دەسبەسەرکردنی چالاکێکی دیکەی ژینگەپارێزی لە کامیاران\n23:57 - 15 بەفرانبار 2718\nئاژانسی کوردپا: چالاکێکی دیکەی ژینگەپارێزی خەڵکی شاری کامیاران لەلایەن هێزە ئیتلاعاتییەکانەوە دەسبەسەر کرا.\nبەپێی هەواڵی گەیشتوو بە ئاژانسی هەواڵدەریی کوردپا، ئەمڕۆ شەممە ١٥ی بەفرانبار، هێزە ئیتلاعاتییەکانی سەر بە ئیدارەی ئیتلاعاتی سنە هێرشیان کردووە سەر شوێنی کاری \_"عیسا فەیزی\_"، چالاکی ژینگەپارێز لە شەقامی \_"ئەلک شار\_"ــی کامیاران و ناوبراویان دەسبەسەر کردووە.\nبە وتەی سەرچاوەیەکی ئاگادار، ئەم چالاکە ژینگەپارێزە لە کاتی دەسبەسەرکردندا کەوتووتە بەر لێدانی هێزە ئیتلاعاتییەکان و دوایی بۆ شوێنێکی نادیار ڕاگوێزراوە.\nئەو سەرچاوەیە گوتی: تا ئێستا هیچ زانیارییەک لەمەڕ هۆکاری دەسبەرسەرکردنی ئەم چالاکە ژینگەپارێزییە لەبەر دەستدا نییه.\nلەم پێوەندییەشدا، ڕۆژی دووشەممە ١٠ی بەفرانبار، سێ هاووڵاتیی کوردی خەڵکی شاری کامیاران بە ناوەکانی \_" هادی کەمانگەر\_"، \_"فازڵ قەیتاسی\_" و \_"ڕەزا ئەسەدی\_" لەلایەن هێزە ئیتلاعاتییەکانەوە دەسبەسەر و بۆ شوێنێکی نادیار ڕاگوێزران.\nهەروها ڕۆژی چوارشەممە ١٢ی بەفرانبار، فەرهاد محەممەدی، پارێزەری پلە یەکی دادگوستەری پاش بانگهێشت بۆ ستادی خەبەری ئیدارەی ئیتلاعاتی سنە دەسبەسەر و بۆ گرتنگەی ئەو ئیدارەیە ڕاگوێزرا.


داتاكانی ڕێكخراوی تەندروستیی جیهانی دەریدەخات، 736 ملیۆن ژن لە سەرانسەری جیهاندا جارێك لە ژیانیاندا دووچاری توندوتیژی سێكسی دەبنەوە كە دەكاتە 30% كۆی ژنانی جیهان و توێژینەوەیەكی نوێ ئەمە بە هۆكار دەزانێت بۆ لەناوچوونی مێشك و خڵەفان.\nبەگوێرەی ڕاپۆرتی دوێچە فیلەی ئەڵمانی كە "ناس كورد" بینیویەتی (24ی ئەیلولی 2021) و پشتی بەستووە بە وتەی سەرپەرشتیارانی توێژینەوەكەی زانكۆی پیتەرسبورگی ئەمەریكی باس لەوە دەكات، توندوتیژی سێكسی كاریگەریی خراپی لەسەر تەندروستیی مێشكی ژنان هەیە و دووچاری خڵەفانیان دەكات.\nئەم توێژینەوەیە كە لە كۆمەڵە تەندروستییەكانی ئەمەریكای پەیوەست بە ژنانی سەروو 45 ساڵ تاوتوێ كراوە لەسەر 145 ژن هەڵوێستەی كردووە كە 68%یان جارێك یان زیاتر دووچاری توندوتیژی سێكسی بوونەتەوە لە ژیانیان و 23% یان دووچاری جۆرێك لە شۆك هاتوون بەو بۆنەیەوە.\nتوێژینەوەكە جەخت لەوەش دەكاتەوە ئەم ئەنجامە یارمەتیدەر دەبێت بۆ خۆپارێزی و پاراستنی تەندروستی ژنان لە داهاتوودا.\nژنێك لەسەر هۆكارێكی نامۆ سكاڵای لە كچی دراوسێكەیان تۆمار كرد\n2021.09.11 - 12:06


کەنەکە و یەکێتی پەرلەمانتاران داوا لە ڕاگەیاندنەکان دەکەن کۆنفرانسی ڕاوێژ ڕووماڵ بکەن – کوردی – RojNews.News\nکەنەکە و یەکێتی پەرلەمانتاران داوا لە ڕاگەیاندنەکان دەکەن کۆنفرانسی ڕاوێژ ڕووماڵ بکەن\n19/11/2020 - 9:10:02 am\nکەنەکە و یەکێتی پەرلەمانتاران داوا لە ڕاگەیاندنەکان دەکەن کۆنفراسەکەی ڕۆژی شەممە ڕووماڵ بکەن.\nکۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان – کەنەکە و یەکێتی پەرلەمانتارانی کوردستان، بە بەشداریی لایەن و توێژە جیاوازەکان بڕیارە دوو سبەی بە ئامانجی ئەوەی کێشەکان بە دیالۆگ و لێکتێگەیشتن چارەسەربکرێن “کۆنفرانسی ڕاوێژ بۆ پەرەپێدانی دیالۆگی ناوخۆیی” لە ڕێگەی ئۆنلاینەوە بەڕێوەببەن.\nلە ئاگاداریی نامەیەکدا کەنەکە و یەکێتی پەرلەمانتاران، داوا لە ڕاگەیاندنەکان دەکەن کۆنفراسەکەی شەممە ڕووماڵ بکەن و بەڕای گشتیی کوردستانی ڕابگەیەن، داواش دەکەن، ڕاگەیاندنەکان بۆ وەرگرتنی زانیاریی زیاتر و بەشداریی کردنیان پەیوەندی بەم ناونیشانانە بکەن:\n– ناوەندی ك ن ك: ڕەفیق غەفور 004797989320\n– باشوور: عەبدولڕەحمان کوردە 009647504456330\nدەقی ئاگاداریی نامەکە:\nلەم چەند رۆژەی ڕابردوودا، گرژییەک کەوتە نێوان هێزە کوردستانییەکانەوە، کار گەیشتە ئاستێك کە بەداخەوە مەترسی شەڕێکی ناوخۆیی لێ دەکرا، شەڕێکی لەو چەشنە لە بەرژەوەندی هیچ کوردستانییەکدا نییە، تەنیا بە سوودی ناحەزو دوژمنان تەواو دەبێت، زۆر جار شەڕی ناوخۆیی لە نێوان هێزە کوردستانییەکاندا روویداوە، هەموو جارەکانیش ماڵوێرانییەکی زۆریان بەدوای خۆیاندا هێناوە، بەداخەوە نەتەوەکەمان لەو ڕووەوە ئەزموونێکی درێژ و تاڵی هەیە.\nبۆئەوەی کێشەکان بە دیالۆگ و لێکتێگەیشتن چارەسەربکرێن، کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان و یەکێتی پەرلەمانتارانی کوردستان، لەژێر ناوی “کۆنفرانسی ڕاوێژ بۆ پەرەپێدانی دیالۆگی ناوخۆیی” کۆنفرانسێکی بەرفراوان بەڕێوەدەبەن.\nبە داخەوە، بە هۆکاری پەتای کۆرۆنا ناتوانین ڕووبەڕوو کۆببینەوە، لەبەرئەوە ئەم کۆنفرانسە بە شێوازی ئۆنلاین لە تۆڕی زووم بەڕیوەئەبەین.\nکۆبوونەوە رۆژی شەمە، ٢١-١١-٢٠٢٠، کات: ١١:٠٠ بە کاتی باکورو باشووری کوردستان، ١١:٣٠ بە کاتی رۆژهەڵات، ١٠:٠٠ بە کاتی ڕۆژاوا. ٠٩:٠٠ بە کاتی ناوەندی ئەوروپا، بەڕێوەدەچێت.\nئێمە پێمان باشە میدیاکانی کوردستان کۆنفراسی ڕاوێژ بۆ پەرەپێدانی دیالۆگی ناوخۆیی ڕووماڵ بکەن و بەڕای گشتیی کوردستانی رابگەیەنن.\nبۆ بۆ وەرگرتنی ڕەزامەندیی پەیوەندی بە ناوەندی کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان و ناوەندی یەکێتی پەرلەمانتارانی کوردستان بکەن.\nبەو هیوایەی کە کۆنفراسی ڕاوێژ بۆ پەرەپێدانی دیالۆگی ناوخۆیی بە گەرمیی پێشوازیی لێبکرێت.\nلەگەڵ سڵاوی گەرمی ئێمە\nکۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان – ك ن ك\nیەکێتی پەرلەمانتارانی کوردستان – ی پ ك\nدوو کۆڵبەری دیکە لە ناوچە سنووریەکانی شنۆ کوژران


زانــا ئــەڵــمــانــیــیــەكــان: دڵ هــەســتــی بــۆنــكردنــی هــەیــە\n29/06/2019 297 جار خوێندراوه‌ته‌وه\nزانا ئەڵمانییەكان لەچوارچێوەی لێكۆڵینەوەیەكدا ئەوەیان ئاشكراكردووە، كە دڵیش توانای "بۆنكردن"ی هەیە، تەنانەت زاناكان دەڵێن هەستی بۆنكردن یەكێكە لە خاسییەتەكانی گەلێك لەئەندام و كۆئەندامەكانی جەستەی مرۆڤ .\nبەگوێرەی پێگەی "وان"، زاناكان وتوویانە ئەو بۆنە جیاوازانەی لەرێگای هەواوە دەچنە ناو لووتەوە و دواتر دەگاتە هەستەوەرییە بۆنییەكان ، ئەوانیش هەڵدەستن بەگواستنەوەی ئاماژە كیمیاییەكان بۆ مێشك .\nپێشتر زاناكان پێیان وابوو، كە ئەو هەستەوەرە بۆنیانە تەنیا لە لینجە شانەكاندا هەن ، بەڵام ئەنجامی لێكۆڵینەوە تازەكان ئەو بیردۆزەیان هەڵوەشاندووەتەوە.\nزاناكان دەڵێن لووت تەنیا بەشێكی كەمی بۆنەكان هەڵدەمژێت ،بەڵكو هەردوو سییەكە و گەدە و دڵیش توانای بۆنكردنیان هەیە ، ئەوە جگە لەوەی ئەو ئەندامانە دەتوانن ئەو خواردنە بناسنەوە كە مرۆڤ دەیخوات .\nلە تاقیكردنەوەكەدا زاناكان خانەكانی خوێنیان لەنزیك یەكێك لە پێكهاتە كیمیاییەكان دانا كە بۆنی لێدەهات ، سەرنجیاندا خانەكان دەستیان كرد بەنزیكبوونەوە لەو شوێنەی بۆنی لێدێت .\nئەو زانایانە دەڵێن سەرنجمانداوە خانەكانی خوێن و دڵ بەشداری پرۆسەی ناسینی بۆنەكاندا دەكەن ، جگە لە گەدە و هەردوو سییەكە ئەو توانایەیان هەیە ، رەنگە ئەندامی تریش هەبێت لەناو جەستەی مرۆڤدا توانای بۆبنكردنی هەبێت .


سامی هادی بە تێكستە شیعریەكانی لەم دونیایە دورە!\nنوسینی: ئازاد عەلی\nسامی هادی؛ بەهێمنی، هەروەكو خۆی مەنگ مەنگ، دەنگێكی دەركەوتوی شیعری نوێی كوردییە!\nكەم شاعیرم دیووە، شیعر كەم بنوسێ، بەڵام وەكو سامی هادی، تۆزقاڵێك، خیانەت لە ناخی خۆی نەكات.\nلەزەت لە فەلسەفە، لە تەكنەلۆژیا، لە دیاردە نوێكانی ژیان دەبات، بەڵام هەرگیز ناهێڵێ، لەسەر رامانە شیعریەكانی‌و خەیاڵە فەنتازیەكانی، كاریگەریان هەبێ. ماوەیەكە، خەریكە، بەهەمان رامانی تەلیسماوی ناخی خۆی، لە ریتمی كۆنی دەیگوازێتەوە بۆ داڕشتنێكی نوێ. ئەویش شیعری نیمچە كورت، بەڵام دونیایەك خەیاڵی جوان جوان. هەوڵدەدەین، چەند تێكستێكی لەم مەڵۆ نوێیانەی شەن‌و كەوێكی كورت كورت، بكەین. گەرچی دڵنیاین، رامانەكانی سامی قوڵن، نوسینەكەی ئێمە تەنها هەوڵێكن‌و بەس.\nبەیانی باش لە ماسیەکان دەکات\nتا فرمێسکە ونبوەکانی بدۆزێتەوە\nبە زمانی ئاوێنە بانگی باوکم دەکات\nتەنیا ئەو بارانەکانی دەناسێتەوە\nلە رەنگی ئەو زمانە تێ دەگات\nسەیری كۆپلەی یەكەم بكرێ، دایك دەبێتە فریشتە. لەودیوی رووبارەكەوە (خۆزیا گوتبای لەوبەری روبارەكەوە)\nبەیانی باش لە ماسیەكان دەكات\nهەمیشە روبار، دەریا، تەنانەت كانیاویش، مرۆڤ دەبەنەوە بۆ خەیاڵات. دایكی بە خەیاڵ دەخاتە كەناری روبارو بە خەیاڵی دایكیشی پەیژەی هەتاو دروست دەكات بۆ بەیانی باش لە ماسیەكان.\nلێرەدا ماسی، بێوەیترین گیانلەبەری دەریایە. دایكیش، بە پاكێتی خۆی، بەیانی باشیان لێدەكات. ئەمەیە شیعر كە دونیا جوانیەكانی خەیاڵ بەرجەستە دەكات! لەمەوە خەیاڵی دایك، بۆ خەیاڵێكی فراوانتر دەفڕێ‌و دەڵێ:\nهەموو وەرزەكانی كرد بە خۆر باران (نازانم بۆ نەیوتووە: كردە خۆرباران)\nتا فرمێسكە ونبوەكانی بدۆزێتەوە\nچی لە فرمێسكی دایك، كە بۆ خەمە خەفەكراوەكانی دەیانڕێژێ، پاكژتر هەیە؟ هیچ. هەموو وەرزەكانی كردۆتە خۆر باران.. سەیركەن، تەنانەت گەرمای هاوینیشی بەتیشكی خۆر دەبارێنێ. بۆچی؟\nهەتا.. فرمێسكە ونبوەكانی بدۆزێتەوە. دایك، هیچ تەماحێكی نییە.. فرمێسكە ونبوەكانی لا گرانترین گەوهەری خۆیین. چەند رامانێكی جوانە بۆ خەیاڵاتی دایك؟! بەمەدا، دایكی نەوەستاوە. دەنوسێ:\nلەسەر گۆڕی باوكیشمان\nبە زمانی ئاوێنە بانگی باوكم دەكات\nدوای مەرگی هاوسەر، یادەوەری‌و فرمێسك بۆ دایك ماوەتەوە. لەناو خۆرە باراندا بۆ فرمێسكە ونبوەكان دەگەڕێ. لەسەر گۆڕی باوكیشیدا، ئاوێنەكان كۆدەكاتەوە.. بە زمانیان باوكی بانگ دەكات..\nئاوێنە زمانی نییە. بەڵام لەكۆنیشەوە، دایك یادەوەری زۆری لەگەڵ ئاوێنەدا هەیە. ئەو رازو نیازەی دایكانی ماڵان لەگەڵ ئاوێنەو، وێنەی خۆیان دا، بۆ خۆیان‌و بۆ هاوسەرەكانیان هەیانە، لە هیچ شوێنێكی دیكەدا نیانە. لێرەدا، دایك، هیچی بۆ نەماوەتەوە (نەخوێنەواریش بووە) تەنها هانابردن ئەبێ بۆ زمانی ئاوێنە، بۆ بانگ كردنی باوكی.. هیچ نەبێ خەیاڵە بزڕكاوەكانی، لە ئاخری تەمەنیشدا بێ، زاخاو بدات.\nلەكۆتایی ئەم تێكستەدا، بە زمانێكی نایابی شیعری، سامی دەێژێ:\nتەنیا ئەو بارانەكانی دەناسێتەوە\nلە رەنگی ئەو زمانە تێدەگات\nزمان، باران، ئاوێنەو رەنگ، وشەگەلێكی ویژدانین. دایك، پەنای بۆ بردون، بەڵكو، ئۆخژنێك بداتە ناخی كە هەر ناخیشی دەزانێ، دوای "باوك" چەند خونچەی هێشتا نەپشكوتوی دوای تەمەن بردنەسەریش، چاوەڕێی ئارەزوەكانی ژیانن. بەڵام ئەفسوس.. تازە ناپشكوێن. هیچ نەبێ با باران‌و ئاوێنە بیزانن!


کاک نەوشیروان بەخێربێیتەوە\nلە پاش ٢٠١٥/٦/٢٣ پەیوەندی ئێمەو بزوتنەوەی گۆڕان ١٨٠ دەرەجە لە دوو حیزبی ھاوپەیمانەوە بۆ سەنگەر لێک گرتن و تەنانەت ھەتا ئاستێکی زۆر نزم لەسەر تۆڕە کۆماڵایەتیەکان یەکتر ناشرین کردن ھیچیتر نەبوە. دەڵێی ھەموو ڕێگاکانمان تاقی کردۆتەوە ھیچی سەری نەگرتوە، بۆیە لەسەر تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان جوێن بە یەکتر دەدەین!\nبەدرێژایی مێژووی خەڵکی کوردستان فاکتەری ناوخۆ (وەک میکانیزمێکی ڕێگر) بەربەست بوە لە پێناو گەیشتن بە سەرفرازی نیشتیمانی و، ھەمووجارێکیش ئەو فاکتەرە (پەرتەوازەیی) ناو خۆمانە. لە ئیستادا دیسان بۆ ماوەیەکی کورت ھەلێکی زێڕینمان بۆ ڕەخساوە و، ئەستەمە بە بیانوی لاوەکی لەکیس خۆمانی بدەین.\nلەم ساتەوەختەدا، خەڵکی کوردستان نە موحتاجی دیموکراسیە و نە بە موئەسەسات کردنی ئیدارەی وڵات. ئەوەی خەڵکی کوردستان پێویستی پێیەتی یەکڕیزی لایەنە سیاسیاکانە لە پێناو ئامانجە پیرۆز و زۆر ڕەواکەی ھەمومان کە ئەویش سەرفرازی نیشتیمانیە. ئیتر ھەر وەک ئەحمەد موختار جاف دەڵێت (ھیوادارم بەیتەکەم بە ھەڵە نەنوسیبێت):\nپاش قڕانی موددەعی دەس پێ ئەکا تەعمیری موڵک\nڕێگەیی ئاسن ئەچێتە شاخی ھەورامانەوە\nھەرچی شت لە نێواندا ھەیە کە پێویستی بە گفتوگۆ ھەیە، و پەیوەندی بە دیدی جیاوازمانەوە ھەیە لەسەر ھەندێک مەسائیلی بەڕێوەبردنی وڵات با وەلای نێین بۆ پاش دامەزرانی دەوڵەت. چونکە ئەو چاکسازیەی ئێمە دەمانەوێت بەم فۆرمەی خۆ بەڕێوەبردن کە ئێمە لە باشوری کوردستان ھە مانە ناکرێت. موناقەشەی زۆر، وزەیەکی زۆر سەرفکردن لەپێناو خولانەوە بە دەوری بازنەیەکدا. واتە ھەموو جارێک گەڕانەوە بۆ خاڵی دەسپێک.\nگەڕانەوەی بەڕێز کاک نەوشیروان جگە لە دڵڕوونی بۆ ئەندام و لایەنگرانی بزوتنەوەی گۆڕان، لای ھەندێک کەس وەک چانسێکی ھاتنەکایەی یەکڕیزی لەم ساتەوەختە مێژووییە ھەستیارە لێک دەدرێتەوە. بێگومان ئەم لێکدانەوەیە مەنتیقی تێدایە. بۆیەھیوادارم کاک نەوشیروان وەک فەکتەرێکی بەرچاوی سیاسی لە کوردستان، درێغی نەکەن لە ئەوەی ڕۆڵی ئیجابی خۆیان ببینن. با ھیچ نەبێت ھەتا مەقسەدی دەوڵەت پێکەوە بین، ئیتر پاش ئەوە ھەر کەس بە ڕێگای خۆی. دەوڵەت و ڕیفراندۆمەکەشی کە بۆی دەکرێت، نابێت وەک موڵکی یەک لایەنی سیاسی سەیر بکرێت. ئەم ئامانجە، ئەم ئەرکە ھەمومان خاوەنین، بە ھەموشمان دەبێت بیپارێزین.\nئێمە چۆن دەچینە بانگەشەی هەڵبژاردنەوە؟...\nقسەیەكی سەرڕاست‌و كوردانە لەگەڵ كاك قادری حاجی عەلی...\nدرۆکردن بەدەم نێچیرڤان بارزانیەوە...\nعەفرینیش باجی ریفراندۆم دەدات؟...\nخواردنەوەی جامە ژەھرەکە، باشترین بڕیارە...\nکوردستان یان نەمان...\nPKK ڕیفراندۆم و...\nبزوتنەوەی گۆڕان و نوری مالیکی...\nسویدیش دژی ڕیفراندۆمە...\nئەگەر دوکتۆر یوسف تا ھەڵبژاردنی داھاتوو بمێنێتەوە!...\nخولانەوە بە دەوری بازنەکەی حیزبی گۆڕاندا...\nڕیفراندۆم پێویستی بە پارلەمان نیە...\nساڵڕۆژی ئافره‌تانی جیهان...\nگفتوگۆیه‌كی دۆستانه له‌گه‌ڵ كاك مه‌لا به‌ختیار...


لە چاوچنۆکییەوە بۆ نامۆ بوونی مرۆڤ لە سیستەمی کاپیتاڵیزمدا … ئاسۆس – Dengekan\nbyDenegkan\tJuly 26, 2019\tGeneral, Opinion, Slider\nلە ئێستادا سیستەمی سەرمایەداریی باڵی بەسەر جیهاندا کێشاوە، کە جەخت لەسەر ئابووری و بازاڕی بەناو ئازاد دەکاتەوە. لە ئەنجامی ئەم سیستەمەدا کە لەبەرژەوەندی کۆمەڵەیەکی بچووکدایە، بەڕابەرایەتی چینی بۆرژوازیی، جیهان و مرۆڤایەتی تووشی قەیران و کاولکاریی زیاتر دەبێتەوە ئەمەش بۆ بەدەست هێنانی قازانجی زیاتر. بۆ ئەوەی بە باشی لە نەخۆشییەکانی سیستەمی کاپیتالیزم تێبگەین دەبێ بگەڕێینەوە لای “کاڕڵ مارکس” وەک بلیمەترین و حەکیمترین کەس، بۆ ئەوەی چارەسەر و نەخۆشییەکانی کاپیتالیزممان بۆ دیاری بکات و بەرەو ئایندەیەکی باشتر بچین.\nمارکس (۱۸۱۸ – ۱۸۸۳) لە شاری تریێری ئەڵمانیا لە دایک بووە. مارکس هەر زوو پەیوەندی بە پارتی کۆمۆنیزمەوە دەکات، کە گروپێکی ڕۆشنبیران بوون. ئامانجیان نەهێشتنی چینایەتی و مۆڵکایەتی تایبەت بوو. مارکس خاوەنی چەندان کتێب و وتارە، لەسەر کێشەی ئابووری و سیستەمی سەرمایەداری دەدوا، هەر چەندە لەسەردەمی خۆیدا ناو بانگێکی وای نەبوو، بەڵام لە سەتەی بیستەمدا دەبێتە مەشخەڵی زۆربەی شۆڕشەکان. مارکس کێشەکانی مرۆڤ دەگەڕێنێتەوە بۆ لایەنی ئابووری کە ڕاستەوخۆ کاریگەری بەسەر ژیانی مرۆڤەوە هەیە. هەروەها بەلای ئەوە چاوچنۆکیی و زیادەخۆریی هێزی بزوێنەری مێژووی مرۆڤایەتی بووە، ئەمەش وادەکات مرۆڤ لە جەوهەری مرۆیی خۆی بکەوێت و وەک نامرۆڤ دەربکەوێت.\nئارەزوی زێدەخۆریی و چاوچنۆکیی ئیدی تەنێ لە لای سەرمایەدار و چینی بۆرژوا قەتیسنەماوە، بەڵکو سیستەم ئەمەی هێناوەتەوە ناو چینی کرێکار و پرۆلیتاریاوە، لە جیهانی نامۆ بووی سەرمایەدارییدا کرێکارانیش پەلکێشکراون بۆ ئەو گۆڕەپانەی سەرمایەدارەکان بۆ زێدەخۆریی و چاوچنۆکیی دایانهێناوە، ئیدی کرێکار کۆیلەیە لەبەرامبەر سەرمایەدا (پارە — خوای سەرمایەدارییە). مارکس پێیوایە مرۆڤ بە پەرستنی پارە وەک سەروەریەکی بە دەستهەڵات، وەک هێزێکی ڕووخێنەر دەرەکەوێت، کە دەتوانێ تێکڕای بەها و پەیوەندییەکان دژی خۆی هەڵگێڕێتەوە. به جۆرێک پارە دەتوانێ باشە بۆ خراپە، خراپە بۆ باشە و کۆیلە بۆ سەروەری و سەروەری بۆ کۆیلایەتیی، خۆشەویستی بۆ نەفرەت و نەفرەت بۆ خۆشەویستی، هۆشیاریی بۆ نەزانی و نەزانی بۆ هۆشیاریی …هتد بگۆڕێت و هەڵیگێڕێتەوە، ئەمە سیحری بەهای پارەیە لە سیستەمی کاپیتاڵیزمدا.\nکاتێک پارە بەها بۆ هەموو شتەکان دادەنێت، بەهایەکیتر نامێنێت مرۆڤ بەرەو نامۆیی لە خۆی و بەرهەم هێنانیش دەچێت، ئەمە وادەکات مرۆڤ نامۆ بێت بەو جیهانە و کارەی تێیدایە. مارکس نامۆ بوونی مرۆڤ دابەش دەکات بەسەر چوار جۆر لە نامۆ بوون: یەکەم: نامۆ بوونی مرۆڤ لە بەرهەمی کاری خۆی. دووەم: نامۆ بوون لە پرۆسەی بەرهەم هێنان. سێیەم: نامۆ بوونی مرۆڤ لە سروشتی کۆمەڵایەتیی خۆی. چوارەم: نامۆ بوونی مرۆڤ لە هاوکار و هاوپیشەکانی خۆی. مارکس پێیوا بوو کاپیتاڵیزم مرۆڤ تووشی ئەو نامۆ بوونە دەکات.\n۱_ نامۆ بوونی مرۆڤ لەبەرهەمی کاری خۆی: بەبڕوای مارکس دەتواندرێت ئیشکردن یەکێک بێت لە سەرچاوە گەورەکانی ئاسوودەیمان، بەڵام دەبێ کارکەرەکان خۆیان لەو ئیشەدا بدۆزنەوە کە دەیکەن، بە واتەیەکیتر خۆیان لەناو بەرهەمەکانی خۆیاندا بدۆزنەوە، بەحەزەوە کارەکانیان بکەن. کرێکار لە سەرمایەداریی بەپیشەزایی بوودا لە بەرهەمەکانی خۆی نامۆ دەبێت، بەرهەمی ئەو هی ئەو نییە، بەڵکو لەلاین بێگانەکان وەک خاوەنی تایبەتی ئەوان سوودیان لێوەردەگیرێت. جگە لەمەدا کرێکار توشی ئەوە دەبێتەوە، کە هەرچی زیاتر بەرهەم بهێنێت بەهای قازانجەکەی کەمتر دەبێتەوە. هەروەها تاوەکو کاڵا بەهەرزانتر بەرهەم بهێنێت خۆی وەک کاڵایەک هەرزانتر دەبێت. هەروەها کرێیەکی کەم وەردەگرێت بەبەراود بەو قازانجەی لەبەرهەمەکەی دەکرێت.\n۲_ نامۆ بوون لە پرۆسەی بەرهەمهێنان: کاپیتاڵیزم وا لە مرۆڤ دەکات هەمیشە شڵەژاو بێت و وابەستی دەکات بە کار و دۆخێکی ناچارکراو، چونکە لەم سیستەمەدا کرێکار وەک هۆکارێکی نێو هۆکارەکانیدیکەی بەرهەمهێنان حسابیان لەگەڵ دەکرێ، لە کاپیتاڵیزم هەر کاتێک کرێی کرێکار بەرز بووەوە، لەسەر کارەکەی دووری دەخرێتەوە، یان ئەگەر تواندرا بە تەکنەلۆژیا و ڕۆبۆت شوێنی پڕدەکرێتەوە. هەر وەک مارکس دەڵێت: ”کرێکار تەنیا له دەرەوەی کار هەست بە خۆی دەکات، هەروەها لە ناو کاریشدا هەست بە دەرەوەی خۆی دەکات.“ واتە مرۆڤ هەرچەندی زیاتر کار بکات زیاتر تووشی نامۆبوون دەبێت و کەمتر وەک مرۆڤ دەردەکەوێت، دووردەکەوێتەوە لە ژیانی ئاسایی و ئەو چێژەی پێویستە لە ژیانیدا وەریبگرێت.\n۳_ نامۆ بوونی مرۆڤ لە سروشتی کۆمەڵایەتیی خۆی: لە دیدی مارکس مرۆڤ وەک بوونەوەرێکی سروشتییە و هەمیشە لە گەشەدایە. مرۆڤ وەک ئافرێنەر لە جیهاندا دەردەکەوێت، بوونی خۆی دەسەلمێنێت هەر وەک مارکس دەڵێت: ”گشت مێژووی جیهان بێجگە لە بەرهەمی مرۆڤ لە ڕێگەی کاری خۆیەوە، شتێکیتر نییە.“ واتە مرۆڤ ئافرێنەری کۆمەڵێک شتە کە لە سروشت و کولتووری مرۆیی بەرهەمیهێناون. لە کۆمەڵگەی سەرمایەدارییدا کرێکار لە بوونی ڕاستەقینەی خۆی نامۆ دەکات. بە دیدە مارکسییەکەیەوە مرۆڤ بە پێچەوانەی گیانەورانەوە، کە تەنها بۆ پێداویستییەکانیان کاردەکەن، مرۆڤ بۆ سەرجەم مرۆڤایەتی کاردەکات و زانست و کولتوور بۆ سەرجەم جیهان بەرهەمدەهێنێت. بەڵام سیستەمی سەرمایەداریی کۆششی مرۆڤ لە بەرهەمهێنان بۆ سەرجەم مرۆڤایەتیی، تەنها لە ڕازیکردنی پێداویستییە جەستەییە کەسییە تایبەتییەکان کورت دەکاتەوە.\n٤_ نامۆ بوونی مرۆڤ لە هاوکار و هاوپیشەکانی خۆی: سەرمایەدارەکان لە سیستەمی کاپیتاڵیزمدا هەمیشە کرێیەکی کەم دەدەن بە کرێکارەکان، لەسەر هێزی هزر و بازوی ئەوان سەرمایەیەکی زۆر کۆدەکەنەوە، ئەوان دەوڵەمەندتر و دەوڵەمەندتر دەبن، لە کاتێکدا کرێکارەکان هەژارتر و هەژارتر دەبن. لە ئاکامدا کرێکارەکان لەم سیستەمە تووشی لە خۆ نامۆ بوون دەبن، بەهۆی ئەو کێبڕکێیەی لەکار بۆیان دروست دەبێت بۆ بەدەست هێنانی سەرمایەی زیاتر، ئەمەش نامۆ بوونی مرۆڤ لە مرۆڤ دێنێتەکایەوە. واتە مرۆڤ یان کرێکار لەگەڵ هاوپیشەکەی لە ئەنجامی کێبڕکێدا لە نێوانیان تووشی نامۆ بوون لە سروشتی زاتی مرۆڤ دەبن.\nمرۆڤ بەهۆی پاڵنەرە غەریزیەکانی بۆ بەدەستهێنانی سەرمایەی زیاتر و دانانی کاتی زیاتر بۆ کارکردن و خۆ دوورخستنەوە لەو ئۆرگانە سەرەکیانەی کە پێویستە لە ژیانێکی ئاساییدا هەبێت، بەرەو نامۆیی و نا ئاسوودەیی دەچێت، تاوەکو زیاتر خۆی لەناو کار و بەدەستهێنانی سەرمایەی زیاتر قوڵبکاتەوە زیاتر لە خۆی و مرۆڤەکانی دەوروبەری نامۆ دەبێت. کاپیتاڵیزمیش هۆکاری سەرەکییە بۆ هێشتنەوەی ئەو دۆخەی مرۆڤ، بەمەش مرۆڤ هەمیشە لە شڵەژان و نامۆبووندا دەمێنێتەوە.\nPrevious قەسیدەی (هەڵووەرین) … عبدالله احمد\nNext ئاڵووده‌بوون به سێكس … ئه‌حمه‌د كامه‌ران\nژوور … ئاراس مام سەعید


عەبادی بۆچی لە كوردستان بوو!؟\nپەرویز ڕەحیم 28, 04, 2018\nلە ڕێكەوتی 25-4-2017 حەیدر عەبادی، سەرۆكی لیستی هاوپەیمانیی نەسر و هاوكات سەرۆكی ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق، بۆ دەستپێكردنی بانگەشەكانی هەڵبژاردنی پەرلەمانی عێراق بۆ ساڵی 2018 سەردانی شاری "سلێمانی"ی كرد. ئەم ڕووداوە، بووە هۆی دروستبوونی كاردانەوە و لێكدانەوەی جۆراوجۆر و جیاواز لە كوردستاندا. بەڵام ئەوەی كە گرنگە ئەو خاڵەیە كە بەبێ زیادەڕەوی، ئەم ڕووداوە دەتوانێت بە گرنگترین ڕووداوی سیاسی بۆ كوردستان لە پەیوەندییەكانی لە هەمبەر بەغدا لە پاش ساڵی 2003 و ڕووخانی ڕژێمی سەددام هەژمار بكرێت؛ چونكە ئەمە سەردانێكی فەرمی و لە بارودۆخ و كاتێكی ئاساییی بەرپرسێكی عێراقی یاخود سەرۆكوەزیرانی عێراق بۆ هەرێمی كوردستان نییە، بەڵكوو سەردانی سەرۆكی لیستێكی هەڵبژاردنی عێراقی/سەرتاسەری و عەرەب/ شیعییە بۆ كوردستان. بۆیە لەم نووسینەدا هەوڵ دەدەین ئامانج و پەیامە شاراوەكانی ئەم سەردانە بەپێی وتەكانی عەبادی لە سلێمانی و، هەروەها خودی سەردانەكە شرۆڤە بكەین.\nیەكەم: سەردەمی دیكتاتۆری كۆتایی هاتووە!\nئەو ڕستەیەی عەبادی لە وتارەكەیدا، هەڵگری چەندین واتا و ئامانجە؛ بەم مانایە كە لە لایەك وەبیری خەڵك دەهینێتەوە كە ئەوان پاوانخواز نین و لە ڕێگەیەكی دیموكراسییەوە لە پاش ڕووخانی ڕژێمی سەددام، هەڵبژێردراون و، بۆیە پێویستە پاڵپشتی بكرێن. لە لایەكی تریشەوە، عەبادی مەبەستیەتی كە ناڕاستەوخۆ ئەو پەیامە بداتە دوو لایەنی سەرەكی: 1- ئەو كەسانه‌ی ناو پێكهاتەی شیعەكان كە هەوڵی قۆرخكردنی دەسەڵات دەدەن و، هەروەها سوننەكانیش كە هەوڵی گەڕاندنەوەی دەسەڵاتی سوننە دەدەن یاخود لە لایەن گرووپ و دەوڵەتە سوننەكانەوە پیشتیوانی دەكرێن. 2- ئەم ڕستەیە ئاماژەیە بۆ ئەوەی كە لە هەرێمی كوردستانیش سەردەمێكی نوێ هاتۆتە ئاراوە و چیتر حزبەكانی دەسەڵات (بەتایبەتی یەكێتی و پارتی) ناتوانن هەموو جومگەكانی دەسەڵات كۆنترۆڵ بكەن. بۆیە پێویستە هاووڵاتیان دڵنیا بن، كە لە لایەن ئەوانەوە لە بەغدا پاڵپشتی و پشتیوانی دەكرێن. هەروەها ڕووەو جیهانی دەروەیش، بەتایبەتی ئەمریكا و ئەوروپا پەیامێكی ئاشكرایە، كە ئەوان دەسەڵاتێكی تائیفەگەرا نین وەكوو ئەوەی كە بانگەشەی بۆ دەكرێت و، پێویستە پاڵپشتییان لێ بكرێت.\nدووەم: پێویستە داهاتی وڵات دادپەروەرانه دابەش بكرێت!\nئەم ڕستەیە دەتوانێت "شا-ڕستە"ی عەبادی بێت كە بۆ هەموو عێراق دووبارەی دەكاتەوە. بەڵام لە كوردستان ئەم ڕستەیە هەڵگری واتای جیاوازە. لە لایەك عەبادی ڕەوایەتیی كاری ڕابردووی كە لەسەر ئەو بنەمایە كاری كردووە دەخاتەوە بیری گوێگر و دەنگدەر و، لە لایەكی تریشەوە ڕەخنەكان لە دژی ماوەی سەرۆكایەتییەكەی لە عێراق و بەتایبەتی لە كوردستان، وه‌ڵام دەداتەوە. لەمەیش گرنگتر ئەوەیە، كە دەڕبرینی ئەم ڕستەیە لە كوردستان ئاماژە و هێمایەكە بۆ ئەوەی كە ئەگەر دۆخی ئابووریی عێراق لە ڕابردوو نادادپەروەرانە بووە، ئەوە ئەوانی تر بوونە و، عەبادی بووە كە هەوڵی چەسپاندنی دادپەروەری داوە و، هەروەها تەواوی كاری عەبادی، ڕووبه‌ڕووبوونەوەیە لەگەڵ گەندەڵی، كە هەموو جومگەكانی دەسەڵاتی لە عێراق تەنیوەتەوە. بۆیە ئەمە پەیامێكە بۆ ئەوەی كە لایەن و كەسایەتییەكانی دیكەی عێراقی تۆمەتبار بكات بەوەی، كە سامانی وڵاتیان بەهەدەر داوە. هەروەها خاڵی گەوهەریی ئەم پەیامە بۆ كوردستان ئەوەیە، كە ئەگەر لە كوردستان هاووڵاتیانی كورد ڕووبەڕووی دۆخی نالەباری ژیان و بڕینی مووچە و بوودجە و... بوونەتەوە، ئەوە هەڵەی فەرمانڕەواییی ئێستای كوردستانە، نەك بەغدا و عەبادی. چونكە ئەو دەسەڵاتەیە كە داهات و سەرچاوه‌ی دابینكردنی لەبەردەستدا هەبووە، بەڵام بە هۆی ئەوەی كە بە نادادپەروەرانە دابەش كراوە، بۆیە هاووڵاتیانی كورد زیانیان بینیوە. ئەمەیش بە جۆرێك، لێدانە لە پێگە و ڕەوایەتیی دەسەڵاتدارانی ئێستای هەرێمی كوردستان و، خستنەژێر پرسیاری ئەزموونی حوكمڕانیی ڕابردووی كورد.\nبۆیە لێره‌وە دەتوانین بڵێین شیعەی عێراق بەگشتی و عەبادی بەتایبەتی، خۆیان بۆ ئەوە ئامادە دەكەن یاخود بەستێنی ئەوە فەراهەم دەكەن كە گەڕانەوە بۆ ژێر دەسەڵاتەكانی بەغدا لە بری حكوومەتی هەرێمی كوردستان و حزبە كوردستانییەكان دەتوانێت، لە ڕووی بار و گوزەرانی ژیانی هاووڵاتیان باشترین بژاردەی هاووڵاتیانی كوردستان بێت؛ بەتایبەتی ئەگەر ماوەی ڕابردووی فرۆشتنی نەوت لە لایەن كوردستانەوە بەسەربەخۆ و درێژەكێشانی قەیرانی ئابووریی هەرێمی كوردستان، بێنینەوە بەرچاو. ئەمەیش ئامادەكارییە بۆ گۆڕانكارییە چاوەڕوانكراوەكانی داهاتووی سیاسیی عێراق و بەتایبەتی پرسی هەمواركردنەوەی دەستوور و، تەنانەت نەهێشتنی سیستەمی فیدراڵی و هتد. چونكە عەبادی لە وتارەكەیدا لە شاری سلێمانی ئاماژەی بەوە دا، كە كێشەكان لە لای هەرێمن و ئەوان هەوڵی چارەسەكردنی دەدەن. بەم واتایە كە ئەوە هەرێمی كوردستانە كە پێشێلی دەستوور و یاسا فیدراڵییەكانی كردووە؛ بەتایبەتی دەربارەی پارەی گەنمی جووتیارانی هەرێمی كوردستان كە زیاتر لە سێ ساڵە لە لایەن بەغداوە نەدراوەتە جووتیارانی هەرێمی كوردستان، بەڵام عەبادی بە ئاماژەدان بەم كێشەیە، هەرێمی كوردستانیشی لەم كێشەیەدا بە هاوبەش زانی و، بەڵێنی چارەسەركردنی كێشەكانی جووتیارانی دا. لە كاتێكدا بەپێچەوانەی ناوچەكانی دیكەی عێراق، ئەوە جووتیارانی هەرێمی كوردستان، بوونەته قوربانیی كێشەكانی هەرێمی كوردستان و بەغدا. لە لایەكی تریشەوە، ئەم وردەگوترەی عەبادی، ئاماژەیە بۆ ئەو دەسەڵاتەی هەرێمی كوردستان لە ڕابردوو و ئێستا، لە كۆنترۆڵی سەرچاوەكانی نەوت و گاز و فرۆشتنی و، بەم پێیەیش نیشاندانی ئەوەی كە داهاتەكەی نادادپەروەرانە دابەش دەكرێت و خەڵكی ئاسایی لێی بێبەشن. ئەمەیش مەترسییە بۆ داهاتووی پەیوەندییەكانی كورد و بەغدا لەم بوارەدا و، هاندانی هاووڵاتیانی هەرێمی كوردستانە كە لە ئەگەری دروستبوونی كێشە لەم بوارەدا، پشتیوانی لە سیاسەت و گوتاری عەبادی لە هەمبەر هەرێمی كوردستان بكەن لە داهاتوودا.\nسێیەم: ئێمە هەموومان هاووڵاتیی عێراقین!\nئەم ڕستەیەی عەبادی یەكێك لە مەترسیدارترین ڕستەكانی عەبادییە كە هەڵگری گوتاری زۆرینەی شیعییە لە عێراقی پاش 2003. لە ڕاستیدا ئەو ڕستەیە لە وڵاتانی فرەكەلتوور و فرەناسنامە و پێكهاتەی وەكوو عێراق، دەتوانێت ببێتە هەوێنی دروستبوونی دەسەڵاتی زۆرینەی زاڵ كە لەسەر بنەمای پێكهاتە یاخود ناسنامەی ئەو زۆرینەیە دامەزراوە. لێرەوە ئەم پەیامە بۆ چەند ئاستی ناوخۆیی و دەرەكی دەنێردرێت: 1- بۆ سووننەكان كە لە پاش ساڵی 2003وە به هۆی نەبوونی مەرجەعێكی سیاسییه‌وه تووشی چەندین كارەسات و ماڵوێرانی و هێرش و تەنانەت سەركوت و سڕینەوە هاتوون و، هاتنی داعش ئەو پرۆسەیەی خێراتر كرد. بۆیە ئەم گوتارە، دڵنیاكردنەوەی سوننەكانە و دووركردنەوەیانه لە بیری توندڕەوی و دژایەتیی شیعە. 2- بۆ كورد، بەتایبەتی دوای ڕووداوەكانی ڕیفراندۆمی سەربەخۆیی و كارەساتی 16ی ئۆكتۆبەری ساڵی ڕابردوو، ئەم گوتارە هەڵگری ئەو واتایەیە كە دەسەڵاتی بەغدا بەیەكسانی مامەڵە لەگەڵ هەموو پێكهاتەكان، بەتایبەتی كورد دەكات. بۆیە ئەگەر كێشە و گرفتێكیش هەبێت، ئەوە دروستكراوی لایەنی كوردییە و، هەروەها لە ئەگەری گۆڕینی دەستوور و پێكهاتەی یاساییی سیستەمی سیاسیی عێراق لە داهاتوودا، ئەوە وەكوو هەموو هاووڵاتیانی شیعە مامەڵە لەگەڵ كورد دەكرێت. 3- ئەم وردەگوتارە، پەیامێكەیشە بۆ وڵاتانی سوننە و، هەروه‌ها ڕۆژاوایی كە حكوومەتی زۆرینەی شیعی لە بەغدا نابێتە هەڕەشە بۆ سەر پێكهاتەكان و، بنەمای "هاووڵاتیبوون" پرەنسیپ و بنەمایەكی حوكمڕانییە لە داهاتووی عێراق. بەم واتایە كە لێرەوە زەمینە بۆ پێكهاتنی حكوومەتی زۆرینە و كەمینە بەبێ ڕەچاوكردنی دیموكراسیی تەوافوقی و، هەروەها ڕەچاوكردنی بارودۆخی تایبەتی پێكهاتەكان، بەتایبەت كورد و سوننە، پێك دەهێندرێت. بۆیە ئەمە دەتوانێت لە وڵاتێكی فرەناسنامەی وه‌كوو عێراقدا، مەترسیدارترین بەرنامە و گوتار بێت.\nهەروەها ئەم وردەگوتارە دەتوانێت، خۆدەربازكردن بێت لە بەرپرسیارێتیی كارەسانی 16ی ئۆكتۆبەر و دەستدرێژی بۆ سەر ماڵ و گیانی هاووڵاتیانی ناوچە كوردستانییەكانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێمی كوردستان و، ڕەوایەتیپێدەر بێت بۆ دووبارە كۆنترۆڵكردنەوەی ئەم ناوچانە بە پاساوی پرەنسیپی هاووڵاتیبوون. بەڵام لەمەیش مەترسیدارتر، دەرهاوێشتەكانی ئەم وردەگوتارەیە كە ئاماژەن بۆ هەوڵدان بۆ دامەزراندنی سیستەمێكی سیاسیی "ناوەندگەرا"، لە بری فیدراڵیزم لە عێراق. بۆیە لە ڕاستیدا ئەم خاڵە گرنگیی گەوهەریی هەیە بۆ "عەبادی"، كە پەیامێكی ئاشكرایە بۆ شیعەكان و سوننەكان و بەگشتی نەیارانی، كە ئەوە عەبادی بووە كە ڕێگەی لە دابەشكردنی عێراق گرتووە و، پرۆسەی سەربەخۆییی هەرێمی كوردستان و دابەشبوونی عێراقی شكست پێ هێناوە. بۆیە ئەم وردەگوتارەی عەبادی، وەكوو گرنگترین دەسكەوتی ئاسایشی-نەتەوەیی، لە هەڵبژاردنەكاندا سوودی لێ وەردەگیرێت.\nچوارەم: كۆتاییهێنان بە داعش!\nیەكێك لە گرنگترین شانازییەكان و، هەروەها كۆلەكە سەرەكییەكانی گوتاری عەبادی و بەم پێیەیش سەرمایەی سیاسیی عەبادی لە خولی سەرۆكایەتییەكه‌ی لە پاڵ ڕێگەگرتن لە سەربەخۆییی هەرێمی كوردستان و دابەشبوونی عێراق، پرسی ڕاگەیاندنی كۆتاییی داعش و، سەركەوتن بوو بەسەر ئەم ڕێكخراوە تیرۆریستییەدا لە عێراق. بۆیە عەبادی بەردەوام ئەم خاڵەی لە هاوكێشە سیاسییەكانی ناوخۆی شیعەكان و، هەروەها لە ئاستی عێراق و دەوڵەتانی هەرێمی و ئاستی نێودەوڵەتیدا بەكار هێناوە. هەرچەندە عەبادی ئاماژەی بە ڕۆڵی پێشمەرگە دا، بەڵام ئەم ڕۆڵە لە سایەی هێزە عێراقییەكان و بەتایبەتی حەشدی شەعبی، لە گوتارەكەیدا كەمڕەنگ كراوەتەوە. بۆیە بێجگە لەو خاڵانەی سەرەوە، عەبادی هەوڵ دەدەات كە خۆی بە پارێزەر و دابینكەری ئاسایش و ئاشتیی عێراق و كوردستانیش بزانێ. بەم پێیە لە كوردستانەوە عەبادی پەیام بۆ لایەنگران و، هەروەها نەیارانی خۆی لە هەموو عێراق دەنێرێت، كە ئەوە ئەو كەسەیە كە توانیویەتی هەم ڕێگە لە دابەشبوونی عێراق لە پاش هاتنی داعش بگرێت و، هەمیش كۆتاییی بە داعش هێناوە و ئاسایش و سەقامگیریی بۆ عێراق گەڕاندۆتەوە. چونكە هەر ئەو بوو كە سەركردایەتیی ئەم هێرشەی كرد لە پاش ڕیفراندۆمی سەربەخۆییی هەرێمی كوردستان و، ئەو ناوچانەی كە لە جەنگی دژی داعش لە لایەن پێشمەرگەوە كۆنترۆڵ كرابوونەوە و ئازاد كرابوون، گەڕاندەوە ژێر كۆنترۆڵی بەغدا.\nبۆیە ئاماژەدان بە كۆتاییهێنان بە داعش، یەكێكە لەو خاڵانەی كە لەگەڵ شكستپێهێنانی سەربەخۆییی كوردستان پێكەوە تێك ئاڵاوە. ئەمەیش هه‌م لە ڕووی سیاسی و سەروەرییەوە، هەمیش لە ڕووی ئاسایشییەوە؛ بێجگە لەوەی كە عێراق بەم هێرشەی بۆ سەر كوردستان، ماڵی كوردی لە سەردەمی هاتنی داعش بۆ كوردستان په‌رته‌وازه كرد. كه‌واته ئەمەیش دەسكەوتی كۆتاییهێنانە بە داعش لە سەردەمی سەرۆكایەتیی عەبادیدا. بۆیە ئەم سەركەوتنە بە گوێی نەیارانی لە كوردستاندا دەچرپێنێت، تاوەكوو هەڕەشەیه‌ك بێت لە ڕووی هێزی ڕەق (سەربازی) و، هەروەها هێمایەك بێت بۆ بەهێزی و دەسەڵاتی ناوبراو.\nسەردانی عەبادی بۆ كوردستان بە مەبەستی بانگەشەی هەڵبژاردن بوو، كە لە شاری سلێمانییەوە دەستی پێ كرد. ئەمەیش هەڵگری واتایەكە بۆ ڕووداوەكانی ڕیفراندۆم و 16ی ئۆكتۆبەر. بەم واتایە كە عەبادی چەندین ئامانج و پەیامی، هەم بۆ ئاستی هەرێمی كوردستان و هەم بۆ ئاستی عێراق و دەره‌وە هەیە، كە بەپێی گوتاری عەبادی لە وتارەكەیدا دەتوانین بەم شێوەیە پۆلێنی بكەین:\n1-دروستكردنی كەلێن و لێكترازان لە ناوماڵی كوردیدا لە ڕووی سیاسییه‌وه و، تەنانەت لە نێوان حزبە كوردستانییەكاندا و، هەروەها دابڕان لە ڕووی جوگرافییەوە. بەو پێیەی كە لە پاش ڕووداوەكانی 16ی ئۆكتۆبەر دابڕان و كەلێنێك لە ڕووی سیاسی و جوگرافییەوە لە كوردستان دروست ببوو.\n2-ناردنی پەیام بۆ دەسەڵاتدارانی ئێستای هەرێمی كوردستان، كە چیتر ئەوان تاكە هێزی ڕەوای گۆڕەپانەكە نین. بەم پێیەیش، دەبێت قبووڵی هەموو یاسا و ویست و دەسەڵاتەكانی بەغدا لە هەرێمی كوردستان بكەن.\n3-ناردنی پەیام بۆ هێزە شیعییەكان، كە ئەوە عەبادی بووە توانیویەتی بۆ یەكەمین جار لە پاش ساڵی 2003وە، لە ئاستی هەرێمی كوردستاندا لیست پێك بهێنێت و، بەئاشگرا و بەئازادی بانگەشەی هەڵبژاردن بكات؛ بەو هۆیەی كە ئەوە عەبادی بووە ڕێگری لە دابەشبوونی عێراق و سەربەخۆییی هەرێمی كوردستان كردووە و شكستی پێ هێناوە. بەم پێیەیش، ئەو، براوەی ناكۆكی و ململانێكانی بەغدا و هەولێر بووە.\n4- عەبادی بەم هەڵمەتی هەڵبژاردنەی لە كوردستان، ئەوە نمایش دەكات كە نەك تەنیا ناوچە داگیركراوەكانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێمی كوردستان كە لە پاش 16ی ئۆكتۆبەرەوە كۆنترۆڵ كراون و تا ئێستا بەپێی ماددەی 140ی دەستوور كێشە و ناكۆكییان لەسەرە، بەڵكوو خودی پارێزگه‌كانی هەرێمی كوردستانیش بە بەشێكی دانەبڕاوە لە عێراق دەزانێت كە دەتوانێت سەروەری و دەسەڵاتی بەغدای بەسەردا بسەپێنێت. ئەمەیش مەترسییەكی جددییە بۆ ئەو ناوچانە و پاشان بۆ داهاتووی قەوارەی سیاسی-یاسایی و دەستووریی هەرێمی كوردستان.\n5-هەوڵدان بۆ سڕینەوە یاخود كەمكردنەوەی بیرۆكەی "تایبەتبوون" و، هەروەها "جیاوازبوون"ی هەرێمی كوردستان لە ڕووی نەتەوەیی و سیاسی و جوگرافی و، بەم پێیەیش واقعی هێز لە هەموو عێراق.\n6-هەوڵدان بۆ خستنەئەستۆی بەرپرسیارێتیی كێشە و گرفتەكانی ڕابردوو، بۆ سەر شانی دەسەڵاتدارانی هەرێمی كوردستان، بەتایبەتی لە ڕووی ناكۆكییە سیاسییەكان و، هەروەها قەیرانی ئابووری و نەناردنی مووچە و بوودجە و، تۆمەتباركردنیان بە دابەشكردنی نادادپەوەرانەی داهات. هەروەها پاساوهێنانەوە بۆ بڕینی ڕێژەی 17% بوودجەی كوردستان و، كەمكردنەوەی بۆ 12.6% لە سەردەمی سەرۆكایەتیی عەبادی.\n7-نیشاندانی خۆی وەكوو سەرۆكوەزیرانی هەموو عێراق و عێراقییەكان؛ بەم پێیەیش پارێزەری سەروەریی عێراق.\n8- نیشاندانی خۆی وەكوو فەرماندەی هەموو هێزە چەكدارەكان و بەتایبەتی هێزی پێشمەرگە، وەكوو بەشێك لە هێزە عێراقییەكان؛ بەم پێیەیش پاڵه‌وان و براەوی كۆتاییهێنان بە جەنگی دژی داعش و پارێزەری ئاسایشی عێراق.\n9-تۆمەتباركردنی ئەوانی تر! بە دروستكردنی ئەو بارودۆخە نالەبارە ئابوورییەی عێراق و، گەندەڵی و بەفیڕۆدانی سامانی وڵات و، دەرخستنی خۆی وەكوو تاكە ئەكتەری دژی گەندەڵكاران و تاكە هیوای چاكسازی و ڕیفۆرم.\n10-زەمینەسازی بۆ دەستەبەركردنی هاوپەیمانی لەگەڵ لیستە كوردییەكان لە پاش گۆڕانكارییەكانی هەڵبژاردن و بەم پێیە ڕەوایەتیدان بە دروستبوون و پەیڕەوكردنی پرەنسیپی مەترسیداری سیاسی و یاساییی زۆرینە-كەمینە لە عێراق، لەسەر بنەمای پرەنسیپی هاووڵاتیبوونی عێراق! و، تەنانەت ئەگەری هەمواركردنەوەی دەستووری عێراق لەسەر ئەو بنەما و گوتارە.


ئەمەریکا پێویست بوو ئەم وێنە ناچیزەی خۆی لە یادەوەری عەرەبەکاندا بگۆڕێت. گەورەترین کارێک کە بیکات ئەوەبوو دەستکاری دنیابینی عەرەبەکان بکات بەرامبەر بەخۆی و ئیسرائیل. پێویست بوو دوژمنێکی تر سەردەربێنێ تا ئەم وێنەیان لەبیر بەرێتەوە، یاخود کاڵ بکاتەوە. بۆیە دوای لێدانی ئەفغانستان و دەرهێنانی تەخت و تاجی ئەنجامدەرانی یانزەی سێپتەمبەر، لەپرۆسەی ئازادی عێراقدا صەدام حسینی خست! لەکاتێکدا ڕژێمەکەی صەدام حسین پەلوپۆی کرابوو. بەکردەیی نەیدەتوانی مەترسییەکی ئەوتۆ بۆسەر ئەمەریکاو بەرژەوەندی و دۆستەکانی دروست بکا؛ بەڵام هەر دەبوو بکەوێت. بەکەوتنی ئیدی دەرگای ڕۆژهەڵاتی نیشتمانی عەرەبیش کەوت بەرامبەر دەوڵەتی شیعە مەزهەبی ئێران. ئیتر کاتی ئەوەبوو گەورەترین دوژمنایەتی مێژوویی بەخوێن سووربووی نێوان شیعەو سووننە، کە نزیکەی 1400 ساڵ تەمەنی بوو زیاتر تاوبدرێ. بۆیە کەوتنی صەددام حسین ئەو دەرگایەی بە تەواوی خستە سەرپشت. دەستی ئێران بە پاڵپشتی زۆرینە شیعەی هاوپەیمانی ئەمەریکیەکان بە تەواوی واڵابوو لە عێراقدا. پرۆژەی هیلالی شیعی دەرکەوت! مەترسی گەورەی مەزهەبی لەسەر عەرەب و سووننە دەستی پێکرد.\nڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە شۆکی یانزەی سێپتەمبەردا\nئەوەی بۆ ئەمەریکیەکان گرنگ بوو


١٣٩٩ ساڵێکی دیکەی پڕ لە نەهامەتی بو زەحمەتکێشانی ئێران ⋆\nساڵێک کە تێپەری، ویڕای بڵاوبوونەوەی پەتای کۆرۆنا و ئەو کارەسات و ترسە لەگەڵ خۆی هێنای، ساڵێکی پڕ لە نەهامەتی بۆ کرێکاران و زەحمەتکێشان بوو، بۆ ئەو کەسانەی کە ئیتر تواناییەکیان بۆ بەستان نەماوە و چیتر ناتوانن بۆ پاروویەکی نان دە کاژمێر کار بکەن و ئارەق برژێنن، ئەو ساڵەی کە تێپەڕی ساڵێیکی پڕ لە ژان بۆ ئەو دایک و باوکانە بوو کە بە بوونی کۆماری دیکتاتوری ئیسلامیەوە و ئابوورییە بەدناوەکەی کارەکانیان لە دەس داوە و دەرەقەتی هەزینەکانی ژیانیان نایەن و هەر دەم شەرمەساری ئاوات و خواستە بەدینەهاتووەکانی ڕۆڵەکانیان دەبن.\nساڵیک کە تیپەڕی وەک ساڵەکانی پێشوو، ساڵی دڵتەزێن و پڕ لە ڕەنج بۆ مناڵانی بێ دەرەتانی کار بوو، منداڵانێک کە تا چاو دەکەنەوە و هەر لەسەرەتای منداڵییەوە، بێ ئەوەی چێژێ لەو ژیانە وەر بگرن، ناچارن ڕوو بکەنە شەقامەکان و هەر کامەیان چەرخێک بە دەستەوە دەگرن و دەستەگۆڵێک ،بەستەیەک بنێشت، دەسماڵ کاغەزییەک و … لە بەیانی تا کوو ئێوارە، پیادە بەرەوڕووی کەسانێ دەبنەوە کە دەمێک ساڵە مرۆڤایەتییان لە بیر چووە.\nزۆرێک لە خەڵک لە کۆتایی ساڵی ١٣٩٩ و سەرەتایی ساڵی نوێ، تووشی بێهیوایی و نائومێدی بوون. بە خێرایی کارەکانیان لەدەستداوە، و بو کرێ ماڵی ساڵی تازە دلنیگەرانن، هیچ داهاتێکیان نییە، و پارەی تەواویان بۆ دابینکردنی خۆراک لەسەر سفرەکانیان نییە. لە دەوڵەمەندترین وڵاتی ناوچە لە ڕووی سەرچاوە سرووشتییەکانەوە، ملیۆنەها خێزان تووشی برسیەتی ئەبن. نەبوونی ئەمنییەتی خۆراک لە ساڵی پارەوە دوو هێندە بووە، و گەیشتووەتە بەرزترین ئاستەکانی خۆی .ساڵێک کە تێپەڕی هەر وەک ساڵانی دیکە بۆ چین و توێژە کەمداهاتەکانی کۆمەڵگا پڕاوپڕ بوو لە ستەم و چەوسانەوە لە لایەن سیستمی سەرمایەداریی دەسەڵاتدار و دەست و پێوەندەکانی کە وەک زاروو دەمیان ناوەتە شاڕەگی خوێنی خەڵک و بە گۆشارە ئابووری و کۆمەڵایەتییەی خستوویانەتە سەر خەڵک بارودۆخێکیان خولقاندووە کە ژیان هیچ بایەخێکی لایان نەماوە. بە پیێ تازەترین ئامار لە سەر ئاست و ڕادەی هەژاری و حەقدەست لە ئێران، ئەو بنەماڵانەی کە لە شارە گەورەکان دەژین و مانگانە داهاتی کەمتر لە ٧ میلیون و ٧٠٠ هەزار تمەن یان هەیە لە ژێر هێڵی هەژاری دان. ئامارێ کە لە لایەن سازمانێکی ڕەسمی وەک تەئمینی ئێجتماعی گۆتراوە و بەراوەرد دەکرێ کە لە ساڵی ١٤٠٠ ئەم ئامارە بگاتە نزیکەی ٩ میلیۆن تمەن بۆ خێزانێکی سێ کەسی. شورای باڵای کار حەقدەستی مانگانەی کرێکارانی لە ساڵی ١٤٠٠ی هەتاوی ، 2 میلیون و 650 هەزار تمەن راگەیاند. جێگای ئاماژەیە: کە بە پێی بەندی یەک و دووی یاسای کار لە ئێران حەقدەستی کرێکاران دەبێت بە لە بەرچاوگرتنی دوو تەوەر واتا نرخی هەڵاوسانی راگەیندراو لە لایەن ناوەندە فەرمییەکانی حکوومەت و تێچووی مانگانەی بنەماڵەیەکی 4 کەسیی کرێکاری دیاری بکریت. ئەمەش لە حاڵێکدایە کە بانکی ناوەندی ئێران لە کۆتاییەکانی مانگی رێبەندانی ئەمساڵ نرخی هەڵاوسانی ٨. ٤٩ راگەیاندبوو، لە سەر بنەمای هەمان یاسای حکوومەت ئەو حەقدەستەی بۆ کرێکاران لە ساڵی داهاتوودا دیاری کراوە لە ژێر نرخی هەڵاوساندایە.\nبۆیە کاتێ باس لە سەر ڕادەی نەهامەتی ئەم ساڵە دەکەین و ئێژن کە سالێکی سەخت بوو لە بەر ئەوەیە کە بە ڕوونی دیارە کە سفرەی بنەماڵەکان زۆر چکۆلەتر بووە و پێدەچێ بۆ ساڵی ١٤٠٠ لەوەش خراوتر بێت. شایانی وتنە کە لەم ماوەی ڕابردوو دا ڕەوتی بەرزبوونەوەی نرخی شت و مەک لە هەمووی ئێران بە تایبەت لە کوردستان بووەتە دیارەدەیەکی ڕۆژانە و بەردەوام و هەر ڕۆژە خەڵک لە گەڵ نرخگەلێکی سەیر بەرەو ڕوو دەبن و دوور نییە ئەگەر هەر وا پێش بچێت قەیرانێکی تەواو بۆ ئابووری لەرزۆک و داڕووخاوی کۆماری ئیسلامی و گۆزەرانی کۆمەڵانی خەڵکی هەژار و زەحمەتکێش درووست بێت. ڕاستییەکی حاشا هەڵنەگرە کە ئەم هێڵی هەژارییە کە سێ بەرامبەری حەقدەستە ئاسەواری زۆر نالەباری لە بوارە کۆمەڵایەتی، سیاسی و ئابوورییەوە هەیە. بە وتەی پسپۆڕانی ئابووری چینی مامناوەند بە یەکێ لە هۆکارە سەرەکییەکانی گەشەی ئابووری دەناسرێت و کاتێ چینی مامناوەند زەعیف ئەبێت، دەبێتە هۆی ئەوەی کە ئابووری بە سەختی بتوانی لە بەرەو پێشکەوتن هەنگاو هەڵگرێت و زۆر ئاسەواری فەرهەنگی، کۆمەڵایەتی و سیاسی هەیە. بەم جۆرە و بەم ڕەوتەی کە هەڵاوسان هەر ڕۆژە بەرەو لووتکە هەڵئەکشێت،چینی مام ناوەندیش چکۆلەتر ئەبێتەوە و تێکيڵ بە چینی هەژار و زەحمەتکێشی چەوساوە دەبێت و گرفتەکانی ڕژیم زۆرتر ئەبنەوە. زۆربەی کارمەندا و کرێکاران داهاتی مانگانەیان کەمتر لە ١٠ میلیۆنە و ژێر هێڵی هەژاری دان و بەشێکی زۆریش لە خەڵک بێکارن و لەم دەورانی کڕۆنا هیچ مووچەیەکیان نییە.\n” بە لەبەرچاوگرتنی هەموو ئەوانە، سیستمی سەرمایەداریی کۆماری ئیسلامی نەخۆشە، نەخۆشە تا ڕاددەی مردن. نیشانەکانی ئەمە زۆر بە ڕوونی دیارن. لە ژێر ڕووکەشدا. لەهەموو شوێنێک توڕەیی، کینە، بێزاری ، ڕقێکی ئەستووری بەجۆشهاتوو دژ بە سیستمی ئێستا، و دژ بە مۆراڵی پڕ لە ساختەکەی، نادادپەروەری، نایەکسانی بەرگەنەگیراو، بێدەربەستی لە بەرامبەر ئازارەکانی مرۆڤ … هەیە. بەڵام ئێمە گەشبینین بە ئایەندە و دواڕۆژ. گەشبینین کە ئەم دەورانەش و ئەم ساڵانەش تێدەپەڕن و ئاسۆی ڕوون لە بەر ڕێگەمانە.\nPrevious “کۆماری ئیسلامی و تاڵانی سامان و سرووشتی ئێران” لە پەراوێزی گرێبەستی ٢٥ ساڵەی ئێران و چین\nNext قوماری ئانلاین، دیاردەیەکی نوێ لە ئێران


حسێن حه‌سه‌ن قوربانیه‌كێ نوو ژبو دیارده‌یه‌كا كه‌ڤن -\nسینەماکار و دەرهێنەرێ کورد حسێن حسن\nحسێن حه‌سه‌ن قوربانیه‌كێ نوو ژبو دیارده‌یه‌كا كه‌ڤن\nBy کوردپورتال on\t تشرینی یه‌كه‌م 3, 2016 دەنگوباس گوتار نویترین هونه‌ر\nکوردپورتال :رێبه‌ر كوردو:\nمیرسیا ئه‌لیاد دبێژه: ل گورى ئیلێن ده‌ستپێكى ئه‌فسانا دروستبونا گه‌ردونى، وى ده‌مى دروست بو ل ده‌ما خوه‌دێ درنده‌یێ ده‌ریایێ كوشتى و ژ پارچه‌یێن له‌شێ وى دونیا دروست كری. ئه‌ڤ ئه‌فسانه دبته چاڤلێكرن بو ئێلێن ده‌ستپێكی كو د ره‌وشێن جودا جودا دا چاڤلێكرنا ڤێ حیكایه‌تێ دكن بو ته‌مام بونا ئه‌دموسفێرێ خوه یێ ئولى. ل گورى هزرا ئێلێن ده‌ست پێكى قوربانى دا نا مروڤى په‌یوه‌ندیه‌كا ب هێزا ب شینبونا گژ و گیایى ڤه هه‌ى. ئه‌و گژو گیا دبته ژێده‌رێ ژیانێ بو وان. ژبه‌ركو ل گورى هزرا وان گژ و گیا به‌رهه‌مێ سروشتى نینه. به‌لكو به‌رهه‌مێ وێ خوینێ یه ئه‌وا ل ده‌ستپێكێ هاتیه رشتن. له‌ورا ئێدى دوباره‌كرنا وێ خوینێ دبته مه‌رجێ ژیانێ.\nئه‌مێن كورد ژى تا ڤێ كیلیكێ وه‌كو هزرا ئێلێن ده‌ستپێكى دبنه قوربانى ژبو ژیانكرنا یێ دى. رولێ قوربانیێ روله‌كێ كه‌ڤنارێ مروڤێ كورده وه‌كو نه‌ریته‌كێ پێتڤیه به‌رده‌وام خوه دوباره بكت. نه‌ریتێ قوربانێ . نه‌ریته‌كه چه‌ند ل سه‌ر كوردان دهێته سه‌پاندن كورد پتر دوباره دكت. ئه‌گه‌ر د مێژویا نێزیكا كودان دا هه‌له‌پچه و ئه‌نفال و شنگال، كورد وه‌ك قوربانى پێ نمایشا جیهانى كربت ، د ئه‌ف ساله‌دا پروسێسا قوربانیێ ژ پروسێسه‌كا كومى به‌ره‌ف تاكى چو .\nحسێن حه‌سه‌نێ ، دخواست د ره‌شه‌با دا جه‌لاد و قوربانى ژ هه‌ڤ جودا بكت، قوربانى وه‌كو هه‌ى نیشان بدت جه‌لاد ژى ئه‌وێ د مێژوویا خوه دا ب چه‌ندین فورمان كورد كریه قوربان ل داوى جار خوه د فورمێ داعشێن جه‌لاد دا به‌رجسته كر. حسێن حه‌سه‌ن ب خوه بو قوربانى و وه‌ك ئیسمائیلێ ئیبراهیمى خه‌نجه‌ر كه‌ته سه‌ر حه‌فكا وى. پرسگرێكا كوردان ئه‌وه هه‌رده‌م دكه‌ڤنه ل هه‌مبه‌رى ئێك هه‌لبژارتن ئه‌وژى قوربانى یه . ئه‌ڤ په‌نابرنا بو قوربانیآ وه‌كو گرێیه‌كا شكه‌ستى یا ده‌رونى رهه و ریشالێن مێژوى هه‌نه. و كو هه‌رده‌م خوه بچیك دیتى یه ل هه‌مبه‌رى یێ دى ب گوتنه‌كا دى هند خوه بچیك كریه تا ئاستی قوربانیێ د پێناڤێ مه‌زنكرنا یێ دى تا ئاستێ جه‌لادى. د ئه‌نجام دا كورد د ئاستێ مه‌زنیا قوربانیا خوه دا، خوه‌دى داخوازیێن مه‌زن نینه. قوربانیا كورد هه‌رده‌م وه‌ك سمبول هاتیه ب كارئینان. سومبوله‌ك ده‌ربرینێ ژ قوربانیا مروڤێ كورد ناكت به‌لكو د هێته شیشتن بو دیتنه‌كا به‌رته‌نگا ئایدلوژى و به‌رژه‌وه‌نگه‌رایی. هه‌مان شێوه حسێن ژى بو قورباینه‌ك و وه‌ك ئالاڤه‌ك هاته ب كارئینان بو یێ دى. هه‌لبه‌ت یێ دى د ئاستێن جودا جودا دا بو زێده‌كرنا قویتێ خوه یێ سیاسى و جڤاكى بكار ئانى. كه‌سایه‌تیا حسێنى ب خوه بو ده‌ستكه‌فت. كو ل سه‌ر قوربانیا وى خه‌نجه‌ر ل به‌ده‌نا وى دهاته وه‌شاندن و چێژ ژ خوینا وى دهاته وه‌رگرتن ژ بو كو قاره‌مانى و داهێنانا حسێن ژى ل په‌ى وان بكه‌ڤت. هه‌ڤده‌م ئه‌و روحا ئایدلوژیا دناخێ هنده‌ك كه‌سان ده ب رونى زه‌لال بو . ئه‌و ئایدلوژیه وه‌كو ستریه‌كێ د گه‌رویا وانده ئاسێ بوى و ناهێلت ب دروستى هزر بكت . ل داوى كو پرسگرێكا ئایدلوژى ئه‌ڤه كو هه‌رده‌م ژیوارى و دیارده‌یان ب به‌رچافكا مه‌رجعێن خوه دا دبینت. هه‌رده‌م د ره‌وشا دویرى و نێزیكیێ دا نه ژ مه‌رجعێ خوه هه‌لبه‌ت جوداهى نینه د ناڤبه‌را مه‌رجعێ رێكخراوه‌كا تیروریا وه‌كو داعشی كو مه‌رجعێ خوه ئه‌سمان د دانت. و دگه‌ل ره‌وشه‌نبیره‌كێ كو مه‌رجعێ وى سیاسیه‌كی ئه‌ردى بت . ب هه‌مان تێز سه‌رده‌ریێ دگه‌ل دیارده‌یان دكه‌ن. ب تنێ پێك هاتێن تێزێن وان ژ هه‌ڤ جودا نه . ئه‌گه‌ر بو رێكخراوه‌كا تیروریا وه‌كو داعشێ قوركرن و ژناڤبرنا مروڤى وه‌كو له‌ش و به‌ده‌ن یا گرنگ بت ، بو ره‌وشه‌نبیرێ ئایدلوژى برینداركرنا روحا مروڤى یا گرنگه. ئه‌ڤا كو حسێنى دخواست د ره‌شه‌با دا بكت پێكوله‌ك بو ژبو كو كورد ب عه‌قل سه‌ره‌ده‌ریێ دگه‌ل تراژیدى و بویه‌رێن خوه بكت . ژبه‌ركو كوردان پرانیا تراژیدى و بویه‌رێن خوه ب ئاوه‌یه‌كێ موقه‌ده‌س كرینه ده‌لیڤا هزركرن و تێگه‌هشتێ نه‌هێلایه . هه‌رده‌ما هه‌و‌له‌ك هاتبیته كرن بو راوه‌ستیان و تێگه‌هشتن ژ بویه‌ره‌كا كورد، ده‌نگ بلند بوینه كو یا ژ وانڤه ئه‌ڤ بویه‌ره گه‌له‌كا ئالوزه ل ده‌ما دبێژن یا ئالوزه ل وى ده‌مى تو نا خوازى ژێ فام بكى . پروسێسا هزركرنێ د ناخێ خوه دا د كوژت . ناخوازت شروڤه بكت. ئه‌گه‌ر تراژیدیاێن كورد ئاخڤى بانه دا روژه‌ك هێت به‌رسینگێ مه گرت و بێژنه مه ، ئه‌ز ئه‌و بویه‌را هندا موقه‌ده‌س نینم وه‌كو ته سه‌ره‌دره‌ى دگه‌ل مندا كرى . به‌لكو ئه‌ز تراژیدایه‌كا مروڤایه‌تێ مه . ل شینا من موقه‌ده‌س بكى وه‌ره د من بگه‌هه . وه‌ره ب هویرى گوهداریا چیروكێن من بكه من د لێ خوه ده‌ربازى عه‌قلێ خوه بكه . هه‌لبه‌ت ده‌ربازكرنا دلى بو عه‌قلى ئانكو تراژیدى ژ سلوگانا و هه‌یه‌جانا ده‌ربازى رومان و سینه‌ما و لێكولین ببن . ب خه‌م ئافرین ڤه هه‌مان سه‌ره‌ده‌ریا د گه‌ل ئه نفال و حه‌له‌بچه هاتیه كرن یا ب سه‌رێ شنگالێ ژى دهێت ب ئاویه‌كێ رێیا ل هزركرن و تێگه‌هشتنێ ژێ دهێته گرتن.\nبه‌س نینه ئه‌م ب ته‌نێ روندكا بو شنگالێ برێژن به‌لكو پێتڤیه ئه‌م هزرا بو ب دارێژن تراژیدى بو وه‌لاتێن پێشكه‌فتى دبنه میراته‌كێ ده‌وله‌مه‌ندی هزرى و مه‌عریفى . ده‌ما ئه‌م دبێژن هولوكوست ئێكسه‌ر و رومان و لێكولین و سینه‌ما دهێنه خه‌یالامه. ئه‌ڤا حسێنى د ره‌شه‌با دا كرى دخواست تراژیدیێن كورد ژ وێ روحا كونزه‌رڤاتیف و موقه‌ده‌سیێ ده‌ربازى جوره‌كێ دى یێ خه‌باتێ بكت . مروڤێ داهێنه‌ر هه‌روه‌كو پائیلو كویلو گوتى وه‌كو ژنه‌كا ب دوگیانه ل ده‌ما زاروكێ وێ دهێت ل هیڤیا یێ دن نا مینت ده‌ستوریێ ژ یێ به‌رامبه‌ر وه‌رناگرت.\nئه‌گه‌ر توماس ئه‌دیسون ل ده‌ما كو گلوپ دروستكرى ئه‌و پرسیار ژ خوه كربایه كو دروستبونا ڤێ گلوپێ دێ گه‌له‌ك جهێن تارى یێن روحانیا رون ببن كو پێتڤیه نه‌هێنه رونكرن وى تو جاران گلوب دروست نه دكر!


دەرفەت لە قەیرانی ئۆکراینادا – خاکی کوردیا\nن: کاپڵان و هێنڕی لێوی\nئۆتۆ ڤۆن بیسمارک، “راوێژکاری ئاسن” تێبینی کرد: ‘یەک سیاسەتمەدار ناتوانێت خۆی هیچ شتێک دروست بکات.’ واتە: دەبێت چاوەڕێ بکات و گوێ بگرێت تا گوێی لە هەنگاوەکانی خودا دەبێت کە لە ڕێگەی ڕووداوەکانەوە دەنگ دەدەنەوە؛ پاشان باز بدە و دەست بە لێواری جلەکەی خودا بگرت.» دوای سەدە و نیوێک، وادیارە سەرۆک‌وەزیر ئۆلاف شۆڵز (ئاڵمان) ئەو هەنگاوانەی بیستووە. بەڕێز شۆڵز بە هەڵوەشاندنەوەی گرێبەستێکی گرینگی غاز لەگەڵ ڕووسیا و هەڵوەشاندنەوەی سیاسەتێکی دێرینی نەناردنی چەکی کوشندە بۆ ناوچە جەنگییەکان، دەستی بەسەر ئەو جلەدا گرتووە و ڕۆڵی ئەڵمانیای لە جیهاندا گۆڕیوە.\nهەروەها شەڕی ڤلادیمێر پوتین لە ئۆکراینا گرنگترە بۆ نەزمی جیهانی، دەتوانێت بۆ سەرۆک بایدنیش پارێزبەندی بێت. پێتان خۆش بێت یان نا، پاشەکشەی ئەمریکا ساڵانێکی زۆرە بووتە چیرۆکی گەورە لە ناوەند و وەزارەتەکانی ئەوروپا و ئاسیا و ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا. تەنانەت پێش مانۆڕی “هێڵی سوور”ی باراک ئۆبامای سووریا و خیانەتێک که دۆناڵد ترەمپ لە کوردەکانی عێراق و سووریای کرد، ئەو وشەیە لەسەر شەقام بە دەنگێکی بەرز و ڕوون بووە وا ئەمریکا بەرامبەر بە دۆستەکانی جێگەی باوەڕ نییه و لە مەترسییەکی جددیدایە کە هاوپەیمانی نوێی چین و ڕووسیا و تەنانەت نەیارانی پلە دووی وەک ئێران، بتوانێت ئەمریکا بترازێنێت.\nڕەنگە ئەمە وەک گلەیی خراپ لەسەر ئەمریکا بکەوێت کە بۆ دەیان ساڵە وەکوو گەورەهێزیکی خێرخواز دەرکەوتووە. بەڵام وەک ئۆکراینییەکان و کوردەکان باش دەزانن، ژیان بێ‌ئێنساف و نادادپەروەرانەیە. کەس حەزی لە لەیەنی دۆڕاو نییە، بە تایبەت لووتبەرز بێت.\nدەسەڵات دەتوانێت لە پرۆژەکردنی دەسەڵات و بەهاکاندا خۆبەزلزان بێت و لە هەمان کاتدا شایستە بێت. دەسەڵاتێک وەکوو ئەمریکا دەتوانێت بێکاریگەر بێت بەڵام ڕێزی لێبگیرێت ئەگەر لانیکەم سەبارەت بە هەنگاوە هەڵەکان خۆبەزلزان نەبێت. هاوکات خۆبەزلزانین و بێکاریگەر بوون سووکایەتییەکی گشتگیر بەدوای خۆیدا دەهێنێت.\nئەمریکا بە بۆنەی کارەساتی دڵتەزێنی دەرچوونی هەڵە لە ئەفغانستان، بەردباران کراوه. هاوپەیمانە سروشتییەکانی ئەمریکا بە شێوەیەکی تەواو مەنتقی پرسیاریان هاتووە پێش کە ئایا پێویستە لەگەڵ چین و ئێراندا پەیوەندیان بپارێزن.\nدوایی شتەکان گۆڕا. شکستی کابول کە پێدەچێت هاندەری کرێملین بوو، بە شێوەیەکی سەرنجڕاکێش زنجیرە تاوانە جەنگییەکانی ڕوسیای لە ئۆکرانیا زیاتر کردبێت. ئەمریکا دەرفەتێکی مێژوویی پێدرا بۆ ئەوەی دوای ساڵانێک پاشەکشە، بگەڕێنێتەوە دواوە و ئەو بەرپرسیاریەتییه دووبارە بکاتەوە کە پێدەچوو بۆ هەمیشە لەدەستچووبێت. وەکوو بابەتی بیسمارک، ئەمریکا ئەم دەرفەتەی دروست نەکرد. بەڵام، بەهۆی ئازایەتی و سەرکردایەتی پێشبینی نەکراوی گەل و سەرکردایەتی ئۆکراینا و توانای ئەوان بۆ ئامادەکردنی خۆڕاگری و بوێری بۆ سەرکەوتنێکی سەرنجڕاکێش لە سەنگەردا کە جیهانی شەرمەزار کرد تا بوێری ئۆکرانیەکان کەم نەبینن.\nبەڵام چۆن ئیدارەی بایدن دەتوانێت ئەم دیارییە بکاتە دیارییەک کە بەردەوام بێت لە بەخشین؟\nیەکەم: بەردەوامبوون لە دابینکردن و پشتگیریکردنی ئۆکراینا لە دژی ڕووسیا. بەڵام ئەم هەڵوێستە نوێیە بۆ دوکتۆرینێکی تەواو دروست بکەن و بۆ یەکەمجار لە ساڵانی ڕابردوودا سیاسەتێکی دەرەکی دوولایەنە دروست بکەنەوە کە پابەند بێت بە تواناسازی ئەو کەسانەی کە ئامادەن بارگرانی خەباتکردن بۆ بەرژەوەندی و بەهاکان هەڵبگرن کە لەگەڵ هەموو ئەمریکییەکان هاوبەشن.\nلە کوردەوە دەست پێ بکە. هاوپەیمانە کوردەکانی ئەمریکا وەک ئۆکراینییەکان شەڕیان کرد و شەڕیان بردەوە لە دژی دوژمنێکی خراپ کە هاوکات نەیارێکی ئەمریکایە- دەوڵەتی ئیسلامی. ئەوان باجی سەرکەوتنەکانیان بە خوێن دا بۆ ئەوەی ئەمریکا ناچار نەبێت خوێن بدات. وەک ئۆکراینییەکان- خاکێکی زیاتر لە ٤٠ ملیۆن کەسی کە ڕووسیا دەیەوێت ئێمە باوەڕمان بەوە هەبێت کە نەتەوەیەکی ڕاستەقینە نییە- کوردەکان ڕووبەڕووی ئینکاری ناسنامەی خۆیان وەک گەلێک دەبنەوە. ژمارەیان نزیکەی ٣٠ ملیۆن کەسە و گەورەترین نەتەوەی بێ دەوڵەتن لە جیهاندا. ئەوانیش وەک ئۆکراینییەکان بەدەست جوگرافیای سەلمێنراو و تەحەداییەوە دەناڵێنن و سنوورەکانی ئێران و عێراق و سووریا و تورکیا دەبڕن. بەڵام هەروەها وەک هاوتاکانیان لە ئۆکرانیا، پێشمەرگەی کورد لە عێراق و شەڕڤانانی کورد ڕۆژئاڤا لە سووریا توێژینەوەیەکی کەیسن لە جێبەجێکردنی کاریگەرانەی ئامۆژگارییە دێرینەکەی ئەمریکا کە دۆستەکانی دەبێ زیاتر لە شەڕی ڕاستەقینە بکەن لە کاتێکدا ئەمریکا مەشق و ڕاهێنان و هاوکاریان دەکات.\nکورد ئەو سەودایەی قبوڵ کرد. لە کاتی ململانێ لەگەڵ داعش کە لە ساڵی ٢٠١٤ دەستی پێکرد، کەمتر لە دوو دەیان سەربازی ئەمریکی کوژراون. کوردەکان ئازایانە و ئیستۆیکیانە قورسایی هەڵمەتێکی سەرکەوتوویان لە ئەستۆ گرت کە تیایدا نزیکەی ١١ هەزار ژن و پیاویان لەدەستدا و ٢٣ هەزار برینداری دیکەشیان بەرکەوت.\nکرێی ئەم توێژینەوە کەیسە ناوازەیە لە “بەشکردنی بارگرانی”دا چەند بوو؟ خیانەت. سەرەتا لە عێراق دوای ریفراندۆمی 2017 کە تیایدا کوردەکان دەنگیان بە سەربەخۆیی دا، پاشان لە سووریا کاتێک لە ساڵی 2019 فەرمان بە سەربازانی ئەمریکی کرا کە دەست لە لایەک بنێن بۆ ئەوەی هێزەکانی تورکیا و بریکارە ئیسلامییەکانیان بتوانن لەشکرکێشی بکەن و هەڤاڵانمان سەرببڕن.\nهەردوو بەڕێز بایدن و کاملا هاریس لە دژی ئەم گاڵتەجاڕییە دژ بە کورد هاتنە دەنگ. بە کردەوە هەموو هاودیموکراتەکانیان هاوڕا بوون. هەروەها زۆربەی کۆمارییەکان خۆیان نیشانداوە کە بە توندی لایەنگری کوردن لە دەربڕینی سوپاسگوزاری و سەرسامبوونیان بە گەلێک کە خەباتی کردووە و خەباتی دڕندانەیان بردۆتەوە بۆ ئەوەی تیرۆر وەک ئەوان سەردانی شارۆچکەکانی ئێمە نەکات.\nئەمریکییەکان بە هەموو چین و توێژە سیاسییەکانەوە لە دەوری ئۆکراینا کۆدەبنەوە و بەڕێز بایدن ڕاست دەکات داوای لە کۆنگرێس کردووە کە ٤٠ ملیار دۆلار وەک هاوکاری تێپەڕێنێت. ئەمریکییەکانی هەموو چین و توێژەکان ئەگەر دەرفەتیان بۆ بخرێتەڕوو، پشتگیری لە کوردەکانیش دەکەن. ئەوە کاری سەرۆکە کە یەکێکیان پێ بدات.\nیەکێک لە بردنەوە دوولایەنەکان لە ئەمریکای ئەمڕۆدا ڕەنگە بە ڕووداوێک سەیر بکرێت. بەڵام دوو هۆکار دەبن بۆ ئاهەنگێک- و دەرفەتێک بۆ بەڕێز بایدن کە بەڵێنەکەی جێبەجێ بکات کە “ئەمریکا گەڕاوەتەوە.”\nبایدن دەتوانێت پێگەی ئەمریکا دوای شکستی ئەفغانستان زیندوو بکاتەوە. هەنگاوی یەکەم یارمەتیدانی کوردە.\nPrevious ناكۆكی بنه‌ماڵه‌یی سەرکردەکانی کورد و زاڵ‌بوونی تورک و فارس\nNext سلفی‌گری توطئه جدید حکومت برای اختلاف و تفرقه مابین ملت کورد


نوسینی: خافێر سۆلانا\nكاتێك دۆناڵد تره‌مپ له هه‌ڵبژاردنه‌كانی ئه‌مریكا له ساڵی 2016دا، به‌ربژێری پارتی كۆماری بوو بۆ پۆستی سه‌رۆكایه‌تی، زۆر كه‌س چاوه‌ڕانبوون توندی گوتاره هانده‌ره‌كانی له میانه‌ی بانگه‌شه‌ی هه‌ڵبژاردنه‌كاندا، به‌رانبه‌ر هیلاری كلینتۆن كه‌مبكاته‌وه، به‌و مه‌به‌سته‌ی ده‌نگده‌ره میانڕه‌وه‌كان به‌لای خۆیدا ڕابكێشێت. دوای هه‌ڵبژاردنی تره‌مپ-یش، بێئه‌وه‌ی به‌هیچ شێوه‌یه‌ك ئه‌و دانبه‌خۆداگرتنه‌ی لێی چاوه‌ڕوان ده‌كرا، تێیدا ده‌ربكه‌وێت، زۆرێك وتیان، ئیداره‌كه‌ی‌و كۆمارییه‌كانی كۆنگرێس هه‌وڵده‌ده‌ن ئه‌و سه‌رۆكه گوتارێكی سه‌نگینتر بگرێته‌به‌ر.\nبه‌ڵام، ئه‌مڕۆ تێگه‌یشتین ئه‌و پێشبینییانه چه‌ند ساویلكه بوون. چونكه، تره‌مپ دوای وه‌رگرتنی پۆسته‌كه‌ی نه‌ك ته‌نها توندوتیژییه‌كانی كه‌سایه‌تییه‌كه‌یی كه‌م نه‌كرده‌وه، به‌ڵكو، هه‌ڵه‌شه‌تر‌و زیاتر به‌لای خرۆشاندن‌و هانداندا چوو. ئێستاش، گه‌وره‌ترین سه‌رچاوه‌ی دوودڵی، كه‌سایه‌تییه نه‌گۆڕاوه‌كه‌ی تره‌مپ نیه. به‌ڵكو، ئه‌و ڕاستییه‌یه، كه پارتی كۆماری‌و حكومه‌تی ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كان خۆیان خستۆته قاڵبێكه‌وه له‌سه‌ر شێوه‌ی تره‌مپ. له‌ڕاستیدا، ته‌نها ژماره‌یه‌كی كه‌می كۆمارییه‌كان ده‌وێرن دژی بن‌و لێپرسینه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ بكه‌ن. هاوكات، له ئیداره‌كه‌شیدا، تره‌مپ كۆمه‌ڵێك كه‌سی گوێڕایه‌ڵی له‌خۆی كۆكردۆته‌وه، ئه‌و كه‌مینه‌یه‌شی دژایه‌تی بیركردنه‌وه ناژیرانه‌كانی ده‌كه‌ن، په‌راوێزخراون‌و دوورخراونه‌ته‌وه. بۆیه، له‌گه‌ڵ نزیكبوونه‌وه‌ی واده‌ی هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆكایه‌تیدا، پێویسته ئه‌و ڕه‌ته زۆرانه بیرخۆمان بهێنینه‌وه، كه تره‌مپ‌و پارتی كۆماری له‌ڕێگایه‌وه ته‌واو ده‌ستبه‌رداری گشت به‌رپرسیارێتییه‌كی ئه‌مریكا به‌رانبه‌ر جیهان بوون.\nسه‌ره‌تا، تره‌مپ په‌نای برده‌به‌ر ڕه‌وتی نه‌ته‌وه‌یی، ئه‌مه‌ش له دروشمه‌كانی، وه‌ك ( ئه‌مریكا له سه‌ره‌تادا)و ( با ئه‌مریكا بكه‌ینه‌وه وڵاته مه‌زنه‌كه)دا ڕه‌نگیدایه‌وه. هاوكات، به‌ناوی چه‌مكی سه‌روه‌ری نیشتیمانییه‌وه، كه چه‌مكێكی به‌سه‌رچووه، تره‌مپ گشت هه‌وڵێكی پته‌وكردنی هاوكاری جیهانیی وێرانكرد. له به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی ئه‌م په‌تایه‌ی ئێستاشدا، ئه‌م سه‌رۆكه هه‌وڵی گه‌یشتن به ( ڤاكسینی نه‌ته‌وه‌یی) ده‌دات، ڕه‌تیشیكرده‌وه له ده‌ستپێشخه‌ری (COVAX)دا به‌شداری بكات، كه له‌لایه‌ن ڕێكخراوی ته‌ندروستی جیهانییه‌وه پاڵپشتی ده‌كرێت، به‌مه‌به‌ستی گره‌نتیكردنی دابه‌شكردنێكی یه‌كسانانه‌ی هه‌ر ڤاكسینێك، كه بۆ په‌تای كۆرۆنا به‌رهه‌مبهێنرێت.\nجار له‌دوای جار، تره‌مپ گرنگی به ڕێكه‌وتنه دوولایه‌نه‌كان‌و كاری یه‌كلایه‌نه ده‌دات. له‌به‌رانبه‌ریشدا، هه‌میشه به‌كه‌م ته‌ماشای چاره‌سه‌ره فره‌لایه‌نه‌كان ده‌كات. هاوكات، ئیداره‌كه‌ی به‌گومانه‌وه ته‌ماشای چه‌ند پابه‌ندیییه‌كی نێوده‌وڵه‌تی ئه‌مریكا ده‌كات. به‌ڵكو، ده‌ستبه‌رداری هه‌ندێكیشیان بووه. له دیارترینیان، ڕێكه‌وتننامه‌ی ساڵی 2015ی پاریس بۆ كه‌ش‌و هه‌وا. هه‌روه‌ها، ڕێكه‌وتننامه‌ی ئه‌تۆمی له‌گه‌ڵ ئێراندا ( له‌باری دیكه‌شدا، سزای سته‌مكارانه‌ی به‌سه‌ر وڵاتی دیكه‌دا سه‌پاندوو). له بنه‌ڕه‌تدا تره‌مپ سیاسه‌تی ده‌ره‌كی خۆی له‌سه‌ر سوپرایزی درامایی بونیادناوه. وه‌ك، كوشتنی فه‌رمانده‌ی ئێرانی قاسم سوله‌یمانی له كانونی دووه‌می 2020دا. هه‌روه‌ها، ناساندنی شاری قودس، وه‌ك پایته‌ختی ئیسرائیل.\nتره‌مپ ئه‌وه‌ی ئاشكرا كردووه، كه له دیدی خۆیه‌وه په‌یوه‌ندییه نێوده‌وڵه‌تییه‌كان گه‌مه‌یه‌كه، ئه‌نجامه‌كه‌ی سفره. ئه‌مه‌ش ئه‌و بنه‌مایه‌یه، كه سیاسه‌تی پێناسه گومرگییه‌كانی له‌سه‌ر بونیادنا. به‌تایبه‌ت، جه‌نگه بازرگانییه‌كه‌ی له‌گه‌ڵ چیندا. شایه‌نی باسه، له ساڵی 2018دا، له چریكه‌یه‌كی تویته‌ره‌كه‌یدا، وتی: " كاتێك وڵات (ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كان) چه‌ندین ملیار دۆلار له بازرگانی له‌گه‌ڵ زۆربه‌ی وڵاته‌كاندا له‌ده‌ستده‌دات، ئه‌وا جه‌نگه بازرگانییه‌كان ده‌بێته كارێكی باش‌و، سه‌ركه‌وتنیش تێیدا ئاسان ده‌بێت". سه‌ره‌ڕای ئه‌وه، تره‌مپ چاوه‌ڕوانی سودی كه‌سی له دیپلۆماسی ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كان ده‌كات. ئه‌مه‌ش له ئابڕووچوونه‌كه‌ی ئۆكرانیاندا ڕوون بۆوه، كه بووه‌هۆی ئه‌وه‌ی له مانگی كانونی یه‌كه‌می ڕابردوودا، له‌به‌رده‌م ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی ئه‌مریكادا تاوانی ڕووبه‌ڕوو بكرێته‌وه.\nدواجار، تره‌مپ لایه‌نێكی نالیبڕاڵی خسته‌ڕوو. بۆیه، ڕێكخستن‌و هاوسه‌نگییه دامه‌زراوه‌ییه‌كانی لاوازكرد‌و، قورسایی ده‌زگاكانی ڕاگه‌یاندنی ئه‌مریكا-شی كه‌م كرده‌وه، كه هه‌میشه به بڵاوكردنه‌وه‌ی هه‌واڵی ناڕاست تاوانباریان ده‌كات ( ئه‌وه‌ش ده‌شارێته‌وه، كه هه‌میشه خۆی خوازیاره ئه‌و كاره ئه‌نجامبدات). له‌سه‌ر ئاستی نێوده‌وڵه‌تیش، تره‌مپ پاڵپشتی كۆمه‌ڵێك سه‌ركرده‌ی نالیبراڵی كرد، كه هاوشێوه‌ی خۆی، ئه‌وه‌نده‌ی گرنگی به مانه‌وه‌ی سیاسی خۆیان ده‌ده‌ن، ئه‌وه‌نده گرنگی به مانه‌وه‌ی دیموكراتی له وڵاته‌كانیاندا ناده‌ن. شایه‌نی باسه، ئه‌و سه‌ركردانه چه‌مكی مافی مرۆڤ به‌كارناهێنن، ته‌نها بۆ به‌رژه‌وه‌ندی كه‌سی خۆیان نه‌بێت.\nله سایه‌ی ئیداره پشێوه‌كه‌ی تره‌مپدا، ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كان به ڕوونی ده‌ستبه‌رداری سه‌ركردایه‌تی سیستمی لیبڕاڵی بوو. به‌ڵام، نابێت خۆمان هه‌ڵبخه‌ڵه‌تێنین‌و، پێمان وابێت بردنه‌وه‌ی جۆ بایدنی به‌ربژێری پارتی دیموكراتییه‌كان، واتا ده‌ستبه‌جێ گه‌ڕانه‌وه بۆ جیهانه‌كه‌ی جاران. چونكه، سه‌ره‌ڕای گشت ناكۆكییه ڕیشه‌ییه‌كانی نێوان هه‌ردوو كاندیده‌كه، به‌ڵام، پرۆگرامه‌كانیان له هه‌ڵبژاردنه‌كاندا هه‌ندێك ڕه‌گه‌زی هاوبه‌شی تێدایه.\nبۆنمونه، بایدن بانگه‌وازی ڕه‌واجدان به به‌رهه‌مه ئه‌مریكییه‌كان‌و، پاڵپشتییكردنی پیشه‌سازییه ناوخۆییه‌كان ده‌كات. دیموكراتییه‌كان-یش هه‌ڵوێستی خۆیان به‌رانبه‌ر چین توند كردووه ( ئه‌گه‌رچی له‌چاو تره‌مپدا، مامه‌ڵه‌كردنی ئه‌م پارته له‌گه‌ڵ ئه‌و پرسه‌دا، كه‌متر تونده). هه‌روه‌ها، دیموكراتییه‌كان جه‌خت له‌سه‌ر خواستی پشتبه‌ستن به هاوپه‌یمانه‌كان ده‌كه‌نه‌وه. به‌هه‌رحاڵ، هه‌ر كه‌سێك براوه‌ی هه‌ڵبژاردنه‌كانی 3/تشرینی دووه‌م بێت، ئه‌وا به‌رده‌وام جه‌نگه‌كه‌ی چین-ئه‌مریكا بۆ به‌ده‌ستهێنانی به‌ره‌وپێشچوونی ته‌كنه‌لۆجی- به بواری ژیری ده‌ستكردیشه‌وه- توند‌و گرژ ده‌بێت.\nهه‌ڵه‌یه به‌رگێكی نمونه‌یی بكه‌ین به‌به‌ری ڕابردوودا‌و، هه‌وڵی دووباره‌كردنه‌وه‌ی بده‌ین. له‌ڕاستیدا، ئه‌و ماوه‌یه‌ی ئه‌مریكا جڵه‌وی كاروباره جیهانییه‌كانی، وه‌ك هێزێكی پێشه‌نگ گرتبۆده‌ست، له‌پاڵ خاڵه پرشنگداره‌كاندا، خاڵی شكستیشی تێدابوو. هاوكات، ئه‌و گرفته بونیادییانه‌ی، كه هه‌ندێك وڵات به‌ده‌ستێوه ده‌ناڵێنن، ماوه‌یه‌كی زۆر پێش هه‌ڵبژاردنی تره‌مپ هه‌ر له ئارادابوون ( له‌ڕاستیدا، ده‌كرێت هه‌ندێك له‌و گرفتانه، له شرۆڤه‌كردنی هه‌ڵبژاردنی ئه‌م سه‌رۆكه له ساڵی 2016دا، یارمه‌تیده‌رمان بن). هه‌مان بۆچوون بۆ پشێوییه زۆره‌كانی ئێستای نێو سیستمی نێوده‌وڵه‌تییش دروسته.\nبۆیه، پێویسته یادكردنه‌وه‌ی ڕابردوو بخه‌ینه‌لاوه‌و، گرنگی بده‌ینه ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی داهاتووی جیهان. له‌ڕاستیدا، په‌تای كۆڕۆنا ئاشكرای كرد، كه هاوكاری فره‌لایه‌نه بژارده‌یه‌ك نیه، به‌ڵكو پابه‌ندییه. به‌ڵام، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا، ئێمه ڕێگه‌مانداوه گه‌لێك ڕێكخراوی جیهانی به‌به‌رچاوی خۆمانه‌وه دابڕمێن. ئه‌وه‌تا، ڕێكخراوێكی زۆر گرنگی، وه‌ك ڕێكخراوی ته‌ندروستی جیهانی، ئێستا دووچاری كه‌می ده‌رامه‌ت بۆته‌وه، به‌تایبه‌ت دوای ئه‌وه‌ی تره‌مپ پاڵپشتیی خۆی بۆ ئه‌و ڕێكخراوه كشاندۆته‌وه. له‌لایه‌كی دیكه‌وه، ده‌سته‌ی چاره‌سه‌كردنی ناكۆكییه‌كان له ڕێكخراوی بازرگانی جیهانی په‌كیكه‌وتووه. چونكه، تره‌مپ ناهێڵێت دادوه‌ری نوێ له ده‌سته‌ی تێهه‌ڵچوونه‌كانیدا دابمه‌زرێن.\nشایه‌نی باسه، وه‌ك چۆن جیهان پێویستی به ئه‌نجامدانی چاكسازییه له‌و دامه‌زراوانه‌دا، به‌مه‌به‌ستی گونجاندنیان له‌گه‌ڵ ئه‌و دۆخانه‌ی پێویسته كاری تێدا بكه‌ن. ئاواش پێویستی به یاسای نوێی جیهانیی هه‌یه، بۆ به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی ئه‌و یه‌خه‌گیرییانه‌ی ژیری ده‌ستكرد‌و ته‌كنه‌لۆجیا نوێیه‌كانی دیكه ده‌یهێننه‌پێش. هاوكات، ده‌بێت مكوڕانه به‌ره‌وپێشچوون له ڕه‌وتی به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی گۆڕانی كه‌ش‌و هه‌وادا به‌دیبهێنین. له‌م دواییانه‌شدا، چین ڕایگه‌یاند، كه به‌نیازه به‌هاتنی ساڵی 2060، هاوسه‌نگی كاربۆن له به‌رگه هه‌وادا ڕابگرێت. له‌هه‌مان كاتدا، كۆمیسیۆنی ئه‌وروپی به‌سه‌رۆكایه‌تی ئۆرسولا ڤۆندێرلاین، گرێبه‌ستی سه‌وزی ئه‌وروپی كردۆته یه‌كێك له كاره له پێشینه‌كانی. ئه‌مه‌ش ئه‌و ڕه‌وته‌یه، كه پێویسته له‌سه‌ری ڕێ بكه‌ین.\nله ڕاستیدا، زۆر به‌رژه‌وه‌ندی ئه‌مریكا‌و جیهان په‌یوه‌ستن به‌هه‌ڵبژاردنه‌كانی 3/ تشرینی دووه‌مه‌وه. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شی ئیداره‌كه‌ی بایدن ناتوانێت هه‌موو ئه‌و كێشانه‌ی بۆی ده‌مێننه‌وه چاره‌سه‌ر بكات، به‌ڵام، دووباره ئه‌و پابه‌ندییانه‌ی ئه‌مریكا پشتگوێی خستوون، نوێ ده‌كاته‌وه. له‌گه‌ڵ هاوپه‌یمانه خۆرئاواییه‌كانیشیدا، وه‌ك هاوبه‌ش‌و دۆستی ڕاسته‌قینه مامه‌ڵه ده‌كات. هه‌روه‌ها، سیاسه‌تێكی ده‌ره‌كی كه‌متر درامی‌و ژیرانه‌تر ده‌گرێته‌به‌ر. له‌به‌رانبه‌ریشدا، هه‌ڵبژاردنه‌وه‌ی تره‌مپ، ڕه‌وته‌كانی ئێستا قوڵتر ده‌كاته‌وه، ناكۆكییه‌كانی نێوان ویلایه‌ته یه‌كگرتووه‌كان‌و یه‌كێتی ئه‌وروپا-ش فراوانتر ده‌كات، به‌ڵكو ڕه‌نگه زیانێكی قه‌ره‌بوونه‌كراوه‌ش له هاوكاری نێوده‌وڵه‌تی بدات.\nئه‌نجامی هه‌ڵبژاردنه‌كانی ئه‌مریكا هه‌رچییه‌ك بێت، پێویسته جیهان له‌ڕاستییه‌كی سانا‌و نه‌گۆڕ تێبگات، ئه‌ویش ئه‌وه‌یه، كه هیچ ده‌وڵه‌تێك، چه‌ندیش گرنگ بێت، ناتوانێت به ته‌نها به‌ره‌نگاری یه‌خه‌گیرییه جیهانییه‌كان ببێته‌وه.\nئایا توركیا ئاماده‌كاری ده‌كات بۆ جموجۆڵی سه‌ربازی دژی كورده‌كانی سوریا؟\nڕێکكەوتنەکەی شنگالی عێراق شکست دەهێنێت\nڕێكکەوتنی ئیماراتی- ئیسرائیلی و لێكەوتەكانی لەسەر ئێران\nناوه‌ندی كوردستان پرسی كورد له رۆژئاواو رۆژهه‌ڵاتی كوردستان تاوتوێ ده‌كات


لیڤەرپوڵ هەوڵەکانی بۆ گواستنەوەی ئۆکامپۆس دەستپێکردووە\nسەرچاوەکانی هەواڵ پێیان وایە، بەڕێوبەرانی یانەی لیڤەرپوڵ لە واژووکردنی بۆندێکی بەهێز نزیکبوونەتەوە.\nڕۆژنامەی ” زە سەن”ی بەریتانی ئاشکرایکردووە، کاربەدەستانی یانەی لیڤەرپوڵ ماوەیەکی دوورودرێژە چاودێری لۆکاس ئۆکامپۆسی ئەرجەنتینی ئەستێرەی یانەی ئیشبیلیەی ئیسپانی دەکەن.\nبەپێی سەرچاوەکە، یۆرگن کلۆپ سەرسامبووە بە تواناکانی ئۆکامپۆس، بەڵام نرخ و پارەی داواکراو لەلایەن یانەی ئیشبیلیەوە کێشەی دروستکردووە، بەوپێیەی نرخەکەی بە 56 ملیۆن پاوەند خەمڵێنراوە”.\nڕۆژنامەکە نوسیویەتی: ئیشبیلیە ئامادەیی نیشانداوە دەستبەرداری ئۆکامپۆس ببێت لە پێناو هاوسەنگکردنەوەی بودجەی یانە بۆ وەرزی 2021 بۆ 2022، بۆ کەمکردنەوەی نرخی گواستنەوەکەش پێشنیازیان کردووە بە شێوەی ئاڵوگۆڕ و بڕێک پارە بەرانبەر گواستنەوەی تاکومی مینامینۆ واژووبکرێت.\nئۆکامپۆس بە ئاستە بەرزەکەی سەرەنجی زۆرینەی یانە گەورەکانی ئەوروپای ڕاکێشاوە\nلوکاس ئۆکامپۆس لە 2019/2020وە پەیوندی بە یانەی ئیشبیلیەی ئەندولسیەوە کردووە، تاوەکو ئێستا 75 یاری ئەنجامداوە و 24 گۆڵی تۆمارکردووە و نۆ گۆڵی ڕەخساندووە، کۆی کاتەکانی یاریکردنی پێنج هەزار و 865 خولەک بووە.\nناوبراو لە پێگەی هێرشبەری باڵەکانەوە یاریدەکات و سەرنجی زۆرینەی یانەکانی ئەوروپای ڕاکێشاوە.\nئێران وەڵامی تۆمەتەكان دەربارەی هێرشە موشەكییەكەی هەولێر دەداتەوە\nبۆكۆ حەرام، داعشەكەی ئەفریقا\nڕیاڵ مەدرید چۆن مووچەی مباپێ و پۆگبا تەرخاندەکات؟\nڕیاڵ مەدرید لە ڕێگەی دەستبەرداربوون لە سێ یاریزانەوە، مووچەی چوار وەرزی داهاتووی کیلیان مباپێ و پۆل پۆگبا تەرخاندەکات.…


نوێترین رۆمانی نەبەز گۆران بڵاودەکرێتەوە\nڕۆمانی (شانشینی ئەگباتان)\nبەم نزیكانە... ڕۆمانی (شانشینی ئەگباتان) بڵاو دەكرێتەوە، گەڕانەوە بۆ ماڵی كورد، بۆ سەردەمی ماددەكان. زەمەنی ڕۆمانەكە لە (دووهەزار و حەوسەد و بیست ساڵ) بەر لە ئێستاوە دەست پێدەكات. (ئاڕتینی موغ) كە گێڕەرەوەی ناو دەقە، خۆی خەڵكی شاری( پیران)ە. باوكی بازرگانە و بەهۆی ڕووداوێكی ئەو سەردەمەوە كەسوكاری لە دەستدەدات و دەچێتە ناو پەرستگەیەكی زەردەشت_ی و دەبێت بە موغ. بەهۆی ویستێكی باوكییەوە كە پێشوتر پێیوتووە لەگەڵ قافڵە بازرگانەكاندا دەكەوێتە گەشت بەناوهەموو سنووری ئیمپڕاتۆریەتی ماددا. هەرچوار شانشینەكە دەگەڕێت، (شانشینی ئەتروپات شانشینی كارۆسییەكان_شانشینی هۆریایی_ شانشینی باغستان.) بە وردی شێوەی ژیان و فەزای گشتی شانشینەكان دەگێڕێتەوە، پاشان لە شاری (ئەگباتان)ی پایتەخت خۆی دەبینێتەوە و دەبێتە حیكایەتخوێنی دیوانی كۆشك.\nلەسەردەمی پاشای سێهەم پاشا (ئاستیاگ ی كوڕی پاشا كیاكسار) دا خزمەتدەكات، لەوێ ئاشنای چاوی پاشا و بێتانی تۆمارەكان دەبێت، لە ڕێگەی ئەم دوو كارەكتەرەوە ئاشنایەتییەكی باش لەگەڵ مێژووی رابردووی ماددەكان و پاشاكاندا پەیدا دەكات، سەردەمی پاشای یەكەم، پاشا (دیوكیس/ دیاكۆ) چۆن شاری دروستكرد و چۆن تیرەكانی كۆكردەوە و چۆن شانشینی ڕاگەیاند؟ شانشینەكەی لە چ ڕۆژێكدا بەیانكرد، ئاڵاكەی بە چ میكانیزمێك دیاریكرد و چۆن دوایی بوو بە ئاڵای ئیمپڕاتۆریەتەكە، شارەكە چۆن بوو؟ میرەكان چۆنبوون، خانەدان و بازرگانەكان چیانكرد؟ سەرۆك تیرەكان بۆ لەگەڵی هاتن و شەڕی كێیانكرد؟\nپاشان سەردەمی پاشا_كیاكساری كوڕی و شازادە ئامینتی كچی_ دەستپێدەكات. چۆن شانشینەكانیان دروستكرد وهەردووكیان پێكەوە لەتەنیشت یەكدا وەك دوو سوارچاك شەڕیانكرد، لە كوێ لەگەڵ بابلییەكان رێككەوتن و لە چ شوێنێك پاشا_كیاكسار و پاشا بوپالاساری بابلی_ رێكەوتنەكەیان ئەنجامدا؟ چۆن دەسەڵاتی ئاشورییەكان_یان تاروماركرد، چۆن شازادە_ئامینتی هاوسەرگیری لەگەڵ پاشای بابلیدا كرد، بۆچی باخچە هەڵواسراوەكانی بۆ دروستكرا، زەماوەندەكەی چۆنبوو؟ شاری بابل_چۆنبوو، باخچە هەڵواسراوەكان چۆنبوون، كەنعانییەكان بۆ ئازادكران؟ خەونەكەی پاشا _كیاكسار چی بوو، گۆڕەكەی لە كوێیە، وەسیەتنامەكەی چی تێدانووسرابوو؟ شانشینەكانی چۆن دروستكرد، كوێی كرد بە بایتەختی هەر یەكێكیان، كێیكرد بە پاشای هەر شانشینێك؟ فەزای شانشینەكان، كلتووری ماددەكان، ئاهەنگەكانیان، جلوبەرگیان، هەڵسوكەوت و ئاكاریان، شەڕەكانیان، رێككەوتنەكانیان، دۆزینەوەكانیان، بەرهەمهێنانەكانیان، ئایینەكەیان، لەشكرەكەیان.. ئەمانەو چەندین وردەكاری دیكە لەناو ڕۆمانەكەدا دەخوێنیتەوە.\nدواهەمین پاشا_ ئاستیاگ_ خەونەكانی، فەزای ناو كۆشكەكەی، هەڵسوكەوتی، سەرلەشكرەكەی بۆ پشتی تێكرد؟ شازادە _مەندان_ی كچی بۆ دایە پاشایەكی پارس؟ دوایی چ رێككەوتنێك لە دژی كرا؟ میرزادە زەردەشت، چۆن وازی لە میرایەتی هێناو ئایینی یەكتاپەرستی ڕاگەیاند، ئایینەكەی چۆن كرایە ئایینی باڵادەست؟ شاژنەكانی ناوكۆشك لەگەڵ یەكتری چۆنبوون، خەڵكی كوێ بوون؟ بۆ یەكیان كچی پاشای لیدی بوو، ئەویتریان كچی پاشای ئەرمەنی؟ شاژنە ئاڕێنس چۆن بوو؟ شاژنە تێگرانیا چۆن بوو؟ چی روویدا لەسەردەمی پاشای سێهەمدا؟.... هتد. فەزای ناو ڕۆمانەكە بەم جۆرەیە و بەشێكی زۆری كارەكتەرەكان و رووداوەكان لەناو واقیعی مێژوودا هەن، دەكرێت بوترێت ئەم گەڕانەوەیە بۆ ئەو سەردەمە، گەڕانەوەیە بۆ خود هوشیاری و خود ناسی و دەلاقەیەكە تالێیەوە لە خۆمان و بونیادمان بڕوانین. ڕۆمانەكە ئیشكردنە لەسەر سولالەی یەكەمی پاشایەتی و دەسەڵاتی ماددەكان.\nبێگومان ڕۆمانەكە بە پشتبەستن بە زیاد لە (60)سەرچاوی مێژوویی نووسراوە.\nنیگاری سەر بەرگەكە، تابلۆی هونەرمەند( ئەنتۆنیۆ ماریاب)ە، باس لە منداڵەكەی شازادە (مەندان) دەكات چۆن لای شوانێك شاردراوەتەوە و بەشیری دەڵە سەگ بەخێوی دەكەن، تا پاشا ئاستیاگ نەیكوژێت، لەناو ڕۆمانەكەدا بەوردی ئەم چیرۆكەی تێدایە كە یەكێكە لە بناغەی شێواندنی خێزانی پاشایەتی و ئیمپڕاتۆریەتەكەیە.


له‌گه‌ڵ مێرده‌كه‌تی و ته‌ماشای ئافره‌تی دیكه ده‌كات؟ ئه‌مه هۆكاره‌كه‌یه‌تی\nله‌گه‌ڵ مێرده‌كه‌تی و ته‌ماشای ئافره‌تی دیكه ده‌كات؟ ئه‌مه هۆكاره‌كه‌یه‌تی\nڕەنگە هەندیَكجار تێبینی ئەوەت كردبێت هاوسەرەكەت تەماشای ئافرەتی دیكە دەكات بە تایبەت ئەو كاتەی خۆتت لە گەڵیدایت ، ئەگەر زوو زوو هەست بەم حاڵەتە دەكەیت ئەوە باشتر وایە بزانیت كە چەند هۆكارێك هەیە وادەكات هاوسەرەكەت بەم شێوەیە ڕەفتاربكات .\n1- هۆرمۆنی تیستۆسترۆن:\nئەم جۆرە هۆرمۆنە ڕۆڵێكی گەورە دەبینێت لە زیادكردنی ئارەزووی سێكسی پیاوان و تەماشای خانمان دەكات .\n2- تەماشای دەكات تەنها بۆ ئەوەی ئافرەتی جوان ببینێت :\nتوێژینەوە نوێكان ئەوەیان ئاشكرا كردووە هەندێك لە پیاوان تەماشای ئافرەتی دیكە دەكەن تەنها لەبەر ئەوەی ئافرەتێكی دیكەیە نەك لەبەر ئەوەی لە هاوسەرەكەی جوانترە یان بە مانای ئەوە بێت چیتر هاوسەرەكەی خۆی سەرنجی ڕاناكێشێت .\n3- خانمان سەرنجی پیاوان ڕادەكێشن :\nپیاوان بەشێوەیەكی گشتی تەماشای ئافرەتان دەكەن، لەبەر ئەوە پێویست ناكات ئەو كاتەی هاوسەرەكەت دەبینی كە تەماشای ئافرەتێكی دیكە دەكات مانای ئەوە نیە چیتر تۆی ناوێت و تۆی بەدڵ نیە بەڵكو ئەمە سروشتی زۆرینەی پیاوان بەو شێوەیەیە .\nدەبێت چی بكەیت لەم دۆخەدا؟\nوەك هەنگاوێك بۆ چارەسەر كردنی ئەم كێشەیە باشتر وایە لەگەڵ هاوسەرەكەت ئەم هەنگاوانە بنێیت .\n1- بابەتەكەی لەگەڵ باس بكە لە هێواشی و گفتوگۆیەكی ساددە و بە توڕەی و شپرزەی ڕەفتار مەكە .\n2- بە هیچ شێوەیەك وا خۆت دەرمەخە كە تۆ غیرە دەكەیت كاتێك هاوسەرەكەت تەماشای ئافرەتێكی دیكە دەكات بەڵكو تۆش ڕای خۆت بڵێ كە ئەوان جوانن بۆ ئەوەی ئەوەی بۆ ئاشكرا بكەیت كە متمانەت بەخۆتە .\n3- ئەگەر دۆخەكە زیاتر لە ئاستی سروشتی ڕۆشت ئەوە باشتر وایە بابەتەكە بە شێوەیەكی جدیی باس بكەیت و گفتوگۆی لەسەر بكەیت لەگەڵ هاوسەرەكەت .\nئه‌م بابه‌ته 25059 جار خوێنراوه‌ته‌وه


زەیتون (الزیتون)....له‌قورئاندا | ماڵپەری قورئانی پیرۆز\nنووسينى /سه‌روه‌ر حسن //نووسينگه‌ى ته‌فسير///لە هەزاران ساڵەوە زەیتون ناسراوە، ڕەنگە لەوكاتەوە كە مرۆڤ كشتوكاڵی كردووە ڕوێنرابێت. تەمەنی داری زەیتون لە زۆربەی دارە بەردارەكانی تر درێژترە. هەندێك لەو دارە زەیتونانەی لە ساڵی (140ز)دا\nئیمپراتۆر "هادریان" ڕواندوونی هێشتا زیندوون، چەند دارێكی زەیتون لە فەلەستین هەن پێدەچێت تەمەنیان لە (2000 ساڵ) زیاتر بێت، هەروەها لە ئیسپانیا دارگەلێكی تێدایە هەزار ساڵیان بەسەردا تێپەڕیوە.\nلەبنەڕەتدا زەیتون بۆ زەیتەكەی دەڕوێنرێت كە لە لێنانی خواردندا بەكاردێت. كشتیاری زەیتون بە نزیكەیی لە سەرجەم زەوییەكاندا سەركەوتوو دەبێت مادام فشەڵ بن و بەئاسانی ئاویان پێدا ڕۆبچێت و زۆر خوێداریش نەبن. بە چەند ڕێگایەك زەیتون دەڕوێنرێت، گرنگترینیان: تۆو ، برالە و قەڵەم. دوو چەشنی بڵاوی زەیتون هەیە: یەكەمیان بەری گەورەی هەیە كە بۆ سركە باشە و ئەوی تر بەرەكەی بچوكە و بڕێكی زۆر زەیتی تێدایە.\nزەیتی زەیتون بە كوتانی بەری تەواو پێگەیشتوو پوختە دەكرێت كە ڕێژەی (20-30%) زەیتی تێدایە، كرۆكی بەرەكەش لە (60-80%)ی زەیت پێكدێت. زەیتی زەیتون جۆری هەیە: هەیە شیرینە و هەیە تیژە. ڕەنگی زەیتەكەشی زەردێكی مەیلە و سەوزە، هەرهەمووشی لە ڕۆنێكی ناتێر پێكدێت.\nزەیتون و زەیتەكەی بەكارهێنانی پزیشكی جۆراوجۆریان هەیە، وەك: بەكارهێنانی لە چارەسەری ڕەقبوونی خوێنبەرەكان (تصلب الشراین) و سنگەكوژە و دابەزاندنی خوێنی بەرز و میزهێنیشە.\nلێكۆڵینەوەكان جەخت دەكەنەوە كە دانیشتوانی ناوچەی دەریای ناوەڕاست كەمتر ئەگەری توشبوونیان هەیە بە نەخۆشییەكانی دڵ، ئەمەش ئاكامی بەكارهێنانی زەیتی زەیتونە لە زۆربەی ژەمە خواردنەكانیاندا، هەروەها كەمتر ئەگەری توشبوونیان بە كەمخوێنی هەیە.


لەناوەندى شارى بەغدا چەند خۆپیشاندەرێک پەلاماریاندا\nوەزیرى ناوخۆى عێراق هەڵوێستى ئەو ئەفسەرە عێراقییەى بەرزنرخاند کە لەلایەن خۆپیشاندەرانەوە هێرشى کرایە سەر و بریندار کرا و جەختى لەسەر ئەوە کردەوە ئەو جۆرە کارانە هێزە ئەمنییەکان سارد ناکەنەوە لە پاراستنى خۆپیشاندەران.\nعوسمان غانمى، وەزیرى ناوخۆى عێراق لە میانەى پێشوازیکردن لە ویسام زوبەیدى ئەو ئەفسەرە عێراقییەى کە لەلایەن خۆپیشاندەرانەوە هێرشى کرایە سەر و بریندارکرا، جگە لەوەى ستایشى هەڵوێستى ئەو ئەفسەرەى کرد ئاماژەى بەوەش کرد، ویسام نموونەیەکە لە کارى دەزگا ئەمنییەکانى عێراق.\nوەزیرى ناوخۆ وتیشى "ئەو کارەى بەرامبەر بە ئەو ئەفسەرە ئەنجامدرا دەزگا ئەمنییەکان لە پاراستنى خۆپیشاندەرانى ئاشتى و گەلى عێراق، سارد ناکاتەوە".\nهاوکات وەزیرى ناوخۆى عێراق داواى لە خۆپیشاندەران کرد کە ڕێگە نەدەن بە هەندێک کەس کاریگەری بخەنە سەر شێوازى ئاشتییانەى خۆپیشاندان و گردبوونەوەکانیان و لە ڕیزەکانی خۆیان دوریان بخەنەوە بە ئامانجى بەدیهێنانى داخوازییە ڕەواکانیان.\nدوێنێ (پێنجشەممە) لە ناوەندى شارى بەغدا لەلایەن چەند خۆپیشاندەرێکەوە هێرشکرایە سەر ئەفسەرێک بەناوى ویسام و بڵاوبوونەوەى گرتەى ڤیدیۆیى هێرشکردنەکە لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان کاردانەوەى زۆرى لێکەوتەوە.\nموقف مشرف للضابط الذي لم ينزل قطرة دم عراقية رغم محاولات الاهانه التي تم التعرض اليها#العراق pic.twitter.com/vL8JuWg7Do\n— Alaa Al Amer - علاء العامر (@alaaalamer87) August 13, 2020


:: AM:09:35:16/05/2019 \nشەوی ڕابردوو نەخۆشێك لە ژووری نەشتەرگەری گیان لە دەست دەدات و کەسوکاری نەخۆشەکە سکاڵا لە دژی پزیشکەکەی تۆمار دەکەن، پۆلیسی گەرمیان ئاشكرای دەكات پزیشكەكە گیراوە.\nئەمڕۆ پێنجشەم 16ـی ئایارا، عەلی جەمال گوتەبێژی پۆلیسی گەرمیان بە "وشە"ـی ڕاگەیاند، شەوی ڕابردوو لەكاتی نەشتەرگەریدا لە تەلاری ئەحمەد لەناو بازاڕی شارۆكەی كەلار، هاووڵاتییەك بەناوی سەرهەنگ جەلال عەبدولقادر لەدایكبووی 1991 دانیشتووی گەڕەكی بنگردی كەلار گیانی لە دەست دا.\nگوتەبێژی پۆلیس ئاشكرای دەكات، ئەو نەخۆشە لەكاتی نەشتەرگەی گیانی لەدەست داوە و ئێستە تەرمەکەی بەمەبەستی توێكاری ڕەوانەی پزیشكی دادوەری سلێمانی كراوە و لەسەر سكاڵای كەسوكاری و بەبڕیاری دادوەر دكتۆرەكەی ڕاگیراوە.\nزیاتر ڕوونی كردەوە، پۆلیس دەستی بەلێكۆڵینەوە كردووە و چاوەڕوانی ئەنجامی پزیشكین لەسەر هۆكاری گیان لەدەستدانی نەخۆشەكە.\nگیان لە دەستدانی هاووڵاتییان بەهۆی هەڵەی پزیشكی لە دوو ساڵی ڕابردوو هەبووە و چەند هاووڵاتییەك بەو هۆیەوە گیانیان لە دەست داوە و لێكۆلێنەوە كراوە. وەزارەتی تەندروستیش دووپاتی كردووەتەوە هەر كەموكوڕییەك لەلایەن پزیشكەكانەوە بێت سزا دەدرێن.


Diplomatic Magazine | ڕەشاد مستەفا سوڵتانی: كۆمه‌ڵه نا جوامێرانه  شه‌هیدكردنى فواد سوڵتانییان وه‌كو ڕێكه‌وت دانا\nدیبلۆماتیک مەگەزین: ڕۆڵی کاک فوئاد چیبوو لە ڕێکخستنی ڕێخراوەێکی بەرگری لە پێشمەرگەکان بۆ پاراستنی خەڵکی کوردستان و مافەکانی لە هێرشەکانی ئەرتەش ؟\nڕەشاد مستەفا سوڵتانی: کاک فوئاد هێچ شک و گومانێکی نەبوو کە سوپای پاسداران و ئەرتەش هێرش دەکەنە سەر کوردستان . بۆیە لە پلاتفورمێکی کورتدا بە ناوی " گەلی کورد لە بواری تاقیکردنەوەدا " کە لە بۆکان و ماڵی دوکتور جەعفەری شیفیعی نووسرا ڕیباز و ڕەوتی خەبات و بەرەنگاری شارۆمەندانی دیاری کرد.\nئەم پلاتفورمە ون و بزر کراو هێج کام لە کۆمەڵەکان ئارشیویان نە کردووە. لەو کاتەدا لە کۆبونەوەی سەقز گوتی: ئیتر خەباتی ئیستامان بەرگری لە کەرامەتی شارۆمەندانی کوردستانەو ئوڕگانی یەکێتی جووتیاران دەوران و عومری مێژوویی تەواو بووەو ناتوانی وەک ئامێرێکی بە هێز لە خزمەت بەرخودان و خەباتی ئیستامان بێت. ڕێکخستنی جەماوەر بۆ خەباتێکی چەکدارانەو مەدەنی و دیفاع لە کەرامەتی دانیشتوانی کوردستان پێویستە\nبۆیە هەموو تواناکانی بۆ ڕێکخستنی جەماوەر خستە گەڕ.\n- بە مەبەستی کزکردنی حاکمیەتی دەوڵەتی ئێران، چەک کردنی پادەگانەکانی ڕژێمی لە پلاتفورمێکی نەنوسراودا، گەڵاڵە کرد. چەککردنی پادەگانی مەریوان بە یارمەتی هێزی پێشمەرگەی باشورلە بەرنامەیدا بوو. و لەو کاناڵەوە، ئەرتەش و سوپای پاسدارانی سەرکوت‌و بێدەسەڵات دەکرد.\n- کاک فوئاد بە باشی تێگەیشتبوو کە سایکۆلۆژی و باری ڕەوانی و کولتوری و فەرهەنگی و بواری زمانی دایکی، شارۆمەندی کورد لە لایەن داگیرکارانەوە تێکشکاوە و لە بناغەدا متمانە و باوڕی بە خۆی نەماوە و خۆی بە کەمتر لە نەتەوەی خاوەن دەسەڵات دەزانی . کاک فوئاد ئەو متمانە و باوەڕەی بۆ تاکی کورد گەڕاندەوە . کە تاکی کورد شیاوی بەدەستەوە گرتنی چارەنووس و ڕێبەری و ئێدارە کردنی کوردستانن. باوه‌ڕی هەبوو کە تاکی کورد دەبێ خۆنزم بین و خۆڕووخێن نە بێت و متمانەی بە کاراکتیرو شەخسیەتی کۆمەڵایەتی خۆی وەک شارۆمەندێکی کورد هەبێت، ئەم خاڵە گەورەترین پشتیوان وهێزێک بوو کە ئیرادەی سیاسی و متمانە بەخۆی شارۆمەندانی بە ئاستێکی گەش بین گەیاند، کە ناڕاستەوخۆ بەرگری لە هێرشی هەمە لایەنەی داگیرکاران دەکرد.\nدیبلۆماتیک مەگەزین: چەند کەس لە خانەوادەی ئێوە شەهید بوون ؟\nڕەشاد مستەفاسوڵتانی : سەرجەم حەوت کەس، ئەڵبەتە جگە لە گیانبەخت کردنی هاوڕێ دوکتور جەعفەر شەفیعی کە لە پیلانی بەعس لە نزیک کەرکووک کوشتیان. -کاک حسین ماموستای پایە بەرزی ماتەماتیک و کاک ئەمین ماموستای لیهاتوو و شارەزاری پەروەرد و فیر کردنی مندالان ساڵی ١٩٧٩ لە پادەگانی مەریوان تیر باران کران . کاک فوئاد ڕێبەرێک کە خەیانەتی پێکرا، لە پاییزی ساڵی ١٩٧٩ لە کاتی گەڕانەوە بەرەو شاری بانە لە ئاوایی کا نیعمەت بە پیلان و پلانی داڕێژراوی دوژمن و هاوکاری شۆڤار و سیخوڕەکانی کورد کوژرا، کاک ماجید خوێندکاری ساڵی چواری دوکتوری و کاک ئەمجەد خۆێندکاری ساڵی دووهەمی کارەبا لە ساڵی ١٣٦٠ لە زیندانی تەورێز تیرباران کران . کاک ناسری ئاموزامان پێشمەرگەی فەرماندە و کادیری لایەق نەخۆش و لە شفاخانەی حیزبی دیموکرات لە ئاوایی دزڵی بوو . ئاوایی ستڕاتیژی دزڵی بەهاوکاری بەکرێگیراوانی کورد بە پاسداران فرۆشرا و کاک ناسر ساڵی ١٣٥٩ لە دزڵی شەهید کرا . کاک ئەحمەد کوڕی مامم، کادێری لایەق و هەڵکەوتوو لە ئاوایی هەجمنە نزیک ئاڵمانە بەدەستی سوپای دوژمن شەهید کرا.\nدیبلۆماتیک مەگەزین : چەنده دوای ئازاد کردنی لە زیندان کاک فوئاد شەهید کرا؟\nڕەشاد مستەفا سوڵتانی: کاک فوئاد سەرجەم چوار ساڵ لە زیندانەکانی کومیتەی هاوبەش، قەسر، ئەڤین و زیندانی شاری سنە ئازار و ئەشکەنجە دراو کاتێک دەورانی زیندانی تەواو بوو، بە خێرایی گەڕایەوە گوندی ئاڵمانەلە هەورامانی تەخت. بەرخودانی سەر شەقام وردە وردە دەستی پێکردو کاک فوئاد وەک ڕێبەرێکی ناسراوی پاش و پێش زیندان ، دەوری گیڕا، و تەنیا "یازدە مانگ " دوای زیندان ژیا. و لە سەفه‌رێکی بەرەو بانە کە هەموویان پێنج کەس بوون، ئەو و کاک تەهمورس ئەکبەری لە ڕێکخراوی چریکەکان گیانیان بەخت کرد. پیلان و بۆسەی بەر بڵاوی دوژمن و هاوکاری سیخوڕ و شوڤارەکانی ناوخۆیی و هیرشی پلان داڕێژراوی سپای پاسداران و لە گەڵ نەکەوتنی مەفرەزەی یەکێتی کە بۆ پاراستن و حەراسەتی کاک فوئاد دیاری کرابوو، هەل و مەرجی کوشتی کاک فوئادیان ئامادە و دەستەبەر کرد. و کومیتەی ناوەندی کۆمەڵەش بۆ ئەوەی بەرپرسیارەتی وەر نەگرێت و بە تایبەت نیسبەت بە بنەماڵەی کاک فوئاد و جەماوەری خەڵکی کوردستان وەڵامدەرەوە نەبێت، ناجوامێرانە هەمیشە ئەم پیلانەی بە "هەڵکەوت" ناو بردووە. و تەنیا یەک پرسیاریش لە خەڵکی ناوچەکە، ئەو سی هاوسەفەرە کە بە قسەی خۆیان لە ناو ئاگرو شەر و گوللە باران خۆیان دەباز کردووە نەکردووە.\nدیبۆماتیك مه‌گه‌زین: ڕێکخراوی چریکە فیداییەکان کەی دروست بوو؟ کێ بوون ئەوانەی دایان مەرزاند؟\nڕەشاد مستەفا سوڵتانی: چریکە فیداییەکانی خەڵکی ئێران ساڵی ١٣٤٩ی هەتاوی پێک هاتوە. ڕێباز و میتودی چریکی و گریلایان لە ناو شارەکان هە بوو . لە بینا وماڵەکان وبە نهێنی دەژیان کە بە" خانەی تیمی" ناوی دەرکردبوو . لە بناغەدا دوو موتوریان بۆ خەبات و ڕێبازی خۆیان لە بەرچاو بوو . موتوری چکۆلە کە ڕووناکبیران بوون و موتوری گەورە کە جەماوەری خەڵک بوون . پێیان وابوو موتوری چکۆلە دەتوانی ، موتوری گەورە بجوڵێنیت و ئاڵ و گوڕی بنەڕتی پێک بێنن. ئەم شوبهاندنە، لە لایەن چەگڤارا و فیدل کاسترو و ڕژە دیبرەوە بە ئامانجێک گەیشتبوو. خەباتی شارەکانیان بۆ فرەگرێنگ و ڕووناکبیر هێزی بزوێنەری بوو و لە سەر ڕووناکبیر حیسابیان دەکرد کە دەتوانی هەموو ئاڵ و گۆڕە کۆمەڵایەتیەکان پێک بێنیت، ئەم ڕێبازە لە لایەن کۆمەلەوە پەسەند نەدەکرا. کۆمەڵە ڕێبازی ئیش و هەلسوڕان و چالاکی ناو جەماوەری کرێکار و زەحمەتکێش و ناو فابریک و کارگاکانی هەڵبژاردبوو. و باوەڕیان بە هێز ی جەماوەر و ڕێبەری کرێکار بوو . چریکەکانیان بە خەتی دوو و کۆمەڵە و ڕێکخراوەی "پەیکاریان " بە خەتی سێ دەناسی . دوو میتودی و ڕێبازی جیا بوون . رێبەرانی چریکەکان: بیژەن جەزەنی ، مەسعود ئەحمەد زادە ، مەجید ئەحمەد زادە ، بیهروز سلێمانی( کوردو سنەیی بوو ) ،کشتگەر وفەرۆخ نەگەهدار بوون .\nو زۆربەی ڕێبەری چریکەکان لە گەڵ خومینی کەوتن. خەتی یەک شیوعیەکان ( حیزبی توودە) و سەربە ڕووسیا بوون .\nدیبلۆماتیک مەگەزین: ئەم رێخراوە دواتر دەبێتە کۆمەڵەی زەحمەتکێشان، پلەی کاک فوئاد چی بوو لە کۆمەڵەدا؟\nڕەشاد مستەفا سوڵتانی: ڕێکخراوی چریکەکان و کۆمەڵەی زەحمەتکێشان دوو پارتی جیاواز بوون. پارتی کۆمەڵە مەیدانی هەڵسوڕانی بە زۆری کوردستان بوو . و چریکەکان مەیدانی هەڵسوڕانیان بە زۆری ناوچە فارس نشینەکان و ئێران بوو. ڕێکخراوی شۆڕشگیڕی زەحمەتکێشانی کوردستانی ئێران هەمیشە بە کۆمەڵە دەناسرا. پێگەی حیزبایەتی و ڕێبەری کاک فوئاد لەڕێگای دەنگدانەوە دەستەبەر نەدەکرا. تەنیا لە کونفرانسی مەهاباد و کۆبونەوەی سەقز و بۆکان و کونگەرەی یەکەم بەشداری کرد . خاوەن ئیرادەی سیاسی و هزر و بیر و فیکری نوێ و ڕادیکاڵ بوو . بە پێچەوانەی ئەندامانی ناوەندی کۆمەڵە، کاک فوئاد لە هەموو شارەکان دیداریدەکرد و لە نزیکەوە زەرفیەت و پوتانسیل و ئامادەگی جەماوەری تەشخیس دەدا و بە پێی ئەو لێکدانەوانە تاکتیکی گونجاوی دیاری دەکرد. کەسایەتی سیاسی و کۆمەڵایەتی کاک فوئاد " کاریزماێی " و زۆربەی هەرە زۆری کادیرەکان و پێشمەرگەکان و جەماوەری خەڵک ئەویان وەک ڕێبەری یەکەم دەناسی. هەم شارەزای فەن و ئوسلوبی سوخنڕانی بوو و هەم نووسەری سەرکەوتوو بوو . لە کورت ترین کاتدا ، قەناعەتی بە گوێگرەکانی دەهێنا. پلە و جێگای کاک فوئاد لە کۆمەلەدا لە بوارەکانی ستاتوسی سیاسی و ڕاستگۆیی و سەداقەت و لێبڕاوی و هەڵسەنگاندن و لێکدانەوەی دروستی بارو دۆخی بزووتنەوەی کوردستان و ئێران بە شاهیدی مێژوو سەلمابوو.


دووەم پاشایان 14\n<< < دووەم پاشایان 14 > >>\nپاشایەتی ئەمەسیا لە یەهودا\n١ لە ساڵی دووەمی پاشایەتی یەهۆئاشی کوڕی یەهۆئاحازی پاشای ئیسرائیل، ئەمەسیای کوڕی یۆئاش بوو بە پاشای یەهودا. ٢ کاتێک بوو بە پاشا گەنجێکی بیست و پێنج ساڵان بوو، بیست و نۆ ساڵ لە ئۆرشەلیم پاشایەتی کرد. دایکیشی ناوی یەهۆعەدین بوو، خەڵکی ئۆرشەلیم بوو. ٣ ئەوەی لەبەرچاوی یەزدان ڕاست بوو کردی، بەڵام نەک وەکو داودی باپیرە گەورەی، بەڵکو وەک هەموو ئەوەی یۆئاشی باوکی کردی ئەویش کردی. ٤ لەگەڵ ئەوەش نزرگەکانی سەر بەرزایی تێکنەدران، هێشتا گەل لەسەر بەرزاییەکان قوربانییان سەردەبڕی و بخووریان دەسووتاند.\n٥ کاتێک جڵەوی پاشایەتییەکە لە دەستی جێگیر بوو، سزای مردنی بەسەر ئەو کاربەدەستانەدا سەپاند کە پاشای باوکیان کوشتبوو. ٦ بەڵام کوڕی بکوژەکانی نەکوشت، بەگوێرەی ئەوەی لە پەڕتووکی تەوراتی موسادا نووسراوە، کە یەزدان فەرمانی داوە و فەرموویەتی: «باوک لە جیاتی کوڕ ناکوژرێت و کوڕ لە جیاتی باوک ناکوژرێت، هەر یەکێک لەسەر گوناهی خۆی دەکوژرێت.»*\n٧ ئەوە بوو لە دۆڵی خوێ* دە هەزار کەسی لە ئەدۆم کوشت و بە جەنگ سەلەعی گرت و ناوی لێنا یۆقتئێل، هەتا ئەمڕۆش ئەوە ناویەتی.\n٨ پاشان ئەمەسیا نێردراوی ناردە لای یەهۆئاشی کوڕی یەهۆئاحازی کوڕی یێهوی پاشای ئیسرائیل و پێی گوت: «وەرە، با ڕووبەڕوو شەڕ بکەین.»\n٩ یەهۆئاشی پاشای ئیسرائیلیش وەڵامی ئەمەسیای پاشای یەهودای دایەوە و گوتی: «خڕنووکی لوبنانی ناردی بۆ لای دار ئورزی لوبنانی و گوتی: ”کچەکەت بدە بە کوڕەکەم هەتا ببێتە ژنی.“ ئینجا ئاژەڵێکی کێوی لە لوبنان بەسەر خڕنووکەکەدا ڕۆیشت و پانی کردەوە. ١٠ تۆ ئەدۆمت شکاند، ئێستا لەخۆبایی بوویت. بەڕێزبە و لە ماڵی خۆت بمێنەوە! بۆچی بەڵا بەسەر خۆتدا دەهێنیت؟ ئینجا دەکەویت، خۆت و یەهوداش لەگەڵت.»\n١١ بەڵام ئەمەسیا گوێی نەگرت، لەبەر ئەوە یەهۆئاشی پاشای ئیسرائیل هێرشی برد، لەگەڵ ئەمەسیای پاشای یەهودا لە بێت‌شەمەشی یەهودا ڕووبەڕووی یەکتر بوونەوە. ١٢ لە ئەنجامدا یەهودا بەرامبەر بە ئیسرائیل تێکشکان، هەرکەسە و بەرەو ماڵەکەی خۆی هەڵات. ١٣ ئەمەسیای پاشای یەهودا، کوڕی یۆئاشی کوڕی ئەحەزیا، لەلایەن یەهۆئاشی پاشای ئیسرائیلەوە لە بێت‌شەمەش بە دیل گیرا. پاشان یەهۆئاش چوو بۆ ئۆرشەلیم و شوورای ئۆرشەلیمی لە دەروازەی ئەفرایمەوە هەتا دەروازەی گۆشەکە وێران کرد، کە چوار سەد باڵ* بوو. ١٤ هەموو زێڕ و زیو و قاپوقاچاغەکانی ناو پەرستگای یەزدان و ناو گەنجینەکانی کۆشکی پاشای برد، هەروەها چەندین بارمتەی گرت و گەڕایەوە سامیرە.\n١٥ ڕووداوەکانی دیکەی پاشایەتی یەهۆئاش، ئەوەی کردی و پاڵەوانییەکەی کە نواندی، چۆن لە دژی ئەمەسیای پاشای یەهودا جەنگا، لە پەڕتووکی کاروباری ڕۆژانەی پاشاکانی ئیسرائیل تۆمار کراون.\n١٦ یەهۆئاش لەگەڵ باوباپیرانی سەری نایەوە و لە سامیرە لەگەڵ پاشاکانی ئیسرائیلدا نێژرا. ئیتر یارۆڤعامی کوڕی لەدوای خۆی بوو بە پاشا.\n١٧ ئەمەسیای کوڕی یۆئاشی پاشای یەهوداش لەدوای مردنی یەهۆئاشی کوڕی یەهۆئاحازی پاشای ئیسرائیل، پازدە ساڵ ژیا. ١٨ ڕووداوەکانی دیکەی پاشایەتی ئەمەسیا لە پەڕتووکی کاروباری ڕۆژانەی پاشاکانی یەهودا تۆمار کراون.\n١٩ لە ئۆرشەلیم پیلانیان لە دژی گێڕا و هەڵات بۆ لاخیش، ئینجا چەند پیاوێکیان بەدوایدا ناردە شاری لاخیش و لەوێ کوشتیان. ٢٠ بە ئەسپ هێنرایەوە ئۆرشەلیم و لەوێ لە شاری داود لەگەڵ باوباپیرانی نێژرا.\n٢١ پاشان هەموو گەلی یەهودا عەزەریای* گەنجی شازدە ساڵانیان برد و لە جێی ئەمەسیای باوکی کردیانە پاشا. ٢٢ ئەو بەندەری ئێلەتی بنیاد ناوە و گەڕاندییەوە سەر یەهودا، پاش ئەوەی ئەمەسیا لەگەڵ باوباپیرانی سەری نایەوە.\nپاشایەتی یارۆڤعامی دووەم\n٢٣ لە ساڵی پازدەیەمینی پاشایەتی ئەمەسیای کوڕی یۆئاشی پاشای یەهودا، یارۆڤعامی کوڕی یەهۆئاشی پاشای ئیسرائیل ماوەی چل و یەک ساڵ لە سامیرە پاشایەتی کرد. ٢٤ لەبەرچاوی یەزدان خراپەکاری کرد، لە هیچ یەکێک لە گوناهەکانی یارۆڤعامی کوڕی نەڤات لای نەدا، کە بەهۆیەوە وای کردبوو ئیسرائیل گوناه بکات. ٢٥ ئەو بوو کە سنوورەکانی ئیسرائیلی گەڕاندەوە، لە دەروازەی حەماتەوە هەتا دەریای مردوو، بەپێی فەرمایشتی یەزدان کە لە ڕێگەی بەندەکەیەوە، لە ڕێگەی یونسی کوڕی ئەمیتەیەوە فەرمووبووی، ئەو پێغەمبەرەی خەڵکی گەت حێفەر بوو.\n٢٦ یەزدان زەلیلی تاڵی کۆیلە و ئازادی ئیسرائیلی بینی، کەس نییە یارمەتی ئیسرائیل بدات. ٢٧ یەزدانیش نەیفەرمووبوو کە ناوی ئیسرائیل لەژێر ئاسماندا دەسڕێتەوە، جا بە دەستی یارۆڤعامی کوڕی یەهۆئاش ڕزگاری کردن.\n٢٨ ڕووداوەکانی دیکەی پاشایەتی یارۆڤعام و هەموو ئەوەی کردی و پاڵەوانییەکەی، چۆن جەنگا و چۆن دیمەشق و حەماتی گەڕاندەوە سەر ئیسرائیل، لە پەڕتووکی کاروباری ڕۆژانەی پاشاکانی ئیسرائیل تۆمار کراون.\n٢٩ یارۆڤعام لەگەڵ باوباپیرانی، لەگەڵ پاشاکانی ئیسرائیل سەری نایەوە. ئیتر زەکەریای کوڕی لەدوای خۆی بوو بە پاشا.\nبە هاوکاری بیبلیکا


له سێوه‌كه‌ی ئاده‌مه‌وە بۆ سێوه‌كه‌ی كاك مه‌سعود\n25/09/2020 | 536 جار خوێندراوەتەوە\nیه‌كه‌م هه‌ڵه‌ی مرۆڤ پێش دابه‌زینی بۆ سه‌ر زه‌وی، له پاككردنی سێوێكه‌وه روویدا. پاش ئه‌وه، سێو جارێكی تر له‌سه‌رده‌ستی نیوتن هاته‌وه ناو مێژوو. كه نیوتن هێزی كێشكردنی زه‌وی پێ دۆزییه‌وه.\nسێو له لۆگۆی كۆمپانیای ئه‌پڵ یشدا هه‌یه. كه ستی جوبز له‌به‌ر هه‌ژاریی خێزانه‌كه‌ی نه‌یده‌توانی هه‌موو رۆژێك سێوێك بخوات، و هه‌ر رۆژه‌ی گازێكی لێ ده‌گرت و له جانتاكه‌ی قوتابخانه دا ده‌یبرد و ده‌یهێنا. دوا سێویش، سێوه‌كه‌ی مه‌سعود بارزانی-یه. كه له نێوان كۆمه‌ڵێك هانده‌ری ریفراندۆم دا دانیشتووه و سێو پاك ده‌كات.\nدوای شكستی راپرسی، كه ئیتر هیچ ده‌نگی سه‌ربه‌خۆیی نه‌ما و ته‌نانه‌ت سه‌ركردایه‌تی باڵای پارتی له‌وه‌ش هه‌ڵگه‌ڕانه‌وه كه راپرسی بۆ سه‌ربه‌خۆیی بووبێت، هه‌ڵپه‌یان كرد بۆ به‌ده‌ستهێنانی پۆسته باڵاكانی ئه‌و عێراقه‌ی ده‌یانویست لێی بێ به‌ری بن.\nئه‌مڕۆ سێ ساڵ به‌سه‌ر ئه‌و رۆژانه تێ په‌ڕده‌بێت. ریفراندۆم شكستی هێنا چونكه له بنه‌ڕه‌تدا بۆ سه‌ربه‌خۆیی دانه‌ڕێژرابوو. له كۆتاییش دا ئه‌وه‌ی بۆ گه‌له‌كه‌مان مایه‌وه، هیچ نه‌بوو جگه له سێوێكی پاك نه‌كراوی و نه‌خوراو كه هێشتا هه‌ر به ده‌ست بارزانییه‌وه‌یه و نه خۆی ده‌یخوات و نه قاشی ده‌كات و نه ده‌یكات به دیاری بۆ كه‌س و نه ده‌یخاته‌وه جێگه‌ی خۆی. گه‌وره‌ترین دۆڕاوی ئه‌م سێوه‌ی بارزانییش گه‌لی به‌شخوراوی كوردستانن.


چوار شەممە, 20. 1. 2016\tحوسێن نازدار\nلە سەدەی بیستەمدا جووڵانەوەكانی نەتەوەی كورد تووشی هەوراز‌و نشێوی زۆر بوون‌و چەندین ڕاپەڕین‌و بزووتنەوەی گەورەو بچووك، بۆ وەدیهێنان‌و دەستەبەر كردنی مافە رەواكانی نەتەوەی كورد لە ناوچەكانی كوردستان سەریان هەڵداوە، بەڵام لە چوارچێوەی ناوچەیەكی دیاری كراو‌و بەر تەسك نەهاتوونەتە دەرێ‌و ئامانجەكانیان زۆر پێشكەوتوو سەركەوتوو نەبوون.\nلەو سەردەمەدا كە بە هۆی شەڕی دووهەمی جیهانییەوە ئەمریكا‌و بریتانیا لە باشوور‌و یەكیەتی سۆڤیەت لە باكووری ئێران جێگیر بوون، رێژیمی پاشایەتی ئێران دەسەڵاتێكی ئەوتۆی لە بەشێك لە ناوچەكانی ئێران‌و كوردستان دا نەمابوو، یا زۆر كز‌و لاواز بوو. باروودۆخی رۆژهەلاتی كوردستان ئامادە بوو بۆ ئەوەی كە گەلی كورد دەسەڵاتی سیاسی بە دەستەوە بگرێ. لە 25ی گەلاوێژی ساڵی 1321 (16 ئووتی 1942) چەند رووناكبیرێكی كوردستان، لە شاری مەهاباد"كۆمەڵەی ژیانەوەی كورد" (كۆمەڵەی ژ- ك )یان پێكهێنا. كۆمەڵەی ژ- ك رێكخراوێكی داخراو‌و نهێنی بووو وەڵامدەری وەزعی تازەی كوردستان نەبوو. هەربۆیە وەك پێویستییەكی سیاسی‌و بە گوێرەی باروودۆخی نوێی رۆژهەلاتی كوردستان لە رۆژی 25ی گەلاوێژی 1324ی هەتاوی (بەرامبەر بە 16 ئووتی 1945 زایینی) لەسەر بناغەی كۆمەڵەی ژ- ك حیزبی دیمۆكراتی كوردستان لە شاری مەهاباد دامەزرا‌و بەرنامەكانی خۆی بڵاو كردنەوە.\nلەو كاتەدا حیزبی دێموكراتی كوردستان وەك حیزبێكی سیاسی‌و نوێ‌و دیمۆكرات‌و پێشڕەو، بە سیاسەتێكی دروست‌و ئوسوولی‌و واقعبینانە، بە كەڵك وەرگرتن لە ئەزموونی مێژووی خەباتی گەلی كورد، بە بڵاو كردنەوەی بەرنامەیەكی هەشت بەندی كە زۆربەی داخوازییەكانی نەتەوەی كوردی لە خۆ گرتبوو، بە خەبات‌و تێكوشانی شۆڕشگێڕانە، لە ماوەیەكی كەم (160 رۆژ)دا توانی هەستی نەتەوایەتی‌و بیر‌و باوەڕی دیمۆكراتی لە كوردستان دا بڵاو بكاتەوە‌و لەو بەشەی كوردستان، بە تایبەت ناوچەی موكریان دا، زەمینەی دامەزران‌و راگەیاندنی كۆماری كورستان پێك بێنێ.\nكۆماری كوردستان بە بەراورد لەگەڵ جووڵانەوەكانی رابردوو جیاوازی بەرچاوی هەبوو. خاوەنی بەرنامەیەكی رێك‌و پێك‌و ئامانجی نەتەوایەتی‌و دیمۆكراتی مودێڕن بوو. زمانی كوردی كرا بە زمانی فەرمی‌و سوپای میللی لە ژێر ناوی هێزی پێشمەرگەدا پێكهات‌و قوتابخانەی كوردی دامەزرا‌و چەند رۆژنامە‌و گۆڤاری كوردی چاپ‌و بڵاو كرانەوە. بۆ یەكەم جار یەكیەتییەكانی لاوان‌و ژنان دامەزران‌و بە گشتی خزمەتێكی زۆر بە فەرهەنگ‌و كولتووری كوردی كرا.\nخاڵێكی بەهێزی دیكەی كۆماری كوردستان، ئەوە بوو كە بۆ هەموو نەتەوەی كورد جێگای هیوا‌و ئاوات بوو، هەر بۆیەش بارزانیەكان بەڕێبەری خوالێخۆشبوو مستەفا بارزانی‌و زۆر كوردی دیكەی باشووری كوردستان لە كاروباری كۆماری كوردستان دا چالاكانە‌و بەرپرسانە بەشدار بوون، زۆر نوێنەری كورد لە توركیە‌و سووریە‌و تەنانەت لە دەرەوەی كوردستان، لە ئوروپا‌و ئەمریكاوە سەردانی كۆماری كوردستانیان دەكرد‌و بە چاوی هیوا‌و تاسە‌و ئارەزوو دەیانڕوانییە یەكەم حکومەتی مۆدێڕنی كوردی.\nبەداخەوە كۆماری كوردستان زۆر نەژیا تا لە خزمەت كردن بە گەلی كورد بەردەوام بێ، بەڵام لەو ماوە كورتەش دا بەقەد دەیان ساڵ خزمەتی بە زمان‌و فەرهەنگ‌و كولتووری كوردی كردوە. ماوەی 11 مانگ بۆ ئیدارە كردن‌و دابەزاندنی پلان‌و بەرنامە، ماوەیەكی زۆر كەم بوو، بەڵام گەلی كورد سەرەڕای نەبوونی ئەزموونی حكومەتداری‌و ئیمكانات‌و هەروەها گەمارۆی دوژمن، دەری خست، شیاوی ئەوەیە كە مافی چارەنووسی خۆی بەدەستەوە بگرێ‌و خۆی ئیدارە بكا.\nبەداخەوە ئەو حكوومەتە ساوایە دوای 11 مانگ كەوتە بەر پەلاماری هێرشی دڕندانەی ئەرتەشی رێژیمی پەهلەوی‌و رووخا. رێبەرانی كۆمار بەشێكی زۆریان گیران‌و پاش دادگایی كردنێكی كورتی نیزامی لە سێدارە دران. پێشەوا قازی مەحەممەد‌و سەدری قازی‌و سەیفی قازی لە رۆژی 10ی خاكەلێوەی ساڵی 1326ی هەتاوی لە مەیدانی چوارچرای مەهاباد لە سێدارە دران.\nئێستا كە حەفتا ساڵ بە سەر دامەزرانی ئەو كۆمارەدا تێدەپەرێ، نەتەوەی كورد لە هەر چوار پارچەی كوردستان، رۆژی 2ی رێبەندان بە رۆژێكی نەتەوەیی‌و كۆماری كوردستانیش بە یەكەم حکومەتی مودێرنی كوردی دەزانن‌و هەموو ساڵێك لە رۆژی دامەزرانیدا رێزی لێدەگرن. تا ئێستاش بەشێكی هەرەزۆری ئامانجەكانی كۆماری كوردستان، ویست‌و داخوازی نەتەوەی كوردن‌و ئەم كۆمارە هەمیشە وەك ئەستێرەیەكی پرشنگدار لە ئاسمانی كوردایەتیدا دەدرەوشێتەوە.


سەرەتا»جۆراوجۆر»خۆپاراستن»كورتەیەك لەسەر كەلێنەكانی وۆردپرێس – WordPress Vulnerabilities\nلەلایەن halkawt mahdi لە 16/02/2017 0 Comments\nوۆردپرێس ( WordPress ) یەكێكە لە CMS ە بەناوبانگەكان لەسەر وێب، وە ئێستا 26.5% ی وێبسایتەكان پێك دەهێنێت. دوای ئەوەی سەركەوتنێكی باشی بە دەست هێنا لە بواری بەكاربردن و ماركێتینگ . بەلام چەندین مەترسی سەریان هەڵدا كاتێك ئەو هێرشانەی بۆ سەر ئەو هەڵانە كە دۆزرانەوە كران.\nكەلێنەكان لە پاراستنی وۆردپرێسدا\nئەم مەترسیانە لە كوێوە هاتوون وە كەی ؟ بۆ وەلامی ئەم پرسیارە ، ئێمە داتامانی WP Scan ، كە سكانەرێكی وۆردپرێسە ، دەكەین ، كە ئاماژەی بە 4618 كەلێنی پراستن كردووە ، كە دەتوانرێت بقۆزرێتەوە بۆ هاككردنی وۆێبسایتەكەت. وە 2,355 كەلێن و هەڵەش ریپۆرتكراوە تا ئێستا. 52% كەلێنەكان كە ریپۆرتكراون ، هۆكراەكەی ئەو پێوەكراو( Plugin ) انەن كە بەكاربراون، كە ئەمەش خۆی لە چەندین هۆكاری تر ئەبینێتەوە كە لە بابەتی تری هاوشێوە باسی دەكەم. وە 37% كەلێنەكان لە خودی سكرپیتەكەدایە . وە 11% كەلێنەكان لە روكار( Theme ) ەكان دا دۆزراوەتەوە. وە ئەم پێوانانەش لە یەن Wordfence ەوە پشتراست كراوەتەوە كە ئەوان پێیان وایە 55.9% كەلێنەكانی پاراستن لە پێوەكراو ( Plugin ) ەكانەوە دێن.\nسەرچاوە :WP Scan Vulnerabilities by Component\nجۆرەكانی ئەو كەلێنانە چین كە دەتوانرێت بقۆزرێتەوە بۆ هاككردنی وێبسایتەكەت ؟\nبە گەرانەوە بۆ WP Scan ، ٣٩٪ ی هەڵەكانی وۆردپرێس ( XSS ) ە ، كە كورت كراوەی ( Cross-Site Scripting )\nوە دەتوانیت لە خوارەوە لیستی ئەو هەڵانەی كە دۆزراونەتەوە و پۆلێنكراون ببینیت.\nوە ئەوەی خوارەوە گرنگترین وەشانەكانی وۆردپرێس لەگەڵ گرنگترین كەلێنەكان.\nسەرچاوە : WP Scan WordPress Versions with Vulnerabilities\nهەروەك دەبینین كە وەشانەكانی 3.8.1 و 3.7.1 زۆرترین كێشەی پاراستنیان هەیە.\nوە لە خوارەوەش دەتوانیت ئەو مالپەرانە ببینیت كە لە لوتكەن بۆ تۆماركردنی هەڵە و كەلێنەكانی وۆردپرێس\nWP Security Bloggers – An aggregate feed of over 15 security sources\nWP Scan Vulnerability Database\nSucuri WordPress Security Blog\nوە لە كۆتاییدا دەمەوێت ئەوە بخەمە روو، راستە وۆردپرێس كە چەندین هەلەی گەورەی هەیە ، كە تا ئێستاش هەندێكیان چارەسەر نەكراون ،بەلام یەكێكە لە هەرە بەهێزترین ئەو سكریپتانەی كە سەرچاوە كراوە ( Open Source ) ە. چەندین مالپەری بەهێز و بەناوبانگ ئێستا وۆردپرێس بەكاردەبەن. دەتوانیت لە مالپەری فەرمی سكریپتەكە بەشی VIP ببینیت كە كێ كار بە وۆردپرێس دەكات. وە بۆچوونی خۆم پێم واییە لە رۆژگاری ئەمرۆ پێویست بەوە نەماوە كە دانیشیت بە مانگ بیرۆكە دابرێژیت و CMS ی تایبەت بە خۆت بنیات بنێیت ، چونكە كاتێكی زۆر دەكوژێت ، وە هەلەی گەورەشی تێ دەكەوێت كە زۆرێك لە وێب دیزاینەر و پرۆگرامەرەكانم بینیوە توانای چاككردنیان نەبووە. بەلام دەتوانیت لە مالپەری فەرمی ئەوە ببینیت كە چەندین وێب دیزانەر و دیڤیلۆپەر ، هەوڵی بەرەو پێشبردنی وۆردپرێس دەدەن. بۆیە پێم وایە لە داهاتوو زۆر بەربلاوتریش دەبێت.\nبابەتەكانی پێشووترئه‌پڵ ئه‌یه‌وێت کارگایه‌کی چینی بکاته دروستکه‌ری شاشه‌ی به‌رهه‌مه‌کانی داهاتووی\nبابەتی دواتر به‌كارهێنانى فلته‌ر له مایكرۆسۆفت ئه‌كسس\nوانەی دووەم چۆنیەتی ڕێکخستنی جەستەمان بە ئەپڵیکەیشنی Pixart بە شێوەی SIX PACK\nلەلایەن Ehsan Faramarz 27/04/2018\nوانەی دووەم چۆنیەتی دەستکاریکردنی وێنە بە ئەپڵیکەیشنی Pixart. لەم وانەیەدا باس لە ڕێکخستنی جەستەمان ئەکەین…\nسڵاوتان لێبێت خۆشه‌ویستان، باسێك له‌سه‌ر بۆچی هاردی كۆمپیوته‌ره‌كانمان زوو پڕ ده‌بێته‌وه؟ داتاكانی كۆمپیوته‌ر له‌سه‌ر هارددێسك…\nوەتسئاپ لە چەند وڵاتێک بۆ کەسانی تەمەن خوار ١٦ ساڵ قەدەغە کرا\nلەلایەن Othman Ahmed 25/04/2018\nخزمەتگوزاری پەیوەندی و نامەناردنی وەتسئاپ بڕیاری دا بە قەدەغەکردنی خزمەتگوزارییەکە بۆ کەسانی خوار تەمەن ١٦…


زێنەدین زێدانی راهێنەری فڕەنسی دوای وازهێنانی ئەركی راهێنەرایەتی یانەی ریال مەدریدی ئیسپانی، خەریكی گەشتكردن و بەدەستهێنانی ئارەزووەكانییەتی لەگەڵ خێزانەكەی.\nزێدان كۆتای مانگی رابردوو دوای بردنەوەی سێیەم ناسناوی خولی پاڵەوانانی ئەوروپا بەفەرمی دەستبەرداربوونی ئەركی راهێنەرایەتی یانەی ریال مەدریدی راگەیاند.\nلەو كاتەوە زێدان كەمتر لە دەزگاكانی راگەیاندن بینراوە و پێدەچێ لەگەڵ ئەندامانی خێزانەكەی خەریكی بەسەربردنی كات بن بۆ قەرەبووكردنەوەی ئەو چەند ساڵەی رابردوو كە بەهۆی كاری راهێنەرایەتی لێیان دووركەوتبێتەوە.\nدوێنێ یەكشەم دوایین جار بوو كە تێیدا زێدان و خێزانەكەی بینران ئەویش لە یاریی كۆتای پاڵەوانیەتیی تێنسی رۆلان گارۆس بوو كە تێیدا رافایێل نادالی تێنسكاری ئیسپانی جامی پاڵەوانیەتییەكەی بەدەستهێنا دوای بردنەوەی لە تێنسكاری نەمسایی دۆمینیك تیم.\nنادال كە خاوەن ریزبەندی یەكەمی تێنسكارانی جیهانە ژمارەی سەركەوتنەكانی لە پاڵەوانیەتیی رۆلان گارۆس كرد بە 86 سەركەوتن بەرامبەر تەنیا 2 شكست و ژمارەی ناسناوەكانی چوار پاڵەوانیەتییە گەورەكەی جیهان كرد بە 17 ناسناو.


Thursday, 12.02.2021, 19:54\nچەند مانگێک بەر لە ئێستا، لە نیسکەشووشەی کامێرای یەکێ لەو پەیجە ئەلکترۆنیانەوە، چاوپێکەوتنی پیاوێکی خەڵکی هەڵەبجەی شەهیدی بە تەمەنم بەرچاوکەوت.\nدادەی پەیامنێر پرسیاری هیوای مامە حاجی کرد، بەوەی گوزەرانی خەڵک لە سایەی ئەم دەسەڵاتە چاک ئەبێت یاخود نا؟\nمامەی ئەختیاریش وتی: نایبڕی، ئەگەر نایبڕی با پێت بڵێم: کێ چاکی بکات فڵانە کەس!؟\nهەر خۆشی بە دەم دەست بادان و سەر لەقانەوە گووتی: تڕحێوووو. ئیتر نازانم شەرم لە هەڵەبجە، تەمەنی مامە یاخود دەست نەگەیشتنی کاکی تڕحێو بوو بە مامەحاجی، تا ڤیدیۆی (وامزانی ڕادیۆیە)ی پێ تۆمار نەکرد لە تەلەفزیۆنی وانێک!؟\nلە سەروبەندی خۆپیشاندانی خوێندکارانیشدا، خوێندکارێکی خەڵکی گۆپتەپەی شەهید لە بەردەم زانکۆی سلێمانیدا بە دادەیەکی دیکەی وت نایبڕی، لایڤە، ئەگەر لایڤە قسە ئەکەم، ئەزانی پەیامم چیە بۆ ئەم حکومەتە!؟ میلی هێنایەوە و دەستی گرت بە دەمییەوە و بە جڕڕڕتێك پەیامی خۆی نارد.\nبەڵام هەر زوو دەستیان پێی گەیشت. زانکۆ لای خۆیەوە بڕیاری فەسڵ کردنی دا. حکومەتیش ناوی بە زاڵگەکاندا بڵاوکردەوە وەکو تۆمەتبار. دەرگای بەشی ناوخۆییشیان ئەو شەوە لە سەر داخست. لە سۆشیال میدیاش کەوتە بەر هێرشێکی ناڕەوا. هەموو ئەمانەشی بە گەیشتنە بەردەمی سەرۆك بۆ ڕاستکرایەوە. ئیتر نەمانزانی جڕت لە کوێی سزاکانی زانکۆ بۆ دەرکردنی خوێندکار جێی بۆتەوە؟ وە نەشمانزانێ لە کوێی سزا مەدەنییەکان سزایەک بۆ جڕت لێدان دیاری کراوە؟\nئەوەی گرنگە بزانرێ ئەوەیە کە پەیوندییەکی کارلێکی هەیە لە نێوان حکومەت و چینەکانی جەماوەر. کاتێک حکومەت دوا ئەکەوێت لە بەجێهێنانی ئەرکەکانی سەر شانی بەرانبەر بە جەماوەر. ئەوا جەماوەر بە چەند ڕێگەیەك پەیامەکانی خۆی ئەنێرێ. داواکاری، ڕەخنەگرتن، خۆپیشاندانی جەماوەری و بایکۆت کردن. بەڵام لە دوای ٣٠ ساڵ پەیڕەوکردنی هەموو ئەمانە حکومەت بە ئاستەم گوێی نەبزوێ و خۆی تێک نەدات، ئیتر سەرەی تڕحێوووو و جڕڕڕتیش دێت.\nمن نازانم حکومەت بۆ بەم جۆرە پەیامانە قەڵس ئەبێت؟ لە کاتێکدا ئەگەر ئەم دوو پەیامە لە ڕووی زمانەوانییەوە شیبکەیتەوە، ڕۆژانە لە فۆڕمی دەربڕینی دیکەدا دەوترێ و حکومەت بە خەیاڵیشیدا نایەت.\nتڕحێوووو ڕێک بەو واتای ئەوە دێت کە بڵێی (ئاش لە خەیاڵێک و ئاشەوان لە خەیاڵێک، بەتەمای چاکسازی مەبن، ئەم حکومەتە هیچ ناکات...هتد)\nجڕڕڕتیش واتا (تڕحێوێکی کەمێک توندتر، یان کەمێک نائەفەنی تر یان بڕۆ بۆ حەلاوی باس بکە، گەندەڵ و چاکسازی کوجا مەرحەبا).\nفە لەبەر ئەوەی مادەیەکی یاسایی نیە سزا بۆ جڕت و تڕحێو دابنێ. پێشنیاری پڕۆژەیاسایەک ئەکەم بەناوی یاسای سزادانی جڕت و تڕحێو، تا پارلەمانە بێ ئیشەکەمان شتێکیان هەبێ پێوەی خەریک بن. بەم جۆرەش ئەم دوو وشەیەش ئەچنە خانەی قەدەغەکراوەکان و تەنها لە شوێنە تەنگەبەرەکاندا لێدەدرێن. بەڵام با حکومەت بەرچاو ڕوونیش بێت، ئەگەر جڕت کێشان و وتنی تڕحێو یاساغ بکەن، ئەوە ئەبێت پێشبینی ئەوە بکەن کە بۆ گەیاندنی پەیامەکان لەمە بە دوا، وەکو ئاکتیڤیستە ڕۆژئاواییەکانی ژینگە پارێزی، ئەبێ خۆمان ڕووت بکەینەوە و لە سەر سنگ و شوێنی کەی لەشمان لە جێی ئەوەی بنووسین ژینگە بپارێزن، بنووسین چاکسازی بکەن، جا ئەوسا هەیهوو هەیهوو بۆ یاسایەکی دیکەش.


ئەمینداری ناتۆ: ژمارەیەک ئەفسەری تورک داوای مافی پەنابەریان لە وڵاتانی ئەندامی هاوپه‌یمانێتێه‌كه کردووە\nئەمینداری گشتی هاوپەیمانی باکووری ئەتڵەسی (ناتۆ) رایگەیاند، ژمارەیەک ئەفسەری تورکیا کە لە هاوپه‌یمانێتێه‌كه کاردەکەن داوای مافی پەنابەریان لەو وڵاتانە کردووە کە کاری تێدا دەکەن.\nينس ستولتنبرگ لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا لە برۆکسل رایگەیاندووە کە "ژمارەیەک ئەفسەری تورکیا کە لە فەرماندەیی ناتۆ کاردەکەن، داوای مافی پەنابەرێتیان لە وڵاتانی ئەندامی ناتۆ کردووە کە کاری تێدا دەکەن".\nراشیگەیاندووە کە رۆژی یەکشەممەی داهاتوو بۆ جاری دووەم سەردانی تورکیا دەکاتەوە بەمەبەستی دڵنیاکردنەوەی ئەو وڵاتە کە ناتۆ پشتیوانیان دەکات لە دوای هەوڵی کۆدەتاکەی مانگی تەمموزی رابردوو.\nئەمینداری ناتۆ ئاماژەی بەوەشکردووە کە سەرجەم ئەو وڵاتانەی ئەفسەرە تورکەکانی داوای مافی پەنابەرێتیان لێیکردووە داوای ئەو ئەفسەرانە هەڵدەسەنگێن و دواتر بڕیار دەدەن. بەبێ ئەوەی ناوی ئەو وڵاتانە ئاشکرابکات.\nپێشتریش یۆنان رایگەیاندبوو کە هەشت ئەفسەری تورکیا بۆ شاری ئەلکساندروبولیس هەڵهاتوون لە دوای هەوڵی کۆدەتاکە و داوای مافی پەنابەرێتیان لەو وڵاتە کردووە.\nدەسەڵاتدارانی تورکیا دوای هەوڵی کۆدەتاکەی 15ی تەمموزی 2016 هەڵمەتێکی بەرفراوانیان بۆ دەستگیرکردنی ئەندام و لایەنگرانی بزووتنەوەی خزمەتی سەر بە فەتحوڵڵا گوڵەن دەستپێکرد و ژمارەیەک زۆر لە ئەفسەران و کارمەندی هێزە ئەمنییەکانی دەستگیرکرد.\nخوێندنەوە 493 جار\nخوێندنەوە کد خبر: 763\nزیاتر لەم بەشە: « خۆپـیشاندانی ناڕه‌زایی له دژی دۆناڵد تره‌مپ بۆ ڕۆژی دووه‌م به‌رده‌وامه\tتره‌مپ كاندیدی پۆسته‌كانی به‌ڕێوه‌به‌ری سی ئای ئه‌ی و داواكاری گشتی ئه‌مریكای دیاریكرد »


پێکهێنانی کۆبوونەوەیەکی نێونەتەوەیی لە سەر ئێران 12 / 1 / 2019\nڕۆژی ١١ی ژانویە مایک پمپئۆ وەزیری دەرەوەی ئەمریکا لە چاوپێکەوتنێکدا لە گەڵ کاناڵی تەلەڤزیۆنی فاکس نیوز ڕایگەیاند کە وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا بەنیازە مانگی داهاتوو کۆبوونەوەیەکی نێونەتەوەیی لە سەر ڕٶژهەڵاتی نێوەڕاست لە پێوەندیی لە گەڵ ئێران پێک بێنێ.\nناوبراو ڕایگەیاند کە ئەو کۆبوونەوەیە بە بەشداریی نوێنەرانی وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاست، ئاسیا، ئورووپا و ئەفریقا لە ڕۆژانی ٢٤ و ٢٥ ی ڕێبەندانی ئەمساڵ لە " لەهێستان"بەڕێوە دەچێ.\nناوبراو گوتی وتووێژەکان لە سەر سەقامگیریی ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاست، ئاشتی، ئازادی و ئەمنییەت دەبن لە ناوچەکەدا و لەوێدا دڵنیایی دەدرێ کە ڕێژیمی کۆماری ئیسلامیی ئێران نەتوانێ ببێتە خاوەن دەسەڵاتێکی تێکدەرانە لە ناوچەکەدا.\n"پۆمپئۆ" پێش سەفەرەکەی بۆ ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاست ڕایگەیاند کە ئامانجی ئەو سەفەرەی بۆ هەوڵی دیپڵۆماسی و هەنگاوی بازرگانییە بۆ زیاد کردنی گوشارەکان بۆ سەر ئێران.\nناوبراو پێشتر لە وتووێژێکدا لە زانستگەی قاهیرە گوتی، ئێستا جیهان لە گەڵ لایەنە مەترسیدارەکانی کۆماری ئیسلامی و، پێویستی بەرەنگاربوونەوەی ئەو ڕێژیمە بەرەوڕوویە. وڵاتانی جیهان بە شێوەیەکی بێ‌وێنە لە گەڵ هەوڵەکانی ئێران بەرەوڕوو بوونەوە و، خەریکە کڕینی نەوت لەو وڵاتە دەگەیەننە خاڵی سیفر و پێش لە دەور لێدانەوەی گەمارۆکان لە لایەن ئێرانەوە دەگرن.\nلە ئورووپا لە گەڵ تێرۆریزم بەربەرەکانی دەکەن و سیستەمی گەندەڵی بانکیی ئێران تاک و تەریک دەخەنەوە و جیهان خەریکە باشتر لە مەترسیی هەمەلایەنە و هەڕەشەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران تێدەگەن.


کۆرۆنا و جیابوونەوە - قەڵەم\nتاریخ ایجاد در پنج شنبه, 29 اسفند 1398 17:21\nئەگەر کۆرۆنا خۆی ریسکێکی گەورەیە لەسەر ژیانی ئینسانەکان، ئەوا ریسکە لاوەکییەکانی دیکە کە بەهۆی کاریگەرییەکانی ئەوەوە بەرۆکی بە ئینسان گرتووە، زەربەیەکی دیکە لە ئینسانەکان دەدات کە دەکرێ لە دوای سڕبوون و مردنی ڤایرۆسی کۆرۆنادا، ڤایرۆسی نەگوونجان لە نێوان ئینسانەکاندا ئەکتیڤ تر بکاتەوە.\nقەدەغەکردنی هاتووچۆ و درێژکردنەوەی بەردەوامبوونی مانەوەی هاولاتییان لە مالەکانیاندا وەک یەکێک لە ستراتیژییەکانی کەمکردنەوەی ڕێژەی تووشبوون بە کۆرۆنا لەبەرچاودەگیرێت. لەم ڕیگایەوە، مەترسی بلاوبوونەوەی ڤایرۆسەکە سنووردارتر دەکریت بەوەی کە فرسەتی بەریەککەکوتنی ئینسانەکان لە فەزای گشتی کۆمەلگادا کەمتردەبێتەوە.\nبەڵام هاوکاتیش دەرفەتی پێکەوەبوونی زیاتری ئینسانەکان لە فەزای شەخسی و تایبەتیدا، لە ماڵدا زیاتر دەبێت.\nهاوکیشەیەکی ماتماتیکی سادە دەکرێ باشتر ئەم وێنەیە بخاتە بەرچاو.\nئەگەر پیاو کرێکاری ماڵ بێت، ئەوا لە بیستوچوار سەعاتی شەو ورۆژێکدا، ١٠ تا ١٢ کاتژمێر لە کارە و سەعەتەکانی دیکەیشی لە ماڵدایە. بەوەی کە پیاوی کۆمەلگای کوردی بە جیا لە سەعەتکار دەکرێ چەندەها سەعاتی دیکە لەدەرەوە بێت، دەرفەتی بینینی منداڵ و خێزان، تا دێت کەمتر دەبێتەوە.\nشەقی کۆرۆنا بۆ ئەوەی کە ئینسان یەکتری تووشنەکات و لەماڵەوە بێت، ئەم هاوکیشە ماتماتیکییەی سەرەوە هەڵدەگێڕێتەوە و پیاو ناچاردەکا لە جیاتی ١٠ سەعات لەماڵەوەبوون، ٢٤ سەعات لە ماڵدا بگوزەرێنێ.\nبەمەش فرسەتی بینینی هاوسەر و منداڵ لە چەند سەعاتێکی کەمەوە دەبێتە چەند بەرانبەر.\nئەم هاوکیشەیەش بۆ ژنی ماڵ، بەهەمان شێوە ئاڵوگۆڕی بەسەردا دێت و لە جیاتی ئەوەی ماوەیەکی کەمتر هاوسەری ببینێ، ناچارە هاوسەری خۆی وەک "مووی لووت" لە بیست وچوار سەعاتدا لەبەرچاودا بێت.\nنیشاندانی ئەم وێنەیە بەمجۆرە، بە مانای ئەوە نییە کە ژنانی کورد کارناکەن و کۆمەلگای کوردی لەمرۆدا ئاڵوگۆڕێکی بەسەردا نەهاتووە. بەڵکو لە چوارچێوەیەکی گشتی و بنەرەتیدا هێشتاش کۆمەلگای کوردی ملکەچی ئەم جۆرە لەکاردابەشکردنی دەرەوە و ماڵە.\nبۆیە ستراکچەری ئەم پێکەوەژیانییەی خێزان ڕووبەرووی کۆمەلێک چاڵێنجی تازەدەبێتەوە کە لەشەقەکانی کۆرۆنا بێئازار و دەردیسەری تر نییە. بە تایبەت لە کاریگەریدانان لەسەر ئەوەی کە چ فشارێک لەسەر پەیوەندییەکە دادەنێت.\nبەڵام ئەگەر ئەم سترەکچەرە پاتریارکییەش کە من ئاماژەم پێدا لەبەرچاونەگرین و تەنها سەعاتەکانی پێکەوەبوونی ئینسانەکان زیاتر بکەین لە ژێر هەلومەرجێکی نۆرماڵ و نا نۆرماڵدا، ئەوا کۆمەڵێک ریسک ناخۆویستانە دێنەپیش کەدەکرێ کاریگەری سەیر لەسەر پەیوەندییەکە دابنێ. لێرەوەیە کە من دەمەوێ پەیوەندییەکی سەیر لەبەینی کۆرۆناو جیابوونەوەدا نیشانبدەم.\nبەڵام باشترە سەرنج لەو لێکۆڵینەوانە بدەم کە دەکرێ کۆمەککەری ئەم باسە بێت.\nبا سەرنجێک لە مەملەکەتی جیابوونەوە بدەین کە سویدە.\nلە ٥٠٪ ی پەیوەندیە خێزانییەکان لە سویددا بە جیابوونەوە کۆتایی دیت. ئەم ژمارەیە هەموو ساڵێک لە هەلکشاندایە بە تایبەت لە سالەکانی دوای ٢٠٠٠وە.\nبێگوومان جیابوونەوە لەم باسکردنەی مندا مانایەکی نێگەتیڤ ناگرێتە خۆیی و دەکرێ وەک هۆکارێکی پۆزەتیڤ سەرنج بدرێت بەوەی کە ئینسانەکان کاتێک ناتوانن بەیەکەوە هەڵبکەن، باشترە و ڕاستترە لەو پەیوەندییە بچنە دەر.\nبە جیا لە هۆکارە ئابووریەکان، دوورکەوتنەوەی ئارەزووەکان لە یەکتری، "دڵپیسی"، ئازاردانی فیزیکی و دەروونی لە پەیوەندییەکەدا، کۆمەڵێک فاکتەری دیکە هەن کە وەک ریسکێکی سەیر کاریگەری لەسەر پەیوەندییەکە دادەنێت و ئاراستەی پەیوەندییەکە بەرەو جیابوونەوە زیاتر دەکات.\nئەمە بەشێک لەو ریسکە سەیرو سەمەرانەن کە ئەگەری جیابوونەوە لە سویددا زیاتردەکات.\nکاتێک هەردوو بەیەکەوە لە پشوودان\nمانگەکانی شەش و حەوت و هەشت و دوانزە کە پشووەکانی هاوین و سەری ساڵی تێدەکەوێت، بەرزترین ئامارەکانی جیابوونەوەی تیا تۆماردەکرێت. ئاخر کاتێک ئینسان لە ماوەیەکی زیاتردا یەکتردەبینێت، فرسەتی بینینی دیو و گۆشەی زیاتری بەرانبەرەکەی بۆ دەردەکەێت کە لە رۆژانی غەیری پشوو و دەردی سەریەکانی رۆژانەدا ئیمکانی بینینی نییە.\nبۆیە بەریەککەوتن و بەیەکداهەڵشاخانەکان زیاتردەبێت و فشارێکی زیاتر بۆسەر پەیوەندییەکە دروستدەبێت.\nکاتێک کرێی کارەکان کەمترە\nکڕێ کار فاکتەرێکی گرنگە بۆئەوەی پەیوەندییەک درێژ یان کورتخایەن بێت. بوونی خوێندنی باڵا کە دەکرێ کرێ بەرزتربکاتەوە، بە هەمان شێوە هەمان کاریگەری هەیە.\nکرێی کەم و خوێندنی کەمتر، بە یەکێک لەو ریسکە گەورانە سەرنج دەدرێت کە فشار بۆسەر پەیوەندییەکە دروستدەکات.\nکاتێک یەکێکیان کێشی دادەبەزێنێت\nکاتێک یەکێک لە پەیوەندییەکەدا "خرپن"ەو کێشی زیادە و کێشی خۆی دادەبەزێنێ، بەمەش بەخۆباوەڕبوونێکی زیاتر بۆ خۆی بەدەستدەهێنێ و ئەگەر لە پەیوەندییەکی ناسالمدا ژیان بەسەردەبات، ئەوا ئاسانتر هەنگاودەنێ بۆ ئەوەی پەیوندییەکە جێبهێڵیت و کەسێکی دیکە بدۆزێتەوە.\nکاتێک هەردوو گەنجن\nلەبەر ئەو هۆکارە سادەیەی کە لەو تەمەنەی ئەواندا نازانن چییان لە ژیان دەوێت و رۆژبەڕۆژ لە یەکدی دوورتر دەکەونەوە.\nکاتێک قەت دەمەقاڵێ و قنەشەڕێک لە نێودا روونادات\nهیچ جووتێک نییە کە هەمیشە لە شامی شەریفدا بژین و دەمەقاڵێ و قنەشەڕێک نەکەوێتە نێوانیانەوە. بۆیە ئەوانەی کە هیچ کاتێک بیروراکانیان بەر بەریەکەوتنێکی رۆژانە ناکەوێ، فرسەتی ئەوەیان نییە کە دەرفەتێکی شیاو بۆ دەربڕینی نەگوونجاندەکانییان بکەنەوە و لە دۆخێکی بوغزاویانەدا ژیان بەسەردەبەن.\nکاتێک خەریکی نۆژەنکردنەوەی ماڵ دەبن\nبەوەی لەم دۆخەدا ئارەزوو ویستە جیاوازەکان لە هەڵبژاردنی رەنگ و قەنەفە و بەرز و نزمی دیوار و کەرەستەی موبەقدا لە بەریەککەوتنێکی رۆژانەدایە، فشارێکی زیاتر لەسەر جووتەکە پێک دێت.\nکاتێک منداڵی بچووک لە نێودایە\nئەمانەی سەرەوە بەشێکی کەم لەو ریسکە سەیر و سەمەرانەیە کە لەباری ئامارەوە پشتراسکراوەتەوە و وەک ئەو ریسکانە تەماشادەکرێن کە دەکرێ پەیوەندییەکە بەرەو هەڵدێر بەرێت. بێگوومان بەلەبەرچاوگرتنی ئەو چوارچێوە کولتوری و کۆمەلایەتییەی کە هیچ بەهایەکی نائەخلاقی لەسەر چەمکەکانی "بێوەژن"ی و"بێوەپیاو"ی دانانرێت.\nبەڵام ئەگەر بگەڕێمەوە سەر بابەتە سەرەکییەکەی خۆم، کۆرۆنا و جیابوونەوە، دەکرێ بڕیاری نەچوونەدەرەوەی هەمووان لەماڵدا و زیادکردنی سەعاتەکانی لەبەرچاویەکتردابوون، گۆشە و لایەنی جۆراوجۆری پیشتر نەبینراو دەربخات و فشار و مەترسییە گەورەکەی کە هەمووان لەبەرانبەریدا لەماڵخزێنراون، قلشتی نێوان ئینسانەکان گەورەتر بکات و مەسافەی نێوان ئارەزو و حەزەکان نیوان ئینسانەکان زیاتر بکات.\nبینینی پەیوندی نێوان دوو ئینسان لەم کۆنتیکستەدا، دەکرێ وشیاری ئەوان زیاتر بکات و ئاقلانەتر ئەم ئەزمە رۆحی و سایکۆلۆژییە تێپەڕێنن.


9/11/2021 04:58 PM\nیۆد مادەیەکی کانگەییە کە لە هەندێک خۆراکدا جێگیر بووە و بۆ بەرهەمهێنانی هۆرمۆنی تیرۆئید پێویستە. هۆرمۆنی تیرۆئید میتابۆلیزمی جەستە و زۆرێک لە چالاکییەکانی گرنگەکانی دیکە کۆنتڕۆڵ دەکات و جەستە بۆ گەشەی ئێسک و مێشک لە سەردەمی دووگیانی و مناڵیدا پێویستی بە هۆرمۆنەیە، هەر بۆیە وەرگرتنی یۆد بە رادەی پێویست بۆ هەمووان و بەتایبەت بۆ مناڵان و ژنانی دووگیان گرنگییەکی زۆری هەیە. گۆشتی قەل، شیرەمەنییەکان، شلیک، مۆز، هێلکە، فاسۆلیا، گۆشتی سوور و گۆشتی مریشک بەشێکن لە سەرچاوەکانی ئەم مادە کانگەییە گرنگە. لەدرێژەدا چەند سوودی دیکەی ئەم مادەیە دەخەینە روو.\nبەهێزکردنی سیستمی بەرگری: یۆد رادیکاڵە ئازادەکان لەناو دەبات و چالاکی ئەنتی‌ئۆکسیدەنتی لە جەستەدا دێنێتە دی بۆ ئەوەی جەستە لەبەرامبەر نەخۆشییە جۆراوجۆرەکان بەتایبەت شێرپەنجە و نەخۆشییەکانی دڵ پارێزراو بێت.\nکەمکردنەوەی ئاستی کۆلستڕۆڵ: یۆد کاریگەری لەسەر بەرهەمهاتنی هۆرمۆنەکانی تیرۆئید و ئاستی کۆلیستڕۆڵ دەبێت. کەمبوونی یۆد لەوانەیە ببێتە هۆی بەرزبوونەوەی ئاستی تیرۆترۆپین و لە ئەنجامدا بەرزبوونەوەی ئاستی کۆلیستڕۆڵی لێدەکەوێتەوە.\nپاککەرەوەی ئاوە: یەکێک لە رێگەکانی پاککردنەوەی ئاو (دژە گەن کردنی ئاو) زیادکردنی بڕێکی کەم یۆد لە ئاوەکەیە. بۆ ئەم مەبەستە نزیکەی پێنج دڵۆپ یۆد لە لیترێک ئاو زیاد دەکرێت و بەم جۆرە ئاوەکە لە هەر چەشنە میکرۆبێک پاک دەبێتەوە.\nچارەسەرکردنی هەوکردنەکان: بەکارهێنانی گیراوەی یۆد بە کوشتنی بەکتریاکان لە برینە سووکەکاندا دەبێتە هۆی دژە گەن کردنی جەستە بەڵام نابێ راستەوخۆ مادەی یۆد بخرێتە سەر برینی قووڵ، جێگەی پێوەدانی مێرووەکان و جێگەیەک کە لەلایەن ئاژەڵێکەوە گازی لێگیراوە.


ANF | گوڵشیفتە فەراهانی بەشداری لە فیلمی کچانی ڕۆژ دەكات\nگۆلشیفتە فەراهانی لە فیلمێکدا بە ناوی "کچانی ڕۆژ" لە دەرهێنانی ئەڤا هوسۆنی فەرەنسی ڕۆڵ دەگێڕێت، کە لە بارەی ژنەشۆڕشگێڕانی کوردە لە ڕۆژئاوای کوردستان بەرهەم هێنراوە.\nیه‌كشه‌ممه, 14 Jan 2018, 15:45\nسکرین دەیلی کە ئاژانسێکی بڵاوکردنەوەی هەواڵی فیلمە، ڕایگەیاند، کە گۆلشیفتە فەراهانی، ئەکتەری دیاریی ئێرانی لە فیلمی کچانی ڕۆژدا ڕۆڵی کچێکی شۆرشگێڕ بەناوی بەهار دەگێڕێت. لە فیلمەکەدا، ژیانی بەهار لە کاتی هاتنی توندڕەوەکان بۆ شارەکەیەوە تا تێکۆشانیی بۆ ڕزگارکردنی شار و خانەوادەکەی پیشاندراوەو گۆڕانکارییەکانی ژیانی بەهار لەو ماوەیەدا نمایش دەکرێت.\nئەڤا هوسۆن ئەو فیلمەی لە تێکۆشانی ژنانی کورد بۆ ڕزگارکردنی ژنە بەدیلگیراوەکان لەلایەن چەتەکانی داعشەوە ئیلهام وەرگرتووە. کچانی ڕۆژ دووەمین فیلمی ئەڤا هوسۆنە، یەکەم فیلمی ئەو دەرهێنەرە فەرەنسییە لە ساڵی ٢٠١٥دا نمایشکرا بە ناوی بەنگ گەنگ.\nگۆلشیفتە فەراهانی، ئەکتەرێکی دیاری ئێرانییە و بەهۆی هەڵوێست و کارەکانییەوە لە وڵاتی ئێران دوورخراوەتەوەو بە بەردەوامیش لەلایەن میدیاکانی حکومەتی ئێرانەوە هێرش دەکرێتە سەری، ناوبراو ئێستا دانیشتووی وڵاتی فەرەنسایە و یەکێکە لە ئەکتەرە دیارەکانی جیهان.