کێ بۆشایی ئەمریکییەکان لە ڕۆژئاوا پڕدەکاتەوە\n"ئەزانی چی؟ ئەوە هی تۆییە" ترامپ ئاوای بە ئەردۆگان وت "ئێمە دەکشێینەوە".\nلەبری ئەوەی پابەندی ڕێککەوتنەکە بێت، کەچی ترامپ لایەنگیری ئەردۆگانی کرد، ئەردۆگان فشاری زۆری لە ترامپ کردووەو پێێ وتووە: داعش ٩٩٪ تێکشکاون، ئێمە دەتوانین ئەو پاشماوانەی داعش لەناوبەرین و ئەو ئەرکە بگرینە ئەستۆ. دواتر پرسیویەتی:\nـ بۆچی دوو هەزار سەربازتان هەر لێرە ماون و ناکشێنەوە؟\nـ ئەزانی چی؟ ئەوە بۆ تۆجێدە‌هێڵم" ترامپ ئاوای بە ئەردۆگان وت "ئێمە دەکشێینەوە". بەپێی گێڕانەوەکانی بەرپرسانی ئیدارەی ئەمریکی بۆ واشینتۆن پۆست و ئەسیۆشەیتد پرێس.\nبۆچی ترامپ ملی بۆ کشانەوە دا\nسیاسەتی ناوخۆیی و ململانێ لەگەڵ دیموکراتەکان، بناغەی کار و بڕیاری دۆناڵد ترامپن، "ئەمەریکا لەپێش هەر شتێک" ئەو دەستەواژەیەی کە ئەو وەک سەرەکیتیرین بەڵێنی هەڵبژاردن دای، دەبێت جێبەجێبکرێت.\n"ئەمریکا پۆلیسی جیهان نییە" ئاماژەیەک بوو بۆ ئامادەگی و باڵادەستی ئەمریکا لە ناوچە پڕ کێشمەکێشەکانی دنیا. دۆناڵد ترامپ بەخۆشحاڵییەوە سەربازەکان لە سوریا و ئەفغانستان وە دەگوازێتەوە بۆ سنورەکانی وڵاتەکەی لەگەڵ مەکسیک، ئەرکی پۆلیسیان پێدەسپێرێت بۆ ڕێگرتن لەلێشاوی کۆچبەرانی وڵاتانی ئەمریکای ناوەڕاست.\nئەم کردەوانەش سەرباری ڕەخنەی توندی دیموکراتەکان، بەشێک لە کۆمارییەکان و تەنانەت نزیکترین کەسەکانی لە ئیدارەکەی. بەڵام لایەنگران و دەنگدەرەکانی پێشوازییەکی گەرمی لێدەکەن. ترامپ هەمیشە دەڵێت دۆلارەکان بۆ خەڵکی ئەمریکا بێت. نەک وڵاتانی دیکە. هەر بۆیەش هەڵبژاردنەکانی بردەوە.\nلە دۆسیەی کوشتنی جەمال خاشوقجی، ترامپ بەئاشکرا وتی گەر ئەوان سزای محەمەد بن سەلمان بدەن، ئەوا دۆلارەکان دەچن بۆ ڕووسیا و چین. بڕیاری كشانەوەی هێزە سەربازییەکان لە رۆژئاوای کوردستان و باکوری سوریا، جێبەجێکردنی بەڵێنێکی هەڵبژاردنەکان، ئەو وتی کەی سەرکەوتن بەسەر داعش بەدەست هات ئەوا دەکشێینەوە. سەرباری ئەوەش ئەردۆگان بەڵێنی کڕێنی چەکی بە ترامپ داوە.\nبەڵام کێشەکە لەوەدایە جگە لە عەبادی و ترامپ، هیچ کەس لە دنیادا پێیوانییە سەرکەوتن بەسەر داعشدا بەدەستهاتووە.\n"کەس پێداگری لەسەر ئەوە ناکات کە ئەرکی سەرکەوتن بەسەر داعشدا کۆتایی هاتووە" چەند رۆژێک لەمەوبەر نێردەی تایبەتی ئەمریکا لە هاوپەیمانێتی دژی تیرۆ، جەیمس جیفری وایوت.\n"لە سوریا ناکشێینەوە، هەتا سەربازانی ئێرانی لەوڵاتە هەبن". جۆن بۆڵتۆن راوێژکاری ئاسایشی نیشتیمانی ترامپ بەر لەچەند رۆژێک لە بڕیارەکەی ترامپ.\nکێ بۆشایی ئەمریکا پڕ دەکاتەوە\nسیاسەتی ئەمریکا لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، لەدوای جەنگی جیهانی دووەمەوە سێ خاڵی سەرەکی بووە، ڕێگریکردن لەسەرهەڵدانی هێزو گروپی نەیاری ئەمریکا، هێشتنەوەی دەروازەکانی دەستڕاگەیشتن بە نەوتی ناوچەکە، پاراستنی ئیسرائیل.\nبەڵام ئەوە یەکەمجارە سەرۆکێک بەبێ ڕاوێژ یان راستتر بەپێچەوانەی ڕاوێژکاران و هاوکارەکانییەوە، بڕیاردەدات، کە کەسیان سەریان لێی دەرناچێت. لەکاتێكدا ترامپ ئەمریکا بەشەقاوەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست ناودەنات، کەچی بە کشانەوی لە سوریا دەرفەتی بەهێزبوون دەدات بە ئێران و بەشێ‌ر ئەسەد.\nچەندین ئەکتەری سەرەکی یارییەکە ئامادەن بۆ پرکردنەوە ئەو بۆشاییەی ئەمریکا لەدوای کشانەوەی دروستی دەکات، لەوانە: تورکیا، ئێران، ڕووسیا و حکومەتی دیمەشق بە سەرکردایەتی دیکتاتۆری خوێنڕێژ ئەسەد.\nتورکیا دەیەوێت کورد بنبڕبکات، هەر ئێستا لە عەفرین دەستیکردووە بە راوەدوونان و وەدەرنانی کورد، لەوناوچانەی کە داگیریکردوون، دەمودەزگای دەوەڵەتی و قوتابخانەی تورکی کردووەتەوە.\nبۆیە تورکیا دەیەوێت بەدرێژایی سنورەکەی هەموو کورد کۆکوژ بکات، سەرۆکی ئەرکانی سوپاکەی ئەردۆگان ئەوەی بەئاشکرا وت.\nبەڵام ئەردۆگان رایگەیاند پەلامارەکەیان بۆ سەر رۆژئاوا دوادەخەن تا ئەمریکا بەتەواوەتی دەکشێتەوە.\nڕووسیا، دەیەوێت پێگەی خۆی قایم بکات و بۆ هەمیشە لە ناوچەکە بمێنێتەوە، سوریا تاکە شوێنە کە بنکەی سەربازی ڕووسیا لێیە، جگە لە ناوچەکانی یەکێتی سۆڤیەت. بەدرێژایی سێ ساڵی ڕابوردوو کە بەشدارە لە شیڕی سوریا، بەهیوای ناکۆکی دروستکردنی لەنێوان وڵاتانی ناتۆ؛ بەیەکدادانی بەرژەوەندییەکانی ئەمریکا و تورکیا. لێدوانەکانی ئەم دواییانەی بەرپرسانی ئەو وڵاتە لەبارەی ئەوەی ئەمریکا خەریکی دەوڵەت دروستکردنە بۆ کوردەکان، زیاتر بۆ هاندانی و ووروژاندنی تورکیا بوو.\nدەمێک ساڵە رۆژئاوا و ئەمریکا تورکیان وەک قەڵغان لەبەرامبەر فراوانخوازییەکانی یەکێتی سۆڤیەت و ڕووسیا دانابوو، ئەوە بۆیەکەمجارە ڕووسیا هەلی ئەوەی درز بخاتە ئەو پەیوەندییەوە و خۆشی بنکەی سەربازی لە پشتەوەی تورکیا جێگیر بکات.\nئێرانیش هەلی لەمە باشتری بۆ هەڵناکەوێت تا پێگەی ئەسەد پتەو تر بکات، لەو ڕێگەیەشەوە حزبوڵڵای هاوپەیمانی لە لوبنان پڕ چەکبکات.\nئەسەدیش جەختی لەوەکردووەتەوە کە تابستێک خاكی سوریا مابێت شەڕ دەکات بۆ وەرگرتنەوەی.\nهەرچی پەیەدەشە، لەم نێوەندەدا بە تەنیا دەمێنێتەوە، لەلایەکەوە داعش، لەلایەکی ترەوە تورکیا، هەر دوو کۆبوونەوەیان لەگەڵ حکومەتی دیمەشق بێ ئاکام بوون لە بارەی ئایندەی رۆژئاواوە. ئێستاش پارتی وا پێشمەرگەی رۆژی بۆ قوتکردوونەتەوە.\nدیمەنەکە ئاڵۆز و لێڵە. ئەوەی ڕوونە ئەوەیە کە پەیەدە هەر لەسەرەتاوە پشتی بەخۆی بەستووە، لە پەیوەندییەکانیدا لەگەڵ ئەمریکا و ڕووسیا هاوسەنگی پاراست، تا ئەوکاتەی پوتین کوردەکانی فرۆشت بە ئەردۆگان.


کوردیپێدیا - ستراتژی پاکتاوکردن لە (1925)ەوە پەیڕەو دەکرێت\n📖 ستراتژی پاکتاوکردن لە (1925)ەوە پەیڕەو دەکرێت | 🏷 پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: 🏳 کوردیی ناوەڕاست | 👁🗨\nستراتژی پاکتاوکردن لە (1925)ەوە پەیڕەو دەکرێت\nتاڵەبانی دەتوانێ لە چارەسەری کێشەی کورددا رۆڵ بگێڕێت، وەکو هەوڵدانەکەی لە سەردەمی ئۆزاڵ...\n(15)ی شوباتی 1925 سەرەتای دەستپێکردنی گەلەکۆمەی دژ بە کوردانە. هێنانی منیش بۆ ئیمراڵی لە (15)ی شوباتدا روی دا. گەلەکۆمەی دژ بە شێخ سەعیدی پیران، سەرەتای گەلەکۆمە تا بە ئەمڕۆیە. (29)ی حوزەیران بەروار و بڕیاری لەسێدارەدانیش بە هەمان شێوەیە. له و سەردەمەدا لە لایەک کە هەوڵی لەنێوبردنی گشتی کورد لە گەورەترین پارچەی کوردستان دەدرێ، لە لایەک لە باشوری کوردستانیشدا بە پێشەنگایەتی بنەماڵەی بارزانی هەوڵی دروستکردنی هێزێک دەدرێت. دیارە پەیوەندی بنەماڵەی بارزانی و یەهودییەکان دەزانرێ، واتا لە لایەک پیلانی پاکتاوکردن جێبەجێ دەکرێ و لە لایەکی تریش هێزێک بەرز دەکرێتەوە و تا بە ئەمڕۆ بەردەوامە. ئه و ستراتیژی و پیلانەی هەر لە (1925)ەوە تا ئێستا پەیڕه و دەکرێ به و شێوەیەیە. لە (10)ی مارسی (1922)دا "یاسای خۆبەڕێوەبەری" بۆ کورد دەردەکرێت. بەڵام ئەمە بە نهێنی دەمێنێتەوە و هیچ جێبەجێ ناکرێت. دەستوری گشتی ساڵی (1921)یش دەستورێکی گرنگ و دیموکراتیکە. دواتر لە دژی کورد لەگەڵ گەلەکۆمەی 1925 ئه و یاسایانە بە هیچ شێوەیەک جێبەجێ ناکرێن. نزیکەی سێ مانگ بەر لە جێبەجێکردنی دەستوری گشتی 1924، لە رەشنوسی ئەم دەستورەدا هەندێک خاڵ دەربارەی خۆبەڕێوەبردنی کورد هەیە، دەڵێن دواتر ئەم خاڵانە دەرخراون. ئێمە لە بابەتی خۆبەڕێوەبەری دیموکراتیکدا دەستوری گشتی ساڵی 1921 وەک نمونەی بە هەندوەرگرتن نیشان دەدەین. پێویستە هەموو ئه و بەڵگە و زانیارییانەی هاوشێوەی ئەمەن لە کۆبوونەوە جەماوەرییەکاندا پێشکەشی گەل بکرێ و رابگەیەنرێت.\nئەوەی کە کوردان دەیانەوێ بیکەن، پرۆژەی نەتەوەیەکی دیموکراتیکە. خۆبەڕێوەبەری دیموکراتیکیش روونکردنەوەی سیاسی پرۆژەی نەتەوەی دیموکراتیکە. مەبەست لە خۆبەڕێوەبەری دیموکراتیک، گەیاندنی کوردە بە پێگەیەک. پێگە هۆکارێکە بۆ هەبوون. ئەوەی لێرەدا جێگای باسە کێشەی هەبوون و نەبوونی کوردە، بەمە دەڵێین "ستاتۆی سیاسی دیموکراتیک"، دەشتوانین پێی بڵێین سۆسیالیتەی دیموکراتیک. گرنگترین تایبەتمەندی لە پرۆژەی چارەسەری کورددا، پەسەندکردنی کوردە بە هێزێکی دیموکراتیک سیاسی. ئەمە لە هەموو شوێن و جێیەکی جیهاندا بەوشێوەیە چارەسەر کراوە. پێویستە چارەسەری ئەم ستاتۆیەی کوردان قوڵتر بکرێتەوە. ئێمە هیچ کێشەیەکمان لەگەڵ ئاڵا، سنورەکان، زمانی فەرمیدا نیە. ئێمە بە چارەسەری و پرۆژەی کۆمەڵایەتی، کلتوری و سیاسییەوە پەیوەندیدارین. نامانەوێ دەوڵەت پارچە بکەین، بۆ گەیشتن بە تورکیایەکی دیموکراتیک هەوڵ دەدەین.\nسەبارەت بەم ئامانجە دامەزراندنی شۆرای شارەکان گرنگییەکی گەورەی هەیە لە بەرقەرارکردنی ئاشتیدا. پێویستە هەموو کەسێکی ئاشتیخواز بەشداری شۆرای شار بکرێت. لێرەدا دوو شۆرا پێک دەهێنرێت؛ یەکەمیان شۆرای پارێزگایە و ئه و دیکەیان شۆرای شارە. ئەندامانی شۆرای پارێزگا لە چوارچێوەی سنورەکانی پارێزگاکە و گرێدراو بە تایبەتمەندی شار لە 300 تا 400 کەس پێک دێت. کۆنسەی شار، ئه و پێکهاتەیە کە هەموو چین و توێژە ئاشتیخوازەکانی ناو شار بە ئاسایی گوزارە لە خۆیان دەکەن و ئەمەش لە 200 تا 300 کەس پێک دێت. ئەم شۆراگەلە دێنە لای یەک و گفتوگۆ دەکەن، بڕیار وەردەگرن و رایدەگەیەنن. لە پاڵ جێبەجێکارانی بڕیارەکەیاندا دەبن، فشار دەخەنە سەر ئه و لایەنەی جێبەجێ ناکات و ریسوایان دەکەن. بەم بڕیارانەشیان دەڵێن "مەرجی چارسەری ئاشتی و دیموکراتیک". لە چارەسەری کێشەکاندا خاڵە گرنگ و لەپێشەکان و بەرپرسیارێتی سەر لایەنەکان دەستنیشان دەکەن. بۆ نمونە دەڵێن ئەمانە ئه و ئەرکانەن لە پێناو درێژکردنەوەی وادەی بێ چالاکی دەکەونە سەر لایەنەکان. پشتگیری و خۆشحاڵی لەوانە دەکەن کە بڕیارەکان جێبەجێ دەکەن. لە پێناو بەرقەرارکردنی پێگەی بێ‌چالاکی فشار دەخرێتە سەر لایەنەکان. دواتر داوا لە ئەنجومەن دەکەن کە بڕیارێکی بۆ ئاشتی هەبێت. داوای دامەزراندنی کۆمیسیۆنی لێکۆڵینەوە لە راستییەکان دەکەن. دوابەدوای هەموو ئەوانەش دەکرێ دەست بە پاشەکشە و چەکدانان بکرێت. لەم مژارەدا ئەگەر لە بواری یاسایی و دەستوری گشتییەوە گەرەنتی بکرێ، رێ لە بەردەم قۆناخی چەکدانان دەکرێتەوە. "لە خاڵی چەکداناندا من تاکە کاربەدەستم"، تەنانەت بەڕێوەبەرایەتی پەکەکەش بێ من ناتوانی پاشەکشە بە یەک گەریلاش بکات و تەنیا خۆی کاربەدەست نیە. چارەسەری ئاشتی و دیموکراتیک بەم شێوەیە دێتە ئاراوە.\nئەگەر ئێستا لەسەر ئەم بناخەیە چارەسەری ئاشتی و دیموکراتیک نەیەتە کایەوە، شەڕی شۆڕشگێڕانەی گەل لە چوارچێوەی "شەڕی پاراستنی هەبوونی کورد و بەدەستهێنانی ئازادی"دا پەرە دەستێنێت. تا مانگی ژوئەن دەبێ لەسەر ئه و بابەتە ئاماژەپێکراوانە راوەستە بکەن و رێگە لە پێش قۆناخ بکرێتەوە. دەبێ تا مانگی مارس کۆمیسیۆنی لێکۆڵینەوە لە راستییەکان دابمەزرێت. نابێ ئەم کار و خەباتانە بە ئەنجامەکانی هەڵبژاردنەوە ببەسترێتەوە. لە پێناو چارەسەری ئه و کێشانەی باسم کردوون، پێویستە هەموو تورک، کورد، رۆشنبیر، گرووپە باوەڕی، ئاینیەکان و هەموو کەسێک بکەونە جوڵە و هەموو هەوڵ بدەن و کار بۆ چارەسەری بکەن. ئەگەر تا مانگی مارس بارودۆخەکە پێشکەوتنی ئەرێنی بەخۆوە نەبینێ، داوای لێبوردن لە کەجەکە رادەگەیەنم و خۆیان بڕیاری قۆناخی نوێ دەدەن.\nئەگەر بڕەخسێ، دەکرێ لەگەڵ تاڵەبانی دانیشتنێک ساز بکرێ. به و شێوەیەش یەکەمین دانیشتنم لەگەڵ ئه و دەست پێدەکات. دەتوانێ لە چارەسەری ئەم کارەدا رۆڵ بگێڕێت. لە رابردووشدا یەکەمین ناوبژێوانی کردبوو، لە سەردەمی تورگوت ئۆزالدا. پێکەوە لەگەڵ ئەوان سەرەتای یەکەمین ئاگربەستمان دانا. ئەمە کارێک بوو لەگەڵ ئۆزال بە نیوەچڵی مایەوە. با ئەم ئەرکە بخاتە ئەستۆ خۆی، دەتوانرێ وتوێژی لەگەڵ‌دا بکرێ. پێ بڵێن "ئۆجالان لەبەر خاتری بەڕێزتان لە بەرامبەر ئۆزال، داوای رۆڵگێڕنتان لێ دەکات." چونکە هەموو دەزانین، تاڵەبانی ئۆزالی خۆش دەویست. ئەمە لە هەمان کاتدا ئەرکی ئەوە. لەبیرمە هەر خۆی بەرلە چەندین ساڵ بە ئاماژەدان بە باکوری کوردستان وتی "تا کێشە لە کوردستانی گەورەدا چارەسەر نەبێت، کێشەی کوردەکانی باشور چارەسەر نابێت و کوردەکانی ئێرە هەست بە پارێزراوی خۆیان ناکەن". بۆ ئەوەش ئەم قۆناخە بۆ ئەوانیش هێندەی ژیان گرنگە. ئاماژەی بەوەش دابوو کە چارەسەری لە باشور بە چارەسەری کێشەکە لە باکور بەرقەرار دەبێت. ئەم دۆخە هاوشێوەی هەمان دۆخی عەرەب میسری ئێستاکەیە. چۆن لە پێناو گۆڕانی رژێمەکانی هەرێمەکە، گۆڕانی رژێمی میسر مەرجی سەرەکییە، واتا گۆڕانی رژێمی میسر رێگەیە بۆ گۆڕانی رژێمەکانی دیکە. بە هەمان شێوە چارەسەربوونی کێشەی کورد لە باشور بەندە بە چارەسەری کێشەکە لە باکور. بۆ ئەوەش باکوری کوردستان وەک میسرە. هەمان ستراتیژی گرنگی دەستنیشانکەری هەیە. پێویستە یەکسەر ئەمانەی لەسەر ناوی من پێ رابگەیەنن. پێویستە دەستوبرد بکات، ئەوانیش بەرپرسیارێتییان لەسەر شانە.\nسڵاوم بە گەلەکەمان لە ئێران و ئێراق و سوریا بگەیەنن، پێویستە رێکخستن و یەکێتی دیموکراتیکی خۆیان دروست بکەن و پەرەی پێ بدەن. پێویستە هەموو کەسێک بکەوێتە کار و هەوڵەوە بۆ ئەنجامدانی "کۆنگرەی نەتەوەیی کورد" لە ئێراق. رزگاربوونیان بەندە به و بڕیارانەوە کە لەم کۆنگرەیەدا وەریدەگرن. بە گفتوگۆ و بەبڕیاربوونیان لەم کۆنگرەیەدا دەتوانن لە خوڵقاندنی ئایندەدا ببنە خاوەنی بەش. هەروەها سڵاوم بە ئێزیدی و کریستیان و ئاشوورییەکانی هەرێمەکەش بگەیەنن. پرۆژەی چارەسەری دیموکراتیکی ئێمە تورکمەنەکانی ئێراق، ئازەرییەکانی ئێران و گەلانی دیکەش دەگرێتەوە. با ئەوانیش هێز بەم چارەسەرییە دیموکراتیکە ببەخشن. دەبێ ژنانی رێکخستنی جەوهەری خۆیان بەهێز بکەن و هێز و هاوکاری بە تێکۆشانی دیموکراتیکمان ببەخشن. گۆڕانی ژن، گۆڕانی کۆمەڵگایە. بۆ ئەوەشە دەڵێن، ژن و ژیان. ئێمە لە سەردەمی سەرەتای ئەم قۆناخەداین. دەبێ هەموو کەسێک، هەموو ژنان بەم هزرەوە کار و خەبات بکەن و قۆناخەکە هەڵبسەنگێنن. بەم بۆنەیەشەوە سڵاو لە هەموو ژنان دەکەم.\nرەنگە 2011 ببێتە ساڵی هاتنەکایەی چارەسەری ئاشتی و دیموکراتیکی کێشەی کورد. پێویستە هەموو گەلەکەمان بە گیانی ئامادەباشی بۆ ئەم قۆناخە هەڵبسووڕێن.\n➕ ئەم بابەتە لەلایەن: (مانو بەرزنجی)ەوە لە: Feb 5 2016 1:12AM تۆمارکراوە\n✍ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (مانو بەرزنجی)ەوە لە: Feb 5 2016 1:12AM باشترکراوە\n📷 فایلی وێنە 1.0.1 54 KB Feb 5 2016 1:12AM مانو بەرزنجی


عێراق؛ بەرزترین ژمارەی كۆرۆنای لە رۆژێكدا تۆمار كرد\nوەزارەتی تەندروستیی عێراق تووشبوونی 150 كەسی دیكەی بە كۆرۆنا راگەیاند یەكەمین جارە ئەو ژمارەیە لە ماوەی رۆژێكدا تۆمار كرابێت.\nوەزارەتی تەندروستی و ژینگەی عێراق لەبارەی تووشبووانی كۆرۆنا لە 24 كاتژمێری رابردوو راگەیەندراوێكی بڵاوكردەوە تیایددا ئاشكرای كردووە سێ هەزار و 520 پشكنین ئەنجامدراون و ژمارەی تووشبووان لەو ماوەیەدا 150 تووشبوو بووە.\nتەندروستی عێراق ئەوەشی روونكردووەتەوە تا ئێستا 153 هەزار و 221 پشكنین ئەنجامدراون و ئەوانەیشی تووشی كۆرۆنا بوون بەمشێوەیە بەسەر پارێزگا و ناوچەكاندا دابەشبوون.\nئەو ئامارانەی وەزارەتی تەندروستیی و ژینگەی عێراق بڵاویكردووەتەوە توشبوونی نۆ حاڵەتی سلێمانیشی تیادایە، ئاماژەی بەوەشكردووە، 92 كەسی دیكە چاكبوونەتەوە كە زۆربەیان لە بەغداد بوون.\nلە ماوەی ئەمڕۆدا چوار كەسی دیكە بە ڤایرۆسەكە گیانیان لەدەستداوە، كە سەرجەمیان لە شاری بەغدادن، بەوەش تا ئێٍتا كۆی توشبوونا گەیشتووەتە سێ هەزار و 554 كەس، دوو هەزار و 310 كەس چاكبوونەتەوە و 127 كەسیش گیانیان لەدەستداوە.


وه‌رزش له ئیسلامدا\nبه‌رواری دابه‌زاندن: 13/06/2020 : 11:17:56\nبۆچی دەبێت متمانەمان بەخۆمان نەبیت!\nلۆ فەتوا هەمیشە بەڵگە بە مەكەو مەدینەو وڵاتانی دیكە بێنینەوە ?! یەعنی ئەگەر لەهەرێمی كوردستان ئێمەو بیئەكەمان پێویستمان بە فەتوای جیاوازبیت, جیاواز لە مەكەو مەدینەو وڵاتان.. ئەوا زۆر ئاساییە بە جیاوازیەكانەوە دینداری و خوا پەرستی خۆمان بكەین!\nبۆ نمونە: ئێستا ئەگەر لە هیچ وڵاتێك دەرگای مزگەوت دانەخرابا! یان ئێستا كە دەرگای مزگەوتەكانمان كراینەوە (الحمدللە), بەڵام سەرنجماندا لە هیچ وڵاتێك نوێژخوێنان لێك دوور ڕانەوەستابان و هیچ رێنوماییەكی تەندروستی ش جێ بەجێ نەكرابا..\nبۆ نمونە ئەو پەتاو نەخۆشیە بەس لێرە (لە كوردستان) بوونی هەبا..\nئەوا زۆر ئاساییە كە ئەو فەتوایە تەنیا لێرە درابا وە موسڵمانانیش لەسەریان بوو كە پەیڕەویان كردبا! ئێستا كە خەڵكێك لە مزگەوت یان لە تۆڕە كۆمەڵایەتیەكان یەقەی مامۆستاكانی خۆیان ئەگرن و لەسەر ئەو شێوازەی نوێژ بەكۆمەڵ ئەنجامدانەی ئەمڕۆ ڕەخنە ئەگرن و ئەڵێن ئەو نوێژە دروست نیە!\nلەلایان مامۆستا بەڕێزەكان و موسڵمانە پابەندبووەكان ڕاستەوخۆ نمونە بە مەكەو مەدینە دەهێنینەوە!\nپێم وابی كە ئەوە بڕوا بەخۆ نەبوونە! پێم ناڵێن كەینێ ئیسلام هەندە قوڕسە?!\nپێشەوا شافعی لەبەغدایێ جۆرە ڕاو فەتوایەكی هەبوو.. كە چووە مصر بینی خەڵك و بیئەی ئەوێ پێویست دەكات هەندێك فەتواو رای جیاواز لەوەی بەغدای پێ دەوێ.. هەندێك ڕایەكانی خۆی گۆڕی!\nئیتر ئەوەبوو كە قەولی قەدیم و قەولی جدیدی هەبوو.. ئەو قەول و ڕایانەی جدیدیان پێ دەگوترێت هەمووی لە مصر بوو!\nجا تكایە موسڵمانان:\nڕێزی مامۆستایانی ئاینی بەڕێزو لێژنەی فەتوای خۆتان بگرن! ئەوەندە بێگانە ویست مەبن! پابەندبن بە ڕێنوماییەكانی لێژنەی فەتوا بۆ پێشهاتەو مەسائیلە نوێیەكان,\nخۆ ئەگەر لەسەر سەواب بن ئەوا سوپاسی خودای دەوێت, بەڵام ئەگەر هەڵە بوون ئەوا خۆ گوناهـ لەئەستۆی ئێمە نابێت!\nلۆ دووركەوتنەوە لە ناكۆكی و ئیختیلافی موسڵمانان تكایە لە مەسائیلە پێشهاتەكان و مەسائیلە خیلافیەكان پابەندی لێژنەی فەتوای خۆمان بین نەك شوێنان! لۆ ئەوەی برایەتی (كە واجبە) هەموومان پابەندی بین ان شاءالله بەتایبەت لەناو مزگەوتەكان.\nژماره‌ی سه‌ردان : 7380355


ژنێک بەتۆمەتی کوشتنی دوو کەس و بانگەشەکردنی پێغەمبەرایەتی دەستگیرکرا\n7180 جار خوێندراوەتەوە\nپۆلیسی سودان لە ویلایەتی جەزیرە لە باشوری خۆرهەڵاتی خەرتوم ژنێکی بە تۆمەتی کوشتنی دوو کەس و بانگەشەکردنی پێغەمبەرایەتی دەستگیرکرد. هاوکات، بەشێک لە شوێنکەوتوانی هەڕەشە لەو کەسانە دەکەن گومان لەسەر پێغەمبەرایەتی دروست دەکەن.\nبەگوێرەی راپۆرتە هەواڵییەکان، پۆلیسی سودان لەناوچەی کەمبو لە ویلایەتی جەزیرە لەناوەڕاستی سودان ژنەکەی دەستگیرکردووە.\nپۆلیسی سودان راگەیەنراوێکی بڵاوکردەوە و تیایدا هاتووە، پۆلیسی جەزیرە توانییویانە تۆڕێکی تاوانکاری تایبەت بە هەڵخەڵەتاندن و فێڵ و جادوکردن دەستگیربکەن کە لە ٣٠ پیاو و ژن پێکهاتوون و ژنێک سەرپەرشتییان دەکات.\nبەگوێرەی راگەیەنراوەکە، ژنەکە بانگەشەی ئەوەی کردووە لە خەویدا محەمەد پێغەمبەری بینیوە و دانیشتوانی ناوچەکە و خێزانەکەی خۆشی باوەڕیان پێکردووە. دوای ماوەیەکیش بانگەشەی پێغەمبەرایەتی دەستپێکردووە.\nلەلایەکی دیکەوە، چەند کەسێکی نەخۆش بە ئامانجی چاسەرکردنیان سەردانی دەکەن و ئەویش بە دار لێیاندەدات و بەهۆیەوە ژنێک و منداڵێک گیانلەدەستدەدەن.\nبەشی چوارەمی ئەبوقوتە لە پۆلیسی ناوچەی حەساحیسا تیمێکی لێکۆڵینەوە پێکدەهێنێت و دوای گەڕان و پشکینین تەرمی ژنەکە و منداڵەکە لە ماڵی ئەو ژنەدا دەدۆزنەوە کە بانگەشەی پێغەمبەرایەتی کردووە.\nلەماوەی رابردوودا، لە سودان چەندین کەس دەرکەوتوون کە بانگەشەی پێغەمبەرایەتییان کردووە و لە رێگەی تۆڕەکۆمەڵایەتییەکانەوە بانگەشەی بۆ دەکەن. بەتایبەتی زۆرکەس بانگەشەی ئەوەیان کردووە کە "مەهدی چاوەڕوانکراوە".


پەرلەمانتارێکى پێشووى پارتى لە پەرلەمانى عێراق رایگەیاند، دەنگی کورد لە کەرکوک "فرۆشراوە بە سایلۆ و بەنزینخانە"، هەندێک لەنوێنەرەکانی ئەو شارەش تۆمەتباردەکات بەوەى متمانەیان "دۆڕاندووە و فرۆشتوویانە".\nشاخەوان عەبدوڵڵا (7ى تەموزى 2021) لە بڵاوکراوەیەکدا رایگەیاند، وەک پاڵێوراوى حزبەکەى بۆ هەڵبژاردنى داهاتووى پەرلەمانى عێراق لەسەر بازنەى کەرکوک دیارى کراوە.\nئەو پەرلەمانتارەى پێشوو ژمارەیەک بەڵێنى بە دەنگدەرانى داوە و جەختیلەوەکردووەتەوە، ئەگەر سەرکەوتنى بەدەستهێنا هاوشێوەى پێشوو کار بکات و دەنگى ڕاستەقینەى کەرکوکیەکان بێت و بازرگانى بە دەنگەکانیانەوە نەکات.\nئەو پاڵێوراوەى پارتى لە بەشێکى ترى نوسینەکەیدا، ئاماژە "فرۆشتنى دەنگى کەرکوکیەکان لەلایەن بەشێک لە نوێنەرانى شارەکە بە پرۆژە و بەنزینخانە و سایلۆ دەکات" و بەڵێن دەدات، ئەو بەو شێوەیە نەکات کە ئەو کەسانە کردنیان و متمانەى خۆیان فرۆشت.\nجەختلەوەش دەکاتەوە، کاردەکەن بۆ ڕێگرى کردن لە پرۆسەى تەعریب و داگیرکردنى زەوى و زارى کورد و گەڕانەوەى پێگەى راستەقینەى کورد لە ناوچەکان.\nپارتی هەڵوێستی خۆی لەبارەى کێشەکانی هاوسەرۆکانی یەکێتی ئاشکرا کرد\n2021.07.11 - 12:55\nنزمترين پلەی گەرما لە عێراق لە شارێكی باشوور بوو\n2021.07.20 - 19:47\nئامارى نوێى کۆرۆنا لە هەرێم ’توشبوون بە بەرزى مایەوە’\n2021.07.20 - 19:08


به‌هرۆز جه‌عفه‌ر: کام هه‌رێم و كام كوردستان؟ – WTARIKURD\nهه‌رێمێكه و پێنج پارچه!. پارچه‌یه‌كى یه‌كێتى، پارچه‌یه‌كى سوپاو ئه‌رته‌شى توركیاى تیایه، پارچه‌یه‌كى پارتى تیایه‌و، پارچه‌یه‌كى په‌كه‌كه‌ى تیایه‌و، له نزیك شه‌نگال و ده‌وروبه‌رى موسڵ حه‌شدى شه‌عبى تیایه. ئه‌وه‌ش یانى حكومه‌ت نییه‌و هه‌ر هێزو كۆمه‌ڵێ عه‌سابه‌ى هه‌یه له پارچه‌یه‌كا خه‌ریكى كارى خۆیه‌تى!\nهه‌رچى ناوچه دابڕاوه‌كان (ناوچه وازلێهێنراوه‌كان)یشه له ژێر ده‌سته‌ڵاتى حكومه‌تى عێراقدایه. له‌به‌رئه‌وه‌ى تۆزێك نه‌وت له‌ناوچه‌ى چه‌مچه‌ماڵ و گه‌رمیان هه‌بو كۆمپانیا حیزبیه‌كان قازانجى لێ بكه‌ن و نه‌یده‌نه‌وه به‌به‌غدا نه‌یانهێشت چه‌مچه‌ماڵ و كفرى و كه‌لار بگه‌ڕێته‌وه سه‌ر كه‌ركوك.\nئینجا كام حكومه‌ت!. خۆ نابێت خۆمان بخه‌ڵه‌تێنین ئه‌وه 28 ساڵه نه‌یانتوانیوه سوپایه‌كى نیشتیمانى دروست بكه‌ن ئه‌وه‌ى هه‌یه سه‌ر به‌حیزبه‌كانه. ئێستا مه‌سه‌له‌ن حیزبه‌كان ده‌یان كه‌ناڵى ئاسمانیان هه‌یه. به‌ڵام حكومه‌ت هیچى نیه!. ئیسرائیل له‌به‌ر نه‌بونى زه‌وى پرۆژه‌ى دروستكردنى (گۆڕستان) یان له ژێر زه‌وى دا خسته بوارى جێبه‌جێكردنه‌وه، له هه‌رێمى كوردستانیش ته‌نها یه‌ك وه‌به‌رهێن 194 دۆنم زه‌وى به خۆڕایی له‌لایه‌ن حكومه‌ته‌وه پێبه‌خشراوه بۆ دروستكردنى یه‌كه‌ى نیشته‌جێبون، دینارێكىان له‌بازاڕ و بانك و گیرفانى خه‌ڵكا نه‌هێشتوه، ئه‌ڵێن بابه وه‌رن با نه‌ته‌وه‌كه‌ى خۆمان خۆشبوێ و یه‌كڕیز بین و…!. ئینجا كامه كوردستانه!. سه‌دان هه‌زار كورد كوردستانى به‌جێهێشتوه، هه‌زاران لادێ چۆڵى كردووه‌و، له‌برى ئه‌وانه عه‌ره‌ب نیشته‌جێبون، له‌میانه‌ى شه‌ڕى داعشدا 30% ى ژماره‌ى دانیشتوانى هه‌رێم زیادیكردوه زۆرینه‌یان عه‌ره‌بن، سبه‌ى گۆڕانكارییه‌ك له ئێران ڕووبدات تا كوردێك ئه‌بینى له (كوردستان) دا هه‌زار فارس و پێنج سه‌ت عه‌ره‌ب و دووسه‌ت و په‌نجا تورك ئه‌بینى!\nئه‌گه‌ر بڕیاره نیشتیمانسازى بكه‌ن و حكومه‌تى به‌هێز به‌ڕێ بخه‌ن و ئه‌و گومانانه لابده‌ن كه به‌خه‌ڵك و به مێژوو به نوخبه ڕانابێرن و، ئاگرى ڕووداوه‌كانى عێراق و ناوچه‌كه ئه‌و هه‌رێم!ى كوردستان! ه دانه‌پۆشێت هه‌ر به‌ڕأستى وا نابێت!. هه‌موو حیزبه‌كانى كوردستان نوێنه‌رى 35% هاوڵاتیانى كوردستانن، له‌كاتێكدا بڕیاربو یه‌كه‌م كارى حكومه‌ت دروستكردنه‌وه‌ى متمانه بێت، ئایا ئه‌مه‌ى هه‌یه وایه؟.\nبەرزان محەمەدە سوورە: کۆچی گەنجان و كاریگەریەكانیان لەسەر دواڕۆژی وڵات/ بەشی یەكەم.


16:23 PM IRAQ\nTUESDAY, 7 JULY 2020 - 10:16\nبەشی تورکیا- سکرتێری گشتیی حزبی سوسیالیستی کوردستانی تورکیا (PSK) دەڵێت: تورکیا بە بیانووی هەبوونی پەکەکە-وە بەنیازە هەر هەڵمەتێکی دیموکراتیک لە تورکیا لەژێر ناوی «تیرۆر» بناسێنێت.\n«مەسعوود تەک» سکرتێری گشتیی حزبی سوسیالیستی کوردستانی تورکیا (PSK) لە وەڵامی پرسیارێکی کوردپرێسدا کە گوایا هەندێک پارتی دیموکراتیکی گەلان (HDP) بە شوێنکەوتووی پارتی کرێکارانی کوردستان (PKK) دەزانن، ڕایگەیاند: چالاکییەکانی پەکەکە و سیاسەتەکانی هەدەپە ڕوون و ئاشکران. پارتی دیموکراتیکی گەلان لەسەر بنەمای یاسای حزبەکانی تورکیا دامەزراوە و ڕێگا دیموکراتیکەکان پەیڕەو دەکات بەڤام پەکەکە بەم شێوە نییە.\nناوبراو درێژەی دا: هەروەها ئەمەش شتێکی زۆر سروشتییە کە ژمارەیێک لە ئەندامانی هەدەپە سیاسەتەکانی پەکەکە کاری کردبێتە سەریان و هەندێک بابەتیش دەگەڕێتەوە بۆ دۆخی سیاسی لە کوردستانی تورکیا.\nمەسعوود تەک لە وەڵامی پرسیارێکدا کە دەستگیر کردنی سەرۆک و ئەندامانی هەدەپە و هەڵگرتنی پارێزبەندی لەسەر پەرلەمانتارەکانیان چۆن هەڵدەسەنگێنن، ڕایگەیاند: پارتی دیموکراتیکی گەلان دژ بە ستەم و ناداپەروەریی حکوومەت هەستاوە و بەدوای مافی نەتەوەیی و دیموکراتیکی کوردەکاندایە لە تورکیا.\nناوبراو زیاتر وتی بەو هۆیەوە کە هەدەپە بەدوای دیموکراسی و ئاشتی و ئازادیەوەیە لەلایەن حکوومەتەوە هێرشی دەکرێتە سەر و ژمارەیێک زۆر لە هاوسەرۆکانی لە زیندانن و پەرلەمانتارانیش پارێزبەندییان لەسەر هەڵگیردراوە.\nمەسعوود تەک زیادی کرد هەڵمەتەکانی حکوومەت دژ دیموکراسییە و ئەو دەنگانە پێشێل دەکات کە دەنگیان بە هەدەپە داوە.\nسکرتێری گشتیی حزبی سوسیالیستی کوردستانی تورکیا (PSK) لە وەڵامی پرسیارێکدا کە ئایا حکوومەت تەنها کێشەی لەگەڵ پەکەکە-یە یان دژی بزووتنەوەی سیاسیی کوردییە وتی: بێ گومان کێشەکە پەکەکە-یە چوونکە شەڕی چەکداریی پەکەکە بۆ حکوومەت تەنها وەکوو بیانوویێکە. بەشێوەی ئەنقەست حکوومەتی تورکیا دەڵێت "پەکەکە واتا کورد و پەکەکە واتا تیرۆر" . لەم ڕێگایەوە حکوومەت قوستنەوە لە هەندێک چالاکیی نادروستی پەکەکە دەکات کە لە لایەن کۆمەڵگای نێودەوڵەتییەوە وەکوو "هەڵمەتی تیرۆریستی" دەستنیشان کراون و هەموو هەڵمەتێک بۆ دەستەبەر کردنی مافی کوردەکان لەو چوارچێوەیەدا ناوزەد دەکات.\nناوبراو زیادی کرد نابێت لەبیری ببەینەوە کە سیاسەتی حکوومەتی تورکیا لەسەر بنەمای دژایەتی کردن و ئاسیملاسیۆنی میللەتی کورد دامەزراوە. بەپێی ئەم هەڤسوکەوتە شۆنیستییە هەر کەس لە تورکیا دەژی دەبێت تورک بێت و موسوڵمان و هەر کەس دژی ئەم سیستەمە بێت و داخوازی نەتەوەیی پەیڕەو بکات بەتوندی سەرکوت دەکرێت.\nمەسعوود تەک وەبیری هێنایەوە: هەروەها نابێت لەبیری ببەینەوە کاتێک کە "مستەفا کەمال ئاتاتۆرک" لە دیاربەکر و ئاگری و زیلان کوردەکانی کۆمەڵکوژ کرد پەکەکە بوونی نەبوو.\nناوبراو جەختی کردەوە کورد بەو بۆنەوە کە بەدوای ماف و ئازادیی و دیموکراسیدایە بە توندترین شێوە لەلایەن حکوومەتی تورکیاوە وەڵامی دەدرێتەوە.\nسکرتێری گشتیی حزبی سوسیالیستی کوردستانی تورکیا (PSK) لە وەڵامی ئەم پرسیارەدا کە سیاسەتی حزبی ئێوە بۆ دەستەبەر کردنی مافی کوردی تورکیا بە چ شێوەیێکە وتی: بێ گومان ئێمەش وەکوو زۆرینەی میللەتانی دیکە مافی ئەوەمان هەیە کە وڵاتێکی سەربەخۆمان ببێت، بەڵام بە ئاوڕدانەوە لە دۆخی کورد و تورکیا، سیستەمی فیدراڵی بۆ چارەسەر کردنی پرسی کورد لە تورکیا پێشنیار دەکەین. ئەو فیدراڵیزمەی ئێمە بیری لێدەکەینەوە بەدوای دادپەروەری کۆمەڵایەتی و سیاسیدایە.\nمەسعوود تەک لە وەڵامی ئەم پرسیارەدا کە ئایا لەنێوان ئێوە پارتی کرێکارانی کوردستان و پارتی دیموکراتیکی گەلاندا پێوەندی هەیە کە سیاسەتێکی هاوبەشتان ببێت، ڕایگەیاند: ئێمە پێوەندیمان لەگەڵ پەکەکە نییە چوونکە ئێمە پارتێکی یاسایین لە تورکیا بەڵام پەکەکە بەم شێوەیە نییە.\nناوبراو درێژەی دا: بەڵام پێوەندیی ئێمە لەگەڵ هەدەپە باشە و دەمانەوێت ئەم پێوەندییە باشتر ببێت و بۆ دەستەبەر کردنی ئاشتی و دیموکراسی و داخوازییەکانی کوردی تورکیا هاوکاری یەکتر بین.\nسکرتێری گشتیی حزبی سوسیالیستی کوردستانی تورکیا (PSK) لە وەڵامی ئەم پرسیارەی دا کە ڕای ئێوە لەسەر هێرشی تورکیا بۆسەر کوردستانی سووریا و هەرێمی کوردستان چییە وتی: ئەم هێرشانە درێژەی سیاسەتی دژایەتی کردنی کوردە تورکیا دژایەتی لەگەڵ هەرچەشنە دەسکەوتێکی کورد هەیە لە هەر شوێنێک ببێت.\nمەسعوود تەک زیاتر وتی: بۆ لەناوبردنی دەسکەوتی کورد سیاسەتی دوژمن بوون پەیڕەو دەکەن و خۆیان لە هیچ هەڵمەتێک نابوێرن بۆ لەناو بردنی دەسکەوتەکان تەنانەت ئەگەر کەڵک وەرگرتن لە گرووپە تیرۆریستییەکان بووبێت.\nسکرتێری گشتیی حزبی سوسیالیستی کوردستانی تورکیا (PSK) وەبیری هێنایەوە: هێرشی تورکیا بۆسەر ناوچەکانی دیکەی کوردستان بەبیانووی بوونی بنکە و بارەگاکانی پەکەکە تەنها بیانووە بۆ دژایەتیی دەسکەوتی سیاسی کوردەکان.


تورکیا لەهەڵبژاردنی ٢٤ی حوزەیراندا …. کارۆخ عوسمان : چاوی گەل\nتورکیا لەهەڵبژاردنی ٢٤ی حوزەیراندا …. کارۆخ عوسمان\nنوسەر : chawigal لەبەرواری : حوزەیران - 22 - 2018\nدیمۆگرافیای تورکیا بەپێی ئاماری٢٠١٦: ٨٠ ملیۆن ٨١٠ هەزارو ٥٢٥ کەسە.\nڕێکخستنی ئیداری: پێکهاتووە لە ٧ هەرێم و ٨١ پارێزگا، کە ٢١ پارێزگایان نیشتمانی کوردانن.\nشارە کوردستانیەکانی تورکیا : (ئامەد – دێرسیم – موش – ماڵاتیا – وان – مێردین – بەدلیس – ئورفا – بینگۆڵ – ئادیامان – جۆلەمێرگ – ئەرزنجان – شرناخ – خارپیت – ئاگری – ئەرزەڕووم – ئیغدیر – قاڕس – ئەردەهان – باتمان – سێرت)\nژمارەی کورد: 22.691.824 کەسە.\n-توركیا (٧) ھەرێمی سروشتی و مرۆییە، سیستەمی ئیداری وڵات ھەڵبژاردنی دابەشی سەر (٨١) پارێزگا كردووە، كە ھەریەكەیان بازنەیەكی جیاوازی ھەڵبژاردنن، بەڵام بەهۆی زۆری ژمارەی دانیشتوانەوە هەندێ ویلایەت زیاتر لەبازنەیەکی هەڵبژاردنیان هەیە.\nلەم ھەڵبژاردنەدا؛ (٥٦) ملیۆن و (٣٤٢) ھەزارو (٢٦٣) كەس لەناوخۆی توركیادا دەنگ دەدەن.\n– (٣) ملیۆن و (٤٩) ھەزارو (٦٥) كەسیش لەدەرەوەی توركیا لە (٦٠) وڵاتی جیادا لەڕێگەی (١٢٣) سندوقەوە دەنگ دەدەن.\n-كۆی گشتی دەنگدەرانی ئەم ھەڵبژاردنە (٥٩) ملیۆن و (٣٩١) ھەزارو (٣٢٨) كەسە.\n-لەم ڕێژەیەشدا (١) ملیۆن و (٦٥٠) ھەزارو (١٧١) كەس بۆ یەكەمجارە مافی دەنگدانیان دەبێت.\n-(٦٦٤)ھەزارو (٣٢٦) كەس كەتەمەنیان لەسەرووی (٧٠) ساڵیەوەیە دەنگ دەدەن.\n-(٢) ملیۆن و (٤٧٣) ھەزارو (٨٠٠) كەس بەهاوکاری یەكێك لەئەندامانی خێزانەكانیان دەنگ دەدەن كەپێشتر ناویان لە كۆمسیۆنی ھەڵبژاردن تۆماركراوە بۆ ئەم مافە.\n-بۆ یەكەمجارە لەمێژووی ھەڵبژاردنی توركیادا سندوقی گەڕۆك دابین بكرێت، بەو ھۆیە نەخۆشەكان دەتوانن لەڕێگەی (٢٧١) سندوقی گەڕۆكەوە ھەر لەنەخۆشخانەكانەوەڕا دەنگ بدەن.\nكۆی گشتی سندوقەكانی دەنگدان (١٨٠) ھەزارو (٨٩٦) سندوقە.\nئامانج لەھەڵبژاردن:- (١) پەرلەمان\n– ھەڵبژاردنی پەرلەمان بۆ پێكھێنانی حكومەتە، ئەم وڵاتە بە ٢٧مین ھەڵبژاردنی گشتیدا تێپەڕ دەبێت و لەئەنجامی سەركەوتنی پڕۆسەكەشدا (٦٦)مین حكومەت لەمێژووی توركیا تەشكیل دەبێت.\n– یەكەمین حكومەت لەدوای دامەزراندنی كۆمار لەساڵی (٢٣) پارتی گەلی كۆماری (CHP)بەسەرۆكایەتی (عیسمەت ئینۆنو) تەشكیلی دەكات، عیسمەت ئینۆنو بۆ (١٠) جار توانی سەرۆكایەتی حكومەتی توركیا بكات.\n– پێكھێنانی حكومەتی ئەمجارەی توركیا بەڕەوشێكی دژواردا تێپەڕ دەبێت، چونكە وادەبینرێت كەھیچ یەكێ لەپارتەكان بەتەنھا ناتوانن ڕێژەی پێویست بەدەست بھێنن، كە (٣٠١) كورسی پەرلەمانیە، بۆیەش (٣٠١)كورسی چونكە لەدوای ڕێفراندۆمی دەستوری ١٦ی نیسانی ٢٠١٧ەوە ژمارەی كورسیەكانی پەرلەمان لە (٥٥٠) كورسی بەرزكرایەوە بۆ (٦٠٠) كورسی. لەم ڕێژەیەش تەنها (٤)کورسی بۆ ناوچە کوردیەکان زیادکران. بەپێی دەستوریش وایە كەھەر پارتێك (نیوە+١)ی كورسیەكانی بەدەستھێنا مافی بەتەنھا تەشكیل كردنی حكومەتی ھەیە ئەگینا دەبێت لەماوەی سێ مانگ بەدوای كواڵسیۆندا بگەڕێت.\nلەم ھەڵبژاردنەدا (١٠) لیست لەسەرئاستی پارت بەشدارن.\nڕێژەی ژن لەھەر یەكێكیاندا جێگەی سەرنجە، كە بەپێی ستانداردی جیھانی پێویستە ڕێژەی ژن لە (٣٣.٥٪) بێت واتا لە ٧ كاندید پێویستە ٢ دانەیان ژن بن.\nلەخوارەوە پۆلێنی لیستەكان دەكەین لەكۆی (٦٠٠) كاندید:-\n١-لەلیستی AKP (١٢٦) ژن و (٤٧٤) پیاو ھەیە. ڕێژەی ژن دەكاتە ٢١٪\n٢-لەلیستی CHP (١٣٧) ژن و (٤٦٣) پیاو ھەیە. ڕێژەی ژن دەكاتە ٢٣٪\n٣-لەلیستی HDP (٢٢٠) ژن و (٣٨٠) پیاو ھەیە. ڕێژەی ژن دەكاتە ٣٧٪\n٤-لەلیستی MHP (٦٩) ژن و (٥٣١) پیاو ھەیە. ڕێژەی ژن دەكاتە ١١.٥٪\n٥-لەلیستی .İYİ P (١٥٠) ژن و (٤٥٠) پیاو ھەیە. ڕێژەی ژن دەكاتە ٢٥٪\n٦-لەلیستەكانیتریشدا ڕێژەیەكی ئێجگار كەم دەبینرێت كەشایەنی باسكردن نیە.\nئەوەی جێگەی باسە:\n-ئەكادیمیستە سەربەخۆکانی تورکیا دەڵێن؛ لیستی HDP لەھەموویان زیاتر جێگەی ڕەزامەندی چاودێرانی سیاسی و ڕۆژنامەنوسان و خەڵكی ڕۆشنبیری توركیایە. چونكە زۆرترین كاندیدی ئەكادیمی و بەتواناو گەنج و خوێنی تازەو گەرمی لەگشت چین و توێژە جوداکان لەخۆ گرتووە. وە لەكۆی ٦٠٠ كاندید ٢٢٠ ژن ھەیە.\nزیاتر لەڕێژەی ستانداردی جیھانی حەقی بەژنداوە، كەواتە لیستیHDP لە ٣٧٪ ڕێژەی ژنی تێدایە. ڕێژەكە دەگاتە ٤٢٪ بەھۆی سەرۆك لیستە ژنەكان، كە ١٩ ژنن. جگە لەHDP ھیچ پارتێكیتر نەگەیشتۆتە ڕێژەی ستانداردی جیھانی لەبەشداری پێكردنی ژندا. تەنانەت İYİ Parti كە سەرۆكەكەشی ژنە. تەنانەت لەناو حکومەتی ئێستای AKPدا لەکۆی ٢١ وەزارەت تەنها یەک وەزارەت دراوە بە (ژن) ئەویش (فاتمە سایانکایا وەزیری خێزان و سیاسەتی کۆمەڵایەتیە کە بەوەزارەتی کاریگەر دانانرێت). لەماوەی ١٦ ساڵ حکومڕانی ڕەهای AKP تەنها لەیەک کابینەدا دوو ژن بەشداری پێکراوە، ئەگینا لەیەک ژن زیاتر تێنەپەڕیوە.\n-دیسان ئەوەی لیستەكەیHDP بەھێزكردووە فرەڕەنگی نەتەوەو ئاین و ئایدیاكانە. لەناولیستەكەدا:\n•ئایینەكانی (مسوڵمانی سوننی و عەلەوی، ئیزدی، مەسیحی) ھەیە.\n•نەتەوەكانی (كورد، تورك، سوریانی، ئەرمەنی، چەركەس، عەڕەب، ڕۆم، ئاڕناڤوتلا، گورجی، جۆرجی و لاز) ھەیە.\n•ئایدیاكانی (ڕاستڕەو، چەپڕەو، سۆسیالیست و سێكولار) ھەیە.\n•ھاوسەرۆكان پەرڤین بوڵدان لە ئیستانبۆڵ و سەزای تەمەلی لە وان لیستەكەیان بەھێزكردووە، چونكە ئەم دووانە لەڕەقەمە سیاسیەکانی تورکیان و خەڵکی تورکیا هیاواکانیان لەسەر هەڵدەچنن کە هەم بڕیاردەری پارتەکەیانن هەمیش دەبن بەبڕیاردەر لەناو پەرلەماندا.\n•شتێکی سەرنجڕاکێش لەتەواوی تورکیادا: (یاڵچن یانک) کەڕەشپێسێکی ئەفریقیە، لەلیستی HDP لەبازنەی یەکەمی شاری (ئیزمیر)دا کاندیدە. بۆ یەکەمجارە ڕەشپێستێک لەهەڵبژاردنی تورکیادا کاندید بێت بۆ پەرلەمان.\nئامانجی ھەڵبژاردن:- (٢) سەرۆكایەتی كۆمار\nھەر لە ٢٤ی حوزەیرانی ئەمساڵدا ھەڵبژاردنی سەرۆكی كۆمار بەڕێوە دەچێت، كە لەمێژووی توركیادا ١٣مین ھەڵبژاردنە بۆ ئەم پۆستە.\nلەم ھەڵبژاردنەشدا (٦) كەسایەتی لە (٧) پارتی سیاسیەوە كاندیدن بۆ سەرۆكی كۆماری دەوڵەت.\n١-ڕەجەب تەیب ئەردۆگان: سەرۆك كۆماری ئێستا، كاندیدی پارتەكەی خۆی و پارتی جوڵانەوەی نەتەوەپەرەستMHP یە. تەمەنی ٦٤ ساڵەو ئەكادیمیای بازرگانی و ئابوری تەواوكردووە.\n٢- محڕڕم ئینجە: پەرلەمانتاری شاری (یاڵۆڤا) لەلیستی پارتی گەلی كۆماری CHP. چوارەمین خولە ئەندامی پەرلەمانە، تەمەنی ٥٤ ساڵەو ئەسڵی پیشەكەی مامۆستایە.\n٣- سەلاحەددین دەمیرتاش: پەرلەمانتاری زیندانیكراوی شاری ئیستانبۆڵە، لەپارتی دیموكڕاتی گەلان HDP. تەمەنی ٤٥ ساڵەو گەنجترین کاندیدی سەرۆکایەتی کۆماری تورکیایە. لەئێستاو لەڕابردووشدا. پارێزەرەو كوردی خەڵكی شاری ئەلازیخە.\n٤- دۆگو پەرینچەك: سەرۆكی پارتی (وەتەن) Vatan Partis، تەمەنی ٧٦ ساڵەو توركێكی لەدایك بووی شاری گازی ئانتابی كوردیە. پارێزەرو نوسەری ٥٤ كتێبی چاپكراوە. یەكێكە لەڕەمزی چەپڕەوەكانی توركیا. لەهەشتاکانی سەدەی ڕابردوودا نێوانی لەگەڵ عەبداللە ئۆجەلان باش بووە، ١٢ ساڵ بەو ھۆیەوە زیندانی بووە.\n٥- مەڕاڵ ئاكشەنەر: سەرۆكی پارتی باش İYİ Parti. تەمەنی ٦٤ ساڵەو پێشتر وەزیری ناوخۆی توركیا بووە لەلیستی MHP. سیاسیەكی ئەكادیمیسیانە.\n٦- تەمەل كەڕە موللائۆغڵو: سەرۆكی پارتی سەعادەت Saadet Partisi. تەمەنی ٧٧ ساڵەو پێشتر سەرۆكی شارەوانی سیواس بووە. مھندس و دیندارێكی وشكە.\nشایەنی بیرهێنانەوەیە: یەكەمین سەرۆكی كۆمار (مستەفا كەمال ئەتاتورك)ەو بەكودێتا بەسەر سەڵتەنەتی عوسمانیدا دەوڵەتی كۆماری بونیادنا. توركیا (١٢) سەرۆك كۆماری فەرمی و (٥) سەرۆكی بەوەكالەت بەڕێكردووە. ئیدی چاوەڕێدەكرێت گەلی توركیا لەم ھەڵبژاردنەدا سەرۆكەكەیان نوێبكەنەوە.\nلەدەستوری وڵاتدا وانوسراوە كە دەبێ كاندیدی ئەم پۆستە ٥٠+١ دەنگی گەل بەدەست بێنێت ئینجا دەتوانێ بەربەست تێپەڕێنێت، ئەگەر ھیچ كامێكیان لەقۆناغی یەكەمی ھەڵبژاردندا نەیانتوانی ئەو ڕێژەیە قازانج بكەن ئەوا دوو لەو كاندیدانەی كە زۆرترین دەنگیان ھەڵگرتووە دەچنە قۆناغی دووەمی پێشبڕكێكەوە.\nلەم لیستە شەش كەسیەدا دوو كەس ھەن كە ئەردۆگان لەبەرامبەریاندا سڵ دەكاتەوە، بەدەرەجە یەك محڕڕم ئینجە بەربژاری CHP ئینجا سەلاحەددین دەمیرتاش. محڕڕم ئینجە یەكێك لەسیاسیە ناودارو كاریگەرەكانی توركیایە كە لێھاتوویەكەی بەرچاوەو توانای بەرەنگاری تەواوەتی (ئەردۆگان)ی ھەیە. زۆربەی چاودێران لەسەر ئەوە كۆكن كە محڕڕم ئینجە بەرامبەر ئەردۆگان دەچێتە قۆناغی دووەمی ھەڵبژاردن، چونكە ٨٠٪ وادەبینرێت كە لەجەولەی یەكەمی ھەڵبژاردندا ھیچ یەكێكیان ناتوانن ٥٠+١ تێپەڕێنن. ھەرچی دەمیرتاشە لەئاستی توانای ئینجەیە بەڵام پارتەكەی لەئاستی دەنگدا لەدوایCHP دێت بۆیە پێناچێت بگاتە قۆناغی دووەم. پێویستە کورد هەر لەئێستاوە کار بۆ قۆناغی دووەمیش بکات هەتتا زەروورە پڕۆتۆتکۆڵیک لەگەڵ CHP ئەنجام بدرێت، لەبەرامبەر پشتیوانی دەنگدەرانی کورد لە CHP بەڵگەی مەلموس لەمەڕ پێدانی مافەکانی کورد بەواژۆی دیپلۆماسیەوە بێتە نێوانیان.\nلەڕێگەی خەباتی مەدەنیەوە کورد دەتوانێ زۆرشت بەدەست بهێنێت چونکە بەبڕوای من لەناو تورکیادا چیتر پارتی سوڵتە ڕەها مۆدێلی نامێنێت ئینجا دەبێت گەورەترین لیست بەدوای کواڵسیۆندا بگەڕێت بۆ تەشکیلی حکومەت و وەک دوای ٧ی حوزەیرانیش HDP دیسان ڕووبەڕووی تەکلیف دەبێتەوە، بۆیە پێویستە مامەڵەی وریاتر لەجاران بکەن ئەگەر لەگەڵ AKP ش بێت هەر دەبێت بەشداری حکومەت بن و ئەو ئەزمونەش تاقیبکەنەوە.\n-سزابڕینەوە بۆ بەشێک لە کاندیدە ناودارەکان کە بەهۆیەوە مافی خۆ پاڵاوتنیان لەدەستدا.\n-قەدەغەکردنی ڕێکلام لەهەندێ کاندیدی لیستی ئۆپۆزسیۆن.\n-دانەنانی سندوقی دەنگدان لەهەندێ ناوچە بەبیانووی نەبوونی ئەمنیەت.\n-بەکارهێنانی بودجەی گشتی لەڕێکلامی ئینتخابی لەبەرژەوەندی پارتی حاکم.\n-سانسۆڕ لەسەر خاوەن کار، فەرمانبەر، خوێندکار، دەزگاکانی ڕاگەیاندن و ڕۆژنامەنووسانی ئازاد.\nبەمجۆرە ساختەکردن واریدە وەلێ هێشتا نابێتە هۆکاری ئەوەی کە حزبێک بتوانێت هاوکێشەی ئینتیخابی بەلەسەدا پێنجیش ئاوەژوو بکاتەوە.\nئەم هەڵبژاردنە خاڵی وەرچەرخانەو تورکیای خستۆتە بەردەم قۆناغێکی هەستیار، خۆ ئەگەر ئیسلامیە ئیخوانیەکان AKP لەم هەڵبژاردنە بیدۆڕێنن هەردەبێ وەکو سیکۆلارەکان بەئاشتی حوکمڕانی تەسلیم بکەن بەڵام گرفتەکە لە ئارتەشدایە، سیکۆلارەکان چۆن دەستیان گرتبوو بەسەر سوپادا ئیخوانەکانیش وایانکرد، ڕەنگە پڕۆسەی وەلانان و هێنانی ئەویتر بەچەشنی پێشوو بێ گرفت تێنەپەڕیت.


پەڕلەمانتارێك: بۆ لابردنی لێبڕینی مووچە هەر ئەوە ماوە خۆم بسووتێنم - تۆڕی میدیایی خەڵک\nپەڕلەمانتارێك: بۆ لابردنی لێبڕینی مووچە هەر ئەوە ماوە خۆم بسووتێنم\nئەندامێكی پەڕلەمانی كوردستان پەردە لەسەر “گەندەڵییەك”ی پشكنینی كۆرۆنا هەڵدەماڵێت و ڕایدەگەیەنێت، بۆ لابردنی لێبڕینی مووچە هەموو شتێكم كردووە و بەس ئەوە ماوە خۆم سووتێنم.\nسیروان بابان، پەڕلەمانتاری سەربەخۆ لە پەڕلەمانی كوردستان لە هەژماری خۆی لە فەیسبووك ئاماژەی بەوەكردووە، “لەوانەیە بە ٥٠ ساڵی دیكە حكومەتی هەرێم یاسایی چاكسازی جێبەجێ بكات، چونكە خۆی دزی كردووە، بەڵگەم لایە چایچی بە پلەی عەمید خانەنیشن كراوە”.\nڕاشیگەیاندووە، “پشكنینی كۆرۆنا كراوە بە خۆڕایی و حكومەتی عێراق تێچووەكەی دەدات، بەڵام بەناوی بینینی پزیشكەوە 3 هەزار دینار لە نەخۆش لە سلێمانی وەردەگیرێت و ئەوجا پشكنینەكەی بۆ دەكرێت، كە ئەوە فێڵە و گەندەڵییە و وەزیری تەندروستی بەڵێنی بەدواداچوونی داوە”.\nئاماژەی بەوەشكرد، پارەی نەوت بۆ دز و گەندەڵەكانە و دووكەڵەكەشی بۆ خەڵكی فەقیرە، چونكە داهاتی حكومەت زۆر زیادی كردووە و بۆ لابردنی لێبڕینی مووچە هەموو شتێكم كردووە و بەس ئەوە ماوە خۆم سووتێنم.\nخەڵك دوای زیاتر لە ساڵیك لە دەركەوتن و بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا، ئێستا چەند نەوەیەكی نوێ لەو ڤایرۆسە لە چەند وڵاتێكی جیهان دەركەتووە. لەو چوارچێوەیەشدا…\nخەڵك- دوای بڕیاری كردنەوەی دەرگای خوێندنگەكان لەلایەن لیژنەی باڵای ڕووبەڕووبوونەوی ڤایرۆسی كۆرۆنا، بڕیارە ئەمڕۆ دەرگای خوێندنگەكان بەڕووی مامۆستایاندا…


چۆن ڤیدیۆیەکى تۆم کرۆز ملیۆنەها کەسى هەڵخەڵەتاند؟\n2021.03.03 - 15:30\nبڵاوبونەوەى گرتەیەکى ڤیدیۆى تۆم کرۆزى ئەستێرەى ئەمەریکى لەتیک تۆک گوایە سیحرێکى سەرسوڕهێنەر ئەنجامدەدات، دەردەکەوێت فێڵ و تەڵەیەکە لەڕێگەى سود وەرگرتن لەتەکنەلۆژیاوە و ملیونەها خەڵکى پێهەڵخەتێنراوە.\nبەپێى ڕاپۆرتێکى ڕۆژنامەى دەیلى مەیلى بەریتانى کە ناس کورد بەدواداچوونى بۆ کردووە (3ى ئادارى 2021) شارەزایان دەڵێن، ئەو ڤیدیۆیە نمونەیەکە لەڕوداوێکى پڕ مشتومڕ کە نیگەرانى و مەترسیەکانى تەکنەلۆژیا دەردەخات.\nهەفتەى ڕابردوو هەژمارى deeptomcruise لەسەر تیک تۆک بڵاوى کردەوە، چەند گرتەیەکى ڤیدیۆى کە تۆم کرۆزى تێدا دەرکەوتووە بەشێوازى هەڵخەڵەتێنرانەى سیحرى ئەوە پیشاندەدات دراوێکى سەردەمى سۆڤێتى بەدەستەوەیە و لەپڕ دراوەکە بەدەستیەوە دیارنامێنێت.\nئاماژە بۆ ئەوەشکراوە، وادەرکەوێت ئەو ڤیدیۆییە ملێونەها کەس باوەڕیان پێکردبێت کە دروستە بەتایبەت تێدا ئەستێرەى (زنجیرەى ئەرکى مەحاڵى) تێدا دەرکەوتووە کە یاریەکى سیحرى دەکات بەشاردنەوەى دراوێک.\nڕۆژنامەکە دەشڵێت، ئەو گرتەیە ڤیدیۆیە زیاتر لە 11 ملیۆن بینەرى هەبووە بەڵام شارەزایان زەنگى مەترسى لەسەر ناوەڕۆکەى لێ دەدەن.\nلاى خۆشیەوە سام گریگۆرى بەرپرسى ڕێکخراوى (ويتنس ) کە کارى ڕاهێنان بۆ بەکارهێنەرانى گرتە ڤیدیۆییەکان لەبوارى مافەکانى مرۆڤدا دەکات دەڵێت، ئەوجۆرە گرتە ڤیدیۆیانەبوونەتە مایەى ڕاڕایى.\nئاماژەى بۆ ئەوەشکردووە، ئەو گرتە ڤیدیۆییانە بەڵگەن لەسەر ئەوەى کە بەساختەکارى قوڵ ناسراوە و وادەردەکەوێت کە ئەو ڤیدیۆیانە ڕاستەقینەن.\nوتووشیەتى ، زۆرجار ئەو جۆرە فێڵ و تەڵەکە تەکنەلۆژییانە ئافرەتان دەکەنە ئامانج کە ڕاستیەکان دەشارێتەوە و ساختەکان برەو پێدەدات.\nبەنزینى کوالێتى نزم لە هەرێم چۆن بە ’’نایاسایی’’ بەرزدەکرێتەوە؟\n2021.03.10 - 11:43\nبتکۆین نرخێکى خەیاڵى تۆمار کرد\n2021.03.13 - 17:36\nتۆمەتباری چوارەمی کوشتنی هاووڵاتیە عەرەبەکە خۆی ڕادەست کرد\n2021.03.13 - 13:29


WtariKurd | خەندان جەزا: نەبوونی ئازادی لە پارکی ئازادی، واتای گاین لە تاریکی و لاقەکردنی کیژۆلەکان لە ڕووناکی.\n– Posted on 2019-04-27بابەتی: فرە بابەت\nگان ئەو گرێ دەروونیە ئالۆزەیە کە ساڵەهایە کورد بەدەستیەوە دەنالێنێ، گەرچی لەسەرتاپای جیهاندا بوونی هەیەو لەنێوان هەموگیان لەبەرەکاندا پرۆسەیەکی رێگەپێدراوە، بەڵام گەورەترین کێشەی دەروونیی بۆ زۆرێک لەکۆمەڵگا دوواکەوتووەکان خوڵقاندووە کە کورد بەشی شێری بەرکەوتووە.\nلە هیچ سوچێکی ژیانی تاکی کوردا چارەی بۆنەکراوە و وەک پرۆسەیەکی ئاسایی و ئەقلانی بەڕێوە نەچووە، گان بۆتە مۆتەکەیەکی سەنگین و نێر و مێی خەساندووە برینێکی ساڕێژ نەکراوە و کلکی پێشەوەی نێرینەکان لەگەڵ هەر بەرزبونەوەی هەوەسێکدا سەدان ژن و کچ لاقەدەکا. ئەو مۆتەکە بار سەنگینەیە کە لە ژێر یاسای خێڵەکی و ئاینیدا نێرینەی کردۆتە هێرش بەرێکی دڕندەی برسی بەرەو سەنگەری هەر ناوگەڵیک بە مەرجێ بۆنی مێێنەی لێبێت.\nگان ئەو حەزە تێرنەکراوەی تاکی کوردە، کە تا دوواساتی مەرگ وەک گرێ و گۆڵیکی دەروونی، وەک سیێبەری خۆمان لێمان نابێتەوە.\nگان لای کورد پرۆسەیەکی ئاسایی چێژبەخش نیە بەڵکو پرۆسەیەکی داپڵۆسێنەر و دڕاندنەیه. ئەو خووە نەگلیسەیە کە هەم مایەی شەرم و شەرەفە هەم مایەی ڕسوایی و لەکەدارکردنی کەسێتیە.\nمێژووی کورد لێوان لێوە لە حکایەتی تۆڵە و کرینەوەی شەرەف لە ڕێگای گانەوە، کەم نین ئەو چیرۆکانەی لەسەر بەزاندنی سنوری کشتوکاڵی، کەمێک ئاودێری، گوێبڕینی گوێدرێژەکان، حەزی نێوان کیژ وکوڕەکان هەموو ئەم پرۆسانە سوڵحەکەی بە گان کۆتایی هاتووە .\nتاکی نێری ئێمە لە قۆناغی هەرزەکاریدا دەبێ پاڵەوانی جەنگاکان بن شۆرشگێربن قارەمان بن، کیژۆڵەکان دەبێ پاکیزە بن تا شەوی بوکێنی.\nگەر دوو لەم ڕەگەزانە یاخیبوون و بریاریاندا ماچیک بگۆڕنەوە، ئیدی بەر نەفرەتی کۆمەڵگا و یاسا و ڕێساکان دەکەون، ئیدی دەبێ دوو عەشرەت سەرقاڵی کڕینەوەی شوناسی ناوگەڵبێ.\nهەر بۆیە لە نێو کۆمەڵگا دوواکەوتوەکان پرۆسەی هاوسه‌رگیری زوو دەستپێدەکات و زوو لێی بێزاردەبن کاتێ دەگەنە تەمەنی پێگەشتوی تەواو دەیانەوێ دەیان ناوگەڵی تر ببینن.\nتۆ دزی بکەیت پیاو بکوژیت ژن پارچە پارچە بکەیت هێنده‌ی گانێکی ئازادانە بۆخۆشەویستەکەت تاوانەکە قورس نیە و سزای گەل و کۆمەڵگای لەسەر نابێ! چونکە گان نابێ بە ئاشکراو بە ئازادی بكرێت، بۆیە ئەم پرۆسەیە بەرکەوتەی ڕەگەزەکان و چێژوەرگرتنی حەزەکان لای ئێمە بە تونێلێکی تاریکدا تێدەپەرێ بێ سرتە و بێ بۆن بە هەڵەپروزێ.\nهێشتا قۆناغی چاوەڕوانی بەربووک کۆتایی نەهاتووە، تەنها شوین و جێگەی چاوەروانییەکەی گۆڕاوە!\nلە یادمە زۆرینەی پیاوانی کڕیار لە چاوپێکەوتنەکاندا دەیان وت: گەر لەم شارەدا 100 ژنی تێدابێ 99 هی تۆبێ مەراقتە دانەکەی تریش بگێی!\nگان گەر بە ڕێچکە سروشتیەکەی خۆیدا گوزەر نەکا، لە قۆناغەکانی تەمەندا ئەوا دەبێتە ئەو ئەنفلۆزا پڕ ڤایرۆسەی کە زۆرینە توش دەکات و بارگاوی بە گاینیان دەکات وەک هەمیشە دەرد و بەڵا و هۆکاری کوشتنەکان و ئابڕوو بردنەکان بووە هەردەبێ. لە کاتێکدا زۆرینەی نێرینەکان سەرەی بۆ دەگرن و دەبێ دەستنوێژێک لەو کەعبەیەدا بگرن. تا شۆرشی ئازادی گاین بەرپا نەبێ لەنێو تاکدا ئەوا ئەم دەردە نگلیسە زۆرینە دەگرێتەوە لەمێژە وتومە: نەبوونی ئازادی لە پارکی ئازادی، واتای گاین لە تاریکی و لاقەکردنی کیژۆلەکان لە ڕوناکی.


نوسەران – بزاڤی خزمەت\nبزاڤی خزمەت و دیاریکردن و ژماردنی زیانەکان\nکاتێک دەمانەوێت بزاڤی خزمەت هەڵبسەنگێنین، پێویستە چ شتێک بکەینە پێودانگی خۆمان؟ بەدیعوزەمان سەرنجمان بۆ ٤ وشە ڕادەکێشێت و بە گرنگیەوە باسی دەکات. نورسی لە یەکێک لە بەرهەمەکانیدا دەڵێت” لە ماوەی ٤٠ ساڵی تەمەنم و ٣٠ ساڵی خوێندنمدا، فێری ٤ شتی گرنگ بووم سەبارەت بە وشە لە زانستی کەلامدا. ئەویش ئەوەیە کاتێک وشەیەک دەڵێیت واتای پیتەکانی(حرفی)، واتای ناوەکانی، نیەتت، گۆشە نیگات…\nلە ساڵی ١٩٩٠ ئیشارەتەکەی دەرکەوت\nلە ساڵی ١٩٩٠- لەو شوێنەی خەیاڵی دروستکردنی دونیایەکی نوێ دەبینرا- کاتژمێر ٢:٣٠ شەو بوو، کەسانێک کە لە لانەیەکی زانستی هاوشێوەی کەشتیەکەی نوح پەروەردە بوو بوون، بە شێوەی هەزاران گورزەی تیشک سواری فڕۆکەکان بوون و بەرەو قەفقازەکان کەوتنە ڕێ، لەلایەن چاوێکیشەوە کە کلی غەیب و داهاتووی لێدرابوو چاودێری دەکران. رۆحانیەکان لە وڵاتی ئێمەوە گەشتیان بەرەو ئەو وڵاتانە دەکرد. ئەم گەشتەی لە…\nئەوانەی بە دوای کتێبە بەرگ ڕەشەکەدا دەگەڕێن. بە خامەی عەبدوڵڵا ئایماز\nڕۆژێک پڕۆفیسۆرێک بە یاریدەدەرەکەی دەڵێت ” لە نێوان کتێبە سورەکانی ناو کتێبخانەکە، کتێبی ‘کاستەمۆنی بەرگ ڕەش’م بۆ بهێنە”. یاریدەدەرەکەشی هەرچی دەکات کتێبی کاستەمۆنی بەرگ ڕەشی بۆ نادۆزرێتەوە هەرچەندە لەبەرچاویشی دەبێت، چونکە خستویەتیە مێشکیەوە کتێبێکی ڕەش بهێنیت. مرۆڤەکانیش بە هەمان شێوە کاتێک مێشکیان بە شێوەیەکی هەڵە کۆد کرا و قفڵیان لێدا، ئیدی ڕاستیەکان نابینن، گەرچی ڕاستیەکەش لەبەرچاویان ڕوو بدات هەر نایبینن.…\nکێن ئەوانەی ڕۆڵی سەرەکی لە ئەشەنجەدانی هاوڵاتیان و ڕفاندنیاندا دەگێڕن؟ تورکیا پیسەکەی ئێردۆغان ٨\nگوێنەدانی تەییب ئێردۆغان و چواردەورەکەی بە یاسا، لە دوای کودەتا دەستکردەکەی ١٥ ی تەموزەوە گەشتۆتە لوتکە. بڕیارەکانی ئەنجومەنی وەزیرانی تورکیا کە لە چوارچێوەی باری نائاسایی وڵاتدا وەک یاسا کاری پێ دەکرێت، بۆتە هۆی دوورخستنەوەی ١٥٠ هەزار کارمەندی میری لە کارەکانیان، بە بێ ئەوەی هیچ لێپرسینەوە و لێکۆڵینەوەیەکیان لەگەڵدا ئەنجام بدرێت. هەتا ئێستا نزیکەی ٢٠٠ هەزار هاوڵاتی دەستگیر کراوە و،…\nچەتەکان لە دەرەوەی وڵات تەڵە بۆ گولەن و مامۆستاکان دادەنێن. تورکیا پیسەکەی ئێردۆغان ٦\n“کاتێک ئەم هەواڵەم بیست باوەڕکەن لەبەر وڵاتەکەم دڵتەنگ بووم. هەرچی بێت خاوەنی دابونەریتێکی لە مێژینەیە و، دڵتەنگ بووم بەوەی تورکیایەک کە باش تا خراپ ڕابردوویەکی دیموکراسیانەی هەیە، بە دەستی ئەم مرۆڤانەوە وەک پێکهاتەیەکی مافیایی لێهاتووە. ئەمڕۆ لەو وڵاتانەی لە ڕووی دیموکراسی و مافەکانی مرۆڤ و ئازادیەوە دواکەوتوون، یاخود کەمێک پێشکەوتنیان بە خۆیانەوە بینیوە، بە شێوەیەکی مافیائاسایانە کە لەگەڵ جددیەتی…\nتورکیا پیسەکەی ئێردۆغان. بەشی پێنجهەم . ئۆپەراسیۆنی “ئیمامە مەحرەمەکان”\nڕۆژی ٢٦ ی نیسانی ٢٠١٧ مێدیاکانی تورکیا هەواڵی دەرچوونی فەرمانێکیان بۆ دەستگیرکردنی ٤ هەزار کارمەندی سەر بە هێزە ئەمنیەکان و، هەڵپەساردنی مۆڵەتی ٩ هەزار پۆلیسی تورکیایان ڕاگەیاند. لە ماوەی یەک ڕۆژدا هەزار کەس دەستگیر کرا. ئەو ڕۆژە گەورەترین ئۆپەراسیۆن لە ناو هێزە ئەمنیەکانی تورکیا ئەنجامدرا، بە پاساوی ئەوەی ئەو پۆلیس و کارمەندی ئاسایشانە پەیوەندیان بە هەوڵی کودەتای ١٥ ی…\nبزاڤی خزمەت دۆڕاوە؟ بە خامەی: محمود ئاکپنار\nلە وەڵامی ئەم پرسیارەدا قسەی هاوڕێیەکم دووبارە دەکەمەوە کە دەڵێت” چیە زۆرانبازیمان کردووە هەتا بدۆڕێین؟ یاریمان کردووە، پێشبڕکێیەک لە نێوانماندا هەبووە؟” لە گەڕان بە دوای حەقدا، لە بەرگریکردن لە مافەکاندا، بردنەوە و دۆڕان، شەق خواردن، شەق هەڵدان لە کەسانی تر گرنگ نیە. گەر لەو نێوەندەدا داکۆکیکردن لە ماف، هەوڵی ژیان، داکۆکیکردن لە ژیان هەبێت، ئیدی سەیری ئەوە ناکرێت کێ…\nتورکیا پیسەکەی ئێردۆغان بەشی چوارەم. گەشتێک بەرەو ناوەندەکانی ئەشکەنجەدان\nترانسپۆرتەرە ڕەشەکانی ئەمڕۆ جێگای “ڕینۆ سپیەکانی” دوێنیان گرتۆتەوە کە وەک ڕەمزی زوڵمی ساڵانی ١٩٩٠ ناسراوە لەلای هاوڵاتیانی تورکیا. میلیشیای سادات کە لە ناو هێزە ئەمنیەکان و دەزگای هەواڵگری ڕژێمەکەی ئێردۆغاندا کار دەکەن، لە هەمان کاتدا لە دەرەوەی وڵات لەگەڵ چەتەکانی داعش و بەرەی نوسرە کار دەکەن. لە ناو خۆ و دەرەوەی وڵات مامۆستای بێ گوناح، کارمەندی دەوڵەت، تەنانەت هێندە…\nلە تورکیادا دوو ڕەوتی فاشیستی باڵادەستن وە ڕشانەوەی نەفرەت و قین لێیانەوە، شتێکی ئاساییە\nئەمڕۆ لە تورکیادا هەردوو چینی نەریتپارێز- نەتەوەپەرست فوو بە ئاگری نەفرەت و قیندا دەکەن و، هەوڵی بە پێوە ڕاگرتنی ئەو دەسەڵاتەیان دەدەن، کە لە زۆر لاوە هەرەسی هێناوە. کەسانێکیش کە خۆیان بە “نەتەوەیی” و “دژ بە ئیمپریالیستی” ناو دەبەن، باوەشێنی ئاگری هەمان نەفرەت و کینە دەکەن. لە سەد ساڵی ڕابردوودا ئەوەی منداڵدانی فاشیزم بووە، ئەو ڕق و حەسوودیەی کە بناغەی…\nئایا ئێوەبوون داوای مافتان دەکرد؟!\nپاش ئەوەی کە نوێژی مردوویان لەسەر تەرمێک کرد، بە گوێی مردووەکەدا چپاندی و وتی:”ئەگەر هەرکەسێک پرسیاری ئەم دنیای لێکردیت، بڵێ بەکری موستەفایان کردووە بە ئیمامی مزگەوت، ئیتر خۆیان لە هەمووشتێک تێدەگەن”. هەندیک ناو هەن وەک (فەوزی، یەعقوب، تیبێت، نازڵی، ئەحمەد، مێهمەت، توغروڵ، سەڵاحەدین، مەڕوە، دێنیز)، بۆ ئەوەی لە بارودۆخی مافی مرۆڤ و دادپەروەری و دیموکراسی و دەوڵەتی یاسا و ئازادی…


<< < لۆقا 19 > >>\n١ ئینجا چووە ناو ئەریحا و پێیدا تێدەپەڕی. ٢ لەوێ کابرایەکی لێبوو بە ناوی زەکا، دەوڵەمەند و گەورەی باجگران بوو. ٣ دەیویست ببینێت عیسا کێیە، بەڵام لەبەر خەڵکەکە نەیدەتوانی، چونکە کورتەباڵا بوو. ٤ ڕایکرد و سەرکەوتە سەر دار هەنجیرێک تاکو بیبینێت، چونکە عیسا بەوێدا تێدەپەڕی.\n٥ کە عیسا گەیشتە شوێنەکە، چاوی هەڵبڕی و پێی فەرموو: «زەکا، خێرا وەرە خوارەوە، چونکە دەبێت ئەمڕۆ لە ماڵی تۆ بمێنمەوە.» ٦ جا خێرا هاتە خوارەوە و بە خۆشییەوە پێشوازی لێکرد.\n٧ هەموو بینییان و دەستیان کرد بە بۆڵەبۆڵکردن و گوتیان: «چووە بووەتە میوانی گوناهبارێک.»\n٨ بەڵام زەکا ڕاوەستا و بە مەسیحی خاوەن شکۆی گوت: «گەورەم، ئەوەتا نیوەی سامانەکەم دەدەمە هەژاران و ئەگەر بە هەر شێوەیەک فێڵم لە کەسێک کردبێت، چوارقاتی دەدەمەوە.»\n٩ عیساش پێی فەرموو: «ئەمڕۆ ڕزگاری بۆ ئەم ماڵە هات، لەبەر ئەوەی ئەویش کوڕی ئیبراهیمە، ١٠ چونکە کوڕی مرۆڤ هاتووە بەدوای لەناوچواندا* بگەڕێت و ڕزگاریان بکات.»\nنموونەی دە مەناکە\n١١ کاتێک گوێیان لەمانە دەگرت، درێژەی پێدا و نموونەیەکی هێنایەوە، چونکە لە ئۆرشەلیم نزیک بوو، وایان دەزانی کە پاشایەتی خودا خەریکە ئێستا دەردەکەوێت. ١٢ ئینجا فەرمووی: «پیاوماقوڵێک بۆ وڵاتێکی دوور ڕۆیشت، تاوەکو شانشینێک بۆ خۆی وەربگرێت و بێتەوە. ١٣ دە لە کۆیلەکانی خۆی بانگکرد و دە کیسە زیوی* پێدان و پێی گوتن، هەتا دێمەوە بازرگانی بکەن.\n١٤ «بەڵام دانیشتووانی ناوچەکە ڕقیان لێی بوو، شاندێکیان بەدوایدا نارد و گوتیان: ”نامانەوێت ئەمە پاشایەتیمان بکات.“\n١٥ «ئەوە بوو کە گەڕایەوە پاشایەتییەکەی وەرگرتبوو، فەرمانی دا ئەو کۆیلانەی زیوەکەی پێدابوون بانگ بکرێنە لای، تاکو بزانێت چییان لە بازرگانی قازانج کردووە.\n١٦ «یەکەمیان هات و گوتی: ”گەورەم، کیسە زیوەکەت دە کیسە زیوی قازانج کردووە.“\n١٧ «ئەویش پێی گوت: ”ئافەرین کۆیلەی چاک، چونکە لە کەمترین شت دەستپاک بوویت، ببە بە فەرمانڕەوای دە شار.“\n١٨ «دووەمیان هات و گوتی: ”گەورەم، کیسە زیوەکەت پێنج کیسە زیوی قازانج کردووە.“\n١٩ «بەمەشیانی گوت: ”تۆش ببە بە فەرمانڕەوای پێنج شار.“\n٢٠ «ئەوی دیکە هات و گوتی: ”گەورەم ئەوەتا کیسە زیوەکەت، لە دەستەسڕێک پێچابوومەوە و هەڵمگرتبوو. ٢١ لە ڕاستیدا لێت ترسام، لەبەر ئەوەی پیاوێکی سەختیت، ئەوەی داتنەناوە دەیبەیت و ئەوەی نەتچاندووە دروێنەی دەکەیت.“\n٢٢ «ئەویش پێی گوت: ”ئەی کۆیلەی بەدکار، بە زارت تاوانبارت دەکەم، کە دەتزانی کابرایەکی توندم، ئەوەی دامنەناوە دەیبەم و ئەوەی نەمچاندووە دروێنەی دەکەم. ٢٣ ئیتر بۆچی زیوەکەمت لە بانک دانەنا، کاتێک دەهاتمەوە لەگەڵ قازانجەکەی وەرمدەگرتەوە؟“\n٢٤ «بەوانەی گوت کە لەوێ ڕاوەستابوون: ”کیسە زیوەکەی لێ بسەننەوە و بیدەنە ئەوەی دە کیسە زیوەکەی پێیە.“\n٢٥ «ئەوانیش پێیان گوت: ”گەورەم، دە کیسە زیوی هەیە!“\n٢٦ «وەڵامی دایەوە: ”پێتان دەڵێم: ئەوەی هەیەتی پێی دەدرێت، بەڵام ئەوەی نییەتی، تەنانەت ئەوەی هەشیەتی لێی دەسەنرێتەوە. ٢٧ دوژمنانیشم، ئەوانەی نەیاندەویست پاشایەتییان بکەم، بیانهێننە ئێرە و لەبەردەمم بیانکوژن.“»\n٢٨ دوای ئەوەی عیسا ئەمەی فەرموو، لە پێشەوە ڕۆیشت و بەرەو ئۆرشەلیم سەرکەوت. ٢٩ کاتێک لە گوندی بێت‌فاجی و بێت‌عەنیا نزیک بووەوە، کە لەلای ئەو کێوەی کە کێوی زەیتوونی پێ دەگوترێت، دووان لە قوتابییەکانی نارد و ٣٠ فەرمووی: «بڕۆنە ئەو گوندەی بەرامبەرتان، کە دەچنە ناوی، دەبینن جاشکێک بەستراوەتەوە هەتا ئێستا کەس سواری نەبووە، بیکەنەوە و بیهێنن. ٣١ ئەگەر یەکێک پرسیاری لێکردن: ”بۆچی دەیکەنەوە؟“ لە وەڵامدا بڵێن: ”گەورەمان پێویستی پێیەتی.“»\n٣٢ دوو قوتابییەکە چوون و چی پێ گوتبوون بینییان. ٣٣ کاتێک جاشکەکەیان دەکردەوە، خاوەنەکانی لێیان پرسین: «بۆچی جاشکەکە دەکەنەوە؟»\n٣٤ گوتیان: «گەورەمان پێویستی پێیەتی.»\n٣٥ ئینجا بۆ عیسایان هێنا و کەواکانیان خستە سەر جاشکەکە و عیسایان سواری کرد. ٣٦ کاتێک بەڕێوە بوو، خەڵک کەواکانیان لەسەر ڕێگا ڕادەخست.\n٣٧ لە لێژاییەکەی کێوی زەیتوون نزیک بووەوە، هەموو کۆمەڵی قوتابییەکان دەستیان پێکرد بە شادی و بە دەنگی بەرز ستایشی خودا بکەن، بۆ هەموو ئەو پەرجووانەی بینییان، دەیانگوت:\n٣٨ «[پیرۆزە ئەو پاشایەی بە ناوی یەزدانەوە دێت!]* »\n٣٩ هەندێک فەریسی نێو خەڵکەکە، بە عیسایان گوت: «مامۆستا، قوتابییەکانت سەرزەنشت بکە.»\n٤٠ وەڵامی دایەوە: «پێتان دەڵێم: ئەگەر ئەوانە بێدەنگ بن، بەردەکان هاوار دەکەن.»\n٤١ کاتێک لە ئۆرشەلیم نزیک بووەوە و شارەکەی بینی، بۆی گریا، ٤٢ فەرمووی: «خۆزگە بتزانیایە، تەنانەت تۆش، لەم ڕۆژەدا چ شتێک بۆت مایەی ئاشتییە! بەڵام ئێستا لەبەرچاوت شاراوەیە. ٤٣ ڕۆژانێکت بەسەردێت، کە دوژمنانت سەنگەرت لێ دەگرن، ئابڵوقەت دەدەن و لە هەموو لایەکەوە دەورت دەگرن. ٤٤ خۆت و منداڵەکانت لەناو شووراکانت لەگەڵ زەوی تەخت دەکرێن. بەردت بەسەر بەردەوە ناهێڵن، چونکە کاتی بەسەرکردنەوەت* نەزانی.»\n٤٥ کاتێک عیسا چووە ناو حەوشەکانی پەرستگا، دەستی بە دەرکردنی فرۆشیاران کرد. ٤٦ پێی فەرموون: «نووسراوە: [ماڵەکەم ماڵی نوێژە،]* کەچی ئێوە کردووتانە بە [ئەشکەوتی دزان!]* »\n٤٧ ڕۆژانە لە پەرستگا خەڵکی فێردەکرد، کاهینانی باڵا و مامۆستایانی تەورات و ڕابەرانی گەل هەوڵیان دەدا بیکوژن. ٤٨ بەڵام هیچیان بۆ ئەنجامدانی نەدەدۆزییەوە، چونکە هەموو گەل پەیوەستی گوێ لێگرتنی بوون.


شاسوار عەبدولواحید دەستبەسەر كرا\nشاسوار عەبدولواحید لەگەڵ خێزانی‌و ژمارەیەك پەرلەمانتارو خۆبەخشی نەوەی نوێ لەبەردەم دادگای سلێمانی. وێنە؛ ئێن ئاڕ تی.\nشاسوار عەبدولواحید سەرۆكی جووڵانەوەی نەوەی نوێ چووە دادگاو دادوەر بڕیاری ڕاگرتنی بۆ دەركرد.\nدوای ئەوەی دادگای لێكۆڵینەوەی ئاسایشی گشتیی فەرمانی دەستگیركردنی بۆ شاسوار عەبدولواحید سەرۆكی جووڵانەوەی نەوەی نوێ دەركرد، ئەمڕۆ خۆی چووە دادگا.\nپەرلەمانتارانی نەوەی نوێ هاوڕێیەتی شاسواریان كرد بۆ دادگا، دوای بڕیاری ڕاگرتنی لەلایەن دادوەر، سەرۆكی جووڵانەوەی نەوەی نوێ بۆ شوێنی ڕاگرتنی گواستراوەتەوە لەلایەن هێزەكانی ئاسایشەوە.\nكاوە عەبدولقادر پەرلەمانتاری نەوەی نوێ لە پەرلەمانی كوردستان، لەبەردەم دادگای سلێمانی لە كۆنگرەیەكی ڕۆژنامەوانییدا ئەوەی خستە ڕوو، شاسوار عەبدولواحید سەرجەم تۆمەتەكانی ڕەتكردووەتەوە كە ڕوبەڕوی كراوەتەوە.\nئەو پەرلەمانتارە ئەوەشی خستە ڕوو، هەرچەندە بەپێی ئەو ماددە یاساییەی شاسواری پێ دەستگیركراوە، دەكرا بە كەفالەت ئازاد بكرێت، بەڵام دادوەر بڕیاری ڕاگرتنی بۆ دەركردووە.\nشاسوار عەبدولواحید بەرلەوەی بچێتە دادگا پەیامێكی بڵاوكردەوەو تێیدا ئەوەشی خستە ڕوو، خۆی دەڕوات بۆ بەردەم دادگا، وەك چۆن پێشتر چوووەتە بەردەم دادگا و سڵی نەكردووەتەوە.\n"ئەمەی ئێمە و هاوڕێكانمان دەیچێژین، باجی هەڵوێستەكانمانە، نەك باجی هەڵە!! زۆرێك هەن هەڵەی گەورە و تاوانی گەورەیان ئەنجام داوە، بەڵام ئازادانە دەسورێنەوە لەم وڵاتەدا" شاسوار وای وت.\nسەرۆكی جووڵانەوەی نەوەی نوێ ئاماژەی بەوەشكرد، گۆڕانكاری گەورە قوربانیدانی دەوێت، وتیشی"هەموو لایەك دڵنیا دەكەینەوە كە لە جاران بەهێزتر دەبین و كۆڵ نادەین، ئەوەی ئێمە بیری لێ دەكەینەوە چەند ساڵێكی ترە، نەك ئەم وێستگە كاتییە بچوكانەی ئێستا، چونكە ئەمانە تێدەپەڕێت، ئەوەی دەمێنیتەوە بۆ مێژوو و بۆ داهاتوو، ڕاستی و خاوەن هەڵوێستییە".\nلە فەرمانی دەستگیركردنەوەی شاسوار عەبدولواحید دا كە پێشتر پەرەگراف بڵاویكردەوە، ئەوە خراوەتە ڕوو، بەپێی ماددەی 2 لە یاسای قەدەغەكردنی خراپ بەكارهێنانی ئامێرەكانی پەیوەندیكردن، فەرمانی دەستگیركردنەكە دەركراوە.


فەوزی ڕەمزی: لە پەندەكانی مێژوو. – WTARIKURD\nلە کەلتوری عەرەبی ئيسلامی/ سەردەمی خەلافەتی عەباسيدا. ڕۆشنبيرێكی فرەلايەن و گيوەرێكی زۆر شارەزا لە گێڕانەوەی مێژوو. علي بن الحسين بن محمد بن أحمد. ناسراو بە أبو فەرج ئەلئەسفەهانی(897ز–967ز). کتێبێكی بەناوی ” كتاب الأغانی”بيستو يەك جەڵد نووسيوە كە نزيكەی پەنجا ساڵ پێوەی خەرێك بووە. ئەم زاتە زادگا و ڕەچەڵەكی بنەماڵەكەی شاری ئەسفەهانە، بەڵام لە شاری بەخدا پەروەردەبووە و پێگەييوە تا بۆتە ئەو كەسايەتييە ناسراوە لە مێژووی توراثی عەرەبيدا.\nلەم كتێبەيدا، لە چەندۆكە لاپەرەيەكيدا، چيرۆكێكی پەندئامێز دەگێرێتەوە لەسەر زۆرداریی يەكێك لە فەرماندە خوێنڕێژەكانی سەردەمی خەلافەتی عەبدولمەليك كوڕی مەروان/ی ئەمەوی، بەناوی حەجاج كوڕی يوسفی ثەقەفی(40 – 95 هـ). ناوی ڕاستييەكەی كولەيب/ــە، وشەی كولەيبيش لە زوانی عارەبيدا بچووككراوەی وشەی کەلب(كَلْبْ) واتە سەگ و کولەيب/يش واتە سەگيلە دەگرێتەوە(نەوەك تووتكە سەگ). بەڵام دواتر ناوی خۆی گۆڕيوە بە حەجاج. دڕندەيی و زۆرزانی و لێهاتوویی ( بە تایبەت لە گفتوگۆ و دەمەتەقەدا زوانێکی پاراوی هەبوو) ئەم حەجاج/ـە ئەوەندە لە ڕادەبەدەر بووە كە عبدولمەليك سەرسام بێت پێــی و باوەڕی تەواوی پێبكات. زۆر نزيكی دەكاتەوە لەخۆی و فەرماندەيی سوپای پێــدەبەخشێت بۆ سەركوتكردنی خەوارجەكان و ئەو خەلافەتەی لە شاری مەدينەدا هەبوو تا کار گەیشتە ئەوەی بە مەنجەنیق ئەو شارە ئاگر تێبەردا. دواتر ناردی بۆ عێراق(باشووری عێراقی ئێستا كە لەو سەردەمەدا پێيدوترا ئێراقی عەرەب)بۆ سەركوتكردنی ئەهلی عێراق و ويلايەتی پێسپێردرا و شاری كوفەی كردە نشينگەی (پايتەخت).\nچەندۆكە لاپەڕەيەكم لەم كتاب الأغانی/يەدا هاتەديدەم. زۆر سەرنجی ڕاكێشام و يەكسەر بارودۆخی ئێستای زۆر لە وڵاتانی خۆرهەڵات و ئەفریکا و ئاسیا و … بە تایبەت هەرێمۆکۆکەی لای خۆمانم هاتەبەرچاو. دەسبەجێ هەڵمگۆزی و هەڵـمڕشتە ناو سەبەتە كوردييەكەمەوە و ئينجا كەوتمە وەرگێڕانی كە دەڵێت:\nڕۆژێك گەنجێكی تازە پێگەیشتوو لەسەر ڕێگا بە كەژاوەی حەجاجی كوڕی یوسفی سەقەفی دەگات و سەری سووڕدەمێنیت لە جوانی ئەسپەكەی و لەو هەموو پاسەوانسوارەی كە بەدەوریەوەن بۆ پارێزگاریكردن، لێیڕا. دەبینێت دە پاسەوانسوار لە پێشییەوە و دە لە دواوەوەی و دە لەلای ڕاستییەوە و دە لەلای چەپیەوە كە هەرچەندە بۆخۆی “گوايە” فەرمانیدابوو نابێت لە دوو پاسەوانسوار زیاتر لە تەك هیچ فەرماندەیەكدا بن.\nگەنجەكە بە بینینی ئەمە ڕێك لە ناوەڕاستی ڕێيدا دەوەستێت و هاوار دەكات؛ ڕێگەم پێدەدەیت ڕاشكاوانە قسە لە خزمەتدا بكەم و هیچ گرفتێكم بۆ درووست نەبێت. حەجاج ڕێگەی پێ دەدات و پێی دەڵێت سەرپشك بە لە قسەكردندا.\nگەنجەكە ئاوا دەكەوێتە قسە: تۆ هەزارانت لە گەلەكەی خۆت كوشت و سەرنگووم كرد تەنیا لەبەر گەیشتن بە كورسی و دەسەڵات.\nیەكسەر حەجاج دەڵێت كەس جورئەتی ئەو قسەیەی بەرامبەر بە من نەكردووە ، تۆ چۆن قسەی وادەڵێیت؟\nپاش بێدەنگییەك لە لایەن حەجاجەوە و ئەوسا دەڵێت تۆ ئازادیت و بە سەربەستی قسەكانی خۆت تەواو بكە.\nكوڕەكە دەڵێت: تۆ باش دەزانیت كە خوا/ مان تاکە و لە ئاسمانە. بەڵام تۆ هیچ نازانیت و ئاگادار نیت لە بارودۆخی میللەتە بەشمەینەت و داڕماوەكەی خۆت.\nئەی حەجاج…دابەزەرە خوار لە ئەسپەكەت و گوێ لە داواكاریەكانی خەڵكەكەت بگرە و بزانە دەڵێن چی؟\nحەجاج دەڵێت؛ چۆن، پێم بڵێ چۆن ئەمە بكەم، گەنجەكەیش هەر زۆر بە ئازایانەوە دەڵێت : كورسییەكەی تۆ ئێستە هەڵواسراوە لەنێوان ئاسمان و زەویدا هەروەك چۆن ئاوزەنگی ئەسپەكەت دەبینیت. ئێستا نەتۆ بە جوانی و بەباشی خودای خۆت ناسیوە تا ببیتە ڕێگە خۆشكەر بۆ خەڵكەكەت، نە تۆ لە تەكیایاندایت تا بزانیت چییان دەوێت و یا هەوڵ بدەیت ئاسانكاریان بۆ بكەیت.\nئەی حەجاج.. پێت دەڵێم بە كورسییەكەتەوە مەلكێ و بێرەخوار بۆ سەر ئەم خۆڵی زەوی/ يە چونكە ئێستا زۆرزۆر تەنگوتەسك بۆتەوە بۆ تۆ… بچۆرە نێو خەڵكەوە… ئەگەر ناتوانیت ئەمە بكەیت، باشتر وایە تۆ بچیتەوە بۆ ماڵەوە و ئەوسا فەرمانڕەوایەكی دادپەروەری دیكە بۆ خۆمان هەڵدەبژێرین كە زۆر باش خوا و گەلەكەی بناسێت.\nحەجاج دەسدەكاتە پێكەنین و فەرمان دەدات بیگرن و بیبەنە نێو زيندانەوە. ئیتر لەو كاتەوە كەس هەواڵ و سۆراخی نەدەزانی تا ئەو كاتەی لە زينداندا دەمرێت.\nجا وەك دەگێڕنەوە هەر بەو زنجیرەی لە دەستیدا بوو نێژرا و بەخاكسپێردرا، ئەمەیش لەبەر ئەو قسەیەی حەجاج كە وتبووی : نەبا زیندوو ببێتەوە و خەڵكی لەسەر ڕێگە و كۆڵانەكان دوای كەون.\nحەجاج… لە دوا ساڵەكانی ژيانيدا تووشی نەخۆشییەکی قورسی گەدە دەبێت، هەر بەو دەردەوە دەتلێتەوە تا مردن چنگی لێــگير دەكات و گلۆری دەكاتەوە بۆ قەبر.\nبەڵام چ قەبرێك؟ قەبرێكی ناديار!\nلاشەكەی دەكفنێرێت و لە شوێنێكی ناديار لە شاری كوت قەبری بۆ هەڵدەكەنرێت، نەبا داخ لە دڵان و زوڵم لێكراوان، دەرفەر بهێنن و بچنەسەر قەبرەكەی و گٶرەوشاری بكەن.\nئەم ڕووداوە مێژووييە، پەندێكە بۆ ئەو زاڵم و زۆردارانەی دوای خۆی. بۆ ئەو سەركردە دز و جەردانە، بۆ ئەو ناپاك و خاكــفرۆشانە،كە بەناوی شۆڕشگێڕييەوە خوێنی ميللەتی خۆيان هەڕاجــدەكەن.\nئەمانە چەنێك بژين، هەر ڕووبەڕووی مردن دەبنەوە، لە دوای مردنيش ڕووڕەشی دين و دونيايان بۆ دەمێنێتەوە، دەكەونە بەر ڕقوکينە ميللەت.\nئەگەر قەبر نەيانگرێتە خۆی، ئەوە بە دڵنياييەوە، دەكەونە بەر نەفرەت و گۆڕەوشاركردن.\nجا كوا ئەو ڕۆژە بە چاوی خۆمان ببينين.\nإِنّ غَداً لنَاظِرِهِ قَرِيبُ\nنەوزادى موهەندیس: ڕیفراندۆم هۆکارێک بۆ یەکبون، دوو هۆکار بۆ پەرت بوون!


دوای سێ هەفتە هێشتا بکوژانی دەستگیرنەکراون – ته‌ڤگه‌ر\nسەرەکی/پرسی رۆژ/دوای سێ هەفتە هێشتا بکوژانی دەستگیرنەکراون\nتشرینی یه‌كه‌م 22, 2021\tپرسی رۆژ کۆمێنت بنوسە\nسێ هەفتە تێپەڕ دەبێ بەسەر شەهید بوونی هەڤال شوکری سەرحەد، بەڵام هێشتا بکوژان دەستگیرنەکراون، لەکاتێکدا بکوژان لە کامیرای چاودێرییەکان بە باشی دەرکەوتون و دیارن.\nئەمڕۆ هەینی ٢٢/١٠/٢٠٢١ لەگەڕەکی چوارچرای شاری سلێمانی هاوڕێ و هەڤاڵان و دۆستانی هەڤاڵ یاسین بووڵوت ناسراو بە شوکری سەرحەد کە بەرپرسی کۆمیتەی خانەوادەی شەهیدانی پەکەکە بوو لەباشور، لە شوێنی شەهیدکردنی گردبوونەوە و داوای بەسزا گەیاندنی تاوەنبارانیان کرد.\nلەگردبوونەوەکەدا لە لایەن ئامانج حەمەرەش ئەندامی کۆمیتەی شەهیدانی پەکەکە لە باشور بەیاننامەیەک خوێندرایەوە.\nکەتێداهاتبوو: وەک کۆمیتەی خانەوادەی شەهیدان پەکەکە لەباشور دووپاتی دەکەینەوە تا دەستگیرکردنی تاوەنباران، چالاکییەکانمان بەردەوام دەبێت. هەموو هەینیەک لەم شوێنە کۆدەبینەوە.\nئەوەش هاتبوو: پێشتر دەزگا ئەمنیەکان ڕایانگەیاندبوو تاوەنباران لە کامیرای چاودێریدا دەرچونە، بەڵام تا ئێستا ئەمە بۆرایگشتی ئاشکرا نەکراوە، دوا دەکەین بێنەسەرخەت و بەلگەکان ئاشکرابکرن.\nباس لەوەش کرا: ئەگەر بێت و دەزگا ئەمنیەکان ئەم ڕووداوە ئاشکرا نەکەن، ئەوا ئەوان بەبەرپرسیاری ئەم تیرۆرە دەزانن.\nلەکۆتایشدا گوڵی وەفا لە شوێنی شەهید شوکری دانرا،


ئەمڕۆ جارێكی تر ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق بۆ دەنگدان لەسەر پڕۆژە یاسای بودجە كۆدەبێتەوە\n2020-12-20 [07:35 AM]\nئەمڕۆ ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق، بۆ دەنگدان لەسەر پڕۆژەیاسای بودجەی ساڵی 2021 کۆدەبێتەوە، ئەمە هاوكاتە لەگەڵ هۆشداریەكەی سەرۆك وەزیران ئەگەر بەزووی چارەسەری ئەو كێشەیە نەكرێت ئەوە سیستەمی سیاسی و كۆمەڵایەتی عێراق تووشی داڕمان دەبێت.\nبە گوێرەی راگەیاندراوی نووسینگەی سەرۆک وەزیرانی عێراق، لە کۆبوونەوەی دوێنێی ئەنجومەنی وەزیران مستەفا کازمی، سەرۆكی ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق هۆشداری لە داڕمانی سیستەمی سیاسی و کۆمەڵایەتی لە عێراق داوە، ئەگەر بەپەلە چارەسەری کێشەکان نەکرێن.\nكازمی، جەختیشی کردووەتەوە، تەنگژەی سیاسی لە عێراق پەیوەستە بە سێ پرس، ئەوانیش: دەسەڵات، پارە و گەندەڵییەوە، بۆیە لە روانگەی ئابوورییەوە کار بۆ چارەسەرکردنی ئەو کێشەیە دەکەین.\nبە گوێرەی پڕۆژە یاسا بودجە دزەپێکراوەکە، کۆی داهات بە زیاتر لە 91 ترلیۆن و 790 ملیار دینار خەمڵێندراوە، هەروەها نرخی بەرمیلێک نەوت بە 42 دۆلار دیاریکراوە، کە خەرجییەکان بە زیاتر لە 150 ترلیۆن دینار خەمڵێندراوە، کۆی کورتهێنان لە بودجەکە دەگاتە 58 ترلیۆن و 260 ملیار دینار.\nلەبارەی پشكی ھەرێمی كوردستان عه‌لی عه‌للاوی، وه‌زیری دارایی عێراق له دیمانه‌یه‌كی رۆژنامه‌وانیدا رۆژی شەممە 19/12/2020، رایگه‌یاند: له‌گه‌ڵ هه‌رێمی كوردستان له‌سەر پڕۆژه‌یاسای بودجه‌ی 2021 گه‌یشتوونه‌ته رێككه‌وتن.\nعه‌لی عه‌للاوی گوتیشی، ئه‌و شانده‌ی هه‌رێمی كوردستان كه ئێستا له به‌غدایه، گفتوگۆ له باره‌ی شایسته داراییه‌كانی ساڵی 2020 ده‌كه‌ن.\nوه‌زیری دارایی عێراق ئاشكراشی كرد، دۆخی دارایی عێراق مه‌حاڵه هاوشێوه‌ی رابروو به‌رده‌وام بێت، ئه‌گه‌رێكی زۆر هه‌یه كه دوای شه‌ش یان حه‌وت مانگی دیكه یه‌ده‌گی بانكی ناوه‌ندی نه‌مێنێت، بۆیه هه‌ر ده‌بێت رێوشوێن بۆ چاكسازی بگیرێته‌به‌ر.\nهاوكات ئاماژەی بەوەشكرد كە دوێنێ شەممە بانكی ناوەندی عێراق "نرخی یه‌ك دۆلار به‌رامبه‌ر به 1450 دینار جێگیر كرد".\nئەم هەواڵە 628جار خوێندراوەتەوە


ڕۆژی سێشەممە ١٣ی جۆزەردان، چەندین ماشینی هێزە نیزامییەکان بە چەکی سووک و نیوەقورسەوە هێرشیان کردە سەر گوندی "چەکۆ"ی شاری سەردەشت و لەگەڵ خەڵکی ئەو گوندەدا تووشی شەڕ و تێکەڵچوون بوون.\nبە وتەی سەرچاوەیەکی ئاگادار، هێزە نیزامییەکانی حکوومەت لەو هێرشەدا بۆ سەر گوندی چەکۆی سەردەشت، هەوڵی دەسبەسەرداگرتنی شتومەکی کاسبکارانی خەڵکی ئەو گوندەیان دا.\nئەو سەرچاوەیە هەورەها ئەوەشی خستەڕوو، هێزە نیزامییەکان بە بیانووی شتومەکی قاچاخ، بە چەندین ماشین نیزامییەوە ڕژانە نێو ئەو گوندەوە و هەوڵی دەسبەسەرداگرتنی شتومەک و ئەسپی کاسبکارانیان داوە.\nئەو سەرچاوەیە هەروەها دەڵێت: "لە ئەنجامی ئەو هێرشە، هاووڵاتییانی دانیشتووی گوندی چەکۆ، لەگەڵ هێزە نیزامییەکان تووشی شەڕ و تێکەڵچوون بوون و ئیزنی دەسبەسەرداگرتنی شتومەک و ئەسپی کاسبکارانیان بە هێزە نیزامییەکانی حکوومەت نەدا".\nئەو سەرچاوەیە لە کۆتاییدا، ڕایگەیاند: "هێزە نیزامییەکان هەڕەشەیان لە دانیشتووی ئەو گوندە کردووە لە ئەگەری هێنانی شتومەکی قاچاخ، لەگەڵ کێشەی دادوەری بەرەڕوو دەبنەوە".


19/01/2020 642 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nسەركردەیەكی عێراقی دەڵێت: رای گشتی شەقام لەگەڵ موقتەدا سەدری سەرۆكی رەوتی سەدر نییە، بۆیە خۆپیشاندانی ملیۆنی بۆ دەركردنی هێزەكانی ئەمریكا لەعێراق بارودۆخەكە ئاڵۆزتر دەكات.\nسەركردەكەی حیزبی دەعوە، كە بەبیانووی هەستیاری‌و خراپی دۆخەكە داوای كرد ناوی بڵاونەكرێتەوە، بۆ شارپرێس دەشڵێت: ئەو بانگێشتەی موقتەدا سەدر سەركردەی رەوتی سەدر لەبارەی خۆپیشاندانێكی یەك ملیۆنی بۆ دەركردنی هێزەكانی ئەمریكا لەعێراق دەیكات تائێستا لەلایەن شەقام و خۆپیشاندەران رەتكراوەتەوەو خۆپیشاندەران پشتگیریناكەن.\nچەند رۆژێكە موقتەدا سەدر لەرێگەی راگەیاندنەكانی بانگەشەی ئەوە دەكات، كە خۆپیشاندانی ملیۆنی لەدژی هێزە بیانییەكان لەعێراق رێكدەخەن، كە ماوەی رابردوو پەرلەمانی عێراق بڕیاری دەركردنی ئەو هێزانەیدا.\nئەو سەركردەی حیزبی دەعوە ئاماژەی بەوەشكرد، شەقامی عێراقی و خۆپیشاندەران لەگەڵ ئەوەن لەئێستادا داواكارییەكانی ئەوان بێتەدی و حكومەتێكی بەهێز بۆ عێراق دروست بكرێت، نەك خۆپیشاندانی ملیۆنی بۆدەركردنی هێزی ئەمریكا لەعیراق.\nوتیشی: ئەگەر بێت و سەدر خۆپیشاندانی ملیۆنی بكات، ئەگەری ئەوە هەیە پشێویی و ئاڵۆزی زیاتر روو لەعێراق بكات.\nماوەیەكە لەزۆربەی ناوچەكانی عێراق خۆپیشاندان بەرێوەدەچێت، كە خۆپیشاندەران داوای گۆڕانكاری لەحكومەت‌و ئەنجامدانی چاكسازی دەكەن.


وەک پێداچوونەوەی ٠٨:٥١، ٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩ (بینینی سەرچاوە)\nھێڵی ٤٤٠: ھێڵی ٤٤٠:\n* <tt>button</tt> - دوگمەیەکە، بەڵام ئەم زانیاری نێو فۆڕمەکە نانێرێت بۆ ڕاژە، بەڵکو پێوسیتە بە سکریپتێکی وەک جاڤاسکریپتەوە ببەسرێتەوە بۆ کارپێکردنی ڕاستەوخۆی سکریپتەکە.\n* <tt>image</tt> - دوگمەیەکی ناردنە وەک <tt>submit</tt> بەڵام بە وێنە.\n* hidden - خانەیەکی شاراوەیە کە بەکارهێنەر نایبینێت. بەزۆری بەکاردێت کاتێک فۆڕم لە چەند پەڕەیەک پێکهاتووە و پێویستە زانیارییەکانی پەڕەی یەکەم پاشەکەوتبکرێن و هەڵبگیرێن بۆ پەڕەکانی تر.\nوەک پێداچوونەوەی ٠٨:٥١، ٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٠٨:٥١ی ٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩ نوێ کراوەتەوە.


خولی پاڵەوانەکانی ئەوروپا - بایێرن میونیش vs ئاندەرلەخت - Soccer - Yariga - Results, fixtures, tables and statistics\nچێڵسی vs. قەرەباگ بەنفیکا vs. سسکا مۆسکۆ ئۆڵیمپیاکۆس پیرایوس vs. سپۆرتین سی پی سەڵتیک vs. پاریس سان جێرماین ڕۆما vs. ئاتلەتیکۆ مەدرید بایێرن میونیش vs. ئاندەرلەخت ئاڕ بی لایپزیگ vs. مۆناکۆ ڕیاڵ مەدرید vs. ئاپۆیل ماریبۆر vs. سپارتاک مۆسکۆ لیڤەرپوڵ vs. سێڤییا\nبایێرن میونیش vs ئاندەرلەخت 3-0\nڕۆبێرت لێڤاندۆڤسکی (PG) 12'\nتیاگۆ ئەلکانترا (G) 65' (دروستکرا لە لایەن: J. Kimmich)\nJ. Kimmich (G) 90' (دروستکرا لە لایەن: جێرۆم بواتینگ)\nU. Spajić (SER)\n'26 بۆ D. Appiah\n'78 بۆ تۆماس مۆلەر\n'77 بۆ جێرۆم بواتینگ\n'59 بۆ H. Onyekuru\n'85 بۆ K. Coman\nئە. چیپیسیو (ROU)\n'84 بۆ هـ. حەڕباوی\nئی. ئۆبرادۆڤیج (SER)\n'26 بۆ A. Najar\n'59 بۆ N. Stanciu\n'77 بۆ خاڤی مارتینێز\n'78 بۆ فرانک ڕیبێری\nهـ. حەڕباوی (TUN)\n'84 بۆ Ł. Teodorczyk\n'85 بۆ ج. رۆدریگێز\n6 تیاگۆ ئەلکانترا 65'\n7 فرانک ڕیبێری 11'\n9 ڕۆبێرت لێڤاندۆڤسکی 12'\n24 C. Tolisso 74'\n32 J. Kimmich 90'\n1 M. Sels گ\n10 N. Stanciu 53'\n11 ئە. چیپیسیو\n20 S. Kums 11'\n25 A. Trebel 22'\nڕاهێنەر: R. Weiler\n17 جێرۆم بواتینگ بۆ خاڤی مارتینێز 77'\n25 تۆماس مۆلەر بۆ فرانک ڕیبێری 78'\n29 K. Coman بۆ ج. رۆدریگێز 85'\n23 F. Boeckx گ\n9 H. Onyekuru بۆ N. Stanciu 59'\n12 D. Appiah بۆ A. Najar 26'\n37 ئی. ئۆبرادۆڤیج\n99 هـ. حەڕباوی بۆ Ł. Teodorczyk 84'\n28/04/18 BUN بایێرن میونیش 4 - 1 ئینتراخت فرانکفورت بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n29/04/18 FDA ئاندەرلەخت 3 - 1 سپۆرتین چارلێرۆی بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n06/05/18 FDA کڵەب بروگی 1 - 2 ئاندەرلەخت بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n10/05/18 FDA ئاندەرلەخت 1 - 3 ستاندارد لیگ بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n13/05/18 FDA جێنت 1 - 0 ئاندەرلەخت بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n20/05/18 FDA ئاندەرلەخت 1 - 2 جێنک بینینی ڕووداوەکان زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n22/06/18 CLF RWDM 19 : 30 ئاندەرلەخت زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n23/06/18 CLF هێیست 19 : 00 ئاندەرلەخت زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n29/06/18 CLF پاوک 18 : 00 ئاندەرلەخت زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n06/07/18 CLF ئێس ڤی ڕۆسێلار 18 : 00 ئاندەرلەخت زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە\n20/07/18 CLF وێستێرلۆ 19 : 30 ئاندەرلەخت زانیاری زیاتر لەسەر ئەم یارییە


جۆره‌كانى رایگشتى – رۆژنامه‌وانی\nرۆژنامه‌وانى: كتێبى بنه‌ما تيۆرييه‌كانى رايگشتى و راگه‌ياندن، رۆڵى میدیاكان له دروستكردنى رایگشتیدا، له نووسينى لێكۆڵه‌رى بوارى ميديا مه‌جيد ساڵحه و به‌هۆى گرنگى باسه‌كانى كتێبه‌كه‌يه‌وه، به سوپاسه‌وه، له وێبلاگى تايبه‌تى نووسه‌ره‌وه باسه‌كانى ئه‌و كتێبه لێره‌دا بڵاو ده‌كه‌ينه‌وه. له‌م به‌شه‌دا، كه به‌شى دووه‌مى كتێبه‌كه‌يه، نووسه‌ر باسى له جۆره‌كانى رايگشتى كردووه و له باره‌ى هه‌ر يه‌كه‌شيانه‌وه زانيارى به گوێره‌ى ئه‌ندازه‌ى پێويست بۆ روونكردنه‌وه‌ى مه‌به‌ست خستووه‌ته‌ڕوو.\nبه‌شى دووه‌مى كتێبه‌كه:\nپاش ئه‌وه‌ى له‌ماناو پێناسه‌كانى رایگشتى تێگه‌یشتین، به‌پێویستى ده‌زانین باس له جۆره‌كانى رایگشتى بكه‌ین، به‌ر له هه‌ر شتێك ئێمه‌ئێستا ده‌زانین راى تاكه كه‌س جیاوازیه‌كى زۆرى هه‌یه له‌گه‌ڵ رایگشتى. له‌پێش هه‌موو جیاوازییه‌كاندا واده‌خوازێ ئاماژه به‌وه بده‌ین كه‌وا راى تاكه‌كه‌س ده‌بێ به‌دوو جۆره‌وه: (را)یه‌ك كه‌په‌یوه‌نده به‌كاروبارى تایبه‌ت به‌كه‌سه‌كه خۆیه‌وه. جۆره‌كه‌ى تریشیان بریتیه له‌و (را) تاكه‌كه‌سیه‌ى كه‌گرێ دراوه به‌مه‌سه‌له گشتیه‌كانه‌وه. واته تێڕوانینى كه‌سه‌كه بۆ رووداوو مه‌سه‌له گشتیه‌كان. پسپۆڕانى بوارى رایگشتى، له‌ریزكردنى رایگشتیدا چه‌ندین جۆر پۆڵێن كردنیان داناوه، به‌ڵام هه‌ر هه‌مویان كۆمه‌ڵێخاڵى هاوبه‌شیان تێدایه كه‌له‌سه‌ر هێڵێكى هاوته‌ریب رێكیان ده‌خات. دیارترین پۆڵێن كردن پێى وایه رایگشتى ده‌كرێت به‌سێ جۆرى سه‌ره‌كى و كۆمه‌ڵێ جۆرى لاوه‌كیه‌وه:\n1-رایگشتى، به‌پێى شوێنى بڵاوبوونه‌وه‌ى.\n2-رایگشتى، به‌پێى كاتى بڵاوبوونه‌وه‌ى.\n3-رایگشتى به‌پێى ده‌ركه‌وتن و شاراوه‌یى.\nیه‌كه‌م: رایگشتى به‌پێى شوێنى بڵاوبوونه‌وه‌ىشوێنى جوگرافى و پیشه‌و چین و توێژ پێكهێنه‌رى ئه‌م جۆره‌ن له‌رایگشتى و ده‌بێت به‌م به‌شانه‌وه:\nأ- رایگشتى ناوچه‌یى:\nئه‌مه ئه‌و راگشتیانه ده‌گرێته‌وه كه‌له سنورى وڵاتێك یان هه‌رێمێكى دیاریكراودا سه‌باره‌ت به‌كێشه‌یه‌ك دروست ده‌بێ. جۆروشێوازى ده‌ربڕینى ئه‌م جۆره رایه، به‌پێى ئه‌و كێشانه‌و كۆسپانه‌ى كه‌له‌چوارچێوه‌ى ئه‌و سنوره‌دا ده‌ژین ده‌گۆڕێ. له‌خواره‌وه باس له‌سێ جۆر رایگشتى ناوچه‌یى ده‌كه‌ین:\nوه‌ك ده‌زانین هه‌ر حزبه و كۆمه‌ڵێ ئه‌ندامى هاوئامانج و هاوبه‌رژوه‌ندى له‌ده‌ورى خۆى كۆكردۆته‌وه‌و به‌ده‌یان دۆست و لایه‌نگریش پشتیوانى لێده‌كه‌ن.\nئه‌م ئه‌ندام و دۆست و لایه‌نگرانه‌ش زۆرجار راى هاوبه‌شیان سه‌باره‌ت به‌رووداوه سیاسى و كۆمه‌ڵایه‌تى و ئابوریه‌كان ده‌بێ. ئه‌م جۆره راى گشتییه به‌وه ده‌ناسرێ كه‌دیسپلینى تێدایه‌و له‌لایه‌ن سه‌ركردایه‌تى حزبه‌كانه‌وه به‌رنامه‌ى بۆ داده‌ڕێژرێت.\nسروشتى ئه‌م جۆره راى گشتییه له‌وه‌دایه كه زیاتر گرنگى به‌و كێشه‌و گرفتانه ده‌دات كه‌به‌لاى ئه‌ندامانى سه‌ندیكایه‌كى دیاریكراو (پزیشكان-كرێكاران، خوێندكاران) مایه‌ى گرنگى پێدانه، ئه‌م جۆره له رایگشتى له‌ڕواڵه‌تدا له‌راى حیزبى ده‌چێ.\nكۆمه‌ڵێ كه‌س كاتێك به‌رژوه‌ندییه‌كى هاوبه‌ش كۆیان ده‌كاته‌وه ورایه‌كى گشتى هاوبه‌شیان سه‌باره‌ت به‌دیارده یان رووداوێك لا دروست ده‌بێ، له‌وانه‌یه ئه‌و كۆمه‌ڵه كه‌سه له‌رووى ئاینى یان ئایدۆلۆژى یان باوه‌ڕ یه‌ك بگرنه‌وه. وه‌ك رایگشتى كلدانیه‌كان یان كاكه‌ییه‌كان.\nب/ رایگشتى هه‌رێمایه‌تى:\nزۆرجار واده‌بێ چه‌ند گه‌لێكى هاوسنورى یه‌كتر رایه‌كى گشتى هاوبه‌شیان سه‌باره‌ت به‌رووداوێك ده‌بێ كه‌به‌رژوه‌ندى هه‌موویانى تێدایه.\nنمونه‌ى ئه‌م جۆره رایگشتییه زۆره‌و لێره‌دا ده‌كرێ ئاماژه به‌چه‌ند نمونه‌یه‌كى نزیك بده‌ین. ساڵى 1998 بوومه‌له‌رزه‌یه‌كى توند توركیاى گرته‌وه‌و كاره‌ساتێكى مرۆیى گه‌وره‌ى لێكه‌وته‌وه.\nوڵاتانى دراوسێى توركیا به‌یۆنانى كۆنه دوژمنى توركیاشه‌وه هاوسۆزیه‌كى زۆریان بۆ گه‌لى توركیا نواند. هه‌روه‌ها سیسته‌مى ئه‌پارتاید له‌ئه‌فریقاى باشور، رایه‌كى گشتى له‌وڵاتانى ئه‌فریقایىدا سه‌باره‌ت به‌و كاره‌ساته مرۆییه ره‌گه‌ز په‌رستیه دروست كردبوو.\nپ/ رایگشتى جیهانى:\nمه‌به‌ست له‌رایگشتى جیهانى یان نێونه‌ته‌وه‌یییه، نه‌ك حكومه‌ته‌كان زۆرجار كێشه‌یه‌ك له‌جێگه‌یه‌كى دونیادا رووده‌دات و ده‌بێته مایه‌ى گرنگى پێدانى رایگشتى جیهانى. به‌زۆرى ئه‌م جۆره رایه بۆ پشتیوانى مافى مرۆڤ و دژایه‌تى كردنى شه‌ڕو پێكدادانه، هه‌رچه‌نده هه‌ندێ جار كێشه‌یه‌كى وه‌ك پیس بوونى ژینگه و كون بوونى چینى ئۆزۆنیش رایگشتى دروست ده‌كه‌ن. لێره‌دا پێویسته وه‌ك نمونه ئاماژه به‌و هه‌موو خۆپیشاندانانه بكه‌ین كه‌دژ به هه‌ڵگیرسانى شه‌ڕى رزگاركردنى عێراق سازكران.\nدووه‌م: رایگشتى به‌پێى كاتى بڵاوبوونه‌وه‌ى:\nرایگشتى به‌پێى به‌رده‌وامى و كاتى بڵاوكردنه‌وه‌ى ده‌كرێت به‌م به‌شانه‌وه:\nا- رایگشتى هه‌میشه‌یى:\nبه‌شێوه‌یه‌كى سه‌ره‌كى ئه‌م جۆره راى گشتییه په‌یوه‌سته به كێشه نه‌ته‌وه‌یى و نیشتمانیه‌كانه‌وه و كار له‌ژیانى سیاسى و راگه‌یاندنه‌كان ده‌كات.\nده‌كرێ وه‌ك نمونه باس له‌كێشه‌ى ئه‌نفالكراوه‌كان و كه‌ركوك بكرێت كه‌ده‌چنه چوارچێوه‌ى ئه‌م جۆره راى گشتیه‌وه. ئه‌م جۆره راى گشتیه تاكو چاره‌سه‌ركردنى یه‌كجارى كێشه‌كه به‌رده‌وامى ده‌بێ و هه‌ندێ جار ده‌بێته باوه‌ڕێكى نه‌گۆڕ له‌لاى ئه‌و خه‌ڵكانه‌ى كه‌كێشه‌كه‌یان به‌لاوه گرنگه‌و ره‌نگه له‌نه‌وه‌یه‌كه‌وه بگاته نه‌وه‌یه‌كى تر.\nله‌ئه‌نجامى ده‌ركه‌وتنى كێشه یان رووداوێكى له‌ناكاوجۆرێك له‌رایگشتى دروست ده‌بێ كه‌به‌چاره‌سه‌ربوون یان نه‌مانى كاریگه‌رى كێشه‌و رووداوه‌كه ئه‌و جۆره رایه‌ش كۆتایى پێ دێت.\nهه‌ندێك له‌وجۆره رایه چه‌ند سه‌عاتێك ده‌خایه‌نێ. وه‌ك تیرۆركردنى سه‌ركرده‌یه‌ك یان رودانى بوومه له‌رزه‌یه‌ك یان لافاوێك. پ-رایگشتى رۆژانه: رایه‌كى گۆڕاوو بزۆكه وپه‌یوه‌سته به‌گۆڕانكارییه سیاسی و ئابورییه گۆڕاوه‌كان و هۆیه‌كانى راگه‌یاندن رۆڵى سه‌ره‌كى له‌دروست بونى دا ده‌گێڕن.\nسێیه‌م: رایگشتى به‌پێى ده‌ركه‌وتن و شاراوه‌ی:\nئه‌م جۆره راى گشتییه ده‌بێت به‌دوو به‌شه‌وه كه‌بریتین له:\nا- رایگشتى ئاشكرا:\nبریتییه له‌و رایه‌ى كه‌خه‌ڵك به‌بێ هیچ سانسۆرو ترس و دڵه راوكێیه‌ك به‌شێوه‌یه‌ك له‌شێوه‌كان ده‌رى ده‌بڕن و زیاتر له‌و وڵاتانه‌دا باوه‌كه دیمۆكراسى و ئازادى راده‌ربڕین بۆ ئه‌ندامه‌كانى كۆمه‌ڵگا دابین كراوه.\nهاووڵاتیان ده‌توانن به‌پێى ئه‌و یاسایه‌ى كه له‌وڵاته‌كه‌یاندا به‌رقه‌راره به‌شێوه‌كانى نوسین، خۆپیشاندان، كۆرگێڕان، سیمینار، مانگرتنى گشتى ته‌عبیر له‌هه‌ڵوێستى خۆیان به‌رامبه‌ر به‌كێشه‌و رووداوه‌كان بكه‌ن.\nله‌زۆربه‌ى وڵاتانى ئیسلامى وعه‌ره‌بیه‌كاندا سیسته‌مى حوكمى تاك ره‌وى و تۆتالیتارى فه‌رمانڕوایه‌و گه‌لانى ئه‌و وڵاتانه له‌مافى ده‌ربڕینى راى خۆیان بێ به‌ش كراون.\nبۆیه ئه‌و رایه له‌ناخیاندا په‌نگ ده‌خواته‌وه و وه‌ك رایه‌كى گشتى شاراوه ده‌مێنێته‌وه تاكو بوارێكى بۆ ده‌ڕه‌خسآ بۆ ده‌ربڕین وه‌ك چۆن ساڵى 1991 له‌كوردستان و باشورى عێراقدا رویدا.\nهه‌روه‌ها ده‌كرێ رووداوه‌كانى 9/4/2003 شاره‌كانى عێراق به‌رامبه‌ر به‌حوكمى سه‌رۆكى پێشوى عێراق له‌چوارچێوه‌ى ئه‌م رایه بێته ژماردن.\nPrevious: بنه‌ما تیورییه‌كانى رایگشتى و راگه‌ياندن\nNext: پێكهێنه‌ره‌كانى رایگشتى


ژیاننامەی جەیمس مەدیسۆن ٤ (خولەکانی سەرۆکایەتی ١٨٠٩ بۆ ١٨١٧) – History Of Kurdistan\nHome / مێژووى جیهان / ژیاننامەی جەیمس مەدیسۆن ٤ (خولەکانی سەرۆکایەتی ١٨٠٩ بۆ ١٨١٧)\ndidar othman 2016-06-13\tمێژووى جیهان, مێژووى گشتى لێدوان نووسین ناچالاککراوە لە ژیاننامەی جەیمس مەدیسۆن ٤ (خولەکانی سەرۆکایەتی ١٨٠٩ بۆ ١٨١٧) 2,306 Views\nجەیمس مەدیسۆن، کە پیاوێکی کورتەباڵا و دموچاو لۆچایی بوو، لە کاتی دەستبەکاربوونیدا وەک سەرۆککۆماری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بە کەسێکی بەتەمەن و کۆنەکار دەردەکەوت؛ واشینتۆن ئیرڤینگ ئەوی وەک «سێوێکی بچووکی پێگەییو» پێناسە دەکرد. بەڵام سەرەڕای هەموو کەموکورتییەکانی مەدیسۆن لە رووی خوێن شیرینی و سەرنج راکێشیی سیمایدا، خێزانە خرپن و خۆش ئەندامەکەی، دۆڵی، بە گەرموگوڕی و بزەکانی تۆڵەی بۆ هاوسەرەکەی کردبۆوە. هەر دۆڵیش بوو کە ببووە هەوێنی خۆشبوونی کۆبوونەوەکان لە واشینتۆن.\nمەدیسۆن لە ساڵی ١٧٥١ لە دایک بوو، وە لە ناوچەی ئۆرینج کاونتی لە ڤیرجینیا گەورە بوو. لە زانکۆی پرینستۆن (کە ئەو کات پێی دەوترا کۆلێژی نیوجێرسی) خوێندی. وەک خوێندکارێکی بەشی مێژوو و دەوڵەتداری و هەروەها کەسێک کە خوێندنەوەی باشی لە بەشی یاسا هەبوو، لە داڕشتنی یاسای بنەڕەتیی ڤیرجینیا لە ساڵی ١٧٧٦ بەشدارییەکی کارای هەبوو، وە دواتر لە کۆنگرەی کۆنتینێنتاڵ خزمەتی بەرچاوی پێشکەش کرد و سەرکردە و رێبەرێکی دیاری ناو ئەنجومەنی ڤیرجینیا بوو.\nکاتێک لێژنەکانی نوێنەر بۆ کۆنوانسیۆنی یاسای بنەڕەتی لە فیلادێلفیا کۆ بوونەوە، مادیسۆنی ٣٦ ساڵان چەندین جار و بە شێوەیەکی کاریگەر بەشداری مشتومڕ و دیبەیتەکانی کۆنوانسیۆنەکە کرد.\nمەدیسۆن بە نووسینی وتارەکانی فێدڕاڵیستەکان، هاوڕێ لەگەڵ ئەلیکساندر هەمیلتۆن و جۆن جەی، توانی رۆڵێکی یارمەتیدەرانەی باش لە پەسند کردنی یاسای بنەڕەتی بگێڕێت. لە ساڵانی دواتردا، کاتێک ناوی مەدیسۆن وەک «باوکی یاسای بنەڕەتی» دەهێنرا، ئەو رەخنە و ناڕەزایی خۆی دەردەبڕی و ئاماژەی بەو راستییە دەدا کە ئەو بەڵگەنامەیە «لە دایکبووی تەنیا یەک مێشک نەبووە»، بەڵکوو « زۆر مێشک و زۆر دەست کاریان تیادا کردووە».\nلە کۆنگرەدا، رۆڵی کاریگەری هەبوو لە داڕشتنی پرۆژەیاسای مافەکان و بە یاسایی کردنی یاسا و رێساکانی داهات. لە ئەنجامی رێبەرایەتی ئەو لە دژایەتی کردنی پێشنیارە داراییەکانی هامیڵتۆن، پارتی کۆمارییەکان، یا خود جێفرسۆنییەکان، بەردەوام لە پەرەسەندن و گەشەکردندا بوو. ئەو دژایەتییەش لەوەوە سەرچاوەی دەگرت کە مەدیسۆن پێی وابوو ئەو پێشنیارانە سامان و دەسەڵاتێکی ئێجگار زۆری بە دامەزراوە ماڵییەکانی باکوور دەبەخشی.\nکاتێک وەک وەزیری دەرەوە لە کابینەکەی سەرۆک کۆمار جێفرسۆن کاری دەکرد، دژی چوونە ناو شەڕەوە بوو بەرامبەر فەڕەنسا و بەڕیتانیا کە دەست بە سەرداگرتنی باخیرەکانی ئەمریکا لە لایەن ئەو دوو وڵاتەوە پێچەوانەی یاسا و رێسا نێودەوڵەتییەکان بوو. جۆن راندۆڵف تانەی لە ناڕەزایەتییەکانی مەدیسۆن دەداو وەک « نامیلکەیەکی پڕ مقۆ مقۆ کە لە دژی هەشت سەد کەشتیی شەڕ، فڕێ درایە گۆڕێ» پێناسەی دەکرد.\nسەرەڕای یاسا ناخۆشەویستەکەی گەمارۆکانی ساڵی ١٨٠٧، کە نە تەنیا نەیتوانی هیچ گۆڕانکارییەک لە هەڵسوکەتی وڵاتانی تێوەگلاو لە شەڕدا بێنێتە ئاراوە بەڵکوو ببووە هۆی سستبوونی چالاکی ئابووری لە ویلایەتە یەکگرتووەکان، مەدیسۆن لە ساڵی ١٨٠٨دا وەک سەرۆک‌کۆمار هەڵبژێردرا. پێش ئەوەی جڵەوی دەسەڵات بگرێتە دەست، یاسای گەمارۆکان پووچەڵ کرابۆوە.\nلە ماوەی ساڵی یەکەمی دەسەڵاتداری مەدیسۆندا، ویلایەتە یەکگرتووەکان ئەنجامدانی کاری بازرگانی لەگەڵ هەر دوو وڵاتی بەڕیتانیا و فەڕەنسا قەدەغە کرد؛ پاشان لە مانگی مەی ساڵی ١٨١٠، کۆنگرە دەسەڵاتی ئەنجامدانی بازرگانی لەگەڵ هەر دوو وڵات پێدا کە داوای لە سەرۆک کۆمار دەکرد ئەگەر هەر کام لەو دوو وڵاتە، هەڵوێستیی مافەکانی بێلایەنەی ئەمریکای پەسند کرد، ئەوا بازرگانیکردن لەگەڵ وڵاتەکەی دیکە قەدەغە بکات.\nناپیلیۆن خۆی وا دەرخست کە پێڕەوی لەو مەرجانە دەکات. بۆیە لە کۆتایی ساڵی ١٨١٠، مەدیسۆن دۆخی مامەڵە نەکردن لەگەڵ بەڕیتانیای گەورەی راگەیاند. تەنانەت لە ناو کۆنگرەدا، هەندێک لە ئەندامە گەنجەکانی وەک هێنڕی کلەی و جۆن سی. کەلهاون کە بە «هەڵۆکانی شەڕ» ناویان دەرکردبوو، بەردەوام گوشاری زیاتریان دەخستە سەر سەرۆک‌کۆمار بۆ ئەوەی سیاسەتێکی شەڕکەرانەتر و هێرشبەرانەتر بگرێتە بەر.\nگوشار خستنە سەر دەریاوانانی ئەمریکا و هەروها دەست بە سەرداگرتنی باری ئەمریکایی لە لایەن بەڕیتانیاوە، وای لە مەدیسۆن کرد تەسلیمی زەخت و گوشارەکانی «هەڵۆکانی شەڕ» بێت و لە ئاکامدا، لە رۆژی یەکەمی ژوئەنی ساڵی١٨١٢، داوای لە کۆنگرە کرد شەڕ رابگەیەنێت.\nگەلی تازەپێگەیشتووی ئەمریکا ئامادەی شەڕ نەبوون؛ هێزەکانی ئەمریکا تووشی لێدان و شکستێکی گەورە هاتن. بەریتانییەکان چوونە ناو واشینتۆن و ئاگریان لە کۆشکی سپی و باڵەخانەی کۆنگرە بەردا.\nبەڵام چەند سەرکەوتنێکی دەریایی و سەربازیی بەرچاو، کە بە باڵادەستیی ژەنڕال ئەندرو جاکسۆن لە ویلایەتی نیو ئۆرڵینز گەیشتنە لووتکە، ئەو باوەڕەی لای گەلی ئەمریکا دروست کرد کە شەڕی ١٨١٢ بۆ ئەوان سەرکەوتنێکی مەزن بوو. ئەو باوەڕەش، شەپۆلێکی بەرفراوانی ناسیۆناڵیزمی لێکەوتەوە. فێدڕاڵیستەکانی ئینگلیستانی نوێ کە دژایەتی خۆیان بۆ شەڕەکە راگەیاندبوو – وە تەنانەت باسوخواسی جیابوونەوەشیان هێنابووە گۆڕێ – بە تەواوی لەبەر چاوی خەڵکی کەوتن و بیروڕاکانیان رەت کرایەوە کە فێدڕاڵیزم وەک پارتێکی نەتەوەیی بوونی نەما.\nلە کاتی خانەنشینبوونی لە مۆنتپیلیەر، موڵک و سامانەکەی خۆی لە ئۆرینج کاونتی لە ڤیرجینیا، بە راشکاوی دژی کاریگەرییە خراپەکانی مافە زیادەکانی ویلایەتەکان گوتارێکی پێشکەش کرد کە لە ماوەی دە ساڵەی ١٨٣٠دا، هەڕەشەی لێکترازان و هەڵوەشانەوەی یەکیەتیی فێدڕاڵی لێکەوتەوە. مەدیسۆن لە نووسراوێکیدا کە دوای مردنی لە ساڵی ١٨٣٦دا کرایەوە ئاماژە بەوە دەدات: « ئەو ئامۆژگارییەی کە لە ناخی دڵمەوە و بەو پەڕی باوەڕپێبوونمەوە دەمەوێت بیکەم ئەوەیە کە یەکیەتیی ویلایەتەکان رێزی لێ بگیرێت و بۆ هەتا هەتایە بهێڵدرێتەوە».\nله ژماره ٦٤٣ ی رۆژنامه‌ی “کوردستان”دا بڵاو بۆته‌وه\nPrevious ژیاننامەی جەیمس مۆنڕۆ (خولەکانی سەرۆکایەتی ١٨١٧ بۆ ١٨٢٥)\nNext ژیاننامه‌ی تۆماس جێفرسۆن (٣)


https://1baiser.com ئایا ململانێی سوننى- شیعى دیاریكه‌رى سیاسه‌تى ڕۆژهه‌ڵاتى ناوه‌ڕاسته؟ |\nHome ڕاپۆرت ئایا ململانێی سوننى- شیعى دیاریكه‌رى سیاسه‌تى ڕۆژهه‌ڵاتى ناوه‌ڕاسته؟\nئایا ململانێی سوننى- شیعى دیاریكه‌رى سیاسه‌تى ڕۆژهه‌ڵاتى ناوه‌ڕاسته؟\nوەرگێڕانی: بێستوون حسێن\nله‌م ڕۆژانه‌دا وه‌زیرى به‌رگرى سعوودییه كه له هه‌مان كاتدا جێگرى جێنشینی، محه‌مه‌د بن سه‌لمانه، ڕایگه‌یاند كه گه‌شه‌سه‌ندنى په‌یوه‌ندیى وڵاته‌كه‌یان له‌گه‌ڵ ئێران مه‌حاڵ بوو له‌گه‌ڵ ورووژاندنى ئه‌م پرسیاره سه‌رسووڕهێنه‌ره: ״چۆن ده‌توانى دیالۆگ له‌گه‌ڵ ڕژێمێك بكه‌ى كه له‌سه‌ر ئایدۆلۆجیای توندڕه‌وى بنیات نراوه… كه ئه‌وان پێویسته كۆنتڕۆڵى خاكى موسڵمانان بكه‌ن و مه‌زهه‌بى جه‌عفه‌رى دوانزه ئیمام بڵاو بكه‌نه‌وه له جیهانى موسڵماناندا؟״ ئاماژه‌كردن بۆ مه‌زهه‌بى جه‌عفه‌رى دوانزه‌ئیمامى ڕێگایه‌كى تره بۆ وتنى مه‌زهه‌بى شیعه كه لقێكه له ئیسلامى پراكتیكراو له ئێران.\nله‌گه‌ڵ پرسیاره به‌لاغییه‌كه‌ى بن سه‌لمانى كوڕى پادشای سعوودییه، هه‌موو ئه‌و ده‌نگۆیانه‌ى نه‌هێشت كه باسیان له‌وه ده‌كرد ده‌شێت جه‌نگى ساردى نێوان دوو هێزه‌كه‌ى كه‌نداوى فارس به‌ره‌و توانه‌وه بچێت. بۆ یه‌كه‌م جار له دواى دوو ساڵ، ئێرانییه‌كان ڕێگه‌یان پێدرا بۆ به‌شداریكردن له فه‌ریزه‌ى حه‌ج، به‌جێهێنانى ئه‌ركى حه‌ج له مه‌کكه كه له‌سه‌ر هه‌موو موسڵمانێك پێویسته. سه‌ركرده‌كانى كوەیت– یه‌كێك له شه‌ریك و هاوپه‌یمانه بچووكه‌كانى سعوودییه له ئه‌نجوومه‌نى هاریكاریى كه‌نداو، به جددى كار ده‌كات بۆ كه‌مكردنه‌وه‌ى گرژییه‌كانى نێوان تاران و ڕیاز. وا پێ ده‌چێت كه ئه‌میره‌كانى كوەیت هه‌وڵه‌كانیان سه‌ربه‌خۆیانه بووه. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا ئاماده‌بوونى ئێرانییه‌كان له حه‌جى ساڵانه جێگه‌ى باسه، چونكه به ته‌نها 500 له حاجییه‌كانى ئێران به هۆى تێكڕژانى ژماره‌یه‌كى زۆر له‌وان له‌ماوه‌ى ئه‌و فه‌ریزه ئیسلامییه له 2005 چووبوون، مردن.\nوا ده‌رناكه‌وێت كه كۆتاییه‌ك هه‌بێت بۆ ململانێكانى سعوودییه‌كان و ئێرانییه‌كان، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا هه‌ردوولا به وریاییه‌وه خۆیان پاراستووه له ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ى ڕاسته‌وخۆى چه‌كدارى، به‌ڵام ململانێكانیان له‌سه‌ر حسابی ڕژانى خوێنى یه‌مه‌نییه‌كان بووه. هیچ شتێك جێگه‌ى سه‌رسووڕمان نه‌بوو ده‌رباره‌ى به‌یانه‌كه‌ى بن سه‌لمان. پیاده‌كردنی ده‌سه‌ڵات له لایه‌ن ئێرانییه‌كانه‌وه له ناوچه‌كه بووه‌ته جێگه‌ى نیگه‌رانیى بنه‌ڕه‌تی ئه‌و پێنچ كه‌سه‌ى كه فه‌رمانڕه‌واى سعوودییه ده‌كه‌ن. هه‌روه‌ها جێگه‌ى سه‌رسووڕمان نییه كه جێگرى جێنشین گوزارشتى له‌و ململانێیانه كرد له چوارچێوه‌ى ململانێیه‌كى تائیفیدا.\nبه لایه‌نى كه‌مه‌وه له ماوه‌ى یه‌ك ده‌یه‌ی ڕابردوودا، ئه‌وه‌ى پێ ده‌وترێت دابه‌شبوونى سوننى–شیعى جیاكه‌ره‌وه‌ى سه‌ره‌كیى ڕووداوه‌كانى ڕۆژهه‌ڵاتى ناوه‌ڕاست بووه بۆ شاره‌زایان و چاودێره كه‌مئه‌زموونه‌كان له ناوچه‌كه. بیرۆكه‌كه سه‌رنجڕاكێشه له دوو لایه‌نه‌وه. بۆ هه‌ندێك كه‌س پێویسته ئه‌وه بوترێت كه به لایانه‌وه ئاساییه و وا فێر بوون كه بڵێن یان بنووسن هه‌ندێك شت وه‌ك ئه‌وه‌ى كه ״دابه‌شبوونه گه‌وره‌یه‌ى نێوان سوننه و شیعه ڕووی داوه له جه‌نگى ناسراوى كه‌ربه‌لا له ساڵى 680ی زاینى.״ به‌ڵام ئه‌وه له ڕاستیدا زیاتر نزیكه له ناڕاستییه‌كى پشتگوێخراوه‌وه. به دڵنیاییه‌وه ئه‌وه له ساڵى 680ی زایینیدا بوو ڕه‌گى ئیسلامى شیعى داكوترا، كاتێك هێزه‌كانى خه‌لیفه‌ى ئومه‌وى حسین كوڕى عه‌لییان شه‌هید كرد، به‌ڵام ئه‌م ڕووداوه ناكۆكیى توندى نێوان ئه‌و دوو مه‌زهه‌به‌ى ئیسلام به‌ڕاستى ڕوون ناكاته‌وه. ئه‌وه به ده‌قیقى نه‌بوونى كۆتاییه‌ك بۆ دابه‌شبوونى سوننى–شیعى پێشنیار ده‌كات. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا، ئه‌مه به هێواشى سه‌رده‌كێشیت بۆ هۆكارى دووه‌م كه بۆچى ئه‌م بیرۆكه‌یه هێز و كاریگه‌رییه‌كى زۆرى هه‌یه له‌سه‌ر وتارى ئه‌مەریكى ده‌رباره‌ى ڕۆژهه‌ڵاتى ناوه‌ڕاست. ئه‌گه‌ر ناكۆكى هه‌بێت له نێوان سوننه و شیعه و ئه‌گه‌ر پێیان وا بێت ئه‌و ناكۆكییه ده‌ستی پێ كردووه له سرووشته‌وه، كه‌وایه ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كان ناتوانێت و ناكرێت هیچ كاردانه‌وه‌یه‌كى هه‌بێت بۆ ئه‌م دابه‌شبوونه. ئه‌گه‌ر له ڕاستیدا یه‌كێك له‌و ململانێیانه كه سه‌رهه‌ڵدانه‌كه‌ى ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ هه‌زاران ساڵ له‌مه‌وبه‌ر״– له وته‌كانى سه‌رۆكى پێشووى ئه‌مەریكا باراك ئۆباما- كه‌وایه واشنتۆن ناتوانێت شتێكى زۆر بكات ده‌ره‌باره‌ى ئه‌و توندتیژییانه و ناسه‌قامگیرییه‌ى له ئێستادا ڕۆژهه‌ڵاتى ناوه‌ڕاستى گرتووەته‌وه״.\nشیعە و سوننە دوای سەدام\nئه‌وه به‌و شێوه‌یه ئاسان نییه، به‌غدا به نموونه، هه‌رگیز شوێنێكى فره‌ئایین و فره‌كو‌لتوور نه‌بووه وه‌ك هه‌ندێك له‌وانه‌ى كه دژى داگیركردنى عێراق بوون وێنایان كردووه. به‌ڵام ئه‌وه شارێك نه‌بووه پێویستى به بنیاتنانى دیوار و به‌ربه‌ست بێت بۆ پارێزگاریكردنى سوننى–شیعى له یه‌كترى. له نێوان زۆرێك له ده‌رەنجامه بێمه‌به‌سته‌كانى پڕۆسه‌ى ئازادكردنى عێراق بریتی بوو له زه‌قكردنه‌وه و قورستركردنى جیاوازییه‌كان له نێوان كۆمه‌ڵگاى عێراقى كه تائیفى و نه‌ژادی بوو به‌ڵام به‌رجه‌سته نه‌ده‌بوو له ئاییندا. ئه‌وه زیاتر ده‌رباره‌ى سیاسه‌ت بوو كه كێبڕكێیه له‌سه‌ر كۆنتڕۆڵكردن و دابه‌شكردنى سه‌رچاوه‌كان.\nسه‌رۆكى پێشووى عێراق سوننى بوو، هه‌روه‌ك هه‌موو ئه‌و خه‌ڵكانه‌ى كه ژیانى سیاسیى عێراقیان داگیر كردبوو، له‌سه‌ر حیساب و زیانى زۆرینه‌ى شیعه بوو. له دواى داگیركردنه‌كه، ئه‌وانه‌ى هاتنه سه‌ر ده‌سه‌ڵات له عێراق شیعه بوون. به‌م شێوه‌یه شیعه‌كان هه‌ستان به لاوازكردنى بارودۆخى نوخبه سیاسى و كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كانى سوننه كه ئه‌وان له‌سه‌ریان بوو به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانیان بپارێزن له عێراقى دواى سە‌دام. هه‌ندێك له‌وان هه‌وڵیان دا زۆر به توندوتیژى ئه‌مه بكه‌ن و تۆڵه له سوننه بكه‌نه‌وه.\nكاتێك دێته سه‌ر باسى دامه‌زراندنى سیستمێكى سیاسیى نوێ، ئه‌مەریكییه‌كان یارمه‌تیده‌ر بوون له درووستكردنى سیستمێكى ئیسنى و ئایینیى خراپ كه ئه‌وان هیواخواز بوون كه ئاشتیى كۆمه‌ڵایه‌تى بپارێزێت. به‌ڵام ئه‌وه كارى نه‌كرد به‌و شێوه‌یه‌ى كه ئه‌وان ده‌یانویست، هه‌روه‌ك گرووپ و ته‌یاره نوێیه‌كان ده‌جەنگان له دژى یه‌كتر له عێراقى نوێ. ئایا ئه‌م ڕووداوانه چۆن په‌یوه‌ستن له‌گه‌ڵ جه‌نگه مێژووییه كۆنه‌كان كه له نێوان گرووپه ئیسلامییه‌كان له‌سه‌ر ده‌سه‌ڵات له نزیك كه‌ربه‌لا ڕووی داوه؟ دیاره ئه‌مه هیچ په‌یوه‌ندییه‌كى نییه به‌و ڕووداوه كۆنانه‌وه. ئه‌م ململانێ نوێیانه ده‌رباره‌ى ده‌سه‌ڵاتى سیاسییه له سه‌ده‌ى 21دا. ڕه‌نگه ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كان نه‌توانێت هیچ شتێك بكات بۆ چاره‌سه‌ركردنى ململانێ له پێناو ده‌سه‌ڵاتدا له عێراق. هه‌روه‌ها ده‌شێت ڕێگایه‌ك هه‌بێت بۆ داهاتوو، به‌ڵام سووربوونى ئه‌مەریكا له تێڕوانینه‌كانى كه ته‌حدییه‌كانى عێراق به زۆرى په‌یوه‌سته به چه‌مكى تائیفییه‌وه، وا ده‌كات زۆر قورستر بێت بۆ بیركردنه‌وه ده‌رباره‌ى چاره‌سه‌رێكى پراكتیكى.\nكێشه‌كانى تر له باره‌ی دابه‌شبوونى سوننه و شیعه، بریتییه له ده‌ستاوده‌ستكردنى ئه‌م كێشه‌یه و تێڕوانینى ده‌سه‌ڵاتداره تاكڕه‌وه‌كانى ناوچه‌كه كه ئه‌م بیرۆكه‌یه به‌كار ده‌هێنن بۆ ئامانجى سیاسیى خۆیان. زیاتر له ده‌یه‌یه‌ك له‌مه‌وبه‌ر، پاشاى ئوردن مه‌لیك عه‌بدوڵڵا هۆشدارى دا له ده‌ركه‌وتنى ״هیلالى شیعى״ كه ده‌بێته هه‌ڕه‌شه له‌سه‌ر سه‌قامگیرى ناوچه‌كه. دواتر حوسنى موباره‌ك سه‌رۆكى پێشووى میسر هه‌مان نیگه‌رانیى خۆى له‌و باره‌یه‌وه ئاشكرا كرد. له‌م دوایانه‌شدا، سعوودییه پرسه‌كه‌ى به جددى وه‌رگرتووه، له هه‌مان كاتدا بۆ لاوازكردنى به‌ره‌ى شیعى كه ڕیاز وه‌ك مه‌ترسییه‌كى گه‌وره ده‌یبینێت بۆ سه‌ر ئاسایشى خۆى. سعوودییه 1200 سه‌ربازى نارد بۆ به‌حره‌ین له 2011 له پێناو كپكردنه‌وه‌ى ڕاپه‌ڕینه‌كه له دژى خێزانى فه‌ڕمانڕه‌وا ئه‌ل خه‌لیفه، كه سعوودییه پێى وا بوو ئه‌مه بریکارەکانی ئێران به‌م كاره هه‌ڵده‌ستن. دواتریش سعوودییه چووه نێو جه‌نگێكى دۆڕاو له یه‌مه‌ن له‌سه‌ر بنه‌ماى ئه‌وه‌ى كه تاران چه‌ند لقێكى شیعیى نێوده‌وڵه‌تى له یه‌مه‌ن ئاڕاسته ده‌كات له پێناو ڕووخاندنى حكوومه‌ته‌كه‌ى عبد ربه منصور هادى.\nڕوونه كه ئێران ده‌یه‌وێت كاریگه‌رى و نفووزى خۆى له ڕۆژهه‌ڵاتى ناوه‌ڕاستدا به‌هێز و فراوان بكات، به‌ڵام ئه‌وه‌ى كه سعوودییه قه‌ناعه‌تى پێیه‌تى و ئێمه‌ش هه‌روه‌ها ئه‌وه‌یه كه ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌كانیان په‌یوه‌ندى به جه‌نگى كه‌ربه‌لاى سه‌ده‌ى حه‌وته‌وه هه‌یه زیاتر وه‌ك له‌وه ململانێ سیاسییه‌كانى ئه‌مڕۆى ڕۆژهه‌ڵاتى ناوه‌ڕاست بێت. ته‌نانه‌ت پێش شۆڕشى ئیسلامى، ئێران هه‌وڵی دا ڕوڵێكى گرنگى هه‌بێت له كاروباره هه‌رێمییه‌كاندا. به پێچه‌وانه‌ى شاوه، ژینگه‌ی سیاسیى ناوچه‌كه زیاتر له باره بۆ ڕابه‌رى باڵا ئایه‌توڵڵا عه‌لى خامنه‌ئی بۆ به‌ده‌ستهێنانى ئامانجه دڕێژخایه‌نه‌كه‌یان. به‌شێكى زۆرى ئه‌مه‌ش ده‌گه‌ڕێته‌وه بۆ ئه‌و ناسه‌قامگیرییه‌ى كه ویلایه‌ته یكگرتووه‌كان درووستی كرد له عێراق و شكستى ڕاپه‌ڕینه‌كانى سوریا و یه‌مه‌ن.\nبه دڵنیاییه‌وه جێگه‌ى خۆیه‌تى بپرسین، دواتر چى؟ چی جیاواز ده‌بێت ئه‌گه‌ر ململانێیه‌كه تائیفى بێت یان ده‌ره‌نجامى ڕكابه‌رى سیاسى ناوچه‌یى بێت؟ ڕه‌نگه كه‌سێك وه‌ڵام بداته‌وه كه ئێران هێزێكى شۆڕشگێرییه مه‌ترسییه بۆ سه‌ر به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانى ئه‌مەریكا و هاوپه‌یمانه هه‌رێمییه‌كانى واشنتۆن. ئه‌وه ڕاسته، به‌ڵام ئایا ئه‌وه كێشه‌یه كه چۆن ململانێكه ناسێنراوه. گومان له‌وه‌دا نییه ئێرانییه‌كان ئاكته‌رێكى خراپن و مه‌ترسییه‌كان له ڕكابه‌رى نێوان ئێران و سعوودییه له ئاستێكى به‌رزدایه. كاتێك ئه‌و مه‌ترسییانه گوزارشتى لێ كرا له چوارچێوه‌ى سیاسه‌تى هێز، وا ده‌رده‌كه‌وێت كه هه‌لى كه‌مكرنه‌وه‌ى ئاڵۆزییەكان زیاتره له‌وه‌ى كه ته‌حه‌دییه‌كان پێناسه بكرێت له چوارچێوه‌ى شووناسدا. به‌یانه به‌لاغییه‌كه‌ى محه‌مه‌د بن سەلمان ده‌رباره‌ى ئێران ئه‌و ڕوون ده‌كاته‌وه. ئه‌مەریكییه‌كان پێویسته نیگه‌ران بن له باره‌ى ئه‌م شێوازه له جه‌نگى وشه‌یى. له كۆتاییدا، ده‌رەنجامى به‌یانه‌كه‌ى جێگرى پادشا له سعوودییه بریتییه له ململانێیه‌كى بێكۆتا یان گۆڕانى ڕژێم. ئایا ئێمه زیاتر له پێویستمان نه‌بووه له‌م شێوه‌یه له ڕۆژهه‌ڵاتى ناوه‌ڕاست؟\nسه‌رچاوه: ساڵون میدیا گرووپ


پیرۆزبێـت یادی (١٩) هەمین ساڵەی سایتی گیاڕەنگ. رەزا شـوان – Giareng\nلە چوار شه‌ممه - 21 04 2021\nبە بۆنـەی یـادی (١٩) هـەمین سـاڵەی سایـتی ” گیـاڕەنگ ” ی رەنگـین و قەشـەنگ، جـوانتریـن پیرۆزبـایی و دەستخـۆشی لە بەڕێـوەبەری گـیارەنگ، برای فـرە دڵسۆزمان کاک حەمەڕەسووڵ کەریمی دەکەین، کە وەکو خەباتگێڕ و تێکۆشەر و پێشمەرگەیەکی ماندوونەناس، بێوچـان و بێسرەوتـن و بێدابڕان، درێژە بە خەبات و تێکۆشانی دەدات. لە پێـناوی ئـازادی کـورد و رزگـارکـردنی کوردسـتان لـە داگـیرکەرانی رەگـەزپـەرست.\nئەمەش پیـرۆزتـرین ئـەرکی سەرشـانی هەر کورد و کوردستان پەروەرێـکی دڵسـۆزە.\nپیرۆزباییش لە سەرجـەم خوێنەرانی هـێژا و و نووسەران دڵسـۆزی سایتی گیاڕەنگی دەکەم. کە وەک باخچـەیەیەکی گـوڵ هـەمەڕگەی گەش و جـوان و بۆنخۆش، بە بابەتی هەمەجۆرەی بەسوود، هاوکارن لە رازانـدنەوەی ئەم سایتە جـوانەدا، ئەمـەش رازی پێشکەوتـن و تەمەنـدرێـژی و رەنگـینی سایتی گـیارەنگە.\nگیاڕەنگ وەک رۆژنامەیەکی ئەلیکـترۆنی کوردی رەسەن و ئازاد و بێ لایەن بووە بە ئەستێرەیەکی گەش و ورشەداری ئاسمانی جیهانی رۆژنامەگەریی ئـازادی کـوردی. لە پێشەوەی کێبڕکێی خزمەتی رۆشنبیری و ئەدەبی و کۆمەڵایەتی و سیاسی کوردی دایە.\nبێگومـان کـاری رۆژنامەگەریی ئـازاد، کارێکی ئاسان و بێ مانـدووبـوون و بێ ئەرک نیـیە. سـەرەڕای دڵسـۆزی، کـۆشش و مـانـدووبـوون و شـەونخـونی و دڵ گـەورەیی و خۆڕاگری و پشوودرێژی دەوێ، گەر بەڕێوەبەری بیەوێت درێژە بە تەمەنی سایتەکەی بـدات و بەسەر هەموو ئەو کۆسپانەدا زاڵـبێت، کە بێتە رێی پێشکەوتن و درێـژەدانی.\nلە پشت هەر کارێکی گەورە و داهـێنانـدا، گەورە کەسـێک هـەیە. لە پشت تەمەندرێژی و نەپسانی خـزمەتی رۆژنامەی گیاڕەنگیش، گەورە تیکۆشەڕێکی کوردمان هـەیە، کە وەک سەربازێکی ون درێژە بەم ئەرکە پیرۆزە دەدات. ئەو تێکۆشەرەشمان، شۆڕشگیڕ و پێشمەرگەی رۆشـنبیری کـوردی، کـاک حەمەڕەسووڵ کـەریمی یە.\nگیاڕەنگ سەکۆیەکی ئازادی بێ سانسۆر و رێنەگـرە، لە بڵاوکردنەوە نووسینەکانی هەر خامە بەدەستێکی ئـازاد، هـەچ بیروباوەڕێک و ئایدۆلۆژیایەکی جیاوازی هەبێت کە لە نووسینەکـانیدا، لە هـەچ بوارێکـدا بێت، خزمەت بە دۆزی کـورد و کوردسـتان بکـات.\nپێزانـین و رێـزێکی زۆرمان بۆ مانـدووبـوونی کاک حەمەڕەسـووڵ کـەریمی هەیـە، کە سەنگەری کوردایەتی و کوردستان پەروەریی و خەبات و پێشمەرگـایەتی لە شاخـەوە، گواستەوە بۆ گۆڕەپانی رۆشنبیری و نووسین و رۆژنـامەگـەریی، وەک پێشمەرگەیـەکی قەڵەم، رۆڵی کەمـتر نیـیە لە پێشمەرگـەیـەکی چەکـدار. چونکە تـفەنگ و پـێنووس یەک لـوولەیـان هـەیە. دەشـێ وشـەیـەک زیـاتـر لە فـیشەکـێک مێـشک یا دڵی داگـیرکـەران و نەیـارانی کـورد و کوردستان بپـێکـێت.\nهـیوای پێشکەوتن و تەمەنـدرێـژی و رازەوتر و رەنگینییەکی زیـاتر و زیـاتر بۆ سایتی گیـاڕەنگ دەخـوازم. هـیواداریشم بە دەیـان مـۆمی گەشتری یـادی تەمـەنی هـەڵـبکات.\nنۆروێـژ: ٢٠/ ئەپـریـل/٢٠٢١


تورکیەی ناکۆک لە گەل ئەمریکا بەردەوام سەری بێ کڵاو دەمێنێتەوە. کاووس عەزیزی – Peshmergekan\nتورکیە ئابوورییەکی جێگیری نیە، دوای ١٥ی تەمووزی ٢٠١٦ هێزی نیزامی و ئەمنیی زۆری لە دەست داوە و دڵنیاییەک جارێ لە نێوان دەسەڵات و ئەو هێزانە دا نیە، تاوانبارە بە هاوکاریی ڕێکخراوە تێرۆرییستیەکان، لە ناوخۆی وڵات دا حیزبی دەسەڵاتتدار سیستەمی ئیدارەی وڵاتی لە پارڵەمانی یەوە گۆڕیوە بە سەرۆکایەتی و بەرەو دیکتاتۆریی فەردی دەچێ. تورکیەیەک کە لە ڕووی ناچاری یەوە پەنای بۆ دوژمنە دێرینەکەی واتە ڕووسیا بردووە ، بۆتە هاوپەیمانی ئێرانێکی مەنفوور، عێراقێکی هەڵوەشاوەی ژێر دەستی ئێرانی ئەمڕۆ ، لەگەل دۆستە دێرن و هاوکارەکەی ئیسرائیل تا ئاستی قەتعی پەیوەندییەکان چووە، عەرەبستانی سعودی و کوەیت و ئیمارات کەمترین پەیوەندیان پێوە هەیە. لە ناوخۆدا بەشێک لە شارەکانی کوردستانی وێران کردووە ، دەیان هەزار موخالیفی دەسەڵاتی تاکڕەوانەی ئەردۆغان ، و ژنرال و ئەفسەر و کارمەندی هێزە نیزامی و ئەمنیەکانی وڵات، و مامۆستا و ڕۆژنامەنووس و سیاسەتوان لە زیندان دان.\nئەگەر چاو لە دۆخی ١٥ ساڵ دەسەڵاتی ئەردۆغان و حیزبەکەی لە تورکیە بکەین، جگە لە چەند ساڵی هەوەڵ کە لە بواری ئابوورییەوە هیندێک پێشکەوتنی هەبووە، بەردەوام لە ئاستی نێونەتەوەیی دا وەک دۆڕاو دەرکەوتووە و تەنیا تۆنی دەنگی ئەردۆغان فەرقی کردووە. ئێستا لە ژێر کاریگەریی ئیسلامگەرایی ئەردۆغان و حیزبەکەی دا تورکیە بۆتە مەیدانێکی ئاوەڵا و پردی نێوان تاقمە ئیسلامگەراکان و ئەوان داڵدە دەدات، پەروەردەیان دەکا و لە جیهانی ئیسلامی دا بڵاوەیان پیدەکا.\nئەوەی کە دەیبینین ئاکامی کەلەشەقیی ئەردۆغان و هزرە ئیسلامگەراییە توندئاژۆکەیەتی بە کراواتەوە. ئەو توندئاژۆیەی ئەردۆغان بۆتە هۆی ئەوە کە دەوڵەتی تورکیە لەگەل زۆربەی وڵاتانی ئۆرووپایی و یەکیەتی ئۆرووپا کێشەی هەبێ. لەگەلیان ناکۆک و ناتەبا بێ، توجارەتیان لەگەل نەکا. لەگەل ناتۆ تا ئاستێک ناتەبایە کە تەنانەت لە مەشقێکی سەربازی لە نۆروێژ وێنەی ئەردۆغان و ئاتاتورک وەک سیبل دانرا بۆ نیشانە گرتن کە ئەوە واتای ئەوە دەگەیەنێ کە ئیدی تورکیە لە ناتۆش هیزی جارانی نیە.\nئیستا تورکیە لە ئەندامەتیی ئۆرووپا کە خەونی دەیان ساڵەیان بوو بەهۆی کەلەشەقیی ئەردۆغانەوە بۆوە بە خەونی ئەبەدی. لەگەل ناتۆ ناکۆکە، لەگەل ئاڵمان کە زۆرترین خەڵکی تورکیە لەو وڵاتە دەژین و بەشێکی گرینگی بازاڕی ئاڵمان لەدەست ئەواندایە پەیوەندیان لە ئاستی هەرە نزمی خۆیدایە. لەگەل فەرانسە و هۆلەندا بە هەمان شێوە و لە ڕووی ناچارییەوە دوای ٦٠ ساڵ ئەردۆغان سەردانی یوونانی کۆنە دوژمنیان دەکا.\nلە جەریانی گشتپرسیی باشووری کوردستان دا ئەردۆغان و حیزبە دەسەڵاتدارەکەی ببوون بە هاوپەیمان و بگرە ئاڵاهەڵگری ئێران و عیراقی هەڵوەشاوە و تەنانەت ڕێژیمی نیوەگیانی سووریە بۆ دژایەتیی گشتپرسی. ئەردۆغان وایدەزانی کە دوای داگیر کردنی کەرکووک نەوتی ئەوشارە بەردەوام لە بەندەری جەیهانەوە دەفرۆشرێ و سوودی بۆ تورکیە دەبێ. ئەوە دەبینین کە لەو موعاملەیەشدا سەری ئەردۆغان بێ کڵاو مایەوە و ئێران بووە بە خاوەنی نەوتەکە . هەروەها ئەردۆغان لە سووریە کەوتە سەنگەری ئێران و ڕووسیە بە مەبەستی سەرکوتی کوردی ڕۆژئاوا و ناڕاستەوخۆ بوو بە هاوپەیمانی ئەسەدیش. کەچی ئەوە دەبینین لەوێشدا دیسان سەری بێ کڵاو مایەو ە وپەنای بردۆتەوە بەر هەڕەشە لە ئێران و ڕووسیە. سەفیری ئێران و ڕووسیە لە تورکیە بانگهێشتی وزارەتی دەرەوە دەکرێن و پێیان دەڵێن:قەرار نەبوو ناوچە ئارامەکان بکەونە بەر هێرشی ئەسەد و هاوپەیمانەکانی و قەراریش بووە دەستی ئەرتەشی تورک ئاوەلا بێ بۆ هێرش کردنە سەر عەفرین و باقی ناوچەکانی ڕۆژئاوای کوردستان و ئیزنی بەشداری بە لایەنە کوردییەکان نەدرێ بۆ بەشداری لە کۆبوونەوەکانی ئۆپۆزیسیۆن و ڕێژیمی ئەسەد.\nبەو چەند نموونەیەی سەرەوە دەبینین کە لە دەستدانی دۆستایەتیی ئەمریکا و ئیسرائیل دا تورکیە تووشی هەڵە دەبی و سەر بە هەموو کون و کەلەبەرێک دا دەکا و خۆی بە دار و دیوار دەکێشێ بۆ دەرباس بوون لە خنکان. ئەوە لە ماوەیەکی کورتی ٤ مانگەدا ٢ جار سەری ئەردۆغان بێ کڵاو مایەوە و ئێران لە دوو مەوریدی زۆر پڕ ئۆمێد بۆ ئەردۆغان دا زیرەکانە ئەوی فرێو دا بۆ مەبەستی خۆی. هەم لە سووریە و هەم لە عێراق بەس ڕیسوایی بۆ ئەردۆغان و حیزبەکەی مایەوە.\nلە ناوخۆی تورکیەش دا ئەردۆغان و حیزبەکەی خەریکە ئۆمێدیان نامێنێ بۆ ئاسۆکەیان کە ٢٠٢٣ یان وەک لووتکەی دەسەڵاتی خۆیان داناوە و دەیانەوێ ببنە قارەمانی سەدمین ساڵی کۆماری تورکیە. بە پێێ هەموو ڕاپرسییەکانی ناوخۆی تورکیە، جەماوەری ئەو حیزبە زۆر لە کەمیی داوە و بەدووری نابینن کە ئەردۆغان لە دەوری دووهەم دا بۆ سەرۆکایەتیی کۆمار هەڵنەبژێردرێ.\nنفووزی ئەردۆغان و حیزبەکەی لە باکووری کوردستان\nلە چەند قۆناغ و هەنگاو دا ئەردۆغان و حیزبەکەی لە باکووری کوردستان بەردیان هەڵگرت و لە ئەژنۆی خۆیان دا.\nیەکەم: لە بار بردنی هەوڵی ئاشتی و کۆتایی هێنان بە دان و ستانەکان و تەجرید خستنە سەر ئۆجەلان کە زیاتر لە ساڵ و نیوێکە.\nدووهەم: دەستپێکردنی شەڕ ،گرتن و ڕاوەدوونان لە کوردستان.\nسێهەم : هەڵگرتنی پارێز بەندی لە سەر پارڵەمانتاران بەمەبەستی زیندانی کردنی پارڵەمانتارانی کورد کە ئێستا زیاتر لە ١٠ پارڵەمانتاری کورد بە سەرۆکی هەدەپیشەوە لە زیندانن.\nچوارەم: پشتگوێ خستنی ئاوەدان کردنەوە و قەرەبووی شار و ناوچە وێرانبووەکان.\nپێنجەم: لابردنی بەشێکی زۆری سەرۆک و ئەندام شارەوانیەکانی کوردستان بە تاوانی ئەندامەتیی پ ک ک و دانانی قەییووم( تۆ بخوێنە بەکرێگیراو) لە جێی ئەوان.\nشەشەم: دژایەتی کردنی گشتپرسیی باشووری کوردستان بەو حەجمە بەرینە.\nبە ئیعترافی هەموو لایەک لە تورکیە و لە دەرەوەی تورکیەش لە تەواوی هەڵبژاردنەکانی ٢٠٠٢ تا ئێستا ئەردۆغان و حیزبەکەی بە دەنگی باکووری کوردستان بوونەتە دەسەڵات و بە سەر ڕەقیبەکانیان دا سەرکەوتوون. لە ماوەی نێوان هەڵگیرسانی شەڕ لە باکوور لە ٢٠١٥ تا کۆتایەکانی کانی ٢٠١٦ بەهۆی هەڵەکانی پارتی کرێکارانی کوردستان نفووزی ئەردۆغان لە کوردستان کەمێک چووبووە سەرەوە، بەڵام بە گرتنی دەمیرتاش و دەستکاریی شارەوانیەکان و دژایەتیی گشتپرسیی باشوور ڕیسەکەی کردە خوری. هەڵبەت لە چوونە سەری دەنگەکانی ئەردۆغان لە باکووری کوردستان لەو ماوە کورتەش دا هەرێمی کوردستان و بە دیاریکراویش پارتی دێمۆکراتی کوردستان بێ کاریگەری نەبوو.\nئێستا تەقریبەن دوورە دیمەنێکی شکست خواردوو لە دەسەڵاتی ڕەها و تاکڕەوانەی ئەردۆغان و حیزبەکەی دەبیندرێ کە ئیدی ئەردۆغان نەتوانێ خاوەنی دەنگی زۆرینە بێ لە تورکیە دا.\nسروشتی سیاسەتی تورکیە وایە هەر حیزبێک کە تازە دێتەوە مەیدان نەک زۆرینە بەڵکوو دەبێتەوە زۆرینەی موتلەقی دەسەڵات و لە دوای دوو ، یان سێ دەور ئەو حیزبە تەنانەت ناچار دەبێ خۆی هەڵبوەشێنێ. نموونەش مان زۆرە لە تورکیە: anap, dyp,shp, chp, mhp, dtp, selamet,sp,dsp\nهەمووی ئەو حیزبانە هەرکامەی کاتی خۆی وەک ئاکەپەی ئێستابوون و لە نیهایەت دا یان نەماون، یان وەک جەهەپە و مەهەپە لاواز و بێ دەسەڵات بوون.


◄ نتیجه: Found 422, page 1 of 43 Items per page: 🗐 1 🗐 5 🗐 10 🗐 25 🗐 50 🗐 100\n💚 ئاراز حەسون دەروێش حەمید انفال شدگان\n👁 این آیتم 3,289 بار مشاهده شده است\nدانیشتووی گوندی خانی ڕۆستەم ئاغای هەردەی زەنگەنە ب [ بیشتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 4 ✔ 70% ✍ س.ئـ. 11-8-2017 23:28:23\n💚 ئازاد شێخ حەمەغەریب شێخ عەبدوڵڵا عوسمان - ئازاد شێخ غەریب انفال شدگان\n👁 این آیتم 1,960 بار مشاهده شده است\nساڵی 1960 لە گەڕەکی مەڵکەندی شاری سلێمانی لەدایکبو [ بیشتر... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ س.ئـ. 4-11-2018 19:18:36\n💚 ئازاد عەلی عەبدوڵڵا انفال شدگان\n👁 این آیتم 7,339 بار مشاهده شده است\nخەڵکی گوندی عەسکەر، تەمەن 25 ساڵ [ بیشتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 66% ✍ هـ.ب. 26-6-2012 10:38:09\n💚 ئازاد ڕەشید انفال شدگان\nخەڵکی گوندی بۆگدی گەرمیان بووە، لە 05-05-1988 ئەنف [ بیشتر... 👁] ✖ ✖ 0 4 ✔ 80% ✍ س.ئـ. 13-8-2017 21:15:01\n💚 ئاسۆ عەلی حەسەن کاکە مەند رەباتی انفال شدگان\n👁 این آیتم 2,075 بار مشاهده شده است\nساڵی 1985 لەدایکبووە. [ بیشتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 66% ✍ هـ.ب. 14-10-2016 21:18:19\n💚 ئاسۆ مەحمود عەلی ئاغا انفال شدگان\nخەڵکی گوندی عەسکەر، تەمەن 13 ساڵ [ بیشتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 66% ✍ هـ.ب. 26-6-2012 10:38:10\n💚 ئامینە عەبدوڵڵا ئیسماعیل انفال شدگان\n👁 این آیتم 3,903 بار مشاهده شده است\nخەڵکی گوندی عەسکەر، تەمەن 32 ساڵ [ بیشتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 66% ✍ هـ.ب. 26-6-2012 10:38:11\n💚 ئامینە عەزیز انفال شدگان\n👁 این آیتم 3,793 بار مشاهده شده است\nخەڵکی گوندی عەسکەر، تەمەن 20 ساڵ [ بیشتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 66% ✍ هـ.ب. 26-6-2012 10:38:09\n💚 ئامینە محەمەد امین انفال شدگان\n👁 این آیتم 3,753 بار مشاهده شده است\n💚 ئاوات لەتیف عەبدوڵڵا انفال شدگان\nخەڵکی گوندی عەسکەر، تەمەن 12 ساڵ [ بیشتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 66% ✍ هـ.ب. 26-6-2012 10:38:10\n📊 آمار مقالات 377,689


ئەوانەی مێژوویان گۆڕی: مهاتما گاندی - سەکۆ\nکۆی سیستمی چینایەتی لە هندستان، لە چوار توێژ پێکهاتووە. موهانداس کارماشاند گاندی سەربە توێژی سێیەمە، واتە توێژی بەقاڵەکان. لە راستیدا خودی وشەی گاندی بە مانای "بەقاڵ/ البقال" دێت، ئەگەرچی باپیری و هەروەها باوکی، لە هەرێمی بروباندار سەرۆک وەزیران بوون. موهانداس چوارەم کوڕ بووە لە ژنی چوارەمی باوکی. بە پێی دابونەریتەکانی وڵاتی هندستان، لە تەمەنی سیانزە ساڵیدا هاوسەرگیری کردووە. لە تەمەنی بیست ساڵیدا نێردراوە بۆ ئینگلتەرە، تاکو لەوێ حقوق بخوێنێت. بەڵام دوای ئەوەی بڕوانامەی پارێزەری وەردەگرێت، لە باشوری ئەفریقا کارێک بۆ خۆی دەدۆزێتەوە. ئەوەی لە باشوری ئەفریقا بەسەریدا دێت، تەواوی ژیانی و مێژووی هندستان دەگۆڕێت. رۆژێکیان لە بری ئەوەی سواری فارگۆنی دەرەجە سێی شەمەندەفەرەکە ببێت، سواری فارگۆنی دەرەجە یەکی شەمەندەفەرەکە دەبێت کە تایبەتە بە سپی پێستەکان، لەسەر ئەوە لێی دەدرێت و بە زەبری هێز لە فارگۆنەکە دەریدەکەن. جارێکی دی لە هۆڵی دادگا، دادوەر بە گاڵتە پێکردنەوە داوای لێدەکات تەربوشەکەی داکەنێت.\nئیدی لەو چرکەساتەوە، ئەم هیندییە باڵا بچووکە کە لە تەمەنی بیست و پێنج ساڵیدایە، بڕیار دەدات لە رێگەی بەکارهێنانی هێزی نا توندوتیژی، بە گژ سوکایەتی و جیاکاریی رەگەزیدا بچێتەوە. لێرەوە بۆ ماوەی دوو دەیە لە باشوری ئەفریقا دەمێنێتەوە و سەرکردایەتی ئەو هەڵمەتە دەکات کە دەیکرێتە سەر رژێمی باشوری ئەفریقا، ئەمە پێش ئەوەی بگەڕێتەوە بۆ هندستان و ببێتە رابەری گرنگترین و بەناوبانگترین جووڵانەوەی سەربەخۆیی لە مێَژوودا. گاندی لە پێناو ئەو جووڵانەوەیەدا، واز لە کاری پارێزەری دەهێنێت و تا دوا ساتەکانی ژیانی، دەست دەکات بە کاری نووسین. گاندی تەنها کەسێکی رۆمانسی خەیاڵاوی نەبوو، بگرە کەسێکی سیاسی پراگماتیش بووە، دەیزانی ئیمپریالیزم تەنها لە رێگەی شیعرەوە دژایەتی ناکرێت. ئەو نەیدەویست هندستان تەنها لە چنگی حوکمڕانی بەریتانیا دەربهێنێت، بەڵکو دەیویست لە دەست جەورو ستەمی ناوخۆ و سیستمی چینایەتی چوار چینەکەش دەریبێنێت.\nگاندی وەک لویس فیشەر وەسفی دەکات: "بە سروشتی خۆی جەنگاوەر بووە، بە مەشق و راهێنان دروستکەری ئاشتی بوو، هێزی دیکتاتۆر و عەقڵی پیاوێکی دیموکراسی هەبوو". لەبەر ئەوە، بێ راوەستان و لەیەککاتدا، لە پێناو ئازادی دەروون و جەستە دەجەنگا. جارێک بە رۆژوگرتن، جارێک بە وتاردان، جارێکی دی بە هاندان. لە میانەی رۆژوگرتنەوە، وایکرد میللەتەکەی بۆ ئاستی بەرزی هەستی نیشتیمانی و پێویست بوونیان بە ئازادی و دادپەروەی بەرز بکاتەوە. هەر لەبەر ئەمەش بوو لە هندستان نازناوی "مهاتما" یان "رۆحی گەورە"یان پێبەخشی. گەورە حەکیمی هندستان "گۆباڵ گۆهاڵی" سەبارەت بە گاندی دەڵێت: "خاوەنی ئەو هێزە بوو کە خەڵکی ئاسایی بکات بە پاڵەوان".\nئەم رابەرە رازی نەبوو، هیچ یەکێک لە هەوادارو شوێنکەوتووانی، چەک هەڵگرن. بەڵام چەکی مانگرتنی گشتی بەکارهێنا، کە توانی لەو رێگەیەوە دوای بیست و هەشت ساڵ لە گرتنەبەری خەباتی نا توندووتیژی، ئیمپریالیزم شکست پێبێنێت. ئەو خەباتە وایکرد گاندی لە تەمەنی شەست ساڵیدا، ببێتە پیاوێکی روخسار چرچ و لۆچ، پیر، لاواز کە بە خێرایی بەردەبوەوە. ئەو بەناو هندستاندا دەگەڕا و وتاری بۆ سەدان هەزار کەس دەووت، یان ئەگەر ماندوبووایە بێدەنگ دەبوو. لە شکستەوە بازی دەدا بۆ سەرکەوتن و لە سەرکەوتنەوە بۆ زیندان. رۆژی یەک شەممە رێکەوتی بیست و پێنجی کانونی دووەمی ساڵی 1948، هیندییەکی دەمارگیر کە ناوی "ناسورام گۆدسی" بوو، لێی دێتە پێشەوە و بە پاساوی ئەوەی مهاتما موسڵمانەکانی لە هیندۆسەکان خۆشتر دەوێت، سێ فیشەکی پێوە دەنێت. گاندی وەک ئەوانی دی، بەدەستی ئەوانە کوژرا کە هەوڵیدەدا رزگاریان بکات.\nنووسینی سمیر عطاللە، رۆژنامەی الشرق الاوسط، 27 نیسان، 2020


ئه‌مڕۆ له شاری بانه ڕێوڕه‌سمی یه‌که‌مین خه‌ڵاتی ئه‌ده‌بی کتێبی ئیبراهیم یوونسی به به‌شداری ده‌یان نووسه‌ری کورد له ئێران و هه‌رێمی کوردستان ده‌ستی به کار کرد. ئه‌مه یه‌که‌مین خه‌ڵاتی کتێبی کوردییه که ده‌یه‌وێت هه‌ر ساڵ سه‌رجه‌م کتێبه کوردییه چاپکراوه‌کان بخاته بواری لێکۆڵینه‌وه و هه‌ڵسه‌نگاندن.\nلێدوانی فریا یوونسی ئه‌ندامی لێژنه‌ی زانستی ئه‌م خه‌ڵاته سه‌باره‌ت به چۆنیه‌تی به‌ڕێوه چوونی ئه‌م خه‌ڵاته:\nوه‌ک سه‌رەتا چۆن بیرۆکه‌ی سازکردنی وه‌ها خه‌ڵاتێک سازبوو؟\nلەم بوارەدا دوو مەسەلەی گرینگ لە ئارادا بووە، یەکه‌م رێز لێنان لە کەسایەتی گەورە و ناوداری کورد لە بواری ئەدەبیات و دیکەی بوارەکاندا، بۆ نموونه دوکتۆر ئیبراهیم یوونسی، بابەتی دووهه‌مئەوە بووه کە بە راستی ئاستی خوێندنەوەی کتێب لە ناو کورد-دا لە رێژەیەکی زۆر نزم دایه و پێویستە بۆ چارەسەر کردنی ئەم کێشه بە هەموو نووسەرانەوە هەوڵ بدەین و پێناسەیەکی وەها ساز بکەین کە ببێتە هۆی ئاشت بوونەوەی خوێنەران و کتێبەکان.\nله‌سه‌ر سیاسه‌تی خه‌ڵاته‌که بۆمان بلێن، ئه‌م خه‌ڵاته چه‌ند جۆری کتێب یان زاراوه‌ی کوردی دیکه وه‌ک شکاک و کوردی خواروو له خۆ ده‌گرێت؟\nتێبینی ئێمە ئەمە بووه کە نە تەنیا هیچکام لە زاراوەکانی کوردی لەم خەڵاتەدا بێ بەش نەکەین، بەڵکوو هەموو ژانڕەکان و بوارە جۆراو جۆرەکانی ئەدەبیات و شاره کوردییه‌کانی هه‌ر چوارپارچه‌ی کوردستان لە ژێر ئەم چەترەدا کۆ بکەینەوە. بۆ بواری یەکەم (بەشداری زاراوە کوردییەکان) دەبێ خاکەڕایانە ئەوە بڵێم کە ئه‌مساڵ نەمانتوانی ئەم ئەرکە جێبەجێ بکەین. ئەویش بە هۆی نەبوونی کات و دوورەدەستی دادوەران بۆ بەش بە بەشی هەموو زاراوەکان، بەڵام دڵنیام لەوەی کە ساڵەکانی دیکە هەموو زاراوەکان دێنە نێو ئەم بازنەوە و رێز لە داهێنانەکانییان دەگیرێت.\nبه‌ڵام بۆ ئاوڕ دانەوە لە بەشە جیاوازەکانی ئەدەبیات، وەکوو رۆمان، چیرۆک، شێعر، وەرگێڕان و ڕەخنە و لێکۆڵینەوەی ئەدەبی و فەلسەفی و هتد، دارای ئه‌وه‌نده سامان هه‌ین کە جێی ئەوە ببێته‌وه که هەر کام لەم بەشانە جیاواز تەماشای بکرێت و بە دەستەیەکی سەر بە خۆی نووسەران و توێژەران، دادوەری بکرێن. بۆ نموونە ڕەنگە زۆر کەس پێی وابێت کە ژانڕی رۆمان و چیرۆک دەکرێت جیا نەبن و وەکوو یەک دادوەری بکرێن. بەڵام ئەوەی مێتۆدی ئەدەبیات هەتاکوو ئیستە پێی سەڵماندووین، ئەوە بووە کە ئەم دوو ژانڕە لە بنەڕەتدا لێک جیان.\nیان لە بەشی وەرگێڕاندا ئێمە وامان بە باش زانی کە ئاوڕ لە هەر دوو لایەنی وەرگێڕان لە ئەدەبیاتی کوردی، بدەینەوە. چ ئەو کتێبانەی لە زمانەکانی دیکەوە کراون بە کوردی و چ ئەو کتێبە کوردییانەش کە بۆ سەر دیکەی زمانەکانی جیهان گوازراونەتەوە.\nپرۆسه‌ی هه‌ڵبژاردنی کتێبه‌کان چۆن بوو، بۆ نموونه زۆر خه‌ڵاتی کتێبی ساڵ هه‌یه بۆ ئه‌وه‌ی کاتی باشیان ببێت بۆ خوێندنه‌وه‌ی کتێبه‌کان و په‌له‌ی تێدا نه‌کرێت،کتێبی یه‌ک ساڵی پێشتر له خۆیان ده‌که‌نه بابه‌تی خه‌ڵاتی ئه‌مساڵیان...\nهەموومان ئەو شتە دەزانین کە نرخی بە ڕێوە بردنی هەر کۆڕ و فستیڤاڵ و بەرنامەیەکی لەم چەشنەلە هەر شوێنێکی دنیا، نرخێکی ماددی نییە، بەڵکوو ئەوەی کە باشترین دەور دەگێڕێت لەم مەسەلەدا، هەڵبژاردنی دادوەرەکانی خەڵاتە. به‌م لێژنه‌ی دادوه‌رییه‌ی که خه‌ڵاته‌که هه‌ڵیبژارد، دڵنیام ئاستی زانستی خەڵاتی کتێبی کورد پێگە و بایه‌خی خۆی دەکاتەوە. لێژنەی زانستی خەڵاتی کتێبی د.یوونسی هەوڵی قه‌ره‌بووکردنه‌وه‌ی ئه‌م خه‌ساره‌ی بووه، واتا هەڵبژاردنی دادوەرانێک کە ئاستی زانست و ئەمەگیان بە ئەدەبیاتێکی شلگێڕانه و ڕاستەقینە بە هەموو کورد سەلمێنراوە.\nله سه‌ر لۆگۆی خه‌ڵاته نووسراوه "خه‌ڵاتی ئه‌ده‌بی کتێبی کوردی ئیبراهیم یوونسی" ئه‌مه له حاڵێکدایه که ئێمه له نێو زمانه‌کانی دیکه‌دا لۆگۆی "خه‌ڵاتی کتێبی ساڵی فڵانکه‌س"مان هه‌یه، واتا پێشه‌کی (ئه‌ده‌بی) پێوه نییه چون ره‌نگه دوا ڕۆژ به‌شی لێکۆڵینه‌وه‌ی ساڵانه له کتێبه فه‌لسه‌فی و کۆمه‌ڵایه‌تی و ته‌نانه‌ت زانستییه‌کانیش به خه‌ڵاته‌که زیاد بکرێت و ته‌نها ئه‌ده‌بی نه‌بێت،به‌ڵام به‌م لۆگۆیه و شوناسی(ئه‌ده‌بی) لۆگۆکه ره‌نگه نتوانن وه‌ها کارێک بکه‌ن؟\nبەڵێ وایە، ئێمە دەتوانین له ساڵانی داهاتوودا، تەنانەت کتێبی زانستی و کۆمەڵایەتیشی پێ زیاد بکەین و ئەو کات ئەو شوناسه ئەدەبییە لا دەبەین و دەیکەینە خەڵاتی کتێبی کوردی ئیبراهیم یوونسی، بەڵام ئه‌مساڵ بەم جۆرە دەتوانین دەور لە سەر ئەم ئەرکە ببینین. ئەوەش کە بە ناوی ئیبراهیم یوونسیەوە بە کتێبی زانستی و کۆمه‌ڵایه‌تی و تەنانەت ئابووریش خەڵات بدرێت، نابێتە کێشە و بۆ سەڵماندنی ئەم بابەتەش هێنانەوەی ناوی نۆبێل بۆ نموونە خراپ نییە کە نۆبێل کەسێکی کیمیازان بووە، بەڵام ئیمرۆ خەڵاتەکەی بە زۆرێک لە بوارەکان دەدرێت. خه‌ڵاتی ساڵانه‌ی یوونسی و نۆبێل جیاوازیان نییه، واتا ئێمه له ژێر چه‌تری که‌سایه‌تی که‌سانی وه‌ک نۆبێل و یوونسی کۆده‌بینه‌وه تاکوو رێز له ماندووبوونی نووسه‌رانی هه‌موو بواره‌کان بگرین.\nشایانی باسه که ڕێوڕه‌سمی یەکەمین خەڵاتی نێونەتەوەیی کتێبی کورد له میانی ڕۆژانی ۱۱ و ۱۲ی جۆزەردان له شاری بانه و هۆڵی سه‌ره‌کی ئیداره‌ی فه‌رهه‌نگ و ئیرشادی بانه به‌ڕێوه ده‌چێت و بڕیار وایه تاکوو هه‌موو ساڵێک ئه‌م خه‌ڵاته ئه‌نجام ببێت.


ئاژانسی کوردپا: هێزە ئیتلاعاتییەکانی لە شاری بۆکان، هاووڵاتییەکی خەڵکی ئەو شارەیان دەسبەسەر و بۆ شوێنێکی نادیار ڕاگوست.\nبەپێی ڕاپۆرتی گەیشتوو بە ئاژانسی هەواڵدەریی کوردپا، هاووڵاتییەکی کورد بە ناوی "جەعفەر ئەمینی" تەمەن ٣١ ساڵ کوڕی ئەحمەد خەڵکی شاری بۆکان، لە لایەن هێزە ئیتلاعاتییەکانەوە، دەسبەسەر کرا.\nهێزە ئیتلاعاتییەکان ئەو هاووڵاتییە کوردەیان، ڕۆژی دووشەممە ٢٢ی ڕەزبەر، لە جاددەی گوندی "حەسار" دەسبەسەر کردووە.\nسەرچاوەیەکی ئاگادار لەو بارەیەوە بە ئاژانسی کوردپا ڕایگەیاند: هێزە ئیتلاعاتییەکان، پاش دەسبەسەر کردنی ئەو هاووڵاتییە کوردە، هێرشیان کردووەتە سەر ماڵەکەی دەستیان بە پشکنینی ماڵەکەی کردووە.\nئەو سەرچاوەیە هەروەها دەڵێت: "هەتا ئێستا هۆکاری دەسبەسەرکرانی ئەو لاوە کوردە، لە لایەن هێزە ئیتلاعاتییەکانەوە، ڕانگەیاندراوە و بەدواچوونەکانی بنەماڵەکەی بۆ ئاگاداربوون لە چارەنووسی کوڕەکەیان هەتا ئێستا، بێئاکام ماوەتەوە.