بزوتنەوەى گۆڕان رایدەگەیەنێت؛ بەداخەوە، لەکاتیکدا جەژن دەکەین؛ دڵەڕاوکێ، قەیران، دووبەرەکی ناوخۆیی و هەڕەشەی دەرەکی بەرۆکی گرتوین، حکومەتی ئیتیحادی لە رێگەی بڕیارەکانی دادگای فیدڕاڵییەوە سەرچاوە سەرەکیەکانی داھاتی هەرێمى لەرزۆک کردوە و لە ناوخۆشدا، ململانێ و کێشمەکێشمی بێئەنجامی پارتی و یەکێتی، ھەست نەکردن بە بەرپرسیارێتی نیشتیمانی و رێگرییەکان لەبەردەم پڕۆژەکانی بزوتنەوەی گۆڕان بۆ چاکسازی ژیانی هاوڵاتیان و موچەخۆرانی تاڵ کردووە.\nبزوتنەوەى گۆڕان لە پەیامى پیرۆزبایی جەژنى رەمەزاندا، لەگەڵ پیرۆزبایی لە هاونیشتیمانیان و سەرجەم مسوڵمانان، ئاماژە بەو قەیرانانە دەکات کە بەرۆکى هاوڵاتییانى گرتوە و نیگەرانى دەخاتەڕو لەوەى بە داهاتێکی زۆرەوە ناتواندرێت لەکاتی خۆیدا موچە دابەش بکرێت، داواش دەکات  هیز و لایەنە سیاسیەکان؛ ئەم جەژنە بکەنە دەرفەتێک بۆ لێکتێگەیشتن و ھاوڕایی بە ئامانجی ئاوڕدانەوە لە خەم و داخوازی و پێداویستیەکانی خەڵک و، بە ئیرادەکی تۆکمەوە نەخشەی دەرچون لەم قەیرانانە دابڕێژین.\nبە بۆنەی هاتنی جەژنی ڕەمەزان، پیرۆزباییەکی گەرم ئاراستەی هاونیشتمانیانی هەرێم و سەرجەم عێراق و مسوڵمانان دەکەین، بە هیواین خوای گەورە تاعەت و پەرستشی هەمولایەکی قبوڵ کردبێت.\nبەداخەوە، لەکاتیکدا جەژن دەکەین؛ دڵەڕاوکێ، قەیران، دووبەرەکی ناوخۆیی و هەڕەشەی دەرەکی بەرۆکی گرتوین. مەترسی و ئاڵنگاری دەرەکی لەسەر خاکی ھەرێمی کوردستان و ئاسایشی نەتەوەیی و کۆی دەستکەوتەکان زیاتر بوە. کێشەکانی نێوان ھەرێم و بەغدا بە چارەسەرنەکراوی ماوەتەوە، حکومەتی ئیتیحادی لە رێگەی بڕیارەکانی دادگای باڵای فیدڕاڵی ئەوەی پێی دەوترێ ئابوری هەرێم و سەرچاوە سەرەکیەکانی داھاتی لەرزۆک کردووە.\nلە ناوخۆیی ھەرێمدا، ململانێ و کێشمەکێشمی بێئەنجامی پارتی و یەکێتی، ھەست نەکردن بە بەرپرسیارێتی نیشتیمانی و رێگرییەکان لەبەردەم پڕۆژەکانی بزوتنەوەی گۆڕان بۆ چاکسازی ریشەیی؛ خزمەتگوزارییەکان و ژیانی هاوڵاتیان و موچەخۆرانی تاڵ کردووە، بەشێوەیەک بە داهاتێکی زۆرەوە ناتواندرێت لەکاتی خۆیدا موچە دابەش بکرێت، ئەوەتا لەشارێکی گەورەی وەک سلێمانی و بەم جەژنە هێشتا موچەی مانگی (٣)ی چەند وەزارەتێک دابەش نەکراوە و لەگەڵ خێزانەکانیان دڵشکاوانە جەژن دەکەن.\nبزوتنەوەی گۆڕان، داوا دەکات هیز و لایەنە سیاسیەکان؛ ئەم جەژنە بکەینە دەرفەتێک بۆ لێکتێگەیشتن و ھاوڕایی بە ئامانجی ئاوڕدانەوە لە خەم و داخوازی و پێداویستیەکانی خەڵک و، بە ئیرادەکی تۆکمەوە نەخشەی دەرچون لەم قەیرانانە دابڕێژین.\nدوبارە جەژنتان پیرۆزبێت و لە ئاشتی و ئۆقرەییدا بمێننەوە.\n١ی ئایاری ٢٠٢٢


نێردەی ئەمریکا بۆ ئێران: کشانەوەمان لە سووریا کاریگەریی بەسەر دژایەتیی ئێران نابێ\nھاوپەیمانیی کوردستانی 96 کاندیدی دەبێت\nبه‌ڤیدیۆ.. میران عه‌لی كلیپێكی نوێی بڵاو كرده‌وه\nزریان حاجی 14/09/2019 - 13:47 بڵاوکراوەتەوە لە هەمەجۆر\nبەهۆی دەرئەنجامەکانی رووداوێکی هاتوچۆوە، کەسێک بێکار دەبێت و باری کۆمەڵایەتیشیان بەڕادەیەک تێکدەچێت کە بە گوتەی پیاوەکە، لەگەڵ هاوسەرەکەی لە لێواری جیابوونەوەن.\nسەرخێڵ عەباس، پێشتر کاری پاسەوانیکردنی بارەگای نوێنەرایەتیی ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان بووە لە هەولێر، ماوەیەک لەمەوبەر و لە کاتی گەڕانەوەی بۆ ماڵەوە، بەهۆی ڕووداوێکی هاتوچۆوە لەسەر ماتۆرسکیلەکەی کەوتووە و لە ئەنجامیشدا شان و دوو پەراسووی شکاوە، هێشتا لە ماڵەوەیە.\nئەو گەنجە باس لەوە دەکات کە ئەو کرێی خانووی پێ نادرێ و کرێی دوو مانگیشی نەداوە، ئێستا بەهۆی بێکار کەوتنی، باری دارایی زۆر خراپە و هیچی نییە، بە ناچاری کەلوپەلی ناوماڵەکەی فرۆشتووە تاوەکوو پێویستییەکانی ژیانی ڕۆژانەیان دابین بکات.\nسەرخێڵ دەڵێت، ئەگەر بەو شێوەیە بڕوات، خێزانەکەی و ماڵەکەی لێ تێک دەچێت، چونکە لەم دواییانەدا و بەهۆی خراپتربوونی دۆخی ئابوورییان، کێشەیەکی زۆری کۆمەڵایەتی بۆ درووست بووە و ئێستا لەگەڵ خێزانەکەی لەسەر لەیەکتر جیابوونەوەن.\nلە هەرێمی کوردستاندا ساڵانە دەیان ژمارەیەکی زۆر ڕووداوی هاتوچۆ ڕوودەدەن و بەهۆیەوە هەزاران هاووڵاتی دەبنە قوربانی. دامەزراوە پەیوەندیدارەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە هۆکاری سەرەکیی ڕووداوەکانی هاتوچۆ، بۆ تیژڕۆیی ئۆتۆمبێلەکان و سەرقاڵیی شۆفێران بە مۆبایل و گوێنەدان بە ڕێنماییەکانی هاتوچۆ، لەگەڵ چەند هۆکارێکی دیکە دەگەڕێتەوە.\nهەر بەو هۆیەوە بەردەوام پۆلیسی هاتوچۆ داوا لە شۆفێران دەکەن، پابەندی ڕێنماییەکانی هاتوچۆ بن و خۆیان لە تیژڕۆیی و بەکارهێنانی مۆبایل لە کاتی شۆفێریکردن بپارێزن.\nعەبدوڵا وەرتێ: تا ئێستا پەیەدە نەیانتوانیوە خۆی لە پەكەكە جیا بکاتەوە\nبه‌وێنه.. شارەوانیی هەولێر لێپێچینەوە لەگەڵ خاوەنی باڵه‌خانه‌یه‌ك دەكات


"هاوپه‌یمانی وه‌ك حزب به‌رده‌وام ده‌بێت"\nئه‌ندامێكی ده‌سته‌ی دامه‌زرێنه‌ری هاپه‌یمانی دیموكراسی و دادپه‌روه‌ری ڕای گه‌یاند كه ئه‌وان وه‌ك حزب به‌رده‌وام ده‌بن، به زۆرینه‌ى ده‌نگیش ئه‌و بابه‌ته ئه‌مڕۆ یه‌كلا كرایه‌وه.\nئه‌مڕۆ هه‌ینى نۆیى تشرینى دووه‌م، سه‌عات 9:30 ده‌قه‌ی به‌یانی به ئاماده‌بوونی زیاتر له 300 هاودید له هه‌ولێر كۆبونه‌وه‌ی گشتیی هاپه‌یمانی دیموكراسی و دادپه‌روه‌ری ئه‌نجامدرا و به زۆرینه‌ى ده‌نگ مانه‌وه و به‌رده‌وام بوونى حزبه‌كه‌یان هه‌ڵبژارد.\nله سه‌ره‌تای كۆبوونه‌وه‌كه‌دا محه‌مه‌د ڕه‌ئوف ئه‌ندامی ده‌سته‌ی دامه‌زرێنه‌ری هاپه‌یمانی دیموكراسی و دادپه‌روه‌ری وتارێكی پێشكه‌ش كرد و ڕای گه‌یاند، كه هاوپه‌یمانی وه‌ك حزب به‌رده‌وام ده‌بێت.\nزیاتر گوتى، له به‌رانبه‌ر هاوپه‌یمانی هه‌ڵمه‌تی چه‌واشه‌كارانه هه‌یه گوشارێكی زۆر له‌سه‌ر هاودیدانمان هه‌یه و ڕووبه‌ڕوی چه‌ندان له‌مپه‌ڕی سیاسی بووینه‌وه، بۆیه مانه‌وه‌ی هاوپه‌یمانی و دانانی سه‌رۆك به ده‌نگدان یه‌كلایی ده‌كه‌ینه‌وه و به‌رده‌وامبوونی هاوپه‌یمانی بۆ قۆناغی ئێسته و داهاتوو گرنگه.\nمحه‌مه‌د ره‌ئوف ئاشكراشى كرد، كه ئه‌وان له ئاینده كارى له پێشینه‌یان كاركردن ده‌بێت بۆ فراوانكردنی بواری ئازادی راده‌ربڕین.\nدوای گەڕانەوەی بەرهەم ساڵح بۆ ناو یەكێتی لە بەرانبەر وەرگرتنی پۆستی سەرۆك كۆماری عێراق جیابوویەوەی لە هاوپەیمانی بۆ دیموكراسی و دادپەروەری و بە ڕێككەوتنی ژێر بەژێر پلان هه‌بوو تەواوی هاودیدەكانی هاوپەیمانی بباتەوە ناو یەكێتی، به‌ڵام هەوڵەكانی شكست دەهێنی.


سەرمایەداریی ئەمریکا لە لێواری لەناوچووندا!\nدەستەی نوسەرانی سۆشیالست ڕیڤۆلیوشن - ١٩ ی مارسی ٢٠٢٠ وەرگێڕانی کامەران ئەحمەد\nکۆڤید نۆزدە کۆمەڵگای ئەمریکای نوقمی گێژاوێکی ترس و شڵەژان کردوەتەوە. سەرجەم پەنجا ولایەتەکەی ئەمریکاو واشنتۆن دەرگیری ڤایرۆسەکەن، دیسی (DC) توشبووی ژمارەک بە ڤایرۆسی کۆرۆنا پشتڕاستکردووەتەوە. ژمارەی مردووان لە دواین کاژێرەکاندا ڕوویان لە زیادبوون کردووەو لە ڕۆژی ١٨ ی مارسدا نزیکبووەتەوە لە ١٥٠ قوربانی. بەرپرسانی بواری تەندروستی گشتی لە گەیشتن بە خاڵی شلۆق ترسیان لێ نیشتووە ولەوانەیە بگات بە هەمان ئەو باردودۆخەی کە هەرئێستا ئیتالیا تێ‌ی کەوتووە. تەواوی نەخۆشخانەکان پڕن و دەرگاکانی هەموو وڵات داخراون. بەم دواییانە پرۆفیسۆر دکتۆر کارلۆس دێل ریۆ (Dr. Carlos Del Rio) لە زانکۆی پزیشکیی ئیمۆری (Emory) لە ئەتلەنتا بە تۆڕی میدیایی (سی ئێن ئین) ڕایگەیاند" من بە تەواوی نیگەرانم ، لە خراپترین باری هەمئاهەنگیداین:" ژمارەیەکی زۆری نەخۆش، ژمارەیەکی یەکجار کەمیش پزیشک، و پەرستار... بۆ چاودێریکردنیان".\nلە کاتێکدا زریانێکی توندی قەیرانی ئابوری، سیاسی، تەندروستی بەربڵاو تەواوی چینی کرێکارو سەرمایەدانیش کوێر ئەکات زۆرێک لە شتەکان ڕوونتر ئەبنەوە. لەگەڵ ئابورییەک کە لەدۆخی توانەوەدایە و بازاڕی پشکەکان هەرەس دێنن. مەترسی باردودۆخەکە- دەرکەوتنی مەترسی لە کاتی دووبارە هەڵبژاردنەوەیەدا- بەرەبەرە بە قسەکانی سەرۆکەوە دەرئەکەون. پاش چەند هەفتە لە ڕاگەیاندنی تەشەنەکردنی "فێڵ" لە سەرتاسەری جیهان ودواتر بانگەشەی"کۆنترۆڵکردنی" . ترەمپ هەرزوو ناچار بە قوتدانەوەی لێدوانەکانی خۆی بوو بە پێی یاسای ستافۆر باری نائاسایی لە تەواوی وڵات ڕاگەیاند.\nلە ١٣ی مارسدا لە ناوازەترین و سوریالیترین کۆنگرەی ڕۆژنامەنووسیدا کە تا ئێستا ئیدارەی بەدناو بۆ پەردەپۆشی ڕاستی و داننان پیایدا ڕێکیخستبێت. ترەمپ لە کەرتە هاوبەشە ئەمریکیەکاندا وای نیشان کە " کێ کێ‌یە" و" هاوبەشی مێژوویی نێوان کەرتی گشتی و تایبەت بۆ چارەسەرکردنی قەیرانەکەی خستە ڕوو. لەگەڵ بوونی "ڤایرۆسێکی دەرەکی" کە وەک بووگیمان (boogeyman) خزمەت بکا. ئەوە بە تەواوی ڕوون بووەوە ترەمپ زیاد لە ڕاددە توشی تاسان(شۆک) بووە لە قەیرانەکە، لە ڕێگای تێبینیەکانیەوە کە خۆی بۆ ئامادەنەکردبوون بە منجەمنجەوە" هیوا و ئیلهام" ی بۆ ئەمریکیەکان بەخشیەوە:\n" ئێمە زۆر پەیگیرانە لەسەر ئەمە کار ئەکەین. پێشکەوتنی باشمان بەخۆوە دیوە. کاتێک بەراود لەگەڵ ئەوە ئەکەیت کە لە ناوچەکانی تری جیهاندا چیمان ئەنجام داوە، جێی سەرسوڕمانە. زۆرێک لەمانە پەیوەند بوون بە خێرا دەستنیشانکردن و داخستنی سنوورەکانەوە. و هەروەک ئەزانیت ئەوروپا ئێستا بووەتە چەقی پەتاکە، ئێمە پێشتر سنوورەکانمان داخست. ئەمە خۆشبەختانە بوو، یان لە رێگایی لێهاتویی و خۆشبەختی‌یەوە بوو، چۆنت پێ باشە وای لێ بنێ. لە رێگای کاری دەستەجەمعی و هاوبەشی‌و پەیگیریی نیشتمانییەوە. ئێمە بەسەر هەرەشەی ئەم ڤایرۆسەدا سەر دەکەوین".\nدواتر لە ١٦ی مارسدا وەڵامدانەوەی خێرای خۆی لە بەرامبەر دۆخەکە دووئەوەندە کردەوە. دووپاتیکردەوە کە" کێشەیەکمان هەیە، مانگێک لەوەپێش، کە بە بیری کەسدا نەدەهات" کە درۆیەکی تەواو شەرمەندانەیە. ڕەخنەگرەکان بە دروستی ئاماژەیان بەوەدابوو کە چۆن ترەمپ لە کۆبوونەوەی خۆئامادەکردنێك بۆ پەتا کوشندەکان لە ساڵی ٢٠١٨ کۆشکی سپی بەجێهێشتبوو.\nلە کاتێکدا کە بڕین و کەمکردنەوەی خزمەتگوزارییەکانی سیستمی تەندروستی لە هەردوو ئیدارەی دیموکراتەکان و کۆمارییەکان بۆ ماوەی دەیان ساڵ درێژەی پێدراوە. لە ساڵی ٢٠١٢دا ئۆباما بەندێکی یاسایی واژۆکرد تا نزیک بە شەش بلیۆن دۆلار لە سندوقی(دەستمایەی) خزمەتگوزای گشتی و خۆپارێزیی لابدات کە لە کاتی هاتنەپێشەوەی قەیرانی لەمشیوەیەدا لە ئاستێکی بەربڵاودا هاوکارییەکی دەزگاو ناوەندە نێوخۆییەکانی بواری تەندروستی ئەکرد. سەپاندنەکانی باجی ٢٠١٧ ی ترەمپ بۆ دەوڵەمەندان چۆن زیاد لە ٧٥٠ ملیۆن دۆلاری تریشی بەتاڵاندا. سەرباری ئەمانە، سیستمی تەندروستی تایبەت بووەتە داخستنی نەخۆشخانەکان و بەهەدەردانی پارە لە هەرجێیەک کە ئیمکانی هەیە. مانهاتان (Manhattan) کە خاوەنی یەکێک لە بەهاترین نەخۆشخانەکانی بە ناوی سەنت ڤنسنت (St.Vincent) تێدابوو، چۆن گۆردرا بە یەکەیەکی نیشتەجێبوونی گرانبەها کە ئەکرا ئەمڕۆ سوود لەو قەرەویڵانە(بێد)ی ببیندرایە کە لەناوبران. هەموو ئەمانە ڕێگایان لەبەردەم وەڵامدانەوەی (مریشکی بێسەر) ئاسای حکومەت کردەوە بۆ توندترین قەیرانی تەندروستی لە دوای تەشەنەکردنی ئەنفلۆنزای ئیسپانییەوە لە ساڵی ١٩١٨ – کە ٢٧% ی دانیشتوانی تووشکرد و بووە گیانلەدەستدانی نزیک بە پەنجا ملیۆن کەس لە سەرتاسەری جیهان.\nبەراورد لە نێوان قسە جانبازییەکانی ترەمپ بۆ ڕووپاککردنەوەی خۆی و ڕاستگۆیی ئەنتۆنی فوجی (Anthony Fauci ) بەڕێوەبەری پەیمانگەی نەخۆشیەکانی حەسیاسیەت و هەوکردن بکەن کە لە سۆنگەی پارێزگاریکردن لە بەرژەوەندییەکانی تەندروستی گشتییەوە نەک سەرۆک ئەیانڵێت:\n" سیستمەکە ئامادەی ئەوە نییە کە ئێمە ئێستا پێویستمان پێیەتی... ئەمە شکستە.. با دانی پێدا بنێین. بیرۆکەی ئەوەی کە هەرکەسێک بە هەمان ئەو شێوەیەی کە لە وڵاتەکانی تردا گیراونەتەبەر ئەبێت "تێست" بکرێن، ئیمە ئامادەی ئەمە نین. پێم وایە کە ئەبێت ئامادەی بین؟ بەڵێ، بەڵام ئێمە لە ئێستادا ئامادەی نین."\nنزمی ژمارەی توشبووانی ڕاپۆرتکراو لە ئێستادا پەیوەندی ڕاستەوخۆی بە کەمی کۆمەڵە تێسکراوەکانەوە هەیە. سەدان هەزار کەس و لەوانەشە ملیۆنان کەس توشبووبن ، ئەگەر سەرکێشی کەسانی سەربەخۆی وەک دکتۆری لێکۆڵەر هیلین چوو (Dr. Helen Chu ) لە سیاتڵ (Seattle )نەبێت کە گوێی بە ڕێگەپێدان نەدا و تێستی کۆڤید نۆزدەی کرد ئێمە زۆر لەوە زیاتر لە تاریکی بازنەی ڕاستەقینەی ژمارەی توشبووانی پەتاکەدا ئەبووین.\nکاتێک کە دەرئەنجامی کۆتایی تێستە درەنگکەوتووەکەی خستەڕوو بە ترسەوە درکی بەوە کرد کە" پێئەچێت هەموو کاتەکە (مەبەست لە ڤایرۆسەکەیە) لێرەبووبێت، ئێستا لە هەموو جێیەکە"\nڕووبەڕووبوونەوەی گرفتەکە بۆ بۆرژوازی بەم شێوەیە بوو:" زیاتر جێ گواستنی ئابوری بۆ لە قاڵبدانی ڤایرۆسەکە- بە شێوەیەکی ئاسانتر پەنجە ڕاوەشاندن تا بە شێوەیەکی ئەفسوناوی ( سیحریی) بارودۆخەکە ڕوو لە باشتر ئەکات. هەموو شتێکیان گرتە بەر تا خۆیان لە سنووردارکردنی هاتووچۆی خەڵک و ئاڵووگۆڕی کەلوپەل بگرن لەبەر ئەوەی ئەم هەنگاوانە بە مانای خامۆشکردنی بازرگانیین. ئەگەر تۆ هەموو بازاڕ دابخەیت، دوای هەموو ئەوە سەرمایەداری چۆن ئەتوانێت کارابێت؟ بەهاترین کات بەهۆی کەمتەرخەمیی، ئینکارکردن، وڕۆتینی بیرۆکراتی، و چڵێسیەک لە چەشنی کۆن لەناوبرا، لە کاتێکدا ڤایرۆسەکە وردە وردە بە هێواشی و بە دڵنیاییەوە خۆی لە ئەمریکا جێگیرکرد.\nلە ماوەی چەند ڕۆژێکی هەستیاردا، چینی سەردەست لە بارودۆخێکی ئیفلیجکراودا ، لە گرتنەبەری هەنگاوو ڕێکارەکان بۆ ڕێگرتن لە تەشەنەکردنی زیاتری ڤایرۆسەکە ئەترسان. لەهەمان کاتدا لە ناجێگیریی باردۆخی کۆمەڵایەتی کە لە دەرئەنجامی دواکەوتنی ڕێکارە یەکلاکەرەوەییەکان دروست ببوو تۆقیبوون. تەنها دوای چەند ڕۆژێک لە بەستنی کۆنگرە ڕۆژنامەییە ناڕوونەکەی ترەمپ ناوچەی کەنداوی کالیفۆرنیا لە ژێر فەرمانی " شێڵتەر لە هەمان جێگا" داخرا و پێئەجێت کە نیویۆرکیش بەدواییدا بێت.\nلە کاتێکدا کە ڤایرۆسەکە بە سەرجەم شاردا بڵاوبووەوە، سەرۆک شارەوانی نیویۆرک بڵ دە بلاسیۆ (Bill de Blasio ) ڕەتی کردەوە کە سیستمی خوێندن ڕابگرێت، لەگەڵ تیمە پاسەوانییەکەیدا لە بەشی ڕۆژهەڵاتی مانهاتنەوە بە نیشاندانی وەک ڕۆژێکی ئاسایی بەڕێگاوە بوون بۆ هۆڵیکی جیم لە برۆکلین (Brooklyn ) - وەک کارێکی ئاسایی ڕۆژانەیان نیشان ئەدا. تا دواین جار لە ژێر هەڕەشەی دەستلەکارکێشانەوەی ژمارەیەک گەورە یاریدەدەر و نەچوونەوە سەرکاری ڕێکخراوی ژمارەیەک مامۆستا بەهۆی ناساغییەوە، تەسلیم بە فشاری گشتی بوو. ئەو کاتەی ڕێکارەکانی بۆ سنووردارکردنی کۆبوونەوەی خەڵک، داخستنی قوتابخانەکانی شار، چێشتخانە، هۆڵەکانی شانۆو چەند جێگای تر گرتەبەر ، لەو ساتانەدا (کات) زۆر کەم و کورت بوو.\nڕووبەرێکی گەورەی شار وەک شاری تارمایی(مۆتەکە) دێتە بەرچاو. دانیشتوانەکەی ئامۆژگاریکراون وا دابنێن کە سەرجەمیان توشی ڤایرۆسەکە بوون بە ڕێژەی کوشتنێکەوە کە زۆر لە نەخۆشییەکانی دڵ و شێرپەنجە پێکەوە زیاترە. ڕۆژنامەی نیویۆرک تایمز ڕایگەیاند کە " ژیان لە شاری نیویۆرک، کە دانیشتوانەکەی نزیک بە ٨.٦ ملیۆن کەسە و داینەمۆی ئابوری وڵاتەکەیە، هاڕدراوە بۆ وەستانێکی تەواوەتیی".\nشێوی لە ئابوریدا\nدرککردن گۆڕدرا بە ترس وبووە تۆقاندنێکی سەرتاسەری ئەو کاتانەی کە بازاڕی پشکەکان بە چەندین ترلیۆن داڕمان. سکرتێری پێشووی وەزارەتی کار ڕۆبەرت ڕایک (Robert Reich)– خۆشەویستی لیبرالە پارێزەرەکانی سەرمایەداری- بە ڕوونی دەستنیشانی کرد کە " ئابوریمان هەرەس دێنێت" ، وای پیشان ئەدا کە بۆ " هەموو ئەمریکییەکان" قسە ئەکات، بەڵام مەبەست لە وشەی ئێمە لەوێدا " بۆرژوازییەکان" بوو.\nلەهەنگاوێکی چاوەڕواننەکراودا بانکی یەدەکی فیدراڵی ڕێژەی سوودی بۆ سفر دابەزاند. ڕایگەیاند کەدەست بە کڕینی لانی کەم ٧٠٠ ملیار دۆلار لە سەنەداتی حکومی و رهنی عەقاریی لە هەوڵدانێك بۆ ڕاگرتنیان پێکەوە ئەکات. بەڵام بازاڕی پشکەکان هەموو ئەم ڕێکارانەی هەڵتەکاند و بەردەوام بوو لە داڕمان. ڕۆژی دووشەممە ١٦ ی مارس، پێنوێنی (VIX) کە نیشاندەری هەڵچون و داچوونی بازاڕی پشکەکانە، لە ڕێژەی ٤٣% بۆ ٨٦.٦٩ بەرزبووەوە، و بەمەش ئەو ئاستەی تێپەڕاند کە لە ساڵی ٢٤ی ئۆکتۆبەری ٢٠٠٨دا تۆماری کردبوو.\nدوورتر لە خۆباوەڕبوونی ئیلهامبەخشەوە، هەموو ئەو دابەزینە گەورانە لە ڕێژەی سوود ئاماژەبوون کە بانکی فیدراڵی خۆی هەست بە ترسێکی گەورەتر ئەکات و بارودۆخەکە زۆر لەوە مەترسیدارترە کە ڕێگای پێبدات. نوقمبوونی ئابوری بە پارەی هەرزان هانی خەرجکردن نادات لە کاتێکدا کە دەوڵەمەندەکان لەسەر پارەی تریلیۆن دۆلاری دانیشتوون. ملیۆنان کەس لە ماڵەکانی خۆیاندا گیریان خواردووە. ناردنە ماڵەوەی بەلێشاوی خەڵک هەر ئێستا دەستی پێکردووە. بە دڵنیاییەوە لێشاوێکی تر لە سەرکار دەرکردن و لێسەندنەوەی ماف بە دوایدا دێت. هەر ئێستا ئابوری ئەمریکا لە نالەبارترین دابەزینی چارەکی مێژووی خۆیدایە.\nوەزیری خەزێنەی ئەمریکا ستیڤن منوچن (Steven Mnuchin) ڕایگەیاند کە دەرهاویشتە ئابورییەکانی ئەم پەتایە زۆر لەو پاشەکشە(داکشان)ە گەورەیە خراپتر ئەبێت، و لە ئێستادا ڕێژەی بێکاری بۆ زیاتر ٢٠% بەرز ئەکاتەوە. بە بۆچوونی کۆمپانیایەکی نێونەتەوەیی بۆ دەستەبەرکردنی هەلی کار (Challenger, Gray & Christmas) نزیکەی ٧.٤ ملیۆن کەس تەنها لە کەرتەکانی چێشتخانە، باڕ، و پیشوازیکردن کارەکانیان لەدەست ئەدەن. جگە لەو دەرهاویشتانەی کە لە کەرتەکانی فڕۆکەوانی، بەرهەمهێنان، کڕین و فرۆشتن،و ڕابواردن، و چەندین کارگەی زەرەرمەندی تر دەیبێت.\nپاش بەڵێندان بڕێکی کەمی ٥٠ بلیۆن دۆلاریان بۆ لەناوبردنی ڤایرۆسەکە تەرخان کرد. هەر ئێستاش پێشنیاری دابینکردنی یەک تریلیۆن و نیو دۆلار ئەکرێت بۆ ڕێگەگرتن لە داڕمانی تەواویی ئابوری. هەرچەندە ئەمەش بەس نییە بۆ ڕاوەستاندنی خوێنبەربوونەکە. ئەگەر حکومەت بەردەوام بێت لە پێشنیازەکەی بە ناردنی چێکی ڕاستەوخۆ بۆ هەر کەسێکی پێگەیشتووی خوار ئاستی داهاتی دیاریکراو، لە هەوڵدانی بۆ مانەوەی شتەکان لەو ئاستەی خۆی. ئەی لێرەدا پارەدانەکە چۆن ئەبێت؟ ئەگەر لە بارێکدا بە سادەیی پارە چاپ بکەن، ئەوا لە دواین وێستگەدا قەیرانی هەڵئەوسان سەرهەڵئەدات. ئەمەش ئەبێتە هۆکاری دابەزینی بەهای دۆلار و کاریگەری هاندانەکەی.\nمنوچن پێداگری لەسەر ئەوە ئەکات کە " ئێستا کاتی گونجاو بۆ نیگەرانی لە بارەی کورتهێنانەوە نییە". زیادکردنی زیادەیەک بۆ قەرزی نیشتمانیی یارییەک نییە کە کۆتاکەی بکاتە سفر. لە ٢٤ تریلیۆن دۆلاردایە، ئەم بڕە بە دروستی زۆر لە تێکڕای بەرهەمهێنانی ساڵانەی ئەمریکا زیادترە. تەنها بڕی دانەوەی سوودەکانی قەرزی ئێستا ساڵانە نزیک بە نیو تریلیۆن دۆلار ئەبات، کە نزیک بە ١٠%ی بودجەی فیدراڵییە.\nدانەوەی هەموو ئەم خەرجییانە لە دواین وێستگەدا ئەکەوێتەوە سەر شانی چینی کرێکار لە رێگای دانەوەی بە شێوەی باج یان پەیڕەوکردنی سیاسەتی دەستپێوەگرتن لە داهاتوودا. هەموو ئەمانە بۆ دانەوەی سوودو قازانجی قەرزدەرەکان لە کەرتی تایبەت. سەیر لەوەدایە کە هەموو ئەم چێک و قەرزانە وا نیشان ئەدرێن کە هاوکارن بۆ چینی کرێکارو خاوەندارانی پیشە بچوکەکان( small-business ) . بەڵام مەبەست و ئامانجی ڕاستەقینە لێ‌ی بۆ دڵنیابوونەوەی بانکەکان و قەرزدەرەکانی ترە تا پارەدانەکانی (قەرزەکانی) کرێ، قەرزی خانووبەرە، کارتی متمانەپێدان(بانک)، ئۆتۆبیل، و خوێندکاران، چەندەها جۆری قەرزی تر لە ژێر ناوی تردا مسۆگەر بکەن. بە دەربڕینێکی تر ئەمە دیسانەوە فێڵێکی تری دەوڵەمەندانە لە ژێر ناوی داهاتی بنەڕەتی لە کاتی فریاگوزاریدا. ئەی چی ڕووئەدات کاتێک کە چێکەکان تەواو ئەبن- بەڵام پیشەکان نەگەڕاونەتەوە؟\nترسی کڕین، شاردنەوەی کەلوپەل، یاریکردن بە نرخەکان، و ڕەفەی خاڵیی نێو فرۆشگاکان سەردێڕی ڕۆژنامەکانیان تەنیوە، لە کاتێکدا بۆ ئەمریکییەکی ئاسایی بێهوایانە هەست بە ئارامی و جێگیرییەک لە جیهانێکدا کە سەرشێتانە دێتەبەرچاو ئەکات. هەموو ئەمانە لە جیهانێکی دەگمەن دەستکرددا سەرهەڵئەدەن بۆ خەڵکانێک کە پاشەکەوتەکانی ژیانی ڕۆژانەیان تێکشکاوە یان هەر نییە، ترس لە ئایندە باڵی کێشاوە بەسەریاندا. لە ئێستادا ژمارەیەکی زۆری خەڵک لە سەرنجدانیان بە یارییەکی بەڕێکەوت کە بۆ دووبارە چالاککردنەوەی ئابوری بە ئامانجی پارێزگاریکردن لە موڵکدارێتی تایبەتی لەبەرچاویاندا ئەگوزەرێت هەست بە نائارامی و دوودڵیەکی یەکجارگەورە ئەکەن.\nکورتەدیمەنێکی ئەمریکا لە هەڵدێراندا\nکۆڤید نۆزدە هۆکاری دروستکردنی قەیرانەکە نییە. بەڵکو تەنها ناوەرۆکی بۆگەنبووی سیستمەکەی خستەڕوو و تێ‌ی هەڵدا. ئەکرا هەر ئۆرگانێکی زیندوو تووشی ئەم تاسان(شۆک)ە ببوایەو بە شێوەیەکی رێژەیی بەسەلامەتی لێ‌ی دەرچوایە. بەڵام کەمتوانایایی سەرمایەداری لە بەرگەگرتنی ئەم فشارە دەرەکییە بۆمان ئەسەلمێنێت کە سیستمەکە تەندروست نییە و تەنانەت هیچ جۆرە نزییکایەتیەکی لەگەڵ ژیانێکی شایستەی پڕ لە ڕێزو کەرامەتی مرۆڤدا نییە و نایەتەوە.\nبۆ ئەو نەبوونی و پەژارەیی‌یە کە دەرگیری ملیۆنان کەس بووەتەوە، دیموکراتەکان لەگەڵ ترەمپ و هاوەڵەکانیدا هاوڕان کە سەرزەنشت(لۆمە) بخەنە سەر ڤایرۆسەکە نەک سیستمی سەرمایەداری. پێیان وایە کە " ئەمریکا هێزێکی مەزنە" بەڵام بۆ ملیۆنان خەڵکی کرێکار و زەحمەتکێش تەنانەت لە درێژترین ماوەکانی ڕوو لەگەشەی ئابوریشدا هەستیان بە بوژاندنەوە نەکردووە. لە ڕووبەڕووبوونەوەی قەیرانێکدا کە مەودایەکی داستانیی هەیە جارێکی تر سەرمایەداران و نوێنەرە سیاسییەکانیان ئاماژە بەو جێگیرە ڕێژەیییە ئەدەن کە لە ماوەی پێشوودا هەبوو. هەربۆیە لەمڕووەوە بابەتەکە پێویستی بە هێڵکاری و وێنەکێشانی باری دارایی ئەمریکاوە هەیە پێش سەرهەڵدانی پەتاکە.\nبەدرێژایی چەند دەیەی ڕابردوو ئەو کاتانەی سوودو قازانج کەڵەکە ئەکران و بازاڕی پشکەکان ڕوولەسەربوون. زۆرینەی زۆری ئەو سەروەت وسامانەی کە دەرئەنجامی کارکردنی چینی کرێکار بەرهەم ئەهات بۆ دەوڵەمەندکردنی توێژێکی مشەخۆرو داکەوتوو لە لوتکەدا ئەڕۆشت. پشکی سامانی فۆربس (Forbes) چوارسەد ئەوەندە زیادی کرد لە ١.٢٧ تریلیۆن دۆلارەوە لە ساڵی ٢٠٠٩ بۆ نزیکەی ٣ تریلیۆن دۆلار لە ساڵی ٢٠١٩، ئەمە لە کاتێکدا کە ڕێژەی باج‌دانی ڕوو لە نزمی کرد. بە درێژایی سێ دەیەی ڕابردوو سەروەت وسامانی تەنها ١%ی ئەوانەی لە لوتکەی دەوڵەمەندیدان بە بڕی ٢١ تریلیۆن دۆلار زیادی کرد. لە کاتێکدا ٥٠%ی هەژاران سامانەکانیان بە بڕی ٩٠٠ بلیۆن دۆلار کەمی کردووە. لە ١٠% ی لوتکە(ئەوانەی لە لوتکەی دەوڵەمەندیدان)ی خێزانە ئەمریکیەکان- کە ئەکاتە نزیکەی ١.٢ ملیۆن خێزان- بڕی پوختی تێکڕای سامانەکانیان نزیک بە ٣٥ تریلیۆن دۆلاربوو – کە لە ٣٢%ی سەرجەم خێزانەکانە- کە ڕووی لەسەر کردووە بە بەراورد لەگەڵ داکشانە ئابورییەکانی ساڵی ٢٠٠٩ کە ئەو کاتانە ٢٧% پێک ئەهێنا.\nلە ساڵی ڕابردوودا سەروەت‌و سامانی تەنها ٠.١% ی لوتکەی دەوڵەمەندەکانی ئەمریکا بە ئەندازەی ٩٠%ی کۆی گشتی دانیشتوانی ئەمریکا بوو. بڕی قازانجی کۆمپانیاکان لە ساڵی ٢٠١٨ گەیشتە ٢.٣ تریلیۆن دۆلار کە ئەکاتە سێ ئەوەندەی داهاتی نێوخۆیی وڵاتێکی وەک مەکسیک. تەنها سامانی سێ کەسی وەک جێف بیزۆس(Jeff Bezos)، بیڵ گەیتس(Bill Gates)، وارن بافیت(Warren Buffett) پێکەوە هاوتای سامانی ١٦٠ ملیۆن ئەمریکییە. کە نزیک بەنیوەی دانیشتوانی وڵاتەکەن یان کۆی دانیشتوانی لانی کەم چل ولایەتی بچووک. ئەم گواستنەوە نامۆو ناقۆڵایە نهێنییەکی کراوەیە و داخوازی ڕوولەسەری " پەناگای ملیاردێرەکان" زیاتر ڕوونتر ئەکاتەوە. لە کەشێکدا زۆربەی دەوڵەمەندەکان زۆر زووتر لەوەی پێشبینی پێویستی بوونیان ئەکرد ڕوویان لە پەناگایەکی ئاسوودە کردووە.\nتێکڕای قەرەبووکردنەوەکانی کرێکاران تەنها بە ڕێژەی ١٢% چووەتەسەر لە ساڵی ١٩٧٨دا لە کاتێکدا ئەگەر بەراوردێکی بکەین ڕێژەی قەرەبووکردنەوەکانی دەستەی سەرۆکانی جێبەجێکار (CEO ) بە ڕێژەی ٩٤٠% چووەتە‌سەر لە هەمان ماوەدا. یەک لەسەر پێنجی ئەمریکیەکان ڕێژەی سامانیان سفرە یان بە نەگەتیڤە، نزیک بە ٨٠%یان لە موچەوە بۆ موچە ژیان ئەکەن، نزیک بە ٤٤%یان لە چەند کارێک کار ئەکەن کە کرێکانیان لە خوار ئاستی نزمەوەیە بە تێکڕای ١٨ هەزار دۆلار لە ساڵێکدا.\nلانی کەمی کرێی فیدراڵەکان تا ئێستاش ٧،٢٥ دۆلارە لە سەعاتێکدا. کرێکارێکی کرێ نزم پێویستی بە لانی کەم دوو ئەوەندەو نیو کاری فوڵ تایم(هەشت سەعات لە ڕۆژێکدا)ه تاکو بتوانێت کرێی شوقەیەکی یەک ژوورنوستنی کە لە زۆربەی شارەکانی ئەمریکا وایە دابین بکات. لە هەر شەش منداڵ یەکێکیان لە هەژاریدا ژیان ئەکات. کە نیوەشیان لە ژێر هێڵی هەژارییەوەن. ئەمە نزیک بە شەش ملیۆن منداڵ ئەکات کە داهاتی خێزانەکانیان کەمتر لە نیوەی ئاستی هێڵی هەژارییەوەیە.\nدواتر جێوڕێی ژنانی کرێکار و دایکانی کرێکار هەن بە شێوەیەکی تایبەتتر. لە ساڵی ١٩٧٠ەوە تێچووەکانی(خەرجی) منداڵ تەنها لە بواری چاودێریکردنی منداڵ بە ڕێژەی ٢٠٠٠%دا زیادی کردووە. لە ساڵی ١٩٩٠ەوە تێچووەکانی چاودێریکردنی منداڵ بە بەراورد لەگەڵ هەڵئاوسانەکانی تردا دوو ئەوەندە زیادی کردووە. لە کالیفۆرنیا هەر ئێستا تێچووی چاودێریکردنێکی گونجاوی منداڵان لە ڕۆژدا نزیک بە نیوەی داهاتی دایکێکی تەنهایە.\nچوونەسەری بەکارهێنانی مەوادی بێهۆشکەر، جگەرەکێشان، ئەلکهول، و خۆکوژی، کاریگەرییان لە دابەزینی ئاستی تەمەنی دایکانی سپی پێست کردووە، کە بە بەراوردیان لەگەڵ ژنانی ڕەش پێست و ئەمریکای لاتیندا ژیانێکی ئاسوودەتریان گوزەراندووە. سەیر نییە کە ڕێژەی لە دایکبوونەکان بۆ ماوەی چوار ساڵی دوای یەک کەمترین ئاستی تۆمارکردووە بە درێژایی ٣٢ ساڵی ڕابردوو.\nئەمە بەو مانایە دێت کە کۆچکردن لەهەر کاتێک‌زیاتر بووەتە گرنگترین سەرچاوەی ژیانی کرێکارانی چەوساوە. لەگەڵ ئەمەشدا بەهۆی سیاسەتی نێوخۆیی- دابەش بکە و دەسەڵاتدار بە – کرێکاران ناچارن دووچاری تیرۆر، چەوساندنەوە، قوربانیدان، تەنانەت تا ڕاددەی ڕۆچوون بە قوڵایی و ئەوپەڕی تاریکی چەوساندنەوە ببنەوە. لە کاتێکدا کە دەرگای هەموو شارەکان لە سەرتاسەری وڵات داخرابوون بۆ زاڵبوون بەسەر پەتاکەدا، فەرمانگەی کۆچکردن و گومرک سەرگەرمی پەلاماردانی نەخۆشخانەکان و بردنی کۆچکردووانی نایاسایی تووشبوو بە ڤایرۆسی کۆرۆنا بوون بۆ ناوەندەکانی دەستبەسەرکردن(سجن). ترس و لەرزی کەمپەکانی دەستبەسەکردنی پەنابەران نمونەیەکی ترە بۆ نیشاندانی سروشتی داڕزیوو بۆگەنانەی سیستمی سەرمایەداری کە تەنانەت ناتوانێت مرۆڤایەتی لە سنورە دروستکراوەکانیشیدا لەخۆ بگرێت.\nبۆ ئەمریکیە ڕەشپێستەکان لە پەیامێکی # BLM( واتە نوسینگەی بەرێوەبردنی شار-وەرگێڕ)دا لە فیلادەلفیا ڕێژەی مردن بۆ ئەمریکییە ڕەشپێستەکان دە ئەوەندە زیاترە بەهۆکاری کوشتن وەک لە کەسانی تری سپی پێست. ڕێژەی مردنی منداڵانی ڕەشپێست پێش یادی لەدایکبوونی یەک ساڵەیان سێ ئەوەندەیە لە چاو منداڵانی سپی پێست. لە نیویۆرک کە زیاتر لەهەر جێیەک زیاتر مرۆڤ جیاکراوەتەوە لەسەر بنەمای ڕەگەز و نەژاد. لە ڕۆژهەلاتی هارلم (Harlem) ئاستی تەمەن (٧١،٢)ساڵە، لە کاتێکدا ئەوانەی کە لە بەشی سەرووی ڕۆژهەڵاتەوە ئەژین واتە چەند بلۆکێک دوورتر، ئاستی تەمەنیان (٨٩،٩)ساڵە. ڕێژەی زیندانیکردنی ڕەشپێستەکان پێنج ئەوەندەی سپی پێستەکانە. لە کاتێکدا کە تێکڕای سوودمەندی هەفتانەی کرێکارێکی ڕەشپێست کە فولتایم( هەشت سەعات کار لە ڕۆژێکدا) کار ئەکات ٧٢٧ دۆلار بووە لە مانگی حەوتی ٢٠١٩ ەوە تاکو سێپتەمبەری هەمان ساڵ لە بەرامبەریدا بۆ سپی پێستەکان ٩٤٣ دۆلار بووە. واتە بە ڕێژەی ٣٠% جیاوازی، ئەمەش لە بارودۆخێکدا کە ئابوری ڕووی لە هەرەسهێنانە. ئەتوانین لەوە دڵنیا بینەوە کە زۆر لەوە زیاتر قوڵتر ئەبنەوە.\nجگە لەمانە قەیران لە بواری تەندروستیش هەیە. تەنانەت پێش سەرهەڵدانی پەتای کۆرۆناش گەمژەیی پایەی سیستمی تەندروستی چەقبەستنی بوو بەدەوری بەرزکردنەوەی سوودو قازانجپەرستی کۆمپانیاکانی دڵنیایی(بیمە). زنجیرەی نەخۆشخانەکان و کۆمپانیاکانی دەرمانسازیی بوونە فاکتەرێکی گرنگ لە بەرهەڵستی بەرامبەر بە بارودۆخی ئێستا لە بیروڕای گشتی خەڵکدا. هەرئێستا دە ئەوەندەی تر زیادیکردووە. ملیۆنان ئەمریکی لە هەنگاوی یەکەمیاندا هەوڵی بەدەستهێنانی بیمەی تەندروستی ئەدەن، لە کاتێکدا ئەوانەی هەیانە دابڕاو نین لە قەرزی سیستمێکی پزیشکیی ئیفلیجبوو. بە پێ‌ی ئامارەکان لەهەر شەش ئەمریکییەک یەکێکیان لە ڕاپۆرتی بانکیاندا وەسڵێکی نەدراوی پزیشکیی هەیە کە لەسەر ئاستی ئەمریکا ئەگاتە بڕی ٨١ بلیۆن دۆلار. ساڵانە نزیکەی ٥٣٠ هەزار دۆزی مایەپووچی(ئیفلاس) هەیە کە بەهۆی قەرزی پزیشکییەوە ڕوویان داوە. لەوانەیە تێستکردنەکانی کۆڤید- نۆزدە بە خۆڕایی بن- ئەگەر دانەیەکت دەستبکەوێت- بەڵام تێچوونەکانی چارەسەرکردن لەوانەیە ژمارەیەکی زۆرتری خەڵکی هەژار مایەپووچ بکات.\nپاش زیاتر لە دەساڵی بوژاندنەوە هێشتا لە پێنج ئەمریکی دووانیان هەوڵی بەدەستخستنی ٤٠٠ دۆلار لە کاتی فریاگوزاری خێرادا ئەدەن. لە هەر سێ خێزان یەکێکیان وەک " داڕماو لەباری داراییەوە" پۆلێن کراوە. تۆڕی دڵنیایی (تەئمین)کۆمەڵایەتیی تێکشکێنراو پاش چەند دەیە لە حوکمی دیموکرات و کۆمارییەکان جارێکی تر دووچاری پەلاماردان ئەبێتەوە. پێش ئەم ئاڵۆزییانەی دوایی، ترەمپ بڕیاری بڕینی سەدان بلیۆن دۆلاری لە بواری پیتاکی خۆراک، چاودێری پزیشکی، بێتوانایی، کەمئەمندامی، قەرزی خوێندکارانی کۆمەککراو،و چەندین بەرنامەو داشکانی باج کە کۆمەکیان بە ملیۆنان خەڵکی هەژارو کەمدەرامەت ئەکرد دەرکردبوو.\nئەو بارودۆخەی کە چۆن لەسەر زەوی ملیۆنان خەڵک کە وا بڕیارە هەوڵی کڕینی خواردنە سەرەکییەکانی ژیان بۆ ماوەی دوو هەفتە یان زیاتر لە کەرەنتینەکردن بدەن لەسەروو تێگەیشتنی هەرکەسێکەوەیە. تەنانەت ئەگەر پێشنیازی ناردنی چێکی – هەزار دۆلاریش دەستپێبکەن، تەنها ئەتوانێت خەڵک بۆ کورتماوە دوور لە گرفت و گرانی بهێڵێتەوە پێش ئەوەی لە قوڵایی زیاتری چاڵێک کە سەرمایەداری بۆی هەڵکەندوون نوقمیان بکات.\nبا بێینە سەر باسی گەنجان، کە پێوەرێکی هەستیاری چوونەسەری ستەمی کۆمەڵایەتین و زیاتر کاریگەرترن لە کاتی قەیرانەکاندا. خۆکوژیی دوەمین هۆکاری گیانلەدەستدانی کەسانی تەمەن ١٠-١٧ ساڵین، لە کاتێکدا بە بەراورد لەگەڵ دە ساڵی ڕابردوو چوارەمین هۆکاری گیانلەدەستدان بوو. دوودڵی بەربڵاوترین نەخۆشیی عەقڵییە لە ئەمریکا کە لە نزیکەی ٣٢%ی مێرمنداڵ لانی کەم یەکێکیان دەرگیریەتی. تەنها لە نیویۆرکدا نزیک بە ١١٤ هەزار خوێندکاری بێخانەو لانە هەن، کە ئەمەشیان چوونەسەری ٧٠% ئەکات بە بەراورد لەگەڵ چەند دەیەی ڕابردوودا. هەمان بڕو ڕێژە لە شارە گەورەکانی تری وەک شیکاگۆ و لۆس ئەنجلۆسیشدا هەن، ئەو شارانەی کە لەژێر کارگێڕی پارتی دیموکراتەکاندان.\nئەمە بارودۆخی ڕاستەقینەیە لە بەسامانترین وڵاتی سەر زەویدا. تەنانەت پێش ئەوەی پەتای کۆڤید نۆزدە تەواوی شتەکان بخاتە لێواری لەناوچوون. ملیۆنان ئەمریکی ساڵانە بڕی پێویستی داهاتیان بۆ دابینکردنی بوارە سەرەکییەکانی ژیان وەک (نیشتەجێبوون، چاودێریی پزیشکیی، گواستنەوە، و خوێندن) نییە، واز لە بوارەکانی تری وەک خواردن، جلوبەرگ، ڕابواردن، و پاشەکەوتکردن بهێنە. پەتا بەردەوامەکانی ناو کۆمەڵگا وەک زیادبوونی کێش، بەکارهێنانی مەوادی بێهۆشکەر، هیرۆیین، دوودڵی و خەمۆکیی، خۆکوژیی، ئایدز و چەندانی تر لە شارەکان هەروا بە ڕێکەوت و لەخۆوە نەهاتووون و دەرنەکەوتوون.\nلە جەرگەی بارودۆخێکی وادا، هەڵبژاردنەکانی ٢٠٢٠ بەردەوامن لە ڕۆشنکردنەوەی زیاتر. هەروەک پێشتر لە بابەتێک ( سێشەممەی نایاب: چینی دەسەڵاتدار دژ بە ساندەرس یەکیگرتووە ) ئاماژەمان پێدابوو چینی دەسەڵاتدار ڕیزەکانی خۆی بەدژی ساندەرس(Sanders) داخستووەو هەموو گرەوی خۆی بە بایدن(Biden)ەوە گرێداوە. سەرباری دواخستنی لە ئۆهایۆ (Ohio) بەهۆی پەتاکەوە، بەڵام دەنگدان لە فلۆریدا، ئیلینۆیس، ئەریزۆنا بەڕێوە چوون و ئەو پەیامە بە بایدن وەک ڕابەری نوێنەرایەتی نەبەزیو ڕادەستکرا. بۆ داخستی کەموکوڕیی، ئەبوایە بایدن بە لانی کەم چل خاڵ لە پێشبڕکێ ماوەکاندا سەربکەوێت. فشار لەسەر ساندەرس بۆ یەکخستنی پارتەکە و دەرچوون لە پێشبڕکێکە توندتر ئەبنەوە. بایدن بێهوایانە بۆ بەدەستهێنانی بنکەی جەماوەریی ڕکابەرە گەنجەکان چەپکە زەیتونی درێژکرد و سوپاسگوزاری ساندەرسی بۆ ئەو "بەسۆزیی و پێداگرییەی" کە لە گۆڕینی ڕێڕەوی وتووێژەکانی نێو وڵاتدا نواندی کرد. هەرچەندە تا ئێستا بێرنی (Bernie ) فەرمییە لە پێشبڕکێکەو هێشتا سەرشانۆ ئامادەیە بۆ سەرخستن و ئاڵۆگۆڕیی تریش.\nهەموو ئەوانەی پشیگیریکردنیان لە بێرنی وەک دیموکراتێک بە بەشێک لە "ستراتیژییەکی نوێ" بانگەشەئەکرد نەک تەنها وەک جۆرێک لە "شەڕانگێزیی کەمتر" ، بە خێرایی لەگەڵ پرسیارێکی کۆنکریتدا بۆ پشتگیریکردن لە جۆ بایدن(Joe Biden) بەرەوڕوو ئەبنەوە - کە لە بێرنی خۆشییەوە دەستپێئەکات.\nئەمە دواین وێستگەی ئەو هەموو سووربوون، و سامان، و کاتەیە کە بۆ کەمپینی ساندەرس تەرخان کران. ئەمە ڕێگای داخراوی پارتی دیموکراتەکانە، زۆنگاو و قێزەونی بزووتنەوە پیشکەوتووخوازەکان. ئەگەر ئەو هەموو سەرچاوە و وزانە بۆ دامەزراندنی پارتێکی سۆسیالیستی ئاراستە بکرانایە کە ڕکابەری دوو پارتی مۆنۆپۆل بکات ئەوا ئێستا لە بارودۆخێکی تردا ئەبووین.\nلەگەڵ پێچەوانەبوونی هەموو شتەکان بە سەرهەڵدانی کۆڤید نۆزدە، ملیۆنان خەڵک دێدگایەکی کراوەتریان ئەبێت بۆ حکومەت، لەوانەیە ببنە کردنەوەی دەروازەکان بۆ ئاڵوگۆڕی بنەڕەتی لە سیاسەت و کۆمەڵگای ئەمریکی. بە چاولێکردن لە هەموو ئەو هەڵچوونە سیاسییانەی کە لە ئێستادا ئەگوزەرێن، ئەستەمە ئەو شێوازەی کە پارتێکی جەماوەریی سەربەخۆ وەریئەگرێت دیاری بکەین، دەروازەکانی لافاوێک لەبەردەم قورسایی قەیرانەکان لەوانەیە زیاتر بکرێنەوە. هێشتا دەرفەتێکی یەکجار کەم بۆ هێنانە پێشەوەی شتێکی تازە لە لایەن ساندەرسەوە هەیە. بەڵام دەرفەتی یەکلاکەرەوەی یاریکردنی لە پرۆسەکە لەدەستداوە.\nبۆ زیاتر دڵنیابوون، بێرنی وتووێژەکەی بە جێیەکی تردا برد و هەر خۆی پەیڤینێکی نیشتمانی کە سۆشیالیزم چییەو چی نییە دەستپێکرد. بەڵام پێکانی گۆڵکردنی نەگۆڕی و هەر لە چوارچێوەی یاریگاکەو بنەماکانی سەرمایەداریدا مایەوە!\nڕاپرسییەکانی ئەم دواییانە ئاماژە بەوە ئەدەن کە جۆ بایدن لەچاو ترەمپ دەرفەتێکی زیاتری بردنەوەی لە هەڵبژاردنە گشتیەکەدا هەیە. بەڵام ئەگەر هەفتە نەمرییەک(کاتێکی بێ کۆتایی) بێت لە سیاسەتدا لە باردوخی ئاسایی ئەوا ئەستەمە باردۆخەکە لە چەند مانگێکی هاوشێوەی ئەم کاتەدا بتوانرێ پێناسە بکرێت. ئایا دەستڕاگەیشتنی ڕوولەخواری ترەمپ بە جەماوەرێکی بێشومار، توڕەیی ئاپۆرەی خەڵک ڕوناکی لەسەر پێشنیازەکانی لائەدات؟ ئایا هەست بە داماویی شکستی خۆی ئەکات بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ پەتاکەو داڕمانی ئابوری کە بە ئاسانی ئەکرێت دەستیان لێهەڵگرێت؟ یان بواری ڕێگەپێدانێکی بۆ قوربانیدانی ئەوروپی و چینیەکان پێ ئەدرێت؟ ئایا دەنگدەران بڕیاری گۆڕینی ئەسپەکان لە گۆڕەپانەکەدا ئەدەن یان نا؟ تەنها کات ئەمەمان پێ ئەڵێت. لە هەردوو بارەکەدا سەرمایەداران پارێزەرێکی مەیدانییان هەیە بۆ پارێزگاریکردن لە بەرژەوەنییەکانیان لە کۆشکی سپی و کرێکارانی ئەمریکی ئەبنە دۆڕاو و زەرەرمەند تیایدا. بە هەمان شێوەی ساڵی ٢٠١٦ کە دەرفەتێکی گونجاوی هەڵبژاردنیی بارگاویکراوی سیاسی کە بۆ دامەزراندنی بنەماکانی پارتێکی جەماوەریی چینی کرێکار هاتبووەپێش لەدەستدرا. لەگەڵ ئەمەشدا تواناکانی دامەزاراندنی پارتێکی جەماوەریی کرێکاران کە خەبات بۆ ئامانجە سیاسییە ڕاستەقینەکانی کرێکاران بکات هەرگیز گەورە نەبوون. سیاسەتی هەڵبژاردن تەنها گۆرەپانی خەباتی چینایەتی نییە، و قەیران هەموو لایەنەکانی سیستیمی کۆمەلایەتی ڕووەو دەستپێکردنی سیاسەتی جووت - پارتی بۆرژوازیی پاڵپێوە ئەنێت. لەگەڵ چوونەپێشەوەی خێرای ڕووداوەکان ناتوانین سەرهەڵدانی شێوازی تری خەبات و ڕێکخستن لە چەند مانگەکانی داهاتوودا ، کە پرسی هێزی سیاسی و ئابوری چینی کرێکار زۆر زووتر لەوەی پێشبینی ئەکرێت بهێنێتەوە سەر ئەرکەکانی ڕۆژ بەدوور بگرین.\nبەرەو حکومەتێکی کرێکاریی!\nتەنانەت لە "باشترین کاتەکان"دا هیچکام لەو کێشەو گرفتانەی کە دەرگیری چینی کرێکار ئەبن- لە نەبوونی\nکاری گونجاو تا چاودێری تەندروستی تا نیشتەجێکردن و پەرەوەردە قابیلی چارەسەر لە ژێر سایەی سیستمی سەرمایەداریدا نین. تا ئێستا پێمان وتراوە لە گوایە سیستمەکە ئەتوانێت مامەڵە لەگەڵ ئەم قەیرانە بێوێنەیەدا بکات و ژیانمان باشتر بکات؟\nکۆرۆنا تەنها دواین و نوێترین نەخۆشی گوێزراوەی ئەو شەپۆلی پەتایەی ئەم ساڵانەی دواییە لەسەرتاسەری جیهان،و هەڵقولاوی شێوازێکی هۆکارەکانی بەرهەمهێنانی پیشەسازیی قانج ویستە. یەکێک لە کاریگەرییەکانی بەخێوکردنی مەڕوماڵاتی زۆر لە بارودۆخ و جێگایەکی چڕو قەرەباڵغدا دابەزینی ئاستی سیستمی بەرگری ئاژەڵەکانە لە بەرامبەر ئەو زیندەوەرانەی کە ئەبنە هۆکاری نەخۆشی (بەکتریا و ڤایرۆسەکان) و دواتر بەردەوامی گوێزانەوەی نەخۆشی و پەتاکان بۆ مرۆڤ. هەورەها کوشتن و بازرگانیکردنی نایاسایی بە ئاژەڵە دەگمەنەکانەوە ئەگەرێکی تری هۆکاری گوێزانەوەی پەتاکان و مەترسیدانان لەسەر ژیانی مرۆڤە. بە پلەی یەکەم مێروولە خۆرەکانی پانگۆلین(pangolin) کە دووچاری کەمی و لەناوچوون بوونەتەوە یەکێکە لەو ئاژەڵانەی بە هۆکاری سەرهەڵدانی کۆڤید نۆزدە هەژمار ئەکرێت.\nلە چوارچێوەی ڕێچکە(میثۆد)ەکانی بەرهەمهێنان‌و دابەشکردنی سەرمایەداریی- بە یاسایی و نایاساییەوە- بە تایبەت ئەم ڤایرۆسە لەوانەیەو لەوانەش نییە ڕێگری لێکرابێت بۆ هاتنە ناو دانیشتوان. بەڵام ئەکرا لەگەڵ پانتایی بڵاوبوونەوەو وێرانکارییەکە بە ئاسانی مامەڵەی لەگەڵدا بکرایە ئەگەر تەندروستی مرۆڤ نەک سامانی تایبەتی پەڕەگوڵەبەڕۆژەی تاقیکردنەوەی(litmus test) چۆنێتی دەستنیشانکردنی سەرچاوە هەرەوەزییەکانمان بوونایە.\nبەدرککردن بەو سەرچاوە مەزنانەی کە پێویستن بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی زریانەکە، تەنانەت هەندێک لە پلەو پایەکانی دەسەڵات ڕایانگەیاند کە ڕووبەڕووبوونەوەی ڤایرۆسی کۆڤید نۆزدە ئەبێت بە هەمان بارودۆخی جەنگ چاولێبکرێت. ئێمە لەمڕووەوە بە تەواوی قبوڵمانە، بەپاشبەندکردنی ئەوەی کە لەسەر بنەمای جەنگێکی چینایەتی ڕووبەڕووی ببینەوە. بەرژەوەندییەکانی کرێکاران و سەرمایەداران تەواو دژ بەیەکن. سیاسەتی سەرمایەدارن لە کاتی جەنگدا هەمان سیاسەتە لە کاتی ئاشتیدا: زیادکردنی قازانج و پارێزگاریکردن لە موڵکدارێتی تایبەتیی. ئێمە چیتر متمانەی چارەنووسمان بە کەسانێک ناسپێرین کە لە ڕێگای چڵێسی و تەمەڵییەوە گەشەکردنی ڤایرۆسە و پەتاکەیان بەم ئاستە گەیاند.\nسەرمایەداران پێشنیازی پشتگیریکردنی خەرجی لە پانتاییەکی بێوێنەدا بۆ ڕاگرتنی داکەوتن و داڕمانی سیستمەکەیان لە لایەن دەوڵەتەوە ئەکەن. هەندێکیان داوای زۆر لەوە زیاتریان بۆ بە نیشتمانیکردنی سنوردار یان کاتیی پێکهاتە گرنگەکانی سیستمی چاودێری تەندروستی بۆ دەربازکردنی سیستمەکە لە قەیران هەیە. تەنانەت پاسەوانی نیشتمانیی و چەند یەکەی چالاکی سوپاشیان لەم ڕاستەیەدا بزواندووە. تەنانەت ترەمپ پەنای بۆ یاسای بەرهەمهێنانی بەرگریی لە کاتی جەنگ بۆ بەرفراوانکردنی دەمامکی نەخۆشخانەکان و پێداویستییە گرنگەکانی تر بردووە.\nپاش ئەوەی بۆ چەندین دەیە ئەوترا کە " حکومەتی گەورە" دوژمنە، کە خۆی دانپیانانێکی تاکتیکییە لە کاتی یەکلاییکردنەوە دێتە پیش، ئێستا تەنها دەوڵەت‌و تواناییەکانێتی ئەتوانێت پلانێکی ناوەندی بۆ مامەڵەکردنی خێرا و کاریگەرانە لەگەڵ قەیراندا دابڕێژێت. بەڵام ئەمە چ جۆرە دەوڵەتێکە کە ئەتوانرێت متمانەی بۆ پارێزگاریکردنی بەرژەوەندییەکانی گشتی پێبکرێت. ئایا ئەکرێ متمانە بە حکومەتی ترەمپ بۆ پارێزگاریکردنی بەرژەوەندییەکانی کرێکاران بکرێت؟ هەموو پرسیارەکان وەڵامی خۆیان ئەدەنەوە.\nمارکسیستەکان خاوەن تێڕوانینێکی جیاوازترن بۆ ئەوەی کە چی ئیمکانی هەیە. حکومەتێکی کرێکاریی بۆ گواستنەوەی (دەربازکردنی )مرۆڤایەتی لە سەرمایەداری. بە دەستپێکردن لە دەستبەسەرداگرتنی(مصادره) هەموو ئەو کۆمپانیا گرنگانەی کە ئامانجیان قازانجە و کارکردنیان لە پێناو قازانجی گشتی کۆمەڵگا لەژێر چاودێریکردنی دیموکراتیانەی کرێکاران تا دامەزراندنی حکومەتێکی کرێکاریی بۆ ڕێکخستن و بزواندنی چینی کرێکار بۆ ڕووبەرووبونەوەی سەرکێشیەکانی ئێستا.\nهاوشان لەگەڵ کۆمەلێک داواکاری کە لە بەرنامەی ڕەوتی مارکسیستی جیهانیی ( IMT) دا هەن، ئەمانەی خوارەوە چەند هەنگاون کە حکومەتی کرێکاریی کاریان بۆ ئەکات و هەوڵی جێبەجێکردنیان ئەدات ئەگەر تا ئێستا ئەنجامی نەدابن:\nزیادکردنی خێرای مووچە بۆ دوو ئەوەندە، بە فەرمی ناسینی یەکێتییەکان و پارێزگاریکردن لەو " کرێکارە گرنگانەی" کە هەر ئێستا لە بەرەکانی پێشەوەی ڕووبەرووبوونەوەی ڤایرۆسی کۆڤید نۆزەدان، لە سەوزە میوەفرۆشەکانەوە بگرە تا گەیاندن و گواستنەوە، چاودێری تەندروستی و بوارە پیشەسازییەکانی تر. زیادکردنی ژمارەی ڕیزەکانی بەرەنگاربوونەوەی پێشەوە بۆ چوار ئەوەندە، بە کارخستنی ملیۆنان کەس و ڕاهێنانیان بۆ بردنەسەری هاوکاری و کەمکردنەوەی فشارەکان. دەستکراوەیی خەرجیکردنی ڕەها بۆ متمانەبوون لە زامنکردنی هەموو ئامێرو پێداویستیەکانی سەلامەتی کرێکاران بۆ ڕێگاگرتن لە تەشەنەکردنی زیاتری ڤایرۆسەکە.\nدیاریکردنی لانی کەمی کرێ بە هەزار دۆلار لە هەفتەیەکدا، بێ لەبارچاوگرتنی ئەوەی کە کارت هەیە یان نا، توانای چوونەوە سەر کارت هەیە یان نا. بۆچی ئەبێت تەنها کرێکاران و هەژاران باجی قەیرانی گشتی بدەن. ئەبێت ئەو کۆمپانیایانەی کە بۆ هەژاریی ئەگرین و باس لە بێتواناییان لە قەیرانەکە ئەکەن ناچار بە کردنەوەی دەفتەرەکانیان بکرێن. ئەگەر بەڕاستی وایە و لە توانیاندا نییە ئەوا ئەبێت خاوەنەکانیان لە موڵکدارێتی کۆمپانیاکان ببەخشرێن و لە ژێر چاودێریکردنێکی دیموکراتیانەی کرێکاراندا بە نیشتمانیی بکرێن و لە ئابورییەکی داڕێژراودا بۆ زامنکردنی سەلامەتی هەر کرێکارێک کە کاری تێدا ئەکات لەگەڵ دابینکردنی مووچەکانیان ئیدارەو ڕێکبخرێن.\nهەرکارگەو شوێنێکی کارکردن کە داخراوە یان کرێکارانی دوورخستۆتەوە بە نیشتمانی بکرێن و لە ژێر چاودێری دیموکراتیانەی کرێکاراندا بە پەیڕەوکردنی پلانێکی دروستی بەرهەمهێنان بەگەڕ بخرێنەوە بەجۆرێک کە هیچ کەموکورتییەک لە زنجیرەی بەرهەمهێنان و گواستەوەی بوارە سەرەکییەکانی خواردن، دەرمان و تەندروستی و .. هتد ڕوونەدات.\nترەمپ بە شێوەیەکی دیماگۆجیانە ڕایگەیاند "هەموو بەربەست و ڕێگرییە پێویستییەکان لە پێناو گەیاندنی چاودێری بە خەڵکانی خۆمان کە پێویستییان پێیەتی و مافی خۆیانە، لائەبەین و لەناو ئەبەین. هیچ سەرچاوەیەک پاشەکەوت ناکەین، هەرچییەک بێت" . هەرچەندە کە سەرۆک وردەکاری ئەوەی نەدا بەدەستەوە کە بەربەستی سەرەکی لە زامنکردنی هەرشتێک خودی سەرمایەداری خۆیەتی کە تەنها شتێکە نە سەرمایەدارن و نە خۆبەخشەکانیان هەوڵی لەناوبردنی نادەن. لەبەر ئەمەیە کە ئێمە داخوازی سیستمێکی چاودێریی کۆمەلایەتی خۆڕایی ئەکەین لە بواری خزمەتگوزاریدا. بە نیشتمانیکردنی دڵنیایی تەندروستی، ئامێرو هۆکارە پزیشیکییەکان، پیشەسازییەکانی بواری دەرمانسازیی، تۆڕی نەخۆشخانەکان، و نۆرینگە پەیوەندیدارەکان، و تێهەڵکێشکردنیان لە دامەزراوەیەکی دابینکاری دیموکراتیی تەندروستی گشتیدا. بە نیشتمانیکردنی هەموو زەوی و زارە گرنگانەی کە هەر ئێستا خاڵین و کردنی دەستەبەجێیان بە نەخۆشخانەو ( نۆرینگەی لەرزوتا). پێشنیازەکانی " سیستمی چاودێریی تاک " چاودێریی پزیشکیی بۆ هەموو" بەشی زۆری سیستمی چاودێری پزیشکی خستۆتە چنگی کەرتی تایبەتەوە کە چاودێرییەکی گونجاو شایستە مسۆگەرو پێشکەش ناکات.\nکۆمیتە هەڵبژێردراوەکانی خەڵک لە ناوچە کرێکارنشینەکاندا خۆیان چاودێریکردنی دەستبەجێی نرخی کەلوپەلە بنەرەتییەکان بەڕێوە ئەبەن، هەر کەسێک یاری بە نرخ و بارودۆخی تەنگژەی خەڵکەوە بکات دەستبەجێ دەست بەسەر تەواوی کەلوپەلولەکانیدا ئەگیرێت و بەسەر ئەو کەسانەی کە زۆرترین پێویستییان پێیەتی دابەش ئەکرێن.\nبۆ ڕاوەستاندنی بێمەرج و دەستبەجێیانەی کرێ و قەرزی خانووبەرە. دابەزاندنی تێکڕای قەرزی خانووبەرە بۆ سفرو دووبارەکردنەوەی مەرجەکانی ڕێکەوتن بۆ خێزانە کارکردووەکان. نرخی ئاسمانئاسای (بەرزی) کرێ‌خانوو خۆی لە خۆیدا سەرچاوەی فشارێکە لەسەر کرێکاران لە کاتی کارکردنی ئاساییدا (مەبەست لە هەشت سەعات کار لە ڕۆژێکدایە- وەرگێڕ) چ جای بارودۆخی ئێستا. ئەو خانووانەی کە ئێستا چۆڵن ئەبێت بکرێنە موڵکی گشتی و ئامادە بکرێن بۆ نیشتەجێکردنی کەسانی بێخانەو لانە،و کەمکردنەوەی ئەو قەرەباڵغیە زۆرەی کە ئێمەی وەک مشک لە شارە گەورەکاندا لە قاڵبداوە. چۆن خەڵک لە ماڵەوە بمێننەوە (stay at home ) لە کاتێکدا خۆیان خانوویان نییە تێیدا بمێننەوە؟\nلە کاتێکدا کە چاودێری بەدوورگرتنی کۆمەڵایەتی لە پێناو پاراستنی تەندروستی گشتی ئەکەین هاوشان داخوازی زامنکردنی پێداویستییە سەرەکیەکانمان ئەکەین و هیچ چەشنە سنوردارکردنێک لە مافی دەستکاریکردن تێیدا لە ژێر ناوی فریاگوزاری نیشتمانیدا قبوڵ ناکەین.\nبە نیشتمانیکردنی سەرچاوە سەرەکی و گرنگەکانی ئابوری، پیشەسازییە سەرەکییە گەورەکان، بانکەکان، و کۆمپانیاکان! شکاندنی بێسەرەوبەرەیی ناعەقلانی بازاڕی ئازادی سەرمایەداری. نەخێر بۆ دەستپێوەگرتن(تقشف)– لێگەڕێن با دەوڵەمەندەکان باجی قەیرانەکە بدەن! نا بۆ قەرەبووکردنەوەی ملیۆنێرو ملیاردێرەکان. قەرەبووکردنەوە تەنها بۆ ئەو کەسانەیە کە پێویستی ڕاستەقینەیان پێیەتی. دەمجکردنی بانکە بە نیشتمانیکراوەکان لە بانکێکی یەکگرتوو کە لەلایەن خەڵکەوە خاوەندارێتی بکرێ و بەڕێوەببرێت بە شێوەیەکی گشتی بۆ پارێزگاریکردنی پاشەکەوتکردنەکانی کرێکاران و دابینکردنی قەرز بۆ هەموو کەس. هەموو کۆمپانیا بە نیشتمانیکراوەکان لە لایەن بەڕێوەبەرایەتی و کۆنترۆڵی دیموکراتیانەی کرێکارانەوە بەڕێوەئەبرێن، و تێهەڵکێش بە پلانێکی سۆسیالیستانەی بەرهەمهێنان ئەکرێن تا وەڵام بە پێداویستیەکانی کۆمەڵگا بدەنەوە. لابردنی هەموو بارگرانییەکانی سەر خوێندکاران، کارتی قەرز، کرێ و قەرزی ئوتومبیل و دواتر سڕینەوەی دەستبەجێی هەموویان!\nئەمە جۆری ئەو ڕێکارە گرنگانەن کە پێویستن، نە کۆمارییەکان و نە دیموکراتەکان ناتوانن ئەنجامی بدەن. هەموو ئەمانە بە چەند داواکاریی دوور و دەستڕانەگەیشتوو دێنەبەرچاو- لە ژێر سایەی سەرمایەداریدا ، بە دڵنیایی ئەمە ڕاستە. بەڵام مارکسییە شۆڕشگێڕەکان داواکارییەکانی خۆیان لەسەر بنەمای پێداویستیە بابەتییەکانی چینی کرێکارو پۆتێنشیاڵی ( توانایی) بابەتیانە کە وەڵام بەو پێداویستییانە بدەنەوە دائەڕێژن نەک ئەوەی ئەم داواکارییانە لە سەر بنەمای سەرمایەداری " پراکتیکین" یان " واقعین".\nهەرئێستا کاتی ئەوەیە کۆتایی بە کێبڕکێ‌ی دەستکردو بەفێڕۆدراو و نادڵنیایی بازاڕ بهێنین. جیهان زۆر زیاتر لە ئاستی پێداویستی داواکراو ، سەروەت و سامانی کەڵەکەبوو و توانایی بەرهەمهێنانی هەیە بۆ گۆڕینی هەسارەکە و مامەڵەکردن لەگەڵ پەتای چەشنی ڤایرۆسی کۆرۆنا و گۆڕینی کەشوهەوا بەکەمترین پشێویی و زیانی گیانی و مرۆییەوە.\nتەنها پێنجسەد کۆمپانیای لوتکە تێکڕایی بەرهەمهێنانی ناوخۆیی پێکئەهێنن. چینی دەسەڵاتدار خۆیان پێ‌یان وایە کە " زۆر گەورەن کە شکست بهێنن" . مارکسیەکان پێ‌یان وایە " زۆر گەورەن کە بخرێنە ژێر چنگی موڵکدارێتی تایبەتییەوە".\nئەو جیهانەی کە ئێمە بەر لە یەک دوو هەفتە تیایدا ئەژیان مردووە و کفن کراوە. نەریت و تێڕوانینی جیهان کە لێوەی هەڵئەقوڵان چیتر قابیلی بەردەوامیی نین. کۆمەڵگا لە پرۆسەی داڕشتنەوەی پێکهاتەی خۆیدایە. پرسیارەکە لێرەدایە کە ئایا داڕشتنەوەی پێکهاتەی کۆمەڵگا بە ویستی سەرمایەداران ئەچێتە پێش یان چینی کرێکار دەست بەسەر چارەنوسی خۆیدا ئەگرێ لە ماوەی مێژووی داهاتوودا.\nهەرچەندە ژمارەیەکی کرێکاران بۆ ماوەیەک لە بەرامبەر بارودۆخی ئێستادا سەرشۆڕ ئەکەن، بەڵام لە دواینجاردا شەپۆلێک لە ناڕەزایەتی ومانگرتن و سەرهەڵدانی بزووتنەوە کۆمەڵایەتییە جەماوەرییەکان، سەرهەڵئەدەن کە کرێکاران ڕێکئەخەن و ڕوو لە ناوەندەکانی کاریش ئەکەن بۆ پاراستنی بژێوی ژیان و بارودۆخی کارکردنیان. پێکهێنانی کۆمیتەکانی کرێکاران و دەستگرتن بە سەر شوێنەکانی کاردا چەند کارتی ترن لە بەرامبەر دەرکردن و بێکارکردنی ملیۆنیی کرێکاران. تەنانەت نابێت دامەزراندنی کۆمیتەکانی گەڕەک بۆ پارێزگاریکردن لە سەلامەتی و پاراستنی ژیانێکی شایستە بە کرێکاران لە ناوچە کرێکاریی و هەژارنشینەکان بە دووربگرین. هەموو ئەمانە ئەکرێت بنەماکانی جۆرێک لە بارودۆخی دوو دەسەڵاتی(dual-power) دابڕێژن کە لە ماوەکانی ڕابردوودا لە ئیکوادۆر و سودان بینیمان.\nئەستەمە ڕیتمی چوونەپێشەوەی ئەم ڕووداوانە پێشبینی بکرێن، مارکسیەکان تۆپی کریستاڵییان پێ نییە (مەبەست لەوەیە کە بەشێویەکی سیحراویی پێشبینی داهاتوو بکەن- وەرگێڕ)، ئێمە لەوە تێئەگەین کە تەنانەت لە بارودخی قەیراناویی قوڵدا چەند هەڵچوون و داچوونی کاتیش سەرهەڵئەدەن. ئەکرێت گرتنە بەری ڕێکارەکان لە ژێر ڕەچاوکردندا بۆ ماوەیەک شتەکان جێگیر بکەن و ڕێگری لە سەرهەڵدانی ئەم چەشنە دیاردانە بگرن. بەڵام هیچ شتێکی بنەڕەتی و جەوهەری چارەسەر ناکرێن، قوڵیی متمانەبەخۆبوونیی چینی کرێکار بە تەواوی هەڵتۆقیوە.\n"بارودۆخی ئاسایی نوێ" بۆ دووەمین جار تەنها لە ماوەی دەیەیەکدا بەسەر چینی کرێکاردا ئەسەپێنرێتەوە. هەستکردن بە " ئیتر بەسە" تا ئەو جێیەی کە پەیوەندی بە ناجێگیری و دیقەتی سیستمەکەوە هەیە درەنگ یان زوو ملیۆنان خەڵک ناچار بە هاتنە پێشەوەو بەڕێخستنی چالاکی ئەکات. هەر لەبەر ئەمەیە ئەتوانین پێشبینی چوونە ناو بارودۆخێکی سەخت و دژوارتر لە ساڵەکانی ٢٠٠٨ ،و ١٩٧٠ و تەنانەت (١٩٣٠)ە کانیش بکەین. هێشتا چەند دەرهاویشتەی پێشبینی نەکراویش هەن بەڵام یەکێک لە دەرهاویشتەکان ئەوەیە کە لە قۆناغێکی دیاریکراودا بارودۆخێکی شۆڕشگێڕانە لە هەناوی دڕندەکە خۆیدا دێتە پێش.\nجێ‌ی داخە ڕابەرە کرێکارییەکانی ئێستا هیچ شتێکی واتاداریان بۆ ڕێکخستنی ئەو هێز وتوانا مەزنەی ئەندامەکانیان نەکردووە. لە جیاتی ئەمە ڕیتچارد ترومکا (Richard Trumka) ڕابەری فیدراسیۆنی (AFL-CIO ) بانگەوازی سیانزە ملیۆن ئەندامەکەی فیدراسیۆنی کردووە تا پەیوەندی بە نوێنەرەکانیان بکەن تا باشتر پێوانەکانی سەلامەتی بەرێوەبەرایەتی سەلامەتی و خۆپارێزی پیشە (OSHA)( بەرێوەبەرایەتییەکە سەر بە وەزارەتی کاری ئەمریکا- وەرگێڕ) جێبەجێ بکەن. ئەمە وەک ئەوە وایە داوای سکاڵانامەیەک لە دراوسێکەت بکەیت تا پێشکەشی شارەوانی بکات بۆ دانانی ڕێڕەوی(ڕەسیف) تازە لە کاتێکدا زریانێکی تۆڕنادۆ هەموو ماڵ و جادەکانی بەخۆوە ڕاپێچ کردبێت.\nچینی کرێکار پەشۆکاوە و لە پانتایی دەرهاویشتەیەک کە بەرۆکیان ئەگرێت ترساون. کاریگەرییەکان لە غیابی ڕابەرایەتییەکی بەرچاوڕۆشنی خەباتی چینایەتی دوو ئەوەندە ئەبن. بەڵام ئەو کاتانەی ملیۆنان ئەمریکی درک بەوە ئەکەن کە چارەسەری تاکلایەنە بەس نین، هەڵوەشاوەیی و پەرشوبڵاویی چینی کرێکار لە دواجاردا پێچەوانە ئەبنەوە. هاوپشتی و چالاکی دەستەجەمعی پێویستن و زۆر لەوەش دڵنییاین کە وزە و داهێنانی بێسنووری چینی کرێکار ڕێگاکان و کردنی بە ڕاستییەک ئەدۆزنەوە.\nپاش هەڵچونی هێواش و لەسەرخۆی بارودۆخەکە لە چەند دەیەی ڕابردوودا ئێستا بە جێیەک گەیشتووە کە هەموو خاڵە دژبەیەکەکانی سیستمەکە لە باری کوڵاندان. ئێمە بە واقعی لە جەرگەی جەنگێکداین- و وەک ئەڵێن جەنگ خزمەتکاری شۆرشە. تێکچوونی باری ئاسایی ژیانی خەڵک کە بەهۆی جەنگ و قەیرانی سیاسی و ئابورییەوە سەرهەڵئەدەن پریشکی قەڵەمبازێکی گەورە لە بیروهۆشدا هەڵئەگیرسێنێت‌و ئەبێتە پاڵپێوەنانی ملیۆنان خەڵک لە ڕاستای شۆڕشێکی نەپساوەدا.\nهێڵی چەماوەی (کێرڤی) چوونە پێشەوەی نێوان توانیاییە شۆڕشگێڕییەکان و واقیع ئەکرێت لە کاتی بوونی هاندەرێک لە فۆرمی ڕێکخراوێکی شۆڕشگێڕانەدا بە شێوەیەکی بەرچاو خێراتر بکرێنەوە. ئەمە ئەو تێڕوانینایە کە ڕێکخراوی بەرگری لە مارکسیزم (IMT ) خۆی بۆ ئامادە ئەکات. ئێمە پێویستمان بە " هەموو دەستەکانی ناو کەشتییەکە" هەیە، بانگەوازت ئەکەین بۆ بەشداریکردن لە یەکێک لە کۆنفرانسەکانی وتوێژکردن کە هەفتانە سازی ئەکەین تا ئەو بەربەستە کاتییانەی لەسەر بزووتنەوەو کۆبوونەوەکان هەن تێپەڕێنین و خۆمان بۆ خستنەناو خەباتێکی واقیعیانە لە ئاسۆدا سازو ئامادە بکەین.\nتێرمی litmus test لە زانستی کیمیادا دیاریکردنی پلەی ترشێتی (ph) ە لە ڕێگای پەرەیەکەوە کە لە گوڵەبەڕۆژە دروستکراوە، بەکارهێنانی ئەم تێرمە لە باری سیاسییەوە بەمانای پرسیاری یەکلاکەرەوە دێت.\nsingle-payer سیستمێکی چاودێری تاکلایەنەی پارەدانە لە ڕێگای باجەوە دابین ئەکرێت بۆ سەرجەم دانیشتووان.\nفدراسیۆنی کرێکارانی ئەمریکا- کۆنگرەی ڕێکخراوەکانی پیشەسازی (AFL-CIO ) گەورەترین فدراسیۆنی یەکێتیە کرێکارییەکانە لەساڵی ١٩٥٥ ەوە دامەزراوە و نوێنەرایەتی سیانزە ملیۆن کرێکار (لەسەرکار و خانەنشین ) ئەکات.\nسەرچاوە : https://socialistrevolution.org


سەفەرەکانی پارس و کوردستان ، نامەی ژمارە ٢٧\nسەفەرەکانی پارس و کوردستان نامەی ژمارە ٢٧\nبەشی دووهەم،وەرگێرانی : کەماڵ حەسەن‌پوور\nئەم شێوە کرێیە هەر ئێستا لە گشت گوندێک\nکەڵکی لێوەردەگیرێ و ئاغاکان بۆخۆیان بۆ پێشگرتن لە ساختەکاریی داوا دەکەن کە دانەوێڵەکە لە لای ئەوان بەباداکرێ. جگە لەمە، خزمەتکارەکانیان شەو و ڕۆژ بە نۆبە، لە شوێنێک کە وەک "کەپرێکی باغی خەیار" یا کاڵەک دەچێ، لەخی گەڵیان لەسەر چوار ئەستۆندەکی ٢ تا ٢،٥ میتری داناون، ئێشک دەکێشن. یاریدەدەری ئاغا هەر چەند وەخت جارێک دێ تا بەشە دانەوێڵەی ئاغا وەرگرێ. ئەم کارە بەشێوەیەکی دڵگیر پاشکەوتووانەیە.\nڕێککەوتنەکان وێدەچێ دادپەروەرانە بن، باجەکان مامناوەندی، و لە هەندێک ڕوانگەوە خاوەنزەوییەکان کریستیانەکان لە بەراورد لەگەڵ جیرانە موسڵمانەکانیان زۆرتر ناچەوسێننەوە. خەڵکەکە ئیعتراف بەوە دەکەن کە لەپەیوەندیی لەگەڵ سەرکوتدا، ئەوان ئێستا وەزعیان زۆر لەجاران باشترە، و لەو بارەوە بوونی میسیۆنەرە ئامریکاییەکان لە ورمێ بە قازانجی ئەوان بووە، چونکە ئەم جوامێرانە هەرگیز لە بەرزکردنەوەی بابەتێک، کە بە وردی بەڵگەی بۆ کۆکرابێتەوە، لەلای حاکمی ورمێ خۆ ناپارێزن، و وەک دوایین شوێن دەیبەنە لای حاکمی ئازەربایجان. چەوساندنەوەی کە لەلایەن ئاغاکان ئەنجام دەدرێ ئەستاندنی باجی زیادی، داوای کاری بەخۆڕایی (سۆغرە) و هەڵگرتنی کچە کریستیانەکان بۆ حەرەمسەرای خۆیان. ئەو یاسایەنە کە تایبەتی کریستیانەکانن و زەرەریان بۆیان هەیە ئامانەن:\n١. شاهیدیی کریستیانێک دژی موسڵمانێک قبووڵکراو نییە.\n٢. ئەگەر هەر ئەندامێکی بنەماڵەیەکی کریستیان ببێتە موسڵمان، ئەو دەبێتە خاوەنی تاقانەی "ماڵەکە"، کە کەم جار هەڵدەکەوەێ کە لە دوو یا سێ بنەماڵان پێک نەیە. ئەو ئەندامەی کە ئایین دەگۆڕێ زۆر جار کچێکە، کە یا ئاشقی لاوێکی موسڵمان دەبێ یا هەڵدەگیرێ، و بە ڕاستیی یا بە درۆ [کچەکە] دەڵێ کە چۆتە سەر ئایینی کوڕەکە. حاکمێکی باش لە دۆخی ئەوتۆدا هۆشیارە، و هەندێک جار لە مڵکی بنەماڵەکە تەنیا بەشی کچەکە دەدا، بەڵام حاکمێکی خراپ لەوانەیە یاساکە بەڕێوە ببات، یا وەک ئامرازی ئەستاندنی بەرتیلی ماڵوێرانکەر بەکاری بێنێ.٨٦\nگشت کریستیانێکی سەرووی شازدە ساڵ ٣٠ شیلینگ باجی ساڵانە دەدا بۆ ئەوەی کە لە سەربازیکردن ڕزگاری بێ، بەڵام ئەم باجە کوێخای گوند، کە هەم کۆکەرەوەی باجە و هەم نوێنەری [ئاغا] ناگرێتەوە. ئەو وەک قەشە حیسابی بۆ دەکرێ و لە لایەن گوندییەکانەوە ڕێزێکی زۆری لێدەگیرێ. لە ڕوانگەی منەوە کوێخا کریستیانەکان وەک کوێخا فارسەکان بە ئەدەب و ئەمەگناسن.\nئەگەرچی دەوڵەتی پارس تا ڕاددەیەکی زۆر لە هێنانە ژێر ڕکێفی کوردەکانی ناو خاکی خۆی سەرکەوتوو بووە، کریستیانەکانی نشێوەکانی دەشتی ورمێ مەڕوماڵاتی زۆریان لە لایەن کوردە چیاوانەکاەوەن لێ دەستێندرێ، کە (دەبێ بگوترێ) سنووری تورکیە دەبەزێنن و بە دەسکەوتەکانیانەوە دەگەڕێنەوە ناو تورکیە.٨٧\nمیسیۆنەرە ئامریکایی و ئینگلیسیەکان پێیان وا نییە کە سریانییەکان بێخەوشن، بەڵام ئامریکاییەکان دەبێ ژیانێکی باشتریان بەخشیبێتە سەدان کەس بە هۆی بەخشەندەییانەوە و ئەوانیش بەهۆی بەرزبوونەوەی پلەی ژیانیان ناڕاستەوخۆ کاریگەرییان لەسەر برایانیان هەبووبێ. لەو کاتەوە من هاتووم، چەندین ژنم دیتوون کە وەک باشترینەکانی لای خۆمانن و ئەوە هۆکارەکەی ڕاهێنان و کاریگەریی کۆلێژی ئایینی فیسکەیە. من زۆرتر کەیفم بە ژنەکانیان دێ تا پیاوەکانیان.\nکریستیانەکان گلەییەکی زۆریان لە شێوەی بەڕوێوەبەریی "دادپەروەرییە"، و بێگومان هیچ شتێک لەمە خراپتر نییە، بەڵام ئوروپاییەکان دەڵێن کە هۆکاری بەشێکی زۆری ئەم دژوارییانە خۆیانن لەبەر شکایەتکاریی ترسناک و عادەتی چوونە لای دادگا بۆ گشت شتێکی بێنرخ. وێدەچی ڕەزیلیی بەهێز تایبەتمەندییەکی سریانییەکانی دەشتی پارس بێ، و لە جێی مەتمانە نەبوون و درۆزنیدا بەتەواوی وەک ڕۆژهەڵاتییەکانی دیکەن. دەڵین ئەوان زۆر مەست و نەزان و خوڕافاتیین، و خراپەکاریی و وێرانی بەرچاوی کلیساکەیان درێژەدەری هەرچی خراپە کە لە کاراکتەری نەتەوەییان دایە. دەڵین ژنەکانیان پاکن و بە خٶشییەوە هەندێک لە خراپترین شێوەکانی بێ ئەخلاقیی لە ناو سریانییەکاندا نامۆن، ئەگەرچی ئەوان لەگەڵ موسڵمانەکانی دەوروبەریان هاموشۆ دەکەن. میوانپەروەرییەکەیان، سۆزیان بۆ ئایینەکەیان و بەستراوەییان بە بنەماڵەیانەوە دەبێ دادپەروەرانە وەک تایبەتمەندییە باشەکانیان بۆیان حیساب بکرێ، بەڵام بەگشتیی پێموایە لە ڕاددەبەدەر سەرنجڕاکێشن، و من زۆر بەهێز هەست دەکەم کە هۆیەکەی ڕابردوویانە نەوەک دۆخی ئێستایان.\nلەم دەشتە، جلوبەرگی پیاوەکان زۆر لە هی فارسەکاندا ئاسیمیلە بووە، بەڵام ژنەکان کەڵک لە جلوبەرگی نەتەوەی خۆیان وەردەگرن. بەرگی ژێرەوە کراسێکی ڕەنگییە، لەسەر ئەوەوە سوخمەیەک لە ڕەنگێکی دیکە لەبەر دەکەن و لەسەر ئەویشەوە کۆتێکی بێ دوگمە کە تا سەر ئەژنۆیان دێ لەبەر دەکەن. شەڵواری گوشاد کە وەک دامەن دەچێ لەپێ دەکەن، و زۆر جار بەرهەڵبێنە دەبەستن و کەمەری زێوی قورس لەسەر ویەوە دەبەستن. سەرپۆشەکەیان زۆر لێیان دێتەوە، و لە شەپکەیەکی بەرز لە قوماش یا ئاوریشم بە گوڵدۆزیی یا خشڵ ڕازاوە پێکهاتووە، بە لێچکەیەکی کەتانی سپی لەسەر ئەوی و بەسەرییەوە، بەڵام ڕوخسار بەدەرەوەیە، مەگەر ئەوەی کە شووی کردبێ، کە بەشێک لە لێچکەکە بەسەر دەمیاندا دێنن. شتێکی پەسندکراو نییە کە تووکی سەریان بەدەرەوە بێ.\nشتێکی شێوە ئینجیلیی بە دابونەریت و شێوەی قسەکردنیانەوە دیارە. لە کاتی ژەمی شەو لە گۆک تەپە بۆم دەرکەوت کە ئەگەر پیاوێک پاروەنانەکەی لە شۆرباوەکەی هەڵکێشێ و بیدا بە یەکی دیکە ئەمە نیشانەی دۆستایەتییە، بیرەوەرییەکی هەستبزوێنەر. قەشە بە "سڵاو مامۆستا" سڵاوی لێدەکرێ، بە مامۆستای قوتابخانە دەڵێن "ڕەببان"، کاتی سڵاو کردن دەڵێن "ئاشتی لەگەڵتا بێ"، و وشەی وەک تالیثا کومی و ئێفاتا جار جار لە نێو قسە کردنە ناڕوونەکانیاندا دەگاتە بەر گوێ، زمانی ئارامیی سەردەمی خواوەندەکەمان زۆر لە سریانی کۆن نزیک بووە، کە زاراوەی ئێستا گەشەی کردووە. هەر وەک لەناو موسڵمانان، ڕستەی ئایینی ئاسایین. سریانییەک کە میهرەبانیی لەگەڵدا بکرێ زۆر جار دەڵێ، "خواوەندی من پاشایەتی بەهەشتت پێ بدا"، و کاتێک کە کەسێک شتێکی بکڕێ، یا بۆ خانوویەکی نوێ بگوێزێتەوە، یا جلوبەرگی تازە بپۆشێ، بە پێێ نەریت پێی دەڵێن، "خودا ماڵەکەت، جلوبەرگەکەت پیرۆز بکا" هتد. مناڵێک کە ئەلفوبێی فێردەکەن، فێری دەکەن کە لە کۆتایی وانەکەدا بڵێ "شکۆمەندیی بۆ مەسیح پاشای ئێمە". کۆپیکارێک کە دەست بە نووسین دەکا، لە قەراغێک بە شێوەیەکی جوان دەنووسێ، "بە یارمەتی هێزی خواوەندی ئێمە عیسای مەسیح دەست بە نووسین دەکەین،" و کاتێک پیاوێک دەست بە کارێک دەکا بە گوتنی "ئەگەر خوا بیهەوێ من تەوای دەکەم" ڕێز لە فەرمانی ئایینی دەگرێ٨٨. بە وتەی هەڤاڵەکەم سریانییەکانی کێوی خەڵکێکی جیاوازن، و چیاوانێک لە شەقامەکاندا بە جوانیی خۆی و جلوبەرگەکەی دەناسرێتەوە.\nهەشت ڕۆژ مانەوە لە ورمێ زۆر بە بە خۆشی و خێرایی تێپەڕ بوون، هاتووچۆی بەردەوام لە نێوان کۆلێژ، کۆلێژی ئایینی فیسکە، ماڵی قەشەکان و خوشکەکانی ئینگلیسی، میوانداریی لە سریانییەکان لە ماڵێ و پێشوازیی لەوان لە ناو شار، سەردانی حاکم، سەردانی قوتابخانەی دواناوەندیی ئینگلیسی، شوێنێک کە فەقێکان، بە جلوبەرگی جوانی سریانییەوە و خەنجەری بەر پشتێند، زۆرتر وەک چەتان دەچن تا قوتابی ئایینی، و تێپەڕ کردنی ڕۆژێک لە گۆک تەپە، بۆ سەردانی هەتیوخانەی شەماشە خانانێشو (دیاکۆن ئابراهام)، ژەمی شەوم لەگەڵ ئەو و هاوسەرە دڵڕفێنەکەی و هەندێک سریانیی دیکە بە جلوبەرگی سریانییەوە خوارد و چوومە کلیسای قەرەباڵغی گۆک تەپە، شوێنێک کە بەشێک لە ئەردەکەی لە لایەن ژنانێک داگیر کرابوو کە وەک گوڵزاری درەوشاوی گوڵاڵە دەچوو. لێرە، لە ناوەڕاستی نزاکردنەکەدا، قەشەکە گوتی کە خەڵک، بەتایبەتی ژنەکان، زۆر بەپەرۆشن بۆ ئەوەی کە بزانن من بۆچی سەفەر دەکەم، کە وەک کۆنجکۆڵیی هۆشیارانە من لە ڕێگای وەرگێڕێکەوە وەڵامم دایەوە و شانازییەکانی کلیسای مێژوویی ئەوان و خزمەتە میسیۆنەرییەکانیم وەبیر هێنانەوە.\nسەفەرەکانی پارس و کوردستان نامەی ژمارە ٢٧ بەشی یەکەم


ئینفنتی، نمونەی “QX50″ی خستەڕوو – ئۆتۆمبێل\nسەرەتاڤیدیۆئینفنتی، نمونەی “QX50″ی خستەڕوو\nلە بەرواری 2019/10/09 لە 8:27 am\nكۆمپانیای “ئینفنتی” دواجار نمونەی ئۆتۆمبێلە نوێكەی بە ناوی “QX50” خستەڕوو كە یەكێك لە ئۆتۆمبێلە دەبڵ ئەكسلە نایابەكانە.\nئینفنتی “QX50″، بە ڕووكارێكی سەرنج ڕاكێش و كەشخە، كە تەواوی هەوڵە میكانیكیەكانی تیا بەگەڕ خراوە و پێودانگی هەوابڕی ” ئایرۆداینامێك” لە ئۆتۆمبێلەكەدا لەبەرچاو گیراوە.\nتۆڕی هەوای فراوانی پێشەوە، داڕێژار و بە كرۆم لایتینی ناوازەی كار پێكەر بە سیستمی LED، دەرەچەی فراوانی هەوا و تایەی وەرزشی لە نایابییەكانی ئەم بەرهەمەن.\nلە ناوەوەی ئۆتۆمبێلەكەدا، جیا لە جوانكاری سەرنج ڕاكێش، ئاسوودەیی شوێنی سەرنشینەكان بۆ جێبوونەوەی 5 سەرنشین لە بەرچاو گیراوە و داشبۆردێكی ناوازەشی بە لە خۆ گری سێ شاشە بۆ دانراوە.\nئینفنتی نوێ، تەواوی ڕووكاری ئۆتۆمبێلەكەی بە كامێراو هەستەوەری ئاگادار كردنەوە تەنیوە و بەشێكی گرنگ لە زانیارییەكانی پەیوەست بە شەقام و دووری رێگەوبانەكان و زانیاری لەسەر مەودای ئۆتۆمبێلی پێش خۆی و ڕێنماییەكانی شەقامیش لە سەر جامی پێشەوە دیاری دەكات .\nهاوكات سیستمی گرتنەوەی خۆكاری تێدایە لە ئەگەری خزان لە خێرایی زۆردا.\nئەم بەرهەمەی ئینفنتی، بە بزوێنەری 4 پستۆنی تۆربۆ چارجەر، بە توانای 286 ئەسپ بەردەست دەبێت كە بە گێڕ بۆكسی ئۆتۆماتیكی 8 نمرەیی پەیوەستە و لە ماوەی 6.3 چركەدا خێرایی لە 0 كیلۆمەتر دەگاتە 100 كیلۆمەتر لە كاتژمێرێكدا و بەربەستی خێرایشی 230 كیلۆمەترە لە كاتژمێرێكدا.\nتۆیۆتا، هایلۆكس بە گۆڕانكارییەوە بەردەست دەخات


پارێزگاری ئەنبار ئەمنییەت و بنیاتنانەوە ده‌كاته كاری پێشینه\nلە دیمانەیەکی تایبەتدا لەگەڵ دیارونا، پارێزگاری ئەنبارعەلی فەرحان دولەیمی باس لە رەوشی ئێستای پارێزگاکەی رۆژئاوای عێراق دەکات.\nپارێزگاری ئەنبار عەلی فەرحان دولەیمی لە نوسینگه‌كه‌ی دەبینرێت کە لەمدواییانەدا تیایدا دانیشت بۆ دیمانەیەکی تایبەت لەگەل دیارونا. [خاوەنی وێنە: نوسینگه‌ی راگه‌یاندنی پارێزگاری ئەنبار]\nپارێزگاری ئەنبارعەلی فەرحام دولەیمی لە دیمانەیەکی تایبەتدا لەگەڵ دیارونا وتی پتەوکردنی ئەمنییەت و بەردەوامیدان بە بنیاتنانەوە كاری له‌پێشینه‌ی پارێزگاکەی رۆژئاوای عێراقن لە 2020.\nوتی حکومەتی ناوخۆیی ئەنبار راوەدوونانی پاشماوه‌كانی رێکخراوی "دەوڵەتی ئیسلامی" (داعش) و تەواو گەڕانەوەی ئەمنییەت لە پارێزگاکە بە "گرنگییەکی زۆر" دەزانێت.\nدولەیمی جەختیکردەوە لە گرنگیی کارکردن لەگەڵ هێزەکانی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی و رێکخراوە جیهانییەکان وەك نەتەوە یەکگرتووەکان کە هاوکاریی دانیشتووانی ئەنبار ده‌كه‌ن.\nروونیشیکردەوە كه رۆژانی داعش لە پارێزگاکە کۆتاییان هاتووە و ئاماژەی بۆ ئەوە کرد كه دانیشتووانە ناوخۆییەکە گروپەکە رەتدەکەنەوە ە ناتوانێت بگەڕیتەوە.\nدیارونا: ئایا دەکرێت بزانرێت راده‌ی وێرانکاری به‌هۆی داگیرکردنی پارێزگاکە لەلایەن داعشەوە چه‌نده و کارەکانی بنیاتنانەوە و نوێژه‌نكردنه‌وه تا ئێستا چەنده به‌ده‌ستهاتوون؟\nعەلی فەرحان دولەیمی: ئەوە هەواڵ نییە کە ئەنبار یەکێك بوو لەو پارێزگایانەی عێراق کە بەهۆی تیرۆریزمەوە لە هەموو ناوچەیەکی دیکە زیاتر وێرانکرا، لەڕووی ئه‌و وێرانکارییەی لەکاتی داگیرکردنیدا لەلایەن داعشەوە ئەنجامدرا لەگەڵ ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان بۆ رزگارکردنی، بەتەواوی لەسه‌دا 80 ژیرزخان و موڵکوماڵی تایبەتی دانیشتووانەکە وێرانبوون.\nهه‌رچی قوربانیی گیانییه، بە داخەوە زۆر بوو: داعش زۆر کەسی کوشت.\nپرۆژەکانی بنیاتنانەوە بەردەوامن لەلایەن دەسەڵاتدارانی عێراق و کۆمەڵگەی نێودەوڵەتییه‌وه، کە نوێنەرایەتی دەکرێت لەلایەن رێکخراوەکانی وەك نەتەوە یەکگرتووەکان، جگە لە تیمەکانی بنیاتنانەوەی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی کە ئەمریکا سەرکردایەتییان دەکات. پارێزگاکەش کاری بنیاتنانەوە ئەنجامدەدات سەرباری ئەوەی بودجەیەکی سنوورداری هەیە.\nئەمڕۆ، ئێمە پرۆژەی بنیاتنانەوەمان هەیە کە لە کارەکانیان بەردەوامن بۆ چاككردنه‌وه‌ی شەقام و پردەکان، كه زۆربەیان تەواو بوون. پرۆژەی دیکەی چاککردنەوەمان هەیە کە سەرنجیان لەسەر قوتابخانە و نەخۆشخانە و بنکە تەندروستییەکانە. لەڕێی ئەم هەنگاوانەوە کاردەکەیەن بۆئەوەی لاپەڕەیەك هەڵبدەینەوە به‌سه‌ر کۆتایهاتنی داعشدا.\nدیارونا: هەندێك ئاوارە نەگەڕاونەتەوە بۆ ماڵەکانیان، ئەمە بۆچی؟\nدولەیمی: ژمارەی ئەو ئاوارانەی گەڕاونەتەوە لە 2019 زۆر بوو بە بەراورد لەگەڵ پارێزگاکانی دیکە، کێشەی زۆر هەبوون كه ڕێیان له گەڕانەوەی زۆر له خه‌ڵكه‌كه گرت، وەك ماڵی تێکدراو، نەبوونی خزمەتگوزارییەکان و بوونی تەقەمەنییە دەستکردەکان کە داعش جێیهێشتبوون و مەترسی بوون لەسەر هێزە ئەمنییەکان و ئەوانەی دەگەڕانەوە.\nهاوپەیمانی نێودەوڵەتی کاری زۆری کردووە لەو بارەیەوە بە لابردنی مینەکان و هاوکاریکردن بۆ پاکكردنەوەی تەقەمەنییە دەستکردەکان و راهێنان بە هێزەکانی عێراق و ئه‌ندامانی بەرگری شارستانی، بۆئەوەی گەشە بدەن بە شارەزاییان لە بوارە تایبەتەکاندا.\nدیارونا: ئەی ده‌رباره‌ی رەوشی ئەمنی بەگشتی لە ئەنبار؟\nدولەیمی: بەم نزیکانە قەدەغەکردنی هاتوچۆی شەوان لە فەلوجە و رەمادی لادەبەین لەگەڵ لابردنی سیستمی کارتی ئەمنی ناسراو بە "پسوڵه‌ی ئەمنی"، کە پێویست بوو بۆ چوونه ناو شارەکەوە. چەندین ئۆپەراسیۆنی زۆر باشی ئەمنی بەڕێوەدەچەن. لە هەمووشی باشتر ئەوەیە هاونیشتمانیان خۆبەخشانە هاوکاری هێزە ئەمنییەکان و سوپا دەکەن لەڕێی ئاگاداریدان لە هەر چالاکییەکی گوماناوی پەیوەند بە تیرۆریزمه‌وه. ئەمە پێدەچێت گەورەترین دەستکەوت بێت کە لە ئەنبار بەدەستهاتووە.\nبۆ ئۆپەراسیۆنی مەیدانیش هێزەکانی سوپا و پۆلیس پێکەوە تیمێکی باشیان درووستکردووە و پێکەوە باش کاردەکەن بۆ دۆزینەوە و دەستگیرکردنی پاشماوەکانی داعش لە شار و دێهاتەکان و دۆزینەوە و لەناوبردنی حەشارگەکنی چەك و تەقەمه‌نییەکانیان.\nدیارونا: چەندین گلەیی هەبووە لەسەر دواكه‌وتنی قەرەبووکردنەوەی ئه‌و دانیشتووانەکەی زیانمه‌ند بوون له‌لایه‌ن داعشه‌وه یان لە دەرئەنجامی شەڕەکانی دەرکردنی گروپەکەدا.\nدولەیمی: وایە، زۆر راستە، بەڵام ژمارەی ئەوانەی یاسای قەرەبووکردنەوە دەیانگرێتەوە زۆرە لەبەر ئەو تاوان و کردەوانەی داعش لە پارێزگاکە ئه‌نجامی دان. قەرەبووکردنەوە بەندە بە یاسای عێراقی ژماره 20ی ساڵی 2019 و پەیوەندە بە ئاستی وێرانکارییەکانه‌وه. پەرلەمان دەنگیدا بۆ هەموارکردنەوەی یاساکە مانگی رابردوو، ئێستا چاوه‌ڕوانین بۆ جێبەجێکردنی لەسەر ئەرزی واقیع، ئەوکاتەش میکانیزمی قەربووکردنەوەکە خێراتردەبێت بۆ پێدانی ئەو بڕە پارەیە بە دانیشتووانەکە به‌رامبه‌ر به‌وه‌ی لەدەستیانداوە لەکاتی داگیرکاریی داعش و ئۆپەراسیۆنەکانی رزگاریدا.\nدیارونا: هیچ شتێکی دیکە هەیە بخوازیت پێمانبڵێیت؟\nدولەیمی: ئەمڕۆ ئەنبار سەرقاڵی پرۆژەکانی بنیاتنانەوە و چاککردنەوەیە و شارەکانی پارێزگاکە ساڵ دوای ساڵ باشترده‌بن. پێزانینمان هیە بۆ ئەو هەوڵانەی دەدرێن بۆ هاوکاریکردنمان، وەك ئەوەی دێت لە نەتەوە یەکگرتووەکان و رێکخراوە نێودەوڵەتییەکان و هاوپەیمانی نێودەوڵەتییەوە، بۆ تێكشکاندنی داعش و پرۆژەکانی ئەمڕۆی نۆژه‌نكردنه‌وه و وبنیاتنانەوە لە ئەنبار.\nیونیسێف ئەو خوێندنگایانە چاکدەکاتەوە کە داعش وێرانیكردن لە ئەنبار


دادوەرێکی ئەمەریکا ڕاگرتنی فەرمانەکەی سەرۆک ترامپی درێژکردەوە\nدادوەرێکی فیدراڵی لە ئەمەریکا بڕیاری ڕاگرتنی جێبەجێکردنی فەرمانەکەی سەرۆک ترامپی درێژکردەوە، ئەوەی لە 6 ی ئەم مانگە ڕایگەیاندبوو بۆ قەدەغەکردنی کاتی گەشتی هاوڵاتیانی شەش وڵاتی زۆرینە موسڵمان بۆ ئەمەریکا و هەروەها ڕاگرتنی هاتنی کۆچبەران بۆ وڵاتەکە.\nدێریک واتسن دادوەر لە ویلایەتی هاوایی لە 15 ی مانگی سێ و چەند کاتژمێرێک بەر لەوەی فەرمانەکەی سەرۆک ترامپ بچێتە بواری جێبەجێکردنەوە، بڕیاری دا بە شێوەیەکی کاتی جێبەجێکردنی فەرمانەکە ڕابگیرێت.\nبڕیارە نوێیەکەی ئەم دادوەرەی هاوایی بۆ ڕاگرتنی جێبەجێکردنی فەرمانەکەی سەرۆک، ئەم جارە لەسەر داوای ویلایەتی هاوایی یە کە تەواوی وڵاتەکە دەگرێتەوە.\nدادوەر واتسن لە بڕیارە نوێیەکەی نووسیویەتی هەلومەرجەکانی وایانکرد بڕیارەکەی یەکەمی بدات هیچ نەگۆڕاون، لەوانە سکاڵای هاوایی بەوەی فەرمانەکەی سەرۆک ترامپ و یاریدەدەرەکانی جیاوازی بەرامبەر موسڵمانان دەکات. دەشڵێت ویلایەتی هاوایی وەک پێویست سەرکەوتوو بوو لە وەستان بەرەو ڕووی فەرمانی قەدەغەکردنەکە کە ئەو مەرجە دەستورییە پـێشێل دەکات کە پێویستە حکومەت بڕیارەکانی بە پلەی یەکەم لەسەر بنجینەی علمانی بن.\nبەڕێوەبەرایەتی سەرۆک ترامپ سوورە لەسەر ئەوەی فەرمانەکە قەدەغەیەک نییە بۆ سەر موسڵمانان، بەڵکو بڕیارێکی پێویستە بۆ ئاسایشی نەتەوەیی.\nفەرمانەکەی سەرۆک ترامپ پـێدانی ڤیزای نوێی بۆ ماوەی 90 ڕۆژ ڕاگرت بۆ هاوڵاتیانی ئێران، سوریا، لیبیا، یەمەن، سۆماڵ و سودان. هەروەها بۆ ماوەی 120 ڕۆژیش بەرنامەی پەنابەرانی ڕاگرت. بڕیارە لەو ماوەیە ڕێوشوێنی نوێ دابنرێن بۆ لێکۆڵینەوە و کۆکردنەوەی زانینی زیاتر سەبارەت بەو کەسانەی دەیانەوێت بۆ ئەمەریکا بێن.


ترامپ: دەمانەوێ پەکەکە/یەپەگە بپارێزین\nترامپ: دەمانەوێ پەکەکە/یەپەگە بپارێزین\nبه رواری داگرتن : 2019-01-03 08:52\nناوەندی ھەواڵەكان - دۆنالد ترامپ سەرۆکی ئەمریکا باسی لەوە کرد ئەگەر لە سوریاش بکشێنەوە دەیانەوێت پەکەکە/یەپەگە بپارێزن.\nدۆنالد ترامپ سەرۆکی ئەمریکا باسی لەوە کرد، سەربازەکانی ئەمریکا لە ماوەیەکی بەربڵاو لە سوریا دەکشێنەوە، هەروەها ئەمریکا بەردەوام دەبێت لە پارستنی پەکەکە/یەپەگە.\nترامپ سەبارەت بە کشانەوەی سەربازەکانی ئەمریکا لە سوریا باسی لەوە کرد هیچ کاتێک بەروارێکی ٤ مانگانە دیاری نەکردوە. لە ڕۆژانی پێشتر لە میدیاکانی ئەمریکا باس لەوە دەکرا، ترامپ بۆ کشانەوە لە سوریا بەروارێکی ٤ مانگی دیاری کردوە.\nترامپ لە ١٩ مانگی ١٢ ڕایگەیاندبو لە سوریا دەکشێنەوە، بۆ دەربرینی ناڕەزایەتی ژیم ماتیس دەست لە کار کێشایەوە. (İLKHA)\nبليته كان ترامپ سوریا ئەمریکا پەکەکە یەپەگە


بەشی یەکەم ( وەرگیراو لە کتێبی "ڕۆژانی پێشمەرگایەتیم"، بیرەوەرییەکانی عەوڵا فەتاحی، بەرگی یەکەم)\nساڵی پێش واتا ساڵی ١٣٦٤ هێزه‌کانی ڕێژیمی کۆماری ئیسلامی له گوندی بێمزورتێ‌ڕا جاده‌یه‌کیان به گاده‌ری‌دا به‌ره‌و "ئاخێ چه‌کان"و "خرێنه"و "لۆڵان"ێ لێ‌دابوو. به‌ڵام له زستانی ئه‌و ساڵه‌دا ئارته‌شی عێراق هێرشی کردبوونه سه‌ر‌و ده‌ستی به‌سه‌ر ئه‌و ده‌ڤه‌ره‌و ڕیگاکه‌ش‌دا گرتبوو. بۆیه ئێستا هێزەکانی ڕێژیم مه‌سیری جاده‌که‌یان گۆڕیبوو به‌ره‌و "نازداره‌داغ"ی‌و له‌وێشه‌وه بۆ "گەلیی خاکو‌رک"ێ‌و" گه‌لیی ڕه‌ش". ڕێگاکه‌یان به قه‌دپاڵی چیای گرده‌سووری‌دا هێنابوو‌و گه‌یاندبوویانه ئه‌و جێگایه‌ی ئاوی گاده‌ری له‌گه‌ڵ ئاوی ئه‌و دۆڵه‌ی له لای نازداره‌داغی‌ڕا دێته خوارێ، تێکه‌ڵ دەبۆوه.\nله چه‌ند شوێن پێگه‌ی بچووک‌و کاتییان بۆ پارێزگاری لە نەفەرات‌و ماشێن ئالاتەکانیان دانابوون. پێشمەرگەکان پێیان باش بوو زەبرێکی لێ بوەشێنن. ئەوە بوو دوانیوەڕۆیەکی چەند کەس لە بەرپرسانی نیزامی چوون بۆ شوناسایی‌و چاولێکردنی هەڵکەوتی شوێنەکە. کاتێک گەڕانەوە هەموویان پێیان وابوو ئیمکانی دەست بەسەرداگرتنی زۆرە. پێشیان باش بوو بەری بەیانی چالاکییەکە بەڕێوە بچێ باشترە لەوەی بە تاریکیی شەو پلانەکەیان جێبەجێ بکەن. چونکە لایان وابوو رەنگە بەری بەیان دوژمن هێندە ئامادە نەبێ. لایەنێکی باشی دیکەش ئەوە بوو، پێشمەرگەکان یەکتر دەبینن‌و بەهەڵە تەقەی لە یەکتری ناکەن. چه‌ند ڕۆژ پێشتر پێشمه‌رگه‌کان چووبوون‌و شوناساییان کردبوو.\nچەند سەعات پێش وەڕێکەوتن بەرەو شوێنی عەمەلیاتەکە، شەهاب سەییادی هاتە لای من‌و بە پێکەنینەوە گوتی: دەزانی ئەوشۆ خەونێکی سەیرم دیت؟ لەخەونم‌دا بەچوار پێنج کەسان بە لابەلای قەدی شاخێکی‌دا منیان دەڕفاند، منیش هەرچی دەمکرد‌و دەمکراند پێم عەرزی نەدەگرت، هەردەستم بە شەهید حاتەمی دەگرت(هه‌روه‌ک پێشتر ئاماژه‌م پێکرد حاته‌م نادری چه‌ند ڕۆژێک بوو شه‌هید ببوو).\nله‌و کاته‌دا که پێشمه‌رگه‌کان خۆیان ئاماده ده‌کرد به‌ره‌و شوێنی چالاکیه‌که بڕۆن، نازانم ئەمن چم گوت، دیسان شەهاب بە پێکەنینەوە گوتی: "ئەو برادەرە پێستی ورچی نەکوژراو دەفرۆشێ! " ئەوە قسەی خۆم بوو شەهاب پێی دەگوتمەوە. چونکە هێندێک جارکە قسە لەسەر شتێک دەکرا کە هێشتا ئاکامەکەی دیار نەبوو، ئەمن وشەی "ورچی نەکوژراو، پێستەکەی مەفرۆشن"م بەکار دەبرد.\nئێمە لە پشتی شوێنی چالاکییەکەی بووین. سەعات چواری بەیانی هەستاین‌و چاوەڕوانی دەستپێکی چالاکییەکەمان دەکرد. کەماڵ شێخی بێسیمچیی بێسیمی ڕاکاڵ بوو. بیسیمێکی یاشای پێ بوو، هەموومان لەدەوری بێسیمەکەی کۆ ببووینەوە بۆ ئەوەی ئاگاداری چۆنیەتیی بەڕێوەچوونی چالاکییەکە بین. تەقە دەستی پێکردبوو. لەڕیگای بێسێمەکانەوە گوێمان لە دەنگی هەموو لێپرسراوانی نیزامی دەبووکە پێکەوە پەیوەندییان دەگرت. هەر لەسەرەتای ده‌ستپێکی چالاکییه‌که‌وه دیار بوو هێزی دوژمن بەتەواوی غافڵگیر بووە‌و دەستی بۆ ناکرێتەوە. شەهاب سێ-چوار جار دەنگی هات‌و هاوڕێکانی ئاگادار دەکردەوە کە گەیشتوونە چ شوێنێک.\nلە گه‌رمه‌ی ته‌قه‌که‌ی‌دا گوێمان له ده‌نگی شەهابی بوو، چەند جار بەدوای یەک‌دا هاواری کرد‌و گوتی کوڕە تەقەی مەکەن ئەوە ئێمەین گەیشتینە سەر لۆدێرەکەی! ته‌قه‌ی له ئێمه مه‌که‌ن! کاتێک ئەوەم گوێ لێ‌بوو له تاوی شه‌هابی ئاورم گرت، نه‌مده‌زانی چ بڵێم‌و چ بکه‌م. له‌تاوان دوو-سێ جار به‌دوای یه‌ک‌دا بە توندی بە کەماڵیم گوت ئەتو پەیوەندییان پێوە بکە پێیان بڵێ تەقەی لە شەهابی نەکەن. کەمال تووڕەبوو، له حەیفی ئه‌و قسه‌یه‌ی من گووشیی بێسیمەکەی بەعەرزی‌دا دا، گوتی ئەمن چبکەم، بۆ فشاری بۆمن دێنن؟\nدوای چاره‌گه سه‌عاتێک ورده ورده تەقە کەم ببۆوە، دەنگی بێسیمەکانیش نێوه نێوه دەهات. مرادی ئه‌حمه‌دی لێکدا لێکدا، به بێسیم بەحوسێن لاوەی دەگوت بڕۆ بۆ سەر ماشێنەکان‌و بیان سووتێنە. حوسێنیش دەیگوت باشە‌و نەش‌دەگەیشتە جێ. به‌دوای ئه‌و چه‌ند جار هه‌را کردنه‌ی شه‌هابی دا، نیو سەعات زیاتر بوو گوێم لە دەنگی نەدەبوو. ده‌نگی ئه‌وانی دیکه جار‌و بار هه‌ر ده‌بیسترا. دوای ماوه‌یه‌ک سەید خاڵند هاتە سەر خەت، دیاربوو کوڵی گریان گەرووی گرتبوو، قسەی باش بۆ نەدەکرا، بەدەنگێکی گریاناوییەوە گوتی: "ڕیحانە، ڕیحانە"(ڕیحانە، نهێنیی شەهید بوو).\nهێشتا قسەکەی تەواو نەکردبوو ئەمن بە ئەژنۆی خۆم دادا‌و گوتم شەهاب شەهید بووە. لەوەی کە پێشتر شەهاب هاواری کرد‌و گوتی کوڕە تەقەی مەکەن ئەوە ئەمنم گەیشتمە سەر لۆدێرەکان‌و پاشان بێدەنگ بوونی بێسیمی شەهابی‌و گوتنی سەید خاڵندی، ئیدی گومانم نەما کە شەهاب شەهید بووە. دەستم کرد بە گریانێ، ئیدی عەمەلیات مەمەلیات‌و هەموو شتێکم لە بیر چۆوە. ڕەحیم محەمەد‌زادە‌و خالید عەزیزی‌و زۆر لە کوڕەکانی دیکەش دەستیان کرد بە گریانێ.\nپاش چەند سەعات لەشی بێ گیان‌و خوێناویی شەهاب سەییادی‌و سەدیق رۆستەم نژادیان هێنایەوە بۆ لای ئێمە. په‌یکه‌ری بێ گیانی ئه‌و هاوڕێ‌و هاوسه‌نگه‌ره خۆشه‌ویسته‌ی هه‌موومانیان، هه‌ر یه‌که‌ی له‌سه‌ر پشتی هێسترێکی دابه‌ستبوو. شەهاب گوللەیەکی وەلاجانگی سەری کەوتبوو، لە لاجانگی دیکەی وەدەرکەوتبوو. بەڵام سەددیق گوللەی وەزگ‌و سینگی کەوتبوو، دیار بوو خوێنڕێژیی داخڵیی کردبوو. نێوزگی پڕببوو لە خوێن. جەستەی بێ گیانی هاوڕێ شەهیدەکانمان لە تەنیشت یەک درێژ کردبوون‌و بە بانگ‌وسەڵا بۆیان دەگریاین. رەحیم محەمەدزادە هەر جارناجارێکی چاوێکی بە جەستەی ساردو بێگیانی شەهاب‌و سەدیقی‌دا دەگێڕا‌و لە بانگێی دەداو دەیگوت ئاخر ئەو‌انە هەردووکیان دۆست‌و براو هاوڕێی زۆر خۆشەوێستی خۆم بوون.\nجەنازەی شەهیدەکانمان (شەهید شەهاب سەییادی‌و شەهید سەدیق ڕۆستەم نژاد) له ئاوی چۆمی گاده‌ری شوشت، ئه‌وجار لەنێو شین‌و شەپۆڕی گریان‌دا‌و هەر بە لیباسیەکانی خۆیان لەسەر تەپۆ‌ڵکەیەکی قەراغ چۆمی گادەری بەخاکمان سپاردن. ئەمن زۆر جار‌و بۆ زۆربەی شەهیدەکان گریاوم. بەتایبەتی بۆ ئەو هاوڕێیانەی لەسەردەمی پێشمەرگایەتی‌دا پێکەوە بووین‌و لێک نزیک بووین. بەڵام ئەوەندەی بۆ شەهاب‌و سەدیقی گریام بۆ هیچ کام لە شەهیدەکانی دیکە نەگریاوم. له‌و شه‌ڕو پێکدادانه‌دا چه‌ند پێشمه‌رگه‌ش بریندار ببوون. به‌ڵام برینی که‌ریم محه‌مه‌دزاده(که‌ریم خولخوله) له ئی هه‌مووان سه‌ختر‌و زۆرتر بوو. که‌ریم به چه‌ند جێ بریندار ببوو. گولله‌ی وه‌لا ڕوومه‌تی که‌وتبوو، لایه‌کی گووپی هه‌ڵدڕابوو، چه‌ند ددانیشی شکابوون.\n(لە بەشی دووهەمی ئەم نووسینەدا، کەسایەتیی شەهاب و رووداوە گرنگەکانی ژیانی ئەو لاوە خاوەن کەسایەتیی بەرزە باشتر دەناسن.)


باوکێکی کورد لە کۆبانێ لەبەردەم بارەگای لەشفرۆشەکانی pkk ( یەپەگە ) ئاگری لە جەستەی خۆی بەردا – بنیان جهاد علیه دین سکولاریسم و مذاهب مختلف آن\n1 دیدگاه دربارهٔ «باوکێکی کورد لە کۆبانێ لەبەردەم بارەگای لەشفرۆشەکانی pkk ( یەپەگە ) ئاگری لە جەستەی خۆی بەردا»\nسەگمەرگە بە سەركردایەتی طاغوتی سەردەم ئەمریكا\nدەڵێین پێشمەرگە واز لەو كوفر و ڕیددەیە بهێنن كە تێیدان ، كەچی ئەوان قسەی گەلەكەی نوحمان بۆ دووبارە دەكەنەوە كە بە نوح علیە السلام یان وت : قالوا يا نوح قد جادلتنا فأكثرت جدالنا فأتنا بما تعدنا إن كنت من الصادقين . وتیان ئەی نوح بەڕاستی تۆ زۆرت لەگەڵ وتین ئەگەر ڕاست دەكەیت ئەو سزایەمان بۆ بهێنە كە بەڵێنت پێداوین .\nپێشمەرگەش دەڵێن : بەڕاستی ئێوە زۆر ئامۆژگاریتان كردین و ئێمە بە قسەتان ناكەین و وازناهێنین لەو كوفرەی كە تێیداین ئەگەر ڕاست دەكەن وەرنە ناو وڵاتمانەوە بزانن چۆن شەڕتان لەگەڵ دەكەین!!\nئێمەش پێیان دەڵێین : قل يوم الفتح لا ينفع الذين كفروا إيمانهم ولا هم ينظرون . واتە : ڕۆژی فەتح باوەڕی ئەو كەسە هیچ سوودێكی بۆنابێت ئەگەر پێشتر باوەڕی نەهێنابێت .\nبەسەربڕین دێین بۆتان


چەکۆ چۆن دەیڕوانییە ژیان، هێرۆ جەڵدیانی – PMNews\nلە ڕۆژە شیرینەکانی ژیانی تۆ دەدوێم، ژیانت بە جوانی دەبینی، هەر رۆژێک بۆت جوانتر بوو لە ڕۆژی پێشتر.\nهەندێک لە کاتەکان ئیرەییم پێ دەکرد. ژیانی وەها لێدەکرد لە پێش چاوم کە ژیانی منیشی جوانتر دەکرد. ژیانی من و چەکۆ دوور لە شار و لەگەڵ هاوسەنگەرەکانی لە شاخ و نێو سروشت دا بوو. بەڵام بە کلتورێکی دەوڵەمەند کە لە دێموکراسییەوە ڕیشەی داکوتابوو، ڕۆژ بە ڕۆژ پەرەی زیاتری دەسەند. هەمان ئەو دەنگی دێموکراسی و هەستی ئازادییە بوو کە لە ئێمەوە دەگەیشتە گوێی خەڵکی شار و دێهاتەکان لە نێوخۆدا. دوژمن لەو دەنگانە دەترسا و دەترسێ. زۆرجار بە تۆپ و کاتیۆشا و بۆمباران پەلاماری دەداین.\nهەر هەواڵنێر و ڕۆژنامەنووسێک کە سەردانی بنکەکانی حیزبی دەکرد، ئەو هەستە بە پێز و پڕ لە شانازیەی دەبینی. کەسانی وەکوو ئەو زۆر بوون کە ژیانیان بە جوانی دەدیت و باوەڕێکی پتەویان هەبوو کە دەبێ لە ژیان دوانەکەوین و لە گشت چرکە ساتەکانی ژیان بە باشی کەڵک وەرگرین. قەت ئەو ڕۆژە لە بیر ناکەم کە دوو دانە لە پیاوانی ئاوایی ئەستێرۆکان بە ناوەکانی مام شەریف و مام مەحمودهاتن بۆ لامان. ئەو کاتە ئێمە لە نێو خێوەت دا دەژیاین و بەرە کۆتایی هاتنی وەرزی پاییز دەچووین. ئەوان پێیان کوتین کە زستانی بۆڵێ (شوێنی فێرگەی سیاسی نیزامی) زستانێکی سارد و دورو درێژی دەبێ. بەفرێکی زۆر لە شاخ و دەوەن دەکەوێ و ژیان کردن لە خێوەت دا زۆر دژوار دەبێت. لە دوای ئەو ئامۆژگاریانە، ئێمەش شانمان دا بەری تا دیوێکی سێ دەر چوار بۆخۆمان دروست بکەین. چەکۆ بە ڕۆژ یارمەتی پێشمەرگەکانی دەدا تا شوێنێکی پتەو بۆ پارێزگاریان دروست بکەن و ئێوارانیش کاری لەسەر دروست کردنی ژوورەکەمان دەکرد. ئەو شوێنەی کە ئێمە لێی دەژیاین، هەمیشە تۆپباران دەکرا. زۆربەمان خۆمان لەو شوێنانەی کە تۆپەکانی دوژمن نەیدەگەیشتێ، حەشار دەدا. بەڵام ئەو لەژێر ئەو تۆپبارانەش دا خەریکی دیوار دانان بوو کە بە قوڕ و بەرد لەسەر یەکی هەڵدەچنی. چوومە لای و پێم کوت دەست هەڵگرە، بەڵام ئەو لە وەڵامدا کوتی کارکردن ورەم پێ دەبەخشێ و ئەوە پێشمەرگەکان فێری چاونەترسی و چۆک دانەدان لە بەرامبەرسەختیەکانی ژیان دا دەکا.\nسەرەڕای ئەو هەموو تەنگ و چەڵەمەی ژیانە، ئەو ڕێگایەمان بە بەردەوامی هێناوە. بەڵام دوژمن بەردەوام بووە لە پیلانەکانی خۆی دژ بە ئێمە. هەر وەک چەکۆ دەیکوت دوژمن لە گشت هەل و مەرجێک کەڵک وەردەگرێ تا زەرەرمان پێ بگەیەنێ و لەو ساڵانەی دواییش دا باوەڕی وابوو کە کۆماری ئیسلامی پلانی موشەکبارانی بنکەکانی حیزبی هەیە. هەر لەسەر قسەکانی چەکۆوە، ئەوساڵ بەداخەوە کۆماری ئیسلامی بنکەکانی حیزبی دێموکراتی لە کۆیە موشەکباران کرد و بووە هۆی شەهیدبوونی پۆلێک لە هاوسەنگەران و ڕێبوارانی ڕێگای ئازادی و دێموکراسی. بەڵام دیسان بەخۆشییەوە حیزبەکەمان چاونەترسانە و دەست لە دەستی یەک بنکەکانیان ئاوەدانتر کردەوە و پۆل پۆل کچ و کوڕانی گەلەکەمان پەیوەست بە ڕاسانی ڕۆژهەڵات دەبن.\nوای بارهێناین کە هەمیشە دەیکوت ئێمە دەبێ بە ژیان پێبکەنین نەک ژیان بە ئێمە. وە هەر پێکەنینێکی وەڵامێکی هەبوو بۆخۆی و هەر هەنگاوێک کە هەڵی دێنا قوەتی قەلبێک بوو بۆ من و هاوسەنگەرەکانی. لە سفر دەست پێکردن هەرگیز هەراسی نەبوو و ئەو تواناییەشی تێدابوو کە کارەکانی بە پێزی بە ئەنجام بگەیەنێ. لە ژیانیدا زۆر جار ئەو شتەی کە ئەو دەیویست نەدەبوو بەڵام ئەو باوەڕ و ئیمانەی کە ئەو هەیبوو بە ئامانجی خۆی دەگەیاند.\nلێرەدا بە پێویست دەزانم ئاماژەی پێبکەم کە خۆشەویستی بە ژیان و نیشتمان وای لێکردبوو لە نێو خەڵکی هەرچوار پارچەی کوردستان خۆشەویستیەکی تایبەتی هەبوو. ئێوارەیەک بەڕێز کاک مەسعود تەک خۆڵی دیاربەکری هێنابوو بۆ سەر گڵکۆی چەکۆ و فەرمووی ئەمن ئەو خۆڵەم لە دیاربەکرەوە هێناوە، چونکە دەزانم کاک چەکۆ چەندی هەستی نەتەوایەتی تێدا بوو. بە هیوای نەمانی ئەو سنوورانە و ژیانێکی ئازاد و بەختەوەر بۆ نەتەوەکەمان.\nئەمن دەزانم چەکۆ چەندی خاک و نیشتمانەکەی خۆی خۆشدەویست و ژیان لە لای ئەو گرینگ بوو، بۆیە لێرەدا دەتوانم بڵێم:\nئەگەر ڕۆژبای گەرمات بە کوردستان دەبەخشی\nئەگەر مانگ بای ڕووناکیت بە کوردستان دەبەخشی\nئەگەر دەریا بای کوردستانت بە یەک دەبەستەوە\nئەگەر ڕۆژبای تەواوی خەڵکی دنیات بۆ کوردستان بانگهێشت دەکرد\nئەگەر شەو بای تەواوی دنیات بۆ کوردستان بۆ ئارامیش بانگهێشت دەکرد\nئەگەر چەرخی گەردون بای یەک دەنگی و یەک وتاریت بە کوردستان دەبەخشی


قەرەجالو، نازی - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nقرەجلو - Qarājalū\nپۆتانەکان: 37°44′17.5″N 45°08′48.5″E / 37.738194°N 45.146806°E / 37.738194; 45.146806پۆتانەکان: 37°44′17.5″N 45°08′48.5″E / 37.738194°N 45.146806°E / 37.738194; 45.146806\n١٬٢٨٨ مەتر (٤٬٢٢٦ پێ)\nقەرەجالو گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری نازیا ئەڤراز، ناوچەی نازی، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.\nقەرەجالو ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:\nلە باکوورەوە لەگەڵ گوندی قاراقیز.\nلە باشوورەوە لەگەڵ گوندی ئاباجالی ئەڤراز.\nلە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی یەنگیجە.\nلە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی قیلینجلی.\nبە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠٠٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٠٨) کەس و (٢٩) خێزان بووە.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=قەرەجالو،_نازی&oldid=901660»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٢١:٤٢ی ٤ی شوباتی ٢٠٢٢ نوێ کراوەتەوە.


کوتان پێشکەش بەھەندێک کەسی 5 تا 11 ساڵ و ھەموو کەسێکی سەرووی 12 ساڵ دەکرێت. لە شانشینی یەکگرتوو بێبەرامبەرن وھەرکەسێکی سەرووی 12 ساڵ پێویستە بەلانیکەم 2 ژەم یان زیاتر وەربگرێت بۆ ئەوەی بەتەواوی بەرامبەر کۆڤید-19 بکوترێت.\nبۆچی تۆ دەبێت خۆت بکوتی؟\nلەگەڵ ئەوەی کە سنووردارکردن ئاسایی بۆتەوە و ئێمە دەزانین کە چۆن لەگەڵ کۆڤید-19 بژین، ھێشتا زۆر گرنگە کە خۆمان بکوتین چونکە پێکوتەکان باشترین پاراستنی تۆن لەبەرامبەر کۆڤید-18. ھەرکەسێک کە کۆڤید-19 ی ھەبێت دەکرێ بەسەختی نەخۆش بکەوێت یان کاریگەریی ماوەدرێژی ھەبێت. پێکوتەکان باشترین ڕێگان بۆ پاراستنی تۆ لە تووشبوون بە نەخۆشی بەسەختی، دڵنیات دەکەنەوە لەوەی دەتوانی ژیانێکی ئاسایتر بژیت. پێکوتەکان:\nمەترسی تۆ بۆ تووشبوون بە نەخۆشی سەخت، یان مردن کەم دەکەنەوە ئەگەر تووشی کۆڤید-19 بیت\nمەترسی گرتنەوە، یان بڵاوبوونەوەی، کۆڤید-19 کەم دەکەنەوە.\nئەو کاتە کەم دەکەنەوە کە تۆ ھەست بە باشی ناکەیت ئەگەر تووشی کۆڤید-19 بیت. ئەو کەسانەی خۆیان کوتاوە پێدەچێت نەخۆشی سووکتر بگرن و بەخێرایتر بۆ ژیانی ئاسایی بگەڕێنەوە لەچاو ئەوانەی خۆیان نەکوتاوە\nیارمەتیدەرن بۆ پاراستن لە بەرامبەر گۆڕاوەکانی کۆڤید-19\nبۆ ھەندێک کەسی 5 تا 11 ساڵ و ھەموو کەسێکی سەرووی 12 ساڵ بێبەرامبەرن\nک بچیتە ناوەندی بێ دیمانەی خۆجێیی خۆت یان کلینیکی کوتانی سەرپێی.\nڕوونکردنەوەی پێکوتەکانی کۆڤید-19\nلەئێستادا 4 پێکوتەی جیاواز ھەن کە بەکارھێنانیان لە شانشینی یەکگرتوو پەسند کراوە. ئەمانەن پێکوتەی ئۆکسفۆرد/ئەستڕازێنیکا، پێکوتەی فایزەر/بایۆنتێک، پێکوتەی مۆدێرنا و پێکوتەی جانسن.\nھەر 4 پێکوتەکە لەسەر ھەزاران کەس تاقیکراونەتەوە، ھەم لەناو شانشینی یەکگرتوو و ھەمیش لە سەرانسەری جیھان و لەلایەن دەزگای ڕێککاری دەرمان و بەرھەمەکانی چاودێریی تەندروستی (MHRA)ی سەربەخۆ پەسند کراون بۆ دڵنیابوونەوە لەوەی کە پێوەرە نێودەوڵەتیە توندەکانی سەلامەتی، جۆری و کاریگەرێتیان تێدا ھاتۆتە دی.\nئەوەندە درەنگ نەبووە تا پێکوتەی خۆت وەربگریت.\nناوەندەکانی کوتان کراوەن بۆ ھەموو کەس، بێگوێدانە ئەوەی ئاخۆ تۆ بۆ ژەمی یەکەم، دووەم یان بەھێزکەر ھاتوویت. درەنگ نییە بۆ خۆکوتان\nناوت بۆ پێکوتەی بێبەرامبەری خۆت بنووسە\nکێ دەتوانێت پێکوتەکە وەربگرێت؟\nھەرکەسێکی سەرووی 12 ساڵ دەتوانێت دوو ژەمی پێکوتەکە وەربگرێت –\nھەندێک لە منداڵانی تەمەن 5 – 11 پێشکەشیان دەکرێت.\nکەسانی تەمەن 16 ساڵ و سەرووتر، و ھەندێک لە منداڵانی تەمەن 12 تا 15، دەتوانن ژەمی بەھێزکەریش وەربگرن.\nپێکوتەکان بۆ منداڵان\nھەرکەسێک تەمەن 12 ساڵ و سەرووتر و ھەندێک لە منداڵانی تەمەن 5-11 ساڵ ژەمی یەکەمی پێکوتەی کۆڤید-19 و 12 ھەفتە دواتر ژەمی دووەمیان پێدەدرێت. ئەگەر منداڵەکەت شایستە بێت تۆ لەلایەن دەزگای خۆجێیی NHS پەیوەندیت پێوە دەکرێت بۆ ڕێکخستنی دیمانە. بەھێزکەرەکان بە منداڵانی تەمەن 16 ساڵ و سەرووتر دەدرێن کە ژەمی دووەمیان بەلانیکەم 3 مانگ لەمەوبەریان وەرگرتووە\nباوک و دایک و بەخێوکاران ھەمیشە داوای ڕەزامەندییان لێ دەکرێت بەر لەوەی کوتانی منداڵەکە ئەنجام بدرێت. ئەوان نامەیەک وەردەگرن کە زانیاری لەسەر کاتی پێشکەشکردنی پێکوتەکە بە منداڵەکەیان تێدایە. زۆرینەی منداڵان لە قوتابخانە پێکوتەکەیان پێدەدرێت ئەگەر باوک و دایک یان بەخێوکارەکەیان ڕازی بووبێت بەڵام دەشتوانی ناوی منداڵەکەت بۆ پێکوتەکە لە سەرھێڵ بنووسی\nپێکوتەکان و سکپڕی\nوەرگرتنی پێکوتە لەکاتی سکپڕیدا یان لەکاتی ھەوڵدان بۆ سک کردن، و لەکاتی شیرپێدانی مەمک سەلامەتە.\nلەکاتی سکپڕیدا تۆ ئەگەری تووشبوونت بە نەخۆشی زیاترە. کوتان بۆ کۆڤید-19 لەپێش/لەکاتی سکپڕیدا پێویستە بۆ پاراستنی ھەم خۆت و ھەمیش منداڵەکەت.\nئەگەر لەکاتی سکپڕیدا تووشی کۆڤید-19 ببیت، لەوانەیە ئەگەری منداڵبوونی نابەکام، بەرزە فشاری خوێن لەکاتی سکپڕیدا و منداڵبوونی مردوو زیاد بکات – خۆکوتان تۆ و منداڵەکەت لە کاریگەرییە توندەکانی کۆڤید-19 دەپارێزێت.\nپێکوتە بۆ ئافرەتانی سکپڕ سەلامەتە و ئەوپەڕی بەرگری تۆ لەبەرامبەر کاریگەرییە توندەکانی کۆڤید-19 بۆ ھەریەکە لە تۆ و منداڵەکەت دابین دەکات.\nتۆ دەتوانیت بچیتە ناوەندی کوتانی خۆجێیی خۆت بۆ وەرگرتنی وڵامی پرسیارەکانت لەبارەی کوتانی کۆڤید-19.\nئەو بەرنامەی کوتانە کە پێشکەش بە ژنان دەکرێت 2 ژەم و بەھێزکەرێکە – کە بەلانیکەم 8 ھەفتە لەنێوان ژەمی یەکەم و دووەمدا ھەیە و بەلانیکەم 3 مانگ لەنێوان ژەمی دووەم و بەھێزکەرەکە. پێکوتەکانی فایزەر (Pfizer) و مۆدێرنا (Moderna) لە کاتی سکپڕیدا پێشکەش دەکرێن\nچۆن پێکوتەکەت دەست دەکەوێت\nزۆر درەنگ نیە بۆ ناونووسین بۆ پێکوتەکەت. بە چەند ڕێگایەک دەتوانی خۆت بکوتی.\nلە سەرھێڵ ناو بنووسە\nتۆ دەتوانیت ھەرکاتێک بێت لە سەرھێڵ دیمانەیەک وەربگریت.\nناوەندی بێ دیمانەی خۆجێیی\nئەگەر تۆ تەمەنت 16 ساڵ یان زیاترە، دەتوانیت بەبێ دیمانە بچیە ژوورەوە. تۆ پێویست ناکات لای پزیشکێکی گشتی ناوت تۆمار بکەیت یان ھیچ پێناسێکت پێ بێت.\nلای پزیشکەکەت ناوت بنووسە\nتۆ پێویستە لە نووسینگەیەکی پزیشکی گشتی لە ئینگڵتەڕا ناوت تۆمار بکەی بۆ بەکارھێنانی ئەم خزمەتگوزارییە. تۆ دەتوانیت لای پزیشکێکی گشتی ناوت تۆمار بکەیت ئەگەر ھیچیانت نەبێت.\nئەگەر خۆت کوتا چی ڕوودەدات؟\nکاتی تۆ لە ناوەندی کوتان نابێت لە 30 بۆ 45 خولەک زیاتر بێت. تۆ نابێت بۆ چاوپێکەوتنی کوتان بچیت ئەگەر خۆت جیاکردۆتەوە، چاوەڕێی پشکنینی PCRی کۆڤید-19 دەکەیت یان لەماوەی 4 ھەفتەیەی دوای پشکنینی پۆزەتیڤی کۆڤید-19دایت.\nباسی ڕابردووی پزیشکیی خۆت بکە\nتۆ ھەندێک پرسیارت لەبارەی ڕابردووی پزیشکیت لێ دەکرێت، بۆ دڵنیابوونەوە لەوەی کە تۆ یەکێک نیت لەو کۆمەڵە کەسە کەمەی کە ناتوانن پێکوتە وەربگرن لەبەر ھۆکاری پزیشکی.\nئنجا تۆ دەرزی پێکوتەکە لە قۆڵی سەرەوەت دەدرێت (دەتوانی خۆت دیاری بکەیت کام قۆڵ بێت). ھەستەکەی وەک ئازاری دەرزی بچووکە کە بۆ ماوەی 1-2 دەخایەنێت.\nپشوو بدە. بۆ ماوەی 15 خولەک دابنیشە\nتۆ ھێشتا دەکرێت داوات لێ بکرێت بۆ ماوەی 15 خولەک دوای کوتانەکە چاوەڕێ بکەیت. ھەروەھا نامیلکەیەکت پێ دەدرێت لەگەڵ خۆت بیبەیە ماڵەوە لەبارەی ئەو شتانەی دوای کوتان پێشبینی دەکرێت.\nپێکوتە بەھێزکەرەکان بۆ مەبەستنی پێدانی بەرگری زیاتر لەبەرامبەر تووشبوون بە نەخۆشی سەخت بەھۆی کۆڤید-19 پێشکەش دەکرێن و بەو کەسانە دەدرێت کە بەلانیکەم 3 مانگ لەمەوبەر ژەمی دووەمی پێکوتەکەیان وەرگرتووە. تۆ دەتوانی لێرە ناوت بۆ بەھێزکەر بنووسی. ئەمە لەئێستادا بەردەست بۆ:\nئەو کەسانەی کە لە خانەکانی چاودێری دەژین و کار دەکەن\nکارمەندانی تەندروستی و چاودێری کۆمەڵایەتی ھێڵی پێشەوە\nئەو کەسانەی کە تەمەنیان 16 ساڵ و سەرووترە\nئەو کەسانەی کە تەمەنیان 16 ساڵ و سەرووترە و کێشەی تەندروستی وەھایان ھەیە کە بیانخاتە مەترسی گەورەی تووشبوون بە نەخۆشی سەخت بەھۆی کۆڤید-19 و ئەو کەسانەی کە چاودێریکەری سەرەکین بۆ کەسێک کە لە مەترسی گەورەی تووشبوون بە کۆڤید-19دایە\nئەو کەسانەی کە تەمەنیان 16 ساڵ و سەرووترە و لەگەڵ کەسێک دەژین کە ئەگەری تووشبوونی زیاترە.\nکاریگەرییە لاوەکییە باوەکان\nھەموو دەرمانەکان دەکرێ ببنە ھۆی کاریگەریی لاوەکی و چەند کاریگەرییەکی لاوەکی باو ھەن بۆ ھەموو پێکوتەکانی کۆڤید-19 کە ھەندێک خەڵک تووشی دەبن. ئەمانە بەگشتی کەمتر لە ھەفتەیەک دەخایەنن. ئەگەر خراپتر بوون، یان نیگەران بووی، پەیوەندی بە NHS 111 بکە. زیاتر بزانە لەبارەی سەلامەتی و کاریگەرییە لاوەکیەکانی پێکوتەکانی کۆڤید-19. کاریگەرییە لاوەکیەکان دەکرێ ئەمانە بن\nھەستکردن بە ماندوێتی\nنیشانەی ھاوشێوەی ھەڵامەتی سووک\nپەیوەندی بە 111 بکە ئەگەر نیشانەکان خراپتر بوون یان نیگەران بووی\nزۆرینەی ئەو کەسانەی لە شانشینی یەکگرتوو پێکوتەیان پێشکەش کراوە لەخۆیان داوە. سەرووی 52 ملیۆن کەس یەکەم ژەمە پێکوتەی کۆڤید-19یان وەرگرتووە، و 48 ملیۆن دووەمین ژەمیان وەرگرتووە و 38 ملیۆن کەس بەھێزکەریان وەرگرتووە.\nژمارەکان دروستن تا شوباتی 2022 – Gov.uk\nوەرگرتنی پێکوتەکە زۆر سادە و خێرا بوو، و لەڕاستیدا من تووشی ھیچ کاریگەرییەکی لاوەکی نەبووم، ھەموو باش بوو جگە لە قورسبوونی قۆڵم بۆ چەند ڕۆژێک و ھەستکردن بە نیشانەی ھاوشێوەی ھەڵامەت بۆ ماوەی 24 کاتژمێر.\nجولی، East Marsh\nھەستم بە باشی دەکرد دوای وەرگرتنی پێکوتەکە بەبێ ھیچ کاریگەرییەکی لاوەکی. کۆرپە تەندروستەکەم نزیکەی 8 ھەفتە دواتر لەدایک بوو. پێکوتەی دووەمم بۆ کاتێک بۆ نووسرابوو کە منداڵەکەم تەمەنی 2 ھەفتە بوو و دووبارە ئەمەش باش بوو بەبێ ھیچ کاریگەرییەکی لاوەکی. من شیرم بە منداڵەکەم دەدا بەبێ ھیچ کێشەیەک.\nئێما، Macclesfield, Cheshire\nپرسیاری زۆر دووبارەبووەوە لەسەر پێکوتە\nئێمە ھەندێک پرسیاری زۆر دووبارەبووەمان لەسەر پێکوتەکانی کۆڤید-19 کۆکردۆتەوە. ئەگەر نەتتوانی پرسیارەکەی خۆت لێرە ببینیت، پەیوەندیمان پێوە بکە\nپێکوتەکان چۆن کار دەکەن؟\nپێکوتەکان کۆئەندامی بەرگریی تۆ ڕادەھێنن بە بەکارھێنانی شێوەیەکی بێ زیانی ڤایرۆسەکە. پێکوتەکە کاردانەوەی بەرگریی تۆ چالاک دەکات.\nکوتانی بەتەواوی بە واتای چی دێت؟\nھەرکەسێکی سەرووی 16 ساڵ پێویستە بەلانیکەم 2 ژەم و بەھێزکەرێک وەربگرێت بۆ ئەوەی بەتەواوی بەرامبەر کۆڤید-19 بکوترێت.\nبەرگریی بەکۆمەڵ چییە؟\nنەخۆشییە گوازراوەکان زۆرجار بەئاسانی لە کەسێکەوە بۆ کەسێکی تر دەگوازرێنەوە و تەواوی کۆمەڵگا دەکرێ بەخێرایی تووش بێت. ئەگەر ڕێژەیەکی تەواو زۆر لە کۆمەڵگا بەھۆی پێکوتەوە پارێزراو بێت، ئەوا بڵاوبوونەوەی نەخۆشیەکەی زەحمەت دەبێت چونکە ژمارەی ئەو کەسانەی کە لەوانەیە تووش بن زۆر کەمە.\nپێکوتەکانی کۆڤید-19 لە چی دروست دەکرێن؟\nئاو: پێکھاتەی سەرەکی\nئایا بەرھەمی ئاژەڵی لە پێکوتەکانی کۆڤید-19دا ھەیە؟\nنەخێر. پێکوتەی کۆڤید-19ی ئێستا کە لە شانشینی یەکگرتوو بۆ بەکارھێنان پەسند کراوە بەرھەمی ئاژەڵی تێدا نییە.\nئایا دەکرێت من بەھۆی پێکوتەکانەوە تووشی کۆڤید-19 ببم؟\nمن لە ئێستادا کۆڤید-19م ھەیە، کەی دەتوانم پێکوتەکە وەربگرم؟\nتۆ نابێت پێکوتەکە وەربگریت تا چاک دەبیتەوە لە کۆڤید-19.\nتۆ دەتوانی بەھێزکەرەکەت وەربگریت 28 ڕۆژ دوای ئەوەی پشکنینەکەت بۆ کۆڤید-19 پۆزەتیڤ بووە، یان 28 ڕۆژ دوای ئەوەی نیشانەکانت دەستیان پێکردووە.\nمن کۆڤیدی ماوەدرێژم ھەیە، ئایا دەتوانم پێکوتەکە وەربگرم؟\nکۆڤیدی ماوەدرێژ زۆرجار بۆ وەسفکردنی کاریگەرییە ماوەدرێژەکانی کۆڤید-19 بەکار دێت، کە تێیدا ھەندێک کەس نیشانەکانیان بۆ ماوەی چەند ھەفتە یان مانگێک دوای چاکبوونەوە لە نەخۆشیەکە بەردەوام دەبێت. ئەوانەی بەدەست کۆڤیدی ماوەدرێژەوە دەناڵێنن دەتوانن پێکوتەی کۆڤید-19 وەربگرن و سوود لە کوتانەکە وەربگرن بۆ کەمکردنەوەی مەترسی تووشبوونی زیاتر.\nئایا پێویستم بە دوو ژەمە پێکوتە ھەیە و کەی دەبێت وەریان بگرم؟\nبەڵێ، دوو ژەم لە پێکوتەکانی فایزەر/بایۆنتێک، مۆدێرنا و ئەسترازێنیکا/ئۆکسفۆرد بۆ پێدانی باشترین، ماوەدێژترین بەرگری لە بەرامبەر کۆڤید-19 پێویستن.\nبۆچی زۆر جۆری جیاوازی پێکوتەی کۆڤید-19 بوونی ھەیە؟\nپێکوتە جیاوازەکانی کۆڤید- 19 بۆ زاڵبوون بەسەر پەتاکە پێویستن چونکە کوتانی ھەموو دانیشتوانی جیھان، پێویستە ملیاران ژەم بەرھەم بھێنرێت. ئەمە زیاتر لە ڕێگای پەرەپێدانی پێکوتەی ھەمەجۆری کۆڤید-19 دێتە دی.\nچۆن بزانم پێکوتەکانی کۆڤید-19 سەلامەتن؟\nبەر لەوەی ھەر پێکوتەیەک بە خەڵک بدرێت پێویستە بە تاقیکردنەوەی ورددا تێپەڕێت. وەک ھەموو دەرمانەکان، پێکوتەکان بە تاقیکردنەوەی کلینیکی چڕوپڕدا تێپەڕ دەبن، کە تێیدا ڕێک دەخرێن و چاودێری دەکرێن لەلایەن کۆمەڵەی خۆبەخشەکان. لە شانشینی یەکگرتوو، ئەنجامی تاقیکردنەوەکان دواتر لەلایەن دەزگای ڕێککاری دەرمان و بەرھەمەکانی چاودێریی تەندروستی (MHRA) ھەڵدەسەنگێنرێت.\nئایا خێرایی پەرەپێدانی پێکوتەکانی کۆڤید-19 لە سەلامەتیەکەی کەم نەکردۆتەوە؟\nنەخێر. ھەموو ڕێکارەکانی سەلامەتی ستاندارد لەکاتی تاقیکردنەوە کلینیکیەکان لەسەر پێکوتەکانی کۆڤید-19 گیراونەتە بەر و پڕۆسەکانی ڕێککاری وردی بەتەواوەتی ئەنجام داوە ھەروەک چۆن بۆ ھەر پێکوتە یان دەرمانێکی تر ئەنجام دەدرێت.\nئایا پێکوتەکانی کۆڤید-19 کار لە وەچەخستنەوە دەکەن؟\nھیچ بەڵگەیەک نییە کە پێکوتەکانی کۆڤید-19 زیان بە وەچەخستنەوە بگەیەنن یان دەرفەتی سکپڕبوون کەم بکەنەوە. ھەرچەندە بەشداربووانی تاقیکردنەوە کلینیکیەکان داوایان لێکراوە کە خۆیان بەدوور بگرن لە سکپڕبوون، 57 حاڵەتی سکپڕی ڕوویداوە لەکاتی تاقیکردنەوەکانی سێ پێکوتەکە کە تائێستا لە شانشینی یەکگرتوو پەسند کراون\nئایا دەکرێ پێکوتەی ئەنفلۆنزا و پێکوتەی بەھێزکەری کۆڤید-19 لە ھەمان کاتدا وەرگرم؟\nزۆر لەو کەسانەی کە دەتوانن پێکوتەی ئەنفلۆنزا وەربگرن ئەوا دەشتوانن پێکوتەی بەھێزکەی کۆڤید-19 وەربگرن. ئەگەر تۆ ھەردووک پێکوتەکەت پێشکەش دەکرێت ئەوا سەلامەتە کە ھەردووکیان لە ھەمان کاتدا وەربگریت.\nپێکوتەی ئەنفلۆنزا ھەموو ساڵێک لەلایەن NHS پێشکەش دەکرێ بۆ مەبەستی پاراستنی خەڵک لە مەترسی تووشبوون بە نەخۆشی سەخت بەھۆی ھەڵامەت. باشترین کات بۆ وەرگرتنی لە پایزدایە یان لە سەرەتای زستان پێش بڵاوبوونەوەی ئەنفلۆنزا.\nپێکوتەی ئەنفلۆنزا گرنگە چونکە:\nئەگەر تۆ تووشی کۆڤید-19 بوویت، وەرگرتنی پێکوتەی ئەنفلۆنزا سەلامەتە. ھێشتا کاریگەری لە ڕێگرتن لە ئەنفلۆنزا دەبێت.\nبۆچی پێویستم بە ژەمە بەھێزکەرەکان ھەیە؟\nبەرگریی لەڕێگای کوتانەوە بە تێپەڕینی کات دەست بە کەمبوون دەکات، ژەمی بەھێزکەر یارمەتی باشترکردنی ئەو بەرگرییە دەدات کە تۆ لە 2 ژەمی یەکەم وەرت گرتووە. ژەمی بەھێزکەر یارمەتیدەرە بۆ پێدانی بەرگریی ماوە درێژتر بە تۆ لە بەرامبەر توشبوونی بە نەخۆشی سەخت بەھۆی کۆڤید-19.\nئایا پێکوتەکە ئەوەندە نەخۆشم دەکات کە نەتوانم بچم بۆ ئیش؟\nوەک ھەموو دەرمانەکان، پێکوتەکانی کۆڤید-19 کاریگەریی لاوەکیان ھەیە، بەڵام ھەموو کەس تووشیان نابێت و زۆربەی کاریگەرییە لاوەکیەکان سووکن و نابێ لە ھەفتەیەک زیاتر درێژە بکێشن، وەک:\nئازاری قۆڵ بەھۆی دەرزییەکە\nھەستکردن بە ئازار\nھەستکردن بە نەخۆشی یان نەخۆش بوون\nتۆ دەتوانی ئازارشکێنی وەک پاراسیتامۆڵ وەربگریت ئەگەر پێویستت پێ بوو.\nبۆ زانیاریی زیاتر لەبارەی پێکوتەکانی کۆڤید-19 لەناویاندا ڤیدیۆ و سەرچاوەی تر.\nناوت بۆ پێکوتەی خۆڕایی کۆڤید-19 بنووسە\nڤیدیۆی ڕوونکەرەوەی پێکوتەی کۆڤید-19 لەلایەن دەزگای ئاسایشی تەندروستیی شانشینی یەکگرتوو (پێشووتر تەندروستیی گشتیی ئینگلتەڕا) ئامادە کراوە\nزمانی ئاماژەی بەریتانی (BSL) ڤیدیۆی پێکوتەکی کۆڤید-19.\nڕێبەر بەرنامەی کوتانی کۆڤید-19.


ساغلەم: بڕیارمان نەداوە دەنگ بە پارتێکی تر بدەین\nسته رلین 6.7518\nگرام زێڕ 271.249\nساغلەم: بڕیارمان نەداوە دەنگ بە پارتێکی تر بدەین\nبه رواری داگرتن : 2019-01-29 09:11\nناوەندی ھەواڵەكان - ئیسحاق ساغلەم سەرۆکی گشتی هودا پار کە پێشتر ڕایان گەیاندبو بەژداری هەڵبژرادن نابن، باسی لەوە کرد بڕیاریان نەداوە دەنگ بە پارتێکی تر بدەن.\nئیسحاق ساغلەم سەرۆکی پارتی دۆزی ئازاد لە تۆری کۆمەڵایەتی تویتەر باسی لەوە کرد، بەژداری هەڵبژاردنی ٣١ی مانگی ٣ ناکەین و ئەو بڕیارە بڕیاری بایکۆت کردن نیە.\nئیسحاق ساغلەم وتی: ئەو بڕیارە بەو شێوەیەیە کە وەکو پارتی یان هاوپەیمانی بەژداری هەڵبژاردن نابین. ئێمە بڕیارەکانمان بە پێی چوارچێوەی بەرنامەکەمان و بنەما سەرەکیەکانمان بە قبول کردنی بەڕێوبەران دەدەین. ئێمە وەکو هودا پار هەلبژرادنەکە بایکۆت ناکەین. ڕاگەیەندراوێکی بەو شێوەیەمان نیە وکارێکی وامان نیە.\n"بەردەوام دەبین لە گوێبیست کردنی کێشەی هاوڵاتیان و چارەسەر کردنیان"\nئیسحاق ساغلەم لە بەردوامی باسی لەوە کرد: کاتێک پارتەکان بڕیار دەدەن دەبێت تەماشای حەساسیەت بەژداربوان و ئەندامەکانیان بکەن. ئێمەش تەماشای حەساسیەتی بەڕێوبەرایەتی و بەژداربوەکان دەکەین. بۆ داوای دەنگیش نەبێت بەردەوام دەبین لە کارەکانمان. گوێبیستی گێشەکانی گەڵ دەکەین و پێویستەکان بۆ چارەسەر کردن ئەنجام دەدەین.\n" بڕیارمان نەداوە دەنگ بە پارتێکی تر بدەین"\nئیسحاق ساغلەم لە بەردەوامی باسی لەوە کرد: ئێمە ڕەوشتی سیاسی و بنەماکانمان و گرینگیەکانمان دیارە. ئێمە هیچ کات هەنگاوێک جگە لەو شتانە ئەنجام نادەین. تا ئێستا بڕیارمان داوە وەکو پارتی بەژداری هەڵبژاردن ناکەین. بڕیارمان نەداوە بە پارتێکی تر دەنگ بدەین. بنەماکانمان؛ لە پاراستنی گرنگیەکانمان ئەگەر تاکیش بمێنین بەردەوام دەبین لە باراستنی ڕاستی و دەبێت لەو بابەتە موجادەلە بکەین. بڕیارەکانمان بە پێی کەسانێکی تر نادەین. ئێمە بە پێی بنەماکانمان و بە ئیستیشارە و گفتوگۆ بە خۆمان دەدەین. (İLKHA)\nبليته كان هودا پار هەڵبژاردن شارەوانی ئیسحاق ساغلەم\nبه شه كان ڕۆژانه\nلە هەکاری ٦ پەکەکە کوژران\nلە ئەنجامی ئۆپڕاسیۆنێکی هێزەکانی سوپای تورکیا لە شارۆچکەی شەمزینانی هەکاری ٦ پەکەکە کوژران.\nئەمریکا بریاڕی دەستگیر کردنی کەشتی نەوکێشی ئێرانی دا\nئەمریکا بریاڕی دەستگیر کردنی کەشتی نەوکێشی ئێرانی دا کە پێشتر لە لایەن حکومەتی جەبەلی تارق دەست بە سەر کرابوو کە دواتر ئازاد کرا.\n٢٠ سال تێپەڕی بە سەر زەمین لەرزەی مەڕمەڕە\n٢٠ ساڵ بەر لە ئەمرۆ لە ١٧ ئابی ١٩٩٩ لە قەزای گۆلجوکی پارێزگای قۆجائەلی لە وڵاتی توركیا زەمین لەرزە ڕووی دا.\nئۆتۆمبێلێکی سەربازی وەرگەڕا: ٨ سەرباز بریندار بوون\nلە ئەنجامی وەرگەڕانی ئۆتۆمبێڵێکی سەربازی لە سنووری سوریا ٨ سەرباز بریندار بوون.\nسەهیۆنیەکانی داگیرکەر بە چەکەکانی قورس هێرشیان کردە سەر ماسیگرانی فەلەستینی\nسەهیۆنیەکانی داگیرکەر ئەمڕۆ لە کەناری غەززە بە چەکەکانی قورس هێرشیان کردە سەر ماسیگرانی فەلەستینی.\nبەرپرسانی ئیخوان و جەماعەتی ئیسلامی بۆ پرسەو سەرەخۆشی سەردانی هودا پاریان کرد\nسەردانەکان بۆ سەرۆکایەتی هودا پار لە ئیستەنبول بۆ کۆچی دوای موحەمەد یاوز یاریدەدەری سەرۆکی گشتی هودا پار بەردەوامە.\nلە سودان بەهۆی هەڵسانی لافاو ٤٦ کەس گیانیان لە دەست دا\nلە سودان بەهۆی باران بارینی زۆر لافاو هەڵسا، لە ئەنجامی هەڵسانی لافاودا ٤٦ کەس گیانیان لە دەست دا.\n"قودس خەتی سووری ئێمەیە"\nحەماس بەهۆی ڕووداوانەی لە ڕۆژی عەرەفە و جەژنی قوربان ڕووی دا کۆبوونەوەیەکی بەپەلە ئەنجام دا و دواتر ڕاگەیەندراوێکی بڵاو کردەوە.\nسەهیۆنی فەلەستین دەست بە سەر قودس


لە پەڕاو تا هاوار » Balinde Poetry\nلە پەڕاو تا هاوار\nزۆر ڕێگە هەیە تا ئێمە بە زاری کوردیی خواریینەوە ببەستێ، دوو لە شاڕێگەکان شانامە و کڵامی یارسانییە. لە ڕوانگەی شانامەوە ئێمە بەر زاراوەک دەکەوین کە لە ساتەوەختی ئستوورەسازیی زمانەوانیی و کۆمەڵایەتیی و هۆشیاریی ڕامیارییدایە، ئەویش لەڕێی تراژیدیای ڕۆسەم و زۆراوی کوردییەوە، لە ڕوانگەى یارسانیشەوە دیسانەوە بەر زاراوەیەک دەکەوین کە ڕایەی کەوتووە تا دین ڕەنگڕێژ بکات. تا ڕادەیەک ڕوون بوویەوە کە بۆچی هەمیشە جۆرێک لە گەرمیی و پیرۆزییەکی میتافیزیکیی بەم زاراوەیە دراوە. ئەوەندە پیرۆز، تا ڕادەى بەکارنەهێنان!!! هەر دوو ئاستەکە دەتوانین ئاوا ئاماژە پێ بەین: پلەی باڵای هۆشیاریی نەتەوەیەک و ڕاپسکان لە فەرهەنگی ئەوی تر. ئستوورە و ئایین هەردوو سەروکارییان لەگەڵ نەست و بنهۆشی خەڵکدایە، شتێکن نە سیاسەت و نە دەوڵەت دەتوانێ بیچمیان پێ بدات، بەڵکوو سەروکاری لەگەڵ ژیاریی کۆمەڵایەتیی کۆنەستی گەلدایە. دواڕادەى ڕەنگڕێژبوونی هۆشیاری زمانەوانیی و کۆمەڵایەتیی هەر گەلێک ئستوورەسازیی و دینسازییە. باسی شارستانێت و ژیاریی دەکەم نەک دەوڵەت!\nلێ ئەوەى من تێبیینمی کردووە، ئەمڕۆ ئەم زارە لاپێی لەسەر هەزاربەهەزاری خەرەندێک داناوە، یان تیا دەچێت، یان زیندوو دەبێتەوە و دێتەوە نێو هۆشیاریی کۆمەڵایەتیی، هەڵبەت کاتێ باسی زاری کوردیی خواریین دەکەین لە دوو پارێزگای کرماشان و ئیلامدا چۆڵەپێچەی نادەین، بەڵکوو باسی جوگرافیایەکی فەرهەنگیی دەکەین کە لە ئێرانەوە لووت دەژەنێتە لوڕستان، لە ئێراقیشەوە، کووت…\nکۆسپەکانی بەرپێی ئەم زارە ئەمانەن:\n١. بەرپەرچدانەوەى لە لایەن هەندێ ناوەندیی ئەکادیمیکی کوردییەوە تا ڕادەى گاڵتەپێکردن!\n٢. نەبوونی پانتاییەک بۆ گوزارشتکردن، لەم ڕوانگەوە کارەکەى باڵندە فرە گرنگە! بۆ بانەڕۆژ!\nئـ / داردەستێک بدەینە دەست زارێک کە لەبن فاشیزمی هەموو زمان و زارەکانی تردا دەناڵێنێ و لە بواری ڕێنووس و وشەسازیی و ڕستەسازییدا دیسانەوە بێتەوە مەیدان.\nب/ تێگەشتن لە ڕوانگە و پانتاییی فەرهەنگیی و فیکریی و هونەریی بنووسانی ئەم زارە.\nپ/ دەوڵەمەندکردنی فەرهەنگی زمانەوانیی و وشەسازیی ئاخێوەران و وەرگێڕ و نووسەرانی سۆرانیی.\nئێمە تا ڕادەیەک لەڕێی مێژووی ئەدەبی کوردیی و ئەو پەڕتووکە کوردییانەى وا باسی قۆناغی کلاسیکی ئەم زارە دەکەن، بەر ئەم زارە کەوتووین، بەڵام هەرگیز نەمانزانیوە ئەمڕۆ ئەم فەرهەنگ و ڕۆشنبیرییە گەیشتووەتە کوێ! پێشینەیەکی دەستەجەمعیمان هەیە، لە ڕێی گۆرانیی و شانامەى کوردییەوە. بەڵام هەرگیز شتێکمان نەبیست سەبارەت بە ئەمڕۆی ئەم زارە. بۆ نموونە ڕۆژانێک کاریگەریی ئەم زارە تا ئەو ڕادە بەهێز بووە تەنانەت شانامەی کوردیی کە لەو ناوچانەى کوردستان هەبووە، بەیتی موکریان نەیتوانیوە جێی خۆی پتەو بکات، بە پێچەوانەشەوە ڕاستە. جێی ئەوەیە ئاماژە بەوە بدەین ئەم زاراوەیە لەمڕۆدا لە هەموو لکەکانی ئەدەب پێی دەنووسرێ، ئێستاش پێڕەوکەیە بۆ نووسین و وەرگێڕانی فەلسەفیی و فیکریی.\nکاتێک ئێمە ئەمانەمان کرد، ئیتر لە خۆمان ناپرسین کورد ئستوورەی هەیە یان نا، ئایینی هەیە یان نا! چونکە زۆربەی ڕۆشنبیری گەلانی ناوچەکە لەسەر توێژینەوە و خوێندنەوە بۆ ئەو ڕابردووە سرووشتیی و سۆزداریی و فیکرییە خۆماڵییەی خۆیان خۆیان ڕەنگاندووە. ئاوا نەبێ ئێمە تۆپی دەست ئەو ئایدیا دەرەکییانەین وا تەنیا خۆمان دەدەینە دەستیان، هیچی تر ناکەین، ئەوکات ئێمە پێمان لەسەر شتێک داناوە کە پتەوە! ئەمە بێهودە دیارە، هەمان بێهودەیی کە یەخەی پیرەمێردی گرت کاتێ دەیویست نەورۆز زیندوو بکاتەوە و (غەزەتە!) بە کوردیی بۆ کوردان بڵاو بکاتەوە. بەڵام بێهودەیی هەرگیز شتێکی باش نییە!\nسا ئەمە سەرەتایە…


زانکۆی سۆران - یاسای پارێزگاکان لە عێراق و هەرێمی کوردستان، لە وۆرك شۆپێکدا تیشكی خرایه‌سه‌ر\nیاسای پارێزگاکان لە عێراق و هەرێمی کوردستان، لە وۆرك شۆپێکدا تیشكی خرایه‌سه‌ر\nبڵاوكراوەتەوە لە سێ شەممە, 12 ئایار 2020 20:40\nلە درێژەی کاروچالاکییەکانیدا، فاکەڵتی یاسا و زانسته سیاسییه‌كان و به‌ڕێوه‌بردن، رۆژی یەكشەممە ڕێکەوتی ١٠ی٥ی٢٠٢٠ کاتژمێر ٩:٣٠ شەو لە ڕێگای پڕۆگرامی (zoom) و بە ئاماده‌بوونی به‌ڕێزان " د.هێمن میرانی " ڕاگری فاکەڵتی و ژمارەیەکی بەرچاو لە مامۆستایان، وۆركشۆپێك لە لایەن هەردوو مامۆستای بەشی یاسای فاکەڵتی کە پێکهاتبوون لە بەڕێزان " د. محمد شهاب و د.سۆران علی " پێشكشه‌كرا، كه به ناونیشانی " یاسای پارێزگاکان لە عێراق وهەرێمی کوردستان لە چوارچێوەی بنەماکانی نا ناوەندی کارگێڕی " بوو.\nشایەنی باسکردنە لە وۆرك شۆپەکەدا، کە دوو تەوەری لەخۆ گرتبوو، سەرەتا\n"د. محمد شهاب" تیشکی خستەسەر گرینگترین ئەو بەندو یاسایانەی کە بە پێی دەستوور باس لە یاسای پارێزگاکان و سیستەمی لامەرکەزی پارێزگاکان دەکه‌ن. هەروەها ئاماژەی دا بە چۆنیەتی بەکارهێنانی صلاحیاتی چەندین دامودەزگای عێراق، بە گوێرەی چەندین ماددەو بەندی دەستووری لە هەر سێ سیستەمی ئیداری لە سەردەمی ئێستاو لە سەردەمی مەلەکی و لە سەردەمی جمهوری، هەروەها جۆرەکانی لامەرکەزی بە وردی بۆ ئامادەبووان شیكرده‌وه.\nلە بەشێکی تری وۆرك شۆپەکەدا "د.سۆران علی" یاسای پارێزگاکانی لە چوارچێوەی بنەماکانی " نا ناوەندی کارگێڕی " بۆ ئامادەبووان باسکرد و، وتی، نا ناوەندی کارگێڕی کێشەیەکی کۆن و نوێی فەرمانڕەواییە. نموونە بۆ ئەمەش ئەزمونی وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە " ١٧٨٧_٢٠١٩ " و ئەزمونی بەلجیکا لە ١٨٣٠ لە دامەزراندنییەوە بە قۆناغبه‌ندی بەخشینی دەسەڵات و، هەروەها ئەزموونی سودان و ئیسپانیاو عێراق. نا ناوەندی کارگێڕی بەوە پێناس کرد، کە دابەشکردنی کاروباری کارگێڕییە لە دەوڵەتدا بەپێی یاسا لە نێوان دەسەڵاتی ناوەندی و یەکە کارگێڕییە هەرێمییەکان. دواتر ئاماژەی دا بە بنەماکانی نا ناوندی کارگێڕی، کە ئەوانیش بریتین لە " سەربەخۆیی، چاودێری، بەرژەوەندی ناوچەیی، ئەنجومەنی هەڵبژێردراو". پاشان ناوبراو په‌ڕژایە سەر باسکردنی یاسای پارێزگاکان لە عێراق و هەرێمی کوردستان و وتی، بە گوێرەی دەستووری بەرکار ٢٠٠٥ ماددە ١١٦، سیستەمی فیدراڵی لە عێراق پێکدێت لە " پایتەخت، هەرێمەکان، پارێزگاکان، بەڕێوەبەرایەتییە خۆجێیەکان ". هەروەها باسی له ڕێکخستنی پارێزگاکان لە عێراق و پارێزگا ڕێکنەخراوەکان لە هەرێم، وەك یەکەیەکی سیاسی فیدراڵی و کارگێڕی نا ناوەندی، كرد.\nدوای پێشكه‌شكردنی بابه‌ته‌كان، ئاماده‌بووان سه‌رنج و تێبینییه‌كانی خۆیان خستنه‌به‌رچاو، كه له لایه‌ن پێشكه‌شكارانه‌وه، به ودری وه‌ڵامدرانه‌وه.\nڕاپۆرت: زانا طاهر\n/ زانکۆی سۆران ده بێته یه‌که‌م هاوبه‌شی رێکخراوی نێوده‌وڵه‌تی سۆلیا له عیراق


ڕووداوێكی هاتووچۆ 3 قوربانی لێكەوتەوە - تۆڕی میدیایی خەڵک\nڕووداوێكی هاتووچۆ لەسەر ڕێگی سەرەكی هەولێر- كەركوك ڕوویدا و بەهۆیەوە 3 كەس بە سەختی بریندار بوون.\nبەپێی زانیارییەكان، دوانیوەڕۆی ئەمڕۆ لەسەر ڕێگای سەرەكی كەركوك- هەولێر لە نزیك گوندی (سێكانیان) ڕووداوێكی هاتووچۆ لەنێوان ئۆتۆمبێلێكی بارهەڵگر و ڕانج ڕۆفەرێك ڕوویداوە.\nهەر بەپێی زانیارییەكان، لە ئەنجامی ڕووداوەكەدا 3 كەس برینداربوون.\nخەڵك- بەڕێوەبەرایەتی هاتووچۆی ڕاپەڕین ئاشكرای دەكات، لە ڕووداوێكی هاتووچۆدا كەسێك گیانی لەدەستداوە. بەڕێوەبەرایەتی هاتووچۆی ڕاپەڕین لە ڕاگەیەنراوێكدا…


پێداچوونەوە بە دەستووری کاری میکانیزمی شارەزایانی مافەکانی خەڵکە خۆجێیەکان!\nبەشداری ناوەندی زاگرۆس لە کۆبوونەوەی تایبەتی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پێداچوونەوە بە دەستووری کاری میکانیزمی شارەزایانی مافەکانی خەڵکە خۆجێیەکان!\nکۆبوونەوەی تایبەتی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پێداچوونەوە بە دەستووری کاری میکانیزمی شارەزایانی مافەکانی خەڵکە خۆجێیەکان، لە ڕۆژانی ٤ و ٥ی مانگی ئاڤرێل (نیسانی)ی ٢٠١٦بە بەشداری نوێنەرانی وڵاتانی ئەندامی شۆرای مافەکانی مرۆڤ و ڕێکخراوە شارەزاکان و نوێنەرانی خەڵکە خۆجێیەکانی سەرانسەری دونیا لە بارەگای نەتەوە یەکگرتووەکان لە ژنێڤ پێک ھێنرا.\nکۆبوونەوەکە کە دوو ڕۆژی خایاند تەرخان کرابوو بۆ پێداچوونەوە بە دەستووری کاری میکانیزمی شارەزایانی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ مافەکانی خەڵکە خۆجێیەکان سەرانسەری دونیا. میکانیزمی شارەزایانی نەتەوە یەکگرتووەکان پێک ھاتووە لە نوێنەرانی وڵاتان، ڕێکخراوە جیھانیەکان و نۆێنەرانی خەڵکە خۆجێیەکانی سەرانسەری دونیا و بۆ دەست نیشانکردن و پاراستنی مافەکانی خەڵکە خۆجێیەکانی دونیا دامەزراوە و ساڵێ جارێک کۆ دەبنەوە.\nناوەندی زاگرۆس بۆ مافەکانی مرۆڤ وەکو ڕێکخراوێکی چالاک لەو بۆارەدا لە لایەن نەتەوە یەکگرتووەکانەوە بۆ کۆبوونەوەکە بانگ کرا. دەستەی نۆێنەرایەتی ڕێکخراوەکە بە شێوەیەکی چالاک بەشداری کۆبوونەوەکان بوو و ڕۆڵی خۆی وەکو ڕێکخراوێکی خاوەن ئەزموون لەو بارەوە بە جێ گەیاند و بەشداری باسەکانی کۆبوونەوەکە بوو.\nلە کۆتایی کۆبوونەوە دوو ڕۆژیەکە دا بڕیار درا کە میکانیزمەکە چالاک تر بکرێت و لەم سەردەمە دا کە بەشێک لە کێشە جیھانیەکان بە ھۆی لە بەرچاو نەگرتنی مافەکانی خەڵکە خۆجێیەکانەوەیە، ڕۆڵێکی کاراتر بدرێتە ئەو میکانیزمە.