نەبەز گۆران: نەزمی نوێی سیستەمی ژیان، لە ماڵەكانەوە تا دەگاتە گوندە بچوكەكەی جیهان. – WtariKurd\nنەبەز گۆران: نەزمی نوێی سیستەمی ژیان، لە ماڵەكانەوە تا دەگاتە گوندە بچوكەكەی جیهان.\n– Posted 1 week agoبابەتی: فرە بابەت\nئەم وتارە، هەوڵدانە بۆ بیركردنەوە لە تەنیشت وتارێكی (یوڤال نوح هەراری) یاخود، سەرلەنوێ گۆڕینی وتارەكەی ئەوە بۆ وردبوونەوە لەو نەزمە نوێیی سیستەمی ژیان، كە هاتووەتە ناو ژیانی هەریەكمانەوە. ماڵەكان وەك رووبەرێكی تایبەتی ژیان، نمونەی شوێنێكە بۆ تێگەیشتن بۆ شوێنەكانی دیكە. ماڵ، وەك دەقێك دەبێتە سەرتایەك تا لەرێگەی ئەو دەقەوە سەیری ئەو نەزمە نوێیەی ژیان بكەین، بووەتە واقیعێكی ژیاری ناو كۆمەڵگەكەمان و سیستەمە نوێیەكە لەگەڵ خۆیدا جۆرە ژیان و كلتووری نوێی هێناوە. پرسیاركردن لە سیستەم، لەم بابەتەدا، لە پرسیاركردن لە ماڵەوە دەست پێدەكات، كە یەكەیەكی بچوكی كۆمەڵگەیە و خێزان تێیدا نەیشتەجێدەبێت و بنەوانی كۆمەڵگەشە. پرسیاركردن لەماڵ دەكەینە شوێنێك تا لێیەوە بچینە ناو ئەو گوندە بچوكەی جیهانی ئەمڕۆوە كە بەكاڵا گەمارۆدراوە. كە پرسیار لە ماڵ دەكەین، پرسیار لەو شوێنە دەكەین لە رابردوودا چ مانایەكی هەبوو، لە ئێستادا چ مانایەكی هەیە؟ ماڵ لە ئێستادا و ماڵ لەرابردوودا، جیاوازییەكانی لە كوێدابوون؟ ئایا ماڵ كە شوێنی خێزانە وەك یەكەیەكی بنەڕەتی ناو كۆمەڵگە، چ گۆڕانێكی بەسەردا هاتووە و، گۆڕانەكانی بۆ نەوەكانی ئایند چ جۆرە ژیانێك دەرەخسێنێت؟ لەناو ماڵدا دونیای جیاواز لەنێوان نەوەكاندا هەیە؟ رێچكەی ژیانی پەتی نەوەی پێشوو لەگەڵ ئەم نەوەیەدا لە كوێدا جیادەبێتەوە و نەوەی ئایندە سەر بەكام رێچكەیە؟ بۆچی ماڵ دەبێتە ئاوێنەی بچوكی گوندە بچوكەكەی جیهان؟ سیستەمی نوێی جیهان تەنها گۆڕانكاری لە شارەكاندا دەكات، یاخود چوەتە ناو گوندەكان و لەوێشەوە چوەتە ناو تاك بەتاكی خێزانەكان و ماڵی كردووە بە دیوی دووهەمی بازاری خۆی؟\nلەم چیرۆكە بچوكەی گوندنشینێكەوە دەچینە ناو پرسیارەكان. ” كاتێك لە گوندەكەی خۆمان، لە ماڵە سادەكەی دایك و باوكم كۆدەبینەوە. كۆمەڵێك جیاوازی بنەڕەتی دەبینرێن. خوشكەكانم كە دێن بۆ ماڵی باوكم، باسی شێوەی پەردەكان، شێوەی ساردكەرەوەكە، شێوەی گوڵدانەكانی بەردەم پەنجەرەكە، شێوەی تاقمی قەنەفەكان و گۆڕینیان، شێوەی راخستی فەرشەكان و شێوەی شوێنی ناندەكە دەكەن، كە پێویستە سەرلەنوێ تازەبكرێنەوە. هەمیشە فشارێك بۆ دایكم دروستدەكەن، پێیان وایە: بەشێكی زۆری كەلوپەلەكانی ناو ماڵەكە كۆنبوون و پێویستە بگۆڕێن. دایكیشم بێ باكانە گوێی خۆی لێدەخەوێنێت و دەڵێت: ئەمەش كە هەیە زۆر زۆرە. باوكم لە هۆدەكەی خۆی سەرقاڵی گوێگرتنە لە هەواڵی میدیاكان. براكانم پەرتەوازەن، هەریەكیان لە شارو وڵاتێكە، هەریەكیان كارێك دەكات و دونیایەكی سەربەخۆی بۆخۆی دروستكردوە و ئەوانەیان دورن لە ماڵەوە تەنها لەرێگەی دەنگەوە پەیوەندی بە ماڵەوە دەكەن. خوشكەكانم هەم خەمی ناو ماڵەكە دەخۆن، هەم خەمی جلوبەرگی دایكم و باوكم و هەریەكەمان.”\nئەم چیرۆكەی ماڵ راماندەكێشێت بۆ كۆمەڵێك جیاوازی گەورە. خوشكەكان سەر بە نەوی نوێن، ئەو نەوەیەی لەناو شارە تازەپێگەیشتووەكاندا دەژین و كەوتونەتە ناو نەزمی سیستەمی سەرمایەدارییەوە. بۆ ئەوان ماڵ تەنها شوێنێك نییە بۆ كۆبوونەوەی خێزانی، شوێنێكیشە بۆ پیشاندانی كاڵاكان. ئەگەر كاڵاكان لەناو ریكلامەكان و ناو ماركێتەكانەوە بگوازینەوە، دووەم نمایشی كاڵاكان لەناو ماڵەكاندایە. ماڵی ئێستا و ماڵی رابردوو، بەتەواوەتی جیاوازن. ماڵی ئێستا شوێنی نمایشی دووهەمی كاڵاكانە. ئاوێنەیەكە تا لێیەوە بازاری ئەمڕۆی تیاببینیت. ئەو مرۆڤە مەسرەفگەرایەی لەناو سیستەمەكەدایە، پێویستی بەوەیە هەمیشە كاڵا بەشێكی گرنگی ژیانی داگیربكات. تا ئەم ساتەش لە كۆمەڵگەی ئێمەدا ماڵی شوێنی گرنگی پێدانی ژنە، ژن دەیەوێت ماڵ بەو شێوەیە رێكبخات دڵخوازی خۆیەتی و لەناو ئەم سیستەمە نوێیەشدا، ئیدی ماڵ وەك مەخزەنێكی خڕكردنەوەی كاڵاكان دەبێتە ئەو پێشانگایەی زۆرترین كەلوپەل و كاڵای تیا كۆببێتەوە. نەوەی نوێی ژنەكان، وزەی بەهێزی سیستەمی سەرمایەدارین، ئەو وزەیەن بەشێوەیەكی توند خۆیان گرێدەدەن بە كاڵاكانەوە و بازاری ئەمڕۆ، بازارێكە بەشێكی زۆری لەرێگای داخوازییەكانی ژنەوە جوڵەی پێدەكرێت. كاتێك خوشكەكانمان بەشوێن كاڵای نوێ بۆ ماڵی خۆیان و بۆ ماڵی باوكیان دەگەڕێن، ئەم گەڕانە دەبێتە هێزێكی گەورەی مەسرەفگەرا، تا بازاری پێگەرم بكرێت. بۆ دایكەكانی نەوەی پێشوو كاڵاكان گرنگ نین، دایك سەر بەنەوەیەكە نەهاتووەتە ناو ئەم سیستەمە نوێیەی ژیانەوە، سەر بەنەوەیەكە ئەوەی بۆی گرنگە، ماڵ ببێتە شوێنی كۆكردنەوەی خێزانی و بەخشینی خۆشەویستی, شوێنێك كە خێزانەكەی بتوانن خۆشبەخترین كاتی تێدا بەسەر بەرن. دایكەكانمان سەر بەنەوەی دژە كاڵان، نەوەیەك پەیوەندییەكی ناوەكییان لەگەڵ ماڵ و كەسەكانی ناوماڵدا هەیە. راخستی سفرەیەك و كۆكردنەوەی خێزانەكە لەسەری و دڵخۆشی خێزانەكەی و پرسیاركردن لە باشی ژیانی نەوەكانی، لای نەوەی پێشوو ئەو مانایە بە ماڵ دەدات هێشتا لەم دونیایەدا شوێنێكی ئارام هەیە. خۆشبەختییەكانی دایكمان جیاوازن لە خۆشبەختییەكانی خوشكەكانمان، ئەوەی بۆ دایكمان خۆشبەختییە بوونی ئێمەیە لە ماڵەكەیدا، نەك بوونی جوانترین پەردە و جوانترین تاقمی قەنەفە. هێشتا زۆرێك لە دایكەكانمان لەناو سندوقە كۆنەكاندا جلەكانیان هەڵدەگرن و هیچ ئامێرێكی نوێش بەكار ناهێنن بۆ دەقكردنی جلەكانیان، جل بۆ ئەوان و رەنگی جل بۆ ئەوان، پەیوەندی بەتەمەن و ویقارەوە هەیە، نەك پەیوەندی بە خۆگونجانەوە هەبێت لەگەڵ چاوی ئەویتری دەرەوە. زۆربەی دایكەكان سەرپۆشی سپی و رەش و نیلی، لەگەڵ كراسی رەش و نیلی و ئاڵەمیانە بەكار دەهێنن. چونكە پێیانوایە ئەم شێوە لەخۆپۆشینە جۆرێك لە ویقار و گونجانە لەگەڵ تەمەندا، كە خۆی دڵی پێیخۆشە بەم جۆرە ویقارەوە دەركەوێت، بەڵام نەوەكانیان بەرلەوەی خۆگۆڕینەكەیان بۆ دڵخۆشی خۆیانبێت، خۆ گۆڕینەكەیان بۆ راكێشانی چاوی ئەویترە. هەریەك لە نەوەی نوێ، چ كوڕ چ كچ، نەزمە نوێیەكە بەرەو ئەو ئاراستەیەی بردوون ئەویتر ئاوێنەیە تا خۆیانی لێوە ببینین. جوانی خود لەبەرچاوی ئەویتر، دڵخۆشكردنیخودە بۆ نەوەی نوێ. بەهەمان شێوەش كاڵاكانی ناو ماڵ، بۆ ئەویتری بینەرە، نەك بۆ ئەندامانی خێزان. رازاندنەوەی ماڵەكان بە كاڵای گرانبەها و بەردەوام مەسرەفكردن بۆ كڕینی كاڵای نوێ، خۆگونجانە لەگەڵ نەزمە نوێیەكدا تا ئەویتر ددان بە جوانی ماڵەكەدا بنێت و، ددانپێنانەكەی دەبێتە دڵخۆشی خاوەن ماڵ. ئەم نەزمە پێچەوانەی بینینی دایكەكانی نەوەی پێشووە. دایكەكانی نەوەی پێشوو، ماڵیان بۆ تێركردنی چاوی ئەویتر ناوێت تا لەرێگەی كەلوپەلەكانییەوە مانا بە ماڵ بدەن، ماڵیاندەوێت وەك شوێنێك تێدا كۆمەڵێك بەهای لێكۆبكەنەوە. عادەتەكان و ترادسیۆنەكانی ناو خێزان، بەشێكی بنەرەتین لەو بەهایانەی نەوەی پێشوو تا ئەم چركەساتەش دەستیان پێوە دەگرێت.\nلە رابردوودا ماڵ ماهییەتێكی جیاوازی هەیە، ماهییەتێك نەبەستراوەتەوە بە شتەكانی ناوییەوە، بەڵكو بەستراوەتەوە بەو پەیوەندییە سۆزداری و رێزگرتنەوە لەنێوان ئەندامانی خێزانی ماڵەوەدا هەیە و بوونەتە عادەتی خێزانی. دڵخۆشییەكانی دایكمان لەماڵدا ئەوكاتە سەر هەڵدەدەن، یەكێك لە منداڵەكانی دڵخۆشبن. چەتری یەكەمی ماڵ بۆ ئەوان ، بریتییە لەو خۆشەویستییەی لە دایك و باوكەوە بەسەر منداڵەكانیاندا پەخش دەبێت، پاشان لەنێوان نەوەكانیاندا ئەو خۆشەویستییە ببینینەوە. پێچەوانەی جیهانی خوشكەكانی سەر بەم دونیا نوێیە، ماڵ تەنها پەیوەندییەكی ناوەكی نییە لەنێوان ئەندامەكانی ژێر بنمیچەكەی، بەڵكو شوێنێكیشە پێویستی بەرازاندنەوەیە، پێویستە كەلوپەلەكانی جوانبن و جوانبوونی ناو ماڵەكە، جۆرێك لە شكۆ بە ماڵ دەبەخشێت و ئەویتری میوان دێتە ناوی، بە كەلوپەلەكاندا سەرسامی خۆی بۆ ماڵ دروستدەكات. بەڵام بۆ دایكمان ئەو جوانییە لەناو پیەوەندییە ناوەكییەكانی ناو ئەندامانی خێزانەیدا دەبینێت، هۆكەشی جیاوازی دوو نەوەیە، نەوەیەكی ناو دونیای مەسرەفگەرایی، نەوەیەكی ناو دونیای ترادسیۆنەكان. بە مانایەكی تر، دایك كە سەربەنەوەی پێشووە، هەرگیز ناتوانێت پەیوەندی خۆی بە ماڵەوە ببەستێتەوە بە كەلوپەلەكانەوە. كەلوپەل بۆ ئەو بریتییە لە كۆمەڵێك كەرەستەی پێویست بتوانێت ژیانێكی ئاساییان پێ بەرێوە ببات. هەموو كەلوپەلێكی زیادە، لە خەیاڵدانیدا دەبێت بە جۆرێك لە فەوزای ناو ماڵ. كاتێك دایكمان دەڵێت:” ئەم ماڵە پڕبووە لە خاشاك و شێخەڵ.” ئەم دەربرینە ئەو ئەو شێواوییە دەردەخات ناتوانێت ماڵ بەو هەموو كەلوپەلەوە قبوڵ بكات، ئەو سەربەنەوەیەكە ماڵ بریتی نەبووە لە شوێنی كاڵاكان و قەرەباڵەغكردنی ماڵ بە كاڵاكان، بەڵكو سەر بە جیهانێكە ماڵ بریتیبووە لە كۆمەڵێك مانای دیكە، كە هیچیان پەیوەندیان بە كاڵاوە نییە.\n“پێویستە خێرا خۆتان نوێبكەنەوە و خۆتان بەرهەمبهێننەوە. چونكە بەخێرابوونی گۆڕانكارییەكان، نەوەك هەر ئابووری، بگرە بنەرەتی مانای مرۆڤبوونیش، بە ئەگەری زۆر گۆڕانی بەسەردا دێت.”(1) سیستەمە نوێیەكە نایەوێت ئارام بگرین و بۆ ساتێك بوەستین، دەخوازێت بەردەوام لە خۆنوێكردنەوەدابین، خۆ نوێكردنەوەیەكی رەواڵەتی، نەك خۆ نوێكردنەوەیەكی ناوەكی یان عەقڵانی. ئەم خۆنوێكردنەوەیە هەمان ئەو خۆ نوێكردنەوەیە خوشكەكانمان بۆ ماڵەكەی خۆیان و باوكیان دەیخوازن. لەناو سیستەمی نوێی جیهاندا ماڵ وەك رووبەرێكی تایبەت كە میوانی ئاشنا و نائاشنای دێت، بۆئەوەی میوانەكان هەست بە خانەدانییەكەی بكەن، پێویستی بە خۆ نوێكردنەوەیە، ئەو خۆنوێكردنەوەیەش لە كەلوپەلەكانیدایە، نەك لەو دونیابینیەی خاوەن ماڵ بۆ ئەویتری ئاشنا و میوان هەیەتی. ئەوەی پێویستە نوێبكرێتەوە بەرلەوەی پەیوەندی بە بیركردنەوەی مرۆڤەكانەوە هەبێت، پەیوەندی بە رەواڵەتیانەوەیە. ئیشكالەكە لەوەدایە، لەگەڵ خۆنوێكردنەوەی رەواڵەتدا، مرۆڤبوونەكەش مانایەكی دیكە هەڵدەگرێت. مانایەك هەست بە گۆڕانێك دەكات و گۆڕانەكەش پەیوەندیی بە شێوە بینیینەوە نییە بۆ ژیانەكە، هێندەی پەیوەندی بە گۆڕینی شتەكانەوە هەیە و ئەم گۆڕینی شتانە، دەبێتە ئیحای وەهمێك بۆ گۆڕینی مرۆڤەكەش. بەشێك لە مرۆڤەكانی ناو ئەم نەزمەی ژیان، بە گۆڕینی شتەكانیانەوە مرۆڤ بوونیشان دەگۆڕێت، لەناو وەهمی گۆڕیندا دەژین! ئەشێت كارەكتەرێك هەبێت، بە جل و بەرگ، لە شێوازی ئۆتۆمبێلەكەی، یان گۆڕینی شێوازی ناوماڵ و ماڵەكەی، بەتەواوەتی مرۆڤبوونی بگۆڕێت و لە دۆخێكی وەهمیدا، وا وێنای خۆی بكات مرۆڤێكی مۆدێرنە و لەناو ژیانێكی مۆدێرندایە. لە واقیعدا زۆرجار لە شوێنەكانی ناو ئەم كۆمەڵگەیەدا، بەر ئەو جۆرە لە مرۆڤ دەكەوین، بەهۆی كاڵاكانەوە لە وەهمی چوونە ناو مۆدێرنەدا دەژیت. وەهمێك هیچ پەیوەندی بە بیركردنەوە و دونیابینییەوە نییە بۆ سەردەمەكە و بۆ رابردوو، بەڵكو پەیوەندی بەو كاڵایانەوە هەیە وەك بەكاربەرێك بەكاریاندەهێنێت و بەهۆی بەكارهێنانیانەوە، لەناو وەهمی ژیانی نوێیدایە و وێنەیەك لە خەیاڵدانی خۆی دروستدەكات، كە هیچ پەیوەندی بە مرۆڤی نوێویەوە نییە و كاڵاكان ئەو وەهمی مرۆڤی نوێییەیان بۆ دروستكردووە. ئەكرێت هەمان كارەكتەر كاڵاكانی لێوەربگریتەوە ئیدی پێی وابێت داماڵدراوە لە مۆدێرنبوون و بووەتەوە بە كارەكتەرێكی ناو دونیای كۆن. (هەڵبەتە تێگەیشنی بەشێك لە بەكاربەرانی كاڵا بۆ دونیای كۆن، هێندە كۆمیدییە، بەقەت ئەو وەهەمەی تێیكەوتوون بۆ مرۆڤی نوێ شایەنی قسەكردنی تەنزئامێزە لەسەری.)\nخوشكەكانمان هەرگیز پرسیار لە شێوەی بیركردنەوەی دایكمان ناكەن بۆ ئێستای هەریەكەمان، بەڵام پرسیار لە سەر جل و بەرگەكەی، رێكوپێكردنی ماڵەكەی، ئاگاداربوونی تەندروستی دەكەن و كۆنی كەلوپەلەكان دەكەن. هەریەك لەم هوشیارییانە، ئەو هوشیارییە نوێیانەن لەناو سیستەمە نوێیەكەدا لە رێگەی میدیا و شاشەكانەوە ئاراستەی بینەرەكان دەكرێت. بینەرەكان چ خوشكەكانی ئێمە بن، یان هەر كەسێكی دیكەی ناو ئەندامانی خێزانەكان، لە رێگەی ئایدۆلۆژیای سیستەمە نوێیەكەوە سەرقاڵن بە جیهانێكەوە جیهانەكە وەرگیراوە، جیهانێكە میدیا وەك زمان و وێنەی ئەوان، بەردەوام كاڵای نوێ و هوشیاری دیاریكراو و شێوازی خواردنی نوێ دەخاتە بەردەمیان و، بینەری بەردەم شاشەكەش لەناو واقیعی ژیانیدا هەوڵی دووبارەكردنەوەی ئەو دونیایە دەدات لە شاشەكانەوە وەریدەگرێت. ئەم هوشیارییە پچرپچڕەی ناو شاشەكان، تەنها پەیوەست نییە بە خوشكەكانمانەوە، بەڵكو براكانمان كە سەر بەنەوەی نوێن، فەزایەكیان بۆ دروستكردوون لەناو فەزاكەدا خەریكی خۆ ونكردنێكی راستەقینەن. فەزایەك كە بۆ ئەوان چونكە توانای زیاتر چوونە دەرەوەیان هەیە، كردوونی بە مرۆڤی مۆدێلی. مۆڤێك دەبێت لەگەڵ مۆدێلەكاندا ژیانی خۆیان رێكبخەن. لە شاشەكانەوە هەر مۆدێلێك بەدی بكەن، بە پێچەوانەی خوشكەكانەوە مۆدێلەكە ناهێننە ناو ماڵەكە، بەڵكو خۆیان دەچن لە دەرەوە ئەو مۆدێلە تەحقیق دەكەن، بەبێ ئەوەی بۆ ساتێك پرسیار لە بوونی خۆیان و مۆدێلەكە و سەردەمەكە بكەن. یەكێك لە كێشە گەورەكانی نەزمی ئەم سیستەمە نوێیەی ژیان ئەوەیە، ئەوانەی بەتەواوەتی دەكەونە ناوی، كەوتنێكی چێژاویی دەبین و هیچ كات پرسیاری جەوهەر نە لە خۆیان و نە لە مۆدێلەكە ناكەن. نایانەوێت پرسیاركردن لە ژیانەكە ببێتە بەشێك لە ئاگاییان و بە ئاگاییەوە بچنە ناو جیهانەكەوە، بەڵكو مۆدێلەكان و كاڵاكان دەیكانكات بە مرۆڤی ناو دونیاكە و ئاگایی و پرسیار و گومانەكانین لە بەكاڵابوونی ژیان، فەرامۆشدەكەن! لێرەدا مەبەست ئەوەنییە، ئێمە دژی هەموو كاڵایەك بین، بەڵام ئەو مەسرەفگەراییەی جیهانی نوێ بۆ نەوە نوێیەكەی دروستكردووە، پێویستیشی بە ئاگایی و هوشیارییەكی نوێ هەیە، پێویستی بە پرسیاركردن هەیە لەسەر ئەو ستایلەی ژیان، پێویستی بە گومانكردن و سەرلەنوێ هەڵوەستەكردن هەیە، تا كەسی گەمارۆدراو بە كاڵا، بۆ ساتێك بیر لە ئێستایی و بیر لە ژیانی بكاتەوە و كاڵانەبێتە ژیانی و بوونی ونبكات. یاخود كاڵا و ئایدۆلۆژیای شاشەكان وای لێنەكەن، ماهییەتی لەدەستبدات بۆ رەواڵەتگەری.\nجیازاییەكان زۆرن لەنێوان نەوەی پێشوو نەوەی نوێدا. بێگومان كۆمەڵگەی ئێمە پاش ساڵانی نەوەدەكان بە تەواوەتی خۆی دەخاتە ناو سیستەمە نوێیەكەی جیهانەوە، بۆیە نەوەی پاش ئەو سەردەمە، نەوەی ناو سیستەمەكەن چ لەرووی پەروەردەیی و چ لەرووی هوشیاریی سەردەمیانەوە. بەڵام نەوەی پێش ئەو ساتانە، كۆمەڵێك پرنسیپ و ترادسیۆنی خۆیان هەیە تێكەڵی ناكەن لەگەڵ سەردەمەكە و نایانەوێت ریتمی ژیانی خۆیان بەو جۆرە خێراییە بگۆڕن، بۆیە جیاوازییەكانیان لە كردە و تێگەیشتندا زۆر بەروونی دەردەكەوێت. ئەو جیاوازییە جەوهەرییەی لەنێوان نەوەی پێشو نەوەی نوێدا هەیە، لە گفتوگۆیەكی خێزانییەوە دەركی دەكرێت. رەنگە ئەو فیگەرە ئایینیەی زیاد لە هەزار ساڵ پێش ئێستا گوتی: ” نەوەكانتان بەو جۆرە ئامۆژگاری مەكەن لەخۆتان بچن، چونكە ئەوان سەر بە سەردەمێكی ترن.”(2)لە ئێستادا بژیاباییە رستەیەكی لەو جۆرەی نەدەوت. چونكە خاوەنی ئەم رستەیە سەر بە سەردەمێكی زۆر جیاوازە، سەردەمێك تارادەیەكی زۆر ئایندەی بەردەمی نەوەكان رونبوو، بەڵام لەهەمان كاتدا دەخوازێت لێبگەڕێن هەر نەوەیە و سەر بە سەردەمی خۆی بێت. لە سەردەمی ئەودا، شار بریتی نەبوو لە دونیایەكی گەورەی ئاڵۆزی فرە رەنگ، بازار ئەو ماشێنە گەورەی ریكلام نەبوو بۆ بە كاڵاكردنی ژیانی تاكەكان و نكردنی حەقیقەتەكان. شار بریتبوو لە كۆمەڵاێك رایەڵە پێكەوە بەسترابوونەوە و لەناو ئەو كۆمەڵگە شانشینەدا بازارێك هەبوو بۆ یەكتر بینین و ناسین و، بۆ كڕینی ئەو پێداویستیانەی مرۆڤەكانی ناو ئەو كۆمەڵگەیە بە پێویستی ژیانیان دەزانی. شەوەكانیش دوای كزبوونی چرایەك، شار لە مانای شاربوونەوە دەبوویە گوندێكی بێدەنگ و خامۆش و ئارام. ئەمما لە ئێستادا شار شوێنی كاڵاكان و چرا رۆشنەكانە، زۆرێك لە شارەكان خەوتن نازان و هەمیشە بە درەوشاوەیی دەمێننەوە. رووبەرە گشتییەكان لە فراوانبووندان و بەردەوام سیستەمەكە سەرقاڵی بیركردنەوەیە بۆ دروستكردنی رووبەری نوێ، تاكو تاكەكانی ناو شار بەرەو چێژ و مەسرەفكردن رابكێشێت. هەمیشە سوبێكتی شاری بەهۆی گەشەی خێرا و بینینی رووبەری نوێ و فەزای نوێدا لەبەردەم ترسی ونبووندایە. وەك یوڤاڵ نوح دەڵێت: ” بۆ ئەوەی دەرك بە ونبوون نەكات، بەردەوام پێویستی بە خۆنوێكردنەوەیە.” خۆ نوێكردنەوەیەك بتوانێت بگونجێت لەگەڵ ئەو رووبەرە نوێیانەدا سیستەمەكە دروستیاندەكات. ئەگەر ڤیگەرە ئایینییەكە لەم سەردەمی خێراییەدا بژیبایە، رستەكەی بەو جۆرە دەرنەدەبڕی و شێوەكەی بەتەواوەتی دەگۆڕی، دەیزانی باوان ناتوانن نەوەكانیان ئامۆژگاری بكەن لەخۆیان بچن، هیچ نەوەیەك ناچێتەوە سەرباوانی خۆی بەو مانییەی كە بیەوێت وەك باوانی بژی، چونكە گەربیەوێت بچێتەوە سەر باوانی خۆی لەناو فەزا هەست بە جێماندەكات و رەنگە لە ئایندەدا هیچ كارێكی دەست نەكەوێت. خێراییەكە بەجۆرێك روودەدات پێویستی بە خۆ گۆڕینی خێراییە، هەرچۆن پەردەی پەنجەرەكەی ماڵەكانمان كەمێك چرچبێت، خوشكەكانمان بە نیگەرانییەوە باس لە گۆڕینی دەكەن و داوا دەكەن پەردەیەكی نوێ بۆبهێنن لەگەڵ دیوار و فەرش و تاقمی قەنەفەكان بگونجێت، مرۆڤ و نەوەی ئەم سەردەمەش كەوتونەتە ناو هەمان نەزمی سیستەمی ژیانەكەوە و دەیانەوێت لەگەڵ رەنگە نوێیەكاندا لە رێگای كاڵاكانەوە ژیانی خۆیان بگونجێنن.\n( لێرەدا گەر خودخواهی، خۆپەسەندی نەبێت، سەرنجێك لەسەر كارەكتەری سەرەكی یەكەم رومانی خۆم دەدەم، بۆئەوەی كەمێك زیاتر لەسەر جیاوازی نەوەكان روونبكەمەوە، كە ناتوانی ئامۆژگارییان بكەیت لە باوانیان بچن و هەمان ژیان و پیشەی باوانیان وەربگرنەوە. رۆمانی دێوانەیەك لەم شارەیە(3) كوڕی پینە چییەكە، كە هەمان گێڕەرەوەی چیرۆكەكەیە، باوكی دەیەوێت لەرووی پیشەییەوە بگەڕێتەوە سەر پینەچییتی، چونكە خۆی بە رەچەڵەك پینەچیەتی پیشەیان بووە و حەزدەكات كوڕەكەشی هەمان پیشە هەڵبژێرێت. مامۆستای حوجرەكەشی، كە سەر بە هەمان دونیای باوكیەتی ئارەزوییەتی فەقێكەی بەردەستی ببێتە مەلایەكی گوتاربێژ و هەمان رێچكەی خۆی بگوازێتەوە بۆ ئەو. بەڵام كارەكتەرە سەرەكییەكە كاتێك بەر میری دەسەڵاتدار دەكەوێت، بەتەواوەتی دونیابینی دەگۆڕێت. نە دەیەوێت ببێتە مەلایەك و نە ئارەزوشییەتی ببێتە پینەچییەك و پیشەكەی باوكی بگرێتە دەست. بەركەوتنەكەی لەگەڵ سیستەمی دەسەڵاتدا، بەركەوتنێكە دونیاكەی و ئایندەی دەگۆڕێت. تا ئەو ئاستەی لە كۆتایی چیرۆكەكەدا شار بەجێدەهێڵێت، لە رارایدا دەژیت و دەیەوێت بەشوێن شوناسێكی نوێدا بگەڕێت. شوناسێك هیچكام لەو شوناسانە نییە لە شارەكەدا لێدەخوازرێت. نە سەر بە دونیا كۆنەكەیە، نە سەر بە دونیای ئەوكاتی شارە. ئایدۆلۆژیای سیستەم گۆڕان بەسەریدا دەهێنێت، لە زۆر وێستگەدا هەست بە ونبوونی خۆی دەكات و دەیەوێت لەو گەمارۆدانەدا خۆی قوتار بكات و لە جێگایەكی دیكە خۆی بدۆزیتەوە.)\nكارەكتەری سەرەكی هەمان ئەو كارەكتەرەیە لە ئێستای شاردا بەر سیستەم دەكەوێت. نە دەتوانێت لەرووی پیشەییەوە رێگایەكی دروست بدۆزێتەوە، تاكو ئایندەی خۆی پێهەڵچنێت، نە پێشیدەكرێت بگەڕێتەوە سەر ئەو پیشەیەی لە باو باپیرییەوە بۆی ماوەتەوە. لە سەردەمە كۆنەكاندا، پیشە بەشێك بوو لە میراس، میراسێك نەوە دوای نەوە دەمایەوە، لەگەڵ هاتنی مۆدێرنە و دروستبوونی شارەكاندا، ئەم میراسەش گۆڕانكاری بەسەردا هات. ئیدی پیشەوەرەكانی ناو شار تەنها ئەوانە نەبوون لە باوباپیرانەوە پیشەكەیان بۆ دەمایەوە، بەڵكو مۆدێلی نوێ لە پیشە و كار هاتنە پێشەوە و خوێندنگەش بووییە ئەو شوێنەی تا لەوێوە نەوەی نوێ، بۆ جۆرێكی دیكە لە ژیان بگەڕێن. كارەكتەرەكە گەرچی لەناو شارێكدایە بە ماناكۆنەكەی شار شارە. بەڵام لەو چركەساتەوە بەر دەنگی سیستەم دەكەوێت لەرێگەی فیگەرێكی دەركراوی ناو سیستەمەوە، توشی راراییەك و گومانێك دەبێت لەسەر ئایندەی خۆی. باوك لەسەر ریتمە كۆنەكە دەڕوات، ریتمێك لە باوانییەوە پیشەیەكی بۆ جێماوە و خەون بەوە دەبینێت هیچ كەسێكی دیكە نەیەت پیشەكەی لێبگرێت و بیگوازێتەوە بۆ نەوەكەی. نەوەكەشی كەوتوەتە ناو دونیایەكی نوێووە، دونیایەك سیستەمی دەسەڵات فەزایەكی دروستكردووە لەو فەزایەدا، ئایندە نادیاردەبێت. گەرچی نەوەكە لەناو حوجرەیەكدایە و شار بریتییە لە شارێگەیەك و چوارریانێك و سنووری شار، تا دەروازەی شارە. ئەما راڕای و ترس لە نادیاری ئایندە، خولیای گەڕان بۆ جۆرێكی دیكە لەكار و پیشە سوبێكتی دەگۆڕێت. ئەم كاریگەرییە لە گوتاری ئایدۆلۆژی دەسەڵاتەوە، گەر لەناو رۆمانەكەدا دونیای كارەكتەرێكی قوڵپكردبێتەوە و كردبێتی بە كارەكتەرێك نەزانێت سبەی چی روودەدات، بەهەمان شێوە لە جیهانی ئەمرۆدا، بەردەوام شاشەكان كە زمانی جیهانە نوێیەكەی كاڵان، كارەكتەری ئەم سەردەمەیان بەرەو ئەو شوێنە بردووە، هەمیشە راڕابێت و نەتوانێت سبەینێی خۆی لێدیاربێت و، نەخشە تایبەتییەكانی تێكەڵ بە نەخشەیگشتبووبن.\nشار بە ماناكەی ئێستا، سنوورێكی نییە. دونیای تەكنەلۆژیا سنووری بۆ شارەكان نەهێشتووە. ئەشێت لەرووی جوگرافییەوە نزیك لە دەروازەی شارەكان بنووسرێت: ” شارەوانی فڵان شار بەخێر هاتنتان دەكات.” ئەم بەخێرهاتنە فێڵێكە بۆ گەڕانەوەی شار بۆ سنوورێكی دیاریكراو. لەناو دونیای شاشەكان و دونیای مەجازیدا نەك شارەكان و گوندەكان، بەڵكو جیهان بووەتە گوندێكی بچوك و پەیوەندیییەكانی نێوان مرۆڤەكان لە شوێنێكەوە بۆ شوێنێكی دیكەی زەوی، تەواو ئاسانكراوە و هیچ سنوورێك نەماوە. مرۆڤی ئەم سەردەمە لەناو جیهانێكی تەكنۆلۆژیدا دەژیت. جیهانێك لە یەك چركەدا هەزاران زانیاری و هەزاران كاڵا و هەزاران دیمەنی جیاواز جیاواز دەخاتە بەردەستی. مرۆڤێكی راڕا، كە نازانێك بە چ رێگایەكدا بڕوات تا بتوانێت لە ئایندەدا پیشەیەك و كارێكی شەرفمەندانە بدۆزێتەوە. وەك (یوڤان نوح هەراری) دەڵێت: ” كێ دەتوانێت دڵنیایی بدات، دوای پەنجاساڵیتر چ پیشەیەك گرنگە، تا ئەمڕۆ نەوەی نوێ كاربكەن بۆ بەدەست هێنانی ئەو پیشەیە.” بێگومان هیچ دڵنیاییەك نییە. راڕایی كارەكتەری ناو رۆمانەكە، هەر ئەو راراییە لە ئێستای ئێمەدا لەناو ئەم نەزمە نوێیەی سیستەمی ژیاندا بەدیدەكەین. هیچ كام لە ئێمە دڵنیانین بزانین چەند ساڵی ئایندە چ كار و پیشەیەك گرنە و ژیانێكی شكۆمەندانەی تیاییە و سەردەمەكە بەردەوام گۆڕای خێرای تێدا روودەدات. پێشكەوتنەكان بەجۆرێك خێران، هیچ ئایندەیەكی روون نابینرێت.( بەڵام دونیای ناو رۆمان، هەمان ئەو دونیا واقیعییە نییە تێیدا دەژین، دونیاییەكە كارەكتەر دەكرێت بە هەڵهاتنێك لە شارەكە و دوركەوتنەوە لەو فەزا شێوازەی سیستەمی ژیان، بەشوێن مانایەكی دیكەی ژیاندا بگەڕێت. ئەمما كارەكتەری واقیعی ناو ئێستای نەزمی ژیان بۆ كوێ رابكات. لە هەرشوێنێكی ئەم ئەستێرەیە بژین، رووبەرووی هەمان سیستەم دەبینەوە.)\nگوندە بچوكەكەی جیهان، ئاوێنەی خۆی لە ماڵدا دەبیینێت. دەبێت ماڵ وەك جیهانی دەرەوە بە كاڵاكان پڕبكرێتەوە. دەبێت ماڵ بكرێتە شوێنێك بۆ پیشاندانی دیوێكی خۆشی ژیان، ئەو دیوەی خۆشییەكان بە كاڵاكانەوە دێنە ناو ماڵ. كاتێك خوشكەكانمان بەشێكی زۆری بیركردنەوەیان بۆ كەلوپلەكانە، ئیدی كەلوپەل دەبێتە ئەو بەشەی ژیان لەگەڵ خۆیدا مۆدیلی ژیان دەگۆڕێت و لەگەڵ خۆشیدا مۆدێلێك لە خۆشی دروستدەكات، كە هەریەك لەو خۆشیانە پەیوەندیان بە ماڵی كۆنەوە نییە و پەیوەندییان بەو ماڵە نوێیانەوە هەیە، كاڵاكان خۆشییەكان دروستدەكەن. دایكەكانمان كاتێك ئاسودەن كە دەچێن بۆ دەشت یان باخ، بەڵام بۆنمونە: باخ بۆ نەوەكانیان بریتییە لەو شوێنەی چەند مانگ جارێك بۆ گەشتوگوزار رووی تێبكەن. باخ ئیدی بۆنەوەكانیان شوێنێك نییە ژیانی لێبەرهەمبێت و بكرێتە سەرچاوەیەك بۆ ژیان. هیچ كام لە كوڕ و كچەكانیان باخ وەك سەرچاوەی ژیان نابینن و وەك شوێنێكی گەشتیاری دەبیننن بۆ چەند ساتێك تێدابن، بەڵام بۆ دایك و باوكەكانمان، كە باخەوانن، باخ تەنها بریتیی نییە لە شوێنێكی خۆش بۆ كات بەسەربردن، باخ سەرچاوەی ژیان و داكوتینی رەگوڕیشەیە لە شوێن و، باخ ئەو موڵكەیە ئێمە دەبەستێتەوە بە شوێنەكە و بە جۆرێك لە ژیانی ئارام، تەنها درەختەكانی باخ ئەو ئارامییە بە ئێمە دەدەن. خۆشویستنی نەوەی پێشو بۆ باخ، یان رەز، یان كێڵگەی كشتووكاڵی، خۆشەویستییەكە بۆ ژیانێكی سروشتی كە پێكەوە لەگەڵ خاك دەیاندەستێتەوە.(بۆ جوتیار و پیشە كۆنەكانی دیكەش، هەمان خوێندنەوە دروستە.)\nقسە لەسەر ئەوە نییە، دایك و باوكمان وەك دوو باخەوانی گوندی، یان دوو جوتیار لەم سەردەمەی ئێمەدا دەژین، قسە لەسەر ئەوەیە بوونی ئەوان لەم سەردەمەدا بوونێكی جیاواز و دونیایەكی جیاوازە. هێشتا بەرگری لەو شێوە ژیانە دەكەن پەیوەندییەكان لەرێگەی هەست و رۆح و بەركەوتنەوە دروستدەبن، نەك لەرێگەی كەلوپەلەكانەوە. ئەوان نەبەستراوەن بەم دونیا نوێیەی تەكنۆلۆژیاوە، نەبەستراون بە شاشەكانەوە، بەڵكو بەستراون بەو شێوە ژیانە سادەیەوە بە دێژای تەمەنیان لەسەری راهاتوون و ئێستا ئامادەنین لەبەر مۆدێلێكی نوێ بیگۆڕن. ئەشێت لە هەندێك شوێندا مۆدێلە نوێیەكە كاریگەری لێكردبن، بەڵام كاریگەرییەك بەو ریتمە بەهێزەوە نا كە لەسەر نەوەكانیانیكردووە. نەوەكانیان سەر بە خوێندنگە نوێیەكانی مۆدێرنەن، سەربە جیهانە نوێیەكەن و بەتەواوەتی چونەتە ناوی، رۆیشتونەتە ناو شارەكان و لەناو دونیای مەجازی و شاشەكاندا پەیوەندییەكی زۆریان دروستكردووە. نەوەكانیان وەك كارەكتەری سەرەكی رۆمانەكە، نایانەوێت پیشەكەی باوكیان بگرنە دەست، چونكە رازی نین بەو ژیانە سادەیەی لە رێگەی بەرهەمی باخ یان پیشەی بەمیراس بۆماییەوە بەدەستی دەهێنن. نەوەكانیان دەیانەوێت لەگەڵ مۆدێلە سەردەمییەكەدا مامەڵە بكەن و سەر بە جیهانی كاڵاكانن. لەناو راڕاییەكدان دەیانەوێت لەم گوندە بچوكەی جیهاندا، جیاواز لە ژیانی رابردوو بژین و شوێنێك بۆ خۆیان بەدەست بهێنن. گەر نەوەی پێشو بەیانیان یەكەم ساتی بە خەبەربوونی بەرەو شوێنی كارەكەی و پیشەكەی رۆشتبێت، نەوەی نویچی ئێستا یەكەم ساتی هەڵسانی راستەوخۆ بەرەو ناو دونیای شاشەكان دەچێت. دونیای ناو شاشەكان بووەتە ئەو دونیاییەی نەوەی نوێ لەوێوە سەیری ژیانی واقیعی خۆی لێوەبكات.\n“سەردەمی سەروومەسرەفگەریی گوزارشتە لە بونیاتنانەوەی كلتووری نوێی باشبوو(خۆشگوزەرانی)و ئاسایش.”(4)نەزمی نوێی سیستەمی ژیان، كلتووری نوێش لەگەڵ خۆی دەهێنێت. ئەو كلتورەی لەناو ئێستای بەشێك لە ژیانی كارەكتەرەكاندا هەیە، كلتوورێكە خۆشگوزرانییەكەی بەستراوە بە شتەكانییەوە. بۆنمونە: كافێ نوێیەكان، گوندە نوێیەكان، زانكۆ ئەهلییەكان.. هتد. ئەمانە تەنها مۆدێلی ژیانێكی تازە نییە، كلتوورێكی تازەی ژیانیشە. كردەی بەشێك لە مرۆڤەكانی ناو ئەم شوێنە نوێیانە و شێوازی قسەكردن و شێوازی مامەڵەكردنیان لەگەڵ یەكتر، جیاوازی گەورەی تێدایە لەگەڵ رووبەرێكی دیكە. ئەم مۆدێلە بە ژیانی جیاكراوە، كە ئەشێت بۆ چینێك بێت، كلتوورێك لەگەڵ خۆی دەهێنێت ئەو كلتوورە ناكرێت بۆنمونە، بە كلتووری نیشتەجێبوەكانی گوندێكی كەناری بچێونین، لێ كاریگەری لەسەر ئەویش دروستدەكات. كاڵاكان و شتەكان و رواڵەتسازی لەم كلتوورە نوێیەدا رووبەرێكی فراوانی ژیانی بۆخۆی مسەوگەركردووە. بەشێك لە غروری ئەم رووبەرە نوێیانە غرورە لە كاڵاكانەوە، غرورە لەو مۆدێلە نوێیانەوە لە ماركێتەكان و بازارە تایبەتەكانەوە بەدەستی دەهێنن. مەسرەفگەرایی ئەم چینانە، مسەرفگەراییەكە بۆ ئەویتری دەرەوەش فەزایەك دروستدەكان لەم بچێت. كاتێك خوشكەكانمان لە دورترین گونددا دەیانەوێت سیمای ماڵەكان و سیمای جلوبەرگەكانمان بگۆڕین و لەگەڵ ئەم سەردەمە بگونجێن، هەوڵێك دەدەن بچنە ناو هەمان كلتوورە نوێیەكەوە، كە مەسرەفگەرایی لەگەڵ خۆی دەیهێنێت و گاریگەری ئەو ریكلامانەیە لە شاشەكانەوە جیهانە نوێیەكە لەرێگەی رووبەرە نوێیەكانییەوە دەیخاتە بەرچاو.\nئەم چیرۆكە دەكرێت بۆ زۆر خێزانی دیكە راستبێت، بەتایبەت ئەو خێزانانەی لەگوندەكاندا دەژین و ئەمڕۆ لە رێگەی شاشەكانەوە نەوەكانیان بەستراون بە جیهانەوە. جاران گوند كۆمەڵێك سروشت و سیفەتی تایبەتی خۆی هەبوو، سروشت و سیفەتەكانی سوبێكتێكی دروستدەكرد، زۆر جیاوازبوو لەو سوبێكتەی لە شارەكاندا دەژیان. لێ ئێستا هەمان سوبێكتی شار و گوند سەر بەیەك جیهانی بچوكن. هەریەكەیان لە شوێنی خۆیەوە، لەرێگای شاشەكەی دەستییەوە، هەمان ئەو زانیار و جیهانە دەبینن، شاشەكان بە مرۆڤی ئەم سەردەمەی دەبەخشن. زانیارییەكانیش جۆرێك لە وەهمی زانینی دروستكردووە، زانینێك كە زانین نییە. وەهمی زانینی سەر بە ئایدۆلۆژیای شاشەكانە. وەهمێكە كەسی گوێگر، یان وەرگر وا بیردەكاتەوە گەشتوەتە زانینێك ئەویتر پێی نەگەیشتووە. وەهمێك كە دوای ماوەیەك هاتنی بۆناو جیهانی مەجازی و دونیای شاشەیی توشی ئەو وەهمی زانینە دەبێت و لە شوێنی خۆیەوە هەموو زانینێكی ئەویتر رەفزدەكاتەوە. جیهانە نوێیەكا دونیایەك وەهم بۆ بەكاربەرەكانی دروستدەكات. وەهمی زانین، وەهمی لەبیركردنی ژیانی رابردوو، وەهمی خۆ بە مرۆڤی نوێزان….هتد. هەڵبەتە ئەم سیستەمە نوێیە، سیستەمێكی بێ نەریت نییە، سیستەمێكە نەریتێكی رابردوو كاڵدەكاتەوە و نەریتێكی نوێی خۆی دەخاتە شوێنی. “كۆمەڵگەی مۆدێرن كۆمەڵگەیەكی سەر بە نەریتی نوێیە…. بەهەرحاڵ، لە هەموو جێگایەك لەبەردەم سیستەمێكی سەرمایەداری و بیرۆكراسیدان، كە دوو داینەمۆ و هێزە سەرەكییەكەی بریتین، لە بازار و بیرۆكراسی.” (5) ئەو نەریتە نوێیانە نەریتگەلێكن مرۆڤی نوێ ناچارە لەگەڵ نەزمە نوێیەكەدا بیانخاتە ناو ژیانییەوە. ژیانی سەردەمی جیهانی نوێ، ژیانێك نییە داماڵدرابێت لە نەریت. ئەو بۆچونانە دروست نین كۆمەڵێك محافزكاری دونیا نەناس، باس لە كۆتایی هاتنی نەریت دەكەن لەم سەردەمەدا، بەڵكو ئەوە نەبینینی نەریتی نوێی ئەم ژیانە نوێییە، كە لە شوێنە مۆدێرنەكانەوە دەست پێدەكات و دەگوازرێتەوە بۆ كۆی شوێنەكانی دیكەی. ئەگەر نمونەی كارەكتەرێكی نماییشی وەرگرین. هەموو كارەكتەرێكی نمایشی ناو شاشەكان، لەگەڵ خۆیدا مۆدێلێك دەهێنێت، ئەم مۆدێلە دواجار دەبێتە بە مۆدێلێك لە ستایلی ئەوانەی تر كە سەرسامن بەم كارەكتەرە نمایشییە. یاخود ستایلی نوێی ژیانی گوندە نوێیەكان، كە لەلایەن كۆمپانیاكانەوە لە شارەكاندا دروستدەكرێت، ئەم ستایلە نوێیە، نەریتێكی نوێی ژیانیشە و پاشان ئەم نەریتە نوێیەی ژیان، دەبێتە نەریتی ئەوانی تری دەرەوەی گوندەكانیش. یانی، هەموو رووبەرێكی نوێ، هەموو فیگەرێكی نوێ، هەموو ستایلێكی نوێ، نەریتێكی نوێ دەهێنێتە ناوەوە. سیستەمەكە هێزە گەورەكەی لە دروستكردنی ستایلی نوێ و كاڵای نوێ و نەریتی نوێدایە. هێزێك كە زنار كەی لەنێوان بازار و بیرۆكراسیدایە. بازارێك بۆ كۆكردنەوەی كۆمەڵگەیەكی مەسرەفگەرا و، بیرۆكراسیەتێك بۆ كۆنترۆڵكردنی كۆمەڵگەكان و دروستكردنی ژیانێكی كاڵایی.\nهەمان گوندی جیهان، لە فەزای ماڵەكانمانەوە دەست پێدەكات. ئەشێت لە ئایندەدا ماڵ بریتی نەبێت لەو پەناگە وجودییەی مرۆڤ تێیدا ئارام دەگرێت و بیردەكاتەوە و بوونی خۆی تێدا دەدۆزێتەوە و لێیەوە بۆ بوونی دونیای دەرەوەی ماڵ بڕوانێت. ئەشێت ماڵی ئاییندە ماڵێك بێت بۆ دۆزینەوەی ئەو كەلوپەلانەی لە بازارەكاندا دادەنرێن و لەماڵەكاندا شوێنی خۆیان دەگرن. ماڵێك بێت بوونی مرۆڤ تێیدا بەسترابێت بە شێوازی بوونی كاڵاكانەوە. بێگومان گۆڕینی سیمای ماڵ بە كەلوپەلەكاندا، عادەتەكانیش دەگۆڕێت. دروستبوونی رووبەری نوێ لە دەرەوە، بە هەمان شێوە عادەتی ناو ماڵیش دەگۆڕێت، ئەگەر سەرنجێك بدەین لەسەر شێوازی كۆبوونەوەی ماڵ. هەمیشە لە رابردوودا سێ خوان لە ماڵدا هەبوون، هەرسێ خوانەكە بوونەتە سێ كۆبوونەوەی خێزانی. كاتێك دایكەكانمان هەڕەشەیان دەكرد: ” هەركەس كاتی نانخواردن نەیەتەوە، بەشی هەڵناگرم.” هەم هەڕەشە هیچ كات جێبەجێنەدەكرا، بەڵام ئەم هەڕەشەیە بۆ بانگهێشتكردنی ئێمەبوو بۆ كۆبوونەوەی خێزانی. هەڕەشەیەك بوو، ئاگاداریدەكردینەوە خوان تەنها كردەیەك نییە بۆ تێربوون، بەڵكو كردەیەكە خێزان كۆدەكاتەوە و لە یەك رۆژدا لە نزیكەوە خێزان سێجار زۆر بەوردی ئاگای لە یەك بەیەكی ئەندامەكانی خۆیەتی. ئەمما ئێستا بەتایبەت لە شارەكان ئەم سێ كۆبوونەوەیە گۆڕانی بەسەردا هاتووە. ئەكرێت جەسارەت بكەین بڵێین: دروستبوونی هەر رێستورانتێك، هەر چێشتخانەیەكی نوێ_ هەوڵێكە بۆ هەڵوەشاندنەوەی كۆبوونەوەی خوانی خێزانی. كاتێك كۆبوونەوەكانیش كەمبوونەوە، پەیوەندی خێزانی كەم دەبنەوە، كە پەیوەندی خێزانی كەم دەبنەوە، لەبری عادەتەكان و ترادسیۆنەكانی خێزان، شتی دیكە شوێنیان دەگرنەوە. ئەو بازار و بیرۆكراسییەی لەناو نەزمی سیستەمە نوێیەكەدا هەیە، لە دەستبردن بۆ گۆڕینی دونیای ماڵ و خێزانەوە دەست پێدەكات، تا دەستبردن بۆ كۆی پنتەكانی ژیانی تاك بە تاكی ئەندامانی كۆمەڵگە و كۆمەڵگەكان. ئەگەر ئێمە لە نزیكەوە دەرك بەم نەریتە نوێیانە، ستایلە نوێیانەی ژیان نەكەین گوندە بچوكەكەی جیهان بۆمانی دروستدەكات، بێگومان دەبینە سوبێكتێكی كاڵای سەر بە نەریتێكی نوێ، كە ئەوەی ئاراستەمان دەكات ئاگاییمان نییە، كاڵاكان و نەریتە نوێیەكانی سیستەمەكەن.\n* بۆزیاتر ئاشنابوون بەم وتارەی (یۆڤاڵ نوح هەراری) بگەڕێوە بۆ خوێندنەوەی كتێبی (چەپ و مۆدێرنە) كتێبی چوارەمنێگەتیڤ. لە بڵاوكراوەكانی ناوەندی رۆشنبیری رەهەند.(2019) ناونیشانی وتارەكە، دەربارەی ژیانی مرۆڤەكان لە ساڵی(2050) وەرگێڕانی بۆ كوردیوریا محەمەد\n** ئاڵەمیانە. رەنگێكە، یان ستایلێكە بۆ شێوازێك لە جل و بەرگ. شێوازێكە رەنگی تۆخ بەكاردەهێنرێت و دەبێت رەنگەكانیش لە رەش و شینی تۆخەوە نزیكبن. بۆئەوەی كەسێك كە لە تەمەنێكی مامناوەندا دەژیت لەبەریانبكات و بۆ ئاستی تەمەنی بشێت. وشەكە هەورامییە. (1)_ یوڤال نوح. دەربارەی ژیانی مرۆڤەكان لە ساڵی (2050) قسە دەكات. و: وریا ئەحمەد. ل399\n(2) رستەیەكی عەلی كوڕی ئەبوتالیبە، لە كتێبی نەهج بەلاغە، وەرگێرانی مامۆستا عەبدولەتیفی بامۆكی، چاپی دەزگای تەفسیر.\n(3) نەبەز گۆران، رۆمانی دێوانەیەك لەم شارەیە. ناوەندی ئەندێشە چاپی سێهەم.\n(4) ژیل لیپۆڤیتسكی. كۆمەڵگەی سەرو مەسرەفگەرای مۆدیرن. چەپ و مۆدێرنە. وەرگێرانی، وەلید عومەر.ل368\n(5) بادهای غەریب. سنت و سنت گرایی ایدۆلۆژیك. مراد فرهاد پور. انتشارات هرمس. چاپ دوم،1386. یان چاپە كوردییەكەی لەژێر ناونیشانی: بۆچی نەریت (سوونەت) خۆی بەرهەمی مۆدێرنەیە. وەرگێرانی وەلید عومەر. ماڵپەری نێگەتیڤ یاخود كتیبی چەپ و مۆدێرنە.\n* زنار. واتە حەلقە. مەحوی دەڵێت: ” لەگەڵ دەستی مەلا رێناكەوێت زناری زوڵفی یار” واتە حەڵقەی پەلكەكانی یار لەگەڵ دونیابینی مەلادا رێكناكەوێت. پێشوتریش ئەو پشتێنە زەردەشتییەی كە پیاوان بوەستوویانە و پێچ گرێی هەبووە لە پێشەوە، بە پشتوێنی زناری ناسراوە. واتە پشتوێنێكی حەلقەدار.


دوکتۆر قاسملوو ئەو مرۆڤە هەڵکەوتووەی کە هەرگیز مێژوو ناتوانێت لە یادی بکات.\nدوکتۆر قاسملوو ئەو مرۆڤە هەڵکەوتووەی کە هەرگیز مێژوو ناتوانێت لە یادی بکات. دوکتۆر قاسملوو ئەو مرۆڤە هەڵکەوتووەی کە هەرگیز مێژوو ناتوانێت لە یادی بکات.\nئەمساڵ ٢٨ ساڵ بە سەر کارە ساتی تێرۆکردنی مرۆڤێکی ئازادیخواز، ڕزگاریخواز، پێشکەوتووخواز و دیمۆکراتیخواز! تێدەپەرێت، ئەویش شەهید دوکتۆر عەبدولڕەحمانی قاسملووە.\nڕێکه‌و 2017-07-07 13:16:51


فه‌ڕه‌نسـیـیه‌کان سه‌رۆکی نوێـیان بۆ وڵاته‌که‌یان هه‌ڵبژارد\nبه‌پـێی ئه‌نجامه سه‌ره‌تایـیه‌کانی گه‌ڕی دووه‌م و کۆتایی هه‌ڵبژاردنه‌کانی سه‌رۆکایه‌تی فه‌ڕه‌نسـا، فڕانسوا ئۆلاندی سۆشیالیست نزیکه‌ی 52% ی ده‌نگه‌کانی بردووه‌ته‌وه، به‌وه‌ش بۆ پـێـنج سـاڵی داهاتوو ده‌بێته سه‌رۆکی نوێی ئه‌و وڵاته.\nلای خۆیه‌وه نیکۆلای سارکۆزی دانی نا به‌وه‌ی شکسـتی له هه‌ڵبژاردنه‌که‌دا هێناوه و پـیرۆزبایی له ئۆلاند کرد و هیوا سه‌رکه‌وتنی له‌م پـۆسته نوێـیه‌ی بۆ خواست.\nبه‌پـێی کاربه‌ده‌سـتانی هه‌ڵبژاردن ڕێژه‌ی به‌شـداریکردنی خه‌ڵـکی له گه‌ڕی دووه‌م و کۆتایی هه‌ڵبژاردنه‌کاندا گه‌یشـتووه‌ته 80%.\nپاش ڕاگه‌یاندنی ئه‌نجامه‌کان، لایه‌نگرانی ئۆلاند ڕژانه گۆڕه‌پانی باستیلی پاریسی پایته‌خت بۆ ئاهه‌نگـگێڕان به‌و بۆنه‌یه‌وه.\nئۆلاندیش له شـاری توولی ناوه‌ندی وڵاته‌که وتاری سه‌رکه‌وتنی خۆی پـێشـکه‌ش کرد و گوتی ئێسـتا هه‌موو ئه‌وروپا چاوی له ڕێـگه‌مانه و هه‌ر له‌گه‌ڵ ده‌رکه‌وتنی ئه‌نجامه‌کان هه‌ستی خۆشـحاڵی و گه‌شـبینی له زۆربه‌ی وڵاتانی ئه‌وروپا به‌دی ده‌کرێت.\nجێی ئاماژه پـێکردنه فه‌ڕه‌نسـیـیه‌کان ڕه‌خنه‌یان له سارکۆزی ده‌گرت به‌وه‌ی به شێوه‌یه‌کی دوروست مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵ مه‌سه‌له ئابوریـیه‌کاندا نه‌کردووه. به‌وه‌ش ده‌بێته دوایـین ڕێبه‌ری ئه‌وروپایی که به‌هۆی قه‌یرانی ئابوریـیه‌وه ده‌سه‌ڵات له ده‌سـت بدات.\nشاره‌زایان پـێشـبینی ده‌که‌ن بردنه‌وه‌ی ئۆلاند ئاکامی کاریگه‌رانه‌ی به‌سه‌ر ناوچه‌ی یورۆدا هه‌بێت.\nچاوه‌ڕوان‌ده‌کرێت هه‌تا 15 ی مانگی پـێـنج فڕانسوا ئۆلاند به فه‌رمی پـۆسـتی سه‌رۆکایه‌تی فه‌ڕه‌نسـا بگرێته ده‌ست.


جیهاد موحەمەد: مەلا کۆنەپەرستەکان پێویستە بێدەنگ بکرێن. – WtariKurd\nجیهاد موحەمەد: مەلا کۆنەپەرستەکان پێویستە بێدەنگ بکرێن.\n– Posted on 2019-08-16بابەتی: فرە بابەت\nکوان و لە کوێن مەلا مەنەورەکان؟ کوان و لە کوێن نەوەو قوتابیانی مەلا مەنەورەکان؟\nهیچ وڵات و دەوڵەتێکی ئیسلامیی لە ناوچەکەدە هێندەی کوردستان مەلای کۆنەپەرستی تیا نییە. ئەوەتا لە تونسدا چونکە دەسەڵاتە حوکمڕانەکەی بەرەو عەقڵانیەت دەڕۆات، بەردەوام حیوار لە نێوان بەرەی سێکۆلار و حیزبە ئیسلامیەکاندا هەیە. ئەم حیوار و دیبەتانە هێندە بەربڵاوە گەیشتووەتە ئەوەی کە کۆمەڵێک مەلا و پیاوی ئاینی لە تونسدا قسە لەسەر ئەوە دەکەن، کە مەی حەرام نییە. کەس هەیە لە کوردستاندا، هیچ مەلایەکی منەوەر هەیە لە کوردستاندا بتوانێت قسەیەکی وا بخاتە ناو ئایندارەکانەوە بۆ گفتوگۆ؟. مامۆستا فاتیح شارستێنی بەڕێز کە هەندێک بە نەرم قسە دەکات لەسەر دین و زۆر جار لەسەر کێشە کۆمەڵایەتیەکان هەڵدەداتێ و دێتە دەنگ، ئەوەتا مەلا کۆنەپەرستەکان بە ئاشکرا بە”دەجال” ناوی دەزڕێنن. مامۆستا سامان چونەک لایەنی حەق دەگرێت، چونکە دەیەوێت دین نەبێت بە پاساو بۆ شەڕ و پێکدادان، چونکە بە عەقڵانی قسە لەسەر دین دەکات ئەوەتا لە لایەن دەیان مەلای کۆنەپەرستەوە دەیبوغزێنن و بە زەندیق و کافری دایدەنێن. مەلا محەمەدی مەلا فایەقی شارەزووری چونکە مەلایەکی باشە و لە خۆیەوە کەس بە کافر دانانێت و دینی نەکردووە بە مەسەلەیەکی پۆپۆلیستی بۆ خزمەت و بە ناوبانگی خۆی، هیچ کات لە تیڤەکانەوە بانگ ناکرێت بۆ ڕوونکردنەوە و دەسەڵاتیش ئەوەندە گرنگی پێ نادات.\nمن باش دەزانم، مەلا و پیاوی زۆر عەقڵانی لە کوردستاندا هەیە، بەڵام بە داخەوە دەسەڵات پشتیوانیان ناکەن. ئەم هەموو ناو زڕاندن و سوکایەتیکردنە بە خەڵکی مەدەنی، بەوانەی ڕایان وایە کە حکومی سێکۆلار بۆ ئەمڕۆی کوردستان باشترین حوکمە، ئەو هەموو سوکایەتیکردن و جنێودانە بە هونەرمەندان، بە نووسەران، بە رۆژنامەنووسان، لە لای مەلا کۆنەپەرستەکانەوە، بە هیچ جۆرێک دادوەرەکان ناجوڵێنێت، ئەمە زۆر سەیەرە و لە هیچ جێگەیەکی دنیادا شتی وا نییە.\nلەسەر دەسەڵات و حکومڕانەکانی کوردستان پێویستە بە زووترین کات ئەم جۆرە مەلا جنیوفرۆش و بوختانکەرانە بێدەنگ بکەن. ئەم جۆرە لێدوان و قسە و قسەلۆک و جنێودان و هەڕشەرکردنە بە ناوی خواوە، ئەم جۆرە تەکفیرکردنانەی خەڵک، ئەم جۆرە خۆسەپاندن و بە زۆر کۆمەڵگە کردنە بە کۆمەڵگەیەکی یەک دەنگ بۆهێنانە ئارای تاریکستانییەوە یەجگار ترسناکە.


وه‌زیری به‌رگری میسر له‌گه‌ڵ نوێنه‌ری ئۆپـۆزسیۆن و شێخی ئه‌زهه‌ر و پاپای قپـتیـیه‌کان کۆده‌بێته‌وه\nی مانگی حه‌وت ٠٣, ٢٠١٣\nوه‌زیری به‌رگری میسر جه‌نه‌ڕاڵ عه‌بدولفه‌تاح ئه‌لسیسی ئه‌مڕۆ چوارشه‌ممه کۆبووه‌وه له‌گه‌ڵ سه‌رۆکی پارتی ده‌سـتور محه‌مه‌د ئه‌لبه‌رادعی که نوێنه‌رایه‌تی ئۆپـۆزسیۆن ده‌کات و هه‌روه‌ها له‌گه‌ڵ شێخی ئه‌زهه‌ر ئه‌حمه‌د ئه‌لته‌یب و پاپای قپـتیـیه‌کان ته‌وازرۆسی دووه‌م، ئه‌مه‌ش به‌ر له‌وه‌ی ئه‌و دوا مۆڵه‌ته‌ی له‌شـکر که بۆ لایه‌نه ناکۆکه‌کانی دانابوو به ڕێـکه‌وتنێـک بگه‌ن، کۆتایی پـێ‌بێت.\nپـێش ئه‌م کۆبوونه‌وه‌یه فه‌رمانده له‌شـکریـیه‌کانی میسر کۆبوونه‌وه‌یه‌کی نائاسایـیان سـازکرد له ژێر ناوی " اجتماع ازمه" واته کۆبوونه‌وه‌ی قه‌یران، به‌ڵام هیچ له باره‌ی ئه‌نجامی کۆبوونه‌وه‌که ئاشـکرا نه‌کراوه.\nمیسریـیه‌کان له ئه‌مڕۆدا چاوه‌ڕێی کاردانه‌وه‌ی له‌شـکرن، له پاش ته‌واوبوونی دوا مۆڵه‌ته‌که‌یان له کاژمێر چواری پاش نێوه‌ڕۆ به کاتی خۆجێی.\nله به‌یانیـشدا پـێـکدادان له نێوان لایه‌نگر و نه‌یارانی سه‌رۆک مورسی له نزیک زانکۆی قاهیره ڕوویدا و له ئاکامدا 18 که‌س کوژراون و نزیکه‌ی 200 که‌سیش برینداربوون.\nشه‌وی ڕابردوو سه‌رۆکی میسر وتارێـکی له ڕێگه‌ی ته‌له‌فیزیۆنه‌وه پـێشـکه‌شکرد و تیایدا ڕه‌تیکرده‌وه ده‌سـتبه‌رداری ده‌سه‌ڵات بـبێت و ئاماده‌یه به خوێنی خۆی قوربانی بدات بۆ پاراستنی به گوته‌ی خۆی شه‌رعیـیه‌تی سه‌رۆکایه‌تیـیه‌که‌ی.\nپاش ئه‌م وتاره‌ی سه‌رۆک مورسی ئه‌نجومه‌نی باڵای هێزه چه‌کداره‌کانی میسر له‌سه‌ر فه‌یسبوکه‌که‌ی خۆی ڕاگه‌یاندنێـکی بڵاوکرده‌وه و تیایدا گوتی له‌شـکر ئاماده‌یه هه‌تا مردن به‌رگری له گه‌لی میسر بکات.


سیناوا - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nSînava - سین‌آباد - Sinabad\nپۆتانەکان: 37°49′11.5″N 44°35′45.5″E / 37.819861°N 44.595972°E / 37.819861; 44.595972پۆتانەکان: 37°49′11.5″N 44°35′45.5″E / 37.819861°N 44.595972°E / 37.819861; 44.595972\nسیناوا گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری سۆما نشیو، ناوچەی سۆما و برادۆست، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.\nسیناوا ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:\nلە باکوورەوە لەگەڵ گوندی ھۆوەسن.\nلە باشوورەوە لەگەڵ گوندی فریزیا.\nلە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی جلغەران.\nلە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی کۆران.\nبە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠٠٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٤٥٩) کەس و (٦٦) خێزان بووە.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=سیناوا&oldid=900542»


سەیر و سەمەرەكانی چاكسازی – Knwe.org\nسەرەکی » هاوپۆل نەکراو » سەیر و سەمەرەكانی چاكسازی\nپ.د.وەلی مەحمود حەمەد*\nحكومەتی هەرێمی كوردستان دوای هەڵبژاردنی 19/5/1992 و لە 4/7 ی هەمان ساڵ دامەزرا. سەرەتا حكومەتێكی دابەشكاریی نیو بە نیو لە نێوان هەردوو حزبی براوەی یەكەمی هەڵبژاردن دامەزرا. دواتر تێكچوون و شەڕی ناوخۆ و پاشان دوو حكومەتی و یەكگرتنەوە و نیوە بە نیوەی سەرۆكی حكومەت و تا ئەمڕۆ كە دەڵێن كابینەی نۆیەم كابینەی 3 حزبەكە و هەندێك لە حزبی هاوپەیمان و پێكهاتەكان. سەرەتا بەوە دەستمان پێكرد دەمانوت: هاتووینەتە سەر وێرانەیەك و كورد بەختی باشی نییە، دوای ئەوەش دەمانگوت حكومەتەكە ساوایە، دواتر شەڕە و ناپەرژێینە سەر ئیشوكاری باش و بە دامەزراوەیی كردن.\nزەمانێك دەمانوت: دەوروبەر و دەرودراوسێ خەریكی دروستكردنی گرفتن بۆمان.\nبەكورتی زۆر هەوڵدەدرا كەوا پاساو بدۆزینەوە، تا گلەیی خەڵك و هەندێك لە ناڕاستی و ناكارایی حكومەت بشاردرێتەوە.\nسەردەمانێك دوای رووخانی رژێمی بەعس پارە و داهاتێكی وا لەبەردەستدا بوو كە دەوڵەتێكی وەك ئوردن و لوبنان پارەی وایان لە ساڵێكدا هەرگیز دەست نەدەکەوت، بەڵام لەبەر چاوچنۆكی و راكێشڕاكێش بۆ كڕینی وڵاتان و تێكەڵكردنی گیرفانی حزب و حكومەت و هەوڵدان بۆ جێبەجێکردنی پڕۆژەی خێرا و قازانجی خێرا و (تەخشان و پەخشانكردنی پارەیەكی زۆر) نەتوانرا ژێرخانێكی ئابووریی تۆكمە و پشت بە خۆبەستوو بۆ كوردستان دابمەزرێنرێت.\nهەرچەندە لێرە و لەوێ هەندێك پڕۆژەی بەرچاو هەیە و دروستكراوە، بەڵام هەرگیز ئەم پڕۆژانە بۆ بووژاندنەوەی ژێرخانی ئابووریی و ئایندەی بەهێزكردنی حکومڕانی و متمانەبەخشین نەبووە.\nکاتێک قەیرانی دارایش دروست بوو، حكومەت دەستی برد بۆ پارەی بانكەكان كە پارەكە هی خەڵك و بەڵێندەران بوو، لەلایەكەوە و لە لایەكی دیکەشەوە مووچەی فەرمانبەران و مووچەخۆرانیان (بە زۆر پاشەكەوت كرد). ئەم كابینەیەش ناوی لێ نراوە لێبڕین نەوەك پاشەكەوتیش، كەواتە دوای 30 ساڵ لە راپەڕین و دەرپەڕاندنی دامودەزگاكانی رژێمی پێشوو، تائەمڕۆ نەتوانراوە (كارگە و ئەو كەرتانەی كە دەبنە پاڵپشتی ئابووریی دەوڵەتی بخرێنەوە گەڕ، نەک کارگەی نوێ دروست نەکراوە). گەندەڵی و گەندەڵكاران بەجۆرێك چوونەتە جومگەكانی ژیانی ئەم میللەتەوە کە بۆ ئەم حكومەتە دەستبردن و بنبڕكردنی گەندەڵی کارێکی زۆر زەحمەتە.\nماوەیەكە هەموو لایەك دەبیستین كەوا ئەم كابینەیە كابینەی چاكسازییە و دەستیان كردوە بە پرۆسەیەكی گەورە بەناوی چاكسازییەوە. هەرچەندە ئەم بابەتە قسە زۆر هەڵدەگرێت و قسەشی زۆر لەسەر كراوە كە نابێ چاكسازیی لەیەك سێكتەردا بکرێت، بەڵکو دەبێت هەمەلایەنە بێ و لە كوێ ناڕێكی و خراپی هەبێت چاكبكرێت و راستبکرێتەوە.\nبابەتێكی گرنگ هەیە كە هەر باسی لێ نەكراوە (گرێبەستەكانی نەوت، بۆری نەوت و گواستنەوەی، فرۆشتن و نرخەكەی، باج و گومرگەكان، قەرزە گەورەكان، تەخشان و پەخشانكردنی زەوی و زار…هتد). ئەوانە هەموویان چەند بابەتێکن كەوا هیچ خۆ لە قەرەیان نەدراوە و بە زۆری هاتوونەتە سەر بابەتی خانەنشینی یاخود خانەنشینكراوان، من ناڵێم ئەوەش جێگەی هەڵوێستە و چاكسازیی نییە، نەخێر بەدڵنیاییەوە زۆریش پێویستە كە باس بكرێت و پێداچوونەوە بە ناڕاست و ناعەدالەتی بكرێت لەو بارەیەوە. بابەتێكی تر كە باسی لێوە دەكرێت، مووچەی مووچەخۆران و دەرماڵە و (ئیستحقاق)ەكانی فەرمانبەرانی حكومەتە.\nبەڵام بەداخەوە لێرەش زۆر تەسك و ئامانجدار سەیری ئەم پرۆسەیە دەكرێت. واتە ئەوەش بۆ جۆرێك لە درێژەدانی ململانێی نێوان لایەنەكان و ملشكاندنی یەكترییە. ئەگەرنا بۆچی لەناو دۆسێی فەرمانبەراندا دەیان هەڵە و ناڕاستی و (پلە و مووچە بەرزكردنەوە هەیە) بەڵام ناهێڵرێت ئەوانە چاك بكرێن؟ بە سەدان فەرمانبەر بەبێ مۆڵەتی خوێندن خوێندویانە لەكاتی وەزیفە (كە بە هیچ شێوەیەك لە هیچ یاسایەكدا رێگەپێدراو نییە)، كەچی بۆیان ئەژماركراوە بە گوێرەی بڕوانامە نوێكە، لە کاتێکدا بنەمایەك هەیە دەڵێت :(لایجوز الجمع بین الدراسة والوظیفة في آن واحد)، کەواتە هەمووی ناڕاستە و دەبێت چاكبكرێت.\nمن دڵنیام ئێستا ئەگەر بە نەفەسی دڵسۆزیی و چاكسازیی ئەوە بكرێت، مانگانە سەدان ملیۆن دینار دەگەڕێتەوە بۆ خەزێنەی دەوڵەت، تەنها لەم دوو سێ شتە (خوێندن بەبێ مۆڵەتی خوێندن، مووچە و پلەی ناموستەحەق، دەرماڵەی نا موستەحەق). ئاسانترین و سادەترین كاری لیژنەكانی چاكسازییە كە دەتوانرێت لە ماوەی زۆر كەم بگاتە ئەنجام و كاریگەرییەكەشی و بڕی پارەی گەڕاوە بۆ خەزێنەی حكومەت بەخێرایی دەردەكەوێت.\nئەگەر وروژاندنی بابەتی چاكسازی بۆ درێژەدان بە جۆرێك لە ململانێ نییە و تەنها بۆ شكاندن و خاڵی لاوازی یەكتر بەدیارخستن نییە، یاخود بۆ چاوبەستەکێ و خافڵاندن و هەڵخەڵەتاندن نییە؟ ئەوە جگە لەوەی هێشتا بندیوار و سوپا زۆرەكە كە مووچە وەردەگرن بەبێ ئەنجامدانی هیچ كارێك هەر باس ناكرێت. چونكە چاكسازیی باسی ئەو بابەتەی تێدا نییە و یاخود ناكرێت. بۆیە من بەم بابەتە دەڵێم سەیر و سەمەرەكانی چاكسازی.


دوای كوژرانی بەغدادی پێشمەرگە ئامادەكاری زیاتر دژی داعش دەكات – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/10/27 - 7:13 PM\nبەرپرسی میحوەری ڕۆژئاوای كەركوكی پێشمەرگە ڕایدەگەیەنێت، شەوی ڕابردوو لە گوندی شانشین چەكدارانی داعش بە فڕۆكە لێیان دراوە.\nچەكدارانی داعش لە سنوری كەركوك و ناوچە كێشە لەسەرەكان لە هەوڵی خۆڕێكخستنەوەدان و كوژرانی ئەبوبەكر بەغدادی سەركردەی داعش هۆكار دەبێت بۆ زیاتر بوونی جموجوڵەكانیان، ئەمەش وەك تۆڵەسەندنەوە و پەرچەكرداری لەدەستدانی سەركردەكەیان، هێزەكانی پێشمەرگەش لە ئامادەباشیدان.\nنوری حەمە عەلی، ئەندامی سەركردایەتی پارتی و بەرپرسی میحوەری ڕۆژئاوای كەركوك بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، داعش لە ناوچە كێشەلەسەرەكان جموجۆڵی هەیە و هەڕەشەكانی بەردەوامن.\nوتیشی، “شەوی ڕابردوو لە گوندی شانشین بە فڕۆكە لە چەكدارانی داعش دراوە، بەڵام شانەی نووستوویان هەیە و ئەو چەكدارانەی لە سوریاش هەڵاتوون، خەریكن خۆیان ڕێكدەخەنەوە”.\nئاماژەی بۆ ئەوەشكرد، بوونی چەكدارانی داعش لە ناوچەكە، زیانێكی گەورەیە هەیە بۆ هەموو لایەكمان، بە تایبەت بۆ خەڵكی كەركوك و دەوروبەری بە تایبەتی و عیراقیش بە گشتی.\nئاشكراشیكرد، ئێمە وەكو هێزی پێشمەرگەی كوردستان بۆ بەرپەرچدانەوەی هەر هێرشێكی تیرۆریستان هەمیشە لە ئامادەباشیداین.\nبەوێنە..ئەوەی لەسەر ژیانی بەغدادی نەتزانیوە


کتێبی " نەجیب مەحفوز، نووسەرێک لە نێوان رۆژهەڵات و رۆژئاوادا" چاپ کرا. ئەم کتێبە لە نووسینی نووسەر و وەرگێر " ئەردەڵان عەبدوڵڵا" یە، لە لایەن ناوەندی سارا بۆ چاپ و بڵاوکردنەوە، چاپکراوە.\nلەم کتێبەدا نووسەر باسی ژیان و شێوازی نووسین و فکری نەجیب مەحفوز کردووە. هەروەها کاریگەرییەکانی " دایکی، قاهیرە، میسر، فکری چەپ، ئیخوان موسلمین، حزبی وەفد، رژێمی پاشایەتی و سەربازی" بەسەرییەوە خستۆتە ڕوو. جگە لەوەش خوێندنەوەو رانان بۆ 12 رۆمانی نەجیب مەحفوز کردووە لە ناویشیاندا رۆمانە ناودارەکانی " اولاد حارتنا، سکریة ، بین القصرین، قصر الشوق" .\nنەجیب مەحفوز لە ساڵی 1911 لە قاهیرە لەدایک بووەو لە ساڵی 2006 کۆچی دوایی کردووە. ئەو یەکەمین نووسەری عەرەب و رۆژهەڵاتی بوو کە ساڵی 1988 خەڵاتی نۆبڵی بۆ ئەدەب وەرگرت. ئەم نووسەرە لە چاو نووسەرانی تری عەرەب و ناوچەکە، تەواو جیاوازە. بە زمانێکی زۆر سادە، وەسفی کەسایەتی رۆژهەڵاتی بەتایبەتی خەڵکی میسر، بە ژن و پیاوەوە دەکات.\nلە هەمانکاتیشدا نەجیب مەحفوز بەوە ناسراوە کە نووسەرێکی پێشکەوتنخوازەو دژی فکری ئیسلامی توندڕەوە، هەربۆیە ساڵی 1995 لەلایەن گروپێکی ئیسلامی توندڕەوەوە، هەوڵی کوشتنی درا، بەڵام خۆشبەختانە توانی رزگاری بێت.\nجێگەی ئاماژەی ئەم کتێبە بیستەمین کتێبی ئەردەڵان عەبدوڵڵایە.


لە قەرەداغ و بازیان 45 دۆنم پووش و پاوان سووتان – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/07/07 - 4:24 PM\nبەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی دارستان و ژینگەی سلێمانی ئاشكرای دەكات، لەماوەی (2) ڕۆژی ڕابردوودا لە دوو ڕووداوی ئاگركەوتنەوەدا لە سنووری قەرەداغ و بازیان (45) دۆنم پووش و پاوان سووتان.\nعەمید هێمن كمرخان ئەفندی، بەڕێوەبەری ڕاگەیاندن لە بەرێوەبەرایەتی پۆلیسی دارستان و ژینگەی پارێزگای سلێمانی بۆ (خەڵك) ڕایگەیاند، ئاگریكی بەرفراوان كەوتەوە لەسنوری قەرەداغ لە گوندی جافەران و شاخی سۆڵە، بۆیە دەستبەجێ مەفرەزەكانی بنكەی پۆلیسی دارستان و ژینگەی سێوسێنان و بارەگای بەش گەیشتنە شوێنی ڕووداوەكە و خوشبەختانە توانرا بەهاوكاری هاووڵاتیانی سنوورەكە و ئاگركوژێنەوە كۆنترۆڵ كرا.\nڕاشیگەیاند، زیانی ئاگرەكە مەزندە دەكرێت بە سووتانی (35) دۆنم لە پووش و پاوان و (18) داری سروشتی و هەروەهای باخی هاووڵاتیەك سووتاوە.\nئاشكراشی كرد، لەلایەكی دیكەشەوە ئاگریكی بەرفراوان لەسنوری ( تاسڵوجە و ئەڵایی و تەیناڵ) كەوتەوە و دەستبەجێ مەفرەزەكانی بنكەی پۆلیسی دارستان و ژینگەی بازیان گەیشتنە شوێنی ڕووداوەكە و خوشبەختانە توانرا ئاگرەكە كۆنترۆڵ بكرێت .\nعەمید هێمن كمرخان وتیشی، “زیانی ئاگرەكە (10) دۆنم لە پووش و پاوان سووتاوە و هۆكاری كەوتنەوەی ئاگرەكە نادیارە و لێكۆڵینەوە لەوبارەیەوە بەردەوامە”.\nبەرێوەبەرایەتی پۆلیسی دارستان و ژینگەی پارێزگای سلێمانیژینگەسوتانقەرەداغ


رێگاي ئێوه راپۆڕت » ناتۆ: په‌که‌که به گۆڕيني ناو ناتوانێت ناوه‌ڕۆکي تێرۆريستي خۆي بشارێته‌وه\nکوردھه واڵ: په که که له کاتێکدا که له نێو ليستي تێرۆري ناتو و يه کێتي ئه ورووپا و ئه مريکادايه به مه به ستي ھه ڵھاتن له م نێوه و چالاکي ئازادانه له رۆژئاوا زۆر جاران نێوي خۆي گۆڕيوه و ھه وڵي داوه تا به دامه زراندني باڵي جۆراوجۆر و گۆڕيني نێو رێگاي خۆي رێک بکاته وه. به ڵام ناتۆ له راپۆرتێکدا ئه م گرووپه توندڕه وه و گرووپه گرێدراوه کاني وه ک يه په گه و په يه ده ي وه ک تێرۆريست ناساندووه. په يامنێري ئيھا له مباره وه به پشتبه ستن به راپۆرتي ناتۆ ده نووسێت:\nناتۆ يه په گه وه ک باڵي سوري په که که و رێکخراوێکي تێرۆريستي ده زانێت که بۆ يه که م جار له راپۆرتي په رله ماني ئه رووپا که وته به ر باس و لێدوان.\nيوسف يرکل راوێژکاري پێشووي سه رۆک وه زيراني تورکياش له تويتێکدا ئاماژه ي به راپۆرته که ي رێکخراوي ھه واڵگري ئه مريکا (سيا) کردووه که پيشان ده دات سه ره ڕاي قسه کاني په يه ده بۆ ئه وه ي که سه ربه خۆيه و له په که که نييه ئه م گرووپه و باڵي چه کداريه که شي له چاو ئه م رێکخراوه تێرۆريسته و گرێدراوي په که که يه. له م نووسراوه دا ھاتووه:\nبه گوێره ي راپۆرتي سيا له باره ي سورياوه، په يه ده راشکاوانه وه ک گرووپێکي تێرۆريستي جێگير له سوريا ناسێندراوه و وه ک باڵي سوري په که که له سوريا. ئه م راپۆرته ده ڵێت ئارمانجي ئه م گرووپه دامه زراندني ده وڵه تي کوردستانه له باکووري سوريا دا.\nله نووسراوه که ي سيا دا که يۆسف يرکل به شێکي له نێو تويته که ي خۆيدا ھێناوه ھاتووه:\nپارتي کرێکاراني کوردستان (په که که و کۆنگره ي گه ل):\nئارمانج: دامه زراندني کوردستان که خاکي باکوري سورياش ده گرێته وه.\nگۆڕه پاني چالاکي و خه بات: زۆرتر له ناوچه کوردنشينه کاني سوريا خه بات ده کات. ساڵح موسلم محه مه د سه رۆکي ئه و باڵه ي سوري ناسراو به په يه ده يه . زۆربه ي شه رڤاناني ناوخۆي سوريا کوردي سورين له گه ڵ کورداني ئێراق و تورکيا.\nله لايه کي ديکه وه ده زگاي ئاسايش و ھه واڵگري سوئيسيش گرووپي جياخوازي په که که وه ک گرووپێکي توندڕه و و تێرۆريستي راديکاڵ ده ناسێنێت. له په يجي تويتري يه نجوومه نێکي سوئيسي به ئاماژه به راپۆرتي ده زگاي ھه واڵگري وه ھا باس کراوه: ده زگاي ھه واڵگري سوئيس له ساڵي 2015ه ش له راپۆرتێکدا راشکاوانه په که که ي توندڕه و و تێرۆريست به ناو کردووه.\nبرچسب ها : په‌كه‌كه , په‌يه‌ده , تێرۆريست , ساڵح_موسلم , ناتۆ , يه‌په‌گه


دامەزراوە زنجیرەپلەیەکانی سەرمایەداری پشتیان بەو عەقڵانیکردنەوانە بەستوە کە کۆی پەێوەندیە مرۆیەکان لاواز دەکات و ھاودڵی مرۆیی دەکوژێ و لەئەنجامدا، مرۆڤ لەمرۆڤ بوون دادەماڵی. بۆنموونە، تەنانەت "کۆمیسیۆنی سەڵتەنەتی دەربارەی چەوساندنەوەی جنسی منداڵان" ھەرجۆرە شۆناسێک لەو کەسانەی کە باسی برینەکانی خۆیان دەکەن دادەماڵێت و لەگەڵ بکەرەکان و ئەو کەسانەی کە تاوەنەکانیان شاردۆتەوە، لەڕێگەی ئاماژە بە بەشداربوونی ھەموویان، یەکسان دەکات.کڵێسای کاتۆلیک، کە خۆی وەک دامەزراویەک کەڵکەڵەکەی خۆشگوزەرانی مەعنەوەی و مینۆکی پەێڕەوەکانیەتی دەناسێنێت، ناتوانێت بەشێوەیەکی مرۆیی و ھاودڵانە وڵامی ئەو خەڵکەی کە بەئاشکرا بەدەستی قەشە منداڵبازەکان "پێدوفیل" تووشی برینی دەرونی بوون، بداتەوە.ستەملێکراوان،بەتایبەتی ئەوانەی لەژێر دەسەڵاتی دامەزراوە ھەبووکاندان، خەساری زۆرتریان بەر دەکەوێت.منداڵان،کە وەک سەروەتی باوک و دایکیان چاویان لێدەکرێت خاوەنی ھیچ مافێک نین. ئەگەر دەوڵەت بنەماڵەی منداڵە دیاریکراوەکان بە ئەمینی خۆی نەزانێت، دەتوانێت ئەو منداڵانە بە ڕەزامەندی خۆیان یان بە بێڕەزامەندی خۆیان لە بنەماڵەکانیان جیابکاتەوە و بیانخاتە پانتای دۆخی چەوساندنەوەی سیستەماتیکەوە. تەنانەت خۆ جیاکردنەوە و ئاڵوگوڕپێکردنی منداڵان ئاسانتر دەکاتەوە.\nبێگۆمان ڕێگای چارەسەر زیندانی زۆرتر، لەحوکمی درێژماوەتر و زۆرەملێ، واتە ھەمان رێگەچارەی پەسەندکراوی حکومەتەکان و پۆلیس نیە. ھیچ کام لەمانە بەری پێناگرن: ئەمانە بۆخۆیان ئەو پێکھاتانە بەھێزدەکەن کە توندوتیژی جنسی ئاسایی دەکەنەوە و خەڵکانێکی تۆڕەتر و بەخۆنامۆتر لەھەمیشە پێشکەش بە کۆمەڵگا دەکەن. بەپێی بەرتەسکیە پێکھاتیەکان بۆ ھەڵبژاردنی فەردی و دینامیزمی برۆکراسیەکان بە ئاراستەی سڕینەوەی ئینسان، جێگەی خۆشبینیە ھەموو ئەوانەی کە ھاوتەریب لەگەڵ ئەرک و پیشەی خۆیاندا ھەوڵ دەدەن نەزم و دیسیپلینی ھەبوو بپارێزن. ڕەنگە کاریان بەتەواەتی کورت نەکرێتەوە بۆ ئازاری ئەو کەسانەی لەژێر ئاگاداری یان دەسەڵاتەکەیاندان: چونکوو ئەوانە تەنیا ئافرینراوانی ماشینی و مێکانیکی زەنجیرەپلەیی نین. بەڵکوو زۆربەیان لەو دامەزراوانەدا کە کاری تێدا دەکەن فۆرمێک لە ھەستکردن بە بەرپرسیاریەتی بۆ پارێزگاری لەخەڵک دەردەخەن.


ئیتر ئه‌وه ڕۆژه‌كه بوو ده‌مانگوت به‌یانیتان باش!\nدوێنێ سه‌رۆك دۆناڵد تره‌مپ ڕای گه‌یاند كه له رێككه‌وتنه ئه‌تۆمییه‌كه‌ی ئه‌مه‌ریكا له‌گه‌ڵ ئێران ده‌كشێته‌وه، ئه‌و ڕێككه‌وتنه‌ی كه ئه‌مه‌ریكا خۆی و وڵاتانی تر زلهێز له ساڵی ۲٠۱٥ پێی ڕازی بوون. سه‌رۆك تره‌مپ ڕای گه‌یاند كه ئه‌مه‌ریكا دووباره سزا ئه‌تۆمییه‌كان له "توندترین ئاستدا" ده‌خاته‌وه سه‌ر ئێران. تره‌مپ گوتی "ئه‌مه‌ریكا نابێته بارمته‌ی پاشقول لێگرتنه‌وه به هه‌ڕه‌شه‌ی چه‌كی ناوه‌كی و ڕێ به رژێمێك نادا كه هوتافی "مردن بۆ ئه‌مه‌ریكا" ده‌كێشێت، ببێت به خاوه‌ن چه‌كی ناوه‌كی.\n1. ئه‌مه‌ریكا بۆچی له‌و رێككه‌وتنه كشایه‌وه؟\n# ڕه‌نگه وه‌ڵامه‌كه‌ی به ساده‌یی ئه‌وه بێت كه ئه‌و ڕێككه‌وتنه ڕێ بۆ ئێران خۆش ده‌كات ببێت به خاوه‌نی بۆمبی ناوه‌كی. به جێبه‌جێكردنی خاڵه‌كانی ڕێككه‌وتنه‌كه ئێران ده‌توانێت وزه‌ی ناوه‌كی بۆ مه‌به‌ستی پیشه‌سازی به‌رهه‌م بێنێت بێ كێشه و ده‌توانێت له ماوه‌ی كه‌متر له 10 ساڵدا به‌گوێره‌ی لێكدانه‌وه سه‌ربازی ـ پیشه‌سازییه‌كان، ئه‌و وزه‌یه بۆ مه‌به‌ستی سه‌ربازی بقۆزێته‌وه و ببێت به خاوه‌نی بۆمبی ناوه‌كی.\n# ئه‌مه‌ریكا له ماوه‌ی ده‌سته‌ڵاتی تڕه‌مپدا به‌رده‌وام بوو له‌سه‌ر هه‌ڵگرتنی كۆت و پێوه‌ند و درێژه‌ی به ڕێككه‌وتننامه‌كه‌دا. چونكه له‌و ماوه‌یه‌دا له‌گه‌ڵ هاوپه‌یمانه ئه‌وروپییه‌كان كه‌وته گفتوگۆ بۆ دۆزینه‌وه‌ی چاره‌سه‌رێكی باشتر، هه‌موو ئه‌و هه‌وڵانه شكستیان خوارد و ڕێخۆشكه‌ر بوون بۆ ئه‌و بڕیاره‌ی سه‌رۆك تره‌مپ.\n2. ئێسته چی ڕوو ده‌دا له دوای ئه‌و بڕیاڕه؟\n# سه‌رۆك تره‌مپ كۆمه‌ڵه سزایه‌كی دژواری تری به‌سه‌ر ئێراندا ڕاگه‌یاند، فشاری خستووه‌ته سه‌ر رژێمی ئیسلامی ئێران و هه‌موو ئه‌و كۆمپانیا بیانییانه سزا ده‌دات كه بازرگانی له‌گه‌ڵ ئێران ده‌كه‌ن. هه‌رچه‌نده ڕێككه‌وتننامه‌كه له پێشدا ڕێی خۆش كردبوو و مۆڵه‌تی دابوو ئه‌و كۆمپانیایانه كار له‌گه‌ڵ ئێران بكه‌ن و به‌وه‌ش ته‌نانه‌ت كۆمپانیاكانیش سوودمه‌ند بوون. به‌ڵام ئه‌وه نه‌ما، له ئه‌وڕۆوه ئه‌و كۆمپانیایانه له‌و ئاقاره‌وه ڕوو له زیانن.\n# وه‌زاره‌تی خه‌زێنه‌ی ده‌وڵه‌ت لیستێكی بڵاو كرده‌وه ئه‌وڕۆكه له‌و لیسته‌یدا ڕوونی ده‌كاته‌وه چۆن ئێران جارێكی تر له قافی قولێ هه‌ڵده‌كێشێ. شی كردووه‌ته‌وه چۆن سزاكان ده‌گه‌ڕێنێته‌وه، له دوو تایمدا: یه‌كه‌میان له‌وڕۆوه 90 رۆژه بژمێره و تایمی دووه‌م له 180 رۆژدا جێبه‌جێ ده‌كرێت. هه‌موو سزاكان ده‌گه‌ڕێننه‌وه سه‌ر ئێران و سزای توندتریشی بۆ زیاد ده‌كرێت و به‌سه‌ریدا ده‌سه‌پێنرێت.\n# ئێسته به گه‌ڕاندنه‌وه‌ی سزاكان كۆمپانیا ئه‌وروپییه‌كان كه‌وتوونه‌ته ده‌ردی په‌نده كوردییه‌كه گوته‌نی "هاواری هه‌ی له قونێ وه‌ی له دۆشاوێ" ئێسته ده‌بێت خۆیان یه‌كلا بكه‌نه‌وه كه بازرگانی ٤٠٠ ملیار دۆلاری له‌گه‌ڵ ئێرانیان ده‌وێت یان له سیسته‌می ئابووری ۱۹ تریلیۆن دۆلاره‌ی ئه‌مه‌ریكادا ده‌مێننه‌وه. ئه‌و سزا نوێیانه باڵانسی تێدا نییه و تاكه بژارده تێیدا "له‌گه‌ڵمی یان دژمی؟" سه‌پاندووه. ئه‌گه‌ر ئه‌و كۆمپانیایانه گوێڕایه‌ڵی حكوومه‌تی ئه‌مه‌ریكا نه‌بن، سه‌رمایه‌كانیان له وڵاته یه‌كگرتووه‌كان سڕ ده‌كرێن كه سه‌دان قات له قه‌باره‌ی ئه‌و بازرگانییه زیاتره له‌گه‌ڵ ئێران. ئیتر ئه‌وانیش له‌گه‌ڵ ئێران تووشی سزای توند ده‌بنه‌وه كه ئازاری ئابووری زۆر رژدیان پێ ده‌گه‌یه‌نێت.\n3. ئیتر بۆ پێشه‌وه\nتا ئه‌و ساته هه‌ڕه‌شه‌كانی ئێران وه‌ك خۆیانن، ئێسته ئێران هه‌ڕه‌شه‌یه به‌سه‌ر ئاسایشی نیشتمانی ئه‌مه‌ریكا له بڵاوكردنه‌وه‌ی تیرۆره‌وه بگره تا ده‌ستوه‌ردانه‌كانی له عێراق و سووریا و یه‌مه‌ن و لبنان.\n# ئه‌مه‌ریكا دوو بژارده ده‌گرێته به‌ر: ده‌ست له‌ناو ده‌ستی ئه‌وروپا و هیندستان و ژاپۆن ده‌نێ و قاڵبێكی نوێ بۆ ئێران داده‌نێنه‌وه و ئێران نابێت له‌و قاڵبه‌یدا پێی خۆی زێده‌تر درێژ بكات. ئه‌و سزایانه ئێران وا ده‌خه‌نه فشاره‌وه كه ناچار بێت كۆڵ بدات و ملدانێ، جارێكی تر بێته‌وه ناو كۆمه‌ڵگای نێوده‌وڵه‌تی. ئه‌گه‌ر نا ئه‌مه‌ریكا دووچاری په‌ڕگیرییه‌كی كوشنده‌ی ده‌كات و بارودۆخی ناوخۆی ده‌شڵه‌ژێنێت تا ئاستی شه‌ڕی ناوخۆ.\n# ئێران كاتی خۆی له مینبه‌ری هێزه‌وه هاته ناو ڕێككه‌وتننامه‌كه، ده‌یزانی ئه‌مه‌ریكا و وڵاتای ئه‌وروپا روو له چاره‌سه‌رن و ئاماده‌ن باجێك بده‌ن بۆ ئه‌وه‌ی رێككه‌وتنه‌كه بكرێت. ئێسته سیحره‌كه هه‌ڵگه‌ڕایه‌وه و مۆته‌كه‌ی ته‌نگژه‌ی دارایی و سیاسی ئێرانی داته‌نیوه، دراوه‌كه‌یان له‌وپه‌ڕی لاوازیدایه و ئابوورییه‌كه‌یان له ده‌روازه‌ی رووخان ده‌مێكه چووه‌ته ژوورێ. ئێسته به دووباره سه‌پاندنه‌وه‌ی سزاكان هاوكێشه‌كه هه‌ڵگه‌ڕایه‌وه و ئه‌مه‌ریكا له ده‌رگای هێزه‌وه چۆك به ئێران داده‌دات. ئه‌وجاره گریمان ئه‌گه‌ر له‌گه‌ڵیشی رێك بكه‌وێته‌وه، تاكه بژارده‌ی ئێران ته‌نیا رازیبوونه به هه‌موو مه‌رجه‌كانی ئه‌مه‌ریكا!\n4. دواجار ستراتیج چییه له دژ ئێران؟\nئیتر ئه‌و سزا داسه‌پاندنه‌وه‌یه و كشانه‌وه له‌و ڕێككه‌وتنه ستراتیج له دژی ئێران ده‌خاته قۆناغێكی نوێوه، نه‌ك ته‌نیا كێشه‌ی ناوه‌كی، به‌ڵكو ده‌ستێوه‌ردانی سیاسی و سه‌ربازی ئێران له دوا ڕۆژه‌كانی خۆیاندان.\nكێشه‌ی وزه‌ی ناوه‌كی:\nئه‌گه‌ر هه‌ر چاره‌سه‌رێك پێشنیاز بكرێت ئه‌مانه ده‌سه‌پێنێت:\n# پشكنینی هه‌موو ئه‌و شوێنانه‌ی گومانیان لێ ده‌كرێت شوێنی پیتاندنی وزه‌ی ناوه‌كی بن. ئیتر ئه‌مه‌ریكا ئه‌وسا ئه‌و شوێنانه‌شی ده‌وێت كه بنكه‌ی سه‌ربازین.\n# ئه‌مه‌ریكا ده‌یه‌وێت هه‌موو پرۆگرامه مووشه‌كییه‌كانی ئێران كۆتا پێ بێنێت، دوورمه‌ودا و كورتڕه‌و. ئه‌وه‌ش ده‌بێت ئه‌مه‌ریكا خۆی پشتڕاستی بكاته‌وه نه‌ك ئێران.\n# كۆتاهێنان به هه‌موو ئاره‌زووه ناوه‌كییه‌كانی ئێران، چیتر نابێ باسی وزه‌ی ناوه‌كی ئاشتیخوازانه و بۆمبی ناوه‌كی بكات و ده‌بێت بێ مه‌رج ده‌ست له لێكۆڵینه‌وه زانستییه‌كان بۆ گه‌شه‌پێدانی ئه‌و بواره هه‌ڵبگرێت.\n# ئیتر دووباره سزاكان ده‌گه‌ڕێنه‌وه سه‌ر به‌رپرسانی سوپای پاسداران و ئه‌مه‌ریكا فشار بۆ نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان دێنێت سزای پڕچه‌ككردنی سه‌ر ئێران بگه‌ڕێنێته‌وه و هه‌موو ئه‌و ئاسانكارییانه‌ی به‌هۆی رێككه‌وتننامه‌كه‌وه ده‌ستیان كه‌وتبوو، نه‌مێنن و ئه‌وه‌ش ئێران هێشتا زیاتر لاواز ده‌كا.\n# ئیتر ئه‌مه‌ریكا فشار ده‌هێنێت بۆ ئه‌وه‌ی ئێران به ته‌واوی له سووریا بكشێته‌وه. هه‌ر بوونێكی سه‌ربازی له‌وێ قبووڵ ناكرێ.\n# ئه‌مه‌ریكا یارمه‌تی هاوپه‌یمانه‌كانی ده‌دات بۆ ئه‌وه‌ی ده‌ستێوه‌ردانه‌كانی ئێران له عێراق رابگرێت. كه ئێران له رێی میلیشیا شیعه‌كانه‌وه هێزی خۆی سه‌پاندووه له گۆڕه‌پانی عێراق. ئیتر رۆژی حه‌شدی شه‌عبی و حوكمی شیعه و هاوپه‌یمانه‌كانیان ئاوابوو.\n# ئه‌مه‌ریكا ده‌ست بۆ لبنانیش درێژ ده‌كات و ئه‌وجاره كه حزبوڵا (ئێرانی سێبه‌ر) سیاسه‌ت و هێزی چه‌كداری ئه‌و وڵاته‌ی داگیر كردووه و كۆنترۆڵی ته‌واوی وڵاته‌كه‌یان له ده‌ستدایه، گۆشه‌گیر ده‌كرێ.\n# ئه‌مه‌ریكا ئه‌وجاره به رژدی یارمه‌تی سعوودیه ده‌دات بۆ كۆتاهێنان به ده‌ستدرێژیی حووسییه‌كان بۆ سه‌ر سعوودیه و ئاوه نێوده‌وڵه‌تییه‌كان و به تۆمه‌تی تاوانی جه‌نگ ده‌ست له هه‌وكیان ده‌نێ.\nئیتر لێره به‌ولاوه چاوه‌ڕوانی تاسانی گه‌وره گه‌وره‌ین !


کێشەی خێزان بۆتە هۆی ئەندامێتی موژدە خۆڵامی لەپەژاک دا - دیدبان حقوق بشر کردستان ایران\nکێشەی خێزان بۆتە هۆی ئەندامێتی موژدە خۆڵامی لەپەژاک دا\n“موژدە و کچەکەی زۆر گرێداروی یەکدی بوون و ئەمە بووە هۆی سەردانی کێشەی دەروونی لە کچەکەمدا . چەندین جار وتی گەر کچەکەم بۆ نەێنن ئەوە لەماڵ ڕادەکەم یا خۆم دەکوژم.\nلەبیرمە شەوێک تا ڕۆژ جلی کچەکەی لە باخەڵ کردبوو و کاتێک کە شەو خەوتبووین بە پەتێک خۆی لە بۆڕیەک هەڵواسیبوو و ویستبووی خۆی بکوژێت بەڵام بەختەوەرانە پەتەکمان پچڕاند و ڕزگارمان کرد.”\nئەمانە بەشێک لە قسەکانی دایکی موژدە خۆڵامی ئەندامی پێشووی پەژاک لە گەڵ چاودێر بووە کە پیشان دەدات یەکێک لەگرنگترین هۆکارەکانی تەڤلی بوونی هێز لەم جۆرە گرووپانەدا کێشەی خێزانییە.\nلەبارەی هۆکاری تەڤلی بوون و هەڵبەت شێوەی ئەندامێتی لەپەکەکە و پەژاک زۆر باس کراوە. ئاستی ناگونجاوی خوێندن، کێشەی زۆری ئابووری و بژیوی ژیان و بەگشتی ژیانی سەخڵەت و ناگونجاو کە هەندێک لە ماڵباتەکانی کوردی ئێرانی تووشی بوون و بۆتە هۆی هەڵکشانی ئاستی ئەم دیاردە ناشیرینە.\nمنداڵانی وەها ماڵباتێک کە کێشەی ئابووری، کۆمەڵایەتی و هەروها گوشاری بێ هۆ و ناژیرانەی باوک و دایکیان ناتوانن هەڵگرن، بەدوای ڕێگایەک بۆ هەڵاتنن بەڵام بێ ئاگا لەوەی کە بۆ پووچاوا دەڕون و ژیانی خۆیان و ماڵباتەکانیان کاول دەکەن.\nئەمانە داوێکی گونجاو و ئاسانن بۆ پەژاک تا بتوانێت لەڕێگای نمایش داین لەسەر هزریان ئایندە و ژیانێکی باشیان بۆ وێنا بکات و بە بەڵێنی پڕوپووچ و بێ بنەما، مێشکیان بخاتە ژێر کۆنترۆڵەوە و بە ئاسانی فریویان بدات.\nبەڵام لەم نێوەندەدا هەندێک ماڵباتی کورد هەن کە لەنێو خۆیانەوە کێشەی هەیە پێکەوە و بۆیە دەتوانن زیاتر لە کەسانی دیکە زەمینەی سەرهەڵدان لەمنداڵان و گەنجان دا بڕەخسێنن.\nپەیوەندی شل و لۆقی نێوان دایک و باوک لەگەڵ منداڵەکانیاندا و نەبوونی هەڵسوکەوتی گونجاو لەگەڵ یەکتری دەبێتە هۆی سەرهەڵدانی دۆخی دژواری دەروونی بۆ منداڵان و بەرەو بڕیاری ناژیرانە و بەسۆز هانیان دەدات.\nلەلایەکی دیکەوە سەرنج نەدانی تەواو بە ویست و داخوازی نێوان هاوسەرەکان و لەوانەی تێنەگەیشتنی ناگونجاو لە دۆخی یەکتر و هەڵبەت زۆرێکی دیکە لە هۆکارەکانی دیکە دەتوانێت ببێتە هۆی لێکترازانی ژیانی هاوسەران.\nلەهەموو ئەم نموونانەدا وزەیەکی خەوتوو ئامادەیە بۆ ئەوەی کەسانی زیان بەرکەوتوو لەم کێشانە بە کەسانێک وەک دانا ئەحمەدی و موژدە خۆڵامی زۆرتر ئاگاداری خۆیان بن تا کەسانێک وەها کیشەیەکیان هەیە نەکەونە نێو ئەم چاڵە و تووشی گرووپە چەکدار کوردیەکان نەبن.\nبۆیە هیوادارین بەرپرسانی ئێران لەمەڕ چارەسەرکردنی ڕێشە و هۆکارەکان تەڤلی بوون لەنێو ماڵباتە کوردە ئێرانییەکان دا بۆ نێو پەژاک هەنگاوی گرنگ و ڕژد هەڵبگرن.\nپەژاک لەلایەن قەندیلەوە بەڕێوە دەبردرێت./ “حسێن شەهبازی” کێ بوو؟


دەزگای هەواڵگری ئەمریکا ژمارەی ئەو کارمەندانەی ئاشکرانەکردووە کە تووشی کۆرۆنابوون\nلە هەڵمەتێکی بانگەشەکانی ترەمپ بۆ هەڵبژاردنی سەرۆکایەتی، ئەنجامی پشکنینی کۆرۆنای دوو لە پاسەوانەکانی ترەمپ پۆزەتیڤ دەرچووە.\nمیدیاکانی ئەمریکا بڵاویانکردووەتەوە، فەرمانکراوە بە دەیان کارمەندی تایبەتی دەزگای هەواڵگری ئەمریکا خۆیان کەرەنتین بکەن، کە ئەرکی پاراستنی دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەو وڵاتەیان لەئەستۆیە.\nئاشکراشیانکردووە، ئەو بڕیارە دوای ئەوە دراوە کە ئەنجامی پشکنینی کۆرۆنای دوو پارێزەری دۆناڵد ترەمپ پۆزۆتیڤ دەرچووە، دوای ئەوەی لە هەڵمەتێکی بانگەشەکانی ترەمپ بۆ هەڵبژاردنی سەرۆکایەتی ئەمساڵی ئەمریکا، ئامادەبوون.\nهەڵمەتەکە لە شاری تۆڵسا-ی سەر بە ویلایەتی ئۆکلاهۆما بەڕێوەچووە و دوای بەڕێوەچوونی دەرکەوتووە، شەش کەس لە ئەندامانی هەڵمەتی بانگەشەکانی ترەمپ کە سەردانی تۆڵسا-یان کردووە، تووشی ڤایرۆسی کۆرۆنای نوێ بوون.\nدەزگای هەواڵگری ئەمریکا هیچ زانیارییەکی لەوبارەیەوە بڵاونەکردووەتەوە، بەڵام رۆژنامەی واشنتن پۆست لە زاری سەرچاوەیەکی ئاگادار بڵاویکردووەتەوە، ئەو دوو پارێزەرە لەو شەش کەسانە بوون کە هاوکات لەگەڵ سەردانەکەی ترەمپ بۆ شاری تۆڵسا، تووشبوونیان بە ڤایرۆسی کۆرۆنا پشتڕاستکراوەتەوە.\nئاماژەی بەوەشکردووە، ئەو دوو پارێزەرە لەگەڵ دەیان کارمەندی دیکەی دەزگای هەواڵگری ئەمریکا، هەینی رابردوو بەشداری کۆبوونەوەیەکیان کردووە کە بۆ پلاندانان و رێکخستی هەڵمەتی بانگەشەی دۆناڵد ترەمپ لە تۆڵسا رێکخرابوو.\nلە سەرەتای بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنای نوێ تاوەکوو ئەمڕۆ، دوو ملیۆن ٣٠٠ هەزار حاڵەتی تووشبوون بە ڤایرۆسەکە لە ئەمریکا تۆمارکراوە کە لەو ژمارەیە ١٢١ هەزار کەس گیانیان لەدەستداوە.


من هونه‌رمه‌ندێكی كوێری ڤیزواڵم – كولتور مه‌گه‌زین\nیه‌ك شه‌ممه, كانونی یه‌كه‌م 8, 2019\nهیوا، ك Hiwa K – دۆكۆمێنتاری art21\nBy ئیسماعیل حه‌مه‌ئه‌مین\t On کانونی یەکەم 6, 2018\nهیوا،ك – Hiwa K له‌م ڕیپۆرتاژه‌ی art 21؛ له‌به‌رلین- كاسڵ – و یۆنان و كوردستان و هۆڵه‌ندا ده‌بینرێت، هونه‌رمه‌ندێك سه‌ما ده‌كات، له‌حه‌ڤده‌ی شوباتدا خۆی ده‌كات به‌ناو خۆپیشانده‌راندا و هاڕمۆنیكا لێده‌دات و گازی فرمێسكیان تێده‌گرن…له یۆنان كۆمه‌ڵێك ئاوێنه‌ی به‌بۆرییه‌كه‌وه له‌حیمكردووه و وه‌ك ئه‌كرۆباتێك له‌سه‌ر سه‌ری ڕاگیری كردووه و چه‌نده‌ها كیلۆمه‌تر له‌نێوان سنووره‌كاندا، شاره‌كاندا، سه‌ر دیواره‌كاندا ڕێگه‌ده‌بڕێت.\nهیوا، ك. له به‌شێكی دیكه‌دا له‌تاكسیه‌كه‌دایه له‌گه‌ڵ (به‌كر عه‌لی) نوسه‌ر و شۆفێره‌كه به‌كر عه‌لی خۆیه‌تی، به‌ئه‌ڵمانی به‌كر له هیوا ده‌پرسێت؛ چۆنه ژیانت له‌ئه‌ڵمانیدا…ئاوه‌ها شۆفێر و نه‌فه‌ر، هیوا و به‌كر، ده‌كه‌ونه گفتوگۆیه‌كه‌وه ده‌رباره‌ی ژیان له‌ئه‌ڵمانیا و هه‌ڵكشانی ته‌وژمی ڕاستڕه‌و له‌ئه‌ڵمانیا. هیوا له‌و بڕوایه‌دایه كه ڕاستڕه‌وی مانای له‌بیرچوونه‌وه‌ی  مێژووی ڕابوردووی ئه‌م وڵاته‌یه و ده‌بێت وه‌بیرهێنانه‌وه هه‌بێت…\nله‌به‌شێكی دیكه‌دا به‌كر عه‌لی و هیوا،ك. پێكه‌وه له هۆڵه‌ندا زۆرانبازی ده‌گرن و گفتوگۆی فه‌لسه‌فی ده‌كه‌ن، گفتوگۆیه‌ك ده‌رباره‌ی هه‌قیقه‌ت، ڕووبه‌ڕ، كایه‌كان، بوون، مرۆڤ، جیهان، دازاین و زۆریتر…گفتوگۆیه‌ك وه‌ك هیوا كۆنسێپتی بۆ داڕشتووه و ده‌ڵێت؛ قسه‌كردنه به‌هانه‌سه‌سوارییه‌وه، كاتێكه كه قسه‌كه له‌قوڕگت ده‌گیرێت و ناتوانیت به‌ته‌واوه‌تی ڕسته‌كه‌ت ته‌واو بكه‌یت…\nهیوا له‌به‌شێكی دیكه‌دا باس ڕه‌خنه له‌خۆرئاوا ده‌گرێت و باس له هه‌ژموونی (پیاوی سپی) ده‌كات، له پڕۆژه‌ی بۆرییه‌كاندا باس له‌و گه‌شته ئۆدیۆیسۆسیه ده‌كات كه په‌نابه‌ر له‌وڵاتی خۆیه‌وه سنووره‌كان ده‌برێت، به‌ناو ده‌شت و ده‌ر و ده‌ریا و سه‌ربازگه‌ی سنووری و ئاگرو ئاسن و ئاو دا تێده‌په‌ڕێت. له بن به‌رد و ئه‌شكه‌وت و دارستانه‌كاندا وچانده‌دات و له‌ناو بۆرییه‌كاندا ده‌خه‌وێت. خه‌وتن له‌ناو بۆرییه‌كانی ئاوه‌ڕۆدا، بۆرییه زه‌به‌لاحه‌كاندا، به‌رجه‌سته‌بوونی ڕه‌مزی ئه‌و ئه‌زموونه سه‌خته‌ی په‌ناهنده‌یه كاتێك گه‌شته‌كه‌ی نادیاره‌كه‌ی به‌ره‌و ئه‌وروپا ده‌ستپێده‌كات.\nبۆچی شاری (كاسڵ) ی ئه‌ڵمانی ده‌بێته شوێنی ئه‌و كاری بۆرییه‌كان؟ چونكه له‌و شاره‌وه هه‌زاره‌ها ته‌ن له چه‌ك و ته‌قه‌مه‌نی نێردراوه بۆ ڕژێمی به‌عس و سه‌دام له‌دژی كورد به‌كاریهێناوه. هیوا،ك، ده‌ڵێت؛ ئه‌وان به‌م چه‌كانه وڵاتی منیان وێرانكرد ..به‌مه‌ش هیوا هۆكاری (په‌ناهه‌نده‌بوون) ده‌خاته‌ڕوو، كه گه‌مه‌ی موخابه‌راته‌كانی دونیا و چه‌كفرۆشتن و سیاسه‌تی مۆدێرنه‌یه له‌په‌یوه‌ند به‌كاپیتالیزمی وه‌حشیه‌وه. لێره‌وه پێموایه هیوا هاوكێشه‌كه هه‌ڵده‌گه‌ڕێنێته‌وه، به‌وه‌ی په‌ناهه‌نده نابێت له‌ناو بۆرییه‌كاندا ده‌ستگیربكرێن و لێیان بپرسین بۆچی هاتوون؟ به‌ڵكو ئه‌وه خۆرئاوایه كه ده‌بێت له كورستاندا ده‌ستگیربكرێن و لێیان بپرسین؛ چیده‌كه‌ن لێره و بۆچی ئه‌م وڵاته وێرانده‌كه‌ن؟!\nهیوا له‌دژی ڤیژوالی قسه‌ده‌كات، به‌وه‌ی ڕاسته هونه‌رمه‌ندێكه كاری بنیراو و ده‌كات، ئه‌وه‌ی به ڤیژواڵ ئارت Visual art ناسراوه، ئه‌و لێره‌دا ڕسته جوانه و قووڵه‌كه‌ی ده‌ڵێت و ده‌ڵێت؛ من هونه‌رمه‌ندێكی بینراوی كوێرم…\nئه‌و كوێرێكه له‌ناو بینروادا كارده‌كات، ئه‌و كوێرێتی جیهانمان نیشانده‌دات.\nفه‌رموون بۆ بینینی كۆی ڕیپۆرتاژه‌كه;\nفۆرمه‌كانی ده‌نگدانی بالدینی هونه‌رمه‌ند، یاخود ڕووخان…\nئیلول 24, 2017


سیناریۆ و پێشهاتەکانی ئایندەی سوریا دوای کشانەوەی ئەمریکا\nدوای ئەوەی دۆناڵد ترامپ سەرۆکی ئەمریکا بڕیاری کێشانەوەی هێزەکانی دەرکرد لەسوریا،ناڕەزایەتی و نیگەرانی سەریهەڵدا لەنێوان بەشێك لە سەرانی وڵاتەکەی و تەنانەت هاوپەیمانەکانیدا،لەگەڵ ئەوەشدا تائێستا دواکات دیارینەکراوە بۆ کێشانەوەی ئەو هێزانە بەڵام وەکو باسدەکرێت ئەو پرۆسەیە پەیوەستە بە گفتوگۆ و هاوپەیمانێتی نێوان ئەمریکا-تورکیا.\nهەر هۆکارێك ببێتە هۆی کێشانەوەی هێزەکانی ئەمریکا لەسوریا پێشهاتی نوێ دێنێتە ئاراوە لەناوچەکەدا.\nئۆرۆ نیوزی فەڕەنسی لە ڕاگەیەندراوێکیدا ئاماژەی بە پێشهات و سیناریۆکانی سوریا کردووە دوای نەمانی ئەمریکا لەو وڵاتە.\nدیارترین سیناریۆکان :\nکشانەوەی هێزەکانی ئەمریکا هەلی زیاتر بۆ تورکیا دەڕەخسێنێت تاوەکو پێشڕەوی بکات بەرەو ڕۆژهەڵات و ڕووباری فوڕات،چونکە تورکیا لەناوەڕاستی ئەو مانگەوە مانگی 12،ئامادەگی دەربڕیوە تاوەکو هێرش بکاتە سەر هێزە کوردیەکانی سوریا.\nلەکاتی ڕووبە ڕوو بوونەوەی هێزە کوردیەکان بەرانبەر داعش سوپای تورکیا ئامادەگی هەبوو لەناوچەکە،بەڵام هیچ جۆرە پێشڕەویەکی نەکردووە تاوەکو ڕووبەڕووی هێزەکانی ئەمریکا نەبنەوە،کەواتە دوای کشانەوەی ئەمریکا ئەوا تورکیا دەستدەکات بەجوڵە و مەترسی هێرشکردنە سەر هێزە کوردیەکان لە سوریا.\nشارەزایان و لێکۆڵەرەوان ئاماژە بەوەدەکەن هێزە کوردیەکان دەتوانن پلان و جوڵەی تورکیا لەناوبەرن ئەویش بە چونە ناو هاوپەیمانێتیان لەگەل ڕژێمی سوریا و ڕێگە بدەن هێزەکانی نزیك لە ڕژێمی سوریا بێنە ناوچەکانی ژێر قەڵەمڕەوی هێزە کوردیەکان.\nلەگەڵ ئەوەی هێزە کوردیەکان سودیان وەرگرتووە لە ململانێ و جەنگی ناوخۆیی سوریا،توانیویانە چەند ناوچەیەکی گرنگ و ستراتیجی بخەنە ژێر ڕکێفی خۆیان،بەڵام بەکشانەوەی هێزەکانی ئەمریکا لەسوریا و هەڵکشانی جوڵەی سەربازی تورکیا ئەوا هێزە کوردیەکان ناتوانن ئەو ناوچانە بپارێزن.\nدیمەشق و هاوپەیمانان:\nڕژیمی سوریا و ڕوسیا و ئێران چاوەڕێن لاوازی هێزە کوردیەکان بەسوودی خۆیان دەستەبەربکەن.\nشارەزایان پێشبینی دەکەن ناوچەکانی ژێردەستەڵاتی هێزەکانی سوریایی دیموکرات دابەشبکەن لە نیوان ئەو هێزانەی کە لایەنگری سوریان - لەگەڵ تورکیا وەکو ئەو ناوچانەی پێشتر پایتەختی داعش بوو(ڕەقە) و دێرەزوور واتا ناوچە پڕ نەوتیەکان.\nهەندێك باوەڕیان وایە بە کشانەوەی ئەمریکا هیچ بەربەستێك نامانێت و ئێران با ئاسانی دەستی دەگات بە ڕێگای وشکانی عێڕاق و سوریا.\nسەبارەت بەرووسیا پێشبینی کراوە هێزی سەربازی و دیپلۆماسی زیاتر ڕەوانەی سوریا بکات.\nلێکۆڵەرەوان ئاماژە بەوەدەکەن کە ڕوسیا مۆڵەتی بە تورکیا داوە تاوەکو هێرش بکەنە سەر هێزەکانی سوریای دیموکرات.\nهێزە توندڕەو و چەکدارەکان:\nهەروەها هێزە توندڕە و چەکدارەکان ترسیان هەیە کە هێز و ناوچەکانیان لەدەستبدەن،بەهۆی بوونی ئەو هاوپەیمانێتیانە لە ئیدلیب،هەرچەند لایەنگری تورکیایان کردووە دژی هێزەکانی سوریای دیموکرات.\nهێزە کوردیەکان کاریگەرترین هێزبوون لە جەنگی دژی داعش لەگەڵ هاوپەیمانی نێودەوڵەتی بەسەرپەرشتی ئەمریکا.\nسەرباری ئەوەی ترامپ شکستی داعش-ی ڕاگەیاندووە لە سوریا بەڵام هێزەکانی سوریای دیموکرات بەردەوامن لە ئامادەکاری بۆ ڕوو بە ڕوو بوونەوەی داعش،چونکە ئەگەر هێرشی تورکیا ببێتە هۆی لاوازبوونی هێزە کوردیەکان ئەوا داعش سەرهەڵدەداتەوە لەو ناوچانە.\nئیسرائیل تێڕوانین و سەرنجی گەورەی لەسەر کشانەوەی هێزەکانی ئەمریکا هەیە و زۆرترین زیان بەر ئەو دەکەوێت ،\nچونکە نائامادەگی هێزەکانی ئەمریکا لە سوریا وادەکات ڕۆڵ و پێگەی ئێران زیاتر بێت لە سوریا،پێشتر ئیسرایل ڕەخنەی لە ترامپ دەگرت سەبارەت بە سیاسەتەکانی ئەمریکا لە خۆرهەڵاتی ناوەڕاست،بەڵام ئێستا بەکشانەوەی هێزەکانی ئەمریکا پێی وایە سەزەمینی سوریا دەبێتە گۆڕەپانی ئێران.\nمتمانە و کابینەی نوێ....


ڕاپۆرتێكی به‌ریتانی: عێراق تاكه وڵاته پیاوان له ژنان زیاتر لاقه ده‌كرێن\n:: PM:12:35:11/07/2019 \nڕاپرسییه‌كی تۆڕی "بی بی سی"ـی به‌ریتانی له‌سه‌ر وڵاتانی عه‌ره‌بی، له‌میانه‌یاندا عێراق بووه‌ته جێی سه‌رسوڕمان، چونكه ده‌ركه‌وتووه له شاره‌كانی عێراقدا ئه‌وه‌نده‌ی پیاو تووشی په‌لاماری سێكسی (به زمان یان جه‌سته) ده‌بنه‌وه، هێنده ژن تووشی ئه‌و كێشه‌یه نابن، ئه‌مه‌ش وه‌ك له ڕاپۆرته‌كه باسی ده‌كات، تاكه وڵاته له دنیادا به‌و شێوه‌یه بێت.\nسامی (13 ساڵ)\nله ته‌والێتی قوتابخانه‌كه‌یان بوو، سێ كوڕی له‌خۆی گه‌وره‌تر كه ته‌مه‌نیان له نێوان 15 بۆ 17 ساڵ بوو، پاڵیان پێوه نا، له دیواره‌كه‌دا گیریان كرد و ده‌ستیان بۆ هه‌ندێ شوێنی جه‌سته‌ی برد. سه‌ره‌تا سامی سڕ بوو، وه‌ك ئه‌وه‌ی ئیفلیج بووبێ، دواتر ده‌ستی به هاوار كرد و منداڵان گه‌یشتنه سه‌ری و پێوه‌ندییان به به‌ڕێوه‌به‌ری قوتابخانه‌كه‌یانه‌وه كرد. هه‌رسێ منداڵه‌كه ده‌ركران به‌بێ ئه‌وه‌ی به دایك و باوكیان بگوترێ هۆكاره‌كه چی بووه.\nبه‌ڕێوه‌به‌ر سامی بانگ كرد، به‌ڵام ئه‌وه‌ی له‌وێ ڕووی دا، هێرشێكی تر بوو، چونكه پێیان گوت، ئێمه وا مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵ ده‌كه‌ین كه به ڕه‌زامه‌ندیی هه‌ردوولا كراوه. ئه‌گه‌رچی ئه‌م ده‌رنه‌كرا، به‌ڵام له هه‌موو قوتابخانه وا بڵاو كرایه‌وه، خۆی ویستوویه‌تی وای لێ بكرێ و به‌م شێوه‌یه ناوبانگێكی خراپی بۆ دروست بوو.\nسامی (15 ساڵ)\nله ساڵی 2007، دوای ئه‌وه‌ی ساڵێك به‌سه‌ر كۆچی دوایی باوكی تێپه‌ڕی بوو، بووه هۆی كۆستێكی گه‌وره بۆ ماڵی سامی و باری ئابوورییان به ته‌واوی تێكچوو.\nسامی خه‌ڵكی شاری "بابل"ـه، وه‌ك هه‌ر هاووڵاتییه‌كی تری عێراقی، به‌شداره له مه‌ینه‌ته گشتییه‌كان و ژیانێكی ساده‌ی هه‌یه. به‌یانیان سه‌عات حه‌وت له‌خه‌و هه‌ڵده‌ستێ، ده‌چێته قوتابخانه، دواتر دێته‌وه زیاتر خه‌ریكی خوێندن و به‌سه‌ربردنی كاته له‌گه‌ڵ برا و خوشكه‌كه‌ی، ئێوارانیش هه‌ندێك جار ده‌چنه ماڵی باوه‌گه‌وره‌یان و له‌وێ نان ده‌خۆن.\nپێش ئه‌وه‌ی باوكی بمرێ، جارجار ده‌چووه دووكانی شیرینییه‌كه‌ی و یارمه‌تی ده‌دا، له‌جیاتیی پاره، شیرینی پێ ده‌درا، به‌ڵام دوای مردنی، ئیتر ناچار بوو خۆی بۆ ئیشێك بگه‌ڕێ و توانی له دووكانێكی بچووكدا شاگردییه‌كی ده‌ست بكه‌وێ، به‌ڵام له‌وێ بۆ جاری دووه‌م تووشی ده‌ستدرێژی بووه‌وه.\nسامی زۆر دڵی به‌و هه‌موو بایه‌خه‌ی خاوه‌نی دووكانه‌كه پێی ده‌دات خۆش نه‌بوو، خورپه‌ی كردبوو كه ده‌بێ ئه‌و هه‌موو بایه‌خه شتێكی تێدا بێت. تا ڕۆژێكی كه هه‌ردووكیان به‌ته‌نیا بوون، گه‌مارۆی دا و هه‌وڵی ده‌دا یاری له‌گه‌ڵ بكات و ماچی بكات. سامی خێرا هه‌ڵسوكه‌وتی كرد، ده‌ستی درێژ كرد نزیكترین شت بدۆزێته‌وه، په‌رداخێكی شووشه‌ی هه‌ڵگرت و كێشای به‌سه‌ریدا و هه‌ڵات. دوای ئه‌وه ئیتر نه‌چوو بزانێ ئایا ده‌بێ خاوه‌نی دووكانه‌كه چی له‌سه‌ر گوتبێ، به‌ڵام هه‌تا ئیشێكی تری په‌یدا كرد، ساڵێكی پێ چوو.\nسامی (16 ساڵ)\nبۆ جاری سێیه‌م، كاتێك دایكی سامی و خوشك و براكه‌ی له ده‌ره‌وه بوون، كوڕی مامه‌كه‌ی كه له‌خۆی گه‌وره‌تره، سه‌ردانی ماڵیانی كرد. له ته‌نیشت سامی دانیشت و ده‌ستی به پێشاندانی وێنه‌ی ڕووت كرد له ڕێی مۆبایله‌كه‌یه‌وه و له‌پڕ په‌لاماری دا و لاقه‌ی كرد، دوای ئه‌وه‌ی باشیشی كوتابوو.\nئه‌و هێرشه بۆ سامی زۆر به‌ئازار بوو كه ناتوانێ قسه‌ی له‌سه‌ر بكات، هه‌ر كه بیریشی ده‌كه‌وێته‌وه، به‌ده‌ست مۆته‌كه‌وه ده‌ناڵێنێ.\nسامی نه‌یتوانی چیتر له‌و ماڵه بمێنێته‌وه، بۆیه توانی دایكی و خوشك و براكه‌ی ڕازی بكات، ئه‌و گه‌ڕه‌كه به‌جێ بهێڵن و بچن بۆ به‌غدا و پێوه‌ندیشیان له‌گه‌ڵ دراوسێكانیان داببڕن. به‌م شێوه‌یه چوونه به‌غدا و له‌وێ هه‌موویان كاریان په‌یدا كرد. به‌ڵام ئه‌و دۆخی شۆكه‌ی تووشی سامی بووبوو، هێشتا له مێشكیدا بوو، بۆیه نه‌یده‌وێرا به ئاسانی هاوڕێیه‌تیی خه‌ڵك بكات و هه‌وڵی ده‌دا ورده‌ورده له خه‌ڵكی نزیك ببێته‌وه.\nسه‌ره‌تا ته‌نیا چه‌ند هاوڕێیه‌كی نزیكی هه‌بوو، به‌ڵام زۆر به‌لایه‌وه سه‌یر بوو، ده‌بینێ ئه‌و یه‌كه‌م كه‌س نییه تووشی ئه‌و هێرشانه بووه‌ته‌وه و ئه‌وانیش باسی چیرۆكی خۆیان بۆ كرد كه تووشی هه‌مان ده‌ستدرێژی بوونه‌ته‌وه.\nبه‌پێی ڕاپرسییه‌كی "بی بی سی" كه 11 وڵاتی عه‌ره‌بی گرتبووه‌وه، ده‌ركه‌وتووه له وڵاتانی توونس و عێراق، ده‌ستدرێژیی سێكسی بۆ سه‌ر پیاو، زۆرترن له ژن. له وڵاتی توونس جیاوازیی ڕێژه‌ی ده‌ستدرێژییه‌كه نێوانیان زۆر نییه، به‌ڵام له عێراق زۆری جیاوازه. به‌پێی ڕاپرسییه‌كه، 39%ـی كوڕانی عێراق ده‌ڵێن، ده‌ستدرێژیی سێكسیمان كراوه‌ته سه‌ر، به‌ڵام 33%ی ژنان ده‌ستدرێژییان كراوه‌ته سه‌ر. ئه‌و كوڕانه‌ی به جه‌سته‌ش ده‌ستدرێژییان كراوه‌ته سه‌ر 20% و ژنان 17% ئه‌و ده‌ستدرێژییه‌یان به جه‌سته كراوه‌ته سه‌ر.\nهه‌ر به‌پێی ئه‌و ڕاپرسییه كه 25 هه‌زار كه‌س له 11 وڵات به‌شدار بوون كه بریتین له جه‌زائیر، میسڕ، عێراق، ئوردن، كوێت، لبنان، مه‌غریب، سوودان، توونس، یه‌مه‌ن و فه‌له‌ستین. ئه‌مه‌ش به گه‌وره‌ترین ڕاپرسی هه‌ژمار ده‌كرێ كه تا ئێسته به‌و فراوانییه كرابێت.\nئه‌وه‌ی جێی سه‌رنجه، وڵاتانی كه‌نداوی عه‌ره‌بی ڕازی نین هیچ ڕاپرسییه‌كی له‌و جۆره له وڵاته‌كانیان بكرێ، ئه‌گه‌رنا ڕه‌نگه ئه‌و كاته ڕێژه‌كه بگۆڕێ.\nسامی كه ئێسته ته‌مه‌نی 21 ساڵه، ده‌ڵێ پۆلیس هه‌رگیز به‌هانای ئه‌و جۆره سكاڵانانه‌وه نایه‌ت و ئه‌گه‌ر كه‌سێك بچێت بڵێ ده‌ستدرێژیم لێ كراوه، تووشی گاڵته پێكردن ده‌بێت.


تێزی سەرۆکە کوردەکە لە کوردستان و عێراقەوە بۆ ناوچەکە و جیھان\n9/25/2019 11:40:35 AM\n6161 جار خوێندراوەتەوە\nلەمیانەی کۆبوونەوەی گشتی نەتەوە یەکگرتووەکاندا کوردێک وەک سەرۆک ئامادەیی ھەیە. ئامادەبوونێکی پڕ جوڵە و دیدار، سەرۆکی وڵاتە گەورەکانی وەک ئەمریکا و بەریتانیا و ئەڵمانیا و فەڕەنسا و ئیتاڵیاو سەرۆکی چەندین وڵاتی تر بەبایەخەوە تێزەکانی د. بەرھەم ساڵح سەرۆک کۆماری عیراق گوێبیست بوون بۆ چارەسەری گرفتەکانی رۆژھەڵاتی ناوەڕاست بەگشتی و گەڕانەوەی عێراق لە قۆناغی دوای سەرکەوتن بەسەر تیرۆری داعشدا بۆ ناو کایەی نێو نەتەوەیی.\nلەگەڵ سەرۆکی ئەمریکا بەتایبەتی دیدارێکی تەواو سەرکەوتووی دیبلۆماسی ئەنجامدا. سەرۆکی عێراق بە وردی باسی قۆناغی بوژاندنەوەی کردووە دوای دەرکردنی یاسای ئەنجومەنی ئاوەدانکردنەوە ( مجلس الاعمار) کە بایەخێکی زۆری دەبێت بۆ قەرەبووکردنەوەی ناوچە زەرەرمەندەکانی شەڕی تیرۆری داعش. ھەروەھا باس لە سیاسەتی میانڕوانە و ھاوسەنگی عێراق کراوە لە ناو ململانێکانی رۆژھەڵاتی ناوەڕاستدا.\nلە دیداری سەرۆکەکانی وڵاتاندا نوێنەری حکومەتی کوردستان یاوەری سەرۆکی عێراقە، قسەم لەگەڵ ئەندامێکی وەفدەکە کرد باسی لە سەرسامی سەرۆکی وڵاتان کرد، بۆ توانای دیبلۆماسی سەرۆک کۆماری عێراق و ئەداکردنی گوتار و دیدەکانی لەبارەی دۆخی ئێستا و ئایندەی رۆژھەڵاتی ناوەڕاست و عێراق.\nمیدیاکانی جیھان بەگرنگیەوە دیدارەکانی سەرۆک کۆماریان روماڵ کرد بەتایبەتی پەرۆشی بۆ پەرەپێدانی پەیوەندی ھاوسەنگ و لێکگەیشتن بۆ ھەماھەنگی و رەخساندنی دەرفەتی کاری ھاوبەش بۆ بوژاندنەوە و سود وەرگرتن لە تواناکان، بەداخەوە ھێشتا ھەندێ میدیای خۆماڵی و بەتایبەتی کوردی ئەوەندە بایەخیان بەوتەی سەرۆکە بیانییەکاندا ھێندە نەپەرژانە سەر تێزەکانی بەڕێز د. بەرھەم ساڵح! لەکاتێکدا پیشەییانە و نیشتمانیانە دەبوو زیاتر خۆیان دەرباز بکردایە لەو گرێیانەی رابردوو.\nجیھان لە میانەی کۆبونەوەی نەتەوەیەکگرتوەکاندا بە دیقەتەوە گوێ لە سەرۆکە کوردەکەی عیراق دەگرن لەبارەی چۆنێتی بەدیھێنانی ئاشتی و ئاسایش بۆ گەلانی ناوچەکە.\nھەورەھا ئاوڕێک لە جینۆسایدی گەلەکەمان و ئێزیدییەکان و رۆڵی پێشمەرگە و دەرفەتە ھاوبەشەکانی نێوان پێکھاتەکان و رێوشوێنە دەستورییەکان بۆ چارەسەری گرفتەکان دەخاتەڕوو، لەگەڵ تێڕوانینی عێراق بۆ چارەسەری ئاڵۆزییەکانی ناوچەکە و گواستنەوەی گۆڕەپانی عێراق لە ململانێوە بۆ بەیەکگەیشتنی ئاشتیانە.\nخەڵکی کوردستان ئەو چاوەڕوانییەیان ھەیە لە دووتوێی دۆسیەی بەردەستیدا دۆزی نیشتمانی و دیموکراسی بەجۆرێک بخاتە روو کە ھاوسۆزی و پشتیوانی نێودەوڵەتی بۆ پەیدا بکات.\nئەم جوڵە دیبلۆماسیە ئاست بەرزەی سەرۆک بەرھەم ساڵح، جوڵە دیبلۆماسیەکانی سەرۆک مام جەلال بەبیر دێنێتەوە لە قۆناغێکی نوێ و لەسەردەمێکی جیاواز و گۆڕاودا.


پەرلەمانی عێڕاق، یاسای قەرزکردن و کێشەی مووچە لە هەرێم – Dengekan\nbyDenegkan\tNovember 30, 2020\tGeneral\n نا بۆ پەرلەمانی عێڕاق و سیاسەتی ئابڵوقەی ئابووری هەرێم.\n نا بۆ سیاسەتی نیولیبرالیزمی ئابووری حکومەتی هەرێم و گەندەڵی و فریوکاریەکانی.\n موچەکان دەبی دەسبەجێ و بە تەواوی بدرێت.\n بەڵێ بۆ چاودێری بودجە و موچە و دابەشکردنی لەلایەن نوێنەرانی هەڵبژێردراوی کریکاران و کارمەندانەوە.\n٢٥ی نۆڤێمبەری ٢٠٢٠\nPrevious ئەو گوندەی پ ک ک ئازادی کردووە! .. ڕێبوار ڕەشید\nNext زەنگیانەی ئاویی / ڕستی دوانزەهەم .. فەتاح حەسەن


مالی - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nکۆماری مالی (بە فەڕەنسی: République du Mali) یان مالی وڵاتێکە لە ڕۆژئاوای ئەفریقا. مالی هاوسنوورە لەگەڵ جەزائیر لە باکوورییەوە، نیجەر لە ڕۆژهەڵاتەوە، بورکینۆفاسۆ، کۆتدیڤوار و گینێ لە باشوورییەوە و مۆریتانیا لە ڕۆژئاوایەوە. ڕووبەری مالی دەکاتە ١، ٢٤٠، ١٩٢کم دووجا. دانیشتوانی وڵاتەکە دەکاتە ١٩.١ میلیۆن کەس و پایتەختی وڵاتەکە شاری باماکۆیە. ٦٧٪ی دانیشتوانی وڵاتەکە تەمەنییان لە ژێر ٢٥ ساڵانە.\n٣ ناکۆکیە سیاسیەکان\nکچێکی ھۆزی بۆزۆ\nبە پێی سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٩، دانیستوانی مالی ١٤/٥ ملیۆن کەسە. زۆربەی ئەم خەڵکە (٦٨%) دانیشتووی گوندەکانن. ٥-١٠%ی خەڵکی مالیش ھێشتا نیشتەجێ نەبوون و ھەر لە ناو دەشتەکاندا و بە شێوەی نۆمادیک دەژین. زۆربەی دانیشتوانی مالی لە بەشی باشووری ئەم وڵاتەدا دەژین، بە تایبەت لە شاری باماکۆی پایتەخت.\n٩٥% خەڵکی مالی موسوڵمانی سوننەن، ٢% مەسیحی و ٣% دیکەیش پەیڕەوی ئایینە کۆنەکانی ئەم وڵاتە وەکوو بتپەرستی و ئانیمیزمن.\nئایینەکان لە مالی \nبە ھۆی لاواز بوونی حکوومەتی ناوەندی لە مالی، بەشێکی گەورە لە ناوچەکانی باکوور و ڕۆژھەڵاتی ئەم وڵاتە کەوتوونەتە ژێر دەستەڵاتی ھێزە چەکدارەکانی سەر بە ڕێکخراوی ئەلقاعیدە. لە مانگی جەنیڤەری ساڵی ٢٠١٣، لەگەڵ بڕیاری سەرۆککۆماری فەڕانسە فرانسوا ئۆلاند ھەندێک لە وڵاتە ئورووپاییەکان وەکوو فەڕانسە، بلژیک و بریتانیا دەستیان کرد بە ھەناردە کردنی ئەرتەشەکانی خۆیان بۆ مالی، تا لە ڕووخانی حکوومەتی ئەم وڵاتە لە لایەن ئەلقاعیدەوە بەرگری بکەن.\n^ Index Mundi using CIA World Factbook statistics, January 20, 2018, retrieved April 13, 2019\n^ بەختیاری, سەعی. جوگرافیا. تاران: ڕێکخراوی جوگرافیاییو کارتۆگرافی گیتاناسی. ISBN 978-964-342-431-2.\nCIA World Fact Book ١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=مالی&oldid=902280»\nدواجار لە ١٣:١١ی ٥ی شوباتی ٢٠٢٢ دەستکاری کراوە\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٣:١١ی ٥ی شوباتی ٢٠٢٢ نوێ کراوەتەوە.


ویکیپیدیا:ھەگڵ - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nفیدباک / یارمەتی\nئاگاداری: تۆ بەرپرسیارێتی تەواو دەگریتە ئەستۆ بە بەکارھێنانی ھەگڵ. دەبێت لە سیاسەتەکان و ڕێساکان تێبگەیت و ئەم ئامرازە بەپێی ئەم سیاسەتانە بەکارببەیت، گەر وا نەکەیت لەوانەیە بەربەست بکرێیت.\nھەگڵ، وەشانی ٣.٠.٠\nئادەم شۆرلاند، پێتر بێنا، ئێت ئال.\n٢٠٠٨؛ ١٤ ساڵ لەمەوپێش (٢٠٠٨)\nویندۆوز ٢٠٠٠ و دواتر، لینوکس، ماک ئۆ ئێس\nھەگڵ براوسەرێکە کە بۆ سەرانسەری پرۆژەکانی دامەزراوەی ویکیمیدیا دروست کراوە و دۆزینەوە و گەڕاندنەوە یاخوود پووچەڵکردنەوەی دەستکارییە ڕووخێنەرەکان ئاسان دەکات. ھەموو کەسێک دەتوانێت ھەگڵ لای خۆی دابگرێت و چاودێری دەستکارییەکان بکات، بەڵام مافی گەڕاندنەوە پێویستە بۆ ئەوەی بێ بەربەست بەرنامەکە بەکاربێت.\nئامانجی سەرەکی ئەم بەرنامەیە ڕاگرتنی خراپکاری و دەستکاری ڕووخێنەرە لە ویکیپیدیا، تاکوو ویکیپیدیا ھەر بە کراوەیی و بە خۆڕایی بمێنێتەوە و ببێتە سەرچاوەیەکی جێباوەڕ و بەھێز.\nھەگڵ بەرنامەیەکە کە دەتوانێت خۆی فێری شتی نوێ بکات و بەکارھێنەران بناسێتەوە و بەکارھێنەرە جێباوەڕەکان بخاتە پێڕستی سپییەوە. ئەم بەرنامەیە چەند میکانزمێکی جیاجیا بەکاردێنێت بۆ دۆزینەوە و ناسینەوەی خراپکارییەکان و چاودێری دەستکارییەکان دەکات لە ڕێگەی دوایین گۆڕانکارییەکانەوە.\nپێش بەکارھێنان، بەکارھێنەران پێویستە پەڕەی فێرکاری بخوێننەوە و خۆیان فێر بکەن کە ھەگڵ چییە، بۆچی بەکاردێت و چۆن بەکاردێت. ھەگڵ بۆ بەکارھێنەرە نوێ و تازەکارەکان پێشنیار نەکراوە، ئەوانەی دەیانەوێت ئەم بەرنامەیە بەکاربەرن پێویستە بزانن چۆن مامەڵە لەگەڵ خراپکاری و دەستکاریی ڕووخێنەر دەکەن. پێویستە بزانرێت کە مافی گەڕاندنەوە مافێکی گرنگە کە بەکارھێنەرانی ھەگڵ ھەیانبێت، ھەرچەندە پێویست نییە، بەڵام ئەگەر ویسترا بەرنامەکە بە تەواوی بەکاربێت بەبێ ھیچ بەربەستێک، پێویستە بەکارھێنەر ئەو مافەی بدرێتێ. ئەگەر مافی گەڕاندنەوەت پێویستە، داوا لە بەڕێوەبەرێک بکە.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ویکیپیدیا:ھەگڵ&oldid=558470»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٠:١١ی ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ نوێ کراوەتەوە.


گەرووی سوێس كرایەوە - تۆڕی میدیایی خەڵک\nگەرووی سوێس كرایەوە\nكۆمپانیای ئینش كیپ بۆ خزمەتگوزاری گواستنەوە ئاشكرایكرد ئەو كەشتییەى لە گەرووی سوێس ماوەی نزیكەی هەفتەیەكە گیری خواردبوو لە ئاوەكە لای دابوو، خرایە سەر ئاو لە ئەمڕۆ دوو شەممە.\nبەپێی زانیارییەكان دوای گەڕاندنەوەی كەشتییەكە بۆ نێو ئاو لەلایەن تیمێكی تایبەتەوە پشكنینی بۆ دەكرێت پێش ئەوەی دەست بە جووڵە بكاتەوە.\nسەرچاوەیەك بۆ ئاژانسی دەنگوباسی رۆیتەرز دەڵێت: بەیانی زووی ئەمڕۆ دوو شەممە كەشتییەكە خراوەتەوە سەر ئاو بزوێنەرەكانی كار دەكەن، بەڵام پشكنینی تەواوی بۆ دەكرێت پێش ئەوەی دەست بە جووڵە بكاتەوە.\nدەستەی بەڕێوەبردنی گەرووی سوێس لە میسر لە راگەیەنراوێكدا دوێنێ ئاشكرایكرد هەوڵەكان چڕكراونەتەوە بۆ دەرهێنانەوەی ئەو بەشەی كەشتییە بارهەڵگرەكە كە چووەتە نێو وشكانیەوە.\nماوەی نزیكە هەفتەیەكە كەشتییەكی بارهەڵگری گەورە لە بەڕێكەوتوو لە چینەوە بۆ رۆتەردامی هۆڵەندا لە گەرووی سوێس گیری خواردبوو.\nبەسەدان كەشتی بارهەڵگر گیریان خواردبوو لە نۆكەندی سوێس دوای گیرخواردنی كەشتییەكی گەورە.\nئیدارەی میسر چەند بەمەلەمی بەكارهێنا بۆ كردنەوەی رێگا بۆ كەشتییەكان و گەڕاندنەوەی كەشتە گەورە گیرخواردووەكە بۆ سەر رێڕەوی خۆی لەسەر گەورەترین رێڕەوی ئاوی قەرەباڵغ لە جیهاندا.\nپێشتر بڵاوكرایەوە كە كەشتییەكە بەهۆی رەشەبا و گەردەلوولی خۆڵبارینەوە لە رێڕەوی خۆی لایداوە، بەڵام دواتر بەرپرسانی میسر بەرپرسیارێتی رووداوەكەیان خستە ئەستۆی كاپتنی كەشتییەكە.\nئەو كەشتییەی گیری خواردووە، درێژییەكەی 400 میترە و كێشەكەی 223 هەزار تۆنە و لە رێدابووە لە چینەوە بۆ رۆتەردامی هۆڵەندا.\nبەهۆی رێگری لە جوڵەی كەشتییەكان نرخی نەووت بەرێژەی 5% بەرز بووەوە لە رۆژی چوار شەممە واتا بۆ هەر بەرمیلێك 3 دۆلاری چووە سەر، ئەمەش پاش هەواڵی گیرخواردنی ژمارەیەك كەشتی دێت كە 13 ملیۆن بەرمیل نەوتیان هەڵگرتووە.\nزیانی رۆژانەی رێگیران لە نۆكەندی سوێس لە ماوەی نزیكەی هەفتەی رابردوودا گەیشتبووە 10 ملیار دۆلار لەسەر ئاستی جیهان.\nلە نۆكەندی سوێسەوە 10ی نەوتی خاوی جیهانی دەگوزرێتەوە و نزیكەی 12%ی جوڵەی بازرگانیش لە ئەو نۆكەندەوەیە.\nدەنگدان لەسەر بودجە شكستی هێنا


گوندەواری سۆما ئەڤراز - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nدھستان صومای شمالی - Sumay-i Şimali Dehistanı\nپۆتانەکان: 37°58′16.5″N 44°46′20.5″E / 37.971250°N 44.772361°E / 37.971250; 44.772361پۆتانەکان: 37°58′16.5″N 44°46′20.5″E / 37.971250°N 44.772361°E / 37.971250; 44.772361\n٣٣٠ کیلۆمەتری چوارگۆشە (١٣٠ میلی چوارگۆشە)\nگوندەواری سۆما ئەڤراز لە دابەشکاریی کارگێڕیی ئێراندا، یەکێکە لە سێ گوندەواری ناوچەی سۆما و برادۆست لە شارستانی ورمێ، لە پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ئێران. ناوەندی ئەم گوندەوارە گوندی مەمەکانە.\nبەپێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠٠٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندستانە (١٠,٦١٣) کەس و (٥,٣٤٤)نێر و (٥,٢٦٩)مێ و (١,٨٤٥)خێزان پێکھاتووە.\nژمارەی کورد: (١٠,٦١٣)کەس کە دەکاتە ڕێژەی (١٠٠٪)ی دانیشتووانی گوندەوارەکە.\nپێکھاتەی گوندەواری سۆما ئەڤراز لە (٢٠٠٦)دا\nگوندەواری سۆما ئەڤراز ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندەوارانە:\nلە باکوورەوە لەگەڵ گوندەواری کەناربەڕۆژ و گوندەواری چەمێ زوولا و گوندەواری چەھریق.\nلە باشوورەوە لەگەڵ گوندەواری سۆما نشیو.\nلە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندەواری ئەنزەلا نشیو.\nلە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندەواری سۆما نشیو و گوندەواری چەھریق.\nبەکارھێنەرانی ویکیپیدیا، وتاری «صومای شمالی»، ویکیپیدیای فارسی (٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧).\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=گوندەواری_سۆما_ئەڤراز&oldid=819581»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٤:٠٤ی ٥ی ئابی ٢٠٢١ نوێ کراوەتەوە.


Diplomatic Magazine | دانی پێدابنێن، ئەوەی ڕویدا، ساختەكاری نییە!\nلەدوای 12/5 وە زەمەنێكی سیاسی نوێ دەبینین\nدانی پێدابنێن، ئەوەی ڕویدا، ساختەكاری نییە!\nهێزەكانی دەرەوەی یەكێتی و پارتی خۆیان دەخەڵەتێنن ئەگەر وابزانن ئەوەی لە 12/5 بەرامبەریان كراوە تەزویر و ساختەكاری بوە.\nئەو هێزە سیاسیەی ئەو ڕوداوە بەتەنها وەك تەزویر سەیردەكات، ئەوا هەم خۆی و هەم جەماوەرەكەی دەخەڵەتێنێت.\nئەوەی ڕویداوە هەر بەتەنها حاڵەتێكی ساختەكاری نییە لە هەڵبژاردنەكاندا، تا چاوەڕێ بكەیت لەڕێگەی سكاڵاو كۆكردنەوەی بەڵگەی ساختەكاریەكانەوە بیسەلمێنیت و مافی خۆت وەربگریتەوە.\nئەوانەی خۆیان میدیاكانیان و جەماوەرەكەیان بەم كارەوە سەرقاڵ كردووە، یان هێشتا پەیامەكەیان پێ نەگەیشتوە، یان خۆیان لەمانا مەترسیدارەكانی دەدزنەوە.\nنەخێر، بەهەموو پێوەرێك ئەوەی ڕویداوە ساختەكاری هەڵبژاردن نییە، بەڵكو سەپاندنی دۆخێكی سیاسی نوێیە بە زەبری هێز و بەبەهانەی هەڵبژاردنەوە.\nساختەكاری هەڵبژاردن، بە هەر قەبارەیەك بێت، ڕێ و شوێنی خۆی هەیە و تا ئەو كاتە دەخوات كە ئاشكرا نەبێت، بەڵام ئەوەی كە ڕویداوە وەك ڕۆژی ڕۆشن دیارە چییە، تەنانەت لەهەندێ باردا نایشارنەوە و بێ منەتن لە دەرئەنجامەكانی.چونكە دەزانن بەزەبری هێز دەتوانن بیسەپێنن و پارێزگاری لێ بكەن.\nئەوەی ڕویداوە تەزویر نییە، ئەوەی پێی وابێت ئەوە تەنها تەزویرە هێشتا خاوەنی سەلیقەی سیاسی نییە.\nبەڵكو لە راسترین واتایدا ئەوەی ڕویداوە سەپاندنی دۆخێكی نوێی سیاسیە لە هەرێمی كوردستاندا.\nلەدوای 12/5 وە كارەكتەرێكی سیاسی نوێ داخڵی كاری سیاسی دەبێت بەشێوەیەكی پراكتیكی، ئەویش پاڤێڵ تاڵەبانییە.\n12 ئایار، سەرەتای دەركەوتنی زەمەنێكی سیاسی نوێیە لە هەرێمی كوردستان كەدەشێت ناوی بنێین زەمەنی پاڤێڵ تاڵەبانی.\nدۆخی سیاسی كوردستان لەدوای هاتنە ناوەوەی ئەم كارەكتەرە سیاسیەوە چیتر زەمەنی سیاسەتی نەرم نییە وەك زەمەنی تاڵەبانی باوك، بەڵكو بردنە پێشەوەی خەونی سیاسی و دۆخی سیاسیە لەڕێگەی ڕێكەوتن و سەفقەی سیاسیەوە.\nیەكەمین تەلەفۆنی پاڤێڵ تاڵەبانی بەچەند كاتژمێرێك دوای داخستنی بنكەكانی دەنگدان لە ئێوارەی 12 ی ئایار بۆ عومەری سەید عەلی ڕێكخەری گشتی بزوتنەوەی گۆڕان، هەر بەتەنها گلەیی نەبووە، بەڵكو هەڕەشەی قبوڵكردنی ئەو دۆخە نوێیەش بوە كەلەدوای 12ی ئایارە وە دێتە گۆڕێ.\nئێستا كە هێزەكانی دەرەوەی یەكێتی و پارتی دەڵێن ئەنجامەكە رەتدەكەنەوە و دەنگی دزراوی دەنگدەرانیان دەگەڕێننەوە، دەبێت پێمان بڵێن چۆن؟ لەڕێگەی كۆمسیۆن و دادگاوە؟ لەڕێگەی بەغدا یان ئێران و ئەمریكاوە؟\nپێشتر نەوشیروان موستەفا وتبوی" هەڵبژاردن شاڕێی گۆڕانكاریە"، ئەمەش بەمانای ئەوەی تەنها هێزی دیموكراسی بەسە بۆ گۆڕین، لەدیدی بەرهەم ساڵحدا لەپاڵ دەنگی خەڵك دوو خاڵی دیكە هەن كە دەبێت حسابیان بۆ بكرێت ئەوانیش پەیوەندی نێودەوڵەتی و نزیكی لەهێزی چەكدارەوە. بەڵام لەئاستی عەمەلیدا تائێستا پەیوەندییە نێودەوڵەتیەكانی بەرهەم ساڵح نەیتوانیوە شتێك بكات.\nئێستا كاتی ئەوەیە هێزەكانی دەرەوەی یەكێتی و پارتی بەتایبەت گۆڕان و هاوپەیمانی كە بەڵێنی ئەوەیاندا ئەگەر هەڵبژاردنیان بردەوە دەسەڵات لەیەكێتی و پارتی وەردەگرن، بەلایەنگرانیان بڵێن بە چی ڕیگەیەك دەنگە دزراوەكانیان بەدەستدەهێننەوە.\nهەتائێستا ئەو پرسیارە لەلای لایەنگر و دەنگدەرانی ئەو شەش لایەنە بە ناڕونی ماوەتەوە ئەو ڕێگەیە چییە كە بەهۆیەوە دەنگە دزراوەكان دەگەڕێننەوە.\nهەرچی دروستكردنی قوڵاییە لەناو هێزی چەكدار و نزیكییە لە هێزی چەكدار، بە دەقیقی نازانرێت ئەو نزیكایەتیە تا چ ڕادەیەكە، ئایا هێشتا سۆزی فەرماندە سەربازیەكانی ماوە یان ئەوانیش رازیكراون و دوركەوتونەتەوە.\nلەوانەیە چیتر گەڕان بەدوای كۆكردنەوەی بەڵگە بۆ سەلماندنی ساختەكاریەكانی هەڵبژاردن كات بەفیڕۆدان بێت، لەكاتێكدا كەسێك نییە سكاڵا وەرگرێت.\nكۆمسیۆنی هەڵبژاردنەكان بۆخۆی بەشێكی سەرەكیە لە یاریەكە، ئێران هێزی پشتەوەی ئەنجامدانی ساختەكاریەكەیە، حكومەت لەلایەك دەسەڵاتی نیە و لەلایەكی دیكە چاوی لەوەیە لەگەڵ لایەنە براوەكان ڕێكەوێت بۆ ویلایەتی دوەم، پەرلەمانی عێراق پێیویستی بە دەنگی زۆرینەیە و زۆرینەش ئەوانەن كە تەزویر لە بەرژەوەندیان كراوە. ئەمریكا چاوی لە ئارامی و ئیستیقراری عێراقە و كوردستان شتێكی بچوكە كە جێگای بایەخ نییە بۆی.\nشەش لایەنەكە لەبارێكی تەواو ئیحراجكەردان، یان ڕازیبونە بەو كودەتایەی كراوە و ملدانە بۆ قۆناغێكی نوێی سیاسی كە تیایدا بەزەبری هێز بابەتەكان یەكلایی دەكرێنەوە، یان هاتنە سەر شەقام و تەنانەت بیركردنەوەیە لە هێزی چەكداری.\nتەنها شتێك ئەمریكی و ئێرانیەكان لەبارەیەوە ڕێك بن بریتییە لە ئیستیقراری ناوچەكە. لەوانەیە بەشێك لە هۆكاری بێدەنگی ئێرانی و ئەمریكیەكان ئەوەبێت وەك هاوڕێیەكی ڕۆژنامەنوس وتی، لەدیدی ئێرانی و ئەمریكیەكاندا ئەو لایەنانەی كە دەنگیان دزراوە ئیستیقراریان پێ تێك نادرێت، هەربۆیە بەبێ سڵەمینەوە یان بەشدارن لەوەی كە كراوە یان بێدەنگیان لێكردوە.\nئێمە نازانین بەدروستی ئەو هێزانەی كە داوای دەنگەكانیان دەكەن دەبێت چی بكەن، بەڵام دەزانین كە خۆشیان گەیشتونەتە ئەو باوەڕەی ئەوەی ڕویدا تازە تێپەڕیوە و بە كۆمسیۆن و سكاڵا ناگەڕێتەوە.\nئەوەشی لە ڕاگەیاندنەكانەوە دەیڵێن سەبارەت بە گەڕانەوەی دەنگی دزراوی دەنگدەرانیان هەر تەنها بۆ ڕازیكردنی دەنگدەرانیانە و بۆئەوەیە بەتەواوی نائومێد نەبن.\nشەش لایەنەكە لەبارێكی تەواو ئیحراجكەردان، یان ڕازیبونە بەو كودەتایەی كراوە و ملدانە بۆ قۆناغێكی نوێی سیاسی كە تیایدا بەزەبری هێز بابەتەكان یەكلایی دەكرێنەوە، یان هاتنە سەر شەقام و تەنانەت بیركردنەوەیە لە هێزی چەكداری كە لەوانیە دەسەڵات ئەوەشی پێ ناخۆش نەبێت و خۆی بۆ ئامادەكردبێت.\nلەحاڵێكی لەم جۆرەشدا ئەوەی كە جوڵەی تێدا دەكرێت تەنها پارێزگای سلێمانی دەبێت و لایەنەكان لەهەولێر و دهۆك بەسنگی ڕوتی دەنگدەرانیانەوە ناتوانن ڕوبەڕوی دەسەڵات ببنەوە.\nلەوانەیە پاڤێڵ تاڵەبانی و سەركردەكانی دیكەی یەكێتی پێیان خۆش بێت ئەم پەیامە بەڕونی بگات، لە زەمەنی سیاسی ئەودا چیتر یاریەكان لەسەر ڕێساكانی پێشویان بەڕێوەناچن، بەڵكو چیتر هێز و سەفەقەی سیاسی یاریەكان یەكلایی دەكەنەوە.\nبەدیدی ئێمە پاڤێڵ تاڵەبانی دەیەوێت تا دوا جێگا ئیستیفزازی ئەو لایەنانە بكات و فەحسی ئەوە بكات دواپلەی توڕەبون و وەڵامدانەوەیان تا كوێ بڕدەكات.


ژیاننامه‌ی تۆماس جێفرسۆن (٣) – History Of Kurdistan\nHome / مێژووى جیهان / ژیاننامه‌ی تۆماس جێفرسۆن (٣)\ndidar othman 2016-06-13\tمێژووى جیهان, مێژووى گشتى لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە ژیاننامه‌ی تۆماس جێفرسۆن (٣) 2,123 Views\nسێیه‌م سه‌رۆک کۆماری ئه‌مریکا (خوله‌کانی سه‌رۆکایه‌تی 1809-1801)\nن. فرانک فریدێڵ و هاگ سیده‌ی و. له ئینگلیزیه‌وه: خه‌سره‌و ئه‌ڵماسی\nله گه‌رماوگه‌رمی ململانێی حیزبی له ساڵی 1800دا، تۆماس جێفرسۆن له نامه‌یه‌کی تایبه‌تی‌دا ده‌نووسێت: « سوێندم له به‌رده‌م خوای مه‌زندا خواردووه که دوژمنی هه‌میشه‌یی هه‌ر جۆره زۆردارییه‌ک بم به‌رامبه‌ر میشکی مرۆڤ.»\nئه‌م پارێزه‌ره به‌هێزه‌ی ئازادی، له ساڵی 1743 له گه‌ڕه‌کی ئالبێماڵی ڤیرجینیا له دایک بوو. له باوکییه‌وه، که باخه‌وان و نه‌خشه‌داڕێژ بوو، ده‌وروبه‌ری 20000 مه‌تری چوارگۆشه‌ی زه‌وی به میرات بۆ مابوو، وه له دایکییه‌وه، که له خێزانی راندۆڵفه‌کان بوو، پێگه‌یه‌کی کۆمه‌ڵایه‌تی به‌رزی بۆ به‌جێمابوو. له کۆلێژی ویلیام و ماری ده‌رسی خوێند و دواتر بوو به خوێندکاری به‌شی یاسا. له ساڵی 1772دا، ژیانی هاوسه‌ری له‌گه‌ڵ بێوه‌ژنێک به ناوی مارتا وایڵێس سکێڵتۆن پێکهێنا و گواستییه‌وه بۆ مۆنتسێلۆ، ماڵه ته‌واو نه‌بووه‌که‌ی که به لووتکه‌ی شاخێکه‌وه بوو.\nجێفرسۆن که دموچاوێکی شڵ‌و قژێکی خه‌نه‌یی و باڵایه‌کی به‌رز و ناقۆڵای هه‌بوو، وه‌ک په‌یامنێر که‌سێکی قسه‌زان بوو، به‌ڵام قسه‌که‌رێکی گشتیی باش نه‌بوو. له ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی ڤیرجینیا و کۆنگره‌ی کانتینێنتاڵ، زیاتر له ده‌نگی، پێنووسه‌که‌ی خستبووه پرسی نیشتمانه‌وه. جێفرسۆن، وه‌ک «نوێنه‌ره بێده‌نگه‌که‌ی» کۆنگره، کاتێک 33 ساڵ ته‌مه‌نی بوو، ڕه‌شنووسی راگه‌یاندنی سه‌ربه‌خۆیی نووسیه‌وه. له ساڵانی دواتردا، کاری بۆ ئه‌وه کرد که وشه‌کانی له ڤیرجینیا ببنه ڕاستییه‌کی حاشاهه‌ڵنه‌گر. له هه‌موو سه‌رنجڕاکێشتر، پرۆژه‌یاسایه‌کی بۆ ده‌سته‌به‌رکردنی ئازادی ئایینی نووسیه‌وه که له ساڵی 1786دا وه‌ک یاسا په‌سند کرا.\nململانێی توندی حیزبایه‌تی گه‌شه‌ی کرد، وه دوو پارتی جیاواز، فێدڕالیسته‌کان و کۆماری- دێموکڕاته‌کان، خه‌ریک بوو دروست ده‌بوون. جێفرسۆن هێدی هێدی رێبه‌رایه‌تی کۆمارییه‌کانی گرته ده‌ست که هاوسۆزی پرسی شۆڕشی فه‌ڕه‌نسا بوون. به هێرشکردنه سه‌ر سیاسه‌ته‌کانی فێدڕالیسته‌کان، دژی حکوومه‌تێکی ناوه‌ندیی به‌هێز و لایه‌نگری مافی ویلایه‌ته‌کان بوو.\nوه‌ک کاندیدێکی ناڕازیی سه‌رۆکایه‌تی له ساڵی 1796، جێفرسۆن سێ ده‌نگی که‌م هێنابوو. سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی دژبه‌ری سه‌رۆک کۆمار ئه‌ده‌مز بوو، به هۆی هه‌ڵه‌یه‌ک له ده‌ستووری وڵاتدا بوو به جێگری سه‌رۆک کۆمار. له ساڵی 1800دا، ئه‌و که‌موکوڕییه‌ی ده‌ستوور، کێشه‌یه‌کی گه‌وره‌تری لێکه‌وته‌وه. ده‌نگده‌رانی کۆماری، که هه‌وڵیان دا هه‌م سه‌رۆکی وڵات و هه‌م جێگره‌که‌ی له پارته‌که‌ی خۆیان هه‌ڵبژێرن، به رێژه‌یه‌کی یه‌کسان ده‌نگیان به جێفرسۆن و ئارۆن بێڕ دابوو. ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران کێشه‌ی ئه‌و ده‌نگه یه‌کسانه‌ی چاره‌سه‌ر کرد. هامیلتۆن، که هیچ یه‌ک له جێفرسۆن و بێڕی خۆش نه‌ده‌ویست، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا پێداگری له سه‌ر هه‌ڵبژاردنی جێفرسۆن کرد.\nکاتێک جێفرسۆن سه‌رۆکایه‌تی وڵاتی گرته ده‌ست، قه‌یرانه‌که‌ی فه‌ڕه‌نسا کۆتایی پێهاتبوو. خه‌رجییه‌کانی سوپا و هێزی ده‌ریایی که‌م کرده‌وه، له بودجه‌ی بڕی، وه باجی سه‌ر ویسکی لابرد که له رۆژئاوا زۆر خه‌ڵکی بێتاقه‌ت کردبوو، وه به‌م شیوه‌یه ته‌نیا توانی به رێژه‌ی یه‌ک له سه‌ر سێ قه‌رزی گشتیی وڵات دابه‌زێنێت. هه‌روه‌ها ده‌سته‌یه‌کی هێزی ده‌ریایی ره‌وانه‌ی شه‌ڕ کرد دژی دزه ده‌ریاییه‌کانی بارباری که ته‌نگیان به بازرگانیی ئه‌مریکا له مه‌دیته‌رانه هه‌ڵچنیبوو. جگه له‌مانه‌ش، سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی ده‌ستووری وڵات ڕێگه‌ی به وه‌ده‌ستهێنانی خاکی نوێ نه‌ده‌دا، بێ هیچ دوودڵی و گومانێک له ده‌ستووریبونی هه‌نگاوه‌که‌ی، ده‌رفه‌تی وه‌ده‌ستهێنانی ناوچه‌ی لوویزیانای له ناپیلیۆن له ساڵی 1803 قۆسته‌وه.\nله ماوه‌ی خولی دووه‌می سه‌رۆکایه‌تیدا، سه‌ره‌ڕای ده‌ستێوه‌ردانه‌کانی ئینگلیستان وفه‌ڕه‌نسا له مافه‌کانی بێلایه‌نانه‌ی بازرگانانی ئه‌مریکی، جێفرسۆن زۆربه‌ی کات و هه‌وڵی خۆی ته‌رخان کردبوو بۆ ئه‌وه‌ی نه‌هێڵێت گه‌لی ئه‌مریکا له شه‌ڕه‌کانی ناپیلیۆنه‌وه بگلێت. ئه‌و چاره‌سه‌ره‌ی که جێفرسۆن هه‌وڵی بۆ ده‌دا، واته ئابلۆقه‌ی سه‌ر گواستنه‌وه‌ی ئه‌مریکی، ئه‌نجامی باشی لێ نه‌که‌وته‌وه‌و خه‌ڵکی بێزار کردبوو.\nدوای خانه‌نشینبوونی، گه‌ڕایه‌وه مۆنتسێلۆ و کاته‌کانی ته‌رخان کرد بۆ بیر کردنه‌وه له نه‌خشه گه‌وره‌کانی بۆ زانکۆی ڤیرجینیا. پیاوێکی خانه‌دانی فه‌ڕه‌نسی تێبینی کرد که جێفرسۆن ماڵ و مێشکی خۆی ته‌رخان کردبوو «بۆ پێگه‌یه‌کی به‌رز که ده‌کرێ لێیه‌وه له جیهان بڕوانێت.»\nجێفرسۆن له رۆژی 4ی مانگی جولای ساڵی 1826، ماڵاوایی له ژیان کرد.\nله ژماره ٦٤٢ ی رۆژنامه‌ی “کوردستان”دا بڵاو بۆته‌وه\nPrevious ژیاننامەی جەیمس مەدیسۆن ٤ (خولەکانی سەرۆکایەتی ١٨٠٩ بۆ ١٨١٧)\nNext ژیاننامەی جۆرج واشنتۆن


29.03.2020 06:15 PM\nژیان_بەغداد: ئەوەی چەند مانگێک لەوەوبەر لایەنە شیعەکانی نزیک لە ئێران خۆپیشاندانیان بۆ دەکرد و لە پەرلەمان بڕیاریان بۆ دەردەکرد، ئێستا ئەریکا خۆی جێبەجێیدەکات. بەڵام لەجیاتی ئەوەی دڵخۆشیان بکات، دڵەڕاوکێ و نیگەرانییەکی زۆری بۆ دروستکردوون.\nلایەنە شیعەکانی نزیک لە ئێران لە عێراق، بەتایبەتی ئەوانەی گرووپ و میلیشیای چەکداریان هەیە، لەو باوەڕەدان کشانەوەی ئەمریکییەکان لەبەشێک لە سەربازگەکان و رادەستکردنەوەیان بە سوپای عێراق، بە مانای ئامادەکاریی دێت بۆ ئەوەی تووندتر لە هەرجارێک تێیانبسرەوێنێ.\nبەپێی زانیارییەکانی (تۆڕی هەواڵی ژیان)، لە چەند کاتژمێری رابردوو لەبەغدا، بەشێک لەسەرکردە شیعەکان بە ئامادەبوونی بەرپرسێکی ئێرانی کۆبوونەتەوە و تاوتوێی بڕیاری کشانەوەی ئەمریکییەکانیان کردووە. لەو کۆبوونەوەیەیدا، بە ئەنجامێک نەگەیشتوون تەنانەت بۆ دەرکردنی راگەیێندراوێکی هاوبەش.\nدوێنێ رۆژنامەی نیۆرک تایمزی ئەمریکی بە پشتبەستن بە سەرچاوەیەکی سەربازی ئەمریکی، رایگەیاندووە، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا ئامادەکاریی دەکات بۆ وەشاندنی گورزێکی کەمەرشکێن لەو لایەنە شیعە عێراقییانەی وەک هاوکاری ئێران هەڵسوکەوت دەکەن.\nئەمڕۆ ئەمریکییەکان لە چوارچێوەی رادەستکردنەوەی سەربازگە و مۆڵگەکانیان، سەربازگەی (کەی وەن)یان لە کەرکووک رادەستی سوپای عێراق کردەوە. کە ماوەیەک پێش ئێستا لەلایەن گرووپە چەکدارەکانەوە هێرشی کرایە سەر و چەندسەربازێکی ئەمریکی و بەریتانی کوژران و برینداربوون. دواتریش ئەمریکییەکان وەک تۆڵەکردنەوە، حزبوڵڵای عێراقیان بۆردوومانکرد.\nچه‌ند رۆژێك پێش ئێستا رۆژنامه‌ی(جه‌ریده‌ی)ی كوه‌یتی بڵاویكرده‌وه، ده‌زگا ئه‌منییه‌كانی ئێران زانیاری هه‌واڵگرییان پێگه‌یشتووه كه ئه‌مریكییه‌كان هاوپه‌یمانه‌كانیان له به‌غداد ئاگاداركردووەته‌وه ئەوان بێهیوابوون لەوەی لەرێگای کۆمەڵگەی مەدەنییەوە هەژموونی ئێران لە عێراق نەهێڵن، ئەو شەڕە بەبێ جووڵەی هێزە چەکدارەکانی نزیک لە واشنتن، ئاسان نییە.\nهەر ئەو کشانەوە بێدەنگە،لایەنە شیعەکانی تەواو ترساندووە و ناتوانن خوێندنەوەیەکی ئەرێنی بۆ بکەن. تەنانەت خۆیان ئامادەکردووە بە گورزێکی بەهێز و دەستوەشاندنێکی لە ناکاو.


نیشتەجێبوون - Wohnen - We.Inform\nنیشتەجێبوون – Wohnen\nHome/نیشتەجێبوون – Wohnen\nنیشتەجێبوون – Wohnenfranziska2017-10-24T15:01:49+00:00\nپاش گەیشتنی ئێوە\nزۆر کەس وەکو ئێوە بە هۆی بەدواداچوون کردنیان و ناکۆکی چەکدارانە هەڵاتوون و هاتوونەتە هامبورگ.\nناوەندیی وەرگرتنی سەرەتایی\nپاش گەیشتنی ئێوە بە هامبورگ، بەڵگەیەکی ناوکەوت و شوێنێک لە ناوەندیی سەرەتایی وەرگرتن (ZEA) لە شەقامی Bargkoppelweg لە گەڕەکی Rahlstedt وەردەگرن. لەم شوێنەدا ناونووسیتان دەکرێت و چاولێکردنی پزیشکی جێبەجێ دەبێت و داواکاریی پەنابەریەتی خۆتان پێشکەش دەکەن. لە ماوەیەکی کورتدا پێتان دەگوترێت کە ئاخۆ لە هامبورگدا دەمێننەوە و یان ئەوەی کە لە ویلایەتێکی تردا بڵاو دەکرێنەوە.\nپاش چەند رۆژ دەگوێزرێنەوە بۆ ناوەندێکی سەرەتایی تر. بە شێوەی ئاسایی نیشتەجێ بوون لە کانتینەرەکانی نشینگەدا جێبەجێ دەبێت، تەنیا گەر جەماوەری زۆر هەبێت و لە دۆخی فریاکەوتنیدا، نیشتەجێبوون بە شێوەی کاتیی لە هۆڵەکان یان لە خێوەت و دەوارەکاندا جێبەجێ دەبێت.\nلە ناوەندیی وەرگرتنی سەرەتاییدا ئێوە لەگەڵ دیکەی پەنابەران دەژین، و پارەی گیرفانی خۆتان وەردەگرن، جیا لەوە خزمەتکاریی ناماددی (ژەمەکانی خواردن، جلوبەرگ و شتی تر) و چارەسەریی پزیشکی وەردەگرن، ئیمکاناتی چاودێریی لە منداڵان و پۆلەکانی خوێندنگە لە شوێنەکەدا هەیە.\nکاتێ کە داواکاریی پەنابەریەتی خۆتان پێشکەش دەکەن، دەبێت بۆ ماوەی 6 مانگ لە ناوەندێکی سەرەتاییدا بژین.\nنیشتەجێبوون بە شێوەی گشتی\nبەوبۆنەوە کە بۆ کەسانی خاوەن مافی پەنابەریەتی و هەروەها پەنابەرانی بە فەرمی ناسراو کە مۆڵەتی نیشتەجێبوونیان هەیە، دەسبەجێ هەلی مسۆگەرکردنی خانوبەرەی شیاو نییە، ئەوان لە ماڵە گشتییەکاندا لەگەڵ دیکەی پەنابەران لە شوێنێکدا پێکەوە دەژین. هەروەها هاووڵاتییانی هامبورگیش کە ماڵەکەی خۆیان لە دەست داوە لە سەرەتاوە لە ماڵێکی شوێنی نیشتەجێبووندا دەژین.\nکانتینەرەکانی نشینگە، خانووە لە پێشدا چێکراوەکان، پاڤیۆنەکان و ماڵەکانی جێی نیشتەجێبوونی نەگۆڕ هەن.\nئەگەر بکرێت، یەک خێزان (هەروەها جووتێکی هاوژین) بە شێوەی هاوبەش نیشتەجێ دەکرێن. لەم نێوانەدا هەندێ نیشتەجێگەش هەیە کە وەک ماڵێکی راستەقینە گەڵاڵە کراون: شەش کەس لە سێ ژووردا دەژین کە سەلاجە (رچێنەر و سەهۆڵدان)، گاز، دووش و دەستاویان هەیە. هەروەها کەسانێ کە تەنیان، وەک ژیانی ماڵە هاوبەشەکان، ژووری خۆیان لەگەڵ کەسانی تر دەنێنە هاوبەشی. لە نیشتەجێبوون لە ماڵە گشتییەکاندا، بە گوێرەی رابردوو هەلی هەبوونی ژیانی تایبەتی بڕێ زیاتر دابینە، راوێژکاریی سەبارەت بە بابەتە کۆمەڵایەتییەکان لە شوێنەکەدا و هەروەها پەیوەندیی لەگەڵ دراوسێکان و کەسانی دڵخواز بۆی هەیە.\nئێوە خۆتان شت دەکڕن و پێویستییەکانی خێزانی خۆتان مسۆگەر دەکەن. منداڵان و لاوان دەچنە باخچەی ساوایان و یان خوێندنگە، گەورەساڵان لە پۆلەکانی زمانی ئەڵمانی و تێکەڵبووندا بەشداریی دەکەن.\nبەڕێوەبەرایەتی کۆمەڵایەتی (Sozialmanagement) لە نیشتەجێگەدا یارمەتی ئێوە دەدات کە فەرمانگە و بەرپرسی شیاو بدۆزنەوە. هەروەها زۆربەی کات هەلی پەیوەندی کردن بە دراوسێکان و کەسانی دڵخواز هەیە کە بەوپەڕی خۆشییەوە لە سەردانی فەرمانگەکاندا لەگەڵتان دەبن و یارمەتیتان دەدەن.\nهەروەها کاتی روودانی کێشە لە نیشتەجێگەدا، تکایە سەردانی بەڕێوەبەرایەتی کۆمەڵایەتی بکەن.\nگواستنەوە بۆ ماڵی تاکەکەسی\nوەکو کەسی خاوەن مافی پەنابەریەتی یان پەنابەری بە فەرمی ناسراو، ئێوە بە بێ هیچ سنووردارێتییەک دەستتان بە بازاڕی خانوبەرە دەگات.\nکاتێ کە بە رادەی تەواو داهاتتان هەبێت (داهاتی تاکەکەسی)، خۆتان دەتوانن بڕەپارەی کرێی ماڵێک یان ژوورێک بدەن.\nئەگەر داهاتی تاکەکەسیتان نییە، دەتوانن لە فەرمانگەی کاردۆزینەوە team.arbeit. hamburg یان لە فەرمانگەی پسپۆڕایەتی مسۆگەرکردنی پێداویستییە سەرەتاییەکان و کاروباری کۆمەڵایەتی ، بۆ وەرگرتنی یارمەتی بۆ خەرجی و کرێ ماڵ داواکاریی پێشکەش بکەن. لەم پێوەندییەدا ماڵەکە نابێت زۆر گەورە و یان زۆر گران بێت. راوێژکاری بەرپرس هەموو بابەتەکان بۆ ئێوە روون دەکاتەوە.\nئێوە هەروەها دەبێت پاش روونبوونەوەی دۆخی نیشتەجێبوونی خۆتان، لە سێ ساڵی یەکەمدا شوێنی نیشتەجێبوونی خۆتان لە ویلایەتێکدا کە بۆ رەوتی پەنابەریەتی بۆ ئێوە تەرخان کراوە بپارێزن – وەک نموونە لە هامبورگ.\nرەوتی گەڕان بۆ ماڵ\nیەکەمین راوێژکار بۆ دۆزینەوەی ماڵ بەڕێوەبەرایەتی کۆمەڵایەتی Sozialmanagement لە نیشتەجێگەدایە. ئەوان بە پێشکەشکردنی ناونیشانەکانی پەیوەندی، رێنوێنی و پیشاندانی رێگا یارمەتی ئێوە دەدەن. هەروەها ئەوان رایەڵەیەکی باش لە کەسانی دڵخوازیان هەیە کە بەپێی داواکاریی لە رێگا پێویستەکاندا لەگەڵ ئێوە دەبن.\nرێگای یەکەم بە شێوەی ئاسایی دەگات بە بنکەکانی پسپۆڕایەتی بۆ یارمەتی لە دۆخی فریاکەوتنی خانووبەرە . ئەم بنکانە بۆ کەسانی بێ ماڵ لە ناوەندەکانی نیشتەجێبوونی سەر بە کەرتی گشتی، ژوورگەلێکی تاکەکەسی تەرخان دەکەن. لە پەنای هاووڵاتییانی هامبورگدا کە ماڵێکیان نییە، کەسانێکی خاوەن مافی پەنابەریەتی و پەنابەرانی بە فەرمی ناسراویش کە بەختی زۆری مانەوەیان هەیە دەتوانن لەم جۆرە خانووە کەڵک وەرگرن. لە دانیشتنێکی راوێژکاریی بە ئامادەبوونی ئێوە، گەڵاڵەی یارمەتی دیاریی دەکرێت و پاڵپشتی پێویست بۆ دۆزینەوەی ماڵ پێشکەش دەکرێت، هەروەها بێجگە لەوەش دەرکردنی پشتڕاستکردنەوەی پێویستی (Dringlichkeitsbestätigung) جێبەجێ دەکرێت.\nزانیاریی سەرهێڵ (Infoline) یارمەتی کۆمەڵایەتی – فەرمانە پسپۆڕانەکان لە پێوەندی لەگەڵ یارمەتیدانی کەسانی بێ ماڵ: http://www.hamburg.de/basfi/fa-wohnungslosenhilfe/\nهەڵبەت ئێوە دەتوانن خۆتان بە دوای ماڵدا بگەڕێن:\nپۆرتاڵەکانی موڵکەکان لە ئینتەرنێتدا بریتی لە نزیکەو هەموو بابەتەکانی پێشکەشکراو لە بازاڕدان. بۆ هەڵکردنی پەیوەندی لەگەڵ خاوەنماڵەکان پەیامێکی کورت بنووسن. ئەم پەیامە دەتوانێت بە شێوەی خوارەوە بێت:\nوێرای سڵاو و رێز،\nئاگاداریی ماڵەکەی ئێوە سەرنجی منی راکێشاوە. کەی دەکرێ ماڵەکە ببینم؟ تکایە پەیوەندیم پێوە بکەن.\nناو، ناوی بنەماڵەیی\nئەگەر لە ناوەندی کاردۆزینەوە پارە وەردەگرن، رێگەپێدراون تەنیا خانووگەلی بە رادە و نرخی دیار بەکرێ بگرن. لە راوێژکاری بەرپرسی خۆتان بپرسن کە دەتوانن چ جۆرە ماڵێک بە کرێ بگرن.\nکاتێ کە ماڵێکتان دۆزیەوە و خاوەنماڵ حەزی لێیەتی ماڵەکەتان بە کرێ پێ بدات، دەبێت پەسەندی ئەو کارەی لێ داوا بکەن. لە پەسەندنامەکەدا دەبێت تێچووەکانی مانگانە بۆ ماڵەکە دیاریی کرابێت. ئەم بەڵگەی پەسەندنامە زوو بە زوو بدەنە دەست ناوەندیی کاردۆزینەوە. ئەگەر مەرجەکانی ماڵەکە دروست بێت، ئێوە پەسەندنامەیەک لەلایەن ناوەندیی کاردۆزینەوە وەردەگرن کە دەبێت بیدەن بە خاوەنماڵەکە. پاش ئەوە دەتوانن گرێبەستی کرێ واژۆ بکەن و کلێڵی ماڵەکە لە خاوەنماڵ وەرگرن.\nدۆزینەوەی ماڵ لەلایەن خۆتانەوە\nپۆرتاڵی سەرهێڵی گەڕان بۆ ماڵ:\nکۆمپانیای خانوبەرەی شارەوانی هەندێکی زۆر خانوو بە نرخی شیاوی هەیە www.saga-gwg.de\n66 66 66 42 40 49+، دووشەممە تا هەینی: کاتژمێر 9 بۆ 19 بێجگە لەوە 18 نووسینگە لە بەشە جیاوازەکانی شاردا هەن، کە دەتوانن بۆخۆتان راوێژکارییان لێورەگرن. دەتوانن ئەم نووسینگانە لە رێگای ئەم ماڵپەڕەوە بدۆزنەوە: www.saga-gwg.de/fuer-unsere-mieter/unsere-geschaeftsstellen\nژوور لە خانوویەکی هاوبەشدا (WG)\nwww.fluechtlinge-willkommen.de (هەروەها بە زمانی ئینگلیزی و عەرەبی)\nدەتوانن دیکەی زانیارییەکان سەبارەت بە گەڕان بۆ ماڵ و بابەتی نیشتەجێبوون لە رێگای ماڵپەڕی خوارەوە بدۆزنەوە:\nئەنجومەنی وتووێژی نیشتەجێبوون:


له 25ی 7دا\nله 25ی 7دا\nدروستکردنی گۆڕان له‌لایه‌ن سه‌رکرده‌و کاریزمای کورد نه‌وشیروان مسته‌فا، وه‌رچه‌رخانێکی گه‌وره‌ی سیاسی بوو. بۆیه‌که‌مجار هێزێکی مه‌ده‌نی، به‌ڕووئیایه‌کی ڕون بۆچاکسازی چووه ململانێی سیاسی و سه‌رکه‌وتنی گه‌وره‌ی به‌ده‌ستهێنا..\nململانێی چه‌کداری گۆڕی بۆ خه‌باتی مه‌ده‌نی. ده‌ستورێکی نوێی حیزبی داهێنا، مۆدێلی سه‌رکردایه‌تی گۆڕی، سه‌رۆکی هه‌تا هه‌تایی و مه‌کته‌بی سیاسی ھەتا هه‌تای نه‌ما، دوو ساڵ جارێک گۆڕانکاری و هه‌ڵبژاردن بۆ کۆی سه‌رکردایه‌تی ده‌کرێت..\nچونی گۆڕان بۆ حکومه‌تیش له ٢٠١٤و له٢٠١٩ه‌دا، هه‌ر له پێناوی چاکسازی به‌رنامه‌ی چاکسازی بوو. گۆڕان ده‌یان گه‌نجی به‌توانای کرده واجیهه‌ی حیزب و به‌رپرسیاریه‌تی پێدان.\nگۆڕان، هۆشیاری گه‌وره‌ی دروستکرد، ئه‌م هۆشیاریه کاریگه‌ری گه‌وره‌ی هه‌بوو، به ئه‌ندازه‌یه‌ک ده‌سه‌ڵاتدارانیش ئێستا باسی ئه‌و گه‌نده‌ڵی و نادادیه ده‌که‌ن؛ گۆڕان ١٠ ساڵ پاش ئێستا باسی کرد.\nڕۆحت شاد، ڕابه‌ڕی دوو شۆڕش، پێشمه‌رگه‌و ڕۆشنبیر، زمانزان و کۆمه‌ڵناس، مێژوونووس و بیریاری سیاسی. دڵنیابه ئه‌م ئامانه‌ته‌ت ده‌پارێزین، ئه‌م بزوتنه‌وه دواپرۆژی تۆ بو، پاراستنی ئه‌رکه. عه‌لی حه‌مه ساڵح\nئه‌رێ به‌ڕاست، وه‌ڵامى فه‌رمى چییه؟\nنه‌وتی كه‌ركوك چی لێدێت؟ چۆن ده‌فرۆشرێت؟ داهاته‌كه‌ی بۆ كێیه؟\nداهاتی نەوتی كوردستان چی لێدێت؟\nپرۆژه‌یه‌كى گرنگ بۆ چاكسازى دارایى\nپارتی گره‌و له بێ ده‌نگی كێ ده‌باته‌وه ؟\nپه‌که‌که و بۆری نه‌وت\nڕاپه‌ڕین.. کاتێک "شۆڕشگێڕ" ده‌بێته دڕنده و مافیا\nپه‌یامی من له یادی یه‌کێتی نیشتیمانی واقعێکی تاڵ دوور له سۆز\nتكایه با كانزاكانیش وه‌ك نه‌وت و گازی لێنه‌كرێت\nلەمەودوا زاراوەی حکومه‌تی هه‌ژارکوژ بەکاردەهێنم


کۆنفرانسی هەورامان ئەشناسی کۆتاییهات - RojNews\nکۆنفرانسی هەورامان ئەشناسی کۆتاییهات\nلەشاری هەڵەبجە کۆنفرانسی هۆرامان ئەشناسی (هەورامان ناسی)، کۆتایی پێهات و ڕاسپاردەکان خوێندرانەوە.\nئەمڕۆ کاتژمێر ٥:٠٠ خولەکی ئێوارە کۆنفرانسی هۆرامان ئەشناسی (هەورامان ناسی) لە هۆڵی بۆنەکانی شاری هەڵەبجە کۆتاییهات.\nلەکۆتایی کۆنفرانسەکەدا ڕاسپاردەنامەی کۆنفرانسەکە لەلایەن هێرۆ وەکیلی، هاوسەرۆکی کۆنفرانسی هەورامان ئەشناسی-یەوە خوێندرایەوە.\nلە ڕاسپاردەنامەکەدا هاتبوو:\nلەم دوو ڕۆژرەدا لە کۆنفرانسی هەورامان ئەشناسی، ئەم بابەتانمە خرایە ڕوو.\nمێژووى هه‌ورامان، مێژوى هه‌ورامییه عه‌بدولمه‌له‌کییه‌کان، پێگه‌ى ژن له هه‌ورامان، هونه‌ر له هه‌ورامان، خۆژیاندنى له هه‌ورامان و پێگه‌ى ئه‌ده‌ب له هه‌ورامان.\nهەروەها هاتبوو: ئێمە وەکو دەستەی بەڕێوبەری کۆنفرانسی هۆرامان ئەشناسی، لەکاتی پێشکەشکردنی بابەتەکاندا سەرنجی خۆمان لەسەر بابەتەکان کۆکردووەتەوە لەم چەند خاڵەی خوارەوە و وەکو ڕاسپارەدی کۆتایی کۆنفرانس بەم شێوەیە دەیخەینەڕوو.\nڕاسپاردەکان پێکهاتوون لە:\n١.کارکردن بۆ خوێندن بە زمانی هەورامی، بەتایبەت لە ناوچەی هەورامان و ئەو خوێندندگایانەی کە ڕێژەی زیاترینی خوێندکارەکانی زمانی دایکیان (هەورامی)یە.\n٢.کارکردن بۆ ناسینی زمانی هەورامی لە پارێزگای هەڵەبجە وەکو زمانی فەرمی ناوچەی هەورامان.\n٣.کردنەوەی ئەکادیمیای زمانەوانی هەورامی لە ناوچەی هەورامان و ناوەندێک بۆ فێربوونی زمانی هەورامی.\n٤.کردنەوەی میدیایەکی هەورامی بەتایبەت کەناڵیکی ئاسمانی.\n٥.کردنەوەی بەشی زمانی هەورامی لە زانکۆی هەڵەبجە، فاکەڵتی زمانەکان.\n٦.کارکردن بۆ دامەزراندنی ئەنجومەنی هەورامان کە کاربکات بۆ چارەسەرکردنی تەواوی کێشەکانی زمان، ڕۆشنبیری، پەروەردە و میدیا و خزمەتگوزارییەکانی ناوچەی هەورامان.\n٧.چاپکردنی تەواوی بابەتەکانی کۆنفرانس لە چوارچێوەی کتێبێک، کە لەلایەن زانکۆ و پارێزگا و قایمقام و بەڕێوبەرایەتی رۆشنبیری هەڵەبجەوە چاپ دەکرێت.\n٨.هەماهەنگی لەگەڵ شەبەک، باجەڵان و زەنگەنە و کاکەیی بۆ زیاتر گرنگیدان بە کلتور و گۆرانی وە بەستنی کۆنفرانس یان دیدارێک لەسەر جیاوازییەکان و چونیەکییەکان و تەواوی پێکهاتەکان.\n٩.کارکردن بۆ ڕێکخستنی ڕێزمان و ڕێنووسی هەورامی لەگەڵ یەکخستنی کیبۆردی زمانی هەورامی.\nبە ئامادەکاریی کۆمه‌ڵێک له ڕۆشنبیر و چالاکوان و نووسه‌رى هه‌ورامان به هاوکارى کۆنگره‌ى نه‌ته‌وه‌یى کوردستان (کەنەکە)، کۆنفرانسی هۆرامان ئەشناسی کە بە سۆرانی بەواتای (هەورامان ناسی) دێت و له‌ژێر دروشمى "ویرۆکه‌رده‌ى، قسه‌که‌رده‌ى، واناى، نویسته‌ى به زوانو هۆرامى"، کە بەسۆرانی بەواتای (بیرکردنەوە، قسەکردن، نووسین، بەزمانی هەورامی)دێت، دوێنێ کاتژمێر ٩:٤٠ خولەک لە هۆڵی بۆنەکانی شاری هەڵەبجە دەستیپێکرد و ئەمڕۆ کاتژمێر ٤:٣٠ خولەک کۆتاییهات.


میدیاکانی ئیسپانیا بڵاویانکردەوە، بەرپرسانی یانەی پاریس سانجێرمانی فەڕەنسی دەیانەوێت بە تیرێک دوو نیشانە بپێکن و زیدانی ڕاهێنەری یانەی ڕیاڵ مەدرید ببەنە یانەکەیان و بەوەش کیلیان مباپێ لە یانەکە بهێڵنەوە.\nماڵپەڕی (داریۆ گۆڵ)ی ئیسپانی بڵاویکردەوە، بەرپرسانی یانەی پاریس سانجێرمان دەیانەوێت ڕێگا لەوە بگرن کە مباپێ بچێتە یانەی ڕیاڵ مەدرید بۆلای زیدانی هاونیشتیمانی و لە یانەکە بیهێڵنەوە.\nئاماژەی بەوەشکردووە، یانە پاریسییەکە دەیەوێت هاوکێشەکە پێچەوانە بکاتەوە و زیدانی ڕاهێنەری ڕیاڵ مەدرید بکاتە ڕاهێنەری یانەکە، لەوکاتەشدا جگە لە دەستەوکەوتنی زیدان، مانەوەی مباپێش مسۆگەر دەکەن، بەهۆی خۆشەویستی زۆری یاریزانە فەڕەنسییەکە بۆ زیدان.\nداریۆ گۆڵ ئەوەشی خستووەتەڕوو، پلانەکەی یانە فەڕەنسییەکە ئاسان نابێت و لەگەڵ بەدەستهێنانی هەر نازناوێکدا لەم وەرزەدا مانەوەی زیدان لە یانە مەدریدییەکە مسۆگەر دەبێت، بۆیە پێویستە زیدان لەم وەرزەدا شکست بهێنێت و پەیوەندییەکانی لەگەڵ پێرێزی سەرۆکی یانەکە خراپتر بێت.\nخۆپیشاندانى بەشێک لە هاووڵاتیانى شارى سلێمانى بەڕێوەچوو\n2020.06.21 - 17:20