ئەمریکا نەوتی سووریا دەدزێت/ بەغدادیان لە ترسی نهێنییەکانی کوشت - Mehr News Agency\nAP ١٣٩٨ Aban ٢٤ ١٤:٢٤\nNews Code 29354\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، بەشار ئەسەدی سەرۆک کۆماری سووریا لە وتووێژ لە گەڵ هەواڵدەریی "ڕووسیا ٢٤" و "ڕووسیا سیوودنیا" وتی کە سەرۆک کۆماری ئەمریکا وەک سەرۆکی دەوڵەت ناجووڵێتەوە و زۆرتر وەک بەڕێوەبەری کۆمپانیایەکی بازرگانی دەچێت.\nبەشار ئەسەد سەرەتا لە وەڵامی پرسیار لە گوماناوی بوونی مەرگی جەیمز لامژرار سەرۆکی گرووپی "کڵاو سپییەکان" لە ئەستەنبۆل، مەرگی ئەوی گوماناوی زانی و وتیشی: نابێ مەرگی ئەو کەسە بە شێوەی تاکەکەسی لێک بدرێتەوە، بەڵکوو دەبێ لە چوارچێوەیەکی گشتیدا لێی بڕوانن. بۆ وێنە هەندێک لەبارەی مەرگی گوماناویی جێفری پێستین سەرمایەدانەری ناسراوەی ئەمریکی کە لە مانگی ئەگێست لە زینداندا لە سەر ئەو باوەڕەن کە ناوبراو بە هۆی پێبوونی نهێنیی زۆر لەبارەی کەسایەتییە گرینگەکانی ئەمریکی، بەریتانی و ئەورووپی کوژراوە.\nسەرۆک کۆماری سووریا وتیشی: ئێستدا دامەزرێنەری سەرەکیی "کڵاو سپییەکان" کە ئەفسەرێکی سەربازی بووە کوژراوە و تەواو ڕاسپاردەکانی لە ئەفغانستان و کۆزێڤۆ، عێراق و لوبنان بووە و پاشان هاتووە و کڵاو سپییەکانی لە سووریادا دامەزراندووە. دەبێ کارەکانی ئەو چ پەیوەندییەکی بە هەنگاوگەلی مافی مرۆڤەوە بێت؟\nناوبراو جەختی کرد: بە بڕوای من کوژرانی "بێن لادێن" و "ئەبووبەکر بەغدادی" و هەموو ئەو کەسانە بە هۆی پێبوونی نهێنیگەلی زۆر گرینگ بووە و لە هەمان کاتدا چیتر ڕۆڵیان کۆتایی پێ هاتبوو و دەبوو وەلاوە بنرێن.\nبەشار ئەسەد مەرگی سەرکردەی گرووپی "کڵاو سپییەکان"ی پاڵاوتنی هەواڵگرانە زانی و ڕایگەیاند کە ئەوە بە مانای پراتیگی ڕێکخراوێکی هەواڵگریی سەربەخۆ لە پشی گرووپی کڵاو سپییەکان نییە، بەڵکوو بە مانای هاوکاریی ڕێکخراوگەلی هەواڵگریی رۆژئاوایی و تورکیا و هەندێک وڵاتی ناوچەیە بۆ دامەزراندن و تۆکمەی ئەو گرووپە کە تێکرایان فەرمان لە ڕێکخراوی CIAی ئەمریکای دەگرن.\nسەرۆک کۆماری تورکیا بیری هێنایەوە کە ئەگەری ئەوە هەیە ڕێکخراوی هەواڵگریی تورکیا بە فەرمانی ڕێکخراوگەلی هەواڵگرانەی رۆژئاوایی "جەیمز لامژرار"ی کوشتووە.\nناوبراو لە بەشێکی دیکەی ئەو دیمانەیە ڕووانییە دەوڵەتی ئەمریکا و ڕاشیگەیاند: سیستەمی سیاسی ئەمریکا پشت‌ئەستوورە بە گرووپگەلی گانگێستری. ئەمریکا نەک حکوومەت، بەڵکوو سیستەمێکە کە ڕێک وەک گرووپگەلی گانگێستری بە پێی بەرژەوەندییەکانی خۆی ئیدارە دەکرێت. یەکێک لە گرینگترینی ئەو هۆکارانەی کە هیتلەری بۆ هێرش کردنە سەر یەکێتی سوڤیەت لە شەڕی دووهەمی جیهانی هان دا، نەوت بوو. ئەوڕۆش ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا هەمان کار دەکات و بە رێگەی نازییەکاندا هەنگاو دەنێت.\nبەشار ئەسەد هەروەها خاوەنانی ڕاستەقینەی ئەمریکای کۆمپانیاگەلی نەوتی، کارەخانەکانی بەرهەم هێنەری چەک و چۆڵ، بانکەکان و ناوەندگەلی لۆبی‌گەری زانی و جەختیشی کرد: ڕاشکاوانە دەکرێت سیاسەتی ئەوۆی ئەمریکا ە سیاسەتی نازییەکان بشوبهێندرێت؛ زێدەخوازی، شەڕنانەوە، پێشێل کردنی بەرژەوەندیی گەلانی دیکە، پێشێل کردنی یاساگەلی نێودەوڵەتی و بایەخە مرۆییەکان تەنیا لە پێناو نەوت. جیاوازیی ئەو سیاسەتە لە گەڵ سیاسەتی نازییەکان چییە؟ ئایا کەسێک لە ناو دەسەڵاتی ئەمریکا دەتوانێ وەڵامی ئەو پرسیارە بداتەوە؟ من پێموا نییە!


كۆرۆنا له گه‌رمیان به رێژه‌یه‌كى زۆر كه‌مده‌بێته‌وه\nHome›هەواڵ›کوردستان›كۆرۆنا له گه‌رمیان به رێژه‌یه‌كى زۆر كه‌مده‌بێته‌وه\nله سنوورى گه‌رمیان رێژه‌ى تووشبوون به كۆرۆنا بۆ نیوه‌ى رێژه‌ى پێشووترى كه‌مبووه‌ته‌وه، به‌پێى ئاماره‌كان له ئێستادا رێژه‌ى تووشبوون نزیكه‌ى 16 له سه‌ده و له ماوه‌ى 24 كاتژمێردا سێ كه‌س گیانیانلەده‌ستداوه.\nبه‌پێى ئامارێكى بەڕێوه‌به‌رایه‌تى گشتى ته‌ندروستیى گه‌رمیان له ماوه‌ى هه‌فته‌ى رابردوودا له سنوورى گه‌رمیان هه‌زار و 91 پشكنین بۆ هاووڵاتییان كراوه و له‌و رێژه‌یه‌ش 181 هاووڵاتى هه‌ڵگرى ڤایرۆسی كۆرۆنا بوون.\nهه‌ر به‌پێى ئاماره‌كان له مانگه‌كانى پێشوو گه‌رمیان به‌رزترین رێژه‌ى تووشبوونى تۆماركرد كه گه‌یشته 35 له‌سه‌دى رێژه‌ى ئه‌وانه‌ى پشكنینیان بۆ ده‌كرا، به‌ڵام ئێستا رێژه‌كه بۆ 16 له سه‌د كه‌مبووه‌ته‌وه.\nله باره‌ى هۆكارى كه‌مبوونه‌وه‌ى ڤایرۆسه‌كه، له لێدوانێكیدا هه‌ڵگورد حه‌مید بەڕێوه‌به‌رى نه‌خۆشخانه‌ى قه‌ڵاى تایبه‌ت به كۆرۆنا به SNNى راگه‌یاند؛ له‌به‌رئه‌وه‌ى ڤایرۆسه‌كه به شێوه‌یه‌كى زۆر بڵاوبووه‌ته‌وه و هاووڵاتییه‌كى زۆر تووشبوون، بۆیه سیسته‌مى به‌رگرى دروستكردووه و له ئێستادا كه‌مبووه‌ته‌وه.\nسه‌ره‌ڕاى كه‌مبوونه‌وه‌ى ڕێژه‌ى تووشبوون به كۆرۆنا له گه‌رمیان كه‌مبوونه‌وه‌ى حاڵه‌تى ناجێگیر، به‌ڵام له ماوه‌ى هه‌شت رۆژى رابردوودا له سنوورى گه‌رمیان حه‌وت كه‌س به كۆرۆنا گیانیانلەده‌ستداوه.\nبەپێى دوایین ئاماری تایبه‌ت به 24 كاتژمێرى سنوورى گه‌رمیان، 162 پشكنین ئه‌نجامدراوه، 25 كه‌س هه‌ڵگرى ڤایرۆسه‌كه‌ن و 29 كه‌سیش چاكبوونه‌ته‌وه و سێ هاووڵاتیش گیانیانلەده‌ستداوه.\nحكومەتی هەرێم بڕیارێكی نوێی لەبارەی هەڵەبجەوە دەركرد\n“شاندی هەرێم و لایەنە شیعەکان زۆر نزیکن لە رێککەوتن”\nسەرلەنوێ کۆرۆنا لە ئیسرائیل بڵاودەبێتەوە\nفەرماندەیەکی ئەمریکی: توانیومانە سنوورێک بۆ هەژموونی ئێران لە خاکی عێراق دابنێین


كازمى: ساڵانێكی زۆری كاولكاری و گه‌نده‌ڵی به شه‌و و رۆژێك چاره‌سه‌رناكرێت\nمسته‌فا كازمى سه‌رۆك وه‌زیرانى عیراق ده‌ڵێت "وڵات پێویسته به ئیراده‌ى گه‌ل بونیادبنرێت و به‌منزیكانه‌ش كاتى ئه‌نجامدانى هه‌ڵبژاردنى پێشوه‌خت راده‌گه‌یه‌نین".\nمسته‌فا كازمى له په‌یامێكی ڤیدیۆییدا باسی له ره‌وشی ئێستای عیراق كرد و جه‌ختیكرده‌وه، عیراق پێویستی به‌وه‌یه به ئیراده‌ى گه‌ل بونیادبنرێت نه‌ك به ئیراده‌ى دز و له یاسا ده‌رچوه‌كان و ئه‌وانه‌ى پڕوپاگه‌نده بۆ ئاژاوه ده‌كه‌ن.\nوتیشی "هیچ شتێك نییه ئیراده‌ى گه‌ل ده‌ربڕێت و باشتربێت له هه‌ڵبژاردنێكى ئازادانه و بێگه‌رد، بۆیه به‌منزیكانه كاته‌كه‌ى راده‌گه‌یه‌نم".\nهه‌روه‌ها سه‌رۆك وه‌زیران پێداگیری كرد له‌وه‌ی ساڵانێكی زۆر له كاولكاریی و گه‌نده‌ڵی و خراپ ئیداره‌دان به شه‌و و رۆژێك چاره‌سه‌ر نابێت. جه‌ختیشی له‌وه‌كرده‌وه خۆپیشاندانی گه‌نجان مافێكی ره‌وایه و هێزه ئه‌منییه‌كان مافی ئه‌وه‌یان نییه ته‌نانه‌ت یه‌ك گوللـه به‌ڕویاندا بته‌قێنن.\nمسته‌فا كازمی له په‌یامه ڤیدیۆییه‌كه‌یدا وتیشی، "هه‌ست به ئازارێكی گه‌وره ده‌كه‌م كاتێك كه گه‌له‌كه‌م له‌ناو گه‌رما ده‌بینم به‌هۆی كاولكاریی و خراپ ئیداره‌دان له كاره‌بادا، هیواده‌خوازم ئه‌گه‌ر به‌ده‌ستم بووایه چاره‌سه‌رێكی سیحراوییم بكردبایه، به‌ڵام به‌داخه‌وه، ساڵانێكی زۆر له كاولكاریی و گه‌نده‌ڵی و خراپ ئیداره‌دان به شه‌و و رۆژێك چاره‌سه‌ر نابێت، ویژدان له‌وه‌دا نییه داوا له حكومه‌تێك بكه‌ن، كه ته‌مه‌نی راسته‌قینه‌ی ته‌نها دوو مانگه باجی ئه‌و فه‌رهود و تاڵانییه بدات، كه گروپ و حكومه‌ته‌كانی پێشو كردویانه".\nفڕۆکەخانەی بەغداد موشەک باران کرایەوە\nعێراق ژمارەیەکی پێوانەیی لە تووشبوانی کۆرۆنا تۆمارکرد\nعێراق داوای هەڵوێست لە وڵاتە عەرەبییەکان دەکات


ئه‌لبێر كامۆ (1913ـ1960) – خەدەنگ\nشوبات 17, 2019 شوبات 18, 2019\nئه‌لبێر كامۆ (1913ـ1960)\nنڤێسین: محمد على قصاب\nوه‌رگێران ژ زمانێ عه‌ره‌بى بۆ زمانێ كوردى: كه‌مال سلێڤانه‌ى\nئه‌لبێر كامۆ، دهێته هژمارتن ئێك ژ بلیمه‌ترین فیلۆسۆفێن چه‌رخێ بیستێ، یاخیبوون و عه‌به‌س ژ گرنگترین بابه‌تێن فه‌لسه‌فا وى بوون. گه‌له‌ك فیلۆسۆفان ب درێژاهییا دیرۆكێ، بابه‌ت ئێخستینه به‌ر باس و ڤه‌كۆلینان ژ ئه‌وان بابه‌تان: هه‌ڤدژییا جیهان و هه‌بوونێ، مه‌ره‌ما سه‌ره‌كى ژ هه‌بوونێ، په‌یوه‌ندیا دگه‌ل ئازادیێ، نرخاندنا مرۆڤى و ڕۆلێ وى د جیهان و جڤاكیدا. ئه‌ڤ چه‌نده ژى پتر د چه‌رخێ بیستێدا به‌رجه‌سته‌بوو، چه‌رخێ پێشكه‌ڤتنا ته‌كنۆلۆژى، چه‌رخێ شه‌رێن مه‌زن و كاره‌ساتان. هزرێن كامۆى لسه‌ر هزرێن خواندنگه‌هێن فه‌لسه‌فى یێن هه‌ڤچه‌رخ هاتبوون دانان، كو ئه‌و هزر هێڤێنێ بیروبۆچوونێن وى بوون.\nلده‌ستپێكا گۆتارا خوه، لسه‌ر عه‌به‌سێ كامۆ ڕژدیێ لسه‌ر ماهییه‌تا ژیانێ وه‌كو پرسه‌ك سه‌ره‌كى د فه‌لسه‌فێدا دكت. د ئه‌ڤێ گووتارێدا كامۆى دڤییا ل نێرینه‌ك كویر د په‌یوه‌ندییا هه‌یى دناڤبه‌را هه‌بوونا عه‌به‌سى و هه‌ستێ عه‌به‌سى ب ژیانێ و خوه‌كوشتنێ، هیڤى، ئازادى و باندۆرا وێدا بكت. كامۆى هه‌ولدا د ئه‌وان ئه‌گه‌ران بگه‌هت یێن كو مرۆڤى بۆ خوه‌كوشتنێ پالددن و د ئه‌نجامدا گه‌هشته تێگه‌هێ هه‌ستێ عه‌به‌سى، ئه‌ڤ چه‌نده خۆیا دبت ده‌مێ هه‌ڤدژى دناڤبه‌را مرۆڤى و ژینگه‌ها ده‌رڤه دا په‌یدادبت یان وه‌كو وێ لێكچوونێ ب نموونه‌یا (ئه‌كته‌ر و دیكور). ئه‌گه‌ر مرۆڤى شیا كه‌توارى ب شێوه‌یه‌ك باش شرۆڤه بكت، دێ هه‌تا ڕاده‌یه‌كێ د كه‌توارێ خوه گه‌هت و پێ ڕازى بت، به‌روڤاژى هه‌كه‌ر د كه‌توارى نه گه‌هشت و نه‌شیا شرۆڤه بكت، دێ هه‌ستێ بیانیبوونێ لده‌ڤ په‌یدابت و بیانى دێ خوه بینت و ئێدى دێ پرسا گرنگییا هه‌بوونا وى خوه ل سه‌رى دت و دێ پرست: ئه‌رێ ژیان ب به‌رهندێ دكه‌ڤت كو ئه‌ز بۆ بژیم ؟\nلڤێرێ هه‌ستێ عه‌به‌سى په‌یدادبت، ل وێ چركه‌یا كو مرۆڤ هه‌ست ب ڤالاهییێ ژ وه‌ستیان و ژیانا ڕۆژانه دكت، ژبه‌ركو د ئه‌ڤێ چركه‌یێدا هشا مرۆڤى نه‌شێت د مه‌ره‌ما ژیانا ڕۆژانه بگه‌هت و زنجیرا ڕه‌فتارێن نۆرمال و ڕۆتینى دهێته ڤه‌قه‌تیان و د ئه‌ڤێ چركه‌یێدا كامۆ دبێژت: (هشا مرۆڤى یا ڕاوه‌ستیایى، ده‌ست ب لڤینێ دكت).\nده‌م فاكته‌ره‌كێ دییه بۆ عه‌به‌سێ، ژبه‌ركو مرۆڤ بۆ ئاینده‌ى دژیت، وه‌سان هزر دكت كو ده‌م یێ دبت دوژمنێ وى، ده‌ربرینا كامۆى بۆ ئه‌ڤێ چه‌ندێ ئه‌وه ب نموونه‌یا (شۆره‌ش و خوه‌ڕاگرییا جه‌سته‌یى، به‌رامبه‌ر باندۆرا ده‌مى).\nگاڤا دووێ ئه‌وه، ده‌مێ مرۆڤ هزر دكت كو ژ كه‌توارێ خوه یێ بیانییه، مه‌زنیا جیهانێ و هاڤیبوونا وى به‌رچاڤ دبت. ژبلى كو مرۆڤ هنده‌كێ ژ نه‌مرۆڤایه‌تیێ دناڤ خوه دا ڤه‌دشێرت، ئه‌و نه مرۆڤایه‌تییا كو د چوارچووڤێ ڕه‌فتار و بزاڤێن مرۆڤیدا دیاردبت. ئه‌و نه‌مرۆڤایه‌تییه ڕویێ ڕاستییێ مرۆڤى ژلایێ فیسیۆلۆژى نیشانددت، لڤێرێ دیسان عه‌به‌س بۆ مه دیاردبت، مرنا مرۆڤى و ڕاستا مرنێ بارێ عه‌به‌سێ گرانتر دكت.\nكامۆ مژویلى پرسا ئه‌قل، هزر و بینداریكرنا جیهانێ بوو، بینداریكرنا جیهانێ ب بۆچوونا مرۆڤى ژ تێكه‌لكرنا زانینا مرۆڤى دگه‌ل تێگه‌هێن به‌رده‌ست پێكدهێت. به‌لێ هه‌ڤدژییه‌ك دناڤبه‌را مرۆڤێ هزر دكت كو ئه‌و دزانت و دناڤبه‌را مرۆڤى و زانینا مرۆڤى یا كه‌تواریدا هه‌یه. مرۆڤ نكارت پشتا خوه بۆ گه‌هشتنێ ب زانینا ته‌مام ب نموونه‌یێن داهێنانێ، وه‌ك (ئه‌ده‌ب و نیگاركێشى…هتدد) ببه‌ستت، ژبه‌ركو تشته‌ك گریمانه‌ییه هه‌روه‌سا زانست ژى، ژبه‌ركو زانست بتنێ دكارت دیارده‌یێن ده‌ستنیشانكرى ژ ئێك ڤاڤێرت و بهژمێرت. بۆ زانین كامۆى جیهان وه‌ك دیارده‌یه‌ك نه‌ئه‌قلانى دهژمارت، نه‌كو دیارده‌یه‌ك عه‌به‌سى. عه‌به‌س ئانكو لێكدانا ئه‌ڤێ نه‌زانینێ ب جیهانێ ب تێهنیبوونا دناڤ مرۆڤیدا بۆ ڕونبوونێ ئه‌وا دناڤ ڕۆحا مرۆڤى دا گازى دكت. عه‌به‌س ژ دایك دبت ژ لێكدانا حه‌زا مرۆڤى بۆ خوه‌شییێ و هه‌تا دگه‌هته ئه‌قلانییا جیهانێ ژلایه‌كێ ڤه و نه‌ئه‌قلانییا بێ ده‌نگ یا ئه‌ڤێ جیهانێ ژلایه‌كێ دیتر ڤه. ب ئه‌ڤى ئه‌نجامى كامۆ ب بۆچوونا خوه دژى گه‌له‌ك خواندنگه‌هێن فه‌لسه‌فێ بوو، ئه‌و خواندنگه‌هێن كو ڕژدى لسه‌ر وێ بۆچوونێ دكرن، كو هه‌ر تشتێ هه‌یى ئه‌قلانییه و مرۆڤ دشێت برێكا ئه‌قلى تێبگه‌هت.\nپشتى كامۆى ب درێژى تێگه‌هێ عه‌به‌سێ شرۆڤه‌كرى ئاماژه دا وێ یه‌كێ، كو هه‌ستكرن ب عه‌به‌سێ ل ده‌مێ مرۆڤ ل ڕاستیان و كاریگه‌ریێن وێ یێن ئێكانه‌یى دگه‌رت دیاردبت، دیسان د به‌راوردكرنێ دناڤبه‌را ڕۆژه‌ڤ و كه‌تواریدا دیاردبت. هه‌روه‌سا كامۆ دبێژت: كو عه‌به‌س ناهێت ڤه‌شارتن نه دناڤ مرۆڤى و نه ژ ده‌رڤه‌یى مرۆڤى، به‌لێ د تێكه‌لكرنا هه‌ر دوویاندا عه‌به‌س دژه‌یێ هه‌ڤپشك و ئێكانه‌یه. پاشان كامۆى ئه‌ڤ بۆچوونه پێشئێخست و گه‌هشت جۆره ئێكگرتنه‌ك سێ لایه‌نى (عه‌به‌س، هشێ مرۆڤى و جیهان). هه‌گه‌ر ئه‌م ئێك ژ وان هه‌ر سێیان لابدن دێ بت ئه‌گه‌رێ ژبه‌ر ئێك چوونا ئه‌ڤێ ئێكگرتنێ، لێكدان یان ب هه‌ڤره چوونا ئه‌ڤان ئالیان دێ بت ئه‌گه‌رێ نه‌مانا هێڤیان، لادانا به‌رده‌وام و نه‌رازیبوونێ. هه‌گه‌ر مه شیا ئه‌ڤان كاودانان ده‌رباز بكن، عه‌به‌س نامینت ژبه‌ركو پێككرن مه دگه‌هینت ئێك و عه‌به‌س ب ڕێژه‌یا نه‌پێككرنا مه دهێته پیڤان. ب ئه‌ڤێ چه‌ندێ كامۆ ئه‌نجامه‌ك گرنگ بده‌ستڤه دهینت، ئه‌و ژى ئه‌وه كو ئه‌زموونا عه‌به‌س و خوه‌كوشتنێ دوو گۆتنێن نه‌هه‌ڤبه‌ر و سازانن، ژبه‌ركو مرۆڤێ گه‌هشتیه وێ چه‌ندێ كو هه‌بوون عه‌به‌سه، دبینت كو وانا ژیانێ د هه‌ڤركیا به‌رده‌وام دناڤبه‌را ئه‌قل و كه‌توارێ ژێ مه‌زنتر دایه.\nلدویڤ ئه‌ڤێ چه‌ندێ ئختیزال و ئاسانكرنا كه‌توارى ڕامانا هه‌ژاركرنا مرۆڤى بۆ خوه‌یه، ب دیتنا كامۆى ئه‌نجامێ سه‌ره‌كى یێ عه‌به‌سێ ئه‌وه كو هشیاریا مرۆڤى هێدى هێدى بلند بكت، دا دیده‌ڤانییێ لسه‌ر وێ ڕاستیا كو پێ هه‌ڤركیا جیهانا ژ وى پێشكه‌ڤتیتر بكت. به‌لێ عه‌به‌س وه‌كو تێگه‌هـ كامۆى ئاماژه‌دایه وێ چه‌ندێ، كو ڕێخوه‌شكه‌ره بۆ ژناڤبرنا هه‌مى ده‌لیڤێن مرۆڤى بۆ ئازادییا ڕوون و ئه‌زه‌لى ئه‌وا كو ئاین باس دكن. به‌لێ ئازادییا ڕه‌فتارێ به‌رجه‌سته دكت و ژێ وه‌ردگرت، پشتى گه‌هشتن ب عه‌به‌سێ مرۆڤ دڤان تشتان دگه‌هت، ئازادییا مه‌زن ئه‌و ئازادییا هه‌بوونێیه، ئه‌و ئازادیا خزمه‌تا بنه‌مایێن ڕاستیێ دكت.\nژێده‌رێ ئازادییا ناڤخوه‌یى یا مرۆڤێ عه‌به‌سى، ژ ئه‌وێ چه‌ندێ په‌یدادبت ژ تێگه‌هشتنا وى كو چ تێگه‌هـ بۆ چاڤه‌رێكرنا دورستبوونا بۆیه‌ران د ئاینده‌یدا نینن و زڤرین بۆ وێ تێگه‌هشتنا ئاشكه‌را بۆ ڕه‌ڤینێ ژ خه‌ونێن ڕۆژانه، ئه‌و تێگه‌هشتنا كو ده‌ستبه‌ردان بۆ ئازادییا عه‌به‌سى نه‌هێته‌كرن. ب دیتنا كامۆى گه‌هشتن ب عه‌به‌سێ پێدڤى ب گوهورینا چه‌ندایه‌تیێیه و ئه‌زموونا هه‌بوونێ ب جۆرییه یان ب دیتنه‌كا دى كو مرۆڤى ب شێوازه‌كێ باشتر نه‌ژیت، به‌لێ د چركه‌یێن پتر دا بژیت. ئه‌ڤ چه‌نده دبت ئه‌گه‌ر كو مرۆڤ هه‌ست ب ژیان، یاخیبوون و ئازادیێ ب به‌رزترین شێوه بكت.\nهه‌ر وه‌كو مه گۆتى، عه‌به‌س د هه‌بوونا مرۆڤیدا خوه دیاردكت، ب شێوازێ كو هش و ئه‌قلى بۆ چالاكى و كاران پال بدت، هه‌لبه‌ت ئه‌ڤ چه‌نده ژى ژ ئه‌گه‌رێ ئازادییا ناڤخوه‌یى په‌یدادبت. ژ لایه‌كێ دیتر كامۆى ل كاریگه‌ریا عه‌به‌سێ لسه‌ر ئه‌خلاقێ مرۆڤى پرسى و چاوانیا پێگڤه‌ژیانا عه‌به‌سێ دگه‌ل ئه‌خلاقى، د ئه‌نجامدا گه‌هشته وێ چه‌ندێ كو د شیانێن مرۆڤێ عه‌به‌سى دایه ب ئه‌خلاقێ خوداوه‌ندى بتنێ ڕازى ببت. ئه‌و ئه‌خلاقێ خوه‌دێ لسه‌ر سه‌پاندى، به‌لێ ده‌رباره‌ى جۆرێن دى یێن ئه‌خلاقى كامۆ دبێژت: بتنێ ئه‌و شێوازه بۆ دیتنا به‌هانه‌یان بۆ كه‌سایه‌تییێ و ئه‌و بخوه نه پێدڤى ب به‌هانه‌یانه، به‌لێ د هه‌مان ده‌مدا ئه‌و بێ خوه‌دێ دژیت. شاشیه‌ك مه‌زنه مرۆڤ وه‌سان هزر بكت كو عه‌به‌س ڕێكێ ددت ب هه‌ر ڕه‌فتاره‌كا مرۆڤ بكت، ژبه‌ركو عه‌به‌س هه‌ر وه‌كو كامۆ دبێژت: عه‌به‌س وه‌ها دكت، كو ئه‌نجامێ ڕه‌فتاران وه‌كو هه‌ڤ بن.\nتێگه‌هێ ئه‌خلاقى لسه‌ر بنه‌مایه‌كێ هاتیه دامه‌زراندن، ئه‌و بنه‌ما دبێژت كو ڕه‌فتار ئه‌گه‌رێ ئه‌نجامانه یان ئه‌ڤ تێگه‌هێ هه‌نێ بۆ ئه‌خلاقى دێ به‌هانه‌یان بۆ بینن و دێ پێ ڕازى بن یان ژى پێ ڕازى نابن، به‌لێ عه‌به‌س به‌روڤاژى ئه‌ڤێ چه‌ندێ یه و دگه‌ل هندێ یه كو ئه‌م ب ئه‌نجامێن ڕه‌فتاران ب شێوه‌یه‌كێ ئاسان و هێواش ڕازى نابن. كامۆ دبێژت: هه‌موو ئه‌زموونێن هه‌بوونێ وه‌كهه‌ڤن، ئه‌ڤجار هه‌گه‌ر مرۆڤى هشیاریه‌ك ئاشكه‌را هه‌بت دێ هه‌موو ڕه‌فتارێن وى د خزمه‌تا ویدا بن. به‌روڤاژى ئه‌ڤێ چه‌ندێ ڕه‌فتاریێن وى دێ ژێده‌رێ ئاریشه‌یان بن بۆ وى و به‌رپرسیاریه‌تى دكه‌ڤت سه‌ر وى بخوه و نه لسه‌ر كاودانان. بێ ئومێدى و هشیارى ژ وان ساخله‌تانن یێن كو كامۆ مرۆڤێ عه‌به‌سى پێ بناڤ دكت، ژبه‌ركو ئه‌و هه‌ست ب نه‌خوه‌شیا په‌یدابوویى ژ ئه‌نجامێن ڕه‌فتارێ یان كاره‌كێ بجه نه‌هاتى ناكت. لڤێرێ كامۆى د شرۆڤه‌كرنێن خوه دا پشتبه‌ستن ب كه‌سایه‌تیا (دون جوان) كر. ئه‌وێ ب تێگه‌هشتنه‌ك ئاشكه‌را دزانى كو بتنێ داخبارییه‌ك نۆرماله كو نه هێڤییه ژبۆ تێگه‌هشتنێ ب عه‌شقه‌ك ته‌مام و ئایدیالى، ب دیتنا كامۆى دیارده‌یه‌ك هه‌یه عه‌به‌سیێ ڕوون و ئاشكه‌را دكت، ئه‌و ژى شانۆیه و شانۆیا دهێته زارڤه‌كرن لسه‌ر ده‌پێ شانۆیێ بتنێ ئه‌و خودیكه و هه‌بوونا عه‌به‌سێ به‌رۆڤاژ دكت. د ده‌مێ چه‌ند ده‌مژمێراندا و ل جهه‌كێ گرتى ئه‌كته‌ر هه‌ولددن بۆیه‌ر و ڕویدانان به‌رجه‌سته بكن، ئه‌و به‌راوردكرنا بیرمه‌ندكار بۆ دكت دیار و ئاشكه‌رایه وه‌كى ژیانا مرۆڤى، ده‌مه‌ك ده‌ستنیشانكرى هه‌یه و د چوارچووڤێ جیهانه‌ك پێشكه‌ڤتیتر ژ وى برێڤه دچت. نموونه‌یه‌ك دى هه‌یه كامۆ باس ژێ دكت، ئه‌و ژى (قه‌هره‌مان، رزگاركه‌ر یان مغامر) ئه‌ڤ مرۆڤه بخوه مه‌به‌سته، ژبه‌ركو ئه‌و خودانێ بریارێ یه و هه‌ر تشتێ بڤێت دێ كت، دا كو د ژیانا خوه دا بگه‌هتێ بێ كو پشتبه‌ستنێ ب ئێكه دى بكت. ڕزگاركه‌ر یان مغامر بۆ گه‌هشتنێ ب ئارمانج و هێڤیێن كو پتر ژ یێن مرۆڤێن دى كار بۆ دكن، شیان و مه‌زناتیا خوه بۆ گه‌هشتن ب ئه‌ڤان ئارمانجان باش دزانت و كه‌سانێن عه‌به‌سى ئه‌و كه‌سن یێن كو ب ڕوونى و ئاشكه‌رایى هزر دكن. شیانێن خوه دزانن و خوه ب هێڤییا هێڤیانڤه ناهێلن، ده‌مێ كامۆ گه‌هشتیه شرۆڤه‌كرنا عه‌به‌سێ و داهێنانێ بۆ دیاربوو كو كارێ داهێنانێ (كه‌ڤال، پارچه‌كا مۆزیكێ و ڕۆمان) هندێ ددت كو كێمتر ددت، هه‌ر وه‌كو لده‌ستپێكێ هاتییه پێشبینیكرن. ئه‌ڤ یه‌كه ب دیتنا كامۆى بۆ ئه‌وێ چه‌ندێ دزڤرت، كو جیهان نه ئه‌قلانییه و بینداریا جیهانێ ب ئه‌قلى ناهێته‌كرن ژبه‌ر هندێ كارێ داهێنانێ یێ بلیمه‌ت لادانا ساخله‌تێن هزرا دكت و دگه‌ل ئه‌وێ چه‌ندێ یه كو بتنێ هێزه‌كه ژبۆ لڤینا ئه‌قلى و دبت ئه‌گه‌رێ گهورینا ڕۆخسارێ ده‌رڤه یێ دیارده‌یان و گهورینا وێ بۆ نموونه‌یان.\nداهێنه‌رێ عه‌به‌سى دوو ئارمانجان د ئێك ده‌م دا بكاردهینت، ژ لایه‌كێ ڤه ڕازى دبت و ژ لایه‌كێ دیڤه ڕازى نابت. هه‌ر وه‌كو كامۆ دبێژت: یێ داهێنه‌ر دڤێت ڤالاهییان ڕه‌نگ بكت. داهێنان ئانكو فۆرمه‌كێ بدییه قه‌ده‌رێ و هه‌گه‌ر مرن بۆ ڕامانا دووماهیكێ بۆ هه‌موو كارێن داهێنه‌رى، لڤێرێ ژیانا وى دبت ڕۆناهیه‌كا گه‌ش و درژت سه‌ر به‌رهه‌مێن وى. ل دووماهییا تێهزرینێن وى لسه‌ر عه‌به‌سێ كامۆ بیرا مه ل چیرۆكا (سیزیف) دهینت. كو ب هاریكاریا وێ كاریگه‌ریا عه‌به‌سێ لسه‌ر هه‌بوونا مرۆڤى بینداركر. ژلایه‌كێڤه ل سه‌ر ده‌رد و ژانێن (سیزیف) ل بن دلوڤانیا به‌رێ مه‌زن. (ئه‌ڤه‌یه ئه‌و جیهانا هه‌ماهه‌نگ، ئه‌وا كامۆى به‌رى نوكه باس دكر) و ژلایه‌كێ دیڤه ئه‌قلێ ئاشكه‌را یێ كو هاریكار ژبۆ به‌رهه‌نگاربوونا ئه‌ڤێ جیهانێ، ئه‌و بلندتر دبت ژ قه‌ده‌رێ و ب تێگه‌هشتنا وى كو ئه‌و ڕێكه و ئه‌و خوه‌دى بریاره. كامۆ (سیزیف)ى، وه‌سان ددت خویاكرن كو مرۆڤه‌كێ به‌خته‌وه‌ره، ژبه‌ركو هه‌مى كاودانێن دژوار ئه‌وێن تێدا ده‌رباس بووى دزانى و ب ئه‌ڤێ چه‌ندێ شیا خوه بلندتر ببینت و سه‌ربكه‌ڤت.\nپشتى شرۆڤه‌كرنا تێگه‌هێ عه‌به‌سێ، كامۆ گه‌هشته سێ ئه‌نجامان: هشیاریا ئاشكه‌را ئه‌وا هاریكاریا مرۆڤى سه‌خمه‌راتى به‌رهه‌نگاریكرنا جیهانێ دكت، ئازادیا ناڤخوه‌یى و فره ئه‌زموونیا هه‌بوونێ. د چوارچووڤێ كارێ ئه‌قلى و د هشیاریا عه‌به‌سیدا مرۆڤ بۆ یاسایێن ژیانێ دزڤرت و لڤێرێ ئه‌و فه‌رمانا به‌رى نوكه ئه‌وا پالده‌ر ژبۆ مرنێ ڕامانا هه‌بوونێ بده‌ستخوه‌ڤه دهینت، لڤێرێ لادانا بریارا خوه‌كوشتنێ دكت. هه‌ستكرن ب عه‌به‌سێ ئه‌وا په‌یدادبت ژ ئه‌نجامێ كارێ هشا مرۆڤى و ده‌رفه‌تێ په‌یدادكت كو مرۆڤ بوهایێ خوه بزانت، ئه‌ڤه تشته‌كێ ده‌ستپێكییه یان مه‌رجه‌كێ ده‌ستپێكییه بۆ تێگه‌هه‌كێ دى و كامۆى لسه‌ر كار دكر، ئه‌و ژى یاخیبوونه. ده‌مێ بۆ مرۆڤێ عه‌به‌سى هش هشیار دبت، هه‌بوون و نه‌زانینا چاره‌نڤێسێ مرۆڤى و زۆلما وى ئاشكه‌را دبت. ئه‌ڤ چه‌نده‌یه كو یاخیبوون ژێ په‌یدادبت، ئه‌و یاخیبوونا ئارمانجا وێ گهورین. ب دیتنا كامۆى ئه‌گه‌رێ سه‌ره‌كى یێ یاخیبوونێ ئه‌وه كو مرۆڤ بۆنه‌وه‌ره‌كێ ئێكانه‌یه ئه‌وێ نه‌رازى كو وه‌كو خوه بمینت. مرۆڤێ یاخى ئه‌و مرۆڤه ئه‌وێ دبێژت: نه، سه‌ره‌رایى ئه‌ڤێ (نه) یا هه‌نێ، ئه‌وا ده‌ربرینێ ژ (نه) یا وى یا به‌رهه‌نگارییێ بۆ سیسته‌م و هنده‌ك كارێن دى دكت. د هه‌مان ده‌مدا دانپێدانێ ب هه‌بوونا هنده‌ك لایه‌نان دكت، كو هاریكاربوون كاودانێن نێگه‌تیڤ ده‌ربازى ژیانا وى ببن. پێكهاتێ یاخیبوونێ بوهایه‌كێ ده‌ستنیشانكرییه، مرۆڤێ یاخى به‌رهه‌نگاریا هه‌ر تشته‌كێ كو بۆ وى نه ب مفا و ب زه‌ره‌ر دكت.\nبه‌لێ وه‌رارا یاخیبوونێ ساخله‌تێ كومینه‌یى لسه‌ر زێده دكت، ژبه‌ركو كامۆ گه‌هشته وى ئه‌نجامى ب نموونه‌یا به‌ندێ ل سه‌ر خاوه‌نێ خوه یاخیبووى. به‌ندایه‌تى ل ه‌ر سیسته‌مێ دان ب مافێن كۆمه‌له‌ك مرۆڤان نه‌كت، كۆمه‌لا مرۆڤێن چه‌وساندى، لڤێرێ زات ئه‌و جهێ یاخیبوون ل سه‌ر كرى ژ ده‌ستددت، چونكى بوها د قازانجێ هنده‌ك مرۆڤان دایه. لڤێرێ كامۆ تێگه‌هێ یاخیبوونێ ژ كینێ دویر دئێخت، ژبه‌ركو كین ژێده‌رێ وێ حه‌سیدییه و حه‌سیدى هه‌ر ده‌م ئاراسته‌كرییه دژى ئه‌وان بابه‌تان ئه‌وێن حه‌سییدێ دروست دكن، به‌لێ یاخیبوون د سه‌نگه‌رێ به‌رگیریكرنێ ژ بیرو بۆچوونان دایه، مرۆڤێ یاخى به‌رگیریێ ژ خوه و ژ ئێكه‌تیا كه‌سایه‌تیا خوه دكت و داخوازا ڕێزگرتنا وێ كه‌سایه‌تیێ دكت. ب ئه‌ڤى ئاوایى كامۆ گه‌هشته وى ئه‌نجامى، كو كین هه‌لگرێ ده‌ستپێكه‌ك نیگه‌تیڤه. به‌لێ یاخیبوون لایه‌نێن پۆزه‌تیڤ بخوه‌ڤه دگرت، ب ئه‌ڤێ هزرێ كامۆ هه‌ڤدژى بیرو بۆچوونێن هنده‌ك فیلۆسۆفانه ئه‌وێَن گیانێ یاخیبوونێ و كین وه‌ك هه‌ڤكرین. ده‌مێ كامۆى ژ ئالییێ جڤاكیڤه ل تێگه‌هێ یاخیبوونێ نێرى، گه‌هشته ئه‌وى ئه‌نجامى و ب دویر زانى كو یاخیبوون د جڤاكێن نه وه‌كهه‌ڤ یان د جڤاكێن یه‌كسانیه‌ك ڕه‌ها تێدا په‌یداببت، ژبه‌ركو یاخیبوون د جڤاكێن كو وه‌كهه‌ڤیا كه‌توارى تێدا به‌رزه ل پشت وه‌كهه‌ڤیا تیۆرى یا ڤه‌شارتى په‌یدادبت. ژبلى ئه‌ڤێ چه‌ندێ یاخیبوون تایبه‌ته ب مرۆڤێ زانا و هشیار، نه‌كو یێ نه‌زان، مرۆڤه‌ك مافێن خوه بزانت. ژبه‌ر هندێ مه‌حاله مرۆڤێ یاخى د كۆمه‌لگه‌هێن ده‌ستپێكیدا په‌یداببت. ژبه‌ركو ڕه‌وشت و تیتال، چیڤانوك و شرۆڤه‌كرنا دیارده‌یێن ژیانێ ل سه‌ر بنه‌مایێن ئاین و پیرۆزیانه. كامۆ دبێژت مێژوو و بۆیه‌رێن وى مرۆڤى نه‌چار دكن. كو یاخیبوون ئێكه ژ ساخله‌تێن مرۆڤێ خوه‌دان پره‌نسیپه، ژبه‌ركو ئه‌و كه‌توارێ مێژوویى یێ مرۆڤایه‌تییێ یه و نابت مرۆڤ ژ ئه‌ڤى دورهێلى بره‌ڤت، به‌لێ پێدڤییه مرۆڤ بوها و ئه‌زموونان ببین هه‌تا كو د خزمه‌تا مرۆڤایه‌تییێدا بت. ئێك ژ بوهایێن یاخیبوونێ ئه‌وه كو بانگا هه‌بوونا جڤاكه‌كێ مرۆڤایه‌تى دویر ژ پیرۆزیان بكت، هه‌تا مرۆڤ بژیت پێدڤییه یاخى بت، به‌لێ ب مه‌رجه‌كێ كو سینورێ هه‌بوونا ڕاسته‌قینه یا مرۆڤان ده‌رباز نه‌كت.\nگه‌هشتن ب عه‌به‌سا هه‌بوونێ و نه ئه‌قلانییا جیهانێ ده‌ستپێكا یاخیوونێ یه، به‌لێ د باردوخێ عه‌به‌سیدا ئازار دێ كه‌سایه‌تى بت، به‌لێ د باردوخێ یاخیبوونێدا ئازار كۆمه‌لى یه. هه‌گه‌ر مه یاخیبوون لده‌ستپێكا خوه ب گۆتنا (ئه‌ز یاخیمه، ئانكو ئه‌ز یێ هه‌یم) پێناسه‌كر، ب پێشكه‌ڤتنا یاخیبوونێ به‌ر ب كۆمه‌لبوونێ ئه‌م دكارن ب ئه‌ڤێ واتایێ ده‌ربرینێ ژێ بكن (ئه‌ز یاخیمه، ئانكو ئه‌م یێن هه‌ین)، كامۆى گه‌له‌ك جۆرێن یاخیبوونێ ده‌ستنیشانكرن و بۆ هه‌ر ئێكێ ساخله‌ت و تایبه‌تمه‌ندى دیاركرن:\n1ـ یاخیبوونا میتافیزیكى: ئه‌و یاخیبوونه، ئه‌وا مرۆڤ دژى چاره‌نڤێسێ خوه و گه‌ردوونى به‌رپا دكت، هه‌گه‌ر به‌نده لسه‌ر باردوخێ خوه یاخى ببت، لێ یاخیبوونا میتافیزیكى دژى قه‌ده‌را مرۆڤییه، ژبه‌ركو مرۆڤ وێ چه‌ندێ ڕادگه‌هینت كو ژلایێ ئافرێنه‌رى ڤه یێ هاتییه خاپاندن. لڤێرێ كامۆ ئاماژێ ب بابه‌ته‌ك گرنگ ددت: هه‌ر وه‌كو به‌نده‌یێ ل دژى خودانێ خوه یاخیبووى و دانپێدانێ ب هه‌بوونا خودانى و ده‌ستهه‌لاتا وى لسه‌ر دكت، هه‌روه‌سا یاخیبوونا میتافیزیكى یاخیبوونێ لسه‌ر وێ هێزێ دكت، ئه‌وا كۆنترۆلا ده‌ستنیشانا ئاراسته‌یێ وى دكت. لڤێرێ هه‌بوونا ئه‌ڤێ هێزێ په‌سه‌ند دكت، ژ ئه‌ڤێ یه‌كێ ئه‌م دكارن بگه‌هن وێ بۆچوونێ كو یاخیبوونا میتافیزیكى ئیلحادێ بخوه‌ڤه ناگرت. یاخیبوونا میتافیزیكى ئینكارا هێزا مه‌زن یا خوداوه‌ندى ناكت، لێ به‌رهه‌نگار دبت.\n2ـ یاخیبوونا مێژوویى: ئارمانجا سه‌ره‌كى یا ئه‌ڤێ یاخیبوونێ ئازادى و دادپه‌روه‌رییه، ئه‌ڤ یاخیبوونه ساخله‌تێ زالبوونێ لسه‌ر ده‌م و مێژوویێ ب مرۆڤى دبه‌خشت. كامۆى تێگه‌هێ یاخیبوونا شۆره‌شگێرى جوداكرییه، ژبه‌ركو شۆره‌ش ژ هزرێ په‌یدادبت، به‌لێ یاخیبوون بزاڤه‌كه ژ ئه‌زموونه‌كا كه‌سى ده‌ستپێدكت و دگه‌هت هزرێ. كامۆ دبێژت: مرۆڤایه‌تییێ هێشتا شۆره‌شێن ڕاسته‌قینه نه دیتینه، ژبه‌ركو شۆره‌شێن ڕاسته‌قینه ئارمانجێن خوه بۆ گه‌هشتنێ ب ئێكگرتنه‌كا سه‌رتاسه‌رى و دووماهیكه‌كا مسۆگه‌ر بۆ مێژوویێ ددانن، به‌لێ ئه‌و شۆره‌شێن هه‌تا ڕۆژا ئه‌ڤرۆ په‌یدابووین بتنێ یێن شیاین ده‌ستهه‌لاتێ ب ده‌ستهه‌لاته‌ك دى بگوهۆرن، بخوه شۆره‌شێن ئابۆرى ب شۆره‌شه‌ك سیاسى ب داوى هاتن. لڤێرێ جوداهى دناڤبه‌را یاخیبوون و شۆره‌شێ دا دیاردبن، یاخیبوون ڕژده لسه‌ر تێگه‌هێ مرۆڤایه‌تییێ و سرۆشتێ مرۆڤى یێ دویر ژ ده‌ستهه‌لاتا هێزا جیهانێ.\nیاخیبوون ژ ئینكارێ ده‌ردكه‌ڤت و بناڤێ ڕژدییێ شۆره‌ش ژ نه‌رازیبوونا ڕه‌ها ده‌ردكه‌ڤت و ب ئه‌ڤێ چه‌ندێ بریارێ ل سه‌ر خوه ب به‌ندى و تیرۆرێ هه‌تا بگه‌هت ئارمانجا خوه ددت. لڤێرێ كامۆ دگه‌هته ئه‌نجامه‌ك گرنگ ئه‌و ژى كو یاخیبوون كاره‌كێ ئافرێنه‌ره، به‌لێ شۆره‌ش عه‌ده‌مییه، ژبه‌ركو یاخیبوون داخوازێ ژ مرۆڤایه‌تییێ دكت ب ئارمانجا دروستكرنا خوه ل شوینا كوشتن و مرن سه‌خمه‌راتى دروستكرنا هه‌بوونه‌ك نه ڕێكه‌ڤتى.\n3ـ یاخیبوون د هۆنه‌رى دا: هۆنه‌ر داهێنانه‌كه یاخیبوونێ بخوه‌ڤه دگرت، د هه‌مان ده‌مدا ئینكار و ڕژدى تێدا دیاردبن. ب دیتنا كامۆى یاخیبوون د هۆنه‌ریدا ئه‌وه ئافرێنه‌رێ گه‌ردوونى، داهێنه‌ر وه‌سان دبینت كو جیهان نه‌ته‌مامه و د هه‌ولدانێن به‌رده‌وام دایه، كو سه‌خبێر بكت و وى فورمى بدتێ یێ ژێ كێم. ب دیتنا كامۆى هۆنه‌ر دیالۆكێ دگه‌ل كه‌توارى دكت، لێ حاشاتییێ لێ ناكت و هۆنه‌ر سه‌ركێشیا داهێنه‌رى بۆ ژێده‌رێ یاخیبوونێ دكت. ب هه‌مان ڕێژه‌یا ب فۆرم ددت بوهایێن نه‌دیتى، به‌لێ دیتى ب بۆچوونا وى و هه‌ستپێدكت وه‌ك داهێنه‌ر. ل دووماهیكێ كامۆى به‌راوردى دناڤبه‌را یاخیبوون و تێگه‌هێ كوشتنێدا كر، هه‌ر وه‌كو به‌رى نوكه دناڤبه‌را عه‌به‌س و خوه‌كوشتنێدا كرى. بوهایێ یاخیبوونێ د ئه‌وێ چه‌ندێ دایه كو سینۆره‌كێ بۆ چه‌وساندنێ د دانن و ب ئه‌ڤێ چه‌ندێ یاخیبوونێ ساخله‌ته‌كێ باش بۆ مرۆڤایه‌تییێ په‌یداكر، ئانكو یاخیبوون هه‌لگرا ده‌ستپێكه‌ك داهێنانێیه و لڤێرێ تێگه‌هێ كوشتن و یاخیبوونێ دژى هه‌ڤن. ل سه‌ر ئاستێ لۆژیكى هه‌گه‌ر مرۆڤێ یاخى كوشتن كر، لڤێرێ ئه‌وى جیهان دابه‌شكر و ئێكه‌تیا مرۆڤایه‌تى تێكشكاند و لڤێرێ هاوكێشا دبێژت: ئه‌ز یاخیمه، ئانكو ئه‌م یێن هه‌ین دیاردبت. ئه‌م دگه‌هن وى ئه‌نجامى كو كامۆى ڕامانێن پۆزه‌تیڤ و ئافرێنه‌رى داینه عه‌به‌سێ و یاخیبوونێ، ژبه‌ركو هه‌ستێ عه‌به‌سى هشا مرۆڤى هشیار دكت و ژ چاره‌نڤێسێ وى بلندتر دكت و ڕامانه‌ك دى بۆ هه‌بوونێ په‌یدادكت. هشیارى ژێده‌رێ سه‌ره‌كى یێ یاخیبوونێ یه، كاركرن بۆ گوهۆرینێ، به‌رده‌وامى و پێشكه‌ڤتنا یاخیبوونا مرۆڤى دهێته گوهۆرین بۆ بوهایێن مرۆڤایه‌تى كو بنه‌مایێ ئێكگرتنا وان وه‌كو هێزه‌كا ئافرێنه‌ر ددانت.\nCategory: فیلۆسۆفى, وه‌رگێرانTag: فه‌لسه‌فه‌فيلۆسوفياكاموهه‌بوونياخيبوون by Diler Ahmed


بۆچی كتێبه‌كه‌ی كاروان كاكه‌سوور گرنگه؟ – Knwe.org\nسەرەکی » ئەدەب - سێبەر و سایە » بۆچی كتێبه‌كه‌ی كاروان كاكه‌سوور گرنگه؟\nكتێبی (گه‌ڕانه‌وه‌یه‌كی كاتی بۆ دایه‌لۆگێكی به‌رده‌وام) كه له نووسینی نووسه‌ر و رۆماننووس (كاروان عومه‌ر كاكه‌سوور)ه (1)\nمێتۆدی ئیشكردنی نووسه‌ر له‌م كتێبه‌دا له‌سه‌ر دوو بنه‌مای گرنگه:\nیه‌كه‌میان: میتۆدی پرسیاركردن.\nدووه‌میان: میتۆدی راڤه‌كردنی چه‌مكه‌كان.\nبه بڕوای من تا خۆمان له رێی پرسیاركردنه‌وه به‌یان نه‌كه‌ین و نه‌پرسین بۆچی؟ ئه‌وه رازین به‌مجۆره‌ی كه هه‌ین، رازین به‌وه‌ی كه جۆرێك له كۆیلایه‌تیمان قبووڵ كردووه. چۆن پرۆسه‌ی پرسیاركردن له ره‌هه‌ندێكی نادیاره‌وه ده‌مانگه‌یه‌نێت به خاڵی دیاربوون. ئه‌م پرۆسه‌یه له‌وه‌دا كورت ده‌بێته‌وه، ئایا ئه‌و ئایدیایانه‌ی هه‌ن بۆ ئه‌وه‌ن پیرۆز بكرێن و ده‌ستی پێوه بگرین، یان تێكیبشكێنین؟ بۆیه ره‌خنه‌گری میللی هه‌م نایه‌وێت خۆی پرسیار له خۆی بكات و هه‌میش نایه‌وێت كه‌س پرسیاری ئاڕاسته بكات؟ لێره‌دا پرسیارێكی جه‌وهه‌ری خۆی قووت ده‌كاته‌وه: ئایا هه‌ر به راست ئێمه ده‌توانین خۆمان له پرسیاركردن بدزینه‌وه؟ ئایا مرۆڤی ره‌سه‌ن له پرسیاركردن ده‌ترسێت؟ ئایا كه‌سێك ساڵانه دوو سێ كتێب بخاته بازاڕه‌وه، له پرسیاركردن خۆی ده‌شارێته‌وه؟ ئایا پرسیار گرنگ نییه؟ ئایا هێزی پرسیاركردن له وه‌ڵامدانه‌وه‌یدایه؟ ئایا وه‌ڵام له پرسیار گرنگتره؟\nئه‌وه‌ی له‌م كتێبه‌دا به وردی و له چه‌ندان گۆشه‌ی جیاوازه‌وه روانینی بۆ كراوه، هاوكات به چه‌ندان نموونه‌ی بیردۆز و فه‌یله‌سووفان ده‌وڵه‌مه‌ند كراوه، چه‌مكی پرسیاركردنه. ئایا به‌ر له‌وه‌ی بنووسین، پێویست ناكات بپرسین: بۆچی ده‌نووسین؟ ئایا ئه‌وه ئه‌و پرسیاره جه‌وهه‌رییه نییه كه زۆر له بیرمه‌ند و نووسه‌ران ئاراسته‌ی خۆیانی ده‌كه‌ن؟ بۆیه لێره‌دا پرسیاركردن بایه‌خێكی گرنگی پێدراوه.\nله‌باره‌ی خاڵی دووه‌مه‌وه كه مێتۆدی راڤه‌كردنی چه‌مكه‌كانه، ئه‌مه ئه‌و چه‌مكانه ده‌گرێته‌وه كه ره‌خنه‌نووسی میللی بۆ قه‌به نیشاندانی نووسین فڕێیان ده‌دات، به‌بێ ئه‌وه‌ی به فلته‌ری مه‌عریفه‌یه‌كی به‌هێزدا تێبپه‌ڕن، ده‌ئاخنرێنه ناو رسته‌كانه‌وه. بۆیه مافی هه‌ر خوێنه‌رێكه بپرسێت و له‌باره‌ی ئه‌و چه‌مكانه‌وه پرسیار بكات؟\nئه‌م كتێبه ئه‌گه‌رچی له شێوه‌ی نامه‌دا بۆ كه‌سێكی دیاریكراو نووسراوه و به‌سه‌ر چه‌ندان به‌شی سه‌ربه‌خۆ و ته‌واوكاریی یه‌كتردا دابه‌ش بووه، به‌ڵام رێبه‌رێكیشه بۆ كۆی ئه‌و ره‌خنه‌نووسانه‌ی به ئایدیا و زمانی میللی ده‌نووسن. ئه‌م كتێبه پرۆسه‌یه‌كی مه‌عریفی دوولایه‌نه‌یه، واته هه‌م نووسه‌ری ده‌ق و هه‌م كه‌سی ده‌ق ئاراسته‌كراو (ره‌خنه ئاراسته‌كراو – نامه ئاراسته‌كراو) تێیدا به‌شدارن، بۆیه كتێبه‌كه بۆ هه‌ر یه‌كێك گرنگه و خوێنه‌ریش وه‌ك پرۆسه‌ی ته‌واوكردنی ده‌قه‌كه‌یه.\nنووسه‌ر له‌م كتێبه‌دا هێنده به وردی چه‌مكه‌كان راڤه ده‌كات و لێكیان ده‌كاته‌وه و هه‌ڵوه‌سته‌ی جیاوازیان له‌سه‌ر ده‌كات، بۆ هه‌ر یه‌كێك كه خه‌ریكی كاری هونه‌ری ره‌خنه‌گرتنه، گرنگه. چونكه له دوای خوێندنه‌وه‌ی ئه‌م كتێبه سڵ له وشه ده‌كه‌ینه‌وه و به ئاسانی نایخه‌ینه سه‌ر كاغه‌ز. له‌وه‌وه ته‌واو درك به‌م راستییه ده‌كه‌ین كه نووسین به‌رپرسیارێتییه، ئه‌گه‌ر نه‌مانتوانی ئه‌و به‌رپرسیارێتییه هه‌ڵبگرین، باشتره هه‌وڵی نووسین و بڵاوكردنه‌وه نه‌ده‌ین، به‌ڵكو هه‌وڵی تێپه‌ڕاندنی ئه‌و دۆخه چه‌قبه‌ستووه بده‌ین.\nبۆ هه‌موو وشه‌یه‌ك كه ده‌ینووسین ده‌گه‌ڕێنه‌وه، بۆ سه‌رچاوه‌كه‌ی. ئاخر نالوێت بنووسین: هایدیگه‌ر وا ده‌ڵێت! كه‌چی نه‌شزانین له كوێدا وای گوتووه و كۆنتێكسته ره‌سه‌نه‌كه نه‌زانین چییه و چی تێدا هاتووه. كه ده‌ستمان به وشه‌وه گرت، بۆ هه‌موو چه‌مكێك سه‌یری جیاوازییه فیكری و كولتوورییه‌كان ده‌كه‌ین، هیچ راستییه‌ك وه‌پێش راستییه‌كی تردا ناده‌ین، چه‌مكی وه‌ڵام به گرنگتر دانانێین له چه‌مكی پرسیار. تێده‌گه‌ین نووسین به‌رپرسیاریه‌تییه و هه‌موومان ناتوانین ئه‌و به‌رپرسیارێتییه سه‌خته هه‌ڵبگرین. بۆیه ئه‌م كتێبه گرنگه بۆ ئێسته و داهاتووی ئه‌ده‌بیاتی كوردی، چونكه بۆ هه‌ر چه‌مكێك چه‌ندان په‌ره‌گرافی فه‌یله‌سووف و بیردۆزی جیاوازی به نموونه هێناوه‌ته‌وه.\nپێویسته هه‌ر نووسه‌رێك به‌ر له‌وه‌ی ده‌ست به كاری ره‌خنه بكات، ئه‌و كتێبه بخوێنێته‌وه. له‌وه‌وه تێده‌گه‌ین ره‌خنه‌گرتن بڕیاردان نییه و سڕینه‌وه نییه، به‌ڵكو پرسیاركردن و ڕاڤه‌كردنی ئه‌ودیوی تێكسته، یان وردكردنه‌وه و هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی چه‌مكه‌كانه، به‌ڵام ئه‌وه‌ی وه‌ك سه‌رنج ده‌مێنێته‌وه، ئه‌م هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی نووسه‌ر له‌م كتێبه‌دا كاری له‌سه‌ر ده‌كات، ته‌واو جیاوازه له‌و هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی (دریدا) تیۆرییه‌كه‌ی له‌سه‌ری دامه‌زراندووه. بۆیه گرنگه له سه‌روه‌ختی خوێندنه‌وه‌دا وه‌به‌ر جیاوازی بكه‌وین، چۆن تا وه‌به‌ر جیاوازی نه‌كه‌وین، ناتوانین گفتوگۆ بكه‌ین و چه‌مكی پرسیاركردنمان پێ گاڵته‌یه‌كی منداڵانه‌یه.\nئه‌گه‌ر زیاتر بپرسین: ئایا گرنگی ئه‌و كتێبه بۆ ئێسته و داهاتووی ئه‌ده‌بیاتی كوردی له كوێدایه؟ بێگومان ئه‌و كتێبه رێبه‌رێكی ته‌ندروست و پڕ مه‌عریفی و زانیاریی ده‌بێت بۆ كاری ره‌خنه‌گری. هه‌ر له ڕێی ئه‌و كتێبه‌وه وه‌ك نووسه‌رێك، یان خوێنه‌رێك وه‌به‌ر ئه‌و راستییه ده‌كه‌وین كه ئایا ئێمه له كوێی نووسین و خوێندنه‌وه‌داین؟ ئایا تا ئێسته له خۆمان پرسیوه ئێمه له كوێی ئه‌ده‌بیاتداین؟\nئه‌گه‌ر هونه‌ری ره‌خنه‌گرتن بلوێت به ئاڕاسته‌ی شه‌قام و چایخانه و میله‌تدا بڕوات، ئه‌وه به‌لای ره‌خنه‌گری میلییه‌وه ئاساییه به نووسه‌رێك بڵێت: (كۆیله). به چیرۆكنووسێك بڵێت: (ئه‌حمه‌ق). به ڕۆماننووسێك بڵێت: (موفلیس). به شاعیرێك بڵێت: (تڕۆهات).\nئه‌وه‌ی جێی سه‌رنجه، نووسه‌ر له‌م كتێبه‌دا ئه‌گه‌رچی به‌یاننامه‌ی ئه‌وه‌ی بڵاو كرده‌وه كه واز له نووسین و خوێندنه‌وه‌ی كوردی دێنێت، به‌ڵام دوای (گه‌ڕانه‌وه‌یه‌كی كاتی بۆ دایه‌لۆگێكی به‌رده‌وام) نه‌هاتووه ئاستی زمان بهێنێته ئاستی زمان و تێگه‌یشتنی ره‌خنه‌گری میللی. نووسه‌ر خۆیشی له كتێبه‌كه‌دا ئه‌و راستییه ڕوون ده‌كاته‌وه و ده‌نووسێت: «(2) وه‌ك پێشتر گوتم من له‌م دنیایه‌دا هه‌موو شتێك له ده‌ست ده‌ده‌م، بێجگه له زمان.\nله‌و كاته‌وه‌ی وازم هێنا و له دۆخێكی ناله‌باردا بووم، تۆی ره‌خنه‌گر ده‌رفه‌ته‌كه‌ت قۆسته‌وه و هێرشت كرده سه‌رم، هێشتا ئه‌و زمانه‌م له ده‌ست نه‌دا و نه‌هاتم له هه‌مان ئاستی زمانی تۆدا به‌كاری بهێنم. وه‌ك بینیمان زمان لای (هایدیگه‌ر) واته بوون. زمان بوونی منه. ئه‌وه‌ی بوونی ره‌سه‌نی هه‌بێت، زمان له ده‌ست نادات، به‌ڵام ئه‌وه‌ی بوونی ساخته‌ی هه‌بێت، هه‌ر له بنه‌ڕه‌ته‌وه نه‌بووه‌ته خاوه‌نی زمان، تا ترسی له ده‌ستدانی هه‌بێت». ئایا ئاستنزمی زمانی ره‌خنه‌گر، ده‌توانێت مه‌عریفه و هزری گه‌وره له نووسیندا به‌رهه‌م بهێنێت؟ ئایا ئه‌وه لۆجیكه بڵێین هه‌موو زمانێك توانای به‌رهه‌مهێنانی فیكری گه‌وره‌ی هه‌یه؟\nگه‌ڕانه‌وه‌یه‌كی كاتی بۆ دایه‌لۆگێكی به‌رده‌وام – ره‌خنه‌یی– كاروان عومه‌ر كاكه‌سوور. له بڵاوكراوه‌كانی (ماڵی وه‌فایی). چاپی یه‌كه‌م 2019.\nهه‌مان سه‌رچاوه‌ی پێشوو. لاپه‌ڕه 339.


رێگاي ئێوه ئابوري » بڵک: ئەمریکا رەوتی گفتگۆ نێوان کوردان و دەمیشقی شێواند\nبڵک: ئەمریکا رەوتی گفتگۆ نێوان کوردان و دەمیشقی شێواند\nریچارد بڵک سناتۆری ئەمریکی دەڵێت ئەمریکا بە کشانەوەی هێزەکانی لەسوریا زەمینەی ئاشتی نێوان کوردان و دەوڵەتی دەمیشقی ئامادە کرد بەڵام گەڕانەوەی بە بیانووی چاودێری نەوت ئەم رەوەندەی پچڕاند.\nترەمپ لەمانگی ئۆکتۆبەر بڕیاری کشانەوەی هێزەکانی دا و دوای ئەوەش تورکیا هێرشی ناوچەکەی کرد و سرێکانی و گرێ سپی کۆنترۆڵ کرد.\nهێزە کوردیەکانی سوریا بێ هیوا بوون لە ئەمریکا و داوایان لە هێزەکانی سوریا کرد کە سنوورەکانی لەگەڵ تورکیا کۆنترۆڵ بکاتەوە تا پێش لە هێرشەکانی تورکیا بگرێت. سەرکردەکانی کورد لەسوریا گفتگۆیان لەگەڵ دەمیشق دەست پێکردەوە.\nبەڵام ترەمپ دواتر هەندێک لەهێزەکانی بە بیانووی پاراستنی بیرە نەوتەکان گەڕاندەوە بۆ سوریا و کەرەستەی پێشکەوتووی جێگیر کرد.\nریچارد بڵک سناتۆری ئەمریکا لە ئیالاتی وێرجینیا پێی وایە ئەمریکا کاتی دەرچوونی لەسوریا زەمینەی گفتگۆی کوردەکان لەگەڵ دەمیشق رەخساند بەڵام بە گەڕانەوەی شێواندی. ئەگەر ئەمریکا دووبارە دەستێوەردانی نەدەکرد ئەوە کوردەکان و دەمیشق دەیانتوانی لێک بکەن بەڵام گەڕانەوەی ئەمریکا بۆ داگیرکردنی بیرنەوتەکان ئەم رەوەندەی شێواند. نەوتی سوریا هی خەڵکی ئەو وڵاتەیە و ئەمریکا نابێت چاوی لێببڕێت و کۆنترۆڵی بکات. چیتر دامەزراندنی کیانێکی کوردی لەلایەن کوردانی سوریاوە بێ واتایە چوونکە ئێستا تورکیا و رووسیا لە ناوچەکە زاڵن و زۆربەی دانیشتوانیشی کورد نین.\nبرچسب ها : ئەمریکا , تورکیا , دەمیشق , ریچارد بڵک , سوریا , کورد , نەوت


دلێر محەمەد نوری: ئەخلاقی سەربازی کورد لە شەنگال و ناوچە چۆڵکراوەکاندا. – WTARIKURD\nگەر بۆ پێناسەكردنی ئەخلاق بگەڕێی ئەبێت سەر بكەی بە هەزاران كون و كەلەبەری فەلسەفی و ئایینی و كولتوریدا، كە دواجار بە یەك دونیا پێناس بگەڕێیتەوە و نەشتوانی هیچیان بە تەواوەتی بكەیت بە كەرستەیەك تا بیبەستیتەوە بەو تەوەرەی كە باسی لێوە ئەكەیت. هەر بۆیە خۆم لەوە لا دەدەم و بە پێناسەیەكی سادەی ئەخلاق دەست پێ دەكەم كە لە سایتێكی نەرویجی وەرمگرتووە بە ناوی(store norske lekison كە دەكاتە مەوسوعەی گەورەی نەرویجی ) كە تیادا هاتووە بەوەی ئەخلاق (ئەو پێوەر و بەها و هەڵكەوتانەیە كە ڕاست و هەڵە و چاكە و خراپەمان بۆ دیاری دەكات). وەك ئەوەی ئەگەر من شۆفێربم و لە بەر ئەوەی كاری بە پەلەم هەبێت و لە ترافیكدا لە گڵۆپی سور نەوەستم و دەربچم. ئایا بە پێوەری یاساكانی ترافیك و بەها مرۆڤایەتی ویژدانیەكان كە ڕەنگە مەترسی دروست بكەم بۆ ئەوانی دیكە ئەمە كردەوەیەكی ئەخلاقیی ڕاستە؟ ئەی كارێكی چاكە؟ ئایا من لەم هەڵكەوتەدا شۆفێرێكی بە ئەخلاقم؟ هەر هەمان ئەم پرسیارانەی بۆ هەموو ئەرك و پیشە و فەرمانەكانی دیكەش ڕاستە.\nمامۆستای بە ئەخلاق ئەو كەسەیە كە چووە هۆڵی خوێندنەوە ئەركی سەرشانی خۆی بەجێ ئەهێنێت كە فێركردنە بە پێی ئەو ستاندار و پێوەرەی بۆ مامۆستا دیاری كراوە و ڕۆژنامەنووس و پارێزەر و كێ و كێی دیكەش بە هەمان شێوە. چونكە هەرچۆن شۆفێری وەك وەزیفەیەك ئەخلاقی گەرەكە، ئاوهاش هەر وەزیفە و فەرمانێك كە هەڵمانبژاردووە یان پێمان سپێردراوە و پێی ڕازی بووین دەبێت ئەخلاق ببێتە جەوهەری كارەكە، دەنا دەبێتە مایەی خراپە و هەڵە و كەموكوڕی. بەڵام ئایا دیسان كاری نا ئەخلاقی و خوڵقاندنی ئاكامی ناڕاست و خراپەكاری و كاریگەری و پاشهاتەكانی لە وەزیفە و ئەركێكەوە بۆ یەكێكی دیكە جیاواز نییە؟\nدیسانەوە ئەپرسم كە ئایا كەم و كوڕی لە ئەركی مامۆستایەك یان پاككەرەوەیەك لە گەڵ سەربازێك و پێشمەرگەیەك وەكو یەكە؟ كەسێك كە پێی ئەوترێ پێشمەرگ، سەرباز یان چەكدار لە نێو دامەزراوەیەكی سەربازیدا لە وجودی فەرمانڕەوایەكدا، كە ئەركی ئەو لە پاراستنی ئەوانی دیكەی بێ چەك چڕبۆتەوە، خۆ ئەگەر لە هەڵكەوتێكدا ئەوی بێ چەك ژیانی كەوتە مەترسییەوە و ئەركی پاراستنەكە وەكو خۆی جێ بە جێ نەكرا و سەرباز جێگەی بۆ مەترسییەكە چۆڵ كرد و خەڵكە سڤیلەكەی بۆ بەجێهێشتن و چەك لە سەر شان بۆ دواوە هەڵ هات و تەنها خۆی و دار و دەستە و فەرمانڕەواكەی ڕزگار كرد چ كارێكی نائەخلاقی گەورەیە و چ كارەساتێكی مرۆیی و سروشتی گەورە بە دوای خۆیدا ئەهێنێت؟\nپرسیاری گرنگ لێرەدا ئەوەیە كە هەڵوێستی جوامێرانەو بە ئەخلاق كامەیە لەم حاڵەتەدا؟ وەڵامی ئەم پرسیارە گەڕانێكی زۆری ناوێت و هەر لە دروشمی پشتی سەری سەرۆك و فەرمانڕەواكاندا بە خەتێكی جوان لە شێوەی ئەوەی قورئانی پێ نووسراوە كە ( كە پێشمەرگە پارێزەری سەر و ماڵی هاوڵاتیانە)دایە. ئایا ئەم كردەی پاراستنە ڕووی دا لە هەڵەبجە و لە ئەنفال و لە شەنگال و لە گەرمیان و لە كەركوكدا؟\nتۆی سەرباز یان پێشمەرگە لە خۆت پرسیوە كاتێك بە فەرمانی فەرماندەتان بە نێو هوتافی گەرم و گوڕ و گوڵبارانی هاوڵاتیاندا بە زریپۆش و پاس و زیلەكانتانەوە بە ڕێكران بۆ بەرەكانی جەنگ، ئەرێ ئەو خەڵكە بە دەر لە جیاوازی بیروڕاتان و بەدەر لە لایەنگیری حیزبی و شریتی سەوز و زەرد یان ڕەنگاوڕەنگی سەر شانتان پشتی هەمووانی وەك یەك نەگرت؟ پاروی دەمی زاڕۆكی خۆی لە گەڵ ئێوەدا بەش نەكرد؟ ئەی لە دۆڕان و كشانەوەت نەدەكرا هێندەی دەربازبوونی ئەوان بەڕگریت بكردایە؟ تۆ خۆ نەچووی تەنیا دنەی شارە زەردەواڵەی دوژمن بدەیت و خۆت هەڵبێیت و جزوو ژەهریش بۆ جەستەی سڤیل و بێ چەك و بۆ كچانی شەنگال و مناڵانی دوزخورماتوو جێبهێڵیت. ئەمە كوێی پاراستنە و كوێ كاری چاكە و كامە بەهای ئەخلاقییە؟ هەرچەند ئەزانم داكوتین لە نێو چاڵەكانی بەرگری پێشەوە و چەك لە سەر شان هەڵهاتنیشت هەر بە فەرمانی سەرۆك كرا! ئەوا وتمان سەرۆك بێ دەربەستە و پەیمانی خۆی لە بیركردووە، ئەدی ئەتۆ وەك پێشمەرگەی پارێزەر، هەر نەبێ خەڵكەكەی خۆت بەر لە هاتە هاتی دوژمن ئاگاداربكردایەتەوە.\nئەوەی ئەمرۆ بۆ شەنگال و ناوچە جێ هێڵدراوەكان، ناوچە چۆڵكراوەكان ماوەتەوە تەنها گۆرانییەكەی ڕەوانشاد تایەر تۆفیقە كە ئەڵێت (لە پاش مەرگم چ فایدەیە بێنە سەر قەبرم لە بۆ شیوەن…)لە پاش قریشكە و هاواری ئەو هەموو كچە نازدارانەی شەنگال بە دەست داعش و جیهادییە ئیسلامییەكان و ئەو هەموو خاك و خەڵكەی ناوچە جێ هێڵدراوەكان بۆ ڕقی ئەستوری حەشد و جەیشی عێراقی كە خۆت دروستكەریانی، چونكە خۆت لە پێشەوە رێككەوتووی لە جێ هێشتنیان و هەر خۆشت بە درۆی ڕێفراندۆم فریویان ئەدەیت و دۆ دۆشاوی سیاسەت تێكەڵ بە گەندەڵی و نەوت و پارە ئەكەیت و ئێستاش عەرەب ووتەنی (كل یبكی علی لیلاە) هەر لایەك لە ئاوازێك بە باڵای شەنگال و كەركوكدا ئەخوێنێ، یەكێ بۆ نەوتەكەی و یەكێ بۆ دەنگەكەی. كەركوك و گەرمیانێك دەیان جار بەرگی شۆڕش و ڕاپەڕینی بۆ پۆشیت و دواتر بە جێتهێشت، شەنگالێك داوای ناسنامەی كوردبوونی لێ دەكەیت و لە پەناتدا چەند جار كوژرا و سەبی كرا و بێ دەربەست بووی. لە پاش ئەم هەموو كارەساتانە پێم ناڵێن خۆتان لە كوێی ئەخلاقی سیاسی و سەربازیدا دەبیننەوە؟


تەندروستی کاک کۆسرەت ڕەسووڵ و درێژە دان بە ئەرکەکانی\nمەسعود مەلا هەمزە گوتی، کۆسرەت ڕەسوول بەم نزیکانە دەستدەکاتەوە بە چالاکییە سیاسییەکانی.\nدوای گەڕانەوەی لە وڵاتی ئەڵمانیا، کۆسرەت ڕەسول، جێگری سکرتێری گشتی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان دەستدەکاتەوە بە چالاکییە سیاسییەکانی و کاری یەکەمی بریتی دەبێت لە " کارکردن لەسەر تەبایی و پاراستنی یەکڕیزی ناوخۆی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان و هەروەها لایەنەکانی تر"، وەک سکرتێری ڕۆژنامەوانی ناوبراو ڕایگەیاند.\nمەسعود مەلا هەمزە، سکرتێری ڕۆژنامەوانی کۆسرەت ڕەسول لە لێدوانێکیدا بۆ دەنگی ئەمریکا گوتی، کۆسرەت ڕەسوول بەم نزیکانە دەستدەکاتەوە بە چالاکییە سیاسییەکانی، لە ئێستاشدا تەندروستی جێگیرە و پزیشکەکان پێیان وتووە کە پێویست ناكات جارێكی تر ببرێتەوە ئەڵمانیا بۆ چارەسەر.\nدوای کۆچی دوایی جەلال تاڵەبانی سكرتێری گشتی یەكێتی نیشتیمانی كوردستان، زۆربەی دەسەڵاتەكانی ئەو حزبە كەوتنە دەست كۆسرەت ڕەسول، بەڵام بەهۆی نەخۆشكەوتنیەوە نەیتوانیوە لەو ماوەیەدا لە سەر کارەکانی بەردەوام بێت.\nڕۆژی ١١ ی تشرینی دووەم، کۆسرەت ڕەسوڵ دۆخی تەندروستی تێكچوو، هەمان رۆژ گەیەنرایە نەخۆشخانەیەكی سلێمانی و نەشتەرگەری بۆ ئەنجامدرا.\nهەر هەمان رۆژ دوکتور ڕێکەوت حەمە ڕەشید وەزیری تەندروستی هەرێمیش ڕایگەیاند کە کۆسرەت ڕەسوڵ تووشی گرفتێکێك بووە لە بۆری گواستنەوەی خوێندا بۆ ڕیخۆڵەکانی و بەئەو هۆیەشەوە نەشتەرگەرییان بۆ ئەنجامداوە.\nدوای چوار رۆژ لە مانەوەی لە نەخۆشخانەدا، دواتر بۆ نەخۆشخانەیەكی ئەڵمانیا بۆ چارەسەری گوێزراەیەوە و ئێوارەی 6/1/2018 گەڕایەوە سلێمانی.\nسەبارەت بە ڕەوشی کاک کۆسرەت ڕەسوڵ


ڕۆحانی دووبارە دەستکاریکردنی بەندەکانی ڕێکەوتنە ناوەکییەکە ڕەت دەکاتەوە\nسەرۆکی ئێران حەسەن ڕۆحانی دووبارە جەختی لەهەڵوێستی ئێران کردەوە سەبارەت بە ڕەتکردنەوەی دەستکاریکردنی بەندەکانی ڕێکەوتنە ناوەکییەکە یاخود زیادکردنی لایەنی دیکە بۆ ناو ڕێکەوتنەکە.\nلە ساڵی 2018 دا سەرۆکی پێشووی ئەمەریکا دانۆڵد ترامپ لە ڕێکەوتنە ناوەکییەکەی نێوان ئێران و زلهێزەکانی جیهان کشایەوە و دووبارە سزاکانی سەپاندەوە بەسەر تاراندا.\nبەڵام بەڕێوبەرایەتیە نوێیەکەی ئەمەریکا بە ڕابەرایەتی سەرۆک جۆو بایدن ئاماژەی بەوە داوە دەکرێت واشنتن بگەڕێتەوە سەر ڕێکەوتنەکە، بەڵام داوای لە تاران کردووە پابەندی سەرجەم بەرپرسیارێتیەکانی بێت لە ڕێکەوتنەکەدا.\nبەڕێوبەرایەتیە نوێیەکەی ئەمەریکا باس لەوە دەکات لەگەڵ هاوپەیمانەکانیدا تاوتوێی ڕێکەوتنێکی نوێ بکەن، لەکاتێکدا سعودیە کە ڕکابەری سەرەکی ئێرانە لە ناوچەکەدا داوای کردووە بەشێک بێت لە دانوستانە نوێیەکان لەسەر ڕێکەوتنەکە.\nڕۆحانی وتی " بە ڕوون و ئاشکرا بە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی دەڵێم، بەتایبەتی ئەو وڵاتانەی بەشدارن لە ڕێکەوتنە ناوەکییەکەدا، هیچ گۆڕانکارییەک ناکرێت لە بەندەکانی ڕێکەوتنە ناوەکییەکەدا."\nوتیشی " هیچ لایەنێکی دیکەش زیاد ناکرێت بۆ ناو ڕێکەوتنە ناوەکییەکە."\nهەروەها وتی " ڕێکەوتنەکە ئەنجامی 10 ساڵ لە دانوستان بووە، شتێک نەبووە بە ئاسانی ئەنجام بدرێت." وتی " ئەمە ڕێکەوتنەکەیە، ئەگەر دەیانەوێت بەخێربێن و هەموو لایەک دووبارە پابەند دەبێتەوە، ئەگەریش نەیانویست هەر بەخێربێن و دەتوانن بەردەوام بن لەژیانی خۆیان."\nدوای ساڵێک لە کشانەوەی ئەمەریکا لە ڕێکەوتنەکە، تاران وردە وردە بەرپرسیارێتیە سەرەکییەکانی لە ڕێکەوتنە ناوەکییەکەدا پشتگوێ خست کە بەپێی بڕیاری ژمارە 2231 ی ئەنجومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی بۆی دیاریکراوە.\nبەرپرسانی ئێرانی لە لێدوانەکانی پێشوویاندا ئاماژەیان بەوەداوە گرنگترین شت بەلای ئەوانەوە لابردنی سزاکانی ئەمەریکایە نەک گەڕانەوەی واشنتن بۆ سەر ڕێکەوتنەکە، جەختیان لەوە کردۆتەوە ئەگەر سزاکان لاببرێن ئەوا تاران بەپێی ڕێکەوتنەکە دووبارە پابەند دەبێتەوە بە بەرپرسیارێتیەکانیەوە.\nلەلای خۆشیەوە ئەمەریکا داوا لە ئێران دەکات سەرەتا پابەند بێتەوە بە سەرجەم بەرپرسیارێتیەکانیەوە، پێش ئەوەی بگەڕێتەوە سەر ڕێکەوتنەکە.\nڕۆژی دووشەممە وەزیری دەرەوەی ئێران محەمەد جەواد زەریف پێشنیاری ئەوەی کرد یەکێتی ئەوروپا نێوەندگری بکات لە نێوان تاران و واشنتندا، ئەوەش بەمەبەستی ڕزگارکردنی ڕێکەوتنە ناوەکییەکە.\nبەڵام ڕۆژی سێشەممە وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئەمەریکا نێد پرایس وتی پێی وایە هێشتا زووە بۆ پەسەندکردنی ئەو پێشنیارە.


ئەركی دادوەریی: بە یاساكردن و سەیركردنی ناكۆكییە كارگێڕی و دادوەرییەكان و دەستەبەركردنی یەكێتی یاساكاریی و دەربڕینی بیروڕا لەبارەی كاروباری یاسایی بۆ كوردستانی عێراق و دەزگاكانی لە رێگەی ئەنجوومەنی شورا.\nهەماهەنگیكردن لەگەڵ ئەنجومەنی دادوەریی و لایەنە پەیوەندیدارەكان بە مەبەستی پیادەكردنی یاساكان و بەدیهێنانی دادپەروەریی و ئامانجەكانی وەزارەت لە ڕێگەی سەرۆكایەتی داواكاری گشتی.\nئەركی خزمەتگوزاریی: تۆماركردنی ڕەفتاری خانووبەرە و حوكمەكانی دادوەریی لەبارەی مافی زەویوزار و ڕێكخستن و بەهێزكردنی ڕەفتاری یاسایی و چەسپاندنی ئەو مافانەی لێیەوە دروست دەبن و خەسڵەتی فەرمیان بخرێتە سەر، لە ڕێگەی بەڕێوەبەرایەتی گشتی تۆماركردنی خانووبەرە.\nچاودێریكردنی كاروباری ناكامان لە ڕووی كۆمەڵایەتی و ڕۆشنبیری و پەروەردەیی و مرۆڤایەتیەوە، بە هەماهەنگیكردن لەگەڵ لایەنە پەیوەندیدارەكان. پاراستنی دەسكەوتەكانی مافەكانی هەرێم و مافی هاووڵاتیان و ئاسانكاریی رێكاری جێبەجێ كردنی حوكمەكان و بڕیارەكان لە ڕێگەی بەڕێوەبەرایەتی گشتی فەرمانگە دادییەكان کە پێکهاتووە لە فەرمانگەکانی - جێبەجێکردن، ناکامەکان، دادنووس.\nدەركردن و بڵاوكردنەوە و دابەشكردنی رۆژنامەی فەرمی (وەقائعی كوردستان) بە هەردوو زمانی كوردی و عەرەبی بۆ ئاگاداربوونی فەرمانگە و دەزگاكانی هەرێم و هاووڵاتیان لە یاساكارییە دەرچووەكان لە ڕێگەی بەڕێوەبەرایەتی گشتی دیوان/ بەڕيوبەرایەتی رۆژنامەی وەقائعی كوردستان.\nپەسەندكردنی بەڵگەنامەكان لە ڕێگەی بەڕێوەبەرایەتی گشتی دیوان/ بەڕێوەبەرایەتی پەیوەندییەکان.\nئامادەكردن و شیاندنی دادوەر و ئەندامانی داواكاری گشتی و فەرمانبەری یاسایی بۆ كارمەندانی وەزارەت و فەرمانگە و دەزگاكانی دیكەی هەرێم لە ڕێگەی پەیمانگەی دادوەری .\nپێداچوونەوە و وردبینیكردن و پشكنینی تۆمارەكانی وەزارەت و هەموو فەرمانگەكانی، بۆ دابینكردنی دادوەریی و دەستپاكی و شیاویی لە جێبەجێ‌كردنی كارو چاڵاكییەكانیان لە ڕێگەی دەستەی سەرپەرشتیاری دادی.


د.فەرهاد پیرباڵ…. بەشى دووەم – Denegkan\nد.فەرهاد پیرباڵ…. بەشى دووەم\n….دیمانە: فەرەیدون بێوار\nلە ژمارەى پێشوودا لەسەر زانكۆ و پرۆسەى خوێندن تەوەرەكەمان چڕكردەوە ، بەڵام هەولأ دەدەین لەم تەوەرەدا لەسەر ئەزموونى نووسینى خۆى قسە بكەین و تیشك بخەینە سەر هەندىَ لایەنى دیكە پەیوەست بە نووسین و بوارى رۆژنامەگەرى لەنێو كۆمەڵگەى كوردیدا.\n* كە سەیرى نووسراوەكانت دەكەین، دەبینین لە زۆربەى بوارە جیاجیاكاندا وەكو ( شیعر و چیرۆك و رۆمان و رەخنەى ئەدەبى و شانۆنامە و ….) بەرهەمت هەیە، دەمەوێت بپرسم ئایا ئەم هەموو بەهرەیە لە جەنابتدا وجودى هەیە، یاخود زۆرلەخۆكردنە بۆ ئەوەى لە كۆمەڵگەدا بوونى خۆت بسەلمێنى و ، بڵێیت: "من" هەم؟\nــ یەكەمین بەرهەمم كە بڵاوبۆوە بریتى بوو لە چیرۆكێك لە گۆڤارى ( رۆژى كوردستان) لە ساڵى 1979 بڵاوبۆوە. بەر لەو چیرۆكە چەند شیعرێكیشم لە رۆنامەى پاشكۆى عێراق بڵاوكردبۆوە. یەكەمین كتێبم لە ساڵى 1984 شانۆنامە بوو. كەواتە هەر لەسەرەتاى نووسینمەوە شیعر و چیرۆك و شانۆنامە هەبووە، لەگەلأ ئەمانەشدا وتارم نووسیوە، بەتایبەتى وتارى رەخنەیی. هەر بۆ خۆم حەزم كردووە لەم بوارانەدا بنووسم و تاقیشم كردونەتەوە. نامیق عەلى قادر كە ئێستاش لە ژیاندایە، شاهیدە كە لە ساڵى 1982 وتارێكى دوورودرێژم لەسەر پێشانگاى تابلۆكانى نامیق عەلى نووسی بوو، ئەو وەختەش حەزم لە ( وێنە ) بوو. بەنیسبەت خۆمەوە زۆر بە ئاسایی دەبینم كە دواى ئەو ئەزموونكردنە، رۆمان و نۆڤلێتییشم نووسیوە. حەز لە زۆر شتى دیكەش دەكەم ئێستا كتێبێكم لەژێر چاپە كە سیناریۆى فیلمێكى سینەماییە. من ئەمانە زۆر بە ئاسایی دەبینم و هونەر و نووسین موڵكى باوكى كەس نییە. پارەى هیچ حزب و حكومەت و كەسێكم نەخواردووە. ئەژدادى ئەو كەسەش دەسوتێنم رێگا لە قەڵەمم بگرێت، یان بڵىَ چیرۆك مەنووسە، رۆمان بنووسە، یان بڵىَ …..، ئەوەى پێى خۆشە نۆشى گیانى بێ، ئەوەشى پێى ناخۆشە ماڵى قەڵب سەر بە ساحێبى بێت.\n* وەكو دەزانین ماجستێر و دكتۆراكەى جەنابت لەسەر ( مێژووى چیرۆكى كوردى ) بووە، و مەبەستم ئەوەیە كە هیچ پێوەندى بەوەوە نییە كە ئێستا جەنابت مامۆستاى لە كۆلیژى هونەرەكان و وانەى ئیستاتیكا دەڵێیتەوە؟\nــ كاتى خۆى كە كتێبى ( مێژووى هونەرى شێوەكارى ) م نووسى، دامە دەست ئازاد شەوقى ( كە ئەوكات لە ژیاندا مابوو) كە پێیدا بچێتەوە. دواى ئەوەى كە خوێندبۆیەوە دیاربوو زۆر بەلایەوە گرنگ بوو، هاتە لام و گوتى: فەرهاد تۆ دەبىَ ئەو كتێبە لە كۆلیژى هونەر لە بەشى ( وێنە ) بڵێیتەوە، دواى رەزامەندى عەلى جۆڵا سەرۆكى بەشى كۆلیژى هونەر و بەفەرمى داواكردنى من ، ئەو كتێبەم لەو بەشە گوتەوە.من یەكێك بووم لە دامەزرێنەرانى بەشى شێوەكارى لە كۆلیژى هونەرى زانكۆى سلێمانى.\nئەمە یەكەمین ئەزموونى من بوو لەو بوارەدا، هەرچەندە بریتى نییە لە تێزى دكتۆراكەم، هەر ئەمەش بووە هۆى ئەوە كە پار سالأ داوایان لێكردم كە هەمان وانە لە كۆلیژى هونەر ( لە زانكۆى سەلاحەدین ) بڵێمەوە. ئەمەش دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەى كە من بەشێكى زۆرى نووسینەكانم پێوەندیان بە شێوەكارى و فكر و فەلسەفەوە هەیە. من لە دەرەوەى پسپۆرى خۆشم كارم كردووە. تەمەنناش دەكەم ئەو قوتابیانەى كە دژى مامۆستاكەیان خۆ پیشاندان دەكەن بەهۆى ئەوەى كە لێى تێناگەن و هیچى لێوە فێرنابن، تەمەننا دەكەم ئەگەر لەو وانانەى منیش تێناگەن یان شت فێر نابن خۆپیشاندان بكەن، تا منیش جانتاكەم بپێچمەوەو چیتر ئەو وانەیە نەڵێمەوە.\n* جەنابت بەچالاكترین نووسەرى ( 2007 ) دەست نیشان كرایت بەهۆى ئەو هەموو كتێبەى كە لە بوارە جیاجیا كاندا چاپت كردووە، دەمەوىَ بزانم ئایا ئەو هەموو بەرهەمە كتێبانەت زادەى هزرى خۆتن، یان وەرگێڕاوى ئەوروپین؟\nــ ئەگەر چالاكترین نووسەرى 2007 بەپێى ژمارەى كتێب پێوەر بكرێت، قسەكانى تۆ راست دەردەچێت. چونكە من نزیكەى ( 11 ــ 13 ) كتێبم لەو ساڵەدا بەچاپگەیاندووە. سەبارەت بە بەشى دووەمى پرسیارەكەت لە كۆى ئەو ( 13 ) كتێبە تەنیا دوو كتێبیان ئەوروپین و من تەرجمەم كردونەتەوە. باقى كتێبەكانى تر كارى خۆمە. بەڵام لە هەندىَ كتێبدا سوودم لە سەرچاوە ئەوروپییەكان وەگرتووە، ئەمەش كارێكى ئاسایە.\n* تۆ پێت وایە خوێندن و خوێندنەوە لە كۆمەڵگەى ئێمەدا بووەتە بەشێك لە كولتوورمان؟\nــ لەم شەش حەوت ساڵەى دوایی رێژەى خوێنەر زیادى كردووە. وا هەست دەكەم لەچاو ساڵانى ( 1994 ــ 1996 ) خوێندنەوە زیادتر بووە.\n* تۆ پێت وایە ئەو رۆشنبیر و نووسەر و رۆژنامەنووسانەى كە رەخنەى توند لە دەسەڵات و حكومەت و …. دەگرن، رەخنەى بابەتین، یان تەنیا بۆ نان پەیداكردن و وەرگرتنى دەسەڵاتە؟\nــ ئەوانەى رەخنە دەگرن ئەگەر مەبەستیان پەیداكردنى نان و دەسەڵات بىَ، دەچن دەبنە ئەندامى حزبەكان و كادیرى حزبەكان و پۆست وەردەگرن، وەكو زۆربەى ئەوانى دیكە كە دەیبینن. بۆیە من پێم وایە ئەوانەى كە بە جەسارەتەوە رەخنە دەگرن، لە پێناو ئامانجێكى جوان و كۆمەڵایەتیدایە، بۆ ئەوەى ریفۆرمێك هەبێت و گۆڕانێك بەرەو باشى لە كوردستاندا رووبدات، ئامانجیان ئەوەیە. چونكە ئەگەر مەبەستیان پارەپەیداكردن و پۆست وەرگرتن بێت، وابزانم ئەمڕۆ لە كوردستان ئاسانترین شت پۆست وەرگرتنە. بە ئاشكرا دەچن لە شوێنێك دوو سالأ تەحمول دەكەن بۆ ئەوەى ببنە سەرۆكى دەزگایەك، وەزیر، مودیر عامێك، بەشى هەرە زۆرى ئەوانەشى كە پۆستیان هەیە لەو جۆرەن.\nبۆیە بە بۆچوونى من بەراوردكردنێكى نا شایستەیە، كە بڵێین نووسەر و رۆژنامەنووسێكى رەخنەگر بۆ ئەوە رەخنە دەگرن كە تیكە نانێك پەیدا بكات، نەخێر وا نییە هەموو كەسێكش پارە پەیدا دەكات، پارە پەیداكردنیش عەیب نییە. پارە پەیداكردنیش كارە، لە ئەنجامى ئەو كارەوە خەڵك فێر دەبێت و پێشدەكەوێت كە چۆن ژیان و دەوروبەر و دەسەڵات بناسىَ.\n*بەڵام كۆمەڵێك نووسەر هەن كە بابەتى رەخنە ئامێزانە لەسەر دەسەڵات و حكومەت و … دەنووسن، بەڵام پاش ماوەیەك كە خەڵاتێك وەردەگرىَ ، یان دەعوەتێك دەكرىَ، یان سەیارەو عەرزەو بڕێك پارە وەردەگرێت، بێدەنگ دەبێت و دەبێتە زمانحاڵى دەسەڵات و هەڵویستى دەگۆڕێت؟\nــ بۆ ئەو جۆرە پرسیارانە رووبەڕووى ئەو جۆرە نووسەرانە خۆیان ناكەنەوە. بە رەئى من وا باشترە. بە نیسبەت خۆمەوە، من تێكەڵیان نابم، تێكەڵى ئەوانەش نام كە پێش وەخت خۆیان چوونەتە ناو دەسەڵاتەوە. ئێوەى رۆژنامەنووسى رەخنەگر زۆر سەیرن، بۆچى ناچن ئەو جۆرە پرسیار و رەخنانە ئاراستەى ئەو رۆشنبیرانە بكەنەوە كە چەندین ساڵە خزاونەتە ناو حزب و دەسەڵات و كاریان بۆ دەكرىَ، بوونەتە زوڕناژەنى حزب و دەسەڵات. بۆچى ناچن رەخنە لە ئەوان بگرن.بۆچى دێن رەخنە ئاراستەى ئەو نووسەرانە دەكەن كە تازە، یان ماوەیەكە پارەیان دراوەتىَ یان چى و چیان بۆ كراوە! ئەى بۆ قسە بەو كەسانە ناڵێن كە لەناو دەسەڵات و حزبدان و رۆشنبیرن. ئەى ئەوانەى كە لەناو راگەیاندنەكانى حزب كار دەكەن و بوونەتە زوڕناژەنى ئەوان ئایا ئەوان بەراستى رۆشنبیر نین؟ ئێوە بە رۆشنبیریان دانانێن؟\nیان ئەوان رۆشنبیرن بەڵام رۆشنبیرى حزبن و خۆیان فرۆشتۆتە حزب.\nبەو حیسابەش بێت ژمارەى ئەو رۆشنبیرانە لە پەنجەكانى دەست تێپەر ناكات. بە بۆچوونى من ئەمە گۆڕانێكى مەعریفى ئەوتۆى دەوىَ كە ئێمە بتوانین " رۆشنبیر" لێكدى جیابكەینەوە، سنوورێك بۆ وشەى " رۆشنبیر" دابنێن ئەوجا دەتوانین ئەو پرسیارانە بكەین.\n* دەتوانین بڵێین: لێكترازانێك، یان مەودایەك لەنێوان رۆشنبیر و خەڵكیدا هەیە، بۆ حوكمى ئەوەى بەشێك لە هاوڵاتیان باوەڕیان بە نووسین و رەخنەو … هتدە رۆژنامەكان نەماوە، چونكە دەڵێن بوارى راگەیاندنیش بۆ خۆى گەندەڵى تێكەوتووە، تۆش پێت وایە كە بوارى راگەیاندن و نووسین گەندەڵى تێكەوتووە؟\nــ تەبعەن، رۆژانەو هەفتانە دەیان وتارى درۆزنانە لە رۆژنامەكان بڵاو دەكرێنەوە. دەیان لاپەڕە لە رۆژنامەو گۆڤارەكاندا بەخۆڕایی و درۆزنانە رەش دەكرێتەوەو حوبر و كاغەزى پىَ خەرج دەكرێت كە هیچ ئامانجێكى لەدواوە نییە تەنیا پارە پەیدا كردن نەبێت! ئەمە فەسادە، پانتاییەكى فراوانى گەندەڵى لەناو چاپەمەنى و نووسین و نووسراوەكانى دام و دەزگاكانى بڵاوكردنەوەو چاپەمەنیەكانى كوردستاندا هەیە، ئەمە ئاشكرایە!\nهەر لاپەڕەیەك یەكسانە بە هەزار لاپەڕە، چونكە زیاتر لە هەزاردانەى لىَ چاپ دەكرىَ كەواتە دەتوانین بڵێین هەفتانە زیاتر لە ملیۆنێك لاپەڕە لە كوردستان، حوبر و كاغەزى لىَ سەرف دەكرێت و هیچ ئامانجێكى جوان و بەسوودیشى نییە، ئەمە بریتییە لەگەندەڵى، بێگومان گەندەڵیش لە چاپ و بڵاوكردنەوەكاندا هەیە.\n* كتێبێكى شیعریت بڵاوكردۆتەوەو پێشكەشى " رۆدان" ى كوڕت كردووە، كەواتە لێرەدا هەست بە جیاكارى دەكرێت، بۆچى ئەم كتێبەت پێشكەشى ( تنۆك ) ى كچت نەكرد؟\nــ بەسفەتى ئەوەى كە رۆدان كوڕێكە، زۆر بە راستگۆییەوە دەڵێم نزیكترە لە روحى خۆم، لە ئەزموونى خۆم، وەك لە تنۆك.\nواتە ، ویستوومە لە رێگاى رۆدانەوە لەگەلأ خۆم بدوێم، لەرێگاى رۆدانیشەوە بۆ خەڵكانێكى گەنج بدوێم كە ئەگەر ئەو گەنجەشمولى خەڵكى مێینە ( كچ) یش بكات، زۆر زۆر ئاساییە، بەڵام ئایا كۆمەڵگەى من قەبولأ دەكات ئەو دێڕە بە كچێك بڵێم و رووبەڕووى كچێك هاوار بكەم ( میز بە كۆمەڵگەى كوردەواریدا بكە) بێگومان قەبووڵى ئەوە ناكات، كەواتە زۆر بەراشكاوى دەڵێم: رۆدان لە كتێبە شیعرى بۆ رۆدانى كوڕم، بریتییە لە فەرهادێكى بچكۆڵەو فەرهادێكى گەنج.\nبەڵام سەبارەت بە جیاوازى نێوان كوڕ و كچ ، یان پیاو و ئافرەت، رەئى تایبەتى خۆم هەیە و دەتوانم لە فرسەتێكى دیكەدا قسەى لەسەر بكەم.\nPrevious نۆی نیسان\nNext درەختەكان من نا ناسنەوە


وتووێژ:مادەربۆرد - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nپێشنیاز دەکەم ناوەکەی بکرێتە (مازەربۆرد)، کەس ئەم ناوە کوردییە بەکارناھێنێت. سەرچیا — ١٥:٤٠، ٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ (UTC)\nمنیش ھاوڕام کە بیگوازینەوە چوون لە گشت شوێنێک ھەر ئەوە دەڵێن و با قیروسیا ئەمەش ببێتە ڕەوانەکەر، بەڵام بۆ (مەزەربۆرد) نەک ئەوەی کاکە سەرچیا پێشنیازی بۆ کرد. سپاس. ⇐ئارام وتووێژ💭 ١٨:٥٩، ٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ (UTC)\nسڵاو لە ھەردووک بەڕێزان، کاک @Kushared: و کاک @Calak: تکایە بەژدار بن. سپاس. ⇐ئارام وتووێژ💭 ١٩:٢٤، ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ (UTC)\nدرووستە بەڵام پێویستە سیستەمێک دابنێین ئەو ناوانە یەکلایی بکرێنەوە کە بەکوردی بنووسرێن یان ناوی ئینگلیزی باو. ئێستا مشکی کۆمپیوتەر کەس ناڵێت مشک بەڵکوو زۆرینە دەڵێن ماوس بەڵام لێرە تەنیا کێشەمان لە مەزەربۆردەکە دۆزیوەتەوە کەخۆی ھەموو وتارەکانی تایبەت بەکۆمپیوتەر دەبێت بەیەک سیستەم ڕێکبخرێن. وتاری فیلمەکانیش ھەمان شت بەشێک بەکوردین و بەشێک ئینگلیزی. >Kushared (لێدوان) ٢٠:٣١، ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ (UTC)\nکاک @Kushared: قسەکەت جوانە کە با یەک ڕێچکەی نووسین بگرینە بەر، بەڵام لێرەدا ئەو نموونەی کە ھێناتەوە لەسەر ماوس بە بۆچوونی من ھیچ کێشەیەکی نییە، و بۆ ئەم نموونەیان (تەختەدایک)، کە تەنھا وشەکەیان داتاشیوەتە سەر کوردی و ھیچی تر کە نابێت ناوە زانستییەکان وەربگێڕدرێن بۆ سەر زمانێکی تر، کە ئەمە بۆچوونی خۆمە. تەختەدایکیش ئەسڵەن تەنھا لە ھەندێ شوێنی لای خۆمان وای پێ دەڵێن، بەڵام لە شوێنە خوێندەنییەکاندا ھەر مەزەربۆرد دەوترێ. و گەر پێویستی کرد، ئەوا سەبارەت بەم باسە پەیامێک بۆ کۆمەڵگە بنێرە. ھەڵبەتە با چاوەڕێی کاک چالاک یان ھەر بەکارھێنەرێکی تر بکەین و بۆچوونی ئەویش/ئەوانیش وەربگرین. ⇐ئارام وتووێژ💭 ٢١:٣٢، ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ (UTC)\nوا بزانم کێشەی ث/ذ یەکلا کرابۆوە کە بڵێین ت/د. ئەمەش دەبێتە مادەربۆرد من لەگەڵ ئەوەم. --چالاک وتووێژ ١٧:٥٧، ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ (UTC)\nبڕوا بکە کاک چالاک ئەوە ئێستا لە تۆوە بزانم کە لێرە ذ بە د دەنووسن، بەڵام «مادەربۆرد» تۆزێ قورس نییە بۆ دۆزینەوەی؟ گەر چارەی تر نییە، ئەوا من لەگەڵتم. بە ھەرحاڵ، بەڕێزان، @Serchia: و @Kushared: ئێوەش شتێ بڵێن و با کۆتایی پێ بێنین. سپاس. ⇐ئارام وتووێژ💭 ٢٠:٥١، ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ (UTC)\nمن ناھێمە نێو ئەو وتووێژەی کە مازەربۆرد بێت یان مادەربۆرد، ھەر کامیان بێت، کێشەیەک نییە، ھەر ئەوەی ئەو ناوە نەگونجاوە (تەختەدایک) بگۆڕدرێت بەسە. سەرچیا — ١٢:١١، ١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ (UTC)\nگواسترایەوە بۆ مادەربۆرد کە تەختەدایک ڕەوانەکەرە بۆی. ⇐ئارام وتووێژ💭 ١٣:٥٧، ١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ (UTC)\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=وتووێژ:مادەربۆرد&oldid=556670»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٣:٥٧ی ١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ نوێ کراوەتەوە.


هەڵبژاردنەکانی یەکێتی ئەوروپا و پرسی ناسنامە -1- … هەڵۆ بەرزنجەیی – Dengekan\nbyHalo Barznji\tJune 26, 2019\tGeneral, Opinion\nپرسی ناسنامە، لە جیهانی ئیمڕۆش دا و لەم ژینگە بارگاوییە بە گلۆبالیزەیشن ، پێشکەوتنی تەکنەلۆژیا و داهێنانی ڕۆبۆتی زیرەک، هەڵگرتنی سنوور، کۆسپی لێک نزیک بوونەوە و تێکەڵاوی یەکجارەکی گەلان ، نەعرەتەی دژە دەوڵەتی نەتەوەیی و شتگەلێکی تر، هێشتا سەنگ و بایەخی خۆی نەک هەر لەدەست نەداوە، بگرە گەر سەرنجێکی وردی بەدیقەت بدەین لە پێشهات و ڕووداوەکان و بیروڕای خەڵک، لەسەرتاسەری جیهان دا بەگشتی و لە وڵاتانی ئەوروپای سەرتۆپی وڵات و کیشوەری هەرە پێشکەوتووە لە جیهان دا بەتایبەت، ئەوە دەبینین کە ئەم پرسە، شوناس گەلێ زیاتر لەجاران گرنگی و بایەخی خۆی بەسەر هەنگاوەکانی ژیان و بەرەو پێشوەچوونەکاندا دەسەپێنێ. هەروەها تا تێستا لە پلەی یەکەم دا دێت و هێشتا بزوێنەری گەلێ باس و خواست و بیرکردنەوە و تێڕامانی تاک و نەتەوەکانە.\nSimon Strauß ، دەڵێ: ” ئەوەی جاران مەزهەب بوو، دواتر بوو بە ئایدۆلۆژیا، ئیمڕۆ بۆتە” ناسنامە” وەک گفتێکی زیاتری سەرکەوتن بۆ ئاماژەدان بە پێوەندارێتییەوە/ انتماء”.\nErik H. Erikson زانای بەناوبانگی ئەمەریکی لەمەڕ ناسنامەوە دەڵێ: “ناسنامە خۆناساندنێکی خودییە، بۆ پێوەندارێتی لەتەک کۆمەڵێکی جڤاکی دا”.\nهەنووکە لەسەر ئاستی ئەوروپا هەوڵ و ئاڕاستەیەکی بەهێز و چالاک بەتایبەت لەلایەن بەشێک لە حکومەت و هەندێ لە حیزبەکانەوە هەیە، بۆ دروستکردنی شوناسێکی ئەوروپی گشتی واتە ” ئەوروپاییەکی بێ سنوور و دەوڵەت” و لە بیرکردن و لەناوبردنی دەوڵەتی نەتەوەیی و زیاتر خۆ بە ئەوروپاییزان. بۆ ئەم مەبەستەش توانا و وزەیەکی بێشومار خراوەتە گەڕ و پاڵپشتی سیاسی و کولتووریی و بڕەکیش ئابوریی ها لە پشتەوە، لێ دیسان هەر کەس و گەل و نەتەوەیەک نایەوێت بە سانایی هەموو بنەما نەتەوەییەکانی خۆی و هەموو ئەو دەستکەوتە گەورە مادییانەی لە پرۆسەیەکی مێژوویی دورودرێژدا بەدەستی هێناوە، وەک دەزگای پەرلەمان و دەوڵەت و ئاسایشیی نەتەوەیی و… هتد لەدەست بدات،یاخود خۆی بکاتە بەشێک لە پێناوی دروستکردنی شتێکی گەورەتردا. ئاخر بەشێک لە ئامانجە دیاریکراوەکەی دەوڵەتە دامەزرێنەرەکانی یەکێتی ئەوروپا، نایانەوێ لەتەک ئامانجە هاوبەشەکان دا، جیاوازییە جڤاکییەکان بمێنن. چونکە گەیشتن بە ئامانجی ئەوروپایەکی یەکپارچەی،بۆتە جۆرێک لە خەون و هەروەک بە گووتەی مێژوونووسی دیاری ئەڵمان: Heinrich August Winkler ، ” دەوڵەتی فیدڕاڵی ئەوروپا، یاخود کۆماری ئەوروپا” بە سانایی نایەتە دی.\nیەکگرتنی ئەوروپا پێداویستییەکی سیاسیی ئابوورییە، ماوەیەکیشە،دوای هاتنە سەرکاری ترامپ و وتە بەناوبانگەکەی:” بەرلەهەشتێ ئەمەریکا”. باس لە پێداویستی سەربازیش دەکرێ. هۆکارەکەشی دەگەڕێتەوە، بۆ خۆ دوورخستنەوە لە هەژموون و کاریگەرێتی سیاسەت و هەڕەشەکانی ئەمەریکا و رووسیا و ئێستا چین.\nلە ئێستادا ئەوروپا یەکێکە لە ٧ کیشوەرەکەی جیهان و بە پێشکەوتووترین کیشوەریش دادەنرێ و لە ڕووی خۆشگوزەرانی و پێشکەوتن و مافی مرۆڤ و دیموکراسی و لیبەراڵییەوە لە چڵەپۆپەدایە. دانیشتوانەکەی نزیکەی نیوە ملیاردێکە و ڕووبەرەکەی ٤،٣٨١،٣٢٤ کم ٢٨ وڵات تێدا ئەندامە، بە وڵاتی سیپەرن/ قوبرس کە لەدەرەوەی ئەوروپایە. پەرلەمانی ئەوروپا لەلایەن ٧٥١ پەرلەمانتارە نوێنەرایەتی وڵاتەکانی ئەوروپا دەکرێ، بۆ نموونە ئەڵمانیا ٩٦ پەرلەمەنتاری هەیە و فەرەنسا ٧٩ و پۆلۆنیا ١٨ و قوبرس یان ماڵتا هەر یەکی ٦ نوێنەریان هەیە.\nلە دواترین لێکۆڵێنەوەدا، لەمەڕ پابەندبوون بە ناسنامەی دەوڵەتی نەتەوەیی خۆیان یاخود خۆ بە ئەوروپایی دانان، ڕێژەی % ئامارێکی سەرنج ڕاکێشمان بەرچاو دەکەوێت. بۆ نموونە هاوڵاتی سویدی دەوڵەتی نەتەوەیی بە تەنها یاخود لەگەڵ نەتەوەیی و ئەوروپاییبوون دا ڕێژەی %٨٥،٥ پێک دێنێ. هاوکات ڕەنگە گەنجێکی پۆڵەنی کە بەڕێژەیەکی بەرز دەنگی بۆ بەئەوروپابوون داوە، پێ خۆش بێت لەم ڕیگایەوە، دەروازەی تەواوی ئەوروپای بۆ گەشت و کار و گوزەران بۆ بخرێتە سەر پشت. بەڵام ئەمە دەربڕی خواستی هەموو ئەوروپاییەک نییە مەحاڵە هیچ نەتەوەیەک ئامادە بێت دەستبەرداری ناسنامەکەی بێت.\nئیدی ویستێکی وا بەهێز و هێژا و ڕێزلێگێراوی،وەک ” ناسنامەی نەتەوەیی” لەو پلە بەرز و بەنرخ و گرنگەدا،چ گومانێک لەم سەردەمە هاوچەرخەدا هەڵدەگرێ؟ و کەی دەرفەت دەدات، بە ڕەخنەگران بیدەنە بەر تانە و تەشەر و کێ دەتوانێ ئاستەنگی بخاتە بەر؟.\nوڵاتەکان تەنیا دەوڵەتی نەتەوەیی دەوڵەتی نەتەوەیی و ئەوروپاییبوون ئەوروپایی و نەتەوەیی\nبەریتانیای مەزن: ٥٣،٧ ٢٧،٧ % ٧،١\nدانیمارک: ٤٩،٥ ٤٣،٣ % ٣،٣\nسوید: ٤٦،١ ٤٣،٤ % ٤،٣\nئیتالیا: ٤٥،٩ ٤٣ % ٦\nهۆڵەندە: ٤٢،٦ ٤٣،٢ % ٥،٩\nفەرەنسا: ٣٨،٧ ٤٤ % ٦،٣\nیۆنان: ٣٦،٢ ٥٢،٥ % ٦،٤\nهەنگاریا: ٣٣،٥ ٥٦،٩ % ٦،٦\nئۆتریش/نەمسا: ٣١ ٥١،٦ % ٨،٩\nپۆلۆنیا: ٢٦،٥ ٦٠ % ٨،٥\nئەڵمانیا: ٢٦،٢ ٥١،٥ % ١١،٧\nئیسپانیا: ٢٦،٢ ٦٧،٢ % ٤،٧\nئەو ئامارەی سەرێ،ئەو ڕاستییەمان بۆ دووپات دەکاتەوە،کە شوناس و دەوڵەتی نەتەوەیی، لەپانتایی ئەقڵ و بیرکردنەوە و سیاسەت و خۆشەویستی و گرنگی هیچ گەلێک دا کەم نەبۆتەوە و نابێتەوە و شوێن و پێگەی لەدەست نەداوە.\nWinkler دەڵێ:” ئەوەی ئەو دروشمە بەرزدەکاتەوە، دەوڵەتە نەتەوەییەکان لە یەکێتی ئەوروپادا هەڵبوەشێننەوە،ئەوە لەبەرچاو ناگرێ کە زۆرینەی ئەروپاییەکان هەرگیز بیر لەمە ناکەنەوە، دەستهەڵگرن، لە دەوڵەتی نەتەوەییان کە بە پرۆسەیەکی مێژوویی گەشەی کردووە.بۆئەمەش دەوڵەتی نەتەوەیی هەتا ئێستاش لەئەوروپا، هەوارێکی ئارام و ئاسایش پێکدێنێ لە: دەوڵەتی یاسا، دەوڵەتی چڤاکی و دیموکراسی”.\nلە هەڵبژاردنەکانی ئەم ساڵدا ٢٠١٩، لە کۆی ٧٥١ کورسی پەرلەمانی ئەوروپا، کریست دیموکراتەکان و هاوشێوەکانیان ٢١٦ نوێنەریان هەیە و سۆسیال دیموکراتەکان ١٨٤ و سەوز و چەپەکانیش هەر یەکە ٥٢… هتد.\nپرسی شوناس و ئابووریی و سیاسی و ترس و ڕەهەندەکانی کێشە ناوخۆییەکانی ئەوروپا هەڵگرتنی سنوور و کێشەی پەنابەران و دیاریکردنی سنووری ئەوروپا و دەرچوون و کشانەوەی Brexit بەریتانیای مەزن لەم یەکێتییە ناکۆکی گەورەی خستۆتە نێوان وڵاتانی وەک پۆلۆنیا و هەنگاریا و نەمسا و ئەڵمانیا و فەرەنسا و ئیتالیاوە. پەرلەمانی بروکسلی پایتەختی یەکێتی ئەوروپا نەبۆتە ئەلتەرناتیڤی دروستی پەرلەمانی دەوڵەتەکان .\nهەڵبەتە ڕوون و ئاشکرایە، کەوا وڵاتە بەهێز و گەورەکان لەم یانەیەدا باڵادەست و خاوەنی بڕیاری سەرەکین و کەموزۆر ئەڵمانیا لە ڕووی ئابووریی و تەکنەلۆژیاوە و فەرەنسا، وەک زلهێزێکی سیاسی، داینەمۆی هەڵسوڕێنەری ئەم یەکێتییەن.\nئەم یەکێتییە، لە ڕاستی جگە لە سەنگینکردنی پێگە و بایەخی ئەوروپا وەک قەوارەیەک لە نێوان ڕۆژهەڵات بەسەرۆکایەتی رووسیا و ڕۆژئاوا بەسەرۆکایەتی ئەمەریکا و لە ئێستادا چینیشیان بۆ قووت بۆتەوە. هەڕەشەی ئەم بەرە دەرەکییانە وای کردووە، ئەم دەوڵەتانە زیاتر لێک نزیک ببنەوە. هەر ئەم یەکێتیە وای کردووە پاش ئەمەریکا،لەئێستادا ئەوروپا بێتە دووەم بەهێزترین هێزی ئابووری لەجیهان دا.\nPrevious زانکۆ لەم دۆخەدا، ئەرکی پێگەیاندنی خوێندکاری ڕادیکاڵە یان ئەڵقە لەگوێ\nNext مردنی هێواش و ڕۆژی جیهانی ماددە هۆشبەرەکان … شوانە حەسەن ئەبوبەکر


عەمید سەباح پیرۆت فەرماندەى پێشمەرگە لەپارێزگاى سەڵاحەدین ، بەدەنگى ئەمەریكاى راگەیاند"جوگرافیاى ناوچەى زەرگەى سنورى خورماتو، كە ناوچەیەكى زۆنگاو و پرِ لە قامیشەڵانە یارمەتیدەرى داعشە بۆ هێرش كردنە سەر پێشمەرگە."\nوتیشى"چەكدارەكانى داعش دزەیانكردبووە سەنگەرەكانى پشتەوەى پێشمەرگە بۆ دەست وەشاندن، بەڵام پێشمەرگە پیلانەكەى شكست پێهێنان."\nلەهێرشەكەى شەوى رابردووى داعش دا جگە لەبرینداربوونى عەبدوڵا بۆرى فەرماندەى میحوەرى سەڵاحەدین و شۆفێرەكەى بەهۆى بۆمبى چێنراوى داعشەوە ، هاوكات 4 پێشمەرگەى تریش هەر بەهۆى بۆمبەوە برینداربوون.\nپەلاماردانى سەنگەرەكانى پشتەوەى پێشمەرگە لەسنورى خورماتو لەلایەن داعشەوە ، لەكاتێكدایە رۆژى 21 ئەم مانگەش داعش هێرشێكى ترى هاوشێوەى ئەنجامداو ناوەرۆكى پیلانەكەشى ئەوەبوو ، كەسەنگەرەكانى پێشمەرگە لەیەكترى داببرێت و پێشمەرگە توشى شڵەژان بكات بەڵام پیلانەكە شكستى پێهێنرا.\nرائید محەمەد جاف ئەفسەرى پێشمەرگە لەسنورى خورماتو ، بەدەنگى ئەمەریكاى راگەیاند"داعش لەموسڵ و ناوچەكانى تر تێكشكاوە و دەیەوێت لەسنورى كەركوك خۆى بسەلمێنێت ."\nوتیشى"داعش دەیەوێت بەهەرنرخێك بێت كێشە بۆ كەركوك دروست بكات بەڵام هیچى پێناكرێت ."\nلاى خۆیەوە موقەدەم رەمەزان جاف ئەفسەرى پێشمەرگە لەخورماتو ، ئاماژەى بەوەكرد ئامانج لە هێرشە بەردەوامەكانى داعش لەسنورى زەرگە بۆ پشێوى نانەوەیە.\nپێشتر دەنگى ئەمەریكا لەزارى بەرپرسى هەواڵگیرى لیواى دووى پێشمەرگەوە لەكەركوك بڵاویكردبویەوە ، كە داعش لەحەویجە چەك و تەقەمەنى بەسەر هێزەكانى دا دابەشكردووە و پلانى هێرشكردنى دارشتووە.


Galaterbrevet 4 BPH - گەلاتیا 4 KSS\n1پێتان بڵێم: ئەگەر میراتگر ناکام بێت جیاوازیی نابێت لەگەڵ کۆیلە، هەرچەندە میراتگرەکە خاوەنی هەموو میراتەکەیە، 2بەڵام لەژێر دەسەڵاتی سەرپەرشتیکار و سەرکاردا دەمێنێتەوە هەتا ئەو ماوەیەی کە باوکی دیاریی کردووە. 3ئێمەش بە هەمان شێوە، کاتێک ناکام بووین کۆیلەی دەستی بنەما سەرەکییەکانی جیهان بووین. 4بەڵام کە کاتی تەواوی خۆی هات، خودا کوڕی خۆی نارد، لە ژنێک لەدایک بوو، لە سایەی تەورات لەدایک بوو، 5بۆ ئەوەی ئەوانە بکڕێتەوە کە لە سایەی شەریعەتدان، تاکو وەک ڕۆڵە لەخۆگرتنەوە4:5 منداڵی کەسێکی دیکە وەک منداڵی خۆی پەروەردە دەکات و هەموو مافەکانی پێدەدات. بەدەستبهێنین. 6لەبەر ئەوەی ئێوە ڕۆڵەی خودان، خودا ڕۆحی کوڕەکەی خۆی ناردە دڵتانەوە، بە هاوارەوە دەیفەرموو: «بابە! باوکە!» 7کەواتە ئیتر کۆیلە نیت، بەڵکو کوڕی، ئەگەر کوڕیش بیت، ئەوا خودا تۆی کردووەتە میراتگر.\n8بەڵام لەو کاتەیدا خوداتان نەدەناسی، کۆیلەی ئەوانە بوون کە بە سروشت خودا نین. 9بەڵام ئێستا خودا دەناسن، ڕاستتریش لەلای خوداوە ناسران، ئایا چۆن دیسان دەگەڕێنەوە لای بنەما سەرەکییە لاواز و هەژارەکان؟ ئایا دەتانەوێ سەرلەنوێ ببنەوە کۆیلەی ئەوانە؟ 10ئایا بایەخ بە ڕۆژ و مانگ و وەرزی تایبەت و ساڵان دەدەن؟ 11دەترسم بەخۆڕایی لە پێناوتان ماندووبووبم.\n12خوشکان، برایان، لێتان دەپاڕێمەوە، وەکو من بن، چونکە من خۆم وەکو ئێوەم لێهات. هەڵەتان لەگەڵم نەکردووە. 13هەروەک دەزانن بەهۆی نەخۆشییەکەمەوە بوو کە یەکەم جار مژدەم پێدان، 14نەخۆشییەکەم تاقیکردنەوەیەکی ئاسان نەبوو بۆتان، بەڵام بە چاوێکی سووک سەیرتان نەکردم و ڕقتان لێم نەبووەوە، بەڵکو وەک فریشتەی خودا، وەک عیسای مەسیح پێشوازیتان لێکردم. 15ئەو خۆشییەتان چی بەسەرهات؟ چونکە شایەتیتان بۆ دەدەم ئەگەر بتانتوانیایە چاوی خۆتان دەردەهێنا و دەتاندامێ. 16ئایا ئێستا بوومە دوژمنی ئێوە، چونکە ڕاستیتان پێ دەڵێم؟\n17ئەوانە دڵگەرمن بۆ ئێوە، نیازیان باش نییە، بەڵکو دەیانەوێت بتانترازێنن تاکو بۆ ئەوان دڵگەرم بن. 18دڵگەرمی شتێکی باشە، ئەگەر هەموو کاتێک بە مەبەستێکی پاک بێت، نەک تەنها ئەو کاتەی من لەگەڵتان بم. 19ڕۆڵە خۆشەویستەکانم، جارێکی دیکە لە پێناوتاندا ژانی منداڵبوون دەچێژم، هەتا وێنەی مەسیح لە ژیانتاندا بەرجەستە دەبێت، 20بەڵام دەمویست ئێستا لەگەڵتان بم، بۆ ئەوەی بە شێوەیەکی دیکە لەگەڵتان بدوێم، چونکە سەرم لە ئێوە سوڕماوە.\nنموونەی هاجەر و سارا\n21ئەی ئەوانەی حەز دەکەن لەژێر سایەی شەریعەتدا بن، پێم بڵێن، ئایا تەورات نابیستن؟ 22چونکە نووسراوە کە ئیبراهیم دوو کوڕی هەبووە، یەکێکیان لە کۆیلەکە، ئەوی دیکەیان لە ئازادەکە4:22 بڕوانە پەیدابوون بەشەکانی 16 و 21.. 23ئەوەی لە کۆیلەکە بوو بەگوێرەی جەستە لەدایک بوو، بەڵام ئەوەی لە ئازادەکە، بە بەڵێن بووە.\n24هەموو ئەمانەش هێمان، چونکە ئەو دوو ژنە دوو پەیمانەکەن، یەکێکیان لە شاخی سیناوەیە، بۆ کۆیلایەتی منداڵی دەبێت، ئەوەش هاجەرە. 25هاجەر هێمایە بۆ شاخی سینا لە عەرەبستان، ئەو ئۆرشەلیمەی ئێستا دەنوێنێت، ئەویش لەگەڵ منداڵەکانی کۆیلەن. 26بەڵام ئۆرشەلیمی سەرەوە ئازادە، دایکی ئێمەیە، 27چونکە نووسراوە:\n[ئەی نەزۆک، دڵشادبە،\nلە خۆشیدا بە دەنگی بەرز هاوار بکە،\nچونکە منداڵی ژنی بەجێهێڵراو4:27 ژنی بەجێهێڵراو: دەربڕینێکی مەجازییە مەبەستی لە ئۆرشەلیمی ئاسمانییە، بڕوانە عیبرانییەکان 12:22. زیاترن\nلەوەی مێردی لەگەڵیەتی.]4:27 ئیشایا 54:1.\n28بەڵام ئێوە، خوشکان و برایان، وەک ئیسحاق منداڵی بەڵێنن. 29جا چۆن لە کاتێکدا ئەوەی بەگوێرەی جەستە لەدایک بوو، ئەوەی چەوساندەوە کە بەگوێرەی ڕۆحی پیرۆز لەدایک ببوو، ئێستاش ئاوایە. 30بەڵام نووسراوە پیرۆزەکە چی دەفەرموێ؟ [کەنیزەکە و کوڕەکەی دەربکە، چونکە کوڕی کەنیزەکە لەگەڵ کوڕی ئازادەکە نابێتە میراتگر.]4:30 پەیدابوون 21:10. 31کەواتە ئەی خوشک و برایان، ئێمە منداڵی کۆیلەکە نین، بەڵکو هی ئازادەکەین.\nKSS : گەلاتیا 4


وەک لەم ڤیدیۆیەدا دەیبینین مەلایەکی سەلەفی بانگەشەی ئەوە دەکات کە لە ئێستادا نەخۆشیی زۆربووە، و هۆکاری ئەمەش دەگەڕێنێتەوە بۆ ئەو کەسانەی لە شەودا گوناه و تاوان دەکەن. هەروەها، باس لەوە دەکات کە منداڵان بەهۆی گوناه و تاوانی کەسانی ترەوە نەخۆش دەکەون!\nدەتوانین لە دوو ڕەهەندەوە تەماشای ئەم قسەیە بکەین. یەکەم، لە ڕەهەندی ئایینیەوە؛ ئەوەی کە ئەم قسانە هێرشە بۆ سەر خودی ئایین، و بانگەشەی نائەقڵانیبوونی ئایین دەکات. گەر نا منداڵێک تاوانی چییە تا لەسەر گوناهی کەسێکی دیکە تووشی نەخۆشیی ببێت؟ واتە ئەگەر کەسێک زینا بکات، بە مانا ئایینییەکەی، بۆچی دەبێت منداڵێک تووشی شێرپەنجە ببێت! لۆژیکی ئەمە لە کوێدایە؟ ئایا بەپێی دەقە ئایینییەکان یەکێک لە ناوەکانی خودا (حەکیم) نییە، ئەی چۆن دانایەک منداڵێک بەهۆی تاوانی کەسێکی ترەوە تووشی نەخۆشیی دەکات؟ ئایا ئەم کارە دادگەری تێدایە؟ ئایا ئەقڵانییە؟ بێگومان نەخێر.\nدەتوانین لە ڕەهەندی زانستیشەوە شەنوکەوی ئەم قسانە بکەین. ئێستا سەردەمی پێشکەوتنی زانستە بە گشتی، و زانستی پزیشکیش بە تایبەتی پێشکەوتنی گەورە و بەرچاوی بەخۆیەوە بینیوە. بەهۆی ڤاکسینەکانەوە چەندین نەخۆشیی وەک سورێژە کە پێشتر تەنگیان بە مرۆڤ هەڵچنیبوو لەناوبراون. تەنانەت، بەم دوواییانە یەکەم کەس بە تەواوی لە ئایدز چاک کرایەوە. بۆیە بابەتی نەخۆشیی، هۆکار و چارەسەرکانی، بابەتگەلێکی زانستین، و تەنها بۆ زانستە کە بۆمان ڕوونبکاتەوە. بۆ نمونە، هەندێک نەخۆشیی هەیە کە بنچینەکەی بۆماوەییە، واتە کەسێک کە جینەکانی تێدا بوو ئەوا بە ئەگەری زۆرەوە تووشی نەخۆشییەکە دەبێت، ئیتر ئەم کەسە تاوان بکات یان نەیکات ئەوا هەر تووشی نەخۆشییەکە دەبێت! کەوایە ئەو هۆکارگەراییەی ئەم مەلایە دەیکات ئەوپەڕی ناپەیوەندیدار و نائەقڵانییە. گەر بەم قسانە بوایە دەبوو ڤایرۆسی کۆرۆنا کەسانی ئاییندار نەکوشتایە، کەچی تەنانەت ماڵی خوداش داخست.\nبەستنەوەی نەخۆشیی بە هۆکارە سەرووسروشتییەکانەوە لە زانستدا بە هیچ شێوەیەک جێی نابێتەوە، و بە درێژایی مێژوو جگە لە دەردەسەری هیچی تری بۆ مرۆڤ نەهێنانەوە، ئەوەش بە دوورکەوتنەوەی خەڵک لە وەرگرتنی چارەسەری زانستی و پەنابردنە بە شێخ و مەلا کە بە ڕێگەی زیانبەخش و بە ئیستغلالکردنی ماددی خەڵک، ئەو بارودۆخە هەستیارەیان دەقۆزنەوە. کەوایە، ئەم مەلایە لە لایەکی ترەوە، دەتوانین بڵێن بانگەشە بۆ ئەو کەسانە کە بە ناوی ئایینەوە خەڵک چارەسەر دەکەن، کە ئەمەش بە هەموو پێوەرێک کارێکی نائەخلاقییە.


ماکرۆن لەبارەی رۆژئاوای کوردستانەوە گفتوگۆ لەگەڵ پوتین دەکات\nباسنیوز 22/10/2019 - 09:28 بڵاوکراوەتەوە لە جیهان\nسەرۆک کۆماری فەرەنسا لەبارەی بارودۆخی رۆژئاوای کوردستانەوە گفتوگۆ لەگەڵ سەرۆک کۆماری رووسیای فیدڕال دەکات.\nبەپێی بەیاننامەیەکی کۆشکی سەرۆکایەتیی فەرەنسا (ئێلیزی)، ئیمانویڵ ماکرۆنی سەرۆکی فەرەنسا بە تەلەفۆن پەیوەندیی بە ڤلادیمێر پوتینی سەرۆکی رووسیا، کردووە.\nهەروەک ئێلیزی رایگەیاندووە، لەو پەیوەندییەدا، ئیمانوێڵ ماکرۆن و ڤلادیمێر پوتین باسیان لە گرنگیی درێژکردنەوەی ماوەی ئاگربەست لە رۆژئاوای کوردستان کردووە، کە کاتژمێر 7ـی ئێوارەی ئەمڕۆ سێشەممە 22-10-2019 کۆتایی دێت.\nئیمانوێڵ ماکرۆن لە پەیوەندییەکەیدا، جەختی لەسەر چارەسەری سیاسی بۆ رەوشی رۆژئاوای کوردستان و سووریا وەک باشترین بژارە، کردووە.\nبڕیارە ئەمڕۆ سێشەممە 22-10-2019، رەجەب تەییب ئەردۆغان، سەرۆک کۆماری تورکیا، لەسەر بانگهێشتی ڤلادیمێر پوتین، سەرۆکی رووسیا، سەردانی ئەو وڵاتە بکات.\nفەرەنسا یەکەم حاڵەتی مردن بەهۆی کۆرۆنا لە دەرەوەی ئاسیا رادەگەیەنێت


Sunday, 10.17.2021, 22:20\nنووسینی: جەعفەر عەلی\nمنداڵێک هێشتا تام شیری خاو لە زاری دێ، دەمانچەیەک دەکەن بە قەدییەوە و وەنەوشەیەکی جام تاریکی دەدەنە دەست، کۆڵان و شەقامەکان وەک تاپۆی باوک و باپیری دەبینێ و هەر شتێک بە دڵی ئەو نەبێ دەست بۆ دەمانچەکەی دەبات و دەبێ بە ئیزرائیلی کێشانی رۆحی گەنجێک، یان سوکایەتی بە خەڵک و یاسا!\nنە باوکانیان لە بەتاڵانبردنی سامانی ئەم هەرێمە تێر دەبن، نە کوڕەکانیشیان لە کێشانی رۆحی گەنجەکانمان!\nئێوە چ ئینسانێکن، لە کوێ پەروەردە بوون، کوڕی کام ئەشکەوت، کام بیابانی وشک و تاشەبەردی رەقی عەقڵن!\nباوکانی (مەسئول) لە کەرکوک ئامۆژگاری کوڕەکانیان دەکەن پابەندی یاساکانی حەشد بن، تا نەکەونە بەر رەحمەتی شەق و تێڵای حەسەن پلایسەکان، لە شارەکانی هەرێمیش دەیانکەن بە خودا و دەسەڵاتی رۆح کێشانی گەنجانی شاریان پێدەسپێرن!\nنەفرەت لە خۆتان، لە خەبات و تێکۆشانتان، لە پەروەردە و ئەخلاقی سیاسیتان، نەفرەت لەو حیزبەش لە ماوەی چەند کاتژمێرێکدا منداڵێکی چنگ بە خوێن، مرۆڤکوژێک، تاوانبارێک، راپێچی بەردەم قانون ناکات و دەرگای هەموو دەرفەتێکی دەستوەردان لە دادگا و سوڵحی خێڵەکییانەش کڵۆم نادات!\nئێوەی باوکانی شەیتان کە بە تاڵانی سامانی سەرزەوی و ژێر زەوی ئەم نیشتیمانە تێر نابن، خەریکە هەر رۆژە و لە شەقامێک، کۆڵانێک، شارێکدا، کوڕەکانتان، خوێنی گەنجەکانمان دەکەنە پیاڵەی مەستبوون بە غروری شەیتانەکان و نەوەیەکی شەیتانی تا دواڕادە چەقۆکێش و سەرسەری!


جابر عسفور؛ یه‌كێك له گه‌وره ڕۆشنگه‌رەكانی عه‌رب له‌م سه‌رده‌مه‌ماندا – سه‌رده‌م\nجابر عسفور؛ یه‌كێك له گه‌وره ڕۆشنگه‌رەكانی عه‌رب له‌م سه‌رده‌مه‌ماندا\nده‌زانم وشه‌ی له جۆری “ڕۆشنگه‌ریی، ڕۆشنگه‌ر، ڕۆشنگه‌رانی عه‌ره‌ب” وایلێهاتووه زۆرێك بێزار ده‌كات. بگره له “ده‌ماغیان” ده‌دات، ئه‌گه‌ر ئه‌و ده‌ربڕینه شیاوبێت. به‌ڵام با بۆ خۆیان باش بزانن، ئێمه له‌مڕۆوه تا په‌نجا ساڵی داهاتوو، هه‌رگیز ده‌ستبه‌رداری ئه‌م جۆره وشانه نابین. خۆ ئه‌گه‌ر ئێمه ده‌ستبه‌رداریان ببین، ئه‌وا ئه‌وان له‌به‌ر هۆكارێكی زۆر ساده، واز له‌ئێمه ناهێنن كه بریتییه له‌وه‌ی ئه‌و وشانه: پێداویستییه‌كی گه‌وره‌ی مێژوویی دابین ده‌كه‌ن. لێره‌وه ئه‌وان سه‌ربه‌خۆن و به ته‌واوه‌تی ئێمه تێده‌په‌ڕێنن. ئه‌وه قۆناغه مێژووییه‌كه‌یه كه سه‌پاندوویه‌تی به‌سه‌رماندا، نه‌ك ئه‌وه‌ی ئێمه سه‌پاندبێتمان. ئه‌مه حه‌زێكی كاتی ڕاگوزه‌ر نییه، یان مۆده‌یه‌كی ڕوكه‌شانه‌ی باو نییه. ئه‌و سه‌ده‌یه‌ی كه دێت، بمانه‌وێت و نه‌مانه‌وێت، سه‌ده‌ی ڕۆشنگه‌ریی عه‌ره‌به. یا ئه‌وه‌تا له خه‌وی قووڵی دۆگمایمان و له عه‌قڵیه‌تی چه‌قبه‌ستوومان خه‌به‌رمان ده‌بێته‌وه، یا ئه‌وه‌تا خۆمان له نێو قه‌پێلكه بچووكه‌كانی عه‌قیده‌كه‌ماندا داده‌خه‌ین و سێ به‌شی مرۆڤایه‌تی ته‌كفیر ده‌كه‌ین!\nدوای ئه‌م هه‌مو ده‌ستپێكه تووند و ته‌قێنه‌ره، ڕێگه‌م بده‌ن ئه‌مه‌ی خواره‌وه بڵێم: ئه‌و پیاوه‌ی چه‌ند ڕۆژێك له‌مه‌وبه‌ر ماڵئاوایی لێكردین، یه‌كێك بوو له جه‌مسه‌ره گه‌وره‌كانی ڕۆشنگه‌ریی عه‌ره‌بی، ئه‌مه ئه‌گه‌ر جه‌مسه‌ری یه‌كه‌می نه‌بووبێت. ئیمه هه‌ر هه‌مومان، به شێوه‌یه‌ك له شێوه‌كان، قوتابی ئه‌و بووین. هه‌مومان له پاڵتۆكه‌ی ئه‌و هاتووینه‌ته ده‌ره‌وه. فه‌زڵ و چاكه‌ی ئه‌و به‌سه‌ر ڕۆشنبیریی عه‌ره‌بییه‌وه، تا ئێستاش ئه‌و ڕۆشنبیرییه نه‌یتوانیوه له ڕه‌هه‌نده‌كانی تێبگات.\nجابر عسفور به ته‌نها ڕه‌خنه‌گرێكی ئه‌ده‌بی گه‌وره نه‌بوو، به‌ڵكو بیرمه‌ندێكی گه‌وره‌ش بوو، ڕۆچووبووه نێو خه‌م و ئازاری سه‌رده‌مه‌كه‌ی و كێشه‌كانی. توانی له‌لایه‌كه‌وه ڕه‌خنه‌ی ئه‌ده‌بی و له‌لایه‌كی دیكه‌وه ڕه‌خنه‌ی فیكری و سیاسی، پێكه‌وه كۆبكاته‌وه. من ئاگاداری وتاره‌كانی بووم كه له لاپه‌ڕه‌كانی گۆڤاری “العربی” كوێتی بڵاویده‌كرده‌وه. به‌و په‌ڕی سه‌بر و دانبه‌خۆداگرتن، چاوه‌ڕوانی ده‌رچوونی هه‌مو ژماره‌یه‌كی گۆڤاره‌كه‌م ده‌كرد، بۆ ئه‌وه‌ی ته‌نها فیكر و یادگارییه‌كانی بخوێنمه‌وه. بۆ ئه‌وه‌ی له میانه‌ی وشه‌كانه‌وه یان له میانه‌ی ئه‌وه‌ی ده‌كه‌وێته پشتی وشه‌كانه‌وه، گوێم له ده‌نگه گه‌رموگوڕه برایانه‌كه‌ی بێت. ئاخر ئه‌و وه‌ك هه‌ر نووسه‌رێكی گه‌وره، ده‌نگێكی تایبه‌ت و تامێكی تایبه‌تی هه‌بوو.\nئاشكرایه بابه‌تی ڕۆشنگه‌ریی، خه‌می یه‌كه‌می جابر عسفور بوو. ئێمه پێش ئه‌وه‌ی گوێمان له وشه‌ی ڕۆشنگه‌ریی بێت، ئه‌و هێڵه پانه‌كانی ڕۆشنگه‌ریی ده‌كێشا و به‌درێژایی چه‌ندین كتێبی یه‌ك له دوای یه‌ك، ته‌وه‌ره‌كانی ڕۆشنگه‌ریی گه‌ڵاڵه ده‌كرد و باسی له كێشه و گرفته‌كانی ده‌كرد. لێره‌دا ته‌نها هه‌ر بۆ خۆشی ناوی چه‌ند كتێبێكی ده‌هێنین: “ڕۆشنگه‌ریی ڕوبه‌ڕووی تاریكی ده‌بێته‌وه”، “به‌رگری له ڕۆشنگه‌ریی”، “په‌راوێز بۆ ده‌فته‌ری ڕۆشنگه‌ریی”، “ڕووناكی عه‌قل”، “ئاسۆكانی سه‌رده‌م”، “دژ به ده‌مارگیری”، “ڕوبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی تیرۆر”، “ڕۆشنگه‌ریی و ده‌وڵه‌تی مه‌ده‌نی”، “ڕزگاركردنی عه‌قل”، “ڕه‌خنه له كه‌لتوری دواكه‌وتن”، “ده‌رباره‌ی كه‌لتوور و ئازادی”، “به‌رگریكردن له عه‌قڵانییه‌ت”… هتد. له‌وه زیاتر چیترتان ده‌وێت؟ ئایا هیچ به‌شداریكردنێك له جه‌نگه فیكریه وجودییه‌كه‌ی عه‌ره‌ب، له‌م به‌شداریكردنه گه‌وره‌تر هه‌یه؟\nوه‌ك چۆن ڕۆژێك له ڕۆژن له فه‌ره‌نسا به ڤۆڵتێر-یان ده‌وت: “به ته‌نها هه‌ر خۆی نه‌ته‌وه‌یه‌كه”، ئه‌وا جابر عسفور-یش به ته‌نها هه‌ر خۆی نه‌ته‌وه‌یه‌ك بوو. جگه له‌وه جابر ڕۆڵێكی گه‌وره‌ی هه‌بوو له گواستنه‌وه‌ی چه‌ندین كتێبی فه‌ره‌نسی و ئینگلیزی بۆ سه‌ر زمانی عه‌ره‌بی. هه‌ر له‌به‌ر ئه‌م هۆكاره‌ش بوو، له قاهیره “سه‌نته‌ری نه‌ته‌وه‌یی بۆ وه‌رگێڕان” دامه‌زراند. دواتر سه‌باره‌ت به‌و پرۆژه‌یه، كتێبێكی ته‌واوه‌تی به ناونیشانی : “شه‌مه‌نده‌فه‌ری پێشكه‌وتن، وه‌رگێڕان و كۆمه‌ڵگای مه‌عریفه” بڵاوكرده‌وه. له‌م لایه‌نه‌وه، ده‌كرێت به فه‌یله‌سوفی گه‌وره‌ی فه‌ره‌نسا دیدرۆ-ی بچوێنین. دیدرۆ له میانه‌ی فه‌رهه‌نگه به‌ناوبانگه‌كه‌یه‌وه: “ئینسایكلۆپیدیا”، ڕۆشنگه‌ریی ئینگلیز و مه‌عریفه زۆر زه‌به‌نده‌كه‌ی ئینگلیزی، گواسته‌وه بۆ فه‌ره‌نسییه نه‌زان و دواكه‌وتووه‌كان. دیدرۆ په‌رۆشی ئه‌وه بوو فه‌ره‌نسییه‌كان ڕۆشنبكاته‌وه و له تاریكی ده‌مارگیری و نه‌زانین ده‌ریان بێنێت و بیانخاته نێو ڕوناكی زانست و فه‌لسه‌فه. به هه‌مان شێوه جابر عسفور-یش په‌رۆشی ئه‌وه بوو عه‌ره‌ب و موسڵمانه‌كان، نه‌ك ته‌نها میسرییه‌كان، ڕوناكبكاته‌وه. ئا له‌به‌ر ئه‌م هۆكاره بوو، دیدرۆ هه‌مو مه‌عاریفی سه‌رده‌مه‌كه‌ی، گواسته‌وه بۆ سه‌ر زمانی فه‌ره‌نسی، به‌شی هه‌ره زۆر ئه‌و مه‌عریفه‌یه ئینگلیزی بوو، چونكه ئینگلیز له ڕووی ڕێنیسانس و ڕۆشنگه‌رییه‌وه، ده‌ستپێشخه‌ر بوون و له فه‌ره‌نسییه‌كان باڵاده‌ستتر بوون.\nمن به‌خت یاوه‌رم نه‌بوو، ته‌نها یه‌كجار ئه‌وم بینی، ئه‌و جاره‌ش له په‌راوێزی یه‌كێك له كۆنگره گه‌وره‌كان بوو كه “ناوه‌ندی نه‌ته‌وه‌یی بۆ وه‌رگێڕان” به ناونیشانی “وه‌رگێڕان و ئالانگارییه‌كانی سه‌رده‌م” سازیكردبوو. له‌م كۆنگره‌یه‌دا ده‌یان وه‌رگێڕ و ڕۆشنبیری عه‌ره‌ب، له خۆرهه‌ڵاتی عه‌ره‌بییه‌وه بۆ خۆرئاوی عه‌ره‌بی و پارچه‌كانی دیكه‌ی زه‌وی، بانگهێشتكرابوون، منیش له‌سه‌ر داوای ئه‌و بانگهێشتكرابووم، به‌نده له‌و كاته‌دا له پاریسه‌وه هاتبووم. من سه‌باره‌ت به‌و كۆنگره گه‌وره و بایه‌خدار و گرنگه، لێره، له‌سه‌ر لاپه‌ڕه‌كانی ڕۆژنامه‌ی الشرق الاوسط، له به‌رواری 16 نیسانی ساڵی 2010، وتارێكم به‌م ناونیشانه‌ی خواره‌وه نووسی: “وه‌رگێڕان و ڕۆشنگه‌ریی عه‌ره‌ب”. له قاهیره “ناوه‌ندی نه‌ته‌وه‌یی بۆ وه‌رگێڕان”، به‌درێژایی چه‌ند ڕۆژێك، به شێوه‌یه‌كی به‌رده‌وام وه‌ك پوره‌ی هه‌نگ ئیشی ده‌كرد، له زۆربه‌ی جاره‌كاندا گفتوگۆكان و كۆمێنته‌كان، له ئاستێكی زۆر به‌رزدا بوون. گفتوگۆ و مشتومڕه سه‌ربه‌خۆكانی ده‌ره‌وه‌ی هۆڵه‌كانی كۆنگره، ته‌واوكردنی گفتوگۆ و مشتومڕه گه‌رمه‌كانی ناوه‌وه‌ی هۆڵه‌كان بوو. ئێمه له‌و ساته‌وه‌خته‌دا، چركه‌ساتێكی ڕۆشنبیریی چڕ و پڕ ده‌ژیاین، سه‌رده‌می زێڕینی عه‌ره‌ب له ڕۆژگاری خه‌لیفه مه‌ئمون و بیت الحكمه له به‌غداد-ی بیرده‌هێناینه‌وه. تا ئێستاش یادی ئه‌و كۆنگره‌یه له خه‌یاڵ و ده‌روونمدا ماوه‌ته‌وه.\nهه‌مو ئه‌وه مانای چییه؟ مانای ئه‌وه‌یه جابر عسفور، ده‌یویست ڕێنیسانسێكی ڕاسته‌قینه له‌سه‌ر خاكی عه‌ره‌ب بێنێته‌ئاراوه، ڕێنیسانسێك ده‌ستپێكه‌كه‌ی له قاهیره‌وه بێت. ئه‌و ده‌یزانی ڕێنیسانس پێش ئه‌وه‌ی له كایه‌ی سیاسیدا ڕووبدات، یه‌كه‌مجار ده‌بێت له كایه‌ی ڕۆشنبیریدا ڕووبدات. چونكه فیكر ده‌كه‌وێته پێش سیاسه‌ت و له‌و باڵاتره، نه‌ك به پێچه‌وانه‌وه. هه‌روه‌ها ده‌یزانی ڕێنیسانس و بوژانه‌وه گه‌وره‌كان، له‌سه‌ر شانی وه‌رگێڕانه گه‌وره‌كانه. ئا له‌به‌ر ئه‌م هۆكاره بوو “ناوه‌ندی نه‌ته‌وه‌یی بۆ وه‌رگێڕان” دامه‌زراند. هه‌مومان ئه‌و ڕاستییه ده‌زانین كه ڕێنیسانسی ئه‌وروپی، له‌سه‌ر وه‌رگێڕانی ده‌قه عه‌ره‌بییه گه‌وره‌كانی ئیبن سینا و ئیبن ڕوشد و ئیبن باجه و فارابی… هتد هاته‌ئاراوه. ڕێنیسانسی یابانیش له سه‌روبه‌ندی سه‌ده‌ی نۆزده‌هه‌م و له ڕۆژگاری ده‌سه‌ڵاتی ئه‌لمیجی، له‌سه‌ر شانی وه‌رگێڕانه گه‌وره‌كانی فیكری ئه‌وروپی ڕوویدا، ئه‌لمینجی به مانای حوكمی ڕۆشنگه‌ر دێت.\nدیسانه‌وه گه‌ڕاینه‌وه بۆ ڕۆشنگه‌ریی، به‌ڵام ئه‌مجاره‌یان له ده‌روازه‌ی یابان و یابانییه‌كانه‌وه. ئه‌وان شه‌رم له وشه‌ی “ڕۆشنگه‌ریی” ناكه‌ن و به چاوێكی سووك لێی ناڕوانن و سوكایه‌تی و گاڵته‌ی پێناكه‌ن، وه‌ك ئه‌وه‌ی هه‌ندێك له ڕۆشنبیرانی عه‌ره‌ب یان به‌ناو ڕۆشنبیران ده‌یكه‌ن. هه‌روه‌ها ئه‌وان نكوڵی له‌وه ناكه‌ن كه له خۆرئاوا وه‌ربگرن، له پێناو ئه‌وه‌ی بگه‌ن به خۆرئاوا، بگره له پێناو ئه‌وه‌ی ئه‌گه‌ر بكرێت له‌وانیش تێپه‌ڕن. ئه‌گه‌ر تۆ له‌وان دواكه‌وتووتربیت، ئه‌وا شه‌رم و نه‌نگی نییه لاسایی ئه‌وانی دیكه بكه‌یته‌وه و به‌رهه‌مه‌كانیان وه‌ربگێڕیت و سودیان لێوه‌ربگریت. ئه‌وه‌ی عه‌یب و نه‌نگییه، ئه‌وه‌یه تۆ به‌داخراوی بمێنیته‌وه و چه‌ق ببه‌ستی و ڕه‌ق هه‌ڵگه‌ڕێیت و به‌وپه‌ڕی لوتبه‌رزییه‌كی به‌تاڵه‌وه، نه‌ته‌وێت سود وه‌ربگریت.\nجابر عسفور به‌رده‌وامی نه‌وه‌ی یه‌كه‌می ڕێنیسانسه گه‌وره‌كه‌یه: نه‌وه‌ی ئه‌حمه‌د لوتفی ئه‌لسه‌ید، جۆرجی زێدان، محه‌مه‌د حه‌سه‌نێن هه‌یكه‌ل، عه‌باس مه‌حمود ئه‌لعقاد، سه‌لامه موسی و چه‌ندین جه‌مسه‌ری دیكه‌ی ئه‌و نه‌وه گه‌وره‌یه. خودی جابر عسفور خۆی ددان به‌وه‌داده‌نێت. ده‌كرێ ئه‌م ناوانه‌ی دیكه‌ی بۆ زیاد بكه‌ین: شبلی شمیل، یه‌عقوب صروف، فه‌ره‌ح ئه‌نتوان و ده‌یانی دیكه. وه‌لێ ڕێنیسانس پێویستی به چه‌ندین نه‌وه هه‌یه، پێویستی به چه‌ندین شه‌پۆلی یه‌ك له دوای یه‌ك هه‌یه، بۆ ئه‌وه‌ی بتوانێت سه‌ركه‌وێت به‌سه‌ر هێزه كۆنه‌پارێز و ته‌گه‌ره‌خوازه‌كان كه به‌رده‌وام به‌ره‌وه دواوه ده‌گه‌ڕێنه‌وه. لێره‌وه مه‌سه‌له‌كه سه‌خته، ئاڵۆزه، دوور و درێژه. مه‌سه‌له‌كه گاڵته‌یه‌كی ساده نییه. جه‌نگی ڕۆشنگه‌ریی له جیهانی عه‌ره‌بیدا، جه‌نگێكی سه‌خت و بێئامان ده‌بێت؛ بگره زۆر گه‌رم و بێئامان ده‌بێت و ئێمه هێشتا له سه‌ره‌تای سه‌ره‌تاكانیداین. ئێمه تا ئێستاش شه‌ڕ له‌گه‌ڵ ئه‌ژدیهاكه‌دا ده‌كه‌ین. مه‌به‌ستم ئه‌ژدیهای فێنده‌مێنیتاڵیزمی تاریكبینی داعشه كه له عه‌قڵی ده‌سته‌جه‌معیدا ڕه‌گیداكوتاوه، وه‌ك ڕه‌گداكوتانی شاخه‌كان.\nلێره‌وه ئه‌ركی ڕۆشنبیری عه‌ره‌بی، ئه‌وه‌یه كۆمه‌ڵگاكانمان له‌م عه‌قڵیه‌ته داخراوه‌ی سه‌ده‌كانی ناوه‌ڕاست ده‌ربێنێت كه كۆن بووه و باوی نه‌ماوه. به‌ڵام كێشه‌كه ئه‌وه‌یه ئه‌م عه‌قڵیه‌ته، هه‌رچه‌نده عه‌قڵیه‌تێكی دواكه‌وتووی داخراوی خۆجوینه‌وه‌یه، كه‌چی تا ئێستاش هه‌ژمونی به‌سه‌ر شه‌قامی عه‌ره‌بیدا هه‌یه. هه‌مو ئه‌وه‌ش به‌هۆی نه‌زانین و نه‌خوێنده‌واری و هه‌ژاری له‌ڕاده‌به‌ده‌ره كه به‌شێكی فراوانی دانیشتوانی گرتووه‌ته‌وه و پێیه‌وه ده‌ناڵێنن. هه‌روه‌ها به‌هۆی “ناپاكی ڕۆشنبیران”یشه‌وه‌یه كه له‌به‌رده‌م ئاقاره ئوسوڵییه پۆپۆلیستییه‌كاندا چۆكیان داداوه.\nجابر عسفور له كتێبه‌كه‌یدا ده‌رباره‌ی”ڕۆشنگه‌ریی و ده‌وڵه‌تی مه‌ده‌نی”، په‌نجه ده‌خاته سه‌ر ئه‌سڵی كێشه‌كه كه حاڵی حازر كۆمه‌ڵگا عه‌ره‌بییه‌كانمان به‌ده‌ستییه‌وه ده‌ناڵێنن. مه‌به‌ستمان كێشه‌ی ململانێی نێوان ده‌وڵه‌تی مه‌ده‌نی و ده‌وڵه‌تی دینی-یه. ئاشكرایه ئه‌م كێشه‌یه دوای ئه‌وه‌ی ئیخوان موسلمین له میسر گه‌یشتن به كورسی ده‌سه‌ڵات، توندتر بوو. بیرمه‌ندی كۆچكردوو، وایده‌بینی ئه‌م گروپه- ئیخوان موسلمین- هه‌ر كه ده‌سه‌ڵاتیان گرته‌ده‌ست، ئیدی ڕوخساری ڕاسته‌قینه‌ی خۆیان ده‌رخست، ڕوخساری ڕق لێبوونه‌وه له‌وانی دیكه و دوورخستنه‌وه‌یان. هه‌روه‌ها “كه‌ڵبه‌ی گازلێگرتنی دڕندانه”یان ده‌ركه‌وت كه خه‌ریك بوو ده‌وڵه‌ت و نیشتیمان و هاوڵاتیان، هه‌لاهه‌لا بكات. ئاشكرایه ئه‌مه دروشمیان بوو: (یه‌كبگرن به‌ر له‌وه‌ی به‌هێزبن)، ئا له‌به‌ر ئه‌م هۆكاره بوو جابر عسفور، شتێكی ئاوا ده‌ڵێت: ئێمه زۆر پێویستمان به گه‌ڕاندنه‌وه‌ی به‌ها غائیبه‌كانی ڕۆشنگه‌رییه و له ژیانماندا ده‌بێت پێداگریی بكه‌ین له‌سه‌ر بوونی ده‌وڵه‌تی مه‌ده‌نی. ئێمه پێویستیمان به ده‌وڵه‌تێكی لاهوتی ئاینی دواكه‌وتوو نییه كه چه‌ندین سه‌ده بۆ داوه بمانگه‌ڕێنێته‌وه و فیتنه له نێوانمان بڵاوبكاته‌وه و نه‌سیجی پێكه‌وه‌یی یه‌ك كۆمه‌ڵگا، له‌به‌ریه‌ك هه‌ڵوه‌شێنێته‌وه. زۆر به كورتی: ئێمه پێویستمان به ئیسلامی ڕۆشنگه‌ر هه‌یه، نه‌ك ئیسلامی تاریكی و زوڵمه‌ت. بۆ ئه‌وه‌ی بگه‌ین به‌وه، پێویسته پرۆگرامه‌كانی خوێندن تازه‌بكه‌ینه‌وه و له ڕه‌گوڕیشه‌وه بیگۆڕین.\nدواتر جابر عسفور ڕخنه له فیكری ئیخوان ده‌گرێت و ده‌ڵێت: به‌پێی تێگه‌یشتنی ئه‌وان: “ئه‌گه‌ر ئیخوانی بیت، واته تۆ ئیمانت به‌وه هه‌یه كه له موسڵمانه‌كانی دیكه باڵاتریت، چونكه تۆ سه‌ر به (گروپی ڕزگاربوو/ الفرقه الناجیة)یت و ئیسلامی پاك و بێگه‌ردی و ئه‌وانی دیكه ته‌نها كۆمه‌ڵێ هه‌رچی و په‌رچین”. ئه‌مه‌ش ڕاسته‌وخۆ ته‌كفیر و توندوتیژی و دوورخستنه‌وه‌ی لێده‌كه‌وێته‌وه. ئا ئه‌مه مشتێكه له خه‌رواری ئه‌م پیاوه كه هه‌مو خه‌می ڕێنیسانسی عه‌ره‌بی له‌سه‌ر شانی خۆی هه‌ڵگرتبوو، نه‌ك ته‌نها ڕێنیسانسی میسری. كه‌وته سڵاو له جابر عسفور؛ ئوستازی گه‌وره و مامۆستایه‌كی ڕابه‌ر دكتۆر جابر عسفور.\nسه‌رچاوه: الشرق الاوسط، یه‌ك شه‌ممه، 2 كانوونی دووه‌م، 2022\n2022-01-18 /by Zamwa Mhamad\nhttps://sardem.org/wp-content/uploads/2022/01/Untitled-1-7.png 500 800 Zamwa Mhamad https://sardem.org/wp-content/uploads/2021/03/Sardem.org-Logo1.png Zamwa Mhamad2022-01-18 10:42:552022-01-18 10:42:55جابر عسفور؛ یه‌كێك له گه‌وره ڕۆشنگه‌رەكانی عه‌رب له‌م سه‌رده‌مه‌ماندا


(ڕەوانەکراوە لە Wikipediaەوە)\n>٢٩٣٬٣٥٤ بەکارھێنەرە چالاکەکان[تێبینیی ٢] و >٩٧٬٢٨١٬٤٥٢ بەکارھێنەری تۆمارکراو\n١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٠١؛ ٢٠ ساڵ لەمەوبەر (٢٠٠١-٠١-15)\nھەنووکە ٣٢٣ وەشانی زمانەکانی ویکیپیدیا ھەن. (ھەروەھا پێشی دەوترێت وەشانی زمانەکان، یان بەسادەیی ویکیپیدیاکان). لە ئابی ٢٠٢١، شەش گەورەترینیان بەپێی ژمارەی وتارەکان، ویکیپیدیاکانی [[Wikipedia|]]، Cebuano، [[Wikipedia|]]، [[Wikipedia|]]، [[Wikipedia|]]، و [[Wikipedia|]]ن. زمانە جیاوازەکان پەیوەندیان نییە پێکەوە، پێکەوە نەبەسرانەوە و بەیەک سنووردار نەکراون و بە تەواوی جیاواز لەیەک درێژە بە کار دەدەن. ئەگەرچی وێنەکان ھاوبەش نییە لە نێوان زمانە جیاوازەکان دا بەڵام بە کەڵک وەرگرتن لە ویکیمیدیا کۆمنز ئەو کێشەیە چارەسەر بووە.\nدابەشکردنی ٥٦٬٩٤٦٬٧٨٣ وتار بەسەر وەشانە جیاوازەکانی زمانەکان (لە ٥ی ئابی ٢٠٢١) ██ [[Wikipedia|]] (11.2%)██ Cebuano (10.3%)██ [[Wikipedia|]] (5.2%)██ [[Wikipedia|]] (4.6%)██ [[Wikipedia|]] (4.1%)██ [[Wikipedia|]] (3.6%)██ [[Wikipedia|]] (3.1%)██ [[Wikipedia|]] (3%)██ [[Wikipedia|]] (3%)██ [[Wikipedia|]] (2.6%)██ Other (51.9%)\n(لە ٥ی ئابی ٢٠٢١)\nEgyptian Arabic ١٬٣١٥٬٦٥٣\nزمانی کوردیی ناوەندی کە لەم دواییانەدا لە کوردیی کرمانجی جودابووتەوە ئێستا ٣٣٬٨٤٩ وتاری لەخۆ گرتووە. ھەروەھا کوردیی زازاکی ھەر لەم دواییانەدا زیاد کراوە.\nئێستا مەزنترین ویکیپیدیا، ویکیپیدیا ئینگلیزییە کە زیاتر لە ٦٬٠٤٩٬٩٢٠ وتاری تێدایە. بە ھەموو زمانەکانی ویکیپیدیاش کە ھەر زمانەک و لاپەڕەی تایبەتی خۆی ھەیە زیاتر لە ٥٢ ملیۆن وتار ھەنە.\n^ "پێڕستی ویکیپیدیاکان". ویکیمیدیا مێتا–ویکی. Retrieved ٥ی ئابی ٢٠٢١. Check date values in: |accessdate= (help)\n^ داتای توێژینەوەکەی زانکۆی کالیفۆرنیا بەستەر\n^ وێنەی توێژینەوەکەی زانکۆی کالیفۆرنیا. سەیری سەرچاوەی پێشوو بکە بەستەر\nھەڵەی ژێدەرەکان: <ref> tags exist for a group named "تێبینیی", but no corresponding <references group="تێبینیی"/> tag was found\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ویکیپیدیا&oldid=817195»\nئەم پەڕەیە دواجار لە ١٣:٣٢ی ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢١ نوێ کراوەتەوە.


ئاین، بنەماڵە، خوداوەند وگەندەڵی وماڵوێرانی\nSaturday, 10.12.2019, 8:07\nخودا وشێوازی بینینی\nئاینی ئیسلام هۆکاری زۆری هەن بۆ پەیدا بوونی، بەڵام لە هەمووی گرنگترینیان دژایەتیکردنی بیری فەلسەفی وهەروەها ئیفلاتونی بوو.\nفەلسەفەی یۆنان، هند وچین لە دوای سەدەی یەکەمی زاینیەوە لە ناوچەی رۆژ هەڵاتدا بە هۆی هاتنی پەیمانی نوێی مەسیح وپەرەسەندنی ریفۆرمەکانی لە ئاینی مەسیحی پەیمانی کۆنی مەسیحدا کران وزۆر روداوی مێژووی تر، ئاینی ئیسلام لە خەلیفە عومەری خەتابەوە هاتە دەرکەوتن.\nفەلسەفەی یۆنان، هند وچین لە دوای سەدەی یەکەمی زاینیەوە لە ناوچەی رۆژ هەڵاتدا بە هۆی هاتنی پەیمانی نوێی مەسیح وپەرەسەندنی شارستانییەوە نوێوە ئاینی ئیسلام هاتە دەرکەوتن.\nفەلسەفەی نوێ، چوار سەدە پێش زاین واتە لە هاتنی سوکراتەوە، دیاردە مۆراڵییە سۆشیالییەکانی بە عەقڵ چارەسەر دەکردن. فەلسەفە وحیکمەت لە شیکردنەوەی دنیای مادی دەرەوە، کەوتە سەر رێگای بابەتی ژیان وسۆشیالی مامەلەکردن\nلەهندستان وچین هەمان دیاردە وەک فەلسەفەی یۆنان چوار تا پێنج سەدە پێش زاین دەرکەوتن. هند وچینەکان ئەتوانین بڵێین، لە هەمان کاتدا، یان سەدەیەک پێش یۆنانیەکان، فەلسەفەی مۆراڵی سۆشیالی بەرجەستەیان کردن.\nفەلسەفە بەرهەمی عەقڵە، بەپێچەوانەی ئاینی براهیمیەوە، خودایەک لە دەرەوەی عەقلی مرۆڤەوە کۆنترۆڵی ئارەزوی بیری مرۆڤ بکات، هەروەها مرۆڤ بە ئەقڵی مێژووی وبەردەوامی خودی خۆی ژیانی شۆسیال ودەرەوەی مادی پێ شیدەکاتەوە وپێ دەبینێ.\nلە فەلسەفەدا: مرۆڤ بە خودی عەقڵی خۆی دڵ و ئارەزوەکانی کۆنترۆڵ ورێکدەخات.\nئێمە بۆتێگەیشتن لە ئاینی ئیسلام وبەتایبەتی لە ئاینی ئیبراهیمی، پەنا دەبەینە بەر زاناکان وفەیلەسوفەکانی یۆنان دەبەین، هەروەها هەندێ لە زانا ئیسلامییەکان دەست نیشان ئەکەین.\nلە سەرەتای سەدەی نۆهەمەوە، هەروەها لە گەندەڵ بوونی دەوڵەتی عەباسییەوە کاتێک گەندەڵی چووە لوتکە. کۆمەڵ گەلێ زانای ئیسلام، هاوکات بەرەچەڵەک زەردەشتی بوون، بیری ئاینی ئیسلام، خستیانە تای ترازووی سەودای رەخنەی عەقڵەوە.\nلەم بوارەدا سێ جۆر زانا وفەیلەسوفی رادیکالی دەرکەوتن لەگەڵ دەوڵەت وکۆلکە خوێندەوارە گەندەڵەکانی دەوڵەت وکەوتنە ملل ملانیەکی سەختەوە:\nئەم بار ودۆخە سێ جۆر خوێندەواری هاوردە ئاراوە\n1- زانا گەندەڵەکان وکاسە لێسانی خەلیفەکان. هاوکات لە دەسەڵاتی خولەفای راشدینەوە بە گەندەڵی وەک زیندەوەری زەروو لەسەر دەوڵەت ئەژیان، گرفتەکانی کۆمەڵ وژیان لە ئاسمان ولەکیتابە بەرواڵەت ئاسمانیەکانی ئیسلامدا چارەسەریان بۆ ئەدۆزییەوە.\n2 - زانا رێفۆرمیستەکان هەمیشە هەوڵدانیان بۆ دواخستنی روخانی دەوڵەتە پەرپوتەکەی خەلیفە گەندەڵەکانی دەوڵەتی ئیسلامی بوون. تێوریە روکەشە ئاینیەکانیان: تیۆری یەک بوون( دڵ وخودا لە وەحدەیەکان)، خودا لە دڵدا ولەعەشقدا دەژی گوزارشتیان پێ دەکرد. هەرکاتێک بەدڵ خودا وحیکمەت نەبینی خودا رەحیم ورەحمان لە گەتان رەفتار ناکات وبەعەقڵ رەخنە مەگرن.\nلەسەرەتای فەلسەفەی مۆراڵی یۆناندا، یەکبوون یان تیۆری یەکبوون بەردی بناغەی بیری ئیفلاتون بوو. یەکگرتنی ئەقڵ وئارەزوو، عەقڵ ودڵ مامەلەدا بوون، مامەلە وسەودای عەقڵ بە دڵ، ئەمانە ناونران یەکبوون"تەوحیدی"یەکان.\nمەسیح بیری یەکبوونی ئیفلاتونی بە شێوەیەکی رۆمانسی بەرجەستەی کرد. فەیلەسوفی گەورەی سەردەم نیچت هێژێ پەیمانی نوێی مەسیح چ نییە فەلسەفەی پلاتون بەدیوە رۆمانسییەکەیدا نەبێت.\nریفۆرمیستەکان لە بری ئەقڵ ودڵ لەیەکبوندابن، دەیان گووت: خوداو دڵ لەیەکبوندان، ئەم ئاڵوگۆرەی عەقڵ بە خودا، ریسەکەی کردبپوە بە خوری.\nیەکێ لەریفۆرمیستەکانی ئاینی ئیسلام، مەولانای رۆمی بوو، خودای دەرەوەی خودی عەقڵ لەگەڵ دڵدا تەوحید دەکات، نەک عەقڵ لەگەڵ ئارەزو یان دڵ یەک بخات، کاتێک لەسەر زمانی شەمسی تەبرێزیەوە، چل رێسای خودا بینین بەیان دەکات.\nلێرەدا بۆ ئەوەی درێژە بە باسەکەمان نەدەین لەو چل رێسایە دوو-سێ رێساتان بۆ بۆ نمایش دەکەم. خوێنەر خۆی دەتوانێت لە ئەنتەرنێتدا بەدوایدا بگەرێ\nئەو شێوازەی خودای پێ دەبینین چ نییە جگە لەو شێوازەی خۆمانی پێ دەبینین؛ ئەگەر ئێمە وەها خودا ببینین کە مایەی ترس و لۆمەیە، ئەوا واتە بڕێکی زۆر لە ترس و لۆمە دەڕژێتە نێو دڵمانەوە، وەلێ گەر وەها خودامان بینی کە یەکپارچە عیشق و میهرەبانییە، ئەوا خۆشمان وا دەبین.\nئەو ڕێگایەی بەرەو هەقیقەت دەچێت وا لەناو دڵدا نەک لەناو سەردایە، لەبەرئەوە دڵت بکە بە رێگای بیری سەرەکیت، نەک سەرت. ڕووبەڕوو بەرەوە و خۆڕاگر بە، دواجار هەر بە دڵیشت بەسەر "نەفس"تدا زاڵ بە... خۆناسین بەرەو خواناسینت دەبات.\nدەتوانیت لەڕێی هەموو شتێک و هەموو کەسێکەوە لەم گەردوونەدا خودا بناسیت، لەبەرئەوەی خودا لە مزگەوت و کڵێسا و کەنیشتدا قەتیس نابێت. خۆ گەر هەر دەشتەوێ بزانیت عەرشی خودا بە\nدیاریکراوی لە کوێدایە، ئەوا تاقە شوێنێک هەیە کە دەتوانیت خودای تیا ببینیت، ئەو شوێنەش دڵی عاشقێکی ڕاستەقینەیە. نە کەس ژیاوە دوای بینینی و نە کەسیش مردووە دوای بینینی، چونکە ئەوەی\nبیدۆزێتەوە، بۆ هەتاهەتایە لەگەڵیدا دەمێنێتەوە.\nلێرەدا بۆمان دەرئەکەوێ بەشی یەکەمی فەلسەفەی ئیفلاتونی لە بیری مەولانا ورێفۆرمیستەکانی ئاینی ئیسلامدا شاراوەتەوە، کاتێک بەشی دووهەمی بیری ئیفلاتونی پێمان هێژێت:\nلە پشت هەر بیرێکەوە بیرێکی تر و دیاردەیەکی تر بە بێ وەستانن وبەبەردەوامی ئامادەیە. ئەگەر ئەوەی بە دڵی عاشقی ئەبینین، چ نیە کۆنترۆڵی عەقڵ نەبێت، هەروەها خودا چ نییە عەقڵی مێژووی مرۆڤ نەبێت، یان بەواتایەکیترعەقڵ چ نیە مێژووی دەسەڵات نەبێت.\nعەشق چ نیە هاوکێشەکانی عەقڵە لە گەڵ دنیای دەرەوە، خۆ ئەگەر عەقڵ بوونی نەبێت، ئەوە بێ شک عەشق بوونی نابێت.\n3- دەوڵەتی عەباسی لە سەدەی نۆهەمی زاینیەوە تەواو گەندەڵ بوو. بەتایبەتی لەکاتی هاتنی خەلیفە "موقتەدیربأللە " لە تەمەنی ١٣ سالیدا، بەیاسای بنەماڵەی نێو ئاینی ئیسلام، بەخەلیفەی دەوڵەتی ئیسلام دانرا. هەرچی پارەی بەیت ألمال هەیە لە خانمانی لەشفرۆش ولەگەندەڵکاران وساختەچێکاندا لە قەڵبەدا.\nزۆرێک لە زاناکانی ئیسلام بەتایبەتی ئەوانەی لە ئاینی زەردەشتییەوە هاتبوون وەک شارەزوری، ئیبن ئەل روەندی، ئەبو علاء ئەل موعەری، حەسەن مەنسور ئەل حەلاج وزۆری تریان، نەک تەنیا تەوحیدی "یەک بوون" ی بوون، بگرە بەرجەستە بیر و فەلسەفەی ئیفلاتونی رادیکالیان کرد واتە هەمیشە خودی خۆت بیر بکەرەوە، ئاسمان و خودا چ نیە تەنیا لە بریار خودی عەقلی خۆتایە.\nزانا رادیکالەکانی سەدەی نۆهەمی زاینی، لە رۆژگارێکی ئاوادا بە تەواوی لە بیری ئیبراهیمی وئیسلامی دورکەوتنەوە. بیری فەلسەفی لە ناو قوتابخانە جیاوازەکانی ئاینی ئیسلامدا، لە پەرەسەندن وقووڵبونەوەی بەردەوامدا بوون،\nبەتایبەتی لەشاری بەغداد، ئەسفەهان، داماس وخوراساندا. هەوڵیاندا عەقڵ لە جێگای خودا وئاینی ئاسمانیدا لەعەرش دانێن. گەیشتنە گوزارشتی:\nعەقڵ خودایە وخودا عەقڵە.\nأبن جوزی و ئیبن تەمیمە دووکەسی هەرە گەندەڵەکانی دەوڵەتی ئیسلامین دەلێن: سێ کەس هەن هەرە زەنادقە ومولحیدی ئیسلامن، بەڵام من بۆ لیستەکەیان شەهابەدین شارەزوری زیاد دەکەم، دەوڵەتی عەباسی لە ترسی ئەوەی گەندەڵی بەردەوام نە بێت، هەموو زانا رادیکالەکانی تێرۆرکرد ولەزیندانی خستن وکیتابە کانیانی بۆ هەتا هەتایە سوتاندن.:\n1- أبن ألروندی (827 – 911).\n2- أبو حیان ألتوحیدی( (310 – 414( هـ / 922 - 1023 م)\n3- أبوعلاء ألمعەری –(363-449)، (973-1057).\n4 - شەهابەدین شارەزووری.(549-587)، (973-1009)\nئاینی ئیسلام ودەوڵەتەکەی چ کەسێک تا ئەمرۆ بیری کردبێتەوە ونارازی بووبێت، تێرۆریان کردووە، هەموو پارەو ماڵی موڵکی خەڵکی لە هەموو مێژووی ئیسلامدا لە کوشتن ودژایەتی بیرکردنەوەی مرۆڤەکانی نێو دەوڵەتی ئیسلامیدا سەرف بووە.\nئەمرۆ ئەوەی لە رۆحی کوردستانی رۆژ ئاوادا روو ئەدات، چ نییە ئاینی بنەمالە نەبێت، هەروەها ئاینی بنەماڵە چ نییە ئاینی ئیسلام نەبێت. ئەگەر باشوری کوردستان دەسەڵاتی بنە ماڵە نەبووایە تورکی بێ مێژوو دەیتوانی وا لە کورد وکوردستان بکات.\nتا یەک موسڵمان لە کوردستانا بمێنێ، بە هۆی فاشیەکی وەکی ئۆردگانەوە مناڵەکانمان زیندە بەچاڵ دەکرێن.


تەندروستی هەرێم؛ ئامارێكی نوێی توشبوون وچاكبوونەوە و مردنی بە كۆرۆنا بڵاوكردەوە - تۆڕی میدیایی خەڵک\nوەزارەتی تەندروستی هەرێم ئاشكرای دەكات، كە لە 24 كاتژمێری ڕابردوودا 649 حاڵەتی تووشبوون بە كۆرۆنا تۆماركراوە و 849 كەسیش چاكبوونەتەوە و تەنها 11 حاڵەتی مردن هەبووە .\nوەزارەتی تەندروستی حكومەتی هەرێم لە ڕاگەیەنراوێكدا ئاماژەی بەوەكردووە، 9096 پشكنین ئەنجامدراوە و دەركەوتووە لە هەولێر 147 كەس و سلێمانی 226 كەس و دهۆك 195 كەس و هەڵەبجە 8 كەس و گەرمیان 63 كەس و ڕاپەڕین 10 كەس تووشی كۆرۆنا بوون.\nئاشكراشی كردووە، كە 849 كەس چاكبوونەوە و 11 حاڵەتی گیان لەدەستدان تۆماركراوە، كۆی گشتی مردنیش بە كۆرۆنا گەیشتە 4195 كەس.\nوەزارەتی تەندروستی هەرێم؛ لە دهۆك سێ دەرمانخانە داخران\nخەڵك وەزارەتی تەندروستی هەرێم ئاشكرای دەكات، كە لە 24 كاتژمێری ڕابردوودا 942 حاڵەتی تووشبوون بە كۆرۆنا تۆماركراوە و 838 كەسیش چاكبوونەتەوە و تەنها…\n22 حوزەیران 2021 3.42 pm\nخەڵك- وەزارەتی تەندروستی هەرێم ئاشكرای دەكات، كە لە 24 كاتژمێری ڕابردوودا 622 حاڵەتی تووشبوون بە كۆرۆنا تۆماركراوە…\n21 نیسان 2021 4.40 pm\nخەڵك- وەزارەتی تەندروستی حكومەتی هەرێمی كوردستان دەنگۆی بەقاچاخ بدرنی ڤاكسینی فایزەر بۆ ئێران ڕەتدەكاتەوە و…


توندڕه‌وه‌كان مێشكیان شۆراوه‌ته‌وه\n23/12/2017 10:35 AM\nبۆ ده‌بێت كه‌سێك خۆی له‌ناو خه‌ڵكدا بته‌قێنێته‌وه یان دژ به‌خه‌ڵكی بێتاوان كه‌ڵك له چه‌ك وه‌ربگرێت؟\nبه‌ده‌گمه‌ن وه‌ڵامی ڕوون ده‌ستده‌كه‌وێت، به‌ڵام یه‌كێك له‌و هۆكارانه‌ی كه لێكۆڵه‌ران له‌چه‌ند ساڵی ڕابردوو چاویان له‌سه‌ر هه‌ڵنه‌گرتووه، ئه‌و ئه‌گه‌ره بووه كه ئه‌م كه‌سانه به‌شێوه‌یه‌كی سیستماتیك مێشكیان شۆردرابێته‌وه.\nگروپه تیرۆرستییه‌كان كه له‌سه‌رانسه‌ری جیهانه‌وه گه‌نجه‌كان به‌ئه‌ندام وه‌رده‌گرن، ئه‌و كه‌سانه ده‌كه‌نه ئامانجی خۆیان كه له‌ڕێگه‌ی هه‌ڵخه‌ڵه‌تاندنه‌وه ئاماده‌ی گۆڕانكاری و ده‌ستێوه‌ردان بن.\nبه‌ڵام ته‌نانه‌ت ده‌كرێت مێشكی كه‌سانی خۆڕاگریش كه خاوه‌نی كه‌سایه‌تییه‌كی هاوسه‌نگن، بشۆردرێته‌وه.\nشۆردنه‌وه‌ی میشك ده‌توانێت هه‌ركه‌سێك تێكبشكێنێت\nسه‌ره‌تاو پێش هه‌رشتێك به‌مه‌به‌ستی له‌ناوبردن و تێكشكاندنی باوه‌ڕه‌كانی پێشوویان، ده‌یانخه‌نه‌به‌ر جه‌زره‌به‌ی جه‌سته‌یی و ده‌روونی.. دوای ئه‌وه‌ی كه‌سه‌كه بێبڕوا كرا، به‌و كۆمه‌ڵه په‌یامه پڕده‌كرێت كه كاربه‌ده‌ستانی حه‌زده‌كه‌ن بڕوای پێبكات.\nهانگاوی كۆتایی سه‌رله‌نوێ بونیاتنانه‌وه‌یه، كه له‌ودا كه‌سه‌كه هانده‌درێت بۆ وه‌رگرتنه‌وه‌ی بڕوابه‌خۆیی. بۆ نموونه له‌ڕێگه‌ی پله به‌رزكردنه‌وه یان ناوبانگ پێدان له گروپێكی تیرۆرستیدا.\nمێشك شۆردنه‌وه له‌شه‌ڕی كۆریادا بڕه‌وی په‌یداكرد\nكه‌سێك كه به‌وشێوه‌یه مێشكی شۆردراوه، له‌ڕێگه‌ی گه‌یشتن به ئامانجه‌كه‌ی خۆی، هه‌رچه‌شنه ویستێكی تاكه‌كه‌سی خۆی یان هه‌ر تایبه‌تمه‌ندییه‌كی كه‌سایه‌تی خۆی پشتگوێ ده‌خات.\nچه‌مكی "مێشك شۆردنه‌وه" له‌شه‌ڕی كۆریا ئه‌وكاته بره‌وی په‌یداكرد كه ئه‌مریكا سه‌باره‌ت به "به‌زۆر قه‌ناعه‌ت پێكردنی" سه‌ربازه به‌دیلگیراوه ئه‌مریكییه‌كان به‌دگومان بوو و ئه‌مه‌ش ڕوونكردنه‌وه‌یه‌ك بوو بۆ هۆكاری هاوكاری ئه‌وان له‌گه‌ڵ دوژمن.


له‌ساڵێكدا ملیۆنێك و 750 هه‌زار كۆچبه‌ر گه‌یشتووه‌ته ئه‌مریكا\nله‌ساڵی 2016دا به‌ڕێگای یاسایی و نایاسایی ملیۆنێك و 750 هه‌زار كۆچبه‌ر گه‌یشتووه‌ته ئه‌مریكا و ئه‌مه‌ش ژماره‌ی پێوانه‌ییه له‌مێژووی ئه‌و وڵاته‌دا.\nبه‌پێی راپۆرتێك كه له‌به‌ر رۆشنایی دوایین داتاكانی ناوه‌ندی توێژینه‌وه‌ی كۆچ و كۆچبه‌ریی ئه‌مریكا ئاماده‌كراوه، له‌ساڵی 2011ه‌وه تائێستا لێشاوی كۆچ بۆ ئه‌مریكا له‌زیادبووندایه و ساڵی 2016 ملیۆنێك و 750 هه‌زار كۆچبه‌ر گه‌یشتووته ئه‌و وڵاته.\nئاماژه به‌وه دراوه به‌شی زۆری كۆچبه‌ران له ئه‌مریكای باشووره‌وه روویان له ئه‌مریكا كردووه كه به‌هۆی خراپی باری ئابوورییه‌وه وڵاته‌كانیان به‌جێده‌هێڵن. له‌كاتێكدا له‌ساڵی 2011دا 335 هه‌زار كه‌س به باشووری ئه‌مریكاوه كۆچیان كردووه بۆ ئه‌مریكا، له 2016دا ئه‌و ژماره‌یه بۆ 668 هه‌زار كۆچبه‌ر به‌رزبووه‌ته‌وه.\nبه‌پێی راپۆرته‌كه له‌ساڵی 2016دا زۆرترین كۆچبه‌ر له مه‌كسیكه‌وه كه ژماره‌یان 196 هه‌زار بووه روویان له ئه‌مریكا كردووه، دوای ئه‌و هیندستان به 194 هه‌زار كۆچبه‌ر و دوای ئه‌ویش چین دێت به 171 هه‌زار كۆچبه‌ر.


ئێران یەکێکە لەو ١٠ وڵاتەی کە سیستەمە سایبێرییەکانیان جێی دزەکردنە - Mehr News Agency\n24 berfanbarê 2017 - 16:44\nNews Code 15494\nناوەندی ماهر ڕایگەیاند:\nئێران یەکێکە لەو ١٠ وڵاتەی کە سیستەمە سایبێرییەکانیان جێی دزەکردنە\nئەنجامە بە دەست هاتووەکان لە هەڕەشەگەلی سیستەمگەلی کۆنتڕۆڵی پیشەسازی لە ٦ مانگی یەکەمی ٢٠١٧ نیشان دەدات کە ئێران لە نێوان ١٠ وڵاتی یەکەمی جیهانە کە سیستەمەکانی کۆنتڕۆڵی پیشەسازیی بە هۆی هەڕەشەگەلی سایبری، ئالوودە بووە.\nنە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، سیستەمگەلی کۆنتڕۆڵی پیشەسازی وەک کاکڵی ناوەندیی کۆنتڕۆڵ و چاودێریی ژێرخانە گرینگەکانی وەک تۆڕی گواستنەوە و دابەشکاریی کارەبا، وزەخانەی ناڤۆکی، پاڵاوگەکان، ڕایەڵی ئاو و کارخانەگەلی نەوت و گاز دێتە ئەژمار؛ بەڵام بە هۆی کۆن کۆن بوونی ئەو سیستەمانە، بەهایەکی ئەوتۆ نادراوەتە ئەمنییەتیان.\nلەو بوارەدا گرووپی توێژینەوەیی تاقیگەی کێسپرێسکی، ئەنجامی توێژینەوەی خۆی سەبارەت بە دوورنوێنی هەڕەشەی سیستمەکانی کۆنتڕۆڵی پیشەسازیی لە ٦ مانگی یەکەمی ساڵی ٢٠١٧ ئاراستە کردووە.\nبە گوێرەی ئەو توێژینەوەیە کە لە لایەن ناوەندی بەڕێوەبەریی فریاکەوتن و هاوئاهەنگی ئۆپەراسیۆنی ڕووداوە کەمپیوتێرەکان (ناوەندی ماهر) بڵاو کراوەتەوە، ئێران یەکێکە لە ١٠ وڵاتی یەکەمی جیهان کە سیستەمگەلی کۆنتڕۆڵی پیشاسازیی بە ڤایرۆسگەلی کۆدپێدراوە ئالوودە کراون.\nئەو لێکدانەوەیە نیشان دەدات کە لە نیوەی یەکەمی ساڵی ٢٠١٧ لە نێوان ١٥ وڵات کە خاوەن زۆرترین سیستەمگەلی کۆنتڕۆڵی پیشەسازیی هێرش پێکراوەن، ئێران لە پلەی ٧ دەوەستێت.\nبە پێی ئەو توێژینەوەیە ڕیسکی تایبەت بە سیستەمگەلی کۆنتڕۆڵی پیشەسازی بریتین لە سەرچاوە جۆراوجۆرەکان و لەوان دەوڵەتان، گرووپگەلی تیرۆریستی، فەرمانبەرانی ناڕازی، کێشەکان، ڕووداوەکان، بەڵای سروشتی و هەروەها هەنگاوی لە ناکاو و یان بە ئانقەستی هێزە ناوخۆییەکان.


ببین بە جاشیش بێ‌فایدەیە\nعەبادی لە چوارچێوەی پلانی لاوازكردنی كوردستان یاری بە كات دەكات، بەڵێن دەدات، درۆ دەكات، بیانوو دەهێنێتەوە. ئەو پلانە نوێ نییە، كاتی خۆی مالیكیش وای دەكرد، بەڵام هاتنی داعش ئەو پلانە گشتی و ستراتیژییەی حزبی دەعوە و عەرەبە شیعەكانی دوا خست.\nڕیفراندۆمیش نەكرابا، ئەم یارییە ناڕەوایە بەردەوام دەبوو. هۆكارەكەی زۆر سادەیە، عەقلیەتی بەرانبەر عەقلیەتێك نییە شەراكەت و دەستووری لا پەسەند بێت.\nبەشداری هەڵبژاردن ببین یان نەبین ئەم ڕەوشە بەردەوامە چونكە سیستەمی سیاسیی عێراق لە بەرژەوەندیی عەەبی شیعە دیزاین كراوە و لەبری فیدرالی و دەستوور تەنیا لۆژیكی زۆرینە و فەتوا و خۆسەپاندن و فرتوفێڵ دەیخوات.\nهەموومان ببین بە ئاڵا و ئارام و عێراقچییە كوردەكانی تر و ببین بە تاقمی 16ـی ئۆكتۆبەر، هەموومان ببین بە جاش هەمدیسان چارە نییە و ئەم پلانە هەر درێژەی دەبێت.\nوردەوردە بۆ هەموو لایەك دەركەوتووە كە ڕیفراندۆم چەندە ئەكتێكی ڕەوا و لەشوێن خۆی بووە. ئێستا گەلی كوردستان لەبەرانبەر عێراقدا تەنیا ڕیفراندۆمی هەیە كە ناكرێ موناقەشەی لەسەردا بكرێ چونكە دەنگی گەلە.\nحەقیقەتی سەرەكی دەنگی 93%ـی گەلی كوردستانە كە نایەوێت لەگەڵ عێراقدا بژیێت. حەقیقەتی كەركووك داگیركاری نییە، وێنەی ڕاستەقینەی كەركووك دەنگی 95%ـی خەڵكی ئەو شارەیە كە نایەوێ لەگەڵ عێراقدا بمێنێتەوە.\nلەبەرانبەر تەوژمی پڕ لە فرتوفێلی عەرەبی شیعەی دەستەڵاتداردا دەبێ سیاسییە كوردستانییەكان بە جاش و عێراقچییەكانیش بگەڕێینەوە بۆ ویستی گەلەكەمان و لە پشت گەل بن و گەل لە پشتیان بێت. دەبێ هەموویان یەك دەنگ بن چونكە تاكە كەلێن كە بەغدا و داگیركارەكانی تر توانیان پلانەكانیان لە دژی خەڵكی كوردستان بچەسپێنن، دووبەرەكی و پەرتەوازەیی سیاسییەكانی كوردستانە.\nهەموو هێزە كوردستانییەكان دەبێ مشوریی ئەوە بخۆن كە چیتر چاویان لە بەغدا نەبێت، تەنانەت عێراقچییەكانیش، خۆبادان و لووسكەیی و خاكفرۆشی و بێگانەدۆستی دادیان نادات. مەرد بن وڵاتی خۆتان بوێت و یەكبگرن و وەك دوژمن ژیرانە و ستراتیجی بیر بكەنەوە.


گه‌ڕانه‌وه‌ی تاڵیبان بۆ ده‌سه‌ڵات و ده‌رسێک و شکستی پرۆژه‌ی پان ئه‌مه‌ریکا. – ماڵپەڕی ئەڵتەرناتیڤی شورایی\nگه‌ڕانه‌وه‌ی تاڵیبان بۆ ده‌سه‌ڵات و ده‌رسێک و شکستی پرۆژه‌ی پان ئه‌مه‌ریکا.\nOn ئاب 21, 2021\nشکستی سیاسه‌تی ئه‌نتی ئیسلامی ئه‌مریکی له ناوچه‌که و جیهاندا.\nئه‌مه یانی ئه‌و جۆره له مامه‌له‌ی ئه‌مه‌ریکی له‌ته‌ک ئیسلامییه‌کان؛ که به دیوێک ئه‌مه‌ریکا وه‌ک سیکولاریست و مه‌ده‌نی و دژی ئیسلامی سیاسی خۆی ده‌نوواند، هه‌تا گورزی سه‌ربازی لێده‌وه‌شاندن، وه به دیوه‌که‌ی تردا هاوکاری ئیسلامییه‌کانی ده‌کرد ( واته پراگماتیسمی بۆرژوازی )، ئه‌مرۆکه ئه‌م سیاسه‌ته شکستی خوارد.\nپووچی مۆدیلی سیکولاریست و فکری ئه‌تیستی بۆرژوازی و هه‌ره‌سی پرۆژه‌که‌ی که له ڕوی سیاسیه‌وه / سه‌رخانه‌وه به ( دیموکراتیه‌تی پێکهاته کۆمه‌ڵایه‌تیه‌کان ) ناسراوه؛ که پرۆژه‌ێکی کۆنسه‌رڤاتیڤی کۆنه‌په‌رسته، و له ژێرخاندا سه‌رمایه‌داری دڕنده‌ی لیبڕالیسمی نوێیه. نموونه‌ی ئه‌و مۆدێله که له ئه‌فگانستان، ئێراق، لیبیا و ڕۆژئاوای سوریا ده‌بینرێ، ئه‌مڕۆکه هه‌ره‌س ده‌هێنێ.\nبۆرژوازه‌کان باس له جیایی دین له ده‌وڵه‌ت ده‌که‌ن به‌ڵام کۆمه‌ڵگایان پڕ کردووه له: ئه‌حزابی ئیسلامی، کۆمه‌ڵه و جه‌معیاتی ئیسلامی، میدیای ئیسلامی، ده‌ستوریان پڕه له شه‌ریعه‌تی ئیسلامی، خوێندن و زانکۆیان پڕ له وانه‌ی ئیسلامی سیاسی، هانی سۆفی و سه‌له‌فی ده‌ده‌ن گه‌شه‌و ته‌شه‌نه بکه‌ن و،، هیتد، ئا به‌مه ده‌ڵێن سیکولاریسم و کۆمه‌ڵگه‌ی مه‌ده‌نی. له ڕاستیدا ئه‌مه ده‌قاوده‌ق ( کۆماری ئیسلامی ) یه که له خودی ئه‌وروپا و ئه‌مه‌ریکای کۆنه‌په‌رستیش مۆدێلیه‌تی، ئه‌مه کۆنسه‌رڤاتیڤه.\nلێره‌وه له به‌رئه‌نجامی ئه‌و خاڵانه‌ی سه‌ره‌وه‌دا، له کورتماوه‌دا، بزووتنه‌وه ئیسلامیه‌کان له ناوچه‌که و جیهاندا چالاک ده‌بن و نفوز په‌یدا ده‌که‌ن.\nچاره‌نووسی وجودی ئه‌مه‌ریکا له سوریا، ئێراق و که‌نداوی عه‌ره‌بی له ژێر پرسیاردایه و هه‌ڵهاتنی لایه‌نگرانی ئه‌مه‌ریکا له ناوچه‌که‌دا ته‌نها مه‌سه‌له‌ی کاته.\nئه‌م شکسته‌ی ئه‌مه‌ریکا ئازایه‌تی و زیره‌کی ئیسلامیه‌کان نییه، به‌ڵکه ئه‌مه ئه‌نجامی ئاوابوونی ئه‌ستێره‌ی ئه‌مه‌ریکایه به هۆی قه‌یرانی ناوخۆیی و پاشه‌کشه‌ی له به‌رامبه‌ر بلۆکی روسیا و چیندا. وه به‌هۆی لاوازی سۆسیالیسته‌کان ئه‌وه ئیسلامیه‌کانن که ئه‌مڕۆکه به‌ری دۆڕانی ئه‌مه‌ریکا بۆ خۆیان ده‌چنه‌وه.\nده‌رسێک له‌و ڕوداوانه ئه‌وه‌یه که خه‌بات دژی ئیسلامی سیاسی به خۆهه‌ڵواسین به سیاسه‌تی ئیمپریالیسمی کۆنه‌په‌رسته‌وه نادروسته و ئه‌نجامه‌که‌ی شکسته. خه‌باتی ڕاسته‌قینه دژی ئیسلامی سیاسی و سه‌رمایه‌داری کۆنه‌په‌رست به بیروباوه‌ڕی سۆسیالیستی ده‌کرێ نه‌ک به فکری پرۆغه‌ربی سه‌رمایه‌داری و فکری بێ ناوه‌ڕۆکی سیکولاریستی بۆرژوازی.


بارزانی داوای پۆستی سەرۆك كۆماری عێراق دەكات\nپارتی‌و یەكێتی لەسەر كاندیدێكی هاوبەش بۆ سەرۆك كۆمار نەگەیشتنە رێككەوتن\nپارتی دیموكرات‌و یەكێتی نیشتمانی لەسەر كاندیدێكی هاوبەش بۆ سەرۆك كۆماری عێراق نەگەیشتوونەتە رێككەوتن‌و رەنگە هەر لایەك بەجیا كاندیدیان هەبێت بۆ ئەو پۆستە.\nبەپێی ئەو زانیارییانەی دەست شارپرێس كەوتووە، شەوی رابردوو شاندی باڵای مەكتەبی سیاسی پارتی دیموكرات‌و یەكێتی نیشتمانی لەشاری هەولێر لەماڵی كۆسرەت رەسوڵ كۆبوونەتەوە، كە كۆبوونەوەكە بۆ قسەكردن بووە لەسەر كاندیدی سەرۆك كۆمار، كە ئەو پۆستە پشكی كوردە.\nشاندەكەی پارتی نێچیرڤان بارزانی جێگری سەرۆكی پارتەكە، سەرۆكایەتی كردووەو شاندەكەی یەكێتیش كۆسرەت رەسوڵ جێگری سكرتێری حیزبەكە سەرۆكایەتی كردووەو چەند سەعاتێك گفتوگۆیان لەبارەی پرسی سەرۆكایەتی كۆمارو كاندیدی كورد بۆ ئەو پۆستە كردووە.\nهەر بەپێی زانیارییەكان سەرەڕای گفتوگۆیەكی چڕ لەسەر ئەو پرسە، هەردوولا نەگەیشتوون بەهیچ رێككەوتنێك، ئەوەش بەهۆی ئەوەی هەردوولا سووربوون لەسەر وەرگرتنی پۆستی سەرۆك كۆمار، كە جەختیان كردووەتەوە ئەو پۆستە پشكی ئەوانە.\nزانیارییەكان باس لەوەش دەكەن، پارتی لەسەر داوای مەسعود بارزانی سوورە لەسەر وەرگرتنی پۆستی سەرۆك كۆمار، ئەوەش بەبیانووی ئەوەی دەیانەوێت بە بەهێزی بگەڕێنەوە بەغداو لەخولی داهاتووی سەرۆكایەتییەكان رۆڵیان هەبێت.\nشارپرێس ئەوەشی زانیوە، لەبەرانبەر ئەوەدا شاندی یەكێتی رایانگەیاندووە، كە ئەوان پۆستی جێگری سەرۆكی پەرلەمانیان بۆ یەكلابووەتەوە، بۆیە دەبێت پۆستی سەرۆك كۆمار بۆ یەكێتی بێت، نەك پارتی.\nلەسێ خولی رابردووی سەرۆكایەتی كۆماری عێراق پۆستی سەرۆك كۆمار پشكی كورد بووەو لەناو كوردیش بۆ كاندیدی یەكێتی بووە، كە بەهۆی رێكنەكەوتنی پارتی‌و یەكێتی لەسەر ئەو پۆستە، رەنگە كورد دوو كاندیدی هەبێت.


ئیقلیدس - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\n(ڕەوانەکراوە لە ئەقلیدسەوە)\nئیقلیدسی ئەسکەندەرانی و باوکی ئەندازە\n٣٠٠ی پ. ز\nئیقلیدس، ئیقلید یان یوکلید (بە یۆنانی: Εὐκλείδης، ئێوکلێیدیس)، لەدایکبووی ٣٠٠ی پ. ز، بیرکارێکی یۆنانی بوو کە بە «باوکی ئەندازە» ناوی دەرکردووە. کتێبەکەی بە ناوی توخمەکان یەکێک لەو کارانەیە کە زۆرترین کاریگەرییان ھەبووە لە مێژووی بیرکاریدا، بە چەشنێک کە ھەر لە کاتی بڵاوبوونەوەیەوە ھەتا کۆتاییی سەدەی ١٩ھەم و سەرەتای سەدەی ٢٠ەم کتێبی سەرەکیی وانەبێژی بووە بۆ فێرکردنی بیرکاری (بەتایبەت ئەندازە). لەو کارەدا پرەنسیپەکان و بنەواشەکانی ئەو زانستەی کە ئەمڕۆژە پێدەوترێ ئەندازەی ئیقلیدسی لە ژمارەیەکی کەم بەڵگەنەویستەوە ھەڵھێنجراون.\nتەنھا لە چەند سەرچاوەی کەمدا ئاماژە بە ئیقلیدس دراوە، لەبەر ئەوە، سەبارەت بە ژیانی وی زانیارییەکی زۆر کەم لەبەردەستە. لە ڕاستیدا، ئەو سەرچاوانەی ئاماژەیان بە ئیقلیدس داوە چەند سەدەیەک پاش سەردەمی ژیانی، لەلایەن پرۆکلۆس و پاپۆسی ئەسکەندەرانییەوە نووسراون، ڕەسڵ ئەڵێ سیسیرۆ یەکەم کەس بووە کە ناوی ھێناوە و دواتریش بۆثیەس یەکەم وەرگێڕانی نزیک ٤٨٠ز بۆ کردوە. پرۆکلۆس زۆر بەکورتی لە پەرتووکەکەی خۆی بە ناوی پەراوێزێک لەسەر توخمەکان کە لە سەدەی پێنجەمدا نووسیویەتی باسی ئیقلیدسی کردووە. تەنھا سەرچاوەی سەرەکیی دیکە پاپۆسە لە سەدەی چوارەمدا؛ کە ئەویش ھەر بەکورتی یادی کردووە.\nشوێن و مێژووی لەدایکبوون و مردنی ئیقلیدس و ھەروەھا ھۆی مردنی نادیارە، بەڵام مێژووناسان وای بۆ دەچن کە ئیقلیدس دەوروبەری ساڵی ٣٠٠ی پێش زایین لەدایک بووبێ.\nکتێبی توخمەکانی ئیقلیدس لای بێرتراند ڕاسڵ یەکێکە لە شاکارەکانی ژیری یۆنانی کۆن. ڕەسڵ لە باسی توخمەکاندا ئەڵێ کە ئیقلیدس وەک ئەفلاتوون کەمتر بایەخی داوە بە سودە کرداریەکانی کارەکانی. ھەروەھا ئەڵێ کە ڕۆمانیەکان زۆرتر بایەخیان بە سودی کرداری داوە بۆیە کارەکانی ئیقلیدسیان لا گرنگ نەبوە. ھەروەھا ئەڵێ ئیمپراتۆرێکی بەیزەنتینی کۆپیەکی توخمەکان ئەدا بە خەلیفەیەی عەرەب لە نزیک ٧٦٠ز و دواتر ھارونە ڕەشید نزیک ٨٠٠ز وەری ئەگێڕێتە سەر عەرەبی، ھەروەھا ئەڵێ کە تەنھا کۆپیەکی توخمەکان کە تا ئێستا مابێت لەو وەرگێڕانە عەرەبیەوە وەرگێڕدراوەتەوە لە ١١٢٠ز و ئەمەش وای کرد کە خوێندنی ئەندازە دووبارە زیندوو ببێتەوە لە ڕۆژاوا. توخمەکان یەکێکە لە کتێبەکانی ئەقلیدس کە بە ڕەواجترین کتێبی ئەندازەیی دادەنرێت لە ڕۆژئاوادا. کتێبەکە لە ١٣ بەش پێکدێت، ماوەی دوو سەدە بەبێ دەسکاری مایەوە بەڵام دواتر کەمێک دەسکاری کرا ئەقلیدس دەیویست ھەرچی زانستێک پەیوەندی بە ماتماتیک و ئەندازیاریەوە ھەبوو لەو کتێبە جێیان بکاتەوە لە پاڵ بیرۆکە و بیردۆزەکان خۆی. ئەقلیدس لە کتێبی توخمەکان زانستی ئەندازیاری شیدەکاتەوە و بیردۆزە بنچینەییەکان چوارگۆشە و سێ گۆشە و بازنە لێکدەداتەوە ھەروەھا باسی بیردۆز و ڕێژەییەکانی فیساگۆرس دەکات. دوای نزیکە ٢٣٠٠ساڵ ھێشتا ئەقلیدس کاریگەری لەسەر زاناکان ماوە و کتێبەکەی کاری پێدەکرێت.\n^ ی ا ب مێژووی فەلسەفەی ڕۆژاوا (بە ئینگلیزی History of Western Philosophy). بێرتراند ڕەسڵ، چاپی ١٩٩١ی ڕوتلێج لەندەن. بەشی XXIV بیرکاری سەرەتایی یۆنان و ئەستێرەناسی\n^ کتێبی ئەو ١٠٠ بلیمەتەی جیھانیان گۆڕی، نوسینی ئەکرەم عبدالوەھاب، ساڵی چاپ/ ٢٠١٦ ھەولێر.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ئیقلیدس&oldid=660897»\nلەدایکبووانی سەدەی ٤ی پ. ز\nمردووانی سەدەی ٣یەمی پ. ز\nئەم پەڕەیە دواجار لە ٠٩:٢٢ی ٢ی شوباتی ٢٠٢٠ نوێ کراوەتەوە.