یادی 40 ساڵه‌ی به غه‌در شه‌هیدكردنی عه‌لی عه‌سكه‌ری، حسێن بابه شێخ، دكتۆر خالید و هاوڕێكانیان\nكه‌ربه‌لای (شۆڕشی نوێ) لــه هـه‌كاری یادی 40 ساڵه‌ی به غه‌در شه‌هیدكردنی عه‌لی عه‌سكه‌ری، حسێن بابه شێخ، دكتۆر خالید و هاوڕێكانیان  ئاوات كۆكه‌یی 12/7/2017\nئەم هەفتەیە یادی شەهیدانی وەتەن، شەهیدانی كارەساتی هەكارییە كە ژمارەیەکی زۆری تێكۆشەری شۆڕشی نوێ و یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان لەم كارەساتە ناخۆشە ناوخۆییەدا تیاچوون و لە ناویشیاندا شەهیدانی سەركردە (عەلی عەسكەری و حسێن بابەشێخ و دكتۆر خالید سەعید).\nرەنگە زۆر لەبارەی ئەم سەركردەو شەهیدانەوە نووسرابێت، بەڵام رەسمی ترینیان ئەوەیە كە لە چاپی سێیەمی ئینسكلۆپیادی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان بڵاوكراوەتەوە، بۆیە بۆ بەرزراگرتنی یادی ئەو سەركردە گەورانەی كوردو كوردستان و شۆڕشی نوێ و ی.ن.ك و تەواوی شەهیدانی ئەو كارەساتە، بۆ لە بیرنەچوونەوەی ئەو كارەساتانەو بۆ دەرس و پەند وەرگرتنی كە كورد ئەبێت یەك و یەكگرتووبێت، بەباشمانزانی ئەم ناساندنەی لە ئینسكلۆپیادی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستاندا بۆ شەهیدەكان و بۆ كارەساتەكە كراوە، جارێكی دیكە بڵاوبكەینەوە.\nدەستەواژەیەكە لەئەدەبیاتی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستاندا بۆ ئاماژكردن بۆ لەبەریەك هەڵوەشاندنەوەی هێزێكی گەورەی یەكێتی لەساڵی 1978 لەناوچەی هەكاری توركیا بەكار دەهێندرێت.\nلەمانگی نیساندا لەكۆبوونەوەی كۆمیتەی سەركردایەتی یەكێتی لەنۆكان، بڕیار لەسەر سێ مەسەلەی گرنگ درا، یەكێكیان دانانی بارەگای سەركردایەتی بوو لەناوچەی سێ سنووری عیراق- توركیا- ئێران و ئەویتر ناردنی هێزێكی گەورەی پێشمەرگە بوو بۆ سەر سنوور بۆ وەرگرتنی بڕێكی زۆری چەك كە نیاز وابوو لە قامیشلۆوە لە سوریا بەناو توركیادا بگاتە ناوچەی برادۆست، سێیەمیان، بەهێزكردنی هەرێمی بادینان كە حسێن بابەشێخ فەرماندەی بوو.\nبەم پێیە بڕیاردرا هێزەكە بكرێت بەسێ بەشەوە، بەشی یەكەم 300 پێشمەرگە زیاتر بوو، نزیكەی نیوەی چەكداربوو، وا دانرا كە لە 19ی نیسانی 1978 رێبكەوێت، لەسەرەتای ئایار لە ناوچەی برا دۆست جێگیر بێ، سەركردەكانی ئەم بەشە لە خالید سەعید ئەندامی مەكتەبی عەسكەری و ئەندامی سەركردایەتی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان، حسێن بابەشێخ فەرماندەی هەرێمی بادینان، مەحمود.\nعەبدولڕەحمان فەرماندەی هەرێمی شارباژێڕ، رەوف مستەفا فەرماندەی هەرێمی پێنجوێن، حامیدی حاجی غالی جێگری فەرماندەی هەرێمی یەكی هەورامان و شارەزوور پێكهاتبوون.\nبەشی دووەمی هێزەكە نزیكەی 500 پێشمەرگە دەبوو، نزیكەی 350ی چەكداربوو، وا دانرابوو لە 21ی نیسان پاش دوو رۆژ لە بەڕێكەوتنی بەشی یەكەم بەڕێبكەوێ، سەركردەكانی ئەمبەشە بریتیبوون لە عەلی عەسكەری فەرماندەی هێزی پێشمەرگە، تاهیر عەلی والی ئەندامی مەكتەبی سیاسی یەكێتی و ئەندامی مەكتەبی عەسكەری، سەیدكاكە ئەندامی مەكتەبی سیاسی یەكێتی و فەرماندەی هەرێمی هەشتی دەشتی هەولێر، تالیب رۆستەم فەماندەی هەرێمی 6ی پشدەر، جەواد بێدەری جێگری فەرماندەی هەرێمی چەمی رەزان.\nبەشی سێیەمی هێزەكە نزیكەی 150 پێشمەرگە دەبوو كە زۆربەیان چەكداربوون و سكرتێری گشتی یەكێتی و رێكخەری كۆمەڵەو نوێنەرانی كۆمیتەی ئامادەكردنی پارتی دیموكراتی كوردستان و پاسۆكی لەگەڵدا بوو.\nوا دانرابوو ئەم بەشە پاش جێگیر بوونی دووبەشەكەی تر بەرەوی ناوچەی برادۆست بەڕێ بكەوێ.\nبەشی یەكەمی هێزەكە بەناو ئێراندا سنووراو سنوور كەوتەڕێ و لەنزیك حاجی ئۆمەران ئاودیوی عیراق بوو، بەبێ كێشە گەیشتە ناوچەی برادۆست و لەوێ جێگیر بوو، پاش تێپەڕینی ئەم هێزە بەناو ئێراندا، حكومەتی ئێران كەوتە خۆ ئامادەكردن بۆ كۆنتڕۆڵكردنی سنوور، لەتوركیاش سەركردایەتی كاتیی پارتی دیموكراتی كوردستان هاوپەیمانی لە دژی یەكێتی لەگەڵ بەشێكی خێڵەكانی ناوچەی هەكاری درووستكرد.\nبەشی دووەم و سێیەمی هێزەكە لەقەندیل درایە بەر تۆپی ئێران و لەو ماوەیەدا سوپای ئێران بەناوی پەیمانی سەنتۆوە مانۆڕێكی فراوانی لەسەر سنوور ئەنجامدا.\nبەشی دووەمی هێزەكە لەسەرەتای مانگی ئایاردا بەناو ئێراندا سنوراو سنوور هەڵكشاو لەرێگەدا هێزەكانی ئێران لەچەند شوێنێك تۆپبارانیان كرد.\nلەدیوی عیراقیش، لەگەڵ پەڕینەوەی هێزەكە لە خرێنە هێزەكانی عیراق بە پاڵپشتی هالیكۆپتەر پەلاماریان دا.\nجوڵاندنی هێزێكی وا گەورە كارێكی ئاسان نەبوو، بەتایبەتی كە بەپێی پێویست مەرجە لۆجیستیكییەكان بۆ هێزەكە دتابین نەكرابوون و هیچ خۆئامادەكردنێكیش بۆ ئەگەری دەستتێوەردانی راستەوخۆو ناڕاستەوخۆی دەرەكی نەكرابوو.\nبە پێچەوانەی ئەو بەرنامەی كە دانرابوو، بەشی یەكەم و دووەمی هێزەكە پاش یەكگرتنەوەیان لەبرادۆست، هیچ بارەگایەكیان دانەناو بۆ خۆپاراستن لەهێرشەكانی عیراق، چونە ناو سنووری توركیا، لەوێشەوە سەركردەكانی هێزەكە پەیوەندییان بە بنكەی قامیشلۆوەكرد لەسوریاو هەماهەنگیان لەگەڵداكرد بۆ ناردنی چەكەكان، لەبەر گەورەیی قەوارەی چەكەكەو بۆ كۆنتڕۆڵكردنی شێوەی دابەشكردنی چەكەكان، سەركردەكانی هێزەكە بڕیاریاندا بچنە ناوقوڵایی ناوچەی هەكاری و وردە وردە بەرەو رۆژئاوا بڕۆن تاكو لەشوێنی وەرگرتنی چەكەكان نزیك ببنەوە.\nلەهەكاری پڕوپاگەندەیەكی زۆر دژی هێزەكانی یەكێتی كرابوو، ئەم پڕوپاگەندانە كەشێكی یارمەتیدەریان بۆ دژایەتی كردنی هێزەكانی یەكێتی لەناو خێڵەكان پێكهێنا.\nچوونی هێزەكە بۆ قوڵایی ناوچەكە بە ناشارەزایی و ئامادەنەبوونی خێڵەكان بۆ پێشكەكەشكردنی هیچ كۆمەكێكی لۆجستی، كاریگەری خراپی لەسەر ئامانجەكانی پرۆسكە بەجێ هێشت. لەوەش خراپتر، هێرشی كتوپڕی خێڵەكان بۆ سەر هێزەكە هەمووپرۆسەكەی شێواند.\nلەناوەڕاستی ئایارەوە تا 19ی حوزەیران پێكدادانی سەخت لە هەكاری لەنێوان هێزی پێشمەرگەو خێڵەكان رویداو لەكۆتاییدا بە لەتوپەت بوونی هێزەكە كۆتایی هات.\nلەم ئۆپەراسیۆنەدا یەكێتی نزیكەی %85ی هێزی پێشمەرگەی خۆی لەدەستداو ژمارەیەكی زۆر لەسەركردەو كادیرەكانی بەدیل گیران، هەندێكیان بەدیلی لەناوبران و بەشێكیان پاش ماوەیەك ئازاد كران و هەندێكیشیان توانیان رابكەن. جگە لە كوژران ژمارەیكی زۆری پێشمەرگە ناچاركران خۆیان رادەستی هێزەكانی عیراق بكەنەوە، لەوانە ژمارەیەكی زۆریان دواتر پەیوەندییان بەهێزی پێشمەرگەوە كردەوە.\nچەردەیك هۆ بوونەتە مایەی شكست هێنانی ئۆپەراسیۆنی هەكاری، بەشێكی ئەو هۆیانە ناوخۆیین و بەشەكی تری دەرەكین، سەبارەت بەهۆیە ناوخۆییەكان، پێناچێت پلانی ئۆپەراسێۆنەكە بەقەد ئەوەی كە پێویستە تۆكمەو كۆنتڕۆڵكراو بووبێ، سەرباری ئەوەی كە تێڕوانینێكی رۆشن و یەكگرتوو سەبارەت بەچۆنێتی مامەڵەكردن لەگەڵ گروپە چەكدارەكانی بادینانی سەر بە سەركردایەتیی پارتی دیموكراتی كوردستان نەبوو.\nلەم رووەوە بۆچونێكی بەهێز هەبوو كەچوونی هێزێكی گەورەی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان بۆ ناوچەی بادینان بەبێ هەماهەنگی لەگەڵ گروپە چەكدارەكانی پارتی دیموكراتی كوردستان، بەچاوێكی دۆستانە تەماشا ناكرێت، بەتایبەتی كە پارتی دیموكراتی كورستان ناوچەی بادینانی بە قەڵەمڕەوێكی داخراو و قۆرخكرا و دادەنا، پاڵپشتی ئەم بۆچوونە ئەوەبوو كەپارتی دیموكراتی كورستان بە هیچ جۆرێك لەبەرژەوەندیدا نەبوو ئەو بڕە زۆرەی چەك بگاتە دەستی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان. چونكە ئەو چەكە تەرازوی هێزی بەتەواوی بەقازانجی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان دەگۆڕی.\nلەلایەكی دیكەوە گەورەترین كێشەی هێزە نێردراوەكە لاوازای دیسپلین و گوێنەدان بوو بەپابەندبوون بەدەقاو دەقی پلانەكە، دەبێت ئاماژە بۆ ئەوەش بكرێت كە نەعیراق و نەهیچ كام لە توركیان ئێران بەرژەوەندییان لەوەدا نەبوو كە چەكەكان بگەنە دەستی هێزی پێشمەرگە، بۆیە پێش بەڕێكەوتنی هێزەكە، ئێران هێزەكانی سەرسنووری خستە دۆخی ئامادەباشیەوە و لەكاتی بەڕێكەوتنی هێزەكەشدا لەچەند شوێنێكدا تۆپبارانی كرد، سنوورەكەی داخست و فشاری خستنە سەردێهاتەكانی سەر سنوور، تا یارمەتی هێزی پێشمەرگە نەدەن.\nعێراقیش لەبرادۆست بەهێزێكی بەر بڵاوەوە بە پاڵپشتی هەلیكۆپتەر هێرشی كردە سەر ئەوهێزانەی كەبەرەو سنووری عێراق- توركیا هەڵدەكشان، لەتوركیا سوپا هیچ جموجۆڵێكی لەسەر سنوور ئەنجام نەدا، بەڵام دەزگای هەواڵگریی میت بە وردی چاودێری پێشهاتەكانی دەكردو ئازادیی تەواوی بە سەركردە خێڵەكییەكانی هەكاری دابوو قەڵەمڕەوی خۆیان بەڕوی هێزی پێشمەرگە دابخەن.\nشكستی ئۆپەراسیۆنەكە كاریگەری قوڵی لەسەر پەیوەندی لایەنە سیاسییەكانی بزوتنەوەی كوردایەتی بەجێ هێشت، لەسەر ئاستی پەیوەندی لایەنە سیاسیەكان، شكستی ئۆپەراسیۆنەكە بووە مایەی پەرەسەندنی ململانێ و دوبەرەكی نێوان دو باڵە سەرەكییەكەی بزووتنەوەی كوردایەتی.\nلەسەر ئاستی ناوخۆی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستانیش، شكست هێنانی ئۆپەراسیۆنەكە بەو ئاكامە گەیشت كە باڵی عەلی عەسكەری لەناو بزووتنەوەی سۆسیالیستی كوردستان لەبەر یەك هەڵوەشایەوە، ئەكەمەش بەقازانجی باڵی رەسوڵ مامەند شكایەوە، ئەمەش لە بەرئەنجامی كۆتاییدا بووە مایەی بەهێزبوونی ویست و حەزی جیابوونەوە لە یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان.\nلەپێشهاتەكانی دواتردا، باڵی رەوسڵ مامەند پاش نزیكە نۆ مانگ لە شكستهێنانی ئۆپەراسیۆنی هەكاری، لە نەورۆزی 1979دا لەیەكێتیی نیشتمانیی كوردستان جیابۆوە، بەڵام لەبەرامبەردا شكستی ئۆپەراسیۆنەكەو جیابوونەوەی باڵی رەسوڵ مامەند یەكێتییەكی شێلگیرترو تەباتری لێ كەوتەوەو پاشان رەوشەكە بەم سەرەنجامە گەیشت كە باڵی چەپی ناو یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان كە خۆی لە كۆمەڵەی رەنجدەرانی كوردستاندا دەبینیەوە، دەستڕۆیشتووترو بەهێزتربوو.\nیەكێ لەگرنگترین سەرچاوە كلاسیكییە سەرەكییەكانی تاوتوێ كردنی ئۆپەراسیۆنی هەكاری، ئەو نامیلكەیەكی نەوشیروان مستەفایە كە لەساڵی 1981دا بەناونیشانی ( كارەساتی هەكاری) دەری كردو تێیدا وردەكاری گرنگ و زانیارسیی دانسقەی خستۆتە بەردەست.\nنامیلكەكە لە دووتوێی 38 لاپەڕە، بە قەبارەی 1- بە 22 سم لە گوندی توژەڵە لەچاپخانەی برایم عەزۆ چاپ كراوە.\nفەرماندە و ئەندامی دەستەی دامەزرێنەری بزوتنەوەی سۆشیالیستی كوردستان و ئەندامی سەركردایەتی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان. لەدایكبووی ساڵی 1937ی گوندی عەسكەر لەناوچەی ئاغجەلەر. بەڕەچەڵەك دەچێتەوە سەر گروپی ئاینیی هەقە. مامی، شێخ عەبدولكەریمی شەدەڵە، شێخی تەریقەتی هەقە بوو. لەبنەماڵەیەكی كوردپەروەرە. باوكی، شێخ عەبدوڵڵا عەسكەری، یەكێ لەلایەنگرانی شێخ مەحمود بوو لەكاتی تێكۆشانیدا بۆ وەدەست هێنانی مافی نەتەوەیی كورد.\nلەسەرەتای پەنجاكاندا كە خوێندكار بوو لەكەركوك، پەیوەندیی بەیەكێتیی قوتابیانی كوردستانەوە كردو دواتر بەهۆی هەڵسوڕان و چالاكییەكانییەوە، بوو بەئەندامی كۆمیتەی باڵای هەردوو رێكخراوی قوتابیان و لاوان.\nدوای روخانی رژێمی پاشایەتی و دامەزراندنی رژێمی كۆمار لەعیراق لەساڵی 1958، بووە ئەندامی لیژنەی ناوچەی كەركوكی پارتی. ساڵی 1959 لەكۆنگرەی چوارەمی پارتی دیموكراتی كوردستان لەبەغدا، بەئەندامی لیژنەی باڵای چاودێری و پشكنین هەڵبژێردراو لەكۆنگرەی پێنجەمدا كە ساڵی دواتر لەبەغدا بەسترا، بەئەندامی كۆمیتەی ناوەندی هەڵبژێردرا.\nلەم سەروبەندەدا، كاتێك بارزان كەوتە بەر هێرشی خێڵە نەیارەكانی دەوروپشتی، مەكتەبی سیاسی بۆ بادینانی نارد بۆ پێكهێنانی هێزێكی چەكدار بۆ پاراستنی بارزان لەهێرشی خێڵە نەیارەكان و لەم رووەوە هەماهەنگیی لەگەڵ هەر یەك لەشێخ ئەحمەد بارزانی و مەلا مستەفا بارزانی كرد. لەگەڵ دەستپێكردنی شۆڕشی ئەیلولی 1961دا، لەگەڵ مەلا مستەفا بارزانی مایەوەو رۆڵێكی كارای لەڕێكخستنی هێزەكاندا گێڕا.\nساڵی 1962 گەڕایەوە ناوچەی سلێمانی و بووە فەرماندەی هێزی خەبات كە هەڵسوڕانی پێشمەرگانەی زۆربەی سنوری پارێزگای سلێمانیی دەگرتەوە. لەقەیرانی ساڵی 1964ی سەركردایەتیی پارتیدا، لەگەڵ باڵی مەكتەبی سیاسی مایەوە. پاش هەڵگیرسانی شەڕ لەنێوان هەردوو باڵی ناو پارتی و كۆتایی هاتنی شەڕەكانی ماوەت بەقازانجی باڵی بارزانی، لەگەڵ ئەندامەكانی تری مەكتەبی سیاسیدا كشایەوە بۆ ئێران و تا ساڵی 1966 لەوێ مایەوە.\nپاش گەڕانەوەی لەئێران، هیچ لێپرسراوێتییەكی پێ نەسپێردرا و وەك دەستبەسەر لەدۆڵە رەقە دانرا. دوای ئەوەی كە هەستی كرد هەڕەشەی لەناوبردنی لەسەرە، خۆی و چەند ئەندامێكی تری مەكتەبی سیاسی گەڕانەوە بۆ شارەكان و پێكەوە كەوتنە رێكخستنەوەی پارتی و بەڕەزامەندیی حكومەتی عیراق هێزی چەكداریان پێكهێنا.\nساڵی 1971 رۆڵێكی كارای لەئاشتبوونەوەی هەردوو باڵدا گێڕاو لەدوایین كۆنگرەی باڵی مەكتەبی سیاسیی پارتیشدا لە بەغدا، رۆڵێكی كاریگەری لەتێكەڵ كردنەوەی هەردوو باڵدا گێڕا. دوا بەدوای ئەمە، بەبێ وەرگرتنی هیچ لێپرسراوەتییەك لەچۆمان دانیشت. ساڵی 1974 پاش زیادبوونی فشاری سوپای عیراق لەسەر ناوچەكانی نزیك بارەگای سەركردایەتیی پارتی لەحاجی ئۆمەران، لێپرسراوەتیی پاراستنی ناوچەكەی پێ سپێردراو هێزێكی گەورەی خرایە بەر دەست.\nلە هەلومەرجی راگەیاندنی پەیمانی جەزائیر لەنێوان عیراق و ئێران لە 6ی ئازاری 1975، لەكۆبوونەوەی كادیرو فەرماندەكانی پێشمەرگەدا داوای خۆ بەدەستەوە نەدان و بەرگریی كرد، بەڵام گوێی لێ نەگیراو كۆتایی بەشۆڕش هێنرا.\nپاش هەرەس هێنانی شۆڕش، بەشدار بوو لە كۆبوونەوەی كادیرە سیاسی و عەسكەرییەكانی شۆڕش لە شاری ورمێ كە ئامانجەكەی تاوتوێ كردنی بارودۆخی پاش هەرەسهێنانی شۆڕش بوو. كۆبوونەوەكە ژیانی ئاوارەیی رەتكردەوە و جەختی كردە سەر گەڕانەوە بۆ عیراق و كاركردن بۆ دروستكردنی حزب و دەستپێكردنەوەی چالاكیی سیاسی.\nبەڵام هەر كە بۆ عیراق گەڕانەوە، حكومەتی عیراق بڵاوەی پێ كردن و بەسەر شارەكانی ناوەڕاست و باشووری عیراقدا دابەشی كردن.\nهەر ئەو ساڵە لەگەڵ هەر یەك لەساڵح یوسفی، خالید سەعید، رەسوڵ مامەند، تاهیر عەلی والی، سەعدی عەزیز، عومەر مستەفا، عەلی هەژار، كاردۆ گەڵاڵی و ناسیح محەمەد رەحیم، بزووتنەوەی سۆشیالیستی كوردستانیان پێكهێنا و كەوتنە خۆ ئامادەكردن بۆ دەستپێكردنەوەی خەباتی چەكدار. لەئەیلولدا لەڕێی فەرەیدون عەبدولقادرەوە پەیوەندیی لەگەڵ تاڵەبانی دامەزراند كە ئەوسا لەسوریا كاروباری قۆناغی پاش هەرەس هێنانی شۆڕشی رێكدەخستەوە. لەم بوارەدا رۆڵێكی كارای هەبوو لەكردنی بزووتنەوە بەباڵێكی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان.\nساڵی 1976 بەشداریی لەپێكهێنانی دەستە چەكدارەكاندا كرد و خۆیشی چوو بۆ شاخ، لێپرسراوەتیی فەرماندەی گشتیی هێزی پێشمەرگەی گرتە ئەستۆو خۆی یەكەم بەلاغی عەسكەریی شۆڕشی نوسی.\nساڵی 1977، لەكۆبوونەوەكانی 31ی ئاب — 12ی ئەیلول كە لەناوچەی برادۆست بەستران، بووە ئەندامی مەكتەبی سیاسیی یەكێتی. لەمانگی تشرینی دووەمداو پاش ئەوەی كە حكومەتی عیراق پێشنیاری وتووێژی كرد، كۆمیتەی سەركردایەتی بڕیاری ناردنی دا بۆ بەغدا بۆ وتووێژ لەگەڵ حكومەتدا. لەلۆلانەوە بەهەلیكۆپتەرێكی سوپای عیراق گوێزرایەوە بۆ كەركوك و لەوێشەوە چوو بۆ بەغدا. لەوێ سێ رۆژ مایەوەو لەوتووێژیدا لەگەڵ سەددام حسێنی جێگری سەرۆكی ئەنجومەنی سەركردایەیتی شۆڕش، داوای راگرتنی پرۆژەی راگواستنی گوندەكان و زیندووكردنەوەی بەیاننامەی 11ی ئازاری 1970ی كرد، بەڵام سەددام داواكانی رەت كردەوەو لەئاكامدا وتووێژەكە سەری نەگرت.\nبەهاری 1978 بەهێزێكی گەورەوە لەناوچەی قەڵادزێوە بەرەو برادۆست رۆیی، بۆ دانانی بارەگای مەكتەبی سیاسی لەبرادۆست و وەرگرتنی وەجبەیەكی گەورەی چەك كەنیاز وابوو لەسوریاوە، بەناو خاكی توركیادا، بگاتە دەست هێزی پێشمەرگە. ئەو هێزە لەناوچەی هەكاری لەتوركیا تووشی كێشەیەكی زۆر بوو، لەحوزەیراندا چەكدارە خێڵەكییەكانی ناوچەكە هێزەكەیان لەتوپەت كردو ژمارەیەكی زۆریان لێ بەدیل گرتن، لەوانە عەلی عەسكەری. دیلەكان رادەستی سەركردایەتیی كاتیی پارتی دیموكراتی كوردستان كران. هەر ئەو ساڵە خۆی و حسێن بابە شێخ و خالید سەعید لەیەك رۆژدا لەناو بران.\nئەندامی دەستەی دامەزرێنەری بزوتنەوەی سۆشیالیستی كوردستان و ئەندامی كۆمیتەی سەركردایەتیی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان. لەدایكبووی ساڵی 1934ی كۆیە. لەساڵانی پەنجاكاندا لەڕێگەی یەكێتیی قوتابیانی كوردستانەوە چووەتە ناو جیهانی سیاسەت و دواتر بووەتە ئەندامی پارتی دیموكراتی كوردستان. ساڵی 1958، پاش راگەیاندنی كۆماری عیراق و بەئاشكرا كاركردنی پارتی دیموكراتی كوردستان، بووەتە ئەندامی لیژنەی كۆیە.\nلەكاتی سەرهەڵدانی یاخیبوونە خێڵەكییەكەی ئەیلولی 1961 لەدژی حكومەتی جەنراڵ عەبدولكەریم قاسم، پشتگیریی خێڵەكانی كردو لەگەڵیاندا چەكی هەڵگرت. پاش بڵاوە لێ كردنی خێڵەكان، خۆی و چەند پێشمەرگەیەك لەشاخ مانەوە تا ئەو كاتەی جوڵانەوەكە لەساڵی 1962 رێكخرایەوە.\nلەپێشمەرگایەتیدا لێوەشاوەییەكی زۆری نواندوەو بەهۆی ئەمەوە سەرەتا بووە بەسەرلق و پاشان بووە بەفەرماندەی بەتالیۆن و هەندێ جاریش فەرماندەیی هەندێ هێزی گەڕۆكی كردوەو بەشداریی لەدەیان شەڕی گەورەو سەخت كردوە.\nپاش هەرەس هێنانی شۆڕش لەساڵی 1975، لەشاری ورمێ بەشداریی لەو كۆبوونەوەیەدا كرد كە بۆ تاوتوێ كردنی باری گلاوی كورد، هەندێ لەكادیران و بەرپرسەكانی پێشووی پارتی، بەستبویان و لەوێ بڕیاریان دا كە بگەڕێنەوە بۆ عیراق. پاش گەڕانەوەی بۆ عیراق، رژێمی بەعس دووری خستەوەو لەنەخۆشخانەی شەمماعیە لەبەغدا بەموچەخۆر دایمەزراند. لەو ماوەیەدا پەیوەندیی لەگەڵ دەستەی دامەزرێنەری یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان لەسوریا دامەزراند.\nهەر ئەو ساڵە بەشداریی لەدامەزراندنی بزووتنەوەی سۆشیالیستی كوردستاندا كردو یەكێ لەو سەركردانەی بزوتنەوە بوو كە پێی باش بوو بزووتنەوە ببێ بەباڵێكی ناو یەكێتی. ساڵی 1976 لەگەڵ جێبەجێ كردنی پرۆژەی دەستپێكردنەوەی خەباتی چەكداردا، چوو بۆ شاخ. ساڵی 1977 لە كۆبوونەوەی برادۆست بووە ئەندامی كۆمیتەی سەركردایەتیی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان.\nبەهاری 1978 لەڕەتلی یەكەمی ئەو هێزە بوو كە یەكێتی بۆ سەر سنوری عیراق – توركیای نارد بۆ دانانی بنكە لەبرادۆست و وەرگرتنی بڕێك چەك كە نیاز وابوو لەسوریاوە بەناو خاكی توركیادا بگاتە دەست هێزی پێشمەرگە.\nلە قۆناغی دوایی ژیانیدا بەهۆی كێشمە كێشمەكانی ناو سەركردایەتیی بزوتنەوەی سۆشیالیست و نەسازانی پێكهاتەكەیەوە، خەریك بوو بێزار دەبوو لە مانەوە لەناو بزوتنەوە. بۆیە، لەگەڵ سەركردەكانی كۆمەڵەی رەنجدەرانی كوردستان باسی كردبوو كە پاش گەڕانەوەی لە برادۆست، واز لە بزوتنەوە دێنێ و پەیوەندی بە كۆمەڵەی رەنجدەرانەوە دەكات.\nلەتەموزدا، دوا بەدوای یەكگرتنەوەی رەتلی یەكەم و دووەمی هێزەكان، لەناوچەی هەكاری، پاش شەڕێكی نابەرامبەر لەگەڵ چەكدارە خێڵەكییەكانی ناوچەكەدا، خۆی و عەلی عەسكەری و دەیان كادیرو پێشمەرگە كەوتنە دەست ئەو چەكدارانە كە ئەوانیش دواتر رادەستی سەركردایەتیی كاتیی پارتی دیموكراتی كوردستانیان كردن.\nهەر ئەو ساڵە خۆی و عەلی عەسكەری و حسێن بابە شێخ پێكەوە شوێن بزر كران.\nئەندامی كۆمیتەی سەركردایەتیی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان‌و فەرماندەو پێشمەرگەی مەفرەزە سەرەتاییەكان. لەدایكبوی ساڵی 1941ی گوندی شێخان. لەبنەماڵەیەكی ئاینپەروەرو ناسراوی ئێزدییەكانی شێخانە.\nژیانی سیاسیی لەپەنجاكانی سەدەی بیستەمدا دەست پێدەكا، كاتێك خوێندكاری ناوەندی‌و ئەندامی یەكێتیی قوتابیانی كوردستان بوو و زۆری نەبرد لەبواری خەباتی خوێندكارانەدا كادیرێكی بەتواناو لێوەشاوەی لێ دروست بوو. ساڵی پەیوەندی كردنی بەڕێكخستنەكانی پارتی دیموكراتی كوردستانەوە دیار نیە بەڵام وا باوە كەپێش روخانی رژێمی پاشایەتیی عیراق ئەندامی پارتی بووە. پاش گەڕانەوەی مەلا مستەفا بارزانی لەیەكێتیی سۆڤێتی پێشوو لەساڵی 1958، بابە شێخ ناوبانگێكی وای لەناو ئێزدییەكاندا دەركردبوو كە یەكێكە لەهەرە دڵسۆزەكانی بارزانی. ئەمەش كێشەیەكی زۆری لەگەڵ ئەو خێڵانەدا بۆ دروست كرد كەدوژمنی بارزانییەكان بون. لەكاتی هێرشی خێڵەكاندا بۆ سەر بارزان، هێزی چەكداری لەئێزدییەكان كۆكردەوە، فریای بارزانییەكان كەوت‌و بەرگریی لەبارزان كرد.\nلەساڵی 1961دا لەگەڵ تێكچونی پەیوەندیی نێوان پارتی دیموكراتی كوردستان‌و حكومەتی جەنرال عەبدولكەریم قاسمدا، دەزگا ئەمنییەكان دەستگیریان كردو بەتۆمەتی پێكهێنانی یەكەی چەكدارو بەرگری كردن لەبارزان، خستییانە زیندانەوە. لەساڵی 1964دا لەزیندان ئازاد كراو هەر ئەو ساڵە پەیوەندیی بەشۆڕشەوە كرد. لەناو پارتیدا كرایە لێپرسراوی لیژنەی ناوچەی شێخان‌و دواتریش كرایە ئەندامی لقی بادینان. لەهێزی پێشمەرگەدا هەموو پلەكانی بڕی‌و لەدواییدا پلەی سەرلقی پێ درا. تا هەرەس هێنانی شۆڕش لەساڵی 1975، بەردەوام بوو لەسەر پێشمەرگایەتی. ساڵی 1975 ئاوارەی ئێران بوو و ماوەیەك لەوێ مایەوە.\nپاش دامەزراندنی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان دوای كەمتر لەسێ مانگ لەهەرەس هێنانی شۆڕش، ئێرانی بەجێ هێشت‌و بەناو خاكی توركیادا خۆی گەیاندە سوریاو پەیوەندیی بەیەكێتیی نیشتمانیی كوردستانەوە كرد.\nلەو ماوەیەی كە لەسوریا بووە، بەشدار بووە لەدابین كردنی پێداویستییە لۆجستیكییەكانی دەستپێكردنەوەی خەباتی چەكدارو ئامادەكردنی ئەو یەكە چەكدارانەی كەبۆ جاڕدانی شۆڕش بۆ بادینان دەنێردرانەوە. بەهاری 1977 بەهێزێكەوە بەرەو بادینان بەڕێ كەوت بەڵام لەناوچەی گۆیی، لەنێوان ئولودەرەو زاخۆ، هێزەكانی سەركردایەتیی كاتیی پارتی دیموكراتی كوردستان تەنگیان پێ هەڵچنی‌و هەوڵی پاكتاوكردنی هێزەكەیان دا. دوای دژوارییەكی زۆر، هێزەكە گەیشتە شەمزینان‌و لەوێوە لەسنوری عیراق- توركیا پەڕییەوەو لەبرادۆست گیرسایەوە.\nلەیەكەم كۆبونەوەی كۆمیتەی سەركردایەتیدا پاش گەڕانەوەی تاڵەبانی بۆ نیشتمان، بەئەندامی كۆمیتەی سەركردایەتیی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان هەڵبژێردراو لەگەڵ هەر یەك لەدكتۆر فوئاد مەعسوم، دكتۆر كەمال فوئاد، عادل موراد، عەبدولڕەزاق عەزیز میرزا و دكتۆر عومەر شێخموس لەناو كۆمیتەی سەركردایەتیدا نوێنەرایەتیی هێڵی گشتیی كردو پاش بڕیاردان لەسەر دابەش كردنی كوردستان بەسەر هەشت هەرێمدا، لێپرسراوەتیی فەرماندەیی هەرێمی بادینانی پێ سپێردرا.\nلەسەرەتای ساڵی 1978دا بۆ ناوچەی سۆران داكشاو لەشارباژێر لەگەڵ هێزەكەی نەوشیروان مستەفای فەرماندەی هەرێمی 3ی شارباژێردا یەكی گرتەوە. لـە نیساندا بەشداریی لەكۆبونەوەی دووەمی كۆمیتەی سەركردایەتیدا كرد لەگوندی نۆكان و دواتر لەگەڵ هێزێكدا كەخالید سەعید رابەرایەتیی دەكرد، لەچوارچێوەی ئۆپەراسیۆنێكدا كەدواتر بەئۆپەراسیۆنی هەكاری ناوی دەركرد، بەرەو ناوچەی برادۆست بەڕێ كەوت. ئامانجی ئۆپەراسیۆنەكە وەرگرتنی بڕێكی زۆری چەك بوو كەنیاز وابوو لەسوریاوە بەناو خاكی توركیادا بگاتە دەست هێزی پێشمەرگە. لەبەرنامەدا بوو چەكەكە پێش حوزەیران بگات چونكە حكومەتی عیراق بەنیاز بوو لەحوزەیراندا دەست بەجێبەجێ كردنی پرۆسەی راگواستنی گوندەكان بكات.\nئۆپەراسیۆنەكە بەهۆی گەلەكۆمەكێی سەركردایەتیی كاتیی پارتی دیموكراتی كوردستان‌و خێڵەكانی ناوچەی هەكارییەوە ئەنجامی كارەساتباری لێ كەوتەوەو بووە مایەی لەتوپەتبونی زۆرینەی هەرە زۆری ئەو هێزەی ئەركی وەرگرتنی چەكەكانی پێ سپێردرابوو. لە19ی حوزەیراندا لەشەڕێكدا لەگەڵ خێڵەكانی ناوچەكەدا، لەگەڵ چەند سەركردەیەكی تری یەكێتیدا بەدیل گیراو دواتر رادەستی سەركردایەتیی كاتیی پارتی كرا.\nپاش دیل كردنی، ئاسەواری نەماو هیچ زانیارییەك لەبارەیەوە چنگ نەكەوت. لەئەیلول بەدواوە نیگەرانیی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان لەمەڕ چارەنوسی هەر یەك لەعەلی عەسكەری‌و خالید سەعیدو حسێن بابە شێخ زیادی كرد. لەڕاستیدا نیگەرانییەكە لەجێی خۆیدا بوو.\nدواتر دەركەوت سەركردایەتیی كاتیی پارتی دیموكراتی كوردستان لیژنەیەكی بۆ بڕیاردان لەسەر چارەنوسی عەلی عەسكەری‌و خالید سەعیدو حسێن بابە شێخ پێك هێناوە. لیژنەكە لە 4ی تەموزی 1978دا بڕیاری كوشتنی هەرسێكیانی داوە. تا ئێستا كات‌و شوێنی شەهیدكردنیان ئاشكرا نەكراوە، تەرمەكانیشیان بەكەسوكاریان نەدراوەتەوەو شوێنی بەخاك سپاردنیشیان نەزانراوە.


د.جەبار قادر/ کورد و کەناڵی ئەلجەزیرە\nکۆمەڵێ کورد لە دژی داواکاری داخستنی کەناڵی جەزیرەی قەتەری شتێکیان بڵاوکردۆتەوە، دوو سێ پرسیار لە لای خوێنەر دروست دەکات. جارێ نە جەزیرە و نە ئەوانەشی داوای داخستنی دەکەنن فڕیان بەسەر ئەلف و بێی ئازادی ڕادەربڕینەوە نیە. هەرچی کەناڵ و دەزگای ڕاگەیاندنیان هەیە شەو و ڕۆژ خەریکی بڵاوکردنەوەی بیر و بۆچوونی توندڕەو، فاشیزم ودەمارگیری ئاینی و نەژادین. لە دژی ئاین و گەلانی دیکە گوتارێکی تا بڵێی دوژمنکارانە و فاشییانە بڵاودەکەنەوە. هەرچی تیرۆریست و پیاوکوژی ئەو ناوچەیە هەیە لە جەزیرە باشتریان نەدۆزییەوە بۆ ئەوەی تۆماری دەنگ و ڕەنگیانی تێدا بڵاوبکەنەوە. کێ هەیە پەیامەکانی بن لادن، سەدام، زەرقاوی، عیزەت دوری و سەدان پیاوکوژی تری لە جەزیرە نەبینیبێت، کە هەموویان هانی ڕەشەکوژییان دەدا. کێ ئەوەندەی جەزیرە پشتگیری لە سەدام و شوێنکەوتووانی دەکرد و هانی دەدان تا دەتوانن عیراق و کوردستان وێران بکەن. ڕۆژانی ڕووخانی سەدام کەس ئەوەندەی جەزیرە و پەیامنێرەکەی یوسف ئەلشەریف هەوڵی ئەوەیان نەدا ئاژاوە لە کەرکوك بنێنەوە. خۆ ئەڤینی جەزیرە و جەزارە نوێکەی تورکیا هەر باس ناکرێت.\nجەزیرە کە شەڕ بە هەموو کەسێک دەفرۆشێت، بە یەک وشە باسی پێشێلکردنی مافەکانی مرۆڤ و سیستەمی کۆیلەیی کرێکارانی بیانی لە قەتەر ناکات. لە کاتێکدا لە دژی ڕۆژئاوا لاف لێدەدات گەورەترین بازگەی سەربازی ئەمێریکا وا لە قەتەرە.\nئەگەر جەزیرە هەندێ جار باسی کوردی کردبێت، یا بۆ ئاژاوە نانەوە بووە لە نێوان کوردا، یا هەندێ توندڕەوی عەرەب و تورکی هێناوە قسە بە کورد بڵێن و تۆمەتی بۆ دروست بکەن. ئەمە ئەوە ناگەیەنێ کە هەندێ لەوانەی کاریان بۆ جەزیرە کردووە هەوڵیانداوە شتێکی بابەتیانە لە بارەی کوردەوە بڵاوبکەنەوە.\nیەکێ لە داهێنانە هەرە خراپەکانی جەزیرە داهێنانی شەڕە قۆندەرەو جنێوی بازاڕی بوو بە گەلان، ئاینەکان، کولتورکان و کەسەکان لە سەر شاشەی تەلەفزیۆن، کە گەلێک بەناو میدیاکاری کوردستان زۆر حەزدەکەن بە شێوەیەکی هەرزەکارانە لاسایی بەکەنەوە. ئەم نەریتە چەپەڵە بوو بە یەکێک لە دیاردە هەڕە قێزونەکانی میدیای ڕۆژهەڵات کە بۆ گەرمکردنی بازاڕ و جۆشدانی هەستی ئاژەڵیانەی مێگەڵی نەفام و گەمژە هیچ نەما پەنای بۆ نەبەن.\nڕاپرسییەکانی جەزیرە و پێشوەخت هەڵبژاردن و ئامادەکردنی ئەوانەی بە تەلیفۆن پەیوەندی دەکەن هەموو بە وردی ڕێکدەخرێن. دەستنیشانکردنی ئەوانەی بانگ دەکرێن و بەشداری لە پرۆگرامەکان دەکەن بە پێی پێوەرەکانی جەزیرە دەکرێن. بەشداری کردنی هەندێ کەس لە دەرەوەی ئەو پێوەرانە و بۆ پرسی لاوەکی لە کرۆکی مەسەلەکە هیچ ناگۆڕن.\nبا ئەزموونێکی تایبەتی خۆم بگێڕمەوە. من چەند جارێک بۆ جەزیرە قسەم کردووە، دوو سێ جار لە هۆڵەنداوە و چەند جارێکیش لە کوردستانەوە، لە سەر داخوازی بەرپرسی جەزیرە لە کوردستان، کە هەوڵی دەدا هەندێ بێلایەنی بپارێزێت. زۆر لەو جارانەش زیاتر پەیوەندییان کردووە و من داوای لێبوردنم کردووە چونکە ئامادە نیم لە سەر هەموو بابەتێک قسە بکەم. لە دوای کەوتنی ڕژێمی سەدام بوو، ڕۆژێکیان پەیامنێرەکەیان لە برۆکسل، کە پیاوێکی فلەستینی بوو و دەیوت کوردم خۆشدەوێت، پەیوەندی پێوە کردم و هەر لە ماڵەکەی خۆمەوە ڕاستەوخۆ لە گەڵ ستۆدیۆ لە دەوحە بەشدارییان پێ کردم. ئەو کاتە هێشتا سکایپ و مسکایپ لە ئارادا نەبوون. ئەوانەی ستۆدیۆ وادیارە ئاگایان لێ نەبوو کە من گوێم لێیانە. پێشکەشکارەکە خەشرەم بوو کە دواتر بوو بە بەڕێوەبەری جەزیرە، لەوەی لای خۆی پرسی، کە وادیارە بەعسی بوو، ئایە ئەوەی پاریس ئەناسێ، کە قەیس عەزاوی سەر بە بزاڤی ناسیۆنالیستی عەرەبی بوو و دواتر کرا بە باڵێوز لە کۆمکاری عەرەبی. کابرای بەعسی زۆر بە گەرمی وتی: بەڵێ بەڵێ ئەوە لە خۆمانە. پێموایە مەبەستی ئەوە نەبوو بڵێ بەعسییە، بەڵکو مەبەستی ئەوە بوو بڵێ عەرەبێکی ناسیۆنالیستە و وەک خۆیان بیر ئەکاتەوە. ئیتر لەویدا ئاگادار کران کە منیش گرێدراوم، بۆیە قسەکانیان تەواو نەکرد.\nژمارەیەك لەوانەی واژۆی ئەو ڕاگەیاندنەیان کردووە، ئاشکرایە هاوسۆز و هاوبیری برایانی موسوڵمانن و جەزیرە بە کەناڵە فەرمییەکەی ئەم ڕێکخراوە جیهانییەی خۆیان دەزانن، بۆیە ڕوون و ئاشکرایە بۆ واژۆیان کردووە. هەندێکی دیکەیان یەك دوو جار قسەیان بۆ جەزیرە کردووە و بانگهێشت کراون بۆ " کۆنفرانسی زانستی!!!" بۆ قەتەر. بۆ ئەوەی لە داهاتووشدا بێبەش نەبن ئەمایان کردووە. بەشی سێیەمیان ئەوانەن کە زۆر حەز ئەکەن ناویان لە ناواندا بێت.\nمرۆڤ لە خۆی دەپرسێت دەبێ کورد هەقی چی بێت بە سەر شەڕ وململانێێ خێڵەکانی نیمچە دورگەی عەرەبییەوە؟.


ئه‌مڕۆ 71 ساڵ به‌سه‌ر كۆچی دواییی شاعیری شۆڕشگێڕی كورد (بێكه‌س)دا تێپه‌ڕ ده‌بێت\nفایق بێكه‌س، شاعیری نیشتمانپه‌روه‌ری كورد\nفایه‌ق بێكه‌س، كوڕی "عبدالله به‌گ"ی كوڕی "كاكه حه‌مه"ی كوڕی "ئه‌لیاسه قۆجه"یه. بنچینه‌ی بنه‌ماڵه‌یان له قه‌ڵاچوالانه‌وه ھاتووه‌ته سلێمانی و خۆی له ١٩٠٥دا له سیته‌ك ھاتووه‌ته ژیانه‌وه، ئه‌و دێیه‌ش بیست كیلۆمه‌تر‌ه‌یه‌ك له باكووری ڕۆژه‌ڵاتی سلێمانی‌یه‌وه دووره و ئه‌و ئه‌وساته‌ش سیته‌ك سه‌نته‌ری "شارباژیر" بووه. عبدوڵڵا به‌گی باوكی له‌وێ "تابوور ئاغاسی" بووه. له دایكیشیه‌وه له بنه‌ماڵه‌ی ئاغه‌له‌ره‌كانی سلێمانییه.\nساڵی یه‌كه‌م و دووھه‌می ته‌مه‌نی له سیته‌ك به‌سه‌ربردووه‌و، پاشان ماڵیان ھاتووه‌ته‌وه سلێمانی و له ته‌مه‌نی سێ ساڵایدا ئاوه‌ڵه‌ی ده‌رداوه. ھه‌ر به مناڵی باوكی له حوجره‌ی فه‌قێ خستوویه‌تیه به‌ر خوێندن.\nله ١٩١١دا باوكی به ئیشی میری نێرراوه بۆ خانه‌قی و له‌وێوه بۆ به‌غدا. له به‌غداوه ئه‌نێرێ به دوای ماڵ و مناڵه‌كه‌یدا و ئه‌یانباته ئه‌وێ. پاش ساڵێك خۆی چووه بۆ توركیا و ئه‌وانی له به‌غدا به‌جێھێشتووه. ئیتر فائق باوكی نه‌دیوه‌ته‌وه. ھه‌ر له‌و ماوه‌یه‌دا حه‌مه سه‌عیدی برا گه‌وره‌ی له ئاوی ده‌جله‌دا ئه‌خنكێ و دوابه‌دوای ئه‌و دایكیشی كۆچی دوایی ده‌كات و فایق ئه‌كه‌وێته لای خاڵی. ئه‌ویش پاش چه‌ند مانگێك ئه‌مرێ و فایق و تاھیری برای بچووكی به بێكه‌سی ئه‌مێننه‌وه.\nئه‌و ساته‌ی شه‌ڕی یه‌كه‌می جیھانی ھه‌ڵده‌گیرسێت، ڕێی ھاتوچۆی نێوان به‌غدا و سلێمانی ده‌گیرێت. "حاجی ئه‌مینی كاكه حه‌مه"ی مامی له سلێمانییه‌وه ئه‌نێرێته لای "حاجی عه‌لی ئاغا"، ئه‌وه‌ی له به‌غدا بووه، كه چاودێری فایق و براكه‌ی بكات و ھه‌ر میراتێكیان له باوك و دایكیانه‌وه بۆ مابێته‌وه بۆیان خه‌رج بكا. ئه‌ویش ئه‌یانداته ده‌ستی "حه‌به‌خان" ناوێك، ئه‌وه‌ی خێزانی ئه‌فسه‌رێكی خه‌ڵكی سلێمانی بووه و له به‌غدا دانیشتووه.\nژنه‌كه‌ش مه‌ردانه ئه‌یانخاته ژێر باڵی به‌زه‌ییی خۆی و ورده ورده پێیشیان ئه‌خوێنێ. دوو سێ ساڵێك به‌م جۆره ژیان به‌سه‌رده‌به‌ن. له ١٩١٧دا كه‌ساسییه‌كی زۆریان تووش ده‌بێ. له ١٩١٨دا حه‌به خان ئه‌یانباته‌وه بۆ سلێمانی بۆ لای "حاجی ئه‌مین"ی مامیان.\nفایق له سلێمانی ئه‌خرێته قوتابخانه و له پۆلی سێھه‌مدا وه‌رئه‌گیرێ و تا ساڵی ١٩٢٣ له‌سه‌ر خوێندن به‌رده‌وام ده‌بێت. ھه‌موو ساڵێ به یه‌كه‌م ده‌رئه‌چێ. له‌و ساڵه‌دا له‌سه‌ر ئاره‌زووی مامی ئه‌چێته قوتابخانه‌ی "علمیه" له كه‌ركووك. به‌ڵام بۆی ڕێناكه‌وێ له‌وێ بخوێنێ، ئه‌چێته به‌غدا و ساڵی ١٩٢٤ - ١٩٢٥ له "دار العلوم" به‌سه‌رئه‌با. له‌وێش له‌به‌رده‌م بژێوی بژی و له ساڵی ١٩٢٦ - ١٩٢٧دا ئه‌گه‌ڕێته‌وه بۆ سلێمانی. له‌وكاته‌دا سلێمانی ته‌نھا پۆلی یه‌كه‌می ناوه‌ندیی تیا بووه، ناچار تێی ئه‌چێ.\nله‌و ساڵانه‌دا ته‌نگوچه‌ڵه‌مه‌ی ژیان ناچاری ئه‌كا دوكانێكی جگه‌ره‌چێتی بكاته‌وه، به‌ڵام ئه‌مه‌ش سه‌رناگرێ و ده‌ستده‌كات به جگه‌ره و شقارته فرۆشتنی ده‌ستگێڕی و پاشان په‌نا ئه‌باته به‌ر "ئه‌شغاڵ" و به ڕۆژانه له ڕێگای عه‌ربه‌ت ئیش ئه‌كاو چه‌ند مانگێك له‌سه‌ر ئه‌م ئیشه ده‌بێت.\nله ١٩٢٨دا بۆ ماوه‌ی چه‌ند مانگێك له ھه‌ولێر ژیاوه. له‌و سه‌رده‌مه‌دا خوالێ‌خۆش‌بوو "قاله‌ی ئایشه خان" ئه‌ندازیاری ئه‌شغاڵ بووه و سه‌رپه‌رشتی كردنه‌وه‌ی ڕێگای ھه‌ولێر - ڕه‌واندز - ڕایاتی كردووه. بێ‌كه‌س دۆستی له ئه‌شغاڵ دامه‌زراندووه. ھه‌ر له‌و ساڵه‌دا بێ‌كه‌س ئه‌بێ به مامۆستای "زانستی" و له ١٩٢٩دا ئه‌بیستێ باوكی له مه‌رعه‌ش له توركیا مردووه. له ساڵی ١٩٣٠دا به ھه‌ر ده‌ردی سه‌ریه‌ك بووه به‌دوای میراتی باوكیا ئه‌چێ بۆ توركیا، ھه‌ر له‌و ساڵه‌دا به نائومێدی ئه‌گه‌ڕێته‌وه.\nھه‌ر له‌و ساڵه‌دا بوو ڕاپه‌ڕینه‌كه‌ی شه‌شی ئه‌یلوول له دژی ھه‌ڵبرژادنه ساخته‌كه‌ی ده‌زگای پادشایه‌تی ڕوویدا. بێ‌كه‌س یه‌كێك بوو له‌و نیشتمان په‌روه‌رانه‌ی سه‌ركرده‌ی ئه‌و ڕاپه‌ڕینه‌یان كرد و تێیدا برینداریش بوو.\nله‌ئه‌نجامی ئه‌و ڕۆڵه‌دا ئه‌یگرن و ئه‌یخه‌نه به‌ندیخانه‌وه. ھه‌ر له‌سه‌ر ئه‌م به‌شداربوون و سه‌ركرده‌یییه‌ی له‌سه‌ر كاریش لایئه‌به‌ن. ھۆنراوه به‌ناوبانگه‌كه‌ی "ئه‌ی وه‌ته‌ن مه‌فتوونی تۆم..."ی له ناو به‌ندینخانه‌دا نووسیوه‌ته‌وه\nئه‌و ساته‌ی له به‌ندینخانه دێته ده‌ره‌وه، قوتابخانه‌یه‌ك ئه‌كاته‌وه بۆ ئه‌وه‌ی وانه‌ی تێدا بڵێته‌وه و پێی بژی. له ١٩٣٣دا میری وه‌ر‌ئه‌گرێ به مامۆستا و ئه‌ینێرێته مۆرتكه‌ی بازیان و پاشان ئه‌ینێرێته ته‌وێڵه. له ھاوینی ١٩٣٥دا له‌گه‌ڵ كۆمه‌ڵه مامۆستایه‌ك، له‌وانه‌ش یه‌كێكیان مامۆستا گۆرانی شاعیری به‌ناوبانگ بووه، به‌شداری له كۆرسێكدا كردووه له به‌غدا بۆ مامۆستایان ئاماده كراوه. بێ‌كه‌س له‌و سه‌رده‌مه‌دا مامۆستای قوتابخانه‌ی سه‌ره‌تایی بازیان بووه.\nله ساڵی ١٩٣٧دا له وزه‌ی میریدا نامێنێت. مامۆستایه‌كی نه‌ترسی وه‌ھا له سلێمانیدا ھه‌بێ گیانی خه‌بات و كوردایه‌تی بڵاوبكاته‌وه، دووری ئه‌خاته‌وه بۆ حیلله و پاش ساڵێك ئه‌ینێرێ بۆ عه‌ماره. به‌ڵام بێ‌كه‌س ڕازی نابێت بچێ و ده‌ست له ئیشه‌كه‌ی ھه‌ڵئه‌گرێ و دێته‌وه سلێمانی. له‌وێش قوتابخانه‌یه‌ك ئه‌كاته‌وه تا ١٩٤١ وانه‌ی تێدا ئه‌ڵێته‌وه. ئه‌نجا ئه‌یكه‌نه‌وه به مامۆستای قوتابخانه‌كانی میری و تا دوایی ساڵی ١٩٤٨دا له قه‌ره‌داغ و سلێمانی و سورداش و ھه‌ڵه‌بجه مامۆستا ئه‌بێ.\nبێ‌كه‌س جگه له زمانی كوردی، عه‌ره‌بی و فارسی و تاڕاده‌یه‌ك ئینگلیزیشی زانیوه. به‌تایبه‌تی له عه‌ره‌بیدا ده‌سێكی باڵای ھه‌بووه. ھۆنراوه‌یه‌كی زۆری عه‌ره‌بی له‌به‌ربووه. ھه‌روه‌ھا بڵاوه، كه "معلقاتی سبعه" به‌ته‌واوه‌تی له‌به‌ربووه.\nبێ‌كه‌س دووژنی ھێناوه. یه‌كه‌میان له ساڵی ١٩٣٥دا، به‌ڵام پاش ساڵێك به نه‌خۆشی ده‌رده‌باریكه كۆچی دواییكردووه و مردنه‌كه‌ی كارێكی زۆری كردۆته سه‌ر ده‌روونی بێ‌كه‌س و وای لێكردووه ماوه‌یه‌ك گۆشه‌گیری ببێت.\nله‌م ژنه‌ی كچێك و له ژنی دووھه‌می دوو كچ و كوڕێكی بووه. كوڕه‌كه‌شی شاعیری گه‌وره‌ی كورد شێركۆ بێكه‌سه.\nشایانی باسه ساڵی 1928 فایق بێكه‌سی شاعیر كه ته‌مه‌نی بیست و سێ ساڵ بووه، چه‌ند مانگێك له هه‌ولێر بووه و له دائیره‌ی ئه‌شغال له ڕێوبانه‌كان كرێكاریی كردووه و هه‌ر ئه‌و ساڵه شیعره ناوداره‌كه‌ی به‌بۆنه‌ی دانانی یانه‌ی فه‌رمانبه‌رانی هه‌ولێره‌وه نووسیوه، كه ئێستا كراوه‌ته بازاڕی نیشتمان له‌ناو جه‌رگه‌ی شار، ئه‌مه‌ش به‌ڵگه‌ی ئه‌وه‌یه كه یانه‌كه له ساڵی 1928 كراوه‌ته‌وه نه‌ك ساڵی 1936 وه‌ك هه‌ندێ كه‌س له باس و نووسینه‌كانیاندا ئاماژه‌ی پێده‌كه‌ن. ئه‌مه‌ش ده‌قی شیعره‌كه‌یه كه مێژووه‌كه‌ی له‌سه‌ره:\n( گۆرانی شاعیر كه له‌گه‌ڵ بێكه‌س له هه‌مان ساڵ له‌دایك بووین و چه‌ند ساڵێك له هه‌ولێر ژیاوه و ئه‌ویش هه‌ر له ئه‌شغالی هه‌ولێر كارمه‌ند بووه)\nله ڕێكه‌وتی ١٩٤٨/١٢/١٨دا بۆ یه‌كجاری سه‌ر ئه‌نێته‌وه.\nنمونه‌یه‌ك له شیعره‌كانی:\nئه‌ی وه‌ته‌ن مه‌فتوونی تۆم...\nئه‌ی وه‌ته‌ن مه‌فتوونی تۆم‌و شێوه‌تم بیركه‌وته‌وه وه‌ختی به‌ندیییو ئه‌ساره‌ت، پێ به ته‌وق و كۆته‌وه\nمن له زیكرو فیكری تۆ غافڵ نه‌بووم، وا تێنه‌گه‌ی حه‌پس و تێ‌ھه‌ڵدان و زیلله‌ت تۆی له بیر بردۆته‌وه\nبه‌و خودایه‌ی بێ‌شه‌ریك و لامه‌كان و واحیده عه‌شقی تۆ نه‌وعێ له دڵما ئاگری كردۆته‌وه\nئاگرێكی وا ھه‌زار ساڵ ئاوێ بڕژێنیته سه‌ر قه‌ت گڕو كڵپه‌و بڵێسه‌ی تا ئه‌به‌د نه‌كوژێته‌وه\nباسی مه‌حزوونی و كه‌ساسیی خۆت نه‌كه‌ی توخوا وه‌ته‌ن چونكه به‌و باسه برین‌و زامه‌كه‌م ئه‌كولێته‌وه\nماته‌مینی تا به كه‌ی، ده‌ی پێكه‌نه‌و سه‌ر ھه‌ڵبڕه موفته‌خیر به، شوھره‌تت وا عاله‌می گرتۆته‌وه\nنه‌گبه‌تی لاچوو، سه‌عاده‌ت بۆته پشتیوانی تۆ كه‌وكه‌بی به‌خت‌و فریشته‌ت به‌رزه، ئه‌دره‌وشێته‌وه\nگه‌رچی به‌ینێكه زه‌لیل و دیلی ده‌ستی زاڵمی نۆبه‌تی شادیته ئه‌مجا ناحه‌زت لێك‌بێته‌وه\nلافی میللیییه‌ت به ده‌م له‌م عه‌سره‌دا كه‌ڵكی نییه ڕۆژی ھه‌وڵه، ھه‌ر به ھیممه‌ت گۆی ھونه‌ر ئه‌برێته‌وه\nبێ‌قوسووره، چه‌ند جه‌سووره صه‌د شوكر ئه‌ولاده‌كه‌ت وا له ڕێی تۆدا له خوێنا سه‌یری چۆن ئه‌تلێته‌وه\nبه‌سیه، ته‌عنه‌م لێ مه‌ده، ھه‌ر ڕۆڵه‌كه‌ی جارانتم ھێنده حیلمت بێ ھه‌تاكو ده‌ست‌و پێم ئه‌كرێته‌وه\nشه‌رته شه‌رتی پیاوه‌تی بێ گه‌ر خودا ده‌ستم بدا دوژمنت په‌ت‌كه‌م وه‌كوو سه‌گ بیخه‌مه ژێر پێته‌وه\nسه‌ر چاوه/ جام كوردی


خوێندکارانی زانکۆی ئیدلیب ناڕه‌زایی ده‌رده‌بڕن له لابردنی مامۆستایانی دژبه تەحریر شام\nخوێندکاران رێپێوان ئەنجامدەدەن و داوای گەڕانەوەی 13 مامۆستای زانكۆ دەکەن بۆسەر کارەکانیان کە دژایه‌تی تەحریر شامیان ده‌كرد.\nخوێندکارانی زانکۆی ئیدلیب لەگەڵ ئیدارەی زانکۆکە کۆدەبنەوە، کە لە هەوڵدابوو خوێندکارەکان رازیبکات ناڕەزایی دەرنەبڕن لەسەر لەکارلابردنی ژمارەیەك مامۆستای زانكۆ. [خاوەنی وێنە: موسعەب عەساف]\nچالاکوانێکی ناوخۆیی وتی خوێندکارانی زانکۆی ئیدلیب بەردەوامن لە خۆپیشاندانەکانیان دژی لەکارلابردنی ژمارەیەك مامۆستای زانكۆ کە دژی بڕیارەکانی ئیدارەی زانکۆکە بوون کە سەربە تەحریر شامە.\nخوێندکاره‌كان چەند خۆپیشاندانێکیان ئەنجامدا دژی لەکارلابردنەکە و دەڵێن بەردەوامدەبن تا زانکۆکە بڕیارەکە هەڵدەوەشینێتەوە و مامۆستاكان دەخرێنەوە سەر کارەکانیان و ئه‌و موچانه‌ی پێیاننەدراوه دابیندەکات بۆیان.\nچالاکوانێكی خه‌ڵكی ئیدلیب، موسعەب عەساف بە دیارونای وت: "سەرۆکی زانکۆی ئیدلیب فەرمانێکی بڵاوکردەوە کە لەلایەن ئه‌وئیدارەیه‌ی تەحریر شام کۆنتڕۆڵیکردووەده‌ركرابوو بۆ له‌كارلابردنی 13 مامۆستای زانكۆ."\nعەساف وتی ئه‌و هۆکاره‌ی داویانه به‌ده‌سته‌وه بۆ دوورخستنەوەیان "سه‌رپێچییه‌كی ئیداری بووە و پەیوەندی بە ئیمزانه‌كردنی به‌ڵێنێكه‌وه هه‌یه له‌لایه‌ن مامۆستاكانه‌وه كه په‌یمانبده‌ن کارنەکەن بۆ ئەو زانکۆیانەی مۆڵەتی فه‌رمییان نیە".\nخوێندکارانی زانکۆی ئیدلیب ناڕەزایی دەردەبڕن دژی لەکارلابردنی ژمارەیەك مامۆستای زانكۆ. [خاوەنی وێنە: موسعەب عەساف]\nبەڵام خوێندکارەکان بڕوایان وایە ئەو هۆکارەی بڕیارە ئیدارییەکە دەستنیشانی کردووە تەنیا بەهانەیە و ئاماژەش بۆ ئەوە دەکەن كه مامۆستا دوورخراوەکان رکابەری تەحریر شام بوون.\nناوبراو وتی مامۆستا دوورخراوەکان ئەندامی کۆلیژەکەن و هاوکاربوون لە دامەزراندنی زانکۆکەدا چەند ساڵێك لەمەوبەر بە پشتگیریی چەند کەسایەتیەکی ناوخۆیی و ئەمەس بەر لەوەی تەحریر شام دەستبگرێت بەسەر ئیدارەی زانکۆکەدا.\nبەگوێره‌ی عەساف، خوێندکارە خۆپیشاندەرەکان رێپێوانەکانیان ناوەستێنن تا زانکۆکە بڕیارەکەی هەڵنەوەشێنێتەوە و مامۆستاكان نەگەڕێنەوە سەر کارەکانیان و موچەکانیان بۆ دابیننەکرێته‌وه کە ئێستا راگیراوه.\nعەساف وتی گرژیی نێوان ئیدارەی زانکۆکە و مامۆستا دوورخراوەکان ماوەیەك لەمەوبەر دەستیپێکرد و ئەوەش دوای ئەوەی ژمارەیەك چەکداری تەحریر شام وەك مامۆستای زانكۆ دامەزرێنران لە کۆلێژی شەریعە و یاسای زانکۆکە.\nتوندڕەوی میسری یەحیا تاهیر فەرغەلی، ناسراو بە ئەبو فاتیح فەرغەلی، کە بەرپرسێكی شەریعە و فەرماندەیەکی تەحەریر شامە، یەکێکە لەوانەی دامەزرێنراوە.\nمامۆستا دوورخراوەکان دژی بڕیارەکە وەستانەوە لەسەر بنەمای ئەوەی خوێندکارەکان رێنمایی نادرووست وەردەگرن لەسەر بابەتە ئایینیەکان و بڕیارەکەشیان وەك هەوڵێکی تەحریر شام بینی بۆ ئەوەی ئایدۆلۆژیا توندڕەوەکەی بڵاوبکاتەوە.\nعەساف وتی تەحریر شام هەوڵیداوە تا بتوانێت ئایدۆلۆژیا توندڕەوەکەی بڵاوبکاتەوە "بۆئەوەی لە بەردەوام کۆنترۆڵکردنی پارێزگای ئیدلیب دڵنیابێت".


Wednesday, 12.08.2021, 23:33\nکاتی خۆی برادەرێکمان هەبوو لە کاتی یاریکردندا هەرچی تۆپمان ئەدایە لەبەردەم گۆڵەکەدا،ئەیفوەتان. زۆر جار پەنارتی لێئەدا و دیسانەوە گۆڵی نە ئەکرد، دواتر لە پرسیارمان لێ ئەکرد بۆ ئەوە هەموو هەلەت فەوتاند، یەکسەر ئەیووت ، گۆڕەپانەکەی خوار و خێچە.\nشێخ جەعفەریش دوای ئەوەی نەمان بینی لەشەڕی داعش بۆ یەکجاریش سەرکەوتن بەدەست بێنێ و هەر جارەش چەندین خەڵکی داماوی نەزانی بە کوشت داوە و جەرگی دایك و خوشك و ژنەکانیشیانی سووتاندوە. ئەڵێ؛ گلەیی بێ لە هێزی هاوپەیمانان لەبەرئەوەی ڕاهێنان و مەشقی باش بە هێزەکانی 70 و 80 نەکردوە و چەك و چۆڵی باشیان بۆ دابین نەکردوە. وەك ئەوەی چەتەکانی داعش کیمیایی و نەوەویان پێ بێت و میلیشیاکانی 70 و 80 تەنها کڵاشینکۆفیان پێ بێت. ئەم شێخە نەزانە وەك مەسعود و تۆپەڵە سەر بۆیاخ کراوەکانی تر کە خۆیان بە هیچ جەنەڕاڵێك ناگۆڕانەوە ، ئەیانەوێ شکستەکانیان بخەنە ملی ئەم وئەو .. کاتی خۆی مەسعودیش لە ناوچەی شەنگار بەهێزێکی 20 هەزاراوە نەیتوانی شەڕی 200 چەتەی داعش بکا و هەڵهات و خەڵکەکەی بۆ دوژمن جێهێشت.\nهاوپەیمانان لە مێژە داوایان کرد هێزێکی نیشتمانی درووست بکەن و چیتر هەریەکەو میلیشیای خۆی نەبێ و پێشمەرگە ببێ بە پێشمەرگەی نیشتمان نەوەکو چەکداری حزب. ئێ خۆ هاوپەیمانان وەك ئێوە نەزان نین و ئەزانن ئێوە داردەستی داگیرکەرانن و ناتانەوێ هێزێکی یەکگرتووی نیشتمانی ، هەبێ. لەبەرئەوە ئەوان تەنها مەشق و ڕاهێنان و یارمەتی سەربازی و لۆجستی پێشکەش بە هێزێك ئەکەن لە ژێر ڕکێفی ئێوەدا نەبێ،، بڕوانە لە ڕۆژئاوا هاوپەیمانان چۆن چۆنی و لە ڕێگاو بانی باشوورە ڕۆژانە چەك و تەقەمەنی ئەگوازنەوە بۆ ئەو دەڤەرە، لەبەرئەوەی ئەزانن ئەوان میلیشیا نین و هێزێکی تێکەڵاوی نیمچە سەربازی توکمەیە کە ئەتوانن شەڕی بەرگری و هێرش لەهەمان کاتدا ، بکەن.\nئێوە کەی شەڕکەرتان هەیە، ئەوەی هەیە تەنها بندیوار و مووچەخۆر و دەست و پێ سپیە.. کوا ئێوە پێشمەرگەتان هەیە، ئەوەی هەیە چەکداری حزبە و تەنها و تەنها دژی بە میلەتەکەی خۆی لە سەنگەردایە و شەوان پاسەوانی خۆتان و سوزانیەکەنتانن. لەبەرئەوە ئێوە ناتوانن ببنە هێزی نیشتمانی و شوێنی متمانە و باوەڕی دۆست و دوژمن.\nپاشان هەموان بینیمان کەوا چۆن ئێوە هەرچی چەکی باش و پێشکەوتوو هەبوو کە هاوپەیمانان پێشەکشی کردبوون هەمویتان بە داعش فرۆشتەوە، تۆ و سیروان مامز و هەموو سەرسەریەکانی تر هەمان کاریان لەگەڵ داعش کرد بازرگانی نەوت و چەك و هامەرتان لەگەڵ کردن. ئێوە ئەم نمونە ناشرینانەن بۆیە ئەمریکا بەتەواوی پشتان تێ ئەکاو جێتان دێڵێ.ئەوسا نەك هێزێکی کەمی وەك داعش ، بەڵکە حەشد و میلیشیای تورکمانیش لێتان ئەبن بە مۆتەکە و سواری ملتان ئەبن.


چار سه‌ده‌مێن ڤه‌شارتیێن سارییا په‌یوه‌ندییا جنسى لناڤبه‌را هه‌ڤژینان - وارمیدیا\nرێبه‌ر ئه‌حمه‌د: رێكێ ناده‌ین چ ئالیه‌ك زێده‌گاڤیێ ل سه‌ر یاسایێ بكه‌ت\nسەرۆک بارزانی و سەرۆکێ دیوانا سەرۆکاتییا ئیراقێ کۆم بوون\nمحه‌مه‌دێ حاجى مه‌حموود سه‌ره‌دانا هێزێن زێره‌ڤانێ ل هه‌ولێرێ كر\nپاریس.. 100 خوه‌نیشانده‌ر هاتن كوشتن\nداعشێ به‌رپرسیارییا خوه ژ په‌قینا كه‌ربه‌لا راگه‌هاند\nپۆمپێیۆ: ئیرانێ باجا هێرشێن ئارامكۆیێ دا\nتیما ئورۆپا ب دو سه‌ركه‌ڤتنان لسه‌ر تیما جیهانێ پێشكه‌ڤت\nئه‌ردۆگان: پشته‌ڤانییا ئه‌مریكا بۆ گرۆپێن كوردی قه‌بوول ناكه‌ین\nفره‌نسا و ئوسترالیا مۆندیالا رۆگبییێ ب سه‌ركه‌ڤتنێ ده‌ستپێكر\nچار سه‌ده‌مێن ڤه‌شارتیێن سارییا په‌یوه‌ندییا جنسى لناڤبه‌را هه‌ڤژینان\nمێژوویا به‌لاڤكرنێ: 2015/05/07 - 9:53 ص\nلگۆره‌ى ڤه‌كۆلینه‌كا ساخله‌میێ، ب رێژه‌یا 40ێ%ێ ژ خه‌لكێ جیهانێ، وه‌سا دبینن كو ژبه‌ركو گوهۆڕینه‌كا كێم، دشێن په‌یوه‌ندیێن سێكسیێن خوه بهێزتر بكه‌ن، لێ پترییا وان نزانن رێیا ڤێ چاره‌كرنێ ل كیڤه‌یه. وه‌كو دزانین ژى، هه‌ست و حه‌زا جۆتبوونێ لناڤبه‌را كه‌سه‌كى بۆ ئێك دى جودایه، گه‌له‌ك جاران ئه‌ڤ جوداهییه د ناڤبه‌را ژن و مێران دا، كێشه‌یان لناڤبه‌را وان دروست دكه‌ت. ب ئاوایه‌كێ گشتى ژى، پشتى ده‌ربازبوونا هه‌یامه‌كێ ژ پێكئینانا هه‌ڤژینیێ، ئه‌ڤ په‌یوه‌ندیێن سێكسى به‌ره‌ڤ كێمبوونێ دچن و گوهۆڕین ب سه‌ر دا دهێن، سه‌ده‌مێن وێ ژى ژبه‌ر لاوازییا شیانێن له‌شینه، لێ ب زێده‌هى ژبه‌ر كارڤه‌دانێن ده‌روونییه.\nد ڤێرێ دا چار سه‌ده‌مان دێ باسكه‌ین كو هاتینه ژبیركرن و گرنگى پێ نه‌هاتینه دان، لێ وان ب خوه ژى گه‌له‌ك كاریگه‌رى لسه‌ر گۆرانكاریێن شیانێن سێكسى هه‌یه:\nئێكه‌م: چاره‌سه‌ركرنا پرچ وه‌رینێ. هه‌ر چه‌نده زه‌لام گه‌له‌ك بێزار دبن ب وێ ئێكێ كو پرچێ وان دوه‌ریت، لێ ده‌ركه‌ڤتییه، ژ ڤێ خرابتر ئه‌و چاره‌سه‌رینه كو بۆ ڤێ كێشه‌یێ دهێنه بكارئینان. هه‌موو ئه‌و چاره‌سه‌ریێن بهێزكرنێ وه‌كو چاره‌سه‌رى بۆ پرچى دهێنه بكائینان، دبنه سه‌ده‌ما لاوازبوونا هۆرمۆنێن زه‌لامان.\nدووه‌م: بوونا تێله‌ڤزیۆنێ د ژوورا نڤستنێ ڤه.. ئه‌و هه‌ڤژینێن ل ژوورا نڤستنێ تێله‌ڤزیۆن هه‌ین، یان ئه‌نترنێتێ بكاردئینن، رێژه‌یا په‌یوه‌ندیێن سێكسیێن وان 50%ێ كێمتره ژ وان كو چو ئامیره‌كێ هۆسا د ژوورا خوه‌ڤه نینن. ئه‌ڤه ژى ژبه‌ركو پترین ده‌مێن خوه دێ ب وان ئامیران ڤه بۆرینن و ده‌مه‌كێ كێم یان چو ده‌م بۆ كریارا سێكسى نامینیت، ئه‌ڤه ژبلى كو دبیت ته‌ماشه‌ى چه‌ند گرته‌یێن خراب بكه‌ن كو كاریگه‌ریێ لسه‌ر ده‌روونێ وان دروستبكه‌ن.\nسێهه‌م: ئازارا جۆكان.. ئه‌ڤ كێشه‌یه زێده‌تر بۆ وان هه‌ڤژینانه كو ژییه‌ك ده‌ربازكریه، له‌و دڤێت وان ده‌مان ژخوه نه‌كه‌ن كو كێمتر ئازار هه‌ین، ل ڤێ ژى گرنگتر دڤێت ب رێیا وه‌رزشێ و سه‌ره‌دانا به‌رده‌واما نۆشدارى، چاره‌سه‌رییا وان ئازاران بكه‌ن.\nچاره‌م: نه‌خوه‌شی پییێن ددانان.. هه‌موو ئه‌و زه‌لامێن كێشه د پییێن د ده‌ڤێن خوه دا هه‌ین، كێشه د ره‌قبوونا ئامیرێ خوه دا هه‌نه. درێژبوونا ژى، شه‌كر، نه‌خوه‌شیێن دلى و گه‌له‌ك سه‌ده‌مێن دى بۆ ڤێ كێشه‌یێ هه‌نه.


تەوشک - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nھێڵکاریی بەرگە ھەوا\nتەوشک یان بەرگەھەوا یان ئەتمۆسفێر (بە ئینگلیزی: Atmosphere) بریتییە لەو کەشە گازانەی کە دەوری گۆی زەوییان داوە.\nتەوشک لەسەر زەوییەوە دەست پێدەکات تا بەرزایییەکی نادیار. بەشێکی زۆر لە گازەکانی تەوشک، ھایدرۆجین و ئۆکسجینە، کە بەشداری دەکەن لە پاراستنی سەرزەوی لە ھەر ھێرشێکی ئاسمانی وەک (کلکدارەکان، نەیزەک و…) و دەبنە ھۆی ڕاگرتنی پلەکانی گەرما لە گۆی زەوی.\nبەھۆی ھێزی ڕاکێشەری زەوییەوە، نزیکەی (٨٠٪)ی گازەکان لە بەرزی (١٥) کم. کۆ بوونەتەوە.\n٢ چینەکانی تەوشک\n٢.١ چینی ترۆپۆسفێر\n٢.٢ چینی سترانۆسفێر\n٢.٣ چینی مێزۆسفێر\n٢.٤ چینی ئایۆنۆسفێر\n٢.٥ چینی ئەگزۆسفێر\nخشتەی خەستیی گازەکانی تەوشک بەپێی بارستایی\nبارستایی بەپێی ppmv (یەک لە ملیۆن)\nنایترۆجین (N٢) ٧٨٠٬٨٤٠ ٧٨٫٠٨٤٪\nئۆکسجین (O٢) ٢٠٩٬٤٦٠ ٢٠٫٩٤٦٪\nئارگۆن (Ar) ٩٬٣٤٠ ٠٫٩٣٤٠٪\nدوانۆکسیدی کاربۆن (CO٢) ٣٩٠ ٠٫٠٣٩٪\nنیۆن (Ne) ١٨٫١٨ ٠٫٠٠١٨١٨٪\nھیلیۆم (He) ٥٫٢٤ ٠٫٠٠٠٥٢٤٪\nمیتان (CH٤) ١٫٧٩ ٠٫٠٠٠١٧٩٪\nکریپتۆن (Kr) ١٫١٤ ٠٫٠٠٠١١٤٪\nھایدرۆجین (H٢) ٠٫٥٥ ٠٫٠٠٠٠٥٥٪\nئۆکسیدی نایترۆجین (N٢O) ٠٫٣ ٠٫٠٠٠٠٣٪\nئۆکسیدی کاربۆن (CO) ٠٫١ ٠٫٠٠٠٠١٪\nزینۆن (Xe) ٠٫٠٩ ٠٫٠٠٠٠٠٩٪\nئۆزۆن (O٣) ٠٫٠٧ تا ٠٫٠ _\nدوانۆکسیدی نایترۆجین (NO٢) ٠٫٠٢ ٠٫٠٠٠٠٠٢٪\nیۆد (I٢) ٠٫٠١ ٠٫٠٠٠٠٠١٪\nئامۆنیا (NH٣) نادیار _\nھەڵمی ئاو (H٢O) نادیار ~٠٫٤٠٪\nتەوشک لە چەند چینی جیاواز پێک ھاتووە (لە خوارەوە بۆ سەر):\nچینی ترۆپۆسفێر بریتییە لە نزیکترین چین لەسەر ڕووی زەوییەوە کە گشت گۆڕانکارییەکانی کەش و ھەوای تیدا ڕوودەدات، ئەم چینە تەنکە و بەرزییەکەی لە شوێنێکەوە بۆ شوێنێکی تر و لە کاتێکەوە بۆ کاتێکی تر دەگۆڕێت، بەڵام بە گشتی ئەستوورییەکەی نزیکەی ١٥ کمە، ئەم چینە نزیکەی (٨٠٪) گازەکانی تەوشک پێک دەھێنێت.\nپێکھاتەی چینی ترۆپۆسفێر: نایترۆجین نزیک٧٨٪، ئۆکسجین ٢١٪ و ١٪ یش گازەکانی تر (ئارگۆن، دوانۆکسیدی کاربۆن، ھیلیۆم) و تەپ و تۆز و ھەڵم.\nلەم چینەدا پلەی گەرمی نزم دەبێتەوە، ھەر چەند لە ئاست ڕووی زەوییەوە بەرز ببینەوە، تێکڕای پلەکانی گەرمی لە نێوان (١٤–١٥) پلەی سەدیە، لە ھەمان کاتدا پەستانی ھەوا نزم دەبێتەوە. ئەم چینە بە بەرگی ترۆپۆپۆز کۆتایی دێت.\nچینی سترانۆسفێر دووھەمین چینی ئەستووری تەوشکە کە لە سەرووی چینی ترۆپۆسفێرەوە دەست پێ دەکات و بەرزایییەکەی نزیک (٥٠)کمە، گرنگترین تایبەتمەندیی ئەم چینە، ھەبوونی ڕێژەیەکی زۆر گازی ئۆزۆنە کە وەک چینێک بە ئەستوورایی ١٦–٣٠کم، زەوی لە وەزەن (زیان)ی تیشکە زیانبەخشەکان دەپارێزێت، لەم چینەدا پلەی گەرمی تا(٣-)پلەی سەدی دادەبەزێت. پلەی گەرمی لە ھەندێک شوێنی چینی ئۆزۆندا، (-٦٠)پلەی سەدی بە خۆوە دەبینێت.\nپێکھاتەی چینی سترانۆسفێر: نایترۆجین(٨٠٪)، ئۆکسجین(١٨٪)، ئۆزۆن(١٪)، ئارگۆن(١٪)\nئەستووری چینی مێزۆسفێر تا (٨٠)کم. دەبێت، پلەی گەرمی تێیدا بە خێرایی دادەبەزێت تا لە بەرزایی (٨٠)کمدا دەگاتە (٨٥-) پلەی سەدی.\nلە تایبەتمەندیی ئەم چینە، گەرمای زۆری تێرمۆدینامیکە کە تا ١٢٢٧ پلەی سەدی دەگات، چینی ئایۆنۆسفێر لە بەرزی (٨٠)کمەوە دەست پێ دەکات تا بەررزی (٥٠٠)کم. گەردیلەکانی ئەم چینە بەپێی باری کارەبایییەوە دابەش دەبن. بەھۆی تیشکی ھەتاو چەندین کارلێکی کیمیایی لە نێوان گەردیلەکانی چینەکەدا ڕوودەدات، کە دەبیتە ھۆی دەرکەوتنی مژێکی ڕووناک لە بازنەکانی جەمسەریدا.\nشایانی باسە کە ھەر شتێک بەم چینەدا تێپەڕبێت لەوانەیە پێش گەیشتن بە زەوی گڕ بگرێت.\nچینی ئەگزۆسفێر یا چینی دەرەکی لە بەرزی (٥٠٠)کمەوە دەست پێ دەکات تا بەرزایییەکی نادیار. پێکھاتەی ئەم چینە لە ڕووی جۆر و ڕێژەی گازەکانەوە جیاوازە کە بەم شێوەیەیە: نایترۆجین(٧٥٪)، ھیلیۆم(٢٥٪) و تا بەرزتر ببینەوە بڕی نایترۆجین زیاد دەکات و لە ھەمان کاتیشدا پلەکانی گەرما بەرز دەبێتەوە، لە نزمترین خاڵی ئەم چینە، پلەی گەرمی دەگاتە نزیکە(١٧٠٠) پلەی سەدی.\nئەتڵەسی ھەرێمی کوردستانی عیراق، عیراق و جیھان - د. ھاشم یاسین\nدانیشتووان / جۆرایەتی\nسووتەمەنیی فۆسیلیs (peak oil)\nچەشنەکان / شوێن\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=تەوشک&oldid=941263»\nگەرمی دینامیکی کەش و هەوا\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٢١:٤٤ی ١٢ی نیسانی ٢٠٢٢ نوێ کراوەتەوە.


ئه‌مه‌ریكا.. فڕۆكه‌یه‌ك ده‌كه‌وێته ناو كۆمه‌ڵگه‌یه‌كی نیشته‌جێبوون\n:: AM:09:39:12/10/2021 \nشه‌وی رابردوو له كۆمه‌ڵگه‌یه‌كی نیشته‌جێبوون له ئه‌مه‌ریكا، فڕۆكه‌یه‌ك كه‌وتووه‌ته ناو كۆمه‌ڵگه‌كه و تێكشكاوه، به‌هۆیه‌وه دوو كه‌س گیانیان له ده‌ست داوه، به‌ڵام تا ئێسته هۆی كه‌وتنی ئه‌و فڕۆكه‌یه ئاشكرا نه‌كراوه.\nپێگه‌ی "عه‌ره‌بیه" ئه‌مڕۆ سێشه‌م 12ی تشرینی یه‌كه‌م بڵاوی كردووه‌ته‌وه، له كۆمه‌ڵگه‌یه‌كی نیشته‌جێبوون له شاری سان دیگۆ له ویلایه‌تی كالیفۆرنیا، فڕۆكه‌یه‌كی بچووك كه‌وتووه‌ته ناو گۆمه‌ڵگه‌كه، دوو خانووی وێران كردووه و دوو كه‌سی تریشی كوشتووه. تا سه‌رله‌باینیی ئه‌مڕۆیش هۆی كه‌وتنه‌كه‌ی ئاشكرا نه‌بووه.\nبه‌پێی پێگه عه‌ره‌بییه‌كه، فڕۆكه‌كه له جۆری سیسنا 340A بووه و ویستوویه‌تی به‌ره‌و ویلایه‌تی ئه‌ریزۆنا بفڕێت، به‌ڵام له شاری سان دیگۆی ویلایه‌تی كالیفۆرنیا كه‌وتووه‌ته سه‌ر كۆمه‌ڵگه‌كه و تێكشكاوه. میدیاكانی ناوچه‌كه ده‌ڵێن به‌لای كه‌مه‌وه دوو كه‌س به‌هۆیه‌وه گیانیان له ده‌ست داوه.\nجاستن ماتسۆچیتا كه سه‌رۆكی ئیداره‌ی ئاگركوژێنه‌وه‌ی سانتییه و بۆ رۆژنامه‌نووسان گوتوویه‌تی، تا ئێسته نازانرێ كه‌س له‌ناو فڕۆكه‌كه‌دا بوون، هاوكات هۆی كه‌وتنه‌كه‌یشی نه‌زانراوه. ته‌نیا میدیامانی ناوچه‌كه ده‌ڵێن كه فڕۆكه‌كه له نزیكی قوتابخانه‌یه‌كی بنه‌ڕه‌تی كه‌وتووه و به‌هۆیه‌وه دوو خانوو وێران بوون و دوو كه‌سیش گیانیان له ده‌ست داوه.


هێزەکانی سوریای دیموکرات: دەشیشە خەریکە بەتەواوی لە مین پاکدەکرێتەوە\nگەنجانی نەینەوا ئاشتی ده‌خوازن لە سەردەمی دوای داعشدا\nسه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی پارێزگای نه‌ینه‌وا، به‌شار كیكی، سه‌ردانی منداڵێك ده‌كات له نه‌خۆشخانه‌یه‌كی ناوخۆییدا كه به ته‌قه‌ی "دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام" (داعش) برینداربووه. [خاوەنی وێنە: به‌شار كیكی]\nدانیشتوانی موسڵ كه بوونه‌ته ئامانجی نیشانگران و بۆردومانه هه‌ڕه‌مه‌كیه‌كانی "دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام" (داعش)، به دیارونا ده‌ڵێن كه ناچاركراون له هه‌ندێك حاڵه‌تدا مردووه‌كانیان له باخه‌كانی خۆیاندا بنێژن.\nوتیان دیمه‌نی كێلی گۆڕه‌كان له‌ناو باخی ماڵاندا بووه‌ته شتێكی ئاسایی له موسڵ و ده‌وروبه‌ریدا، به‌هۆی زه‌حمه‌تیی گواستنه‌وه‌ی مه‌یته‌كانه‌وه بۆ گۆڕستانه دیاریكراوه‌كان لەم رەوشەی ئێستادا.\nدانیشتوانه‌كان وتیان له‌كاتێكدا ورده‌وورده له شاره‌كه ده‌رده‌په‌ڕێندرێت، داعش ناوچه رزگاركراوه‌كانی كه‌ناری چه‌پی موسڵی كردۆته ئامانج به هاوه‌ن و نیشانگر، وه‌ك تۆڵه‌سه‌نده‌نه‌وه و ده‌یان مه‌ده‌نییان كوشتووه و زیانیان به خانو و موڵكوماڵه‌كانیان گه‌یاندووه.\nدانیشتوویه‌كی گه‌ڕه‌كی فه‌لاح، سالم حه‌مدانی، به دیارونای وت گروپه‌كه به‌مدواییانه له گه‌ڕه‌كی فه‌لاحه‌وه چه‌ندین هێرشی به هاوه‌ن كرده‌سه‌ر ناوچه رزگاركراوه‌كانی خۆرهه‌ڵاتی موسڵ "به‌بێ ره‌چاوكردنی ژیانی مه‌ده‌نیه‌كان".\nحه‌مدانی وتی پێشئه‌وه‌ی داعش له گه‌ڕه‌كی فه‌لاح هه‌ڵبێت، كه به‌مدواییانه له‌لایه‌ن هێزه‌كانی عێراقه‌وه گیرایه‌وه، گروپه‌كه به‌كاریده‌هێنا وه‌ك بنكه‌یه‌ك بۆ هێرشه‌كانی به هاوه‌ن بۆسه‌ر گه‌ڕه‌كی جامعه‌ی رزگاركراوی ته‌نیشتی.\nوتیشی: "گه‌ڕه‌كه‌كانیان وێرانكردووه و خه‌ڵكیان كوشتووه. كۆمه‌ڵكوژییان دژی خه‌ڵكی بێتاوان ئه‌نجامداوه."\nلە گه‌ڕه‌كی نور له خۆرهه‌ڵاتی موسڵ، خێزانی حه‌مادی ئه‌یادی كوڕیان ده‌ناشت، کە لە بۆردومانی هاوەندا کوژرابوو، له باخچه‌ی ماڵه‌كه‌یاندا کاتێك گوللـه هاوه‌نێك دای بە ماڵێكی نزیكیان و تێیدا ژماره‌یه‌ك له دراوسێكانیان به‌سه‌ختی برینداربوون و هه‌ندێكیان پێویستیان به بڕینه‌وه‌ی ئه‌ندامه‌كانیان هه‌بوو.\nعادلی برای ئه‌یاد به دیارونای وت: "گۆڕستانی خێزانه‌كه له جێگایه‌كه له‌ژێرده‌ستی داعشدا و له‌ئێستادا گه‌یشتن پێی مه‌حاڵه."\nوتیشی: "له‌ئێستادا جوڵه و گواستنه‌وه‌ی مه‌یته‌كان تاڕاده‌یه‌ك مه‌حاڵه، بۆیه ناچاربووین [براكه‌م] له باخی ماڵه‌كه‌دا بنێژین."\nداعش خۆی له‌پشت مه‌ده‌نیه‌كانه‌وه حه‌شارده‌دات\nجێگری فه‌رمانده‌ی یه‌كینه‌ی ژماره یه‌كی ئۆپه‌راسیۆنه تایبه‌ته‌كانی ده‌زگای دژه‌تیرۆر، عه‌مید حه‌یده‌ر عوبه‌یدی، وتی داعش "مه‌ده‌نیه‌كانی ناوچه رزگاركراوه‌كانی كردۆته ئامانجی بۆردومان و ته‌قه‌ی نیشانگره‌كانی، بێ گوێدان به بوونی منداڵ و ژن و پیر [تێیاندا]".\nعوبه‌یدی به دیارونای وت گروپه‌كه هێرشی موشه‌كی له‌سه‌ر سه‌ربانی ماڵانه‌وه ئه‌نجامداوه و مه‌ده‌نیه‌كانی وه‌ك قه‌ڵغانی مرۆیی به‌كارهێناوه له‌دژی هێزه‌كانی عێراق.\nوتیشی: "داعش زۆر باش ده‌زانێت فرۆكه و تۆپخانه عێراقیه‌كان وه‌ڵامی [ته‌قه‌كردنه‌كانیان] ناده‌نه‌وه له‌ترسی گیانی مه‌ده‌نیه‌كان."\nوتیشی هێرشه‌كانی داعش به هاوه‌ن هه‌ندێك له دانیشتوانیان ناچاركردووه به هه‌ڵهاتن بۆ كه‌مپه‌كانی ئاواره‌بووان یان گه‌ڕه‌كه‌كانی دره‌وه‌ی هێڵی ته‌قه‌كردن.\nبه‌رپرسی كه‌مپی خازر، رزگار عوبێد، وتی له یه‌ك رۆژدا 500 مه‌ده‌نی گه‌یشتنه كه‌مپه‌كه له خۆرهه‌ڵاتی موسڵ، كه له گه‌ڕه‌كه‌كانی ئینتیسار و نور و عه‌ده‌ن له موسڵ له‌ده‌ست بۆردومانه هه‌ڕه‌مه‌كیه‌كانی داعش هه‌ڵهاتبوون.\nعوبێد به دیارونای وت: "ئاواره‌كان باسی بۆردومانی خه‌ستی داعشیان كرد. ئه‌وان له ترسی مه‌رگ هه‌ڵهاتبوون."\nوتی ئیداره‌ی كه‌مپی خازر له چادردا داڵده‌ی دان و به‌تانی و دۆشه‌ك و خۆراك و سۆپای بۆ دابینكردن.\nپه‌رله‌مه‌نتاری عێراقی بۆ پارێزگای نه‌ینه‌وا، ئینتیسار عه‌لی، داوای له هێزه ئه‌منیه‌كان كرد باشتر پارێزگاری له مه‌ده‌نیه‌كان بكه‌ن له ناوچه رزگاركراوه‌كاندا و ئۆپه‌راسیۆنی ده‌رهێنانه‌وه‌ی ناوچه‌كانی تری موسڵ له چنگی داعش خێراتربكه‌ن.\nخاتو ئینتیسار به دیارونای وت: "داعش تاوانی قێزه‌ونی ئه‌نجامداوه دژی مه‌ده‌نیه‌كان و ماڵوموڵكیان و هێرشه‌كانیان به هاوه‌ن بوونه‌ته‌هۆی كوشتن و برینداركردنی چه‌ندین دانیشتوانی شاره‌كه و وێرانكردنی ته‌واوه‌تیی خانوه‌كانیش."\nوتی كردنه‌وه‌ی رێڕه‌وی ئه‌مین بۆ ئه‌و مه‌ده‌نیانه‌ی له ناوچه پڕمه‌ترسیه‌كاندا ده‌ژین، ده‌شێت زیانه‌كان كه‌مبكاته‌وه و ژیانی خه‌ڵكی ئه‌و ناوچانه مسۆگه‌ربكات.\nهێزەکانی سوریای دیموکرات دەڵێت خەریکە بە تەواوی شارۆچکەکەی دەشتی پارێزگای حەسەکە لە مین و تەقەمەنیە دەستکردەکان پاکدەکەنەوە.\nپرۆژەی 'گرێدانه‌وه‌ی پێکهاتەکان' لە دەشتەکانی نەینەوا ده‌خوازێت درزه کۆمەڵایه‌تیەکان چاكبكاته‌وه لە پاش داگیرکاریه‌كانی داعش.\nسوریه رزگاركراوه‌كان په‌یوه‌ندیده‌كه‌ن به هاوپه‌یمانی عه‌ره‌ب-كورده‌وه له هه‌ڵمه‌تێكدا به‌ره‌و ره‌ققه\nله‌كاتێكدا هێزه‌كانی سوریای دیمۆكرات پێشڕه‌ویده‌كه‌ن به‌ره‌و ره‌ققه، "دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام" (داعش) هه‌وڵده‌دات رێگه له مه‌ده‌نیه‌كان بگرێت هه‌ڵبێن.\nدانیشتوانی موسڵ رێنمایی سه‌ربازان ده‌كه‌ن بۆ حه‌شارگه‌كانی داعش\nدانیشتوانی ئه‌م شاره‌ی پارێزگای نه‌ینه‌وا كۆمه‌كی هێزه‌كانی عێراق ده‌كه‌ن بۆ دۆزینه‌وه‌ی پێگه شاراوه‌كانی "دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام" (داعش) له گه‌ڕه‌كه‌كاندا.\nرێكخراوی "دەوڵەتی ئیسلامی" (داعش) رێ له دانیشتوانی ره‌ققه ده‌گرێت هه‌ڵبێن له‌كاتێكدا هێزه‌كانی سوریای دیموكرات هه‌رچی زیاتر گه‌مارۆی شاره‌كه ده‌ده‌ن.\nهێزەکانی عێراق شانەکانی داعش دەکەنە ئامانج لە چیاکانی عەتشانە دەزگای رۆژنامەوانی وەفای سەربە داعش هەڕەشەیەکی نوێیە بەڵگەنامەکانی داعش زانیاری ورد ئاشکرادەکەن لەسەر گروپەکە


ئاژانسی کوردپا: دایکی "بەهمەن قوبادی"، دەرهێنەر و فیلمسازی ناسراوی کورد، لە فڕۆکەخانەی نێونەتەوەیی خومەینیی تاراندا، دەسبەسەر کرا.\nئەمڕۆ یەکشەممە، ٣١ی خەرمانان، "بەهمەن قوبادی"، دەرهێنەری ناسراوی کورد، هەواڵی دەسبەسەرکردنی دایکی لە فڕۆکەخانەی نێونەتەوەیی خومەینیی تارانی ڕاگەیاند.\nناوبراو لەمبارەوە لەسەر پەیجی فەرمیی خۆی لە ئینیستاگرامدا ڕایگەیاند: "هەواڵم پێگەیشت کە دایکی پیری من لە فڕۆکەخانەی نێونەتەوەیی خومەینی، لە لایەن هێزە ئەمنییەتییەکانەوە دەسبەسەر کراوە".\n"قوبادی" هەروەها نووسیویەتی: "شەرم بۆ ئێوە (ڕێژیمی ئێران) کە ئیجازەی چوونەدەرەوەی دایکی ماندوو و زەحمەتکێشمتان نەدا، هەتاکوو دوای ماوەیەکی دوورودرێژ، بیبینم. ئێوە زۆر لە مرۆڤایەتی و ویژدان بەدوورن. وەها ڕێژیمێکی گەندەڵ، ترسنۆک و درۆزن، ڕێگایەکی جگە لە لەنێوچوون نییە. شەرم بۆ هەمووتان".\n"بەهمەن قوبادی"، ساڵی ١٣٤٨ی هەتاوی لە شارستانی بانە لە کوردستانی ڕۆژهەڵاتدا لەدایک بووە و لە زانکۆی تاراندا لە بواری سینمادا دەرچووە.\nناوبراو یەکێک لە پڕکارترین دەرهێنەرانی کورتەفیلمە و تا ئێستا چەندین خەڵاتی جۆراوجۆری لە فێستیڤاڵە نێودەوڵەتییەکاندا بەدەست هێناوە.


ئەو مامۆستایانەی لە گابۆن ڕفێندران دوای ١٥ مانگ بۆ یەکەم جار برانە بەردەم دادوەر – بزاڤی خزمەت\nئەو مامۆستایانەی لە گابۆن ڕفێندران دوای ١٥ مانگ بۆ یەکەم جار برانە بەردەم دادوەر\nسێ مامۆستای هاوسۆزی بزاڤی خزمەت لە وڵاتی گابۆن لە کیشوەری ئەفریقا ڕفێندران و دواتر ڕادەستی تورکیا کرانەوە و دوای مانەوەیان بۆ ماوەی ١٥ مانگ لە گرتووخانەکانی تورکیادا بە دەستبەسەری بۆ یەکەم جار برانە بەردەم دادوەر.\nدانیشتنی دادگا بۆ لێپێچینەوە لە مامۆستایانەی لە گابۆن دەژیان و لە ڕێگەی بەرتیلەوە ڕفێندران بە ئاراستەکردنی کۆمەڵێک تۆمەتی پڕوپووچ و بێ بنەمای وەک “دامەزراندن یاخود بەڕێوەبردنی گروپی تیرۆریستی” و “ئەنجامدانی سیخوڕی نێودەوڵەتی” بۆ ئەو سێ مامۆستایە دەستی پێکرد.\nئەو سێ مامۆستا دەستگیرکراوە کە بریتیین لە عەدنان دەمیرئۆنال و ئیبراهیم ئاکباش و عوسمان ئۆزپنار دوای ١٥ مانگ مانەوەیان لە زینداندا برانە دادگای ئەستەمبوڵ بۆ لێپێچینەوە. لە دانیشتنەکەدا سەرەتا عەدنان دەمیرئونال بەرگری لە خۆی کرد و وتی “لە گابۆن پیشەی مامۆستایەتیم دەکرد و لەو ڕێگەیەوە بژێوی خانەوادەکەمم پەیدا دەکرد. بە شێوەیەکی چاوەڕوان نەکراو دەستگیر کرام. دەستەکانم لە پشتەوە کەلەپچە کرا و هێنرام بۆ ئێرە. ماوەی ١٥ مانگە لە زینداندا دەمێنمەوە. من پەیوەست نیم بە هیچ گروپێکەوە، و خۆم و خانەوادەکەم تۆمارەکانمان پاکن. بە چاوی نەفرەتەوە تەماشای هەموو گروپەکان دەکەم. تەنها کارێک کە من کردوومە مامۆستایەتی بووە، لەبەر ئەوە داوا دەکەم بێتاوانیم بسەلمێنرێت و ئازاد بکرێم.”\nدواتر ئیبراهیم ئاکباش قسەی کرد و وتی “بەشێکی زۆر لە ژیانی من لە دەرەوەی وڵات تێپەڕیوە. کۆتا جار لە وڵاتی گابۆن کارم دەکرد. پیشەی من مامۆستایەتی بوو. بە شوێن پەیداکردنی بژێوی ژیانەوە بووم. هەتا ئێستا هیچ جۆرە کار و چالاکییەکم نەبووە پەیوەندی بە تیرۆرەوە هەبووبێت. ئەو پارانەی لە دەرەوەی وڵات دەستم دەکەوت لە بانک ئاسیادا کۆمدەکردەوە. بە مەبەستی درووستکردنی گروپ و کاری ڕێکخراوەیی پارەم کۆنەکردووەتەوە. ئەو بانکەش لەبەر ئەوەی بانکێکی پارێزکار بوو هەڵمبژارد و بڕیارمدا پارەکانم لەو بانکەدا دابنێم. من هیچ تاوانێکم ئەنجام نەداوە لەبەر ئەوە داوا دەکەم ئازاد بکرێم.”\nدواتر عوسمان ئۆزپنار لە کاتی بەرگری لەخۆکردنیدا وتی “بانگەشەی ئەوە دەکرێت کە من گروپی تیرۆریستی چەکدارم درووست کردبێت یاخود بەڕێوەم بردبێت. من کاری مامۆستایەتیم دەکرد. بەڕێوەبەری ئەو خوێندنگەیە بووم. ئەوە مافێکی ئاسایی خۆمە کە لە هەر وڵاتێک بمەوێت کاری ئاسایی خۆم ئەنجام بدەم. هیچ پەیوەندییەکم بە گرووپی تیرۆریستی چەکدارەوە نەبووە. بە ئەنجامدانی سیخوڕی تۆمەتبار دەکرێم، ماوەی ١٥ مانگە لە زینداندام سیخوڕیم بۆ کێ کردووە و زانیاریم بە کێ داوە؟ ئایا تا ئێستا هیچ سەرۆکێک پەیوەندی کردووە هەواڵی من بپرسێت. من هیچ تاوانێکم ئەنجام نەداوە لەبەر ئەوە داوا دەکەم ئازاد بکرێم.”\nلە کۆتاییدا دادوەری داواکاری هەرسێ مامۆستاکەی سەبارەت بە ئازادکردنییان ڕەت کردەوە و بڕیاریدا لە گرتووخانەدا درێژە بە مانەوە بدەن و دانیشتنەکەی بۆ کاتێکی دواتر دواخست.


هێنری دی مۆنڤالی و جزدانی فه‌یله‌سوفه‌كان – سه‌رده‌م\nهێنری دی مۆنڤالی و جزدانی فه‌یله‌سوفه‌كان\nپه‌یوه‌ندی فه‌یله‌سوفه‌كان به پاره‌وه چۆن بووه؟\nهێنری دی مۆنڤالی له كتێبێكی ده‌گمه‌ندا، قسه‌وباس له‌سه‌ر ئه‌و تیۆرانه ده‌كات كه فه‌یه‌له‌سوفه‌كان، ده‌رباره‌ی پاره له ژیانیاندا و لایه‌نی عه‌مه‌لی پاره، دایانڕشتووه. كتێبه‌كه بانگه‌شه‌یه‌كه بۆ ئاشكرا كردنی ئه‌و په‌یوه‌ندییه‌ی كه ئه‌م ناوه گه‌ورانه، به جزدانی پاره‌كانیانه‌وه ده‌به‌ستێته‌وه. هێنری دی مۆنڤالی مامۆستایه‌كی دیار و دكتۆری فه‌لسه‌فه‌یه، له ساڵی 2018وه به‌شداره له چلاككردنی زانكۆیه‌كی میللی له شاری (ئیسی لی مۆلینۆ). مۆنڤالی چه‌ندین كتێبی نووسیوه، له‌وانه كتێبی ” Les imposteurs de la philo» ” كه ساڵی 2019 بڵاوبووه‌ته‌وه. هه‌روه‌ها له ساڵی 2021 خانه‌ی (Passeur Editeur).) بۆ چاپ و بڵاوكردنه‌وه، كتێبی “جزدانی فه‌یله‌سوفه‌كان/ Le portefeuille des philosophes “ی بۆ بڵاوكردووه‌ته‌وه. له‌خواره‌وه سه‌باره‌ت به‌م كتێبه‌ی دوایی، ئه‌م چاوپێكه‌وتنه‌ی له‌گه‌ڵدا سازكراوه.\n-تۆ له كتێبه‌كه‌تدا، ئه‌وه ده‌خه‌یته‌ڕوو فه‌یله‌سوفه‌كان، تاڕاده‌یه‌كی زۆر، به شێوه‌یه‌كی ڕاست و دروست مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ تیۆره فه‌لسه‌فییه‌كانیان ناكه‌ن، كاتێك مه‌سه‌له‌كه په‌یوه‌ندی به پاره‌وه ده‌بێت. چی سه‌باره‌ت به ئه‌فلاتون ده‌ڵێیت كه له بابه‌تی پاره‌دا، بڕیاری زۆر دڵڕه‌قانه‌ی داوه؟\n+له ڕاستیدا ته‌واوی به‌شی یه‌كه‌می كتێبه‌كه‌م بۆ ئه‌فلاتون ته‌رخانكردووه، چونكه ئه‌فلاتون، ڕێک لەسەر مۆدێلی فیلمی عەسابە، ناكۆكی و دژایه‌تییه‌ك له نێوان سوقراتی پیاوچاك و سۆفستائیه دڕنده و ناشرینه‌كان دروست ده‌كات، به‌مه‌ش تاڕده‌یه‌كی زۆر به‌شداره له دامه‌زراندنی ئه‌و بیرۆكه‌یه‌ی كه ده‌ڵێت فه‌یله‌سوف، پێویسته ڕقی له پاره بێت و فه‌لسه‌فه موماره‌سه‌یه‌كی پاك و ڕوون و خۆڕاییه وهیچ مه‌به‌ست و ئامانجێكی نییه ته‌نها گه‌یشتن به حه‌قیقه‌ت و چاره‌سه‌ری رۆح نه‌بێت. ئه‌گه‌ر تا ڕۆژی ئه‌مڕۆ وته‌ی (سه‌فستائی) مانایه‌كی نه‌رێنی هه‌یه و مه‌به‌ست لێی غیابی فیكره یان به‌رگریكردنه له كێشه‌گه‌لێك كه ناكرێت به‌رگریان لێبكرێت، بۆ نمونه (مرۆڤ وه‌ك پێوه‌رێك بۆ هه‌مو شتێك، شلكردنی جڵه و بۆ ئاره‌زووه‌كان به‌بێ سنور، توندوتیژی دژ به عه‌قڵ و چه‌ندانی دیكه‌ی هاوشێوه)، هۆكاری هه‌مو ئه‌وانه، ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ ئه‌و دیده‌ی ئه‌فلاتون دایمه‌زراند. ئه‌گه‌رچی فیكرێكی سه‌فستائی ڕاسته‌قینه بوونی هه‌یه کەچی ئێمە ئەم دیدە مانەوییەمان لاپەسەندە. (جاكلین دی رۆمێلی ده‌رباره‌ی ئه‌م بابه‌ته كتێبێكی هه‌یه). سه‌باره‌ت به‌وه‌ی په‌یوه‌سته به مه‌سه‌له‌ی پاره‌وه، ئه‌فلاتون ڕه‌خنه‌ی ئه‌وه له سه‌فستائییه‌كان ده‌گرێت، له‌به‌رامبه‌ر ئه‌و وانانه‌ی وتوویانه‌ته‌وه و پێشكه‌شیان كردووه، پاره‌یان وه‌رگرتووه. كه‌چی سوقرات وانه‌كانی خۆی به خۆڕایی و بێبه‌رامبه‌ر وتووه‌ته‌وه.\n-به‌ڵام ئه‌فلاتون چۆن و به چ شێوه‌یه‌ك نانی ڕۆژانه‌ی خۆی په‌یدا كردووه؟ ئه‌فلاتون سه‌باره‌ت به‌وه هیچ قسه‌یه‌كی نه‌كردووه.\n-دروست ئا لێره‌دا پێویسته له‌سه‌رمان په‌نا ببینه به‌ر ژیاننامه‌كان و زانستی كۆمه‌ڵناسی. ئه‌فلاتون له ئه‌سینا، سه‌ر به خانه‌واده‌یه‌كی ئه‌رستۆكراتی گه‌وره بوو، شه‌جه‌ره‌ی خێزانه‌كه‌ی له‌به‌ره‌ی باوكییه‌وه، درێژده‌بێته‌وه بۆ سه‌ر “سۆلۆن” دامه‌زرێنه‌ری دیموكراسی ئه‌سینایی. له ڕاستیدا ئه‌فلاتون ڕۆژێك له ڕۆژان، ناچار نه‌بووه كار بكات. ئه‌مه‌ش هه‌لی ئه‌وه‌مان پێده‌به‌خشێت به‌شێوه‌یه‌كی باشتر له‌و شته تێبگه‌ین كه “بیار بۆردیۆ” له كتێبی “ده‌رباره‌ی تێڕامانه‌كانی باسكاڵ”دا ناوی ده‌نێت په‌یوه‌ندییه‌كی “مه‌كته‌بیانه/ المدرسیة” به دونیای ئه‌فلاتونه‌وه. واته په‌یوه‌ندییه‌كی ته‌ئه‌مولی ڕووت/ به‌حت، په‌یوه‌ندییه‌كی ئازاد و ڕزگاربوو له هه‌ر ناچاربوونێك بۆ كاركردن.\nهه‌رچی سوفستائییه‌كانه، ئه‌وان سه‌ر به چینی ناوه‌ڕاست بوون و پێویستیان به‌وه بوو نانی ڕۆژانه‌یان به‌ده‌ستبێنن. به‌م مانایه مامۆستایان و ئوستازه‌كانی فه‌لسه‌فه له‌مڕۆدا، زیاتر سه‌ر به نه‌ریتی سه‌فستائییه‌كانن تا سه‌ر به كه‌لتوری سوقرات یان ئه‌فلاتون بن. وه‌لێ كاتێك ته‌ماشای نامه‌گۆڕینه‌وه‌كانی ئه‌فلاتون ده‌كه‌ین (تا ئێستاش هه‌ندێك له‌و نامانه‌مان لایه)، به‌تایبه‌ت نامه‌ی سیانزه‌هه‌م، هه‌ست ده‌كه‌ین- مه‌سه‌له‌كه شایه‌نی پێكه‌نینه- ئه‌مه‌ی دواییان، واته ئه‌فلاتون، كه به ناشرینترین شێوه لۆمه و سه‌رزه‌نشتی سه‌فستائییه‌كان ده‌كات و قسه‌ی ڕه‌ق و توندیان پێده‌ڵێت، به‌وه‌ی هیچ ته‌حه‌فوزێكیان نه‌بووه و ته‌نها به‌دوی پاره و قازانجدا گه‌ڕاون. كه‌چی خۆی كاتێك له ساڵی 367 پێش زایندا، له سقلییه بووه، هیچ دوو دڵ نه‌بووه له‌وه‌ی هه‌م داوای پاره له “دینیسیۆسی بچوك” بکات کە پادشایەکی سته‌مگه‌ر بووە و هه‌م سه‌باره‌ت به ئیداره‌دانی سیاسی، ڕێنمایی و مشوره‌تی پێشكه‌ش بكات.\n-ئه‌ی سه‌باره‌ت به “سینیكا” ده‌ڵێی چی؟ ئه‌و به‌هۆی سه‌روه‌ت و سامانه‌كه‌یه‌وه كه نه‌ده‌گونجا له‌گه‌ڵ نووسینه‌كانی، ڕه‌خنه‌یه‌كی زۆری لێگیرا.\n+ سینیكاش له‌م مه‌سه‌له‌یه‌دا حاڵه‌تێكی دیار و به‌رچاوه. ئه‌و له‌لایه‌كه‌وه له نووسینه‌كانیدا، به شێوه‌یه‌كی ئاشكرا بێزار نه‌ده‌بوو له‌وه‌ی به خراپه باس له پاره بكات و ڕقی لێیده‌بێته‌وه و بانگه‌شه‌ی ئه‌وه‌ی ده‌كرد له پاره دووركه‌وینه‌وه و ئامۆژگاری ده‌كردین قه‌ناعه‌تمان هه‌بێت و به به‌شی خۆمان ڕازیبین، بگره ئامۆژگاری ده‌كردین به هه‌ژاری بژین. (ئه‌و تا ئه‌و ئاسته پێداگریی ده‌كرد كه لانی كه‌م ده‌بێت له‌سه‌ر رێبازی دیۆجین بڕۆین). كه‌چی له‌لایه‌كی دیكه‌وه، ئه‌و یه‌كێك بوو له هه‌ره ده‌وڵه‌مه‌نده‌كانی ڕۆژگاری خۆی، چونكه له سه‌رده‌مه‌كه‌ی خۆیدا و له شاری ڕوم، سه‌روه‌ت و سامانه‌كه‌ی له پله‌ی چواره‌مدا بوو، (وه‌ك ئه‌وه‌ی مێژوونووس تاسیتۆس پێمان ده‌ڵێت سه‌روه‌ته‌كه‌ی له‌و ڕۆژگاره‌دا 300 ملیۆن سیسترس/ sesterces بووه، كه له‌مڕۆد هاوتیه به  نزیكه‌ی 228 ملیۆن ئێرۆ).\nله‌به‌ر ئه‌وه‌ی هیچ گومانی تیانییه، ئه‌گه‌ر سینیكا له‌مڕۆدا بوایه، ناوی ده‌چووه پاڵ ناوی ده‌وڵه‌مه‌نده‌كانه‌وه، ئه‌و دەوڵەمەندانەی ساڵانه ناوه‌كانیان به‌ڕیز له گۆڤاری ئابوریدا ده‌خوێنینه‌وه. جگه له‌وه سینیكا سووخۆرێكی دڕیش بووه، له ناوچه‌ی به‌ریتانی كوشتارگه‌یه‌كی گه‌وره‌ی دروستكرد، بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌و قه‌رزانه‌ی به سووه‌وه دایبوو وه‌ربگرێته‌وه، ئه‌مه دوای ئه‌وه‌ی قه‌رزاره‌كان له دانه‌وه‌ی قه‌رزه‌كانیان دواكه‌وتبوون. سه‌باره‌ت به‌م بابه‌ته، ئێمه له كتێبی (مێژووی ڕۆمانه‌كان)ی نووسه‌ر “دیۆن كاسیۆس” ئه‌وه ده‌خوێنینه‌وه كه خاوه‌نی گفتوگۆی (ئارامی رۆح) بڕی: “چل ملیۆن سیسترس-ی به قه‌رز دابوو به به‌ریتانییه‌كان، به‌و هیوایه‌ی قازانجێكی زۆریان لێبكات، پاشان داوای لێكردبوون به‌خێرایی پاره‌كه‌ی بۆ بگه‌ڕێننه‌وه، ئه‌گه‌ر ئه‌وه نه‌كه‌ن ئه‌وا به‌رامبه‌ریان ڕێوشوێنی زۆر توند ده‌گرێته‌به‌ر…”. له سه‌رده‌مه كۆنه‌كاندا، جه‌خت له‌سه‌ر ئه‌وه ده‌كرایه‌وه كه فه‌یله‌سوف، ده‌بێت ژیانێك بژی گونجاوبێت له‌گه‌ڵ نووسینه‌كانی. ئێمه له حاڵه‌تی سینیكادا، ئه‌وه ده‌بینین كه ئه‌م مه‌سه‌له‌یه، مه‌سه‌له‌یه‌كی تابڵێی ئاڵۆز و پڕ گرفته.\n-ئه‌ی سه‌باره‌ت به كانت چی ده‌ڵێیت، ده‌توانین چی بڵێین ده‌رباره‌ی په‌یوه‌ندی نێوان فیكره فه‌لسه‌فییه‌كه‌ی و هه‌ڵوێستی به‌رامبه‌ر به پاره له ژیانی ڕۆژانه‌یدا؟\nله بڕگه‌ی (85)ی كتێبه‌كه‌ی (ئه‌نسرۆپۆلۆژیا)، كانت له دیدێكی پراگماتییه‌وه، ڕه‌خنه له چاوچنۆكی/ الجشع ده‌گرێت، ده‌كرێت بڵێین ڕه‌فتار و هه‌ڵسوكه‌وته‌كانی کانت گونجاو بوون له‌گه‌ڵ تیۆره‌كانیدا. ئه‌و هه‌میشه له‌گه‌ڵ كه‌سانی ده‌وروبه‌ری، به‌خشنده و میهره‌بان بووه. كانت له‌و ڕۆژگاره‌دا ئه‌و كاره‌ی ده‌كرد كه پێیده‌و‌ترا «Privatdozent» واته مامۆستای زانكۆ کە ڕاسته‌وخۆ موچه‌كه‌ی له خوێندكاره‌كانییه‌وه وه‌رده‌گرت. به‌ڵام ڕێگه‌ی دا “وازیناسكی Wasianski” كه له ئاینده‌دا ده‌بێته یه‌كێك له‌وانه‌ی به‌رهه‌مه‌كانی كانت ده‌نووسێته‌وه و هه‌ر ئه‌ویشه وه‌سییه‌ته‌كه‌ی كانت جێبه‌جێ ده‌كات و یاده‌وه‌رییه‌كانی خۆی له‌گه‌ڵ خاوه‌نی كتێبی “ڕه‌خنه له عه‌قڵی په‌تی”دا ده‌گێڕێته‌وه، ڕێگه‌یدا به خۆڕایی و بێبه‌رامبه‌ر ئاماده‌ی وانه‌كانی بێت. هه‌روه‌ها كانت له‌گه‌ڵ خزمه‌تكاره‌كه‌ی “مارتین لامپی Martin Lampe” زۆر ده‌ستبڵاو و به‌خشنده بوو، كانت به ڕاده‌یه‌ك له‌گه‌ڵی مارتین به‌خشنده‌بوو، مارتین له كۆتاییه‌كانی ژیانیدا، دۆخی مادیی زۆر له دۆخی مادیی خودی كانت باشتر بوو. ته‌نانه‌ت دوای فه‌سڵكردنی مارتین به‌هۆی بارودۆخێكی نه‌ویستراوه‌وه، كانت موچه‌یه‌كی ساڵانه‌ی به درێژایی ژیانی بۆ بڕییه‌وه. ئه‌مه بێ ئه‌وه‌ی كانت ناچاربێت ئه‌و موچه‌یه‌ی بۆ ببڕێته‌وه. به هه‌مان شێوه، كانت موچه‌یه‌كی خانه‌نشینی بۆ خوشكه بچوكه‌كه‌ی خۆی بڕییه‌وه كه له‌سه‌ر قه‌ره‌وێڵه‌یه‌كی خانه‌ی به‌ساڵاچووان، ژیانی ده‌گوزه‌راند و به‌رده‌وام بڕی موچه‌كه‌ی بۆ زیاد ده‌كرد. هه‌روه‌ها كانت یارمه‌تی كوڕه‌كه‌ی ده‌دا كه پێویستی به یارمه‌تی بوو. له‌به‌ر هه‌مو ئه‌وانه، كانت له‌م ڕووه‌وه كه‌سێكی خاوه‌ن مۆراڵ بوو، به‌و شێوه‌یه كاری ده‌كرد كه فه‌لسه‌فه‌كه‌ی لێی داوا ده‌كرد. كانت هه‌میشه له‌و بڕوایه‌دا بوو پاره، ئامرازه نه‌ك ئامانج.\n-سارته‌ر یارمه‌تی زۆرێك له خزم و ناسراوه‌كانی ده‌دا، پاره‌ی باجه‌كانیان و پاره‌ی بیتاقه‌ی دكتۆر و كرێی خانووه‌كانیان و …هتد، ده‌دا. ئه‌گه‌ر ته‌ماشای ئه‌وه بكه‌ین كه له پشتی ئه‌م به‌خشنده‌ییه‌وه هه‌یه، ئایا ئه‌وه ڕێگایه‌ك نه‌بوو تاكو ئه‌وانی دیكه پشتی پێببه‌ستن؟ سارته‌ر چۆن سه‌یری پاره‌كه‌ی ده‌كرد؟\n+سارته‌ر تابڵێی به‌خشنده‌بوو، به‌ڕاده‌یه‌ك به‌خشنده بوو وه‌ك جۆرێك له نه‌خۆشی لێهاتبوو. ته‌نانه‌ت پێش ئه‌وه‌ی داوای پاره‌ی لێبكه‌یت، ئه‌و ده‌فته‌ری چه‌كه‌كانی ده‌رده‌هێنا! له كۆتایی ژیانیدا، وه‌ك ئه‌وه‌ی له یاده‌وه‌رییه‌كانی سیمۆن دی بۆڤاردا هاتووه، هه‌روه‌ها له‌به‌ر زۆری دابه‌شكردنی پاره‌كانی لێره و له‌وێ به بێ حساب، چیتر پاره‌ی ئه‌وه‌ی نه‌بوو به‌شی كڕینی جووتێك پێڵاو بكات! له‌و بڕوایه‌دام ئه‌م زیاده‌ڕۆییه‌ی له به‌خشین و ئه‌م ڕقه‌ی له پاره كه ورده ورده ده‌ریده‌خست، (له‌و كاته‌وه ده‌ریخست كه بڕێكی زۆر پاره‌ی ده‌ستكه‌وت، به‌هۆی سه‌ركه‌وتنی كتێبه بچووكه‌كه‌یه‌وه: بوونگه‌رایی ڕێبازێكی مرۆییه)، په‌یوه‌سته به‌و ڕقه ڕه‌گداكوتاوه‌ی له ناخیدا هه‌یبوو دژ به جیهانی بۆرجوزای كه قیبله‌نومای ژیانی پێكده‌هێنا. ئاخر سارته‌ر به‌رگریی له ئه‌خلاقیاتی مه‌سره‌فچێتی گه‌وره ده‌كرد، دژ به بیرۆكه‌ی ده‌ستپێوه‌گرتنی بۆرژوازیانه، یان دژ به‌و بیرۆكه‌یه‌ی پێیده‌وترێت “باوكێكی باش” باوكێك كه گرنگییه‌كی گه‌وره به په‌یوه‌ندی نێوان ده‌ستكه‌وت و خه‌رجی/ مه‌سروف ده‌دات.\n-ئایا ئه‌وه ڕێگایه‌ك بوو بۆ ئه‌وه‌ی وا له‌وانی دیكه بكات پشتی پێببه‌ستن و چاوشۆڕی بن؟\n+له ڕاستیدا به‌ڵێ. به‌ڵام ئه‌وه هه‌روه‌ها ئامرازێكیش بوو بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌وانی دیكه زیاتر ئازدبن و په‌ره به تواناكانی خۆیان بده‌ن كه به هۆی خرپی دۆخی داراییانه‌وه، تا ده‌هات كزده‌بوو. به‌م مانایه، ڕه‌فتار و هه‌ڵسوكه‌وتی سارته‌ریانه له‌گه‌ڵ پاره، ئه‌گه‌رچی زیاد له پێویست ده‌ستبڵاوبوو، گونجاوبوو له‌گه‌ڵ دیده ڕه‌هاییه‌كه‌ی بۆ ئازادی. (هه‌رچه‌نده به تێڕوانینی من، ئه‌مه مه‌سه‌له‌یه‌كه جێگای خیلافێكی گه‌وره‌یه. وه‌لێ ئه‌وه گفتوگۆیه‌كی دیكه‌ی پێویسته).\n-وا دیاره زۆرێك له فه‌یله‌سوفه‌كان، تابێت گرنگی زیاتر به مه‌سه‌له‌ی پاره ده‌ده‌ن، ئه‌مه له‌و كاته‌دایه كه پاره‌یان نییه‌و پێویستیان پێیه‌تی. ئایا په‌یوه‌ندی ئێمه به پاره‌وه، به‌ستراوه‌ته‌وه به بارودۆخی ماددییه‌وه؟\n+به‌ڵێ. وه‌ك ئه‌وه‌ی “باسكڵ برۆكنز” له كتێبه‌كه‌یدا (حیكمه‌تی پاره) كه له ساڵی 2016 بڵاویكردووه‌ته‌وه ده‌یڵێت: قسه‌كردنی مرۆڤ له‌سه‌ر پاره، له هه‌مو حاڵه‌تێكدا، هیچ نییه جگه له قسه‌كردن له‌سه‌ر خودی خۆی نه‌بێت. بۆ نمونه، من له كۆتایی كتێبه‌كه‌مدا، موچه تایبه‌ته‌كه‌ی خۆم ڕاگه‌یاندووه، بۆ ئه‌وه‌ی بارودۆخی شه‌خسی خۆم بخه‌مه‌ڕوو! به‌ڵام ئێمه ده‌توانین گرنگی به پاره بده‌ین و بیر له‌و په‌یوه‌ندییه بكه‌ینه‌وه كه ده‌كرێت و پێویسته فه‌یله‌سوفه‌كان له‌گه‌ڵ پاره‌دا دروستی بكه‌ن، بێ ئه‌وه‌ی خۆیان له بارودۆخێكدابن پێویستیان به پاره بێت. (با سه‌یری هه‌ردوو نمونه‌كه‌ی ئه‌فلاتون و سینیكا بكه‌ین كه قسه‌مان له‌باره‌وه كرد). هه‌ندێك فه‌یله‌سوفیش هه‌یه، هه‌رچه‌نده هه‌ژارو ده‌ستكورت بووه، به‌ڵام قسه‌ی له‌سه‌ر پاره نه‌كردووه، له‌وانه هیگڵ كه بۆ ماوه‌یه‌كی زۆر له ژیانیدا، به‌ده‌ست بێ پاره‌ییه‌وه ناڵاندوویه‌تی و له به‌رهه‌مه بڵاوكروه‌كانی قسه‌وباسی له‌باره‌وه نه‌كردووه، (چه‌ند بڕگه‌یه‌كی زۆر گشتی و ساده نه‌بێت كه له كتێبه‌كه‌یدا “پرنسیپه‌كانی فه‌لسه‌فه‌ی یاسا” باسیكردووه).\n-شۆبنهاوه‌ر ده‌ڵێت: “پێش هه‌مو شتێك، دوو جۆر نووسه‌ر هه‌یه: یه‌كه‌میان ئه‌وانه‌ن ده‌نووسن بۆ ئه‌وه‌ی شتێك بڵێن، دووه‌میان ئه‌وانه‌ن ته‌نها له پێناو نووسیندا ده‌نووسن” واته ته‌نها بۆ ده‌ستكه‌وتنی پاره ده‌نووسن. ئایا پێویسته و زه‌روره پرۆسه‌ی نووسین، بۆ ئه‌وه‌ی به‌های هه‌بێت، ده‌بێت له هه‌مو كۆت و به‌ندێكی پاره ڕزگار بكرێت، ئایا ناكرێت له نێوان نووسینی جدیی و قازانج، گونجن و سازنێك هه‌بێت؟\n+سه‌باره‌ت به‌م بابه‌ته، زه‌حمه‌ته گشتاندن بكرێت. خودی شۆبنهاوه‌ر موچه‌یه‌كی ساڵانه‌ی وه‌رده‌گرت، به‌مه‌ش ده‌یتوانی هه‌رچییه‌كی بووێت بینووسێت، بێ ئه‌وه‌ی موحتاجی فرۆش و سه‌ركه‌وتنی كتێبه‌كانی بێت. شۆبنهاوه‌ر تا له ژیاندا بوو، كتێبه‌كانی زۆر به كه‌می ده‌فرۆشرا. تۆ ئه‌گه‌ر حه‌ز بكه‌یت كتێبه‌كانت بفرۆشیت، ئه‌وا بۆ تۆ ئاسنتره، به‌ده‌م حه‌ز و ئاره‌زووی خوێنه‌ره‌وه بچیت و تیۆره‌یه‌كی بچووك له‌و تیۆرانه بێنیته‌ئاراوه كه ده‌رباره‌ی خۆشبه‌ختی و كامه‌رانییه، یان هه‌ر كتێبێكی دیكه‌ی له‌م جۆره بنووسیت كه نازانم چۆن ناویده‌نێن (Feel good book) یان هاوشێوه‌كانی ئه‌وانه . ئیمه هه‌فتانه نمونه‌ی تازه‌ی ئه‌و جۆره كتێبانه، له‌سه‌ر ڕه‌فه و مێزی كتێبخانه‌كان ده‌بینین. ئه‌وه زۆر ئاسانتره له‌وه‌ی بڵێین ژیانمان هیچ مانایه‌كی نییه و ئێمه به‌ره‌و عه‌ده‌م هه‌نگاوده‌نێین. قسه‌ی له‌م جۆره یارمه‌تی فرۆشتنی كتێب نادات.\nله ڕاستیدا ئه‌و كتێبانه‌ی پێگه‌یه‌كی ڕاسته‌قینه‌ی فه‌لسه‌فییان هه‌یه، زۆرجار بۆ ژیانی نووسه‌ره‌كانیان سود و ڕه‌واجێكی ئه‌وتۆی نه‌بووه. چاپی یه‌كه‌می كتێبه‌كه‌ی كارل ماركس “سه‌رمایه”، پێنج ساڵی پێچوو تاكو هه‌زار نوسخه‌كه‌ی فرۆشرا. ئه‌وه ئه‌و كتێبه بوو كه دوای تێپه‌ڕبوونی سه‌ده‌یه‌ك به‌سه‌ر بڵاوبوونه‌وه‌یدا، ده‌چێته نێو دڵی ناكۆكییه ئایدۆلۆژییه‌كانی سه‌ده‌ی بیسته‌م. له كایه‌ی ئه‌ده‌بیشدا، “فلۆپێر و برۆست” له‌ژێر هیچ كۆت و به‌ندێكی داراییدا نه‌بوون و هیچ یه‌كێكیان چاوه‌ڕێی ئه‌وه‌ی نه‌ده‌كرد له فرۆش و قازانجی كتێبه‌كانی، كرێ بدات. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا، له‌م لایه‌نه‌وه، حاڵه‌تی ئاوه‌رته هه‌یه. له‌وانه “سیمۆنون”ی نووسه‌ر كه پێش چه‌ند ساڵێك له‌مه‌وبه‌ر، به‌رهه‌مه‌كانی خرایه سه‌ر كۆمه‌ڵه‌ی “پليياد – Pléiade” به‌ناوبانگ، ئه‌م نووسه‌ره تا له ژیاندابوو، به مه‌لاین نوسخه له كتێبه‌كانی ده‌فرۆشرا، به‌وه‌ش سه‌روه‌تێكی هێجگار زۆری كۆكرده‌وه. ئه‌و نووسه‌رێكی میللی بوو به به‌رگێكی ئه‌ده‌بی و هه‌روه‌ها فه‌لسه‌فی. ڕۆژیك له رۆژان كتێبێك بۆ قه‌سه‌كردن له‌سه‌ر ئه‌و نووسه‌ره، ته‌رخان ده‌كه‌م.\n-له كتێبه‌كه‌تدا ده‌رباره‌ی ماركس ده‌ڵێیت: “هیچ گومانی تێدا نییه بۆ ئه‌وه‌ی له ڕه‌گ و ڕیشه‌ی شۆڕش لای ماركس دژ به سته‌می كۆمه‌ڵایه‌تی و هه‌ژاری و چه‌وساندنه‌وه تێبگه‌ین، پێویسته جزدانه‌كه‌ی و گه‌ده‌ی بگه‌ڕێین كه هه‌ردووكیان خاڵی بوون” ئایا دیدگا و بیرۆكه‌كانمان هیچ نییه جگه له ڕه‌نگدانه‌وه‌ی ژیانی ماددییمان نه‌بێت؟\n+ماركس له ساڵانی په‌نجاكانی سه‌ده‌ی نۆزده‌هه‌مدا، ئه‌و كاته‌ی له له‌نده‌ن بووه، كه‌وتووه‌ته ناو دۆخێكی مادیی و دارایی زۆر سه‌خت و خراپه‌وه. ورده‌كاری ئه‌و دۆخه‌ی له‌و نامانه‌دا باسكردووه كه ناردوویه‌تی بۆ ئه‌نگلس. ماركس و خێزانه‌كه‌ی، به‌ده‌ست برسییه‌تی و نه‌خۆشییه‌وه ناڵاندوویانه، ته‌نانه‌ت یه‌كێك له منداڵه‌كانی كه ناوی (ئه‌دگار) بووه، له‌و ماوه‌یه‌دا به‌هۆی به‌د خۆراكییه‌وه مردووه. به ڕاستی دۆخی ژیانی ماركس له‌و كاته‌دا، له ئه‌جوائی ڕۆمانی (Germinal)ی ئه‌میل زۆلا ده‌چێت. ساڵی 1864 دایكی ماركس، دواجار ڕازیده‌بێت به‌وه‌ی به‌شی ماركس له میراتی خێزانه‌كه‌یان، بدات به ماركس، ئه‌مه دوای ئه‌وه‌ی بۆ چه‌ندین ساڵ ڕازینه‌بوو ئه‌و به‌شه بدات به ماركس، لێره‌وه كه‌مه‌كێك باری دارایی ماركس باشده‌بێت و دروست ئا له‌و ماوه‌یه‌دا، ماركس ده‌ست ده‌كات به نووسینی كتێبی “سه‌رمایه” كه به‌شی یه‌كه‌می ساڵی 1867 بڵاوده‌بێته‌وه. من ده‌مه‌وێت جه‌خت له‌سه‌ر ئه‌و خاڵه بكه‌مه‌وه، چونكه زۆرێك گاڵته و سوكایه‌تی به ماركس ده‌كه‌ن و ده‌ڵێن ئه‌و بۆرژوازی بووه و هه‌رگیز ئیشێكی نه‌كردووه و هیچ كاتێكیش چاوی به پرۆلیتاریا نه‌كه‌وتووه ته‌نها له كتێبخانه‌كاندا نه‌بێت. ئه‌مه ڕاسته، به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا، له‌و ماوه‌یه‌دا، بارودۆخی مادیی و دارایی ژیانی، هێند سه‌خت و خراپ بووه، وایلێكردووه له ئێش و ئازار و نه‌هامه‌تییه‌كانی پرۆلیتاریای سه‌رده‌مه‌كه‌ی تێبگات و ئاراسته فیكرییه‌كه‌ی سه‌باره‌ت به مه‌سه‌لی پاره و كار و ئیستیغلال ده‌ستنیشان بكات، وه‌ك ئه‌وه‌ی له به‌شی یه‌كه‌می كتێبی سه‌رمایه‌دا ده‌یبینین.\nوه‌رگێڕانی بۆ عه‌ره‌بی: عزیز ئه‌لسامیدی\nسه‌رچاوه: أفاق فلسفیة Philosophical Horizons\n2022-01-14 /by Zamwa Mhamad\nhttps://sardem.org/wp-content/uploads/2022/01/Untitled-1-4.png 500 800 Zamwa Mhamad https://sardem.org/wp-content/uploads/2021/03/Sardem.org-Logo1.png Zamwa Mhamad2022-01-14 15:18:212022-01-14 15:18:21هێنری دی مۆنڤالی و جزدانی فه‌یله‌سوفه‌كان


شەرەفکەندی قەڵغانێک بۆئازادیخوازان لە بەرانبەر تیرۆریزمی دەوڵەتی کۆماری ئیسلامی ئێران. کاکە برا خوسرەوی – Peshmergekan\nشەرەفکەندی قەڵغانێک بۆئازادیخوازان لە بەرانبەر تیرۆریزمی دەوڵەتی کۆماری ئیسلامی ئێران. کاکە برا خوسرەوی\nهەر لە سەرەتای دەستپێکی کۆماری ئیسلامی ئێران، حیزبی دێمۆکراتی کوردوستانی ئێران سەرەڕای نیشان دانی نیازپاکی لە مقابل ڕێژیمی ئێران\nبە مەبەستی وەدەست هێنانی مافی نەتەوەیی و ویست و داخوازەکانی خەڵکی کوردستان لە چوارچێوەی ئێرانێکی دێمۆکرات و یەک پارچە وە هەر وەها پێشگرتن لە هەڵ گیرسانی شەڕی حکومەتی مەرکەزی ئێران لە دژی خەڵکی کوردستان، بەڵام سیاسەتی ڕێژیمی ئێران لە بەرانبەر حیزبی دێمۆکرات و داخوازیەکانی خەڵکی کوردستان پێچەوانە بوو.\nپاش جێگیر بوونی دەسەڵاتیان بە سەر گەلانی ئێران و دامەزرانی حکومەتی دینی لە ئێران، دەسەڵات دارانی ڕێژیمی دینی کۆماری ئیسلامی کەوتنە پاکتاو کردنی دێمۆکراسی خوازان و جیابیران لە ئێران بە شێوەیەکی گشتی. هەزاران کەس لە ئازادی خوازان ئیعدام وزیندانی کران یان پەنایان بردە وڵاتانی دەرەوەی ئێران.\nبەڵام وەزییەتی کوردستان لە گەل نەتەوەکانی ترلە ئێران جیاوازتر بوو. کۆماری ئیسلامی هەر لە سەرەتای دەسەڵاتی یەوە توانی کۆنترۆڵی زۆربەی وڵات بە دەستەوە بگرێ جیا لە کوردستان.\nبەدەست پێ کردنی شۆڕشی گەلانی ئێران لە ساڵی ١٩٧٨ وگوڕینی حکوومەتی پاشایەتی لە ئێران، حیزبی دێمۆکرات توانی نەخشی کاری گەر بگێڕێ لە ڕێک خستنی خەڵکی کوردستان و ڕێبەرایەتی کردنی خەڵکی کوردستان لە زۆربەی خاکی کوردستان. بەم جۆرە کوردستان تەنیا ناوچەیەک بوو لە ئیران کە جمهوری ئیسلامی نەی توانی نزیک بە دو ساڵ دەسڵاتی خۆی تێ دا جێ گیر بکا. لەو ماوە دا چەند جارئەرتەش وسوپای پاسداران هێرشی بەرینیان بۆ کۆنترۆلی کوردستان دەست پێ کرد کە هەموو لە گەڵ شکست بەرەو ڕوو بوون.\nلەیرەدابوو بۆ ڕێبەری ئیران خومەینی وهاو بیرانی لە کۆماری ئیسلامی دەر کەوت کە حیزبەکەی شەرەفکەندی چ توانایەکی هەییە لە ڕێبەری کردنی خەباتی نەتەوەی خەڵکی کوردستان وە بە ئاسانی ناتوانن دەسەڵاتی خۆێان بە سەر کوردستان دا بسەپێنن.\nبۆێیە خومەینی فتوای جیهادی بە دژی خەڵکی کوردستان ڕاگەییاند و بێ بەزەییانە سپاو ئەرتەش هێرشیان کردە سەر شاروو گوندەکانی کوردستان و هەزاران کەس لە خەڵکی بێ دیفا بوون بە قوربانی فتوای خومەینی.\nحیزبی دێمۆکرات بۆ پاراستنی گیان و ماڵی خەڵک هێزەکانی لە شارو گوندەکان کشاندەوە بۆ سنوورەکانی کوردستان و قۆناخی شەڕی پارتی زانی دەست پێ کرد. قۆناخی شەڕی پارتی زانی کە لە پانتای نزیک بە تەواوی خاکی کوردستان لە شماڵەوە تا جنووب ئەنجامی دەگرت زیاتر لە ١٥ ساڵی خاییاند. هاوکات پێوەندی سیاسی و دیپلۆماسیشی لە وڵاتانی دەرەوە و لە گەل حیزب و ڕێکخراوە سیاسییەکانی ئێرانی بە شێوەییەکی بەرین پەرەپێ دابوو. جنایەت و ڕۆی دزێویی ڕێژیمی ئێرانی بە بیرۆڕای نێونەتەوەیی نیشان دە دا.\nئیدی بۆ دەسەڵات دارانی جمهوری ئیسلامی حیزبی دێمۆکرات تەنییا حیزبێکی کوردستانی نە بوو بەڵکوو وەک حیزبێکی سەرانسەری بە توانا لە مەیدانی سیاسی ئێران دژ بە ڕێژیم حیسابی بۆ دەکرا\nبۆێیە لە لایەن تیرۆریزمی دەوڵەتی کۆماری ئیسلامییەوە لە هەر حیزب و ڕیکخراوێکی ئێرانی دژ بە ڕێژیم زیاتر بوو بە توانجی تیرۆرو زیاتر لە ئەحزابی ئێرانی بوو بە قوربانی تیرورو زەرەرمەند بوو.\nبۆ هەر حیزبێکی سیاسی لە جەرەیانی خەبات دا ئاسان نییە لە ماوەی چەند ساڵ دا دوو ڕێبەری لە دەس بداو تووشی هەرەس و هەڵ وەشانەوە یان بە شێوەیەکی دیار زەئیف و کز نەبێ ئەویش بە شێوەی تیروربێ. زۆر جار بووە حیزبێک بە لە دەس دانی ڕێبەرەکەی تووشی ئەو هاڵەتانە بووە کە ئیشارەم پێ کردن. یان باشترە بڵێن ئەم سیاسەتە مێژوی کۆنی هەییە بۆ کورد. زۆر لە جۆڵانەوەو سەر هەڵ دانەکانی کورد بە لە ناو بردنی سەر کردەو ڕێبەرەکانیان سەر کوت کراون و لە ناو چوون.\nبەڵام تیروریزمی دەوڵەتیی کۆماری ئیسلامی لەم تەجرۆبەییەی دا بێ ئاکام و ماییە پووج دەر چوو. لە دەیەی ٨٠ و٩٠ لە دەرەوەی ئێران تیرۆریزمی دەوڵەتی ڕێژیم دەییان کەس لە موخالیفانی تیرۆر کرد بەتایبەت ئۆروپا ببوو بە مەیدانی سادوو سەودای بازرگانی تیرۆر لە گەل ئێران. تیرۆریستان بە بەڵگەو مەدارکەوە دەکەوتنە دەست پولیس بەڵام ئازاد دەکران. تیرۆری وییەن نموونەییەکی زیندوە کە سەرەڕای گرتنی تاوانباران لە لایەن پولیسەوە بە برێنداری وچەکی تیرۆرەکانیانەوە ، ئازاد کران.\nهەر لە درێژەی ئەم سیاسەتە تیرۆریستیەی دا بوو کە بۆ جارێکی تر لە ١٧ ٩ ١٩٩٢ تیرۆریزمی دەوڵەتی کۆماری ئیسلامی دەستی داییە جنایەتیکی نا جوانمێرانەی تر بەو ئۆمێدەی وەک تیرۆری وییەن و تیرۆرەکانیتر سەر کەوتوو بێتوو درێژە بە لە ناو بردنی ئازادی خوازان بدا.\nبەڵام ئەم جارە نە بەڵکوو سەر کەوتوو نە بوو، بەڵکوو مەرگی پیاوێکی گەورەو ئاشتی خواز لە گەڵ چەند هاوڕێ تری بوون بە قەڵغانێک لە برانبەر دەستی ڕەشی تیرۆریزمی کۆماری ئیسلامی ئیران، تا چی دیکە خۆێنی ئازادی خوازانی ئێران بە فیڕۆ نەچێ و ” ئۆروپا ” مەیدانی تیرۆریزمی دەوڵەتی ڕێژیم پێیان چۆڵ بکرێ.\n١٤ /٩ /٢٠١٣


Date Added : Nov 08 2014\nبێ گومان بۆ هەر بەکارهێنەرێک دامەزراندنی ئامرازی جۆراوجۆر کارێکی ئاساییە. بەڵام زۆر کات هەن کە ئەم داگرتنانە گرفت درووست دەکەن، کە زۆر جار ئەم کێشەیە ئەوەندە زۆر دەبێ کە رێگە چارە تەنیا سڕینەوەی ئامرازەکەیە لە سەر سیستەمی کردەیی دا. ئەم سڕینەوەیە لە فەرهەنگی نێت دا بە واتای Uninstall کردن دێت، کە بەکارهێنەر یارمەتی دەدات هەتا نەرمەواڵەکان و بە گشتی ئەو ئامرازانەی کە لە گەڵ ویندۆز دا دادەمەزرێن بە پووختی بیانسڕیتەوە. زۆربەی کات بە رواڵەت ئەم فایل و ئامرازانە دەسڕدرێنەوە، بەڵام بە گشتی وا نییە و لە دوای خۆیان فایل گەلێک بە جێ دەهێڵن کە دەبێتە هۆی خاوبوونەوە و گرفت لە سیستەمی ئامرازەکانی پێژمێر دا.\nباشترین رێگە کەڵک وەرگرتنە لە ئامرازەکانی بواری سڕینەوە، بۆ خاوێن کردنەوەی یێکجارەکی ئەو فایلانەی کە بە شێوەی جیا لە سەر سیستەمی کردەیی دا دادەمەزرێن. یێکێ لە باشترین ئامرازەکان Final uninstallerـە کە ئەرکی خاوینکردنەوەی پووختی سیستەمە لە ئامرازەکانی بێ کەڵک و کێشە خووڵقێن. بە کەڵک وەرگرتن لەم ئامرازە تەواوی فایلەکانی تۆمارگە(Registry*) کە لە کاتی دامەزراندن دا لە سەر سیستەم جێ دەگرن بە گشتی خاوێن دەکاتەوە کە دەبێتە هۆی بەرزبوونەوەی کارایی سیستەم. هەر وەها ئەم ئامرازە رواڵەتێکی ساکار و لە هەمان کاتدا سەرنج راکێشی هەیە کە ئەمەشیان دەبێتە هۆی هاسان بونی پتر لە کارپێکردن دا.\nتێبینی:بۆ ئەوەی سێریالەکە جێ بگرێ، پێویستە دوای داگرتن بە بێ پەیوەندی بە نێت سێریالەکەی پێ بدەن و دوایێش سیستەم رێستارت بکەن.\nFile ver : 2.6.10\nFile ver : 9.0.1.221 [b126]


لە هەر كاتژمێرێكدا لە ئێران 19 حاڵەت تەڵاق تۆمار دەكرێ. – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / ئێران / لە هەر كاتژمێرێكدا لە ئێران 19 حاڵەت تەڵاق تۆمار دەكرێ.\nلە هەر كاتژمێرێكدا لە ئێران 19 حاڵەت تەڵاق تۆمار دەكرێ.\nسێ شه‌ممه 21 نیسان 2015\tئێران, کۆمەڵایەتی, هەواڵ 78 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nلە ئێران لە هەر كاتژمێرێكدا 19 هاوسەر لێك جیا دەبنەوە و ئەو رێژەیە بە بەروارد لەگەڵ ساڵی رابردوو زیاتر بووە.\nلێپرسراوی گشتیی ناوەندی ئامار و تۆماركردنی باری كەسێتی ئێران، ، لە ماوەی یەك ساڵی رابردوودا 179 هەزار و 600 حاڵەتی تەڵاق لە ئێران تۆمار كراوە و لە كۆی گشتی ئەو ڕێژەیە 14 هەزار تەڵاق لە ئاواییەكان ڕووی داوە.\nبەپێی ئەو ئامارە لە هەر مانگێكدا نزیكەی 13 هەزار و 700 ژن و پیاو لە یەكتر جیا بوونەتەوە، هەروەها باس لەوەش كراوە كە هۆكاری زۆربەی جیا بوونەوەكان هەژاری، تووشبوون بە مادە هۆشبەرەكان و گرفتی جینسی راگەیەنراوە.\nهەر بەپێی ئەو ئامارەی كە لەلایەن ناوەندی ئامار و زانیاریی ئێرانەوە بڵاو كراوەتەوە، تەنیا لە ماوەی دوو حەفتەی رابردوودا دوو هەزار و 480 تەلاق لە ئێران تۆمار كراوە، هەروەها ئاشكراش كراوە كە ئەو رێژەیە كە نەورۆزی ئامساڵدا تۆمار كراوە و بە بەراورد لەگەڵ نەورۆزی ساڵی پێشوو چوونە سەری بە خۆیەوە بینیوە.\nساڵی پێشوو راگەیەندرابوو كە لە هەر كاتژمێرێكدا 16 ژن و مێردی ئێرانی لێك جیا بوونەتەوە و كارناسانی كاروباری كۆمەڵایەتی ئاماری چوونەسەرێی تەڵاقیان لەو وڵاتە بە “بوومەلەرزەی شاراوە” وەسف كردبوو.\nتەنیا لەماوەی 7 ساڵی رابردووە هەتا ئێستا لە ئێران 868 هەزار و 312 حاڵەتی تەڵاق تۆمار كراوە بە چەشنێك كە رۆژانە زیاتر لە 380 ژن و مێرد لە وڵاتی ئێران بەهۆی كێشەی جنسی و گرانی و هەڵاوسانی ئابووری لێك جیا دەبنەوە.\nكارناسێكی خەسارناسیی كۆمەڵایەتی رایگەیاندووە، نزیك بە 85%ی ژن و مێردەكان لە 5 ساڵی یەكەمی ژیانی هاوبەشیاندا لەگەڵ دیاردەی تەڵاق بەرەوڕوو دەبنەوە و تەنانەت بوونی منداڵیش نەیتوانیوە گارانتیی بەردەوامبوونی ژیانی هاوبەشی ژن و مێردەكان بێت.\nڕۆژهەلاتی كوردستانیش لە دیاردەیە بێبەری نەبووە و تەنیا لە ماوەی 11 مانگی رابردوودا 3 هەزار و 210 حاڵەتی تەڵاق لە پاریزگای سنە ڕووی داوە.\n“ئەمیر جەوان كیا” بەرپرسی ئیدارەی تۆمار كردنی باری كەسیەتیی ئەو پارێزگایە رایگەیاندبوو، رێژەی ئەو سكاڵایانەی كەلە دادگاكان لەسەر تەڵاق تۆمار كراون، “60% لەلایەن ژنان، 30% پیاوان و 10% “یش بە شێوەی دڵخواز بوون.\nكێشەی ئابووری، بێكاری، كێشەی شوێنی نیشتەجێ‌بوون و لاوازی، یان نەبوونی ئەمنیەتی پیشەیی كە زۆرجار خۆكوشتنی پیاوان و ژنانیشی بەدواوە بووە، لە هۆكارەكانی چوونەسەرێی رێژەی تەڵاق لە پارێزگای سنە دێنە ئەژمار.


سوودەکانی ئاوی ترێ\n7/7/2021 03:42 PM\nترێ خۆی لە خۆیدا میوەیەکی بەسوودە بۆ تەندروستی و جێی ئاماژەیە کە بەشێکی زۆر لە سوودەکانی لە ئاوەکەیدا جێگیر بووە؛ هەڵبەت توێکڵ و ناوکی ترێش سوودی تایبەت بە خۆیان هەیە بەڵام ئێمە لەم بابەتەدا باسی سوودەکانی ئاوی ئەم میوەیە دەکەین.\nبەرگیری لە شێرپەنجە: ترێ دەوڵەمەندە بە ئەنتی ئۆکسیدەنتی «پۆلی فینۆل» کە رەوتی شێرپەنجە خاو دەکاتەوە یان دەیوەستێنێت. ئاوی ئەم میوە بەرگیری دەکات لە شێرپەنجەکانی سی، دەم، هێلکەدان، مناڵدان، پرۆستات و ریخۆڵە گەورە.\nشەکرە کۆنتڕۆڵ دەکات: ئاوی ترێ نشاستە و شەکرەکانی ناو جەستە کەم دەکاتەوە، کەوابوو خواردنەوەی ئاوی ترێ بۆ تووشبووانی نەخۆشیی شەکرە دەتوانێ زۆر بەسوود بێت.\nدژی هەڵامەتە: ئاوی ترێ سیستمی بەرگری بەهێز دەکات و هەڵامەتیش واتە لاوازبوونی سیستمی بەرگریی جەستە. هەر بۆیە خواردنەوەی ئاوی ئەم میوەیە دەتانپارێزێت لە هەڵامەت و نەخۆشییە هاوشێوەکانی.\nکەمکردنەوەی کێش: ئاوی ترێ خاوەنی ئەنزیمێکە کە چەوری ئەتاوێنێتەە و وەرگرتن شەکر و نشاستە لەلایەن جەستەوە کەم دەکاتەوە. ئەو کەسانەی دەیانهەوێ لەش و لارێکی رێکوپێکیان هەبێت لە سیستمی خۆراکەکەیاندا نابێ ئاوی ترێ لە یاد بکەن.\nسیستمی هەرس بەهێز دەکات: ئەم تایبەتمەندییەی ترێ پەیوەندی بە ناوک و توێکڵی ئەم میوەیەوە هەیە، چونکە ئەم دوو بەشە دەوڵەمەندن بە ریشاڵ و ریشاڵیش چالاکییەکانی گەدە و بەگشتی سیستمی هەرس باشتر دەکات.


"زیاد لە كاندیدێك دەبێت بۆ پۆستی رێكخەری گشتی"\nبزوتنەوەی گۆڕان لەچەند رۆژی داهاتوودا دەرگای خۆپاڵاوتن بۆ پۆستی رێكخەری گشتی‌و ئەندامانی خانەی راپەڕاندن دەكاتەوە، بەپێی قسەی هێمن شێخانی ئەندامی جڤاتی نیشتمانی بزوتنەوەی گۆڕان، زیاد لە كاندیدێك دەبێت بۆ پۆستی رێكخەری گشتی.\nهێمن شێخانی بونی مەرجەع بۆ هەرێمی كوردستان بە پێویست نازانێت و دەڵێت" جگە لەبەرنامەی سیاسی بزوتنەوەی گۆڕان هیچ كەسێكی تر بە مەرجەعی خۆم نازانم".\nشێخانی لەم گفتوگۆیەدا باس لە ناوەڕۆكی كۆبونەوەی ئەمڕۆی وەفدی بزوتنەوەی گۆڕان‌و پارتی دەكات‌و دەڵێت گۆڕان هێشتا بەتەواوەتی ئەو پۆستانەی وەرنەگرتووە كە لە كابینەی نوێی حكومەتدا رێككەوتنی لەسەر كردووە.\nدەقی گفتوگۆ رۆژنامەوانییەكە:\nدرەو: بەپێی دواین زانیارییەكان بزوتنەوەی گۆڕان بڕیاریداوە لەگەڵ یەكێتی نیشتمانی كوردستان كۆبونەوە بكات، پێشتر كۆبونەوەتان رەتدەكردەوە، چۆن بوو ئێستا بڕیاری كۆبونەوەتان داوە؟\nهێمن شێخانی: ئێمە هیچ كێشەیەكمان نیە لەگەڵ یەكێتی نیشتیمانی كوردستان، یەكێتی خۆی كێشەی هەیە، ئەوە بڕیاری جڤاتی نیشتیمانییە، بڕیارمانداوە ئەو دۆخەی لە سلێمانی دروستووە هێورببێتەوە، ئەو گرژیانە لەبەرژەوەندی هیچ لایەنێكدا نییە، نە لەبەرژەوەندی ئەو حزبانەدایە كە سەركردایەتییەكەیان لە سلێمانییە، نە لەبەرژەوەندی هاوڵاتیانی ئەو ناوچەیەدایە.\nدرەو: باس لەوە دەكرێت وەزیرەكانی بزوتنەوەی گۆڕان گلەییان هەیە لە مامەڵەی سەرۆكی حكومەتی هەرێم ؟\nهێمن شێخانی: تا ئێستا ئەوەی كە من لە زاری خۆیانەوە (وەزیرەكانی گۆڕان) بیستومە، هیچ بەربەستێك لەبەردەم كارەكانیاندا نییە، راستە ئەركەكانیان قورسە‌و سەرەتایە، بەڵام ئەو بەرنامەیەی هەنگاوی بۆدەنێن تائێستا هیچ بەربەستێكیان نەبووە.\nدرەو: ئەمڕۆ وەفدێكی باڵای ئێوە لە پیرمام لەگەڵ مەكتەبی سیاسی پارتی كۆبووەوە، ئەو كۆبوەنەوەیە بۆچی بوو ؟\nهێمن شێخانی: چارەسەركردنی كێشەی كەركوك خاڵێكی گرنگ‌و جەوهەرییە، دانیشتنەكان دەبێت دوو لایەنەو سێ لایەنە نەبێت، هێزی یەكەم لە پارێزگای كەركوك كە یەكێتییە دەبێت ئەوانیش لە كۆبونەوەكاندا بن‌و رێككەون لەسەر ئەوەی پشكی كورد چەندەو چۆن پارێزگاری لێدەكەن، هەروەها لە كۆبونەوەكەدا باس لەوە كراوە كە پشكی 12%ی بزوتنەوەی گۆڕان تائێستا نەهاتۆتە خوارەوە، بۆ نمونە (3) نوێنەرایەتی حكومەتی هەرێم لەدەرەوە پشكی گۆڕانە، بەڵام تائێستا دیاری نەكراوە بۆ كام وڵاتەیە.\nدرەو: رێگری هەیە یان رۆتینیە رێككەوتنەكەتان لەگەڵ پارتی هەمووی جێبەجێنەكراوە ؟\nهێمن شێخانی: نا.. نا رێگری نیەو من تا ئێستا هیچ رێگرییەكم نەبینیوە، پێشم وانیە رێگری هەبێت، ئەم كۆبونەوەیەی ئەمڕۆ كراوە كۆتا كۆبونەوە دەبێت بۆ رونكردنەوەی زیاتری پشكی گۆڕان لە حكومەت.\nدرەو: رەخنەی ئەوەی لە وەفدی بزوتنەوەی گۆڕان دەگیرێت، كە رێكخەری گشتی بزوتنەوەی گۆڕان سەرۆكایەتی دەكرد، بەڵام لە پارتی نە سەرۆك و نەجێگری سەرۆك ئامادە كۆبونەوەكەی ئەمڕۆ نەبوون ؟\nهێمن شێخانی: بەرای ئێمە پرسەكە بەتایبەت پرسی كەركوك ئەوەندە گرنگە، لای ئێمە ئەگەر پۆستی لەسەرو كاك عومەریشەوە هەمانبوایە دەماننارد، واتا پرسەكە گرنگە، گرنگە ئەوەیە ئێمە پەیامەكە بگەیەنین هەوڵەكە بدەین، ئامانجەكەمان بپێكین، ئەوەی ئەوان كەسی یەكەمیان نەناردووەو ئێمە كەسی یەكەم چووە ئەوە پەیوەندی بەخۆیانەوە هەیە، بەڵام ئێمە كەسی لەسەرو كاك عومەرییشەوە هەمان بوایە دەماننارد.\nدرەو: بزوتنەوەی گۆڕان كەی رێكخەرو خانەی راپەڕاندن هەڵدەبژێرێت ؟\nهێمن شێخانی: لە 14ی مانگ هەڵبژاردنی خانەی راپەڕاندن دەكرێت بە رێكخەریشەوە.\nدرەو: ئامادەكاری كراوە، رێوشوێن‌و هەنگاوەكان بۆ ئەو هەڵبژاردنە گیراوەتەبەر ؟\nهێمن شێخانی: بەڵێ، ئامادەكاری كراوەو لەچەند رۆژی داهاتوودا دەرگای خۆپاڵاوتن دەكرێتەوە.\nدرەو: گۆڕانكاری دەكرێت لە ئەندامانی خانەی راپەڕاندندا ؟\nهێمن شێخانی: دەرگای گۆڕانكاری لە 100% دەكرێتەوە، ئەو ئەندامانەی كە دەردەچنەوە پەیوەندی بە دەنگدانی جڤاتی نیشتیمانییەوە هەیە كە دەنگی پێدەدرێتەوە، بەڵام بەتەئكید گۆڕانكاری لە خانەی راپەڕاندن دەكرێت.\nدرەو: گۆڕانكارییەكە رێكخەری گشتیش دەگرێتەوە ؟\nهێمن شێخانی: من ئەوە نازانم، چونكە من ئێستاش نازانم كێن ئەوانەی كاندیدی رێكخەری گشتین ؟\nدرەو: عومەر سەید عەلی بۆ ئەم خولەش وەكو رێكخەری گشتی بزوتنەوەی گۆڕان دەمێنێتەوە ؟\nهێمن شێخانی: باوەڕ بكە تائێستا نازانم ئەوانەی كاندیدی رێكخەری گشتین كێن، ئەزانم كەسی شیاومان هەیە، بەڵام نازانم كاندیدەكانی رێكخەری گشتی كێن.\nدرەو: جگە لە عومەر سەید عەلی كەسی تر بۆ پۆستی رێكخەری گشتی بزوتنەوەی گۆڕان خۆی كاندید دەكات ؟\nهێمن شێخانی: ئەوەی خۆم تەوەقوعی دەكەم لە كاندیدێك زیاتر هەیە بۆ رێكخەری گشتی.\nدرەو: ئێستا باس لە بەمەرجەعكردنی مەسعود بارزانی سەرۆكی پارتی دەكرێت لەرێگەی پرۆژەیاسایەكەوە، رای بزوتنەوەی گۆڕان لەوبارەیەوە چییە ؟\nهێمن شێخانی: رای خۆم‌و بەشی زۆری ئەندامانی جڤاتی نیشتیمانیش ئەوەیە كە تاكە مەرجەعی ئێمە خودی بەرنامەكەی رەوانشاد نەوشیروان مستەفایە، لە رابردوودا ئەو بووەو بۆ ئێستاو داهاتووش هەر ئەوە مەرجەعمانە، هیچ كەسێكی تر بە مەرجەعی خۆمان نازانین. من وەكو هێمن، جگە لەبەرنامەی سیاسی بزوتنەوەی گۆڕان هیچ كەسێكی تر بە مەرجەعی خۆم نازانم.\nدرەو: ئێوە بوونی مەرجەعێكی سیاسی بە زیان بۆ هەرێمی كوردستان دەزانن ؟\nهێمن شێخانی: مەرجەع پێویست نیە، پێموایە گرفت‌و كێشەكان قوڵتردەكاتەوە.\nبۆچی خۆیان دەکوژن..؟\n(ڕێکەوتنی سەدە) وەک هەنگاوێکی چارەنوسساز!\nکورد و ئیسڕائیل، پەیوەندی و ناپەیوەندی!\nهێشتا زووە بۆ ئەم هەرایە!


بەرپرسیارێتی ئەمنی ناوچەی سەوز گۆڕا، زانیاری ورد | KURDPLAT\nبەرپرسیارێتی ئەمنی ناوچەی سەوز گۆڕا، زانیاری ورد\nکوردپلات 9/30/2020 11:36:00 ص ليست هناك تعليقات\nرێکخستنەوەی هێزەکانی پاراستنی ناوچەی سەوز و کارکردن بۆ راگرتنی ئەو هێرشە مووشەکییە بەردەوامانەی دەکرێنە سەر باڵیۆزخانەی ئەمریکا لە ناوچەی سەوزی بەغدا، لەگەڵ نێردە دیبلۆماسییەکانی وڵاتانی دیکە، مستەفا کازمی، سەرۆکوەزیرانی عێراقی ناچارکرد، فەرماندەیەکی نوێ بۆ ئەو هێزە تایبەتە دەستنیشان بکات، کە ئەرکی پاراستنی ئەو ناوچەیەیە.\nئەوە یەکەمجار نییە، کازمی گۆڕانکاری لە پۆستە سەربازییەکانی حکومەتی عێراقیدا دەکات. ئەو پێشتر چەندینجار هەمان هەنگاوی لەو دامەزراوەیەی حکومەتەکەیدا دووبارەکردووەتەوە، کە بەرپرسە لە پاراستنی ژیانی دانیشتووانی وڵاتەکە، کەچی تۆمەتبارە بەکەمتەرخەمی، گەندەڵی و پشکپشکێنەی مەزهەبی.\nرۆژی سێشەممە بە فەرمانی مستەفا کازمی، لیوا حامید زوهەیری، بە فەرماندەی فیرقەی تایبەت بە پاراستنی ئاسایشی ناوچەی سەوزی بەغدا دەستنیشانکرا. ئەو ناوچەیە سەرجەم بارەگا سەرەکییەکانی حکومەتی عێراق، لە سەرۆکایەتی کۆمار، سەرۆکایەتی پەرلەمان و سەرۆکایەتی حکومەت لە خۆ دەگرێت. هەروەها زۆرینەی باڵیۆزخانەکانی وڵاتان لەهەمان ناوچەدان. باڵیۆزخانەی ئەمریکا و شاندە دیبلۆماسییەکانی ئەو وڵاتە و وڵاتانی دیکەش، بوونی بەرچاویان لە ناوچەکەدا هەیە.\nلە ماوەی رابردوودا، میلیشیا پستگیریکراوەکانی ئێران، هێرشی زۆریان کردە سەر ناوچەی سەوز بە مووشەکی هەمەجۆر و ئامانجی یەکەمیش، باڵیۆزخانەی ئەمریکا بوو.\nلیوا زوهەیری دەرچووی کۆلێژی ساندهێرستی بەریتانییە، پێشتر چەندین بەرپرسیاریەتی جیاوازی سەربازیی لە عێراقدا هەبووە، دیارترینیان راگری کۆلێژی سەربازی و فەرماندەی هێزە هاوبەشەکانی شاری کەرکووک بووە.\nئەوانەی لە زوهەیرییەوە نزیکن بە نموونەی "زیندووی پابەندبوونی سەربازیی و دوژمنایەتی بۆ بێسەروبەرەیی لە هێزە چەکدارەکان" ناویدەبەن، پێیانوایە ئەو "یەکێکە لە دەستپاکترین ئەفسەرانی عێراق".\nزوهەیری پێشتر بەهۆی سەرپەرشتیکردنی نمایشە سەربازییەکانی عێراقەوە، ناوبانگی باشی بەدەستهێناوە، بەڵام دەستنیشانکردنی بەبەرپرسی یەکەمی پاراستنی هەستیارترین شوێن لە عێراقدا، جارێکی دیکە ئەوی خستەوە بەر تیشکی میدیایی. ئەمە لە کاتێکدا هەندێک سەرچاوە باس لەوە دەکەن، کە سەرۆکوەزیرانی عێراق بەنیازە سەرجەم بارەگا و نووسینگەکانی حەشدی شەعبی لە ناوچەکە دەربکات.\nبەپێی سەرچاوەکانی ناو بەغدا، لیوا زوهەیری لە دوێنێ سێشەممەوە لە پۆستە نوێیەکەیدا دەستبەکاربووە، بەڵام کارەکە لەلایەن حکومەتی عێراقەوە ئاشکرا نەکراوە.\nئەفسەرێکی هاوکاری زوهەیری بە 'حورە'ی راگەیاندووە، "سەرجەم ئەفسەرە پلە باڵاکانی ناو هێزە چەکدارەکان و بەتایبەت سوپای عێراق، رێزێکی زۆری لیوا حامید دەگرن". دووپاتیکردووەتەوە "دەستنیشانکردنی بۆ فەرماندەیی ئەو فیرقەیەی ناوچەی سەوز دەپارێزێت، پێشبینینەکراو نییە، بەتایبەت لەم کاتەدا".\nزوهەیری، ساڵی 1985 زانستە سەربازییەکانی لە بەریتانیا خوێندووە ، لەماوەی رابردوودا خەڵاتی رێزلێنانی کۆلێژی ساندهێرستی بەناوبانگی پێدرا، لە ئوردن و ئەمریکا بڕوانامەی جیاوازی سەربازی بەدەستهێناوە، ماستەری لە زانستە سەربازییەکاندا هەیە.\nساڵانی پێشوو، فەرماندەی فیرقەی پارێزگار لە ناوچەی سەوز، دەدرایە ئەو ئەفسەرانەی لایەنگری حیزبی یەکەمی براوەی هەڵبژاردنەکان دەبوون و سەرۆکایەتی حکومەتیان وەردەگرت، ئەوەش ماوەی بۆ دەستتێوەردان و خزمخزمێنە لەناو ئەو هێزەدا دروستدەکرد.\nئەوەی زۆر بووە جێگەی گاڵتەپێکردن و هێرشی تووند بۆسەر لیوا محەمەد حەیدەری، فەرماندەی پێشووی فیرقەی تایبەتی پاراستنی ناوچەی سەوز، بینینی ئەوبوو لە کاتی ئەنجامدانی سڵاوی سەربازییدا بۆ موقتەدا سەدر، رابەری رەوتی سەدر، لەنێو دەروازەکانی ناوچەی سەوزدا، ئەمە لە کاتێکدا یاسای سەربازی قەدەخەی کردووە پلەداری سەربازی، سڵاو بۆ هیچ کەسێک بکات، ئەگەر پلە و بەرگی سەربازی نەپۆشیبێت.\nحەیدەری هەر بەوەوە رانەوەستا، بەڵکو چەمایەوە و دەستی موقتەدای ماچکرد، ئەوە شەپۆلەکانی گاڵتەکردن و سووکایەتی بەڕووی ئەودا، زۆر بەرزکردەوە.\nلەسەر ئەو کارەی حەیدەری، لیوا زوهەیری لە فەیسبووک روونکردنەوەیەکی بڵاوکردەوە و تێیدا ئاشکرایکرد: "یاسا قەدەخەی کردووە سڵاوی سەربازی بۆ هیچ کەسێک بکرێت تەنانەت، پارێزگار، ئەندام پەرلەمان، پلەی دینی، پلەداری سیاسی، پیاوی دین و تەنانەت دادوەر و....".\nحەیدەری لە نێو ئەو هێرشە تووندانەدا کە رووبەڕووی دەبووەوە، لە پاش 40 رۆژ، کارەساتێکی گەورەتری بەسەرداهات، کاتێک خۆپێشاندەران هێرشیانکردە سەر باڵەخانەی پەرلەمانی عێراق لە ناوچەی سەوزدا، بەبێ ئەوەی هێزە تایبەتەکانی پاراستنی پەرلەمان هیچ هەوڵێکی رێگری لەو کارە بکەن. دواتر لیوا کەریم تەمیمی، کرایە فەرماندەی هێزە تایبەتەکەی پاراستنی ناوچەکە.\nلە ماوەی خۆپێشاندانەکانی عێراقدا، کە ساڵی رابردوو بەڕێوەچوون، عادل عەبدولمەهدی، سەرۆکوەزیرانی پێشووی عێراق، ئەرکی فەرماندەیی هێزە تایبەتەکەی پاراستنی ناوچەی سەوزی بە فەریق تەحسین عەبودی سپارد، لە کاتێکدا عەبودی پێشتر لە سوپای عێراقدا هیچ پلەیەکی سەربازی بەدەستنەهێناوە و تەنانەت ئەفسەریش نەبووە.\nعەبودی بەدۆستایەتی و ملکەچی بۆ سوپای پاسدارانی ئێران بەناوبانگ بوو. ئەو تۆمەتبارکرا بە ئاسانکاری بۆ هێرشی میلیشیاکان، بۆ سەر بارەگای باڵیۆزخانەی ئەمریکا و شکاندنی دەرگاکانی باڵیۆزخانەکە لە ناوچەی سەوزدا.\nپێشتر سەرچاوەکان ئاشکرایانکردبوو، دامەزراندنی عەبودی کە بە 'ئەبوو مونتەزەر حوسەینی' بەناوبانگە، بەبەرپرسی ئاسایشی ناوچەی سەوز، بەفەرمانی راستەوخۆی قاسم سولەیمانی، فەرماندەی پێشووی فەیلەقی قودسی سوپای پاسدارانی ئێران بووە، لە پلانێکدا بۆ تۆقاندنی نێردەی دیبلۆماسی ئەو وڵاتانەی، دژایەتی ئێران دەکەن.\nسولەیمانی، سەرەتای ئەمساڵ لە هێرشێکی فڕۆکە بێفڕۆکەوانەکانی ئەمریکادا، لە نزیک فڕۆکەخانەی بەغدا کوژرا.\nپێشتر مەشعان جبوری، پەرلەمانتاری عێراق، فەرماندەی پاراستنی ناوچەی سەوزی بە رەتکردنەوەی فەرمانەکانی کازمی، بۆ دەرکردنی میلیشیا چەکدارەکان لەناو ناوچەی سەوز تۆمەتبارکردبوو. ئەو میلیشیایانە گەیشتبوونە ناوچەی هەرە پارێزراوی ناو ناوچەی سەوز، کە باڵیۆزخانەی ئەمریکای لێیە، دواتر هەندێکیان دەستگیرکرابوون.\nسەرچاوەکانی حکومەتی کازمی دەڵێن لێرە بەدواوە، ناوچەی سەوز ئارامی زیاتر بەخۆوە دەبینێت.\nتائێستا حکومەتی عێراق هیچ روونکردنەوەیەکی لەبارەی دەستنیشانکردنی زوهەیری لە پۆستە نوێیەکەیدا رانەگەیاندووە، لە کاتێکدا دەنگۆی زۆر هەیە لەسەر تووندبوونەوەی گوشارەکانی سەر کازمی بۆ جوڵەی بەپەلە لە دژی 'چەتە دەرچووەکان لە یاسا و چەکی لەدەستدەرچوو'، هەروەها ئەو گرووپە میلیشیایانەی بەشێوەی بەردەوام، مووشەکبارانی ناوچەی سەوز دەکەن.\nبەڵام زوهەیری لە بڵاوکراوەیەکدا، لە دوای راسپاردنی لە ئەرکە نوێیەکەیدا دووپاتیکردەوە "پابەندی تەنیا بۆ عێراقە، سەروەری تەنیا بۆ یاسایە، هیچ دەسەڵاتێکیش لە سەرووی دەسەڵاتی دەوڵەت و هێزە چەکدارەکانی و فیرقەی تایبەتەوە نییە".\nپەیامی بۆ سەربازانی هێزە تایبەتەکەی پاراستنی ناوچەی سەوز ناردووە: "قۆناخێکی نوێ، رێککاری بەرز، مەشقی پڕوکێنەر و ملکەچبوونی فەرمانەکان بەبێ دوو دڵی".\nبەپێی ئەوەی سەرچاوە جیاوازەکان بڵاویان کردووەتەوە، ئەو فیرقە تایبەتەی لە پاراستنی ناوچەی سەوز بەرپرس دەبێت، هەروەها پاراستنی کۆشکی کۆماری، دامەزراوە ستراتیژییەکانی حکومەت، باڵیۆزخانەی ئەمریکا و چەندین باڵیۆزخانە و نێردەی دیکەی دیبلۆماسی لە ئەستۆ دەگرێت.\nلە چەند رۆژی رابردوودا، گوشارەکانی سەر مستەفا کازمی، سەرۆکوەزیرانی عێراق یەکجار زۆربوون، پاش ئەوەی هێرشەکان بۆ سەر باڵیۆزخانە و نێردە دیبلۆماسییەکان لە عێراقدا بەردەوامبوون و ئەمریکا و چەندین وڵاتی دیکەش، هەڕەشەی پاشەکشەی دیبلۆماتەکان و داخستنی باڵیۆزخانەکانیان کرد، ئەگەر حکومەتی عێراق، بەرپرسیاریەتی پاراستنیان بەتەواوی جێبەجێ نەکات و سنوورێک بۆ هێرشە مووشەکییەکان دانەنێت.


غەمگین بۆڵی/ نووسین و سێكس\nبەشێكی زۆری ژیانم تەرخان كردووە بۆ بەستنەوەی پەیوەندییەكانی نێوان پەیڤ و خەیاڵ. هەمیشە بڕوام وایە پەیڤەكانی ناو نووسین، بەبێ بارگاویبوونی خەیاڵ هیچ بەها و مانایەكیان نابێت، تەنانەت وێنەیەكیش لەلای خوێنەر بەجێناهێڵن. بڕوام وایە، ئەگەر كۆمەڵە پەیڤێك بەبێ مەبەست لە دوایی یەكەوە ڕیز بكرێن، هیچ مانایەك بە خوێنەر نادەن. جارێك ئەوەم تاقیكردۆتەوە، كاتێك كۆمەڵە پەیڤێكی زۆرم لەسەر پارچە كاغەزی بچووك بچووك نووسی و خستمنە ناو قۆدییێەكەوە، دواتر بە بێ سەیركردن دانەیەك لە پارچە كاغەزە لوولدراوەكەم دەردەهێنا و دەمكردەوە و پەیڤەكەم دەنووسی. بەمشێوەیە ئەمەم دووبارە و دووبارە دەكردەوە. لە كۆتاییدا، پەیڤە ڕێزكراوەكان هیچ مانایەكیان نەبوو. بەڵام ئەگەر پەیڤەكان بارگاوییكران بە خەیاڵ و ئەو وێنانەی لە زەینی نووسەرەكەدا هەن، مانایەك لەلای (كەسی وەرگر ) جێدەهێڵێن.\nئێستایش كە دەنووسم، قەت بیر لە وەسفی رووتی تاكە پەیڤی ناكەمەوە. ڕستە وەك شەمەندەفەرێك بە گڕ دەخەم، تاكوو ڕێچكەی ڕاستەقینەی خۆی وەربگرێت. زۆرجار وەها دەلوێت كە لەناو جەنجاڵی ژیانیشدام، كەچی هەر خەریكی پەیوەندییەكانی نێوان پەیڤ و خەیاڵم. لە ماڵەوە نیگای چاوم دەخەمە سەر كتێب و دەست بەسەر كتێبەكاندا دەخشێنم. لاپەڕەكانیان دەكەمەوە و بۆنی لاپەڕەكانیان دەكەم. ئەم هەستی دەست لێخشاندنەوە، ئەم هەستی بۆنكردنە، دەمگەڕێننەوە بۆ هەمان خەیاڵە ئیرۆتیكییەكانی هەرزەكایی، دەمگەڕێننەوە بۆ زەمەنی پڕ حەزی هەرزەكاریی. لەوێوە دەرك بەوە دەكەم، كتێب و ئافرەت لە زۆر ڕوانگەوە لەیەك دەچن.\nئێستا تەواو دەركم بەوە كردووە، كە نووسین و سێكس پەیوەندییەكی بەهێز لە یەكتریان كۆ دەكاتەوە. پێموایە كردەی نووسین و كردەی سێكسی لە زۆر روانگەوە لەیەك دەچن. وەك چۆن لەم كردەیەدا ناتوانرێت نووسین بە كات و زەمەن و رۆژگار و تەمەنێكەوە ببەسترێتەوە، وەها و بگرە زیاتریش كردەی سێكسی نەكاتی دیارە نە رۆژگار، زەمەنەكانیش ڕەتدەكاتەوە و تەمەنیش بە پێوەری خۆی نابینێت. وەك چۆن گڕێك لەناوەوەدا بڵێسە دەكات بۆ نووسین، وەهایش ئاگرێكی بەتین بڵێسە دەكات بۆ كردەی سێكسی. وەك چۆن كردەی نووسین وەرزشێكیشە، كردەی سێكسیش وەرزشێكە. وەرزشی كردەی نووسین، وەرزشێكی هزرییە، وەلێ وەرزشی كردەی سێكسی جەستەیشە. وەك چۆن كردەی نووسین بۆ بەرەو پێشەوەچوون و گەیشتن بە ترۆپك، پێویستی بە (تەكان) هەیە، وەهاو بگرە زیاتریش كردەی سێكسی بۆ گەیشتن بە ترۆپكی توانەوە و دامركاندنەوەی بڵێسەی ئەو ئاگرە، پێویستی بە (تەكان) هەیە. (تەكان) ڕۆڵی كارا دەبینێت لە هەردووك كردەكەدا. لە كردەی نووسیندا پێویستمان بە كەسی بەرانبەرە – كەسی بەرانبەر وەك خوێنەر- بۆ ئەوەی كردەی نووسینەكە تەواو بێت. لە كردەی سێكسیدا پێویستمان بە كەسی بەرانبەر – كەسی بەرانبەر وەك ڕەگەزی بەرانبەر- هەیە بۆ ئەوەی كردەكە تەواو بێت. نە كردەی نووسین بەبێ خوێنەر مانایەكی هەیە، نەكردەی سێكسی بەبێ رەگەزی بەرانبەر واتایەكی هەیە. دەشێت (خۆخاڵی كردەوە) هەبێت، بەڵام ئەو (خۆخاڵی كردنەوە) ناچێتە ناو پرۆسەی كردەكانەوە. بۆ گەیشتن بە كردەی سێكسی و گەیشتن بە عەشق، پێویستمان بە قوربانی و شەونغونی و ماندووبوون هەیە، لە بەرانبەردا لە كردەی نووسینیشدا، بۆ گەیشتن بە كردەی راستەقینەی نووسین و ئەو عەشقە قووڵە، پێویستمان بە شەونغوونی و قوربانی و ماندووبوون هەیە. ئەو سێكسەی بە بێ بوونی عەشقێكی قووڵ ئەنجامدەدرێت، وەك مەرەگەیەكی بێ خوێیە. ئەو نووسینەی بە بێ بوونی هزرێكی قووڵ دەنووسرێت و بڵاودەكرێتەوە، وەك نانێكی بێ خوێیە. ئەو عەشقەی لە نووسیندا هەیە، هەرچەند شەونغونی و قوربانی و ماندووبوونی تێدا بێت، ئەوەندە ئاسۆكانی كردەكە روونتر و گەشتر دەبن. عەشقی بێ قوربانی وەك جەستەی بێ رۆح وەهایە. عەشقی بێ شەونغوونی وەك كەلوپەلی بێكەڵك وەهایە. ئەو عەشقەی بە بێ ماندووبوون بە دەستی دەهێنیت، عەشقێكی بێ لەززەتە و وەك كردەی (خۆخاڵی كردەنەوە)یە.


ئەو خۆراكانەی بەڕێژەیەكی زۆر دژەئۆكسیان تێدایە\nدژەئۆكسید بەشێوەیەكی زۆر سروشتی لە هەندێك سەوزە و میوەدا هەن، وەك لیكۆپەین لە تەماتە و كارۆتینی بێتا لە گێزەر و هەموو جۆرە جیاوازەكانی دژەئۆكسید تەنانەت لە چوكلێتیشدا هەیە كە پێی دەگوترێت فلاڤۆنۆیدس. ئەو خۆراكانەی دژەئۆكسیدیان تێدایە رەگە ئازادەكان كەم دەكەنەوە بۆیە باشتر وایە ئەو خۆراكانە بخورێن كە سروشتین بۆ ئەوەی لەشت بە دروستی بمێنێتەوە.\nئەمانەیش هەندێكن لەو خۆراكانەی كە دەوڵەمەندن بە دژەئۆكسید:\nیەكەم: شوكلاتەی تاڵ، ئەو دژەئۆكسیدەی لە شوكلاتەی تاڵدا هەیە سوودێكی زۆری هەیە بۆ لەش بەتایبەتی كەمكردنەوەی نەخۆشییەكانی دڵ و هەوكردن. بڕێكی تر پێكهاتەی خۆراكی دروست لە شوكلاتەدا هەیە وەك پۆتاسیۆم و ریشاڵی تواوە و زینك، مەنگەنیز، مس،سیلینیۆم، ئاسن و مەگنیسیۆ. بڕێكی كەم كالۆریی و شەكری تێدایە كەبەشێوەیەكی گشتی باشە بۆ تەندروستی لەش.\nدووەم: كەلەرم، كەلەرم بەیەكێك لە سەوزە گرنگەكان دادەنرێت لە كۆمەڵەی قەرنابیت و برۆكلین. بڕێكی زۆر ڤیتامین ئەی و كەی و سی تێدایە ئەمانە بەدژەئۆكسید دانانرێن، بەڵام كەلەرمی سوور برێكی زیاتر دژەئۆكسیدی تێدایە و سەرچاوەیەكی باشی كالیسیۆمە یەكێكە لە كانزا گرنگەكان كە تەندروستی ئێسك باشتر دەكات و رۆڵێكی گرنگ دەبینێت لە چالاكی خانەكاندا.\nسێیەم: گوێز، ئەم گوێزە شێوەیەكی درێژ و باریكی هەیە بەهەمانشێوەی گوێزی ئاسایی، بەڵام لە رووی پێكهاتنەوە جیاوازە، چونكە سەرچاوەیەكی دەوڵەمەندی كۆمەڵەی ڤیتامین یی و ترشی فۆلیك و ڤیتامین ئەی، مەگنیسیۆم، كالیسیۆم، فۆسفۆر و نینكە، هەروەها سەرچاوەیەكی باشی پرۆتین و چەورییە. بۆ ئەوەی ئەو دژەئۆكسیدەی كە لەم جۆرە گوێزەدا هەیە دەستت بكەوێت، دەتوانیت لەگەڵ دانەوێڵە یان لە دروستكردنی شیرینیدا بەكاری بهێنیت یان لەگەڵ ماستدا بخورێت.\nچوارەم: سپێناغ، بەدەوڵەمەنترین سەرچاوەی دژەئۆكسید ناسراوە. یەكێكە لە سەرچاوە مەزنەكانی كارۆتینی بێتا، تایبەتمەندی دژە پیربوون و دژە شێرپەنجەی تێدایە هەروەها زۆر جۆرە دژەئۆكسیدی تێدایە بەتایبەتی لوتەین، هەروەها سەرچاوەیەكی باشی ڤیتامین A, B2, C, Eو K.چەندان جۆر كانزای گرنگی تێدایە وەك مەگنیسیۆم، مەنگەنیز، پۆتاسیۆم و ئاسن و ریشاڵ و كالیسیۆم برێكی زۆر كەم كالۆری تێدایە. پێویستە رۆژانە نزیكەی یەك كووپ سپێناغ بخۆیت بۆ ئەوەی ئەم پێكهاتە و ڤیتامینانە بە لەشت بگات.\nئەو هۆكارانەی دەبنە هۆی سەرسووڕان\nئەو خۆراكانەی وزە بە لەش دەدەن و مێشك بەهێز دەكەن


ئوستانی ئازەربایجانی جنوبی\n2016-01-17 [11:20 AM]\n*لەم وڵاتەی كوردستانی ناوە، باوەر ناكەم كەس گومانی هەبێت كە هەم لە رووی نەتەوەییەوە جیاوازین و هەم لە رووی خاك و نیشتمانەوە. بەو پێیەش، لە رووی دابونەریت و رۆشنبیری و تەنانەت كەش و هەوا و دار و درەخت و ئاژەڵیشەوە لە دەرودراوسێی خۆمان جیاوازین. بۆیە، خاكەكەمان كوردستانی ناوە و گەلەكەشمان گەلی كوردستان.\nبەڵام، بەپێی ئەو گەنگاشە و گفتوگۆیانەی كە لە كوردستاندا ـ بڕوایان بەوە نەهێناوە كە ئەم خاكە داگیر كراوە و ئیرادەی ئەم ـ گەلە پێیبەستكراوە.\nبەم جۆرە نەزانییە دەبێت بگوترێت ((ژ دەستێ خەست)). ئێستاش بە ئەو پەڕی نەزانی و روو قایمیەوە، بیانوو بۆ باس نەكردن لە سەربەخۆیی، بۆ مانەوە لە ژێر دەستی، دێننه‌وه!!.\nئێستاش، كەسانێك هەن كە زیاتر پێیانخۆشە ناوی سلێمانی ببێتە ((ئوستانی ئازەربایجانی جنوبی)) نەوەك ئەم شارە حەیاتە لە قەوارەی كوردستانی سەربەخۆ دابێت.\nئەم جۆرە دیسكۆرس و گەنگاشەیە بە ڕواڵەت بەرگی كوردستانیانە بەرگی لۆژیكی و هزری و زانستی لە بەركراوە، بەڵام كاكلەكەی لە لایەن كەسانێك باسدەكرێت، كە هێشتا لە قاوغی عەشایەری و ناوچە گەرێـی و گرێی دەروونی دژی ئەم كەس و ئەم ناوچە و ئەم زارە و ئەم حزبە رزگاریان نەبووە. ئەمە لە لایەك، لە لایەكی دیكەوە هەندێكیان بە نەزانی و هەندێكیان بە زانایی و بە ئانقەست بۆ خزمەتی داگیركەران و هێشتنەوەی كوردستان بە داگیركراوی، دژی پرس سەربەخۆیی بیانوو دێننەوە تیۆر و بیردۆزی بۆ ساز دەدەن.\n((گەمژەییەكی خەستە)) بۆ ئەوانەی وا دەزانن لە بابەتی سەربەخۆییدا ئەردۆگان و توركیا رازین و پشتمان دەگرن، بەڵكو ئەمە قۆناغەكەیە كە ئەردۆگان و خامەنەیی لە كاتی راگەیاندنی سەربەخۆیی كوردستاندا، هیچ بژاردەیەكیان نییە جگە قبوولكردن و رازیبوون بە ئەنجامەكان.\nبۆیەش، دەبوایە لە جیاتی دژایەتیكردنی سەربەخۆیی و هێنانی بڕوبیانووی پووچ، زۆر زەلال بەخەڵك بڵێن ئێمە دەمانەوێت ژێر دەست بین، ئێمە پێمانخۆشترە داگیركراوبین نەك پارتی و بارزانی پێشەنگی بەدیهێنانی سەربەخۆیی بن بۆ كوردستان!!\nئەو سەقایەی هەڵگرانی بیری بزووتنەوەی رزگاری نەخوازی لە شاری سلێمانیدا خوڵقاندوویانە و كۆمەڵێك گەنجی دڵپاكیان والێكردووە كە هەرچی بزووتنەوەی گۆڕان ((بزووتنەوەی رزگاری نەخوازی)) نەیگوتبێت، راست نییە، مادام گردەكە ـ دژی سەربەخۆییە، كەواتە سەربەخۆیی پیلانی دوژمنانە !! دەبێت ئەم سەقایە لە رووی هزرییەوە بگۆڕدرێت. من ـ دڵنیام خەڵكی سادە و كاسبكار و جووتیار و رۆشنبیرە ئالوودەنەبووەكان بە نەخۆشیی كورتبینی سەری گردەكە، رێگا نادەن شاری سلێمانی لە پێشەنگی بۆ هەڵمەت و قوربانی و هزری نەتەوەیی بكەوێتە دوای شارەكانی دیكە. ئێستا، خەریكە لەم شارە حەیاتەدا بزاڤێك بۆ گەڕانەوە و بەخۆداچوونەوە دەستپێدەكات، كەم نین ئەو لاوە رۆشنبیرانەی كە لە خۆیان دەپرسن چ قەوماوە كە ئەو سلێمانییەی شۆرشی ـ شێخ مەحمودی نەمری لە باوەش گرت و حزبی هیوای دروستكرد و بارزانی نەمری لە باوەش گرت، ئەمڕۆ ناشرینترین گفتوگۆی دژی سەربەخۆیی تێدا بەڕیوەدەچێت؟!\nئێستا، خانەوادە رەسەنەكانی شار دەپرسن، بۆچی ئەوانەی دەبێت لە دژی سروودی ئەی رەقیب بن سەر بەم شارە بن، بۆچی دژایەتیی ئاڵای كوردستان و سەربەخۆیی دەبێت لەم شارە بێت، بۆچی هەموو كوردستان تەنانەت، پارچەكانی دیكەش، پێیوایە ئەم حكوومەتە بەهەموو كەموكووڕییەكانەوە حكوومەتی خەڵكی كوردستانە و دەبێت بپارێزرێت، بەڵام لەم شارە دەبێت پەلامار بدرێت و دژایەتی بكرێت؟!\nئەمە قەدەر و چارەنووسی كوردستانە، كە دەبێت ئێستا پارتی و بارزانی بەتەنیا باسی سەر بەخۆیی كوردستان بكەن، بەتەنیا بەرگری لە حكوومەتی هەرێم و ئاڵا و سروود و سیمبولەكانی بكەن.\nلایەنەكانی دیكە، ئەگەر بەرگریش بكەن، یان بە دەنگی نزم و یان بە ـ شەرمەوە دەیكەن!!.


جەواد زەریف: سوپا بڕیاری داخستنی گەرووی هورمز دەدات – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/04/25 - 8:30 AM\nوەزیری دەرەوەی ئێران ئاشكرایدەكات، بڕیاری داخستنی گەرووی هورمز لەدەست وەزارەتی دەرەوەدا نییە و لە دەست سوپادایە.\nئەمریكا قۆناغێكی نوێی سزاكانی بۆ ئێران دەست پێكرد و ئێرانیش هەڕەشەی داخستنی گەرووی هورمز دەكات، چاودێرانی سیاسیش ئاشكرایدەكەن، ئەگەری سەرهەڵدانی جەنگێكی جێگرەوە لە عێرا لە ئارادایە.\nمحەمەد جەواد زەریف وەزیری دەرەوەی ئێران بە ئاژانسی فەڕمی ئێرانی ڕاگەیاند، من بۆچوون دیاری ناكەم بۆ بژاردە سەربازییەكان، ئەوە سوپا دەبێت بڕیار لەو بابەتەدا بدات.\nوتیشی”هەمیشە وتومانە ئێران سەقامگیری هەرێمی و بەرژەوەندییەكانی دەپارێزێت و دەبێت سەقامگیری هەرێمیی و گەشەپێدانی ئابووریش بۆ هەمووان بێت”.\nئاماژەی بۆ ئەوەش كرد، بەرژەوەندییەكانی ئێران لەگەڵ پاراستنی سەقامگیری ناوچەكەیە و دەبێت سەقامگیری بۆ هەمووان بێت، بەڵام ئەمریكا هۆكاری سەرەكی ناسەقامگیری ناوچەكەیە.\nھێمن ھەورامی: پەرلەمان بەشێك نییە لە كێشەكان


هیچ بەرجامێک بۆ توانای بەرگری ئێران لە ئارادا نییە/لێدوانەکان جان کری بێ بنەمان - Mehr News Agency\nAP ١٣٩٥ Farvardin ٢٢ ٢٣:١٦\nNews Code 2817\nزەریف جەختی کرد:\nهیچ بەرجامێک بۆ توانای بەرگری ئێران لە ئارادا نییە/لێدوانەکان جان کری بێ بنەمان\nوەزیری دەروەی ئێران وتی: من لام وایە کە دەوڵەتی ئەمریکا بە باشی دەزانێت کە توانی بەرگری کۆماری ئیسلامی ئێران مایەی گفتگۆ کردن نییە و هیچ بەرجامێکیش هاوپەیوەند بە بابەتە بەرگریکارەکانی ئێران لە ئارادا نییە.\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی مێهر، محمەد جەواد زەریف ئەمڕۆ لە کۆنفڕاسێکی ڕۆژنامەوانی هاوبەشدا لەگەڵ وەزیری دەرەوەی ستۆڤێنی ڕایگەیاند: ئەمڕۆ زۆر خۆشحاڵم کە بۆ یەکەم جار وەزیری دەرەوەی ستۆنی سەفەری ئیران دەکات. ئێمە یەکەم وڵات لە جیهاندا بووین کە دانمان بە سەربەخۆیی ئێستۆنڤێنیدا نا.\nزەریف لە میانەی ئەم کۆنفڕانسەدا سەبارەت بە قسەکانی ئەم دواییەی وەزیری دەرەوەی ئەمریکا سەبارەت بە توانی مووشەکی ئیران وتی: قسەکانی کری ئەوەندە بێ مانا بوو کە خودی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکاش وتی شتی وا لە ئارادا نییە. ئەگەر جان کری قسەیەکی لەسەر سیستمی مووشەکی ئێران هەیە و ئەوە سەرەتا دەبێت باس لە کەم کردنەوەی هەناردنی چەک بۆ ناوچەکە بکات.\nئەو درێژەی دا: من لام وایە کە ئەمریکا خۆشی بە باشی دەزانێت کە بابەتی توانی بەرگریکارانەی ئێران قسەی لەسەر ناکرێت و لە بەرجامیشدا بە ڕوونی باس کردن لە توانی مووشکی ئێران وەلا نراوە. ئەو قسانەی کری کە ئێران پشتیوانی لە تیرۆریزم دەکات بە تەواوی دوورە لە ڕاستی و هەمووی لەمڕۆدا بە باشی دەزانێت کە چۆن داگیرکاری ئەمریکا لە عێراق، بووە هۆی سەرهەڵدانی توندڕەوی لە ناوچەکەدا و ئیستەش ڕونە کە چۆن داعش و هاوپەیمانەکانی بوونەتە کێشە و مەترسی بۆ ناوچەکە.\nزەریف وتی: ئمڕۆ کری دەبێت لە خۆی ببپرسێت؛ چەکەکانی داعش لە کوێوە دابین دەکرێت؟ هەروەها بپرسێت کە نەوتی داعش کێ دەیسێنێت؟ یان ئاسەوارە دزراوەکانی عێراق و سووریا لە کام وڵات دەفرۆشرێت؟ ئەم پرسیارانە دەبێت وڵام بدرێتەوە. جیهان هیلاک بووە لەوەی بەردەوام ئێران بێ بنەما و هیچ هۆیەک توانبار دەکرێت.\nئەو سەبارەت بە کێشەی قەرەباغ وتی: ئێمە لەگەڵ چارەسەری ئاشتیانەی هەموو کێشەکانین، ئەمڕۆ ناوچەکە بەرەوڕووی کێشەی توندڕەوی بووەتەوە و هەر هەموومان دەبێت لە دوای ئەوە بین تاکوو ئەم ناوچەیە کە جێگەی ژیانی هەموومانە لە ئاگری شەڕ و توندڕەوی بپارێزین.


پارەكەی بەغداد گەیشتە هەرێم\nپارەی عێراقی لە جۆری 10 هەزاری\nبەگوێرەی زانیارییەكانی تۆڕی میدیایی ئێستا، 320 ملیار دینارەكەی بەغداد گەیشتە هەرێمی كوردستان بۆ دابەشكردنی موچەی فەرمانبەران.\nپەیامنێری تۆڕی میدیایی ئێستا لە هەولێر وتی، پارەكەی بەغداد بۆ دابەشكردنی موچە لە هەرێم گەیشتووە، كە بڕەكەی 320 ملیار دینارە.\nسەرچاوەیەكی باڵا لە ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێم دوێنێ شەممە 10ی تشرینی یەكەم بە تۆڕی میدیایی ئێستای وت، “لەمەودوا بەغداد پارە بۆ مانگی چەند دەنێرێت، دەبێت حكومەتی هەرێمیش پەیوەست بێت بەو مانگەی كە حكومەتی عێراق دیاریكردووە”.\nڕوونیشیكردەوە، ئەمەش واتە ئەگەر حكومەتی ناوەند بودجەی بۆ مانگی نۆ نارد، دەبێت حكومەتی هەرێم پابەندبێت بە دابەشكردنی موچەی ئەو مانگە، نەك موچەی مانگی چوار یان پێنج، بەمەش پێویستە هەرێم گۆڕانكاری لە موچەی دابەشكراوی مانگانەدا بكات.\nژنێك بە تۆمەتی كوشتنی پیاوێك دەستگیركرا\nپەرلەمانی كوردستان ئەو لیژنەیەی پێكنەهێنا، كە بڕیاربوو لێكۆڵینەوە بكات لەبارەی گومانی وەرگرتنی بەرتیل لە كۆمپانیاكان لەلایەن چەند پەرلەمانتارێكەوە.…