ستراتیجی به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی گه‌نده‌ڵی له عیراق؛ له‌نێوان سیستم و بكه‌رانیدا\nد. سه‌روه‌ر محه‌مه‌د عه‌بدوڵڵا- مامۆستای زانكۆ و توێژه‌ر\nئیداره‌ی عه‌بادى رایگه‌یاندووه كه له دوای جه‌نگی تیرۆر جه‌نگی گه‌نده‌ڵی ده‌كه‌ین هه‌روه‌كو ئاماژه‌ی پێداوه كه ئێستا تێچووه‌كه‌ى ئه‌گه‌ر له ئاست تێچووى تیرۆر نه‌بێ ئه‌وه هیچى له‌و كه‌متر نیه. چۆن بردنه‌وه‌ى جه‌نگی تیرۆر پێگه و ناوبانگی عێراقی تۆكمه كرد له رووى سیاسیه‌و سه‌ربازییه‌وه، جه‌نگی دژه‌گه‌نده‌ڵی گرنگی و بایه‌خێكی ئابوورى به پێگه و ناوبانگی عێراق ده‌دات له سه‌ر ئاستی هه‌رێمی و نێوده‌وڵه‌تی. بۆیه ئێستا حكومه‌ته‌كه‌ى عه‌بادی ده‌یه‌وێت ئه‌م پرسه بجوڵێنێت و پێی وایه دوای داعش جه‌نگه‌كه سه‌ختتر ده‌بێت و جه‌نگ ده‌بیت دژی گه‌نده‌ڵی. ئیداره‌ى عبادی به‌دوای ستراتیژییه‌كی به‌هێز و باشتردا ده‌گه‌ڕێت بۆ رووبه‌روبونه‌وه‌ى گه‌نده‌ڵی. ڕۆژرانه له میدیا عێراقیه‌كانه‌وه ده‌بیستین و ده‌بینین به ملێونان و بگره به ملیارها دۆلار له سه‌رده‌می كابینه‌كانی پێشوودا یان به فیڕۆ ڕۆشتووه یان بۆ حیزبێكی دیاریكراو یان گروپێكی دیاریكر و یان به ته‌نها بنه‌ماڵه‌یه‌ك و كه‌سێك. ئه‌م قسانه بی به‌ڵگه نین به ڵكو له‌لایه‌ن ده‌زگای نه‌زاهه‌و لیژنه‌ى نزاهه له په‌رله‌مان و ره‌قابه‌ى مالی عێراقه‌وه -ئیستا مه‌له‌فه‌كان هه‌ن و له‌به‌ر ده‌ستدان. له‌م ژینگه سیاسی و دابه‌شبووه‌ی عێراقدا ستراتیجیه‌تی عه‌بادی چۆن بێت بۆ ڕوبه‌رووبونه‌وه‌ی پرسی گه‌نده‌ڵی و به‌ده‌ستهێنانی ئه‌نجامێكی باشتر، ئه‌م تویژینه‌وه‌یه هه‌وڵ ده‌دات ئه‌وه بخاته روو كه ستراتیجیه‌تی باشتر بۆ عبادی ئه‌وه‌یه: كه شه‌ربێت دژی ئه‌و سیسته‌مه‌ی كه گه‌نده‌ڵی به‌رهمهێناوه نه‌وه‌ك گه‌نده‌ڵكاران، زیاتر له‌وه‌ش، پێویسته عبادی له‌شه‌رى گه‌نده‌ڵیدا به پله‌به‌ند بێت (تدریج) واته هه‌نگاوى بچوك بگرێته‌به‌ر به‌ڵام به‌باشی ئه‌نجامی بدات نه‌وه‌ك شه‌ڕێكی گشتگیر بكات دژی هه‌موو گه‌نده‌ڵی واته هه‌ووى به‌یه‌كه‌وه و له یه‌ك یه‌ك كاتدا.\nئاماژه‌كانی گه‌نده‌ڵی له عێراقدا:\nپێش 2003، گه‌نده‌ڵی بیرۆكراسی تاراده‌یه‌كی زۆر سنوردار بوو یان ئه‌گه‌ر هه‌بووبێت رژێمی صدام له‌به‌مبه‌ر گه‌نده‌ڵكاراندا هیچ نه‌رمیه‌كی نه‌ده‌نواند. گه‌نده‌ڵی گه‌وره‌ش ته‌نها له‌ده‌ست گروپێكی بچوكی حیزبی به‌عسی ده‌سه‌ڵاتدار وبگره گروپێك له ئه‌ندامه‌كانی بنه‌ماڵه‌ی صدام بوون. به‌ڵام دوای 2003 ئه‌م شێوازه له گه‌نده‌ڵی گۆڕا بۆ شێوازێكی به‌رفراوان له‌سه‌ر بنه‌مای پشك پشكێنه‌ی حكومه‌ت (المحاصصه) و نه‌مانی سنور له نێوان حكومه‌ت و حیزبدا. به شێوه‌یه‌ك گه‌نده‌ڵی تاڕاده‌یه‌ك دیموكره‌تایز بوو له‌سه‌ر بنه‌مای تایفیه‌ت و حیزب و گروپ و شه‌خص.\nكێشه‌ى گه‌نده‌ڵی فراوان دوای 2003 بووه جێگه‌ى سه‌ره‌نجی ده‌سه‌ڵاتی كاتی هاوپه‌یمانان له عێراق و بۆ ڕووبه‌ڕوو بوونه‌وه‌ى گه‌نده‌ڵی له هه‌ر وه‌زاره‌تێكدا پشكنه‌رێكی گشتییان دانا كه تایبه‌ته بێت به چاودێری و نوسینی راپۆرت له‌سه‌ر گه‌نده‌ڵی له‌و وه‌زاره‌ته‌دا. له ده‌ره‌وه‌ی حكومه‌ت و په‌رله‌مانیش ده‌سته‌ى نه‌زاهه‌ى عێراق دامه‌زرا بۆ به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ى گه‌نده‌ڵی. جگه له‌مانه‌ش ده‌سه‌ڵاتی كاتی هاوپه‌یمانان ئۆفیسێكی تایبه‌تیان دامه‌زراند به ناوى نوسینگه‌ى پشكنه‌رى گشتی تایبه‌ت بۆ سه‌رله‌نوێ بنیاتنانه‌وه‌ى عێراق. ئه‌م ئۆفیسه‌ش له‌لایه‌ن ستێوار بۆین و تیمیكی شاره‌زاوه به‌رێوه‌ده‌برا. له‌گه‌ڵ ئه‌م هه‌مووه ده‌زگا عێراقی و ئه‌مریكیه‌دا بۆ له‌ناوبردنی گه‌نده‌ڵی به‌ڵام تا ئێستا گه‌نده‌ڵی بووه‌ته گرفتی سه‌ره‌كی له عێراقدا. بۆنمونه ستیوارت بۆین وه‌صفی ده‌كات به دووه‌م ئاسته‌نگ كه رووبه‌رووى عێراق بووه‌ته‌وه له دوای ئه‌من و ئاسایش. به بڕوای ستێوارت بۆین گه‌نده‌ڵی له ملێون دۆلار تێپه‌ریووه بۆ ملیارها دۆلار، هه‌روه‌ها تێچوى گه‌نده‌ڵی بۆ حكومه‌تی عێراق رۆژ به‌رۆژ له هه‌ڵكشاندایه.\nراستی و داتاكان له‌سه‌ر گه‌نده‌ڵی له عێراقدا زۆر به‌ربڵاون قابلی شاردنه‌وه نین. بۆنمونه یه‌كیك له ژماره سه‌رسورهینه‌كان له‌لایه وه‌زیری پێشووی نه‌وتی عێراقه‌وه خرایه روو (د.عادل عبدالمهدی) له پرێس كۆنفراسێكدا له 22 ئابی ساڵی 2015 دا ووتی " له ساڵی 2003 تا 2015 عێراق بڕی 850 ملیار داهاتی به ته‌نها له نه‌وته‌وه ده‌ستكه‌وتووه، له‌م بڕه 450 ملیار دۆلارى به‌فیڕۆ ڕۆشتووه و نازانین بۆ كوێ ڕۆشتووه"(1).زه‌ینه‌ب به‌صری كه په‌رله‌مانتارێكی عێراقه ده‌ڵێت: له ساڵی 2003 ه‌وه له عێراقدا بڕی 312 ملیار دۆلار له داهاتی گشتی دزراوه(2). هه‌روه‌ها یه‌كێك له لێكۆڵینه‌وه عێراقیه‌كان ئاماژه بۆ ئه‌وه ده‌كات كه گه‌نده‌ڵی دارایی له عێراقدا گه‌شتووه‌ته %25 كۆی هه‌موو داهاتی عێراق(3). له سه‌ره‌تای هاتنه سه‌ركاری عه‌بادیه‌وه ده‌سته‌ى نه‌زاهه‌ی عێراق 118 فایلی گه‌نده‌ڵی ئاراسته‌ى دادگای تایبه‌ت به لێكۆڵینه‌وه له گه‌نده‌ڵی كرد، له كۆى ئه‌و فایلانه 18 یان وه‌زیر و بریكارى وه‌زیر و به‌ڕێوه‌به‌رى گشتی بوون. له مانگی تشرینی دووه‌می ساڵی 2017 دیسان 800 فایلی تری گه‌نده‌ڵی جوڵینراوه بۆ ئه‌وه‌ى دادگای تایبه‌ت به گه‌نده‌ڵی لێكۆڵینه‌وه‌یان تێدا بكات(4).\nئه‌گه‌ر بێت و له‌ئاستی نێوده‌وڵه‌تیدا سه‌یری پێگه‌ی عێراق بكه‌ین له ڕووی بوونی شه‌فافیه‌ت له به‌ڕیوه‌بردنی داهاتی گشتی و جۆریه‌تی حوكمرانى، ئه‌وه‌مان بۆ ده‌رده‌كه‌وێت كه عێراق تۆمارێكی خراپی هه‌یه و به‌شێوه‌یه‌ك به‌یه‌كێك له‌ووڵاته ناشه‌فافه‌كان ئه‌ژمار ده‌كرێت و به دووره له حوكمی چاك. بۆنمونه له رێكخراوی شه‌فافیه‌تی نێوده‌وڵه‌تی ساڵانه پاشكۆ (ئیندێكس)ێك به‌رهه‌م دێنن كه ووڵاته‌كان ڕیز ده‌كات له شه‌فافترین ووڵاته‌وه بۆ ناشه‌فافترین ووڵات. به دوو شێواز ئه‌نجامه‌كان ده‌خاته روو. یه‌كه‌میان ڕیزكردنی ووڵاتان له شه‌فافه‌وه بۆ ناشه‌فاف به‌پێی ئاماژه‌ى مدركاتی گه‌نده‌ڵی، دووه‌م پێدانی پله به ووڵاته‌كه. ئه‌گه‌ر سه‌یرى عێراق بكه‌ین ده‌بینین له 2003 له كۆى 133 ووڵات عێراق 117هه‌مین بوو پله‌ی مدركاتی گه‌نده‌ڵی 2.2 بووه.(كه 10 باشترین پله‌یه و 0 خراپترینه). به‌ڵام ساڵ بۆ ساڵ ناشه‌فافیه‌تی عێراق و پله‌ی مدره‌كاتی گه‌نده‌ڵی به‌ره‌و هه‌ڵكشان چوو به شێوه‌یه‌ك له 2011 دا له كۆی 182 ووڵات عێراق 178 هه‌مین ووڵات بوو ڕیژه‌ی مدره‌كاتی گه‌نده‌ڵی 1.8 بوو. له ساڵی 2012 گۆرانكاری به‌سه‌ر پله‌ی مدركاتی گه‌نده‌ڵیدا هات به‌شێوه‌یه‌ك به 0 بۆ 100 گۆڕا. كه 100 به شه‌فافترین ووڵات ده‌ستنیشان كراو، 0 به ناشه‌فافترین ووڵات. له 2012 دا له كۆی 174 ووڵات عێراق 169هه‌مین ووڵات بوو هه‌روه‌ها پله‌ی مدره‌كاتی گه‌نده‌ڵی به 18 ده‌ستنیشانكراوه. له 2013 له كۆى 175 ووڵات عێراق 171هه‌مین بوو. له ساڵی 2014 له كۆی 174 ووڵاتعێراق 174هه‌مین بوو ڕێژه‌ی مدره‌كاتی گه‌نده‌ڵی بۆ هه‌ردوو ساڵه‌كه 16 پله بووه. له سالی 2015 له كۆى 168 ووڵات عێراق پله‌ی 161 وه‌رگرت و پله‌ی مدركاتی گه‌نده‌ڵی 16 بوو. له ساڵی 2016 له كۆى 176 ووڵات عێراق پله‌ی 166 هه‌مین بووه، رێژه‌ی مدركاتی گه‌نده‌ڵی 17 بوو(5). له‌م جدوه‌له ژ.1 خواره‌وه‌دا به روونی پله‌به‌ندی و رێژه‌ی مدره‌كاتی گه‌نده‌ڵی ده‌ستنیشانكراون.\nیه‌كێكی تر له پێوه‌ره نێوده‌وڵه‌تیه‌كان بریتیه له هه‌ڵسه‌نگاندنی جۆریه‌تی حوكمدارى كه به كۆمه‌ڵێك پێوه‌ر كه له‌لایه‌ن بانكی نێوده‌وڵه‌تیه‌وه دانراوه. ئه‌م پێوه‌رانه‌ش به پێوه‌ره‌كانی حوكمدارى چاك ده‌ستنیشان ده‌كرێن. ئه‌م پێوه‌رانه بریتین له لێپرسینه‌وه، جێگریی بارودۆخی سیاسی، به‌هێزی له رێكخستنی حكومه‌ت و به‌جێگه‌یاندنی خزمه‌تگوزاری گشتی، جۆریه‌تی یاسا، سه‌روه‌ریی یاسا و كۆنترۆڵی گه‌نده‌ڵی. بانكی نێوده‌وڵه‌تی به دوو شێوه ووڵاتانی پله‌به‌ند ده‌كات: (1) پله‌به‌ندی له نێوان -2.5 و 2.5+ كه 2.5- به حوكمدارى خراپ ده‌ستنیشانده‌كرێت و 2.5+به حوكمدارى زۆر باش ده‌سنیشان ده‌كرێت. (2) پله‌به‌ندنی به‌رێژه‌ی صه‌دی 0 بۆ 100 ده‌ستنیشان ده‌كرا. كه 0 نیشانه‌ی خراپترین جۆرى حكومرانیه و 100 باشترین جۆرى حكومرانیه. له ساڵی 1996-2014. حكومرانی له عێراقدا له نیوان 1.22- و 1.58- ده‌ستنیشان كراوه. ئه‌مه‌ش مانای وایه كه حوكمرانی له عێراقدا به خراپترین جۆری حوكمرانی ده‌ست نیشانكراوه. له دواى 2003 له بوارى كۆنترۆڵكردنی گه‌نده‌ڵیدا حكومه‌تی عێراق زۆر لاواز بووه كه رێژه‌كه له نێوان 1.46 له ساڵانی 2006-2007-2008 و 7.66 بووه له ساڵی 2012 له ساڵی 2011 7.58. (6)له‌م خشته‌وه ژ.2 خواره‌وه‌دا پله‌به‌ندی حكومرانی عێراق به روونی دیار ده‌كه‌وێت.\nهۆكاری سه‌ره‌كی گه‌نده‌ڵی له عێراقدا\nزۆرێك له شاره‌زایانی عێراق پێیان وایه كه سه‌ره‌كیترین هۆكارى گه‌نده‌ڵی له عێراقدا له‌م ساڵانه‌ی دواییدا بریتیه له دابه‌شكردنی زۆرێك له پۆسته حكومیه‌كان له‌رێگه‌ى ریككه‌وتن له نێوان كوتله سیاسیه‌كاندا ئه‌وه‌ى له كه‌لتورى سیاسی ئێستای عێراقدا پێی ده‌ڵێن به‌شبه‌شی (محاصصه). هه‌ندێك پێیان وایه كه محاصصه بووه‌ته هۆكارى سه‌ره‌كیبه نورماڵكردنی گه‌نده‌ڵی له زۆرێك له دامه‌زراوه‌كانی عێراقدا. كاریگه‌رى ئه‌م دۆخه ئه‌وه‌یه كه ره‌نگه بووبێته باجێك كه پێویسته بدرێت بۆ ئه‌وه‌ى گروپه‌كان پێكه‌وه بتوانن له حكومه‌تدا بمێنێته‌وه وه‌ك خۆیان ده‌ڵێن هاوبه‌شی له حكومدا، به‌ڵام به گه‌نده‌ڵیه‌كی به‌رده‌وامه‌وه. هه‌ندێكی تر بڕوایان وایه كه گروپه سیاسیه‌كان یاری به دیموكراسی ته‌وافقیه‌ه‌وه ده‌كه‌ن بۆ به‌دیهێنانی به‌رژه‌وه‌ندیه تایبه‌تیه‌كانی خۆیان. له رووی تێوه‌ریه‌وه دابه‌شكردنی پۆسته‌كان له نێوان سێ پێكهاته‌ى سه‌ره‌كی دا ده‌بێت، به‌ڵام له رووى پراكتیكیه‌وه گروپه‌سیاسیه‌كان دیموكراسی ته‌وافقی به‌كار ده‌هێنن بۆ به‌رژه‌وه‌ندی تایبه‌تی خۆیان و له راگه‌یاندندا به شێوه‌یه‌كی خۆیان نیشان ده‌ده‌ن كه بۆ به‌رژه‌وه‌ندی پێكهاته‌كه‌یان كار ده‌كه‌ن و سۆزو عاتفه‌یان راده‌كێشن. لێره‌دا ده‌توانین بڵێن كه محاصصه بووه‌ته هۆى له‌بار بردنی دامه‌زراوه‌كانی ده‌وڵه‌ت و له جێی ئه‌و، گروپه سیاسیه‌كان دامه‌زاوه‌كانیان به سیاسی كردووه ڕۆڵێكی ئه‌و تۆ بۆ ده‌ستور و پرۆسه‌ى سیاسی نه‌ماوه‌ته‌وه له عێراقدا. جۆن مۆران براوى وایه پرۆسه‌ى دیموكراسی مانایه‌كی ئه‌وتۆى نامێنێت كاتێك گروپه‌سیاسیه‌كان هیچ حسابێكی ئه‌وتۆ بۆ لایه‌نی ده‌ستورى و یاسای پرۆسه‌كه ناكه‌ن به‌تایبه‌تی كاتێك گروپه‌سیاسیه‌كان ده‌ست ده‌كه‌ن به دابه‌شكردنی پۆسته ئیداری و كارگێریه‌كان و به رێككه‌وتنێكی سیاسی له نێوان خۆیاندا به شێوه‌یه‌ك كه زۆربه‌ی هێزه‌كان پشكیان له حكومه‌تدا هه‌بێت دوای ناوی ده‌نێن ته‌وافق له نێوان پێكهاته‌كه‌ندا. به‌ڵام له راستیدا ئه‌مه رێككه‌وتنێكی نوخبه‌یه و وه‌ك مۆران ناوی ده‌نێت سیاسه‌تی ره‌ش(7). كه گروپه‌كان له ده‌ره‌وه‌ى ره‌سمیه‌ت و یاسا و ده‌ستور كۆكن له‌سه‌رى. ده‌بینین عێراق باشترین نمونه‌ى ئه‌م جۆره له سیاسه‌تی ره‌شه كاتێك گروپه‌كان صیغه‌یه‌كی قانوونی ده‌ده‌ن به به پرۆسه‌ى دابه‌شكردنه‌كه‌یان بۆ شه‌رعیه‌تدان بۆ چوونه‌ناو حكومه‌ت و پێدانی شێوه‌یه‌ك له دیموكراسی شكلی و ته‌وافقی به‌ڵام له راستیدا محاصصه‌یه‌كی ته‌واوه له نێوان گروپێك له نوخبه‌ى سیاسیدا.\nسیسته‌می محاصصه له عێراقدا سێ بواری سه‌ره‌كی ره‌خساندووه بۆ چه‌ند جۆرێكی له گه‌نده‌ڵی مه‌ترسیدار كه ره‌نگه نمونه‌یان نه‌بێت ته‌نانه‌ت له ووڵاته زۆر گه‌نده‌ڵكانیشدا، كه ده‌تونین دابه‌شیان بكه‌ین به : سیاسی و ئابوورى و یاسایی. له رووی سیاسیه‌وه، محاصصه ئاسانكارى كردوه بۆ گروپێك له نوخبه و كه‌سه نزیكه‌كانیان بۆ چوونه ناو حكومه‌تو زۆرێك له كاره گرنگه حكومیه‌كان بده‌نه ده‌ست كه‌سه نزیكه‌كانی خۆیان به‌تایبه‌ت ئه‌و كه‌سانه‌ى كه له حیزبدا به‌ته‌واوه‌تی پشگیریی مانه‌وه‌یان ده‌كه‌ن له ده‌سه‌ڵاتدا. له ماوه‌ى مانه‌وه‌یان له ده‌سه‌ڵاتدا زۆرێك له سه‌ركرده‌كان هه‌ڵده‌ستن به ته‌رخانكردنی زۆریك له موڵكی گشتی و ئمتیازات به‌خشینه‌وه و دابینكردنی زه‌وی له شوینی گرنگ و بازرگانیه‌كاندا به‌سه‌ر كه‌سه نزیكه‌كانی خۆیاندا. تا وای لێدێت هه‌موو گروپه‌كان به‌و شێوه‌یه بیر ده‌كه‌نه‌وه. به‌م شێوه‌یه هه‌ر گروپه‌و له كێبه‌ركێ له‌گه‌ڵ ئه‌وانی تردا هه‌ڵساون به داگیر كردنی وه‌زاره‌ته خكومیه‌كان. واته له‌سه‌ره‌وه بۆ خواره ده‌بێت كه‌سه نزیكه‌كانی خۆیی و گروپه‌كه‌ی خۆی پاداشت بكات به پێدانی كارى حكومی، موڵكی گشتی، ئمتیازاتی حوكمی. واته ئه‌و كه‌سه‌ى كه ده‌چێته ناوحكومه‌ت ده‌بێت به نوێنه‌رى حیزبه‌كه‌ى خۆى له حكومه‌تدا. كه ئه‌مه له دوای 2003 بووه شێوه‌یه‌كی نوێ له حوكمرانی له عێراقدا، به شێوه‌یه‌ك هه‌ندێكیان به كاریگه‌رى فاكته‌رى ئه‌مریكی نه‌بوایه به ئاسانی ده‌ستبه‌رداری پۆسته‌كه‌یان نه‌ده‌بوون، چونكه پێیان وابوو ئه‌جێندای خۆیان كۆتایی نه‌هاتووه.\nله رووی ئابووریه‌وه، له ئه‌نجامی رێككه‌وتن به دابه‌شكردنی پۆسته‌كان به محاصصاتی حیزبی گروپه سیاسیه‌كان توانیان ده‌ستیان بگات به ماڵ و سامانی گشتی و ده‌وڵه‌مه‌ند بوون له‌سه‌ر حسابی سامانی نه‌وت. دواتر به‌مه‌شه‌وه نه‌وه‌ستان و ده‌ستیانكرد به قۆرخكردنی بازاڕ و دروستكردنی نه‌ك یه‌ك كۆمپانیا و دوو به ڵكو گروپی كۆمپانیاكان. ئه‌م شێوازه‌ش له داگیركردن بازرگانی و بازار وای لێهات ئه‌گه هاووڵاتیه‌كی ئاسایی شمه‌كێك بكرێت به هه‌ر مه‌بلغێك به‌لایه‌نی كه‌مه‌وه بڕێك قازانج بۆ كه‌سه‌سیاسیه‌كان ده‌چێت كه خاوه‌نی كۆمپانیاكه‌ن. هه‌روه‌ها ئاراسته‌كردنی پرۆژه‌گشتیه‌كان بۆ ئه‌و كه‌س و كۆمپانیانیه‌ى كه له خۆیانه‌وه نزیكن.جگه له‌مه‌ش كه‌سانی خاوه‌ن بازرگان و پرۆژه‌و كارگه‌كانیان ناچار كردووه كه پشكیان هه‌بێت له كاره‌كانیادا، ئه‌ویش به كۆسپ خستنه‌به‌رده‌میان و كێشه بۆ دروستكردنیان له داموده‌زگا حكومیه‌كاندا. تا وایلێهات كه‌سانی زۆر خواروه‌ى حیزبه‌كانیش خه‌ریكی ئه‌م داگیركارییه بوون. بۆیه ده‌بینین كه‌سه سیاسیه‌كان ئێستا زۆر ده‌وڵه‌مه‌ندن ته‌نانه‌ت سه‌روه‌ت و سامانیان زۆره ته‌نانه‌ت بوونه‌ته خاوه‌ن دیجیتاڵ میدیا و چه‌ندین ته‌له‌فزیونی ئاسامانی و رادیۆ و گۆڤار و هتد به‌به‌رزترین ته‌كنۆلۆجیایی سه‌رده‌م.\nله‌رووى یاساییه‌وه، سه‌ركرده سیاسیه‌كان ده‌توان خۆیان بپارێزن له دادگایی كردن و به‌دواداچوونی قه‌زایی. له‌به‌ر ئه‌وه له‌رێگه‌ى محاصصه‌وه دادوه‌ران و داواكاره گشتیه‌كان ئێستا بێ لایه‌ن نین، ته‌نانه‌ت سه‌رۆكی ده‌سته سه‌ربه‌خۆكانیش ئه‌بێت و مه‌رجیشه سه‌ربه گروپه‌سیاسیه‌كان بن! واته به محاصصه دابه‌شبكرێن. سه‌یری ده‌سته‌ی نه‌زاهه بكه له عێراقدا یه‌كه‌م سه‌رۆكی حاكمێكی بی لایه‌ن بوو هه‌ر زوو هه‌ڵ هات بۆ ئه‌مریكا، دووه‌م سه‌رۆك كتێبێكی نوسیًوه له سه‌ر محاصصاتی گه‌نده‌ڵی و هه‌رزوو ده‌ستیان پێ له‌كار كێشایه‌وه، سیێه‌م هه‌ڵهاتوه و له هه‌ولێر ده‌ژی، تا ئه‌و كه‌سه سه‌ربه كوتله‌ی به‌هێز نه‌بێ و چاوپۆشی له قه‌زییه گه‌وره‌كان نه‌كات هیچ بوارێكی پێ ناده‌ن. ئێستا ئه‌م ده‌ستانه به دوای ئه‌و فه‌مانبه‌ر و سیاسییانه‌وه‌ن كه هیچ پشتگیرییه‌كیان نیه و واته به دوای گه‌نده‌ڵیه لاوه‌كیه‌كانه‌وه‌ن.\nبۆیه ده‌بێت دان به‌راستیه‌دا بنین كه مه‌سه‌له‌ی محصصاتی تایفی و حیزبی به فاكته‌رى بنه‌ره‌تی داده‌نرێت بۆ ته‌شه‌نه‌سه‌ندنی گه‌نده‌ڵی. ئه‌م جۆرانه‌ی گه‌نده‌ڵی كه دروست بووه له بنه‌ره‌تدا به هۆی په‌یره‌كردنی محاصصاتی حیزبیه‌وه بووه. وادیاره ئه‌م شێوازانه‌ى گه‌نده‌ڵی تایبه‌تن به عێراق له دوای 2003 ه‌و پێناچێت ئێستا ووڵاتێكی تر هه‌بێت له ناوچه‌كه‌دا به‌م شێوه‌یه گه‌نده‌ڵی تێوه ئاڵا بێت. بۆیه هه‌ر ده‌ست پێشخه‌رییه‌ك له لایه‌ن عبادیه‌وه بكرێت بۆ كه‌مكردنه‌وه‌ى ئه‌م شێوازانه‌ى گه‌نده‌ڵی ئه‌وه ده‌بێت بیر له له‌ناوبردنی هۆكاره سه‌ره‌كیه‌كه‌ى بكرێته‌وه كه محاصصاته. به‌ڵام ئه‌وه‌ى تێبینی ده‌كرێت هیوایه‌كی زۆر كه‌م هه‌یه بۆ گۆرینی ئه‌م جۆره له حكومرانی چونكه گروپه جیاوازه‌كان له عێراقدا هیچ ئاماده‌یه‌كیان تێدا نیه بۆ ده‌ستبه‌ردار بوون له له په‌رژه‌وه‌ندیه حیزبی و ده‌ستكه‌وته سیاسی و ئابووریه‌ته‌سكه‌كانیان. هه‌میشه هه‌وڵ ده‌ده‌ن بارودۆخه‌كه به‌ره‌و ئاقارێك نه‌روات كه ئه‌مه‌ی ئێستا له ده‌ست بده‌ن. ئه‌گه‌ر بێت و هه‌وڵێك هه‌بێت بۆ هه‌ڵه‌وه‌شاندنه‌وه‌ى سیسته‌می محاصصه ئه‌وه ره‌نگه ئه‌نجامه‌كه‌ی خوێناوى بێت. ئه‌و كاته ده‌بێت بزانین ره‌نگه باجی ریفۆرمه‌كه قورستر بێت له قازانجه پێشبینی كراوه‌كه‌ى.\nچی بكرێت بۆ كه‌مكردنه‌وه‌ى گه‌نده‌ڵی ؟\nڕیگه‌ى عه‌مه‌لی وبه‌همدار بۆ له نبڕكردنی گه‌نده‌ڵی ئه‌وه‌یه كه جه‌خت له‌سه‌ر لایه‌نێكی دیاریكراو له ریفرۆم بكرێته‌وه نه‌وه‌ك ریفۆرمێكی گشتی و له‌یه‌ك كاتدا. به‌پێی مایكڵ جونسون له ووڵاتانی راگوزه‌ر و پۆست مململانێ دا پێویسته له‌كاتی ئه‌نجامدانی ریفۆرمدا ئینتقائی بین، جۆنسون بروای وایه ده‌بێت به بچوك ده‌ست پێ بكه‌ین به‌ڵام به باشی ئه‌نجامی بده‌ین، هه‌ندێ ستراتیج هه‌ڵبژێرین كه به شیوه‌یه‌كی روون ئامانجه‌كانی خۆمان بپێكین له ڕیفۆرمكردنی دامه‌زراوه‌یه‌ك یا سێكته‌رێكی دیاریكراودا، زۆر باشتر له‌وه‌ی زۆر بده‌ینه به‌روو شه‌ری گه‌نده‌لی له هه‌موو لایه‌كه‌وه ده‌ست پێ بكه‌ین(8). هه‌روه‌ها پێویسته جه‌خت له‌سه‌ر گۆرینی سیسته‌مه‌كه بكه‌ین بۆ داهاتوو و لابردنی ئه‌و فاكته‌رانه‌ی بوونه‌ته هۆی ته‌شه‌نه‌سه‌ندی گه‌نده‌ڵیه‌كه نه‌وه‌ك راوه‌دونانی ئه‌وكه‌سانه‌ی كه گه‌نده‌ڵیه‌كه‌یان ئه‌نجامداوه. ئێمه لێره‌دا جه‌خت له‌سه‌ر چه‌ند خاڵێك ده‌كه‌ینه‌وه:\nیه‌كه‌م/ ئاشكراكردنی سامانی گواستراوه و نه‌گواستراوه‌ی كه‌سانی سیاسی و پله باڵا ئیدارییه‌كان پێش ئه‌وه‌ی ده‌سته‌به‌كاربن. پێویسته فۆرمێكی ووردبینی دروستبكرێت به‌شێوه‌یه‌كی وورد ماڵ وموڵكی گواستراوه و نه‌گواستراوه و تۆمار بكرێت و ئایا له پشت هیچ خاوه‌نداریه‌كه‌وه نیه وه‌ك كۆمپانیاو ئۆتیل ... به‌ڵام به ناوی كه‌سێكی نزیك و هاورێ و خێزانه‌كه‌یه‌وه تۆماركرا بێت. گرنگی ئه‌مه كاتێك ده‌بێت كه فۆرمه‌كه له ویبَێكدا دابنرێت بۆ ئه‌وه‌ى هه‌موو كه‌س ئاگادار بێت و له‌لایه‌ن رێكخراوه‌كانی كۆمه‌ڵی مه‌ده‌نی و میدیاكانه‌وه زیاتر ووردبینی بكرێت نه‌وه‌ك كه‌سه‌كه فرت و فێڵی كردبێت له‌كاتی تۆماركردندا. ئه‌م ستراتیجیه‌ته له زۆرێك له ووڵاتاندا گیراوه‌ته‌به‌ر و ئه‌گه‌ر بێت و له عێراقیشدا بگیرێته‌به‌ر ره‌نگه تاراده‌یه‌ك سه‌ركه‌وتوو بێت له‌وه‌ى كۆمه‌ڵێك سامانی نهێنی كه‌سه سیاسیه‌كان ئاشكرا بكات. ئه‌گه‌ر له ئێستادا كاریگه‌ری نه‌بێت ئه‌وا له داهاتوودا و له‌كاتی هه‌ڵبژاردنه گشتیه‌كاندا گاریگه‌رى زۆرى له‌سه‌ر رای گشتی ده‌بێت.\nدووه‌م/ ئاشته‌وایی سیاسی به‌زوترین كات له نێوان گروپه‌كاندا ئه‌نجامبدرێت. هه‌روه‌ها پێویسته له‌وه‌ش ئاگاداربین كه هه‌ڵبژاردن و دیموكراسی گوچانی سیحری نین بۆ گه‌شتن به دیموكراسی راسته‌قینه. به‌ڵكو پێویسته له گه‌ڵ ئه‌نجامدانی هه‌ڵبژاردندا كۆمه‌ڵه ئامرازاێكی ناره‌سمی بخه‌ینه‌كار بۆ بڕواهینان به گروپه‌كان كه پێویسته حكومه‌ت و دام و ده‌زگا ره‌سمیه‌كان بێ لایه‌ن بكرێن، واته جیاكردنه‌وه‌ى حكومه‌ت له حیزب و گروپ و تایفیه‌ت و به‌كورتی پێویسته وورده وورده گروپه‌كان ده‌ستبه‌رداری محاصصه ببن. به‌ڵام ده‌بێت له‌و راستیه تێبگه‌ین كه ئه‌م كاره پرۆسێسێكی هێواشه‌و گه‌نده‌ڵی ناتوانرێت له سه‌ره‌تادا بنه‌بڕ بكرێت. گه‌نده‌ڵی كاتێك كۆتایی دێت كه گروپه‌كان پێكه بڕیارى كۆتا بده‌ن كه حكومه‌ت به محاصصه دروست نه‌بێت به‌ڵكو به ته‌وافق پۆسته باڵاكان ده‌ست نیشان بكرێت بۆ سێ پێكهاته سه‌ره‌كیه‌كه ئه‌م پۆسته باڵایانه تا پله‌ی وه‌زیر بڕوات به‌ڵام نه‌گاته به‌رێوه‌به‌رى گشتی و خوارتر.\nسێیه‌م/ لێبورده‌ییه‌كی كاتی پێویسته بۆ ئه‌وكه‌سانه‌ى كه تۆمه‌تبارن به‌گه‌نده‌ڵی له‌م كاته‌ى ئێستادا ناتوانرێت ببرێنه به‌رده‌م دادگا و لێپێچینه‌وه‌یان له‌گه‌ڵ بكرێت. ئه‌م جۆره له لێبورده‌یی كاتی له ووڵاتانی وه‌ك هۆنك كۆنگ كاری پێكراوه و سه‌ركه‌وتوو بووه. ئه‌مه‌ش بۆ ئه‌وه‌یه كه ته‌وژمی دژه‌گه‌نده‌ڵی كاردانه‌وه‌ى توندی لێنه‌كه‌وێته‌و و هه‌روه‌ها قه‌ناعه‌ت پێكردنی نوخبه‌به‌ش بۆ ئه‌وه‌ى له كاتی ڕیفۆرمدا هه‌ست به ئاسایشی و ئه‌منیه‌تی خۆیان بكه‌ن. به‌ڵام تاكه شتێك كه پێویسته بكرێت له كاتی ڕیفۆرمدا ئه‌ویش نوسینی به‌ڵێننامه‌یه به‌و كه‌سانه‌ى كه لێبووردنی كاتی گرتوونیه‌تیه‌وه بۆ ماوه‌یه‌ك كه دووباره نه‌چنه‌وه ناو گه‌نده‌ڵی. به‌ڵام پرسیار ئه‌وه‌یه ئه‌م لێبووردنه كێ بگرێته‌وه له سه‌ره‌تادا؟ ده‌بێت بۆ ماوه‌یه‌كی كاتی هه‌موو نوخبه‌و سیاسیه گه‌نده‌ڵه‌كان بگرێته‌وه به‌ڵام فایلی گه‌نده‌ڵی نابێت دابخرێت و پێویسته به‌دوادچوونی بۆ بكرێت تا ده‌ركه‌وتنی راستیه‌كان.\nچواره‌م/ له خواره‌وه‌ی گۆمه‌ڵگه پێویسته گۆمه‌ڵگه‌ى مه‌ده‌نی به‌هێز بكرێت بۆ دروستكردنی په‌ستانێكی كۆمه‌ڵایه‌تی به‌هێز دژی گه‌نده‌ڵكاران. زۆربه‌ى ئه‌زمونی ڕیفۆرمكردن له ئاسیا وای ده‌رده‌خه‌ن كه دروستكردنى دامه‌زراوه‌ی دژه‌گه‌نده‌ڵی و ڕیفۆرمكردنی دامه‌زراوه قه‌زاییه‌كان ئه‌مانه ته‌نها به گۆشه‌یه‌كی ڕیفۆرم داده‌نرێن. گۆرینی سیسته‌می ئابووری سنته‌ر به ئابوورى ئازاد به‌بێ سیسته‌میكی به‌هێزی لێپرسینه‌وه و به‌دواداچوون ته‌نها گه‌نده‌ڵی زیاد ده‌كات. دیموكراسی قوڵ و ته‌واو ره‌نگه محاڵ بێت له‌م بارودۆخه‌ى ئێستای عێراقدا. به‌ڵام گرنگه كه هه‌وڵه‌كان به‌رده‌وام بێت بۆ بنیاتنانی ڕێكخراوه ناحوكمیه‌كان كه ئه‌مه ده‌بێت به پرۆسه‌یه‌كی هێواش بكریـَت. ئێستا ئه‌گه‌ر سه‌یری بارودۆخی ریكخراوه ناحوكمیه‌كان بكه‌ین له عێراق ده‌بینین پشتگیریه‌یكی سیاسی ئه‌وتۆ بۆ ریكخراوه ناحكومیه‌كان نیه تا بتوانن سامان و سه‌روه‌ت و پێشێلكاریه‌كانی به‌رپرسانی سیاسی ئاشكرا بكه‌ن، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ژیانیان ده‌كه‌وێته مه‌ترسیه‌وه. ئه‌بێ واقعی بین كه بزانین ریفۆرم چۆن و به چ شێوه‌یه‌ك ته‌واو بێت. هه‌روه‌ها چۆن ریفۆرم چۆن وبه چ شێوازێك كار ده‌كات و سه‌ركه‌وتوو ده‌بێت. به‌ڵام كۆمه‌ڵگه‌یه‌كی مه‌ده‌نی به‌هێز زامنی به‌گه‌ر خستنی توانا و ووزه‌ى تاكه‌كانی كۆمه‌ڵگه‌یه. ئه‌م شێوازه له ریفۆرمی كۆمه‌ڵگه‌ى مه‌ده‌نی باشتره له چاوه‌رێ كردنی نوخبه‌ى سیاسی بۆ ئه‌وه‌ى كومه‌ڵگه‌ى مه‌ده‌نیمان بۆ به‌هێز بكات.\nئه‌و خاڵه‌هاوبه‌شانه‌ى له نێوان ئه‌م چوار ستراتیجه‌یه‌دا هه‌یه جه‌خت له ڕیفۆرمی سیسته‌م ده‌كات و به‌گرتنه‌به‌رى هه‌نگاوى بچوك نه‌وه‌ك شه‌رى گه‌نده‌ڵی به‌گشتی و به‌دوادا چوون و راودوونانانی گه‌نده‌ڵكاران. سزادان و راوه‌دونان بۆ ماوه‌یه‌كی كورت كار ده‌كات. به‌ڵام تاوه‌كو سیسته‌مه نه‌گۆرێت كه گه‌نده‌ڵیه‌كه‌ی زیاد كردوه، ئه‌وانه‌ی كه گه‌نده‌ڵیان كردوه به كه‌سانی ترى گه‌نده‌ڵتر ده‌گۆرین چونكه بۆشایی كه و ژینگه‌كه هه‌ر له‌باره بۆ گه‌نده‌ڵی. له كۆتاییدا ده‌توانین بڵێم ستراتیجیه‌ت و چاره‌سه‌رى درێژخایه‌ن ئه‌وه‌یه كه ده‌بێت هۆكارى سه‌ره‌كی له‌ناوببرێت كه بووه‌ته هۆى بڵاو بوونه‌وه‌ى گه‌نده‌ڵی ئه‌ویش گۆرینی سیسته‌می محاصصاتی كه له دوای 2003 بووه هۆى ته‌شه‌نه‌سه‌ندنی گه‌نده‌ڵی.\n1.عثمان مختار، 2015، الفساد في العراق بالجملة: 90 باباً للسرقة، متوفرة على شبكة االانترنت: https://www.alaraby.co.uk/politics/2015/8/22 (Accessed: 25 November2017.\n2.نائبة: مافيات الفساد سرقت 312 مليار دولار من العراق خلال عشر سنوات، متوفرة على شبكة االانترنت:http://www.alsumaria.tv/news/158284/30#(Accessed: 2 February 2017).\n3. مركز البحوث والدراسات العراقية، مشكلة النزاهة في العراق / 2008، متوفرة على شبكة االانترنت:\nمرhttp://www.mobdii.org/ArticleDetails.aspx?ID=18 (Accessed: 20 January 2017).\n4. احالة 118 مسؤولا بينهم وزراء إلى القضاء بتهم فساد، متوفرة على شبكة االانترنت:\nhttp://n.annabaa.org/news5164 (Accessed: 18 February 2017).\n5. Transparency International. http://www.transparency.org/research/cpi/cpi (Accessed: 13 November 2016).\n6. World Bank Indicators 1996-2014.http://info.worldbank.org/governance/wgi/index.aspx#reports (Accessed: 16 November 2016).\n7. Moran, J. (2001) 'Democratic transitions and forms of corruption', Crime, Law and Social Change, 36(4), 379-393.\n8. Johnston, M. (2014) Corruption, contention and reform: the power of deep democratization. Cambridge; New York: Cambridge University Press.\nDavid, R. (2010) 'Transitions to clean government: Amnesty as an anticorruption measure', Australian Journal of Political Science, 45(3), pp. 391-406.\n12/28/2017 12:08:08 AM


مۆبایل | kurditgroup\nسلاو بەرێزان پرسیارێکم هەیە لەسەر زمان لەناو سیتمی بۆبایل ئایا ئەو زمانانەی کە لەناو سیستمی مۆبایلدایە بۆ نمونە زمانی عەرەبی پرسیارەکە ئەمەیە ئایا زمانی عەرەبی لەلایەن کۆمپانیای مۆبایلەکانەوە  رێگەپێدراون یان پرۆگرامەرە عەرەبەکان ئەم کارەیان کردوە وەئەگەر پرۆگرامەری عەرەب کردویەتی ئەی ئێمە بۆ کارێکی وا نەکەین.\nسوپاس بۆ هەمولایەک\nزمانی ناو ئامێری مۆبایل، كۆمپانیای دروستكەری مۆبایل بڕیاری لەسەر ئەدات.\nبێگومان خەڵكی عەرەب ڕادەسپەێرن كاری وەرگێڕانیان بۆ بكات. بەڵام ئەوان كاتێك ئەوه لەناو بەرنامەكانیاندا زیاددەكەن كە داوایان لێبكرێت لەلایەن بازاڕەوە، واتە بازرگانەكان یان كۆمپانیا كوردییەكان دەتوانن ئەو داوایه بكەن.\nزۆرینەی نەرمهكاڵاكان به جاڤا دەكرێت و زمانەكەش لە پەڕگەیەكی سەربەستدا هەڵگیراوه، كا‌رەكە هێندە سەخت نییه.\nکاك کاوە، خۆ لە کوردستان بە چەند خولەکێك زمانی عەرەبی بە مۆبایل زیاد دەکەن. هەڵبەت جاروبار پێویست دەکات کە هەندێك زمانی تر لەناو مۆبایلەکە بسڕنەوە.\nئایا بەڕێزتان هیچ لەو بارەوە دەزانن؟ ئەگەریش کاری پەڕگەی زمانەکەش هێندە سەخت نەبێت، دەکرێت ئەو پەڕگەیە بخرێتە بەردەستی ئەوانەی شارەزای زیادکردنی زمانن و بەزوویی بە مۆبایلەکەی زیاد بکەن.\nکەواتە لەکوێن ئەوانەی ئەو کارە (زیادکردنی زمان) دەزانن؟\nزیاد کردنی زمان لەناو مۆبایل، جۆرایەتی نەرمەکاڵای مۆبایلەکە بریاری لەەر ئەدات، ئەوەش دیسان دەگەڕێتەوە بۆ کۆمپانیای دروستکەر. گەر زمانەکان جێگیر و نەگۆڕبن ناکرێت زمانی تر زیادبکرێت، گەرچی پشتیوانی جاڤا و تەکنیکە نوێیەکانیش بکات.\nڕاستە زۆرینەی مۆدێله نوێیەکان بواری لابردن و زیادکردنی زمانی تر ئەدەن بەهۆی پێشکەوتنی PRAM, EPROM و چەندین کارای تر...\nمن شارەزاییم نییه لەو بوارەدا، بەڵام دەشێ وەک Plug-in کاری لەگەڵ بکرێت، کە زیاد دەکرێت بۆ نەرمەکاڵایەک.\nگەر پەڕگە و زانیارییەکانت لەلاهەیه - ئەوەی زمانی عەرەبی - شیتەڵی بکە و لێی وردبەرەوه تاکوو تۆش بۆ زمانی کوردی بەهەمان شێوە دەست پێبکەیت.\nکۆمپیانیای دروستکەر هەموو کات سەرچاوەیەکی باشە بۆ دەستکەوتنی ئەو زانیارییانە.


شەپەکانیەو بەستەنی – هەورامان\nیانە ئەدەب و هونەر شەپەکانیەو بەستەنی\nئاواتش ئانە نەبێ ماشینێوە زەریفش بۆ! ده‌گانه بینکول ئا وەختی ماشینێ زەریفێ و شاسی بەرزێ نەبێنێ! چیاکۆ ئاواتوو ئانەیش نەبێ هەر ئا پەناملیچە هنوو وێش بۆ و بێ خەم گێڵنۆش و خورۆ وەنە و نەترسۆ چانەی تاتەش تووڕەش بۆ وەنه; چیاکۆ بڕێو وەختا چەنی تاتەیش بە پەناملە سوورەکەیش قوڵ قۆڵەو گەرماو هامنینە کە گردوو مسافرەکاش بە فەرەجی و خاکەناز و دارەکێشاوە، گردوو قساشا باسوو تەڕەکاڵ و دەیمی بێ و واچێنێ ئێساڵ وەزی نیەنێ و پار فرە فرێ بێنێ و پاریچ پەی وەزا هەر ئانەشا واتە بێ؛ چیاکۆ تەرسوو تاتەیشنه کارێوش پەنی ئاما بێ که پاسە هەست کەرێ سڵامەتی گردوو مسافرەکاو سەر و واری ئەرکوو ئادین و ئەر یۆشا گنۆرە تاتەش وجارۆش پادی، کوڕی گەورەو یانەیچ بێ و دیاکۆی براش ۱۲ساڵێش بێ و یەرێ ساڵی چادی وچکڵەتەر بێ. ئەداشا ئێننە تەرسێ جە تاتەیشا بۆقوو ماشینەکەی ژناسێ و زوو ئاوی ڕەمنێ پەی سەروو جادەی پەی سەروو ڕادیاتە گەرم و بۆق کەردەکەیش. چیاکۆ هەر وەخت وارەو سووار بێ و دلێ شیشه مەڕیێ و گەرمەکێ ماشینەکەینە دیێ پەی جادە خاکی و تۆزینەکەو هەواری و ڕێزکاو دلێ جادەکەی بە دژمەنوو وێش زانێ و ئجیێش وەختێ تایەو ماشینەکەی ملۆ سەرشانه ئاد خەریکا دژمەنیش شێلۆرە، وەختێ دیێ پەی جاسیگاری سەروو بۆخاریێ ماشینەکەی کە دەساڵێچ بێ زمسانێنە کارش نەکەردە بێ؛ 25ت نیە دەور تڵاینەکا وینێ که وەسەته نوقرەیەکەیچشا، ج گەرما و بۆقوو ماشینەکەینە سوورێ بیێبێنێوه. چیاکۆ فرەتەر هەستوو واردەو چیوێوه فێنکی کەرێ; تاتەش زوو زوو دیێ پەی جامەکەو تەرەفوو شاگردی؛ چیاکۆ پاسە زانێ پەی ئادی مدیۆ و زانانش چیاکۆ حەز بە چێشی کەرۆ و چێشش گەرەکا؟ تاتەش هانە بە هانە واچێ ڕۆڵە تەژنەت نیا؟ چیاکۆ تەژنایش تەنیا پانەی کوشیێ وێش حەزش پەنە کەرێ و ئارەزووش بێ.\nتاتەش ئێننه زەڕش مۆهێم کەردە بێ که ڕووەشا نەبێ داواو زەریش چەنی کەرا! و دایمە بە ئەدایشا واچێنێ، بەڵام ئی کەڕەت چیاکۆ پاسە زانێ ئەداش دەرەقەتوو ئا گڕوو دەروونو ئادی نمەی و ئاننە چا 25ت نیە دەور تڵایناشە نیەنێ کە دلێ جا سیگاری سەروو بۆخاریەو ماشینە سوورەکەو تاتەیشەنه بێنێ.\nچیاکۆ فرەو وەختا حەزکەرێ سەرەو سوار بۆ و هوشش لاو مسافرەکاوە بۆ و چەمش نەگنۆ 25ت نیە دەور تڵاینەکاو دلێ جاسیگاری سەروو بۆخاریەکێ، بەڵام دلێ مشتوو مسافرکانە بە فەرجی و داس و دەسماڵەکیشاوە کە ئاواتشا زیایو گەلاوێژی و فنکی و وەزتەکنای بێ، 25ت نیە دەور تڵاینەکێ هارەقشا کەردە بێ و گڕوو دەرنوو چیاکۆی فرەتەرە کەرێنێ.\nچیاکۆ بە گڕوو دەروونیش و پانەی کە ئەداش ئاننە 25ت نیە دەور تڵاینێش نیەنە، وەروو وێشرە واتش ڕووەیچم نیەنە واچوو بە تاتەیم، ملوونە و بەینوو شیشە ماشینەکەینە کە تاتەش بۆنەو گەرماو نیمەڕۆ هامنینە تا ئاخر نەدێش سەر و نیمەنە پێچ کوشتیوە وزێ وەرش، دەس بەروونە دلێ و دوێ دانێ چا 25ت نیە دەور تڵاینا هور گێروو و ملوو دوێ بەستەنی کە تازە ئامەینێە هەورامان مسانوو و گڕوو دەروونوو وێم کوشنووە،\nچیاکۆ دەسش بەینوو شیشە سوورەو بیەکێو پاناملەکەو تاتەیشنە بەردش دلێ و دوێ 25ت نیێش هور گێرتێ و کەوت ڕا پەی لاو دووکانوو بەستەنیەکەی، قەراخوو دیوارەکانە لوێ ڕانە و دڵوو وێشنە واچێ با سەینە بلوو نەکای گڕەو دڵیم فرەتەرە بۆ و پەلە کەروونە و بەستەنیەکە پێسە خەڵک واچێ چیان و مدۆ سەرە، بدۆ سەرەم.\nپاڵەیەکاش تن نیێ سەروو ڕێزەکا و واچێ تەمام دۆشمەنام ئانە یاوانێ ئاواتوو دڵیم ئانا یاوانێ 25ت نیە دەور تڵاینا.\nویر کەرێوه بە زڕەو 25ت نیەکا وەختێ وارەو سوار بێ، ویر کەرێوه بە 25ت نیە هارقیەنەکاو دلێ مشتوو مسافرەکا بە ئاوو هانەکا کە گڕوو دەرونیش فرەتەرە کەرێنێ و زوان ئارێ بەستەنیەکەیرە و پاسە زانێ ئاواتوو دڵیش بە گا ئامان، پاسە زانێ گڕوو دەروونیش ڕووبه کۆشیایوە ملۆ،\nچی هەست و ویرنە بێ کە تاتەش و دیاکۆ دلێ تین گەرماو هامنیەنە بە قسە کەردەی و پەلە ئامەی و ئاد پاسەش زانا بەستەنیەکەیچ گڕوو دەروونیش هەنە و تاویای تاویۆ و تەرسوو تاتەو ئادینه وێش مەگێر، چیاکۆ زاناش چێش قومیان بەستەنیەکش فڕ داو وشک مردارە. ئیسە ئێتر ویر بە 25ت نیە دەور تڵاینا و گڕوو دەرونی نەکەرێوە، ئیسە ئێتر زانێ دیاکۆ ئادش دیەن و دانش شەقێ تا تاتەش بونه‌و ئانه‌یوه 25ت نیە دەور تڵاینێش بدۆ و گڕوو دەروونیش کشنۆوه. تاتەش شەپەکانیێوەش کوا بنوو گۆشوو چیاکۆیرە و نەما دەسش و پەردشەو پەی یانەی تا خاس تۆخمانیش کەرۆ بۆنەو دزیێوە کە کەردە بێش.\nئەداش سفرەش یاوارە، چیاکۆ کونجێوەنە کزش کەرده بێ، بنوو گۆشیش پێسە ڕەنگوو پەنامله سوورەکەو تاتەیش سوور بیە بێوە، دەروونش هورگریسابێ و گڕەکێ دەروونیش دیسان گڕ وزێنە دڵش و دڵش پێسە بناملە سوورەکێش سوور بیە بێوە.\nنویسیای وەڵین دیسان شۆڤینیزمی کوێری زمانی بەرامبەر بە زمانی هەورامی!!\nنویسیای دمایین سوٙنیٛ و کیسەڵی


مشتومڕ و دەمەتەقێیەكی زۆر لەسەر پێوەندیی نێوان زانست و دین كراوە و دەكرێت. هەن دەڵێن ئەو بابەتانەی دین پێیەوە خەریكە جیایە لەگەڵ ئەوانەی زانست لێیان دەكۆڵێتەوە.\nبابەتەكانی دین هەست و سوسەكردنن، كەچی بابەتەكانی زانست مەعریفە و حەقیقەتن. رێساكانی مەعریفە و حەقیقەت بەسەر هەست و سوسەكردندا جێبەجێ نابن، بواری هەست و سوسەكردنیش رێساكانی مەعریفە و زانستیان بۆ نابێت. زانست لەسەر بناغەی بەڵگەی ئەقڵی بیناكراوە، دینیش لەسەر خۆبەدەستەوەدانی بەرەنجامی بڕیاری دڵ بەڕێوەدەچێت.\nدین پێوەندیی مرۆڤ و خودایە. ملكەچی مرۆڤە بۆ ئەو خودایەی دەیپەرستێ. زانست چالاكییەكی مرۆییە و لەسەر بنەمای پرسیاركردن و دانانی گریمانە بۆ گەیشتن بە حەقیقەتی دیاردەكانی سروشت و پێوەنددار بە مرۆڤ دروستبووە. تێبینی و ئەزموون كۆڵەگەن بۆ مرۆڤ تا بگات بە حەقیقەتی زانستی.\nمەلاكان و ئەوانەی بانگەوازی دینی بڵاودەكەنەوە هەوڵدەدەن حەقیقەتی زانستی، لە رێی دەقێكی دینییەوە، بۆ بەهێزكردنی ئیمانی دینداران بەكاربهێنن، بۆیە هەیانە هەوڵیداوە «بەشێوەیەكی زانستی» قورئان تەفسیر بكات، وەك مستەفا مەحمود، كە نووسەرێكی ئیسلامیی میسرییە، لە كتێبی (القرێ‌ن محاولە لفهم عصری) وایكرد و پاشان د. عاتیف ئەحمەد، كە ئەویش هەر نووسەرێكی میسرییە، زانستییانە بەكتێبێك بە ناونیشانی (نقد القرێ‌ن محاولە لفهم عصری) وەڵامیدایەوە و بۆی سەلماند كە نابێ دەقی دینی، بخەینە بەر وردبینیی زانستی.\nئێستا كە ئەم وتارە دەنووسم، خۆڵێكی چڕ دەبارێ و ئاسمانی شار تەڵخە. ئەم دیاردەی خۆڵبارینەش ماوەیەكە یەخەی گرتووین و وا خەریكە زوو زوو دووبارە دەبێتەوە.\nئەوەی وایلێكردم ئەم دیاردەی خۆڵبارینە ببەستمەوە بە پێوەندیی نێوان دین و زانستەوە، كورتە ڤیدیۆی وتارێكی دینیی مەلایەكە كە باسی سوودەكانی خۆڵبارین لە روانگەیەكی دینییەوە دەكا و خۆڵبارین بە رەحمەتێكی خودایی دادەنێت و بە وردی باسی ئەو نیعمەتە خوداییە دەكا!\nدیاردەی خۆڵبارین، ئەگەر بمانەوێ قسەی لەسەر بكەین دەبێ گوێ لە شارەزایانی بواری زانستی جوگرافیا بگرین، نەك مەلایەك، كە هەموو ئەو قسانەی لەو بارەیەوە دەیكا دەچێتە خانەی وەعزی دینییەوە و لەڕووی زانستییەوە ناتوانرێ هیچ بەهایەكی زانستیی بۆ دابنرێت.\nبابای دینی دێ و باسی سوودەكانی خۆڵبارینمان بۆ دەكا و دەڵێ ئاسمان پڕیەتی لە ڤایرۆس و ئەگەر خودای گەورە خۆڵ نەبارێنێت ئەو ڤایرۆسانە لەناو ناچن و ئێمە ناتوانین دەرمانی دژە ڤایرۆس بەئاسماندا بڵاوبكەینەوە! مایەی پێكەنینە لەسەردەمی پێشكەوتنی زانستیدا، نەزانانە باسی دیاردەكانی سروشت، لەروانگەیەكی دینییەوە بكرێ، هەڵبەت بمانەوێ یان نا، ئەمە ناچێتە ناو خانەی لێكدانەوەی زانستییەوە!\nبەداخەوە، پێ بەپێی پێشكەوتنی زانست، لەناو كایەی دینیدا، هەندێ لەوانەی بەناوی دڵسۆزی بۆ دین و ئیمان و بڵاوكردنەوەی پەیامی خودایی، وتار پێشكەش بە نوێژكەران دەكەن، ژەهری نەزانی بڵاودەكەنەوە و خۆیان ماندوو ناكەن تا لە گوگڵ كەمێك بەدوای دیاردە سروشتییەكانەوە بگەڕێن و شتێك لەبارەیەوە فێربن، تا سەر لە خەڵك نەشێوێنن و كۆمەڵێك قسەی ناڕاست بەناوی دینەوە بە خەڵك بگەیەنن، لەكاتێكدا وەك لەسەرەوە گوتمان دین و زانست دوو شتی جیان و نابێ تێكەڵ بكرێن.


02/03/2021 ژمارەی بینراو 181\nته‌ندروستی دایك ڕاسته‌وخۆ كاریگه‌ری له‌سه‌ر ته‌ندروستی كۆرپه‌كه‌ی ده‌بێت له ماوه‌ی دووگیانیدا و بۆ ئه‌وه‌ی دایك ببێته خاوه‌نی كۆرپه‌یه‌كی ته‌ندروست باشتر وایه له ماوه‌ی دوگیانی و پێش دووگیانی ئاگاداری چه‌ند ڕێنماییه‌ك بێت كه دكتۆر نه‌وشاد پسپۆڕی پزیشكی خێزانی له‌م بابه‌ته‌دا باسیده‌كات.\nڕێنماییەکان پێش دوگیانی:\n1- پێویستە ۳ مانگ پێش بڕیاردانی سکپڕی پێویستە حەبی فۆلک ئەسید بخورێت.\n2- ئەو کەسانەی کێشیان زۆرە پێویستە هەوڵ بدەن کێشیان کەم بکەنەوە چونکە قەڵەوی هۆکارێکە بۆ نەزۆکی بە هۆی ئەوەی کە ئافرەتان لە کاتی دوگیانیدا کێشیان زیاد دەکات ولەو کاتەش ناتوانرێت رجیم بکرێت بۆیە باشترە پێش دوگیانی کێش زیاد نەبێت و بۆ دوورکەوتنەوە لە نەخۆشیە درێژخایەنەکانی وەکو شەکرەو پەستانی خوێن و بەرزبونەوەی کۆلسترۆل کە چەندین کێشە بۆ دایکی دوگیان و کۆرپەلە دروست دەکەن.\n3-ئەگەر هەر هەوکردنێک هەبوو لە کۆئەندامی زاوزێ ومیزەرۆ پێویستە چارەسەر بکرێت.\n4- دورکەوتنەوە لە جگەرە کێشان و خواردنەوە کحولییەکان .\nڕێنماییەکان لە کاتی سکپڕی:\n1- خواردنی خۆراکی تەندروست کە دەوڵەمەند بێت بە کالسیۆم وڤیتامین و پرۆتین وئاسن و کانزاکان.\n2- نابێت خواردن زۆر بخورێت بە بیانوی ئەوەی دو کەسن بەڵکو پێویستە ئەو خۆراکانە بخورێت کە زۆر ماددەی بەسودی تێدایە واتە جۆری خۆراکەکە گرنگە نەک بڕەکەی.\n3- بەکارهێنانی حەبی فۆلک ئەسید بە تایبەتی لە یەکەم مانگی سکپڕیدا،هەروەها بەکارهێنانی ئاسن و ڤیتامین و کانزاکان چونکە زۆر جار بە خواردن ناتواندرێت بە بڕی پێویست ئەو مادانە دابین بۆ دایک و کۆرپەلە،بەڵام نابێت هیچ دەرمانەک بەکاربهێنریت بە بێ رینمایی پزیشک.\n4- باشتر وایە لە ماوەی سکپری خواردنی میوەو شیرەمەنیەکان و گۆشت وجگەر بخورێت بە تایبەتی جگەری نوێ لەبەر ئەوەی پرە لە ڤیتامین A کە بەسودە بۆ چاوی کۆرپەلە.\n5- رێکردن بە پێی ئەنجامدانی چەند راهێنانێکی سوک بۆ بەدەست هێنانی لەشێکی تەندروست و زیادنەبوونی کێش لە کاتی دوگیانی.\n6- دوورکەوتنەوە لە جگەرە کێشان و خواردنەوە کهولییەکان.\n7- وەرگرتنی پشوی باش و خەوی ئارام چونکە لەم قۆناغەدا پێویستی بە پشووی زیاتر هەیە.


جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «RSYNC» - چاوگ\nجیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «RSYNC»\nوەک پێداچوونەوەی ٢١:٠٢، ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ (بینینی سەرچاوە)\n(←هەندێک لە فرمانەکان)\nدوایین پێداچوونەوەی ٢١:٠٥، ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ (بینینی سەرچاوە)\nنەرمەکاڵایەکە بۆ گواستنەوەی پەرگەکان بەکاردێت لە نێوان و ڕاژە و ڕاژەخوازەکاندا. تایبەتمەندی ئەم کە لە [[SCP]] جودا دەکاتەوە، ئەوەیە ئەم دەتوانێت پەڕگە دووبارەکان بهێڵتەوە و تەنها گۆڕانکارییە نویکان بگوازێتەوە. بۆیە یەکێکە لە تووڵە/پڕۆگرامە گرنگەکان لە دروستکردنی پاڵپشت Backup لەسەر ڕاژەکان. ئەم پڕۆگرامە سوود لە Checksum searching وەردەگرێ بۆ ناسینەوە و بارکردنی پەڕگەکان لە هەموو ئەگەرەکاندا.\nنەرمەکاڵایەکە بۆ گواستنەوەی پەرگەکان بەکاردێت لە نێوان و ڕاژە و ڕاژەخوازەکاندا. تایبەتمەندی ئەم کە لە [[SCP]] جودا دەکاتەوە، ئەوەیە ئەم دەتوانێت پەڕگە دووبارەکان بهێڵتەوە و تەنها گۆڕانکارییە نوێکان بگوازێتەوە. بۆیە یەکێکە لە تووڵە/پڕۆگرامە گرنگەکان لە دروستکردنی پاڵپشت '''Backup''' لەسەر ڕاژەکان. ئەم پڕۆگرامە سوود لە '''Checksum searching''' وەردەگرێ بۆ ناسینەوە و بارکردنی پەڕگەکان لە هەموو ئەگەرەکاندا.\n== بەکارهێنانی ==\nڕووکاری سەرەکی فرمانەکانی لەم ڕەگەوە دێن، کە:\nدوایین پێداچوونەوەی ٢١:٠٥، ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤\nنەرمەکاڵایەکە بۆ گواستنەوەی پەرگەکان بەکاردێت لە نێوان و ڕاژە و ڕاژەخوازەکاندا. تایبەتمەندی ئەم کە لە SCP جودا دەکاتەوە، ئەوەیە ئەم دەتوانێت پەڕگە دووبارەکان بهێڵتەوە و تەنها گۆڕانکارییە نوێکان بگوازێتەوە. بۆیە یەکێکە لە تووڵە/پڕۆگرامە گرنگەکان لە دروستکردنی پاڵپشت Backup لەسەر ڕاژەکان. ئەم پڕۆگرامە سوود لە Checksum searching وەردەگرێ بۆ ناسینەوە و بارکردنی پەڕگەکان لە هەموو ئەگەرەکاندا.\n# rsync FLAGS/OPTIONS SRC DEST\nزۆر گرنگە لە هەموو فرمانەکاندا -a دابنێی، چونکە سەلامەتی گواستنەوەی دەسەڵاتەکانی پەرگە و بوخچە بۆ خاوەنەکانیان دەهێڵێتەوە. ئەمەش بۆ بەڕێوبەر و پڕۆگرامەکانی ڕاژە و سیستەم زۆر بایەخدارە.\nهەندێک لە فرمانەکان\n-r بوخچەکان ڕوونووس دەکات\n-l بەستەرە پەڕگە ڕوونووس دەکات\n-p مافەکانی پەڕگەی سەرچاوە دەهێڵێتەوە\n-t کاتەکانی پەرگەی سەرچاوە دەهێڵێتەوە\n-g مافەکانی گرووپ بۆ پەرگەی سەرچاوە دەپارێزێ\n-o مافەکانی خاوەنێتی پەڕگەی سەرچاوە دەهێڵێتەوە (root)\n-D زانیاری ئامێرەکانی سەرچاوەکە دەپارێزێ (root)\nکاتێک پەڕگەیەک دەگوازێتەوە بۆ ئەو هەژمارەی دەسەڵات و مافی هەیە لەو پەڕەیە:\nrsync -a /boot/grub /bo/buxche\nیاخود پەڕگەکان بکاتە شێوە پەڕگەی پەستێنراوە TAR و لە شوێنێکدا هەڵی بگرێت:\n# rsync -zvh pallpisht.tar /tmp/backups/\nیان گواستنەوەی گورزەیەک پەڕگە بۆ شوێنێکی دیاریکراو لەسەر ڕاژە بە:\n# rsync -avz bo/gurze/ root@192.168.1.124:/home/sia\nیان کاتێک پەڕگەکان لەسەر ڕاژەیە و دەتەوێت بیخەیتە نێو ئامێری بەردەستت و بوخچەیەکەی تایبەت هەمان شت:\n# rsync -avzh root@192.168.1.124:/home/sia/mallper /tmp/gurzekan\nلە بارەی فرمانەکەوە لە ڕاژەی لینوکس\nوەرگیراو لە «https://chawg.org/w/index.php?title=RSYNC&oldid=3179»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٢١:٠٥ی ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ نوێ کراوەتەوە.


پێوەکراوی Kurdish Web Fonts بۆ هەموو وەشانەکان (plugin) (په‌ڕه 2) - Joomla - مەکۆکانی وێبچن\nپێوەکراوی Kurdish Web Fonts بۆ هەموو وەشانەکان (plugin) (په‌ڕه‌ی 2 له 3)\nمەکۆکانی وێبچن » Joomla » پێوەکراوی Kurdish Web Fonts بۆ هەموو وەشانەکان (plugin)\nوه‌ڵام: پێوەکراوی Kurdish Web Fonts بۆ هەموو وەشانەکان (plugin)\nئەوانەی خۆت هەموو بسڕەوە ئەوانە لە شوێنی دانێ.\n.art-hmenu a, .art-hmenu a:link\nئەگەر کاری نەکرد ئەوەی خوارەوە تاقی بکەوە.\n.art-hmenu a, .art-hmenu a:link, .art-hmenu a:visited, .art-hmenu a.active, .art-hmenu a:hover\nئەرێ بۆ وەڵامتان نەبوو خۆشەویستان\nزۆر زۆر زۆر سپاست دەکەم کێشە چارەسەر بوو\nلای منیش كار ناكات نازانم بۆ\nتکایە سەیری ڤیدیۆی فێرکاری بکە هەموو شتێك لەوێ ڕوونکرایتەوە.\nده‌ست خۆش کاک هه‌ڵبه‌ست کارێکی جوانه\nسه‌ركه‌وتووبيت براكه‌م به هيواى به‌رده‌وامى و چاره‌سه‌ر كردنى گرفته‌كان\nکاك موحەمەد ئەگەر گرفتەکان لێرە بنووسی ئەوە بەخۆشحاڵیەوە چارەسەریان دەکەین.\nكاك هه‌لبه‌ست من جوومله‌ی Joomla! 3.2.1 به‌كارده‌به‌م\nئه‌و پیوه كراوه بۆ ئه‌و وه‌شانه ده‌بیت هه‌ولمدا له ریی Url ه‌وه دایبمه‌زرینم به‌لام ده‌لیت هه‌له‌یه‌ك روویدا\nتكایه چاره‌سه‌ر هه‌یه\nبەڵێ دەبێت! هیچ کێشەیەکی نیە بۆ دامەزراندن، تەنها ئەوە نەبێت کە لەسەر دواین وەشان لە بەشی بەڕیوەبەرایەتی هەر شەش بەشەکە دەرناکەوێت، من لەلای خۆم چاکم کردووە تەنها ئەوە ماوە کە لە سەر ڕاژەی وێبچن نوێ بکرێتەوە بۆ بەکارهێنەران. لەبەر نەبوونی کات دەرفەتی ئەوەم نەبووە کە کارەکە زوو جێبەجێ بکەم. لە داهاتویەکی نزیکدا تاوتوێ دەکرێت و چارەسەر دەکرێت.\nبمانبوورن لە دواکەوتن.\nئێستا لەسەر وەشانی Joomla! 3.2.3 داممەزراند بەبێ کێشە.\nhttp://www.webchinupload.com/f/2014-03/ … ab419f.png\nده‌ستت خۆش كاك هه‌لبه‌ست منیش داممه‌زراند ..\nبه‌س كیشه‌یه‌كم هه‌یه چون سه‌ردیر و مینو كان له‌گه‌ل فونته‌كه بگونجینم فۆنته‌كانم ریك خست به‌لام ده‌رنه‌كه‌وت .\nوه‌ك ئه‌وه :\nدەتوانی سەیری ڕوونکردنەوەی پێوەکراوەکە بکەی کە بە ڤیدیۆ دامناوە لە دەستپێکی ئەو بابەتە!\nدەست خۆش بەڕاستی ئاسانکاریەکی زۆر بەسودە !\nسوپاس كاك هه‌لبه‌ست\nتكايه له‌مه يارمه‌تيم بده‌ن من ناتوانم كلاسه‌كانم بدۆزمه‌وه\nژوومله‌ی ٣ به‌كارده‌به‌م\nئه‌مه‌ش ئه‌و برگه‌يه كه ده‌مه‌وی ئه‌و پيوه‌كراوه فۆنته‌كه‌ی بگۆريت\nئه‌مه‌ش لينكی مالپه‌ر\nتكايه كلاسه‌كه‌م بۆ نوسن چونكه زۆر هه‌ولمدا به‌لام فۆنته‌كه ناگۆريت\nزۆر سوپاستان ده‌كه‌م\nئەرێ ئەو پلاگینەی kurdish web fonts بۆ نوێ ناکرێتەوە؟ چوونکە ئێستاکە چەندین فۆنتی جوانی کوردی وەک فۆنتی ڕوداو وە فۆنتی ئێن ئارتی زۆر بەکار دێن بەڵام بەداخەوە لەو پلاگینەدا زیاد نەکراون. تکایە ئەگەر کاتی زۆری ناوێت زیادی بکەن.\nنمونەی فۆنتەکان لێرە لە وێبچن باربکە و لێرە دایبنێ با چاوێکی لێ بکەین، چونکە لەوانەیە ئەو فۆنتانەی ئەوان بەکاری دەهێنن لەنێو فۆنتەکانی وێبچندا هەبێت بەڵام ئەوان لەژیر ناوێکیتردا بەکاری دەهێنن.\nنوێکردنەوە ئامادەیە کە لەگەڵ دواین وەشانیشدا کاردەکات بەتایبەت لەبەشی بەڕێوەبەرایەتیدا، بەڵام پڕۆژەیترم لەبەردەسدایە بۆ وۆڕدپرێس بۆیە دانانی نوێکاریەکان بۆ جووملە لەسەر ڕاژەی وێبچن دوادەکەوێت/دواکەوت.


ئەندامێکی لیژنەی دەستپاکیی پەرلەمانی کوردستان ئاشکرایکرد، مانگی ڕابردوو پێنج دادوەر بەهۆى خانەنشین بونیانەوە موچەکانیان ڕاگیراوە، بەڵام دوای چەند ڕۆژێک "لە دەرەوەی یاسا" جارێکی دیکە گەڕاونەتەوە سەر کارەکانیان و موچەیان پێدراوەتەوە.\nسەرچنار ئەحمەد، ئەندامی لیژنەی دەستپاکی لە پەرلەمانی کوردستان لە لێدوانێکدا بۆ "ناس کورد" (7ی کانونی دووەمی 2021) ڕایگەیاند، لەماوەی ڕابردوو دوای ئاگادار کردنەوەی دەستەی دەستپاکی لەلایەن لیژنەکەیانەوە کە خزمەتى پێنج دادەوەر لە دەرەوەی یاسای خانەنشینی درێژکراوەتەوە و موچەیان بۆ خەرجدەکرێت بڕیاردرا مووچەکانیان ڕابگیرێت.\nوتیشى، "بەڵام دوای چەند ڕۆژێک موچە بۆ ئەو پێنج داوەرە خەرجکراوە و گەڕاونەتەوە سەرکارەکانیان".\nسەرچنار ئەحمەد باسى لەوەشکرد، "دەستەی دەستپاکیان بانگهێشتى لیژنەکەیان کردووە و بەدواداچوونیان کردووە و بەڵیندراوە بۆ ئەم مانگە جارێکی دیکە داوا لە وەزارەتی دارایی بکرێت مووچەکانیان ڕابگیرێت."\nرونیشیکردەوە، "درێژکردنەوەی خزمەتى ئەو پێنج دادوەرە لەلایەن ئەنجومەنی دادوەرییەوە بووە و بەهۆی ئەوەى پێویستییان بووە لە دادگای تەمیز، بۆ ئەوەش بڕیاردراوە نوسراوێکی دیکە بۆ وەزارەتی دارایی بکرێت و لەم مانگەوە موچەکانیان ببڕێت و ئێمەش بەدواداچوون دەکەین".\nبەوتەى ئەو پەرلەمانتارە، جگە لەوە لە ئێستادا کارکراوە بۆ درێژکردنەوەی خزمەتی سێ کەسی دیکە لە داواکاری گشتی کە دوانیان لە ڕاپەڕینە و یەکێکیان لە دهۆکە.


ناوەندی مەم و زین یەکەم فێستیڤاڵی ساڵانەی ساز دەکات – Politic Press\nلە پێناو زیاتر گرنگیدان بە زمان و وێژە و فەرهەنگی کوردی، ناوەندی ڕۆشنبیریی مەم و زین لە شاری هەولێر، یەکەمین ڤیستیڤاڵی ساڵانەی خۆی لە دووەمین ساڵیادی دامەزراندنی خۆی سازدەکات لەژێر درووشمی :\nدا خەلقی نەبێژتن کو ئەکراد\nفێستیڤالەکە رۆژی هەینی ٩ ی ئەم مانگە کاتژمێر ٦ ی ئێوارە بەڕێوە دەچێت.\nمەم و زین لە ڕۆژی ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ وەک کتێبخانە و سەنتەرێکی کولتووریی سەربەخۆی ئەهلی دامەزراوە و لە لایەن چەند گەنجێکەوە خاوەندارێتیی دەکرێت و بەڕێوەدەبرێت. یەکێکە لە ناوەندە چالاکە کولتوورییەکانی هەرێمی کوردستان.\nکتێبخانەی مەم و زین بە پێنج زمانی جیاواز کتێب دەفرۆشێت، مەم و زین کاری چاپ و بڵاوکردنەوەش دەکات. کافێی مەم و زینیش بەشێکە لە ناوەندەکە، مەم و زین کۆڕ و کۆبوونەوەی ڕۆشنبیریش ساز دەکات و مانگانە چەندین کۆڕ و کۆبوونەوەی لێ ئەنجام دەدرێت.\nبەرنامەی ڤیستیڤاڵ بریتی دەبێت لە : ڕاپۆرتی کار و چالاکییەکانی ساڵێکی مەم و زین، بەخشینی خەڵاتی ڕێزلێنانی ساڵانە، وتەی کەسایەتی و ڕۆشنبیران دەربارەی مەم و زین، بەخشینی دیاری بە ئامادەبووان، پێشکەش کردنی چەند پارچە مۆسیقایەک.\nوەک ناوەندەکە ڕایگەیاندووە، ئەمساڵ بەهۆی پەتای کۆرۆنا، ڤیستیڤاڵی مەم و زین کورتخایەن دەبێت و چالاکیی زۆری تێدا نییە، بەڵام بۆ ساڵانی داهاتوو بەرنامەی ڤیستیڤاڵ زۆر فراوانتر دەبێت.


هیوا ناسیح: خوێندنه‌وه‌یه‌ک بۆ کتێبی مه‌یاده، کیژه‌که‌ی عێراق یان سه‌ربورده‌ی ژنه زیندانییه‌کانی ناو ده‌زگای ئه‌منی به‌غدا. – WTARIKURD\nهیوا ناسیح: خوێندنه‌وه‌یه‌ک بۆ کتێبی مه‌یاده، کیژه‌که‌ی عێراق یان سه‌ربورده‌ی ژنه زیندانییه‌کانی ناو ده‌زگای ئه‌منی به‌غدا.\nکتێبی (مه‌یاده کچه‌که‌ی عێراق، ژنێک ئه‌شکه‌نجه‌ی زیندانه‌که‌ی ده‌گێڕێته‌وه). ئه‌م کتێبه که نزیکه‌ی 400 لاپه‌ڕه‌ی قه‌باره مامناوه‌نده، به زمانی ئینگلیزی ساڵی 2003 دوای روخانی رژێم له نیویۆک چاپ و بڵاو ده‌بێته‌وه. بریتییه له گێڕانه‌وه‌ی چیرۆکی راستینه و سه‌ربورده‌ی کۆمه‌ڵێک ژن و کچی زیندانیکراوی سه‌رده‌می به‌عس له نێو ده‌زگای به‌دناوی ئه‌منی به‌له‌دییه له به‌غدا له ساڵی 1999دا. خانمه‌رۆژنامه‌نوسی ناسراوی ئه‌مریکی (جین سه‌سۆن) دایڕشتۆته‌وه و بڵاویکردۆته‌وه، ئه‌مه‌ش به رێککه‌وتن له‌گه‌ڵ مه‌یاده عه‌سکه‌ری، خاوه‌نی گێرانه‌وه و رووداوه‌کان. یه‌که‌م چاپی ئه‌ڵمانی هه‌مان ساڵ که له‌لایه‌ن چوارکه‌سه‌وه وه‌رگێڕراوه له ئه‌ڵمانیا بڵاوکراوه‌ته‌وه, تا ساڵی 2008 چاپی پێنجه‌می له‌وێ بڵاوکراوه‌ته‌وه، من ئه‌مه‌یانم خوێندۆته‌وه.\nئه‌م خانمه ڕۆژنامه‌نوسه ناسراوه که نزیکه‌ی 12 ساڵ له سعودییه ژیاوه، بۆیه باش شاره‌زای ژیان و گوه‌زران و نه‌ریت و به‌هاکانی عه‌ره‌بی و ئیسلامییه، هاوینی ساڵی 2008 سه‌روه‌ختی حوکمی سه‌ددام و گه‌مارۆی ئابوری به هۆی سزاکانی ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی نێوده‌وڵه‌تی له‌سه‌ر عێراق به هۆی بوونی چه‌کی کیمیاوی و بایۆلۆجی، که سه‌ددام نکۆڵی لێده‌کرد، ئه‌م بۆ کاری راگه‌یاندن وه‌ک رۆژنامه‌نوسێک سه‌ردانی به‌غدا ده‌کات و له‌وێ مه‌یاده ده‌ناسێت و ده‌بێت به وه‌رگێڕی ناوبراو. دوای چه‌ند هه‌فته‌یه‌ک کاره‌که‌ی ته‌واو ده‌بێت و ده‌گه‌ڕێته‌وه ئه‌مریکا. به‌ڵام په‌یوه‌ندییه‌کی زۆر توند و رۆحی له نێوانیان دروست ده‌بێت و به نامه و ته‌له‌فون به‌رده‌وام ده‌بێت. مه‌یاده ماوه‌یه‌ک ون ده‌بێت و دوای ده‌رکه‌وتنه‌وه‌ی که له‌زیندان بووه، ده‌گاته لای دایکی له عه‌ممان و له‌وێوه به‌ش به‌ش چیرۆکی زیندانیکردنی و ره‌وشی قێزه‌ونی ناو زیندانه‌که‌ی بۆ جین ده‌نێرێت، تا له ئه‌نجامدا ئه‌م کتێبه‌ی لێ به‌رهه‌م دێت.\nمه‌یاده له ئه‌وروپا خوێندویه‌تی و بڕوانامه‌ی زانکۆی هێناوه و ئینگلیزییه‌کی زۆر باشی زانیوه، له گه‌نجیدا ده‌ست ده‌کات به کاری رۆژنامه‌نوسی و یه‌کێک ده‌بێت له رۆژنامه‌نوسه به‌تواناکانی سه‌رده‌می خۆی له سه‌ره‌تای هه‌شتاکاندا و به‌م هۆیه‌وه سه‌ددام دوو جار خه‌ڵاتی ده‌کات (وێنه‌کانی ناوبراو له‌گه‌ڵ سه‌ددامدا له کتێبه‌که‌دا بڵاوکراوه‌ته‌وه). دواتر له مێرده‌که‌ی جیاده‌بێته‌وه، ئه‌م که دوو مناڵی هه‌یه، که ناویان عه‌لی و فایه. ئیتر چاپخانه‌یه‌ک له به‌غدا ده‌کاته‌وه و چه‌ند که‌سێک کاری تێدا ده‌که‌ن و خۆی به‌ڕێوه‌ی ده‌بات. له‌وێدا کاری چاپکردنی مه‌لزه‌مه و پۆسته‌ر و له‌به‌رگرتنه‌وه ده‌کات. رۆژێکی ئاسایی ده‌چێته سه‌ر کار و له پڕ دوو کارمه‌ندی ئه‌منی به‌عسی دێن و داوای لێده‌که‌ن له‌گه‌ڵیان بچێت، ئیتر ده‌یبه‌ن بۆ زیندانی به‌له‌دییات له به‌غدا، به‌شی 52 که ته‌رخانه بۆ ژنه زیندانییه‌کان. ئه‌و زیندانه یه‌کێک بووه له به‌دناوترین شووێنی ئه‌شکه‌نجه‌دان و ئازاری جه‌سته‌یی و ده‌روونی زیندانییانی سیاسی. ئیتر لێره‌وه چیرۆکه‌که ده‌ست پێ ده‌کات.\nمه‌یاده که نازانێت له سه‌ر چی گیراوه له به‌شی 52ی زیندانه‌که له گه‌ڵ 17 کچ و ژنی تردا زیندانی ده‌کرێت، که ته‌مه‌نییان له نێوان بیسته‌کان و په‌نجاکاندایه، ئه‌و ژنانه هه‌ندێکیان چه‌ندان مانگ و هی تریان چه‌ندان ساڵه له ژێر ئه‌شکه‌نجه‌ی ده‌رونی و جه‌سته‌یی و سه‌ختدان. ئه‌و هه‌موو ناوبانگ و ده‌وڵه‌مه‌ندی و ناسراوی و په‌یوه‌ندییه تایبه‌تییانه‌یان له سه‌ره‌تادا هیچ دادی نادا و له هه‌مان دۆخی ئازاراوی و سه‌ختی زیندانه‌که‌دا وه‌ک ئه‌وانی دی ده‌ژی و کات به‌سه‌ر ده‌بات و ئه‌شکه‌نجه‌ی توند و بێبه‌زییانه‌ش ده‌درێت. نه‌ک هه‌ر ئه‌مه رۆژانه گوێیان له ئازار و هاوار و ناڵه‌ی زیندانییه‌کان و ئه‌شکه‌نجه‌دانیان ده‌بێت. ئه‌و ژنه له به‌ر تاریکی و سامناکی زیندانه‌که له کتێبه‌که‌دا به (ژنانی تارمایی) ناوی هاوزیندانییانی ده‌هێنێت، زۆربه‌یان له‌سه‌ر تاوانی بچوک، که هیچ په‌یوه‌ندی به سیاسه‌تیشه‌وه نییه، گومانییان لێ کراوه و به سیاسیی تاوانبار کراون. رۆژانه به به‌رنامه بۆ لێکۆڵینه‌وه و ئه‌شکه‌نجه‌دان بانگ ده‌کرێن و دواتر له ڕه‌وشێکی ته‌واو بێهێزی و زۆرجار به بێهۆشی به له‌ش و سه‌روچاوی خوێناوییه‌وه ده‌گه‌ڕێنرێنه‌وه زیندانه‌که. هه‌ندێکیان کچی زۆر جوان و دڵگیرن و پێده‌چێت ته‌نها بۆ ملکه‌چپێکردن و تێرکردنی ئاره‌زوو و رابواردنی به‌ڕێوبه‌رانی زیندان تاوانییان خرابێته پاڵ و زیندانیکرابێتن. هه‌ندێکیان له‌سه‌ر که‌سوکاریان گیراون. مرۆڤ که ئه‌و ئه‌شکه‌نجه و سوکایه‌تییانه ده‌بینێت، که ده‌گاته ڕاده‌ی له مرۆڤ خستنی زیندانییان و شکاندنی شکۆ و که‌رامه‌تیان، درک به دڕندایه‌تی به‌عس و پاسه‌وانانی زیندان ده‌کات، که چه‌نده دڵره‌ق و بێبه‌زه‌یی و نامرۆڤ بوونه! دیاره سه‌رجه‌م ده‌سته‌ڵاته دیکتاتۆر و تاکڕه و پۆلیسییه‌کان هاوشێوه‌ن له‌مه‌دا.\nئه‌م چونکه پێشینه‌یه‌کی رۆشه‌نبیری فراوانی هه‌یه، ده‌ست ده‌کات به گێڕانه‌وه‌ی مێژوو بۆ هاوزیندانییه‌کانی، دامه‌زراندنی وڵاتی عێراق، تا مردنی شا فه‌یسه‌ڵی یه‌که‌م 1933 له سویسرا، ئینجا شای نوێ و تا ڕوخاندنی شا و دامه‌زراندنی کۆماریی ساڵی 1958. چیرۆکی ژیانی خۆی و باوانی و بنه‌ماڵه‌که‌یان، هه‌روه‌ها چیرۆکی نهێنیییه‌کانی ماڵی سه‌دام و په‌یوه‌ندی خراپ و ناکۆکی نێوان سه‌دام و ساجیده‌ی ژنی و هێنانه‌وه‌ی ژن به‌سه‌ریدا له لایه‌ن سه‌دامی مێردییه‌وه. که به‌وردی ئاگاداره و زانیاری هه‌بووه. هه‌روه‌ها باسی فازڵ به‌ڕاک ده‌کات، که سه‌رکرده‌یه‌کی دڵسۆز و وریای به‌عس بووه و په‌یوه‌ندییه‌کی توند و تۆڵی له‌گه‌ڵ ماڵی ئه‌ماندا هه‌بووه، ئه‌و پیاوه ده‌گاته سه‌رۆکی گشتی هه‌وڵگریی (ئیستخبارات)ی عێراق و یه‌ک له که‌سه هه‌ره نزیک و دڵسۆزه‌کانی سه‌ددام بووه، که‌چی ته‌نها له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ژماره حسابییه‌کی بانکی له سویسرا ده‌کاته‌وه، ده‌یخه‌نه زیندان و پاش سوکایه‌تی و ئه‌شکه‌نجه‌دانێکی زۆر ده‌یکوژن. وه‌ک چۆن هیچ ده‌سته‌ڵاتێکی سته‌مکار وه‌فای بۆ که‌سه دڵسۆز و هه‌ره نزیکه‌کانی خۆشی نییه و رۆژێک له‌ناویان ده‌بات، که کاری پێیان نه‌ما! ئه‌مه له نێو حزبه کوردییه‌کانیشدا هه‌یه.\nله باسی دڕنده‌ی سه‌ددامدا ده‌ڵێت، سه‌دام به ئه‌نقه‌ست ده‌رمانی پێویستی نه‌خۆشیی کوشنده‌ی نه‌ده‌نارد بۆ نه‌خۆشخانه‌کان تا زۆرترین مناڵ ببنه قوربانی و له میدیای جیهانیدا وه‌ک به‌رئه‌نجامی ئابڵۆقه‌ی ئابوری سه‌ر عێراق ده‌نگبداته‌وه، هه‌ر به هه‌مان مه‌به‌ست کاروانی ڕیزی تابوتی به‌تاڵی رێکده‌خست به‌ره‌وگۆڕستان، گوایا مناڵی ساوای مردون له‌به‌ر نه‌بوونی شیر و ده‌رمان…هتد. پاشان دێته سه‌ر چاوپێکه‌وتنێکی رۆژنامه‌وانی له‌گه‌ڵ عه‌لی حه‌سه‌ن مه‌جید، و ده‌ڵێت عه‌لی کیمیاوی که‌سێکی زۆر گێل خۆبه‌شتزان و که‌مزانیاری بوو به‌ڵام نکۆڵی له ژیانی مناڵێتیی به کوله‌مه‌رگی و هه‌ژاری خۆی نه‌ده‌کرد.\nوه‌ک ره‌خنه و سه‌رنج، ناوبراو هه‌رچه‌نده به‌عسی نه‌بووه، به‌ڵام رۆژنامه‌نوسێکی چالاکی ده‌زگای راگه‌یاندنی به‌عس بووه. زۆریش سه‌رسامه به بیروباوه‌ر و فه‌لسه‌فه‌ی فکریی ساتع ئه‌لحوسریی باپیری (باوکی دایکی)، له کاتێکدا که بیروباوه‌ڕه‌کانی ئه‌و هه‌ندێکیان شۆفێنین، بۆ نمونه باوه‌ڕی وایه سه‌رجه‌م که‌مه‌نه‌ته‌وه‌کانی نێو وڵاتانی عه‌ره‌بی له‌نێو بۆته‌قه‌ی ئوممه عه‌ره‌بیدا بتوێنه‌وه بۆ خزمه‌تی عه‌ره‌ب و عروبه، وه ڕای وایه عه‌ره‌ببوون شانازییه و ده‌بێت هه‌موو شتێکی به‌قوربان بکرێت، ته‌نانه‌ت یه‌ک له کتێبه‌کانی به ناوی (العروبه اولا)ه‌وه‌یه! ده‌بوو مه‌یاده وه‌ک که‌سێک که له ئه‌وروپا خوێندوێتی، ره‌خنه‌ی له‌و بیرکردنه‌وانه‌ی گرتبا. له‌مانه‌ش هه‌موو سه‌یرتر، پاش ئه‌و هه‌موو ئازاردان و سوکایه‌تییانه‌ی پێی ده‌کرێت، ته‌نها ره‌خنه له کاروکرده‌وه‌کانی سه‌ددام و به‌عس ده‌گرێت، به‌ڵام نابێته ئه‌ندام له حزبێکی نه‌یاری سه‌ددامدا یان دژی رژێم هیچ چالاکییه‌ک ناکات، یان لای که‌می له‌و کتێبه‌دا باس نه‌کراوه، که کارێکی دژ به رژێم کردبێت وه‌ک خه‌بات دژ به دیکتاتۆرییه‌ت و سه‌رکوتکردن. دواتر چیرۆکی زۆربه‌ی ژنه‌زیندانییه‌کان ده‌گێڕێته‌وه. له به‌دواداگه‌ڕانیشم بۆ ئه‌م ژنه، زانیم که ساڵی 2005 به شێرپه‌نجه کۆچی دوایی کردوه.\nهیوا ناسیح: ده‌فته‌ری یادداشتی رۆژانه له به‌غداده‌وه، یان چیرۆکی که‌وتنی به‌غدا. - 2022-01-06\nهیوا ناسیح: خوێندنه‌وه‌یه‌ک بۆ کتێبی مه‌یاده، کیژه‌که‌ی عێراق یان سه‌ربورده‌ی ژنه زیندانییه‌کانی ناو ده‌زگای ئه‌منی به‌غدا. - 2021-12-01\nهیوا ناسیح: ڕۆژنامه‌نوس یان قه‌ڵه‌مپۆلیس؟ - 2021-11-17\nکێشەی کۆچ بەران، لەنیگایەکی ترەوە.


عەبادی بڕیاری خانەنشینبوونی پەرلەمانتارانی عێراقی رەتكردەوە – تۆڕی میدیایی خەڵک\nعەبادی بڕیاری خانەنشینبوونی پەرلەمانتارانی عێراقی رەتكردەوە\n2018/07/20 - 6:24 PM\nنوسینگەی حەیدەر عەبادی سەرۆك وەزیرانی عێراق ئاشكرای كرد كە عەبادی خانەشینبوونی پەرلەمانتارانی عێراقی رەتكردووەتەوە.\nنوسینگەی عەبادی لە راگەیەندراوێكدا رایگەیاندووە “سەرۆكی ئەنجومەنی وەزیران حەیدەر عەبادی یاسای ئیمتیازاتی پەرلەمانتارانی رەتكردەوە كە بە نهێنی لەلایەن پەرلەمانەوە پەسەندكراوە و سەرۆكایەتی كۆماریش ئێستا بەركاری كردووە”.\nراشیگەیاندووە كە تانەی لێ دەدەن لەبەر ئەوەی رەزامەندی حكومەتی بۆ وەرنەگیراوە، كە كاریگەری دارایی هەیە.\nچەند رۆژی رابردوو فواد مەعسوم سەرۆك كۆماری عێراق مەرسوومی خانەنشینبوونی 325 پەرلەمانتاری خولی رابردووی پەرلەمانی عێراقی دەركرد بە موچەی مانگانەی شەش ملیۆن دینار بۆ هەر یەكێكیان.\nلە خۆپیشاندانەكانی ئەمڕۆی باشوری عێراق و بەغدادا خۆپیشاندەران داوای سەرەكییان هەڵوەشاندنەوەی پەرلەمان و خانەنشینی پەرلەمانتاران بوو، بەهۆی ئەوەی بارگرانی زۆری لەسەر بودجەی وەڵات دروستكردووە.\nخۆپیشاندانی “توڕەیی” دەستی پێكرد.. كوژراو و بریندار هەیە\n2020/05/31 - 9:30 PM\nسەركردەیەكی بەرەی ڕزگاری و گەشەپێدانی سوننەكانی عیراق، كە لەلایەن نوجێفی-یەوە سەرۆكایەتی دەكرێت ئاشكرای دەكات، كە كوتلە سیاسییەكان دەستیان كردووە بە ئامادەكاری بۆ ئەنجامدانی ساختەكاری لە هەڵبژاردنەكانی داهاتوودا.\nحازم جەنابی، سەركردەیەكی بەرەی ڕزگاری و گەشەپێدان بە ئاژانسی (المعلومە)ی ڕاگەیاندووە، ئەوەی ڕوودەدات لە گۆڕانكاری لە فەرمانبەرانی كۆمسیۆن نیشانەی ئەوەیە، كە هەندێك لە كوتلە سیاسیەكان دەیانەوێت دەستوەردان و یاری بە كۆمسیۆنی هەڵبژاردنەكانەوە بكەن.\nڕاشیگەیاندووە، بەشدارانی پڕۆسەی سیاسی كاردەكەن بۆ ئەوەی لە هەڵبژاردنەكانی داهاتوودا ساختەكاری گەورە بكەن.\nئاماژەی بەوەشكردووە، هەڵبژاردنەكانی داهاتوو پاك و بێگەرد نابن بەهۆی ئەوەی تاوەكو ئێستا سیاسییەكان كۆنتڕۆڵی دۆخی سیاسی وڵاتیان كردووە.\nلای خۆشیەوە، د. موسەننا ئەمین، ئەندامی پەڕلەمانی عیراق لە فراكسیۆنی یەكگرتوو هۆشداری دا بە كۆمسیۆنی باڵای هەڵبژاردنەكانی عیراق كە دانانی بەرپرسی ئۆفیس و بەش و لقەكانی لە پارێزگاكان دوور لە حیزبە باڵادەستەكان بێت.\nئاماژەی بەوەشكرد، كە كۆمسیۆنی باڵای هەڵبژاردنەكانی عیراق ویستوویانە لەڕێگەی چاوپێكەوتنی سكایبەوە، كە تەنها چەند خوولەكێكی خایاندووە بەرپرسی ئۆفیس و بەشەكان دابمەزرێنێت، كە ئەمەش كارەساتی گەورەی لێدەكەوێـتەوە.\n2020/05/31 - 6:12 PM\nوەزارەتی تەندروستی و ژینگەی عیراق ڕایدەگەیەنێت ، بەردەوام ژمارەی تووشبووان كۆرۆنا ڕوو لە زیادبوونە و ئەمڕۆ یەكشەممە 260 كەس تووشبوون و 46 كەسیش چاكبوونەوە 10 كەسیش گیانیان لەدەستداوە .\nوەزارەتی تەندروستی و ژینگەی عیراق لە بەیاننامەیەكدا ئاماژەی بەوەكردووە، كە ئەمڕۆ یەكشەممە 31ی ئایاری 2020 پشكنین بۆ 5 هەزار و 381 ئەنجامدراوە و 260 كەس ئەنجامی پشكنینەكانیان پۆزەتیف دەرچوون ، كە زۆرینەیان لە بەغدا بوون و 24 كەسیش لە سلێمانی و 7 لەكەركوك و 4 لە دهۆك تۆماركراوە.\nڕاشیگەیاندووە، هەر ئەمڕۆ 46 تووشبووی ڤایرۆسی كۆرۆنا چاكبوونەوە، كە زۆرینەیان لە بەغدا بوون هاوكات 10 حاڵەتی مردنیش بەو ڤایرۆسە تۆماركرا.\nئاشكراشی كردووە، كۆی گشتی تووشبووان بە كۆرۆنا گەیشتۆتە 6 هەزار و 439 كەس و چاكبوونەوەش 3 هەزار و 156 كەس و مردنیش 205 كەس و دەشڵێت:”هێشتا 3 هەزار و 78 كەس لەژێر چاودێری پزیشكیدان و 46 توشبوون لە چاودێری چڕدان”.\n2020/05/31 - 6:00 PM\nشانەی سقوور لە وەزارەتی ناوخۆی عیراق شكست پێهێنانی چەند هەوڵێكی داعش بۆ كردەوەی تیرۆرستی لە ناوچەكانی عیراق و هەرێمی كوردستان ئاشكرادەكات و دەشڵێت: “دوو سەركردەی داعش دەستگیر كراون”.\nئەبو عەلی بەسری، سەرۆكی شانەی سقوور و بەڕێوەبەری گشتی هەواڵگری و دژە تیرۆر لە وەزارەتی ناوخۆی عیراق بە راگەیاندنی فەرمی عیراقی ڕاگەیاندووە، “لەم ئۆپەراسیۆنەدا دوو تیرۆریستی داعشمان لە بەسرە بەناوەكانی شەهاب رائید عەبدوللـەتیف تەمیمی و یاسر خالیدی دەستگیركرد، كە بەرپرسی پەیوەندیكردن و كۆكردنەوەی پاشماوەی داعش بوون لە پارێزگا ڕزگاركراوەكان.\nئاشكراشی كردووە، ئەو دوو تیرۆریستە پێشتر كردەوەی تیرۆریستییان دژی هێزە چەكدارەكان و پێشمەرگە و حەشدی شەعبی ئەنجام داوە، هاوكات لە سەردەمی دەسەڵاتداری داعش لە نەینەوا و رومادی و سەڵاحەدین لە ساڵی 2014 سەرانەیان لە خەڵكی وەرگرتووە و هاووڵاتیانیان ئەشكەنجەداوە.\nبەسری دەشڵێت: “لە چەند ئۆپەراسیۆنێكی خێرا توانیمان بەمدواییە شكست بە چەند كردەوەیەكی تیرۆریستی بهێنین، كە بەغدا و پارێزگاكان و هەرێمی كوردستانیان دەكردە ئامانج”.\nوتار49 خولەک پێش ئێستا


هەموو شتێک لەسەر سەیارەی چانگان ئیدۆ - هەرزان بڵاگ\nهەموو شتێک لەسەر سەیارەی چانگان ئیدۆ\nئەم بابەتە لەسەر چانگان ئیدۆ نووسراوە و لەلایەن تیمی ناوەڕۆکی هەرزانەوە نووسراوە.\nناساندنی چانگان ئیدۆ\nکۆمپانیای چانگان کە لە 1962ەوە لە چین چالاکە و پێشووتریش سەیارەی ساسۆکی، مازدا، فۆرد و PSSی بۆ بازاڕی ئەو وڵاتە مۆنتاژ کردووە، لەم دەیەی ڕابردووەدا خۆی بۆتە یەکێک لە بەرهەمهێنەرانی سەرەکیی ئۆتۆمبێڵی چین. چانگان ئیدۆ، قەمەرەیەکی کۆمپەکت یان بە وتەی ئەورووپییەکان سەیارەیەکی بنەماڵەییی چکۆلەیە. بەرەی یەکەمی چانگان ئیدۆ لە ساڵی 2012دا هاتە بازاڕەوە. دیزاینی ئەم سەیارەیە لە ئەستۆی سەنتەری دیزاینی چانگان لە ئیتاڵیادا بووە و یەکەمین کانسێپتەکەی لەژێر ناوی C201 لە پیشانگای ئۆتۆمبێلی پێکەنی 2010 و بە شێوەی فەرمی لە پیشانگای نێونەتەوەییی ئۆتۆمبێلی فرانکفۆرتی 2011 خرایە بەردەست. پاش هاتنە بازاڕی ئەم قەمەرەیە، چانگان کراسئۆڤێری CS35یشی هەر لەسەر بنەمای ئیدۆ بەرهەم هێنا.\nدیزاینی دەرەوەی ئیدۆ، بەڕاستی جوانە و لە ناوەوەی کابینیشی دیزاینێکی سپۆرتی سەرنجڕاکێشی هەیە. لە وەشانی سەرەکیدا، شاشەیەکی 9 ئینچی لە ئاقارێکی 3 ڕەهەندیدا دانراوە، پلەکانی پشتی سوکان، کلیلی کۆنترۆڵی میدیا لەسەر سوکان و داشبۆرد کە هەستی فۆردێکت پێ ئەبەخشن.\nمەکینەی 1600 س.س. و 16 سوپاپیی ئەم سەیارەیە کە چانگان بە تەکنۆلۆجیای bluecore گەشەی پێ داوە و پاشان هەر ئەم مەکینەیەی لە کراسئۆڤێریشدا بەکار هێناوە، کەمێک زیاتر لە 120 ئەسپی هەڵم و لە سووڕی مەکینەی 5000 سووڕدا، زەبری 280 نیۆتۆن مەتر بەرهەم دێنێت. بە ڕێژەیەکی کەم ژینگە پیس ئەکاتەوە و 4 گێڕی ئۆتۆماتیکی هەیە کە هێزی مەکینە ڕائەگوێزنەوە، چانگان ئیدۆ سوکانی هایدرۆلیکی و برەیکی دیسکی بەکار دێنێت.\nلەزی کەمتر لە 12 چڕکەی ئەم ئۆتۆمبێلە لەنێوان سەیارە چینییەکاندا، ئەکرێ بڵێی لەزێکی پەسندکراوە. ئەگەرچی مەسرەفی تێکەڵی سووتەمەنیی ئەم سەیارەیە زیاتر لە 7 لیتر لە 100 کیلۆمەتردایە و ئەمە پێگەیەکی مامناوەندی پێ ئەبەخشێت. بەڵام تانکە 52 لیترییەکەی بۆ مەودای دوورودرێژ داڵغەیەکی وات بۆ ناهێلێتەوە.\nچانگان ئیدۆ بە دوو ئایربەگ و سیستەمە ئەمنیییەکانییەوە وەک ESP، EBD، ABS و TCS ئەتوانێ نمرەی تەواو وەربگرێت. ئەڵبەت لە تاقیکردنەوەی C-NCAP وەشانی 6 ئەیرباگیی ئەم ئۆتۆمبێلە بەکار هێنرا.\nلە پێداویستییە ئەمنییەکانی ئەم سەیارەیە ئەکرێ ئاماژە بکرێتە سانڕووف، کۆمپیوتەری سەفەری، سیستەمی دژی دزین (Immobilizer)، سنسەری گێڕی دواوە، سیستەمی هەڵدانەوەی جامی پێشەوە و دواوە، ڕووپۆشی جڵدیی سوکان و کوشنی جڵدی، لایتی هاڵۆژن و تەمشکێنی دواوە و پێشەوە، ئاوێنەی تەنیشتیی کارەبایی، سیستەمی گۆڕینی کەشوهەوا، قایشی دڵنیایی کە ئەتوانی بەرزایی و درێژییەکەی بگۆڕیت، تەسجیل کەوا ڕادیۆشی هەیە، سیدی، USB و شەش موکەبەرە.\nکۆمپانیای چانگان هەتا ساڵی 2014 نموونەی جانتاییی (XT)، هایبریدی (Blue) و تەواو ئەلیکترۆنیی (EV)ی ئەم سەیارەیەی هێنایە بازاڕەوە. بەرەی دووهەمی ئەم سەیارەیەش لە فێبریڤێری 2018دا ناسێندراوە.\nchangan ئۆتۆمبێل تەکنەلۆجیا چانگان چین سەیارە سەیارەی چینی سین لەز\nسوودەکانی جامی ڕەشی سەیارە\nچێژی نایابی ئۆتۆمبێلە کلاسیکەکان (Renault 5)\n762 جار بینراوە


لاهور شێخ جه‌نگی: قبووڵی ناكەین چوار ساڵی داهاتوو وەكو چوار ساڵی رابردوو زۆنی سەوز پشتگوێ بخرێت\nلاهور شێخ جەنگی، بەرپرسی ئاژانسی پاراستن و زانیاری/ زانیاریی هەرێمی كوردستان لە چاوپێكەوتنێكی «ئاژانس»دا جەخت لەوە دەكاتەوە كە سەرجەم كاندیدەكانی یه‌کێتیی نیشتیمانیی كوردستان بۆ كابینەی نوێی حكومەت بە كاندیدی خۆی دەزانێت و ئاشكراشی دەكات كە ماوەی ساڵێكیان داناوە بۆ چاودێریكردنی نوێنەرانی یه‌کێتیی لە حكومەت و ئەگەر ئەدایان باش نەبێت لا دەبرێن و دەشڵێت "قبووڵی ناكەین چوار ساڵی داهاتوو وەكو چوار ساڵی ڕابردوو، زۆنی سەوز پشتگوێ بخرێت، دەبێت هەوڵ بدەین لەم ساڵانەی ئاییندەدا ئەو غەدرانەی ڕابردوو لا ببرێن و ڕاست بكرێنەوە".\nلاهور شێخ جەنگی لە چاوپێكەوتنێكی "ئاژانس"دا باس لە بارودۆخی ناوخۆی یه‌کێتیی دەكات و جەخت لەوە دەكاتەوە كە ئەنجامدانی كۆنگرەی یه‌کێتیی حەتمییە و بۆ "تەسفیەی حسابات نییە" و دەبێت لە شەش مانگی ئاییندەدا ئەنجام بدرێت و دەشڵێت "نە باڵم هەبووە نە باوەڕیشم بە باڵباڵێن هەیە".\nئاژانس: سەرەتا لەوەوە دەست پێ دەكەین، كە هەندێك تێكدانی ڕەوشی كەركوك لە ساڵی 2017 بە هەوڵ بۆ لێدان لە پێگەی یه‌کێتیی لەو شارە ناو دەبەن، ماوەیەكی زۆر و هەوڵێكی زۆری ویست تا جارێكی تر یه‌کێتیی بتوانێت پارێزگارێكی كوردی یه‌کێتیی بۆ كەركوك دابنێتەوە. جەنابیشت یەكێك بوویت لە بەرگریكارانی كوردستانیبوونی كەركوك و دانانی پارێزگارێكی یه‌کێتیی بۆ ئەو شارە. ئایا ئێستا پارێزگارێكی كورد و یه‌کێتیی بۆ كەركوك دادەنرێت؟\nئاژانس: دانانی پارێزگارێكی كورد بۆ كەركوك، چی دەگۆڕێت لە دۆخی شارەكە؟\nئاژانس: پڕۆژەیەك هەیە بۆ پووچەڵكردنەوەی تەعریب؟\nئاژانس: ئەی بۆ گەڕانەوەی هێزی پێشمەرگە و ئاسایش بۆ كەركوك هیچ گفتوگۆیەك هەیە لەگەڵ بەغدا؟\nئاژانس: پێتان وایە حكومەتی هەرێم بتوانێت ڕۆڵی هەبێت لە درووستكردنی هەماهەنگی لە نێوان دەزگا ئەمنییەكانی هەرێم لەگەڵ دەزگا ئەمنییەكانی كەركوك؟\nئاژانس: دانانی پارێزگارێك بۆ كەركوك، پێویستی بەوە هەیە، ئەوەی لە ساڵانی ڕابردوو ڕووی داوە قەرەبووی بكاتەوە. ئایا وەكو یه‌کێتیی هیچ پلانێكتان هەیە بۆ چاودێریكردن و لێپرسینەوە لە پارێزگار و لێپرسراوە ئیدارییەكانی تری شارەكە؟\nلاهور شێخ جەنگی: من پێم وایە یه‌کێتیی نیشتمانیی كوردستان، مادام ئەم شەڕە گەورەیەی لەسەر كەركوك و پارێزگارێكی كورد بۆ كەركوك كرد، نابێت ئەمجارە بە هیچ شێوەیەك كەمتەرخەم بێت. بە تایبەتی لەو خولەی ڕابردوو كە پارێزگاری كەركوك سەر بە یه‌کێتیی نیشتمانیی بوو، لە دواییدا دەركەوت كە لە ماوەی دەسەڵاتەكەیدا چەندەها كارەساتی بەسەر كەركوك و یه‌کێتییدا هێناوە. ئەمجارەیان یه‌کێتیی زۆر لەسەری دەكەوێت ئەگەر بە وردی چاودێریی كار و چالاكییەكانی پارێزگاری كەركوك نەكات. من لەگەڵ ئەوەم یه‌کێتیی بتوانێت چەندین ڕاوێژكار لە بوارە جیاوازەكان بۆ ئەو پارێزگارە دابین بكات بۆ ئەوەی تووشی هەڵە نەبێت. پێم وایە دەبێت چاودێری بكرێن بۆ ئەوەی تووشی هەڵە نەبن. پارێزگاری ئەمجارە پێویستە كارێك بكات كە جگە لە دڵی كوردان، بتوانێت دڵی توركمان و عەرەبیش بە لای خۆماندا ڕابكێشێت. بۆ ئەوەی لە دانانی پارێزگارێكی كورددا، نە توركمان و نە عەرەب، بیر لەوە نەكەنەوە لە دژمان بووەستن.\nئاژانس: سەبارەت بە پێكهێنانی كابینەی نوێی حكومەت، ئەوەی دەبینرێت ئەمجارە یه‌کێتیی پێش لایەنەكانی تر توانیویەتی كاندیدەكانی پێشنیار بكات و هاوكات كۆدەنگییەكیش دەبینرێت لەناو سەركردایەتیی یه‌کێتییدا لەو بارەیەوە. ئایا جەنابت خوێندنەوەت چییە بۆ ئەم بارودۆخە نوێیەی یه‌کێتیی؟\nئاژانس: كاندیدت هەبووە بۆ وەزارەتەكانی ئەم كابینەیە؟\nئاژانس: ئایا یه‌کێتیی تا چەند پشتیوانی لەم كابینەیە دەكات و ئایا هیچ مەرجێكتان هەبووە بۆ بەشداریكردن لە كابینەكە؟\nئاژانس: دوو ڕای جیاواز هەیە لەناو خەڵكدا سەبارەت بە كاندیدەكانی حكومەت، هەندێك دەڵێن كاندیدەكانی ئەم جارە، لە ڕووی تەمەنەوە، پێگەیشتووترن و لە ژیانی تایبەتیی خۆیاندا ئەزموونیان زیاترە و هەندێكی تریش دەڵێن كاندیدەكان ئەزموونی كاركردنیان بە گشتی لەگەڵ ئەو بوارانە ناگونجێت كە بۆیان دەستنیشان كراون؟ ئایا یه‌کێتیی هیچ پێوەر و چاودێرییەكی دەبێت لەسەر ئەم حكومەتە و وەزیرەكانی؟\nلاهور شێخ جەنگی: سەبارەت بە كاندیدەكان، پێمان وایە هەندێك جار پێویستی بە گۆڕانكاریش هەیە. من پێم وایە هەموو ئەو خەڵكانەی كاندید كراون، ئێستا لە بوارە جیاكاندا هەركەسە و ئەزموونی هەیە. ئەزموونی ژیانی هەیە. من پێم وایە ئەزموونی ژیان لە بواری جیاوازدا زۆر گرنگە و ڕەنگدانەوەی دەبێت لە كارەكاندا لەو پۆستانەی وەریدەگرن. بە دڵنیاییشەوە ئێمە بڕیارمان داوە چاودێرێكی وردی هەموو كاروبارەكانی كابینەكە بین. چاودێرێكی وردی كاروبارەكانی هەموو ئەو وەزیر و بەرپرسانە بین كە دانراون. بە تەمای جێبەجێكردنی سزا و پاداشتیشین. ئەو سزا و پاداشتەی كە ده‌مێک بوو له‌ناو یه‌کێتییدا نەمابوو، بەڵام كار دەكەین بۆ زیندووكردنەوەی و جێبەجێكردنی. لە كۆبوونەوەكانی مەكتەبی سیاسییش وتراوە كە ئێمە ماوەی ساڵێكمان داناوە بۆ چاودێریكردنی كاروباری ئەو خەڵكانەی كە نوێنەرایەتیی یه‌کێتیی دەكەن لەم حكومەتەدا. لە دوای ساڵێك ئێمە تەقیمیان دەكەین و پێداچوونەوە دەكەین. ئەگەر خەڵكانێك ئەدایان باش نەبووبێت و نەیانتوانیبێت كار و چالاكییەكانیان بە ڕێكوپێكی ڕابپەڕێنن بۆ خزمەتكردنی میللەتەكەمان، بە دڵنیاییەوە ئەگەری لابردنی ئەم خەڵكانە دەبێت.\nئاژانس: با بێینە سەر پرسی كۆنگرە، هیچ هیوا و پلان و پڕۆژەیەك هەیە بۆ بەستنی كۆنگرە، ئایا ئەم كۆنگرەیە دەتوانێت باڵانسێك درووست بكات لە نێوان نەوەی كۆن و خوێنی تازەی ناو یه‌کێتیی؟\nلاهور شێخ جەنگی: كۆنگرە شتێكی حەتمییە. بۆ ئەوەی یه‌کێتیی بتوانێت لە ژیانی خۆی بەردەوام بێت دەبێت بە دڵنیاییەوە لەم پێنج شەش مانگەی ئاییندە، كۆنگرەی خۆی بكات. ئەگەرنا بە دڵنیاییەوە تووشی كارەساتی گەورە دەبێت. كۆنگرەش بۆ ته‌سفیەی حسابات نییە. كۆنگرە بۆ ئەوەیە بتوانین حزبەكەمان نوێ بكەینەوە، خوێنی تازە بهێنین. پەیڕەو و پڕۆگرام و هەیكەلی حزبەكەمان بگۆڕین. ئەگەر سەیری ئەو پێكەوەكاركردنەی ئێمە و مانان بکه‌یت لە یەك دوو ساڵی ڕابردوو، جیلی كۆن و جیلی تازە بە ڕاستی بە یەكەوە هەنگاوی باشیان ناوە و لێكتێگەیشتنێكی باش درووست بووە. من پێم وایە ئەوە دەتوانێت ڕەنگ بداتەوە لەناو كۆنگرەش. هەندێك لە جیلی كۆن بمێنێتەوە، ئەوانەی كە ناشمێننەوە، بە ئارەزووی خۆیان یا لە كۆنگرە دەرناچن، پێویستە ڕێز لە خەبات و ماندووبوونیان بگیرێت و پێگەیەكیان بۆ دیاری بكرێت كە ڕاوێژیان پێ بكرێت لەبەر ئەو ئەزموونەی هەیانە. بە دڵنیاییەوە ئێمە بەرەو كۆنگرە دەڕۆین و بە ئەنجامدانی كۆنگرەیەكی سەركەوتووی یه‌کێتیی، هاوسەنگیی هێز بۆ ناو هەرێمی كوردستان دەگەڕێتەوە.\nئاژانس: خوێندنەوەت چییە بۆ پەیوەندییەكانی ئێستای یه‌کێتیی لەگەڵ پارتی؟\nئاژانس: پەیوەندیی یه‌کێتیی و بزووتنەوەی گۆڕان لە چ دۆخێكدایە؟\nئاژانس: دوا تەوەر باسكردنە لە بارودۆخی ئەمنی. هەم ئەو هەڕەشە ئەمنییانەی كە داعش و گرووپە تیرۆریستییەكان دەتوانن لەسەر هەرێم و ناوچە كوردستانییەكان درووستی بكەن، و هەم ئەگەری پێكدادانی ئێران و ئەمه‌ریكا؟\nلاهور شێخ جەنگی: مەترسییەكان لەسەر هەرێم كۆتاییان پێ نەهاتووە. تەنها لەبەر ئەوەی تەقینەوە نابێت لەم شار و شارۆچكانەی كوردستان، مانای ئەوە نییە كە هەوڵ نییە بۆ ئەوەی بارودۆخی ئەمنیی ئەم ناوچانە تێك بدەن. من لێرەوە دەمەوێت دەستخۆشی لە هەموو هێزە ئەمنییەكانمان بكەین. بە هێزەكانی ناوخۆ، بە هێزی ئاسایش و دژەتیرۆر و دامودەزگا ئەمنییەكانی ترمان. كە ئێمە بە ڕاستی چەندین ساڵە شەونخوونی دەكەین، بەڵام ناچین وەكو موزایەدە بە خەڵكی بفرۆشینەوە. چونكە ئەمە واجبی سەرشانی دامودەزگا ئەمنییەكانە. بە سەربەرزانە دەتوانم بڵێم ئێمە توانیومانە، بە ئیمكانییەتێكی كەمەوە، كە حكومەتی هەرێم دووچاری قەیرانی دارایی بوو، بە دڵنیاییەوە كاریگەریی كردە سەر دامودەزگا ئەمنییەكانیش. بەڵام كۆڵمان نەدا و شەونخوونیی زۆرمان كرد و لە خوا بە زیاد بێت، بە هەوڵ و هیممەتی كارمەندە دڵسۆزەكانی دامودەزگا ئەمنییەكان ئێمە توانیومانە تاكو ئێستاش ئارامی و ئاسایشێكی باش بەرقەرار بكەین بۆ هەرێمەكەمان، بەڵام بە دڵنیاییەوە خەڵك دەبێت ئەوەی لەبەر چاو بێت كە ئەوە مانای ئەوە نییە مەترسی نییە لەسەر هەرێمەكەمان، مانای ئەوە نییە كە ئێمە دوژمنمان نەماوە. بە پێچەوانەوه من پێم وایە، دوژمنەكانمان بۆ تێكدانی ئەم ئەزموونە زۆرتر بوون لە چواردەورمان. بەڵام دڵنیاشیان دەكەمەوە كە پشتیوانیی خەڵك لە دامودەزگا ئەمنییەكانمان زیاتر بووە، و دامودەزگا ئەمنییەكانمان لە جاران زیاتر وریاتر و بە ئەزموونتر و بە تواناترن بۆ ئەوەی بتوانن ڕووبەڕووی هەر ئەگەر و هەڕەشەیەك ببنەوە. بە دڵنیاییەوە، ململانێی نێوان ئێران و ئەمه‌ریكاش چەندین كێشەی تر دەهێنێتە كایەوە كە مەترسی درووست دەكات لەسەر هەرێمی كوردستان. بۆیە ئێمە دوعا بكەین كە بەركەوتن نەبێت لە بەینی ئەمه‌ریكا و ئێران، چونكە زەرەری دەبێت بۆ ناوچەكەمان، زەرەری گیانی و بازرگانی و ئابووری و ئەمنیی دەبێت بۆ ناوچەكەمان. ئەو كاتە جۆرەها گرووپی تری پاشكۆ، ڕەنگە ئەم لایەنانە بە كاریان بهێنن بۆ یەكلاكردنەوەی كێشەكانی خۆیان لەسەر گۆڕەپان و خاكی كوردستان.


زایینی: ٠٩-٠٦-٢٠١٦ - هەتاوی: ١٣٩٥/٠٣/٢٠ - ١٢:٥٤ تاران قه‌باره‌ی فۆنت:\nیەكەمین وێنا بۆ هەر تاكێك لە دارستان، شوێنێكی سەوز لە گەڵ چریكەی باڵندە و خۆڕەی ئاو و بۆنی ژیان و هەوایەكی خاوێن و پاكە. بەڵام ساڵانێكە داگیركەری وڵات دۆخێكی خولقاندووە كە لەگەڵ بیستنی وشەی دارستان، قرچە قرچی سووتانی جەستەی گیانەلەبەر، هەوری دووكەڵ، كۆتەرەدارێكی جەستە سووتاو و ڕەشستانێكی پڕ لە مەرگمان بۆ وێنا دەكرێت.\nداگیركەر تەنیا سامانی وڵات تاڵان ناكات. داگیركەر تەنیا هەوڵی لەناوبردنی شوناس نادات. ئەو تەنیا نایهەوێت پێوەندیی نێوان تاكەكان بپچڕێنێت و كۆمەڵگایەكی لێكدابڕاو دروست بكات. داگیر تەنانەت لە پێوەندی نێوان كۆمەڵ و سروشتیش نیگەرانە. بۆیە ئەوەی لە نێو سروشتدا بۆ تاڵانكردن هەبێت، دەیدزێت و ئەوەی بۆی نەدزرێت لە نێوی دەبات. داگیركەر لەگەڵ جیهانی دەوروبەری خۆیشیدا مامەڵەچییەكی فێلبازە. ئەگەرچی جیهانی دەرەوەش زۆربەیان هەر لە ڕەگەزی خۆدی ئەون.\nڕۆژی ٥ی ژووەن لە لایەن ڕێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكانەوە وەكوو ڕۆژی جیهانیی ژینگە(World Environment Day) ناودێر كراوە. ئامانج لە دیاریكردنی ئەم ڕۆژە بردنەسەرەوەی ئاستی زانیاری خەڵك بۆ پارێزگاری لە ژینگە و هاندانی سیاسەتوانان بە مەبەستی دانی بڕیاری شیاو لە هەمبەر لەناوچوونی ژینگە و گیانلەبەراندایە.\nزنجیرە شاخەكانی زاگرۆس، واتە خاكی كوردستانی ڕۆژهەڵات، ساڵ نیە ئاگری تێبەر نەدرێت و دارستان و لێڕەوارەكانی نەسووتێندرێت. ساڵ نیە كە بەرپرسانی دەسەڵاتی داگیركەر لە كوردستان وادە و بەڵێنی پووچەڵ بە خەڵك نەدەن.\nڕێژێمی كۆماری ئیسلامی خۆی پابەند بە هەموو كۆنوانسیۆن و بڕیاڕنامە نێونەتەوەییەكان دەزانێت، بەڵام لە كردەوەدا هیچ هەنگاوێك بۆ جێبەجێكردنیان هەڵناگرێت و هەر گرنگیشیی پێ نادات.\nساڵ دێت و دەڕوات و سووتماكی شاخ و لێڕەواری ئەم خاكە هەر بەردەوامە و ڕووبەرەكەشی تا دێت بەربڵاوتر دەبێت. دەستی پشتی ئەم ئاگركەوتنەوانەش ئیدی نەك بۆ هەموو لایەك دیارە، بەڵكوو بەرپرسانی ڕێژیمیش خەریكن خۆیان دانی پێدا دەنێن.\nڕۆژانێك ئەگەر بگوترایەت دەست و پێوەندییەكانی كۆماری ئیسلامی بە هۆی بوونی حزووری هێزی پێشمەرگە لە شاخەكانی كوردستان، ئاگر لە دارستان و لێڕەوارەكان بەردەدن، كەواسوورانی بەرلەشكر و بە ناو ئیلیت دەبوونە دەمڕاستی ڕێژیم و هەزار پاساویان بۆ دەهێنایەوە و هێرشیان دەكردە سەر ئەو میدیا و ڕۆژنامەوانانەی كە وەها هەواڵێكیان بڵاو دەكردەوە.\nلە ڕێكەوتی ٤ی جۆزەردانی ساڵی پار، هەواڵدەریی "ایلنا" وتوێژێكی لە گەڵ سەرهەنگ "قاسم سبز علی" فەرماندەری یەكەی پاراستنی ڕێكخراوی دارستانەكانی وڵات بڵاو كردەوە كە ناوبراو لەوێ وێڕای دانپێدانان بەوە كە پارێزگاكانی كوردستان و ئیلام زۆرترین هەژماری ئاگركەوتنەوەی بە ئەنقەستی دارستانەكانیان هەیە، لەمەڕ هۆكارەكانی ئاگركەوتنەوە گوتبووی : "هۆكاری ئاگرتێبەردانی بەئەنقەست لە پارێزگا سنوورییەكانی وەك سنە و ئیلام حزووری عەشیرە و خێڵ و گرووهەكەكانە(مەبەستی پێشمەرگەكانی پارتە سیاسییە كوردەكانی دژبەری ڕێژیمی ئێرانە).\nلە ساڵی ١٣٩٣دا، بەپێی ئاماری ئاژانسی كوردپا، ٢٣٥ حاڵەتی ئاگركەوتنەوە لە كوردستانی ڕۆژهەڵات تۆمار كرابوو كە ١٧٤ حاڵەتی تایبەت بە پارێزگای سنە، ٣٧ حاڵەت لە كرماشان، ١٧ حاڵەت ورمێ و ٧ حاڵەت لە پارێزگاری ئیلام ڕووی دابوو.\nلە هەوڵدان بۆ كوژاندنەوەی ئەم ئاگركەوتنانەدا، دامودەزگاكانی ڕێژیم نەك بەشدار نەبوون، بەڵكوو ڕێگر بوون لە بەرانبەر ڕێكخراوە ژینگەپارێزەكان كە خەڵكێكی دڵسۆز بە دڵخواز دایانمەزراندبوو.\nچالاكانی ژینگەپارێز و ئەندامانی خودی ئەم ڕێكخراوانە، زۆرجار لە وتوێژەكانیان لە گەڵ میدیاكان باسیان لەوە كردووە كە دەستێكی شاراوە لە پشت ئەم ئاگركەوتنانەوە هەیە و زۆرجار هێماكان ڕوو لە دەسەڵاتی داگیركەر و سپای پاسداران بووە.\nلە ساڵی ٩٤دا، تەنیا لە شاری مەریوان ٢٤٠ حاڵەت، بانە ١٢٨ حاڵەت، كرماشان و ئیلام ٥٣ حاڵەت، خانێ ٨ حاڵەت و شوێنكەكانی دیكەی كوردستان ٣٧ حاڵەتی ئاگركەوتنەوە تۆمار كراوە.\nكارتێكەریی ئەم سووتماكە لە سەر ژینگەی كوردستان زۆر مەترسیدارە و هەڕەشەی لە ناوچوونی ژینگە بۆ نەوەكانی داهاتوو لە ئارادایە. جیا لە سووتان و لەناوچوونی دار و لێڕەوار و گژ و گیا، دەیان گیانلەبەر و پەلەوەر یان دەسووتێن یاكوو سەرگەردان و بە ناچار ئەو شوێنانە بە جێدەهێڵین و ئەمەش مەترسیی لە ناوچوونی جۆرە دەگمەنەكانی لە گەڵە.\nبەپێی ڕاپۆرتی ماڵپەڕی كوردستان میدیا(ڕێكەوتی ١١ی پووشپەڕی ١٣٩٤)، كارگێڕی گشتیی سەرچاوە سروشتیەكانی پارێزگای سنە گوتبووی كە زیاتر لە ٣٥٠ هێكتار لە دارستانەكانی شاری مەریوان لە ئاگردا سووتاون.\nهەروەها چالاكانی ژینگەپارێز باسیان لەوە كردبوو كە ٢٠ لە سەدی دارستانەكانی بەڕووی كوردستان بە هۆی ئاگركەوتنەوە و بۆ هەمیشە توانای ڕۆنانیان نەماوە. هەر لەم ڕاپۆرتەدا ئەم بەرپرسە گوتبووی كە كۆپترێك بۆ گواستنەوەی هێزی تایبەت بۆ كوژاندنەوەی ئاگر لە پارێزگای سنە بوونی نیە.\nماڵپەڕی حكوومەتیی تابناك، ٤ی جۆزەردانی ئەمساڵ لە زاری "محەممەد ڕەزا مروارید" پارێزگاری پارێزگای ئیلامەوە بڵاوی كردەوە كە؛ زیادبوونی هەژماری ئاگركەوتنە لە دارستانەكانی ئیلام لە ساڵی ٩٤دا، پرسیار هەڵگرە و بە هیچ شێوەیەك سروشتی نیە. ناوبراویش دیسانەوە باسی لە نەبوونی كۆپترێك بۆ گواستنەوەی هێزی تایبەت لە ئیلام كردبوو.\nدەسەڵاتانی داگیركەر باش دەزانن کە گەمە لەگەڵ هزری گشتی بكەن.\nخۆیان ئافرێنەری ڕووداوەكانن و ڕووداوەكان تا سنووری كارەسات دەبەن، ئەگەرچی خۆیان هەر لە سەرەتادا توانایی و كەرەستەی پێشگرتن لە ڕوودانی ڕووداوەكان و كۆنترۆڵكردنیان هەیە، بەڵام لە پشتی خولقاندنی ڕووداوەكانەوە، مەبەستێكی نگریس نووستووە.\nهەروەك لە سەرەوە باسمان كرد و فەرماندەری یەكەی پاراستنی ڕێكخراوی دارستانەكانی وڵاتیش دانی پێدا نابوو، یەكێك لە هۆكارەكانی ئاگركەوتنەوەكان بوونی پێشمەرگەكانی پارتە كوردییەكانی دژبەری ڕێژیمە لە ناوچەدا. بەڵام ئەوان بكەر و ئەنجامدەری ئەم كارەساتە نین. ڕێژیم دەیهەوێت بە لەناوبردنی دارستان و لێڕەوارەكان شوێنی حەشاردان و حەسانەوەی ئەوان لە ناوببات و هەروەها خەریكی دروستكردنی بەستێنێكە كە وەها نیشان بدات كە ئەمە بەرهەمی كردەوەی ئەوانە.\nئەگەر ئەوان واتە پێشمەرگە ئەنجامدەریشی نەبن بە هۆی ئەوانەوەیە كە ژینگەی كوردستان دەسووتێندرێت و لەناو دەچێت.\nبەڵام كۆماری ئیسلامی لە كوێ و ڕاستگۆیی و دڵسۆزی بۆ خەڵكی كوردستان لە كوێ؟ تۆ بڵێی گۆلی زرێبار، ئاوی كانی بڵ، گۆلی ورمێ، تاقۆسانی كرماشان، سەراو نیلووفەری كرماشان و .... هەمووی هەوارگەی پێشمەرگە بێت كە ڕێژیم هێدی هێدی خەریكی لەناوبردنیانە.\nدژایەتی كردنی دەسەڵاتی داگیركەری كۆماری ئیسلامی لە گەڵ گەلی كورد، ڕاستیەكی حاشاهەڵنەگرە، بێشك لە تاران كورد نەك هاووڵاتی بەڵكوو دوژمنێكی هەمیشەییە. سەركوت دەبێت هەمیشە وانەی یەكەم لە هەڵسوكەوت و بەرەوڕووبوونەوە لە گەڵ وان بێت. بیركردنەوە لە تاران ئاوەهایە و ئەمەش هەم پاشخانێكی مێژوویی هەیە و هەمیش گوتارێكی گشتگیر و بیچم گرتووە. كوردی هاووڵاتی لە لای وان هەوسار لە ملێكی بێ شوناسی شوێنكەوتووی خواست و داخوازییەكانی ئەوانە.\nپیلانەكانی ڕێژیم بۆ هەرچی زیاتر لە ناوبردنی سامان و سروشتی كوردستان و تواندنەوەی زمان و شوناس و كولتووری كوردستان هەر بەردەوامە و بێگومان پلانێكی درێژخایەن و كار لەسەركراوە.\nلە ناوبردنی ژینگە و ڕووتاندنەوەی شاخەكانی كوردستان، بەشێك لەم پیلانە نگریسەیە. تۆ بڵێی ڕێژیمێك كە ڕۆژانە دەیان تۆن چەك و چۆڵی سەربازی بۆ لۆبنان و عێراق و سووریە و یەمەن و ... بەڕێ دەكات، توانای دابینكردنی دوو كۆپتری بۆ ئیلام و سنە نەبێت.\nڕێژیمێك كە سەدان هەزار هێزی سەربازیی لە كوردستان جێگیر كردووە و لەسەر هەر تەپۆڵكە و شاخێكی كوردستان پێگەیەكی سەربازیی دروستكردووە و بە میلیارد پارە بۆ بە بەسیج كردنی خەڵك خەرج دەكات، توانایی دابینكردنی چەن كەرەستە و ماشینێكی ئاگركوژێنەوەی نەبێت.\nدەبێت تێبفكرین، بەها و نرخی خۆمان واتە كوردستانیان لە لای ڕێژیم بزانین. لە دروشم و پڕوپاگەندەكان گەڕێین و كردەوەكان ببینین. پرسیار بكەین تۆ بڵێی لوبنان و كەربلا و نەجەف نزیكتر بێت لە تاران یان سنە و كرماشان؟ ئەوان ساڵانێكە لەگەڵ ئەمە ڕاهاتوون كە ئێمە برا و یار و دۆستی ئەوان نین؟


ڕێبەری نژادپەرستی دانیمارکی قورئانی سووتاند\nگرام زێڕ 258.503\nڕێبەری نژادپەرستی دانیمارکی قورئانی سووتاند\nبه رواری داگرتن : 2019-03-23 14:18\nناوەندی ھەواڵەكان - راسموس پالیدان ڕێبەری زۆر ڕاستی 'سترامپ کورس'، کاتێک نوێژی هەینی لە وڵاتەکەی دەکرا قورئانی سووتاند.\nراسموس پالیدان ڕێبەری زۆر ڕاستی 'سترامپ کورس'، لە وڵاتەکەی کاتێک نوێژی هەینی لە پێش پەڕلەمان دەکرا قورئانی پیرۆزی سووتاند.\nڕۆژی هەینی هەفتەی ڕابردوو لە نیوزیلاند هێرش کرایە سەر ٢ مزگەوت و لە ئەنجامدا ٥٠ مسوڵمان شەهید بوون، لە وڵاتی دانمارک لە بەرامبەر هێرشی تیرۆری سەلیبیەکان خۆپیشاندان ئەنجام درا.\nمسوڵمانەکانی کە لە وڵاتی دانیمارک دەژین لە پێش پەڕلەمانی دانیمارک نوێژی هەینیان کرد. لەو کاتەدا گروپێکی دوژمنی ئیسلام ئاڵای سەهیۆنیەکانی تیرۆرستیان بە دەست گرتبو هەوڵیان دا بە بەرز کردنی دەنگی ئۆتۆمبێلەکان ڕێگری لە ئەنجام دانی نوێژ بکەن.\nراسموس پالیدان ڕێبەری زۆر ڕاستی 'سترامپ کورس' کە دژ بە ئیسلام و کۆچبەرەکان، تێکۆشا بە سووتاندنی قورئانی پیرۆز مسوڵمانەکان تەحریک بکات.\nمارتین هەنریکسێن پەڕلەمانتاری زۆر ڕاستی پارتی گەڵانی دانمارک لە مەیدانی کە نوێژ دەکرا دەگەڕا و جنێو دەدا.\nپۆلیسیش ڕایگەیاند، لە ئەنجامی خۆپیشاندانەکاندا ٦ کەس دەست بە سەر کران. (İLKHA)\nبليته كان دانیماڕک قورئان خۆپیشاندان


دانا هەڵەبجەیی - 8-01-2018 - 5770 جار خوێندراوەتەوە\nڕوداو، وەک دەزگایەکی میدیایی، ئەمجارە داوێکی دوو فاقەی بۆ کاک مەلا بەختیار دانا، کە سەرەتاوە؛ یەکەم، ناونیشانەکەی وەک بەرپرسی کارگێڕی مەکتەب سیاسی یەکێتی پیناساندین، کە دەمیکە ئەو پۆستە نەماوە و جگە لە ئەندامیکی سەرکردایەتی زیاتر، هیچی تر نییە. بە ئەنقەست ئەمایان دانابوو، بۆ ئەوەی ڕاستبێژی ئەم پیاوە ( سیاسەتمەدار) بخرێتە ژێر پرسیارەوە.\nدووەم، تەڵە و داوەکەی تر لەو خودی پرسیارەکاندا بوو کە لێی ئەکرا.\nمەلا بەختیار ئەڵێت؛ من بۆ یەکەم جار دەستەواژەی شانزەی ئۆکتۆبەرم داهێنا و دامڕشتوە!!!.\nداهێنان بریتییە لە دۆزینەوەی شتێک کە لەوەو پێش نەبوبێت، دەستەواژەش گوزارشت یا دوو وشەی لێکدراوە، کە مانەیەک ببەخشێت، ئیتر داڕشتنی ڕۆژەکانی هەفتە و مانگ لە کوێدایە، خۆ پەخشان نییە، تا داڕێژرابێت؟.\nکاک مەلا بەختیار جگە لە بەکارهێنانی بەروارێک زیاتر، هیچی دیکەی نەوتووە، ئایا کەسێک هەیە بە بەرواری 16/10 بڵێ 16/9 هەموو کەس هەر ئەڵێت 16/10، ئەو لە بری ئەوەی بڵێت؛ شانزەی دە، یا شانزەی تشرینی یەکەم، بە لاتینەکەی وتویەتی شانزەی ئٶکتۆبەر، کە لە وشەیەکی ڕۆمانی هاتوە مانای ژمارە هەشت دەگەیەنێت .OCTA\nوەک ئەوە وایە کە زۆر کەس ئەڵیت شانزەی سێ، ئەم بڵێت؛ شانزەی مارت، و بە داهێنانی بزانێت، دیارە ئەوەندە باسی شۆڕشی ئۆکتۆبەری سۆڤیەتی کردوە، تازە زانیویەتی کە ئۆکتۆبەر یانی مانگی 10، بۆیە بە داهێنانی دەستەواژەیەکی نوێی ئەزانێت.\nگەیشتوەتە ئەو تەمەنە، تازە ئەڵێت؛ تەسکیە، لە بری ئەوەی بڵیت؛ تەزکیە، کە لە وشەیەکی عەرەبی تزکیە وە هاتوە بە مانانی تگهیر یا پاکژکردنەوە دێت، کە لەگەمەی سیاسییەکاندا بەو مانایە دێت، کە کەسێک پشتگیری و پاکئەستۆی بۆ یەکێکی تر بکات و شوێن و پلەیەکی بۆ مسەوگەر بکات.\nڕوداویش بە هەموو عەربی زمانەی وەک ژێرنوسی وتە هەڵبژێرراوەکانی بۆ قسەکانی نوسیبوی تەسکیە!!!.\nلەوە گەڕێ کە چەند جارێک نێرگزیانە باسی تواناکانی خۆی ئەکرد، کە خۆی پرۆژەی نوسیوە، خۆی سەرکردەی سەربازییە، خۆی زۆربەی ئەدەبیاتی یەکێتی نوسیوە و یەکەم کەس بووە لە خۆرهەڵاتی ناوین کتێبی لەسەر خۆپشاندان نوسیوە!!!، بەڵام لە هەموی زەقتر ئەوە بوو، کە ڕۆژی 20 تا 25 وتار و لێکۆڵینەوە وەرگیڕاوەکان ئەخوێنێتەوە، هەر خوا ڕەحمی کرد ئەمیشی نەکرد بە بە 22 وتار، چونکە ژمارە 22ی لا جوانە هەر وەک22 کۆپتەرەکە.\nئەمە ئەو هەمووە ئەخوێنێتەوە، ئەوەش ئەنجامەکەیەتی، ئەی ئەگەر نەیخوێندایتەوە، چی بەسەر ئەهات؟.\nگۆرەوی، ئاخ کە شەرمەزاربووم، کە لەزاری هاتە دەرەوە، لە هەندێک شوێن بە گورەی ئەوترێت؛ گوێرەوی،،،.\nکاشکی کاک بەرهەم (ناوم بۆ گوڵێک بردێت) جوتێک گۆرەی بۆ ئەنارد، ئیتر شایانی ئەوەبوو بکرێتە سەرۆک و سکرتێری یەکێتی، گۆرەی ناردن بۆ شاخ، پێوەرەی عەقلانییەت و زیرەکی و دڵسۆزییە بۆ یەکێتیی نیشتمانیی کوردستا، لای کاک مەل بەختیار.\nکاک بەرهەم لە شار و دەرەوەی وڵات و لە حکومەتدا کاری پێ ڕاسپێردراوە، کە پێوێستی بە هۆشیاری و سیستەمی بەڕێوەبەرایەتی هەبووە نەک گۆرەوەی ناردن، وە تا ئەو شوێەی توانویەتی سەرکەوتوو بووە، بەڵام مادام پێڵاوی لاستیکی نەدڕاندوە و تەقەی نەکردووە، بۆی نیە لێپرسراویەتی پێ بدرێتێ!..\nیەکێک لە سەمەرەکانی ئەو کەسەی کە لە تەواوی ڕۆژهەڵاتی ناوەرستدا، زۆرترین بەکارهێنەری دەستەواژەی دیموکراسییە لە هەموو قسە باسیکێدا، کاک مەلا بەختیارە، کەچی ئەڵێت؛ ئێمە چەک دانانێن، ئەگەر یەک کورسیش بێنین.\nبەڕاستی پۆستمۆدیرن و سۆسیال دیموکراتەکەی سەلماند، هەروەک لە دوا زنجیرەی تەلەفزێۆنییەکەی، کەوتوەتە سەروگێلاکی ئابوری و دارایی، ئاواش ئەمیش بەقوڕدا ئەبات و لە دوا وتەیدا داوای لیبوردن ئەکات،،،.\nیەکێک لە جوڵە خۆکردییەکانی زمانی جەستە، دەستبردن بۆ لوتە، یاخود خوراندنی لوتە، کە هێمایە بۆ درۆکردن، لە شانسی کاک بەرهەمدا خۆشبەختانە کە ناوی ئەوی هێنا، دەستی برد بۆ لوتی، کە ئاماژەیە بۆ ناڕاستی قسەکانی، وە ئەمە جگە لەوەی کە چاوبڕینە لی شانی ڕاست، ئەویش یانی درۆ هەڵبەستن، و بیرکردنەوە لە درۆ دروستکردن، سوپاسگوزارین ، کە لەوەش بی بەشی نەکردین.\nهەر بۆیە کاک مەلابەختیار لە دیدارەدا نەک بەختیار بوو، بەڵکو بەخت یاوەری نەبوو و بەدیار بوو، ئەوەی کە ئەئەبوایە نەیوتایە وتی و کەوتە داوەکەی ڕوداوەوە.


مەزاری یەكێك لە پێغەمبەرەكان سووتێندرا – زاگرۆس پۆست\nماڵەوە / جیهان / مەزاری یەكێك لە پێغەمبەرەكان سووتێندرا\nمەزاری یەكێك لە پێغەمبەرەكان سووتێندرا\nهه‌ینی 16 تشرینی یه‌كه‌م 2015\tجیهان, هەواڵ 117 جار خوێنراوه‌ته‌وه\nلە درێژەی توند بوونەوەی ئاڵۆزییەكانی نێوان فەلەستین و ئیسرائیل، چالاكوانەكانی فەلەستین بەرەبەیانی ئەمڕۆ هەینی، گۆڕی حەزرەتی یوسفیان سوتاند. لەكاتێكدا لای جولەكەكان (یەهوودی) ئەو گۆڕە پیرۆزییەكی تایبەتی هەیە.\nگۆڕەكە دەكەوێتە شاری “نابلس” لەباكوری كەناری ڕۆژئاوا. ئەوەش هەوڵێك بووە بۆ ئەوەی چیتر جولەكەكان سەردانی مەزارەكە نەكەن و نوێژی تێدا نەكەن.\nبە پێی سەرچاوەكانی هەواڵ، دەیان چالاكوانی عەرەب هەڵیان كوتاوەتە سەر مەزارەكەو، بە مۆلۆتۆف هێرشیان كردۆتە سەری و ئاگریان تێ بەرداوە.بەشێوەیەكی تەواوەتی سوتاندویانە. هێزەكانی ئاگر كوژێنەوەش توانیویانە كۆنترۆڵی ئاگرەكە بكەن.\nمەزاری یوسف دەكەوێتە ڕۆژهەڵاتی نابلسەوە. لەژێر كۆنترۆڵی دەستەڵاتی فەلەستیندا بوو.\nمەزاری یوسف لەدوای 1967 یەكێك بووە لەخاڵەكانی گرژی و ناكۆكی نێوان عەرەب و جولەكەیە. عەرەبەكان جەخت لەوە دەكەنەوە كە ئەو مەزارە ئاسەوارێكی ئیسلامییەو پێش دامەزراندنی دەوڵەتی ئیسرائیل لە ئەوقافی ئیسلامیدا تۆمار كرابوو. گۆڕی شێخێكە بەناوی”یوسف دویكات”.\nبەڵام جولەكەكان پێداگری لەوە دەكەن كە ئێسك و پروسكی ” یوسفی پێغەمبەر” لە میسرەوە هێنراوەتەوەو، لەو مەزارەدا بە خاك سپێردراوە.\nهەموو جارێك لەژێر چاودێری و پاسەوانی سپای ئیسرائیلدا جولەكەكان سەردانی مەزارەكە دەكەن. لە ماوەی ساڵانی ڕابردووشدا لە دەورووبەری ئەو مەزارەدا، پێكدادانی خوێناوی لە نێوان جولەكەكان و فەلەستیینییەكاندا ڕوویداوە.


هێمن سەیدی: برینی فه‌ڵستین برینێکی ساڕیژ نه‌کراوه و تا چاره‌سه‌ر نه‌کرێت کاره‌ساتی گەورەی لێده‌که‌وێته‌وه\nی مانگی پـێنج ١٥, ٢٠١٨\nڕۆژی دووشەممە ئەمەریکا بە فەڕمی باڵیۆزخانەکەی لە تەل ئەڤیڤەوە گوازتەوە بۆ قودس لە کاتێکدا زۆرێک لە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی و فەڵەستینییەکان دژی ئەو هەنگاوەی ئەمەریکان.\nباڵیۆزخانەکە لەناو بینای کونسوڵخانەی ئەمەریکادا کار دەکات لە قودس، لە کاتێکدا گەڕانەکان دەست پێدەکەن بۆ دۆزینەوەی شوێنێکی گەورەتر.\nجێی ئاماژەیە ڕۆژی دووشەممە لە غەززە فەڵەستینییەکان خۆپیشاندانێکی بەرفراوانیان ئەنجامدا و پێکدادان ڕوویدا، بەهۆی ئەوەشەوە هێزەکانی ئیسڕائیل زیاتر لە 50 هاوڵاتی فەڵەستینیان کوشت و زیاتر له 2000 که‌سیش برینداربوون.\nڕەخنەگران ڕەخنەی توندیان لە هێزەکانی ئیسڕائیل گرتووە بەوەی فیشەکی ڕاستەقینە بەکاردەهێنن لەکاتێکدا ئیسڕائیل دەڵێت ئەوەی دەیکات پێویستە بۆ ئاسایش.\nئیسڕائیلییەکان هەموو قودس بە پایتەختی خۆیان دەزانن، لەکاتێکدا فەڵەستینیەکان ڕۆژهەڵاتی قودس بە پایتەختی دەوڵەتی داهاتووی فەڵەستین دەزانن.\nسەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکاش دەڵێت ئیسرائیل وڵاتێکی خاوەن سەروەری خۆیەتی بۆیە مافی خۆیەتی وەکو هەر وڵاتێکی دیکە شوێنی پایتەختی خۆی دەسـتنیشان بکات. گوتیشی ئەمڕۆ ئۆرشەلیم شوێنی حکومەت و پەرلەمان و دادگای باڵای ئیسرائیلە و ئۆفیسی سەرۆک وەزیری لێـیە.\nسەرۆک وەزیری ئیسرائیل ئەوپەڕی خۆشحاڵی خۆی و خەڵکی وڵاتەکەی دەربڕی بەبۆنەی گواستنەوەی باڵیۆزخانەی ئەمەریکا لە شاری تەل ئەڤیڤەوە بۆ ئۆرشەلیم و گوتی ئەمڕۆ ڕۆژێکی مەزنە.\nسەرۆکایەتی فەڕەنسا ڕایگەیاند سەرۆکی وڵاتەکە ئیمانوێل ماکرۆن سەرکۆنەی توندوتیژییەکانی غەززە دەکات و دەڵێت لە ڕۆژانی داهاتوودا قسە لەگەڵ هەموو لایەنە پەیوەندیدارەکاندا دەکات لە ناوچەکەدا.\nبەڕیتانیاش داوای لە ئیسڕائیل کرد دان بەخۆیدا بگرێت دوای ئەوەی هێزەکانی ئیسڕائیل دەیان خۆپیشاندەری فەڵەستینیان لەسەر سنووری کەرتی غەززە کوشت.\nله وتووێژ له‌گه‌ڵ به‌ڕێز هێمن سه‌یدی، لێکۆڵه‌ری سیاسی دانیشتووی له‌ندن، باسی ئەوە دەکەین کە گواستنه‌وه‌ی بالوێزخانه‌ی ئه‌مه‌ریکا بۆ قودس چ کاریگەریێکی له سه‌ر ئه‌گه‌ری ئاشتی نیوان فه‌ڵەستین و ئیسرائیل.


چۆن سه‌رۆكیایه‌تییه‌كی هه‌رێمان ده‌وێت بۆ كوردستان ؟ – Denegkan\nچۆن سه‌رۆكیایه‌تییه‌كی هه‌رێمان ده‌وێت بۆ كوردستان ؟\nمن ئه‌و به‌شه‌ی په‌یوه‌سته به ئاینده‌ی كوردستان له‌وه‌ی سسته‌م سیاسی داهاتووی كوردستان په‌رله‌مانی بێت وه‌ك توونس ,یان سه‌رۆكایه‌تی بێت وه‌ك ئه‌مه‌ریكا,یاخود تێكه‌ڵه بێت وه‌ك فه‌ره‌نسا, بۆ یاسا ناسان و به دواداچوونی ئه‌وان به‌جێ ده‌هێڵم ,گرنگ ئه‌وه‌یه سسته‌مێك بێت له گه‌ڵ قۆناغی تێكۆشانی ئه‌مڕۆی گه‌له‌كه‌مان له‌وه‌ی هێشتا ده‌وڵه‌تی سه‌ربه‌خۆی نییه و سه‌قامگیركردنی دیموكراسیه‌ت له ره‌خساندنی هه‌ل بۆ سه‌رجه‌م لایه‌نه‌كان بۆ گه‌یشتن به ده‌سه‌ڵات و به‌رینكردنه‌وه‌ی ئازادییه‌كان بگونجێت .\nسه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم له كوردستان ,وه‌ك یه‌كێك له ده‌زگاكانی راپه‌ڕاندن له پاڵ ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران زۆر گرنگه به دامه‌زراوه‌یی بكرێت وه‌ك ئه‌و شێوه هه‌رج و مه‌رجه‌ی ئێستا هه‌یه له كاره‌كانیدا له هه‌رێمی كوردستان ,مرۆڤایه‌تی سه‌رده‌می سه‌ركرده‌ی نه‌ته‌وه‌یی هه‌تا هه‌تایی تێپه‌ڕاندووه, هه‌نووكه قۆناغ قۆناغی شه‌رعیه‌تی ده‌نگدان و به دامه‌زراوه‌یكردنی جومگه‌كانی فه‌رمانڕه‌واییه,سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێمیش له رێگه‌ی شه‌رعیه‌تی ده‌نگدانه‌وه به‌ده‌ست دێت بۆ ماوه‌یه‌كی دیاریكراو كه ده‌ستوور دیاری ده‌كات ,نه‌ك شه‌رعیه‌تی شۆرشگێڕانه وه‌ك سه‌رۆكی نه‌ته‌وه‌یی كه له رابردوودا هه‌بوو,بۆ ئه‌وه‌ی به رۆڵی راستقینه‌ی خۆی هه‌ڵبستێت و ده‌سه‌ڵاته‌كانی جێبه‌جێ بكات و مافه‌كانی هاووڵاتیان به یه‌كسانی دابه‌ش بكات و زه‌مانه‌تی گواستنه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاته‌كانی بكرێت بۆ كه‌سی هه‌ڵبژێردراوی دواتر ,به‌م هۆیانه‌وه زۆر گرنگه ئه‌م جومگه گرنگه‌ی فه‌رمانڕه‌وایه‌تی به ده‌زگایی بكرێت.\nهه‌نووكه سه‌رۆكایه‌تی هه‌ریم ماندوترین ده‌زگای راپه‌ڕاندنه له هه‌رێمی كوردستان, تا هه‌نووكه هیچ وێنایه‌كی ده‌زگایی وه‌رنه‌گرتووه له كارو هه‌یكه‌لدا,هاووڵاتیان هه‌ست به بوونی ناكه‌ن له فه‌رمانڕه‌وایی كوردستاندا, به‌هۆی ئه‌وه‌ی تا ئێستا :\n– كۆشكی سه‌رۆكایه‌تی نییه, شوێنێكی دیاریكراو جگه له نووسینگه‌یه‌كی په‌رپووت نه‌بێت .\n-جێگیری سه‌رۆكی هه‌رێم به‌شێوه‌یه‌كی كۆمیدیانه داندرا و هیچ هه‌یبه‌تێكیان پێ نه‌به‌خشی.\n-بودجه‌ی هه‌رێم و موچه‌ی سه‌رۆك … دیار نییه .\n– سه‌رۆكی هه‌رێم تا ئێستا له‌ناو باره‌گای پارته‌كه‌ی و خێزانه‌كه‌ی له پیرمام ده‌وام ده‌كات له بری ئه‌وه‌ی ماوه‌ی سه‌رۆكایه‌تیه‌كه‌ی بێته پایته‌خت و له كۆشكی سه‌رۆكایه‌تی بێت .\n-به یه‌كسانی مامه‌ڵه له گه‌ڵ هاوولاتیان و دابه‌شكردنی مافه‌كان به یه‌كسان به‌سه‌ر هاوویاندا ناكات.\nمن پێشنیاری چه‌ند تایبه‌تمه‌ندیه‌ك ده‌كه‌م كه پێویسته له سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێمدا هه‌بێت, كه بریتین له :\n-سه‌رۆكی هه‌رێمی وه‌ك ئه‌و ناوه‌ی له ده‌ستوردا بۆی دیاریراوه, هیچ كه‌ناڵێكی ڕاگه‌یاندن بۆی نه‌بێت ده‌ستكاری ناولێنانه‌كه بكات,سزا بۆ پێشێلكارانی دیاریبكرێت ,سزاكان دوبه‌رامبه‌ر بكرێته‌وه ئه‌گه‌ر كه‌ناڵی راگه‌یاندنه‌كه هه‌ر نزیكیه‌كی له گه‌ڵ سه‌رۆكی هه‌رێمدا هه‌بێت.\n-سه‌رۆكی هه‌رێم له كۆشكی سه‌رۆكایه‌تی كه له پایته‌ختی هه‌رێم درووست ده‌كرێت ده‌وامی فه‌رمی خۆی ده‌كات.\n-سه‌رۆكی هه‌رێم له ماوه‌ی سه‌رۆكایه‌تیدا له ئه‌ندامه‌تی پارته‌كه‌ی ده‌كشێته‌وه ئه‌گه‌ر ناوبراو كه‌سێكی حیزبی بوو .\n– سه‌رۆكی هه‌رێم له ماوه‌ی سه‌رۆكایه‌تیدا نابێت په‌یوه‌ندی به هیچ پارت و لایه‌نێكی سیاسیه‌وه بكات.\n-سه‌رۆكی هه‌رێم له ماوه‌ی سه‌رۆكایه‌تیدا نابێت هیچ پارتێكی سیاسی دابمه‌زرێنێت, نفوزی سیاسی بۆ پێك هێنانی لایه‌نی سیاسی به‌كار بهێنێت.\n-نا بێت هیچ كه‌سێكی نزیكی له حكوومه‌تدا پۆست وه‌ربگرێت .\n-سه‌رۆكی هه‌رێم هه‌فتانه رۆژێك كاته‌كانی ته‌رخان بكات بۆ بینینی هاووڵاتیان بێجیاوازی .\n-نابێت كه‌سوكاری سه‌رۆكی هه‌رێم راسته‌وخۆ و ناڕاسته‌وخۆ به‌شداری چالاكی ئابووری حكوومه‌ت بكه‌ن .\n-سه‌رۆكی هه‌رێم پێویسته داهاتی خۆی له سه‌ره‌تای ده‌ستبه‌كار بوون و دوای ته‌واو بوونی واده‌كه‌ی ئاشكرا بكات و راسته‌وخۆو ناڕاسته‌وخۆ نابێت هیچ چالاكیه‌كی ئابووری ئه‌نجام بدات.\n-ستافی كارگێڕی سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم فه‌رمانبه‌ری دائمی ده‌زگاكه‌ن و له‌سه‌ر بنچینه‌ی لێوه‌شاوه‌یی دیاریده‌كرێن.\nPrevious هەشتی مارس سمبوڵی خەباتە بۆئازادی ….\nNext راپه‌رین و چیرۆكی سته‌مكاری…. ئاسۆ عه‌بدولله‌تیف


02:43 - 8/5/2021\nهەورامان‌نیوز: شووراو ڕێخراوە مەدەنییەکاو مەریوانی سەبارەت بە ڕووداوەکاو ئی دمایەو شارەکەی، ڕۆشنکەردەیێوش پەخش کەردەو.\nبە نامێو خودٚای\nڕۆشنگەری ڕێکوزیا مەدەنیەکاو مەریوانی سەروو تن و تێژیەکاو ئی دماییەو شارەکەیما.\nخەڵکی وەشەویس و ئێژاو مەریوانی، هەر پاسە کە هاگادٚارێندێ چی ڕوا ویەردەینە چن کردەوێ تن و تێژیێ شارەکەمانە ڕوەشا دا کە بیێ بە هۆو شێویای و زامدٚار بیەو هەستوو خەڵکی و نێگەرانی ڕاو گردٚی.\nئی هەرمانە ناشیرینێ کە بیە بە هۆو دڵەڕاوکێ و تێک‌شیەی ئاشتی کۆمەڵایەتی، دلێو کۆمەڵگای و خانەوادەکا، دلێ ناخوو وێشەنە هۆرگێروو پەیامێوی خراب و ئێشارێوی مەترسیدارا پەی ژیوای ئاشتیانەی و تەبایی و پێوەرە بیەیما.\nهاموەڵایەتیە ئازیزەکا، شاروو مەریوانی ساحێبوو ویەردێوی پەڕ جە شانازی پێوەرەبیەی و ژیوای مەدەنی و ئاشتی و فرە ڕەنگی بیەن. ئی مەحاڵە وەروو جم و جۆڵی فکری و فەرهەنگی و کۆمەڵایەتیەوە، دایمە شارێوی زیننە و ئەکتیڤ بیەن. مووزایێکەو ویر و کەلتوور و ڕێکوزیای جیاوازی بیەن. بە درێژایی ویەردەی ئی شارە باوەشیش ئەوەکریا بیێنە پەی ڕەنگ و دەنگی جیاوازی و هیچ وەخت ئی جیاوازیە نەبیەن بە نوونگەو کێشەی کۆمەڵایەتی و ململانێ و جەیۆی ترازیای.\nبە پێچەوانەوە سەروو بنەماو پرێنسیبوو پێوەرە ژیوای دموکڕاتیک و یۆتەر قەبووڵ کەردەی و حۆرمەت ئەرەنیای پەی ڕاو یەکترینی، ژیوایشا بەردەن سەر.\nئێمە ئینایمێ چا باوەڕەنە، سەردەموو ئارۆیەنە و پی ئاستوو وەڵکەوتەیە کە خەڵک وستەنش دەسوو وێش، ئێتر کەلتووروو ئەوەسڕیەی و هێرشی تن و تێژانە سەروو باوەڕوو ئێنسانی، هیچ یاگێ و پلە و پایێوش نیا و لایەنوو ویری گردگیریەوە مایەو پەسەننی نیا.\nتەرسە و تۆقنای و هەڕەشە و گۆڕەشە هیچ یاگێوەش نە ئیسە و نە ویەردەو ئێمەنە نەبیێنە و نمەبۆیچش.\nپنەوازا سەروو بنەماو ئی میراتە مەدەنیە کە سەروو ڕەنج و زەحمەتوو هەزاران کەسیەوە، زیاتەر جە نیم سەدەی چی شارەنە، پەیما مەنەن جیا، فۆرموو ژیوای و شێوازوو پێوەنیەکاما ڕێک وزمێوە.\nپنەوازا ئی میراتە کە ڕەنگەوەدای ڕای ئازاد و حورمەت ئەرەنیای پەی هەنترینی و ئاشتی کۆمەڵایەتیا، پەرەش پنە دەیمێ تا گەشە کەرۆ.\nئێمە پاسە مزانمێ کە ئایین پارچێوی ئەوەنەبڕیاو ژیوای کۆمەڵایەتیا و پەنەوازێوی مەعنەوی کۆمەڵگایا. هیچ وەخت


منداڵێک دایکی ناچار دەکات تا 47 ساڵ مۆبایلەکەی دابخات\nبەهۆی بەهەڵە لێدانی ژمارەی نهێنی لەلایەن منداڵەکەیەوە، دایکێک ناچار دەبێت تا 47 ساڵ مۆبایلە ئایفۆنەکەی دابخات.\nپێگەی نیوزویکی ئەمریکی بڵاویدەکاتەوە، لە چین دایکێک مۆبایلە ئایفۆنەکەی دەدات بە منداڵەکەی بۆ ئەوەی سێری گرتەیەکی ڤیدیۆی بکات و پاشان بەجێیدەهێڵێت.\nدوای ئەوە مۆبایلە ئایفۆنەکە قوفڵ دەبێت و منداڵەکەش چەندین جار ژمارەی نهێنی بە هەڵە لێدەدات بۆ ئەوەی بۆی بکرێتەوە، بەڵام ناکرێتەوە.\nلێرەوە نازانرێت منداڵەکە چەند جار ژمارەی نهێنی بە هەڵە لێیاوە و بۆی نەکراوەتەوە، بۆ چاککردنی ئەمەش دەبێت مۆبایل فۆڕمات بکرێت، لەمەشەوە هەموو داتاکانی ناوی دەسڕێتەوە ئەگەر نا دەبێت نیو سەدە چاوەڕی بێت تاوەکو وەک خۆی بمێنێتەوە.\nسەبارەت بەشکاندنی قوفڵیی مۆبایلە ئایفۆنەکە، فەرمانبەرێکی لقی کۆمپانیای ئەپڵ لەشاری شانگهای دەڵێت، بەهۆی زۆر بەهەڵە لێدانی ژمارەی نهێنی لەلایەن منداڵەکەوە و بۆمانەوەی داتاکانی ناوی پێویستە بۆ 80 ساڵی داهاتوو ئیش نەکات.\nلەبەر ئەم هۆکارەش دایکی منداڵەکە، مۆبایلە ئایفۆنەکەی دادەخات بۆ 47 ساڵی رابردوو بۆ ئەوەی داتاکانی ناوەوەی وەک خۆی بمێنێتەوە.


هنده‌ك پێنگاڤێن سڤك بۆ ژیانه‌كا كنك - وارمیدیا\nهنده‌ك پێنگاڤێن سڤك بۆ ژیانه‌كا كنك\nمێژوویا به‌لاڤكرنێ: 2015/08/18 - 4:41 م\nسابوونا ددانان بۆ پاكژكرنا لایتان\nدگه‌ل وه‌ختى، نه‌دووره جامێن لایتێن ترمبێلا ته خوه‌لیكى ببن و ئه‌وێ ببینت دێ هزر كه‌ت ترمبێلا ته گه‌له‌ك كه‌ڤنه. داكو جامێن لایتان نوو بكه‌یه‌ڤه، فتیلكه‌ك سابوونا ددانان بكڕه و تێبده و پاكژ بكه.. دێ جاما لایتان دیسا ته‌یسته‌ڤه.\nبجه‌ڕبینه تو چو نادۆڕینى!\nگووز بۆ نووكرنا دارێ كه‌ڤن\nچ ته دارێ ناڤمالیا خوه تێكدا بت یان كه‌ڤن ببت یان ژى ته پشیكه‌ك هه‌بت په‌نجێن خوه پێ بخورینت هه‌مى دیمه‌نێ دارى كرێت دكه‌ن. رێیه‌كا گه‌له‌ك ساده هه‌یه ته هه‌وجه‌ى دارتراش و بێهنا سپیرتۆیێ ناكه‌ت، ئه‌و ژى هنده‌ك لبێن گووزانن. ئه‌وان لبێن گووزێ د كه‌لشته و خورمچكێن دارى بده و دێ ئه‌نجامێن ئه‌نتیكه بینى.\nبجه‌ڕبینه دێ چ دۆڕینى!\nده‌زیێ ددانان بۆ كه‌رتكرنا كێكێ\nهه‌كه‌ر تو بخوازى كێك یان په‌نیرى جوان و ئه‌ندازه‌یى كه‌ر بكه‌ى، تو دێ هه‌وجه‌ى ده‌زیێ ساده‌یێ ددانان بى. تو دشێى ب ده‌زى گرێ بده‌ى و هێل بشدینى یان ژ هه‌ردو ره‌خان بگرى و تێدا ببه‌ى خوارێ.\nئه‌ڤه بۆ كێكێ گه‌له‌ك باشه نه‌خاسمه وه‌ختێ ب چه‌قۆیێ دكه‌ى یان پێڤه دمینت یان خراب كه‌رت دبت. بجه‌ڕبینه و ئه‌نجامان ببینه!\nكلینس بۆ ته‌زاندنێ\nهه‌كه‌ر ته تشته‌كێ ڤه‌خوارنێ هه‌بت و ته بڤێت زوو بته‌زینى یان ته ژبیر كربت بكه‌یه كونبه‌فرێ دا و دره‌نگ هاته بیرا ته. رێیه‌كا له‌زگین بۆ ڤه‌خوارنه‌كا ته‌زین هه‌یه!\nبتلێ شیشه‌ى ب كلینسه‌كا شل راپێچه و بۆ دو خوله‌كان بكه د فریزه‌رىدا.. تو باوه‌ر ناكه‌ى دێ چه‌ند ته‌زت! به‌س دو تشتان ژبیر نه‌كه؛ بتل شیشه بت و بۆ ده‌مه‌كێ درێژ نه‌هێله د فریزه‌رىدا نه‌خوه نه‌دووره بپه‌قت.\nكه‌سێن نه‌دلخواز ژ وێنه‌ى ببه!\nوه‌ختێ دچیه وه‌غه‌ره‌كێ یان سه‌ره‌دانا جهه‌كێ بالكێش، هه‌رده‌م هنده‌ك خه‌لك ل وێنه‌ى ده‌ردكه‌ڤن ته نه‌ڤێت تێدا بن. داكو تو ته‌نێ دگه‌ل تشتێن ئاكنج و خوه‌جهـ بمینى د وێنه‌ىدا، ئه‌ڤێ فێلێ بكار بینه:\nكامیرا خوه دانه سه‌ر سێپێكێ و لسه‌ر گرتنا 15 وێنه‌یان د هه‌ر 10 چركان دا دانه. هه‌لبه‌ت پێدڤیه كامیرا ته ئه‌ڤ شیانه تێدا هه‌بت. پاشى هه‌مى وێنه‌یان بكه د فۆتۆشۆپێ دا و: (File >Scripts > Statistics) و پاشى median هه‌لبژێره. ئه‌ڤه دێ هه‌مى جوداهیێن د ناڤبه‌را وێنه‌یان دا هاڤێژت و به‌س ته و تشتێن نه‌لڤ هێلت.\nكانێ ل هنده‌ك وارێن دى ژى مرۆڤى شیابایه هۆ بكه‌ت!\nب په‌یداغێ ده‌نگى بلند بكه\nهه‌كه‌ر ده‌نگێ ده‌رڤه‌یێ ته‌له‌فۆنا ته كێم بت و ته بڤێت گه‌له‌ك هه‌ڤال هاى ژ سترانه‌كێ یان تشته‌كێ دى ببن، ته‌له‌فۆنا خوه بكه د په‌رداغه‌كێ دا و باشتره ده‌ر فره‌هـ بت وه‌كو كۆپێ سۆلۆ. كا بجه‌ڕبینه و ئه‌نجامان ب گوهێ خوه ببهیسه.\nبه‌س هوشیار بى هوشیار! ته‌له‌فۆنێ نه‌كه‌ى د په‌رداغا ئاڤێ دا، نه‌خوه ده‌نگێ بلند دێ بچووكترین خه‌ما ته بت.\nته‌له‌فۆن ل دۆخێ فڕینێFlight زووتر بار دبت\nهه‌لبه‌ت مه‌ره‌م نه ئه‌وه بێژین ل باله‌فڕێ سوار به دا زووتر پاتریا ته‌له‌فۆنا ته بار ببت! به‌س هه‌كه‌ر تو ته‌له‌فۆنا خوه دانیه سه‌ر دۆخێ فڕینێ Flight دو جاران له‌زگینتر هێته باركرن.\nئه‌ڤه بۆ هینگێ باشه وه‌ختێ تو لبه‌ر ده‌ركه‌ڤتنێ و ببینى پاتریا ته‌له‌فۆنێ به‌ره‌ڤ مرنێیه یان خوه ب ترمبێلێ دچیه جهێ شۆلى، ته‌له‌فۆنێ دانه سه‌ر Flight دێ گه‌له‌ك زوو هێته باركرن. هه‌كه‌ر دێ ب من كه‌ى، وه‌ختێ سه‌رێ خوه دشۆى تو هه‌ر ته‌له‌فۆنان به‌رسڤ ناده‌ى، دانه سه‌ر ره‌وشا فڕینێ و تاكو سه‌رێ خوه دشۆى پاتریا وێ دێ پڕ بت.\nدێ چاوا پێلاڤێ فره‌هـ كه‌ى؟\nهه‌كه‌ر ته پێلاڤه‌كا ته‌نگ هه‌بت، چ نوو كڕى بت یان كه‌ڤن بت، تو دشێى ب ئه‌ڤێ رێكێ پێلاڤا خوه فره‌هـ و خوه‌ش بكه‌ى: گۆره‌یه‌كا ستوور یان هنده‌ك گۆره‌یان لسه‌رێك بكه پێ خوه و بكه د پێلاڤێ دا. هه‌لبه‌ت دێ پێلاڤ گه‌له‌ك ته‌نگتر بت، به‌س بێهنا خوه فره‌هـ بكه. نهۆ ته زانى پێلاڤ ل كیده‌رێ ته‌نگه. فیڕه‌كێ بینه و بۆ هنده‌ك خوله‌كان بایێ گه‌رم ل جهێن ته‌نگ بكه. جاره‌كا دى پێلاڤێ بجه‌ڕبینه، هه‌كه‌ر هێشتا ته‌نگ بت، هه‌مان كارى دوباره و سێباره بكه، تاكو پێلاڤ دهێته قه‌یدا ته.\nب سانه‌هیترین رێكا پاكژكرنێ\nچ تو ته‌نێ بى یان خێزاندار بى، پاكژكرنا رفاتكێن كه‌نتۆر و كونبه‌فر و هه‌ر تشته‌كێ دى، شۆله‌كێ نه‌خوه‌ش و به‌رده‌وامه. داكو گه‌له‌ك سه‌رێ خوه نه‌ئێشینى و پاكژكرنا رفاتكان نه بته خه‌مه‌كا رۆژانه.. ئه‌ڤێ رێكا ب سانه‌هى و كێم-خه‌رجى بكار بینه.\nبالۆلكێن نایلۆنێ پێچانا زادى ل هه‌مى دكان و ماركێتان هه‌نه. نایلۆنێ دانا سه‌ر رفاتكان و پاتكا خوه بده پاقژكرنێ. هه‌روه‌ختێ پیس بوون، ژێ ڤه‌كه و قاته‌كێ دى لسه‌ر دانه.\nرفاتكه‌كا هه‌رده‌م پاقژ، ب كێمترین ره‌نج و دراڤى.


یەڵدا عەباسی کچە هونەرمەندی کورد ئازاد کرا\n19:48 - 16 سەرماوەز 2718\nئاژانسی کوردپا: کچە هونەرمەندێکی کورد خەڵکی خۆراسان، کە لە لایەن پۆلیسی تورکییەوە دەسبەسەر کرا بوو، پاش ٢٤ کاتژمێر ئازاد کرا.\nبەپێی هەواڵی گەیشتوو بە ئاژانسی هەواڵدەریی کوردپا، ئێوارەی ڕۆژی پێنجشەممە ١٥ی سەرماوەز، یەڵدا عەباسی کچە هونەرمەندی ناسراوی کورد خەڵکی خۆراسان، پێش لە بەڕێوەچوونی ڕێوڕەسمی کۆنسێرتێکی مۆسیقا لە شاری ئۆستانبوڵی تورکیە، لەلایەن پۆلیسی ئەو وڵاتەوە دەسبەسەر کرابوو، ئەمڕۆ هەینی ١٦ی سەرماوەز، ئازاد کرا.\nئەو کچە هونەرمەندە کوردە کە بە بۆنەی ٢٧مین ساڵگەردی دامەزراندنی ناوەندی فەرهەنگی \_"میزپوتامیا\_" بانگهێشت کرابوو، لە لایەن پۆلیسی دەوڵەتی تورکیە دەسبەسەر کرابوو.\nپارێزەری یەڵدا عەباسی لەو پەیوەندییەدا، ڕایگەیاند کە، هۆکاری دەسبەسەر کردنی یەڵدا عەباسی \_"پشتیوانی لە عەفرین\_"، بووە و ئەمڕۆ هەینی ١٦ی سەرماوەز لە گرتووخانە ئازاد کرا.\nیەڵدا عەباسی لە ساڵی ١٣٦٦ی هەتاوی لە شاری شیروان چاوی بە دونیا هەڵهێناوە و گەورەبووی شاری قوچانە و دەرچووی قوناغی ڕشتەی \_"فناوری اطلاعات\_"ە. ناوبراو لە تەمەنی ٤ ساڵیدا لە لایەن دایکەوە، کە یەکەمین مامۆستای بووە و دەستی بە گۆرانی وتن کردووە.


کیتی تاقیکاری بۆ کۆڤید-19 خەریکە دێتە ناو ماڵەکانەوە\n21/3/2020 02:27 PM\nقەیرانی کۆرۆنا هەر چەندە قووڵتر بێتەوە، پێویستە خەڵک زیاتر لەماڵەوە بمێننەوە. کەوابوو هەندێک لە بنکە زانستییەکان هەوڵیان داوە کیتی تاقیکاری بۆ کۆرۆنا رەوانەی ناو ماڵەکان بکەن. لەم نێوەندەدا دوو بنکەی Carbon Health و Nurx دەستبەکار بوون و کیتەکانی خۆیان رەوانەی بازاڕەکانی ئەمریکا کردووە. کیتی ئەم دوو بنەکەیە، بەپێی ستانداردەکانی پشکنینی کۆڤید-19 بەرهەمهاتوون.\nبۆ ئەم مەبەستە کەسەکان نموونەی ئاوی دەمی خۆیان ئەخەنە ناو ئەم کیتانەوە و بۆ تاقیکاری رەوانەی یەکێک لە تاقیگە مۆڵەتپێدراوەکانی ئەکەن. ئەم تاقیکاریانە کە بەپێی تەکنیکی PCR ئەنجام ئەدرێت، بوون و نەبوونی ڤایرۆسی کۆرۆنا لە جەستەی نەخۆشەکەدا دیاری ئەکات. بڕیارە ئەم دوو بنکەیە بۆ دڵنیایی زیاتر لە دروستبوونی تاقیکارییەکان کەڵک لە زانیاریی پسپۆڕان و پزیشکانی ئەمریکا وەربگرن.\nبەڵام هەر ئەو جۆرەی چاوەڕوان ئەکرا، تاقیکارییەکانی هیچ کام لەم دوو بنکەیە بەلاش نین. Carbon Health بۆ هەر نموونە هەڵگرتنەوەیەک 167.5 دۆلار و بنکەی Nurx بۆ هەر نموونە هەڵگرتنەوەیەک 181 دۆلار وەردەگرن و زۆر کەس لایان وایە ئەبێ ئەم خەرجانه لەلایەن بیمەی تەندروستیی ئەمریکاوە دابین بکرێت.\nبنکەی Nurx رایگەیاندووە کە لە ماوەی هەفتەکانی داهاتوودا زیاتر لە 10هەزار کیت بۆ تاقیکاری کۆرۆنا ئامادە ئەکات و هیوادارە ئەم ژمارەیە لەداهاتوویەکی نزیکدا بگاتە 100هەزار دانه. بەڵام لەلایەکی دیکەوە بەرپرسی باڵای بنکەی Carbon Health رایگەیاندووە کە ئەتوانن تا دوو هەفتەی دیکە ئاماری بەرهەمهێنانی رۆژانەی خۆیان بگەیەننە 10هەزار دانه. ئاماری بەرهەمهێنانی رۆژانەی ئەم دوو بنکەیە لەئێستادا 50 دانەیە!\nئەگەرچی ئەم جۆرە تاقیکاری و نموونە هەڵگرتنەوەیە کێشەی تایبەت بە خۆی هەیە، بەڵام بەنیسبەت وەرگرتنی نموونەی خوێن و هەندێک لەشێوازەکانی دیکە ئاسانترە و چاوەڕوان ئەکرێ لەداهاتوودا شێوازی باشتر بۆ پشکنینی کۆرۆنا بێتە ئاراوە.


زۆرترین لێدانی دڵ له‌كاتی وه‌رزشكردندا ده‌بێت چه‌نده بێت؟\n10/4/2019 09:30 AM\nكاتی وه‌رزشكردن، ڕێژه‌ی لێدانی دڵ و هه‌ناسه‌كێشانتان زیاد ده‌كات و برێكی زۆرتر ئۆكسیجن له سییه‌كانه‌وه ده‌چێت بۆ ناو خوێن و له‌وێوه بۆ ئه‌و ماسولكانه‌ی كه ڕاهێنانیان پێده‌كرێت.\nدیاریكردنی باشترین ڕێژه‌ی لێدانی دڵ له‌كاتی وه‌رزشكردندا، په‌یوه‌ندی به ئامانجی وه‌رزشكردن، ته‌مه‌ن و باری جه‌سته‌یی كه‌سه‌كه‌وه هه‌یه. لێدانی دڵ و قورسی وه‌رزشكردن په‌یوه‌ندی ڕاسته‌وخۆیان له‌گه‌ڵ یه‌ك هه‌یه (تا وه‌رزشكردن قورستر بێت، لێدانی دڵ خێراتر ده‌بێت).\nكاتێك تا قورسترین ئاستی شیاو وه‌رزش ده‌كه‌ن، لێدانی دڵ ده‌گاته به‌رزترین ئاستی لێدان واته (HRmax)، ئه‌وه‌ش خێراترین ڕێژه‌یه كه دڵ بتوانێت لێبدات. وه‌رزشكردن له‌و ئاسته‌دا بۆ هه‌موو كه‌س به‌و مانایه نییه كه باشترین ئاكامی لێوه‌ربگرین. جیاوازییه‌كی زۆر له شێوازه‌كانی پێوانی HRmax هه‌یه. له توێژینه‌وه‌یه‌كدا كه ساڵی 2001 بڵاوبووته‌وه، به‌پێی ئه‌م هاوكێشه ده‌توانین زۆرترین ئاستی لێدانی دڵ به‌ده‌ستبهێنین:\n0.7 ی ته‌مه‌ن له 208 كه‌مبكه‌ره‌وه. بۆ وێنه ده‌بێت ئه‌م ژماره‌یه بۆ كه‌سێكی 45 ساڵ به‌رامبه‌ری 177 بێت.\nكاتێك ڕێژه‌ی لێدانی دڵ به‌ده‌ستده‌هێنین پێویسته ئه‌وه‌ش له‌به‌رچاو بگرین كه هه‌سته‌كان وه‌ك ترس یان هه‌یه‌جان، به‌كارهێنانی كافاین و هۆڕمۆنه‌كانی وه‌ك ئادێرناڵین هه‌موویان ده‌توانن ببنه هۆی بردنه‌سه‌ری لێدانی دڵ.\nپرسیار ئه‌وه‌یه، ئایا وه‌رزشكردن له‌ئاستی زۆرترین لێدانی دڵدا بۆ ته‌ندروستی مه‌ترسیداره؟ وه‌ڵام نه‌خێره! بۆ زۆربه‌ی مرۆڤه‌كان ئه‌وه‌ی مه‌ترسیداره وه‌رزش نه‌كردنه نه‌ك وه‌رزشكردن له‌و ئاسته‌دا. قازانجه‌كانی وه‌رزشكردنی به‌رده‌وام ڕوونه، توێژینه‌وه‌ی نوێ باس له‌وه ده‌كه‌ن كه وه‌رزشكردنی زیاده نابێته هۆی زیادكردنی قازانجه‌كانی نه‌خۆشییه‌كان دڵ و ده‌مار، واته گرنگه كه به‌پێی پێویست وه‌رزش بكرێت.


هەمەڕەنگ – پەڕە 144 – Knwe.org\nسەرەکی » هەمەڕەنگ (پەڕە 144)\nسه‌نته‌ری گه‌نجان پیشانگەیه‌کی شێوه‌کاریی کرده‌وه\nلەڕۆژانی رابردوودا به‌ئاماده‌بوونی وه‌زیری رۆشنبیریی و لاوان و ژماره‌یه‌ک له هونه‌رمه‌ندان و هونەردۆستان، سه‌نته‌ری گه‌نجانی سه‌ر به‌ڕێکخراوی منداڵپارێزی کوردستان لەناحیه‌ی شۆڕش پیشانگەیه‌کی شێوه‌کاریی کرده‌وه. له‌م پیشانگەیەدا کە بۆ خوێندکارانی په‌یمانگەی هونه‌ره‌جوانه‌کان کرابۆ‌وە نزیکەی20 بەرهەمی هونەریی نمایشکرابوون کە بریتیبوون لەتابلۆو کاری سیرامیک. 74 جار بینراوە\nدەزگای ئایدیا بیۆگرافیای پارت و رێکخراوەکانی کوردستان بڵاودەکاتەوە\nلەبەردەوامی کارو چالاکییەکانیدا، دەزگای ئایدیا بۆ فکرو لێکۆڵینەوە بیۆگرافیای پارت و رێکخراوەکانی کوردستانی (باکور، باشور، رۆژئاوا، رۆژهەڵات)ی چاپ و بڵاوکردەوە. ئەم بیۆگرافیایە ناوو ساڵی دامەزراندن و لۆگۆی سەرجەم پارت و ڕێکخراوە سیاسییە کوردستانییەکان و ئەو گروپ و رێکخراوانەی لەخۆگرتووە کە لەقۆناغێک لەقۆناغەکاندا لەکورستاندا خەباتیان کردووە. 130 جار بینراوە\n33 ملیۆن هەوادارو هاوڕێی هەیە\nشاروخ خان ئەستێرەی دیاری سینەمای هندستان، خۆشحاڵی خۆی دەربڕی دوای ئەوەی توانی دوای هونەرمەندی بەناوبانگ ئەمیتا باجان ببێتە دووەمین هونەرمەندی بۆلیوود کە لەتۆڕی کۆمەڵایەتی تویتەر 33ملیۆن هەوادارو هاوڕێی هەبێت. شاروخ خان لەماوەی تەمەنی 25ساڵەی هونەریدا توانیویەتی سەرنجی زۆرێک لەبینەرانی بەلای خۆیدا رابکێشێت و خاوەنی چەندین فیلمی سینەمایی بەناوبانگە. 92 جار بینراوە\nدەمرم بەبێ تۆ، نوێترین کلیپی شەھرام سەرداری\nشەھرام سەرداری گۆرانیبێژ ڤیدیۆ کلیپێکی نوێی بە ناوی «دەمرم بەبێ تۆ» بڵاوکردەوە. لەمبارەیەوە ئەم گۆرانیبێژە ڕایگەیاندووە: ئەم بەرهەمە نوێیەم تێکست و میلۆدییەکەی وەرگیراوە، میوزیکی ئارش عوسمانەو کاری ماسترینگی لەلایەن ئارام سەردارەوە بۆ کراوەو لە ستۆدیۆی ڤینۆ پڕۆدەکشن کاری بەرھەمهێنانی بۆ کراوە. لە SNNەوە 84 جار بینراوە\nئه‌مستردام، به‌چالاكیی هونه‌ریی پشتگیریی عه‌فرین ده‌كرێت\nبۆ پشتگیریی و هاوده‌نگی و دژی په‌لاماره‌كانی توركیا بۆ سه‌ر عه‌فرین، چه‌ند چالاكییه‌كی هونه‌ری و شیعر خوێندنه‌وه له‌یانه‌ی كوردی »میدیــــــا»ی ئه‌مستردام پێشكه‌شكرا. رۆژی 11/2/2018 به‌ئاماده‌بوونی هونه‌رمه‌ندان و رۆشنبیرانی كورد له هۆڵه‌ندا، له‌هۆڵی یانه‌ی كوردی «میدیــــا»ی ئه‌مستردام، چه‌ند چالاكییه‌كی هونه‌ریی و ئه‌ده‌بی بۆ پشتوانی كوردانی رۆژئاوا بەڕێوەچوو. لەسه‌ره‌تای چالاکییەکاندا ئالان حه‌مه ئه‌مین ئه‌ندامی لیژنه‌ی سه‌رپه‌رشتی یانه‌ی «میدیـــا» سوپاسی هونه‌رمه‌ندانی كرا بۆ ...\nڤالانتاین و عەفرینتان باش لە هەولێر و سلێمانی\nڕۆژانی چوارشەممەو پێنجشەمە دەزگای ڕۆشنبیریی جەمال عیرفان لە سلێمانی و یەکێتیی نووسەرانی کورد – لقی هەولێر، دوو کۆڕ بۆ (ساڵح بێچار) سازدەکەن. جێی ئاماژەیە کۆڕەکان بەبۆنەی ڕۆژی ڤالانتاینەوەیەو هاوکات هەڵوێستەکردنە لە بەرامبەر خۆڕاگریی و بەرگریی (عەفرین)ی کوردان. کۆڕی سلێمانی؛ سەعات (٣)ی دوانیوەڕۆی رۆژی چوارشەممە14/2/2018 لەکتێبخانەو کافیتریای (جەمال عیرفان) لەناو بینای یەکێتی نووسەرانی کورد لقی سلێمانی. کۆڕی هەولێر: سەعات (٤)ی ئێوارەی ...\nسەوزە هەی سەوزە، نوێترین بەرهەمی خاک tv\nبەشی بەرهەمهێنانی خاك لەنوێترین بەرهەمیدا، كلیپێكی ناوازەی بۆ هونەرمەند بۆكان هەورامی بەرهەمهێناوە. لەلێدوانێكی تایبەت بەدوالاپەڕەدا شادمان محەمەد دەرهێنەری كلیپەکە رایگەیاند: کەناڵی خاك بۆ ساڵی 2018 پلانی بەرەوپێشچوونی بەشی بەرهەمهێنانی داناوەو بەنیازین لەمساڵدا كۆمەڵێك بەرنامەی دیكۆمینتەریی و كلیپی مۆزیك و گۆرانی تۆمار بكەین. ڤیدیۆ كلیپی « سەوزە هەی سەوزە « ئاوازو تێکستی: عەباس كەمەندی-یەو وتنی: بۆكان هەورامی-یە، موزیكی ڕێبین سالار-ەو تۆماركردنی ...\nمن و تۆ خاوه‌نى نیشتیمانین\nله‌ڕۆژانی رابردوودا لەهه‌ولێر سه‌نته‌ری ئاڵاو گروپی ڕه‌نج به‌ھه‌ماھه‌نگی له‌گه‌ڵ که‌نیسه‌ی مارگۆرگیس دیاناو که‌نیسه‌ی ماریۆ حه‌نا پیشا‌نگەیه‌کى شێوه‌کارییان له‌ژێر ناوى «من و تۆ خاوه‌نى نیشتیمانین» کردە‌وه. لەم پیشانگەیەدا کە له‌په‌یمانگەی ته‌کنیکی ھه‌ولێر کرایه‌وه نزیکەی 105 تابلۆی شێوه‌کاریی نمایشکرابوو کە گوزارشتیان له پێکه‌وه‌ژیان و ئاشتی کۆمه‌ڵایه‌تی ده‌کرد، تابلۆکانیش بەرهەمی 30 شێوەکار بوون. 46 جار بینراوە\nلەماوەی دوو رۆژی نمایشیدا 70 ملیۆن دۆلار داهاتی بەدەستهێنا\nفیلمی Fifty Shades Freed کە بە بەشی سێیەمی فیلمی Fifty Shades دادەنرێت و لەنواندنی (داکوتا جۆنسۆن)و دەرهێنانی (سام تایلۆر جۆنسۆن)ە، لەماوەی دوو رۆژی نمایشیدا توانی بڕی 70ملیۆن دۆلار داهات بەدەستبهێنێت. 40 جار بینراوە\nبە نمایشی بەرهەمی سینەماکارانی کورد فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی «یۆتۆبۆری» بەڕێوەچوو\nلەڕۆژانی رابردوودا بەنمایشی بەرهەمی سینەماکارانی کوردو 78 وڵاتی جیهان چل و یەکەمین خولی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی «یۆتۆبۆری» لە وڵاتی سوید بەڕێوەچوو. بە نمایشی بەرهەمی سینەماکارانی کورد، لەوانە: فیلمی دۆکیۆمێنتاریی لەسەر ژیانی سینەماکار «یەڵماز گۆنای» بەناونیشانی «ئەفسانەی پاشا ناشیرینەکە» لەدەرهێنانی «حوسێن تەباک» سینەماکاری کوردی دانیشتووی وڵاتی ئەڵمانیا و لە بەرهەمهێنانی «مەمەد ئەکتاش» سینەماکاری کوردی دانیشتووی وڵاتی ئەڵمانیا لە بەشی «سینەمای کلاسیک»، ...\nلاپەرە 144 لە 175« سەرەتا...120130140«142143144145146\t»\t150160170...کۆتا »


کەی منداڵ دەبێتە مەحرەم بۆ دایکی؟ ئایا كەمترین تەمەنی منداڵ چەندە بۆ ئەوەی ببێتە مەحرەمی ئافرەت ئەگەر بیەوێت سەفەر بکات؟ : ماڵپەڕی وەڵامەکان\nئافرەتانکەی منداڵ دەبێتە مەحرەم بۆ دایکی؟ ئایا كەمترین تەمەنی منداڵ چەندە بۆ ئەوەی ببێتە مەحرەمی ئافرەت ئەگەر بیەوێت سەفەر بکات؟\nکەی منداڵ دەبێتە مەحرەم بۆ دایکی؟ ئایا كەمترین تەمەنی منداڵ چەندە بۆ ئەوەی ببێتە مەحرەمی ئافرەت ئەگەر بیەوێت سەفەر بکات؟\nحوکمى سەفەر کردنى ئافرەت بە بێ مەحرەم\nسەرەتا دەبێ ئەوە بزانین کە سەفەركردنی ئافرەت بەبێ مەحرەم دروست نیە و حەرامە هەروەکو لە لە(الصحیحین) لە(عبدالله)كوڕی (عباس)ەوە دەفەرموێ: پێغەمبەر(ﷺ) فەرمووی:\n((لاتَسافِر المرأة إلامع ذِي محرم)) واتە: نابێ ئافرەت سەفەر بكات مەگەر لەگەڵ مەحرەمی خۆیدا بێ.\nئەمەش هەموو سەفەروگەشتێك دەگرێتەوە تەنانەت سەفەری حەج كردنیش.\nوە بەهەمان شێوە حەرامە ئافرەت بەبێ مەحرەم سواری فڕۆكە بێ، هەرچەندە ئەگەر مەحرەمێكی لەگەڵ بێ تا سواری دەبێ‌و لەو جێیەش پێ ی دەگات مەحرەمێكی تر چاوەڕێی بكات هەر حەرامە مادام لە ناو فڕۆكەكە مەحرەمی لەگەڵدا نەبێ .\nلەگەڵ ئەوەشدا ئەو مەحرەمەی كە شەرع دیای كردووە، پێویستە چوار مەرجی تێدابێ ئەگەر نا سەفەركردن لەگەڵی دروست نیە ، دەبێ موسڵمانێكی باڵغى عاقڵی كوڕ بێت .\nوەكو پێغەمبەر (ﷺ) دەفەرموێ :\n((.. أبوها أو إبنها أو زوجها أو أخوها أو ذومنها)) [مسلم 2/977].\nمەگەر باوكی، یان براكەی، یان مێردەكەی، یان كوڕەكەی، یان مەحرەمێكی لەگەڵ دابێ.\nپرسیار کراوە لە شێخ عبدالعزیز بن عبدالله بن باز رحمه الله :\nئایا كەمترین تەمەنی گەنج چەندە بۆ ئەوەی ببێتە مەحرەمی ئافرەت ئەگەر بیەوێت سەفەر بکات؟\nلە وەڵامدا فەرمووى : کەمترین تەمەن بۆ ئەوەی پیاو ببێتە مەحرەمی ئافرەت تەمەنی باڵغ بوونه، كە بریتیە لە تەواوکردنی پانزە ساڵی یان دابەزاندنی ئاوی شەهوە یان دەرکەوتنی مووی زبر لە دەوربووبەری ئەندامی نێرینە کەپێی دەوترێ (مووی بەر)، هەرکاتێک یەکێک لەم نیشانانە دەرکەوتن ئەوا ئەو کەسە دەبێتە کەسێکی (مکلف) واتا لێپرسینەوەی لێ دەکرێت، بەمەیش ئەو کەسە دەشێت ببێتە مەحرەم بۆ ئافرەت۰ مجموع الفتاوى"(16/382)\nوە پرسیار کراوە لە شێخ محمد بن صالح العثیمین رحمه الله :\nکەی منداڵ دەبێتە مەحرەم بۆ دایکی؟ کاتى باڵغ بوون یان کاتى تێگەشتن و جیاوازى کردن لەنێوان خێر وشەڕ (التمییز) ؟\nلە وەڵامدا فەرمووى : کاتێک منداڵەکە بالغ وعاقڵ بێت، ئەگەر بالغ نەبوو مەحرەم نابێت، یان ئەگەر مێشکی تەواو نەبێت نابێتە مەحرەم. لقاءات الباب المفتوح\nوە زانایان ڕای جیاوازیان هەیە لەسەر ئەو کەسەی موراهیقەو جارێ بالغ نەبوە و نزیکى باڵغ بوونە، بۆ ئەوە دەبێت کەئافرەت بیکاتە هاوسەفری لێی تەئمین بێت؟\nزۆربەیان لەسەر ئەوەن کە بەڵێ دەبێتە مەحرەم ئەم ڕایەش ڕاجحە، بەڵام حەمبەلیەکان پێچەوانەی ئەوانن مەرجی ئەوەیان داناوە کە بالغ بێت ئەم ڕایەش سەلامەت ترە.\nئایا پۆشاكى ڕەنگاو ڕەنگ (سور - زەرد - نارنجى) بۆ ئافرەت دروستە لەبەرى بكات ؟ ئایا دروستە ئافرەتان حەیوان سەرببڕن یان سەربڕاوى ئافرەتان خواردنی دروست نیە؟ دروستە ئافرەت بچێت بۆ ئەو هۆڵ و شوێنانەى کە تایبەتن بە وەرزش کردنى ئافرەتان؟ ئایا دروستە بۆ ئافرەتی شوونەكردوو كە مكیاژ بەكاربهێنێ لەكاتێكدا ئەگەر دەرنەچێت و ڕووبەڕوی پیاوی بێگانە نەبێتەوە؟ چی لەسەر ئافرەتی موسڵمان پێویستە بیكات كاتێك لەماڵ دەردەچێت بۆ بازاڕ ؟\nسەردان: ٨,٣١٤ بەش: ئافرەتان\nپرسیاری دواترئەگەر کەسێک لەدین هەڵبگەڕێتەوە و مورتەد ببێتەوە پاشان بگەڕێتەوە بۆ ئیسلام ئایا نوێژ و حەج و ڕۆژوەکانى دوبارە دەکاتەوە؟پرسیاری پێشترچۆن مرۆڤ بەختەوەر دەبێ وە دڵ تەنگی نامێنێ؟


ترەمپ داوای 2 هەزار دۆلاری مانگانە بۆ هەر ئەمەریكیەك دەكات\n2020-12-23 [08:02 AM]\nسەرۆکی ئەمریکا پاکێجە داراییەکەی کۆنگرێسی تایبەت بە بووژاندنەوەی ئابووریی ئەمریکا لە رووبەڕووبوونەوەی کۆرۆنای رەتکردەوە و داوای كرد هەر ئەمەریكیەك 2 هەزار دۆلاری بۆ خەرج بكرێت.\nترەمپ لە گرتەیەکی ڤیدیۆیی کە لە توویتەردا بڵاویکردەوە داوای لە کۆنگرێس کرد پاکێجەکە هەموار بکەنەوە بە جۆرێك کە هەموو ئەمریکییەک مانگانە 2 هەزار دۆلار وەربگرێت لەبری ئەو 600 دۆلارەی کە لە پاکێجەکەدا دیاریکراوە.\nترەمپ داواشیکرد، چەندین بڕگەی نێو پاکێجەکە لابەرن کە بە "فێڕۆدان و ناپێویست" ناویبردوون، دەشڵێت، پاکێجەکە لەسەر بنەمای رووبەڕووبوونەوەی بڵاوبوونەوەی پەتای کۆڤید-19 دانراوە بەڵام لەڕاستیدا هیچ پەیوەندییەکی بە پەتاکەوە نییە.\nترەمپ لە تۆمارە ڤیدیۆییەکەدا دەڵێت: "من داوا لە کۆنگرێس دەکەم پاکێجەکە هەموار بکەنەوە و ئەو 600 دۆلارە بێواتا و پڕوپووچە بۆ 2 هەزار دۆلار بۆ هەر کەسێك یان 4 هەزار دۆلار بۆ دوو هاوژین بەرزبکەنەوە".\nترەمپ روونیشیكردەوە: "من داوا لە کۆنگرێس دەکەم دەستبەجێ دەست لەو بڕگە شەرمەزاریی و ناپێویستانەی نێو پاکێجەکە هەڵگرن و پاکجێکی دیکەی گونجاوم بۆ رەوانە بکەن، یان ئەوەتا ئیدارەی داهاتووی ئەمریکا پاکێجێكی نوێ دیکە ئامادە و پێشکەش دەکات".\nپێشتریش، جۆ بایدن، سەرۆکی هەڵبژێردراوی ئەمریکا ئاماژەی بەوەدا کە پاکێجەکە بڕی یەکەمی هاوکارییە داراییەکانە و رایگەیاند کە چوومە نێو کۆشکی سپی گوشار دەخەمە سەر کۆنگرێس تاوەکو پاکێجێکی دیکەی هاوکارییە داراییەکان ئامادە بکەن.\nهەردوو ئەنجوومەنی نوێنەران و پیران بە زۆرینەی دەنگ پاکێجی بووژاندنەوەی ئابووری پەسەندکرد و تەنیا بە واژۆی سەرۆکی ئەمریکا دەبێتە یاسا و دەچێتە بواری جێبەجێکردنەوە.