كوردی - Surah النمل | القرآن الكريم للجميع\nسه‌رنجی سه‌ره‌تای سوره‌تی (1لبقره) بده، ئه‌وه ئایه‌ته‌کانی ئه‌م قورئانه‌ن و فه‌رمانی کتێبێکی پیرۆزو ئاشکرا و ڕوونه.\nڕێنمووی به‌خش و مژده به‌خشه به ئیمانداران (له هه‌موو سه‌رده‌مێکدا).\nئه‌وانه‌ی که نوێژه‌کانیان به چاکی ئه‌نجام ده‌ده‌ن و زه‌کات ده‌به‌خشن و باوه‌ڕێکی به‌تین و دامه‌زراویان به ڕۆژی قیامه‌ت هه‌یه.\nبێگومان ئه‌وانه‌ی باوه‌ڕ به قیامه‌ت ناهێنن، کارو کرده‌وه خراپه‌کانمان له‌به‌رچاو جوان کردوون، له‌به‌ر ئه‌وه چاوی دڵیان کوێر بووه خراپی کرداره‌کانیان نابینن.\nئائه‌وانه ئه‌وانه‌ن ناخۆشترین و ناسۆرترین سزا بۆیان ئامه‌ده‌یه و ئه‌وان له قیامه‌تدا هه‌موو که‌س خه‌ساره‌تمه‌ندترن.\nئه‌ی محمد (صلی الله علیه وسلم) به‌ڕاستی تۆ له‌لایه‌ن زاتێکی داناو زاناوه قورئان فێر ده‌کرێیت و پێت ده‌ردرێت.\nیادیان بهێنه، کاتێک موسا (له‌ڕێگای گه‌ڕانه‌وه‌یدا بۆ میسر) به هاوسه‌ره‌که‌ی وت: (ئێوه لێره‌دا بمێننه‌وه) به‌ڕاستی من ئاگرێکم به‌دی کردووه و دڵم پێی خۆشه، له‌وێوه هه‌واڵێکتان بۆ ده‌هێنم، یان سه‌لکه بزوتێکتان بۆ ده‌هێنم، بۆ ئه‌وه‌ی خۆتانی پێ گه‌رم بکه‌نه‌وه.\nجا کاتێک گه‌یشته لای ئه‌وه‌ی به ئاگری زانی (بینی نوورو ڕووناکیه‌کی بێ وێنه‌یه) بانگی لێکرا: پیرۆزه ئه‌و که‌سه‌ی که له‌پاڵ ئاگره‌که‌دایه و ئه‌و فریشتانه‌ش که له‌جێی ئاگره تایبه‌تیه‌که‌دا هه‌ن، پاکی و بێگه‌ردی بۆ خوایه، که په‌روه‌ردگاری هه‌موو جیهانیانه.\nئه‌ی موسا ئه‌و که‌سه‌ی قسه‌ت بۆ ده‌کات ئه‌وه به‌ڕاستی منم، ئه‌و خوایه‌ی که باڵا ده‌ست و دانایه.\nعه‌ساکه‌ت فڕێ بده، جاکاتێک فڕێی‌دا بینی، وه‌کو توله‌مار به‌خێرایی ده‌جووڵا، موسا هه‌ڵات و پشتی تێکردو ئاوڕی نه‌دایه‌وه، (ئه‌وسا خوای گه‌وره فه‌رمووی): ئه‌ی موسا مه‌ترسه، چونکه به‌ڕاستی پێغه‌مبه‌ران له لای من ناترسن و بیمیان نیه...\nمه‌گه‌ر که‌سێک سته‌مێکی کردبێت و پاشان چاکه‌کاری ئه‌نجام بدات دوای ئه‌وه‌ی پێشتر هه‌ڵه‌ی هه‌بووه، ئه‌وه من بۆ ئه‌و جۆره که‌سانه لێخۆشبوو میهره‌بانم.\nجا ده‌سته‌که‌ت بخه‌ره گیرفانته‌وه، هه‌ر که ده‌رتهێنا به سپییه‌کی بێ عه‌یب دێته ده‌ره‌وه، ئه‌م دوو _ موعجیزه _یه له ڕیزی نۆ _ موعجیزه _ دایه بۆ فیرعه‌ون و قه‌ومه‌که‌ی، به‌ڕاستی ئه‌وانه قه‌ومێکی له سنوور ده‌رچوو بوون.\nجا کاتێک _ موعجیزه _ کانی ئێمه‌یان به ڕوونی و ئاشکرا بۆ هات و خرایه به‌رچاویان وتیان: ئه‌مه جادوویه‌کی ئاشکرایه...\nجا ئه‌وانه‌ی هه‌ر ڕق ئه‌ستوورییان کردو باوه‌ڕیان پێی نه‌بوو، به زۆرداری و خۆبه‌زلزانی، له کاتێکدا له ناخی ده‌روونیانه‌وه هه‌ستیان ده‌کرد حه‌قیقه‌ته‌و ڕاسته، ده ته‌ماشا بکه و سه‌رنج بده بزانه سه‌ره‌نجامی تاوانباران و گوناهکاران چۆن بوو (چۆن تۆڵه‌مان لێ سه‌ندن).\nسوێند به‌خوا بێگومان ئێمه داود و سوله‌یمان زانیاری و زانستیمان به‌خشی، هه‌ردووکیان وتیان: سوپاس وستایش بۆ ئه‌و خوایه‌ی که زیاده ڕێزی ئێمه‌ی داوه به‌سه‌ر زۆرێک له به‌نده ئیمانداره‌کانیدا.\nسوله‌یمان جێنشینی داودی باوکی بوو، ڕۆژێک وتی: ئه‌ی خه‌ڵکینه ئێمه فێری زمانی باڵنده کراوین و له هه‌موو شتێکمان پێدراوه، به‌ڕاستی ئه‌مه هه‌ر فه‌زڵ و ڕێزێکی ئاشکرایه (له‌لایه‌ن خواوه پێمان به‌خشراوه).\nهه‌رچی سه‌ربازو له‌شکری سوله‌یمان هه‌بوو له په‌ری و ئاده‌میزاد و باڵنده کۆکرانه‌وه و نمایشیان کرد به ڕیزو ڕێک و پێکی هه‌موویان به‌سه‌ره‌تاو کۆتاییان یه‌کیان گرت.\nهه‌تا گه‌یشته دۆڵی مێرووله، مێرووله مێچکه‌یه‌ک (هاواری کرد و) وتی: ئه‌های مێرووله‌ینه، بچنه ماڵ و کون و که‌له‌به‌ره‌کانتانه‌وه نه‌وه‌کو سوله‌یمان و سه‌ربازانی پێشێلتان بکه‌ن، له‌کاتێکدا هه‌ستتان پێناکه‌ن.\nسوله‌یمان (که گوێی له هاواری مێرووله‌که بوو) زه‌رده‌خه‌نه گرتی و پێکه‌نی به هاوارو قسه‌که‌ی، بۆیه وتی: په‌روه‌ردگارا، یارمه‌تیم بده دڵ و ده‌روون و ڕۆح وگیانم کۆبکه‌ره‌وه، تا سوپاسگوزاری نازو نیعمه‌ته‌کانت بم که به‌سه‌ر من و دایک وباوکمدا ڕژاندووته، هه‌روه‌ها کۆمه‌کیم بکه تا کاروکرده‌وه‌ی چاکه ئه‌نجام بده‌م که تۆ پێی ڕازیی بیت و به ڕه‌حمه‌ت و میهره‌بانی خۆت بمخه‌ره ڕیزی به‌نده چاکه‌کانته‌وه.\n(ئینجا سوله‌یمان) که‌وته به‌سه‌ر کردنه‌وه و پشکنینی ده‌سته‌و تاقمی باڵنده‌کان و وتی: ئه‌وه بۆچی من په‌پوو نابینم؟ یاخود لێره نیه و خۆی دزیوه‌ته‌وه و له نادیاره‌کانه!!\nسوێند بێت ئه‌بێت سزایه‌کی زۆر سه‌ختی بده‌م یان سه‌ری ببڕم، یان ده‌بێت به به‌ڵگه‌یه‌کی ئاشکراوه بێت بۆ لام.\n(سوله‌یمان) زۆر چاوه‌ڕێی نه‌کرد (په‌پوو په‌یدابوو، یه‌کسه‌ر هات و نیشته‌وه و) وتی: ئه‌وه‌ی من پێم زانیووه تۆ پێت نه‌زانیووه، من له وڵاتی سه‌به‌ئه‌وه هه‌واڵێکی ڕاست و دروستم بۆ هێناویت!!\nبه‌ڕاستی من بۆم ده‌رکه‌وت ئافره‌تێک فه‌رمانڕه‌واییان ده‌کات و له هه‌موو جۆره ده‌سه‌ڵات و نازو نیعمه‌تێکی پێبه‌خشراوه، ته‌ختێکی پاشایه‌تی گه‌وره‌شی هه‌یه، بینیم خۆی و قه‌ومه‌که‌ی سوژده بۆ خۆر ده‌به‌ن له جیاتی خوا، شه‌یتان کارو کرده‌وه‌ی چه‌وتیانی بۆ ڕازاندوونه‌ته‌وه، به‌و هۆیه‌وه ڕێبازی ڕاست و دروستی لێگرتوون، بۆیه ئه‌وان ڕێنمووی وه‌رناگرن.\nبینیم که خۆی قه‌ومه‌که‌ی سوجه‌ده‌یان ده‌برد بۆ ڕۆژ له جیاتی خوا، وه (شه‌یتان) کاروکرده‌وه‌کانیانی شیرین و جوان کردبوو له به‌رچاویان هه‌ر بۆیه به هۆی ئه‌وه له ڕێگا لایان داوه‌و هیدایه‌تیان وه‌رنه‌گرتووه.\n(شه‌یتان ڕێی لێگرتن) بۆ ئه‌وه‌ی سوژده نه‌به‌ن بۆ ئه‌و خوایه‌ی که نهێنی ده‌رده‌کێشێت له ئاسمانه‌کان و زه‌ویداو ده‌زانێت ئێوه چی ده‌شارنه‌وه و چیش ئاشکرا ده‌که‌ن...\nخوا ئه‌و زاته‌یه که جگه له‌و خوایه‌کی تر نیه، خاوه‌نی ته‌ختی مه‌زن وگه‌وره‌یه.\nسوله‌یمان وتی به په‌پوو: ئێمه له‌مه‌ودوا له‌و گوفتاره‌ی تۆ ده‌کۆلینه‌وه، تابزانین ڕاست ده‌که‌یت یان له ڕیزی درۆزنانیت.\n(ئه‌وسا سوله‌یمان نامه‌یه‌کی نووسی و دای به په‌پوو فه‌رمانی پێدا که): بڕۆ ئه‌م نامه‌یه ببه و (له شوێنێکی به‌رچاودا) بۆیان فڕێ بده و پاشان (له په‌نایه‌کدا) خۆت حه‌شار بده و بزانه ده‌ڵێن چی و ج باس و خواسێک ده‌که‌ن.\n(شاژن هات ونامه‌ی بینی و خوێندیه‌وه، پاشان وه‌زیران و ئه‌نجومه‌نه‌که‌ی خۆی کۆکرده‌وه و) وتی: ئه‌ی ڕێزداران، به‌ڕاستی من نامه‌یه‌کی پیرۆزو به‌ڕێزم بۆ دانراوه.\nنامه‌که له سوله‌یمانه‌وه و به ناوی خوای به‌خشنده‌ی میهره‌بانه‌وه (ده‌ست پێ ده‌کات و ده‌ڵێت):\nخۆتان به‌گه‌وره مه‌زانن و لێم یاخی مه‌بن و وه‌رن موسوڵمان ببن (واز له خۆر په‌رستی بهێنن و به‌دیهێنه‌ری خۆر و مانگ و ئه‌ستێره‌و زه‌وی و... هتد بپه‌رستن).\nئینجا به‌ڵقیس به ئاماده بووانی وت: ئه‌ی ڕێزداران ڕاتان چیه، چی بکه‌م باشه، خۆ من هیچ بڕیارێکم نه‌داوه هه‌تا ئێوه لێی ئاگادار نه‌بوو بن و ڕاتان له‌سه‌ری نه‌دابێت.\nئه‌نجومه‌نه‌که‌ی وتیان: خۆت ده‌زانیت که ئێمه خاوه‌نی هێزو تواناو ده‌سه‌ڵاتی توندو تیژین، فه‌رمانیش فه‌رمانی تۆیه، بیر بکه‌ره‌وه و تێفکره چ فه‌رمانێک ده‌ده‌یت (ئێمه ئاماده‌ین).\nبه‌ڵقیس وتی: به‌ڕاستی له‌شکری پاشاکان کاتێک چووبنه شارو دێهاته‌کانه‌وه، وێران وکاولیان کردووه و تۆوی خراپه‌یان چاندووه، که‌سانی خاوه‌ن ده‌سه‌ڵات و پیاوی ناوداری ئه‌و شوێنه‌یان زه‌لیل و ڕیسوا کردووه و هه‌میشه ئه‌وه پیشه‌یانه و به‌و جۆره ده‌که‌ن و هه‌رواش ده‌بن (بێگومان من حه‌ز له کاره‌ساتی وا ناکه‌م)...\nبێگومان له‌به‌رئه‌وه من بڕیارمداوه که: دیاریه‌کیان بۆ بنێرم، جا چاوه‌ڕێ ده‌که‌م بزانم نوێنه‌ره‌کان چ هه‌واڵێکم بۆ ده‌هێننه‌وه و (هه‌ڵوێستی سوله‌یمان جۆن ده‌بێت).\nجا کاتێک (نوێنه‌ری) نێردراوه‌کان گه‌یشته لای سوله‌یمان، (هه‌واڵی دیاریه‌که‌ی گه‌یاند، سوله‌یمان به تووڕه‌ییه‌وه) پێی وت: ئێوه ده‌تانه‌وێت به ماڵ و سامان ودیاری کۆمه‌کیم بکه‌ن؟! من دڵنیام که ئه‌و شتانه‌ی خوا پێی به‌خشیووم له‌وه چاکتر و به‌نرختره که به ئێوه‌ی به‌خشیووه، نه‌خێر من به‌و دیاریه دڵشاد نابم، به‌ڵکو ئێوه به دیاریه‌که‌تان شاد ده‌بن.\n(ئه‌ی نوێنه‌ری به‌ڵقیس) بگه‌ڕێره‌وه بۆ لایان به خۆت و دیاریه‌که‌ته‌وه، سوێند به خوا ده‌بێت به سه‌ربازانێکه‌وه بچینه سه‌ریان که نه‌یان دیبێت و نه‌توانن به‌رگری بکه‌ن، ده‌بێت ده‌ریان بکه‌ین له وڵاتیان له کاتێکدا ئه‌وان زه‌لیل و ڕیسواو شکاون.\n(سوله‌یمان زانی هه‌ڕه‌شه‌که‌ی کاریگه‌ر ده‌بێت بۆیه ڕوو به‌ئه‌ندامانی حکومه‌ته‌که‌ی) وتی: ئه‌ی خه‌ڵکینه کامتان ده‌توانێت ته‌ختی شاژنه به‌ڵقیسم بۆ بهێنێت پێش ئه‌وه‌ی بێن بۆ لام و ته‌سلیم ببن.\nدێوێک له په‌ریه‌کان وتی: من بۆت ده‌هێنم پێش ئه‌وه‌ی ده‌وام ته‌واو ببێت و له جێی خۆت هه‌ستیت، به‌ڕاستی من بۆ ئه‌و کاره خۆم به به‌هێزو ئه‌مین ده‌زانم.\n(به‌ڵام یه‌کێک له پیاو چاکان) که زانستی و زانیاری له (نهێنیه‌کانی) کتێبی ته‌ورات هه‌بوو وتی: من بۆت ده‌هێنم به چاو تروکاندنێک (ده‌ستی کرد به نزاو پاڕانه‌وه و داوای له خوا کرد)، ئه‌وسا کتو پڕ سوله‌یمان بینی ته‌ختی پاشایه‌تی له‌لایدا دانراوه وتی: ئه‌مه فه‌زڵ و به‌خششه‌کانی په‌روه‌ردگارمه بۆ ئه‌وه‌ی تاقیم بکاته‌وه.. که: ئایا سوپاسگوزار ده‌بم یان ناشکورو به‌دنمه‌ک، جا ئه‌وه‌ی سوپاسگوزار بێت ئه‌وه به‌ڕاستی سوپاسگوزاره بۆ خۆی، ئه‌وه‌ش که سپڵه‌یه، ئه‌وه بێگومان په‌روه‌ردگارم ده‌وڵه‌مه‌ند و بێ نیازه و خاوه‌نی به‌خششه به هه‌مووان (ڕایه‌کیش هه‌یه له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی که ئه‌و که‌سه سوله‌یمان خۆی بووه).\n(ئینجا سوله‌یمان فه‌رمانیدا و) وتی: ته‌ختی پاشایه‌تیه‌که‌ی ده‌ستکاری بکه‌ن (هه‌ندێک ڕه‌نگ و نه‌خشی بگۆڕن) سه‌رنج ده‌ده‌ین بزانین به‌ڵقیس ده‌یناسێته‌وه، یان له‌و که‌سانه ده‌بێت که نایناسنه‌وه.\nجا کاتێک به‌ڵقیس گه‌یشت، پێی وترا: ته‌ختی پاشایه‌تی تۆ ئاوایه؟! هه‌ر ده‌ڵێی ئه‌وه‌و له‌و ده‌چێت، ئێمه پێش ئه‌مه‌ش زانیاریمان هه‌بوو (ده‌رباره‌ی تواناو ده‌سه‌ڵاتی سوله‌یمان) ئێمه ته‌سلیم بووین (نیازی جه‌نگمان نیه).\nئه‌و شتانه‌ی که به‌ڵقیس ده‌یپه‌رست له جیاتی خوا بووبوونه به‌ربه‌ست له دڵ و ده‌روونیدا له به‌رامبه‌ر ئاینی خوادا به‌ڕاستی ئه‌و کاتی خۆی له ڕیزی قه‌ومێکی بێ باوه‌ڕ و خوا نه‌ناساندا بوو.\nئه‌وسا پێی وترا بچۆره کۆشکه‌که‌وه، (کاتێک به‌ره‌و کۆشک که‌وته ڕێ، ئاوێک له‌به‌رده‌م کۆشکه‌که‌دا بوو، به شووشه سه‌ری گیرا بوو) جا که به‌ڵقیس بینی وای زانی ئاوێکی زۆره و قاچی خۆی هه‌ڵکرد تا ته‌ڕ نه‌بێت، سوله‌یمان وتی: ئه‌و پانتاییه به شووشه سه‌ری گیراوه (به‌ڵقیس سه‌رسام بوو له‌ده‌سه‌ڵات و کۆشک و ته‌لارو نازو نیعمه‌تی مادی و مه‌عنه‌وی که خوای گه‌وره به سوله‌یمانی به‌خشیووه بۆیه) وتی: په‌روه‌ردگارا من به‌ڕاستی تا ئێستا سته‌مم له خۆم کردووه، ئیتر وا له‌گه‌ڵ سوله‌یماندا ته‌سلیمی خوای په‌روه‌ردگاری جیهانیان بووم.\nسوێند به خوا بۆ هۆزی (ثمود) یش صاڵحی برایانمان نارد، فه‌رمانمان پێدا که پێیان بڵێ: ته‌نها خوا بپه‌رستن، که‌چی ده‌ستبه‌جێ خه‌ڵکه‌که بوون به دوو ده‌سته‌وه و کێشه و ناخۆشی له نێوانیاندا به‌رپا بوو.\nصاڵح پێی وتن: ئه‌ی قه‌وم و که‌سم بۆچی ئێوه په‌له‌ی خراپه‌تانه پێش چاکه و حه‌ز ده‌که‌ن به‌ڵاو ناخۆشیتان به‌سه‌ر بێت، ئه‌ی بۆچی داوای لێخۆشبوون له خوا ناکه‌ن بۆ ئه‌وه‌ی ڕه‌حمتان پێ بکرێت (خوای گه‌وره ده‌رووی زیاترتان لێ بکاته‌وه).\nخه‌ڵکه‌که وتیان: ئێمه تووشی شووم و نه‌گبه‌تی بووین به هۆی تۆو ئه‌وانه‌ی له‌گه‌ڵ تۆدان، صاڵح وتی: نه‌خێر وا نی‌یه، نه‌گبه‌تی و شوومتان له‌لایه‌ن خواوه بۆ دێت (ئه‌گه‌ر به‌رده‌وام بن له‌سه‌ر یاخی بوونتان)، به‌ڵکو ئێوه قه‌ومێکن که تاقی ده‌کرێنه‌وه.\nله‌و شاره‌دا نۆ ده‌سته هه‌بوو که گوناهو تاوانیان ئه‌نجام ده‌داو تۆوی خراپه‌یان له وڵاتدا ده‌چاندو به‌لای چاکه‌و چاکه‌کاریدا نه‌ده‌چاوون.\nهه‌موویان سوێندیان به خوا بۆ یه‌کتر خوارد که له شه‌ودا بده‌ن به‌سه‌ر صاڵح و ماڵ و منداڵیدا و له‌ناویان به‌رن، پاشان (ئه‌گه‌ر گومانیان لێکردین) سوێند ده‌خۆین و به که‌س و کاری ده‌ڵێین: ئێمه ئاگامان له تیاچوونی ئه‌وان نیه و دڵنیا بن ئێمه ڕاستگۆشین.\n(ئه‌و تاوانبارانه) پیلان و ته‌ڵه‌که‌یان گێڕا (بۆ له‌ناو بردنی صاڵح و شوێنکه‌وتوانی) ئێمه‌ش نه‌خشه‌یه‌کی ترمان کێشا (بۆ ڕزگار کردنی ئیمانداران و له‌ناوبردانی خوا نه‌ناسان) ئه‌وان ئاگایان لێ نه‌بوو، هه‌ستیان پێ نه‌ده‌کرد.\nجا ئیتر سه‌رنج بده و ته‌ماشاکه، سه‌ره‌نجامی پیلانه‌که‌یان چیان به‌سه‌رهات، به‌ڕاستی ئێمه ئه‌وانیش و هه‌موو قه‌ومه‌که‌یانمان له ناوبرد (به‌هۆی بومه‌له‌رزه‌وه).\nئه‌وه‌ته ماڵه‌کانیان کاول و چۆڵه به هۆی ئه‌و سته‌مه‌ی که کردیان، به‌ڕاستی ئا له‌و به‌سه‌رهاته‌دا به‌ڵگه‌و نیشانه‌ی ته‌واو هه‌یه بۆ که‌سانێک که له‌شت تێبگه‌ن و بزانن.\nئه‌وسا ئێمه ئه‌و که‌سا‌نه‌مان ڕزگار کرد که باوه‌ڕیان هێنابوو و ئه‌وانه پارێزکار بوون و له خوا ده‌ترسان.\n(لوط پێغه‌مبه‌ریش) کاتی خۆی به قه‌ومه‌که‌ی وت: باشه ئێوه ئه‌وکاره نابه‌جێ وتاوان و گوناهه ئه‌نجام ده‌ده‌ن؟!، له‌کاتێکدا ئێوه چاوتان هه‌یه و ده‌زانن (چۆن شه‌رمه‌زار و خه‌جاڵه‌ت و ڕیسوا نابن).\nئایا ڕه‌وایه که ئاره‌زووی خۆتان له‌گه‌ڵ پیاواندا ئه‌نجام بده‌ن له جیاتی ژنان؟! نه‌خێر ئێوه ژیر نین، به‌ڵکو ئێوه گه‌لێکن سه‌ره‌نجامی ئه‌م ئیشه خراپه نازانن.\nکه‌چی وه‌ڵامی قه‌ومه‌که‌ی هیچ نه‌بوو ته‌نها ئه‌وه نه‌بێت که وتیان: (لوط) و شوێنکه‌وتووانی له شاره‌که‌تان ده‌ربکه‌ن، چونکه به‌ڕاستی ئه‌وانه که‌سانێکن خۆیان به پاک ڕاده‌گرن!!\nسه‌ره‌نجام ئێمه (لوط) و خاوو خێزانیمان ڕزگارکرد جگه له ژنه‌که‌ی که بڕیارمان دابوو له تیاچووان بێت (چونکه هه‌ڵوێستی چاک نه‌بوو، باوه‌ری به مێردی پێغه‌مبه‌ری نه‌بوو).\n(له به‌ره‌به‌یاندا) به‌ردبارانمان کردن، ئای که به‌ردبارانی بێدارکراوه‌کان سه‌خت و دژواره!\n(ئه‌ی پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم) ئه‌ی ئیماندار) بڵێ: سوپاس و ستایش بۆ خوای میهره‌بان، سڵاو له‌سه‌ر ئه‌و به‌ندانه‌ش که هه‌ڵی بژاردووه، ئایا ئه‌و خوا میهره‌بانه چاکتره (که بپه‌رسترێت و په‌یڕه‌وی به‌رنامه‌که‌ی بکرێت) یان ئه‌وانه‌ی ئه‌وان ده‌یکه‌نه شه‌ریک و هاوه‌ڵ بۆی؟\n(ئایا شه‌ریک و هاوه‌ڵ چاکتره بپه‌رسترێت) یان ئه‌و زاته‌ی که ئاسمانه‌کان و زه‌وی دروست کردووه و له ئاسمانه‌وه بارانی باراندووه، جا باخ و بێستانی جوان و ڕازاوه‌مان پێ به‌رهه‌م هێناوه، ئێوه نه‌تانده‌توانی دره‌خته‌کانی بڕوێنن، چ جای به‌رو بوومه‌که‌ی، ئایا ڕه‌وایه، که خوایه‌کی تر له‌گه‌ڵ خوای په‌روه‌ردگاردا هه‌بێت؟! نه‌خێر، له‌گه‌ڵ ئه‌و هه‌موو به‌ڵگانه‌دا زۆربه‌ی ئه‌و خه‌ڵکه له ڕێبازی ڕاست لاده‌ده‌ن و شوێنی چه‌وتی و ناردوستی ده‌که‌ون.\n(ئایا ته‌نها ئه‌و زاته نیه) که زه‌وی دامه‌زراندووه و له ناویدا جۆگه و ڕووباری ڕه‌خساندووه، هه‌روه‌ها زنجیره چیای تیادا چه‌سپاندووه، له نێوان دوو ده‌ریاکه‌شدا به‌ربه‌ستی به‌رپاکردووه (که ئاوی شیرین و سوێر تێکه‌ڵ نابن) ئایا ڕه‌وایه خوایه‌کی تر له‌گه‌ڵ خوا په‌روه‌ردگاردا هه‌بێت؟! نه‌خێر وا نییه، له‌گه‌ڵ ئه‌و هه‌موو به‌ڵگانه‌دا زۆربه‌ی ئه‌و خه‌ڵکه (ئه‌م ڕاستیانه) نازانن و تێناگه‌ن.\nئایا کێیه جگه له زاتی په‌روه‌ردگار که بێت به هانا و هاواری لێقه‌وماو و بێ ده‌ره‌تان و بێ داڵده‌وه، کاتێک نزا ده‌کات و لێی ده‌پارێته‌وه، ئه‌وسا به‌ڵاو ناخۆشیه‌کان لاده‌بات و ده‌تانکاته نیشته‌جێ و جێنشین له زه‌ویدا، ئایا ڕه‌وایه له‌گه‌ڵ ئه‌و زاته‌دا خوای تر هه‌بێت؟! که‌مێک یاداوه‌ری وه‌ربگرن و تێفکرن و بیربکه‌نه‌وه.\nئایا کێ له تاریکستانی سه‌ر وشکانی و ده‌ریا ڕێنمووییتان ده‌کات تا ون نه‌بن؟! کێ بای شه‌ماڵ (هه‌ڵگری هه‌ڵمی ئاو) ده‌نێرێت وه‌ک مژده‌یه‌ک پێش گه‌یشتنی بارانی ڕه‌حمه‌ت؟، ئایا ڕه‌وایه له‌گه‌ڵ خوادا خوای تر هه‌بێت، به‌رزی و بڵندی و مه‌زنی بۆ خوای گه‌وره له‌به‌رامبه‌ر ئه‌و شتانه‌وه که نه‌فامان ده‌یکه‌نه هاوه‌ڵ و شه‌ریک بۆ ئه‌و زاته.\nئایا کێ له سه‌رتاوه دروستکراوان به‌دی ده‌هێنێت، پاشان دوای تێکدانی سه‌رله‌نوێ دروستی ده‌کاته‌وه، کێ له‌و ئاسمانه‌وه (به‌هۆی تیشکی خۆر و باران و هه‌واوه) له زه‌وییه‌وه (به هۆی خاکه‌وه) ڕزق و ڕۆزیتان پی ده‌به‌خشێت؟، ئایا ڕه‌وایه له‌گه‌ڵ زاتی خوادا خوای تر هه‌بێت؟، پێیان بڵێ: ئاده‌ی به‌ڵگه‌تان چییه بیهێننه مه‌یدان ئه‌گه‌ر ئێوه ڕاستگۆن.\n(ئه‌ی پێغه‌مبه‌ری (صلی الله علیه وسلم) پێیان) بڵێ: جگه له خوا هه‌رچی له ئاسمانه‌کان و زه‌ویدا هه‌یه هیچیان ئاگادارینین له په‌نهان و شاراوه‌کان، هه‌ستیش ناکه‌ن که‌ی زیندوو ده‌کرێنه‌وه...\nنه‌خێر، ئه‌وانه زانیاری و زانستیان ده‌رباره‌ی قیامه‌ت کۆتا و که‌م و کورته، به‌ڵکو ئه‌وان له گوماندان ده‌رباره‌ی، به‌ڵکو هه‌ر کوێرن له ئاستیدا و دڵیان نابینایه.\nئه‌وانه‌ی بێ باوه‌ڕن بوون ده‌یانوت: باشه ئه‌گه‌ر ئێمه بوونیه خاک له‌گه‌ڵ باوو و باپیرانماندا، ئایا ئێمه (بۆ ژیانێکی نوێ) ده‌ده‌هێنرێینه‌وه؟!\nسوێند به خوا به‌ڕاستی ئێمه پێشتر له‌م به‌ڵێنانه‌مان پێدراوه له‌گه‌ڵ باوو باپیرانماندا ئه‌مه هیچ شتێک نییه، ته‌نها داستان و قسه‌ی پێشینه‌کانه!!\nپێیان بڵێ: ده بگه‌ڕێن به‌سه‌ر زه‌ویدا و سه‌رنج بده‌ن و بزانن چؤن بوو سه‌رئه‌نجامی تاوانبار و تاوانکاران.\nتۆش خه‌فه‌ت مه‌خۆ بۆیان و غه‌مگین مه‌به له‌و پیلان و ته‌ڵه‌که و فێڵانه‌ی که ئه‌نجامی ده‌ده‌ن.\nخوانه‌ناسان ده‌ڵێن: که‌ی ئه‌م به‌ڵێنه پێش دێت ئه‌گه‌ر ئێوه ڕاست ده‌که‌ن؟\nپێیان بڵێ: دوور نیه به‌شێک له‌و سازایه‌ی که ئێوه په‌له‌ی لێ ده‌که‌ن، به‌م زووانه بۆتان پێش بێت.\nئه‌ی محمد (صلی الله علیه وسلم) به ڕاستی په‌روه‌ردگاری تۆ خاوه‌نی فه‌زڵ و به‌خشنده‌ییه به‌سه‌ر خه‌ڵکیه‌وه، به‌ڵام زۆربه‌یان سپڵه‌ن و سوپاسی خوا ناکه‌ن.\nبێگومان په‌روه‌ردگارت چاک ده‌زانێت چی له سینه‌یاندا حه‌شارده‌ده‌ن و چیش ئاشکرا ده‌که‌ن.\nهیچ شتێک له خوا په‌نهان نیه له ئاسماندا بێت یان له زه‌ویدا، له دۆسیه‌ی ئاشکرادا تۆمار نه‌کرابێت.\nبه‌ڕاستی ئه‌م قورئانه زۆربه‌ی زۆری ئه‌و شتانه‌ی که نه‌وه‌ی ئیسرائیل جیاوازی و کێشه‌یان له‌سه‌ری هه‌یه باسی ده‌کات و لێی ده‌دوێت و ڕوونی ده‌کاته‌وه.\nهه‌روه‌ها به‌ڕاستی ئه‌م قورئانه هۆی هیدایه‌ت و ڕێنموویی و ڕه‌حمه‌ت و میهره‌بانیه بۆ ئیمانداران.\nبه‌ڕاستی په‌روه‌ردگارت داوه‌ریی ده‌کات له زاتێکی باڵاده‌ست و زانایه.\n(ئه‌ی محمد  (صلی الله علیه وسلم)، ئه‌ی ئیماندار) که‌واته تۆ پشت به‌خوا ببه‌سته، به‌ڕاستی تۆ له‌سه‌ر حه‌ق و ڕاستیه‌کی ئاشكرایت.\nبێگومان تۆ ناتوانیت ئه‌م بانگه‌وازه بخه‌یته ناو دڵی دڵ مردوو و که‌ڕه‌واڵه‌کانه‌وه، به‌تایبه‌ت کاتێک ڕوو وه‌رده‌گێڕن و پشت هه‌ڵده‌که‌ن (بڕیاری داخستنی دڵ و گوێیان ده‌ده‌ن).\nهه‌وره‌ها تۆ ناتوانیت هیدایه‌ت و ڕێنموویی کوێر و نابیناکان بکه‌یت و له تاریکی ڕزگاریان بکه‌یت  (ئه‌وانه‌ی دڵیان کوێره‌و سه‌رنجی ڕاستیه‌کان ناده‌ن)، تۆ ته‌نها ده‌توانیت (ئه‌م ڕاستیانه) بده‌یت به گوێی ئه‌و که‌سانه‌دا که باوه‌ڕیان به نایه‌ت و فه‌رمانه‌کانی ئێمه‌ده‌هێنن (له قورئان و بوونه‌وه‌ردا) چونکه ئه‌وانه هه‌میشه ملکه‌چی فه‌رمانه‌کانی خوای گه‌وره‌ن.\nکاتێک بڕیاری به‌رپابوونی (قیامه‌ت درا، یاخود نزیک بۆوه)، زینده‌وه‌رێک له زه‌وی ده‌رده‌هێنین بۆیان که قسه‌یان بۆ ده‌کات که: به‌ڕاستی زۆربه‌ی خه‌ڵکی باوه‌ڕیان به ئایه‌ت و فه‌رمانه‌کانی ئێمه نه‌بووه.\nڕۆژێک دێت له هه‌ر ئوممه‌تێک ده‌سته‌یه‌ک کێش ده‌که‌ین و کۆیان ده‌که‌ینه‌وه، له‌وانه‌ی که ئایه‌ته‌کانی ئێمه‌یان به‌درۆ ده‌زانن، ئینجا به‌رودوا هه‌موویان کۆده‌کردێنه‌وه.\nهه‌تا ئه‌و کاته‌ی دێنه پێشه‌وه بۆ لێپرسینه‌وه، خوا ده‌فه‌رموێت: ئایا ئه‌وه ئێوه بڕواتان به ئایه‌ته‌کانی من نه‌هێنا له کاتێکدا ئێوه هێچ زانستی و زانیاریه‌کتان ده‌رباره‌ی نه‌بوو؟ یاخود ئێوه خه‌ریکی چی بوون؟ چیتان ده‌کرد به ئایه‌ته‌کانی ئێمه؟\nسه‌رئه‌نجام بڕیارو فه‌رمانی خوا درچوو دژیان به‌هۆی ئه‌وسته‌مه‌ی کردیان، جا قسه‌یان بۆ ناکرێت و ورته‌یان لێنایه‌ت.\nئایا ئه‌و خه‌ڵکه نه‌یانبینیوه که به‌ڕاستی ئێمه شه‌ومان تاریک کردووه، تا تیایدا بحه‌سێنه‌وه، ڕۆژیشمان ڕووناک کردۆته‌وه، تا هه‌موو شت ببینن، به‌ڕاستی ئا له‌و دیاردانه‌دا به‌ڵگه و نیشانه‌ی زۆر هه‌یه بۆ که‌سانێک ئیمان و باوه‌ر بهێنن.\nیادی ڕۆژێک بکه فوو ده‌کرێت به _صور_ دا، هه‌رکه‌س له ئاسمانه‌کان و هه‌رکه‌س له زه‌ویدا هه‌یه، ترس و بیمێکی زۆر دایده‌گرێت، جگه له‌وانه‌ی که ویستی خوا وایه ترس و بیمیان، هه‌مووانیش دێن به‌ملکه‌چێ و ناچاریی.\nتۆ کێوه‌کان ده‌بینیت وا ده‌زانیت که وه‌ستاون و بێ جووڵه‌ن، له کاتێكدا که ئه‌وانیش وه‌کو هه‌ور له جووڵه‌دان (چونکه زه‌وی به‌خێرایی هه‌زار کێلۆمه‌تر له سه‌عارتێكدا به ده‌وری خۆیدا ده‌سوڕێته‌وه، هه‌روه‌ها له‌سه‌ره‌تای به‌رپابوونی قیامه‌تدا کێوه‌کان وه‌کو خوری شی کراوه ده‌برێن به ئاسماندا و چاڵ و چۆڵی زه‌ویان پێ پڕده‌کرێته‌وه)، ئه‌مه‌یه ده‌ستکردی ئه‌وخوایه‌ی که هه‌موو شتێکی به‌وپه‌ری ڕێکوپێکی دروستکردووه، به‌ڕاستی ئه‌وزاته زۆر ئاگایه به‌و کاروکرده‌وانه‌ی که ئه‌نجامی ده‌ده‌ن.\nکه‌سێک به کارو کرده‌وه‌ی چاکه‌وه بێت، ئه‌وه پاداشتی چاکتر له‌وه‌ی خۆی پێشکه‌ش ده‌کرێت و ئه‌وانه له‌و ڕۆژه‌دا له ترس و بیم پارێزراون و ئاسووده و ئارامن.\nئه‌وه‌ش به تاوان و گوناهو خراپه‌وه دێت، به ڕوودا و سه‌ره‌و خوار ده‌خرێته ناو ئاگری دۆزه‌خه‌وه و (پێیان ده‌وترێت): ئایا پاداشتان ده‌درێته‌وه جگه له‌وه‌ی ده‌تانکرد؟!\n(ئه‌ی پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم) پێیان بڵێ): به‌ڕاستی من ته‌نها فه‌رمانی ئه‌وه‌م پێدراوه خوای ئه‌م شاره‌و ئه‌م شوینه بپه‌رستم که حورمه‌تی بۆ داناوه‌و هه‌موو شت ئه‌و خاوه‌نیه‌تی، فه‌رمانیشم پێدراوه له فه‌رمانبه‌ردارو موسڵمانه‌کان بم.\n(فه‌رمانیشـم) پێدراوه که): قورئان ده‌ور بکه‌مه‌وه و به‌رده‌وام بیخوێنمه‌وه، جا ئه‌وه‌ی ڕێبازی هیدایه‌ت وه‌ربگرێت، ئه‌وه به‌ڕاستی قازانجی وه‌رگرتنی ڕێنمووماییه‌که‌ی هه‌ر بۆ خۆیه‌تی (له دنیاو قیامه‌تدا سوودی لێوه‌رده‌گرێت)، ئه‌وه‌ش که گومڕا ده‌بێت، تۆ پێی بڵێ: (من زۆرم له سه‌رتان نیه) بێگومان من ته‌نها یه‌کێکم له بێدار که‌ره‌وه‌کان.\nبڵێ (الحمد لله) سوپاس و ستایش بۆ خوا، له ئاینده‌یه‌کی نزیکدا هه‌موو به‌ڵگه و نیشانه‌کانی خۆیتان نیشان ده‌دات و ده‌یانناسنه‌وه (که هه‌مووی ده‌ستکار و به‌دیهێنراوی خوایه)، بێگومان په‌روه‌ردگاری تۆ غافڵ و بێ ئاگا نیه له‌و کارو کرده‌وانه‌ی که ئه‌نجامی ده‌ده‌ن.\nله زانسته‌كانی قورئان ( سرووش ـ الوحي )\nچۆن ته‌وبه بكه‌م؟\nحه‌ج و عومره هه‌نگاو به هه‌نگاو ( رونكردنه‌وه‌ی به وێنه )


له‌لایه‌ن: - شاهید عبدالرحمن - به‌روار: 2020-06-16-21:00:00 - کۆدی بابەت: 152\nبنەما سەرەتاییەکانی هەوکردنی جگەر\nهەوکردنی جگەر (C) بریتییە لە نەخۆشیەکی جگەری کە لە رێی ڤایرۆسی هەوکردنی جگەرەوە دروست دەبێت: ڤایرۆسی (C) رەنگە ببێتە پەتا هەوکردنی جگەری توند و درێژخایەن، ماوەکەشی لە نێوان نەخۆشی سوک کە چەند هەفتەیەک بەردەوام دەبێت تا دەگاتە نەخۆشی درێژخایەنی ترسناک بە درێژایی تەمەن.\nڤائرۆسی هەورکردنی (C) ڤایرۆسێکە لە رێی خوێنەوە دەگوازرێتەوە، بەربڵاوترین رێگای گواستنەوەش رێگای دەرزی لێدانی نا تەندروستە، هەروەک بەهۆی پاکنەکردنەوەی کەرستەکانی پزیشکی و خوێن بەخشین و بەرهەمەکانی خوێن دەگوازرێتەوە کە بە باشی پشکنینی بۆ ناکرێ.\nلەسەر ئاستی جیهان نزیکەی 71 ملیۆن کەس لەگەڵ پەتای هەوکردنی جگەر (C)ی درێژخایەن دەژی.\nدۆخی بەشێکی زۆری توشبوانی پەتای درێژخایەن گەشە دەکات بۆ بە مۆمبوونی جگەر یاخود شێرپەنجەی جگەر.\nلەوانەیە هەندێ لە دەرمانە دژە هەوکردنەکانی ڤایرۆس ببێتە هۆی چارەسەری 95٪ی کەسە توشبووەکانی هەوکردنی جگەر (C)، کە دەبێتە هۆی دوورخستنەوەی مردن بەهۆی بە مۆمبوون یاخود شێرپەنجەی جگەر.\nلە کاتی ئێستادا کوتانی دژە هەوکردنی جگەر (C) بەردەست نییە، بەڵام توێژینەوەکان بەردەوامن بۆ دۆزینەوەی.\nڤایرۆسی هەوکردنی جگەر (C) دەبێتە هۆی پەتایەکی توندی درێژخایەن، بە زۆری پەتای (C) نیشانەی نییە، بە دەگمەنیش نەخۆشیەکە دەبێتە هەڕەشە بۆ سەر ژیان، چونکە 15-45٪ی نەخۆشەکانی هەوکردنی ڤایرۆسی جگەر بە یەکجاری لە ماوەی 6 مانگدا بێ وەرگرتنی چارەسەر چاک دەبنەوە.\nدەبارەی رێژەی دیکە، واتە 55-85٪ی توشبوانی ڤایرۆسی هەوکردنی جگەر، دۆخەکەیان دەبێتە پەتای هەوکردنی جگەر لە جۆری (C)ی درێژخایەن، لەو رێژەیەش، واتە ئەوانەی نەخۆشیەکەیان لێ دەبێتە درێژخایەن، نزیکەی 15-30٪ لە ماوەی 20 ساڵدا توشی بە مۆمبوونی جگەر دەبن.\nهەوکردنی جگەر (C) لە هەموو جیهاندا هەیە، ئەو هەرێمانەی زۆر ترسناکن بۆ نەخۆشیەکە بریتین لە ئەفریقیا و ناوەڕاست و رۆژهەڵاتی ئاسیا. بۆی هەیە پەتای هەوکردنی جگەر لە هەندێ توێژی دانیشتوان زیاتر بێت لە هەندێکی تر، بۆ نمونە ئەوانەی ماددە هۆشبەرەکان لە رێی دەرزیەوە وەردەگرن زیاتر نزیکن لە توشبوون بەو پەتایە.\nڤایرۆسی هەوکردنی جگەر (c) لە رێی خوێنەوە دەگوازرێتەوە، شێوەی گواستنەوە هەرە باوەکانیش ئەمانەی خوارەوەن:\nبەکارهێنانی ماددە هۆشبەرەکان لە رێی دەرزی و هاوبەشیکردنی دەرزی لە نێوان دوو کەس.\nدووبارە بەکارهێنانەوە کەرستە پزیشکییەکان بە بێ پاککردنەوەیان، بە تایبەتیش دەرزی و سرنج لە ناوەندەکانی چارەسەری پزیشکی.\nگواستنەوە و بەخشینی خوێن بە بێ پشکنین.\nئەگەر هەیە هەوکردنی ڤایرۆسی جگەر (c) لە رێی سێکسەوە بگوازرێتەوە، تەنانەت بۆی هەیە ئەگەر دایکێک بە ڤایرۆسەکە تووش بووبێت بگوازرێتەوە کۆرپەلەکەی، بەڵام ئەم گواستنەوەیە لەوانی تر کەمتر باوە.\nهەوکردنی ڤایرۆسی جگەر (c) لە رێی شیری مەمک یاخود خواردن یان ئاو یاخود لە رێی تێکەڵبوونی سەرپێی وەک باوەشگرتن و ماچکردن و بەشداربوون لە ژەمە خواردن و خواردنەوەی یەکتری لە گەڵ کەسە تووشبووەکان ناگوازرێتەوە.\nتوشیبوونی مانەوەی هەوکردنی جگەر (C) لە نێوان دوو مانگ تا شەش مانگ دەخایەنێ. بەڵام توشبوونی سەرەتایی نیشانەکانی لە 80٪ی نەخۆشەکان دەرناکەوێ. ئەوانەی نیشانەکانیشیان بە توندی لێ دەردەکەوێ توشی گەرمەتا و ماندووبوونێکی بە‌هێز و نەمانی ئارەزووی خواردن و هەڵێنج و رشانەوە و ئازاری سک و میزی تیر و پیسایی رەنگ بۆر و ئازاری جومگەکان و زەرد بوونی سپێنەی چاو دەبنەوە.\nپشکنین و دەستنیشانکردن\nبەهۆی ئەوەی پەتای کوشندە ڤایرۆسی هەوکردنی جگەر (C) بە نیشانە دەرناکەون، دەستنیشانکردنی نەخۆشیەکە بە پشکنینی هەندێ نەخۆش دەکرێ لە کاتی توندبوونی نوخۆشیەکە. ئەوانەی پشکنینیشیان بۆ دەکرێ، جاری وا هەیە نەخۆشیەکەیان هەر بێ نیشانە بۆ چەند دەیەکی ساڵیش دەمێننەوە تا وایلێدێت لە قۆناغی سەرەتاییەوە دەگاتە ناوەندی و لەوێشەوە دەگاتە قۆناغی کوشندە.\nدەسنیشانکردنی پەتای هەوکردنی جگەر (C) بە دوو هەنگاو دەکرێت\nپشکنین بۆ تەنە دژە ڤایرۆسیەکانی دژ بە ڤایرۆسی هەوکردنی جگەر (C) دەکرێ لە رێی تاقیکردنەوەی سیرلۆجی بێت (Serological tests) بێت کە پێشتر توشی ڤایرۆسەکە بوونە.\nئەگەر ئەنجامی تاقیکردنەوەکەی ئەرێنی (پۆزەتیڤ) بوو لە رووی تەنە دژە ڤایرۆسییەکانی هەوکردنی جگەر (C)، ئەوا پێویستە ترشی ئەتۆمی ریبی (ئاڕ ئێن ئەی) بۆ ڤایرۆسی هەوکردنی جگەر (C) بکرێ بۆ دڵنیابوون لە نەخۆشی درێژخایەن. ئەمەش بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە کە 15-45٪ی کەسە هەڵگرەکانی ڤایرۆسەکە بەشێوەیەکی خودڕایی چارەسەر دەبن بەهۆی وەڵامدانەوەی سیستەمی بەرگری بەهێز بێ ئەوەی پێویستی بە چارەسەر هەبێت.\nدوای ئەوەی نەخۆشییەکە بۆ ڤایرۆسی هەوکردنی جگەری درێژخایەن دەستنیشان دەکرێ، پێویستە ئاستی زیانپێگەیشتنی جگەر دیاری بکرێ (پوکانەوە و بە مۆمبوون)، ئەمەش لە رێی وەرگرتنی پارچەیەک دەبێت لە جگەر.\nبابه‌ته په‌یوه‌ندیداره‌كان به : هەوکردنی جگەر


یەمەن: 13 ملیۆن کەس روبەڕوی برسێــتی دەبنەوە – Knwe.org\nسەرەکی » راپۆرت » هه‌واڵ و سیاسەت » یەمەن: 13 ملیۆن کەس روبەڕوی برسێــتی دەبنەوە\nلە پاش سێ ساڵ لە جەنگ و ماڵوێرانی، یەمەن رووبەروی ترسناکترین قۆناغ دەبێتەوە، بە پێی راپۆرتێکی نەتەوە یەکگرتووەکان بێت، نزیکەی 13 ملیۆن یەمەنی ، رووبەروی برسێتی دەبنەوە، ئەمەش دەبێتە گەورەترین کارەساتی برسێتی لە سەدەی نوێدا.\n13 ملیۆن کەس رووبەروی برسێتی دەبنەوە\nلیزا گراندی بەرپرسی کۆمسیۆنی تایبەتی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ کاروباری یەمەن بە کەناڵی بی بی سی بەریتانیای راگەیاند؛ بەهۆی بەردەوامبوونی جەنگ و رێگرتن لە گەیشتنی پێداویستیی خۆراکیی بۆ ناوچە لێقەوماوەکانی یەمەن، نزیکەی 13 ملیۆن کەس رووبەروی برسێتی دەبنەوە.\nگەورەترین کارەساتە لە سەدەی نوێدا\nلەلایەکی ترەوە گراندی رایگەیاند: رەوشی مرۆیی لەم وڵاتە زۆر خراپە ، بە جۆرێک دەتوانم بڵێم کە گەورەترین کارەساتی برسێتییە کە لەسەدەی نوێدا روودەدات.\nشەرمەزاری بۆ مرۆڤایەتی\nلە درێژەی لێدوانەکەیدا، گراندی رایگەیاند: ئەوەی ئەمڕۆ لە یەمەن روودەدات، گەورەترین شەرمەزارییە بۆ کۆمەڵی نێودەوڵەتی. راشیگەیاند: لەبەرامبەر ئەو رەوشە نامرۆییەی کە لە یەمەن هەیە، وەکو بەرپرسێکی نەتەوە یەکگرتووەکان و وەکو مرۆڤێکیش، هەست بە شەرمەزاری گەورە دەکەم.\nجێگەی ئاماژەیە ماوەی سێ ساڵە عەرەبستانی سعودیە و هاوپەیمانەکانی جەنگێکی گەورەیان بەسەر یەمەندان سەپاند، ئەوەش بە بیانوی بوونی گروپی حوسییەکان کە ئێران پشتگیریان دەکات. بەهۆی ئەو جەنگەشەوە، نزیکەی 10 هەزار کەس کوژارون و ملیۆنان کەسیش رووبەروی برسێتی و ئاوارەیی بونەتەوە.


زێرەڤانی ڕوونكردنەوەیەك بڵاو دەكاتەوە\nفەرماندەیی پێشمەرگەی زێرەڤانی ڕوونكردنەوەیەك بڵاو دەكەنەوە و ڕای دەگەیەنن، لێدانی مەلایەكی ئاینی لە شارۆكەی چەمچەماڵ هیچ پێوەندییەكی بە زێرەڤانییەوە نییە.\nئەمڕۆ دووشەم 11ی ئەیلوول، فەرماندەی پێشمەرگەی زێرەڤانی كوردستان ڕوونكردنەوەیەكی بڵاو كردەوە و ڕای گەیاندووە، كەناڵ و ماڵپەڕی (NRT) هەواڵێكی ناڕاستی بڵاو كردووەتەوە كە گوایە یەكێك لەو كەسانەی هێرشیان كردووەتە سەر مەلا سامان لە شارۆكەی چەمچەماڵ پێشمەرگەیەكی زێرەڤانییە، بەڵام دوای بەدواداچوون دەركەوت كە ئەو ڕووداوە هیچ پێوەندییەكی بە زێرەڤانییەوە نییە.\nلە ڕوونكردنەوەكەدا هاتووە، ئەو كەسەی كە تۆمەتی ئەو كارەی خراوەتە پاڵ لە كاتی ڕووداوەكەدا لە ئەركدا بووە كە پاسەوانە لە یەكێك لە بارەگا حیزبییەكانی شارۆكەكە و سەر بە یەكەی پاسەوانیی فەرماندەیی پێشمەرگەی زێرەڤانییە.\n"ئێمە ئەو هەواڵەی (NRT) بە هەوڵێك بۆ ناوزڕاندنی زێرەڤانی ئەژمار دەكەین و بە مافی خۆمانی دەزانین و داوای یاسایی لەسەر كەناڵەكە تۆمار دەكەین". فەرماندەی پێشمەرگەی زێرەڤانی وا دەڵێ.\nزێرەڤانی باسی لەوە كردووە كە هیچ هێزێكی سەر بە فەرماندەیی پێشمەرگەی زێرەڤانی لەو سنوورە نییە كە ڕووداوەكەی لێ ڕووداوە ئەوەی كە هەیە تەنیا ژمارەیەك پاسەوانی كەسایەتی و بارەگا حزبییەكانن كە تەنیا لە ڕووی كارگێڕییەوە سەر بە زێرەڤانین و كاری ئەوان پاسەوانیكردنە.\nپێشتر لە شارۆكەی چەمچەماڵ هێرش كرایە سەر مەلایەكی ئاینی و بەهەواڵێكی ناڕاست وا بڵاو كرایەوە كە یەكێك لەو كەسانەی كارەكەی كردووە زێرەڤانی بێت.


تویژینه‌وه‌یه‌ک چالاکی مرۆڤ به هۆکاری که‌مبوونه‌وه‌ی به‌سته‌ڵه‌کی باکوور ده‌به‌ستێته‌وه\nله‌وه‌تای ساڵی 1960 ه‌وه به‌سته‌ڵه‌ک که‌مده‌بێته‌و، به‌لانی‌که‌مه‌وه هه‌موو ساڵیک زیاتر و زیاتر له‌به‌سته‌ڵه‌کی باکوور .\nتوێژینه‌وه‌یه‌کی نوی ده‌ڵێت هه‌موو تاکێک له‌ئێمه له‌مه به‌رپرسیاره. به‌پێی توێژینه‌وه‌یه‌کی نوێ له گۆڤاری زانستیدا بڵاوکراوه‌ته‌وه، هه‌موو هاتووچۆیه‌کی تاکه‌که‌سێک به فڕۆکه له نیویۆرکه‌وه بۆ ئه‌وروپا یاخوود لێخوڕینی ئۆتۆمبێل به به‌نزین بۆ 4 هه‌زار کیلۆمه‌تر ده‌بێته پرژبوونه‌وه‌ی گاز و به‌رزبوونه‌وه‌ی پله‌ی گه‌رمای پێویست بۆ تواندنه‌وه‌ی 3 مه‌رتر دووجا له‌به‌سته‌ڵه‌کی باکوور .\nتوێژینه‌وه‌که ده‌ڵێت به‌رامبه‌ر به بڵابوونه‌وه‌ی یه‌ک ته‌نی مه‌رتی دووهه‌م ئۆکسیدی کاربۆن له‌هه‌وادا، 3 مه‌تر دووجا له‌به‌سته‌ڵه‌کی ده‌ریا له‌مانگی 9دا که‌مبۆته‌وه کاتیک ئه‌وجه‌مسه‌ره که‌مترین به‌سته‌ڵه‌کی هه‌یه.\nله‌ڕێگای 30 جۆر چاودێری و ژمێریاری کۆمپیوه‌ته‌ره‌وه، ده‌رکه‌وتوه به‌رزبوونه‌وه‌ی ئاستی گاز ده‌بێته هۆی به‌رزبونه‌وه‌ی پله‌ی گه‌رما که هۆکاره بۆ توانه‌وه‌ی به‌سته‌ڵه‌کی جه‌مسه‌ره‌کان.\nتوێژینه‌وه‌که ده‌ڵێت په‌یوه‌ندی نێوان پڕژبوونه‌وه‌ی دووهه‌م ئۆکسیدی کاربۆن و که‌مبوونه‌وه‌ی به‌سته‌ڵه‌ک له‌مانگی 9دا ڕوون و ئاشکرایه.\nمانگی 11 و 12 مانگ به‌گه‌وره‌ترین شێوه ده‌بینین.\nئاژانسی ناسا ڕایگه‌یاندا له ڕۆژی 14ی مانگی 11دا مانگ به‌گه‌وره‌ترین شێوه ده‌رده‌که‌وێت، هه‌روه‌ها له‌وه‌تای ساڵی 1948 ه‌وه نزیکرتین ده‌بێت له‌زه‌وه‌ی، نزیکبوونه‌وه‌ی داهاتوی له25ی مانگی 11ی ساڵی 2034دا ده‌بێت.\nناسا ده‌شڵێت ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر ئاسمان هه‌وریش بێت به‌هۆی نزیکبونه‌وه‌ی مانگ له‌زه‌وه‌یه‌وه ڕووناکی زیاتر ده‌به‌خشێت تا ده‌گاته بازنه‌ی ته‌واو.\nده‌رکه‌وتنی مانگ به‌گه‌وره‌یی ئه‌وکاتیه مانگ و زه‌وه‌ی له‌هه‌موو کات زیاتر له‌یه‌که‌وه نزیکتر ده‌بن. هه‌رچه‌نده ئه‌م نزیبکوونه‌وه‌یه جیاوازی زۆر گه‌وره‌ی نیه، به‌ڵام ده‌بێته هۆکاری ده‌رکه‌وتنی مانگ 14 جار که‌وره‌تر و 30 ئه‌وه‌نده پرشنگدارتر له‌کاتی بازنه‌ی ته‌واودا.\nووشه‌ی سووپه‌ر موون Supermoons مانگی گه‌وره، ده‌سته‌واژه‌یه‌که له‌ساڵی 1979دا له‌لایه‌ن زانای فه‌له‌ک ڕیچارد نۆڵ به‌کارهاتوه.\nهه‌ڕچه‌نده ده‌سته‌واژه‌ی mega beaver moon "مانگی گه‌وره‌ی بیڤه‌ر" پێشتر له ڕۆژمێری کۆنی که‌شووهه‌وای جوتیاراندا به‌کار هاتوه، ئه‌وکاته‌ی جوتیاره‌کان له‌سه‌رده‌می دامه‌زراندنی کۆڵۆنیه‌کان له‌ئه‌مریکاو و به‌تایبه‌تی له‌لایه‌ن خێڵی ئالکۆنگین - سوورپیسته‌کان به‌کارهاتوه که ته‌ڵه‌یان بۆ سه‌گئاو دانه‌وه به‌ر له‌وه‌ی زه‌لکاوه‌کان بیبه‌ستێت، بۆڕاوکردن و به‌ده‌ستهینای گه‌وڵه‌یان و به‌کارهێنای بۆ خۆگه‌رم ڕاگرتن له‌زستاندا.\nناسا ده‌ڵێت ئه‌گه‌ر ڕێنه‌که‌وت له‌مانگی 11دا بازنه‌ی مانگی گه‌وره ببینرێت، ئه‌وا له 14ی مانگی 12دا هه‌مان ڕووداو دووباره ده‌بێته‌وه.\nتوێژینه‌وه‌یه‌ک: کێشانی پاکه‌تێک جگه‌ره ڕۆژانه ده‌بیته هۆی 150 گۆڕانکای له‌خانه‌دا.\nزاناکان بۆیان ده‌رکه‌وتوه کێشانی پاکه‌تێک جگه‌ره ڕۆژانه ده‌بێته هۆی 150 گۆڕانکاری زیان به‌خش له‌خانه‌ی سیدا به‌گشتی.\nئه‌م ئاکامانه له‌توێژینه‌وه‌یه‌کدا ده‌رکه‌وت له‌سه‌ر هۆکاری جگه‌ره‌کێشان و زیانه‌کانی له‌سه‌ر تێکدانی جینات، یاخوود گۆڕانکاری بازدانی به‌سه‌ردا دێنێت.\nزاناکان ده‌ڵین له‌توێژینه‌وه‌که‌دا ده‌رکه‌وتوه په‌یوه‌ندی ڕاسته‌وخۆ له‌نێوان ژماره‌ی جگه‌ره‌کانی له‌ته‌مه‌ندا ده‌کێشرێن و ژماره‌ی بازدانه‌کانی له DNA له‌درمه‌کانی شێرپه‌نجه‌کاندا ڕووده‌دات هه‌یه.\nده‌رکه‌وتوه له‌شێرپه‌نجه‌ی سیه‌کاندا گه‌وره‌ترین گۆڕانکاری بازدان ڕوویداوه و له‌جێگای‌دیکه‌ش له‌جه‌سته‌دا ڕوویداو وه‌ک میزه‌ڵدان و جگه‌ر و قووڕگ.\nسه‌رباری ئه‌مه‌ش ده‌ڵین بازدان به‌هۆکاری جگه‌ره‌کێشانه‌وه ده‌یسه‌لمێنێت بۆچی جگه‌ره‌کێشان ده‌بێته هۆکاری شێرپه‌نجه‌ی جۆری دیكه بێجگه له شێرپه‌نجه‌ی سه‌یه‌کان.\nساڵانه له‌هه‌موو جیهاندا 6 ملێۆن که‌س به‌هۆی جگه‌ره‌کێشانه‌وه گیان له‌ده‌ست ده‌ده‌ن، ڕێکخراوی ته‌ندروستی جیهانی ده‌ڵێت "ئه‌گه‌ر به‌م ئاراسته‌یه به‌رده‌وام بێت، پێشبینی ده‌کرێت له‌ماوه‌ی 100 ساڵدا ژماره‌که بۆ زۆر زیاتر له 1ملیار که‌س گیان له‌ده‌ستدان به‌رزبێته‌وه.\nتائێستا ده‌رکه‌وتوه جگه‌ره‌کێشان ده‌بێته هۆی 17 جۆر شێرپه‌نجه و زاناکان ده‌ڵین لایان ڕوون نیه شێوه‌ی کارتێکردنی له‌خانه چۆنه.\nبه‌رنامه‌ی زانست و ته‌که‌نه‌لۆجیا11-07-2016


فڕۆكه‌خانه‌ی نێونه‌ته‌وه‌یی نیوئۆرلینز به نیازه ده‌ست به هه‌ندێ له فڕینه‌كانیان بكه‌نه‌وه\nفڕۆكه‌خانه‌ی نێونه‌ته‌وه‌یی نیوئۆرلینز به نیازه ئه‌مڕۆ سێشه‌ممه ده‌ست به هه‌ندێ له فڕینه‌كانیان بكه‌نه‌وه له كاتێكدا كه شاره‌كه به‌رده‌وامه له ئاوه‌دانكردنه‌وه‌یه‌كی هێواش له دوای باهۆز و زریانی كاترینا.\nووزه‌ی كاره‌با بۆ هه‌ندێ له ناوچه‌كانی شاره‌كه گوێزراوه‌ته‌وه و په‌مپی ئاوڕاكێشی زیاتر كار ده‌كات تاوه‌كو شه‌قامه‌كانی نیو ئۆرلینز له ئاوی لافاوه‌كه ووشك بكرێنه‌وه. كاربه‌ده‌ستان ده‌ڵێن ژماره‌ی قوربانیه‌كانی لویزیانا كه له ئه‌نجام زریانه‌كه‌ی كاترینا گیانیان له‌ده‌ستداوه گه‌یشتۆته 279 كه‌س و 45 له‌وانه ته‌رمه‌كانیان له‌م ماوه‌یه‌ی دواییدا دۆزراوه‌ته‌وه.\nڕاوه‌رگرتنێكی نوێی ڕۆژنامه‌ی واشنتۆن پۆست ده‌ریخست كه‌وا زۆرینه‌ی ئه‌مریكیه‌كان ڕازی نین به‌و وه‌ڵامدانه‌وه‌یه‌ی حكومه‌ت له‌و كاره‌ساته‌دا. ژماره‌یه‌كی زۆری ئه‌مه‌ریكیه ئه‌فریكیه‌كان و له سه‌دا 63 ی ئه‌وانه‌ی كه به‌شداری ئه‌و ڕاوه‌رگرتنه گشتییه‌یان كردووه ده‌ڵێن جیاوازی نوژادی فاكته‌رێك بووه. هه‌رچه‌ندێكه سپی پێسته‌كان له‌گه‌ڵ ئه‌و ڕایه‌دا كۆك نین.\nبه‌ڕێز بوش جه‌ختی كردۆته سه‌ر ئه‌وه‌ی كه جیاوازی نوژادی هیچ ڕۆڵێكی له هه‌وڵه‌كانی فریاكه‌وتنی ته‌نگه‌تاویدا نه‌بینیوه. ڕۆژی دووشه‌ممه، به‌ڕێز بوش ده‌یڤد پاوڵسن - كاربه‌ده‌ستی باڵای وه‌زاره‌تی ئاسایشی ناوخۆی به شێوه‌یه‌كی كاتی كرده سه‌رۆكی ئاژانسی به‌ڕێوبردنی فریاكه‌وتنی ته‌نگه‌تاوی فیدرالی دوای ئه‌وه‌ی مایكڵ براون وازی له پۆسته‌كه‌ی هێنا.


عیبرانییەکان 3 KSS - Hebrews 3 NIVUK | Biblica América Latina\nعیبرانییەکان 3 KSS - Hebrews 3 NIVUK\n1کەواتە ئەی خوشک و برایانی پیرۆز، ئێوە کە لە بانگەوازی ئاسمانی بەشدارن، سەیری عیسا بکەن کە نێردراو و سەرۆک کاهینی دانپێدانانمانە. 2 ئەو دڵسۆز بوو بەرامبەر ئەو خودایەی کە دەستنیشانی کرد، هەروەک موسا لە هەموو ماڵی خودا دڵسۆز بوو. 3 عیسا بۆی دانرا شایانی شکۆیەکی زیاتر بێت لە موسا، وەک چۆن دروستکەری خانووێک ڕێزی لە خودی خانووەکە زیاترە. 4 لەبەر ئەوەی هەموو خانووێک یەکێک دروستی کردووە، بەڵام ئەوەی هەموو شتێکی دروستکردووە خودایە. 5 موسا وەک خزمەتکارێکی دڵسۆز لە هەموو ماڵی خودا بوو و شایەتی بۆ ئەو فەرمایشتانە دەدا کە لە داهاتوودا خودا دەیفەرموو. 6 بەڵام مەسیح وەک کوڕەکە لەسەر ماڵی خودا[a] دڵسۆزە، ئەو ماڵەش ئێمەین، ئەگەر دەستبگرین بەو متمانە و هیوایەی کە شانازی پێوە دەکەین.\n7 لەبەر ئەوە، وەک ڕۆحی پیرۆز دەفەرموێ:\n8 دڵی خۆتان ڕەق مەکەن وەک لە یاخیبوونەکە ڕوویدا،\n9 لەوێ باوباپیرانتان ئەزموونیان کردم و تاقییان کردمەوە[b]،\n10 لەبەر ئەوە لەو نەوەیە تووڕە بووم،\n«نایەنە ناو حەسانەوەی من.»][c]\n12 خوشکان، برایان، ئاگاداری خۆتان بن، نەوەک یەکێکتان دڵێکی خراپ و بێباوەڕی هەبێت کە لە خودای زیندوو هەڵبگەڕێتەوە. 13 بەڵکو هەموو ڕۆژێک یەکتری هانبدەن، ئەوەندەی پێی دەگوترێ [ئەمڕۆ،][d] تاکو کەستان بە فێڵی گوناه دڵی ڕەق نەبێت. 14 بووینەتە هاوبەشی مەسیح، ئەگەر تاکو کۆتایی دەستبگرین بەو متمانەیەی لە سەرەتاوە هەمانە. 15 وەک چۆن گوتراوە:\nدڵی خۆتان ڕەق مەکەن وەک لە یاخیبوونەکە ڕوویدا.][e]\n16 جا کێن ئەوانەی بیستیان و یاخیبوون؟ ئایا هەموو ئەوانە نەبوون کە لە میسر بە ڕابەرایەتی موسا هاتنە دەرەوە؟ 17 خودا بۆ ماوەی چل ساڵ لە کێ تووڕە بوو؟ ئایا لەوانە نەبوو کە گوناهیان کرد و لە بیاباندا تەرمەکانیان کەوت؟ 18 خودا سوێندی لە کێ خوارد کە ناچێتە حەسانەوەکەی؟ ئایا لەوانە نەبوو کە یاخیبوون؟ 19 هەر بۆیە دەبینین لەبەر بێباوەڕی نەیانتوانی بچنە ژوورەوە.\n3:6 ماڵی خودا: مەبەست لەو پیرۆزگایەیە کە لە ئاسماندا هەیە. بڕوانە زەبوورەکان 20:6.\n3:9 بڕوانە یاقوب 1:13،14.\n3:11 زەبوورەکان 95:7-11.\n3:13 زەبوورەکان 95:7.\n3:15 زەبوورەکان 95:7،8.


12/12/2018 10:12 AM\nئه‌گه‌رچی هه‌ر مرۆڤێك ئه‌توانێت له‌ڕێگه‌ی به‌خشینی خوێنی خۆیه‌وه لانیكه‌م گیانی سێ كه‌س ڕزگاربكات، به‌ڵام خاڵی گرنگ و جێی ئاماژه ئه‌وه‌یه كه به‌خشینی خوێن نه‌ك ته‌نها سوودی بۆ كه‌سانی تر ئه‌بێت و نیشانه‌ی دڵئاواییه، به‌ڵكو بۆ كه‌سی خوێن به‌خشیش كۆمه‌ڵێك سوودی هه‌یه، وه‌كو:\n1. ئه‌زموون كردنی هه‌ستی خۆشی ڕزگاركردنی مرۆڤه‌كانی تر\nهه‌ست به خۆشحاڵی كردن یه‌كێكه له سووده‌كانی خوێن به‌خشین. ئه‌و خوێنه‌ی ئێوه ئه‌یبه‌خشن، كۆمه‌ڵێك به‌رهه‌می لێ سازئه‌كرێت كه هه‌ركامه‌ی به‌جۆرێك ئه‌توانن ڕۆڵیان هه‌بێت له ڕزگاركردنی گیانی مرۆڤه‌كاندا. زۆرێك له كۆرپه تازه له‌دایكبووه‌كان پێویستیان به خوێنه‌و ته‌نیا یه‌ك جار خۆێن به‌خشین ئه‌توانێت به‌ته‌واوی پێداویستی ئه‌و منداڵه جێبه‌جێ بكات.\n2. چێكاپی ته‌ندروستی به‌لاش\nكاتێك ئێوه ئه‌تانه‌وێت خوێن ببه‌خشن، كۆمه‌ڵێك پشكنینتان بۆ ئه‌نجام ئه‌درێت تا له سه‌لامه‌تی خۆتان و خوێنه‌كه‌تان دڵنیابنه‌وه. پاش ئه‌م قۆناغه ته‌نانه‌ت پشكنین بۆ خودی خوێنه‌كه‌و ئه‌و به‌رهه‌مانه‌ش ئه‌كرێت كه لێی سازئه‌كرێت و به‌ر له كه‌ڵك لێوه‌رگرتنیان، له نه‌بوونی هه‌رجۆره نه‌خۆشی و ناپاكییه‌ك دڵنیائه‌بنه‌وه. كه‌وایه ئێوه ئه‌توانن داوا له ناوه‌نده‌كه بكه‌ن تا له ئه‌گه‌ری ئاشكرابوونی هه‌رچه‌شنه نیگه‌رانییه‌ك، ئاگادارتان كه‌نه‌وه.\n3. دابه‌زینی مه‌ترسی توشبوون به نه‌خۆشییه‌كانی دڵ\nیه‌كێكی تر له سووده‌كانی خوێن به‌خشین كه‌مكردنه‌وه‌ی مه‌ترسی نه‌خۆشییه‌كانی دڵه. به‌خشین خوێن به شێوه‌یه‌كی به‌رده‌وام و به‌تایبه‌تی له پیاواندا، ئه‌بێته هۆی دابه‌زین و كۆنترۆڵی ئاستی ئاسنی خوێن و ئه‌مه‌ش كاریگه‌رییه‌كی زۆری هه‌یه له‌سه‌ر سه‌لامه‌تی دڵ.\n4. سوتاندنی كالۆری\nهه‌رجارێك ئێوه خوێن ئه‌به‌خشن، نزیكه‌ی 650 كالۆری ئه‌سوتێنن. له‌ڕاستیدا ئێوه له‌ڕێگای خوێن به‌خشینه‌وه ئه‌توانن یارمه‌تی جه‌سته‌ی خۆتان بده‌ن تا كالۆرییه‌كی زۆرتر بسوتێنێت و به‌مشێوه‌یه تا ڕاده‌یه‌ك كاریگه‌ریتان ئه‌بێت له‌سه‌ر كۆنترۆڵكردنی كێشی خۆتان.\n5. كه‌مكردنه‌وه‌ی مه‌ترسی توشبوون به شێرپه‌نجه\nبه‌رزبوونی ئاستی ئاسنی خوێن ئه‌توانی مه‌ترسی توشبوون به شێرپه‌نجه تا دوو به‌رامبه‌ر زیادبكات. هه‌ر به‌وپێیه‌ش ئه‌وترێت كه خوێن به‌خشینی به‌رده‌وام (كه ئه‌بێته هۆی دابه‌زینی ئاستی ئاسنی خوێن) مه‌ترسی توشبوون به شێرپه‌نجه كه‌مده‌كاته‌وه.


شەریفاوا، ئەنزەل - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nشریف‌آباد - Şərifabad\nپۆتانەکان: 37°59′05.5″N 44°56′29.5″E / 37.984861°N 44.941528°E / 37.984861; 44.941528پۆتانەکان: 37°59′05.5″N 44°56′29.5″E / 37.984861°N 44.941528°E / 37.984861; 44.941528\n١٬٦٧٤ مەتر (٥٬٤٩٢ پێ)\nشەریفاوا گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری ئەنزەلا نشیو، ناوچەی ئەنزەل، شارستانی ورمێ، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.\nشەریفاوا ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:\nلە باکوورەوە لەگەڵ گوندی ئالەکان.\nلە باشوورەوە لەگەڵ گوندی حەماما.\nلە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ شارەدێی قۆچی.\nلە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی سەیدان.\nبە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠٠٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٣١) کەس و (٢٧) خێزان بووە.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=شەریفاوا،_ئەنزەل&oldid=900990»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٩:٠١ی ٤ی شوباتی ٢٠٢٢ نوێ کراوەتەوە.


سامسۆنگ مۆبایلی گالەکسی نۆوت ٨ی ڕاگەیاند – کەی ئای تی ئێن\nسامسۆنگ مۆبایلی گالەکسی نۆوت ٨ی ڕاگەیاند\nدوای چاوەڕوانییەکی زۆر ئەمڕۆ لە کۆتاییدا سامسۆنگ مۆبایلی گالەکسی نۆوت ٨ی ڕاگەیاند، مۆبایلە نوێیەکە بۆ یەکەمجار پێنوسی ئێس پێن و ڕوونمای ئینفینیتی دیسپلەی لە یەک مۆبایلدا کۆدەکاتەوە، نۆوت ٨ خاوەن ڕوونمایەکی ٦.٣ ئینچی سوپەر ئەمۆڵێدە بە ڕوونی +QHD و تایبەتمەندی HDR Premium و کارکردنی هەمیشەیی(always on display) و نوسینی تێبینییەکان بەبێ پێکردنی ڕوونماکە(screen off memos)، جگە لە تێبینی سادە دەتوانیت نامەی زیندوو بنێریت کە بریتییە لە گیفی پێکهاتوو لە نوسینی نوسراو یاخود وێنەی کێشراو بە دەستی خۆت، مۆبایلەکە و پێنوسەکەش خاوەن تایبەتمەندی IP68ن و پارێزراون لە ئاو و تۆز.\nنۆوت ٨ یەکەم گالەکسی دوانە کامێرایە! دوو کامێرای ١٢ مێگاپیکسڵ بە تیرەی چاوی f/1.7 و f/2.4، ئەوەی جێی سەرنجە ئەوەیە هەردوو کامێراکە تایبەتمەندی OISیان هەیە بۆ نەهێشتنی لەرزین و جێگیرکردن، ئەمەش شتێکی نوێیە لە جیهانی مۆبایلە دوانە کامێراکان! ئەوانەی پێشتر تەنها یەک کامێرایان ئەو تایبەتمەندییەیان هەبوو، مۆبایلەکە توانای زوومی بینایی(optical zoom)ی هەیە تا ٢ هێندە، کامێرای ڕووی پێشەوەش ٨ مێگاپیکسڵە بە تیرەی چاوی f/1.7.\nیەکەم مۆبایلی دوانە کامێرای سامسۆنگ خاوەن تایبەتمەندی Live Focusە کە ڕێگات پێدەدات پێش گرتنی وێنەکان و تەنانەت دوای گرتنیشیان ڕاددەی تەڵخبوونی پشتی وێنەکان بە خواستی خۆت دەستکاری بکەیت.\nنۆوت ٨ دەتوانێت لە هەمان کاتدا کار بە ٢ ئەپ یاخود ٢ لەبەرگیراوە(کۆپی) لە هەمان ئەپ بکات، مۆبایلەکە خاوەن ٦ گب ڕامە و بەپێی ناوچە جیاوازەکان لەسەر پڕۆسیسەرە ١٠ نانۆمەترەکانی سناپدراگۆن ٨٣٥ یاخود ئێکزینۆس ٨٨٩٥ کار دەکات.\nمۆبایلەکە لەسەر ئەندرۆید ٧.١.٢ و ڕووکاری تایبەتی سامسۆنگ کار دەکات و بێگومان پشتگیری یاریدەدەری دەنگی بیکسبی و نوێترین Gear VR و Dex workstation دەکات.\nدەرچەی بیستۆکی ٣.٥ مم لەناو نەبراوە و لە مۆبایلەکەدا بوونی هەیە! بیستۆکی جۆرییەتی بەرزی AKGش لەگەڵ مۆبایلەکەدان و سوود لە دەرچەکە دەبینن.\nپاتری مۆبایلەکە ٣٣٠٠ میللی ئەمپێر/کاتژمێرە، بەڵێ! فراوانی لە هی ئێس ٨ پڵەس کەمترە! خۆشبەختانە مۆبایلەکە پشتگیری بارگاویکردنەوەی بێ وایەر هەروەها بارگاویکردنەوەی خێراش دەکات لە ڕێگای دەرچەکەی کە لە جۆری USB Type-Cیە.\nسبەی داواکردنی پێش وەختە و ڕۆژی ١٥ی مانگی داهاتوو فرۆشتن دەست پێدەکەن و مۆبایلەکە بە ڕەنگەکانی زێڕی و ڕەش و شین و خۆڵەمێشی و بیرگەکانی ٦٤ گب و ١٢٨ گب و ٢٥٦ گب بەردەست دەبێت، سەبارەت بە نرخ، ئەوەی بۆ ئێمە گرنگە نرخی مۆبایلەکەیە لە کوردستان و ئەوەش لە ئێستادا نادیارە.


♫ مافی ئاو | ڕێکخراوەی زانستی فەرهەنگیی هۆژان\nگەلاوێژ ۱۴, ۲۷۱۷ گوڵان ۱۹, ۲۷۱۸ Hojan زانیاری, هەواڵ و زانیاری 0\nنووسەر: مەهدی سەربازی\nسەدان ملیۆن کەس لەم جیھانەدا دەستیان ناگاتە ئاوی خاوێن و ھەروەھا ئاوەڕۆشیان نییە. لە زۆر یەک لە ناوچەکانی جیھانیدا بەدەستهێنانی ئاو بۆ پێداویستییەکانی ڕۆژانە کات و ھەوڵێکی زۆری پێویستە و لەوەش زیاتر تینویەتی و کەمھێنانی توانا زیانی زۆری بۆ تەندروستیی تاکەکان ھەیە. ئاوی پیس دەتوانێت ئەنگەلەکان و ڤایرۆسەکان لە نێوان مرۆڤەکاندا بگوازێتەوە. بەو شێوەش تەندروستیی چەندین ملیۆن کەس بخاتە مەترسیی گەورەوە و هەروەها کوژرانی ژمارەیەکی زۆر کەسی لە جیھاندا بەدواوەیە. کێشەی جیھانیی ئاو لە شەڕ و زۆر یەک لە چەکەکان کوشەندەترە. بە شێوەیەکی گشتی لەبەردەست نەبوونی ئاو مەترسییەکی گەورەیە بۆ سەر مرۆڤایەتی.\nدەستخستنی ئاوی خاوێن لە لایەن زۆر یەک لە کۆمپانیاکان خراوەتە ژێر مەترسییەکی گەورەوە. ئەمە لە کاتێکدایە کە دەستخستنی ئاو، مافێکی مرۆیی بۆ ھەموو لایەن و چین و توێژێکی کۆمەڵگایە.\nئەگەر دەستخستنی ئاو مافێکی مرۆییە ئایا ھەر مرۆڤێک دەتوانێت تا ئەو شوێنەی وا حەز دەکات ئاو بەکار بێنێت بێ ئەوەی کات و شوێن لەبەرچاو بگرێت؟ ئایا ئەمە بە ھۆی ھەلومەرجی جیاوازەوە ڕوو دەدات؟ کێ بەرپرسیارە بۆ ئەوەی ئاو بۆ بەکارھێنەرانی خۆی بەدەست بخات؟ بە چ نرخێک ئەو بەرپرسیارییە ئەنجام دەدات؟ چۆن کێشەی جیاوازیی بەکارھێنەرانی جۆربەجۆری ئاو چارەسەر دەکرێت؟ چۆن بۆ بەکارھێنانی ئاو ھاندەدرێن کە لە ئاو بە شێوەیەکی گونجاو کەڵک وەربگرن؟\nفرۆشتنی ئاو وەک خزمەتگوزارێکی گشتی و مافێکی ڕەوای ھەر مرۆڤێک لە دەستخستنی ئاودا، بە چەندین ھۆکار لە لایەن کەرتی تایبەتەوە کارێکی ھەڵەیە، ھۆکارەکان ئەمانەن:\n۱- خزمەتگوزاری بە ئێوە خراپتر دەبێت:\nکۆمپانیا تایبەتەکان لە ڕوانگەی قانوونیەوە دەبێ لە خزمەت پشكدارانی خۆیاندا بن. ئەمەش وا دەگەیێنێت کە پێش لە ھەر شتێک قازانجکردن بۆیان گرینگە. ئەوەش گرینگی نەدان بە شتە بچووکەکان یا کەمکردنەوەی ئاستی خزمەتگوزارییە گشتییەکانی لێ دەکەوێتەوە. بەوە لە جیاتی وەبەرھێنان لە ژێرخانەکان، پاش ئەوەی كە کۆمپانیاکان دەستبەکار دەبن تەندروستی دەکەوێتە ژێر مەترسیەوە. ھەروەھا ئەوان زانیارییەکانیان دەشارنەوە لەیەک و بەوەش کارەکان ئەستەمتر دەبێتەوە تا بە شێوەیەکی ھاوبەش پێکەوە کار بکەن.\n۲- خەرجیی تاکەکان زیاد دەکات:\nدەبێت دوو جار لەمەولا پارە بدەیت. جارێک وەک باجدەرێک بۆ خزمەتگوزاریی گشتی و جارێکیش بۆ کڕینی ڕاستەوخۆی خزمەتگوزاریی گشتیی ئاو. بەھای پارەش نزم دەبێتەوە، بەو ھۆکارەی کە دەبێ قازانجێک بۆ پشکدارانی کۆمپانیا بێتە ئاراوە و ھەروەھا بەڕێوەبەرانی پلەبەرز دەبێ پارەی زیاتر وەربگرن ئەمەش وا دەگەیەنێت کە ئێمە وەک خەڵکی ئاسایی یا دەوڵەت یا ھەردوو پارەیەکی زۆرتر دەبێ دابنێین بۆ ئەو کارە.\n۳- کۆمپانیا تایبەتییەکان جوابگۆ نابن:\nئەگەر لە لایەن سیستمێکی شەوڕاییەوە (یان دەوڵەتی) بە شێوەیەکی ھاوبەش کارەکان جێبەجێ بکرێت تۆ شوێنێکت ھەیە تا بە شێوازی دێمۆکراتیک جوابگۆی خواستەکانت بێت بەڵام کۆمپانیایەکی تایبەتی دەتوانێت خۆی لە خواستەکان بدزێتەوە. ئەو کات ئەستەمترە ناڕەزایەتی نیشان بدەیت و دەنگی خۆت ھەبێت.\n۴- ھەلومەرجی کار سەختتر دەبێت\nئەگەر لە خزمەتگوزارییەکی گشتیدا کار بکەن، تایبەتیکردنی ئەو کارە ھەلومەرجی کار ئەستەمتر دەکات لێکۆڵینەوەیەک لە ئاستی ئەوروپادا ئەوەی دەرخستووە ھەلوومەرجی کار لە کاتی تایبەتیکردن ئەستەمتر دەبێت. کەسانێک کە توانایی کاریان ھەیە لەگەڵ کەسانێک کە کاری نافەرمی و جارجارەکی دەکەن جێیان دەگۆڕێت تا پارەیەکی کەمتریان پێ بدرێت و ھەلومەرجی کارکردنیان ئەستەمتر دەبێتەوە.\n۵- کارێکی مەترسیدارە و ئەستەمە تا بگەڕێتەوە سەر باری پێشوو:\nپێداچوونەوەیەک بۆ تایبەتیکردنی فرۆشتنی ئاو ئەوە نیشان دەدات کە وەک بانگەشەی بۆ دەکرێت، بەدەستهێنانی قازانجکردن لەو کارەدا نەسەلمێندراوە و مەترسیی گەورەش بۆ ئەو کارە پێشبینی دەکرێت. ھەروەھا گەڕانەوەیان بۆ باری ئاسایی خۆی ئەستەمە و ناتوانی بە ئاسانی پشت بکەی لەو خزمەتگوزاریانە. ھەروەھا بەھۆی ئەوەی کە لە کەرتی تایبەت خوازیاری بۆ قۆرخکردن ھەیە کەوایە کێبڕکێ بۆ پێشکەوتنی خزمەتگوزاییەکان کەمتر دەبینرێت و لەگەڵ ئەوەشدا بژاردەیەکی زۆر بۆ بەکارھێنەران بوونی نابێت.\n Is Water a Human Right?, Kendra Okonski (http://www.thenewatlantis.com/publications/is-water-a-human-right)\n ۵ reasons why privatisation is bad for you (http://weownit.org.uk/privatisation)\nزیندوومانەوە بێ ئاو\nمرۆڤ چەندە دەتوانێت بێ ئاو زیندوو بمێنێت؟ بیر لەوە بکەنەوە ڕۆژێک تەواوی شێرە ئاوەکان داخرێن،…\nوێبگەڕەکەت لە پەخشی دەنگ پشتیوانی ناکات لە لافاوی چەند ڕۆژی ڕابردووی ئەمریکا کەسانێکی زۆر هەوڵیان…


ڕاستییە یان نا؟ لە ٢٢ی ئەم مانگە جەیلبرەیکی ڕێکوپێکی iOS6 بڵاودەکرێتەوە. – کەی ئای تی ئێن\nئای ئۆ ئێس 10, كانونی یه‌كه‌م 2012\nڕاستییە یان نا؟ لە ٢٢ی ئەم مانگە جەیلبرەیکی ڕێکوپێکی iOS6 بڵاودەکرێتەوە.\nئایا تۆش یەکێکیت لەوانەی چاوەڕوانی جەیلبرەیکی ڕێکوپێک بۆ iOS6 دەکەن؟ ئایا زۆر بە پەرۆشی بەوەی گوێ بیستی هاکەران بیت کە هەر بڵاویانکردەوە تۆش ئامادەی تاقیکردنەوەی بیت؟ ئێمە زۆر دڵنیاین کە زۆربەی گرنگیدەران بەم بابەتە بەپەلەن لە تاقی کردنەوەی هەر لەگەڵ گوێبیستیوونی هەبوونی جەیلبرەیکی ڕیکوپێک لەهەرشوێنکی ئینتەرنێت.\nئەمڕۆ ئێمە هەواڵی خۆشمان لایە لەسەر گەشە سەندن و ڕۆژی بڵاوبوونەوەی جەیلبرەیکی ڕێک و پێک بۆ iOS6 کە گوایە گروپێک بەناوی Dream JB ئەم کارە دەکەن.\nئەمەش تویتیان لە تویتەر\n[image src=”http://www.phonesreview.co.uk/wp-content/phoneimages/ios-6-untethered-jaibreak2.jpg” width=”600″ height=”153″ lightbox=”yes” align=”center”]\nهەرچەندە ئێمە کەمێک گومانمان هەیە لەم جۆرە بەڵێنانە چونکە لە پێشتریش ئەم جۆرە بەڵێنانەمان بیستووە و ڕاست نەبوون بەڵام هەرچۆنێک بێت ئێمە چاوەڕوانی ئەم ڕۆژەیین و وەکو هەموو کەسێک دەمانەوێت ڕاستی بابەتەکە لە ٢٢ی مانگ لەخۆیانەوە کە گوایە بەشێوەیەکی گشتی بڵاوی دەکەنەوە. لە ڕاستیدا ئێمە وەکو خۆمان هەمیشە ناوی ئەو هاکەرانەمان بردووە کە لە پشتی جەیلبرەیکەوەن و ئامۆژگاری بەکارهێنەرانمان کردووە کە شوێن @musclenerd, @pod2g @p0sixninja لە تویتەر بکەون لە تویتەر بۆ ئەوەی دواین گۆڕانکارییەکان سەبارەت بە جەیلبرەک بزانن. بەڵام ئەوەی ئەم کارە دەکات بەشێک نییە لەوان و سەربەخۆیە!\nدواین ئەپدەیتیشیان لەسەر پێگەی سەرەکی خۆیان گروپی جەیلبرەیکی خەون! کە ئەمڕۆیە ١٠ی ١٢ی ٢٠١٢ ئەوە دوپات دەکەنەوە کە ڕۆژی چوارشەممە سەلماندنەکان لێرەوە و لەسەر هەژماری خۆیان لە تویتەر بڵاودەکەنەوە لەسەر چۆنییەتی جەیلبرەیکەکە و سەلماندنی ڕێکوپێکیەتی جەیلبرەیکەکە. بیرمان نەچێـت ئەوەش پۆستکراوە کە ئەم جەیلبرەکە پشتگیری ئەم ئامێرانە دەکات:\nهەندێک ڕاستی لەسەر ئەم ئەم جەیلبرەکی خەونە:\n١- ئەم کەسە کەسێکی ئاساییە و پەیوەندی نییە بە گروپی بەناوبانگی ئەم بوارە.\n٢- خوێندکارێکی زانکۆیە و لەوانەشە بتوانێت جەیلبرەکی بکات.\n٣- ئەم جەیلبرەیکە خۆرایی دەبێت.\n٤- ئەم جەیلبرەیکە لەگەڵ هەموو ئامێرەکانی ئەپڵ دەگونجێت تەنها ئەپڵ تی ڤی نەبێت.\n٥- لە هەفتەی داهاتوو ڤیدیۆی تایبەتە بە پرۆسەکە لەسەر پێگەی تاییبەتی خۆیان بڵاودەبێتەوە.\nبیرمان نەچێت لەسەرەوەی پێگەکەیان وتەیەکی ئەنیشتاین هەیە کە دەڵێت “تەنها ئەوانەی کە هەوڵی شتانێکی سەخیف دەدەن ئەوە دەتوانن دەستکەوتی نەشیاو بەدەستبهێنن”.\nهەواڵی زیاترمان دەبێت لەسەر ئەم بابەتە لەگەڵمان بمێننەوە!


ڕەمەزان - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nئەم وتارە سەبارەت بە مانگی ڕەمەزان نووسراوە. بۆ ڕەمەزان لە ڕۆژژمێری کۆچی، بڕوانە ڕەمەزان (مانگ). بۆ بەکارهێنانەکانی تر، بڕوانە ڕەمەزان (ڕوونکردنەوە).\nدەرکەوتنی ھیلال، سەرەتای دەست پێکردنی ڕەمەزانە لای موسڵمانان\nتایبەت بە موسڵمانان\nجۆرەکەی مانگی ڕۆژوو\nدەست پێکردن مانگی ڕەمەزانی ساڵی کۆچی\nمێژووەکەی ڕۆژژمێری کۆچیی\nمانگی ڕەمەزان، مانگی نۆیەمە لە ڕۆژژمێری کۆچییدا، وە ئەم مانگە تایبەتمەندی جیاوازی ھەیە لای موسڵمانان لە مانگەکانی تر، مانگی ڕۆژووگرتنە، موسڵمانان لە ڕۆژەکانی ئەم مانگەدا بەڕۆژوو دەبن لە خواردن و خواردنەوە لە بانگی بەیانی تا خۆرئاوابوون، ھەروەھا مانگی ڕەمەزان جێگەیەکی تایبەتی ھەیە لە کەلتور و مێژووی موسڵمانان؛ لەبەرئەوەی بە بیروباوەری ئیسلامی سرووش لەم مانگە دەستی پێکردووە و یەکەم ئایەتی قورئان دابەزیووە بۆ پەیامبەری ئیسلام محەمەد (د. خ) لە شەوی قەدر لەم مانگەدا لە ساڵی ٦١٠ز، کاتێک پەیامبەر لە ئەشکەوتی حەڕا بووە و فریشتە جوبرەیل ھاتووە بۆلای، وە پێی ووتوە "اقرأ باسم ربك الذي خلق" واتە؛ بخوێنە بە ناوی ئەو خوایەی دروستی کردووی، وە ئەمەش یەکەم ئایەتی قورئانە کە دابەزیووە.\n٢ گەورەیی ڕەمەزان\n٣ بەروارە گرنگەکان\n٣.٢ شەوی قەدر\n٤ ڕەمەزان و قورئان\n٥ شەونوێژی ڕەمەزان\n٦ جەژنی ڕەمەزان\n٧ زەکاتی سەرفیترە\n٨ ڕووداوەکانی ڕەمەزان\nووشەی ڕەمەزان بە عەرەبی رمضان له ووشەی الرمض هاتووه واته گەرمايەكی توند، وە ناوی مانگه عەرەبيیەكان دانراون بەپێی ئەو ماوەيەی ناوی مانگەکەی تێدا نراوه، و ناونانی ڕەمەزان له كاتی توندبوونی گەرمای هاویندا بووه، وە هەروەھا دەڵێن به واتای ئەوه دێت موسڵمان زياتر گەرمای دەبێت لەبەر زۆری تينوويەتی له كاتی بەڕۆژوو بووندا و خوا دەفەرمووێت له قورئاندا؛ شهر رمضان الذي أُنزل فيه القرآن واتە؛ مانگی ڕەمەزان ئەو مانگەی قورئانی تێدا دابەزیووە.\nلە گەورەیییەکانی مانگی ڕەمەزان کردنەوەی دەرگاکانی بەھەشت و داخستنی دەرگاکانی دۆزەخە، بەپێی ئەم فەرموودەی پەیامبەر (د. خ)؛ (إذا جاء رمضان فُتّحت أبواب الجنة، وغُلّقت أبواب النار، وصُفّدت الشياطين)، واتە؛ کاتێک کە ڕەمەزان دێت، دەرگاکانی بەھەشت دەکرێنەوە و دەرگاکانی دۆزەخ دادەخرێن و شەیتانەکان کۆت دەکرێن.\nھەروەھا خوا خۆش دەبێت لەوانەی ڕۆژووی ڕەمەزان دەگرن، بەپێی فەرموودەی پەیامبەری ئیسلام. ھەروەھا ڕەمەزان مانگی پاکبوونەوەی دەروون و نزیکبوونەوەیە لە خوا، وە دەرگاکانی دۆزەخی تێدا دادەخرێت و شەیتانەکانی تێدا دەبەسترێتەوە و دەرگاکانی بەزەیی تێدا دەکرێتەوە.\nکاتی ڕۆژوو لە ڕەمەزاندا لە دەرکەوتنی بەرەبەیان تا ئاوابوونی خۆرە، وەک لە قورئاندا ھاتووە، ((وكلوا واشربوا حتى يتبين لكم الخيط الأبيض من الخيط الأسود من الفجر ثم أتموا الصيام إلى الليل..)) واته؛ ده بخۆن و بخۆنەوه هەتا ڕوونی بەرەبەيان و سپێدەتان بۆ دەردەكەوێت و له ڕۆژھەڵاتەوه دياردەدات و تاريكی شەو لادەبات، لەوەودوا ڕۆژووەكەتان ببەنه سەر تا شەو دادێت، و زۆربەی موسڵمانان پێش ھەڵھاتنی بەرەبەيان ھەڵدەستن و ژەمێک نان و ئاو دەخۆن كه ناو دەبرێت به پارشێو وەک ئامادەباشییەک بۆ ڕۆژووی ڕۆژەكه، ھەروەھا له گەورەیی پارشێودا هاتووه كه پەیامبەری ئیسلام محەممەد فەرموویەتی پارشێو بکەن له پارشێودا بەرەکەت ھەیە، ھەروەھا له کاتی ڕۆژوودا پێويستە لەسەر موسڵمان دووربکەوێتەوە له وتەی ئازاردەر و کاری نابەجێ و ئەمەش له فەرموودەدا ئاماژەی پێكراوه، وە خوای گەورە دەفەرمووێت؛ ((شهر رمضان الذي أنزل فيه القرآن هدى للناس وبينات من الهدى والفرقان)) واتە؛ مانگی ڕەمەزان ئەو مانگەیە کە قورئانی تێدا ھاتۆتە خوارەوە، لەکاتێکدا ئەم قورئانە ڕێنموویی بەخشە بە خەڵکی و بەڵگەی زۆری تێدایە.\nھەروەھا ئەم مانگە شەوی قەدری تێدایە کە خوا ئاماژەی بۆ کردووە ئەو شەوە باشترە لە ھەزار شەو، وە موسڵمانان لەم مانگەدا دەبێت بە کاری باش ھەستن و یادی خوا لەبیر نەکەن، وە داوای لێخۆشبوون بکەن و قورئان بخوێنن، و دەروونیان ڕابھێنن لەسەر ئارامگری و بیر لە بارودۆخی خەڵکە برسیی و ھەژارەکان بکەنەوە.\nسەرەتا و کۆتاییەکەی مانگی ڕەمەزان دیاریکراوە لەلایەن ڕۆژژمێری کۆچیی ھەیڤی.\nبەروارەکانی دەستپێکردنی ڕەمەزان لەنێوان ساڵانی ١٩٣٨ و ٢٠٣٨\nڕەمەزان و قورئان[دەستکاری]\nلەم مانگەدا و لە شەوی قەدردا خوا قورئانی دابەزاندووە بۆ سەر پەیامبەر محەممەد، شەوی قەدر ھەندێک بە شەوی بیست وحەوتی مانگەکەی دادەنێن و ھەندێکی تر بە نەزانراوی دادەنێن لە ڕووی دیاریکردنەوە، بەڵام لە دە ڕۆژی کۆتاییی مانگەکەدایە، وە لە شەوە تاکەکاندا. ھەروەھا بۆ دابەزینی قورئان، ووتراوە یەکەم ئایەتی قورئان لە ڕەمەزاندا دابەزیووە، کە ئایەتی ((اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ)) بووە، واتە؛ بخوێنە بەناوی ئەو پەروەردگارەتەوە کە ھەموو شتێکی دروست کردووە.\nو خوای گەورە دەفەرموێت؛ ((إنا أنزلناه في ليلة القدر)) واتە؛ بەڕاستی ئێمە لە شەوێکی بە فەڕ و پیرۆزدا دامان بەزاندووەتە خوارەوە.\nمزگەوتێک لە قاهیرە، میسر لە مانگی ڕەمەزاندا\nنوێژی تەڕاویح لە نوێژە سوننەتەکانە کە موسڵمانانی سوننە لە ڕەمەزاندا ئەنجامی دەدەن، کاتەکەی لەدوای نوێژی خەوتن تا نوێژی بەیانییە، نوێژەکە دوو ڕکعات-دوو ڕکعات و تاکە ڕکعاتێکە و پەیامبەری ئیسلام ٨ ڕکعاتی نوێژی تەراویح و ٣ ڕکعاتی تاک (وتر)ی کردووە، بەڵام لە مزگەوتی حەرام ٢٠ ڕکعاتی نوێژی تەراویح و ٣ ڕکعاتی تاک دەکرێت.\nپەیامبەری ئیسلام بە کۆمەڵ نوێژەکەی ئەنجام نەداوە؛ سێ شەو نەبێت تاکو فەرز نەکرێت لەسەر موسڵمانان، لەگەڵ ئەوەی خۆی ھەموو ژیانی ئەنجامی داوە و ھەرگیز وازی لە شەونوێژ نەھێناوە، وە خەلیفە عومەری کوڕی خەتاب نوێژەکەی بە کۆمەڵ ئەنجام دا تا بە کۆمەڵی جیاواز نەکرێت لە یەک مزگەوتدا.\nخوای گەورە لە کۆتایی ئایەتی ١٨٥ی سوورەتی ئەلبەقەرە دەفەرمووێت: وَلِتُكمِلُواْ العِدَةَ وَلِتُكَبِرُواْ الله عَلَى ماهَداكُم وَلَعَلَكُم تَشكُرون.\nواتە: بۆ ئەوەی ئەو ماوەیە تەواو بکەن سوپاسگوزاری خوا بن لەسەر ئەوەی ڕێنموویی کردوون.\nموسڵمانان ئاھەنگ دەگێڕن بە جەژنی ڕەمەزان لە یەکەم ڕۆژی مانگی شەوال (ئەو مانگەی بە دوای مانگی ڕەمەزاندا دێت)، ناودەبرێت بە جەژنی ڕەمەزان و ماوەکەی سێ ڕۆژە، و نوێژی جەژن لە یەکەم ڕۆژدا ئەنجام دەدرێت.\nسەرفیترە بریتییە لە زەکاتی ڕۆژوو، ئەم کەم و کورتیەی لە ڕۆژوودا ھەیە تەواوی دەکا، ھەروەک سوجدەی سەھوو کەم و کورتی ناو نوێژ تەواو دەکا و بەئەندازەی ڕووبەیەکی تەواو لە جۆری خواردەمەنی خەڵکی ئەو شارە، وە زەکاتی سەرفیترە فەرزە لەسەر ھەموو موسڵمانان، ژن، پیاو، گەورە و بچوک بە مەرجێک ئەو تاکە خواردنی ڕۆژ و شەوی جەژنی ھەبێت، و دەرکردنی ئەم زەکاتە پێویستە دەربکرێت لە پێش نوێژی جەژن و ئەگەر یەکێک دوای نوێژی جەژن دەری بکات بە خێری ئاسایی دەژمێردرێت نەک بە زەکاتی سەرفیترە.\nساڵی ١٣ی پێش کۆچی: شەوی قەدر ئەو شەوەیە کە بەپێی سەرچاوە ئیسلامییەکان یەکەم ئایەتی قورئان دابەزیووە، ھەروەھا لەم ڕۆژەدا خەدیجەی کچی خوەیلد ئیسلام بوو کە یەکەم کەس بوو باوەڕی ھێنا بە پەیامی پەیامبەری ئیسلام محەممەد.\nساڵی ١ی ک: سریەی حەمزە، کە یەکەم لیوا بوو پەیامبەری ئیسلام بیبەستێت.\nساڵی ٢ی ک: شەڕی بەدری گەورە، وە لە قورئاندا بە ڕۆژی فورقان ناوی ھاتووە.\nساڵی ٢ی ک: وەفاتی ڕوقیەی کچی پەیامبەری ئیسلام بەھۆی نەخۆشییەک لە ڕەمەزاندا تووشی بوو.\nساڵی ٣ی ک: لەدایک بوونی ئیمام حسەینی کوڕی عەلی لە ١٥ی ڕەمەزان.\nساڵی ٤ی ک: ھاوسەرگیری پەیامبەری ئیسلام لەگەڵ زەینەبی کچی خزیمە.\nساڵی ٥ی ک: شەڕی بەنی موستەڵق.\nساڵی ٨ی ک: فەتحی مەککە (فەتحی مەزن) و بە فەتحی فتوح ناوبرا و تێیدا فەرمان کرا بە ڕووخانی بتەکانی دەوری کەعبەی پیرۆز.\nساڵی ٩ی ک: ھاتنی نێردراوی پاشا حمیر بۆ لای پەیامبەری ئیسلام و ئیسلامبوونی وەفدی سەقیف.\nساڵی ٤٠ی ک: شەھید بوونی ئیمام عەلی کوڕی ئەبووتاڵیب لە کووفە.\nساڵی ٥٨ی ک: کۆچی دوایی عائیشە.\nساڵی ٩٢ی ک: فەتحی ئەندەلوس\nساڵی ٧٠٢ی ک: شەڕی شەقحەب یان شەڕی مەرج سفر.\nساڵی ١١٤ی ک: ڕووداوی بیلات شوھەدا (لە سەردەمی خەلیفەی ئەمەوی ھیشام کوڕی عەبدول مەلیک لە دەشتەکانی فەڕەنسا ڕوویدا لە کەنارەکانی ڕووباری لوار و ژمارەیەکی زۆر موسڵمانان کوژران تێیدا)\nساڵی ٢١٨ی ک: خەلیفە موعتەسیم بیلا چووە بەغداوە دوای ئەوەی خەلافەتی گرتە دەست.\nساڵی ٢٢٢ی ک: فەتحی شاری بابک لە خوراسان لە خەلافەتی موعتەسیمدا.\nساڵی ٢٢٣ی ک: فەتحی عەمووریە.\nساڵی ٤٧٩ی ک: شەڕی زەلاقە لە ئەندەلوس موعتەمید کوڕی عیباد پاشای ئیشبیلیە سەرکەوت تێیدا بەسەر ھیزە فەڕەنجیەکانی ئیسپان.\nساڵی ٥٥٩ی ک: ڕووداوی حارم، نوورەدین زەنگی بەسەر خاچپەرستەکان سەرکەوت و سەرکردەکەی بە دیل گرتن و شاری حارمی شامی گێڕایەوە.\nساڵی ٥٧٠ی ک: فەتحی بەعلبەک لە شام، سەرکردە سەلاحەددینی ئەیووبی چەند شارێکی شامی فەتح کرد لەوانە شاری بەعلبەک بوو.\nساڵی ٥٨٤ی ک: فەتحی کەرەک و سەفەد کە لە دەستی خاچپەرستەکاندا بوون.\nساڵی ٥٨٧ی ک: فەرەنجییەکان عەککایان گرت.\nساڵی ٦٥٤ی ک: ئاگرێکی گەورە لە شاری مزگەوتی پەیامبەری ئیسلام کەوتەوە کە یەکێک بووە لە نیشانە بچوکەکانی قیامەت و پێش سەدان ساڵ ئاماژەی بۆ ڕوودانی کرابوو.\nساڵی ٦٥٨ی ک: شەڕی عەین جالوت کە موسڵمانان بە سەرکردایەتی سەیفەدین قەتز سەرکەوتن بەسەر مەغۆلەکان بە سەرکردایەتی ھۆلاکۆ.\nساڵی ٦٦٣ی ک: سەرکەوتنی موسڵمانانی مەغریب بەسەر فەڕەنجیە خاچپەرستەکان.\nساڵی ٦٦٦ی ک: فەتحی ئەنتاکیا کە لە دەستی خاچپەرستەکاندا بوو لەسەر دەستی سوڵتان زاھیر پێبەرس.\nساڵی ١٣٩٣ی ک: شەڕی ئۆکتۆبەر یان دەی ڕەمەزان کە میسری و سورییەکان سەرکەوتن بەسەر ئیسرائیلییەکاندا لە ھەردوو بەرەی سینا و جۆلان، ئەم شەر لە ١٠ی ڕەمەزانی ١٣٩٣ی کۆچی بەرامبەر ٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٣ی زایینی دابوو.\nئیفتار لە شاری ئەستەمبوڵ، تورکیا.\nچەند سەربازێکی سوپای ئەمریکی بەشداری دەکەن لە خوانێکی ڕەمەزاندا.\nمزگەوتی سوڵتان ئەحمەد لە ئەستەمبوڵ، تورکیا.\nمزگەوتی مھندسین لە شاری قاھیرە لە میسر.\nچێشتلێنەرێک خواردنی ڕەمەزان ئامادە دەکات لە شاری گوانتانامۆ.\n^ موسلیم ڕیوایەتی کردووە\n^ نوێژی تەڕاویح ٧ی ئابی ٢٠١١ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.\nفەرموودە ھاوبەشەکانی بوخاری و موسلیم، لە ئامادەکردنی: حەمەکەریم عەبدوڵڵا.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ڕەمەزان&oldid=941070»\nڕۆژوو لە ئیسلام\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٣:١٨ی ١١ی نیسانی ٢٠٢٢ نوێ کراوەتەوە.


:: PM:09:13:09/12/2019 \nتەندروستیی دڵ، پێوەندییەكی ڕاستەوخۆی بە جۆری خواردنەوە هەیە، توێژەران لە دوایین لێكۆڵینەوەدا، كۆمەڵێ خواردنیان خستووەتە ڕوو كە دەبێتە هۆی چالاككردنەوەی دڵ و خاوێنكردنەوەی لە چەوری، پێش ئەوەی تووشی نەخۆشییە مەترسیدارەكان ببیت.\nتوێژەران ئاماژە بەوە دەكەن كە ئەم خواردنانە هەریەكەیان كاریگەری زۆر لەسەر پاككردنەوەی شادەمارەكان (خوێنبەر و خوێنهێنەر) دەكەن، جۆری خواردنەكانیش ئەمانەی خوارەوەن:\n- ماسی سەلەموون: ئەم جۆرە ماسییە لە هەموو چەم و ڕووبارەكانی كوردستاندا هەیە، یەكێكە لەو سوودبەخشترین خواردن بە دڵ، چونكە چەندان جۆر ترشەڵۆكی چەوری تێدایە كە دەتوانێ كۆلیسترۆڵ دابەزێنێ و ڕێژی ڕۆنە سیانییەكانی خوێن كەم بكەنەوە.\n- شەربەتی پرتەقاڵ: پڕییەتی لە مادە دژە ئۆكسانەكان كە خوێنبەران بە تەواوی پاك دەكەنەوە و پەستانی خوێن دەخەنەوە سەر دۆخی ئاسایی خۆی. پسپۆڕانی تەندرستی ئاماژە بەوە دەكەن كە هەموو ڕۆژێ دوو كوپ شەربەتی پڕتەقاڵی سروشتی بخورێتەوە كە بە تەواوی كاریگەری ئەرێنی لەسەر دڵ دروست دەكەن.\n- قاوە: چەندان توێژینەوەی زانستی پشتڕاستی كردووەتەوە كە خواردنەوەی قاوە بە ڕێژەی دوو بۆ چوار كوپ لە ڕۆژێكدا، ئەگەری تووشبوون بە جەڵتەی دڵ بە ڕێژەی 20٪ كەم دەكاتەوە.\n- گوێز و باوی: لە جیاتی هەر جۆرە چەرەزاتێكی تر، ئەو دووانە بخۆ كە پڕییەتی لە ئۆمێگا سێ و هەموو ئەو چەورییانەی جەستە پێویستیەتی كە وەك سەربازی دژە كۆلسترۆل هەژمار دەكرێن.\nحەوت دەنگ باوی رۆژانە سوودە تەندروستییەكەی دەبەخشێت و نایەڵێ تووشی نەخۆشییەكانی دڵ ببیت.


دکتۆر ئالیشا نوورتجه\nله هێندێک له قۆناغه‌کانی ژیاندا، له‌وانه‌یه بڵێین که واتای ژیانی ئێمه چییه؟ ئه‌گه‌ر ئێوه‌ش تا ئێستا بیرتان له‌و بابه‌ته کردۆته‌وه، نیگه‌ران مه‌بن که ته‌نیا نین. زۆرێک له خه‌ڵکی به‌دوای ڕێگایێک دان بۆ ژیانی واتادار. تێپه‌ڕاندنی ژیانێکی واتادار و بڕیاردان سه‌باره‌ت به واتاداری، پرسیارێکی کۆنه.\nئه‌گه‌ر ئه‌و وتاره ده‌خوێننه‌وه، پێویسته خوازیاری به‌سه‌ربردنی ژیانێکی واتادار بن. به‌و حاڵه، مافی خۆتانه که بپرسن مه‌به‌ست له مه‌عناداری چییه و ئایا هه‌وڵدان بۆ به‌ده‌ستهێنانی ئه‌و شێوازه بۆ ژیان، قازانجێکی هه‌یه؟ و ئایا پێشنێیاری کرده‌یی بۆ چۆنیه‌تی به‌ده‌ستهێنانی ژیانێکی واتادار هه‌یه؟\nلێره‌دا به کورته‌یه‌ک له لێکۆڵینه‌وه‌کانی ده‌روونناسی که ئه‌و پرسیاره‌یان تاوتوێ کردووه و خاڵی ده‌ستپێکی سه‌فه‌ره‌که‌تان دابین ده‌که‌ن، ئاماژه ده‌که‌ین.\nپێش ئه‌وه‌ی که ئاماژه به پێشنیاره‌کانی کرده‌وه‌یی سه‌باره‌ت به چۆنیه‌تی تێپه‌ڕاندنی ژیانێکی واتادار بکه‌ین، سه‌ره‌تا باس له مانای «مه‌عناداری» ده‌که‌ین و سه‌رنج ده‌ده‌ین که بۆچی ژیانێکی مه‌عنادار به‌نرخه و ژیانێکی له‌م چه‌شنه چ قازانجێکی له‌گه‌ڵ ئه‌و ئه‌زموونه هه‌یه.\nبابه‌تی مه‌عناداریی ژیان له دوو بواری فه‌لسه‌فه و ده‌روونناسی سه‌رچاوه ده‌رگرێت. پرسیاری فه‌لسه‌فی «واتاداری له ژیاندا» به گشتی له‌سه‌ر تێگه‌یشتنی واتای ژیان و ڕۆڵی ئێمه له‌و بواره‌دا چڕ بۆته‌وه، ڕوانگه‌ی فه‌لسه‌فی سه‌باره‌ت به‌و پرسیاره پێوه‌ندییه‌کی به‌و بابه‌ته‌وه نییه، وه‌ک ده‌روونناسێک ناتوانین له وه‌ڵامی ئه‌و پرسیاره‌دا به‌شداری بکه‌ین. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ش دووهه‌مین به‌شی ئه‌و پرسیاره، واته چۆنیه‌تی به‌ده‌ستهێنانی واتا له‌ژیاندا، پرسیارێکی ده‌روونناسییه و زۆرتر جێی سه‌رنجی ئێمه‌یه.\nله‌هێندێک له قۆناغه‌کانی ژیان له‌گه‌ڵ چه‌شنێ له‌و پرسیارانه ڕووبه‌ڕوو ده‌بین:\nبۆچی ئه‌و کاره‌م کرد؟\nبۆچی پێم خۆشه ئه‌و کاره‌ی بکه‌م؟\nچ کارێکم پێ خۆشه بیکه‌م؟\nپێش ئه‌وه‌ی که بتوانین به پرسیاری چۆنیه‌تی به‌ده‌ستهێنانی مه‌عنا وه‌ڵام ده‌ینه‌وه، سه‌ره‌تا ده‌بێ گرینگی به‌وه بده‌ین که مه‌به‌ست له واتا چییه. بۆ وه‌ڵامدانه‌وه‌ی ئه‌و پرسیاره، لێکۆڵینه‌وه‌یه‌ک له‌بواری ده‌روونناسی ده‌که‌ین. لێکۆله‌رانی ده‌روونناسی لێکۆلێنه‌وه‌کانیان به‌ره‌و ڕێچکه‌یێک ده‌به‌ن و واتاکانی ده‌روونناسی وه‌ک شادمانی، خه‌مۆکی و هۆش هه‌ڵده‌سه‌نگێنن. به‌ڵام ده‌بێ سه‌ره‌تا پێش هه‌ڵسه‌نگاندنی، واتاکان بناسرێن.\nهه‌رچه‌ند واتای «مه‌عنا» زۆرتر له‌گه‌ڵ واتاکانی وه‌ک ئامانج، یه‌کیه‌تی و به‌خته‌وه‌ری تێکه‌ڵ ده‌بێ، هێندێک له توێژه‌ران له‌سه‌ر ئه‌و بڕوایه‌ن که ئه‌و واتایانه ناگۆڕدرێن، به‌ڵکوو پێوه‌ندییه‌کی ئاڵۆزیان هه‌یه و به‌شێوازێکی جیا له یه‌کترین. بۆ نموونه، ئیستگر، فه‌رازیر، ئوویشی و کالێر (٢٠٠٦) ده‌ڵێن که واتا له دوو بواری سه‌ربه‌خۆی یه‌کیه‌تی و ئامانج پێک دێ. یه‌کیه‌تی به چۆنیه‌تی تێگه‌یشتنی ئێمه به ژیان ئاماژه ده‌کا، له‌کاتێکدا ئامانج سه‌باره‌ت به مه‌به‌ستێکه که بۆ ژیان هه‌مانه.\nڕه‌کێر و وانگ (١٩٨٨)به‌ڵگه له‌سه‌ر ئه‌وه دێننه‌وه که مه‌عناداری یا به‌هره‌مه‌ندی له شێوازێکی سێ لایه‌نه پێک دێ که بریتین له یه‌کیه‌تی، ئامانج و واتا یا گرینگی، باشتر ڕوونی ده‌کاته‌وه. گرینگی به‌واتای ئه‌و ڕاستییه‌یه که ژیانی ئێمه ژیانێکی به‌هاداره و ژیان، به‌های سرشتی هه‌یه. ئه‌و سێ واتایه له‌گه‌ڵ یه‌ک، له دروستکردنی هه‌ستی واتاداردا ڕۆڵیان هه‌یه.\nله هێندێک لێکۆڵینه‌وه‌کاندا یه‌کیه‌تی، ئامانج و گرینگی وه‌ک پڕۆسه‌ی بزواندن و ناسین که‌ڵکیان لێ وه‌رگیراوه. به‌تایبه‌ت، هینتزلمه‌ن و کینگ (٢٠١٤) نموونه‌یه‌ک به سێ نیشانه‌ی ئامانج، گرینگی و هه‌ستی ژیان پێشنیار ده‌که‌ن. دوو نیشانه‌ی سه‌ره‌تا بزوێنه‌رن و به‌ڕیز هاوواتان له‌گه‌ڵ ئامانج و گرینگی، له‌کاتێکدا نیشانه‌ی سێهه‌م، نیشانه‌یێکی ناسین و شێوازێکن له گرینگی.\nئه‌و سێ نیشانه له‌لای یه‌کتر ده‌بنه هۆی هه‌ستێکی واتادار. به زانینی ئه‌وه‌یکه مه‌عناداری له سێ بواری دیاریکراودا به‌ده‌ست دێن، وه‌رن له‌و ڕێگایانه‌ی که ده‌توانین واتای خۆیان وه‌دۆزن، بگه‌ڕێین.\nپێنج شێواز بۆ به‌ده‌ستهێنانی واتای خۆی\nچۆن ده‌توانین بۆ به‌ده‌ستهێنانی واتای خۆمان هه‌نگاو بنێین؛ هیچ ده‌رمانێکی تاک بۆ هه‌ستی ژیانی بێ‌واتا نییه. به‌ده‌ستهێنانی واتا له ئاکامدا وه‌ک سه‌فه‌رێکه بۆ ئێوه، ئه‌و شته‌ی که بۆ من واتای هه‌یه، له‌وانه‌یه بۆ ئێوه واتای نه‌بێ. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ش، ئه‌وه به‌و مانایه نییه که شێوازه‌کانی به‌کارهاتوو بۆ به‌ده‌ستهێنانی واتا سوودمه‌ند نه‌بن. ویکتۆر فرانکێل پشتیوانی له‌و واتایه ده‌کا که به‌ده‌ستهێنانی واتا سه‌فه‌رێکی تاکه‌که‌سییه. ئه‌و له کتێبی «گه‌ڕان بۆ واتا له لایه‌ن مرۆڤه‌وه»دا ده‌نووسێ: مه‌به‌ستی سه‌ره‌کی ژیان، دۆزینه‌وه‌ی واتا و تێکۆشانی سروشتییه، نه‌ک «ئاوه‌زمه‌ندی که‌م به‌ها». ئه‌و واتایه له‌و ڕوانگه‌یه‌وه تاک و تایبه‌ته که ده‌بێ به ته‌نیایی له لایه‌ن خۆیه‌وه پێک بێ، ته‌نیا له دۆخێکدا به گرینگییه‌ک ده‌گا که ئیڕاده‌ی خۆی به‌ستراوه به واتا بێ. (فرانکێل،١٩٥٩،لاپه‌ڕه‌ی ٩٩)\nبه‌و تێبینییه ده‌توانین بۆ به‌ده‌ستهێنانی واتا، پێشنیاره‌کانی خواره‌وه ڕه‌چاو بکه‌ن:\n١- پته‌وکردنی شه‌وقی ئامانج\nوالراند (٢٠١٢) ده‌ڵێ که هاندان یا تامه‌زرۆیی، ده‌بێته هۆی ویست و حه‌زی ئێمه بۆ چالاکییه‌کان. خوازیاری چالاکییانێک که ده‌بنه هۆی له‌شگرانی (وه‌ک شتنی قاپ) به‌سوود، له‌کاتێکدا تامه‌زرۆیی هێزی بزوێنی ئه‌و چالاکییانه‌یه که بۆ ئێمه گرینگه.\nله‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ش تامه‌زرۆیی ده‌کرێ ئه‌رێنی یا نه‌رێنی بێ. تامه‌زرۆیی نه‌رێنی که ئاماژه به شتانێکی گوماناوی ده‌کا، ناپه‌سه‌نده و ده‌بێته هۆی کرداری ناشایست. پێویسته له‌و تامه‌زرۆییانه خۆمان بپارێزین. له لایێکی تر تامه‌زرۆیی ئه‌رێنی یا په‌سه‌ند، چاکسازی له ڕه‌وشت و کرداری ئێمه‌دا به‌دی دێنی و ده‌بێته هۆی کرده‌وه‌ی باشتر.\nوالراند به‌وه گه‌یشتبوو که ئه‌و که‌سانه‌ی که پێوه‌ندییه‌کی ڕێکوپێکتریان له‌گه‌ڵ خواسته‌کانیان هه‌یه، له‌گه‌ڵ که‌سانێک که خواسته‌کانی خۆیان له‌گه‌ڵ که‌سانی دی دابه‌ش ده‌که‌ن، زۆرتر پێوه‌ندییه‌کی پته‌وتریان هه‌یه.\n٢- په‌ره به پێوه‌ندی کۆمه‌ڵایه‌تیتان بده‌ن و به‌هێزی بکه‌ن (ئامانج، گرینگ)\nپێوه‌ندی له‌گه‌ڵ که‌سانی دی و پاراستنی ئه‌و پێوه‌ندییانه، شێوازێکی جێمتمانه بۆ په‌ره‌دان به هه‌ستی واتادارییه. (هاینتزلمان و کینگ ٢٠١٤) که‌سانێک که ئاماژه به پێوه‌ندی کۆمه‌ڵایه‌تی که‌متر، ته‌نیایی و دووره‌په‌رێزی ده‌که‌ن، ڕاپۆڕتی که‌متریش له مه‌عناداری بڵاو ده‌که‌نه‌وه. (ویلیام، ٢٠٠٧) هه‌روه‌ها به وته‌ی والاراند (٢٠١٢) خستنه‌به‌رچاوی خواسته‌کان له‌گه‌ڵ تاقمێک له که‌سانێکی هاوفکر یارمه‌تییه‌کی زۆرتر به خواسته‌کانی هاوده‌نگ ده‌دا که به نۆره‌ی خۆی ده‌توانێ هه‌ستی مه‌عناداری به‌دی بێنیت.\n٣- ئه‌و پێوه‌ندییانه‌ی که ده‌بنه هۆی زۆربوونی هه‌ستی هۆگری ئێوه (گرینگی):\nهه‌رچه‌ند پێوه‌ندی کۆمه‌ڵایه‌تی گرینگه، به‌ڵام هه‌موویان یه‌کسان نین. حه‌تمه‌ن جه‌خت بکه‌نه سه‌ر ئه‌و پێوه‌ندییانه‌ی که هه‌ست ده‌که‌ن تایبه‌ت به ئێوه‌یه. (لامبێرت و هاوکاران ٢٠١٣) شوێنێکی که هه‌ست ده‌که‌ن پێتان خۆشه له‌گه‌ڵ ئه‌ندامانی ئه‌و گرووپه هاوده‌نگ بن.\nبه‌شداربووانێک که داوایان لێ کرابوو بیر له که‌سانێک بکه‌نه‌وه که هه‌ستیان ده‌کرد پێوه‌ندی به‌وانه‌وه هه‌یه، پله‌ی به‌رزتریان له مه‌عناداری هه‌بوو، به‌رامبه‌ر به‌شداربووانێک که که‌سانێکیان بیر ده‌هاته‌وه که یارمه‌تیان دابوون یا پشتیوانیان لێ کردبوون، یا شتانێک که ستایشی سازێنه‌ر یا وته‌گه‌لی بایه‌خداری کۆمه‌ڵایه‌تی به‌رزیان وه‌رگرتبوو. ئه‌و به‌ڵگانه هه‌روه‌ها به ئاسه‌واری نه‌رێنی ترس له واتا گرێ دراوه، (ویلز ٢٠٠٧) ئه‌گه‌ر هه‌ست ده‌که‌ن که پێوه‌ندیتان به شتێکه‌وه نییه، هه‌ست به مه‌عناداری که‌متر ده‌که‌ن.\n٤- ده‌روونی خۆتان هه‌ڵسه‌نگێنن (یه‌کگرتوویی)\nلێکۆڵینه‌وه‌کانی تاقیکاری ئه‌زموونی، پێوه‌ندی ناجێگیری نێوان ڕۆحیه‌ی سازێنه‌ر و هه‌ستی واتابه‌خشیان نیشان داوه: وه‌به‌رنانی دۆخێکی ئه‌رێنی ده‌بێته هۆی ڕاپۆڕتی زۆرتر له واتا. (بۆ زانیاری زۆرتر چاو له هینتزلمان و کینگ بکه‌ن، ٢٠١٤)\nبه‌ڕێوبه‌رایه‌تی ڕۆحیه‌ی ئێوه له‌وانه‌یه دژوار بێ. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ش شێوازی وا هه‌یه که ده‌توانن که‌ڵکیان لێ وه‌رگرن، بۆ نموونه؛ بۆ ئه‌و شتانه‌ی حه‌زتان لێیه بیکه‌ن و بۆ ڕابواردنه‌کانتان کات ته‌رخان بکه‌ن، به‌ڕاده‌ی پێویست بخه‌ون، به‌رده‌وام وه‌رزش بکه‌ن، به شێوازێکی ته‌ندرووست بخۆن و گه‌شه به مه‌عناداری خۆتان بده‌ن.\n٥- ده‌ورووبه‌ری خۆتان کۆنتڕۆڵ بکه‌ن (یه‌کگرتوویی)\nبه‌ڵگه هه‌یه که نیشانی ده‌دا شوێنکارێکی یه‌کگرتوو له‌ڕووی ناسینه‌وه ده‌توانێ ببێته هۆی چوونه‌سه‌ری پله‌کانی واتاداری. (هینتزلمان و کینگ، ٢٠١٤)\nهینتزلمان و کینگ پێشنیار ده‌ده‌ن که شێواز و نموونه‌کان (که ده‌کرێ ئاماژه به ڕه‌فتاری خۆتان و بنه‌ماڵه‌تان بکرێ)، ڕاوه‌ستانی کات و شوێنکاری خاوێن هه‌موویان ده‌توانن ببنه هۆی ئه‌وه‌ی که زیاتر هه‌ست به دۆخی ده‌ورووبه‌ری خۆتان بکه‌ن و ئه‌ویش به‌نۆره‌ی خۆی هه‌ستی مه‌عناداری به‌ریته‌سه‌ر.\nهێندێ شێوازی ساده بۆوه‌یکه دۆخناسییه‌کی یه‌کگرتوو بخاته مێشکه‌وه، ده‌بێته هۆی ئه‌وه‌یکه شێوازێکی نه‌گۆڕ بگرنه‌به‌ر، کاته‌کانتان بۆ کاری چاوه‌ڕواننه‌کراو به‌رنامه‌ڕێژی بکه‌ن (وه‌ک «نائاسایی» که له ڕێی نامیلکه ئێلێکترۆنییه‌کان ده‌نێردرێن). به شێوازێکی جددی «کاتی خانه‌نشینی» بۆ وه‌رزش و ئه‌و شتانه‌ی که حه‌زتان لێیه‌تی به‌رنامه‌ڕێژی بکه‌ن و شوێنێکی ڕێکوپێکتان هه‌بێ. (به واتایێکی تر، ئێوه نابێ ته‌واوی پیاڵه پیسه‌کانی که قاوه‌تان پێ خواردۆته‌وه، له‌سه‌ر مێزه‌که‌تان دانێن.)\nله‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ش، ته‌ک چاوه‌ڕوانییه‌کانی دۆخی خۆتان ناڕێ مه‌بن. کێشه‌ی چاوه‌ڕواننه‌کراو دێنه دی، مناڵه‌که‌تان تووشی گرفت ده‌بێ، له‌وانه‌یه کارتۆنێک هێلکه‌تان له‌ده‌ستی بکه‌وێته حه‌رزی، به‌ڵام ئه‌گه‌ر له‌پێشتر ئاماده‌یی ئه‌وه‌تان هه‌بێ که کۆنتڕۆڵتان به‌سه‌ر ده‌ورووبه‌ر و دۆخی خۆتاندا هه‌یه، ئه‌و شتانه کاریگه‌ری نه‌رێنی که‌متریان ده‌بێ.\nدۆزینه‌وه‌ی واتا، وه‌ک دۆزینه‌وه‌ی ته‌مه‌نی ئێوه‌یه\nدۆخ و ئه‌زموونه‌کانی ژیانمان له‌گه‌ڵ چوونه‌سه‌ری ته‌مه‌ن، گۆڕانکاری به‌سه‌ردا دێ: قۆناغه‌کانی ژیان هه‌ر وه‌ک دایک و باوک و هه‌روه‌ها گۆڕانکاری پیشه‌یی تێپه‌ڕ ده‌که‌ین و هه‌ر قۆناغه‌ش کێشه و ده‌ستکه‌وتی تایبه‌تیمان نیشان ده‌دا. هه‌روه‌ها له‌گه‌ڵ چوونه‌سه‌ری ته‌مه‌ن، خه‌ساره‌تی زۆرمان پێ ده‌که‌وێ، له‌وانه‌یه دایک و باوک و هاوبه‌شی ژیانمان له‌ده‌ست بده‌ین، ڕوخسارمان چرچولۆچی تێ که‌وێ و یا تووشی نه‌خۆشی بین. واتای کلیشه‌یی گه‌وره‌ساڵی، که‌سێکه که لاوازه و پێویستی به ئاگادارییه. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ش، ته‌مه‌نی له‌سه‌رتر به واتای ژیانی که‌م واتا یا بێ‌نرخ نییه.\nله‌ڕاستیدا زۆرێک له که‌سه به‌ته‌مه‌نه‌کان، ژیانێکی زۆر دوورودرێژ و سه‌رقاڵ تاقی ده‌که‌نه‌وه و ژیاننامه‌ی ده‌روونناسی گه‌شبینی ئه‌وان، وه‌ک به‌ربه‌ستێک له‌ئاست نه‌خۆشی، ته‌نیایی و خه‌مۆکییه. به‌ڵگه‌ی زۆر هه‌یه له‌سه‌ر ئه‌وه‌یکه ئه‌و که‌سانه‌ی که ته‌مه‌نیان له‌سه‌رووی سه‌د ساڵه، خاوه‌ن ڕوانگه و تایبه‌تمه‌ندی ده‌روونی زۆر ئه‌رێنین و پێناسه‌یێک له که‌سایه‌تی نه‌رێنیان نییه.\nئه‌وانه زیاتر له سه‌دساڵ ته‌مه‌نیان هه‌یه، ئارامی و ئاسووده‌یی زۆرتریان هه‌یه (ساموئلسوون و هاوکاران،١٩٩٧) گرینگییه‌کی زۆر به پێوه‌ندی کۆمه‌ڵایه‌تی و ڕووداوه‌کان ده‌ده‌ن (وانگ و هاوکاران، ٢٠١٤) به‌گشتی، ڕوانگه‌یێکی ئه‌رێنیتریان بۆ ژیان هه‌یه (وانگ و هاوکاران،٢٠١٤) و دڵه‌ڕاوکه‌ی که‌متر ده‌رده‌بڕن (ساموئیلسوون و هاوکاران،١٩٩٧)\nئه‌و پێناسه و ڕوانگانه‌ی سه‌رده‌می پیریی ئه‌رێنی، هاوکات له‌گه‌ڵ هێندێک تایبه‌تمه‌ندی نه‌رێنی، وه‌ک قه‌ڵخانێکن که له‌به‌رامبه‌ر خه‌مۆکی، نه‌خۆشی و ته‌نیایی ده‌مانپارێزیت. (جاپ، پارک، لهرفلد و پاگی، ٢٠١٦؛ کیس ٢٠٠٠) و یارمه‌تی به مانه‌وه‌ی سه‌دساڵه‌کان ده‌دا.\nگۆڕانکاری له‌نه‌کاوی پێناسه‌کانی که‌سایه‌تی ئێوه دژواره. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ش ده‌کرێ به‌یارمه‌تی پزیشکی ده‌روونناس که له بواری چاره‌سه‌ری ده‌روونی ناسینی-ڕه‌فتاری ڕاهێنانی بۆ کراوه، نموونه‌ی فکری خۆتان بگۆڕن. پزیشکی ده‌روونناس ده‌توانێ بۆ ناساندن و گۆڕینی نموونه‌ی نه‌رێنی بیر و ڕه‌فتار و هه‌روه‌ها دانانی نموونه‌یێکی ئه‌رێنی یارمه‌تیتان بدات.\nله‌گه‌ڵ شوناسی ده‌روونناسی که‌سه به‌ساڵاچووه‌کان، توێژه‌ران هه‌روه‌ها نیشانیان داوه که به‌ساڵاچووان به شێوازێکی زۆر باش ئه‌زموونه‌کانی کۆمه‌ڵایه‌تی خۆیان به‌نرخ ده‌زانن و چالاکوانانه له پێشهاته‌کانی کۆمه‌ڵایه‌تیدا به‌شداری ده‌که‌ن. (وانگ و هاوکاران، ٢٠١٤)\nپێوه‌ندی کۆمه‌ڵایه‌تی نوێ، به‌تایبه‌ت دوای خانه‌نشینی بۆ که‌سه به‌ته‌مه‌نه‌کان دژواره، چونکه «شوێنی سروشتی» بۆ چاوپێکه‌وتن له‌گه‌ڵ که‌سانی تازه وه‌ک شوێنی کار نامێنێ. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ش ئه‌وه به‌و واتایه نییه که هیچ ڕێگایه‌ک بۆ چاوپێکه‌وتنی که‌سه به‌ته‌مه‌نه‌کان له‌گه‌ڵ که‌سانی تازه و پێوه‌ندی تازه نییه.\nله‌گه‌ڵ خانه‌نشینی، کاتی زۆرتر پێک دێ و له‌وانه‌یه ده‌رفه‌تێکی نوێ بۆ ڕابواردن یا خواستی تازه بێته به‌رده‌ست. له به‌شی پێشتر به‌کورتی ئاماژه‌مان پێ دا که به‌ده‌ستهێنانی تامه‌زرۆیی، یه‌کێک له ڕێگاکانی په‌ره‌دان به واتایه. والرند (٢٠١٢) به‌کورتی باس له ڕۆڵێک ده‌کا که هاندان له گه‌شه‌ی تامه‌زرۆییدا ده‌یگێڕێ و ئه‌وه‌یکه چۆن تامه‌زرۆیی ده‌بێته هۆی ژیانێکی واتادار.\nئه‌گه‌ر به‌ته‌مه‌نترن، له‌وانه‌یه ئه‌وه ده‌رفه‌تێکی باشتر بێ بۆ ژیانتان. ئه‌وه نێوان هه‌ستی نه‌رێنی و ئه‌رێنی جیایی داده‌نێ. (والراند و هاوکاران، ٢٠٠٣) هه‌سته‌کانی نه‌رێنی ناپه‌سه‌ندن و ده‌بنه هۆی ڕه‌فتار و ئاکاری ناجوان و ناپه‌سه‌ند و ده‌بنه به‌ربه‌ست له کردار و بیرکردنه‌وه‌ی ڕۆژانه‌مان، ده‌بێ خۆمان له‌و هه‌ستانه بپارێزین.\nله‌به‌رامبه‌ردا هه‌ستی ئه‌رێنی هه‌ڵقوڵاوه له پێوه‌ندی ئه‌رێنی که به چالاکییانێکی تایبه‌ت به‌ده‌ست هاتوون و هه‌روه‌ها ئه‌و هه‌ستانه، ئه‌و چالاکییانه‌ن که بۆ ئه‌و کاته ده‌یاندۆزینه‌وه تاکوو سه‌رمایه‌گوزارییان بکه‌ین و خۆمانی پێ بنوێنین. بۆ نموونه ئه‌گه‌ر حه‌زتان له وێناکێشانه، دوای ته‌واوبوونی وێنه‌کێشانه‌که، هه‌ست به خۆشی و چێژێکی زۆر ده‌که‌ن و له‌وانه‌یه ئه‌و حه‌ز و چێژه له تێگه‌یشتن له شوناسی خۆتان هه‌ست پێ بکه‌ن (بۆ نموونه ده‌توانن خۆتان وه‌ک یه‌ک یاسا ڕه‌چاو بکه‌ن). وێناندنی چالاکی له تێگه‌یشتنێکی خۆوێناکردنی ئێوه، یه‌که‌م هه‌نگاو به‌ره‌و خووخده‌ی به‌رزه. (پاک،٢٠١٨)\nشێوازی دووهه‌می حه‌ز که والرند وه‌ک «هه‌سته‌کانی هاوئاهه‌نگ» ئاماژه‌یان پێ ده‌کا (والرند٢٠١٢، لاپه‌ڕه‌ی ٤٨) ڕۆڵێکی گرینگی له چۆنیه‌تی دۆزینه‌وه‌ی واتا له ژیانی ئێمه‌دا ده‌گێڕیت.\nئه‌و هه‌سته ئه‌رێنییانه، نرخی گه‌شه‌یان هه‌یه، چونکه نه‌ک هه‌ر یارمه‌تی ئێمه ده‌ده‌ن تاکوو واتا بۆ ژیانمان بدۆزینه‌وه، به‌ڵکوو به‌ته‌مه‌نه‌کانیش که جۆرێک حه‌ز و خواستیان هه‌یه، له پێوه‌ره‌کانی بێهزیستی ده‌روونناسی، ده‌ره‌جه‌ی بانتریان هه‌یه. ڕه‌زامه‌ندی زۆرتر له ژیان، ته‌ندرووستی باشتر، واتای بانتر له ژیان و دڵه‌ڕاوکێ و خه‌مۆکی که‌متریان هه‌یه به‌ڕێژه‌ی که‌سانێکی به‌ته‌مه‌نی که حه‌زێکیان نییه. (ڕێسوو و والراند ٢٠٠٣ به وته‌ی والراند ٢٠١٢)\nبه‌کورتی پێده‌چێ که به‌ته‌مه‌نه‌کان زه‌ینییه‌ت و پێناسه‌ی ده‌روونناسی ئه‌رێنیگه‌رایان بوێت و گرینگی به پێوه‌ندییه کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کان بده‌ن. ئه‌و هۆکارانه له‌وانه‌یه یارمه‌تی ژیانی درێژتر و واتادارتر بدا و له نه‌خۆشی و خه‌مۆکی بیپارێزێ. ڕاهێنانی حه‌ز و ڕابواردن، ڕێچکه‌یێکی دیکه بۆ دۆزینه‌وه‌ی واتا له ژیانی ئێوه و دژی هه‌ست و بیری نه‌رێنییه.\nئێستا چۆن ده‌توانن به زۆربوونی ته‌مه‌ن، واتا له ژیانمان بدۆزينه‌وه؟\nپێڕستی خواره‌وه ده‌توانێ هێندێک ڕێنماییتان پێ بدا:\n١- بۆ هاوڕێیان، بنه‌ماڵه و ڕووداوه‌کانی کۆمه‌ڵایه‌تی کات ته‌رخان بکه‌ن.\nخافڵبوون له‌و پێوه‌ندییانه به قازانجی ته‌نیایی (که ئه‌وه‌ش زۆر گرینگه) یا کاره خێرا ئاسانه‌کانه، به‌ڵام په‌ره‌دان به‌و پێوه‌ندییانه له درێژخایه‌ندا کاریگه‌ری ئه‌رێنیتری هه‌یه. ئه‌گه‌ر که‌سێکن که هاوڕێیان یا بنه‌ماڵه‌ی خۆتان فه‌رامۆش ده‌که‌ن، بیرهێنانه‌وه‌یه‌ک به ڕۆژژمێرتان زیاد بکه‌ن.\n٢- هه‌ر ئێستا بۆ په‌ره‌دان به ڕابواردن یا حه‌زێکی تازه ده‌ست پێ بکه‌ن.\nکاتێک بۆ حه‌زی تایبه‌تی خۆتان ته‌رخان بکه‌ن و پابه‌ندی ئه‌و کاته بن. ئه‌گه‌ر هاوبه‌شی ژیانتان هه‌یه، داوای لێ بکه‌ن که به‌رپرسیاره‌کانتان له‌و کاته به‌ئه‌ستۆ بگرێ تاکوو بتوانن خواسته‌کانتان ڕاسپارده بکه‌ن.\n٣- ئه‌وه‌ی خۆشحاڵتان ده‌کا، ده‌ریبڕن.\nئه‌گه‌ر له سه‌ره‌تای ده‌سپێکی سه‌رگه‌رمییه‌کن، له‌وانه‌یه به ده‌ربڕینی ئه‌و سه‌رگه‌رمییه‌ی که چێژی لێ ده‌بینن، یارمه‌تیده‌ر بێ. پێداچوونه‌وه‌ی بڵاوکراوه‌یه‌ک له‌نه‌زه‌ر بگرن، یا سه‌باره‌ت به یاری خۆتان له‌گه‌ڵ هاوبه‌شی ژیانتان، هاوڕێیان و ئه‌ندامانی بنه‌ماڵه‌تان قسه بکه‌ن. باسکردنی ئه‌وه‌یکه بۆچی چێژ له‌و یاره‌ییه وه‌رده‌گرن، یارمه‌تی ده‌دا پێوه‌ندییه‌کی پته‌وتر و به‌چێژترتان له‌گه‌ڵ ئه‌و یارییه هه‌بێ.\n٤- یاری خۆتان له‌گه‌ڵ که‌سانی دیش دابه‌ش بکه‌ن.\nهه‌وڵ بده‌ن چه‌ند که‌سی هاوبیروڕای خۆتان بدۆزنه‌وه که ئه‌وانیش وه‌ک ئێوه له‌و شتانه‌ی که حه‌زتان لێیه‌تی، چێژی لێ ده‌به‌ن. بۆ نموونه ئه‌گه‌ر حه‌زتان له وێناکێشانه، ئه‌وه ده‌رفه‌تێکی باشه بۆ چوونه کلاسێکی هونه‌ری. یان له‌وانه‌یه بتانهه‌وێ که زمانێکی نوێ فێر بن، هه‌وڵ بده‌ن که‌سانێکی که ئه‌و زمانه فێر ده‌بن، بدۆزنه‌وه و پێکه‌وه چاو له فیلمێکی ئه‌و زمانه نوێیه بکه‌ن.\n٥- به به‌شداری و سه‌رمایه‌گوزاری له کۆمه‌ڵگای خۆتان، ئامانجدار بن.\nهه‌وڵی ساده وه‌ک سڵاو و وتووێژ له‌گه‌ڵ جیران، قسه‌کردن له‌گه‌ڵ فرۆشیاره‌کان له دوکانه‌کانی گه‌ڕه‌ک و بازاڕه‌کانی ناوچه و به‌شداری له ڕووداوه‌کانی جیرانه‌کان یارمه‌تیتان ده‌دا که پێوه‌ندی زۆرترتان له‌گه‌ڵ ئه‌ندامانی کۆمه‌ڵگا هه‌بێ.\nبه تێپه‌ڕینی کات، ئه‌و پێوه‌ندییانه قوڵتر و واتادارتر ده‌بن. هه‌روه‌ها بزانن که وه‌ک گه‌وره‌ترێک، ده‌توانن شتانێکی زۆر پێشکه‌شی کۆمه‌ڵگا بکه‌ن. له مه‌ودای چه‌ند ئه‌زموونێکی ژیان، بڕیاری کاری و پیشه‌یی، بڕیاری کاری و خێزانی و زانستی بایه‌خدارتان هه‌بێ که پێشکه‌شی کۆمه‌ڵگای بکه‌ن.\nئه‌و ئاکامانه نیشانی ده‌ده‌ن که که‌سه به‌ساڵاچووه‌کان به‌رده‌وام له یارییه‌کانی که حه‌زیان لێیه، به‌شداری ده‌که‌ن و پێوه‌ندییه‌کی ئه‌رێنی و په‌سه‌ند له‌گه‌ڵ حه‌ز و خواسته‌کانیان هه‌یه و له ڕوانگه‌ی ده‌روونناسییه‌وه، کارکردی باشتریان هه‌یه.\nنۆ وته‌ی ئيلهام بەخش سه‌باره‌ت به مه‌عنا\nهه‌ر کام له ئێمه هه‌ستیار بین و له سه‌فه‌ری ژیانی خۆماندا واتا و خۆگۆڕین بدۆزینه‌وه. (ئه‌لێکساندرا ئێستوودارد)\nژیان دژواره، نه ته‌نیا بۆ من یا نه‌خۆشانی دی. ALS ژیان بۆ هه‌مووان ئه‌سته‌مه. ڕێگای جۆراوجۆر بۆ به‌دیهێنانی ژیانێکی واتادار و بایه‌خدار بدۆزنه‌وه. چالاکییانێک ئه‌نجام بده‌ن که پێتان خۆشه و کاته‌کانتان له‌گه‌ڵ که‌سانێک که خۆشتان ده‌وێن، به‌سه‌ر به‌رن، به‌بڕوام ئه‌وه واتای ئه‌زموونێکی مرۆڤیانه بێ. (ئیستیو گلیسوون)\nواتای ژیانی مرۆڤه‌کان له کات و دۆخی جۆراوجۆردا جیاوازه. که‌واته ئه‌وه‌ی که گرینگی هه‌یه واتای ژیان به گشتی نییه، به‌ڵکوو واتای تایبه‌تی که‌سێک له دۆخ و کاتێکی تایبه‌ت دایه. (ویکتۆر ئی. فڕانکێل)\nمن حه‌زم له ئیش نییه، که‌سیش ئاوا نییه، به‌ڵکوو من ئه‌وه‌ی که له ئیشدا هه‌یه، خۆشم ده‌وێ، شانسی خۆم خۆش ده‌وێ. هه‌قیقه‌تی خۆتان بۆ خۆتانه، نه‌ک بۆ که‌سانی دی، شتێکه که هیچ که‌سی دی هیچ کات ناتوانێ لێی تێبگات. ئه‌وان ته‌نیا نمایشیان ده‌وێ و هیچ کات ناتوانن ئه‌و شته‌ی که به‌ڕاستی واتای هه‌یه، ده‌ریببڕن. (جوزف کێنراد)\nله‌و پێش فه‌ڕزه‌دا شتێکی مناڵانه هه‌یه که که‌سێکی دی به‌رپرسه له‌وه‌یکه واتا به ژیانی ئێوه بدات. به‌پێچه‌وانه‌وه، ڕوانگه‌ی به‌ته‌مه‌نه‌کان ئه‌وه‌یه که ژیانی ئێمه به‌و ڕاده‌یه واتادار و ته‌واو و سه‌رسامکه‌ره که بڕیار بده‌ین بۆخۆمان دروستی بکه‌ین. (ڕیچارد داوکینز)\nهاوڕێیانی کۆن ده‌ڕۆن، هاوڕێیانی تازه سه‌ر هه‌ڵده‌ده‌ن. وه‌ک ڕۆژه‌کان. ڕۆژێکی کۆن ده‌ڕوات و ڕۆژێکی تازه دێ. خاڵی گرینگ ئه‌وه‌یه که ئه‌و شته واتادار بکه‌ن: هاوڕێیه‌کی واتادار یا ڕۆژێکی واتادار. (دالایی لاما چوارده‌هه‌م)\nمن بڕوام وایه که به‌رپرسیاره‌تیی مه‌عناداری یا بێ‌واتایی ژیان له‌ئه‌ستۆ ناگرم، به‌ڵام له‌ئاست ئه‌و شته‌ی له ژیانمدا به‌ده‌ستی دێنم، به‌رپرسم. (هه‌رمان هه‌سه)\n ئه‌و ڕێژه پاره‌یه‌ک نییه که له ئاکامدا ٥ تا ٩ که‌سێک شادومان ده‌کا. شته‌که ئه‌وه‌یه که ئایا هه‌نگاوه‌کانی ئێمه، ئێمه ته‌واو ده‌کا یا نا. که‌واته مامۆستایێکی واتادار به. (مالکووم گه‌لدوول)\nبه‌رپرسیاره‌تی من له ژیاندا ته‌نیا زیندوومانه‌وه نییه. به‌ڵکوو پێشکه‌وتنه و بۆ ئه‌وه‌ش کاره‌کانم له‌گه‌ڵ که‌مێک حه‌ز و دڵسۆزی، گاڵته‌وگه‌پ ئه‌نجام ده‌ده‌م. (مایا ئانجێلۆ)\nسه‌رچاوه‌کانی ماڵپه‌ڕی ده‌روونناسی ئه‌رینیگه‌را.\nبه‌ده‌ستهێنانی واتا له ژیاندا، سه‌فه‌رێکه که ده‌توانێ به شتێکی ساده وه‌ک کاغه‌ز و پێنووس، بیرکردنه‌وه‌ی قووڵ و یه‌کێک له‌و دۆزیانه‌ی له‌سه‌ره‌وه ئاماژه‌ی پێ کرا، ده‌ست پێ بکات. یان سه‌فه‌ری ئێوه ده‌توانێ به چوونه‌ده‌ر له ماڵ و پێوه‌ندی له‌گه‌ڵ جیران، پێوه‌ندی له‌گه‌ڵ هاوڕێیه‌کی تازه یا یارییه‌ک که ده‌تهه‌وێ لێکۆڵینه‌وه‌ی له‌سه‌ر بکه‌ی و به‌ڵام هیچ کات لێی نزیک نه‌بوویه‌وه، ده‌ست پێ بکات.\nنووسه‌ر: دکتۆر ئالیشا نوورتجه\nوه‌رگێڕ: به‌شی کوردی ئیسلاحوێب


جوان حاجۆ گۆرانیبێژی بەناوبانگ پشتگیری لە ڕۆژئاوا دەکات\nجوان حاجۆ گۆرانیبێژی بەناوبانگ لەبارەی ڕۆژئاواوە نامەیەکی بڵاو کردەوە و داوای پشتگیری بۆ ڕۆژئاوا دەکات.\nئاوێنه: جوان حاجۆ گۆرانیبێژی بەناوبانگی کوردی لە ڕێگای تویتەرەوە داوای لە هەموو جیهان کرد کە پشتگیری بکەن لە ڕۆژئاوا و دژی هێرشە سەربازیەکەی تورکیا بوەستنەوە کە چەندین تاوانی جەنگی تیا ئەنجام دراوە.\nلە نامەکەیدا هونەرمەند جوان حاجۆ پەیامی نارد بۆ هونەرمەندەکانی جیهان بۆ ئەوەی لەسەر ڕۆژئاوا بێنە دەنگ وەک ژۆوان بایز و ئێریک کلاپتۆن و رۆجێر واتەرز و میتالیکا ئۆزی ئۆسبۆرن و لێد زیپیلین و ئایرۆن مەیدێن و رادیۆهێد. داوا لەو هونەرمەندانە دەکات کە بێنە دەنگ و ئەم هێرشانەی تورکیا بە گروپە جیهادیەکان ناو دەبات و دەڵێت بەهەمان شێوەی ئەوان تاوان ئەنجام دەدەن. داوای لێیان کرد کە دەنگی ڕۆژئاوا بگەیەننە جیهان.\nجوان حاجۆ دەڵێت ''من ئەمرۆ داواتان لێدەکەم نەک وەک هونەرمەندێک بەڵکو وەک هاوڕێیەک و مرۆڤێک. لەمڕۆدا کوردەکان کەوتونەتە بەر هێرشی داگیرکەرانەی تورکیا لە سوریا کە بە هاوپەیمانی لەگەل گروپە جیهادیەکان تورکیا تاوان ئەنجام دەدات بەرامبەر هاوڵاتیانی کوردی ئەو ناوچەیە. کە ئەمانە هیچیان کەمتر نیە لە گروپە چەکداریەکانی قاعیدە و جینۆساید ئەنجام دەدەن بەرامبەر بە خەڵکی مەدەنی لە سوریا. ئێمە ئەم جەنگەمان هەڵنەبژارد بەڵکو سەپێندرا بەسەرماندا کە لە لایەن داعشەوە هێندرا بەسەر هاوڵاتیەکانمان. خەڵکی کورد بەردەوام بوون لە شەڕ کردن بەرامبەر داعش و ١٠ هەزار جەنگاوەر گیانیان بەخت کرد''.\nهەروەها دەڵیت ''لە گرژیەکانی سوریا کوردەکان پارێزگاریان کرد لە مەسیحیەکان و یەزیدیەکان و سریانیەکان و عەرەب و کوردەکان. لەکاتێکدا لە سەرانسەری سوریا ئاشتی و ئارامی هەبوو لە ٩ی مانگی ١٠هێزەکانی تورکیا بە پاڵپشتی کردنی هێزە جیهادیەکان هێرشیان کردەوە سەرمان و دەستیان کرد بە کوشتنی خەڵکی مەدەنی. لەوکاتەوەی کە تورکیا دەستی کردووە بە ئۆپەراسیۆنەکەی لە باکوری سوریا سەدان کەسی بێتاوانی کوشتووە و ٣٠٠ هەزار کەس ناچار بوون ماڵەکانیان جێبهێڵن. کۆمەڵگای نێودەوڵەتی تورکیایان تۆمەتبار کرد بەوەی تاوانی جەنگی لە سوریا ئەنجام داوە''.\nدۆناڵد ترەمپی سەرۆکی ئەمریکا کە گڵۆپی سەوزی هەڵکرد بۆ تورکیا بۆ ئەوەی دەستبکات بە ئۆپەراسیۆنەکەی لە سوریا گرژی و ئاڵۆزیەکانی سوریای بەوە وێنا کرد کە دوو منداڵ لە ناو لمدا شەڕ بکەن. ئەم وەسفکردنە نابەرپرسیارانە و شەرمەزاریانەی ترەمپ پێشێل کردن و بێرێزی کردنە بەرامبەر هەموو ئەوانەی گیانیان بەخت کرد بۆ بەرگری کردن لە دژی تیرۆریستان و داگیرکەران. نزیکەی ساڵێکە تورکیا بەردەوامە لە جینۆسایدکردنی کوردەکان. لە ئێستاشدا تورکیا بەتەمامە کە پاکتاوی نەتەوەیی کورد بکات لە سوریا و هەوڵ دەدات کە داعشەکان بەهێز بکاتەوە بۆ ئەوەی دژی کوردەکان بەکاریان بهێنێت و کوردەکانیان پێ لەناو بەرێت. ''هاوڕیکانم داواتان لێدەکەم کە دەنگتان بەرز بکەنەوە دژی حکومەتی تورکیا کە وەحشیگەرانە کەوتۆتە گیان خەڵکی مەدەنی و بێتاوان. پێکەوە دەتوانین ژیانی ملیۆنان کەس رزگار بکەین. ڕێگا مەدەن ئەم جینۆسایدە بەردەوام بێت!''.


یەكەم ڤاكسینی ڕووەكیی دژەكۆرۆنا دروستكرا و چاوەڕوانی پەسەندكردنێتی لەلایەن ئەمریكا و كەنەدا و بەریتانیا و ڕێكخراوی تەندروستیی جیهانییەوە.\nهەردوو كۆمپانیای “میدیكاگۆ” و “گلاسكۆ سمیس كڵاین” كە تایبەتن بە دروستكردنی دەرمان، دروستكردنی یەكەم ڤاكسینی ڕووەكییان ڕاگەیاند بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی كۆرۆنا.\nئەو دوو كۆمپانیایە دەڵێن، “ئەنجامی ئەرێنییان دەستكەوتووە لەسەر كارایی و سەلامەتیی ڤاكسینەكە” كە دەبێتە یەكەم ڤاكسینی ڕووەكیی دژەكۆرۆنا لە جیهاندا، وەك ڕۆژنامەی واشنتن پۆست بڵاویكردووەتەوە.\nدروستكەرانی ڤاكسینەكە، ئەو ڤاكسینەیان لەسەر 24 هەزار كەس تاقیكردووەتەوە كە خەڵكی شەش وڵات بوون و دەركەوتووە ڤاكسینەكە بەڕێژەی نێوان 71 و 75.3% كاریگەریی هەیە لە ڕووبەڕووبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنادا.\nهەردوو كۆمپانیای “میدیكاگۆ” و “گلاسكۆ سمیس كڵاین” دەڵێن، هێشتا ناوێكی بازرگانییان بۆ ڤاكسینەكە دەستنیشان نەكردووە بەڵام وەك ناوێكی سەرەتایی بە “CoVLP” ناوزەدی دەكەن.\nبریان وارد بەرپرسی پزیشكی لە كۆمپانیای “میدیكاگۆ” بە ڕۆژنامەكەی وتووە، گونجاونییە ڤاكسینەكە بە ڕووەكی ناوببرێت، چونكە ئەو ڕووەكانەی لە دروستكردنیدا بەكارهاتوون، تەنها ڕۆڵی زیندە كارلێككەر دەگێڕن.\nدەشڵێت، بەمنزیكانە ڕاپۆرتێك لەبارەی ڤاكسینەكەوە دەدەن بە وەزارەتی تەندروستیی كەنەدا و ڕێككارەكانیشیان دەستپێكردوون بۆ ئەوەی ڤاكسینەكە لەلایەن كارگێڕیی خۆراك و دەرمانی ئەمریكا و ئاژانسی ڕێكخستنی دەرمان و بەرهەمەكانی چاودێریی پزشكیی بەریتانییەوە پەسەندبكرێت.\nكۆمپانیای “میدیكاگۆ” لەبارەی هەوڵەكانی بۆ ناساندنی ڤاكسینەكەی و دانپێدانان و پەسەندكردنییەوە بە ڕۆژنامەی واشنتن پۆستی ڕاگەیاندووە، لەگەڵ ڕێكخراوی تەندروستیی جیهانیدا لە گفتوگۆدان بۆ ئەوەی ڤاكسینی “CoVLP” بە فەرمی وەك ڤاكسینی دژەكۆرۆنا بناسێندرێت و پەسەندبكرێت بۆ بەكارهێنان.\nڕێكخراوی تەندروستیی جیهانی دەڵێت، “ئەو ڤاكسینانەی لە ڕووەك دروستدەكرێن، چەندین تایبەتمەندێتییان هەن، زیانی لاوەكییان لەسەر مرۆڤ كەمترە و دەتوانرێت بۆ ماوەیەكی درێژتر هەڵبگیرێن، سەرباری ئەوانەش نرخیان هەرزانترە و دەتوانرێت ژمارەیەكی زۆریان لێدروستبكرێن”.\nژەهری دووپشك.. مەترسیدار و گرانبەها\nفەرەنسا، بەریتانیا و ئەڵمانیا دەڵێن، “چالاكییەكانی ئەمدواییانەی ئێران، هەنگاوی بنەڕەتیی پەرەپێدانی چەكی ئەتۆمیین.” ئەو سێ وڵاتە ئەمڕۆ هەینی…\nهه‌ر هاوڵاتییه‌كى ئیماراتى خۆی ڤاكسین نه‌كردبێت ڕێگه‌ى پێنادرێت گه‌شت ئه‌نجام بدات\nئیمارات بڕیاریدا هه‌ر هاوڵاتییه‌كى وڵاته‌كه‌ى خۆی ڤاكسین نه‌كردبێت ڕێگه‌ى پێنه‌دات گه‌شتی ده‌ره‌وه‌ی وڵات ئه‌نجامبدات و بڕیاره‌كه‌ش له 10ی…\nچۆن خۆمان لە ئازاری گەدە بپارێزین؟


ھێڵی ٤٣: ھێڵی ٤٣:\n#phpBBخاوەن گورەترین ئەزموون و مێژووی دامەزراندنی مەکۆیە و زۆرترین پڕۆگرامۆکەکان لەسەر بنەمای ئەم دامەزراون. بەبەهێزی بەڕێوەردن و زۆری هەڵبژاردن و گەورەی لەکاردا ناسراوە.\n#WordPressبەناوبانگترین و بڵاوترین نەرمەکاڵای بەڕێوەبردنی ماڵپەڕ و بڵاگە. بەکوردیکردن و دامەزراندن و پێشختن و ڕێکخستینی هەموو پرسیارەکان لێرە جێگەیان دەبێتەوە.\nوەک پێداچوونەوەی ١٨:٥٢، ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨\nوەرگیراو لە «https://chawg.org/w/index.php?title=دەستپێک&oldid=67»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٨:٥٢ی ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨ نوێ کراوەتەوە.


ده‌قی وته‌کانی به‌ڕێز مسته‌فا هیجری لە کۆنفڕانسی نێوده‌وڵه‌تیی یادی دوکتور سادق شه‌رفکه‌ندی له فه‌ڕانسه\nزایینی: ١٨-٠٩-٢٠١٢ - هەتاوی: ١٣٩١/٠٦/٢٨ - ١٩:٠٨ تاران\nدێموکراسی له ئێران، ئاشتی و سوبات له رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست!\nخوشک و برایانی هێژا!\nله لایه‌ن حیزبی دێمۆکراتی کوردستانی ئێرانه‌وه به‌خێرهاتنێکی گه‌رمتان ده‌که‌م بۆ ئه‌م کۆنفرانسه. پێم خۆشه سپاسی ئه‌نستیتۆی کورد له پاریس بکه‌م بۆ ئاماده‌کاری ئه‌م رێوڕه‌سمه و هه‌روه‌ها بۆ دانی ده‌رفه‌ت بۆ ئاخفتنی من لێره.\nئه‌مڕۆ لێره کۆبووینه‌ته‌وه که‌له ساڵڕۆژی مه‌رگی دکتور سادق شه‌ره‌فکه‌ندی، فه‌تاح عه‌بدولی، هومایون ئه‌رده‌لان و نووری دێهکوردی یادی ئه‌و مرۆڤه ئازادیخوازانه بکه‌ینه‌وه. په‌یوه‌ست بوونی دکتور شه‌ره‌فکه‌ندی به ریزه‌کانی حیزبی دێمۆکراتی کوردستانی ئێران ده‌گه‌رێته‌وه بۆ کۆتایی‌یه‌کانی ١٩٧٠، ئه‌و کاته‌ی قوتابی دکتورا بوو له فه‌رانسه. ئه‌و شانازییه‌م پێ بڕابوه که ساڵانێک هاوکاری بم. دکتور شه‌ره‌فکه‌ندی تێکۆشه‌رێکی به‌ئه‌مه‌گی مافی کورد و دێمۆکراسی و ئازادی له ئێراندا بوو. پاش تێرۆری دکتور قاسملوو له ١٣ی ژوئیه‌ی ١٩٨٩، دکتور شه‌ره‌فکه‌ندی رێبه‌رایه‌تی حیزبی دێمۆکراتی وه‌ئه‌ستۆ گرت. تێرۆری دوکتور قاسملوو، خه‌سارێکی مه‌زن بۆ کورد بوو، به‌ڵام له‌م رۆژه سه‌خت و دژوارانه‌دا دکتور شه‌ره‌فکه‌ندی به رێبه‌رایه‌تی لێبڕاوانه و ژیرانه‌ی خۆی توانی هیوا و هومێد له نێو ریزه‌کانی حیزب و له نێوی خه‌ڵکی کورددا بێنێته ئاراوه.\nدکتور شه‌ره‌فکه‌ندی و سێ هاوڕێ تری، به ده‌ستی رێژیمی ئێران له ١٧ى سێپتامبری ١٩٩٢دا له بێرلین تیرۆر کران. ئه‌گه‌ر بڕیاری بوێرانه‌ی به‌شی دادوه‌ری ئه‌ڵمان بۆ راکێشانی بکوژان بۆ به‌رده‌م دادگا نه‌بووبایه، دۆسیه‌ی تێرۆری دکتور شه‌ره‌فکه‌ندی و هاوڕێیانی بێ ئاکام ده‌مایه‌وه. تێرۆری دوکتور شه‌ره‌فکه‌ندی یه‌ک له‌و کۆمه‌ڵه تیرۆرانه‌ی رێژیمی ئێران بوون که له ناو خاکى ئورووپادا ئه‌نجام دران.\nبه‌پێی ناوه‌ندی به‌ڵگه‌کانی مافی مرۆڤی ئێران که رێکخراوێکی سه‌ربه‌خۆیه و له ساڵی ٢٠٠٤ له‌لایه‌ن چه‌ند پارێزه‌ر و پسپۆر دامه‌زراوه، رێژیمی ئێران ١٦٢ جیابیری خۆی له ١٩ وڵات له سه‌رانسه‌ری جیهان تیرۆر کردووه. زێده له‌مه، بۆ ئاگاداری ئێوه ته‌نیا له ساڵه‌کانی ده‌یه‌ی ٩٠دا، رێژیمی ئێران ١٥١ ئه‌ندامی حیزبی دێمۆکراتی کوردستانی ئێرانی له کوردستانی عێراق تیرۆر کرد.\nئه‌گه‌رچی هیندێک له وڵاتانی دیکه‌ش جیابیران و دژبه‌رانی خۆیان له ده‌ره‌وه‌ی سنووره‌کانی خۆیان کردۆته مه‌به‌ست، به‌ڵام رێوشوێنی تیرۆری رێژیمی کۆماری ئیسلامی به‌یانگه‌ری ئه‌و راستییه‌یه که تیرۆریزم به‌شێکی جیانه‌بووه‌ی ستراتیژیی ئه‌م رێژیمه‌یه بۆ درێژه‌دان به دیکتاتوریه‌ت له نێوخۆ و په‌ره‌پێدانی توندئاژۆیی و خۆف له ده‌ره‌وه. پشتیوانی رێژیمی ئێران له تیرۆریزم، نه ته‌نیا هاووڵاتییانی ئێرانی کردۆته مه‌به‌ست، به‌ڵکوو هاووڵاتیانی بیانی و له نێو ئه‌واندا ئوروپایی‌یه‌کانیشى لێ بێبه‌ش نه‌کردووه.\nتێگه‌یشتن له‌م راستییانه ــ که تیرۆریزم به‌شێکی جیانه‌کراوه‌ی ستراتیژیی رێژیم له نێوخۆ و له ده‌ره‌وه‌یه و قوربانییانی ته‌نیا ئێرانی نین ــ کاردانه‌وه‌ی سیاسی گرینگی هه‌یه.\nله‌مێژ ساڵه، ئێمه له نێو ئوپۆزسیۆنی دێمۆکراتی ئێرانیدا پێداگریمان کردووه له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی که به‌رژوه‌ندی درێژخایه‌نی خه‌ڵکی ئێران و کۆمه‌ڵگای نێوده‌وڵه‌تی یه‌ک شتن: ئێرانێکی ئازاد و دێمۆکرات. به‌ڵام، به‌له‌به‌رچاوگرتنی هه‌وڵی کۆماری ئیسلامی بۆ به‌ده‌ستهێنانی چه‌کی ناوکی، پشتیوانی له تیرۆریزمی جیهانی و هه‌روه‌ها هه‌وڵی ئه‌م رێژیمه بۆ سه‌یته‌ره‌ی ته‌واو به سه‌ر ناوچه‌ی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستدا، ئه‌مه له جاران زۆر روونتره.\nبه له‌به‌رچاوگرتنی ئه‌م راستییه، پشتیوانی کردن له خه‌باتی له‌مێژینه بۆ ئازادی و دێمۆکراسی له ئێراندا نه ته‌نیا ئه‌خلاقه‌ن دروسته، به‌ڵکوو له روانگه‌ی ئاشتی ناوچه‌یی و سوباتی به‌واتا پرسێکی ستراتژیکی حه‌یاتی‌یه.\nبه شێوه‌ی سروشتی، ئه‌وه به‌و واتایه دێ که سوبات پێویسته پێناسه‌کی نوێى بۆ بکرێت. سوبات نابێت ته‌نیا به واتای نه‌بوونی شه‌ڕ، یان بوونی ئاڵۆزی و ناکۆکی به‌رته‌سک لێکبدرێته‌وه، به‌ڵکوو پێویسته به باری ئه‌رینیدا بخوێندرێته‌وه و به بوونی دێمۆکراسی به‌رده‌وام گرێ بدرێ ــ وه‌ک ئورووپای رۆژئاوا. له حاڵێکدا واتای زاڵی "سوبات" له رۆژهه‌ڵاتی ناڤیندا بووه‌ته تراژیدیایه‌کی مرۆڤایه‌تی سه‌لمێندراوه. چالاکانی مافی مرۆڤ له سه‌رانسه‌ری ناوچه‌که‌دا ده‌یان ساڵه هاوار ده‌که‌ن که سوباتی به‌رهه‌م هاتووی داموده‌زگای سه‌رکووت نه‌ته‌نیا تراژیدیایه‌کی مرۆڤایه‌تییه به‌ڵکوو ئاکامیشی هه‌ر شکسته.\nرێژیمه دیکتاتۆرییه‌کانی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست، حکوومه‌ته‌کانی ناوچه‌یان کردۆته دوژمنی گیانی هاووڵاتییانیان و به‌هاری عه‌ره‌بی جارێکی دیکه ئه‌م راستییه‌مان وه‌بیر دێنێته‌وه. که‌وابوو، نابێ جێگای سه‌رسووڕمان بێت که مه‌زن‌ترین هه‌ڕه‌شه بۆ رێژیمه نامه‌شروع و سه‌رکوتکه‌ره‌کانی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست ده‌ره‌کی نین، به‌ڵکوو نێوخۆیین. ئه‌و "سوباته‌ی" ئه‌وان پێیان وابوو پێی گه‌یشتوون و به پێشێل کردنی سیستماتیکی مافی مرۆڤ رایان گرتبوو له ئاکامدا به رووخان و له‌به‌ین چوونیان ته‌واو بوو ــ هه‌روه‌ک له تونیس و میسر و لیبی و یه‌مه‌ن شاهیدی بووین. ئه‌م پرۆسه‌یه ئیستا سووریه‌شی گرتووەته‌وه، گه‌رچی رێژیمی ده‌سه‌ڵاتدار به هاوکاری ته‌واوی رێژیمی ئێران و به به‌کارهێنانی ماشینی کوشتار له هه‌وڵی به‌ره‌نگار بوونه‌وه له‌گه‌ڵ ئه‌م پرۆسه‌یه دایه. ئه‌وانه‌ی که پێشتر له‌و بڕوایه‌دا بوون که دیکتاتۆره‌کان له رۆژهه‌ڵاتی ناڤین توانایی راگرتنی سوباتیان هه‌یه، و هه‌ر به‌م هۆکاره‌ش چاویان له‌م تراژیدیایه ئه‌خلاقی و مرۆڤاییه‌تى نووقاند بوو، ده‌بێ خوێندنه‌وه‌ی ئه‌رێنی سوبات ره‌چاو بکه‌ن.\nخوێندنه‌وه‌ی سەقامگیری به‌م چەشنه نوێیه نه ته‌نیا ئه‌خڵاقه‌ن دروسته، به‌ڵکو له روانگه‌ی ئاسایشی ناوچه‌یی له رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست بایه‌خی ستراتژیشی هه‌یه. بۆ سه‌لماندنی ئه‌م راستییه ته‌نیا پێویسته سه‌یری پێوه‌ندییه‌کانى ئورووپاى رۆژئاوا، ئه‌مریکا، ئوسترالیا و ژاپۆن پاش شه‌ڕی دووهه‌می جیهانی بکه‌ین. سەقامگیریی واتادار و ئاسایشی ناوچه‌یی و نێوده‌وڵه‌تی به‌رده‌وام ته‌نیا له رێگای دێمۆکراسییه‌وه به‌ئاکام ده‌گات.\nئێرانێکی دێمۆکراتیک که رێز له مافه‌کانی نه‌ته‌وه‌یی، کولتووری و ئاینی کۆمه‌ڵگای خۆی بگرێ، ئه‌و رێبازه بوو که دکتور شه‌ره‌فکه‌ندی خه‌باتی بۆ ده‌کرد. ئه‌و باوه‌ڕی به‌وه بوو که ئێرانی ئازاد و دێمۆکراتیک نه‌ک هه‌ر له‌گه‌ڵ خۆی به‌ڵکوو له‌گه‌ڵ دونیای ده‌ره‌وه‌ش له ئاشتیدا ده‌بێ. ئێران هه‌موو ئه‌و پتانسیه‌لانه‌ی تێدا به‌دی ده‌کرێ که وڵاتێکی گرنگ و ئه‌ندامێکی کارامه‌ی کۆمه‌ڵگای نێوده‌وڵه‌تی بێت گه‌ر بێت و رێگای به‌ره‌وه سه‌ربه‌ستی و دێمۆکراسی بگرێته به‌ر.\nبه‌ڵام هه‌تا هه‌نووکه رێژیمه ده‌سه‌ڵاتداره‌کانی ئێران مافی هاووڵاتییانیان به شێوه‌یه‌کی سیستماتیک ژێرپێ ناوه. گه‌رچی به میلیونان له خه‌ڵکی ئێران، به‌بێ له‌به‌رچاوگرتنی ره‌گه‌ز و جنسیه‌ت، سه‌رکوت کراون، به‌ڵام ناکرێ ئه‌م راستییه نه‌بینین که هه‌رکام به هۆکارێکه‌وه سه‌رکوت ده‌کرێن. کورد، ئازه‌ری، به‌لوچ، تورکمان و عه‌ره‌به‌کان و که‌سانی سه‌ر به که‌مایه‌تییه ئاینییه‌کانی به‌هایی و یارسان به هۆی شوناسی نه‌ته‌وه‌یی، زمانی و ئایینییانه‌وه سه‌رکوت ده‌کرێن. تێگه‌یشتن له‌م راستییه گرینگییه‌کی ئه‌ساسیی هه‌یه له داڕشتنی سیستمێکی سیاسی نوێ له ئێراندا که به راستی دێمۆکراتی بێ.\nله کوردستانی ئێران سه‌رکوت نه‌هادینه کراوه و لایه‌نی سیاسی، کولتووری، ئابووری و کۆمه‌ڵایه‌تی هه‌یه. له گشتیان گرینگتر، کورد مافی خوێندن به زمانی زگماکی و مافی خۆبه‌رێوه‌به‌ری بۆ پاراستنی که‌له‌پووری نه‌ته‌وه‌یی و کولتووری لێ زه‌وت کراوه که بۆته هۆی ئه‌وه که کولتووری کوردی به‌رده‌وام له ژێر مه‌ترسیدا بێ. زێده له‌مه، ده‌سبه‌سه‌ر کرانی سه‌ره‌ڕۆیانه، به‌ند و شکه‌نجه کردنی چالاکانی مافی مرۆڤ، بیرمه‌ندان و بگره خه‌ڵکی ئاساییش کرده‌وه‌گه‌لێکی رۆژانه‌ن له کوردستانی ئێران. بێجگه له‌وانه ئاکامی ره‌وشی به‌ڕێوه بردنی ئه‌م سیاسه‌ته کوردستانی له دۆخی خوارگه‌شه‌ی ئابووری هێشتووه‌ته‌وه و کاردانه‌وه‌ی نه‌رێنی وه‌ک نه‌بوونی هه‌لی گونجاوی په‌روه‌رده و کار، دڵه‌ڕاوکیی به‌ربڵاوی کۆمه‌ڵایه‌تی، به‌رز بوونی ئاستی خۆکوژی (به‌تایبه‌تی له نێو ژناندا) گیرۆده بوون به ماده هۆشبه‌ره‌کان و گه‌لێک دیارده‌ی ناحه‌زی کۆمه‌ڵایه‌تی دیکه‌ی به‌دواوه بووه.\nئه‌م هۆیانه‌ن که پشتیوانی به‌ربڵاوی کۆمه‌ڵانی خه‌ڵکی کوردستانی ئێرانی بۆ گۆڕینی رێژیم راکێشاوه. به‌شداریی که‌می خه‌ڵک له هه‌ڵبژاردنه شانۆییه‌کان، ته‌نانه‌ت بایکوت کردنی ئه‌و هه‌ڵبژاردنانه‌ی که رێژیم ئاخووندی له کوردستان به‌ڕێوه‌یان ده‌بات به‌ڵگه‌ی ئه‌م راستییه‌ن. ئێمه دڵنیان که‌له ئه‌گه‌ری له ئارادا بوونی هه‌ڵبژاردنی ئازاد و دادپه‌روه‌رانه ــ که به بڕوای ئێمه له‌ژێر سێبه‌ری رێژیمی ئێستادا مومکین نییه ــ خه‌ڵکی کورد ده‌نگ به دێمۆکراسی فێدارڵی و سێکولار ده‌ده‌ن. جێگای وه‌بیرهێنانه‌وه‌یه که‌له کوردستانی ئێراندا بۆ راپرسى گشتى دیاری کردنی چه‌شنی حکوومه‌ت له ساڵی ١٩٧٩دا بایکوت کرا. بڕوامان وایه که داخوازی سیستمێکی سیاسیی نوێ له سه‌رانسه‌ری وڵاتدا پشتیوانی به‌ربڵاوی خه‌ڵکی له گه‌ڵه. به‌ڵگه‌ی ئێمه بۆ ئه‌م بۆچوونه له‌م پرسیاره‌دا ده‌رده‌که‌وێ: ئه‌گه‌ر رێژیمی ئێستای تاران لای وایه که پشتیوانی زۆربه‌ی حه‌شیمه‌تی ئێرانی له پشته، بۆچی رێگا به هه‌ڵبژاردنی ئازاد و دادپه‌روه‌رانه به ئاماده بوونی چاوه‌دێرانی نێوده‌وڵه‌تی ناده‌ن؟ وڵامی ئه‌م پرسیاره روونه و ئاشکرایه.\nله نیهایه‌تدا ئه‌وه ئه‌رکی سه‌رشانی خه‌ڵکی ئێرانه ــ به هه‌موو جیاوازیی‌یه‌کانیانه‌وه ــ که ده‌سه‌ڵاتێکی دێمۆکراتیک له وڵاته‌که‌یان بێننه ئاراوه که ئاوێنه‌ی ویست و داخوازه‌کانیان بێت و رێز له مافه‌کانی تاک و کۆمه‌ڵ بگرێت. بۆ سه‌رکه‌وتن له‌و خه‌باته‌یه که ئێمه له ساڵی٢٠٠٦دا به هاوپه‌یمانی له‌گه‌ڵ ژماره‌یه که‌له رێکخراوه‌کانی باقی نه‌ته‌وه‌کانی ئێرانی کۆنگره‌ی نه‌ته‌وه‌کانی ئێرانی فیدراڵمان پێکهێنا هه‌تا هه‌موو پێکه‌وه له راستای به ئه‌نجام گه‌یاندنی ویست و داخوازه نه‌ته‌وه‌ییه‌کانی گه‌لانی ئێران تێبکوشین له‌هه‌مان کاتدا بۆ سه‌رکه‌وتن له‌م خه‌باته پشتیوانی سیاسی و ئه‌خلاقی کۆمه‌ڵگای نێوده‌وڵه‌تیمان پێویسته. به‌شێک له‌و هۆکارانه بوو که دوکتور شه‌ره‌فکه‌ندیی هان دا که‌له ساڵی ١٩٩٢دا سه‌فه‌ری بێرلین بکات و کۆبوونه‌وه له‌گه‌ڵ سیاسه‌تڤانانی ئورووپایی پێک بێنێ بۆ شێ کردنه‌وه‌ی روانگه‌ی خۆی له‌سه‌ر داهاتوویه‌کی دێمۆکراتی بۆ ئێران و کۆکردنه‌وه‌ی پشتیوانی بۆ ئه‌م رێبازه.\nدکتور شه‌ره‌فکه‌ندی و رێبه‌ران، سیاسه‌تڤانان و چالاکانی بێ ئه‌ژماری کورد ژیانیان پێشکه‌شی ئه‌م رێبازه کردووه. حیزبی دێمۆکراتی کوردستانی ئێران، خه‌باتی خۆی بۆ وه‌دی هێنانی مافی نه‌ته‌وایه‌تی کورد و ئازادی و دێمۆکراسی له ئێراندا درێژه پێ ده‌دا. ئێمه، وه‌ک هه‌میشه، بۆ وه‌ئه‌ستۆ گرتنی به‌رپرسایه‌تی بۆ گواستنه‌وه‌یه‌کی دیمۆکراتی له ئێراندا حازرین و قوربانیشی بۆ ده‌ده‌ین.\nسپاس بۆ سرنجتان


Alkaline Diet for a Healthier Life – Eternal Vidya Organization (EVO)\nخۆراکی ئەلکالین بۆ تەندروستییەکی باشتر.\nچەندین جۆر خۆراک هەیە - هەندێکیان باشن، هەندێکیان خراپ - بەڵام پێدەچێت خۆراکێک نەبێت بۆ هەتاهەتایە و ئاگادارت بێت لە نەخۆشی باشتربێت لە ژەمی ئەکالین.\nلە ساڵی ۲٠۱۲ لە یەکێک لە بڵاوکراوەکانی گۆڤاری تەندروستی ژینگەییدا دۆزرایەوە کە ڕاگرتنی هاوسەنگی phی لەش بە خۆراکە ئەلکەلاینیەکان دەتوانێت یارمەتیدەربێت لە نزمبونەوەی ڕێژەی نەخۆشی و ڕێژەی مردن بە جۆرەکانی نەخۆشی درێژخایەن و نەخۆشیەکانی وەک -بەرزی پەستانی خوێن، شەکرە، هەوکردنی جومگە ، کەمی ڤیتامین D،کەمی چڕی ئێسک ,وە چەندین نەخۆشی تر.\nخۆراکی ئەلکالین چییە؟\n(pH)ی لەشت تا ڕادەیەک لەلایەن چڕی مادە کانزاییەکانی ناو خۆراکەکەتەوە کۆنترۆڵ ئەکرێت, بە خوێن و میزەوە. هەموو تەنێکی زیندوو وە هەموو فۆرمەکانی ژیان بەندە لەسەر ڕێکخستنی گونجاندنی pHەکەی. هەنێ جار ئەوترێ کە نەخۆشی و نا تەندروست بوون ناتوانێ ڕەگ داکوتێت لە جەستەیەکدا کە (pH) ێکی هاوسەنگی هەبێت.\nچۆن خۆراکی ئەلکالین کاردەکات؟\nتوێژینەوەکان دەریانخستووە ئەو ژەمانەی کە ئەلکالینێکی (تفتی) بەرز لە پێکهاتەی خواردنەکانیاندا هەیە - سەوزەواتی نوێ، میوە و ڕووەکە سروشتییەکان - سەرچاوە پرۆتینییەکان بۆ نموونە- دەبنە هۆی بەرزبونەوەی ئاستی ئەلکالینی (تفتی) میز ، کە یارمەتی پارێزگاری خانە تەندروستەکان دەدات و ئاستی کانزا بنچینەییەکان هاوسەنگ دەکات ژەمە ئەلکالینەکان ( کە ناسراون بە ژەمە تفتە سووتوەکان) دەریانخستووە کە یارمەتیدەرن لە گیران لە ناو لولەی خوێندا ، وەستانی کۆبونەوەی کالیسیۆم لەناو میز ، دروستنەبوونی بەردی گوچیلە، دروستکردنی ئێسکی بەهێزتر، کەمکردنەوەی تەشەنوج و پوکانەوەی ماسولکە و زۆر زیاتر\nبۆچی ترشەڵۆکی هایدرۆجین گرنگە بۆ تەندروستی؟\nئەوە نەمانی هاوسەنگییە لە ئەسید و ئەلکالین دا کە دەبێتە هۆی ناتەندروستبوونی ئۆرگانەکان. زیان بە شانە و ئۆرگان و ڕێکخستنی سیستەمی بەرگری دەگەیەنێت.\nئەوەی ئێمە پێیدەڵێین ph کورتکراوەی توانای هایدرۆجینە. ئەوە پێوانەی شلەو ڕیشاڵی ئەسید یان ئەلکالینە لە جەستەماندا. پێوانەکراوە لە پلەی سفر بۆ ١٤. زۆری چارەسەری ئەسید، بریتییە لە کەمی ph . وە زۆری ئەلکالین بریتییە لە بەرزبوونەوەی ژمارەکە.\nپلەی حەوتی ph تەواو سروشتییە. تەندروستترین ph یەکە کە کەمێک ئەلکالینە. باشترینیان، ئەوەیە کە ئەمانەوێت ph کە 7,365 بێت. ئەم ژمارەیە بەرز و نزم دەکات لە ڕۆژدا، بەڵام مەودای سروشتی بریتییە لە 6 بۆ 7.5\nڕەنگە خووگرتن بە خۆراکە ئەلکەلاینیەکان لە سەرەتادا کاریکی ئاسان نەبێت بەڵام سودە تەندروستیەکانی زۆرن و شایەنی گرنگیپێدانن. دۆزینەوەی چۆنێتی هڵبژاردنی ph ێکی باشتر بۆ خۆراکەکانی ڕۆژانە دەستپێکێکی باشە ، بەشێوەیەک بەسودە ئەگەر بزانی گرنگی بە کام توخم بدەیت و لە کام توخم خۆت بەدور بگریت بەهەمان شێوە وەک چۆن ناسینەوەی خۆراکە زۆر ئەلکەلاینیەکان گرنگە بۆ گێڕانەوەی باڵانسی phی لەش بە خێرایی.\nچۆن هەڵبژاردەیەکی باشتر ئەنجام بدەین بۆ ترشەڵۆکی هایدرۆجین؟\nگۆشتی سپی هەڵبژێرە، خۆراکی دەریایی، یان گۆشتێک کە لەبەری گۆشتی سور دایبنێین.\nلەجیاتی نانی ڕول و پەتاتەی سورەکراو، نانی بێ خومرە و برنجی قاوەیی هەڵبژێرە.\nلەجیاتی شیری مانگا، سۆیا یان شیری بادەم بخۆرەوە.\nخۆراکەکانت سەوزەی زیاتربێت، لەجیاتی گۆشت و نیشاستە.\nئاڵوگۆڕکردن بە بە خواردنەوە کحولییەکان بۆ ئاوی گازدار\nلەپێشدا قاپەکەت بە خۆراکی ڕوەکی پڕبکەرەوە، شوێنێکی بچوک بهێڵەرەوە بۆ ئەو خواردنانەی کە ئەبنەهۆی ترشی.\nسەوزە و میوەی برژاو بەکار بهێنە لە باتی خواردنی لەقوتونراو.\nخواردنەکەت بە زەیتی زەیتونی سارد ئامادە بکە، نەک چەوری تێر و کەرە.\nخۆت بەدوور بگرە لە ترشەڵۆکە شاراوەکان بە وەلانانی، بەهارات و ساس و خواردنە تونەکان.\n٣٠خولەک ڕۆیشتن هەڵبژێرە لەباتی ٣٠ خولەک دانیشتن بەرامبەر تی ڤی\nفشار کەمبکەرەوە ، مێدیتەیشن ، یۆگا، یان هەندێک شێوازی ئارامکردنەوە بکە بۆ گەڕانەوەی ئارامی دەروونی. ،\n١٠ وانەی ئاڵتونی ژیان لەلایەن ئەلبێرت ئەنیشتاینەوە\n١٠ شت بزانە سەبارەت بە مێدیتەیشن\nپڕۆگرامێک لە ئێن ئاڕ تی ٢\nپڕۆگرامێک لە تەلەفیزیۆنی گەلی کوردستان\nسیمیناری کۆنترۆڵکردنی فشار لە زانکۆی سلێمانی\nسیمینار لە سەنتەری نابینایانی سلێمانی\nکۆرسی وێنەکێشان لە ئیڤۆ ساڵی ٢٠١٩\n7 ئیلول 2019\nڕێکخراوی ئیتێرناڵ ڤیدیا (ئیڤۆ)


کۆرۆنا و پشکنینە تەندروستییەکان لە گوندەکاندا – Knwe.org\nسەرەکی » راپۆرت » کۆرۆنا و پشکنینە تەندروستییەکان لە گوندەکاندا\nکۆرۆنا و پشکنینە تەندروستییەکان لە گوندەکاندا\nجیهان و ناوچەکە و عیراق و هەرێمی کوردستانیش لەو نێوانەدا، چاویان لەسەر دوایین هەواڵەکانە لەبارەی کۆرۆناوە. گوندنشینان باسی ئەوە دەکەن کە هەر هەوڵێک لەپێناو بەرگریکردن لەم ڤایرۆسەدا کارێکی باشە.\nکاروان محەمەد یاریدەدەری پزیشکی و گوندنشین دەڵێت: ئێستا نەخۆشییەکە بووەتە شتێکی باو لە جیهاندا، جگە لە خۆپارێزیی و مانەوەمان لە ماڵەکانماندا، هیچ چارەسەرێکی دیکەمان نییە.\nکاروان هەروەها ئاماژەی بەوە دا کە ئەوان لە دەرەوەی شارەکانن و هۆیەکانی پشکنینیان نییە یاخود تیمە تەندروستییەکانیش بەهۆی سەرقاڵییانەوە لە شارەکاندا ناچنە گوندەکان و خوانەخواستە ئەگەر هەر حاڵەتێکیش هەبێت، پێی نازانرێت.\nکاروان هەروەها دەڵێت: نابێت ئێمە پشت بە کەش و هەوای گوندەکان ببەستین و پێمانوابێت بەهۆی پاکی و بێگەردیی ژینگەکەمانەوە هیچ مەترسییەکی کۆرۆنامان لەسەر نییە، کۆرۆنا بووەتە مەترسی لەسەر جیهان و ئێمەیش دەبێت ئامادەکاریی بکەین و دژی رێنماییە تەندروستییەکان نەجوڵێینەوە.\nلەبەشێکی دیکەی قسەکانیدا رایگەیاند: وڵاتی چین کە لەسەرەتاوە بەشێوەیەکی مەترسیدار ڤایرۆسی کۆرۆنا لەناو هاووڵاتیانەکەیدا بڵاوبووەوە، ڕایگەیاند پێدەچێت لە ڕۆژانی ئایندەدا کۆنترۆڵی نەخۆشییەکە بکات.\nوەک دەگوترێت کۆرۆنا یەکەم وەسیلەی نەرێنییە کە جیهان دەخاتە یەک بەرەوە و خۆشی لەیەک بەرەدا شەڕی مرۆقایەتی دەکات.\nهاووڵاتییەکی دیکە بەناوی محەمەد رۆستەم بە گوندستانی نوێی راگەیاند: ئێمە چەندە دووربین لەم نەخۆشییە و لێی نەترسین، بەڵام ناکرێت بڕوامان پێی نەبێت و ئاگامان لە رێنماییە تەندروستییەکان نەبێت.\nڕاشیگەیاند: گوندەکان دوورن لە ناوەندی شارەکانەوە و جەنجاڵی و قەرەباڵغییان کەمترە بەراورد بە شارەکان، بەڵام بەو مانایە نییە ئەم بەڵایە بۆ ئێمەی گوندنشین کاریگەریی نییە و مەترسیدارنییە.\nمحەمەد ڕۆستەم دەشڵێت: گوندنشینەکان هەنوکە لە رێگەی ئاژەڵ سەربڕینەوە خێر دەکەن بەو هیوای ئەم نەخۆشییە دووربێت لە ناوچەکەمان.\nوتیشی: گرنگە هۆیەکانی پشکنینی نەخۆشییەکە و ڕێنوێنییە پزیشکییەکان لەگوندەکانیشدا بڵاوبکرێتەوە. بەداخەوە کە لەم مەترسییەشدا دیسان گوندەکان بێبەشن و ئەوەی ماوەتەوە ئەوەیە کە پێویستە هاووڵاتیان خۆیان خەمی خۆیان بخۆن و پارێزگاری لەخۆیان بکەن.\nوڵاتانی جیهان و بەتایبەت ئەمریکا، سەرقاڵی دۆزینەوەی چارەسەرن بۆ نەخۆشییەکە. بەپێی زانیارییەکانی دەزگای دەرمان و خۆراکی ئەمریکا: نزیکەی ۱٠ هەزار زانای بوارە جیاوازەکانی تەندروستی کار لەسەر بەرهەمهێنانی ڤاکسینی کۆرۆنا کاردەکەن.


ریچ ئۆتزین : ئەردۆگان بۆ ئەمریکا رابەرێکی پڕ کێشەیە\nلەدوای دەرکەوتنی ئاکامەکانی هەڵبژاردنەکانی تورکیا و سەرکەوتنی بەڕێز رەجەب تەیب ئەردۆغان بۆ پۆستی سەرۆک کۆمارو سەرکەوتنی هاوپەیمانییەتەکەی ئاک پارتی لەو هەڵبژاردنەدا، لە واشنتن بووتە مایەی مشتومڕی ناوەندەکانی لێکۆڵینەوە، لە سمینارێکی واشنتن پۆلیسی جەخت لەسەر دوو تەوەر دەکرایەوە . لەم سەرکەوتنەی ئەردۆغان گرفتی کێشەی کورد چی بەسەر دێت ؟ ئەی پەیوەندی نێوان ئەمریکاو تورکیا بە کوێ دەگات؟.\nکاربەدەستێکی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا کە بەشداری کردنەکەی وەک خۆی وتی بەشیوەیەکی فەرمی نییەو وەکو وەزارەتی دەرەوە لێدووان نادات، پێی وایە بۆ ئەمریکا مامەڵە کردن لەگەڵ ئەردۆغان سەختە، وتیشی "بۆ ئەمریکا ئەردۆغان رابەرێکی پڕ کێشەیە".\nریچ ئۆتزین کە یەکێکە لە پلان دانەرانی دۆسێی تورکیا لەسەر ئەردۆغان دەشڵێت "شتێ بۆ تورکیاش هاوشێوەی عێڕاقە، لە ساڵانی 2001 بۆ 2003 دەگوترا، ئایا سەدام سەدامە بە عێڕاقەوە، یان عێڕاق عێڕاقە بە سەدامەوە، ئەوەش بۆ تورکیا راستە ئایا تورکیا تورکیایە بە ئەردۆغانەوە."\nسەبارەت بە پرسی کوردیش لیس هانتیز مامۆستای زانکۆی هۆبکنز، لای وایە ئەردۆغان و پارتەکەی لەو وتارە دژ بەکوردە پاشگەزدەبنەوە، هی سەروەختی بانگەشەکان بەڵام "باوەڕم نییە دەرگا بۆ چارەسەری ئەو پرسە بکەنەوە".\nریچ ئۆتزین:ئەردوغان بۆ ئەمەریکا رابەرێکی پڕ کێشەیە