لە سوید كۆنگرەی رێكخراوی هاوپەیمانیی پێشكەوتنخواز بەڕێوەچوو – Knwe.org\nسەرەکی » راپۆرت » لە سوید كۆنگرەی رێكخراوی هاوپەیمانیی پێشكەوتنخواز بەڕێوەچوو\nلە ستۆكهۆڵم كۆنگرەی رێكخراوی هاوپەیمانیی پێشكەوتنخواز بە چاودێری و ئامادەبوونی سەرۆك وەزیرانی سوید ستیڤان لۆڤن و میوانداری پارتی سۆسیال دیموكراتی سوید، بەڕێوەچوو.\nوەفدێكی یەكێتی بەشداری لە كۆنگرەكەدا كرد\nوەفدی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان كە پێكهاتبوو لە زانا بێستون ئەندامی مەكتەبی پەیوەندییەكانی دەرەوە، سەمیر ئەمین نوێنەری یەكێتی لە سوید و شۆڕش قادر دانساز، بەشدارن. كۆنگرەكە لە هەلومەرجێكی هەستیار و چارەنووسسازدا دەبەسترێت كە جیهان بە كۆمەڵێك گۆڕانكاریی خێرادا تێپەڕ دەبێت.\nسەعدی ئەحمەد پیرە وەكو ئەندامی بۆردی سەرۆكایەتیی رێكخراوەكە هەڵبژێردرا و د.جوان ئیحسان وەكو ئەندامی بۆردی بەڕێوەبردن دەستنیشانكرا\nهەر لە كۆنگرەكەدا سەعدی ئەحمەد پیرە وەكو ئەندامی بۆردی سەرۆكایەتیی رێكخراوەكە بە بەدەستهێنانی 88 دەنگ لەكۆی 100 دەنگ هەڵبژێردرا.\nهەریەك لە سەرۆك وەزیرانی (سوید، پورتوگال، نیوزلەندا، فەڵەستین، مەكدۆنیا، دانیمارك، فیلەندا، سەنیگال، ئۆرۆگوای، بۆركینافاسۆ، كۆنگۆی دیموكراتی و جێگری راوێژكاری ئەڵمانیا و سەرۆكی پەرلەمانی مەغریب و سەرۆكی پارتە سۆسیالیستەكانی ئەوروپا) و چەندین سەركردەی پارتە سۆسیالیست و دیموكراتەكان دەبن بە ئەندامی بۆردی سەرۆكایەتیی ئەم رێكخراوە جیهانییە، هەروەها د.جوان ئیحسان وەكو ئەندامی بۆردی بەڕێوەبردن دەستنیشانكرا.\nشایانی باسە لە كۆنگرەكەدا سەرۆك وەزیرانی (سوید، پورتوگال، نیوزلەندا، فەڵەستین، مەكدۆنیا، دانیمارك، فیلەندا، سەنیگال، ئۆرۆگوای)بەشدارن.\nلە پەراوێزی كۆنگرەكەدا وەفدی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان چەند كۆبوونەوەیەكی لەگەڵ لێپرسراوان و وەفدە بەشداربووەكاندا كرد.\nرێكخراوی هاوپەیمانیی پێشكەوتنخواز لەساڵی 2013 لە شاری لایپزیگ لە ئەڵمانیا بە ئامادەبوونی سەركردەی پارتە سۆسیال دیموكراتە جیهانییەكان دامەزراو یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان ئەندامی دامەزرێنەری كارای رێكخراوەكەیە. لە ساڵی 2016 كۆنگرەیەكی رێكخراوەكەیان لە سلێمانی كرد و بۆ ساڵی ئایندەش پلان هەیە لەگەڵ یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان چەندین كاری هاوبەش بكەن.\nوەفدی یەكێتی لەگەڵ وەزیری دەرەوەی سوید كۆبۆوە\nلەلایەكی دیكەوە، وەفدی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان لەسوید لەگەڵ خاتوو ئان لیندە وەزیری دەرەوەی سوید كۆبۆوە.\nلە دیدارێكدا وەفدی یەكێتی پیرۆزباییان لە خاتوو ئان لیندە كرد بەبۆنەی دەستبەكاربوونی وەك وەزیری دەرەوەی سوید. دواتر باس لە بارودۆخی عیراق و هەرێمی كوردستان و ناوچەكە كرا و هەردوولاش جەختیان لە پەیوەندیی دۆستانەی نێوان یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان و پارتی سۆسیال دیموكراتی سوید كردەوە و داوای پشتیوانیكردنیان كرد بۆ حكومەتی هەرێمی كوردستان لەڕووی سیاسی و ئابووری و سەربازییەوە.\nدواتر خاتوو ئان لیندە وەزیری دەرەوەی سوید ئاماژەی بەوەكرد «هەفتەی ئایندە بڕیاری درێژكردنەوەی ماوەی مانەوەی هێزی تایبەتی سوید بۆ مەشقپێكردنی هێزی پێشمەرگە بۆ ساڵی ئایندە دەدەن». بڕیاریشە وەزیری دەرەوەی سوید سەردانی هەرێمی كوردستان بكات.\nخەڵاتی ساڵانەی رێكخراوەكە بەخشرایە سەڵاحەدین دەمیرتاش\nهەروەها رێكخراوی هاوپەیمانیی پێشكەوتوخواز، خەڵاتی ساڵانەی خۆی بۆ ساڵی 2019، بەخشییە سەڵاحەدین دەمیرتاش هاوسەرۆكی پێشووی هەدەپە.\nرێكخراوی هاوپەیمانیی پێشكەوتوخواز، رێكخراوێكی نێودەوڵەتییە، بارەگاكەی لە ئەڵمانیایە، زۆرینەی پارتە سۆشیال دیموكراتەكانی جیهان لەخۆ دەگرێت. رێكخراوەكە ساڵانە خەڵات دەبەخشێتە ئەو كەسایەتیانەی كە لەسەر ئاستی جیهان تێكۆشان و خەبات دەكەن لەپێناوی چەسپاندنی ئاشتی و دیموكراتیدا.


به وێنه.. بازاڕی شاری دهۆك به ته‌واوی چۆڵكرا\nنرخی زێڕ دابه‌زینی به‌رچاوی به‌خۆیه‌وه بینی\nمامۆستایەکی ئاینی: خەڵکی هەولێر لە ژێر دەستی هێزە ئەمنییەکان دەریانهێنام\nهه‌رێمی هه‌ڵه‌یه؟! \n״ده‌وڵه‌تێكی كوردی له‌ئه‌فریقاش بێت، ئێمه دژی ده‌بین״، ئه‌مه گوته‌زایه‌كی توركییه كه له نێو لێكۆڵینه‌وه‌كانی له سه‌ر مه‌سه‌له‌ی كورد له توركیا ده‌كرێن، زۆرجار دووباره ده‌بێته‌وه، به‌ڵام ئه‌مه گوته‌زایه‌ك بوو بۆ توركیای كه‌مالیستی كه پارتی دادو گه‌شه‌پێدان له سه‌ره‌تای هاتنه سه‌ر كاریه‌وه به‌ڵێنی دابوو به‌ره‌نگاریی زۆر وته‌زای كه‌مالیستی ببێته‌وه.\nنها سیاسه‌تی دادوگه‌شه‌پێدان وایه كه هه‌رێمێكی كوردیش قبوڵ ناكه‌ن، نه‌ك هه‌ر ده‌وڵه‌ت، به‌تایبه‌تی ئه‌گه‌ر هه‌رێمی كوردی ئه‌وه بێت كه ئێستا دراوسێی توركیایه‌و په‌یه‌ده دروستی كردووه.\nسیاسه‌تی توركیای ئه‌ردۆگانی بۆ نیشاندانی مه‌ترسی كانتۆنه‌كانی رۆژئاوا له سه‌ر توركیا زوو زوو روونكردنه‌وه ده‌دات. (ناخوازین هه‌رێمێكی تر وه‌كو ئه‌وه‌ی له عیراقدا دروستبووه، له سوریا دروست بێت)، ئه‌مه مانای چییه؟، مانای وایه توركیا ئه‌م هه‌رێمی كوردستانه‌ی باشووریشی به‌دڵ نییه كه گرێبه‌ستی نه‌وتی له گه‌ڵ هه‌یه‌و زوو زوو وه‌ك دۆستێكی خۆی ده‌یناسێنێ.\nسیاسه‌تی ره‌سمیی توركیا وا شرۆڤه‌ی ئه‌م هه‌رێمه‌ی ئێمه ده‌كات كه له غافڵگیریی ئه‌وان، یان راستتر له غافڵگیریی سیاسه‌تی توركیای پێش دادو گه‌شه‌پێدان، دروست بووه. كێ پێش دادو گه‌شه‌پێدان حوكمی ده‌كرد؟، ئیئتیلافه له‌سه‌ریه‌ك گۆڕاوه‌كانی یه‌ڵمازو چیله‌رو ئه‌ربه‌كان، یانی تێكه‌ڵه‌یه‌ك له ره‌وتی عه‌لمانی‌و ئیسلامیی ئه‌ربه‌كانی له سایه‌ی سوپادا. واتا ئاكپارتی ده‌یه‌وێ بڵێ هه‌رێمی كوردستان هه‌ڵه‌یه‌كه پێش من كراوه، ئه‌گه‌رچی ئێستا خێرێكه ئه‌و له به‌ره‌كه‌ی ده‌خوات.\nئایا ئه‌م ده‌ربڕینه ئاكپارتییه دڵنیاكه‌ره‌وه‌یه بۆ كورد، بۆ كورد له هه‌رێمی كوردستان‌و له هه‌ر شوێنێك كوردی لێیه؟\nله كانتۆنه‌كانی رۆژئاڤا گه‌ڕێین كه كوردی رۆژئاڤا خۆیان خاوه‌ندارێتی لێ ده‌كه‌ن، له خۆمان، له هه‌رێمی كوردستان بپرسینه‌وه ئایا ئه‌م دیده‌ی ئاكپارتی بۆ ئه‌زموونی هه‌رێمی كوردستان چیمان پێده‌ڵێت؟، دڵنیایی ده‌داته ئێمه كه ئاكپارتی له بیری دۆستایه‌تیدایه؟.\nله كوردستانی نوێ- وه\nقانوونی رێكخستنی میدیای ئەلیكترۆنی، ئازادی بەرتەسك دەکاتەوە


کۆرۆنا لە کوردستان؛ پێویستیمان بە ھۆشیاریە نەک تۆقاندن – لڤین پرێس\nئەو پەیوەندیانەی لە كوردستانەوە پێمەوە دەكرێت، ئەوە دەردەخەن جارێكی تر پەتای كۆڕۆنا بەرەو هەڵكشان دەچێت، تەنیا دوێنی ٣٨ کەس لە شارو شارۆچکەکانی کوردستان پەیوەندیان پێوەکردووم. .ھەفتەی ڕابردوو پەیوەندیم لەگەل بەشێک لە ھاوکارەکانم لە کوردستان کرد ، دیاربوو ئەوانیش تێبینی زیادبوونی ژمارەی تووشبوانیان کردبوو ، ھەموو ڕاستیەکان ئەوە دەسەلمێنن کە شەپۆلی سێیەمی کۆرۆنا گەیشتۆتە کوردستان.\nدوو ھەفتە بەر لە ئێستا ڕێکخراوی تەندروستی جیھان ئاماژەی بەوەكرد، کە ئێران دەبێتە چەقی ڤایرۆسی کۆرۆنای گۆڕاوی زنجیرەی دەلتا ( ھیندی ) و ئەمەش دەبێتە ھۆی بلاوبوونەوەی ئەو زنجیرە نوێیەی ڤایرۆسەکە لە ناوچەکە. بە هەمان شێوە وەزیری تەندروستی عێراق باسی لە مەترسیەکانی زیادبوونی ژمارەی تووشبوان کرد و نەیشاردەوە، کە بۆی ھەیە نەخۆشخانەکان بەرگەی ئەو شەپۆلە نوێیەی ڤایرۆسەکە نەگرن . ھەر ئەمڕۆ وەزارەتی تەندروستی کوردستان دۆخەکە بە مەترسیدار وەسف دەکا .\nلەگەل سەرھەلدانی زنجیرەی دێلتا لە وولاتی ھیند ئەو شەپۆلە تازەیەی ڤایرۆسەکە شتێکی چاوەروانکراو بوو ، چونكە ئەو ڤایرۆسە نوێیە لە پتر سەد وولاتی جیھان بلاوبۆتەوەو لە ئایندەیەکی نزیک دەبێتە جۆری سەرەکی کۆرۆنا لە زۆربەی وولاتان . کوردستان بە دۆخێکی سەختی سیاسی و ئابووری تێدەپەرێ ، کەمی وە دواکەوتنی مووچە خەلکی تووشی بێزاری کردووەو تاکی کورد دەبێت بچێتە کار بۆ ئەوەی ژیانی خۆی و خێزانی دابین بکات ، ھەربۆیە بیرۆکەی کارەنتینەکردنی خەلک شتێکی ئاسان نیە و کۆمەلێک لێکەوتەی نیگەتیڤی لێدەكەوێتەوە.، جێگای داخە دوای حەوت مانگ لە بوونی ڤاکسینەکانی دژ بە ڤایرۆسی کۆرۆنا ، ژمارەیەکی یەکجار کەم لە خەلکی ڤاکسینیان وەرگرتووە ، خەلکێكی زۆر لە ڤاکسینەکان دەترسن ، لەگەڵ ئەوەش ڤاکسین وەک پێویست بوونی نیە لە عێراق و کوردستان، دیارە لەمەش حکومەت و وەزارەتی تەندروستی کەمتەرخەمە و ئەوەش دەبێتە ھۆکارێکی سەرەکی لەزیاتر بلاوبوونەوەی کۆرۆنا.\nلەكاتێكدا زنجیرەی دێلتای کۆرۆنا بەبەراوردکردن لەگەل زنجیرەکانی پێشوو زۆر بەخێراتر بلاودەبێتەوە ، كەچی رێکارەکانی خۆپاراستن و چارەسەری ھیچ گۆرانکاری بەسەردا نەھاتووە . دەبێت ئەوە دووبارە بکەینەوە کە زۆربەی ھەرەزۆری تووشبوان پێویستیان بە چارەسەری نەخۆشخانە نابێت بەلام ئەو کەسانەی بە تەمەنن ، یاخود نەخۆشی درێژخایەنیان ھەیە، ئەگەری زیاتری ھەوکردنی سیەکانیان ھەیەو بەشێکی بەرچاو پێویستیان بە چارەسەری نەخۆشخانە دەبێت.\nئەرکی سەرەکی وەزارەتی تەندروستی ، جگە لە هوشیارکردنەوەی خەلک ، دەبێت بڕی پێویست لە ئۆکسجین و ئەو دەرمانانە دابین بكات، کە بۆ چارەسەری بەکاردەھێنرێت ، پێداچوونەوەیەکی خێرا بە یەکەکانی چاودێری چڕ بکرێت و باشتر ئامادە بكرێن، بۆ ئەو نەخۆشانەی بە توندی تووشی پەتاکە دەبن . ھاورام کە پەیڕەوکردنی رێنماییەکانی خۆپاراستن کارێکی ئاسان نیە بە تایبەت لە کوردستان ، بەلام دەبێت ویژدانمان بکەین بە حەکەم و لایەنی کەم بەزەییمان بە کەسانی نەخۆش و بەتەمەن بێتەوە.\nکوردستانیانی خۆشەویست ئەگەر نیشانەکانی ڤایرۆسی کۆرانات ھەیە ، ئەگەری زۆری ھەیە کۆرۆنا بێت، بە تایبەت لە ئێستادا کە ڤایرۆسەکە لە زیادبوونە ، بۆیە وا باشە لەو کاتەدا وەک تووشبوێکی کۆرۆنا مامەلە لەگەل خۆت و دەوروبەر بکەیت و خۆت لە مالەوە کەرەنتینە بکەیت و تێکەل بە کەسوکارو خەلکانی تر نەبیت ، لە ئەگەری ھەبوونی ھەناسە تەنگی دوو دل مەبە لە سەردانی کردنی نەخۆشخانەکان. ئەگەر دەرفەتی ئەوەت ھەبوو ڤاکسین وەرگریت ، بە ھیچ شێوەیەک دوو دل مەبە، چونک ڤاکسینەکان زۆر کاریگەرن ، تەنانەت بەرامبەر زنجیرەی دێلتای کۆراناش. لێکۆلنەوەکان ئاشکرایان کردووە کە رێژەی مردن بە ھۆی ڤایرۆسی کۆرۆنا لەو كەسانەی ھەردوو ژەمی ڤاکسینیان وەرگرتووە زۆر دەگمەنە .\nھیوای سەلامەتی بۆ ھەمووتان دەخوازم


کورتەیەک لەبارەی مێژووی پەتا کوشندەکان لە جیهان\nBasnews 13/09/2020 - 16:43 ڕاپۆرت\nپەتای کۆرۆنای نوێی ناسراو بە (کۆڤید- 19)، کە ئێستا بە جیهاندا بڵاو بووەتەوە، دەخرێتە ناو لیستی پەتا زۆر کوشندەکان، کە لە مێژوودا بەناو خەڵک و وڵاتاندا بڵاو بوونەتەوە.\nلەناو لیستی پەتا کوشندەکاندا، پەتی (مەرگی رەش) کە بە تاعوون ناسراوە، کوشندەترین پەتا بووە لەناو تەواوی نەخۆشی و پەتاکاندا، ئەو پەتایە بووەتە هۆی کوشتنی نزیکەی 200 ملیۆن کەس لە جیهاندا لە سەدەی 14مدا.\nدوای پەتای تاعوون، نەخۆشییەکی دیکەی گوازەرەوە، کە ئەوکات چارەسەری بۆ نەدۆزراوەتەوە و لە بەکتریایەک بە ناوی (یرسینیا) دروست بووە، لەناو هەندێک گیانەوەر و زیندەوەردا ژیاوە، بەتایبەتی کرتێنەرەکان و کێچ و ئەسپێ. تاعوونی دبلی، دیارترین پەتای ئەم نەخۆشییەیە، کە نیشانەی وەرەمی لیمفاوی لەگەڵدایە لەسەر ران و ئەژنۆ، کە زۆر بە ئازارە و لە هەفتەی یەکەمی تووشبووندا زۆر بەخێرایی گەشە دەکات. بەناوبانگترین جۆری ئەو تاعوونە لە سەدەکانی ناوەڕاست و بە دیاریکراوی لە نێوان ساڵانی 1347 - 1352دا بوو بەناوی (مەرگی رەش)، بەهۆی ئەو رەنگە رەشەی لەگەڵ نەخۆشییەکەدا بووە و بووەتە هۆی مردن و پەککەوتنی هەندێک ئەندامی لەش، لەوانە پەنجەکانی دەست و پەنجەکانی پێ. ئەم پەتایە لەبەر ئەوەی سەرچاوەکەی بەکتریایە، ئێستا ئەگەری چارەسەری ئاسانە، بەهۆی دژە تەنە زیندووەکان.\nپەتای (ئاوڵە) خوریکە کاتێ لە ساڵی 1520 بڵاو بووەوە، گیانی 56 ملیۆن کەسی لە جیهان ئەستاندووە. ئەوانەی تووشی ئەم نەخۆشییە بوون، هەندێک خاڵ و پۆرگیان لە پێستدا بەدەر دەکەوت، دواتر دەگۆڕا بۆ زیبکە و دوومەڵ و پاشان دەبوو بە چاڵی قووڵ. ئەوانەی لێیشی چاک دەبوونەوە و رزگاریان دەبوو، تووشی نابینایی و شێوان دەبوون.\nخوریکە لە کوشندەترین پەتاکانە لە مێژووی مرۆڤایەتیدا، هەروەها زۆرترین بڵاوبوونەوەی لەناو کەسانی باڵغ و پێگەیشتوودا بووە،. دەگوترێ بووەتە هۆی مردنی 30%ی ئەوانەی بە درێژایی مێژوو تووشی هاتوون.\nلە هەمانکاتدا خوریکە یەکەم نەخۆشی و پەتایە، کە مرۆڤ بەسەریدا زاڵ بووە و چارەسەری کردووە، دوایین حاڵەتی تووشبوونیش بە خوریکە لە ساڵی 1977 تۆمار کراوە. لە ساڵی 1980 رێکخراوی تەندروستیی جیهانی رای گەیاند، کە نەخۆشییەکە بەتەواوی لەناو براوە.\nئەنفلەوەنزای ئیسپانی، کە لە کاتی یەکەم جەنگی جیهانیدا لە ئەورووپا و جیهان بڵاو بووەوە و ملیۆنان کەسی لەناو برد، بە یەکێک لە پەتا هەرە کوشندەکانی جیهان دادەنرێ. ئەم نەخۆشییە، کە لە ساڵی 1918 دەرکەوت، تەنیا لە ماوەی یەک ساڵدا 40 بۆ 50 ملیۆن کەسی کوشت. هەر بۆ زانین، چواریەکی دانیشتوانی جیهان تووشی ئەم پەتایە بوون.\nئەنفلەوەنزای ئیسپانی بەوە دەناسرێتەوە، کە زوو نیشانەی کوشندە لەسەر ئەوانە دەردەخات کە تەمەنیان لە 40 ساڵ بۆ خوارەوەیە، داتاکان ئەوە پیشان دەدەن کە 99%ی ئەوانەی بە پەتاکە مردوون، لە خوار 65 ساڵیدا بوونە و نیوەی ئەو ژمارەیەش تەمەنیان لە نێوان 20- 40 ساڵیدا بووە، بەڵام هۆکاری سەرەکیی مردن بەم پەتایە بەهۆی هەناسەتەنگی و خنکانەوە بووە، لە ئەنجامی هەوکردن و بەربوونی خوێن لە سییەکان.\nکۆرۆنای نوێ (کۆڤید- 19)\nهەرچەندە پەتای کۆرۆنای نوێ (کۆڤید- 19) نەبووەتە هۆی کوشتنی ژمارەیەکی زۆری تووشبوان بە بەراورد بە پەتاکانی پێشتر، کە پێشتر لە جیهاندا بڵاو بوونەتەوە، بەڵام ئەم پەتایە نوێیە زیانێکی زۆر گەورەی مرۆیی و ئابووری لێ کەوتووەتەوە.\nڤایرۆسی کۆرۆنا، کە لە مرۆڤێکەوە بۆ مرۆڤێکی دیکە دەگوازرێتەوە و رێکخراوی تەندروستیی جیهانی بە پەتایەکی جیهانی داناوە، لە کۆتایی ساڵی رابردوو (2019) لە شاری وهان لە چین سەری هەڵدا و تا ئەمڕۆ ژمارەی مردوان، هەروەها لە سەرانسەری جیهان، 20 ملیۆن و 734 هەزار و 964 کەس تووشبووی پەتاکە، چاک بوونەتەوە.\nهەر بەپێی خشتەی ئەمڕۆ یەکشەممە 2020.9.13 تا ئێستا 925 هەزار و 292 کەس لە سەرانسەری جیهان بە پەتای کۆرۆنا گیانیان لەدەست داوە.


خواستی نه‌ته‌وایه‌تی و ویستی ئۆلیگارشی …8 … نەجمەدین فارس حەسەن – Dengekan\nbyNajmadin Fars Hassn\tFebruary 11, 2018\tGeneral, Opinion, Slider\nبه‌شی هه‌شته‌م /هه‌شت به‌ش\nكرداری كردنەوەی یەكسانی مافی نەتەوەكان …..\nمافی یەكسانی نەتەوەكان, دیدگاو بڕواو بۆچوونی جیاوازی لەسەرە. جیاوازی دیدگاكان, پەیوەندی بەپێگە و بەرژەوەندی كۆمەڵایەتی و ئابووری جیاوازەوە هەیە, چونكە هەر دیدگایەك هەڵ ئینجاوی ناو ئاست و پێگەی چینایەتی یە و لەو ڕێگەیەشەوە دەست نیشانی و چۆنییەتی پارێزگاری كردنیان بەرجەستە دەكات. دیدگای ماكسیستەكان جیاوزای بنەڕەتیان لەگەڵ هەڵوێست و بەكرداری كردنەوەی مافی یەكسانی نەتەوەكان لەگەڵ بۆرژوازی و سەرمایەداران و پارتەكانیان هەیە. لەبەرئەوەی مافی یەكسانی نەتەوەكان لەلای ماركسیستەكان, هاوتایی مافی هەموو ئەندامێكی كۆمەڵگایە لەهەموو ڕووەكانی ئابووری و كۆمەڵایەتی و سیاسیەوە. ئەمەش ئەگەر لە دیكتاتۆریەتی پرۆلیتاریا جێ بەجێ نەبێت, كە مەرحەلەیەكی ڕاگوزەرو گواستنەوەی كۆمەڵگای سەرمایەدارییە بۆ سۆسیالیزم و كۆمۆنیزمی زانستی. لە سۆسیالیزم و كۆمۆنیزمی زانستی دا , هیچ پێكهاتەیەكی نەتەوەیی یان ئیپنی و ئاینی و مەزهەبی جیاواز بوونیان نابێت. مرۆڤ دادەماڵڕێت لەخۆهەڵكێشان بەپێگەی ئابووری و كۆمەڵایەتی و نەتەوە و ئاین و مەزهەب و ڕەنگی پێست و گەورەیی و بچووكی جەستەیەوە. چونكە پێگەی ئابووری و خاوەندارێتی تایبەتی, دەسەڵاتی چینایەتی لەسەرەتای دروست بووینەوە سەرچاوەی بێ ماف كردن و چەوساندنەوە و جیاوازی كردنی مرۆڤەكانە, هەروەها داڕێژەری سنوورو دەسەڵاتە جیاوازەكانیشە. دەسەڵاتی جیاوازی دەوڵەت و نەتەوەكان, واتە جیاكردنەوە و دژایەتی و هەوڵی كۆمەڵێكە بەسەر كۆمەڵ و نەتەوەیەكی تردا. ئەمەش سروشتی بەردەوامی دەسەڵاتی چینایەتیە و لەپێناویدا هەموو ڕێگەیەكی بۆی ئەگیرێتە بەر, ئەویش بەدروستكردنی جیاوازی جەندەری و نەتەوەیی, ناوچەگەرێتی و ڕەنگی پێست و بچوكی و گەورەیی دەسەڵات, سیستمی ئابووری و سیاسی و كۆمەڵایەتی خۆیان پایەدار و بەردەوام دەكەن.\nلەلایەكی ترەوە دیدگای بۆرژوازی و سەرمایەداران, لەبارەی مافی یەكسانی نەتەوەكان, پێدانی مافی یەكسانی سیاسی و ئابووری و كۆمەڵایەتی سەرمایەداران و بۆرژوازی نی یە لەگەڵ هەمان چین و توێژی نەتەوەی ژێردەست. لەبەرئەوە ئەمانە هەتا لەدامەزراندنی دەوڵەتیشدا , جیابوونەوەی نەتەوەكەی لەژێر دەسەڵات وچەپۆكەی نەتەوەی لەسەر دەسەڵات, مافی یەكسان بەئەندامانی نەتەوەكەی نادات و چەوساندنەوەی پەیوەندی كار و سەرمایە, لەنێوان كرێكاران و زەحمەتكێشانی نەتەوەكەی كۆتایی پێ ناهێنێت. ئەمەیش دیدگایەكی جیاواز و لێك دوورن لەگەڵ دیدگای سۆسیالیستی و ماركسیستەكان. دوو هەڵوێست و جۆری جیاوازی بەرجەستەكردنی مافی یەكسانی نەتەوەكانە.\nبەم پێیە لەدەوڵەتی سەرمایەداری و بۆرژوازی لیبراڵ و دیموكراسیەكاندا, تەنها لەپرۆسێس كردنی دەوڵەتی نەتەوەدا خۆی دەبینێتەوە, ناتوانێت بەپێی هەلومەرجەكانی نەتەوە, كە لەڕووی جیۆسیاسی و جیۆئابووری و سیستەمی بەرهەم هێنان و توانا سەربازیەكانییەوە دیاری دەكرێت, مافی یەكسان بۆ نەتەوەكانی دابین بكات. لەبەرئەوەی بۆرژوازی و سەرمایەدارانی هەر نەتەوەیەك بەرژەوەندی لەبوونی كێشەی نێوان نەتەوەكاندا هەیە, یان لەزۆرترین ڕووەوە و لەكاتە جیاوازەكاندا سوود لەكێشەو ململانێی نێوان كرێكاران بەناوی نەتەوە جیاوازەكانەوە وەردەگرێت. لەپێناوی ئەوەی باڵادەستی سەرمایەداران هەر بەبەرقەراری بمێنێتەوە, لەلایەك باڵادەست بێت و كەڵەكەی سەرمایە بكات لە هێزی كاری كرێكاران و ژێردەستەی هەژموونی سیاسەت و ئابووری خۆی دەكات. بۆرژوازی و سەرمایەداران بۆخۆیان و هاوچینەكانیان لەپرۆسەی ژیان و سیاسەت و ئابووریدا یەكسانی و هاوتایی خۆیان بەرقەراردەكەن و لەكۆمەڵگادا زاڵی دەكات.\nبەم پێیە دەوڵەتی سەرمایەداری و بۆرژوالیبراڵ و دیكتاتۆر و دیموكراسیەكەیان, ناتوانێت مافی یەكسان بۆ نەتەوەكان دابین بكات. دەوڵەت واتای دەسەڵاتی چینێك بەسەر چینێكی تردا دەگەیەنێت, واتای جیاوازی بەرژەوەندی دەسەڵاتدار و ژێردەستە دەگەیەنێت, مانای بوونی چینە جیاوازەكان دەگەیەنێت. سۆسیالیزم و كۆمۆنیزم تاكە زامنی بەدەست هێنانی مافی یەكسانی نەتەوەكانە. لەبەرئەوەی سەرچاوەی نەمانی پێگەی جیاوازی كۆمەڵایەتی و ئابووری و سیاسی و چینایەتی یە. چونكە هەر ئەو جیاوازیە چینایەتیانەیە لەكۆمەڵگادا, سەرچاوەی هەموو جۆرە چەوسانەوەیەكن لەناومرۆڤایەتی دا. بەشی گەورە و هەموو كێشەكانی كۆمەڵگا جیاوازەكان لەسەر ئاستی ڕووی دنیا, پەیوەندی بەبوونی چینەكانەوە هەیە. بەرژەوەندی ئابووری و كۆمەڵایەتی جیاواز, ئەبێتە سەرچاوەی دروست بوونی كێشەی نەتەوایەتی و جەنگی گەورە و خوێناوی بۆ ئەخوڵقێنن, ڕق و كینە لەنێوان نەتەوەكاندا ئەچێنن, لەم هەلومەرجانەش سوود وەردەگرن, بەشێكی تریش كەڕەگ و ڕیشەی هەر بۆ جیاوازی چینایەتی دەگەڕێتەوە, لەكێشەو ململانێ نێودەوڵەتیەكان , بۆ بەرژەوەندی خۆیان كەلێن و قڵشتی گەورە دەخەنە نێوان دەوڵەتان و نەتەوەكانیانەوە.\nبەرژەوەندی ئابووری و پەیوەندی یەكانی مرۆڤ , هۆكارن بۆ دەستنیشان كردنی مافی یەكسانی نەتەوەكان. لینین واتەنی نابێت هۆی ئابووری بەهێز لەبەرچاو نەگیرێت لای ماركسیەكان, لەسەر پرسی نەتەوایەتی, چونكە سۆسیالیزم بەچڕی وپڕی دەست دەخاتە سەر لایەنی ئابووری. بەهیچ جۆرێك ناتوانیت لایەنی ئابووری لەپەیوەندی یەكسانی نێوان مرۆڤەكان لەبەرچاو نەگیرێت, لەبەرئەوەی لایەنی سەرەكەی دەستنیشانی كردنی مافی یەكسانی نەتەوە و چینەكانە. لەبنەڕەتدا ئەو بنكە و بناغەیە بریتی یە لەبەرهەم هێنان و پڕۆسێسی دابەشكردن و مافی ئابووری سۆسیالیستی , لەسەر بناغە و بنكەو ڕێكخستنێكی ئازاد و یەكسانانە دەبێت. “هەروەها مرۆڤایەتی دەتوانێت چینەكان لەناو ببات. تەنها دوای تێپەڕبوون بەقۆناغێكی گواستنەوە كەبریتی یە لە قۆناغی دیكاتۆریەتی چینی ستەملێكراو, هەروەها دەتوانێ بگاتە یەكخستنی نەتەوەكان, تەنها بەتێپەڕبوون بەقۆناغێكی گواستنەوە, كەبریتی یە لەقۆناغی ڕزگاربوونی هەموو نەتەوە ستەملێكراوەكان بەتەواوی, واتە قۆناغێك كە تیایدا مافی جیابوونەوە دەستەبەربكات” (71)\nئەو هەلو مەرج و بارە پراكتیكییەی كەچەپ لەهەرێم و ئێراندا دەیخوێننەوە و بەئاگایی خۆیان ڕێنوێنی دەكرێن و دەیكەن , لەشان خاڵی كردنەوە نەبێت لەئاست ئەركێكدا, كەدەبێت بگیرێتەبەر لەپێناو لەناوبردنی جیاوازی و چەوساندنەوەی نەتەوایەتیدا, هیچ نی یە, بێجگە لەخۆ بەدوورگرتن و خۆدزینەوە لەپراكتیكێك كەدەبێت بگیرێتە بەر ئەوان بیرو بۆچوونێكیان هەیە كە هەڵقوڵاوی بڕوای سۆشیاڵ لیبراڵەكانە لەئەوروپادا, بەم پێیەش یان ئەوەتا چەپ جۆرێك لەنەزانینیان هەیە, ئەم ئەركە بە چەواشەكاری خستوویانەتە دەستوری كارییانەوە, یان دەیانەوێت خۆیان بەخاوەنی پرسكە بزانن و بشیانەوێت جێ بەجێی نەكەن, واتە بەهەموو حاڵەتەكان دیماگۆجیانە مامەڵە لەگەڵ ئەو پرسەدا دەكەن. چونكە هەموو ئەو كردارانەیان ناتوانێت وەڵامی پراكتیكی كۆمۆنیستە زانسیتەكان بێت, بۆ مافی یەكسانی نەتەوەكان, هەربۆیە بۆچوونەكانیان هاوتایە لەگەڵ بیروبۆچوونی سیاسیە ئۆلیگارشیەكانی حیزبەكانی هەرێم.\nچەپی كوردستانی عێراق و ئێران لەڕابردوودا ئەمەیان ووت و ئێستایش بووەتە سەرمەشقی بیركردنەوەیان كەئەڵێت ( لەباری عەمەلی یەوە ئەم سیاسەتە مانای بەڕێ خستنی بزوتنەوەیەكی سەربەخۆ خوازانە نی یە . ئەم درووشمە دەبێ گۆشەیەك لەئەلتەرناتیڤی عەمەلی (ح.ك.ك)* و بزوتنەوەی شورایی لەكوردستانی عێراق بێت. كەوەڵام بەوەزعی ساغبوونەوە و بێ سەرو سامانی ئەمڕۆدا, دەوترێ, چوارچێوەی عەمەلی طرحكردنی ئەم دروشمە لەبۆچوونی ئێمەدا بریتی یە لە: یەكەم, ڕیفراندۆم و گەڕانەوە بۆ ڕای خەڵك خۆیان. ئەم ڕیفراندۆمە دەبێ بەڕێكەوتنی “سەرچاوەی رٍەسمی نێونەتەوەیی” بێت تا زیاتر ئەنجامەكانی جێ بەجێ كردن مسۆگەربكەن. بەڵام هەتا ئەگەر ئەمەش عەمەلی نەبێتەوە, دەبێ ئێمە هەر داوای ڕیفراندۆمێكی ئازاد بكەین بۆ ساغكردنەوەی وەزعی كوردستان, ڕای خەڵك بەبۆچوونی ئێمە ئیعتباری هەیە.\nلە ڕیفراندۆمێكی ئاوادا ئێمە دەبێ تەبلیغ بۆ وڵاتێكی سەربەخۆبكەین) (72) ئەم دیدو بۆچوونەی چەپ , لەباری پراكتیكیەوە , دووجۆر تێڕوانین و دیدی جیاوازی لەبارەی سەربەخۆی یەوە هەیە. جۆرێكیان , وەكو بۆرژوازی نیشتمانی , باسی ڕزگاری نیشتمانی و سەربەخۆیی سەرمایەی نیشتمانیە, لەبۆرژوازی سەردەست و چەوسێنەر و پەیوەندییەكی ئازاد و سەربەستی سیاسی و ئابووری بۆرژوازی نەتەوەییان داخوازە. ئەم جۆرە جیاخوازییانە شۆڤێنیزم بەرهەم دێنێ, لەبەرئەوەی بۆرژوازی نەتەوەیی و نیشتمانی نان و ڕۆنی لەجیاخوازی نەتەوایەتی و مل ملانێی نەتەوایەتیدا دەست دەكەوێت. هەوڵی لەپێناوی باشتر دەستگرتن بەسەر سەرچاوە ئابووریەكانی ووڵاتدایە. هەموو ئەمانەیش لەژێرناوی پارێزگاری لەوڵات و نەتەوە و سەرچاوەكانیدا دەیكات. بەمەش جیاوازی نەتەوایەتی و بەرژەوەندییەكانی لەگەڵ ئەوانی تردا قوڵ و توندتر دەكاتەوە و هەوڵ دەدات جیاوازی نەتەوەیی, هەتا ئاستی دروستبوونی گیانی شۆڤێنیزم مل بنێت. زیاتر گیانی خۆپەرستی نەتەوەیی بۆ كرێكاران دروست دەكات و ئەبەخشێت.\nجیاوازییەكەی تریشیان تەواو پێچەوانەیە لەگەڵ ئەو جیاوخوازییەی كە بۆرژوازی بۆ خۆی بەدەستی دێنێت. لەبەرئەوەی كرێكاران و كۆمۆنیستەكان ئەبێت خوازیاری ئەو جیابوونەوەیە بن, لەنێوان نەتەوەكانی تر و كورددا. بۆئەوەی بتوانین كرداری پەیوەندی ئەنتەرناسیۆنالیستی چینی كرێكار بهێنینە پێشەوەو لەدەستووری كاردا بەرجەستە و گەرەنتی بكەن. بتوانێت هەموو دید و ئاگاییەكی سیاسی شۆڤێنیانە لەناو كرێكاراندا لەناوببەن. هاوپشتی و هاوخەباتی كرێكارانی نەتەوە جیاجیاكان لەدژی سەرمایەداری و سیاسەتەكانی بۆرژوا لیبڕاڵ و دیموكرسیەكان ببێتە كارو پیشەیان, لەو ناوچانەی یان ئەو دەوڵەتانەی كە نەتەوەی جیاوازی تێدا دەژین, ئەگەر پەیوەندی نێوانیان بەئاست و پلەی توندوتیژی نێوانیان گەشتبێت, ئەوا مێژوو جیابوونەوەیان پراكتیك دەكات. مێژووی پەیوەندی نێوان نەتەوەكان, گرنگی پێویستی جیابوونەوە و سەربەخۆییان بەرهەم دێنێت.\nئەو ئامۆژگارییانەی كەچەپی ئێران بۆچەپی كوردستان و عێراقی دەكرد و دەكرێت. بزوتنەوەی شوورایی لەكوردستاندا (ئەگەرهەبێت), لەبەرامبەر بەلایەكداخستنی هەلوومەرجی ئێستا دەخاتەگەڕ. گەڕاندنەوەی كوردستان بۆ سەرعێراق, بەئەركێكی پراكتیكی ئەو بزووتنەوەیە لەقەڵەم دەدات. ڕووی پراكتیكی ئەو بۆچوونەو دیدە تیۆرییەكەی بەمافی چارەی خۆ نوسینی كورد, یا مانەوەی لەچوارچێوەی عێراقێكی فیدڕاڵی یەكگرتوودا. واتە ئەو بۆشاییە سیاسی و ئیدارییەی كەناویان نابوو لەڕابردوو لە ئێستادا, هەلوومەرجی كوردستان و عێراق و پەیوەندی نێوان نەتەوەو ئاینزاكان و مەزهەبەكانیان پێ تاووتوێی دەكرد, هەمان بڕواو بۆچوونی ڕاستڕەوو ئایینەكانی دیووی ئەودیووی چەپ بوون و لەگەڵ ئەواندا بێ كەم و كوڕی هاوهەوڵوێست و بڕوابوون. ئەلتەرناتیڤەكانیان هەمان هەڵوێست و بڕوای ڕاستیان هەبووە و هەیە. هەموو ئەو دیدو بۆچوونانە, لەگەڵ بۆچوونی حیزبەكوردییەكان و سەركردە ئۆلیگارشیەكانیان, جیاوازییەكی ئەوتۆیان نی یە جێگای باسكردن بێت. نەیتوانیوە لەودیدو تێڕوانینە درۆزنانەی ئەوان دەربچن, كەلایەك ڕیفڕاندۆم بەچارەسەر دەزانێت, لایەكی تر بۆ ناوەند دەگەڕێتەوە, هەندێكی تریان دیدو هەڵوێستێكی ڕوون و دیاریان نی یە, هیچ كەس نازانێت وەك نیسك بەچی بارێكدا دەكەون.\nهەروەها ئەوكاتانەی كەپڕاكتیكی نەكردنەوەی مافی یەكسانی نەتەوەكان, دەخاتە ئەستۆی سیاسەت و ئامانجی دەوڵەتانی زلهێزو ئیمپریالیستی یەوە. ئەمەش لەپێناوی خۆ دزینەوە, لەبەرپرسیارییەتێك كەدەبێت لەئەستۆی بگرێت, لەپێناوی بەدەست هێنانی مافی یەكسانی نەتەوەكان. لەئەستۆ نەگرتنی پڕاكتیكی جیابوونەوەی كرێكارانی كوردە, لەگەڵ كرێكارانی عەرەب و فارس و تورك, تادروستكردنی دەوڵەتی سەربەخۆی خۆیان. لەتێڕوانینەكانی چەپ و ڕاست, دوو شێوەی جیاوازی دەربڕین و بڕواو بۆچوون دەبینرێت , بەڵام بەیەك ناوەڕۆك و ئایدیاوە. واتە داخوازی كردنی ووڵاتێكی سەربەخۆ, بەجیاواز لەقەڵەم نادات و تێكەو لێكەیەكیان بۆسەر لێشێوان دروست كردووە. لەوپێناوەدا, لەڕابردوو لەئێستادا بڕوایان وایە كەدەڵێن ( دروشمی ئێمە پێكهاتنی” دەوڵەتێكی كوردی نی یە, دروشمی ئێمە ئەوەنی یە كە كوردەكان ” دەبێ دەوڵەتی خۆیانیان هەبێ , ئێمە دەمانەوێ دەوڵەتێكی سەربەخۆ چارەنووسی كوردستانەوە دەبێت پرسێك لەهەموو دانیشتوانەكەی بكرێ. دوور لەهەر قەومی یەتێك كەهەیانە ) (73)\nئەو دوو فاقیەی لەتێڕوانینەكانی پێشتردا و بەتایبەت لەم پەرەگرافەی سەرەوەدا هەیانە, چەپی ئێران و عێراق ناتوانن ناڕاستی هەڵوێست و پراكتیك و دیدیان بشارنەوەو ناتوانن درووشمەكانیان لەو دوو سەرەیی و بۆچوونە دژ بەیەكەكانیان بشارنەوە و بەپراكتیك بگەیەنن. لەگەڵ ئەو دروشمە دژ بەیەكانەش, هێشتا هەر دروشمی سەر لافیتەو ناو بەیاننامەكانیان بووە و دەبێت. ئەگینا ناتوانێت وەڵامی شۆڕشگێڕی بەچارەسەری كێشەی نەتەوایەتی كورد بداتەوە و مافی یەكسانی بۆ نەتەوەكان تیایدا بەرجەستەو فەراهەم بكات.\n” زۆر پێویستە كە سۆسیالیستی سەركەوتوو گەر دیموكراتیەتی تەواو بەدەست بهێنێت وەدواتر نەك تەنها یەكسانی تەواوی مافەكان بەدەست بهێنێ لەنێوان نەتەوەكاندا, بەڵكو هەڵسێت بەجێبەجێكردنی مافی نەتەوە ستەملێكراوەكان لەبڕیاری چارەنووسیان, واتە مافی لەسەربەستی جیابوونەوەی سیاسی. ئەگەر پارتە سۆسیالیستەكان نەیانتوانی بەهەمووو چالاكیەكانیان لەئێستاو لەكاتی شۆڕش و لەدوای سەركەوتنیان بیسەلمێنن كەنەتەوە ستەملێكراوەكان ئازادە دەكەن و پەیوەندی دەبەستن لەگەڵیان, لەسەر بنەمای سەربەستی یەكگرتن (لەگەڵ زانینی ئەوەی كە سەربەستی یەكگرتن تەنها دروشمێكی ساختەیە بەبێ سەبەرستی جیابوونەوە) ئەوا ئەو پارتانە خیانەت لەسۆسیالیزم دەكەن. بێگومان كەدیموكراتیەتیش شێوەیەكە لەشێوەكانی دەوڵەت, كەلەناو دەچێ بەلەناوچوونی دەوڵەت, بەڵام ئەوەی دروست دەبێ تەنها دوای گواستنەوە لەسۆسیالیزمی سەركەوتوو و جێگیر بۆ كۆمۆنیزمی تەواو” (74).\nچونكە ئەو پرسە پێویستی بەوەڵام هەیە, ئەگەر كۆمۆنیستەكانیش باڵادەست نەبن, بۆ بەدەست هێنانی و دامەزراندنی دەوڵەتی كوردی پێویستی بەوەڵامی ئەوان هەیە. بەو مانایە نا كەئیتر مەیدان بۆ بۆرژوازی و سەرمایەداران و حیزبەكانی تری كوردستان چۆڵ بكرێت و دەست بۆ سەركوت و تاڵان و بڕۆی ئەوان شل بكرێت. كۆمەڵگا تەسلیمی كۆمەڵێك سیاسی ئۆلیگارشی چەتەو مافیاكانی بكرێت. چەپ بەیت و بالۆرەی زۆری بێ ناوەڕۆك و بێ مانای هەیە. بۆ دروشمەكانیان دەڵێن (دەبێ ئێمە نوێنەری ڕوونەدانی ئەم چارەنووسە بین “مەبەست لە تراژیدیایە”. ئەم دروشمە یارمەتی گێڕانی ئەم دەورە دەدات….. سێ هەمی طرح كردنی داخوزای سەربەخۆیی خاڵێكی نادیار لەزهنی زۆربەی خەڵكدا ڕۆشن دەكاتەوە. بەم پێ یە دروشمێكە كە سەرباری عەمەلی بوونەوەی یان نەبوونەوەی, خەڵكی كرێكار و زەحمەتكێش بەتوانای دەخاڵەت كردن لەچارەنووسی خۆیاندا خۆشبین دەكات و دەیانهێنێتە مەیدان) (75) نابێت دروشمێك بەرزبكرێتەوە لەلایەن كۆمۆنیستەكانەوە, توانای جێبەجێكردنیشی نەبێت, یان جێ بەجێ كردنەكەی بەرهەمێكی بۆرژوازیانەمان پێ بدات. بەم پێ یە نابێت دروشمەكان بۆئەوە بەرزبكرێتەوە, كە كرێكاران خۆش باوەڕ بكات بەهیوایەك كەئیمكانی نەبێت, یان لەبۆتەی بەهرەكێشیدا بیان توێنێتەوە.\nدەبێت دروشمەكان, لەپێناوی ئەوەدا بەرزبكرێتەوە , كە ئەو ئەركەی لەتۆ دەخوازێت, لەسەردەم و كاتی خۆیدا, ئەوە ڕۆشن بكرێتەوە ولەپراكتیكدا بەكاربهێنرێت. ئەو دروشمەش گرنگە كە مێژوو پێویستی بەپراكتیك كردنی هەیە , لەڕووی خەباتی چینایەتیەوە سوودمەندە بۆ ئەركی مێژوویی چینی كرێكار, كەیەكێك لەئەركە مێژوویەكانی مافی یەكسانی نەتەوەكانی بەردەكەوێت, لەپێناوی چارەسەری بنەڕەتی مەیل و بۆچوونی نەتەوەییانەی شۆڤێنیانەو بنەبڕكردنی لەئاگایی و بۆچوونەكانی چینی كرێكارو زەحمەت كێشانی نەتەوە جیاوازەكان.\nهەموو ئەو ئەركانەش لەپێناوی ڕەویینەوە و بڵاوە پێكردنی تەنگژەی سیاسی و كۆمەڵایەتی و ئابووری بۆرژوازی نییە لەناوچە جیاجیاكاندا. لەهەر ووڵات و ناوچەیەكدا كەمەیدانی هەڵسووڕان و جێگەوڕێگەی خەباتی چینایەتی كرێكاران و كۆمۆنیستەكانی هەبوو, پرسی نەتەوایەتی گیانی خەباتی كرێكارانی شەكەت و داوەشاندبوو. یا بەتەواوی ڕێگرو لەمپەری گەورەی بەردەم تێكۆشانی چینایەتی بوو, دەبێت ” دان پیادانانی مافی جیابوونەوە بۆهەمووان, وەبەرز ڕاگرتنی هەموو مەسەلەیەكی بەرجەستە كەپەیوەندیداربێت بەجیابوونەوە, لەڕوانگەیەكەوە كەدووربێت لەهەموو كەمووكوڕیەكی یەكسانی, وەهەموو ئیمتیازو زاڵكردنێك.” (76)\nئەم پراكتیكەیش هەوڵێكە بۆ زیاتر گەشەداربوونی خەباتی چینایەتی چینی كرێكار, بەجێگەیاندنی پڕاكتیكێكی سوودمەندە, بۆ مێژووی خەباتی پڕۆلیتاریا دژی سەرمایەداران و سیستەمەكەیان. ئەگەر هاتوو لەڕووی تیۆرییەوە دروشمێكت داڕشت و بەرزكردەوە, پراكتیكیت نەكردەوە, ئەواچینی شۆڕشگێڕ لەگەڵ دوودڵی و دڕدۆنگی لەخەباتی خۆی ئاوێزان دەكەیت. دەبێت دروشمی مافی یەكسانی نەتەوەكان یەكێك لەدروشمە ڕوون و دروستەكانی خەباتی كرێكاران و كۆمۆنیستەكان بێت لەپێناوی بەدەست هێنانی ئامانجی مێژوویی چینایەتی چینی شۆڕشگێڕی سەردەم. بەڵام چەپ و ڕاست پێكەوە هەتا ئێستا دروشمێكی دژو ناڕەوای كرداری لەو پێناوەدا هەڵگرتووە. بەڵكو كرێكاران و پڕۆلیتاریا یان لە سیاسەت و ئامانجی گۆڕانی كرداری دوورخستووەتەوە. هەوڵی بەلارێدابردنیان داوە, لەگەڵ ئامانج و سیاسەتی سۆشیال لیبڕاڵیەكان و سوشیال دیموكرات و بۆرژوازی نەتەوە پەرەست. جووت كردووە.\nهێنانە مەیدانی چینی كرێكار بۆ داخوازی مافی یەكسانی نەتەوەكان و جێبەجێ كردنی, مێژووی ئەو پەیوەندییە, دیاری دەكات, كەدوو نەتەوەی چەوساوە و چەوسێنەری پێكەوە گرێداوە. واتە باڵادەست بوونی بۆرژوازی نەتەوەیەك بەسەر كرێكار و بۆرژوازی نەتەوەیەكی تردا, خواستی جیابوونەوە و ئازادی ئەخوڵقێنێت.\nكرداری نەكردنەوەی هەر ئامانجێك, لەپرۆسەی خەبات و تێكۆشاندا, كاریگەری خراپی دەبێت, لەدووركەوتنەوەی چینی كرێكار, لەئەرك و ئاوات و ئامانجێك كەمێژوو خستوویەتە سەرشانی. كرداری كردنەوەی مافی یەكسانی نەتەوەكان, پراكتیكی بەدەست هێنانی ئەو مافە, تاكیتیكی پراكتیكێكی شۆڕشگێڕانەی چینی كرێكار و كۆمۆنیستەكانە, دژ بەئامانج و خواستی سیاسی و ئابووری و كۆمەڵایەتی, ووڵاتانی ئیمپریالیزم و زلهێزەكانی جیهان و بۆرژوازی و سەرمایەدارانی خۆ ووڵاتی یە. هەروەكو ماركس ئەڵێت ” هەرگەلێك (نەتەوەیەك) گەلێكی تر بچەوسێنێتەوە ناکرێت خۆی ئازادبێت”\n(71) – لینین – مسائل السیاسة القومیة والاممیة البرولیتاریة, دار تقدم, موسكو, 1969م, ص174 .\n*- (ح.ك.ك) لەبەرامبەر حیزبی كۆمۆنیستی كرێكاری بەكارهێنراوە.\n(72) – مەنصوری حیكمەت , لەبەرگری كردندا …………… , بۆ پێشەوە , ژمارە 21 , ل5 .\n(73) – هەمان سەرچاوەی پێشوو , ل5 .\n(74) – لینین – مسائل السیاسیة القومیة واڵاممیة البرولیتاریة, دار تقدم , موسكو, 1969م, ص168-169.\n(75) – مەنصوری حیكمەت, لەبرگری كردندا ………. , بۆ پێشەوە , ژمارە 21 , ل5.\n(76) – لینین – مسائل السیاسیة القومیة والاممیة البرولیتاریة, دار تقدم , موسكو, 1969م, ص92.\nNajmadin Fars Hassn\nPrevious گەلەکۆمەکێ بۆ سەر ئەمریکا، لە عەفرینە! … ئاشتی ئیبراهیم ئەفەندی\nNext عەفرین لەژێر ڕەحمی شمشێری سوڵتەی سوڵتانی زۆردار….. گەشتیار مەحمود\nئایا بۆرژوازیەت لەڕێگەی هێزی چەکداریەوە دەڕوخێنرێت یان پێی بەهێز دەکرێت؟\nئێمه بۆ ده‌نووسین؟ …. ئارام شێخ وه‌سانی\nنه‌خشه ریگاى ده‌ربازبون: چۆن نه‌ته‌وه دروست ئه‌كه‌یت؟ … به‌هرۆز جه‌عفه‌ر\nپانۆرامای بەکارهێنانی چەکی کیمیایی لە کوردستان … ئامادەکردنی : دکتۆر ناجح گوڵپی\nلە یادی سەد ساڵەی شۆڕشی ئۆکتۆبەردا … لاوژە جەواد


پەیامی مه‌سعوود بارزانی بەبۆنەی كۆنترۆڵكردنەوەی شنگال\nهەینی, 13. 11. 2015\tمه‌سعوود بارزانی\nئازادكردنی شنگال لەژێر دەستی تیرۆریستانی داعش لەڕووی سەربازی‌و سیاسی‌و مێژووییەوە سەركەوتنێكی مەزن بوو بۆ گەلی كوردستان كە لەسەر دەستی پێشمەرگە قارەمانەكانمان تۆمار كرا. ئەم سەركەوتنە بە هەموو لایەك دەڵێت كە ئیتر ئەو ڕۆژە ڕۆییشت داگیركار‌و ستەمكاران گەلی كوردستان بچەوسێننەوە. ئێستا گەلی كوردستان سەربەرزانە بەرگری لە خۆی دەكات‌و دوژمن دەشكێنێ‌و پارێزەری بەهاكانی مرۆڤایەتیشە.\nلەدوای داگیركردنی شنگال‌و ئەو كارەساتەی بەسەر خوشك‌و برا ئێزییدییەكانماندا هات ئامادە بووین هەموو ڕێگەیەك بگرینە بەر‌و هەموو نرخێك بدەین كە شنگال ئازاد بكرێت بۆ ئەوەی بڕوابەخۆبوون بۆ گەلی كوردستان‌و خوشك‌و برا ئێزیدییەكانمان بگەڕێتەوە‌و دوژمن‌و تیرۆریستان لە خاكی پیرۆزی كوردستان دەربكرێن.\nلە ماوەی ڕابردوودا خوشك‌و برا ئێزیدییەكانمان دووجار زوڵمیان لێ كراوە، بەهۆی كوردبوونیان ستەمیان لێ كراوە‌و بەهۆی ئایینەكەیشیان چەوسێندراونەتەوە‌و ئازار دراون. دەمەوێ خوشك‌و برا ئێزیدییەكان لەوە دڵنیا بكەمەوە كە هەمیشە گەلی كوردستان پاڵپشتیانن‌و ئەوان بەشێكی ئازیزی كوردستانن‌و پێشمەرگە بە خوێن‌و قوربانیدانی خۆی ئەوەی سەلماند. كوردستانیش وڵاتی پێكەوەژیان‌و برایەتی‌و لێبووردەیی ئایین‌و نەتەوە جیاوازەكانە‌و دەبێ ئەو فەرهەنگەی گەلی كوردستان وەك خۆی بمێنێتەوە‌و دەوڵەمەندتر بكرێت.\nپیرۆزبایی ئازادبوونی شنگال لە هەموو هاووڵاتیانی كوردستان دەكەم كە بە دەست‌و بازووی پێشمەرگەی قارەمان هاتەدی. سەركەوتنێكی گەورە كە هەرگیز مێژوو لەیادی ناكات. لێرەدا بەپێویستی دەزانم سوپاسی ئەمەریكا‌و هێزە هاوپەیمانەكان بكەم كە بە پاڵپشتیی ئاسمانیی بێوێنە یارمەتیدەری پێشمەرگە بوون لە ئازادكردنی شنگالدا. سوپاسی هەموو ئەو هێزە بەشداربووانەی پێشمەرگە‌و فەرماندەكانیان دەكەم كە ئەم داستانە مەزنەیان تۆمار كرد. سوپاسی بێ پایانی خۆم ئاراستەی پێشمەرگەكانی فەرماندەیی زێرەڤانی‌و یەكەكانی پێشمەرگەی ڕۆژئاوا، فەرماندەیی شنگال، فەرماندەیی دهۆك، فەرماندەیی هێزەكانی پشتیوانیی یەك، فەرماندەیی بارزان، لەشكری تایبەتی یەك، لەشكری گولان، لەشكری تایبەتی دوو، هێزی دژەتیرۆر، هێزی تایبەتی یەك، هێزی 32، هێزی ژینگەی دهۆك، لیوا هاوبەشەكانی سەر بە وەزارەتی پێشمەرگە، لیوای 4، لیوای 8، لیوای 12، لیوای ـی111ـی سەر بە یەكەی حەفتا و، هێزە خۆبەخشەكان دەكەم كە بە ئیرادەیەكی پۆڵایین بەشداری ئۆپڕاسیۆنی ئازادكردنی شنگال بوون. سوپاسی یەكەكانی سەر بە ئەنجوومەنی ئاساییشی هەرێمی كوردستان دەكەم كە ڕۆڵی كاریگەرییان لە بەڕێوەچوونی ئۆپڕاسیۆنەكە‌و گەیاندنی زانیاریی دروست‌و هەماهەنگی لەگەڵ هێزی هاوپەیمانان‌و دانانی پلانی ڕزگاركردنی شنگالدا هەبوو.\nئازادكردنی شنگال داستانی قارەمانێتیی بێوێنەی ڕۆڵەكانی گەلی كوردستانە‌و كارییگەرییەكی گەورە لەسەر بڕوابەخوون‌و دواڕۆژی گەلی كوردستان بەجێدەهێڵێت بۆیە پێویست بوو گەلی كوردستان ئاگاداری ڕۆڵی ئەو هێزانە بێت كە بەشداری ئۆپڕاسیۆنەكە بوون‌و مێژوو یادی بكاتەوە.\nلە كۆتاییدا هەزاران سڵاو بۆ گیانی پاكی شەهیدە نەمرەكانمان دەنێرم‌و داواكارم لە خوای گەورە شیفای تەواو بۆ بریندارەكان بنێرێت‌و هیوای دواڕۆژێكی گەش بۆ گەلی كوردستان دەخوازم.\nجاری خوێندراوه: 1176


لێدوانی بەڕێز یان کوبیش دەستپێکردنی هەفتەی بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی لەسەر بنەمای جێندەری هەولێر، ٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ (هەروەک ئامادەکرا بۆ پێشکەشکردن)\nدوو شەممە, 26 تشرینی دووەم 2018 12:37\nبەڕێز نێچیروان بارزانی، سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان\nبەڕێز دادوەر بەنگیل قاسم، سەرۆکی ئەنجومەنی دادوەری\nبەڕێز کەریم سنجاری، وەزیری ناوەخۆی حکومەتی هەرێمی کوردستان\nخاتو پەخشان زەنگەنە، سکرتێری گشتی ئەنجومەنی باڵای کاروباری خانمان لە حکومەتی هەرێمی کوردستان\nبەڕێزان ئەندامانی پەڕلەمان و سەرۆک لیژنەکان و پارێزگاران و ئەندامانی ئەنجومەنی دادوەری\nبەڕێزان نوێنەرانی ئایینی\nبەڕێزان ئەندامانی لیژنە هاوبەشەکانی هێزی کار\nبەڕێزان نوێنەرانی دیپلۆماتی\nبەڕێزان ئوێنەرانی کۆمەڵگەی مەدەنی\nهاوەڵانی نەتەوە یەکگرتووەکان\nمن شەرەفمەندم کە ئەمڕۆ لێرە لە هەولێر ئامادەبم بەبۆنەی بەڕێوەچوونی هەفتەی بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی لەسەر بنەمای جێندەری لەژێر ناونیشانی "گوێت لەمنیش بێت"\nحەزدەکەم وتەکەم بە کورتەیەک لە پەیامی سکرتێری گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان لەبارەی ڕۆژی جیهانی نەهێشتنی توندوتیژی دژی ئافرەتان دەست پێبکەم:\n"توندوتیژی دژی ئافرەتان و کچان کێشەیەکی جیهانییە و سەرپێچییەکی ئەخلاقییە بەرامبەر هەموو ئافرەتان و کچان. پەڵەیەکی شەرمەزارییە لەسەر هەموو کۆمەڵگەکانمان و ڕێگریشە لەبەردەم بەرەوپێشچوونی گشتگر و واتادار و بەردەوام. لە چەقی بابەتەکەش، توندوتیژی دژی ئافرەتان و کچان هۆکاری نەبوونی ڕێزگرتنە و پابەندنەبوونی پیاوانە بۆ بەهەندوەرگرتنی یەکسانی و شکۆی ئافرەتان. کێشەیەکی گەورەیە لەبەردەم مافەکانی مرۆڤ.\nئەمساڵ کەمپینی جیهانیی (UNiTE)ی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ کۆتایی هێنان بە توندوتیژی دژی ئافرەتان و کچان تیشک دەخاتە سەر هاوکارییەکانمان بۆ رزگاربووان و پشتگیریمان لە سەرباسی "جیهان بە ڕەنگی پرتەقاڵی داپۆشە" هاشتاگی #گوێم لێبگرە، کە ڕەنگی پرتەقاڵی هێمای یەکڕەنگیی پشتگیریی نیشاندەدات. هاشتاگی #گوێم لێبگرە وا دانراوە کە پەیامێکی ڕوون بنێرێت بەوەی کە توندوتیژی دژی ئافرەتان و کچان دەبێ لە ئێستاوە کۆتایی پێبێت و ئێمەش هەموومان ڕۆڵی خۆمانی تێدا دەبینین."\nچەند مانگ و ساڵی داهاتوو پڕ ئاڵنگاری دەبێت بۆ هەردوو حکومەت – لەسەر ئاستی فیدڕالی و هەرێمی کوردستانیش، چونکە دەبێ مامەڵە لەگەڵ کاریگەرییە کارەساتبارەکانی تاوانە قێزەوەنەکانی داعشی تیرۆرستدا، کە بوونە هۆی تێکدانی ژیانی خەڵکێکی زۆر و بە تایبەتیش ئافرەتان. پێویستە هەردوو حکومەت دادپەروەری بۆ قوربانیان دەستەبەر بکەن و تاوانبارانیش لێپرسینەوەیان لەگەڵدا بکرێت و ئاشتەوایی سیاسیش دروستبکەن. پێویستە چاکسازی ڕیشەیی لە بوارەکانی سیاسی و کۆمەڵایەتی و ئابووریدا ئەنجام بدەن بۆ وەڵامدانەوەی داواکارییەکانی خەڵکی عیراق و هەرێمی کوردستان. لێرەوە پاراستنی ئافرەتان و کچان و دابینکردنی مافەکانیان و بەهێزترکردنیان لە هەموو کاتێکی تر گرنگترە.\nلەکاتێکدا هۆشیارکردنەوە دەربارەی بێزارکردن و توندوتیژی لەدژی ئافرەتان و کچان لە ڕابردوودا لە ڕێگەی میدیا و تۆڕەکۆمەڵایەتییەکان و هەڵەمەتەکانی تەندروستی گشتی و لێکۆڵینەوەی کۆمەڵایەتی زیادیکردبوو، چەندان ئافرەت لە سەرتاسەری وڵاتدا خۆیان کوشتووە بەو ٨٠ ئافرەتەی کە لە هەرێمی کوردستانیش ئەم ساڵ ڕاگەیەنرا. دامودەزگای پەیوەنددار ڕایانگەیاندووە کە ژمارەی کەیسەکانی توندوتیژی لە دژی ئافرەتان بە بەراورد لەگەڵ پار ساڵ زیادیکردووە، هۆکارەکەشی زیاتر لەبەر شکاندنی بێدەنگی بووە لەلایەن ئافرەتانەوە.\nئەگەرچی وشیاری دەربارەی توندوتیژی لەسەر بنەمای سێکسی و جێندەری زیاتربووە و هەوڵی گرنگ هەیە بۆ بەرەنگاربوونەوەی بەڵام هێشتا ژمارەیەیەکی زۆری ئافرەتان و کچان و ژمارەیەکی کەمتری پیاوان و کوڕان ڕووبەڕووی پێشێلکاری مەترسیدار لەسەر مافەکانیان دەبنەوە. زووبەشودان و بەزۆر بەشودان هێشتا ماوە لە کامپەکانی ئاوارە نێوەخۆییەکانیش. نیگەرانییەکی زۆر هەیە لەمەڕ توندوتیژی خێزانی. توندوتیژی سێکسی پەیوەنددار بە جەنگ لە چوارچێوەی شەری دژی داعش هێشتا کێشەیەکی گەورەیە. لەگەڵ ئەوەشدا رزگاربووان هێشتا بەدبەختن بەهۆی پشتگوێخستنیان و نەبوونی سیاسەتێکی کارا و نەبوونی سەرچاوەی پێویست بۆ یارمەتیدانیان.\nبەهەرحاڵ، تاڕاددەیەک بەرەوپێشچوون بەدیدەکرێت. حکومەتی هەرێمی کوردستان چەند ئەحکامێکی لاداوە کە هێشتا لە یاسای سزادانی عیراقی بوونی هەیە کە ڕێگە دەدات بە سزادانێکی کەمتر بۆ کەیسی کوشتن بەهۆی پاراستنی شەرەفەوە. ڕێکخراوی UNFPA هێلێکی گەرمی (١١٩) دامەزراندووە بە هەماهەنگی لەگەڵ بەڕێوەبەرایەتی بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی دژی ئافرەتان کە سەر بە وەزارەتی ناوەخۆیە و یارمەتی رزگاربووانی توندوتیژی خێزانی دەدات و ڕۆژانە چەندان پەیوەندییان پێوەدەکرێت. یاسای حکومەتی هەرێمی کوردستان بۆ بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی خێزانی سزای داناوە بۆ خەتەنەکردنی مێینە و گفتوگۆی بەردەوام هەیە بۆ نوێکردنەوەی ئەو یاسایە تاکو هاوتەریب بێت لەگەڵ ئاستی نێودەوڵەتی.\nهاوبەشیکارانی مرۆیی هەوڵەکانیان چڕتر کردۆتەوە بۆ بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی لەسەر بنەمای سێکسی و جێندەری، و هەڵسەنگاندنی مەترسییەکان و هاوکاریکردنی قوربانیان لە هەموو بوارەکانی پلانی هاوکاری مرۆیی پلانی سێیەمی هاوکاری. ڕێکخراوی UNHCR بەردەوام دەبێت لە هاوکاریکردنی تیمە گەڕۆک و جێگیرەکانی بەڕێوەبەرایەتی بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی دژی ئافرەتان بۆ دابینکردنی هاوکاری گیانپارێزی بۆ قوربانیانی توندوتیژی لەسەر بنەمای جێندەری لە سەرتاسەری هەرێکی کوردستاندا بە ئافرەتان و کچانی ئاوارە سورییەکانیشەوە.\nهاوەڵانمان لە ڕێکخراوی UNFPA لە سەرجەم ئەو ١٣٠ ناوەندەی ئافرەتان خزمەتگوزاری دابیندەکەن بە بەڕێوەبردنی کەیسەکان و هاوکاری سایکۆلیژیشەوە بۆ رزگاربووانی توندوتیژی لەسەر بنەمای جێندەری. سەرتاپای پرۆسەی هاوکاری سایکۆلۆژی و بەڕێوەبردنی کەیسەکان ئامانجیان دروستکردنەوەی متمانە بەخۆبوون و شکۆمەندی و باری دەروونییە کە ڕۆڵی گرنگییان لە دووبارە تێکەڵبوونەوە بۆ نێو کۆمەڵگادا هەیە.\nدابینکردنی کارامەیی پێویست لە میانەی چاڵاکییە پیشەگەرێتییەکان هاوکاری ئافرەتان دەکات بۆ دابینکردنی بژێوی ژیانیان، هەتا ئەگەر لە شێوەیەکی سنوورداریش بێت، تاکو بتوانن خۆڕاگربن و سەربەخۆیی ئابوورییان هەبێت. هەندێک لە سەنتەرەکانی ئافرەتان ئافرەتان ڕەوانەی وەزارەتی کار و کاروباری کۆمەڵایەتی و بەڕێوەبەرایەتییەکانی دەکەن بۆ بەشداربوون لە خولی ڕاهێنانی چڕ کە لە کۆتایی ئەو ڕاهێنانەدا پاڵپشتی دارایی دەدرێت بە بەشداربووان.\nمایەی نیگەرانییە کە سەرکردە سیاسییەکان زۆرجار بە ئەنقەست ڕۆڵی ئافرەتان لە کۆمەڵگا و پێویستیی بەهێزترکردنیان و مامەڵەی هاوبەشیکاری یەکسانیان لەبیردەکەن. بۆ نمونە هێشتا لە کابینەی حکومەتی فیدڕالدا ئافرەت بوونی نیە، کە ئەمەش جێگەی نیگەرانی زۆر لەیەنە بە نەتەوە یەکگرتووەکانیشەوە. بەڕێز عادل عەبدولمەهدی ویستی خۆی دەربڕیوە بۆ ڕاستکردنەوەی ئەو بابەتە لە دەستنیشانکردنی وەیزەرەکانی ئەو وەزارەتانەی کە هێشتا پڕنەکراونەتەوە.\nدەربارەی هەڵبژاردنەکانی ئەم دواییەی پەڕلەمانی هەرێمی کوردستان، من دڵخۆشم کە دەبینم ژمارەیەکی زۆر لە ئافرەتان سەرکەوتنیان بەدەست هێناوە. من پشتگیری لە لایەنە سیاسییەکان دەکەم بۆ زیاترکردنی هەوڵەکانیان بۆ دڵنیابوون لە بەشداری کارایی یافرەتان لە پرۆسەکانی سیاسی لە هەرێمی کوردستاندا. پەرلەمانی پێشوی هەرێمی کوردستان نمونەی زیندووی هەبوو کە توانیان یاساکانیان هەمواربکەنەوە بۆ ئەوەی یەکێک لە سکرتێرەکانی سەرۆکی پەرلەمان ئافرەت بێت. کابینەی حکومەتی هەرێمی کوردستان لەم زووانە پێکدەهێنرێت و هیوادارین کە چاندان ئافرەتی لێهاتوو و کارامە لە پۆستی وەزاری دابنرێن.\nئەمساڵ چەندان ئافرەتی ناسراو لە ناوچەی جیاجیای عیراق بێزارکراون و کوژراون بەهۆی ئەو ڕۆڵە چاڵاکەی گێڕاویانە لە ژیانی سیاسی و لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان یانیش بەهۆی بەرگریکردن لە مافەکانی مرۆڤ. ئێمە ئیدانەی توندوتیژی و ترساندن لەدژی ئافرەتانی چاڵاک لە ناوەندەکانی سیاسی و کۆمەڵایەتیدا دەکەین. تەنها ئەوکاتەی کە ئافرەتانی چاڵاک لە بوارەکانی سیاسی و کۆمەڵایەتیدا پارێزراوبن ئەو کات عیراق دەتوانێت بڵێت پێشڤەچوونی باشی بەدەستهێناوە لە بواری یەکسانی و بەهێزکردنی ئافرەتان.\nیونامی دەستخۆشی لە بڕیارەکەی حکومەتی فیدڕاڵی لە ٣١ی تشرینی یەکەم دەکات بۆ دروستکردنی لێژنەیەک بۆ لێکوڵینەوە لە کەیسەکانی بێزارکردنی سێکسی لە شوێنە گشتییەکان و دڵنیاکردنەوەی هێنانە بەردەم دادگای ئەو تاوانبارانەی کە ئەو تاوانانە ئەنجام دەدەن.\nلە دواییە یونامی هەڵسا بە دامەزراندنی گروپی ڕاوێژکاری ئافرەتان WAG بۆ خزمەتکردنی میکانیزمی بەشداریپێکردنی سیاسی و بۆ پشتگیری کردنی ئافرەتانی عیراقی و وەڵامدانەوەی نیگەرانییەکانیان. چەندان ئاڵنگاریی هەن کە پێویستیان بە بەشداریپێکردنی کارایی سیاسیی هەیە لە سەر هەموو ئاستەکان. بەرنامەی کاری حکومەتەکەی سەرۆک وەزیران بەڕێز عادل عەبدولمەهدی کە لە ٢٥ی تشرینی یەکەم پێشکەش بە ئەنجومەنی نوێنەران کرا پانتایی و هەلی باشی تێدایە بۆ ئەم مەبەستە.\nلە سەرەتای مانگی ئاب، جێگری تایبەتی من چاوی کەوت بە ئەندام پەڕلەمانە ئافرەتەکانی ئەنجومەنی نوێی نوێنەران و ڕەزامەندیان دەربڕی بۆ دامەزراندنی گروپێکی هەمەچەشنەی سیاسی بۆ ئافرەتان لە ئەنجوومەنی نوێنەران، ئەم گروپەش دڵنیایی دەدات بۆ یەکگرتوویی هەوڵی ئافرەتان بۆ دەرکردنی چەند یاسایەک بۆ بەرەوپێشبردن و پاراستنی مافەکانی ئافرەتان و کچان و منداڵان.\nئێمە هەروەها بەردەوام دەبین بۆ پشتگیری کردنی هەردوو حکومەتی عیراق و حکومەتی هەرێمی کوردستان بۆ جێبەجێکردنی چوارچێوەی کاری نیشتیمانی بە جێبەجێکردنی پلانی کاری نیشتیمانی لەسەر بڕیاری ١٣٢٥ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکانیشەوە. ئەم پرۆسەیە پشتگیری و گرنگی تەواوی نەتەوە یەکگرتووەکانی لە پشتە هەم لێرە و هەم لە نیویۆرکیش. بۆ یەکەمجارە خاتو سوزان عارفی هەماهەنگکار شان بەشانی من لە بەرواری ٨ی ئابی ٢٠١٨ لە ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان ڕاپۆرتی خۆی دا سەبارەت بە بەرەوپێشچوون و دەستکەوت ئاڵنگارییەکانی سەرخستنی بەرنامەی کاری ئافرەتان. منیش هەروەها دۆکومێنتێکم پیشکەش بە ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کرد کە لەلایەن چاڵاکوانانی ئافرەت و کۆمەلگەی مەدەنییەوە ئامادەکرابوو دەربارەی لایەنی جێندەری کە پێویستە لە بەرنامە و چاڵاکییەکانی حکومەتی داهاتوودا ڕەنگبدەنەوە.\nنەتەوە یەکگرتووەکان بە هەمان شێوە پاڵپشی خۆی چڕتر دەکاتەوە بۆ حکومەتی عیراق و حکومەتی هەرێمی کوردستان و دامودەزگاکانیان بۆ جەختکردنەوە لەسەر بەرنامەی دوورمەودا بۆ ئامادەکردنی ئافرەتان تاکو ببنە ئەندامی چاڵاکی گۆڕانکاری و چاکسازی و سەرکردەی سیاسی و کۆمەڵایەتی و هەوڵەکانی دووبارە بنیادنانەوە و گەشەپێدان بە داناندی بەرنامەی گەنجانیش بۆ ئامادەکردنیان تاکو بتوانن ببنە سەرکردەی داهاتوو.\nنەتەوە یەکگرتووەکان بەردەوام دەبێت لە پەرەپێدانی مافی ئافرەتان. هەموو ئەندامانی نەتەوە یەکگرتووەکان لە عیراق لە ژێر ڕۆشنایی ئەرکی پێسپێدراوی یونامی پابەندن بە هاوکاریکردنی ئافرەتانی عیراقی لە پەرەپێدان و پاراستنی ماف و ئامانجەکانیان لە چوارچێوەی پلانی نیشتیمانی و پەرەپێدانی ئافرەتان. هەروەها نەتەوە یەکگرتووەکان هاوکاری زیاتری نێودەوڵاتی بۆ بۆ ئافرەتان دەستەبەردەکان لە ڕێگەی دامەزراندنی گروپی نێودەوڵەتی جێندەر کە لەنێوان باڵوێزخانەکانی وڵاتان لە بەغدا تازە دامەزراوە.\nزۆر سوپاس بۆ گوێگرتنتان\nدواترین دەستکاریکردن لەسەر دوو شەممە, 26 تشرینی دووەم 2018 12:42\nزیاتر لەم بەشە: « سەردانە هەڵسەنگارییەکەی نەتەوە یەکگرتووەکان لە عێراق بۆ هەردوو شوێنی مێژوویی قشلە و قەڵا و بەمەستی دۆزینەوەی ڕیگاکانی یارمەتی دان لە دووبارە نۆژەنکردنەوەیان\tماراسۆنی ٢٠١٨ی به‌غدا »


Забур 129 CARS - زەبوورەکان 129 KSS\n1«لە گەنجییەتیم زۆر هەراسانیان کردم!»\n2«لە گەنجییەتیم زۆر هەراسانیان کردم!\n3جوتیارەکان جووتیان لەسەر پشتم کرد و\n4بەڵام یەزدان ڕاستودروستە،\n5با هەموو ئەوانەی ڕقیان لە سییۆنە\nڕیسوا بن و ببەزن.\n6با بە دەردی گیای سەربان بچن،\n7ئەوەی نە دەستی دروێنەکەر پڕ دەکات و\nنە باوەشی گیشەکەر129:7 ئەو کەسەیە کە لەدوای دروێنەکەران گوڵە گەنمەکان بە باوەش کۆدەکاتەوە..\n8با ئەوانەی بەلایانەوە تێدەپەڕن پێیان نەڵێن:


حەسارا تەرمەنی - ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد\nHisar-i Tarmani - حصار ترمنی - Hesar-e Tarmani\nپۆتانەکان: 37°32′56.5″N 45°10′32.5″E / 37.549028°N 45.175694°E / 37.549028; 45.175694پۆتانەکان: 37°32′56.5″N 45°10′32.5″E / 37.549028°N 45.175694°E / 37.549028; 45.175694\nحەسارا تەرمەنی گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری بەکشلوچای، ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ، شارستانی ورمێ، پارێزگای ورمێ، ڕۆژھەڵاتی کوردستان، ئێران.\nحەسارا تەرمەنی ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:\nلە باشوورەوە لەگەڵ گوندی گوڵپاشین.\nلە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی قەرەحەسەنلی.\nلە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی تەرمەنی.\nبە پێی سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران لە ساڵی ٢٠٠٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٢١) کەس و (٥) خێزان بووە.\nوەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=حەسارا_تەرمەنی&oldid=910485»


گەلی کورد نابێتە دەرفەت بۆ مانەوەی هیچ دەسەڵاتێکی زۆردار و نادیمۆکراتیک – پەژاک\nگەلی کورد نابێتە دەرفەت بۆ مانەوەی هیچ دەسەڵاتێکی زۆردار و نادیمۆکراتیک\nرۆژهات شەڕ —\nبانگەشەی دەستەبەرکردنی مافی نەتەوەکانی ئێران یەکێک لە خاڵە سەرەکیەکان بوو بۆ هاتنە سەرکاری حەسەنی رۆحانی و ئەو بابەتە هێشتاش لە رۆژەڤدایە. دایینی مافی پەروەردە بە زمانی دایکی بۆ نەتەوەکانی ئێران و هەروەها بەشداریکردنیان لە دەسەڵاتدا، مەیلی زۆر کەسی بۆ لای دەوڵەتی رۆحانی راکێشا. ئێستا کاتی بەجێهێنانی بەڵێنەکانی دەوڵەتی رۆحانی هاتووە. گەلی کوردیش بە خەبات و تێکۆشانی بە ساڵان، هەم بە شێوازی چەکداری و هەم سیاسی، بۆ گەیشتن بە مافەکانی هەوڵی داوە و بە دروشمی زمانی ئێمە ناسنامەی ئێمەیە، ویستوویە لە هەر جۆرە گوشار و تواندنەوەیەکی فەرهەنگی خۆی بپارێزێـت. لە لایەکی دیکەوە، رووناکبیران و مامۆستایانی کورد، بۆ پاراستن و پێشخستنی زمانی کوردی، سەرەڕای هەموو زەخت و گوشارەکانی کۆماری ئیسلامی ئێران لە نووسین و پەروەردەی زمانی کوردی دەستیان نەکێشاوەتەوە. لە کاتێکدا نوێنەری تایبەتی حەسەنی رۆحانی، بۆ کاروباری نەتەوکانی ئێران، باس لە خوێندن بە زمانی دایکی و وەدیهێنانی داخوازییە لەمێژینەکانی گەلان دەکات کە ئەو گەلانە بە ساڵان تێکۆشانیان بۆ کردووە. دیارە، دایینی مافی خوێندن بە زمانی دایکی لە نەفسی خۆیدا خاڵێکی ئەرێنییە، بەڵام ئەو پرسیارەشمان لەلا دروست دەکات کە بۆچی ئێستا ئێران گەیشتووە بەو قەناعەتە؟ ئایا مەجبوورە کە بە پێی گۆڕانکارییەکانی هەرێمەکە ئەو کارە بکات یان شتێکی دیکە لە ئارادایە؟\nدەتوانم بڵێم کە ئێران لەمێژە دەرکی پێکردووە بەڵام هەتا ئێستا بە گوێرەی بەرژەوەندی ئەو نەبووە. هەروەها ئێران دەبێژی ئەوە دەرفەتێکە، دەرفەت بە چ واتایەک؟ دەرفەت دەتوانێت بەمانای تێپەڕاندنی کاتی، دەمکورتی و تاکتیکی نزیکایەتی کردن بێت. ئەو خاڵە بۆخۆی وەک بێڕێزییە. ئێمە بۆ پاراستنی ئەو فەرهەنگ و نەریتانەمان، تێکۆشانی دوور و درێژمان ئەنجام داوە و خوێنمان بۆ داوە. تەنانەت ئێستاکەش کە باس لەو ئاڵووگۆڕ دەکرێت، هیچ گارانتییەک بۆ قسەکانیان نییە. هێشتاش هەندێک لە کاربەدەستان و رووناکبیرانی فارس لەتەک ئەم خاڵە کێشەیان هەیە و ناکۆکن و لە وەزارەتی پەروەردە و بارهێنانیش مشتوومڕی زۆری لەسەرە. مەبەست ئەوەیە کە هێشتا لەتەک خۆیان بابەتەکەیان یەکلا نەکردۆتەوە. لە ناوەنددا لەتەک مەسەلەکە کێشەیان هەیە و هەندێک لە ناسیونالیستەکان وەک پارچەکردنی ئێرانی بەناو دەکەن و بۆیان هەزم ناکرێ کە چۆن لە وڵاتێکدا دەبێ دوو یان چەند زمان هەبوونیان هەبێت. هەر ئێستاکەش بۆ پەروەردەی کەسایەتی به گوێرەی خۆیان و لەسەر بنەمای ناسیونالیسمی فارس ـ شیعەی دەسەڵاتگەرا، هەموو پەرگالی پەروەردەیی خۆیان سەفەربەر کردووە. بۆ وێنە لە رێگای رێکخراوەکانی وەک بەسیج. تەنانەت ناوەڕۆکی کتێبەکان کێشەسازن و مەترسی گەورە، قاڵبە زهنییەتی و ئایدۆلۆژیکەکانە کە کۆماری ئیسلامی لە ناوەڕۆکی ئەو کتێبانەدا دەرخواردی منداڵانی نەتەوەکانی دیکەی ئێران دەدات. گەلێک لە مامۆستایانی کورد لە قوتابخانەکانی کۆماری ئیسلامی بە رەفتار و هەڵسووڕانی خۆیان بەرهەڵستی ئەم سیاسەتە بوونەتەوە و بەردەوام بە شێوازی جودا توانیویانە کە سیاسەتی دوژمنان پووچەڵ بکەنەوە. مەخابن کەس لە ئێشی مناڵان ئاگادار نییە کە بە چ زەحمەتێک فێری زمانێکی بێگانە دەبن و قەت چێژ لە زمانی زگماکی نابینن.\nپرسیار ئەوەیە کە ئەگەر خوێندن بە زمانی دایکی پێک بێت، ناوەڕۆکی ئەو کتێبانە چی بەسەر دێت؟ یان باس لە فەرهەنگ و مێژووی کوردستانیش دەکرێت؟ لە وەڵامدا دەبێ بێژم کە ئەگەر خوێندن بە زمانی دایکی تەنیا بۆ ئەو مەبەستەیە کە بتوانن فکر و زێهنییەتی نالەباری خۆیان بە زمانی گەلان و بە شێوازێکی کاریگەرتر بەجی بکەن هیچ قازانجێکی بۆ گەل نییە و بگرە زۆریش مەترسیدارە. واتە ئەو پێکهاتەیەی کە دووچاری، نەگبەتی سیخوڕی، شکانی کەسایەتی، بێ شوناسی، گەندەڵی، مادەی سڕکەر و بێ ئەخلاقی بووەتەوە، بەتەواوی لە هەست و نەست بەتاڵی کەنەوە. لە لایەکی دیکەوە، ئەگەر هەمووی خاڵەکان راست بێت، ئایا بەرنامە و پلانی ئەو کارە هەیە؟ چەندە پێشبینی بۆ داموودەزگا و بوودجەی ئەو کارانە کراوە؟\nبابەتێکی دیکە کە دەوڵەتی رۆحانی دەیهەوێ لەو رێگایەوە پێکی بهێنێت، ئەوەیە کە بە پێشخستنی بابەت و باسی لەو شێوەیە واتە ئابووری و زمانی دایکی، سەرنجی گەلانی ئێران بۆ لای خۆی راکێشێ و خواست و داخوازی گەلان دابەزێنێتە ئاستێکی خوارەوە و بەو شێوەیە بتوانێ تا رادەیەک چالاکی ئۆپۆزیسیۆنە رادیکاڵەکان کەمڕەنگ بکاتەوە و بێ کارگەریان بکات. هەڵبەت ئەو هەوڵە تازە نییە و لە ساڵانی سەرۆک کۆماری خاتەمی دا تێکۆشانی هاوشێوە هەبوو. لەو رەوشەی کە ئێران ئێستا تێیدایە، پێکهێنانی راستەقینەی پەروەردە بە زمانی دایکی زەحمەتە. ئەگەر ئێران دیمۆکراتیزاسیۆنێکی راستەقینە لە ژێر ناسنامەیەکی گشتیدا بەرەو پێش بەرێت، سەرکەوتوو دەبێت. ناکرێت کە هەم باس لە کرانەوە بکرێت و هەم زەخت و گوشار و سێدارە هەبێت. دەبێت کە سیاسەتی کۆماری ئیسلامی ناڕوون بێت، بەڵام گەلی کورد بە روونی سیاسەتی هەڵاواردن و نامرۆڤانە دەبینێت و نابێتە دەرفەت بۆ مانەوەی هیچ دەسەڵاتێکی زۆردار و نادیمۆکراتیک.\nیەکەمین هەنگاو بۆ دێمۆکراتیزە کردنی ئێران، دووری گرتن لە سانترالیسم و ناوەندگەراییە و تا حکوومەتێک ناوەندگەرا بێت ناتوانێت باس لە کرانەوەی دیمۆکراتیک و مافی گەلان، ژنان و جوانان بکات. کاربەدەستانی کۆماری ئیسلامی تا دان بەم کێشەیە دانەنێن، ناتوانن رەنگە جیاوازەکانی کۆمەڵگا قەبووڵ بکەن. دیمۆکراسییەکی مایەندە، پێویستی بە هەنگاو هەڵگرتنی نەترسانە و بوێرانە لەم رەهەندەدا هەیە.


عه‌بدوڵا که‌ریم مه‌حمود: یاداشت. – WTARIKURD\nیاداشت بابه‌تێکی تۆمارکروای به‌هاداره‌و گرنگی مێژووی خۆی هه‌یه. ده‌توانێت تراژیدیا و ته‌واوی رووداوه‌کان له ئامیز بگرێت. وه‌ڵامی پرسیاره‌کانی سه‌رده‌مه‌که‌ی بداته‌وه، پرسیاری نوێ ش بخاته به‌رده‌م خوێنه‌ر.\nیاداشت گه‌ڕانه‌وه‌یه بۆ زنجیره یادگاره‌کانی ته‌مه‌نی منداڵی و گه‌نجی و نیگاره تاڵ و شیرینییه‌کانی، ویستگه جیا جیاکانی ژیانی مرۆڤ، له کات و شوێنی دیاری کراودا گرێ دراوه به کۆمه‌ڵگاوه. ئه‌ودیمه‌نه تۆمارکراوانه‌ن له ته‌وژم و گڕ و تینێکی تایبه‌تی دا ناخی مرۆڤیان هه‌ژاندوه.\nبۆ ئه‌وه‌ی نه‌چنه دنیای ونی له بیر چونه‌وه وه, جاران چه‌ند که‌سایه‌تی و گه‌ریده‌یه‌کی بێگانه روویان کردبووه کوردستان، رۆژانه یادگاره‌کانیان تۆمارکردبوو، وه‌ک یاداشتێک له دووتوێی کتێب دا چاپ و بڵاویان کرده‌وه. هه‌ندێکیان وه‌رگێردراونه‌ته سه‌ر زمانی کوردی.گه‌رچی ئه‌و یاداشته‌کانه‌یان، په‌یوه‌ندی\nبه‌ژیانی تایبه‌تی خۆیانه‌وه هه‌یه. به‌ڵام رووناکیان خستبوه سه‌ر زۆر رووداوی نادیاری مێژووی رابردومان، له‌وانه‌ش مێجه‌ر سۆ ن و مینۆرسکی. هه‌ندێکی تر له‌و گه‌ریدانه به‌پێ ی مه‌به‌ستی تایبه‌تی و به‌رژه‌وه‌ندی خۆیان، رووی زۆر رووداوه مێژووییه‌کانیان، به‌شێواوی تۆمار کردوه و راستییه‌کانیان شێواندووه. هه‌ندێکی تریان به پێچه‌وانه‌وه.\nله‌م چه‌ند ساله‌ی دوایی دا چه‌ند که‌سایه‌تی و خاوه‌ن قه‌له‌مێکی گه‌له‌که‌مان یاداشتی تایبه‌تی خۆیان تۆمار کرد. وه ئه‌و بیره‌وه‌ری و دیمه‌نانه‌ی رۆژانی رابوردووی ته‌مه‌نیان نوسیوه‌ته‌وه. گه‌ر ئه‌و بیره‌وه‌ریانه تۆمار نه‌کرایه، زۆر رووداو بواری ژیانی تێدایه، ئێستا وه‌ک خه‌ونێک کۆتایی هاتبوو، بیر ده‌چوه‌وه.\nهه‌ندێ که‌سایه‌تی نیشتیمان په‌روه‌ر و تێکۆشه‌ر یاداشتیان تۆمار کردوه، دوای ماڵئاوایی خۆیان، ده‌ست نوسه‌کان لای که‌س و کاریان ماوه‌ته‌وه و نه‌خراونه‌ته روو. هه‌ندێ که‌سی تر یاداشتیان تۆمار کردوه، به‌ڵام بۆ چه‌ند مه‌به‌ستێکی تایبه‌تی زۆر له راستییه‌کانیان شێواندوه یا له بیر کردوه.\nئه‌وانه‌ی یاداشت تۆمار ده‌که‌ن، ده‌بێت به په‌یڕه‌وی به‌های ئه‌خلاقی نوسین و تۆمار بکه‌ن. به‌ڕۆحیک پڕ له ئه‌مانه‌ته‌وه مامه‌له له‌گه‌ڵ که‌س و کات و شوین و رووداوه‌کان دا بکه‌ن. به جۆرێک تیکه‌ل به روداوه‌کان ببن، ته‌واوی روداوه‌کان به لایه‌نی باش و خراپه‌وه، وه‌ک خۆی بخه‌نه روو. گه‌ر په‌یڕه‌وی ره‌وشتی ئه‌مانه‌تی پیشه‌ی نوسین بکه‌ن، ئه‌وا تۆماریکی زیندوی نوێ ده‌خه‌نه سه‌ر لاپه‌ره‌کانی مێژوو. به‌و مه‌رجه‌ی بتوانریت به زمانیکی رۆژنامه‌نوسی به رۆح و گیانیکی درامی یه‌وه هه‌ڵس و که‌وت له‌گه‌ل تراژیدیاکانی رابوردودا بکه‌ن. خوینه‌ر وا لی بکات به چیژه‌وه بابه‌ته‌که بخوینیته‌وه و سه‌رنجی رابکێشێت. دور له زمانی ئینشای مردوو.\nئیستا زۆر له خاوه‌ن قه‌له‌م و که‌سایه‌تی ناسراوی گه‌له‌که‌مان، له پایزی ته‌مه‌نیاندان.گه‌ر بیتو کات و ده‌رفه‌تیکی دیاریکراو بۆ خۆیان بره‌خسینن، رۆژانی رابوردو ئستای ژیانیان تۆمار بکه‌ن. ده‌بێت ئه‌و که‌سانه ئاگایان له وسف و سه‌نا کردن بێت، گه‌وره‌ترین زیانی به تۆمار کردنی مێژووی ئێمه داوه. گه‌ر یاداشت نووس بتوانێت وه‌ک فۆتۆگرافێک، فۆتۆی روداوه‌کان به وشه و به‌زمانێکی دراماتیک بگرێت. به‌پێی ئه‌زمونی نوسین په‌ێڕه‌وی نوسینی زمانی رۆژامه‌وانی و ئه‌ده‌بی بکات، ئه‌وا یاداشتێکی زیندووی پڕ له تێڕامان، تۆمار ده‌کات و ده‌بێت به‌سه‌رچاوه‌ی مێژوو. به‌های لۆژیکانه‌ی رووداوه‌کان کاڵنابنه‌وه، که‌لینیکی دیار بۆ مێژوی میلله‌ته‌که‌مان پر ده‌که‌نه‌وه.


وێنە.. ئەڤین ئاسۆ چی خۆشدەوێت؟ وێنە نوێکانی ببینە..سەرنجڕاکێشن..!!\nوێنە.. ئەڤین ئاسۆ چی خۆشدەوێت؟\nپێشکەشکاری دیاری بابەتە کۆمەڵایەتی و هونەریەکان، ئەڤین ئاسۆ لەگەڵ بڵاوکردنەوەی چەند وێنەیەکی نوێی خۆیدا، پۆستێک لەسەر باران دەنوسێت.\nلە تۆڕی کۆمەڵایەتی ئینستاگرام، ئەڤین ئاسۆ چەند وێنەیەکی خۆی بڵاوکردۆتەوەو پۆستێکی لەسەر باران نووسیووەو دەڵێت" ھەر مرۆڤێک وەک دڵۆپێکی بارانە، ھەندێکجار دەکەوێتە ناو چڵکاو و ھەندێک جاریتریش دەکەوێتە سەر گوڵەکان بارانم زیاتر لە زۆر خۆشدەوێت".\nئه‌م بابه‌ته 4314 جار خوێنراوه‌ته‌وه


24/7/2021 - 13:51\nلیژنەى باڵاى روبەڕوبونەوەى کۆرۆنا لە سلێمانى کۆبونەوە و چەند رێنماییەکى نوێیان دەرکرد .\nلیژنەکە رایده‌گه‌ێنێت: پێویستە هەموو کارمەندانی فەرمانگە دەوڵەتیەکان و کەرتی گشتی و کەرتی تایبەت پابەندی تەواوی ڕێکارە تەندروستی و خۆپارێزییەکان بن و ڕێگا بە هیچ هاوڵاتییەک نادرێت بەبێ پابەندبوون بەم ڕێکارانەوە سەردانی ئەم دامودەزگایانە بکات.\nئه‌مڕۆ شه‌ممه 24/7/2021، له راگه‌یاندراوێكدا، د. هەڤاڵ ئەبوبەکر، پارێزگاری سلێمانی و سەرۆکی لیژنەی باڵای ئۆپراسیۆنەكانی پارێزگای سلێمانی بۆ بەرەنگاربوونەوەی كۆرۆنا، ئاماژه‌ی به‌وه كردووه، له كۆبوونه‌وه لیژنەی باڵای ئۆپراسیۆنەکانی پارێزگای سلێمانی بۆ بەرەنگاربوونەوەی کۆرۆنا، دۆخی نوێی کۆرۆنا لە پارێزگای سلێمانیدا هەڵسەنگێنراو لەلایەن بەڕێوەبەری گشتی تەندروستی سلێمانی و بەڕێوەبەری خۆپاراستنی تەندروستی پارێزگای سلێمانییەوە، ڕوونکردنەوەی پێویست خرانە ڕوو، کە لە هەموویاندا ئاماژە بۆ مەترسیی بڵاوبوونەوەی زۆرو خێرای پەتای کۆرۆنا دەکەن، لە کۆتاییدا بڕیاردرا بە:\n٢- پێویستە هاووڵاتیان ڤاکسینی پێویست وەربگرن وەک ڕێگایەکی پەسەندکراوی نێودەوڵەتیی بۆ سنووردارکردنی بڵاوبوونەوەی پەتاکە و دوورخستنەوەی مەترسیی مردن لە تووشبووانی کۆرۆنا.\n٣- پێویستە هەموو کارمەندانی فەرمانگە دەوڵەتییەکان و کەرتی گشتی و کەرتی تایبەت پابەندی تەواوی ڕێکارە تەندروستی و خۆپارێزییەکان بن و ڕێگا بە هیچ هاووڵاتییەک نادرێت بەبێ پابەندبوون بەم ڕێکارانەوە سەردانی ئەم دامودەزگایانە بکات.\n٤- پێویستە هەموو چالاکییە سیاسی و ئەدەبیی و هونەریی و ڕێکخراوەیی و کۆمەڵایەتیی و ئاینییەکان، کە دەبنە مایەی تێکەڵاوبوون و بەریەککەوتن تا تێپەڕاندنی شەپۆلی نوێی کۆرۆنا، ڕابگیرێن.


كۆنده‌لیزا ڕایس له‌گه‌ڵ كاربه‌ده‌سـتانی ئیسرائیلی كۆده‌بێته‌وه\nبه‌مه‌به‌ستی بوژاندنه‌وه‌ی پـرۆسه‌ی ئاشتی له ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست دیبلۆماتانی وڵاته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا و ئیسرائیل وتووێـژ ئه‌نجام ده‌ده‌ن.\nڕۆژی شه‌ممه و له ئۆرشه‌لیم، یه‌كه‌م ویسـتگه‌ی گه‌شــته‌كه‌ی بۆ ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست، كۆنده‌لیزا ڕایسی وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی وڵاته یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا له‌گه‌ڵ تزیپـی لیڤنی وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئیسرائیل كۆبوه‌وه.\nپاشـان كۆنگره‌یه‌كی ڕۆژنامه‌وانی هاوبه‌شـیان سـازكرد، تیایدا خانم ڕایس گوتی هێزه توندڕه‌وه‌كان هه‌وڵ ده‌ده‌ن ژیانی به ئاشـتیانه‌ی نێوان ئیسرائیلی و فه‌له‌سـتینیـیه‌كان له ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست بكه‌نه شـتێـكی مه‌حاڵ. گوتیشی به‌ڵام سوربوونێـكی زۆر له‌سه‌ر به‌ره‌نگاریكردنی ئه‌و جۆره هه‌وڵانه هه‌یه.\nخانم تزیپـی لیڤنیش گوتی حكومه‌تی ئیسرائیلی هیواداره به ڕوونی به فه‌له‌سـتینیـیه میانڕه‌وه‌كان ڕابگه‌یه‌نێت كه‌وا پـرۆسه‌ی ئاشـتی به‌ره‌و كوێ ده‌ڕوات.\nبڕیاره ڕۆژی یه‌كشه‌ممه خانم ڕایس له‌گه‌ڵ سه‌رۆكی فه‌له‌سـتینی مه‌حمود عه‌باس له شـاری ڕامه‌ڵـڵا له كه‌ناری ڕۆژئاوا كۆبـبێته‌وه. ڕۆژی دووشه‌ممه‌ش له‌گه‌ڵ سه‌رۆك وه‌زیری ئیسرائیلی ئێهود ئۆڵمه‌رت وتووێـژ ده‌كات.\nچاوه‌ڕوانیش ده‌كرێت له‌م گه‌شـته‌یدا كۆنده‌لیزا ڕایس سه‌ردانی هه‌ریه‌ك له ئوردن و میسر و عه‌ره‌بسـتانی سه‌عودی و كوه‌یتیش بكات به مه‌به‌ستی به‌ده‌ستهێنانی پـشـتیوانی بۆ ڕێبازه نوێـیه‌كه‌ی سه‌رۆك بوش له عێراق.\nخانم ڕایس داوای له وڵاتانی دراوسـێـی عێراق كرد یارمه‌تی حكومه‌ته‌كه‌ی سه‌رۆك وه‌زیر نوری ئه‌لمالكی بده‌ن. هۆشـیاریشی دا به‌وه‌ی ئه‌گه‌ر بـێتو عێراق به‌ره‌و ئاژاوه و بێ سه‌روبه‌ری بڕوات ئه‌وا ئاكامی گه‌وره‌ی به‌سه‌ر ناوچه‌كه‌دا ده‌بێت.\nپـێشـتر له ڕێـگاكه‌ی بۆ ئیسرائیل خانم ڕایس به په‌یامنێرانی گوت شـكسـتهێنانی پلانه ئاسایشـیـیه نوێـیه‌كه‌ی سه‌رۆك بوش وڵاته عه‌ره‌بیـیه میانڕه‌وه‌كانی ناوچه‌كه ده‌خاته مه‌ترسـیـيه‌وه.


بۆچی پارەکە زیاد بووە؟\nوەزارەتی کارەبای هەرێم لەبارەی پسوڵەی کارەبا و زۆربوونی پارەی کارەبا لەسەر هاووڵاتیان ڕوونکردنەوەیەکی بڵاوکردەوە و ڕایگەیاند، ماوەی چەند مانگێک پێدانی پسوڵەی کارەبا ڕاگیرابوو، بۆیە پسوڵەی ئەمجارە هی چەند مانگی ڕابردووە.\nلە ڕاگەیەنراوێکدا وەزارەتی کارەبا (چوارشەممە 30ی حوزەیرانی 2021) ڕایگەیاند، "لە کاتی بەستنی پێوەری زیرەک، لەبەر تێکەڵ نەبوونی داتای پێوەری مێکانیکی و پێوەری زیرەک، پێدانی پسوولەی کارەبا بە هاوبەشانی بۆ ماوەیەک راگیرابوو."\nئاماژەی بەوەشکردووە، "دوای بەستن و بەکارخستنی پێوەری زیرەک، دوایین داتای پێوەری مێکانیکیی هاوبەشانی کارەبا وەرگیراوە و بڕ و نرخەکەشی لەگەڵ پسولەی نوێی پێوەری زیرەک بە هاوبەشانی کارەبا دراوە."\nلە ڕآگەیەنراوەکدا ئەوەش هاتووە، "پسولەکەشی هی تەواوی مانگەکانی پێشوو بووە، هەربۆیە پسوولەی چەند مانگێک پێکەوە بە هاوبەشانی کارەبا دراوە. لەگەڵ ئەوەشدا هەندێکیان هەر خۆیان زیاتر لە ساڵێکە پارەی کارەبایان نەداوە."\nزانیاریی زیاتر لەزاری نەهرۆ مام شێخ مەحمود، بەڕێوەبەری فرۆشیاری وزەی (1) لە هەولێر ببیسن:\nكێشمەكێشی هاوسەرۆكان: ئاماژە و پەیام گۆڕینەوە بەردەوامە\n2021.07.13 - 12:19\nبەرپرسێکى دژە تیرۆر بە کۆرۆنا گیانى لەدەستدا\n2021.07.13 - 11:41\nپلەى گەرما لە هەولێر بەرزدەبێتەوە و لە سلێمانى و دهۆک نزم دەبێتەوە\n2021.07.13 - 10:30


میلیشیاکانی سەربە سوپای پاسادارانی ئێران لە پارێزگای دێرەزوور کۆدەبنەوە. [خاوەنی وێنە: جەمیل عابد]\nسوپای پاسدارانی ئێران و میلیشیا هەوادارەکانی پێگەی خۆیان لە چەند بەشێکی پارێزگای دێرەزووی سوریا پتەوکردووە، بەڵگەش گەیشتنی ژمارەیەکی زۆر لە چەکدارەکانیانە لە چەند رۆژی رابردوودا.\nناردنی هێزەکان لەکاتێکدایە كه هێزی پشتیوانی بۆ شوێن و رەبایە و خاڵەکانی هاتوچۆی سوپای پاسداران نێردراون بەدرێژایی روباری فورات.\nچالاکوانێك وتی نیشانەیەکی تری به‌رفراوانكردنی پێگەیان ئەوەیە كه سوپای پاسداران ئەم هەفتەیە بنکەیەکی کلتووریی کردەوە لە ناوچەی تەبانی لە ناوچە گوندنشینەکانی رۆژئاوای دێرەزوور.\nچالاکوان جەمیل عابد کە خۆی خەڵكی دێرەزوورە، وتی ژمارەیەکی زۆر ئەفسەر و هێزی سوپای پاسداران و میلیشیا هەوادارەکانی بۆ چەند ناوچەیەکی دێرەزوو نێردراون، بەتایبەتی نزیك ئەلبوکەمال و بەدرێژایی کەنارەکانی روباری فورات.\nدەروازەی سەرەکی شارۆچکەی سنووریی ئەلبوکەمال لە سوریا به‌ربه‌سته‌كانی بەرگری نیشاندەدات کە لەلایەن میلیشیاکانی سەربە سوپای پاسدارانەوە دانراون. [خاوەنی وێنە: جەمیل عابد]\nعابد بە دیارونای وت كه ئەو هێزانەش بریتین لە فەوجی ئیمام باقر کە سورییە، حیزبوڵای لوبنانی لەگەڵ فەوجی فاتمیون ، کە میلیشیایەکی ئەفگانییە و لەژێر فەرمانی ئەفسەرە ئێرانیەکاندا شەڕدەکات.\nوتی: "ژمارەیەکی زۆر لە ئەندامانی ئەو میلیشیایانە هاتوونەتە هەرێمەکە لە چەند رۆژی رابردوودا و بە پاس گوێزراونەتەوە."\nوتیشی بەگوێره‌ی چەند سەرچاوەیەك "ئەوان لە هەرێمی حەلەبەوە هێنراون بۆ دێرەزوور بۆئەوەی پشتیوانی ئەو ناوچانە بن کە لەژێر دەستی سوپای پاسداراندان".\nپه‌ڕینه‌وه له روبارەکە سنوورداردەکرێت\nعابد وتی ناوچەی دیکەش هاتنی هێزی زۆری سەر بە ئێرانیان بەخۆیانەوە بینیوە، وەك باشوری کەناری فورات، بەتایبەتی ئەو شوێنەی کەوتۆتە نێوان شارەکانی مەیادین و ئەلبوکەمالەوە نزیك سنووری عێراق.\nوتیشی ئەندامانی ئەو میلیشیایانە پشکنینی چڕوپڕ بۆ بەڵگەنامە و ناسنامەی مەدەنیەکان دەکەن کە دەیانەوێت لە روبارەکە بپەڕنەوە.\nوتی هەندێك لە دانیشتوانەکە دەیانەوێت بگەڕێنەوە ناوچەکانیان بەڵام دەوترێت رێگەیان لێگیراوە، تەنیا دانیشتوانی ناوچەکانی ژێردەستی رژێم کە چوون بۆ بازرگانی و سەردان دەتوانن بگەڕێنەوە.\nوتی ئەوەی بوونی نەماوە لە ناوچەکە میلیشیای هێزەکانی بەرگری نیشتمانیی سەربە رژێمی سوریایە کە پێشتر کۆنترۆڵی ناوچەکەیان دەکرد.\nژماریەك چەکداری هێزەکانی بەرگری نیشتمانی بەم دواییانە چوونە ناو میلیشیاکانی سەربە سوپای پاسدارانەوەدوای ئەوەی چەند ناوچەیەکیان لە هەرێمەکە لە شەڕدا لەدەستدا.\nعابد وتی هاتنی هێزەکانی سوپای پاسداران لەکاتێکدایە هەوڵەکان بۆ فراوانکردنی "دەسەڵاتی نەرم" بەردەوامە، وەك کردنەوەی بنکەیه‌كی کلتووریی ئێرانی لە ناوچەی تەبانی لە رۆژئاوای دێرەزوور.\nلە کاتی کردنەوەی بنکە کلتوورییەکەدا له 1 تشرینی یەکەمدا، سوپای پاسداران و ئەوانەی کاریان لەگەڵ دەکەن ستایشی چەند مەدەنییەکی هەرێمەکەیان کرد، بەتایبەتی سەره‌كهۆزە باڵادەستەکان.\nلە لێدوانەکانی کاتی کردنەوەی بنکەکەدا باس لەوە کرا ئامانجەکانی بنکەکە "کلتووری و سیاسین" و ئاماژەشیان بۆ ئەو هاوکارییە داراییانە کرد کە دابینیدەکات.\nئەمە هەنگاوانە هەروا بێ ئامانج نین، بەڵکو بەشێکن لە ستراتیژییەکی پلانبۆکراو بۆ فراوانکردنی دەسەڵاتی ئێران لە هەرێمەکە ، شارەزایان بە دیارونایان وت.\nئه‌مه فیتنه‌یه‌كی گه‌وره‌یه چونكه ئێران ده‌یه‌وێت به‌ڵا و گێچه‌ڵ له وڵاته‌كه‌ی خۆی به‌دووربگرێت. ئه‌وه ئه‌و بوو [ئێران] كه عێراق و سوریا و یه‌مه‌نی وێرانكرد.\nئەمە هەڵەی لەکوێدایە؟ خودا رەحم بە مردو و زیندوتان بکات، برایانی ئێرانی! ئێوە پشتیوانیتان لە راستی کردووە دژی خراپەکانی سعودیە و هاوپەیمانەکانی. خودا سەرکەوتن بە ئێوە و ئێمەش ببەخشێت دژی گروپە تیرۆرستیەکان و سەرکردە یەهودیەکانیان و دژی سعودیە، ئیمارات، بەحرەین و قەتەر.


مۆزەخانەی تەنکیل گەواهی لەسەر ستەمکاری دەدات – بزاڤی خزمەت\nمۆزەخانەی تەنکیل بەردەوامە لە ئاشکراکردن و خستنەڕووی ئەو کارە نایاساییانە و چەوساندنەوە و ستەمکارییانەی لە بەرامبەر بزاڤی خزمەت ئەنجام دەدرێت.\nمۆزەخانەکە یەکەم پێشەنگای خۆی لە شاری برۆکسلی پایتەختی بەلجیکا کردەوە و بڕیار وایە دووەم پێشەنگای مۆزەخانەی تەنکیل لە بەرواری ٩ی نیسان لە پەرلەمانی ئەوروپا بکرێتەوە. مەهمەت عەلی ئوڵوداغ ئەندامی ئەنجومەنی بەڕێوەبردنی مۆزەخانەی تەنکیل ئاماژەی بۆ ئەوە کرد کە مۆزەخانەکەیان گەواهی لەسەر ئەو ستەمکارییە دەدات کە لە تورکیا ئەنجام دەدرێت و ڕایگەیاند: ‘گەواهی دانێکی تاڵە، بەڵام بارودۆخەکە بۆ ئێمە و نەوەکانی داهاتوو ڕوون دەکاتەوە’.\nوەک ئەوەی لە وێنەکاندا دەردەکەوێت مەهمەت عەلی ئوڵوداغ جلوبەرگەکانی هاوسەرەکەی و منداڵەکانی کە لە ڕووباری مێریچدا لە کاتی هەڵهاتنیان لەدەست ستەم، گیانیان لەدەستدا بەخشیوە بە مۆزەخانەکە و لە پێشەنگاکەدا خراوەتەڕوو. مەهمەت عەلی ئوڵوداغ داوای لە هەموو ئەو کەسانە کرد کە توانایان هەیە، بە پێی توانای خۆیان سەردانی مۆزەخانەکە بکەن.\nمۆزەخانەی تەنکیل چی تێدایە؟\nهەندێک لە جلوبەرگ و کەلوپەلی ئەو کەسانەی بە ڕووباری مێریچدا تێپەڕین\nنامە و وێنە و دیاری چەوساوە و ستەملێکراوانی ناو زیندان بۆ منداڵەکانیان و خۆشەویستانیان.\nکاتژمێری سەر دیوار کە بە دەست درووستکراوە.\nلە مۆزەخانەکەدا هەندێک جلوبەرگی خوێناوی نمایش کراون کە خاوەنەکانیان لە گرتووخانەکاندا و لە بنکەکانی پۆلیسدا ئەشکەنجە دراون. جگە لەوەش کاتژمێر و چاویلکەی ئەو کەسانە نمایش کراوە کە لە ژێر ئەشکەنجەدا گیانیان لەدەستداوە.


بێهودەیی و زانست - قەڵەم\nبێهودەیی و زانست\nتاریخ ایجاد در پنج شنبه, 14 دی 1396 09:26\nهەزار ساڵ بۆچوونی ئەرەستو لەمەڕ ئەوەی زەوی ناوەندی جیهانە، بەسەر روانگەی مرۆڤەکاندا زاڵ بوو و وەک زانست سەیری دەکرا. کاتێک سەردەمی رێنسانس هات و ئەم تیۆرە لە لایەن کۆپرنیکۆسەوە خرایە بەر گومان و سەلمێندرا کە زەوی ناوەندی جیهان نیە.\nهەروەها سەلمێندراجیاوازییەک لە نێوان چلۆنایەتیی شتەکانی ژێر مانگ و بان مانگ دا نیە، روانگەیەکی تر سەبارەت بە کۆسمۆس (کەونارا) هاتەئاراوە کە تا هەنووکەیش باوە.\nبەڵام مرۆڤ بە هەزار ساڵ لەگەڵ روانگەیەکی ناڕاست ژیا و وەک زانست لێی رووانی و، ئاسمانیش بە سەریدا نەڕووخا!\nداخۆ ئەمە پێمان ناڵێ جاری وایە زانست بە پێچەوانەی روواڵەتەکەی، لەسەر ئاوێکی رەوان چێکراوە و سنووری لەگەڵ بێهودەیی هەیە؟ ئەوەیکە دەتوانین لەگەڵ کۆمەڵێک ئایدیای ناڕاست بژین بە بێ ئەوەی ژیان بەسەرماندا بڕووخێ؟\nزانست جاری وایە خۆی لە قەرەی فەنتازیا دەدا. لەخۆوە نەبوو فیلسووفێکی وەک 'شیللەر' گوتی تەنیا شیعر دەتوانێ تەعبیر لە جیهان بکا، نەک زانست و فەلسەفە!\n٤ فێبرواری ٢٠١٨


فەیسبووکە چیرۆك (بەشی دووەم)\nWednesday, 06.26.2019, 11:47\nلەنزیك ماڵەکەی لەپاس دابەزی،ئاگادارییەکی وێستگەی پاسەکە سەرنجی ڕاکێشا:\nبیری (ماکس) دەکەم.\nلە دوێنیوە لە ماڵ هاتۆتە دەرەوە و نەگەڕاوەتەوە، هەر کەس دۆزییەوە (سێ سەد کرۆن) خەڵاتی دەکەم لەگەڵ سوپاسدا بیهێنێت بۆ ئەم ناونیشانە:\nلەژێر نووسینەکەدا کچێک وێنەی خۆی و سەگەکەی دانابوو، بەشیوەیەک باوەشی پیاداکردبوو، هەرکەس بیبینیایە هەستی دەکرد، کە چەندی خۆشدەوێت.\nکوڕە بە بینینی وێنەی کچەکە، زۆر چوو بە دڵیدا، ناوی کچەکەو ناونیشان و ژمارە تەلەفونەکەی لە مۆبایلەکەیدا گێم کرد.\nهەر ئەو رۆژە بوو بە خولیای چی بکات و چۆن (ماکس)، بدۆزێتەوە.\nبە گەیشتنەوەی بە ماڵەوە، چووە سەر کۆمپیوتەرەکەیو لە (گووگل) دا نووسی:\nدەمەوێت سەگێک بکڕم، چەندەها وێنەی سەگ و چەندین شوێنی سەگ فرۆشتن هاتە سەر مۆنیتەری کۆمپیوتەرەکەی، سەگێکی بینی زۆر لە (ماکس) دەچوو.\nبۆ سبەینێ چوو سەگەکەی کڕی و بە تەلەفون پەیوەندیی بە کچەکەوە کرد.\nکچەکە لە خۆشییدا نەیدەزانی چۆن وەڵامی تەلەفونەکە بداتەوە.\nباشە بۆ، نا، هەر ئێستا وەرن.\nلە دەرگای ماڵی کچەکەی دا، کە کردییەوە، پاش ماوەیەک رامان و سەرنجدان.. بە گومانێکەوە سەگەکەی لێوەرگرت و سێ سەد کرۆنەکەی بە سوپاسەوە دا بە کوڕەکە، خواحافیزی لێکرد و لە دەرگاکە ئاودیو بوو.\nلە شوقەکەیدا، دەهات و دەچوو، سەگەکەش لە حەپە نەدەکەوت، هەرچۆنێک بوو ئەو شەوەی بەڕێکرد، بۆ بەیانی لەسەر ئیشەکەی زۆر بیری لە کوڕەکە و سەگەکە دەکردەوە،\nچەندەها پرسیار و گومانی لا دروست بوو. کە گەڕایەوە ماڵەوە، یەک دوو جار تەلەفونی لە کوڕەکەوە بۆ کرا، وەڵامی نەدایەوە، بۆ رۆژی دواتر لەسەر ئیشەکەی تەلەفونێکی بۆ کوڕە کرد، دوای چاکوچۆنی، کوڕەکە وتی بۆت دەکرێت، رۆژی شەمە، لە قاوەخانەی سەرسووچەکە، قاوەیەک پێکەوە بخۆینەوە؟\nکچەکە رەزامەندی دەربڕی، پاش سێ قاوەخواردنەوەی تر، کچەکە شەمەیەک کوڕەکەی داوەتکرد، بۆ ماڵەکەی خۆی، لەسەر مێزی نانخواردن، کوڕە راستی بەسەرهاتەکەی بۆ گێڕایەوە، پاشان کچەکە وتی:\nئەرێ بە راست، پێتنەوتم ناوی خۆت چییە (عادەتەن لە ئەوروپا مرۆڤ بە ناوی باپیری - کە دەبێتە ناوی خێزانیی - دەناسرێتەوە).\nکوڕەکە، سەری داخست و بە شەرمێکەوە وتی (ماکس) لەو کاتەدا سەگەکە حەپەیەکی لێوەهات.\nکچەش قاقایەکی بۆکرد و، وتی کەواتە ئێستا دوو (ماکس)، لەم هۆڵەدان.\nکردوومە بە پیشە، ئەو رۆژانەی خۆرەتاو بێت، جلی وەرزش لەبەردەکەم و دەچمە مەتبەخەکەم، چی سەموون و نان و هەویرەمەنیی زیادەیە دەیکەمە عەلاگەیەک و روودەکەمە دەریاچەیەک کە نزیکەی دوو کیلۆمەتر لە ماڵەکەمەوە دوورە.\nدوای ئەوەی خواردن دەدەم بە باڵندە و گیانەوەرە ئاوییەکانی دەریاچەکە، دەست دەکەم بە وەرزش، دەستمکرد بە عەلاگەکەمدا پارچەیەک کێک هات بەدەستمەوە، خستمە سەر زەوییەکە، سێ چوار نەورەس لە دەورم بە جیکە جیک کۆبونەوە.\nلە ناکاو دەستێک خرایە سەر شانم، کە ئاوڕم دایەوە، ژنێکی بە تەمەنی دانیمارکی بوو:\n- کارێکی باش ناکەیت.\n- ئێستا وەرزی زاوزێیە، ئەو کێکە چەورە کاریگەریی دەبێت لەسەر زاوزێیکەیان. دانەوییەوە و هەندێکی خستە زبڵدانەکەی تەنیشتمانەوە، منیش بە دوایدا هەرچی مابووەوە، خستمە هەمان زبڵدانەوە و دەستمکرد بە وەرزشەکەی خۆم.


چیرۆکی وێنەیەک لە ئیدلیبەوە – ئیسلامی\nسه‌ره‌تا/ جیهانی ئیسلامی/چیرۆکی وێنەیەک لە ئیدلیبەوە\n129 ده‌قه‌ی خوێندنه‌وه 1\nحەسون هاوار لە ڕیهام و ڕێڤان دەکات\nمیدیاکان دەتوانن حەقیقەتەکان وەک خۆی بگوازنەوە و دەتوانن حەقیقەتەکانیش بشاردنەوە، لە ماوەی ڕابردوودا لە سوریا و یەمەن و زۆرینەی وڵاتە ئیسلامییەکان حەقیقەتگەلێکی زۆر هەبوون کە میدیاکان لەئاستیدا کەمتەرخەم و بێ هەست بوون، بگرە هەوڵی شاردنەوەی زۆر لە حەقیقەتەکانیان داوە و هاوکاربوون لە بچووککردنەوەی حەقیقەتەکاندا.\nئەو وێنەیەی کە بەم دوواییانە بووە جێی سەرنجی هەندێک لە میدیاکان، ئەوەش دوای ئەوەی لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا دەنگۆی زۆری بەدوای خۆیدا هێنا، وێنەیەک بوو لە ئیدلیبەوە، تیایدا پیاوێک و دوو منداڵ دەردەکەون، کە دوای هێرشێکی ڕژێمی سووریا بۆسەر ناوچەیەکی ئیدلیب لە دۆخێکی سەختدان.\nئەو پیاوەی لە وێنەکەدا دەرکەوتووە مامی ئەو دوو منداڵەیە و ناوی عەبدولهالیک حەسونە و لەبارەی ساتی ڕووداوەکەوە دەڵێت، “کاتێک چوومە ناو خانووەکە، ڕیحامی پێنج ساڵان و ڕێڤانی سێ ساڵانم بینی (دوو برازاکەی) کە لەناو داروپەردووی خانووەکەدا گیریانخواردبوو. کراسەکەی توکا (توکا برازایەکی تریەتی کە تەمەنی ١٨ مانگ بووە) بە پارچە ئاسنێکەوە گیربووبوو، ڕیهامیش هەوڵیدەدا لەڕێگەی دەستگرتنی خوشکەکەیەوە ڕزگاریبکات.\nئەو فۆتۆگرافەرەی وێنەکەی گرتووە، لە ٢٦ی تەموز وێنەکەی بڵاوکردووەتەوە، کە لە وێنەکەدا حەسون بانگی دوو کچە بچووکەکە (ی برازای) دەکات.\nلەکاتێکدا حەسون هەوڵیداوە توکا ڕزگاربکات، ڕیهام و ڕێڤان و دایکیی گیانیان لەدەستداوە دوایئەوەی کۆنکرێت کەوتووە بەسەریاندا.\nحەسون یەکەمجار ئامینە، خوشکە گەورەکەیانی، ڕزگارکردووە، کە ئامینە بە مامیی وتووە خوشکەکانی لەسەر بالکۆنەکەن و هەوڵی زیندوومانەوە و ڕزگاربوونی خۆیان دەدەن، دواتریش حەسون چووەتە ناو باڵەخانەکەوە و شاهیدی دیمەنەکە بووە.\nحەسون وتووشیەتی، “بەهۆی ڕیهامەوە، توانیمان توکا ڕزگاربکەین. بەهەرحاڵ، نەمانتوانی ڕیهام و ڕێڤان لەو شوێنە ڕزگاربکەین کە تیایدا گیریانخواردبوو، دوای ماوەیەکی کەم کۆنکرێتێک داڕما بەسەریاندا، منداڵەکان لە نەخۆشخانە گیانیان لەدەستدا، هاوسەری براکەشم ڕاستەوخۆ دوای هێرشەکەی ڕژێمی ئەسەد شەهیدبوو.”\nدوای ئەو ڕووداوەش براکەی حەسون لەگەڵ منداڵەکانیدا ئیدلیبیان جێهێشتووە، بەڵام حەسون دەڵێت هێشتا لە ئیدلیب دەژی و هیچ شوێنێکی نییە بۆی بچێت.\nبراکەی حەسون کە ناوی ئەمجەد عەبدوڵایە لە ڕێگەی تەلەفۆنەوە بە ڕۆژنامەی دەیلی سەباحی ڕاگەیاندووە، لەکاتی هێرشەکەدا لە بازاڕ بووە و کە بیستوویەتی هێرش کراوە ڕاستەوخۆ چووەتە ماڵەوە و دوای ئەوەش هەرگیز نەگەڕاوەتەوە بۆ ماڵەکەی.\nئەمجەد وتوویەتی، “ئامینە (کچە گەورەکەی) ڕاستەوخۆ لە نەخۆشخانە دەرچووە، توکاش تەندروستیی باشە. نەمتوانی پێیان بڵێم کە خوشکەکانیان و دایکیانیان لەدەستداوە.”\nئەمجەد وتووشیەتی، ئەگەر جیهان بەرژەوەندی و هاوسۆزییەکی تایبەتییان نەبوایە بۆ هاوارەکانیان لە ئیدلیب، ئەوا ئەمڕۆ ڕیهام و ڕێڤانیش زیندوو دەبوون.\nباوکی منداڵەکان باسی لەوەش کردووە، “هەموو ڕۆژێک بۆمباران دەکرێین، هەموو ڕۆژێ دەمرین، تەواوی جیهانیش تەنیا سەیردەکەن.”\nحەسون وتووشیەتی، “پێشتر لە حەلەبەوە هاتینە ئێرە (ئیدلیب). ژیان لەم دۆخانەدا بۆ هەموو دانیشتووانی ئیدلیب زۆر قورسە. هەموو ڕۆژێک بە ترسی مردنەوە دەژین.” حەسون دەشپرسێت، “ئایا ئێمە دەتوانین بگەڕێینەوە کاتێک چووینە دەرەوە یاخود ئایا کە گەڕاینەوە دەتوانین ئەوانە بە زیندوویی بدۆزینەوە و ببینینەوە کە بە زیندوویی جێمانهێشتن؟”\nحەسون پرسیویشیەتی، “ئایا ئێوە لە ژیانێک تێدەگەن کە هەموو ڕۆژێک لە ترسی مردن تیایدا دەژین؟” حەسون وتووشیەتی، جگە لە تورکیا لە ناوچەکەدا هیچ هاوڕێیەکی تریان نییە، “جگە لە تورکیاش هیچ هیوایەکی ترمان نییە، ئێرە (ئیدلیب) نیشتمانی ئێمەیە، ناتوانین ئێرە جێبهێڵین، هیوادارم تورکیا و گەلی تورکیا پاڵپشتییەکانیان بەردەوامبێت.”\nلە ئیدلیب زیاتر لە ملیۆن و نیوێک هاووڵاتیی مەدەنی دەژین، دواین پێگەی ئۆپۆزسیۆنی سووریایە.


ئه‌مه‌ریکا له 50 هه‌مین سـاڵیادی تیرۆکردنی سه‌رۆک که‌نه‌دی ڕێوڕه‌سمی تایبه‌ت سـازده‌کات\nڕۆژی هه‌ینی و له 50 هه‌مین سـاڵیادی تیرۆرکردنی جۆن ئیف که‌نه‌دی 35 هه‌مین سه‌رۆکی وڵاته یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مه‌ریکا، چه‌ندین مه‌راسیمی تایبه‌ت بۆ ڕێزگرتن له‌و سه‌رۆکه له سه‌رانسه‌ری وڵاته‌که سـازده‌کرێن.\nسه‌رۆک ئۆباما فه‌رمانی دا له سه‌رانسه‌ری ئه‌مه‌ریکا ئاڵاکان دابگیرێن بۆ ڕێزلێنان له‌م سه‌رۆکه‌ی له کۆتایـیه‌کانی سـاڵی سێـیه‌می گه‌ڕی سه‌رۆکایه‌تیـیه‌که‌یدا کوژرا.\nزه‌نگی کڵێساکان که‌وتنه لێدان له شاری داڵاسی ویلایه‌تی ته‌کساس، که له‌وێ سه‌رۆک که‌نه‌دی کوژرا. هه‌ر له‌و شـاره ڕێوڕه‌سمێـک سـازده‌کرێت و تیایدا چه‌ند وتاری سه‌رۆک که‌نه‌دی ده‌خوێنرێنه‌وه.\nکه‌ناڵی ته‌له‌فیزیۆنی CBS ڕاسته‌وخۆ مه‌راسیمه‌کان په‌خش ده‌کات.\nسه‌رۆک ئۆباما ڕۆژی چوارشه‌ممه له‌و ده‌مه‌ی تاجه گوڵینه‌ی له‌سه‌ر گۆڕی سه‌رۆک که‌نه‌دی دانا له گۆڕسـتانی نیشـتیمانی ئارلنگتن، گوتی که‌نه‌دی خزمه‌تکارێـکی له ڕاده به‌ده‌ری میلـله‌ت بوو و هزر و بیرێـکی فراوان هه‌بوو له‌گه‌ڵ باوه‌ڕێـکی نمونه‌یی.\nله ڕاپـرسیـیه‌کدا که له لایه‌ن CNN و ORC ئنته‌رناشـناڵ سـازکرا، زۆربه‌ی به‌شـداربووان سه‌رۆک که‌نه‌دیـیان به ناودارترین سه‌رۆکی وڵاته‌که داده‌نا له ماوه‌ی نێو سه‌ده‌ی ڕابردوودا. 90% به‌شـداربووان له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دان کاری سه‌رۆکایه‌تیـیه‌که‌ی به باشی به‌ڕێوه‌بردبوو، ئه‌م ڕێژه‌یه هیچ سه‌رۆکێـک پـێشـتر به‌ده‌سـتی نه‌هێناوه.


📅 کاتی تۆمارکردن Sep 11 2011 10:51PM\n👁 ئەم بابەتە 15,486 جار بینراوە\nسەڵاح رەوف لە بڵاوکراوەکانی دەزگای سەردەم - سلێما [ زۆرتر... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 11-9-2011 22:51:44\n👁 ئەم بابەتە 9,247 جار بینراوە\nئا/عەدنان کەریم [ زۆرتر... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 20-6-2012 23:36:40\n📅 کاتی تۆمارکردن Apr 8 2017 10:37PM\nنووسینی: سەڵاح ڕەوف 2017 [ زۆرتر... 👁] 📕 ✖ 0 1 ✔ 99% ✍ م.ب. 8-4-2017 22:37:26\n👁 ئەم بابەتە 12,387 جار بینراوە\nسەڵاح رەوف 1989 [ زۆرتر... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 10-6-2012 16:51:49\n📅 کاتی تۆمارکردن Apr 16 2017 4:29PM\n👁 ئەم بابەتە 9,081 جار بینراوە\nنووسینی: عەبدوڵای سەیدیان نەخشەسازی بەرگ: ئاسۆ د [ زۆرتر... 👁] 📕 ✖ 1 2 ✔ 99% ✍ م.ب. 16-4-2017 16:29:07\nغەمگین فەرەج ئینستیوتی کەلەپوری کوردستان 2005 [ زۆرتر... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 94% ✍ هـ.ب. 22-12-2010 14:41:23\n👁 ئەم بابەتە 15,387 جار بینراوە\nبرایم فەرشی 2005 [ زۆرتر... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 22-12-2010 14:41:23\n📕 ژیاننامەی گەورە موزیسیانەکان پەڕتووکخانە\nئاییان ودوارد زۆزک قەرەداغی دەزگای سەردەم 2005 [ زۆرتر... 👁] 📕 ✖ 0 0 ✔ 99% ✍ هـ.ب. 22-12-2010 14:41:23


ئه‌و پزیشكه‌ی دڵی به‌رازی له مرۆڤ چاند، باسی ورده‌كاری نه‌شته‌رگه‌ریه‌كه ده‌كات\n2022-01-15 [09:07 AM]\nلە سەرەتای ئەم مانگە بۆ یەکەمین جار تیمێکی پزیشکی زانکۆی مەریلاند دڵی بەرازێکیان لە مرۆڤێکدا چاند و کەسێکیان لە مردن ڕزگار کرد.\nئەم پرۆسەیە بەڕێگای تەکنەلۆژیای زینۆترانسپلانت (Xenotransplantation) ئەنجام درا. ئەم نەشتەرگەرییە هەستیارە لەسەر بنەی بیرۆکەی زانایەکی بە ڕەچەڵەک پاکستانی بە ناوی دکتۆر محمەد مەنسور محێدین کراوە.\nلە وتووێژێکدا لەگەڵ بەشی ئۆردوی دەنگی ئەمەریکا دکتۆر محێدین باس لە پرۆسەی ئەنجامدانی نەشتەرگەرییەکە دەکات و دەڵێت "ئێمە چوار جۆری جیناتمان لە دڵکەکە دەرهێنا کە لەگەڵ دڵی مرۆڤدا جیاوازی هەبوو، چونکە بەبێ دەرکردنی ئەوانە ئەگەر دڵەکەمان بچاندایە دەستبەجێ لەشی مرۆڤەکە ڕەتی دەکردەوە. پاشان شەش جۆر جیناتی ترمان تێکرد بۆئەوەی ئەو بەرازە زیاتر لە مرۆڤ نزیک بکاتەوە."\nپزیشکەکەی دەیڤد بێنت، ئەو کەسەی کە دڵکەی بۆ چێندراوە، دکتۆر بارتلی گریفت دەڵێت دڵی دەیڤد خەریک بوو لە کارکردن بوەستێت بەهۆی هەندێک شتی تایبەتەوە نەتوانرابوو دڵی مرۆڤی بۆ بچێنن ئەو پزیشکە بە دەنگی ئەمەریکای گوت " ئەو نەخۆشە دوو شتی گرنگی پێ گوتم، ئەو گوتی من نامەوێت بمرم و گوتی ئەگەر ئێوە ئەم کارە بکەن ڕەنگە بۆ خەڵکانێکی تر شتی لێوە فێربن."\nهەتا ئێستا هیچ کات ئەندامێکی جەستەی ئاژەڵێک لە مرۆڤدا نەچێندراوە بۆیە دەبوو مۆڵەت لە بەڕێوەبەرایەتی خۆراک و دەرمانی ئەمەریکاش وەربگیرێت و ئەمەش زۆر سەخت بوو. پاشان FDA لەسەر بنەمای دوو خاڵ مۆڵەتی نەشتەرگەرییەکەی دا. یەکەمیان ئەوە بوو هیچ بژاردەیەکی تر نەبوو بۆ ڕزگارکردنی ژیانی دەیڤد بێنێت و دووهەمیش باشترین ئەنجامەکانی تاقیکردنەوەکانی دکترۆ مەحەمەد مەنسور محێدین بوو.\nلە دیمانەکەیدا لەگەڵ دەنگی ئەمەریکا دکتۆر محێدین گوتیشی " مەبەستی من ئەوە بوو ئەگەر ئەم کارە سەرکوتووبێت، ئەوەندە ئۆرگان زیاد دەکات کە پشتیوان بە خوا هیچ کەسێک نامێنێت بەهۆی ئەوەوە گیانی لەدەستبدات کە ئۆگانی دەستنەکەوێت."\nلە ئاژەڵەکاندا بۆیە بەراز هەڵبژێردراوە چونکە شێواز و قەوارەی دڵەکەی زۆر لە مرۆڤەوە نزیکە. سەبارەت بەوەی کە خۆی پزیشکێکی موسوڵمانە و چؤن ئەم بڕیارەی داوە دکتۆر محێدین دەڵێت بۆ دڵنیابوون لەوەی ئەم کارە لە ڕووی ئاینی و ئەخلاقییەوە گونجاوبێت بۆچوونی زانایانی ئاینی هەر سێ ئاینە ئاسمانییەکە وەرگیراوە و گوتی " لە کۆتاییدا هەموویان یەک بۆچوونیان هەیە و منیش هەمان بۆچوونم هەیە ئەوەیش ئەوەیە کە هیچ مەبەستێک گەورەتر نییە لە ڕزگارکردنی ژیانی مرۆڤ." ئەو دەڵێت ئێستا دەیڤد بەبێ ئامێری دەستکرد بەو دڵەی بۆی چێندراوە دەژی. دەشڵێت بۆ ئەم سەرکەوتنەی دەیەوێت شانازی بە پاکستانی بوونی خۆیەوە بکات و دەخوازێت بە پاکستانی بناسێندێت. هەروەهادەشڵێت سەرکەوتنەکەی سەرکەوتنی هەموو تیمەکەیەتی لە بەشی پزیشکی زانکۆی مەریلاند نەک بەس خۆی.\nشایانی باسە میدیاکانی ئەمەریکا ئاماژە بەوە دەکەن دەیڤد بێنێت ئەو کەسەی کە دڵکەی پێبەخشراوە پاشخانێکی تاوانکاری هەیە. 34 ساڵ لەمەوبەر ئەو بە چەقۆ هێرشی کردووەتە سەر گەنجێک و ئەو پیاوەی ئیفلیج کردووە. لەو ڕاپۆرتەدا کە سەرەتا لە ڕۆژنامەی واشنتن پۆستەوە بڵاوبۆوە گوتراوە ئێدوارد شومێکەری قوربانی ئەو هێرشە زیاتر لە 20 ساڵی لەسەر کورسی خاوەن پێداویستی تایبەت بەسەر برد و جگە لەوەش چەندین کێشەی تری تەندروستی بۆ دروست بوو تا لە ساڵی 2007 کۆچی دوایی کرد. هەروەها ڕاپۆرتەکە دەشڵێت بێنێت لەو کاتەدا سزای 10 ساڵ زیندانی کردن درابوو.


بەرژەوەندی ئابووری خەڵک لە دانوستانەکان گرینگترە/هێڵە سوورەکان دەپارێزرێن - Mehr News Agency\nAP ١٤٠١ خاکەلێوە ٢٢ ١٢:٥٥\nNews Code 41540\nبەرژەوەندی ئابووری خەڵک لە دانوستانەکان گرینگترە/هێڵە سوورەکان دەپارێزرێن\nوتەبێژی وەزارەتی دەرەو وتی: بەرژەوەندی و سوودی ئابووری خەڵکی ئێران لە هەڵوەشاندنەوەی گەمارۆکان خراوەتە دەستووری کارەوە و ئێمە بە ئاگاداری تەواوەوە ئەوەمان بە لایەنی بەرانبەر ڕاگەیاندووە.\nبە ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، سەعید خەتیب زادە وتەبێژی وەزارەتی دەرەوە سەرلەبەیانی ئەمڕۆ دووشەممە سەبارەت دانەوەی قەرزەکان بە ئێران لەلایەن کۆریای باشوورییەوە، وتی: قەرزێک لە فۆرشی نەوت و شلەکان هەیە کە لە دانەوەی خۆیان دەبوێرن و بە تاک بەتاکی خەڵکی ئێران قەرزدارن.\nسوود و بەرژەوەندی ئابووری خەڵک بۆ ئێمە گرینگە\nوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران سەبارەت بە دانوستانەکانی ڤیەناش زیادی کرد: هێشتا نەگەییشتووینەتە خاڵێک کە لایەنی ئەمریکی نیشانی بدات پابەندی بەڵێنەکانیەتی. ئەمریکا هەوڵ دەدات هێز و کاتی هەموو لایەک بەفیڕۆ بدات کە سیاسەتی ئەوپەڕی گوشارەکان بپارێزێت. ئەوەی کە بۆ ئێمە گرینگە بەرژەوەندی و سوودی خەڵکی ئێران لە هەڵوەشاندنەوەی گەمارۆکانە.\nناوبراو وتی: ئەوەی کە لە نێوان ئێمە و یەکێتی ئەورووپا بوو یەکلایی بووەتەوە و لە نێونا ئێمە و ئەواندا خاڵیک نەماوەتەوە و ئەوەی کە هەیە، پێوەندی بە بڕیاری واشنتۆنەەوە هەیە کە بڕیارەکانی واشنتۆنیش لە ڕێگای هاوئاهەنگ کەری ڕێککەوتنی ناڤۆکییەوە دەگاتە ئێمە.\nوتەبێژی وەزارەتی دەرەوە ڕایگەیاند: ئێمە داهینەری کۆتایی خۆمانیشمان نارد و لە کاتی گەییشتنی 4+1 بە وەڵامێکی گونجاو، بەدڵنیاییەوە هەموومان دەچینە ڤیەنا.\nهێڵە سوورەکان لە دانوستانەکان دەپارێزرێت\nخەتیب زادە زیادی کرد: هێڵە سوورەکان تە بە ئەمڕۆ پارێزراون، ئەگەر بڕیار ببوایە ئێمە هێلە سوورەکان بپەڕێنین چەند مانگ لەمەوپێش ڕێککەوتن دەکرا.


چیرۆکنووسی چالاک - قەڵەم\nتاریخ ایجاد در جمعه, 08 فروردين 1399 14:18\nلێکۆڵینەوەیەکی خوێندکارییە لە گۆڤاری 'ئاوزین' کە گۆڤارێکی سەر بە زانکۆی کوردستان لە سنەیە بڵاوکراوەتەوە\nفەڕۆخ نێعمەتپوور (١٣٤٤- )\nفەڕۆخ نێعمەتپوور نووسەر، وەرگێڕ و ڕۆژنامەنووس ساڵی ١٣٤٤ی هەتاوی لە شاری بانە، کوردستانی ئێران لەدایک‌بووە. خاوەن بڕوانامەی کارناسییە لە بواری فەلسەفەدا لە زانکۆی بلیندەرن لە شاری ئۆسلۆ. ئەم نووسەرە لە بواری ڕۆمان، چیرۆک و وتاری سیاسی و فکری‌دا چالاکییەکی بەرچاوی هەیە و گەلێک بەرهەمی لەم بوارانەدا پێشکەشی کتێبخانەی کوردی کردووە. فەڕۆخ نێعمەتپوور ئێستا لە وڵاتی نۆروێژ دەژیت و بەردەوامە لە کاری نووسین و لێکۆڵینەوەی ئەدەبی‌دا.\nفەڕۆخ نێعمەتپوور لە سەردەمی مێرمنداڵی و گەنجییەوە خوێنەری تایبەتیی کتێبی نووسەرانێک وەکوو: سەمەدی بێهرەنگی، عەلی ئەشرەف دەرویشیان، ویکتۆر هۆگۆ، بوزورگ عەلەوی، ماکسیم گورکی، چێخۆف، تۆلستۆی و هتد بووە. کاریگەریی زۆری لە نووسەرانی ئەدەبیاتی شۆرشی ڕووسیا وەرگرتووە وەکوو شۆلۆخۆف کە نووسەری ڕۆمانێکی بەناوبانگە بە ناوی دۆنی ئارام؛ بەڵام ئێستا زیاتر بە خوێندنەوەی ئەدەبی مۆدێرن و پۆست مۆدێرن سەرقاڵە و بەرهەمی ڕیالیستی زۆرتر دەخوێنێتەوە هەروا کە بە بەرهەمەکانی خۆشیدا دیارە، بەڕادەیەکی زۆر لە قوتابخانەی بەناوبانگ و زاڵی سەدەی نۆزدە واتا ڕیالیسم، کاریگەری وەرگرتووە. لەم چەند ساڵەی دواییشدا بە خوێندنەوە و وەرگێڕانی ئەدەبی نۆروێژی خۆی سەرقاڵ کردووە. فەڕۆخ نێعمەتپوور بە ڕۆمانی باڵندەی بریندار، ماسی سەرسام لە یەکەمین خەڵاتی کتێبی کورد بە ناوی د. برایم یوونسی کە لە ساڵی ١٣٩٥ی هەتاوی لە بانە بەڕێوە چوو، بووە براوەی یەکەمی ئەو خەڵاتە.\nفەڕۆخ نێعمەتپوور لە تەمەنی پانزە ساڵییەوە واتە لە ساڵی ١٣٥٩وە دەستی داوەتە نووسین و یەکەم جار لە گۆڤاری سروەدا بەرهەمەکانی چاپ کردووە و بەردەوام بە کاری نووسینی ڕۆمان و شیعر و لێکۆڵینەوە سەرقاڵ بووە؛ بەڵام ئێستا هیچ بەرهەمێکی شیعری نانووسێ و زیاتر لە بواری نووسینی ڕۆمان و وتار چالاکی هەیە. یەکەم ڕۆمانی فەڕۆخ نێعمەتپوور بە ناوی پەڕەسێلکەکانی کۆچ ساڵی ١٩٩٨ یانی ساڵی ١٣٧٦ی هەتاوی لە هەولێر چاپ کراوە. فەڕۆخ نێعمەتپوور بە دوو زمانی فارسی و کوردی ڕۆمان و وتاری ئەدەبی، سیاسی، فەلسەفی و کۆمەڵایەتی نووسیوە. فەڕۆخ نێعمەتپوور لە بواری ڕۆژنامەوانی چالاکیی بەرچاوی بووە بۆ نموونە لە کوردستانی عێراق بەرپرسی بەشی ئەدەبیی حەفتەنامەی ڕێگای کوردستان و گۆڤاری بیری نوێ بووە، هەروها بۆ ماوەیەک سەرنووسەری گۆڤاری قەڵەم بووە و چەندین ژمارەی لێ بڵاو کردەوە و ئێستاش لە ماڵپەڕی قەڵەم چالاکییەکی زۆری هەیە و بە بەردەوامی بەرهەمی ئەدەبی، کۆمەڵایەتی و سیاسی بڵاو دەکاتەوە؛ ماڵپەڕی قەڵەم یەکێکە لەو ماڵپەڕە بەڕۆژ و ئەدەبییانەی کە هەمیشە خاوەن بابەتی نوێ و تازەیە. وەک دیارە بەرهەمەکانی فەڕۆخ لە گۆڤارەکانی ڕامان، کاروان، پێشەنگ و بیری نوێ بڵاوکراونەوە و هەروەها لە ڕۆژنامەکانی ڕێگای کوردستان و برایەتی، شیعر و لێکۆڵینەوەی خۆی بڵاو کردووەتەوە. فەڕۆخ نێعمەتپوور بۆ ماوەی ٢٧ ساڵە لە دەرەوەی وڵات دەژی و سەرەڕای ئەو هەموو دووربوونە لە زێد و وڵاتی خۆی هەرگیز لە چالاکییەکانی کەم نەکردووەتەوە و بەردەوام بووە لە نووسین و کاری ئەدەبی.\nفەڕۆخ نێعمەتپوور خاوەن ٢٥ کتێبی فارسی و کوردییە کە بریتیین لەم ڕۆمان و کۆمەڵە چیرۆکانە:\n٤- ساڵەکانی خەون، (ڕۆمان). وەزارەتی ڕۆشنبیری: ٢٠١٠.\n٥- شەوانی بۆن و سەفەر، (کۆمەڵە چیرۆک). وەزارەتی ڕۆشنبیری: ٢٠١٢.\n٦- پێنج سەفەر وێنەیەک، (ڕۆمان). پەخشانگەی ئازادی: ٢٠١٣.\n٨- تەماتەی ئەهرامی سەلاسە، (کۆمەڵە چیرۆک). چاپەمەنی مانگ: ٢٠١٤.\n٩- باڵندەی بریندار، ماسی سەرسام، (ڕۆمان). چاپەمەنی مانگ: ٢٠١٤.\n١٠- گوناهی گەورە، (ڕۆمان). کانی کتێب: ٢٠١٥.\n١١- سێوە گڕاوییەکان، (کۆمەڵە چیرۆک). کانی کتێب: ٢٠١٥.\n١٢- دراکولا و سەفەر بۆ ڕۆژهەڵات، (کۆمەڵە چیرۆک) ٢٠١٦، کانی کتێب.\n١٣- چیرۆکی شۆڕش، (ڕۆمان). کانی کتێب: ٢٠١٦.\n١٤- پەڵەی لیخن، (کۆمەڵە چیرۆک). کانی کتێب: ٢٠١٦.\n١٥- سەرۆک، (کۆمەڵە چیرۆک). کانی کتێب: ٢٠١٦.\n١٦- خەیاڵاتی بێهودە، (ڕۆمان). چاپەمەنی ناوەند: ٢٠١٨.\n٢٤- یک روز قبل از عاشورا، (رمان) ٢٠١٩.\n٢- کتێبی گوڵی جاکارندا Toril Brekke (کۆمەڵە چیرۆک، وەرگێڕان لە نۆروێژییەوە)، ٢٠٠٥، چاپی سلێمانی.\n٤- کتێبی ئەستێرەکان چیرۆکی عاشقانە دەگێڕنەوە (کۆمەڵە چیرۆک، لە ئینگلیزییەوە).\n٥- کتێبی هیومانیسم و ژین‌ڕوانگە دونیاییەکانی تر (فەلسەفی، وەرگێڕان لە نۆروێژییەوە).\n٦- کتێبی فەلسەفەی دڵەڕاوکێ Hans Herlof Gerlland (فەلسەفی، وەرگێڕان لە نۆروێژییەوە).\n٤- نە فەزای کۆی رەها و نە فەزای تاکگەراییەکی رەها. سازدانی: ڕۆژنامەی هەولێر.\n٥- دیالکتیکی نێوان دوور کەوتنەوە و بەردەوام بینین، مەنتقی پرۆسەی فەلسەفییە. سازدانی: ڕەخنەی چاودێر.\n٦- خوێندنەوەی تاک‌ڕەهەندی، خۆی هۆکارێکی قەیرانە. سازدانی: ڕابەر فایەق.\n٧- ڕۆمان وگێڕانەوە. سازدانی: شاڵاو حەبیبە ٢٤/١٢/٢٠٠٩ ئۆسلۆ.\n١٤- جوڵەی بەردەوام، پێناسەی ڕۆشنبیر. لەگەڵ ئاڵای ئازادی.\n١٥- نووسین دەستەمۆکردنی ترسە. ئامادەکردنی: شاخەوان سدیق.\n١٦- گفتوگۆ لەگەڵ فەڕۆخ نێعمەتپوور. سازدانی تەوەر: خەمگین خدر، بڵاوکراوە لە پاشکۆی کلتور و ئەدەبی هەفتەنامەی ڕووداو.\n٤- سەبارەت بە وشەی جوانی.\n٥- چیرۆکی هەزار و یەک شەو.\n٦- بوون یان نەبوونی حیکایەتە گەورەکان.\n١٤- شەڕ و دیموکراسی، دوو ئاراستەی تەواو جیاواز یاخود لێکدراو.\n١٥- بزربوونی چەمکی ڕێبەر لە کۆمەڵگای مەدەنی.\n١٦- ئازادی تاک، بەرهەمی پرۆسەیەک لە بنەماڵەوە دەست پێدەکا.\n٤- قاسملو. در نوع خود میراثی قابل تأمل. 1390.\n٥- تشدید میلیتاریزم در منطقه. 1386.\n٦- سیاسەت و کلتور.\nئەگەر بڕوانین بۆ ناوەڕۆکی ڕۆمانەکە بە ڕوونی بۆمان دەردەکەوێ کە چەندە چەمکی مردن وەکوو سەرچەشنی سەرەکی لە ناو ڕۆمانەکەدا دەور ئەگێڕێ و تەمێک بەردەوام لە ئاکامی ڕووداوەکان‌دایە، بۆ نموونە سەرنج بدەینە ئەم ڕستانە: کە مەرگ دەبینی زیاتر هەست بە تەنیایی دەکەی. بڵێی مەرگی بەکۆمەڵ و خوازراو هەستی تەنیایی بڕەوێنێتەوە؟ (لل١٣). جاری وایە مەرگ ژیان باشتر دەخاتە بەرچاو ئەوەندەش باش کە تێیدا نوقم دەبی!. (لل ١٤٦). زۆر کەس پێش ئەوەی بمرن، دەمرن. ژیان دەبێ بە تابووتیان. بە درێژایی تەمەن تێیدا ڕادەکشێن... (لل١٦٤).\nمحەمەدپوور، کاوان. وتووێژ لەگەڵ نووسەر و وەرگێڕ عەبدوڵڵا کەیخوسرەوی. سیروان. ژمارەی ٩٥٥. ساڵی ١٣٩٦.\nهەروها یەکێ لە لێڵی و نامۆبوونی ناو ڕۆمانەکە ئەوەیە کە لە ناو بردن و باس کردنی ساڵەکانیشدا، نووسەر بە ساڵێکی دیاری کراو ناینووسێ بەڵکوو بە ناوبردن و ئاماژە بە ڕووداو یا کارەساتێك کە لەو ساڵەدا ڕووی داوە، و ئەمەش ئەوە پیشان ئەدات کە نووسەر لە نەریتێكی کوردەواری شارەزایی هەیە و لە ڕۆمانەکەدا بە باشی کەڵکی لێ وەردەگرێ. وەنەبێ ئەم شێوە بیرکردنەوە لە کوردا نەبێ بەڵکووی ئەوەی بابەتەکە زیاتر نامۆ نیشان ئەدات لە ئەدەبەکەدایە و داڕشتنە ئەدەبییەکەیەتی کە بە جوانی خستوویەتیە ناو چوارچێوەیەکی ئەدەبی نوێ کە لە ساڵانی کۆتایی سەدەی بیستدا لە دنیا بڕەوی سەند؛ وەک چۆن ساڵانی زوو لە زمانی کەسە بە تەمەنەکانەوە گوێبیستی ئەو جۆرە ساڵانە بووین بۆ وێنە ساڵی چۆلەکە زۆرەکە یا ساڵی بەفرە زۆرەکە و.... نووسەر بە هەمان شێوە لە ڕۆمانەکەیدا ئاماژە بە چەندین ساڵ دەکات وەکوو: ساڵی لافاو، ساڵی شۆڕش و ساڵی شەڕ، ئەو سێ ساڵە وەکوو زەمەنێکی زەق خۆیان ئەنوێنن کە زۆربەی ڕووداوەکان لەو ساڵانەدا بوون و ئەوەندە کاریگەرییان بووە تەنانەت کاریگەری لەسەر ساڵانی دواتریش دادەنێ و بەجۆرێک لە بارودۆخی مرۆڤەکانیش ڕۆڵی گێڕاوە.\nنازانن، هیچ کام لە خەڵکی گەڕەک نازانن کە یەکێک لەوانەی وا لەم کۆڵانەدا دەژی (پیاوێکی قژبژ)، خەڵکی ئەم سەردەمەی بە سەر سێ بەرەدا دابەش دەکرد: بەرەی لافاو، بەرەی شۆڕش و بەرەی شەڕ. ئەو پێی‌وایە لافاو ڕاهێنانێكی سروشتییانە بوو بۆ شۆڕش و شۆڕشیش ڕاهێنانێکی کۆمەڵایەتییانە بوو بۆ شەڕ.\nشێوازی نووسینی ڕۆمانەکە بەوجۆرەی کە دیار و بەرچاوە، واپێدەچێ لە بزوتنەوەی «ڕۆمانی نوێ» وەرگیرابێ هەرچەندە بەپێی ئاماژەی نووسەر، خۆی بە هیچ قوتابخانەیەک نابەستێتەوە. بەڵام کاتێک بەرهەمەکە ئەکەوێتە بەرچاوی خوێنەر بە ئاشکرا دیارە کە ئەمە ڕۆمانێکی ڕیالیستی نییە و زیاتر بەرەو ڕۆمانی نوێ پەل دەهاوێ. ڕۆمانی نوێ لە ڕاستیدا بزوتنەوەیەکی ئەدەبی لە ڕۆژئاوایە لە کۆتایی سەدەی ١٩٥٠ کە لە فەڕانسە سەری هەڵدا و هاوکات بوو لەگەڵ گۆڕانکاری کۆمەڵایەتی و سیاسی فەڕانسە، ئەم شێوە نوێ و مۆدێڕنەی ڕۆمان لە ئورووپا ڕەخنەیەک بوو بەرانبەر ئەو شێوازە کلاسیکی و سونەتییەی پێشوو کە کەسایەتییەکان لەگەڵ ڕووداوەکان پێوەندی لۆژیکیان هەبوو، بەڵام لە ڕۆمانی نوێ ڕووداوەکان لەوانەیە تێکەڵ ببن و هەر دەمێ باسی شتێک بێ وپێوەندییان پێکەوە نەبێ. هەروەها لەم شێوە ڕۆمانەدا کەسایەتییەکان شوناسی خۆیان لە دەست ئەدەن و ناوێکی دیاریان نییە بەڵکوو بەشێوەی جێناوی جیاواز یا پیتی یەکەم یا هەر شتێکی دیکە ناویان لێ ئەبرێ وەکوو بێزار لە کارەسات یا پیاوێکی قژبژ لە ڕۆمانی گوناهی گەورە، یا وەکوو یوزف.ک لە کتێبی محاکمەی کافکادا.\nئەو دوو ڕووداوەی لەسەرەتاوە تا کۆتایی دووپات ئەبنەوە واتا کەوتنە خوارەوەی زەڕنەقووتەکە و لەسێدارەدانی پشیلەکە ئەتوانین وەکوو بابەتی ئەسڵی و سەرەکی ڕۆمانەکەدا ببینین و هەموو ڕووداوەکانی تر بە دەوریان‌دا بخولێنەوە و زۆر جار بێزار لە کارەسات زۆربەی ڕووداوەکان پەیوەند ئەداتەوە بەو دوو ڕووداوە. ترس، دڵەڕاوکێ، ئومێد و نائومێدی، شەڕ و ئاشتی، بێدەنگی و دروشمی ژیان، مانایی و بێ‌مانایی ژیان، سەرکەوتن، تەنیایی، مردن، ڕابردوو، داهاتوو و... ئەمانە لە ڕۆمانەکەدا بەرچاون کە زۆربەیان وەک لەوەی دەرەکی بن هەستی ناوەکی و دەروونین.


خشتەی لێبڕینی مووچەی وەزارەتی پێشمەرگە بڵاوكرایەوە - هيوای کۆرد\nHome ئابوری خشتەی لێبڕینی مووچەی وەزارەتی پێشمەرگە بڵاوكرایەوە\nخشتەی لێبڕینی مووچەی وەزارەتی پێشمەرگە بڵاوكرایەوە\nرۆژی یەكشەممە 27-6-2020 مووچەی مانگی دووی وەزارەتی پێشمەرگە دابەش دەكرێت و دووشەممەش مووچەی یەكەكانی 70و 80 دابەش دەكرێن. دابەشکردنی مووچەی ئەم مانگە بە لێبڕینی 21%ـی مووچە دەبێت کە بەپێی پلەی سەربازیی مووچەخۆران گۆڕانکاریی بەسەردادێت.\nبەپێی زانیارییەكان، هیچ مووچەیەک لەوەزارەتی پێشمەرگە کەمتر لە 400 هەزار دینار نابێت، مووچەی پێشمەرگە سەتا 15 دەبڕدرێت و دواتر ئەو رێژەیە بەپێی پلەکانی سەرووتر بەرزدەبێتەوە.\nبەپێی زانیارییەکان نائیب ئەفسەر لەوەزارەتی پێشمەرگە سەتا 20ـی مووچەکەی دەبڕدرێت، پاشان مولازم سەتا 21ـی مووچەکەی لێ دەبڕدرێت و نەقیبیش سەتا 22ـی مووچە و رائید سەتا 23ـی مووچەکەی لێ دەبڕدرێت.\nعەقید لەوەزارەتی پێشمەرگە سەتا 28ـی مووچەکەی دەبڕدرێت و، پلەی عەمید سەتا 30ـی مووچەکەی لێ دەگێڕدرێتەوە.\nپاشان پلەکانی سەرووتر لەلیوا و فەریق و فەریق رووکن نیوەی مووچەکەیان لێ دەبڕدرێت . بەپێی ئەو لێبڕینە ئەم مانگە 34 ملیار دینار دراوەتە وەزارەتی پێشمەرگە بۆ مووچەی فەرمانبەرانی، پێشتر پێش بڕینی سەتا 21ـی مووچە 41 ملیار دینار مووچەی وەزارەتی پێشمەرگە بوو.\nژمارەی مووچەخۆرانی سەربازی لەهەرێمی کوردستان 104 هەزار و 699 کەسن، کۆی مووچەخۆرانیش ملیۆنێک و 255 هەزار و 273 کەسن.\n“كۆبوونەوە و دانوستانەكان لەنێوان هەرێم و حكومەتی ئیتیحادی بەردەوامن”\nهەرێم؛ لە 24 سەعاتی رابردودا 348 كەس توشی كۆرۆنا بون و 18 توشبوش گیانیانلەدەستداوە


ئەوەی لە خوارەوە دەیبینن ڕانانە بۆ كتێبێكی دۆكتۆر سەروەر عەبدوڵڕەحمان لە سەر ژنانی ئیزەدی و جینۆسایدی ئێزەدییەكان. ئەم كتێبە یەكێكە لە جوانترین ئەو بەرهەمانەی كە لە دوای هێرشی داعش بۆ سەر شەنگار و قەتڵ و عامی ئێزەدیەكان بڵاو كراوەتەوە. ئەم وتارە پێشتر لە سایتی ئاسۆی رۆژهەڵات و لە رۆژنامەی ئاسۆی رۆژهەڵات بڵاو كراوەتەوە، بەڵام لە ئەمڕۆدا و لە ساڵڕۆژی هێرشی داعش بۆ سەر شەنگار، وەك یادێك لەو كارەساتە و لە هەمانكاتدا وەك رێزگرتن لە نووسەری ئەو كتێبە (د. سەروەر عەبدوڵڕەحمان) دووبارە بڵاوی دەكەینەوە.\nكارەساتی جینۆسایدی ئێزەدییەكان چ ئەوەی رۆژی ٣ی ئۆگۆستی ٢٠١٤ لە سەر دەستی دەوڵەتی ئیسلامی روویدا و چ ئەو ٧٣ فەرمانەی كە پێشتر بە فەتوای ئایینی و ئایینی ئیسلام كراوەتە سەر ئێزەدییەكان، جێگەی لێكۆڵینەوەو تێڕامانن. كار كردن لەم بوارەدا دەتوانێت پەردە لە سەر زۆر واقعی ناخۆش لەم جوگرافیایەدا دابماڵێت.\nلێكۆڵینەوەی مێژووییانە و بە پێی مێتۆدە زانستییەكانی مێژوو نووسین، لەو چەشنەی كە لەم بەرهەمەدا هەیە، ئەتوانێت كۆمەك بكات بۆ ئەوەی زیاتر بە ئازاری ئێزەدییەكان ئاشنا بین.\nرۆژی ٣ی ئۆگۆستی ٢٠١٤، هێزەكانی دەوڵەتی ئیسلامی (داعش) لە بەری مووسڵەوە هێرشیان كردە سەر قەزی شەنگار، ناوچەیەكی زیاتر ئێزییدی نشینی كوردستانی باشوور. پەلامارێك كە كوژرانی هەزاران كەسی لێكەوتەوەو بوو بە هۆی ئاوارە بوونی خەڵكی ئەو ناوچەیەو ژنان و كچانی ئێزییدی، بە تایبەت ئەوانەی كە تەمەنیان گەنج بوو كران بە كەنیزەك و سەبایە بۆ سەربازەكانی دەوڵەتی ئیسلامی و بە شێوەی زیاتر لە ١٤٠٠ ساڵ لەوە پێش لە بازاڕەكاندا مامەڵەیان پێوەكرا. بە كەنیزەك بردنی كچان و ژنانی ئێزییدی، مامەڵە پێكردنیان وەك سەردەمی كۆیلەداری بە نەریتی ١٤٠٠ ساڵ لەوە پێش و دەستدرێژی سێكسی بۆ سەریان، لانیكەمی ئەوەیە لە دونیای راگەیاندندا ناڕەزایەتی زۆری لێ كەوتەوەو سەرنجی دونیا و بە تایبەت چالاكانی بواری مافی ئینسانی بۆ ئەم پرسە ڕاكێشا. تەنانەت یەكێك لە كچە ئێزییدییەكان، یەكێك لەو كچانەی كە رۆژانێك كەنیزەك بوو لە ماڵی سەرباز و ئەمیرەكانی حكوومەتی ئیسلامیدا، ئێستا بووە بە باڵیۆزی نیازپاكی نەتەوە یەكگرتووەكان. نادیە موراد كچە ئێزییدییەكی خەڵكی گوندی كۆجۆیە كە هەموو كەسە نزیكەكانی لە لایەن داعشەوە كوژران و خۆی لە لایەن ئەم هێزانەوە دەستدرێژی سێكسی كرایە سەری. ئەو بە چاوی پڕ لە فرمێسك و بە دەم گریانەوە لە بەردەم میدیاكان باسی لە دڕەندەیی هێزەكانی داعش كرد و ئەوەی كە چۆن دایكیان كوشتووە لە بەر ئەوەی بەتەمەن و پیر بووەو بۆ ئەوە نەبووە وەك كەنیزەك رای بگرن. یان باسی لە دەستدرێژی سێكسی سەربازەكان كرد بۆ سەری و ئەوەی كە كراوە بە كەنیزەك و تا ئەو كاتەی دەرفەتی هەڵهاتنی بۆ دەستدەكەوێت وەك كەنیزەك لە ماڵی ئەمیر و سەربازەكاندا بووە.\nلە ماوەی سێ ساڵی رابردوودا لە میدیا جیهانییەكان و لە دونیای راگەیاندن زۆر لەسەر ئێزییدییەكان، رەگ و ریشەیان، ئایینەكەیان و ئەو تاوانەی كە بەرامبەریان كرا وتراوەو قسە دەكرێت. دەربارەی ئێزییدییەكان دەوترێت :" ئێزییدییەكان گرووپێكی كۆنی ئایینی لە ناوچەی رۆژ‌هەڵاتی ناوەڕاست و بە هۆی هەڵكەوتەی جوگرافیی شوێنی نیشتەجێبوونیان، زۆرجار كەوتوونەتە ژێركاریگەری رۆشنبیری و كلتووری (عەرەبی، ئاشووری، سریانی) و زۆرجاریش جل و بەرگی پیاوەكانیان لە جل و بەرگی عەرەبییەوە نزیكە، بەڵام جل و بەرگی ژنەكانیان لە جل و بەرگی سریانیەوە نزیكە. بە زمانی كوردی و بە شێوەزاری كرمانجی دەدوێن، لە هەمانكاتدا بە زمانی عەرەبیش قسە ئەكەن. بە تایبەت ئێزییدییەكانی باشیك نزیك پارێزگای مووسڵ. بەڵام سرووتە ئایینی و كتێبی ئاینییان بە زمانی كوردییە. "\nلە بەر ئەوەی ئایینیان جیاوازە لە ئایینی خەڵكانی ئەم ناوچەیە و بە تایبەت دوای هاتنی ئیسلام بۆ ئەم ناوچە، كە ئیسلام بوو بە ئایینی باڵادەست لەم ناوچەیە، زۆر جار لە لایەن موسوڵمانەكانەوە هێرشیان كراوەتە سەر و بە پێی بەڵگە مێژووییەكان تا ئێستە لە لایەن موسڵمانەكانەوە ٧٤ جار هێرشیان كراەوتە سەر كە بە ٧٤ فەرمان ناوی لێ دەبەن و هەموو جارێكیش خەڵكیان بە دروشمی شەڕ لە گەڵ كافران جۆشداوە.\n"مێژووی ئێزییدییەكان گەلێ پەلامار و رەشەكوژی و ماڵ سووتاندنی خەڵكی بێتاوان و بێدەسەڵاتی بە خۆوە بینوە، دەمێ بە بیانووی وەرگرتنی باج و سەرانە و دەمێك بە تۆمەتی جیاوازی ئایینی و دەمێكیس بۆ پەلكێش كردنیان بۆ سەربازی و شەڕی ناڕەوای دەوڵەتان. تەنانەت ژمارەی ئەو قوربانیانەی لە ٧٠٠ ساڵی رابردوودا داویانە. بە نزیكەی دوو میلیۆن كەس مەزەندە دەكرێت، ئەمە بێجگە لەو تاڵان و بڕۆ و سەرگەردانی و ماڵویرانییەی بە سەریاندا هاتووە كە لە ژمارە نایەن و لە هەموو روویەكەوە پاشی خستوون."\n"وەك خۆیان دەڵێن زیاتر لە (٧٤) فەرمان و هێرشی جینۆساید و پەلامار لە دژیان ئەنجامدراوەو بە پێی سەرچاوە مێژووییەكان یەكەم پەلاماری ئەم هەفتاو چوارجارە لە سەر دەستی عومەری كوڕی خەتاب لە سەردەمی فتووحاتی ئیسلامدا بووە. لە شەنگار بۆ چەندین جار هێرش و پالامار، لە شێخان و باعەدری، لە خەتاری، باشیك و بەحزانی و هەموو شوێنەكانیتر هێرشیان كراوەتە سەر. ئێزییدییەكان دەڵێن كاتی خۆی چیای مەقلووب دەكەوتە ناوەڕاستی مەڵبەندی ئێزییدخان، كە ئێستا جگە لە باشیك و بەحزان نەبێت هیچ گوندێكی ئێزییدی لای نەماون. لە ئەنجامی ئەو هێرش و فەرمانانەدا، بە سەدان هەزار نەوەی ئێزییدی، كوڕ و كیژ و منداڵ و كاڵی ئێزییدی كوژراون. هەڵبەت بە بیانووی توندوتێژی و بیرتەسك و نەزانین، ئەوانە ئێزییدییان بە كافر و لە ڕێ لادەر لە قەڵەم دەدان. "بەشێكی زۆر لەو هێرشانە لە لایەن كوردە موسڵمانەكانەوە بووە، لەوانە هێرشی میری سۆران بۆ سەر ئێزییدییەكان و كوشت و بڕی ئێزییدییەكان و فەرمانی جەهاد دان لە سەریان بەو بیانوەی كە ئەمانە موسڵمان و ئەهلی كتێب نین. هەڵبەت ئەوە نەبووە كە ئێزییدییەكان دەستە وەستان بووبێتن، زۆرجار بەرامبەر بە هێرشكاران دەستیان كردۆتەوەو لە بەر ئەوەی پشتیان بە خۆیان و شاخەكان بەستووە، زۆرجاریش توانیویانە بە سەر دوژمناندا زاڵ بن.\nدوان لە سەر جینۆسایدی ئێزییدییەكان چ لە كۆن و چ لەوەی لەم چەند ساڵەی رابردوودا روویدا، پێویستی بە لێكۆڵینەوەیەكی فرە لایەنی فرە رەهەندە، چ لە باری مێژووییەوە و چ لە باری كۆمەڵایەتیەوەو چ لە باری سایكۆلۆژییەوە. تەنانەت بە پێی چەمكە تیۆلۆژییەكانیش ئەكرێت ئەم ڕووداوانە باسیان لێوە بكرێت، بەتایبەت كە ئەم رووداوانە بە پشت بەستن بە چەمكێكی ئایینی ئەنجامدراون كە چەمكی جەهادە دژ بە غەیری موسڵمان.\nوەك بەشێكی زۆر لە جەنگەكان، زۆربەی زۆری قوربانییەكانی ئەم هێرشانە بۆ سەر ئێزییدییەكان ژنان و مناڵانی ئێزییدی بوون. ژنانی ئێزییدی چ لە باری جەستەیی و چ لە باری ڕۆحییەوە شكەنجە دراون. ئەوان كەوتوونەتە بەر فەتوایەكی ئایینی و وەك كۆیلەی جنسی مامەڵەیان پێوە كراوە.\nدوان لەم بابەتە و پەرژانە سەر لایەنە جیاوازەكانی، رێكخستنی كەمپەینی بەرفراوان و رەنگە هەوڵدان بۆ دەرخستنی زیاتر لە یەك كەسایەتی وەك "نادیە موراد"، ئەتوانێت خزمەت بە كەیسی ئێزییدییەكان و ژنانی ئێزییدی بكات.\nكتێبی "ژنانی ئێزیدی وەك كەنیزەك" لە نووسینی (د.سەرەوە عەبدولڕەحمان عومەر) كە لێكۆلێنەوەیە لە سەر رەوشی ژنانی ئێزییدی لە فەرمانەكانی دەوڵەتە ئیسلامیەكاندا، لێكۆڵینەوەیەكی مێژوویی بەڵگەییە لە سەر ئەو هێرشانەی كراوەتە سەر ئێزییدیەكان بە درێژایی ١٤٠٠ ساڵی رابردوو. نووسەر دوای ناساندنی ئێزییدیەكان وەك نەتەوەو ئایین و جوگرافیا و ... دێتە سەر باسی ئەو هێرشانەی كە بە درێژایی مێژوو كراوەتە سەریان و سەرەنجام دێتە سەر ڕووداوەكانی دوای ٣ ئۆگۆستی ٢٠١٤. هەروەها بەشێكی زۆر لە بەڵگەكانی تایبەت بە رەفتاری داعش و دەوڵەتی ئیسلامی لە گەڵ ژنانی ئێزییدی دەخاتە ڕووو. لە بەشی كۆتاییشدا نامیلكەیەكی دەوڵەتی داعشی بە زمانی كوردی بڵاو كردۆتەوە دەربارەی "ژن و منداڵی بەتاڵان براو و بە كۆیلەكراو، دەربارەی كۆیلەكان بە گشتی" كە لە لایەن سەروەر پێنجوێنیەوە كراوە بە كوردی. ئەم نامیلكەیە وتووێژە لە گەڵ یەكێك لە ئەمیرەكانی داعش، كە نیشان ئەدات ئەوان بۆ هەر رەفتارێكیان دژ بە ژنان و كۆیلەكان و بە تایبەت ئێزییدیەكان پشتیان بە دەقە ئایینییەكان و قورئان و حەدیس بەستووە.\nسەرئەنجام ئەوەی ماوەتەوە بكرێت بڵێین ئەوەیە ئەم كتێبە بە ژمارە سپاردنی ١٦٣١ ساڵی ٢٠١٦ و وەك بەشێك لە پرۆژەی دەستەی كوردستانی بۆ دیراساتی ستراتیژی و تۆێژینەوەی زانستی بڵاو كراوەتەوە.


برینداربوونی کۆڵبەرێکی کورد لە سنووری نەوسوود\n20:06 - 12 بەفرانبار 2718\nئاژانسی کوردپا: کۆڵبەرێکی کوردی خەڵکی شاری نەوسوود بە هۆی تەقەی هێزە نیزامییەکانی حکوومەتی ئێران بریندار کرا.\nبەپێی هەواڵی گەیشتوو بە ئاژانسی هەواڵدەریی کوردپا، ئەمڕۆ چوارشەممە ١٢ی بەفرانبار، کۆڵبەرێکی کورد بە ناوی \_"ئامانج شوکری\_" کوڕی تۆفیق خەڵکی نەوسوود بە هۆی تەقەی هێزە نیزامییەکان لە سنووری ئەو شارە بریندار کرا.\nبە وتەی سەرچاوەیەکی ئاگادار، هێزە نیزامییەکان بە بێ ئاگادار کردنەوە ئەو کۆڵبەرەیان کردووەتە ئامانج.\nئەو سەرچاوەیە گوتی: ئەو کۆڵبەرە کوردە بۆ چارەسەری پزیشکی ڕەوانەی ناوەندە دەرمانییەکان کراوە.\nلەم پێوەندییەشدا، چەند ڕۆژ پێش، کاروانێک لە کۆڵبەران لە چیای \_"داڵامپەر\_"، لە ناوچەی مەڕگەوەڕی ورمێ، دەکەونە بەر تەقەی ڕاستەوخۆی هێزە نیزامییەکانی حکوومەتی ئێران و لە ئاکامدا کۆڵبەرێک بە ناوی \_"زوبەیر ڕەحیمی\_"، تەمەن ٢٤ ساڵ، کوڕی عەبدولواحید بریندار دەبێت.\nئەو کاروانی کۆڵبەرانە بەبێ ئەوەی کەلوپەلی قاچاخیان پێ بێت و بەبێ ئاگادارکردنەوە وەبەر دەسڕێژی ڕاستەوخۆی هێزه نیزامییەکانی حکوومەتی ئێران کەوتبوون.


https://1baiser.com ئاژانس زانیاری لەسەر ئەو كوردانەی ڕۆژهەڵات بڵاو دەكاتەوە كە چوونەتە ناو داعش |\nHome سەرەکی ئاژانس زانیاری لەسەر ئەو كوردانەی ڕۆژهەڵات بڵاو دەكاتەوە كە چوونەتە ناو داعش\nفەرهاد سەعیدی – ئاژانس\nكوژرانی ژمارەیەك كوردانی ڕۆژهەڵات لە ڕیزەكانی ڕێكخراوی داعش ئەو زانیارییانەی ئاشكرا كرد كە بەشێك لە كوردانی ئەو بەشەی كوردستان پەیوەندییان بەو ڕێكخراوەوە كردووە و بە پێی زانیارەكانیش لە سەرەتای دەستپێكردنی شەڕی موسڵەوە دوو لەو چەكدارانە كوژراون.\nئاشكرابوونی ئەو زانیارییانە لە كاتێكدایە بەم دواییە یەكێك لە بانگخوازە ناسراوەكانی سەر بە ڕەوتی سەلەفی جیهادی لە ڕۆژهەڵاتی كوردستان، ئێرانی جێ هێشتووە و چووەتە ناو ڕیزی هێزەكانی بەرەی فەتحول شامەوە كە پێشتر بە بەرەی نوسڕە ناسرابوو.\nبە پێی ئەو زانیارییانەی ״ئاژانس״ لە چەند سەرچاوەیەكی ئەمنیی تایبەتەوە دەستی كەوتووە لە شەڕەكانی ئەم دواییەی ئازادكردنەوەی موسڵدا، دوو چەكداری كوردی داعش كە هەردووكیان خەڵكی ڕۆژهەڵاتی كوردستانن، كوژراون.\nیەكێك لەو چەكدارانە ناوی ئەیووبە و لەناو داعشدا بە ״فەرسان كوردی״ ناسراوە و خەڵكی یەكێك لە شارەكانی پارێزگای كرماشانە و كۆتاییەكانی ساڵی 2015 چووەتە ناو داعشەوە.\nچەكدارەكەی تریش ناوی چیا سوڵتانییە و خەڵكی شاری مەهابادە و لە كۆتاییەكانی ساڵی 2014ـوە لەگەڵ خێزانەكەی چووەتە ناو داعشەوە و دوای كوژرانی هێشتا ژن و منداڵەكەی لە موسڵ نیشتەجێن.\nكوژرانی ئەو دوو كوردە ڕۆژهەڵاتییەی نێو داعش لە كاتێكدایە كە چەند ڕۆژێك پێش دەستپێكردنی ئۆپەراسیۆنی ڕزگاركردنەوەی موسڵ، لە شەڕی نێوان هێزەكانی داعش و سوپای عێراق و حەشدی شەعبی لە ناوچەكانی شەرگات و گەیارە، ١٠ كوردی تری خەڵكی ڕۆژهەڵاتی كوردستان كوژران.\nبە پێی زانیارییەكان ئەگەر هەیە بەشێك لەو چەكدارانەی داعش كە بەشدارییان لە هێرشەكەی سەر شاری كەركوكدا كردووە و كوژراون، كوردی ڕۆژهەڵاتی كوردستان بووبن.\nلە دوای درووستبوونی قەیرانی سوریاوە ژمارەیەك لە كوردانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان كە سەر بەو ڕەوتی سەلەفی-جیهادی بوون ئێرانیان بەجێ هێشتووە و ڕوویان لە سوریا كردووە بە مەبەستی پەیوەندیكردن بە داعش و گرووپە توندڕەوەكانی تری ئەو وڵاتەوە.\nسەرچاوەیەكی ئاگادار لە ڕۆژهەڵاتی كوردستانەوە بە ״ئاژانس״ی وت: ״بەم دواییە، یەكێك لە بانگخوازە ناسراوەكانی سەر بە ڕەوتی سەلەفی-جیهادی لە ڕۆژهەڵاتی كوردستان، ئێرانی جێ هێشتووە و چووەتە ناو ڕیزی هێزەكانی بەرەی نوسڕەوە كە ماوەیەك پێش ئێستا ناوی خۆی گۆڕی بۆ بەرەی فەتحولشام״.\nئەو بانگخوازە ناوی مەلا عەبدولڕەحمان فەتتاحییە و خەڵكی ناوچەی موكریانە، كە لە سەرەتاكانی سەرهەڵدانی بیروباوەڕی سەلەفییەتی جیهادیدا لە ڕۆژهەڵاتی كوردستان لە مینبەری مزگەوتەكانەوە بانگەشەی بۆ ئەو بیروباوەڕە كردووە.


ھوشیار ئەحمەدی: ھەڵەبجە لەبیر ناکرێ، بەڵام ئاخۆ دەبێتە وانەی مێژوویی بۆمان؟ – WTARIKURD\nگەلێ گریاوە شارێ بۆ مەزارێ\nئەبێ شینی چلۆن بێ مەرگی شارێ؟!\n“مامۆستا شەریف حسەین پەناھی”\nکارەساتی ھەڵبجەش درێژەی کارەساتە مێژووییەکانی وەک شەڕی چاڵدرانە. ئەمجاریش دوژمنانی کورد یەکیان فێڵبازانە ھەوڵیدا مارێکی بریندار و شەڕئاشۆی ژاراوی و ترسناک بە دەستی رووتی کوردی ھەژار بگرێ کە ئەویتریان (مارەکە) پێوەیدا و تا لێواری مەرگ بردینی.\nھێزەکانی سوپای تیرۆریستیی پاسداران کە زۆرێکیان جاشەکورد بوون، بۆ عەمەلیاتی (وەلفەجری دە 10) بە چاوساغی و یارمەتیی یەکییەتی نیشتمانی ھاتنە ناو باشووری کوردستان، خەڵکی وەزاڵەھاتووی باشوور(ھەڵبجە و ناوچەکانی پێشڕەویی سوپای پاسداران) پێشوازییان لە ھێزەکە و یەکییەتی کرد.\nھەواڵ گەییشتە خەڵک کە رێژیمی بەعس گەرەکیە بۆردمانی شیمیاییان بکات، خەڵکەکە گەرکیان بوو شار جێ بێڵن و راکەن، یەکییەتی پێشیان پێ ئەگرێ و ئێژن درۆیە، ھیچ روونادات.\nرێژیمی بەعس بڕیاری تۆڵە ئەدات و بڕیار ئەدەنە دەست عەلی حەسەن ئەلمەجید(خالێد ابن ولیدی بەعس) بۆ تۆڵەی بەزەبر. عەلی کیمیاویش وەک بەشێ لە پرۆسەی ئەنفال، بڕیاری کۆمەڵکوژییەکی مێژوویی لە کورد ئەدا. رۆژی 16- 03- 1987 بەرامبەر بە ٢٥⁄١٢⁄١٣٦٦ ھەڵبجە بە گازەکانی ئەعساب، ڤی ئێکس، سارین، تابون و خەردل بۆردمان کرا، بەڵام نە تیرۆریستێکی پاسدار و نە تەنانەت جاشەکوردێکیشی تێدا نەکوژرا، تەنیا 5000 پیرو پەککەوتە و ژن و کچۆڵە و مێرمناڵ و مناڵی بێ تاوانی تێیدا کوژرا و زیاپر لە 10.000 کەسیش بریندار بوون و تا ئێستاش بە دەست ئاسەوارەکانی ئەو بوردمانەوە ئەناڵێنن کە تەنیا ھۆکاری مەرگیان کوردبوون و ھەڵبجەیی بوون بوو.\nپاش بوردمانەکە پاسدارە تیرۆریستەکان و جاشەکان چوونە ناو شاری ھەڵبجە بۆ تاڵان و راوڕووتی شار و لە پێش کامێراکانیش بۆ کۆکردنەوەی تەرمی ھەڵبجەییەکان و وێنەگرتنیان. ئەو کارەساتە وەک گەورەترین کۆمەڵکوژیی مرۆڤی بێ چەک لە شارێکا بە گازی ژاراوی لە مێژوودا تۆمار کراوە.\nکوردی ھەژار لەو کارەساتە شارێکی مردوو، شارێکی تازیەبار و خەمبار، شارێکی رەشپۆش، شارێکی گریان و شین و زاری و مێژویەک لە شێعر و گۆرانی و بەیت و بالۆرەی حەزینی بۆ وەک نەتەوە و چەند نەسڵ ئیفلیج و بریندار و بەترەفی بۆ مایەوە، مێژوویەک لە مناڵی ونبوو و دایکی کۆس کەوتوو و باوکی جەرگ سووتاوی بۆ مایەوە و…،.\nئەگەر بە مەنتیق و بە پێی یاسای نێودەوڵەتی لێی بڕوانین، دەوڵەتی ئاڵمانی ئەوکاتیش بە رادەی رێژیمی بەعس و بگرە زیاتریش لەو تاوانەدا بەشدار بوو. ئەوان ئەو چەکە کۆمەڵکوژانەیان بە رێژیمی بەعس دابوو.\nرۆژێ لە کۆرسی زمانی ئاڵمانی لەگەڵ مامۆستاکەمان کە تا رادەیەک رەگەزپەرستی ئاڵمانی بوو، لە سەر بابەتی ھەڵبجە لێمان بووبە مشتومڕ. ئەو ئەیوت: دەوڵەتی ئێمە تاوانبار نیە، مامەڵەی کردووە بە چەکەوە. منیش وتم بە پێچەوانەوە ، سەرانی دەوڵەتی ئێوەش بە قەد سەرانی رێژمی بەعس تاوانبارن. چونکی چەکێکی ئاوا ترسناک و تۆقێنەریان بە دیکتاتۆرێ داوە کە وەک ئەوەیە شمشێرێکی تیژ بدەیە دەست بکوژێکی شێت و مەستەوە.\nدەوڵەتی ئێران توانی لەو دەرفەتە سوود وەرگرێ و زۆربەی بریندارە شیمیاییەکانی خۆی بەسەر ئاڵمانا ساغ کردنەوە و ھێنانیە نەخۆشخانەکانی ئەو وڵاتەو چارەسەری بۆ کردن و تەنانەت زۆرێکیشیان لە ئاڵمان مانەوە و تا مردن خزمەت ئەکرێن. بەڵام کوردی خێرلەخۆنەدیو چەندەی خێر لە ئامانجەکانی راپەڕینەکەی 1991 بینی، ھەر ئەوەندەشی خێر لە بەمێدیایی کردنی و دەنگدانەوەی کارەساتەکەی ھەڵبجە و قەرەبوو کردنەوە و بەھاناوەچوونیان بینی.\nبەکورتییەکەی ھەڵبجە بووە ئامانجی پاکانەحەساوی نێوان ئێران و عێراق و لەو نێوانەشدا شۆڕشی کوردەکان زابرێکی گورچوبڕی پێکەوت کە دوور نیە خودی ئەو دوو دەوڵەتە بە پێی پەیماننامەکانی نێوان داگیرکەرانی کوردستان، لەسەر لەناوبردنی کورد لەو بەشەی کوردستان رێک نەکەوتبن.\nچونکی بە بیانوی ھاوکاریی کوردەکانی عێراق لە گەڵ سوپای تیرۆریستی پاسداران دژ بە رێژیمی دڕندەی بەعس، لە باشووری کوردستان لە نزیکەی چارەکە سەدەیەکا، نزیک بە نیو ملیون کورد لەو بەشە لە لایەن رێژیمی بەعسەوە کوژران و لەناوبران و نزیک بە ٥٠٠٠ گوند و ئاوەدانی لەگەڵ خاکا تەخت کران و خەڵکەکەیان راگوێزرانە کەمە زۆرەملێیەکان، دەیان ھەزار کانیاو بە بتۆن پڕکرانەوە تا پێشمەرگە لە سەریان پشوو نەدا و لێوەیان ئاو نەخواتەوە، ملیونھا دار و دەوەن لە ریشە دەرھێنران تا پێشمەرگە لەناویانا سەنگەر نەگرێ و بۆسە نەنێتەوە کە ئەمەش بە بەشێ لە شەڕی ژینگەیی و ئێکۆسیستم دادەنرێ کە بە تیرۆری ئێکۆسیستمیش ناسراوە.\nئەمڕۆ 31 ساڵ بەسەر ئەو کارەساتەدا تێدەپەڕێ. کورد لەو کارەساتە چ دەستکەوتێکی ھەبوو، مناڵانی کورد، تاکی کورد چی لەسەر ئەو مێژووە خوێناوی و مەرگاوییە ئەزانن؟! ئایا مناڵانی کورد کە ئەو دەم تازە لەدایک ببوون و ئێستا 31 _ 32ساڵیانە چۆن لە سەر ئەو قۆناغە و ئێستا قەزاوەت ئەکەن؟\nتا ئێستا بەشی دیپلۆماسی حکۆمەتی کوردی و حیزبەکانی ھەرێم، چەندە ئەو بابەتەیان وەک تاوانێ لە گەڵ ئاڵمان و ئۆروپا زق کردوەتەوە؟\nچەند برینداری ئەو چەکانەی ئاڵمانیان لە ھەڵبجەوە ھێناوەتە نەخۆشخانەکانی ئاڵمان؟!\nچەندە مێدیا حکومەتی، حیزبی و بەناو سەربەخۆ و پڕۆفیشناڵەکان ئەو بابەتەیان زق کردووەتەوە و قامکیان بۆ دەوڵەتی ئاڵمان کێشاوە؟!\n_تێبینی: لەوەی کە لەو کارەساتا لایەنەکان (بەعس، ئێران، کورد) چەندە تاوانبار و ھەقدارن با بوەستێ.\nو لە کۆتاییدا سەری رێز بۆ گیانی پاکی شەھیدانی پەپولە ئاسای ھەڵبجە دائەنەوێنم.\nھوشیار ئەحمەدی: مەترسییەکانی سەر زمان، مەترسییەکانی سەر نەتەوەن. - 2021-10-07\nھوشیارئەحمەدی: سیمۆرغەکەی سپا قاچ گوێرەکەکەمانی شکاندو تێی تەقاند. - 2021-07-24\nھوشیار ئەحمەدی: لە یادی دوکتۆر قاسملوودا. - 2021-07-13\nئارام هادی: بۆ ئه‌وانه‌ی به قاچاخ له‌ئیرانه‌وه گه‌ڕاونه‌ته‌وه ناو هه‌رێم.


كافۆ باس لە یارییەكەی ئەرژەنتین و بەرازیل دەكات\n7/2/2019 2:46:00 PM 8176 جار خوێندراوەتەوە\nكافۆی یاریزانی پێشوی هەڵبژاردەی بەرازیل و پاڵەوانی مۆندیالی ساڵی 2002 لە لێدوانێكیدا بۆ رۆژنامەنوسان باسی لە یارییەكەی ئەرژەنتین و بەرازیل كردو پێشبینی خۆشی بۆ ئەو یارییە ئاشكراكرد.\nبەرەبەیانی رۆژی چوار شەمە لە كلاسیكۆی جیهاندا هەڵبژاردەی بەرازیل لە یارییەكانی قۆناغی نیوەی كۆتایی و لەسەر یاریی خۆی بەرامبەر هەڵبژاردەی ئەرژەنتین یاریی دەكات و لە پێناو یاریی كۆتایی پاڵەوانێتییەكە دەجەنگن.\nلەمبارەییەوە كافۆی بەرازیلی لە لێدوانێكیدا بۆ رۆژنامەنوسان وتی.. ئەم یارییە بۆ هەردو هةلبژاردە یارییەكەی زەحمەت دەبێت، بەڵام دڵنیام لەوەی كە هەڵبژاردەی بەرازیل سەركەوتن تۆماردەكات و دەگاتە یاریی كۆتای ئەم پاڵەوانێتییە.\nكافۆی تەمەن 49 ساڵ وتیشی.. بەرازیل نەك هەر دەگاتە كۆتایی پاڵەوانێتی كوپا ئەمریكا، بەڵكو ئەو هەڵبژاردەیە نازناوەكەش بە دەست دەهێنێت، بەهۆی ئەو یاریزانەی لە هەلبژاردەكە یاریی دەكەن.\nكاپتنەكەی پێشوی هەڵبژاردەی بەرازیل وتیشی.. بە دڵنیاییەوە كە بەرازیل سەكەوتن بەسەر ئەرژەنتین تۆماردەكات، بەڵام ئەوەی كە دڵنیانیم لێی ئەوەیە كە نازانم لە یاریی كۆتایی بەرامبەر پیرۆ یاریی دەكەن یاخود چیلی.\n#به‌رازیل #كوپا ئەمریكا #لێدوانی یاریزان