شانۆگه‌رییا ئه‌وێ گۆتی به‌لێ و ئه‌وێ گۆتی نه‌خێر – خەدەنگ\nئه‌یلول 22, 2020 ئه‌یلول 22, 2020\nنڤیسین: برتولت برێش\nئه‌وێ گۆتی به‌لێ\nكه‌سایه‌تی: مامۆستا ـ كوڕ ـ دایك ـ كورسێ مه‌زن.\nكورسێ مه‌زن: یا گرنگه به‌ری هه‌ر تشتی ئه‌م فێری قائیل كرنێ ببین، قائیل كرن ب وی تشتێ مه باوه‌ریی پێ هه‌ی. گه‌له‌گ كه‌س هه‌نه دبێژن به‌لێ، لێ دگه‌ل به‌رسڤێ نه‌دگونجایه و گه‌له‌ك كه‌س هه‌نه پرسیار ژی ژێ ناهێته كرن و گه‌له‌ك كه‌س یێن هه‌ین ل سه‌ر خه‌له‌تیێ رازی دبن. ئه‌ڤجا یا گرنگه به‌ری هه‌ر تشتی ئه‌م فێری قائل كرنێ ببین.\n(مامۆستا یێ ل جهێ 1، ده‌یك و كوڕێ وێ یێ ل جهێ 2)\nمامۆستا: ئه‌ز مامۆستایێ قوتابخانه‌كێمه، من قوتابیه‌كێ ئێتیم هه‌یه، دایكا وی كاروبارێن وی ب رێڤه‌دبه‌ت. ئه‌ز یێ هاتیم خاترا خۆ ژ وان ب خوازم، چونكی ئه‌ز یێ نه‌چارم بچمه لایێ دی یێ چیای، چونكی په‌ژیكه‌ك ب سه‌ر ده‌ڤه‌را مه هاتیه و مه نه ده‌رمان و نه ژی نۆژدار هه‌نه .. هه‌می ل لایێ دی یێ چیای ئاكنجینه. (ده‌رگه‌هی دقوتیت) روخسه‌ته بهێمه ژۆر؟\n(كوڕ ژ جهێ 2 به‌ره‌ف 1 دچیت)\nكوڕ: كییه ده‌رگه‌هی دقوتیت؟ ئه‌ها، ئه‌ڤه تۆ یی مامۆستا! تۆ هاتی سه‌ره‌دانا مه بكه‌ی؟\nمامۆستا: ئه‌ڤه ده‌مه‌كێ درێژه تۆ ل قوتابخانی ئاماده نابی، بۆچی؟\nكوڕ: من نه‌شیا ئه‌ز بهێم چونكی دایكا من یا نه‌ساخه.\nمامۆستا: من نه‌دزانی ئه‌و یا نه‌ساخه، نوكه ئه‌گه‌ر زه‌حمه‌ت نه‌بیت .. بێژێ ئه‌ز یێ ل ڤێرێ.\n(كوڕ بۆ لایێ 2 گازی دكه‌ت)\nكوڕ: دادێ .. مامۆستا ل ڤێرێیه.\n(دایك یا ل لایێ 2 روینشتی)\nدایك: بلا كه‌ره‌مكه‌ت و بهێته ژۆر.\nكوڕ: كه‌ره‌مكه مامۆستا.\n(هه‌ر دوو دچنه لایێ 2)\nمامۆستا: ئه‌ڤه ده‌مه‌كێ درێژه من سه‌ردانا هه‌وه نه‌كرییه .. كوڕێ ته یێ دبێژیت كۆ تۆ یا تووشی په‌ژیكێ بووی.\nدایك: ب مخابنیڤه، ئه‌ز هه‌ست ب ره‌وشه‌كا باش ناكه‌م، چونكی هێشتا چ ده‌رمان بۆ ڤێ په‌ژیكێ نه‌هاتیه دیتن.\nمامۆستا: پێدڤییه ئه‌م ل چاره‌سه‌رییه‌كێ بگه‌رن، ئه‌ز یێ هاتیم خاترا خۆ ژ هه‌وه ب خوازم، چونكی ئه‌ز دێ چمه لایێ دی یێ چیای دا ل ده‌رمانه‌كێ بگه‌رم، ل وێرێ گه‌له‌ك نۆژدارێن ناڤدار دژین.\nدایك: من گوهلێ بوو كۆ ئه‌و رێكه گه‌له‌ك یا مه‌ترسیداره .. تۆ حه‌ز دكه‌ی كوڕێ من دگه‌ل ته بهێت؟\nمامۆستا: گه‌شته‌كا ب زه‌حمه‌ته .. كوڕه‌كێ وه‌كی وی نه‌شێت خۆ ل به‌ر بگریت.\nدایك: هیڤیا من ئه‌وه هین ب سه‌ركه‌فتیانه ڤێ گه‌شتێ ته‌مام بكه‌ن.\nمامۆستا: نوكه پێدڤییه ئه‌ز بچم .. بخاترا هه‌وه.\n(مامۆستا به‌ره‌ف لایێ دی دچیت، كوڕ ل دویڤ وی دچیته وێرێ)\nكوڕ: مامۆستا من دڤێت ئه‌ز تشته‌كێ بێژمه ته.\n(دایك ل لایێ 2 گوهداریێ دكه‌ت)\nمامۆستا: ته دڤێت تۆ چ بێژی؟\nكوڕ: من دڤێت دگه‌ل ته بهێمه لایێ دی یێ چیای.\nمامۆستا: وه‌كی من بۆ دایكا ته گۆتی، گه‌شته‌كا ب زه‌حمه‌ت و مه‌ترسیداره، تۆ نه‌شێی دگه‌ل مه بهێی، زێده‌باریی وێ ژی دایكا ته یا نه‌خۆشه، دێ چه‌وا وێ ب تنێ هێلییه ڤێرێ؟ ب مینه ڤێرێ، نابیت تۆ بهێیه دگه‌ل مه.\nكوڕ: تۆ راست دبێژی، چونكی دایكا من یا نه‌خۆشه پێدڤییه ئه‌ز بچمه لایێ دی یێ چیایدا ده‌رمانێ وێ دگه‌ل خۆ بینم.\nمامۆستا: لێ پێدڤییه ئه‌ز ڤێ چه‌ندێ بگه‌هینمه دایكا ته.\n(مامۆستا دزڤڕیته لایێ 2، كوڕ ل جهێ خۆ)\nمامۆستا: ئه‌ز زڤڕیم، چونكی كوڕێ ته یێ دبێژیت ئه‌ز دێ دگه‌ل ته هێم، من گۆتێ كۆ نابیت ته ب هێلته ب تنێ چونكی تۆ یا نه‌خۆشی، زێده‌بارێ زه‌حمه‌ت و مه‌ترسییا گه‌شتێ، ئه‌ڤجا ئه‌ز نه‌شێم وی ببه‌م، لێ ئه‌و یێ رژده و دڤێت بهێت داكۆ ده‌رمانی بۆ ته بینیت.\nدایك: من های ژێ هه‌بوو، ئه‌ز دزانم ئه‌و ژ دل ساخییا خۆ ڤێ چه‌ندێ دكه‌ت، وه‌ره كوڕێ من. (كوڕ دهێت) ژ وێ رۆژا بابێ ته چووی و من كه‌س ژ بلی ته نه‌مایه .. نه تۆ ژ پێش چاڤێن من و نه‌ژی هزرا من دچووی، من خوارن داته و جلكێن ته دروین و پاره دابین كرن.\nكوڕ: هه‌ر تشتێ تۆ دبێژیی یێ راسته .. لێ ئه‌ز ژ بریارا خۆ لێڤه نابم.\nكوڕ، دایك، مامۆستا: دێ د وێ رێكا ب زه‌حمه‌ترا چم، دا ده‌رمانی بۆ بینم، ژ لایێ دی یێ چیای. (دچیت)\nكورسێ مه‌زن: بۆچی نه دایكێ و نه‌ژی مامۆستایی هێجه‌ته‌كا ب كێرهاتی نه‌دیت وی ژ بریارا وی لێڤه‌بكه‌ن، ب ئێك ده‌نگ گۆتن:\nمامۆستا، دایك: گه‌له‌ك هه‌نه ل سه‌ر خه‌له‌تیێ رازی دبن، لێ ئه‌و ل سه‌ر نه‌خۆشیێ رازی نه‌بوو، به‌لكو ل سه‌ر چاره‌سه‌رییا نه‌خۆشیێ …\nكورسێ مه‌زن: دایكێ ل سه‌ر زێده‌كر و گۆت:\nدایك: ئه‌ز نه‌شێم خۆ زێده‌تر بگرم، ئه‌گه‌ر تۆ یێ رژد بی دگه‌ل مامۆستایێ خۆ هه‌ره، لێ زوی ب زڤڕه.\nكورسێ مه‌زن: ئه‌و كۆمه‌لا كۆ مامۆستیه‌ك و چه‌ند قوتابی ب خۆ ڤه‌دگرت ب رێككه‌فتن، لێ ئه‌وی كوڕی هێزا وان زه‌حمه‌تیا نه‌بوو، حه‌زا زڤڕینێ دناڤ دلێ وی دا هه‌رده‌م یا رۆهن بوو، ل سپێدێ ده‌مێ نێزیكی لێڤا چیای بوون، ئه‌وی كوڕ گه‌له‌ك وه‌ستیا و ب زه‌حمه‌ت پێن خۆ ب دویڤ خۆ دكێشان.\n(مامۆستا دگه‌ل هه‌ر سێ قوتابیان ب ژۆر دكه‌ڤن .. كوڕ یێ ل پشت وان .. به‌ره‌ف وی جهی)\nمامۆستا: ئه‌م زوی ب سه‌ر چیای كه‌فتین، ل وێراهه ل نێزیك وی كۆلكی، ئه‌م دێ بێهنا خۆ ڤه‌ده‌ین.\nهه‌ر سێ قوتابی: ته‌مامه مامۆستا.\n(هه‌ر سێ قوتابی دچنه وی جهی، سه‌ر ب تشته‌كێ بلند دكه‌ڤن، لێ كوڕ پێكۆلێ دكه‌ت مامۆستای بهێلته ده‌ف خۆ)\nكوڕ: من دڤێت تشته‌كێ بێژم.\nكوڕ: ئه‌ز یێ هه‌ست پێدكه‌م كۆ ئه‌ز یێ ساخله‌م نینم.\nمامۆستا: بێده‌نگ به، ئه‌ڤ تشتێن هۆسا دگه‌شتێن هۆسا دا ناهێنه گۆتن، دبیت تۆ یێ وه‌ستیای بی چونكی تۆ فێری سه‌ركه‌تنا چیای نه‌بووی .. پیچه‌كێ بێهنا خۆ ڤه‌ده)\n(دچیته لایێ 2)\nهه‌ر سێ قوتابی: وه‌دیاره ئه‌ڤ كوڕه یێ وه‌ستای، دێ پرسیارا مامۆستای كه‌ین.\nكورسێ مه‌زن: به‌لێ پڕسیارا وی بكه‌ن …\nهه‌ر سێ قوتابی: (بۆ مامۆستایی) وه‌دیاره ئه‌و كوڕه یێ ژ سه‌ركه‌تنێ وه‌ستای، وی خێره؟ تۆ یێ دترسی نه‌كو تشته‌ك ب سه‌ری بهێت؟\nمامۆستا: یێ هه‌ست پێ دكه‌م كۆ ساخله‌میا وی یا باش نینه، لێ ئه‌ز هه‌ست پێ كه‌م كۆ ژبه‌ر سه‌ركه‌تنا چیای یێ وه‌ستیای.\nهه‌ر سێ قوتابی: تۆ ناترسی؟\nهه‌ر سێ قوتابی: (دناڤبه‌ینا ئێك و دوو) گوهداریێ بكه‌ن .. مامۆستای گۆت كۆ ئه‌و یێ ژ سه‌ركه‌تنا چیایی وه‌ستیایی، لێ وه‌سا دیار ناكه‌ت، چه‌نده‌كا دی ئه‌م دێ ژ كۆلكی بۆرین و به‌ره‌ف لێڤا ته‌نگ چین، پێدڤی ئه‌م ل وێرێ هه‌ردوو ده‌ستێن خۆ بدانه دیواری، ئه‌گه‌ر ئه‌و یێ نه‌خۆش بیت، ئه‌م دێ نه‌چاربین وی بهێلین. (گازی دكه‌نه كوڕی ل لایێ 1) ئه‌رێ تۆ یێ نه‌خۆشی؟ به‌رسڤێ ناده‌ت .. دا ئه‌م پرسیارا مامۆستای بكه‌ین. (بۆ مامۆستای) ده‌مێ مه پرسیارا ته سه‌باره‌ت كوڕی كری، ته گۆت یێ وه‌ستیای، لێ ئه‌و كێم خۆ دیار دكه‌ت، یێ خۆ ڤه‌ده‌ر دكه‌ت ..\nمامۆستا: وه‌دیار یێ نه‌خۆشه، دا پێكۆلێ بكه‌ین وی هه‌تا لێڤا ته‌نگ ب هه‌لگرین.\nهه‌ر سێ قوتابی: دا پێكۆلێ بكه‌ین.\n(هه‌ر سێ قوتابی پێكۆلێ دكه‌ن وی به‌ره‌ف لێڤا ته‌نگ ببه‌ن، ئه‌و لێڤا ژ كۆری و وه‌ریسا پێكدهێت .. لێ نه‌شێن ده‌رباز ببن) ئه‌م نه‌شێن وی بهه‌لگرین و ده‌رباز ببن، ئه‌م نه‌شێن ل ڤێرێ ژی بین، چونكی هه‌می خه‌لكێ باژێرێ مه یێ ل هیڤیا مه داكو ئه‌م ده‌رمانی بۆ بینن، ئه‌م نه‌شێن وی قورتال بكه‌ین، ئه‌ڤجا ئه‌گه‌ر نه‌شێت به‌رده‌وامیێ بده‌ته ئه‌م نه‌چارین وی بهێلنه ل ڤێرێ و به‌رده‌وامیێ بده‌نه رێكا خۆ.\nمامۆستا: راسته، ئه‌ز بێژم ئه‌م دێ نه‌چار بین وه‌كه‌ین، لێ یا باشتره ئه‌وه ئه‌م پڕسیارا كوڕی بكه‌ین ئه‌رێ وی ب زڤڕینه مالا وی یان به‌رده‌وامیێ بده‌ینه رێكێ بێ وی، ئه‌ز دێ نوكه ب ئارامی به‌ره‌ف ویڤه چم و وی ژبۆ چاره‌نڤیسی ئاماه كه‌م.\nهه‌ر سێ قوتابی: هیڤیه تۆ ڤێ چه‌ندێ بكه‌ی.\n(هه‌ر سێ قوتابی به‌رامبه‌ر رادوه‌ستن)\nهه‌ر سێ قوتابی دگه‌ل كورسی: مه دڤێت ئه‌م پرسیارا ته بكه‌ین، ئه‌رێ ته دڤێت ئه‌م ژبه‌ر ته بزڤڕین؟ خۆ ئه‌گه‌ر ته ئه‌ڤ چه‌نده ب ڤێت ئه‌م نه‌شێن ب زڤڕین، دێ ته رازایی هێلنه ڤێرێ و دێ به‌رده‌وامیێ ده‌نه رێكا خۆ.\nمامۆستا: (به‌ره‌ف لایێ 1 دچیت، ئه‌و جهێ كوڕ لێ) گوهێ خۆ باش بده من، تۆ یێ نه‌خۆشی و ئه‌م نه‌چارین ته بهێلنه ڤێرێ، لێ یا باشتر ئه‌وه ئه‌م پرسیارا ته بكه‌ین ئه‌رێ ته دڤێن ئه‌م ژبه‌ر ته ب زڤڕین .. سه‌ره‌رای هندێ كۆ ره‌وشت و تیتال دبێژن كۆ ئه‌گه‌ر كه‌سه‌ك دره‌وشه‌كا وه‌كی یا ته‌یا نوكه ئه‌ڤ پرسیاره ژێ بهێته كرن، پێدڤییه بێژیت به‌رده‌وامیێ بده‌نه رێكا خۆ.\nكوڕ: ئه‌ز تێدگه‌هم.\nمامۆستا: ئه‌رێ ژبه‌ر ته ب زڤڕین؟\nكوڕ: نه‌خێر .. پێدڤییه هین نه‌زڤڕن.\nمامۆستا: ئانكو تۆ یێ رازی ئه‌م ته بهێلنه ڤێرێ.\nكوڕ: دا هزرێن خۆ بكه‌م (بۆچه‌نده‌كێ هزرێن خۆ دكه‌ت) به‌لێ .. ئه‌ز یێ رازی مه.\nمامۆستا: (ژ لایێ 1 گازی دكه‌ته لایێ 2) ل دویڤ ره‌وشت و تیتالا به‌رسڤدا، وه‌كی یا پێدڤی.\nكورس و هه‌ر سێ قوتابی: (به‌ره‌ف لایێ 1 دچن) گۆت، به‌لێ، دا به‌رده‌وامیێ بده‌نه رێكێ.\n(كورسێ مه‌زن دچیت، هه‌ر سێ قوتابی دمینن)\nمامۆستا: دێ نوكه به‌رده‌وامیێ بده‌نه رێكێ، هه‌وه ئه‌ڤ بریاره دابوو.\n(هه‌ر سێ قوتابی ژ جه نالڤن)\nكوڕ: من دڤێت ئه‌ز تشته‌كێ بێژمه هه‌وه، ئه‌ز هیڤی دكه‌م من نه‌هێلن، به‌لكو من بهاڤێژنه نهالێ، چونكی ئه‌ز دترسم ب تنێ بمرم.\nهه‌ر سێ قوتابی: ئه‌م نه‌شێن ڤێ چه‌ندێ بكه‌ین.\nكوڕ: ئه‌ز یێ ڤێ داخوازێ ژ هه‌وه دكه‌م.\nمامۆستا: هه‌وه بریاردا هین به‌رده‌وام بن و وی بهێلنه ڤێرێ، ئه‌ڤجا یێ ئازاده كا چه‌وا چاره‌نڤیسێ خۆ ب هه‌لبژێریت، لێ بجه ئینانا تشته‌كی َهۆسا ب زه‌حمه‌ته، ئه‌رێ هین ئاماده‌نه ڤێ چه‌ندێ بكه‌ن؟\nهه‌ر سێ قوتابی: به‌لێ\n(هه‌ر سێ قوتابی كوڕی ژ لایێ 1 دبه‌نه 2)\nسه‌رێ خۆ بدانه سه‌ر ملێ مه، خۆ سست بكه، ئه‌م دێ ته ب هشیاری هه‌لگرین ..\n(كوڕی دبه‌نه پشت وی جهێ بلند و به‌ری كوڕی بهاڤێژمن دبێژیت)\nكوڕ: من دزانی كۆ ئه‌ز دێ ژیانا خۆ دڤێ گه‌شتێدا ژ ده‌ستده‌م، لێ هزرێن دایكا من ئه‌ز هاندام ڤێ چه‌ندێ بكه‌م .. جه‌ركا من ژی دگه‌ل خۆ ببه‌ن، ئه‌گه‌ر هات و هه‌وه ده‌رمان ب ده‌ست خۆڤه ئینا بۆ دایكا من ژی بینن.\nكورسێ مه‌زن: هۆسا، هه‌ر سێ قوتابیا كوڕ هاڤێته دنهالێدا و دگه‌ل ڤێ چه‌ندێ وانا گازنده ژ نه‌خۆشی و زه‌حمه‌تییا ژیانێ دكر، هه‌ر سێ به‌ر لێڤا نهالێ راوه‌ستیان و چاڤێن خۆگرت دا كه‌س ژكه‌سێ زێده‌تر هه‌ست ب گونه‌هباریێ نه‌كه‌ت، ل دویڤدا ئاخ وبه‌ر ب سه‌ر نخافتن.\nئه‌وێ گۆتی نه‌خێر\nكه‌سایه‌تی: مامۆستا، كوڕ، دایكا، هه‌ر سێ قوتابی، كورسێ مه‌زن\nهه‌ر سێ قوتابی: (دناڤبه‌ینا ئێك و دوو) گوهداریێ بكه‌ن .. مامۆستایی گۆت كۆ ئه‌و یێ ژ سه‌ركه‌تنا چیایی وه‌ستیای، لێ وه‌سا دیار ناكه‌ت، چه‌نده‌كا دی ئه‌م دێ ژ كۆلكی بۆرین و به‌ره‌ف لێڤا ته‌نگ چیت، پێدڤی ئه‌م ل وێرێ هه‌ردوو ده‌ستێن خۆ بدانه دیواری. هیڤیه یێ نه‌خۆش نه‌بیت، چونكی ئه‌م نه‌شێن وی ب هه‌لگرین ..لێ ئه‌رێ یا پێدڤییه ئه‌م دویڤ په‌ندێ پیرۆز بچین؟ (گازی دكه‌نه كوڕی، ئه‌و ل لایێ 1 یه) ئه‌رێ تۆ یێ نه‌خۆشی؟\nكوڕ: نه‌خێر، هین یێ دبینن ئه‌ز یێ ژ پێیاڤه، ما ئه‌گه‌ر ئه‌ز یێ نه‌خۆش بام دا چه‌وا راوه‌ستم.\n(ده‌مه‌ك ژ بێده‌نگیی، كوڕ دروینیت، مامۆستا دچیته لایێ 1 جهێ كوڕ لێ روینشتی)\nمامۆستا: گوهێ خۆ بده من .. ژ كه‌ڤن وه‌ره ره‌وشت و تیتال هه‌یه ئه‌م ل سه‌ر برێڤه‌دچین، ئه‌و ژی: ئه‌گه‌ر كه‌سه‌ك دگه‌شتێدا نه‌خۆش بی پێدڤییه ئه‌م بهاڤێژنه نهالێ ئانكو ئێكسه‌ر بمریت، لێ دڤی ره‌وشت و تیتالیدا پێدڤییه ئه‌م پڕسیار ژ نه‌خۆشی بكه‌ین ئه‌رێ ژبه‌ر وی بزڤڕین .. ل ڤێرێ ئه‌ڤ ره‌وشت و تیتاله ل سه‌ر وی كه‌سێ نه‌خۆش فه‌رز دكه‌ت ئه‌و ب “نه‌خێر، ژبه‌ر من نه‌زڤڕن” به‌رسڤێ دده‌ت. ئه‌گه‌ر ئه‌ز ل جهێ ته‌بام، ئه‌ز دا ب كه‌یف خۆشی ل سه‌ر چاره‌نڤیسێ مرنێ رازی بم.\nكوڕ: ئه‌ز یتێگه‌هشتم.\nمامۆستا: ئه‌رێ ته دڤێت ئه‌م ژبه‌ر ته ب زڤڕین؟ یان تۆ یێ رازی ل دویڤ ره‌وشت و تیتالێن پیرۆز ته ب هاڤێژنه نهالێ؟\nكوڕ: (بۆ چه‌نده‌كێ هزرێن خۆ دگه‌ت) نه‌خێر، ئه‌ز نه‌یێ رازی مه.\nمامۆستا: (به‌ره ف لایێ 2 گازی دكه‌ت) وه‌رن .. ئه‌و ل دویڤ ره‌وشت و تیتالێن پیرۆز به‌رسڤێ ناده‌ت.\nهه‌ر سێ قوتابی: به‌رسڤا وی نه‌خێر بوو! (بۆ كوڕی) بۆچی ته وه‌كو ره‌وشت و تیتالێن پیرۆز به‌رسڤ نه‌دا؟ یێ بێژیت ( أ ) پێدڤییه ( ب ) ژی بێژیت، تۆ ژی، ل ده‌مێ پسیار ژته كرن ئه‌رێ تۆ یێ رازی چ ب سه‌رێ ته بهێت دگه‌شتێدا ته گۆتی به‌لێ.\nكوڕ: ئه‌و به‌رسڤا من به‌ری هینگێ گۆت یا خه‌له‌ت بوو .. یێ بێژیت ( أ ) نه‌یا فه‌ره ( ب )ێ ژی بێژیت ئه‌گه‌ر بزانیت كۆ ( أ ) یا خه‌له‌ت بوو، ئه‌ز یێ دگه‌ل هه‌وه هاتیم دا ده‌رمانی ژبۆ دایكا خۆ بینم، لێ نوكه ئه‌ز نه‌شێم بینم چونكی ئه‌ز یێ نه‌خۆشم. ئه‌ڤجا دشیانێن من دا نینه ئه‌ز به‌رده‌وامیێ بده‌مه گه‌شتێ .. ئه‌ڤجا ئه‌ز هیڤی دكه‌م هین من بهه‌لگرن و ببه‌نه مال .. ئه‌ڤ ره‌وشت و تیتالێن هه‌وه دشێن خۆ بگرن، چونكی ئه‌گه‌ر زانینه‌ك پێدڤییه بهێته نیشاندان ئه‌وه، كۆ دووپاتیێ ل سه‌ر زڤڕاندنا من بكه‌ت دره‌وشه‌كا هۆسا دا .. سه‌باره‌ت ڤان ره‌وشت و تیتالێن كه‌ڤن ب دیتنا من چ تشتێ به‌ر ئاقل تێدا نینه، ئه‌م پێدڤی ب په‌نده‌كێ نویمه، په‌نده‌ك نوی ل به‌رسڤێن نوی بگه‌ریت.\nهه‌ر سێ قوتابی: (بۆ مامۆستای) ئه‌م چ بكه‌ین؟ ئه‌ڤ تشتێ ئه‌ڤ كۆڕه دبێژیت یێ راسته، هه‌ر چه‌نده یێ مه‌زن نینه.\nمامۆستا: دێ بریارێ بۆ هه‌وه هێلم، لێ من دڤێت هه‌وه ئاگه‌هدار بكه‌م كۆ ئه‌گه‌ر ئه‌م زڤڕین دێ خه‌لك تڕانێن خۆ بمه كه‌ن.\nهه‌ر سێ قوتابی: ئه‌رێ بێ نامووسیه ئه‌ڤ كوڕه به‌رگیریێ ژ خۆ بكه‌ت؟\nمامۆستا: نه‌خێر، ئه‌و وه‌سا نابینم.\nهه‌ر سێ قوتابی: ئه‌ڤجا دێ زڤڕین، هه‌ر كی چ بكه‌ت بلا بكه‌ت، چونكی ئه‌ڤ تشتێ ئه‌م دكه‌ن یێ به‌رئالقه، چ ره‌وشت و تیتال و عه‌ده‌تێن كه‌ڤن رێكێ ل بكارئینانا هزرا دروست ناگرن، سه‌رێ خۆ بدانه سه‌ر ملێ مه .. دێ ته ب هشیاری هه‌لگرین.\nكورسێ مه‌زن: ئه‌ڤجا ب ڤێ رێكێ وانا هه‌ڤالێ خۆ هه‌لگرت، په‌نده‌كێ نوی دامه‌زراندن، هه‌ڤالێ برنه مال، پێكڤه ده‌ست ب ده‌ست، ب چاڤێن ڤه‌كری به‌ر سنگێ تڕانه و فهێتیێن خه‌لكی راوه‌ستیان، وه‌كی قاره‌مانان.\nCategory: شانۆTag: بەلێ و نەخێرشانۆگەری by Awaz Ibrahim


شاهەنشایی مونا- ماد (٤) - قەڵەم\nلە سەدەی نۆهەمی پێش زاییندا چەند هۆزی وەک دالو،تائور،گۆمەردی وماژی لە ناوچەی پیرۆزی "ئوریاش" یان "سورەجا" کۆنفێدراسۆنێکیان پیک هێنا و ناویان نا مونا-مات یان موناماد واتە دەوڵەتی مونای ماد.\nماد، مات، ماە، مازی، ماژ، مای، ماگ، مازوگ، مۆ، مۆغ وا بە ئینگلیزی پێی ئەڵێن Magic واتە پیاوی ئایینی لە ئایینی "خات توش" یان میتراییسم دا.\nبەڵام مونا یان مون کە لە ئاڤێستادا بە ئیرینیم ئویجە و لە گنۆتیسمی زوروانیدا بە ناوی مەنوا پێناسە دەکرێ لە وشەی "دیلمون" ی کەیانی- سومەری وە هاتووە. دیلمون شارستانیەتێکە و ناوچەیێکە وا باخی "ئیدین" لەوێدایە.\nبە گوێرەی دەقە ئایینیە کۆنەکانی کەیانی (سومەر) شوێنێک لە ڕۆژهەڵات وا باخی ئیدینی لێیە و ناوی دیلمون ە لەو پەڕی ڕووبارەکانی سومەر واتە دجلە و فرات دایە وخۆر لەوێوە هەڵدێ و "هەرێمی ژیان" لەوێدایە.\nدیلمون شوێن و خانووی ئینلیل ئیزەدی ئاسمان و بای زریانە. بەگوێرەی چیروانۆکە کەیانییەکانی وەک "ئێنکی و نینئورساگ" و "گیلگەمەش"، دیلمون ئەو شوێنەیە وا ئافراندنی مرۆڤ و بوونەوەرانی دیکە لەوێدا ڕووی داوە.\nلە بەڵگەنامەیەکی دیکەدا وا مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆسێ هەزار ساڵ پێش زایین واتە لە پەرستگەی هانا "ئینانا" لە شاری ئوروک دا پەسنی تەورێک و هەروەها پەسنی کەسایەتییەکی پلەبەرز بە دیلمون دراوە.\nلە چیروانۆکی کەیانی-سومەری "ئەنمەرکار و پادشای ئاراتە" دا هاتووە زنجەکان(زیگورات)ی ئوروک و ئیریدو پێش دیلمون ئاوەدان کراونەتەوە.\nلە بەردەنووسێکی کەیانی ١٨٠٠ ساڵ پێش زایین دا بە زمانی سومەری نووسراوە و باسی ئافراندنی بوونەوەران دەکات وا نووسراوە:\nبوونەوەران یەک لە دوای یەک پییان دەنایە سەر خاکی زەوی، پات شا "زی ئود سودرا" شای دادپەروەری هەرێمی "شوروپاک" لە پێشی ئیزەد "ئانو" و ئیزەد "ئینلیل" چۆکی دادا وسەری دانەواند و ئەنی لە زەوی خشاند. ئین لیل و ئانو لەگەڵی بە مێهرەبان بوون،ئەوان ژیانی هەتا هەتاییان پێ بەخشی وەک خودا. ئەوان نەمرایەتی یان پێبەخشی. لە هەمان کات دا بە هۆی ئەوەی پات شا زی ئود سودرا پارێزگاری لە بوونەوەران و مرۆڤ کردبوو ئین لیل و ئانو هەرێمی ئەوپەڕی ئاوەکان واتە هەرێمی دیلمون یان پێبەخشی،هەرێمی دیلمون ئەو شوێنەی وا خۆری لێهەڵدێ (خۆرهەڵات).\nئینگلیزی :Garden of Eden\nئێدین واتە دەشتی بەر بناری چیا،دەشتێکی بەربڵاوی کاکی بەکاکی و ئاوەدان بە کانیاوان.\nکەیان-سومەری یەکان نووسیویانە ئیدین باخێکە وهاوتەریبە لەگەڵ دیلمون دا و یەکەم مرۆڤ لەوێ هاتووەتە ئافراندن و دەقە عێبریەکان دەڵێن ئیدین هەرێمێکە و بە چوار ڕووبار ئاودێر دەکرێ و ئاوەدانە. ناوی ئەو چوار ڕووبارە ئەمانەن:\n١- پیشون لە مەڵبەندی حاویلە وا داری مەرخ (دارە بەن) و دوڕەبا و زێڕی هەیە\n٢- گیخون هەرێمی کوش دەگرێتە خۆی\n٣- شیدەگال ڕۆژهەڵاتی ئاشور\nپیشون بە عێبری کراوی وشەی سیخون یان سیرخون ە، خون یان خوناو،خوناوکە و خوناڤ واتە ڕووباری خوڕەم، چەمی خوڕ، هەرێمی حاویلە یان هاویلە هەمان هەڵوان، ئەڵوان، ئەڵوەن یان ئەوەی دیاکونوف و ئەوروپیەکان پێی دەڵێن لولو.\nکەواتە پیشون هەمان چەمی سیروان لە هەورامان و هەورامان بەشێکە لە مەڵبەندی ئەڵوان، تەنانەت ئەڵوان و هەڵوان بە عەرەبی بە حولوان تۆمار کراوە. شاری سەرپێڵ بە حولوان دەناسرا و شارەکانی گێڵان و جەلەولا و گوڵاڵە هەمووی بە دیالەکتەکان یەک وشەن و لە ئولو یان لولووە هاتوون. حەلوان و حاویلەش یەکێکن.\n٢- گیخون وا هەرێمی کوش دەور دەداتەوە واتە سنووری هەرێمی کوش، ڕووباری گیخون بووە. هەرێمی کوش هەمان هەرێمی کەش و کاشی یە . ئەگەر بتەوێ هەرێمی کەش یان" کەش پاک" دیاری بکەی هەموو زاگرۆس و پاتان وەک ئاگومات یان گاماس ی دووهەم شاهەنشای کەشوان-کاردونیا دەڵێ هەمووی خاکی ژێر دەسەڵاتی ئەون. پاتان یان ماتان و مادان هەمووی یەکن واتە ماد. بە گوێرەی نووسراوەکانی هێرودۆت هەتا ڕووباری ئاراخش (ئاراز) و چیای ماتاینی واتە ئاگری هەمووی پاتان یان مادە.\nماد و کەش یەکیکن. پایتەختی سیاسی مادەکان بێجگە لە هەرێمی مونا لە ساڵی ٧٠٠ی پێش زاییندا شاری کار-کەش بووە و لەو ساڵەدا شادیاکۆ ناوی گۆڕیوە بۆ هەنگپاتان یان هەنگماتان واتە هەمەدان.دیسانەوە جەخت دەکەمەوە کەش پات و ماد یەکێکن.\nلە چیروانۆکە کوردییە کۆنەکاندا هاتووە پاڵەوانێک بە نێوی ئاراخش یان ئاراش تیرێکی لە چیایێکی بەرزەوە ئاراستەی ڕۆژهەڵات کردووە و لە ڕووباری گیهون تێپەڕیوە و چەقیوە بە بنەی دارە بەنێک دا و ڕووباری گیهون بووە بە سنووری ئیدین (هیتی).\nهەڵبەت لە سەردەمی ساسانیدا چیرۆکی ئاراش پەل و پۆی زەردەشتیگەری پێوە نرا و کردیان بە شەڕی ئێران و توران و ئەم شتانە، دیارە ئێران و توران هەمان کوردانی کۆنن و لە کوردستانی کۆندا ژیاون پەیوەندی بە پانئیرانیستەکان و پان تورکیستەکانی سەدەی بیستەمەوە نیە وا مێژووی شاخ و باڵداریان بۆ خۆیان درووست کردوە.\nکەواتە ڕووباری گیهون هەمان ڕووباری ئارازە وا لە چیاکانی شاری "تاتۆس" ی باکووری کوردستانەوە سەرچاوە دەگرێ و بە ئاگری و ئارتوپات (اردوباد)دا تێپەڕ دەبێ و دەچێتە دەرای قەزوێن یان دەریای "کەش پی ئین". شاری قەزوێن باسی وشەی کەشوین یان کەش پی ئین دەکات. هەموو ئەو شوێنەی وا ئێستا پێی دەڵێن پارێزگای ئازەربایجان بە ڕۆژهەڵاتی کوردستانەوە و هەمەدان و زەنگان و قەزوێن و تاران و کاشان هەتا ئەسفەهان و لوڕستان هەمووی هەرێمی کەش بوون و سەر بە دەوڵەتی کاردونیا بوون وا بابل پایتەختی بووە.\nڕووباری گیخون بە هۆی گیانفیدایی ئاراش ەوە ناوی گۆڕدرا بۆ ئاراش و ئاراز.\n٣- ڕووباری شیدەگال، شیدەکەل، شیدە جە، ئیدیگنا (سومەری) هەمان دجلەی ئێستایە، شیدە لە زمانی کوردی دا بە خەرمانەی خۆری تیژدەڵێن وا چاو سووڕ دەکا. ئاوی ڕووباری دجلە زۆر درەوشاوەیە و سپی یە .سەبارەت بە "شید" کاتێ وەک "فعل" صرف دەکرێ بەواتای پێچاندن و سووڕاندن دێ.\n٤- ڕووباری فراە ، بورانونا بە سومەری. فرات بە کوردی ئێستا ئەم ڕووبارە لە چاو ڕووباری دجلە نەرم و نیانترە و ئەوەندە خێرا نیە. سەرچاوەی ئەم ڕووبارەش باکووری کوردستان و مەڵبەندی دێرسمە.\nبەم باسەوە دیارە باخی ئیدین بە گوێرەی ناوی ئەو چوار ڕووبارە هەمان کوردستانی ئێستایە و هەریمی شوروپاک و دیلمونا وا هاوتەریبی ئیدین ە ئەویش بەشێکە لە کوردستان.\nشتەکان ئەوەندە ڕوون و لاوەکین هەرکەس بیەوێ زیاتر لەوە شی بکاتەوە دیارە مەبەستی سیاسی هەیە و دەیەوێ ناسنامە و پێناسەی کورد ئیگنۆر بکات و بیسڕێتەوە.


کۆمارییه‌کان نێوی ژماره‌یه‌ک زۆری ژنیان بۆ کاندیدی هه‌ڵبژاردنه‌کانی 2 ی مانگی 11 تۆمار کردووه\nکۆمارییه‌کان نێوی ژماره‌یه‌ک زۆری ژنیان بۆ کاندیدی هه‌ڵبژاردنه‌کانی 2 ی مانگی 11 تۆمار کردووه. په‌یامنێری ده‌نگی ئه‌مه‌ریکا سێندی شه‌ین چاوێک به لێدوانه‌کانی شاره‌زایاندا ده‌خشێنێت که چۆن باس له‌م کاندیده ژنانه ده‌که‌ن.\nکاندیدا ژنه‌کانی پارتی کۆماری له لایه‌ن ده‌زگاکانی ڕاگه‌یاندنه‌وه سه‌رنجێکی زۆریان له ره‌که‌به‌رایه‌تی کۆنگریس و فه‌رمانداری ئه‌یاله‌ت له سه‌رانسه‌ری ئه‌مریکا ده‌درێتی.\nڕاوه‌رگرتنه گشتی یه‌کان نیشانده‌ده‌ن کاندیداکانی کۆماری بۆ سنێتی ئه‌مریکا له ئه‌یاله‌تی نێڤادا، شارۆن ئه‌نجل، ته‌نیا چه‌ند چه‌ند ڕۆژ پێش ده‌نگدان زۆرله ڕێبه‌ری زۆرینه‌ی دیموکرات له سنێت هه‌ری رید نزیکه.\nئه‌نجل هیرشێکی توندی بردۆته سه‌ر رید له به‌رئه‌وه‌ی له به‌رامبه‌ر مه‌سه‌له‌ی کۆچبه‌رانی ناقانوونی نه‌رمه و ده‌نگیشی به ئه‌و پرۆگرامانه‌ی حکومه‌ت داوه خه‌رجێکی زۆر هه‌ڵده‌گرن.\nهاری رید! پێویسته تێبگه‌یت که ئێمه کێشه‌ی پاراستنی خانه‌نشینیمان هه‌یه.\nتێکست:ئه‌نجل یه‌کێک له ئه‌و چه‌ندین کاندیده ناسراوانه‌ی ژنه ئه‌وانه‌ی خۆیان به کۆمارێکانی تی پارتی ده‌زانن و پشتیوانی له حکومه‌تی سنووردار، له‌شکری به‌هێز و دانی باج له پله‌ی نزم دا ده‌که‌ن.\nمایکل ئۆ بڕایان بۆ رۆژنامه‌ی دێ هیل ده‌نووسێت.\nئه‌وان به شێت ناومان ده‌به‌ن و پێمان ده‌ڵێن بێ ئه‌قڵ ئێمه به خۆمان ده‌ڵێین ئێمه گه‌لین.\nتێکست: کریستین ئۆ دانل کاندیدای کۆماری بۆ سنێتی ئه‌مریکا له دێلێوره. ئه‌و خانمه ده‌لیت ده‌زگاکانی ڕاگه‌یاندن و کاندیدا توندڕه‌وه‌کانی تی پارتی ناو ناتۆره‌یان لێده‌نێن و به ناڕه‌وایانه ڕه‌فتار ده‌که‌ن.\nواشنتۆن با پێت بڵێم گومانت نه‌بێت و له‌گه‌ڵ دایکاندا کێشه دروست مه‌که که ده‌یانه‌وێت سه‌رهه‌ڵده‌ن.\nتیکست: فه‌رمانداری پیشووی ئه‌یاله‌تی ئالاسکا و جیگای پشتیوانی تی پارتی سارا په‌لین له لایه‌ن هیندیک له کاندیدا ژنه‌کانی کۆماری پشتیوانی لێکراوه. ئه‌و ده‌سته واژه‌ی "ورچه بۆره مێه‌کان "ی  بۆ ناوزه‌دکردنی ژنانی به مشور به‌لام به توانای به کارهێنا.\nئه‌مڕۆ ژنان ده‌بینیت تێده‌کۆشن بۆ ئابوری، په‌روه‌رده، هه‌ژای، گه‌شه‌پێدان ئاسائیشی نیشتیمانی و تیرۆرسم. و ئێمه گه‌یشتوون به‌و خاڵه‌ی که زۆربه‌ی گه‌لی ئه‌مه‌ریکا بڕوا ده‌که‌ن که کێشه‌کانی ژنانیش جیاواز نین له‌گه‌ڵ پیاواندا. و ئێمه ئه‌وه له کاندیده‌کاندا به‌دی ده‌که‌ین که له سه‌روی ده‌نگه‌کانی سه‌رانسه‌ری وڵاتدان.\nمیشل بێرنارد له ئه‌نجومه‌نی سه‌ربه‌خۆیی ژنان، گروپێکی لێکوله‌ر و سه‌ربه هیچ پارتێک نیه، ده‌ڵێت ئه‌م گروپه ژنانه‌ی کاندیدا جیاوازن چونکه ئه‌وان تیشک ناخه‌نه سه‌ر نێر یان مێی و ئه‌وان داوا له ژنان ناکه‌ن له به‌ر ئه‌وه‌ی ژنن ده‌نگیان پێ بده‌ن.\nدێڤید هاوکینگس له به‌ریوه‌به‌ری گۆڤاری کانگریشنال کوارتیرلی که گۆڤارێکی حه‌وتوانه‌یه ده‌ڵیت وێ ناچیت ژماره‌ی ژنان له کونگریس له 2 ی مانگی دابێت زیاد بکات.\n" بۆ هه‌ر ژنێکی کۆماری یان دێمۆکرات که به خه‌ریکن سه‌رکه‌ون، هیندێکیان خانه‌نشین ده‌بن و هێندیکتان له نایبه‌نه‌وه. بۆ وێنه، له کالیفۆرنیا، جارلی فایورینا سه‌روکی پیشووی هولیت په‌که‌رد و بژاره‌ی کوماری بۆ سنێته، له به‌رامبه‌ر ژنێکی تر، باربارا باکسر خۆی کاندید کردوه.\nهێندێک له ئه‌و ژنانه‌ی ڕه‌نگه نه‌توانن بچنه کۆنگرێس، وه‌ک باکسر و سناتۆر بله‌نچه لینکولن له ئارکانزاس، سه‌روکی کومیته‌ی به هێزن. ئه‌گه‌ر کۆمارێکان له کۆنترۆلی زۆرینه‌ی خانه‌ی نوێنه‌ران دا سه‌رکه‌ون، جیگای نانسی پێلوسی دێمۆکرات- واتا یه‌که‌م ژن که سه‌روکی خانه‌ی نوێنه‌ران ده‌گرێته‌وه.\nمیشل بێرنارد له ئه‌نجومه‌نی ژنانی سه‌ربه‌خۆ ده‌لیت ئه‌گه‌ر کاندیداکانی ژن ئه‌و ساڵ سه‌رنه‌که‌ون، ئه‌و له به‌ر ڕه‌گه‌زیان نیه. ئه‌و خانمه ده‌ڵیت راوه‌رگرتنی ئه‌م زووانه‌ی ده‌نگده‌رانی سه‌ربه‌خۆ ده‌ری ده‌خات که ده‌نگده‌ران ڕه‌زامه‌ندیان سه‌باره‌ت به دوو پارته گه‌وره‌کان نیه.\nهیندیک له ئه‌و ژنانه ی کاندید  که ماوه‌یه‌کی زۆره پۆستی باڵایان له کونگریس دا هه‌یه ڕه‌نگه هیندیک له‌ژنانی به‌ربژاری نۆی جێگای ئه‌وان بگرنه‌وه.


"نه‌مویستوه ته‌قه له نوێژخوێنان بكه‌م ته‌نها ویستم كه‌سێك بكه‌مه ئامانج"\nکوردستان 2018-01-13 16:02 کۆمێنت 1631 جار بینراوە\nئه‌و كه‌سه‌ی دوێنێ له‌به‌رده‌م مزگه‌وتێكدا له ناحیه‌ی شۆڕش، دوو هاووڵاتی كوشت، له‌لایه‌ن هێزه ئه‌منیه‌كانی سنوره‌كه‌وه ده‌ستگیركرا.\nره‌مه‌ك ره‌مه‌زان قائیمقامی چه‌مچه‌ماڵ به رادیۆی نه‌وای راگه‌یاند، دوای روداوه‌كه‌ی رۆژی هه‌ینی 12-1، سه‌رجه‌م هیزه ئه‌منیه‌كانی سنوره‌كه راسپێردران بۆ لیكۆڵینه‌وه و كۆكردنه‌وه‌ی زانیاری له‌سه‌ر تۆمه‌تباری روداوه‌كه و سه‌رجه‌م بازگه‌كانی سنوره‌كه‌ش ئاگاداركرانه‌وه، كه ته‌قه‌كه‌ره‌كه ده‌ستبه‌سه‌ر بكه‌ن.\nئاماژه‌ی به‌وه‌شكرد، له دره‌نگانی شه‌وی رابردودا، كه‌سه‌كه ده‌ستگیركرا و به‌فه‌رمانی دادوه‌ر ده‌ستبه‌سه‌ره. له لێكۆڵینه‌وه‌شدا دانی ناوه به تاوانه‌كه‌یدا كه ته‌قه‌ی له نوێژخوێنان نه‌كردوه، به‌ڵكو ته‌نها ویستویه‌تی ئه‌و هاووڵاتییه بكاته ئامانج، به‌ڵام كه‌سێكی دیكه‌ش پێوه‌بوه.\nوتیشی "به‌پێی دانپێدانانه‌كانی، چه‌ند ساڵێك به‌ر له‌ئیستا، كێشه‌ی له‌گه‌ڵ یه‌كێك له‌و هاووڵاتیانه‌دا هه‌بووه كه كوشتویه‌تی".\nبه‌وته‌ی قائیمقامی چه‌مچه‌ماڵ، هیچ كام له‌و دوو هاووڵاتییه دانیشتووی ناحیه‌كه نه‌بوون و ته‌نیا بۆ سه‌ردانكردن چوبونه شۆڕش.\nرۆژی 12-1 دوای نوێژی هه‌ینی، به‌هۆی ده‌ستڕێژی گوللـه‌وه له ناحیه‌ی شۆڕش، دوو هاووڵاتی به‌ركه‌وتن و یه‌كێكیان ده‌ستبه‌جێ گیانی له‌ده‌ستدا و ئه‌وه‌ی دیكه‌شیان پاش گه‌یاندنی بۆ نه‌خۆشخانه‌ی فریاكه‌وتنی سلێمانی، گیانی له‌ده‌ستدا.


ئەردۆغان: پابەندنابین بەبریاری دادگای ئەوروپا بۆ ئازادکردنی دەمیرتاش - ئاوێنه\nئاوێنه: دوای كۆبونه‌وه‌ی فراكسیۆنی ئاك پارتی له‌په‌رله‌مانی توركیا، ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆغان وه‌ڵامی پرسیاری رۆژنامه‌نوسانی دایه‌وه.\nله‌وه‌ڵامی پرسیارێكدا له‌باره‌ی بڕیاره‌كه‌ی دادگای مافه‌كانی مرۆڤی ئه‌وروپا كه داوای ئازادكردنی سه‌ڵاحه‌دین ده‌میرتاش ده‌كات، ئه‌ردۆغان رایگه‌یاند، “ئه‌و بڕیارانه‌ی دادگای مافه‌كانی مرۆڤی ئه‌وروپا ده‌ریان ده‌كات ئێمه پابه‌ند ناكات. ئێمه له‌به‌رامبه‌ر ئه‌وه‌دا هه‌ڵمه‌تی خۆمان ده‌كه‌ین‌و كاره‌كه ته‌واو ده‌كه‌ین”.\nئه‌و هه‌ڵوێسته‌ی سه‌رۆك كۆماری توركیا پاش ئه‌وه دێت كه ئەمڕۆ سێشەممە، دادگای مافه‌كانی مرۆڤی ئه‌وروپا ڕایگەیاند، مانەوەی سەڵاحەدین دەمیرتاش له‌زیندان‌و داگایی نەکردنی نایاساییەو پێویستە كۆتایی به‌مانه‌وه‌ی له‌زیندان بهێنرێت.\nدادگاكه داواشیکردووە كه بەزوترین کات سەڵاحەدین دەمیرتاش ئازاد بکرێت‌و مافی خۆکاندیدکردنی هەبێت بۆ هەڵبژاردنەکان.\nسەڵاحەدین دەمیرتاش لە 10ی نیسانی 1973 لە شارۆچكەی پالۆی سەر بەشاری ئەلازیخ لەباكوری كوردستان لەدایكبووە‌و شەش خوشك‌و برای هەیە‌و لەساڵی 2002 لەگەڵ باشاك كە هاوڕێی منداڵی خۆیەتی هاوسەرگیری كردوە‌و دو كچیان بەناوەكانی دەلال‌و دلدا هەیە.\nلەساڵی 2012 پارتی دیموكراتی گەلان -هەدەپە- دامەزرێنرا‌و دەمیرتاش بو بەهاوسەرۆكی هەدەپەو لەهەڵبژاردنە پەرلەمانیەكەی توركیای 2015دا خۆی لەسەر لیستی هەدەپەو لەشاری ئیستانبولەوە بۆ پەرلەمانی توركیا كاندیدكرد‌و بوە ئەندامی پەرلەمانی توركیا.\nلە4ی تشرینی دووەمی 2016وە لەلایەن دەسەڵاتدارانی توركیاوە بەتۆمەتی پشتگیریكردن لەپەكەكە دەمیرتاش‌و 11 پەرلەمانتاری تری هەدەپە دەستگیركران‌و خرانە زیندانەوە‌و ئەمەش كاردانەوەی توندی ناوخۆیی‌و دەرەوەی بەدوای خۆیدا هێنا.


3/1/2021 12:36:00 PM 72 جار خوێندراوەتەوە\nماوەی چەند ڕۆژێکە بابەتی قۆپیە کردنی خاتونێک میدیاکانی تەنیوە، کۆمەڵێک داوا لە وەزارەتی پەروەردە و خوێندنی باڵا دەکەن ئیجرائات بکات و بەشێکی تر داوادەکات داواکاری گشتی بێتە سەر خەت و داوای لەسەر بجوڵێنێت. دەکرێت بۆ سەلماندنی لێپرسینەوە و یاسا سەروەریی ئەم خاتوونە بکرێت بە قوربانی و بوترێت لەسەر بنەمای "من أين لك هذا" و یاسای "كسب غير المشروع" لێپرسینەوەی لەگەڵ بکرێت و دەرئەنجام دەربکەوێت کە ماڵی گشتی بە فیڕۆداوە، چ لە ڕێی خوێندنی خۆڕای و بەدەست هێنانی بڕوانەمە و وەرگرتنی موچە...هتد\nلەکاتێکدا غەش و قۆپی و بەدەست هێنانی نا مەشروع هەرچی کونج و کەلەبەری ئەم هەرێمە هەیە تەنیویەتی و لە ژماردن نایەن و بەهیچ شێوەیەک بەراورد ناکرێت بەمەی ئەم خاتوونە. (ئەمە داکۆکی نییە لەوەی کە ئەو کردویەتی و ڕۆژانە دەکرێت).\nئەمەی ئەم خاتونە گەورەیە یان ئەوەی ئێمە لە لێکۆڵینەوەکەماندا لە دوو هەفتەی رابوردوودا لە سەر کۆتا ڕاپۆرتی دیلۆیت بۆ ٩ مانگی ساڵی ٢٠٢٠ خستمانە ڕوو؟ "وردبونەوە لە وردبونەوە کەی دیلۆیت..." لەوانەیە بیرتان چوبێتەوە یان بەرچاوتان نەکەوتبێت چونکە ئەوکات نەبوو بە بابەتی ڕاگەیاندنەکان و سەرنجی نەخرایە سەر لە کاتێکدا لە هەر وڵاتێکی تر بوایە نەک تەنها حکومەت بەڵکو کۆمپانیای وردبینییەکەش کێشەی گەورەی بۆ دروست دەبوو بەڵام لای ئێمە بێدەنگی لێ دەکرێت!\nهەروەک ئاشکرایە دیلۆیت کۆمپانیایەکی جیهانی وردبینییە وەکو لە ڕاپۆرتەکانیدا دەڵێت وردبینی بۆ "بەرهەمهێنان، هەناردەکردن، بەکاربردن و داهاتەكانى نەوت" ی هەرێم دەکات. پسپۆڕی ئەم ئەم کۆمپانیایە وردبینییە و بەشێک لەکارەکانی دۆزینەوەی هەڵەی ژمێریارییە گەر هەبێت و دەست نیشانکردنێتی.\nدیلۆیت هەڵەی دۆزیوەتەوە؟\nدیلۆیت بەردەوام لە هەر ٨ ڕاپۆرتەکەیدا کە بڵاوی کردووەتەوە دەڵێت "هیچ بەیانێکی نادروستمان بەدینەکرد لە زانیارییەکانی هەناردەکردن وبەکاربردنی نەوت"و "هیچ بەیانێکی نادروستمان بەدینەکرد لە زانیارییەکانی فرۆشتنی نەوت و کۆی بڕی پارەی وەرگیراوی مانگانە".\nدەکرێت بوترێت خەتای دیلۆیت چییە کەهەڵە نەبێت ئەگەر بە پۆینتیش بێت! گریمان وایە کە وا نییە و لە بەشی دووەم دا ئەوەش دەسەلمێنین. بەڵام ئەی ئەگەر دیلۆیت خۆی هەڵەی حسابی کردبێت پارەیەکی زۆری لە داهاتی نەوت ئەژمار نەکردبێت و دیار نەمابێت چی؟\nدیلۆیت خۆی دەڵێت لە چارەکی یەکەمی ساڵی ٢٠٢٠ دا هەرێم بەرمیلێک نەوتی لە(کانوونی دووەم دا بە ٤٩.٤٢٠ دۆلار و شوبات بە ٣٨.٣٦٠ دۆلار و ئازار بە ١٢.٤٦٠ دۆلار) فرۆشتووە. تێکڕای ئەم نرخە دەکاتە ٣٣.٤١٣ دۆلار بەڵام دیلۆیت لە ڕاپۆرتەکەدا نوسیویەتی کە تێکڕای نرخ بریتییە لە ٣١.٥٩٦ دۆلار واتە بۆ هەر بەرمیلێک بڕی ١.٨١٧ دۆلاری کەمتر ئەژمار کردووە. ئەم جیاوازییە زۆر زۆرە و لە حساباتدا بەهیچ شێوەیەک قبوڵ کراو نییە.\nدەکرێت بەهۆی پۆینتەوە جیاوازیەکی کەم هەبێت بۆ نمونە لە دوای پۆینتەوە سێ ژمارە دانراوە و دەکرێت زیاتر بێت بەڵام ئەم جیاوازییە لە خانەی هەزاران بەدواوەیە و چەند هەزار دۆلارێک بە زیاد یان کەم دەر دەچێت.\nڕاپۆرتەکەی دیلۆیت دەڵێت کۆی فرۆشی نەوت لەڕێی بۆرییەوە لەو سێ مانگەدا بریتی بووە لە ٤٢٫٣٢٣٫٧٦٩ بەرمیل نەوت و گەربێت و کۆی فرۆش جاران ( زەرب)ی جیاوازی نرخەکەی بکەین کە دیلۆیت حسابی نەکردووە ئەوا بڕی ٧٦٫٩٠٢٫٢٨٨ دۆلار دەردەچێت کە حساب نەکراوە نەهاتووەتە ناو داهاتی نەوت. ئەگەر بێت و ئەو پۆینتانەشی لەگەڵدا ئەژمار بکەین کە لە دوای سێ هەم ژمارەوەیە ئەوا دەکاتە ٧٦٫٩١٦٫٣٩٦ دۆلار واتە جیاوازییە کە بەزیادکردنی ١٤٫١٠٧ دۆلارە نەک ملیۆنەها دۆلار کەم بکات!\nکەواتە بۆمان دەردەکەوێت دیلۆیت نەک هەڵەی نەدۆزیوەتەوە بەڵکو خۆشی هەڵەی کردووە و بەهۆی ئەو هەڵەیەوە بڕی ٧٦ ملیۆن و ٩١٦هەزار دۆلار حساب نەکردووە لەداهانی نەوت! ئەم پارەیە بۆ کوێ و کێ ڕۆشتووە؟ پێویستی بەوەڵامە.\nچۆن ئەمە بەسەر دیلۆیتدا تێپەڕیوە؟ لە کاتێکدا دیلۆیت پسپۆڕی وردبینییە، وردبینیش بەشیکی هەرەزۆریی مامەڵەیە لەگەڵ ژمارەدا. ئامانجی وردبینی و چاوەڕوانی لە دیلۆیت دۆزینەوەی بۆشایی و هەڵەی ژمێریاری و پارەی ونبووە ، نەوەک خۆیان هەڵەی ژمێریاری و حسابی بکەن و لە ئەنجامدا بڕێکی زۆر پارە ونببێت! یاخود ئەوەتا دیلۆیت زانیارییەکانی حکومەتی قۆپی و و پەیست کردووە.\nدیلۆیت بەردەوام لە ڕاپۆرتەکانیدا دەڵێت "تەنها بەرانبەر ئەنجومەنی نەوت و گاز بەرپرسیارە و هیچ لایەنێکی تر ناتوانن پشت بەم ڕاپۆرتانەی ئەو ببەستن. دیلۆیت بەرپرسیار نییە لە بۆچوون یان خستنە ڕووی هەرنادروستی، کەم و کوڕی یان هەڵەیەک لە زانیارییەکانی ئەم ڕاپۆرتەدا لە بەرامبەر هەر لایەنێکی سێیەم". گەر چی ئەمە بۆ خۆ دزینەوەیە لە بەرپرسیارێتی بەڵام ناو و ناوبانگی کۆمپانیاکە لەکەدار دەکات و گومان لە ژمارەکانی دەکرێت و میسداقیەتی دەخرێتە ژێر پرسیارەوە.\nدەپرسین ئەی ئەگەر هیچ لایەنێک بۆی نەبێت کەم و کوڕی و نادروستییەکانی بخاتە ڕوو، هەروەها دیلۆیت لەهەمو ڕاپۆرتەکانیدا یەک شت دوپاتبکاتەوە، هەموو زانیارییەکان تەواوە و کەس مافی پشت بەستنی بەم ڕاپۆرتانە نەبێت ئەی حکومەتی هەرێم بۆ بڵاویان دەکاتەوە؟!\nگەر دیلۆیت بەرپرس نییە بەرانبەر هیچ لایەک جگە لە ئەنجومەنی نەوت و گاز ، خۆ ئێوە لە ئەنجوومەنەکە بەرپرسن بەرانبەر خەڵک وپەرلەمان.\nدیار نەمان و حساب نەکردنی زیاد لە ٧٦ ملیۆن دۆلار بابەتێکە دەبێت پەرلەمان و داواکاری گشتی و میدیاکان قسەی جدی لەسەر بکەن . ئەمە بیرکاریی و حساباتە هەڵە قبوڵ ناکات، گەر ڕوونکردنەوەی متمانە پێکەر و بێ پەردە نەبێت دەچێتە شاردنەوەی داهاتی گشتی و بەهەدەردانی ماڵی گشتی. جێی پرسیار نییە ئەم بابەتە بە قۆپیە حساب نەکرێت و ئاوڕی لێ نەدرێتەوە و قۆپپە ببێتە مانشێتی هەواڵەکان؟!\nگەر چاکی نەکەن، چاوەڕێی بژاردەی قورستر بکەن\nسەربەخۆیی دارایی و دابەشبوونی جوگرافی کێڵگەکانی نەوت وگازی هەرێم\nژمارەکانی حکومەت وادەڵێت، ئەوپارانە چییان لێهات؟\nسەلامەتی کار و ڕووداوەکەی کەورگۆس\nدەڵاڵێک سامانی نەتەوەیەک بەڕێوە دەبات!!\nنرخی نەوت زیاتر بەرزدەبێتەوە؟\nسەبارەت بە بڕیارەکانی ٥/٥/٢٠٢٠ی ئەنجومەنی وەزیران دوونووکە قەڵەم\nئایا حکومەت کێڵگەی گازی میران و بنەباوێ لە گەنێڵ ئەنێرجی وەردەگرێتەوە؟\nلە جیاتی هەرێم داهاتی نەوت بۆ مانگی ئازاری ٢٠٢٠ ئاشکرا دەکەم:\nئایا سعودیە ئەمریکای ناچاربە دانوستان کرد؟


خەلیفە (عمری کوڕی عبدالعزیز) چۆن چاکسازی کرد؟ – تۆڕی میدیایی خەڵک\nچی ڕودەدات گەر بۆ ٥ خولەک پەستان بکەیتە سەر پەنجەی ناوەند؟ هەموو شتێک لە بارەی چارەسەر بە دەست\n2020/08/11 - 12:48 PM\nچارەسەری سروشتی چینی لە مێژە کاری پێدەکرێت و بەتەواوی جیهاندا بڵاوبۆتەوە، ئەمەی خوارەوە کۆمەڵێکە لەو چارەسەرانە بەپێی شوێنەکەی:\n– بۆ نەهێشتنی ئازاری پشت بە ڕۆنی گەرچک پشتی ملت بشێلە.\n– بۆ نەهێشتنی سەرئێشە و ئازاری سەر، بۆماوەی دوو خولەک ناوچەی خاڵە سورەکە لە قاچتدا بشێلە.\n– لە کاتی قەلەقی زۆر و توڕەیدا پەنجەی ناوەندی دەستت بە دەستەکەی دیکەت بگرە و پەستانی بخەرە سەر بۆماوەی ٥ خولەک، بەوە توڕەییەکەت نامینێت و هێور دەبیتەوە.\n– بە پێی ئەم تۆمارە ڤیدیۆیە بە لەپی دەست جارەسەری ئازاری ناوچە جیاوازەکانی جەستەت بکە:\n2020/08/10 - 5:53 PM\nتوێژینەوە دەروونناسیەکان ئاماژە بەوە دەدەن کە هەڵبژاردنمان بۆ شێوە و شتە جیاوازەکان هەڕەمەکی نییە و پەیوەستە بەو پاشخانەوە کە لە خاخماندا هەیە، ئەمەی خوارەوە تاقیکردنەوەیەکە لەسەر ئەو بابەتە:\nتۆ لەو کەسانەیت کە بە پلان کاردەکەیت و بەر لەوەی بڕیار بدەیت هەموو لایەنەکانی لێکدەدەیتەوە، هەر بۆیە زۆرجار خەڵکیش بۆ بڕیاردان پرست پێدەکات.\nکەسێکی زۆر جێگای متمانەیت و هەمووکاتیش ئامادەیت هاوکاری دەوروبەر بکەیت، بەهۆی ئەوەشەوە لای خەڵک خۆشەویستیت.\nبە زیرەکی ناوگروپەکەتان ناسراویت و هەمیشە مێشکێکی زیرەکانەت هەیە و پێش ئەوانی دیکە دەتوانیت شتەکان هەژمار بکەیت.\nکەسێکیت کاتێک ئامانجێک دادەنێیت لە ژیانتدا ئیدی ناهێڵیت هیچشتێک ببێتە ڕێگر لەبەردەمتدا و هەموو هەوڵێک دەدەیت بۆ بەدەستهێنانی.\nتۆ لەو کەسانەیت کە هەر یەکەمجار دەچیتە شوێنێک دەیکەیت بە قەرەباڵغی و پەیوەندی لەگەڵ هەموویان درووستدەکەیت و کەسێکی زۆر کۆمەڵایەتیت.\n2020/08/10 - 11:58 AM\nکاتێک دەچیتە نێو فڕۆکەوە بە کۆمەڵێک پشکنینی ئاسایش و کۆمپانیای فڕۆکەوانیدا تێدەپەڕیت، جگە لەوە لە نێو فڕۆکەش هەندێ جلوبەرگ و کەرەستە کێشەت بۆ دروستدەکات، بۆیە باشترە کە لەبەری نەکەیت:\nلە فڕۆکەدا بۆنی قورس و تیژ لەخۆت مەدە، چونکە ناو فڕۆکە داخراوە و بۆنەکەت کەسانی دیکە بێزار دەکات.\n– جلی تەسک\nکاتێک گەشتەکەت لە ٤ کاتژمێر زیاترە، بەهیچ جۆرێک جلی تەسک لەبەر مەکە، چونکە ئەوە وادەکات بێزار ببیت.\n– جلی ئاڵۆز\nبونمونە بەدلە لەبەر مەکە، چونکە تەوالیتی فڕۆکە بچوکە و بە ئاسانی جلەکانت بۆت داناکەندرێت.\n– کانزا لە جلەکاندا\nئەو جلوبەرگانە لەبەر مەکە کە ماددەی کانزایی پیوەیە، چونکە لە هەموو پشکنینێکدا جەڕەس لێدەدات.\n– جلی ڕووت\nگەر لە شوێنێکی گەرمەوە بۆ گەرمیش بچیت، جلی هاوینە و ڕوت لەبەر مەکە چونکە لە نێو فڕۆکە ساردکەرەوە کاردەکات و سەرمات دەبێت.\nڕێژەی شێ لە نیو فڕۆکە بۆ ٢٠٪ کەمدەکات، بۆیە باشترە عەدەسەی چاو لەچاو نەکەیت و چاویلکەی ئاسایی بەکار بهێنە.\n– پێڵاوی پاژنە بەرز\nجگە لەوەی بۆنێو فڕۆکە ئاسودە نییە، زۆرجار داوات لیدەکەن کە دایبکەنیت چونکە کانزای تێدایە.\n– جلوبەرگی شاز و ناجۆر\nچەندینجار ڕوویداوە کە کۆمپانیایی فڕۆکەوانی لەبەر لەبەرکردنی جلی ڕووت یان نوسینی خراپ و ڕەگەزپەرستانە لەسەر جلەکان ڕێگەی نەداوە گەشتیار سواری فڕۆکە ببێت، هەر بۆیە جلی ئاسایی لەبەر بکە\nلە کۆتایدا …\nهەرچەندە بەناوبانگ بیت یان کەسێکی ناسراو بیت پێویستە ڕەچاوی ڕێنماییەکان بکەیت، ئەمەی خوارەوە وێنەی کیم کارداشیانە کە لە فڕۆکەخانەی لۆس ئەنجلوس دەپشکنرێت


وێنای ژن لەنێوان بەرداشی ڕەوشت گەرایی‌و لیبرالیزمدا\nکرانەوەی کوردستانی باشور بەڕوی دونیای لیبراڵ و بەکارهێنەردا، بەبێ دەزگا، سترەکچەری حکومڕانی، کوڵتوری، ئابوری، دادوەری و کۆمەڵایەتی پێویست‌و جێگیر، کۆمەڵەگەی شڵەقاندوەو گیرۆدەی قەیرانێکی کوڵتوری، مۆراڵی‌و بەهایی کردووە. تاکی کورد، بەبێ کوڵتورێکی بەرەنگاری‌و سەرنجدەر، کەوتۆتە ناو دونیای بەکارهێنانێکی تاقەت پڕوکێنی کەرەستەو میدیا کە خۆی باجەگەی بە هەزار دەردەسەری ڕۆژانەو لێکترازانی بەهاکانی دەدات‌و وە وڵاتیش ئەخاتە بەردەم مەترسی جدی ژینگەو ئاسایشی ئابوری‌و داڕمانی ئەو بەهایانەی کە کۆمەڵگەو کوڵتور لەسەری ڕائەوەستێت‌و گەشە ئەکات.\nئەم بارودۆخە تایبەتە بەشێکی زۆری ژنی کوردستانی باشوری خستۆتە نێو دوو بەرداشی نامۆی جەمسەرگەرای دژبەیەک کەوێنا، بەپێی ئەندازەو عەیاری خۆیان، بۆ ژن دروست ئەکەن.\nبەرداشێک کە لەناو هەژمونی لیبرالیزم و پەتای بەکارهێنان، وێنەیەک بۆ ژن دروست ئەکات کە نزیکی ئەکاتەوە لەکاڵا. بەدەوری ئەم وێنایەوە نەک هەر تەنها چوارچێوەیەکی جەسەدی دانەدەم بۆ ژن بونیاد نراوە، بەڵکو چەندین پێویستی بۆ دروست کردنی ئەم وێنایە بۆ خولقاندوە کە تەنها بازاڕی بەکار‌هێنانی زیادەڕۆی لیبرالیزم ئاوی لێ ئەخواتەوە.\nبەشێکی ژنی کوردوستانی باشور کەوتونەتە ناو ئەم تەڵەیە و دەردە سەرییەکانی ئاوێتە بوون بەم وێنایە، کە لە ڕاستیدا وێنای سیستمێکە بۆ ژن کە پیاو تیایدا تەنها خاوەنی ئابوری و حکوم ڕانییەو هەر ئەمانیش کارسازی ئەم وێنایەی ژنن.\nئەم وێنا تازەیەی ژن زادەی ماشینێکی میدیایی خاڵی یا ناحاڵی لە چەمکەڕەسەنەکانی پێشکەوتو و یەکسانی خوازییە کە ڕۆژانە ئەم وێنایە بەناوی دونیای تازەوە دەرخواردی کۆمەڵگە ئەیەن. ئەم وێنالیبراڵەی ژن بەشێکی ژنانی توشی دەردەسەرییەکی لێکچون لەگەڵ ئەم وێنایە کردوەو ڕۆژانە پرسیار لەسەر ئەم بەش‌و ئەو پارچەی لەشیان دروست ئەکەن!\nبەرداشێکی نامۆی تر، لەو وێنایەدا خۆی ئەبینێتەوە کە بزوتنەوە تازە دینییەکان، کە زادەی هەمان قەیرانی کولتوری و بەهان کە بەرداشی یەکەمیان بەرهەم هێناوە، ڕۆژانە بۆ ژنی دا ئەتاشن. ئەم وێنایە، ژن ئەخاتە ناو چوارچێوەیەکی توندی ڕەوشت گەرایی یەک فاقە، واتە تەنها تایبەت بەژنەوە و پیاو بە ناڕاستەو خۆ و ڕاستەو خۆ لێی بێبەری ئەکرێت.\nئەم وێنایە نەک چوارچێوەی جەسەدی، بەڵکو شێوەی جل پۆشین، ڕوانین‌و بەرزی و نزمی دەنگ بۆ ژن دیاری ئەکات و ژن ئەکات با پاشکۆ، گوێڕایەڵ و خزمەتکاری ئەم جۆرەی تری پیاو. ئەم وێنایە لەوێنای کۆنسێرڤاتیزمی دینی کۆمەڵگە کوردی بۆ ژن دەر ئەچێت و زادەی ئەم جۆرە تازەیەی پیاون.\nهەردو بەرداش ئاو لەیەکتری ئەخۆنەوەو زادەی هەمان شڵەقانی بەهاو مۆراڵی و قەیرانی کوڵتوری کۆمەڵگای کوردییە لەناو دونیای تازەدا. ئەم بارودۆخە، چوارچێوەی ململانێی پێشکەوتوو خوازەکان‌و کۆنسێرڤاتیزە خۆماڵییکانی کۆمەڵگەی بەلاڕێدا بردوەو ئەرکی هەردوکیانی قورستر کردووە. تەنیا بونیاتنانەوی کوڵتورو بەها ئەتوانێت وێنای ژن لەهەژمونی ئەم دوو بەرداشە، نامۆ بە بە ڕاست و چەپی کۆمەڵگەی ئێمە، ڕزگار بکات.\nلەئێستادا، ئەوەندەی کۆمەڵگای ئێمە پێویستی بەبونیاتنانەوەی کولتورو بەهاکانییەتی، نیو ئەوەندە پێویستی بەسیاسەت و قانون و دیموکراسی نییە!


كورته چیرۆك … په‌رده … یاسین برایم – Dengekan\nbyadmin_denegkan\tApril 11, 2018\tGeneral, Literature\nئه‌وانه‌ی ئه‌م خانوه‌یان له‌م هه‌ورازه قیت كردبۆوه ، له مێژ بوو گیانی پاكیان به گۆڕستانه پڕداربه‌ڕووه‌كه‌ی ته‌نیشت گوند سپاردبوو ، بگره ئێسك و پرۆسكیشیان ببووه خۆڵه‌مێش.كۆتا خاوه‌نیش ، خۆی و برا بچووكه‌كه‌ی ، ڕه‌شه‌بای ئه‌نفال بردیو كردیه خۆراكی ئه‌ژده‌های بیابانه پان و وشكه‌كه‌ی ناوه‌ڕاستی وڵات . ئه‌مه میراتی ئه‌و كه‌لاوه‌یه بوو كه له دوای ئه‌نفال به هه‌مان شێوه به قور ِو به‌رد و دار به‌رگێكی نوێیان خسته به‌ر كه‌لاوه كۆنه‌كه وجارێكی تر بووه لانه‌ی نه‌وه‌یه‌كی تازه و هیوای به بێهیوایان به‌خشی. ژنێكی بێچاره و كه‌مده‌رامه‌ت و ڕه‌شپۆش ، له بێ شوێنییان زه‌نكی ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ی یه‌كه‌م خانووی له گونده‌كه لێدا و هاته‌وه باوه‌شی هه‌مان خانوو كه به بووكینی میوانی ببوو ، چوو بووه باوه‌شی زاوایه‌كی شیرین .جارێكی تر ، به‌رگی غوربه‌تی داكه‌ند و هاته‌وه نێو كه‌لاوه‌یه‌ك كه لای ئه‌و له كۆشكی شا نایابتر بوو .\nكه‌لاوه‌كه بۆنی هه‌ناسه‌ی ئه‌شق و هیوا و خه‌ون و یادگارییه زێرینه‌كانی لێده‌هات. ئاوێزانی ئه‌و ژیانه بۆوه كه بناغه‌ی ژیانی له سه‌ر بنیات نابوو ئه‌گه‌ر چی له ڕووخسار كه‌لاوه بوو ، بۆ ئه‌و جارێكی تر ژیانی پێ به‌خشی و له ژیانی كۆله‌مه‌رگی ئۆردوگا رزگاری بوو. سه‌ربه‌رزانه ، هه‌موو هه‌وڵ و ماندوبوونی ئه‌و ، په‌روه‌رده‌یه‌كی ته‌ندروستی ئه‌و منداڵانه بوو كه به‌رهه‌می هاوسه‌ره شوێنبزره‌كه‌ی بوو.\nئای خوایه ! ئه‌و هه‌موو بارانه چییه ده‌بارێت . ده‌ڵێی ئاسمان كونی تێ بووه. ئه‌و بایه به‌هێزه . ئه‌و بروسكه ترسناكانه هه‌ر له پاشنیوه‌ڕۆوه جه‌نگی خۆیان راگه‌یاند بوو. ئه‌و له شه‌وی رابردوو كاتێ ئاسمانی پڕ گه‌واڵه هه‌وری ڕه‌شی بینی ترس و گومانی له دڵی دروست ببوو ، به‌ڵام چی بكات ، چاره هه‌یه ، هه‌موو شت ئاماده‌كراوه ، خه‌ڵك تێگه‌یاندراوه ، خۆ ناكرێت له به‌ر هاتنی هه‌وره‌كان بووك بۆ ڕۆژێكی تر دوابخرێت . ئیشی خێره ، ده‌ی چه‌ند زوو راپه‌رێت باشتره .\nله گه‌ڵ ده‌سپێكی باران میوانانی ماڵی زاوا كه‌وتنه پیرۆزبایكردن و ماڵئاوایی . تا ده‌هات باران خێراتر و خۆشتر ، بروسكه‌ی به‌هێز زیره‌ی به منداڵ ده‌هێنا . (با)ش هه‌ر گه‌ڵا و پووشی ئه‌و شوێنه‌ی هه‌بوو له گه‌ڵ ئاوازی خۆی به سه‌مای ده‌هێنا. تا ده‌هات ئاسمان شه‌ڕی بوو ، زاوای ماندوو و دڵبه‌خه‌م ، بووكیش له له سه‌ر كورسیێكی ته‌خته له هه‌یوانه‌كه له سه‌رما و له شه‌رما له سێوێكی سوور ده‌چوو . دایكی زاواش هه‌موو قورسایی ئه‌و ڕۆژه‌ی له سه‌ر مل بوو ، دڵی به قه‌د چۆله‌كه‌یه‌ك نه‌مابوو . نه‌یده‌زانی فریای چی بكه‌وێت. میوان به‌رێكردن ، نوێن و ڕایه‌خی ته‌ڕبوو ، مه‌نجه‌ڵ و قاپ و كه‌وشی كه‌وتوو و له قوڕ چه‌قیو ، پێش هه‌یوان له قوڕاو و ئاوی باران گۆمیلكه‌ی دروست كردبوو .\nئێواره‌یه‌كی ڕه‌ش و وه‌ڕزكه‌ر، كۆتایی به زه‌ماوه‌نده‌كه‌ی هێنا . منداڵه بچووكه‌كان خۆیان خزانده ئه‌و خانووه تاریك وبێسه‌رو به‌رو داته‌پیوه كه ماڵی هه‌میشه‌ییان بوو. به هۆی نزمی سه‌قفه‌كه و په‌نجه‌ره بچووكه‌كه‌ی به نوێژی نێوڕانه په‌نجه‌ت خستبایه چاوی هه‌ر كه‌سێك نه‌یده‌دیت. ژوورێكی درێژ نزیكه‌ی حه‌وت مه‌تر درێژ وسێ مه‌تر به‌رین و دیواره‌كان خوارو خێچ . پێشتر ته‌ویله‌ی ولاخه‌كان بوو، لای سه‌ره‌وه‌ش ناوبرێكیان لێ بڕیبۆیه‌وه كاو گیای وشكیان لی داده‌نا. له سه‌ر ئه‌م خانووه دوو سێ ژووری تر هه‌بووه ، جێگا گه‌وره بووه، به‌ڵام ئه‌وان به‌و هه‌ژاری و نه‌بوونیه هه‌ر فریای ئه‌وه كه‌وتن ئه‌و ژیر زه‌مینه دوور و درێژو تاریكه ئاوه‌دان بكه‌نه‌وه و تیدا بژن.تا خوا ده‌رگایه‌كی تریان بۆ ده‌كاته‌وه. ژوورێك بۆدانیشتن و نوستن و نانخواردن و خۆگۆرین وئازووقه ومیوانداری ، ئه‌مجاره‌ش ژووری حه‌وانه‌وه‌ی بووك و زاواش.\nتا ده‌هات دونیا تاریكتر ده‌بوو ئاسمان به هه‌ره‌شه ترو باران خۆشتر . بروسك دونیا ده‌له‌رزێنێ ، چرایه نه‌وتیه‌كه‌یان له خوار ژووره‌كه داگیرساند و سۆبه‌ی داران گه‌رمكرا . بووكیش وه‌ك سه‌ماوه‌ری دیوه‌خان وا بوو منداڵه‌كان به دیارییه‌وه دانیشت بوون سه‌یریان ده‌كرد. كه‌شو هه‌وای ده‌ره‌وه ، ترس و توڕه‌یی ئاسمان ، ترسی خستبووه ژووره‌كه‌ش ، له گه‌ڵ هه‌ر گرمه و تریشقه‌یه‌ك واتده‌زانی خانووه‌كه ده‌رووخێ ، خوودی ژووره‌كه له ئه‌شكه‌وتێكی ڕه‌ش ده‌چوو و بۆنگرتووی به دوكه‌ڵ و ئاگر و كه‌رووی دیوار ، درزو كونی گه‌وره گه‌وره مه‌ترسی زینده‌وه‌ری ورد و زیانبه‌خشی لێده‌كرا. هه‌یوانی خانووه‌كه‌ش پڕ چیلكه و گیشه‌داری وشك و ته‌ڕ، لایه‌كی گرتبوو ، تا كاریته‌كان خرابوونه سه‌ر یه‌ك . ژوور و هه‌یوانه‌كه وه‌ك دووانه وابوون ته‌سك و قه‌ره‌باڵغ و تاریك و نارێك .\nشه‌و ڕاشكا ، دایكی زاوا جێگای بۆ منداڵه‌كانی له خوار سۆبه ڕاخست و به‌تانی پێدادان به بیانووی سه‌رمابوون پێی وتن “به‌خۆتان داده‌ن با نه‌خۆش نه‌كه‌ون!”بۆ بووك و زاواش له سه‌رووی ژووره‌كه جێگایه‌كی گه‌رم و نه‌رم و خاوێنی بۆ ئاماده‌كردن. بۆ یه‌كه‌م جار په‌رجوویه‌ك له ژووره‌كه رویدا ، په‌رده‌یه‌كی ڕه‌شی هێنا سه‌رێكی له‌م دیوار و سه‌ره‌كه‌ی تر له‌و دیوار به‌ستی ژووره‌كه‌ی كرده دوو پارچه ، په‌رده‌كه بووه هێلی سوور، سنووری نێوان بووك و زاوا و منداڵه‌كان. وه‌ك پوولی دۆمینه(2به4)ی لێهات. دایكه‌كه دوا سنووری په‌رده‌كه‌ی به‌زاند و په‌ڕۆیه‌كی سپی خسته نێو ده‌ستی زاوا و وه‌ك به چاو پێی بڵێت “بتبینم پیاو بیت!!”هاته‌وه دیوه‌كه‌ی لای خۆی و چرایه‌كه‌ی ئه‌وه‌نده كز كرد به ئه‌سته‌م ڕووناكی ما، ڕووناكی كونی سۆبه‌كه زۆر زیاتر بوو له چرایه‌كه ، دایكه ماندووه‌كه له ته‌نیشت منداڵه‌كانی بێ جوڵه وهێمن ڕاكشا ، له بێده‌نگیدا زیاترله په‌یكه‌رده‌چوو !\nكات نیوه شه‌وه ، شانۆیه‌كه ژێرزه‌مینێكه له گۆڕ ده‌چێ ، دوو كاره‌كته‌ر به زمانی جه‌سته (تابلۆی ژیان) ده‌نه‌خشێنن! بینه‌ره‌كان به‌درێژی شانۆیه‌كه به دیار نمایشه‌كه‌ن ، شت ناخۆن ، ناخۆنه‌وه ، جارجارله سه‌ر پشت ، له‌سه‌ر سك ، له سه‌ر ته‌نیشت ده‌جولێنه‌وه ، به ئاگان ، ده‌ترسێن ، شه‌رم ده‌كه‌ن ، ده‌نگ ده‌بیستن. كاره‌كته‌ره‌كان نابینن ، جووله ده‌كه‌ن ، په‌رده ڕه‌شه‌كه ده‌جوڵێ. دایك داهێنه‌ری په‌رده‌یه ، چاوی له په‌رده‌یه ، له په‌رده‌ی ڕه‌ش ، چاوێكی تری له په‌رده‌یه‌كی سپییه وه‌ك ئاوی حه‌یات سپی بێت ! بینه‌ره بچووكه‌كان چاو ده‌نوقێنن، دڵیان به ئاگایه ، ترپه‌ی دڵیان دێ ، جارجار ده‌كۆخن ، ده‌نگ ده‌بیستن ، ده‌نگی هه‌مه جه‌شن ، بروسكه ، بارانه ، ئاه و هه‌ناسه‌یه ، هانكه هانكه ، خشپه‌ی ماره ، ده‌نگی گارگاروقورته قورتی مریشكه‌كانی نێو كۆلیته‌كه‌ی ده‌ره‌وه‌یه ، ده‌زانن ده‌نگه ده‌نگه و له‌هه‌ندێك ده‌زانن و هه‌ندێكی ترمه‌ته‌ڵێكی سیحراوییه ونازانن چییه !!!!\nزاوا خه‌ریكی چێژی په‌رده‌یه . بووك خه‌می له ده‌ستدانی په‌رده‌یه ، ترس و ئازار خه‌ریكه ده‌یكوژێت ، ئاوڕ بۆلای تر ده‌داته‌وه په‌رده ڕه‌شه‌كه‌ی لێ ده‌بێته كابووس .له ترسی په‌رده چاو ده‌نوقێنی . بروسك ، فلاش ده‌كات و وێنه‌یه‌كی ئیرۆتیكی ده‌گرێت .لایلۆنی په‌نجه‌ره‌كه ده‌له‌رێته‌وه ، چاو ده‌كاته‌وه ، باوه‌ش ده‌گرێته‌وه ، زاوا ده‌جولێته‌وه ، به یه‌كده‌نوسێن ، لێك جیاده‌بنه‌وه ، گه‌رمده‌بن ، سارد ده‌بنه‌وه ، گه‌رمده‌بن، خاوده‌بنه‌وه ، سارد ده‌بنه‌وه ، ماندوو ده‌بن ، زاوا ئاخ هه‌ڵده‌كێشێ ! په‌ڕۆیه سپیه‌كه به ره‌نگی گێلاس ده‌نه‌خشێنێ ، ماچه‌كان بیده‌نگن ، سه‌ما هێواش ده‌بێته‌وه له ترسی بینه‌ره‌كانی پشت په‌رده. بۆنی ته‌ڕایه‌تی دڵۆپه‌ی سه‌ر دیوارو بۆنی جه‌سته‌و بۆنی بۆگه‌نی ساردی ماسی له ژووره‌كه دێت !!\nشانۆ به‌رده‌وامه ، له ده‌ره‌وه خوا بارانی خۆی به‌سه‌ر جه‌سته‌ی زه‌وی ده‌بارێنێ و فووی لێده‌كات و تێر ئاویده‌كات . له ژووره‌وه زاوا جوتیارێكی ئه‌ڤینداره و به گاسنه‌كه‌ی زه‌وی ده‌كێڵیت و تۆ ده‌پرژێنێ و ئاوی ده‌دات! بووكیش ده‌ردی په‌رده‌ی گرتوو و ماندوو دیاره ، خه‌ریكه له سه‌مای چێژ بێزار ده‌بێت ، خه‌وی دێت ، چاوه‌كانی ره‌شكه و پێشكه‌ی ده‌كه‌ن و زاوای له پێش چاوی له تارمایی ده‌چێت و ره‌نگی په‌رده‌ی گرتووه . ژووره‌كه ڕه‌ش ڕه‌ش هه‌ڵگه‌راوه ، دواترهه‌ردووكیان مه‌ست بوون وله باوه‌شی یه‌ك چوونه شه‌وی په‌رده .\nباران به‌رده‌وامه ، چرایه‌كه له بێنه‌وتیان كوژایه‌وه، دایكه ماندوو ومیهره‌بانه‌كه‌ش له چاوه‌ڕوانی مزگینی به زاوابوونی كوڕه‌كه‌یه‌تی. فرمێسكی گه‌رمی له چاوه‌كانی ده‌هاته خوار وله گه‌ڵ دڵۆپه بارانی ژووره‌كه پێشبركێیان بوو . هه‌مان ئه‌و شه‌وه‌ی بیر هاته‌وه كه له گه‌ڵ مێرده ئه‌نفالكراوه‌كه‌ی له‌م هه‌وارگه شیرینه مانگی هه‌نگوینی به‌سه‌ر برد و هه‌ر له شه‌وی په‌رده زگی به‌و كوڕه زاوایه په‌یدابوو كه ئێستا له شه‌وی په‌رده دایه .گریان زیاتر به‌رۆكی گرت ، به بیده‌نگی فرمێسكی ده‌باراند وه‌ك بارانی ئه‌م شه‌وه بۆ به‌خته ره‌شه‌كه‌ی خۆی ده‌گریا كه ژیانی ئه‌وی داپۆشی بوو. بارانیش هه‌رده‌باری و شه‌وی په‌رده‌ی پڕترستركردبوو ، جوانی ئه‌ستێره و تریفه‌ی مانگی به په‌رده‌یه‌كی ره‌ش وون كردبوو !!\nتێبینی : له گۆڤاری (رامان ) ژماره (240) ، له رۆژی 5_5_2017ل(32_34) بڵاو بویته‌وه .\nPrevious چیرۆک بۆ منداڵان … زێـڕ و زەوی …. نووسینی: رەزا شوان\nNext خوێندنه‌وه‌ی شیعر یان بێ ئاگایی له‌شیعر؟… سه‌دیق سه‌عیدڕواندزی\nکتێبی پانۆرامای بەکارهێنانی چەکی کیمیایی لە کوردستان چاپکرا


ناوەڕۆکی کۆبوونەوەی شاندی سیاسی کوردی سووریا و لاڤرۆف - Mehr News Agency\nAP ١٣٩٩ خەرمانان ١٢ ١٥:٢٥\nNews Code 33910\nبە فەرمی ڕاگەیێندرا؛\nناوەڕۆکی کۆبوونەوەی شاندی سیاسی کوردی سووریا و لاڤرۆف\nسێرگی لاڤرۆڤ، وەزیری دەرەوەی ڕوسیا ڕۆژی دووشەممە لەگەڵ شاندێکی پارتی یەکێتی دیموکراتی سوریا (SDP) لە کوردستانی سووریا کۆبووەوە.\nبەپێی راپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، میدیاکان لاڤرۆڤ چەند پرسێکی لەگەڵ شاندەکەی کوردستانی سووریا تاوتوێ کردووە، لەگرنگترین تەوەریش گەیشتنە ڕێککەوتنی نێوان لایەنە سوورییەکان لەسەر بنەمای بڕیاری 2254ی ئەنجوومەنی ئاسایشی نەتەوەیەکگرتووەکان.\nلەکۆبوونەوەکە ئیلهام ئەحمەد هاوسەرۆکی ئەنجوومەنی سوریای دیموکرات بەشداری کردووە، کە سێرگی لاڤرۆڤ، دووپاتی لەئامادەباشی ڕووسیا کردووەتەوە بۆ بەردەوامبوون لە یارمەتیدانی سەرخستنی دیالۆگی گشتگیر و بنیاتنەر لەنێوان سورییەکاندا.\nهەروەها جەختی لەوەش کردووەتەوە، کە دەبێت کار بۆ سەروەری سووریا و یەکێتی و یەکپارچەیی خاکی بەهێزکردنی بکەن و مەرجی پێکەوەژیانی هاو هەڵوێستی و گەشەپێدانی هەموو پێکهاتەکانی ئەتنیکی و ئاینی کۆمەڵگای سووریا دروست بکەن.\nئەردۆغان سەردانی ئێران دەکات\nفەرەنسا ژمارەیەک ژن و منداڵی داعشی لە کوردی سووریا وەرگرتەوە\nژیانی تورکمانەکانی خوراسانی باکوور\nئێران داخوازیی بەدەر لە بەرجامی نییە/ پێشوازی لە دانوستانی لۆژیک دەکەین\nبەمزوانە بەرپرسانی ئێران و عەرەبستان لە بەغدا کۆدەبنەوە\nمەعلوم نییە سەدر لە ١٥ی تەموزدا نەیقەومێنێ/هەموو لایەنەکان نیگەرانن\nخواستی کوردەکان بۆ هاوکاری لەگەڵ دیمەشق لە بەرانبەر تورکیا\nپارتی دژی بەربژێری بوونی نووری مالیکی بۆ پۆستی سەرۆک وەزیرییە\nڕۆژەڤە خەبەرییەکان: سووریا\nهێرشی تورکیا بۆ سەر کوردستانی سووریا\nهاوکاری کورد و دیمەشق


كاربه‌ده‌سـتانی عێراق ده‌ڵێن له‌ئاكامی ته‌قینه‌وه‌ی بۆمبێـك له گه‌ڕه‌كی ئه‌لسه‌دری شیعه‌نشینی به‌غدای پایته‌خت، به‌لایه‌نی كه‌م 11 كه‌س كوژران و 20 كه‌سی تریش برینداربوون.\nله‌و باره‌یه‌وه پـۆلیس ده‌ڵێت ته‌قینه‌وه‌كه سه‌ر له‌به‌یانی ڕۆژی چوارشه‌ممه له گۆڕه‌پانی قه‌ره‌باڵغی ئه‌لحه‌مزه ڕوویدا، كاتێـك كه پاسه‌كانی ناو گۆڕه‌پانه‌كه ڕێچكه‌یان به‌سـتبوو بۆ گواسـتنه‌وه‌ی خه‌ڵكی بۆ سه‌ركاره‌كانیان.\nشـایانی باسه گه‌ڕه‌كی ئه‌لسه‌در بنكه‌ی به‌هێزی سوپای ئه‌لمه‌هدیـیه سه‌ر به مه‌لای شیعه‌ی توندڕه‌و موقته‌دا ئه‌لسه‌در.\nهاوكات له‌شـكری ئه‌مریكا ده‌ڵێت هێزه‌كانی كه‌سێـكی گرنگیان ده‌سـتگیركردووه كه گومانی لێده‌كرێت په‌یوه‌ندی هه‌بێت به هێزی قودسی سه‌ر به سوپای پاسدارانی ئێران. له‌شـكر ده‌ڵێت ئه‌و كه‌سه له‌میانی هه‌ڵمه‌تێـكی به‌ره‌به‌یانی ڕۆژی چوارشه‌ممه‌دا له شـاری كه‌ربه‌لا ده‌سـتگیركراوه.\nكاربه‌ده‌سـتانی ئه‌مریكا به‌رده‌وام ئێران به دابینكردنی پـشتیوانی بۆ میلیشـیا شیعه‌كانی عێراق تۆمه‌تبار ده‌كه‌ن.\nهاوكات سوپای ئه‌مریكا له چه‌ند هه‌ڵمه‌تێـكدا له بابل و ڕۆژهه‌ڵاتی به‌غدا 19 چه‌كداری گومان لێـكراویان ده‌سـتگیركردووه و هه‌روه‌ها ده‌ستیان به‌سه‌ر عه‌مبارێـكی گه‌وره‌ی چه‌ك و ته‌قه‌مه‌نیشدا گرتووه.\nهه‌روه‌ها سوپای ئه‌مریكا ڕۆژی چوارشه‌ممه هه‌واڵی كوژرانی 8 سه‌ربازی خۆی ڕایگه‌یاند، كه شه‌شیان له به‌غدا كوژراون و دووانه‌كه‌ی تریان له پارێزگای سه‌ڵاحه‌دین.


گۆڕان چۆن بەشداری لەحکومەتی هەرێمدا دەکا؟\nبزوتنەوەی گۆڕان جوڵانەوەیەکی جەماوەری سیاسییەو گۆڕانکاریی لەسیستمی حوکمڕانی‌و چاکسازی لەجومگەکانی دەسەڵات لە کوردستانی عیراق ئامانجی سەرەکییەتی. بزوتنەوەی گۆڕان، تا ئەم ساتە وەختەش، خەباتی مەدەنی بە شاڕێی گوڕانکاری دەزانێ لەکوردستانی عیراق. لەبەر رۆشنایی ئەو راستییەش بەرنامەی سیاسی‌و شێوازی کاری خۆی داڕشتوەو بەو پێیەش هەنگاوەکانی داهاتوی دیاری دەکات. بۆیە، هەر هەوڵێک کە لەپێناوی جێبەجێکردنی ئەو ستراتیجەدا بێ گۆڕان پشتیوانی دەکاو هەر هەنگاوێکیش لەو ئامانجەی دور بخاتەوە رەتیدەکاتەوە. گفتوگۆو دانوستاندنەکانی ئەم دواییەی پێکهێنانی حکومەتی هەرێمی کوردستان دەچنە ئەو خانەیەو بزوتنەوەی گۆڕان بەو شێوەیە مامەڵەی لەگەڵ دەکات.\nبەشداریکردن لە حکومەتی داهاتوی هەرێم یان بون بە ئۆپۆزیسیۆن دو بژاردەی وەک یەک کراوەن لەبەردەم گۆڕاندا\nگۆڕان کاتێک بەشداری دەکا کە رۆڵی هەبێ لە دانانی بەرنامەی کاری ئەو کابینەیە بۆ ئەوەی کار بۆ جێبەجێکردنی بکات


دۆسێی ئیسرائیل و فەلەستین چوار وڵات لە قاهیرە کۆدەکاتەوە\nوڵاتی میسر میوانداری وەزیرانی دەرەوەی ئەڵمانیا و فەڕەنسا و شانشینی ئوردون دەکات و لە کۆبوونەوەکەشیاندا پێداچوونەوە دەکەن بە وتووێژی ئاشتیانەی نێوان ئیسرائیلی و فەلەستینییەکاندا.\nئەم کۆبوونەوەیەی ئەمڕۆ دووشەممەش نزیکەی یەک هەفتە بەر لەوەیە جۆو بایدن، سەرۆکی هەڵبژێردراوی ئەمەریکا بچێتە کۆشکی سپی.\nوەزارەتی دەرەوەی میسر دەڵێت "ئامانجی کۆبوونەوەکە داواکردن و هاندانی ئیسرائیلی فەلەستینییەکانە بۆ دانوستاندن کردن بۆ گەیشتن بە ڕێککەوتنێکی هەمە لایەنەی سیاسی لەسەر بنچینەی گەیشتن بە دەوڵەتێکی فەلەستینی کە ڕۆژهەلاتی ئۆرشەلیم پایتەختی ئەو دەوڵەتە بێت."\nفەلەستینییەکان گازەندەیان هەیە لە سیاسەتەکانی بەڕێوبەرایەتییەکەی سەرۆک ترامپ و دەڵێن هەنگاوەکانی واشنتۆن لە بەرژەوەندی ئیسرائیل بووە.\nبەڕێوبەرایەتییەکەی سەرۆک ترامپ، فەلەستینییەکانی لە پەراوێز نابوو، دانی بە ئۆرشەلیمدا ناوە وەک پایتەختی دەوڵەتی ئیسرائیل و باڵیۆزخانەی ئەمەریکاشی لە تەلئەڤیڤەوە گواستەوە بۆ ئۆرشەلیم، هەروەها یارمەتی دارایی فەلەستینییەکانیشی کەمکردەوە.\nعەبدولفەتاح ئەلسیسی، سەرۆکی میسر لە مانگی ڕابردوودا وتوویەتی "قاهیرە بە ئاڕاستەی چارەسەرکردنی دوو دەوڵەتیدا دەڕوات لە قەیرانی نێوان ئیسرائیلی و فەلەستینییەکاندا، لەگەڵ ڕەچاوکردنی گۆڕانکارییە ناوچەیی و نێونەتەوەییەکانیشدا."\nوەزارەتی دەرەوەی فەڕەنسا دەڵێت لە کۆبوونەوەکەدا وتووێژ دەکرێت لەسەر هاندانی ئیسرائیلی و فەلەستینییەکان بۆ دەستپێکردنەوەی وتووێژی بابەتیانە لەسەر بنچینەی ئاساییکردنەوە ئەرێنییەکانی ئەم دواییە لە ناوچەکەدا.\nوەزارەتی دەرەوەی ئەڵمانیاش دەڵێت لە کۆبوونەوەکەدا سەنگی دەخرێتە سەر نزیکبوونەوەی ئیسرائیلی و فەلەستینییەکان.\nلە مانگی 9ی ڕابردوودا، مەحمود عەباس، سەرۆکی دەسەڵاتی فەلەستینییەکان داوایکرد لە سەرەتای ئەمساڵی 2021ەدا کۆنفرانسێکی نێونەتەوەیی بکرێت بۆ پرۆسەیەکی ڕاستەقینەی ئاشتی لەسەر بنچینەی بڕیارەکانی نەتەوە یەکگرتووەکان و هەروەهاش لەسەر بنچینەی ڕێککەوتنەکانی پێسوو لەگەڵ ئیسرائیلدا.\nلە مانگی ڕابردوودا ڕیاز ئەلمالیکی، وەزیری دەرەوەی فەلەستینییەکان وتبووی "دەسەڵاتی فەلەستینییەکان ئامادەیە بۆ هاوکاریکردن لەگەڵ بەڕێوبەرایەتییەکەی بایدندا." هەروها داوای لە ئیسرائیلیش کردووە تا بگەڕێتەوە بۆ وتووێژی ئاشتی لەسەر بنچینەی چارەسەری دوو دەوڵەتی بۆ قەیرانی نێوان ئیسرائیلی و فەلەستینییەکان.


ئه‌و فۆتۆگرافه‌ره‌ی 800 كه‌سی فێری هونه‌ری فۆتۆ كردووه\n:: PM:03:49:08/10/2019 \nفۆتۆگرافه‌رێك له‌گه‌ڵ به‌دۆكیۆمینتكردنی جه‌نگی دژ به تیرۆر، زیاتر له 800 كه‌سی فێری هونه‌ری فۆتۆگرافی كردووه، هاوكات كتێبی وێنه‌گری به چاپ گه‌یاندووه و بێ به‌رانبه‌ریش كردوویه‌تی به دیاری بۆ ئاره‌زومه‌ندانی بواری فۆتۆ.\nكۆسار عومه‌ر ئه‌حمه‌د مامۆستای به‌شی راگه‌یاندن له په‌یمانگه‌ی ته‌كنیكی تایبه‌ت له كه‌لار وانه‌ی فۆتۆ ده‌ڵێته‌وه، ئه‌و سه‌رباری كردنه‌وه‌ی ده‌یان خولی فۆتۆگرافه‌ری بێ به‌رانبه‌ر بۆ كوڕ و كچ، له‌رێی ده‌یان وێنه‌وه جه‌نگی دژ به تیرۆریستانی داعش و قاره‌مانێتی پێشمه‌رگه‌ی دۆكیۆمێنت كردووه.\nسه‌ره‌تای ده‌ستپێكی كاری فۆتۆ و وێنه‌گرتنی بۆ ساڵی 2007 ده‌گه‌ڕێته‌وه\nكۆسار له‌م هه‌فته‌یه‌شدا كتێبێكی له‌سه‌ر وێنه‌گری به چاپ گه‌یاند و به خۆڕایی به‌سه‌ر ئاره‌زوومه‌ندی بواری فۆتۆی دابه‌ش كرد. ئه‌و بۆ "وشه" گوتی، سه‌ره‌تای ده‌ستپێكی كاری فۆتۆ و وێنه‌گرتنی بۆ ساڵی 2007 ده‌گه‌ڕێته‌وه.\nله‌باره‌ی دۆكیۆمینتارییه‌وه ئاماژه‌ی بۆ ئه‌وه كرد، له جه‌نگی دژ به تیرۆریستانی داعش سه‌دان وێنه‌ی ئه‌و جه‌نگه‌ی گرتووه و وه‌ك دۆكیۆمینت پاراستوونی.\nوێنه‌كانی تایبه‌ت به جه‌نگی دژ به تیرۆری له 16 پێشانگه‌ی هاوبه‌شدا خراونه‌ته ڕوو، هه‌موو وێنه‌كانیش گوزارشت بوون له ئازایه‌تی و خۆڕاگری پێشمه‌رگه له به‌ره‌كانی جه‌نگدا ده‌كه‌ن.\nئه‌و فۆتۆگرافه‌ره باسی له‌وه‌ش كرد كه ده‌یان خولی بێ به‌رانبه‌ری تایبه‌ت به هونه‌ری فۆتۆگرافی بۆ كچان و كوڕانی گه‌رمیان و ناوچه‌كانی تری كوردستان كردووه‌ته‌وه. بۆ ئه‌وه‌ش روونی كرده‌وه كه له ماوه‌ی ئه‌م چوار ساڵه‌دا زیاتر له 800 كه‌س له‌ژێر ده‌ستی ئه‌ودا خولیان بۆ كراوه‌ته‌وه و فێری هونه‌ری فۆتۆگرافی بوون.\nوه‌ك كۆسار خستیه‌ڕوو، له‌م هه‌فته‌یه‌دا بۆ زیاتر خزمه‌تكردنی ئاره‌زوومه‌ندانی بواره‌كه، كتێبی "وێنه‌گری"م به چاپ گه‌یاند، به تیراژی هه‌زار دانه كه له شه‌ش به‌ش پێك دێت.\nكۆسار ئه‌و كتێبه‌كه‌ی كردووه‌ته دیاری بۆ هه‌موو ئه‌وانه‌ی ده‌یانه‌وێ فێری فۆتۆگرافه‌ری بن. به‌گوته‌ی خۆی، ئامانج له‌م كارانه‌ی خزمه‌تكردنه به كوڕان و كچان، هاوكات ده‌یه‌وێ هانی خه‌ڵك بدات به‌رهه‌مه‌كانیان به دۆكیۆمێنت بكه‌ن.


شیرازنامە (٦) – كولتور مه‌گه‌زین\nبابه‌تی: پێشەوا کاکەیی\t تشرینی یەکەم 30, 2016\nپاش بڵاوبوونەوەی بەشی یەکەم، بەشی دووەم، بەشی سێیەم، بەشی چوارەم و بەشی پێنجەم\nدیسانەکێ، لە منەوە هەردەم سڵاو … هەست بە ماندوویی ڕۆحتان دەکەم، لە نامەی پێشوودا نەمویست غەمێکی وەها داتبگرێت، کە ڕۆحتان هەپروون بکات، بەس هەست دەکەم کە غەمێک دایگرتوون؛ لێ نازانم دەبێت لە چی شتێك نیگەران بووبن، لە ڕشتنی خوێن، لە پەڕینی دەست و پێ، یان نۆ ساڵ لە زیندانی ڕۆحدا، ئەوە چییە “حەللاج”، تەنیا کەعبەی نزیک کردەوە و، لە شوێنی دوور خستۆتەوە، کە دەڵێت: ” لە بری چوون بۆ حەج، نەزر و زیارەتی کەعبەی دڵ بەسە”، تەوافی تۆ، دەشێت بە جۆرێکی دی بێت، لێ بۆ نایڵێیت، دەترسیت نوورت لەسەر هەڵگیرێت و بەرت نەکەوێت. “نوور” کە لە سەرووترە، خۆ دەبێت ئاور لە نێوەوەی خۆت، دڵ و ئێسقانت دابگریسێت؛ کچی سەید زادەی ڕۆحبەر … بەم ڕۆژگارە کێ لە “حەللاج” ناچێت و لەسەر حەق بە داردا هەڵناواسرێت؟. کە گوتی: “آنا الحق”، کەس لە چاوییدا نووری نەبینی، جگە لە خوێن، کە بە ژێر پێیاندا تێپەڕی. ئەی ئێمە لە کوێی ئەم حەقیەداین و ئەو لە کوێی ئەو ناحەقییەدایە؟. گەر بە ڕاست ئەو ناحەقی کردووە، ئێمە لە کوێی حەق گەڕاوینەتەوە؛ چووینەتە ئەوسەری دونیا، تاوەکوو لە شوێن دوورکەوتبینەوە و، هاتبینەوە شوێنێکمان بۆ ژیان و حەقی گشتی دەستەبەر کردبێت و، پۆخڵەواتیی و تەمی سەر دڵانمان لە نادادپەروەی ڕزگار کردبێت؟ ئەی ئەمڕۆکە کە کەسسێك یان وڵاتێک، بڕیاریدا، کەعبە لە ولاتی خۆی بێت، چۆن لە حەللاج و دادگاییەکەی دەڕوانن و، دەبێت “آنا الحق”ی ئەوان چی بێت؟. کچی سەید زادەی ڕۆحبەر … بۆیە گەڕاندمیەوە پێش، تاوەکوو بیرتان بخەمەوە، کە شوێنی ئەو کوێ بووە. جا بۆ وەی نەبمە مایە سەرهێشە و دڵەڕاوکێ، لەسەر ئیزنی ئێوە، دەمەوێت هەندێ لە سەرگوزەشتەی “حەللاج” لە زادگای خۆی، بە چەشنێکی دی و بە زمانێکی شیعرییتان بۆ بگێڕمەوە و، نەبادا خوێنی، هەر بە بەرچاوتدا بڕوات.\nوەک ئەوەی شەوان بەدیار ئەستێرەوە، لەگەڵ منداڵانی گەڕەکدا، لەسەر حەوشەی سەربان، ترێفەی مانگمان دەکردە بەتانی و بەسەر ڕۆحماندا دەدە؛ سەڵات و تەسبێح بە ئەستێرەمان دەکرد و، نێزەکێکیشمان ڕادەسپارد بەیانی بانگ بدات. سبحەینانی زوو، بەر لەوەی لە دێی “توور”ەوە، بچمەوە شوشتەر، من بە جیا لە منداڵانی گەڕەک، کوژانەوەی ئەو نێزەکانەم دەکرد شوێن و، بە دوایدا دەگەڕام و، دەمویست بیدۆزمەوە؛ ئیدی ئەم پرسیارانە مێشکیان وەها کۆڵیبووم، کە نێزەک لە کوێی گەردووندا دەنێژرێت. من هەر لە منداڵییەوە، ئەستێرە و پەمۆم وەک یەک تەماشا دەکرد؛ من پێچەوانەی ئەو شاعیر و عاریفانە، بە کلووە بەفرم تەماشا نەدەکرد، دوای ماوەیەک لە بەرچاومدا بتوێتەوە. من وەک پەمۆ تەماشم دەکرد، کە بۆچی و چلۆن سینگی شەقارشەقار بووە و، لەبەر چی ئەو میهرەبانییەی هەڵگرتووە. ئیدی کەوتمە ڕێ، ئەم ڕستانە لە دەممەوە دەهاتنە دەرێ:\nشەوانی شۆستەر، هێندە سپی بوو، ئاسمان:\nئەستێرەکان، لە جلی حەجییان دەپێچام،\nکە ئەوسا نزارگام هەر دڵ و،\nچاوەکانیشم ورد دەبۆوە لە قووڵایی ئاسمان.\nشەوانی شوشتەر، بیرم لە دار دەکردەوە:\nکە چلۆن لۆکەی دڵم شی دەکاتەوە.\nدەمگوت: دەبێت ڕۆژێک بێت و،\nخەڵک، لۆکەی دڵیان، دە خوێنم هەڵکێشن و،\nبرینی نێو دڵییان، پێ ساڕێژ بێتەوە!.\nلە زاری منەوە مەبیستن، “سەهلی” دەزانێت:\nسەرەتا چی ئاورێك لە مندا گیرساوە.\nمن کە دێوانەی زانست و شاگردی ئەم و ئەو بووم،\nبڵێسەی دڵم بوو، پرشکی هەڵدابووە، ئەم شاروشارە!\nنووسین، لە دوای خوێنچۆڕینی حەللاجەوە:\nخوێن، چ خوێنێک، هەر ڕەنگ نا، بەڵکوو پڕ لە نوور … خوێن بووە مەرەکەب و ئیدی لە دوای خۆی، ڕۆحی پێ دەنووسرایەوە، چ ڕۆحێک، هەر شاعیر و عاریفێک دەهات، “آنا الحق”ی پێ دەنووسییەوە. کچی سەید زادەی ڕۆحبەر … هەڵبەت باسی ئەو شیعرانە ناکەم بۆت، دەترسم یەکێ لەو غەزەلانە ڕۆحتان هەلاهەلا بکات؛ کە چلۆن ئەم دارە خوێنی لێ دەچۆڕایەوە. ئیدی ئاسمان ڕەنگی بە چەشنێکە، کە ستەمکار خوێن لە هەر کەسێك بێنێت، نوور تێکەڵ بە ڕەنگی دەبێت و، لە بەرچاوی ستەمدیدان ئەم خوێنە ڕەنگی دەگۆڕێت. ستەمدیدان، ئەم خوێنەی “حەللاج” بە خۆێنی خۆیانی دەزانن و، هەست دەکەن خۆیان لەسەر حەق دراون بە داردا. نووسین بەم خوێنە، تەنیا بۆ حەق نییە، چوونکی حەقیقەتیش ڕەنگی خۆی هەیە و هەریەکەو، بە جۆرێکی دەبینێت. حەقیقەت نابێت دۆخی مردنی بدرێتە پاڵ، بۆیە خوێنی “حەللاج”ییان حەڵاڵ کرد، بە دوژمنی خودایان زانی؛ کە خودا دوژمنی نییە، بەڵکوو مرۆڤ خۆی دوژمنی خۆیەتی. مرۆڤی بەرانبەر، کە خودا بە جۆرێکی دی دەبینێت و، لەو خودایە ناچێت کە خودی خۆی بە حەقیقەتی دەبینێت، ئەوسا وا دەزانێت کە خودا درزی تێ تێکەوتووە و، دەبێت لە مردن ڕزگاری بکرێت؛ خودا پیویستی بە ڕزگارکردنی نییە، ئەوە خودی مرۆڤە دەبێت خۆی خۆی ڕزگار بکات. کچی سەید زادەی ڕۆحبەر … لە خودا داوا دەکەم، ئارامی بدات بە ڕۆحتان و، دڵتان هەر ساغ و شاد بێت تا نامەی داهاتوو، لە ڕوانگەی زاتێکی دییەوە، دەبمەوە میوانتان، ڕۆحتان هەر ڕۆشن بێت.


کۆچی هاووڵاتییانی خووزستان بە هۆی خاک و خۆڵەوە بۆ شارەکانی دیکەی ئێران\n21:04 - 9 بانەمەڕ 2718\nئاژانسی کوردپا: بە هۆی ڕێژەی خۆڵبارینی زۆر لە پارێزگای خووزستان، هاووڵاتییانی دانیشتووی ئەو پاڕێزگایە بۆ شارەکانی دیکەی ئێران کۆچ دەکەن.\nهەواڵدەریی حکوومەتیی \_"ئیلنا\_" لە زاری یەکێک لە نوێنەرانی مەجلیسی ئێران بڵاوی کردوەتەوە، زۆرێک لە هاووڵاتییانی دانیشتووی خووزستان بە هۆی فراوانبوونی ڕێژەی ئاخبارینەوە لەو شارە بۆ شارەکانی کەرەج و مەشهەد کۆچ دەکەن.\n\_"جواد کازم‌نەسب ئەلباخی\_"، بە ئاماژە کردن بە سیاسەتی هەڵەی حکوومەت لەو بارەیەوە گوتی: \_"بە داخەوە بە هۆی سیاسەتی هەڵەوە لە بیاڤی وزە و کشتوکاڵی \_"حقابە\_"، ئەو زەوییە کشتوکاڵییانش هیچ لێ بەرهەم نەهاتووە و هەنوکە بووەتە شۆرەکات\_".\nئەو نوێنەری مەجلیسی ئاماژەی بەلێکەوتە نەرێنیەکانی خاک و خۆڵبارین وەک، کۆچی بژاردەکان و خەڵک، بارودۆخی نالەباری ئابووری و نەبوونی وەبەرهێنان لەو پاڕێزگایە و کێشە و گرفتی بێهداشتی و دەرمان کرد.\nناوبراو هەروەها دەڵێت: \_"ئەو کەسانەی دەتوانن کۆچ بکەن لەو ناوچەیە دەڕۆن و ئەوانەی دیکەش کە دەمێنەوە و توانای کۆچ کردنیان نییە تووشی ئەو دیاردە شوومە دەبن و لەگەڵ کێشە و گرفتی بێهداشتی و دەرمانی بەرەوڕوو دەبنەوە\_".\nکازم‌نەسب هەروەها ئاماژەی بە زۆربوونی تووشبوانی نەخۆشیی شێرپەنجە، نەخۆشینەکانی دیکە لەو ناوچەیە کرد و گوتی: بژاردەکان و ئەو کەسانەی کە دەتوانن ببنە هۆکاری پەردەسەندن و گەشەی پارێزگا بە هۆی بارینی زۆری خاک و خۆڵەوە بە ناچاری زیدی خۆیان بە جێهشتووە.\nلە ساڵی ڕابردوودا، هاووڵاتییانی پاڕێزگای خووزستان ٢٣٥ ڕۆژ کەش و هەوای ناسالمیان بە هۆی خۆڵبارینەوە ئەزموون کردووه.\nلەو پەیوەدنییەدا، ئومید حوجەتی پارێزگاری خووزستان ڕایگەیاند: بەپێی سەرژمێریی ساڵی ٩٥(کۆچی پاڵاوتە بۆ پارێزگای خووزستان ٨٠- هەزار کەس بووە و زۆرترین کۆچکەرانیش لەو پارێزگایە بژاردەکانی زانکۆ، ماڵی و زانستی) بوونە.\nبە وتەی ناوبراو، کەش و هەوای خراپ\_"هۆگری بۆ مانەوە\_" لەو پارێزگایە کەم کردووەتە و کەم بوونەوەی \_"هۆکاری مرۆیی\_" یەکێکی دیکە لە کێشەکانی ئەو پارێزگایە بە ئەژمار دێت.


ڕاگەیەندراوی سکرتارییەتی کومیتەی ناوەندیی کۆمەڵە بەبۆنەی مەرگی مامۆستای تێکۆشەر "مەلا حەمەدەمین ئازەریان" ناسراو بە "مامۆستا مەلا حەمەدەمین شیلان ئاوێ"\nئاسۆی ڕۆژهەڵات/ بەداخەوە سەرلەبەیانی ئەمڕۆ ٢٣ی مانگی ١٠ی ٢٠٢٠ی زایینی، مامۆستا مەلا حەمەدەمین ئازەریان، دوای تێپەڕاندنی ٦٧ ساڵ ژیانی سەربەرزانەو پڕ لە خزمەت و خەبات، لەدوای جێهێشتنی ناو و بیرەوەرییەکی خۆش، ماڵئاوایی لە ژیان کرد و کەسوکار و دۆستان و نزیکانی تووشی خەمێکی قووڵ بوون.\nمامۆستا حەمەدەمین مروڤێکی خۆشەویستی خەڵک و خەباتکاران و مامۆستایەکی کوردپەروەر و خەباتکار و دۆستی نزیکی کۆمەڵە بوو. لە ڕاپەڕینی گەلانی ئێران لە ساڵی ١٣٥٧دا زۆر بوێرانە و بە هەڵوێست هاتە مەیدان و چالاکی خۆی وەک دۆستێکی کۆمەڵە و ئەندامی دەفتەری مامۆستا شێخ عیزەدین حوسێنی درێژەدا. دواتریش لە ساڵانی ڕابردوو سەرەڕای ئەزیەت و ئازار دیتنی زۆر لە لایەن رژیمی کۆماری ئیسلامییەوە بەردەوام لەسەر هەڵوێستی خۆی مایەوە کە بەرگری و پاڵپشتی لە ماف و داخوازییە ڕەواکانی گەلی کورد بوو. دوو جار زیندان و بانگکردن لە پاڵ گوشار و هەڕەشەی هەموو ساڵەو هەمیشەیی و تەنانەت هەڕەشەی گروپە توندڕەوە سەلەفیەکانیش نەیتوانی ئەم بەڕێزە لە ڕێچکەی کاری خۆی دابڕێت یان لە بۆچوون و هەڵوێستەکانی پاشگەز بکاتەوە.\nمامۆستا لەلای خەڵکی مهاباد و بۆکان و دەوروبەر زۆرناسراو و جێگای متمانە بوو و تا کاتی مەرگی بە دۆستایەتی کۆمەڵە و پاڵپشتی لە هەڵوێستەکانی وەفادار مایەوە. کۆمەڵە وێڕای دەربڕینی ئەمەگناسی و پێزانین بە مێژووی چالاکی و خەباتی مامۆستا، سەرەخۆشی گەرمی خۆی ئاراستەی بنەماڵەو کەسوکاری مامۆستا مەلا حەمەدەمین و هەموو خەڵکی مهاباد و بۆکان و دەوروبەر دەکا و خۆ بە هاوخەمیان دەزانێت.\nیادی ئازیزیان بەرز و بەڕێز بێت\n٢٣ی ئۆکتۆبری ٢٠٢٠ی زایینی\n٢ی خەزەڵوەری ١٣٩٩ی هەتاوی


ساعەت حەوت و نیوی بەیانی دەگەینێ. خۆرێکی خۆشە. بارگە و بنە بە دوای خۆمدا ڕادەکێشم و دەچمە دەرەوەی ویستگەی قەتار. تاکسی بە ڕیز وەستاون. فێری چەنە لێدان لە سەر نەرخی تاکسی بووم. یه‌کیان هات گووتی شەست دیرهەم. ئەوەی دی گوتی پەنجا، یەکیان بە چل و پێنج ڕازی بوو. دەگەڵ یه‌کیان لە سەر بیست دیرهەم پێک هاتین. لا ناو تاکسیدا دانیشتبووم ژنە قژ ڕەشە کورتەباڵاکە هات. پرسی بۆی هەیە ئەویش بە هەمان تاکسی بڕوات بۆ شوێنەکەی خۆی. لەوێ، بە مەسیر دەڕۆن و موسافری دوو مەسیری جیاواز هاوکات سوار ناکەن. هات لە پەنام دانیشت. ئەویش خەڵکی فەرانسە بوو و لە وڵاتی "مەغریب" دەژیا. کاری دەگەڵ " ئێن. جی. ئۆ"یەکی نێونەتەواویەتی دەکرد. گوتی ڤێستیوالی فیلمه لەم شاره، دەچی؟ قەرار بوو نیوە ڕۆژێک بمێنمەوە و دیسان لە ڕێدابم. ئیمەیل و شماره تلەفوونمان گۆرییەوە دواتر ئاگامان لە یەکتر بێتەوە. من زووتر دابەزیم.\nبلیتی کەشتی کرینیش خۆی خۆشی خۆی هەیە. سێ، چوار پێنج کەسێک دەورەت دەگرن و هەوڵیانە بلیتت پێ‌بفرۆشن. منیش هێشتا بریارم نەداوە لە کوێرا دەچم بۆ کوێ ساخ بوونەوەم بەلاوە سەختە. دوای گەڕان و چاوگێرانێک بریار دەدەم بچم بۆ باشووری سپانیا، بۆ شاری Algeciras. بە پێی حیساباتی کابرای بلیتفرۆش، دوو، زۆر زۆرەکەی سێ ساعەت لە ڕیدا دەبین! کەشتییەکە زۆر گەورە نییه. زۆر لوکس و خاوێنیش نییه. بەشی خواردنەکان دەبینمەوە. چاییەک و دەنکێک شیرینی دەکرم و دەچمە بەر خۆرەکە دادەنیشم. شووشەی پەنجەرەکان ئەوەندە پیسن دەرێ دیار نییه! کەمێک تی‌ڤی عەرەبی چاو لێ کردن، کەمێک ڕۆژنامە خوێندنەوە، کەمێک مۆسیقا بیستن و کەمێک لە ناوکەشتیدا خوولانەوە لە درێژی کاتی کەم نەکردەوە.\nهەر بەڕاست نزیک سێ ساعەتێک دەگرێت تا دەگەینێ. هەروا سنووری وڵاتێکمان تێپەڕاند. بیردەکەمەوە ئەو "خەت کێشان و دابەشکردنانە چەن بێ‌مانا دەنوێنن." هەموو بە دڵنیاییه‌وە ملی ڕێ دەگرن و دەڕۆن. من بەڵام لە سەر وڕووم دەبارێ هیچکوێ پێ نازانم و تەواوی تابلۆکان بە زمانی سپانیایی نووسراون. خەڵک یا نازانن یا حەزناکەن بە زمانی ئینگلیسی قسە بەکەن. گەرمە. زوو زوو لە بیرم دەچێتەوە ئاخروئوخری مانگی دێسامبرە. زوو زوو هەست دەکەم گەرامەتەوە هاوینی چوار پێنج ساڵ پێش! لە ناو شاردا دەگەڕێم. خۆم لە "ڕووداری" هەنگاوەکانم سەرم سوور دەمێنێت. دووکان و بازار و تەنانەت قاوخانە‌کانیش لە نێوان ساعەت دوو تا پێنجی ئێوارێ دادەخرێن. دوای خوڵانەوەیەکی ڕێک و پێک و "ماندووکەر" بە دوای تێرمینالی ئوتوبووسەکاندا دەگەرێم.\nسێ دەقەم کات هەیە بلیت بکڕم و خۆم بگەیەنمە ئوتوبووسەکەم بەرەو "مالاگا". دوو ساعەتێک ڕێگەیە. جوانی ڕیگە و بان، ماڵەکان و دارشتنی شارەکە، لە درێژی ڕێگە کەم دەکەنەوە. کۆڵ دەدەم. وێنە ناگرم. بە "مێنتال پیکچێر" ڕازی دەبم، بەو هیوایه‌ی سەوزایی و ڕەنگاوڕەنگی بەرزاییه‌کانی ئەولا و ئەملای ڕێگەکە خۆڵەمێشی ماندوویەتی ئەو چەند مانگەی ئاخرم لە زەین بسڕنەوە. کە دەیسڕنەوە.\nلە مێترۆی ناوشاری "مالاگا" ڕیک وەک فرۆکەخانەکان، زۆر سەختی دەگرن. کەمێک بەلامەوە سەیرە بەڵام بیردەکەمەوە ڕەنگە به هۆی تەقینەوەکەی چەند ساڵ لەمەو پێش لە "مادرید" بێت. بریار دەدەم به جێی ئەوەی بە تاکسی برۆم سواری مێترۆ بم. تاکسی سوار بوون لزەتی دیتن و تەنانەت سەرنجدانی من کەم دەکاتەوە. لە مێترۆدا شانسی ئەوەی خەڵکانێکی زۆرتر ببینی زۆرترە.\nدەگەمە ئەو شوێنەی پێموایه دەمەوێ لێی بم. بارگەوبنەکەم دادەنێم و دەچمە دەر شتێک بۆ خواردن ببینمەوە و کەمێک ئاو بکڕم. خوولێک لە ناو گوندەکەدا دەدەمەوە. سەر بە چەند دووکاندا دەکەم. هەواکەی خۆشه. گەرمە. شوێنەکەی جوانە، سەرسەوزه. ئارامه. به هۆی خراپی باری ئابووری دونیا توریست زۆر زۆر زۆر کەمن. زۆربەی چێشتخانەکان داخراون. دووکاندارەکان، کورد گوتەنی، مێشیان لە بەر دەم هه‌ڵنافرێ وا بێدەنگ دانیشتوون و چاوەڕێی موشتەری نین. نرخی شتەکان لە گۆتره گرانە. خەڵکەکە شاد نین. بە ناو شەقام و کۆڵانەکانی گوندا کە دەڕۆم هەستی ئەو پانزدە شانزدە ساڵەی ئاخری ژیانم تێدا زیندوو دەبێتەوە. لێرە زۆر هەست بە توریست بوون دەکەم. لە مەراکیش و شاڕەکانی تری وڵاتی "مەغریب" زۆر شتی بچووک هەبوون هەستی "خۆمانە" بوونیان پێ دەدام. هەستێک کە بوونی ئارامم دەکاتەوە. لێرە بەڵام ڕێک بە پێچەوانە بوو.\nشوێنی مانەوەکەم بچووک و جوانه. خوداشی دەگەل هۆتێله بەرزە " قوتوو شەمچەییەکان" یەک نییه. حەوشی هەیە. باخچەی هەیە. خاولی و مەلافەکان کە دەشۆن لە حەوشەکە هەڵیاندەخەن! بەیانییان بە دەنگی باڵندەکان وەخەبەر دێم. پاش نیمەرۆکان لە گۆشەیەکی بێدەنگی حەوشی پێشەوە داده‌نیشم، هەوڵ دەدەم کتێبەکەم بخوێنمەوە بەڵام هۆشم لە هەزار شوێنی تر دەخوولێتەوە. هەموو ئێواران دەچمە قەراخ ئاو و لەو سەر تا ئەو سەری پیاسە دەکەم. کەمتر لە هەمیشە وێنە دەگرم. زۆرتر لە هەمیشە لە خۆم نزیک دەبمەوە. ئارام، گوێ بۆ هەراوهوریای زەینم ڕادەگرم. دەرفەتێکی باشە هەوڵ بدەم هەموو ژنەکانی دەروونم بناسم. خۆمیان تێدا ببینمەوە یا بناسمەوە. لە یەک شت دڵنیام. نامەوێ پەشیمانی هیچ شتێک بم. نامەوێ پەشیمانی ئەوەی بم فلانە کارم نەکرد، فلانە شوێنم نەدی. هەموومان، هەر کەس بە شێوەیەک و لە شتێک، ترسێکمان لە دڵ دایه. زۆربەمان لە ترسەکانمان هەڵدێن و خۆی لێ حەشار دەدەین یا حاشای لێ دەکەین، من بەڵام بەرەوڕووی ترسەکانم هه‌ڵدێم و تەجرەبەیان دەکەم. بۆ من، ئەوە تەنیا ڕێگەیەکە بە ئارامی بگەم.\nمەگە مانای ژیان چییه! ژیان هەر ئەوەیە ڕۆژانە تەجرەبەی دەکەین. ژیان هەر ئەوەیە "بە هەڵكەوت" بە سەرمان دێت. ژیان هەر ئەوەیە دەگەڵ چرکەکان تێدەپەڕێت ئەو دەمەی ئێمە دانیشتووین بە خه‌یاڵی خۆمان نەخشە بۆ "ژیانمان" دەکێشین. داهاتوو، بەیانی، هی خەونەکان و ئاواتەکانمانه. با هەبێ، دەبێ هەبێ بەڵام کێ دەڵێ بەیانی منیش هەم، کێ دەڵێ بەیانی بەشی منیشی پێیه! مرۆڤ بێ هیچ داوێک بە دەوری دەست و پێیدا لە دایک دەبێ، بۆ دبێ کەس و شت هەبن دەست و پێی ببەستنەوە؟\nبریا له بیرمان بێت چرکه‌کان بژین!


چاوپێکەوتنی دەزگای وارڤین لەگەڵ ناسک ئەحمەد. |\nچاوپێکەوتنی دەزگای وارڤین لەگەڵ ناسک ئەحمەد.\n2011/01/25 at 1:50 AIM: لێدوانێک بنووسە\nوارڤین–تایبەت: لەدیمانەیەکی تایبەتدا هەڵسووڕاوی بواری ژنان ناسک ئەحمەد، تیشک دەخاتەسەر زیادبوونی ریژەی توندوتیژی لەکوردستان و هۆکارەکانی و ئاماژە بەوەش دەکات کە ژنانی پەرلەمان سازش لەسەر پرسی ژن دەکەن.\nناسک، پێیوایە کە دەسەڵاتی کوردی لەهەموو ئەو توندوتیژیانە بەرپرسیارە کە بەرامبەر بەژنان ئەنجامدەدرێت. ئەو هەروەها دەڵێ کە رێکخراوەکانی ژنان و ئافرەتانی یەکێتی و پارتی بۆ سەرکوتکردنی مافی ژنان دروستبوون و هیچ قازانجێکیان بۆ پرسی ژن نەبووە.\nوارڤین: رات بەرامبەر رێکخراوەکانى داکۆکیکار لەمافەکانى ژن، لەکوردستان چییە؟ پێتوایە کاریگەرى پێویستییان لەژیانى ژندا هەبووە¬؟\nناسک ئەحمەد:ڕەخنەی من لە رێکخراوەکانی ژنان بە تەواوی جیاواز و ناکۆک و دژ بەو بۆچوونە فریوکارانە باوەیە کە هەلوومەرجی سەختی ژیانی ژنانی کوردستان وهۆکارەکانی کوشتن و تووندوتیژی دەگەرێنێتەوە بۆ سستی و لاوازی و بێ توانایی رێکخراوەکانی ژنان لە گۆرینی هەلوومەرجی ئەسەفبار و مەترسیداری ئەمرۆی ژیانی ژنانی کوردستان. ئەم لێکدانەوەیە بە تەواوی گەردنی دەسەڵات کە خۆی بکوژی ژن و بە فەرمی ناسینی یاسا کۆنەپەرست و پیاوسالارییەکانە و تا ئەم چرکە ساتە ئۆقیانووسێک لە تاوان لە ژیر دەسەڵاتیدا روویداوە ئازاد دەکات و ئۆباڵەکەی دەخاتە ملی کۆمەڵێک ژنی دەست کورت کە خۆیان پێویستیان بەوەیە رزگاربکرێن لە کۆت و ئەسارەتی فکری و کلتوری ژەنگگرتوو و لێکدانەوەی نادروست و تەنگبینی .\nلە ڕاستیدا لکاندنی وەسفی داکۆکیکار بە زۆرێک لە رێکخراوەکانی ژنانەوە لە کوردستان سەرلێتێکدەرە. بەشێکی زۆر لە رێکخراوەکانی ژنان دروست بۆ سەرکوتکردنی ژن و مافەکانی ژن لە کوردستان دروست بوون، حیزبە ناسیۆنالیستە کوردییەکان کەخۆیان موسەببی هەلوومەرجی ئەمرۆی سەختی ژیانی ژنانن ، وەک لقێکی خۆیان پێکیان هیناون بە مەرامی ئەوەی ڕووی بەرگریکەر لە مافەکانی ژن بە کۆمەلگە نیشان بدەن. بەم پێیە ناکرێ ناوی داکۆکیکار لە مافەکانی ژنیان لێ بنرێ. لە سەرەتای نەوەدەکانەوە کە ئێمە لە دژی تووندوتیژی و کوشتاری ژنان هاتبوینە مەیدان دەمانویست رای گشتی و خەڵکی ئازادیخواز بە دژی ئەم دیاردە قێزەونە بجوڵێنین رێکخراوەکانی ژنانی پارتی و یەکێتی لە بەرامبەرماندا وەستانەوە و پێیان دەوتین ئێوە داکۆکی لە بەرەڵایی و ژنانی بێ شەرەف دەکەن. بۆیە لە راستیدا ئەو رێکخراوانە گەر کاریگەرییەکیان هەبووبێت، ئەوە لە دژی بزووتنەوەی یەکسانیخوازی ژنان بووە، نەک بە پێچەوانەوە.\nوارڤین: بەپێى ئامارەکان رێژەى تووندووتیژى ئەمساڵ بەبەراورد لەگەڵ ساڵى ٢٠٠٩دا زیادى کردووە بەراى تۆ هۆکارەکانى ئەوە چییە؟\nناسک ئەحمەد: پێم وا نییە هیچ کەسێک بتوانێت ئاماری ورد و دەقیقی کوشتن و خۆسوتاندن و لێدان و ئەو توندوتیژییە جۆراوجۆرانەی کە دەرهەق بە ژنان دەکرێن لە کوردستان بدات بە دەستەوە. دەیان و بگرە سەدان رۆژنامە و بڵاوکراوەی جۆراوجۆر لە کوردستان دەردەچێت، کەمیان هەیە لەهەر ژمارەیەکیدا لیستێک لە ناوی کوژراو و بریندار و سووتاوی ژنانی ئەو سەر زەمینە بڵاونەکاتەوە. تازە ئەمە هێشتا ئەوانەن کە ناویان دەگاتە سووچی یەکێک لە رۆژنامەکان. کارەساتی گەورە هێشتا لە دەرەوەی چاوی کامێرا و رۆژنامە و پەیامنێر و میدیاکانە.\nسەیرکەن، ڕەنگە کەم مەسەلە هەبێت وەک مەسەلەی ژن راستەوخۆ پەیوەندی هەبێت بە هەلوومەرجی سیاسی و دەسەڵات ومەسەلەی ئازادییەوە بە مانای فراوانی ووشەکە. وەختێک لە کۆمەڵگەیەکدا هێرش دەکرێتە سەر ئازادی ڕادەربرێن وئازادی هەڵسورانی سیاسی، ئازادی بیروباوەر و عەقیدە، ئازادیە تایبەتی و مەدەنییەکان، یەکەم قوربانیانی ئەو هێرشە ژنان دەبن. ئەم پێودانگە پێچەوانەکەشی راستە، ئەگەر لە کۆمەڵگەیەکدا بە لێشاو ژنان بە دەلائیلی نامووسی قەتلی عام بکرێن، بسووتینرێن، تەحقیربکرێن، لووت و گۆییان ببڕدرێت ئەوا بێشک ئازادیخوازان و یەکسانیخوازان و هەڵسوراوانی بواری مافە سەرەتاییەکانی خەڵک، لە ژێر هەڕەشەی گوللەی تیرۆردا دەبن. لەم یەک دوو ساڵەی دوواییدا هەموو شاهیدین کە هێرشێکی بەرفراوانی دەسەڵات لە کوردستان بۆ سەر ئازادییە سیاسەکان بە شیێوەیەکی تووندوتیژ و بێرەحمانە دەستی پێکردووە، تیرۆرکردنی رۆژنامەنووسان عەبدولستار تاهیر شەریف، سۆرانی مامە حەمە وسەردەشت عوسمان نمونەیەکن لەو هێرشانە.\nلە دوای رووخاندنی رژێمی بەعسەوە رەوەندی سەقامگیربوونی دەسەڵات هەتاهاتووە بەقازانجی پارتی شکاوەتەوە. لە ژێر دەسەڵاتی ئەم حیزبەشدا زۆرترین ئاماری تووندوتیژی و خۆسووتاندن وکوشتن و تیرۆری ژنان لە چەند ساڵی رابردوودا رویداوە و لە گوڵیش کاڵتر بە تاوانباران نەوتراوە. بۆیە لە سایەی ئاوها دەسەڵاتێکدا ناکرێت چاوەرێی هەلومەرجی باشتر بۆ ژیانی ژنان و ئازادی بکرێت، مەگەر ئەوەی بزووتنەوەیەکی عەزیمی جەماوەریی بێتە مەیدان و کۆتایی بە ئەم قەتڵگای کوشتنی ژنانە بهێنێ.\nوارڤین: سستمى دەسەڵات و قۆرخکارى دەسەڵاتى سیاسى لەکوردستان، لەلایەن پیاوانەوە تاچەند هۆکارە بۆ زیادبوونى رێژەى تووندووتیژى؟ هەبوونى ژن، لەناوەندەکانى بڕیارو پێگەسیاسییەکان چۆن هەڵدەسەنگیێنى؟ بەتایبەت لە سەرکردایەتى حیزبە سیاسییەکاندا؟\nناسک ئەحمەد: من هیچ دۆستایەتییەکم لەگەڵ ئەو تەرزەفکرییەی نێو بزووتنەوەی فیمینیزمدا نییە کە سەرچاوەی نایەکسانی و پلەدوویی و ژێردەستەیی ژن لە کۆمەڵگەدا بۆ باڵادەستی پیاوان دەگەرێنێتەوە. ریشەی نایەکسانی وا لە نێو دەسەڵات و سیستمی سەرمایەداریدایە، جا پیاو نۆێنەرایەتی بکات یان ژن.\nمن دڵنیام چ من و چ ئێوە و چ هەموو ئینسانێکی مۆدێرن، زۆرتر سەمپاتیمان بۆ دەسەڵات و پەرلەمانێک هەیە کە ژنان و پیاوان وەک یەک بەشداربن تیایدا لە چاو دەسەڵات و پەرلەمانێکدا کە بە تەنها یان زۆرینەی پیاوان بن. بەڵام بە تەنیا بوونی ژن لە نێو هەیکەلەی دەسەڵاتی هەر ووڵاتیکدا بەو ئەنجامەمان بگەیەنێ کە ئیتر مافەکانی ژنان نۆێنەرایەتی دەکرێن لە دەسەڵاتی ئەوە ووڵاتەدا، ئەمە ئیتر فریوکاری و تینەگەیشتنە لە خودی مافەکانی ژنان و رێگەی بەدیهێنانیان. ڕیژەی ژنان لە پەرلەمانی کوردستان راستە زۆر نییە، بەڵام کەمیش نییە. کە رەنگە جاروبار لەسەر مەسەلە و کێشەیەکی ژنان هەراش ساز بکەن، بەڵام ئەمە کردویەتیە چ خێر و بەرەکەتێک بۆ ژنانی کوردستان. کام برینی تیمار کرد؟! هەزار ویەک هەرا ساز بکەن، هەزارویەک بڕیار بنووسن ولەوێ بیخۆێننەوە، بە دوو پەنجە ڕاوەشاندنی بارزانی لەسەر شەرەف و کەرامەتی کوردان و کلتووری کوردی وموقەددەساتی باوباپیران و حەزرەتەکان و هێڵە سوورەکانی شەریعەت ودیانەت بە هەوادا دەچێت.\nپرسیارەکە ئەوەیە کە پیاوان بەرنامەی چ دەسەڵاتێک دەچەرخێنن؟ ئینسان و ئینسانییەت بەبێ جیاوازی رەگەز و رەنگ و دیانەت و عەقیدە لە بەرنامەی ئەو دەسەڵاتەدا چ بایەخێکیان هەیە؟ مومکین نییە دەستور و قانوونی دەسەڵاتێک لەسەر ئەساسی ئازادی و یەکسانی ئینسانەکان نووسرابێتەوە بەڵام بەرێوەبەرانی دەسەڵات و نۆێنەران و شەخسیاتی سیاسی لەو کۆمەلگەیەدا هەمووی یان زۆرینەی زۆری پیاوان بن. بەڵام ئەگەر دەسەڵات وقانوون ودەستورێک وەک ئەوەی کوردستان لەسەر بناغەی نایەکسانی وپیاوسالاری دامەزرابێت و ئازادی ئینسانەکان بەهەزار تەلی دڕکاوی شەریعەت وکلتووری خۆماڵی بنیادنرابێ، ئەوا بێ شک ژنانی ئەو کۆمەڵگەیە لەپەراوێزی دەسەڵات وسیاسەت وبەرێوەبردنی کۆمەڵگەوە دەبن، ئەگەر چەند ژنێکی بۆرژوازی حیزبی سەر بە دەسەڵاتیش لەوێ بن، یەکەمین موستەشارەکانیان لەسەر دۆزی کوشتنی ژنان یان خەتەنەکردنی کچان مەلاکانی وەزارەتی ئەوقاف دەبن !!\nرێژەی سەرسورهێنەرو زۆری تووندوتیژی لە کوردستان و قۆرخکردنی دەسەڵاتی سیاسی لەلایەن پیاوانەوە و ڕیگەنەدان بە ژنان لە بەشداریکرن لە ژیانی سیاسی و دەسەڵاتکردن و بەرێوەبردنی کۆمەڵگەدا هەردووک دەرهاویشتە و ئاکامی یەک واقعیەتی تاڵ و تەڵخن لە کۆمەڵگەی کوردستاندا. ئەم هاوکێشەیە قابیلی لێک جیاکردنەوە نییە.\nوارڤین: بەراى تۆ بزووتنەوەی فیمنستى فیعلى لەکوردستاندا بوونى هەیە؟\nناسک ئەحمەد: کەم بزووتنەوە هەیە بە ئەندازەی فیمینیزم لە نیو خۆیدا لق و پۆپ و لێکدانەوەی زۆر جۆراوجۆر و هەندێک کاتیش دژ بە یەکی لە خۆگرتبێ. من بۆ خۆم هیچ کات پەنام نەبردووە بۆ بەکارهێنانی ووشەی فیمینییزم کاتێک باسم لە بزووتنەوەی ژنان یاخود مافەکانی ژنان کردبێ، وە هیچ کاتێکیش بزووتنەوەیەک کە خۆم بە ئەندامێکی دەزانم بە نێوی بزووتنەوەی یەکسانیخوزی ژنانەوە بە فیمینزمم گرێ نەداوەتەوە. لەم چاوپێکەوتنەدا ڕەنگە دەرفەتی ئەوە کەم بێت کە باس لە دیدگا و مێژووی فیمینیزم بکەین. بەڵام بەهەر حاڵ گەر مەبەستی ئێوە لە پرسیارەکەتان ئەو بزووتنەوەیە بێت کە بۆ بەدیهێنان و بەرگری لە ماف و ئازادی و یەکسانی ژن و پیاو لە کوردستان هەوڵی داوە، ئەوە لە کوردستان نەک بزووتنەوەیەکی وا بوونی هەیە، بەڵکو ئەگەر مێژووی هاوچەرخی کۆمەلگەی کوردستان ئەو بزووتنەوەیەی لێ دەرکێشی ئەوە مێژوویەکی ناقس دەبێت و بۆشاییەکی گەورە دەکەویتە نێو ئەو مێژووەوە، ئەو کات من و تۆش ئەمرۆ ئەم چاوپێکەوتنەمان نەدەکرد. ئەوەی ئەمرۆ وەختێک سەرانی یەکێتی و پارتی لە میدیای دەرەوەی کوردستان دەردەکەون و رۆژنامەنووسان بە پرسیار لەسەر کوشتنی ناموسی و قانوونەکان ئیحراجیان دەکەن دەلیلی بەهێزی و بە جیهانیبوونی بزووتنەوەی یەکسانیخوازی ژنانی کوردستانە. من ئەوە دەسەلمێنم گەر سەیری مێژوی بیست ساڵی ڕابردووی ئەم بزووتنەوەیە بکەین ، بەداخەوە ئەمرۆ ئەم بزووتنەوەیە لە بێ هێزترین دەورەی خۆیدایەتی. نەبوونی ئاسۆیەکی رۆشن، لەمەیداندا نەبوونی ریزێکی فراوانی هەڵسوراوانێک کە ئەوسەری رێگای رزگاری ژنان ببینن وە هەنگاو بە هەنگاو بۆ گەیشتن بەو ئامانجە تێبکۆشن گەورەترن خاڵی لاوازی ئەم بزووتنەوەیەیە. جەنگ بە دژی قانوونە پیاوسالار و دژە ژنییەکان، جەنگ بە دژی تووندوتیژی و تیرۆر و ڕەشەکوژی ژنان، جەنگ لە بەرامبەر ئیسلامی سیاسی ئەو نەبەردو بوارانە بوون کە ئەم بزووتنەوەیە بە شێوەی جۆراوجۆر نمایشی تێدا کردووە.\nوارڤین: وێڕاى زیادبوونى رێژەى رێکخراوەکان، ئازادی ژن سنوردارتردەکرێن، بەراى تۆ بۆ؟\nناسک ئەحمەد: لە وەڵامی پرسیاری یەکەمدا لەسەر دەور و نەقشی بەشێکی زۆر لە ڕێکخراوەکانی ژنان قسەم کرد، کە لە راستیدا چەندە بار بوون بەسەر بزووتنەوەی ژنان و مافەکانی ژنانەوە لە کۆمەڵگەدا. بۆیە مەسەلە زۆربوونی ژمارەی ئەو رێکخراوانە نییە. گەر لە کوردستان بە دەرزەن رێکخراوی ژنانی لە بابەت یەکێتی ژنان و یەکێتی ئافرەتان ببێت یان دروست ببێت، بە ئەندازەی سەرە دەرزییەک کاریگەرییان لەسەر کەمکردنەوەی دیاردەی کوشتن و توندوتیژی دژ بە ژن نابێت . هۆی ئەمەش رۆشنە، چونکە ئەو رێکخراوانەی کە ئێوە باسی دەکەن لە بناغەدا دژی ئەو قانوون و یاسایانە نین کە لە کوردستان کاریان پێدەکرێت و لەسەر بناغەی شەریعەت و پلە دوویی ژن دامەزراوە، بۆیە ناتوانن بە هیچ شێوەیەک دەوریان هەبێت لەسەر کەمکردنەوەی دەرد و مەینەتییەکانی ژن و دووهەنگاو ئازادی ژن لە کۆمەڵگەدا بەرنە پێش. بە بروای من هیچ هەڵسوراوێک ناتوانێ هەلسوڕاوی رێگەی ئازادی و رزگاری ژن بێت گەر تەکلیفی خۆی لەگەڵ ئیسلام و مەزهەبدا یەکلا نەکردبێتەوە.\nوارڤین: کاریگەرى خراپ بەکارهێنانى تەکنەلۆژیاو نەبوونى سستمێک، کە بووەتە هۆکارى دروستبوونى چەندین کێشەو کارەساتى کۆمەڵایەتى، کێ لێى بەرپرسیارە؟\nناسک ئەحمەد:بەبێ هیچ دوودڵییەک ئەو هێزە لێی بەرپرسیارە کە دەسەڵاتی لەکۆمەڵگەدا بەدەستەوەیە. دیارە لە هیچ شوێنێکی دنیا تەکنەلۆجیا لەلایەن دانیشتووانەوە وەک یەک بەباشی یان بە خراپی بەکارنایەت، چونکە لە هەموو شوێنێکی دنیا خەڵکی دواکەتوو وە پێشکەوتوو هەیە. بەڵام شکم هەیە لەوەی لە هیچ شۆێنێک بە ئەندازەی کوردستان بە نیسبەت بە ژمارەی دانیشتووانەوە کارەساتی خولقاندبێ. هۆی ئەمە کەلەپووتی و دوواکەوتوویی خەڵک نییە، وەک هەندێک تۆێژەرەوەی ناحاڵی دەڵێن. هۆی ئەوەی لە کوردستان لە رێگەی تەکنەلۆجیاوە کێشە و کارەسات دەقەومێ، ڕێک و ڕەوان ئاوێکە کە هەموو رۆژێک دەسەڵات دەیڕێژێ و لە ڕێگەی میدیا و مزگەوت و قوتابخانە و…خەڵکی هان دەدەن پێی تێبخەن. هێشتا ئیسکی ئەو ژنانەی کە بەدەستی پارتی لە ناوچەی بادینان کوژران و لە ئەشکەوتی گارە تەرمەکانیان فرێدان شاهیدن، لیستی ژنانی تیرۆرکراو بە دەستی یەکێتی و پارتی کە لە سەرەتای نەوەدەکانەوە بە ئاشکرا وەک چالاکیەکی نەتەوایەتی و کوردایەتی ناوەکانیان بڵاودەکرنەوە شاهیدن، دوعای لاو کە دوای ئەوەی پەنای برد بۆ دەسەڵاتی پارتی بەڵام بە بەرچاوی هێزەکانی ئەوانەوە بە وەحشیترین شێوە کە دنیای ئەمڕۆ بە خۆوە بینیبێتی بەردەباران کرا شاهیدە، تیرۆری سەردەشت عوسمانی رۆژنامەنووس کە تەنها لە فەنتازیایەکی ئەدەبیدا دەڵێ من عاشقی کچەکەی بارزانیم لەلایەن دەسەڵاتەوە شاهیدە، سوڕانەوەی ئازادانەی بکوژانی زیاتر لە ٣٠ هەزار ژن و سزانەدانیان شا‌هیدە، ئەمانە هەمووی شاهیدی ئەو حەقیقەتەن کە ئاوی تیرۆر و تووندو تیژی لە بەرزترین پلەی دەسەڵاتدارێتی ئەو مەملەکەتەوە دەریژرێ. لە ژێر سایەی دەسەڵاتێکی ئاوادا ئیتر دەبێ چ چاوەروانیەکت لە کاردانەوەی خێزانێک هەبێت، باوک و برا و ئامۆزا و مامێک هەبێت کاتێک گرتەیەکی سێکسی کەسێکیان دەبینن، لە کاتێکدا کە هەموو رۆژێک لە مینبەری مزگەوتەکان و تەلەفزیۆنەکان و شەخسی سەرۆکی ووڵات و لێپرسراوانی دەسەڵاتەوە ژن بە نامووس و شەرەفی بنەماڵە پێناسەدەکەن و پاراستنەکەی دەخەنە ئەستۆی خێزان و بنەماڵە و عەشیرەتەوە.\nوارڤین: وێڕاى دەرچوونى یاساى قەدەغەکردنى “غسل عار” رەشەکوژى ژنان و کووشتن بەناوى شەرەفەوە بەردەوامە، زۆرجاریش ئاسانکارى لە سزاى بکوژاندا دەکرێت. تۆ وەک هەڵسوراوى بوراى مافەکانى ژن، پێتوایە رێکخراوەکان و چالاکوانان لە گوشار خستنە سەرحکوومەت، بۆ جێبەجێنەکردنى یاساکان کەمتەرخەمن؟\nناسک ئەحمەد: دەسەڵاتێک گەر بە تەواوی باوەڕیەوە باوەڕی بە مەسەلەیەک هەبێت پێویستی بە گوشار دانان نییە لەسەری تا یاسایەک جێبەجی بکات کە خۆی دایرشتووە. سالی ٢٠٠٢ وەختێک ئەم بریارە لە پەیوەند بە کوشتنی ژنانەوە دەرچوو، لەسەر ئەم بڕیارە نوسینێکم نووسی بە نێونیشانی ” لە ژیر ناوی بنەبرکردنیدا پارتی دووبارە رەسمیەت دەداتەوە بە کوشتنی ژنان”، دوای تێپەربوونی هەشت ساڵ بەسەر ئەو کاتەدا، ئێستاش هەر ئەو تیتڵە هاڵدەبژێرم لە وەڵام بەو یاسایەدا، کە گوایە قەدەغەکردنی کوشتنی ناموسی لە خۆ گرتووە. بە داخەوە ئامارەکانی کوشتنی ژن لە هەشت ساڵی رابردودا وەڵامی پووچی و ناکۆکی یاساکەیان لەگەڵ قەدەغەکردنی کوشتنی ژنان دایەوە.\nلە کوردستان هەر بە شێوەی زۆرێکی تر لەو کۆمەلگەیانەی کە بناغەی یاساکان شەریعەت و ئیسلامە، کوشتنی ژن لە ژێر ناوی ناموسدا خراوەتە قانوونەوە. ئەم یاسا تا سەر مۆخ کۆنەپەرستە ئاو لە شەریعەتی ئیسلام دەخواتەوە. سەیرو سەمەرەی گۆرانکارییەکەی پارتی لەوەدا بوو، کە چووبوون بۆ داڕشتنی یاساکە و گۆڕانکاری تێیدا راووێژ و پرسیان بە زانایانی ئایینی و مەلاکان کردبوو. ئەو گۆرانکارییانەی کە کردبویان ئەوەبوو کە بۆ بریاردان لەسەر کوشتنی هەر ژنێک لەسەر نامووس دەبێت چوار کەس شاید هەبێت بەسەریەوە و بڕیاری کوشتنی هەر ژنێک دەبێت بە پێ ی قانوون و لە دادگاکاندا بدرێت و دیارە بە ووشەی غەسل العاریش پەستبوون، لە جیاتی پێشنیاریان کردبوو کە ووشەی (البواعپ الشریفە) بەکاربهێنرێت . من نازانم ئەم تروهاتانە چ پەیوەندییەکی بە قەدەغەکردنی کوشتنی ژنەوە هەیە.\nقسەی من و پرسیاری من ئەوەیە بەڕاستی ئایا ژن لە کوردستان وەک ئینسان تەماشادەکرێت یان نا؟ بارزانی و تالەبانی با وەڵامم بدەنەوە! ئایا کوشتنی ژن وەک کوشتنی ئینسان حسابی بۆ دەکرێت یان نا! کە کەسێک ژنێک دەکوژێ، دەوترێ ئینسانێکی کوشتووە یان نا! بە ڕاستی ئەم پرسیارە ئەوەندە قورسە بۆ بارزانی و تالەبانی کەوا بیست ساڵی رەبەقە نەیانتوانیوە وەڵاممان بدەنەوە؟!\nوارڤین: داواکارى گشتى لە قەزیەى ژن و پێشێلکارى مافەکانیان، بێدەنگە. بەوپێەى کە زۆربەى بکوژانى ژن، کەسوکارى نزیکیانن ئایا ئەرکى داواکارى گشتى، نییە دۆسیەى بۆبکاتەوە؟ هۆکارى لاوازى رۆڵى داواکارى گشتى لەقەزیەى ژن، بۆچى دەگەڕێتەوە؟\nناسک ئەحمەد:مەبەستت لە داواکاری گشتی کێ یە؟! داواکاری گشتی کام قانوون و کام دادگا؟! دادگای کام ووڵات و کام شار؟! دادگای ژێر دەسەڵاتی کام حیزب ؟!.داواکاری گشتی مانای مافی دەولەت و خەڵک بەسەر تاوانبارەوە. لە کوردستان دەسەڵات دەسەڵاتی حیزبە ، حیزبیش بە میلیشیاکەی کۆمەڵگەی کۆنترۆل کردووە. دەسەڵات خۆی هانی کوشتن دەدات و پەناگای بکوژانی ژنانە، ئیتر دەبێ داواکاری گشتی چ جیگەیەکی هەبێت لەم بەینەدا، مەگەر تەنها ببێت بە مەهزەلەی مێژووی ئەو کۆمەڵگە.\nداواکاری گشتی لە کوردستان ئەوەتا لە دەرەوەی هۆڵی دادگاکان و دەسەڵات. داواکاری گشتی بریتییە لەو جەماوەرە تێکۆشەر و هەزارەها ئینسانە ئازادیخوازەی کە لە بەرامبەر تیرۆری سەردەشت عوسماندا بیدەنگ نەبوون وهاتنەمەیدان و داوای ئاشکراکردنی تیرۆرستان و سزادانیان کردن. داواکاری گشتی ئەو هەزارەها ئینسانە ئازادیخوازەیە کە هەمەرۆژە بە پراکتیک و نارەزایەتی دەربڕین، بە نووسین و خۆپیشاندان… لە جەنگدایە دژ بە تیرۆر و تووندوتیژی و پێشێلکردنی ماف و ئازادییەکانی ئینسان لە کوردستان.\nوارڤین: لەخولى رابردووى پەرلەماندا پڕۆژەى یاساى تووندووتیژى خێزانى، پێشکەش بە سەرۆکایەتى پەرلەمان کرا، وێڕاى گرنگى هەبوونى یاسایەک بۆ بەرگرتن لەتووندووتیژى خێزانى، لەم خولدا تائێستاش پڕۆژەیاساکە پیشتگوێ خراوە، ئایا قەرزیەى ژن، نەکراوەتە قوربانى خیلافە سیاسییەکان؟\nناسک ئەحمەد:بوونی یاسایەک کە بەر بگرێ بە تووندوتیژی بەرامبەر بە ژن لە خێزاندا نەک هەر گرنگە بەڵکوو پێویستییەکی بێ ئەملاو لای کۆمەڵگەی کوردستانە. رۆژانە هەزارەها ژن و کیژۆلە لە خێزانەکاندا رووبەروی چەندین جۆری تووندوتیژی وەحشیانە و بێ بەزەییانە دەبنەوە و کەسێک نییە، قانوونێک نییە لەسەریان هەڵبداتێ، سەرپەنا و شوێنێک نییە ڕووی تێ بکەن سکاڵای خۆیانی لێ بکەن. ئەوەی کە ئەم دەسەلاتە بۆی گرنگ نییە یاسایەک دژ بەم هەموو تووندوتیژیە دەربکات و سنوورێکی بۆدابنێ و تاوانەکانی دژ بە ژن وەک مۆسیقایەکی ناسک بە لای گوێیدا دەروات تەنها بۆ پشتگوێ خستنی مەسەلەکە ناگەرێتەوە، بەڵکو حەقیقەت ئەوەیە کە ئەم دەسەڵاتە خۆی بەرامبەر نەک هەر ژنان بەڵکوو سەرجەم خەڵکی کوردستان تووندوتیژە و ڕەگی تووندوتیژی دژ بە ژنان ئەوەتا لە نێو دڵ و هەناوی خۆیدا.\nوارڤین: باشترین رێوشوێن بۆ کەمکردنەوەى تووندووتیژى چییە؟ لە واقیعى ئەمڕۆدا؟\nناسک ئەحمەد: باشترین و زەمانەتترین رێوشوین بۆ کەمکردنەوە و قەدەغەکردنی تووندوتیژی، بەدیهێنان و دامەزراندنی دەسەڵاتێکە کە ئازادی و یەکسانی سەرجەم دانیشتوان و جەماوەر مەیسەر بکات. دەسەڵاتێک کە مافی ژن و پیاو لاو منداڵ و پیر زەمانەت بکات و بیسەلمێنێ، تووندوتیژی بە هەموو شێوەکانی بە فەرمی و قانوونی قەدەغە بکات و ژن و پیاو لە بەردەم یاسا و لە ژیانی کۆمەڵایەتی و سیاسی و ئابوریدا یەکسان سەیر بکات. دەسەڵاتێک کە رێوشۆێنی گونجاوو عەمەلی بگرێتەبەر بۆ بەرگرتن بە توندوتیژی و قەلاچۆکردنی لە کۆمەڵگەدا .\nبۆ ئاواره‌کانی مه‌عه‌سکه‌ر سه‌لام\tلــه سنــه دو ئــه‌فــسه‌ری ئیــنتزامــی کــــوژران


هیچ هەست بە چێژ و خۆشی ناکەم لەگەڵ خێزانەکەم: ماڵپەڕی وەڵامەکان\nژنهێنان و خێزانپرسیارە جنسیەکانهیچ هەست بە چێژ و خۆشی ناکەم لەگەڵ خێزانەکەم\nهیچ هەست بە چێژ و خۆشی ناکەم لەگەڵ خێزانەکەم\nمن گەنجێکم وا ماوەی پێنج مانگە زەواجم کردووە بەڵام بەداخەوە هەست بەهیچ چێژێک ناکەم لەگەڵ خێزانەکەم دا لەکاتێکدا هیچ کێشەیەکی جنسیم نییە تەنها ئەوە نەبێت من هەست بەبوونی خێزان ناکەم لەگەڵم و وای لێهاتووە بووەتە شتێکی سادە بەلامەوە ، و من نازانم بۆ هەست بەهیچ جوڵاندنی ئارەزوویەک ناکەم بەرانبەر خێزانەکەم لەگەڵ تێبینى ئەوەشدا کەمن لەکاتی تەماشاکردنی فیلمی سێکسی ودەسپەڕدا زۆر هەستم بەچێژ دەکرد بەڵام دوای زواج کردن وازم لێی هێنا ، جا ئێستا من جارێکی تر بیرم لەزەواج کردن کردووەتەوە بەڵکو خەتاکە لەخێزانم بێت ، وئامۆژگاری ئێوە چی یە بۆ من؟\nسەرەتا داوا کارین خودا کارت بۆ ئاسان کات و ئەو کێشەیەت لەسەر لاببات وپاشان:\nتۆ هێشتا لەسەرەتای ژیانی هاوسەرگیری دایت ، و ئەو ماوەیەیی لەگەڵ خێزانەکەتدا بەسەرە بردووە بەس نی یە بۆ حوکم دان لەسەر خێزانەکەت ؛ بۆیە پەلە مەکە لەبڕیار دان لەبارەی ژیانی هاوسەرگیریتەوە .\nو ئایا تۆ لەخۆت پرسیوە گەر دوای زەواج کردنی دووەم هەمان کێشەت هەبوو ئەو کات چ دەکەیت وهەڵوێستت چۆن دەبێت ؟\nڕەنگە ئەو کێشەیەیی کەهەتە هۆکاری دەسپەڕ بێت کەپێشتر کردووەتە ، وهەروەها تەماشا کردنی فیلمی سێکسی کەخەیاڵی بردوویت وشەیتانیش ڕۆڵێکی کاریگەری هەیە لەوروژاندنی هەستتدا وخۆشەویست کردنی کاری حەرام لات ، بۆیە لەکاتی کاری حەڵاڵدا هەست بەو چێژە ناکەیت .\nپێویستت بە پاککردنەوەی مێشکە ، و زۆر (ٲستغفر الله) کردنە ، و لەبیر کردنی چێژی حەرامە ئەوەی کە پێشتر هەتبووە .\nڕەنگە ئەوەی ئێستا هەستی پێ دەکەیت لەڕازاندنەوەی شەیتانەوە بێت ، بەڵکو وات لێ بکات واز لەحەڵاڵ بێنیت ، ودوو بارە بگەڕێیتەوە سەر کاری حەرام ونەشیاو .\nو ئەوەت لەبیر نەچێت شەیتان ئامادەی چێژی حەرام دەبێت و هەڵت دەنا لەسەری ، هەروەک شەیتان ئافرەتی نامەحرەم دەڕازێنێتەوە تاوەکو پیاو لەخشتە دەبات ، لەکاتێکدا ڕەنگە بەئەندازەی خێزانەکەی خۆی جوان نەبێت!!\nجا بۆیە زۆر پەنا بگرە بەخودا لەشەیتان وزۆر (ٲعوذ بالله من الشيطان الرجيم ) بکە، وزۆر زیکر ویادی خودا بکە ، ئا بەوە شەیتان لێت دوور دەکەوێتەوە وڕزگارت دەبێت لەختورە و وەسواسەکانی .\nتۆ پێویستت بەوەیە تا ڕادەیەک سەریح بیت لەگەڵ خێزانەکەتدا ، بۆ ئەوەی ئەو کێشەیە کاریگەری نەبێت لەسەر پەیوەندی ژن ومێردایەتی ونەبێتە هۆکاری تێک چوونی خێزان لەکاتێکدا چارەسەر کردن لەسەرەتادا ئاسانە .\nنسأل الله تعالى أن ييسر لك أمرك ويوفقك لكل خير .\nیاری کردن لەگەڵ خێزانی خۆت پێش جووت بوون سونەتە ئەگەر پیاو لەکاتى جیماع کردن لە گەڵ خێزانى بیر لە ئافرەتى تر بکاتەوە تاوان بار دەبێت؟ ئایا ژن دواى منداڵ بوون تا چەند ڕۆژ نابێت پیاوەكەى بێتە لاى؟ پیاوەکەم زۆرم لێ دەکات کە لە دواوە بێتە لام و منیش ڕێگرم و دەڵێ ئەم کارە نەکەم لە دەرەوە توشى تاوان دەبم بۆچى هەندێ ئافرەت لە كاتى جووتبوندا هەست بە خۆشى ناكەن هۆكارەكانى جین؟\nسەردان: ٢,٦٢٦ بەش: پرسیارە جنسیەکان\nپرسیاری دواتربۆ لە تەحیاتى نوێژدا ناوی پێغەمبەر ئیبراهیم دێنن و ناوى پێغەمبەرانى تر ناهێنین؟ پرسیاری پێشترتەماشای فلیمی سێکسی دەکات و مافى خێزانەکەی نادات


4/8/2020 10:54:00 AM 286 جار خوێندراوەتەوە\nگوێ بۆ مناڵەکەت بگرە، زانیاری دروست و ڕاستی بەرێ، قەلەقیەکەی خۆتی بۆ مەگوێزەرەوە، ئەبێ ڕەچاوی ئەم سێ خاڵە بکەی کاتێک وەڵامی مناڵەکەت ئەیەیتەوە سەبارەت بە کۆڤید ١٩.\nکاری تۆ وەک دایک و باوک یان کەسێکی پێگەشتوو دڵنیای و هێمنی، ڕاگرتنی بەلانسی هەستەکانی مناڵەکانە.\nگوێگر و وەلامدەرەوە و تێبینیکارێکی باشبە:\nئێستا زۆربەی مرۆڤەکان دڵەڕاوکێی خێرای بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنان. ئەو هەموو هەواڵ و ڕاپۆرتانەی مێدیاکان و ئەو گۆڕانە گەورەیەی لە ژیانی ڕۆژانەیا ڕووئەیا چەندین بیر و پرسیار و هەستی جۆراوجۆر لای مناڵیش بەئاگا ئەهێنێ.\n*گەورەکان لە دڵەڕاوکێی بەردەوامان و دوو دڵ و سەرقاڵی کۆرۆنان.\n*هەواڵ و ڕاپۆرتە زۆرو زەوەندەکان، ڕەفەی بەتاڵی کۆگاکان، مرۆڤەکان بە کەمامە و دەستکێشەوە، ژمارەی توشبووان و مردووەکان....هتد.\n*چالاکییە ڕاوەستاوەکانی ڕۆژانە، گەورەکان کە لە ماڵەوەن و ناچنە سەر کار، فێرگەو باخچە داخراوەکان، هێزە زۆرەکانی پۆلیس و ئاسایش لەسەر شەقام و لە ناو کۆڵانەکان.\n*ڤایرسێکی کوشندە بە خێرایی بڵاوئەبێتەوە کە دیارنیە و کەسیش نازانێ کەی و چۆن تووش ئەبێ.\nئەمانە هەمووی پرسیاری قورس و گرانن بۆ مناڵان ئەبێ زۆر بە سانایی و ڕاستگۆیی دوور لە ترس تۆقاندن وەڵامی گونجاو وەرگرن.\nگرنگترین بەشی کۆمەڵگە و نەوەی دواڕۆژ کە مناڵانن، هەمیشە لە کاتی شەڕو ئاشوبوو بڵاوبوونەوەی پەتا و چەنگە دەرونییەکانا، جا بە مەبەستبێ یان بێ مەبەست لەنازیان کەم ئەبێتەوانێ، گۆڕانکاری بەسەر ڕەفتاری گەورەکانا وایان لێئەکات هەست بە دڵەڕاوکێیەکی زۆر بکەن و لەناو زەریایەک پرسیاری بێ وەڵام و تۆقێنەرا بوخلێنەوە.\nنە دەزگانی ڕاگەیاند بەرنامەی گونجاویان هەیە بۆ مناڵان و نە ڕەچاوی ئەوەش ئەکەن کە مناڵی خێزانی ڕۆژهەڵات هێندەی گەورەیەک گوێ بۆ هەواڵ ئەگەر نەشگرێ بەڵام هەر ئەیبیستێ، نە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان گونجاوە بۆ مناڵان، نە بەشێکی زۆری دایکان و باوکانی کۆمەڵگەش نە گوێ بۆ پرسیاری مناڵ ئەگرن نە گرنگیش بە وەڵامەکانیان ئەیەن و نە بیریشی ئەکەنەوە پێش ئەوەی وەڵامی ئەو پرسیارە بەنەوانێ، کە بۆ پەروەردەی مناڵ لە باشترین ژەمە خۆراک و جڵ و بەرگی گرانبەهاو و گەشت و سەیران گرنگترە.\nفێرگەو باخچەکانیش داخراون، ئەمانە هەمووی پێکەوە ترس و تۆقینێکی زۆر ئەخەنە دڵی مناڵانەوە کە ئەگەر وەڵامی گونجاو وەرنەگرن دوورنیە تووشی گرێی دەروونیبن.\nترس و دڵەڕاوکێی مناڵ شێوازی جیاوزی هەیە، هەندێکیان ئەڵێن کە ئەترسن، بەڵام ئەتوانی بەشیوەیتریش بزانی ئەگەر نەشڵێ ئەترسم، هەندێ مناڵ قەلەقیان پێوەدەرەکەوێ کە لە کاتی ئاساییا نیانە، واز لەو شتانە ئەهێنن کە پێشتر کردوویانە، دەست لەیاری کردن هەڵەگرن، کۆنترۆڵیان بەسەر خۆیانا نامێنێ و گوێناگرن و زۆر هار ئەبن و ئەگرین و دەنگ بەرزەکەنەوانێ، هەندێ پرسیارەکەن کە پێستر نەیان کردووە بۆ نمونە (پرسیار لە تاک بە تاکی خێزانەکە ئەکەن لە کوێن یان لە کوێ بوون).\nهەندێ مناڵ خەوی ئەزڕێ یان هەر ناتوانێ بخەوێ و خەوەکەی پچڕ پچڕئەبێت، هەندێ مناڵ پرسیارێکی ئێجگار زۆرەکەن و هەندێکیشیان هەوڵئەیەن کە بە هیچ جۆرێ خۆیان لە قەرەی پرسیار کردن نەیەن، ئەمانە ئەو نیشانانەن کە کاتێ لە مناڵەکەتا بینیت ئەبێ ڕاستەوخۆ هەوڵبەی لێی نزیک بیتەوە تا وەلامی پرسیارەکانی بەیتەوە.\nکاری تۆی پێگەشتوو ئەوەیە کە بتوانی بەڵانسێ بدۆزیتەوە بۆ هاوکاری کردنی منالەکەت یان مناڵەکان، ئەگەر وەڵامدانەوەی دروستی پرسیارەکان بۆ هەندێک مناڵ هاوکاری کردن بێ، ئەوا بە هەمان شێوەش دانبەخۆداگرتن و چاوەڕوانی کردن و پەلە نەکردن لێی تا مناڵەکە بتوانێ بیر بکاتەوە لەو شتانەی قەلەقیان کردووە و هێمنبی لەگەڵیا تا ئەیان درکێنێ، ئەوەش هیچی لە وەڵامدانەوەی پرسیارەکانی کەمتر نیە.\nهەر مناڵێک جیاوازتر لە مناڵانیتر کاردانەوەو پرسیاری بۆ دروست ئەبێ ئەوەش ئەگەڕێتەوە بۆ تەمەن و ڕێڕەوی ژیانی ڕۆژانەی. بەڵام هەندێ شتی گرنگ هەن ئەبێ بیری لێبکەیتەوە پێش ئەوەی وەڵامی مناڵەکەت بەیتەوە سەبارەت بەم ڤایرۆسە و ڕووداوەکانی تریش.\nگوێ لە مناڵەکەت بگرە و پرسیاریشی لێبکە: مناڵی قۆناغەکانی باخچە واتە پێش تەمەنی چوونە قوتابخانە زیاتر وا هەستەکەن کە شتێک هەیە ناوی "کۆرۆنا"ڤایرۆسە، لەبەر ئەوە نازانین کە ئایا دڵەڕاوكێیان هەیە یان نا؟ هەرچەنە لای هەندێ مناڵەکان بیر و پرسیاری زۆر دروست ئەبن.\nوەک گەورەیەک ئەرکی سەرشانی تۆیە کە تێبگەی بە باشی وە بە بە هێمنی لێیبکۆڵیتەوە کە ئایا مناڵەکەت چۆن هەست ئەکات، تا ئەگەر پێویستی بە یارمەتی تۆ هەبێ تا بتوانێ زاڵبێ بەسەر دوو دڵی و هەستەکانیا.\nسەبارەت بە مناڵی بچکۆلەتر، ئەوەی پێویستە ئەوەیە کەمێک لێی نزیک بیتەوەو لە باوشتا ئارامی بەیتێ تا بزانی چ پرسیارێکی لا دروست بووە تا وەڵامی بەیتەوانێ. بەڵام بۆ مناڵی گەورەتر ئەبێ پرسیاری کۆنکرێتی لێبکەی تا هەستبکا کە گرنگی پێئەیرێ.\nمناڵەکان لەگەڵ پرسیارەکانیانا بە تەنیا جێمەهێڵن: بۆ مناڵ زۆر قورسترە لەگەورە کە هەوڵەکان هەڵسەنگێنێ. کە ئایا هەواڵەکە ئاساییە یان شتێکی ترسناکە؟ ئیتر لێرەوە ڕۆڵی گەورەیە کە یارمەتی مناڵەکان بەن. وە لەوەش گرنگتر ئەوەیە کە مناڵەکان بەجێنەهێڵرێن بەتەنیا یان بەیەکەوە تا خۆیان لەهەواڵەکان تێبگەن و لێکدانەوەی بۆ بکەن چونکە تێگەشتن و لێکدانەوەی مناڵ زیاتر نزیکە لە فەنتازی.\nوا هەست مەکە کە مناڵ تەنها بیر لە خۆی ئەکاتەوانێ: مناڵەکان جیاوازن لە شیوازی بیرکردنەوەیان وە چۆن و بیر لە چی ئەکەنەوە هەمووی ئەگەڕێتەوانێ بۆ هەندێ هۆکار لەوانە:\n*تەمەنی مناڵەکەو چۆنیەتی و جۆری ژیانی لە ڕابردوو لە ئێستایا.\n*ڕووداوەکانی پێشوو کە بینیونی کاریگەری زۆر لەسەر دروست بوونی جۆرێتی پرسیار دروست ئەکەن بۆ نمونە ئەگەر پێشتر خۆی یان هاوڕێیەکی یان کەسێکی خێزانەکەی نەخۆشی هەبووبێ.\n*ئەو مناڵانەی کە پێشتر لە قەلەقی و دڵەڕاوکێیا ژیاون ئەوا ترس لە ڤایرۆسی کۆرۆنا ئەبێتە درێژەپێدەری دڵەڕاوکێ و دوو ڵیان لە ترسێکی نادیار کە پێشتر تیا ژیاون.\n*هەندێ مناڵ تووشی هیچ ترس و دڵەڕاوکێیەک نابن کە ئەمانیش دوو جۆرن: یەکەمیان بەهۆی ئەوەی کە لە ژیانێکی ئارام و هاوسەنگا ئەژین و زوو بەزوو وەلامی گونجا و و ڕاست بۆ هەرپرسیارێک وەرەگرێ کە لای دروست ئەبێ.\nدووەمیان خراپترینە و کە هیچ جۆرە پرسیارێک ناکا نە لە سەردەمی کۆرۆنا و نە پێشتریش کە ئەمەیان ئەبێ سەردانی پزیشکی مناڵانی پێبکرێ.\n*ئەو مناڵانەی کە لە خێزانێکا ئەژین و ئەزانن دایک و باوکیان بەهۆی کۆرۆناوە کارەکەیان لەدەست ئەیەن و باری ئابوری و بژێوی ژیانیان ئەکەوێتە مەترسیەوە ئەبێ هێمن بکرێنەوە ڕوونکردنەوەی پێویست وەرگرن.\n*ئەو مناڵانەی پێشتر نەخۆشی بۆ ماوەییان هەیە بۆ نمونە وەک شەکرە یان شێرپەنچە تووشی بێ متمانەی و دڵەڕاوکێی زیاتر ئەبن.\nئارامی و دڵنیای و سنوردارکردن: وەک کەسێکی پێگەشتوو کە ئارامی و دڵنیای و کۆنترۆڵ کردنی هەستی مناڵەکان کاری تۆیە بۆیە ئەبێ بزانی کە مناڵەکە چەن ئەزانێ و چیشی پێویستە. پرسیاری لێبکە کە ئایا بیر لەچی ئەکاتەوانێ؟\nپرسیارەکانی چین و بۆ، وە چۆن بۆی دروست بوون؟\nئەگەر مناڵەکە دڵەڕاوکێی هەبێ ئەوا بزانە هۆکارەکەی چیە؟ ئایا ترسی هەیە خۆی تووشبێ بە کۆرۆنا؟ یان باپیرو نەنک و کەسێکی نزیک تووش ئەبێ؟ ئایا ئەترسێ خورادن نەمێنێ؟ ئەبێ تێیگەیەنی کە ئەتوانێ لەبارەی هەر شتێکەوە قسەی لەگەڵ بکەیت و وەڵامی ئەیەیتەوە بێ توڕەبوون چونکە هیچ پرسیارێک هەڵە نیە، ئەگەرچێ لەوانەیە وەڵامی هەموو پرسیارەکانیش لانەبێ.\nگرنگە بیر لەوە بکەیتەوە کە وەڵام و قسەکردن لەگەڵ مناڵا سنورداربێ چونکە درێژەدان بە قسە پرسیاری زیاتر دروست ئەکا چونکە مناڵ زۆر خێراتر پرسیاری لا دروست ئەبێ کە تۆ فریای بیرکردنەوەو وەڵام دانەوە بکەوی. پرسیارە بێ کۆتاییەکانی مناڵان لەوانەیە هۆکارێکبێ بۆ ئەوەی هەوڵی کۆنترۆڵ کردنی خۆیبات. بیر لەوە بکەرەوە کە لەوانەیە دلەڕاوکێکەی کەمبکەیتەوە بەڵام مەرچ نیە بتوانی پشکۆی پرسیارەکانی خامۆش بکەی. ئەگەر هەر زانیت کە مناڵەکە ناتوانێ لە قەلەقی و دڵەڕاوکێ ڕزگاریبێ ئەوا ئەبێ هەوڵبەی چوارچێوەیەک یان سنورێک بۆ پرسیارەکانی دانێی تا وا هەست نەکا تەنانەت تۆش بێ وەڵامی تا بێ هیوانەبێ.\nزانیاری بەرێ و هێمنی کەرەوە: زانیاری ڕاست و دروست بە بە مناڵەکان بەڵام لەوە زیاتر نا کە پێویستە بیزانن. ئەگەر خۆش زانیاری دروست لانیە و خۆو پرچەکی زانیار نەکردووە ئەوا هەوڵبە پێکەوە لەگەڵ مناڵەکەیا تەماشای هەواڵ و دەنگ و باسەکان بکەن، چونکە لەو کاتەیا پرسیاری بۆ دروست ئەبێ کە ئەتوانن پێکەوە وەلامەکەی لە هەواڵەکان وەرگرن و باسی ئەوە بکەن کە گوێتان لیئەبێ لە هەواڵەکان، خۆ ئەگەر پرۆگرام و هەواڵ و دەنگ و باسی تایبەت بە مناڵ هەبێ ئەوە زۆر باشترە.\nهەوڵبە ئەو هەواڵ و دەنگ و باس و خواس و قسانەی مناڵەکان گوێیان لێئەبێ و هەستی پێئەکەن لێێ تێبگەن، بە واتایەکی تر لەبەرچاوی مناڵانا هەموو شتێ مەڵێن کە پێویستناکا مناڵان گوێیان لێیبێ و بیزانن.\nمەرج نیە هەموو سەری کاتژمێرێ گوێ لە هەواڵ بگرن بەڵکو ئەبێ هەوڵ بەن کاتێ مناڵکان ئەخەون یان بەهەر هۆکارێک بێ لە ژوورەوە نین ئنجا گوێ لە دەنگ و باس بگرن.\nتێبگەیەنە کە هۆکاری باس کردنی کۆرۆنا بەو چڕییە تەنها لەبەر ئەوە نیە کە زۆر ترسناکە و بێ چارەیە بەڵکو داخستنی بازاڕەکان و ڕاگرتنی گەشتەکان و نەچوونە دەرەوەو داخستنی فێرگەو باخچەکان بۆ سەرکەوتنە بەسەر ڤایرۆسەکەیا چونکە ئەوە ڕێگای ڕاستە بۆ دوورکەوتنەوە لە پەتاکە، هەروەک چۆن خێزانیش پیویستی بەوەیە ناو بەناو پێکەوەبن لە ماڵەوە لێک نزیکیربن.\nزۆر گرنگە کە مناڵەکان لەوە تێگەیەنرێن کە تۆی گەورە بەرپرسیارییەتیت هەیە، بۆی باس بکە کە تۆ بەرپرسیاریەتی گەیاندنی هەواڵی نوێ و هەیە و ئاگاداری گۆرانکارییەکانی، هەر لەبەر ئەوەش پێویست ناکا خودی مناڵ چاودێری ڕووداوەکان بکات، چونکە کەسێکیتر گەورە و پێگەشتوو ئەو کارە بە ئەنجام ئەگەیەنێ و زانیاری پێویستیش ئەگەیەنێ بە مناڵ. بەڵام گرنگە ناو بەناو دانیشی لەگەڵی و زانیاری بەیتێ تا متمانەو پێبکات.\nقەلەقی و دوو دڵی و دڵەڕاوکێی خۆتی بۆ مەگوێزەرەوە: زۆ گرنگە کە کاتێک تووشی دڵەڕاوکێ ئەبی گرنگی بەوە بەی کە مناڵ هەست پێنەکا، چونکە تێگەشتنی ئەوان بۆ بابەتەکان بە هیچ جۆرێ وەک کەسێکی گەورە نیە، لەبەر ئەوەی تەمەنیان کەمە دنیا دیدە نین بۆیە هەموو شتێک نوێیە بۆیان وە هەمیشە "یەکەم تەجروبە قورسترینە". لەبەر ئەو هۆکارە ئەگەر خۆت قەلەقی لەدەستدانی کارەکەتی یان ئەترسی کەسێکی نزیک لەدەست بەی یان هەر شتێکیتر ئەوا هەوڵبە کاتێک باسی بکە کە مناڵی لێنەبێ.\nهیوای پێببەخشە: باسی ئەوەی بۆ بکە کە جیهان هەمووی وەک یەک تیم پێکەوە کارەکان بۆ لەناوبردنی ئەم پەتایە لە داهاتوویەکی نزیکا پێکووتە "ڤاکسین"ێک یەتە بەرهەم. کاتێک بە پێکووتەکە کوترای ئیتر ڤایرۆسەکە ناتوانێ کەس بکوژێ، وە پێشی بڵێ زۆربەی ئەوانەی کە لە ئێستایا تووش بوون چاکئەبنەوانێ. زیاتر باسی شتە پۆزەتیڤەکانی بۆ بکە نەک پێچەوانەکەی.\nدەستبەرداری ڕۆتینەکانی پێشتر مەبن: هەوڵبە ژیانی مناڵەکەت هەر وەک پێشتر بڕوا بەڕێوە تا ئەو شوێنەی لە دەسەڵاتی تۆیایە. یارمەتی مناڵبدە کە فۆکوس بخاتە سەر شتێکیتر دوور لە کۆرۆنا. هانیبەو ئاسانکاری بۆ بکە تا چالاکی و جوڵەی هەبێ وە گرنگتریشە ئەو چالاکیانەبن کە پێشتر کردوونی هەروەک وەک چۆن چالاکی نوێش بە کەڵکە.\nهەواڵ و دەنگ و باسەکان داخەن، تەلەفۆنەکانتان بکوژێنەوە، تەماشای پرۆگرامی شاد و سەرنج ڕاکێش بکەن. پێکەوە گفتوگۆ بکەن، پێکەوە هاوکاری کاری ڕۆژانە بکەن، پێکەوە گەمە و یارییە کۆنەکانی سەردەمی مناڵی خۆتان لەگەڵ مناڵەکانتانا بکەن و سوود لەم کاتە وەرگرن تا خێزانەکەتان زیاتریەکی خۆشبووێ و پەیوەندییەکان توندو تۆڵتربن و هاوبەشییەکانتان زیاتربن.


وەن پلەس ٥ بە ڕامی ٨ گب، دووانە کامێراوە، نمایشکراو و بڵاوکرایەوە | ئەندرۆکورد - Androkurd\nسەرەتا هەواڵ وەن پلەس ٥ بە ڕامی ٨ گب، دووانە کامێراوە، نمایشکراو و بڵاوکرایەوە\nوەن پلەس ٥ بە ڕامی ٨ گب، دووانە کامێراوە، نمایشکراو و بڵاوکرایەوە\nچەن کاتژمێرێک لەمەوبەر، کۆنگرەی فەرمی تایبەت بە OnePlus 5 بەڕیوەچوو، تەواوی زانیاریەکان لەسەری نمایشکرا، ئەوەی بینرا، ئەوەی بەرچاومان کەوت، موبایلێکی تەواو تایبەت و دانسقەیە، بوون و پشگیریکردن لە دوانە کامێرا وێنەیەکی تەواو نایاب و جوانتر دەگرێت، تامی تەواو کامێرایەکی فۆتۆگرافیانە دەدات. جیاواز بە نەوەی پێشوو، پشگیری لە ٦ گب ڕام بۆ بیرگەی ٦٤گب و ٨ گب ڕام بۆ بیرگەی ١٢٨ گب دەکات (سەرسوڕهێنەر ٨ گب ڕام!)\nدووانە کامێرا، وێنەیەکی ڕوونتر، خێرا بارگاویکردنەوەی نایاب، ڕامی ٨ گب!\nدوو OnePlus 5 دەبن، یەکیان ٦ گب ڕام و ٦٤ گب بیرگەی دەبێت، ئەوی دیکە ٨ گب ڕام و ١٢٨ گب بیرگەی دەبێت.\nتایبەتمەندی لە کۆمپانیاکانی دیکە زۆرتر و باشترن.\nسەرنجیان خستۆتە سەر کامێرا و نەرمەکاڵاکانی زۆر بە نایابی.\nبەپوختی: ڕوونمایەکی ٥.٥ ئینجی لە جۆری full-HD Optic AMOLEDـی هەیە، خاوەنی پڕۆسیسەری سناپدراگۆن ٨٣٥ـە، دەتوانرێت لەگەڵ Clock Speed تا خیرای 2.45GHz کاربکات. هەستەوەری پەنجۆمۆرەکەی لە سیرامیک دروستکراوە، بەمەش تەنها بە ٠.٢ چرکە دەتوانێت قفڵی سەر ڕوونماکەی بکاتەوە (ناوازەیە)، بە پێچەوانەوە لە پاتری پاشکەوتووە ١٠٠ mAh کەمترە بەراورد بە نەوەی پێشتر OnePlus 3T تەنها ٣٣٠٠ mAhـە.\nتایبەتمەندیەکانی بە وردی!\nبۆ کامێرا، خاوەن دووانە کامێرایە، یەکیان ١٦ مێگا پێکسڵە بە قەوسی هاوینەی f/1.7، ئەوی دیان ٢٠ مێگا پێکسڵە لەگەڵ هەستەوەری Telephoto (بۆ کاری فۆتۆگرافی یان سینەمای زۆرتر بەکاردێت) قەوسی هاوێنەی f/1.6ـە. کامێرای پێشەوەی یاخوود سێلفی ١٦ مێگا پێکسڵە، قەوسی هاوێنەی f/2.0 (دووبارە وەن پلەس خۆی جیاواز دەردەخات)\nوەن پلەس ٥ کاردەکات بە ئەندرۆیدی نووگەت ٧.١.١، لەگەڵ ڕووکاری بەکارهێنەری تایبەت Oxygenـی جیاواز. پشگیری لە دۆخی خوێندنەوە کراوە و بۆی زیادکراوە،\nخێرا بارگاویکردنەوەی Dash! بەراورد بە سامسۆنگ لە ٣٠ خولەک.\nپشگیری لە خێرا بارگاویکردنەوەی Dash دەکات، بە جۆرێک لە ٣٠ خولەکدا دەتوانێت ٪٥٨ـی پاتری موبایلەکە زۆر بکات، بەراورد بە گالاکسی س٨ لە هەمان ماوەدا تەنها دەتوانێت ٪٣٩ وزە بدات.\nبەرواری بڵاوکردنەوە لە بازاڕەکان: ٢٧ـی ٦ـی ئەم مانگە، نرخی بە دەوروبەری ٤٥٠$ بەرەوە سەرەوە.\nڕاتان چییە لەسەر OnePlus5، بۆچوونی خۆتان بنووسن لە ناوازاترین موابیلەکانی ئەندرۆید.\nبابەتی پێشتر پێدەچێت سۆنی لە داهاتوودا ڕوونمای جۆری ١٨:٩ لە مۆبایلەکانیدا بەکاربهێنێت\nبابەتی نوێتر پێگەی Tom’s guide؛ ڕیزبەندی ئەو موبایلانەی پاتریان زۆر دەمێنێتەوە


شەپۆلی دووەمی کۆرۆنا لە هەرێم؛ لە هەفتەیەکدا سێ هێندەی دوو هەفتەی پێشووتر حاڵەتی نوێ تۆمار\nشەپۆلی دووەمی کۆرۆنا لە هەرێم؛ لە هەفتەیەکدا سێ هێندەی دوو هەفتەی پێشووتر حاڵەتی نوێ تۆمارکراوە\n2020.04.30 - 22:06\nلەدوای کەمبوونەوەی تۆمارکردنی حاڵەتەکانی کۆرۆنا و ئاسانکردنی ڕێکارەکانی قەدەغەی هاتوچۆ لە هەرێمی کوردستان، شەپۆلی دووەمی ڤایرۆسەکە لەماوەی هەفتەیەکدا 43 کەسی توشکردوەە، لەکاتێکدا لە دوو هەفتەی پێشووتردا تەنها 14 حاڵەت تۆمارکرابوو.\nبەگوێرەی ڕاگەیەندراوەکانی وەزارەتی تەندروستی لە بەرواری 11ی نیسان تاوەکو 17ی نیسان، واتە لەماوەی هەفتەیەکدا کە قەدەغەی هاتوچۆ بەشێوەی توند بەردەوامبوو، 14 حاڵەتی توشبوون بە کۆرۆنا تۆمارکراوە.\nهاوکات لە 17ی نیسان بەدواوە تاوەکو 23ی نیسان کە سەرەتای کردنەوەی بازاڕ و دوکانەکان بوو، هیچ حاڵەتێکی توشبوون بە ڤایرۆسەکە تۆمارنەکرا.\nدوای کەمبوونەوەی حاڵەتەکانی کۆرۆنا وخراپی بارودۆخی هاووڵاتیان لەڕووی داراییەوە، لە بەرواری 19ی نیسان، بەگوێرەی بڕیارەکانی ژووری ئۆپەراسیۆنەکانی ڕووبەڕووبوونەوەی کۆرۆنای پارێزگا و ئیدارەکان ڕێکارەکانی قەدەغەی هاتوچۆ ئاسان کران و بازاڕ و دوکانەکان کرانەوە.\nبەگوێرەی بەدواداچوونەکانی ناس کورد و بەپشت بەستن بە ئامارەکانی وەزارەتی تەندروستی، لە بەرواری 23ی نیسان تاوەکو ئەمڕۆ 30ی نیسان، واتە لەماوەی هەفتەیەکدا و لەدوای کردنەوەی بازاڕ و دوکانەکان، 43 حاڵەتی نوێی توشبوون بە ڤایرۆسەکە لە هەرێمی کوردستان تۆمارکراوە.\nلەو 48 حاڵەتە کە لەماوەی هەفتەی ڕابردوودا تۆمارکراوە، 32 حاڵەتیان لە پارێزگای هەولێر بووە کە زۆرترینە و حەوت حاڵەتیش لە پارێزگای سلێمانی بووە کە بە پلەی دووەم دێت و پارێزگای دهۆکیش لە پلەی سێیەمدا دێت بە چوار حاڵەت.\nتۆمارکردنی ئەو ژمارەیە لە هەفتەی ڕابردوودا، دەنگۆی دووبارە قورسکردنەوەی ڕێکارەکانی قەدەغەی هاتوچۆ و داخستنی بازاڕەکانی لێکەوتووەتەوە، هەرچەندە تاوەکو ئێستا هیچ بڕیارێکی فەرمی لە وەزارەتی ناوخۆی حکومەتی هەرێمەوە نەدراوە.\nکەی شەپۆلی خۆڵبارین لە هەرێمی کوردستان کۆتایی دێت؟\n2020.05.06 - 11:02\nبەریتانیا لە شەپۆلی دووەمی بڵاوبوونەوەى کۆرۆنا دەترسێت\n2020.04.20 - 18:50\nهۆشداری سەرهەڵدانی شەش شەپۆلی سەختی كۆرۆنا لەبەریتانیا دەدرێت\n2020.04.18 - 09:15\nبەڕیتانیا کۆتا نامەی سەربازیی نازییەکانی لە شەڕی دووەمی جیهانیدا بڵاوکردەوە\n2020.05.08 - 21:04\nتەندروستى جیهانى: کاتى ئامادەکارییە بۆ شەپۆلێکى بکوژى کۆرۆنا نەک ئاهەنگگێڕان\n2020.05.16 - 15:16\nعێراق ڕێوشوێنى نوێ بۆ بەرەنگاربوونەوەى کۆرۆنا دەگرێتەبەر\n2020.05.15 - 23:27\nوەزارەتى تەندروستى ئەنجامى زیاتر لە هەزار پشکنینى کۆرۆناى ڕاگەیاند\n2020.05.15 - 22:24