ANF | کەنەکە کۆنفڕانسی ڕاوێژی نەتەوەیی ڕۆژهەڵاتی کوردستان ڕێک دەخات\nکەنەکە کۆنفڕانسی ڕاوێژی نەتەوەیی ڕۆژهەڵاتی کوردستان ڕێک دەخات\nکۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان (کەنەکە-KNK) لە ڕۆژانی ۱٤-۱٥ی مانگی ۰۹ی ۲۰۱۹ لە سوید کۆنفڕانسی ڕاوێژی نەتەوەیی ڕۆژهەڵاتی کوردستان بەناونیشانی ” دۆخی گەلی کورد لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان، هەڵوێست و چارەسەریی“ ڕێک دەخات.\nچوارشه‌ممه, 4 Sep 2019, 06:27\nکۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان (کەنەکە-KNK)، کۆنفڕانسی ڕاوێژی نەتەوەیی ڕۆژهەڵاتی کوردستان ساز دەکات.\nلەو بارەوە سەرچاوەیەک لە کۆنسەی بەڕێوەبەری (کەنەکە-KNK) لە لێدوانێکی تایبەتدا بە ئاژانسەکەمان ئاژانسی هەواڵی فوڕات (ANF)ی ڕاگەیاند: " کۆنفڕانسەکە لە ڕۆژانی ۱٤-۱٥ی مانگی ۰۹ی ۲۰۱۹، بەناونیشانی ” دۆخی گەلی کورد لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان، هەڵوێست و چارەسەریی“ لە شاری ستۆکهۆڵم-ی پایتەختی شانشینی سوید بەڕێوەدەچێت وئامادەکاری باشی بۆ کراوە و لایەنگەێکی زۆری سیاسیی و مەدەنی و ژمارەیەک کەسایەتی لە پێکهاتەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان بۆ بانگهێشت کراون و ئامادەیان بۆبەشداری کردن تێیدا نیشانداوە".\nتەواوی دەقی لێدوانەکە:\nکۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان/ ک ن ک بە مەبەستی گفتوگۆ لە سەر دۆخی ڕۆژهەڵاتی کوردستان، بە گشتیی لە پێناوی نزیککردنەوەی هێز و لایەنەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان و بەهێزکردنی یەکیەتیی نەتەوەیی، ئەم کۆنفەرانسە ڕاوێژکارییەی ڕێک خستووە. کۆبوونەوەکە لە دوو ڕۆژی ۱٤-۱٥ی مانگی ۰۹ی لە ستۆکهۆڵم لە سوێد بەڕێوە دەچێت. نوێنەرانی حیزب و ڕێکخراوەی سیاسیی و کۆمەڵگایی و هەروەها ژمارەیەک لە کەسایەتیی و ڕووناکبیری سەربەخۆی بەشی ڕۆژهەڵاتی کوردستان بۆ ئەم کۆبوونەوەیە داوەت دەکرێن.\nناوچەکە بە ئێزانوڕۆژهەڵاتیشەوە لە قەیران و نائارامیەکی قوڵ دایە\nئەمڕؤ بە گشتیی قەیران و نائارامییەک لە جیهاندا دروست بووە. ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست کە کوردستانیش لەوێ دایە لە قەیرانێکی قووڵ دایە. لەلایەکەوە بزاڤی ڕزگاریخوازی نەتەوەیی بەرەو پێشەوە دەڕووات و دەستکەوتەکانی گەلی کوردیش لەگەڵیدا زیاتر دەبن، لەلایەکی دیکەشەوە هێرشکاریەکانی دەوڵەتانی داگیرکار لە سەر کوردستان گەورەتر و بەرفراوانتر دەبن. یەکێک لەوانە دەوڵەتی ئێرانە. کۆماری ئیسلامیی ئێران ڕۆژبەڕۆژ ڤیترینی بەڕێوەبەرایەتیی خۆی دەگۆڕێت بەڵام سیاسەتی خۆی بۆ دژایەتیکردنی ئازادیی و ماف سست ناهێڵێتەوە و درێژەی پێ دەدات. سەرۆککۆماری ئەوڕۆی ئێران، حەسەن ڕۆحانی، بە بەڵێنی "دیالۆگ و چارەسەریی" هاتە سەر کار، بەڵام ڕۆشنە کە لە پراکتیکدا بەردەوامیی بە هەمان سیاسەتیی کۆن دەدات.\nئێران هەژەمۆن و دەستی لە ناو قەیرانەکانی ناوچەکەدا هەیە\nئەمڕۆ ئێران شەڕێکی گەورەی دەسەڵاتداریی لە خاوەرمیانەدا بەڕێوە دەبات و لە هیچ بوارێکدا ناسرەوێت. ئێران لە هەڵپەی ئەوەدایە کە لە پارچەپارچەکردنی ناوچەکەدا پاروویەکی گەورەی بەر بکەوێت. ئێران هێزێکی هەژەمۆنە و دەستی لە ناو تەواوی قەیرانەکانی ناوچەکەدا هەیە. لەلایەکی دیکەوە لەبەرئەوەی ئێران لە ئاستێکی زۆر بەرفراوانی ناوچەکەدا شەڕ بەڕێوە دەبات ئەوا دۆخی ناوخۆی چ لە ڕووی ئابووریی و چ لە ڕووی جڤاکیەوە تەواو خراپ بووە. تا دێت ڕژێم زێدەتر فشار بۆ سەر ناڕازیبووان دەهێنێت. ئێران درێژە بە زۆرداریی و چەوساندنەوەیەکی گەورە و گران دژ بە خەڵکی کوردستان دەدات تا بتوانێت بە بێ مافیی و بە ژێردەستەیی بهێڵێتەوە.\nبەهێندەی ناوخۆ لە ئاستی دەرکیشدا ئێران تەنگاویی بووە\nلە ئاستی دەرەوەیشدا ئێران هێندەی ناوخۆی دووچاری کێشە و تەنگاویی بووە. قەیران و ئاڵۆزیەکانی گەرووی هورمز و کەنداو ڕۆژبەڕۆژ قووڵتر دەبنەوە. تا دێت گۆشەگیریی و ئابڵووقەی نێونەتەوەیی لە سەر ئێران زێدەتر دەبێت. لەو ڕووەوە لە ئێستادا دەرفەتێک بۆ کوردان رەخساوە کە بتوانن تێکۆشانی خۆیان دژی ڕژیمی ئێران بڵند بکەن و ئەنجامی گرینگ وەدەست بخەن.\nبەرەی کوردی پەرش و بڵاوە و کەنەکە هەواڵی یەکخستنی دەدات\nلەگەڵ ئەم دۆخەی ڕژێمدا بە داخەوە لە بەرەی کوردیشدا پەرش و بڵاویی هەیە. لە بریتیی ئەوەی یەکیەتیەکی نەتەوەیی توندمان هەبێت، بە داخەوە دەینامیک گەلی نەتەوەییمان لەیەک دوورن. لەم دۆخە بە قەیرانەی ناوچەکەدا ئەم پەرش و بڵاوییە مەترسیەکی گەورەیە. لەم کاتی قەیران پۆشییەدا پێویستیەکی گەورە بە ڕاوێژی نەتەوەیی هەیە. ئەگەر ئێمە وەکوو نەتەوەیەک بتوانین یەکیەتیەکی نەتەوەیی پێک بهێنین ئەوا دەشتوانین کە لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا ببین بە ئەکتەرێکی سەرەکیی.\nلەبەر ئەوە کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان/ ک ن ک بە ئەرکی سەرشانی خۆی دەزانێت کە بۆ پرسی یەکیەتیی نەتەوەیی لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان ئەم ڕاوێژە نەتەوەییە پێک بهێنێت و چارەیەک بۆ یەکیەتیی نەتەوەیی بدۆزێتەوە.\nلە سۆنگەی یەکێتی نەتەوەییەوە بانگهێشتی هەمووان دەکەین\nئێمە وەک کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان/ ک ن پارت و لایەن و کەسایەتیەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان داوەتی ئەم ڕاوێژەی ڕۆژهەڵاتی کوردستان دەکەین و هیوادارین بەشدار بن و ڕاوبۆچوون و تێبینیی خۆیان لەگەڵ بەشداربوواندا بخەنە ڕوو.\nلەو باوەڕەش داین کە ئەم پلاتفۆرمە ببێت بە زەمینەی دیالۆگی پشتگیریی گەلی کورد و هەموو پێکهاتەکانی دیکەی ڕۆژهەڵاتی کوردستان و دەزانین کە دەستکەوتەکانی گەلەکەمان زامنتر دەکات. بەم بیر و هزرەوە چاوەڕووانتان دەبین.\nکۆبوونەوە و کارنامەی کۆنفەرانسی ڕاوێژی نەتەوەیی ڕۆژهەڵاتی کوردستان\nڕێککەوتی بەڕێوەچوون: ڕۆژانی شەممە و یەکشەممە واتە ۱٤ و ۱٥ی سێپتامبەری ۲۰۱۹، لە ستۆکهۆڵم\nلە هەردوو ڕۆژەکەدا وێڕای وتەی دەستپێک و بەخێرهاتن و وتەی کەنەکە و دواییش ئەنجامنامەی کۆنفڕانس، ٥ کۆبوونەوە و سیمینار پێشکەش دەکرێن.\nلە ڕۆژی یەکەمدا، کۆبوونەوە و سیمینارەکان تەرخان دەکرێن بۆ تاوتوێکردنی بارودۆخی ڕۆژهەڵاتی کوردستان. لە رۆژی دووهەمیشدا، لە سەر چارەسەری پرسەکان گفتوگۆ دەکرێت.


ئەفشار ئەقدەسی:: کاک سەعید. سەرکردەیەک لە پێش زەمانەوە ئەو ئەستێرەیەی تاوێ هەڵات، رووناکیی بەخشی و ئاوا بوو | نوێنەرایەتی ئوروپا پارتی ئازادیی کوردستان\n28 ساڵ له‌مه‌وبه‌ر له هه‌نگاوێکی ئازایانه‌دا شه‌هیدسه‌عید یه‌زدانپه‌نا ڕۆڵه‌ی هه‌ڵکه‌وتووی کورد و کوردستان، ئه‌رکی دامه‌زراندن و رێبەرایەتی کردنی پارتی ئازادیی کوردستانی گرته ئه‌ستۆ و ئامانج و سیاسەتە سەرەتاییەکانی گەڵاڵە کرد.\nئێستا پاش 28 ساڵە کە لەو هەنگاوە مەزنە دەڕوانم و ئاوڕ بۆ دواوە ئەدەمەوە، زۆر خۆم بە بەختەوەر ئەزانم یەکێک بووم لەوانەی لەو رۆژانەدا شانازیی ئەوە بووە، لە کۆڕی ئەو هاورێ و هاوسەنگارانەدا بم ک سەعید یەزدانپەنا سەرکردایەتی کردوون. چۆن شانازیی نەکەم کە هاورێی رێگا و خەباتێک بووم کوردایەتی و کوردستانیی بوونی لە بەرانبەر ئێرانچیەتی و خۆ بە کەم زانین داهێنا؟ چۆن شانازی نەکەم کە قوتابیی گەورە سەرکردەیەک بم کە زۆر لە پێش زەمانەوە بوو و ئەوەی ئەو وتی و دایهێنا ئەمڕۆ پێشبڕکێی لە سەر ئەکرێ کە کێ لە پێشدا باسی کردوە. ئێستاش کاتێ ئەو رستە بە ناوبانگەی شەهید سەعید لە نامیلەکەکەیدا ئەخوێنمەوە، وەک رۆژی یەکەم گوڕ و تینی خەباتم بۆ ئەگەڕێتەوە: ” ئێمە دەمانەوێ ئەو سامە بشکێنین و بە ڕاشکاوی بڵێێن کوردین و خەڵکی وەڵاتی داگیرکراوی کوردستانین، بە بێ ترس و لەرزی سیاسی لەوەی پێمان بڵێن تەجزیە تەڵەتب”.\nچەند ساڵێکە باس کردن لە فیدرالیزم و مافی دیاریکردنی چارەنووس و سەربەخۆیی و بەدەوڵەت بوونی کوردستان ئاسانە، زۆر کەس و لایەن باسی ئەکەن. ئەمڕۆ ئەگەر شەرمێونانەش بوو بێ، پارچەکانی کوردستان، لە جیاتی بە کوردستانی ئێران و عێراق و ترکیا و سووریا بە ” رۆژهەڵاتی کوردستان”و ” باشووری کوردستان” و ” باکووری کوردستان” و “رۆژاوای کوردستان” ناو ئەبەن. ئەمڕۆ قسە لە” نەتەوە” و “نەتەوایەتی” ئاسان بووە، ئاڵای کوردستان لە بنکە و بارەگا دانان و لە بەرۆک دان و لە پشت سەری خۆدانان و وێنە پێوەگرتن بووەتە باو. ئەمڕۆ گاڵتە کردن بە دروشمی” نەمان بۆ ئەمپڕیالیزم” و” خاشەبڕ کردنی نفوزی ئەمپڕیالیزم” و دیپلۆماسی کردن لە گەڵ ئەمپریالیزم، زانایی دێتە حیساب. بەڵام خۆ دوێنێ وا نەبوو، ئەو کاتەی سەعید یەزدانپەنا، بووە پێشەنگی گۆڕانکارییە سیاسی و فکرییەکان لە رۆژهەڵاتی کوردستان ، ئەوانەی بە پۆستی کەمتر لە” حیزبی تاقانە” و ” رێبەری بزوتنەوەی شۆڕشگێڕانەی خەلکی کوردستان” رازی نابن، لە بناخەوە لە گەڵ ئەو چەمک و دەستەواژانە بێگانە بوون، گاڵتەیان بە باسی سەربەخۆیی و بە دەوڵەتبوونی کورد دەهات و لە بینینی ئاڵای کوردستان دەسڵەمینیەوە و دەیان پرسی” ناسیۆنالیزم و لە کۆتایی سەدەی ٢٠ دا؟”. بەڵێ لەو رۆژگارەدا کە عەقڵی سیاسیی نوخبە سیاسیەکانی کورد” پێکهێنانی بەرەی دژە ئەمپریالیستی” و ” کۆمۆنیزمی کرێکاری بوو” ، سەرکردەی لاوی ئێمە گوتاری نەتەوەیی هەڵگرت و کوردستانی بوون و رێگای سەربەخۆیی گرتە بەر و باس و دروشمی بەرەی کوردستانی ودیپلۆماسی نەتەوەیی داهێنا. بۆیە ئێمە بەوپەڕی شانازییەوە بە سەعید یەزدانپەنا، سەرکردەی داهێنەری خەباتی نەتەوایەتی ئەنازین.بەڵام داخەکەم بۆ ئەو لاوە زانا و بلیمەتەی کە ئەگەر مابا ئەمرۆ لە گۆڕەپانی سیاسی رۆژهەڵات رکەبەری نەبوو، زۆر زوو کەوتە بەر سیاسەتی تێرۆری دەوڵەتیی ئێران و لە کیس ئێمە و نەتەوەکەمان و حیزبەکان چوو.\nقسە کردن لە کاک سەعید و خەسارەتی شەهید بوونی هەتا بڵێی زۆر و بێ پایانە. کاک سەعید” ئەستێرەیەک بوو، تاوێ هەڵات، رووناکیی دا و رۆیی”. بەڵام کاک سەعید بۆ من وخێزانە ٣ کەسیەکەی ئەو دەممان، هەر رێبەری سیاسی نەبوو. ئەو ئەرکی برا گەورەیی ئێمە و خاڵ و مامیی تاکە کوڕەکەشمانی هەڵگرتبوو. هەر ئەویش ناوی نێچیروانی کوڕمانی نا. بوونی ئەو ئاسوودەیی و هێمنی بوو بۆ ئێمە. بۆیە مەرگیشی کارەسات بوو بۆمان. لە کەشووهەوای ماڵی ئێمەدا سێبەری کاک سەعید هێشتا بە سەرمانەوە دیارە و هەر دەم لامان حازرە.\nبە هەموو تاڵی و ئازارێک کە شەهید بوونی کا سەعید خستیە سەرد دڵی ئێمە، بەڵام، سەربەرزین بەوەی رێگاکەی ون نەبوو و ئاڵاکەی هەر شکاوە راگیراوە. وەک خۆم سەربەرزم بەوەی ئەو رێگایەی ئەو گرتیە بەر،ونم نەکردوە وهەتا ئێستاش بە شانازیەوە پێیدا ئەڕۆم. ویژدانم ئاسودەیە کە لە رێگایەکدا خەبات ئەکەم کە رێگای راستەقینەی کوردایەتیە. رێگای داهێنان و باوەڕ بە خۆ بوون و خۆ بە کەم نەزانینە بەرانبەر نەتەوەی سەردەست.\nکاک سەعید هەزاران سڵاو لە گیانی پاکت، سڵاو لەو رێگای و رێباز و میراتە فکری و سیاسیەی بۆت بە جێ هێشتین.


سوریا و كورد پاش بڕیاری كشانەوەی هێزەكانی ئەمریكا\nپاش پەرەسەندنی كاردانەوە توندەكانی دژ بە بڕیارە كتوپڕەكەی سەرۆكی ئەمریكا ترەمپ سەبارەت بە دەستبەجێ كشانەوەی هێزەكانی ئەمریكا لە سوریا، ئێستا واشنتن سەرقاڵی چارەسەركردنی لێكەوتەكانی بڕیارەكەیە. بڕیارەكە دوو راستیی دەرخست. یەكێكیان ئەوەیە كە ترەمپ هیچ دەربارەی سیاسەتی نێودەوڵەتی نازانێ و دووەمیان ئەوەیە كە ئەمریكا هەمیشە ئامادەیە دەست لە هاوپەیمانەكانی هەڵگرێ.\nلە هەوڵێكدا بۆ جوان كردنی دەموچاوی ئەمریكا، وەزیری دەرەوە مایك پۆمپیۆ لە لێدوانێكدا بۆ كەناڵی نیووز ماكس، پەیوەند بە بڕیاری كشانەوەی هێزەكان لە سوریا، رایگەیاند كە ئەمریكا كار بۆ دوو ئامانج دەكا. یەكێكیان دەستەبەركردنی دۆخێكە كە تێیدا توركیا پاش كشانەوەی هێزەكانی ئەمریكا نەكەوێتە وێزەی كوردەكانی سوریاوە. ئەوی تر، پاراستنی كەمینە ئاینییەكانی سوریایە. بەڵام هەر ئەم لێدوانە، دەشێ ببێ بە سەرەتای سەرهەڵدانی قەیرانێكی تر لەگەڵ توركیا. هەر چەند پۆمپیۆ روونی نەكردۆتەوە چۆن ئەمریكا پاش كشانەوەی هێزەكانی رێ لە هێرشی توركیا بۆ سەر كوردەكان دەگرێ و چۆن كەمینە ئاینییەكانی سوریا دەپارێزێ، بەڵام ئەم ناڕوونییە شتێكی تازە نییە لە سیاسەتی ئەمریكادا، بەتایبەتی لە سەردەمی ترەمپ دا، تەنانەت دەكرێ مەسەلەكە بگاتە ئەو رادەیەی كە بوترێ ئەمریكا بە كردەوە دەوڵەتێكی بێ سیاسەتی دەرەوەیە، چونكە پرۆسەی دروست كردنی بڕیار لە واشنتن، لەوەتەی ترەمپ هاتۆتە سەركار، سەرلێشێواوییەكی زۆر بەخۆیەوە دەبینێ.\nبڕیاری كشانەوەی هێزەكان لە سوریا، بەو شێوازەی كە ترەمپ گوزارشتی لێ كرد، ئەمریكای وا هێنایە بەرچاو كە لە ئاستی لێپرسراوەتییە نێودەوڵەتییەكانی خۆی نیە، بەتایبەتی كە بڕیارەكە بەو پەرپوتییەی پێی راگەیەنرا، ئەگەری سەرهەڵدانی دوو شەڕی زیاد كرد، یەكێك لە نێوان كورد و توركیا و ئەوی تر لە نێوان سوریا و توركیا.\nهەروەها جۆن بۆلتۆن راوێژكاری ئاسایشی نەتەوەیی ئەمریكا كە بەنیازە سەردانی توركیا بكا، لە پەیجی تایبەتی خۆی هەوڵیداوە فریای ناوبانگی وڵاتەكەی بكەوێ، بۆیە نوسیویەتی ئەمریكا دەستبەرداری هاوپەیمانەكانی نابێ لە سوریا كە دیارە لێرە مەبەستی كوردەكانی سوریایە. بەڵام ئەم رستەیەش خۆی لەخۆیدا پەیامێكی بۆ توركیا تێدایە. بۆلتۆن مەبەستێتی ئەو پەیامە بگەیەنێ، بەر لەوەی سەردانی ئەنكەرە بكات.\nلە ڕاستیدا كشانەوەی هێزەكانی ئەمریكا لە سوریا شتێكی چاوەڕوانكراو بوو. ئەوەی چاوەڕواننەكراو بوو، كات و شێوەی كشانەوەكەیە. هەر چەند ئەمریكا لە سەرەتادا بە بیانوی شەڕی دژی داعش خۆی لە سوریا هەڵقورتاند، بەڵام لە سەرەتای خوتێهەڵقورتانەكەدا دوو ئامانجی سەرەكیی هەبوو. یەكێكیان روخاندنی رژێمی ئەسەد بوو، ئەوی دیكە بەرپەرچدانەوەی دەستێوەردانی روسیا. دواتر، ئامانجێكی تری زیاد كرد، ئەویش تەنك هەڵچنینە بە فاكتەری ئێرانی و دەستوپێوەندەكانی لە سوریا. لە راستیدا ئەمریكا هیچ كام لەم ئامانجانەی بەدی نەهێناوە، بۆیە زوو تا درەنگ هەر سوریای بەجێ دەهێشت. بەڵام بۆ وڵاتێكی زلهێزی وەك ئەمریكا، رەوا نییە پاشاگەردانی لە پاش خۆی بەجێ بێڵێ و گوێ نەداتە چارەنوسی هاوپەیمانەكانی.\nبە بەراورد، فەرەنسا زۆر لە ئەمریكا بە ئەخلاقتر دەركەوت و ئامادەیی نیشاندا كە نەیەڵێ كشانەوەی كتوپڕی هێزەكانی ئەمریكا زیان بە كورد بگەیەنێ. ئەمەش فەرەنسای سەردەمی بڕیاری 688 وەبیر دێنێتەوە.\nگەلی ئەمریكا حەز ناكا وڵاتەكەی دەستبەرداری لێپرسراوەتییە نێودەوڵەتییەكانی بێ، هەر وەك ئەوەشی پێ خۆش نییە حكومەتەكەی وەك حكومەتێكی سپڵە و بێ وەفا لە جیهان بناسرێ. ئەوی راستی بێ، جیهان هێشتا زۆر پێویستی بە ڕۆڵی نێودەوڵەتیی ئەمریكایە بۆ دابین كردنی ئاشتی و چارەسەركردنی قەیرانەكان بەڵام ئەمە پێویستی بە سەرۆكێكە لە مانای لێپرسراوەتی بگات.\nئەوەندەی مەسەلەكە پەیوەندیی بە كوردەوە هەیە، ئەمریكا چ هێزەكانی، خێرا یان هێواش هێواش بكێشێتەوە یان نەكێشێتەوە، كورد چیتر ناتوانێ متمانە بە سیاسەتی ئەمریكا بكا. ئێستا كوردەكان باشتر پەی بەوە دەبەن كە كێشەكانیان لە دیمەشق چارەسەر دەكرێن و لێرە بەدواوە پێویستە وەك بژاردەیەكی ستراتیجی مامەڵە لەگەڵ ئەم پرسە بكەن. ئەمەش رێ بۆ ئەوە خۆش دەكات كە سوریای نوێ لەسەر بنەمای سێ گروپە سەرەكییەكەی عەلەوییەكان و سوننە میانڕەوەكان و كورد بنیات بنرێتەوە.


ئەم دەفرەی کە لەمێژە لێی دەڕژێ… – چاونیوز\nکوردستان ساڵێکی دیی لە بێمافی و بەشمەینەتیدا بەڕێ کرد، کۆماری ئیسلامیش توانی بە زەبروزەنگ و چەکی سەرکوت ساڵێکی دیکەش بخاتە سەر تەمەنی دەسەڵاتەکەی و؛ کۆمەڵگەی جیهانیش ڕێگەی دا ڕێژیمی تاران ئەمساڵیش هەروا پشتیوانی تێرۆریزمی نێودەوڵەتی و تێکدەری ئەمنییەتی ناوچە و جیهان بێ.\nئێعدام، گرتن و لە بەندیخانە پەستاوتن، سەرکوتی بیروڕای جیاواز، پێشێلکردنی مافی کەمایەتییە ئاینییەکان، سەرکوتی ویست و ماف و داوای نەتەوە نافارسەکان، توندوتیژی، هەڵاواردن، زەوتکردنی مافی زیندانیانی سیاسی، کرێکاران، ژنان و منداڵان؛ ئەمساڵیش وەک ساڵانی پێشوو چەکی دەستی ڕێژیم بۆ زاڵکردنی هەیمەنە و دەسەڵاتەکەی بەسەر ئێراندا بوو.\nئەمساڵیش زۆر مل بە پەتەوە کران، مانگرتن و خۆپیشاندان و ناڕەزایەتیدەربڕینەکان سەرکوت کران، بەربەستی زیاتر لەبەردەم کار و چالاکیی حیزب و ڕێکخراوە سینفی و مەدەنییەکان هەڵچندران، مامۆستایان و چالاکانی مەدەنی و ژینگەپارێزان نەک دەنگ و داوایان نەبیسترا، بەڵکوو بە توندی بەگژیاندا چوونەوە. وە لەگەڵ ئەمەدا ئەمساڵیش ڕەخنەی زۆر بەرەوڕووی ئێران کرایەوە، هەم لە لایەن ڕێکخراوە جیهانییەکانی داکۆکی لە مافی مرۆڤ، هەم لە لایەن شووڕای مافی مرۆڤی نەتەوە یەکگرتووەکان، وە هەم لەلایەن وەزارەت و ئۆڕگانە دەوڵەتییەکانی ئەمریکا و ئورووپا و هتد.\nسەرکوتی ماف و ئازادییەکانی خەڵک ئەگەر لە هەموو شوێن و ناوچەیەکی ئێراندا درێژەی هەبوو، لە کوردستان توندتر و بەربڵاوتر بوو. بەردەوامی لە تێرۆری چالاکانی سیاسی و مووشەکبارانی بنکە و بارەگای حیزبی دێموکراتی کوردستان کە ۱۶ شەهید و دەیان برینداری لێ کەوتەوە، کوژران و برینداربوونی لانیکەم ۲۵۰ کەس لە کۆڵبەر و کاسبکارانی هەژار و بەشمەینەتی ناوچە سنوورییەکان کە هێزە چەکدارەکانی ڕێژیم کەوکوژی دەیاندەبە بەر دەستڕێژ، دەسبەسەرکردنی لانیکەم ۶۰۰ کەس و سەپاندنی سزای درێژخایەنی زیندان لەسەر داوای ناوەندە ئەمنیەتییەکان بەسەر سەدان کەس لەوان بێ ئەوەی لە بێدادگاکانی ڕێژیمدا مافی بەرگری لە خۆیان هەبووبێ، بەردەوامیی تەقینەوەی مین لە بن پێی منداڵان و ناوچە پەراوێزخراوەکانی کوردستان بێ ئەوەی گنجێک بخاتە نێوچاوانی کاربەدەستانی ڕێژیم و، بەردەوامی لە تێکدانی ژینگە و بەتاڵانبردنی ئاو و سەرچاوە سرووشتییەکانی دیکەی کوردستان؛ تەنیا چەند نموونەیەک لە درێژەی سیاسەتی دوژمنکارانەی کۆماری ئیسلامی دەرحەق بە خەڵکی کوردستان بوون.\nوەک باس کرا ڕەوتی سیستماتیک و بەبەرنامەی پێشێلکردنی مافی مرۆڤ لە ئێران و کارنامەی ڕەشی کۆماری ئیسلامی لەو بەستێنەدا شتێک نییە لەبەرچاوی کۆمەڵگەی جیهانی و وڵاتان ون بووبێ. بیست و حەوتەمین کۆبوونەوەی شووڕای مافی مرۆڤی نەتەوە یەکگرتووەکان کە ڕۆژی دووشەممە، ۲۰ی ڕەشەمە لە ژنێڤ گیرا، نوێترین جێ بوو کە تێیدا کۆماری ئیسلامیی ئێران سەبارەت بە پێشێلکردنی ڕەهای مافی مرۆڤ مەحکوم کرایەوە. لەم دانیشتنەدا جاوید ڕەحمان، ڕێپۆرتێری تایبەتیی شووڕای مافی مرۆڤی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ کاروباری مافی مرۆڤ لە ئێران جارێکی دیکەش تاوان و جینایەت و سەرەڕۆییەکانی ڕێژیمی ئیسلامیی ئێران لە بەستێنی مافی مرۆڤی ڕیز کردەوە و سەبارەت بەو بارودۆخە نیگەرانی و ناڕەزایەتیی دەربڕی. ناوبراو نەیشاردەوە کە ڕێژیمی ئێران لە چوار دەیەی دەسەڵاتی خۆیدا لە ڕیزی هەرە پێشەوەی وڵاتانی پێشێلکەری مەنشووری نەتەوە یەکگرتووەکان و بڕیارنامەکانی شووڕای ئەمنیەتی ئەم ڕێکخراوەیەیە و لەم ماوەیەدا نەیویستووە هیچ گۆڕانکارییەک لە رەفتار و سیاسەتەکانیدا بکا.\nهەڵبەت لە ماوەی چل ساڵ دەسەڵاتی کۆماری ئیسلامیدا دوو ساڵی لێ دەرچێ، هەموو ساڵێ کۆڕی گشتیی ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان ڕێژیمی تارانی لهسهر پێشێلکردنی سیستماتیکی مافی مرۆڤ مەحکووم کردوە و بڕیارنامەی لەدژی دەرکردوە. ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان هەروەها لە ڕێگەی کۆمیسیۆن و شووڕای مافی مرۆڤەوە تا ئێستا شەش ڕێپۆرتێری تایبەتیی بۆ پرسی مافی مرۆڤ لە ئێران دیاری کردوە و، ئەگەرچی کۆماری ئیسلامیی ئێران هاوکاریی هیچ کام لەوانی نەکردوە؛ بەڵام ئەمە لایەنێکی سەرنجی کۆمەڵگەی جیهانی لەهەمبەر پێشێلکرانی مافی مرۆڤ لە ئێراندا دەردەخا. لەگەڵ ئەوەشدا ئەو پرسیارە دەگوورێ کە چۆنە سەرەڕای ئەم دۆخە، کاردانەوەکان بڕیارێکی ئەوتۆیان لێ نەکەوتۆتەوە کە کۆماری ئیسلامیی ئێران ناچار بە پاشەکشە لە رەفتارەکانی و دەروەستبوون بەو پڕەنسیپە نێونەتەوەییانە بکا کە خۆی لەسەر کاغەز ئیمزای کردوون؟\nڕەوشی مافی مرۆڤ لە ئێران لە داهاتووشدا بەهۆی ماهییەتی کۆماری ئیسلامی زەحمەتە گۆڕانی بەسەردا بێ، مەگەر ئەوەی گوشاری کۆمەلگەی جیهانی ناچار بە ملدانی بکا و، هەتا ئەو کاتەی بڕیارنامەکان هەر لەسەر کاغەز بن و نەچنە خانەی پڕاکتیک و تێچووی قورس نەخەنە سەر ڕێژیم؛ کۆماری ئیسلامی لەم ڕەفتارەی بەردەوام دەبێ. پرسی مافی مرۆڤ دەبێ لە بابەتێکی نێوخۆیی وڵاتان بێتە دەرێ و گرێ بدرێ بە شەرعییەتدان بە دەسەڵاتی سیاسی یان ئەستاندنەوەی ئەم شەرعییەتە لەم دەسەڵاتەی مافی خەڵکەکەی پێشێل دەکا. وڵاتانی زلهێز و خاوەن بڕیاری دنیا تەنیا بە وەلانانی ڕەفتاری دووفاقەیان لەگەڵ ئێران لە بەستێنی مافی مرۆڤدا دەتوانن ئەم ڕێژیمە لە ڕەهەندە ئەمنیەتییەکانی وەک تێرۆریسم و بەرنامەی مووشەکی و قەیرانی ئەتومیدا ناچار بە پاشەکشە و گۆڕینی ڕەفتار بکەن.\nدواجار بەڕێز جاوید ڕەحمان و هەموو لایەن و ناوەندەکانی دیکەی پێوەندیدار دەبێ بزانن کە ئیدی دەبێ لە قۆناغی نیگەرانی و ناڕەزایەتیدەربڕین تێپەڕن و ڕوو لە بڕیاری جیدی بنێن.


جوگرافیای چیلی - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nکۆماری چیلی وڵاتێکی سەربەخۆی لاتینییە لە ئەمریکای باشوور. کەوتووەتە باشووری ڕۆژاوای کیشوەری ئەمریکای باشوور (لاتین)، و بە درێژاییی ٤٨٢٨ کم کەناراوەکانی ڕووبەڕوی ئۆقیانووسی ئارام درێژ بووەتەوە. پێروو کەوتووەتە باکوری، بۆلیڤیا لە باکوری ڕۆژھەڵاتی، ئەرژەنتین لە ڕۆژھەڵاتی، و ئۆقیانووسی ئارامیش لە ڕۆژاوایەتی. زەوییەکی درێژکۆڵەی ھەیە، و تەواوی خاکەکەی دەڕوانێتە ئۆقیانووسی ئارام بە ھێڵی پۆتانەکانی ٣٨ لەھێڵی پانی و ھێڵی ٢١ی پانی ھێڵی کەمەرەییی باشوور دەست پێدەکات لە کەنداوی ھۆڕن بۆ ھێڵی ٢٦ ی پانی لە نیوەگۆی باشووری گۆی زەوی. ئەم کەناراوانەش چەندین دوورگەی جۆراوجۆر لەخۆ دەگرن، جگە لەو دوورگانەی کەوتوونەتە ناوەوەی ھێڵی کەمەرەییی جەمسەری باشوور. خاکی چیلی بە زنجیرە چیایەکی درێژ ھەڵکەوتووە کە لە باکورەوە بۆ باشوور درێژ بووەتەوە بە ناوی زنجیرە چیای ئەندێز، کە سنووری سروشتبی چیلییە لەگەڵ وڵاتانی دراوسێی؛ بەرزیی لووتکەکانی ئەم زنجیرە چیایە لە ھەندێک شوێن دەگاتە ٥٤٩٠ مەتر، و بەرزترین شاخ لە زنجیرە چیای ئەندێز لوتکەی ئەگۆسدی سلادۆیە کە بەرزییەکەی ٦٨٧٠ مەترە. لە دامێنی ئەم زنجیرە چیایە دەشتە نیشتەنییەکانی کەناراوی ڕۆژاوا ھەڵکەوتوون کە دەڕواننە ئۆقیانووس ئارام، لە بەشی باشووری چیلی لەناو ئەم دەشتانە چەندین کەنداو و کەندری جۆراوجۆر دروست بوون. ڕووبارەکانی چیلی بەوە دەناسرێنەوە کە کورت و تیژڕەون.\n٢.١ ھەرێمی بیابانەکانی باکور\n٢.٢ ھەرێمی دۆڵەکانی ناوەڕاست.\n٢.٢.١ ھەرێمی ئەرخەپێل (کۆمەڵە دوورگە)\n٢.٢.٢ ھەرێمە دوورەدەستەکان\nڕووبەری تەواوی چیلی ٧٥٦٬٦٢٦ کم دووجایە، کە بە شێوەی تەشیلەیی دڕێژ بووەتەوە لە باکور بۆ باشوور بە درێژی ٤٬٢٦٥ کم و پانی ٤٠٠ کم، وە بەدرێژیی کەناراوە ئاوییەکان زنجیرە چیای نزم ھەن، بەڵام لە بەری ڕۆژاواەوە زنجیرە چیا سەختەکانی ئەندێز ھەن کە لەگەڵ ئەرژەنتین و بۆلیڤیا جیای دەکاتەوە. چیلی کەوتووەتە سەر ھێڵی سەرەکیی بوومەلەرزە، و ئەم دیاردەیەی بە خۆوە بینیوە. جگە لە لافاوی شەپۆڵە بەھێزەکانی دەریا، لە ڕووی بەرزی و نزمییەوە چیلی دابەش دەکرێت بۆ سێ ھەرێمی جیاواز وەک:\nبیابانی باکوری بە ڕووبەری ١٬٦٠٠ کم درێژ دەبێتەوە لە باشووری پیڕۆ تاوەکو ڕووباری ئەکۆنکاگوا لە باکوری شاڕی ڤاڵپاڕەیسۆ، چیلییەکان بە بیابانە گەورەکە ناوزەندی دەکەن، کە نیوەی بەشی باکوری چیلی داپۆشیوە. بیابانی ئەتەکاما بە وشکترین شوێن دادەنرێت لەسەر ڕووی زەمین؛ ئەم بیابانە لە باکورەوە ڕووبەرەکەی کەمترە و تا بەرەوە باشووری بیابانەکە بڕۆین بوارەکەی فراوانتر دەبێت. لەگەڵ ئەم وشکاوەکییەی، چەندین مێرگی بچوکی ھەیە کە کۆچەرییەکان لە ڕێگا کۆچەرییەکەیان سودی لێ دەبینن. ژێرەوەی ئەم بیابانە دەوڵەمەندە بە سامانی سروشتی بەتایبەت ئاسن و مس، ھەروەھا ھاڕاوەی سۆدیۆمی لە کڕۆکی شاردووەتەوە کە بەکار دێت بۆ دروستکردنی چیمەنتۆ و ماددە تەقەمەنییەکان. ئەم بیابانە وشکە جگە لە چەند مێرگێک، ڕووبارێک بە کەنارەکەی ڕەت دەبێت کە لە چیاکانی ئەندێز سەرچاوە دەگرێت بە ناوی ڕووباری لوا، و دەڕژێتە زەڕیای ھێمن، بەڵام لە بەشی باکوری بیابانەکە کە بوارێکی تەسکتری ھەیە چەندین ڕووباری ھەیە. لەسەر ئەم ڕووبارانە چەندین شارەدێی بچوک دروست بوون کە دانیشتوانەکەی خەریکی ماسیگرین، و لەناوەڕاستی بیابانە وشکەکەشی ھەندێ شارەدێ دروست بوون بەھۆی سامانی سروشتییەوە کە بە کانەکان ناودەبردرێن. لە بەشی ڕۆژاوای بیابانەکە، ئەو بەشەی دەڕوانێتە سەر زەریای ھێمن، چەندین شاری گەورە ھەڵکەوتوون وەک: ئانتۆفاگاستا و ئەریکا. جگە لەشارۆچکە سەرئاوەکانی، ئەو شارانەی لەسەر ڕووی زەریا درووست کراون لەتەواوی شوێنەکانی چیلی. ھەروەھا چیلی گەلێک شاری بیابانی ھەیە بەتایبەت ئەو ناوچە بیابانییانەی کە ڕووباری تێدایە و لە کانەکان نزیکن. لە بەشی باکوری بیابانەکە خەڵکانێکی زۆر خەریکی کشتوکاڵ و بەخێوکردنی ئاژەڵن.\nچیلی کەوتووەتە بەری خوارەوەی ھێڵی کەمەرەییی زەوی، و بەھۆی ئەمەوە وەرزەکانی ساڵی پێچەوانەی ناوچەکانی بەشی باکووری گۆی زەوین. وەرزی ھاوینی لە کۆتاییی مانگی کانوونی یەکەم دەست پێ دەکات تاوەکوو کۆتاییی مانگی مارس، وە زستانیشی لە کۆتاییی مانگی یۆنیۆ دەست پێدەکات بۆ کۆتاییی مانگی ئەیلوول. بۆ چەندەھا ساڵ جارێک باران دەبارێت لە بیابانەکانی باکوری. لە بنەڕەتدا ناوچەیەکی گەرم نییە، بەڵام بەھۆی کەمبارانییەوە خاکەکەی وشک بووە، و بە دەم گەردەلولەوە ڕێ دەکات، و بەمە پلەی گەرمیی ناوچەکەی بەرزکردووەتەوە، بەڵام لە بەشی ھەرە باکوری بیابانەکانی باکوری بەھۆی بای ساردی چیای ئەندێز کە لە پێرووەوە سەرچاوە دەگرێت پلەی گەرما لە شەو دادەبەزێنێت، ئاستی شێ لە بیابانەکانی بەرزدەکاتەوە و دەبێتە سەرچاوەی ئاوی ھەندێ لە گژوگیا بیابانییەکان. جگە لە ھەبوونی شێی زەریا لە بەشی ڕۆژاوای، ئاستی پلەی گەرمی لە شاڕی ئانتۆفاگاستا لە ٢٠ پلەی سلیلیزی بەرزتر نابێتەوە لە مانگی یەنایەر، ھەروەھا لە ١٤ پلەی سلیلیزیش نزمتر نابێتەوە لە مانگی یۆلیۆ، وە ھەرێمی دۆڵەکانی ناوەڕاست پلەیەکی گەرمی مامناوەندی ھەیە، کە لە ھاوین وشکە و زستانیشی باراناوییە؛ کۆی ڕێژەی بارانبارین لە شاری سانتیاگۆ دەگاتە ٣٥ ملم لەساڵێکدا، لەگەڵ ئەمەش ئاستی پلەی گەرما لە ٢٠ پلەی سلیلیزی بەرزتر نابێتەوە، و لە ٩ پلەی سلیلیزیش نزمترنابێتەوە. بەڵام ھەرێمی ئەرخەپێل بارانێکی سارد و بایەکی توندی ھەیە، و کۆی ئاستی پلەی گەرمی دەوروبەری ١٥ پلەیە، و ساڵانە ٥٠٨ ملم بارانی لێ دەبارێت.\nھەریەک لەم پانزە ھەرێمە دابەش کراون بۆ چەند پاڕێزگایەک (بە ئیسپانی:Province) کە بەدەسەڵاتی دووەمی چیلی دادەنڕێت، ھەریەک لەم پاڕێزگایانە لەلایەن پاڕێزگارەوە (Gobernador) بەڕێوە دەبردرێت، ژمارەی تەواوی پاڕێزگاکانی چیلی ٥٤ پاڕێزگایە، وە ھەریەکە لەم پاڕێزگایانە بۆ کۆمەڵێک شاڕ دابەش بوون، ھەریەک لەم شاڕانە بەڕێوەبەڕایەتییەکی تایبەتی شاڕەوانیان ھەیە.\n^ "About Chile" Archived ٢٦ی ئازاری ٢٠٢٠, لە وەیبەک مەشین..\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=جوگرافیای_چیلی&oldid=709596»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٢١:١٩ی ٢٩ی ئابی ٢٠٢٠ نوێ کراوەتەوە.


“فڕۆكەخانەی نێودەوڵەتی سلێمانی پەراوێز خراوە” – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/06/13 - 10:19 PM\nلێپرسراوی پەیوەندییەگشتییەكان و ڕاگەیاندنی فڕۆكەخانەی نێودەوڵەتی سلێمانی ڕایدەگەیەنێت: فڕۆكەخانەی نێودەوڵەتی سلێمانی پەراوێز خراوە.\nدانا محەمەد سەعید لێپرسراوی پەیوەندییەگشتییەكان و ڕاگەیاندنی فڕۆكەخانەی نێودەوڵەتی سلێمانی بە (تۆڕی میدیایی خەڵك)ی ڕاگەیاند: بەهۆی ڤایرۆسی كۆرۆناوە بەشێكی زۆر لە هاووڵاتیانی (پارێزگاكانی سلێمانی و هەڵەبجە و ئیدارەكانی ڕاپەڕین و گەرمیان) كە لە ناوەوەی وڵاتن یاخود لە دەرەوە گیریان خواردووە بۆ ئەوەی بگەڕێنەوە بۆ شوێنی خۆیان و داوادەكەن لەڕێگەی فڕۆكەخانەی نێودەوڵەتی سلێمانییەوە هەروەك فڕۆكەخانەكانی بەغدا و هەولێر گەشتی ناچاریان بۆ ئەنجام بدرێت، بەڵام بەداخەوە لەم بابەتەدا فڕۆكەخانەی سلێمانی پەراوێز خراوە.\nلێپرسراوی پەیوەندییەگشتییەكان و ڕاگەیاندنی فڕۆكەخانەی نێودەوڵەتی سلێمانی وتیشی:” لەگەڵ ئەوەشدا نرخی بلیت (تكت) لەسەر هاووڵاتیان بۆ (دە) هێندە زیاد كراوە كە ئەمە پارە كێشانەوەیە و ئيستغلال كردنی بارودۆخ و پێوستی هاووڵاتیانە”.\nدانا محەمەد سەعید دەشپرسێت” ئایا كێ لێی بەرپرسیارە؟ كە نزیكەی دووملیون و نیو هاووڵاتی دانیشتووی شارەكانی سلێمانی و هەڵەبجە و ئیدارەكانی ڕاپەڕین و گەرمیانن”.\nلێپرسراوی پەیوەندییەگشتییەكان و ڕاگەیاندنی فڕۆكەخانەی نێودەوڵەتی سلێمانی ئەوەشیخستەڕوو:”جگە لەمانە بەداخەوە كۆمپانیاكان و نووسینگەكانی فڕۆكەوانی لەم دەڤەرە بێكار كراون تووشی زیانێكی گەورە بوون”.\nبەغدادانا محەمەد سەعیدڕاپەڕینسلێمانیفڕۆكەخانەی نێودەوڵەتی سلێمانیگەرمیانهەڵەبجەهەولێر\nژووری ئۆپراسیۆنی پارێزگای هەولێر: لەماوەی 2 ڕۆژدا 111 شوێنمان داخستووە


فەرماندەیەكى پێشمەرگە ئامانجى داعش لە هێرشكردنە سەر كەركوك ئاشكرا دەكات\nفەرماندەیەكى هێزى پێشمەرگە پلانێكى گەورەى داعشى بۆ دەنگى ئەمەریكا ئاشكرا كرد ، كە بەپێى وتەى فەرماندەكە ناوەرۆكى پلانەكە هەوڵدانى ئەو رێكخراوە بووە بۆ كۆنترۆڵكردنى شارى كەركوك بەڵام پێشمەرگە و هێزە ئەمنیەكان شكستیان بەپلانەكە هێناوە.\nشوان حەمەغەریب فەرماندەى لیواى دووى هێزى پێشمەرگە ، ئاماژەى بەوەكرد ئەو پلانەى كە رۆژى هەینى داعش بۆ كەركوك دایرشتبوو ، هەمان ئەو پلانە بوو كە پێشتر لە موسڵ جێبەجێ ى كرد و موسڵى پێ كۆنترۆڵكرد ، وتى"پلانەكەى داعش بەو شێوەیە بوو كە چەكدارەكانى ناو كەركوك دۆخى ناو كەركوك بشڵەژێنن و هێزێكى زۆرى داعشیش لەدەوروبەرەوە هێرش بۆ سەر پێشمەرگە دەست پێبكەن."\nبەپێى وتەى فەرماندەكەى پێشمەرگە، داعش پلانى یەكەمى جێبەجێ كرد و پشێوى لەنێو شاردا دروستكرد ، بەڵام پلانى دووەمى كە ئەنجامدانى هێرش بوو لە سێ قۆڵەوە شكستى پێهێنرا و فرۆكەكانى هاوپەیمانان ژمارەیەكى ئێجگار زۆرى لێكوشتن.\nژمارەى ئەو چەكدارانەى داعش كە لەناو كەركوك دا هەوڵى نانەوەى پشێویان دا تائێستا دیار نیە، بەڵام بەپێى وتەى بەرپرسە ئەمنیەكانى شارەكە ژمارەیان 35 بۆ 50 چەكداربووە.\nفەرماندەیەكى باڵاى هێزى پێشمەرگە كەداوایكرد ناوى بڵاونەكرێتەوە، زانیارى لەبارەى چۆنیەتى دزەكردنى ئەو چەكدارانە بۆ ناو شارى كەركوك بۆ دەنگى ئەمەریكا ئاشكرا كرد ، وتى"چەكدارەكان سەرجەمیان لە حەویجەوە هاتبوون و لە سەنگەرەكانى پێشمەرگەوە دزەیانكردە ناو كەركوك."\nرۆژى هەینى بەهۆى دزەكردنى چەكدارەكانى داعش بۆ ناو كەركوك پشێوى لەگەڕەكانى ئەسراو مەفقودین و دۆمیز و مەجیدیە دروستبوو ، بەهۆى ئەوەى كەچەكدارەكان رۆیشتبونە نێو باڵەخانەكان و بەقەناس تەقەیان لەپێشمەرگە و هێزە ئەمنیەكان دەكرد.\nعەمید سەرحەد قادر بەرێوەبەرى پۆلیسى قەزاو ناحیەكانى كەركوك، بەدەنگى ئەمەریكاى راگەیاند"ئێستا تەنها چەند چەكدارێك لەئەسراو مەفقودین ماوە و دۆخەكە كۆنترۆڵكراوە."\nوتیشى"سەرلەبەیانى ئەمرۆ ژمارەیەك داعش هەوڵیاندا لەگەرەكى دۆمیزەوە بۆ گوندى زینانەى سەربەناحیەى لەیلان هەڵبێن بەڵام سەرجەمیان كوژران."\nروداوەكانى دوێنێ ى كەركوك ، مەسعود بارزانى سەرۆكى هەرێمى كوردستانى هێنایە سەرخەت و لەپەیامێكدا رایگەیاندا كە دەزگا ئەمنیەكانى سەرپشك كردووە بۆ كۆنترۆڵكردنەوەى دۆخەكە.\nلاى خۆیەوە ئازاد جەبارى سەرۆكى لیژنەى ئەمنى لەئەنجومەنى پارێزگاى كەركوك، بەدەنگى ئەمەریكاى راگەیاند"شەوى رابردوو فرۆكەكانى هاوپەیمانان چەند شوێنێكیان لەگەرەكى دۆمیز و تسعین بۆمبارانكردووە."\nچاوەروان دەكرێت روداوەكانى هەینى كەركوك هەڵوێستى سیاسى كوردى بەرانبەر بە عەرەبى سونە بەدواوە بێت، بەو پێیەى كورد پێیوایە سونەكان هاوكارى داعشیان لە دزەكردنە نێو كەركوك كردووە.\nدەقی ڕاپۆرتەکەی پەیامنێرامان دڵشاد ئەنوەر


چه‌کداران له پایته‌ختی عێراق سه‌رۆکی بنکه‌ی پۆلیسی ناوه‌ندی به‌غدایان کوشتووه - 2005-03-10\nی مانگی سێ ١٠, ٢٠٠٥\nده‌سه‌ڵاتدارانی عێراقی ده‌ڵێن یاخیبوان ته‌قه‌یان له سێ ئه‌فسه‌ری پۆلیس کردووه و یه‌کێکیان سه‌رۆکی بنکه‌ی پۆلیسی ناوه‌ندی به‌غدا بووه.\nپۆلیس ده‌ڵێت چه‌کداران له به‌ره‌به‌یانی ڕۆژی پێنج شه‌ممه‌دا ته‌قه‌یان له ئۆتۆمبیلێک کرد که ئه‌فسه‌ره‌کانی پۆلیسی تیادا بوو له کاتێکدا که به‌ره‌و سه‌ر کار ده‌ڕۆیشتن.\nئه‌م هێرشه‌ش له ڕۆژی دوای هێرشه خۆکوژییه‌که‌ی گروپێکی تیرۆرستی سه‌ر به ئه‌بو مه‌سعه‌ب ئه‌لزه‌رقاوی بۆ سه‌ر وه‌زاره‌تی کشتوکاڵ و هۆتێلێک که خۆرئاواییه‌کان تیادا ده‌مێنننه‌وه و له ئه‌نجامدا 3 که‌س کوژرا.\nهه‌روه‌ا له ڕۆژی چوارشه‌ممه‌دا، کاربه‌ده‌ستانی عێراق ته‌رمی 41 که‌سیان له دوو شوێنی جودا دۆزیوه‌ته‌وه. هه‌ندێکیان له ناوچه‌ی قائیم ی نزیک سنوری سوریا بوون و ئه‌وانی دیکه له نزیک له‌تیفیه‌ی باشوری به‌غدا بوون.\nله ڕووداوێکی تردا له به‌غدا، وه‌زیری پلان دانانی عێراقی مه‌هه‌دی ئه‌لحه‌فید له هێرشی خۆکوژی ڕزگاری بوو پاش ئه‌وه‌ی چه‌کداران ته‌قه‌یان له ئۆتۆمبیله‌که‌ی کردبوو و له ئه‌نجامدا دوو له پاسه‌وانه تایبه‌تیه‌کانی گیانیان له ده‌ستدا. هاوکات سه‌ربازێکی ئه‌مه‌ریکی له ئه‌نجام ته‌قینه‌وه‌ی بۆمبێک له به‌غدا کوژرا.


دەقی چاوپێکەوتنی سەرۆكی حکومەتی هەرێمی كوردستان لەگەڵ پێگەی ئەلمۆنیتەر\nئەلمۆنیتەر: ئۆپەراسیۆنی مووسڵ چۆن بەرەوپێش دەچێت؟\nبارزانی: هاوکاریی نێوان هێزەکانی پێشمەرگە و سوپای عیراق لە ئاستێکی باشدایه. لە ماوەی 25 ساڵی ڕابردوودا، ئەوە یەکەمجارە ڕێگە بە سوپای عیراق دراوە پێ بنێنە سەر خاکی کوردستان. لە پرسەکانی پەیوەندیدار بە هەواڵگری و سەربازیشەوە هاوکارییەکی زۆر بەرفراوانمان هەیە. بەر لەوەی ئۆپەراسیۆنی مووسڵ دەستپێبکات،ڕێککەوتنێکی سێ لایەنە لە نێوان ئەمه‌ریکا، حکوومەتی هەرێمی کوردستان و بەغدا کرا. لەم ڕێککەوتنەدا باس لە دابەشکردنی ئەرکەکان دەکرێ. کۆمەڵێک ناوچە هەبوون کە دانرابوون پێشمەرگە ئازاد و کۆنتڕۆڵیان بکات، ناوچەکانی دیکەش بۆ سوپای عیراق دانرابوون کە دەبوایە ئازاد و کۆنتڕۆڵیان بکات. پێشمەرگە ئەرکەکەی سەر شانی خۆی تەواوکرد و ئێستاش ئێمە ئەم ناوچانە دەپارێزین. حاڵی حازر ئێمە لە ئۆپەراسیۆنەکەی ئێستایاندا پشتگیری لە سوپای عیراق دەکەین، زانیاریی هەواڵگرییان پێشکەش دەکەین و لە ئۆپەراسیۆنی هاوبەش بۆ بە ئامانجگرتنی چەکدارانی داعش، بەڕێوەدەبەین.\nئەلمۆنیتەر: هەندێک لە ڕاپۆرتەکان ئاماژە بە خاوبوونەوەی ئۆپەراسیۆنەکە دەکەن، هۆکاری ئەمە چییە؟\nبارزانی: ڕاستە، وادیارە ئۆپەراسیۆنەکە هەتا ڕادەیەک بە هێواشی بەڕێوەدەچێت. ئەمەش دوو هۆکاری لەپشتە، هەوڵێکی هەمەلایەنە هەیە بۆ ئەوەی زیان بە گەڕەکەکان نەگات، واتە لە ماوەی ئۆپەراسیۆنەکەدا هاووڵاتیانی سڤیلی شارەکە زیانیان پێنەگات. هۆکاری دووەمیان بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە کە داعش بەرگرییەکی سەخت دەکات. چاوەڕێ دەکرا ڕۆژانی بەراییی ئۆپەراسیۆنەکە تا ڕادەیەک بە ئاسانی بەرەو پێش بچێت، وەکوو خۆشتان دەزانن ڕووباری دیجلە مووسڵی کردووە بە دوو بەش. بڕوام وایە ئۆپەراسیۆنی بەشی ڕۆژهەڵاتی مووسڵ زۆر لە ئۆپەراسیۆنی دیوی ڕۆژئاوا ئاسانتر بێت. ئۆپەراسیۆنەکەی بەشی ڕۆژئاوای مووسڵ زۆر زۆر سەخت دەبێت.\nئەلمۆنیتەر: چی وادەکات هێندە سەخت بێت؟\nبارزانی: نەخشەنیگاری (تۆپۆگرافیا)ی شارەکە خۆی وادەکات هێندە سەخت بێت. کۆڵانەکانی کۆنەشاری مووسڵ تەسکن. هەربۆیە سەختە بتوانی داوای هێرشی ئاسمانی بکەیت. ئینجا مەسەلەکە بۆ داعش مەسەلەی مان و نەمانە، بۆیە بە سەختی بەرگری دەکەن. سوپای عیراقیش ئەو ئاسته‌ی لە شارەزایی نییە کە بۆ ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆن لە شوێنێکی شارنشینی هێندە سەختدا، پێویستە.\nئەلمۆنیتەر: دوایین جار کە دیمانەم لەگەڵ ئەنجام دا، وادیاربوو ڕۆڵی میلیشیا شیعەکان مایەی نیگەرانییەکی زۆر بێت. ئایا هەتا ئێستاش نیگەرانن لەوەی ئەوان توانای ئەوەیان هەبێت ئۆپەراسیۆنی مووسڵ ئاڵۆز، یانیش تووشی پچڕان بکەن؟\nبارزانی: بەچاوی ڕێزەوە لەو بەشدارییە دەڕوانین کە میلیشیا شیعەکان هەتا ئێستا لە ئۆپەراسیۆنەکەدا هەیانبووە. هەتا ئێستاش دەستیان نەبردووە بۆ ئەو ناوچانەی کە دەکەوێتە دەرەوەی ئەو شوێنانەی بۆ چالاکیی ئەوان دیاریکراوە، بەڵام پاڵنەری سەرەتاییان بۆ بەشداریکردن لەم ئۆپەراسیۆنەدا، واتە بەشداریکردن لە ئازادکردنی تەلەعفەر، بیرۆکەیەکی باش نەبوو. بەڵام هەتا ئێستا خۆیان لە هاتنەناو مووسڵ لە باشوور و باشووری ڕۆژئاواوە بەدوورگرتووە و لە بری ئەمە فۆکەسیان لەسەر ئەو ناوچانە بووە کە بەغدا بۆی دیاری کردوون.\nئەڵمۆنیتەر: ئایا لێدوانە توندەکانی تورکیا لەبارەی تەلەعفەرەوە ڕۆڵیان بینی لەوەی ڕێگە لەمە بگرن؟\nبارزانی: نیگەرانیی سەرەکیی تورکیا ئەوە بوو میلیشیا شیعەکان نەچنە نێو تەلەعفەرەوە، ئەمەش بۆ ئەوە بوو ڕێگە لە سەرهەڵدانی توندوتیژییتایفی لە نێوان تورکمانە شیعە و سوننەکان بگرن. بە خۆشحاڵیشەوە ئەمە ڕووی نەداوە. بە بڕوای من، ئێمە، واتە حکوومەتی هەرێمی کوردستان، ئەنقەرە و بەغدا ئەو سێ لایەنە بووین کە بەرپرسیاری سەرەکی بووین لەوەی نەمانهێشتووە ئەو سیناریۆ خوێناوییە ڕووبدات.\nئەلمۆنیتەر: لە کاتێکدا ئۆپەراسیۆنی مووسڵ بەڕێوەدەچێ، زۆر شەڕ و پێکدادانی دیکەش دەشێت سەرهەڵبدەن. لە وتارەکەی خۆتاندا لە زانکۆی ئەمه‌ریکی له دهۆک (AUK) ئاماژەتان بەوەدا کە بوونی پارتی کرێکارانی کوردستان (PKK) لە شنگال خاڵی سەرهەڵدانی کێشەیە. باستان لەوەش کرد کە PKK دەبێ ئەوێ جێبهێڵێت.\nبارزانی: ڕوون و ئاشکرایە ئەو کاتەی ئەو ڕووداوە کارەساتبارەی بەسەر ئێزدییەکانی شنگالدا هات، هێزەکانی ڕۆژئاڤا ـواتە PYDـ ڕۆڵێکی زۆر بەنرخیان گێڕا لەوەی یارمەتیی خەڵکی بدەن و هەتا شوێنی پارێزراو لەگەڵیان بوون. ئێمە پێزانینمان بۆ ئەوە هەیە و سوپاسی ئەو هەنگاوە دەکەین. لەم ڕەوشەی ئیستادا، بوونی هێزەکانی PKK لە شنگال تەنها سەقامگیریی ناوچەکە تێکدەدات و هیچی تر. بوونی PKK لەوێ ڕێگرە لەوەی خەڵک بگەڕێنەوە سەر ماڵ و حاڵی خۆیان. ئەوان دوودڵن لەوەی بگەڕێنەوە، چونکە دەترسن شەڕ و پێکدادانی نوێ دروست ببێتەوە، نیگەرانن لەوەی چ داهاتوویەکی ڵێڵ چاوەڕێیان دەکات، واتە ئەوە ئێمە نین (وەک هەندێک لایەن تۆمەتبارمان دەکەن) کە ڕێگە لە گەڕانەوەی ئەوان بۆ سەر ژیان و ماڵ و حاڵی خۆیان دەگرین. ئێمەش وەک ئەو خەڵکە نیگەرانین، بۆیەش بە بڕوایەکی تەواوەوە دەڵێین PKK دەبێ شنگال جێبهێڵێت.\nئەلمۆنیتەر: ئێمە ئاگاداری ئەوەین کە ئەمه‌ریکا لە هەوڵدایە بۆ یەکخستنەوەی میلیشیا ئێزدییەکانی شنگال، لەوانەش یەکینەکانی بەرگریی شنگال (YBŞ)کە سەر بە PKKن، لە هەمانکاتدا ئەمه‌ریکا هاوڕایە لەگەڵ ئێوە کە PKK دەبێ ئەو ناوچەیە جێبهێڵێت. ئایا لەمڕووەوە هیچ پێشکەوتنێک بەدیهاتووە؟\nبارزانی: ئێمە لەگەڵ بەغدا و ئەمه‌ریکاش بۆ ئەم پرسە لە هەوڵداین. گفتوگۆکان، کە تا ئێستاش بەردەوامن، هیچ پێشکەوتنێکی بەرجەستەیان بەخۆیانەوە نەبینیوە، بە هیچ ڕێوشوێنێکی کرداری نەگەیشتووین بۆ ئەوەی PKK وا لێبکەین هێزەکانی بکێشێتەوە. کێشەی سەرەکی لە مێنتالیتە و شێوەی هەڵسوکەوتی PKKدایە. خەڵکی ئێزدیی ناوچەکە نایانەوێت PKK لەو ناوچانە بمێنێتەوە. خەڵک سەقامگیرییان دەوێت.\nئەلمۆنیتەر: بەڵام ئەوەش ڕاستییەکە کە ئێزدییەکان کێشەی متمانەیان هەیە و هەست دەکەن پێشمەرگە خیانەتی لێکردوون. ئەوان دەیانەوێ خۆیان هەتا ئەو شوێنەی پێیان دەکرێت لە پاراستنی ئارامیی خۆیان بەرپرسیار بن. یەکێک لە میلیشیا سەرەکییەکانی ئێزدی، واتە هێزی پاراستنی ئیزدخان کە حەیدەر شەشۆ سەرکردایەتی دەکات، ئاماژەی بەوە داوە کە هێزەکانی ئەو ئامادەن بێنە ژێر چەتری پێشمەرگەوە، ئەگەربێتو ئاستێک لە سەربەخۆییان پێ بدرێت و چاوەڕێی ئەوەیان لێنەکرێت بە تەواوەتی لەگەڵ هێزی پێشمەرگەدا تێکەڵ بن. بۆ نموونە دەیەوێت هێزەکانی ئەو مافی ئەوەیان هەبێت لەزگەی ناسینەوەی خۆیان بەکاربهێنن و ئاڵای خۆیان هەڵکەن. ئایا لەگەڵ ئەم پێشنیارەدا هاوڕان؟\nبارزانی: بەڵێ بە تەواوەتی لەگەڵیدا هاوڕاین. بێ ئەملا و ئەولا، هیچ کێشەمان نییە. ئێمە پێمانگوتوون و خۆیان ئەمە دەزانن. بە هەموو گرووپەکانی دیکەشمان گوتووە کە ئەوانیش دەتوانن هەمان شت بکەن. حاڵی حازر لەگەڵ هەموو گرووپە چەکدارییەکانی ئەو ناوچەیە لە گفتوگۆداین، بۆ ئەوەی بێنە ژێر چەتری یاساییی وەزارەتی کاروباری پیشمەرگەوە. ئەوان ئاستێک لە سەربەخۆییی خۆیان دەبێت، بەڵام لە هەمانکاتدا فەرمان لە وەزارەتی پیشمەرگە وەردەگرن و هەماهەنگییان لەگەڵ دەکەن. ئێستا خەریکی تاوتوێکردنی هەموو ئەم پرسانەین. ئامانجمان دەبێ ئەوە بێت کە بەپێی پێویست هێزی خۆجێیی ئێزدی هەبێت بۆ ئەوەی ئاسایشی خەڵکەکەی خۆیان دابین بکەن و پارێزگاری لە ناوچەکەی خۆیان بکەن. کێشەی ئێمە لە شنگال (لە کاتی هێرشی داعش بۆ سەر ئەم شارە) ئەوە بوو مەودای نێوان دوایین نزیکترین خاڵی نێوان ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی حکوومەتی هەرێمی کوردستان و شنگال نزیکەی 80 کیلۆمەتر بوو، ئەو ناوچەیەش دانیشتووی عەرەبی تێدابوو، هەندێک لە هۆزە عەرەبەکانی ئەو ناوچەیەش پشتگیرییان لە داعش کرد. ئەمە زۆرشتی ئاڵۆز کرد.\nئەلمۆنیتەر: بەڵام کۆمەڵێک ئەکتەری دیکەش لەم کێشەیەدا هەن، بۆ نموونە بەغدا. دەگوترێ ئەوان پشتگیری لە PKK و YBŞ دەکەن، چونکە ئەوان ئەم دوو هێزە وەکوو کارتی فشار لە دژی تورکیا و حکوومەتی هەرێمی کوردستان دەبینن. بەڵام ڕاپۆرتیش هەیە باسی ئەوە دەکات کە بەغدا مووچەی YBŞی بڕیوە، ئەمەش دوای ئەوەی ئەمه‌ریکا گوشاری خستەسەریان بۆ ئەوەی مووچەکە ببڕن.\nبارزانی: گفتوگۆی ئێمە و بەغدا بەردەوامە، هەتا ئێستا هیچ هەنگاوێکی جددیان نەناوە کە یارمەتیدەر بێت لە پاشەکشەی هێزەکانی PKK لەو ناوچەیە. ئینجا وەکوو خۆم ناتوانم ئەمە پشتڕاست بکەمەوە کە بەغدا مووچەی YBŞی بڕیوە، هەرچەندە پێیان ڕاگەیاندووین کە ئەمەیان کردووە. ئەگەربێتو کێشەکان بگەنە شوێنێکی هەستیار و ئەنقەرە و بەغدا و ئەکتەرەکانی دیکەش بێنە نێو مەسەلەکەوە، ئێمەش وەکوو حکوومەتی هەرێمی کوردستان، ئەکتەرێکین و کارتی خۆمانمان هەیە. ئەمەش بەو مانایەیە کە بە ڕای من لە بەرژەوەندیی هیچ لایەک نییە بگەینە ئەو خاڵە.\nئەلمۆنیتەر: ئایا دەتەوێ بڵێی بۆ دەرکردنی PKK لە شنگال دەست بۆ هێزی سەربازی دەبەن؟\nئەلمۆنیتەر: وادیارە مەسەلەی سەربەخۆیی بە شێوەیەکی بەرچاو لە ئەجێندای حکوومەتی هەرێمی کوردستاندا بێت. نەخشەڕێی سەربەخۆییتان چییە؟\nبارزانی: کاتێک پرسی سەربەخۆیی دەهێنینە پێشەوە، مەبەستمانە چارەسەرێک بۆ کێشەیەکی هەڵواسراو بدۆزینەوە، نەک ئەوەی ناسەقامگیری دروستبکەین. بە پێچەوانەوە، ئێمە بڕوامان وایە سەربەخۆییی کوردستان لە سەقامگیریی ناوچەکەدا ڕۆڵی دەبێت و بەرەوپێشەوەی دەبات. چیتر ناتوانین بەو مۆدێلەی هەتا ئێستا هەبووە لەگەڵ بەغدا بەردەوام بین. پرسی کورد لە عێراق پرسێکی کۆنە.\nکوردەکانی عێراق لەگەڵ بەشە عەرەبییەکەی عێراقدا تێکەڵ نەبوون. من یەکەم کەس بووم کە پرسی سەربەخۆییم بە شێوەیەکی فەرمی لەگەڵ بەغدا هێنایە بەرباس. ئەم پرسەم لەگەڵ سەرۆک وەزیران حەیدەر عەبادی و هاوپەیمانێتیی شیعەی عێراق هێنایە بەرباس. من دیالۆگی زۆر جددی لەگەڵ بەغدا بە نەخشەڕێیەک دەزانم. ئەمە گرنگترین هەنگاوە. بۆ ئەوەی مەسەلەکە ڕوونتر بێتەوە دەڵێم، ئەگەر بەبێ ڕاوێژ و هیچ دیالۆگێک لەگەڵ بەغدا سەربەخۆیی ڕابگەیەنین، ئەوە سەربەخۆییەکەمان لەڕووی پراکتیکیەوە مومکین نییە.\nئەلمۆنیتەر: ئایا دەتەوێت بڵێی ڕەزامەندیی بەغدا لەسەر سەربەخۆییی کوردستان شتێکی زەروورییە؟\nبارزانی: سەیرکە، ئەوەی بۆ ئێمە گرنگە ئەوەیە یەکەم دیالۆگی فەرمیمان بۆ سەربەخۆیی لەگەڵ بەغدا بێت، دەبێ دانیشتنی فەرمیمان لەگەڵ بەغدا هەبێت و ئەم تابوویە بشکێنین و باسی بکەین.\nئەلمۆنیتەر: ئایا ئامادەییی ئەوەیان هەیە؟\nبارزانی: بەڵێ ئامادەن. بە عەبادیم گوت، بە هاوپەیمانێتیی شیعەم گوت، دواجار ئامانجی ئێمە سەربەخۆییە و ئێوەش دەبێ زۆر بە جددی مامەڵە لەگەڵ ئەم بابەتەدا بکەن. هەردوو لایەن دەیانگوت تووشی شۆک بوون بەوەی من پێم گوتوون، بەڵام پێزانینیشیان هەبوو کە من ڕاشکاوانە قسەم لەگەڵیان دەکرد. دەیانگوت ئەوە یەکەمجارە گوێیان لێبێت کە پرسی سەربەخۆیی بەشێوەیەکی فەرمی باسی لێوە دەکرێت. پێیانم گوت کە لە ڕابردوودا ئەم پرسە لە ڕێگەی میدیاکانەوەدەگوازرایەوە، بەڵام ئێستا من بە فەرمی پێتان ڕادەگەیەنم کە ئامانجی ئێمە سەربەخۆییە و دەبێ کۆمیتەیەک پێک بهێنین کە ئەم پرسە تاوتوێ بکەن.\nئەلمۆنیتەر: ئەمە بەووردی کەی بوو؟\nبارزانی: لە کۆتایی مانگی ئاب، واتە بەر لە دەستپێکردنی ئۆپەراسیۆنی مووسڵ بوو. دوای سەردانەکەی من، سەرۆک مەسعوود بارزانیش سەردانی بەغدای کرد. گرنگترین هەنگاو ئەوەیە ئەم دیالۆگە لەگەڵ بەغدا دەست پێبکرێت.\nئەلمۆنیتەر: بەڵام ئایا هەموو ڕێککەوتنەکانی ئێوە لەگەڵ بەغدا بە تراژیدی کۆتایی نەهاتووە؟ ئایا ئەمە ڕاستییەک نییە کە عەبادی پێویستی بە کوردە بۆ ئەوەی خۆی لە ڕکابەرە نێوخۆییەکان (واتە شیعەکان) بپارێزێت؟ ڕەنگە ئەمە زیاتر بەرژەوەندیی کورتمەودای ئەوی تێدا بێت. ئایا دەتەوێ بڵێی ئەم جارەیان کۆمەڵێک داینامیکی نوێ هەیە کە واتلێدەکەن متمانەیەکی زیاترت هەبێت؟\nبارزانی: بێگومان داینامیکەکانی ئەمجارەیان جیاوازن، بەڵام ئەوەی بەڕاستی گرنگە سەقامگیرییە، ئینجا ئەگەر ئەوان (واتە بەغدا) بەڕاستی سەقامگیرییان دەوێت، ئەمە (واتە سەربەخۆییی کوردستان) تاکە ڕێگەیە. من بەوانم گوت "جەنابی سەرۆک وەزیران، سەیری مێژوو بکە، لە 1970 سەدام حوسێن ڕێککەوتنێکی لەگەڵ باپیری من، واتە مەلا مستەفا بارزانی، واژۆ کرد. لە 1974کاتێک سەدام هەستی کرد بەهێز بووەتەوە، لە ڕێککەوتنەکە پاشگەز بوویەوە، ئینجا ناچار بوو نیوەی شەتولعەرەب بە ئێران بدات بۆ ئەوەی ئێران ڕازی بکات واز لە پشتگیریکردنی کورد بهێنێت. کاتێکیش سەدام ویستی شەتولعەرەب وەربگرێتەوە، تووشی جەنگێکی هەشت ساڵە بوو و لە ئاکامیشدا حکوومەتەکەی مایەپووچ دەرچوو. بۆیە هێرشی کردە سەر کوەیت و ئینجا خۆت ئەوی دیکەی دەزانیت. ئەگەر عیراق کێشەکانی خۆی لەگەڵ کوردی چارەسەر بکردبایە، هیچکام لەمانە ڕوویان نەدەدا.” جیا لەمە کوردی عێراق زۆر جیاوازن لە کوردی ئێران و تورکیا. ئەوان زۆر لە عەرەبەکان دابڕاون. هیچکات لەناویاندا نەتواونەتەوە. لەڕووی جوگرافیشەوە یەکانگیر و مورەکەزن. ئەگەریش لەوە دەترسن کوردستانێکی سەربەخۆ ببێت بە خاڵی ڕاکێشانی کوردی پارچەکانی دیکە، سەیری کوردی تورکیا بکەن. کاتێک کوردەکانی تورکیا باشووری ڕۆژهەڵاتی تورکیا جێدەهێڵن، دەچن بۆ ئیستانبول، ئیزمیر و مەرسین، واتە نایەن لە هەرێمی کوردستان نیشتەجێ ببن. کەوابێت ئەوە بۆچوونێکی ڕاست نییە کە دەڵێ بۆ چارەسەریی کێشەی کورد لە ئێران و تورکیا، دەبێ ئەزموونی کوردی عێراق کۆپی بکەن.\nئەلمۆنیتەر: با بێینەوە سەر عێراق، وەک ئاشکرایە ئەوان ئامادەییی ئەوەیان نییە لەگەڵ ئێوە شەڕ بکەن و خۆشیان ئەمەیان گوتووە.\nبارزانی: ئەوان ئامادەییی ئەوەیان نییە، ئێستا نیانە، بەڵام ئەگەر ئامادەییەکەشیان هەبێت، ئەمە هیچ چارەسەر ناکات.\nئەلمۆنیتەر: ئایا پێتوایە ئەو هاوکارییەی سەبارەت بە مووسڵ لە نێوان ئێوە و بەغدا هاتووەتە ئاراوە خەریکە جۆرێک لە نیازپاکی دروستدەکات و ڕێگەخۆش دەکات بۆ ئەوەی وەک مەسروور بارزانی دەڵێت "جیابوونەوەیەکی ڕه‌زامه‌ندانە” ڕووبدات؟\nبارزانی: ئێمە لە مووسڵ دوژمنێکی هاوبەشمان هەیە. شکستپێهێنانی داعش ئەولەویەتی ئێمەیە، جا هەرچی بێت گرنگ نییە. ئەم دوو پرسە (واتە جەنگی داعش و سەربەخۆییی کوردستان) دوو پرسی جیان.\nئەلمۆنیتەر: لەم نێوانەدا عەرەبە سوننەکان لە کوێی کێشەکاندان؟\nبارزانی: کۆمەڵگەی سوننی خۆیان دەبێ بڕیار بدەن کە چییان دەوێت، جا ئۆتۆنۆمیی هەرێمی، یان هەر شێوازێکی دیکە بێت. هەر کاتێک ئەمەیان بۆ ڕوون بوویەوە کە چییان دەوێت، شتەکان خۆیان دەکەونە بواری جێبەبەجێبوونەوە. بەڵام کێشەی هەموو لایەنەکان ئەوەیە کە پێناچێت سوننەکان بزانن چییان دەوێت، ئەمە هەستکردنێکە.\nئەلمۆنیتەر: بەڵام ئەوان بەشێک لە دەوڵەتی سەربەخۆی کوردستان نابن؟\nئەلمۆنیتەر: بەڵام پێدەچێت هەندێک لە کوردەکانیش نەزانن چییان دەوێت. ئێوە (واتە کورد) لە نێو خۆتان ناکۆکیی زەق و درێژخایەنتان هەیە، یەکێک لە ناکۆکییەکانیش پەیوەندی بە سەربەخۆییەوە هەیە، بە تایبەتیش لەڕووی کاتی سەربەخۆییەکەوە. چۆن ئەم ناکۆکییانە چارەسەر دەکەن؟\nبارزانی: چاوەڕێ ناکەم هیچ کەس، یان حزبێک دژی سەربەخۆیی بوەستێتەوە. هاودەنگییەکی هەمەلایەنە لەسەر ئەم پرسە (واتە سەربەخۆیی) هەیە. ئەم پرسە لەسەرووی حزبەکان، سیاسەت و ئەم سەرکردە و ئەو سەرکردەیەیە. ئەمەش بەو مانایەیە کە هیچ وڵاتێک لە جیهاندا نییە کە بەرەو سەربەخۆیی هەنگاوی نابێت و تووشی کێشە نەبووبێت. ئێمە جیاوازی و ناکۆکییەکانمان چارەسەر دەکەین. سەیر بکە، دوو ساڵ لەمەوبەر گەورەترین کێشە کە ڕووبەڕوومان ببوویەوە، داعش بوو؛ واتە کێشەکە ئەوە نەبوو کام ماددە لە پەرلەمان چی دەڵێت. داعش 30 کلیۆمەتر لە هەولێرەوە دووربوو. ئەولەویەتی ئەو کاتی ئێمە جەنگی دژی داعش بوو. ئێستاش ڕەوشەکە خەریکە وردە وردە گۆڕانی بەسەردا دێت.ئێمە لەو جەنگەدا 1600 پێشمەرگەمان لەدەستداوە،9000 پاڵەوانی ئێمە بریندار بوون، بەڵام ئێستا بە هاوکاریی کۆمەڵگای نێودەوڵەتی و بەتایبەتیش ئەمه‌ریکییەکان هەموو ناوچەکانی خۆمانمان کۆنتڕۆڵ کردووەتەوە. بۆیەش پێم وایە ئیستا کاتی خۆیەتی باسی سەربەخۆیی بکەین و دەستیشمان پێکردووە. ئێمە شاندی خۆمانمان ناردووەتە لای یەکێتیی نیشتمانی و گۆڕان. ئێمە ناکۆکییەکانمان چارەسەر دەکەین، بەڵام بەر لە هەموو شتێک هەموو حزبێک دەبێ ڕوانگە و داواکاریی خۆی بەڕوونی بخاتەڕوو. جیا لەمە، نابێ بە چاوێکی بچووکەوە سەیری ئەوە بکەین کە ئێستا پێی گەیشتووین. ئێمە پێکەوە حوکمڕانیمان کردووە و ئەمەش ئەو شتەیە کە شتی لەسەر بینا دەکەین.\nئەلمۆنیتەر: بەڵام هەم یەکێتی و هەمیش گۆڕان دەترسن لەوەی سەربەخۆیی "بارزانیستان”ی لێبکەوێتەوە نەک کوردستان.\nبارزانی: تێگەیشتنێکی هەڵە هەیە کە پێیوایە بارزانییەکان، واتە پارتی، هەموو شتەکانی کۆنتڕۆڵکردووە، ئەمە تێگەیشتنێکی هەڵەیە. کاتێک مام جەلال لە مه‌یدانه‌کە بوو، ئەمە هیچکات کێشە نەبوو. دەرچوونی مام جەلال لە مه‌یدانه سیاسییەکە، بۆشاییەکی گەورەی دروستکرد. لە قۆناغێکدا ئێمە پێمانوابوو دەتوانین لەگەڵ نەوشیروان مستەفا ڕێکبکەوین و ئەویش لە ئەستۆی ئەو کارە دێت و دەتوانێ بۆشاییەکە پڕ بکاتەوە، بەڵام بەڕاستی نائومێد بووین. نە لە یەکێتی و نە لە گۆڕان هیچ کەس "هاوشێوه‌ی مام جه‌لال" خاوەنی ئەو کاریزما و پێگەیە نییە. ئەمە جگە لەوەی ئەوان هەموویان ململانێی یەکتری دەکەن، هەر بۆیەشە ئەوان ئێمە وەکوو لایەنێکی زەبەلاح دەبینن.\nئەلمۆنیتەر: ئایا بۆ سەربەخۆیی پرس بە تورکیاش دەکەن؟\nبارزانی: ڕەنگە ئەوان بەو شێوازە پرسیان پێنەکرێت کە خۆیان حەز دەکەن پرسیان پێبکرێت، بەڵام دواجار تورکیاش یەکێکە لەو وڵاتانەی کە دەبێ لەسەر پرسی سەربەخۆییدا دیالۆگیان لەگەڵ بکەین.\nئەلمۆنیتەر: ئایا ئەمە دەستی پێکردووە؟\nبارزانی: بە شێوەیەکی فەرمی دەستی پێنەکردووە.\nئەلمۆنیتەر: ئایا لە پلانتاندایە بەشێوەی فەرمی دەستی پێبکەن؟\nئەلمۆنیتەر: ئایا ئەمە دەکەوێتە خشتەی بەرنامەکانی ساڵی2017ی ئێوە؟\nبارزانی: بەڵێ، بێگومان ئەم پرسەیان لەگەڵ باسدەکەین.\nئەلمۆنیتەر: ئایا پێتوایە سەرکردایەتیی ئێستای تورکیا پێشوازی لەمجۆرە دیالۆگە بکات؟\nبارزانی: بەڕای من ئەوەی گۆڕاوە ئەوەیە کە لە ڕابردوودا ئەم پرسە هێڵی سووری تورکیا بوو، بەڵام ئێستا دەرفەتی ئەوە هەیە کە ئەم دیالۆگە دەست پێبکەین و ئەوانیش هیچ نەبێت گوێمان لێبگرن.\nئەلمۆنیتەر: ئایا ئەوەی کە تورکیا ڕێگەتان پێدەدات ئێوە بە سەربەخۆ لە بەغدا نەوتی خۆتان هەناردە بکەن، ئاماژەیەکە بەو گۆڕانە؟\nبارزانی: بێگومان ئەمە دەستکەوتێکی گەورەیە، ئەمە لەسەرووی خەیاڵی خۆشمان بوو، لە سەرووی هەموو چاوەڕوانییەکانی ئێمەوە بوو کە تورکیا ڕێگە بەمە بدات.\nئەلمۆنیتەر: ئایا ئاشتیی نێوان تورکیا و کوردەکانی ئەم وڵاتە گەرەنتییەکی گرنگ نییە بۆ ئێوە کە سەربەخۆییەکەی ئێوەش لەسەر بناغەیەکی پتەو دادەمەزرێت؟\nبارزانی: تاکە ڕێگە بۆ چارەسەری ئەم کێشەیە دیالۆگی ئاشتیانەی نێوان ئەنقەرە و کوردە.\nئەلمۆنیتەر: ئێوە ڕۆڵێکی سەرەکیتان لە دەستپێکردنی دانوستانەکانی ئاشتیی ئۆسلۆ هەبووە، کە لە نێوان PKK و تورکیا دەستی پێکردبوو. ئایا ئامادەن دیسان ئەو ڕۆڵە بگێڕن؟\nبارزانی: بێگومان ئێمە هەموو کات و بە هەر شێوازێک بتوانین ئامادەین بەشداری بکەین لە زیندووکردنەوەی پرۆسەی ئاشتی، بەڵام بەر لە هەموو شتێک PKK دەبێ بە ستراتیژی خۆیدا بچێتەوە، ئەوان دەبێ لەوە تێبگەن کە ئەم کێشەیە لە ڕێگەی جەنگ و توندوتیژییه‌وه چارەسەر نابێت، ئەمەش دەبێ ببێت بە بڕیارێکی ستراتیژی، نەک ئەوەی هەر مانۆڕێکی تەکتیکی بێت.\nئەلمۆنیتەر: ئایا هاوڕایت کە تورکیاش دەبێ هەمان شت بکات؟\nبارزانی: بەڵێ، بەڵام ڕێگەم بدە بەردەوام بم. ئەگەربێتو PKK بڕیارێکی ستراتیژی بدات کە لەپێناو گەیشتن بە چارەسەرێکی ئاشتیانە واز لە هەڵمەتە چەکدارییەکەی بهێنێت، شتەکان زۆر ئاسانتر دەبن. کوشتنی سەرباز و تەقاندنەوەی بۆمب لە ئیستانبول ئەم کێشەیە چارەسەر ناکات، بەمە هەردوو لایەنەکە زیانیان بەردەکەوێت. کاتێک ساڵی پار PKK شەڕەکەی هێنایە نێو شارەکانەوە، کێ بەمە زیاترین زیانی بەرکەوت؟ کوردەکان زیاترین زیانیان بەرکەوت. کاتی ئەوە هاتووە PKK توندوتیژییەکان بوەستێنێت و ئاگربەست ڕابگەیەنێت، ئەمەش نابێت تەنیا ئاگربەستێکی کاتی بێت. لە پرۆسەی ئاشتیشدا ئەوەی سەرکردایەتیی لایەنی کوردی دانوستاندنەکان دەکات، دەبێ عەبدوڵڵا ئوجەلان بێت.\nئەلمۆنیتەر: ئەی ئێران؟ ئایا پێویستە لەگەڵ ئێرانییەکانیش بۆ پرسی سەربەخۆیی دانوستاندن بکەن؟\nبارزانی: میدیای ئێران هەموو هەوڵێک بەکار دەهێنن بۆ ئەوەی بڵێن ئێران دژی سەربەخۆییی کوردە، تەنانەت ئەو کاتەش کە سەربەخۆیی لە ئەجێندادا نەبووە. بێگومان پێویستە لەگەڵ ئێرانییەکانیشدا ئەم گفتوگۆیە بکەین، بەڵام پێدەچێ تەنانەت بەر لەوەی لەگەڵیان دانیشین و باسی بکەین، ئەوان بڕیاری خۆیان دابێت کە دژی سەربەخۆییی کورد بن.\nئەلمۆنیتەر: گرووپە کوردییەکانی ئێران، کە بنکەیان لە نێو کوردستانی عێراقە، ڕێگەی گەڕانەوە بۆ ناوچە سنوورییەکانیان پێدەدرێت، بۆ ئەوەی یارمەتی لە قاچاخچییەکان وەربگرن و لە نێوخۆی ئێران چالاکیی چەکداری لە دژی ڕژێمی ئێران ئەنجام بدەن، ئایا ئەمە پەیامێک نییە لە ئێوەوە بۆ ئێرانییەکان؟\nبارزانی: نەخێر، نەخێر. ئێمە تەواو دژی ئەوەین لە چالاکییە چەکدارییەکاندا ناوچەکانی ئێمە وەکوو پشتی به‌ره لە دژی دراوسێکانمان، لەوانەش ئێران، بەکاربهێنرێن. ئێمە ڕێوشوێنی زۆر جددیشمان گرتووەتەبەر بۆ ئەوەی ڕێگە لەمە بگرین. بە بۆچوونی من ئەمە کێشەکە لە ئێران چارەسەر ناکات. کۆمیتەیەکی هاوبەشی ئێران و حکوومەتی هەرێمی کوردستانیش پێکهێنراوە بۆ ئەوەی چارەسەری ئەم کێشەیە بکات.\nئەلمۆنیتەر: ئایا گرووپە کوردییەکانی ئێران بۆ ئەوە ڕێگەی چوونەوە سەر سنوورەکانیان پێدراوە کە چالاکییەکانی PKK لەو ناوچانە کەم بکەنەوە؟\nبارزانی: وادیارە جۆرێک لە ڕکابەری لە نێوان ئەو هێزانه‌دا هەبێت. ئەوان دەبینن PJAK چی دەکات، دەشترسن کوردەکانی ئێران ئەوان لەبیربکات. هەر بۆیەشە هەست دەکەن دەبێ لە نێوخۆی ئێراندا ئامادەییان هەبێت. ئێمە ڕێگەی گەڕانەوەمان پێنەداون، ئەوان خۆیان گەڕاونەتەوە.\nئەلمۆنیتەر: ئێوە بە قەیرانێکی داراییی گەورەدا تیدەپەڕن، کە بەشی هەرە زۆری کوردستانی عێراقی ئیفلیج کردووە. ئایا ڕەوشەکە هیچ بەرەو باشتربوون چووە؟ چی دەکەن بۆ ئەوەی ئەم کێشانە چارەسەر بکەن؟\nبارزانی: بەر لە هەموو شتێک ئێمە بایەخ بە شەفافیەتی کەرتی نەوت دەدەین، بۆ ئەم مەبەستەش دوو کۆمپانیامان بە کرێ گرتووە: دیلۆیت و ئێرنست ئاند جۆنز. ئەوان بە هەموو چالاکییەکانی داهاتووی پیشەسازیی وزه، ئێستا و ڕابردوودا دەچنەوە، هەر ئێستاش دەستیان بەم کارە کردووە.\nئەلمۆنیتەر: ئەی ئەو ڕێککەوتنە وزەیەی لەگەڵ تورکیا کردووتانە؟\nبارزانی: ڕوون و ئاشکرایە کە ئێمە ڕێگەیان پێنادەین ئەو ڕێککەوتنەی ئێمە لەگەڵ تورکیا ببینن، بەڵام هەموو شتەکانی دیکە چاودێری و وردبینیان بۆ دەکرێت. شەفافییەتێکی تەواومان دەبێت.\nئەلمۆنیتەر: ئایا ئەمە ئەو پارانەش دەگرێتەوە کە بۆ هەناردەکردنی نەوت لە ڕێگەی تورکیاوە بە بانکی حکوومیی هاڵکبانک دەدرێت؟\nبارزانی: بەڵێ بێگومان. ئێمە ڕاپۆرتی چاودێری و وردبینیی مانگانەمان دەبێت. لە هەمانکاتدا وەزارەتی پلاندانانی ئێمە لە دوو ساڵی ڕابردوودا لە چەندین بوار لەگەڵ بانکی نێودەوڵەتیدا کاری کردووە، یەکێک لەو بوارانەش وەرگرتنی هاوکاری بووە. پرۆسەی وەرگرتنی هاوکارییەکان و پێداویستییەکان لە حکوومەتی هەرێمی کوردستان بۆ ئاستی ستانداردە نێودەوڵەتییه‌كان بەرزکراوەتەوە. ئاسایشی کۆمەڵایەتی و پاراستنی زیانبەرکەوتووان، بوارێکی دیکەی هاوکارییەکانی نێوانحکوومەتی هەرێمی کوردستان و بانکی نێودەوڵەتییە. یەکێکی دیکەش لە پڕۆژە گەورەکانمان چاکسازی لە وەزارەتی داراییە؛ واتە بودجە، باج و هەموو ئەم شتانە. دەتوانم دڵنیاتان بکەمەوە کە لە ماوەی یەک ساڵی داهاتوودا ئێمە خاوەنی وەزارەتی داراییەک دەبین کە دامەزراوەیەکی کارا بێت.\nئێمە جیهاد ئازوور، وەزیری پێشووی داراییی لوبنانمان هێناوە، کە خۆی سەرکردایەتیی ئەمجۆرە چاکسازییانەی لە لوبنان کردووە و لە مانگی ئازاریشدا دەبێتە ئەندام لە سندووقی نێودەوڵەتیی دراو. ئەو بۆ ماوەی یەک ساڵ و نیو لە هەموو ئەم بوارانەدا یارمەتیی ئێمەی داوە، کە یەکێک لەو بوارانە ڕاهێنانی ستاف بووە. ئێمە کەسێكمان دەویست خەڵکی ئەم ناوچەیە بێت و لە کەلتووری ئێرە تێبگات. بۆ چارەسەری کێشەی پێشمەرگەی وەهمی یان بن دیوار، یانیش کەسانی خاوەن دوو یان سێ مووچە، سیستەمی بایۆمەتریمان داناوە، بۆ ئەوەی ئەم هەڵسوکەوتە خراپە نەهێڵین.\nئێمە هەروەها پشتیوانیی دارایی سەر سووتەمەنیمان کەمکردووەتەوە، هەموو ئەمانە خەرجییەکانمانی کەمکردووەتەوە. ئەم قەیرانە خەڵکی ئێمەی لاواز کرد و نەهامەتی زۆری بەسەر هێنان، بەڵام لە هەمانکاتدا دەرفەتی ئەوەی پێداین بە جددی پەنجە لەسەر هەموو ئەو کێشە ستروکتوریانە دابنێین کە ئەم قەیرانەیان له‌سه‌ر ئێمه قورستر کرد. دەزانم لێرەدا متمانەی من لە گرەودایە، چونکە وەکوو سەرۆکوەزیران من بەرپرسیاری یەکەمم لە پرۆگرامی دەستپێوەگرتن، دەشزانم ئەمە شتێک نییە بە هۆیەوە ببم بە کەسێکی جەماوەری،ڕاستیەکەی من باجێکی زۆرم بۆ ئەمە داوە. بەڵام لە داهاتوودا خەڵک پەی بەوە دەبەن کە ئەم پرۆگرامە بۆ چاکەی ئەوان بووە، بۆ بەرژەوەندی و چاکەی کوردستان بووە.\nئەلمۆنیتەر: ئایا لە مووچەت بڕاوە؟\nبارزانی: بەڵێ، بە ڕێژەی 75٪.\nئەلمۆنیتەر: وەک دوا پرسیارم، پەیوەندیی نێوان حکوومەتی هەرێمی کوردستان و ئیدارەی نوێی واشنتن لەژێر سەرۆکایەتیی دۆناڵد ترەمپ چۆن دەبینیت؟\nبارزانی: بەڕای من ئیدارەی داهاتووی ئەمه‌ریکا مامەڵەیەکی دۆستانە لەگەڵ کورد دەکات. سەرکەوتنی ترەمپیش لای من شتێکی سەیر و سەمەرە نەبوو. دوو مانگ لەمەوبەر بە هاوکارەکانمم گوت "بزانن، ئەو سەرۆکی داهاتووی ئەمه‌ریکا دەبێت”. قسەکەشم ڕاست دەرچوو.


📝 16 هاووڵاتیی خەڵکی مەریوان دەسبەسەر کراون بەلگەنامە\n📅 دەمێ تومارکرنێ Nov 21 2019 9:15AM\n👁 ئەڤ بابەتە 1,101 جار هاتیە دیتن\nبەپێی ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵدەریی کوردپا، لە یەکەم [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 99% ✍ ج.ع.ئـ. 21-11-2019 9:15:32\n👫 ئازاد مەریوانی کەسایەتی\n📅 دەمێ تومارکرنێ Nov 29 2010 4:36PM\n👁 ئەڤ بابەتە 4,679 جار هاتیە دیتن\nیەکێک بووە لە پێشمەرگەی مەفرەزە سەرەتاییەکانی باشو [ زێدە... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✖ 54% ✍ هـ.ب. 29-11-2010 16:36:11\n✌ ئاسۆ مەریوان شەهیدان\n📅 دەمێ تومارکرنێ Jul 1 2015 8:40AM\n👁 ئەڤ بابەتە 4,151 جار هاتیە دیتن\nرۆژی 25-06-2015 لە هێرشەکەی داعش بۆسەر کۆبانێ شەهی [ زێدە... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 68% ✍ هـ.ب. 1-7-2015 8:40:24\n✌ ئامینە یاڵمز (رێدور گزگۆر مەریوان) شەهیدان\n📅 دەمێ تومارکرنێ Jun 5 2016 6:50AM\n👁 ئەڤ بابەتە 4,752 جار هاتیە دیتن\nناوی ڕێکخراوەیی: رێدور گزگۆر مەریوان ناو و پاشناو [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 80% ✍ م.ب. 5-6-2016 6:50:56\n🏰 ئەحمەواوا- مەریوان جهـ\n📅 دەمێ تومارکرنێ Jun 3 2020 12:21PM\nیەکێکە لە گوندەکانی شاری مەریوان سەر بە پارێزگای ک [ زێدە... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 76% ✍ ج.ع.ئـ. 3-6-2020 12:21:36\n📊 ئەرکەکانی شارەوانی مەریوان-ی ڕۆژهەڵاتی کوردستان کەوتووتە سەرشانی هاووڵاتیان ئامار و راپرسیا\n📅 دەمێ تومارکرنێ Oct 5 2018 4:31PM\n👁 ئەڤ بابەتە 2,802 جار هاتیە دیتن\nشارەوانی مەریوان یەکێک لەو شارەوانییانەی شارەکانی [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 5-10-2018 16:31:56\n🏰 ئەسراوا- مەریوان جهـ\n👁 ئەڤ بابەتە 793 جار هاتیە دیتن\nیەکێکە لە گوندەکانی شاری مەریوان سەر بە پارێزگای ک [ زێدە... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 2 ✔ 76% ✍ ج.ع.ئـ. 3-6-2020 12:21:36\n✌ ئەمیر مەریوانی شەهیدان\n📅 دەمێ تومارکرنێ Aug 17 2015 10:01AM\n👁 ئەڤ بابەتە 3,105 جار هاتیە دیتن\n... [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 0 0 ✔ 66% ✍ م.ب. 17-8-2015 10:01:44\n📝 ئەنجومەنی سەوزی چیا ڕاگەیەنراوێکی دەربارەی شەهید بوونی 4 ژینگەپارێزەکەی مەریوان بڵاوکردەوە بەلگەنامە\n📅 دەمێ تومارکرنێ Aug 27 2018 9:20AM\n(شەهید لووتکەی هەڵوێستی ئینسانە جەماوەری بە شەرەف [ زێدە... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 93% ✍ هـ.ب. 27-8-2018 9:20:13\n📝 ئەنجومەنی مامۆستایانی کوردستان_مەریوان پێداگری لە سەر ئازادکردنی زیندانییانی سیاسی و عەقیدەتی بە هۆی ڤایرۆسی کۆرۆنا کرد بەلگەنامە\n📅 دەمێ تومارکرنێ Mar 18 2020 12:43PM\n👁 ئەڤ بابەتە 677 جار هاتیە دیتن\nبەیاننامەی ئەنجومەنی سێنفی مامۆستایانی کوردستان_مە [ زێدە... 👁] ✖ ✖ 0 1 ✔ 99% ✍ ب.ج. 18-3-2020 12:43:28\n| دروستکرنا لاپەری 4,414 چرکە!


پرسیارە دووبارەبووەکان - سێنتەری گەشەپێدان بۆ کار\nچۆن ده‌توانم بگه‌مه سێنته‌ری کار؟\nزانکۆی ڕاپه‌ڕین که‌وتۆته سه‌ر شه‌قامی سه‌ره‌کی شاری ڕانیه. به‌رامبه‌ر گه‌راجی ڕانیه . له ناو کەمپی زانکۆ، نوسینگەی سەرەکی سێنته‌ری گەشەپێدان بۆ کار که‌وتۆته بینای سەرۆکایەتی زانکۆ (بینایی پشتەوە) نهۆمی سێیەم.\nچالاکی و پڕۆژەکانی سەنتەری گەشەپێدان بۆ کار چین؟\n گەشەپێدانی توانا و کارامەییەکانی خوێندکار و دەرچوانی زانکۆ، لە ڕێگەی ئەنجامدانی چالاکی جۆراوجۆری لە شێوەی (سمینار و خول و وۆركشۆپ)ەوە.\n دروستکردنی پەیوەندی لە نێوان زانکۆ و دامەزراوەکانی کەرتی تایبەت، بە گوێرەی پسپۆڕی و پێویستی ئەو بەشە زانستیانەی کە لە زانکۆماندا بوونیان هەیە.\n لەڕێگەی(توێژینەوە و ڕاپرسی)ەوە سەنتەری کار بەرچاوڕوونی دەداتە خوێنداکاران و زانکۆمان، سەبارەت بە پێداویستیەکانی بازاڕی کار و ئەو کارامەیی و لێهاتووییانەی کە بازاڕ پێویستی پێیانە.\n پڕۆگرامی ڕاهێنانی تواناکان (Internship).\nله کوێ و چۆن ده‌توانم خۆم تۆمار بکه‌م بەمەبەستی بەشداریکردن لە چالاکیەکانی سەنتەر؟\nپڕۆگرامی ڕاهێنانی تواناکان چیە؟ چۆن ده‌توانم بەشداری پڕۆگرامی ڕاهێنانی تواناکان بکەم؟\n- بریتیه له شێوازێكی فێربوونی به ئه‌زموون كه ده‌بێته هۆی شاره‌زای و تیۆری به‌ده‌ست هاتوو له هۆڵه‌كانی خوێندن به شێوازێكی پڕاكتیكی و گه‌شه‌پێدانی تواناكان له‌ژینگه‌یه‌كی پرۆفێشنه‌ڵ. پرۆگرامه‌كانی ڕاهێنانی تواناكان بوار به فێرخواز ده‌به‌خشێت كه بتوانێت شاره‌زای كرده‌ی گرنگ به‌ده‌ست بێنێت و په‌یوه‌ندیان هه‌بێت له‌گه‌ڵ بواره پسپۆڕیه‌كانیان كه‌خۆیان هه‌یانه وه‌ك بواری كاركردن هه‌روه‌ها بواری ئه‌وه‌ش ده‌دات به دا‌مه‌زراوه‌كان بتوان توانای فێرخوازی تازه هه‌لبسه‌نگێنن و سودیان لێوه‌ربگرن.\nبۆ بەشداربوون خوێندکارانی زانکۆمان دەتوانن لە ڕێگەی وێبسایتی www.internships.krd ئەکاونتی خۆیان دروست بکەن.\nئایا پڕۆگرامی ڕاهێنانی تواناکان ماوەی چه‌ند ده‌خایه‌نێت؟ یان لە چ قۆناغێکدا دەتوانم بەشداربم؟\nقوتابی و خوێندکار لە بواری پسپۆڕی خۆی دەبێت زیاتر له (١٠٠) کاتژمێر خولێکی پراکتیکی له دامه‌زراوه‌یه‌کی سه‌ر به که‌رتی تایبه‌تدا ببینێت، خوێندکار لە قۆناغی سێیەمی ساڵی خوێندنیدا بۆ یەك جار، لەدوو وەرزی جیاوازدا (وەرزی پایزە و وەرزی هاوینە)دا، دەتوانێت بەشداربێت.\n- خوێندکار لە وەرزی پایزە بۆ هەر ساڵێک لە ڕێکەوتی ١٠-١٠ دەتوانێت ئەکاونتی خۆی لە ڕێگەی وێبسایتی www.internships.krd ئەکاونتی خۆیان دروست بکات. کۆتایی وەرزی پایزە ڕێکەوتی ٩-٢دەبێت.\n- خوێندکار لە وەرزی هاوینەدا بۆ هەر ساڵێک لە ڕێکەوتی ١٠-٢ دەتوانێت ئەکاونتی خۆی لە ڕێگەی وێبسایتی www.internships.krd ئەکاونتی خۆیان دروست بکات. کۆتایی وەرزی هاوینە ڕێکەوتی ١-٩ دەبێت.\nپڕۆژەی یانەکان Club Projects چیه؟\nئەم پڕۆژەیە بریتیە لە چەند نێوەندێک کە خوێندکار خۆی بکەر دەبێت کە تیایدا بۆ نمایشکردن و گۆڕینەوە و بەهێزکردنی مەعریفە و بەهرەکانیان لە داهاتوودا و بەکارهێنانیان لە بازارى کاردا. لە لایەکى ترەوە پرۆژەى یانەکان مەبەست لێی لە هەندێک بواردا پرۆسەى کات بەسەربردنى خوێندکار و سەرگەرمیە بەشێوەیەک خوێندکار پشوو وەردەگرێت لە قورسایى ماندووبوون و بەهەمان شێوە لە ڕووی کۆمەڵایەتی و کەلتورییەوە لەگەڵ زانکۆ و هاوپۆلەکانی زیاتر تێکەڵاو دەبێت.\nهاوبەشەکانی سەنتەری گەشەپێدان بۆ کار کێن؟\nهاوبەشەکانمان پێکدێن لەسەرجەم سێکتەرەکانی کەرتی تایبەت کەبەهەماهەنگی کار لەگەل سەنتەری گەشەپێدان بۆ کار دەکەن لەڕوی پیشەیی و زانستیەوە.\nکە پێكدێن لە مانەی خوارەوە\nئایرێکس ، ماس ستیڵ ، پایۆنێر، ،لیگەڵ ئەدڤایس ، مەردۆخ ، ئینستوی کەلەپوری کوردی ، قەیوان ، هەڵەبجەگروپ. ڤێت گرین ، کوردستانی تایبەت، پەیمانگای وشە ، پەیمانگای وین ، پەیمانگای پەیپڵ، قوتابخانەو باخچەی فام. سەنتەری مایکرۆجین، ئاسیاسێڵ ، کۆڕەك ، کۆکاکۆلا، نەخۆشخانەی فاروق.\nئه‌گه‌ر پرسیاری زیاترت هه‌یه ، تکایه په‌یوه‌ندی به سەنتەری گەشەپێدان بۆ کار بکه.\nبۆ پەیوەندی کردن 07501229484 (ڤایبەر، وەتس ئەپ، تلیگرام)\nپەیج: fb /uorcdc


Diplomatic Magazine | رێكەوتنە ستراتیجییەكەی ئێران- چین‌و رەهەندە دوورمەوداكانی\nهەرچەند هەرێمی كوردستان زیاتر لە پێنج هەزار كیلۆمەتر لە وڵاتی چینەوە دوورە، بەڵام واژۆكردنی رێكەوتنە ستراتیجییەكەی نێوان ئێران‌و چین، هەرێمی كوردستان دەكاتە دراوسێی چین‌و دەشێ ئەم رێكەوتنە رەنگدانەوەی ئەرێنی لەسەر ژێرخانی ئابووریی كوردستان هەبێ.\nرێكەوتنەكە دەیان بوار دەگرێتەوە لەوانە بانكداری، بەنداوەكان، تەندروستی، تەكنەلۆژیای زانیاری، هاوكاریی سوپایی، هاوكاریی هەواڵگری، پیشەسازیی پترۆكیمیایی، هێڵی ئاسنین، بەندەرەكان، نەوت. رێكەوتنەكە لە ناوەڕۆكدا شەریكاتییەكی ستراتیجی لەنێوان هەردوولا دێنێتە دی، تێیدا ئێران بۆ ماوەی 25 ساڵ بڕی نەوتی پێویست بۆ چین دابین دەكا، چینیش لەو ماوەیەدا 450 ملیار دۆلار لە ئێران دەخاتەگەڕ.\nدەشێ وای دابنێین كە ئەم رێكەوتنە سەركەوتنێكی گەورەیە بۆ ئێران، هەروەك شكستێكی گەورەشە بۆ هەریەك لە ئەمریكاو ئیسرائیل كە ساڵانێكی دوور و درێژە پلان بۆ لاوازكردنی ئێران دادەنێن. وردتر، سیاسەتی ئەمریكا لە سەردەمی سەرۆكی پێشوو دۆناڵد ترەمپ، بەتایبەتی سیاسەتی (ئەوپەڕی فشار) دژی ئێران‌و سیاسەتی تەنگهەڵچنین بە چین، هاندەر بوو بۆ لێكنزیكبوونەوەی ئێران‌و چین‌و دروستكردنی هاوپەیمانییەكی ستراتیجی لەنێوانیان. گۆڤاری نیووز ویكی ئەمریكی ئاماژەی بەوە داوە كە ئەو هاوپەیمانییە دەشێ بەرژەوەندییەكانی ئەمریكا لە رۆژهەلاتی ناوەڕاست، بەتایبەتی لە ناوچەی كەنداو، بخاتە مەترسییەوەو هەروەها دەشێ كاریگەریی گەورەی لەسەر هێزی دۆلاری ئەمریكی هەبێ.\nئێستا ئەمریكییەكان پەی بە چەوتیی سیاسەتەكەیان دەكەن. هەر بۆیە كەسێكی وەكو هێنری كسنجەر كە لە حەفتاكاندا دەرگای لێكتێگەیشتنی لەگەڵ چین كردەوە، ئامۆژگاری حكومەتەكەی جۆ بایدنی كردووە هەوڵ بدات لەگەڵ چین بگات بە لێكتێگەیشتن.\nگومانی تێدا نییە كە رێكەوتن لەگەڵ چین، ئێران بەهێز دەكاو هانی دەدا پێ لەسەر هەڵگرتنی تەواوی سزا ئابوورییەكانی ئەمریكا، وەك پێشمەرج بۆ پابەندبوون بە رێكەوتنە ئەتۆمییەكە، داگرێ.\nلە كۆتایی ساڵی رابردوودا، قەوارەی بازرگانیی ئێران لەگەڵ چین گەیشتبووە دەوروبەری 16 ملیار دۆلار. بۆیە، دەشێ پاش واژۆكردنی رێكەوتنی ستراتیجی لەگەڵ چین، قەوارەی بازرگانییەكە بەرەو هەڵكشان بچێ، بەتایبەتی كە لە ساڵی 2014دا، پێش رێكەوتنی ئێران لەگەڵ گروپی 5+1، قەوارەی بازرگانیی ئێران لەگەڵ چین خۆی لە قەرەی 51 ملیار دۆلار داوە.\nئابووریی ئێران یەكێ لە سێ ئابوورییە بەهێزەكەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستە. ئەمەش چین هان دەدا پەیوەندیی گەشەسەندووی لەگەڵ ئێران بەفیڕۆ نەدا. هەر بۆیە مەرجی چین بۆ بەستنی رێكەوتنەكە لەگەڵ ئێران، ئەوە بوو كە دەبێ رێكەوتنەكە رەزامەندیی هەردوو باڵی رادیكالەكان‌و ریفۆرمیستەكانی لەسەر بێ، نەوەك دواتر یەكێ لە دوو باڵەكە گرفت بۆ رێكەوتنەكە دروست بكا. هەر بۆیە كەمال خەرازی، سەرۆكی ئەنجومەنی ستراتیجیی پەیوەندییەكانی دەرەوەو راوێژكاری رابەری باڵا عەلی خامنەئی، هەر لەسەرەتای دەستپێكی دانوستانەوە، بەشداریی لە پڕۆسەی رێكەوتنەكەدا كردو نوێنەرایەتیی باڵی رادیكالەكانی كرد.\nئەم رێكەوتنە یەكێ لەو فاكتەرانە دەبێ كە رێ بۆ هاتنە ئارای رۆژهەڵاتێكی ناوەڕاستی جیاواز خۆش دەكاو سەرو سیماو بچمی سیستمێكی نێودەوڵەتیی نوێ دیاری دەكا.


ANF | ئه‌نجومه‌نی ناوچه‌ی بۆرك-ی شه‌نگال دووه‌مین كۆنفڕانسی خۆی سازكرد\nدووشه‌ممه, 23 Apr 2018, 15:48\nله سه‌ره‌تای كۆنفڕانسه‌كه‌دا حه‌سه‌ن حاجی هاوسه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی خۆبه‌ڕێوه‌به‌ریی شه‌نگال وته‌یه‌كی پێشكه‌ش كرد و هیوای خواست كۆنفڕانسه‌كه ببێته هۆی ڕێككه‌وتن و یه‌كگرتنی كۆمه‌ڵگه‌ی ئێزدی.\nحه‌سه‌ن حاجی وتی: پێویسته ئێمه وه‌ك كۆمه‌ڵگه‌ی ئێزدی ڕێككه‌وین. كاتێك ئه‌مه به‌دیهات، كاره‌كانمان به‌هێزتر ده‌بن. ناوبراو سه‌رنجی خسته سه‌ر هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق كه بڕیاره له ١٢ی ئایاردا به‌ڕێوه‌بچێت و وتی: پێویسته كۆمه‌ڵگه‌ی ئێزدی ده‌نگی خۆی بداته ئه‌وانه‌ی خزمه‌تی كۆمه‌ڵگه‌ی ئێزدی ده‌كه‌ن.\nهه‌ر له كۆنفڕانسه‌كه‌دا رهام هجۆ هاوسه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی دیموكراتی له وته‌یه‌كدا ئاماژه‌ی بۆ ئه‌وه كرد كه سه‌ره‌ڕای زه‌حمه‌تی و به‌ربه‌سته‌كان، ئه‌نجومه‌نه‌كه كاری خۆی كردووه. وتیشی: ئه‌م كۆنفڕانسه بۆ ئه‌وان زۆر گرینگ و واتاداره.\nهجۆ ئاماژه‌ی بۆ هه‌ڵبژاردنی داهاتووی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق كرد و ده‌ستنیشانی كرد كه جاری یه‌كه‌مه پارته‌كه‌یان «پادێ» به‌شداری له هه‌ڵبژاردنه‌كان ده‌كات. له‌به‌رئه‌وه سه‌ركه‌وتن له هه‌ڵبژاردنه‌كان، سه‌ركه‌وتنی هه‌موویان ده‌بێت.\nنوێنه‌رانی پارتی ئازادی و دیموكراتی ئێزدی - پادێ و ته‌ڤگه‌ری ئازادیی ژنانی ئێزدی له كۆنفڕانسه‌كه ئاماده بوون و وته‌یان پێشكه‌ش كرد و داوایان كرد كۆمه‌ڵگه‌ی ئێزدی له هه‌ڵبژاردنه‌كاندا ده‌نگی خۆیان بده‌نه ئیراده‌ی خۆیان.\nله كۆتایی كۆنفڕانسه‌كه‌دا هه‌ریه‌كه له فه‌یسه‌ڵ ڕه‌شید و مه‌یان خوه‌دێدا وه‌ك هاوسه‌رۆكانی ئه‌نجومه‌نی كۆمه‌ڵگه‌ی ناوچه‌ی بۆرك هه‌ڵبژێدران. هه‌روه‌ها كۆمیته‌كانی كولتوور و هونه‌ر، داد، په‌روه‌رده، ئابووری و لاوان هه‌ڵبژێدران.


Basnews 08/12/2019 - 20:33 بڵاوکراوەتەوە لە عێراق\nئەمڕۆ یەكشەممە وڵاتانی ئەورووپا داوایان لە عادل عەبدولمەهدی سەرۆك وەزیرانی دەست لەكار كێشاوەی عێراق كرد هێزەكانی میلیشیاكانی حەشدی شەعبی لە خۆپێشاندەران دووربخاتەوە و لێكۆڵینەوەش لە كوژرانی سەدان خۆپێشاندەر بكات.\nهەرسێ باڵیۆزی وڵاتانی بەریتانیا، فەرەنسا و ئەڵمانیا لە بەغدا سەردانی عەبدولمەهدییان كرد و لە كۆبوونەوەیەكدا پێیانڕاگەیاند دەبێ ئاشكرای بكەن ئەو لایەنی سێیەمە كێیە كە لە نێوان هێزە ئەمنیەكانی عێراق و خۆپێشاندەراندا تەقە دەكەن و سەدان خۆپێشاندەریان كوشتووە.\nباڵیۆزانی سێ وڵاتە سەرەكییەكەی یەكێتیی ئەورووپا داوایان لە سەرۆكی حكومەتی عێراق كرد كە ئیتر گیانی خۆپێشاندەران بپارێزن و لێپرسینەوەش لەگەڵ ئەو بەرپرسانە بكەن كە دەستیان هەیە لە كوشتنی خۆپێشاندەراندا، ڕێگەش نەدەن چیتر میلیشیاكان بە ئارەزووی خۆیان كار بكەن.\nئەمەش لە كاتێكدایە ئەم حكومەتەی ئێستە ماوەی كەمتر لە مانگێكی ماوە و لەسەر كار لادەچێ و پێدەچێت تا ماوەیەكی نەزاندراو وڵاتەكە بەبێ حكومەت بمێنێتەوە.\nبەر لە هەفتەیەك عادل عەبدولمەهدی سەرۆك وەزیرانی عێراق دەست لەكار كێشانەوەكەی لەلایەن پەرلەمانی عێراقەوە قبووڵ كرا، ئەمەش دوای بەردەوامبوونی خۆپێشاندانەكانی ناڕەزایی هاووڵاتیانی بەغدا و شارەكانی تری باشووری عێراق هات بۆ ماوەی زیاتر لە دوو مانگ و كوژرانی سەدان كەس و برینداربوونی هەزارانی تر لە خۆپێشاندانەكاندا.\nقەیرانە کۆمەڵایەتییەکانی ڕۆژهەڵات دەبێتە هەوێنی کۆمەڵە شیعرێک\nوەزیرانی دەرەوەی ئێران و کەنەدا لە عومان کۆ بوونەوە\nبەغدا... خۆپیشاندانەكان ئاڵۆزی تێكەوت و 17 خۆپیشاندەر بوونە قوربانی\nسەدرییەكان: هەینیی داهاتوو چارەنووسی عێراق یەكلا دەكەینەوە


وێنە؛ پشیلە جوان و ناشرینەکانی جیهان ببینە - تۆڕی میدیایی خەڵک\nپشیلە یەکێکە لە گیاندارە گۆشخۆرەکان کە دوو جۆری سەرەکی ھەیە یەکەمیان پشیلەی ماڵییە ئەوەی تر پشیلەی کێویە.\nپلەی گەرمی لەشی پشیلە لە ٣٨٫٦ پلەی سلیزی جێگیرە.\nلە لێکۆڵنەوەیەوەیەکدا کە لە ٢٠٠٧ دا ئەنجام دراوە دەرکەوتووە، پشیلەکان دووەمین ئاژەڵی ماڵی بەناوبانگن لە ئەمریکادا .\nپشیلە لەبەر ئەوەی کێشی کەمە، ئەمەش یارمەتی دەدات بۆ بازدان لە شوێنە بەرزەکانەوە.\nقاچە بچووکەکانی توانای ڕۆیشتنی لە لێوارە تەنک و بچووکەکان پێداوە و خاوەن نینۆکێکی تیژە کە یارمەتی پاراستن و گرتنی نێچیرەکانی دەدات.\nئەمانەی خوارەوە پشیلەی نەتەوە جیاوازەكانن کە لە شارە جیاوازەكانی جیھاندا دەردەكەون.\n١- ئالاریكا، پشیلەی كێوی نەرویجی لە نیویۆرك.\n٢- پشیلەی(شینی) ڕووسی لە مۆسكۆ.\n٣-ماكسی تەمەن یەك ساڵ.\n٤-پشیلەی ھیمالایا لە كۆڵۆمبیا.\n٥- پشیلەی مێینەی (پیتەر بۆڵد) لە مۆسكۆ.\n٦- پشیلەی ئێرانی لە بوخارست.\n٧- پشیلەی (ڕاگاموفین) لە ئەسینا.\n٨- پشیلەی سیبریا لە مۆسكۆ.\n٩- پشیلەی (جێسی كێرڵ پاركەر) لە نیویۆرك.\n١٠- پشیلەی (موكوتاھ) لە ئەستەنبوڵ.\n١١- پشیلەی (سینگاپوری نیوتەر) لە بێرمینگھام.\n١٢- پشیلەی (ھاڤانا) لە ماڵەوە.\nوەرگێڕانی/ لەنیا نامیق\nحكومەتی هەرێم بۆ دابەشكردنی مووچە و گێڕانەوەی پاشەكەوت بڕیاریدا


رینۆپلاستی یا نەشتەرگەریی جوانکاریی لووت له وشەدا له دوو وشەی رینۆ و پلاستی پێکهاتوه. رینۆ بەمانای لووت و پلاستی بەمانای چاککردن یان جوانکردن.\nئەم نەشتەرگەرییه پێشینەی مێژوویی زۆری هەیه. نزیک 2000 ساڵ پێش زۆر کەسان له هندستان مەحکووم کراون به سزای بڕینی لووت. لەو کاتەدا بۆ چاککردنەوەی ئەم کێشه له کەتیره و مۆم کەڵکوەردەگیرا. له دەستپێکی سەدەی 19 ئەفسەرێکی بریتانی ئەم شێوازەی له هیندیەکانەوه وەرگرت و بۆ باشکردنەوەی سەربازه زیانلێکەوتووەکان له شەڕدا بەکاریهێنا!\nپێشینەی رینۆپلاستی مۆدێرن بۆ 50 تا 60 ساڵ پێش و پاش شەڕی جیهانی دووەم دەگەرێتەوه. لە ئێراندا له دەیەی 40ی شەمسییەوە نەشتەرگەریی جوانکاریی لووت دەستیپێکردوه. پاش شۆڕشی ئێران یەکەمین گروپێک که هەنگاویان نا بۆ نەشتەرگەریی لووت پسپۆڕەکانی گوێچکه و قوڕگ و لووت بوون. هەڵبەت ئێستا ژمارەی داواکارانی نەشتەرگەریی جوانکاری له ئێراندا ڕۆژ لەگەڵ ڕۆژ زۆر دەبێت که تەنانەت له ئاستی جیهانیشدا رێکۆرد شکێنه.\n- باشترین ئەنجامەکان له نەشتەرگەریی لووت یا رینۆپلاستیدا به کەڵکوەرگرتن له تەکنیکەکانی خۆپارێزانه که شێوەی سروشتی و ئاسایی لووت دەپارێزدرێت بەدەست دێن، بۆیه نەخۆشه بەرێزەکان دەبێ له نەشتەرگەریی فانتزی خۆبپارێزن.\n- خاڵێکی گرنگ چۆنیەتی و ئەستووری پێست و گۆشەکانی لووته که بە کەڵکوەرگرتن له وێنەیەکی رەنگیی ستاندارد و شێوەیەک پێش نەشتەرگەری و دووپاتکردنەوەی پشتسەریەکی شێوەکان پاش نەشتەرگەری چۆنیەتی پێست و گۆشەکانی لووت دابیندەکرێن.\n- نەخۆشەکان دەبێ گرنگی زۆر بدەنه هەناسەکێشان پاش نەشتەرگەریی لووت. ئەگەر لووتی نەخۆش زۆر باریک بێتەوه هەناسەکێشان سەخت دەبێت. هەنێ کات نەخۆشە بەرێزەکان له پزیشکی نەشتەرگەر داوا دەکەن که لووتیان بووکەشووشەیی بکات بەڵام بەم خاڵه سەرنجنادەن که بەم کاره ناوچەی دەمەوانە یا هەمان شوێنی تێپەڕبوونی هەوا لەناودەچێت و نەخۆش دوچاری گیرانی لووت دەبێت.\n- هەروەها گەیشتن به فۆرمێکی قایم و ناقوپاو بۆ چۆنیەتی لاڕۆخ ئامانجێکی جوانناسیی گرنگ له رینۆپلاستیدایه.\n- گۆڕدرانی زۆرکەم پاش نەشتەرگەری ڕەنگه تا چەندها مانگ بخایەنێت. پێستی زۆر ئەستوور و خاوەن لووەڕژێنی Sebaceous و پێکهاتەی ژێرپێستی له باری بەرئەنجامی نەشتەرگەرییەوه له خراپترین بارودۆخدان. پێستی ئایدیاڵ نێوان پێستی ئەستوور و ناسکه. بۆیە ئەو نەخۆشانەی خاوەن پێستی ئەستوورن دەبێ چاوەڕێ بن تاکوو پێستیان دێتەوه سەر جێگەی خۆی.\nنەشتەرگەریی لووت به دوو شێوەی کراوه و بەستراو ئەنجامدەدرێت و ئەنجامدانی نەشتەرگەری بە هەر شێوەیەک که پزیشک دیاریبکات ڕێپێدراوه.\nئایا نەشتەرگەریی لووت (رینۆپلاستی) مەترسی هەیه؟\nسەبارەت بەم نەشتەرگەرییە رێکلامی زۆر دەکرێت چ دژ بەم نەشتەرگەریه چ سازگار لەگەڵیدا، بەڵام له ڕاستیدا ئەگەر ئەو کەسەی دەیەوێت نەشتەرگەری بۆبکرێت به باشی پشکنینی لەسەر بکرێت و بابەتە ئەگەرەکانی لەبەرچاوبگیرێت و تەکنیکی گونجاو هەڵبژێردرێت، ئەم نەشتەرگەرییه زیانی گرنگی نابێت. بۆیه ئەنجامدانی نادروستی نەشتەرگەری، هەڵبژاردنی ناگونجاوی نەخۆش، زۆر چکۆلەکردنەوەی لووت، لەناوبردنی پێکهاتەکانی چاودێری لووت (وێنەی هەڵگرتنی زۆری کڕکڕاگه و ئێسک) زیانێکی زۆر پێکدێنێت.\nلووتی گۆشتی و ئێسکی\nبەگشتی له نەشتەرگەریی لووتدا ئێسکەپەیکەری لووت له نێوان ئێسک و کڕکڕاگە دەستکاری یا چکۆله دەکرێت بەڵام پێستی لووت دەستکاری ناکرێت. واته پاش گۆڕدرانی پێکهاتەی ئێسکەپەیکەر پێست دەبێ به تێپەڕبوونی کات لەگەڵ ئێسکەپەیکەری نوێ جووت بێت. بۆ نموونە کاتێک که لووت چکۆله دەکەینەوە پێست هێدی هێدی کۆدەبێتەوه که هەرچەنده پێست ناسکتر بێت ئەم ڕووداوه خێراتر و هەرچەنده ئەستوورتر بێت هێواشتر ڕوودەدات و سەبارەت به پێستی زۆر ئەستوور ئەم بابەته هیچکات ڕوونادات. بۆیه بۆ پێستی ناسک وشەی ئێسکی و بۆ لووتی خاوەن پێستی ئەستوور وشەی گۆشتی بەکاردەبرێت که هەڵبەت ئەمە بۆ پەیوەندی ئاسانتر لەگەڵ نەخۆشەکاندایه ئەکینا جۆرەکانی ئەستووری پێست له زۆرزۆر ناسک تا زۆرزۆر ئەستوورن.\nئایا راستەوخۆیانه پاش نەشتەرگەری فۆرمی لووت دەردەکەوێت؟\nئەستووری پێست و ئەو قەبارەی که له لووت کەمدەبێتەوه جیاوازه، بۆیه بەگوێرەی ئەوەی که ئەم دوو هۆکاره چۆن بن ماوەی ماسین جیاوازه و کاتی پێکهاتنی فۆرمی سەرەتایی لووت دەتوانێت زۆر زوو ڕووبدات تەنانەت له چەند حەوتەدا و هەنێ کات ڕەنگه چەند ساڵیش بخایەنێت. ئەگەر وێنەی پێش نەشتەرگەری نەخۆش ببینن و وێنەکانی تری دوو حەوتە پاش نەشتەرگەری، شەش مانگ پاش نەشتەرگەری و 18 مانگ پاش نەشتەرگەری ببینن، واته بێ هیچ چەشنه دەستکاریکردنی زیاده، ڕەوتی گۆڕدرانی ماسین و شێوەی لووت دەبینن و تێدەگەن که تەنانەت وێنەی شەش مانگ پاش نەشتەرگەریش لەگەڵ وێنەی 18 مانگ پاش نەشتەرگەریدا جیاوازه.\nلەم کاتەدا پزیشکانی نەشتەرگەریی پلاستیک بڕوایان به رینۆپلاستی باڵانسه. واته لووت لەگەڵ ئەندامەکانی تری ڕوخسار هاوئاهەنگ بێت. بۆنموونه درێژایی لووت دەبێ بەرانبەر بێت لەگەڵ مەودای لێو تاکوو چناکه، بەرزایی لووت نزیک 50 تا 60%ی درێژایی لووتی ئایدیاڵ بێت، گۆشەی لێو و لووت نزیک 110 تا 100 پله و گۆشەی پشت لووت لەگەڵ تەوێڵ نزیک 34 تا 36 پله بێت و دوو تێغه لەگەڵ نوکی لووت سێگۆشێکی لایەکسانه پێکبێنن و ... هتد، کاتێک که لووت لەسەر ئەم بنەمایه شێوەبدرێت، سەرەڕای ئەوەی که زۆر جوان دەبێت، هاوخشت دەبێت و سروشتی دێتە بەرچاو و شێوەیەی نەشتەرگەریکراوی نابێت.\nئایا ڕەنگه نەشتەرگەریی لووت ببێته هۆی تەنگەنەفەسی؟\nپتر ئێستا نەشتەرگەریی رینۆپلاستی بەشیۆازی بەکارهێنەری واته بەشێوەی فیزیۆلۆجیک ئەنجامدەدرێت. لە نەشتەرگەرییە کۆنەکاندا شێوازەکە وێرانکردنی بوو واته بەشێکی زۆری کڕکڕاگەکان دەهێنرانەدەرەوه و هەروەها ئێسکەکانی ژوور لووت دەشکێندران و ورد دەکران بەڵام ئێستا ڕا لەسەر ئەوەیه که ئەندازەی هەڵگرتنی کڕکڕاگه دەبێ کەمترین ئەندازه بێت و زۆتر هەوڵ بدرێت بە تەقەڵکردن و شێوەدان به کڕکڕاگەکان کارکردیان باشتر بکەین. له نەشتەرگەریی وێرانکردنیدا پتر تێغەکانی بەرەو ناوەوه دەقوپان و کاتی هەناسەکێشان تەنانەت دەنگیان دەبوو که دەرمانکردنی ئەم کێشەیه زۆر سەخته.\nئایا جارەکانی توانینی ئەنجامدانی نەشتەرگەریی لووت دیاریکراوه؟\nنەخێر. بەڵام بەدڵنیاییەوه هەرچەنده لووت زیاتر نەشتەرگەری بۆ بکرێت، شیمانەی زیاندیتن زۆرتر دەبێت. بەڵام بەم مانایە نیه که نابێ لەکاتی هەبوونی کێشه دیسان نەشتەرگەری بکرێت، چونکا ئەنجامدانی نەشتەرگەری بەوردی، بەئارامی و بە تەکنیکی گونجاوەوه دەتوانێت ئەنجامەکانی پێشتر باشینەبکات.\nئایا تەکنیکی نەشتەرگەری کراوه باشتره یا بەستراو؟\nئێستا دوو شێواز بۆ نەشتەرگەریی لووت بەگشتی ئەنجامدەدرێت: کراوه و بەستراو.\nهەرکام لەم دوو شێوازه خاوەن هەڤیازی و خەوشن. له تەکنیکی بەستراودا ماوەوی نەشتەرگەری کەمتره و ماسینی پاش نەشتەرگەریش زووتر دەنیشێتەوه. بەڵام خەوشی گەورەی ئەم شێوازه نەتوانینی دەستکاری لەژێر بینینی راستەوخۆ و هەروەها ئەندازەی کەمتری دەستکاری و گۆڕانی شێوەی نوکی لووته. بەڵام له شێوازی کراوەدا ئەگەرچی ماوەی نەشتەرگەری زۆرتره بەڵام ئەم هێگنیەی هەیه که هەموو شتێک راستەخۆ ببینین و هەروەها توانایی تەقەڵکردنی کڕکڕاگه، گۆڕانی شێوەیان و پەیوەندی کڕکڕاگەیی هەیه. هەروەها لەو دەستکارییانەی که گۆڕانی شێوەی نوکی لووت پێویسته شێوازی کراوه باشتره چونکا دەتوانین له ڕووداوەکانی نەشتەرگەریی یەکەم بەوردی بکۆڵینەوه.


دۆسیەی دەستگیركراوانی بادینان؛ پێنج چالاكی دیكە بە ئامادەیی پارێزەرانیان دادگایی دەكرێن\nوێنەی چوار لەو چالاكوانەی بڕیارە سبەی دووشەممە دادگایی بكرێن\nدوای 10 مانگ لە دەستگیركردنیان، بڕیارە ئەمڕۆ یەكەم دانیشتنی دادگاییكردنی پێنج دەستگیركراوی دیكەی بادینان بە ئامادەیی پارێزەرانی دۆسیەكە لە دادگای تاوانەكانی دووی هەولێر بەڕێوەبچێت.\nبەشدار حەسەن، پارێزەری دۆسیەی دەستگیركراوانی بادینان، بە پەرەگرافی وت "پێنج تا شەش پارێزەری دۆسیەكە لە دانیشتنەكەدا ئامادە دەبین. دانیشتنەكەی دادگا بە ئاشكرایە و كراوەیە بۆ بەشداریی خەڵكانی دیكەیش، ناتوانرێت ڕێگری لە هاتنی كەس بكرێت".\nسەبارەت بە بەشداریی پەرلەمانتاران، چالاكان، نوێنەرایەتیی نەتەوەیەكگرتووەكان و وڵاتان دادگادا لە دانیشتنەكەی، ئەو پارێزەرە وتی "هەمووانمان ئاگادار كردووەتەوە لە دانیشتنەكەدا بەشدار بن".\nبەشدار حەسەن ئاماژەی بەوە كرد كە ئەو دەستگیركراوانەی لە دانیشتنەكەی سبەینێدا دادگایی دەكرێن "چالاكی مەدەنین"، زۆرینەیان نزیكەی 10 مانگە دەستگیر كراون و بە پاساوی زۆریی دۆسیە لە دادگاكان، دادگاییكردنیان دواخراوە.\nبڕیارە ئەمڕۆ دووشەممە 5-7-2021، یەكەم دانیشتنی دادگاییكردنی هەریەك لە (عامر خالید عەگید، فرسەت ئەحمەد سەعید، جەمال خەلیل مەجید، سلێمان كەمال سلێمان و سلێمان موسا ئەحمەد) بەڕێوە دەچێت.\nپێشتر بەشدار حەسەن بۆ پەرەگراف وتی "تۆمەتی ئەوە دراوەتە پاڵ دەستگیركراوەكان كە هاوكارییان لە كونسوڵخانەكانی ئەمریكا و بەریتانیا وەربگرن بۆ تێكدانی ئاسایشی هەرێم".\nئەو پارێزەرە وتیشی "تۆمەتێكی دیكە كە دراوەتە پاڵ دەستگیركراوەكان، ئەوەیە كە ویستوویانە گروپێك بۆ پاڵپشتی لە مستەفا كازمی سەرۆكوەزیرانی عیراق دروستبكەن".\nبەشدار حەسەن ئاماژەی بەوە كرد كە هەر لە دۆسیەی ئەو دەستگیركراوانەدا ناوی هەردوو وڵاتی "ئەڵمانیا و فەرەنسا"یش هاتووە.\nبڕیارە ڕۆژی 12-7-2021یش یەكەم دانیشتنی دادگاییكردنی (مەسعود شنگالی، شیروان ئەمین، كارگەر عەباس عەلی و بەندەوار ئەیوب) بەڕێوەبچێت. هەروەها لە 29-7-2021 هەریەك لە ئومێد بەرۆشكی و مامۆستا بەدەل بەرواری دادگایی دەكرێن.\nهاوشێوەی پێنج ڕۆژنامەنووس و چالاكە سزادراوەكەی بادینان، ئەو 11 دەستگیركراوەی لەم مانگەدا دادگایی دەكرێن، تۆمەتی كاركردن بۆ وڵاتان و هەوڵدان بۆ تێكدانی ئاسایشی هەرێم دراوەتە پاڵیان.\nڕۆژی 21-6-2021، كەسوكاری دەستگیركراوان سەردانی پەرلەمانی كوردستانیان كرد و داوایان لە "سەرجەم فراكسیۆنەكان كرد بەبێ جیاوازی"، هاوكاریان بن بۆ "دەرخستنی ڕاستییەكان"، ڕەتیان كردەوە كە كەسوكارە دەستگیركراوەكانیان بەكرێگرتەی هیچ وڵات و لایەنێك بن.


بارزانی‌و كێشەی میراتی سیاسی – Politic Press\nكێشەی میراتگری سیاسی لەناو ماڵی بارزانی دا چیدی بەداخراوی نەماوەتەوە . بەتایبەتی لەپاش دەستبەكاربوونی هەردوو ئامۆزا نێچیرڤان بارزانی وەك سەرۆكی هەرێم و مەسرور بارزانی وەك سەرۆكی حكومەت و دانیشتنی سەرگەورەكەیان مەسعود بارزانی ،.\nئەو ناكۆكیە لە دەزگا حكومیەكان و پەیوەندیە سیاسیەكانی حزبەكەشدا رەنگدانەوەی هەیە و رۆژانە هاوڵاتی ئاسایی هەستی پێدەكات .\nبۆ جێگرتنەوەی بارزانی باوك ، هەردوو ئامۆزا خەریكی خۆ ئامادەكردنن . ئەو كێشەیە لەناو ماڵە سیاسیەكەیاندا لەژێر ڕكێفی سەرگەورەكەشیاندا نەماوە .\nلە ساڵانی نەخۆشكەوتن و دواتر كۆچی دوایی مام جەلالیشدا هەمان كێشە لەناو یەكێتیشدا هەبوو بۆ جێگرتنەوەی تاڵەبانی .لە دوا كۆنگرەی ئەو حیزبەدا چارەسەری ئەو گرفتەیان كرد ، بەشێك لە مەترسیەكانیان لە گۆنگرەكەیاندا تێپەڕاند . دانانی دوو هاوسەرۆك وەك جێگرەوەی تاڵەبانی ، مۆدێلێكە نەبارزانی باوك و نە هەردوو میراتگرەكەی ئامادەی دووبارەكردنەوەیین . چونكە سەرسەختانە هەر یەكێك لەو جێگرەوانەی خۆی بەشایستەتر لەوی دیكەیان دەزانێت . باوكیش زیاتر بەلای كوڕەكەیدا دەیشكێنێتەوە نەك برازاكەی .\nبۆیە بارزانی بە ڕاستوچەپ ئەو مۆدێلی جێگرتنەوە یەكێتیانەی نە بۆحیزبەكەی ( پارتی ) قبوڵە و نەبۆ ماڵە سیاسیەكەشی . هەر لەسەرەتاشەوە دژ بە مۆدێلە یەكێتیەكەبوو و پیرۆزبایی دوای كۆنگرەی لە هەڵبژاردنی هاوسەرۆكەكانی نەكرد . چونكە ئەگەر بارزانی شێوازە یەكێتیەكە قبوڵ بكات ، وەك دابەشكردنی دەستەڵاتەكانی سەرەگەورەكە بەسەر دوو هاوسەرۆكدا ، ئەوا دەبێت لە حیزبەكەی خۆشیدا ، لەداهاتوودا دەستەڵاتەكانی دابەشبكرێتەوە بەسەر نێچیرڤان بارزانی و مەسرور بارزانیدا .\nلێرەوە هەموو هەوڵێك ئەدەن بۆ سەرنەكەوتنی مۆدێلە یەكێتیانەكە . دابڕینی هاوسەرۆكێكیان ( لاهوری شێخ جەنگی ) و بەردەوام پێكانی تا شەكەت كردنی . بۆئەوەی نێچیرڤان بارزانی لێوە بێ هیوابكەن . بۆی بسەلمێنن كە دەستەڵاتەكانی بارزانی باوك بایلۆجیانە بۆ كوڕی گەورە دەمێنێتەوە ، نەك برازا . لەیەكێتیشدا بەو ئاڕاستەیە پەیوەندی و ئیشە سیاسیەكانیان ڕێكدەخەن . لەنێوان هەردوو هاوسەرۆكدا دۆستایەتی لەگەڵ كوڕی تاڵەبانیدا ( وەك وەریسی بایلۆجی ) دەبەستن و لەهەمان كاتدا دژ بە برازاكەی تاڵەبانی دەوەستنەوە . بۆ ئەوەی ئەو چارەسەرەیە یەكێتیانە لە داهاتوودا نە گوێزرێتەوە بۆ ناو پارتی .\nدوادیداری مامجەلال و كاك نەوشیروان\nوەزارەتی تەندروستی هەرێم هۆشداریی لە نەمانی ڤاكسین دەدات (149 بینین)


هێرش کرایەسەر زیندانی جەلال ئاباد و سێ کەس کوژران – کوردی – RojNews.News\n03/08/2020 - 9:42:12 am\nبریندارانی هێرشەکەی زیندانی جەلال ئاباد\nشەوی ڕابردوو ئۆتۆمبێلێکی بۆمبڕێژکراو لەبەر دەرگای زیندانی جەلال ئابادی ئەفغانستان تەقێندرایەوە و دواتر چەند چەکدارێک هێرشیان کردەسەر زیندانەکە.\nعەتائوڵا خۆگیانی، وتەبێژی ویلایەتی نەنگەرهار، ڕایگەیاند: کەسانی چەکدار ئۆتۆمبێلێکی بۆمبڕێژکراویان لە بەر دەرگای زیندانی جەلال ئاباد لە ویلایەت نەنگەرهار تەقاندەوە و دواتر چەند چەکدارێک هێرشیان کردەسەر زیندانەکە.\nبەوتەی عەتائوڵا خۆگیانی، لە ئەنجامی ئەو هێرشەدا، سێ کەس کوژراون و ٢٤ کەسی دیکەش بریندرابوون، هەروەها ژمارەیەک لە زیندانییەکان هەلەکەیان قۆستووەتەوە و لە زیندانەکە هەڵهاتوون، کە دواتر لەلایەن هێزە ئەمنییەکانەوە دەستگیرکراونەتەوە.\nدوابەدوای ئەم هێرشە، چەتەکانی داعش- لقی خوراسان، (ئەفغانستان)، لە ڕاگەیەندراوێکدا ڕایگەیاند؛ هێرش بۆسەر زیندانی جەلال ئاباد لەلایەن ئەوانەوە ئەنجامدراوە.\nزیندانی جەلال ئاباد شوێنێ ڕاگرتنی چەتە زیندانییەکانی داعشە و دەوترێت ٣٠٠ چەتەی داعش تێدا زیندانین، پێدەچێت ئەم هێرشە لە تۆڵەی کوژرانی بەرپرسی گشتی هەواڵگری چەتەکانی داعش لە ئەفغانستان ئەنجامدرابێت، کە دوێنێ کوژرانی لەلایەن ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوەیی ئەفغانستانەوە ڕاگەیەندرا.


میوانی ئەمڕۆ: ١٦٤٢\nمیوانی هەفتە: ١٦٤٢\nكۆی گشتی سەردان لە بەرواری ٢٠١٠/١٥/٥: ١٥٣٩٤٧٧٦\nسەرەتا » پزیشكى » بابەت\nهۆكاری ناخۆشی بۆنی دەم\nهۆكاری دەرچوونی بۆنی ناخۆش لە دەمەوە وە بەتایبەت باش لە خەو هەستان، چی بكرێت بۆ ئەوەی ڕزگارت بێت لەو بۆنە ناخۆشە كە زۆر جار مرۆڤـ ئیحراج دەكات؟؟ پرسیارێكی جوانە و جێی خۆیەتی، بۆنی ناخۆشی دەم لە كاتی كردنەوەی دەمدا دەردەچێت واتە لە كاتی قسە كردن و هەناسەدانی مرۆڤ، ناكرێت مرۆڤـ هەناسە نەدات بۆ ئەوەی رَێگری لە بۆنی دەمی بكات وە ناشكرێت قسە نەكات چونكە پێویستی ڕۆژانەی مرۆڤە،ئەی باشە چی بكرێت ؟ با پێكەوە بروانین. .. بۆنی ناخۆشی دەم هۆكاری زۆری ه...\nبەهێزکردنی بەرگیری لەش دژی نەخۆشی و زوو پیر بوون!\nـ بۆ ئەوەی جەستەو دڵ و دەروونمان بەهێزو ئارام بێتەوە، ئەوا ئەم جارە چەند ڕێنماییەکتان بۆ دائەنێم، داواکارم لە خوای بەرز بەرەکەتداری بکات بۆ هەموومان. ـ بۆ ئەوەی دڵ و دەروونێکی بەهێزمان هەبێ، دەبێ زۆر گرنگی بدەین بە خواپەرستی تەنها بۆ خوای بەرزو بەپێی سوننەت. وە دوور بکەوینەوە لە تاوان و سەرپێچیەکان. وە زۆر یادی خوای بەرز بکەین. ئەگەر دڵ و دەروونمان بەهێز بوو ئەوە دوور دەکەوینەوە لە تێکچوونی هۆرمۆنەکانی لەش و بەدخۆراکی و تێکچوونی باری ئاسایی ئەند...\nهەوكردنى كیسى زراو\nزۆربەى كات نەخۆشەكە ئافرەتە نەك پیاو، ئافرەتەكە لەوانەیە قەڵەو بێت. بە خواردنى چەور تێك دەچێت و قرقێنە و هێڵنجى هەیە. 90% زیاترى ئەو نەخۆشانە بەهۆى بەردى زراوەوەیە، خۆشبەختانە نیوەى ئەو كەسانەى بەردى زراویان هەیە هیچ ناڕەحەتیەكیان نىیە. بۆیە ئەمانە پێویستیان بە نەشتەرگەرى نىیە.ئەوانەى تووشى ژانەسك دێن دەڵێن ژانەكەى لە ئازارى گولە یان قاچ شكان یان منداڵ بوون زیاترە. ئەگەر دەست بدرێت لە لاى ڕاستى سكى نەخۆش واتە ژێر پەراسووى لاى ڕاست، یەكسەر نەخۆشەك...\nكۆكه  Cough\nلاى زۆربەى خەڵكى، كۆكە تەنها سەرما و هەڵامەت دەگەیەنێت، كە تا ڕادەیەك ئەمە ڕاستە، بەڵام كۆكە (بەتایبەت كۆكەى درێژخایەن)، لەوانەیە بەهۆى نەخۆشیەكى درێژخایەن و هەندێك جار ترسناكەوە دەبێت. هۆیەكانى كۆكە - نەخۆشیەكانى كۆئەندامى هەناسە: وەك هەوكردنى كورت خایەنى بەشى سەرەوەى كۆئەندامى هەناسە Acute respiratory tract infection، بەرهەنگ، هەوكردنى درێژخایەنى بۆریەكانى هەناسە Chronic bronchitis، جگەرەكێشانى درێژخایەن، سیل، شێرپەنجەى سی.... تاد. - نەخۆشیە...\nچارەسەركردنی نەخۆشی بە خۆراك:سیر (ثوم)\n1-بۆ كەم كردنى ئازارەكانى گوێ بەكاردێت بە دانانى چەند قەترەیەكى شلەتێن لە زەیتى زەیتونى تێكەڵاو كراو لەگەڵ چەند پارچەیەكى سیر لە دواى كوڵاندنیان. 2-بۆ چارەسەركردنى تووشبوون بە كرمى شریتى مشەخۆر لە ناو كۆئەندامى هەرسەوە بە ووردكردنەوەى بەشەكانى سیر و كوڵاندنیان لە ناو ئاو بۆ ماوەى (20) خولەك ئینجا خواردنى گیراوەكە و پێش نان خواردنى بەیانیان (لە دواى خواردنەوەى ئەم گیراوەیە خۆراك قەدەغە دەكرێت تا كاتى نیوەڕوان). ئەم چارەسەرە دووبارە دەكرێت بۆ ماو...\nچارەسەركردنی نەخۆشی بە خۆراك:زەیتون\n1-\tخواردنەوەى كوڵاوى گەڵاى زەیتون ڕۆژى (4) كوپ باشە بۆ چارەسەركردنى كێشەكانى هەرسكردن. 2-\tخواردنەوەى تێكەڵاوى یەك كەوچكى چێشت لەگەڵ گیراوەى نیو پارچە لیمۆ پێش نانى بەیانیان بۆ ماوەى (3) ڕۆژ باشە بۆ دەركردنى كرمەكانى ناو ڕیخۆڵەى منداڵ. 3-\tخواردنى یەك كەوچكى چێشت لە زەیتى زەیتون پێش نانى بەیانیان بۆ ووردكردنەوەى بەردەكانى گورچیلە و زراو و لوولەى میزڵدان لەگەڵ بەردەوامبوون لەسەر خواردنى بەرهەمى زەیتون لەگەڵ نانى ئێواران بە شێوەى ڕۆژانە. 4-\tخواردن...\nچارەسەركردنی نەخۆشی بە خۆراك:خورما (تمر)\n1-\tبۆ چارەسەركردنی نەخۆشییەكانی پەستانی خوێن و نەخۆشییەكانی دڵ. 2-\tخواردنی ماست لەگەڵ خورما باشترین چارەسەرە بۆ لاوازی هەرسكردن و كێشەكانی كۆئەندامی هەرسەوە. 3-\tخورما پێكهاتووە لە ڤیتامینی A بە ڕێژەیەكی زۆر كە دەبێتە هۆی بەهێزكردنی بینین و پاراستنی چاو لە لاوازی و هێمن كردنی دەمارەكان (ئەعساب) و چالاككردنی ڕژێنی گلاندی دەرەقی و دەبێتە هۆی ئارامكردنی هەستی مرۆڤ. 4-\tخورما بە خێرا هێزی لەش چالاكتر دەكات و دەبێتە هۆی ڕێكخستنی ڕێژەی میزەوە و هاندەر...\n1-\tبۆ كەم كردنی ئازارەكانی گوێ بەكاردێت بە دانانی چەند قەترەیەكی شلەتێن لە زەیتی زەیتونی تێكەڵاو كراو لەگەڵ چەند پارچەیەكی سیر لە دوای كوڵاندنیان. 2-\tبۆ چارەسەركردنی تووشبوون بە كرمی شریتی مشەخۆر لە ناو كۆئەندامی هەرسەوە بە ووردكردنەوەی بەشەكانی سیر و كوڵاندنیان لە ناو ئاو بۆ ماوەی (20) خولەك ئینجا خواردنی گیراوەكە و پێش نان خواردنی بەیانیان (لە دوای خواردنەوەی ئەم گیراوەیە خۆراك قەدەغە دەكرێت تا كاتی نیوەڕوان). ئەم چارەسەرە دووبارە دەكرێت بۆ م...\nچارەسەركردنی نەخۆشی بە خۆراك:ترێ\nپێكهاتووە لە ڕێژەیەكی بەرز لە شەكری ترێ و كالسیۆم وفۆسفۆر و ئاسن و ڕێژەیەكی كەم لە ڤیتامینی A و C. هەروەها باشە بۆ: 1-\tپاككردن و نەرم كردنی خوێن وهاندانی چالاكیی كۆئەندامی هەرسەوە. 2-\tدەمار و ماسولكەكان بەهێزتر وچالاكتر دەكات و دەبێتە هۆی تازەكردنەوەی خانەكانی ناو لەش و چارەسەركردنی كەم خوێنی و كەمی خۆراك و هیلاكی و لاوازی و پەستانی سەر ئێسقان. 3-\tباشە بۆ زەردوویی و دەبێتە هۆی دەركردنی ژەهراوی ناو لەش بۆ دەرەوەی لەش و باشە بۆ نەخۆشییەكانی گور...\nچارەسەركردنی نەخۆشی بە خۆراك:هەنجیر\n1-\tبۆ چارەسەركردنی قەبزی بە تایبەتی بۆ ئافرەتانی حامیلە (سكپڕ) دەبێت (4) هەنجیری ووشك لە ناو ئاو نەرم بكرێتەوە لە یەك كوپی ئاو تا كاتی ئێواران ئینجا بەیانیان دەخورێت لەگەڵ خواردنەوەی ئاوی گیراوەكە پێش نان خواردنی بەیانیان. 2-\tكوڵاوی گەڵای داری هەنجیر باشە بۆ ڕێكخستنی ڕێژەی خووی مانگانە (عادە)ی ئافرەتان و باشە بۆ چارەسەركردنی كۆكە. 3-\tباشە بۆ غەرغەرەی ناو دەم دژ بە هەوكردنی میكرۆبی ددان و پووك. 4-\tكوڵاوی هەنجیری ووشك لەگەڵ شیر بۆ چارەسەركردنی ب...\nچارەسەركردنی نەخۆشی بە خۆراك:هەنار\n1-\tگیراوەكەی خاوكەر (مسكن)ە بۆ ئازار و باشە بۆ چارەسەركردنی تا. 2-\tگیراوەی هاڕراوی گوڵەكەی باشە بۆ چارەسەركردنی سكچوون و لەناودانی جۆرەكانی كرمی مشەخۆر. 3-\tكوڵاوی توێكڵەی هەنار باشە بۆ: أ-\tلەگەڵ هەنگوین وەكو نەرمكەر (بۆ نەرم كردن). ب-\tپاككەرە بۆ ناو دەم و سێنگ و كۆكە ڕەشە. ت-\tدڵ و گەدە بەهێز دەكات و خوێن پاك دەكات و باشە بۆ كەمكردنی هەوكردنی جگەر و دژ بە ڕشانەوەیە، هەروەها ڕێژەی میزكردن زیاد دەكات. پ-\tبۆ چارەسەركردنی كێشەكانی هەرسكردن و...\nچارەسەركردنی نەخۆشی بە خۆراك:هەنگوین (عسل)\nبەكاردێت بۆ: 1-\tنەرم كردن و پاككردنی ناو ڕیخۆڵە و بۆ چارەسەركردنی تا و هەوكردنی ڕیخۆڵەكان. 2-\tمیكرۆبەكان دەكوژێت چونكە ماددەی دژەتەنی زۆرە دژ بە میكرۆب كار دەكات. 3-\tئەگەر هەنگوین بدرێت بە دایكی شیردەر دەبێتە هۆی هاندانی زیادكردنی شیر لە گلاندەكانی مەمك. 4-\tبۆ چارەسەركردنی ئێسكەنەرمەی منداڵان چونكە ڤیتامین (D)ی زۆرە. 5-\tبۆ چارەسەركردنی هەوكردنی سێنگ و كۆكە لە منداڵان و لە گەورە، هەروەها ئازاری سەرما و ئەنفلوەنزا كەم دەكات ئەگەر تێكەڵاو بكرێت...\nئازارى خوارەوەى پشت Lowback pain\nئازارە پشت یەكێكە لە بڵاوترین جۆرەكانى ئازار. 90% یان چاك دەبنەوە. تەنها ڕێژەیەكى زۆر كەم 5% ماوەى چەند مانگێك دەخایەنێت و مەترسى نەخۆشى ترسناكى لێدەكرێت. لەگەڵ بەساڵاچووندا ڕێژەى پشت ئێشە زیاد دەكات. زیاد لە 50% ى ئەوانەى لەسەرووى 60 ساڵەوەن پشت ئێشەیان هەیە. هۆكارەكانى: 1- هۆى میكانیكی: وەك خزانى خەپلەى نێوان بڕبڕەكانى پشت، گرژبوونى ماسوولكەكانى پشت و ڕەقیتە Muscle spasm. 2- سووتانەوە: بە هۆى تووشبوون وەك تاى ماڵتا، هەوكردنى ئێسقان Osteomyel...\nشۆك (الصدمة) Shock\n*نیشانەكانى شۆك: 1- دابەزینی فشارى خوێن بۆ كەمتر لە 100 ملم جیوە. 2- بەرزبوونەوەى لێدانى دڵ زیاتر لە 100 جار لە خولەكێكدا، ترپەى دڵى لە مەچەكەوە زۆر لاوازە یان لەوانەیە هەستى پێ نەكرێت. 3- ساردبوون و ئارەقكردنەوەى دەست و قاچ و ناوچەوان. 4- كەمبوونەوەى میز كەمتر لە 30 مل/ كاتژمێر. *هۆیەكانى: 1- هۆكارى دڵ و سووڕى خوێن Cardiogenic shock: جەڵتەى دڵ، خوێن بەربوونى سەخت، سووتانى بەربڵاو، سكچوون و ڕشانەوەى زۆر وەك كۆلێرا. 2- هۆكارى دەمارى (شۆكى د...\nسەرئێشە یەكێكە لە هەرە بڵاوترین ئازارەكان، بەڵام خۆشبەختانە هۆى سەرئێشە زۆربەى كات نەخۆشیەكى ترسناك نى یە. هۆكارەكانى: 1- سەرئێشەى لایەكى سەر (میگرەین Migrain)، سەرئێشەى هێشوویی لە پیاودا Cluster headache. 2- بە هۆى نەخۆشیەكى ناو مێشك وەك: بەرزبوونەوەى فشارى ناو كاسەى سەر، هەوكردنى پەردەكانى مێشك. 3- هەموو درمەكان Infections لەوانەیە سەرئێشە پەیدا بكەن. 4- هۆكارى دیكە وەك هۆى دەروونى: كۆڵنجى ماسوولكەكانى دەوروبەرى سەر Tension headache، نەخۆش...\nزەردوویی واتە زەردبوونى سپێنەى چاو، ناوپۆشى دەم و زمان و پێست. لە بارى ئاساییدا، بیلیرۆبین ڕێژەكەى لە 1.2 ملگم/ 10 مللیلتر تێپەڕناكات. هەركاتێك ڕێژەكەى لە خوێندا لە 3 ملگم/ 10 مللیلتر تێپەڕى كرد ئەوا زەردووییەكە بە ئاشكرا لە چاودا دەبینرێت. هۆیەكانى زەردوویی: 1- زەردوویی پێش جگەر Pre-hepatic jaundice: واتە بە هۆى تەقین یان تێكشكانى خرۆكەسوورەكانى خوێن. بۆ نمونە: مەلاریا، تالاسیمیا، G6PD. ئەم نەخۆشانە كەمخوێنیشیان هەیە جگە لە زەردوویی. 2- نەخۆ...\nهەوكردنێكى ڤایرۆسى ناوپۆشى لووتە. نەخۆشیەكى باوە بە تایبەتى لە زستاندا. نەخۆشەكە بێهێزە و تاى هەیە، لەوانەیە لەرزیشى هەبێت. ئازارى جومگەكان و سەرئێشەى هەیە، خواردنى كەمە و هێڵنج و ڕشانەوەى هەیە و لەوانەیە كۆكەشى لەگەڵ بێت. هەڵامەت Common cold نەخۆشیەكى سووكترە و كەمتر نەخۆشەكە هەست بە بێهێزى دەكات. ناڕەحەتى لووت و ئاوكردنى، پژمین و قوڕگ ئێشەى لەگەڵدایە. بۆ چارەسەرى هەردوو بارەكە: - پشوودان لە ناو جێگادا. - ئاو و شلەمەنى زۆر بخواتەوە. - خەپلە...\nگرانەتا Typhoid fever\nنەخۆشى گرانەتا زۆر بڵاوە بە تایبەتى لەو شوێنانەى كە مەرجەكانى تەندروستى كۆمەڵگا پەیڕەوناكرێن. هۆى ئەم نەخۆشیە بەكتریایەكە پێ ى دەڵێن سالمۆنێللا Salmonella. ئەم بەكتریایە لە پیسایی نەخۆشى دیكەوە تێكەڵى ئاو و خۆراك دەبێت و دەبێتە هۆى تووشبوونى بەربڵاو. نیشانەكانى: 1- لە هەفتەى یەكەمدا، نەخۆشەكە تایەكى هێواشى دەبێت كە ووردە ووردە زیاد دەكات. هەروەها نەخۆشەكە سەرئێشە و لەوانەیە لووتپژان و ڕشانەوەى هەبێت و حەزى لە خواردن نامێنێت. منداڵ لەوانەیە تووش...\nهەوكردنى ڕۆماتیزمیى دڵ\nزیاتر تووشى منداڵانى تەمەن 5 تا 15 ساڵ دەبێت. 1- لەوانەیە نەخۆشیەكە بە هەوكردن و ئازارى جومگەكان دەست پێبكات. جومگە گەورەكانى یەك لەدواى یەك دەئاوسێن و سووردەبنەوە و ئازاریان هەیە Migratory polyarthritis. 2- هەوكردنى دڵ بە شێوەى تەنگەنەفەسى و دڵەكوتێ دەردەكەوێت. 3- سووربوونەوەى لەش بەتایبەت ناو قەد Erythema marginatum. 4- گرمۆڵەى ژێر پێست Subcutaneous nodules. كە زیاتر لەسەر مەچەك دەردەكەوێت و بە دەست لێدان هەستى پێ دەكرێت. 5- جوڵەى نائاسایی...\nتاى ماڵتا (برۆسیلۆسز) Brucellosis\nئەم نەخۆشیە و نەخۆشى گرانەتا زۆر بڵاون لە كوردستاندا. تاى ماڵتا نەخۆشیەكى مرۆژەڵیە، واتە لە گۆشت و بەرووبوومى ئاژەڵەوە بۆ مرۆڤ دەگوازرێتەوە بە تایبەتى گۆشت، ئەگەر باش نەكوڵا بێت یان بە كاڵى دەستى لێبدرێت. هەروەها لە بەرووبوومەكانى دیكەى وەكو شیر و پەنێر و ماست، ئەگەر شیرەكە پێشتر نەكوڵێنرێت. هەروەها ئەوانەى ئاژەڵدارن و قەسابەكان و كارمەندانى پزیشكى ئاژەڵیش مەترسى تووشبوونیان لەسەرە. ئەگەر گۆشت باش بكوڵێنرێت و شیر بۆ ماوەى 5 خولەك لەسەر ئاگر قوڵپ...\nمەلاریا (لەرز و تا) Malaria\nنەخۆشى مەلاریا لە زۆربەى ناوچەكانى كوردستاندا هەیە، بەڵام لە هەندێ ناوچەدا ڕێژەكەى بەرزە وەك ناوچەى شارەزوور، بیتوێن، كەلار، مێرگەسوور...تاد. ئەم نەخۆشیە بە هۆى مێ یەى مێشوولەى ئەنۆفیلسەوە دەگوازرێتەوە. چەند جۆرێك مشەخۆرى مەلاریا هەیە كە هەندێكیان دەبنە هۆى نەخۆشى ترسناك، وەكو مەلاریاى فالسیپارەم لە ئەفریقیا. بەڵام ئەم جۆرە لە كوردستاندا نىیە و تەنها جۆرى P. Vivax و P. Ovale هەیە. نیشانەكانى مەلاریا: 1- نەخۆشیەكە بە نۆرەیەكى لەرز دەست پێ دەكات،...\nمیزى خوێناوى Haematuria\nمیزى خوێناوى بریتیە لە بوونى خوێن لە میزدا، ئەگەر خوێنەكە زۆر بێت ئەوا ڕەنگى میزەكە دەگۆڕێت (لێڵ) و سوور دەبێت، ئەگەر ڕێژەى خوێنەكە كەم بێت تەنها بە مایكرۆسكۆپ دەستنیشان دەكرێت Microscope haematuria. دەشێت میزەكە لەسەرەتادا خوێنى تێدا نەبێت بەڵام لە كۆتاییەكەى دا چەند دڵۆپێك خوێن بێتە خوارەوە وەك لە نەخۆشى بەلهارزیا. هەندێك جار خوێنەكە كڵۆكڵۆ دێتە خوارەوە وەكو لەوانەدا كە شێرپەنجەى پرۆستاتیان هەیە یان لە دواى نەشتەرگەرى پرۆستات. هەندێك جار میز بە...\nتا بریتیە لە بەرزبوونەوەى پلەى گەرمى لەش بۆ سەرووى 37 پلەى سەدى لە بەیانیاندا و سەرووى 37.5 پلەى سەدى لە ئێواراندا. تاى خوار 39 پلەى سەدى پێی دەگوترێت تاى سووك، سەرووى 39 پلەى سەدى پێی دەووترێت تاى زۆر بەرز. تا مەترسى زۆرە ئەگەر لە 41 پلەى سەدى زیاتر بێت Hyperpyrexia بە تایبەت بۆ سەر منداڵان. هۆیەكانى 1- درمەكان Infections: (هەموو تووشبوونە ڤایرۆسى و بەكترییەكان) وەك نەخۆشى گرانەتا، تاى ماڵتا، هەڵامەت و ئەنفلۆنزا، مەلاریا...تاد. 2- وەرەمەك...\nبریتیە لە فراوانبوونى خوێنهێنەرەكانى كۆم. زۆربەى كات مایەسیرى نیشانەى دیار نى یە. هەندێك جار دەبێتە هۆى قەبزى. بەڵام لەوانەدا كە خوێنى گەش لەگەڵ پیساییدا دادەنێن، لەوانەیە دواى داوەیەك ببێتە هۆى كەمخوێنى. چەند ڕێگەیەك هەیە بۆ چارەسەركردنى مایەسیرى: ئەوانەى پێویستیان بە نەشتەرگەرى هەیە و ناتوانن زوو ئەنجامى بدەن، باشتر وایە خەپلەى Ferrous Sulphate بەكاربهێنن بۆ ئەوەى زۆر كەمخوێن نەبن.\nنەگونجانى فاكتەرى Rh\nهەموو ئەو ژن و پیاوانەى كە ئەیانەوێ خێزان دروست بكەن پێویستە لە پێش ئەوەى منداڵیان ببێت گروپى خوێنى خۆیان بزانن. ئەگەر گروپى خوێنى دایكەكە نێگەتیڤ Negative بوو وە گروپى خوێنى باوكەكە پۆزیتیف Positive بوو ئەوا لەم كاتانەدا مەترسى هەستەوەر بوونى Sensitization خوێنى دایكەكە هەیە كە لەوانەیە لە دواى دووەم یان سێیەم منداڵ كاریگەرى لە سەر كۆرپە دەربكەوێت بە شێوەیەك كە كۆرپەكە لەوانەیە تووشى زەردوویی و كەم خوێنى ببێت، وە لەوانەیە ساوایەكە لە سكى دایكیا...\nڕێگەكانى بەرگرتن لە سكپڕى\n1- خەپلەى بەرگرتن لە سكپڕى (پرۆجستیرۆن + ئیسترۆجین): كە لە پێنجەم ڕۆژى سووڕى مانگانەوە هەموو شەوێك یەك خەپلە لە هەمان كاتدا. كەم و كوڕیەكانى ئەم ڕێگەیە: نابێت بەكار بێت بۆ: - ئافرەتى سەرووى تەمەنى 40 ساڵى. - ئەوانەى نەخۆشى جگەر، شەكرە یان نەخۆشى دڵیان هەیە. - ئەگەرى مەیینى خوێن لە خوێنهێنەرەكاندا زیاد دەكات. - ئەگەرى تووشبوون بە شێرپەنجەى مەمك پتر دەكات ئەگەر پێش منداڵبوون بۆ ماوەى 5 ساڵ بەردەوام بەكاربێت. 2- دەرزى (ئەمپول)ى بەرگرتن لە سكپ...\nكەم خوێنى لە كاتى سكپڕیدا\nكەم خوێنى بە هۆى كەمى ڕێژەى ئاسن لە لەشدا، نەخۆشى یەكى باوە لە ناو ژنانى سكپڕ و شیردەردا. لەبەر ئەوەى هەموو ئەو ئاسنەى كە پێویستە بۆ دروست بوون و گەشەى كۆرپەلە و وێڵداش لە دایكەكەوە وەردەگیرێت، هەروەها لە دەستدانى ئاسن لە كاتى شیردانیشدا هەر بەردەوام دەبێت. زۆربەى كات كەمى فۆلیك ئەسید شان بەشانى كەمى ئاسن، ئەبێتە هۆى كەم خوێنى. هۆیەكانى كەمى ئاسن: 1- كەمى ڕێژەى ئاسن لە خواردندا، یان بەد مژینى لە ڕیخۆڵەكانەوە. 2- منداڵبوونى یەك لە دواى یەك (...\nئامۆژگارى بۆ ئافرەتى سكپڕ\n1- جگەرە كێشان زیانێكى زۆر دەگەیەنێ بە كۆرپەلەو ئەبێتە هۆى: - كەمى كێشى منداڵ. - لە بارچوونى منداڵ. - مردنى منداڵ لە سكى دایكىدا. 2- وەرزش لەكاتى سكپڕىدا پێویستە بۆ چالاك كردنى سووڕى خوێن. وەرزش لەم كاتانەدا زیانى هەیە: - دایكەكە پێشتر منداڵى لە بارچووبێت. - فشارى خوێنى بەرزبێت. - سكەكەى دووانە بێت. - پێشتر منداڵى بووبێت پێش كاتى ئاسایی خۆى. هاتوو چۆ لە ناو ماڵدا هەر 2 سەعات جارێك پێویستە بۆ بەرگرتن لە مەینى خوێن لە ناو خوێنهێنەرەكاندا....\nنەخۆشى سیل لە كاتى سكپڕى دا\nبەناوى خواى بەخشندە و میهرەبان هەتا ئێستاش نەخۆشى سیل لە ووڵاتە دواكەوتووەكاندا هەرماوە بە هۆى: 1- كەم تەرخەمى خێزان، لە كوتانى منداڵەكانیان بە ڤاكسینى BCG لە هەفتەى یەكەمى دواى لە دایك بوون. 2- كەم دەرامەتى خێزان و خێزانى قەرەباڵغ. 3- سەرهەڵدانەوەى نەخۆشى ئەیدز (لەم بارەدا ووڵاتە پیشەسازى یەكانیش ئەگرێتەوە) چونكە ئەیدز ئەبێتە هۆى دابەزینى بەرگرى دژى نەخۆشى سیل. نەخۆشى سیلى سى یەكان كەم جار ئەبێتە هۆى ڕێگر لە بەردەم منداڵبوون. دایكى سكپڕ كە...\nئەو نەخۆشیانەى لە دواى منداڵبوون دووچارى دایك دەبن\n1- سووتانەوەى منداڵدان و كۆئەندامى زاووزێ: نیشانەكانى: - تا و بێ هێزى. - ئازار لە ناو لەش و بەشى خوارەوەى سك. - دەردراوى ناو لەش كە ڕەنگێكى نا دروست و خوێناوى هەیە و بۆنى زۆر ناخۆشە. هۆیەكانى: - منداڵبوونى سەخت. - پشكنینی نەخۆش بە بێ دەستكێش، وە بێ پاك كردنەوەى شوێنى پشكنینەكە بە ماددەى پاكژكەر. هەروەها ئەگەر نەخۆشەكە لە سێ جار زیاتر پشكنینی بۆ بكرێت ئەوا ئەگەرى تووش بوونى زیاترە. - بەكارهێنانى ئامێرى پیس لە كاتى منداڵبووندا. 2- سووتانەو...\nکاتی دروستبوونی ئەم لاپەڕەیە: ٠.٠٢٦٤ چرکە


کۆپەڕی برینەکانی قودس ودڵ کۆمەڵەوتارێکە کەپێک دێت لەپێنج بەش ، هەربەشەو کۆمەڵێ وتاری جوان و جیاوازو پڕ زانیاری تێدایە کەدەکرێت بکرێتەسەرچاوەبۆشارەزابوون زانیاری لەسەرشاری کەرکوک و دۆزی کەرکوک .\nنوسەربەم‌شێوە بابەتەکانی دابەشکردووە :\nبەشی یەکەم :دەربارەی‌دەرەچەو مادەی 140.\nئەم بەشە پانزە وتاروناونیشانی تێڕوتەسەل لەخۆدەگرێت لەسەرکەرکوک و مادەی سەدوچل و سنوری جوگرافیا‌و قەزاو ناحێکان و گوندەکانی پارێزگای کەرکوک لەخۆدەگرێت و ئاڵەنگاری و کێشەو گرفتەکانی جێ بەجێ نەکردن‌وخاوبوونەوەی مادەی سەدوچل باس دەکات .\nبەشی دووەم: میدیاو بیروڕای گشتی .\nئەم‌بەشەیش حەفتاوحەوت وتاروناونیشان لەخۆدەگرێت بەجوانی میدیاو ڕۆڵی میدیاو ڕۆڵی سەندیکای ڕۆژنامەنوسان و ئەرکەکان و وتارەکانی نوسەرانی کەرکوک لەسەرکەرکوک و مەترسێکان و کێشەکانی کەرکوک لەخۆدەگرێت .\nبەشی سێیەم :مافی مرۆڤ وبابەت‌گەلی دی.\nبەشی سێیەم بیست‌وهەشت وتارو ناونیشان لەخۆدەگرێت کەتێدا باسی مافی مرۆڤ و کوردو دەستوری عێراق و مافەکانی کورد لەدەستوری عێراقدا باس دەکات و کۆمەڵێ داتا و زانیاری گرنگ دەخاتە ڕوو .\nبەشی چوارەم: عەرەباندن‌وستەم‌وداعش .\nئەم بەشەش بەیانزە وتارو ناونیشان باسی عەرەباندنی کەرکوک و بوونی دەستی زوڵم‌وحەقد لەکەرکوک و مەترسێکانی داعش لەسەرکەرکوک‌و دانیشتوانەکەی لەخۆدەگرێت .\nبەشی پێنجەم :خورماتوو وشوێنەکانی تر .\nئەم بەشەکۆتابەشی کۆپەڕەکەیە کەنوسەر تێدا باسی دووزخورماتو ناوچەدابڕێنراوەکان و ناوچە جێ ناکۆکان و ناحێ‌و گوندکانی سنوری پارێزگای کەرکوک دەکات ، نوسەر دید و پێشنیار و چارەسەر دەخاتە ڕوو بۆکارکردن لەسەر گەڕاندنەوەی ئەوناوچانە .\nئەم کۆپەڕە تاکە کۆپەڕە کەبەزمانی کوردی نوسراوە لەسەر کێشەوگرفت و مەترسێکانی کەرکوک لەدوای ساڵی( 2003)ەوە ، دەستنیشان کردنی کێشەوگرفتەکان و خستنەڕووی خەمەکانی کەرکوک .\nبەخوێندنەوەی ئەم کۆپەڕە بۆت دەردەکەوێت نوسەر کەرکوکی وەک پارچەیەک لەجگەری ، وەک کۆرپەیەکی خۆی خۆش دەوێت و هەرگیز بۆساتێکیش کەرکوک لەیادەگەو خەیاڵی نوسەر دەرنەچووە ...!\nلەداهاتوودا گەر لێکۆڵینەوەلەسەر کەرکوک وناوچەکانی سنوری کەرکوک بکرێت بەدڵنیایەوە تاکە سەرچاوەیەک کەتوێژەر سودی لێ ببینێ ئەم کۆپەەڕەیە ، بەهیوام بەرپرسان و سەرکردەکانی کورد ئاوڕی جدی بدەنەوە و کاری جدی بۆکەرکوک وکێشەکانی کەرکوک بکەن بیری حزبی وەلا بنێن تەنها کوردبوون لەکەرکوکدا پەرەپێ بدەن .\nبەهیوای سەرکەوتن و بەردەوامی بۆ نوسەرو ڕۆژنامەنوس لەتیف فاتیح فەرەج .


ئۆتۆمبێلەکانی تۆیۆتا لەکوێ دروستدەکرێن؟\nپرسگەی جیهانی ئۆتۆمبێل\nله‌لایه‌ن: - محەمەد ڕزگار - به‌روار: 2021-03-22-04:28:00 - کۆدی بابەت: 3532\nئایا ئاساییە بزوێنەری ئۆتۆمبێل غەسل بکەین؟\nئایا دەزانیت ئەکسۆزی ئۆتۆمبێلەکەت لە زێڕ بە بەهاترە؟\nبانص یان بەنج چییە و چۆن مامەڵەی لەگەڵ بکەین؟\nبووشی ئۆتۆمبێل چیە و ئیشی چیە؟\nكەرتی بەرهەمهێنانی ئۆتۆمبێل لە ژاپۆن بە یەكێك لە گەورەترین كەرتەكانی جیهان دادەنرێت، هەروەها كۆمپانیای تۆیۆتا (Toyota Motor Corporation) بە گرنگترین كۆمپانیا یابانییەكان دادەنرێت لەم بوارەدا، لە ساڵی 2019 كۆمپانیای تۆیۆتا بوو بە دووەم گەورەترین كۆمپانیای بەرهەمهێنانی ئۆتۆمبێل لە جیهاندا لەدوای كۆمپانیای ڤۆڵكسواگن (Volkswagen)، كۆمپانیای بەرهەمهێنانی ئۆتۆمبێلی تۆیۆتا (Toyota Motor Company Ltd) لەساڵی 1939 دامەزراوە لەسەر دەستی بازرگانی یابانی كیچیرۆ تۆیۆدا (Kiichiro Toyoda) كە سەرەتا كۆمپانیاكە بەشێكی لاوەكی بوو لە كۆمپانیای (Toyoda Automatic Loom Works) كە باوكی خاوەندارێتی دەكرد.\nبارەگای سەرەكی كۆمپانیای تۆیۆتا دەكەوێتە یابان، بە دیاریكراوی شاری تۆیۆتا-شی (Toyota-shi) كە 13 لە 16 كۆمپانیاكەی یابان لەم شارەن، ئەم شارە سەر بە پارێزگای (Aichi)ـیە، بەڕێوبەری كۆمپانیای تۆیۆتا ئاكییۆ تۆدۆیا (Akio Toyoda)ـیە، لەساڵی 2020 ژمارەی كارمەندەكانی كۆمپانیاكە لەجیهاندا گەیشتە 359 هەزار كارمەند، هەروەها ڕێژەی بەرهەمهێنانی گەیشتە 8.8 ملیۆن ئۆتۆمبێل، كە قازانجی كۆمپانیاكە دەگاتە 290 ملیۆن دۆلار، هەروەها نرخی پشكەكانی دەگاتە 76.90 دۆلار.\nكارگەكانی تۆیۆتا لەكوێی دیكەی جیهاندا بوونیان هەیە؟\nبێجگە لە یابان كۆمپانیای تۆیۆتا چەندین كارگەی بەرهەمهێنانی ئۆتۆمبێلی لە وڵاتەكانی دیكە هەیە، لێرەدا باسی ئەو وڵاتانە دەكەین كە كۆمپانیای تۆیۆتای تێدا هەیە لەگەڵ ساڵی دروستكردنی هەروەها ڕێژەی بەرهەمهێنانی ساڵانەی.\nویلایەتی یەكگرتووەكانی ئەمریكا، كنتاكی (Kentucky)، لە ساڵی 1988 دامەزراوە، 444 هەزار ئۆتۆمبێل بەرهەمدەهێنێت لە ساڵێكدا.\nكەنەدا، لە ساڵی 1988 دامەزراوە، 468 هەزار ئۆتۆمبێل بەرهەمدەهێنێت لە ساڵێكدا.\nمەكسیك، باها كالیفۆرنیا (Baja California)، لە ساڵی 2004 دامەزراوە، 167 هەزار ئۆتۆمبێل بەرهەمدەهێنێت لە ساڵێكدا.\nئەرجەنتین، لە ساڵی 1997 دامەزراوە، 126 هەزار ئۆتۆمبێل بەرهەمدەهێنێت لە ساڵێكدا.\nبەڕازیل، لە ساڵی 1959 دامەزراوە، 188 هەزار ئۆتۆمبێل بەرهەمدەهێنێت لە ساڵێكدا.\nتوركیا، لە ساڵی 1994 دامەزراوە، 252 هەزار ئۆتۆمبێل بەرهەمدەهێنێت لە ساڵێكدا.\nڕوسیا، سانت پیتسبێرگ (Saint Petersburg)،لە ساڵی 2007 دامەزراوە، 75 هەزار ئۆتۆمبێل بەرهەمدەهێنێت لە ساڵێكدا.\nچیك، لە ساڵی 2005 دامەزراوە، 99 هەزار ئۆتۆمبێل بەرهەمدەهێنێت لە ساڵێكدا.\nپورتوگال، ڤیلا نۆڤا دێ گایا (vila nova de gaia)، لە ساڵی 1968 دامەزراوە، 2 هەزار ئۆتۆمبێل بەرهەمدەهێنێت لە ساڵێكدا.\nباشووری ئەفریقا، لە ساڵی 1962 دامەزراوە، 137 هەزار ئۆتۆمبێل بەرهەمدەهێنێت لە ساڵێكدا.\nكێنیا، ،مۆمباسا (Mombasa)،لە ساڵی 1977 دامەزراوە، هەزار ئۆتۆمبێل بەرهەمدەهێنێت لە ساڵێكدا.\nمیسر، لە ساڵی 2012 دامەزراوە، هەزار ئۆتۆمبێل بەرهەمدەهێنێت لە ساڵێكدا.\nبابه‌ته په‌یوه‌ندیداره‌كان به : ئۆتۆمبێلەکانی تۆیۆتا لەکوێ دروستدەکرێن؟\nپاتری ئۆتۆمبێل چۆن کاردەکات؟\nچیبکەین بۆ ئەوەی بتوانین ئۆتۆمبێلێکی بێ کێشە بکڕین؟\nکاریگەرییە خراپەکانی بەستنی ئاو لە ناو ڕادێتەر چییە؟\nنۆزڵی ئۆتۆمبێل چ کاتێک پاک بکرێتەوە؟\nبابه‌تی دیكه له‌سه‌ر پرسگەی جیهانی ئۆتۆمبێل\nچۆن بزانین هایدرۆلیک پیس بووە؟\nچۆن سیستمی ساردکردنه‌وه‌ی ئۆتۆمبێله‌کانمان بپارێزین؟


چۆنیەتی ڕێکخستنی ڕووناکی شاشە لە ویندۆس و ماک و لینکس - Yeane.Org ماڵپەری یانی\nهەموومان وامان لێهاتووە کە زۆربەی کاتەکان کار لەسەر کۆمپیوتەر بکەین . وەکو دەزانین یەکێک لە هۆکارەکانی زەرەر گەیاندن بە چاو ئەوەیە کە ڕووناکیەکی زۆر لە چاوەکانت بدات و زیان بە چاو دەگەیەنێت . بۆیە لەم بابەتەدا بەرنامەیەکم بۆ هێناون کەوا ئەو ڕوناکیە ناهێلێت و دەتوانی بە ئارەزووی خۆت دەستکاری ڕوناکی شاشەی کۆمپیەتەرەکەت بکەیت .\nبەرنامەی F.Lux ی بە خۆڕایی ئەم خزمەتگوزاریەت پێشکەش دەکات . بۆ سوود وەرگرتن ئەم هەنگاوانە جێبەجێ بکە :\n. بەرنامەی F.Lux لە ماڵپەری سەرەکی داونڵۆد بکە کە بۆ سیستەمەکانی ویندۆس و ماک و لینکس بەر دەستە\n. لە کاتی کردنەوەی بارنەمەکە خۆکارانە ڕووناکی شاشەکەت دادەنێت\n. بۆ گۆڕینی ڕووناکی شاشەکەت کەوا لەگەڵ چاوی خۆت بگونجێت ئەوا کلیک بکە لەسەر Settingsی تایبەت بە بەرنامەکە و لە هەڵبژاردەی Adjust your lighting for your day and night ڕووناکی و تاریکی دیاری بکە\n. شوێنی نیشتەجێبوونت ڕاست بکەوە لە ڕێگەی Set your location\nئەم بەرنامەیە ڕەچاوی شوێنی جوگرافیت دەکا کەوا شەوە یان ڕۆژ بۆ ئەوەی ڕووناکیەک دیاری بکات بۆت کەوا لەگەڵ چاوت بگونجێت .


ANF | ڕۆحانی: هەلومەرجی ئەمڕۆ گونجاو نییه بۆ دانوستان\nسەرۆک کۆماری ئێران کە مەیلی بۆ دانوستان هەیە ڕایگه‌یاند، هەلومەرجی ئەمڕۆ گونجاو نییه بۆ دانوستان.\nسێشه‌ممه, 21 May 2019, 16:35\nئالۆزیی نێوان ئەمه‌ریکا و ئێران کاریگەری لەسەر سیاسەتی ناوخۆیی ئێران و وڵاتانی هەرێمەکە دەبێت. سەرۆک کۆماری ئێران کە مەیلی بۆ دانوستان هەیە ڕایدەگەیەنێت، هەلومەرجەکانی ئەمڕۆ گونجاو نین بۆ دانوستان. سەرکردە شیعەکانی عێراق ڕایدەگەینن کە لەو شەڕدا عێراق گه‌وره‌ترین زیانی بەردەکەوێت.\nسەید عەلی خامه‌نه‌یی ڕێبه‌ری باڵای كۆماری ئیسلامیی ئێران کە پێشەنگایەتیی بەرەی موحافه‌زه‌کارەکان دەکات، دژی دانوستانە لەگەڵ ئەمه‌ریکا و ڕایگه‌یاند کە ئەوە ژەهرە. سەرۆک کۆمار حەسەن ڕۆحانیش رایدەگەیەنێت کە ئەو لایەنگری دانوستان و دیبلۆماسییە، بەڵام هەلومەرجەکانی ئێستا گونجاو نین بۆ دانوستان.\nڕۆحانی دوێنێ لەگەڵ زانایانی ئاینیی ئاینزای شیعە كۆبوویه‌وه و ڕایگه‌یاند: «دوژمن هەمیشە ویستوویەتی ئەو ئالۆزییە لەگەڵ ئێران دەستپێبکات. بەڵام ئێمە نەماندەکرد. هەندێک کەس له‌نێو ئێمە ده‌یانویست لە پەیماننامەی ئەتۆمی بکشێینەوە، بەڵام خۆڕاگری لەو ڕووه‌وه کارێکی سەخت بوو. ئەگەر ئێمە لە پەیماننامەی ئەتۆمی هاتباینە دەرەوە، ئەو کاتە جگە لە ئەمه‌ریکا، جیهان و نەتەوە یەکگرتووەکان گەمارۆیان دەخستە سەرمان.»\nڕۆحانی ئاماژەی بۆ ئه‌وه‌ش کرد، ئەو لایەنگری دانوستان و دیبلۆماسییە بەڵام لە هەلومەرجی ئێستا دانوستان قبووڵ ناکات. لەوبارەیەوە گوتی: «هاوینی ڕابردوو ٥ سەرۆکی ناسراوی جیهان نێوەندگیرییان کرد و وەزاره‌تی دەرەوەی ئەمه‌ریکاش ٨ جار داوای دانوستانی کرد، بەڵام هەلومەرجی ئەمڕۆ بەهیچ شێوەیەک هەلومەرجی دانوستان نییە. هەلومەرجی ئەمڕۆی ئێمە هەلومەرجی بەرگری و خۆڕاگرییە.\nرۆحانی ئەوەشی گوت، «پێویستیمان بە میکانیزمێکی نوێی بڕیار هەیه. لە سەردەمی شەڕی عێراق و ئێران لە قۆناغێکدا کە تووشی گرفت بووین، ئەنجومەنی باڵای پشتیوانی جەنگ دروست کرا. هەموو بڕیارەکان بەدەست ئەو ئەنجومەنەوە بوو - تەنانەت پەرلەمان و دەسەڵاتی دادوەریش دەستیان لە بڕیاری ئەوان وەرنەدەدا، ئەمڕۆکەش لە شەڕێکی ئابووریداین، وەکچۆن لەماوەی شەڕی ٨ ساڵەی عێراق و ئێران هەندێک دەسەڵاتمان لە ئیمامەوە وەرگرت و توانیمان شەڕ بەڕێوە ببەین، ئەمڕۆکەش پێویستیمان بەو جۆرە دەسەڵاتە هەیە.»\nپەیماننامەی نەوتیی نێوان عێراق و ئەمه‌ریکا هەڵپەسێردرا\nعادل عەبدولمەهدی سەرۆک وەزیرانی عێراق ٨ی ئەم مانگە بە ئاژانسی ڕۆیتەرزی ڕاگه‌یاند، عێراق و کۆمپانیای ئیکسۆن مۆبیل (ExxonMobil)ی ئەمه‌ریکی لە مۆرکردنی گرێبەستێک لە بواری وزە بەبڕی ٥٣ ملیار دۆلار بۆ ماوەی ٣٠ ساڵ نزیک بووبوونه‌وه. بەڵام سامر غەزبان وەزیری نەوتی عێراق ڕایگەیاند، ئەو پەیمانه ٥٣ ملیار دۆلارییە تا کاتێکی نادیار هه‌ڵپه‌سێردرا.\nله لایه‌كی دیكه‌وه بەهۆی ته‌شه‌نه‌كردنی ئاڵۆزییه‌كانی نێوان ئەمه‌ریکا و ئێران سەرکردەکانی شیعەی عێراق بە لێدوان نیگەرانی خۆیان ڕاگەیاند. موقتەدا سەدر سەرۆکی ڕه‌وتی سەدر ڕایگه‌یاند، ئەگەر لەنێوان ئەمه‌ریکا و ئێران شەڕ دروست ببێت ئەو شەڕە کۆتایی بە عێراق دەهێنێت. دوای سەدریش، هادی عامری دروستکەری حەشدی شەعبی و سەرۆکی فراکسیۆنی فەتح لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق ڕایگه‌یاند، شەڕی نێوان ئەمه‌ریکا و ئێران دەبێتە هۆی شكستی هەموو کەس و داوای لە هەردوولا کرد عێراق نەخەنە نێو ئەو شەڕە.


ته‌یمور عه‌بدوڵا به‌سه‌رهاته‌كانی خۆی له دادگایی كردنی سه‌دام حوسه‌ین‌دا ده‌گێڕێته‌وه\nكوڕه لاوێكی كورد له دادگایی كردنه‌كه‌ی سه‌دام‌دا باسی له چۆنێتی ڕزگاربوونی خۆی كردووه له ژێر ده‌ستی هه‌ڵمه‌ته له‌شكرییه‌كانی هێزه‌كانی عێراقی ساڵی 1988 كه له دژی كورده‌كان ئه‌نجامدرا.\nته‌یمور عه‌بدوڵا گوتویه‌تی كاتێك كه ته‌مه‌نی 12 ساڵان بووه، هێزه‌كانی عێراقی له لای چاڵێكه‌وه ده‌یان كوردییان به ڕێز ڕاوه‌ستاندووه و پێكه‌وه گولله بارانیان كردوون. هه‌روه‌ها گوتی به چاوی خۆی بینیویه‌تی كه‌وا چۆن دایكی و خوشكه‌كانی كوژراون، به‌ڵام ئه‌م توانیویه‌تی خۆی ده‌رباز بكات.\nدادگایی كردنی سه‌دام حوسه‌ین پاش پشوویه‌كی دوو هه‌فته‌یه‌كی له ڕۆژی دووشه‌ممه له به‌غدا ده‌ستی پێكرده‌وه.\nڕێبه‌ری پێشووی عێراقی دووچاری سزای مردن ده‌بێته‌وه ئه‌گه‌ر هاتوو به به‌پرسیاری تاوانه‌كانی جینۆساید دابنرێت كه له لایه‌ن له‌شكری عێراقیه‌وه له دژی كورده‌كانی عێراق ئه‌نجامدران و ئه‌و هه‌ڵمه‌ته له‌شكرییه‌ش به " شاڵاوه‌كانی ئه‌نفال " ناسراوه. لێكۆڵه‌ره‌وانی دادپرس ده‌ڵێن له میانه‌ی ئه‌و هه‌ڵمه‌ته‌دا نزیكه‌ی زیاتر له 180 هه‌زار كه‌س كوژران كه زۆربه‌یان خه‌ڵكانی سیڤیڵ بوون.\nهێشتاش زۆربه‌ی پارێزه‌ره‌كانی به‌رگری به‌شداری دانیشتنه‌كانی دادگایی كردنه‌كه‌یان نه‌كردووه و ته‌نها دوانیان ئاماده‌ی دانیشتنی ئه‌مجاره‌ی دادگایی كردنه‌كه‌ی سه‌دام بوون. تیمی پارێزه‌رانی به‌رگری قه‌ده‌غه‌ی به‌شداری كردنی دادگایی كردنه‌كه‌یان كرد وه‌ك ناڕه‌زایی ده‌ربڕینێك له دژی بڕیاره‌كانی دادگا و ئه‌و كاته‌ی ته‌رخانیان كردووه بۆ ئه‌وه‌ی خۆیان بۆ دانیشتنه‌كان ئاماده بكه‌ن.\nسه‌دام له مانگی ڕابردوودا سزای مردنی به‌سه‌ردا چه‌سپێندرا دوای ئه‌وه‌ی له گه‌ڕی یه‌كه‌می دادگایی كردنیدا له‌سه‌ر كاری كوشتنكارییه به كۆمه‌ڵه‌كانی 148 كه‌سی شیعه ئاینزای گوندی دوجێل له ساڵی 1982 دا تاوانبار كرا.


كۆرۆنای وەرزی هەیە؟ - تۆڕی میدیایی خەڵک\nكۆرۆنای وەرزی هەیە؟\nنەتەوە یەكگرتووەكان پێشبینی دەكات كە بڵاوبوونەوەی وەرزی ڤایرۆسی كۆرۆنا هەبێت، بەڵام زانیارییەكان تا ئێستا نەگەیشتوونەتە ئاستی پێویست بۆ پشت بەستن بە ئەوەی كە كەشوهەوا كاریگەری هەبێت لەسەر بڵاوبوونەوەی كۆرۆنا.\nرێكخراوی جیهانی كەشوهەوای سەر بە نەتەوە یەكگرتووەكان تیمێكی شازدە كەسی لە پسپۆڕان پێكهێناوە بۆ توێژینەوە و لێكۆڵینەوە كاریگەرییەكانی كەشوهەوا لەسەر بڵاووبونەوەی كۆرۆنا.\nپسپۆڕ و شارەزاكگان لە راپۆرتی یەكەمی خۆیاندا ئاشكرایانكرد كە نەخۆشییە ڤایرۆسییەكان لە وەرزەكانی سەرمادا چڕدەبنەوە، ئاماژەش هەیە كە ڤایرۆسی كۆرۆنا كۆڤید 19 لە حاڵی بەردەوامیدا رەنگە ببێتە نەخۆشییەكی وەرزی بۆ چەندین ساڵ.\nتوێژینەوەكە، ئاماژەی بەوەشكرد جارێ زووە پشت بە كەشوهەوا ببەسترێت بۆ كاریگەری دانان لەسەر بڵاوبوونەوەی نەخۆشی كۆرۆنا لە ساڵی رابردوودا ئەوەی بریتی بووە لە كاری حكومەتەكان نەك هۆكارەكانی كەشوهەوا.\n100 ملیۆن ژەمە ڤاكسین دەدرێتە ئەمریكاییەكان\nوردەكاری پێشنیارەكانی رێككەوتنی نێوان هەرێم و بەغدا


ئەگەر گوێڕایەڵی یەزدانی پەروەردگارتان بوون، هەتا ئاگاداربن کە کار بە هەموو فەرمانەکانی بکەن، کە من ئەمڕۆ فەرمانتان پێ دەکەم، ئەوا یەزدانی پەروەردگارتان لە سەرووی هەموو نەتەوەکانی سەر زەویتان دادەنێت. هەموو ئەم بەرەکەتانەتان دێتە سەر و پێتان دەگات، ئەگەر گوێڕایەڵی یەزدانی پەروەردگارتان بوون:\nلە شار بەرەکەتدار دەبن و لە دەشتودەریش بەرەکەتدار دەبن.\nبەری سکتان و بەروبوومی زەوییەکەتان بەرەکەتدار دەبن، بەری ئاژەڵە ماڵییەکانیشتان، گوێرەکەی گاگەلەکەتان و کاریلە و بەرخی مێگەلەکەتان.\nسەبەتە و تەشتی هەویرتان بەرەکەتدار دەبێت.\nلە چوونە ژوورەوەتان بەرەکەتدار دەبن و لە هاتنەدەرەوەشتان بەرەکەتدار دەبن.