بيلاڕوسيا/ تشرينى دوەمی 2021/ حەجی دەروێش (یەكەم كەس لەدەستە چەپەوە) لەگەڵ خێزانەكەی لە جەنگەڵی سنوری نێوان بیلاڕوسیا و پۆڵەندا وێنە: حەجی بۆ (كەركوك ناو)ـی ناردووە\nحەجی دەروێش و خێزانەكەی؛ خێوەتەكەی ناو كەمپ بە چ جۆرێك بەجێدەهێڵن بەهەمانشێوە بۆی دەگەڕێنەوە، ئەوەش دوای دوو مانگ لە سەرما و برسێتی جەنگەڵەكانی بیلاڕوسیا و نەهامەتییەكانی دیكەی رێگای قاچاخ.\n22ـی ئەیلولی 2021، حەجی لەگەڵ دایكی، هاوسەرەكەیی و شەش منداڵەكەیدا (سێ كچ و سێ كوڕ) جانتای یەكجاری بە ئومێدی گەیشتنە بەهەشتی ئەوروپا دەپێچننەوە و لە كەمپی ئاوارەكانی شاریا-ـی پارێزگای دهۆكەوە بەرەو توركیا بەڕێدەكەون.\n"چوار خێزانی ئێزیدی بوین، ئێمە و خێزانێكی تر لە كەمپی شاریا، خێزانێكی شنگال و خێزانێكی دیكەی كەمپی كەبەرتوو، نزیكەی 30 كەس بوین، لەتاو ئاوارەیی و نەهامەتییەكانی ژیان و وێرانكارییەكانی شنگال چوینە ئيستانبوڵ" حەجی دەروێش كالۆ (53 ساڵ) وای وت.\nحەجی و كەسوكاری لە كاتی هێرشەكانی ئابی 2014ـی داعشەوە بۆ شنگال ئاوارەبون و لەوكاتەوە لە خێوەتێكی كەمپی شاریا نیشتەجێن.\nبيلاڕوسيا/ تشرينى دوەمی 2021/ هاوسەر و منداڵەكانی حەجی دەروێش لە جەنگەڵی بیلاڕوسیا وێنە: حەجی بۆ (كەركوك ناو)ـی ناردووە\nگەشتی ئەو چوار خێزانە ئێزیدییە 29 رۆژ لە ئیستانبوڵی توركیا دریژە دەكێشێت، دوای وەرگرتنی ڤیزای بیلاڕوسیا، درەنگانی 20ـی تشرینی یەكەم سواری فڕۆكە دەبن و بۆ رۆژی دواتر دەگەنە شاری مینسك-ـی پایتەختی ئەو وڵاتە.\n"چەند رۆژێك لەو شارە ماینەوە، دواتر خێزانەكەی ئێمە بڕیارماندا بەرەو سنوری بیلاڕوسیا بڕۆین، دوو ئۆتۆمبێلی تاكسیم بەكرێ گرت، بۆ هەر نەفەرێك 300 دۆلارمان دا، تا گەیشتینە گوندێكی نزیكی سنوری پۆڵەندا، لەوێوە بۆ ماوەی سێ رۆژ بەپێ رۆیشتین تا سەر سنور".\nبیلاڕوسیا روبەرێكی بەرفراوانی دارستانی لەگەڵ پۆڵەندا هەیە و كۆچبەرانی رێگای قاچاخ بەپێ بەناو ئەو دارستانەدا دەگەنە سنور، سەرباری تینوێتی و برسێتی و سەختی رێگاكە بۆ كەسانی بە تەمەنی هاوشێوەی دایكی حەجی و منداڵ.\nمنداڵە بچوكەكەی حەجی تەمەنی 12 ساڵە و هێشتا بارودۆخی باشترە بەراورد بە سەدان منداڵی ساوا و بچوكتری جەنگەڵەكانی بیلاڕوسیا.\nتكام لێكردن لەبەر خاتری منداڵەكان و دایكم كە تەمەن 80 ساڵە رێگەبدەن بپەڕینەوە بۆ ئەڵمانیا\nحەجی دەڵێت سەرباری ماندوبونی زۆری رێگا، لە 2ـی تشرینی دووەم هەوڵیانداوە سنوری تەلبەندكراوی بیلاڕوسیا ببڕن بەڵام لەلایەن پۆلیسی پاسەوانی پۆڵەنداوە دەستگیردەكرێن.\n"زۆر لە پۆلیسەكان پاڕاینەوە، تكام لێكردن لەبەر خاتری منداڵەكان و دایكم كە تەمەن 80 ساڵە رێگەبدەن بپەڕینەوە بۆ ئەڵمانیا، بەڵام سودی نەبوو، بە مامەڵەیەكی زۆر ناشرین و خراپ، بە ئیهانە و هەزار قسەی ناخۆش ئێمەیان بە ئۆتۆمبێل گواستەوە و فڕێدراینە ناوچەیەكی قەدەغەكراوی ناو سنوری بیلاڕوسیاوە".\nبیلاڕوسیا لە خۆرئاواوە سنوری لەگەڵ پۆڵەندا، لیتوانیا و لاتیڤیا هەیە؛ هەریەك لەو وڵاتانە هەزاران پۆلیسیان لە سنورەكانیاندا بڵاوكردۆتەوە و رێگەنادەن هیچ كۆچبەرێك سنور ببەزێنێت.\nخێزانەكەی حەجی دەكەونە سنوری نێوان بیلاڕوسیا و پۆڵەندا؛ لەوێ گیردەخۆن، نە بیلاڕوسیا رێگەی گەڕانەوەیان پێدەدات بۆ مینسك نە پۆڵەندا رێگەدەدات خاكی وڵاتەكەی بەرەو ئەڵمانیا بەكاربهێنن.\nبيلاڕوسيا/ تشرينى دوەمی 2021/ خێزانەكەی حەجی دەروێش لە كیسەخەودا لە جەنگەڵی بیلاڕوسیا خەوتون وێنە: حەجی بۆ (كەركوك ناو)ـی ناردووە\n"حەوت رۆژ لەو شوێنەدا بوین، بەشی ئەو هەموو رۆژە خواردن و ئاوی خواردنەوەمان پێ نەبوو، منداڵەكان دەچونە لای پۆلیسی بیلاڕوسیا و ئەوانیش هەندێكجار سێو یان پسكیتیان پێدەدان، ئەو هەفتەیە هیچ خواردنێكمان نەخوارد، لە بارودۆخێكی زۆر خراپدا بوین، سەرباری سەرمایەكی توند".\nپلەی گەرما لە جەنگەڵەكانی سەرسنوری بیلاڕوسیا زۆربەی كات سفرە و لە شەوانیشدا لەژێر پلەی سیلیزییەوەیە.\nهەر لە جەنگەڵەكانی ئەو وڵاتە لەگەڵ پۆڵەندا، لیتوانیا و لاتیڤیا هەزاران كۆچبەری دیكە كە زۆرینە عیراقین چەندین هەفتەیە گیریانخواردووە.\n"داوامان لە پۆلیسی بیلاڕوسیا كرد بمانگوازنەوە بۆ شاری مینسك، بەڵام تا پارەمان پێنەدان قایل نەبون، هەر نەفەرێك بە 100 دۆلار ئینجا رێگەیان دا".\nدوای گەڕانەوە بۆ شاری مینسك و پشوی ماندوبونی جەنگەڵ؛ حەجی و خێزانەكەی بڕیاری گەڕانەوە بۆ عیراق دەدەن.\nهاوڕێیەكانم وتیان تۆ شێت بویت، دوای ئەو هەموو ماندوبون و خەرجییە بۆ كوێ دەگەڕێیتەوە\n"هاوڕێیەكانم وتیان تۆ شێت بویت، دوای ئەو هەموو ماندوبون و خەرجییە بۆ كوێ دەگەڕێیتەوە، بەڵام وتم ئەگەر تكتی فڕۆكە یەك دەفتەر دۆلار (10 هەزار دۆلار)ـیش بێت هەر دەڕۆمەوە".\nحكومەتی فیدراڵی عیراق بە هەماهەنگی لەگەڵ بیلاڕوسیا بڕیاریداوە بە تەرخانكردنی فڕۆكە بەبێبەرانبەر و كارئاسانی بۆ ئەو كۆچبەرە عیراقییانەی خوازیاری گەڕانەوەن.\n"لە باڵیۆزخانەی عیراق لە بیلاڕوسیا ناوی خێزانەكەم بۆ گەڕانەوە تۆماركرد و لە 18ـی تشرینی دوەمی 2021دا گەیشتینەوە فڕۆكەخانەی نێودەوڵەتی هەولێر" حەجی وای وت.\nبەپێی بەیاننامەیەكی وەزارەتی گواستنەوەی عیراق، لەو گەشتەی 18ـی تشرینی دوەمدا 430 كۆچبەر لە بیلاڕوسیاوە گەڕێنراونەتەوە، تائێستا چەندین گەیشتی دیكە رێكخراوە و ژمارەی گەڕێنراوەكان گەیشتۆتە زیاتر لە هەزار و 38 كەس.\nبیلاڕوسیا/ 18ـی تشرینی دوەمی 2021/ كۆچبەرانی عیراقی لەنێویاندا خێزانەكەی حەجی دەروێش بەفڕۆكەی عیراقی و بێبەرانبەر گەڕانەوە بۆ هەولێر فۆتۆ: راگەیاندنی وەزارەتی گواستنەوەی عیراق\nحەجی دەروێش دەڵێت گەشتەكەی ئەوان لەبەر بێكاری و برسێتی نەبووە، چونكە فەرمانبەری خانەنشینە لەسەر میلاكی حكومەتی عیراق و لە نزیكی كەمپیش دوكانی رۆنگۆڕی هەیە، بارودۆخی دارایی باشە، "هۆكارەكە بێزاری لە ژیانی كەمپ و دابینكردنی ئایندەیەكی گەش بوو بۆ منداڵەكانمان، چونكە ئاژەڵیش ناتوانێت حەوت ساڵ لەژێر خێوەتدا بژی، ویستمان لە دۆزەخی كەمپ رزگارمان بێت بەڵام كەوتینە دۆزەخێكی قورسترەوە".\nبەپێی ئامارەكانی حكومەتی هەرێم تائێستا زیاتر لە 664 هەزار ئاوارە لە هەرێم نیشتەجێن كە سەدا 30ـیان ئێزیدین.\nلەو گەشتەدا خێزانەكەی حەجی زیاتر لە سێ دەفتەر و 40 گەڵا دۆلار (زیاتر لە 34 هەزار دۆلار) خەرجییان بووە، "راستە پارە و ئۆتۆمبێل و هەموو شتێكم لەدەستدا، بەڵام پەشمان نیم لە رۆیشتن و گەڕانەوەش، بە چاوی خۆم بینیم مرۆڤایەتی لای ئەوروپییەكانیش نییە، ئەو گەشتە ئەزمونێكی باش بوو".\nچیرۆكی گەشتەكەی حەجی دەروێش و خێزانەكەی بە گەڕانەوە بۆ هەمان خێوەتی خۆیان لە كەمپی ئاوارەكانی شاریا كۆتاییهات.


تیشکێ بۆ سەر مافی مرۆڤ….، هەڵۆ بەرزەنجەیی – PMNews\n10.12.1948 ئەو ڕۆژەیە کە پاش کۆتایی جەنگی کاولکاری دووەم جەنگی جیھانی بانگەوازی بۆ کرا و دامەزرێندرا.\nئەگەرچی ھێشتا سیاسەت و ھێزی دەسەڵاتدار و بڕەکیش ئایدۆلۆژی ڕەنگ و بۆی بەم رێکخراوەوە دیارە، لێ دیسان ھەبوونی لە نەبوونی باشترە.\nئاخر مرۆڤ لەم گەردونە بێ سەروبەرەدا، لەسەر شتی بێ مانا و ناوەڕۆک و بێبایەخ، زۆر بەر ئازار و سووکایەتی و ھەڕەشەی مردن دەبێتەوە.\nئەم چیرۆکە لای ھەموان کەموزۆر ئاشکرایە.\nڕاپۆرتی ئەمساڵی 2019 بە تێروتەسەلی تیشکی خستە سەر ئەو تاوانانەی بەرامبەر بە مرۆڤ کراون…\nپوختەیەکی ئەو ڕاپۆرتە رۆژنامەی« دێر تاگە شپیگلی » DerTagesspiegel ئەڵمانی بە ئاماژەدان بە 9 وڵات وەک سەرتۆپی پێشلکاری مافی مرۆڤ دەخاتە بەردەست.\nلەوانە 2 دەوڵەتیان – ئێران و سووریا- داگیرکەری کوردستانن و دووانی تریان – رووسیا و چین – دۆستی سەرسەختی داگیرکەرانی وڵاتەکەمانن.\nئەمەش ئەوە ناگەیەنێ کە «تورکیا و عێراق »لەم تاوانە بێبەشن و لاشم سەیرە!! رۆژنامەی ناوبراو، بە تایبەت دۆخی تورکیای نەخستۆتە بەرچاو!.\nکەمینەیەکی زۆری Uiguren، زۆر خراپ دەچەوسێندرێنەوە و گرتن و لێدان و ڕاوەدونان بە بڕێکی زۆر بەکار دێت. ھەموو مافە ئازادی و مرۆییەکان پێشێل دەکرێن و نادادییە گەورە ھەس. زۆر لەگیراوەکان ، لەژێر ئەشکەنجەدا دەمرن و ئەندامی خەستەی زۆریشیان دەدزرێ….\n– کۆریای باکوور:\nرێکخراوی مافی مرۆڤ، باس لە ستەم و چەوسانەوە و ڕاوەدوونانێکی بێ وێنە دەکات لەم وڵاتەدا. نزیکەی 120ھەزار کەس لەزینداندان و کاری قورسیان پێ دەکرێ. ھاوڵاتی لەموڵاتەدا دەبێت ماوەیەکی باش بە خۆڕایی بۆ دەوڵەت کار بکات. بەرامبەر کارکردنی ئاسایش پارەی کەم وەردەگرن. ھەر بۆیەباس لە « کۆیلایەتی کارکردن» دەکرێ لەم وڵاتەدا.\nئۆپۆزیسیۆن و ڕۆژنامەنووس و ڕەخنەگر ڕاوەدوو دەنرێن و ھەر کەسێ باسی مافی مرۆڤ بکات دەبێ لەئازادی و تەندروستی و ژیانی خۆی بترسێ. سیاسەتێکی توند وتۆقێنەر لە چیچان بەڕێوەدەبرێ.\nئێستا ھەر رۆژنامەنووسێ ڕەخنە بگرێ بەسیخوڕی ڕۆژئاوا لەقەڵەمی دەدەن. رووسیا لەسەردەمی پۆتین دا، ناحەزەکانی لەدەرەوەی وڵات لە ڕێگ مادەی سالیۆم و ژەھرخواردکردنەوە لەناو دەبات.\nلە ھیچ وڵاتێکی ئەمەریکای لاتینی چەوسانەوە و پێشلکاری دژ بە زیندانەکان سیخناخ کراون بە مرۆڤ و لەتاوستەمکاری نزیکەی 4,5 ملیۆن مرۆڤ ئەووڵایەی مادۆرای Madura جێھێشتووە. Foto Penal رێکخراوێکی سیاسییە خەریکی تۆمارکردنی تاوانەکانە.\nبۆ بەشار ئەسەد ھەموو شت ڕوون و ئاشکرایە، ھەرکەسێ ئەو ڕژێمە و ئەوی نەوێت، تیرۆریستە و دژی دەوڵەتە و دەبێ بێ ڕوحمانە سزا بدرێ. زیاتر لە 17 ھەزار کەس بەس لەژێر ئەشکەنجەدا گیانیان لەدەست داوە.\nئەشکەنجە و برسی و تینووکردن و کوشتن بریتییە لەسیاسەتی فەرمی لەناو بردنی ناحەزانی بەشار و سیستەمەکەی.\nسیسی حوکمەکەی لە موبارەک خراپتر لێ کردووە و میسر بۆتە دەوڵەتێکی سەربازیی وپۆلیسی .ترس وتۆقاندن و زیندانی کوشتن بەرفراوانە. لە ئێستادا زیاتر لە60 ھەزار گیراوی سیاسی ھەیە.\nزۆر بەشێوەیەکی زەق درشت پێشێلی مافی مرۆڤ دەکرێ و بیروڕای ئازاد و مەزھەبی ئازاد و ئازادی سێسوالێتی وگردبوونەوە بەتوندی لێدەدرێو و ڕێگە پێنادرێن. بەسەدان کەس لە سێدارە دەدرێن . بەتوندی خۆپیشاندانەکان بڵاوەیان پێ کراوە.\nھەرکەسێ ناحەز ودژی بێت سزات توند دەدرێ و ڕەنگە بشکوژرێ. وەک قاشوچی. ئازادی ئافرەت زۆر بەرتەسکە و لە سێدارەدانیش پێڕەو دەکرێ.\nلە ساڵی 1969-2019 زیاتر لە 4 ملیۆن کەس کوژراوە. ڕۆژانە 100 کەس دەمرێ. دیارەچەوسانەوەی ئێتنی لەم دەوڵەتە ئەفریکاییەدا زەق و بەرچاوە. Gesendet mit der GMX Mail App


داقوق؛ قەڵای كاكەیی شەڕی دژ بە داعشە |\nHome سەرەکی داقوق؛ قەڵای كاكەیی شەڕی دژ بە داعشە\nشەڕێك دەكەن هی خۆیان نییە\n«بە هۆی ئەم شەڕانەوە بەردەوام قوربانی دەدەین، ژیانمان هیچ پارێزراو نییە لە ماوەی سێ ساڵدا ٢٥٠ كەسمان لەو شەڕانە کوژراون، لەگەڵ ئەوەشدا شەوانە خۆمان حەرەسیاتی ژیانی خۆمان دەكەین»، ئەمە وتەی زیاد سەهد، تەمەن ٤١ ساڵ، سەرۆك عەشیرەتی لەكیی كاكەیییە لە سنووری قەزای داقوق.\nلە ڕۆژی 24ی مانگی تەمووزی ڕابردووەوە چوار جار هێرش کراوەتە سەر کاکەییەکانی سنووری داقوق سەر بە پارێزگای کەرکوک لە لایەن چەکدارانی نەناسراوەوە، کە وەک دانیشتوانی داقوق باسی دەکەن گرووپێکی داعشن و لەژێر ناوی دیکەدا هێرش دەکەنە سەر هاووڵاتییان.\nداقوق، سەر بە پارێزگای کەرکوکە و ٤٠ کیلۆمەتر لە ناوەندی شارەکەوە دوورە لە لای باشوورییەوە و دەکەوێتە سەر ڕێگای کەرکوک-بەغدا.\nزیاد بۆ «ئاژانس» وتیشی: «پێش ڕووداوەکانی ١٦ی ئۆكتۆبەری 2016 کە هێزە عێراقییەکان هێزە ئەمنییە کوردییەکانیان لە سنووری کەرکوک دوور خستەوە، لە سنووری داقوق چوار هه‌زار كاكەیی لێ بووە كەچی لە ئێستادا هه‌زار كاكەییش نەماوە هەمووی چۆڵی كردووە.»\n«لە ڕۆژی ٢٤ی مانگی ڕابردووەوە تاوەكو ئێستا چوار هێرشی ناوبەناو لەو سنوورەدا ئەنجام دراون و لە ڕووی ئەمنییەوە پارێزراو نین» زیاد وای وت.\nدانیشتووانی قەزاکە زۆرینەی کوردن و ژمارەیەک عەرب و تورکمانیشی لێ نیشتەجێن.\nزۆربەی کوردەکانی داقوق سەر بە ئایینی کاکەیین و لە دوای شەڕی داعشەوە لە ساڵی 2014 تووشی چەندان شەڕ بوونەتەوە.\nجارێکی تر لە دوای نەمانی داعشەوە، دوای ڕووداوەكانی ١٦ی ئۆكتۆبەری ساڵی ٢٠١٦ و نەمانی هێزەكانی پێشمەرگە لە سنووری ناوچە جێناكۆكەكان شەڕ لە داقوقدا بەردەوامە و كوردەكان بە تایبەت كاكەییەكان لە داقوق قوربانیی ئەم شەڕانەن.\nڕۆژی 24ی مانگی ڕابردوو، دوای كاتژمێر ١٠ی شەو چوار گولـلە هاوەن ئاڕاستەی گوندی دارای حەفتەغار كرا لە باشووری داقوق مردن و برینداربوونی هاووڵاتییان و كوشتنی پۆلیسێكی فیدڕاڵیی لێ كەوتەوە.\nئازاد ڕۆستەم، بەرپرسی كۆمیتەی یەكێتیی لە داقوق، بۆ «ئاژانس» وتی: «لەو هێرشەدا ١١ هاووڵاتیی عەرەب و پێنج هاووڵاتیی کورد کوژران و پۆلیسێکی فیدڕاڵیش کوژران.»\nسەبارەت بە هێرشەكانیش وتی: «هێرشەكان لە لایەن داعشەوە دەكرێن، بەڵام هێزێكی نوێیە و تازە درووست بوون حەز لە كوشتنی خەڵك و تێكدانی ژیانی خەڵك دەكەن.»\nبە پێی زانیارییەکانی بەرپرسی کۆمیتەی یەکێتیی لە 2014ـەوە 150 کاکەیی لە سنوورەکە کوژراون و چەندان برینداریشیان هەبووە.\nداقوق لە 88 گوند پێك دێت، ٢٩ گوندی كورد و ٥٩ گوندی عەرەب و توركمان لەخۆ دەگرێت زۆرترین دانیشتوانی كوردی گوندەكان كاكەیین.\nئەگەرچی چەندین جار لە لایەن هاووڵاتییانەوە داوای گەڕانەوەی پێشمەرگە كراوە، بەڵام تاوەكو ئێستا ئەو بڕیارە جێبەجێ نەكراوە.\nمحەمەد جەمال، ئەندامی ئەنجوومەنی پارێزگای كەركوك بۆ «ئاژانس» وتی: «زۆربەی قوربانیدەر لەو ناوچەیە كوردی كاكەیین.»\nوتیشی: «بەردەوام داوای گەڕانەوەی هێزەكانی پێشمەرگەمان كردووە، بەڵام كێشەكە چارەسەر نەبووە، ئەگەر داقوق كۆنتڕۆڵ نەكرێت ئەوا كەركوكیش دەكەوێتە مەترسییەوە.»\nبەهۆی ئەم بارگرژییەوە بەشێك لە گوندەكان (سەی وەلەد، مەتیق، شاركار، سەیعەباس) كە خەڵكەكەی كاكەیین گوندەكانیان چۆڵ كردووە و ڕوویان لە شوێنێكی باشتر كردووە.\nجەمال محەمەد، ئەندامی پەرلەمانی عێراق، بۆ «ئاژانس» وتی: «هۆكاری نەگەڕانەوەی هێزەكانی پێشمەرگە بۆ بوونی كورد و عەرەب و توركمان دەگەڕێتەوە لە ناوچەکە، تاوەكو ئێستا لە سنوورەكان جیامان نەكردووەتەوە دیاری بكەین.»\nوتیشی: «دوای دیاریكردنی سنووری كوردەكان پێشمەرگە لەو شوێنانەدا جێگیر دەكەین.»\nئەدهەم بارزانی ״پێی باش نییە״ لە سلێمانی بمێنێتەوە


جینۆسایدی ئێزدییەكان: لەسەرەتادا جوانەكانیان هەڵدەبژارد | جینۆساید كورد\nلەسەرەتادا جوانەكانیان هەڵدەبژارد\nلویزا سبری تەمەن 1996، باس لە چیرۆكی ئازارەكانی لە بن دەستی داعش دەكات. ئەو بەبێ ئەوەی مەبەستی بێت، بە ئاسانی و سادەیی دەمانكاتە پارچەیەك لە خۆی و لەوە دەست پێدەكات كە رۆشتوە بۆ ماڵی پورەكەی بۆ یەك شەو مانەوە، بۆ ئەوەی لەوێوە چاودێری دۆخەكەو رووداوەكان بكات. بەڵام بەداخەوە دراوسێكەیان كە مەیتوتی بوە، خەبەریان لێدەدەن و دەستگیر دەكرێن و دەیانبەنە فەرمانگەی باری شارستانی و هەر لەوێ پیاوەكانیان لێ جیا دەكەنەوەو بەرەو قەزای تەلعەفەریان دەبەن و بۆ ماوەی سێ رۆژ لەوێ دەمێننەوە. وەك خۆشی تەئكید دەكاتەوە لەوێ لە دۆخێكی ئەمەندە دژواردا بوونە ئاوی ناو “حەمام”ەكانیان خوردوەتەوە.\nكاتێك ئەم چیرۆكانەی جینۆسایدی ئێزدییەكان، بە تایبەتتر چیرۆكی ئەو كچ و ژنانەی داعش بە دلِڕەقانەترین شێوە مامەڵەی لەگەڵ كردوون، بیناییم تەڵخ دەبن و بارێكی گەورەو قورس لە سەر رۆحم دەنشنەوە. ئیتر لێرەوە چیرۆكەكان دەبنە بەشێك لە بوونم و بەردەوام بەناو زیهنما دێن و دەچن و كاریگەری خۆیان جێدڵن؟!\nلویزا لە درێژەی گێڕانەوەی بەسەرهاتەكەیدا باسی ئەوە دەكات بەردەوام تحروش بە كچ و ژنەكان كراوەو باسی ئەوەش دەكات كە جارێكی تر گەڕێنراونەتەوە بۆ هۆڵی كلاكسی لە موسڵ و هەمدیس بۆ تەلعەفەر!!\nئەوەتانێ لویزا بە نیگەرانی و ناخێكی پڕ حەسرەتەوە باسی ئەوە دەكات، سەرەتا جوانەكانیان هەڵبژارد، خوشكەكەم “عەزیزە سەبری” یەكێك بوو لەنیێوانیاندا. رۆژی دووەم ئەمیرەكەیان هات و دابەشمانی كرد، هەروەها ئەمیرێكی تر بە ناوی “ئەبو موسا- ئەزهر عەلی حسێن خاتونی” لەگەڵ ئەمیرێكی تر هاتن و كۆمەڵێكمانیان هەڵبژاردو بردمانیان بۆ قەزای بەعاج. ئەوەش بە وردی باس دەكات كە ئەوان “لیزا سەبری، جیلان برجس، جیهان برجس، نوفا عەمو، بفرین عەمو، غزاڵ، رویدە، ئینتزار كۆ، نەجلا سەعید، عالیە سەعید لە تەل قەسەب، فخریەو شەیما خیرۆ لە شەنگال، حەنان لە بەعشیقە، بەهارو خوشكێكی جوانی لە تەلعوزێر”بوون.\nلویزا باسی ئەوەش دەكات كاتێك كە “جیلان” خۆی كوشت و ئینتحاری كرد، ئەم داعشانە لەوێ بوون “ئەبو هیلال، ئەبو عەبدوڵا، ئەبو غفران “عید مشعل”، ئەبو موسا “ئەزهر عەلی حوسین خاتوونی”. هەر دوای ئەوە ئەبو موسا دێت و لویزاو پورەكەی و خوشكەكەی دەبات بۆ گوندی “رامبوسی و بە قسەی لویزا خۆی كە دەڵێ”: لەوێ ئیغتسابی كردم و دوو مانگ لای مامەوە”و ئەمانەشی لەگەڵ بوە “شەیما خیرۆ، فخریە لە تەل قەسەب. دیارە ئەم ئەمیرەی داعش بەرپرس بوە لە بەعاج و لە یەكێك لە شەڕەكاندا كوژراوە.\nچیرۆكی لویزا سەخت و پڕ ئێشتر دەبێ، ئەوەتا پاش ئیغتسابكردنی و دوای كوژرانی ئەبو موسای جەلادو دڕندە، دەیگەڕێننەوە بۆ كەس و كارەكەی لە “حسێبە-سوریا”و سەرباری ئەم هەموو چەرمە سەرییە داوای لێدەكەن رۆژو بگرێ و نوێژبكات، و وەك بێوەژن لە ماڵەكەیان بمێنێتەوە”. ئەمیش وەك خۆی باسی دەكات بەچ شێوازێك بوە نازانم بەڵام دەڕواتەوە بۆ لای ئەو كەس و كارانەی كە لە تەلعەفەر بوون بۆ ماوەی یەك مانگ لەوێ دەبێ و دواتر داعشێك لە بەعاجەوە دێت و دەیبات.\nسەیربكە بنواڕە لە دڕندەیی داعش، دوای ئەوە ئەبوغفران و ئەبو رەقە دێن و دەیبەن بۆ كۆمەڵگای تەل بەنات و لەوێشەوە بۆ موسڵ و لە هەمان رۆژدا دەیانەوێ بیفرۆشن، بەڵام ئەم بەشەڕ دێت لەگەڵیان و ئیتر دەیبەن بۆ ماڵێك”: بردمیان بۆ ماڵێك دە كچی كەس و كاری خۆی لە شەنگاڵ لەوێ دەبن بۆ ئەوەی فێری قورعان خوێندنیان بكەن”. ئەو دەڵێ”: من بەردەوام لە گەڵ پاسەوانەكان بەبەردەوامی شەڕم دەكرد بۆیە رەوانەی رەقەیان كردم لە سوریا”. تۆ سەرنج بدە لەلایەك ئیغتساب كردن و لەلایەك قورعان خوێندن بە كچێك كە تەمەنی ئەوكاتە لە نێوان 18 بۆ بیست ساڵ بوە؟ چ نەفرەتیەكە دەوڵەتی ئیسلامی “داعش” و جەلادەكانیان؟\nلەوماڵەی كە لێی ماونەتەوە، شەوێك یەكێك لە پاسەوانەكان پێی دەڵێ ئەگەر دەتەوێ هەڵ بێی یارمەتیت دەدەم؟ ئەویش تێدەگات لەوەی پاسەوانەكە دەیەوێ بزانێ ئایا نیەتێكی وای هەیە لەژێردەستی دەوڵەتی ئیسلامی رابكات؟ بۆیە پێیان دەڵێ”: لەخوا بەزیاد بێت من بووم بە موسڵمان و نامەوێ لە خاكی خەلافەتی ئیسلامی دەربچم. پاسەوانەكەش پێی دەڵێ”: سوپاس بۆ متمانەت بە ئیسلام و دەوڵەتی ئیسلامی.\nلویزا باسی ئەوەكات كە شەوی دووەم، من تەنیا بووم.. پاسەوانەكە هەموو دەرگاكانی ژوورەكانی داخست بە دەرگای سەرەكی ماڵەكەشەوەو رۆشت. ئەمیش لەم كاتە دەرفەت دەقۆزێتەوەو لە رێگای بۆشاییەكەوە دێتە دەرەوەو بە دیواری حەوشەكەدا هەڵدەگژێ و دێتە دەرەوە. خۆیشی ئاوا دەڵێ”: دابەزیم و رووپۆشەكەم دا بەسەرماو بە شەقامەكەدا كە كەشێكی باراناوی بوو رێم دەكرد. تەكسییەكم راگرت و داوام لێكرد بگەیەنێتە حەسەكە یان دێر زوور؟ ئەویش پێی دەڵێ”: من تەنها لەناو داخلی رەقە كار دەكەم، بەڵام ئیمكان هەیە بتگەیەنمە حەسەكە؟\nلویزا سەردەكەوێتە سەر تاكسیەكەو شۆفێرەكەش داوای كرێی لێدەكات؟ ئەویش پێی دەڵێ: ئەمەوێ زۆر راستگۆبم لە گەڵت من هیچ پارەیەكم پێنیە چونكە من ئێزدیم و داعش هێنامیانە بۆ ئێرەو لە خێزانەكەم دابڕاوم؟ شۆفێرەكەش پێی دەڵێ”: بەبێ كرێ ناتوانێ بیگەیەنێ؟\nشەوەو دینا ساردە، باران دەبارێ و ئافرەتێك تەنیاو كەس شك نابا، زۆر دەپاڕێتەوە بۆ ئەوەی بەم شەوە جێی نەهێڵێ و لە دەست زاڵمانی داعش رزگاری بكات؟ دیارە شۆفێرەكەش باسی ئەوە دەكات كە ناتوانێ تەحەدای پیاوەكانی دەوڵەتی ئیسلامی بێتەوە؟ ئەویش داوای تیلەفۆكەی دەكات بۆ ئەوەی پەیوەندی بكات بە كەس و كاری لە كوردستان؟ شۆفێرەكەش دەڵێ تیلەفۆنەكەم شەحنی تێدا نیە، ئەمەش وەك پاساوێك بۆ هاوكاری نەكردنی؟ لویزی پێی دەڵێ بمگەیەنە شوێنكێك لە دەرەوەی دەوڵەتی ئیسلامی، ئەوكاتە خێزانەكەم ئەو مەبلەغەی دەتەوێ دەتدەنێ؟ شۆفێرەكەش دەڵێ ناتوانم سنور ببەزێنم چونكە نایاساییە لەلایەن دەوڵەتی ئیسلامیەوە؟ پێی دەڵێ بمبە بۆ ماڵەكەت؟ شۆفێرەكەش دەڵێ”: گەر پێم بزانن ماڵەكەم بەسەرمدا دەڕوخێنن؟\nئیتر لویزی چیبكات؟ بۆ كوێ بڕوات؟ ناچار روودەكاتە شۆفێرەكەو پێی دەڵێ”: برا چارەیەكم بۆ بدۆزەوە؟ شۆفێرەكەش دەڵێ”: كوردی دەزانی؟ دەتبەم بۆ ماڵی كەسێكی كورد لەدرەوەی شار، بە هێچ شێوەیەك لە دەرگا نەدەی تا ئەوكاتەی من لێت دوور دەكەومەوە؟\nلویزی دەڵێ”: بۆ چەند جارێك لەدەرگامدا، بەڵام نەیانكردەوە؟ ئەو باسی ئەوەش دەكات هیچ چارەیەكی تری نەبوە تەنها كردنەوەی دەرگاكە نەبێت؟ بۆیە دەرگاكە دەكاتەوەو ئەوانیش پێشوازی دەكەن و پێی دەڵێن كێشەت چیە یان چیت دەوێ؟ ئەویش رووپۆشەكە لەسەر دەم و چاوی لادەبات و دەڵێ من ئێزدیم و چیرۆكەكەی خۆی بۆیان باس دەكات.\nئەوەش باس دەكات، كە بردویانەتە ماڵێك و لێیان پرسیوە چۆن ماڵی ئێمەت هەڵبژارد؟ كاتێك زانیان شۆفێری تاكسییەكە گەیاندویەتی یان ناو نیشانەكەی داوە، ترساون لەوەی خەبەری داعش بدات، چونكە شۆفێری تاكسیەكان زۆربەیان ئیشی جاسوسی بۆ دەوڵەتی ئیسلامی دەكەن؟\nبۆیە لویزی دەبەن بۆ ماڵێكی داڕووخاو، حەوت رۆژ لەوێ دەمێنێتەوەو لەم نێوانەدا پەیوەندی بە كەس و كارییەوە دەكات و دواتر دەگاتە حەلەب و لەوێ موبایل و سیم كارت دەكرێ و پەیوەندی دەكاتەوە. ئیتر بۆ هەمیشە رزگاری دەبێت.\nسەرچاوە: واڵای داود موراد خەتاری لە تۆڕی كۆمەڵایەتی فەیسبوك


li بێژەکردن: چۆن li بە ئیتالیایی, نەرویژی بۆکماڵ, کریۆلی موریتانی, تورکی, دانمارکی, پۆرتووگالی, ئیسپرانتۆ, ناپلی, کورمانجی, هەنگاری(مەجاری), کاتالانی, ڤیەتنامی, وۆلۆف, ئۆکسیتان, تۆکی پۆنا, پۆڵەندی بێژە بکەن\nچۆن گۆ دەکرێ li\nli بێژە کردن بە ئیتالیایی [it]\nli گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن Paolo_B (نێر لە ئیتالیا)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی li بە ئیتالیایی\nهاوبەشکردنی بێژەی li بە ئیتالیایی:\nli نموونە لە دەستەوشەیەک\nE se li leggessi io? گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن shalafi81 (نێر لە ئیتالیا)\nLi uso, alternativamente, entrambi. گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن Angy65 (مێ لە ئیتالیا)\nli بێژە کردن بە نەرویژی بۆکماڵ [no]\nli گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن FredrikMH (نێر لە نۆرویژ)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی li بە نەرویژی بۆکماڵ\nهاوبەشکردنی بێژەی li بە نەرویژی بۆکماڵ:\nli بێژە کردن بە کریۆلی موریتانی [mfe]\nli گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن jedwiller (نێر لە فەڕەنسا)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی li بە کریۆلی موریتانی\nهاوبەشکردنی بێژەی li بە کریۆلی موریتانی:\nli بێژە کردن بە تورکی [tr]\nli گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن Haggr (نێر لە تورکیا)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی li بە تورکی\nهاوبەشکردنی بێژەی li بە تورکی:\nli بێژە کردن بە دانمارکی [da]\nli گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن joggejuul (نێر لە دانمارک)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی li بە دانمارکی\nهاوبەشکردنی بێژەی li بە دانمارکی:\nli بێژە کردن بە پۆرتووگالی [pt]\nli گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن isabellaramos2008 (مێ لە بەڕازیل)\nli گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن Pedreco (نێر لە بەڕازیل)\nli گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن biskurt (مێ لە بەڕازیل)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی li بە پۆرتووگالی\nهاوبەشکردنی بێژەی li بە پۆرتووگالی:\nComprei esse livro que, aliás, eu já li. گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن shelking (نێر لە بەڕازیل)\nli بێژە کردن بە ئیسپرانتۆ [eo]\nli گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن ps90 (نێر لە بەڕازیل)\nli گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن AlexanderNevzorov (نێر لە ڕووسیا)\nli گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن kenecxjo (نێر لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا)\nli گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن nobellius (نێر لە هۆڵەندا)\nli گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن Vortarulo (نێر لە ئەڵمانیا)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی li بە ئیسپرانتۆ\nهاوبەشکردنی بێژەی li بە ئیسپرانتۆ:\nLi estas mia frato. گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن kenecxjo (نێر لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا)\nLi studis juron. گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن ps90 (نێر لە بەڕازیل)\nli بێژە کردن بە ناپلی [nap]\nli گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن fernymax (نێر لە ئیتالیا)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی li بە ناپلی\nهاوبەشکردنی بێژەی li بە ناپلی:\nli بێژە کردن بە کورمانجی [kmr]\nli گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن ramazan (نێر لە تورکیا)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی li بە کورمانجی\nهاوبەشکردنی بێژەی li بە کورمانجی:\nli بێژە کردن بە هەنگاری(مەجاری) [hu]\nli گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن Blanka71 (مێ لە هەنگاریا)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی li بە هەنگاری(مەجاری)\nهاوبەشکردنی بێژەی li بە هەنگاری(مەجاری):\nli بێژە کردن بە کاتالانی [ca]\nli گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن francesct (نێر لە ئیسپانیا)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی li بە کاتالانی\nهاوبەشکردنی بێژەی li بە کاتالانی:\nQuè li dec? گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن nharket (مێ لە ئیسپانیا)\nli بێژە کردن بە ڤیەتنامی [vi]\nli گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن meomatbu (مێ لە ڤیەتنام)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی li بە ڤیەتنامی\nهاوبەشکردنی بێژەی li بە ڤیەتنامی:\nli بێژە کردن بە وۆلۆف [wo]\nli گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن ilimaan (نێر لە سێنیگال)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی li بە وۆلۆف\nهاوبەشکردنی بێژەی li بە وۆلۆف:\nli بێژە کردن بە ئۆکسیتان [oc]\nli گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن fabre (نێر لە فەڕەنسا)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی li بە ئۆکسیتان\nهاوبەشکردنی بێژەی li بە ئۆکسیتان:\nli بێژە کردن بە تۆکی پۆنا [x-tp]\nli گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن LaPingvino (نێر لە هۆڵەندا)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی li بە تۆکی پۆنا\nهاوبەشکردنی بێژەی li بە تۆکی پۆنا:\nike li kama. گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن wikaros (نێر لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا)\nante li kama. گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن wikaros (نێر لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا)\nli بێژە کردن بە پۆڵەندی [pl]\nli گۆکردنی بێژە کردن لەلایەن sandokan (نێر لە پۆڵەندا)\nدەتوانن باشتر بێژەی بکەن؟ یا بە زاراوەیەکی تر؟ بێژە کردنی li بە پۆڵەندی\nهاوبەشکردنی بێژەی li بە پۆڵەندی:\nli بێژە نەکراون لە:\nli تۆمارکردنی گۆکردنی li [co] دەزانن چۆن "li" بێژە بکەن؟\nli تۆمارکردنی گۆکردنی li [ee] دەزانن چۆن "li" بێژە بکەن؟\nli تۆمارکردنی گۆکردنی li [es - es] دەزانن چۆن "li" بێژە بکەن؟\nli تۆمارکردنی گۆکردنی li [es - latam] دەزانن چۆن "li" بێژە بکەن؟\nli تۆمارکردنی گۆکردنی li [es - other] دەزانن چۆن "li" بێژە بکەن؟\nli تۆمارکردنی گۆکردنی li [mt] دەزانن چۆن "li" بێژە بکەن؟\nli تۆمارکردنی گۆکردنی li [pt - pt] دەزانن چۆن "li" بێژە بکەن؟\nli تۆمارکردنی گۆکردنی li [sr] دەزانن چۆن "li" بێژە بکەن؟\nli تۆمارکردنی گۆکردنی li [wa] دەزانن چۆن "li" بێژە بکەن؟\nli تۆمارکردنی گۆکردنی li [hmn] دەزانن چۆن "li" بێژە بکەن؟\nli تۆمارکردنی گۆکردنی li [egl] دەزانن چۆن "li" بێژە بکەن؟\nli تۆمارکردنی گۆکردنی li [pcd] دەزانن چۆن "li" بێژە بکەن؟\nli تۆمارکردنی گۆکردنی li [lou] دەزانن چۆن "li" بێژە بکەن؟\nوشەی: tastiera, assaggio, Porto, ingerimento, prenderemo\nداخوازی بێژە کردنی نوێ بێژە کردن بە: ئەمیلیان ئەوەیی ئۆکسیتان ئیتالیایی ئیسپانی ئیسپرانتۆ پۆرتووگالی پۆڵەندی پیکارد تورکی تۆکی پۆنا دانمارکی سیربیایی ڤیەتنامی کاتالانی کریۆلی لۆویزیانا کریۆلی موریتانی کوردی کۆرسی ماڵتی ناپلی نەرویژی بۆکماڵ همۆنگ هەنگاری(مەجاری) واڵوون وۆلۆف


چیرۆکی "لە خەوما"ی جەمیل سائیب\nSaturday, 10.20.2018, 11:17\nچیرۆکى "لە خەوما"ى جەمیل سائیب لەبارەى پیاوێکە، کە خەونێکى ناخۆش دەبینێت: لە خەونیدا هەژار دەکەوێت، ئەوەش ناچارى دەکات بڕوات بۆ وڵاتێکى دی، تاکو لەوێ کارێک بدۆزێتەوە و خێزانەکەی لە مەینەتى ڕزگار بکات، لێ کاتێک بە پایتەختى ئەو وڵاتە دەگات، دەبێت بە شایەتى بەزمێکى کۆمەڵایەتى و سیاسیى تاڵ.\nهەژار لەتەک کاروانێکدا دەکەوێتە رێ و دواى ئەوەى کاروان پێ دەنێتە نێو سنوورى ئەو وڵاتەوە، تووشى تەگەرەى کوشندە دەبێت: جەردە ڕێى پێدەگرێت، لێ لەبەر ئەوەی کاروانچییەکان چەکدارن و بەرگرى لە خۆیان دەکەن، ئەوا جەردەکان ناتوانن زەفەریان پێبەرن. کاتێک کاروان دەگاتە کەنار شارى مەبەست، پاسەوانانى شار داوا لە کاروانچیەکان دەکەن پارەیان بدەنێ، لێ لەبەرئەوەى کابراى هەژار پارەى پێنابێت تاکو ئەویش وەک ئەوانی دی "سەرى خۆى بقەبڵێنێت"، ئەوا پاسەوانان تۆمەتى جاسووسیى دەدەنە پاڵ. سەرەنجام پاسەوانەکان لەسەر تکاى پیرەمێردێکى کاروانچى ڕێ بە هەژار دەدەن لەتەک کاروانچیەکاندا بڕوات لە خانێک بنوێت، هەروەها پیرەمێرد گفتیان پێدەدات، کە هەژار لەو خانە دەمێنێتەوە و ڕۆژى داهاتوو دەتوانن بێن بۆ لاى بەشکم "شتێکى لێ هەڵبکڕێنن".\nکابراى هەژار بەم شێوەیە بە وڵاتى مەبەست دەگات. هەژار لە خانەکە، لە سووچێکى ئۆدەیەکدا شەکەت و برسى لەسەر تاجەواڵێکى کاروانچییەکان بە چیچکانەوە سەر دەنێتە سەر ئەژنۆى، لێ دەنگى گریان و کڕوزانەوە لە ماڵێکى دراوسێى خانەکەوە خەوی لێ دەزڕێنن. هەژار دەیەوێت بزانێت هۆى ئەو شیوەن و گریانە چییە، بۆ ئەو مەبەستەش دەچێتە دەرەوە و لە خانچییەکە دەپرسێت، لێ کابراى خانچى زۆر بە ساردى وەڵامى دەداتەوە: "ئەوە هیچێکى وا نیە ئەو ژن و منداڵانە مێرد و باوکیان کوژراوە" (لا 35). هەژارى غەریب شتى واى نەبینیوە و نەبیستووە، لێ ڕەوشی بەو چەشنە لەو وڵاتەدا دیاردەیەکى ئاساییە، هەر بۆیە کابرای خانچی کوشتنی مرۆڤ بە شتێکی ئاسایی دەزانێت. ئاخر، وەک ئەو دەبێژێت، "شەو و رۆژى سەد شتى وا لێرە ئەقەومێ" (لا 36).\nکەمێک پاش ئەو ڕووداوە کابرای هەژار هەوڵ دەدات بنوێت، لێ هەست دەکات خەوی لێ زڕاوە. هێندە ناخایەنێت سەرلەنوێ لەو دیو خانەکەوە تەقەی تفەنگ و هەرا و زەنا، شیوەن و گریانی ژن و منداڵ دەستپێدەکەنەوە. کابرای هەژار ئەم جارەش خۆی پێ ناگیرێت و لە خانچییەکە دەپرسێت، داخۆ ئەم جارە چی قەومابێت، لێ خانچی ئەم جارە تووڕە دەبێت: "چوزانم پیاو ئەگەر من بۆ ئەمانە جوابى تۆ بدەمەوە ئەبێ خەریکى هیچى تر نەبم هەر جوابت بدەمەوە، شەو و رۆژى سەد شتى وا لێرە ئەقەومێ، وتم ئاخر خاڵۆ تۆ عاجز مەبە انسان لەمانە دڵى ئەبێ بە ئاو، چۆن ناپرسێ، وتى ئاخر تۆ شتى وات نەدیوە بۆیە وا بۆ هەموو شتێک ئەپرسى، هێشتا ڕانەهاتوویت، ئەوە ساحێبى ئەم ماڵە نازانم لەسەر جاسوسى و ماسوسى گیراوە و فەلاقەیەکى زۆر کراوە و لە پاشان داواى جەزایەکى زۆریان لـێ کردووە، ئەویش پارەى نەبووە بیدا ماڵەکەیان فرۆشتوە، ئەویش بەشى جەزاکەى نەکرد، ئێستاش هەروا حەپسە، کەچى ئەوا فەقیرە دز هاتۆتە سەر ماڵەکەشى، ئەو تۆزە پڕ و پیتەشیان کە ماوە هەڵبەت بردوویانە، وا تفەنگیشیان پێوە ئەنێن، ئێستا منداڵێکیشى نەکوژرا بێت هەر چاکە. وتم ئەرێ ئەم هەموو جاسوسە چیە لێرە هەیە؟ کابراى خانچى سەرێکى لێ لەقاندم و سەیرێکى فصالى کردم و تۆزێک پێکەنى و وتى: ئاى باوکم ئەمە نەخۆشیەکە هەموو کەس ئەبێ بیگرێ، تۆ غەریبى هێشتا ئەمەت نەدیوە، بەڵام چاوت نەفڕێ تۆش ئەیبینى..." (لا 36).\nهەژارى غەریب ئەوها یەکەم شەوى لە پایتەختى ئەو وڵاتە بەسەر دەبات. بەرەبەیان سێ تفەنگبەشان لە پاسەوانانى ئێوارەى ڕابوردوو خۆیان بە خانەکەدا دەکەن و دەپرسن: "... کوانێ کابراى جاسووسەکە". پیرەمێردە کاروانچییەکە سەرلەنوێ بۆى دەپاڕێتەوە، کاروانچییەکانى دیکەش بۆى تێدەکەون، لێ هەوڵەکانیان بێسوودن. چەکدارەکان بە قۆناغە تفەنگ هەڵى دەستێنن و وەک جاسووسێکى دیلکراو پێش خۆیانى دەدەن. کابراى هەژار بانگەوازى "رەحم و موسڵمانەتی"یان دەکات، لێ ئەم جۆرە وشانە بە مێشکى ئەواندا ناچن. ئێستا کابرای هەژار لەنێو کۆڵانەکان و بازاڕدا ژیانى خەڵکانى ئەو وڵاتە نزیکتر دەبینێت: هەندێکیان بەزەییان پێیدا دێتەوە، هەندێکى دى پێى ڕادەبوێرن. لەنێو شاردا هاوکات کەسانى ئەوتۆى تێدان، کە مرۆڤ هەر بە بینینیان ترس دەیگرێت: "هەر یەکە دە دوانزە چەفتە و مشکى و جامانەى ڕەنگاو ڕەنگیان تێک ئاڵاندووە و بە سەریانەوە بەستوە هەر یەکە بەقەدەر بەرداشێ، چوار ڕیز و پێنج ڕیز فیشەکیان لە خۆیان دابوو، خەنجەر و دەمانچەیان کردبو بە قەدیانا، هەروا خوێن لە ناوچەوانیان ئەبارى" (لا 37).\n"من ئەمە چەند ساڵە هەوڵ و تەقەلا ئەدەم، بریندارى و حەپسى و رەزالەتم کێشا، ئەنواعى مصيبت و مەرامەتم چێشت، دەستم لەسەر و ماڵى خۆم شت، هاتم تێکۆشام وتم بەڵکو ئەم میللەتە بۆ خۆى هەناسەیەکى رەحەتى هەڵکێشێت سەربەست و ئازایانە بۆ خۆمان بژین و دەستى بێگانەمان بەسەرەوە نەبێ، ئێمەیش وەکو ئەم میللەتانەى تر بکەوینە رەحەتى و خۆشى و زیادى و گەورەیى، دەوڵەمەند و سەربەرز بین، دینەکەمان بەرز بێتەوە، چەند جار چووم بەگژ ئینگلیزدا، لەگەڵ تورکدا تێک چووم، تەشەبوسم بە رووسیە و بوڵشەویک کرد، چەند خوێنمان ڕشت، من ئەمانەم هیچیان بۆ خۆم نەکردووە، هەموویانم بۆ ئەم دین و میللەتە کردووە (...). کەچى لەگەڵ ئەم هەموو ئەحوالانەدا، ئەوەتا هەموومان ئەبینین، بەشێکى زۆر لەم میللەتە لایان داوە لە من و چوون شوێن غەیرەدین کەوتوون، رۆیشتوون بۆ وڵاتان خزمەتى فکرى ئەوان ئەکەن، هەموو ماڵ و حاڵ و ژنیان بەجێ هێشتووە لێرە و خۆیان لە وڵاتان بەدیار غەیرە دینەوە دانیشتوون و ئێمە واین لەم حاڵ و رەزالەتەدا، عەسکەر و مامور و عولەماکان هەموو احتیاج و بێ ادارە ماونەتەوە، ئاخۆ فتواى شەرعى بۆ ئەمانە چۆنە؟" (لا 51 بەدواوە).\n"... وەکو پێم وتن ئێمە ئەمە هەمووى لە ڕێى دینى ئیسلامدا ئەکەین، ئێستا غەیرى ئەوانەى کەوا ڕۆیشتوون و لەم لا و لا خزمەتى غەیرە دین ئەکەن، بعضيك کەسى تر هەیە لەناو خۆماندا لەوان زیاتر خەریکى مەحوى دینن، بە هەموو نەوعێک بۆ نەمانى ئێمە و ئەم حاڵە (کە هەموو بۆ دینى ئەکەین) هەوڵ ئەدەن و جاسوسى بۆ غەیرە دین ئەکەن و لەجیاتى تەلقینى اهالیەکە هەر خەریکى کفرکردن و گاڵتە بە مشایخ و علماى محترمن. ئەمانە ئەگەر هەروا بمێنن، ئەمینم کە بەرە بەرە ئەم تۆزە دینە کەوا ئێمە هەوڵ بۆ زیادى ئەدەین بە جارێک مەحوى ئەکەنەوە، ئێمەیش و عولەماى میللەتەکەش (جاروبار بۆ قوەتى قسەکانى خۆى وەکو خوێى چێشت ناوى عولەماکانى تێ ئەخست) ئەفەوتێن، ئەم نەوعە اشخاصه مضرانه بە ناوى دینەوە فەوتاندیان لەسەر ئێمە واجب و لازمە یان نا؟" (لا 54)\nسەرەنجام زانایانى ئایین فەتوا دەدەن بۆ حەڵالکردنى ژن و ماڵى ئەو کەسانە کە بە بڕواى حوکمدار دژى ئایین و وڵاتەکەى وەستانەتەوە یان لە هەندەران بەدیار "غەیرەدینەوە" دانیشتوون، هەروەها بڕیار دەدەن بۆ کوشتنى ئەو کەسانە کە گۆیا لەنێو وڵاتەکەیاندا سیخوڕى بۆ کافرەکان دەکەن. تەنیا هاوکارێکى حوکمدار لەنێو دانیشتوانى دیوەخاندا - کە هەر "وەک مامورى اجراى ئەم فتوا ناحەقانە بێ و هەموو ئۆباڵ و گوناحى ئەمانە لەسەر ئەو بێ" (لا 54) - دەپرسێت، کە داخۆ ئەوانەى وڵاتیان جێهێشتووە، لەوێ بوونایە و بەرگرى شەرعییان لە خۆیان بکردایە، هێشتا ئەمان هەر لەسەر فەتواکەیان سوور بوونایە! مەلاکان لە وەڵامدا دەبێژن، کە بەرگرى ئەو جۆرە کەسانە شەرعى نیە.\nهەژارى دیل لەنێو ئۆدەکەیدا ئاگاى لە خۆی نەماوە و ئارامى لێهەڵگیراوە، دەخوازێت هەڵبکوتێتە سەر دانیشتوان و دەست بنێتە بینى مەلاکان و ئەوانى دی، لێ نەخێر ئەمەى پێناکرێت، بەڵکو هانا بۆ خودا دەبات و لە ئەم دەپرسێت، کە "ئەمە چ دڵ و دەروون و وجدانێکە"، ئەمە چە جۆرە پەیڕەوکردنێکى شەریعەتە و چۆن توانییان ئەم بڕیار و فەتوایانە بدەن؟ ئاخر ئەو کەسانە کە هەڵاتوون و خۆیان لە شاڵاو و چەوساندنەوەى دەسەڵاتدارانی ئەو وڵاتە ڕزگار کردووە، بەو هۆیەوە بەر شاڵاوێکی دیکەی ئەوپەڕی "بێوجدان" دەکەون: مەلاکان فەتوا دەدەن بۆ "حەڵاڵکردن"ی ژن و ماڵیان. داماوەکانى بەردەستیشیان، کە نایانەوێت لەگەڵیاندا دەست بدەنە کوشتن و زۆردارى، لەناویان دەبەن، ئەوەش بە ئارەزووى ستەمکارێک، کە بە ئاشکرا لە بەردەم دانیشتواندا "لە سەد هەزار و دوسەد هەزار" دەدوێت، لێرەشدا ئاشکرایە کە ئەم بڕە پارە زۆرەى "لە ماڵى ئەم موسڵمانانە پێکەوە ناوە و ئەم عالەمەى خستۆتە سەر ساجى عەلى، بوە بە باعسى چەند هەزاران مەخلوق ..." (لا 56)\n"وتم (اى خالق، اى منتقم اى قهار، اى عالم الغیوب) تۆ چى لەمانە ئەکەیت، ئەمانە لە رۆژى خۆیدا چۆن حسابیان ئەبینى (...)؟ (...) تۆ بۆچى هەر ئێستا ئەمانە بەناخى عەردا نابەیتە خوارەوە و حەقى ئەم میللەتە قوڕبەسەرەیان لێ ناسێنى (...)؟\nڕوانیم هیچ شتێک نیە و هیچ پەیدا نەبوو، منیش هەروا وەستام، لە جێگەى خۆم وشک بو بوم، ئەوان هەر قسە ئەکەن، منیش لەبەر خۆمەوە هەر ئەڵێم پەح.. پەح.. پەح ئەمە چى بوو من دیم، من لە کوێم، ئەمە خەوە یان نا؟" (لا 57)\n"ئەم قسانە هەموو بە لامەوە پەشمن و گاڵتەم پێیان دێت، من بۆچى خۆم بۆ ئەم خەڵکە توشى ئەزێت و دەردى سەرى بکەم، ئەوى قازانج و خێرى خۆمى تیا نەبێ نایکەم، من هەتا پارەیەکى زۆر نەخەمە سەر یەک و لە بابەت ئیشوکارى خۆمەوە دڵم رەحەت نەبێ، ئەمانە هیچیان ناکەم، هەر کەسێک بێت بە هەوەسى خۆى، بۆ قازانج و کاروبارى خۆى قسەیەک بکات، بۆچى من شێتم، مناڵم، هەروا شوێنیان بکەوم و بە قسەیان بکەم. ئەگەر لێم بگەرێن هەتا ئیشى خۆم، وەک خۆم ئەیزانم جێبەجێ بکەم، ئەوا باشە، ئەگینا من خۆم ئەزانم چى ئەکەم ..." (لا 71)\n"ئیتر دوژمن ئیمانت بێ، هەر ئەوەندەم زانى سەگ و گورگى جەهەننەم، پێنج شەشێ رایان کێشام لە پیلکانەکان بردمیانە خوارەوە بۆ حەوشەکە. شەویش کردبووى بە سایقە (...) سەرمایەکى وایە تف هەڵدەى ئەیبەستێ! رووم کردە عاسمان وتم: خوایە تۆ لەسەر حەقى، ئەمانە بەناحەق وا لە من دەکەن! بەڵام هیچ سوودى نەبوو ..." (لا 73)\nریالێتییەکى کۆمەڵایەتى و سیاسیى شێواو، هاوکات پڕنەسازى، کە چەند بەرژەوەندییەکى جیاواز لە نێویدا دژایەتیی یەکدی دەکەن. لێ نەخشى ئەم ریالێتییە چەک و مشکى و جامانەى پیاوانەن، کە سەروەرانە وەک سیمبۆلى دەسەڵات بەنێو کۆمەڵدا دەشەکێنرێنەوە. چەکدارە چوستەکانى دەوڵەت مرۆڤکوژ و ڕووتێنەرەوە و ساختەچین، لێ ئەم بیچمانە تاکە گەرەنتیی مانەوەی ئەو دەسەڵاتدارییەن، هەر بۆیە حوکمدارەکەیان و سەروەرانی دی دەرفەتیان پێدەدەن خۆیان بە گیرفانی هاوڵاتیان دەوڵەمەند بکەن. هەروەها نوێنەرانى فەرمیى ئایین لە بەشى سەرەوەى هیرارشیەکەدان، ئاسۆى کزى پەیوەندیى نوێ ترساندوونى، بۆیە وەک ئەندامى چالاکى ئەو هیرارشییە سیاسى و کۆمەڵایەتییە ئامادەن رێنوماکانى ئایین بخەنە گەڕ، تاکو ئەو دەسەڵاتدارییە لە مەترسی بپارێزن. لێ ئەم قەوارە سیاسییە تەنیا بە رواڵەت ڕێکخراوە، لە بنەڕەتدا ناڕێکخراوێکى درزدارە و هاوکات بەرژەوەندییە جووداکان درزەکانى بەرینتر دەکەن. ئاخر نوێنەرانی ئەو بەرژەوەندییانە هیچ بنەمایەکی بەڕێوەبردنی ژیانی کۆمەڵایەتی و سیاسییان نییە، بەڵکو لاواز و دەستەوستان چاویان لە دەستى بەخشندەى ئەم هێز یان ئەو هێزی بیانییە، تاکو ڕێکخراوێکى بەرگەگیراویان بۆ بنیاتبنێت. بیانییەکان هەمیشە گەورە و سەروەریان بوون، ئەمانیش خۆیان "ئاقڵن" و ئەم ڕاستییە لەیادناکەن، بۆیە وەک پچووکیان هانایان بۆ دەبەن. ڕەنگە بزانن کە هێزێکى ئەوتۆیان نیە، چونکە تەنیا ئەو کەس و تاقمانە هێزدارن کە خاوەنى چەکن، چەکدارانیش بەزۆرى ئەو بەڕبەڕانەن کە خۆیان بە غەڵبە و هەرا و شەڕانگێزانە بەنێو ماڵى سادە و کۆشکەکانى وڵاتدا دەکەن. دەسەڵاتداران دەبێت ڕێزى ئەم شەڕانگێزانە بگرن، چونکە نەشیاوە بتوانن بەبێ ئەوان دەسەڵاتیان مسۆگەر بکەن.\nسەیر و سەمەرە لێرەدا ئەوەیە، کە نوێنەرانى بەرژەوەندیە جوداکان، واتا بازرگان و ئەفسەرەکان، زانایانى ئایین و چەکدارە بەڕبەڕەکان، سەربارى جیاوازییان لە ئەقڵیەت و ڕەفتاردا، شادمانن بە بوونى حوکمدارەکەیان و تەنانەت دەسەڵاتی ناڕەوای ئەویان ناساندووە. لێ ئایا ئەم دەسەڵاتدارە خۆى چیى دەوێت؟ ئەم "کابرا"یە پێش هەموو شتێک "ڕێوییەکى فێڵباز" و چاوبرسییە و تەنیا خەریکى کۆکردنەوەى سامانە، بەڵێ تەنانەت بە مافی خۆی دەزانێت دەست بۆ گیرفانی هاوڵاتییان بەرێت، ئەوجا کێ دژى بەرژەوەندییە خۆییەکانی بووەستێتەوە، ئەوا یەکسەر بە تۆمەتى سیخوڕى لەناوى دەبات. بێگومان ئەم دەسەڵاتدارە شیمانەکانى ڕووتاندنەوە و موڵکداگیرکردنی وەک هەل بۆ نەڕەخساون و لە خوارەوە بۆ لوتکەى هیرارشییەکە هەڵزنابێت، بەڵکو هەر لە سەرەتاوە (هەر بۆیە ئەم پایەگایەى وەرگیراوە) خۆى قەوارەیەکى دەسەڵات بووە، هاوکات هەر لە سەرەتاوە، پێش بوونی بە حوکمداری ئەو وڵاتە، بە لایەوە ئاسایی و ڕەوا بووە کە دەست بۆ گیرفانی خەڵک بەرێت و موڵک و سامانیان داگیر بکات. ئەوجا لە بەشی ژێرەوەی ئەو هیرارشییە کۆمەڵایەتی-سیاسییەدا هەژارانى لاواز و ڕووتێنراوە خۆیان دەبیننەوە: کەرامەتشکێنراوەکان، بابەتەکانى نوکتە و پێپێکەنین، کە داما و بێتوانا چاوەڕوانی میهرەبانیی خودا دەکەن. ئەمان ژیانێکى پڕمەینەتى و نامرۆڤییانە بەسەر دەبەن، هێزیان بۆ خۆهێشتنەوە تەنیا لە قادیرێکى (ناقادیرەوە) وەردەگرن، لێ ئەم قادیرە پشتى تێکردوون - ئاخر تۆڵەى هەژاران لە حوکمداری زۆردار و دەسەڵاتدارانی دیکەی ئەو وڵاتە ناسەنێت، نەخێر، لەوە دەچێت کە ئەم قادیرە تەنیا خودای دەسەڵاتداران بێت.\nئێمە لەنێو "لە خەوما"ی جەمیل سائیبدا داڕشتنێکى "پەڕێنراوەی" هەمەکێتیی کۆمەڵایەتیمان هەیە. چیرۆکەکە دەسەڵاتدارانی ئەو وڵاتە و ئامرازەکانیان فەزح دەکات. بێدادى و بێویژدانى و بێخودایى، هەڕەشەى داڕزانى یەکجارەکی لەو وڵاتە دەکەن. نووسەر لە خودایەتیی ئەزەلییەوە، هاوکات خۆگرێداو بە بنەما مۆرالیەکانى ئەم خودایەتییەوە، چیرۆکێکى هونەریى دەنووسێت کە لە نێویدا بێدادى و بێویژدانیى دەسەڵاتداران لە لایەک، داماوی و بێچارەیی هەژاران لە لایەکى دى، خۆیان دەبیننەوە. کەواتە مەبەستی جەمیل سائیب دیلێماى ئەو کۆمەڵە، یان ڕاستتر ببێژین، دیلێمای نوێنەرانى ئەو کۆمەڵە نییە کە لە لاوازییانەوە ناچارن بڕیارێک بۆ هێزە سەروەرە بیانییەکان بدەن، بەڵکو مەبەستى نووسەر لە کرۆکەوە ژێرکەوتنى داد و ماف و ویژدانە لەو وڵاتەدا.\nجەمیل سائیب بۆ داڕشتنى چیرۆکی "لە خەوما" من-فۆرم-ی هەڵبژاردووە. نووسەر بە ڕستەى "خوا بە خێرى بگێڕێ" خوێنەر دەگرێت، هەر وەک بڵێین لاى خۆى دایدەنێت و خەونەکەی بۆ دەگێڕێتەوە. ئەم شێوە ئەدەبییە، کە جەمیل سائیب بۆ داڕشتنى "لە خەوما" بەکاریهێناوە، بریتییە لە "حیکایەتخوانى" کە لە ترادیسیۆنى ئەدەبیی وەرگرتووە و هاوکات لە شێوە خۆییەکەیدا، وەک ئەدەبێکى نوێ، لە ترادیسیۆنى دوورخستۆتەوە. چۆن حیکایەتخوان لەنێو دانیشتوانێکدا حیکایەتێک دەگێڕێتەوە و بە "هەبوو نەبوو کەس لە خوا گەورەتر نەبوو" سەرەتا دەگرێت، بە هەمان شێوە جەمیل سائیب بە ڕستەی "خوا بە خێرى بگێڕێ" دەست بە گێڕانەوەی چیرۆکەکەى دەکات. لێ ئەوە چیرۆکێکی ئەفرێنراوی خۆییە کە ئەو دەیگێڕێتەوە، چونکە نووسەر، سەرەڕاى بەکارهێنانى شێوەی حیکایەتخوانى، ڕاستەوخۆ "من"ى دەردەبڕێت، واتا بیرى لەوە نەکردۆتەوە کە بۆ نموونە حیکایەتێکی هاوشێوەی "خورشید و خاوەر" بگێڕێتەوە و هەوڵ بدات بە دانانی پەندی جیاواز هۆشی خوێنەر بۆ هزرین ببزوێنێت.\nدوورخستنەوەى هونەریانەى "لە خەوما" لە ترادیسیۆن بەوەدا رووندەبێتەوە، کە حیکایەتخوانى بریتییە لە ئێپیک (ملحمە) و دەشێت چەند دە ساڵێک لە ڕەوتى دوو یان سێ سەئاتی گێڕانەوەدا ڕەت ببن، لێ "لە خەوما" فۆرمێکى کاتدارى داخراوى هەیە و جەمیل سائیب کاتەکەى زۆر گونجاو دیارى کردووە: ڕۆژێک و شەوێک ڕێبڕینى کاروان بەبێ هیچ چەڵەمەیەک هەتا سەر سنوورى وڵاتى مەبەست، ئەمەش بە داڕشتنێکى کورت؛ ئەوجا لەسەر سنوورەوە رۆژێک رێگەبڕینى پڕمەترسى، هەتا کاروان لە تاریکیى ئێوارەدا بە کەنار شارى مەبەست دەگات؛ چیرۆکەکە لێرەوە بەرەو هەڵچوونى پتر دەڕوات؛ دواى شەوێک مەترسیەکانى کابراى هەژار پتر پەرەدەسێنن؛ ئەم بەشە کەمێک لە قۆناغى ڕێبڕینەکە درێژترە؛ ئەوجا کێشەکە رۆژى داهاتوو لە ماوەیەکى کەمتردا لە شەوێک ئالۆزتر دەبێتەوە، چیرۆکەکە بەرەو هەڵچوونى پتر دەڕوات و هەژار لە ماڵى حوکمدار دیل دەکرێت؛ ئەم بەشە درێژترین بەشە و هەر لێرەش خەونەکە، واتا چیرۆکەکە بە دوا هەڵچوونى بارى هەژارى دیلکراو و ئەشکەنجەدانى، کۆتایى دێت. بە هەر حاڵ، چیرۆکی "لە خەوما" ستروکتورى زیندەخەوى پێدراوە. بۆیە ئەم جۆرە چیرۆکە لە بەراورد بە شێوازەکانى بەدیهێنانى ئەدەبیی ئەو سەردەمە نوێیە، واتا: سوودى خۆیى لە فۆرمە ئەدەبییەکانى ترادیسیۆن و وەرگۆڕینیان لە بەرهەمێکى نوێدا.\nپرسیارێک پەیوەند بەم چیرۆکەوە ئەوەیە کە بۆچی جەمیل سائیب "خەون"ێکی وەک داڕشتنی چیرۆکەکەی هەڵبژاردووە؟ سەرەتا ئەوە ئاشکرایە کە جەمیل سائیب هێندە ڕۆشن ڕەفتاری حوکمدار و دەستوپێوەندە سادیستەکانی ئەوی داڕشتووە، کە ئیدی ناتوانین ببێژین، گۆیا ئەو ویستوویەتی بە گێڕانەوەی خەونێک مەبەستی خۆی بشارێتەوە. ئەمە بە ڕاستی وەڵامێکی ئەبزوردە، چونکە چیرۆکنووس زۆر ڕۆشن هەڵوێستی خۆی دیاری کردووە، ئەو ڕۆشنییەش تەنانەت زۆر خوێنەری بۆ حوکمێکی یەکلایەنی بردووە، کە گۆیا هەڵدانەوەی چییەتیی شێخ مەحمودی ئوزورپاتۆر (موڵکداگیرکەر) مەبەستی ئەو بووە. ئێمە گەرەکە بۆ وەڵامی ئەو پرسیارەی سەرەوە سەرلەنوێ لە مۆتیڤی جەمیل سائیب بڕوانینەوە. وەک لە سەرەوە گۆتمان، مۆتیڤی ئەو لە نووسینی ئەم چیرۆکەدا ئەوەیە کە تەنینەوەی بێدادی و بێویژدانی لە ژینگەی خۆیدا دەربخات، ئەمەشی خستۆتە ئەستۆی دەسەڵاتدارانی ئەو وڵاتە. لەم ڕوانگەیەوە ئاشکرایە، کە لەبەر ئەوەی تەنیا خەون سەرجەم سنووری کات و فەزای جیهانی هەڵدەوەشێنێتەوە، ئەوا دیلکردنی کابرای هەژار لە ئۆدەیەکی ماڵی حوکمداردا هیچ پرسیارێکی لۆگیکی سەبارەت بەوە ناهێنێت کە بۆچی جەمیل سائیب کابرای هەژار لەو جێیە دەگیرسێنێتەوە. ئاخر ئاشکرایە گەر وڵاتێک پاسەوانی سنوور و چەکدار و مەئموری هەبێت، ئەوجا حوکمدارێک لە لوتکەی قەوارە سیاسییەکەیدا خۆی ببینێتەوە، ئەوا بە سانایی دەشێت گریمانەی ئەوەش بکرێت کە لەو وڵاتەدا، یان لە پایتەختی ئەو وڵاتەدا لایەنی کەم گرتووخانەیەک هەیە و چەکدارەکانیش دەبێت هەژاری دیلکراو بۆ ئەوێ بەرن. لێ بە گیرساندنەوەی کابرای هەژار لەو ئۆدە پەنجەرە دارەی ماڵی حوکمدار دەرفەت دەڕەخسێت کە ئەو لەوێوە نەک تەنیا گوێی لە ئاخافتنەکانی دەسەڵاتداران بێت، بەڵکو تەنانەت دەتوانێت لە پەنجەرەکانییەوە بییان بینێت. ئەمە چاکترین ڕێیە بۆ فەزحکردنی حوکمدار و نوێنەرانی ئەو توێژە کۆمەڵایەتییانە کە خۆیان بە نوێنەری گەل دەزانن.\nلێ ئەمە واتایەکى ئەوتۆ ناگەیەنێت، کە جەمیل سائیب لە چیرۆکە هونەرییەکەیدا یەکلایەنییە، وەک چۆن هەندێک قەدیمی لە ئەقڵییەتی کوردیی پینەکەری مێژووەوە دەبێژن، کە گۆیا ئەو کینی لە حوکمدارییەکەی شێخ مەحمودی موڵکداگیرکەر هەڵگرتووە. لە بنەڕەتدا جیهانى سیاسى لە ڕوانگەى هەموو نووسەرێکی یان هونەرمەندێکى ،،ڕاستەقینە،،وە تەنیا جیهانى بەرژەوەندییە، جیهانى ماچ و پاشقولە، واتا ئەو جیهانەیە کە نەشیاوە هیچ نووسەرێکی یان هونەرمەندێکى مەزن بتوانێت بۆ سەندنى رەزامەندیى دەرەکی بیڕازێنێتەوە. ڕازاندنەوەی پیوەندییەکانی دەسەڵات، ستایشکردنی زۆرداران وەک پاڵەوانی گەل، کردنی زۆردارە مردووەکانی ڕابوردوو بە نەمر، لە بنەڕەتدا کاری نووسەرانی ئاستنزمە کە گەر بەرهەمی بەو چەشنەیان تەنانەت لە ڕووی ئەدەبییەوە سەرکەوتوو بێت، سەرەڕای ئەوە تەنیا شایانی ئەوە دەبێت ناوی ئەدەبی نزمی لێ بنرێت. نووسەرێکى مەزنى وەک جەمیل سائیب نەشیاوە بتوانێت پەیوەندییە سیاسییەکان بڕازێنێتەوە، بۆ نموونە هەڵوێستێک "بۆ خاترى گەلەکەى" (!) وەربگرێت "تاکو بێگانە بەو گەلەی خۆش نەکات" (!!)، ئەوجا زۆرداران و موڵکداگیرکەران بکات بە پاڵەوانی گەل، بەمەش کییچێکی (Kitsch) سادەى سەر بە ئەدەبی نزم بهێنێتە ئاراوە، واتا پەخشانیانە هەستی هەڵئاوساو بهۆنێتەوە و زۆرداران بکات بە "نەمر"! نەخێر، کینى پسیکۆلۆژیانە جەمیل سائیبى نەتەنیوە، بەڵکو ئەو لە وڵاتێکی تەنراودا بە بێدادى و بێویژدانی، خوازیارى داد و ویژدانە. ئەو لە داڕشتنی چیرۆکەکەیدا هێمن و ئارامە و ڕاستەوخۆ بەدووى ڕستەى "خوا بەخێرى بگێڕێ"دا سەرەتاى چیرۆکەکەى دەدات، لێ بەبێ هەڵچوون و داچوونى پسیکۆلۆژییانە (ئەو ڕەوشانەى لێدەربچێت کە نووسەرى هۆش لە جیهان دابڕاو هانا بۆ ئاسمان دەبات) و هەروەها بەبێ وشەسازیى پلاستیکى. هۆشى بابەت فۆرمێنەر و زمانى ڕیالى ڕۆژانە "ى ئەو سەردەمە" بە شێوەیەک یەکدییان تەنیوە کە ئیدی نزیکەى نەشیاوە لە یەکدی جیابکرێنەوە.\nلێ جەمال بابان کە بە بڵاوکردنەوەى چیرۆکی "لە خەوما" کارێکی مەزنی ئەنجامداوە، خۆى لە کارکردنى ئەدەبى هەڵقورتاندووە و دەبێژێت: خەونبین دەبووایە لە خەونەکەى بێدار ببوایەتەوە! ئەم جۆرە هەڵوێست وەرگرتنە زۆر جێی سەرنجە. پرسیارێکی کرۆکی لەم پەیوەندییەدا ئەوەیە، کە ئایا ڕاڤەکارێک یان تەنانەت ڕەخنەگرێکی ئەدەبی چە هەقێکی بەسەر ئەفراندنی ئەدەبیی نووسەرێکەوە هەیە؟ ئایا چۆن ڕاڤەکارێک یان ڕەخنەگرێک دەوێرێت بە نووسەرێک یان هونەرمەندێک ببێژێت، کە گەرەکە ئەم یان ئەو ڕێیە بگرێتە بەر و ئەم یان ئەو ئەنجام بخاتەوە؟ ئەمە لە بنەڕەتدا خۆهەڵقورتاندنێکی زۆر نابەجێیە لە کارکردنی ئەدەبی و هونەری. لە بنەڕەتدا ڕەفتارێکی یاساغە. بێگومان ئێمە لە ژیانی ڕۆژانەدا دەبینین، کە کەسان هەن و بۆ نموونە هونەردۆست نین، کەچی دەچن بۆ پێشانگە، ئەوجا ڕوودەدات کە لەوێ دەبن بە مایەی سەغڵەتی بۆ هونەرمەندەکە: "ئەرێ کاکە ئەو هەموو ڕەنگە مۆرەت بۆ بەکارهێناوە؟"؛ یان ڕوودەدات کە مرۆڤ نە خوێنەرە و نە لە ناخییەوە بزواوە بۆ کۆششی خۆپێگەیاندن، کە ئیدی بتوانێت پەیوەندییەکی ڕەخنەیی لەتەک کایەی نووسینی هزری و ئەدەبیدا بهێنێتە گۆڕێ، بە کورتی، مرۆڤی بەم چەشنە کە گەر تەنانەت بڕوانامەدار بێت، هێشتا هەر کەسێکی سادەی کۆمەڵایەتییە، کەچی لە خۆیەوە لەسەر نووسین یان تەنانەت فەلسەفە دێتە گۆ! گومانی تێدا نییە کە پێویستە ئەم جۆرە سنووربڕینە خۆییانە لە ڕوانگەی ئێستێتیکی و ئەدەبناسی و هونەرناسییەوە وەڵامبدرێنەوە. جگە لەوە ئەم جۆرە سنووربڕینانە لە بنەڕەتدا کێشەی لایەنەکانی وەرگرتنی ئەدەب و هونەرن، وەرگرتنیش ئەخلاقێکی تایبەت ی وەرگر (لێڕوانەر، خوێنەر) پێویست دەکات کە مۆرکە کرۆکییەکەی ئاگاییەکی ڕەخنەیی نێویەکییانەی وەرگرانە بەرانبەر لایەنی ئەفراندنی ئەدەبی و هونەری وەک لایەنی بەرهەمهێنان، ئەوەش بەبێ بەدئاکاری خۆهەڵقورتاندن لە پرۆسەی بەرهەمهێنان. لێ مەسەلەکە بەڕاستی ستەم دەبێت، گەر ئەو جۆرە ئەقڵیەتە ناوبراوەی سەرەوە بە چالاکی لە بواری توێژینەوە، ڕاڤەکردن یان ڕەخنەی ئەدەب و هونەردا دیاربدات. لەم جۆرە هەڵوێستەدا بەڕاستی کەمایەسیی ئێستێتیکی و مەئریفەی ئەدەبی و هونەریی کەسەکە دەردەکەون. جگە لەوە گەر نووسراوێک ئەدەب نەبوو، ئەوا هەرگیز نابێت بە ئۆبژێکتی ڕاڤەکردن یان ڕەخنەلێگرتن. ئاخر ڕەخنە لە نائەدەب ناگیرێت! تەنیا ئەدەب، وەک نووسینی هونەرییانە بەدیهاتوو، بەڕێی فۆرمی خۆیەوە دەئاخڤێت. بەمەش یەخەی خوێنەر / توێژەر دەگرێت و ئادۆرنۆ واتەنی داوای لێ دەکات مەتەڵەکەی نێوی هەڵبهێنێت! جەمال بابان دەیەوێت بەو دەربڕینە ببێژێت کە چیرۆکی "لە خەوما" تەواو نەبووە! ئێمە ناڕاستیى ئەم جۆرە تێڕوانینەمان لەسەرەوە بە دەرخستنی فۆرمە کاتدارە داخراوەکەی "لە خەوما" پێشاندا و بۆیە ڕووى تێناکەینەوە.\nجەمال بابان هاوکات پێناسەیەکی ئەوروپیانەى بۆ "لە خەوما" وەرگرتووە. ئەو دەبێژێت، گۆیا ئەم چیرۆکە سەر بە ڕیالیزمى ڕەخنەییە. لەم پەیوەندییەدا بەراوردێک بە ئیحسان فوئاد، کە "مەسەلەى ویژدان"ى ئەحمەد موختار جافی بڵاوکردۆتەوە، پتر نزیکمان دەخاتە لە شێوەی پەیوەندیی قەدیمییەکان بە ئەدەب و هونەرەوە، چونکە ئەو بەڕێزەش هەمان پێناسەی بۆ "مەسەلەی ویژدان" بەکارهێناوە. ئێمە لێرەوە دەگەین بەو تێڕوانینە، کە ئەو جۆرە خواستنەی ڕێبازە ئەدەبییە ئەوروپییەکان بە گشتی هەڵوێستێکى هۆشەکییە لەنێو قەدیمییەکاندا، جگە لەوە نەشیاو نییە کە لەژێر کاریگەریى ئەو مارکسییەتە هەڕەمەکییەدا (نەک هزری مارکس!) نەهاتبێتە ئاراوە کە لە ئێراق باو بوو. بە هەر حاڵ، ساغکردنەوەى کێشەیەکى بەم چەشنە بابەتى ئەم نووسینە نییە، بەڵکو هینى کەسێکە کە لەبارەى مێژووى ئەدەب و هونەر دەنووسێت. لێرەدا ئەوەندە دەبێژین، کە دەبێت جیهانبینیی نووسەر یان هونەرمەند بۆ هەر پێناسەیەکی ئەدەبەکەی یان هونەرەکەی ڕەچاو بکرێت. جەمیل سائیب لە داڕشتنى چیرۆکە هونەرییەکەیدا لە هێزێکى خاوێنى ئەزەلی و بنەما مۆرالییەکانی ئەو هێزەوە سەرچاوەى گرتووە. ئارامیى مێتافیزیکی و نائارامیى جیهانى مێژوویى، جیهانى هزرى جەمیل سائیبن، ژێرکەوتنى چاکە و سەروەریى خراپە کێشەى ئەون، بۆ ئەم پرسەش گەرەکە بیر لە تێگەیەکى گونجاو بە هزرى ئەو بکرێتەوە. لە بنەڕەتدا گەرەکە جەمیل سائیب بخرێتەوە نێو ترادیسیۆنە ئەدەبییەکەی مەلای جزیری و خانی و هاوشێوەیان، ئەوجا گەرەکە بۆ ئەم ترادیسیۆنە ئەدەبییە ناوێکی تایبەتیی کوردیی پابەند بە جیهانبینیی هۆزانڤان و نووسەرەکانەوە "هەڵبهێنجرێت"، نەک لاساییکەرەوانە تیگەی "کلاسیک"ی ئەوروپیانەی بۆ بخوازرێت و بەزۆر بەسەر نووسینە ئەدەبییەکانی ئەو ترادیسیۆنەدا بسەپێنرێت.\n- ئەم نووسینە یەکێکە لە بابەتەکانی نووسەر لە کتێبی "لەتەک فێنۆمێنە ئەدەبییەکاندا"، بیر و هوشیاری، سلێمانی 2006. نووسینەکە لەم شێوەیەی بەردەستدا کاری تێداکراوەتەوە و سەرلەبەر گۆڕراوە.\n- وەک ئەمانەتی ئەدەبی سیتاتەکان (ئیقتیباسەکان) وەک خۆیان دراونەتەوە.\nرۆڵى گەمە لە گەشەى کەسێتیى منداڵدا - خەریکبوونێکى رەخنەیى لەتەک تیۆرییەکەى ڤیللێم شتێرندا


دکتۆر کەمال میراودەلی: گاتاکان، سروودە پیرۆزەکانی زەردەشت. بەشی سێیەم. – WtariKurd\n– Posted on 2017-11-29بابەتی: ئاینی\nگۆرینی وشەیی و بە شیعر و لێکدانەوەی\nگاتاکان وەک بنەما و دایکەکتێبی ئایین و فەلسەفەی زەردەشتیزم\nگاتا لە زمانی سانسکریتیی و ڤێدایی هیندیدا\nوشە گاتا بەهەمان مانای کوردیی/ ئاوێستایی لە زمانەکانی ڤیدی هیندیی و سەنسکریتیدا هەیە.\nلە سانسکریتیدا زاراوەیەکە بە مانای گۆرانی یان هۆنراوە و بەتایبەتی ئاماژە بەو فۆرمە شیعرییە ئاهەنگدارانە دەکات کە لە ئەفسانەکاندا بەکارهاتوون و بەشێک نین لە ڤێداکان بەڵام تایبەتن بە مەلحەمەی سانسکریت یان پراکریت.\nوشەکە لە ڕیشەدا لە ڕەگی سانسکریتی/ پراکریتی [گا] وەرگیراوە کە مانای قسەکردن ، گۆرانی وتن یان سروود خوانی و ستایش دەدات. ئەم وشەیە هاوڕیشەی زاراوەی گاتا ی ئاڤێستایی یە،\n]Amaresh Datta (1988) Encyclopaedia of Indian literature vol. 2 Chennai: Sahitya Academy\nISBN 81-260-1194-7 p. 1373\nئاماژە بۆ ناوی گاتا لە زۆر ئەفسانەدا هەیە. لە تێکستی ئایینی ریگە- ڤێدادا، ئارثەڤ- ڤێدا دا، تاتریا براهمان و تاتریا- سانهیتا و ساپتاس براهمان بە مانای پارچەشیعر و هۆنراوە هاتووە.\nTattriya Brahman (तैत्तिरीय-ब्राह्मण), Tattriya Sanhita (तैत्तिरीय-संहिता)، and Shatpath\nهەروەها ناوی گاتا لە ئەدەبیاتی بوزایی دا هاتووە و وەک ئاهەنگێکی شیعری سوترا بەکارهێنراوە. [ لە ویکیپیدیاوە، بابەتی گاتا]\nلێکنزیکی زمانەکانی کوردیی، فارسیی، هیندی، [ئاوێستایی و سانسکریتی] لەوەوە دێت کە بە\nCognate [کۆگنەیت ] واتە کۆدایک، یان هاو- چاوگ ‘ هاوڕیشە دادەندرێن واتە لە هەمان ریشە و سەرچاوەوە هەڵیان داوە کە هیندۆ- ئەوروپایی یان ڕاستتر ئاریایی یان پێ دەوترێ.\nڕاستیی هەر بە هۆی ئەم نزیکییەوە توانرا تێکستەکانی گاتا لە ئەوروپا دا لێکبدرێنەوە، یەکەم جار لە حەپەسان بەرامبەر ئەو زار و زمانەی گاتایی کە لە زمانی پەهلەویی ئاوێستا جیاواز بوو، ئەروپییەکان حەپەسا بوون و داما بوون. دوایی بە پەڕەسەندنی دیراساتی زمانی هیندوئەوروپیی بەتایبەتی سانسکریتی و ڤێدایی و بەراورد لەگەڵ ئەوان، ڕۆژهەڵاتناسە ئەوروپاییەکان هاوسەرچاوەیی زمانی گاتا/ ئاڤێستا لەگەڵ سانسکریتی و ڤێدای هیندیی و تەنانەت نزیکیی بیرو باوەرە ئایینەکانیان بۆ دەرکەوت و توانیان تێکستەکان لێکبدەنەوە و تەرجەمە بکەن.\nبۆ خوێندنەوەی تەواوی بابەتەکە کلیک بکەرە سەر گاتاکان- بەشی سێیەم


ئەگەر وەك دەستكەوت لە١٢ی ئایار بڕوانین …. كارۆخ عوسمان : چاوی گەل\nئەگەر وەك دەستكەوت لە١٢ی ئایار بڕوانین …. كارۆخ عوسمان\nنوسەر : chawigal لەبەرواری : مارس - 24 - 2018\n١٢ی ئایار وەرچەرخانێك بوو بەئاراستەی بەرژەوەندیە گشتیەكانی خەڵك لەئایندەدا، كەتوانای كۆتایی ھێنان بەئیدارەی خراپی جوتڕەوی ھەیە.\nسەركردایەتی سیاسی بەبازرگان بووی یەكێتی و پارتی بۆ چركەیەكیش یەكتریان جێنەھێشتووەو جێشناھێڵن، بەرەیەكی بەھێزیان پێكھێناوە بۆ بەمجۆرە خراپ ئیدارەدان و تاڵانكردنی سەروەت و سامانی گەل، تەنانەت لەسەر گرێدانی پەیوەندی لەگەڵ وڵاتانی داگیركەری كوردستان و خیانەتكردن لەدۆزی ڕەوای كوردیش ڕێككەوتوون.\nلەبەرامبەردا نێو ماڵی ئۆپۆزسیۆن و ڕكابەرەكانی حوكمڕانی ئەم دوو حزبە پەرتەوازەو دژبەر بووە، بەڵام زوڵمەكەی ١٢ی ئایار كە لەھەمووان كرا ھەموانی لەبەرەیەكدا كۆكردەوە. ئەمەش مایەی خۆشحاڵی خەڵكی كوردستانە.\nئێستا ئەوەی زەروورە ببێتە فەرمان، دروستكردنی لیستی بەرەی ئۆپۆزسیۆنیە كە گشت غەدرلێكراوانی تەزویرەكەی ١٢ی ئایار تێیدا جێبگرن.\nبۆ ئەوەی لەھەڵبژاردنی پەرلەمانی كوردستان دەنگی زۆرینە بێنن و بتوانن حكومەت تەشكیل بكەن.\nدڵنیام ئەگەر ئەم تەزویرە كە ھەموانی گرتەوە نەبوایە ئێستاش لایەنەكانی ڕكابەری یەكێتی و پارتی بەیەكەوە نەدەبوون.\nبۆیە من وەك ھاونیشتمانیەكی ئەم وڵاتە یەكەمجارە سوپاسگوزاری (یەكێتی و پارتی) بم.\nچونكە حەجمێكی گەورەی ئۆپۆزسیۆنیان لەبەرامبەر خۆیان دروستكردو بەمەش ئومێدی من گەورەتر بوو.\nسەرنجی ھاوبەندی یەكێتی و پارتی و لەنێویشیاندا ھەردوو بنەماڵە تاڵانكارەكە بدەن، ببینن چۆن داكۆكیكاری پاراستنی بەرژەوەندیە ناشەرعیەكانی یەكترین، بەڵام لایەنە ڕكابەرەكان ھەندێجار تیریان دەگرتە سێبەری یەكتری، كە دەبوایە بەناوی بەرەی ڕزگاری نیشتمانی بۆ چركەیەكیش لەیەكتری تەرەكەز نەبووبان.\nخۆ ھیچ یەكێك لەحزبەكان ئایدیۆلۆژی نین تاكو بەھۆی بەیەكدادانی فكریەوە نەتوانن پێكەوەبن، بەڵكو گشتیان لەجەوھەردا ھەڵگری یەك پەیامن، ئەویش دامەزراندنی حكومەتی ھاوڵاتی سیستەماتیكی و خزمەتگوزارە لەسەر بنەمای دیموكڕاسی و پاراستنی مەسلەحەی عام.\nكەواتە دەبوایە پێكەوەبن كە نەبوون، وەلێ ھێشتا نە درەنگەو نە زوو، چونكە ئایندە زیاترە لەڕابردوو.\nئێستا ئەوەی بەدی دەكرێت لەڕیزپتەوی لایەنە ڕكابەرەكانی حوكمڕانی جوتڕەو ئومێدێكە دراوە بەبەر ڕوحی ئیرادەی بەرەنگاری گەندەڵی و تەزویر.\nھیوای بەكۆتایی ھاتنی حوكمی خێڵ و حزبی داسەپاوی باڵاكردووە.\nتەریب لەگەڵ ئەمەشدا ئەژنۆی حوكمگێڕانی لەرزۆك كردووە، چون تازە درك بەم ھەڵەی تەزویرە ئەكەن و دەزانن بەدەستی خۆیان چ قەڵایەكیان لەھەمبەر قەڵەمڕەویە ناجسنی و بێشەرعیەكانیان ھەڵچنیوە…\nگرنگتر لەم دیفاكتۆیە دەست پێوەگرتنی ئەم بەرەی مەغدوورەیە كەخەریكە نەشونمای قۆناغی ڕزگاری نیشتمانی دێنێتە بوون.\nزۆر پێویستە قەبارەی بەرەكە بۆ ھەتا لاوازكردنی حوكمی جوتڕەوی بەردەوام بێت، بەبێ گوێدانە فكرو فەلسەفەی سیاسی و بەرژەوەندی حزبیەكان.\nداماڵینی وڵات لەچەوتكرداری لەھەرشتێ ئەولەویترە، ئینجا دوای ئەمانە دەكرێت لەفەزای دیموكراسی و سێبەری قانونی چەسپاودا بەربەرەكانێی یەكتریش بكەن.


مرۆڤ خۆرێك سزای زیندانیی هەمیشەیی بۆ دەرچوو - تۆڕی میدیایی خەڵک\nمرۆڤ خۆرێك سزای زیندانیی هەمیشەیی بۆ دەرچوو\nلێدوان نووسین ناچالاککراوە لە مرۆڤ خۆرێك سزای زیندانیی هەمیشەیی بۆ دەرچوو\nدادگای ئەڵمانیا سزای زیندانیكردنی هەمیشەیی بۆ پیاوێك دەركرد بە تۆمەتی خواردنی گۆشتی مرۆڤ.\nبەپێی بڕیاری دادگا ئەو پیاوە مامۆستا بووە و هەستاوە بە كوشتنی پیاوێك و دواتر خواردنی بەشێكی گۆشتەكەی، چونكە حەزی بۆ گۆشتی مرۆڤ هەبووە.\nسەرۆكی دادگای بەرلین دەڵێت تۆمەتبار ناوی ستاڤان ر. تەمەن 42 ساڵانە، ئەندازیارێكی كارەبایی تەمەن 43 ساڵانی كوشتووە لە سێپتامبری 2020 دوای ئەوەی لەگەڵی رێككەوتووە سێكسی لەگەڵدا بكات لە ماڵەكەی خۆیدا لە گەڕەكی بانكو لە باكووری بەرلین.\nستاڤان لە مانگی نۆڤەمبەری رابردوو دەستگیركرا دوای دۆزینەوەی بەشێك لە لاشەی قوربانییەكە لە باخێكی گشتییدا.\nبەپێی لێكۆڵەران لەنێو ماڵی تۆمەتباردا شوێنی تاوانەكە هەبووە، كە بە ئامێری بڕەر لاشەی قوربانییەكەی بڕیوە.\nبۆ یەكەمجار دڵی بەراز لە جەستەی مرۆڤدا چێندرا\nململانێی باڵەكانی گۆڕان توندتر دەبێتەوە


Friday, 02.14.2014, 12:00\n* له کاره‌ساتی 1975 دا میراتگریی ده‌سته‌ڵات هۆیه‌کی سه‌ره‌کیی بوو\n* با ڕێگا نەدرێت بە چەسپاندنی تاکەکەس لە لوتکەی دەستەڵاتی حیزبدا\nشێوەی گواستنەوەی دەستەلات لە ناو هەر پارتێکدا نیشانه‌ی هەبوون یان نەبوونی دیموکراسییە لە ناو ئەو پارتەدا.\nپارتە کوردییه‌کان قوژبنه‌کانی کومەڵگایان ته‌نیوه‌ته‌وه بۆ ئەوەى کۆنترۆڵی ته‌واوی خۆیان بچه‌سپێنن به‌سه‌ر خه‌ڵکدا له رووی ئابوریی، سیاسیی و ..هتد.\nده‌ستیان گرتووه به سه‌ر هه‌موو داموده‌زگاکانی دادوه‌رییداو هه‌ر له رژێمه شمولییه‌کان ده‌چن. باشوری کوردستانیان دابه‌ش کردووه به‌سه‌ر دوو ناوچه‌دا. یه‌کێتی له سلێمانی و پارتی دیموکرات له هه‌ولێرو دهۆک.\nخاڵی گرنگ لێره‌دا ئه‌وه‌یه که ئه‌م پارتانه بوون به پارتی تاکه که‌س یان بنه‌ماڵه. ده‌سته‌ڵاتی سه‌ربازیی، سیاسیی و ئابوریی له ده‌ستی یه‌ک که‌سدا کۆبۆته‌وه. بۆیه ئه‌م پارتانه نه‌یانتوانیووه گه‌شه‌ی دیموکراسی، نوێکردنه‌وه‌ی عه‌قڵیه‌تی ده‌سته‌ڵات و ئاماده‌کردنی کادری لێهاتوو به ده‌ست بهێنن. بۆ ئه‌وه‌ی پارت بتوانێت خزمه‌تی گه‌ل بباته ئاستێکی به‌رزو رێزی نێوده‌وڵه‌تیی بباته‌وه. بە پێچەوانەوه، پارت بووە بە موڵکی تاکە کەسی موقەدەس و گەورەی بێ هاوتا. هیچ رێز لە ده‌ستور یان پرەنسیپی دیموکراسیی ناو پارتەکە ناگیرێت. کادرە کۆنه‌کان دژ بە نوێیه‌کان دەوەستن و ڕێگر دەبن لە پێشکەوتنیاندا بەرەو لوتکەی دەستەڵات، کۆنەکان نوێیەکان بە نەزان و هەلپەرست ناو دەبەن. پارتەکە توشی قەیرانی ناوخۆ و چەقبەستبوون دەبێت، باڵادەستی تاکەکەس بە هێزتر دەبێت، تا رادەیەک ئەتوانێت کوڕی، زاوای یان خاڵی بکات بە\nسەرۆکی پارتەکە بە بێ ئەوەی حیزبەکە نقه‌ی لێوه بێت. چونکە پڕ بووە لە کوڕی رۆژ وهەلپه‌رست. کادیرەکان فێرنەبوون بە ئازادیی بیربکه‌نه‌وه.\nمەلا مستەفای سەروکی پارتی، ئەندامەکانی مەکتەبی سیاسیی بە ئارەزوی خۆی دەگۆڕین، تا دوا رۆژی ژیانی به سەرۆک مایەوە. لە دەستپێکی ساڵەکانی (1970)دا شەڕی میراتگریی لە ناو کوڕەکانیدا، کە دایکیان جوودا بوو، هەڵگیرساند. ئەم شەڕە لە ناو حیزبەکەدا وێرانکەر بوو بۆ گەلی کورد ، بۆ حیزبەکەی، بۆ شۆڕشی چەکداریی کورد و بۆ بارزان، تا لە ساڵی (1975)دا کارەساتە هەرە گەورەکه لە مێژووی کورددا هاتە کایەوەو هەمووی داڕما. لەم تراجیدیایەدا کاریگەریی میراتگریی هۆیەکی سەرەکی بوو.\nئیستا لە ناو یه‌کێتیدا، پڕۆسەی گواستنەوەی دەستەڵات لە قەیراندایە کە سێبەری خستۆتە سەر هەموو بواری ژیانی خەڵک ومەترسیدارە بۆ تێکچونی ئاسایشی کۆمەڵگای کوردستان.\nئەم دوو نمونەیەی (ک.د.پ) و (ی.ن.ک) قەت نابێت دووبارە ببێتەوە. پێویستە گەلى کورد له قۆناغی تاکە کەس دەربازببێت. گرێدانی پاشەڕۆژی گەلێک بە تاکەکەسه‌وه دەبێت تاوانبار بکرێت بە توندیی.\nپێویستییەکی هەرە گرنگە هەر پارتێک که لە کوردستاندا دامەزرابێت یان دابمەزرێت، بۆ نموونه بزووتنه‌وه‌ی گوڕان ، گرنگیی بدات به ماددەکانی ناو خۆی حیزبەکە بۆ گواستنەوەی دەستەڵاتی رامیاریی، کە بە شێوەیەکی قانونیی بە گوێرەی دەستوری حیزب بەرێووە بڕوات و ڕێگا نەدرێت بە چەسپاندنی تاکەکەس یان بنەماڵەیه‌ک لە لوتکەی دەستەڵاتی حیزبدا.\nشه‌ست ساڵی رابردووی مێژووی تاڵی کورد پیشانی داوه گەلی ئێمە چ کارەساتێکی دیووە لە دەست ئەم شێوەی دەستەڵاتی حیزبی تاکەکسه.\nسه‌نته‌ری لێکۆڵینه‌وه‌ی کۆنتراکت


چارەنووسی مورتەزا سەیدی چالاکی کرێکاری کورد نادیارە\n13:03 - 18 April 2022\nهەنگاو: سەرەڕای تێپەڕینی چوار ڕۆژ لە دەستبەسەرکرانی چالاکێکی کرێکاری کورد لە شاری تاران، چارەنووسی نادیارە.\nبەگوێرەی ڕاپۆرتی گەیشتوو بە ڕێکخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو، سەرەڕای تێپەڕینی ٤ ڕۆژ لە دەستبەسەرکرانی مورتەزا سەیدی، چالاکی کرێکاری خەڵکی کامێران و دانیشتووی تاران و سەرباری بەدواداچوونی بەردەوامی بنەماڵەکەی، چارەنووس و شوێنی ڕاگیرانی نادیارە.\nیەکێک لە نزیکانی بنەماڵەی سەیدی لەوبارەوە بە هەنگاوی وت: «مورتەزا سەیدی نەخۆشی زەختی خوێنی هەیە و هێزە ئەمنییەکان هەتا ئێستاش لە وەرگرتنی دەرمانەکانی خۆیان بواردووە و هەر ئەمەش بووەتە هۆی نیگەرانی زیاتری بنەماڵەکەی بە نیسبەت باری تەندروستی ناوبراو».\nمورتەزا سەیدی ڕۆژی هەینی ٢٦ی خاکەلێوەی ٢٧٢٢ (١٥ی ئەپریلی ٢٠٢٢) دوای ئەوەی هێزە ئەمنییەکان لە شاری تاران هەڵیانکوتایە سەر ماڵەکەی دەستبەسەر کرا. جێی باسە کە ئەو هێزانە ماڵی مورتەزایان پشکنیوە و دەستیان بە سەر هەندێک کەرەستەی تایبەتی ناوبراودا گرتووە.


Diplomatic Magazine | ئەوەچی بوو رویدا، هاك بوو یان پرۆگرامكردن؟\nئەوەی ڕویداوە هاك كردن نییە بەڵكو پرۆگرامكردنی پێشوەختەی ئامێرەكانە\nهەموان دەزانن كە فێڵیان لێكراوە، بەڵام هێشتا بە وردی نازانن چۆن و لەكۆیوەیە، تەنها ئەوەندە دەزانن ئەنجامەكان بە قازانجی دوو حیزبە دەستەڵاتدارەكە و نەوەی نوێ دەستكاری كراوە.\nبەڵام ئایا ئەوەی ڕویداوە بریتییە لە هاك كردن یان پرۆگرامی پێشوەختەی ئامێرەكان.\nلەكاتێكدا حیزبەكان بە دەقیقی نازانن چی ڕویداوە، هەمویان چاویان لەسەر هاكردنی پرۆگرامەكەیە، بەڵام ئاماژە وردەكان ئەوە دەردەخەن ئەوەی ڕویداوە هاك كردن نییە بەڵكو پرۆگرامكردنی پێشوەختەی ئامێرەكانە بەپێی هاوكێشەیەكی بیركاری و بەپێی یاسای لۆگاریتم.\nبەجۆرێك ئەگەر یەكێتی = (س) و گۆڕان = (ص) و هاوپەمانی= (ب) و نەوەی نوێ = (ج) و تا........\nئەوا دەكرێت لە هەر سندوقێكدا (...) دەنگی ص و ب بچێت بۆ س بەمەرجێك لە (....) دەنگ كەمتر نەبێت.\nبۆ دەنگەكانی نەوەی نوێ و یەكگرتوو كۆمەڵیش بەهەمان شێوە.\nبەم پێییە زیاتر گریمانەی ئەوە بەهێزە شێوازی دەسكاریكردنەكان بەڕێگەی شارەزای ماتماتیك بێت نەك هاككەرەكان.\nجیاوازی نێوان ئەم دوو ڕێگەیە لەچیدایە؟\nئەگەر پرۆسەكە هاك كردنی سیستمەكە بێت ئەوا دەبێت هاكەرە شارەزا و گەورەكانی دونیا ئەنجامی بدەن لە وڵاتانی روسیا و ئێران. هەروەها ئەگەر كارەكە پەیوەندی بە هاك كردنەوە بێت ئەوا سەرپەرشتیارانی پرۆسەكە لە كۆمسیۆن و كۆمپانیاكە پێی دەزانن.\nسەرە ڕای ئەمانەش ئەگەر حاڵەتەكە هاكردن بوایە لەوانەیە ببوایەتە حاڵەتێكی سەرتاسەری لە عێراق و رەهەندێكی نێودەوڵەتی وەربگرتایە و بەئاسانی قبوڵنەكرایە و نەچوایەتە سەر.\nلەگەڵ ئەوەشدا كاتێك لایەنە سكاڵاكارەكان بانگەشەی هاككردن دەكەن، دەكرێت كۆمسیۆن و شارەزا نێودەوڵەتیەكانیش باوەڕ بە باگەشەكەیان نەكەن، چونكە كاتێك سەیری سەلامەتی سیستمەكە دەكەن دەبینن بەهیچ جۆرێك هاك نەكراوە. ئەوكاتە بانگەشەكەیان پوچەڵ دەبێتەوە و كەیسەكە دەدۆڕێنن.\nا كاتێك لایەنە سكاڵاكارەكان بانگەشەی هاككردن دەكەن، دەكرێت كۆمسیۆن و شارەزا نێودەوڵەتیەكانیش باوەڕ بە باگەشەكەیان نەكەن، چونكە كاتێك سەیری سەلامەتی سیستمەكە دەكەن دەبینن بەهیچ جۆرێك هاك نەكراوە. ئەوكاتە بانگەشەكەیان پوچەڵ دەبێتەوە و كەیسەكە دەدۆڕێنن.\nبۆیە گریمانەی راست ئەوەیە پرۆسەكە یاریكردن بێت بە دەنگەكان لەرێگەی هاوكێشەیەكی بیركارییەوە بە شێوەیەكی جوزئی لەهەندێك شوێنی دیاریكراودا.\nگرنگترین شت لێرەدا بریتییە لە دۆزینەوەی ئەو هاوكێشە بیركاریەی كارەكەی پێ ئەنجام دراوە، لەڕێگەی بەراوردكردنی دەنگەكان لەسەر پسوڵەكان دەنگی راستەقینەی ناو سندوقەكان.\nئەگەر بتوانرَت لەڕێگەی ماتماتیكزانێكی شارەزاوە كۆدی هاوكێشەكە بشكێنرێت ئەوا هەم دەتوانرێت دەسكاریكردنەكە بسەلمێنرێت، هەم دەتوانرێت دەنگەكان بگەڕێنرێنەوە بۆ دۆخی ئاسایی خۆیان.\nبەڵام ئایا كێ ئەم كارە دەكات؟\nبە شێوەیەكی سەرەكی هێزە ناڕازیەكان كە سكاڵاكارن لەسەر پرۆسەكە دەتوانن كار لەسەر ئەم بابەتە بكەن. یاخود كۆمسیۆن وەك ئەركی بەدواداچون بۆ سكاڵاكان ئەم ئەركە بگرێتە خۆ، بەتایبەتی كە لیژنەیەكی تایبەتی هەیە بەناوی لیژنەی قەڵاچۆكردنی تەزویر.


ژنێک بەهۆی پشیلەکەیەوە چووە حاڵەتی بێهۆشییەوە\n40082 جار خوێندراوەتەوە\nژنێک لە شاری بریستۆڵی بەریتانیا چووە حاڵەتی بێهۆشییەوە، بەهۆی ئەوەی پشیلەکەی چنگی لە دەستی گرتووە و ڕووشاندوویەتی.\nشیرلی هایر ژنێکی تەمەن ٦٥ ساڵ، کاتێک لە باخچەکەی کاری دەکرد، پشیلەکەی چنگ لە دەستی دەگرێت، بەو هۆیەشەوە بەکتریای زیانبەخش دەچێتە ڕووشاوییەکانی دەستییەوە، بە خێرایی برینەکەی سور دەبێتەوە و هەست بە سەرگێژخواردن و ئازاری ماسولکەکانی و لەدەستدانی ئارەزووی خواردن دەکات، لە دوای چەند ڕۆژێک ڕەنگی دەستی گۆڕاوە بۆ ڕەش.\nدواتر بە خێرایی دەگەیەنرێتە نەخۆشخانە و پشکنینی بۆ دەکرێت، دەردەکەوێت تووشی جۆرە بەکتریایەک بووە کە بە Streptococcus pyogenes یان Clostridium perfringens ناسراوە، بووەتەهۆی پەکخستنی کاری ماسولکەکانی لەشی و هەوکردنی سی و لیمفە گرێکانی.\nپزیشکەکان ناچاربوون بۆ ماوەی پینج ڕۆژ بیخەنە دۆخێ بێهۆشیی دەستکردەوە و بەشی سەرەوەی پێستی برینەکەی دەستیان بۆ لابردووە و، بۆ ماوەی زیاتر لە دوو مانگ لە نەخۆشخانە ماوەتەوە.\nشیرلی بە ڕۆژنامەنووسانی راگەیاندووە، پشیلەکەی "چانی" کاتێک تەمەنی ١٠ مانگ بووە بە ٤٠٠ جونەیی ئیستەرلینی کڕیوویەتی، بەڵام پشیلەکەی هیچ کاتێک ڕەفتارەکانی باش نەبووە، کاتێکیش گەورەبووە زیاتر پشیلەیەکی شەڕانی لێ دەرچووە.\nدوای ئەوەی لە نەخۆشخانە دەرچووە، پشیلەکەی بە یەکێک لە کچەکانی بەخشیوە و، ئاشکرایکردووە چیتر نایەوێت پشیلەکەی ببینێتەوە.\n١٠ نیشانە ئاگادارت دەکەنەوە لە تووشبوونت بە مەینی خوێن\nژنەکەی جۆن تراڤۆڵتا کۆچی دوایی کرد\nڤیدیۆ.. ئامادەکردنی کوکیز بە ڕێگەیەکی ئاسان\nپەیکەرێک بۆ هونەرمەند عەتا چاوشین دروستدەکرێت\nکچە بچوکەکەی ماندێلا کۆچی دوایی کرد\nپێنج ڕێگا بۆ ئەوەی مێشکێکی وەک ئەنیشتاینت هەبێت


سێ زیندانیی سیاسی کورد لە زیندانی کرماندا مانیان گرت – خۆڕاگری\nHomeهەواڵسێ زیندانیی سیاسی کورد لە زیندانی کرماندا مانیان گرت\nسێ زیندانیی سیاسیی کوردی خەڵکی شاری شنۆ، لە هەمبەر هەڵسوکەوتی نەشیاوی بەرپرسی حیفازەت ئیتلاعاتی کرمان، مانیان گرت.\nبەپێی ڕاپۆرتی گەیشتوو سێ زیندانیی سیاسیی کورد بە ناوەکانی “تاهێر خۆرشیدی، فاروق شاروێرانی و ئەمیر پەیغامی”، خەڵکی شاری شنۆ، لە زیندانی کرماندا مانیان گرت.\nبە وتەی سەرچاوەیەکی ئاگادار، ئەو سێ زیندانییە سیاسییە، لە هەمبەر هەڵسوکەوتی نەشیاوی بەرپرسی حیفازەت ئیتلاعاتی زیندانی کرمان و گوشارهێنان بۆ ئەو سێ زیندانییە سیاسییە کوردە، ناڕەزایەتییان دەربڕیوە و دەستیان داوەتە مانگرتن.\nئەو سەرچاوە وتی: “بەرپرسی حیفازەتی زیندانی کرمان، هەڕەشەی لەو سێ زیندانییە سیاسییە کوردە کردووە کە مووی سەریان وەکوو عیبرەت بۆ زیندانییانی دیکە دەتاشێت”.\nئەو سێ زیندانییە سیاسییە کوردە، ڕۆژی سێشەممە، ١٤ی سەرماوەزی ساڵی ٩٦، لە لایەن دادگای نیزامیی شاری ورمێوە، سەرجەم بە ١٥ ساڵ زیندان و دوورخرانەوە بۆ زیندانی کرمان مەحکووم کران.\nبەپێی ئەو حوکمە، ڕۆژی شەممە، ٢٥ی سەرماوەزی ساڵی ٩٦، بە پارێزەرانی ئەو سێ زیندانییە کوردە ڕاگەیەندرابوو کە “تاهێر خورشیدی” بە ٧ ساڵ زیندانیی تەعزیری، “ئەمیر پەیغامی” بە ٤ ساڵ و “فاروق شاروێرانی” بە ٤ ساڵ زیندانیی تەعزیری مەحکووم کرابوون.\nدادگای نیزامیی شاری ورمێ، ئەو سێ هاووڵاتییە کوردەی بە تۆمەتی “هاوکاری لەگەڵ یەکێک لە حیزبە کوردییەکانی ئۆپۆزسیۆنی حکوومەتی ئێران” تاوانبار کردبوو.\nڕۆژی دووشەممە، ٢ی ڕێبەندانی ساڵی ٩٦، “تاهێر خورشیدی” و “فاروق شاروێرانی” لە زیندانی ورمێ بۆ زیندانی کرمان دوورخرابوونەوە و “ئەمیر پەیغامیـ”ـش ڕۆژی دووشەممە، ٢٥ی پووشپەڕی ئەمساڵ، بۆ زیندانی کرمان دوورخرایەوە.


پشتیوان جەمال: ئەجێندای پارتی و کابینەی نۆ. – WTARIKURD\nکابینەیەک، کەهەر لەسەرەتادا کارەکتەرە سەرەکیەکەی لەدۆخێکی پڕ لەململانێی نێو حزبەکەی خۆیەوە هاتەپێشەوەو، کرا بەسەرۆکی حکومەت. چەندە بیری لای حیزبە ڕکابەرەکەی بوو تیمەکەی لەنێو حکومەت دا بێ هێزبن، دوو ئەوەندەش بیری لای باڵە جیاوازەکەی ناو حزبەکەی خۆی بوو، کە بێ هێزیان بکات و نەهێڵێت ڕۆڵیان بمێنێت. هەرواشی کرد بەرامبەر هەردوو تەرەف، لە سەرەتادا هەرچی لەباڵی خۆیان نەبوو نەیان توانی هیچ پۆستێک لەحکومەت وەربگرن و، ئەوەی هەشیان بوو لەکابینەی پێشوتر لێی وەرگرتنەوە بەبەهانەی جیاجیا. هەر لەوەزیر تا مودیر عامێک. لەلایەکی ترەوە بەرامبەر بەیەکێتی، دووەمی هەڵبژاردنەکانی هەرێم بوو. بۆ بێ هێزکردنی تیمەکەی لەحکومەت چەندین وەکیل وەزیری جێگرو وەزیری بۆ وەزیرەکانی دانا بۆ بێ هێزکردنی دەسەڵاتیان، لەکاتێکدا دەبێ ئەمانە لەناو هۆڵی پەرلەمان دەنگیان پێ بدرێت. بەڵام نەگەڕایەوە بۆ ئەم ڕێگایەو، بەڵکو دروستکردنی حکومەتی لەناو حکومەتی پێک هێنا. گۆڕانیش کە هەر لە کۆبوونەوەی یەکەمەوە بڕیاری خۆیان دابوو، بەشداری حکومەت بکەن، وەک ئەوەی هەنگوینیان لەکلۆرەداردا دۆزیبێتەوەو بەشداربوونیان بەجۆرێ “سمعنا و آطعنا” تەنها گوێ دەگرین و جێ بەجێی دەکەین.\nبەم جۆرە لاوازکردنی ڕۆڵی حزبە بەشدارە کان، دەتوانم بڵێم شتێک نیە پارتی لێی بەرپرسیاربێت، بەڵکو بێ هەڵوێستی هەموو حیزبەکانە بەئۆپۆزیسیۆن و دەسەڵاتەوە قبوڵی” چل و پێنچ” کورسیەکەی پارتی یان کرد، کە بەڕۆژی ڕووناک تەزویری کرد. بۆیە ئێستا هەربیانویەک کەلەپارتیان هەبێت، قسەیەکی بێ ماناو بێ ئەرزشە. ئێستا پارتی باڵادەست بووە، تەنها ئەوە جێبەجێ دەکات کە لە پلانیاندایە، پەرلەمانێک کە هەرلەسەرەتاوە نرخی بۆ دانەناو تەنانەت ڕۆژی خوێندنەوەی هێڵە گشتیەکانی کارنامەی حکومەت، هیچ یەک لەئەندامانی پەرلەمان نوسخەیەکیان لەو کارنامەیە لانەبوو. لەکاتێکدا پێویستبوو لانی کەم بیست و چوار سعات پێشی خوێندنەوەی کارنامەکە، ئەندامانی پەرلەمان نوسخەیەک لەو کارنامەیان لابێت بۆسەرنج و تێ بینیەکانیان. تا قسەیەکان لەبارەی ئەم هێڵانەوە هەبێ. بەڵکو دەنگیان دا بەو کارنامەیە، ئەمەش جۆرێک بوو لەڕاوکردنی پەرلەمان و نرخ دانەنان بۆی. هێنانی پڕۆژەی بەناو چاکسازیش بۆناو هۆڵی پەرلەمان، کە باس لەکەمکردنەوەی بندیوارو، موچەی نایاسایی و، خانەنشینی دەکات. ئەسڵەن هەرکاتی خۆشی ئەوان بەنایاسایی موچەیان پێداون و، دەسەڵاتی کەسی تر نەبووە، بۆ هەر پڕۆژەیەکیش بیانەوێ بەبێ کێشە تێی دەپەڕێنن.\nئەوەی ئێستاش بەقەیرانی غاز ناوی نراوە، پەیوەندیەکی بەقەیرانەوە نیە. جگە لەشەڕی کۆمپانیا زەبەلاحەکان لەنێوان یەکێتی و پارتی. ئەوەی هەمیشە پشتی پارتی پێی بەهێزە داهاتە زۆرەکەی نەوتە. لەوەتەی بەرهەمی نەوت بەرەو کزی دەچێت و، بەنیازن غاز بکرێتە جێگرەوەی، پارتی هەوڵدەدات دەستبگرێت بەسەر بەرهەمی غازی هەرێم و کۆنتڕۆڵی بکات. بەو پێیەش کە زۆرترین غازی هەرێم لەسنوری ناوچەی سەوزە، پارتی دەیەوێت بە هەر شێوەیەک بێت گرێبەستی کۆمپانیاکانی خۆی لەناوچەی سەوز بکات. یەکێتیش درکی بەم داگیرکاریە کردووەو ڕێگری لێدەکات. بەر بەم داگیرکاریە دەگرێت. لێرەدا میللەت بۆتە قوربانی ئەم قەیرانە دروست کراوە. ئەوەی ڕوودەدات تاوانی هەموو حیزبەکانە، کە واژویان لەسەر چل و پێنچ کورسیەکەی پارتی کرد. سیاسەت کردن وەک شیتەڵکردنی هاو کێشەی بیرکاری وایە، لەسەرەتادا ژمارەیەکت هەڵە دانا تا کۆتایی بە هەڵە وەڵامەکەت چنگ دەکەوێت.\nLatest posts by پشتیوان جەمال (see all)\nپشتیوان جەمال: شمشێرەکەی ئەردۆغان بەسەر کوردستاندا. - 2021-06-07\nپشتیوان جەمال: ئەمە چ جۆرە حوکمڕانییەکە؟ - 2021-05-09\nپشتیوان جەمال: ترسی دوای ڕێککەوتن لەگەڵ بەغدا. - 2021-04-06\nشەریف ھەژاری: خۆپیشاندەرانی عێراق و (ئه‌مریكا!) چییان ئەوێت!؟


کتێبی شیعری (زمانم دەکێشمەوە) بڵاوده‌کرێتەوە - بنکەی روناکبیریی گەلاوێژ :: Gelawej\nکتێبی شیعری (زمانم دەکێشمەوە) بڵاوده‌کرێتەوە\nوەشانی نووسیار لە چوارچێوەی وەرزی بڵاوکراوەکانیدا به‌مزوانه کتێبە شیعری (زمانم دەکێشمەوە) لە نووسینی ( دیار سۆفی) چاپ و بڵاوده‌كاته‌وه.\nله‌باره‌ی بڵاوکردنەوەی ئەم کتێبە شیعرە دیار سۆفی ده‌ڵێت:\nکتێبی زمانم دەکێشمەوە، پێکدێ لە یەک شیعری درێژ. لەم کتێبەدا کارەکتەرێک هەیە تووڕەیە، لە شوێن. شوێن ئازاری دەدات. شوێن بەمانا فراوانەکەی، واتا هەموو ئەو کەس و شتانەی تێیدان. کارەکتەرێک هەست دەکات ئەو شوێنە هەڵەیە بۆ ئەو، وەک ماریا ڕیلکە دەڵێ: ''چەند خۆشە لە جێیەک بژیت خەڵکەکەی خوێنەواربن.'' ئەم کارەکتەرە کارەکتەرێکی ڕیلکەییە، بێزارە لە نەخوێنەوار، لەو مرۆڤانەی دەبنە مایەی بێزاری بۆی. ئازاری دەدەن. شوێن چەقی کارکردنە لەم شیعرەدا. بەڵام ئەو لەبری ئەوە بۆڵەبۆڵ دەنووسێت. دەیەوێت لەڕێگەی نووسینەوە شوێن ڕەخنە باران بکات.\nهەروەها لە بارەی کتێبە شیعری زمانم دەکێشمەوە گوتی:\nئەم کتێبە لە چەند لایەنێکەوە ئیش دەکات لەسەر نامۆبوونی مرۆڤ. شیعرەکە پێکدێ لە چەند بەشێک، هەموو بەشەکان شیعرێکی تەواو درووست دەکەن، بە جۆرێک بەرەنگاری دەکات لەو ئازارەی ڕووبەڕووی دەبێتەوە. تاکێکی ئازاردراومان هەیە، ئازارەکەی ناشارێتەوە، بەڵکو نمایشی دەکات، لەڕێی نووسینەوە جۆرێک لە بەرەنگاربوونەوە دەکات، تاکو ئازارەکەی کەم بکاتەوە. شیعرەکە بەگشتی بۆ پیشاندانی ناڕێکی و برینی تاکە لەکۆمەڵگەدا بەدەست ئەویترەوە. جۆرێکە لە مانیفێستی ئازار. لەڕێی تاکێکەوە واقعی شوێنێک پێشان دەدات، کە چۆن مرۆڤ داوەشاوە بەدەست ژیانەوە.\nچەند دێڕێک لە کتێبەکە:\nگەرمیانیبوون واتا قووربانیی ناکۆتا.\nلێرە لە گوندێکی تەریک\nڕۆژەکانم بەکرێ دەدەم\nکڕیارەکان مرۆڤی ماندوون\nئەوانیش وەک من\nڕۆژەکانیان داوە بە کرێ بە کەسانی تر.\nهەندێ کات ڕووخسارم\nبە لەپی دەستەکانم دادەپۆشم\nتاکو ماندوێتییم لە ئاوێنەدا نەبینم.\nبمبەخشە ئەی جەستەی ماندوو\nزەمەنێکە سەودا بەتەواوی ڕۆژەکانتەوە دەکەم.\nئه‌م دێڕه كاتێك ده‌ڵێت: ''خه‌ڵكی گه‌رمیانم - گه‌رمیانیبوون واته قوربانی ناكۆتا'' كه چڕه به مێژوو، چڕه به به‌ریه‌ككه‌وتنی مرۆڤ به شوێن و به مێژوو، بیری هێنامه‌وه چۆن شیعر، دوور له‌وه‌ی له كڕوزانه‌وه‌ی كه‌سیدا قه‌تیس بێت، ده‌توانێت له مانای ڕووكه‌شیی زمانه‌وه بپه‌ڕێته‌وه بۆ سه‌رزه‌مینی تر، سه‌رزه‌مینی مێژوو، سه‌رزه‌مینی ئه‌زموونكردنی مێژوویه‌ك كه زۆرێك تیایدا ژیاون و تیایدا ده‌ژین و ته‌نانه‌ت ئه‌وانه‌ش كه تیایدا نه‌ژیاون، ده‌كرێت له شوێنی جوگرافی خۆیاندا له مێژوویه‌كدا بژین هه‌ست و تێگه‌یشتنی هاوشێوه‌یان پێبدات.\nدیار سۆفی لەدایکبووی کەلار ساڵی ١٩٩٢. دەرچووی بەشی ئابووری زانکۆی سلێمانی ساڵی ٢٠١٦. خاوەنی بەرهەمێکی چاپکراوە بەناوی"برینێکم بەڕوومەتی زەوییەوە" بەرهەمێکی شیعرییە لە ساڵی٢٠١٩ چاپ کراوە. لە بیست و یەکەمین فێستیڤاڵی گەلاوێژ خەڵاتی سێیەمی شیعر وەرگرتووە بۆ دەقی"من بەپێوە دەمرم" لە دووەمین فێستیڤاڵی تانجەرۆ خەڵاتی دووەمی شیعر وەرگرتووە بۆ تێکستی"ئاوێنەکان"\nئەم بابەتە 2 جار خوێندراوەتەوە\nژمارە ٥٩ی گۆڤاری گەلاوێژی نوێ - كوردی\nژمارە ٥٨ی گۆڤاری گەلاوێژی نوێ - كوردی


ئاگرکوژێنەرەوەکانی عێراق ئاگری بیرە نەوتێك دەکوژێننەوە کە "دەوڵەتی ئیسلامی" (داعش) گڕی تێبەردابوو. [خاوەنی وێنە: وەزارەتی نەوتی عێراقی]\nوەزارەتی نەوتی عێراق توانی سەرکەوتووانە ئاگری دواهه‌مین بیرە نەوت بکوژێنێتەوە كه "دەوڵەتی ئیسلامی" (داعش) گڕی تێبەردابوو.\nبەرپرسانی عێراقی دەڵێن ئەمەش هەنگاوێکی زۆر گرنگە بۆ ژینگە و ئابوری چونکە ئاگرەکان زیانی ماددی و پیسبوونی زۆری ژینگەیان لێکەوتەوە.\nوتەبێژی وەزارەتەکە عاسم جیهاد بە دیارونای وت: "توانیمان ئاگری دواهه‌مین بیرە نەوت بکوژێننەوە کە تیرۆریستەکان گڕیان تێبەردابوو."\nوتی: "تەکنیکار و شارەزایانی کۆمپانیای نەوتی باکور و بەڕێوبەرێتی بەرگری شارستانی لەگەڵ دەزگاکانی دیکەدا بەرپرسیاربوون لە کوژاندنەوەی ئاگرەکان لە بیرە نەوتەکانی باکور."\nتەکنیکارە عێراقیەکان کێڵگەی نەوتی عەجیل چاکدەکەنەوە دوای ئەوەی "دەوڵەتی ئیسلامی" (داعش) تێكیدا. [خاوەنی وێنە: کۆمپانیای نەوتی باکور]\nئاماژەی بۆ ئەوەش کرد کە "هەموو هەوڵەکانی کوژاندنەوەی ئاگرەکان تەنیا لەلایەن عێراقیەکانەوە دراون". وتیشی: "کادرە نیشتمانیەکانمان زۆر پێشكه‌وتوون و یەکسەر دەزانن چی بکەن لەو رەوشانەدا."\nنۆژه‌نكردنه‌وه دەکرێت دەستپێبکات\nجیهاد وتی ئاگرەکان لەگەڵ کێڵگە نەوتیەکان چەند ملیار دۆلار زیانی ئابورییان داوە و زیاتریش دەبوو ئەگەر بەردەوام کڵپەیان بسەندایە.\nوتی پشتبەستن بە سەرچاوە نیشتمانیەکان، هاوکاریی حکومەتی عێراقی كرد ئەو پارەیه‌ی بۆ بمێنێته‌وه كه ده‌بوو بدرێته کۆمپانیای بیانی بۆئەوەی ئەو کارە ئەنجامبدەن.\nوتیشی ئێستا ئاگرەکان کوژێندراونەتەوە و ژێرخانی نەوت دەکرێت ببوژێندرێتەوە و نەوتی خاو لەو کێڵگە نەوتیانەوە بڕوات کە داعش تێكیدابوون، بۆیە ئەم بەشە تایبەتەی مێژوو ئێستا دەکرێت دابخرێت.\nداعش دەستیکرد بە گڕبەردانە بیرە نەوتەکان دوای ئەوەی دەستیكرد بە پاشەکشە بۆئەوەی بەربەست لەبەردەم پێشڕەیی هێزەکانی عێراقدا درووستبکات و رێبگرێت لە هێرشی ئاسمانی لەڕێی دوکەڵێكی قورسی رەشەوە.\nئەم تاکتیکە بوو بە بەشێك لە سیاسەتی "خاكی سوتاو"ی گروپەکە، واته خاپورکردنی هه‌موو شتێتك پێش کشانەوەی.\nوەزارەتی نەوت لە 2016 ەوە دەستیکردوە بە کوژاندنەوەی ئاگر و توانیوێتی ئاگری چەندین بیرە نەوت بکوژێنێتەوە لە باکور، کە لە هەموویان ناسراوتر کێڵگە نەوتیەکانی گەیارە و عەجیل بوون.\nجیهاد وتی وەزارەتەکە "ئەمڕۆ کاردەکات بۆ چاکردنەوەی بیرە تێکدراوەکان لەگەڵ کێڵگە نەوتیەکان و ئه‌و ئامێرانه‌ی لەلایەن چەکدارەکانەوە تێکدرابوون."\nقۆناغی نوێی بنیاتنانەوە\nشارەزای بواری نەوت، هومام شەما، بە دیارونای وت شارەزایه‌تی عێراق سەلماندی کە بەتوانایە لە کوژاندنەوەی ئاگری بیرە نەوتەکاندا.\nناوبراو ستایشی رۆڵی تیمەکانی وەزارەتی نەوت و فەوجەکانی ئاگركوژێنه‌وه‌ی کرد و وتی: "لە روانگەیەکی تەکنیکیەوە، ئەو ئاگرانە ئاسایی نین و شارەزایی قوڵ و ئامێری پێشکەوتوویان پێویستە بۆئەوەی بە تەواوەتی کۆنتڕۆڵبکرێن."\nوتی ئەو تیمانە "پێشکەوتنی بەرچاویان" بەخۆیانەوە بینیووە سەرباری کەمیی ئەو سەرچاوانەی لەبەردەستیاندان و ئەمەش "هەلی رەخساندووە بۆ قۆناغێکی نوێ بۆ بنیاتنانەوە و دروستکردنەوەی ئەو ژێرخانەی تیرۆریستەکان تێکیاندا".\nئەمەش لە بەرامبەردا رێخۆشدەکات بۆ بەرهەمهێنانی نەوت.\nسادق به‌هادلی، کە پرۆفیسۆری بانك و داراییە لە زانکۆی موستەنسریەی بەغدا، وتی: "کوژاندنەوەی ئاگری بیرە نەوتەکان کۆتایی بەم کێشە گەورەیە هێنا، کە دەرئەنجامی ژینگەیی و ئابوریی خراپی هەبوو."\nبه‌هادلی بە دیارونای وت داعش ویستی لەڕێی گڕبەردانەوه له بیرە نەوتەکان، ئابوریی عێراق تێکبدات کە بودجه‌كه‌ی زۆر بەندە بە داهاتی نەوتەوە.\nوتیشی کوژاندنەوەیان "بەڵگەی تواناکانمانە بۆ سەرکەوتن بەسەر ئاسته‌نگه‌كان و كاره‌ساتی شه‌ڕدا".


14/08/2016 08:42:00 م جار خوێندراوه‌ته‌وه 560\nئه‌م بابه‌تى زنجيره‌ى قيڕائه‌كردن (اقرأ) له به‌روارى 21/12/2013 له لايه‌ن م.محمدرافع ده‌ستكراوه به گووتنه‌وه‌ى له شارى هه‌ولێر و له‌لايه‌ن دۆستان و قوتابييه‌كانى نووسراوه‌ته‌وه و بڵاوكراوه‌ته‌وه.\nلێره له چه‌ند بابه‌تێك باسى يه‌كه‌م وشه له قورئان ده‌كه‌ين، ده‌رگه‌ى سه‌رله‌نوێ په‌يوه‌نديكردنه‌وه‌ى خوداى ڕه‌حمان له‌گه‌ڵ مرۆڤه‌كان، و هه‌نگاوى يه‌كه‌مى مرۆڤه‌كان لۆ به‌ره‌و خودا چوون، ئه‌و وشه‌يه‌ى ڕه‌حمانييه‌تى خوداى خاليقى ده‌ستپێكرده‌وه.\nوشه‌ى (اقرأ) له فه‌رهه‌نگه‌كانى زمانه‌وانى عه‌ره‌بى چه‌ندين ماناى هه‌يه وه‌ك تێروانين و ڕامان و قوڵبوونه‌وه‌و وردبوونه‌وه‌و نزيكبوونه‌وه و كردنه ڕێباز و هه‌ڵگرتن و گواستنه‌وه‌و پێگه‌ياندنى سڵاو و كۆكردنه‌وه و به‌يه‌كگه‌ياندنه‌وه و زۆرئه‌نجامدان و و به‌رزبوون و هه‌رشتێك كۆى بكه‌يته‌وه ماناى وايه (قَرَأْتَه) و تێگه‌يشتن و كات و ئاوابوون و پاكبوون و گه‌ڕانه‌وه ئه‌مانه به‌شێكن له ماناكانى (اقرأ).\nئايا جێگه‌ى سه‌رنج و به‌دواداچوون نييه؟ ئايا ئه‌مه ئايه‌تێك بوو و ڕۆيشت؟ ئايا تايبه‌ت بوو به پێغه‌مبه‌ر(عليه السلام و البركات)، يان نه‌خشه‌ڕێگه‌ى ئه‌و كه‌سانه‌يه كه ده‌يانه‌وێت بگه‌ن به خوداى ڕه‌حمان و ناسينى په‌روه‌دگارى جيهانييان (رب العالمين)؟\nئايا قيڕائه‌كرد ئه‌ركه يا سوننه‌تێك و به‌س، ئايا چۆن مرۆڤه‌كان ئاشنا ده‌بن به په‌روه‌ردگار و خالقيان؟ ئايا ئامانج له خه‌لقكردنى مه‌خلوقه‌كان چى بووه؟ و ئايا خودا چۆن چۆنى خۆى به مرۆڤه‌كان ده‌ناسێنێت؟ يان ناسينى خوداى ڕه‌حمان به به‌رنامه‌يه و ئايا له‌كوێ ده‌ست پێده‌كات؟ ئايا ده‌شێت هيچ وشه‌يه‌كى قورئان پڕ نه‌بێت له دانايى؟ ئايا قيڕائه‌كردن بۆ چييه؟ و چۆن ئه‌نجام ده‌درێت؟ كاريگه‌رى و ئه‌نجامه‌كانى چين له‌سه‌ر ناوه‌وه‌ى ئه‌و مرۆڤه‌ى قيڕائه ده‌كات؟ ئايا ئه‌وه‌ى بيه‌وێت و ئاره‌زوو و ئامانجى گه‌يشتن بێت به خوداى ڕه‌حمان به چ ڕێگه‌يه‌ك ده‌گاته ئه‌و نياز و ئامانجه؟ ئايا قيڕائه‌كردن وه‌ڵامى ئه‌م پرسيارانه‌ى تێدايه؟ به‌ڵێ بۆ گه‌يشتن به‌مه قيڕائه بكه و دڵنيابه له ئه‌نجامه‌كه‌ى. ئه‌وه‌ى دێت ڕوونكردنه‌وه‌و شيكردنه‌وه‌ى قيڕائه‌يه. كه ئاسانترين و كورتترين ڕێگه‌يه بۆ گه‌يشتن به خوداى ڕه‌حمان.\n5 وانه‌ى ىپێنجه‌م\n7 وانه‌ى حه‌وته‌م


فه‌رمانگه‌ی کار (ناڤ: ڕێکخراوی کار و خۆشگوزه‌رانی نه‌رویجی\nفه‌رمانگه‌ی کار (ناڤ: ڕێکخراوی کار و خۆشگوزه‌رانی نه‌رویجی)\nیاسای شوێنی کار و یاسای پشوو _به چه‌ندین زمان\nئاماده‌نه‌بوون له‌سه‌ر کار\nده‌ستکردن به پرۆژه‌ی خۆیی\nئه‌رکی سه‌ره‌کی فه‌رمانگه‌ی کار (ناڤ) یارمه‌تیدانی داواکارانی کاره بۆ به‌ده‌ستهێنانی کار له زووترین کاتدا. ناڤ ئاسانکاری ئه‌کات بۆ داواکردنی ئاکتیڤانه‌ی کار و به‌دواداچوونی شه‌خسی و ڕێنوێنی دابین ئه‌کات. ناڤ هه‌روه‌ها کار ئه‌کات بۆ پێگه‌یاندنی داواکارانی کار.\nناڤ زانیارىیه‌کی به‌رینی هه‌یه له‌سه‌ر بازاڕی کاری نه‌رویجی. ناڤ هاوکارىیه‌کی نزیکی هه‌یه له‌گه‌ڵ خاوه‌نکاره‌کان، کاربه‌ده‌ستان و ڕێکخراوه‌کان بۆ ڕێگه‌گرتن له بێکاری.\nوه‌ساته‌ت (که‌وتنه نێوان دوو لایه‌نه‌وه)\nیه‌کێک له ئه‌رکه گرنگه‌کانی ناڤ ئه‌وه‌یه بکه‌وێته نێوان کرێکار و کاره‌وه واته به‌ره‌و کاری ببات. وه‌ساته‌ت واته کرێکار زانیاری و ڕوونکردنه‌وه سه‌باره‌ت کارێکی دیاریکراو به ده‌ست ئه‌هێنێت. له‌سه‌ر ماڵپه‌ڕی ناڤ ئه‌توانیت ڕاگه‌یاندنه‌کانی کاره واڵاکانت (به‌تاڵه‌کانت) ده‌ست بکه‌وێ.\nداواکارانی کار که پێویستیان به یارمه‌تی هه‌یه بۆ ئه‌وه‌ی کاریان ده‌ست بکه‌وێ، ئاسانکارىیان بۆ ئه‌کرێت بۆ ڕاهاتن له کارێک و پێگه‌یشتن له ڕێگه‌ی کۆرسی جۆراوجۆر و فێربوونی تری ڕێکخراوه‌وه.\nبه‌رنامه‌ی ئاشناکردنی ناڤ (ناڤ ئینترۆ)\nناڤ ئینترۆ بنکه‌یه‌کی تایبه‌ته که ئه‌رکی تایبه‌تی به‌رپرسیارێتى یارمه‌تی و کۆمه‌کی داواکارانی به ڕه‌چه‌ڵه‌ک بیانى له‌سه‌ر شانه. ناڤ ئینترۆ له ئۆسلۆ، بێرگن، کریستیانساند و ترۆندهایم نوسینگه‌ی هه‌یه. داواکاران له ووڵاتانی تره‌وه ئه‌توانن داوای هاوکاری له ناڤ ئینترۆ بکه‌ن. ناڤ ئینترۆ له‌گه‌ڵ ناڤی هه‌موو شاره‌وانىیه‌کان بۆ پێشنیاردان به داواکارانی به ڕه‌چه‌ڵه‌ک بیانی هاوکاری ئه‌کات.\nناڤ ئینترۆ بۆ نمونه ئه‌توانێت ئه‌م یارمه‌تىیانه بدات:\nگفتوگۆی ڕێنومایی کردن\nکۆرسی گونجاوی جۆراوجۆر بۆ داواکارانی به ڕه‌چه‌ڵه‌ک بیانی


بێ فرۆشتنی نه‌وت مانه‌وه‌ی ئێران له به‌رجام مانایه‌کی نییه - Mehr News Agency\n28 sermawezê 2018 - 10:20\nNews Code 23300\nبێ فرۆشتنی نه‌وت مانه‌وه‌ی ئێران له به‌رجام مانایه‌کی نییه\nسه‌رۆکی ڕێکخراوی وزه‌ی ناڤۆکی ئێران ڕایگه‌یاند که له ئه‌گه‌ری به‌ر گرتن به فرۆشی نه‌وتی ئێران و داخستنی ئاڵ و گۆڕه بانکییه‌کان، مانه‌وه له به‌رجام هیچ سوودێکی نییه.\nبه ڕاپۆرتی ئاژانسی مێهر، عه‌لی ئه‌کبه‌ر ساڵحی، سه‌رۆکی ڕێکخراوی وزه‌ی ناڤۆکی له گفتوگۆ له‌گه‌ڵ ڕۆیترز وتی: له ئه‌گه‌ری به‌ر گرتن به فرۆشی نه‌وتی ئێران و داخستنی ئاڵ و گۆڕه بانکییه‌کان، مانه‌وه له به‌رجام هیچ سوودێکی نییه.\nئه‌و زیادی کرد: لام وایه که چاوه‌ڕوانی خه‌ڵکی ئێران بۆ مانه‌وه له به‌رجام هه‌ر ڕۆژ لاوازتر و لاوازتر ده‌بێته‌وه.\nساڵحی هه‌روه‌ها وتیشی: ئێران له ئه‌گه‌ری کشانه‌وه له به‌رجام، وه‌ک ڕابردوو توانی پیتاندنی یۆرانیۆمی له ئاستی ۲۰ له سه‌د هه‌یه.\nسه‌رۆکی ئاژانسی ناڤۆکی وزه‌ی ئێران ئاماژه‌ی به ڕێککه‌وتنی پێشوو له بروکسل سه‌باره‌ت به هاوکارییه‌کانی ئێران و یه‌کێتی ئه‌ورووپا له بواری وزه‌ی ناڤۆکی ئاشتیانه کرد و وتی: تاکوو ئێسته له‌م بواره‌دا هه‌نگاوی زۆر به‌رچاو هه‌ڵنه‌گیراوه.\nساڵحی ئاماژه‌ی دا: ئێمه پێشوازی ده‌که‌ین که ڕێکراوی بانکی ئه‌ورووپا بۆ لادانی دۆلار له بازه‌رگانی کردن له‌گه‌ڵ ئێران، به‌ڵام ئه‌م ڕێکارانه ته‌نیا کاتێک سوودیان ده‌بێت که بتوانن ئه‌گه‌ری هه‌نارده کردنی نه‌وتی ئێران گه‌ره‌نتی بکه‌ن.


وەک پێداچوونەوەی ١٤:٠٧، ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩ (بینینی سەرچاوە)\nوەک پێداچوونەوەی ١٥:٣٤، ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩ (بینینی سەرچاوە)\nلە تەموزی ساڵی ٢٠٠٨ لەگەڵ دەستپێکردنی App Store لە لایەن کۆمپانیای Appleــەوە . Wordpress app بڵاو کرایەوە کە کار لەگەڵ [[iPhone]]و [[iPod Touch]]دەکات , کە هەندێک لە تایبەتمەندیەکانی لە تایبەتمەندیەکانی پانێڵێ بەڕێوەبەرێتی Wordpress دەچوو ، وە ئەم جۆرە لەگەڵ [[Wordpress.com]] و هەندێ بڵاگی [[Wordpress.com]] کار دەکات.\n== ماڵپەڕی فەرمی بە زمانی کوردی ==\n[http://ku.wordpress.org ماڵپەڕی فەرمی بەکوردی ]\nوەک پێداچوونەوەی ١٥:٣٤، ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩\nWordpress بریتیە لە بڵاگی بڵاوکردنەوەی داوانامەکانمان ، وە بەڕێوەبردنی ناوەڕؤک . وە بۆ یەکەم جار لە مانگی ئایاری ساڵی ٢٠٠٣ دروست کرا لە لایەنMatt Mullenweg &Mike Little ــەوە ، وە دروست کراوە لە ژێر زمانیphp وsql بۆ زانیاری هەڵگری ، لە سێپتەمبەری ٢٠٠٩ لە لایەن ٦٢.٨ ملیۆن کەسەوە لە ویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکاوە بەکارهێنراوە وە ٢٠٢ ملیۆن لە هەموو شوێنێکی جیهان. لە ساڵی ٢٠٠٧ خەڵاتی باشترین CMSــی سەرچاوە کراوەی وەرگرتوە.\nدووای هەوڵی برادەران ماڵپەڕی فەرمی لە مانگی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨ کەوتە کار ، کە لەگەڵ هەموو وەشانەکانیدا نوێ دەکرێتەوە . ماڵپەڕی فەرمی بەکوردی\nوەرگیراو لە «https://chawg.org/w/index.php?title=Wordpress&oldid=1346»


هێرشە ئەلەکترۆنییەکە وەستاوە - Radio Sweden Kurdish - رادیۆی سوید Radyoya Swêdê | Sveriges Radio\nPhoto: Thomas Winje Øijord / TT\nهێرشە ئەلەکترۆنییەکە وەستاوە\nبڵاو کرایه‌وه måndag 21 mars 2016 kl 09.56\nئەو هێرشە ئەلەکترۆنییەی ئێوارەی ڕۆژی شەممەی ڕابوردوو ژمارەیەک لە ماڵپەڕی میدیا سویدییەکانی وەستاند، نەماوە.\nپۆلیس دەڵێت ئەو هێرشانە بە تایبەت و ڕاستەوخۆ نەکرابوونە سەر ئەو ماڵپەرانە بەڵکە هێرشەکان لەسەر کۆمپانیاکانی گواستنەوەی هێڵەکانی ئینتەرنێت بووە.\nوەزیری ناوخۆی سوید ئەندەرش ئیگێمان سەبارەت بەم هێرشانە دەڵێت ئەوانە هێرش بوون بۆ سەر بیرورای ئازاد، زۆرێک لەو جۆرە هێرشانە، دەکرێت بۆ ئامانجی یەکجار خراپتر بەکار بهێنرێت.\nوەزیری ناوخۆ ئیگێمان دەڵێت زەحمەتە کۆمەڵگە لەو جۆرە هێرشانە کە لە دوونیای ئەلەکترۆنیدا پێیان دەوترێت (denail of service- Ddos) بپارێزرێت، واتا ئەو جۆرە هێرشانەی کە ئامانجیان ئەوەیە لە یەک کاتدا چەندین ماڵپەڕ پەک بخەن.\nبەڵام دانیێل گۆلدباری ڕۆژنامەوان و پسپۆڕی بواری زانیاریی ئەلەکترۆنی دەڵێت ئەمە یەکەمجار نییە ئەو ماڵپەر و مێدیا گەورانە تووشی هێرشی لەو جۆرە دەبن، هەڵەکە ئەوەیە کە دەرسیان لە هێرشەکانی پێشوو وەرنەگرتووە.\nئەو هەروەها دەڵێت ناکرێت ئەو هێڕشانە بە هێڕش بۆ سەر بیروڕای ئازاد چاو لێبکرێت بەڵکە تەنها هێڕش بوون بۆسەر ئەو ماڵپەڕانە، لەبەرئەوەی چەندین سەکۆی ئینتەرنێتیی ئازادی دیکە هەیە وەک فەیسبووک و توویتەر کە لە کاتی هێڕشی لەو جۆرەدا دەکرێت بۆ بلاوکردنەوەی هەواڵ و زنیارییەکان بەکاربهێنرێن.\nگٶڵدباری دەڵێت کێشەکە ئابوورییە، واتا ئەو ڕۆژنامانە داراییان بۆ پرسی خۆ پاراستن لە هێڕشی لەو جۆرە تەرخان نەکردووە. بە ڵام تائێستا روون نییە کە ئاخۆ لەکۆبوونەوەکانی ئەمڕۆی وەزیری ناوخۆ، وەزیری فەرهەنگ و نوێنەرانی مێدیاکان کە لەسەر ئەو پرسە کۆ دەبنەوە، دەوڵەت پشتگیریی دارایی بۆ خۆپاراستنی مێدیاکان لەو جۆرە هێڕشانە تەرخان دەکات یان نا.\nهەرچەندە هەندێک لە سەرچاوەکان دەڵێن ئەو هێڕشە ئەلەکترۆنییانە لە وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ئەورووپاوە هاتوون بەڵام وەزیری ناوخۆ ئەندەرش ئیگێمان و پۆلیسیش دەڵێن هەر لەبەرئەوەی سەرچاوەی ئەو هێڕشانە (server) لەو وڵاتانەوە بووە ناتوانین بڵێین وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ئەورووپا بەرپرسن.\nجێی باسە کۆنتۆیەکی نەناسراو لە تۆڕی کۆمەڵایەتی تویتەر بەرپرسێتی خۆی لەو هێڕشانە ڕاگەیاندووە و پۆلیسیش دەڵێن ئەوە تاکە بەڵگەیە کە بتوانین بۆ دۆزینەوەی سەرچاوەی ئەو هێڕشانە بەکاری بهێنین.


بەدیار سووتانى مۆمێکەوە دانیشتبوو، چەند کتێبێک و هەندێ پەڕەى کاغەزى نووسراوی لەبەر دەستدابوو، لەگەڵ هەر دێڕێک نووسین، زیاتر هەستى بە ئازارێکى سەخت دەکردو هەندێجاریش بەسەرسووڕمانەوە لە توانەوەى مۆمەکەى بەردەمى خۆى دەڕوانى و هەستى بەکۆتایى و دوا ساتە کورتەکانى ژیان دەکرد.\nپێنووسەکەى خستە نێو پەنجەکانیەوەو نایە سەر ئەو نیوە دێڕە نووسینەى کە پێشتر نەیتوانى بوو تەواوى بکات. ویستى نووسینەکانى تەواو بکات، بەڵام دیسانەوە بۆى تەواو نەکراو کەوتەوە نێو دەریاى سەرسووڕمانەوە. دەستەکانى لەرزە گرتبوونى و هێدى هێدى سەمایان دەکرد. تەماشایەکى مۆمەکەى کردەوە، رووەو تەواوبوون و خامۆشى دەڕۆیشت. چاوەکانى لە ئاست مۆمەکە مۆڵەق وەستان، تابەتەواوى کوژایەوە، ژوورەکەى بوو بەتاریکستانێکى بەسام و ڕووخسارى هیچ لە شتەکانى ئەو ژوورەى نەدەهاتە بەرچاو، دەستى بۆ شقارتەکە بردو دەنکێک شقارتەى داگیرساندو مۆمێکى دیکەى ئاگردا، لە پاشماوەى مۆمە مردووەکە وردبۆوە، زۆر هەوڵى ئەوەیدا کە بۆ جارێکى تریش دایگیرسێنێتەوە، بەڵام نەیتوانى مۆمەکە داگیرسێنێتەوە!\nهەندێ بەدیار مۆمەکەوە بیری کردەوە:\nتازە ئەو مۆمە مردووە، ئیدى چۆن جارێکى دیکە زیندوو دەبێتەوەو ڕووناکى بە ژیان دەبەخشێت؟! هەر شتێک بوونى هەبێت، ئیدى ڕۆژگارێک دێت بوونى نامێنێت و کۆتایى بە هەموو جووڵەو بیرکردنەوەو کارەکانى دێت! بەڵام ئەو شتەى کە لە دواى مردنییەوە جێدەمێنێت، کۆمەڵێک یادگارى تاڵ و شیرینن بۆ دەوروبەرەکەى جێدەهێڵێت! لەگەڵ تێپەڕبوونى ڕەوتى ژیان، ئیدى یادگارییەکانیش دەسڕێنەوەو بۆ دوایین جار کۆتاییان دێت!\nتەماشایەکى میلى کاتژمێرەکەى کرد، کات بە هێواشى بەرەو بەیانى دەڕۆیشت، پەردەى پەنجەرەى ژوورەکەى هەڵدایەوە، دونیا کازیوە بوو، مۆمەکە هێشتا دەسووتاو بەرەوى لوتکەى پووچى دەڕۆیشت.\nتیشکى زیوینى خۆر، بەهێواشى لە پەنجەرەکەوە خۆى خزاندە ژوورەکەوە، مۆمەکە تەواو خامۆش ببوو، هەر بە ئارەزوو ویستى ئەویش داگیرسێنێتەوە، بەڵام دیسانەوە نەیتوانى کە مۆمى دووەمیش داگیرسێنێتەوە! بۆ ماوەیەک هەستى لە دەوروبەرى خۆى ڕاگرت و بە قووڵى بیرى کردەوە، دواتریش دڵنیابوو لەوەى کە هەر شتێک لە شتەکان کاتێک دەگاتە جیهانى مردنەوە ، ئیدى جارێکى دیکە زیندوو نابێتەوەو بەردەوام بەرەو بچووکبوونەوەو نەمانى یەکجارى دەچێت! ئەمەش ڕەوتى ئاسایی سروشتەو هیچ شتێک ناتوانێت بەر بەم ڕەوتە بگرێت کە هەر لە خۆیەوە هاتۆتە بوون.\nپێنووسەکەى هێشتا بەدەستەوە بوو، دیسانەوە ویستى دێڕە نووسینەکە تەواو بکات، بەڵام بۆى نەنووسرا، چونکە هێندە پیرو شەکەت ببووبوو کە بەهۆی نووسینەوە ماندوو دەبوو، تواناى نووسینى وەکو جاران نەمابوو.\nکەوتبووە نێو دەریایەکى قووڵى بیرکردنەوە لە مردن و تەمەنى بەسەرچووى خۆی، تادەهات هەستى دەکرد کە بەرەو بێ هۆشى دەچوو، دواتر لەنێو ئەندێشەو بیرکردنەوە لە مردن خەوى لێکەوت. کەوتە نێو خەوێکى قووڵەوە، خەونى بەسەدان شتى بێ سەروبەرەوە بینى، دواتر خەونى بەمردنى خۆشیەوە بینى، لەو خەونەیدا لەسەر تاتەشۆرێک درێژیان کردبوو و چەند کەسێکى خەمبار دەیانشۆرد، دواتریش لە پەڕۆیەکى سپییان پێچایەوەو ئیدى بەرەو گۆڕستانیان برد.\nخەڵکانێکى تاڕادەیەک زۆر بە دیارییەوە تێکقژقژابوون، هێندەى نەبرد خستیانە نێو گۆڕێک لەو گۆڕانەى کە هەمیشە بیرى لێدەکردەوە، پاشان هەرچى خۆڵ و بەردى هەڵکەندراوى چاڵەکە هەبوون، هەموویان بەسەر لاشەکەیدا کەڵەکەکرد، تەواوى خەڵکەکەى دەوروبەرى لێى نزیکبوونەوەو گوێیان بۆ ئەو کەسەى کە هەمیشە قسەکانی بەهیچ نەدەزانى و پێى وابوو کە لە نێو دەریاى خورافاتدا غەڵقبووە، ڕاگرت، زۆرى گوت، هەمان ئەو قسانەى پێشووى گوتەوە. بەڵام ئەو بێ ئاگابوو لەو قسانەى کە لەسەر گۆڕەکەى کردى، دواتر تەواوى خەڵکەکە گەڕانەوە بۆ ماڵ و سەر ئیشوکارى ئاسایی خۆیان، ئەویشیان لە لاى مردووەکانى ئەوێندەر بەجێهێشت. نەبەهەشتى بینى و نەپەریەکانیش نایانە باوەشى پڕ لە چێژى خۆیانەوەو نە ئاگرى دۆزەخى بینى و نە ئازارەکانى خوداوەندیش! بەڵکو هەستى بەهیچ نەدەکرد، وەکو ئەوە وابوو کە هەر نەبووبێت!\nکاتێک هاتەوە هۆشخۆى، ئیدى ژوورەکەى تەواو ڕووناکببۆوە، پێنووسەکەى بەدەستەوە نەمابوو، کەوتبووە سەر کاغەزەکانەوە، مۆمەکانیش هەر بەمردوویى مابوونەوە، هەندێ هەستى لەخۆى ڕاگرت و بە قووڵى بیرى کردەوە:\nئاى کە خەونێکى خۆشم بینى، لە خەونمدا مردبووم، خۆ ئەوانەى تائێستا باسى مردنیان بۆ کردوومە چەند بەشتێکى ترسناک و بەسامیان باس کردووە، دڵم خۆشە کەوادەرنەچوو، ئەوان هەڵەبوون، نەبەهەشتم بینى و نەدۆزەخیش، ئەو دۆزەخەى کە هەموو تەمەنى مرۆڤ دەخاتە مەترسییەوەو ناهێڵێت مرۆڤ چێژ لە خۆشییە سروشتییەکانى ژیان ببینێت و ئارام بژیەت!


31 كانونی یه‌كه‌م, 2020\nبرەوپێدانی ئەو روانگەیە "کە ئێران دوورگەیەکی ئەمن و ئارامییە و مەترسی ئەوەی کە ببێتە سووریە یان لیبی، لەسەری دا ئەوەی کە پارێزوانی لەو دوورگەیە دەکا سوپایە"، بەرچاوە. رژێم دەیهەوێ هەرکەسێک لەو دۆخە رازی و سوپاس‌گوزار بێ. هەرجۆرە دژبەری و ناڕەزایی، تێکدانی ئەو ئارامی و هێمنیە دەنرخێندرێ. کۆماری ئیسلامی خۆی وەک مۆدێلێکی سەرکەوتووی حوکمڕانی و حوکمڕەوایی دەبینێ و پێی‌وایە کە ئەوە مژارێکی سەلمێنراوە. جا ئەگەر کەسێک یا لایەنێک دژی ئەو بجووڵێتەوە، بەکرێگیراو، دەستی دەرەکی، تێکدەری ئەمنییەتی نەتەوەیی و گەندەڵی کۆمەڵایەتی و ئابووری دەناسرێ و دەبێ لەناو ببردرێ. ساڵی ٩٩ی هەتاوی کە بەرەو کۆتایی دەچێ، پڕاوپڕ بوو لە کوشتن و لە سێدارەدان و ئەشکەنجە و سەزای گران بۆ چالاکانی مەدەنی، سیاسی، فەرهەنگی، ئابووری، ژنان و ژینگەیی کە هەموویان بە شێوازی نایاسایی سزایان بەسەردا سەپا. لە راستیدا هەرجۆرە کردارێک یا کاردانەوەیەک کە هەبوون، کارامەیی، سڵامەت و رەوایی کۆماری ئیسلامی بخاتە ژێر پرسیار، تاوان دەبیندرێ و لێپرسینەوەی لێ دەکرێ. گەڵ لە مەنتقی دەسەڵاتی ئێرانیدا، پەیڕەو و شوین‌کەوتووە و لە هەڵبژاردنەکانیشدا تەنیا پەیمانی خۆی لەتەک دەسەڵات و حاکمدا نوێ دەکاتەوە و هەرگیز لە هەمبەری دەسەڵاتی ئیسلامی سەرهەڵنادا. رژێم، بە لەناوبردنی هەرجۆرە ناڕەزایی، لە راستیدا دەیهەوێ هێزی پێشەنگی کۆمەڵگا و کەسانی بزوێنەر و رێکخەر لەناو بەرێت و ئیمکان و دەرفەتی کاری گشتی و هاوفکری نەهێڵێ. بەوجۆرە ورە، بوێری و وزەی کۆمەڵگا لاواز دەکا و ترس و تۆقاندن دروست دەکات. دیارە گەلانی ئێران لەبەرامبەری ئەو دۆخە رێبازی نوێ و دەرەتانی تازە پەیدا دەکەن و بە هەر چەشنێک بێ خاوەندارێتی لە نرخەکانیان دەکەن. لەوانەیە کە زیاتر لە تۆڕە کۆمەڵایەتیەکاندا شایەدی کاردانەوە بین، بەڵام ئەوە نیشان لە هەبوونی عەقڵانییەت و زهنییەتێک دەدا کە لەسەر وێژدانی گشتی کۆمەڵگا زاڵە. ژنان وەک هەمیشە لە ساڵی رابردوودا لە مەیدانەکانی تێکۆشان لە هەمبەری کۆماری ئیسلامی ئێران ئامادەبوون. لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا، بەشداری ژنانی ئێرانی لە چالاکی سیاسی‌دا بێ‌وێنەیە و لە ئاستێکدایە کە هەبوون و پێکهاتەی دەسەڵات و پەرگالی کۆماری ئیسلامی، لێپرسین دەکا و لەبەرامبەریدا مەیدانداری دەکا و تەنانەت رەدی دەکاتەوە. لە هەموو گۆڕەپانەکاندا خۆڕاگری دەکا و ئێستاکەش لە زیندان‌دا و لە کەسایەتی زەینەب جەلالیان، نەسرین ستوودە، سوهەیلا حیجاب و … دا پێشەنگایەتی خۆیان بەردەوام دەکەن. دیارە لەو قۆناغەدا ژنانی ئێرانی تێکۆشەر، هێمای بەرخۆدان و نوێنەری ئاشتی و ئازادین. ئەو مژارە دەبی بە هەموو جۆرێک پشتیوانی لێبکرێ. کاتێک دەسەڵاتی ئێرانی دەبێژێ کە بێ‌حیجابی ژنان لە گەمارۆکانی ئابووری مەترسیدارترە، نیشان لە روانگەی ئایدۆلۆژیک و زیاترکردنی تەنگ‌وچەڵەمەکانی سەر رێگای ژنان لە داهاتوودایە، بۆیەش خۆ بەڕێکخستن وەک پێویستییەک خۆی دەنوێنێ.


بەهێزترین پیاوی جیهان بە کۆرۆنا دەمرێت\n02:53 - 28/12/2021\nفرێدریک سینیسترا، پاڵەوانی سێ جار کیک بۆکسینگی جیهان، دوای ئەوەی توشی ڤایرۆسی كۆرۆنا بو، بەڵام نەخۆشخانەی جێهێشت و سور بو لەسەر ئەوەی لە ماڵەكەی خۆیدا بێت كە دواجار ڤایرۆسەكە بەسەریدا زڵ بو وە كۆتایی بە ژیانی هێنا.\nڕۆژنامەی مارکای ئیسپانی نوسیویەتی سینیسترا ناسراو بە "ئاندریتیکەر" و "بەهێزترین پیاوی بەلژیکا"، كە تەمەنی 41 ساڵ بو لە ماڵەکەی خۆی لە شاری سینی بەلژیکا، دوای ئەوەی بڕیاری دا لە ماڵەوە چارەسەری ئەو ڤایرۆسە سادەیە بکات، گیانی لەدەستدا.\nئەم یاریزانە كە سێ جار بوەتە پاڵەوانی جیهان لە 26ی نۆڤەمبەر لەلایەن ڕاهێنەرەكەیەوە ناچار كرا كە بچێتە نەخۆشخانە، یاریزانەكەش چەند وێنەیەكی خۆی بڵاوكردوەتەوە نوسیویەتی "ئەو ڤایرۆسە سادەیە من ناوەستێنێت".\nسینیسترا پێشتر ڤیدیۆیەکی بڵاو کردەوە کە پیشانی دەدا کە تێدەکۆشێت بۆ هەناسەدان، وتی کە "کاتی بەفیڕۆدانی لەگەڵ تەمبەڵی نییە".\nمیدیاکانی بەلژیکا دوپاتیان کردەوە کە سینیسترا داوای کردوە لەسەر بەرپرسیارێتی خۆی نەخۆشخانە جێبهێڵێت و دواین دەرکەوتنیشی لە هەژمارە فەرمییەکانی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا لە 13ی کانونی یەکەم بو، بەڵام دو ڕۆژ دواتر بەهۆی جەڵتەی دڵەوە گیانی لەدەستدا، پێش ئەوەی ژنەکەی پەیامێک بنێرێت کە سینیسترا بە کۆڤید-19 نەمردوەو هەرگیز قبوڵی نەدەکرد کە ئەوەی بەسەریدا هاتوە بۆ بڵاوکردنەوەی ترس و داوای کوتانی بەکار بهێنرێت".\nلە مانگی نۆڤەمبەر پاڵەوانی پێشوی بۆکسینگ نوسیبوی: من بەردەوام دەبم لە شەڕکردن بۆ مردن وەک پیاوێک بەبێ خۆبەدەستەوەدان و مردنێك بەبێ پەشیمانی.\nسینیسترا لە ماوەی پیشەکەیدا چەندین نازناوی کیکبۆکسینی قورسی جیهانی و ئەوروپی بردوەتەوەو لە ساڵی 2004دا نازناوی ناوخۆیی لە بەلژیکا بەدەست هێنا و 39 بردنەوەی بەرانبەر 9 شکست تۆمار کرد و بە "بەهێزترین پیاوی بەلژیکا" ناوزەند كرابو.


چێشتخانەکان، قاوەخانەکان و یانە وەرزشییەکان زۆرترین کاریگەرییان لەسەر بڵاوبوونەوەی کۆرۆنا لە وەرزی بەهار، لە ئەمریکادا بووە. | ڕێکخراوەی زانستی فەرهەنگیی هۆژان\nتشرینی دووه‌م 21, 2020 تشرینی دووه‌م 21, 2020 Hojan تەندروستی و زیندەورناسی, زانیاری, هەواڵ و زانیاری 0\nبە لەبەرچاوگرتنی جموجۆڵی ٩٨ ملیۆن کەس لە ڕێگەی زانیاریی مۆبایلەکانیانەوە؛ چێشتخانەکان، قاوەخانەکان (کافەکان) و یانە وەرزشییەکان وەک سەرەکیترین شوێنی بڵاوبوونەوەی کۆرۆنا ناسران.\nپاش لەبەرچاوگرتنی جموجۆڵی مۆبایلی ٩٨ ملیۆن کەس لە ٥٥٣ هەزار شوێنی گشتی، توێژەران توانیان چۆنیەتی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا لێک بدەنەوە.\nتوێژەران ھەروەھا بۆ ئەوەی کە بۆچی ناوچە ھەژارنشینەکان زیاتر کۆرۆنایان تێدا بڵاو دەبێتەوە، ئاماژە بە دوو ھۆکاری سەرەکی دەکەن؛ یەکەم ئەوەی کە زۆرینەی خەڵک ناتوانن لە ماڵەوە بمێننەوە و دوورکاری بکەن و ناچارن بچنە سەر کار و دووھەمیش ئەوەیە کە شوێنە گشتییەکان لەم ناوچانەدا، وەک سوپەرمارکێتەکان بۆ نموونە، چکۆلەترن و ئەمەش دەبێتە ھۆی نزیکتربوونی لەڕادەبەدەری خەڵک لە یەکتر.\nنووسەرانی ئەم وتارە کە لەم دواییانە لە گۆڤاری نەیچێردا بڵاوبووەتەوە، پێشنیار دەکەن لەبری داخرانی یەکجاریی شوێنە گشتییەکان، باشتر وایە ژمارەی کەسەکان سنووردار بکرێنەوە. بۆ نموونە لەبری ئەوەی چێشتخانەکان داخرێن، ژمارەی سەردانکەرانی کەمتر بکرێتەوە.\nپێشتر بەپێی توێژینەوەکانی ئەنستیتۆی ڕابرت کۆخی ئەڵمانیا، کە توانیبوویان تەنیا پێداچوونەوە بۆ ٢٥لەسەدی تووشبووانی کۆرۆنا بکەن، دەرکەوتبوو کە لەو ٢٥لەسەدەدا هاموشۆی ماڵەکان، سەرەکیترین ھۆکاری بڵاوبوونەوەی کۆرۆنا لە ئەڵمانیا بووە.\nدەتوانین بڵێین ئەم توێژینەوە نوێیە تەواوکەری توێژینەوەکانی ئەنستیتۆی ڕابرت کۆخە.


هونەری سری دی سەرنج ڕاکێش - Yalla\nهونەری سری دی سەرنج ڕاکێش\nهونەرمەندەکان پەڕەی کاغەز، تەختە، شەقام و تەنانەت پیستیش بەکار دەهێنن بۆ پیشاندانی کارەسەرنج ڕاکێشەکانیان\nهونەرمەندی سەنگافوری ئیڤان هۆ بۆ ماوەی چوار ساڵە داهێنانەکانی لە پێگەی ئینستاگرام نمایش دەکات و ١٦٧،٠٠٠ فۆڵۆوەری هەیە. ئەو هونەرمەندە چەند ستایلێکی جیاواز بەکار دەهێنێت لە کارەکانیدا، بەڵام ئێمە ئەم وێنەیەمان زۆر بە دڵە.\nئێدی گەنجێکی زیرەکی خۆ بنیاتنەرە، ئەم هونەرمەندە تەنها لە خۆیەوە فێری هونەرەکە بووە و زۆربەی کارەکانی دروستکردنی وێنەی ئاژەڵانە، لەگەڵ ئەوەشدا ئەو زۆر لێهاتووە و زۆر بە خێرایی هێڵکارییە سری دییەکانی دەكێشێت.\nسوشانت ئێش ڕەینت\nهونەرمەندێکیتری ئاسیایی بەم دواییانە دەستی کردوە بە کاری کێشانی وێنە ڕیالیستیکییەکانی لەسەر پەرداخ و کوپی چای و قوتو و هەروەها نۆتێلا . ئینستاگرامەکەی ڕۆژانە سەدان فۆڵۆوەری بۆ زیاد دەبێت لەگەڵ وێنەی کاریکاتێری ئەو هونەرمەندانەدا کە خۆشی دەوێن.\nئێدگار مولەرلە ساڵی ١٩٩٠ەوە بە سەرانسەری ئەوروپادا گەشتیکرد و هەموانی توشی سەرسوڕمان کرد بەو کارە سری دییانەی لە سەر شەقامەکان دەیکرد. ئاگاداربە نەکەویت!\nهونەرمەندی بەریتانی وێنەکێشی تاتۆ تۆنی بۆسی بێ وێنە لەو بوارەدا، بە ستایلە ئاڵۆزەکەی ئەم شێوازە لە هونەری فێڵی بینایی دروست دەکات. لە ڕێی ئەم لینکەوە لە ئینستاگرام فۆڵۆوی بکەن بەڵام با ئەم کارە ناوازەیەتان لەدەست نەچێت تەماشای بکەن.\nوێنەکێشی سەر دیواری پورتوگالی ئۆدێس بە کارە سەرسوڕهێنەرەکانی دیواری شەقامەکان بە هونەر پۆپ دەڕازێنێتەوە. دڵنیات دەکەینەوە کە ناتوانیت بە خێرایی تەماشای ئینستاگرامەکەی بکەیت و بڕۆیت.\nshort URL: https://yallairaq.com/ku/Q9dSh\nزوها حەدید مەدالیای ئاڵتونی لە ئەندازیاری تەلارسازی شاهانەی بەریتانیدا دەباتەوە\nمێسی و نایمار و ڕۆناڵدۆ، ئاخۆ تۆپی ئاڵتونی بۆ کامیان دەبێت؟


خاڵەگومرگیەكانی نێوان عیراق و شارەكانی هەرێم هەڵدەگیرێن – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2018/10/11 - 5:00 PM\nئەندامێكی كوردی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق لە پشكی یەكێتی ڕایدەگەیەنێت، وەك نوێنەرانی كورد و عەرەب و توركمانی كەركوك هاوڕاین بۆ نەهێشتنی ئەو خاڵە گومرگیانەی لە كەركوك دانراون ، دەشڵێت، ” لەسەر داوای ئێمە ئەو پرسە لە پەرلەماندا گفتوگۆی لەسەر دەكرێت و هەوڵی جدی دەدەین لەبەرژەوەندی كەركوكییەكان یەكلابێتەوە”.\nبەختیار جەبار شاوەیس، ئەندامی كوردی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق لە پشكی یەكێتی بە (خەڵك) ی ڕاگەیاند، نوێنەرانی كورد و عەرەب و توركمانی كەركوك هاوڕاین بۆ نەهێشتنی ئەو خاڵە گومرگیانەی لەكەركوك دانراون.\nوتیشی :”لەسەر داوای ئێمە ئەو پرسە لە پەرلەماندا گفتوگۆی لەسەر دەكرێت و هەوڵی جدی دەدەین لەبەرژەوەندی كەركوكییەكان یەكلابێتەوە”.\nڕاشیگەیاند، شەممە دانیشتنی ئەنجومەنە هەوڵەكانی ئێمە بەو ئاراستیە لەو كۆبونەوەیەدا ئەو پرسە بخرێتە بەرنامەی كارەوە ، گفتوگۆی لەسەر بكرێت .\nئاشكراشیكردووە، وەك فراكسیۆنی یەكێتی لە بەغدا بە كۆكردنەوەی واژۆی زیاتر لە 50 ئەندامی پەرلەمان داوامان كردووە پرسی دانانی خاڵی گومرگی لە نێوان پارێزگاكان بخرێتە بەرنامەی كارەوە و قسەی لەسەر بكرێت، بە ئامانجی هەڵگرتنی ئەو خاڵە گومرگیانە .\nبەرەی توركمانیپارێزگاری كەركوكعەرەبعیراقكورد\nسەركردەیەكی سوننە: حوكمڕانی عیراقی نوێ سوننە و كوردی پەراوێزخستووە


ڕێگاکانی ڕووبەڕوبونەوەی گەندەڵی – Stop\nلە Dec 9, 2017\nلە ڕۆژی ڕوبەڕوبونەوەی گەندەڵی جیهانی دا واتا بەرواری ۹ ی دیسمبر دا دەمانەوێ تیشک بخەیەنە سەر گەندەڵی ، جۆرەکانی چین ؟ هۆکارەکانی چین ؟ دیاردەکانی چین ؟ یاسای ڕوبەڕوبونەوە چیە بۆ گەندەڵی ؟ چۆن دەتوانین لێی دەربازبین ، کامانەن ئەو کۆمەڵگانە کە توشی گەندەڵی هاتوون، لە خوارەوە دێین بە ووردی باسی لێوەدەکەین ، سەرتا سادەترین پێناسە بۆ گەندەڵی بریتیە :\nبەدبەکارهێنان یا خراپ بەکارهێنانی دەسەڵات بۆ بەرژەوەندی تایبەتی و شەخسی هەروەها بەکارهێنانی دەسەڵات بۆ خزم و کەس و کار واتا محسوبیەت و منسوبیەت ، هەروەها پێشێل کردنی ڕێنمایی و یاسا و دەستور و ڕاسپاردە …\nلە دنیای ئەمڕۆی پێشکەوتندا گەندەڵی بە یەکێک لە هەرە ئافاتە گەورەکانی کۆمەڵگە دادەنرێت ، ئەمەیش لە ئەنجامی کەمبونەوەی هۆشیاری و مرۆڤایەتی و هەستنەکردن بە بەرپرسیارێتی سەرشانمان …بۆئەوەی بچینە وردەکاریەوە سەرەتا بابێین بزانین\nهۆکاری لاوازی دەسەڵاتی دامەزراوە حکومیەکان بەپلەی یەکەم دەگەڕێتەوە بۆ لاوازی هەریەک لە سێ دەسەڵاتە سەرەکی یەکە بەتایبەتی دەسەڵاتی جێبەجێکردن ، هەروەها ونبونی ئەرک و مافەگشتی و تایبەتیەکان لەناو کۆمەڵگەدا .\nدووەم : هۆکاری ئابوری\nکۆمەڵگە بەجۆرێک دوچاری بارودۆخێکی ئابوری خراپ دەبێتەوە توشی داڕمانی ئابوری دێت ، بۆ نمونە بە هۆی هەڵگیرسانی شەڕ و گەمارۆی ئابوری و بەرزبونەوەی خەرجیەکانی ژیان و بڵاوبونەوەی گەندەڵی ئابوری و ڕامیاری.\nسێیەم : هۆکاری کۆمەڵایەتی\nهۆکارە کۆمەڵایەتیەکان لە ژینگەیەکەوە بۆ ژینکەیەکی تر و لە کۆمەڵگەیەکەوە بۆ کۆمەڵگەیەکی تر دەگۆڕێت .\nچوارەم : هۆکاری دینی\nلەهەر کۆمەڵگەیەکی پەیوەست بە ئایینەوە ، لاوازی خیتابی دینی وادەکا کۆمەڵگە پەلکێشی گەندەڵی بێ ، بەوەی پیاوانی دینی کۆمەڵگەکە نەیانتوانیوە پەیامەکە بگەیەنن .\nپێنجەم : هۆکاری پەروەردەیی\nلاوازی هەریەک لەلایەنی معنی و معریفی پەیوەست بە پەروەردە و خوێندنی باڵاوە دەبێتە هۆی بڵاو بونەوەی گەندەڵی .\nبە شێوەیەکی زانستی و ئەکادیمی ئەمانە کۆمەڵێک بون لەو هۆکارە سەرەکیانە کە دەبنە هۆی بڵاو بونەوەی گەندەڵی ، تا ئاستێک وای لێدێت لە کۆمەڵگە دا ئەبێتە دیاردە ، سەرچاوەی بڵاوبونەوەی دیاردەکەش بە هەمان شێوە پەیوەستە بە هەندێک دیاردەی ترەوە ئەمانیش ( ڕیشوە و بەرتیل خۆری و خزم خزمێنە و واسیتە و کەمبونەوەی پاداشت و شایستەی دارایی و ئیستغلال کردن و بەکارهێنانی موڵک و ماڵی گشتی و کەمی پابەندبون بە دەوامی فەرمی و کەمبونەوەی گرنگی کات هتد….)\nگەندەڵی بە پێی حەجمی خۆی لەهەر وڵاتێک بڵاوبویەوە وڵات توشی داڕمانی ئابوری دەکات دەربازبونیش لێی ئەستەم دەبێ واتا بە پێی ی هەمان حەجم ڕاستەوانە دەبێ ، لەخوارە باس لە ڕووبەڕوبونەوە دەکەین\nیەکەم : دووبار پێداچونەوە بە یاساکارپێکراوەکان کە هۆکارێکن بۆ بڵاو بونەوەی گەندەڵی و ڕێخۆشکەرن ، هەروەها نەهێشتنی ڕۆتین لە دامەزراوە حکومیەکان و جێبەجێکردنی سزای گەندەڵی بۆ گەندەڵکاران و ڕاپێچکردنیان بۆ بەردەم دادگا .\nدووەم : هۆشیاری کۆمەڵایەتی ، لەسەر ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی و پەیوەست بەدژەگەندەڵی و نیشتمان دۆستیە کاربکەن بۆ بڵاوکردنەوەی هۆشیاری دژ بەگەندەڵی و ڕاهێنانی تاک و پەروەردەکردنیان بە نیشتمانەوە .\nسێیەم : دیاری کردنی پاداشت ، لە بەرانبەر بنەبڕکردنی هەرگەندەڵیەک لە هەر ئاستێک لە هەر دامەزراوەیەک لە دامەزراوەکانی حکومەتدا .\nچوارەم : بەهەمان شێوە دیاری کردنی سزا ، بۆ ڕێگریکردن لە دووبارەبونەوەی دیاردەکە ، بەشێوەیەک گونجاویش بێ ، ببێت بە پەند و پەشیمانی بۆ کەسی گەندەڵیکار .\nپێنجەم : دۆزینەوەی هەلی کاری گونجاو بۆ هاونیشتمانیان و دامەزراندن و هێنانە پێشەوەی فەرمانبەری لێهاتوو موختەس بەو بوارە لە دامەزراوە حکومیەکان .\nشەشەم : لە بواری پەروەردەوە ساڵانە بڵاوکراوەی تایبەت بە بنەبڕکردنی گەندەڵی بڵاو بکرێتەوە ، هەروەها لەناو کۆمەڵگەش لەلایەن پیاوانی دینیشەوە بە هەمان شێوە .\nحەوتەم : پێکهێنانی لێژنەیەکی تایبەت بە دژە گەندەڵی لە هەر فەرمانگەیەک بۆ ڕێگریکردن و ڕوبەڕوبونەوەی گەندەڵی .\nهەشتەم : هێنانە پێشەوەی گەنج و سود بینین لە توانا و کەفائەتیان و ئەو باوەڕە پتەوەی کە هەیانە لە بەرانبەر گۆڕان و گۆڕانکاری .


كرێکار… سیمبۆلیکی ئینسانی چەوساوە\nلەوەتەی ئینسان هە یە، ناعەدا لەتی و چەوساندنەوەش هەیە. ئەم ڕاستیەش نە لەلایەن ئاینە ئاسمانیەکانەوە ئینکاری لێ دەکرێ و، نە لە لایەن بیرمەندەکانی مێژووی مرۆڤایەتیەوە. لە ناوەڕاستی سەدەی نۆزدە هەمەوە پێناسەیەکی کۆنکرێت و جیاواز لەسەر چەوساندنەوەی ئینسان بڵاوبوەوە. کارل مارکس و فرێدریش ئێنگڵز لە شیکاریکردنیاندا بۆ سیستەمی سەرمایەداری (کە لەو سەردەمەدا سیستەمێکی هێشتا ساوابوو) دەستەواژەی (کرێکار) یان وەک سیمبۆلیکی چەوساوەکانی جیهان بەکار هێنا. کرێکار وە ک ئەو ئینسانە ی کە هەموو ئەرکی دژواری بەرهەم هێنانی لە ئەستۆبوو، کەچی لە بەری ڕە نجی خۆی بێبە ش بوو و، تەنانەت ژیانی ئاژەڵە ماڵیەکانی ئەریستۆکراتەکانی ئەوروپا زۆر لە ژیانی کرێکارێک شایستە تر بوو.


بەهۆی بەرزبوونەوەی پلەکانی گەرماوە زیاتر لە 130 کەس گیانیان لەدەستدا – لڤین پرێس\nبەهۆی ئەو شەپۆلە بەهێزەی گەرما، ڕووی لە ناوچەکانی رۆژئاوای کەنەدا کردووە تائێستا زیاتر لە 130 کەس لەو وڵاتە گیانیان لەدەستدا.\nبەرپرسانی کەنەدا باس لەوە دەکەن کە لە رۆژی هەینییەوە، ئەم شەپۆلە بەهێزەی گەرما دەستیپێکردووە كه بووه‌ته هۆی گیان له‌ده‌ستدانی لانیكه‌م 130 كه‌س و لەگەڵ بەردەوامبوونی شەپۆلەکەشدا، مەترسی زیادبوونی ژمارەی قوربانییەکان هەیە.\nلەبەر ئەوەی لە زۆربەی ناوچەکانی کەنەدا، پلەکانی گەرما تا 30 پلەی سەدی بەرزبووەتەوە و زۆربەی ماڵەکان ئامێری فێنککەرەوەیان نییە، ئەمە وای کردووە ژمارەی ئەو کەسانەی بەهۆی گەرماوە گیان لەدەستدەدەن، زیاد بکات.\nبەگوێرەی هەواڵێکی ئاژانسی ئەنادۆڵ لە سێ رۆژی رابردووشدا لەو ناوچانەی کەنەدا کە دەکەونە سەر زەریای ئارام، پلەکانی گەرما بەشێوەیەکی بەرچاو بەرزبوونەوەیان بەخۆوە بینیوە، بەشێوەیەک لە هەندێک ناوچە پلەکانی گەرما بۆ سەروو 49 پلەی سەدی بەرزبووەتەوە.\nفەرمانگەی کەشناسی کەنەدا، ئاشکرایکردووە کە بەرزترین پلەکانی گەرما کە تا ئێستا تۆمار کرابێت ٤٥ پلەی سەدی بووە، بەڵام لەئێستادا پلەکانی گەرما بۆ سەروو ئەو پلەیە بەرزبووەتەوە و بەم هۆیەوە لە ناوچەکانی رۆژئاوای ئەو وڵاتە دۆخی لەناکاو راگەیەندراوە.\nبەهەمان شێوە شەپۆلی بەهێزی گەرما ژمارەیەک ویلایەتی ئەمریکای گرتووەتەوە و تا ئێستا 12کەسیش لەو وڵاتە بەهۆی گەرماوە گیانیان لەدەستداوە.


ئۆپڕاسیۆن لە بەرامبەر گروپی فتح الله گولەن: بڕیاری دەست بە سەری ١٨٨ کەس درا\nبه رواری داگرتن : 2018-11-16 10:06\nناوەندی ھەواڵەكان - لە ئەنجامی لێپرسینەوە سەبارەت بە گروپی فتح الله گولەن بڕیاری دەست بە سەری ١٠٠ سەرباز و ٨٨ سڤیل درا.\nبە داوای سەرۆکایەتی داواکاری گشتی کۆماری ئەنقەڕە بڕیاری دەست بە سەری ١٠٠ سەرباز و ٨٨ سڤیل درا.\nبە پێی زانیارەکان لە ئەنجامی لێپرسینەوە سەبارەت بە گروپی فتح الله گولەن بڕیاری دەست بە سەری ١٨٨ کەس درا کە ١٠٠یان پێشتر کارمەندی هێزەکانی ئاسمانی بون و ٨٨ کەسیش بە گومانی هەبونی پەیوەندیان لەگەڵ کەمال باتماز بڕیاری دەست بە سەر کردنیان درا.\nبۆ دەستگیری ئەو کەسانە ئۆپڕاسیۆنی هاوکات دەست پێ کرا(İLKHA).\nبليته كان ئۆپڕاسیۆن گروپی فتح الله گولەن


بارزانی و شاندێكی باڵای هاوپەیمانیی فەتح چەند پرسێک تاوتوێدەکەن - اخبار العراق\nاخبار العراق » كوردى » بارزانی و شاندێكی باڵای هاوپەیمانیی فەتح چەند پرسێک تاوتوێدەکەن\nبارزانی و شاندێكی باڵای هاوپەیمانیی فەتح چەند پرسێک تاوتوێدەکەن\nسەرۆک بارزانی و شاندێكی باڵای هاوپەیمانیی فەتح لە سەلاحەدین کۆبوونەوە. بارزانی رایگەیاندووە “كردنەوەی لاپەڕەی تازە پێویستە لەسەر بنەمای تەوافوق و رەچاوکردنی شەراكەت بێت”.\nرۆژی شەممە 13-10-2018 لە سەلاحەدین سەرۆك مەسعود بارزانی پێشوازی لە شاندێكی هاوپەیمانێتیی فەتح بە سەرۆكایەتیی ئەبو جیهاد كرد. هاوپەیمانی فەتح لەلایەن هادی عامری سەرۆکایەتی دەکرێت.\nبەپێی راگەیێندراوی کۆبوونەوەکە، شاندی فەتح ئاماژەیان بە رۆڵ و پێگەی پارتی دیموكراتی كوردستان لە مێژوو و ئێستا و داهاتووی كوردستان و عێراق کردووە. جەختیان لە چارەسەركردنی كێشەكانی نێوان هەولێر و بەغداش كردووەتەوە.\nشاندی هاوپەیمانیی فەتح دووپاتیانكردووەتەوە “كردنەوەی لاپەڕەیەكی تازەی پەیوەندییەكانی نێوان هەردوولا و چارەسەركردنی كێشە و گرفتەكان لە بەرژەوەندیی عێراق و هەرێمی كوردستاندا دەبێت”.\nلەبارەی پەیوەندییەكانی نێوان هەولێر و بەغداش، سەرۆك بارزانی دووپاتیكردەوە گەلی كوردستان خاوەنی دۆزێكی رەوایە. راشیگەیاند “كردنەوەی لاپەڕەی تازە و چارەسەركردنی كێشەكان پێویستە لەسەر بنەمای تەوافوق و رەچاوكردنی شەراكەت بێت، ئەوەیش لەپێناو دووبارەنەبوونەوەی گرفت و كێشەكانی رابردوو”.\nهەر ئەمڕۆ سەرۆك بارزانی پێشوازی لە نەوفل حەمادی سوڵتان، پارێزگاری نەینەوا كردووە. لە دیدارەكەدا بارودۆخی سیاسیی عێراق و ناوچەكە و دوایین گۆڕانكارییەكانی ناو پرۆسەی سیاسیی عێراق تاوتوێكردووە. هەروەها بیروڕا لەبارەی بارودۆخی پارێزگای نەینەوا و گەڕانەوەی ئاوارەكان و رەوشی خزمەتگوزاریی و ئاوەدانكردنەوەی شاری موسڵ ئاڵوگۆڕكرا.


یەلماز گونەى (١٩٣٧-١٩٨٤) – خەدەنگ\nیەلماز گونەى (١٩٣٧-١٩٨٤)\nڤەگۆهاستن پیتێن لاتینی: ئومێد سەگڤان\n(تا کو مرۆڤ ل ژیانێ بە، وێ کول و خەم، ئەڤین و ھەزکرن پێ رە بەردەوام بن. زانا بە ئان نەزان بە، ھەر وێ ئەو بارھلگرێ کول و خەمان و ئەڤین و ھەزکرنێ بە.. من د فلمێن خوە دە ھەول دایە کو، ئەز کول و دەردان، ئەڤین و ھەزکرنێ بگھینم ھەڤ.. گەلەک کەس ڤان تشتان ژ ھەڤ دەرناخینن..)\nیەلماز گونەی کی بوو، چ بوو و چ ژ گەلێ خوە رە پێشکێش کریە تا کو ئەم وی ببیر بینن؟ یەلماز گونەی کوردەکی رەسەن بوو.. دەرھێنەرەکی جیھانی بوو.. وی، د رۆژێن تەنگ و دژوار دە، پەریشانی، زولم و زۆرا گەلێ خوە د رێکا فیلمێن خوە دە ژ خەلکێن جیھانێ رە دا خویا کرن و ئەشکەرە کر.. د فلمێن خوە دە ب سەربلندی کوردیتیا خوە دیار دکر..\nئەو بەری ٨٢ سالان، د ١عێ نیسانا ١٩٣٧عان دە ل گوندێ (یەنیجە)، ھەرێما ئادەنێ ھاتیە دنیایێ. ناڤێ باڤێ وی ھەمید و دیا وی گولێ بوو، ژ خەلکێن زازا بوو. د مالەک فەقیر و پەریشان دە مەزن ببوو.. د بچووکانیا خوە دە گەلەک کار و بارێن تێڤەل کربوون؛ ژ ئاڤدانا بەخچەیان تا ب سەوتەریبوونا کۆلانێن باژارا.. پێرە ژی ھەز خوەندن و نڤیساندنێ کریە.. پشتی کو لیسە قەداندیە ب چەند ھەڤالێن خوە رە دو کۆڤار (دۆرۆک و بۆران)، ب زمانێ ترکی وەشاندنە. ئەو دەرھێنەرێ گەلەک فلمێن بەدەوە و ١٧ خەلات ل دۆر فلمێن خوە وەرگتنە. بەلێ د سالا ١٩٨٢عان دە ب بەشداربوونا وی د فەستیڤالا (کان)ێ دە ل فرانسایێ ب فلمێ (یۆل)، خەلاتا زێرین ستاند و ب وێ خەلاتێ ناڤێ وی و پەریشانیا گەلێ کورد د دنیایێ دە بەلاڤ بوو.\nژ فلمێن وی: کەری، سەیدخان، بەلەنگاز، کەسێن رەڤیایی، باڤ، کۆڤی، تالی.. و گەلەک فلمێن دن ھەنە.. د سالا ١٩٨٣عان دە فلمێ خوەیێ داوی ب ناڤێ (دیوار)، ب ئالیکاریا ھکومەتا فرانسی ل باکوری فرانسایێ کشاندیە.\nھێژایە گۆتنێ کو، ئەو ژی یەکە ژ وان کەسێن کو د سباتا ١٩٨٣عان دە (ئەنستیتویا کوردی) ل پاریسێ دامەزراندنە، وەک؛ جەگەرخوین، قەناتێ کوردۆ، ئۆسمان سەبری، تەوفیق وەھبی، رەمزی، در. نوورەدین زازا، ھاجیێ جندی و ئسمەت شەریف وانلی. ئەو د ٩عێ ئێلوونا ١٩٨٤عان دە ل نەخوەشخانەیەکە پاریسێ کۆچا داوی کر. ب رێوورەسمەکی بەدەو ژ رەخ ھن وەزیرێن فەراسنی، جەماوەرەکی مەزن ژ کورد و فرانسیزان ئەو ل پاریسێ د گۆرستانا (لاشاز) دە، ل کێلەکا ڤان ھەردو ھەلبەستڤانێن فرانسییێن ناڤدار؛ چارلەس باودەلارە و ئالفەرد دە موسسەت ھات ڤەشارتن.\nما نەھێژایە کو ئەم وی ببیر بینن و ناڤێ وی ل جھەکی بلند دەینن؟\nژ رووپەلا چاندنامە هاتیە وەرگرتن.\nپابلۆ نیرۆدا: “چەکێ من تەنێ هەلبەستن”\nپر شەرم دکم بلەیزم