێنەرترین بەش ئەوەیە کە، هەرکاتێک سوبێکت لە ڕێگەی جیهانی ڕەمزییەوە کەرت و پاڵاوتە دەکرێت، پەیوەندیی سوبێکت بە کێماسی و ئارەزووە چەپێنراوەکانیانی خۆیەوە تەنیا لە ڕێگەی ئیگۆوە خەیاڵ دەکرێت و دەناسرێنەوە، کە وەک زمان دەردەکەوێت دوای ئەوەی سوبێکت پێشتر کەرتبووە. لەبەر ئەوەیە لاکان گوتە بەناوبانگەکەی "نەست وەک زمان ڕسکاوە و بونیادى وەرگرتووە" دەردەبڕێت. ئیگۆ (واتە، سوبێکتیڤیتە) سەمپتۆمی نەستە کە لەڕێگەی زمانەوە خۆی دەردەخات. ئەو ئارەزووانەی کە لە نەستی ئەوی تری گەورەدا چەپێندراون تەنیا دەتوانرێت خەیاڵبکرێن(وێنابکرێن)، بەڵام هەرگیز ناتوانرێت لەڕێگەی نەستەوە پێیان‌ڕابگەین (بۆیە پێیدەگوترێت "نەست" چونکە ئێمە هەرگیز ئاگاییمان پێی نییە). وەک لە هێڵکاری "هێڵکاری L"ـــــــی لاکاندا دەبینرێت، پەیوەندییەکانی سوبێکت (S) لەگەڵ کەسانی "تر"دا (لەبیرت بێت: "کەسانی تر،me/منە!") لە پەیوەندیەکی نزیکدایە لەگەڵ ئیگۆی خەیاڵی خۆی ("me/من!"؛ "I/من") کە بەهۆی کاریگەریی ئەویتری گەورەوە کەرتبووە (کێماسی / ئارەزووە چەپێندراوەکان).نموونەیەکی سادە ئەوەیە کە بیر لەوە بکەینەوە لە کاتى گفتوگۆدا پەیوەندییمان بە "ئەوانی تر"ــــەوە چۆنە. ئەگەر بمەوێت پەیوەندی لەگەڵ کەسێک ببەستم، دەبێت ڕێگەیەک بدۆزمەوە بۆئەوەی لەڕێگەی هاوئەزموونییەوە ئەم پەیوەندییە درووستبکەم. لەڕاستییدا، ئەم پەیوەندییەی کە سوبێکت لەگەڵ ئەویتردا دەیبەستێت، پەیوەندییە لەگەڵ ئیگۆی خەیاڵی خۆی (واتە، ئەزموونەکانی خۆیان) کە وەک سەمپتۆمێک کاردەکەن کە بە ئەویتری گەورەوە پەیوەستە.\nلەبەرئەوەی ئەمەی سوبێکت پێکدەهێنێت، کێماسییە، یەکێک لە ئامانجە سەرەکییەکانی دەروونشیکاریی لاکانی ئەوەیە کە ئەم بەشە ونبووە لەڕێگەی پەیوەندیی سوبێکت بە جیهانی ڕەمزییەوە بدۆزێتەوە. ئێمە دەتوانین ئەمە لە ڕێگەی نمونە بەناوبانگەکەی نوکتەی سلاڤۆی ژیژەک دەربارەی پیاوێک کە دەچێتە چێشتخانەوە و داوا دەکات: "تکایە، قاوەی بەبێ کرێم"، گارسۆنەکە وەڵامی دەداتەوە: "ببورە بەڕێزم، کرێممان نەماوە، دەکرێت بەبێ شیر بێت؟" ژێستی نوکتە سەرنج خستنە سەر وشەی، "بەبێ"ـیە. لێرەدا، دالی ڕەمزی "بەبێ"ـمان هەیە (وەکوو دەیخوێنیتەوە)، کە بە شێوەیەکی ڕەمزی دەلالەت لە "بەبێ"ـی خەیاڵی دەکات کە لە دەلالەتکردنەکەدا ونبووە. ئەوەی لە قاوەکەدا ونبووە (شیر یان کرێم) قاوە پێکدێنێت و ڕوانگەی سوبێکتیش دەگۆڕێت کە چۆن [قاوەکە] دەیبینێت. وەک خواردنەوەی ئاوی دڵۆپێنراو وایە بەبێ ئەوەی بزانین کەسێک تفی تێکردووە. بەڵام کاتێک زانیت کەسێک تفی لە ئاوەکە کردووە، تەواوی تێگەیشتنت بەرانبەر بە جامە ئاوەکە دەگۆڕێت. لە لایەکەوە، دەربڕینی وشەی "بەبێ" ئاماژەدانە بە شتێکی ونبوو. لە لایەکی ترەوە، ئەو ساتەی وشەی "بەبێ" لە ڕێگەی زمانەوە دەردەبڕدرێت، هیچیتر "بەبێ" نییە، چونکە، دەبێتە دالی ڕەمزی کە نوێنەرایەتیی شتێک دەکات کە "بەبێ"ـیە. وشەی "بەبێ" وەک کینایە بۆ دالێکی ونبووی تر کاردەکات. لەبەرئەوەیە لە کتێبی سێکس چییە؟ـی ئەلێنکا زوپانچیچدا، ئەو ئەلێنکا ئاماژە بە "بەبێ" بە "لەگەڵ-بەبێ" دەکات: قاوەی بێ کرێم/ شیر، هەمیشە "بەبێ"یەکی تێدا دەبێت، واتە، کێماسییەک کە پێکیدهێنێت. ئەوە تفە ونبووەکەی ناو ئاوەکەیە کە ئاوەکە پێکدێنێت، نەک پاکژی ئاوی دڵۆپێنراو.\nبەهەمان شێوە، سوبێکتی کەرتبوو و دەربڕینی ئاخافتنیان هەمیشە کێماسییەکی تێدایە کە پێکیاندێنێت. ئەم کێماسییە نەستەکییە (ئارەزووە چەپێنراوەکان، بڵندکردنەوە(بڵندبوونەوە) و هتد) "دیوەکەی تر"ـی سوبێکتی کەرتبوو پێکدێنێت و ئەم دیوەش بەشێوەیەکی بەناوبانگ پەیوەستکراوە بەئەوەی لاکان پێی دەڵێت، " objet petit a" (ئۆبێکتی a ـی بچوک)، یان "ئۆبێکتی هۆی ئارەزوو"، تا ئەوجێیەی، کە سوبێکت ئارەزووی ئەم کێماسییە دەکات، ئینجا ئەم کێماسییە هەرشتێک بێت (واتە، ئەوکاتەی سوبێکت ئارەزووی ئەوە دەکات کە لە نەستیدا چەپاندوویەتی). ئۆبێکتی "a" ئۆبێکتی ئارەزوو نییە، بەڵکو ئۆبیکتێکی تارماییئاسا کە بەشێوەیەکى نەستەکى دەبێتەهۆی ئەوەی سوبێکتی بەئاگا ئارەزوو بۆ ئۆبێکتەکە بکات(ی, لە پاش ئۆبێکت هاتووە و گوزارشتە لەوەى کە ئۆبێکتى بچوکى a, هەروا بەسادەیی ئۆبێکتێکى ئارەزوو نیە بەڵکو زیادەى ئۆبێکتەکەیە کە کاتى خۆى لە مناڵییدا لەدەستمانچووە و بەشوێن زیادەکەدا عەوداڵین. زیادەکە خۆى مانیفێستبوونى لەدەستچوون و نوقسانییەکى بونیادییە). بۆنمونە، پیاوێک لەگەڵ ژنێکدا ژوان دەبەستێت کە وەک ئۆبێکتی ئارەزووی کاردەکات، تەنانەت کاتێک ئەوەی کە نەستیانە دەبێتەهۆی ئارەزووکردنی ئەو ژنە دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی کە چۆن خۆی نەستیانە ئاشقی خۆیەتی و بێ ئاگایانە چەندین نیشانە جۆراوجۆری ژنەکە پەیوەست دەکاتەوە بە خۆی (خودئەڤینی) [یان، دەتوانین نموونە کلاسیکییە فرۆیدییەکە بەکار بهێنین کە هەموومان لە نەستماندا ئارەزووى دایکمان دەکەین]. خاڵەکە ئەوەیە ئارەزووی سوبێکتی کەرتبوو ئارەزووی ئەویترە— ئارەزووەکەی، ئارەزووی نەستەکیی سوپەرئیگۆیە. ئەمە یەکێکە لەو هۆکارانەی کە دەروونشیکار لە کاتی دانیشتنی چارەسەریدا لە پشت/دوورلەچاو نەخۆشەکە دادەنیشێت. دەروونشیکار وەک ئۆبێکتی a ـی کار دەکات، کاتێک نەخۆش بەزەینداهێنانەوە(بیرهێنانەوە)ـى ئازاد و ئارەزووی (a) دەکات بۆ زانینی ئیگۆی خۆى کە وەک سەمپتۆمەکەى دەردەکەوێت (لە هێڵکاری L، سەرنج بدە چۆن ئیگۆ لە ناو کەوانەیەک لە تەنیشت ئۆبێکتی a دانراوە).\nلەگەڵ ئەوەشدا، ئەمە ئەو کێماسییەیە کە ڕێگە بە ئەگەری هاتنەگۆی ئەم دێڕە بەناوبانگەکی رێنێ دێکارت دەدات: "من بیردەکەمەوە، کەواتە من هەم". بەڵام، لەبەرئەوەی کە بە پارادۆکسیکاڵی جیهانی ڕەمزی لەڕێگەی کەرتکردنی سوبێکتەوە، ئارەزووی چەپێنراوی سوبێکت دەشارێتەوە، لاکان بە دەربڕینێکی ناوبانگ پێچەوانەی دیکارت دەڵێت:\n"من بیردەکەمەوە لەو شوێنەی کە لێی نیم، کەواتە من لەو شوێنەم کە بیر ناکەمەوە... من لەو شوێنە نیم وا دەستکەلای بیرەکانمم؛ من بیر لەوە دەکەمەوە کە من چیم لەو شوێنەی کە بیرناکەمەوە وا من بیردەکەمەوە." (ئێکریتس، ٤٣٠).\nزمانی ڕەمزی ئایدیاڵ-ئیگۆی سوبێکت لە ڕێگەی کەرتکردنیەوە دەپاڵێوێت لەکاتێکدا سوبێکتیڤیتەیشی بەڕێوەدەبات (واتە، ئەوەی ڕێگەپێدراوە بەناو زمان و یاسادا تێبپەڕێت). لەبەر ئەوە، ئەو سوبێکتەی کە لە ڕێگەی زمانی ڕەمزییەوە دەردەکەوێت، سوبێکتە هەقیقییەکە نییە. لە بری ئەوە، لەڕێگەی ئەوەی کە لەناو زماندا ونبووە (ئارەزووە چەپێنراوەکانی ناو نەست، یان ئەو ئارەزووانەی کە بڵندبوونەتەوە/ لادراون) سوبێکت دەئافرێنێت. کاتێک کە ئاشنای هەموو ئەو ڕێسایانە بوویت کە لە ئیشە نوێیەکەتدا هەیە، تۆ لە لایەن کۆمپانیا یان دامەزراوە (ڕەمزی)ـی کە کاری بۆ دەکەیت، پێناسەدەکرێیت ـــــــــ کە هەموومان دەزانین تۆ بەڕاستی ئەو کەسە نیت. یاخود، کاتێک دیمانەکارى کار داوات لێ دەکات، "دەربارەی خۆت پێم بڵێ"، تۆ وەڵام دەدەیتەوە، "من XYZم و پێم وایە ئەمە یارمەتیدەر دەبێت بۆ ئەو پێگەیەی ئێستا من بەدوایدا دەگەڕێم". زۆرمان ئاگاداری ئەوەین کە ئەم چاوپێکەوتنانە چۆن "ساختە"دەبن چونکە ئێمە زمانەکەمان لە پاڵێوگە دەدەین و بە چەند شێوەیەکی دیاریکراو قسە دەکەین بۆ ئەوەی کارەکە بەدەست بهێنین. تەنیا ئەوەی کە لە ژیانی دەروونیماندا، ئێمە بە نائاگاییانە هەموو کات ئەم کارە لەڕێگەی پەیوەندییمان لەگەڵ ڕەمزی (واتە، یاساکانی زمان و یاساکانی کۆمەڵگا) ئەنجامدەدەین.\nبەهەمان شێوە، سوبێکتیڤیتەی تۆ لەڕێگەی بونیادی زمانەوە وەک ئەوەی کە هەیت، نیشان نوێنەرایەتی دەکرێت ("من Y")ـم—کە لە ڕاستیدا تۆ هەقیقیەکە نییە. هێشتا بە شێوەیەکی پارادۆکسیکال، زمان تاکە ڕێگایە بۆ دەربڕینی ئەوەی تۆ کێیت. لەبەر ئەوەیە، ژان لوک‌ـ‌نانسی و فیلیپ لاکاوـ‌لابارتی، لەکتێبی ناونیشانی نامەکەدا، سوبێکتی لاکانی بە "سوبێکتى مەحاڵ" ناودەبەن. سوبێکت ناچارکراوەتە ناو جیهانی ڕەمزی لەناو پانتایی ئەویتردا. لە لایەکەوە، دەربڕینی زمان بۆ بەرهەمهێنانی سوبێکتیڤیتە و دانانی گوتارێکی پەیوەندیکردن و پەیوەندیبەستنە لەگەڵ ئەوانیتردا (بۆنمونە، بۆ ئەوەی بە خەڵک بڵێت تۆ کێیت، هەروەها ملکەچکردنی یاساکان وەک هەموو کەسێکی تر، هتد). لە لایەکی ترەوە، سوبێکتیڤیتە/ ئیگۆ کە لەڕێگەی زمانەوە بەرهەمهاتووە، تۆ ڕاستەقینەکە نییە، بەڵکو بەرهەمی سوبێکتیڤیتەیەکە کە "هەمووـــــــ نییە(نە-هەموو)". بە تەشەرەوە، تەنانەت دەتوانین ئەمە ئەو کاتە ببینین کە سوبێکت دەچێت بۆ بینینی دەروونناسێک کە لەڕێگەی پشکنینەوە دەستدەکات بە پۆلێنکردنی سوبێکتەکان و دەرمانی XYZـیان بۆ دەنوسێت، چونکە سوبێکتەکە لەگەڵ پێوەرەکانی A, B یان C دا دەگونجێن. بە ئەنجامدانی ئەمە، سوبێکت بۆ ناو چەندین بونیادی ڕەمزی جۆراوجۆر ناچاردەکەن.\nئەم شاردنەوەی کێماسییە لەناو زمان‌ـدا لە "نامەی دزراو"ی ئالان پۆدا دەبینرێت، کە ناوەڕۆکی نامەی دزراو هەرگیز ئاشکرانابێت. تەواوی گێڕانەوەکە (وەکو، وشە نوسراوە دەلالەتکارەکان) بەدەوری زانیارییە ونبووەکانی نامەکەدا دەسوڕێتەوە، واتە کێماسییەکەی. نامە دزراوەکە وەک دالی کێماسیی دال کاردەکات، هاوشێوەی (قاوە بەبێ کرێم). بۆ لاکان، ئەزموونی خوێنەر وەک سوبێکتی کەرتبوو بە خوێندنەوەی چیرۆکی ئالان پۆ بە نمونە نیشاندەدرێت. لەکاتی خوێندنەوەی ئەم چیرۆکەدا خوێنەر (سەرنج دەدات کە، ئاگایی خوێنەر بە گێڕانەوەکە بە دەوری ئەم نامەیە وەک دالی بەتاڵ وەک گێژاوێک دەسوڕێتەوە). لەڕاستییدا، "سیمیناری لاکان دەربارەی نامەی دزراو" ئەوەندە گرنگ بوو کە لە ڕیزبەندیی بەڕیزدانراو وەک یەکەم وتار لە تەنیا کتێبی بڵاوکراوەی لاکاندا بە ناونیشانی ئێکریتس ("نوسراوەکان") دانراوە. لەئەنجامدا، ئەم لە دەرەوە بەڕیزدانراوە بووەهۆی وەڵامدانەوەیەکی توند لە لایەن ژاک دێرێدا لە وتارێک/وانەیەکی بەناوبانگدا بە ناونیشانی "بۆ خۆشەویستیی لاکان!"، کە لە کتێبی کۆمەڵە وتاری بەرهەڵستییەکانى دەروونشیکاری‌دا بڵاوکرایەوە.\nوەک ئەوەی ئێستا دەزانین، ئایدیاڵ-ئیگۆ واز لە چەند بەشێکی خۆی دەهێنێت بۆ ئەوەی پەیوەندیی کۆمەڵایەتی لەگەڵ ئەوانیتردا درووستبکات و ئارەزووە بەدینەهاتووەکانی بچەپێنێت، کە لەڕێگەی زمانەوە دەبێتە سەمپتۆم. ئەمە یەکێکە لەو هۆکارانەی کە ئارەزوو هەرگیز تێرنابێت. ئەو "شتەی" ("das Ding"؛ کێماسی)ــیەی ئێمە ئارەزووی دەکەین هەمیشە ون دەبێت، چونکە لەڕێگەی زمانی ڕەمزی و/یان لە ناو هەر ئوبێکتێکدا کە وەک ئارەزووی نەستەکیی سوبێکت جێدەگرێت، دەشاردرێتەوە. ئەم شتە ون بووە (کێماسی) کە وەک "ئوبێکتی بچوکی a" کاردەکات، دەگەڕێتەوە بۆ ئارەزوو بۆ ئەو دایکەی کە دەبێت دەستبەرداری ببین بۆ ئەوەی بچینە ناو جیهانی ڕەمزی (وەک ئەوەی فرۆید دەیگووت). زمان کە شوێنی تارمایی ئۆبێکتی بچوکی a دەگرێتەوە، دەبێتە سەمپتۆمی ئەم کێماسییە. ئێمە دەتوانین ئەمە لە ڕێگەی دەربڕینی هەموو وشەیەکی ئەم ڕستەیەدا ببینین (واتە، هۆکارێکی نەستەکی هەیە لە پشت ئەوەی بۆچی من ئارەزوودەکەم دەروونشیکاری لاکانی بۆ تۆ ڕوونبکەمەوە). لە سیمیناری بیستەمدا: لەسەر سێکسواڵێتەی مێینە، سنووری عەشق و مەعریفە، لاکان بازنەی بۆرۆمیەیی خۆی بۆ "ئەڵقەی دەزوو" فرە زیاددەکات، بۆ ئەوەی نیشانی بدات کە چۆن ساتی کێماسی (واتە، ئارەزووە چەپێنراوەکان، بڵندبوونەوەکان، و هتد) خۆی لە ناو مەدلولی وشەیەکدا دەردەخات، یەکسەر دالێکی تر لەڕێگەی دەربڕینی وشەی دواتر لە ڕستەدا کێماسییەکە دەشارێتەوە. لە ئاکامدا، ئەمە وادەکات کێماسییەکەی پێشووتر هیچىتر کێماسیی نەبێت. هەر وشە دالێکی "ئەرێنی" کێماسییەکی "نەرێنی" (-١) کۆتاییدێت کە لەسەرەتاوە تا کۆتایی هەموو ڕستەیەک بە وشەیەکی "ئەرێنی"تر بەستراوەتەوە. ئەمە ئەو شوێنەیە کە لاکان لە ڕێبازی نەریتی بۆ شێوازی چارەسەری دەروونشیکاری کلینیکی لادەدات، کە هەمیشە بە دەوری نەخۆشەکە دەخولێتەوە کە لەسەر قەنەفەکە ڕادەکشێت بۆ ئازادانە بیرکردنەوەکانیان لەڕێگەی قسەکردنەوە بۆ ماوەی ٥٠ خولەک دەردەبڕن. لاکان بە شێوەیەکی بەدناو "دانیشتنی لەگۆڕان‌هاتوو"ـی داهێنا کە هەندێک جار بە شێوەیەکی کتوپڕ کۆتایی بە دانیشتنەکانی لەگەڵ نەخۆشەکەی دەهێنا، لە هەوڵێکدا بۆ درووستکردنی "پچڕان" و بچڕاندنی زنجیرەی دەلالەتکار وەک شێوازێک بۆ دەستنیشانکردنی نەخۆشییەکە. ئەمە یەکێک بوو لە هۆکارە سەرەکیەکان کە بۆچی لاکان بە نادناوانە لە کۆمەڵەی نێودەوڵەتی دەروونشیکاری (IPA)"دەرکرا" (یاساخکرا).\nلەگەڵ هەموو ئەوەی لەبەرچاوگیرا، ئێستا لەو هۆکارە تێدەگەین کە بۆچی لاکان دژی ئیگۆى سەر بە دەروونناسى بوو لەو شوێنەی کە ئەم جۆری دەروونناسییە تیشکۆیان دەخستە سەر بەهێزکردنی ئیگۆیەک کە "هەموو-نییە" (من بە مەبەست زاراوەی "هەموو-نییە(نە-هەموو)"م بەکارهێناوە بۆ ئەوەی ئاماژە بە بیرۆکەکانی لاکان بدەم لەسەر جیاوازیی سێکسواڵی کە بە شێوازی پەیوەندیی سوبێکت لەگەڵ زماندا دانراوە؛ چۆن سوبێکت بەشێوەیەکى نەستەکى کەرت ببێت/ بخەسێت، جیاوازیی سێکسواڵی دیاریدەکات. تاوەکو زیاتر دەروونناسان ئیگۆ بەهێزبکەن کە بە ئارەزووەکانی ئەوی تر نامۆبووە، ئەم نامۆییە بەهێزتر دەبێت. سوبێکتیڤیتە ئەو زامە/سەمپتۆمەیە کە لە ڕێگەی پەیوەندی لەگەڵ جیهانی ڕەمزیی ئەویتر درووستبووە (واتە، پەیوەندییەک لەگەڵ ئەو شتەی کە سوبێکت دەستبەرداری بووە/چەپێندراوە). ئەوە لەڕێگەی ئەم زامەوەیە کە زەینى نەستەى(نائاگایانە) و سوبێکتیڤیتەی بوونی خۆمانی تێدا دەناسینەوە. هەرگیز ناتوانیت ئەم زامە ساڕێژبکەیت.\n"... ئارەزوو، کە چالاکییەکی بنچینەیی هەموو ئەزموونی مرۆڤە، بریتییە لە ئارەزوو بۆ هیچ شتێک کە ناوترێت. لە هەمان کاتدا ئەم ئارەزووە لە ژێدەری هەموو جۆرە زیندوویەکدا هەیە. ئەگەر بوون تەنیا ئەوە بوایە کە هەیە، ئەوا بۆشاییەک نەدەبوو بۆ ئەوەی تەنانەت دەربارەی بدوێین. بوون وەک تەنیا کراداری تەواوی ئەم کێماسییە دێتە هەبوون." ــ ژاک لاکان-\n . نوسەر لێرەدا (m)Otherـى بەکارهێناوە کە لە یەک کاتدا دوو ئاماژە دەگەیەنێت: دایک(mOther) و ئەویترى گەورە(Other), کە سەرەنجام بەپیى نوسەرى بابەتەکە دایک بۆ مناڵ دەبێتە ئەویترى گەورە- و\n Ego Psychology(مەبەست لەو لقانەى دەروونناسییە کە ئیگۆ بە سەنتەرێکى کەمتازۆر ئاگامەند دادەنێن, لەکاتێکدا لە نەریتى لاکانییدا ئیگۆ شیرازەیەکى تەنکتر و خەیاڵیی هەیە و تەنانەت جۆرێکە لە ئۆبێکت کە بەدەستى دونیاى دەرەوەیە)-


هەواڵی داخستنی رۆژنامەی هاوڵاتی\nبەڕێز تاریق فاتیح خاوەن ئیمتیازی رۆژنامەی هاوڵاتی\nبەڕێز شۆڕش خالید سەنوسەری رۆژنامەی هاوڵاتی\nبە هەواڵی هەڵبژاردنی بژاردە ناخۆش و خراپەكە، بڕیاری راگرتنی كاتی رۆژنامەی هاوڵاتی، ئیجگار بیزارو دڵگرانین. دەزانین زۆرێك لەو كەسانەی لەم قوتابخانەیە كاریان كردوە هەمان هەستی ئێمەیان هەیە.\nدەزانین كاریگەرییەكانی قەیرانی ئابوری هەرێمی كوردستان دزەی كردۆتە ناو بچوكترین چالاكی ئابوری، هەموو خێزانێك جگە لەو نوخبە سیاسییەی كە هۆكاری ئەم بارودۆخەن و نایانەوێ ددان بە شكستی سیاسەتی ئابوریاندا بنێن. بۆیە جێگەی سەرسوڕمان نابێت، كاریگەرییە خراپەكانی ئەم بارودۆخە دزە بكاتە ناو پرۆژەیەكی ئەهلی و سەربەخۆی وەك رۆژنامەی هاوڵاتی.\nئێمە لە نزیكەوە ئاگاداربووین، ستافی رۆژنامەی هاوڵاتی، بەتایبەتیش سەرنوسەرو خاوەنی رۆژنامەكە، هەموو رێگایەكیان بۆ بەرگرتن لەم بڕیارە تاقیكردەوە، بەڵام دیارە پرۆژە جوان و سەربەخۆكانی میدیا، ئەوانەی بە پارەی سیاسی دروست نەبوون، بەردەوام لەبەردەم ئەم بژاردەن. دەستە خوشكەكانتان لە میدیای ئەهلی هەمان گرفت و هەمان ئاستەنگی بۆ دروست بووە، هیوادارین ئێمە هەڵەبین، ئەوان بەردەوام بن.\nهەواڵی داخستنی رۆژنامەكە با كاتیش بێت، زەرەرێكی گەورەیە لە سەرچاوەی زانیارییەكانی هاوڵاتیان و دەرگا بە رووی یەك جۆر و یەك رەنگ و یەك شێوازی پێدانی زانیاری بە رووی خوێنەری كوردستانی دەكاتەوە.\nئێمە لە كاتێكدا زۆرمان پێ ناخۆشە هاوڵاتی كەوتە بەردەم ئەم بژاردەیە، داواش لە هەموو ئە كەس و لایەنانە دەكەین، ئەوانەی هەست ئەكەن هاوڵاتی مافی پێشێل كردون، یان ئەو لایەنانەی بۆ فشار داوای یاساییان لەسەر رۆژنامەی هاوڵاتی تۆمار كردوە، با داواكانیان بكشێننەوە و باری سەر شانی ستافەكەی سوك بكەن، لاپەڕەیەكی نوێ لەگەڵ ستافی ئەم رۆژنامەیە بكەنەوە.\nسەنتەری میترۆ بۆ داكۆكی لە مافی رۆژنامەنوسان\n25ی شوباتی 2016


📕 دگردیسی له ناڵەی جوداییدا؛ خوێندنەوەیەکی فەلسەفی- فێمینیستی پەڕتووکخانە\n📅 کاتی تۆمارکردن Nov 16 2014 1:00PM\nشەهلا دەباغی [ زۆرتر... 👁] ✖ 📕 ✖ 0 0 ✔ 84% ✍ هـ.ب. 16-11-2014 13:00:48\n📜 ماچی خودایی هۆنراوە\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 12 2021 1:12PM\nوەرە یارم، وەرە ئەی تازە یارم ! وەرە ئەستێرەکەی ش [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 5 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 12-1-2021 13:12:47\nهێمن [ زۆرتر... 👁] 📕 ✖ 0 1 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 27-8-2011 23:21:04\n👁 ئەم بابەتە 225,857 جار بینراوە\nمامۆستا هێمن-ی شاعری ناوداری کورد ناوی تەواوی محەم [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 122 60 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 19-11-2008 10:19:25


👁 اێ بەخشە 21,339 گل سئرکریائە(دێینە)\n📝 داوای ئازادکردنی عومەر کالۆ دەکەین وەڵگەنۆمەل\n📅 زمان اضافه کردن Sep 4 2018 9:30PM\nرۆژی 25-08-2018 هاوکارمان عومەر کالۆ، پێشکێشکاری ت [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 95% ✍ هـ.ب. 4-9-2018 21:30:16\n📊 داکشانی نرخی تمەن و لیرە هەموو ڕیکۆردەکانی شکاند آمار و گەپ آزمایی\n📅 زمان اضافه کردن Sep 4 2018 10:28AM\nقەیرانی ئابورییەک کە وڵاتانی ئێران و تورکیای گرتوو [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 97% ✍ هـ.ب. 4-9-2018 10:28:17\n📊 دەستەی ژینگە: هیچ پاڵاوگەیەکی هەرێمی کوردستان مۆڵەتی یاسایی نییە آمار و گەپ آزمایی\n📅 زمان اضافه کردن Sep 4 2018 12:58PM\nسەرۆکی دەستەی پاراستن و چاککردنی ژینگەی هەرێمی کور [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 91% ✍ هـ.ب. 4-9-2018 12:58:45\n🏰 قەڵاتووکان جاگەل\n📅 زمان اضافه کردن May 30 2017 3:02PM\n... [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 3 ✔ 64% ✍ هـ.ب. 30-5-2017 15:02:26\n📝 لە پێشبڕکێی لایەنە ناسیۆنالیستیە کوردیەکان بۆ ساتوسەدا بە ماف و چارەنوسی خەڵکی کوردستانەوە: ”نەوەی نوێ ” لەپاڵ ئیسلامی و شۆڤێنیستەکانی عێراقدا رادەوەستێ! وەڵگەنۆمەل\n📅 زمان اضافه کردن Sep 5 2018 10:19PM\nبزوتنەوەی “ نەوەی نوێ ” کە لە سەردەمی ئەنجامدانی ر [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 95% ✍ هـ.ب. 5-9-2018 22:19:36\n📝 لە عەفرین 15 داگیرکەرکوژران، یەکێکیان سەرچەتەیە وەڵگەنۆمەل\n📅 زمان اضافه کردن Sep 4 2018 12:55PM\n👁 اێ بەخشە 1,107 گل سئرکریائە(دێینە)\nناوەندی ڕاگەیاندنی هێزەکانی پاراستنی گەل هەپەگە لە [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 2 ✔ 95% ✍ هـ.ب. 4-9-2018 12:55:15\n📝 لە عەفرین سەرچەتەیەکی داعش بەدیل گیرا وەڵگەنۆمەل\n📅 زمان اضافه کردن Sep 4 2018 4:40PM\nناوەندی ڕاگەیاندنی یەکینەکانی پاراستنی گەل- یەپەگە [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 95% ✍ هـ.ب. 4-9-2018 16:40:49\n📝 هەپەگە: لایەنی کەم 7 سەربازی تورکیا کوژران 04-09-2018 وەڵگەنۆمەل\n📅 زمان اضافه کردن Sep 4 2018 4:42PM\nناوەندی ڕاگەیاندنی هێزەکانی پاراستنی گەل - هەپەگە [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 95% ✍ هـ.ب. 4-9-2018 16:42:27\n📊 هەرێمی کوردستان ساڵانە 150 تۆن هەنگوین بەرهەمدێت آمار و گەپ آزمایی\n📅 زمان اضافه کردن Sep 4 2018 4:38PM\n👁 اێ بەخشە 1,125 گل سئرکریائە(دێینە)\nناوچە کوێستانییەکانی باشووری کوردستان کەشێکی گونجا [ فرەتر(ویشتر)... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 89% ✍ هـ.ب. 4-9-2018 16:38:37


بەوێنە؛ توانای ناسینەوەی ڕەنگەكانی نییەو بووەتە دیزاینەرێكی سەركەوتوو - پەرەگراف\nخوێندكارێكی قۆناغی ئامادەیی لە ویلایەتی ئۆریگۆن-ی ئەمریكا بزنسێكی بچووكی تایبەت بە دیزاینكردنی "گۆرەوی" دامەزراندووەو تائێستا زیاتر لە ملیۆنێك دۆلار فرۆشی هەبووە.\nبرێنان ئەگرانۆف-ی تەمەن 17 ساڵان، خاوەنی بیرۆكەو دامەزرێنەری كۆمپانیایەكی تایبەت بە دیزاینكردنی گۆرەوی-یە، كە لە ماڵەكەی خۆیەوە بەڕێوەی دەبات‌و بەشێوەیەكی سەرەكی لە ڕێگەی ئینتەرنێتەوە بەرهەمەكانی بە كڕیارانی دەناسێنێت.\nناوبراو بۆ ئەم مەبەستە كۆمپانیایەكی بەناوی هووپ سواگ-ەوە دامەزراندووەو ڕۆژانە لە نێوان 70 بۆ 100 جووت گۆرەوی دەفرۆشێت، كە نرخی هەر جووتێك بە گشتی 14.99 دۆلارە.\nئەگرانۆف لە ئێستادا زیاتر لە 500 جووت گۆرەویی جیاوازی بە چەندین قەبارەی جیاواز دیزاینكردووەو لە ماڵپەڕەكەیدا دەیانفرۆشێت.\nئەوەی جێی سەرنجە ئەوەیە كە ناوبراو "ڕەنگ كوێرە"و بەباشی توانای جیاكردنەوەی ڕەنگەكانی نییە، بەڵام بەهۆی دیزاینە ناوازەكان‌و بەرزیی كوالێتیی ئەو گۆرەوییانەی دەیانفرۆشێت، كڕیارێكی ئێجگار زۆری بەلای خۆیدا ڕاكێشاوە.\nناوبراو لە چاوپێكەوتنێكی تەلەفزیۆنیدا ئاماژە دەكات بەوەی، كە بیرۆكەی كارەكەی لە تەمەنی ١٣ ساڵیدا و لە میانەی تەماشاكردنی یارییەكی باسكەدا بۆ هاتووە. ئەمەش دوای ئەوەی رەنگی سپی سادەی گۆرەویی یاریزانەكانی لا پەسەند نەبووە. پاش تاوتوێكردنی بیرۆكەكەی لەگەڵ دایك و باوكیدا، توانیویەتی قایلیان بكات و بڕی 3 هەزار دۆلاریان وەك سەرمایە بۆ دەستپێكردنی پڕۆژەكەی پێداوە.\nسەرەڕای سەركەوتنی بیرۆكەكەی و بوون بە خاوەن كارێكی سەربەخۆ، ئەگرانۆف خوێندكاری قۆناغی ئامادەییەو لە خوێندن بەردەوامە. دایك و باوكی سورن لەسەر ئەوەی كە كوڕەكەیان بەهۆی كارەكەیەوە هاوسەنگی لەدەست نەدات و مافی تەواو بە گشت لایەنە جیاوازەكانی ژیانی بدات.


📊 ئاماری بەرێوەبەرایەتی گشتی وەزارەتی ئەوقاف کاروباری ئایینی حکومەتی هەرێمی کوردستان سەبارەت بە ئیزدییەکان ئامار و راپرسیا\n📅 دەمێ تومارکرنێ Aug 4 2016 6:14AM\n👁 ئەڤ بابەتە 8,216 جار هاتیە دیتن\nبەپێی دواین ئامار لە بەرێوەبەرایەتی گشتی وەزارەتی [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ م.ب. 4-8-2016 6:14:35\n📝 بریاری وەزارەتی ئەوقاف بەلگەنامە\n📅 دەمێ تومارکرنێ Jun 13 2017 6:47PM\n👁 ئەڤ بابەتە 4,577 جار هاتیە دیتن\nوەزارەتی ئەوقاف و کاروباری ئاینی داوای ڕێگاگرتن لە [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 99% ✍ ئـ.ئـ.ف. 13-6-2017 18:47:46\n📝 بەیاننامەیەک لە وەزارەتی ئەوقاف و کاروباری ئایینییەوە لەسەر لێدوانەکانی مەهدی سومەیدەعی دەربارەی ریفراندۆم بەلگەنامە\n📅 دەمێ تومارکرنێ Aug 26 2017 1:07PM\nلە ڕێکەوتی 21-08-2017 لە دیمانەیەکی رۆژنامەی سەباح [ زێدە... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 95% ✍ هـ.ب. 26-8-2017 13:07:04\n📝 جولەکەکانی کوردستان نوێنەرایەتیان لە وەزارەتی ئەوقاف پێدرا بەلگەنامە\n📅 دەمێ تومارکرنێ Oct 12 2015 7:52PM\n👁 ئەڤ بابەتە 6,050 جار هاتیە دیتن\n... [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 72% ✍ هـ.ب. 12-10-2015 19:52:08\n👁 ئەڤ بابەتە 3,821 جار هاتیە دیتن\n2000 [ زێدە... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✖ 56% ✍ ب.ج. 31-3-2014 0:40:07\n📝 لەدوای کەرەنتینە، وەزارەتی ئەوقاف ڕاگەیەندراوێک سەبارەت بە کردنەوەی دەرگای مزگەوتەکان بڵاودەکاتەوە بەلگەنامە\n📅 دەمێ تومارکرنێ May 15 2020 2:22PM\nخەڵکی خۆشەویستی کوردستان مامۆستایانی بەڕێز ی ئایی [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 0 4 ✔ 99% ✍ ر.ف. 15-5-2020 14:22:24\n📝 لەسەر پێشنیاری وەزارەتی ئەوقاف، وەزارەتی ناوخۆ بەنوسراوێک بڕیاری قەدەغەکردنی دیاردەی نوشتەو دەرکردنی جن و سیحر و جادوی دەرکرد بەلگەنامە\n📅 دەمێ تومارکرنێ Dec 4 2019 10:12AM\nوەزارەتی ناوخۆی حکومەتی هەرێمی کوردستان بڕیاریدا س [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 1 1 ✔ 99% ✍ ب.ج. 4-12-2019 10:12:19\n📅 دەمێ تومارکرنێ Sep 11 2016 2:20PM\n👁 ئەڤ بابەتە 11,100 جار هاتیە دیتن\n... [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 1 31 ✔ 84% ✍ هـ.ب. 11-9-2016 14:20:53\n📝 وەزارەتی ئەوقاف ئیدانەی هێرشەکانی نیوزلەندا دەکات بەلگەنامە\n📅 دەمێ تومارکرنێ Mar 15 2019 9:00PM\nبەداخەوە ئەمڕۆ 2019/3/15 هێرشێکی چەکداری کرایە سەر [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 15-3-2019 21:00:01\n📝 وەزارەتی ئەوقاف داوا لە وتاربێژان دەکات کە رۆژی هەینی بەشێکی وتارەکەیان بۆ عەفرین تەرخان بکەن بەلگەنامە\n📅 دەمێ تومارکرنێ Jan 24 2018 10:36PM\nاگادارییەک له لیژنەی باڵای بۆڕدی وەزارەتی ئەوقاف و [ زێدە... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 97% ✍ هـ.ب. 24-1-2018 22:36:25\n| دروستکرنا لاپەری 16,349 چرکە!


لێکۆڵینەوەیک کە ماوەیەک لەوەپێش لە لایەن لێکۆڵەرانی زانکۆی ئاکسفۆرد بەڕێوە چوو نیشانیدا کە فێربوونی زمانی دووهەم لە تەمەنی منداڵی دا لە سەر کار و چالاکی مێشک لە گەورەساڵی دا کاریگەری دەبێ و دەیخاتە ژێر ڕکێفی خۆی\nلیکۆڵینەوەی زانیاران زانکۆی شیکاگۆ نیشان دەدات که فێربوونی زمانی دووهەم پێش 6 ساڵی، دەبێتە هۆی ئەوەی کە لە پێوەندی کۆمەڵایە و هۆشی هەیەجانی زێدەتر ببێت و یان بەدەستی بێنینت\nبه گزارشتی ئیرنا، فراگیری فێربوونی زمانی دووهەم پێش 6 ساڵی تێڕوانینێکی تایبەت دەخاتە بەردەستی مناڵ کە‌لە هەموویان گرینگ تر فێربوونی مەهارەتی کۆمەڵایەتی و گەشە کردنی هۆشی هەیەجانیە .\nفێربوونی زمانی دووهەم لە سەرەتای ژیاندا ، کاریگەری باشی لە سەر گەشەی زەین و زمان و هەستی منداڵ هەیە.\nلێکۆڵینەوەی کە ماوەیەک لەوە پێش لە لایەن لێکۆڵەرانی زانکۆی ئاکسفۆرد بەڕێوە چوو نیشان دەدرێت کە فێربوونی زمانی دووهەم لە تەمەنی منداڵی دا لە سەر کامڵ بوون و چالاکی میشک کاریگەری دەبێت.\nفێربوونی زمانی بیانی لە تەمەنی خوارەوە دا دەبێتە هۆی ئەوەی که مێشک لە ئۆلگویەکی تایبەت کەڵک بەکار بێنێ . بە فێربوونی زمانێکی بیانی لە تە: زمانی دایکی ساختاری مێشک باشتر دەکات و (کورتێکس) بەشی چەپی لای پێشەوەی مێشک پتەوتر دەکات . کورتێکس به یەک توێ چەندلۆنە پێک هاتوو لە سلوولی عەسەبی دەگوترێ کە ڕۆڵێکی گرینگ لە چالاکی مێشک لە چالاکیەکانی تێگەیشتنی مێشک هەیە .\nچالاکی شناختی به چالاکیەکانی مێشک وەکوو فێربوونی زمان ، بیر و زەین دەگوترێ .\nلە درێژەی ئەو لێکۆڵینەوانەدا هاتووە کە فێربوونی زمان لە سن و ساڵی منداڵی دەبێتە هۆی ورووژاندنی و گەشەکردنی نۆرۆنی نوێ دەبێت . پێوەندی سلوولی مێشک بە ڕادەیەک پتەو دەکات کە موتۆڕێکی (قضاوتی) بێ عەیب و بەنرخ لە مێشکس منداڵان دا پەروەردە ببێت .\nبەڕێوەبەری ئەو پڕۆژەیە سەبارەت بە هۆی ئەوەی کە مرۆ لە گەورە ساڵیدا بە دژواری زمانی دووهەم فێر دەبێت و لە چاو منداڵی دا پێشکەوتنێکی ئەوتۆی نیە . مێشکیان لە منداڵیدا بۆ فێر بوونی زمان (بهینه) نەکراوە\n[ یکشنبه 27 اردیبهشت 1394 ] [ 12:00 ب.ظ ] [ جەلال حەسەنی ]


پێش 1 هەفتە 859 جار خوێنراوەتەوە\nزنجیرەی iPhone 13خرایە بەردەست بە دوو ڕەنگی ڕەش و گۆڵد.\nدزەپێکەرێک لە تویتەر وێنەیەکی بڵاوکردۆتەوە کە بانگەشەی ئەوە دەکات چوار ڕەنگ و مۆدیلی سێ کامێرای دواوەی iPhone 13 pro max نیشان دەدات. دیزاینەکەی تەواو هاوشێوەی iPhone 12 pro max بێجگە لە بژاردەی ڕەنگەکەی. واچاوەڕوان دەکرێت کە ئەپڵ لە زنجیرەیiPhone 13 ی داهاتوو چوارمۆدێلی نوێی iPhone 13, iPhone 13 mini, iPhone 13 Pro, iPhone 13 Pro Max لە کۆتایی ئەمساڵدا ئاشکرا بکات.\nهەرچەندە ئەپڵ هیچ زانیاریەکی بڵاو نەکردۆتەوە لەسەر زنجیرەی iPhone 13ی داهاتوو، بەڵام لەماوەی ڕابردوودا چەندین حاڵەتی دزەپێکردنی هەبووە کە ئاماژە بە دیزاینەکە و هەندێک تایبەتمەندی دەکات. نوێترین دزە پێکردن لە بەکارهێنەری Apple Tomorrow وە دێت لە تویتەر کە دوو وێنەی ئایفۆن iPhone 13 Pro Maxبە چوار ڕەنگی (ڕەشی مات، مرواری، ڕۆز، سەنسێت گۆڵد) بڵاوکردەوە. مرواری و سەنسێت گۆڵد پێدەچێت دوو ڕەنگی نوێ بن وەک ئەوەی ئەپڵ مۆدێلی ڕەشی مات و ڕۆز گۆڵدی لە ڕابردوودا پێشکەش کردوە.\nڕەنگی سەنسێت گۆڵد وادیارە سێبەرێکی تۆختری لە گۆڵد هەیە بە بەراورد لەگەڵ گۆڵد ڕۆز یان هەڵبژاردەی گۆڵدی ئێستا کە بۆiPhone 12 Pro Max بەردەستە. ڕەنگی مرواری هاوشێوەی بژاردەی سلڤەر بەردەستە.\nسەبارەت بە دیزاینی مۆبایلەکە، مۆدێلی کامێراکە وا دەردەکەوێ کە سێ سانسۆر لە خۆ دەگرێت، هەروەک شێوەی iPhone 12 Pro Max. هەروەها فلاشێکی بچوک و سانسۆری LiDAR لە هەمان شوێندا هەیە.\nهەواڵێکی نوێ بانگەشەی ئەوەی کرد کە مۆدێلی iPhone 13 pro دەتوانرێت بەردەست بێت لەگەڵ کامێرای گرنگی گەورەتر بە بەراورد بە ئەوانەی پێشتر. ئەمە ئەوە نیشان دەدات سانسۆری کامێرا لە مۆدێلی iPhone 13 pro بەکارهاتووە و دەکرێت گەورەتر بێت. هەروەها سەرەتای ئەم مانگە، هەواڵی ئەوە بڵاوکرایەوە کە زنجیرەیiPhone 13 pro دەکرێت پاڵپشتی بارگاوی کردنی خێرا بکات لە ڕێگەی وایەرلێسەوە کە پێکدێت لە کۆیلێکی بارگاویکردنەوەی گەورەتر.\nسەرچاوە: سایتی Gadgets360\nمایكرۆسۆفت 174 هه‌زار كارمه‌ندی به 200 ملیۆن دۆلار خه‌ڵات ده‌كات\nبه‌هۆی زۆر به‌كارهێنانی ئامێره ته‌كنه‌لۆژییه‌كانه‌وه، ڕێژه‌ی به‌كارهێنانی چاویلكه زیادیكردووه\nئاژانسی بۆشایی ئاسمانی كەشتیوانی خاوەن پێداویستیی تایبەت ڕەوانەی بۆشایی ئاسمان دەكات\nئەمريكا شێوازەکانی هێرشی ئەلیکترۆنی کە لەلايەن رووسياوە بەکاردێت ئاشکراکرد


ژنێك كۆمپانیایەكی خۆراك بەڕێوەدەبات – تۆڕی میدیایی خەڵک\nژنێك كۆمپانیایەكی خۆراك بەڕێوەدەبات\n2018/07/06 - 10:17 AM\nبەسۆز ژنێکی ئیشكەر و چالاكی شاری سلێمانییە، كە ماوەی پێنج ساڵە كۆمپانیایەكی تایبەت بە دروستكردنی خواردنی دامەزراندووە.\nلەگەڕەكێكی شاری سلێمانی كۆمپانیای خانمی كورد لەماڵێكی بچكۆلەی دوو نهۆمیدا لەلایەن بەسۆز جەمالەوە خاوەندارێتی دەكرێت.\nئەم كۆمپانیایە بەپێی داواكاری خواردن دروستدەكات و، دەتوانێت خواردنی شوێنە گشتییەكانی وەك نەخۆشخانەكان و فەرمانگەكان و كۆمپانیاكان و شوێنەكانی دیكە دروستبكات، یاخود خواردنی زۆر بۆ بۆنە و ئاهەنگە گەورەكان دروستدەكات.\nبەمەبەستی لەنزیكەوە ئاشنابون بەكارەكانی بەسۆز سەردانی كۆمپانیاكەیمان كرد، كە چوینە نێو شوێنی كارەكەیەوە تەنها ژنان كاریان دەكرد، بەسۆزیش سەرپەرشتی كارەكانی دەكرد.\nبەسۆز بۆ (خەڵك) باسی لەوەكرد، پێشتر كاری دروستكردنی خواردنی دەكرد و چەند ژنێك لەلای كاریان دەكرد، بەڵام ماوەی دوو ساڵە كردویەتی بەكۆمپانیا، بەمەبەستی فراوانكردنی كارەكەی و ژنانێكی زیاتر بخاتە سەر كار.\nبەسۆز بۆ پەیامنێرەكەی خەڵك دەدوێت\nلەبارەی ئەوەی بۆچی تەنها ژنان لەلای كاردەكەن، بەسۆز وتی:”ئامانجم ئەوەیە كۆمەڵێك ئافرەت لەماڵەوە بێنمە دەرەوە، تاوەكو بتوانن پشت بەخۆیان ببەستن و لەسەر پێی خۆیان بوەستن ، بەجۆرێك خۆیان و خێزانەكانیان بژیێنن”.\nلە خانمی كورددا، هەشت كەس كاردەكەن، بەڵام بە وتەی خاوەن كۆمپانیاكە، قەیرانی دارایی كاریگەری زۆری لەسەر كارەكانیان هەبووە، بەجۆرێك ئێستا خەڵك كەمتر خواردنی ئامادەكراویان لێ دەكڕێت و ژمارەی كارمەندیان كەمكردۆتەوە.\nئەو ژنە بەپێویستی زانی حكومەت هاوكارییان بكات، چونكە تاكو ئێستا حكومەت هاوكاریان نەبووە تاوەكو كارەكەیان فراوانتر بكەن.\nبەسۆز تەمەنی 40 ساڵە و دايكی كوڕ و كچێكە، كە ئەركی بەخێوكردنی ئەم منداڵانەشی لەسەر شانە، بۆیە هاوسەرەكەشی پاڵپشتێكی باشیەتی و بەوتەی بەسۆز، ئەگەر هاوسەرەكەی نەبێت، ناتوانێت ئەم كارە بكات.\n“رەوشی ئەمنی كەركوك لە ژێر كۆنترۆڵدایە”\nداعش هەوڵی بەدەستهێنانەوەی سونەكان دەداتەوە


کۆبانێ ئاهەنگی رۆژی جیهانی دەگێڕێت بۆ بەرزڕاگرتنی بەرگری دژی داعش\nبۆنەکەی 1 تشرینی دووەم ئاهەنگ و مۆسیقای لەخۆگرتبوو لەگەڵ گۆرانی فۆلکلۆری و شۆڕشگێرانە و پێشانگایەکی فۆتۆگرافی لەسەر ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکانی دژی داعش.\nدانیشتوانی کۆبانێ ئاهەنگی بەرگری شارەکەیان دژ بە داعش دەگێڕن لە بۆنەی 1 تشرینی دووەمدا کە تێیدا گروپی مۆسیقا و هەڵپەڕکێ و پێشانگایەکی فۆتۆگرافی نمایشکران. [خاوەنی وێنە: ساڵح محەمەد]\nشاری کۆبانێ لە سوریا ئاهەنگی گێڕا له 1 تشرینی یەکەم لە رۆژی جیهانیی هاوپشتی له‌گه‌ڵ کۆبانێ بۆ بەرزڕاگرتنی بەرگری شارەکە دژی "دەوڵەتی ئیسلامی" (داعش).\nبۆنەکە یەکەمجار لە تشرینی دووەمی 2014 کرا بۆ دەستنیشانکردنی بەرگری کۆبانێ دژی داعش و ئەو زیانه گەورەیەی لە گروپەکەی دا و زۆریلێکرد بکشێتەوە هەرچەندە زۆربەی شارەکەی داگیرکردبوو.\nدانیشتوویه‌كی کۆبانێ، هیشام حسێن بە دیارونای وت: "ئەو بەرگرییە لە دنیادا دەنگیدایەوە و 1 تشرینی دووەم وەك رۆژی جیهانیی هاوپشتی له‌گه‌ڵ کۆبانێ دەستنیشانکرا دوای ئەوەی لەو رۆژەدا لە 2014 رێپێوان و خۆپیشاندان بۆ پشتگیری شارەکە ئەنجامدران."\nوتی ئەم ساڵ بۆنەکە چێژی تایبەتی خۆی هەیە، چونکە لەکاتێکدایە كه داعش یەك لەدوای یەك شکست دەهێنێت لە سوریا و عێراقدا.\nپێشانگایەکی فۆتۆگرافی لە 1 تشرینی دووەم لە کۆبانێ کرایەوە بەبۆنەی رۆژی جیهانیی هاوپشتی لەگەڵ کۆبانێ بۆ بەرزڕاگرتنی بەرگری شارەکە دژ بە داعش. [خاوەنی وێنە: ساڵح محەمەد]\nحسێن وتی هەموو ساڵێك دەچێت بۆ بۆنەکە، چونکە زۆر لە خزمەکانی لەدەستدا كاتێك گروپەکە چووەناو شارەکەوە و هەندێکیان لەکاتی شەڕدا گیانیان سپارد و ئەوانی دیکەش دوای گرتنیان کوژرابوون.\nوتی برا بچوکەکەی لەلایەن داعشەوە گیرابوو بەڵام دواتر ئازادکرا.\nوتیشی: "ئەگەر بەرگری کۆبانێ نەبوایە، کەس نازانێت رەوشەکە لە تەواوی ناوچەکە ئێستا چۆن دەبوو، چەند کوشتن و وێرانکردن و تاوانی زیاتر تائێستا ئەنجامدەدران."\nپێشانگایه‌كی فۆتۆگرافی بۆ بیرهێنانەوەی ئۆپەراسیۆنەکان\nدانیشتوانی هەموو ناوچەکانی سوریا کە لە داعش رزگارکراون بەشداربوون له بۆنەکەی ئەمساڵدا، له‌نێویاندا نوێنەرانی رێکخراوە سیاسیه‌كان و نێرده‌ی شارەکانی رەققە و مەنبیج و تەلئەبیەز.\nنوێنەرانی ژمارەیەك رێکخراوی مەدەنیش کە لە ناوچەکە کاردەکەن لەگەڵ چەند پارتێکی سیاسی بەشدارییانکرد.\nبۆنەکە بە رێپێوانێكی فراوان دەستیپێکرد لە فولکەی ژنانەوە بۆ فولکەی شەهید عەگید لە ناوەندی شارەکە.\nهەندێك لە بەرپرسانی هەرێمەکە وتاریان خوێنده‌وه و جەختیانکردەوە لە پێویستیی بەرگری دژی تیرۆریزم، پاشان گروپی مۆسیقای هەموو تەمەنە جیاوازەکان گۆرانی فۆلکلۆری و شۆڕشگێڕییان چڕی.\nحسێن وتی خەڵکێكی زۆر چوون بۆ پێشانگا فۆتۆگرافیەکە کە لەلایەن ناوه‌ندی شوبدارین رۆجێ ئامادەکرابوو.\nوتی پێشانگاکە وێنه و بەڵگەی ئۆپەراسیۆنەکانی دژی داعشی خستەڕوو، "نەك تەنیا لە کۆبانێ، بەڵكو لە تەواوی باکور و رۆژهەڵاتی سوریا".\nپێشانگاکە چەندین وێنەی دەگمەنی تێدا نمایشکرا کە لەکاتی شەڕەکاندا چرکێندرابوون و ئەوانی دیکەش له روانگه‌یه‌كی مرۆڤدۆستانه‌وه، هه‌روه‌ها وێنەی ئەو شەهیدانەش نمایشکرا کە لەکاتی شەڕەکانی دژبە داعشدا گیانیان سپاردبوو.\nکۆپتەرە عێراقیەکان لە حەشارگەکانی داعش دەدەن لە خۆرئاوای ئەنبار\nهەڵمەتە تووندەکە بەشێکە لە ئۆپەراسیۆنێکی هاوبەشی نوێ بۆ پاککردنەوەی بیابانی خۆرئاوای ئەنبار و ناوچە سنورییەکان له پاشماوەکانی داعش.


سیئۆل و تۆکیۆ ڕێکدەکەون لەسەر پشتیوانیکردنی دانوستانەکانی نێوان ئەمەریکا و کۆریای باکوور\nسەرۆکی کۆریای باشوور مون جەی ئین ئاماژەی بەوەدا وڵاتەکەی لەگەڵ ژاپۆن و چیندا ڕێکەوتووە لەسەر ئەوەی پێکەوە کاربکەن بۆ پشتیوانیکردنی دانوستانەکانی نێوان ئەمەریکا و کۆریای باکوور، ئەمەش لەدوای کۆبوونەوەکەی نێوان ئەو سێ وڵاتەدا.\nکۆریای باکوور هەتاوەکو کۆتایی ئەمساڵی داوە بە ئەمەریکا تاوەکو هەڵوێستی ئێستای بگۆڕێت کە پیۆنگیانگ بە سیاسەتێکی دوژمنکارییانە ناودێری دەکات، ئەمەش دوای ئەوەی وتوێژەکانی نێوان ئەو دوو وڵاتە کۆسپیان کەوتە بەردەم.\nڕابەری کۆریای باکوور کیم جۆنگ ئون و سەرۆکی ئەمەریکا دانۆڵد ترامپ سێ جار کۆبوونەتەوە، بەڵام هیچ پێشڕەوییەکی بەرچاو لە گفتوگۆکانیاندا بەدی نەکراوە لەکاتێکدا پیۆنگیانگ داوا دەکات سەرەتا سزا ئابوورییە نێودەوڵەتییەکانی سەری لاببرێن.\nمون دوای کۆبوونەوەکەی لەگەڵ سەرۆکی حکومەتی چین لی چیانگ و سەرۆک وەزیری ژاپۆن شینزۆ ئابی لە شاری چینگدۆ لە باشووری ڕۆژئاوای چین وتی هەر سێ وڵاتەکە ڕێکەوتوون لەسەر پێویستی لەنزیکەوە کارکردن پێکەوە.\nوتیشی " هەر سێ وڵاتەکە، کۆریای باشوور و چین و ژاپۆن ڕێکەوتوون لەسەر بەردەوامی پێدانی هاریکارییەکان لەنزیکەوە بۆ داماڵینی چەکی ناوەکی و دەستەبەرکردنی ئاشتی هەمیشەیی لە نیمچە دوورگەی کۆریادا."\nوتیشی " هەموومان هاوڕاین لەسەر ئاشتی لە نیمچە دوورگەی کۆریادا و ئاشتی لە ناوچەکەدا لە بەرژەوەندی هەموواندایە و بڕیارماندا پێکەوە کاربکەین بۆ داماڵینی چەکی ناوەکی و خستنەوەی ئاشتی و پشتیوانیکردن و هاندانی دانوستانەکانی نێوان کۆریای باکوور و ئەمەریکا."


هاووڵاتیانی كۆریا هێشتا نازانن فڕەنسا گەیشتۆتە یاریی كۆتایی مۆندیال\nماڵپەڕێكی بەناوبانگی وڵاتی كۆریای باكور دوێنێ سێشەم بڵاوی كردەوە كە تا ئێستا لە مۆندیالی 2018ی رووسیا 49 یاریی بەڕێوەچووە، ئەمەش ئەوە دەگەیەنێ كە هاووڵاتیانی وڵاتەكە تا ئێستا لە قۆناغی كۆمەڵەكانی پاڵەوانیەتییەكەن لە كاتێكدایە كە دوێنێ یاریی یەكەمی قۆناغی پێش كۆتایی پاڵەوانیەتییەكە بەڕێوە چوو و هەڵبژاردەی فڕەنسا گەیشتە یاریی كۆتایی.\nماڵپەڕی (نۆرت كۆریا تێك) دوێنێ سێشەم 49مین یاریی مۆندیالی 2018ی رووسیای نمایش كرد لە كاتێكدا تەنیا لە قۆناغی كۆمەڵەكانی پاڵەوانیەتییەكەدا ئەو ژمارە یارییە ئەنجامدران.\nماڵپەڕی (نۆرت كۆریا تێك) بەشێوەی تۆماركراو یارییەكانی مۆندیال نمایش دەكات بێ ئەوەی رێكەوتی بەڕێوەچوونی یارییەكان بخاتەڕوو، جگە لەوەش لە كاتی نمایشكردنی یارییەكاندا دەستكارییەكی تەواوی یارییەكە دەكات بەشێوەیەك كە لە هەندێ یارییدا هاووڵاتیان تەنیا 70 خولەك یاری دەبینن.\nحكوومەتی كۆریای باكور بەهیچ شێوەیەك یارییەكانی هاوسێكەی كۆریای باشوور بۆ هاووڵاتیانی نمایش ناكات كە ئەو هەڵبژاردەیە نەیتوانی قۆناغی كۆمەڵەكانی مۆندیال تێپەڕێنێ.\nبەگوێرەی زانیارییە رۆژنامەوانییەكانیش هەوادارانی تۆپی پێی كۆریای باكور دوایین هاووڵاتیانی جیهان دەبن یارییەكانی مۆندیال دەبینن كە رۆژێك دوای بەڕێوەچوونی یارییەكان لە تەلەفزیۆنی فەرمی وڵاتەكەوە بەدەستكارییەوە پێشكەش دەكرێ.\nواتە هاووڵاتیانی كۆریای باكور تا ئێستا نازانن هەڵبژاردەی فڕەنسا گەیشتۆتە یاریی كۆتای مۆندیال و هێشتا یارییەكەی نێوان هەڵبژاردەی فڕەنسا و بەلجیكایان لە قۆناغی پێش كۆتایی پاڵەوانیەتیەكە نەبینیوە كە شەوی رابردوو سەعات 9ی شەو بەكاتی كوردستان بەڕێوەچوو.\nخولی پاڵەوانانی ئەوروپا.. ئەمڕۆ بەرشەلۆنە رووبەڕووی لیۆن دەبێتەوە


سێ کۆڵبەری دیکە لە شنۆ، سەڵماس و پیرانشار کوژران و بریندار بوون – چاونیوز\n۲۰ی گەلاوێژی , ۱۳۹۷\tهەواڵ ناردنی کۆمێنت 647 جار سەردانی ئەو بابەتە کراوە\nدوو کۆڵبەری دیکە بە دەستی هێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامی کوژران و کۆڵبەرێکیش بریندار بوو.\nڕۆژی چوارشەممە ١٧ی گەلاوێژ هێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامی کە ناوچە سنوورییەکانی شنۆ هەڵیان کوتاوەتە سەر پۆلێک کۆڵبەر و دەسترێژیان لێ کردوون. لە ئاکامدا کۆڵبەرێک بە ناوی جاوید هەکاری کوڕی زوبەیر خەڵکی ئاوایی کەلەڕەش سەر بە شاری سەڵماس گیانی لەدەست د..\nهەروەها ڕۆژی سێشەممە ١٦ی گەلاوێژ، کۆڵبەرێکی دیکە خەڵکی پیرانشار بە ناوی خالید مامە‌ئەمین بە تەقەی ڕاستوخۆی هێزەکانی هەنگی سنووری، بریندار بوو. ناوبراو ئێستا بۆ چارەسەری پزیشکی لە یەکێک لە نەخۆشخانەکانی شاری ورمێ خەوێندراوە.\nجێی باسە ڕۆژی دووشەممە، ١۵ی گەلاوێژیش کۆڵبەرێکی لاو بە ناوی هاشم تەهووریان، تەمەن ٢٣ساڵ کوڕی ئەسغەر خەڵکی ئاوای سولینگ لە ناوچەی سەڵماس بە تەقەی ڕاستەوخۆی هێزەکانی هەنگی سنووریی کۆماری ئیسلامی لە سنووری تەرگەوەڕی ورمێ کوژراوە و پاش سێ ڕۆژ تەرمەکەی دۆزراوەتەوە.\nشایانی باسە لە سەرەتای ئەمساڵەوە تا ئێستا ۶۱ کۆڵبەر کەوتوونەتە بەر تەقەی هێزەکانی رێژیم و ۲۲ کەسیان بەو هۆیە گیانیان لە دەست داوە و ۳۵ کەسیشان بریندار بوون.


حیزب ڕواندن لە دەماغی ئینساندا\nشۆرشی نانۆ تەكنەلۆجی گۆڕانكاری گەورەی بەسەر زانستدا هێناوە. توانای مرۆڤی گەیاندووە بە دەستكاری كردنی دەماغ. سەرەتاكانی لە چارەسەری كێشەی بیستن‌و بینیندا دەستی پێكردووە، دەتوانرێت لەڕێگای چاندنی چیپسی ئەلكترۆنیەوە لەناو مێشكدا بیستن‌و بینین بگەڕێننەوە بۆ نەبیست‌و نابیناكان .\nكۆمپانیای تسالا دەڵێت لە چەند ساڵی داهاتوودا دەتوانین پرۆگرامی زیرەكی لە مێشكدا بڕوێنین، لەوە زیاتریش لەڕێگای چاندنی چپسی ئەلەكترۆنی زمانەوە، مرۆڤ كام زمانەی بوێت پێی دەدەین. بۆ نمونە پێویست ناكات بۆ فێربوونی زمانی چینی كەسێك چەندین ساڵ بخوێنێت بۆ فێربوونی چینی، دەتوانێت پرۆگرامی زمانی چینی بكڕێت‌و لە مێشكی خۆیدا دایمەزرێنێت، كەسەكە بە كلیكێك دەبێت بە چینی زان. لەداهاتووشدا خوێندن‌و فێرگەكانی وەك قوتابخانە‌و زانكۆ نامێنێت، هەر لە ڕێگای چیپسی پرۆگرامەكانەوە كام پسپۆریەی مرۆڤ بۆ كارەكەی پێویستی دەبێت، پرۆگرامی جۆری پسپۆریەكە دەكڕێت‌و لەمێشكی خۆیدا ئینستۆڵی دەكات .\nوەك كوردێك كاتێك بیر لەو داهاتووە زانستیە دەكەمەوە، دیمەنی ئەو حیزبانە دێتە بەرچاوم كەبۆ بەدەروێشكردنی لایەنگرەكانیان لەگەڵ كۆمپانیای تسالادا ڕێكدەكەون چیپسی پرۆگرامی تەلەقینیان بۆ دروست بكات تا لە مێشكی لایەنگرەكانیاندا بیڕوێنن. لەبری ئەوەی لەو كاتەدا كورد بیر لە كڕینی پرۆگرامی پسپۆری‌و شارەزایی بۆ ئاوەدانی‌و بەڕێوەبردنی وڵات بكاتەوە، هەوڵی پەیداكردنی جۆرە پرۆگرامێك دەدات كە حیزبی بۆ بخاتە ناو مێشكی خەڵكەوە، هیچی تر ..


شڵەژانی بارزانی! دیوێكی نەگوتراوی فیلمە ئێرانییەكە\nلەماوەی چەند ڕۆژی ڕابردوودا، كۆمپانیای "نەسیر" كە كۆمپانیایەكی ئێرانییە، كورتە فیلمێكی سەبارەت بەهاوكارییەكانی كۆماری ئیسلامی ئێران بۆ هەرێمی كوردستان لەشەڕی داعشدا بەرهەمهێنا. فیلمەكە لەناو هەرێمی كوردستاندا نیگەرانی و توڕەییەكی زۆری لێكەوتەوە، تاكو دواجار كونسوڵخانەی كۆماری ئیسلامی ئێران لەهەولێر، بەفەرمی ئەوەی ڕەتكردەوە كە ئەو فیلمە تەعبیر لەسیاسەتی فەرمی ئێران بكات بەرانبەر هەرێمی كوردستان و بەڕێز "كاك مەسعود بارزانی".\nبۆچی فیلمە ئێرانییەكە ئامانجی نەپێكا وكورد و بارزانی گەورەتركرد؟ كامە ئەو بەڵگە و پێنوێنانەن كە لەفیلمەكەدا بەبێ ویستی خۆیان جەختیان لێكردۆتەوە؟\nلەماوەی چەند ڕۆژی ڕابردوودا، كۆمپانیای "نەسیر" كە كۆمپانیایەكی ئێرانییە، كورتە فیلمێكی سەبارەت بەهاوكارییەكانی كۆماری ئیسلامی ئێران بۆ هەرێمی كوردستان لەشەڕی داعشدا بەرهەمهێنا.\nفیلمەكە لەناو هەرێمی كوردستاندا نیگەرانی و توڕەییەكی زۆری لێكەوتەوە، تاكو دواجار "كونسوڵخانەی كۆماری ئیسلامی ئێران" لەهەولێر، بەفەرمی ئەوەی ڕەتكردەوە كە ئەو فیلمە تەعبیر لەسیاسەتی فەرمی ئێران بكات بەرانبەر هەرێمی كوردستان و بەڕێز "كاك مەسعود بارزانی".\nئەو ڕوونكردنەوەیە بۆ هێوركردنەوەی هەستی توڕەیی سەدان هەزار هاوڵاتی كوردستان كە بارزانی بە سیمبولی نەتەوەكەیان دەزانن، تاڕادەیەكی زۆر كارێكی ژیرانەبوو.\nبەندە نامەوێت" ئەگەر بشمەوێت ناتوانم" لەڕووی هونەری و سیناریۆ و دەرهێنان و تەكنیكی وێنە و ئەنیمەیشن و كاروبارە هونەرییەكانەوە، سەرنج لەسەر هیچ گۆشەیەكی فیلمەكە بنوسم، بەڵكو كەمو كووڕییەكانی ئەو كورتە فیلمە دادەنێم بۆ كەسانی پسپۆڕی بوارەكە.\nئەوەی دەمەوێت جەختی لێبكەمەوە، خوێندنەوەیەكی كورتی پەیامە سیاسی و دەرونییەكانی پشتی فیلمەكەیە، كەپێویستە زۆر بەجیدی پێمان گەیشتبن و، ژیرانە كۆدەكانیان بخوێنینەوە. چونكە ناكرێت هەروا بەسەرماندا تێپەڕێت و، هیچ ئاڵوگۆڕێك لە تێگەیشتنی ئێمە دروست نەكات، لانی كەم بەرانبەر بە باكگراوند و بیركردنەوەی نەخشە دانەرانی سیاسەتی فەرمی كۆماری ئیسلامی بەرانبەر بە هەرێمی كوردستان و، كارەكتەر و هاوكێشەكانی هێز لەهەرێمی كوردستاندا.\nلێرەدا زۆر بە گوشراوی تیشك دەخەمە سەر هەندێ لایەنی سیاسی فیلمەكە، هیوادارم لەئایندەی نزیكدا بتوانین زیاتر دەردەشەی بكەین و، مانای زیاتر و ئاڵوگۆڕی زیاتر بەسەر تێگەیشتنماندا بهێنێت.\nتێبینییەكان لەسەر بنەمای ئەو گریمانەیەن كە ئەوەی فیلمەكە دەیڵێت ڕاستە. واتە ناچینە ناو ئەو مشتومڕەی كە گێڕانەوەكانی فیلمەكە ڕاست نین و، شێواندنێكی زۆر بە ڕووداوەكانەوە هەیە، ئەوەش بەمەبەستی لێدان لە كورد و بارزانی. ئەوەیان بۆ دەرفەتێكی تر و بۆ مێژوونووسەكان و هونەرمەندانی بواری دیكۆمێنتاری بەجێ دێڵین.\nدیارترین تێبینییەكان بەم جۆرە ڕیز دەكەین:\nیەكەم: یەك ئاڵای كوردستان\nئەوەی جێگەی سەرنجە لەو فیلمەدا ئاڵای كوردستان دانراوە بەبێ ئاڵای ئێراق، ئەگەرچی لە واقیعدا لەناو ئەپارتمانی سەرۆكایەتی هەرێمی كوردستاندا، هەمیشە ئاڵای ئیراق بەتەنیشتی ئاڵای كوردستانەوە دانراوە، وەك بەشێك لە پابەندییەكانی هەرێمی كوردستان بەرانبەر بە دەستوری ئێراق!.\nپرسیارەكە لێردەدا ئەوەیە: ئایا ستافی ئەو فیلمە، یان ئەو تیمەی كە سپۆنسەریان كردووە،چۆن لە سیاسەتی فەرمی ئێران دەرچوون و ئاڵای كوردستانیان جیاكردەوە لەئاڵای ئێراق؟ ئایا مەبەست لەوەیە ئەو چركەساتە بخەنە ئەستۆی ئاڵای كوردستان بەتەنها؟ لەكاتێكدا دۆخی حكومەتی ئێراق بەتەواوی بەدەستی داعشەوە وێران بوو! نزیكەی 1/3ی خاكی ئێراق لەلایەن ئەو ڕیكخراوەوە كۆنترۆڵكرابوو؟.\nئێمە تا ئیستا وا تێگەیشتووین كە سیاسەتی فەرمی كۆماری ئیسلامی لەگەڵ گرێدانەوەی ئەو دوو ئاڵایە پێكەوە، ئیستا كاتێ دەبینین بەو شێوەیە ئەو دوو ئاڵایە لەیەكتر جیادەكرێنەوەو، لە دەزگایەكی فەرمی ئەو وڵاتەیشەوە بڵاو دەكرێتەوە، ناڵێم مایەی دڵخۆشی و سەرسامییە، بەڵكو دەڵێم مایەی پرسیار و سەرنجی پێویستە. چونكە ئەو دیمەنە هاوڕاو گونجاوە لەگەڵ ڕاو ئاواتی سەربەخۆیی خوازانی كورددا.\nدووەم: یەك سەركردایەتی سیاسی كوردی\nتێبینی دەكرێت لەتەواوی كورتە فیلمەكەدا، یەك سەركردایەتی سیاسی كوردی پیشان ئەدرێت كە خاوەندارێتی لە دۆسیەی كورد و هەرێمی كوردستان دەكات، ئەوەشیان لەسەرۆكایەتی هەرێم و خودی بەڕێز بارزانیدا قەتیس كردووە.\nلەماوەی ڕابردوودا لایەنە سیاسییەكانی كوردستان، سەبارەت بە نوێنەرایەتی كردنی كێشەی كورد، بەشدارییان لەشەڕی داعش و بەرگری لەناوچەكان و خۆبەخاوەنكردن لەبەرەنگاربوونەوەی داعش، ئازاكردنی ناوچە جیاجیاكان هەمیشە مشتومڕیان بووە، بەڵامفیلمەكە ئەوەی پیشانداین كە ئەوان وەك لایەنی ئێران كە ژمارەیەكی قورس و یەكلاكەرەوەی ناو هاوكێشەكەن، تەنها سەرۆكایەتی هەرێم و بەڕێز بارزانی بەتاكە كەناڵ و تاكە مەرجەعیەتی نوێنەرایەتی كورد و بەرگری كردن لەكورد زانیوە.\nزەقكردنەوەی ئەو لایەنە فەرمییە لە قەوارەی كوردیدا، خەونێكی زۆر گەورەی كوردە و لەمێژە كورد خەون دەبینێت بەوەی لایەنەكانی تر لەقەوارەیەكی فەرمی و دەستوریدا بیناسن و مامەڵەی لەگەڵدا بكەن. لەبری ئەوەی مامەڵە لەگەڵ حیزبە سیاسییەكان و هێزە جیاجیاكانی نێوگۆڕەپانی كوردستان بكەن.\nئاشكرایە "حاجی قاسم سلێمانی" لەكاتی شەڕی داعش و دوای ئەو جەنگەش پەیوەندی لەگەڵ زۆرێك لەسەركردەی حیزبەكان هەبووە، بەڵام هیچكام لەو پەیوەندییانە وەك پەیوەندی فەرمی و دەوڵەتییانە لای ئێرانییەكان وەرنەگیراون! تەنها مامەڵەكردن لەگەڵ دامەزراوەی سەرۆكایەتی هەرێم و خودی بەڕێز بارزانی وەك مامەڵە لەگەڵ كورد بەمانا فەرمی و سیاسی و دەوڵەتییەكەی حسابی بۆ كراوەو، ئەرشیفكراوە!.\nسێیەم: ڕۆڵی بارزانی لەو فیلمەدا\nفیلمەكە دان بەوەدا دەنێت كە بارزانی چەندە بەپەرۆش بووە بۆ پاراستنی هەرێمی كوردستان لەداعش، چۆن پەیوەندی بەهەموو دۆستەكانییەوە كردووەو، داوای هاوكاری لێكردوون بۆ پاراستنی هەرێمی كوردستان و دوورخستنەوەی مەترسی داعش.\nئەو دیمەنانەی كە بەڕێز بارزانی تێدا نمایش دەكرێت، تەنانەت ئەگەر خواستی بەرهەمهێنەرانی فیلمەكەش زەربەدان بووبێت لە كەسایەتی و كاریزما و مێژووی بارزانی، كەچی بەپێچەوانەوە كەوتۆتەوەو، تەواوی مەشهەدەكان لە بەرژەوەندی بارزانی شكاونەتەوە.\nلێرەدا چەند خاڵیك بەگرنگ دەزانم:\nیەك: وەك فیلمەكە پیشانمان ئەدات، بارزانی بەرلەوەی بیر لەهەر شتێك بكاتەوە، بیری لە بەرەنگاربوونەوەی داعش كردۆتەوە! لەكاتێكدا داعش زۆر لەهەولێر نزیك دەبێتەوەو، سێیەكی خاكی ئێراق دەگرێت، بارزانی بیر لەوە دەكاتەوە بەرەنگاری ببێتەوە! نەك هەولێری بۆ چۆڵ بكات!.\nدوو: بارزانی لەناو بارەگاكەی خۆیەوە، سەركردایەتی بەرەنگاربوونەوەی داعش دەكات! لەكاتێكدا زۆرینەی هەرە زۆری سیاسییەكانی ئێراق بەغدایان چۆڵ كردو، سوپاكانیان خۆیان ڕادەستی داعش دەكرد! یانی بارەگای بارزانی وەك یەكەم سەنگەری بەرگری كردن لەمرۆڤایەتی بەرانبەر هەمەجیەتی داعش چوەتە ناو مێژوو، لانی كەم بەدانپێدانانی فیلمە ئێرانییەكە!.\nسێ: شڵەژان و بێ ئۆقرەیی بارزانی كەلەو فیلمەدا پیشان ئەدرێت، ئەگەر بەڵگەبێت لەسەر شتێك، بەدڵنیاییەوە نوسینەوەی لاپەڕەیەكی زۆر گرنگە بۆ كەسایەتی بارزانی وەك فەرماندەیەك، كە ئەزمونێكی گەورەی پاراستنی نەتەوەكەیی دێتە پێش.\nكاتێ مێژووی زۆرێك لەسەركردەكانی دنیا دەخوێنیتەوە، دەبینین لەزۆرێك چركەساتدا بێ ئومێدبوون و لەبەردەم ئەزمونە تازەكاندا خەریك بووە چۆك دابدەن.\nلە جەنگی بەدری گەورەدا، قورئان بۆمان دەگێڕێتەوە كە پێغەمبەری ئیسلام"دروودی خوای لێبێت" بەتەواوی بێ ئومێد دەبێت و، لە ژیاننامەكانی پێغەمبەردا "دروودی خوای لێبێت"باس لەوە دەكرێت كە بەجۆرێك بەكووڵ دەپاڕایەوە و دەستی بەرزدەكردەوە بۆ قاپی خوداو، دەترسا تێك بشكێن، كە عەباكەی سەرشانی پیرۆزی دەكەوتە خوارەوە، ئەوە لەكاتێكدا خوداش لەسەروی عەرشەوە بەڵێنی سەركەوتنی لەو جەنگەدا پێدابوو!.\nخوای گەورە دەفەرمێت: وَزُلْزِلُوا حَتَّىٰ يَقُولَ الرَّسُولُ وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ مَتَىٰ نَصْرُ اللَّهِ ۗ أَلَا إِنَّ نَصْرَ اللَّهِ قَرِيبٌ (214) بەقەرە.. هەروەها لە ئایەتێكی تردا باسی بێ ئومێدبوونی پێغەمبەران بەگشتی دەكات لە بەڵێنەكانی خودا :" حَتَّىٰ إِذَا اسْتَيْأَسَ الرُّسُلُ وَظَنُّوا أَنَّهُمْ قَدْ كُذِبُوا" یوسف 110.\nكەواتە سەركردە و گەورەكانی مێژوو بەهەندێ چركەساتدا تێپەڕیوون كە بەتەواوی بێ ئومێدبوون و ئەوەش بەئەندازەی گەردیلەیەك لە گەورەیی و كاریزمایی ئەوانی كەم نەكردۆتەوە، بەڵكو زیاتر بوونەتە سیمبول چونكە ئەگەرچی جۆرێك لەڕەش بینی زاڵ دەبێت بەسەر دەرونیاندا، بەڵام كۆڵ نادەن و بەردەوامن لە بەرەنگاری.\nبەگوێرەی دانپێدانانی ئەو فیلمە، وێڕای كۆڵنەدان، بەڵام بارزانی توانیویەتی كۆنترۆڵی ئۆپشنەكانی بەردەمی خۆی بكات، كەئەوەش خەسڵەتێكی گەورەی سەركردەیە، بەوەی ئۆپشنەكانی گۆڕیوە، ئەگەر لەلاوازترین دۆخی سیاسی و سەربازیشدابووە، بەڵام بەتەلەفۆنێك ترۆپكی دەستەڵاتی سەربازی خودی كۆماری ئیسلامی هێناوەتە هەولێر! یانی بڕیاردان لە بەرەنگاربوونەوە، دیارترین خاڵی جیاوازی نێوان كەسایەتی سەركردەكانە. لە فیلمە ئێڕانییەكەدا ئەو جەدەلەش بڕاوەتەوە.\nئێمە نابێ سێ خاڵ فەرامۆش بكەین:\nیەكەم: ئێرانییەكان توانییان بە جوڵاندنی داشێكی نێو نەرمەهێزی خۆیان، ئێمە بەخۆیانەوە سەرقاڵ بكەن، ئەی كورد چی ئەكات بۆ وەبەرهێنان لەسەر نەرمەهێزی كوردی؟.\nدووەم: دەبوو كورد خۆی ئەو فیلمەی بەرهەم بهێنایە كە پڕە لەمانای یەك قەوارەیی و یەك كەناڵی و یەك ئاڵا و یەك مەرجەعی كورد.\nسێیەم: نابێ چاوەڕوان بكەین، بەرانبەرەكانمان بەچاوی ئێمە ببینن، بەگوێرەی قەناعەتی ئێمە بدوێن، بەخواستی ئێمە بەرهەم بێنن.\nكورد سەرباری مێژوویەك لەشۆڕش و ململانێ بۆ ڕزگاری نەتەوەیی، هێشتا نەیتوانیوە نەرمەهێزی خۆی بەكاربهێنێت. ئیستاشی لەگەڵ بێت، كەمترین كاری هونەریمان هەیە كە جومگەكانی مێژوو، سیاسەت و كۆمەڵگەی كوردی ڕوون بكاتەوە! ئایا كاتی ئەوە نەهاتووە نەرمەهێز بەنەرمەهێز وەڵام بدەینەوە! لەبری هەڵچونی كاتی لە تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان؟.\nئه‌م بابه‌ته 3043 جار خوێنراوه‌ته‌وه


نرخی دراوه‌كان له‌كاتی كردنه‌وه‌ی بازاڕ به‌وێنه... له رووداوێكی هاتووچۆدا 4 كه‌س بوونه قوربانی هێزێكی تایبه‌تی عێراق گه‌یشته ئه‌م ده‌روازه سنوورییه حه‌شدی شه‌عبی راگه‌یه‌ندراوێكی له‌سه‌ر هێرشه‌كه‌ی هه‌ولێر بڵاوكرده‌وه نرخی نه‌وت له بازاڕه‌كانی جیهاندا دوو سه‌ركه‌وتن و شكستێك بۆ برایه‌تی بوو ئۆپەراسیۆنە هاوبەشەكان: گروپێكی تیرۆریستی هەولێریان كردووەتە ئامانج گروپێكی شیعە: بڕوامان بە ویلایەتی فەقیهـ هەیە گروپەكەی خەزعەلی هەڕەشەی راگەیاندنی جەنگ دەكات نەخۆشییەکەی فاتیح حەمە خان لە نەخۆشیەکەی دیار ره‌حمان قورستره\nماریا و كاتیرینا یه‌كێك له دوو كچه‌كه‌ی سه‌رۆكی روسیا، یه‌كه‌م ڤاكسینی كۆرۆنای وه‌رگرت و به‌وته‌ی باوكی دوای كوتانی دوو جار پله‌ی له‌شی به‌رزبووه‌ته‌وه و دوایی ئاسایی بووه‌ته‌وه.\nدوێنێ سێشه‌ممه ڤلادیمیر پوتن سه‌رۆكی روسیا به فه‌ڕمی تۆماركردنی یه‌كه‌م ڤاكسینی دژی ڤایرۆسی كۆرۆنای نوێ راگه‌یاند كه له‌لایه‌ن ئه‌و وڵاته‌وه ناونراوه "Sputnik V".\nڤلادیمیر پوتن وتی: "یه‌كێك له كچه‌كانم ڤاكسینه‌كه‌ی وه‌رگرت و به‌شداری تاقیكردنه‌وه‌كه‌ی كرد".\nپوتن دیاری نه‌كرد كام كچه‌یان ڤاكسینه‌كه‌ی وه‌رگرتووه، ئایا Maria Vorontsovaی ته‌مه‌ن 35 ساڵه كه پزیشكی منداڵانه یان Katerina Tikhonovaی ته‌مه‌ن 34 ساڵه كه چه‌ند ساڵێكه وه‌ك خاوه‌ن كار و سه‌ماكاری "ئاكرۆ" ناسراوه.\nبه‌وپێیه‌ی پزیشكه و ئه‌زموونی پێشتری له‌گه‌ڵ كوتان هه‌بووه، پێده‌چێت كچه گه‌وره‌كه‌ی پوتن له ته‌مموزی رابردوودا ڤاكسینه‌كه‌ی وه‌رگرتبێت.\nئاژانسی Interfaxی روسی له زاری پوتنه‌وه بڵاویكرده‌وه كه كچه‌كه‌ی هه‌ستی به به‌رزبوونه‌وه‌ی پله‌ی گه‌رمی له‌شی كردووه و دوای كوتانه‌كه پله‌ی گه‌رمی له‌شی پله‌یه‌ك به‌رزبووه‌ته‌وه و بووه‌ته 38 پله‌ی سه‌دی.\nئاماژه‌شی به‌وه‌دا كه رۆژی دواتر پله‌ی گه‌رمی له‌شی كچه‌كه‌ی دابه‌زیوه، به‌ڵام دوای وه‌رگرتنی دووه‌م ڤاكسین جارێكی تر پله‌ی گه‌رمی له‌شی به‌رزبووه‌ته‌وه.\nبه‌پێی ئاژانسه‌كه، سه‌رۆكی روسیا رایگه‌یاندووه كه دوای ئه‌وه‌ی بڕێكی زۆر دژه‌ته‌ن چووه‌ته جه‌سته‌ی كچه‌كه‌یه‌وه، باری ته‌ندروستی ئاسایی بووه‌ته‌وه.\nئه‌م بابه‌ته 5971 جار خوێنراوه‌ته‌وه


وتووێژ:ئەی دڵ، دژوارە - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nوتووێژ:ئەی دڵ، دژوارە\n٢ ئاستی وتار\nئەم ناوەی ئێستای بە ھەڵە داڕێژراوە. من سەیری وەرگێڕانە ئینگلیزییەکەیم کرد نووسرابوو «This Heart is Complicated» ئەمەش دەبێتە «ئەم دڵە ئاڵۆزە.»—ژیـار وتووێژ ٠٧:٥٧، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٧ (UTC)\nئەو ناوەم لەگەڵ پەیجێکی بۆلیوودی کوردی وتووێژکردووە ئەوەی ویکیپیدیای ئینگلیزی ناوێکی هەڵەیان داناوە. سەیری ئەمە بکە سایتێکی بۆلیوودە بۆ مانای شیعر و ناوی فیلمەکان بەستەر لەوێ بەمانای 'O my dear heart, it's tough,'دێت ... ئەوە تازە بینیم خۆشـم ناوەکەم بەهەڵە نووسییە دەبێتە ئەی دڵ ئەمە قورسە. ئەگەر پێویست دەکات وتووێژی زیاتربکەین بەردەوامبن لەوتووێژ > Kushared (لێدوان) ٠٩:٠٢، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٧ (UTC)\nپێم وابوو ئێمە تەنھا لە سەرچاوەی باوەڕپێکراوەوە وتار دەنووسین، بەڵام پەیجێکی سەر سۆسیال میدیاکان ھیچ باشەیەک ناھێنن زۆرینەی کاتەکان. گریمان ئەگەر «O my dear heart, it's tough»ـیش بێت، ئەم ناوەی ئێستا ھێشتا ھەر ھەڵەیە و دەبێت «ئۆھ دڵی ئازیزم، ئەمە سەختە.»—ژیـار وتووێژ ٠٩:٢١، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٧ (UTC)\nوەرگێڕانی وشەبەوشە مەکەن. کە دەڵێی it's tough ئەمە بە کوردی نابێتە ئەمە سەختە بەڵکوو دەڵێن سەختە! تەواو. it لێرەدا مانای نییە بەمە لە ئینگلیزیدا دەڵێن dummy it. بۆ نموونە دەڵێن it's snowing یانی بەفر دەبارێ خۆ ئیتر ناڵێی ئەمە بەفر دەبارێ! it لێرەدا تەنیا بۆ پڕکردنەوە جێگای فاعلە و مانای نییە (چون لە ئینگلیزیدا فاعل ھەمیشە دەبێ ھەبێ بەڵام کوردی وا نییە. بۆ زانیاری زیاتر Dummy pronoun بخوێننەوە).\nمنیش پێم وایە وەرگێڕانە ئینگلیزیەکە دروست نەبێ. بە ئینگلیزی دەبێتە .O heart, it's hard لێرەدا O بۆ بانگکردنە و بە کوردی دەبێتە «ئەی دڵ، دژوارە» یان «ئەی دڵ، سەختە» (دژوار کوردیترە و سەخت فارسییە). بە ھیندیش شتەکە ڕوونە؛ Ae Dil دەبێتە ئەی دڵ و Hai Mushkil یانی موشکلە، زەحمەتە، دژوارە.--چالاک وتووێژ ١٠:٣٢، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٧ (UTC)\nدەستتان خۆش من لەگەڵ ئەی دڵ، دژوارە ــەم ، مەبەستم لەپەیجەکە ئەوەیە کەئەوان زیاتر لەبوارەکە تێکەڵتر لەوەی ئێمە وەک ڕاوێژکردن بوو نەوەک دانان وەک سەرچاوە + بەداخەوە ئەمڕۆ لەوێبی کوردی تۆڕەکۆمەڵایەتییەکان جێگای ماڵپەڕەکانییان گرتۆتەوە لەبەر ئەوە دەشێت ناچاری وامان لێبکا لەهەندێ باردا پەنای بۆببردرێت لەکاتی پێویست. > Kushared (لێدوان) ١٣:٠٨، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٧ (UTC)\nدژوار و سەخت بەقەد یەک کوردین و فارسیش. سەخت باوتریشە لە دژوار. دژوار 50 ساڵە ھاتووەتە ناو کوردی. بە فۆرمی دیشوار و دوشوار بووە، کە ئەویش فارسیە. سەخت ھیچ قەی ناکا بە بڕوام. پیرەھەڵۆ (وتووێژ) ٠٤:١٤، ٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٧ (UTC)\nڕەنگە دژوار کوردی نەبێ بەڵام سەخت ١٠٠% فارسییە. ھەڵبەت لە فارسیشدا دشوار مەعلووم نییە وشەیەکی فارسی بێ. جاران ھەر زەحمەت باو بووە وتوویانە زۆر زەحمەتە. ئەویش دەزانین کوردی نییە. وا بزانم بۆ ئەمە کوردییەکەی ھەر ئەستەم-مان ھەبێ. ئەستەم-ی کوردی ھەر ئەوەیە فارس دەڵێ ستَم.--چالاک وتووێژ ٠٨:٤٢، ٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٧ (UTC)\nلەگەڵ ئەستەمم وەک ئەوەی کاک چالاک ئاماژەی پێداوە. پێم وابێت لە ھەموو ناوەکانی پێش خۆی باسکران باشترە بۆ ناونیشانی ئەم وتارە.—ژیـار وتووێژ ٠٩:١١، ٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٧ (UTC)\nمن لەگەڵ سەخت یان دژوارم، پێموایە ئەستەم زیاتر لەوەیە کەنزیکبێت لە مەحاڵ (Impossible) بەڵام مەبەستی فیلمەکە tough ــە. ئەگەر کۆدەنگیش لەسەر ئەستەمە هەیە ئەوە با ئەو ببێتە سەرەکی > Kushared (لێدوان) ١٠:٤٨، ٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٧ (UTC)\nوەڵڵا من وا لە ئەستەم حاڵی نیم. کە دەڵێن ئەستەمە بەم مانایە نییە ھەر ناکرێ یانی دەکرێ بەڵام بەدژواری بەڵام Impossible یانی ھەر ناکرێ ناکرێ. بۆ نموونە ڕووداو نووسیویەتی «هاونیشتمانیانی رۆژئاوا بە ئەستەم گۆشتیان پێدەکڕدرێت» یان لە شوێنیکی تر نووسراوە «ئەڵمانیا بە ئەستەم سێ خاڵی لە ئوستوڕاڵیا وەرگرت» دەی ئەمانە دیارە بە مانای دژوارە نەک Impossible.--چالاک وتووێژ ١١:٥٣، ٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٧ (UTC)\n@Calak: وەک وتم بە بڕوام سەخت و دژوار بەقەد یەک کوردی و فارسین. بەڵێ جاران زۆرتر زەحمەت و موشکیل دەوترا. ھەردوو عەرەبین. بەڵام سەختیش سەدان ساڵە دەوترێ (نەک لزوومەن بە ھەمان مەعنای ئەمڕۆ و نەک لە ناو سۆرانیدا). بڕوانە بێسارانی و مەولەوی پڕن لە وشەی سەخت. زۆر جار وەکوو ئاوەڵناوێک بۆ زام و دەرد. زامی سەخت یانی زامی کاری و ناسۆر! کاری و ناسۆریش ھەر فارسین :). ھەر بە ھەمان شێوە باو بووە بۆ ڕێگە و چیای ناھەموار و... ئەڵێن ئەو چیایە زۆر سەختە. یانی سەرکەوتن پێیدا پیاو تووشی سەختی و ئازار دەکات. ئەوە زۆر لە ناو فارسدا باو نیە و کورد بەو جۆرە وشەکەی وەرگرتووە و بەکاری ھێناوە. شاعیرە سۆرانییەکانی بابان جانسەختیان زۆر دەوت کە دیارە فارسییە و کوردی نیە. یانی کەسێ کە ئاسان نامرێ. دژواریش وابزانم یا لە بەیتی دمدمدا یا لە داستانەکی بایەزیدیدا یەکێ لە کەسایەتییەکان ناوی دژوارە. لەوانەیە قەدیم لە کرمانجیدا بە ھەمان مەعنا بە کار برابێت. یانی وەکوو چیای سەخت (چیای دژوار). بۆیە بۆ ناوی کەسان شیاوە. ئەوەش بڵێم لە مەریوان خودی وشەی سەخت بۆ ئاوەڵناوی کێو و ھەرد دەڵێن، بەڵام سەخڵەتیش ھەیە زۆر باوە کە ڕەنگە ھەمان کوردێنراوی سەخت بێت. پیرەھەڵۆ (وتووێژ) ٢٣:٠٤، ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٧ (UTC)\nسپاس بۆ زانیارییەکانت. پیرەھەڵۆ گیان کە دەڵێم سەخت ناتوانێ کوردی بێ لە ڕوانگەی ئێتیمۆلۆجییەوە دەڵێم. ئەمڕۆکە historical phonology زمانەکان زۆر بەئاسانی دەری دەخن وشەیەک قەرزییە یان نا. سەخت کوردی نییە، ھەر وەک وشەی تەخت ھەر دووک فارسین. کوردییەکەی تەخت دەبێتە تات ھەر وەک دەڵێن تاتەبەرد/بەردەتات و تاتەشۆر. سەختیش کوردی بوایە دەبوو بە سات. ئەمانە من ناڵێم historical phonology دەڵێ.--چالاک وتووێژ ٠٧:٣٧، ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٧ (UTC)\n@Kushared: پێم وابێت ئەم وتارە زۆر باش دەبێت گەر ھەڵبژێردرێت ببێت بە وتارێکی باش. بۆ ئەوەش ھیوادارم گرنگی بە ڕێکی وتارەکە بدەیت بەتایبەتی بەشی ساوندتراک تۆزێک درێژ بکەیتەوە تاکو داڕێژەی تراکەکان تێکەڵ نەبێت بەو بەشە. ھەروەھا ئێمە ناڵێین "ساوەندتراک" باشترە ئەوە ھەر بکرێت بە ساوندتراک.—ژیـار وتووێژ ١٢:١٢، ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠١٧ (UTC)\nدەستخۆش چاکی دەکەم لەدەستکاری داهاتوو، بەشی ساوندتراکەکەش ئەگەر توانیم زیاتر پەرەی پێدەدەم. > Kushared (لێدوان) ١٢:١٩، ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠١٧ (UTC)\nمن ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی ئەی دڵ، دژوارەم کرد. تکایە بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:\nئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170609224037/http://indianexpress.com/article/entertainment/music/play-on-a-loop-3297002/ بۆ http://indianexpress.com/article/entertainment/music/play-on-a-loop-3297002/ زیاد کرا\nکاتێکی شاد!—InternetArchiveBot (سکاڵاکردنی کێشە) ٢٣:٠٧، ٢ی ئابی ٢٠١٩ (UTC)\nمن ئێستا دەستکاری ٦ بەستەری دەرەکیی ئەی دڵ، دژوارەم کرد. تکایە بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە:\nئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20161220164315/http://www.firstpost.com/bollywood/ae-dil-hai-mushkil-shivaay-have-close-contest-at-box-office-kjos-film-has-a-10-cr-lead-3088338.html بۆ http://www.firstpost.com/bollywood/ae-dil-hai-mushkil-shivaay-have-close-contest-at-box-office-kjos-film-has-a-10-cr-lead-3088338.html زیاد کرا\nئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170703171825/http://movies.ndtv.com/bollywood/alia-bhatt-has-a-cameo-in-ae-dil-hai-mushkil-she-stars-as-1474855 بۆ http://movies.ndtv.com/bollywood/alia-bhatt-has-a-cameo-in-ae-dil-hai-mushkil-she-stars-as-1474855 زیاد کرا\nئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170627190015/http://www.hindustantimes.com/movie-reviews/ae-dil-hai-mushkil-despite-an-awesome-ranbir-anushka-chemistry-it-is-difficult-to-feel-for-this-one/story-uDYlouZKZD9MT7UvPecM8I.html بۆ http://hindustantimes.com/movie-reviews/ae-dil-hai-mushkil-despite-an-awesome-ranbir-anushka-chemistry-it-is-difficult-to-feel-for-this-one/story-uDYlouZKZD9MT7UvPecM8I.html زیاد کرا\nئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20170423102449/http://www.saavn.com/s/album/hindi/Ae-Dil-Hai-Mushkil-2016/gBQy7DkiXlc_ بۆ http://www.saavn.com/s/album/hindi/Ae-Dil-Hai-Mushkil-2016/gBQy7DkiXlc_ زیاد کرا\nئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20171108035228/https://www.saavn.com/s/album/hindi/Ae-Dil-Hai-Mushkil--Deluxe-Edition-2016/OaP7XBgn5V8_ بۆ http://www.saavn.com/s/album/hindi/Ae-Dil-Hai-Mushkil--Deluxe-Edition-2016/OaP7XBgn5V8_ زیاد کرا\nئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20161221120554/http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/stardust-awards-2016-full-winners-list-shah-rukh-khan-priyanka-chopra-aishwarya-rai-bachchan-win-big/ بۆ http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/stardust-awards-2016-full-winners-list-shah-rukh-khan-priyanka-chopra-aishwarya-rai-bachchan-win-big/ زیاد کرا\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=وتووێژ:ئەی_دڵ،_دژوارە&oldid=717660»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٥:٠٨ی ١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ نوێ کراوەتەوە.


✌ جەمیل محەمەد ئاغا مێرگەسۆری شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 3 2022 1:38PM\nناو: جەمیل نازناو: جەمیل مێرگەسۆری ناوی باوک: مح [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 9 ✔ 96% ✍ ر.ع.ع. 1/3/2022 1:38:22 PM\n✌ حوسێن محەمەد ئاغای مێرگەسۆری شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jun 7 2015 2:03PM\n👁 ئەم بابەتە 4,643 جار بینراوە\nحوسێن [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 1 4 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 6/7/2015 2:03:08 PM\n✌ خەلیل ئیسماعیل سەعید برادۆستی شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 3 2022 1:47PM\n👁 ئەم بابەتە 577 جار بینراوە\nناو: خەلیل نازناو: خەلۆ برادۆستی ناوی باوک: ئیسم [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 10 ✔ 99% ✍ ر.ع.ع. 1/3/2022 1:47:16 PM\n✌ خەلیل سوڵتان مێرگەسۆری شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 3 2022 1:42PM\nناو: خەلیل نازناو: خەلیل مێرگەسۆری ناوی باوک: سو [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 10 ✔ 98% ✍ ر.ع.ع. 1/3/2022 1:42:00 PM\n✌ سەعید محەمەد ئاغا مێرگەسۆری شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 3 2022 12:28PM\nناو: سەعید نازناو: سەعید مێرگەسۆری ناوی باوک: مح [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 6 ✔ 99% ✍ ر.ع.ع. 1/3/2022 12:28:12 PM\n✌ فاخیر محەمەد ئاغا مێرگەسۆری شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 3 2022 8:37AM\nناو: فاخیر نازناو: فاخیر مێرگەسۆری ناوی باوک: مح [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 4 ✔ 99% ✍ ر.ع.ع. 1/3/2022 8:37:35 AM\n✌ محەمەد ئاغا مێرگەسۆری شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 2 2022 11:46PM\nناو: محەمەد نازناو: حەمەد ئاغا مێرگەسۆری ناوی با [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 1 2 ✔ 99% ✍ ر.ع.ع. 1/2/2022 11:46:51 PM\n✌ نزار محەمەد ئاغا مێرگەسۆری شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 3 2022 1:09PM\nناو: نزار نازناو: نزار مێرگەسۆری ناوی باوک: محەم [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 7 ✔ 96% ✍ ر.ع.ع. 1/3/2022 1:09:59 PM\n✌ ڕەشید محەمەد ئاغا مێرگەسۆری شەهیدان\n📅 کاتی تۆمارکردن Jan 3 2022 12:12PM\nناو: ڕەشید نازناو: ڕەشید مێرگەسۆری ناوی باوک: مح [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ 0 5 ✔ 99% ✍ ر.ع.ع. 1/3/2022 12:12:13 PM\n| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 2.438 چرکە!