ANF | دوو گوندە پێشەنگەکەى یەکەم راپەڕینەکانى باکووری کوردستان\nدوو گوندە پێشەنگەکەى یەکەم راپەڕینەکانى باکووری کوردستان\nئەو چەخماخەیەى لە سەرەتای ساڵی ١٩٨٨دا لە گوندی مەلێ و دواتر لە ساڵی ١٩٨٩دا لە گرێ چۆلێ هەڵگیرسا لە ناوگەلدا وەرچەرخا بۆ بەرخۆدان و راپەڕین. بە دەستپێکردنى ئەو راپەڕینەش سیاسەتى قانوونی و فەرمیی وەرچەرخاند بۆ دروستکردنی حیزب.\nدووشه‌ممه, 23 Sep 2019, 13:06\nئەو کۆمەڵکوژییانە، کە سەرەتا لە گوندی مەلێ لە ناوچەى شرنەخ و دواتر لە گوندی گرێ چۆلێ لە سلۆپی روویاندا بوونە هۆی ئەوەى لە مێژووی نزیکی کوردستاندا لاپەڕەیەکى نوێ بئافرێنرێت. توڕەیى گەلی بۆتان لە ١٩ی ئەیلول لە سلۆپی گەیشتە بەرزترین ئاستی خۆی و دەستیان بە ڕاپەڕین کرد.\nدواى تێکۆشانی چەکداریى پەکەکە لە ١٥ی ئابی ١٩٨٤ / ٢٤ی گەلاوێژ جۆگرافیای باکووری کوردستاندا یەکێک لە قورسترین ئەزموونەکان دەستیپێکرد. کەنعان ئەڤرەن سەرۆک کۆماری تورک لەو کاتەدا لەبارەى بزووتنەوەی ئازادییەوە وتبوی 'تەمەنیان تەنها ٧٢ کاتژمێرە'. بەسەر ئەو قسەیەدا سعاتەکان، رۆژەکان، مانگەکان و ساڵەکان تێپەڕین و نە کۆتایى بە گەریلا هات نە بەرخۆدانی گەلیش کۆتاییھات.لە دواى چەند ساڵ دواى ١٩٨٤ رۆحی گەریلا شۆڕبوویەوە ناو کوردستان و رژێمى ئەنقەرە بۆ لەناوبردنى گەریلا ئەوەى لە دەستى هات ئەنجامی دا. بە بڕیارێکى حکومەتەکەى تورگوت ئۆزال لە ئاداری ١٩٨٦ دا سیستمی جەردەوانی و جاشایەتى خرایەکار. دواى ساڵێک و لە ١٠ی تەممووزی ١٩٨٧ / ١٩ی پووشپەڕ بە واژۆی تورگوت ئۆزالی سەرۆک وەزیران حکومەتی باری نائاسایى لە ناوچەکانى باکووری کوردستان راگەیاندرا. لەو چوارچێوەیەدا پارێزگاکانى چەولک، ئامەد، خارپێت، جۆلەمێرگ، مێردین، سێرت، دێرسیم و وان کران بەو پارێزگایانە، کە یاسای حکومەتى باری نائاساییان بەسەردا سەپێنرا.\nرژێمى داگیرکەر لە رێگەى باری نائاسایى و جەردەوانییەوە خواستی گەریلا گەمارۆ بدات و تێکۆشانی ئازادیى کورد، کە نوێ بە نوێ دەکەوتە سەر پێ، لە ناو ببات. بە راگەیاندنی باری نائاسایى هەموو یاسا و حقوقەکانى خۆیان لە کوردستان راگرت و هەموو کاروبارەکان و دەستپێشخەرییەکانی ناوچەکەیان رادەستی یەکە سەربازییەکان و تیمەکانى شەڕی تایبەت کرد. دواى ساڵی ١٩٨٧ دەستکرا بە چۆڵکردنى گوندەکان و سوتاندنیان و دەزگای هەواڵگریى جەندرمە و بەرەنگاربوونەوەى تیرۆر (ژیتەم - JÎTEM) دەستیان بە رفاندن و کوشتنى هاووڵاتییان کرد. پێشێلکردنی مافەکانى مرۆڤ و تاوانەکانى شەڕ لە ژێر ناوی حکومەتى باری نائاسایى دا رۆژانە وەک کارێکى ئاسایى لە دژی هاووڵاتیان و گەلی کورد ئەنجام دەدرا.\nبەرخۆدانى گەریلا لە ساڵی ١٩٨٨ لە چیای باگۆک هەموو بەڕێوەبەرایەتیى دەوڵەتى باری نائاسایى لە هەموو ناوچەکانى بۆتان سەروژێرکرد. یەکەکانى سوپای تورک بە بەشداریی ١٠ هەزار سەرباز لە باگۆک دەستیکرد هێرش و لەو شوێنانەیان دا کە گەریلاکانى ئارتەشی رزگاریى گەلی کوردستان (ئارگەکە)ی لێ بوو و وەک کامپی پەروەردەکردن بەکاریان دەهێنا. نزیکەى ٥٠ گەریلای ئارگەکە بە پشتیوانیى فڕۆکەى جەنگی و کۆپتەری جەنگی گەمارۆدران. ئەو گەریلایانە هێشتا تازە خولی پەروەردەیان کۆتایهاتبوو، بەڵام داستانێکی مێژووییان لە بەرخۆدان و بەرەنگاری لە دژی ئەو هێزە زۆرەى سوپای تورکی داگیرکەر تۆمار کرد و دواتر بە سرود و گۆرانیی "لە باگۆکێ"دا داستانى ئەو بەرەنگارییەوە وترایەوە و بوو بە وێردی گەل و بەوە مۆری خۆیان لە مێژووی کورد دا.\nئەو قۆناغەى لە باگۆکەوە دەستیپێکرد\nگەریلا لە شەڕی باگۆک دا ٣ کۆپتەریان خستەخوارەوە و گورزیشیان لە کۆپتەرێکى تر دا یەکێک لە فەرماندەکانى هێزی ئاسمانى و دەیان سەربازی تورک کوژران. لە باگۆک ٢٠ گەریلای ئارگەکە شەهید بوون. ئەو شەڕە بووە ئەڵقەی یەکەمی ئەو شەڕە گەورانە، کە بە سەرتاسەری کوردستاندا بڵاوبوونەوە.\nلە کاتی بەرخۆدانى باگۆک دا گەلی بۆتان رۆیشتبوون بۆ هاوکاریکردنى گەریلا. ئەوەش لە مێژووی کوردستاندا شتێکى نوێ بوو. هاووڵاتییانى گوندەکانى دەورووبەری باگۆک گەریلا بریندارەکانیان لە گۆڕەپانی شەڕەکە دوورخستەوە و نەک تەنها هاوکاریى لۆجستی بەڵکو خواردنیشیان گەیاندبووە گەریلاکان. باگۆک زنجیرە شاخێکى بچووکە و لە نسێبین و میدیاتەوە دەستپێدەکات و دەگاتە هەزەخ، پشتیوانیى گەل و گەریلا بووە هۆی ئەوەى دەوڵەتى تورک دەست بە کۆنسێپتی نوێ و پلانى جیاوازتر بکات.\nدەست بە کوشتنی هاووڵاتییان کرا\nدواى جەردەوانى و راگەیاندنی باری نائاسایى، ئیدی کۆمەڵکوژکردنی هاووڵاتییان خرایە سەر مێزی دەوڵەتی تورک. ساڵی ١٩٨٩ بە ساڵی کۆمەڵکوژکردنی هاووڵاتییان و چۆڵکردن و کاولکردنى گوندەکان لە مێژووی کوردستاندا یادی دەکرێتەوە. بە تایبەت تا دەهات سوپای تورک لە بەرامبەر گەریلادا تێکدەشکا، بۆیە هێرشیان دەکردە سەر هاووڵاتییان. کوێخاکانى ئەو کاتی گوندەکانى شرنەخ بۆ ئەوەى رێگری لەوە بکەن کۆبوونەوە و چوونە بەردەم قائیمقام جەمال ئایماز. کۆێخانەکان قسەکانى خۆیان کرد و قائیمقام پێی وتن "هەتاکو تیرۆریست لە چیاکان بن، دەوڵەت هەموو شوێنێک دەسوتێنێت و کاول و بۆردومانی دەکات. خۆ ئەوان لە ئاسمانەوە نایەن. ئێمە دەزانین ئێوە هەموتان چین. ئێوە چیتان دەوێت، دەتانەوێت بۆ کوێ بڕۆن، بڕۆن".\nئەو قسانەی قائیمقام هاوکات نیشانەى ئەنجامدانى کۆمەڵکوژیى نوێ بوو. لە ٢٣ی حوزەیرانی ١٩٨٩ / ٢ی پووشپەڕ لە گوندی مەلێ-ی شرنەخ تەقە لە تاکسییەک کرا کە بەرەو گوندەکە دەچوو. لە ئەنجامدا ٥ گوندی کوژران. هێزەکانى دەوڵەتى تورک لە دواى ئەو رووداوە هەڵیانکوتایە سەر گوندی مەلێ و بە توندوتیژانە و ئەشکەنجە نزیکەى ٢٠ هاووڵاتیى گوندەکەیان دەستگیرکرد. گوندی مەلێ کە لە بەرامبەر چیای جودیدایە لەلایەن دەوڵەتەوە بە وردی دەناسرا. جەم ئەرسەڤەر دامەزرێنەری دەزگای هەواڵگریى جەندرمە و بەرەنگاربوونەوەى تیرۆر (ژیتەم - JÎTEM) لە بیرەوەرییەکانیدا دەڵێت، خۆی بە دەستی خۆی چەندین هاووڵاتیی ئەو گوندەى کوشتووە.\nبەسەر ترسدا زاڵ بوون و رێپێوانیان ئەنجامدا\nلە رۆژانی یەکەمی تەممووزدا دانیشتوانى گوندی مەلێ کە نزیکەى ٣ هەزار و ٥٠٠ کەس دەبوون، چوونە سەر رێگای شرنەخ – قلابان و ناڕەزایەتییان لە دژی هەڵکوتانە سەر گوندەکەیان دەربڕی. ئیتر ترسی دەوڵەتى داگیرکەری تورک تێکدەشکێنرا. فەرماندەی بڕیارگەى ناوەندی پاراستنى گەل موراد قەرەیلان لە کتێبەکەیدا بە ناوی "ئاناتۆمیی شەڕێک" بەمشێوەیە باسی رووداوەکەى ئەوێ دەکات، کە چۆن رەوتی مێژووی گۆڕی: "لەو کاتەدا دەوڵەتى تورک لە شارەکاندا زۆر بە توندی هەڵیدەکوتایە سەر گەل و بەرەنگاریان دەبوویەوە تاوەکو خاوەنداری لە گەریلا و لە تەرمی گەریلا نەکەن. ئامانجەکەیان ئەوە بوو، کە مرۆڤەکان چاوترسێن بکەن، چونکە دەوڵەت نەیدەخواست گەریلا بە هیچ شێوەیەک پەیوەندى بە گەلەوە بکات و بچێتە ناو گەل. ئەوەى بە مردن بۆ خۆی دەزانی، باش لەوە تێگەیشتبوو، کە ئەوە بە مانای تێکشکاندنی دەوڵەتە لە کوردستاندا. لەبەر ئەوەش بە زرێپۆش هێرشی دەکردە سەرگەل، کە گۆڕەپانەکاندا کۆ دەبوونەوە. دەستڕێژییان لەگەل دەکرد و هاووڵاتییانیان دەکوشت. لە ساڵی ١٩٨٩ دا سەرباری هەموو گوشارە زۆر و قورسەکان، لە گوندەکانى بۆتان دا نەیتوانی رێگری لە راپەڕینى گەل بکات. هاووڵاتییانى گوندی مەلێ لە شرنەخ گوشارەکانی دەوڵەتیان بە چالاکیى دانیشتن لەسەر رێگای شرنەخ – قلابان ئیدانە کرد. ئەوە یەکەم بەرخۆدانی مەدەنی بوو کە گەل لە دژی دەوڵەت ئەنجامی دا".\nلە گرێ چۆلێ ٦ هاووڵاتی کوژران\nناوچەیەکى تری بەرخۆدان گوندی گرێ چۆلێ-یە لە سلۆپی. ئەو گوندە بناغە و شوێنى حەوانەى چەندین شارستانی بوو و شوێنێکى زۆر گرنگ و دێرینە. لە ١٧ی ئەیلولی ١٩٨٩ / ٢٦ی خەرمانان لە کاتژمێر ٠٢:٠٠ دا لە نزیک گوندەکە شەڕ روویدا. لەو شەڕەدا ژمارەیەکى زۆر سەرباز کوژران و ٣ گەریلای ئارگەکە شەهید بوون. سەربازانى تورک لە دواى شەڕەکە هەڵیانکوتایە سەر گوندی گرێ چۆلێ و هاووڵاتییان سەعدون بەیان، ئوزەیر ئارگز، رەشید ئەرەن، فەوزی بایان، عەباس چیدەم و مونیر ئایدن-یان دەستگیرکرد. ئەو ٦ هاووڵاتییە سەرلەبەیانیی ئەو رۆژە بە دەستوچاو بەستراوی، تەرمەکانیان دۆزرایەوە. شوێنى ٢٠ فیشەک بە جەستەى هەر یەک لەو هاووڵاتییانەوە بوو. گەلی سلۆپی ئەو کاتە بەو کۆمەڵکوژییەی گوندی گرێ چۆلێ راچڵەکی و هۆشیار بوویەوە. پارێزگاری دەوڵەتى باری نائاسایى لە یەکەم راگەیاندراویدا لەبارەى ئەو رووداوەوە راگەیاندبوو "لە سلۆپی ٩ تیرۆریست بە کوژراوی دۆزرانەوە".\nگەلی سلۆپی و ناوچەکە توڕەبوون. گەل داوایکرد لێکۆڵینەوە لە رووداوەکە بکرێت و هەر هیچ نەبێت توێکاری بۆ تەرمەکان بکرێت و لێکۆڵینەوە لە ئەنجامدەرانی ئەو تاوانە بکرێت، بەڵام دەوڵەتى تورک دەیخواست بەبێ ئەو کارانە تەرمەکان بداتەوە بە هاووڵاتییانی گوندەکە. هاووڵاتییانى گوندی گرێ چۆلێ لە ١٩ی ئەیلولی ١٩٨٩ / ٢٨ی خەرمانان دا بە رێپێوان بەرەو سلۆپی کەوتنەڕێ. تاوەکو دەهات جەماوەری گەل گەورەتر دەبوو. لە گوندەکانى دەورووبەر و لە ناو سلۆپییەوە هاووڵاتییان چوون و بەشداریی رێپێوانەکەیان کرد و ژمارەى هاووڵاتییانى رێپێوەر گەیشتە ١٠ هەزار کەس. جەماوەری گەل لە بەردەم بینای حکومەت دا کۆبوونەوە و داوای لێپرسینەوەیان لەو کۆمەڵکوژییە دەکرد، بەڵام هێزەکانى دەوڵەت زۆر توندوتیژانە لە دژی خۆپیشاندانى ئاشتییانەى گەل جوڵانەوە و سەرباری ئەوەش تیرۆری دەوڵەت نەیتوانى بەرەنگاری بەرخۆدانى گەل ببێتەوە و بینای قائیمقامی سلۆپی ئاگری تێبەردرا. هێزەکانى دەوڵەت تەقەیان لە خۆپیشاندەران کرد و ژمارەیەکى زۆر لە خۆپیشاندەرانیان بریندارکرد و دەیان کەسیشیان دەستگیرکرد. دەستیان گرت بەسەر کامێرای ئەو رۆژنامەنووسانەدا کە دیمەنی رووداوەکەیان تۆمار دەکرد. دواى رۆژێک میدیای تورک مانشێتى لێدا. رۆژنامەى میللیەت لە ٢٠ی ئەیلول دا بە مانشێتى "لە سلۆپی قەومی" بڵاوکرایەوە. لەبارەى راپەڕینى سلۆپی-یەوە نووسیبووی "جەماوەری گەل بەرەو بینای حکومەت رێپێوانیان ئەنجامدا. لەوێ بووە ژاوە ژاوە و شوشەکانیان شکاند. تیمە تایبەتەکانیش چوونە شوێنی رووداوەکە و تەقەیان بە ئاسماندا کرد و خواستیان قەرەباڵغییەکە بڵاوەى لێ بکات. بینای حکومەت و مزگەت کە تەرمەکانى تیادا بوو بە زرێپۆش گەمارۆ درابوون. پەیامنێری میللیەت کە چاودێریی ئەو رووداوە دەکات بووە ئامانجی هێرشی هێزە ئەمنییەکان. جەماوەری گەل کاتێک گەیشتنە بەردەم بینای حکومەت بە بەرد و دار شوشەکانیان شکاند و هاوکات دروشمی "بکوژەکانمان دەوێت"، "بمرێت فاشیزم" و دەنگی خۆمان دەگەیەنینە ئەوروپا"یان دەوتەوە.\nئەنجوومەنى ئاسایشی نەتەوەیى کۆبوویەوە\nئەو راپەڕینانەى لە کوردستان دەستیان پێکردبوو، ئیدی رژێمی لە ئەنقەرە خستبوە ناو ترس و دڵەڕاوکێوە. دواى ئەوەى زانیاری لەبارەى راپەڕینی سلۆپی گەیشتە ئەنقەرە، ئەنجوومەنى ئاسایشی نەتەوەیى بە سەرۆکایەتیى کەنعان ئەڤرەن سەرکردەى ئەنجومەنى کودەتای سەربازی کۆبوویەوە. بەڕێوەبەرایەتیى تورک خۆی لەو میدیایانە توڕە کرد، کە رووداوەکەیان بڵاوکردووەتەوە و گەل بە رووداوەکەى زانیوە. لە راگەیاندراوەکەی ئەنجوومەنی ئاسایشى نەتەوەیى (مەگەکە - MGK)دا هەڕەشەیەکى زۆر لەو رۆژنامەنووسانە کرابوو، کە شەڕی چەپەڵ لە کوردستان چاودێری دەکەن و هەواڵی لەبارەوە بڵاودەکەنەوە.\nراپەڕینەکەى سلۆپی کاریگەریى لەسەر دۆخی سیاسیی ئەنقەرە دروستکرد. پەرلەمانتارانی پارتەکانی دەیەپە و ئاناپ بۆ لێکۆڵینەوە لە کۆمەڵکوژیى گرێ چۆلێ گوشاریان خستە سەر حکومەتەکەى ئۆزال. بەو هۆیەوە ئۆزال ناچار بوو رێگا بدات شاندێک لە پەرلەمانتاران بچن بۆ سلۆپی. ئەو پەرلەمانتارانەى چوونە هەرێمەکە و لێکۆڵینەوەیان کرد، رایانگەیاند، ٦ هاووڵاتییى گوندەکە کوژران، کە بە دڵنیاییەوە پەکەکە نەبوون، بەڵام سەرباری ئەوەش بکوژان و ئەنجامدەرانی کۆمەڵکوژییەکەى گرێ چۆلێ لێکۆڵینەوەیان لەگەڵ نەکرا و باجی تاوانەکەیان نەدا.\nئیتر دەبوایە حیزبێک دابمەزرێت\nدەوڵەتى تورک دواى کۆمەڵکوژییەکەى گرێ چۆلێ بەردەوام بوو لە کۆمەڵکوژییەکانى. لە ٢٤ی تشرینی دووەمی ١٩٨٩ / ٣ی سەرماوەز لە ناوچەى گەڤەری جۆلەمێرگ ٢٨ هاووڵاتییى گوندەکان کۆمەڵکوژکران. لە ساڵی ١٩٨٩ دا رووداوێکى تر روویدا، کە مۆری خۆی لە گۆڕەپانی سیاسیی کوردستان دا. ئەویش ئەوەبوو، کە ٧ پەرلەمانتاری کورد لە ناوی حیزبی سۆسیالیست (سەهەپە - SHP)دا بە پاساوی ئەوەى لە رۆژانی ١٤-١٥ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٩ / ٢٢ و ٢٣ی رەزبەر بەشداریى کۆنفرانسی پاریس-یان کردووە، لە حیزبەکە دەرکران. ئەو دۆخە کوردی خستە ناو بیرکردنەوە و گەڕان بە داوى رێگای جۆراجۆردا و هەوڵەکانیان بۆ دامەزراندنی حیزبێک بۆ کاروبار لە گۆڕەپانی سیاسەتى مەدەنی دا بەهێزتر کرد. لە چوارچێوەى ئەو هەوڵانەدا پارتى رەنجی گەل (هەپ - HEP) لە ساڵی ١٩٩٠ دا دامەزرا، کە بووە ئەڵقەی یەکەمی نەریتى سیاسەتی دیموکراتیک.


یەکەم پاشایان 20 – Kurdi Sorani Standard (KSS) | Biblica\nیەکەم پاشایان 20 – Kurdi Sorani Standard (KSS)\nیەکەم پاشایان 20:1-43\nهێرشبردنی بەن‌هەدەد بۆ سەر سامیرە\n1ئەوە بوو بەن‌هەدەدی پاشای ئارام هەموو هێزەکەی کۆکردەوە و سی و دوو پاشاش بە ئەسپ و گالیسکەوە لەگەڵی بوون، سوپای جوڵاند و سامیرەی گەمارۆ دا و لە دژی جەنگا. 2چەند نێردراوێکی ناردە شارەکە بۆ لای ئەحاڤی پاشای ئیسرائیل. پێی گوت: «بەن‌هەدەد ئاوا دەڵێت: 3”زێڕ و زیوەکەت هی منە، ژن و کوڕە چاکەکانت هی منن.“»\n4پاشای ئیسرائیلیش وەڵامی دایەوە: «پاشای گەورەم، ئەوەی گوتت وا دەبێت، خۆم و هەموو ئەوانەشی کە هەمە هی تۆن.»\n5نێردراوەکان هاتنەوە و گوتیان: «بەن‌هەدەد ئەمە دەڵێت: ”من چەند نێردراوێکم بۆ لات نارد و گوتم، زێڕ و زیو و ژن و کوڕە چاکەکانت دەدەیتە من، 6بەڵام سبەینێ لەم کاتەدا کاربەدەستەکانم دەنێرمە لات، کۆشکەکەت و ماڵی کاربەدەستەکانت دەپشکنن. جا هەموو ئەوەی پەسەندە لەبەرچاوی تۆ دەستی بەسەردا دەگرن و دەیبەن.“»\n7پاشای ئیسرائیل هەموو پیرانی خاکەکەی بانگکرد و گوتی: «بزانن و ببینن، ئەمە داوای شەڕ دەکات، چونکە ناردی بۆ داواکردنی ژن و کوڕ و زێڕ و زیوەکەم، ڕەتم نەکردەوە.»\n8هەموو پیران و هەموو گەل وەڵامیان دایەوە: «گوێی لێ مەگرە و ڕازی مەبە.»\n9ئەویش بە نێردراوەکانی بەن‌هەدەدی گوت: «بە پاشای گەورەم بڵێن: ”منی خزمەتکارت هەموو ئەوە جێبەجێ دەکەم کە لە سەرەتادا داوات کردووە، بەڵام ناتوانم ئەم کارە بکەم.“» ئینجا نێردراوەکان گەڕانەوە و وەڵامەکەیان بۆ بەن‌هەدەد گێڕایەوە.\n10ئینجا بەن‌هەدەد ناردی بۆ لای ئەحاڤ و گوتی: «با خوداوەندەکان توندترین سزام بدەن، ئەگەر خۆڵی سامیرە بەشی مشتی هەموو ئەو گەلە بکات کە دوام کەوتوون.»\n11پاشای ئیسرائیلیش وەڵامی دایەوە و گوتی: «پێی بڵێن: ”شەڕکردن شانازی نییە، بەڵکو سەرکەوتن.“»\n12کاتێک بەن‌هەدەد لەگەڵ پاشاکان لەنێو چادرەکان دەیخواردەوە گوێی لەم قسەیە بوو، بە خزمەتکارەکانی گوت: «ڕیز ببەستن.» ئەوانیش ڕیزیان بەست و بەریان لە شارەکە گرت.\n13ئەوە بوو پێغەمبەرێک لە ئەحاڤی پاشای ئیسرائیل هاتە پێشەوە و گوتی: «یەزدان ئەمە دەفەرموێت: ”هەموو ئەو سوپا گەورەیەت بینی؟ ئەوەتا من ئەمڕۆ دەیدەمە دەستی تۆ، تاوەکو بزانیت کە من یەزدانم!“»\n14ئەحاڤیش گوتی: «بە کێ؟»\nپێغەمبەرەکەش گوتی: «یەزدان ئەمە دەفەرموێت: ”بەو ئەفسەرە گەنجانەی کە لەژێر دەسەڵاتی فەرماندەکانی هەرێمەکانن.“»\nئەویش گوتی: «کێ دەست بە جەنگەکە دەکات؟»\nپێغەمبەرەکەش گوتی: «تۆ.»\n15لەبەر ئەوە ئەحاڤ ئەفسەرە گەنجەکانی فەرماندەی هەرێمەکانی بانگکرد، دوو سەد و سی و دوو پیاو بوون، پاش ئەوانیش پاشماوەی ئیسرائیلییەکانیشی کۆکردەوە، کە حەوت هەزار پیاو بوون. 16لە نیوەڕۆدا بەڕێکەوتن و بەن‌هەدەدیش لە چادرەکانەوە لەگەڵ سی و دوو پاشاکەی دیکەی هاوپەیمانی دەیانخواردەوە و سەرخۆش بوون. 17یەکەم جار ئەفسەرە گەنجەکانی فەرماندەی هەرێمەکان بەڕێکەوتن.\nئەوە بوو بەن‌هەدەد چەند سووسەکەرێکی20:17 کەسانێک کە لە لەشکری دوژمن دەڕوانن بۆ وەرگرتنی زانیاری. ناردبوو، ئەوانیش پێیان ڕاگەیاند: «چەند پیاوێک لە سامیرەوە بە ڕێگاوەن.»\n18ئەویش گوتی: «ئەگەر بۆ ئاشتی هاتوونەتە دەرەوە بە زیندووێتی بیانگرن، ئەگەر بۆ شەڕیش هاتوونەتە دەرەوە، هەر بە زیندووێتی بیانگرن.»\n19ئەفسەرە گەنجەکانی فەرماندەی هەرێمەکان و ئەو هێزەی لە دوایان بوون لە شارەکە هاتنە دەرەوە، 20هەریەکەیان ئەو پیاوە ئارامییەیان دەکوشت کە دەهاتە بەرامبەریان، ئارامییەکانیش هەڵاتن و ئیسرائیلیش ڕاویان نان، بەن‌هەدەدی پاشای ئارامیش بە ئەسپ لەگەڵ سوارەکان دەرباز بوو. 21پاشای ئیسرائیلیش هاتە دەرەوە و لە ئەسپ و گالیسکەکانی دا، زیانێکی گەورەی بە ئارامییەکان گەیاند.\n22پاشان پێغەمبەرەکە لە پاشای ئیسرائیل هاتە پێشەوە و پێی گوت: «بڕۆ خۆت بەهێز بکە و بزانە و ببینە چی دەکەیت، چونکە لە بەهاری ساڵدا پاشای ئارام پەلامارت دەداتەوە.»\n23هەر لەو ماوەیەدا کاربەدەستەکانی پاشای ئارام بەم جۆرە ئامۆژگاری پاشایان کرد و گوتیان: «خوداوەندەکانیان خوداوەندی شاخن، لەبەر ئەوە لە ئێمە بەهێزتر بوون. بەڵام با لە دەشتدا لە دژیان بجەنگین، لەوان بەهێزتر دەبین! 24بۆ ئەم کارەش ئەمە بکە، هەریەک لە پاشاکان لە شوێنەکانیان لاببە و سەرکردەکان لە جێیاندا دابنێ. 25ئیتر بۆ خۆت سوپایەک وەک ئەو سوپایەی کە لە دەستت دا، پێکدەهێنیتەوە، ئەسپ لە جێی ئەسپ و گالیسکە لە جێی گالیسکە. با لە دەشتدا لە دژیان بجەنگین، لەوان بەهێزتر دەبین!» ئەویش گوێی لە قسەکەیان گرت و بەم جۆرەی کرد.\n26ئەوە بوو لە بەهاری ساڵدا، بەن‌هەدەد ئارامییەکانی کۆکردەوە و سەرکەوت بۆ ئەفێق بۆ جەنگ لە دژی ئیسرائیل. 27نەوەی ئیسرائیلیش کۆکرانەوە و پێداویستییان پێدرا و چوون بۆ بەرەنگاربوونەوەیان، نەوەی ئیسرائیل وەک دوو مێگەلی بچووکی بزن وابوون بەرامبەریان، ئارامییەکانیش دەشتەکەیان پڕکردبوو.\n28ئینجا پیاوەکەی خودا هاتە پێشەوە و بە پاشای ئیسرائیلی گوت: «یەزدان ئەمە دەفەرموێت: ”لەبەر ئەوەی ئارامییەکان گوتیان، یەزدان خوداوەندێکی شاخەکانە و خوداوەندی دۆڵەکان نییە، ئەم هەموو کۆمەڵە گەورەیە دەدەمە دەستی تۆ، ئیتر ئێوە دەزانن کە من یەزدانم.“»\n29حەوت ڕۆژ بەرامبەر بە یەکتر دامەزران، لە ڕۆژی حەوتەم جەنگەکە هەڵگیرسا، نەوەی ئیسرائیل لە ئارامییەکانیان دا، سەد هەزار پیادەیان لە یەک ڕۆژدا لێ کوشتن. 30پاشماوەکەیان بۆ شاری ئەفێق هەڵاتن، لەوێش شوورای شارەکە بەسەر بیست و حەوت هەزار پیاویان داڕما، بەن‌هەدەدیش هەڵات و چووە ناو شارەکە، لە ژووری دواوەی ماڵێک خۆی شاردەوە.\n31کاربەدەستەکانی پێیان گوت: «تەماشا بکە، بیستوومانە کە پاشاکانی بنەماڵەی ئیسرائیل پاشای بەخشندەن، با گوش20:31 ڕیشاڵێکی ڕووەکییە کە لەو سەردەمە بەرگی ماتەمی لێ دروستدەکرا. بە کەمەرمانەوە ببەستین و گوریس لەسەر سەرمان دابنێین20:31 دانانی گوریس لەسەر سەر هێمایەکە بۆ خۆ ڕادەستکردنی شەڕکەران. و بچینە دەرەوە بۆ لای پاشای ئیسرائیل، لەوانەیە دەستت لێ بپارێزێت.»\n32ئینجا جلوبەرگی گوشیان پۆشی و بەستیان بە کەمەریانەوە و گوریسیش بەسەریانەوە، هاتنە لای پاشای ئیسرائیل و گوتیان: «بەن‌هەدەدی خزمەتکارت دەڵێت: ”با گیانم بپارێزێت.“»\nئەویش گوتی: «هێشتا زیندووە؟ ئەو برامە!»\n33پیاوەکانیش گەشبین بوون و بە پەلە دەستیان بەم وشەیەوە گرت و گوتیان: «بەڵێ، بەن‌هەدەد براتە!»\nپاشاکەش گوتی: «بڕۆنە ژوورەوە و بیهێنن.» کە بەن‌هەدەد هاتە دەرەوە بۆ لای، ئەحاڤ سەری خستە سەر گالیسکەکەی.\n34بەن‌هەدەدیش پێی گوت: «ئەو شارانەی باوکم لە باوکتی سەندبوو دەیگەڕێنمەوە، بۆ خۆت لە دیمەشق بازاڕیش دابنێ، وەک ئەوەی باوکم لە سامیرە داینا.»\nئەحاڤیش گوتی: «منیش بەم پەیمانە ئازادت دەکەم.» ئەویش پەیمانی لەگەڵ بەست و ئازادی کرد.\nتاوانبارکردنی ئەحاڤ لەلایەن پێغەمبەرێک\n35ئەندامێک لە کۆمەڵی پێغەمبەران بە هاوڕێکەی گوت: «بەگوێرەی فەرمایشتی یەزدان، لێم بدە.» هاوڕێکەش ڕازی نەبوو لێی بدات.\n36پێغەمبەرەکەش گوتی: «لەبەر ئەوەی گوێڕایەڵی فەرمایشتی یەزدان نەبوویت، کاتێک لەلای من دەڕۆیت، شێرێک پەلامارت دەدات.» ئەویش لەلای ڕۆیشت و شێرێکی لێ پەیدابوو و پەلاماری دا.\n37پاشان پیاوێکی دیکەی بینییەوە و پێی گوت: «لێم بدە!» پیاوەکەش لێیدا و برینداری کرد. 38ئینجا پێغەمبەرەکە ڕۆیشت و لەسەر ڕێگاکە بۆ پاشا ڕاوەستا، بە دەمامکێک ڕوخساری خۆی شاردەوە. 39کاتێک پاشا تێپەڕی هاواری بۆ پاشا کرد و گوتی: «خزمەتکارەکەت چووە ناو جەرگەی شەڕەکە، جەنگاوەرێک لەناکاو دیلێکی بۆ هێنام و گوتی: ”ئاگات لەم پیاوە بێت! ئەگەر بزر بێت، ئەوا گیانت لە جیاتی گیانی ئەو دەبێت یان تالنتێک20:39 تالنتێک: نزیکەی 34 کیلۆگرام. زیو دەدەیت.“ 40ئەوە بوو خزمەتکارەکەت لەم لا و ئەو لاوە سەرقاڵ بوو، پیاوەکە دیار نەما.»\nپاشای ئیسرائیلیش پێی گوت: «حوکمت وەک ئەوە دەبێت کە گوتت، چونکە خۆت بڕیارت داوە.»\n41پێغەمبەرەکەش خێرا پەڕۆکەی لەسەر چاوی لابرد، پاشای ئیسرائیلیش ناسییەوە کە لە پێغەمبەرەکانە. 42ئەویش بە پاشای گوت: «یەزدان ئەمە دەفەرموێت: ”لەبەر ئەوەی هێشتت پیاوێک لە دەستت بڕوات کە من بۆ قڕبوونم دانا20:42 بۆ قڕبوونم دانا: لە زمانی عیبری ئەم زاراوەیە دەگەڕێتەوە بۆ شتێک یان کەسێک کە دەبەخشرێت بە یەزدان، زۆر جار بەخشینەکە بە تەواوی لە ناودەبردرێت.، گیانت لە جیاتی گیانی دەبێت و گەلەکەشت لە جیاتی گەلەکەی.“» 43ئینجا پاشای ئیسرائیل بە دڵتەنگی و پەستییەوە چوو بۆ کۆشکەکەی لە سامیرە.\nKSS : یەکەم پاشایان 20


jinanî ŕûnakbîr(@jinani_runakbir) - Instagram photos and videos | WEBSTAGRAM\n232 posts 4,899 followers 811 followings\njinanî ŕûnakbîr زنان روشن فکر ❌پیج دو زبانه کوردی،فارسی ◀ ژن ته‌نیا ڕوخسار یا جه‌سته‌یه‌کی جوان نیه ◀ ژیان، ژنان، کۆمه‌ڵگا، کتێب 📚 ✌بژی مرۆڤایه‌تی\nدەڵێن که‌سێک کۆچی کرد دەبێته ئه‌ستێرەیه‌ک و له باوەشی ئاسمان ئارام دەگرێ.\nئاسمانی شارەکه‌م ـ #عه‌فرین ـ دەدرەوشێته‌وە.\nدڵنیام به ئارامی هه‌سارەکان که دایکی دڵ‌ئاوا باوەشی به سه‌ر خه‌مه‌کانیان گرتووە؛ به‌ڵام ئێمه دانیشووانی زەوی چۆن له دەشتی به‌یبوونه‌کانی شه‌و بڕوانین و هه‌ستی ئه‌وینمان ببزوێ؟! نه‌ورۆزە و دڵمان له خه‌می وەرینی دار زەیتوونه‌کان شه‌قارەیه.\nگرمه‌ی هه‌ور و بۆنی باران، شکۆفه‌ی دار و که‌روێشکه‌ی سه‌وزەڵان، کوێستانی شۆخ و شه‌نگ دەسپێکی به‌هارن، به‌ڵام...به‌ڵام نه بۆ منی کورد.\nبه‌هاری ئه‌م ساڵمان، ته‌نیا خه‌یاڵی بارانه‌یه، ڕێژنه‌ی گولله‌یه له ئاسمانی ته‌م گرتوو!\nهه‌نیسک و هاوار و ڕۆڕۆیه؛\nئاگری نه‌ورۆزمان ئاگری زامی دایک و بابی عه‌فرینه.\nڕۆڵه‌ی شیرینم، دوونیا کپ و بێدەنگه،\nکوێرە، زل کوێرە، خوێن مژە، جه‌سته‌ی بێ‌دەست و پێت، جه‌سته‌ی خوێناویت نابینێ...\nهه‌ست به هیچ بۆنێک ناکات جیا له بۆنی پارەی بارووت و فیشه‌ک ... زەوی بۆ تۆ سه‌خته، هه‌ڵفرە به‌رەو ئاسمانی دوور؛ به‌شکم فریشته‌ی سکاڵات ئه‌م جارە بگاته عه‌رشی خوا...\nنووسەر✍: هاجه‌ر هوشیار\n266 13 4h ago Share Download\nڕۆژی جیهانیی ژن، تەنیا ڕۆژی پیرۆزبایی لە ژن و کڕینی گوڵ و شیرینی نییه!\nڕۆژی جیهانیی ژن ڕۆژی بیرکردنه‌وه له‌و مافانه‌یه که ژن لێی بێ‌به‌ش کراوە!\nلەو یاسایانه‌ی که ئازادی له ژن ستاندووە!\nئەو ڕۆژەیە کە بوونی لەنێو ڕۆژژمێری مێژوودا جێی شەرمەزارییە!\nوەبیر هێنەرەوەی ئەو ڕاستییە تاڵەیە کە ژیانی ژن سنووردارە و وەک مرۆڤێکی ئاسیی نییە!\nڕۆژی جیهانیی ژن ڕۆژی بیرکردنەوە لە یەکسانییە!\nڕۆژی شکاندنی هەمووی ئەو کوت و زنجیرانەیە کە هەزاران ساڵە ژنی پێ کۆیلە کراوە!\nڕۆژی جیهانیی ژن ڕۆژی دەنگ هەڵێنانی نیوەی مرۆڤایەتییە، کە خۆی دەیهەوێ بڕیار بدات بۆ ژیانی، خاوەنی جەستەی خۆی بێت، دەیهەوێ چیدی بووکە شووشەی سەرتاقەو دڵخۆشکەری پیاو نەبێ، بەڵکوو بۆخۆی بێ، مرۆڤ بێ!\nڕۆژی جیهانیی ژن تەنیا ڕۆژی نادڵکاوی دەربڕینی ژن نییە...\nڕۆژی جیهانیی ژن ڕۆژی ئه‌و باوکانه‌یه که پێیان خۆش نیه کچه‌کانیان چیدی له دنیایه‌کی پڕ له هه‌ڵاواردن و سته‌م دا په‌روه‌رده بکرێن!\nڕۆژی ئه‌و برایانه‌یه که نایانهه‌وێ خوشکه‌کانیان تەنیا به هۆی ڕه‌گه‌زیانەوە له به‌ند دا ببینن.\nڕۆژی جیهانی ژن ڕۆژی یادکردنەوە لەو ژنە شۆڕش گێڕانەیە کە بوێرانە هەستانە سەرپێ و لەپێناو گەیشتن بە مافەکانیان گیانیان دا.\nئەو ژنانەی مافی خوێندن، مافی کار و ڕادەربڕین یان بۆ مسۆگەر کردین. 🙏بەرز ڕادەگرین یادی ڕۆژی ۸ی ماڕس، یادی ژنانی کۆڵنەدەر و شەهیدانی ڕێگەی یەکسانی.✌ و لە ڕۆژەدا دەنگ هەڵدێنین و هاوار دەکەین بۆ بەرابەری، بۆ ڕەخسانی هەلی کاری زۆرتر، بۆ وەرگرتنی مووچەی بەرانبەر، بۆ سەرکوت کردنی توندوتیژی دژی ژن لە چوارچێوەی ماڵ و دەرەوە و لە ناو شەقام و کۆڵان و شوێنی کار.\nدەنگ هەڵدەبرین بۆ سەربەخۆبوونی ژن، بۆ وەرگرتنی حەققی تەڵاق، بۆ وەدەست خستنی پلە باڵاکانی حکوومەتی، بۆ دژایەتی لەگەڵ سیستمی کۆنی پیاو سالاری، بۆ دژایەتی لەگەڵ بەکاڵا کردنی جەستەی ژن و سیستمی چەپەڵی سەرمایەداری.\nبژی یەکسانی، بژی مرۆڤایەتی بێ لەبەرچاو گرتنی جیاوازیی ڕەگەز و ڕەنگ و دین.\n#ژنانی_ڕووناکبیر #ڕۆژی_جیهانی_ژن #internationalwomensday\n280 19 1w ago Share Download\nمرۆڤەکان هەمیشە بت دروست دەکەن\nدەستەیەکیان بە دار و بەرد\nدەستەیەکی دیکەش بە باوەڕەکانیان!\nبتی دەستەی یەکەم مەترسی دار نییە، چونکە بە تەورێک تێک دەشکێت.\nبەڵام هی دەستەی دوویەم، وەک بەڵایەک وایە کە هیچ کۆمەڵگایەک لە دەستی ڕزگاری نابێت!\nبۆیە تۆ بیشکێنە!\nهەمووی ئەو بیر و باوەڕە نەرێنییانەی تۆیان کۆیلە کردووە، بێ‌ئەوەی کە خۆت بزانی!\nئەرێنی: موسبەت ، نەرێنی: مەنفی\nنیوەرۆیەکی جوانی پاییزی بوو،\nنم نمەی باران هەستێکی خۆشی پێ بەخشیبووم.\nجوان لە بیرمە رێک نیوەرۆیەکی پاییز بوو!\nلە مەکتەب تەواو بووم و ئەبوو برۆم بەرەو ماڵەوە، بەبینینی نم نمەی باران هەستی ناسکی ژنانەم جووڵایەوە و بڕیارم دا چێژ لەو هەموو جوانیەی سروشت بەرم و بۆ تاوێک هەست بە خۆشی بکەم!\nچەندها شەقامم بێ چەتر تێپەر کرد، شار وەکوو کۆترێکی ناو قەفەس لە هەموو لایەکەوە کێو دەوریان دابوو، هەورەکان بە تەواوی لوتکەکانیان داپۆشیبوون، بە پەرتەوازەیی ناو شیوەکان مژ دایگرتبوو!\nرۆژێکی پاییزی زۆر خۆش بوو...\nباران و تەنیایی شەقام پێوان، سەرتاسەری ناخمیان هێنابووە جۆش!\nهاوکات زەلامێک بەدوامەوە بوو، ئەتوت ئەویش ئەیهەوێ چێژ لەو هەموو جوانیە بەرێت و هەنگاو بە هەنگاو لە گەڵما ئەهات.\nبەڵام لە شەقامی سەرەکی سەر کۆڵانەکەمان بە هەنگاوە زلەکانی پێشەبڕی لە من داوە، لە ناخەوە هەناسەیەکی قووڵم هەڵمژی، شکوور بۆخوا خۆش بینی ئەوجارەیانم بە راست دەرچوو و کابراش لەگەل من هاورێگا بوو.\nگەیشتمە ناو کۆڵانەکان، ئەوەندە سەرخۆش بووم تنانەت چێژم لە رێگا رۆیشتنی ناو قوڕ و چڵپاوەکانیش دەبرد.\nکۆلان پڕ بوو لە بێدەنگی بێجگە لە من هیچ زیندەوەرێکی لێ تێپەر نەدەبوو، بەڵام لە ناکاو هەر ئەوکابرایەم بینی کە لە مەکتەبەوە بە شوێنمەوە بوو وەک دێوزمە لە قووژبنێکی کۆڵانەکە خۆی حەشاڕ دابوو، دەستێکی بە چەترەکەیەوە بوو دەستەکەی تریشی بە...!\nبە ئاسپایی بانگی لێ دەکردم، وەک ئەوەی نەیهەوێ بێدەنگی کۆڵان بشێوێنی!\nکاتێک ئەو دیمەنەم بینی لە ترسان ناوی خۆشمم لەبیر چۆوە، هەموو گیانم ئەلەرزا، دەتکوت ئاوریان لە ژێر قاچەکانم هەڵکردووە، هەنگاوەکانم گەورەتر و تووندتر کردن بەڵام هەرچەندیش تووند برۆیشتمایە ئەو بستە رێگایە نەیدەویست تەواو ببێ!\nکچێکی ۱۸ساڵان بووم و یەکەم جارم بوو ئاواها ئەندامی نێرینەی پیاوێک ببینم؛ هەر جۆرێک بێ بە لەرزە لەرز چەند بەردی قوڕاویم لە دەستم دا جێگە کردەوە و بە هەنگاوی خێراتر کۆڵانم تێپەر کرد و دێوەزمەی رەشی پیسیش بە دوامەوە!\nئاوڕم داوە و ویستم بەردەکە لە ناوەڕاستی رانی بگرم، بەڵام خۆی لادا و بەردەکەی بەر نەکەوت!\nهەڵبەت باشتر کە وێی نەکەوت و بەردی ئەو وڵاتە جوانەمان بە جەستەی قێزەونی ئەو نامرۆڤە پیس نەبوو.\nبەو چەند خولەکە، نیوە عومرێک لە ژیانم کەم بۆوە!\nهەر ئەگریام ، ناخم زۆری ئازار دیتبوو!\nرۆژی پاییزی و بارانیشم بەرچاو کەوت و تا ماوەیەک رقم لە باوکیشم بوو...\n🔹 بەسەرهاتی #سەرگوڵ نووسەر:سەرگوڵ\n352 19 2w ago Share Download\n بەدەرەوە بوونی پرچی ژنانی خێڵ،\nبەشێک لە شێوازی جوانی جل پۆشینیان بوو و هیچ پیاوێکی ڕەسەنی خێڵی قەشقایی و بەختیاری گرینگی بە پرچی پەرێشانی ئەو ژنانە نەدەدا...!\nهەر ئەو جۆرەی پیاوانی چەڵتووک چێن؛ بەلەکی ڕووتی ژنانی چەڵتووک چێن دەبینن و بەلایانەوە شتێکی زۆر ئاساییە...! گورگ ئەگەر ئیشتیای لە گۆشت بێ،\nپێستی ڕاوەکەی بەلاوە گرینگ نییە...! حیجاب دەبێ، دەروونی بێ نەک ڕواڵەتی... له بەرەی نەخۆش و گرفتاری ئێمە دەرچوو،\nبەڵام ئێوە هەوڵ بدەن، منداڵەکانتان فێری جوان دیتن بکەن... #حسێن_پەناهی\nچەڵتووک چێن: شالیکار، ڕواڵەت: ظاهر\nبەرە: نەسل، خێڵ: ایل، بەلەک: ساق پا\n313 5 3w ago Share\nسوارەکانی خواجە سلێمان\nـ سمکۆڵانی تەرمی زارۆکان ـ\nبەسەر خەونەکانماندا غار دەدەن.\nجیهان خۆی لە خەو داوە.\nزرێپۆشەکانی خواجە سلێمان\nـ بێ‌شتن و بێ‌کفن ـ\nبەمانەشەوە بە خواجە سلێمان بڵێن:\nبە قڕکردنی کۆتر و کەناری،\nهەرگیز بێ هیوا نابین\nلە خەونی ئازادی.\nوێنەکە، لای ڕاست: بارودۆخی خراپی ژیانی مناڵانی بوومەلەرزە لێدراوی کرماشان\nلای چەپ: مناڵانێ بێتاوانی عەفرین کە بوونەتە قوربانی دەوڵەتی فاشیستی تورکیە\n450 7 6w ago Share Download\nژنان نە فریشتەن، نە دێو و نە ئەبولهەول!\nئەوان بوونەوەرێکی بەشەرین کە سوننەت و داب و نەریتی گەوجانە مەحکوومی کردوون بەوەی مرۆڤگەلێکی ئازاد و سەربەخۆ نەبن، بەڵکوو نیوە کۆیله بن. ✍ #سیمۆن_دووبوار\nلە کتێبی📚: ڕەگەزی دوویەم\nپیرۆزە ساڵڕۆژی لە دایک بوونی خاتوو دووبوار🌺\nزن‌ها نە فرشتە‌اند و نە غول و نە ابوالهول!\nزنان موجوداتی بشری‌اند که سنت‌ها و آداب ابلهانه‌ای آنان را به نیم بردگی محکوم کرده است.\n308 9 9w ago Share Download\nیەکەمین نووسەری ژنی #کورد کە لە ناو ئەدەبیاتی جیهان دا شوێنی خۆی کردەوە!\nڕۆمانی #مردوو_شۆر (Dead washer) بەرهەمی شاعیر و نووسەری کورد، #سارا_عومەر کە بە زمانی دانماڕکی نووسیوێتی بۆتە پڕفرۆشترین ڕۆمانی ساڵی 2017 لە وڵاتی دانماڕک.\nڕۆمانەکە بەگشتی باسە لە #مێژووی_کورد، ئەنفال، کۆچبەری و...، بەڵام تێیدا سارا زۆر بەوردی باسی لە توندوتیژی و كوشتنی ژنان و كلتوری پیاوسالاری کردووە.\nبە هۆی شکاندنی تابۆکان و ڕاوەستان لە بەرانبەر نەریتەکان و ئایین، زۆر کەس لە دەرەوەو و لە ناوەوەی کوردستان دژ بەو بەرهەمە ناوازەیەی سارا عومەر هەستاون.\nهەرچەند خۆی دەڵێ: ڕخنەکان وا ناکات کە بترسم و پاشگەز ببمەوە، بەڵکو بەهێزترم دەکات! ئەو دەڵێ زۆر خۆشحاڵم کە وەک یەکەمین ژنی کورد توانیومە بەرهەمێک پێشکەش بە ئەدەبیاتی جیهان بکەم.\n322 12 10w ago Share\nتووریا پیت، مۆدێل و ڕاکەرێکی ئوستڕالییاییە کە بە هۆی تەقینەوەیەک لە یارییەکانی ڕاکردنی ماراتۆنی 2011 دا، 65 لە سەدی جەستەی دەسووتێت.\nبەڵام پاش ئەو ڕووداوە دڵتەزێنە، خۆی نادۆڕێنێ و درێژە بە ژیان دەدات و دەست گیرانەکەشی دەست بەرداری نابێت و زۆرتر لە جاران پشتی دەگرێت.\nتووریا و دەسگیرانەکەی ئێستا ژیانی هاوبەشییان پێک هێناوە و بەم زووانە منداڵیشان دەبێت.\nبەڵام لە وڵاتی ئێمە زۆر بیندراوە لەو پیاوانەی کە هەر دەبینن ژنەکەیان تووشی نەخۆشییەک بوو، جا شێرپەنجەبێ، ئێم ئێس یان ... بە کۆڵێک ئێش و ئازارەوە جێی دەهێڵن.\nتوریا پیت، دوندە و مدل استرالیایی کە بر اثر انفجاری در مسابقات دو ماراتون سال 2011، دچار سوختگی درجە 3شد.\nهمسرش کە مردی زیبا و با موقعیت خوب اجتماعیست همچنان توریا را میپرستد و ستایش میکند.\n320 9 12w ago Share\nهەموشتێک لە بنەماڵەکانەوە دەست پێدەکات، ئەگاتان لێبێ کە چۆن منداڵەکانتان پەروەردە دەکەن.\nلە ئاست توندوتیژی دا #بێدەنگ_مەبن و ئیزن مەدەن کە نەوەی داهاتووش ببێتە قوربانی توندوتیژی.\nزۆربەی ژنان، تووڕەیی و توندوتیژی پیاوەکەیان وەک ڕەفتارێکی ئاسایی پیاو لەبەر چاو دەگرن و لە بەرانبەری دا بێدەنگ دەبن، لە حاڵێک دا ئەو ڕەفتارانە بە هیچ شێوە ئاسایی نین و دەبێ بە هاوکاری دەروونناس ڕێگەچارەی بۆ بدۆزرێتەوە ئەگینا ئەو هەڵسوکەوتە نابەجێیانە لە درێژخایەن دا کاریگەری خراب لە سەر باری دەروونی هەمووی تاکەکانی ئەو بنەماڵەیە دادەنێت.\nبە کوتەی دەروونناسان: ئەو پیاوانەی توندوتیژی دژ بە ژنان بەکار دەبەن کێشەی دەروونیان هەیە.\nئەو پیاوانەی بە منداڵی شاهیدی کوتەک خواردنی ژنانی بنەماڵەکەیان بوون، پیاوانی بێ مەسئولیەت و بێ‌تاقەت و ئەو پیاوانەی هەست بە پووچی دەکەن، زۆرتر توندوتیژی دژ بە ژنان بەکار دەبەن. ✍ #ژنانی_ڕووناکبیر\n381 8 14w ago Share Download\nبرای #مادران دربند\nبرای همه‌ی #زنانی که\nزبان بریده فریاد میکشند\nدر حصار بایدها و نبایدها ؛\nمرثیه ای ناسروده دارم\nاز بغض شقایق\nاز گلوی بریده‌ی #آزادی\nممنوعه ها را متوقف کنید\nشرع و عرف را برای\nبهشت گمشده‌ی خود نگهدارید\n#زنی از تبار من\nآوار #تابو ریخته بر سرم\nصدایم در رگبار بی امان\nحرام وحلال ،\nطناب #اسارت را از گردنم باز کنید\nبا تبار شب\nبی نشان نظامی و پوتین\n291 6 20w ago Share Download\nئێمەی #ژن جۆراوجۆرین.\nئێمە ڕەنگ و ئەندازە و کێش و شێوەی جۆراوجۆرمان هەیە چونکە ئێمە بووکەڵە نین،ئێمە مرۆڤین!\nئێمە خۆمان خۆش دەوێ و ئاگامان لە خۆمانە تا مێشک و جەستەیەکی ساخمان هەبێ،تا بتوانین بەخێرایی گەشە بکەین و بەرەو ساز کردنی دنیایەکی بەرابەر هەنگاو هەڵێنینەوە.\nئێمە نامانهەوێ گرینگترین بابەت لەلامان، ڕواڵەتێک بێ کە ئەوساڵ مۆد و سێکسییە!\nئێمە نامانهەوێ مەمک و سمتمان ئەو جۆرەی بەکەیفی چاندی #پیاوسالار و #سێکسیتی ڕۆژە چکۆلە و گەورە بکەینەوە!\nئێمە دەمانهەوێ ئەوەی دەیڵێین،دەینووسین و دەیزانین و دروستی دەکەین گرینگتر بێ لە سایزی مەمک و لێو و لووت.\nئێمە دەمانهەوی وەک مرۆڤ‌گەلێکی بەهێز بێینە بەرچاو کە دەتوانن ببنە هۆی گۆڕان و بەرەو پێش چوونی گۆمەڵگا نەک وەک کاڵایەک کە دەبێ ببێتە هۆی ڕەزامەندی ڕەگەزی بەرانبەر.\nسرنج ڕاکێشی ڕەگەزی ئێمە تەنیا کاتێک گرینگە کە خۆمان بمانهەوێ گرینگ بێ!\nئەوە ئێمەین کە هەڵی دەبژێرین چونکە ئێمە #مرۆڤین.\nلاپەڕەی ئینستاگڕامی فەڕانەک عەمیدی\n299 18 20w ago Share Download


ڕووسیا سه‌پاندنی سـزا به‌سه‌ر سوریا ڕه‌تده‌کاته‌وه\nڕووسیا ئه‌و داوایانه‌ی ڕه‌تکرده‌وه که له لایه‌ن ئه‌مه‌ریکا و وڵاتانی ڕۆژئاوای ئه‌وروپاوه کران بۆ سه‌پاندنی سـزای زیاتر به‌سه‌ر سوریا به‌هۆی سه‌رکوتکردنی توندوتیژانه‌ی خۆپـیشـانده‌ران.\nسه‌رۆکی ڕووسیا دمتری مێدڤێدێڤ ڕۆژی دووشه‌ممه گوتی پـێویست به گوشـاری زیاتر له‌سه‌ر سوریا نیـیه. گوتوویه‌تی هه‌رچ بڕیارێـکی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان له‌سه‌ر سوریا ده‌بێت توندبێت به‌ڵام هاوسه‌نگ بێت.\nهه‌فته‌ی ڕابردوو سه‌رۆکی ڕووسیا دمتری مێدڤێدێڤ ئاماژه‌ی به‌وه دا که‌وا مۆسـکۆ ڕه‌نگه قایل بێت بیر له بڕیارێـکی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان بکاته‌وه که په‌یامێـکی توند بۆ سه‌رۆکی سوری به‌شـار ئه‌لئه‌سه‌د بنێرێت.\nناڤی پـڵای به‌رپـرسی کۆمسیۆنی مافه‌کانی مرۆڤی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان ڕۆژی دووشه‌ممه له وتارێـکیدا له ئه‌نجومه‌نی مافه‌کانی مرۆڤ گوتی له ڕاپه‌ڕینه‌که‌ی سوریا له ماوه‌ی شه‌ش مانگی ڕابردوودا 2600 که‌س کوژراون. مانگی هه‌شت نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کان مه‌زه‌نده‌ی کرد 2200 که‌س کوژرابن له‌وه‌تای حکومه‌ت ده‌سـتیکردووه به سه‌رکوتکردنی توندئامێز له دژی نه‌یارانی.\nیاریده‌ده‌رێـکی به‌شـار ئه‌لئه‌سه‌د ڕۆژی دووشه‌ممه ئه‌و مه‌زه‌نده‌کردنه‌ی نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کانی ڕه‌تکرده‌وه و گوتی ته‌نها 1400 که‌س کوژراون. گوته‌بێژی حکومه‌تی سوریا بوثینه شه‌عبان ده‌ڵێت ئه‌و 1400 یه نیوه‌ی له هێزه‌کانی حکومه‌ته و نیوه‌که‌ی دیکه‌ی له چالاکوانانی ئۆپـۆزسیۆنه.\nله لایه‌کی دیکه‌وه وڵاته یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مه‌ریکا سه‌رزه‌نشـتی کوژرانی چالاکوانی مافه‌کانی مرۆڤ (غیث مطر) ده‌کات که هه‌فته‌ی ڕابردوو گیانی له‌ده‌سـتدا پاش ئه‌وه‌ی له لایه‌ن هێزه‌کانی ئاسایشی سوریاوه ده‌سـتگیرکرا.


03:43 - 23/10/2021\nهەڵکشانی نرخی نەوت؛ مەترسی و هیواکانی\nشیکاری: محەمەد حسێن\n٢- لە روی سەقامگیری سیاسیەوە، داهاتی نەوت یارمەتیدەرەوە بۆ ئەوەی ئارامیەکی رێژەیی کورتماوە دابین بکرێت، بەڵام هەمیشە هۆکاری ململانێی نێوان دەستەبژێرە حوکمڕانەکەیە؛ هەربۆیە ئەگەری شەڕو ململانێ لەسەر پارەو ماڵی گشتی زیاد دەکات وەک ئەوەی ئەمڕۆ لە نێوان سەرکردەکانی یەکێتی، پارتی، حیزبی دەعوەو هەندێک لە حیزبە عێراقیەکانی تریش هەیە. پارەی نەوت وادەکات، ئەو سیاسیانەی داهاتی گشتی و دەزگاکانی حوکمڕانی کۆنترۆڵ دەکەن نفوزی سیاسیش بۆ خۆیان مسۆگەربکەن، لێرەوە ئیتر هەڵپەی کۆنترۆڵکرنی داهاتی نەوت و خەزێنەکانی حکومەت دەبێتە ستراتیژی سیاسیە حوکمڕانەکان.\nوشكەساڵی عێراق بەرەو بیابان دەبات\nدیموکراسییە سەرکەوتووەکەی عێراق کە نادیدە گیراوە\nفه‌تح بۆ 20 كورسی له ده‌ستدا؟\nئێران یارییەكە لە سەدر تێك دەدات؟


له ناو پێخه‌فێكی سارد ، ده‌سته‌مالانی بێ خه‌ویم ! باوه‌شم پڕی خه‌یاڵێكی وه‌نه‌وشه‌ییه و بێده‌نگیم پڕی تاسه‌ی ئاوازێكی ئاشنا ...\nنه باران ده‌بارێت ، نه ده‌نگی پێی ڕێبواره مه‌سته‌كان شووشه‌ی شه‌و ده‌چڕژێنێت . نه سه‌مای خه‌ماوی گه‌ڵا زه‌رد و سووره‌كان له داوێنی داره ڕووته‌ڵه‌كانی پێش په‌نجه‌ره‌كه‌م له ته‌نیاییم كه‌م ده‌كاته‌وه!\nچاوه‌ڕێم و چاوه‌رێ نیم . چاوه‌ڕێی هاتنێكی دووباره‌تم و ده‌شزانم سێبه‌رت نه‌بێت ، تازه خۆت قه‌ت پێ نانێیته ماڵی چۆڵم . چاوه‌ڕێ نیم بێیت و بمێنییه‌وه ، به‌ڵام نازانم بۆ ، دڵنیام دێیت و چیرۆكێكی تازه‌م بۆ ده‌گێریته‌وه ... ته‌نیا چیرۆكێكی تازه.\nشه‌و بوو !\nدیسان هێندێ یادی كۆن و تۆزاوی كۆڵانی زه‌ینمیان كردۆت به گۆره‌پانێك بۆ شه‌ری خۆیان.\nده‌نگی پێ دێت! هه‌ڵده‌ستیم، تا پێش په‌نجه‌ره‌ی ڕه‌ش ده‌چم! تۆ دیار نیت، منیش! چاو له ئاوێنه‌ی شه‌و ده‌كه‌م، سێبه‌رێكی نامۆ دێته پێش چاوم. بووه تا ئێستا بڕوانی ئاوێنه و خۆت نه‌بینی ؟؟ لێی ورد ده‌بمه‌وه، سێبه‌ری من نییه.... هین تۆش !\nكوا هه‌ناسه‌یه‌كی گه‌رم تا قژی ته‌زیوی داره‌كان خاو كاته‌وه، كوا ده‌ستێك، تا داوێنی ته‌ڕی تریفه‌ی مانگه شه‌و كۆ كاته‌وه، كوا دڵێك تا له ژێر باران، تژی تاسه‌ی ئامێزێ بێته‌وه ؟؟ .... باران ده‌بارێ .\nملوانكه‌ی شینی خه‌یاڵم پچكراوه. سه‌ر په‌نجه ته‌ڕه‌كانم قژی سه‌وزی بیرت شانه ده‌كه‌ن . قژت پڕه له بۆنی باران. مه‌ستم ؟؟ ئه‌ی بۆ شته‌كان له بیر ناكه‌م؟ ئه‌ی بۆ كۆتری خه‌یاڵ له شه‌قه‌ی باڵی نادات؟ بۆ من هه‌ر وه‌ك خۆمم؟\nمن سه‌ر ده‌كه‌مه سه‌ر باسی بێ خه‌وی و خه‌یاڵی تۆ لێوی وشكم ماچ ده‌كات ! ده‌ست ده‌كه‌م به ژماردنی ئه‌ستێره‌كانی ئاسمانی ده‌وه شار، كه له شه‌وه‌وێكی هاوین له ژیانێكی پێشوو دا، ده‌بێت بۆیان چووبمه ژوان!\nمن مه‌ستی خه‌وم و خه‌و له چاوی من زیز! نه یادی ئه‌ستێره‌كان ، نه ماچی تۆ، نه بێ ده‌نگی شه‌و ، نه سه‌مای گه‌ڵاكان ، نه ون بوونی خۆم له ئاوێنه دا هیچ له تاسه‌ی دڵم كه‌م ناكاته‌وه !


كتێب و بیركردنه‌وه – گه‌شه‌پێدان\nماڵه‌وه/ وتار/كتێب و بیركردنه‌وه\nسه‌ره‌تا كه ده‌ستم به خوێندنه‌وه كرد ته‌نها بۆ ئه‌وه ده‌مخوێنده‌وه، كه خۆم له ئه‌و واقیعه سه‌خته به‌دوور بگرم، كه ژیان به‌سه‌رمدا سه‌پاندبووی. به‌ڵام دوای چه‌ند ساڵێك له‌وه تێگه‌یشتم خوێندنه‌وه ته‌نها خۆدزینه‌وه نییه له سه‌ختییه‌كانی ژیان، به‌ڵكو ده‌بێت ببێته جۆرێك له ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی ژیان و مردن. كتێب بۆ ئه‌وه نییه كاته به‌تاڵه‌كانی پێ پڕبكه‌ینه‌وه. به‌ڵكو بۆ ئه‌وه‌یه بیر له ژیان و دیارده‌كانی نێوی بكه‌ینه‌وه و ئاگاییمان زیاتر بكات و چاوێكی دیكه‌مان پێ ببه‌خشێت بۆ بینینی دونیا.\nكاتێك به دروستی بیرمان له خوێندنه‌وه‌ی كتێب كرده‌وه، ئه‌وسا تێده‌گه‌ین، كه كتێبه‌كان شتگه‌لێكی بێڕۆح و بێ هه‌ست نین، ئه‌وان ده‌ژین و توانای دوان و گفتوگۆیان هه‌یه. كتێبه‌كان ده‌توانن رێگه له‌به‌رده‌م ئێمه‌دا بكه‌نه‌وه رێگه‌ش به‌ڕووی ئێمه‌دا دابخه‌ن. ئه‌وان توانای ئاڕاسته‌كردنی ئێمه‌یان هه‌یه وه‌ك چۆن رێنیشانده‌ریشمانن بۆ دۆزینه‌وه‌ی ڕێگه‌ی خۆمان.\nزۆر خوێنه‌ر هه‌یه ته‌نها به‌ر ڕواڵه‌تی كتێبه‌كان ده‌كه‌وێت و ته‌نها ئه‌و ڕووكه‌شه ده‌بینێت، كه له‌نێو پیت و ڕسته‌كاندا به‌چاو ده‌بینرێن، یان ته‌نها به‌ر حیكایه‌ته‌كانی ڕۆمانێك، یان مردنی فیگه‌رێكی نێوی، یاخود ته‌نها به‌ر ڕسته جوانه‌كان و پێناسه‌ی چه‌مكه‌كان ده‌كه‌وێت، له كاتێكدا به‌ركه‌وتنی ڕاسته‌قینه به كتێب بیركردنه‌وه‌یه له حیكایه‌تی نێو كتێبه‌كان و تامكردنی ڕسته‌كان و له‌مسكردنی پیته‌كان و دواندنی فیگه‌ره‌كانه. بۆ ئه‌وه‌ی ته‌نها به‌ر ڕووكه‌شی كتێبه‌كان نه‌كه‌وین پێویسته له‌گه‌ڵ هه‌ر ڕووداوی نێو ڕۆمانێك بیر له هۆكاره‌كانی پشت ڕووداوه‌كه بكه‌ینه‌وه. بۆ ئه‌وه‌ی له هه‌ڵسوكه‌وت و مردنی فیگه‌رێكی نێو چیرۆكێك تێبگه‌ین ده‌بێت بیر له هه‌ر جوڵه و وشه‌یه‌كی ئه‌م فیگه‌ره بكه‌ینه‌وه. نه‌ك ته‌نها سه‌رسام بین به ڕه‌فتاره ڕووكه‌شه‌كانی.\nزۆرجار باس له‌وه ده‌كرێت بۆچی كتێبه‌كان هه‌ندێك له مرۆڤه‌كان ده‌گۆڕن و زۆربه‌ی هه‌ره زۆریشیان ناگۆڕدرێن؟ بۆچی مرۆڤه ئارامه‌كان ناكاته بوونه‌وه‌ری بزێو و بزێوه‌كان هه‌ر وه‌ك خۆیانن؟ یان چه‌ند جارێك به‌ر ئه‌و خوێنه‌رانه كه‌وتووم كه پرسیویانه بۆچی له‌رێی كتێبه‌كانه‌وه نه‌بوونه‌ته خاوه‌ن كه‌سایه‌تی به‌هێز و كاریگه‌ر؟ خوێنه‌ری ڕاسته‌قینه بۆیه ده‌خوێنێته‌وه بۆ ئه‌وه‌ی بتوانێت باشتر هه‌نگاو بنێت و وشیارانه‌تر ڕووبه‌ڕووی پێشهاته‌كان ببێته‌وه. به‌ڵام ئه‌وه‌ی گرنگه ئه‌وه‌یه كه مه‌رج نییه هه‌موو ئه‌وه‌ی له‌نێو كتێبه‌كاندا هه‌یه بۆ ئێمه دروست بێت. خوێنه‌ری ڕووكه‌ش هه‌موو ئه‌و شته‌ی له‌نێو كتێبه‌كاندایه وه‌كو موقه‌ده‌س وه‌ریده‌گرێت و زۆرجار ده‌شبێته كۆیله‌ی ئه‌و ئایدیایانه. له‌كاتێكدا خوێنه‌ری ڕاسته‌قینه ئه‌و خوێنه‌ره‌یه، كه له‌گه‌ڵ كتێبه‌كان و ڕووداوه‌كانی نێوی و تێزه‌كانیدا بیر ده‌كاته‌وه هه‌موو كتێبه‌كه وه‌كو بوویه‌كی پیرۆز سه‌یر ناكات. به‌ڵكو توانای لێكدانه‌وه و ڕاڤه‌كردن و ڕه‌خنه‌كردن و ڕه‌تدانه‌وه‌ی ئه‌و تێز و ئایدیا و چیرۆكانه‌ی هه‌یه، كه له‌نێو كتێبه‌كاندا به‌ری ده‌كه‌ون.\nڤلادیمیر نابۆكۆف له وتارێكدا له‌باره‌ی خوێنه‌ره‌وه ئاماژه بۆ نامه‌یه‌كی فلۆبێر ده‌كات، كه له‌و نامه‌یه‌یدا بۆ خۆشه‌ویسته‌كه‌ی نووسیویه‌تی: “مرۆڤ ئه‌گه‌ر به‌لایه‌نی كه‌مه‌وه به باشی چه‌ند كتێبێك بناسێ، چ توێژه‌ره‌وه‌یه‌كی باشی لێده‌رده‌چێت.” ئه‌م ڕسته‌یه‌ی فلۆبێر ڕه‌نگه به‌رئه‌نجامی ئه‌وه بێت، كه له‌سه‌رده‌می ئه‌ویشدا خوێنه‌ری ڕووكه‌شبین زۆر بووه و ئه‌و ئه‌سه‌فی بۆ ئه‌وه خواردووه كه خوێنه‌ر له‌و سه‌رده‌مه‌شدا به‌باشی به‌نێو په‌نهانییه‌كانی نێو كتێبدا ڕۆنه‌چوون.\nئێستا كه دونیا خێراتر چركه‌كانی تێده‌په‌ڕێنێت و زه‌مه‌ن تا دێت خێراتر هه‌نگاو ده‌نێت ڕه‌نگه بیركردنه‌وه ڕۆچوون له‌نێو كتێبه‌كاندا لای زۆر خوێنه‌ر ئه‌سته‌م بێت. به‌ڵام خوێنه‌ری ڕاسته‌قینه و بیركه‌ره‌وه ئه‌و خوێنه‌ره‌یه كه له‌گه‌ڵ شه‌پۆلی مێگه‌لیدا هه‌نگاو نانێت و ئه‌و هێمنی ژیانی خۆی تێك نادات. له كاتێكیشدا دونیا هێمنه ئه‌و داوای چالاكی ده‌كات و هه‌نگاوی بوێرانه‌ی خۆی ده‌نێت. خوێنه‌ر بۆ ئه‌وه‌ی وردتر به‌ر ده‌وروبه‌ر بكه‌وێت پێویستی به‌وه‌یه به‌دیار كتێبه‌كانه‌وه ڕابمێنێت و له‌گه‌ڵیاندا بیر بكاته‌وه و په‌نهانه‌كانی پشت ڕسته‌كان ئاشكرا بكات و چاوی سێیه‌می هه‌بێت بۆ بینینی ڕووبه‌ره نه‌بینراو و كه‌شف نه‌كراوه‌كان.\nخوێنه‌ری ئه‌كتیڤ ئه‌و خوێنه‌ره‌یه له‌گه‌ڵ كتێبه‌كاندا بیر ده‌كاته‌وه و هه‌ڵیانده‌سه‌نگێنێت و ده‌یه‌وێت لایه‌نه ئه‌رێنییه‌كانی وه‌ربگرێت و لایه‌نه نه‌رێنییه‌كانی ڕه‌خنه بكات. بۆیه ڕێگه نادات كتێبه‌كان بیری بۆ بكه‌نه‌وه، چونكه ئه‌وه خوێنه‌ری پاسیڤه كه ڕێگه به كتیب ده‌كات بیری بۆ بكه‌نه‌وه و رێگه‌ی پیشان بده‌ن. به‌ڵكو خوێنه‌ری ئه‌كتیڤ و ڕاسته‌قینه له‌ڕێی كتێبه‌وه ڕێگه‌ی خۆی ڕووناكتر ده‌كاته‌وه، یان ده‌بێته خاوه‌نی ڕێگه‌ی خۆی.\nتوانای مامۆستا له چیدایه ؟\nچ شتێك واى كردووه ڤۆڵتێر هه‌ڵوێستى به‌رامبه‌ر پێغه‌مبه‌ر (دروودی خوای له‌سه‌ر بێت ) بگۆرێ


ئامۆژگاریتان چیە بۆ ئەو کەسانەى کە گوێ لە هەموو کەسێک دەگرن ؟ وە ترسناکی بانگخوازانی گومڕا چیە لەسەر خەڵکی ؟: ماڵپەڕی وەڵامەکان\nبیروباوه‌ڕبیدعە و داهێنراوەکانئامۆژگاریتان چیە بۆ ئەو کەسانەى کە گوێ لە هەموو کەسێک دەگرن ؟ وە ترسناکی بانگخوازانی گومڕا چیە لەسەر خەڵکی ؟\nئامۆژگاریتان چیە بۆ ئەو کەسانەى کە گوێ لە هەموو کەسێک دەگرن ؟ وە ترسناکی بانگخوازانی گومڕا چیە لەسەر خەڵکی ؟\nئێستا کۆمەڵە کەسانێک پەیدابوونەوە بەناوى مەلا و بانگخواز و ڕۆشنبیرى ئیسلامى کۆمەڵە شتانێک دەڵێن کە پێچەوانەى قورئان و سوننەتە لە کاتێکدا خەڵکێکى زۆر پێیان هەڵخەڵەتاوە ، جا ئامۆژگارى ئێوە چیە بۆ ئەو خەڵکانەى کە گوێ لە هەموو مەلایەک دەگرن بە بێ ئەوەى بزانن قسەکانى تا چەند حەقە و ڕاستە؟\nوە ئایا ترسناکی بانگخوازانی گومڕا چیە لەسەر خەڵکی ؟ وە ئایا پێغەمبەرى خوا ﷺ هیچ ئاماژەى بەم جۆرە کەسانە کردووە؟\nالحمد لله والصلاة والسلام علی رسول الله ٲما بعد :\nبەڕاستی یەکێک لە نیعمەتەکانی پەروەردگار بەسەر ئومەتی ئیسلامەوە بریتیە لەوەی کە كۆمەڵێکیان تێدا دەهێڵێتەوە تاوەکو قیامەت پارێزگاری لە ئاینە پیرۆزەکەی دەکەن و لە کەسانی لاڕێ و گومڕا دەی پارێزن وەکو پێغەمبەری خوا ﷺ دەفەرمووێت : (يحمل هذا العلم من كل خلف عدوله ، ينفون عنه تحريف الغالين ، وانتحال المبطلين ، وتأويل الجاهلين ) واتا : لە هەموو جیل و نەوەیەک کەسانێکی دادپەروەر و چاک ئەم زانستی قورئان و سونەتە دەپارێزێت ، لە گۆڕینی زێدە ڕەوەکان ، وە تێئاخنینی درۆزنەکان ، وە تأویلی ناڕەوای کەسانی نەفام .\nواتا ئەمە مژدەی پێغەمبەری خوایە ﷺ کە هەمیشە ئەم ئاینە پیرۆزە پارێزراوە .\nوە بەڕاستی جێگیر بووە لە پێغەمبەری خواوە ﷺ فەرموویەتی : (أخوف ما أخاف على أمتي الأئمة المضلون )[ صححه الالباني صحيح الجامع (1551) السلسلة الصحيحه (1582) ] واتا : ترسناك ترين شتێك كەلێتان بترسم بریتە لە کۆمەڵیک لە پێشەوایانی گومڕاکەر .\nهەر لەبەر ئەم هۆکارە بووە لە دێر زەمانەوە ئەهلی سونە هەمیشە موسڵمانانیان ئاگادار کردووەتەوە لە کەسانی گومڕا و لاڕی بوو لە ڕێگا و ڕێبازی ڕاستی ئیسلام .\nئیمامی زەهەبی ڕەحمەتی خوا بێت فەرموویەتی : ( فوالله لولا الحُفّاظُ الأكابر لخطبت الزَّنادقةُ على المنابر ) [ سير أعلام النبلاء (82/11)] واتا : والله ئەگەر زانایانی مەزن و گەورە نەبوایە کە حاڵی خەڵکیان ڕوون کردایەتەوە ئەوا کەسانی زەندیق و بێدین لەسەر مینبەرەکانەوە وتاریان بۆ خەڵکی دەخوێندەوە .\nهەر بۆیە ماوەیەکی زۆرە و چەندین ساڵە کە ئەهلی سونە بەخەڵکیان وتووە کە کۆمەڵە کەسێکی گومڕا و چەواشەکار هەیە وریایان بن و گوێیان بۆ مەگرن بەڵام خەڵکی گوێیان بۆ ئامۆژگاری ئەهلی سونە نەگرت بەڵکو چەندین تۆمەتیان بۆ دروست کردن کە ئەمانە [ موسڵمانان پارجە پارچە دەکەن ، ئەمانە تەنها خۆیان بە موسڵمان دەزانن ، ئەمانە بەکرێ گیراون و ئەمانە و ئەمانە و چەندانی دیکە ... ]\nبەڵام دوای ماوەیک زۆرێک لە حاڵەکان ڕوون دەبێتەوە و دواتر خەڵکی دەزانن کە ئەو کەسە گومڕایە و خراپە بەڵام دوای چی ؟ !\nدوای گومڕاکردنی گەلێک ؟\nدوای بڵاو کردنەوە چەندین خراپە و فەساد ؟\nدوای بڵاو کردنەوە بیدعە و کومڕایەتی؟\nوەکو شاعیر دەفەرموویت :\nلقد أسمعت لو ناديت حياً ** ولكن لا حياة لمن تنادى\nواتا : دەتوانی دەنگ بدەیت بەگوێی ئەو کەسەدا کە بانگی دەکەیت ئەگەر ڕۆحی تێدابوایە و زیندوو بوایە ، بەڵام بەداخەوە گیانی تیدا نیە ئەوەی تۆ بانگی دەکەیت .\nزۆر بەداخەوە دوای تیپەڕبوونی ئەو چەند ساڵە تاوەکو ئێستاش موسڵمانان حاڵی بانگخوازە گومڕاکانی سەر شاشەکان و ناو تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان نازان کە هەریەکێک لەو بەناو بانگخوازانە چەندین گومڕایی و سەرڵێشێواویان لێ دەرکەوتووە وەکو :\n۱ - ئینکاری حور العین .\n۲ - گلەی و گازندە کردن لە پەروەردگار .\n۳ - حەڵاڵ کردنی هەڵگرتنی برۆ .\n٤ - حەڵاڵ کردنی گۆرانی و بەرەڵای بۆ ئافرەت .\n٤ - تۆمەت بار کردنی هاوەڵان بە نەزانی .\n٥ - بانگەشە بۆ ئیسلامێک کە کوردەوای بێت .\n٦ - تۆمەت بار کردنی ئایەتەکانی قورئان و فەرموودەکان بە تووند ڕەوی .\nوە چەندین و چەندین گومڕایی دیکە .\nئەم کەسانە چەندین ساڵە لەلای ئەهلی سونە و سەلەفیەکان حاڵیان ڕوون بووە بەڵام خەڵکی گوێی نەگرتووە بۆ ئەهلی سوونە هەتاوەکو تەواو گوومڕایەتی و خراپیان بۆ خەڵکی دەرکەوت ، کە هەریەکێکیان چەندین گومڕایی و سەرلێشێواوی جۆرار و جۆریان هەیە .\nهۆکارەکەشی دەگەڕیتەوە بۆ :\n١- گوێنەگرتنی خەلکی بۆ بانگخوازانی سەلەفی و دوورنەکەوتنەوەیان لە کەسانی گومڕا و سەڕڵێ شێواو .\n٢- هەڵخەڵەتانی خەڵکی بەزمانی ئەم کەسانە کە بە زمانەکەیان خەلکی فەقیر ڕاو دەکەن ، وە بەڕاستی یەکێک لە ئەو شتانەی کە پێغەمبەری خوا ﷺ ترساوە لێی تووشی ئومەتەکەی ببێت بریتیە بووە لە بانخوازانیکی دووڕووی زمان زان پەنا بەخوای پەوەردگار .\nهەر بۆیە پێویستە لەسەر موسڵمانان وریایی خۆیان بن و دین و ئیمانی خۆیان بپارێزن و بەهیچ جۆرێک گوێ لەم کەسە گومڕا و سەرلێ شێواوانە نەگرن . چونکە ئەمانە خەڵکی بانگ دەکەن بۆ ئاگر نەوەک بۆ خۆشی بەهەشت .\nپێغەمبەری خوا ﷺ لە وەصفی کەسانی گومڕا و بیدعەچییدا دەفەرمووێت : (دُعَاة على أبواب جهنَّم، مَن أجابَهُم إليها قذَفُوه فيها) واتا : بانگخوزانێکن لەسەر دەگاکانی جەهەنمن ، هەکەسێک وەڵامیان بداتەوە بۆی ئەوا فڕێی دەدەنەوە ناو جهنمەوە .\nداواکارم لە پەروەردگار کە موسلمانا بپارێزێت لە کەسانی گومڕا و لاڕێبوو .\nوصلی الله وسلم وبارک علی نبینا محمد .\nحەقیقەتی نەورۆز لە چیەوە هاتووە؟ ئایا هیچ بەڵگەیەک هەیە کە تایبەت بێ بە میللەتى کوردەوە؟ حوكمى قورئان خوێندن چى یە لەسەر گۆڕ ئایا دروستە یان نا؟ چ کاتێک کەسەکان وەسف دەکرێن بەموبتەدیع ؟ ئایا لەشەرعى ئیسلامدا هەیە منداڵ بترسێت ودوای ترسی دەربكەیت لە كاتی مەغریبدا؟ باشە بۆ دەبێ بیدعە و نادروست بێ یادی لە دایک بوونى پەیامبەرەكەت زیندو بكەیتەوە؟!\nسەردان: ١,٨٢٩ بەش: بیدعە و داهێنراوەکان\nپرسیاری دواترئەو هۆكارانە چین کە دەبنە هۆی سەلامەتی دڵ؟پرسیاری پێشترئایا ڕووکردنە قیبلە یان پشت تێکردنى لە کاتى سەرئاودا تەنها لەدەشت و سەحرا دروست نیە یان لەماڵیدا هەر نابێ؟


بەشەخۆراكی مانگانەی هاووڵاتیان زیادكرا – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2019/09/21 - 7:00 PM\nوەزارەتی بارزگانی عیراق گۆڕانكاری لە بڕی بەشەخۆراكی مانگانەی هاووڵاتیان دەكات و تەواوی بەشەكانیش بە یەك قۆناغ دەگەیەنرێتە بریكارەكان، بەڕێوەربەی كۆمپانیای دابەشكردنی خۆراكیش لە سلێمانی دەڵێت: “بەشەخۆراك لە ساڵێكدا دەكرێتە 9 بەش”.\nشەوكەت محەمەد، بەڕێوەربەی كۆمپانیای دابەشكردنی خۆراك لە سلێمانی بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، بەردەوامین لە دابەشكردنی بەشەخۆراكی مانگانە بەسەر هاووڵاتیاندا و لە ئێستادا بەشەخۆراكی مانگی 8 دابەش دەكرێت.\nوتیشی، “لە ساڵانی پێشوو شەش بەش لە ساڵێكدا دابەش دەكرا، ئێستا بە فەرمی بۆمان كراوەتە 8 بەش و باس لەوەش دەكرێت لەمساڵدا بكرێتە 9 بەش، واتە ئەمساڵ بۆ 9 مانگ دابەش بكرێت”.\nهاوكات وەزارەتی بارزگانی عیراق لە ڕاگەیەنراوێكدا، ئاماژەی بەوەكردووە، بڕی بەشە خۆراكی مانگانەی (برنج و زەیت و ئارد و شەكر) بە كوالێتییەكی باشتر زیاد دەكرێت، كە سەرەتای ساڵی ٢٠١٥ بەهۆی قەیرانی دارایی بڕكەی كەمكرابووەوە.\nئاماژەی بۆ ئەوەشكردووە، بەم نزیكانە 10 جۆر بەشەخۆراك دەگەیەنرێتە بریكارەكان بۆ دابەشكردنی بەسەر هاووڵاتیاندا.\nبەشەخۆراكپارێزگای سلێمانىحكومەتی عیراق


بە ڤیدیۆ؛ ساتی هێرشەکەی پێشمەرگە بۆ سەر داعش ببینە - ماڵپه‌ری شایسته\nبە ڤیدیۆ؛ ساتی هێرشەکەی پێشمەرگە بۆ سەر داعش ببینە\nناونیشان :بە ڤیدیۆ؛ ساتی هێرشەکەی پێشمەرگە بۆ سەر داعش ببینە\nچوار چەکداری داعش دەچنە نێو گوندێکی کوردنشینی سنووری خانەقین لە رۆژئاوای شارۆچکەکە و لە رووبەڕووبوونەوەیاندا لەگەڵ پێشمەرگە چەکدارێک دەکوژرێت. یەکێک لەو پێشمەرگانەی بەشداریی شەڕەکەی کردووە ڤیدیۆی ساتی هاتنەناوەوەی چەکدارەکانی بۆ رووداو ناردووە. بەرپرسی میحوەری گەرمەسێری پێشمەرگەش دەڵێت "شەوی رابرووش لە تەپەی کەڵان لە گوڵەجۆ چەند چەکدارێک لە رەبیەکانمان نزیک بوونەتەوە و پێشمەرگە تەقەی لێکردوون."\nئەو کاتەی چوار چەکدارەکە چوونەتە نێو گوندەکە، درەنگانی شەوی یەکشەممە 28-02-2021 بووە و چەکدارەکان چوونەتە نێو گوندی دەکەی حاجی قادر لە شارۆچکەی خانەقین. مەحموود سەنگاوی، بەرپرسی میحوەری گەرمەسێری پێشمەرگە بە رووداوی راگەیاند "ئەو چەکدارانە داعش بوون و پێشمەرگەی ئێمە تەقەی لێکردوون و یەکێکیانی کوشتووە."\nبەرپرسی میحوەری گەرمەسێری پێشمەرگە لە بەشێکی دیکەی قسەکانیدا ئاماژە بەوە دەدات "خوێنی یەکێک لەو چەکدارانە دوای ئۆپەراسیۆنەکە لەسەر زەوی کەوتووە، چونکە لە کامێراکانی چاودێرییەوە دیارە کە چەکدارەکان تەرمی ئەو کەسە بە راکێشان لە گوندەکە دەبەنە دەرەوە و دواتر رادەکەن."\nیەکێک لەو پێشمەرگانەی کە رووبەڕووی چەکدارەکان تەقەی کردووە، ڤیدیۆی هاتنەناوەی چەکدارەکانی بۆ نێو گوندەکە بۆ رووداو ناردووە کە لە کامێرای چاودێرییەوە دەرچووە.\nئەو پێشمەرگەیە سەبارەت بە ڤیدیۆکە و ساتی هاتنەناوەوەی چەکدارەکان و دواتر بریندارکردنی یەکێک لە چەکدارەکان بە تۆڕی میدیایی رووداوی راگەیاند "ئەوانەی هاتوونەتە نێو گوندەکە چەکدارانی داعش بوون و دوای ئەوەی زانیمان دێنە نێو گوندەکە پێشمان لێگرتن و لە کاتی رووبەڕووبوونەوەدا یەکێکیان کوژراوە." بەرپرسی میحوەری گەرمەسێری پێشمەرگەش ئەوەی بۆ رووداو پشتڕاستکردەوە کە یەکێک لە چەکدارەکان کوژراوە "بەڵام جارێ ناسنامەی کەسەکە نازانین و نازانین داعشەکان کێبوون."\nبەپێی ئەوەی کە ئەو پێشمەرگەیە لەسەر ڤیدیۆکە قسەی بۆ رووداو کردووە، ئەم هێزەی پێشەوە کە ژمارەیان پێنج کەسە و لە کامێراکانی چاودێرییەوە دەرچوون "هێزەکانی ئێمەن". ئەوەی لەو دیو پەرژینەکە دەبینرێن "چەکدارە داعشەکانن."\nلە ڤیدیۆیەکی دیکەدا کە دوای ئۆپەراسیۆنەکە بۆ سەر چەکدارەکان کراوە و بۆ رووداو نێردراوە، دەردەکەوێت کە پێشمەرگەکان دەچنە شوێنی رووداوەکە و ئاماژە بەو شوێنە دەکەن کە خوێنی چەکدارەکەی لێکەوتووە. ئەو پێشمەرگەیە دەشڵێت "ئەوە خوێنی ئەو داعشەیە کە ئێمە بە چەک لێمانداوە."\nبەرپرسی میحوەری گەرمەسێری پێشمەرگە لە بەشێکی دیکەی قسەکانیدا ئاماژە بەوە دەدات "شەوی رابردووش چەند چەکدارێک لە رەبییەکانی ئێمە لە تەپەی کەڵان لە سنووری گوڵەجۆ نزیکبوونەتەوە و دواتر پێشمەرگە تەقەیان لێکردوون و هەڵاتوون."


کریستیانەکانی شاری سلێمانی خۆیان بۆ پێشوازی لە پاپا ئامادەکردووە\nلەکاتێکدا بڕیار وایە ڕۆژی یەکشەممە پاپای ڤاتیکان بگاتە شاری هەولێر، پەیڕەوانی ئاینی کریستیان لە شاری سلێمانی بە جۆشن بۆ بینینی پاپا و بەشداریکردن لە مەراسیمە ئاینییەکان و ئەو نوێژانەی بڕیار وایە سبەینێ لە هەولێردا بخوێنرێن بە ئامادەبوونی پاپا فرانسیس، پاپای ڤاتیکان.\nقەشە ئەیمەن عەزیز هورموز، قەشەی کەنیسەی مار یوسف لە شاری سلێمانی لە لێدوانێکیدا بۆ دەنگی ئەمەریکا باسی لەوە کرد کە ئەوان بە تەواوی خۆیان ئامادەکردووە بۆ بەشداری لە مەراسیمی پێشوازی و نوێژی بە کۆمەڵ لە شاری هەولێر.\n"ئێمە وەکو مەسیحییەکانی سلێمانی خۆمان حازرکردووە، ئامادەکاریمان کردووە بۆ پێشوازی لە پاپای ڤاتیکان، کە بەشداری دەکەین لە قوداسی گەورەی شاری هەولێری پایتەخت لەگەڵ هەموو مەسیحییەکانی هەرێمی کوردستان".\nپاپا فرانسیس یەکەم پاپای ڤاتیکان نییە کە خواستی هەبێت لەسەر ئەوەی سەردانی عێراق بکات. پێشتر و لە سەردەمی ڕژێمی سەددام حوسەیندا، پاپای ڤاتیکان ویستبووی بێتە عێراق، بەڵام ئەو کات لەلایەن ڕژێمی پێشووەوە هاوکاری نەکرابوو.\nهەربۆیە پاپا فرانسیس، لەگەڵ گەشتنی بە عێراق، لەگەڵ کەسایەتییە سیاسیی و ئاینییەکاندا کۆبوویەوە و سەردانی چەند شوێنێکی کرد لەوانەش شاری ئوور، کە بە شوێنی لەدایکبوونی پێغەمبەر ئیبراهیم دەناسرێت کە لەلای ئاینە ئاسمانییەکان بە هاوشێوەیی ڕێزی لێدەگیرێت.\nقەشە ئەیمەن لەبارەی پاپا فرانسیسەوە وتی "پاپای ڤاتیکان یەکەم پیاوی مەسیحییە لە ژیان کە مەسحییەکانی کاسۆلیک کە ژمارەیان ملیارێک و چوارسەد ملیۆن کەسە، هەروەها برا ئۆرسۆدۆکسەکان و برا پرۆتێستانتەکان هەموویان ڕێز لە پاپای ڤاتیکان دەگرن و وەک باوکی هەموومانی دەبینن."\nوا بڕیارە سبەینێ یەک شەممە، پاپا فرانسیس بە سەردانێک بگاتە شاری هەولێر و لەوێش بە ئامادەبوونی هەزاران کەس لە پەیڕەوانی ئاینیی کریستیان نوێژی بە کۆمەڵ بخوێنرێت. بۆ ئەمەش کریستیانەکانی هەرێمی کوردستان بەجۆشن بۆ بەشداری لەم مەراسیمە ئاینییەدا.


ڕۆحانی: 25 ملیۆن کەس لە ئێراندا تووشی كۆرۆنا بوون – تۆڕی میدیایی خەڵک\nڕۆحانی: 25 ملیۆن کەس لە ئێراندا تووشی كۆرۆنا بوون\n2020/07/18 - 11:30 AM\nسەرۆكی ئێران ڕایگەیاند 25 ملیۆن هاووڵاتی تووشی كۆرۆنا بوون و مەزەندەش دەكرێت دەیان ملیۆنی دیكەش تووش بن.\nئەمڕۆ شەممە، حەسەن ڕۆحانی سەرۆكی ئێران لە كۆبوونەوەی هەفتانەی لیژنەی نیشتمانیی بەرەنگاربوونەوەی كۆرۆنا ڕایگەیاند بە پێی ڕاپۆرتەكانی وەزارەتی تەندروستی 25 ملیۆن هاووڵاتی ئێرانی تووشی ڤایرۆسی كۆرۆنا بوون.\nڕوونیشیكردەوە كە وەزارەتی تەندروستی مەزەندە دەكات 30 – 35 ملیۆن كەسی دیكەش تووشی پەتاكە بن.\nسەرۆكی ئێران ئەوەشی خستەڕوو كە لە هەر هەزار تووشبوویەكی كۆرۆنا، 500 كەسیان نیشانەكانی پەتاكەیان لێ دەرناكەوێت.\nڕۆحانی ڕاشیگەیاند لە ماوەی 150 ڕۆژی ڕابردوودا، نەخۆشخانەكانی ئێران نزیكەی 200 هەزار نەخۆشی كۆرۆنایان وەرگرتووە و هۆشداریشی دا كە لە ماوەی داهاتوودا ژمارەكە بۆ دوو هێندە بەرزبێتەوە، بۆیە وتی: “دەبێت لە نەخۆشخانەكاندا خۆمان بۆ خراپتر ئامادە بكەین”.\nئێرانحەسەن ڕۆحانیڤایرۆسی کۆرۆنا\nلیوا قارەمان: پێشمەرگە و سوپای عیراق ڕێككەوتن\nتووشبوویەكی دیكەی كۆرۆنا گیانی لە دەست دا


Diplomatic Magazine | کۆرۆنا ڤایرۆس بە ئامار\nکۆرۆنا ڤایرۆس بە ئامار\nد. ھەڤین کەمال\nھەتا ئێستا( ٧٧،٩٧٧) ھەزار حاڵەتی تۆمارکراو ھەیە و لەنێو ئەوانەش تەنیا( ٢،٣٦٦)ھەزار کەس ھەیە کەگیانیان لەدەستداوە بەھۆی سەرھەڵدانی کۆرۆنا ڤایرۆس کۆڤید -١٩-وە ھەتاکو ٢٢ ی فیبروەری ٢٠٢٠ ، کاتژمێر( ١٦.٠٦)بە کاتژمێری گرینج .\n--- لە ئێستادا (٥٤،٢٩٨) حاڵەتی توشبوو ھەیە کەنەخۆشیەکە چالاکە ، (٤٢،٧٤٧)واتە (٧٩٪)حاڵەتەکەیان کەم و مامناوەندە ، (١١،٥٥١)حاڵەت واتە (٢١٪) توندەو حاڵەتیان کریتیکەڵ و خراپە ..\n--- ئەو حاڵەتانەی دەرئەنجامیان ھەبووە (٢٣،٦٧٩) حاڵەتە ، ئەوانەی بە تەواوەتی چاکبونەتەوە (٢١،٦٧٩)کەڕێژەی لە (٩٠٪)یە ، و (٢،٣٦٦)حاڵەت گیانیان لە دەستداوە کە ڕێژەی (١٠٪)یە .\nزۆربەی حاڵەتەکان لە چین تۆمارکراوە تا ئێستا، بەڵام بڵاوبوونەوەی ھەیە لە ١٢ ووڵاتی تر لە جیھاندا، واتە بەڕێژەی (٩٧،٨٤٪) لە چین کە (٧٦،٢٩١)حاڵەتە، و ڕێژەی (٢،١٦٪)لە ھەموو ووڵاتەکانی تردا کە (١،٦٨٦)حاڵەتە .\nئەو وڵاتانەی کە کۆرۆنا ڤایرۆس کۆڤید-١٩-ی تیایدا بڵاوبۆتەوەو ژمارەی حاڵەتەکان\n١- ووڵاتی ( چین ) ژ. توشبوو (٧٦،٢٩١ ) حاڵەت ، ژ. مردوو (٢،٣٤٥) ، ژ. چاکبوونەوە (٢١،٠٦٨) حاڵەتە.\n٢- باشوری کۆریا (٤٣٣)حاڵەت، ژ.مردوو(٢)کەس، ژ.چاکبوونەوە (١٨)حاڵەت.\n٣- یابان (١٣٣)حاڵەت، ژ.مردوو (١)کەس، ژ. چاکبوو (٢٢)کەس .\n٤- کەشتییەکانی( دایمۆند پرینسیس کرۆز ) ، ژ.ت(٦٣٤)، ژ.م (٢)حاڵەت ، ژ.چ (١٧)کەس .\n٥- سینگافۆرە (٨٩)حاڵەت ، ژ.م (سفر )، ژ.چ (٤٩)کەس .\n٦- ھۆنگ کۆنگ (٧٠)حاڵەت ، ژ. م (٢) ،ژ.چ (١١)کەس .\n٧- ئیتالیا (٥٦)، ژ.م (٢)، ژ. چ (٢)کەس .\n٨- تایلاند (٣٥)حاڵەت ، ژ.م (سفر )، ژ.چ (٢٠)کەس .\n٩- وولایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا (٣٥)،ژ.م (سفر)،ژ.چ (٢٠)کەس .\n١٠- ئێران (٢٨)، ژ.م (٥)، ژ.چ (سفر )کەس .\n١١- تایوان (٢٦)، ژ.م (١)، ژ.چ (٢) کەس .\n١٢- مالیزیا (٢٢)کەس ، ژ.م (سفر )، ژ.چ (١٧)کەس .\n١٣- ئوسترالیا (٢١) حاڵەت ، ژ. م (سفر )، ژ.چ (١١) کەس .\n١٤- ئەڵمانیا (١٦)حاڵەت ، ژ.م (سفر )، ژ.چ (١٤)کەس .\n١٥- ڤێتنام (١٦)حاڵەت ، ژ.م (سفر )، ژ.چ (١٥)کەس .\n١٦- ئیماراتی عەرەبی (١٣)حاڵەت ، ژ.م (سفر )، ژ. چ (٣)کەس .\n١٧- فەرەنسا (١٢)حاڵەت ، ژ.م (١)، ژ.چ (٧)کەس ..\n١٨- کەنەدا (٩)حاڵەت ، ژ.م (سفر )، ژ.چ (٣ )کەس .\n١٩- بەریتانیا (٩)حاڵەت ، ژ.م (سفر ) ، ژ.چ (٨ ) کەس .\n٢٠- فلبین (٣) حاڵەت ، ژ.م (١) ، ژ.چ (٢) کەس .\n٢١- ھند (٣)حاڵەت ، ژ.م (سفر) ، ژ.چ (٣) کەس .\n٢٢- ڕوسیا (٢) حاڵەت ، ژ.م (سفر) ، ژ.چ (٢) کەس .\n٢٣- ئیسپانیا (٢) ، ژ.م (سفر)، ژ.چ (٢) کەس .\n٢٤- بەلجیکا (١) حاڵەت ، ژ.م (سفر) ، ژ.چ (١) کەس .\n٢٥- کۆمبۆدیا (١)، ژ.م (سفر ) ، ژ.چ (١) کەس .\n٢٦- میسر (١)حاڵەت ، ژ.م (سفر ) ، ژ.چ (١) کەس .\n٢٧- فینلاند (١) حاڵەت ، ژ.م (سفر) ، ژ.چ (١) کەس.\n٢٨- ئیسرائیل (١)حاڵەت ، ژ.م (سفر ) ، ژ.چ (سفر) کەس .\n٢٩- لوبنان (١) حاڵەت، ژ.م (سفر) ، ژ.چ (سفر) کەس .\n٣٠- نیپال (١)حاڵەت ، ژ.م (سفر ) ، ژ.چ (١) کەس .\n٣١- سیریلانکا (١) حاڵەت ، ژ.م (سفر ) ، ژ.چ (١) کەس .\n٣٢- سوید (١) حاڵەت ، ژ.م (سفر ) ، ژ.چ (سفر ) کەس .\n٣٣- ماکاو (١٠) حاڵەت ، ژ.م (سفر) ، ژ.چ (٦) کەس .\n-- ھەتا ئێستا ڕێژەی کوشندەیی ئەم ڤایرۆسە کە لەلایەن (NHS)ی چاینی بڵاوکراوەتەوە ، ڕێژەی لە( ٢،١٪) خەمڵێنراوە لە ھەموو جیھاندا، بەڕێژەی (٤،٩٪) لە ۆھان لەچین، ڕێژەی (٣،١٪)لە ھۆبی ، ڕێژەی (٠،١٦٪)لە شوێنەکانی تری جیھان .بەڵام ڕێژەکە کە لەلایەن ڕێکخراوی تەندروستی جیھانی (WHO) لەھەموو جیھاندا کە خەمڵێنراوە ڕێژەی (٢٪)ە .\n--- ڕێژەی مردن لە نێوان ئەو نەخۆشانەی داغڵی نەخۆشخانەبوون بە (١٥٪)خەمڵێنراوە.\n--- لە یەکەم ڕۆژی نیشانەکانەوە تا مردن بریتییە لە ١٤ ڕۆژ لەنێوان (٦-٤١)ڕۆژ .\n--- ئەوەی بینراوە بەتەمەنەکان ڕێژەی مردنیان زیاترە، کەبریتییە لە(١٤،٨٪)لە تەمەنی (٨٠)ساڵ و سەروتر، بەڵام ڕێژەکە (٠،٢٪) لەتەمەنی(١٠-١٩)ساڵ ، و ڕێژەی (٠،٤٪) لە تەمەنی (٤٠-٤٩)ساڵ ، لەنێوان تەمەنی (سفر - ٩)ساڵ ڕێژەکە (سفرە).\n--- پیاوان ڕێژەی مردنیان زیاترە کە ڕێژەی (٢،٨٪)ە ، لەژناندا (١،٧٪)ە .\n-- ئەوانەی نەخۆشیە درێژخایەنەکانیان لەگەڵدایە وەکو نەخۆشیەکانی دڵ و شەکرە و شێرپەنجە و فشاری خوێن ڕێژەی کوشندەیی زیاترە وەک لەکەسانی تر .\n--- لە ٨٠٪ حاڵەتەکان،حاڵەتی سادە و مامناوەندن و توند نین .\n--- گرنگترین نیشانەکانی : تا لە ٩٨،٦٪ ی حاڵەتەکان ڕووئەدات، بێتاقەتی لە ٦٩،٦٪ ی حاڵەتەکان، کۆکەی ووشک لە ٥٩،٤٪ ی حاڵەتەکان ، دوای ھەفتەیەک ھەناسەتوندی ئەگەری ڕوودانی ھەیە .\n--- چ کاتێک پێویستە ماسک بەکاربێنم ؟؟\nبەپێی ڕێکخراوی تەندروستی جیھانی بێت (WHO) تەنیا لەم حاڵەتانەدا پێویست دەکات ماسک بەکاربێنیت :\n١- ئەگەر کەسێک بوویت ھیچ نیشانەیەکت تیادا نەبوو پێویست ناکات ھیچ جۆرە ماسکێک بەکاربێنیت، تەنیا ئەگەر خزمەتی کەسێکی توشبوو بە ڤایرۆسەکە بکەیت ئەو کاتە دەبێت بەکاریبێنیت .\n٢- ماسک بەکاربھێنە ئەگەر کۆکە یان پژمینت لەگەڵ بوو .\n٣- پزیشک و کارمەندانی تەندروستی پێویستە ماسک بەکاربێنن لەکاتی مامەڵەکردن لەگەڵ ئەم جۆرە نەخۆشانەدا.\n٤- ماسک تەنیا کاتێک کاریگەر دەبێت کە دەست شتنی لەگەڵ بێت زوو زوو بە سابون و پاکژکەرەوەکان و ئەلکھۆل .\n٥- ئەگەر ماسکت بەکارھێنا باشترە بزانیت چۆن بەکاریدەھێنیت بەشێوەیەکی ڕاست.\nوەک دەبینین، بەپێی ئەم ستاتیکانە ڕێژەی مردن بەم ڤایرۆسە لەچاو توشبوون پێی ڕێژەیەکی کەمە، بۆیە پێویست بە ترساندن و تۆقین ناکات لە حاڵەتەکە، تەنیا خۆپاڕێزگاریکردن لێی و وەرگرتنی ڕای پزیشک ھەر کاتێک نیشانەیەکت ھەبوو لەو نیشانانە پێویستە.\nئەو دڵەڕاوکێ و ترسەی لەنێو ھاوڵاتیاندا ھەیە، زەرەری زۆر زیاترە لە قازانج چونکە ھەم بەرگری لەشیان کەمدەکاتەوە و ھەم بە قازانجی بازرگانەکان کۆتاییدێت، کە توانیویانە ڕێژەیەکی زۆر لە ماسکی ماوە بەسەرچوو بفرۆشن بە خەڵک، بەڵام خۆشبەختانە ئاسایشی سلێمانی توانیوێتی دەست بگرێت بەسەر ڕێژەیەکی زۆر لەو ماسکانەدا.\n1- www.who.int_ disease


سنە داوا دەکات لەئاوەدانکردنەوەی موسڵدا بەشداربێت\nشاندێکی بازرگانی و یشەسازی سنە لەشاری سلێمانیەوە داوا دەکەن پەیوەندیە بازرگانی و پیشەسازیەکان پتەوبکرێتەوە و کاری زیاتر بکەن بۆ ھاوکاری ھەردوولا.\nیاسین ڕەحیم فەرەج جێگری سەرۆکی ژووری بازرگانی و پیشەسازی سلێمانی و بورھان علی عبدوڵا ئەندامی ئەنجومەنی کارگێڕی ژوور پێشوازیانکرد لە شاندی ژووری بازرگانی سنە بەمەبەستی پتەوکردنی پەیوەندیەکان.\nسەید کەمال حسینی بەڕێوە بەری گشتی ژووری بازرگانی سنە ڕاگەیاند "سەردانەکەمان بۆ ھەرێمی کوردستن بۆ قسە و گفتوگۆکردنە لەگەڵ ژوورە بازرگانیەکان تا ئەو کێشەو گرفتانەی ھەیە لەنیوان مەرزەکان و کاری بازرگانی چارەسەربکرێت ئەو گرفتانە لەلایەن ھەردولاوە چارەسەر بکرێت".\nدواشیکرد "وەک شاری سنە ھەموو ئامادەکاریەکمان ھەیە بۆ بەشداریکردن لەئاوەدانکردنەوەی شاری موسڵ تالەڕێگەی ھەرێمی کوردستانەوە کۆمپانیا گەورە و بەھێزەکانمان بێن و کاری زیاتر بکەن".\nشاندە بازرگانیەکەی شاری سنە کێشەو گرفتەکانیان کەھەیانە لەسەر مەرزەکان و دواکەوتنی بارەکانیان و داگرتن و بارکردنەوەی دوبارە باسی لێوەکراو داواکرا چیتر ئەو کێشەو گرفتانە نەمێنێت.\nیاسین ڕەحیم جێگری سەرۆکی ژووری بازرگانی ڕایگەیاند "ھەموو ئەو کێشەو گرفتانەی لەسەر مەرزەکان دروست دەکرێت بۆ بازرگانان دەبێتە ھۆکارێک بۆ کەمبونەوەی کاری بازرگانی بۆیە پێویستە بەھەموو لایەک ھەوڵبدرێت بۆ چارەسەرکردنی ئەو کێشەو گرفتانەی کەھەیە".\nڕاشیگەیاند "ژووری بازرگانی سلێمانی ھەمیشە چاوی لەسەر ئەو کێشەو گرفتانەبووە ھەوڵی چارەسەرکردنی کێشەکانی داوە بەڵام سستی ھەیە لە جێبەجێکردنەکاندا بۆیە ئێمە نەوەستاوین لەھەوڵەکانمان بەردەوامین لەچارەسەرکردنی کێشەکان و کارئاسانی بۆ بازرگانان".\nئاماژەی بەوەشدا لەسەرەتای مانگی داھاتودا کۆبونەوەیەک لەسەر مەرز ڕێک دەخەین و ھەمو لایەنە پەیوەندی دارەکان کۆدەکەینەوە تا کێشە بازرگانیەکان بەڕونی باسبکرێت و بڕیار لەسەر چارەسەرکردنی کێشەکان بدرێت.\nژووری بازرگانی سنە و بازرگانان سەردانی تەواوی ژوورە بازرگانیەکان دەکەن تا لەنزیکەوە کێشەو گرفتەکان لەیەک بگەیەنن و ھەوڵی چارەسەر کردنیان بۆ بدرێت.


وێنە نوێکانی هەیفا وەهبی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان گەرم دەکات\nئەستێرەی گۆرانی و نواندنی عەرەبی هەیفا وەهبی چەند وێنەیەکی نوێی خۆی بڵاوکردۆتەوە کە بابەتی گەرمی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان و هەوادارانی سەرسوڕمانی خۆیان بە جوانی ئەستێرەکەیان دەردەبڕن.\nهەیفا وەهبی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی ئینستاگرام و تویتەر چەند وێنەیەکی سەرنجڕاکێسی خۆی بڵاوکردۆتەوە کە بۆتە جێگای سەرسوڕمانی هەوادارانی و ژمارەیەکی زۆر بینەری هەبووەو کۆمێنتیان بۆ نووسیووە کە وەسفی جوانییەکەی دەکەن.\nهەیفا وەهبی کە خۆی لە دایکبووی ١٩٧٢ ی باشووری لوبنانە لە باوکێکی لوبنانی شیعەو دایکێکی میسری، ئەمساڵ لە ١٠ ی ئازارەوە پێی نایە تەمەنی ٤٩ ساڵیەوە، بەڵام ئەو هونەرمەندە چەند جارێک ساڵی لە دایکبوونی گۆڕیووە بۆ ١٩٧٤ و دواتر بۆ ١٩٧٩.\nهەیفا لە تەمەنی هونەری، لە بواری نواندن و گۆرانیدا چەندان خەڵاتی لۆکاڵی و عەرەبی و جیهانی وەرگرتووە، توانی پلەی ٤٩ ئافرەتی پەسەندکراوی لە پێگەی AskMen.com لەسەر ئاستی جیهان وەرگرتووە، هەروەها خەڵاتی جوانترین ئافرەتی جیهانی لە گۆڤاری ئەمەریکی بیبوڵ وەرگرتووە.\nساڵی ١٩٩٢ وەک شاجوانی لوبنان دیاریکرا.\nئەم ئەستێرەیە چەند جارێک هاوسەریگیری کردووە، بۆ جاری سێیەم لە ساڵی ٢٠٠٩ دا هاوسەرگیری لەگەڵ بازرگانێکی میسری بەناوی ئەحمەد ئەبوو هەشیمە کرد، بەڵام تەنها ٤ ساڵ لەگەڵ یەکتر دەمێننه‌وه و جیا دەبنەوە، تا ئێستاش نەزانراوە کە ئەم گۆرانیبێژە بە نهێنی چەند جار هاوسەرگیری کردووە، ساڵی پاریش بەرێوەبەری کارەکانی رایگەیاند کە ژیانی هاوسەری لەگەڵ دروستکردووە، بەڵام هەیفا رەتیکردەوەو رووبەڕیی دادگای کردەوە دواتر دادگا حوکمی بەسەردا سەپاند.


محەمەد بەرزی: سیاسی زیرەک. – WTARIKURD\nسەدان ساڵە ئەوەی بە خوێن و خەبات بە دەستی دەهێنین، بەهۆی سیاسەتی نەزانەوە، زۆر بە ئاسانی لە دەستی دەدەین. هۆکارەکەشی تەنها ئەوەیە، ئەو کەسەی لە وڵاتی ئێمەدا سیاسەت دەکات، لە هونەری سیاسەت نەگەیشتووە، جا ئەو کەسە سەرۆک بێت، یان سیاسییە ئەڵقە لە گویی کانی دەوروبەری سەرۆک بن. پاشان ئەوەی جێگای سەیروسەمەرەیە و هۆکاری هەرە گەورەی شکستەکانمانە، کاتێک سەرۆکێکمان بە مردن، یان بە هەرەس و نسکۆوە بەجێماندەهێڵێت، ڕاستەوخۆ نەوەیەکی لەسەر تەختی قۆرخکراوی باوکی دادەنیشێت و خۆیمان لێدەکاتەوە بە سیاسی و دەبێتەوە بە سەرۆکمان و کوێرانە و سۆزەکی دوای دەکەوین، تا سەرلەنوێ ڕووبەڕوی شکستێکی گەورەترمان دەکاتەوە. بێگومان هۆکاری ئەو شکستە یەک لە دوای یەکانە، چەند لە ئەستۆی سیاسییە هەلپەرستەکاندایە، ئەوا سەدان جار لە ئەستۆی ئەو میللەتەدایە، کە بیر ناکاتەوە و بە مێژووی خوێناوی خۆیدا ناچێتەوە و جیاوازی لە نێوان سیاسی دڵسۆز و سیاسی پۆست و پارە و ڕابەری بازرگاندا ناکات، کە بەردەوام بوونەتە بــەڵای سەری کورد . جا لێرەدا جێگای خۆیەتی تیشکێک بخەینە سەر سیفاتەکانی کەسانی سیاسی زانا، کە خەمی گەل و نیشتمانەکەیان لە کۆڵ دەنێن، بەو هیوایەی سودێکی هەبێت و لە سیاسییە نەزان و ومشەخۆرەکانیش دوورمانبخاتەوە، کە جگە لە کۆست و کەسەر و نسکۆ و ئاشبەتاڵ، هیچ شتێکی تریان لیێ چاوەڕوان ناکرێت.\nسیاسەت خۆی لە خۆیدا هونەرە، سیاسەتی ڕاستودروست بەرەو کەنارێکی ئاراممان دەبات، هەڵەی سیاسیش کارەساتی گەورە و گرانی لیدەکەوێتەوە ، هەر بۆیە پێویستی بە بیری ورد و شارەزایی زۆر و کەسانی زیرەک و بلیمەتی خۆڕاگرە، چونکە دنیای فراوانی سیاسەت ، پڕە لە ململانێ و ناکۆکی بەربڵاو، بە پلەی یەکەمیش هونەری سیاسەت بە ندە بە شیکاری ورد و تاکتیکی زیرەکانەوە، ئەمەش پێویستی بە ئەزمون و بەهرە و بیری تیژە، تا بە سەرکەوتوویی و بێ زیان لەو کێشە و ناکۆکییانە بێینە دەرەوە. بێگومان کەسانی سیاسی ڕاستەقینەش، ئەو کەسە زیرەک و بلیمەتە خۆنەویستانەیە، کە دوور لە بەرژەوەندی خۆیان، دەبن بە دەمڕاستی میللەت و بە هەموو شێوەیەک خزمەتی گەل و نیشتمانیان دەکەن و لە شکست و نسکۆ و کارەسات دەمانپارێزن. پێویستیشە سیاسی هەڵکەوتوی زرنگ و سەنگین، هەڵگری ئەم سیفەتانە بێت:\n1- بەهرەدار و دیدەفراوان بێت، تا بەهرەکەی یارمەتی بدات بە باشی لە ڕووداوە سیاسییە ئاڵۆزەکان بگات و بە زیرەکی و شارەزاییەوە خوێندنەوەیان بۆ بکات، بە بێ ئەوەی سۆزی تێکەڵ بە هەڵویست و بڕیارەکانی بێت.\n2- خاوەنی ڕاستگۆییەکی تەواوبێت. نابێت بە هیچجۆرێک شەرم لە دەربڕینی بۆچوونە سیاسییە ئەرێنی و نەرێنییەکانی خۆی بکات، پێویستیشە بە شێوەیەکی ئاشکرای سوکوئاسان باری سەرنجی دەربخات، تا هەمووان بە باشی لیێ تێبگەن.\n3- بایی نەبوون، یەکێکە لە سیفاتە گرنگەکانی سیاسی زیرەک، کارێک دەکات لای خەڵکی جێگای ڕیز و خۆشەویستی بێت و بۆچوونەکانی بە هەند وەربگرن، بە پێجەوانەشەوە، کەسانی لوتبەرزی لە خۆ بایی، ناتوانێ لە ناو دڵودەروونی خەڵکی دا جێگا بۆ خۆی بکاتەوە و هەمیشەش لوتبەرزی ملی مرۆڤی شکاندووە.\n4- نزیک بێت لە بیرکردنەوەی خەڵکی و ئاگاداری ژیانی ڕۆژانەو بارودۆخیان بێت و لە هیچ چاکەیەک خۆی نەبویرێ، تا بتوانێت زۆر بــە باشی گوزارشت لــە خواست و کێشە و داواکانیان بکات.\n5- هێمن و سنگفراوان بێت و دوور بێت لە هەڵچوون و توڕەبوون، چونکە تووڕە بوون و هەڕەشە و هەڵەشەیی دەبێتە دیوارێک لە نێوان خۆی و خەڵکی و رووداوە سیاسییەکاندا و ڕاستەوخۆش بڕیارەکانی دەربارەی رووداوەکان هەڵە و هەڵچوونی پێوە دیار دەبێێت.\n6- باوەڕی تەواوی بە خۆی هەبێت، ئەمەش نیشانەی ڕاستگۆیی سیاسییە بەرامبەر بە خەڵکی . بێگومان ئەو کەسەی باوەڕی بە خۆی نەبێت، کەسێکی لاوازی ترسنۆکە و ناتوانێ لە ڕووداوەکاندا باری سەرنجی خۆی بە ڕاستی دەرببڕێت و ناشتوانێت بە چاوێکی سیاسییانەوە هەمـوو لایەنێکی کـێشــە و ڕووداوەکـان ببینێت.\n7- پشودرێژ و خۆڕاگر بێت، چونکە بیرۆکەی ڕاستودروست و دەربڕینی سیاسییانە، کە خۆی باوەڕی پیێ یەتی ، پێویستییان بە خۆڕاگری و پشوودرێژی هەیە، تا خەڵکی باوەڕی پێبکات و بۆچوونەکانی پەسەند بکەن.\n8- خاوەنی بیرۆکەی زۆر ورد و بەرنامەی درێژخایان بێت، چونکە پیلانی پەلە و بیرکردنەوەی ڕاگوزاری تەمەنیان کورتە و ناتوانن ئامانجەکان بپێکن. بەمەش ئەو سیاسییە ڕاستگۆیی خۆی لە دەستدەدات و خەڵکی باوەڕیان پیێ نامێنێت، هەربۆیە سیاسی سەرکەوتوو، ئەو کەسەیە، کە چەندین ساڵ کار لە داڕشتنی پیلانێکی تۆکمەی بێ کەموکورتیدا دەکات.\n9- خاوەنی ورەیەکی بەرزبێت، باوەڕی تەواوی بە ئامانجەکانی هەبێت، سوربیت لەسەر جیبەجێکردنی بەرنامە سیاسییەکەی و توانای داهینان و تازەکردنەوەشی هەبیت.\n10- بوێر و ئازا و نەبەز و خاوەنی کەسایەتییەکی بەهێزبێت، بتوانێت بۆچوونەکانی ڕاستەوخۆ و بێ تەمومژ دەرببڕێت.\n11- لە بیرکردنەوەدا توندڕەو نەبێت، توانای قبوڵکردنی ڕەخنە هەبێت و بەو پەڕی سنگفراوانییەوە ڕا جیاوازەکان وەربگرێت و بە حاڵەتێکی تەندروستی زۆر باشی بزانێت.\n12- ئەزمون و شارەزایی لە ڕابەرایەتیدا هەبێت و ئیداری بێت و بتوانێت هاوسەنگی ڕابگرێت و بە باشیش کاربکاتە سەر خەڵکی.\n13- قسەکەرێکی چاک بێت، خاوەنی زمانێکی پاراوی بێگرێوگۆڵ بێت، توانای چاوپێکەوتنی هەبێت و گوێگریێکی زۆر باشیش بێت.\n14- ڕێز لە کات بگرێت، باشیش بزانێت لە چ ئانوساتێکدا پێویستە هەڵویست وەربگرێت و لە چ کاتێکیشدا پێویستە بکشێتەوە.\n15- توانای ڕازیکردنی خەڵکی هەبێت، چاوبخاتە سەر ئەو کەس و لایەنانەی بیروباوەڕی ئەویان بە دڵە و بە گەرمی پێشوازیان لێبکات، پاشان پیویستە زۆر بە وردی شارەزای هەموو بەندەکانی دەستور و ئەو یاسایانە بێت، کە خزمەتی ئامانجەکانی خۆی و دۆزی وڵات و میللەتەکەی دەکەن.\nتێبینی: ئەو خاڵانەی سەرەوەم بە دەستکارییەکی کەمەوە، لە نووسینێکی ( عاتکە البورینی ) م وەرگرتووە، کە بە ناونیشانی ( کیف تصبح سیاسی محنک ) ە و لە نۆفەمبەری 2015 دا لە سایتی ( موضوع ) دا بڵاوکراوەتەوە.


چۆنیەتى بەکارهێنانى واتسئەپ لە سەر کۆمپیتەر\n158 جار بینراوە 12/12/2016 03:49 PM\nهەر چەندە کۆمپانیاى دروستکەرى واتسئەپ چۆنیەتى بەکارهێنانى بەرنامەکەى لەسەر کۆمپیتەر باسکردووە و شیکردووەتەوە بەڵام لاى زۆرێک لە بەکارهێنەرانى شاراوەیە.\nسەرەتا بەکارهێنەر دەبێت بڕواتە سەر لینکى " web.whatsapp.com" لە ئینتەرنێت دواتریش لە ڕێگەى هەندێک کردارلە موبایلەکەیەوە و دواتر ئۆتۆماتیکى پەیوەندى لە نێوان بەرنامەکە لە موبایلەکە و لینکى بەرنامەکە دروستدەبێت.\nچۆنیەتى پەیوەندى کردنەکە ئەم کارانەى پێوستە:ــ\nبە کارهێنەر کاتێک دەچێتە سەر لاپەڕەى واتسئەپ لە ئینتەرنێت چەند هێمایەکەى چوارگۆشەیی دروستدەبێت و دواتر بەکارهێنەر دەچێتە بەشی "ئیعدادات" ى موبایلەکەى و هەڵبژاردەى WhatsApp Web/ Desktop. هەڵدەبژێرێت.\nدواى ئەوە بەکارهێنەر لە ڕێگەى هەڵبژاردەى Scan QR Code و کامێراى موبایلەکەى دەکرێتەوە و کاتێک چاوى کامێراکە دەخرێتە سەر ئەو هێما چوارگۆشانەى پێشتر کراونەتەوە لەڕێگەى ئینتەرنێتەوە، ڕاستەوخۆ پەیوەندى لە نێوان موبایلەکە و لاپەڕەکەى ئینتەرنێتدا دروستدەبێت.\nلە دواى پەیوەندى دروستبوونەکە بەکارهێنەر دەتوانێت پەنجەرەى واتسئەپ لە کۆمپیتەرەکەیدا بکاتەوە و ڕاستەوخۆ سەرجەم ئەو نامە و ناو زانیارییانەى کە لە واتسئەپی موباییلەکەیدا هەیە، لەسەر کۆمپیتەرەکە بوونیان هەیە، دەتوانێـت بەرنامەکە بەکاربهێنێت.\nئەمەش لە کاتێکدایە، ساڵى ڕابردوو کۆمپانیای فەیسبووک بە بەهاى ١٩ ملیار دۆلار واتسئەپی کڕى.\nسەرچاوە _ NRT


دزێك دەستگیر كرا - تۆڕی میدیایی خەڵک\nدوو جارو لەدوو ئوتۆمبێل نزیكەی بڕی 10 ملیۆن دیناری عێراقی دزیوە\nپۆلیسی سلێمانی دەستگیركردنی كەسێكی راگەیاند، كەلەدوو كاتی جیاوازدا دزی لەدوو ئۆتۆمبێل كردووە كاتێك لەناو بازاڕدا راگیراون.\nپۆلیسی سلێمانی لەراگەیەندراوێكدا بڵاویكردەوە، مەفرەزەكانی بەشی پۆلیسی نەهێشتنی تاوانی سلێمانی – نوسینگەی ناو بازاڕ تۆمەتبارێكیان دەستگیركرد كە دو تاوانی دزیكردنی لەناو بازاڕی شاری سلێمانی ئەنجامدابوو.\nلەڕاگەیەنراوەكەدا ئەوەش هاتووە، دوای ئەوەەی دوو هاوڵاتی سكاڵایان تۆماركرد كە بڕێك پارەیان لەناو ئوتۆمبێلەكانیان لێ دزراوە بەڕێوەبەری پۆلیسی پارێزگای سلێمانی بەشی پۆلیسی نەهێشتنی تاوانی سلێمانی ڕاسپارد كە دەستبەجێ تۆمەتبار بدۆزنەوەو دەستگیری بكەن.”\nئەوەش هاتووە، پاش كۆكردنەوەی زانیاری پێویست و ئەنجامدانی لێكۆڵینەوەی وردو وەرگرتنی بڕیاری دادوەر، توانرا تۆمەتبارەكە بدۆزرێتەوەو لەلایەن مەفرەزەكانی بەشی پۆلیسی نەهێشتنی تاوانی سلێمانییەوە دەستگیربكرێت.\nئاماژە بەوەكراوە، لەلێكۆڵینەوە سەرەتاییەكاندا تۆمەتبارەكە دانی بەتاوانەكەیدا نا كە دوو جارو لەدوو ئوتۆمبێل نزیكەی بڕی 10 ملیۆن دیناری عێراقی دزیوە.\nپۆلیسی سلێمانی دەڵێت: تۆمەتبارەكە ناوی (م، ج، ق) ە و لەدایكبووی 1979 ە و پیشەی گواستنەوەی كەلوپەلە بەعەرەبانە لەناوبازاڕ، و لە ئێستادا بەبڕیاری دادوەری لێكۆڵینەوەو بەپێی ماددەی 446 ڕاگیراوەو لێكۆڵینەوەكان لەگەڵیدا بردەوامە.\nبەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی پارێزگای سلێمانی داوا لەهاوڵاتیان دەكات،” ئۆتۆمبێلەكانیان بەئیشپێكراوی لەناو بازاڕو لەسەر شەقام و شوێنەگشتییەكان بەجێنەهێڵن تا ڕوبەڕوی ڕوداوی لەو شێوەیەو زیانی مادیی نەبنەوە”.


وێنە.. راوکردنی گەورەترین ماسی تونە لە روسیا\nماسیگرانی روسیا سەرکەوتنی خۆیان راگەیاند لەدوای ئەوەی گەورەترین ماسی تونەی شینیان لەناوچەیەک لە دورگەی کوریل لە باکوری رۆژهەڵاتی وڵاتەکە راوکرد.\nڤیدیۆ.. پێکدادانی دوو شەمەندەفەر لە روسیا\nJuly 29th, 2020 NRT\nمیدیاکانی روسیا ڤیدیۆی پێکدادانی دوو شەمەندەفەریان بڵاوکردەوە، کە رووداوەکە لە شاری ساینت پێترسبۆرگی ئەو وڵاتە روویداوە و جگە لە برینداربوونی شۆفێری یەکێک لە شەمەندەفەرەکان، هیچ سەرنشینێک زیانی بەرنەکەوتووە.\nڤیدیۆ.. روسیا دۆلفین بۆ کاری سەربازیی بەکاردەهێنێت\nJuly 25th, 2020 NRT\nروسیا لە سەردەمی یەکێتی سۆڤیەتدا بەشێک لە گیانەوەرە ئاوییەکانی بۆ بواری سەربازیی بەکاردەهێنا، بەڵام ئێستاش جارێکی دیکە دەستی بەوە کردووەتەوە، کە سود لە بەشێک لە ئاژەڵە ئاوییەکان وەربگرێت بۆ کاری سیخوڕیی و سەربازیی.\nئامانجە ئابورییەکانی روسیا بۆ ١٠ ساڵی داهاتوو چییە؟\nJuly 22nd, 2020 NRT\nڤلادیمێر پوتین خشتەیەکی بڵاوکردەوە کە ئامانجی گەشەسەندنی لایەنی کۆمەڵایەتی و ئابوری روسیا تاوەکو دە ساڵی داهاتوو لەخۆدەگرێت.\nروسیا سەرکەوتنی ڤاکسینی کۆرۆنای راگەیاند\nJuly 21st, 2020 NRT\nجێگرى یەکەمى وەزیرى بەرگرى روسیا رایگەیاند، یەکەمین ڤاکسینی روسى دژ بە ڤایرۆسى کۆرۆنا کە لەبەرهەمهێنانیدا چەندین شارەزاى سەربازى و زاناى بنکەى گیمالى بۆ توێژینەوەکان بەشدارییان تێدا کردووە، ئامادەى بەکارهێنانە.\nJuly 20th, 2020 نه‌وا\nJuly 14th, 2020 NRT\nتەقینەوەیەکی گەورە لەکاتی ئۆپراسیۆنی هاوبەشی روسی تورکی لەسەر رێگای ئێم فۆر "M4"، لەنێوان ورمێ و ئەریحا، باشوری ئیدلیبی هەژاند.\nJuly 13th, 2020 NRT\nجێگری وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی روسیا رایگەیاند، ''به‌شێوه‌یه‌ك هه‌ڵسوكه‌وت ده‌كه‌ین كه ئه‌وه كارو‌باری ناوخۆیی توركیایه، له‌ڕووی سروشتییه‌وه پێویسته نه ئێمه نه كه‌سانی دیكه ده‌ستوه‌ردان نه‌كەین له‌وه‌دا''.\nJuly 12th, 2020 NRT\nبەڕێوەبەری پەیمانگای پزیشکیی بایۆتەکنەلۆژی روسیا رایگەیاند، قۆناغى تاقیکردنەوەی ڤاکسینی وڵاتەکەی لەسەر مرۆڤ بە سەرکەوتووی تەواوبووە. دەشڵێت، "ئەمە یەکەم ڤاکسینی جیهانە گەیشتبێتە ئەو قۆناغە."\nJuly 11th, 2020 NRT\nنوێنەرانی روسیا و چین لە ئەنجومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی بڕیارنامەیەکیان لە بارەی درێژکردنەوەی ماوەی رەوانەکردنی هاوکاری مرۆیی لە دەروازە سنوریەکانی تورکیاوە بۆ سوریا ڤیتۆ کرد.\nJuly 10th, 2020 NRT\nوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ڕوسيا ڕايگەياند، وڵاتەکەی پشتگيری گفتوگۆی نێوان کوردەکان و حکومەتی سوريا دەکات.\nJuly 9th, 2020 NRT\nمیدیاکانی روسیا ڤیدیۆی ساتی دەستگیرکردنی سێرگی ڤێرگال، پارێزگاری شاری خابارۆڤسکی وڵاتەکەیان لەلایەن پۆلیسی فیدراڵییەوە بڵاوکردەوە، کە تۆمەتبارە بە دەست تێکەڵکردن لەگەڵ گروپی مافیایی و کوشتنی نهێنیی.\nJuly 8th, 2020 نه‌وا\nروسیا: له مانگی ئابه‌وه به‌رهه‌مهێنانی نه‌وت زیاد ده‌كات\nبەپێی دەستوری نوێی روسیا پوتین تا ٢٠٣٦ دەتوانێت سەرۆک بێت\nJuly 2nd, 2020 NRT\nبەپێی ئەنجامە بەراييەکانی ڕاپرسی لەسەر دەستوری ڕوسيا لە ٧٧.٩٣% بەشداربوان بە بەڵێ دەنگيانداوە، بەو پێيەش ڤلادمێر پوتین دەتوانێت تا ساڵی ٢٠٣٦ لە پۆستی سەرۆکايەتيدا بەردەوام بێت.


ژیانی یاسر عه‌رەفات - 2004-11-11\nی مانگی یازده ١١, ٢٠٠٤\nیاسر عه‌رەفات به درێژایی ژیانی خه‌باتی بۆ دامه‌زراندنی ووڵاتێكی سه‌ربه‌خۆی فه‌له‌ستینیه‌كان دەكرد و ناوبانگیشی به گه‌لێ خاسیه‌تی جودا دەركردبوو، هه‌ر له تیرۆرست و ئاشتیخوازەوە تاوەكو ڕێگری ئاشتی.\nبه‌ڕێز عه‌رەفات بۆ ماوەی زیاتر له 40 ساڵ هه‌وڵی ئه‌وەی دەدا كێشه‌ی فه‌له‌ستینیه‌كان له هه‌موو سه‌رانسه‌ری جیهاندا بكاته مه‌سه‌له‌یه‌كی سیاسی سه‌رەكی.\nیاسر عه‌رەفات له 24 ی مانگی هه‌شتی ساڵی 1929 دا له قودس له دایك بووە. به‌ڵام هه‌ندێ ڕاپۆرتی جیاوازی تریش دەربارەی شوێنی له دایك بوونی هه‌یه و هه‌ندێكیان دەڵێن له قاهرە و هه‌ندێكی تریان دەڵێن له غه‌ززە له دایك بووە.\nبۆ یه‌كه‌م جار له ساڵانی 1950 كاندا چووە ناو مه‌یدانی كاری سیاسیه‌وە كاتێك كه له زانكۆی قاهیرە خوێندكار بوو، له‌وێ چووە ڕیزەكانی ئه‌و گروپانه‌ی بۆ مه‌سه‌له‌ی فه‌له‌ستینی هه‌وڵیان دەدا.\nله پاشدا، گروپی فه‌تحی دامه‌زراند كه له ساڵانی 1960 كاندا دەستیان كرد به هێرشكردنه سه‌ر ئیسرائیل و فڕاندنی فڕۆكه و پێكدادان و شه‌ڕ له ئوردون و لوبناندا. ئه‌و لایه‌نانه‌ش كه سه‌ر به‌و گروپه بوون له ژێر سایه‌ی ڕێكخراوی ڕزگاركردنی فه‌له‌ستیندا یه‌كیان گرته‌وە.\nله ماوەی ساڵانی 1980 كاندا، عه‌رەفات دەستیكرد به گۆڕینی شێوەی خه‌باتكردنی له كاری توند و تیژیه‌وە بۆ كاری دیپلۆماتی و گه‌ڕانه‌وە بۆ ناوچه داگیركراوەكان و بۆ ماوەی 10 ساڵ له دەرەوەی ووڵات له تونس دەژیا.\nبه‌ڕێز عه‌رەفات له ساڵی 1993 دا گه‌یشته ڕێكه‌وتنێك به ناوی ئۆسڵۆ كه ڕێگه‌ی پێدەدات حوكمی ناوچه داگیركراوەكانی فه‌له‌ستین بكه‌ن.\nجێی باسه له ساڵی 1994 دا، عه‌رەفات و سه‌رۆك وەزیری ئیسرائیلیش یتژاك رابین و وەزیری دەرەوەی ئیسرائیلی شیمۆن پێرێز خه‌ڵاتی نۆبڵیان بۆ ئاشتی وەرگرت.\nئه‌مه‌ش هه‌تاوەكو ساڵی 2000 كاتێك كه پرۆسه‌ی ئاشتی به‌رەو تێكچوون ڕۆیشتوو شه‌پۆلێكی نوێی توند و تیژی له نێوان ئیسرائیلی و فه‌له‌ستینیه‌كان دەستیپێكرد.\nله مانگه‌كانی داویی ژیانیدا، به‌ڕێز عه‌رەفات هه‌ر كه‌سێكی كاریگه‌ری سیاسی نێو فه‌له‌ستینیه‌كان بوو و پرۆسه‌ی ئاشتیش له لایه‌ن ئیسرائیل و ئه‌مه‌ریكاوە ڕاگیرا به‌هۆی ئه‌وەی گوتیان هاوكارێكی ئاشتیخواز نیه.\nعه‌رەفات له ساڵی 2001 ەوە، له بنكه‌ی سه‌رەكی خۆی له ڕامه‌ڵڵا دەست به سه‌ر بوو نه‌یدەتوانی شوێنی خۆی جێبهێڵێت.


ڕووخانی جیهانی ئیسلامی\nله عه‌ره‌بییه‌وه/ ئه‌کبه‌ر حه‌سه‌ن\nپێشه‌کی.. یان خۆرهه‌ڵات ده‌سووتێت.\nده ساڵێک پێش ئێستا له یه‌کێک له زانکۆکانی ئه‌ڵمانیا زانستی سیاسیم ده‌خوێند. له سه‌ره‌تادا خوێندنه‌که باش به ڕێوه نه‌ده‌چوو، کێشه‌کانی شوناس و باوه‌ڕ له کۆڵم نه‌ده‌بوونه‌وه و له غوربه‌تی باکووری سارددا ژیانیان لێ تاڵ کردبووم. ئه‌و خوێندکاره میسرییه‌ی که به‌دوای زانست و ئازادیدا ڕووی کردبووه ئه‌ڵمانیا، له‌پڕ بوو به یه‌کێک له سه‌ربازه‌کانی ململانێی شارستانییه‌ته‌کان. به‌ڵام سه‌ربازێک به‌بێ هیچ کۆمه‌کێک (حه‌ول و قوه‌تێک)، جگه له شکۆدارکردنی خۆ و به‌نه‌فره‌تکردنی ئه‌وانی تر، هیچ چه‌کێکی به ده‌سته‌وه نه‌بوو. به تێپه‌ڕینی کات، کێشه‌کانی وڵاته‌که‌م که هیلاکیان ده‌کردم، له یاد کرد و سه‌رنجم خسته سه‌ر نه‌خۆشییه‌کانی کۆمه‌ڵگه‌ی ئه‌ڵمانی، لێم ده‌کۆڵییه‌وه و شیکاریم ده‌کرد. سه‌رسام بووم به‌و نووسه‌ره ئه‌ڵمانییانه‌ی که خۆیان شکۆدار ده‌کرد، وڵاته‌که‌یان دادگایی ده‌کرد و سه‌رمایه‌دارییه‌که‌ی، سیاسه‌ته ئابوورییه توندڕه‌وه‌که‌ی و مێژووه ڕه‌یسیسته ڕه‌شه‌که‌یان سه‌رکۆنه ده‌کرد. ئه‌م کتێبانه زیاتر تووڕه‌یان ده‌کردم له‌م وڵاته، پاساوێک بوون بۆ ئه‌وه‌ی تێکه‌ڵی نه‌بم، یان سه‌رکه‌وتنێکی شایه‌نی باس به ده‌ست بهێنم.\nڕۆژێکیان کتێبێکم ده‌ست که‌وت، وام هه‌ست کرد گه‌نجینه‌یه‌کی گه‌وره‌یه، پێشبینیگه‌لێکی تێدایه که زۆر که‌س له وڵاتی ئێمه ته‌مه‌نای ده‌که‌ن؛ کتێبی (ڕووخانی خۆرئاوا)ی فه‌یله‌سوف و مێژوونووسی ئه‌ڵمانی، ئۆزواڵد شپنگله‌ر، که ساڵی ١٩١٨ بڵاو بووه‌ته‌وه و تێیدا باسی ئه‌و هۆکارانه ده‌کات، که پێی وایه ده‌بنه هۆی ڕووخانی شارستانییه‌تی خۆرئاوایی. به هه‌ڵپه‌وه لاپه‌ڕه‌کانی سه‌ره‌تام ده‌خوێنده‌وه، که پڕیان ده‌کردم له چاوه‌ڕوانی و هه‌ستی چێژێک که سه‌رچاوه‌که‌ی ئازاری ئه‌وانی تره.١ به‌ڵام پاش ئه‌وه‌ی پێشه‌کییه دوورودرێژه‌که‌ی کتێبه‌که‌م خوێنده‌وه، هه‌ستم به ماندوێتی کرد. به چاوپۆشیکردن له زمانی زۆر قورسی کتێبه‌که، وه‌سفی شپنگله‌ر بۆ پیرێتیی مه‌ده‌نییه‌تی ئه‌ورووپی، وه‌ک شارستانییه‌تێک که ڕێنوێن (قیبله‌نما) و ڕۆحی خۆی له ده‌ست ده‌دات و که‌وتووه‌ته تاریکیی مادی و توندوتیژییه‌وه، ماندووی کردم. سه‌رم لێ شێوابوو و له خۆمم ده‌پرسی: ئاخۆ فه‌یله‌سوفی ئه‌ڵمانی وه‌سفی بارودۆخی شارستانییه‌ته‌که‌ی خۆی له سه‌ره‌تای سه‌ده‌ی بیسته‌مدا ده‌کات، یان شارستانییه‌ته‌که‌ی من له سه‌ره‌تای سه‌ده‌ی بیستویه‌که‌مدا؟ ئاخۆ ئه‌م وه‌سفه به‌سه‌ر بارودۆخی جیهانی هاوچه‌رخی ئیسلامییشدا پراکتیزه نابێت؟\nدرێژه‌م به خوێندنه‌وه دا تا گه‌یشتمه سه‌ر ئه‌م دێڕه: "له کۆتاییدا، ئاگری شارستانییه‌ت خامۆش ده‌بێت، به‌ڵام هه‌وڵ ده‌دات هه‌موو هێزی خۆی کۆ بکاته‌وه، شکۆدارییه‌کانی ڕابوردووی یه‌که‌می بیر ده‌هێنێته‌وه، هه‌وڵ ده‌دات بگه‌ڕێته‌وه بۆ قۆناغی منداڵی، به‌ڵام له ڕێگه‌یدا هێزی ڕۆیشتن و خواستی ژیانی له‌به‌ر ده‌بڕێت، هیلاک و غه‌مگین ده‌که‌وێته کۆشی دایکی، پاشان هه‌وڵ ده‌دات به‌ره‌و تاریکیی مناڵدانی دایکی هه‌ڵبێت، به‌ڵام دواوێستگه‌ی گۆڕ ده‌بێت."\nشارستانییه‌تی ئیسلامیم له به‌رده‌ممدا بینی که نیوه‌گیان له به‌رده‌م دووڕێیانێکدا وه‌ستاوه و نازانێت چاره‌نووسی چی ده‌بێت. هه‌موو دونیا نیشانه‌کانی نه‌خۆشی له ڕوخساریدا ده‌بینێت، به‌ڵام موسوڵمانه‌کان هێشتا خۆیان گه‌وره پیشان ده‌ده‌ن و لۆمه‌ی هه‌موو خه‌ڵک ده‌که‌ن جگه له خۆیان. ده‌مبینین له واقیعی ئێستایان هه‌ڵدێن و ڕوو ده‌که‌نه ئه‌شکه‌وته‌کانی ڕابوردوویه‌کی ئه‌مین، خه‌ون به‌وه‌وه ده‌بینن سه‌رله‌نوێ به شمشێری دار و دروشمی سه‌رابئاسا غه‌زووی جیهان بکه‌نه‌وه.\nکاتێک له خۆرئاوا کتێبه‌که‌ی شپنگله‌رم ده‌خوێنده‌وه، ئه‌و هه‌سته‌م نه‌بوو چێژ له ئازاری ئه‌وانی تر وه‌ربگرم، به‌ڵام هه‌ستم به تووڕه‌یی وه وه‌ڕه‌زی ده‌کرد که وایان لێ کردم کتێبه‌که بخه‌مه لاوه به‌بێ ئه‌وه‌ی خوێندنه‌وه‌ی ته‌واو به‌م. بۆ یه‌که‌مین جار ده‌رکم کرد وێناکردنم بۆ شارستانییه‌ته‌که‌م هیچ نییه جگه له وه‌همێک و له پشتیه‌وه خۆم له ناشیرینیی واقیع ده‌شارمه‌وه، درۆیه‌که و به هۆیه‌وه تاڵیی بێپشتوپه‌نایی ده‌ڕه‌وێنمه‌وه. له‌و ڕۆژه‌وه ڕقم له شپنگله‌ر و کتێبه‌که‌ی و ئه‌ڵمانیاشه.\nپاش ده ساڵ، ئازایه‌تیی ئه‌وه‌م دایه به‌ر خۆم دووباره کتێبی (ڕووخانی خۆرئاوا) بخوێنمه‌وه، به‌ڵام به تێگه‌یشتنێکی تر. هه‌وڵم دا په‌یڕه‌وی له‌و ئامۆژگارییه‌ی شپنگله‌ر بکه‌م که ده‌ڵێت پێویستە مرۆڤ بوێرانه و هۆشیارانه ڕووبه‌ڕووی ڕووخانی شارستانییه‌ته‌که‌ی ببێته‌وه و ته‌نها خراپیی تێدا به‌دی نه‌کات، چونکه هیچ شارستانییه‌تێک نییه بۆ ئه‌به‌د درێژه‌ی کێشابێت، هه‌روه‌ها ڕووخانی شارستانییه‌ت هیچ نییه جگه له سونه‌تێک له سونه‌ته‌کانی ژیان. وا ده‌رده‌که‌وێت شپنگله‌ر به باشی به‌رهه‌مه‌کانی ئیبن خه‌لدوونی خوێندبێته‌وه، ئه‌گه‌رچی له کتێبه‌که‌یدا ئاماژه‌ی بۆ ناکات. ئه‌و وه‌ک گوڵێک باسی شارستانییه‌ت ده‌کات که چرۆ ده‌کات، ده‌گه‌شێته‌وه و پاشان ده‌ژاکێت. ئه‌مه‌ش نزیکه له چواندنه‌که‌ی ئیبن خه‌لدوونه‌وه: شارستانییه‌ت له مرۆڤ ده‌چێت، به قۆناغی له‌دایکبوون و گه‌نجی و پیرێتیدا تێ ده‌په‌ڕێت. ئه‌م قۆناغانه‌ش سه‌رجه‌م شارستانییه‌ته‌کان پێیدا تێ په‌ڕیون، سه‌ره‌تا فیرعه‌ونی و سۆمه‌رییه‌کان، پاشان یۆنان و ڕۆمان تا ده‌گاته ده‌وڵه‌تی عوسمانی. شپنگله‌ر ده‌ڵێت مه‌ده‌نییه‌ت هیچ نییه جگه له دواقۆناغی شارستانییه‌ت، دانیشتوان له شاره‌کاندا پاڵی لێ ده‌ده‌نه‌وه، بڵێسه‌ی داهێنان خامۆش ده‌بێت و خواستی تێکۆشان له ناخیاندا نامێنێت. ئه‌مه‌ش هه‌مان تیۆره که ئیبن خه‌لدوون له (زانستی ئاوه‌دانکردنه‌وه - علم العمران)دا خستوویه‌ته ڕوو و تێیدا باسی تیره‌گه‌ری ده‌کات وه‌ک ئامرازێک له ئامرازه‌کانی جه‌نگ. ئیبن خه‌لدوون باسی ئه‌وه ده‌کات تیره‌گه‌ری له شاره‌کاندا ده‌مرێت.\nشپنگله‌ر باوه‌ڕی وایه قۆناعی کۆتایی شارستانییه‌ت به‌وه وه‌سف ده‌کرێت که له هه‌موو بواره‌کانی ژیاندا چه‌ق ده‌به‌سێت، خه‌ڵک هۆشیاریی خۆیان به مێژوو له ده‌ست ده‌ده‌ن، فه‌وزای فکری بڵاو ده‌بێته‌وه، هونه‌ری ڕاسته‌قینه نامێنێ و سه‌رگه‌رمیی ئاستنزم ده‌بێت به باو، هه‌موو بیرکردنه‌وه‌ی خه‌ڵک به لای نان و یاریدایه. ئه‌گه‌ر سه‌یری ئه‌ودیوی ماسکی ئایینداری بکه‌ین که سیمای ڕاسته‌قینه‌ی شارستانییه‌ته ئیسلامییه هاوچه‌رخه‌که‌مانی داپۆشیوه، ده‌بینین ئه‌و دیاردانه‌ی که شپنگله‌ر باسیان ده‌کات، به ئاشکرا به‌سه‌ر کۆمه‌ڵگه‌کانماندا زاڵ بوون.\nلای ئێمه کولتووری کوێرانه‌ی به‌کاربردن و وه‌لاوه‌نانی ژینگه بڵاو بووه‌ته‌وه. هه‌موو ئیشوکارمان بووه به نان و سه‌رگه‌رمی، ته‌نانه‌ت به لای ئێمه‌وه ئه‌نجامی کۆتایی یاریی تۆپی پێ له نێوان میسر و جه‌زائیردا گرنگتره له چاره‌نووسی سیاسیی وڵاته‌کان. به‌رهه‌می خۆرئاوایی هاورده ده‌که‌ین، به‌ڵام ئه‌و ڕۆحه ڕه‌ت ده‌که‌ینه‌وه که ئه‌م شتانه‌ی به‌رهه‌م هێناوه: ڕۆحی ئازادیی تاکه‌که‌سی، توێژینه‌وه، به‌دواداچوون، لێپرسینه‌وه‌ی خۆ و پاراستنی ژینگه.\nمۆدێرنێته له‌سه‌ر پێنج کۆڵه‌که بونیاد نراوه: زانست، به‌رهه‌مهێنان، به‌کاربردن، هێزی سه‌ربازی، فکری بزووتنه‌وه ڕۆشنگه‌رییه‌کانی خۆرئاوا. وا دیاره زۆربه‌ی وڵاته ئیسلامییه‌کان ته‌نها بنه‌مای به‌کاربردن و خۆپڕچه‌ککردنیان خواستووه و کۆڵه‌که مه‌ده‌نییه مۆدێرنه‌کانی تری فه‌رامۆش کردووه، هه‌ر بۆیه هیلاک بووه، پیر بووه و شتێکی جێگه‌ی باس پێشکه‌ش به مرۆڤایه‌تی ناکات.\nئه‌وه‌ی ئه‌مڕۆ له جیهانی ئیسلامیدا ده‌یبینین، ململانێی نێوان مۆدێرنێته و که‌له‌پوور نییه وه‌ک ئه‌وه‌ی هه‌ندێک که‌س بانگه‌شه‌ی بۆ ده‌که‌ن، به‌ڵکو دۆخی سه‌ره‌مه‌رگی کولتووری عه‌ره‌بی و ئیسلامییه، که چیتر ناتوانێت وه‌ڵامی ڕاسته‌قینه بۆ پرسیاره جدییه‌کانی سه‌رده‌مه‌که بخاته ڕوو. دۆخی سه‌رلێشێوان و داهێزرانی فکرییه، که هه‌ندێکمانی تووشی شیزۆفرینیا و هه‌ندێکی ترمانی تووشی غه‌مگینی کردووه. ئه‌وانی دیکه‌شی تووشی توندوتیژی و په‌ڕگیری کردووه. دۆخی هه‌تیویی کولتووری و نه‌داریی ڕۆحییه، که هه‌وڵ ده‌ده‌ین له پشت ئاییندارییه‌کی ساخته و قیژه‌یه‌کی کاسکه‌ر به‌سه‌ر دۆزه بێمانا و ڕواڵه‌تییه‌کاندا بیشارینه‌وه. ئایینی ئیسلامی ورده‌ورده شوێنی خۆی له دڵ و ویژدانه‌کاندا جێ ده‌هێڵێت، ته‌نها له ڕیش و دروشمه‌کاندا ده‌رده‌که‌وێت. ئه‌وه‌ی که به ناوی خوداکه‌یه‌وه له ڕێگه‌کان و که‌ناڵه ئاسمانییه‌کانه‌وه هاوار ده‌کات، ماوه‌یه‌کی زۆره له ویژدانیدا ونی کردووه. هه‌موو ئه‌مانه به‌ڵگه‌ی ئاشکران له‌سه‌ر ڕووخانی فکریی جیهانی ئیسلامی که هۆشداریی ڕووخانێکی مادیی کوتوپڕ ده‌دات.\nله خۆرئاوا زۆر که‌س فریو ده‌خۆن به به‌ئیسلامکردنی شه‌قامه‌کان و هاواری په‌ڕگیره‌کان له وڵاته‌کانماندا، پێیان وایه ئیسلام به هێزه‌وه به‌ره‌و ئه‌ورووپا په‌ل ده‌هاوێت بۆ ئه‌وه‌ی داگیری بکات و به ئیسلامیی بکات. به‌ڵام ئێمه پێمان وایه ئه‌وه خۆرئاوایه که هه‌میشه به که‌شتییه جه‌نگییه‌کانی به‌سه‌ر ئێمه‌دا باڵاده‌ست ده‌بێت بۆ ئه‌وه‌ی نیشتیمانه‌کانمان داگیر بکات و پیرۆزییه‌کانمان پیس بکات. ئه‌گه‌ر خۆرئاوا له‌گه‌ڵ خۆیدا مێژووی ئێمه بخوێنێته‌وه، ئه‌وا جگه له غه‌زووی ئه‌نده‌لووس و هێرشی به‌ربه‌ره‌کان و په‌لهاویشتنی عوسمانی به‌ره‌و ئه‌ورووپا، شتێکی دیکه‌ی بیر ناکه‌وێته‌وه، به‌ڵام ئێمه جگه له جه‌نگی خاچییه‌کان و کۆڵۆنیالیزم، شتێکی دیکه‌مان بیر ناکه‌وێته‌وه. ئه‌گه‌ر خۆرئاوا سه‌یری مێژووی هاوچه‌رخ بکات، ئه‌وا ده‌بینێت به ڕووداوه‌کانی ١١ی سێپتمه‌به‌ر ده‌ست پێ ده‌که‌ن، ئێمه‌ش به داگیرکردنی فه‌له‌ستین و عێراق ده‌ست پێ ده‌که‌ین. ئه‌گه‌رچی کۆی ئه‌م ڕووداوانه ڕاسته‌قینه‌ن و مێژوو تۆماری کردوون، که‌چی خوێندنه‌وه‌ی ئێمه بۆیان، چ له خۆرهه‌ڵات و چ له خۆرئاوا، هه‌ڵه‌یه، به لایه‌نی که‌مه‌وه، که‌موکورته. کێشه‌ی ئێمه، کاتێک مێژوو ده‌خوێنینه‌وه، ئه‌وه‌یه جگه له خۆمان هیچ نابینین و جگه له ترسه‌کانمان ڕووبه‌ڕووی هیچی تر نابینه‌وه. ئه‌گه‌ر مێژوومان خوێنده‌وه، پێمان باشتره خۆمان مه‌زن بکه‌ین و له ئه‌وی تریشدا ته‌نیا شه‌یتانێکی بێبه‌زه‌یی ببینین، ته‌واو به پێچه‌وانه‌ی ئه‌وه‌ی که هه‌ین یان پێچه‌وانه‌ی ئه‌وه‌ی حه‌ز ده‌که‌ین ببین.\nشارستانییه‌تی ئیسلامی هه‌ست به کوڕێنی ناکات، به‌ڵکو هه‌ست به بێپشتوپه‌نایی ده‌کات. ئێمه نه له‌گه‌ڵ مه‌ده‌نییه‌تی نوێی و ڕۆحه‌که‌ی سازاوین، نه گه‌ڕاوینه‌ته‌وه بۆ تیره‌گه‌ریی عه‌ره‌بیی کۆن که ده‌یتوانی سواران و سوپایان ساز بکات. مه‌ده‌نییه‌تی ئێمه له سکماندایه، سوپاکانمان له قوڕگماندایه [هاتوهاوار بکه‌ین]. ئێمه له سه‌رده‌می جیهانگیریدا که پێویستی به نه‌رمی هه‌یه، له دۆخی چه‌قبه‌ستنی فکری و سیاسیدا ده‌ژین، له سه‌رده‌می زانستدا په‌روه‌رده‌که‌مان داڕووخاوه. کاره‌ساته ژینگه‌یی و ئاسمانییه‌کان که‌ڵه‌که بوون و هه‌ڕه‌شه له داهاتووی ئابووریی ده‌وڵه‌تە ئیسلامییه‌کان و بگره ئاوی خواردنه‌وه‌ش ده‌که‌ن. ئه‌مه‌یه وا ده‌کات پێشبینیکردنی ڕووخانی شارستانییه‌تی ئیسلامی ته‌نها فاڵگرتنه‌وه نه‌بێت، به‌ڵکو تیۆرێک بێت به چه‌ندین ڕه‌هه‌ندی مێژوویی و کۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسییه‌وه.\nئه‌گه‌ر واز له که‌شوفش و "لووتبه‌رزیی درۆزنانه" بهێنین، ده‌شێت له‌م ڕووخانه‌دا ده‌رفه‌تێکی باش بۆ سه‌ره‌تایه‌کی نوێ به‌دی بکه‌ین. ڕووخانی خانوویه‌کی کۆن مانای کۆتایی ژیان نییه، به‌ڵکو واته ئه‌گه‌ری دروستکردنی خانوویه‌کی تر له‌سه‌ر بناغه‌ی ئه‌وه‌ی تر که له‌گه‌ڵ ڕۆحی سه‌رده‌م و پێویستییه‌کانیدا بگونجێت. توخمه‌کانی سه‌رده‌می نوێ له وڵاتانی ئێمه‌دا هه‌ن، بۆ نموونه، ئه‌گه‌ر سه‌یری میسر و ئێران بکه‌ین، ئه‌وا له ته‌نیشت سیسته‌مه کۆنه داڕزاوه‌کانه‌وه ڕۆحێکی گه‌نجانه ده‌بینین که چاوی بڕیوه‌ته گۆڕانکاری و نوێکردنه‌وه. ململانێی شارستانییه‌ته‌کان چیتر پێشبینییه‌ک نییه، به‌ڵکو بووه به واقیعێکی مه‌لمووس. به‌ڵام ئه‌م ململانێیه ته‌نها له نێوان خۆرهه‌ڵات و خۆرئاوادا نییه وه‌ک ئه‌وه‌ی ساموێل هانتینیگتۆن پێی وایه، به‌ڵکو له نێوان خۆرهه‌ڵات و خۆرهه‌ڵاتیشدایه... له نێوان ڕۆحی گۆڕانکاری و ڕۆحی چه‌قبه‌ستن له ناو وڵاته ئیسلامییه‌کان خۆیاندا. هه‌زاران گه‌نج بڕیاریان داوه واز له په‌یکه‌ره کۆنه‌که بهێنن و به‌دوای چاره‌سه‌ره تاکه‌که‌سییه‌کاندا بگه‌ڕێن که له‌گه‌ڵ چاولێبڕین و پێویستییه‌کانی ژیانیاندا ده‌گونجێت. به‌ڵام هه‌ڵهاتن له سیسته‌مێکی کۆن پێویستی به ژێرخانێکی نوێ هه‌یه که له‌سه‌ر بنچینه‌ی ساغ و تۆکمه دامه‌زرابێت. ئه‌گه‌ر ئه‌م بنچینه‌یه بۆ ئه‌و گه‌نجانه ده‌سته‌به‌ر نه‌کرێت، ئه‌وا وزه‌کانیان به فیرۆ ده‌چێت و دوور نییه توندوتیژی و ئاژاوه‌ی لێ بکه‌وێته‌وه. قاهیره و تاران و پایته‌خته ئیسلامییه‌کانی تریش بوون به شانۆی ئه‌م ململانێیه که ده‌ره‌نجامه‌که‌ی بڕیار له‌سه‌ر داهاتووی کۆی ئومه‌تێک ده‌دات.٢\nئه‌م ململانێیه له نێوان هێزه ڕیفۆرمیست و هێزه فه‌نده‌مێنتاڵیسته‌کاندا له جیهانی ئیسلامیدا نوێ نییه، به‌ڵکو ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ سه‌ده‌ی هه‌شته‌می کۆچی، ئه‌و کاته‌ی له نێوان موعته‌زیله‌ییه‌کان و ئه‌هلی سوننه‌دا مشتومڕێک ده‌رباره‌ی سروشتی قورئان هاته کایه‌وه. له ئه‌نده‌لووسی سه‌ده‌ی دوازده‌یه‌مدا هه‌مان مشتومڕ له نێوان فکری عه‌قڵانیی ئیبن ڕوشد و فکری سه‌له‌فیی غه‌زالیدا دووباره ده‌بێته‌وه. له کۆتایی سه‌ده‌ی نۆزده‌یه‌مدا ئیمام محه‌مه‌د عه‌بده به فکرێکی ڕۆشنگه‌ره‌وه دێت که یارمه‌تیده‌ر ده‌بێت بۆ سازاندنی ئایین له‌گه‌ڵ مه‌ده‌نییه‌تی مۆدێرندا. له ناو قوتابییه‌کانی محه‌مه‌د عه‌بده‌دا هه‌ریه‌که له ڕه‌شید ڕه‌زا (سه‌له‌فی) و عه‌لی عه‌بدولڕازق (پێشکه‌وتنخواز) هه‌ن. ئه‌گه‌ر ئه‌مڕۆ سه‌یری گوتاری ئایینیی هاوچه‌رخ بکه‌ین، بڕێکی زۆر له فکری ڕه‌شید ڕه‌زا و که‌مێکیش له فکری عه‌لی عه‌بدولڕازق ده‌بینین.\nکه‌واته کێشه‌که نه‌بوونی بزووتنه‌وه چاکسازییه‌کان نییه، به‌ڵکو کرۆکی دۆزه‌که ئه‌وه‌یه هزره ڕیفۆرمخوازه‌کان هه‌میشه ڕووبه‌ڕووی به‌رهه‌ڵستییه‌کی توند بوونه‌ته‌وه له لایه‌ن ئاقاری کۆنزه‌رڤاتیڤه‌کانه‌وه. کێشه‌که هه‌میشه ئه‌وه بووه ڕیفۆرمیسته‌کان تا کۆتایی نه‌چوونه‌ته نێو به‌ره‌وڕووبوونه‌وه ئایینی و هزرییه‌کانه‌وه، وه‌ک ئه‌وه‌ی ئه‌وه‌نده متمانه‌یان به خۆیان نه‌بێت که باز به سه‌ر دیواری قه‌ده‌غه فکرییه‌کاندا بده‌ن. هه‌میشه ڕۆشنبیره‌کان له سه‌ره‌تادا پشتگیریی ڕیفۆرمیسته‌کانیان کردووه، پاشان له ساته هه‌ستیاره‌کاندا پشتیان به‌رداون و لێ گه‌ڕاون ببنه نێچیری ده‌عواکانی ته‌کفیر و ناپاکی. هه‌موو ئاقارێکی ڕیفۆرمخواز له جیهانی ئیسلامیدا هه‌میشه له به‌رده‌م دیواری سه‌له‌فییه‌تی قه‌ده‌غه‌که‌ردا کۆتایی دێت یاخود له سه‌ر گابه‌ردی ده‌سه‌ڵاتی ملهووڕ تێک ده‌شکێت، چونکه هه‌ریه‌که له سه‌له‌فییه‌کان و ده‌سه‌ڵاتداره‌کان پشت به هه‌مان قه‌ده‌غه و هێڵه سووره‌کانی فکر ده‌به‌ستن: ده‌ستنه‌بردن بۆ قورئان، ده‌ستنه‌بردن بۆ په‌یامبه‌ر، ده‌ستنه‌بردن بۆ عه‌قیده، ده‌ستنه‌بردن بۆ ئه‌وه‌ی به پێویست له ئایینه‌وه فێر بووین، ده‌ستنه‌بردن بۆ ڕه‌مزه‌کانی ده‌وڵه‌ت، ده‌ستنه‌بردن بۆ ناوبانگی نیشتیمان. له‌به‌ر ئه‌وه‌ش، له کۆتایی هه‌موو ململانێیه‌کی فکری یان سیاسیدا هه‌میشه سه‌له‌فییه‌کان و ده‌سه‌ڵات سه‌رده‌که‌ون، چونکه ئه‌وان هه‌میشه په‌یڕه‌وی له شه‌ڕی لاوازکردن ده‌که‌ن له‌گه‌ڵ پێشکه‌وتنخوازه‌کاندا، لێیان ده‌گه‌ڕێن هاوار بکه‌ن و په‌ل بکوتن تا وزه‌یان نامێنێت. سه‌له‌فییه‌ت هه‌مان ئارگۆمێنته کۆنه‌کان دووباره ده‌کاته‌وه و [پشتی] خۆی به‌و تێکسته دینییانه قاییم ده‌کات که مایه‌ی ده‌ستبۆبردن نین. به‌ڵام ده‌سه‌ڵات به تیری ژاراوی له دوژمنه‌کانی ده‌دات، لێ ده‌گه‌ڕێت خوێنیان له‌به‌ر بڕوات و له بێده‌نگیدا بمرن. له‌به‌ر ئه‌وه‌ش، ده‌بینین له زۆربه‌ی وڵاته ئیسلامییه‌کاندا هاوپه‌یمانییه‌کی نه‌نووسراو له نێوان فه‌رمانڕه‌وایان و سه‌له‌فییه‌کاندا هه‌یه، چونکه هه‌ردوو لا هه‌مان ئامانجیان هه‌یه: بێده‌نگکردنی هه‌ر ده‌نگێک که بانگه‌شه‌ی کرانه‌وه و گۆڕانکاری ده‌کات. حکومه‌ته‌کان وا خۆیان پیشان ده‌ده‌ن ڕووبه‌ڕووی په‌ڕگیری ده‌بنه‌وه، ئه‌مه له کاتێکدا سیاسه‌ته‌کانیان پاڵپشتیی ده‌مارگیری ده‌کات. فه‌نده‌مێنتاڵیسته‌کانیش وا خۆیان پیشان ده‌ده‌ن گوایه ڕووبه‌ڕووی ده‌سه‌ڵاتداره‌کان ده‌بنه‌وه، ئه‌مه له کاتێکدا پشتگیرییان ده‌که‌ن له ڕێگه‌ی دانانی به‌ربه‌ست له به‌رده‌م ڕیفۆرمی فکریدا. ئێمه تێبینیی دیارده‌یه‌کی نوێ ده‌که‌ین: پێشبڕکێ له نێوان ده‌سه‌ڵات و ئیسلامگه‌راندا له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی کامیان ئاییندارتر و له‌خواترستره. دۆڕاوی ئه‌م پێشبڕکێیه هیچ که‌م له‌و دوانه نین، به‌ڵکو لایه‌نگرانی گۆڕانکارین.\nله‌به‌ر ئه‌وه‌ش، له ڕوانگه‌ی منه‌وه، ڕیفۆرمی ڕاسته‌قینه ته‌نها ئه‌و کاته به‌دی دێت که ڕێک بکه‌وین له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی له هزردا نه قه‌ده‌غه و نه نه‌گۆڕ هه‌ن، هیچ خواوه‌ندێکیش له سه‌ر زه‌وی نییه. ده‌بێت ڕێک بکه‌وین له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی هه‌ر که‌سێک و هه‌ر شتێک، چه‌نده‌ش پیرۆز بێت، ده‌شێت بخرێته ته‌رازووی عه‌قڵ و ته‌نانه‌ت ڕه‌خنه‌شه‌وه. نازانم بۆچی هه‌ندێک له ئایینداره‌کان له ڕه‌خنه‌گرتن له بڕێکی چه‌مکه‌کانی ئایین ده‌ترسن، ئه‌گه‌ر مرۆڤ له‌سه‌ر عه‌قیده و تێگه‌یشتنی له ئایین سه‌قامگیر بێت، ئه‌وا پێویست ناکات له ڕه‌خنه‌گرتن بترسێت، خۆ ئه‌گه‌ر زۆریش لێی تێ ناگات و دڵنیا نییه لێی، ئه‌وا ڕه‌خنه و ڕه‌خنه‌گرتن یارمه‌تیی بینین و ڕوونکردنه‌وه‌ی چه‌مکه‌کان ده‌ده‌ن. به هه‌مان شێوه، ڕه‌خنه‌گرتن له فه‌رمانڕه‌واکان یه‌کێکه له پێوه‌ره گرنگه‌کانی دێمۆکراسی، له خۆرئاوا ئه‌م ڕه‌خنه‌یه نابێته مایه‌ی که‌وتنی فه‌رمانڕه‌واکان، به‌ڵام خه‌ڵک دڵنیا ده‌کاته‌وه له‌وه‌ی فه‌رمانڕه‌واکان خواوه‌ند نین. په‌یوه‌ندیی هاوسه‌نگ و ناگرژیی خه‌ڵک به پیرۆزییه‌کان و مه‌سه‌له بنه‌ڕه‌تییه‌کانه‌وه بنه‌ڕه‌تی هه‌ر کۆمه‌ڵگه‌یه‌کی مه‌ده‌نیی پێشکه‌وتووه.\nنابێت پرسیاره‌کانی چاکسازیی ئایینی هه‌میشه له تێکستی قورئانه‌وه ده‌ست پێ بکه‌ن و هه‌ر له‌ویشدا کۆتاییان بێت، به‌ڵکو ده‌بێت بگات به گوتاری "پۆست قورئان". تێرۆریسته‌کان تێکسته‌کانی قورئان ده‌که‌ن به بیانووی تاوانه‌کانیان، ڕیفۆرمیسته‌کانیش هه‌مان شت ده‌که‌ن، واته به‌دوای ئه‌و ئایه‌تانه‌ی قورئاندا ده‌گه‌ڕێن که پاساون بۆ هه‌ڵکردن و پێکه‌وه‌ژیانی ئاشتییانه. به‌ڵام له هه‌ردوو حاڵه‌ته‌که‌دا ده‌گه‌ینه ئه‌و ده‌ره‌نجامه‌ی که ته‌نها قورئان چوارچێوه‌کانی ژیان دیاری ده‌کات، ته‌نها قورئانیشه ده‌توانێت وه‌ڵامی پرسیاره‌کانی سه‌رده‌م بداته‌وه، ته‌نانه‌ت له سه‌ده‌ی بیستویه‌که‌مدا. گوتاری "پۆست قورئان" واته زیاتر له توانا و وزه‌ی خۆی داوا له قورئان نه‌که‌ین، له ژیانی ڕۆژانه‌ماندا به‌دوای وه‌ڵامی تردا بگه‌ڕێین که بنه‌ماکانیان کاره‌کانی عه‌قڵ و لێکتێگه‌یشتنی نێوان مرۆڤه‌کان و ڕێگه‌چاره‌ی مامناوه‌ندییه. هه‌مان شت بۆ ڕیفۆرمی سیاسییش ڕاسته. دۆزه‌که به پله‌ی یه‌که‌م بریتی نییه له گۆڕینی ماده‌کانی ده‌ستوور و ڕێساکانی هه‌ڵبژاردن، به‌ڵکو ئه‌وه‌یه خه‌ڵک له لۆژیکی دێمۆکراسی تێ بگه‌ن، تێ بگه‌ن له‌وه‌ی ئاماده‌یی ئه‌وان بۆ به‌شداریی سیاسی گۆڕانکاریی لێ ده‌که‌وێته‌وه.\nجارێکیان له زانکۆی میونیخ لێکچه‌رێکی کراوه‌م پێشکه‌ش ده‌کرد، یه‌کێک له ئاماده‌بوان پرسیارێکی شه‌رمه‌زارکه‌ری لێ کردم: جیهان چیی به‌سه‌ر دێت ئه‌گه‌ر کۆی ده‌وڵه‌تانی ئیسلامی به یه‌ک جار له‌ناو چوون؟ زۆر بیرم کرده‌وه و وه‌ڵامێکم نه‌دۆزییه‌وه له‌گه‌ڵ مه‌به‌ستی پرسیاره‌که‌ره‌دا بگونجێت. له کۆتاییدا وه‌ڵامم دایه‌وه: جیهان نه‌وت، شوێنه گه‌شتیارییه‌کان و ملیارێک مرۆڤی له ده‌ست ده‌چێت، که به‌رهه‌مه خۆرئاواییه‌کان به‌کار ده‌به‌ن و ئابووریی ئه‌ورووپی و چینی کارا ده‌که‌ن.\nئه‌وه‌ی پرسیاره‌که ده‌یویست بگه‌یه‌نێت، ئه‌مه بوو: ئه‌مڕۆ موسوڵمان له بواره‌کانی زانست و به‌رهه‌مهێنان و کولتوور و هونه‌ردا چی پێشکه‌ش به جیهان ده‌که‌ن؟ هه‌رگیز وه‌ڵامدانه‌وه‌ی ئه‌م پرسیاره سه‌خت نییه: شتێک نییه جێی باس بێت. ئه‌گه‌ر مه‌سه‌له‌که به‌م شێوه‌یه به‌رده‌وام بێت، ئه‌وا ڕووخانی جیهانی ئیسلامی ده‌بێت به یه‌کێک له سوونه‌ته‌کانی ژیان و پێشبینییه‌ک که قورئان له سووره‌تی (الرعد [ئایه‌تی ١٧])دا پێشبینیی کردووه: "فَأَمَّا الزبد فَيَذْهَبُ جُفَآءً وَأَمَّا مَا يَنفَعُ الناس فَيَمْکُثُ فِي الأرض" (ئیتر که‌فه‌که له‌ناو ده‌چێت و ئه‌وه‌ی سوودی بۆ خه‌ڵک هه‌یه، له‌سه‌ر زه‌وی ده‌مێنێته‌وه).\nله‌م کتێبه‌دا هه‌وڵ ده‌ده‌م ڕوانینێک بۆ مێژووی ڕووخانی ئیسلامی بخه‌مه ڕوو له‌گه‌ڵ شیکارییه‌کی سیاسی بۆ ڕه‌هه‌نده‌کانی و ده‌ره‌نجامه‌کانی، ئه‌وه‌ش که چ مانایه‌کی هه‌یه ئه‌گه‌ر جه‌سته‌یه‌کی قورسی وه‌ک جه‌سته‌ی ئیسلامی له دڵی ئه‌م جیهانه‌دا بکه‌وێت. بێگومان قورسه باسی یه‌ک جیهانی ئیسلامی بکرێت؛ جیاوازییه‌کی ڕوون هه‌یه له نێوان مه‌غریب و ئه‌ندۆنیزیا و نێوان دوبه‌ی و سه‌نیگال. به‌ڵام من باس له جیهانی ئیسلامی ناکه‌م وه‌ک قه‌واره‌یه‌کی سیاسی، به‌ڵکو وه‌ک شارستانییه‌تێک و پارچه‌یه‌کی کولتووری که هزر و بنه‌مای لێکنزیک کۆیان ده‌کاته‌وه، باسی ده‌که‌م. باوه‌ڕم وایه به‌شێک له‌م هزرانه به‌ربه‌ستن له به‌رده‌م جیهانی ئیسلامی و پاشماوه‌ی مرۆڤایه‌تیدا؛ کۆی ئاماره جیهانی و ناوچه‌ییه‌کان پێداگیری له‌سه‌ر ئه‌وه ده‌که‌ن که جیهانی ئیسلامی بوون به کلکی نه‌ته‌وه‌کان له ڕووی په‌ره‌سه‌ندنی فێرکردن و توێژینه‌وه‌ی زانستی و پاراستنی مافه‌کانی مرۆڤ و ژینگه‌وه. هه‌موو ئه‌مانه هۆکارن بۆ ئه‌وه‌ی جیهانی ئیسلامی له جیهان داببڕێت، ئابووری لاواز ببێت و دیکتاتۆری به‌رقه‌رار بێت. ته‌نانه‌ت ئه‌ندۆنیزیا و مالیزیا و تورکیا، که ئێمه وه‌ک مۆدێلی سه‌رکه‌وتوو له بواره‌کانی ئابووری و فێرکردن و دێمۆکراسیدا سه‌یرمان ده‌کردن، پاشه‌کشه له هه‌نگاوه پێشکه‌وتنخوازییه‌کان ده‌که‌ن و ڕێگه‌یان داوه هێزه کۆنزه‌رڤاتیڤ و سه‌له‌فییه‌کان فکری خۆیان بسه‌پێنن. ته‌نانه‌ت له‌م سێ ده‌وڵه‌ته‌دا ئیسلامی سیاسی به‌ره‌و ده‌سه‌ڵات په‌ل ده‌کوتێت و هه‌وڵ ده‌دات ئاسته‌نگ بخاته به‌رده‌م هه‌نگاوه دێمۆکراسییه‌کان.\nبه‌ڵام ده‌وڵه‌ته عه‌ره‌بییه‌کان نزیکترین ده‌وڵه‌تانی جیهانی ئیسلامین له ڕووخانه‌وه. مرۆڤ، به‌بیابانبوون (التصحر)، به‌کاربردن و دۆگمای فکری له زیادبوونێکی به‌رده‌وامدان، له کاتێکدا به‌رهه‌مهێنان، ده‌رامه‌ته سروشتییه‌کان و ئاستی فێرکردن له سه‌ره‌ولێژبوونه‌وه‌یه‌کی به‌رچاودان، بیره‌کانی نه‌وت نزیکن له وشکبوون، گۆڕانه ژینگه‌ییه‌کان هه‌ڕه‌شه له گه‌شتوگوزار و که‌ناراوه‌کان ده‌که‌ن، وه‌ک چۆن هه‌ڕه‌شه له کشتوکاڵ و ماده‌ی خۆراکی ده‌که‌ن. هه‌موو ئه‌مانه هۆشداریی ڕوودانی ئاژاوه و برسێتییه‌ک ده‌ده‌ن، که حکومه‌ته عه‌ره‌بییه‌کان ناتوانن ڕووبه‌ڕووی ببنه‌وه. له هه‌مان کاتدا، په‌ڕگیریی ئایینی و نه‌بوونی هه‌ڵکردن له زیادبووندان که ده‌بنه هۆی ململانێکانی دیکه. ئه‌وه‌ی له جه‌زائیر و سۆماڵ و سوودان ڕووی دا، ده‌شێت به‌م نزیکانه چاره‌نووسی میسر و مه‌غریب و ئه‌رده‌ن و سووریاش بێت.\nئه‌گه‌ر جیهانی ئیسلامی به‌راورد بکه‌ین به که‌شتیی تایتانیک پێش نوقمبوونی، هاوشێوه‌ییه‌کی زۆر له نێوان هه‌ردووکیاندا ده‌بینین. که‌شتیی ئیسلامی ته‌نیا و تێکشکاو له ناو زه‌ریایه‌کی سارددا وه‌ستاوه و نازانێت چۆن ده‌ربازی ببێت. ده‌وڵه‌مه‌نده‌کان هه‌وڵ ده‌ده‌ن به قایه‌قه‌کانی ڕزگاربوون، که ژماره‌یان که‌مه، ده‌رباز ببن و له هه‌مان کاتیشدا قازانج له کاره‌ساته‌که بکه‌ن. پیاوانی ئایین هه‌مان ته‌لیسم و دروشمه‌کان دووباره ده‌که‌نه‌وه و داوا له خه‌ڵک ده‌که‌ن سه‌بر بگرن. ئه‌وانه‌ی خۆیان به ڕیفۆرمیسته‌کان ناودێر ده‌که‌ن، مۆسیقاژه‌نه‌کانی سه‌ر که‌شتیی تایتانیکم بیر ده‌هێننه‌وه که هه‌تا کاتی ڕۆچوونی که‌شتییه‌که له ناو زه‌ریادا هه‌ر خه‌ریکی ژه‌نین بوون. هه‌ر ده‌یانژه‌نی و ده‌یانژه‌نی، ئه‌گه‌رچی ده‌یانزانی هه‌رگیز که‌س گوێیان لێ ناگرێت.\nبه‌ڵام له نێوان دوو که‌شتییه‌که‌دا جیاوازییه‌کی ڕوون هه‌یه. کاتێک تایتانیک چووه زه‌ریاوه، نوێ و زه‌به‌لاح بوو، به‌ڵام که‌شتیی ئیسلامی کۆنه و ماوه‌ی چه‌ند سه‌ده‌یه په‌راوێز خراوه. زیاد له وزه‌ی خۆی بار کراوه و به‌بێ ڕێنوێن ڕه‌وت ده‌کات. له‌به‌ر ئه‌وه‌ی چیتر نازانێت ده‌یه‌وێت بۆ کوێ بڕوات، هه‌موو ئاڕاسته‌کانی با نه‌گونجاون بۆی. به‌رکه‌وتێکی ساده له‌گه‌ڵ چیایه‌کی سه‌هۆڵیندا که ناوی مۆدێرنێته‌یه، به‌سه بۆ ئه‌وه‌ی که‌شتیی ئیسلامی هاوسه‌نگیی خۆی له ده‌ست بدات. ئێستا ده‌بینین به تێکشکاوی وه‌ستاوه و پڕ بووه له ئاوی ده‌ریا، به‌ڵام زۆربه‌ی سه‌رنشینانی ئه‌و که‌شتییه سوورن له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی نوقم نابێت، چونکه له که‌شتیڕانییه‌که‌یدا شتێکی خوایانه ده‌بینینه‌وه.\nموسوڵمانان ڕه‌سیدی شارستانی و کولتوورییان له ده‌ست چووه و له‌مڕۆدا له‌سه‌ر میراتێک ده‌ژین که چیتر له تاو برسێتی نه قه‌ڵه‌ویان ده‌کات و نه ده‌وڵه‌مه‌ند. ئه‌گه‌ر جیهانی ئیسلامی کۆمپانیایه‌ک یان دامه‌زراوه‌یه‌ک بوایه، ده‌مێک بوو ئیفلاسی کردبوو. ئه‌وه‌ی ئه‌م جیهانی ئیسلامییه له‌مڕۆدا پێویستی پێیه‌تی، نه خۆبه‌زلزانین و نه که‌شوفشه، به‌ڵکو پرۆسه‌ی ئاشکراکردنی ئیفلاسێکی ڕووداپۆشراوه. موسوڵمانان پێویستیان به پرۆسه‌یه‌کی داماڵین هه‌یه، که به هۆیه‌وه ئه‌و جانتایانه‌ی سه‌فه‌ر فڕێ بده‌ن که ڕێگه‌یان لێ ده‌گرێ به‌ره‌و مۆدێرنێته و په‌ره‌سه‌ندن سه‌فه‌ر بکه‌ن. پێویستیان به‌وه‌یه ئه‌و ڕوانگه‌ی خۆشکۆدارکردن و شارستانییه‌ت شکۆدارکردنه فڕێ بده‌ن، چاوێک بخشێننه‌وه به ڕوانگه‌یاندا بۆ ئافره‌ت و ڕۆڵی ئافره‌ت، مێژوو و ته‌ڵه‌کانی، ئایین و سنووردارییه‌که‌ی، نموونه‌ی باڵا و چه‌مکی دوژمن.\nدان دینه‌ر، مێژوونووسی ئه‌ڵمانی، له لێکۆڵینه‌وه‌یه‌کدا به ناونیشانی 'ونبوانی ناو ئایین' سه‌رزه‌نشتی جیهانی ئیسلامی ده‌کات به‌وه‌ی که ئێستا هزر و زمان بارمته‌ی فکری ئایینی و زمانی ئایینین، هه‌ر ئه‌مه‌شه وا ده‌کات کۆمه‌ڵگه‌ی مه‌ده‌نی دوور بێت له واقیعی ئه‌وان. ئه‌مه هه‌مان بیرۆکه‌ی ئه‌دۆنیسه، که ساڵی پار٣ له سه‌ردانه‌که‌یدا بۆ هه‌رێمی کوردستانی عێراق خستیه ڕوو و سه‌رزه‌نشتی عه‌ره‌بی کرد به‌وه‌ی زمانه‌که‌یان چه‌قی به‌ستووه، کولتووره‌که‌یان بووه به کولتوورێکی بیرۆکراسی و ده‌وڵه‌ت به ڕێوه‌ی ده‌بات و هیچ شتێک پێشکه‌ش به جیهان ناکه‌ن، له‌به‌ر ئه‌وه‌ش، دره‌نگ یان زوو له‌ناو ده‌چن.\nبه‌ڵام هه‌ردوو توێژه‌ری فه‌ڕه‌نسی، یوسف کورباژ و ئیمانوێل تۆد، پێشبینیی ئه‌وه ده‌که‌ن که جیهانی ئیسلامی له ساڵانی ئایینده‌دا شۆڕشێکی گۆڕانکاریی مه‌زن به خۆوه ده‌بینێت. هه‌ردوو توێژه‌ر له هه‌ر چوار لای جیهانی ئیسلامی ئامارگیریی فراوانیان کردووه و به ئه‌نجامێکی سه‌یر گه‌یشتوون، له ماوه‌ی بیست ساڵی ڕابوردوودا تێکڕای له‌دایکبوون له سه‌رجه‌م وڵاته ئیسلامییه‌کاندا به شێوه‌یه‌کی به‌رچاو دابه‌زیوه، به‌ڵام ڕێژه‌ی فێرکردن له نێوان کچان و کوڕاندا وه‌ک یه‌ک زیادی کردووه. هه‌ردوو توێژه‌ر ده‌ڵێن فێرکردن له سه‌ره‌تادا هه‌میشه دوو دیارده‌ی هاوته‌ریب له‌گه‌ڵ خۆیاندا ده‌هێنن. له لایه‌که‌وه ڕۆحی په‌ره‌سه‌ندن و خواستی گۆڕانکاری، له لایه‌که‌ی تره‌وه تێکچوونی ده‌روونی و ناڕه‌زایی له نێوان گه‌نجاندا. له ڕوانگه‌ی کۆرباژ و تۆده‌وه، فێرکردن به‌رپرسه له په‌ڕگیری له نێوان گه‌نجانی موسوڵماندا، چونکه هۆشیاربوون به پرسه کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کان له ناو گه‌نجاندا زیاد ده‌کات، به‌ڵام پێداگیری له‌سه‌ر ئه‌وه ده‌که‌ن په‌ڕگیری دیارده‌یه‌کی کاتییه و به زوویی کۆتایی دێت.\nبه‌ڵام ئه‌م کتێبه، ڕووخانی جیهانی ئیسلامی، لێکۆڵینه‌وه‌یه‌کی ئاماری ناخاته ڕوو، به‌ڵکو ڕوانگه‌یه‌کی شیکارییانه بۆ دۆخی هزری و په‌ره‌سه‌ندنه سیاسی و کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کان له جیهانی ئیسلامیدا ده‌خاته ڕوو. ئه‌م کتێبه ڕوانگه‌ی موسوڵمانان بۆ مێژوو و په‌یوه‌ندیی ئایین به ده‌سه‌ڵاته‌وه باس ده‌کات، وه‌ک چۆن پرسه‌کانی فێرکردن، گوتاری ئایینی و کێشه‌کانی ژینگه که هه‌ڕه‌شه له جیهانی ئیسلامی ده‌که‌ن، ده‌خاته به‌ر باس. میسر چاوگه‌ی باسه‌که ده‌بێت، چونکه هه‌میشه زادگه‌ی زۆربه‌ی بزووتنه‌وه په‌ره‌سێنی و ڕۆشنگه‌رییه‌کان بووه، وه‌ک چۆن له ڕووی به‌رهه‌مهێنانی هزری ده‌مارگیری و بزووتنه‌وه تیرۆیستییه‌کانه‌وه له پێش بووه.\nده‌مه‌وێت خوێنه‌ر له‌وه تێ بگات ئامانجی من له‌م کتێبه‌دا نه به‌دگۆییه به‌رامبه‌ر ئیسلام و نه به‌رگریکردنه لێی، به‌ڵکو ده‌مه‌وێت له ڕوانگه‌یه‌کی ڕه‌خنه‌یی-شیکارییه‌وه مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ قه‌واره‌یه‌کی نه‌خۆشدا بکه‌م که ناوی جیهانی ئیسلامییه. نه‌خۆش به‌وه چاره‌سه‌ر نابێت که له ئاستی ڕاستیدا چاوی بنوقێنێت و ڕه‌چه‌ته‌ی ده‌رمانه‌کانی بخاته لاوه، به‌ڵکو به ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی خۆ و ده‌رککردن به سه‌رچاوه‌ی نه‌خۆشییه‌که چاره‌سه‌ر ده‌بێت. نه‌خۆش پێویستی به‌وه‌یه یه‌که‌م جار ددان به‌وه‌دا بنێت که نه‌خۆشه!\nئه‌م نووسینه پێشه‌کیی نووسخه‌ی ئه‌لیکترۆنیی کتێبی "سقوط العالم الاسلامی"یه، پێشتر له گۆڤاری دابڕان، ژماره ٦، مارسی ٢٠١٧ بڵاو بووه‌ته‌وه. ڕووداوه‌کانی ڕۆژ پێداگیری له‌سه‌ر گرنگی باسه‌که ده‌که‌نه‌وه، بۆیه به باشمان زانی جارێکی تر و پاش هه‌ندێک ده‌ستکاری، دووباره بڵاوی بکه‌ینه‌وه.\nله ده‌قه عه‌ره‌بییه‌که‌دا نووسراوه (الشماتة) که به‌رامبه‌ره له‌گه‌ڵ (schadenfreude)، به مانای ئه‌وه‌ی چێژ له ئازاری ئه‌وانی تر ببینیت.\nمه‌به‌ستی نووسه‌ر له ئومه (امة) نه‌ته‌وه‌یه‌کی دیاریکراو نییه، به‌ڵکو مه‌به‌ستی له ئۆمه‌تی ئیسلامییه به‌گشتی.\nئه‌م کتێبه له ساڵی ٢٠١٠دا نووسراوه. ئه‌دۆنیسیش له مانگی چواری ٢٠١٠ له‌سه‌ر بانگێهشتی بنکه‌ی ئه‌ده‌بی و ڕووناکبیریی گه‌لاوێژ سه‌ردانی کوردستانی کرد. سه‌ردانه‌که‌ی ئه‌دۆنیس مشتومڕێکی گه‌وره‌ی له نێو ڕۆشنبیرانی عه‌ره‌بدا خسته‌وه، تا ئه‌و ڕاده‌یه‌ی ئه‌دۆنیس ناچار بوو به وتارێک به ناویشانی (لماذا أثارت زيارتي إلى إقليم کردستان العراق (14 - 24 نيسان - أبريل الماضي) احتجاجا لدى بعض المثقفين العرب؟) وه‌ڵامی ڕه‌خنه‌کان بداته‌وه.


وەزیری كشتوكاڵ: دەبێت پڕۆژەكانی هێلكە ڕۆژانە بەرهەمەكانیان بخەنە بازاڕەوە – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2020/03/19 - 10:50 PM\nپڕۆژەكانی هێڵكە بەڵێننامەیان پێ پڕدەكرێتەوە كە بەرهەمەكانیان بخەنە بازاڕ لە پێناو بەرز نەبوونەوەی نرخ، وەزیری كشتوكاڵ و سەرچاوەكانی ئاویش دەڵێت، بەدواداچوونی لیژنەكان بەردەوامیان دەبێت.\nبێگەرد تاڵەبانی، وەزیری كشتوكاڵ و سەرچاوەكانی ئاو ڕایگەیاند: بەڕێوەبەری ڤێتێرنەری و بەڕێوەبەری سامانی ئاژەڵی پارێزگای هەولێر لە وەزارەتی كشتوكاڵ و سەرچاوەكانی ئاو هاوشانی تیمەكانی قائیمقامیەتی قەزای ناوەندی هەولێر سەردانی پڕۆژەكانی هێلكەیان كرد.\nوەزیری كشتوكاڵ و سەرچاوەكانی ئاو باسی لەوەشكردووە، لیژنەكان بەڵێننامەیەكیان بە خاوەنی پڕۆژكان پڕكردووەتەوە كە پێویستە هێلكەی بەرهەم هاتوو بخرێتە بازاڕ لەپێناو بەرز نەبووەی نرخ، هەروەها لیژنە جەختی كردووەتەوە لەسەر مەرجی تەندروستی و نرخ.\nبێگەرد تاڵەبانی لە لێدوانە ڕۆژنامەوانیەكەی دەشڵێت، دەستخۆشی بۆ سامانی ئاژەڵ و ڤێتێرنەری و تیمەكانی وەزارەتی كشتوكاڵ و سەرچاوەكانی ئاو كە بەردەوامن لەسەردانە مەیدانیەكانیان لە پێناو بەرز نەبوونەوەی نرخ و جێبەجێكردنی ڕێنمایی تەندروستی.\nوەزیری كشتوكاڵ و سەرچاوەكانی ئاو ئاشكراشی كردووە، لە پارێزگاكانی تریش تیمەكانی وەزارەتی كشتوكاڵ و سەرچاوەكانی ئاو بەردەوامن لە سەردانە مەیدانیەكانیان لەپێناو بەرز نەبوونەوەی نرخ.\nبێگەرد تاڵەبانیڤایرۆسی كۆرۆناهێڵكەوەزارەتی كشتوكاڵ و سەرچاوەكانی ئاوی حكومەتی هەرێم\nقائیمقامییەتی سلێمانی داوای پابەندبوونی زیاتر دەكات


شێواوی ژمارە و زانیاری لە هەرێم – Standard Kurd\nلەلایەن ستاندار Posted on ئایار 27, 2020 243 جار بینراوە 0 سەرنج\nلە هەرێمی کوردستان شێواوی ژمارە و زانیاری گەیشتۆتە ئاستێک کە ئیدی راستیەکان ون دەبن و ناراستیەکانیش، سزای بەدواوە نایەت. هەمیشەش هاوڵاتیان و دامەزراوەکان باجەکەی دەدەن. ژمارەی قەبەو و سەرسورهێنەر باس دەکرێت لە هەواڵی رۆژانەی تۆرە کۆمەڵاتیەکان و ماڵپەرە راگەیاندنەکان بۆ کۆمەڵێک دەستکەوتی لاوەکی. بەداخەوە، شێواوی ژمارە و زانیاری لەوەش تێپەریوە و بە جۆرێکە کە گەندەڵی بێکەس و بێپشت بۆتە شێرپەنجەی میللەتێک!\nدیارە لە هەرێمی کوردستان دەکرێت گەندەڵی بە رێکارێک کرابێت کە خودی یاسا هێز و توانای روبەروبونەوەی نیە چونکە گەندەڵی تەشەنەی کردوە بۆ نەخۆشیەکی ترسناکی ئەم هەرێمە. بە نمونە، لە ساڵی ۲٠۱۹ زیاتر لە (۱٠) ملیۆن بەرمیل بەناوی دابینکردنی سوتەمەنی لە ناو هەرێم سەرفکراوە. ئەگەر گەندەڵی تێدا بێت، رێکارەکە بە جۆرێک کراوە یاساش توانای روبەربونەوەی نیە. یان لە وەرگرتنەوەی پارە بە چەکی بانق کە بایی (۳-٤) ملیار دۆلار وەرگیراوەتەوە و ئەوەی توانا و پاڵپشتی نەبوە لە بازاڕ بە زۆر هەرزانتر فرۆشتوێتی. ئەگەر گەندەڵی تێدا بێت بە هەمان شێوە رێکارەکە بە جۆرێک کراوە یاساش توانای روبەربونەوەی نیە. جگە لەوەش، بەشێکی زۆری بکەرەکانی پشتی پەردە هەرگیز لە رێی رێکارە یاساکان باجەکەی نادەن چونکە لە رێی گروپی چەوتی و مافیایی بە زۆر دەبنە هاوبەشی پرۆژە بە یاسایی کە دەتوانین بلێین بەرتیل خۆر و سەرانە وەرگری یاساپێدراون. ئەمەش میللەتێک بێئومێد دەکات لە سەرجەم دامەزراوە یاساکان.\nهەڵبەت، سەرۆکی حکومەت هەرێم ناراستەوخۆ ئەوەی دوپاتکردەوە کە ئەم هەرێمی کوردستانە، رەنگبێت ئاسانترین قەوارەی حکومڕانی بێت بۆ دزی و گەندەڵی. سەرەرای تەخشان و پەخشان لە کەرتی کارەبا و وەبەرهێنان و غاز و نەوت، سەرەرای زیاتر لە (۱۷٠) ملیار دۆڵار بودجەی هەرێم لە ساڵی (۲٠٠۳)ەوە، هێشتا (۲۷) ملیار دۆلار قەرزارین! ئەمە لە کاتێکدا، کە بە پێی یاسای (۷)ی ساڵی (۲٠۱٥) نابێت قەرزی مایە لە (٥) ملیار دۆلار تێپەرێ. ژمارە و زانیارەکان وا بە شێواوی باس دەکرێت کە تەنانەت سەرۆکی پەرلەمانی کوردستان بە قەرزی دانانێت بەڵکو بە نەدانی شیاستە دارایی دایدەنێت. سەرۆکی لیژنەی وزە و سامانە سروشتییەکانی پەرلەمانیش، دەڵێت قەرزەکە (۷) ملیار دۆلارە نەک (۲۷). هەرچەندە وروژاندنی باسی قەرز لە لایەن سەرۆکی حکومەت، پەیوەندی بە کۆمەڵێک ململانەی کەسی و سیاسی هەیە، بەڵام دەبێت رون بکرێتەوە لە پەرلەمان و ئیتر کۆتایی بە شێواوی ژمارە و زانیاری بهێنین لەم بابەتەدا.\nلە راستیدا، ئەم شێواوی ژمارەو زانیارییە و یەکنەگرتنەوەیان و نەبونی سزا و کەس لە بەرەی گەندەڵی، بە کۆمەڵێک بڕیار و یاسا و رێکخستنەوە لە بن نایەت. شەفاقی و عەدالەتی بەو جۆرە بەرهەم نایەت. بەڵکو دەبێت سەرۆکی حکومەت زۆر وردتر و راستگۆیانەتر درک بە دۆخی شێواوی داراییو سیاسی و یاسایی هەرێم و گەندەڵیەکەی بکات. دەبێت لە کاریگەری سەرەکی حزبەکەی و خۆی بگات لەسەر ئەو دۆخەی کە خەڵکی بێ-هیوا و بێئومێد کردوە لە نەهێشتنی گەندەڵی و قۆرغکاری لە هەرێم.\nبڵاوکراوەی پێشوونهێنی رۆڵی ئێران لە كابینەی نوێی عێراق ئاشكرادەبێت\nبڵاوکراوەی نوێتركۆمەڵی ئیسلامی كێشەناوخۆییەكانی چارەسەر دەكات\nهەنگاوێكی نوێ لەبارەی چارەنوسی 400 ملیار دینارەكە\nPosted on حوزه‌یران 10, 2020 0 1104\nPosted on حوزه‌یران 15, 2020 0 395\nئەو كێشانە چین لەگەل سەردانەكەی نێچیرڤان بارزانی لەنێوان هەرێم و بەغدا زەق بونەتەوە\nPosted on حوزه‌یران 21, 2020 0 2016\nPosted on حوزه‌یران 27, 2020 0 10978\nتوركیا دواین هەڵوێستی خۆی لەبارەی بەردەوامی هێرشەكانی لە هەرێم راگەیاند\nPosted on ته‌مموز 1, 2020 0 1490