ده‌سه‌ڵاتی کوردیی، حه‌سه‌ن عه‌له‌وی و ده‌وڵه‌ت!؟ – Denegkan\nده‌سه‌ڵاتی کوردیی، حه‌سه‌ن عه‌له‌وی و ده‌وڵه‌ت!؟\nbydengekan\tFebruary 13, 2012\tگشتی\nپاش داگیرکردن و دابه‌شبوونی کوردستان،  گه‌لێ جار ده‌رفه‌تی گه‌وره‌ی سه‌ربه‌خۆیی له مێژووماندا هاتۆته به‌رده‌م سه‌رانی سیاسی کورد. ده‌ی نه‌ک هه‌ر به داتاشینی بیانووی پوچه‌ڵ خۆیان لێ نه‌بان کردووه، به‌ڵکو زۆر به‌توندی ئاسته‌نگیان بۆ دروســت کردووه و به ناشیرینی دژی وه‌ستاونه‌ته‌وه. له‌م هه‌لومه‌رجه‌ی ئێستا‌دا، که به زێڕینترین ده‌رفه‌ت له مێژووماندا داده‌نرێ ، باس له دامه‌زراندنی ده‌وڵه‌تی کوردی وه‌ک به‌رئه‌نجامێکی نه‌مان یان نه‌رمبوونی ئه‌و هۆکاره ناوه‌کی و ده‌ره‌کییانه‌ی هه‌تا ئێستا رێگربوون، پانتاییه‌کی به‌رچاو له نێو میدیاکان داگیر ده‌کات. گۆڕینی ئه‌تڵه‌سی سیاسی رۆژهه‌ڵاتی ناوین زه‌مینه‌ی کامڵ بووه. چاوی ناوه‌نده‌کانی بڕیار و زمانی دبلۆماتکاران و چاوچنۆکی به‌رژه‌وه‌ندخوازه‌کان، به بایه‌خ و گرنگییه‌وه ته‌ماشای رووداوه‌کانی ناوچه‌که ده‌که‌ن و سات به سات زیاتر له قه‌ناعه‌تی دامه‌زراندنی ده‌وڵه‌تێکی کوردی نزیک ده‌بنه‌وه .\nهه‌ر وه‌ک بڵێی مێژوو لای سه‌رانی کورد خۆی چه‌ندباره بکاته‌وه، به‌رانبه‌ر به‌م پرسه هه‌ستیار و چاره‌نووسسازه ده‌ست به‌تاڵ و بێ پرۆژه‌یه‌ن. شه‌رمنانه به دیار رووداوه‌کانه‌وه ئه‌بڵه‌ق ماون و سه‌ریان کز کردووه و له بێده‌نگیدا نوزه‌یان له خۆی بڕیوه. کۆلکه فه‌یله‌سووف و چاودێره سیاسییه‌کانیان به‌رده‌وام گه‌ره‌کیانه، بکه‌ونه راڤه‌کردنی پیتۆڵانه‌ی بارودۆخه‌که و پێمان بڵێن: گه‌ر ده‌وڵه‌ت دروست بکه‌ین، وا ده‌وڵه‌تانی دراوسێ!، ئێران ته‌ماته‌مان بۆ نانێرێ و تورکیا رێگای سه‌فه‌رمان لێ ده‌بڕێ و عێراق ماڵی خۆیمان لێ جیاده‌کاته‌وه و سوریا ناسنامه‌ی نیشتمانی و پێشکه‌وتنخوازیمان لێ ده‌سێنێته‌وه. سه‌رانی کورد له خه‌می ئه‌وه‌دان کۆڵه‌که‌ی برایه‌تی کورد و ئه‌وانی دیکه له‌ق نه‌بێ، تۆقیون به جیاخواز ناوزه‌د بکرێن و چاوله‌ژێرن فایله‌کانیان ئاشکرا بکرێ.\nداخۆ غاندی هیندستان و هۆشی منی ڤێتنام و بسمارکی ئه‌ڵمانی و کافوری ئیتالی به‌م پێودانگه‌ی سه‌رانی کورد خه‌بات و تێکۆشانیان بۆ رزگاری نه‌ته‌وه‌که‌یان کرد!؟. نا نه‌خێر، ئه‌وانه کوڕی خاک و نه‌ته‌وه‌ی خۆیان بوون سته‌م و ئازاری نه‌ته‌وه‌که‌یان ببووه فه‌لسه‌فه‌ی ژیانیان و تا دوا هه‌ناسه و ترپه‌ی دڵ بۆ ئازادی و سه‌ربه‌خۆیی وڵاته‌کانیان فیداکارییان کرد. ئه‌و سه‌رکردانه تا دنیا دنیا بێت ناویان له ناو میلله‌تانی خۆیان و جیهاندا وون نابێت، چونکه سه‌ربڵندانه و ویژدان سه‌رفرازانه  چوونه‌ته مێژووه‌وه.\nده‌سه‌ڵاتی کوردی له هه‌وڵی ئه‌وه‌دایه، به‌و بڕو بیانووانه و ده‌رپه‌ڕاندنی چوار رسته‌ی شاش و شه‌شپه‌ڕ و لێدانی کۆمه‌ڵێ قه‌وانی دیکه‌ی سواو، ده‌یانه‌وێ نمایشتێک بۆ که‌مکردنه‌وه‌ی بایه‌خی پێشهاته‌که ساز بکه‌ن و پێمان بڵێن ئێمه واقعیین. واقعیبوونیش لای ئه‌و سه‌رکردانه ئه‌وه‌یه کوردستان داگیرکراو و دابه‌شکراو و کورد هه‌ر ژێرده‌سته و زوڵملێکراو و برای بچوک و …هتد بێت. له‌م سه‌رده‌می گۆرانکارییه‌دا ده‌وڵه‌تی زۆڵه‌کی عێراق یه‌که‌م کاندیداتی هه‌ڵوه‌شانه‌وه و فه‌وتانه. به‌تایبه‌ت شیعه و سوننه به‌رداشیان خستۆته گه‌ڕ بۆ هاڕینی گیانی یه‌کتر . هه‌ردوو به‌ره‌ی تورکیا و ئێران دۆسته‌کانیان دنه‌ی خۆشکردنی ئاگره‌که ده‌ده‌ن. ئه‌م شه‌ڕه ره‌هه‌ندی نێوچه‌یی و جیهانیشی هه‌یه و له‌رووی مێژوویشه‌وه خاوه‌ن پاشخانه و فاکته سیاسییه‌که‌ش هه‌میشه له‌سه‌ر پێ بووه.\nعێراق ده‌وڵه‌تێکی ئیفلیج و له‌رزۆکه، توانای له‌سه‌رپێ وه‌ستان ، رێکردن ، به‌ڕێوه‌بردن و کۆنتڕۆڵکردنی نییه، له عێراقی تاوان و سته‌مدا، هه‌ر ئه‌و یاسایانه جێبه‌جێ ده‌کرێن، که دژ به کورد ده‌رده‌چن. حاکمه‌که‌ی به‌غدا ده‌سه‌ڵاتی نییه له پایته‌خدا مریشکێک له ئاو بکات، ده‌ستگیرکردنی تاریق هاشمی یاخی له یاسای له کوردستان دا هه‌رگیز بۆ ناکرێ.\nسه‌رانی کورد،جگه له‌وه‌ی ئاگرێکی مه‌ترسیداریان هێناوه‌ته ناو کوردستانه‌وه، به‌رده‌وام و به زۆرداره‌کی خه‌ریکی بیناکردنی ده‌وڵه‌تێکن ـ ئه‌وه‌ی ئینگلیز دروستی کرد و برێمه‌ر هه‌ڵی وه‌شانده‌وه‌ـ که له بنه‌ڕه‌ته‌وه له‌سه‌ر خوێن و فرمێسک و ئێسک و گۆشتی کورد دروست کراوه و جگه له( تعریب ، تهجیر ، ترحیل) ئه‌نفال و هه‌ڵه‌بجه و ژینۆساید هیچ خێرێکی دیکه‌ی نه‌بووه.\nپێته‌ر گالبێرس ده‌ڵێ:” دوای دوو هه‌فته له رووخانی سه‌دام، ده‌ستمکرد به گفتوگۆ له‌گه‌ڵ سه‌رکرده کورده‌کان سه‌باره‌ت به ئایینده‌ی کوردستان و ئه‌وه‌ی ده‌توانن له ده‌ستووری نوێی عێراقدا به‌دی بهێنن، بۆیه قسه‌م له‌گه‌ڵ هه‌ر یه‌ک له مه‌سعود بارزانی و جه‌لال تاڵه‌بانی کرد. به‌ڵام هه‌ردووکیان سه‌رقاڵبوون به بیرکردنه‌وه‌یان له پێکهێنانی حکومه‌تی کاتی و کۆمه‌ڵێک مه‌سه‌له‌ی هه‌نووکه‌یی دیکه‌ی په‌یوه‌ندیدار به ماوه‌ی پاش جه‌نگ”.\nبنۆڕن، سه‌رانی کورد، له‌به‌ر‌ئه‌وه‌ی له‌و چرکه‌ساته مێژووییه‌دا هه‌ڵگری ئه‌جندای عێراقی بوون له بری کوردستانی، ته‌نانه‌ت له ره‌خنه و گله‌یی که‌سێکی دۆست و راوێژکاری کوردیش رزگاریان نابێت. نووسه‌ری کتێبی کۆتایی عێراق له شوێنێکی دیکه‌دا پێمان ده‌ڵێ: “دوای ئه‌وه‌ی له ئایاری 2003 دا عێراقم به‌جێهێشت ده‌رکم به‌وه کرد که سه‌رکرده کورده‌کان کێشه‌ی ئه‌وه‌یان هه‌بوو که تێڕوانینێکی روونیان نه‌بوو سه‌باره‌ت به پلاندانانیان بۆ عێراقێکی فیدڕاڵی، بۆیه وه‌ک کاتی یان گۆڕینی ده‌سه‌ڵات سه‌یریان ده‌کرد، واته به‌غدا هه‌ندێ مافیان بداتێ. له‌به‌رئه‌وه هانمدان که هاوکێشه‌که پێچه‌وانه بکه‌نه‌وه”.\nئاخر پێم سه‌یره گرامش ده‌ڵی: “له منداڵانی هه‌ر حیزبێکدا کۆرپه‌ی ده‌وڵه‌ت هه‌یه”. پێده‌چێ گرامش بێ ئاگا بووبێ له‌وه‌ی ، حیزبی کوردی هه‌موویان نه‌زۆکن و هه‌رگیز به کۆرپه‌ی ده‌وڵه‌ت ئاوس نابن. گه‌ر حیزبێ له سه‌ره‌تاوه ستراتیژێکی سه‌ربه‌خۆیی دیار و روونی نه‌بوو بێت، ئه‌ندامه‌کانی به تورکیایی و ئێرانی و عێراقی و سوری په‌روه‌ده بکات، وا له ئاست رووداوی رووخان و له‌ناوچوونی رژێمێکی داگیرکه‌ردا دۆش داده‌مێنێ. به چنگێ پاره‌ی چڵکن و پێچکه‌ی هه‌ندێ کورسی قنیات و قوڕوقه‌پ ده‌کات. بیره‌وه‌رییه‌کانی پۆل برێمه‌ر باشترین سه‌رچاوه‌یه له‌مه‌ڕ ئه‌م راستییانه‌وه. گالبێرس بۆمان ده‌گێڕێته‌وه ئه‌و هانی داون به‌شێکی باشی ئه‌و هه‌نگاوانه‌ی بۆن و به‌رامه‌یه‌کی کوردستانییان پێوه‌یه بکه‌نه به‌رنامه‌ی خۆیان و هه‌وڵی جێبه‌جێکردنی بده‌ن. له‌وانه:\n(ده‌ستووری کوردستان پێش هی عێراق بنووسرێ، پاراستنی مافی مرۆڤ له ده‌ستووردا بچه‌سپێ، روونکردنه‌وه‌یه‌کی ووردی ده‌سه‌ڵاته‌کانی حکومه‌تی کوردستان به به‌راورد به ده‌سه‌ڵاته‌کانی حکومه‌ت له به‌غدا، مه‌سه‌له‌ی نه‌وت و پۆلیس و هێزه چه‌کداره‌کان، کوردستان ده‌سه‌ڵاتی پێویستی ببێت بۆ دامه‌زراندن و درێژه‌پێدان و کۆنتڕۆڵکردنی هێزێک بۆ به‌رگریکردن له کوردستان و ….هتد).\nئه‌م خاڵه گرنگانه و زۆری تریش که له راستیدا چمکێکن له بنه‌ماکانی ستراتیژ و ئاسایشیی نه‌ته‌وه‌یی، که‌چی به زۆر و هاندانی که‌سانی دیکه هاتوونه‌ته به‌رهه‌م. کاتی خۆی شێوازی کارکردن و ده‌سه‌ڵاتی ففتی به ففتی له‌سه‌ر داخوازی ئینگلیز و فه‌ره‌نسا پیاده کرا و ئه‌و ماڵوێرانییه‌ی لێ که‌وته‌وه که به‌سه‌رماندا هێنایان.\nسه‌رانی کورد، به‌و شۆرشه‌ی له چیاکانی کوردستانه‌وه هه‌ڵیان گیرساندبوو، له خه‌ونی به دیموکراسی کردنی عێراق و پاراستنی یه‌کێتی خاکه‌که‌یدا بوون و چه‌شنی مریشکه ڕه‌شه له‌سه‌ر ئۆتۆنۆمی کڕکه‌وتبوون . ساتێ گه‌وره‌ترین زلهێزی دنیا هات و عێراقی دایه به گورزی خۆی، ئه‌وان چاوه‌ڕێی ئاکامه‌که‌یان به‌و قه‌باره و رێژه‌یه نه‌ده‌کرد که ئێستا بۆ کورد بۆته دێفاکتۆ. هه‌ڵه‌یه‌کی دیکه‌ی کوشنده‌ش ئه‌وه بوو نه‌یان ده‌زانی به چ میکانیزمێک مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ ئه‌و واقیعه‌دا به ئاماده‌یی ئامریکا بکه‌ن؟. باوه‌ڕیان به خۆیان نه‌بوو، له چ شوێنگه‌یه‌کی گرنگی رووداوه‌کاندان ؟و له‌و پێویستییه دوولایه‌نییه‌ی ئه‌مه‌ریکا بۆ کورد و به پێچه‌وانه‌وه نه‌ده‌گه‌شتن. ئه‌م باوه‌ڕ به خۆنه‌بوونه‌ش وای کرد بێ هیچ رێکه‌وتنامه و نووسراوێک و زۆر ده‌ست به‌تاڵانه و بچنه ناو هاوکێشه‌کانه‌وه. ده‌رئه‌نجام نه‌یانتوانی ببنه هاوبه‌شێکی پێویست و دیاری لایه‌نی براوه له شه‌ڕدا و هاوکێشه‌کان ته‌نها به سوودیی ئامریکا دارێژران. گالبێرس ده‌نووسێ:” له‌وه ئاگادارم کردنه‌وه که پێویستی وڵاته یه‌کگرتووه‌کان بۆ کورد له پێویستی کورد بۆ ئه‌مه‌یکییه‌کان که‌متر نییه”. لێ ئامریکاییه‌کان زوو ده‌رکیان به‌وه کرد سه‌رانی کورد ته‌نگه‌تاویان ناکه‌ن،چونکه هیچ خواستێکی قورس و گه‌وره‌یان له ئه‌جندادا نییه. هه‌ر بۆیه بێ گوێدانه عورف و مۆڕاڵی دۆستایه‌تی و هاوپه‌یمانی هه‌ژماریان له‌سه‌ر کورد له هیچ کایه‌یه‌کی سیاسیدا نه‌کرد، جگه له بواری له‌شکریدا نه‌بێت. ئه‌ویش به ئامانجی ئه‌وه‌ی کوڕی کورد به‌رن بۆ شه‌ڕی ئه‌لقاعیده و سوود له شاره‌زایی هێزی پێشمه‌رگه له ناوچه‌که‌دا وه‌رگرن و به‌س.\nبه نموونه نووسه‌ر له لاپه‌ڕه 274 دا سه‌باره‌ت به کێشه و هه‌راکانی شاری موسڵ ده‌ڵێ:” کاتێ جه‌نه‌ڕاڵی ئه‌مریکی دێڤید پترایۆس له دوای جه‌نگ ئه‌نجومه‌نی پارێزگا و شاره‌کانی پێکهێنا، دانیشتوانی عه‌ره‌بی له کورد پێ باشتر بوو”. که‌واته بۆچوونه‌که‌مان راسته و لای ئامریکاییه‌کان سوننه به خۆیان رێکخراوی تیرۆریستی ئه‌لقاعیده‌وه له کورد زیاتر له‌به‌رتر بوون، چونکه ئه‌مانه داواکاریی و به‌رنامه‌ی روون و دیاریان هه‌بوو/هه‌یه. بۆ پتر روونکردنه‌وه‌ی مه‌به‌ست ناچارم کۆپله‌یه‌کی تری گرنگ له‌و کتێبه به‌نرخه‌ی گالبێرس بگوێزمه‌وه، که له‌گه‌ڵ بارودۆخی ئێستادا کتومت دێته‌وه و ده‌ڵێ: ” شه‌ڕی ناوخۆ له عێراق کۆتاییه‌کی ئاڵۆزه بۆ وڵاتێک که هه‌رگیز وه‌ک یه‌کێتییه‌کی ئاره‌زوومه‌ندانه سه‌رکه‌وتوو نه‌بووه و بووه‌ته مایه‌ی به‌دبه‌ختی بۆ زۆربه‌ی دانیشتوانه‌که‌ی له زۆربه‌ی کاته‌کاندا”. بۆ وه‌ڵامی ئه‌وانه‌شی که پێیان وایه هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی عێراق ده‌بێته مایه‌ی تێکچوونی سه‌قامگیریی، دیسان نووسه‌ر ده‌ڵێ:” ئه‌مه خوێندنه‌وه‌یه‌کی هه‌ڵه‌یه، چونکه پارێزگاریکردن له یه‌کێتی عێراق له‌رێی هێزه‌وه خۆی سه‌قامگیرییه‌که‌ی تێک ده‌دات”.\nسه‌رانی دوو پارته ده‌سه‌ڵاتداره‌که‌ی کوردستان له‌بری پێشکه‌شکردنی دۆسییه‌ی کورد و فراوانکردنی ده‌روازه‌ی چالاکییه سیاسی و دبلۆماسییه‌کانی له نێو وڵات و له‌ده‌ره‌وه و رازیکردنی ناحه‌زه‌کان و ته‌ماح خستنه به‌رده‌م هێزه چاوچنۆکه‌کان، هه‌ر سه‌رقاڵی عێراقی خۆشه‌ویست و به‌شه بودجه‌که‌ی خۆیان و ئه‌و چه‌ند پۆسته کارتۆنییه بوون. له خه‌ونی قوڵی خۆیاندا رۆچووبوون و به دیار دروشمه نه‌زۆک و پووچه‌ڵه‌کانیانه‌وه ئه‌بڵه‌ق بوو بوون. ساویلکانه‌ش خۆیان به واقعی له قه‌ڵه‌م ده‌دا و تا هه‌نووکه‌ش لانسی واقعبینیان خاو نه‌بۆته‌وه.\nپه‌شێوی گه‌وره ناحه‌قی نه‌بوو به‌م شیعره لێیان به ده‌نگ بێت و بفه‌رمووێ:\nنه خه‌نده‌یه، نه گریانه،\nنه مردنه، نه ژیانه!\nپێناسه‌که‌ی وا لای منه:\nله نوێنه‌وه به‌ره‌و سه‌نگه‌ر،\nله‌وێشه‌وه به‌ره‌و نوێنه! حه‌قیقه‌ت و راستییه میژووییه‌کاندا هه‌میشه زاڵن به‌سه‌ر دروستکراو و ده‌ستچێن و ساخته‌کاندا. ده‌بێ سه‌رکردایه‌تی سیاسی کورد باش تێیان بگات و باوه‌ڕ به‌و راستییه مێژووییه بهێنن ، چه‌ند له ئاست سه‌ربه‌خۆیی و دامه‌زراندنی ده‌وڵه‌تێکی نه‌ته‌وه‌ییدا، خۆی گێل و نه‌زان بکه‌ن ؟و به چ ئه‌ندازه‌یه‌ک خه‌مساردی خۆیان بنوێنن؟، به کام ئاستی شه‌رمنانه و ترسنۆکانه گوزاره له‌م پرسه بکه‌ن؟ و تا که‌ی خه‌ریکی ماراسۆنی داگیرکه‌رچێتی بن؟، باری سه‌رشانیان گرانتر ده‌بێ . به‌رپرسیارێتیان به‌رانبه‌ر به‌و شکست و دۆڕاندن و ماڵوێرانییه‌ی به‌سه‌ر کورددا دێت زیاتر ده‌بێ. کوردیش به‌رگه‌ی ئه‌م هه‌موو تاقیکردنه‌وه و چاوه‌روانییه ناکات تا له‌و وڵاته داگیرکه‌رانه‌دا دیموکراسی به‌رقه‌رار ده‌بێ،ئه‌وجا مافی کورد ده‌سته‌به‌ر ببێت. نامه‌خوا خۆ ته‌فره‌دانی سه‌رانی کورد له ئاست ئه‌م راستییانه‌دا هه‌تا ئێستا درێژه‌ی هه‌یه. بۆیه‌کا تا بێت خه‌رمانی که‌ماسی و تاوانه‌کانیان گه‌وره و به به‌ره‌که‌تر ده‌بێت.\nله دنیای ئه‌مڕۆدا، سه‌رکردایه‌تی کاڵفامی کورد نه‌بێ، که‌س به‌م لۆجیکه چه‌وت و چه‌وێڵه ئیش ناکات. کاریش هه‌ر ئه‌وه نییه، له به‌رده‌م مێژوو و ویژدانی نه‌ته‌وه‌دا به‌رپرسن و به‌س، به‌ڵکو میلله‌ت پتر له جاران باوه‌ڕ و متمانه‌یان پێ ناکات . ره‌نگه، ئه‌و که‌مته‌رخه‌می و به هه‌ند وه‌رنه‌گرتنی پرسه هه‌ستیار و گرنگه‌کان، سه‌رئه‌نجام به کاره‌ساتی کوشنده‌ی نه‌ته‌وه‌یی به زیانی هه‌ر لایه‌کمان کۆتایی به په‌رده‌ی شانۆکه بێت. به دڵنیایشه‌وه بۆشیان نه‌کرێت مینا جاران وه‌ک به‌رزه‌کی بابان تێی قوچێنن!! . چونکه ئه‌و سه‌رده‌مه‌ش به‌سه‌رچوو، به خه‌یاڵ جارێکی تر سواری رووداوه‌کان بن و خۆ بکه‌نه‌وه سه‌رکرده و رابه‌ر.\nئاخر مه‌رج نییه هه‌موو جارێ هه‌مان په‌رده و شانۆی رووداوه مێژووییه‌کان کتومت وه‌ک خۆیان دووباره ببنه‌وه. جه‌ماوه‌ری کورد نه‌ک هه‌ر له ئه‌زموونه‌کانی رابردوو شت فێر بووه، به‌ڵکو ویست و خواستی نه‌ته‌وه بۆ به‌ده‌ستهێنانی مافی ره‌وا و سروشتی خۆی هێنده به گوڕوتینه، هه‌رگیز بنه‌بڕ نابێت و هیچ هێزێ له‌ناوی نابات و چ له‌مپه‌رێ ناتوانێ به‌ری پێ بگرێت. ئاوات و ئامانجی سه‌ربه‌خۆیی و بوونه خاوه‌ن ده‌وڵه‌ت، له هه‌ر ئان و ساتێکدا بێت له‌هه‌ناوی پرۆسه‌ی خه‌باتی دورودرێژی کوردایه‌تیدا وه‌ک پێداویستیی و ده‌رئه‌نجامێک هه‌ر له دایک ده‌بێت. مادام نه‌ته‌وه‌ی کورد و خاکی کوردستان هه‌یه،ده‌وڵه‌تی ناسیونالیش هه‌ر دروست ده‌بێت.\nکۆمه‌ڵگه‌یه‌ک چه‌ندین سه‌ده بێ ده‌وڵه‌ت بژی و ژێرده‌سته‌ش بێ، وا له پله هه‌ره نزمه‌کاندا ژیان ده‌گوزه‌رێنێ و مامۆستا مه‌سعوود محه‌مه‌د ووته‌نی:” له ده‌ره‌وه‌ی مێژوودایه”. ئه‌ی ئه‌وه نییه هێگل ده‌ڵێ: “ده‌وڵه‌ت رۆحی ره‌های کۆمه‌ڵگه‌یه”. ده‌ی ئێمه‌ی بێ ده‌وڵه‌ت کوا رۆحی ره‌هامان؟!. بێ رۆحی ره‌ها، ده‌بێ ژیان چ مانایه‌کی له خۆ گرتبێ؟!. گه‌مارۆدانی کوردایه‌تی له لایه‌ن دوژمنه‌کانییه‌وه به‌ته‌نیا فاکتی سه‌ره‌کی شکسته‌کانمان نیین، به‌ڵکو تێشکاندن و دۆڕاندنه‌کانمان له مه‌یدانی سیاسیدا به هۆی زه‌لیلی ئیراده‌ی سه‌رانی کورد و وابه‌سته‌ییان بێره و ئه‌وێوه بووه.\nئه‌م چه‌ند دێڕه بۆچوونه نێو ئه‌و باسه‌یه ، که له گه‌رمه گه‌رمی باسی ده‌وڵه‌تی کوردیدا له‌ماوه‌ی یه‌ک دوو مانگی رابردوودا که‌سایه‌تی رۆشنبیر و سیاسی دیاری عه‌ره‌ب حه‌سه‌ن عه‌له‌وی له دوو کۆڕیدا له هه‌ولێر و سلێمانی و له چاوپێکه‌وتنه‌کانیدا ئه‌م باسه‌ی سه‌رله‌نوێ هێنایه‌وه نێو باسان و له په‌نا گوێ ده‌سه‌ڵاتی کوردییه‌وه، داوامان لێ ده‌کات ده‌وڵه‌تی خۆمان دروست بکه‌ین، ئیدی ده‌ست له به‌رۆکی عێراقی عه‌ره‌بی به‌ر بده‌ین. به‌کورتی کرمانجی ده‌یه‌وێ کورد ته‌ڵاقی سیاسی خۆی له‌گه‌ڵ عێراقدا بدات.\nبۆچوونه‌که‌ی عه‌له‌وی له دوو بڕگه پێک دێ. بۆ ده‌یه‌وێ کورد ده‌وڵه‌تی خۆی دروست بکات؟ و ئه‌و بۆ(له‌گه‌ڵ) دروستکردنی ده‌وڵه‌تی کوردیدایه.\nعه‌له‌وی… یه‌که‌م که‌س و دوا که‌س نابێت له‌م جۆره بیروڕایانه بڵاوبکاته‌وه، لێ ئه‌وی گرنگه له رووی کاته‌وه و له ساته‌وه‌ختێکی وادا ئه‌م شانسه گه‌وره‌یه رووی له ماڵی کورد کردووه، لێره و له‌وێ هه‌ندێ گاره گار به‌رگوێ ده‌که‌وێ،که به‌رده‌وام جه‌خت له‌سه‌ر یه‌کێتی خاکی عێراق ده‌که‌نه‌وه و سه‌رکردایه‌تی کوردیش ساڵانێکه به ده‌نگێکی دلێر ئه‌م سرووده ده‌چڕن. ئه‌م باسانه سه‌رله‌نوێ له چێشتخانه‌ی سیاسیدا ده‌کوڵێندرێنه‌وه. عه‌له‌وی که‌سێکی هه‌ره به‌رچاو و دیاریی ناسیونالیستی به‌عسی عه‌ره‌به و جێ و رێیه‌کی له سیاسه‌ت و په‌رله‌مانی عێراقدا وه‌ک سه‌رۆک فراکسیۆنێک هه‌یه و ناوه‌ندی سوننی عه‌ره‌ب له عێراق و جیهانی عه‌ره‌بیدا گوێی له بیر و بۆچوون و تێزه‌کانی ده‌گرن.\nسه‌ره‌تا ده‌بێ له‌وه بگه‌ین جه‌وهه‌ری داواکه‌ی عه‌له‌وی بۆ عه‌ره‌ب چ سوودێکی له خۆ گرتووه.\nعه‌له‌وی شینی ئه‌وه ده‌کات که کورد بۆته فاکته‌ری لاوازکه‌ری عێراق و هه‌میشه له‌م ده‌روازه‌یه‌وه هه‌ڕه‌شه بۆ سه‌ر عێراق سه‌ری هه‌ڵداوه. حکومه‌تی ناوه‌ندی هه‌رگیز نه‌یتوانیوه ئارامی و ئاسایش به‌رقه‌رار بکات و ووزه و توانایه‌کی زۆری عێراق له‌م بواره‌دا به هه‌ده‌ر چووه. ئه‌وه‌تا عه‌له‌وی راستی ئه‌م مه‌سه‌لانه‌ی بۆ ناشاردرێته‌وه و ده‌ڵێ :تاکه رێگه بۆ ئه‌وه‌ی له عێراقدا ده‌وڵه‌تێکی مه‌رکه‌زی هه‌بێت ،راگه‌یاندنی ده‌وڵه‌تی کوردستانه.\nله شوێنێکی دیکه‌دا ده‌ڵێ: وه‌ک عه‌ره‌بێک ده‌مه‌وێ رزگارمان بێت له کورد و ده‌وڵه‌تی خۆیان دابمه‌زرێنن.\nهه‌ڕه‌شه‌ی هه‌راشبوونی شیعه و به‌هێزبوونی ئێران له ناوچه‌که‌دا له‌لایه‌ک و تورکیاش خۆی به گو‌رنه‌ته‌ڵه‌یه‌کی نوێ له ده‌ڤه‌ره‌که‌دا داده‌نێ و وه‌ک پاڵه‌وانێکی براوه‌ی شه‌ڕ خۆی ده‌نوێنێ. ئه‌م دوو به‌ره‌یه‌ی شه‌ڕ و هه‌ڕه‌شه و ته‌ماح چاویان له عێراق بڕیوه و ده‌ست ده‌خه‌نه نێو کاروباره‌کانییه‌وه.\nعه‌له‌وی له‌ته‌ک ده‌ربڕینی ئه‌م راستییه‌دا، ئاماژه به کۆمه‌ڵێ بیروڕای تریش ده‌دات، که ده‌کرێت ئیستیان له‌سه‌ر بکرێت و وه‌ک به‌ڵگه‌یه‌کی مێژوویی که‌ڵکییان لێوه‌رگیرێت. له‌وانه:\nـ کوردستان به خاک و نه‌ته‌وه هیچ په‌یوه‌ندییه‌کی به عێراقه‌وه نییه و هه‌رگیز به‌شێک نه‌بوه له عێراق تاکو لێی جودابێته‌وه.\nئه‌م بۆچوونه هه‌ر هیچ نه‌بێت مستێکی به‌هێزه بۆ رسته هه‌ڕاجکراوه‌کانی گووتاری نه‌ته‌وه‌یی ئه‌و دوو حیزبه و هه‌م بۆ ده‌می ئه‌و به‌رپرسه کوردانه‌ی وه‌ک بنێشته خۆشه باس له‌وه ده‌که‌ن(( کوردستان به‌شێکه له عێراق، ده‌وڵه‌تی کوردی خه‌ونی شاعیرانه، میلله‌ت بڕیاری داوه له عێراقدا له‌گه‌ڵ به‌عسی و سه‌دری و مالیکیدا بژی، ئێمه عێراقین ، 58 ساڵه بیرم له‌سه‌ربه‌خۆیی کوردستان نه‌کردۆته‌وه و به‌رژه‌وه‌ندی عێراق له‌سه‌روو کوردستانه‌وه‌یه… هتد )). ته‌نانه‌ت ریسوایی و دابه‌زینی مۆراڵی و هه‌ستی نه‌ته‌وه‌یی لای ئه‌و به‌رپرسانه گه‌یشته ئه‌وه‌ی که‌سێکی وه‌ک (موئه‌یه‌د ته‌یب) ی قسه‌که‌ری هاوپه‌یمانی کوردستانی له‌سه‌روبه‌ندی ئه‌و بڕیاره‌ی مالکی دای سه‌باره‌ت به داگرتن و لابردنی ئاڵای کوردستان له خانه‌قین و ناوچه داگیرکراوه‌کانی دیکه‌دا ووتی: “ئاڵای کوردستان ئاڵایه‌کی عێراقییه”. ئه‌م راگه‌یاندنانه به‌زاندنی هه‌موو سنووره سووره‌کانی کوردبوون و به‌ها پیرۆزه‌کانی دیکه‌ی مێژوو و کوردایه‌تییه. بڕینه‌وه‌ی هه‌ست و نه‌ستی تاکی کورده له ریشه‌وه، هه‌نجن هه‌نجن کردنی ئینتیمای نه‌ته‌وه‌یی و چه‌مکی کوردبوونه،داڕمانی ته‌لاری خه‌ون و فه‌نتازیای که‌ینونه‌ی کورده، سوکایه‌تییه به خه‌باتی سه‌دان ساڵه کوردی رۆژهه‌ڵات و رۆژاوا و باکوری کوردستان شه‌هیده سه‌روه‌ره‌کانی رێی رزگاری و سه‌ربه‌خۆیی کوردستانه.\nـ نوێنه‌رانی کورد له به‌غدا که‌مته‌رخه‌م و به‌رپرسیارن.\nئه‌م راستییه‌ش کاتی خۆی جه‌عفه‌ری و عه‌بدولعه‌زیز حه‌کیم له هه‌ولێر و سلێمانی له‌به‌رده‌می که‌ناڵه‌کانی راگه‌یاندن و له کۆڕ و چاوپێکه‌وتنه‌کانیان دا جه‌ختیان له‌سه‌ر کردۆته‌وه. مالکیش چه‌ندین جار هه‌مان شتی باس کردووه. هه‌موو جه‌ماوه‌ری کورد ده‌زانێ ئه‌و تیمه‌ی له به‌غدا له سه‌ره‌ک کۆمار و وه‌زیر و په‌رله‌مانتاره‌کان پێکهاتووه زۆر به تایبه‌تی و سه‌رۆکایه‌تی هه‌رێم و په‌رله‌مانه‌که‌ی به گشتی ئه‌و تاوانه‌یان له ئه‌ستۆدایه.\nـ هیچ هێزێک نییه له ناوچه‌که‌دا بتوانێ گه‌لێک به ته‌واوی بکوژێ و ته‌فروتونا بکات.\nئه‌مه حه‌قیقه‌ته و له‌ودیو سنووری به‌ڵگه‌نه‌ویستییه‌وه‌یه، وه‌لێ سه‌رکردایه‌تی کورد خه‌می له‌ده‌ستدانی ئیمتیازه‌کانی په‌یوه‌ندییه‌کانیانن له‌گه‌ڵ تاران و ئه‌نکه‌ره و شام و به‌غدا دا. خۆ له خراپترین ئه‌گه‌ردا، بشمان کوژن وه‌ک کردوویانه هه‌وڵی قڕکردنمانیان داوه، هه‌ر ئه‌وه ده‌رده‌چێ وه‌ک په‌شێو ده‌فه‌رموێ:\nقڕمان ده‌که‌ن؟ قوڕتان به‌سه‌ر!\nگه‌ر بشمرین ته‌نیا دیلی ده‌دۆڕێنین،\nچ هه‌یه له دیلی تاڵتر؟\nگه‌ر بشمرین هه‌ر سه‌رکه‌وتووین،\nکوا له کۆیله‌ی شه‌هید زاڵتر؟\nـ ده‌بێت به زووترین کات ئیداره‌یه‌کی کوردی له که‌رکوک پێک بێت و بخرێته‌وه سه‌ر هه‌رێمی کوردستان.\nئه‌وانه خه‌ریکن ئیداره‌یه‌ی ئه‌و شاره له‌سه‌ر داوای ئه‌نکه‌ره و به‌غدا بده‌نه تورکمان و عه‌ره‌ب و خۆشیان، به‌رده‌وام به دوو گووتاری و دید و ئاسایش و میتۆد و به‌رنامه‌ی جیاوازه‌وه کار له که‌رکوکدا بکه‌ن. به‌ر له مێژوو رایانگه‌یاند که‌وا له‌و قوماره‌ی له‌سه‌ر که‌رکوک کردیان دۆراندیان.\nـ چاوه‌ڕێکردنی ره‌زامه‌ندی ده‌وڵه‌تانی دیکه بۆ دامه‌زراندنی ده‌وڵه‌ت، لۆژیکی که‌سێک نییه پڕۆژه‌ی هه‌بێ.\nله دێڕه‌کانی ئه‌م نووسینه‌دا ئاماژه‌مان به بێ پرۆژه‌یی و بێ به‌رنامه‌یی ده‌سه‌ڵاتی کوردی کرد. هه‌روه‌ها له‌گه‌لێ شوێندا باسمان له لۆژیکی چه‌وت و ناکوردستانی ده‌سه‌ڵات کردووه. پرسی سه‌ربه‌خۆیی گه‌لێکی بنده‌ست چ ئه‌ڵته‌رناتیڤێکی بۆ مرۆی ئازادیخواز و شۆڕشگێر و نیشتمانپه‌روه‌ر نییه و چاوه‌ڕوانیکردن هه‌ڵناگرێ.\nـ ئه‌گه‌ر که‌رکووک که‌ربه‌لا بووایه، ئێستا شیعه په‌نجا فه‌توایان له‌سه‌ر کورد ده‌رکردبوو.\nئه‌ميش بۆچوونێکی دوو فاقه،له لایه‌ک که‌رکوک مه‌ککه‌ش نییه که‌چی سوننه به کانگای عروبه‌ی ده‌زانێ. له لایه‌کی دیکه هێزی خۆشه‌ویستی خاک لای خه‌ڵک نیشان ده‌دات،چۆن بۆ بسته زه‌مینێک ئاماده‌ن فه‌توای ئاینیش ده‌رکه‌ن و جیهاد و غه‌زای له پێناودا بکه‌ن. با له بیرمان نه‌چێ ئه‌و دوو پارته ناوی دڵ و قودسی کوردستانیان لێنا، لێ وا بێ دڵ ده‌ژین و قودسیش سازش له‌سه‌ر سازش دایڕزاندووه و به‌ته‌واوی له‌بیریان چۆته‌وه.\nـ ئه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ مادده‌ی 140 دا روویدا هه‌مان ئه‌و شته‌یه که پێشتریش له‌گه‌ڵ سیڤه‌رد روویدا و کورد نه‌یتوانی سوودی لێوه‌ربگرێ.\nروونکردنه‌وه له‌سه‌ر ئه‌م خاڵه له نووسینه‌که‌دا به‌رچاو ده‌که‌وێ،ئه‌گه‌رچی مادده‌ی 140 بۆ خۆی تابووتی مه‌رگه راسته‌قینه‌که‌یه‌ی ناوچه داگیرکراوه‌کانه.\nمن ته‌نیا مشتێکم له‌و خه‌رمانی را و بۆچوونانه‌ی عه‌له‌وی وه‌رگرتووه و له به‌ره‌وه به سه‌رنجی کورت تیشکی رووناکیم خسته سه‌ریان ، چونکه باسه‌که زۆر هه‌ڵده‌گرێ و له گه‌لێک باس دا کوتراوه‌ته‌وه و ئێره‌ش شوێنی شه‌نوکه‌وکردنی سه‌رله‌به‌ری ئه‌و بۆچوونانه نییه.\nعه‌له‌وی به دیوێکی دیکه‌دا ده‌ست ده‌خاته سه‌ر زامه قوڵه‌کانی جه‌سته‌ی کورد و ئامانجه‌که به دروستی ده‌پێکێ. هه‌ر وه‌ک بڵێی پسپۆڕێکی شاره‌زای ده‌روونناسییه و سه‌راپای ژیانی خه‌ریکی توێژینه‌وه‌یه له‌سه‌ر کورد. ئاقڵانه و بێ هیچ رتووشێک له نێو مێژووی کورد دا نمونه‌کان دێنێته‌وه و پێمان ده‌ڵێ :\nـ کورد له هۆشیاری ده‌سه‌ڵاتدا که‌موکوڕییان هه‌یه و له ده‌وڵه‌ت ده‌ترسن.\nگه‌ر به ووردی له‌م رسته‌یه وورد بینه‌وه ، پاش له‌ده‌ستدانی ده‌سه‌ڵات له رووخانی ده‌وڵه‌تی ماده‌وه و ئه‌و قۆناغه کورته‌ی ته‌مه‌نی حکومداری باشووری کوردستان له‌سه‌رده‌می شێخی نه‌مر و کۆماری کوردستان دا، کورد هه‌رگیز موماره‌سه‌ی ده‌سه‌ڵاتی نه‌کردووه. حیزبی کوردی هه‌میشه خۆی به پاشکۆی حیزبی نه‌ته‌وه‌ی سه‌رده‌ست داناوه و هه‌رگیز بیری له ده‌سه‌ڵات نه‌کردۆته‌وه. هۆشیاریش له ده‌رئه‌نجامی هه‌ست به شتێ کردن و مامه‌ڵه و فێربوونه‌وه دروست ده‌بێ.\nعه‌تا قه‌ره‌داخی نووسه‌ر و روناکبیر له‌م رووه‌وه باش مه‌سه‌له‌که‌یسه‌رنج داوه و ده‌ڵێ:” ئه‌گه‌ر نه‌ته‌وه‌یه‌ک یان کۆمه‌ڵگه‌یه‌ک توانی پانتایی ترس له بوونی خۆیدا بسڕێته‌وه، ئه‌وا مانای وایه ئه‌و کۆمه‌ڵگا و نه‌ته‌وه‌یه زه‌مینه‌ی خودسه‌لماندنی بۆ خۆی ئاماده کردووه”.\nزۆربه‌ی هه‌ره زۆری حیزبی کوردی تا ئێستاش له هه‌موو به‌شه‌کانی کوردستاندا خۆیان به حیزبی به‌رهه‌ڵستکاری حکومه‌تی ناوه‌ندی داده‌نێن، تاوه‌کو ئه‌وه‌ی هه‌ڵگری بنه‌ما و سیمای بزوتنه‌وه‌ی نه‌ته‌وه‌یه‌کی بنده‌ست و زوڵملێکراوی داگیرکراو دابه‌شکراو بن. ئا له‌م سۆنگه‌یه‌وه بوو گه‌لێ جاران کۆمه‌ڵگای نێوده‌وڵه‌تی به راست یان به درۆ خۆی له ئه‌رکی مۆڕاڵێ به‌رانبه‌ر به تراژیدیاو کاره‌ساته‌کانی به‌سه‌ر کورددا ده‌هات ده‌دزییه‌وه و ده‌یان گووت: کێشه‌ی ئێوه کێشه‌یه‌کی ناوخۆیی عێراقی و سوری و ئێرانی و تورکییه. له رووی یاسا و بنه‌ماکانی نێوده‌وڵه‌تی و نه‌ته‌وه یه‌کگرتووه‌کانه‌وه نه‌یان ده‌توانی شه‌رعییه‌تێ بۆ به هاناوه هاتنی کورد بدۆزنه‌وه. ئه‌ی کاتێ کورد خۆی به عێراقی یان ئێرانی و هتد بزانێ ، هیچ پێمان سه‌یر نه‌بێ وڵاتێکی بێگانه ئاماده نه‌بێ خه‌می ژانه‌کانمان بخوات و په‌یوه‌ندی ئابووری و سیاسی و دبلۆماسی و بازرگانی خۆی له‌گه‌ڵ ده‌وڵه‌ته داگیرکه‌ره‌کانی کوردستاندا تێک بدات. ئاخر هه‌رگیز نه‌بووه و له مێژووی هیچ نه‌ته‌وه‌یه‌کدا به‌رچاو ناکه‌وێ، کوچک له ئاگر گه‌رمتر بێ، که‌ی کۆسۆڤۆیی له سه‌رب میلۆسۆڤیجتر بووه؟ کوا پۆڵه‌نییه‌ک له هیتله‌ر ئه‌ڵمانیتر بووه؟ . داگیرکه‌ر و بێگانه‌په‌رستی ته‌نیا لای سه‌رانی کوردی تێکشکاو ره‌واجی ماوه و سنووره‌کان ده‌به‌زێنێ.\nتا ئێستا هیندییه‌ک نه‌یگووتووه من ئینگلیزم ، عه‌ره‌بێک نابێژێ من ئیسرائیلیم ، ئه‌رمه‌نییه‌ی باس له‌وه ناکات تورک بێت ، ڤێتنامییه‌ک هه‌ڵه‌ی وا ناکات خۆی به ئامریکایی له قه‌ڵه‌م بدات ، ئۆکرانیاییه‌ک چیرۆکی رووسی بوونی خۆی بۆ تۆمار نه‌کردووین. داگیرکه‌ریش هه‌موو ناسنامه و ئیدیۆلۆژیایه‌کی له ئێمه قه‌بوڵ کردووه، جگه له کوردبوون نه‌بێت. بۆیه‌کا ئه‌م بنه‌ما هزریی و سیاسیی و ناسنامه‌ییه له ڕسکانی پاسۆک دا بووه دروشمێکی ناوه‌ندی به سه‌ردێڕی (( پێش ئه‌وه‌ی هه‌ر شتێ بین،ده‌بێ کورد بین)) خۆی نه‌خش کرد. ئه‌و دوو حیزبه بیر و رێبازی پاسۆکیان پێ په‌سه‌ند نه‌بوو،چونکه داگیرکه‌ران لێی تۆقیبوون، ئیدی به فه‌رمانی بێگانه سه‌ریان فلیقانده‌وه.\nـ کوردیش وه‌ک شیعه شۆرش ده‌که‌ن و ده‌سه‌ڵات ده‌ده‌نه‌وه ده‌ست ئه‌وی دیکه.\nله‌وه‌ته‌ی عێراقی بێژو له سه‌ر ده‌ستی ئینگلیزدا دروست کراوه، کورد هه‌ر خه‌ریکی رووخاندن و رزگارکردن و بیناکردنه‌وه و پاراستنی چوارچێوه‌ی ئه‌و ده‌وڵه‌ته داگیرکه‌رانه و رژێمه شۆفێنییه‌کانیان بووه. کورد فاکته‌ری رووخانی هه‌موو حکومه‌ته‌کانی عێراق بووه، بێ ئه‌وه‌ی یه‌ک چرکه‌سات خۆی ده‌سه‌ڵاتی گرتبێته ده‌ست. له به‌شه‌کانی دیکه‌ی کوردستانیش هه‌مان راستی و پێوه‌ر به‌رچاو ده‌که‌وێ، کورد گه‌وره‌ترین هێزی روخانی شای ئێران بوو،خومه‌ینی هاته سه‌ر ده‌سه‌ڵات و خودموختاریشمان پێ نه‌بڕا،کورد له دامه‌زراندن و رزگارکردنی تورکیای تازه‌دا رۆڵی سه‌ره‌کی دی،ئه‌تاتورک به له سێداره‌دانی سه‌رکرده‌کانمان پاداشتی داینه‌وه. ئێستاش توله‌ماره‌کانی موتڵه‌گ و هاشمی و… هتد به‌خێو ده‌که‌ین تا ده‌بنه هه‌ژدیهای حه‌وت سه‌ر بۆ گه‌رمیانی ئه‌نفالکراو و بادینانی سه‌ربڕاو و پشده‌ری ته‌ختکراو و هه‌ورامانی سوتماککراو.\nـ لای کورد شۆرش خۆی گرنگتره له ئه‌نجامه‌کانی شۆرش.\nیه‌کێ له دروشمه‌کانی پاسۆک بڵندی کردبۆوه بریتی بوو له : “چه‌کی بێ بیروباوه‌ڕ سێداره‌ی جه‌ماوه‌ره”. نه‌بوونی کۆنسێپت و ستراتیژێکی روون و ئاشکرا لای حیزبه کوردییه‌کان و په‌روه‌رده‌کردن به گیان و بنه‌مای کوردایه‌تی ، به‌رزکردنه‌وه‌ی فشه داوا و مافی ئۆتۆنۆمی له ژێر په‌رده‌ی شۆرشدا، جگه له ئاکامه تاڵ و کوشنده‌کان،چ شتێکی دیکه‌ی لێ شین نه‌بووه.\nبه خواست یان به ناچاریی، گرنگ ده‌ست دانه چه‌ک و ته‌ق و تۆق بووه. تا ئێستاش ئه‌و حیزبه‌ی په‌یڕه‌وی ئه‌م سیاسه‌ته بکات و هه‌موو بوون و ستراتیژی خۆی له‌سه‌ر دانێ، ئه‌وه ره‌واجی له بازاڕی سیاسه‌تی کوردیدا هه‌یه. بۆیه‌کا شتێکی سه‌یر و سه‌مه‌ره نییه گه‌ر بڵێین، گه‌له‌ک جار دوژمن ناچاری ده‌ست دانه چه‌کی کردووین. ئێمه‌ش نه‌مان زانیوه چه‌ک هه‌ڵگرتن و شۆڕش کردن بۆ کام ئایینده‌یه و به کام ئاکاممان ده‌گه‌یه‌نێ؟. رابه‌رمان کێیه و هه‌ڵگری کام ویستی نه‌ته‌وایه‌تییه و به چ ئیراده‌یه‌ک هاتۆته مه‌یدانی خه‌باته‌وه؟.\nـ ئه‌گه‌ر کورد ئه‌م ده‌رفه‌ته‌ی راگه‌یاندنی سه‌ربه‌خۆیی له‌ده‌ست بچێ، ده‌رفه‌تی وای\nله هه‌ناوی مێژوودا ده‌یان ده‌رفه‌تی دیکه هه‌ڵده‌که‌وێت و ده‌ڕوا و دێت. وه‌لێ ئه‌وه له نرخی ئه‌و بۆچوونه‌ی عه‌له‌وی که‌مناکاته‌وه، ئه‌م ده‌رفه‌ته یه‌کجار تایبه‌ت و دانسقه‌یه. به‌ڵێ ئه‌مه ده‌رفه‌تێکی زێڕینه و یه‌کێکه له باشترین ئه‌و هه‌لانه‌ی هاتۆته به‌رده‌م سه‌رانی کورد. به جارێ سه‌رجه‌م داگیرکه‌رانی کوردستان گیرۆده‌ی ده‌رد و کێشه و تایبه‌ت به‌خۆیان بوون و ململانێ خوێناوییه‌کان پێشبینی ئه‌وه‌یان لێ ده‌کرێت، رووداوه‌کان ته‌نها به سوودی کورد هه‌ڵسوڕێن،چونکه پرۆژه و خه‌ونی داگیرکه‌ران هه‌مووی داڕمان و پووچه‌ڵ بوونه‌وه. گه‌ر کورد خۆی ئاماده و کارا بێت، ده‌بێته پاڵه‌وانی مێژووی سه‌ده‌ی 21.\nـ کورد فۆبیای ده‌وڵه‌تی هه‌یه.\nسه‌رانی سیاسی کورد مافی دامه‌زراندنی ده‌وڵه‌ت به هه‌موو میلله‌تانی دنیا به ره‌وا ده‌بینێ و ئاماده‌یه کوڕی کورد له پێناوی کچی گه‌لاندا به کوشت بدات و ته‌نانه‌ت ده‌ست له نیشتمانی خۆیشی هه‌ڵگرێت بۆ بێگانه. که‌چی بۆ خۆی نه‌ک هه‌ر له ده‌وڵه‌ت تۆقیوه، به‌ڵکه زاره‌تره‌ک بووه به وڵاته‌که‌ی بڵی نیشتمانم کوردستانه و کورد مافی چاره‌نووسی خۆی هه‌یه و بۆی ره‌وایه وه‌ک هه‌موو نه‌ته‌وه‌کانی دیکه ئاڵا و ده‌وڵه‌تی خۆی هه‌بێت. له ئامارێکدا هێشتا ئامریکاییه‌کان %79 یان باوه‌ڕیان به ده‌وڵه‌ت هه‌یه. ساتێ ئه‌ڵمانێک ده‌وڵه‌ت لای زۆر جێی بایه‌خ نییه، هۆکه‌ی بریتییه له‌وه‌ی له ئه‌ڵمانیا دا نازی ده‌سه‌ڵاتدار بووه و 6 ملیۆن جوله‌که‌ی کوشتووه و دوو شه‌ڕی جیهانیشی هه‌ڵگیرساندووه، که تێیدا ملیۆنه‌ها مرۆڤ بوونه‌ته قوربانی. ئه‌دی گه‌ر کوردێ ده‌وڵه‌تی نه‌وێ ، ـ نامه‌خوا سه‌رکرده‌یه‌کی ـ ده‌بێ چ لۆژیکێک له‌و بیرکردنه‌وه و هه‌ڵویسته‌دا بێت و کام خوێندنه‌وه بۆ ئه‌و که‌سایه‌تییه بکرێت؟.\nکه‌واته له‌و واقیعه تاڵه‌ی کورد دا، گه‌ر حیزبێ ژینگه‌ی ئۆتۆنۆمی به‌جێ نه‌هێشتبێت، ناتوانێ بۆ فه‌زا و مه‌مله‌که‌تی ده‌وڵه‌ت هه‌ڵفڕێ. ئه‌وه نییه به گووته‌ی سه‌رۆکه‌کانمان، کورد شاعیرانه خه‌ون به ده‌وڵه‌ته‌وه ده‌بینێ.\nده‌وڵه‌ت له مێژوودا\nله‌سه‌ده‌ی 18 و 19وه که به‌سه‌ده‌ی ده‌وڵه‌تی نه‌ته‌وه‌یی له ئه‌وروپا هه‌ژمار ده‌کرێت، پێشتریش له زۆر ده‌ڤه‌ری ئه‌م جیهانه‌دا ناسیونالیزم له گه‌ڕدا بووه. خانی مه‌زن پێش شۆرشی فه‌ره‌نسا و سه‌ده‌ی ناسیۆنالیزمی ئه‌وروپا باس له ده‌وڵه‌ت و سه‌روه‌ری نه‌ته‌وه‌یی ده‌کات. له‌و ساته‌وه هه‌تا ئێستا له‌مه‌ڕ چه‌مکی نه‌ته‌وه و ده‌وڵه‌ته‌وه گه‌لێ بانگاشه و راگه‌یاندنی جۆراوجۆرمان به‌ر گوێ که‌وت و خرایه به‌رده‌ست. که‌چی نه ئایین و مه‌زهه‌به ئاسمانی و زه‌مینییه‌کان و نه ئایدۆلۆژیا و تیۆرییه‌کانی سۆسیالیزمی شوره‌وی و نه مه‌عریفه و فه‌لسه‌فه‌ی دنیای کاپیتالیزم و نه ته‌کنه‌لۆژیا و گلۆبالیزمی هاوچه‌رخ هه‌تا ئێستا نه‌یانتوانیوه پوکانه‌وه و نه‌مانی نه‌ته‌وه و نه‌ته‌وایه‌تی بسه‌لمێنن و داوا و ویستی دامه‌زراندنی ده‌وڵه‌ت خه‌فه بکه‌ن.\nهه‌یاران…له‌و رۆژه‌وه ده‌یان پروپاگه‌نده بۆ به‌سه‌رچوونی قۆناغی نه‌ته‌وایه‌تی و ده‌ستبه‌رداربوونی نه‌ته‌وه‌کان له ده‌وڵه‌ت به گویماندا درا، که‌چی پرسی نه‌ته‌وایه‌تی وه‌ک کاریگه‌رترین بزوێنه‌ری ژیانی کۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسی خه‌ڵک هه‌موو ئه‌و کۆسپ و ته‌گه‌رانه‌ی له پرۆسه‌ی هه‌بوونی خۆیدا به‌زاندوو و رۆژ به رۆژ خورتتر و دره‌وشاوه‌تر به‌رجه‌سته ده‌بێت.\nزانا و کۆمه‌ڵناس و بیرمه‌نده‌کانی دنیا هه‌رده‌م جه‌خت له‌سه‌ر به‌ها و گرنگی ده‌وڵه‌ت ده‌که‌نه‌وه و به به‌هێزترین فاکته‌ری گه‌شه‌ی کۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسی و ئابووری و به‌ره‌و پێشچوونی ژیانه. ئا له‌م روانگه و تێگه‌یشته‌وه‌یه هه‌موو نه‌ته‌وه‌کان خه‌باتی خوێناوی بۆ ده‌که‌ن و هه‌وڵی دیپلۆماسی بۆ ده‌ده‌ن. هیچ نه‌ته‌وه و لایه‌ن و که‌سێک نییه و نابێت ده‌ستبه‌رداری ئه‌م پێداویستییه بێت. شایانی باسه، ئێمه‌ش ده‌زانین، له هه‌ندێ قۆناغ و چه‌ند وڵاتێکدا ده‌وڵه‌ت سیسته‌مه‌که‌ی ده‌زگای سه‌رکوتکه‌ر و خوێناوی بووه، وه‌لێ له ده‌مکاتی کورت و پێویست دا ئاڵوگۆر کراوه و چاره‌سه‌ر کراوه.\nپرۆسه‌ی نه‌ته‌وایه‌تی و ده‌وڵه‌ت دروستکردن له ئه‌وروپای رۆژئاوا و ناوه‌ڕاست و رۆژهه‌ڵات هه‌موویان له ئه‌نجامی جیابوونه‌وه له‌و زلهێزانه‌وه دروست بوون، فله‌نده و وڵاتانی به‌لتیک و پۆلۆنیا و چیکۆسلۆڤاکیا و رۆمانیا و ئه‌لبانیا له رووسیا و نه‌رویج 1905 له سوید و به‌لژیکا 1831 له هۆڵه‌نده جیابوونه‌وه . ئایسلاند 1944 له‌گه‌ڵ دانیمارک یه‌کێتییه‌که‌ی هه‌ڵوه‌شانده‌وه.\nنه‌ته‌وه‌ی ئینگلیز 1688 شۆرشی کرد و ده‌وڵه‌تی دامه‌زراند، فه‌ره‌نسا1789 به شۆڕش ده‌وڵه‌تی دروستکرد و دوایی پرۆسه‌ی به نه‌ته‌وه‌بوون تێیدا که‌وته گه‌ڕ. ئه‌م دوو شۆڕش و ده‌وڵه‌ته نوێیه کاریگه‌ری ته‌واویان له‌سه‌ر سه‌رجه‌م ئه‌وروپای رۆژاوا و ناوه‌ڕاست هه‌بوو. فه‌ره‌نسا له‌سه‌ر ئیسپانیا و به‌لژیکا و ئینگلستان له‌سه‌ر وڵاتانی سکه‌نده‌ناڤی و هۆله‌نده. بارودۆخی ئه‌ڵمانیا و ئیتالیا له‌به‌ر ئه‌وه‌ی زۆر په‌رته‌وازه و پارچه‌پارچه‌بوون بڕه‌ک جیاوازی له دروستکردنی ده‌وڵه‌تدا هه‌یه. ئه‌ڵمانیا به نموونه ئه‌و سه‌رده‌مانه له زیاتر له 360 میرنشین پێک هاتبوو. دواتر له ژێر کاریگه‌رێتی رووداوه‌کاندا و به سه‌رپه‌رشتی کایسه‌ری نه‌مسا بوونه 39 شار و ناوچه‌ی ده‌وڵه‌تئاسا و هه‌ر لایه‌کیان نوێنه‌رێکیان بۆ په‌رله‌مان ده‌نارد. فه‌ره‌نسا هه‌رده‌م دژ به ده‌وڵه‌تێکی ئه‌ڵمانی بووه و زیاتر هانی ئیتالیا و پۆلۆنیای ده‌دا ده‌وڵه‌ت بۆ خۆیان دروست بکه‌ن. چونکه ئه‌و سه‌رده‌مه ئیتالیا ته‌نها چه‌مکێکی جوگرافیایی بوو.\nئینگلیز خۆی به قه‌ڵا و پارێزه‌ری نه‌ته‌وه بچووکه‌کان داده‌نا. زلهێزه‌کانی ئه‌و سه‌رده‌مه ئینگلیز و فه‌ره‌نسا له رۆژاوای ئه‌وروپا و رووسیا له رۆژهه‌ڵات و نه‌مسا و پرووسیا له ناوه‌ڕاست بوون.\nپرنسیپی نه‌ته‌وایه‌تی له‌و شوێنه‌دا قه‌بوڵ بوو، که‌وابه‌سته‌ی هێزێکی میرنشینی بوو. وه‌ک له به‌ریتانیا، فه‌ره‌نسا، ئیسپانیا، پورتوگال، هۆله‌نده و سوید دا ئاماده‌ییان هه‌بوو. ئه‌مه دیارده‌ی ئه‌و سه‌رده‌مه و ئه‌و قۆناغه مێژووییه‌ی مێژووی مرۆڤایه‌تی بوو. که‌واته جارێکی دیکه‌ش ده‌توانین جه‌خت له‌سه‌ر ئه‌و راستییه بکه‌ینه‌وه، که‌وا پرنسیپی نه‌ته‌وایه‌تی و چه‌مکی ئازادی و سه‌ربه‌خۆیی دینه‌مۆی گۆرانکارییه‌کانی ئه‌وروپا بوون. شایانی گووتنه، هه‌ڵگرانی ئاڵای سه‌ربه‌خۆیی له ئیتالیا و ئه‌ڵمانیا له ده‌سته‌یه‌کی هه‌ڵبژارده پێکهاتبوون، که بریتی بوون له: خاوه‌ن موڵکه‌کان و هاوڵاتییانی خوێنده‌وار و به‌گزاده و میره‌کان. به‌کورتی شۆرش له بانڕا کراوه نه‌ک له بنڕا. ئه‌م میلله‌تانه ئه‌وه‌نده‌ی کێشه‌ی دروستکردنی ده‌وڵه‌تیان هه‌بوو، هێنده سه‌رگه‌رمی هه‌ڵبژاردنی سیسته‌م نه‌بوون. ئه‌و ده‌وڵه‌تانه‌ی له سه‌رێ ئاماژه‌مان پێدان،جگه له فه‌ره‌نسا هه‌ر هه‌مویان پادشایین.ته‌نانه‌ت له‌م رۆژانه‌دا 60 ساڵ به سه‌ر عه‌رشی شاژن ئه‌لیزابێتی دووه‌می به‌ریتانیادا تێپه‌ڕی و هه‌موو ئینگلیز ئه‌و جه‌ژنه‌یان لێ پیرۆز کرد.\nله‌م روانگه‌یه‌وه‌یه، گه‌لێ له توێژه‌ران لایان وایه که‌وا نه‌ته‌وه و دیموکراسی دوو رووی یه‌ک مه‌دالیا بوون. ده‌وڵه‌تی نه‌ته‌وه‌ییش خۆی وا نیشان ده‌دا که چوارچێوه و زامنێکی به‌هێزی دیموکراسی و خه‌باتی په‌رله‌مانییه.\nبه‌م پێودانگه پاسکوله مانزینی مافپارێز و وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئیتالیا ده‌ڵێ: “ده‌وڵه‌تێک که چه‌ندین نه‌ته‌وه ناچار بکرێن تێیدا یه‌کگرن، ئه‌وه ئۆرگانیزمێکی سیاسی نییه، به‌ڵکو ئه‌وه کاره‌سات و دۆزه‌خی ژیانه”. پرونچلی یاساناسی سویسری ده‌ڵێ:” هه‌ر نه‌ته‌وه‌یه‌ک ده‌وڵه‌تێک و هه‌ر ده‌وڵه‌تێک نه‌ته‌وه‌یه‌کی هه‌بێ”.\nشه‌ڕ …. وه‌ک فاکتێکی به‌هێز له گۆڕه‌پانی رووداوه‌کاندا هه‌میشه ئاماده‌یی هه‌بووه و رۆڵی له بڕیاری چاره‌نوسسازیشدا گێڕاوه. هه‌ر بۆیه بیریاران شه‌ڕیان به باوکی هه‌موو شته‌کان داناوه. گه‌ر ته‌ماشای وڵاتێکی وه‌ک ئیتالیا بکرێ، له‌و سه‌رده‌مه‌دا وه‌ک ده‌ڵێن هه‌ر چه‌مکێکی جوگرافیایی بوو، هیچ ناوه‌رۆک و سیمایه‌کی سیاسی نه‌بوو. له‌ته‌ک هه‌بوونی چه‌ندین پارت و هێزی سیاسی دیموکرات و لیبه‌ڕاڵخوازدا که‌چی له ئه‌نجامی 3 شه‌ڕی گرنگ ئه‌وجا پرۆسه‌ی یه‌کگرتنه‌وه‌ی پێکهات.\n1ـ ساڵی 1866 ڤێنیسیا هاته سه‌ر ئیتالیا له ئه‌نجامی شکستی نه‌مسا له‌به‌رانبه‌ر پروسیا له‌شه‌ڕدا.\n2ـ 1871 هێزه‌کانی ئیتالیا چوونه ناو رۆماوه، چونکه ناپلیۆنی 3 که پشتیوانی له پاپا ده‌کرد، له‌شکره‌که‌ی بۆ شه‌ڕی دژی پرۆسیا که هه‌ڕه‌شه‌یان له پاریس ده‌کرد کشاندبووه‌وه.\n3ـ ناوچه‌ی ئیچینگ دوای شه‌ڕی یه‌که‌می جیهانی و دوای دۆڕانی هێزه‌کانی ئه‌وروپای ناوه‌ڕاست به‌سه‌رکردایه‌تی نه‌مسا که‌وته‌وه سه‌ر ئیتالیا.\nئه‌ڵمانیاش دوای شکسته‌کانی فه‌ره‌نسا له‌شه‌ڕدا، ئه‌وجا ده‌وڵه‌تی نه‌ته‌وه‌یی خۆی دروست کرد.\nده‌کرێ شه‌ڕ و شۆرشه‌کانی ساڵه‌کانی 1848،1859،1866 و 1871 له ئیتالیا و ئه‌ڵمانیا وه‌ک یه‌ک ته‌ماشا بکرێ و ئه‌وانیش به تاکه رێگه‌ی سه‌ربه‌خۆیی نه‌خش ببوون.\nگه‌ر په‌نا به‌رینه به‌ر تاقیکردنه‌وه و خه‌باتی گه‌لان له په‌روه‌رده‌کردنی رۆڵه‌کانیان و شێوازی شۆڕش و خه‌باتیان بۆ سه‌ربه‌خۆیی و دامه‌زراندنی ده‌وڵه‌ت، وا ده‌یان لاپه‌ڕه‌ی گه‌شمان دێته به‌رچاو. با نموونه‌یه‌کی زۆر ساده و ساکار بۆ دیدی خوینه‌ر رابگوێزم.\nله‌ئه‌نجامی ئه‌و شه‌ڕ و داگیرکارییه به‌رده‌وامه‌ی نێوان ئه‌ڵمانیا و فه‌ره‌نسادا ناوچه‌ی ئێلزاس ـ لۆترینگه‌ن ده‌که‌وێته بنده‌ستی ئه‌ڵمانیاوه. له‌و میانه‌دا چیرۆکێکی به‌جۆش دروست ده‌بێت. دوو برا ئه‌ندرێی 14 ساڵ و جولیانی 7 ساڵ به هه‌تیوی و ناچاری له‌تاو داگیرکاری ئه‌ڵمان زێدی خۆیان فالسبۆرگ به‌جێدێڵن و ده‌چنه پاریس. فه‌ره‌نسییه‌کان گه‌شتێک بۆ ئه‌م دوو منداڵه به‌سه‌رتاسه‌ری فه‌ره‌نسادا ساز ده‌که‌ن، تا به نیشتمانه نوێیه‌که‌یان ئاشنایان بکه‌ن. ئه‌مانه له‌ته‌ک منداڵانی دیکه‌دا له قوتابخانه فێری زانیاری و زانستی شه‌ڕ و خۆشه‌ویستی وڵاتیان ده‌که‌ن.\nوه‌زیری خوێندنی فه‌ره‌نسای ئه‌و سه‌رده‌مه یولس فێری بڕیار ده‌دات له هه‌موو پۆلێکی قوتابخانه‌کاندا نه‌خشه‌یه‌ک هه‌ڵواسن که ئێلزاس ـ لۆترینگه‌نی له‌سه‌ر بێت له‌ته‌ک ئاڵایه‌کدا. له کۆتایی ساڵدا، کاتێ بڕوانامه ده‌درێت به قوتانییان، پێویسته مامۆستا له‌سه‌ر ته‌خته ره‌شه‌که بنووسێ: ” ئه‌ی منداڵ، تۆ ده‌بیته سه‌رباز”.\nمیلله‌تان به‌م شێوازه تاکی خۆیان بۆ خه‌باتی نه‌ته‌وایه‌تی په‌روه‌رده کردووه، که‌سێکیش به دروستی و ته‌ندروست په‌روه‌رده کرابێ، بێگومان ده‌بێته سه‌ربازێکی دڵسۆز و باش بۆ گه‌له‌که‌ی. هه‌ر له سۆنگه‌ی ئه‌م جۆره په‌روه‌رده‌یه‌وه و له ئاکامی خۆشه‌ویستی قووڵ بۆ نیشتمان به گووته‌ی ئولریش ڤیکله‌ری نووسه‌ر و رۆژنامه‌نووس و بێژه‌ری تیڤی ئه‌ڵمانی ده‌ڵێ: ” کاتێ له زارۆکێکی فه‌ره‌نسایی ده‌پرسی، ئاره‌زوو ده‌که‌یت له دوا رۆژدا ببی به چی، بێ دوو دڵی ده‌ڵێ سه‌ره‌ک کۆمار”. چونکه ئه‌و زارۆکه ده‌زانێ، له‌و پیشه و پۆسته‌دا پێویسته هه‌موو خه‌سڵه‌ت و کاره‌کته‌ری فه‌ره‌نساییه‌کی نیشتمانپه‌روه‌ر به‌رجه‌سته ببێت. ئه‌ویش ئاماده‌کاری ده‌کات و خۆیشی به‌شایانی به‌ده‌ستهێنانی ئه‌و ئه‌رک و شه‌ره‌فه ده‌زانێ .\n1990 ساڵێ دوای رووخانی دیواره‌که‌ی به‌رلین، بۆ یه‌که‌م جار له ناوه‌ندی شاری به‌رلین ئه‌له‌کسه‌نده‌ر پلاس یادی کاره‌ساتی ژاربارانکردنی هه‌ڵه‌بجه‌مان وه‌ک به‌ره‌ی کوردستانی و کوردی ئاواره‌ی ئه‌ڵمانیا کرده‌وه. نوسینی لافیته و هه‌ندێ بابه‌تی دیکه خرابووه ئه‌ستۆی من وه‌ک نوینه‌ری پارتی سۆسیالیستی کوردـ پاسۆک… له‌سه‌ر لافیته‌که به ئه‌ڵمانی نووسیم : له 16.3.1989 دا ده‌وڵه‌تی کۆلۆنیالیستی عێراق شاری هه‌ڵه‌بجه‌ی به گازی ژاراوی و چه‌کی کیمیاوی بۆمبارانکرد و زیاتر له 5 هه‌زار شه‌هید و 10 هه‌زار بریندار بوون. ئه‌م لافیته‌یه‌مان ببووه جێێ سه‌رنجی خه‌ڵکه‌که. پاش قه‌ده‌رێ د.رۆژ نوری شاوه‌یسی پارتی،که له‌به‌رلینی رۆژهه‌ڵات ده‌ژیا په‌یدابوو. هه‌ر که چاوی به دروشمی لافیته‌که که‌وت، ره‌نگێکی هێناو برد و باری ده‌روونی تێکچوو و ده‌ستبه‌جێ حه‌مه‌ئه‌مین ده‌لۆیی به‌رپرسی پارتی بانگ کرد و ووتی: ئه‌وه چییه نوسیوتانه ؟،عێراق کۆلۆنیالیست نییه و ده‌بێ ئه‌و لاڤیته‌یه لابه‌ن. له وه‌ڵامدا نوێنه‌ری پارتی ووتی ئه‌وه براده‌رانی پاسۆک ئاماده‌یان کردووه، به‌راستی شه‌ڕی ئه‌وانمان پێ ناکرێ، لێگه‌ڕێ با وا بڕوات. ئیدی نازانم دواجار چۆن له‌و براده‌ره‌یان پرسییه‌وه، هێنده نه‌بێ د. رۆژ به توڕه‌ییه‌وه شوێنه‌که‌ی به‌جێهێشت. ئه‌و هه‌ڵوێسته‌ی د. رۆژ کتومت سیاسه‌تی پارتی بوو، له‌به‌ر دڵی برایانی عه‌ره‌ب و ئه‌ڵمانیای دیموکراتی و به‌ره‌ی رۆژهه‌ڵات نه ده‌بوو ،کوردستان به داگیرکراو پێناسه بکرێت.\nنه‌ک هه‌ر ئه‌و و پارته‌که‌ی، ده‌با بزانین له‌م رۆژگاره‌شدا کامه وه‌زیر و سه‌رۆک په‌رله‌مان و سه‌رۆکی هه‌رێم و به‌رپرسی دیکه بۆ منداڵێکی گه‌رمیان، که‌رکوک و ناوچه داگیرکراوه‌کانی دیکه گه‌شت ساز ده‌که‌ن؟ کامیان بڕیار ده‌دات ده‌بێ نه‌خشه‌ی کوردستان له سه‌ر دڵتان و له‌ناو مێشکتان و له‌سه‌ر دیواری قوتابخانه و سه‌رشه‌قامه سه‌ره‌کییه‌کانی وڵاتدا هه‌ڵواسن؟.کێیان به وه‌ک بێشکچی کوردستان به دوا کۆلۆنی ده‌ناسێ؟.\nئه‌وه هه‌زاران خێزانی ناوچه داگیرکراوه‌کان بوونه‌ته ئاواره و له یاریگا و ژێر پرد و په‌نا که‌لاوه‌ی رووخاودا ژیان به‌سه‌ر ده‌به‌ن، کێ ئاوڕیان لێ ده‌داته‌وه ده‌بێته هاوبه‌شی ئازار و خه‌مه‌کانیان؟.\nقوتابی کورد بۆ خوێندن، هێشتا ژاراوی به‌رنامه و که‌لتووری داگیرکه‌ری ده‌خرێته به‌رده‌م. تا ئێستاش به که‌سایه‌تییه‌کی دوو له‌ت و به دوو میتۆدی جیاواز گۆشت ده‌کرێ. ئاخر له هه‌موو به‌رنامه و گووتار و ره‌فتاری حیزب و وه‌زاره‌ت و په‌رله‌مان و حکومه‌ت و سه‌رۆکایه‌تی هه‌رێمه‌دا پرۆژه‌یه‌کی نه‌ته‌وه‌یی به‌دی ناکرێت.\nنابێت ئه‌وه له یاد بکه‌ین، قۆناغه‌کانی گه‌یشتن به‌و کوردستانه ئازاده‌ی که ئێستا تێیداین و خاوه‌نی حکومه‌ت و په‌رله‌مانی خۆمانین، به‌رهه‌می راسته‌وخۆی شه‌ڕی ئێران و ئێراق و ده‌رپه‌ڕاندنی عێراق له کوێت و ره‌وه‌که و لێدانی عێراق و رووخاندنی رژێمی به‌عس و سه‌ددامه. له هه‌نووکه‌دا گه‌رمبوونی ململانێکانی ناو عێراق و سه‌رهه‌ڵدانی شه‌ڕێکی تر ـ که پێده‌چێ حه‌تمی بێت و هه‌ر ده‌بێ روو بدات ـ کوردستان به‌ره‌و ده‌وڵه‌ت ببات. ئه‌گه‌ری به‌هێزیش هه‌یه لێدانی ئێران و رووخانی رژێمی سووریا و هه‌ڕه‌شه‌کانی سه‌ر ده‌وڵه‌تی تورکیا، ده‌رگای سه‌ربه‌خۆیی ته‌واوی کوردستانمان له‌به‌رده‌م دا ئاواڵه بکات.\nبۆیه پێویسته مه‌رجی بنچینه‌یی سه‌رکه‌وتن و به‌ده‌ستهێنانی ده‌سکه‌وتی نه‌ته‌وه‌یی به یه‌کێتی ریزه‌کانی کوردمسۆگه‌ر بکه‌ن. ئه‌نجوومه‌نێکی نه‌ته‌وه‌یی و ده‌زگایه‌کی ئاسایشی نه‌ته‌وه‌یی وه‌ک خاوه‌ن بڕیاری سه‌ره‌کی به به‌شداری هه‌موو که‌س و لایه‌نه‌کان پێک بێت و به زرنگی و دیقه‌تی وورد له رووداوه‌کان و به فره پرۆژه‌وه بۆ هه‌موو ئه‌گه‌ره‌کان ئاماده‌یی به‌رده‌وامی هه‌بێ. ده‌سه‌ڵاتی کوردی که خۆی شه‌له‌شه‌ل به‌ڕیوه ده‌ڕوا،ناتوانێ بێته گۆچانی بن هه‌نگڵی که‌سی دیکه، هه‌ر بۆیه ده‌بێت ئه‌م قۆناغه‌ی داوای فیدڕاڵی و بێوه‌ژن کۆشییه‌ی بۆ ده‌ستووری عێراقی ده‌کات به‌جێ بهێڵێ و له‌سه‌ر به‌رنامه‌ی گه‌شه‌پێدانی لۆبی و که‌ناڵه‌کانی دیبلۆماسی سه‌ربه‌خۆیی کوردستان به جددی کار بکات. ده‌سه‌ڵاتی ئێستای کوردستان زیاتر له 7 ملیۆن دانیشتوانی باشووری له‌به‌ر ده‌ستدایه و 40 ـ 50 ملیون کوردی به‌شه‌کانی دیکه‌ش پشتیوانی لێ ده‌که‌ن، نه‌وت و ئاو و که‌ره‌سه‌ی خاوی دیکه‌ی گه‌لێ زۆره،  هه‌ڵکه‌وتی جیوپۆلیتیکی کوردستان گرنگه و ده‌رگای کوردستان به رووی هه‌موو جیهاندا ده‌کاته‌وه. هه‌ر که‌س و لایه‌نێک ئه‌م سامان و کارته به‌هێزانه‌ی به‌ده‌سته‌وه بێت ،له دنیای ئه‌مڕۆی سیاسه‌ت و ئابووریدا ده‌توانێ قسه‌رۆیشتووانه به مه‌رجیشه‌وه بایه‌خ و کاریگه‌رێتی هه‌بێت .\nجا ئه‌گه‌ر سه‌رانی کورد جوامێرانه نه‌چنه ژێر باری ئه‌م ئه‌رکه نه‌ته‌وه‌ییه‌وه و بڕیاری چاره‌نووسسازی خۆیان له دووڕیانی مان و نه‌مان و هه‌ڵبژاردنی ژیانێکی پڕ له شکۆی سه‌ربه‌خۆیی و ئازادیدا به جه‌رگانه نه‌ده‌ن، به واتایه‌کی دیکه گه‌ر ده‌سه‌ڵاتێک به‌م هه‌موو که‌ره‌سه و فاکته گرنگ و کاریگه‌رانه‌وه نه‌توانێ بانگه‌وازی ده‌وڵه‌ت بدات، ئیدی مافی جه‌ماوه‌ری کورده گوێ بۆ هیچ به‌یتوبالۆره‌یه‌کی ئه‌وانه شل نه‌کات و چیدی به عیوه‌کانیان فریو نه‌خوات. له هه‌مووی گرنگتر بیر له گۆڕان و ئه‌لته‌رناتیفی کوردستانی دیکه بکاته‌وه. کورد به هه‌موو پێوه‌ر و هه‌قێک، له پێناوی فه‌راهه‌مکردنی خۆشگوزه‌رانی له کوردستانێکی ئازاد و یه‌کسان دا، پێویستی به رێنیسانسێک ، له دید و ستراتیژیدا هه‌یه، به ئاڕاسته‌ی به نه‌ته‌وه‌ییکردنی پرۆژه‌ی کار و ئاسۆی تێڕوانین و چه‌مکی خه‌بات .\nکۆتایی عێراق …. پ. گالبێرس و. سۆران عه‌لی محه‌مه‌د ئه‌مین\nدیوانی هه‌سپم هه‌وره و رکێفم چیا… ع. په‌شێو\nچه‌مکی ده‌وڵه‌ت و بزووێنه‌ری مێژوو له کۆمه‌ڵگای کوردی دا…. عه‌تا قه‌ره‌داخی\nبه ئه‌ڵمانی ده‌وڵه‌ت و نه‌ته‌وه له مێژووی ئه‌وروپادا…. هاگه‌ن شولتسه\nPrevious داخوازیکردن لەنێوان هاوسەرگیریی و مامەڵەیەکی بازرگانیدا\nNext ته‌كنیك ڕۆح به به‌ری گێڕانه‌وه ده‌كات


لە تورکیا ژمارەى ئەو نەخۆشانەى کە دۆخى تەندروستييان ناجێگيرە گەیشتە چوار هەزار و ٤٠٩ نەخۆش، لە ماوه‌ی ٢٤ كاتژمێرى رابردوودا، سێ هەزار و ٢٥٤ تووشبووی کۆرۆنا چاكبوونەتەوە، كۆى گشتیى ٣٧٧ هەزار و ٨٩١ تووشبوو لە ڤایرۆسەکە چاكبوونەتەوە.\nZafer Fatih Beyaz | 23.11.2020\nوەزارەتى تەندروستیى توركيا بڵاویكرده‌وه، لە ماوه‌ی ٢٤ كاتژمێرى رابردوودا، ١٦١ هەزار و ١٢٥ پشكنينى ڤایرۆسی کۆرۆنا (COVID-19) ئەنجامدراوە، دەرەنجام شەش هەزار و ٧١٣ حاڵەتى نوێى تووشبوون و ١٥٣ گيانلەدەستدان بەهۆی ڤایرۆسەکەوە تۆماركراون.\n"خشته‌ی رۆژانەى ڤايرۆسى كۆرۆنا" كە دوايين ئامارەكانى ڤايرۆسى كۆرۆنا له توركیا لەخۆده‌گرێت لەڕێگەى ماڵپەڕى"covid19.saglik.gov.tr"ه‌وه بڵاوكرايەوە.\nبەپێی خشته‌كه، ئەمڕۆ ١٦١ هەزار و ١٢٥ پشكنينى ڤایرۆسی کۆرۆنای نوێ (COVID-19) ئەنجامدراوە، دەرەنجام، شەش هەزار و ٧١٣ حاڵەتى نوێى تووشبوون بە ڤايرۆسه‌كه تۆماركراوە.\nهەر بەپێی خشته‌كه، لە ٢٤ كاتژمێری رابردوودا، ١٥٣ تووشبوو گيانيان لەدەستداوە، سێ هەزار و ٢٥٤ نەخۆش چاكبوونەتەوە و كۆى گشتيى ئەو تووشبووانەى كە چارەسەريان تەواو بووە و نەخۆشخانەيان جێهێشتووە بۆ ٣٧٧ هەزار و ٨٩١ کەس بەرزبووەتەوە.\nبەپێی ئامارەكان، كۆى گشتيى ١٧ مليۆن و ٤٠٦ هەزار و ٧٤٢ پشكنينى (COVID-19) ئەنجامدراون، كۆى گشتیی حاڵەتەكانى تووشبوون گەيشتووەتە ٤٥٣ هەزار و ٥٣٥ حاڵه‌ت و گيانلەدەستدانيش گەيشتووەتە ١٢ هەزار و ٥١١ حاڵه‌ت.\nهاوكات، ژمارەى كه‌یسه چالاكەكان ٦٣ هەزار و ١٣٣ و ژمارەى ئەو نەخۆشانەى كە دۆخى تەندروستييان ناجێگيرە چوار هەزار و ٤٠٩ نەخۆشە.\nبە پێى ئامارى هەفتانە لە خشتەكەدا، لەهەفتەيەدا رێژەى هەوكردنى سييەكان لاى نەخۆشەكان لەسەدا ٣،٤ بوو. رێژەى پڕبوونى قەرەوێڵەكان لەسەدا ٥٤،٧ـه. رێژەى پربوونى چاودێریى چڕ بۆ پێگه‌یشتووان لەسەدا ٧١،٣ـه، رێژەى پڕبوونى قه‌ره‌وێڵه‌كانی هەناسەدانى دەستكرد لەسەدا ٣٩،٢ـه، ناوەندى كاتى دياريكراو بۆ بەريەككەوتن ١١ كاتژمێرە، رێژەى دەستنيشانكردنى سەرچاوەكانى بەريەككەوتن لەسەدا ٩٩،٨ـه.\n- "ئه‌گه‌ر ناچار نەبن مەچنە شوێنی قەرەباڵغ"\nوەزيرى تەندروستیى توركيا، فەخرەددين كۆجا لە هەژمارى تايبەتى خۆى لە تويتەر لە په‌یامێكدا له‌باره‌ی دوايين ئامارەكان نووسیوویەتی، "ئەمڕۆ شەش هەزار و ٧١٣ حاڵەتى نوێى تووشبوون. تا دەگەينە كاتى بەكارهێنانى ڤاكسين، پاڵپشتیمان بكەن بۆ بەردەواميدان بە كۆنترۆڵكردنى خێرايى بڵاوبوونەوەى پەتاكە. پابەندى رێكارەكان بن. دەمامك ببەستن. ورياى پاكو خاوێنى بن. ئه‌گه‌ر ناچار نەبن مەچنە شوێنی قەرەباڵغ".\nئامارى رۆژانە توركيا كۆجا كۆرۆنا وەزيرى تەندروستى


👁 ئەم بابەتە 3,211 جار بینراوە\n📊 باشماخ.. زیاتر لە چوار هەزار تانکەری سوتەمەنی هاوردەی هەرێم کراون ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Jul 22 2018 12:56PM\nدواڕۆژ، رێبین حەسەن لەماوەی شەش مانگی رابردووی ئە [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 97% ✍ هـ.ب. 22-7-2018 12:56:43\n📊 بۆ حەجی ئەمساڵ 22 ملیار دینار لە حاجیانی کوردستان وەردەگیرێت ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Jul 22 2018 11:27AM\nدواڕۆژ، کۆچەر عەلی بڕیارە سبەی کاتژمێر سێی بەیان [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 93% ✍ هـ.ب. 22-7-2018 11:27:02\n📊 پرۆژەی رێگای هەولێر - دهۆک تەواودەکرێت ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Jul 22 2018 11:28AM\nدواڕۆژ، کۆچەر عەلی پارێزگاری هەولێر رایدەگەیەنێت [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 95% ✍ هـ.ب. 22-7-2018 11:28:47\n📊 دۆخی بازرگانیی سلێمانی لەرەوشێکی خراپدایە ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Jul 22 2018 11:21AM\nدواڕۆژ، زریان محەمەد بەردەوامی گومرگی سەفرا لەخوا [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 93% ✍ هـ.ب. 22-7-2018 11:21:57\n📊 گەشەی دانیشتوانی هەرێم بەراورد بە عێراق کەمبۆتەوە ئامار و راپرسی\n📅 کاتی تۆمارکردن Jul 22 2018 5:20PM\nبەپێی ئاماری وەزارەتەکانی پلاندانانی عێراق و هەرێم [ زۆرتر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 89% ✍ هـ.ب. 22-7-2018 17:20:26


◄ Resultar: Found 422, page 1 of 43 Items per page: 🗐 1 🗐 5 🗐 10 🗐 25 🗐 50 🗐 100\n💚 ئاراز حەسون دەروێش حەمید Mártires (Al-Anfal)\n📅 Agregado el Aug 11 2017 11:32PM\nدانیشتووی گوندی خانی ڕۆستەم ئاغای هەردەی زەنگەنە ب [ Más... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 5 ✔ 68% ✍ S.E. 11-8-2017 23:32:47\n💚 ئارام حەسون دەروێش حەمید Mártires (Al-Anfal)\n📅 Agregado el Aug 11 2017 11:28PM\n👁 Este artículo ha sido visitado veces 2,682\nدانیشتووی گوندی خانی ڕۆستەم ئاغای هەردەی زەنگەنە ب [ Más... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 4 ✖ 58% ✍ S.E. 11-8-2017 23:28:23\n💚 ئازاد شێخ حەمەغەریب شێخ عەبدوڵڵا عوسمان - ئازاد شێخ غەریب Mártires (Al-Anfal)\n📅 Agregado el Nov 4 2018 7:18PM\n👁 Este artículo ha sido visitado veces 1,498\nساڵی 1960 لە گەڕەکی مەڵکەندی شاری سلێمانی لەدایکبو [ Más... 👁] 📷 ✖ ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ S.E. 4-11-2018 19:18:36\n💚 ئازاد عەلی عەبدوڵڵا Mártires (Al-Anfal)\n📅 Agregado el Jun 26 2012 10:38AM\n👁 Este artículo ha sido visitado veces 6,825\nخەڵکی گوندی عەسکەر، تەمەن 25 ساڵ [ Más... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 66% ✍ H.B. 26-6-2012 10:38:09\n💚 ئازاد ڕەشید Mártires (Al-Anfal)\n📅 Agregado el Aug 13 2017 9:15PM\n👁 Este artículo ha sido visitado veces 4,090\nخەڵکی گوندی بۆگدی گەرمیان بووە، لە 05-05-1988 ئەنف [ Más... 👁] 📷 ✖ ✖ 0 4 ✔ 80% ✍ S.E. 13-8-2017 21:15:01\n💚 ئاسۆ عەلی حەسەن کاکە مەند رەباتی Mártires (Al-Anfal)\n📅 Agregado el Oct 14 2016 9:18PM\n👁 Este artículo ha sido visitado veces 1,698\nساڵی 1985 لەدایکبووە. [ Más... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 66% ✍ H.B. 14-10-2016 21:18:19\n💚 ئاسۆ مەحمود عەلی ئاغا Mártires (Al-Anfal)\n👁 Este artículo ha sido visitado veces 4,115\nخەڵکی گوندی عەسکەر، تەمەن 13 ساڵ [ Más... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 66% ✍ H.B. 26-6-2012 10:38:10\n💚 ئامینە عەبدوڵڵا ئیسماعیل Mártires (Al-Anfal)\n👁 Este artículo ha sido visitado veces 3,445\nخەڵکی گوندی عەسکەر، تەمەن 32 ساڵ [ Más... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 66% ✍ H.B. 26-6-2012 10:38:11\n💚 ئامینە عەزیز Mártires (Al-Anfal)\n👁 Este artículo ha sido visitado veces 3,342\nخەڵکی گوندی عەسکەر، تەمەن 20 ساڵ [ Más... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 0 ✔ 66% ✍ H.B. 26-6-2012 10:38:09\n💚 ئامینە محەمەد امین Mártires (Al-Anfal)\n👁 Este artículo ha sido visitado veces 3,299


دەزگای ئەندازیاریی سوپای سوید ـ کاتی خۆی ـ دژی بازرگانیی چەک لە نێوان سوید و عەرەبستان بوو - Radio Sweden Kurdish - Radyoya Swêdê - ڕادیۆی سوید | Sveriges Radio\nدەزگای ئەندازیاریی سوپای سوید ـ کاتی خۆی ـ دژی بازرگانیی چەک لە نێوان سوید و عەرەبستان بوو\nبڵاو کرایه‌وه torsdag 26 april 2012 kl 13.20\nWêne: Scanpix. Montaj: Sveriges Radio\nیەین سێدرکڤیست بەڕێوەبەری گشتیی دەزگای ئەندازیاریی سوپای سوید (Fortifikationsverket) کاتێ لە ساڵی ١٩٩٩دا بوو بە بەرپرسی ئەم دەزگایە، نەیدەویست سوید لەگەڵ عەرەبستانی سعوودیدا مامەڵەی چەک بکات. ئەم هەواڵە ڕۆژنامەی سڤێنسکا داگبلادێت بلاوی کرددۆتەوە.\nبەرژەوەندیی سعوودییەکان وەها زۆر بوو کە یەین سێدرکڤیست هەر لە یەکەم ڕۆژی بوونە بەڕێوەبەریی خۆیدا لەم دەزگایە داوەتنامەیەکی لە لایەن ڕژێمی سعوودییەوە بۆ هات بۆ نموونە بۆ سەردان لەو حەشارگە چیاییانەی سوید یارمەتیی دروستکرانی داون. هەروەها خوانێکی تایبەتی لەلای وەزیری بەرگریی سعوودی شازادە سوڵتان و وشترسواری. کەچی سعوودییەکان نەیاندەزانی کە بەرپرسی ئەم دەزگایە ژنە و ئەمە دواتر بە خراپ شکایەوە.\nسێدرکڤیست بۆ ئەم ڕۆژنامەیەی گێڕاوەتەوە کە ئەو حەزی بە هاوکاری لەگەڵ ڕژێمی دیکتاتۆریی سعوودی نەدەکرد. ئەو دواتر ڕەخنەی خۆی لەم هاوکارییە بە وەزیری ئەوکاتی ئابووریی وڵات و بەرپرسانی پایەبەرزی وەزارەتی دەرەوەش ڕاگەیاند.


ئەندامێک سەرکردایەتی پارتی دەڵێت : ناڕازیەکانی سەرشەقام ، ئاژاوە گێڕن . – WTARIKURD\nلەسەر بەشی خۆی لەتۆڕی کۆمەڵایەتی فەیسبووک سەرۆ قادر ، کورتە نوسینێکی نوسیووە ، کۆی خۆپیشاندنەکانی ئەمڕۆی خەڵک بۆ سەندنی ماف ، بە ئاژاوەنانەوە ناودەبات . دیارە تۆمەتی ئەم خۆپیشاندانانە بە گۆڕان و بەشێکی یەکێتی و کۆمەڵ دەزانێت . ئەوەی لێرەدا جێگای سەرنجە ، ئەویش ئەوەیە ، ئەم برادەرەی پارتی زۆر بەئاسانی یەکێتی کردووە بەدوو بەرەوەو . بەرەیەکی خستە خزمەت پارتی و بەرەکەی تریش دژ . جگە لەمەش وەک ئەوەی ئاگاداری هەموو لایەک بکاتەوەو دەڵێت : ئەوە هێزەکانی ناوشاری سلێمانییە خوازیاری جەنگن و شەڕی براکوژی بەردەرگای هەموولایەکی گرتووەو ئەوان تاوانبارن ، شەڕەکەشی یەکلایی کردۆتەوەو ئەوانی خستۆتە بەرەی هیتلەرو ژاپۆن و خۆیشیان بەرەی براوەی دەژ .\nچ سەرسوڕمانێکە ؛ دوو بۆچوونی پڕ شەرمەزاریی هێناوەتەوە بەر دیدەمان ، بەعسییەکان کاتێک شەقام و ڕەوشی سیاسی و جیهانەکەیان هەڵدەوری دروشمە زل و زەبەلاحەکانی ئومەی عەرەبی و وەحدەی عەرەبیان دەخستە بەردیدی هەمووان و ئەم کۆڵە بەتاڵەیان بەهەموو کەس دەفرۆشتەوە . 24 ساڵە ئەم دروشمەی سەرۆ قادر لەکاتە ناسک و پێداویستیەکانی هەستانەوەی شەقامی پارتی بۆمان دێننەوە ، وەکو ئەوە وایە نەمان بیستبێت و بێزار نەبووبین لێی لەدەمی پارتییەوە . وەک پڕۆژەی بارزانی بۆ سەربەخۆیی .\nئەمەی خوارەوە کورتە نوسینەکەی سەرۆ قادرە .\nئەو خۆپیشاندەرانە ، لەلای گۆڕان و باڵێکی یەکێتی و کۆمەڵی ئیسلامییەوە هێندراونە سەر شەقام تا جوێن بە بارزانی بدەن و ئاژاوە بنێنەوە . بۆیە پێویستە پارتی و بارزانی بۆیان بەجێبێڵن و بە ڕای گشتی بڵێن ، لەم دۆخەدا سیاسییە متمانەدارەکانتان تەحەمولی مەسئولییەتی داهاتوی شار دەکەن .\nئێستا ساروخ بەسەر کوردستاندا فڕکەیانە ، ئێران و ڕوسیا وەک ژاپۆن و ئەڵمانیای هیتلەرین لە جەنگی جیهانی دووەمدا . چارەنوسی ئەوانیشیان دەبێت . حزبەکانی سلێمانی ، لەبەرژەوەندی نیشتمان هەڵوێست وەرناگرن ، بۆیە هەرچی بەسەر شار بێت ، دوا ڕۆژ لەوانتان بوێت .\nپێویستە بە ڕاشکاوی هەموان بدوێنین و خەتەرەکانیان پێ بڵێین . خەڵک لە بەرامبەر دوو پڕۆژەدایە :\n۱- پڕۆژەی بارزانی بۆ سەربەخۆیی\n۲- پڕۆژەی قاسم سلێمانی بۆ بەندەیی .\nنوری بێخاڵی : پاڵەوانی شەڕەکان ، جەنگاوەرەکان نین ، ئازایەتییەکانیش نابنە هی ئەوان .


ڕابەری کۆریای باکوور کیم جۆنگ ئون ئەمڕۆ هەڕەشەی لە ئەمەریکا کرد بەوەی کە دوگمەیەکی ناوەکی هەیە لە ئۆفیسەکەیدا و ئامادەیە بۆ بەکارهێنان ئەگەر بێتوو وڵاتەکەی ڕووبەڕووی هەڕەشە ببێتەوە، بەڵام سەبارەت بە کۆریای باشوور وتی ڕێگا کراوەیە بۆ گفتوگۆکردن لەگەڵ سیئۆلدا.\nدوای ساڵێک لە جەنگی لێدوانەکان و زیادبوونی گرژییەکان بەهۆی بەرنامە ناوەکییەکەی کۆریای باکوورەوە، کیم بەهۆی سەری ساڵی نوێوە لێدوانێکیدا و داوای کرد گرژییە سەربازییەکانی نیمچە دوورگەی کۆریا کەم بکرێنەوە و پەیوەندییەکانیان لەگەڵ کۆریای باشووردا باشتر بکەن.\nکیم وتی " سەبارەت بە پەیوەندییەکانی باکوور و باشوور پێویستە لەسەرمان گرژییە سەربازییەکانی سەر نیمچە دوورگەی کۆریا کەم بکەینەوە و ژینگەیەکی ئاشتیانە دروست بکەین. دەبێت باکوور و باشوور هەوڵ بدەن."\nکیم وتیشی نوێنەرانی کۆریای باکوور دەنێرێت بۆ خولی یارییەکانی ئۆڵمپیاد کە لە شاری پیۆنگچانگی کۆریای باشوور ئەنجام دەدرێت.\nوتی " بەشداربوونی کۆریای باکوور لە یاریە ئۆڵۆمپیادە زستانەییەکاندا هەلێکی باش دەبێت بۆ دەرخستنی یەکیەتی نەتەوەیی و سەرکەوتنیان بۆ دەخوازم لە یارییەکاندا. لەوانەیە بەخێرایی بەرپرسانی هەردوو کۆریاکە کۆببنەوە بۆ گفتوگۆکردن لەسەر ئەو بابەتە."\nسەرۆکی کۆریای باشوور مون جەی ئین لە ماوەی ڕابردوودا وتبووی بەشداربوونی کۆریای باکوور لەو ئۆڵۆمپیاددا گرەنتی پارێزراوی خولەکە دەکات، هەروەها مانگی ڕابردوو پێشنیاری ئەوەی کرد واشنتن و سیئۆل مانۆڕە سەربازییەکانیان دوابخەن بۆ دوای یارییەکان.\nکیم وتی " پێویستە لەسەر کۆریای باشوور لەجیاتی ئەوەی هانی ڕێوشوێنەکانی ئەمەریکا بدات کە هەڕەشەن بۆ سەر ئاسایش و ئاشتی نیمچە دوورگەی کۆریا، دەبێت وەڵامی ئەم شتانە بداتەوە کە کۆریای باکوور پێشکەشی دەکات."\nکیم وتیشی " ئەمساڵ دەبێت گرنگی بدەین بە بەرهەمهێنانی بڕێکی زۆر چەکی ناوەکیی و موشەکی باڵیستیکی، ئەم چەکانە بەکار نایەن تەنها لە کاتێکدا نەبێت کە ئاسایشمان لە مەترسیدا بێت."\nوتیشی " هەموو ئەمەریکا لەژێر مەودای چەکە ناوەکییەکانماندایە و دوگمەی چەکە ناوەکییەکە هەمیشە لە ئۆفیسەکەمدایە و ئەوە ڕاستییەکە نەوەک هەڕەشە."\nلەلای خۆیانەوە کۆریای باشوور پێشوازییان لە لێدوانەکانی کیم جۆنگ ئون کرد.


بۆمبەکەی ناو خێزانی شاهانەی بەریتانیا تەقییەوە - تۆڕی میدیایی خەڵک\nبوکی خێزانی شاهانەی بەریتانی، دۆخی ناو خێزانی شاهانە بە دوژمنکارانە و ڕەگەزپەرستانە، وەسفدەکات\nلێدوان نووسین ناچالاککراوە لە بۆمبەکەی ناو خێزانی شاهانەی بەریتانیا تەقییەوە\nچاوپێکەوتنە مێژووییەکەی مێگان مارکڵ بوکی خێزانی شاهانەی بەریتانیا و شازادە هاری هاوسەری لەگەڵ پێشکەشکاری بەناوباگی ئەمریکی ئۆپرا وینفری لە کەناڵی (cbs) سی بی ئێسی ئەمریکایی بڵاوکرایەوە و چەندین نهێنی سەرسوڕهێنەریان ئاشکرا کرد.\nمێگان مارکڵ بوکی خێزانی شاهانەی بەریتانی، دۆخی ناو خێزانی شاهانەی بە دوژمنکارانە و ڕەگەزپەرستانە، وەسفکرد و ئاشکرایکرد: لەوکاتەی هاتووەتە ناو خێزانی شاهانەو دووگیان بووە بە منداڵی یەکەمی، بیری لە خۆکوشتن کردوەتەوە.\nلەدرێژەی چاوپێکەوتنەکەدا کە نزیکەی ٢ کاتژمێری خایاند، مێگان دەڵێت : ئەندامانی خێزانی شاهانە بەڕوونی ترسی خۆیان دەردەبڕی لە چۆنێتی ڕەنگی نەوەکەمان (ئارچی) کە ئەوکات لە سکمدا بوو، دەیانووت دەبێت چەند تاریک و ڕەش بێت.!؟\nتەنانەت دەگەیشتنە دوورترین مەودا، تاوەکو ئەو منداڵەمان نازناوی شاهانەو پارێزبەندی بەدەست نەهێنێت، هەندێک جار بەربەستەکان ئەوەندە توند دەکران، نەمدەتوانی بۆ ماوەی مانگێک بچمە دەرەوە.\nبوکەکەی کۆشکی شاهانە دەشڵێت : کاتێک قسەوباسی ڕۆژنامە ناوخۆییەکان لەسەر کێبرکێی شاهانەیی دروستبوو، هیچ ئەندامێکی ئەو خێزانە دەستی بەرز نەکردەوە تا بەرگری لە نەوەکەم بکات یان پێداچوونەوەیەک بکات بەبڕیاری پاراستی کوڕەکەم و بەدەستهێنانی نازناوی شازادە، من هەستم بە ئارامی نەدەکرد لەبەرامبەر هێرشی ڕۆژنامەکان و بەرگری نەکردنی ئەندامانی شاهانە لێم.\nوتیشی: ئەمانە هەموو بۆیە ڕوویان دەدا، چونکە من هەناسەم دەدا، بەشێکی ئەو ڕۆژگارەم بەگریان بەسەر دەبرد تەنانەت بیرم دەکردەوە لەوەی بەردەوام نەبم لەژیان و زیندوو نەبم.\nئۆپرا وینفری، پرسیاری هۆکاری دژاتیکردنی لێدەکات لەلایەن خێزانی شاهانەوە و دەڵیت : پێت وایە هۆکارەکە نەژادییە(پێست و ڕەنگ) یان ڕەگەزنامەی ئەمریکی یان ئەوەیە کە تۆ پێشتر ژنێکی تەڵاقدراو بوویت؟\nمێگان دەڵیت: من بیرم لە بارودۆخەکە دەکردەوە، چونکە ئەوان وایان لێدەکردم بیر بکەمەوە، پەنجەی تۆمەت بۆ هیچ کەسێکی دیاریکراو درێژ ناکەم، تەنیا پێویستم بە یارمەتی بووە کەس بە دەنگمەوە نەهاتووە.\nمێگان ئەندامانی ناو کۆشکی بەکینگهام، بە ترسناک وەسف دەکات و دەڵێت؛ ڕەنگە ڕۆژێک لە ڕۆژان دۆخەکە بەسەر ئەوانیشدا سەرەوژێر ببێت.\nهەروەها مێگان باس لە باری دارایی و شایستەکانی خۆشی دەکات و دەڵێت؛ من هیچ شایستەییەکی داراییم نەبووە لەناو ئەو خێزانەدا کە داواشم کردووە، بەرپرسانی دارایی کۆشکی شاهانە پێیان وتوم هیچ مافێکی داراییت نییە لێرە، چونکە تۆ ئەندامی خێزانی شاهانەی بەریتانی نیت.\nهاوژینەکەی شازادە هاری وتیشی “گەورەترین پەشیمانی ژیانم ئەوەبوو کە وامزانی خێزانی شاهانەی بەریتانیا لەخۆیانم دەگرن”.\nلە بەشی دووەمی چاوپێکەوتنەکەدا شازادە هاری هاوسەری مێگان مارکڵ هاتە ناو بەرنامەکەوە و چەندین نهێنی سەیر و سەرسوڕهێنەری ئاشکراکرد و ڕایگەیاند : دوابەدوای دەرچوونم لە خێزانی شاهانەیی لە مانگی ئازاری ٢٠٢٠ ەوە، باوکم وەڵامی پەیوەندییە تەلەفۆنییەکانمی نەدەدایەوە، بەڵام من هەر خۆشم دەوێت،\nلەبارەی شاژنیشەوە شازادە هاری ووتی: پەیوەندیم لەگەڵ شاژنە ئیلیزابێس (داپیرەم) وەک خۆیەتی و بەردەوامە و نەگۆڕاوە.\nشازادە هاری ڕەگەزی منداڵی دووەمی خێزانەکەی ئاشکراکرد، کە چاوەڕوانی لەدایکبوونی دەکەن و وتی ئەمجارەیان دەبم بە باوکی کچێک.\nلە بەشێکی تری قسەکانیدا هاری، ڕەتیکردەوە تەواوی ڕووداوەکان بە تێروتەسەل باس بکات و وتی : ئەمە تەنیا گفتوگۆیە و هەرگیز باسی ناکەم، چونکە جێگەی شەرمەزارییە.\nهاری تەمەن ٣٦ ساڵ دەشڵیت : کاتێک ڕاگەیاندن هێرشی ڕەگەزپەرستانەیان کردە سەر هاوژینەکەم هیچ کەس بەرگری لێنەکرد، هیچ یەکێک لە خێزانی شاهانە هیچی نەوت، لەو چەند ساڵەدا کەس پشتگیری لێنەکرد.\nشازادەکەی بەریتانیا بارودۆخی باوک و براکەی لەناو دامەزراوەی شاهانەی بەریتانی بە دەستبەسەرکراو وەسفکرد ووتی: ئەوان هەرگیز تێناکۆشن بۆ دەرچوونیان لەو بارودۆخە.\nلەبارەی شازادە ولیامی براشیەوە، شازادە هاری ووتی ڕێگەی هەریەکەمان جیاوازە و ئەو ئێستا زۆر لەگەڵم قسە ناکات.\nشازادە هاری ئەوەشی ئاشکراکرد؛ کە دوای دەرچونیان لە خێزانی شاهانە لەمانگی کانونی دووەمی ڕابردوەوە، هەموو جۆرە پشتگیرییەکی داراییان بڕدراوە و هیچ پارەیەکیان پێنەدراوە یان وەرنەگرتووە.\nوتیشی؛ گرێبەستکردن لەگەڵ تۆڕەکانی (نێتفلێکس و سپۆتیفای ) لە پلانەکانی ئەو و هاوژینەکەیدا نەبووە، بەڵام پێداویستی و ناچاری خەرجییەکان وایلێکردووە ئەو گرێبەستانە ئەنجام بدەن.\nلەدوای دەرچوونیان لە خێزانی شاهانەی بەریتانی ، ئێستا شازادە هاری و مێگان مارکڵی هاوژینی لە ویلایەتی کالیفۆرنیای ئەمریکا ژیان بەسەر دەبەن و زۆر هەست بەئاسودەیی دەکەن زیاتر لەجاران، مانگی ڕابردووش ئەوەیان دووپاتکردەوە کە بەنیاز نین بگەڕێنەوە ناو خێزانی شاهانەی بەریتانی.\nوەرگێڕان؛ کێوان عومەر


📅 01-08-2015 ڕاکەوت و ڕووداو\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی Aug 1 2015 7:48AM\n👁 ئی بابەتە 8,824 جارێ وینیان\n- بەرەبەیانی ئەمرۆ، فرۆکە جەنگییەکانی تورکیا بە چڕ [ زیاتەر... 👁] ✖ ✖ 9 12 ✔ 99% ✍ م.ب. 1-8-2015 7:48:53\n📅 01-10-2019 ڕاکەوت و ڕووداو\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی Aug 2 2019 7:46AM\n👁 ئی بابەتە 3,315 جارێ وینیان\nباکووری کوردستان - سەزای تەمەللی هاوسەرۆکی هەدەپە [ زیاتەر... 👁] ✖ ✖ 15 8 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 2-8-2019 7:46:59\n📅 02-01-2014 ڕاکەوت و ڕووداو\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی Jan 2 2014 9:21AM\n👁 ئی بابەتە 16,111 جارێ وینیان\n- بە بەشداری ژمارەیەکی بەرچاو لە رۆشنبیران و رۆژنا [ زیاتەر... 👁] ✖ ✖ 5 6 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 2-1-2014 9:21:00\n📅 02-01-2015 ڕاکەوت و ڕووداو\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی Jan 2 2015 11:56AM\n👁 ئی بابەتە 6,877 جارێ وینیان\n- لە سەیدسادق یادی شەهیکردنی بڕیار کرایەوە و بەهۆی [ زیاتەر... 👁] ✖ ✖ 0 2 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 2-1-2015 11:56:23\n📅 02-01-2021 ڕاکەوت و ڕووداو\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی Dec 2 2020 12:13PM\n👁 ئی بابەتە 1,137 جارێ وینیان\nباشووری کوردستان - لە سنووری سەید سادق، لە جادەی [ زیاتەر... 👁] ✖ ✖ 3 1 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 2-12-2020 12:13:53\n📅 02-03-2014 ڕاکەوت و ڕووداو\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی Mar 2 2014 9:13AM\n👁 ئی بابەتە 7,793 جارێ وینیان\n- لەبەرامبەر کوژراوی دوو خوشکەکەی قەزای سەیدسادق، [ زیاتەر... 👁] ✖ ✖ ✖ 1 0 ✔ 76% ✍ هـ.ب. 2-3-2014 9:13:21\n📅 02-08-2015 ڕاکەوت و ڕووداو\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی Aug 2 2015 11:25AM\n👁 ئی بابەتە 7,400 جارێ وینیان\nدانیشتوانی قەزای سەیدسادق بە سەرجەم چین و توێژەک [ زیاتەر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 9 ✔ 72% ✍ م.ب. 2-8-2015 11:25:31\n📅 02-10-2016 ڕاکەوت و ڕووداو\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی Oct 2 2016 12:36PM\n👁 ئی بابەتە 7,824 جارێ وینیان\n- بەهۆی شەڕی نێوان دوو بنەماڵەوە نیوەڕۆی ئەمڕۆ [ زیاتەر... 👁] ✖ ✖ ✖ 1 11 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 2-10-2016 12:36:19\n📅 03-01-2014 ڕاکەوت و ڕووداو\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی Jan 3 2014 9:18AM\n👁 ئی بابەتە 15,535 جارێ وینیان\n- دوای ئەوەی تەرمی ئەو گەنجە بە خاک سپێردرا کە دوێ [ زیاتەر... 👁] ✖ ✖ 2 3 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 3-1-2014 9:18:56\n📅 03-01-2015 ڕاکەوت و ڕووداو\n📅 کاتوو تۆمارکەردەی Jan 3 2015 12:37PM\n👁 ئی بابەتە 6,594 جارێ وینیان\n- ئەمڕۆ بەبۆنەی یادی لە دایکبوونی محەمەد، پێغەمبەر [ زیاتەر... 👁] ✖ ✖ ✖ 0 1 ✔ 76% ✍ هـ.ب. 3-1-2015 12:37:06


٧٣هەمین خولی گۆڵدن گڵۆب باشترینەکانی ساڵی ٢٠١٥ی دیاریکرد کە لە کالیفۆڕنیا ئاهەنگی خەڵات دابەشکردنەکە ئەنجامدرا. ئاهەنگەکە لەلایەن Dick Clark Productionsەوە بەرهەمهێنرابوو بەهاوبەشی لەگەڵ دامەزراوەی پرێسی بیانی هۆڵیوود. پاڵێوراوەکان لە ١٠ی دیسەمبەری ٢٠١٥دا دەستنیشانکران. ئاهەنگەکەی دوێنێ شەو بۆ چوارەمین جار لەلایەن ڕیکی گێرڤسەوە بەڕێوەچوو. ئەم ئاهەنگە بە یەکێک لە گەورەترین ئاهەنگەکانی ساڵ دەستنیشانکرا.\nبێگوومان خەڵاتەکان کۆمەڵێکی دڵخۆشکرد و کۆمەڵێکیشی دڵتەنگ کرد. براوەی گەورەی گۆڵدن گڵۆب بریتی بوو لە فیلمی "The Revenant" کە باشترین خەڵاتەکانی بۆ خۆی بەدەستهێنا لەوانە: باشترین دەرهێنەر (ئەلیخاندرۆ گۆنزالێز ئیناریتۆ)، هەروەها ئەکتەری سەرەکی فیلمەکە (لیۆناردۆ دیکاپریۆ) باشترینەکانی گۆڵدن گڵۆب بوون و هەروەها گەورەترین خەڵاتی ئەو شەوە: باشترین فیلمی درامیی بە ئەو فیلمە درا کە ساڵی پار نەیتوانی خەڵاتەکە بەدەستبهێنێت بەهۆی ئەوەی فیلمی (Boy Hood) توانی خەڵاتەکە بباتەوە.\nئیناریتۆ پاش بەدەستهێنانی نازناوەکە وتی: "ئێمە لەم ژوورەدا هەموومان ئەوە دەزانین کە ئازار شتێکی کاتییە، بەڵام فیلمێک هەمیشەییە، وانییە؟ کێ گرنگی دەدات؟" ئیناریتۆ بە قسانەی مەبەستی ئەو ئازارانەبوو کە بەهۆی دەرهێنانی The Revenant ڕووبەڕووی هەموو کاستەکە ببووەوە بەهۆی ئەوەی فیلمەکە لە دیمەنی سروشتی و ڕووناکی سروشتیدا وێنەگیرابوو.\nهەروەها لیۆناردۆ دیکاپریۆش لەکاتی وەرگرتنی خەڵاتەکەدا ڕووی قسەکانی کردە تۆم هاردی، ئەکتەری هاوبەشی فیلمی The Revenant، وتی: "دەزانم لە ژیانی ڕاستەقینەدا ئەو هەرگیز بە زیندوویی نامنێژێت و لە سەرمادا جێم ناهێڵێت."\nفیلمی (The Martian) توانی باشترین فیلمی کۆمیدی گۆڵدن گڵۆب بەدەستبهێنێت و ئەکتەری سەرەکی فیلمەکەش (مات دامون) خەڵاتی باشترین ئەکتەری ئەو ژانرەی بردەوە.\nئێنیۆ مۆریکۆنی خەڵاتی باشترین موزیکی لە فیلمی (The Hateful Eight)بەدەستهێنا. تارانتینۆی دەرهێنەری فیلمەکە دەربارەی مۆریکۆنی وتی: "کاتێک دەڵێم کە ئارەزووی کارەکانی ئەو دانەری موزیکە دەکەم، مەبەستم ئەوە نییە کە ئەو موزیکی فیلم دادەنێت. من مەبەستم ئەوەیە کە ئەو یەکێکە وەک مۆزارت، بیتهۆڤن و شوبێرت. ئەمە ئەو شتەیە کە من باسی دەکەم."\nجێنیفەر لاورێنس لەکاتی وەرگرتنی خەڵاتی باشترین ڕۆڵی خانمە ئەکتەر لە فیلمی موزیکاڵی-کۆمیدیدا سوپاسی (دەیڤد ئۆ ڕۆسێل)ی کرد و وتی:"من دەمەوێت پاش مردنمان لە تەنیشت یەکدا بنێژرێین. بەڕاستی ئەوەم دەوێت."\nبراوەکانی تری ئەو شەوە بریتی بوون لە فیلمی "Inside Out" کە توانی خەڵاتی باشترین فیلمی ئەنیمەیشن بەدەستبهێنێت، هەروەها فیلمی "Son of Saul" خەڵاتی باشترین فیلمی بیانی فێستیڤاڵەکەی بەدەستهێنا. ماوەتەوە بڵێین ئایا خەڵاتەکانی گۆڵدن گڵۆب ڕێگایەک دەبن بۆ ئەوەی هەمان ئەم کەسانە خەڵاتی ئۆسکاریش ببەنەوە؟\nسەرچاوە: The Guardian, Foxnews, CNN


ئەمریکا، ئەرووپا و ئاژانسی نێودەڵەتیی وزەی ئەتۆمی لە ڕژیمی مەلاکان دردۆنگن - Aryen News\nئەمریکا، ئەرووپا و ئاژانسی نێودەڵەتیی وزەی ئەتۆمی لە ڕژیمی مەلاکان دردۆنگن\nلەلایەک ئەمریکا، ئەورووپا و تەنانەت ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزەی ئەتۆمی بە گومانەوە باس لە گفتوگۆکانی کاراکردنەوەی ڕێککەوتنامەی بەرجام دەکەن. لەلایەکی دیکەشەوە دەوڵەتی حەسەن ڕۆحانی دەیەوێ وای نیشان بدات کە گفتوگۆکان پێش وادەی کۆتایی کابینەکە دەگاتە ئەنجام.\nئانتۆنی بلینکن وەزیری دەرەوەی ئەمریکا دوێنێ لە کۆنگرەی ئەمریکا جارێکی تر ڕایگەیاند کە وڵاتەکەی دڵنیا نییە لەوەی تاران بیەوێت بگەڕێتەوە بۆ بەڵێنەکانی ناو ڕێککەوتنامەی بەرجام.\nوەزیری دەرەوەی ئەمریکا هاوکات هۆشداریی دا کە ئەگەر بە زووترین کات ڕێککەوتنامەکە کارا نەکرێتەوە، ئەوا توانای ئێران بۆ درووستکردنی چەکی ئەتۆمی تا چەند مانگی تر دەگاتە خاڵی یەکلاکەرەوە.\nلەلایەکی دیکەوە ڕافایەل گرووسی بەڕێوەبەری گشتی ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزەی ئەتۆمیش ڕایگەیاندووە کە ئێران سەبارەت بە سەرچاوەی ئۆرانیۆمی پیتەندراو لە هەندێ سایتی نهێنیی ئەو وڵاتە وڵامی پرسیارەکانی ئاژانس ناداتەوە.\nهاوکات، هایکۆ ماس وەزیری دەرەوەی ئەڵمانیاش داوای لە ڕژیمی ئێران کردووە بۆ کاراکردنەوەی ڕێککەوتنامەکە هەوڵی زیاتر بدات. ئەڵمانیا، بەریتانیا و فەڕەنسا سێ ئەندامی ئەورووپایی گفتوگۆکانی کاراکردنەوەی بەرجامن. چین و ڕووسیا دوو وڵاتی دیکەی بەشدارن و ئەمریکاش بەشێوەی ناراستەوخۆ بەشداری دەکات.\nئەمە لەحاڵێکدایە کە عەلی ڕەبیعی گوتەبێژی دەوڵەتی حەسەن ڕۆحانی ئیدعای کردووە کە ئەوان هەوڵ ئەدەن پێش وادەی کۆتایی هاتنی ئەو دەوڵەتە گفتوگۆکانی بەرجام بگەیەننە ئەنجام.\nهەپەگە: ڕووداوەكەی ئەمڕۆی ناوچەی دەركار هیچ پەیوەندییەكی بە ئێمەوە نییە


كۆنده‌لیزا ڕایس داكۆكی له بڕیارێـكی ڤیتۆی ئه‌مریكا له UN ده‌كات\nوه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی وڵاته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا كۆنده‌لیزا ڕایس به‌رگری له ڤیتۆی واشـنتۆن كردووه سه‌باره‌ت به بڕیاری ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی نه‌ته‌وه یه‌كگرتووه‌كان له تاوانباركردنی هێرشـی هه‌فته‌ی ڕابردووی ئیسـرائیل له غه‌ززه كه 19 هاوڵاتی سـڤیلی فه‌له‌سـتینی كوشـتبوو.\nڕایس ده‌ڵێت بڕیاره‌كه " شـه‌ڕانگێزی و زمانێـكی ناپـێویسـتی تیادا بووه" كه "ڕه‌نگدانه‌وه‌ی كارنامه‌ی ڕامیاری یه‌كلایه‌نه بووه."\nخانم ڕایس گوتیشی بڕیاره‌كه به تیرۆریزم ئاماژه به ئیسرائیل ده‌كات، به‌ڵام ڕه‌خنه‌ش له گروپی چه‌كداری حه‌ماس ناگرێت له‌سه‌ر ئه‌و هێرشـانه‌ی ده‌یكه‌نه سه‌ر ئیسرائیل.\nباڵـیۆزی وڵاته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا له UN (جۆن بۆڵتن) گوتی بڕیاره‌كه له دژی ئیسرائیل لایه‌نگیربووه.\nشـایانی ئاماژه پـێـكردنه 10 وڵاتی ئه‌نجومه‌نی ئاسایش بڕیاره‌كه‌یان په‌سه‌ند كرد به‌ڵام 4 وڵات -- به‌ریتانیا و ژاپـۆن و دانیمارك و سـلۆڤاكیا – ده‌نگیان نه‌دا، وه ئه‌مریكاش مافی ڤیتۆی له دژی به‌كارهێنا.\nپـێشـنووسی بڕیاره‌كه كه له لایه‌ن قه‌ته‌ره‌وه پـێشـنیار كراوه تاوانباری هێرشی له‌شـكری ئیسرائیل ده‌كات له غه‌ززه به تایبه‌تی تۆپـباران له به‌یت حانون كه 19 فه‌له‌سـتینی كوشـتبوو، وه زۆربه‌یان ژن و منداڵ بوون.\nئیسرائیل دڵـگرانی خۆی له به‌رامبه‌ر مردنی ئه‌و هاوڵاتیـیه فه‌له‌سـتینیـیانه ده‌ربڕی، وه گوتی گولـله تۆپـه‌كه به هۆی هه‌ڵه‌یه‌كی ته‌كنیـكیـیه‌وه به‌ر ئه‌و شـوێنه كه‌وتووه. كاربه‌ده‌سـتانی ئیسرائیل ده‌ڵـێن ئامانجی تۆپـبارانه‌كانیان ئه‌و میلیشـیایانه بووه كه له فه‌له‌سـتینه‌وه ڕۆكێت ده‌گرنه ئیسرائیل و نه‌ك زیانی به خه‌ڵـكی سـڤیل بگه‌یه‌نن.


میسرییەکان خۆپیشاندان دژی سەرۆکی وڵاتە دەکەن: لە دەسەڵات وەرە خوارەوە\nباسنیوز 21/09/2019 - 09:46 بڵاوکراوەتەوە لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست\nهاووڵاتییانی میسر خۆپیشاندان دژی سەرۆکی وڵاتەکەین دەکەن و داوای دووکەوتنەوەی لێ دەکەن.\nشەوی هەینی 20-9-2019، هەزاران هاووڵاتیی میسر لە شارەکانی قاهیرە، ئەسکەندەرییە، سویس و مەحەلەی گەورە لە باکووری قاهیرە، خۆپیشاندانیان دژی عەبدولفەتاح سیسی، سەرۆکی وڵات، ئەنجام دا.\nخۆپیشاندەران دروشمی دوورکەوە سیسی (ارحل یا سیسی)یان بەرز کردووەتەوە، کە یەکەمجارە ئەو دروشمە لە دژی سیسی بەرز بکرێتەوە.\nعەبدولفەتاح سیسی، کە بە کودەتا هاتووەتە سەر دەسەڵات، فەرمانی بە هێزە ئەمنییەکان کردووە کۆتایی بە خۆپیشاندانەکان بهێنن.\nهەروەها بەشێک میدیا میسرییەکان باس لەوە دەکەن، کە مەلیکە تیتانی، دایکی عەبدولفەتاح سیسی بە رەگەز هاووڵاتیی مەغریبە و بە ئاین جوولەکەیە، بەڵام دەسەڵاتدارانی مەگریب رەتی دەکەنەوە دایکی سیسی هاووڵاتیی وڵاتەکەیان بێت.\nدوای کۆتایی هێنان بە حوکمی حوسنی موبارەک، محەمەد مورسی، کە لە ساڵی 1951 لەدایک ببوو، بە هەڵبژاردن لە 2012 - 2013 بووە سەرۆکی میسر و ئێوارەی رۆژی دووشەممە 17-6-2019 لەکاتی دادگاییکردنی، گیانی لەدەست دا.\nجەنەڕال عەبدولفەتاح سیسی، کە لە سەردەمی سەرۆکایەتیی محەمەد مورسی، وەزیری بەرگریی میسر بوو، بە بەکارهێنانی سوپا لە ساڵی 2013 کودەتای بەسەر محەمەد مورسیدا کرد و خۆی وەک سەرۆک کۆماری میسر ناساند.\nدوای گرتنە دەستی دەسەڵاتی میسر، رەوتی ئیخوان موسلیمین و محەمەد مورسی، کە یەکێک بوو لە سەرکردەکانی، وەک تیرۆریست ناساند و دواتریش ئەو رەوتە لە وڵاتانی سعودیە و ئیمارات، وەک رێکخراوێکی تیرۆریستی ناسنێندرا.\nحزبی شیوعی چەند باڵاخانەکانی موڵکی حکوومەت چۆڵ ناکا و داوای قەرەبوو دەکات\nگوته‌بێژی حکوومه‌تی هەرێمی کوردستان: له‌باره‌ی بودجه لەگەڵ بەغدا ڕێک دەکەوین\nهێزێکی ئەمریکی دەنێردرێتە سنووری مەخموور\nلە چەند ڕۆژی داهاتوودا گفتوگۆکانی هەولێر و بەغدا لەبارەی بودجە دەست پێ دەکەنەوە\nوەزارەتی ناوخۆی تورکیا ناسنامەی داعشە بیانییە گەڕێندراوەکان ئاشکرا دەکات


بۆ گفتوگۆی نێوان ئاینەكانە پاپای ڤاتیكان سەردانی وڵاتێكی كەنداو دەكات – تۆڕی میدیایی خەڵک\n2018/12/06 - 7:30 PM\nڤاتیكان، سەردانێكی چاوەڕوانكراوی پاپا فرانسیس بۆ دەوڵەتی ئیمارات لە مانگی شوباتی داهاتوو رادەگەیەنێت، ئاماژەش بە ئامادەبوونی دەكات لە دیداری دیالۆگی جیهانی نێوان ئاینەكان.\nوتەبێژی ڤاتیكان رایگەیاندووە”پاپا لە ماوەی نێوان 3 بۆ 5ی شوبات، سەردانی ئەبو زەبی دەكات و بەشداریی لە دیداری دیالۆكی جیهانی نێوان ئاینەكان لەبارەی برایەتی مرۆڤایەتی، دەكات”.\nوتەبێژی ڤاتیكان دەڵێت”ئەو سەردانەی پاپا، لەسەر داوای شێح محەمەد بن زاید ئال نهەیان، جێنشینی میری ئیمارات، و كڵێسای كاسۆلیكی ئیماراتیە”.\nلای خۆیەوە بن زاید رایگەیاندووە”ئەوان لە دەوڵەتی ئیمارات، خۆشحاڵن بە سەردانەكەی قەداسەتی پاپا فرانسیس، پاپای ڤاتیكان رەمزێكی جیهانییە بۆ ئاشتی و لێبوردەیی و پتەوكردنی پەیوەندیی برایەتی و مرۆڤایەتی”.\nبن زاید لە ئەكاونتی خۆی لەسەر تۆڕی كۆمەڵایەتی (تویتەر) نوسیویەتی”بە جۆشەوە چاوەڕوانی ئەو سەردانە مێژووییە دەكەین، تا لێوەی زیادبوونی هەلی دیالۆگ و پێكەوەژیانی ئاشتیانەی نێوان گەلان، و گەشەسەندنی ئاشتی، و هاتنەدی دۆستایەتی و قبوڵكردنی ئەوی دی ببینین”.\nمحەمەد بن راشد بن ئال مەكتوم، حاكمی دوبەی لای خۆیەوە، خۆشحاڵی بەرانبەر بە سەردانە چاوەڕوانكراوەكەی پاپا دەربڕیوە و هیوای خواستووە لێوەی رێزگرتن لە یەكدی و دیالۆگی نێوان ئاینەكان، و كاركردن بۆ هێنانەدی ئاشتی، قوڵتربكرێنەوە.\nئەو سەردانە مێژووییە، بە یەكەم سەردانی پاپا فرانسیس بۆ ناوچەی كەنداوی عەرەبی دادەنرێت.


خۆکوشتن لە ئێران سەختیە ئابوورییەکان زەقتر دەکاتەوە – سنور میدیا\nخۆکوشتن لە ئێران سەختیە ئابوورییەکان زەقتر دەکاتەوە\nڕوحوڵا پەرازیدێی تەمەن 38 ساڵ کە باوی 3 منداڵە بە سمێڵێکی ئەستوور و قژێکی خۆڵەمێشیەوە بێهیوا بوو لە دەستکەوتنی کارێک، لە باشووری ئێران چووە ناو فەرمانگەیەکی ناوخۆیی دامەزراوەیەک کە یارمەتی سەربازانی دێرێنی جەنگ و خێزانەکانیان دەدات و داوای یارمەتی کرد.\nمیدیاکانی ناوخۆ بڵاویان کردەوە کە پەرازیدێ بە بەرپرسانی وتووە ئەگەر نەتوانن یارمەتی بدەن خۆی لە سەربانەوە فڕێ دەداتە خوارەوە، ئەوان هەوڵیاندا قسەی لەگەڵ بکەن، بەڵێنی قەرزێکی بچوکیان پێدا، بەڵام ئەو ڕازی نەبوو.\nهەر زوو گەڕایەوە بۆ دەروازەکانی بیناکە و بەنزینی بەسەر خۆیدا کرد و گڕی لەخۆی بەردا، دوو ڕۆژ دواتر لە 21ی مانگی 10 بەهۆی ڕێژەی سوتانەوە گیانی لە دەستدا.\nخۆکوشتنی پەرەزیدێ لە شاری یاسوج زۆرێک لە ئێرانیەکانی تووشی شۆک کرد و نەک هەر لەبەر ئەوەی کوڕی گوڵ محەمەد پەرازیدێ بوو، کە کەسایەتیەکی ناوداری پارێزگاکە و لە میانەی جەنگی ئێران و عێراقی ساڵی 88-1980ی کە سەدان هەزار کوژران.\nئەمەش هەروەها تیشکشی خستە سەر زیادبوونی تووڕەیی و بێزاری گشتی لە کاتێکدا ئابووری ئێران تا دێت بەرەو خراپتر دەڕوات، بێکاری و نرخی خواردن تا دێت بەرز دەبێتەوە.\nمردنەکەی ئەو لە دەرەوەی نووسینگەیەکی خۆجێی دەزگای شەهیدان و کەمئەندامانی جەنگ ڕوویدا، کە دەزگایەکی دەوڵەمەند و بەهێزی حکومەتە و یارمەتی کەسوکاری کوژراو و بریندارەکانی شۆڕشی ئیسلامی ئێران و جەنگەکانی دواتر دەدات.\nمینا ئەحمەدی، خوێندکاری زانکۆی بەهەشتی باکوری تارانە و دەڵێت :”کاتێک هەواڵەکەم بیست تووشی سەرسوڕمان بوون” من پێم وابوو کە کەسوکاری قوربانییەکانی (جەنگ) پشتیوانی و بەخشندەییەکی زۆریان لەلایەن حکومەت پێدراوە.\nدوای خۆکوشتنی پەرازیدێ، دەزگاکە دوو بەرپرسی باڵای هەرێمەکەی دەرکرد و داوای دەرکردنی ڕاوێژکاری کاروباری جەنگەوارە دێرینەکان و توێژەری کۆمەڵایەتی پارێزگاریان کرد، هەروەها ڕەخنەیان لە نەناردنی ئەو پیاوە گرت بۆ نێوەندێکی پزیشکی یان بۆلای کەسانی تر بە مەبەستی هاوکاریکردنی.\nخۆکوشتنی پەرازیدێ یەکێک بوو لەو چەند حاڵەتانەی لەم کە لەم چەند ساڵانەی دواییدا بەهۆی سەختی و گرفتی ئابووریەوە ڕوویانداوە.\nشکستی حکومەت گەیشتۆتە بەرزترین ئاست، ئایەتوڵا شەرەفەدین مەلەک حوسەینی، ڕاوێژکاری ڕابەری باڵای ئێران ئایەتوڵا عەلی خامنەیی، ئەو دۆسیەیەی بە هۆشیاریەک لە قەڵەمدا کە پێویستە بەرپرسان بێکاری و هەژاری و کێشە کۆمەڵایەتیەکان نەهێڵن”.


زیاتر لە 34 ساڵە پێنەکەنیوە - جام کوردی\nزیاتر لە 34 ساڵە پێنەکەنیوە\n02 ئازار 2018\nبەهۆی توشبونی بە نەخۆشییەکی دەگمەنەوە، ژنێکی بەریتانی بۆماوەی زیاتر لە (34) ساڵە هەمیشە مۆنە و بەهیچ شێوەیەک پێنەکەنیوە.\nساینی مانچستەر ئیڤنینگ نیوز، بڵاوی کردەوە؛ کیت والۆرکی تەمەمەن (51) ساڵی لەوکاتەی تەمەنی (17) ساڵ بوە توشی نەخۆشییەکی دەگمەن بوە کە پێی دەتورێت (ئیفلیجی رو- دەموچاو) و لەوکاتەوە بەبەردەوامی شێوەیەکی توڕەی هەیە و بزە نەچوەتە سەر لێوەکانی.\nبەوتەی والرۆک سەرەتا درکی بەنەخۆشییەکە نەکردوە و دواتریش خۆی ئاشکرا نەکردوە تا ماوەیەکی زۆر بەسەر نەخۆشییەکەیدا تێپەڕبوەوە، کە پزیشکەکان بە نەخۆشی “میلکیرسون” ناساندیانە و لە (10) هەزار کەس لە بەریتانیا هەشت کەس توشی ئەو نەخۆشییە بون.\nکیت والۆرک، بەهۆی نەخۆشییەکەوە کە توشی دەموچاوی بوە برۆکانی و لێوی سەرەوەی بۆ خوارەوە شۆڕبونەتەوە و بەوەش روخسارێکی توڕە و گرژی پێبەخشیوە و بەهۆیەوە ناتوانێت پێبکەنێت، یان رویەکی خۆش نیشان بدات.\nلەوبارەیەوە نەخۆشەکە دەڵێت: ئەوانەی کە توشی نەخۆشییەکە بون بەهیچ شێوەیەک ئامادەنین قسەی لەبارەوە بکەن، بەڵام من بڕیارمدا بێدەنگی بشکێنم و نەهامەتییەکانی خۆم باس بکەم بۆ ئەوەی خەڵک لەوبارەیەوە هۆشیارببێتەوە.\nجۆراوجۆر ئیفلیجی دەموچاو\nسه‌رۆک شاره‌وانی تاران ڕۆژانی سێ شه‌ممه ئۆتۆمبێلی خۆی به‌کار ناهێنێت\nدوو ئێله‌گ زه‌رد له خۆپێشاندانه‌کانی فه‌ره‌نسا هاوسه‌رگیرییان کرد


تارمایی جەنگ !! جەمال حسێن . – WTARIKURD\nروداوەكانی جیهانی عەرەبی ، كۆی ئەو ئاڵوگۆڕو لێكەوتانەی لێی كەوتەوە تا دەگاتە بەهێزتربونی بەرەی شیعەو سوننەو تۆختر بونەوەی ململانێكانی ئەو دو بەرەیە ، تارماییەكی جەنگی بەسەر ناوچەكەدا كێشاوە . جەنگێك لەهەمو لایەكەوە بەبڵاوكردنەوەی رق و تورەیی و ناشیرینكردنی ئەویتر تادێت زەمینەی زیاتر بۆ دەرەخسێنرێت . ئەم ناكۆكیە گەرچی خەریكە فۆرمێكی موقەدەس و ئاسمانی وەردەگرن ، بەڵام بێ ئەنداز دنیاین و پەیوەندیان بەتێك گیرانی بەرژەوەندیەكانەوە هەیە . باشترین نمونەی ئەوەش سوریایە ، كە ئێستا لەوە دەرچوە راپەرین بێت دژی ستەمكاریی و راكردن بێت بەرەو ئازادی ، بەڵكو بەهۆی تێكگیرانی بەرژەوەندی كۆمەڵێك وڵاتی هەرێمی و نێو دەوڵەتی جەنگێك بەرپاكراوە كە رۆژانە بەسوتەمەنی سوریەكان بەردەام دەبێت ، ئەوان باجەكەی دەدەن و دنیاش یان هانیان دەدەن یان سەیریان دەكەن ، خراپتریش لەوە بەشێكیان دژیان دەوەستنەوە .\nجەنگی سوریا تا ئەندازەیەكی زۆر ئەم بۆچونەی كیسنجەری بەراست وەرگێڕاوە كەماوەیەك بەر لەئێستا وتی : جەنگی سەد ساڵی ئایندە لە رۆژهەڵاتی ناوەراست ، لەنێوان مەزهەبی سونەو شیعەدا دەبێت ، بۆیە واریدە خوێناوی ترو زبرترینیان بێت . ئەگەری جەنگ بەردەوامە ئەگەرە خراپ و بێزراوەكەیە ، لەگەڵ ئەوەشدا مێژوەكەی پان و پۆرترە لەخودی سیاسەت لەم ناوچەیە . ئاوردانەوە لەمێژوی زیاتر لەسەدساڵی رابردوی ئەم ناوچەیە فێری ئەوەمان دەكات ، كە كەمجار هەبوە بێ جەنگ و بەریەككەوتن ، بێ كوشتارو لە مرۆڤ كەوتن ، كێشە راستەقینەكان لە ئاقاری چارەسەر نزیك بوبنەوە . راپەرین و دواجار پرۆسەی ئازادی ، دوونمونەی راستەوخۆی پەیوەندارن بەژیانی سیاسی ئێمە وەك نەتەوەو وەكو هەبویەكی سیاسی لەعێراقدا . لەرووی مرۆییەوە هەمو پەنابردنێك بۆ جەنگ بۆ چارەسەركردنی هەركێشەیەكی سیاسی ، دوركەوتنەوەیە لە مرۆڤ بون ، سەرباری ئەوە ئیختیارێكی بێ ئیختیارییە ، دەرەنجامی دەستەوەستانی سیاسەتە لەوەی ئەو گرێیانە بكاتەوە كەهەر سیاسەت خۆی دروستی كردوە . لێرەوە سیاسەت درێژكراوەی جەنگە ، بەڵام بەكەرەستەو میكانیزمێكی تر . ئەم قسەیەی كلاوز ڤیتس زۆربەی جار وا شیكراوەتەوە كە جەنگ هیچ نییە جگە لە دەركەوتەیەكی زبری ململانێیی سیاسی و درێژكراوەی ئەوە ، بەڵكو زیاتر مەبەستی ئەوەیە بڵێ جەنگیش پێویسە پرۆسەیەكی سیاسی بێت ، هۆكارێك بێت بۆ خزمەتی سیاسەت .\nململانێ لەفۆرمی سیاسیدا بێت یان بەریەككەوتنی توندوتیژی و دواجار جەنگ ، لە ناكۆكیەوە سەرچاوەدەگرێ ، لەوە وەدێت دولایەن ، گروپ بن یان نەتەوەیی یان مەزهەبی ، بەهەر هۆكارێك بێت توانای ئەوەیان نەمێنێ بەدبلۆماسیەت و دانوستان و گفتوگۆوە كۆتای بەكێشەكانیان بێنن ، بەدەنگ هاتنی تفەنگ دەرئەنجامی ڵاڵ بونی زمانی سیاسەتە ، لێكەوتەیەكی راستەوخۆی توانای قسەكردن و گفتوگۆیە . بۆیە هەندێك بیرمەند هەیە پێیان وایە داكەوتنی جەنگ كۆتای سیاسەتە ، گەرانەوەیە بۆسەردەمی بەر لەسیاسەت و زاڵبونی مەنتیقی هێزە . بەڵام چی چەمكی هێزو سیاسەت جیادەكاتەوە ؟ سنورەكانیان چییەو لەكوێدا تێكەڵ دەبنەوە ؟ بەتایبەت لەسەر دەمێكدا كە دنیایەك ئاڵوگۆری گەورە بەسەر كۆی كۆمەڵگادا هاتوە . تا ئەوەی چەمكی جەنگ و ئاشتیش وەكو باقی چەمكە مرۆیی و سیاسیەكانی تر گۆراون ، چیتر تێگەشتنی تەقلیدی بەس نییە و تێری ئەوەناكات لەم دوانەیە بگەین . بێ ئەوەی خۆمان لەو دیوە تیۆریە بدەین ، باشتر وایە لێرە بەدواوە لەدۆخی سیاسی كوردیەوە ئاور لەو ئەگەرە بدەینەوە ، كەتادێت تارماییەكانی بەسەر ئێمەدا زیاتر دەردەكەوێت ، ئەمرۆ بەهەوڵی لەشكركێشی دیجلەو سبەیش بە ناوێكی تر . پێش هەمو شتێك لەدنیای سیاسی ئێمەدا ، لە خەیاڵدانی سیاسی ئێمەدا بەگشتی ، جەنگ ، بێ گومان مەبەستمان جەنگە لەنێوان ئێمە وەك نەتەوەو ئەوانی تر وەكو نەیاری نەتەوەیی ، لە ئاستی بەهەند وەرگرتنیدا غیابێكی تەواوی هەیە ، سەرباری ئەو ترسە زۆرەی كە تا ئاستی فۆبیا رۆشتوە لێی . خراپی ئەم روانگەیە بەدیوە سیاسیەكەیدا لەو خۆش باوەری یان لانی كەم خەمساردیەوە دێت كە بەتایبەت سەركردایەتی سیاسی ئێمە هەیەتی بە ئەوانیتر . وەكو ئەوەی بەریەككەوتنی زبر و سەربازی بەشێك بێت لە رابردوو ، نەك ئەگەرێی هەمیشە ئامادە لەفەزای سیاسی و كۆمەڵایەتی عێراق و ناوچەكە . بەدڵنیاییەوە دبلۆماسیەت و بەئاشتی چارەسەركردنی هەركێشەك ، بەیەكگەیشتن لەنیوەی رێگا بۆ كۆتاهێنان بەهەر گرفتێك ، نەك هەر ئیختیارێكی راستە لە رووی مرۆییەوە ، بەڵكو لەرووی سیاسیشەوە بۆ ئێمە باشترینە . بەڵام مادام قسە لە سیاسەتە ، مادام مێژوی زیاتر لە دەساڵی رابردوو ئەو راستیەی یەكلاكردەوە كە ئیرادەی پەلاماردان و قوتدانی مافەكانی كورد لەعێراقدا هیچ گۆرانێكی جەوهەری بەسەردا نەهاتوە ، كێشەی ناوچە دابراوەكان وەك كڵۆ بەفرێك بەخلۆربونەوەی زیاتر تادێت گەورەترو گەورەتر دەبێت ، ئەگەری جەنگ بەهەمو قێزەونی و ناشیرنیەكانیەوە ، بەردەوام بەگروتینەوە لەفەزای سیاسی عێراقیدا دەدروشێتەوە . وەكو پێشتریش وتمان ، گرفتێك سیاسەت یەكلای نەكاتەوە ، بەرۆشتنی كات كۆن نابێت ، بەڵكو رەنگە جەنگ بەلایەكی دابخات .\nلێرەوە ئامادەكاری بۆ جەنگ ، نابێت بەروحی شەرانگێزی و وێرانكردن ببسترێتەوە ، لە سیاقێكی ئاوادا بەشێكە لە سیاسەتی بەرگریكردن لەمافە نەتەوەییەكانمان ، بەڵام بەكەرەستەو شێوازێكی تر . فەوزایەك كە مێژو سیاسەت دروستی دەكات ، جاری وایە جەنگ رێكی دەخاتەوە ، ئەم بروا نازیە سەربازییە ، سەرباری رەهەندە نامرۆیی و درندەییەكەی ، بەشێك لەو راستیەی تێدایە كە مێژوی جەنگی رزگاری خوازی هەڵی گرتوە .\nلەدوای روخانی بەعسەوە ، دەوڵەتی عێراقی هیچ كات وەكو ئێستا لەبەردەم پرۆسەی بەسەربازیكردن و پرچەككردندا نەبوە ، لەئێستادا دەوڵەتەكەی مالكی ئەوەندەی لەخەمی سەربازیدایە ، بەدوای خۆ ئامادەكردن و پتەوكردنی سوپاكەیدایە ، خەمێكی تری پێوە دیارنیە . كە بەدیوێكدا ئەمە بەشێكی دانەبراوە لەتارمایی ئەوجەنگەی كۆی ناوچەكەی گرتۆتەوە بەتایبەت لەبەرەی سوننەو شیعە ، كە ئێستا لە سوریادا بەرجەستەیەو پرشكەكانی جارجارە دەگاتە لوبنان و بەحرەین و چەند شوێنێكی تریش ، بەدیوەكەی تریشیاندا دەربری لەروحی تۆتالیتارو سەربازی خودی كەسایەتی سەرۆك وەزیرانە . فشارهێنانی مالكی بۆ ناوچە دابراوەكان ، كە هەمو ئاماژەكان جدیەتی ئەم پلانە دەخەنە روو ، گەرانەوەیە بۆ ئەو گوتارە ناسیۆنالیستەی سونەی عێراق لەماوەی زیاتر لەهەشتا ساڵی رابردوی فەرمانرەوایی لە عێراقدا ، بەهەزاران شیعە خۆیان بۆ بەكوشت دا . بەواتایەكی تر بزواندنی هەستی ناسیۆنالیستانەی فاشیەتی عەرەبیە بەروی كوردا ، خۆ نمایشكردنە وەكو سەركردەیەكی نەتەوەیی بان مەزهەب و تایفە ، كە ئەمە یارییەكە هەرچەندە لەسەر ئاستی نوخبەی سیاسی عێراقی رەنگە نەیار زۆری هەبێ و تا ئەندازەیەكیش ئاشكرابێت ، بەڵام لەسەر ئاستە جەماوەری و میلیەكەیدا ، رەنگە باشترین سەرمایە گوزاری بێت لەهەڵبژاردنی داهاتودا بۆ مالكی ، بەتایبەت كەوادەی ئەنجامدانی لەسەر ئاستی پارێزگاكان نزیك بۆتەوە .\nلەروی سیاسیەوە ئەمە ئەو بەشە تەكنیكیەیە كە پێویستە سەركردایەتی سیاسی كورد بەهەندی وەربگرێ لەوەی نەكەوێـتە ئەو داوەوە كە مالكی دایرشتوە ، وە وادەربكەوێ كە ئەم رابەری بەرگری لەو مافانەی عەرەبە كەگوایە لەلایەن كوردەوە پەلاماردراون . ماوەیەك بەر لەئێستا ئامارێك بڵاوكرایەوە كە بەپێی ئەوە زۆربەی دانیشتوانی بەغدا ، پێیان وایە دكتاتۆرێك كە تەواوی هێزی لەدەستدایە دەتوانێ عێراقیەكان رێك بخاتەوەو ئەو پەرتەوازەییە كۆتای پێبێنێ كەلەسەر حسابی ژینی رۆژانەیانە ، ئەمە ئاماژەیەكی بەهێزە بۆ ئەوەی كە بەرەو دكتاتۆریەت چون لەفەزای سیاسی عێراقیدا ، رۆشتنە بەئاقاری كاریزمیشدا ، زاڵبونە بەسەر كۆمەڵگایەكدا كە لەمێژودا وەزیفەی هوتاف و چەپڵە ترۆپكی بەشداری سیاسی بوە . كەوابێ نزیك بونەوەی سوپای مالكی لەناوچە دابرواوەكان ، یاری كردنە بەو هەستە میلیەش ، سەرباری دەربریە لە نیازخراپی بەرامبەر داهاتوی كێشەكانمان لەبۆتەی عێراقدا . گرنگترین ویستگەی ئامادەكاری بۆ كۆی ئەو گۆرانكارییە ناوچەیی و ناوخۆییانە ، ترۆپكی بایەخ و ئاوردانەوەو بەهەند وەرگرتنیان ، خۆئامادەكردنەی سیاسیە ، پێداچونەوەی جدیە بەسیستەمی سیاسی و پرۆسەی سیاسیمان بەگشتی . بەكردەوە كردنی كۆڵێك لەو بەڵێن و بریارانەیە كە لەرابردو دراون دەرژێنە خانەی بەهێزكردنی ناوماڵی كوردی ، بەنەتەوەیی كردنی ئەو پرسانەیە كە لە بنچینەدا نەتەوەین و بان حیزبن . دروستكردنی روحی خاوەنداری پرۆسەی سیاسیە لای هەمو هاوڵاتیان ، كاراكردنی رۆڵی دامەزراوەی پەرلەمانە لەكۆی ئەم هاوكێشانەو زۆر رەهەندی تر كەكەس نیە نەیزانێ و دوبارەكردنەوەی زیادە مەسرەفێكی بێ مانایە . بەواتایەكی تر بێ خۆپرچەكردن بە چاكسازیەكی راستەقینە ، توانای بەرەنگاریمان لاوازتر دەبێ .\n2,686 جار بینــراوە لەڕەهێڵپۆست


ژمارەی کوژراوەکان دەگاتە 50 کەس و حکومەتی ئەفغانستان تاڵیبان گوناهبار دەکات – Rojapp\nHome/هەواڵنێرەکان/ژمارەی کوژراوەکان دەگاتە 50 کەس و حکومەتی ئەفغانستان تاڵیبان گوناهبار دەکات\nHooshyar May 9, 2021 هەواڵنێرەکان Leave a comment 11 Views\nدەیان کچ و ژن لە گۆڕستانێکدا لەسەر گردێکی کابوڵ پایتەختی ئەفغانستان بە خاک سپێردراون.\nلەو هێرشەی خوێندنگایەکی کچانی کردبووە ئامانج، بەلانیکەم 50 کەس کوژراون و بە یەکێک لە هەرە خوێناویترین هێرشەکان دادەنرێت لە ماوەی ئەم ساڵەی ڕابردوودا.\nهێرشبەران، ڕۆژی شەممە ژمارەیەک بۆمبیان دانابوو لەبەردەم خوێندنگەیەکی کچاندا لەناوچەی شیعە نشینەکانی کابوڵدا و تەقینەوەکانیش بوونە مایەی هەژان و لەرینەوەی گەڕەکی داشت لە ڕۆژئاوای کابوڵ. ئەو گەڕەک و ناوچە شیعە نشینانە، هەمیشە لەلایەن چەکدارە ئیسلامییە سوننەکانەوە دەکرێنە ئامانج.\nحکومەتی ئەفغانستان، تاڵیبان گوناهبار دەکات بەوەی لە پشت ئەو هێرشانەوەیە و تاڵیبانیش نکوڵی دەکات لەوەی هیچ دەستێکی لەو هێرشانەدا هەبێت.\nئەم دواترین هێرشە، هاوکاتە لەگەڵ کشانەوەی هێزە سەربازییەکانی ئەمەریکا لە ئەفغانستانی بە شەڕ وێرانبوودا.\nکاربەدەستانی حکومەتی ئەفغانستان ئەمڕۆ یەکشەممە بە پەیامنێرانیان وتووە “ئۆتۆمبێلێکی بە بۆمب چێنراو لەبەردەم خوێندنگەی “گەورەی شەهیدەکان”دا تەقیوەتەوە و لە نێوەندی ڕاکەڕاک و ترس و هاتوهاوری خوێندکارەکانیشدا دوو بۆمبی تر تەقیونەتەوە.”\nکاربەدەستان دەشڵێن لە ئاکامی ئەو تەقینەوانە، بەلانیکەم 50 کەس کوژراون زیاتر لە 100 کەسیش بریندارن و باسیشیان لەوە کردووە “زۆربەی قوربانییەکان خۆێندکارن.”\nتا ئامادەکردنی ئەم هەواڵە، هیچ لایەنێک بەرپرسیارێتی خۆی لەو هێرشە ڕانەگەیاندووە، بەڵام کاربەدەستانی ئەفغانستان بە ئەشرەف غەنی سەرۆکی وڵاتەکەشەوە، بەرپرسیارێتی ئەو هێرشانە لە ئەستۆی تاڵیبان دەنێن.\nسەرۆکی ئەفغانستان لە ڕاگەیەندراوێکدا دەڵێت “ئەو دەستە و تاقمە دڕندانە، هێز و توانایی ئەوەیان نییە لە مەیدانەکاندا ڕووبەڕووی هێزە ئاسایشییەکان ببنەوە و لەبری ئەوە بە شێوەیەکی دڕندانە هێرش دەکەنە سەر دامەزراوە گشتییەکان و خوێندنگەی کچان.”\nوتەبێژی وەزارەتی ناوخۆی ئەفغانستان دەڵێت “تاڵیبان لە پشت ئەو هێرشەی ڕۆژی شەممەوەیە و پێشتریش تاڵیبان هێرشی هاوشێوەی کردۆتە سەر دامەزراوە زانستییەکان.”\nتاڵیبان نکوڵی دەکات و دەڵێت لە مانگی 2ی ڕابردووەوە کە ڕێککەوتنی لەگەڵ ئەمەریکادا مۆرکردووە، هیچ هێرشێکی نەکردوە.\nPrevious HSD: 11 kesên ku gendelî û sextekarî dikir, hatin destgîrkirin\nNext Hejmara Qurbanîyên Teqîna Afghanistanê bo 68 Kesan Bilind Dibe


سندوقی دراو: پاشەکەوتی ئێران دابەزیوە بۆ ٨.٨ ملیارد دۆلار – کوردی – RojNews.News\n20/10/2020 - 2:38:50 pm\nسندوقی نێودەوڵەتی دراو لە ڕاپۆرتێکدا ئاشکرایکردووە کە پاشەکەوتی دراوی ئێران بەشێوەیەکی بەرچاو دابەزیوە و گەیشتووەتە ٨.٨ ملیارد دۆلار.\nدوێنێ لە نوێترین ڕاپۆرتیدا، کە لەسەر سایتی خۆی بڵاوی کردووەتەوە، سندوقی نێودەوڵەتی دراو، ئاماری پاشەکەوتی دراوی ئێرانی ئاشکرا کردووە.\nلە ڕاپۆرتەکەدا ئاماژە بەو سەرچاوە داراییانە کراوە کە لە ئێستادا لە دەستی دەوڵەت و حکومەتی ئێران دایە و سەرچاوە داراییە ڕاگیراوەکانی لە دەرەوەی وڵات ناگرێتەوە.\nسندوقی دراو ئاشکرایکردووە: پاشەکەوتەکانی دراوی ئێران لە ساڵی ٢٠١٨ نزیکەی ١٢١.٦ ملیارد دۆلار بووە، بەڵام بە دابەزینێکی یەکجاری لە ساڵی ٢٠١٩ـدا گەیشتووەتە ١٢.٧ ملیارد دۆلار و ئەمساڵیش بە شێوەیەکی بەرچاو دادەبەزێت بۆ ٨.٨ ملیار دۆلار.\nسندوقەکە ئاماژەی بەوەداوە کە دابەزینی پاشەکەوتی دراوی ئێران (لەو داراییانەی دەستی پێدەگات) بۆ ٨.٨ ملیارد دۆلار، پشتڕاستی دەکاتەوە کە ئەم وڵاتە تووشی قەیرانی دراو بووە.\nسندوقی دراو هەروەها پیشبینیی کردووە کە هەناردەکانی نەوت، هەناردەی دەرەوەی نەوت و کارە خزمەتگوزارییەکانی ئێران، بە گشتی لەم ساڵەدا بگاتە ٥٢.٧ ملیارد دۆلار کە لە ساڵی ٢٠١٨ـدا ئەم ڕێژەیە ١٠٣ ملیارد دۆلار بووە و بەگشتی ئابوری ئێران لەچاو ساڵی پار، ٥٪ بچوکتر دەبێتەوە.\nئەمە سێیەم ساڵی بەردەوامە کە قەبارەی ئابوری ئێران بچوکتر دەبێتەوە و و بەپێی بەراوردەکانی سندوقی نێودەوڵەتیی دراو، قەبارەی ئابوریی ئێران لەم سێ سالەدا ١٧٪ بچوکتر بووەتەوە.\nئەم پێشبینییەی سندوقی نێدەوڵەتی دراو بەو پێش مەرجە کراوە کە ئێران بتوانێت ئەمساڵ ڕۆژانە ٥٠٠ هەزار بەرمیل نەوتی خاوی هەبێت و بیفرۆشێت، لە کاتێکدا ئاماری کۆمپانیاکانی ڕاداری دەریایی و چاودێری نەوت کێشەکان، نیشان دەدات ئێران نەیتوانیوە رۆژانە بەو ڕێژەیە نەوت بفرۆشێت.


په‌رتوکا پیرۆز » كارێن هنارتیان » به‌شێ 5\nحەنانیا و سەفیرا\nلێ زەڵامەكی ناڤێ وی حەنانیا بوو، ل گەل هەڤژینا خۆ سەفیرایێ، زەڤیەك فرۆت\nو هندەك ژ بهایێ زەڤیێ ب ئاگەهداریا وێ بۆ خۆ هەلگرتن و ئەوێ مای ژی ئینا و دانا بەر پێیێن هنارتیان.\nئینا پەترۆسی گۆتە حەنانیای: «تە بۆچی هێلا ئبلیس دلێ تە تژی بكەت، دا تۆ درەوێ ل گیانێ پیرۆز بكەی و هندەك پارەیێن زەڤیێ بۆ خۆ هەلگری؟\nبەری فرۆتنا وێ زەڤیێ، ما ئەو نە یا تە بوو؟ و پشتی فرۆتنا وێ، ما بهایێ وێ نە د دەستێ تە دا بوو؟ بۆچی تە د دلێ خۆ دا ڤیا ڤێ چەندێ بكەی؟ تە درەو ل خەلكی نەكر، لێ تە ل خودێ كر!»\nگاڤا حەنانیای گوهـ ل ڤێ ئاخفتنێ بووی، كەفتە ئەردی و مر، ترسەكا مەزن ب سەر وان هەمیان دا هات، ئەوێن ئەڤ تشتە بهیستی.\nهندەك گەنجان حەنانیا كفن كر و برە ژ دەرڤە و ڤەشارت.\nپشتی سێ دەمژمێران هەڤژینا حەنانیای هات و وێ نەدزانی چ رویدایە.\nپەترۆسی پرسیار ژێ كر: «ئەرێ بێژە من هەوە زەڤی ب ڤی بهای فرۆتیە؟» ئینا بەرسڤ دا: «بەلێ، ب ڤی بهای.»\nپەترۆسی گۆتێ: «بۆچی هوین ل سەر تاقیكرنا گیانێ خودانی ل گەل ئێك رێككەفتن؟ ئها ئەڤە پێژنا ئەوێن هەڤژینێ تە ڤەشارتی یا ل بەر دەرگەهی دهێت، دێ تە ژی هەلگرن و بەنە ژ دەرڤە!»\nد گاڤێ دا ئەو ژی كەفتە بەرپێیێن پەترۆسی و مر. دەمێ گەنج ب ژۆر كەفتین و دیتی یا مری، ئەو ژی هەلگرت و ب رەخ هەڤژینێ وێ ڤە ڤەشارت.\nترسەكا مەزن ب سەر هەمی جڤاكا باوەردارێن مەسیحی[a] و هەمی ئەوێن ئەڤ نوچە گوهـ لێ بووین دا هات.\nهنارتی گەلەكان ساخ دكەن\nل سەر دەستێ هنارتیان گەلەك نیشان و مەندەهۆشی د ناڤ مللەتی دا دهاتنە كرن. ئەو هەمی ب ئێك دل ل ئەیوانا سلێمانی كۆم دبوون\nو كەسەكی ژ ئەوێن دی وێرەكی نەبوو بگەهیتە وان، لێ خەلكی رێز لێ دگرت\nو ژمارەیا ئەوێن باوەری ب خودانی دئینا، هێشتا زێدەتر لێ دهات، ژنك و زەڵام كۆم ب كۆم دهاتن،\nهەتا خەلكی نەساخێن خۆ دئینانە كۆلان و جادەیان و ددانانە سەر تەخت و نڤینان داكو دەمێ پەترۆس دبوریت، ب كێماسی سیبەرا وی ب هندەك ژ وان بكەڤیت.\nخەلك ژ باژێڕێن دەوروبەرێن ئورشەلیمێ ژی خڕڤە دبوون، نەساخ و ئەوێن ژ لایێ گیانێن پیس ڤە دهاتنە ئازاردان دئینان و هەمی ساخ دبوون.\nهنارتی ب خرابی دهێنە تەنگاڤ كرن\nئینا سەرۆككاهنی و ئەو كەسێن د گەل دا، كو ژ لایەنگرێن سەدوقیان بوون، ژ چاڤپێڕانەبوونێ تژی بوون.\nهنارتی گرتن و هاڤێتنە د زیندانا گشتی دا،\nلێ ب شەڤێ فریشتەیەكێ خودانی[b] دەرگەهێن زیندانێ ڤەكرن و بەردان و گۆتە وان:\n«هەڕن، د حەوشا پەرستگەهێ دا راوەستن و هەمی پەیاما ڤێ ژیانا نوی بۆ خەلكی ڤەگێڕن.»\nئینا وان گوهداری كر و ل گەل ئەلندێ چوونە پەرستگەهێ و دەست ب فێركرنا خەلكی كر.\nب داخوازا سەرۆككاهنی و ئەوێن د گەل دا، جڤاتێ كۆمبوونەك گرێ دا، هەمی ریهسپیێن گەلێ ئیسرائیل لێ ئامادە بوون و فەرمان دا كو هنارتیان ژ زیندانێ بۆ بینن،\nلێ دەمێ زێرەڤان چووینێ، د زیندانێ دا نەدیتن، ئینا زڤڕینەڤە و ئەڤ چەندە راگەهاند.\nگۆتن: «مە دیت دەرگەهێن زیندانێ ب موكمی د گرتینە، زێرەڤان ژی ل بەر دەرگەهان د راوەستیاینە، لێ گاڤا مە ڤەكرین، مە كەسەك د ژۆرڤە نەدیت.»\nدەمێ سەرۆكێ زێرەڤانێن پەرستگەهێ و سەرۆكێن كاهنان گوهـ ل ڤێ ئاخفتنێ بووی، ل دۆر ڤێ چەندێ هزرێن وان ئالۆز بوون، كا دویماهیا ڤێ چەندێ دێ چ بیت!\nپاشی زەڵامەك هاتە جڤاتێ و گۆت: «ئەو زەڵامێن هەوە كرینە د زیندانێ دا، ئها نوكە د حەوشا پەرستگەهێ دا د راوەستیاینە و یێ خەلكی فێر دكەن!»\nئینا سەرۆكێ زێرەڤانان و زەڵامێن خۆ چوون و هنارتی ئینان بێی كو هێزێ ل گەل ب كار بینن، ژ ترسێن مللەتی نەكو بەرباران بكەن.\nدەمێ ل وێرێ ئامادە كرین، ل بەرسینگێ جڤاتێ راوەستاندن و سەرۆككاهنی پرسیار ژێ كر\nو گۆت: «مە فەرمانەكا دژوار ل هەوە كر، كو هوین ب ڤی ناڤی فێركرنێ نەكەن، لێ ئەڤە هەوە ئورشەلیم ب فێركرنا خۆ تژی كر و هەوە دڤێت مە ب رشتنا خوینا وی گونەهبار بكەن!»\nپەترۆس و هنارتیان بەرسڤ دا: «پێدڤیە گوهداریا خودێ بهێتە كرن نە یا مرۆڤان!\nخودایێ بابكالێن مە عیسا راكرەڤە، ئەوێ هەوە ب داری ڤە هەلاویستی و كوشتی\nلێ خودێ ل دەستێ خۆ یێ راستێ دانا و كرە سەرۆك و قورتالكەر، دا ئیسرائیلیان ژ گونەهێن وان ڤەگەڕینیت و لێ ببوریت\nو ئەم شاهدەییێ ل سەر ڤێ چەندێ ددەین، هەروەسا گیانێ پیرۆز ژی یێ كو خودێ دایە وان كەسێن گوهداریا وی دكەن شاهدەییێ ددەت.»\nدەمێ كۆمبوویان گوهـ ل ڤێ ئاخفتنێ بووی، تۆڕە بوون و بڕیار دا هنارتیان بكوژن.\nلێ ئێك ژ ئەندامێن جڤاتێ ناڤێ وی گەمالائیل بوو، هەمی خەلكی رێز لێ دگرت و مامۆستایێ دەستووری بوو و ژ لایەنگرێن فەریسیان بوو، رابوو ژ پێرڤە و فەرمان دا كو هنارتیان بۆ دەمەكی ببەنە ژ دەرڤە.\nگۆتە كۆمبوویان: «گەلی ئیسرائیلیان، هشیار بن ل سەر وی كارێ هەوە ل بەرە ل گەل ڤان كەسان بكەن.\nبەری دەمەكێ كێم توداس رابوو و گۆتی ئەز مرۆڤەكێ مەزنم، ئینا چوار سەد زەڵام ب دویڤ كەفتن، لێ هاتە كوشتن و دیڤەلانكێن وی بەڵاڤ بوون و بزاڤا وان نەما.\nپشتی هنگی، ل دەمێ سەرژمێركرنێ، یەهودایێ جەلیلی رابوو و گەلەك مرۆڤ د سەردا برن و ب دویڤ خۆ ئێخستن، لێ ئەو ژی ژ ناڤ چوو و دیڤەلانكێن وی بەڵاڤ بوون.\nئەڤجا نوكە ئەز هەوە ئاگەهدار دكەم، كو هوین خۆ ژ ڤان مرۆڤان بدەنە پاش و بهێلنە ب تنێ. ئەگەر ئەو بیر و باوەری یان ئەڤ كارە ژ لایێ مرۆڤان ڤە بیت، دێ هێتە هەڕفاندن.\nلێ ئەگەر ژ لایێ خودێ ڤە بیت، هوین نەشێن ل بەرامبەر راوەستن، نەكو هوین خۆ ببینن، یێ دژی خودێ شەڕی دكەن.»\nئینا ئەندامێن جڤاتێ ب ئاخفتنا وی قاییل بوون\nو هنارتی ئینان و قامچی دان و فەرمان لێ كر، كو ب ناڤێ عیسای فێربوونێ نەكەن و پاشی ئازاد كرن.\nئەڤجا هنارتی ب دلخۆشی ژ جڤاتێ دەركەفتن، چنكو ئەو ل وێ باوەریێ بوون، كو بۆ وان شانازیە ژ بەر ناڤێ عیسای بهێنە بێڕێزكرن.\nئەوان هەر رۆژ ل پەرستگەهێ و ل مالان خەلك فێر دكر و بێ راوەستیان مزگینی ددا كو مەسیح، عیسایە.\na. 5:11 q جڤاكا باوەردارێن مەسیحی: ئانكو كەنیسە. ل فەرهەنگۆكێ بنێڕە جڤاك*.\nb. 5:19 ل ڤێرێ ‹خودان› جهناڤێ خودێیە، ل فەرهەنگۆكێ بنێڕە خودان*.\nكارێن هنارتیان به‌شێ 6


NRT TV | جیهان | دواجار کاپتنی "کەشتی مردن" بێدەنگی شکاند\n28533 جار خوێندراوەتەوە\nكاپتنی كەشتیە بارهەڵگرەكەی نیتراتی ئامۆنیۆم رایگەیاند، بەرپرسە لوبنانییەکان لە هەبوونی کەشتییەکی مەترسیداری لەو جۆرە لە وڵاتەکەیان نیگەران نەبون، ئەوان تەنها ئەوپارەیەیان دەویست کە ئێمە دەبوو بیاندەینێ.\nئەمڕۆ بوریس برۆکۆشیفی بەڕەگەز ڕوسی کاپتنی کەشتیەکە لە پەیوەندیەکی تەلەفۆنیدا بۆ رۆژنامەی نیۆرک تایمزی ئەمریکی بێدەنگی شکاند و وتی، "دوای بینینی دیمەنی تەقینەوەکە هەستم بە ترس کرد".\nئەوەشی خستەڕوو، كە کەشتیەکە بازرگانێکی روسی بەناوی ئیگۆر گریتشۆشکین بەکرێی گرتووە تا بۆ گواستنەوەی زیاتر لە دوو هەزار تەن نیتراتی ئامۆنیۆم بۆ بەندەری بیرا لە مۆزەمبیق بەكاریبهێنت. وتیشی، "کەشتیەکە لە جۆرجیاوە بەڕێکەوت و لە تورکیا گیرسایەوە پاش دروستبونی كێشە لە موچەی دەریاوانەكان، گرێبەستیان لەگەڵ من کرد تا گەشتەکە لە تورکیاوە بەرەو مۆزەمبیق تەواو بکەم و لەبەرامبەردا ملیۆنێک دۆلار وەربگرم".\nئاماژەی بەوەشكردووە، بەهۆی ئەوەی خاوەنەکەی لەتوانایدا نەماوە پارەی بۆ دابین بکات، داوای لێکردوە بە ئاراستەی بەندەری بەیروت بەرێبكەوێت.\nبڕۆکۆشیفی بۆ رۆیتەرزی ئاشکراکرد، بەهۆی كۆنیی تەمەنی کەشتیەکە كە لە توانایدا نەماوە ئەو بارە قورسە هەڵگرێت، بەردەوام دەسەڵاتدارانی لوبنانی داوای پارە و دانی باجەکانیان لێكردووە، ئەویش ناچاربووە هەرچی سوتەمەنی هەبووە فرۆشتویەتی تا پارەی باجەکان دابین بکات.\nکاپتنەکە ئەوەشی نەشاردەوە کە بەرپرسە لوبنانییەکان هیچ نیگەران نەبوون سەبارەت بە هەبوونی کەشتییەکی مەترسیداری لەو جۆرە لە وڵاتەکەیان. " ئەوان تەنها ئەوپارەیەیان دەویست کە ئێمە دەبوو بیاندەینێ"\nشایانی باسە کەشتی Rhosus ساڵی ٢٠١٣ كە دوو هەزار تەن نیترانی ئامۆنیۆم هەڵگرتبوو لە بەندەری باتومی جۆرجیای ئەمریکی بەرەو مۆزەمبیق بەڕێکەوت و دواجار لە بەندەری بەیروت لەنگەری گرت.\nلە ئێوارەی رۆژی چوارشەممە ٤ ئاب ٢٠٢٠ تەقینەوەیەکی بەهێز بەیروتی پایتەختی لوبنانی هەژاند و بەهۆیەوە ١٣٦ کەس گیانیان لەدەستدا و زیاتر لە پێنج هەزار برینداری لێکەوتەوە بەدەیان بێسەروشوێن بوون و هەزارانیش ناچار ماڵوحاڵی خۆیان جێهێشت.


ئەمریکا لە کەرکوک کشایەوە – کوردی – RojNews.News\nئەمریکا لە کەرکوک کشایەوە\n18/04/2020 - 11:51:13 pm\nیەكشەممە, 29 مار 2020 – 14:19 ڕۆژنیوز – کەرکوک\nنیوەڕۆی ئەمڕۆ هێزەکانی سوپای ئەمریکا لە سەربازگەی کەی وەن لەشاری کەرکوک کشانەوە.\nبەئامادەبوونی بەرپرسی ئۆپەراسیۆنە هاوبەشەکانی کەرکوک و نوێنەری سەربازیی سەرۆک وەزیرانی عێراق و فەرماندە باڵاکانی سوپای ئەمریکا، نیوەڕۆی ئەمڕۆ بە مەراسیمێک بنکەی سەربازی کەی وەن ڕادەستی سوپای عێراق کرا و هێزەکانی ئەمریکا لە بنکەکە کشانەوە.\nلەو بارەیەوە سەرچاوەیەکی ئەمنی لە کەرکوک بەڕۆژنیوزی وت: “ئەمریکیەکان کەلووپەلە سەربازییەکانیان لە ڕێگەی چەند فڕۆکەیەکەوە گواستووەتەوە بۆ هەولێر و سەرجەم خاڵ و شوێنی سەربازەگەکەیان چۆڵکردووە”.\nلە بەیاننامەیەکیشدا هێزەکانی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژ بە داعش بە سەرۆکایەتی ئەمریکا لە عێراق، ڕایگەیاند ئەمڕۆ بنکەی کەی وەنی کەرکوکیان بە تەواوی پێداویستییەکانی ناوییەوە بە بەهای یەک ملیۆن دۆلار جێهشێت و ڕادەستی سوپای عێراقیان کردەوە.\nئاماژەی بۆ ئەوەشکردووە کشانەوەیان لە بنکە سەربازییەکانی عێراق، لەچوارچێوەی پلانی پێشوەختەدایە و پەیوەندی بە هێرشەکانی چەند ڕۆژی ڕابردوو یان ڤایرۆسی کۆرۆناوە نییە.\nهەروەها ئاماژەی بەوەکردووە کشانەوەیان بەمانای سەرکەوتنی ئەرکەکانیانە لە عێراق دژ بە داعش و دووبارە پێداچوونەوە بە ڕێکخستنەکانیان دەکەنەوە لە وڵاتەکە و هەموو ئەم هەنگاوانەشیان پێشتر بە حکومەتی عێراق ڕاگەیاندووە.\nلە ماوەی هەفتەیەکەدا سوپای ئەمریکا لە عێراق لە هەرسێ بنکەی گەیارە، قائیم و کەی وەن لە عێراق کشانەوتەوە.\nسەربازەگەی کەیوەن بەیەکێک لە سەربازگە گەورەکانی عێراق دادەندرێت لە ساڵی ۲۰۰۳ بنکەکە یەکێک بووە لەسەربازەگە گەورەکانی ئەمریکا لە کەرکوک.\nگەنجان لە سلێمانی تێڕوانینەکانی ئۆجالان بڵاو دەکەنەوە\nوەزیرێکی پێشووی فەرەنسا بە کۆرۆنا گیانی لەدەستدا


جەژنی کرێکاران 2021\nلە یەکەم دووشەممەی مانگی نۆ، ئەمەریکا ئاهەنگی جەژنی کرێکاران دەگێڕێت، کە ئاهەنگگێڕانێکە بۆ کرێکارەکانی و بەشدارییان لە سەرکەوتنەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان و کۆمەڵگاکەی.\nمێژووی جەژنی کرێکاران دەگەڕێتەوە بۆ سەدەی نۆزدەهەم، کاتی پەرەسەندنە مەزنەکەی پیشەسازی کەوا گۆڕانکارییەکی ئێجگار زۆری بەرپاکرد. تەنانەت بەرلە کۆتایی هاتنی شەڕی ناوخۆی ئەمەریکاییەکان لە ساڵی 1865دا، وڵاتەکە ئامادەی گۆڕانکارییەکی ئابووری بوو لە بەرهەمهێنانی کشتوکاڵیـیەوە بۆ بەرهەمهێنانی پیشەسازی، بە تایبەتی لە شارە گەورەکانی باکووری ڕۆژهەڵاتدا. داهێنانە نوێـیەکان وەهایانکرد ئامێرەکان شوێنی کارە دەستیـیەکان بگرنەوە و ڕێژە و هەمەجۆری بەرهەمهێنان زیاتربن هاوکاتی بەردەوام فراوانبوونی تۆڕی هێڵەکانی ئاسنین و خێراکردنی گەیاندنی کەرەستەکان بۆ کارگەکان و کاڵاکانیش بۆ بازاڕەکان.\nئەو گۆڕانکارییانە پێویستییەکی مەزنیان سازکرد بۆ هەبوونی کرێکاران. ئەمەریکاییەکانی کە بە دوای کار دەگەڕان بە ئاپورا لە گوندەکانەوە ڕوویان لە ناوەندەکانی پیشەسازی کرد وەک لە نیویۆرک، شیکاگۆ، و پیتسبەرگ تەنانەت هەر کە شەپۆڵ لە دوای شەپۆلی کۆچبەرانیش دەگەیشتنە ئەمەریکا، بە سەرەکی لە ئەوروپاوە، بە ئومێدی دەستکەوتنی کار و دەرفەتی نوێ بۆ بەرەوپێشەوەبردنی ڕەوشی ئابوورییان.\nهەر کە پەرەسەندنی ئابووری بەردەوامبوو، بە هەزاران کرێکار لە کارگەکان و پیشەسازی ستیل و کانە بەردە خەڵوزییەکان کاریان دەکرد، 12 کاتژمێر لە ڕۆژێکدا، حەوت ڕۆژ لە هەفتەیەکدا و هەمیشە بەکرێدەستێکی کەم و زۆر جاران لە بارودۆخێکی سەخت و تەنانەت لە ڕەوشێکی مەترسیداریشدا. سەرباری ئەوەش، کارکردن بە مندالان شتێکی باوبوو تا تەمەنی پێنج ساڵانیش بەرامبەر بە بەشێکی زۆر کەمی بیست سنت لە کاتژمێرێکدا کە کرێکارانی هەراش دەستیان دەکەوت.\nبۆ وەدەستهێنانی دەستە باڵایی یاخود هاوسەنگی لە دانوساندناکاندا لەگەڵ خاوەن ئیشەکان لە پێناو حەق دەستی باشتر و ڕەوشی باشی کارکردندا، سەندیکای کرێکاران پەرەیان سەند و گەلێک چالاکتربوون. ئەوان خۆپیشاندان و گردبوونەوەیان ڕێکخست، کەوا زۆر جار بەرەو توندوتیژی دەڕۆیشتن هەر کە کرێکارانی خۆپیشاندەر دەکەوتنە بەیەکدادان لەگەڵ ئەوانەی بەکرێگیرابوون بۆ پەرت و بڵاوەپێکردنی خۆپیشاندانەکان. وەک بەشێک لە خۆپیشاندانێک لە 5ی مانگی نۆی 1882، 10،000 کریکار لە شاری نیویۆرک پشووی بێ موچەیان وەرگرت و لە ستی هۆڵەوە (City Hall)وە ڕێپێوانیان ئەنجام دا بۆ پارکێکی نزیک ئەوێ، بەم شێوەیە بەشدارییان کرد لە یەکەم ئەوەی ناوی دەبەن بە پشووی پیاوی کارکردوو .\nلە یەکەم داخوازییەکان بۆ پشووی فەرمی کرێکاران پێشنیاری ئەوەکرا ئاهەنگەکان پێویستە ڕێپێوانی شەقامی لەخۆبگرێت، بەدواشیدا خۆشی و سەگەرمی بۆ کریکارەکان و خێزانەکانیان.\nئەمڕۆ ، جەژنی کرێکاران لە کۆتایی پشووی هەفتەدا ئاماژە بە فەرمی کۆتاییهاتنی هاوین دەکات. لە پاراستنی ڕەسەنایەتی جەژنەکەدا ، هێشتاش ئاهەنگەکان سازدەدرێن بە ڕێپێوان و کۆبوونەوەی خێزانەکان لەگەڵ یەکتری و چوونە سەیران و گەشت و گوزار و سازکردنی خۆراکی جۆراوجۆر لە پارک و باخچەکاندا.\nبەپێی وتەکانی سەرۆک گروڤەر کلیڤلاند، کەوا لە ساڵی 1894 پرۆژە قانوونێکی واژووکرد کە ڕایگەیاند ڕۆژی کرێکاران جەژنێکی نیشتمانییە، گوتی،" هەستێکی ڕاستەقینەی ئەمەریکایی هەیە دان بە شکۆیی کار دەنێت هەروەها ئەو ڕاستییەی کەوا ڕێز و سەربەرزی بەندە لەسەر کاری چاک و ڕەنجدانی ڕاستی."


دادگاکان و مه‌لاکان ئامرازی جێبه‌جێکردن و پاراستنی به‌رژه‌وه‌ندییه‌کانی ده‌سه‌ڵاتن » KadirShorsh\n« ڕاپه‌رینی خه‌ڵک له رژێمه دیکتاتۆره‌کان له رۆژهه‌لاتی ناوه‌راستدا ماف و ئه‌رکه | په‌یامی سه‌رۆک له نه‌ورۆزدا به‌ڵگه‌ن بۆ تووڕهه‌ڵدانی خۆی و ده‌سه‌لاتی پارتگه‌را »\nله باشوری کورستاندا دادگاکان ده‌زگایه‌کی جێبه‌جێکردنی ئه‌و کانونانه‌ن که ده‌سه‌ڵاتی کۆنه‌پارێز دایڕشتوون یا په‌سندیانی کردووه. بۆیه دادگاکان وه‌کو یه‌که یا بوارێکی سه‌ربه‌خۆی ناو ستات که له چوارچێوه‌یه‌کی دادوه‌رانه‌ی ره‌وادا له‌سایه‌ی ده‌ستور و کانونی مرۆدۆستانه‌ی پێشکه‌وتووخوازانه‌دا که له‌گه‌ڵ پره‌نسیپه گه‌ردوونیه‌کانی مافی مرۆڤدا گونجاوه کار و ئه‌رکه‌کانیان نابه‌ن به‌ڕێوه. له لایه‌کیتر ده‌سه‌ڵات خۆی ئه‌وه‌ی سه‌پاندووه که پره‌نسیپه ئیسلامیه‌کان سه‌رچاوه‌یه‌کی سه‌ره‌کی و گرنگی کانوندانان بن.\nپارتی ده‌سه‌ڵاتدار داداگاکان بۆ جێبه‌جێکردنی بڕیاره‌کانی خۆی به‌کارده‌هێنێت، به‌مجۆره دادگاکان ئامرازی گه‌یشتنن به‌و ئامانجانه‌ی که ده‌سه‌ڵات هه‌وڵیان بۆ ده‌دات. بۆیه دادگاکان وه‌کو جێبه‌جێکه‌ری به‌رژه‌وه‌ندیه‌کانی سه‌رۆک و پارتی ده‌سه‌ڵاتداری کۆنسه‌رڤه‌تیوی ئایینپارێز ده‌رده‌که‌ون. جگه‌له‌وه دادوه‌ره گه‌نده‌ڵه‌کان ده‌ستێکی زیاده‌ی یارمه‌تی ده‌سه‌لاتن که‌واده‌که‌ن باره‌که ته‌واو به‌لای به‌رژه‌وه‌ندیه‌کانی ده‌سه‌ڵات بشکێنه‌وه. ئه‌نجامه‌که‌ش ئه‌وه‌یه که ده‌یبینین، نوسه‌ر له‌سه‌ر ره‌خنه‌یه‌کی رامیاری یا ئاماژه به فاکتێکی نه‌رێنی ئایینی که په‌یوه‌ندی به ئیسلامه‌وه بێت سزا ده‌درێت. بۆ نمونه ئه‌و داوایه‌ی سه‌رۆکی پ.د.ک له‌سه‌ر نوسه‌ر ناسیح عه‌بدولره‌حیم تۆمارکراوه و داوای پاره‌یه‌کی زۆری وه‌کو سزا لێکراوه[i].\nجگه‌له‌وه رۆژانه به‌شێکی دیاری مه‌لاکان ده‌ست ده‌خه‌نه ناو کاری تایبه‌تی خه‌ڵک و دوان له‌سه‌ریان ده‌ده‌ن. دژی ئازادی خه‌ڵک دوان ده‌ده‌ن. زۆربه‌یان هیچ زانیاریان له‌سه‌ر مافه‌کانی مرۆڤ و ئازادیه‌کان نییه، ته‌واو له‌ژێر کاریگه‌ری که‌لتوری ئایینی نه‌ته‌وه‌ی عه‌ره‌بدان، گه‌لێکیان راسته‌وخۆ یا ناراسته‌وخۆ هه‌وڵی به‌ده‌ستهێنانی ره‌وایه‌تی لای مامۆستا عه‌ره‌به‌کانیان ده‌ده‌ن. له ره‌خنه‌کان له مێژووی ئیسلام زۆر نیگه‌رانن و ترسی ره‌خنه‌ی مه‌لا عه‌ره‌به‌کانیان له کورد هه‌یه. ئه‌وانه وه‌کو که عه‌ره‌به‌کان ده‌یخوازن ئیسرائیل و ئه‌مه‌ریکا به دوژمنی مرۆڤایه‌تی و ئایین تێده‌گه‌ن، وه‌کو شه‌یتان و خراپه‌کار سه‌یریان ده‌که‌ن، خه‌ڵک دژی ئیسرائیل و ئه‌مه‌ریکا و رۆژئاوا هان ده‌ده‌ن. چیرۆک و به‌سه‌رهاتی ناراست و دروستی بێ بنه‌ما له ناو خه‌ڵکدا بڵاوده‌که‌نه‌وه. ده‌سه‌ڵات کێشه‌یه‌کی له‌گه‌ڵ ئه‌و پێشێلکاریانه‌دا نییه، به‌پێچه‌وانه‌وه له رێگه‌ی دادگاکانیه‌وه ملکه‌چی خۆی بۆ ئه‌م کۆنه‌پارێزییه کوێرانه‌یه له‌ژێر ناوی رێزگرتن له پره‌نسیپه ئیسلامیه‌کان ده‌رده‌خات. بۆ نمونه سزادانی نوسه‌ران له‌سه‌ر ره‌خنه‌کانیان یا ئاماژه‌کانیان که په‌یوه‌ندی به ئایینی ئیسلامه‌وه هه‌یه. بۆنمونه نوسه‌ر فه‌رهاد پیرباڵ له‌سه‌ر ئاماژه‌کردنێکی مێژوویی سه‌رده‌می خه‌لیفه عوسمانیه‌کان له‌لایه‌ن دادگاوه سزادرا[ii]. لێره‌دا ده‌سه‌ڵات و دادگا وه‌کو مه‌لای خه‌تێ چوونه پاڵ عوسمانیه‌کان، دژی ره‌خنه یا ئاماژه‌ی ره‌خنه‌ئامێز له مێژووی پڕ له‌تاوانی خه‌لیفه تورکه کۆلۆنیالیسته عوسمانیه‌کان وه‌ستان.\nبه‌کورتی له باشوری کوردستان و ئێراقدا پره‌نسیپه کۆنه‌پارێزه ئیسلامیه‌کان که له‌گه‌ڵ پره‌نسیپه دیموکراسیه‌کاندا یه‌کناگرنه‌وه باڵاده‌ستن. ده‌سه‌ڵات خۆی ئه‌وه‌ی سه‌پاندووه که پره‌نسیپه ئیسلامیه‌کان سه‌رچاوه‌یه‌کی سه‌ره‌کی و گرنگی کانوندانان بن. ده‌سه‌ڵات هه‌وڵی کۆنه‌پارێزکردنی کۆمه‌ڵگه ده‌دات، پارێزگاری و هاوکاری دیده کۆنه‌پارێزه ئیسلامیه‌کان له کۆمه‌ڵگه‌دا ده‌کات، چونکه ئه‌وه له‌به‌رژه‌وه‌ندی ده‌سه‌لاتدایه. ده‌سه‌ڵات مه‌به‌ستیه‌تی نۆرم و پره‌نسیپه کۆنه ئایینیه ئیسلامیه‌کان له کۆمه‌ڵگه‌دا به‌هێز بکرێن، هه‌وڵ ده‌دات نۆرم و نه‌ریته کۆنه‌پارێز و فیوداله‌کان له کۆمه‌ڵگه‌دا به‌هێز بمێننه‌وه. ده‌سه‌ڵات به‌ئاگایانه پشتگیری و هاوکاری مه‌لاکان و توێژه ئیسلامیه‌که ده‌کات، له کۆمه‌ڵگه به‌هێزیان ده‌کات، بره‌و به دید و تێگه‌یشتنی ئه‌و لایه‌نه ده‌دات. هه‌رچی دادگاکانن ئه‌وه له‌ژێر ده‌ستی ده‌سه‌ڵاتدان و ئامرازی به‌دیهێنانی ئامانجه‌کانی ده‌سه‌ڵاتن. ده‌سه‌ڵات له رێگه‌ی دادگاکانه‌وه پیاده‌ی دیدی کۆنسه‌رڤه‌تیوانه و نادیموکراسیانه‌ی خۆی ده‌کات، به‌مپێیه کانونیانه به پێی ئه‌م کانونانه‌ی هه‌ن و په‌سند کراون پارێزگاری کۆنه‌پارێزی ده‌کات، درێژه به داخراوی کۆمه‌ڵگه ده‌دات. به‌مشیوه‌یه ده‌سه‌ڵات ده‌زگا و دامه‌زراوه‌کانی کۆمه‌ڵگه بۆ به‌دیهێنانی ئا‌مانجه‌کانی به‌کار ده‌هێنیت، له‌م رێگه‌یه‌وه ئازادیه‌کان سنوردار ده‌کات، رێگه له هه‌نگاوه مۆدێرنه‌کان بۆ کرانه‌وه‌ی کۆمه‌ڵگه ده‌گرێت. به‌هه‌مان شێوه به‌ربه‌ست ده‌خاته به‌رده‌م هه‌نگاوه‌کانی دیموکراتیزه‌کردن و گۆڕینی سیسته‌می ڕامیاری له باشوری کوردستاندا.\n500 ملیۆن دینارى مەسعود بەرزانى لەلاى ناسح عبدالرحیمە، ناسیح عه‌بدولره‌حیم: [i]\n[ii] فه‌رهاد پیربال له‌سه‌ر سزاکه یا داواکاریه‌که به‌لاوازی ره‌خنه ئاراسته‌ی دادگا ده‌کات، وه خۆی له ره‌خنه له سه‌رۆکی هه‌رێم و ده‌سه‌ڵات ده‌پارێزێت. له‌راستیدا نوسینه‌که‌ی فه‌رهاد پیرباڵ ره‌خنه زۆرهه‌لده‌گرێت. سه‌یری وتاره‌که‌ی” ئۆتۆنۆمی هونه‌ر و ئه‌ده‌بیات .. نامه‌یه‌كی كراوه بۆ سه‌رۆك بارزانی” … فه‌رهاد پیرباڵ، له‌سایتی چاودێر بکه: http://www.cawder.org/yeke.php?besh=Nusraw&perrge=chap&nujimare=18431


بەدواداچون بۆ بەکار هێنانی چەکی کیمیایی دەکرێت - هاوپەیمانی نیشتمانی\nبەدواداچون بۆ بەکار هێنانی چەکی کیمیایی دەکرێت\n11, ته‌مموز 2019\nبۆ لێکۆڵینەوە لە بەکارهێنانی چەکی کیمیایی لە سوریا تیمێکی نوێی پسپۆر پێکهێنراوە.\nبەپێی زانیاریەکان. تیمێکی پسپۆڕ تایبەت بە چەکی کیمیایی پێکهێنراوە، کە ئەمە یەکەمجارە تیمێکی لەوشێوە پێکبهێنرێت، سەبارەت بەبەکارهێانی چەکی کیمیایی لەلایەن ڕژێمەکەی ئەسەدەوە ، بڕیاریشە لێکۆڵینەوە لە ٩ هێرشی دیکەی سوپای سوریا بکرێت.\nسەرچاوەکە ئەوەشی خستەڕوو” لە حوزەیرانی ساڵی ڕابردوو لەسەر داوای بریتانیا، تیمێکی ١٠ کەسی لەلایەن ڕێکخراوی قەدەغەکردنی چەکی کیمیایی پێکهێنراوە، و ٩ شوێنی حکومەتی سوریای دستنیشانکردووە بۆ لێکۆڵێنەوە تیایدا.\nهاوکات هەریەک لە وڵاتانی ئێران و سوریا و ڕوسیا دژایەتی خۆیان بۆ پێکهێنانی ئەو لیژنەیە دەربڕی و ، لە بەرامبەریشدا هەریەک لە وڵاتانی ئەمریکا و بریتانیا و یەکێتی ئەوروپا پشتگیری دەکەن.\nئەمەش لە کاتێکدایە ئەمریکا و یەکێتی ئەوروپا لە ماوەی ٨ ساڵی شەڕی ناوخۆی ئەو وڵاتە چەندین جار حکومەتی سوریایان بەبەکارهێنانی چەکی کیمیایی تۆمەتبار کردووە، بەڵام دیمەشق ڕەتیکردۆتەوە بە هەوڵێک بۆ شێواندنی دەسەڵاتی ئەسەدی دەزانێت.


پزیشكێكی پسپۆڕ بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی كۆرۆنا 14 پێشنیار ئاڕاستەی حكومەت دەكات - تۆڕی میدیایی خەڵک\nپزیشكێكی پسپۆڕ بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی كۆرۆنا 14 پێشنیار ئاڕاستەی حكومەت دەكات\nهەواڵ بڵاوکراوەتەوە: 02/04/2021\nد. پشدەر عەبدوڵا ئیسماعیل پزیشكی پسپۆڕی نەخۆشییەكانی منداڵان و گەشەی منداڵان لە لاپەڕەی فەرمی خۆی لە تۆڕی كۆمەڵایەتی فەیسبوك، بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی دۆخی ئێستای كۆرۆنا لە هەرێمی كوردستان 14 پێشنیار ئاڕاستەی حكومەت دەكات.\nئەو پزیشكە پسپۆڕە دەشڵێت، ئەگەر حكومەت ئەركەكانی خۆی جێبەجێ نەكات و متمانە بۆ خەڵك نەگێڕێتەوە هیچ یەكێك لەو پێشنیارانە ناتوانێت جێبەجێ بكات.\nدەقی نووسینەكەی د. پشدەر عەبدوڵا:\nبۆ دۆخی ئێستای كۆڕۆنا حكومەت پێویستە چی بكات؟\n١-ڤاكسینی دژە كۆڕۆنا بۆ تەواوی خەڵكی كوردستان دابین بكات.\n٢-بوودجەیەكی گەورە بۆ وەزارەتی تەندرووستی دابین بكات بەجۆرێك ئامادەكاری بكرێت بۆ چارەسەركردنی ژمارەیەكی زۆری نەخۆش بەدابین كردنی زۆرترین ئامێری هەناسەدانی دەست كرد وەك CPAP و VENTILATOR و دەرمان و ئامێرو مەوادی دیاری كردنی ڤایرۆسی كۆڕۆنا.\n٣-مووچە بەبێ لێبڕین و بێ دواكەوتن بدات بەهەموو مووچەخۆران .\n٤- هاندان بدرێت بەو پزیشك و كارمەندانەی كە ژیانی خۆیان ئەخەنە مەترسیەوە لە چارەسەركردنی تووشبوانی كۆڕۆنا.\n٥-داخستنی هەموو ئەو شوێنانەی كە مەترسی بڵاوبوونەوەو گواستنەوەی كۆڕۆنایان لێ ئەكرێت وەك گازینۆو چێشتخانەو ڕیستۆرانت و شوێنی ئاهەنگ و مەساج و باڕو شوێنی خواردنەوەو مزگەوت و كلینیكی پزیشك بەتایبەت ئەگەر قەرەباڵغ بوو و بەبێ ماسكیش ڕێگەدرا نەخۆش سەردانی بكات،دوو هەفتە چاوەڕێ بكرێت ئەگەر ژمارەكان هەر لە زیادبووندا بوون ئەوە خوێندنگاكانیش دوا شوێن بن كە بۆ ماوەیەكی كاتی دابخرێن.\n٦-نابێت هیچ ماركێتێك ڕێگە بدات كڕیارەكانی بەبێ ماسك داخڵی ماڕكێتەكانیان بن ،ئەگەر ڕوویدا ئەوە ئەبێت خاوەن ماڕكێتەكە سزا بدرێت و دابخرێت.\n٧-ئەبێت گەشتكردن و سەیران تەنها بۆ یەك خێزان بێت،ئەگەر كۆبوونەوەی چەند خێزانێك بوو و ئاهەنگ و هەڵپەڕكێی تێدا بوو واتە بەریەك كەوتن و نزیك بوونەوەی تێدا بوو ڕێگای لێ بگیرێت و سزا بدرێن.\n٨-داوای هاوكاری لەڕاگەیاندنەكان بكرێت بۆ ئەوەی ووشیاری تایبەت بە خۆپارێزی لە كۆڕۆنا بڵاوبكرێتەوە،مەترسیەكانی تووشبون بەكۆڕۆنا بڵاوبكرێتەوە.\n٩- ئەبێت یارمەتی ئەو خێزانە هەژارانە بدرێت كە بەهۆی ڕێكارەكانی حكومەت زەرەرمەند ئەبن.\n١٠-ئەبێت هەموو ئامرازەكانی خۆپارێزی بە هەرزانی و بە ئاسانی بگاتە دەست هاووڵاتیان وەك ماسك و مەوادی تەعقیم.\n١١- گرنگترین شت حكومەت كە بیكات ئەوەیە كە متمانە بگێڕێتەوە بۆ خۆی بۆ ئەوەی هاووڵاتیان متمانەیان هەبێت بەوەی كە ئەو ڕێكارانەی ئەگیرێنەبەر لەبەر بەرژەوەندی خەڵكەو سیاسی نیە.\n١٢-جگە لەو شوێنانەی كە زۆر زەرورن بۆ ژیانی ڕۆژانەی خەڵك وەك دووكان و ماركێتی فرۆشتنی خۆراك ئەوانیتر دابخرێن، ئەو شوێنانەش بەبێ بەستنی ماسك نابێت هیچ كەسێك داخڵی شوێنەكە بێت.\n١٣-ڕیستۆرانت و چێشتخانەكان بە دێلیڤەری كراوە بن.\n١٤-كۆبوونەوەی خەڵك لەناو بازاڕدا ڕێگە پێدراو نەبێت.\nبۆ زانیاریتان ئەگەر حكومەت ئەركەكانی خۆی جێبەجێ نەكات و متمانە بۆ خەڵك نەگێڕێتەوە هیچ یەكێك لەوانە ناتوانێت جێبەجێ بكات.\nد.پشدەر عبداللە اسماعیل\nپزیشكی پسپۆڕی نەخۆشیەكانی منداڵان و گەشەی منداڵان.\nژمارەیەك كۆچبەری كورد لە خنكان ڕزگاركران\nلاڤرۆڤ: پەیوەندییەكانمان لەگەڵ وڵاتانی ڕۆژئاوایی لە خراپترین ئاستدایە\nد. پشدەر عەبدوڵا\nحكومەتی هەرێم زانیاری لەسەر دابەشكردنی مووچە بڵاودەكاتەوە\nخەڵك- وتەبێژی حكومەتی هەرێمی كوردستان ئاشكرای دەكات، هەموو ٢٥ی مانگێك مووچە دابەش دەكرێت و دەشڵێت: "ئەگەر پارەكەی بەغدا بێت ئەوا مووچە بێ لێبڕین…\nخەڵك- وەزارەتی دارایی و ئابووری حكومەتی هەریچم خشتەیەكی دیكەی دابەشكردنی مووچەی مانگی ئایاری بڵاوكردەوە، كە بە لێبڕینی 21% دابەش دەكرێت. وەزارەتی…\nدەربارەی مووچە پەیامێك بە وەزیری دارایی هەرێم دەدرێت\nخەڵك- لە 40 ڕۆژ نزیك دەبێتەوە و هێشتا بەشێكی زۆری فەرمانبەران و مووچەخۆران مووچەی مانگی ئایاریان وەرنەگرتووە و ئەوەش بارگرانییەكی زۆری بۆ دروست…\nحكومەتی هەرێم ڕاپۆرتی چاكسازی لە بواری باج ڕەوانەی پەرلەمانی كوردستان كرد\nخەڵك حكومەتی هەرێمی كوردستان چوارچێوەی هێڵە گشتیەكانی حكومەت لە بواری چاكسازی كە پێداگری لەسەر چاكسازیی سیستەمی باج بە شێویەكی دادپەروەرانە…\nمووچەی 4 مانگ دەدرێتە ژمارەیەك مووچەخۆر\nخەڵك- بەڕێوەبەرایەتی كاروباری زیندانییە سیاسییەكان، داوا لە مارەیەك لە زیندانییە سیاسییەكان دەكات سەردانی بەڕێوەبەرایەتییەكەیان بكەن. (زیاتر…)\nكۆتایی بە دابەشكردنی مووچەی مانگی پێنج دێت\nخەڵك ئەمڕۆ كۆتایی بە دابەشكردنی مووچەی مانگی پێنجی فەرمانبەرانی هەرێمی كوردستان دێت. بەپێی خشتەی بڵاوكراوەی وەزارەتی درایی ئەمڕۆ پێنجشەممە مووچەی…\nئه‌رشیفه‌کان مانگێک دیاری بکه تشرینی یه‌كه‌م 2021 (1317) ئه‌یلول 2021 (1652) ئاب 2021 (1644) ته‌مموز 2021 (1583) حوزه‌یران 2021 (1594) ئایار 2021 (1622) نیسان 2021 (1648) ئازار 2021 (1663) شوبات 2021 (1621) كانونی دووه‌م 2021 (1381) كانونی یه‌كه‌م 2020 (61)\n16 شوبات 2021 7.29 pm\nخەڵك- یەكێتی مامۆستایانی كوردستان ڕایدەگەیەنێت، بەهۆی كەمبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا و دۆخی خوێندكاران و داواكاری…\nزانیاری نوێ لەسەر پارەی مووچەی فەرمانبەران بڵاودەكرێتەوە\n18 حوزەیران 2021 8.15 pm\nخەڵك- ئەندامێكی لیژنەی دارایی لە پەڕلەمانی عێراق ئاشكرای دەكات، لیژنەیەكی وردبینی لە بەغدادەوە سەردانی ھەرێمی…\nبەهۆی پشووەوە مامەڵەی بازرگانی لە مەرزی نێودەوڵەتی باشماخ دەوەستێت\n18 تەموز 2021 10.49 pm\nخەڵك – یەحیا حەبیب وتەبێژی مەرزی نێودەوڵەتی باشماخ ڕایدەگەیەنێت، “بە بۆنەی هاتنی جەژنی قوربانی پیرۆزەوە مامەڵەی…